comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid dehis qui iitiati beel fegor cum moabitibus scorto commyxti
a proximis caesi prostratisunt: Inqua pluga finees Aacerdos interemp
tis adulteris sed auit furorem di & reputatum est illi ad iustitiam.
Quod si & illa eorum auribus in lata fuiss& qđ dñs per dauid into¬
nat dicens. Quia omnes digentium daemonia dñs autem caelos
fecit. & simulacra gentium argentum & aurum opera manuum ho¬
minum. Similes illis fiant qui faciunt ea & om̃s qui confidunt in eis
& illud Confundantur omnes quiadorant sculptilia. quiglorian¬
tur insimulacris suis. &iterum quod abacue pro ph&a testatur di¬
cens. Quid prodest sculptile quod sculpserunt illud finxerunt illud
conflutile fantas ma mendacium est. haec autem pro ductio auri
at a facie eius uniuersa terra. Sed & alius proph&a dicit. Dn qui cae¬
lum & terram non fecerunt. pereant a terra. & dehis quae sub caelo

Expanded text:
Quid de his qui initiati Belphegor cum Moabitibus scorto commixti, Quid de his qui initiati Belphegor cum Moabitibus scorto commixti, a proximis caesi, prostratitis adulteris, sedavit furorem Dei , et reputatum est illi ad justitiam . Quid si et illa eorum auribus illata fuissent, quae Dominus per David intonat, dicens: Quia omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et, Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum: similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis Vel illud: Confundantur omnes qui adorant sculptile, qui gloriantur in simulacris suis. Et iterum quod Abbacuc profeta testatur, dicens: Quid prodest sculptile quod sculpserunt illud? Finxerunt illud cumflatile, fantasma mendum. Est hoc autem productio argentat a faciae eius universa terra. Sed et alius propheta dicit: Dii, qui caelum et terram non fecerunt, pereant a terra et de his qui sub caelis
Abbreviated transcription (Latin):
obsequium praebuisse. nec prorsus agnouere dm̃i sibique siluarum
atque aquarum. auium. besti a rumque . & aliorum quoque aelemento¬
rum finxereformas ipsas que ut dm̃ colere eisque sacrificium delibare
consu&i. Oseorum fibras cordium uox illa terribilis attigiss& quȩ ꝑ
mor sen populo locuta est dicens Non sint tibi di alii pra&erme : Non
facias tibi sculptile. neque adorabis omnem similitudinem quae incaelo est
& quae in terra. & quae uersantur in aquis non facias & non colas ea & illud
dñm dm̃ tuum ad orabis. & illi soli seruies acpernomen eius iurabis: Quod
si intellegere patussent quae prouituli conflatilis ueneratione is ra¬
helitico populo ultio subsecuta conpresserit cum post epulum &¬
post cantica luxoriosa atque saltationes cum ore in mundo profer¬
rent deeodem sculptile. hisunt dutui israhel quite eduxerunt
d&erra egypti ceciderunt ex eis uiginti quat tuor milia hominum

Expanded text:
obsequium praebuisse, nec prursus agnovere Deum, sibique silvarum obsequium praebuisse, nec prursus agnovere Deum, sibique silvarum atque aquarum, avium bestiarumque et aliorum quoque elementorum finxere formas, ipsasque ut Deum colere eisque sacrifitium delibare consueti. O! si eorum fibras cordium vox illa terribilis attigisset, qui per Moyse populo locuta est, dicens: Non sint tibi dii alii praeter me. Non facies tibi sculptile neque adorabis omnem similitudinem quae in caelo sunt et quae in terra et quae versantur in aquis; non facis et non coles ea. Et illud: Dominum Deum tuum adorabis et ille soli servies ac per nomen eius iurabis. Quid si intellegere potuissent, quae pro vituli conflatilis veneratione Israheliticum populum ultio subsecuta conpraesseret, cum post epolum et cantica, post luxorias atque saltationes cum ore inmundo proferrent de eodem sculptile: Hii sunt du tui, Israhel, qui te eduxerunt de terra Aegypti? Ceciderunt ex eis viginti quattuor milia hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum hluduuici uctoriae tradiderunt. Itaque in sequenti digerimus
Nam & in consularibus legimus theudemarum regem francorum
filium richi meris quondam & aschilam matrem eius gladio inter
regem fuisse francoium. quiapud dispargum castrum habitabat inter¬
minum thuringorum. In his autem partibus idest ad meridianam pla¬
gam habitabant romani usque ad ligerem fluuium ultra ligerem ue¬
rogothi dominabantur. Burgundiones ergo arrianorum sectam se¬
quentes habitabant transrhodanum quod ad iac& ciuitati lugdunen¬
si Hludio autem missis exploratoribus adurbem camerachum perlu¬
strata omnia ipse secutus romanos poterit ciuitatem ad prehendit in
qua paucum tempus resedens usque ad sum manam fluuium occupaui
Decuius stirpe quidam mero uingum regem fuisse asserunt cuius fuit
filius hilderichus XI¬
EDPAEE GE NERATIO PTIANATICS SEMPER CVLTIBUS UISAESI

Expanded text:
tum Chlodovechi victuriae tradedirunt, itaque in sequenti digerimus. tum Chlodovechi victuriae tradedirunt, itaque in sequenti digerimus. Nam et in Consolaribus legimus, Theudomerem regem Francorum, filium Richimeris quondam, et Ascylam, matrem eius, gladio interregem fuisse Francorum, qui apud Dispargum castrum habitabat, quod est in terminum Thoringorum. In his autem partibus, id est ad meridianam plagam, habitabant Romani usque Ligerem fluvium. Ultra Ligerem vero Gothi dominabantur. Burgundiones quoque, Arrianorum sectam sequentes, habitabant trans Rhodanum, quod adiacit civitate Lugdunense. Chlogio autem, missis exploratoribus ad urbem Camaracum, perlustrata omnia, ipse secutus, Romanus proteret, civitatem adpraehendit, in qua paucum tempus resedens, usque Sumenam fluvium occupavit. De huius stirpe quidam Merovechum regem fuisse adserunt, cuius fuit filius Childericus. Sed haec generatio fanaticis semper cultibus visa est
Abbreviated transcription (Latin):
honerianis crudeliter interempti sunt. Treuerorum ciuitas a francis
direpta incensaque est secunda in ruptione. Cum autem austerius cod¬
cellis imperialibus patriciatum sortitus fuiss&. haec adiungit. Eodẽ
tempore castinus domesticorum comes expeditione in francos suscepta
adgallias mittitur. haec hii defrancis dixere. Horosius autem & ipseisto¬
riographus inseptimo operis sui libro ita commemorat. Stilico congre¬
gatis gentibus francos poterit hrenum transuit gallias peruagatur.
& ad pyreneos usque perlabitur. banc nobis notitiam defrancis
memoati historci relinquere regibus non nominatis. Tradunt enim
multi eosdem depannonia fuisse egressos. Primum quidem litora hre¬
ni amnis incubuisse. dehinc trans acto hreno thoringiam trans meas¬
se ibique uixta pagos uelciuitates reges crinitos superse creauis se.
depuma & utita licam nobiliore suorum familia quod postea proba¬

Expanded text:
Honorianis,, et crudeliter interempti sunt. Treverorum civitas a Francis Honorianis,, et crudeliter interempti sunt. Treverorum civitas a Francis direpta, incensaque est secunda irruptione. » Cum autem Asterius codicillis imperialibus patriciatum sortitus fuisset, haec adjungit: « Eodem tempore Castinus domesticorum comes, expeditione in Francos suscepta, ad Gallias mittitur. » Haec hi de Francis dixere. Orosius autem et ipse historiographus in septimo operis sui libro, ita commemorat: « Stilico congregatis gentibus Francos proterit, Rhenum transit, Gallias pervagatur, et ad Pyrenaeos usque perlabitur. » Hanc nobis notitiam de Francis memorati historici reliquere, regibus non nominatis. Tradunt enim multi eosdem de Pannonia fuisse digressos. ni amnes incoluisse, dehinc, transacto Rheno, Thoringiam transmeasse, ibique iuxta pagus vel civitates regis crinitos super se creavisse de prima et, ut ita dicam, nobiliore suorum familia. Quod postea proba
Abbreviated transcription (Latin):
in secomita tum gentium barbarorum accinctum parere. Quo exterriti
becco ad germanias gentes praemisso constans & praefectus iam de¬
cimius rusticus ex officiorum magistro p&unt gallias cum francis. &
ala mannis omnique militum manu ad constantinum iam iam que reditiꝵ
Item cum constantinum obsedere scribit itadicit. Uix dum quartus
obsidionis constantinimensis agebatur. cum repente ex ulteriora gallia
nuntii ueniunt iouinum adsumpsisse ornutus regios. & cumbur gundi¬
onibus. alamannis francis alanis omnique exercitu inminere. obsedenti¬
bus ita ad caeleratis in iurus reserata urbe constantinus deditur. confes¬
timque aditaliam directis missis a principe obuiam percussoribus supra
mentium flumine capite truncatus est & postpauca idem refert. Hisdẽ
diebus praefectus tyrannorum decimus rusticus agro a&ius ex primi¬
cerio notariorum. io uini multique nobiles apud aruernus capti aducibus

Expanded text:
in se cometatu gentium barbararum accinctum parari. Quo exterreti, in se cometatu gentium barbararum accinctum parari. Quo exterreti, Edobecco ad Germanias gentes praemisso, Constans et praefectus iam Decimius Rusticus ex officiorum magistro petunt Gallias, cum Francis et Alamannis omnique militum manu ad Constantinum iam iamque redituri. Item cum Constantinum obsedire scribit, ita dicit: Vixdum quartus obsidionis Constantini mensis agebatur, cum repente ex ulteriore Gallia nuntii veniunt, Iovinum adsumpsisse ornatus regius et cum Burgundionibus, Alamannis, Francis, Alanis omnique exercitu inminire obsedentibus. Ita adceleratis mortimque ad Italiam directus, missis a principe obviam percussoribus, supra Mincium flumen capite truncatus est. Et post pauca idem refert: Hisdem diebus praefectus tyrannorum Decimus Rusticus, Agroetius ex primicerio notariorum Jovini, multique nobiles apud Arvernos capti a ducibus
Abbreviated transcription (Latin):
uuandalorum ad internitionem delendis nisi alanorum uis in tempore
sub ueniss&. Monet nos haec causa quodcum aliarum gentium reges
nominat cur non nomin& & francorum Tamen cum ait quod con¬
stantinus ad suptam trrannidem constantiũ filium adsedehis pania
uenire iussis s& ita deseruit. Accito constantinus trrannus de his panus
constanti filio idemque trranno quod e summo rerum consultareN
praesentes quod factum est ut constans instrumento aulȩ. & coniuge
suae caesar augusti demissis gerontio intrabis panias omnibus cre¬
dentes ad patrem continuato itirere decurrer&. Qui ubi in unum ueni¬
re interiectis diebus plurimis. Nullus exitalia metus constantinus gu¬
lae & uentri deditus redire ad his panias filium mon&. Qui praemissis
agminibus dum cum patre reseder&. abhis paniam nunti commean
a gerontio maximo unum ȩclientibus suis imperium praeditum atque

Expanded text:
Wandalorum ad internitionem delendis, nisi Alanorum vis in tempore Wandalorum ad internitionem delendis, nisi Alanorum vis in tempore subvenisset. Movet nos haec causa, quod cum aliorum gentium regis nominat, cur non nominet et Francorum. Tamen cum ait, quod Constantinus, adsumpta tyrannide, Constantium filium ad se de Hispaniis venire iussisset, ita disseruit: Accito Constantinus tyrannus de Hispaniis Constante filio idemque tyranno, quo de summa rerum consultarent praesentes; quo? factum est, ut Constans, instrumento aulae et coniuge sua Caesaraugustae dimissis, Gerontio intra Hispanias omnibus creditis, ad patrem continuato itinere decurreret. Qui ubi in unum venere, interiectis diebus plurimis, nullo ex Italia metu, Constantinus gulae et ventre deditus redire ad Hispanias filium monet. Qui, praemissis agminibus, dum cum patre resederet, ab Hispania nuntii commeant, a Gerontio Maximum unum e clientibus suis imperio praeditum atque
Abbreviated transcription (Latin):
quem chamaui incolunt depopulatus est nullo umquam occur sante
nisi quod paucis exampsi uaris & ch&is. marco mere duce in ulteriori¬
bus collium iugis apparuere. Iterum hic relictis tam ducibus quam
regalibus a perte francos regem habere designat. Huius que nomen p̃ter¬
mis sum ait. De hinc eugenius tyrannus suscepto exp&itionali pro cinc¬
tu hrenilimitem p&it : ut cum alu mannorum regibus & francorum u&us¬
tis foederibus exmoreinitis in mensum eatempestate exercitum & fran¬
corum gentibus fere ostentar&. Haec supra scriptus historio graphus de
francis exercuit. Renatus profuturus frigeridus cu ius iam supra memi¬
nimus cum romam refert agothis captam atque sub uersam. ait. Interea
respendielrex a lanorum goare ad romanos trans gresso deregno agmen
suorum conuertit. Quandalis francorũ bello laborantibus godegisilo
rege ad sumpto acie uiginti ferme milibus ferro peremptis. cunctis

Expanded text:
quem Chamani incolunt, depopuquem Chamani incolunt, depopunisi quod pauci ex Ampsivariis et Catthis Marcomere duce in ulterioribus collium iugis apparuere. Iterum hic, relictis tam ducibus quam regalibus, aperte Francos regem habere designat, huiusque nomen praetermissum, ait: Dehinc Eugenius tyrannus, suscepto exptu, Rheni limitem petit, ut cum Alamannorum et FRANCORUM regibus vetustis foederibus ex more initis, immensum ea tempestate exercitcitum gentibus feris ostentaret. Haec suprascriptus historiograffus de Francis exseruit. Renatus Profuturus Frigiretus, cui iam supra meminimus, cum Romam refert a Gothis captam atque subversam, ait: Interea Respendial rex Alanorum. Goare ad Romanos transgresso, de Rheno agmen suorum convertit, Wandalis Francorum bello laborantibus, Godigyselo rege absumpto, aciae viginti ferme milibus ferro peremptis, cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
num. Idem tamen scriptor cum necessi tates ualentiniani augusti con¬
me morat hac ad iungit. Dum diuersa in ouente perthã cias geruntui
ingallia status publicus perturbatur. dauso apud uiennam palatu
aedibus principe ualentiniano paene infra priuati modum redacto
militaris reicura francis satellitibis tradita. Ciuilia quoque officia
trans gressa in coniurationem arbogasti. Nullus que ex omnibus sacra¬
mentis militiae obstrictus reperiebatur qui familiari principis ser¬
mone aut iussis obsequia audierit. Dehincrefert. Eodem anno ar¬
bo gastis sunnonem & marcomerem subregulos francorum gentilibus
odiis in sectans agrippinam regente maxime hieme p&ut ignarus toto
om̃s franciae recessus pene trandos urendosquecum decursis folus Nudȩ¬
atque arentis siluae insidiantis occullere non possent. Collecto ergo
exercitu trans gressus hrenum bricterus ripe proximus. pagum & iã

Expanded text:
num. Idem tamen scriptor, cum necessitates Valentiniani agusti comnum. Idem tamen scriptor, cum necessitates Valentiniani agusti commemorat, haec adiungit: Dum diversa in Oriente per Thracias geruntur, in Gallia status publicus perturbabatur. Clauso apud Viennam palatii aedibus principe Valentiniano paene infra privati modum redacto, militaris rei cura Francis satellitibus tradita, civilia quoque officia transgressa in coniurationem Arbogastis; nullusque ex omnibus sacramentis militiae obstrictis repperiebatur, qui familiari principis sermoni aut iussis obsequi auderet. Dehinc refert: Eodem anno Arbogastis Sunnonem et Marcomere subregolus Francorum gentilibus odiis insectans, Agrepinam regentem maxime hieme petiit, gnarus toto omatque arentes silvae insidiantes occulere non possent. Collecto ergo exercitu, transgressus Rhenum, Bricteros ripae proximos, pagum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nox & latibula siluarum praestiterunt. Haec in tertio historiae li¬
bro narrauit. In quarto uero libro cumdeinter fectione uictoris filii
maximi tr̃ranni narrar&. ait. Eo tempore cari&o. &srrus in loco nar¬
nini subrogati. ingermaniam cum exercitu opposito francis diuersa¬
bantur. Et post pauca cum franci degermania praedas tulissent. ad¬
iect. Nihil arbo gastis differreuolens. common& caesarem poenas
debitas a francis exigendas. nisi uni uersa quae super ora anno caesis
legionibus diripuerant confestim resti tuerenꝰ auctoresque belli
traderent. in quos uio late pacis perfidia punir&ur. Haec acta cũ
duces ersent. R&ulit demn ceps &ait. Postdies pauculos marco mere
& sonone francoium regalibus trans acto cursim conloquio imperatorisq
exmore obsidibus adhiemandum treueris concessit. Cum autem eos
regales uoc& nescimus utrum reges fuerint aninuices tenuerintreg¬

Expanded text:
nox et latibula silvarum praestiterunt. Haec in tertic Historiae linox et latibula silvarum praestiterunt. Haec in tertic Historiae libro narravit. In quarto vero libro, cum de interfectione Victuris, fili Maximi tyranni, narraret, ait: Eo tempore Carietto et Sirus in locum Nanneni subrogati, in Germania cum exercitu opposito Francis diversabantur. Et post pauca, cum Franci de Germania praedas tulissent, adiecit: Nihil Arbogastis differre volens, conmonet caesarem poenas debetas a Francis exigendas, nisi universa, quae superiore anno caesis legionibus diripuerant, confestim restituerent auctorisque belli traderent, in quos violatae pacis perfidia poneretur. Haec acta, cum duces essent, retulit; et deinceps ait: Post dies paucolus, Marcomere et Sunnone Francorum regalibus transacto cursim conloquio imperatisque ex more obsidibus, ad hiemandum Treverus concessit. Cum autem eos regales vocet, nescimus, utrum reges fuerint, an in vices tenuerunt reg
Abbreviated transcription (Latin):
in paustris camposque siluis iungebantur prorum pere mollientibus hos¬
tium rare apparuere. Qui coniuncti arborum truncis uel condicibus
super stantes ueluti fastigus turrium sagittas tormentorum rito effur¬
dere in litas herbarum uenenis ut sum mecutis neque la&alibus influta
locis uulnera haut dubiȩ mortis sequerentur. Dehinc maiore multi¬
tudine hostium circum fusus exerctus in aperta camporum quae libera
franci requirant auide effusus est Ac primi aequites uora ginibus in¬
mersi per mixtis hominum umentorumque corporibus ruinam in uicẽ
suorum oppressisunt. Pedites &iam quos nulla onera aequorum cal¬
cauerant inplicatilimo aegre explicantes gressum rursus sequi pau¬
lo anteuix emerserant siluis trepidantes occulebant. Per turbatis
ergo ordinibus caeselegiones hera clici iuuenianorum tribuno ac pe¬
ne omnibus quimilitibus praeerant extinctis. paucis effugium totũ

Expanded text:
in palustres campus, qui silvis iungebantur, prorumpere molientibus, kosin palustres campus, qui silvis iungebantur, prorumpere molientibus, kostium rare apparuere, qui coniuncti arborum truncis vel concidibus superstantes, velut e fastigiis turrium sagittas turmentorum ritu effudere inlitas herbarum venenis, ut summe cutis neque letalibus inflicta locis vulnera aut dubiae mortis sequerentur. Dehinc maiore multtudine hostium circumfusus exercitus, in aperta camporum, quae libera Franci reliquerant, avide effusus est. Ac primi equites voraginibus inmersi, permixtis hominum iumentorumque corporibus, ruinam invicem suorum oppraessi sunt. Pedites etiam, quos nulla onera equorum calcaverant, inplicati limo, egre explecantes gressum, rursus se, qui paulo ante vix emerserant, silvis trepidantes occulebant. Perturbatis ergo ordinibus, caesae legionis. Heraclio Iovinianorum tribuno ac paene omnibus qui militibus praeerant extinctis, paucis effugium totum
Abbreviated transcription (Latin):
emptis. Cum que consultar&ur succensu an infranciam transire debe¬
r& : Namninus abnuit. quia non in paratos. sed in locis suis indubiae
fortiores futuros sciebat: Quod cum quintino & reliquis uiris mili¬
taribus displi cuiss& namnino mogontiacum reuerso. quintinus
cum ex ercitu circane uisium castellum hrenum trans gressus. secun¬
dis a fluuio castris. casis. habitatoribus uacuas atqueingentes uicos
destitutos offendit. Franci enim simulato m&use in remotiores sal¬
tus receperanti concidibus per extrema siluarum procuratis. Itaque
uni uersis domibus exustis inquas saeuire solidatas ignaua uitoriae
consum mationem reponebat nocte sollicita milites sub armorum oni¬
re duxerant. A primo diluculo quintino praelium duce ingressosal¬
tus in medio fere die inplicantes seerroribus uiarum tote peruagati sut̃
Tandem cum ingentibus septis omnia ad solido lauso offendis seN.

Expanded text:
imptis. Cumque consultaretur succensu, an in Franciam transire debeimptis. Cumque consultaretur succensu, an in Franciam transire deberit, Nannenus abnuit, quia non inparatus et in locis suis indubiae fortiores futurus sciebat. Quod cum Quintino et reliquis viris militaribus displicuisset, Nanneno Mogontiacum reverso, Quintinus cum exercitu circa Nivisium castellum Rhenum transgressus, secundis a fluvio castris, casas habitatoribus vacuas atque ingentes vicos distitutos offendit. Franci enim simulatu metu se in remotiores saltus reciperant, concidibus per extrema silvarum procuratis. Itaque universis domibus exustis, in quas saevire soliditas ignava victoriae consummationem reponebat, nocte sollicita militis sub armorum onere duxerant. Ac primo diluculo Quintino proelii duci ingressi saltus, in medium fere diem inplicantes se erroribus viarum, toto pervagati sunt. Tandem cum ingentibus saeptis omnia a solido clausa offendissent,
Abbreviated transcription (Latin):
narr& historia. Nonta menregem primum eorum ualentinus
nominat sed duces habuisse eosdicit. Quae tamen deeisdem refe¬
rat memorare uid&ur. Nam cum dicit maximum intra aqui leiam
am missa omnispeimperii quasi amentem residere ad iungit
Eotempore genobaude. marco mere. & son none. ducibus. franci in
germaniam proruapere : acpluribus mortalium limite dirupto cae¬
sis fertices maxime pagos depopulati. agrippinensem &iam coloni¬
am m&u incus serunt: Quod ibi treueris perlatum est : Namninus.
& quintinus. militares magistri quibus infantiam filii & defensionem
galliarum maximus commiserat. collecto exercitu apud agrippinam
conueneraNT : sed honusti prȩda hostes. pro uinciarum opima depopulu¬
tibrenum transierunt. pluribus suorum in romano relicto solo. adrepe:¬
tendam depopulationem paratis. Cum quibus congressusromanos
ad commodus fuit. multis francorum apud carbonariam ferro per¬

Expanded text:
narret historia, non tamen regem primum eorum ullatinus narret historia, non tamen regem primum eorum ullatinus nominat, sed duces eos habuisse dicit. Quae tamen de eisdem referat, memorare videtur. Nam cum dicit, Maximum intra Aquileiam, amissam omnem spem imperii, quasi amentem resedere, adiungit: Eo tempore Genobaude, Marcomere et Sunnone ducibus Franci in Germaniam prorupere, ac pluribus mortalium limite inrupto caesis, fertiles maxime pagus depopulati, Agrippinensi etiam Coloniae metum incusserunt. Quod ubi Treverus perlatum est, Nanninus et Quintinus militaris magistri, quibus infantiam filii et defensionem Galliarum Maximus conmiserat, collecto exercitu, apud Agripinam convenerunt. Sed onusti praeda hostes, provinciarum opima depopulati, Rhenum transierunt, pluribus suorum in Romano relictis solo, ad repetendam depopulationem paratis, cum quibus congressus Romanis adcomodus fuit, multis Francorum apud Carbonariam ferro per
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Contu inpiger bellis aptissimus pacis artibus caelebris. nullius
a uaritiae mini me cupidatatis bonis animi p̃ditus ne in pulsoribus qui¬
dem prauis ab instituto suo deuians iniuriarum patientissimus laboris
ad p&ens in pauidus periculorum famis sitis uigiliarum tolerantissi¬
mus: Cui ab in eunte a&ate praedictum liqu& quante potentiae fac¬
tis destinar&ur temporibus suis locisque caelebrandus. Haec supra¬
dictus historio graphus de a&io narrat. Adultus autem ualenti¬
nianus imperator m&uens neseper trrannidem a&ius opprimer&
eum nullis causis extantibus interemit. Ipse post modum augustus
dum in campo martio protribunali residens contionar&ur ad populũ
occila bucellurius a&i aduersum uemens eum gludio perfodit
Talis utrisque finis exticit.
E FRANCO RUAL UERO REGIBUS QUISEUERIT PRIMUS
amultis ignoratur. Nam cum multa deeis sulpici alexandri

Expanded text:
tus, contu inpiger, bellis aptissimus, pacis artibus celebris, nullius tus, contu inpiger, bellis aptissimus, pacis artibus celebris, nullius avaritiae, minimae cupiditatis, bonis animi praeditus, ne inpulsoribus quidem pravis ab instituto suo devians, iniuriarum patientissimus, laboris adpetens, inpavidus periculorum, famis, sitis, vigiliarum tolerantissimus. Cui ab ineunte aetate praedictum liquet, quantae potentiae fatis distinaretur, temporibus suis locisque celebrandus. Haec supradictus historiograffus de Aetio narrat. Adultus autem Valentinianus imperator, metuens, ne se per tyrannidem Aetius oppraemeret, eum nullis causis extantibus interimit. Ipse postmodum augustus dum in campo Martio pro tribunali resedens concionaretur ad populum, Occila, buccellarius Aeti, ex adverso veniens, eum gladio perfodit. Talis utrisque extitit finis. De Francorum vero regibus, quis fuerit primus, a multis ignoratur. Nam cum multa de eis Sulpici Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
portantes: Quibus permotus iohannes a&ium id temporis curam pa¬
latii cum ingenti auri pondere adhunos trans mittit. notos sibi ob¬
sidatus sui tempore. & familiari amicitia deuinctos cum mandatis
huius modi. Cum primum partes aduerseitaliam ingressi forent ipse
a tergo ad orir&ur sea fronteuenturum. & quia de hoc uiro consequenter
plurima memoranda sunt. genus moresque ordinare plac&. Gaudenti¬
us pater schithiae proum cae primaris loci ad omestica exorsus mili¬
tia usque ad magisterium aequitum culmenpro uectus. Mater italia
nobilis aclocuplex femina a&ius filius apuero pra&orianus tribus annis
alarichi obsessus dehinchunorum. Post haec capilionis gener ex comite
do mesticorum & iohannis cura palatii medi corporis uirilis habitudinis
decenter formatus. Quoneque in firmitudini ess&. neque oneri. Animo
a lacer membri uegitus a quens promptissimus sagit tarum iactuperi¬

Expanded text:
portantes. Quibus permotus Iohannis Aetium, id temporis curam paportantes. Quibus permotus Iohannis Aetium, id temporis curam palatii, cum ingenti auri pondere ad Chunus transmittit, notus sibi obsidatus sui tempore et familiari amicicia divinctos, cum mandatis huiusmodi: cum primum partes adversae Italiam ingressae forent, ipse a tergo adoriretur, se ad fronte venturum. Et quia de hoc viro consequenter plura memoranda sunt, genus moresque ordire placet. Gaudentius pater, Scyciae provintiae primoris loci, a domesticatu exorsus militiam, usque ad magisterii equitum culmen profectus. Mater Itala, nobilis ac locuplex faemina. Aetius filius a puero praetorianus, tribus annis Alarici obsessus, dehinc Chunorum; post haec Carpilionis gener, ex comite domesticorum et Iohannis cura palatii. Medii corporis, virilis habitudinis, decenter formatus, quo neque infirmitudini esset neque oneri, animo alacer, membris vegitus, eques prumptissimus, sagittarum iactu peri
Abbreviated transcription (Latin):
Illis autem recedentibus & ius expoliato campo uictor in patriait
cum grandiest reuersus spoliao. At tilauero cum pauas reuersus ese
sdec multo post aqui leia abhunis capta incensa atque diruta itulia
per uagata atquesubi uersa est. Thuris modas cuius supra meminuras
alanos bello edomuit ipiedem ceps post multas lites & bella a fri¬
bus oppressus aciugulatus inttiit
OITUR UIIA DIGESTIS ACTEROR DINTA EXELETIS
quid de &io si pra memorato renati frigetidi narr& historia
ta cere nefas putaui Nam cum induo decimo historiarum libro
referat postdiui honorii excessum ualentinianum puerulum uno
antu lustro peracto a consobrino theo dosio imperatorem fuis se
creatum & apud urbem romam trrannum iohannem in imperio surre¬
xisse legatos que eius acaesare dicit fuisse dis pectos. ad iecit. Dum haec
ita gererentur. legati ad trrannum reuersi sunt mandata atroia re¬

Expanded text:
Illis autem recedentibus, Aetius spoliato campo, victer in patriam Illis autem recedentibus, Aetius spoliato campo, victer in patriam cum grandi est reversus spolio. Attila vero cum paucis reversus est, nec multo post Aquileia a Chunis capta, incensa atque diruta, Italia pervagata atque subversa est. Thorismodus cui supra meminimus, Alanos bello edomuit, ipsi deinceps post multas lites et bella a fratribus oppraessus ac iugulatus interiit. Igitur his ita degestis ac per ordinem expletis, quid de Aetio supra memorato Renati Frigiredi narret historia, tacere nefas putavi. Nam cum in duodecimo historiarum libro referat, post divi Honori excessum Valentinianum puerolum, uno tantum lustro peracto, a consubrino Theodosio imperatorem fuisse creatum et apud urbem Romam tyrannum Iohannem in imperium surrexisse, legatusque eius a caesare dicat fuisse dispectus, adiecit: Dum haec ita gererentur, legati ad tyrannum reversi sunt, mandata atrocia re
Abbreviated transcription (Latin):
tor ut qui haec audierit sileat. archanumque di diuulgare non audeat no
pereat uelo citer aterta. Ille autem haet audiens silere non potuit. sed
mox in lu cescente caelo amĩa quae audierat matris familiae pandit
Expl&is que sermonibus lumen caruit oculorum Igitur &ius patriuus
cum gothis francis que cun iunctus. aduersus atcilanem confligit Atille
ad internitionem uastari cernens suum exercitum fugia dilubatur. dico¬
thor uero go thorum rex huic certamine succubuit. Nam nallus ambi¬
gat hunorum exercitum obtentu memoratitaestitis fuĩs sefugatum
rum xius patricius cum thuris modo uictoriam ob tinuit hostesque dele¬
uit ex plaoque bello ait a&ius thuris modo Festina ueloater redi¬
re in patriam. nein sistente germano apatris regno priueris. hace ila
audiens cum uelo citate discessit. quas anticipaturus fratrem & priau
patris cathedram ad epturus Simili & francorum regem dolo fugauit

Expanded text:
tor, ut qui haec audierit sileat, arcanumque Dei vulgare non audeat, ne tor, ut qui haec audierit sileat, arcanumque Dei vulgare non audeat, ne pereat velociter a terra. Ille autem haec audiens, silere non potuit: sed mox illucescente coelo, omnia quae audierat matrifamiliae pandit: expletisque sermonibus lumine caruit oculorum. Igitur Aetius cum Gotthis Francisque conjunctus, adversus Attilanem confligit. At ille ad internecionem vastari suum cernens exercitum, fuga dilabitur. Theodorus vero Gotthorum rex huic certamini succubuit. Nam nullus ambigat, Chunorum exercitum obtentu memorati antestites fuisse fugatum. Verum Aetius patritius cum Thorismodo victuriam obtinuit hostesque delivit. Expletoque bello, ait Aetius Thorismodo: 'Festina velociter redire in patriam, ne insistente germano a patris regno priveris'. Haec ille audiens, cum velocitate discessit, quasi antecipaturus fratrem et prior patris cathedram adepturus. Simili et Francorum regem dolo fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
basilicã scõrũ apłorũ ad ibat : atq: utuirũ suũ debacuia reciper& sospitẽ dep̃cabat᷑
Quȩ cũ die noctuq hec ager& : quadã nocte homo pau ꝑculus crapulatꝰ auino: in an¬
gulo basilicȩ beatip&ri apłi obdormiuit. Clausis autẽ ex morehostiis : acustodibus
Ñ .ẽ. nanctus. De nocte uero consurgens : relucentibus pertotã edis spatia lignis
pauore
terntus aditum perquem foris euader& querit. Uerum ubi primi atuur alte
rius ostu claustra pulsat. & obserata cuncta cognosut solo detubut trepidas
sollicitus que. desuis ense prosperitatibus. Tunc quierat senior ita exorsus est
Vxors &ii lacrimis duitius sustineret̃s patior paitenom assidue ut uir un suu
degalliis reduam in columem. Cum aliut ex inde fuiss& apud diuinum iudi¬
cium praefinitum. sed ta men obtinui inmensam pi&atem prouit illius. &

Expanded text:
basilicam sanctorum Apostolorum adibat, atque ut virum suum de hac via reciperet 55 sospitem precabatur. basilicam sanctorum Apostolorum adibat, atque ut virum suum de hac via reciperet 55 sospitem precabatur. Quae cum die noctuque haec ageret, quadam nocte homo pauperculus, crapulatus a vino, in angulo basilicae beati Petri apostoli obdormivit. Clausis autem ex more ostiis, a custodibus non est nanctus. De nocte vero consurgens, relucentibus per tota aedis spatia lychinis, pavore territus, aditum, per quem foris evaderit, quaerit. Verum ubi primi atque rius ostii claustra pulsat, et obserata cuncta cognoscit, solo decubuit, trepidus sollicitosque de suis esse prosperitatibus. Tunc qui erat senior, ita exorsus est: Uxoris Aetii lacrymas diutius sustinere non patior. Petit enim assidue, ut virum suum de Galliis reducam incolumem, cum aliud exinde fuisset apud divinum judicium praefinitum: sed tamen obtinui immensam pietatem pro vita illius.
Abbreviated transcription (Latin):
tertio Si fideliterpetitis : dñs uelociter ad ẽ. Atilli cũ fletu& eiulatumagno : dni mi
sericordiã implorabant Exacta quoq: onrtione tertio iuxta senis imperiũ: aspitientes
demuro uider̃ a longe quasinebulã deterra consurgere. qđ renuntiantes. ait sacerdos.
DNi auxiliũ ẽ Interea iã trem̃tib: ab impetuarietũ muris iãq ruituris. ecce ȩtius & the
udor gothorũ rex actoris modus. filius eiꝰcũ exercitib: suis ad ciuitatẽ adcurrunt: ad¬
uersũq hostẽ eiecerunt repelluntq ltaq libera tã obtentu: beati antestitis ciuitatẽ
attilanẽ fugant . Quimauria cũ cãpũ adiens: sep̃cinxit adbellũ . Qđ hĩ audientes se
contraeũ uiriliter prȩparant . H is dieb: romanisonus adut : etiũ in maximodiscrimi¬
ne. interfalangas hostiũ laborare. Quo auditu uxor eiꝰ. anxia. atq: mesta: assiduȩ

Expanded text:
tertio: 'Si fideltertio: 'Si fidelsericordiam implorabant. Exacta quoque oratione, tertio juxta senis imperium aspicientes de muro, viderunt a longe quasi nebulam de terra consurgere. Quod renuntiantes, ait sacerdos: Domini auxilium est. Interea jam trementibus ab impetu arietum muris, jamque ruituris, ecce Aetius venit, et Theodorus Gotthorum rex, ac Thorismodus filius ejus cum exercitibus suis ad civitatem accurrunt, adversumque hostem ejiciunt, repelluntque. Itaque liberata obtentu beati antistitis civitate, Attilanem fugant, qui Mauriacum campum adiens, se praecingit ad bellum. Quod hi audientes, se contra eum viriliter praeparant. His diebus Romam sonus adiit, Aetium in maximo discrimine inter phalangas hostium laborare. Quo audito uxor ejus anxia atque moesta, assidue
Abbreviated transcription (Latin):
eotẽpr̃beatissim anianꝰ in supͣ dicta urbe ep̃s : uir eximiȩ prudentiȩ aclaudabilis sc̃itatis.
cui uirtutũ gesta nobiscũ fideliterretinentur : Cũq: inclusi populi suo pontificiquid
agerent : adclamarent. Illefisus indño : mon& om̃s in oratione ꝓsterni & cũ lacrimis
p̃sente s eꝑ̃ in necesitatib: dñĩ auxilium implorare. Deniq his ut p̃cepenet dep̃cantibus : A it
sacerdos. Aspicite de muro ciuitatis sidimiseratioiã succurrer&. Suspicabat᷑ enĩ ꝑdĩ miseri
diã ȩtiũ aduenire adquẽ & arelate abierat prius. suspectus futuri. Aspitientes autẽ demuro
neminẽ demuro uider. Etille. Oratein quid fideliter : dnsenĩ liberabit uos hodie : Onentib
aut̃ illis : ait Aspicitelterũ : Et cũ aspexissent : Neminẽ uider̃ qui ferr& auxiliũ Ait eis

Expanded text:
eo tempore beatissimus Annianus in supradicta urbe episcopus, vir eximiae prudentiae ac laudabilis sanctitatis, eo tempore beatissimus Annianus in supradicta urbe episcopus, vir eximiae prudentiae ac laudabilis sanctitatis, cuius virtutum gesta nobiscum fidagerent acclamarent, ille fisus in 54 Deo, monet omnes in orationem prosterni, et cum lacrymis praesentem semper in necessitatibus Domini auxilium inplorare. Denique his ut praeciperat depraecantibus, ait sacerdus: 'Aspicite de muro civitatis, si Dei miseratio iam succurrat'. Suspicabatur enim per Domini miseridiam Aetium advenire, ad quem et Arelate abierat prius suspectus futuri. Aspicientes autem de muro, niminem viderunt. Et ille: 'Orate' inquid, 'fideliter; Dominus enim liberavit vos hodie!' Orantibus autem illis, ait: 'Aspicite iterum!'. Et cum aspexissent, niminem viderunt qui ferret auxilium. Ait eis
Abbreviated transcription (Latin):
cis exuri . Quia locꝰ in ea .ẽ . in quo paruitãs meȩ pignora continent᷑ : sed potiussentiant
se populi aliquid me possecũ dño Qđ si tantũ facinꝰ populi suꝑ creuit ut aliud fieri pĩ
possit nisiciuitas tradat᷑ incendio : saltĩ uel hoc oratoriũ nĩ cremetur : Ciu illiaiunt
Vade in pacedilectissime frater : oratoriũ tantũ tuũ carebit incendiu: Pro urbeuero p̃
obtinebimus qr dominicȩ sanctionis : suꝑ eã sententia iã p̃cessit : Inualuit enĩ peccatũ
populi : & clamor malitiȩ eorũ ascendit corã dõ : Ideo ciuitas hȩc cremabit᷑ incendio :
unde ꝓculdubiũ ẽ qđ horũ obtentu urbe uastata oratoriũ ꝑ mansit in lȩsum
ttila uero hunorũ rex m&tensim urbȩ ȩgrediens cũ multas galliarũ ciuitates obpri¬
mer& : aurelianis ad gredit᷑ eãq: maximo arietũ inpulsu nittit᷑ expugnare: Erataut̃

Expanded text:
cis exuri, quia locus in ea est, in quo parvitatis meae pignera contenentur; sed potius sentiant cis exuri, quia locus in ea est, in quo parvitatis meae pignera contenentur; sed potius sentiant se populi aliquid me posse cum Domino. Quod si tantum facinus populi supercrevit, ut aliut fieri non possit, nisi civitas tradatur incendio, saltim vel hoc oraturium non cremetur'. Cui ille aiunt: 'Vade in pace, dilectissime frater, oraturium tantum tuum caribit incendium! Pro urbe vero non obtinebimus, quia dominicae sanctionis super eam sententia iam processit. Invaluit enim peccatum populi, et clamor malitiae eorum ascendit coram Deo; ideo civitas haec cremabitur incendio'. Unde proculdubium est, quod horum obtentu, urbe vastata, oraturium permansit inlaesum. Attela vero Chunorum rex a Mittense urbe egrediens, cum multas Galliarum civitates oppraemeret, Aurilianis adgreditur eamque maximo arietum inpulsu nititur expugnare. Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
a fidelib: iuxta ipsũ aggerẽ publicũ est sepultus : Cuiꝰ beatũ corpꝰ qualiter post multorũ
tẽporũ spatia sittraens latũ : in libro miraculorũ scripsimus lgit᷑ huni a pannonus
egresi ut quidã ferunt : In ipsa scȩ paschȩ uigilia ad m& tensim urbẽ reliqua depopulando
ꝑueniunt. Tradente s urbem incendio populũ in oregladii trucidantes: Ipsosq sacer¬
dotes dno: antes acro scã altaria ꝑ imentes. nec remansit in ea locus inustus. p̃ter ora¬
tariũ beatistephani primi martyris acleuitae : De quo ora torio quȩ a quibusdã audiui :¬
narrare nondistuli : Aiunt enĩ. Quia priusquã hu hostes uenirent uidis se uirũ fidelẽ
in uisu : quasi conferentẽ cũ scis apłis petro ac paulo bratũ leuitã stephanũ dehoc exci¬
dio accedentẽ : Oro dominimi : ut ñ ꝑmittatis obtentũ ur̃o m& tensim urbẽ ab inimi¬

Expanded text:
e fidelibus, iuxta ipsum agerempublicum est sepultus. Cuius beatum corpus qualiter post multorum e fidelibus, iuxta ipsum agerempublicum est sepultus. Cuius beatum corpus qualiter post multorum temporum spatia sit translatum, in libro Miraculorumscripsimus. Igitur Chuni a Pannoniis egressi, ut quidam ferunt, in ipsa sanctae paschae vigilia ad Mettinsem urbem reliqua depopulando perveniunt, tradentes urbem incendium, populum in ore gladii trucidantes ipsusque sacerdotes Domini ante sacrosancta altaria perimentes. Nec remansit in ea locus inustus praeter oraturium beati Stefaniprimi martyresac levitae. De quo oraturioquae a quibusdam audivi narrare non distuli. Aiunt enim, quia, priusquam hi hostes venerent, vidisse virum fidelem in visu quasi conferentem cum sanctis apostolis Petro ac Paulo beatum levitam Stefanum de hoc excidio ac dicentem: 'Oro, domini mi, ut non permittatis obtentu vestro Mettensim urbem ab inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ecceenĩ apud dm̃ deliberatione ꝓrssus sanccitũ ẽ. hunos ingallus aduenire easque
maxima tẽpestate debere depopulari: Nuncigit᷑ sume consiliũ accelera uelociter¬
ordina domũ tuã sepultura conpone require lin teamina munda eccemigraberis a corpore
ocascõ apło : pontifex responso accepto : Iter accelenat galliasq: uelociter repetit : ueni¬
ensq adurbem tungrorũ : quȩ erant necessaria sȩpulturat᷑ secũ citius leuat. ualedi
ultra faciem illius A tillicũ eiulatũ magno & lacrimis ꝓsequentes subplicabant
humili prȩcedicentes. Nederelinquas nospaterscẽ . Neobliuis caris nr̃i pastor
bonȩ: Sed cũ eũ fletib: reuocari nonpos sint : Accepta benedictione cũ osculis redier
ic utro ad treiectensim urbẽ accedens modicapulsatus febre recessit a corpore: Ablatꝰq¬

Expanded text:
Ecce! enim apud Domini deliberationem prursus sanccitum est, Chunos in Gallias advenire easque Ecce! enim apud Domini deliberationem prursus sanccitum est, Chunos in Gallias advenire easque maxima tempestate debere depopulari. Nunc igitordina domum tuam, sepulturam compone: require linteamina munda. Ecce enim migrabis a corpore,  Deus noster. Hoc a sancto apostolo pontifex responso suscepto, iter accelerat, Galliasque velociter repetit: veniensque ad urbem Tungrorum, quae erant necessaria sepulturae secum citius levat: valediultra faciem illius. At ille cum heiulato magno et lacrimis prosequentes supplecabant humili praece, dicentes: 'Nederelinquasnos, pater sanctae, ne obliviscaris nostri, pastor bonae!' Sed cum eum fletibus revocare non possent, accepta benedictione cum osculis, redierunt. Hic vero ad Treiectinsemurbem accedens, modica pulsatusfebre, recessita corpore, ablutusqu
Abbreviated transcription (Latin):
lgit᷑ rumor erat hunos: ingalliis uellȩ ꝓrũ pere:
rataut̃ tunc tẽ poris apud tungrosoppidũ seruatius eximiȩ scĩ tatis ep̃s. Quiuigilur
acieiu niis uacans: crebro lacrimarũ imbre ꝑfusus dñi miseri cordia precabatir
ꝑ spm̃ ꝓdelictis populi sibihoc ñ fuisse concessum Consiliũ habuit expetendi urbem
romanã Scilic& ut adiuncta sibi apłicȩ uirtutes patrocinia quȩ humiliter ad dñi
misericordiã flagitabat mereret᷑ facilius obtinere. Accedens ergo adbeatiapłi tu¬
mulum dep̃cabat᷑ auxiliũ bonitatis eiꝰ. in multa abstinentia & maxima mȩdia seconsu
mens : ita utbidui triduiq: sine ullo cibo potuq: maner& : Neo e& inter uallũ aliquod
in quo ab oratione cessar& Cũq ibidẽ ꝑmultorũ dierũ spatia intali ad flictione mo¬
raretur : fertur hoc ab eato apło accepisse responsũ. Quid meuir scĩssimȩ inquietas:

Expanded text:
gitur romor erat, Chunos in Galleis velle prorumpere. gitur romor erat, Chunos in Galleis velle prorumpere. Erat autem tunc temporis apud Tungros opidum Servacius eximiae sanctitatis episcopus, qui vigiliis ac ieiuniis vacans, crebro lacrimarum imbre perfusus, Dei misericordia deprecabatur, ens per Spiritum sanctum, pro dilectis populi sibi hoc non fuisse concessum, consilium habuit expetendi urbem Romanam, scilicet ut, adiuncta sibi apostolici virtutis patrocinia, qui humiliter a Dei misericordiam flagitabat, mereretur facilius obtenire. Accedens ergo ad beati Petri apostoli tumulum, deprecabatur auxilium bonitatis eius, in multa abstmens, ita ut bidui triduique sine ullo cibo putuque maneret, nec esset intervallum aliquod, in quo ab oratione cessaret. Cumque ibidem per multorum dierum spatia in tali adflictione moraretur, fertur hoc a beato apostolo accepisse responsum: 'Quid me, vir sanctissime, inquietas?
Abbreviated transcription (Latin):
tes diuitias inseruerunt sed o lorib: multis: sicut infelix illeep̃s pomine reuocatꝰ.
lucer& . Credo ꝓtantis scȩlerib: & effusione sanguinis innocentis: honoricus uero post̃
tantũ facinꝰ areptꝰ ademone qui diu descõrũ sanguine pastus fuenit: ꝓpriis semor sib:
laniabat . In quocruciatu : uitã in dignã iusta morte finiuit: huicchildericꝰ succes¬
sit. Quode functo gelesi miris regnũ suscepit. Ipsequoq: a republica superatus.
quitã principatũq: finiuit & si cregnũ decidit uandalorũ
Multe enĩ hereses eo tẽpore : diȩccłas inpugnabant: De quib: plerũq: ultio diuina
xp̃i anorũ diuersis poenis ad fectos : gladio detruncabat. Sed & non nullos ex iliodatus
fame uariisq: cruciatib: enecabat: Vndefactũ ẽ ut in minente iuditio dĩ ꝓeffusioni
sanguinis iusti: a regno depelleret & ess& exula patria quidĩ ȩccłas inpugnabat:¬

Expanded text:
tes divitias, inseruerunt se doloribus multis: sicut infelix ille episcopus, nomine Revtes divitias, inseruerunt se doloribus multis: sicut infelix ille episcopus, nomine Reveluceret: credo, pro tantis sceleribus et effusione sanguinis innocentis. Honoricus vero post tantum facinus, arreptus a daemone, qui diu de sanctorum sanguine pastus fuerat, propriis se morsibus laniabat: in quo etiam cruciatu vitam indignam justa morte finivit. Huic Childericus successit, quo defuncto, Gelesimiris regnum suscipit. Ipse quoque a republica superatus, vitam principatumque finivit: et sic regnum decidit Vandalorum. 51 IV. Multae enim haereses eo tempore Dei Ecclesias impugnabant, de quibus plerumque ultio divinastianorum diversis poenis adfectus gladio detruncabat; sed et nonnullus exilio datus fame variisque cruciatibus enecabat. Unde factum est, ut, inminente iudicio Dei, pro effusione sanguinis iusti a regno depelleretur et esset exsul a patria, qui Dei eclesias inpugnabat
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ ẽ : Nãcũ inminenti morte interrogatus fuiss& simor ꝓfide catholica desti¬
nar& : Respondit : Hȩc enĩ ẽ sempiterna uita ꝓiusticiamori Tunc sus pensogladio
apud albiniensem galliarũ urbẽ: exilio deputatus est ub i& finẽ uitȩ p̃sentis fecit : Ad eui
nunc sȩpulchrũ multe uirtutes & creberrime ostendunt᷑: Scm uero uindemia le
diu percuti p̃cepit qđ & ita impletũ ẽ in hoc certamine Etoctauianꝰ arthidia con: & multa
milia uirorũ acmulierũ hancfidẽ adserentes inter empta atq: debilita sunt : sed pa more
glorieni hil enanthec supplicia confessorib: scis. Qui in paucis uexati : inmultis se
nouenent disponendos: iuxta illud apłi Quia ñ sunt condigne passiones huius
tẽporis ad futurã gloriã quȩ reuelabit᷑ in scis Multitunc errantes afide : accipien¬

Expanded text:
nifestum est. Nam cum imminenti morte, interrogatus fuisset, si mori pro fide catholica destinifestum est. Nam cum imminenti morte, interrogatus fuisset, si mori pro fide catholica destinaret, respondit: Haec enim est sempiterna vita, pro justitia mori. Tunc suspenso gladio, apud Albigensem Galliarum urbem exsilio deputatus est: ubi et finem vitae praesentis fecit. Ad cujus nunc sepulcrum multae virtutes creberrime ostenduntur. Sanctum vero Vindemialem gladio percuti praecipit; quod ita impletum est. In hoc certamine et Octavianus archidiaconus et multa milia virorum ac mulierum hanc fidem asserentes interempta atque debilitata sunt. Sed pro amore gloriae nihil erant haec supplicia confessoribus sanctis, qui in paucis vexati, in multis bene noverant disponendus iuxta illud apostoli: Quia non sunt condignae passiones huiustemporis ad futuram gloriam, quae revelatur in sanctis . Multi tunc errantes a fide, accipien
Abbreviated transcription (Latin):
lato dolore ad pristinã redut sanitatẽ . Manifestissime aut̃ patuit ꝑhuiꝰ cecitatẽ
qualit̃ hȩreticorũ ep̃s oculos cordiũ misero adsertionis suȩ uel abatamictu: ne
dentiũ cordib: debuerat accendere : in paruitate cordissui conabat᷑ extinguere:
cĩuerodĩ alia signa in populis multa fecerunt. & eratuox una populidicentis : uerdĩ pater
dus. Nã quȩ cirola ad serit falsa et̃ cunctis ẽ manifestũ: Vidensaut̃ honoricus rex adser¬
tiones suas perscõrũ fidẽ gloriosa talit̃ denudari : nec erigi sectã erroris sed potius destrui
famã que pontificis sui in hoc scȩlere fuisse decectã scõs dĩ sostmulta torm̃ta post eculeos.
postflãmas. post ungulas iussit interfici. Beatũ uero eugeniũ : decollariiusut subea
occideret᷑ necũ ꝓmartyre ex colerent xpĩani sed exiliodã pnaret᷑. Qđita factũ eẽ ma¬

Expanded text:
lato dolore, ad pristinam rediit sanitatem. Manifestissime autem patuit per hujus caecitatem, lato dolore, ad pristinam rediit sanitatem. Manifestissime autem patuit per hujus caecitatem, qualiter haereticorum episcopus oculos cordium misero assertionis suae velabat amictu, ne dentium cordibus debuerat accendere, pravitate cordis sui conabatur exstinguere. Sancti vero Dei alia signa in populis multa fecerunt, et erat vox una populi dicentis: Verus Deus Padus. Nam quae Cyrola asserit, falsa esse cunctis est manifestum. Videns autem Honoricus rex, assertiones suas per sanctorum fidem gloriosam taliter denudari, nec erigi sectam erroris, sed potius destrui, fraudemque 50 pontificis sui in hoc scelere fuisse delectam, sanctos Dei post multa tormenta, post equuleos, post flammas, post ungulas, jussit interfici. Beatum vero Eugenium decollari jussit, sub ea occideretur, ne eum pro martyre excolerent Christiani, sed exsilio damnaretur: quod ita factum esse ma