comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dutia magno erecto animo aurũ argentũq de¬
promere. Eos uero qui pretes alligant humiles
atq denussos uix cunctabunda atq titubantia
uerba proferre. Neq solũ orationẽ indinare
sed totis corporibus in genua sũmitti prorsus
ut ex animi sententia loquar. Maximo dat¬
benefitiũ qui preces accipit. Anuero si tentu¬
riatis comitiis consul creatus essem gloriosus
mihi uniuersi populi suffragĩs declaratus ui¬
derer. Minime. Si quiđ ẽt ilis priscis tp̃ibus
multoꝵ ambitu fuit campus infamis nota
ta cliuersoꝵ flagitia. note luculor prestigiȩ
tũ operarũ aduim et seditiõnẽ manus emꝑ¬
te . nec sane potest in confusa ĩmperitoꝵ mui¬
titudine quicꝗͣ esse ꝑpensũ. Nam cũ boni
rari sint. improbora uulgus ĩmensũ in cam¬
po aũt numerus et turba p̃polleat: sine du¬
bio intelligitur eũ suffragiis populi magistra¬
tũ capere quẽ plures id est quẽ peioreꝰ pro¬

Expanded text:
ducia magno erectoque animo aurum argentumque deducia magno erectoque animo aurum argentumque depromere; eos vero qui preces allegant humiles atque demissos vix cunctabunda atque titubantia verba proferre, neque orationem solum inclinare, sed totis corporibus in genua submitti. Prorsus, ut ex animi sententia loquar, maximo vebeneficium qui preces accipit. XIX. An vero si centuriatis comitiis consul creatus essem, gloriosius mihi universi populi suffragiis declaratus viderer? Minime: siquidem etiam illis priscis temporibus, multorum ambitu fuit campus infamis. Nota divisorum flagitia, notae loculorum praestigiae, tum operarum ad vim et seditionem manus emptae. Nec sane potest in confusa imperitorum multitudine quidquam esse perpensum. Nam cum boni rari sint, improborum vulgus immensum, in campo autem numerus et turba praepolleat, sine dubio intelligitur eum suffragiis populi magistratum capere, quem plures, id est, quem pejores pro
Abbreviated transcription (Latin):
uolo referre secretũ. omia pectoris archana uacũ¬
abo. Suspendisses beniuolentiã tuam et tuȩ isti
in me liberalitati contra mores tuos artifitũ ali¬
quid ad didisses. forsitan rogassem Parui aute
Imp. putas esse benefitui quo rogandi mihi picu¬
lũ remisisti. Periculũ inꝗͣ sanctissime imp: si pre¬
stare dubitasses: si in posterũ distulisses. Quid a¬
me fieret post repulsam: in leuissimis quoq be¬
nefitiis petitis. nec impetratis amicĩtia dissolui¬
tur. Nanq is quo amicitia continetur gradꝰ
apud utrũq polluitur. alter amari se qui nõ
prestitit nõ putat. alter odio se esse quia non
obtinuit arbitratur. Nec sane mihi gratuito
consul factus uiderer si honorẽ precibus emissem
Miserũ enĩ et laboriosũ subissem meliõre xui par¬
te transacta tirociniũ rogandi. Neq enĩ existi¬
mo modestius esse pecuniam ꝗ̃ preces fundere
Deniq omes in emendo uidemus repensandi fi¬

Expanded text:
volo referre secretum, omnia pectoris arcana vacuvolo referre secretum, omnia pectoris arcana vacuabo. Suspendisses benevolentiam tuam, et tuae isti in me liberalitati contra mores tuos artificii aliquid addidisses, forsitan rogassem. Parvi autem, imperator, putas esse beneficii quod rogandi mihi periculum remisisti? periculum inquam, sanctissime imperator, si praestare dubitasses, si in posterum distulisses, quid me fieret post repulsam? In levissimis quoque beneficiis petitis, nec impetratis, amicitia dissolvitur. Namque is quo amicitia continetur amor, apud utrumque polluitur. Alter amari se quia non praestitit non putat, alter odio se esse quia non obtinuit arbitratur. Nec sane mihi consul gratuito factus viderer, si honorem precibus emissem. Miserum enim et laboriosum subiissem meliore aevi parte transacta tirocinium rogandi. Neque enim existimo molestius esse pecuniam quam preces fundere. Denique omnes in emendo videmus repensandi fi
Abbreviated transcription (Latin):
saui: sed a teneris annis. ab xtate puerili adt
hanc usq caniciẽ consulatus amore flagraui
Secundũ ẽt tibi confessionis gradũ debeo. Cum
in aliorũ principũ esset potestate .r .p. du ma
nere cupiditatem sine speĩ solatĩs foui. Unde
enim mihi aspirandi ad hoc nomen esset amẽ¬
tia operũ uacuo et ignaro ambiundi. Nam
primũ cũ cȩsar elset marcentẽ iam cupiclita¬
tis meȩ flãmam spei bonȩ flatibus extĩtasti.
Cũ uero te auguste mirificũ ĩnotentiȩ ac uir¬
cutũ spectatorẽ uiderem: tũc mecũ dixi. Ma¬
mertine. hucusq non frustra uixisti. habes
idoneũ fidei atq industriȩ iudicẽ. Memento ĩ
magno res tuas esse discrimine Scretur nõ merua¬
isse te cõsulatũ: si tibi non detulerit hic impator
Nabes Auguste ꝓditionẽ silentũ mei et rem a me
nõ breuis xui taciturnuate celatã. Nondũ tam̃
cuncta prodidimus. Nullum hinc iam mecum

Expanded text:
savi, sed a teneris annis ab aetate puerili ad savi, sed a teneris annis ab aetate puerili ad hanc usque canitiem consulatus amore flagravi. Secundum etiam tibi confessionis gradum debeo. Cum in aliorum principum esset potestate respublica, diu inanem cupiditatem sine spei solatiis fovi. Unde enim mihi aspirandi ad hoc nomen esset amentia, opum vacuo et ignaro ambiendi? Nam primum cum Caesar esses, marcentem jam cupiditatis meae flammam spei bonae flatibus excitasti. Cum vero te, Auguste, mirificum innocentiae ac virtutum spectatorem viderem, tunc mecum, Claudi Mamertine, hucusque non frustra vixisti. Habes idoneum fidei ac industriae judicem. Memento in magno res tuas esse discrimine. Scietur non meruisse te consulatum, si tibi non detulerit hic imperator. XVIII. Habes, Auguste, proditionem silentii mei, et rem a me non brevis aevi taciturnitate celatam. Nondum tamen cuncta prodidimus. Nullum hinc jam mecum
Abbreviated transcription (Latin):
artes petitorias auderet exertere. Queso inꝗt
Muti paulisper abscedas: nec comitatu tuo me¬
honestari putes. impedĩs honorẽ meũ : te spec̾¬
tante ineptus esse non possum. At uero ego nul¬
lius amorem turpi assentatione ꝓmeriu nihil
feci ineptũ. nihil egi quo spectare Mutiũ nol¬
lem: non moro nullũ populariũ deprecatus
sum. sed ne te quidẽ ipsa Imp: quẽ orare pre-¬
clarũ. Cui preces adhibere plenissimũ dignĩta¬
tis est. uerbo saltem adiĩ Sponte in familiam
diuinũ istud a te munus infusum est. Fateboͣ
autẽ tibi maxime Imp: et tuto apud te omĩa
animi reꝑta reserabo: nunꝗͣ in capita tiuiũ po¬
testatem: nunꝗͣ prouintias contupiui. sed iuuã¬
da esset ãme uidebatur pro uirili portione .r.¬
p. cũ ad mĩstratũ uotarer: ꝑꝑ opinionẽ desidiȩ
non refugi negotiũ publicum: neq arbitror ap¬
petii: neqͦ pertimiditatẽ aut ignauiam recu¬

Expanded text:
artes petitorias auderet exercere. Quaeso, inquit, artes petitorias auderet exercere. Quaeso, inquit, Muci, paulisper abscedas, nec comitatu tuo honestari putes: impedis honorem meum; te spectante ineptus esse non possum. At vero ego nullius favorem turpi assentatione promerui, nihil feci ineptum, nihil egi quod spectare Mucium nollem. Non modo nullum popularium deprecatus sum, sed ne te quidem ipsum, imperator, quem orare praeclarum, cui preces adhibere plenissimum dignitatis est, verbo saltem adii. Sponte in familiam divinum istud a te munus infusum est. XVII. Fatebor autem tibi, maxime imperator, et tuto apud te omnia animi operta reserabo. Nunquam in capita civium potestatem, nunquam provincias concupivi, sed quia juvanda etiam a me videbatur pro virili portione respublica, cum ad magistratum vocarer, propter opinionem desidiae non refugi. Negotium publicum neque ambitu appetii, neque per timiditatem, aut ignaviam recu
Abbreviated transcription (Latin):
reis nulitaridus gloriosus collega tumular&
sulem fateris et̃ non merentt̃. Nec ignoro ma¬
simos honcres ail parũ dignos penuria melioꝵ
solere deferri Sed nõ uereor ne quis maliuolo¬
rum in tonsulatu eo id utumet actidisse
Si quis hoc luudius iactitit ip̃o tempore refu¬
tatur adueosus quc̃ dixisse satus est lam tũ
principi nostro Roma parebat. Quid ꝙ nihil
speranti mibi de honoris argumento. Neq enĩ
potrie eiefecturim se uotoꝵ mcoꝵ modestia
porrigebit prescitur nuntius consule me cre¬
utresine impendio: quod diu paucis sine la¬
manus om̃ibus arridendit nõ solũ cũ infimus
sei et cũ ignotis familiaritatis imago simutn¬
de Multaq alia propter honorẽ agenda quȩ
abias uira honore dignũ facere nodeceret: Un¬
de ulud crassi celebre dictũ cũ peteret consu¬
batum: et forte cũ Sceuola socero peruia s urs
incederet nec presente gniuissimo et seuerissĩ¬
mo uiro blandiri populo. palpare obuios. et

Expanded text:
adoreis militaribus gloriosus collega cumularetadoreis militaribus gloriosus collega cumularetsulem faceres etiam non merentem. Nec ignoro maximos honores ad parum dignos penuria meliorum solere deferri, sed non vereor ne quis malevolorum in consulatu meo id autumet accidisse. Si quis hoc lividus jactitat, ipso tempore refutatur, adversus quem dixisse satis est, jam tum principi nostro Roma parebat. Quid quod nihil speranti mihi de honoris augmento, neque enim ultra praefecturam se votorum meorum modestia porrigebat, praefertur nuntius consulem me creatum sine impendio, quod jam diu paucis; sine lamanus, omnibus arridendum; non solum cum infimis, sed etiam cum ignotis familiaritatis imago simulanda, multaque alia propter honorem agenda, quae alias virum honore dignum facere non deceret. Unde illud Crassi celebre dictum, cum peteret consulatum, et forte cum Scaevola socero per vias Urbis incederet, nec praesente gravissimo et severissimo viro blandiri populo, palpare obvios, et
Abbreviated transcription (Latin):
trepidatione nuncius uenit. Elurimas naues
africano tritito graues. litui achaitũ p̃teruee¬
tas. constantinopolim ꝑuolasse permoti omẽs. et
aduersus eos qui oram maritimã tuebantur
irati uenimus ad principẽ desĩdia. iudicũ tan¬
tũ perisse frumenti certatũm prose quisq con¬
querimur. At maximus Imp. serenũ renitens
nihil esse peccatũ. non sibi perisse quȩ ad hãc
urbem frumenta uenissent. nos uocẽ illam no¬
ti amoris in prĩam putabamus: cũ proditionẽ
futuri uerboꝵ ambago celaret. Iam tũ enĩ uen¬
turȩ felicitatis conscuis diuini animus p̃uide¬
bat. Cĩs pauculos dies in nouũ ac florentẽ sta¬
tũ i .p. restituta sacra mens ad honorũ et ma¬
gistratuũ ornamenta respexit. Uersari cepit
in sacri pectoris comitio consulatus quid secutꝰ
sit ipse scit. et quẽcunq consilia cius gaudet
formare diuinitas. De om̃ibus Romani im¬
perq̃ uiris primus electus sum cũ honorẽ ⁊ddo

Expanded text:
trepidatione, nuntius venit plurimas naves trepidatione, nuntius venit plurimas naves Africano tritico graves littus Achaicum praetervectas Constantinopolim pervolasse. Permoti omnes, et adversus eos qui oram maritimam tuebantur irati, venimus ad principem, desidia judicum tantum perisse frumenti certatim pro se quisque conquerimur. At maximus imperator serenum renidens, nihil esse peccatum, non sibi perisse, quae ad hanc urbem frumenta venissent. Nos vocem illam noti amoris in patriam putabamus, cum proditionem futuri verborum ambago celaret: jam tum enim venturae felicitatis eventum conscius divini animus praevidebat. XV. Cis pauculos dies in novum ac florentem statum republica restituta, sacra mens ad honorum et magistratuum ornamenta respexit. Versari coepit in sacri pectoris comitio consulatus. Quid secutus sit ipse scit, et quaecunque consilia ejus gaudet formare divinitas. De omnibus Romani imperii viris primus electus sum, cum honorem meum
Abbreviated transcription (Latin):
igitur inter negotia itinere confecto usq ad
thratiat fines ꝑuentũ foret cursim disposito
exercĩtus cõmeatu ad Romanã urbẽ annone ua¬
cuam mentem reflexit: quẽlibet aliũ a subueniẽ¬
ꝑiculum detẽrruisset. Sed stipendiis ꝓuintiarũ¬
et patrimonũ sui fructibus: tũ utiq frumen.¬
tis coemptis usq ad opulentiam habundanti¬
amq esurientem iam urbem refersit. Dicet
aliquis. Quomõ tam multa breui tempore:
et recte Sed Imꝑator noster adit ad tempus
quod ocio suo detrahit: nihil somno: nihil e¬
pulis. nihil otio suo tribuit. Ipsa se naturaliũ
necessariarũq rerũ usurpatione defraudat
Totus comodis publicis uacat. Itaq grandeuũ
iam imꝑium uidebitur ĩs qui non ratione die¬
rum et mensium: sed operũ multĩtudine et ef¬
fectarũ rerũ modo Iuliani tempora metientur
Cũ Romani populi uictus et exercitus cõmeatus
esset in manibus in media expediendȩ annonȩ

Expanded text:
igitur inter egregia negotia itinere confecto usque ad igitur inter egregia negotia itinere confecto usque ad Thraciae fines perventum foret, cursim disposito exercitus commeatu, ad Romanam urbem, annonae vacuam, mentem reflexit. Quemlibet alium a subvenienublicae periculum deterruisset. Sed stipendiis provinciaruet patrimonii sui fructibus, tum undique frumentis coemptis usque ad opulentiam abundantiamque esurientem jam Urbem refersit. Dicet aliquis, quomodo tam multa tam brevi tempore? Et recte. Sed imperator noster addit ad tempus quod otio suo detrahit. Nihil somno, nihil epulis, nihil otio tribuit, ipsa se naturalium necessariarumque rerum usurpatione defraudat, totus commodis publicis vacat. Itaque grandaevum jam imperium videbitur his qui non ratione dierum, aut mensium, sed operum multitudine, et effectarum rerum modo Juliani tempora metientur. Cum Romani populi victus, et exercitus commeatus esset in manibus, in media expediendae annonae
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ultro uobis potestas regnandi datur. ut
ea qua iulianus conditione regnetis: ut pro om¬
nium ocio die noctuq uigiletil. et cũ domini uo¬
cemini libertati ciuium seruiatis. sȩpius prelum
ꝗͣ prandiũ capessatis: nihil cuiꝗͣ auferatis: et
ultro omibus largiamini. nulli gratificemini
In neminem sȩuiatis: toto orbe terrarũ nullius
uirginis fama uidetur. Sit lectulus etiã sine con¬
cessis: sed legittimis uoluptatibus uestaliũ thorĩs
purior. Estate Alamãnicũ puluerẽ. hye me pru¬
inam thratiȩ̨ intectis ceruicibus ꝑferatis. Profec̃¬
to uerborum ipsoꝵ molestiam delicatȩ aures nõ
poterunt substinere. Tantis negotiis te̾riti nõ
modo imꝑiũ sed ẽt uĩtam ꝑosi. ad inferiores ali¬
quos inferos redire properabunt. Uĩdebunt enĩ
iustum principatũ. laboribus. turis. uigiliis inꝗe¬
tum. cuius illi faciem amenam et amabilem con¬
templantes laborẽ asperũ non uidebant. Cum

Expanded text:
nunc ultro vobis potestas regnandi datur, ut nunc ultro vobis potestas regnandi datur, ut ea, qua Julianus, conditione regnetis, ut pro omnium otio die noctuque vigiletis, et cum domini vocemini, libertati civium serviatis, saepius praelium quam prandium capessatis, nihil cuiquam auferatis, et ultro omnibus largiamini, nulli gratificemini, in neminem saeviatis; toto in orbe terrarum nullius virginis fama violetur, sit lectulus etiam sine concessis, sed legitimus voluptatibus: Vestalium toris purior; aestate Alamannicum pulverem, hieme pruinam Thraciae intectis verticibus perferatis. Profecto verborum ipsorum molestiam delicatae aures non poterunt sustinere, tantis negotiis territi, non modo imperium, sed etiam vitam perosi, ad inferiores aliquos inferos redire properabunt. Videbunt enim justum principatum laboribus, curis, vigiliis inquietum: cujus illi faciem amoenam et amabilem contemplantes laborum aspera non videbant. XIV. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sibi molestus ĩta se facilẽ cȩteris prebuit ut
non ad suũ exemplũ alios coherteret. Noster
Imꝑator nil sibi ueniȩ̃: nil cxteris molestiȩ ac
laboris impartiens suo negotio om̃ibus otium
prestat. Diuitiarum largitor: curarũ auarus
laboriosissima negotior preoptans ip̃e agere ꝗͣ
aliis imꝑare. Multi post exactos reges imꝑius
uni uersȩ ru .p. solitariũ cupierũt. Nota sũt
recordantibus nomina eorã uidelicet qui in
propria furentes affectati regni suplitia pepen¬
derunt. Mĩtto ueteres qui saxo preceps dati
quoꝵ bona publicata domus erutȩ. interdicta
posteris nomina: nõ pautos huius modi furore
uetordes et nostra etas tulit. qui propter cȩtam
imperandi cupidinẽ in ferrũ ruerũt Si hos de¬
us paulisper uitȩ redditos alloquatur Heus uer¬
bi gratia Nepotiane atq Siluane por infestos
gladios presentesq mortes imꝑiũ petuustis. At

Expanded text:
quam sibi molestus ita se facilem caeteris praebuit, ut quam sibi molestus ita se facilem caeteris praebuit, ut non ad suum exemplum alios coerceret. Noster imperator nihil sibi veniae, nihil caeteris molestiae ac laboris impartiens, suo negotio omnibus otium praestat, divitiarum largitor, curarum avarus, laboriosissima negotiorum praeoptans ipse agere quam aliis imperare. XIII. Multi post exactos reges imperium universae reipublicae solitarium cupierunt. Nota sunt recordantibus nomina eorum videlicet qui in propria furentes, affectati regni supplicia pependerunt. Mitto veteres qui saxo praecipites dati, quorum bona publicata, domus erutae, interdicta posteris nomina; non paucos hujusmodi furore vecordes et nostra aetas tulit, qui propter caecam imperandi cupidinem in ferrum ruerunt. Si hos deus paulisper vitae redditos alloquatur; heus, verbi gratia, Nepotiane atque Sylvane, per infestos gladios, praesentesque mortes imperium petivistis. At
Abbreviated transcription (Latin):
ei sunt picturȩ marmorũ cruste. et solido au¬
ro tecta laguearia. qui maiorẽ aii partẽ in
nuda humo cubet. et celo tantũ tegatur Neq
da: neq tempus epularũ ei qui sȩpius statari¬
um prandiũ ad necessitatẽ humani corporis
capit. gauilens castrensi cibo: ministro obuio
et poculo fortuito. Sed inter hec mirari satis ne¬
queo. ꝙ tam seuere parcus in semet. In ciues
suos tam liberalis est ac remissus. laborũ asper¬
tam a uoluptatibus uitam sequantur difficiles
et morosi sunt. sibi parũ lȩti. sed alq̃s tristiores
mȩstas atq sollicitas et priũatas domos faciant
At sanctissimus imꝑator impensȩ studet. ut
nos pro dignitate habitemul: ut comodis at¬
fluamus: ut castam quidẽ sed hylarẽ duca¬
mus xfatẽ. Cum alios princĩpes labor truces. re¬
missos desidia reddiderit: semꝑq serq̃s Imꝑato¬
ribus grã tõiubus defuerit industria. neq ꝗs¬

Expanded text:
e sunt picturatae marmorum crustae, et solido aue sunt picturatae marmorum crustae, et solido auro tecta laquearia, qui majorem anni partem in nuda humo cubet, et coelo tantum tegatur; nequda; neque tempus epulatum ei qui saepius statarium prandium ad necessitatem humani corporis capiat, gaudens castrensi cibo, ministro obvio et poculo fortuito. XII. Sed inter haec mirari satis nequeo quod tam severe parcus in semet, in cives suos tam liberalis est ac remissus; laborum aspertam a voluptatibus vitam sequantur difficiles et morosi sint, sibi parum laeti, sed aliis tristiores, moestas atque sollicitas etiam privatas domos faciant. At sanctissimus imperator impense studet ut nos pro dignitate habitemus, ut commodis affluamus, ut castam quidem, sed hilarem ducamus aetatem; cum alios principes labor truces, remissos desidia reddiderit, semperque seriis imperatoribus gratia, communibus defuerit industria. Neque quis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩstione sit a quo accipias Imp: qui sic om̃i¬
bus largiaris. Sed qui uitȩ tue instituta ra¬
tionẽq cognouerit. facile fontem copiȩ huius
inueni&. Maximũ tibi prebet parsimonia
tua Auguste uectigal. Quitquid enĩ alĩ in cu¬
piditates proprĩas prodĩgebant. ud om̃i nunc
in usus publicos reseruatur. Hucusq solus
is fructus imperq̃ put ab atur . ut impator a
xteris cũubus non fortibus factil. nec splen¬
dore. seil magnitudine sumptuũ seꝑaretur.
Inde nihil ne cessarie substructionũ iñ edib
moles uirgines aulitoꝵ: caterue legionũ sump¬
cum facile uincebant. Quin ẽt prandicos atq
&e narũ elaboratas magnitudines .r .p. sentiẽ¬
bat. Cũ quȩ sitissimȩ dapes nõ gustu: sed dif¬
ficultatibus estim̃arentur. Miracula auium
Longinqui maris pisces. alieni temporis poma
estiuȩ niues. hybernȩ rosȩ: Hec cuncta aius
uoluptatũ oĩm uic̾tor adiecit. Neq enĩ parãde¬

Expanded text:
quaestione sit a quo accipias, imperator, qui sic omniquaestione sit a quo accipias, imperator, qui sic omnibus largiaris. Sed qui vitae tuae instituta rationemque cognoverit, facile fontem copiae hujus inveniet. Maximum tibi praebet parcimonia tua, Auguste, vectigal: quidquid enim alii in prodigas cupiditates prodigebant, id omne nunc in usus publicos reservatur. XI. Hucusque solus hic fructus imperii putabatur, ut imperator a caeteris civibus non fortibus factis, nec splendore gloriae, sed magnitudine sumptuum separaretur. Inde nihil necessariae substructionum in aedibus moles, ingentes aulicorum catervae legionum sumptum facile vincebant. Quin etiam prandiorum et coenarum laboratas magnitudines Romanus populus sentiebat; cum quaesitissimae dapes non gustu, sed difficultatibus aestimarentur, miracula avium, longinqui maris pisces, alieni temporis poma, aestivae nives, hibernae rosae. Haec cuncta animus voluptatum omnium victor abjecit. Neque enim comparanda
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquam celestẽ speluncã nube sublatus pau¬
lo ante uidisset mȩsta omĩa semiruta oppida
desoleta menia ab indigenis solitudinẽ exulũ
turbam. Is si nũc in illud idẽ editũ reponatur
ac respiciat. cuncta letantia. agros consitos
urbes frequentes: aquas oppidis influentes mag¬
nifico cultu nõ priuata sed publica testa surgen¬
tia. Dites pro tẽrarũ geniis messibus. segetes iuĩ¬
centes apricolarũ uota uindemias. arduos col¬
les profundasꝙ ualles. et lata camporũ. balatu¬
hĩnitu mugitidus personare. profecto mitabi¬
tur tam breui cuncta enata. desiliẽt ẽ nubib
et uiciniam cȩli cupide relinqu& ut tuis Imp
terris fruatur. Illud uero cuius miratuli est
neminem ullũ in tanto rerũ paratu senfisse
dispendiũ. In omĩa pecuniam ab ĩmꝑattre de¬
promi: et quoddam uersa uice ꝓuintiis pendĩ
tributũ illut ad uniuersos flucre diuitias.
quo prius undiq̃ confluebant: ut in maxim̃a

Expanded text:
in aliquam coelestem speculam nube sublatus, pauin aliquam coelestem speculam nube sublatus, paulo ante vidisset moesta omnia, semiruta oppida, desolata moenia, ab indigenis solitudinem, exulum turbam; is si nunc in illud idem editum reponatur, ac despiciat cuncta laetantia, agros consitos, urbes frequentes, aquas oppidis influentes, magnifico cultu non privatas aedes, sed publica tecta surgentia, dites pro terrarum ingeniis messibus segetes, vincentes agricolarum vota vindemias, arduos colles, profundasque valles, et lata camporum balatuhinnitu, mugitibus persona, profecto mirabitur tam brevi cuncta mutata, desiliet e nubibus, et viciniam coeli cupide derelinquet, ut tuis, imperator, terris fruatur. Illud vero cujus miraculi est, neminem ullum in tanto rerum paratu sensisse dispendium, in omnia pecuniam ab imperatore depromi, et quoddam versa vice provinciis pendi tributum, illinc ad universos fluere divitias quo prius undique confluebant? Ut in maxima
Abbreviated transcription (Latin):
biliũ domus sine tectis fora iãm dudũ aquaꝵ
ductibus pessundatis. plena cuncta squaloris
et pulueris. Certamẽ liulitrum lustris omĩbo
solitũ frequentari. intermiserat tp̃is moesti de¬
forme uistitiũ. Ipsȩ illȩ bonarũ artiũ magistre
et inuentrites Athenȩ omẽm cultũ publice pri¬
uatim̃q perdiderant. In miserandam ruinã
ceciderat eleusina. Sed uniuersas urbes opert
Imꝑatoris refotas enũare ꝑ longũ est. Scire satil
est cunctas Macedoniȩ. Illyriti Pelopõnessi ci-¬
uitatis unis aut binis ep̃łis maximi Imꝑatoris
repentinã uidisse nouatis menibus uiuentutẽ
Aquas locis omibus scatere. quę paulo ante ari.¬
da et siti anhelantĩa uisebantur. Ea nũc perlu
mundari mandare fora deambulachra gym¬
nasia lȩtis et gaudentibus populis frequentari
dies festos etꝰ telebrari ueteres. et nouos in ho¬
norem principis consecrari. Si quis mortalium

Expanded text:
bilium domus, sine tectis fora, jamdudum aquarum bilium domus, sine tectis fora, jamdudum aquarum ductibus pessundatis plena cuncta squaloris et pulveris. Certamen ludicrum, lustris omnibus solitum frequentari, intermiserat temporis moesti deforme justitium. Ipsae illae bonarum artium magistrae et inventrices Athenae, omnem cultum publice privatimque perdiderant. In miserandam ruinam conciderat Eleusina. Sed universas urbes ope imperatoris refotas enumerare perlongum est: scire satis est cunctas Macedoniae, Illyrici, Peloponnesi civitates unis aut binis epistolis maximi imperatoris repentinam induisse novatis moenibus juventutem, aquas omnibus locis scatere: quae paulo ante arida et siti anhelantia visebantur, ea nunc perlui, mundari, madere; fora, deambulacra, gymnasia laetis et gaudentibus populis frequentari, dies festos et celebrari veteres, et novos in honorem principis consecrari. X. Si quis mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
gia: pecunias largiũtur: qua dĩgnilate descri¬
bes cdassem ꝑ maxĩmi fluminis tractũ. remis
uentisq uolitantẽ. Tum principẽ nostrũ alta
puppe sublimẽ. non per eiuscemodi agros fru.¬
menta spargentẽ: sed Romanis oppidis bonast
spes. libertatẽ. diuitias diuidentẽ. lum ex parte
altera in barbaritũ solũ teͬrorẽ bellicũ. trepida.¬
tiones fugas. fortĩtudines obserentẽ. Iam qua¬
le illud fuit ꝙ hystrũ adhuc nauigans bene¬
fitia tua usq ad hadriã tyrrhenũ mareoticũ
porrigebas. Ipso enĩ tempore leuati equoꝵ pre¬
cũs enormibus Dalmatȩ. Epgrotȩ ad incitas
intollerandi tributi mole depressi prouidẽtia
tua non modo miscrias exuerũt. seel amplam
etiã atq opulentam reꝑere fortunã. Ur̃bs Nico¬
polis quã diuus augustus in monimentũ atticę
uictoriȩ trophei instar extruxit. in ruinas la¬
chrimabiles prope tota contiderat. Iatere no¬

Expanded text:
gia, pecunias largiuntur. Qua dignitate descrigia, pecunias largiuntur. Qua dignitate describes classem, per maximi fluminis tractum remis ventisque volitantem, tum principem nostrum alta puppe sublimem: non per cujuscemodi agros frumenta spargentem, sed Romanis oppidis bonas spes, libertatem, divitias dividentem, tum ex parte altera in barbaricum solum terrorem bellicum, trepidationes, fugas, formidines obserentem? IX. Jam quale illud fuit, quod Istrum adhuc navigans beneficia tua usque ad Adriam, Tyrrhenum, Maeotidem porrigebas? Ipso enim tempore levati equorum pretiis enormibus Dalmatae, Epirotae ad incitas intolerandi tributi mole depressi, providentia, imperator, tua, non modo miserias exuerunt, sed amplam etiam atque opulentam revexerunt fortunam. Urbs Nicopolis, quam divus Augustus in monumentum Actiacae victoriae tropaei instar exstruxerat, in ruinas lacrymabiles prope tota conciderat, lacerae no
Abbreviated transcription (Latin):
leuati status. instaurata xquȩ tortunȩ. ĩnume¬
rabilibus barbaris data uenia: et munus pacis
indultum. Qui properationẽ illam contẽplabi¬
tur nihil xgisse preter uiam Imꝑatorẽ putabit
Qui gestarũ rerũ multitudinẽ considerabit
proꝑasse non credet. O facundia potens grae¬
tia: omniũ tuoꝵ principũ gesta in maiuis
extollere sola potiusti: sola factorũ glorias. ad
uerborũ copias tetendisti. Tu nauẽ unã propt̃
aurati uelleris furtũ et uirginis raptũ in exlũ
usq sublatam syderibus consecrasti: Tũ puerũ
inuentorẽ serendi. Draconẽ alitũ curru uolan¬
tem semina in terras sparsisse iãctastĩ. Quid
tu si ad scridendas celebrandasq res principĩs
nostri animũ adicceris. de iuliani lembis. li¬
burnisq factura es: quȩ non modo nihil cui¬
ꝗͣ adimunt: neq urbes hospĩtas populantur¬
Sed ultro omĩbus populis ĩmunitates. priuile:¬

Expanded text:
levati status instaurataeque fortunae, innumelevati status instaurataeque fortunae, innumerabilibus barbaris data venia et munus pacis indultum. Qui properationem illam contemplabitur, nihil egisse praeter viam imperatorem putabit; qui gestarum rerum multitudinem considerabit, properasse non credet. O facundia potens Graecia! Omnium tuorum principum gesta in maius extollere sola potuisti, sola factorum glorias ad verborum copiam tetendisti. Tu navem unam propter aurati velleris furtum et virginis raptum in caelum usque sublatam sideribus consecrasti. Tu puerum, inventorem serendi, draconum alitum curru volantem semina in terras sparsisse iactasti. Quid tu, si ad scribendas celebrandasque res principis nostri animum adieceris, de Iuliani lembis liburnisque factura es? — quae non modo nihil cuiquam adimunt neqsed ultro omnibus populis immunitates, privile
Abbreviated transcription (Latin):
illum per uulneris qui barbam et capillum ho¬
neraret horrorẽ. mitantia syderis ignibus lu¬
mina uoces gaudentiũ opprosserat miraculi mag¬
nitudo. Cessabant offitia laudandi plus ꝗͣ lau¬
danda cernentibus. Sufficere quiđ poterat ad
expeditionẽ presentiũ negotiorũ sola properatio
sed non sufficit principi nostro rip: una ratiõ¬
ne consulere: multa ꝑiter aggreditur. Pectul
nullis unꝗͣ laboribus fatigatum: ut uno eoolẽq
tempore et componeret tidissimarũ ꝓuntiarũ
statũ. et barbariam om̃em ad moto propius teͣ¬
rore precelleret. Longissimo carsu histrum
placuit nauigari. Proh sancta diuinitas. quȩ
nauigationũ illius pompa. cũ dexteriorem in¬
diti Numinis ripam utriusq sexus hominu
ordinũ armatorũ atq inermiũ ꝑpetuus ordo
pretexeret. despite̾ntur ad leuã inmiserabile
preces genu nixa barbaria. Om̃es urbes que da¬
nubui incolunt adite. oĩm audita decreta

Expanded text:
illum pulveris qui barbam et capillum oillum pulveris qui barbam et capillum onerarat horrorem micantia sidereis ignibus lumina. Voces gaudentium oppresserat miraculi magnitudo; cessabant officia laudandi plus quam laudanda cernentibus. Sufficere quidem poterat ad expeditionem praesentium negotiorum sola properatio, sed non sufficit principi nostro publicae rei una ratione consulere. Multa pariter adgreditur pectus nullis umquam laboribus fatigatum. Vt uno eodemque tempore et componeret fidissimarum provinciarum statum et barbariam omnem admoto propius terrore percelleret, longissimo cursu Histrum placuit navigari. Pro sancta divinitas! Quae navigationis illius fuit pompa, cum dexteriorem incliti fluminis ripam utriusque sexus, omnium ordinum, armatorum atque inermium perpetuus ordo praetexeret, despiceretur ad laevam in miserabiles preces genu nixa barbaria! Omnes urbes quae Danubium colunt aditae, omnium audita decreta,
Abbreviated transcription (Latin):
iugũ nuꝑ impositũ teruite dubia cõtumates. in
ridiuiuũ furorem nefandis stimulis excitatas
Quȩ omĩa obstinatam et ignobilẽ principis maxi¬
nii tandem uicere patientiã. Itaq cũ ipso moli¬
mine oppressisset Alamaniam rebellantẽ. qui
paulo ante inaudita regionũ. fluuiorũ. monti¬
um nomĩa exercitu uictore ꝑagrauerat. ꝑ ultta
ferarũ gentiũ regna caliata regũ capita supuo¬
laus in medio PPlxrici sinus impuisus apparuit
Uidimus felices illius comĩtes uiȩ. stupentes ui¬
biũ populos dubitasse crulere quȩ uidebant.
Non aliter consternatas arbitror gentes. quȩ
primo lapsũ cȩlo excepere palladium. uirgines
pueri tremulȩ anus. titubantes senes nonꝰ sine
magno horrore cernebant Imꝑatorẽ longam uiã
sub grauiũ armoꝵ honere currentẽ properan¬
tis anhelitũ sine sensu lassitudinis trebriorem
sudorũ riuos per fortia colla manantes. et int

Expanded text:
iugum nuper impositum cervice dubia contumaces in iugum nuper impositum cervice dubia contumaces in redivivum furorem nefandis stimulis excitatas. Quae omnia obstinatam et immobilem principis maximi tandem vicere patientiam. Itaque cum in ipso molimine oppressisset Alamanniam rebellantem, qui paulo ante inaudita regionum fluviorum montium nomina exercitu victore peragraverat, per ultima ferarum gentium regna, calcata regum capita supervolans, in medio Illyrici sinu improvisus apparuit. Vidimus, felices illius viae comites, stupentes urbium populos dubitasse credere quae videbant. Non aliter consternatas arbitror gentes quae primae lapsum caelo excepere Palladium. Virgines pueri, feminae viri, tremulae anus, titubantes senes non sine magno attoniti horrore cernebant imperatorem longam viam sub gravium armorum onere currentem, properantis anhelitum sine sensu lassitudinis crebriorem, sudorum rivos per fortia colla manantes, et inter
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudinẽ uulneribus sautiasse. Sed facile¬
o fuit iuueni dignitati corporis decorem animi
preponere ⁊ tindorẽ decolorare ꝙ oris nitorẽ
alte impresis cĩatricibus de uenustare Num ali¬
quod huiusmodi aduersus amorem cuuũ face¬
re debuit Iulianus. Ac ne potuit quid nisi forte
existimamus patientes uulnerũ formas esse uir¬
tutũ. scilio& et candorẽ equitatis potuit obum¬
brare. et a temꝑantia purpurum sancti ruboris
abolere uitem fortitudinis indignis confodere iuil¬
neribus. eruere oculos prouidentiȩ. Dein nist
ille adolescens seueram manũ propriis uultibus
intulisset. dies & mora. ac non longa xtatĩs suc¬
cessio omẽm illũ florẽ corporis ꝑemisset. At in
turtutidus principis nostri quanto etas plixior tã¬
to pulchritudo prestantior Muto cunctam bar¬
bariem aduersus uindicẽ Romant libertatus in
arma cõmotam. gentesq recensitas. et aduersa

Expanded text:
pulchritudinem vulneribus sauciasse. Sed facilepulchritudinem vulneribus sauciasse. Sed facile fuit iuveni dignitati corporis decorem anni praeponenti et candorem decolorare et oris nitorem alte impressis cicatricibus devenustare. Num aliquid huiusmodi adversus amorem civium facere debuit Iulianus? At ne potuit quidem, nisi forte existimamus patientes vulnerum formas esse virtutum. Scilicet et candorem Aequitatis potuit obumbrare et a Temperantia purpuram sancti ruboris abolere, cervicem Fortitudinis indignis confodere vulneribus, eruere oculos Providentiae! Dein nisi ille adulescens severam manum propriis vultibus intulisset, dies et mora ac non longa aetatis successio omnem illum florem corporis peremisset. At in virtutibus principis nostri quanto aetas prolixior, tanto pulchritudo praestantior. Mitto cunctam barbariam adversus vindicem Romanae libertatis in arma commotam, gentesque recens victas et adversum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩta illi anni spatia diuisa sunt: ut aut barbaros
domitet aut ciuibus iura restituat. Terpetuum
professus aut contra hostem aut contra uitiũ
certamen Heę uotes fuerũt ad inflamãda odiã
probris om̃ibus potentiores. si enĩ conmĩsci ali¬
qua flagitia temptassent. facile ipso splendore
gloriȩ & laudis refutarentur. Inuenerũt actu¬
sandi genus quod nullus refelleret. Sed quid
oro uos principem nostrũ facere debuisse gense¬
tis Romanas urbes hostibus dedere. ut animũ
fratris offenderet. prouintias firmissimas. utĩ
pi sineret. ne quid augustus quod nollet au¬
deret flagitiis admĩstrantiũ nõ modo frena lax¬
aret: sed et stimulator accederet. nec inter prin¬
cipes faceret morũ dissimilitudo discordiã. No¬
bilem ȩtruriȩ adolestentẽ ferũt cũ proptir eti¬
miam formȩ dignitatẽ multarã in se femiinarũ
amores excitaret faciẽ suam ad obliterandam

Expanded text:
Ita illi anni spatia divisa sunt, ut aut barbaros Ita illi anni spatia divisa sunt, ut aut barbaros domitet aut civibus iura restituat, perpetuum professus aut contra hostem aut contra vitia certamen». Hae voces fuerunt ad inflammanda odia probris omnibus potentiores. Si enim comminisci aliqua flagitia temptassent, facile ipso splendore laudis et gloriae refutarentur; invenerunt accusandi genus quod nullus refelleret. Sed quid, oro vos, principem nostrum facere debuisse censetis? Romanas urbes hostibus dederet, ne animum fratris offenderet? Provincias firmissimas utilipi sineret, ne quid Augustus quod nollet audiret? Flagitiis administrantium non modo frena laxaret, sed etiam stimulator accederet, ne inter principes faceret morum dissimilitudo discordiam? Nobilem Etruriae adulescentem ferunt, cum propter eximiam formae dignitatem multarum in se feminarum amores excitaret, faciem suam ad obliterandam
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. ut p̃cipitaretur a miseris fortuna capto.¬
rum. In hoc statu gallias noster Imp: nactus. nimi¬
um habuit aduersus hostem laboris atq discrimã
Una atie germania uniuersa deleta est uno pre¬
lio debellatũ. Sed emendatio morũ iuditiorũꝗ
cõrectio et difficile luctamen et ꝑiculi plenũ ne¬
gotiũ fuit. Nam ut quisq imꝓbissimus erat. ĩta
maxime tsaribus inimitus uitandis legũ penis
de nouo scelere remedia querebat. Quia defen¬
dere admissa flagitia non poterat in ulteriore
iuris inuidiam congerebat. Et cũ sancti priñ¬
cipis mores atq instituta falsarũ uituꝑationũ
litentiam sub mouerent. callido notendi artifi¬
tio accusatoriam diritatem laudũ titulis ꝑagebãt
in om̃ibus tõuenticulis quasi ꝑ beniuolentiam il¬
la iactantes. Iulianus alamaniam domuit. ex fa
opidis que habent sĩne hoste. Constantius esta¬
tes om̃es in castris. hyemes in tribunalibus degĩt

Expanded text:
rentur, ut praeoptaretur a miseris fortuna captorentur, ut praeoptaretur a miseris fortuna captorum. In hoc statu imperator noster Gallias nactus minimum habuit adversus hostem laboris atque discriminis: una acie Germania universa deleta est, uno proelio debellatum. Sed emendatio morum iudiciorumque correctio et difficile luctamen et periculi plenum negotium fuit. Nam ut quisque improbissimus erat, ita maxime Caesaris rebus inimicus vitandis legum poenis de novo scelere remedia quaerebat; quia defendere admissa flagitia non poterat, in ultorem iuris invidiam congerebat. Et cum sancti principis mores atque instituta falsarum vituperationum licentiam submoverent, callido nocendi artificio accusatoriam diritatem laudum titulis peragebant, in omnibus conventiculis quasi per benivolentiam illa iactantes: «Iulianus Alamanniam domuit, Iulianoppidis quae habet sine hoste Constantius. Aestates omnes in castris, hiemes in tribunalibus degit.
Abbreviated transcription (Latin):
famę laude celebrata. et in tantũ ut fratris im¬
patoris mereret᷑ inuidiam. Quid enĩ aliud a ic
consortis imꝑatoris alienauit aniniũ. nisi glorie
minis mihi sanctã tonscientiã meã me multa
impie cogitata atq suscepta sunt. Sic et nũc ho¬
minũ cctus diuus constantius frequentaret Nũ¬
ꝗ profecto lideri tiuis et boni senatoris osfitio defu¬
issem quo minus redarguerẽ atq conunterem
tas illi in te odii fuisse causas. quȩ amoris ĩfla¬
matrites fidei obsides esse debuerint. florentis:¬
simas quondam antiquissimasq urbes barbari
possidebant. gallorũ illa telebrata nobilitas aut
ferro occiderat. aut ĩmitibus addita dñis seruĩe.¬
bat. Porro alię quas a uastitate barbarita terna¬
rũ interualla distulerant. iudicũ nomĩe a nefa.¬
dignis cruciatibus corpora Nemo ab iniuria liber
nemo intactus contumelia. nisi qui crudelitaten
predonis p̃tio mitigasset: ut iã darbari desidera¬

Expanded text:
famae laude celebrata, in tantum ut imperatoris ffamae laude celebrata, in tantum ut imperatoris fratris mererentur invidiam. Quid enim aliud a te consortis imperatoris alienavit animum nisi gloriae minis mihi sanctam conscientiam meam me multa impie cogitata atque suscepta sunt, si etiamnunc hominum coetus divus Constantius frequentaret. Numquam profecto liberi civis et boni senatoris officio defuissem, quominus redarguerem atque convincerem eas illi in te odii fuisse causas quae amoris inflammatrices et fidei obsides esse debuerint. Florentissimas quondam antiquissimasque urbes barbari possidebant; Gallorum illa celebrata nobilitas aut ferro occiderat aut immitibus addicta dominis serviebat. Porro aliae quas a vastitate barbarica terrarum intervalla distulerant iudicum nomine a nefadignis cruciatibus corpora; nemo ab iniuria liber, nemo intactus a contumelia, nisi qui crudelitatem praedonis pretio mitigasset, ut iam barbari desidera
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tibi nominis noui. sed antiquissimẽ nobili¬
tatis cũutas patria est. hĩc primũ editus. hic qͣsi
quoddam salutare humano generi sydus exor¬
tus. Nũ ciues et populares tuiꝰ silere me non sinũt
nec patiũtur ut quisꝗͣ alius auspicatissimo diẽ
apud te loquendi munus usurpet ꝗ̃ is qui am¬
plissimo sit preditus magĩstratu. lutant aliquid
adĩtere ad splendorẽ laudũ tuarũ consulis no
men: et recte putant. Adiicitur enĩ laudũ dig¬
nitati honore laudantis. Aclicet maxime Imp:
publico iũditio et nomine agere tibi gratias debe¬
am tamẽ illa quę pro sũma re domi forisq gessi¬
sti. nũc ex parte maxĩma p̃termittam. ut ꝗͦ oci¬
us ad ea quȩ propriȩ sũt ꝑueniat oratio. An ego
nũt receptas uirtute tua gallias. barbariam om̃e
subactam pergam quasi noua et in audita mẽo¬
rare: quȩ in hac Romani imꝑii ꝓte gliosissima st̃¬

Expanded text:
Haec tibi, nominis novi, sed antiquissimae nobiliHaec tibi, nominis novi, sed antiquissimae nobilitatis, civitas est patria: hic primum editus, hic quasi quoddam salutare humano generi sidus exortus. Hi cives et populares tui silere me non sinunt, nec patiuntur ut quisquam alius auspicatissimo die apud te ac de te loquendi munus usurpet, quam is qui amplissimo sit praeditus magistratu. Putant aliquid adjicere ad splendorem laudum tuarum cmen, et recte putant; adicitur enim laudum dignitati honore laudantis. Ac licet, maxime imperator, publico iudicio et nomine agere tibi gratias debeam, tamen illa quae pro summa re domi forisque gessisti nunc ex parte maxima praetermittam, ut quanto ocius ad ea quae propria sunt perveniat oratio. An ego nunc receptas virtute tua Gallias, barbariam omnem subactam pergam quasi nova et inaudita memorare? — quae in hac Romani imperii parte gloriosissima s
Abbreviated transcription (Latin):
barita. partim nõ minus exitialidus ꝗ pudendĩs
presidentiũ rapinis. ultro opem imꝑatoris expo¬
scerent. milites sepe antractis tp̃ibus ludo habi
ti presens stipendiũ flagitarent. Quoquomĩõ ui¬
debar honort honere pensare. et cũ me p̃toris
prefecisti. et prouintias de te egregie meritas
meȩ fĩdei. tuteleq mandasti. ingens iuditii tui
fuit munus. sed meo nõ mihi solũ quẽ potesta¬
te suctineeras uerũ ẽt negotiis tuis cõmendas¬
se aliquatenus uidebare. Porro in decernendo
consulatu remotis utilitatibus tuis rationem
meȩ solũ dignitatĩs habuisti. Nam in admĩstra¬
tionibus lador honori adiũgitur. In consulatu
honos sine labore suscipitur. In illis si leteris. cu¬
pide ambitionis esse uidearis: in hoc nisi apte
et prepalam leteris ingratus sis. Huc accedit ꝙ
ipsa hec urbs. atq hoc augustissimũ consilii pud¬
lici templũ. offitiũ huius orationis efflagitat

Expanded text:
barica, partim non minus exitiabilibus quam pudendis barica, partim non minus exitiabilibus quam pudendis praesidentium rapinis ultro opem imperatoris exposcerent, milites saepe anteactis temporibus ludo habiti cum praesens stipendium flagitarent, quoquo modo videbar honorem onere pensare. At cum me praetoriis praefecisti, et provincias de te egregie meritas meae fidei tutelaeque mandasti, ingens judicii tui fuit munus; sed in eo non mihi solum quem tanta potestate succinxeras, verum etiam negotiis tuis commodasse aliquatenus videbare. II. Porro in decernendo consulatu remotis utilitatibus tuis rationem meae solum dignitatis habuisti. Nam in administrationibus labor honori adjungitur: in consulatu honos sine labore suscipitur. In illis si laeteris, cupidae ambitionis esse videaris; in hoc nisi aperte et propalam laeteris, ingratus sis. Huc accedit quod ipsa haec urbs, atque hoc augustissimum consilii publici templum officium hujus orationis efflagitant.
Abbreviated transcription (Latin):
TSE. SCIO te Imp. et cunctos qui cõ¬
siliũ tuũ ꝑticipant posse mirari ꝙ nc̃
demũ gratias agere exorsus sum. quasi beneti¬
tia in m̾e tua cęꝑint a consulatu fatebor tñ ꝙ in¬
genii cuius me penitet conscius et nũc tacere uo¬
luissem. Et prumpens licet huius muneris gudi¬
um intra archana letitiẽ consciẽtiam cohertere
Sed siuĩe errorẽ nostrũ siue consiliũ congesta et
coaceruata in unũ benefitia uiterũt. atq in ia
redegerunt necessitatis ambiguũ. ut mihi aut
induerti aut ingrati esset fama sub eunda Mului
eloquentiam potius ꝗ̃ pietatẽ erga te offitium
meũ desiderari. & sane in honoridus quibus
me prius honestaras minor esse tausa ad agen¬
das gr̃as uidebatur. nã quod tũ me erariũ
pubsicũ curare uoluistĩ. cũ quereres uirũ ani¬
mi magni aduersus pecuniam. lideri aduersus
offensas. Constantis adũsus inuidiam. me quĩ
tibi uiderer eiusmodi delegisti. Idq eo tempor̃
quo exhauste ꝓuintiȩ. partim depdlationebar¬

Expanded text:
tsi scio te, imperator, et cunctos qui consilium tuum participant posse mirari quod nunc demum gratias agere exorsus sum, quasi beneficia in me tua coeperint a consulatu, fatebor tamen quod ingenii cujus me poenitet conscius, etiam nunc tacere voluissem, et prorumpens licet hujus muneris gaudium intra arcanae laetitiae conscientiam coercere. Sed sive errorem nostrum, sive consilium congesta et coacervata in unum beneficia vicerunt; atque in id redegerunt necessitatis ambiguum, ut mihi aut indiserti, aut ingrati esset fama subeunda: malui eloquentiam potius quam pietatem erga te officiumque meum desiderari. Et sane in his honoribus quibus me prius honestaras, minor esse causa ad agendas gratias videbatur. Nam cum me aerarium publicum curare voluisti, cum quaereres virum animi magni adversus pecuniam, liberi adversus offensas, constantis adversus invidiam, me, qui tibi viderer ejusmodi, delegisti: idque eo tempore quo exhaustae provinciae partim depraedatione bar
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Recuꝑata igitur Italia. hic primus fuit libe¬
rande urbis gradus. et ad uictoriam facilis accessꝰ
ꝙ illum semꝑ ex edende urbis uisceribus inherẽ¬
tem. ex assuctis lateribus uis duturnĩtatis ex¬
cussit. In quo quiđ tantũ momenti fuit ad ꝑfici¬
endȩ rei facultatẽ ut nõ tam gloriandũ sit uir¬
tuti tuę. prestantissime Imp: qͦ eũ uiceris ꝗͣgra¬

Expanded text:
ris. Recuperata igitur Italia hic primus fuit liberis. Recuperata igitur Italia hic primus fuit liberandae Vrbis gradus et ad victoriam facilis ascensus, d illum semper exedendae Vrbis visceribus inhaerentem ex adsuetis latebris vis divinitatis excussit. In quo quidem tantum momenti fuit ad perficiendae rei facilitatem, ut non tam gloriandum sit virtuti tuae, praestantissime impe
Abbreviated transcription (Latin):
princeps tanꝗͣ hoc ipsũ tibi debeat eo cariorẽ habet
quo magis laborẽ seruauit. Et qm̃ me ad ut¬
dis cõmemorationẽ fors quȩdã intulit. nõ rerũ
ordo deduxit. neq reuocare inde orationẽ fas
est: quo iam dudũ contenta ueniebat. Pretereo
te Aquilegia Mutina cȩterasq regiones: quibus
propter insecutas incredibiliũ bonoꝵ cõmoditates
gratissima fuit ipsius oppugnationis iniuria Sen¬
serunt enĩ translatis ad fortissimũ principẽ tor¬
tunarũ suarũ gubernaculis ꝗͣ fatile omĩa ad sa¬
lubrem cursum redirent. Quȩ ita deferebant᷑
ut mox aut malorũ oĩm scopulis illiderentur
aut miseriarũ uadis adheresterent. Prȩtẽo inꝗͣ
et hȩc et alia complura: quorũ est et sigillatĩm
onerosa moles. et oĩm simul atcruus honersior
Nam quȩ deducta ferre nequeas iis cõgregatis
subire spei importunioris est ꝗͣ fidutiȩ promptio¬

Expanded text:
princeps, tamquam hoc ipsum tibi debeat, eo cariorem habet princeps, tamquam hoc ipsum tibi debeat, eo cariorem habet quo maiore labore servavit. Et quoniam me ad Vrbis commemorationem fors quaedam intulit, non rerum ordo deduxit, neque revocari inde orationem fas est quo iamdudum contenta veniebat, praetereo te, Aquileia, te, Mutina, ceterasque regiones quibus propter insecutas incredibilium bonorum commoditates gratissima fuit ipsius oppugnationis iniuria. Senserunt enim translatis ad fortissimum principem fortunarum suarum gubernaculis quam facile omnia ad salubrem cursum redirent, quae ita deferebantur ut mox aut malorum omnium scopulis inliderentur aut miseriarum vadis adhaerescerent. Praetereo, inquam, et haec et alia complura quorum est et singillatim onerosa moles et omnium simul acervus onerosior. Nam quae diducta ferre nequeas, his congregatis subire spei importunioris est quam fiduciae promptio