comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uincum rat̾im antidotum quod apd̃
medicos uros iuenio his litt̾is inserẽ¬
dum duri. quod si boua fide hausens
sanius a quoq ypoctate consilium
ne speres. Est autem ex hus ferme cõ¬
fectum reb ut ui primus te ipsum ⁊
res tusis diuino uoleus comnttas ar¬
bitrio. auiniũ ad celum erigas. et in
illo figas spei auchoram a quo uno
nõ solum accipere potes ut sis saluus
s ut esses aliquid accepisti. Neq dif¬
fidas ertrema tua magnifice curatu¬
rum qui tantam de primordiis curã
gessit. Siulq ut intelligas decere
uirum fortem et fortune p̾liis assue¬
factum mordos ac mortem et morta¬
lia cuncta despicere supra humauos
sese casus amun talis attollentem
qui sepe egro atq affecto licet ĩ cor¬
pore sanus apparint iit̾q dolorum
morsus et in ip̃a morte clarum dedit
experimentum posse felicitatem nn
his ip̃ĩs que unserie uccantur existe.
Deramqz aui uututem corporeis
passionib incõcussam. Ad extremũ

Expanded text:
Unicum interim antidotum quod apud Unicum interim antidotum quod apud medicos nostros invenio, his literis inserendum duxi, quod si bona fide hauseris, sanius a quoquam Ypocrate consilium ne speres. Est autem ex his ferme confectum rebus, ut in primis te ipsum et res tuas divino volens committas arbitrio animumque ad celum erigas, et in Illo figas spei anchoram a quo uno non solum accipere potes ut sis salvus, sed ut esses aliquid accepisti, neque diffidas extrema tua magnifice curaturum qui tantam de primordiis curam gessit; 6 simulque ut intelligas decere virum fortem et fortune preliis assuefactum morbos ac mortem et mortalia cunta despicere, supra humanos se se casus animi alis attollentem, qui sepe egro atque affecto licet in corpore, sanus apparuit interque dolorum morsus et in ipsa morte clarum dedit experimentum posse felicitatem in his ipsis que miserie vocantur, existere, veramque animi virtutem corporeis passionibus inconcussam; 7 ad extremum ut
Abbreviated transcription (Latin):
se prebuit untiorem. quod nõ prius
egrituduns ꝙͣ cõua lescencie tue no¬
ticiam ingessit. Sunterisse diditi quẽ
cecidisse nesciueram. Ita de p̾senti le¬
tus. de p̾terito iam securus. Nullus
est enim uietus. nulla solicitudo pre¬
teriti. Stupens tamen et ueluti qui
p̃ruptas angustias incantus euale¬
rit eltrouitus heteo. et consideracio¬
ne uitati discruus gaudẽs tremo.
Ili gracias qui et sospitatem tuam
passus est tentar. nec est passus udrui
ne graui uos opprimeret merore. sed
gaudium cumulans peritulo et nos
post hac tui semꝑ aindiores. et te nob̾
efficeret cariorem. Nrãs sane pr̃eri¬
des si fieri possit opinuerim tantisp
ħbatum notitiẽ ꝓmutasse quo tibi
aliquid in hoc statu salutifere opis
imꝑtirer. Ceterum qued ego posse cu¬
perem is qui ad te urttitur ĩsiguis
phificus deo aspirante p̾stabit. ⁊ qũ
hoc quoq in remediis non ultinum
ponis: ego ipẽ cum primũ dabit᷑ sequat

Expanded text:
se prebuit mitiorem, quod non prius se prebuit mitiorem, quod non prius egritudinis quam convalescentie tue notitiam ingessit; surrexisse didici quem cecidisse nesciveram. Ita de presenti letus, de preterito iam securus — nullus est enim metus, nulla solicitudo preteriti — stupens tamen et veluti qui preruptas angustias incautus evaserit, attonitus hereo et consideratione vitati discriminis gaudens tremo; Illi gratias qui et sospitatem tuam passus est tentari, nec est passus obrui, ne gravi nos opprimeret merore, sed gaudium cumulans periculo et nos posthac tui semper avidiores et te nobis efficeret cariorem. 4 Nostras sane Pyerides, si fieri possit, optaverim tantisper herbarum notitie permutasse, quo tibi aliquid in hoc statu salutifere opis impertirer. Ceterum quod ego posse cuperem, is qui ad te mittitur insignis phisicus Deo aspirante prestabit, et quando hoc quoque in remediis non ultimum ponis, ego ipse, cum primum dabitur, sequar. 5
Abbreviated transcription (Latin):
ixꝰ ¶ Ad manfredũ pm̃ Carpi dñ
giani egͥtudic liberatum exhorta cio¬
Rebros isultus atq
uupetus fortune nec
uius crebros faine uo¬
lacilis hiis temporib
pacior. uenenatis illa
aminum spiculis dec aures ferit.
et simul hunic utraq ꝑcutit. huic mi¬
nuatur Solebant leta tristib ama¬
ris dulcia unscere. Nunc heu tristia
et auuam omina. Illa mellis ĩscia
duris aumam figit aculeis. hec igna¬
ra leticie uieros loquitur merores.
Et contra fortunam quidem scimꝰ
unitum clipeum esse untutis: cuiꝰ
ꝙͣ sim mops sepe ꝑ hoc tempus leta¬
lib plagis experior. famam u̾o quib
tiruus sine alis euadetem. uoluere
monstru est hoc remedium elegi. de
te uulla unꝙͣ ac de nullo hominũ
ꝓcontari. S id rursum ĩutile. Et si
enum linguam frenassen: cuiresnõ
obstrureram. ita nichil int̾rogans au¬
dimi multa que nolui et morbos et
fuera et graues amicorũ casus qͦr
uel memmisse supplicium est Impor¬
tuna tamen hec nũtia in hoc uno mͥ

Expanded text:
IX 1 Ad Manfredum Pium Carpi dominum gravi egritudine liberatum, exhortatiebros insultus atque impetus fortune, nec minus crebros fame volatilis, his temporibus patior; venenatis illa spiculis animum, hec aures ferit, et simul hinc utraque percutit hinc minatur. Solebant leta tristibus, amaris dulcia miscere; nunc, heu, tristia et amara omnia; illa mellis inscia duris animam figit aculeis, hec ignara letitie meros loquitur merores. 2 Et contra fortunam quidem scimus unicum clipeum esse virtutis, cuius quam sim inops, sepe per hoc tempus lethalibus plagis experior; famam vero quibus armis sine alis evaderem? volucre monstrum est. Hoc remedium elegi, de re nulla unquam ac de nullo hominum percontari; sed id rursus inutile. Etsi enim linguam frenassem, aures non obstruxeram; ita nichil interrogans audivi multa que nolui et morbos et funera et graves amicorum casus, quorum vel meminisse supplicium est. 3 Importuna tamen hec nuntia in hoc uno michi
Abbreviated transcription (Latin):
nni relictis que illorum michi tristi¬
ciam ac ꝓpoĩtum apperirent quas
ego dum uixero uit̾ delicias ħabebo
dolorum stimulos lacrimaꝵ q mati¬
iaui ĩmortalem. ¶ Mensis ab hinc
integer lapsus erat dum ego boꝵ
omnum ignarus domum redeo. lit¬
tensq perlectis custodem donius cũ
illarum tenore concordem tuidio ta¬
stis et aduiaus. si quid agetem. Tãto
illi an discesserant ut iam erpecta¬
rem reditum . ali. demene et negligẽ¬
ciam accusarem. que postꝙͣ debito
longior insa est. unum e famulis flo¬
rentiam misi. inaimorem excitans
amicum atq illud adiciens ut ei¬
dem nũcium alteri ubicumq locoꝵ
esset muteret. cui et multa ꝑ eos di¬
es scripseram et tunc epłãs sccipsi
hortatorias ad uotorum modestiã.
huius q uel alt̾ius loci electionem
quitumq rebus nrĩs oportumorem
se ostenderet. msuꝑ ad amorem solita¬
rie studiose q uite. que qm̃ omues e¬
qualit̾ tangebant ut ꝑ eum ad te

Expanded text:
rmi relictis que illorum michi tristirmi relictis que illorum michi tristitiam ac propositum aperirent, quas ego, dum vixero, inter delitias habebo, dolorum stimulos lacrimarumque materiam immortalem. 15 Mensis abhinc integer lapsus erat, dum ego horum omnium ignarus domum redeo, literisque perlectis custodem domus cum illarum tenore concordem audio, tristis et admirans. Sed quid agerem? Tanto illi ante discesserant ut iam et expectarem reditum, ah demens, et negligentiam accusarem; que, postquam debito longior visa est, unum e famulis Florentiam misi, viciniorem excitans amicum atque illud adiciens, ut eundem nuntium alteri, 16 ubicunque locorum esset, mitteret, cui et multa per eos dies scripseram et tunc epystolas scripsi hortatorias ad votorum modestiam, huiusque vel alterius loci electionem, quicunque rebus nostris oportuniorem se ostenderet, insuper ad amorem solitarie studioseque vite; que, quoniam omnes equaliter tangebant, ut per eum ad te
Abbreviated transcription (Latin):
iuntuo pͥuaret. et illes aĩs const̾n̾a¬
tos cicius ni laqueuui p̾parate mortis
upelleret. hactenus uempe festiua¬
uerant obliti laborum omũm curis¬
qz alis spe ac desidĩo oppressis ⁊ ⁊ atu¬
mle est eum. ut minorem passionẽ
et ꝑ uuncios actis in pacria que ac¬
tun erant amore tenti mecumi re¬
sedissent. Et nunc quid enun ꝓhi
ete illa diucius exoptata. s adaman¬
tuus et fati uniculis tenebamͣ. ut
q abessem feror fortuna prouid̾ati
doniim urãm deiectis humi uulti¬
b descenderunt. Quid in singulis
morer: oumemi douius angulũ. omi¬
nem orbi cespitẽ. ceperat eiumi arie¬
tis aduentu bruma mittescere dul¬
ci accubitu pressere implentes cũcta
suspiriis. cũq alibi possent ambo ꝑ
uoctem meo ui lectulo iacuere. cre¬
do ut quen ad qui etẽ ueccessanã
humana fragilitas meditata est ad
laborem michi et genitum consecra¬
rent. Posterodie abierunt litteris do¬

Expanded text:
mutuo privaret, et illos animis consternamutuo privaret, et illos animis consternatos citius in laqueum preparate mortis impelleret. Hactenus nempe festinaverant, obliti laborum omnium curisque aliis spe ac desiderio oppressis: naturale est enim ut minorem passionem,et per nuntios actis in patria que acturi erant, amore tenti mecum reseete illa animi diutius exoptata? Sed adamantinis fatorum vinculis tenebamur, et ut abessem ferox fortuna providerat.ostram deiectis humi vultibus descenderunt. Quid in singulis morer? Omnem domus angulum, omnem orti cespitem — ceperat enim Arietis adventu bruma mitescere — dulci accubitu pressere, implentes cunta suspiriis, cumque alibi possent, ambo per noctem meo in lectulo iacuere, credo ut quem at quietem necessariam humana fragilitas meditata est, ad laborem michi et gemitum consecrarent. 14 Postero die abierunt, literis do
Abbreviated transcription (Latin):
hec tam mesta me cogeret: Se est
delectacio omi graauior supplicio dũ
torquet aunuũ memoria. leuat q̃¬
stus uemebant pit̾ mente optima
facto pessimo miserbili euentu. hic
roniami petiturus ille florenciam. ut
quid gͦ diuertitis. aut quo ꝑgitis ami¬
ci. Ite rectius. Ite securius. N on hoc
urm̃ iter est. quid uobis cum alpibe
nuibq. onma uiutit amor et nõ
cessistis amori. Uem ebatis me iisuri
hic erat untus. bec cathena quibus
imnplicitos atq arreptos amor omĩ¬
potens nos trabebat. cui celum ipĩu
obsequitur. cui discordancia mincẽ
obediunt elementa. Nõ a nobis gͥ
lougioris me racio requirenda est.
trabebamimi equidem. nõ ibatis. u¬
gebat nos p̾teri fatum urtu meum¬
q simul non nũc primũ michi co¬
ppetuuni dolo: eiu nullum erat iter rec¬
cius. Quid et illud un socrates fortũa
impie molita est. ut qui iaui recurso
anum spacio pedem domo non moue¬
ram tunc abessem quõ nos aspectu

Expanded text:
hec tam mesta me cogeret? Sed est hec tam mesta me cogeret? Sed est delectatio omni gravior supplicio, dum torquet animum memoria, levant questus. 9 Veniebant pariter mente optima, fato pessimo, miserabili eventu, hic Romam petiturus, ille Florentiam. Ut quid ergo divertitis aut quo pergitis, amici? Ite rectius, ite securius; non hoc vestrum iter est: quid vobis cum Alpibus nivibusque? Omnia vincit amor et vos cessistis amori. 10 Veniebatis me visuri: hic erat uncus, hec cathena quibus implicitos atque arreptos amor omnipotens vos trahebat, cui celum ipsum obsequitur, cui discordantia invicem obediunt elementa. Non a vobis igitur longioris vie ratio requirenda est: trahebamini equidem, non ibatis; urgebat vos preterea fatum vestrum meumque simul nonnunc primum michi coperpetuum dolorem nullum erat iter rectius. 11 Quin et illud, mi Socrates, fortuna impie molita est, ut qui iam recurso anni spatio pedem domo non moveram, tunc abessem, quo et nos aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
huniscemodi licet rer expers abude
tamen hus ornatus que talib stu¬
diis parantur humanitate inidelic
fide. liberalitate. constancia. deuiq
liberalium discipliuarum mops di¬
ues amim liberalis uirqz optinius
atq amicus esse didicerat. et in ce¬
tu nr̃o talis unus erat apcior ꝙͣ si
omines studio deditos litterarum re¬
liquorum ut fit oĩum quib uita ĩ¬
diget incuriositas huĩsset. Itaq ad
oportunitates uarias cõmode nimis
inuidit atrocissuna fortuna ꝙ q nos
mul. te q ad rodanũ diisso me
ad padum quasi alteram sui par¬
tem aiudissime petebant. Mest̾am
prorsus ac miseram aggressus hy¬
storiam in singulis u̾bis me ip̃e re¬
darguo. noc subsisto tamen s nescio
quomͦ rapior interim qͦ nolini si qͥ¬
dem nolens uolo. et erperior nescio
quid miserum ac fuuestũ auiuo
gratum tñ. Nempe est quedam. et
lugendi dulçedo qua sepe per bos
dies infelir pastor et crucior ⁊ delec¬
tor. Nisi enmi delectarer: quis ad

Expanded text:
 Alter huiuscemodi licet rerum expers, abunde tamen his ornatus que talibus studiis pariuntur, humanitate videlicet, fide, liberalitate, constantia; denique, liberalium disciplinarum inops, dives animi liberalis virque optimus atque amicus esse didicerat, et in cetu nostro talis unus erat aptior quam si omnes, studio deditos literarum, reliquorum, ut fit, omnium quibus vita indiget, incuriositas habuisset. Itaque ad oportunitates varias commode nimis invidit atrocissima fortuna quodque nmul, teque ad Rodanum dimisso, me ad Padum quasi alteram sui partem avidissime petebant. 8 Mestam prorsus ac miseram aggressus historiam, in singulis verbis me ipse redarguo nec subsisto tamen; sed, nescio quomodo, rapior interim quo nolim, siquidem nolens volo, et experior nescio quid miserum ac funestum, animo gratum tamen: nempe est quedam et lugendi dulcedo, qua sepe per hos dies infelix pascor et crucior et delector. Nisi enim delectarer, quis ad
Abbreviated transcription (Latin):
esset. hoc est quod nec ꝑmitti nec
prohiben potest. Et anneus seuec¬
ca. iami tunt int̾ etatis sue notas
diceret. Si quis nulla se amica fe
leui et sordide libidinis et aucil
tio nit miseros hẽcitur. quali ab¬
iectus ac repulsus non pudicitia
s contemptu. Et quasi dilecte
s de gloria fit certamen huic la bo¬
me repulse amatissime. spe tñ¬

Expanded text:
esset: «Hoc est quod nec permitti nec esset: «Hoc est quod nec permitti nec prohiberi potest», et Anneus Seneca iam tunc inter etatis sue notas diceret; «Siquis nulla se amica feclem et sordide libidinis et ancillcio inter miseros habeatur, quasi abiectus ac repulsus non pudicitia sed contemptu, et quasi dilecte sed de gloria sit certamen; hinc laborepulse amarissime
Abbreviated transcription (Latin):
uelaanme matre aguita illico qi
adu̾satum scelus sese p̾cipitẽ dedisse
nocentem q spiitum eralusse E¬
quum alium int̾ res rusticas uarcom
ceruimus pari frande deceptum.
nec in se ipsum ymo in illum qui fe¬
fellerat ultiscentem in queni con¬
festiui uelo amoto. ut ipẽ ait fecit
impetum. atq illum mordicans
interfecit. Quanto dignius dec fac¬
ta homimum dicetẽtur. supenor a
autem belluaꝵ. Ita autem res bet̃
ut nullum ammal homine nobi¬
lius dum se homimem meniunt sic
dum obliuisci ceperit nillum ui¬
lius nullumq deiectius. uullũ pe¬
is. quem nature stimuli impellãt
uec frena contineant racionis¶ Sed
omictamus hec auditu grauia. ad
liuicuũ gloriam studium qr sermo
redeat. Adulterium dico qd̾ amoric
uelo tegitur. et pulchertimo noĩe
tutpissimũ scelus obinibit᷑. quod
non solum nr̃a etate oĩm ab un¬
dantissima malorum s multis
ante nos seculis tam comuẽ erat
ut de eo et non inpprie scriptum

Expanded text:
velamine matre agnita illico quasi velamine matre agnita illico quasi aversatum scelus, se se precipitem dedisse nocentemque velut spiritum exhalasse. Equum alium inter Res rusticas Varronis cernimus pari fraude deceptum, nec in se ipsum imo in illum qui fefellerat ulciscentem, in quem confestim velo amoto, ut ipse ait, “fecit impetum” atque illum “mordicans interfecit”. 6 Quanto dignius hec facta hominum dicerentur, superiora autem beluarum! Ita autem res se habet, ut nullum animal homine nobilius dum se hominem meminit; sic dum oblivisci ceperit, nullum vilius nullumque deiectius, nullum peius quem nature stimuli impellant nec frena contineant rationis. 7 Sed omittamus hec auditu gravia; ad iuvenum gloriam studiumque sermo redeat. Adulterium dico, quod amoris velo tegitur et pulcerrimo nomine, turpissimum scelus, obnubitur, quod non solum nostra etate, omnium abundantissima malorum, sed multis ante nos seculis tam comune erat, ut de eo non improprie scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
hintus et bestialitas et libido uti
cui alius frustra cauit. Nolite fie¬
ri sicut equus et mulus quib nõ
est intellectus. Ainciro nempe hoc
unũ scomaco dicam habuisie piꝰ
int̾dum frem plusq si dici liceat
pudoris equinam libidinẽ qmiͣ hu¬
manam. Si quidem et sororibus
uuxtos et infeliciũ matrũ greuu¬
is refusos multos legunus quorũ
commemoratio miccunda est. Qua
in ꝑte seuitanudis facanus uotis¬
simum quam constat etate iam ꝓ¬
uecta concubitũ filii petentem ab
ecdem pudica senicia int̾emptam.
Et nuꝑ fuit nescio an honiuen ap¬
pellem uultu mithi uotus ac noĩe
s ex onmi hominũ noticia secluden¬
dus qui filiam iptam et iam ma¬
trem incestare aggressus ꝙ illa uĩ
tuppem atq imꝑiani repulisset usq
ad mortem dentib atq unguibus
lacerauit. cum contra apud scriptores
darissimos lectum sit equũ hastũ ar¬
mentarii uelatis oculis matris ad
coitum impulsumi. tandem diuoto

Expanded text:
hinnitus et bestialitas et libido vagahinnitus et bestialitas et libido vagacui alius frustra canit: «Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus». Amaro nempe hoc unum stomaco dicam, habuisse plus interdum freni plusque, si dici liceat, pudoris equinam libidinem quam humanam. 4 Siquidem et sororibus mixtos et infelicium matrum gremio refusos multos legimus, quorum commemoratio iniocunda est; qua in parte Semiramidis facinus notissimum, quam constat etate iam provecta concubitum filii petentem ab eodem pudica sevitia interemptam; et nuper fuit nescio an hominem appellem, vultu michi notus ac nomine sed ex omni hominum notitia secludendus, qui filiam nuptam et iam matrem incestare aggressus, quod illa vim turpem atque impiam repulisset, usque ad mortem dentibus atque unguibus laceravit; 5 cum contra apud scriptores clarissimos lectum sit equum astu armentarii velatis oculis matris ad coitum impulsum, tandem dimoto
Abbreviated transcription (Latin):
erta michi nunc metus
ac dolor elitiunt. alterum
me altero forsan tacitus
tulissem. Scio quidem. scio quid est
quod te et hũ c inte deditos actom¬
tos hẽt. relictoq calle planissimo
ꝑ adrupta falsis opimonib exte¬
catos et consuetudine urictos tra¬
hit. Sordet omue parabile. difficilia
dectant eoq magis quo ad ĩpossi¬
bilitatem ꝓpius uidentur aiccedere
Aperta contempnitis. obser̾ata tep̃¬
tãtis. Sicubi ur zelotypus aut ir¬
blandiciis q perstringere uł aliquo
tibus mos est sopitum ceruũ aut ia¬
centem int̾ uepees leporem nõ tan¬
gere prede fuga studunu insequẽ¬
tum excitat Sic uest̾ amor elegãt̾
ait flactus. Tran suolat in medio
posita. et fugientia captat. Cõn¬
ges urt̃s abicitis. alienas appetitis.
cum illis interim sui. et compti et
uigiles proci sint. Sic undiq adiu¬
pletum uideas illud Ieremiẽ. equi
inquit amiatores in fenimas et
emissarii facti sunt. Uiisquisq ad
urorem prorum sui himeba tur. ue

Expanded text:
erba michi nunc metus ac dolor eliciunt; alterum sine altero forsan tacitus tulissem. Scio quidem, scio quid est quod te et huic vite deditos attonitos habet relictoque calle planissimo per abrupta, falsis opinionibus excecatos et consuetudine vinctos, trahit; sordet omne parabile, difficilia delectant eoque magis quo ad impossibilitatem propius videntur accedere; aperta contemnitis, obserata tentatis. 2 Sicubi blanditiisque perfringere vel aliquo onibus mos est sopitum cervum aut iacentem inter vepres leporem non tangere; prede fuga studium insequentum excitat; sic vester amor, ut eleganter ait Flaccus, Transvolat in medio posita et fugientia captat. 3 Coniuges vestras abicitis, alienas appetitis, cum illis interim sui et compti et vigiles proci sint. Sic undique adimpletum videas illud Ieremie: «equi» inquit, «amatores in feminas et emissarii facti sunt; unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat». Vere
Abbreviated transcription (Latin):
ille t̾rarin tractus ad hominid de¬
seretur ihospitalior athlante uel
caucaso. huic ignonuie et huic pe¬
sti uni fortes occurate. iudebitis sara
nõdum sicco cuus urẽ cruore corancia.
Iude discetis saluti quonam remedio
prouidendum sit. Qui amputare
arborem a indicib incipiat. qui sic¬
care uult ruiulos fontem siccet. qui
extinguere uult latrones insistat
recepta torib extirpandis Ite felicit̾.
ite celerit quo cepistis et bñ uiuã¬
tibus suꝑis feda sceleꝵ clanstra con¬
ftiugite. atq hauc uotã ab oculis
urĩs abstergite. luiquentes posteris
iusticie famam quam a patribus
accepistis. deus ommpotens uos uic¬
tores tantisq inundi malis incolu¬
mes seruet in statu felicissĩo .iiiiͦ. No¬
uas. Inũ. festinãt᷑ ⁊ cõcusso aĩo. Rerum¬

Expanded text:
ille terrarum tractus ab hominibus desereatur, inhospitalior Atlante vel Caucaso. 32 Huic ignominie et huic pesti, viri fortes, occurrite: videbitis saxa nondum sicco civis vestri cruore rorantia; inde discetis ceterorum saluti quonam remedio providendum sit. Qui amputare vult arborem, a radicibus incipiat; qui siccare vult rivulos, fontem siccet; qui extinguere vult latrones, insistat receptatoribus extirpandis. 33 Ite celeriter, ite feliciter quo cepistis et bene iuvantibus superis, feda scelerum claustra confringite, atque hanc notam ab oculis vestris abstergite, linquentes posteris iustitie famam quam a patribus accepistis. Deus omnipotens vos victores tantisque mundi malis incolumes servet in statu felicissimo. Parme, IV Nonas Iunias, festinanter et concusso animo.
Abbreviated transcription (Latin):
ille est tamen deli ardor. qui suspitionũ
aculei que in dies et in horas inquietu¬
do amum et in regno amoris pacis ac
belli incissitudo creberama: Que quomi¬
aui usu pessimo iam init̾ uodilium deli¬
tias numerantur. quenam deuni il¬
la supplicia que dissimulari utiq ne¬
queunt nunc a publicis iudiciis mĩc
a priuatis furoribus maritorum. Quã
multis enim sperata illa nor inspera¬
to fuit ultimia. Quociens audiuimius

Expanded text:
ille est tamen zeli ardor, qui suspitionum aculei, que in dies et in horas inquietudo animi et in regno amoris pacis ac belli vicissitudo creberrima? que quoniam usu pessimo iam inter nobilium delitias numerantur, quenam demum illa supplicia que dissimulari utique nequeunt, nunc a publicis iudiciis nunc a privatis furoribus maritorum? quam multis enim sperata illa nox insperato fuit
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitate confidere. altͥusetus mi¬
tantib iam colĩnus. Quid enĩ ego
de tua uita cercior hec scribens ꝙͣ
tu perlegens de mea: suuus cadu¬
cum sumul ac suꝑbum aminail est
homo. minis alte fuigilib super¬
edificat fundamentis. Etauta so¬
dalium turba ad quem redacti mi¬
merum sumus uides. Et ecce dũ
loquim᷑. ipĩ eciam fuguuus. atq
umbre ĩ morem euauestimus.
momentoq temporis abuisse alt̾
elterim accipiet et nr̃ mer pr¬
unim sequturus. Cand eigo lu¬
mus fiater optime. quid sumꝰ.
nec de siminꝰ superbire. Siuis augo¬
rib const̾natus citero in epła qua¬
dam ad archicũ. Ipsi inquit ꝙͥ
sumus. aut ꝙͣdiu hec curaturi
lumꝰ. Srenis equidem. s bona uni
fallor questio. et salutaris et gra¬
uida. atq utilib plena sentẽcus
sub qua multum u̾e humilitatis
ac modestie multũq contep̃tus
reꝵ fugitinaꝵ uigil fossor ĩueĩet.

Expanded text:
stabilitate confidere, altrinsecus nustabilitate confidere, altrinsecus nutantibus iam columnis? quid enim ego de tua vita certior hec scribens, quam tu hec perlegens de mea? 22 Nimis caducum simul ac superbum animal est homo, nimis alte fragilibus superedificat fundamentis. E tanta sodalium turba ad quem redacti numerum sumus, vides; et ecce, dum loquimur, ipsi etiam fugimus atque umbre in morem evanescimus, momentoque temporis abiisse alter alterum accipiet, et ipse mox previum secuturus. Quid ergo sumus, frater optime? quid sumus? nec desinimus superbire. 23 Suis angoribus consternatus Cicero, in epystola quadam ad Athicum, «Ipsi» inquit, «quid sumus aut quandiu hec curaturi sumus?» Brevis quidem sed bona, ni fallor, questio, et salutaris et gravida atque utilibus plena sententiis, sub qua multum vere humilitatis ac modestie multumque contemptus rerum fugitivarum vigil fossor inveniet.
Abbreviated transcription (Latin):
crimas reu̾tanur. anm equidem
secundi uirdum pͥma pars acta
est ex quo Italiam repeteus te ꝓ¬
cul ad fontem sorgie lacrimantẽ.
ls caimans dunsi. Non iubeo ni
longum ocules reflectere hos pau¬
culos dies mnueru. et cogita qͥd
eramus. et quid suuius. Ubidul¬
ces nuc amiti: ubi sunt amati
uultus. udi uerba mulcencia: ubi
motus eu̾tit. que tempestas ener¬
sit que abyssus ab sorduit: Stipa¬
ti eranius. prope iam soli sumꝰ.
Noue amcitie contrabende sunti¬
Uude autem. suie ad quid. hiuina¬
no genere pene extiucto et ꝓrio
ut anguror rerum fine. Sumus fr̃
simins. quid dissimulẽ: uere soli. cre¬
do id agente deo ut inite huus ille¬
cebris impedimentis q susuibr
expoliati liberius im ad alterũ
suspiremus. En quo subita rerum
nuutacione ꝑuenimus. Ut experi
Satis magnum alter alt̾i theatrũ
sumius. Quod ut uere dici possit a¬
ui nobis. ꝙͣdu tñ dici pot̾it: cuit
quis augun statuat quorsũ nob̾
datum sit de hunis unitui theatri

Expanded text:
crimas revertamur, anni equidem crimas revertamur, anni equidem secundi vixdum prima pars acta est, ex quo Italiam repetens, te procul ad fontem Sorgie lacrimantem lacrimans dimisi. Non iubeo in longum oculos reflectere; hos pauculos dies numera, et cogita quid eramus et quid sumus. Ubi dulces nunc amici, ubi sunt amati vultus, ubi verba mulcentia, ubi motus evertit, que tempestas demersit, que abyssus absorbuit? 20 Stipati eramus, prope iam soli sumus. Nove amicitie contrahende suntUnde autem sive ad quid, humano genere pene extincto, et proximo, ut auguror, rerum fine? Sumus, frater, sumus — quid dissimulem? — vere soli; credo, id agente Deo, ut vite huius illecebris impedimentisque suavibus spoliati, liberius iam ad alteram suspiremus. 21 En quo subita rerum mutatione pervenimus, ut experir«Satis magnum alter alteri theatrum sumus». Quod, ut vere dici possit a nobis, quandiu tamen dici poterit? aut quis augur statuat, quorsum nobis datum sit de huius mutui theatri
Abbreviated transcription (Latin):
tia. si non curares illa: non subsi¬
sterent. Namn de his qui ur̃i non
dõ tribuunt. s nature quid senciẽ¬
dum nobis sit ueritatis tue studio
deditis: cum seneca ingratissiõs
hominũ appellet qui mutato ho¬
nommne dissimulent dei munꝰ
et cauillando impie superne de¬
bitum abuegent maestatis Cu¬
ras profecto nos et nrã deus. s a¬
liquid latitantis et ignote nobis
caule est. cur ex omnb seculis di¬
gnissum uisi sumus. qui acercune
plecterem᷑ uon idcirco unmore ni¬
sticia ꝙͣ occulta. Est namq uidici¬
orum tuorum ĩꝑscrutabilis et hu¬
manis sensibus maccessa profũ¬
ditas. Uel ergo pessum omĩum ꝟe
lumus qd̾ negare uelim pocius
ꝙͣ ausim. uł ad futura bona pre¬
sentib malis ex̃citacoẽs purga cõ¬
nes q seruaunur. Del omĩno a liꝙͥ
est quod nec cogitare sufficunus.
Ceterum quecuiq sunt cause quã¬
libet abdite effectus aꝑtissum sũt.
¶ S ut a publicis ad pͥuatas la¬

Expanded text:
tia: si non curares, illa non subsitia: si non curares, illa non subsisterent. Nam de his qui nostri curam non Deo tribuunt sed nature, quid sentiendum nobis sit, veritatis tue studio deditis, cum Seneca ingratissimos omnium appelet, qui mutato nomine dissimulent Dei munus et cavillando impie superne debitum abnegent maiestatis? 18 Curas profecto nos et nostra, Deus, sed aliquid latitantis et ignote nobis cause est, cur ex omnibus seculis dignissimi visi sumus qui acerrime plecteremur, non idcirco minore iustitia quod occulta est; namque iudiciorum tuorum imperscrutabilis et humanis sensibus inaccessa profunditas. Vel ergo pessimi omnium vere sumus, quod negare velim potius quam ausim, vel ad futura bona presentibus malis exercitatiores purgatioresque servamur, vel omnino aliquid est quod nec cogitare sufficimus. Ceterum, quecunque sint cause, quamlibet abdite, effectus apertissimi sunt. 19 Sed ut a publicis ad privatas la
Abbreviated transcription (Latin):
diorum multa sunt gn̾a. et qd̾
ultimũ est. uiris saltem fortiter
mori licet. Est autem solamen
mortis exriuum bñ mori. hic re¬
medii nichil prorsus. incbilqz so¬
lacii est. cumuloq cladis aditũ
mali causas principiũq nestĩe.
Nam nec ignorancia uec ip̃a qui¬
deui pestis odiosior uugis ac fa¬
bulis quorumdam homimũ qui
professi omnĩa sciuut nich quorũ
tũ ora licet assuefacta mendaciis
taudem silent. et q̃ impudencia
primum ex more larau̾at ad
ultiunm clausit stupor. S ad ĩ¬
quificionem meam redeo. An u̾o
sicut longum it̾ agentib eueunit
ut alia ue pars fatigacionen
paulatim lassata crimiuib et
uõ ualeus in terga proiecetis atq
a nobis mĩe tue cculos iratus autis.
Quod si est. non nr̃orum modo s pa¬
t̾norum sunul criminũ penas damꝰ.
au peiores illis nestio. s cerfe miseti¬
ores. An illud fortasse uerius quod
magna quedam ingenia suspicata
S absit a mentib nrĩs hec amen¬

Expanded text:
diorum multa sunt genera, et quod diorum multa sunt genera, et quod ultimum est, viris saltem fortiter mori licet. 15 Est autem solamen mortis eximium, bene mori. Hic remedii nichil prorsus, nichilque solatii est; cumuloque cladis additum, mali causas principiumque nescire. Nam nec ignorantia nec ipsa quidem pestis odiosior nugis ac fabulis quorundam hominum, qui professi omnia, sciunt nichil; quorum tamen ora, licet assuefacta mendaciis, tandem silent, et que impudentia primum ex more laxaverat, ad ultimum clausit stupor. Sed ad inquisitionem meam redeo. 16 An vero, sicut longum iter agentibus evenit ut alia vie pars fatigationem paulatim lassata criminibus et non valens, in terga proieceris atque a nobis misericordie tue oculos iratus averteris? Quodsi est, non nostrorum modo sed paternorum simul criminum penas damus, an peiores illis nescio, sed certe miseriores. 17 An illud fortasse verius, quod magna quedam ingenia suspicata absit a mentibus nostris hec amen
Abbreviated transcription (Latin):
presso silenctum iubent. Ctedes ista
postĩtas: cum ipsi qui indemus
uix ccedannus. sompnia credituri.
uisi exprecti aꝑtis hec oculis ceme¬
tenius. et lusticita urde fuuerib
sins plena doniũ reuersi eroptatis
pignoribus uacuami illam rapi¬
reperientes sciremus utiq u̾a ẽẽ
que genumiꝰ O felicem populum
pro nepotum qui has msenias uõ
aguouit. et fortassis testiomum
nrm init̾ fabulas uuuuerabit. Me¬
remur hec quidem et gramora. nõ
adeo ini nr̃m̃ tempus ulcionis tue
feruor incubuit: quid est ꝙ cum
culpe non desint desunt exempla
supplicii: Cum ominb peccauiniꝰ.
flagellamur soli. soli inꝙͣ. Audeo eĩ¬
iuꝙͣ affiriuare ꝙ si om̃i seculorũ
flagella post archam illam famo¬
sissimam reliquias mortalium ĩ¬
forun pelago cucuu ferẽtem. cũ
p̾sentib extimentur. delicie fue¬
rtnt et ludus et requies.¶Neq eĩ
cuui his malis conferri decet bel¬
la quanta libet in quib et reme¬

Expanded text:
presso silentium iubent. Credes ista, presso silentium iubent. Credes ista, posteritas, cum ipsi qui vidimus, vix credamus, somnia credituri nisi experrecti apertis hec oculis cerneremus, et lustrata urbe funeribus suis plena, domum reversi, exoptatis pignoribus vacuam illam reperientes, sciremus utique vera esse que gemimus? O felicem populum pronepotum, qui has miserias non agnovit, et fortassis testimonium nostrum inter fabulas numerabit! meremur hec quidem et graviora, non adeo in nostrum tempus ultionis tue fervor incubuit? quid est quod cum culpe non desint, desunt exempla supplicii? Cum omnibus peccavimus, flagellamur soli. 14 Soli, inquam; audeo enim affirmare quod, si omnium seculorum flagella, post archam illam famosissimam reliquias mortalium informi pelago circumferentem, cum presentibus extimentur, delitie fuerint et ludus et requies. Neque enim cum his malis conferri decet bella quantalibet, in quibus et reme
Abbreviated transcription (Latin):
Qua in re benigno sub uidice for¬
san excuser si ad examen uenerit
illud quoqz nou leue aliquid s nul¬
lesimimtrecẽtesimũ quadrage si¬
niũ octanũ sex etatis aunũ esse quẽ
lugeo. qui nou solum uos amitis s
mũdum omnẽ gentibus spoliauit.
tui si quid defuit seques ecce ãmus
illius reliquias demetit. et quicꝙͣ
illi procelle suꝑfuerat mortifera
falce ꝑsequitur. Quando hoc postĩ¬
tas credet: fuisse tempus sine dilu¬
iuo sine celi aut telluris incendio
sine bellis aut alia cdade uisibili qͦ
nou hec pars aut illa t̾rarum s uui¬
u̾sus fere orbis siue hĩtatore remã¬
sum aut faudo auditũ. Quib boc
unꝙͣ in ãnalib lectum est. uacuas
douios. derelictas urbes. squalida ru¬
ra. arua cadau̾ib augusta. borten¬
daui uastamq toto orbe solitudie
Consule hystoricos: silent. Iut̾roga
phisicos: obstupescunt. Quere a
phĩs: huuieros contrabunt. fron¬
tẽ rugant. et digitulo labris mi¬

Expanded text:
Qua in re benigno sub iudice forQua in re benigno sub iudice forsan excuser, si ad examen venerit illud quoque, non leve aliquid, sed millesimum trecentesimum quadragesimum octavum sexte etatis annum esse quem lugeo, qui non solum nos amicis, sed mundum omnen gentibus spoliavit; cui siquid defuit, sequens ecce annus illius reliquias demetit, et quicquid illi procelle superfuerat, mortifera falce persequitur. 12 Quando hoc posteritas credet, fuisse tempus sine diluvio sine celi aut telluris incendio sine bellis aut alia clade visibili, quo non hec pars aut illa terrarum, sed universus fere orbis sine habitatore remasum aut fando auditum? quibus hoc unquam in annalibus lectum est, vacuas domos, derelictas urbes, squalida rura, arva cadaveribus angusta, horrendam vastamque toto orbe solitudinem? 13 Consule historicos: silent; interroga physicos: obstupescunt; quere a philosophis: humeros contrahunt, frontem rugant, et digitulo labris im
Abbreviated transcription (Latin):
tura qui iestos apices posus abi¬
ciat ant conculcet cũ irrisione mor¬
dati abi inquiet in malum sidus.
an si tu muliebrit uictus es nos sal¬
tem iros esse nõ siues: ¶Cunta
p̾sentio. uilq me horum frat̾ falliti
scio uni esse primum quidem dolo¬
rem procellere. proximũ exmigue.
t̾tium. moderari. ultimũ: abscõde̾
S quid agani: moriar ui si dolorẽ
niflatum ac ũba profudeto. Illud
me solatur ꝙ quicꝙͣ scripsero mol¬
udebitur. Quam obrem nõ mag̾
erubescain dum hec a te legeutur
ꝙͣ dumi a me scriberentur erubui.
uec me tamen enbuisse negaue¬
riui. Sensi eium aĩum ac stilum
exciso racionis freno extra desti¬
uatum iter affectibus uictos tra¬
in. quo uil molestius pati possũ.
Id pudori meo graunus insultat.
ꝙ iam anuꝰ integet iauq alt̾ius
bona pars abiit. ex quo nichil uiro
dignum non dicam facere s ne lo¬
qui quidem contigit. tonante un¬
diq ac fulininante ferocit̾ fortũa.

Expanded text:
tura, qui mestos apices perosus abitura, qui mestos apices perosus abiciat aut conculcet cum irrisione mordaci: ‘Abi’ inquiet, ‘in malum sidus; an si tu muliebriter victus es, nos saltem viros esse non sines?’ 9 Cunta presentio nilque me horum, frater, fallit; scio viri esse primum quidem dolorem propellere, proximum extinguere, tertium moderari, ultimum abscondere. Sed quid agam? moriar nisi dolorem in fletum ac verba profudero. Illud me solatur, quod quicquid scripsero, molvidebitur. Quamobrem non magis erubescam dum hec a te legentur, quam dum a me scriberentur erubui. 10 Nec me tamen erubuisse negaverim; sensi enim animum ac stilum, excusso rationis freno, extra destinatum iter affectibus iunctos trahi; quo nichil molestius pati possum. Id pudori meo gravius insultat, quod iam annus integer iamque alterius bona pars abiit, ex quo nichil viro dignum, non dicam facere, sed ne loqui quidem contigit, tonante undique ac fulminante ferociter fortuna. 11
Abbreviated transcription (Latin):
proprii doloris hstoriam. Quas pu¬
tabanius epłas sunt lamenta. Ubi
uil nisi dolentis int̾iectiones atq in¬
dignantis accentus et lituras aspi¬
cumis laccimaꝵ. Et quis erit modꝰ.
aut quis funs. Si omĩum fata mor¬
talium deplorare uolueris: Unum
tibi pectus et una luigua nõ suffi¬
cit. Ingens miẜ molestum q nego¬
tium sucepisti. suꝑuacuũ. iuexple¬
bile. Alio de foute petende sunt la¬
tame. semper nempe recentibus
assidueq renascentibus doloꝵ cau¬
sis duo fessi ianiq exhausti. et arẽ¬
tes cculi parum mesti humoris in¬
fuderuit Quid agis gͥ tui oblite et
propria non contente miseria. par
nicideris unsi amicis insup uenenũ
porrigas pollicitꝰ medicinã. Qũi
pocus uel fle solus. uł disce morta¬
lis equo aĩo ferre mortalia. teq
non solum neq cũ amicis solis s
cum ominib rapi uidens iam tan¬
dem uutilib queruuoniis modũ
pone. Sit aliquis indignancior ua¬

Expanded text:
proprii doloris historiam; quas puproprii doloris historiam; quas putabamus epystolas, sunt lamenta; ubi nil nisi dolentis interiectiones atque indignantis accentus et lituras aspicimus lacrimarum. 6 Et quis erit modus aut quis finis, si omnium fata mortalium deplorare volueris? unum tibi pectus et una lingua non sufficit; ingens, miser, molestumque negotium suscepisti, supervacuum, inexplebile. Alio de fonte petende sunt lacrime: semper nempe recentibus assidueque nascentibus dolorum causis, duo fessi iamque exhausti et arentes oculi parum mesti humoris infuderint. 7 Quid agis igitur, tui oblite et propria non contente miseria ac incideris, nisi amicis insuper venenum porrigas, pollicitus medicinam? quin potius, vel fle solus vel disce mortalis equo animo ferre mortalia; teque non solum neque cum amicis solis, sed cum omnibus rapi videns, iantandem inutilibus querimoniis modum pone’. 8 Erit aliquis indignantior na
Abbreviated transcription (Latin):
ueneto. ad quã o utinam nõ uenirẽ
s ueniam tumeo. nõ ut diucius ui¬
uam s ut dn moriar. Nosco eterũ
fatum neum. et sensim intelligo
ad quid in hanc erũnosam et infe¬
licem uitam sim proiectus. heu m
frater optime Piget ex intims ac
useret me mei. Quid enĩ dicet qͥ
hes audierit: Tu qui solamẽ auxili¬
umq aliis laturus uidebaris. qui
de te nobis uil mediocte ꝓmiseras.
qui malorum usu obduxisse iam
callum adu̾sus omnes fortune tri¬
bulos omnemq duxiciem. seu mag̾
in silicem obriguisse debueras. ecce
ꝙͣ molliter sarciuas tuas fers. ecte
qmͣ crebris enilatib aures urãs ꝑ¬
cutis. Ubi nunc maxime professio¬
ui tue debita celsitudo aĩ. Ubi u̾da
magnifica: que si ad ingenu laudẽ
non ad uite consilumi referantur
quid insi souitus maius et curiosa¬
tum delimmenta sunt aurnumꝰ p̃
stolabam᷑ ex te carien heroicũ. ele¬
gos legiius. hystorias uirorum il¬
lustcun sperabanus unã cerimꝰ

Expanded text:
venero? ad quam o utinam non venirem; venero? ad quam o utinam non venirem; sed veniam, timeo, non ut diutius vivam, sed ut diu moriar. Nosco etenim fatum meum, et sensim intelligo ad quid in hanc erumnosam et infelicem vitam sim proiectus. Heu michi, frater optime piget ex intimis ac miseret me mei. 3 Quid enim dicent qui hec audient? ‘Tu qui solamen auxiliumque aliis laturus videbaris, qui de te nobis nil mediocre promiseras, qui malorum usu obduxisse iam callum adversus omnes fortune tribulos omnemque duritiem seu magis in silicem obriguisse debueras, ecce quam molliter sarcinas tuas fers, ecce quam crebris eiulatibus aures nostras percutis. 4 Ubi nunc maxime professioni tue debita celsitudo animi? ubi verba magnifica, que si ad ingenii laudem non ad vite consilium referantur, quid nisi sonitus inanis et curiosarum delinimenta sunt aurium? 5 Prestolabamur ex te carmen heroicum, elegos legimus; historias virorum illustrium sperabamus, unam cernimus
Abbreviated transcription (Latin):
gnantib lougeq alus curis exer¬
centibus aĩmũ ab eo studio distrac¬
tum reuocarunt preces tue. Mitto gͥ
paucos elegos: ensdemq sentẽcie
totidem si malis exametros. Utere
uł utasq uel utrislibet. Utrosq rap¬
timi et ex temporali impetu dictatos
nou̾s. nuncio tuo mecum sillabas
meciente. ita ut nula tam brenis
fi̾nt que sibi nõ longissima iudẽt᷑
Dale.
No socratem suũ flebiliter de peste
I frater. mi frat̾. iii fcat᷑.
Pzouum epłe principiuu.
hino antiquũ. et aute mil¬
le fere quadrigentos annos a mar¬
co tullio insiꝑatũ. Heu unchi frat̾
amantissime. Quid dicam. unde or¬
diar. quonaui u̾tar. Undiq dolor.
tertor undiq. In me uno uideas qd̃
de tanta urbe apud uirgilium legi¬
sti. N2am crudelis ubiq luctus. ubiq
pauor. et pli̾ma mortis imago. uti¬
nam frater aut unꝙͣ natus aut ex¬
tuctus prius extinctus forem. Qd̾¬
si uunc optare cogor. quid dicturũ
putas si ad extremam senectutem

Expanded text:
gnantibus longeque aliis curis exergnantibus longeque aliis curis exercentibus, animum ab eo studio distractum, revocarunt preces tue. 5 Mitto igitur paucos elegos eiusdemque sententie totidem, si malis, hexametros; utere vel utrisque vel utrislibet; utrosque raptim et extemporali impetu dictatos noveris, nuntio tuo mecum syllabas metiente, ita ut nulla tam brevis fuerit, que sibi non longissima videretur. Vale. 7 Ad Socratem suum, flebiliter de peste 1 Mi frater, mi frater, mi frater — novum epystole principium, imo antiquum, et ante mille fere quadringentos annos a Marco Tullio usurpatum —; heu michi, frater amantissime, quid dicam? unde ordiar? quonam vertar? undique dolor, terror undique. In me uno videas quod de tanta urbe apud Virgilium legisti, nam crudelis ubique Luctus, ubique pavor et plurima mortis imago. 2 Utinam, frater, aut nunquam natus aut prius extinctus forem! quodsi nunc optare cogor, quid dicturum putas si ad extremam senectutem
Abbreviated transcription (Latin):
compendiorũ auidissimo placuisses
patrie tue pontifer factus et alciora
sperare uissus. ꝙͣuis ut est anni
modestia et religionis humilitas. ua
hoc rerum p̾tereũtium fastigia spe¬
rare queas. et de labore ui ladoreu
missus qd̾ de augustino fecisti. de
ambrosio facete uiberis. Parebis.
laui cepisti eniui. et ꝑficies speto.
pari utiuam facilitate et felicitate.
parebis inꝙͣ si te noui. nou ut alcior
fias s ut gracior. Et si enni forte
tua letum te alcioris status cupido
uon tangeret. equũ tamẽ aĩimu
decet tam se gratum prebere ultro
oblatis ꝙͣ optatis petitis q. ⁊ lichil
eñ eq ini omui uin̾e librandum
ac donantis intencio. S ad augusti¬
uum tuum redeo et ad te. Pecuisti
equideu ut fine illius magni opis
.quod sudore tuo de illius opulentis¬
simi patrisfamilias laꝑidib ⁊ calce
siculos subscribendos mitterẽ. pariu
et ip̃e tibi cui uil uegarem uolens.
et qmͣuis iam dudum musis indi¬

Expanded text:
compendiorum avidissimo, placuisses, compendiorum avidissimo, placuisses, patrie tue pontifex factus et altiora sperare iussus — quamvis, ut est animi modestia et religionis humilitas, nathec rerum pretereuntium fastigia sperare queas — et de labore in laborem missus, quod de Augustino fecisti, de Ambrosio facere iuberis. 3 Parebis — iam cepisti enim — et perficies, spero, pari utinam facilitate et felicitate; parebis, inquam, si te novi, non ut altior fias sed ut gratior. Etsi enim sorte tua letum te altioris status cupido non tangeret, equum tamen animum decet, tam se gratum prebere ultro oblatis quam optatis petitisque; nichil enim eque in omni munere librandum ac donantis intentio. 4 Sed ad Augustinum tuum redeo et ad te; petiisti equidem, ut in fine illius magni operis, quod sudore tuo de illius opulentissimi patrisfamilias lapidibus et calce siculos subscribendos mitterem. Parui et ipse tibi, cui nil negarem volens; et quamvis iandudum, Musis indi
Abbreviated transcription (Latin):
esse ppendi incultare nõ desimam. Cõ¬
ueniamus oro impigre in hunc lo¬
cum omnes. si locus hic omnbz pla¬
cet. Alioqum e toto orbe f̾rarum mil¬
lum enim mundi latus nuillam bar¬
bariẽ recuso. eligite qui uobis place¬
at locum. ego affectus meos exuo ue¬
stros induo. mͦ simul esse liceat. be¬
ne erit. Eligite ubi quod restat paci¬
fice uiuainus. ubi equaunuit̾ mo¬
riamur. Tu uale et cura ne samini
consilium corrũpat mora . xiiiiͦ. kl̃ iuũ.
i dd frem bartholonieũ ordĩs sã¬
Pod professionem tuamn de¬
tuit ex angustim dictis uo¬
Lumen uigens ꝑ alphabeti
litteras collegisti. rem maioris ope
ꝙͣ glĩe In quo ip̃o ammũ tuum mi¬
tor qui studio utilitatis publice ma¬
iora insi fallor ausurũ iugenum ĩ¬
clinasti. Cunis ut uotunis exitus sic
prosper euentus. Sicut decuit fuit.
Si quidem cũ obeam causam cleuiẽ¬
ti romano pontifici lictera tissimo s
occupatissimo hoĩ atq ob id talum

Expanded text:
esse perpendi, inculcare non desinam: conesse perpendi, inculcare non desinam: conveniamus, oro, impigre in hunc locum omnes, si locus hic omnibus placet; alioquin e toto orbe terrarum — nullum enim mundi latus, nullam barbariem recuso — eligite qui vobis placeat locum; ego affectus meos exuo, vestros induo; modo simul esse liceat, bene erit. Eligite ubi quod restat pacifice vivamus, ubi equanimiter moriamur. Tu vale et cura ne sanum consilium corrumpat mora. XIV Kal. Iunias. 6 Ad fratrem Bartholomeum Ordinis Sa1 Quod professionem tuam decuit, ex Augustini dictis volumen ingens per alphabeti literas collegisti: rem maioris opere quam glorie; in quo ipso animum tuum miror, qui studio utilitatis publice maiora, nisi fallor, ausurum ingenium inclinasti, cuius ut votivus exitus, sic prosper eventus, sicut decuit, fuit. 2 Siquidem, cum ob eam causam Clementi, Romano Pontifici, literatissimo sed occupatissimo homini atque ob id talium
Abbreviated transcription (Latin):
uir darus. Erit et Teruisium fõtib
auminib circũflirum. domus empor
fa ⁊idii medicina uarietas. et quid¬
quid moleste obrepsent alt̾no collo¬
quio. et locoꝵ talim mutacõe pur¬
gabitur. ¶Uides nõ dubito quib
te armis aggedior. quib artibus
urgeo. Ut intilib monitis blaudici¬
as muliebres nusteo. Ouña facio
ut ꝓsuadeam. ꝙͣ si delib̾er ip̃e michi
sum testis. ꝙͣ efficatit̾ exitus arguet.
Quod in me erat p̾stitisse uideor. po¬
teram forte si uellem. boc ip̃m cõpcuis
eloqui. s affectus ĩmodicus sepe fa¬
cundie officit. dixi utrumq ꝙ ĩ aĩo
erat. dixi quod intelligeres. atq uti¬
nam quod probares. Noli queso qua¬
lit̾. s quid dicam extunare. melius
consulit balbuciens amicus ꝙͣ disẜ¬
tus bostis. Rescio finem ĩuenire. et
sentio me aĩ calore lougnis ꝙͣ desti¬
narau processisse. Uuum boc idẽtidẽ
quod sine hortatu meo tibi in amino

Expanded text:
vir clarus. Erit et Tervisium, fontibus vir clarus. Erit et Tervisium, fontibus fluminibusque circumfluxum, domus emporifastidii medicina, varietas; et quicquid molestie obrepserit, alterno colloquio et locorum talium mutatione purgabitur. Vides, non dubito, quibus te armis aggredior, quibus artibus urgeo, ut virilibus monitis blanditias muliebres misceo; omnia facio ut persuadeam: quam fideliter, ipse michi sum testis; quam efficaciter, exitus arguet. 16 Quod in me erat, prestitisse videor; poteram forte, si vellem, hoc ipsum comptius eloqui, sed affectus immodicus sepe facundie officit. Dixi utcunque quod in animo erat, dixi quod intelligeres atque utinam quod probares. Noli, queso, qualiter sed quid dicam extimare; melius consulit balbutiens amicus, quam disertus hostis. Nescio finem invenire, et sentio me animi calore longius quam destinaram processisse. 17 Unum hoc identidem, quod sine hortatu meo tibi in animo
Abbreviated transcription (Latin):
fragor in autib et et sarorum fle¬
tus et uerei dũ querele. Ibimus
pen eos quibus ultra ꝙͣ credi possit
oblector thuteui suus equoris. ua¬
cui mordacium atq poͥngencium
curarum. et optatum semꝑ ociũ
qd̃ nobile illud amicorum par.
Scipio ac lelius post labores belli¬
cos in caiete olim. ⁊los in iauue li¬
torib post labores pienos sortiem.
Si quando autem hac t̾rarum ꝑ¬
te pleui erimus. Alia nob̾ pataui
uec uinius tranquilla nec ninꝰ
idonea sedes est. ubi nõ ultuna
portio bonorum fu̾it talis illius
uiri uieruisse cõuictum sud quo
cuntas illa nunc multoꝵ serie la¬
borum fessa respirat. Ipsum houo¬
ris causa nomno. Iacobum Caraieu¬
sem. quem amare et colere in añi
ut inducas uelim. Nam cum omni
etate uirtus amabilis fu̾it: nr̃a eo
amabilior. quo rarior. Eritq nob̃
ad latus omniũ quas ego inderim.
et indi cuntas fere quibus europe
regio suꝑbie mraculosissima cun¬

Expanded text:
fragor in auribus et saxorum flefragor in auribus et saxorum fletus et Nereydum querele. Ibimus per eos, quibus ultra quam credi possit oblector, Thirreni sinus equoris, vacui mordacium atque pungentium curarum, et optatum semper otium, quod nobile illud amicorum par, Scipio ac Lelius, post labores bellicos in Caiete olim, nos in Ianue litoribus post labores pyerios sortiemur. 13 Siquando autem hac terrarum parte pleni erimus, alia nobis Patavi nec minus tranquilla nec minus ydonea sedes est, ubi non ultima portio bonorum fuerit talis illius viri meruisse convictum, sub quo civitas illa nunc multorum serie laborum fessa respirat. Ipsum honoris causa nomino, Iacobum Carrariensem, quem amare et colere in animum ut inducas velim; nam cum omni etate virtus amabilis fuerit, nostra eo amabilior, quo rarior. 14 Eritque nobis ad latus omnium quas ego viderim — et vidi cuntas fere quibus Europe regio superbit — miraculosissima c