comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tui uel collegio pontisicum tuam. Ac mea quidem his tribus
om̃ib uidiciis ut dixi antea libera ẽ. At in his edib quas tu. o.
Scio equite ro. uiro optimo perte aptissime interfecto tenes. sacel¬
lum dico suisse. aras. tabulas. hoc censores mẽoria multoꝵ sir¬
cum de domo tua dixero: in qua tam̃ ita ẽ edificatum sacellum
ut alius fecerit. tibi tintuminõ sit demoliendũ tum uidebo nu
mihi necẽe sit de aliis etiam aliquid dicere. Putant enim nõnł
li ad me ptinere armam̃tarium telluris apire. Nuꝑ id patuisse
dicunt. et ego recordor nunc sanctissimã partem ac sedem ma¬
xime religionis pͥuato dicunt uestibulo cõtineri. Multa me o¬
mouẽt ꝙ edes telluris ẽ curationis meȩ: ꝙ is qui illud armamẽ¬
tarium sustulit mcã domũ pontificum udicio liberatam secũ¬
dum frẽm suum iudicatum ẽẽ dicebat. Mouet me etiam in hac

Expanded text:
tui vel conlegio pontificum tuam. ac mea quidem his tribus tui vel conlegio pontificum tuam. ac mea quidem his tribus omnibus iudiciis, ut dixi antea, liberata est; at in iis aedibus quas tu, Q. Seio, equite Romano, viro optimo, per te apertissime interfecto, tenes, sacellum dico fuisse et aras. tabulis hoc censoriis, memoria multorum fircum de domo tua dixero, in qua tamen ita est inaedificatum sacellum ut alius fecerit, tibi tantum modo sit demoliendum, tum videbo num mihi necesse sit de aliis etiam aliquid dicere. putant enim ad me non nulli pertinere magmentarium telluris aperire. nuper id patuisse dicunt, et ego recordor. nunc sanctissimam partem ac sedem maximae religionis privato dicunt vestibulo contineri. multa me movent: quod aedes telluris est curationis meae, quod is qui illud magmentarium sustulit mea domo pontificum iudicio liberata secundum fratrem suum iudicatum esse dicebat; movet me etiam in hac
Abbreviated transcription (Latin):
tu etiam regem appellan cum brogitaro iubes. S alter c̃ rex iudi¬
cio senatus pernos pecunia brogitanis per te appellatus. Alteru
putabo iegem si huerit unde tibi soluat qđ ei ꝑ syngrapham ere¬
eudisbte rNam cum multa regia sunt in deiotaro. tum illa maxĩe
ꝙ tibi nullum mimꝰ dedit. q eam partem legis tuȩ que congruc¬
bit cum uidicio senatus ut ip̃e rex eẽt non repudiauit. ꝙ pessi¬
munte per scelus a te uolatum et sacerdote sacrisq spoliatumre¬
cupauit et in pstina religionc seruaret. q cerimonias ab omi uetu¬
state acceptas a brogitaro pollui non suit: maluitq geneꝵ suu
munẽ tuo q̃ ulud fanum antiquitate religionis carere. S ut i¬
acdhec haruspicum responsa redeam. ex quib ẽ pͥmum de ludis.
quis ẽ qui id nontotum in istuis ludos p̃dictum et responsu
ex fateat: Sequit᷑ de locis sacris religiosis. O. impudentiam
miram. de mea domo dicc̃ audes: Comitte uel consulib uel seã¬

Expanded text:
tu etiam regem appellari cum Brogitaro iubes. sed alter est rex iudicio senatus per nos, pecunia Brogitarus per te appellatus alterum putabo regem, si habuerit unde tibi solvat quod ei per syngrapham credidisti. nam cum multa regia sunt in Deiotaro tum illa maxime, quod tibi nummum nullum dedit, quod eam partem legis tuae quae congruebat cum iudicio senatus, ut ipse rex esset, non repudiavit, quod Pessinuntem per scelus a te violatum et sacerdote sacrisque spoliatum reciperavit, ut in pristina religione servaret, quod caerimonias ab omni vetustate acceptas a Brogitaro pollui non sinit, mavultque generum suum munere tuo quam illud fanum antiquitate religionis carere. sed ut ad haec haruspicum responsa redeam, ex quibus est primum de ludis, quis est qui id non totum in istius ludos praedictum et responsum esse fateatur? sequitur de locis sacris, religiosis. O impudentiam miram! de mea domo dicere audes? committe vel consulibus vel sena
Abbreviated transcription (Latin):
ra dicam. Uestre iam sunt partes iudices. in ur̃a mãsuetudiẽ. atq
humaĩtate cãm totam repono. Uos etiam reicctione int̾posita niħ
suspicantib nobis repẽtim ĩ nos udices cõsedistis ab accusatoribꝰ
delecti ad spem acerbitatis. a fortuna nobis ad p̃sidium ĩnocentie
cõstituti. Ut ego quid de me ppłs ro. existimaret quia seuerus in
ĩprobos fueram laboraui et que pͥma inocentis mihi defensio est
oblata suscepi. sic uos seuitatem iudicioꝵ: quȩ per hos m̃ses in
homĩes audacissimos facta ẽ lenitate ac misicordia mitigate. hoc
tis decłare. nõ eẽ cos uos ad quos potissimũ intposita reiectione
deuenire cõuenerit. In quo ego iudices uos quãtum meus amo
in uos postulat. tantum hortor. ut cõmuni studio quoniã in re
nobis crudelitatis famã repellamus¬

Expanded text:
ra dicam. vestrae sunt iam partes, iudices, in vestra mansuetudine atque ra dicam. vestrae sunt iam partes, iudices, in vestra mansuetudine atque humanitate causam totam repono. vos reiectione interposita nihil suspicantibus nobis repentini in nos iudices consedistis, ab accusatoribus delecti ad spem acerbitatis, a fortuna nobis ad praesidium innocentiae constituti. Vt ego quid de me populus Romanus existimaret, quia severus in improbos fueram, laboravi et, quae prima innocentis mihi defensio est oblata, suscepi, sic vos severitatem iudiciorum quae per hos mensis in homines audacissimos facta sunt lenitate ac misericordia mitigate. hoc tis declarare non esse eos vos ad quos potissimum interposita reiectione devenire convenerit. in quo ego vos, iudices, quantum meus in vos amor postulat, tantum hortor ut communi studio, quoniam in re nobis crudelitatis famam repellamus
Abbreviated transcription (Latin):
ne hanc usurã cripe uis. plenam lachrymar. atq: meroris in qua.
cũ maxĩo cruciatu atq dolore retinet᷑: libent̾ reddiderit adempta
ignomĩa focdissumi crimĩs. An u̾o inimicũ ut expellas: ciuꝰ ex mi¬
seriis si cõs crudelissimus uidendo fructum capes maiorẽ q audien¬
do. Omisum et ĩfelicem illum diem quo cõsul omĩb centuriis
p. sylla renũciatus ẽ. o falsam spem. o uoluerem fortunã. o cȩcam
cupiditatẽ. o p̃posteram gratulatiõem. Oͣcito illa omĩa ex leticia
et uoluptate ad luctum et lachrymas reciderũt ut qui paulo an
cõsul designatꝰ fuiss retinẽt repente nullum uestigiũ p̾stinę digͥ
nis. decẽ uideret᷑: aut cui nouę calamitati locus ullus relictus eẽt:
Urget cadem fortuna quę coepit. repit nouũ merorẽ. Non pati¬
tur hoĩem calamitosu: uno mõ afflictum uno ĩ luctu pire.S
iam impedior egomet uidices dolore animi. nec de huiꝰ misia plu¬

Expanded text:
ne hanc usuram eripere vis plenam lacrimarum atque maeroris, in qua ne hanc usuram eripere vis plenam lacrimarum atque maeroris, in qua cum maximo cruciatu ac dolore retinetur? libenter reddiderit adempta ignominia foedissimi criminis. an vero inimicum ut expellas? cuius ex miseriis, si esses crudelissimus, videndo fructum caperes maiorem quam audiendo. O miserum et infelicem illum diem quo consul omnibus centuriis P. Sulla renuntiatus est, o falsam spem, o volucrem fortunam, o caecam cupiditatem, o praeposteram gratulationem! quam cito illa omnia ex laetitia et voluptate ad luctum et lacrimas recciderunt, ut, qui paulo ante consul designatus fuisset, repente nullum vestigium retineret prisnis deesse videretur? aut cui novae calamitati locus ullus relictus? Vrget eadem fortuna quae coepit, repperit novum maerorem, non patitur hominem calamitosum uno malo adflictum uno in luctu perire. sed iam impedior egomet, iudices, dolore animi ne de huius miseria plu
Abbreviated transcription (Latin):
fori ꝗͣ disciplinaꝵ. Non iam de uita.p. syllȩ iudices: sed de sepultĩ
cõtendit̾. uita erepta ẽ supiori uidicio nunc ne corpus eiiciat᷑ labo¬
ramus. Quid enim ẽ huic reliqui qđ eum in uita hac teneat: aut
quid ẽ qͣobrem hec cuiꝗͣ uita uideat᷑: Nupis homo fuit in ciuitate
p. sila ut nemo ei se neq honore neq gritia neq fortimis ante¬
ferret. Nunc spoliatus omni dignitate que erepta sunt nõ repetit. Oqđ
fortuna in malis reliqui fecit ut cum parente cum lib̾is cum fre cum his
necciis iunge̾ calamitatẽ suã liccat id sibi ne cripiatis uos iudices obte¬
statur. Te ip̃m iam torquate expletum huius misiis pateat. Et si mh
tebat. honõis cĩm cõtentio uos ad cãm non iniiciciȩ deduxerunt.
S cum huic onĩa cum honore detracta sint. cum in hac fortuna mi¬
sera. ac luctuosissima destitutus sit: quid ẽ qđ expectas ampli: lucis¬

Expanded text:
i et disciplinarum. non iam de vita P. Sullae, iudices, sed de sepultura i et disciplinarum. non iam de vita P. Sullae, iudices, sed de sepultura contenditur; vita erepta est superiore iudicio, nunc ne corpus eiciatur laboramus. quid enim est huic reliqui quod eum in hac vita teneat, aut quid est quam ob rem haec cuiquam vita videatur? nuper is homo fuit in civitate P. Sulla ut nemo ei se neque honore neque gratia neque fortunis anteferret, nunc spoliatus omni dignitate quae erepta sunt non repetit; quod fortuna in malis reliqui fecit, ut cum parente, cum liberis, cum fratre, cum his necessariis lugere suam calamitatem liceat, id sibi ne eripiatis vos, iudices, obtestatur. te ipsum iam, Torquate, expletum huius miseriis esse par erat etebat; honoris enim contentio vos ad causam, non inimicitiae deduxerunt. sed cum huic omnia cum honore detracta sint, cum in hac fortuna miserrima ac luctuosissima destitutus sit, quid est quod expetas amplius? Lucis
Abbreviated transcription (Latin):
sylla iudices odio dignũ misericordia digna młta. Neq eĩm nunc
ꝓpulsandȩ calamitatis suȩ cã supplex ad uos iudices cõfugit s ne qͣ
generi ac nomĩ suo nota nefariȩ turpitudis inurat᷑. Nam ip̃e qõ
si erit ur̃o udicio liberatus. quȩ hẽt ornam̃ta quȩ solatia relique
uitȩ. quib letari. et ꝑfrui possit: Domus erit credo exornata. apiẽ
ces hȩc amissa sunt. Omĩa generis nomĩs honoris insignia. atq or¬
nam̃ta uniꝰ iudicii calamitate occiderũt. S ne extinetor prĩę nep¬
ditor ne hostis appellet᷑ ne hanc labem tanti genẽis in familia relin¬
quat. id laborat. id metuit. cui honoris integros fructus non sit tra
diturus ne ȩt̾nam meoriam dedecoris relinquat. Hic uos orat iu¬
dices paruus ut se aliquando si nõ integra fortuna. at afficta pat̾
suo gratulari sinatis. huic misero notiora sunt iudicioꝵitinẽa et¬

Expanded text:
Sulla, iudices, odio dignum, misericordia digna multa. neque enim nunc Sulla, iudices, odio dignum, misericordia digna multa. neque enim nunc propulsandae calamitatis suae causa supplex ad vos, iudices, confugit, sed ne qua generi ac nomini suo nota nefariae turpitudinis inuratur. nam ipse quidem, si erit vestro iudicio liberatus, quae habet ornamenta, quae solacia reliquae vitae quibus laetari ac perfrui possit? domus erit, credo, exornata, aperiebit. omnia, iudices, haec amissa sunt, omnia generis, nominis, honoris insignia atque ornamenta unius iudici calamitate occiderunt. sed ne exstinctor patriae, ne proditor, ne hostis appelletur, ne hanc labem tanti sceleris in familia relinquat, id laborat, id diturus, ne aeternam memoriam dedecoris relinquat. hic vos orat, iudices, parvus, ut se aliquando si non integra fortuna, at ut adflicta patri suo gratulari sinatis. huic misero notiora sunt itinera
Abbreviated transcription (Latin):
integro me aĩo ac libero .p. syllȩ cãm defende̾ nullũ a me sciente fa¬
cinus occultari. nullũ scelus susceptũ cõtra salutem oĩum defendi
ac tegi. nihil de hoc cõsul comꝑi nihil suspicatꝰ sum nihil audi¬
ui. itaq ego idem ille qui uehemẽs in alios. qui inexorabilis in ce¬
teros eẽ uisus sum. ꝑsolui patriȩ qđ debui. Reliqua iam a me mee
ppetuȩ cõsuetudini natureq debent᷑. Tam sum misicõs uidices qr
uos. tam mitis. ꝗ̃ lenissimus. In quo uȩhemẽs fui uobiscum nihũ
feci nisi coactus rei .p. p̃cipitanti subueĩ patriam demersam extu¬
li. Misercordia ciuium adducti tunc fuimus tam uehem̃tes. qͣ
necẽẽ fuit. Salus eẽt oĩum amissa una nocte nisi eẽt seuitas ula sus¬
cepta. S ut ad sceleratoꝵ poenã amore rei .p. sum adductus. sic ad
salutem ĩnocẽtium uolũtate deducor. Nihil uideo ẽẽ in hoc .p.

Expanded text:
integro me animo ac libero P. Sullae causam defendere, nullum a me sciente faintegro me animo ac libero P. Sullae causam defendere, nullum a me sciente facinus occultari, nullum scelus susceptum contra salutem omnium defendi ac tegi. nihil de hoc consul comperi, nihil suspicatus sum, nihil audivi. itaque idem ego ille qui vehemens in alios,qui inexorabilis in ceteros esse visus sum, persolvi patriae quod debui; reliqua iam a me meae perpetuae consuetudini naturaeque debentur; tam sum misericors, iudices, quam vos, tam mitis quam qui lenissimus; in quo vehemens fui vobiscum nihil feci nisi coactus, rei publicae praecipitanti subveni, patriam demersam extuli; misericordia civium adducti tum fuimus tam vehementes quam necesse fuit. salus esset amissa omnium una nocte, nisi esset severitas illa suscepta. sed ut ad sceleratorum poenam amore rei publicae sum adductus, sic ad salutem innocentium voluntate deducor. nihil video esse in hoc P.
Abbreviated transcription (Latin):
appetere coner qͣ quãtum om̃s inimici. inuidiq patiant᷑. Graue eẽ
uidet᷑ cum qui inuestigant cõiurationẽ. qui patefecit. qui opp̃sseĩt
cui senatus singularib uerbis gr̃as egerit: cui uni togato supplicati¬
onem decreu̾it: dicẽ in iudicio nõ defendeͬm si cõiurass. Non dico
id qđd graue ẽ. dico illud: qđ in his causis cõiurationis nõ auctorita¬
ti assumã s pudori meo. Ego ille cõiurationis ĩuestigator. atq ultoͣ
certe nõ defenderẽ syllam si cõiurasse arbitrarer. Ego iudices. de tã¬
tis oĩum piculis cum quȩrerẽ omĩa multa audirem nõ credere
omĩa cauerẽ omĩa. dico hoc qđ initio dixi nulli indicio nullius
suspicione nullius lr̃is de re .p. syle rem ullam ad ime ẽẽ delatam.
Ꝙ̾ obrem uos dii patrii. et penates. qui huic urbi atq huie impio
tecta atq templa me cõsule ur̃o numĩe. auxilioq seruastis testor

Expanded text:
appetere coner quam quantum omnes inimici invidique patiantur. grave esse appetere coner quam quantum omnes inimici invidique patiantur. grave esse videtur eum qui investigarit coniurationem, qui patefecerit, qui oppresserit, cui senatus singularibus verbis gratias egerit, cui uni togato supplicationem decreverit, dicere in iudicio: 'non defenderem, si coniurasset.' non dico id quod grave est, dico illud quod in his causis coniurationis non auctoritati adsumam, sed pudori meo: 'ego ille coniurationis investigator atque ultor certe non defenderem Sullam, si coniurasse arbitrarer.' ego, iudices, de tantis omnium periculis cum quaererem omnia, multa audirem, crederem non omnia, caverem omnia, dico hoc quod initio dixi, nullius indicio, nullius suspicione, nullius litteris de P. Sulla rem ullam ad me esse delatam. quam ob rem vos, di patrii ac penates, qui huic urbi atque huic rei ptecta atque templa me consule vestro numine auxilioque servastis, testor
Abbreviated transcription (Latin):
gnitate reuocaret. tam̃ nã hoc ẽ insitum: ut quemtimueris. qui cu
e uita fortunisq cõtenderis cuiꝰ ex insidiis euaseris. hunc semper
oderis. S cum agat̾ honos meus amplissimꝰ glĩa rerum gestaꝵ sin¬
gularis cum quotiẽs quisꝗͣ est in hoc scelere conuictꝰ totiens renoue¬
tur mẽona per me inuẽtȩ salutis. ego sim tam demẽs ego cõmittam
ut ea quȩ pro salute oĩum gessi. casu magis et felicitate a me qͣ uir¬
tute. et cõsilio gesta ẽẽ uideant᷑: Ouid÷ ergo hoc tibi sumis dicet for¬
tasse quispiã ut quia tu defenderis ĩnocens iudicet᷑. Ego u̾o iudices
nõ mõ mihi nihil assumo in quo quispiã repugnet.s etiam si quid
ab omnib cõcedit᷑. id reddo et remitto. Non in ca re.p. uersor. nõ
his tp̃rib caput meũ obtuli. pro patriç piculis omĩb. non aut ita
sunt extincti. quos uici: aut ita grati quos ẜuaui. ut eo mihi plus

Expanded text:
gnitate revocaret, tamen hoc natura est insitum ut, quem timueris, quicum gnitate revocaret, tamen hoc natura est insitum ut, quem timueris, quicum de vita fortunisque contenderis, cuius ex insidiis evaseris, hunc semper oderis. sed cum agatur honos meus amplissimus, gloria rerum gestarum singularis, cum, quotiens quisque est in hoc scelere convictus, totiens renovetur memoria per me inventae salutis, ego sim tam demens, ego committam ut ea quae pro salute omnium gessi, casu magis et felicitate a me quam virtute et consilio gesta esse videantur? 'quid ergo? hoc tibi sumis,' dicet fortasse quispiam, 'ut, quia tu defendis, innocens iudicetur?' ego vero, iudices, non modo mihi nihil adsumo in quo quispiam repugnet sed etiam, si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto. non in ea re publica versor, non eis temporibus caput meum obtuli pro patria periculis omnibus, non aut ita sunt exstincti quos vici aut ita grati quos servavi, ut ego mihi plus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ laus ut cõstet post hominũ incõriam nunqͣ in illo ordine plusi
uirtutis plus amoris in rem .p. plus grauitatis fuisse. S quia sunt de¬
scripti cõsulares de iis tm̃ mihi dicendum putaui:q satis eẽt attesta
tionẽ mẽoriã omniũ neĩem ẽẽ ex illo honoris gradu qui non õi stu¬
dio uirtute auctontate incubuei̾t ad rem.p. cõseruãdam. S quid ego
qui catilinã nõ laudaui. qui reo catilinȩ cõsul nõ affui qui testimoni¬
um de cõuratione dixi in alios adeo ne uobis aliemis. adeo oblitus
cõstantie meç adeo ĩmemor reꝵ a me gestaꝵ ẽẽ uideor ut cum bellũ
gessim cum cõuiratis. nũc eoꝵ ducem ẜuare cupiã et in aĩum indu¬
cam ciũ nup ferrum retuderĩ flamãq restinxerĩ eiusdem nunc c̃ã
uitamq defendere: Si medius fidius uidices nõ me ip̃a res.p. meis
laborib et piculis cõseruata. ad grauitatẽ animi et cõstĩtiam suadi¬

Expanded text:
est laus, ut constet post hominum memoriam numquam in illo ordine plus est laus, ut constet post hominum memoriam numquam in illo ordine plus virtutis, plus amoris in rem publicam, plus gravitatis fuisse; sed quia sunt descripti consulares, de his tantum mihi dicendum putavi quod satis esset ad testandam omnium memoriam, neminem esse ex illo honoris gradu qui non omni studio, virtute, auctoritate incubuerit ad rem publicam conservandam. sed quid ego? qui Catilinam non laudavi, qui reo Catilinae consul non adfui, qui testimonium de coniuratione dixi in alios, adeone vobis alienus a sanitate, adeo oblitus constantiae meae, adeo immemor rerum a me gestarum esse videor ut, cum consul bellum gesserim cum coniuratis, nunc eorum ducem servare cupiam et animum inducam, cuius nuper ferrum rettuderim flammamque restinxerim, eiusdem nunc causam vitamque defendere? si me dius fidius, iudices, non me ipsa res publica meis laboribus et periculis conservata ad gravitatem animi et constantiam sua di
Abbreviated transcription (Latin):
sent cęteri. Si postea cognou̾at ip̃e aliquid. qđ in consulatu igno¬
rass ignoscẽdum est his qui postea nihil audierunt. Sin illa res
pͥma ualuit nõ inueterata ꝗͣ recens debunt cẽ grauior. S si tius pa¬
rens etiam in illa suspicione piculi sui tam̃ humaĩtate adeductus
aduocatioem homĩs impbissimi sella curuli atq ornam̃tis et su¬
is. et cõsulatus honestauit: quid ẽ q̃obrem consulares qui catiline
affuerunt rep̃hendant᷑: At idem his qui añ hunc cãm de cõuirati¬
onc docerunt nõ affuerũt. tanto scelere astrictis homĩb statuert̃
nihil a se adium̃ti nihil opis ihil auxilii ferri oporte. Atq ut de
eoꝵ cõstantia atq animo in rem.p. dicam quoꝵ tacita graui¬
stantisime sensit: Neq ego p̃cipue de cõsularb disputo. nam h¬
t hoium ornatissimoꝵ qui p̃tores fuenĩt. et imuisi senatus coĩs

Expanded text:
sent ceteri.' si postea cognorat ipse aliquid quod in consulatu ignosent ceteri.' si postea cognorat ipse aliquid quod in consulatu ignorasset, ignoscendum est eis qui postea nihil audierunt; sin illa res prima valuit, num inveterata quam recens debuit esse gravior? sed si tuus parens etiam in ipsa suspicione periculi sui tamen humanitate adductus advocationem hominis improbissimi sella curuli atque ornamentis et suis et consulatus honestavit, quid est quam ob rem consulares qui Catilinae adfuerunt reprendantur? 'at idem eis qui ante hunc causam de coniuratione dixerunt non adfuerunt.' tanto scelere astrictis hominibus statuerunt nihil a se adiumenti, nihil opis, nihil auxili ferri oportere. atque ut de eorum constantia atque animo in rem publicam dicam quorum tacita gravi, quis non constantissime sensit? neque ego praecipue de consularibus disputo; nam het hominum ornatissimorum, qui praetores fuerunt, et universi senatus communis
Abbreviated transcription (Latin):
hec auctontas nr̃a qui a cȩt̾is cõuirationis cãis abstinuimꝰ ꝑ syllam
si ledimur. si accusam̃. si in inuidiã uocamur ꝓfecto concedetis u¬
dices ut nobis libertitẽ retine̾ liccat: si minus liccat digtatem. Nccu¬
sati sunt uno noĩe cõsulares: ut iam uideat᷑ honors implissum
nom̃ plus inuidię ꝗͣ dignitatis afferre. Affucrũt inquit catiline.
illumq laudarũt. Nulla tum patebat. nulla erat cognita con¬
uiratio. defendebat amicũ aderant supplici uitȩ eius turpitudic̃
in sũmis eius piculis nõ inseq̃bant᷑. Ouinet parens tuus torquate co¬
sul reo de pecuniis repetendis catiline fuit aduocat᷑ impbo honi
atq supplici fortasse audaci ac aliquando amico. cui cui affuit:
post delatam ad cum pͥmã illam cõiurationẽ indicauit se audisse
aliquid nõ credidisse. At idem nõ affuit. alio in iudicio cũ ades¬

Expanded text:
haec auctoritas nostra, qui a ceteris coniurationis causis abstinuimus, P. Sullam haec auctoritas nostra, qui a ceteris coniurationis causis abstinuimus, P. Sullam si laedimur, si accusamur, si in invidiam vocamur, profecto conceditis, iudices, ut nobis libertatem retinere liceat, si minus liceat dignitatem. accusati sunt uno nomine omnes consulares, ut iam videatur honoris amplissimi nomen plus invidiae quam dignitatis adferre. 'adfuerunt,' inquit, 'Catilinae illumque laudarunt.' nulla tum patebat, nulla erat cognita coniuratio; defendebant amicum, aderant supplici, vitae eius turpitudinem in summis eius periculis non insequebantur. quin etiam parens tuus, Torquate, consul reo de pecuniis repetundis Catilinae fuit advocatus, improbo homini, at supplici, fortasse audaci, at aliquando amico. cui cum adfuit post delatam ad eum primam illam coniurationem, indicavit se audisse aliquid, non credidisse. 'at idem non adfuit alio in iudicio, cum ades
Abbreviated transcription (Latin):
qđ lateat facinus: num quȩ crudelitas num quę audacia. Nihil er¬
nihũ quenq̃ scire. nihil uidisse nihil audisse arbitram᷑. Sed tamẽ
si nhil uos.p. sylle fortuna mouet uidices ur̃a moueat. Uestra eni:
qui cum sũma elegantia atq integritate uixistis hoc maxĩe interest:
non ex libidine aut simłtate aut leuitate testium cãs honestoꝵ hoiui:
pondeãri: sed ĩ magnis disquisitionib repentimsq piculis uitam
unicuiusq cẽ testem. Ouã uos uidices nolite armis suis spoliatã atq
nuditam obiicere inuidiȩ dedere suspiciom. Munite cõem arcem
bonoꝵ obitruite ꝑfugia impboꝵ. Ualeat ad poenam et ad salutem
plimum. quã solam uidetis ip̃am. ex ui sua naturaq facillime pspi¬
ci. subito flecti fingiq nõ posse. Quid u̾o hec auctontas: semp en
de ea dicendum quinꝗ̃ a me timide modiceq dicet᷑. ouid inq᷑

Expanded text:
quod lateat facinus, num quae crudelitas, num quae audacia. nihil erquod lateat facinus, num quae crudelitas, num quae audacia. nihil ernihil quemquam scire, nihil vidisse, nihil audisse arbitramur. sed tamen, si nihil vos P. Sullae fortuna movet, iudices, vestra moveat. vestra enim, qui cum summa elegantia atque integritate vixistis, hoc maxime interest, non ex libidine aut simultate aut levitate testium causas honestorum hominum ponderari, sed in magnis disquisitionibus repentinisque periculis vitam unius cuiusque esse testem. quam vos, iudices, nolite armis suis spoliatam atque nudatam obicere invidiae, dedere suspicioni; munite communem arcem bonorum, obstruite perfugia improborum; valeat ad poenam et ad salutem vita plurimum, quam solam videtis per se ex sua natura facillime perspici, subito flecti fingique non posse. quid vero? haec auctoritas—saepe enim est de ea dicendum, quamquam a me timide modiceque dicetur—quid? inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
lam uidices ex iss qui cum hoc uiuut atq uixerunt hõestissimoꝵ
hoium gregib reiicictis: Ex hoc hoĩum numẽo. ex hac familiari
dignitat᷑e in impioꝵ partem atq in paricidarum cędem ac numeꝵ
trinsferetis: Ubi ert igitur illud fortissimũ p̃sidium pudoris. quo
in loco nobis uita anacta ꝑderit: Qđd ad tempꝰ existimatioĩs parte
fructus rescruabit᷑ si in extremo discrimĩe. ac dunicatiõe fortune
descret: si nõ aderit: si nihil aduiuabit: Ouestiões nob seruoꝵ. ac
torm̃ta accusator minitat᷑: in quib quãq̃ nihil piculi suspicamur
tam̃ illa tormñta gubernat dolor: moderat᷑ natura cuiꝰq tum ani¬
mi tum corporis regit questor fiectit libido coͬrumpit spes infir
mat metus: ut in tot rerum angustiis nihil u̾itati loci relinquat᷑. U¬
ta.p. sylle torquate ex eaquerat᷑ num quę occultet᷑ libido: num

Expanded text:
lam, Iudices, ex his, qui cum hoc vivunt, atque vixerunt, honestissimorum lam, Iudices, ex his, qui cum hoc vivunt, atque vixerunt, honestissimorum hominum regibus reicietis: ex hoc hominum numero, ex familiari dignitate, in impiorum partem, atque in parricidarum coerum ac numerum transferetis? Ubi erit igitur illud fortissimum praesidium pudoris? quo in loco nobis vita ante acta proderit? quod ad tempus existimationis partae fructus reservabitur, si in extremo discrimine, ab dimicatione fortunae deseruerit? si non aderit? si nihil adiuvabit? Quaestiones nobis servorum ac tormenta accusator minitatur: in quibus quamquam nihil periculi suspicamur: tamen illa tormenta gubernat dolor, moderatur natura cuiusque tum animi, tum corporis, regit quae fimat metus, ut in tot rerum angustiis nihil veritati loci relinquatur. vita P. Sullae torqueatur, ex ea quaeratur num quae occultetur libido, num
Abbreviated transcription (Latin):
aut tam ĩmanis unq̃ fuit in qua non mõ tot sed unus tam crude¬
lis hostis patriç sit inuentus. Belluç quȩdam illȩ ex portentis im¬
manes ac fere formã hominũ indutę extiterũt. Perspicite etia
itq etiam udices. nihil enim ẽ qđ in hac cã dici possit uehem̃tiu
fenitus introspicite catiline antronii cęthegi lentuli cętorum¬
q: mẽtes. Ouas uos in is libidines: quȩ flagitia. quas turpitudĩes
quãtas audacias: q̃ in credibiles furores quas notas sceleꝵ: quȩ
indicia paricidioꝵ: quãtos aceruos facinoꝵ repictis: ex magnis
et diuturnis et despatis iam rei .p. morbis ista repẽte uis erupit: ut
ea cõfecta et eiecta cõualescere aliq̃n et sanari ciuitas poss. Neq em̃¬
tuisse. itaq cos nõ ad pficiẽdum scelus: sed ad luẽdas rei.p. poenas¬
furie quedam ĩcitauerunt. In hunc igitur gregem uos nũc .p. syl¬

Expanded text:
aut tam immanis umquam fuit in qua non modo tot, sed unus tam crudeaut tam immanis umquam fuit in qua non modo tot, sed unus tam crudelis hostis patriae sit inventus—, beluae quaedam illae ex portentis immanes ac ferae forma hominum indutae exstiterunt. perspicite etiam atque etiam, iudices,—nihil enim est quod in hac causa dici possit vehementius— penitus introspicite Catilinae, Autroni, Cethegi, Lentuli ceterorumque mentis; quas vos in his libidines, quae flagitia, quas turpitudines, quantas audacias, quam incredibilis furores, quas notas facinorum, quae indicia parricidiorum, quantos acervos scelerum reperietis! ex magnis et diuturnis et iam desperatis rei publicae morbis ista repente vis erupit, ut ea confecta et eiecta convalescere aliqium stare potuisse. Itaque eos non ad perficiendum scelus, sed ad luendas reipubl poenasfuriae quaedam incitaverunt. In hunc igitur gregem vos nunc P. Syl
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc uos pudore iudicii et in hac uita tanto sceleri locum suisse
creditis: Aspicite ip̃m. cõtuemini os cõferte crim̃ cum uita usq ad
hoc tempus explicata. tum crimen recognoscite. Muto rem .p. quę
fuit semꝑ syllȩ carissima. Hos ne amicos tales uiros. tam cupidos¬
sui per quos res eius secundȩ quõdam erant ornatȩ nunc subleuãt
aduerse crudelissime pire uoluit ut cum lentulo et catilina et ꝙ¬
thego foedissimã uitam et miserrimã turpissima morte ꝓposita de¬
geret. Non inqͣ cadit in hos mores nõ inhũc pudorem. non ĩ hac̃
uitam non ĩhunc hoĩem ista suspicio. Noua quȩdam illa ĩmaĩ¬
tas exorta ẽ. Incredibilis fuit ac singularis furor ex multis ab ado¬
lescentia collectis pditorum hoĩum uitiis repente ista tanta ĩpor¬
tuntas inauditi sceleris exarsit. Nolite uidices arbitrari hoĩum
illum ĩpetum et conatũ fiuisse. Neq enim ulla gens tam barbira

Expanded text:
In hoc vos pudore iudicii, et in hac vita tanto sceleri locum fuisse In hoc vos pudore iudicii, et in hac vita tanto sceleri locum fuisse creditis? aspicite ipsum: contuemini os: conferte crimen cum vita, usque ad hoctempus explicata: tum crimen recognoscite, mitto rempubl. quae fuit semper Syllae carissima: hosne amicos, tales sui, per quos res eius secundae quondam erant ornatae, nunc sublevantur adversae, crudelissime perire voluit, ut cum Lentulo et Catilina et Cethego foedissimam vitam ac miserrimam turpissima morte proposita degeret? non, inquam, cadit in hos mores, non in hunc pudorem, non in hanc vitam, non in hunc hominem ista suspicio. nova quaedam illa immanitas exorta est, incredibilis fuit ac singularis furor, ex multis ab adulescentia conlectis perditorum hominum vitiis repente ista tanta importunitas inauditi sceleris exarsit. nolite, iudices, arbitrari hominum illum impetum et conatum fuisse—neque enim ulla gens tam barbara
Abbreviated transcription (Latin):
dine multitudo: Hȩcꝰ duu multũ et multo labore quesita una en¬
puit hora. Accepit .p. Sylla inde uulnus ughemẽs et mortiferũ.
ueꝵ tamen huiusmoĩ qđ uderet᷑ cuis uita et natura accipe potu¬
isse. Honestatis et dignitatis hũisse nunis magnã uidicatus ẽ cupi¬
ditatem. Duam si nemo alius huit in consusatu petendo cupi¬
dior iudicatus est hic suisse qͣcȩt̾i. Sin etiam in aliis non nullus
fuit ute consulatus amor fortuna in hoc fuit fortasse grauor q̃ iti
cȩteris. Postea u̾o quis.p. syllam nisi demissum mȩrẽtem afflictumq
uidit: Ouis unq̃ ẽ suspicatus hunc magis odio ꝗ̃ pudore hominũ
aspectum. lucemq uitare: qui cum młta hẽret inuitam̃ta urbis et
fori. ꝑꝑ sũma studia amicoꝵ. quȩ tam̃ ei sola ĩ malis restiterũt. ab¬
fuit ab oculisuris. et cum lege retineret᷑. ip̃e se exilio poenȩ młctauit

Expanded text:
dine multitudo! haec diu multumque et multo labore quaesita una eridine multitudo! haec diu multumque et multo labore quaesita una eripuit hora. accepit P. Sulla, iudices, volnus vehemens et mortiferum, verum tamen eius modi quod videretur huius vita et natura accipere potuisse. honestatis enim et dignitatis habuisse nimis magnam iudicatus est cupiditatem; quam si nemo alius habuit in consulatu petendodior iudicatus est hic fuisse, quam ceteri. Sin etiam in aliis nonnullis fuit iste consulatus amor: fortuna in hoe fuit fortasse gravior, quam in ceteris. Postea vero, quis P. Syllam, nisi maerentem demissum afflictumque vidit? quis unquam est suspicatus, hunc magis odio, quam pudore hominum aspectum, lucemque vitare? Qui dum multa haberet in vitamenta urbis et fori propter summa studia amicorum, quae tamen ei sola in malis restiterunt: abfuit ab oculis vestris: et cum lege retineretur, ipse se exsulio pene multavit.
Abbreviated transcription (Latin):
factum quȩro: uerbum et qđ unꝗ̃ ex ore huius excidit un ꝗsqͣi
poss: offendi: At uero in illa graui. L. Syllȩ uictoria turbulentaq¬
quis.p. sylla notior. Multoꝵꝵ hic uitĩ est al. sylla dep̃catus q̃¬
multi sunt boni homiẽs et ornatissimi et nñi. et equestris ordis̃
quoꝵ pro salute se hic sylle obligauit. Ouos ego nominarẽ. Neq ei
ip̃i nolunt et huic animo gratusimo assunt. Sed quia maius ẽ bñsi¬
cium qͣ posse deb ciuis. cui dare ideo a uobis peto ut qđ potuit
tempon tribuatis: qđ fecit ip̃i. Quid reliquam cõstantiã uitȩ cõ¬
imemorẽ dignitatẽ. liberalitatem. moderationẽ in p̾uatis reb splc̃¬
dorem in publicis: Ouȩ ita a fotuna deformata sunt ut tam̃ a
natura coacta comparcat. Ouȩ domus quȩ celebratio quotidia¬
na: quȩ familiaris dignitas: quȩ studia amicoꝵ: quȩ ex quoq or

Expanded text:
factum quaero; verbum ecquod umquam ex ore huius excidit in quo quisquam factum quaero; verbum ecquod umquam ex ore huius excidit in quo quisquam posset offendi? at vero in illa gravi L. Sullae turbulentaqultorum hic vitam est a Sylla deprecatusmulti sunt summi homines, et ornatissimi, et nostri, et equestris ordinis, quorum pro salute se hic Syllae obligavit! quos ego nominarem: neque enim ipsi nolunt, ethuic animo gravissimo, adsunt: sed quia maius est beneficium, quam posse debet civis civi dare, ideo a vobis peto, ut quod potuit, tempori tribuatis, quod fecit, ipsi. Quid reliquam constantiam vitae commemorem? dignitatem, liberalitatem, moderationem in privatis rebus, splendorem in publicis? quae ita a fortuna deformata sunt, ut tamen a natura inchoata compareant. Quae domus, quae celebratio quotidiana? quae familiaris dignitas? qu
Abbreviated transcription (Latin):
cione ẽẽ cdamnatu Ip̃m illum antroniũ quoĩam eius nom̃ finiti¬
mũ maxe ẽ huius piculo et crimini non sua hȩc uita coniuncit:
Semp audax. petulans libidinosus quem ĩstuproꝵ defensionib
nõ solum uerbis uti improbissimis solitum ẽẽ scimus. ueꝵẽt pugͥs
et calcibus. Ouem exturbare homĩes e possessionib oȩdem facere uici¬
noꝵ. spoliare fana socioꝵ ui conatu. et armis disturbare iudicia ĩ
bonis reb om̃s contẽnere. in malis pugnare cõtra bonos. non rei.p. ce¬
dere. non fortunç ip̃i succumbẽ. Huius si cã non maĩfestissimis re¬
bus teneret᷑. tam̃ cum mores ac uita cõuincẽt. Agedum cõferte
nunc cum illis uitã.p. syllȩ uobis ppłoq ro. notissimã uidices.
et eam añ oculos ur̃os ꝓponite. Et quod huius factum aut cõmissũ
non dicam audacius. s qđ cuiꝗͣ̃ paulo minus cõsideratum uidẽt

Expanded text:
cione esse damnatum. ipsum illum Autronium, quoniam eius nomen finiticione esse damnatum. ipsum illum Autronium, quoniam eius nomen finitimum maxime est huius periculo et crimini, non sua vita ac natura convicit? semper audax, petulans, libidinosus; quem in stuprorum defensionibus non solum verbis uti improbissimis solitum esse scimus verum etiam pugnis et calcibus, quem exturbare homines ex possessionibus, caedem facere vicinorum, spoliare fana sociorum, comitatu et armis disturbare iudicia, in bonis rebus omnis contemnere, in malis pugnare contra bonos, non rei publicae cedere, non fortunae ipsi succumbere. huius si causa non manifestissimis rebus teneretur, tamen eum mores ipsius ac vita convinceret. agedum, conferte nunc cum illius vita vitam P. Sullae vobis populoque Romano notissimam, iudices, et eam ante oculos vestros proponite. ecquod est huius factum aut commissum non dicam audacius, sed quod cuiquam paulo minus consideratum videretur?
Abbreviated transcription (Latin):
erit dicere. Nunc iam reuocandi estis eo quo uos ip̃a ca etiam ta¬
crimine: s ex morib eius qui arguit᷑ est ponderandum. Neq eĩ:
põt quisq̃ nr̃m subito fingi neq cuiusꝗͣ repente uita mutari. aut
homĩes. qui huic affines sceleri fuerũt. Catilina contra rem.p. cõiura¬
fagitio. stupro cȩde uersatum. Quis eum contra patriam pugnãtẽ
pisse muat᷑ quem semꝑ om̃s ad ciuile latrociniũ natũ putauenit:
Quis lentuli societates cum uidicib quis insaniam libidinũ quis ꝑ¬
uersam. atq impiã religionẽ recordat᷑ qui illum aut nefarie aut
ꝓfectione ac de uulne̾. O Metelli pii cogitat cui nõ ad illius poenã
circer edificatus ẽẽ uideat᷑: Omitto eȩteros. necui sit infinitum. Tan¬
tum a uobis peto ut taciti de omnib quos coniurasse cognitũ est
cogitetis. Intelligitis unũ quẽq illorum pͥus a sua uita. ꝗ nra suspi¬

Expanded text:
eram dicere; nunc iam revocandi estis eo quo vos ipsa causa etiam taeram dicere; nunc iam revocandi estis eo quo vos ipsa causa etiam tacrimine, sed ex moribus eius qui arguitur est ponderandum. neque enim potest quisquam nostrum subito fingi neque cuiusquam repente vita mutari aut homines qui huic adfines sceleri fuerunt. Catilina contra rem publicam coniuraflagitio, stupro, caede versatum? quis eum contra patriam pugnantem perisse miratur quem semper omnes ad civile latrocinium natum putaverunt? quis Lentuli societates cum indicibus, quis insaniam libidinum, quis perversam atque impiam religionem recordatur qui illum aut nefarie cogiprofectione ac de volnere Q. Metelli Pii cogitat cui non ad illius poenam carcer aedificatus esse videatur? omitto ceteros, ne sit infinitum; tantum a vobis peto ut taciti de omnibus quos coniurasse cognitum est cogitetis; intellegetis unum quemque eorum prius ab sua vita quam vestra suspi
Abbreviated transcription (Latin):
sinc sylla facere potiusse. De quo etiam si quis dubitass antea nũ
id quod tu argius cogitass interfecto patre tuo consule descẽ¬
dere kł. ianuariis cum littorib sustulisti. hanc suspicionẽ: cum
dixisti hunc ut catilinam cõsulem efficeret contra patrẽ tuu
opam et manũ comparasse. Od si ego tibi confiteor. tu mihi
concedas neceẽ ẽ hunc cum catiline suffragaret᷑ nihil de suo
consulatu quem udicio amisat per uim recupando cogita¬
uisse. eq enim istoꝵ facinorũ tantoꝵ tam atrocium crimen
iudices. p. Sylle psona suscipit. lam enĩ faciam crimĩb omib
fere dissolutis contra atq in cet̾is causis fieri solet ut nunc d̾¬
niq de uita homĩs ac de morib dicam. Etenim de pͥncipio
studuit animus occurre̾ magintudim cruminis satisface̾ ex¬
pectinioni hominũ. de me aliquid de ip̃o qui accusatus

Expanded text:
sine P. Sulla facere potuisse. de quo etiam si quis dubitasset antea an sine P. Sulla facere potuisse. de quo etiam si quis dubitasset antea an id quod tu arguis cogitasset, ut interfecto patre tuo consul descenderet Kalendis Ianuariis cum lictoribus, sustulisti hanc suspicionem, cum dixisti hunc, ut Catilinam consulem efficeret, contra patrem tuum operas et manum comparasse. quod si tibi ego confitear, tu mihi concedas necesse est hunc, cum Catilinae suffragaretur, nihil de suo consulatu, quem iudicio amiserat, per vim recuperando cogitavisse. neque enim istorum facinorum tantorum, tam atrocium crimen, iudices, P. Sullae persona suscipit. iam enim faciam criminibus omnibus fere dissolutis, contra atque in ceteris causis fieri solet, ut nunc denique de vita hominis ac de moribus dicam. etenim de principio studuit animus occurrere magnitudini criminis, satis facere exspectationi hominum, de me aliquid ipso qui accusatus
Abbreviated transcription (Latin):
sẏllim. aut cęcilium uerebat᷑: Nonne omis ille t̾ror omĩs sediti¬
onis timor. atq opinio & antromi improbitate pendebat: fius
uoces cius mine ferebant̃. cius aspectus concursatio stipatio gre¬
ges hoium ꝓditoꝵ metũ nobis seditionesq afferebant. Itaq .p
sylla hoc importunissimo. tum honoris. tum et̃ calamitatis socio
atq comite. et sccundas fortunas amitte̾ coactus ẽ et in aduersis
sinc ullo remedio atq alleuam̃to ꝑmanẽ. Hic tu epłam incam
sepe recitas quã ego ad en. pompeiu de meis rebus gestis de sũma
ixi .p. misi. Et ex ea crim̃ aliqđ in .p. syllam quęris. et si furorem
incredibilem biennio an cõceptum crupisse ĩ mco consulatu scri¬
psi me hoc demõstrasse dicis syllam in illa fuisse supiore cõurati¬
one scil is sum qui existimẽ en. pisonem et citilinam et uargũ¬
teum et Antronium nihil soclerate nhil audac̾ter ip̃os per sese

Expanded text:
Sullam aut Caecilium verebatur? nonne omnis ille terror, omnis seditiSullam aut Caecilium verebatur? nonne omnis ille terror, omnis seditionis timor atque opinio ex Autroni improbitate pendebat? eius voces, eius minae ferebantur, eius aspectus, concursatio, stipatio, greges hominum perditorum metum nobis seditionesque adferebant. itaque P. Sulla hoc importunissimo cum honoris tum etiam calamitatis socio atque comite et secundas fortunas amittere coactus est et in adversis sine ullo remedio atque adlevamento permanere. hic tu epistulam meam saepe recitas quam ego ad Cn. Pompeium de meis rebus gestis et de summa re publica misi, et ex ea crimen aliquod in P. Sullam quaeris et, si furorem incredibilem biennio ante conceptum erupisse in meo consulatu scripsi, me hoc demonstrasse dicis, Sullam in illa fuisse superiore coniuratione. scilicet ego is sum qui existimem Cn. Pisonem et Catilinam et Vargunteium et Autronium nihil scelerate, nihil audacter ipsos per sese
Abbreviated transcription (Latin):
suma cum dignitate et grauitate lenmãx acã.: Nemo labefactare
iudicium ẽ conatus. nihil ẽ eiusn pmulgannm. Semp cȩcilius
in calamitate frĩs sui uidicum portnꝑ ꝓpetunendã. legis acerbiti¬
tem mitigãdam putauit. S quidanie Nchoc plura disputem: Di¬
cerem fortasse et facile. et liben autrdxm: si Paulo etiam longiꝰ
tiam in suos testarer. pet̾em errabunĩ. q̃ .l. exilii ex intunis ue¬
stris cogitationib atq ex humatram uinuni. Lex. dies suit pro¬
actum pͥus et id mandato syllę. O. metellus pater se loqui dixit.
syllam illam cogntionẽ de se nolle ferii. Ex illo tpre. L. cecilius mi
intcessorem fore ppessus est improbis largitoribus restitit senatus au¬
ctontatem nunqͣ impediuit. Ita se gessit in tribiatu: ut onere d¬
posito. domestici officii nihil postea. nisi de rei p. cõmodis cogi¬
tirit. Atq in ip̃a rogatione. ne per uim quid ageret᷑ quis tũ nr̃m

Expanded text:
summa cum gravitate et dignitate alienare a causa. nemo labefactare summa cum gravitate et dignitate alienare a causa. nemo labefactare iudicium est conatus, nihil est eius modi promulgatum, semper Caecilius in calamitate fratris sui iudicum potestatem perpetuandam, legis acerbitatem mitigandam putavit. sed quid ego de hoc plura disputem? dicerem fortasse, et facile et libenter dicerem, si paulo etiam longius tiam in suos testarer, peterem veniam errato L. Caecili ex intimis vestris cogitationibus atque ex humanitate communi. lex dies fuit proactum prius, et id mandatu Sullae Q. Metellus praetor se loqui dixit Sullam illam rogationem de se nolle ferri. ex illo tempore L. Caecilius intercessorem fore professus est, improbis largitionibus restitit, senatus auctoritatem numquam impedivit, ita se gessit in tribunatu ut onere deposito domestici offici nihil postea nisi de rei publicae commodis cogitarit. atque in ipsa rogatione ne per vim quid ageretur, quis tum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
p.pugnare noluerit: ꝓmulgarit inpilis .tis amore fraterno: destiterit
frĩs auctoritate deductus. Atq inempl..l. Cactilium sylla accusat᷑
in qua re uterq c̃ laudandus. Enni aluealius qui id ꝓmuilgaret in
quo res iudicatas uidebat᷑ uoluisse eindeler ut statueret᷑ sylla recte
rep̾hendit. Status enim rei. p. maie udleatcatis reebus continet᷑. neq
ego tantum fratno amori dandum minror. ut uisꝗͣ de salute suo¬
rum consulat. cõniunc̃ relinquat. Anliui udici ferebat: s pocẽa
ambitus eam ferebat. quȩ fueratmysyi piorib legib constituta.
ltaq hac rogatione non udicunsmntam s lgis uicim corri¬
gebat. Nemo iudicium rep̃henatam ende pSena querit᷑. s le¬
gem. damnatio cĩm ẽ iudicum qienaranebat poena legis que
lcuabat᷑. Noli igitur animos eoronim inũ qui p̃sunt iudiciis.

Expanded text:
publica pugnare noluerit; promulgarit impulsus amore fraterno, destiterit publica pugnare noluerit; promulgarit impulsus amore fraterno, destiterit fratris auctoritate deductus. atque in ea re per L. Caecilium Sulla accusatur in qua re est uterque laudandus. primum Caecilius—quid? 'id promulgavit in quo res iudicatas videbatur voluisse rescindere, ut restitueretur Sulla.' recte reprehendis; status enim rei publicae maxime iudicatis rebus continetur; neque ego tantum fraterno amori dandum arbitror ut quisquam, dum saluti suorum consulat, communem relinquat. at nihil de iudicio ferebat, sed poenam ambitus eam referebat quae fuerat nuper superioribus legibus constituta. itaque hac rogatione non iudicum sententia, sed legis vitium corrigebatur. nemo iudicium reprehendit, cum de poena queritur, sed legem. damnatio est enim iudicum, quae manebat, poena legis, quae levabatur. noli igitur animos eorum ordinum qui praesunt iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
qui assunt. laborant: hunc patronũ defensorem. custodem uliꝰ
coloniȩ si in omi fortuna atq in om̃i honore incolumẽ here nõ
potuenit in boc tam̃ casu quo aisflictus iacet per uos tutati con¬
seruariq cupuint. Assunt pari sadoprmpeur ii qui ib illis etiã
in crim̃ uocant᷑ qui ita deambulaoe adi de susfagiis suis cum co¬
lonis dissenserũt: ut idem de cõmui silitontesenterent. Ae ne hȩc q¬
dem.p. syllȩ mihi uidet᷑ silentio pteum anda Euirtus: ꝙ cum ab¬
teros dimouisse sed utrosq constusseudcadeat. Teim et gladiatores
et omnis ista uis rogationis Cecilieci anꝑnpirabiat. Atq hoc loco ĩ
l.cȩcilium prudentissimũ. atq omisino nũ uirm uchem̃ter inue¬
ctus c̃. Cuius ego de uirtute. et cõbitiui udices Tantum dico talem
hunc in ista rogatione quam ꝓmignt ut nondee tollenda: s de le¬
uanda calamitate frĩs sui fuisse: ut oule liler uo Tuerit fratri. cum re

Expanded text:
qui adsunt, laborant, hunc patronum, defensorem, custodem illius qui adsunt, laborant, hunc patronum, defensorem, custodem illius coloniae si in omni fortuna atque omni honore incolumem habere non potuerunt, in hoc tamen casu in quo adflictus iacet per vos iuvari conservarique cupiunt. adsunt pari studio Pompeiani, qui ab istis etiam in crimen vocantur; qui ita de ambulatione ac de suffragiis suis cum colonis dissenserunt ut idem de communi salute sentirent. ac ne haec quidem P. Sullae mihi videtur silentio praetereunda esse virtus, quteros demovisse sed utrosque constituisse videatur. at enim et gladiatores et omnis ista vis rogationis Caeciliae causa comparabatur. atque hoc loco in L. Caecilium, pudentissimum atque ornatissimum virum, vehementer invectus est. cuius ego de virtute et constantia, iudices, tantum dico, talem hunc in ista rogatione quam promulgarat non de tollenda, sed de levanda calamitate fratris sui fuisse ut consulere voluerit fratri, cum re
Abbreviated transcription (Latin):
ex omni hoĩum sermone non arims sed patrimonio suo uendica¬
uit.lam uero qđ subiicit pompeianos eẽ a sylla impulsos. ut ad
istam coniuratiõem ac adhoc nefarium facinus accederent i
euiusmodi sit intelligere non possum. An tibi pompciani cõ¬
uirisse uident᷑: quis hoc unꝗͣ dixit: iut quȩ fuit istius rei ueli
mimia suspicio. Disunxit inquit eos a colonis: ut hoc disci¬
dio ac dissensiõe facta oppidum in sua potestate poss et põpeia¬
nos here. Primum oĩs pompeianoꝵ colonoꝵq dissensio delita
ad patronos ẽ. cum iam inuet̾ass. ac multos aimnos eẽt ercogitata
Deinde ita. a patronis res coginta ẽ. ut nulla in re aceterorm sen¬
tentus sylla dissensit. Postremo colom ip̃i sic intelligunt non
pompeianos a sylla magis. ꝗ̃ sese eẽ defensos. Atq hoc uidices
ex hac frequẽtia colonoꝵ honestissimoꝵ hoĩum intellige̾ potests̃

Expanded text:
ex omni hominum sermone non armis, sed patrimonio suo vindicaex omni hominum sermone non armis, sed patrimonio suo vindicavit. iam vero quod obiecit Pompeianos esse a Sulla impulsos ut ad istam coniurationem atque ad hoc nefarium facinus accederent, id cuius modi sit intellegere non possum. an tibi Pompeiani coniurasse videntur? quis hoc dixit umquam, aut quae fuit istius rei vel minima suspicio? 'Diiunxit,' inquit, 'eos a colonis ut hoc discidio ac dissensione facta oppidum in sua potestate posset per Pompeianos habere.' primum omnis Pompeianorum colonorumque dissensio delata ad patronos est, cum iam inveterasset ac multos annos esset agitata; deinde ita a patronis res cognita est ut nulla in re a ceterorum sententiis Sulla dissenserit; postremo coloni ipsi sic intellegunt, non Pompeianos a Sulla magis quam sese esse defensos. atque hoc, iudices, ex hac frequentia colonorum, honestissimorum hominum, intellegere potestis,