comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et quinq replłuntur. Parũ
est quia uirgines sunt. ⁊ lã¬
pades hñt. Uurgines ꝓpter
abstinentiam ab illicitis sen¬
sib. lampades hñtes ꝓpter
opera bona. Dequib oꝑib
dominus dicit. Luceant oꝑa
ur̃a coram hominib. ut ui¬
deant bona facta nr̃a. ⁊ głifi¬
cent patrem ur̃um qui ince¬
lis est. Item discipulis dicit.
Sint lumbi ur̃i p̃cincti. et
lucẽne ardentes. In lũbis
accinctis uirginitas. in lucer
non solet dici uirginitas
utiq in cõuingatis. tñ etiã
ibi est fidei uirginitas que
ex hibet pudiciciam coniu¬
galem. Nam ut nouit scĩtas
ur̃a. non importune secund̃
animam ⁊ secundum integͥ¬
tatem fidei. quia etiam fide
abillicitis abstinetur ⁊ boã
opera faciunt unum quẽq
uł unamq̃mq animã uirgi¬
nem dici tota eccłia que con¬
stat ex uirginib ⁊ pueris ⁊
maritatis feminis uxoratis
uiris uno nomine uirgo ẽ
applłata. Unde hoc ergo pro¬
bamus. apłm audi dicentẽ.
non solum sci monialibus.

Expanded text:
et repelluntur. Parum est quia virgines sunt: et lampades habent. Virgines, propter abstinentiam ab illicitis sensibus; lampades habent, propter opera bona. De quibus operibus Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item discipulis dicit: Sint lumbi vestri accincti, et lucernae ardentes . In lumbis accinctis, virginitas: in lucernNon solet dici virginitas utique in conjugatis: tamen etiam ibi est fidei virginitas, quae exhibet pudicitiam conjugalem. Nam ut noverit Sanctitas vestra, non importune secundum animam et secundum integritatem fidei, qua etiam fide ab illicitis abstinetur, et bona opera fiunt, unumquemque vel unamquamque animam virginem dici; tota Ecclesia quae constat ex virginibus et pueris, et maritatis feminis et uxoratis viris, uno nomine virgo est appellata. Unde hoc probamus? Apostolum audi dicentem, non solis sanctimonialibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ti ⁊ repbi a somno sue mor¬
tis excitantur. lampades ornã.¬
quia sua secum opera nume
extinguntur. quia carum
opera que clara hominib
apparuerunt foras. in aduẽ¬
tu iudicis intus obscuran¬
tur. ⁊ ado retributionẽ non
inueniunt. quia ꝓ eis rece¬
perunt ab hominib lautes
quas amauerunt. Quid ẽ
aut̃ ꝙ tunc a prudentib ole¬
um petunt. nisi ꝙ in aduẽ¬
tu uidicis cum se intus ua¬
cuas in uenerint. testimoni¬
um foris querunt. Ac si a
sua fiducia decepte ꝓximis
dicant. Quia nos quasi siñ
opere repelli conspicitis. di¬
cite de nr̃is operib quid u¬
distis. S prudentes ungĩes
responterunt dicentes. Ne

Expanded text:
ti et reprobi a somno suae mortis excitantur, lampades ornaquia sua secum opera numerexstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia pro eis receperunt ab hominibus laudes quas amaverunt. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes aut̃ acceperunt
oleum in uasis suis cum
lampadib. Poleum qͥppe
nitor głe designatur. Uas¬
cula aut̃ nr̃a sunt corda.
in quib ferimus cuncta
que cogitamus. prutẽtes
oleum inuasis habent qͥa
nitorem głe intra consciẽ¬
tiam retinent. Paulo atte¬
leum secum non sumunt.
quia głam intra consciẽ¬
tiam non habẽt. Sum hãc
ab hore ꝓximorũ querũt.
notandum uõ ꝙ omnes lã¬
pades habent. s omnes oleũ
non habent. quia plerũq¬
ui se bona opera cum electis
et repbi ostendunt. S soli
oleo. quia de his que foris
egerunt. intus głam requi¬
runt. Unde ꝑ psalmistam
quoq de scã electorũ eccłia
dicitur. Omnis gła cius fi¬
lie regum ab intus. Morã
antẽ faciente sponso. dor¬
mitauerunt omnes ⁊ dor¬
mierunt. quia dum uem¬
re iudex ad extremum uidi¬
dicium difert. electi ꝗ re¬
ꝓbi in mortis somno so¬
piuntur. Pormire ⁊ enim
mori ẽ. ante somnum uõ
dormitare ẽ. ante mortem
a salute languescere. qͥa

Expanded text:
ceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo atteleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lapades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli niunt qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regum ab intus . Moram autem faciente sponso dormitaverunt omnes, et dormierunt. Quia dum venire judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur: dormire etenim mori est. Ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bolam ꝑtinere non adsolas
p̃positas. de quib ex t̾no die
locuti sumus. nec ad solas
plebes. s ꝓrsus ad omnes.
Quare ergo quinq ⁊ qͥnq:
nes omnes omnino sunt
anime xp̃ianorum.S ut
dicamus uob̾ ꝙ deo inspi¬
rante sentimus. non qualos¬
cumq anime. s tales aĩe
que habent catholicam fi¬
dem. ⁊ hr̃e uidentur bona
opera in eccłia dei tantum
ex ip̃is quinq sunt prutẽ¬
tes. ⁊ quinq fatue. Quare
eigo applłate sunt quinq
et quare uirgines. prius
uiteamus. q de inde cetera s¬
sideremus. Omnis anima
in corpore iteo quinario nu¬
mero censetur. quia quinq
sensib utitur. Nicħ ẽ enim
ꝙ sentimus ex corpore. nisi ia¬
nua quinq ꝑtita. aut uidẽ¬
do aut audiendo. aut odorãdo.
aut gustando. aut tangen¬
do. Qui ergo se abstinet ab
illicito auditu. ab illicito o¬
toratu. ab illicito gustu. ab
illicito tactu. ꝓpt̾ ip̃am uir¬
ginitatem uirginis nomen

Expanded text:
rabolam, non ad solos praepositos, de quibus hesterno die locuti sumus; nec ad solas plebes; sed prorsus ad omnes. Quare ergo quinque et quinnes, omnes omnino sunt animae Christianorum. Sed ut dicamus vobis, quod Deo inspirante sentimus, non qualescumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare virgines, prius videamus; et deinde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gustando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integritatem, virginis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S huic loco michi mi
nus congruere uisa ẽ consi¬
deranti omnis huius simili¬
tudinis partes. De qua tn
ex positione. temere nichil
audeo iudicare. ne forte nõ
cius in conuenictia mn angu¬
stiã fecerit. s mea tarditas in
cam conueruentiam nõ ue¬
nerit. Quid autẽ michi uide¬
atur non absurde de hoc loco
accipi. quantum pot̾o breuit̃
et diligenter exponam. Intero¬
pulis de consumatione scłi.
int̃ multa que locutus ẽ. hoc
quoq dixit. Nunc simile
estimabitur regnum celorũ
decẽ uirginib que acceperũt
lampades suas. ⁊ exierunt ob¬
uiam sponso. Quinq exeis
erant fatue. ⁊ quinq pru¬
dentes. S quinq fatue. ac-¬
ceptis lampadib non sump¬
scrunt secum oleum. Pru¬

Expanded text:
III. Inter parabolas a domino dictas nus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulitudinis partes. De qua tamen expositione temere nihil audeo judicare, ne forte non ejus inconvenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea convenientiam non invenerit. Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. Interropulis de consummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
tione retributionis et̾ne.
S tunc ficelis ẜuus supra
multa constituitur. qñ de¬
uicta oĩ cõruptiõis moles¬
tia de et̾nis gaudiis in illa
celesti sede głatur. Tunc
ad domini sui gaudium
ꝑfecte intromittitur. qñ ĩ
atq angłorum cetibus
ammixtus. sic int̾ius gau¬
det de munere. ut non sit iã
Qđ̾ ext̾ͥius doleat de corrup¬

Expanded text:
. Sed tunc fidelis servus supra multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur. Tunc ad domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in atque angelorum coetibus admistus, sic interius gaudet de munere ut non sit jam quod exterius doleat de corrup
Abbreviated transcription (Latin):
tandum ẽ ꝙ in utilis ser¬
uus durum dñm uocat.
cui tamen ad lucrum de
in lucro talentum expende̾.
qui hoc solum timere debũ.
ne hoc sine lucro ad dñm
iste seruus ymaginem te¬
net. qui melioris uite
uias aggredi metuunt.⁊
tameri iacere in sui cõpo¬
ris ignauia non ꝑtumesct.
cum se pecc̃ores consiterãt.
sanctitatis uias arripere
trepidant. ⁊ remanere in
sius iniquitatib nõ for¬
ne ao huc in infirmitate
positus speciem tenet. cũ
uso miraculo piscium dixit.
exi a me dñe. quia homo pe¬
ccator sum. Immo si te pecca¬
rorem consideras. oportet ut
ate dũ non repellas. Set
qui io cirto melioris habi¬
tem ap̃p hendere nolunt. Aa
infirmos se ẽẽ conspiciunt.
quasi ⁊ pect̃ores se fatentur.
et dnĩm repellunt. eum q¬
quem inse scificare debue¬
rant. fugiũt. ⁊ uelud in ꝑ¬
turbutione consilium non

Expanded text:
tandum autem quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum desin lucro talentum expendere, qui hoc solum timere debuerat, ne hoc sine lucro reportariste servus imaginem tenet, qui melioris vias vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui corporis ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non forus adhuc in infirmitate positus speciem tenet, cum viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum. Imo, si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habicem apprehendere nolunt quia se infirmos esse conspiciunt, quasi peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque in quo sanctificari debuerant fugiunt, et velut in perturbatione consilium non
Abbreviated transcription (Latin):
tib se. S ne penitus tacca¬
mus. dicamus hanc mar¬
garitam ẽẽ unicum deum.
qui ẽ omnib in omnia cũc¬
torum p̃mium. ⁊ remune¬
ratio singulorũ. Hic ẽ ille
denarius qui redditur oĩb
in uinca laborantib. ⁊ be¬

Expanded text:
 Sed ne penitus taceamus, dicamus hanc margaritam esse unum Deum, qui est omnia in omnibus, cunctorum praemium, et remuneratio singulorum. Hic est denarius ille, qui redditur omnibus in vinea laborantibus
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑuenitur ad patria.
Illa uidelicet. que de se dic̃
fgo sum uia uĩtas ⁊ uita.¬
Multe sunt igitur margaite.
s una ẽ p̃tiosa. quam qui
inuenit homo uendit uni¬
u̾sa que habet. ⁊ cõꝑat eaz.
Dat tꝑalia. ut acquirat etẽ¬
na. dat t̾rena. ut acquirat
celestia. dat uniu̾sa. non so¬

Expanded text:
quam pervenitur ad patriam, quam pervenitur ad patriam, illa videlicet quae de se dicit: « Ego sum via, veritas Multae sunt igitur margaritae, sed una est pretiosa, quam qui invenit homo, vendit universa quae habet, et comparat eam. Dat temporalia, ut acquirat aeterna: dat terrena, ut acquirat coelestia: dat universa, non so
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueniam. quam ꝑueniam
ueniatur ad gr̃am. teste ue¬
tur a quibdam. ⁊ abaliis be¬
ne queritur. nam margaritã
querit ut ueritatem impu¬
gnet. iste querit ut uĩtatem
defendat. Ille querit ut fidẽ
euacuet. iste querit ut fidem
confirmet. Ille querit ut aqͣ
uino cõmisceat. ⁊ in aureo
calice fel draconis ꝓpinet.
Iste querit ut capiat uulpes
diu̾sas. s caudas ad inuicem
colligatas. quia de uanitate
conueniunt in id ip̃m. Sũt
ip̃i frequent̃ audiuimus ⁊ ĩ¬
celleximus. qui margaritam
scientie non adueritatis de¬
fensionem. s ad falsitatis as¬
tionem allegant. ut ꝓmar
puritatem. Ille ut fraudem
ceerceat. iste ut laudẽ ꝓficiat.
Ile audit cum symone. pecu
pistis gratis date. Mominus
lum. ut giezitas ⁊ symonia¬
male querit iudeus. bene q̃¬
et ideo num quã inuenit.
iste querit ꝑuiam. ⁊ ideo ad
illam ꝑtingit. Ille tãquã
cecus uultu uelato. iste tan¬
quam uidens facie reuelata.
Una enim ẽ ⁊ unica uia. ꝑ

Expanded text:
ad veniam, quam per veniam veniatur ad gratiam, teste Vetur a quibusdam, ab aliis bene quaeritur. Nam male quaeriquaerit, ut veritatem impugnet: iste quaerit, ut veritatem defendat; ille quaerit, ut fidem evacuet: iste quaerit ut fidem confirmet; ille quaerit ut aquam vino commisceat, et in aureo calice fel draconis propinet: iste quaerit ut capiat « vulpediversas, sed caudas ad invicem colligatas, quia de vanitate conveniunt in idipsum. Hi ipsi frequenter audivimus, et intelleximus, qui margaritam scientiae, non ad veritatis defensionem, sed ad falsitatis assertionem allegant, ut pro mpuritatem; ille ut fraudem exerceat, iste ut laudem perficiat; ille audit cum Simone: « Pecpistis, gratis date Matth. X.lum, ut Giezitas et Simoniamale quaerit Judaeus, bene qu ideo nunquam invenit: iste per viam, ideo ad illam pertingit; ille tanquam caecus vultu velato: iste tanquam videns facie revelata. Una enim est, et unica via per
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ iam quid homo ex¬
cusationis in ueniat. deus
despicitur ⁊ ex pectat. contẽp¬
ni se uidet ⁊ reuocat. Inui¬
riam de contemptu suo su¬
scipit. ⁊ tamen quandoq re¬
u̾tentib etiam p̃mia ꝓmit¬
tit. S nemo hanc cius lon¬
ganimitatem negligat. qͥa
tantum districtiorẽ iustitiã
iniudicio exigit. qͣntum lõ¬
giorem patientiam ante iu¬
dicium prerogauit. Huic ⁊¬
enim paulus dicit. Ignoras
qm̃ benignitas d̾i ad penitẽ¬
tiam te ad ducit. Secundũ
duritiã autẽ tuã ⁊ cor inpe¬
nitẽs. thesaurizas tibi irã
indie ire ⁊ reuelationis iu¬
sti iudicii dei. Hinc psalmis¬
ta ait. Deus uidex iustus for¬
tis ⁊ lon ganimis. Dicturus
quippe longanimẽ p̃misit
iustum ut quem uides pec¬
cata telinquẽtium diu patiẽ¬
ter ferre. scias hunc quando¬
q etiam districte iudicare.
hinc ꝑ quendã sapientem di¬
tur quia pecc̃a hominum
patitur ⁊ redit. Nam quos
diu ut conu̾tantur tollerat.

Expanded text:
Non est jam quid homo exNon est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitin die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque et jam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem ditur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut convertantur, tolerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus. ad iudicium qui¬
ppe ueniens in forma ẜui
omnib apparet. quia scrip¬
tum ẽ. Uiderunt in queri
transfixerunt. S reꝓbi in
supplicium corruunt. cũ¬
iusti ad claritatis eius glo¬
nam ꝑtrahuntur. Sicut
scriptum ẽ. Tollatur impiꝰ
ne uideat głam dei. S qiad
si ẜui in prima uigilia ne¬
gligentes existunt. prima
quippe uigilia. prime eta¬
tis custodia ẽ. S neq sic
desperandum ẽ. ⁊ abono o¬
pere cessandum. Nam lon¬
ganimitatis sue patientiã.
insinuans dominus subdit.
Et si in uenerit in secunda ui¬
gilia. ⁊ si int̾tia uigilia ue¬
nerit. ⁊̃ ita in uenerit. Bati
sunt serui illi. prima qͥp¬
pe uigilia primeuum tp̃e ẽ.
id est pueritia. secunda ado¬
lescentia uł iuuentus. que
auctoritate sacri eloquii u¬
Tertia autẽ senectus accipit᷑.
Qui ergo uigilare in prima
remedia non ãmittat. ut
qui ⁊ iuuenture ad uias
uite non uigilat. saltim ĩ
senectute resipiscat. Pensa
dei pictas duritiam nr̃am.

Expanded text:
videmus. Ad judicium quividemus. Ad judicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii uTertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. PensatDei pietas duritiam nostram.
Abbreviated transcription (Latin):
gligentie tenebras repellit.
huic ⁊ enim paulus dicit.
fuigilate iusti. ⁊ nolite pe¬
ccare. hinc rursus ait. Hora
est iam nos de sompno sur¬
gere. S ueniens dominus
quid uigilantib ẜuis ex hi¬
beat audiamus. Amen dico
uob̾ ꝙ p̃cinget se ⁊ faciet
illos discumbere. ⁊ transiet
rrinistrabit illis. Precingi
se hoc est ad retributionem
se pparabit. faciet illos
discumbere. id ẽ inet̾na qͥe¬
te foueri. Discumb̾e quippe
nr̃um. in regno quiescere ẽ.
Utde rursus dñs ait. Se¬
nient ⁊ recumbent cum a¬
habraam ⁊ ysaac ⁊ iacob.
Transiens autẽ dñs mini¬
strat. quia lucis sue illu¬
stratione nos saciat. Tran¬
sire uero dictum ẽ. cum de ui¬
dicio ad regnum reddit. Sł
c̾te dominus nob̾ post uidi¬
cium transit. quia ab hu¬
manitatis forma in diui¬
nitatis sue contẽplatione
nos eleuat. Et transire eius
est inclaritatis sue specula¬
tione nos ducere. cum eũ
quem in humanitate in
iudicio cernimus. etiam
indiuinitate post udicium

Expanded text:
ligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait; Hora est jam nos de somno surgere . 4. Sed veniens dominus quid servis vigilantibus exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. Qui tunc reu̾titur cũ
nob̾ iam ꝑ iudicium manife¬
statur. Bene autẽ deseruis
ex pectantib sub ditur. Ut cũ
uenerit et pulsaiĩt. confestĩ
apenant ei. uenit quippe do¬
minus cum ad iudicium ꝓ¬
perat. pulsat uero cum iam
ꝑegritudinis molestias ẽẽ
mortem uicinam denuntiat.
Cui confestim aperimus. si
hunc cum amore suscipimꝰ.
apire enim iudici pulsanti
non uult. qui crire de cõpo¬
re trepidat. ⁊ uidere eum q̃
contempsisse se meminit.
iudicem formidat. Qui aũt
de sua spe ⁊ operatione securꝰ
est. pulsanti confestim aꝑit.
quia letus uidicẽ sustinet.
et cum tp̃e ꝓpinque mortis
agnouerit. de gła retributi¬
onis hylarescit. Snde et ꝓ¬
tinus subditur. Beati sũt
scrui illi. quos cum uenĩt
dñs inuenerit uigilantes.
Uigilat qui ad aspectum
ueri luminis. mentis ocu

Expanded text:
ulavit. Qui tunc revertitur, cum ulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luminis m
Abbreviated transcription (Latin):
in cclis ẽ. ꝯuo autẽ sunt
que iubentur. q lumbos re¬
stringere. et lucẽnas arden¬
tes tenere. ut ⁊ munditia
sit castitans in corpore. et
lumert uentatis
in operatione. Ledemptõi
et enim nr̃o. unum sine al¬
tero placere nequaquam
pot̃. si aut is qui bona agit.
ad huc luxurie in quinam̃¬
ta non deserit. aut is qui
castitate p̃minet. nec dum
se ꝑ bona opera exercet. Nec
castitas ergo magna ẽ sine
est aliquid sine castitate.
S si uuiumq agitur. restat
ut quisquis ille est qui i pe
ad suꝑnam patriam tendit.
nequaquã se auicus pro
mundi huius honestate
contineat. qui ⁊ si quidam
boni aliquando ꝓhonestate
inchoat. in eius tamen intenti¬
one non debet ꝑmanere. Nec
ꝑ bono opere p̾sentis mundi
głam querere. s totam spemi
i redemptoris sui ad uẽtu¬
constituat. Unde ⁊ ꝓtinus
subditur. Et uos similes ho¬
minib expectantib dñm su¬
um qñ reu̾tatur anuptiis.
adnuptias quippe dominus
tuis. ascendens in celum. suꝑ

Expanded text:
is . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si autem is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine est aliquid sine castitate.si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adconstituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus tuis, ascendens in coelum, sup
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ de crepitus. ꝙ ea etate
dñs ueniet. qm̃ etas illa
morte finitur. licet autem
omnib p̃ceptum sit uigila¬
re. secundum illud ꝙ uob̾
dico omnib dico. uigilate.
specialiter tñ prelatis eccłie.
secundum illud. Ianitori
p̃cepit ut uigilaret. Ianitõ
enim ẽ. cui claues eccłie cõ
mittuntur. qui tam ꝓse q̃
Si non annuntiaueris iniqͦ
uigilias nactis sup̃ gregem

Expanded text:
tamen decrepitus quod ea aetate tamen decrepitus quod ea aetate Dominus venit: quoniam aetas illa morte finitur. Licet autem omnibus praeceptum sit vigilare, secundum illud: Quod vobis dico omnibus dico: Vigilate; specialiter tamen praelatis Ecclesiae, secundum illud: Janitori praecepit ut vigilet. Janitor enim est, cui clar, qui tam pro se,« Si non annuntiaveris iniquovigilias noctis super gregem
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ei nox. cum aũt mori¬
turad salutem. tunc incip̃
ei dies. recte ꝑsero ꝙ ẽ noctis
initium. intelligitur pue¬
ritia. ꝑ mane uero ꝙ ẽ fi¬
nis nactis. senectus accipit̃.
Et ideo dominus prius com¬
memorat sero quam ma¬
ne. ut de nocte transeamus
ad diem. idẽ de miseria
uite presentis ad głam uite
future. Hinc enim ꝑsalmi¬
sta testatur. Dormierunt
sompnum suum. ⁊ nicħ
ui uenerunt omnes uini di¬
uitiarum in manib suis.¬
Querendum ẽ aũt cum sĩt
hominis sex etates. uideli¬
cet infantia pueritia. Ad¬
olescentia. iuuentus. senec¬
tus. ⁊ senium. quare dñs
prima ⁊ ultima pret̾missis.
medias tantum cõmemo¬
rat. S quamuis occulta. tñ
necessaria ꝓuisum ẽ raticẽ
Duo namq p̃misat. uigi¬
late scilicet. ⁊ nescitis qñ do
minus ueniat. In prima
quidem etate licet homo
nesciat qñ dñs ueniat. tñ
non hab opus uigilare.
quia non solet infans ca¬
etate peccare. In ultima uõ
licet opus hãt uigilare. scit

Expanded text:
cipit ei nox, cum autem moritur ad salutem, tunc incipit ei dies; recte per sero, quod est noctis initium, intelligitur pueritia: per mane vero, quod est finis noctis, senectus accipitur. Et ideo Dominus prius commemorat sero, quam mane, ut de nocte transeamus ad diem, id est de miseria vitae praesentis ad gloriam vitae futurae. Hinc enim Psalmista testatur: « Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suisQuaerendum est autem, cum sint hominis sex aetates, videlicet infantia, pueritia, adolescentia, juventus, senectus et senium, quare Dominus, prima et ultima praetermissis, medias tantum commemorat? Sed quamvis occultata, tamen necessaria provisum est ratione. Duo namque praemiserat: Vigilate, scilicet, et orate, nescitis quando Dominus veniat. In prima quidem aetate licet homo nesciat, quando Dominus veniat, tamen non habet opus vigilare; quia non solet infans ea aetate peccare; in ultima vero licet opus habeat vigilare, scit
Abbreviated transcription (Latin):
et intelligendo ⁊ operando
aliis predicant. quasi du¬
plicatum de negotio lucrũ
portant. Bene autẽ alia qͥn¬
qr. uł alia duo in lucrum
uenisse referuntur. quia dũ
utriq sexui predicatio in¬
penditur. quasi accepta ta¬
lenta geminãtur. S is qui
unum talentum acceperat
abiens fodit int̾ram. ⁊ ab¬
scondit peccuniam dominz
sui. Talentum int̾ra abscon¬
dere ẽ. acceptum in genium
t̾renis actib implicare. lu¬
crum spiritale non querere.
cor a t̾renis cogitationibus
ñquam leuare. Sunt naq
non nulli qui donũ intelli¬
gentie ꝑ ceperunt. s tñ sola
que carnis sunt sapunt.
Dequib ꝑpropham dicit᷑.
Sapientes sunt ut faciant
mala. bene autẽ facere ne¬
scierunt. S dñs qui talẽ¬
ta contulit rationem posi¬
turus redit. quia is qui
tricte in uidcio merita ex¬
quirit. quid quisq accepit
considerat. ⁊ ꝙ lucrum de
acceptis portet pensat. Ser¬
uus qui geminata talẽta
retulit a dño laudatur. atq

Expanded text:
et intelligendo et operando et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque vel alia duo in lucrum venisse referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus per prophetam dicitur: Sapientes sunt, ut faciant mala ; bene autem facere nesciunt. 78 Sed dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit; quia is qui tricte in judicio merita exquirit. Quidquid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis talentis reportet pensat. Servus qui geminata talenta retulit, a domino laudatur atque
Abbreviated transcription (Latin):
ssit. Et uni quidem quinq
talenta. alii duo. alii uõ
commisit unum. Quinq
et enim sunt corporis sensus.
uidelicet uisus. auditus.
gustus. odoratus. ⁊ tactus.
Quinq igitur talentis. to¬
num quinq sensuum. idẽ
cxt̾ĩorum scientia exprimit.
Nuob uero. intellectus ⁊ o¬
peratio designatur. Unius
autẽ talenti nomine. inte¬
llectus tantũ mõ designat᷑.
S iĩ qui quinq talenta ac¬
ceperat. alia quinq in crat᷑
est. Quia sunt non nulli
qui ⁊ si int̾na ac mistica
penetrare nesciunt. ꝓ inten¬
tione tam̃ suꝑne patrie docẽt
recta quos possunt. de ip̃is
cxteriorib que acceperunt.
Numq se a carnis petulan¬
tia. a t̾renarum rerum am¬
bitu. atq auisibilium uo¬
luptate custodiunt. ab his
etiam alios ammonendo cõ¬
pescunt. Et sunt non nulli
qui quasi duob talentis di¬
tati. in tellectum atq opera¬
tionem ꝑcipiunt. subtilia
de intnis intelligunt. mira
in ext̾iorib operantut. Cũq

Expanded text:
ssit. Et uni quidem quinque ssit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinqnum quinque sensuum, id est exterior scientia exprimitur, duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta accest, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite considerare nos am¬
monet. ne nos qui plus
ceteris in hoc mundo accepi¬
sse aliquid cernimur. ab
auctore mundi grauius
inde iudicemur. Cum enĩ
augentur dona. rationes
ctiam crescunt donorum.
Tanto ergo cẽ humilior at¬
q ad seriuendum ꝓmptiõ
quisq debet ex munere q̃n¬
to se obligatio temi ẽẽ con¬
spicit in reddenda ratioue.
fcce homo qui ꝑegre ꝓfici¬
scitur seruos uocat. eisq ad
negotium talenta partitur.
Post multum uõ tp̃ris po¬
siturus rationem cum eis reu̾¬
titur. Bene operantes pro
ao portato lucro remunerat.
seruum uero a bono opere tõ¬
pentem dampnat. Quis itaq
iste homo ẽ qui ꝑegre ꝓfici¬
scitur. nisi redemptor nr̃. qͥ
in ca carne quam assumpse¬
rat abiit in celum. sarnis
enim locus ꝓprius t̾ra ẽ. que
quasi ad ꝑegrina ducitur.
dum ꝑ redemptorẽ nr̃um ĩ
celo collocatur. S homo is¬
te ꝑegre ꝓficiscens ẜuis suis
bona tradidit. quia ficelib
siuis spiritalia dona conce¬

Expanded text:
sollicite considerare nos admonet, ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona conce
Abbreviated transcription (Latin):
Remo uero ꝓ rauꝑtate de¬
speret. cum audit p̃ciosam
margaritam. quia defacili
potu calicis a que frigide. q̃
eam latro pendens in cruce.
unico u̾bo dicens. Memẽto
mei dñe. dum ueneris in
regnum tuum. Mox enim
speret. quia sufficit uolũtas.
ubi de est facultas. Demus
ergo qui possumus t̾rena ꝓ
celestib. transitoria ꝓ et̾nis.
ut p̃tiosam illam margari¬
tam comparemꝰ a dño ip̃o.
pr̃ante. qui est suꝑ omnia
deus benedictus in secula se¬

Expanded text:
emo vero pro paupertate desperet, cum audit pretiosam margaritam, quia de facili potu calicis aquae frigidae, quem eam latro pendens in cruce unico verbo, dicens: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum. » Mox enim speret, quia sufficit voluntas, ubi deest facultas. Demus ergo quod possumus, terrea pro coelestibus, transitoria pro aeternis, ut pretiosam margaritam comparemus a Domino; ipso praestante, qui est super omnia Deus benedictus in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
quam qui quinq talenta
ꝑcepit. quia qui ꝑtalenta
quinq ex t̾ĩorum ammini¬
strationem meruit. ab in¬
tellectu et̾norum ad huc
uacuus fuit. Unum ergo
talentum quo intellectũ
significari diximus. illi da¬
ri debuit. qui bene ex t̾ĩora
que acceperat ministrauit.
Qd̃ cotidie in sca eccłia cer¬
nimus. quia pleriq dum
bene ministrant extĩora q̃
accipiunt. ꝑ adiunctã gr̃a
ad intellectum quoq mis¬
ticum ꝑducuntur. ut etiã
de interna intelligentia po¬
lleant. qui ext̾iora fidelit
amministrant. Generalis
etiam mox sententia iub¬
ditur: qua dicitur. Omni eͥ
habenti dabitur ⁊ habun¬
dabit. ei autẽ qui non b̃t.
et ꝙ uidetur hr̃e auferetur
abeo. habenti namq da¬
bitur ⁊ habundabit. qͥa
quisquis caritatem nõ ht̃.

Expanded text:
quam qui quinque talenta quam qui quinque talenta percepit: quia qui per talenta quinque exteriorum administrationem meruit, ab intellectu internorum adhuc vacuus fuit. Unum ergo talentum, quod intellectum significari diximus, illi dari debuit qui bene exteriora quae acceperat ministravit. Quod quotidie in sancta Ecclesia cernimus, quia plerique dum bene ministrant, exteriora quae accipiunt per adjunctam gratiam ad intellectum quoque mysticum perducuntur, ut etiam de interna intelligentia polleant qui exteriora fideliter administrant. 6. Generalis etiam mox sententia subditur, qua dicitur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo. Habenti namque dabitur, et abundabit, quia quisquis charitatem habet
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam. ⁊ illud ex qͥro
ad erogãdũ dedi. pecuĩa uͦ nũmui¬
lariis dare ẽ eis scientiam p̃¬
dicatioĩs impẽdere. qui hãc
S sicut nr̃um ꝑiculum as¬
picitis. si dñcam peccuniã
ꝙ auditis. In usura quippe
peccunia eriam non data re¬
cipitur. Cum enim hoc red
u̾bi peccunia usuras soluiti.
stud̾itis intelligere que non
auditis. quatenus alia exali¬
is colligentes. etiam alia
discatis ex uo b̾ metip̃is age̾.
que nec dumi ex p̃dicatoris
ore didicistis. Pigtum uero
ẜuum qua sententia feriat
audiamus. Tollite abeo ta
lentum. et dace ei qui habi
decem talenta. O portunum
ualde uidebatur. ut cum a¬
malo ẜuo umum talentũ
tollitur. ei pocius qui duo
quam qui quinq talenta
acceperat daretur. Illi enim
dari debuit qui minus. q̃
qui plus habuit. S sicut
suꝑius diximus. ꝑ quinq
talenta quinq udelicet sẽ¬
sus idẽ cecĩorum scientia
designatur. ꝑ duo aũt inte
llectus ⁊ operatio ex pͥmit᷑.
plus ergo habuit qui duo

Expanded text:
sententiam tuam, illud exquiro ad erogandum dedi. Pecuniam vero nummulariis dare, est eis scientiam praedicationis impendere qui hanc Sed sicut nostrum periculum aspicitis si dominicam pecuniam  exigitur quod auditis. In usura quippe pecunia etiam non data recipitur. Cum enim hoc reddverbi pecunia usuras solvetis,studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo tlentum, et date ei qui habet decem talenta. Opportunum valde videbatur, ut cum malo servo unum talentum tollitur, ei potius qui duo quam qui quinque talenta acceperat, daretur: illi enim dari debuit qui minus, quam qui plus habuit. Sed sicut superius diximus, per quinque talenta, quinque videlicet sensus, id est, exteriorum scientia desigllectus et operatio exprimitur: plus ergo habuit qui duo
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur dicens. Uirtus
eius in lumbis eius. ⁊ for¬
titudo illius in umbilico
uentris eius. Aprincipal.
igitur sexu. lum borum
nomine luxuria designat᷑.
cum dominus dicit. Sint
lumbi uñ precincti. lum¬
bes enim precingimus.
cum carnis luxuriam per
continentiam coartamus.
S quia minus est mala
non agere. nisi etiam qͥs¬
q studeat ⁊ bonis oꝑibus
insudare. ꝓtinus additur.
et luceme arclentes in maĩ¬

Expanded text:
uitur, dicens: Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico ventris ejus . A principali igitur sexu lumborum nomine luxuria 1481 designatur, cum Dominus dicit: Sint lumbi vestri praecincti. Lumbos enim praecingimus cum carnis luxuriam per continentiam coarctamus. Sed quia minus est mala non agere, nisi etiam quisque studeat et bonis operibus insudare, protinus additur: Et lucernae ardentes in mani
Abbreviated transcription (Latin):
dampnaret si ea que ficri
nullo mõ poterant. imꝑari.
Audi enim paulum ẜuum
gregatum in cuangłm dei.
utrumq facientem ⁊ docen¬
tem. Uidete quem ad mod̾
luceat lumen eius coram
hominib ut uideant bona
opera eius. Cõmendamus ĩ¬
quit nos metipos ad omnẽ
conscientiam hominum in
conspectu dei. Et iterũ. P ro¬
uidemus enim bona nõ so¬
lum coram dõ. s etiã corã¬
omnib hominib. Et iteruĩ.
Placete omĩb ꝑ omnia. sic̃

Expanded text:
damnaret, si ea quae fieri damnaret, si ea quae fieri nullo modo poterant, imperaret. Audite enim Paulum servugregatum in Evangelium Dei, utrumque et facientem et docentem. Videte quemadmodum luceat lumen ejus coram hominibus, ut videant bona opera ejus. Commendamus, inquit, nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum in conspectu Dei : et iterum, Providemus enim bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus : et iterum, Pla
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑ diu̾sa ⁊ adu̾sa distendi¬
tur. Tam nemo pot̾ enim qͣ¬
uis uni dño obtemperare
repugnantia iubenti. quam
nemo pot̾ etiam duob do¬
minis ẜuire. ⁊ ꝙ eodem ser¬
mone saluator ip̃e testatꝰ ẽ.
Quid ergo faciet animus
nutans cum se obtemꝑare
non posse existimat. ⁊ non
obtemꝑare formidat. Si enĩ
bona opera sua in luce posũt
hominib intuenda. ut fa¬
ciat ꝙ p̃ceptum ẽ. Sic luccat
lumen ur̃um coram hõib.
ut uideant bona oꝑa ur̃a et
głificent patrẽ urum qui in
celis est. Reum se teneri arbi-¬
trabitur quia contra precep¬
cum fecit ubi dicitur. Atten¬
dite ne iustitiam ur̃am corã
faciatis hominib. ut uidea¬
mini ab eis. Rursumq si hoc
timens ⁊ cauens ca que bene
facit absconderit. non se pu¬
tauĩt ẜuire imperanti ⁊ di¬
centi. luceat lum̃ ur̃um co¬
ram hominib. ut uideant
bona opera ur̃a. Qui autem
recte intelligit utrũq im¬
plet. ⁊ ẜuiet uniu̾sissimo
dño. Qui ẜuum pigrum ñ

Expanded text:
t per diversa et adversa distenditur. Tam enim nemo potest quamvis uni domino obtemperare repugnantia jubenti, quam nemo potest etiam duobus dominis servire: quod eodem Sermone Salvator ipse testatus est . Quid ergo faciet animus nutans, cum se obtemperare non posse existimat, et non obtemperare formidat? Si enim bona opera sua in luce posuerit hominibus intuenda, ut faciat quod praeceptum est, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est; reum se teneri arbitrabitur, quia contra praeceptum fecit, ubi dicitur, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Rursusque si hoc timens et cavens, ea quae bene facit absconderit, non se putabit servire imperanti et dicenti, Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera autem intelligit, utrumque implet, et serviet universissimo Domino, qui servum pigrum non
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ad edificatiõem ur̃am drꝰ¬
tinguere tres species marga¬
rite. Est autẽ margarita sci¬
entie in scriptura. margai̾ta
gr̃e in eccłia. margarita grẽ
inpatria. Prima cõ paratur
p̃tio meditatiõĩs ⁊ lectiõis.
Secunda cõparatur p̃tio con

Expanded text:
autem ad aedificationem nostram, distinguere tres species margaritarum. Est autem margarita scientiae in Scriptura, margarita gratiae in Ecclesia, margarita gloriae in patria. Prima comparatur pretio meditationis et lectionis, s
Abbreviated transcription (Latin):
s statim subiuncxit. qua¬
re omnib placeret. nõ que¬
rens in quit ꝙ michi utile
ẽ. s ꝙ multis ut salui fiãt.
Ita ⁊ non placebat homi¬
nib ꝓpt̾ suam utilitatem.
ne xp̃i seruus non eẽt. ⁊ pla¬
cebat hominib ꝓpt̃ illorũ
salutem ut xp̃i Et dispen¬
sator ydoncus Quia ⁊ illi
coram deo. conscientia suf¬
ficiebat. ⁊ de illo coram ho¬
minib ꝙ imitarentur elu¬

Expanded text:
quare hominibus placeret. Non quaerens, inquit, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Ita et non placebat hominibus propter suam utilitatem, ne Christi servus non esset; et placebat hominibus propter illorum salutem, ut Christi esset dispensator idoneus: quia et illi coram Deo conscientia sufficiebat, et de illo coram hominibus quod imitarentur, elu
Abbreviated transcription (Latin):
uero peccuniam acceptam
ligauit in sudario ⁊ abscõ¬
dit. repbatus est a dño sibi
dicente. Serue nequã opor¬
tuit te peccuniam meam tͣ¬
dere nũmulariis ad usuran.
mia. ꝑ t̃p̃ralia lucramuret̾¬
na. Simile ẽ ergo regnum
celorum homini negotia¬
tori querenti bonas marga¬
ritas. Multiplex ẽ marga
tinctio. seu diuisio inscri¬
pturis. Ait enim ꝓpłra. Oĩs
nouem nomina lapidum.
ꝓpter nouem ordines ange¬
lorum. Moyses quoq duo¬
decim species lapidum po¬
suit in rationali iudicii.
nam. paulus etiam in epła
dicit. alius edificat lignũ.
fenurri. stipulam. alius aũt
aurum. argentũ. ⁊ lapides p̾¬

Expanded text:
vero pecuniam acceptam ligavit in sudario, et abscondit, reprobatus est a domino sibi dicente: « Serve nequam, nonne oportuit te pecuniam meam tradere numulariis ad usuram aemia, per temporalia lucramur aeterna. Simile est ergo regnum coelorum homini negotiatori, quaerenti bonas margaritas. Multiplex est margarosorum distinctio seu divisio in Scripturis. Ait enim propheta: « novem genera lapidum, propter novem ordines angelorum. Moyses quoque duodecim species lapidum posuit in rationali judicii Enam. Paulus enim in Epistola dicit: « Alius aedificat lignum, fenum, stipulam: alius autem aurum et argentum, et lapides pr
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. ⁊ colligent de regno
eius omnia scandala. De t̾tio.
gnum ergo celorum inte¬
lligitur in hoc loco eccłia ⁊
militãtiũ. corum udelicet
qui de se dicere possunt.
mile clicitur negotiatori ho¬
mini. querenti bonas mar¬
garitas. S est negociator
iniquus ⁊ prauus. ⁊ ẽ nego¬
tiator uistus ⁊ sc̃s. De ne¬

Expanded text:
 colligent de regno ejus omnia scandala; de tertio: gnum ergo coelorum intelligitur in hoc loco Ecclesia militantium, eorum videlicet, qui de se dicere possunt: mile dicitur homini negotiatori, quaerenti bonas margaritas. Sed est negotiator iniquus et pravus, et est negotiator justus et sanctus. De ne
Abbreviated transcription (Latin):
ditq caput suum ⁊ sc̃e ꝯ¬
uersationis habitu indut.
infirmos curabat. et incre¬
dulos ad fidem sc̃e trinitãtis
perlucere non cessabat. In
terea quidam uir nomine
iohãnes de ciuitate edessana
tus abbacyrus animo ⁊ cor¬
pore complectens. domino¬

Expanded text:
ditque caput suum, et sanctae conversationis habitu indutus infirmos curabat et incredulos ad fidem sanctae trinitatis perducere non cessabat. II 14 Interea quidam vir nomine Iohannes, civitate Edesana tus Abbacyrus animo et corpore complectens grati
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ti xp̃i sum. dentibus
bestiarum molar. ut panis
mundus inueniar. hec illo
dicente accurrerunt ad eũ
leones. et ex utraq parte sr̃
cum incedentes. p̃focauerũt
cum tantum modo. et non
tetigerunt carnes cius. ut
reliquie tuitio cuis ẽẽnt ro¬
manorum et magne urbi
in qua petrus crucifirus est.
paulus decollatus. honesimꝰ
lapidatus. Passus est unde¬
cimo troiani anno consula¬
tu atticii. et marcelli. lcsis
februarii. Reliquie corꝑis
eius a frĩb qui cum usq
ad martyrium dedurerant.
antiochiam relate iacent.
extra portam dãp hniticam
Incipit uita sc̃e Brigide uir
teus presciuit ad suam
sapia scocia ꝓuintia. orta.
patre dedubrocho. matrecuõ
bonarum rerum studiis ele
na. in meliori semper cresce

Expanded text:
frumentum Christi sum, dentibus frumentum Christi sum, dentibus bestiarum molar, ut panis mundus inveniar. Haec illo dicente accurrerunt ad eum leones, et ex utraque parte super eum incidentes praefocaverunt eum tantummodo, et non tetigerunt carnes ejus, ut reliquiae ejus tuitio essent Romanorum et magnae Urbis, in qua Petrus crucifixus est, Paulus decollatus, Onesimus lapidatus. Passus est undecimo Trajani anno, consulatu Attici et Marcelli Kalend. Febr. Reliquiae corporis ejus a fratribus, qui eum usque ad martyrium deduxerant, Antiochiam relatae, jacent extra portam Daphniticam INCIPIT VITA SANCTAE BRIGIDAE. Sancta Deus praescivit, ad suam prosapia in Scotia orta, patre Dubtocho, et matre bonarum rerum studiis inolna, in meliora semper cresce
Abbreviated transcription (Latin):
romam. ibi p̃sente traiano
circũ sedente senatu. pilis
plumbeis. scapule eius pͥ¬
mum contuse. Ueinde un¬
gulis latera eius dilaniata.
et lapidib asperis confrica¬
ta. post ex panse manus eiꝰ.
et igni replete. post papiro
oleo infuso. et in censo. la¬
tera eus adusta. post super
carbones pauimento aspersos
ubi sancte plante illius i¬
steterunt. post lectum flam¬
mantem. post dorsum eius
ungulis disscissum et dila¬
ceratum. post aceto et sale
plagas eius ꝑ fusas. post
ungulis ferreis beata men¬
bra illius astricta. ⁊ pedes
cius inima carceris ligno
conclusi. ubi trib diebus.
ac noctibus panem non cõ¬
medens. et aquam non bi¬
bens mansit. sedente troia¬
no ꝓtribunali in amphy¬
teatro. concurrente omni
turba romanorum. ligatꝰ
duob o bicitur leonibus.
cumq iam ꝓuectus: uesti¬
as rugientes audiret. ardo¬
re patiendi ait. Niri romãi
qui hoc certamen spectatis.
non sine causa laboraui.
non propt̾ prauitatem hic
patior. set propt̃ pietatem.

Expanded text:
r; ubi praesente Trajano, circumsedente senatu, pilis plumbeis scapulae ejus primum contusae, deinde ungulis latera ejus dilaniata, et lapidibus asperis confricata; post expansae manus ejus, et igni repletae, papyro oleo infuso et incenso, latera ecarbones pavimento aspersos, ubi sanctae plantae illius steterunt. Post lectum flammantem, post dorsum ejus ungulis discussum et dilaceratum, post aceto et sale plagas ejus perfusas, post vinculis ferreis beata membra illius astricta, et pedes ejus in ima carceris ligno conclusos, ubi tribus diebus ac noctibus panem non comedens et aquam non bibens mansit, sedente Trajano pro tribunali in amphitheatro, concurrente omni turba Romanorum, ligatus duobus objicitur leonibus. Cumque jam projectus bestias rugientes audiret, ardore patiendi ait: Viri Romani, qui hoc certamen spectatis, non sine causa laboravi, non propter pravitatem haec patior, sed propter pietatem;
Abbreviated transcription (Latin):
abbacyrus deciuitate alexã¬
dria que est metropolis egy
cathedram tenuit nobilitẽ
ex ortus. medicinali arte a
primeuo cruditus. non so¬
lum infirmorum corpora
salubrib. antidotis curabat.
uerum etiam aĩas diaboli¬
ca fraude deceptas. saluta¬
rib monitis ad fidei gr̃am
conuertebat. Qd̃ audiens

Expanded text:
Abbacyrus de civitate Alexandria, quae est metropolis Egypcathedram tenuit, nobiliter exortus, secprimevo eruditus, non solum infirmorum corpora salubri antidoto curabat, verum etiam animas diabolica fraude deceptas salutaribus monitis ad fidei gratiam convertebat. II 8 Ad