comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquitatẽ quandã tenere deb&. ꝓ pinqui us est id qđ x simile: ei cuisimile eẽ
consiđat᷑: quã id qđ ad iunctum .x. cunat᷑ aliiuicinitate coniungitur:
Rursus qm̃ differentia dissimilitudinis auctor .x. dissimilisx id qđ ab alqͦ
differt: quã id qđ conse ꝗt̃. icł ante cecdit. Rursus qm̃ contrariũ longissime
abeo cuic̃ trariũ x. oport& abscedere. longi abscedit contrariũ quã repug¬
nans. Postliee qđ aliud restare poterat : quã effectoꝵ caus aquȩ rere : Aut
post effectoꝵ causas : ꝗd aliud quã ipsar̃ causar̃ ꝑ ꝗrere effectꝰ : Prȩt̃ ea aẽpa¬
tione loci postremũ ordinẽ tenent & siue simulitudinẽ siue similim. tnẽ
in sola oytinent quantitatẽ. & de locoꝵ ordine satis dio tum̃. Illucl p̃ t̃eaton¬
side randũ puto. nũ hiq̾q̾ argum̃ tor̃. loci qui inipsoherent de quo quȩrit᷑.

Expanded text:
pinquitatem quamdam tenere debet: propinquius est enim id quod est simile ei cui simile esse consideratur, quam id quod adjunctum est ei cui naturali vicinitate conjungitur. Rursus quoniam differentia similitudinis auctor est, dissimilius est id quod ab aliquo differt, quam id quod consequitur vel antecedit. Rursus quoniam contrarium longissime ab eo qui contrarium est oportet abscedere, longius abscedit contrarium quam repugnans. Post haec quid aliud restare poterat quam effectorum causas quaerere? aut post effectorum causas quid aliud quam ipsarum causarum perquirere effectus? Praeterea a comparatione loci, postremum ordinem tenent, quia sive similitudinem, sive dissimilitudinem in sola obtinent quantitate. Ac de locorum ordine satis dictum est. Illud praeterea considerandum puto, num hi quoque argumentorum loci qui in ipso haerent de quo q
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝑse ad efficiendum ualentia : quã quȩ siti extrinsecs iu uaminis in digentia:
inea aristotelicȩ diuui sionis causalo cabunt᷑ quȩ x principiũmot: quã quam
desãpientia talicansȩ nonconuenit ex̃plũ sed poti ad rationẽ formãq c̃tendat
Sapientia nãq ratione quadã. atq. forma. effic̃ sapientes. Ciusuõ causa qũã
tulli refert: sine quañ fitaliꝗ d: mat̃ ia ꝗdẽ. tẽp & loc.i. ex quo fit. uelin
ł mat̃ iȩ uice supposita instrum̃ tauõ causȩ sunt: quȩ ad s̃inẽ spertant sedñ pse
sinis.: quiñ finis instrum̃ ta respicit sead hȩc sinem. instrum̃ tanãꝙ ꝓpt aliquẽ finẽ pa

Expanded text:
se ad efficiendum valentia, quam quaesiti extrinsecus juvaminis indigentia, in ea Aristotelicae divisionis causa locabuntur, quae est principium motus. Quanquam de sapientia tali causae non convenit exemplum, sed potius ad rationem formamque contendit. Namque sapientia ratione quadam atque forma efficit sapientes. Ejus vero causae quam Tullius refert, sine qua non fit aliquid, materia quidem, tempus et locus, id est, ex  materiae vice supposita; instrumenta vero ei causae sunt quae ad finem spectant, sed non ipsa finis, quia non finis instrumenta respicit, sed haec finem. Instrumenta namque propter aliquem finem pa
Abbreviated transcription (Latin):
rius enumeratis a mefficienti none cesariȩ. quam eĩs sine quanidul efficitur. Parentes
possit. Quȩ cũ itasint discer uende sunt causȩ & ꝑ uidenda necessitas. Ne comiscausa

Expanded text:
rius enumeratis, tam efficienti non necessariae, quam ejus sine qua nihil efficitur. Parentes possit. Quae cum ita sint, discernendae sunt causae et pervidenda necessitas, nec omnis causa
Abbreviated transcription (Latin):
U ñ aut̃ sit ortũ. ut cũ q rit᷑ nata andoctrina possit. effici uirtus.
Causa aut̃ efficiens. sic queritur quib reb eloquentia. efficiatur.
Se cõmutatione sic: Possit ne eloquentia: cõmutatione aliqua c̃¬
uerti iifantiã. Cum aut̃ ꝗd sit queritur. nocio explicanda ẽ
& ꝓprietas. & diuisio & pariitio: Hȩc enĩ sunt diffinitioni atributa
sit neid ȩquũ. quod ei quiplus potẽ: utile est. ꝓprietas sic. In hõẽm ne
solũcadat. anetiã inbeluas egritudo. diuisio. & eodẽ pacto partio:

Expanded text:
 autem sit ortum: ut cum quaeritur, natura an doctrina possit effici virtus. Causa autem efficiens sic quaeritur, quibus rebus eloquentia efficiatur. De commutatione sic: possitne eloquentia commutatione aliqua converti in infantiam. cum autem quid sit quaeritur, notio explicanda est et proprietas et divisio et partitio. Haec enim sunt definitioni attributa;tur: sitne id aequum quod ei qui plus potest utile est. Proprietas sic: in hominemne solum cadat an etiam in beluas aegritudo. Divisio et eodem pacto parti
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ huius modi. Idẽ depluri mũ differentib re. bus: intelle gi ñ potest. Plurimu
uõ deͥffertar gentũ: in arcane. sit positũ. an in nõibus debeat᷑. Namquȩ posita in

Expanded text:
gi non potest. Plurimum vero differt argentum in arca ne sit positum, an in nominibus debeatur. Nam quae posita in
Abbreviated transcription (Latin):
desinib or ta c̃ tentio eoꝵ dirimat᷑ arbitrio Sea sines inagoꝵ tantũ limitib¬
ec̃dn Arbitriaũ sinũ regendoꝵ inciutate eẽ ñ pos. Itẽ arceri a qũa: inagris
tantũ dici sol& Ubi si ex aliquolo coaqua pliuia colligat᷑: & de fluens in cãpos
incini pascua frugesue corrũ pat arbitri arcendȩ aquȩ amagistratib stã tue
m̃ tũ capit exsimilitudine. Si regendoꝵ siniũ qr solis agrisunt inis beatbi¬
possisadigere hicigit᷑ unares unirei similitudine c̃unctar. Exeodẽ &E inti

Expanded text:
 tantum limitibudicuntur, arbitri autem finium regendorum in civitate esse non possunt. Item arceri aquam in agris tantum dici solet, ubi si ex aliquo loco aqua pluvia colligatur, et defluens in campos vicini pascua frugesve corrumpat, arbitri arcendae aquae a magistratibus statuebmentum capitur ex similitudine. Si regendorum finium, quia solius agri sunt, in urbe arbi in urbe arbitrum possis adigere. Hic igitur una res uni rei similitudine conjuncta est. Ex eodem etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sistere. Quare hincdetota oꝑis ꝓpositione c̃ ueniens sunamus.
ex ordium. Sed ante quã detopice facultatis ratione ꝑtractẽ:
ꝓhemium quo ad tre batium marcus tullius utitur. paueis absoluã.
Ait. Mlaiores nos resseribere ingressos.C. trebati. & exhis libris
quos breuitempore satis multos edidimus digniores ecursu ipso
adio qđ instutuimus acceđe. ¶ Omẽ ꝓhemium quod ad cõponen¬
dum intenditur auditorẽ: ut in rethoricis discit̾ aut beniuolen¬
tiã captat. autͣtentionem p̃parat. aut efficit docilitatem.
His trib partibus. sibicicero trebatiũ format. Nam quod se amag

Expanded text:
sistere. Quare hinc de tota operis propositione conveniens sumamus exordium. Sed antequam de topicae facultatis ratione pertractem, prooemium, quo ad Trebatium M. Tullius utitur, paucis absolvam. Ait enim: Majores nos res scribere ingressos, C. Trebati, et iis libris quos brevi tempore satis multos edidimus, digniores, e cursu ipso ad id quod instituimus accedere. Omne prooemium, quod ad componendum intendit auditorem, ut in rhetoricis discitur, aut benevolentiam captat, aut attentionem praeparat, aut efficit docilitatem: his tribus partibus sibi Cicero Trebatium format. Nam quod se a mag
Abbreviated transcription (Latin):
scensus. lduõ uno clar ũ faci& exẽ plo. Cicero quipƿe indiuiduum est.
Hui spe cies hõ. huis gens animal. huic. suꝑiusgen: corpus xanimatũ & si
longius ascendas: corp altĩ gens inue nias. Siꝓlixis egrediare. substantia ul¬
timilo cogñis occurrit. Cumgͥ multa sint gnã: sicui lib& speciei gen ad signan¬
dumsit: non ne cesse erit inquit maxima & principalia gnã sẽ ꝑ exqui rere
Uerum eoꝵ qͥq̃ aliꝗd quȩ inme dolocatas opor tebit ad hibe. Illa tamenratone.

Expanded text:
scensus. Id vero uno clarum fiet exemplo. Cicero quippe individuum est, hujus species homo, hujus genus animal, hujus superius genus est corpus animatum, et si longius ascendas, corpus alterius genus invenies, si prolixius egrediare, substantia ultimi loco generis occurrit. Cum igitur multa sint genera, si cujuslibet speciei genus assignandum sit, non necesse erit, inquit, maxima et principalia genera semper exquirere, verum eorum quoque aliquid quae in medio locata sunt oportebit adhibere, illa tamen ratione
Abbreviated transcription (Latin):
format. Scientiauõ quamuis efficiat testẽ nulla tam̃ qualitate conungit᷑ cũ re
cui xilla notitia. Ne ꝙ eninscientis notitia reigestȩ qualitas dicipotẽ cusino

Expanded text:
format. Scientia vero quamvis efficiat testem, nulla tamen qualitate conjungitur cum re cujus illa notitia est. Neque enim scientis notitia, rei gestae qualitas dici potest, cum si no
Abbreviated transcription (Latin):
d uo cess& ex ipsis profectum uidebitur argumen tum. Qđ propo sitione icondiuo¬
copul auerit : i psaquidem e as quȩ in ꝓpositionib continentiu uelud quȩ dm
ar gumenti partes. Locus uõ: inconstitione x c̃stitut:. At oͥh eta dictas: quasi
alit conditio nalis hiclo c trac tari nonualeat nisi eoꝵ aliquẽ quos pdixim: in¬
os gpoe atoto a substantia tralit. Apartib uͦ. arei cõpositione. Iã in si plicibus
ter minis. tale argum̃ tũ non potẽ inuenire. Anota ab int̃p̃tatione Ac̃iugatis
abeoq đ ex eodẽ utrũq deducit̃. Agnẽ : ac̃ tinenti. Aforma. abeo. quod contine¬
tir. Adifferentia: ab eo quod discrepat. Asimilibus. ab eadem qualitate A
contrariis ab eo quoda se longe diuer sasunt. Acausis: ablisquȩ efficiendi iũ
habent. Ab effectis: abhis quȩ iũ alñs efficientiȩ suscex unt Ab ad uinctis. a

Expanded text:
io cesset, ex ipsis profectum videbitur argumentum. Quod si propositionem condicopulaverit, ipsa quidem ea sunt quae in propositionibus continentur veluti quaedam argumenti partes, locus vero in conditione est constitutus. Atque haec ita dicta sunt, quasi aliter conditionalis hic locus tractari non valeat, nisi eorum aliquem quos praediximus inraevidere: locus quippe a toto a substantia trahitur, a partibus vero a rei compositione. Nam in simplicibus terminis tale argumentum non potest inveniri, a nota, ab interpretatione; a conjugatis, ab eo quod ex eodem utrumque deducitur; a genere, a continenti; a forma, ab eo quod continetur; a differentia, ab eo quod discrepat; a similibus, ab eadem qualitate; a contrariis, ab eo quod a se longe diversa sunt; a causis, ab his qui efficiendi vim habent; ab effectis, ab his quae vim alterius efficientiae susceperunt; ab adju
Abbreviated transcription (Latin):
Namneꝙ antece densponit̃. ut quod se quitur confirmetur. Nec int̃ imit᷑ sub sequens.
ut id quod p̃ cesse rat es̃tatur. Sed ponit̾ ante:cedens: ut id quod se quit̃ int̾imat᷑. hnicaũ
p̃ugnans. sidies x. non et̃ lucẽ. Sed idurco ratappositio.x. qr consequentiũ re pug̾nantia
facta ꝑ mediam negationẽ : alia negatione destriuit᷑ & ad iuĩ affirmationis om̃i modore¬
uocat᷑. Namꝗ ac̃sequens eẽ intelligit᷑: acuerũ sidies x: exẽ lucẽ : repugnat acfal sum est
lis affirmationi. sidies x luxx. qͥr fac̃ affirmationẽ geminatanegatio. Similit̃ ĩ fuit̃
exrepugnamtib ꝓpositionis partibargum̃ta ł sidiuab neganonib .ł sigation e af firma

Expanded text:
nam neque antecedens ponitur, ut quod sequitur, confirmetur, nec interimitur subsequens, u id quod praecesserat, evertatur; sed ponitur antecedens, ut id quod sequipugnat, si dies est, non esse lucem. Sed idcirco rata positio est, quia consequentium repugnantia facta per mediam negationem alia negatione destruitur, et ad vim affirmationis omnino revocatur. Nam quia consequens esse intelligitur, ac verum, si dies est, esse lucem, repugnat ac falsum est, lis affirmationi, si dies est, lux est, quia facit affirmationem geminata negatio. Similiter vero fiunt ex repugnantibus propositionis part
Abbreviated transcription (Latin):
quia animal mais chominẽ Nt gͥ minuatur animal. & liomini co e que¬
nar acdidli ns diffe: rentiam. Quaad uine ta: numer quidem rer̃ crescit.
us aũ fei atq amplitudo minutur. Addogͥ rationale. efficioq animal
hominẽ eẽ animal rationale. Sed id ñ coequat᷑ ad hominem. Pos sunt
em̃eẽ aenimalia rationabila sicut platoni quoq de astris plac&. quȩ hoẽs

Expanded text:
quia animal majus est homine. Ut igitur minuatur animal et homini coaequetur, addimus differentiam, qua adjuncta, rerum quidem numerus crescit, vis autem rei atque amplitudo minuitur. Addo igitur rationale, efficioque animahominem esse animal rationale. Sed id nondum coaequatur ad hominem, possunt enim esse animalia rationabilia, sicut Platoni quoque de astris placet, quae homines
Abbreviated transcription (Latin):
cõ mũ nib unc̃tis: unũ tam̃ qł dã homins ꝓ priũ. atq ȩ. qualerconfecit.
Atq incp̃tis diffimi tionibus eadẽratiox ut diffinitiones funt colleet es co¬
munitatibinuinũq copulatis cũ ne cessesitilla copulatione. quȩ com¬
miniasint trabi. atq in minorẽ colubere modũ. ei q qđ lisfinit᷑ ex cõ¬
munitatib unc tis aliqͥuid ꝓpriũ atq e quale componit᷑  digt̃ qđ di
siureuelis cumalus communia asq eoꝑ sequi it y prium esficiat᷑. Q uod
imullã aliarẽ trans ferripossit. Vthis ũ bis & liac sententia lreiuit̃ significare

Expanded text:
munibus junctis unum tamen quiddam homini proprium atque aequale conficit. Atque in caeteris definitionibus eadem ratio est, ut definitiones fiant collectis communitatibus, in unumque copulatis, cum necesse sit illa copulatione quae communia sunt contrahi atque in minorem cohiberi modum, eique quod definitur ex communitatibus junctis aliquid proprium atque aequale componitur. Hoc est igifinire velis cum aliis communia, usque eo persequi, ut proprium efficiatur, quod in nullam aliam rem tr
Abbreviated transcription (Latin):
Nque mor te alicuis ad quẽ pamper uenit łereuitas enĩ pe cinilar alqueoia
alieri mor te pueniens Serlne id quidẽ. plenũ hiere ditatis explicat intellerta

Expanded text:
ereditas enim pecunia est ad quempiam alicujus morte perveniens. Sed ne id quidem plenum haereditatis explicat intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
quadãnatẽ. grauia deorsum ferunt᷑. Necessitate uta factum dicimi ut aliquis
ignorans. iacto trans parie tẽ lapide. Prȩt̾ euntẽ hominẽ ꝑ hemerit. Eaqmeces¬
sitas talis x non quo alit̃sieri non potius s& nisiut lapide iacto percut̃&. sed exuo
luntã de fuit & ñ iderco quȩ uoluit fecit: Prior uõ iamne cessitastalis  in qua
nulla uoluntas .x. Uel eaquȩ x. neid quodcupit efficiat : ualidiore necessitate
constringitur. Namcum lapis de orsum ꝓpͥa grauitate deponitur. nulla uoluntas x.
sed tantum nat᷑ȩ necessitas. Atsi homo de orsumcadat est qui dẽ noncaden di uolun¬
tas. sed ferri quo non ult ualidior nate. causa compellit. Voluntatemuõ a fortuits
euentibus uno eo demq aptissimo stͤcreuit exemplo. Ueluti sitelũ manu laceat :
nolensq fenat p̃ t̃ euntẽ. Nlã ie cisse ex uoluntatis principio nascit᷑. Id cireoeni iec̃. qruduit¬

Expanded text:
quadam naturae gravia deorsum feruntur, necessitate item factum dicimus, ut aliquis quadam naturae gravia deorsum feruntur, necessitate item factum dicimus, ut aliquis ignorans jacto trans parietem lapide praetereuntem hominem peremerit. Eaque necessitas talis est, non quod aliter fieri non potuisset, nisi ut lapide jacto percuteret, sed quia voluntas defuit, et non idcirco, quia voluit, fecit. Prior vero ne essitas jam talis est, in qua nulla voluntas est, vel ea quae est, ne id quod cupit efficiat, validiore necessitate constringitur. Nam cum lapis deorsum propria gravitate deponitur, nulla voluntas est, sed tantum naturae necessitas; at si homo deorsum cadat, est quidem non cadendi voluntas, sed ferri quo non vult, validior naturae causa compellit. Voluntatem vero a fortuitis eventibus uno eodemque aptissimo secrevit exemplo, veluti si tetum manu jaciat, nolensque feriat praetereuntem. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
adutrumq pertin&. Nam & uoluntates consut̃ tus amministrat & muleo usu peri¬
tiaq fit : quȩdam constantia iudicandi. Casum in non perspicuis posuit: Denataincer¬
quȩ nam appetitio animi uł uidicium in nata x Neq mappetendo aliꝗd ł uidicando
facitnat̾a : nsi fortecum exipsa sȩpe labilitas quȩ dammentis & corporis existit. Quȩ
habilitas. al unam quã que rem ad iuuat uoluntates. Id enim maxime uo lumus
ad quod habiles sumus. A Sednat̾a: interper spicuas causasponitur. Quȩ iudicio
quoq coniunc taest: ut sinãta litersano quisq iudicio cõpositus .x. Appetttioni&iam.
& sinat̃a lit̃ aliquilam npetit. his ad iungit aliam causarũ diuisionẽ ait namq
alias causas eẽ uo luntarias. alias ignoratas: Uoluntarias eas quȩ cũq exiudicio
uenuit̃ animi. Ignoratas. in quibus necessitas domina est : idx inquibi om̃ino ñ uo¬
lum aut nesiue lim quidem. alit̃ facẽ possum:. ut in nãta atq casu sccessitate enĩ

Expanded text:
ad utrumque pertinet: nam et voluntates consuetudo ministrat, et multo usu peritiaque fit quaedam constantia judicandi. Casum in non perspicuis posuit. De natura incerquaenam appetitio animi vel judicium in natura est? Neque enim appetendo aliquid vel judicando facit natura, nisi forte quoniam ex ipsa saepe habilitas quaedam mentis et corporis existit, quae habilitas ad unamquamque rem adjuvat voluntatem; id enim maxime volumus ad quod habiles sumus. Sed natura inter perspicuas causas ponitur, quae judicio quoque conjuncta est, ut si naturaliter sano quisque judicio compositus est: appetitioni etiam, ut si naturaliter aliquid animus petat. His adjungit aliam causarum divisionem; ait enim alias causas esse voluntarias, alias ignoratas: voluntarias, eas quaecunque ex judicio veniunt animi; ignoratas in quibus necessitas domina est, id est in quut ne si velimus quidem aliter facere possumus, ut in natura atque casu. Necessitate enim
Abbreviated transcription (Latin):
ntam difficillimi oꝑis cursu: non sũnre scius mi patrici. ꝗn labor hicnr̃
quẽ te ador tante suscepimus. dũ iudicio multitidinis imꝑitȩ. qut eleuat᷑:
aut p̃ mitur: facile uaris rep̃hensionib mordeatur. Nam & quib hoc
totum disserendi displic & genus. uelut suꝑ uacuneũ studiũ familiari

Expanded text:
tam difficillimi operis cursu non sum nescius, mi Patrici, quin labor hic noster quem te adhortante suscepimus, dum judicio multitudinis imperitae aut elevatur, aut premitur, facile variis reprehensionibus mordeatur. Nam et illi quibus hoc totum disserendi displicet genus, velut supervac
Abbreviated transcription (Latin):
mal sit. c̃cedat̃qͥ eundẽ ciceronẽ eẽ hoem & sitrata ꝓpositioł. Tulliꝰ. sihõ x. animal. v.¬

Expanded text:
mal sit, concedaturque eumdem Ciceronem esse hominem, et sit rata propositio haec: Tullius si homo est, animal mal sit, concedaturque eumdem Ciceronem esse hominem, et sit rata propositio haec: Tullius si homo est, animal
Abbreviated transcription (Latin):
gitaigitur numera tapecuniax. ¶Cu locum ꝗex ante cedenti bus & consequentibus
& repugnantibuse&. unumrecte uiđi. eunq in conditione ẽẽ positũ sed trina par¬
tione distribui suꝑiu̾s explicatum x. ldq. õ. tulli eiudentius notat dicens:
intellectum quidem eis: considerationemq inc̃ditione positã unã eẽ sed ꝑ arguñta¬
tonis tractationẽ triꝑ titodiuidi. Cuiusrei ꝑ primum ac scđm : & t̃tiũ. hypothe
ticoꝵ syllogis moꝵ modũ. sicut paulo suꝑis dixim: exẽ pla subiecit. Quȩ qm̃
inplicatiora uidentur. quam ut primo statim aditu cõp̃hendant᷑. uisũ paulis
ꝑ  apertioribus exemplistimumlectoris imbuere ut infaciliorib pͥmũ exer¬
citata intelli gentia. sine magnonegotio. quȩ sunt difficiliora ꝑpendat. Abante ce¬
dentib gͥ argum̃ tatiosit: Quotiens enuntiata ꝓpositionis c̃ditione. sumitur id qđ
ante cessit. ut id qđ se quitur. inferatur hoc mͦ. Sit enimdubium. antulli ani¬

Expanded text:
tecedentibus, consequentibus et repugnantibus esset, unum recte videri, eumque in conditione esse positum, sed trina partitione distribui, superius explicatum est; idque M. Tullius evidentius notat dicens, intellectum quidem ejus considerationemque in conditione positam unam esse, sed per argumentationis trticorum syllogismorum modum, sicut paulo superius diximus, exempla subjecit. Quae quoniam implicatiora videntur quam ut primo statim auditu comprehendantur, visum paulisper est apertioribus exemplis animum lectoris imbuere, ut in facilioribus primum exercitata intelligentia, sine magno negotio, quae sunt difficiliora perpendat. Ab antecedentibus igitur argumentatio fit, quoties enuntiata propositionis conditione sumitur id quod antecedit, ut id quod sequitur inferatur, hoc modo: sit enim dubium an Tullius ani
Abbreviated transcription (Latin):
sune ademꝓpositioneniȩ ex negatione atq affirmatibne copulatax prioripartine¬
gatio sub trahatur. eaq denegeturꝰ ponaturq quod primumx. ut id quod sequit᷑
auferatur hoc modo. Nonsidies.x: noxx. At quidies .x. Noxigit᷑ non .x. Vlłsiconexȩꝓp
sitionis ex affirmatione. & negatione copulatȩ poste riori parti n egatio demat᷑
totaq insuperdenegetur. positoq priore id quod seꝗtur int̃ imatur hoc modo
Nonsiuigilat stertit. At quiuigilit. Nonstertit igit᷑. Atq ł omia. int̃tio modorẽ n
telliguntur: atq ex repugnantibus siunt. & semper id quod antecedit ponit᷑ ut id qđ
seꝗ t̃ aufe rat᷑. Nlamsicut in propͥositione conditionali. qua nͥegata repugͥnantia
partiũ ue rasit prior pars ponit᷑ : siue affirmatiuȩ : siue negatiuȩ itacã reddit
assuptio Sed ut prior pars suerit assupta contraria enuntiatione c̃dudit᷑ Nãsias sũp¬
to suerit asfirmanua ert negatiua c̃ cdlusio. Sias suptonegatiua. eritc̃ dusio affir¬

Expanded text:
eadem propositione, quae ex negatione atque affirmatione copulata est, priori parti negatio subtrahatur, eaque denegetur, ponaturque quod primum est, ut id quod sequitur auferatur, hoc modo: non si dies est, nox sitionis ex affirmatione et negatione copulatae, posteriori parti denegatio dematur, totaque insuper denegetur, positoque priore, id quod sequitur interimatur, hoc modo: non si vigilat stertit, atqui vigilat, non stertit igitur. Atque haec omnia in tertio modo esse intelliguntur, atque ex repugnantibus fiunt, et semper id quod antecedit, ponitur, ut id quod sequitur, auferatur. Nam non sicut in propositione conditionali quia negata repugnantia partium fit vera, prior pars ponitur, sive affirmative, sive negative, ita eam reddit assumptio. Sed ut prior pars fuerit assumpta, reliqua contraria enuntiatione concluditur. Nam si assumptio fuerit affirmativa, erit negativa conclusio. Si assumptio negativa, erit conclusio affir
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ p̃ cedit hocm̃. Sed hõ est ccero. Conse ꝗt᷑ animal eẽ ciceronem. & est hepri¬
ni que msu pradixim: modus. Rur sus ac onsequenti argum̃ tatiosit: quotiens
inconditione ꝓ posita id quod conse quit᷑ tollit as sup̃tio ut id qđ p̃cesserat int̃ imat᷑
hoc mͦ. Sihomox cicero : animal .x. ante cetlit homo. se quit᷑ amimal. Sugit᷑ ex
conse quenti facẽ argum̃ tũ uelĩ. dicã. at qͣui nonxanimal. Se ꝗt᷑ ne eẽ lominẽ

Expanded text:
cedit, hoc modo: sed homo est Cicero, consequitur animal esse Ciceronem; et est hic primus quem supra diximus modus. Rursus a consequenti argumentatio fit quoties in conditione proposita id quod consequitur tollit assumptio, ut id quod praecesserat interimatur, hoc modo: si homo est Cicero, animal est. Antecedit homo, sequitur animal. Si igitur ex consequenti facere argumentum velim, dicam, atqui non est animal, sequitur ne esse homine
Abbreviated transcription (Latin):
dodransde .x. ut sitassis. Fonit &um uietorinus inter disferrentias diffinitionũ
illa qͥqꝰ que per quanclam laudemsierpotẽ. Vt lexx mens & animi. & consilium
& sententia ciui tatis. quod maxime ratione car& Non enim laudis modus
illifaci& differentam. Illa enim conside randa sunt. quȩ in diffinitione po¬
nuintir nonquo animo constitu ta sunt. Quod sire cipienda siuit laueln-

Expanded text:
um illam quoque quae per quamdam laudem neri potest, ut Lex est mens, et animus, et consilium, et sententia civitatis. Quod maxime ratione caret. Non enim laudis modus illi faciet differentiam. Illa enim consideranda sunt quae in definitione ponuntur, non quo animo constituta sunt. Quod si recipienda fuit laudan
Abbreviated transcription (Latin):
xnotatione autẽ locus uocatus est: qr nom̃ om̃e: remnotat. atq sigͣficat¬
U index est gͥ. ꝗ alterius causam suscipit undi candã. Teluti quos nẽ
ꝓcuratores uocam⁊.: Hexgͥ aelias anctia assiduo: uindicẽ assiduũ
cẽ iub &. Quȩrit̾ utrum cumlex aelias anctia uindicẽ uelit eẽ assi¬
duo assiduum: locupletẽ uelit locupleti: Hicigit̃ subiectus ꝗdẽ
ter minus est: lex aeliasanctia iundicem uolens. assiduo assiduum.:

Expanded text:
notatione autem locus vocatus est, quia nomen omnem rem notat atque significat. Vindex est igitur qui alterius causam suscipit vindicandam, veluti quos nunc procuratores vocamus. Lex igitur Aeliasanctia assiduo, vindicem assiduum esse jubet. Quaeritur utrum cum lex Aeliasanctia vindicem velit esse assiduo assiduum, locupletem velit locupleti. Hic igitur subjectus quidem terminus est, lex Aeliasanctia vindicem volens assiduo assiduum
Abbreviated transcription (Latin):
imaginaria quȩ dã uenditio. quo ipsum ius: ꝓ priũ romanoꝵ x ciuũ. Eaq
res itaagit᷑ ad hibitis ñ min quamquinq testibus ciuib romanis pubib &¬

Expanded text:
maginaria quaedam venditio, quod ipsum jus proprium Romanorum est civium, eaque maginaria quaedam venditio, quod ipsum jus proprium Romanorum est civium, eaque res ita agitur, adhibitis non minus quam quinque testibus Romanis civib
Abbreviated transcription (Latin):
uosx qđ inciuitate solitum x fierisaequitas. qđ natã lis ratioyer suasit.
N ecigit᷑ om̃a una for mam iuris efficiut̃. tam quampartes Veluthominẽ
cap̃ badua torax uent̃. erura atq pedes. Partitio est enĩ ut ipseait. quȩ
imã quamq rẽp positã. quasim m̃bra discer pit Altãm uõpartẽ diffiniti¬
onis. quȩ ꝑ diuisionẽspecie t̃ sit tali monstrat exẽplo. Diffinitenĩ ꝗd s̃it
abaliena tioenis rei quȩ mancipix. dic̃s. Ab alienatio eis reiquȩ mancipix
aut traditio altĩ nexu. aut cessio inurre. int̾̃ quos. ẽa iure uuilisieri posst̃
quȩ anr̃o ad alterius transire dominiũ pos sunt: aut mancipis. autnem ancipi.¬
Mancipires. uetẽs apƿellab  quȩ ita abalienabant᷑ utea abalienatio. ꝑ ͣ ouincipi¬
quanclam nexus fier& solẽp nitatem Nex uõ x quȩdã urissol ẽpnitas.¬
Sollẽpnitas
Quȩ siebat eo mͦ qͦ in insti tutionibus gaius ex ponit. Eiusdẽ aũ gailibro pͥmo inst¬

Expanded text:
um est fieri. Aequitas est quod naturalis ratio persuasit. Haec igitur omnia unam formam juris efficiunt, tanquam partes, velut hominem, caput, brachia, thorax, venter, crura atque pedes. Partitio est enim ut ipse ait, quae unamquamque rem propositam, quasi in membra discerpit. Alteram vero partem definitionis, quae per divisionem sit specierum, tali monstrat exemplo. Definit enim quid sit abalienatio ejus rei quae mancipi est, dicens: Abalienatio est ejus rei quae mancipi est, aut traditio alteri nexu, ad est quae a nostro ad alterius transire dominium possunt, aut mancipi sunt, aut non mancipi.Mancipi res veteres appellabant, quae ita abalienabantur, ut ea abalienatio per quamdam nexus fieret solemnitatem. Nexus vero est quaedam juris solemnitas, quae fiebat eo modo quo in Institutionibus Caius exponit. Ejusdem autem Caii libro primo Inst
Abbreviated transcription (Latin):
uł ante cede rẽ uolunt. ut amor sepe concubitũ: uł simul essȩ ut pallor
& timor uł euenire poste rius. ut post iracũ diam: ce des. Eaq ⁊ ad inctoꝵ
natã. Utseparari ꝗdẽ possint. tam̃ sese inucẽ monstrent. Namne ꝙ ꝗ
amauit necessario potitus &. & sepe ꝗ potitus x ñ amauit. Necꝗpalle
ne cessario tim&. & sepe ñ timens. pall&. Nec ex necessitate iratꝰ occidit:
& occidit sepe aliꝗs ñ iratus. Sed tam̃ side singulis inꝗrat᷑: eũ c̃ cubuisseꝗ
amanerit. &palle reꝗtmeat. & occidisse ꝗ suerit iratus. uerisimle:

Expanded text:
 antecedere rem volunt, ut amor saepe concubitum, vel simul esse, ut pallor et timor, vel evenire posterius, ut post iracundiam caedes. Eaque est adjunctorum natura, ut separari quidem possint, tamen sese invicem monstrent. Nam neque qui amavit, necessario potitus est, et saepe qui potitus est, non amavit. Nec qui pallet, necessario timet, et saepe non timens pallet. Nec ex necessitate iratus occidet, et occidit saepe aliquis non iratus. Sed tamen si de singulis inquiratur, eum concubuisse amavit, et pallere qui timet, et occidisse qui fuerit i
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdđ ita ne cessesit. sed ꝗ i exuicinis: uicma colligimus. Nlamq đ
ad exẽplũ attin&: huuius arguim̃ti hȩ csimili tudox. capitis diminutio est:
prioris status ꝑmutatio. Inmul tis sieri modis sol& uł maxima uł media

Expanded text:
icinis vicina colligimus. Nam quod ad exemplum attinet hujus argumenti, haec similitudo est. Capitis diminutio est prioris status permutatio. Id multis fieri modis solet, vel maxima, vel media
Abbreviated transcription (Latin):
cẽm oport̃a tam̃ eos ñ ꝑsonar̃ ue tustatẽ : sed eoꝵ quȩ opponunt᷑ c̃ siđarerationẽ.
Ne codisse poti quȩ adũ s magnuinominis uirosdñr: quã contraria sipossent ar gu¬
matione reuinc̾e. Namsieis. oĩ tulli indiffinitione rer̃ nimiũ plac&. quȩ nã x inuidia
nosqs qͥ aristote licã rationẽ ꝓbare e Qđ si int̃ ꝑant᷑ molesti m. eẽ ꝑgunt audiant .mn.

Expanded text:
 oporteret tamen eos non personarum vetustatem, sed eorum quae opponuntur considerare rationem, nec odisse potius quae adversus magni nominis viros dicuntur, quam contraria, si possent, argumentatione revincere. Nam si eis M. Tullius in diffinitione rerum nimium placet, quaenam est invidia nos
Abbreviated transcription (Latin):
Forsitan animꝰ nunc nonsit alienus: Int̾̃ erat uõ trebati. ut uł ꝑseipsa
illa legens exercitatior fier&. ł ei ꝑ fectius siqua dubitar&. rethor

Expanded text:
forsitan animus, nunc non sit alienus. Intererat vero Trebatio ut vel per se ipse illa legens exercitatior fieret, vel ei perfectius si qua dubitaret rhetor
Abbreviated transcription (Latin):
rere num quam possit.  Expe dito ad iunc toꝵloco. nunc de ante cedenti¬
bus& conse quentibus & repugnantibus disserit. Qui locscum sit uns in triaue¬
lut mem bra diuisus .x.m. quidem tullius. loci huis uocabulũ tacuit. niħ aũ
tot conditionalis appellandus uidetur. Cuiꝰ cũ ꝓmtissime nat̃a claruerit no¬
m̃ qdoq ei quod nos posium. recte inditũ manifestius apyarebit Primumn
igtur singularium yartium definitio ꝓdenda .x. Itaq ante cedens est
quo posito aliud necesse x conse quatur. Item conse quens aliciu x. qđ ẽẽ ne¬
enĩpar tibuis ora tionis: uerita uł falsitas nullax. Cumaũ dico dies est: dies non
x utreq ꝓ positiones una inaffirmatione al tera innegatione posita o¬
rationes sunt s ed .o. tullis nontã ꝓpriis nominibus. quã notiorib utitus.
A it enim. Contrarioꝵ alia eẽ quȩ alersauocent᷑. Alia quȩ priuantia. alia
quȩ in comparatione sint. aliaquȩ aientia & negantia nuncu pent᷑. Sed quȩ

Expanded text:
rere nunquam possit. Expedito adjunctorum loco, nunc de antecedentibus et consequentibus et repugnantibus disserit. Qui locus sit unus in tria velut membra divisus est. M. quidem Tullius loci hujus vocabulum tacuit, mihi autem totus conditionalis appellandus videtur. Cujus cum promptissime natura claruerit, nomen quoque ei, quod nos posuimus, recte inditum manifestius apparebit. Primum igitur singularum partium diffinitio prodenda est. Itaque antecedens est, quo posito aliud necesse est consequatur: itemque consequens alicujus est, quod esse neenim partibus orationis veritas vel falsitas nulla est: cum autem dico dies est, dies non est, utraeque propositiones, una in affirmatione, altera in negatione posita, orationes sunt. Sed M. Tullius non tam propriis nominibus quam notioribus utitur; ait enim contrariorum alia esse quae adversa vocantur, alia quae privantia, alia quae in comparatione sunt, alia quae aientia et negantia nuncupantur. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
constont ue rum&iam sepe ꝑ par tes ipsas quas in distributione patimur: Ttsia
hominis corpus ue limus intellectu acratione ꝑ ꝓ priamenbra disiungere. fa

Expanded text:
constant, verum etiam saepe per partes ipsas quas in distributione partimur, ut si hominis corpus velimus intellectu ac ratione per propria membra disjungere, fa
Abbreviated transcription (Latin):
telligt᷑ acrelinquam quidẽ eos locos: quos uctorin: srustraatquin c̃ ueniem̃ nt̃¬
serit ue lut eos quicor pora condudt̃.  esimplicit intelligam. eoslocosar gañto et̃
quiintra se conti nentargum̃ta. In ꝗb exponendis posteri. qd it qđ dicim deritap¬
delociratione trac tabim desinitigit᷑ tulli ar gum̃ tũ hocm̃. Ar gumentum ⁊ pratio
quȩ reidubie facut sidem. Sũpsit igtur orttionẽ ut gen: Om̃senĩ inugiosist ꝗ

Expanded text:
telligitur. Ac relinquamus quidem eos locos quos Victorimus frustra atque inconvenienter interserit, velut eos qui corpora concludunt, ac simpliciter intelligamus eos locos argumentorum esse qui intra se continent argumenta in quibus exponendis posterius quid sit quod dicimus clarius apde loci ratione tractabimus. Diffinit igitur Tullius argumentum hoc modo: Argumentum est ratio quae rei dubiae faciat fidem. Su
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ex nota. tũ exhis reb quȩ quodã modo asfectȩs ad id dequo queron. locoꝵ¬
quo agit᷑ herent. uł extoto eo dequo agit᷑ t̃mino. uł expartiũ ẽi. enum eratione
uł ex nota. uł ex affectis. intelliguntur existere. . Idita eẽ breuiratione
firmabit᷑. Necesse ẽ enĩ quẽ lib& eoꝵ t̃minor̃ ꝗ ĩ questiones collocati:
diffinitiones habe ꝓprias. et partes & nõa &iadresalias. quadã reuela¬

Expanded text:
tum ex nota, tum ex his rebus quae quodammodo affecttum ex nota, tum ex his rebus quae quodammodo affect, vel ex toto eo de quo agitur termino, vel ex partium ejus enumeratione, vel ex nota, vel ex affectis intelliguntur existere. Id ita esse brevi ratione firmabitur. Necesse est enim quemlibet eorum terminorum qui in quaestione sunt collocati, et definitiones habere proprias, et partes, et nomina, et ad res alias quadam rela
Abbreviated transcription (Latin):
appositionũ terminis ablagati & res quȩdã st̃. sed intra seargũ¬
mentoꝵ copiã daudunt Atq ut bremi sent̾ia colligã ipsũ de qꝰ
agitur nichil ÷ aliud ÷ nisi quilib&. in questione. t̃minus collocatius.
i argum̃taet̃ ñ poss̃: neq et ab his trahi aliquid argum̃tũ: Quosit: ut t̃mini
ꝙsi ꝗ in questione sunt positi : nec argum̃ta: nec locis. sed tantũ res
Rursus ea quȩ in his herent: de quib agitur: ipsa quidẽ res et̃ manis estũ ẽ.
s ed claudunt in se argumentoꝵ copiã : Utcũ ex his sumi aliꝗd oporteat ar¬
gum̃tũ : locorũ uice fungantur: itaꝙ siꝗs suꝑse ea ipeculet᷑. ressunt:
Siꝗs abhis aliquad argum̃tũ querat aeducẽĩ loci fuint. Ethac cõmunit̃
plenã locoꝵ diuisionẽ qđ simplicit̃ ac maximos posuit locos. eosdẽ uł ut
inquasdã species resecat dic̃s. In ipso : tũ extoto . tum ex partib: eius

Expanded text:
a propositionum terminis ablegati, et res quaedam sunt, sed intra se argua propositionum terminis ablegati, et res quaedam sunt, sed intra se argumentorum copiam claudunt; atque, ut brevi sententia colligam, ipsum de quo agitur nihil est aliud nisi quilibet in quaestione terminus collocatus. Hi argumenta esse non possunt, neque ab his trahi aliquod argumentum. Quo fit ut termini ipsi qui in quaestione sunt positi, nec argumenta, nec loci sint, sed tantum res. Rursus ea quae in his haerent de quibus agitur, ipsa quidem res esse manifestum est, sed claudunt in se argumentorum copiam, ut cum ex his sumi aliquod oporteat argumentum, locorum vice fungantur. Itaque si quis per se ea speculetur, res sunt; si quis ab his aliquod argumentum quaerat educere, loci fiunt. Et haec communiter plenam locorum divisionem, quos simpliciter ac maximos posuit locos, eosdem velut in quasdam species resecat, dicens: In ipso tum ex toto, tum ex partibus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
faciens fidem: Resũo dubia : pasquestionis: Qõ si argum̃tũ questio.
ł pars questionis eẽ non potẽ : loc̾ uõ dequo agimꝰ argum̃ti : locꝰ.
nonẽ dubid̃ ꝗn los questioniseẽ ñ possit. Amplius. Om̃is questio dubi¬
tabilis ẽ argm̃tũ uo: om̃s questionis purgat ambiguũ. Nont gͥ
idẽ argum̃tũ ꝗd questio: sed loci argum̃toꝵ stloci. Nonst̃ igitꝰ
questionis: Hoc igit̃ p̃misso: intelligamꝰ ipsũ dequo agit᷑ quẽ lib&
t̃minũ inquestione ꝓpositũ. siue p̃dicatũ. siue subiectũ. & cũ ꝑse¬
ressint: ipsi quidẽ argum̃tũ eẽ ñ poss hab̃eaut̃ insequendã possun
inꝗb argum̃ta sim collocata & que sed eargum̃toꝵ eẽ intellegant᷑:
Quȩ quidẽ cumt̃ minis his deb agit᷑ inhẽrere uideant̃. nondum
tam̃ sunt argumenta. sed quasuã argum̃ta complec̾tentes loci
& uł ut nat̃ ali sede condentes: Idem dehis qui eo intrinsecꝰ
assumunt᷑. dicendumẽ. Ipsinamq positu st̃ eat̃ius. & quodã mͦ

Expanded text:
em, res vero dubia pars quaestionis. Quod si argumentum quaestio vel pars quaestionis esse non potest, locus vero de quo agimus argumenti est locus, non est dubium quin locus quaestionis esse non possit. Amplius, omnis quaestio dubitabilis est, argumentum vero omne quaestionis purgat ambiguum. Non est igitur idem argumentum quod quaestio, sed loci, argumentorum sunt loci, non sunt igitur quaestionis. Hoc igitur praemisso intelligamus ipsum de quo agitur quemlibet terminum in quaestione propositum, sive praedicatum, sive subjectum, edam possunt, in quibus argumenta sint collocata, et quae sedes argumentorum esse intelligantur. Quae quidem cum terminis his de quibus agitur inhaerere videantur, nondum tamen sunt argumenta, sed quasi jam argumenta complectentes loci, et velut naturali sede condentes. Idem de his locis qui extrinsecus assumuntur dicendum est, ipsi namque positi sunt exterius et quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
re argiñtoꝵ locos & non herere nihil ÷ mediũ: Int̃ affirmationẽ
enĩ atq negationẽ nulla ẽ medietas. Cũq in ipso de quo agit᷑ ñ inherere
locũ argim̃ti : id sit extrui secꝰ assumi: dibiũ non ÷ ꝗnnichil int̃ sit mediũ
interea argum̃ta quoꝵ in ipsao herent locidequo agit̃ facilior¬
explanatioẽ sieoꝵ quȩ priũ dictas̃ meminerimꝰ. Nãcũ lequestione loquerem̃ :
eandẽ dixim eẽ questionẽ : quȩ eẽt dubita lisppositio. Sed qm̃ ꝓposino subiecto p̃dica¬
toq c̃staret questionẽ q̃qr diximꝰ subiecto p̃dicatoq c̃iungi. Prȩdicatũ gͥ uł sub
iectũ hocx ipsũ dequo agit᷑. Na cũ deal terutra questionis parte dubitetur:
In hac ambiguitate id querit᷑. utrũ p̃diaat t̃minꝰ in eẽ subiecto uideat᷑: anminime :
Nãcũ om̃is quȩstio inaffirmationt̃ negationẽq diuidat᷑ sip̃dicat sub ectom ÷
fit ex eouera affirmatio. Siñ in e: situeranegatio Sed in questionib discep

Expanded text:
mationem enim atque negationem nulla est medietas. Cumque in ipso de quo agitur non inhaerere locum argumenti, id sit extrinsecus assumi, dubium non est quin nihil intersit medium inter ea argumenta quorum in hoc ipso haerent loci de quo agitexplanatio est, si eorum quae prius dicta sunt meminerimus. Nam cum de quaestione loqueremur, eamdem diximus esse quaestionem quae esset dubitabilis propositio. Sed quoniam propositio subjecto praedicatoque constaret, quaestionem quoque diximus subjecto praedicatoque conjungi. Praedest hoc ipsum de quo agitur. Nam cum de alterutra quaestionis parte dubitetur, in hac ambiguitate quaeritur utrum praedicatus terminus inesse subjecto videatur, an minime. Nam cum omnis quaestio in affirmationem negationemque dividatur, si praedicatus subjecto inest, fit ex eo vera affirmatio; si non inest, fit vera neg
Abbreviated transcription (Latin):
domita. Nunc ȩ nume ratȩ sunt res. quȩ postliminio reuertantur. Atcũ quod
sit ipsum post liminii iusquȩ ritur. potest exipsis no minis inter prȩ tatione cog

Expanded text:
domita, nunc enumeratae sunt res quae postliminio revertantur. At cum quod domita, nunc enumeratae sunt res quae postliminio revertantur. At cum quod sit ipsum postliminii jus quaeritur, potest ex ipsius nominis interpretatione cog
Abbreviated transcription (Latin):
partium: recto ordme denotatione ꝑpendit: Nlotatio igitur est quotiens ex nota
aliqua reiquȩ dubia x capitus argumentum. Notauͦx. quȩ rẽ qũãq de signat. q¬
q̃ uosit ut om̃e nomen notasit. Id circoꝗa notã faciat rem de quap̃ di cat᷑. Id aristo¬
teles simbolonnõat. Exno tatione aũ sumitur argum̃ tum. quo tiens aliquid ex
latine ueriloquiũ nuncupatur. Aethimonaũ gc̾e: uerum significat. Logos
orationem. Sed qr id ue riloquium: minusinusulatini ser monis habe batur:
inter prȩ tationẽ nominis notationem tullius uocat. Eax huius modi Vtsiquȩ rat᷑
quid x postliminium: inquaquestione non illud uide tur inꝗri quȩ res post. qͣ.¬
liminioreuer tantur Hocenim indiuisionem cad& Id xearum om̃iumirerũ enu¬
me rationem: quȩ postliminio rede unt postular& Ue luđ si itadi camus. Postliminio
redeunt hõ. nauis mulus. ditellaris ȩquu ȩ qua. quȩ frenos reciꝑe sol&. id x

Expanded text:
partium recto ordine de notatione perpendit. Notatio igitur est quoties ex nota aliqua rei, quae dubia est, capitur argumentum. Nota vero est quae rem quamque designat. Quo fit ut omne nomen nota sit, idcirco quod notam facit rem de qua praedicatur, id Aritstoteles σύμβολον nominavit. Ex notatione autem sumitur argumentum quoties aliquid Latine veriloquium nuncupatur; ἔτυμον enim verum significat, λογός orationem. Sed quia id veriloquium minus in usu Latini sermonis habebatur, interpretatione nominis notationem Tullius appellat. Ea est hujusmodi, ut si quaeras quid est postliminium. In qua quaestione non illud videtur inquiri quae res postliminio revertantur, hoc enim in divisionem caderet, id est earum omnium rerum enumerationem quae post liminio redeunt postularet. Velut si ita dicamus: Postliminio redeunt homo, navis, mulus clitellarius, equus, equa quae frenos recipere solet, id est
Abbreviated transcription (Latin):
philosophis udet᷑ in cognitus. Qnoꝵ etiã nure culpat ignauiã. quos
ad aristo telicȩ philosophiȩ disciplinã. ñ inuentoꝵ utilitas: ñ orationis
mtor illexerit: In quo euã maioris ꝑ spicatiȩ crescit attentio: ꝗa facile

Expanded text:
philosophis videretur incognitus. Quorum etiam jure culpat ignaviam, quod ad Aristotelicae philosophiae disciplinam non inventorum utilitas, non orationis nitor illexerit. In quo etiam majoris perspicaciae crescit attentio, quia facile
Abbreviated transcription (Latin):
te sarroguntiȩ norent. qđ uelit affectata auc toritate: tullianissententiis pugnẽ.
Cũ ad ũ s ẽas si qͣuid uidebit ñ nr̃a sed ab antiꝗssimis tractatac̃pensẽ. Qđ sinra quoq di-

Expanded text:
tes arrogantiae notent, quod velut affectata auctoritate Tullianis sententiis pugnem, cum adversus eas si quid videbitur non nostra, sed ab antiquissimis tractata compensem. Quod si nostra quoque di
Abbreviated transcription (Latin):
locupleti locuples: is ⁊ assidus. ut ait aeluis appellatus ab aere da ado.
Tertius eoꝵ ꝗ inipso sunt. Iocus: a notatione : constitutus. Notatiouõ÷:
quaedã nõis inter p̃tatio .: Nom̃ uõ semꝑ inipso÷ Ut eim diffinitio id
quodinnoẽ inuolutȩ declarat᷑. expedit atq diffundit: it a &iã nom̃
id qđ adiffinitione euolute dr̃. inuolute confuseq designat. Quq̃d si
diffinitio in ipso: nom̃ qͦq inipso eẽ dequo agit᷑. non potest dubitari.

Expanded text:
locupleti, is est assiduus, ut ait Aelius, appellatus ab aere dando. Tertius eorum qui in ipso sunt locus a notatione est constitutus. Notatio vero est quaedam nominis interpretatio. Nomen vero semper in ipso est. Ut enim diffinitio id quod in nomine involutum est declarat, expedit atque diffundit, ita etiam nomen id quod a diffinitione dicitur evolute, involute confuseque designat. Quod si definitio in ipso est, nomen quoque in ipso esse de quo agitur, non potest dubitari.
Abbreviated transcription (Latin):
con secunt᷑: siipsis contrarus cõparent̃: Quidã igt᷑ hereͦ dẽ testa mento
scripsit sil uem. enqͣ. sȩidłm substituit here dẽ. Uxoriq suȩ ancilla rũ usum
fruc tũ le gauit afilio. elixitq ut uxori silui s enus. usũ fruc tũ anc il la rum ꝑ¬
mitte r&. sleq illud ad ie cit. ut &iam scds heres eundem usum fructũ mu¬
l er̾iconced& Succes sit silius. ac mulieri. ancillarũ contulit usũ fructũ
Illo mor tuo in trapub̾ tatẽia gͦt scd̃s heres. & usum fructum ancilla rum.

Expanded text:
 sequuntur, si ipsis contrariis comparentur. Quidam igitur haeredem testamento  sequuntur, si ipsis contrariis comparentur. Quidam igitur haeredem testamento scripsit filium, eique secundum substituit haerefilius ejus usumfructum ancillarum permitteret, neque illud adjecit, ut etiam secundus haeres eumdem usumfructum mulieri concederet. Successit filius, ac mulieri ancillarum contulit usumfructum. Illo mortuo intra pubertatem, agit secundus haeres, et usumfructum ancillarum
Abbreviated transcription (Latin):
siũ dlamiptie ẽt malier cũ quo conuibu ius grat: Assimo q. est consequensꝰ
de dniler cune omupta non est eũ quo conubii iuserat: Cend do ien¬
tecedens. Nidul ieitar dotis ꝓ libis manere oortebit. quia pasre
libi ñ se cuntir Argum̃ tũ abeo qđ impso est. de quoquerit᷑. Quȩ rit eiũ
de lusmiptus. quarũ nullum fuerit uore conubiũ Ex asfectis om̃e
enunconsequens ad id p̃cedit refertur. Maxima ꝓpositio: ubi con¬
sequens nonest ibi nec ante cedens quidẽ eẽ potest. Acde hiseritalius
uberius dise renda lo cꝰ. PArepugnantib. Sipat̃ familuas uxorian¬
cillepum usam fructũ legauitasilio Usq pugnat enimre ete accipe¬
uc latisiquis si lium insti tuat hiere dem. scͥri batq. Susfiluis ititra puberta tẽ
do cesserit: ñe potẽ uł quẽ li b& alium. here demeẽ opor tere. Ne posigit.
uł qui lib& aliuis: sceđs he res dicitur. Repugnanti as: quȩ ut dictũ x c̃ traria¬

Expanded text:
cum eo nupta esse mulier, cum quo connubii jus erat. Assumo quod est consequens: Sed mulier cum eo nupta non est cum quo connubii jus erat. Concludo antecedens: Nihil igitur dotis pro liberis manere oportebit, quia patrem liberi non sequuntur. Argumentum, ab eo quod in ipso est de quo quaeritur. Quaeritur enim de his nuptiis, quarum nullum fuerit jure connubium. Ex affectis: omne enim consequens ad id quod praecedit refertur. Maxima propositio est: Ubi consequens non est, ibi ne antecedens quidem esse potest. Ac de his erit alius uberius disserendi locus. A repugnantibus: Si paterfamilias uxori ancillarum usum fructum legavit a filio, veluti si quis filium instituat haeredem, scribatque, si is filius intra pubertatem decesserit, nepotem vel quemlibet alium haeredem esse oportere; nepos igitur vel quilibet alius, secundus haeres dicitur. Repugnantia sunt quae ut dictum est contraria
Abbreviated transcription (Latin):
iggissus exponere : & om̃is diffimtionũ differentias enumerare: multa m¬
t set quȩ diffinitiones ex̃pene abomib recla m̃ t̃. inter diffinitiones em̃

Expanded text:
aggressus exponere et omnes definitionum differentias enumerare, multas interserit, quae definitiones esse pene ab omnibus reclamantur. Inter definitiones e
Abbreviated transcription (Latin):
oratorib cirerone & catone: Ut quod preceptis ostenditur.
exemplis multiplicit̃ collucescat . Neq abeo locoquiest intopicis

Expanded text:
oratoribus Cicerone et Catone, ut quod praeceptis ostenditur, exemplis multipliciter collucescat, neque ab eo loco qui est in Topicis
Abbreviated transcription (Latin):
aut ante ccdens aut consequens iutellegat᷑. Prius itaq ante celens. posteac̃se¬
quens collo eatũx P fostliȩx repugnantiadix̃. ut qđ ãmͦd uplex ordo ẽ trariȩ¬
tatũ acsimilitudinũ nascere t̃. Pri: enĩ ꝓposuit. asimili allifferenti ac̃ tra
dentib ac̃ sequentib. aripignantib Hicrursus scđs ordosimiliũ. & ẽ trarioꝵ
et̃ dep̃ hendit̃. Sed primus ualde euidentior quã scđs. Plus x enĩ simi le

Expanded text:
aut antecedens aut consequens intelligatur. Prius itaque antecedens, post conseaut antecedens aut consequens intelligatur. Prius itaque antecedens, post consequens collocatum est. Post haec repugnantia dixit, ut quodammodo duplex ordo contrarietatum ac similitudinum nasceretur. Prius enim proposuit a simili, a differentia, a contrardentibus, a consequentibus, a repugnantibus. Hic rursus secundus ordo similium et contrariorum esse deprehenditur. Sed primus valde evidentior quam secundus; plus est enim simile