comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et unum e senioribus nomĩe
Heliseum sacerdotem exisfẽtẽ
repetunt facere orationem Q
in medio stans regi bona et
subiectis eius optaurt, et post
plausus cum gaudio et clamo¬
re oĩm surrexit. et residẽtes
ad epulationun delitias pas¬
nter secum epulari uissit Ere¬
terea autem rex quantum sa¬
tis ei uisum est cepit philosopha¬
ri et unum quemq eorum natu¬
rales percunctari sermones: et ad
contemplationem questionis
accendere ante illis ad omnia
respondenribus que eis obrecta
essent et explanantibus Etaui¬
sus per .xii. dies hoc coniriuiũ
instruxit Et qui uult singula
cognoscere que in conunuo pre¬
parata sunt legat uolumina
aristei que propter hec cõscripse¬
rat et agnoscet Nirante uero
eos non tantum rege sed etiaz
menedimo philosopho Dice
bona presentiam corum fieri m̃
nã profusse et quod didicisset
ab illis ꝙ̃admodum deberet¬
talenta tria et deputauit illis
qui eos perducere ad diuerso¬
rium deberent Postꝙ̃ uerotres

Expanded text:
et unum a senioribus nomine et unum a senioribus nomine Heliseum sacerdotem existentem repetivit facere orationem. Qui in medio stans, regi bona et subjectis ejus optavit, et plausus cum gaudio et clamore omnium surrexerunt, et desidentes ad epulationem et delicias, pariter secum epulari jussit. Praeterea autem rex, quantum satis ei visum est, coepit philosophari, et unumquemque eorum naturales percontari sermones, et ad contemplationem quaestionis accendere. Caute illis ad omnia respondentibus, quae eis objecta essent et explanantibus, gavisus per duodecim dies hoc convivium construxit. Et qui vult singula cognoscere quae in convivio praeparata sunt, legat volumina Aristaei quae propter haec conscripserat, et agnoscet. Mirante vero eo non tantum rege, sed etiam Menedimo philosopho, destsibi praesentia eorum fieri: nam profuisse ei quod didicisset ab illis quemadmodum deberetdari talenta, ac deputavit illis qui eos perducere ad diversorium deberent. Postquam vero tres
Abbreviated transcription (Latin):
per susceptionem hospitum co¬
stitutus Dorotheum uocans q̃
de his curam habebat: iussit
singulis necessaria preparare
Nam ita dispositum a rege fue¬
rat ut alimenta quibus sigule
ciuitates utuntur ex hiberẽtur
indulgentia consuetudine pe¬
regrinorum ad eos uenientiu
et uis omnia pararentur. q̃tinꝰ¬
cybis solitis magis delectaren¬
tur. ne forsan corrupti extra¬
neis grauarentur quod et crica
istos effectum est Dorotheo
uero quem pro sinceritate uite
super hec rex constituerat. per
quem et preparauerat omnia
que ad limõi conuuia conue¬
nirent Hec implente in duas
partes eos discumbere praecepit
partem quidem mediã eorum
ad dextram suam reliquos ãt
post eius accubitum nichil
pretermittens quod ad eorum
lionorisicentiã pertineret Lostꝙ̃
autem ita discubuerũt iuissit
Dorotheo solita ministrare q̃b
omnes iudaei ad cum ueniẽtes
utebantur Tunc itaq sacros
precones et immolatores et a¬
los qui uota faciunt recusauit

Expanded text:
per susceptionem peregrinorum coper susceptionem peregrinorum constitutus, Dorotheum vocans qui de his curam habebat, jussit singulis necessaria praeparare. Nam ita dispositum a rege fuerat ut alimenta quibus singulae civitates utuntur, exhiberentur indulgentia consuetudini peregrinorum ad eos venientium, et eis omnia pararentur, qucibis solitis magis delectarentur, ne forsan corrupti extraneis gravarentur. Quod et circa istos effectum est. Dorotheo vero, quem pro sinceritate vitae super hoc rex constituerat, per quem et praeparaverat omnia quae ad hujusmodi convivia convenirent, hoc implente, in duas partes eos discumbere praecepit, partem quidem mediam eorum ad dexteram suam, reliquos autem post ejus accubitum, nihil praetermittens, quod ad eorum honorificentiam pertineret. Postquam autem ita discubuerunt, jussit Dorotheo solita ministrare, quibus omnes Judaei ad eum venientes utebantur. Tunc itaque sacros praecones et immolatores et alios qui vota faciunt recusavit,
Abbreviated transcription (Latin):
sibilem eorum compaginem
rex miratus est ꝙita fuissent
compacta. Dumq hoc dutius
fuisset grãs ago inquit uobis
quidẽ ꝙ uenistis: maiores uero
illt qui uos destinauit. sed
ante omnes deo cuius hee le¬
ges uenerande probantire Cũq
clamassent semores uel hi qui
presentes erant orantes prospera
regi diuinitus euentre nimiũ
delectatts prorupit ad lacriãs
Nam sepius natura hoc summo
gaudio patitur quod eniam do¬
Tentibus solet accedere Tunc
uissit codices primatibus offi¬
cii designari Uiros autẽ oscu¬
Latus equum dixit esse: p̾mu
ad eos facere sermonem pro
quibis essent uocatis imo et diẽ
quo ad eum fuissent deducti
clarum singulis annis per to¬
tum uitae sue tempus celebrare
promisii Nam eueait eundes
esse presentie illorum et uicto¬
rie diem quo antigonum naua¬
li praelio uicerat Epulart etiaz
secum eos pracepit hospitiaq
in arce denuntiauit eis omnia
deputati Nichanor autem su¬

Expanded text:
sibilem eorum compaginem, sibilem eorum compaginem, rex miratus est quod ita fuissent compacti. Dumque hoc diutius fecisset, Gratias ago, inquit, vobis quidem quod venistis, majores vero illi qui vos destinavit; sed ante omnes Deo, cujus hae leges venerandae probantur. Cumque clamassent seniores et hi qui in praesenti erant, orantes prospera regi divinitus evenire, nimium delectatus, prorupit in lacrymas. Nam saepius natura hoc pro summo gaudio patitur, quod etiam dolentibus solet accidere. Et tunc jussit codices primatibus officii designari. Viros autem osculatus, aequum dixit esse primum ad eos facere sermonem de his pro quibus essent vocati. Imo et diem quo ad eum fuissent deducti, clarum singulis annis per totum vitae suae tempus se celebrare promisit. Nam evenit eumdem esse praesentiae illorum, et victoriae diem quo Antigonum navali praelio vicerat. Epulari etiam secum eos praecepit hospitiaque in arce denuntiavit eis omnia deputari. Nicanor autem, su
Abbreviated transcription (Latin):
ut. qui legem sibi afferrent det
eamq caute ac prudenter ĩter¬
praetando in grecam transferrẽt
Linguam Ergo cum regis eplã
Eleararo fuisset porrecta. nimi¬
um liberaliter de benuola uo¬
electis senioribus uiris lxx. le¬
gem ferentes festinanter misit
eos ad regem postulans ut post
transcriptionem legis eã caute
cum poriatoribus remitteret.¬
Igr̃ postꝙ̃ alexandriam peruen¬
tum est et ptholomeus pñtiam
eorum quos miserat cum .lxx. se
nioribus audiuit: statim Andr¬
am et Aristeum legatos introdu¬
cere uissit Qui uenientes eplãs
quas a principe sacerdotum de¬
portabant obtulerunt, et ea que
uerbis eos disserere iusserat edrx¬
erunt. Dumq sentores cũ donis
que regi deportanda princeps
sacerdotum eis dederat aduenil¬
sent. in presentiam ꝑtholomet
cum uoluminibus in quibus lit¬
teris aureis conscripte leges cõ¬
tinebantur, rex eos de codicibꝰ¬
rent et ostenderent tenuitatem
membrane uel incomprehen¬

Expanded text:
sex qui legem sibi afferrent Dei, sex qui legem sibi afferrent Dei, eamque caute ac prudenter interpretando, in Graecam transferrent linguam. Ergo cum regis epistola Eleazaro fuisset porrecta, nimium liberaliter de benevola voelectis senioribus viris septuaginta legem ferentes, festinanter misit eos ad regem, postulans ut post transcriptionem legis eam caute cum portitoribus remitteret.Igitur Alexandriam perventum est, et ut Ptholomaeus praesentiam eorum quos miserat cum senioribus audivit, statim Andream et Aristaeum legatos introducere jussit. Qui venientes, epistolas quas a principe sacerdotum deportabant obtulerunt; et ea quae verbis eos disserere jusserat, edixerunt. Dumque seniores cum donis quae regi deportanda princeps sacerdotum eis dederat advenissent in praesentiam Ptholomaei cum voluminibus in quibus litteris aureis conscriptae leges continebantur, rex eos de codiciburent et ostenderent tenuitatem membranae, vel incomprehen
Abbreviated transcription (Latin):
merces annone prestaretur. et
pro singulo capuuo apud̃ eos
constituto darentur dragme
proponere promisit. per que mu¬
nificentiã suam et Aristti petitio¬
nem confirmaret. Ereterea uo¬
luntas dei affuit per quam nõ
tantum illos quia patre eius
Uel exercitu translati fussent.
uerumetiam illos qui sub regno
eius absolutioni donaret. uel
si qui postea superuenissent pro
quorum redemptione plus ecce.
talenta sunt a rege Largita Ex
multos etram qui fidem aule
seruare potuissent palatio con¬
stituit Ergo andream prima¬
tem custodum sui corporis et
Aristeum dilectissimos ibero¬
solimam direxit perquos pri¬
mitias uotorum ad tempłu
domini porrexit id est pate
crateras quinq mensam uero
mirabiliter fabricatam gẽmis
prectosissimis insertã deo offe¬
rendam Hec misit uasa ĩsuꝑ
talenta.C. pro immolationibo
Eleazaro principi sacerdotum
eligi uiros seniores ex omi tribu
sapientia ac moribus ornatos

Expanded text:
merces annonae praestaretur et merces annonae praestaretur et pro singulo captivo apud eos constituto darentur dragmaeproponere promisit, per quae munificentiam suam et Aristaei petitionem confirmaret. Praeterea voluntas Dei adfuit, per quam non tantum illos qui a patre ejus vel exercitu ejus translati fuissent, verum etiam illos qui sub regno ejus erant, absolutioni donaret, vel si qui postea supervenissent, pro quorum redemptione plus quam quadringenta talenta sunt a rege largita. Exmultos etiam qui fidem aulae servare potuissent, in palatio constituit. Ergo Andream, primatem custodum sui corporis, et Aristaeum dilectissimos, Hierosolymam direxit, per quos primitias votorum ad templum Domini porrexit, id est, pater triginta crateras quinque, mensam vero mirabiliter fabricatam, gemmis pretiosissimis insertam. Deo offerenda haec misit vasa, insuper talenta centum pro immolationibusEleazaro principi sacerdotum eligi viro seniores ex omni tribu, sapientia ac moribus ornatos,
Abbreviated transcription (Latin):
deo qui leges exposuit pro tut
regni tutella remittere Nam cũ
multa sepius indagassem cos¬
nout factorem eos omnium dm̃
colere quem nos zeua id̃ est
iouem nomĩamus quod om̃ib
indulget zem id est uuiere Ꝙ¬
propter ad honorem dei que
maxima relligione placant li¬
beros eos patrie moribusq siuis
restitue Cognosce tamen prin¬
ceps me nec affinem eis esse.
nec ab eadem genitum natiõe
ut pro illis hec suggeram Sed
dum oĩm hominum factorem
deum scirem suauiter uos be¬
nefactores amplecti ad hãc pe¬
titionem perueni L ostꝙͣ hec
Aristus Locutus est. et rex in eũ
hilari et ridenti uultu respexit.
quanta inquit arbitraris milia
posse dimitii ũc ãdreas rñdit¬
dum interfuisset et dixit Paulo
paruam inquit a nobis Ariste
donationem poscis. Sosibio uꝰ
cum presentibus dicente dig¬
num esse munificentia sua si
deo qui regnum ei donauit
has gratiarum uicis referret
propier ea letus iussit ut militib

Expanded text:
Deo qui leges eis posuit pro tui Deo qui leges eis posuit pro tui regni tutela mittere. Nam cum multa saepius indagassem, cognovi factorem eos omnium Deum colere, quem nos Zena, id est, Jovem, nominamus, quod omnibus indulget zen, id est, vivere. Quapropter ad honorem Dei, quem maxima religione placant, liberos eos patriae moribusque suis restituere. Cognosce tamen, princeps, me nec affinem eis esse, nec ab eadem genitum natione, ut pro illis hoc suggeram: sed dum omnium hominum factorem Deum scirem, suaviter vos benefactores amplecti ad hanc petitionem perveni. Postquam hoc Aristaeus locutus est, et rex in eum hilari et ridenti vultu conspexit: Quanta, inquit, arbitraris millia posse dimitti? Tunc Andreas respcum interesset, et dixit, PauloNon parvam, inquit, a nobis, Aristaee, donationem poscis. Sosibio vero cum praesentibus dicente dignum esse munificentia sua si Deo, qui regnum ei donavit, has gratiarum vices offerret, propterea laetus jussit ut militibus
Abbreviated transcription (Latin):
nichił inquitꝰ prohibet tuarum
poccuniarum sumptus eas inter¬
pretari. dum in bibltotheca tua
illorum leges contineantur Agr̃
rex optima Demetrii sentencta
delectatus scripsit ad principez
sacerdotum gentis iudee hec fieri
demandans Aristeris autem a¬
micus regis necessarius q̃ propter
humilitatem morum ab eo dilectꝰ
cum sepus ante nisus esset petere
ptholomeum quatinus dimitte¬
ret captiuos tudeos qui sub ĩpe¬
rio euis essentz tempus hoc pe¬
titionis prosperum arbitrans ãte
loquitur primatibus custodum
regii corporis sosibro tarẽtino
et andree Quorum sentencia cõ¬
firmata adiit regem dicens Ui¬
nime rex oportet uana nos spe
negligentes decipi. sed ueritatẽ
intimare Nam si legem uidao¬
rum non tantum transcribere
sed̃ etiã interpretari pro tua grã
studemus qua ratione possit
hoc fiert iudus in regno tuo ser¬
uientibus Quos benignitatem
tue munificentie decet a pñfi
uigo seruitutis absoluere, ac

Expanded text:
Nihil, inquit, prohibet tuarum Nihil, inquit, prohibet tuarum pecuniarum sumptu eas interpretari, ut in bibliotheca tua illorum quoque leges contineantur. Igitur rex optima Demetrii sententia delectatus, scripsit ad principem sacerdotum gentis Judaeae, hoc fieri demandans. Aristeus autem, amicus regis necessarius, qui propter humilitatem morum ab eo dilectus est, cum saepius ante nisus esset petere Ptholomaeum quatinus dimitteret captivos Judaeos qui sub imperio ejus essent; tempus hoc petitionis prosperum arbitratus, ante loquitur primatibus custodum regis corporis, Sosibio, Tarentino et Andreae: quorum sententia confirmatus adiit regem dicens: Minime, rex, oportet vana nos spe negligenter decipi, sed veritatem intimare. Nam si legem Judaeorum non tantum transcribere, sed etiam interpretari pro tua gratia studemus, habes qua ratione possit hoc fieri, tot Judaeos in regno tuo servientibus, quos benignitatem tuae magnificentiae decet a praesenti jugo servitutis absolvere, ac
Abbreviated transcription (Latin):
et Philadelphus an¬
nis xxxuiii. a rcedi¬
ficatione uerotempli
anni erant transacti ducenti
xxui. Pontifex uero iudaeorum
Eleazarus erat: qui protali prĩ¬
cipatus honorem suscepit causa
Defuncto namq principe sacer¬
dotum Onia. filtus euis symõ
successor extitit, qui iustus est
apellatus, propter ꝑretatẽ quã
in deum et fauorem quẽ erga
regem habuisse uidebatur Quo
mortuo et filium infantulum
relinquente noĩe Onam. frater
euis eleazarus principatum sa¬
cerdorii accepit: quẽ ꝑtholomeꝰ
liheraliter muneribus honora¬
uit Quod ex hmõi causa con¬
tigit Demetrius autẽ phalares
super bibliothecam regis cõstiui
tus dum studeret omĩa per uni¬
uersam terram inuenta uolumĩa
congregare et acquirere si quid
audisset dignum industria uel
uoluntate regis. quem igitur¬
collectionem codicum munifi¬
center accendi cognouerat. ĩter'¬
rogatur a ptholomeo quot milia
tum sibi diceret multa apud
iudeos legum eorum esse cõscp̃ta
studio bybliotheca regali digna

Expanded text:
et Philadelphus, annis XXXVIII. A reaedificatione vero templi anni erant transacti ducenti viginti sex. Pontifex vero Judaeorum Eleazarus erat, qui pro tali principatus honorem suscepit causa. Defuncto principe sacerdotum Onia, filius ejus Simon successor exstitit, qui Justus est appellatus propter pietatem quam in Deum, et favorem quem erga regem habuisse videbatur. Quo mortuo et filium infantulum relinquente nomine Oniam, frater ejus Eleazarus principatum sacerdotii accepit. Quem Ptholomaeus liberaliter muneribus honoravit; quod ex hujusmodi causa contigit: Demetrius Phalerius, super bibliothecam constitutus regis, dum studeret omnia per universam terram inventa volumina congregare et acquirere, si quid audisset dignum industria vel voluntate regis, quem ercollectionem codicum munificenter accendi cognoverat: interrogatus a Ptholomaeo quot millia tum sibi diceret multa apud Judaeos legum eorum esse conscripta, studio et bibliotheca regali digna:
Abbreviated transcription (Latin):
rum autem xii. naues demerse
sunt Lutatius demũ ad cricinã
ciuitatem quam peni tenebant
Uenit ibiq ĩi carthaginensium
conserta pugna interfecit Tunc
carthaginenses precipiti festina¬
tione ad lutatium consulem
ac demum romam mitunt:
orant pacem quam conditiõibo
ante propositis ilico cõsequũtuͬ
Conditiones autem erant ut si¬
cilia sardiniaq decederunt.
proq impensis bellicis puri ar¬
genti tũ talentorum euboicorũ
equis pensionibus pannos xx.
genderent Huius pacis cõditio
habita est post annum tercium
et uicesimum ex quo bellum
punicum primum fuerat incho¬
atum

Expanded text:
rum autem duodecim naues demersae sunt. Lntatias deinde ad Erycinam ciuitatem, quam Poeni tenebant, uenit ibique duo milia Carthaginiensium. conserta pugna interfecit. Tunc Carthaginienses praecipiti festinatione ad Lutatium consulem ac deinde Romam mittunt: orant pacem, quam condicionibus ante propositis ilico consequuntur. condiciones autem erant, ut Sicilia Sardiniaque decederent proque inpensis bellicis \'puri argenti tria milia talentum Euboicorum aequis pensionibus per annos uiginti penderent. huius pacis condicio habita est post annum tertium et uicensimum, ex quo bellum Punicum primum fuerat inchoatum
Abbreviated transcription (Latin):
dire filium nostre iocunditatis et
noui seculi regem, memor Bethsa¬
bee que Ididam priscorum erudi¬
uit sapientissimum seculorum regẽ
Ut idem de se ait Nam et ego filiꝰ
fui patris mei tenellus et unigeĩtꝰ
coram matre mea et docebat me atq
dicebat Suscipiat uerba mea cor
tuum custodi praecepta mea et ui¬
ues Fosside sapientiam posside pru¬
dentiam ne obliuiscaris neq de¬
clines a uerbis oris mei Ne dimit¬
tas eam & custodiet te Dilige eã
confidimus pietate sacris iussionibus
uestris parebit. et inter ceteras mater¬
na dilectionis admonitiones hos
libellos sue non dedignabitur con¬
tradere memorie. quibus imperato¬
rum gestis sanctorumq triumphis
atq doctorum magnificentium
doctrinis illustratite cautius quid
agendum sit siue subtilius inueni¬
et quid sit uitandum Igitur hos
codicellos uestre dilectionis amor
mi Domina semper Augusta scribe¬
re compulit. qui uestre almitatis et
immortalis sapientie iudicium ex¬

Expanded text:
dire filium nostrae jocunditatis et dire filium nostrae jocunditatis et novi seculi regem; memor Bethsabee quae itidem priscorum erudivit sapientissimum seculorum regem, ut idem de se ait: « Nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea. Et docebat me atque dicebat: suscipiat verba mea cor tuum, custodi precepta mea et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam, ne obliviscaris neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam et custodiet te, dilige eam, confidimus pietate, sacris jussionibus vestris parebit, et inter ceteras materne dilectionis admoniciones hos libellos sue non dedignabitur contradere memorie, quibus imperatorum gestis sanctorumque triumphis, atque doctorum magnificencium doctrinis illustratus caucius quid agendum sit sive subtilius inveniet quid sit vitandum. Igitur hos codicellos vestrae dileccionis amor me, Domina semper augusta, scribere compulit, qui vestrae almitatis et inmortalis sapienciae judicium ex
Abbreviated transcription (Latin):
reppetiaris Igitue indita nobis sapiẽ¬
tia et naturalis ingenii scientia. auo¬
nitum me reddiditinter ceceros audito¬
res. qm̃ in diuinis et liberalibus studip
ut nostre eruditionis noui facundiam
obstupui mecumq deliberaui ut ali¬
quod munusculum meo Labore con¬
gestum uestre offerrẽ almuatis fagr̃a¬
tia Igitur ab Oclauiano Augusto et
Domini natiuitate Saluatoris nostri
secundum aggressus sum scribendo
Opus. quod peregi usq ad regna frã¬
corum et longobardorum desiciẽnb
romanorum imperatoribus seu iudi¬
cibus ab italia et galliis gothorum¬
quoq regibus qui successerant ab eis
etam depulsis Quod uidelicet opꝰ
quinq distinxi in libris His enim
uelut in speculo per urãm sanctissĩe
deuotionis admonitionem atq u¬
ssionem Dñs meus katolus glorio¬
sissimus uestre filius excellentie in¬
spicere quid agendum uel quid ui¬
tandum sit poterit Decet enim do¬
mitiam te uenerabilem unicum eru¬

Expanded text:
reperiaris. Igitur indita a Deo vobis sapienreperiaris. Igitur indita a Deo vobis sapientia et naturalis ingenii scientia attonitum me reddidit inter ceteros auditores. Quam in divinis et liberalibus studiis ut vestrae eruditionis novi facundiam, obstupui, mecumque deliberans ut aliquid munusculum meo labore congestum vestrae offerrem almitatis flagrantiae, igitur ab Octaviano Augusto et Domini nativitate salvatoris nostri saeculum adgressum scribendo opus peregi usque ad regna Francorum et Langobardorum, deficientibus Romanorum imperatoribus seu judicibus ab Italia, et Gallis Gothorumque regibus qui successerant ab eis etiam depulsis. Quod videlicet opus quinque distinxi in libris. His enim, velut in speculo, per vestram sanctissimae devotionis ammonicionem atque jussionem, Carolus gloriosissimus vestre filius excellencie inspicere quid agendum vel quid vitandum sit poterit. Decet enim dominam te venerabilem unicum eru
Abbreviated transcription (Latin):
oustarum feli¬
cissime Iudidi
Dum ĩ huma¬
nis quo altius
adcrescas non iuenitur rebus quia
si de uiro agiuir quis nobilior im¬
peratorum aut sapientior in diui¬
nis secularium ue disciplinis Lu
douico caesare in ucto Nec mirũ
talem protulisse excellentissimo
Augusto in secula sobolem karolo
Si autem de uenustate corporis
ut absq adulationis fusco proseram
quod uerum est pulcritudine su¬
peras omnes quas uisus uel auditꝰ
nr̃e paruitatis comperit reginas
Sin aũt de prole nonne mundi
gloria et hominũ delectatio Karo¬
lus qui elegantia corporis ac mori¬
bus optimis seu agili prudentie.
studio immaturam uincendo pro¬
priam superat atatem. ut uideatur
auus eius non obisse: sed potius de¬
tersa caligine sompni nouum illu¬
strasse orbem Siquidem in nepote
immortale ipsius ingenuum una cũ
nomine decor & uirtus splendeant
Quam obrem dum in temporalibus
nichil desit rebus ut augmento ca¬
reas: studio sapientie dilataris ut
superior retro seculis imperatricibus

Expanded text:
gustarum felicissima Judith, dum in humanis quo altius accrescas non invenitur rebus: quia si de viro agitur, quis nobilior imperatorum, aut sapientior in divinis, saeculariumve disdovico Cesare invicto? nec mirum talem protulisse excellentissimo Augusto secula sobolem Carolo; si autem de venustate corporis, ut absque adulationis fusco proferam quod verum est, pulchritudine superas omnes quas visus vel auditus notre parvitatis comperit reginas; sin autem de prole, nonne mundi gloria et hominum delectatio Carolus? qui elegantia corporis ac moribus optimis seu agili prudenciae studio inmaturam vincendo propriam superat etatem, ut videatur avus ejus non obiisse, sed pocius, detrusa caligine somni, novum illustrare orbem; siquidem in nepote inmortale ingenium, una cum nomine decor et virtus splendeant; quamobrem dum in temporalibus nihil desit rebus ut augmento careas, studio sapiencie dilataris ut excellentior retro seculis imperatricibus
Abbreviated transcription (Latin):
Tiberio imperante ioannes predicãt
et baptizat et dñs xp̃c predicando
et miracula faciendo ad passionem
uenit
De terremotu et tenebris que in pas¬
sione Dñi contigerunt: quid scrip¬
tores gentilium senserint seu Iose¬
phus hystoriographus Uii
De persequutione prime ecclesie
qua occasione uerbum dei ad gẽtes
peruenerit e quibus ethiopia illud
primum suscepit IX
Qualiter pilatus tyberio et senatui
resurrectionem Domini et miraclã
eius et ꝙ Deus esset nunciauit x¬
De uita et Actibus tyberii et quali¬
ter mantichea ecclesia xp̃i tam mira¬
biliter floruit ubi et primum
xp̃iani nuncupati sunt et cetera q̃
ea tempestate contigerunt xi
De Philone qui tempore Gaii laudi¬
bus ecclesiam exornauit, et quanta
iudei mali sub eodem principe sũt
perpessi ob uindictam erucis Xii¬
De Herode et Filato qui iustas lue¬
runt poenas ac de nephariis actibus
Gaii caligule¬
cruciatibus eiusdem herodis peran¬
gelum
De theoda falso propheta de quo
legitur in aclibus apostolorum et

Expanded text:
Tyberio imperante, Joannes praedicat et baptizat. Dominus Jesus praedicando et miracula faciendo ad passionem venitDe terraemotu et tenebris quae in passione Domini contigerunt, quid scriptores gentilium senserint, seu Josephus Historiographus. Quo De persecutione primae Ecclesiae, qua occasione verbum Dei ad gentes pervenit. Ex quibus Aethiopia illud primum suscepit. IQualiter Pilatus Tyberio et senatui resurrectionem Domini, et miracula ejus, et quod Deus esset, nuntiavitDe vita et actibus Tyberii. Et qualiter in Antiochia Ecclesia Christi tum mirabiliter floruit. Ubi et primum Christiani nuncupati sunt, et caetera quae ea tempestate contigerunDe Philone, qui Gaii laudibus Ecclesiam exornavit. Et quanta Judaei mala sub eodem principe sunt perpessi ob vindictam crucisDe Herode et Pilato qui justas luerunt poenas, ac de nefariis actibus Gaii Caligulcruciatibus ejusdem Herodis per angelumDe Theoda falso propheta, de quo legitur in Actis apostolorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
Rhonus et sapiens qualem ux repperit unum
Milibus e cunctis hoĩm consultus apollo
Absisiunt studiis ut mores ingeniumq
Et faciles uel difsiciles contencio nacta est
Si consentitur mora nulla interuenit ẽ est
Securus mundi instar habens teres atq rotundus
Externe si quid labis per deuia si dat
Ille diem qͣm longus erit sub sidere cancri
Quantaq nox tropico se pornigit in capricorno
Cogitat et iusto trucine se examine pendeti
Sit solidum quicumq sub est nec inania subter
Indicet admotus digitis pellentibus itus
Non prius indulcem declinans lumĩa sõpnum
Omĩa qͣm longi reputauerit acta diei
Quo pretergressus quid gestum in tp̃e quid nõ
Quam melius mutare fuit miseratus egentem
Cur aliquem fracta persensi mente dolorem
Quid uolui quid nolle bonum foret utile honesto
Cur malus ante tuli non dido aut deniq uultu
Perstrictus quisꝙ cur me natura magisq̃m
Disciplina trahit sic dicta et sacta perom̃ĩa

Expanded text:
onus, et sapiens, qualem vix repperit unum milibus e cunctis hominum consultus Apollo,obsistunt studiis, ut mores ingeniumque ut faciles vel difficiles contentio nancta est. si consentitur, mora nulla intervenit Est Estsecurus, mundi instar habens, teres atque rotundus, externae ne quid labis per levia sidat.1 ille, dies quam longus erit sub sidere Cancri quantaque nox tropico se porrigit in Capricorno, cogitat et iusto trutinae se examine pendit, sit solidum, quodcumque subest, nec inania subter indicet .admotus digitis pellentibus ictus, non prius in dulcem declinans lumina somnum, omnia quam longi reputaverit acta diei: quae praetergressus, quid gestum in tempore, quid quam melius mutare fuit? miseratus egentem cur aliquem fracta persensi mente dolorem? quid volui, quod nolle bonum foret? utile honesto cur malus antetuli? num dicto aut denique voltu perstrictus quisquam? cur me natura magis quam disciplina trahit? sic dicta et facta per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
RNUIS hic custos sumptum pro caesare ferrum
Cesset perfidiam que patitur meruit Antonius eliogobalus
T UNEetiam auguste sedis penetralia fcedas
RAcleonei tolerata erumpna leonis
Aeripidis quarto tulit aurea cornua cerui
Sumphalidas pepulit uolucres discrimine quinto
Theiciam sexto spoliauit amazona balteo
Septma maugeis stabulis impensa laboris
OEtaua expulla numerantur adoria tauro
Indiomedeis uictoria nona quadrigis
Geryone exuncto decimam dat hyberia palmam
Undecimo mala hesperidum districta triumpho
Cerberus extremi suprema est metha laboris

Expanded text:
PRINCIPIS hinc custos sumptum pro Caesare ferrum PRINCIPIS hinc custos sumptum pro Caesare ferrum cesset perfidiam: quae patitur, meruit. ANTONINUS HELIOGABALUS TUNE etiam Augustae sedis penetralia foedasaei tolerata aerumna Leonis.Aeripedis quarto tulit aurea cornua cervi. Stymphalidas pepulit volucres discrimine quinto. Threiciam sexto spoliavit Amazona baltheo. Septima in Augeae stabulis impensa laboris. Octava expulso numeratur adorea tauro. In Diomedeis victoria nona quadrigis. Geryone exstincto decimam dat Hiberia palmam. Undecimo mala Hesperidum destricta triumpho. Cerberus extremi suprema est meta laboris
Abbreviated transcription (Latin):
De symone petro qualiter dimica¬
uit contra magum symonem, et
de sceleratissima morte neronis
De tyrannis post turpissimã mortẽ
Neronis exortis et cito extinctis u¬
Q ad uespasiani principatum XXii¬

Expanded text:
De Simone Petro, qualiter dimicavit contra magum Simonem, et de sceleratissima morte NeronisDe tyrannis post turpissimam mortem Neronis exortis, et cito exstinctis, usque ad Vespasiani principatum. Igit
Abbreviated transcription (Latin):
irent de egipto educente eos moyse
quando et pascha fecerunt sunt ani
ccccxxx Ab exordio egipti usq intr̃ã¬
situ iordanis ꝙ iesus pascha celebra¬
uit sunt anni xli. Erechias post an¬
nos cccc xliiii celebrauit pascha Pꝰ
ezechiam iosias anno exiiii. pascha
celebrauit Fost iosiam Erras post an¬
nos cuni pascha celebrauit Eost Er¬
ram seruat autem generationes x̃pi
neratione autem xp̃i post xxx ãnos
cum passus est Dñs pascha celebratũ¬
est ipse enim erat iustum pascha a
passionẽ autem Dñi usꝗ in xiii an¬
num imperii alexandii ccẽsatis ãni
ccui seruatum est pascha quod in
cõmemorationem Dñi nostri iesu
xp̃i seruatur a nobis Tiunt ergo dẽs
nobis anni ab adam usq in hũc

Expanded text:
litae de Aegypto, educente eos Moyse, quando et Pascha fecerunt, anni sunt CCCCXXX. Ab Exodo Aegypti usque in transitum Jordanis, quando Jesus Pascha celebravit, sunt anni XLI. Eno 454. celebravit pascha. Post Ezechiam Iosias ann. 114. pascha celebravit. Post Iosiam Esdras ann. 108. pascha caelebravit. Post Esdram servat autem generatione Christi, nerationem autem Christi post 30 ann., cum passus vest Dominus, pascha celebratur; ipsi enim erat iustum pascha. A passione autem Domini usque in 13. ann. imp. Alexandri caesaris ann. 206. servatum est pascha, quo in cammemorationem domini nostri Iesu Christi servatur a nobis. Fiunt igitur omnes anni ab Adam us
Abbreviated transcription (Latin):
premisimus ad Domĩ
nostri iesu xp̃i natiuitatem dei
hominisq filii peruenimus.qͣ
ut a prophietis prenunciabatur
angelis predicantibus stella duce
ac sacerdotibus legumq doctori¬
bus protestantibus in bethleem
nide celebrata est anno uidelicet
a rcedificatione templi que subda¬
rio rege facta est. D. xiiiͦ a salo¬
et egressu i srael ex egipto anno¬
Iuisͦ ab abraham et regno nini et
semiramidis anni ii xi. adiluuio
Uero U cxxixͭͤ. Scdm geneseos ig̃r
scripturam et affricani supputationẽ
amplius inueniuntur anni cxxix
Hanc igitur annorum seriem a pro¬
thoplausto scilicet usq ad Domini
aduentum in singulis proui potui¬
mus regnis excelebrioribus sactis
enarrare curauimus Nunc autem pꝰ
immensos pelagi fluctus: scilleos tan¬
dem euasisse latratus, optata statiõe
ponti post longeuas seculorum tene¬
bras ad lucim uenimus ueram qua
respersi in Domini xp̃i aduentu libr¬

Expanded text:
imus ad Domini nostri Jesu Christi nativitatem, hominis Deique Filii pervenimus. Quae ut a prophetis praenuntiabatur, angelis praedicantibus, stella duce, ac sacerdotibus legumque doctoribus protestantibus, in Bethlehem Judae celebrata est, anno videlicet a reaedificatione templi, quae sub Dario rege facta est, et egressu Israelis ex Aegypto, ann Ab Abraham et regno Nini et Semiramidis anni 2011; a diluvio vero 5129. Secundum Geneseos igitur scripturam, et Aphricam supputationem, amplius inveniuntur anni 128. Hanc igitur annorum seriem, a protoplasto scilicet usque ad Domini adventum, in singulis, prout potuimus, regnis ex celebrioribus factis enarrare curavimus. Nunc autem cum post immensos pelagi fluctus Scilleos tandem evasimus latratus, et, optata statione potiti, post longaevas saeculorum tenebras ad lucem venimus veram, qua respersi in Domini Christi adventu, libr
Abbreviated transcription (Latin):
satiensis hystoriam perlegat. q̃ a rusino
in nr̃m interprerata est eloquium Nec
non trium uirorum illustrium hysto¬
rias: soromeni socratis, et theodorit
Actus uero et uiiam huius principis
constantini qui scire plemus desiderat
Fusebii predicti opuscula de hoc tm̃
negotio perlegat Nos uero ad opus
compendii ceptum stilum scribendo re¬
uocemus

Expanded text:
sariensis Historiam perlegat, quae a Rufino sariensis Historiam perlegat, quae a Rufino in nostrum interpretata est eloquium, nec non trium virorum illustrium Historias Sozomeni, Socratis et Theodorici. Actus vero et vitam hujus principis Constantini qui scire plenius desiderat, Eusebii praedicti opuscula de hoc tantum negotio perlegat. Nos vero ad opus compendii coeptum stylum scribendo revocemus
Abbreviated transcription (Latin):
eius gesta referuntur mirabilia que
recentium tunc ore omniũ celebrabãtur
Tales igitur in illis adhuc temporibus
permulti uiti in ecclesiis dñi refulge¬
bant. Ex quibus plurimi in illo con¬
cilio fuerunt Sed et athanasius eocdẽ
tempore alexandri diaconus alexan¬
drim episcopi erat consiliis senẽ ꝙ̃plu¬
rimis uiuans Interfuit etiam magnꝰ
xustachius antiochene sedẽ sortius
ecclesie praesul meritis ac uirtutibus in¬
signis Fariterq eusebius pamphili ce¬
sariensis ecclesie pontifex qui tẽpore
persequutionis nobiliter in fide ꝑdu¬
rauit: et multorum illustrium opuscu¬
lorum scriptor fuit sagacissimus pre¬
terca et alii plures uici probatissimi
ibi assuerunt quorum ingema sapĩẽ¬
tie et animorum uirtutes tam pricipi
ꝙ̃ et reliquis dignitatibus claruerũt
Ergo qui per singula scire uoluerit q̃
in hoc gesta sunt concilio omissis alio¬
rum opusculis ecelesiasticam eusebii ce¬

Expanded text:
ejus gesta referuntur mirabilia, quae ejus gesta referuntur mirabilia, quae recentium tunc ore omnium celebrabantur. Talis igitur in illis adhuc temporibus permulti viri in Ecclesiis Domini refulgebant, ex quibus plurimi in illo concilio fuerunt. Sed et Athanasius eodem tempore Alexandri diaconus Alexandrini episcopi aderat consiliis senem quam plurimis juvans. Interfuit etiam magnus Eustachius, Antiochenae sortitus ecclesiae praesulatum meritis ac virtutibus insignis. Pariterque Eusebius Pamphili Caesariensis ecclesiae pontifex, qui tempore persecutionis nobiliter in fide perduravit, et multorum illustrium opusculorum scriptor fuit sagacissimus. Praeterea et alii plures viri probatissimi ibi affuerunt quorum ingenia sapientiae et animorum virtutes, tam et principi quam in reliquis dignitatibus claruerunt. Ergo qui per singula scire voluerit quae in hoc gesta sunt concilio, omissis aliorum opusculis ecclesiastici causam Eusebii Cae
Abbreviated transcription (Latin):
nocturna cederet occupatio. tollite
inquit o iuuenes unum uobis arietem
ne sine causa uenisse uideamini quẽ
melius prece ꝙ̃ furto quesisse conue¬
nerat Tradunt de eo etiam illud fctm
mirabile Filiam habuit hyren nõie
que ei cum bene ministrasset uirgo
defuncta est Fost eius obitum uenit
quidam dicens se ei quoddam depo¬
situm commendasse. Rem gestã ig¬
norauerat pater perquisitam in tota
domo nusꝙͣ quod poscebatur inuen¬
tum est Fersistebat ille qui cõmenda¬
uerat. et fletu ac lachrimis ꝑurgebat
uite quoq sue illaturum se ẽe exiciũ
nisi cõmendata reciperet testabatur
Fermotus lacrimis etus senex ad sepł¬
chrum properat atq eam nomine cla¬
mitat Tunc illa de sepulcro Quid
uis ait pater. commendatum illius in¬
quit ubi posuisti At illa locum desig¬
nans illic ait inuenies defossum, re¬
gressus ad domum rem sicut filia de
sepulchro responderat repertam tra¬
didit reposcenti Seol et multa alia

Expanded text:
nocturna cederet occupatio: Tollite, nocturna cederet occupatio: Tollite, inquit, o juvenes, unum vobis arietem, ne sine causa venisse videamini: quem melius prece quam furto quaesisse convenerat. Tradunt de eo etiam illud factum mirabile: Filiam habuit Hyrenem nomine, quae ei cum bene ministrasset, virgo defuncta est. Post ejus obitum venit quidam dicens se ei quoddam depositum commendasse, rem gestam ignoraverat pater: perquisitum in tota domo nunquam quod poscebatur, inventum est. Persistebat ille qui commendaverat et fletu ac lacrymis perurgebat, vitae quoque suae illaturum se esse exitium, nisi commendata reciperet, testabatur. Permotus lacrymis ejus senex ad sepulcrum filiae properat, atque eam nomine clamitat. Tunc illa de sepulcro. Quid vis, ait, pater? Commendatum inquit, illius ubi posuisti? At illa locum designans: Illic, ait invenies defossum. Regressus ad domum, rem, sicut filia de sepulcro responderat, repertam tradidit reposcenti. Sed et multa alia
Abbreviated transcription (Latin):
et egrotos sola oratione curabai sed
et cecis dicitur usum reddidisse et
paraliticos ad stabilitatem corporũ
reuocasse quem constantinus intãta
ueneratione et assectu habuit. ut se¬
pius eum intra palacium euocatum
complecteretur: et illum oculum qui
in confessione fidei fuerat euulsus
auidioribus osculis demulceret Et
eorum numero et si quid ad huc emi¬
nentius est fuisse dicitur: etiam spi¬
ridion ep̃c ciprius uir unus ex or¬
dine prophetarum hic pastorouiũ
etiam in episcopatu positus ꝑmansit
Quadam uero nocte cum ad caulas
fures uenissent. et manus improbas
quo aditum educendis ouibus face¬
rent extendissent inuisibilibus qui¬
busdam uinculis astricti: usq ad
lucem uelut traditi tortoribus per¬
manserunt Cum uero oues dudtur
ad pascua matutinus se ageret senior
uidit iuuenes absꝗ humanis uinculis
caulis pendere astrictos Cumq causaz
noxe comperisset absoluit sermone
quos meritis iunxerat Et ne eis inans

Expanded text:
et aegrotos sola oratione curabat, sed et aegrotos sola oratione curabat, sed et caecis dicitur visum reddidisse, et paralyticos ad stabilitatem corporum revocasse. Quem Constantinus in tanta veneratione et affectu habuit, ut saepius eum intra palatium evocatum complecteretur, et illum oculum, qui in confessione fidei fuerat evulsus, avidioribus osculis demulceret. Ex eorum numero, et si quid adhuc eminentius fuisse dicitur, etiam Spiridion episcopus Cyprius, vir unus ex ordine prophetarum. Hic pastor ovium, etiam in episcopatu positus permansit. Quadam vero nocte cum ad caulas fures venissent, et manus improbas quo aditum educendis ovibus facerent, extendissent, invisibilibus quibusdam vinculis astricti, usque ad lucem velut traditi tortoribus permanserunt. Cum vero oves ducturus ad pascua, matutinus se ageret senior, vidit juvenes absque humanis vinculis caulis pendere districtos. Cumque causam noxae comperisset, absolvit sermone, quos meritis vinxerat, et ne eis inanis
Abbreviated transcription (Latin):
stetit in congregatione deorum ĩ me¬
dio autem discernitur Et ideo his o¬
missis illa que ad fidem dei pertinẽt
absq ulla animorum dissensione di¬
stinguite Cum hec dixisset. omnes
simul querimoniarum libellos iussit
exuri ne innotesceret ulli hominũ
simultatio sacerdotum sed ecclesiasti¬
cum omnes unanimes ad quod uene¬
rant negocium agere sollerter inuigi¬
larent Igitur uenerabili huic cõcilio
ex paucorum conici potest memoria¬
ꝙͣ magni intersuerint deo amabiles in¬
ri qui leges ecclesiasticas quas cano¬
nes uocamus sanxerunt, et peruersũ
dogma arcii cum ipso audtore a nathe¬
matizantes dampnauerunt, Euit pre¬
terea in illo concilio pannusius hõ
fessor ex illis quos maximianus dex¬
tris oculis effossis et sinistro poplite
succiso per metalla dampnauerat
Sed in hoc tanta uirtutum ineratgra¬
tia ut signa pereum non minus ꝙ̃
dudum per apostolos fierent Nam
it demones tantum uerbo fugabãt

Expanded text:
stetit in congregatione deorum, in mestetit in congregatione deorum, in medio autem deos discernit. Et ideo his omissis, illa quae ad fidem Dei pertinent, absque ulla animorum dissensione distinguite. Cum haec dixisset, omnes simul querimoniarum libellos jussit exuri, ne innotesceret ulli hominum simulatio sacerdotum, sed ecclesiasticum omnes unanimes, ad quod venerant, negotium agere solerter invigilarent. Igitur venerabili huic concilio ex paucorum memoria conjici potest quam magni interfuerint Deo amabiles viri, qui leges ecclesiasticas, quos canones vocamus, sanxerunt, et perversum dogma Arii cum ipso auctore anathematizantes damnaverunt. Fuit praeterea in illo concilio Paphnutius homfessor, ex illis quos Maximianus dextris oculis effossis et sinistro poplite succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc tanta virtutum inerat gratia, ut signa per eum non minus quam dudum per apostolos fierent: nam et daemones tantum verbo fugabat,
Abbreviated transcription (Latin):
causis inter se quedam iurgia detulis'¬
sent interpellabatur frequenter a sin¬
gulis offerebantur libellis culpe profe¬
rebantur: et magis ad hec ꝙͣ ad id pro
quo uentum fuerat animos dabant
At ille uidens ꝙ per hmõi iurgia cau¬
sa summi negotii frustraretur diem
certam statuit qua unusquisq episco¬
porum si quid querimoniae habere ui,¬
deretur deferret Et cum resedisset. su¬
scepit a singulis libellos quos simul
omẽs in sinu suo continens ne in eis
contineretur aperiens ait ad episcopos
Deus uos constitun sacerdotes et
potestatem uobis dedit de nobis qͦq
iudicandi et ideo nos a uobis recteͬ
iudicamur: uos autem non potestis
ab hominibus iudicari. propter qͦd
dei solius inter uos expectate iudiciũ
et uestra uirgia quecumq sunt ad illed
diuinum reseruentur examen Uos ete¬
nim nobis a deo dati estis dii et conue¬
niens non est ut homo iudicet deos
Sed ille solus de quo scriptum est Dẽ

Expanded text:
causis inter se quaedam jurgia detuliscausis inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo ventum fuerat, animos dabant. At ille videns quod per hujusmodi jurgia causa summi negotii frustraretur, diem certam statuit, qua unusquisque episcoporum si quid querimoniae habere videretur, deferret. Et cum resedisset, suscepit a singulis libellos, quos simul omnes in sinu suo continens, nec in eis quid contineretur aperiens, ait ad episcopos: Deus vos constituit sacerdotes, et potestatem vobis dedit de nobis quoque judicandi; et ideo nos a vobis recte judicamur, vos autem non potestis ab hominibus judicari. Propter quod Dei solius inter vos exspectate judicium, et vestra jurgia quaecunque sunt, ad illud divinum reserventur examen. Vos etenim nobis a Deo dati estis dii, et conveniens non est, ut homo judicet deos, sed ille solus de quo scriptum est: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
interius habitantes Ipse autem hispã¬
norum ualde famosus osius unus ad¬
erat et simul plurimis assidebai Talẽ
itaq solus a seculo unus imperator con¬
stantinus xp̃o coronam uinculo pacis
exomans suo saluaton de uictoria ini¬
micorum et hostium deo decibilem de¬
dicauit Itaq maximam domũ prepa¬
rauit, in regalibus imperator sedes et
subsedilia in ea poni precipiens que or¬
dini sufficerent sacerdotum Ita decen¬
tem preparans eis honorem inuitauit
ingredi et de presentibus habere con¬
silium Introiuit autem et ip̃e princeps
ultimus cum paucis laude dignam
sui magnitudinem habens et mirabi¬
lem speciem mirabilioremq gerens
dignitatem pudoris in fronte Minore
uero quam aliis sede posita in mediose¬
dit primo tamen petens hoc sibi epi¬
scoporum iussione concedi Tunc cum
eo resedit sacratissimus ille chorus Ete¬
nim cum ex omnibus pene locis ep̃i cõ¬
uenissent et ut fieri solet diuersis ex

Expanded text:
interius habitantes. Ipse aut Hispainterius habitantes. Ipse aut Hispanorum valde famosus Osius unus aderat, et simul plurimis assidebat. Talem itaque solus a secundo unus imperator Constantinus Christo coronam vinculo pacis exornans, suo Salvatori de victoria inimicorum et hostium Deo decibilem dedicavit. Itaque maximam domum praeparavit, in regalibus imperator sedens; et subsellia in ea poni praecipiens, quae sufficerent ordini sacerdotum. Ita decentem praeparans eis honorem, invitavit ingredi, et de praesentibus habere consilium. Introivit autem et ipse princeps ultimus cum paucis laude dignam sui magnitudinem habens, et mirabilem speciem, mirabilioremque gerens dignitatem pudoris in fronte. Minore vero sede quam aliis posita in medio eorum sedit, primo tamen petens, hoc sibi episcoporum jussione concedi. Tunc cum eo resedit sacratissimus ille chorus. Etenim cum ex omnibus pene locis episcopi convenissent, et, ut fieri solet, diversis ex
Abbreviated transcription (Latin):
tore nepos cesares sunt creati
drine urbis presbiter a ueria¬
te fidei catholice deuians exiciabile¬
plurimis dogma constituit Qui simł
ut primum alexandrie uel notus uel
notatus inter confusos uulgi sectato¬
res insectatoresq sactus est ab alexan¬
dro ciusdem tunc urbis episcopo pul¬
sus ecclesie cum quo homines quos
in errorem seduxerat: etiam in seditio¬
nem excitauerat. Qua de re apud ni¬
ceam urbem bithinie conuentus tre¬
centorum decem et octo episcoporũ
sactus est: per quos artianum dogira
exiciabile et miserum esse euidẽtissime
deprehensum palam proditum ac repro¬
cilicas, phenicas q et arabes atꝗ palesti¬
nos inter hos et egiptios thebͥos libios
necnon et qui ex mesopotamia oriun¬
tur Etiam persa ad concilium uenit
cpiscopus Uerum nec scita defuit ex
corum choro pontusq et asia, phrygia
et pamphilia uiros probatissimos pre¬
buerunt Aderani thraces et macedo¬
nes achiui et ephirote et horum qͦq

Expanded text:
rore nepos, Caesares sunt creati. rore nepos, Caesares sunt creati. drinae urbis presbyter, a ueritate fidei catholicae deuians, exiplurimis dogma constituit. Qui simul ut primum Alexandriae, vel notus vel notatus, inter confusos vulgi sectatores insectatoresque factus est, ab Alexandro ejusdem tunc urbis episcopo pulsus Ecclesia est. Cumque homines quos in errorem seduxerat, etiam in seditionem excitaverat, qua de re apud Nicaeam urbem Bithiniae conventus trecentorum et octodecim episcoporum factus est, per quos Arianum dogma exitiabile et miserum esse evidentissime deprehensum, palam proditum ac reproCylicas, Phoenicasque, et Arabes, atque Palaestinos, inter hos et Aegyptios, Thebaeos, Libyos, nec non et eos qui ex Mesopotamia oriuntur, etiam Persas ad concilium venisse constat. Verum nec Scytha defuit. Ex eorum choro Pontusque et Asia, Phrygia et Pamphilia, viros probatissimos praebuerunt. Aderant Thraces, et Macedones, Achivi, et Epirotae, et his quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tus ultimo ad pontem moluium
uictus et interemptus est Maximi¬
nus persequutionis xpĩanorum in¬
centor exequutorq insistentissimꝰ
apud tharsum: dũm ciuile bellũ
contra licinium disponeret interiit
Licinius in rabiem repente suscitatus
omnes xp̃ianos e palacio suo iussit
expelli Nox bellum inter ipsum li¬
cimum et constantinum efferbuit
suae uitum in pannonias primũ uicit
deinde apud cibalas oppressit Uni¬
uersaq gratia potitus licinium cre¬
bris bellis terra mariq assurgentem
et repressum tandem ad deditionẽ
coegit Sed herculii maximiati soce.¬
ri siui motus exemplo. ne iterum de¬
positam purpuram in perniciem rei¬
publice sumeret. priuatum iussit oc¬
cidi quã omnibus iam ministris ne¬
pharie persequunonis exemptis Hũc
quoq inquantum exercere potuit perse¬
quutorem digna punitio Flagitaret
constantini filii: crispus et constanti¬
nus et licinius adolescens licinii au¬
gusti filius constantini autem ex so¬

Expanded text:
tus, ultimo ad pontem Milvium tus, ultimo ad pontem Milvium victus, et interemptus est. Maximinus persecutionis Christianorum incentor, exsecutorque infestissimus, apud Tharsum, dum civile bellum contra Licinium disponeret, interiit. Licinius repentina rabie suscitatus, omnes Christianos e palatio suo jussit expelli. Mox bellum inter ipsum Licinium et Constantinum efferbuit. suae uirum, in Pannonia primum uicit, deinde apud Cibalas oppressit uniuersaque Graecia potitus Licinium crebris bellis terra marique adsurgentem et repressum tandem ad deditionem coegit; sed Herculii Maximiani soceri qui motus exemplo, ne iterum depositam purpuram in perniciem reipublicae sumeret, priuatum iussit occidi; quamuis omnibus iam ministris nefariae persecutionis extinctis hunc quoque in quantum exerere potuit persecutorem digna punitio flagitaret. Constantini filii, Crispus et Constantinus et Licinius adulescens, Licini Augusti filius, Constantini autem ex so