comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uult credere: q̃ iudicare. Nunꝗͣ de uita iudicatur. semper
creditur. uersatq nos et p̃cipitat traditus per manus er¬
ror. alienisq perimus exemplis. sanabimur si mõ sepa¬
remur a coetu. Nunc uero stat contra rõnem defensor
mali sui ppłs. Itaq id euenit quod in comitus ui quib
eos factos ẽẽ p̃tores udem qui fecere mirant᷑. cum se mo¬
bilis fauor curumegit. Eadem probamus: eadem rep̾hen¬
dimus. hic exitus est omnis iudicii in quo secundum
plures datur.
Umn de bta uita agitur: non est ꝙ mihi illud dissensio¬
num more respondeas. haet pars maior ẽẽ uidetur
ideo enim peior est. Non tam bñ cum rebus humanis ge¬
ritur ut meliora pluribus placeant. argum̃tum pessimi tur¬
ba est. Quaeramus quid optime fẽm sit non quid usitatis¬
simum. et quid nos in possessionem felicitatis aternae con¬
stituat. non quid uulgo u̾itatis pessimo int̾preti probatũ

Expanded text:
vult credere quam iudicare, numquam de vita iudicatur, semper vult credere quam iudicare, numquam de vita iudicatur, semper creditur versatque nos et praecipitat traditus per manus error. Alienis perimus exemplis; sanabi- mur, separemur modo a coetu. Nunc vero stat contra rationem defensor mali sui populus. Itaque id evenit quod in comitiis, in quibus eos factos esse praetores idem qui fecere mirantur, cum se mobilis favor circumegit. Eadem probamus, eadem reprehendimus ; hic exitus est omnis iudicii, in quo secundum plures datur. Cum de beata vita agetur, non est quod mihi illud discessionum more respondeas : " Haec pars maior esse videtur." Ideo enim peior est. Non tam bene cum rebus humanis agitur, ut meliora pluribus placeant ; argumentum pessimi turba est. Quaeramus ergo, quid optimum factu sit, non quid usitatissimum, et quid nos in possessione felicitatis aeternae constituat, non quid vulgo, veritatis pessimo interpreti, probatum
Abbreviated transcription (Latin):
cio est. In illis comp̃hensus aliquis limes. et interroga¬
ti in colle. non patiuntur errare. At haec tristissima
quaq uia. et celeberrima maxime decipit. Nihil er¬
go magis p̾̃standum est qͣ ne pecorum ittu sequamur
antecedemium gregem pergentes non quo eundu
est: sed quo uurꝰ Atqui nulsa res nos maioribus ma¬
lis implicat. ꝗͣ ꝙ ad rumorem componimur optima
rati ea. qua magno ascensu o recepta sunt. Qq exẽ¬
pla bonis multa sunt: nec ad rationem: sed ad simili¬
tudinem uiuimus. Inde ista tanta coaceruatio alio¬
rum supra alios iuentium:quod instrage hominũ
magna euenit. cum ip̃e se ppls p̃mit. nemo ita cadit
ut non alium in se attrahat. Ptimi exicio sequentibꝰ¬
sunt. Hoc in omni uita accidere uideas licet. Nemo sibi tan¬
tummõ errat: sed alieni erroris et causa et auctor est. No¬
cet enim applicari antecedentib et dum unusquisq ma¬

Expanded text:
cio est. In illis comprensus aliquis limes et interrogacio est. In illis comprensus aliquis limes et interrogati incolae non patiuntur errare, at hic tritissima quaeque via et celeberrima maxime decipit. Nihil ergo magis praestandum est, quam ne pecorum ritu sequamur antecedentium gregem, pergentes non quo eundum est, sed quo itur. Atqui nulla res nos maioribus malis implicat, quam quod ad rumorem componimur, optima rati ea, quae magno adsensu recepta sunt, quodque exempla nobis multa sunt, nec ad rationem sed ad similitudinem vivimus. Inde ista tanta coacer- vatio aliorum super alios ruentium. Quod in strage hominum magna evenit, cum ipse se populus premit —nemo ita cadit, ut non et alium in se adtrahat, primique exitio sequentibsunt—, hoc in omni vita accidere videas licet. Nemo sibi tantummodo errat, sed alieni erroris et causa et auctor est ; nocet enim applicari antecedentibus et, dum unusquisque ma
Abbreviated transcription (Latin):
luere Gallio semper omnes bt̃e uo¬
lunt: sed ad prouidendum quid sit
quod bt̃am uitam efficiat calligant.
A deoq non est facile consequi bt̃a
uitam. ut ab ea quisq eo longius re¬
cedat. quo ad illam concitatius fert᷑
si uia lapsus est quae ubi in contrari¬
um ducit ip̃a uelocitas maioris interualli causa fit. Pro¬
ponendum est itaq primum quid sit quod appetamus
tunc circonspiciendum est qua contendere illo celerriẽ
possimus. intellecturi in ip̃o itinere si mõ rectum erit
quãtum quotidie prostigetur: quantoq propius ab
eo simus ad quod nos cupiditas naturalis impellit.
Qͣ dui quidem passim uagamur non ducem sequuti
sed fremitum. et clamorem dissonum in diuersa uo¬
cantium conteritur uita inter errores breuis: etiam si
dies. noctesq bona menti laboremus. Decernatur ita¬
q et quo tendamus et ꝗͣ non sine pito aliquo cui ex¬
plorata sint ea. in qua procedimus. Quoniam quid
non eadem hic quae in cateris pegrinationibus cõdi¬

Expanded text:
ere, Gallio frater, omnes beate volunt, sed ad pervidendum, quid sit quod beatam vitam efficiat, caligant adeoque non est facile consequi beatam vitam, ut eo quisque ab ea longius recedat, quo ad illam concitatius fertur, si via lapsus est ; quae ubi in contrarium ducit, ipsa velocitas maioris intervalli causa fit. Proponendum est itaque primum, quid sit quod ad- petamus ; tune circumspiciendum, qua contendere illo celerrime possimus, intellecturi in ipso itinere, si modo rectum erit, quantum cotidie profligetur quantoque propius ab eo simus, ad quod nos cupiditas naturalis impellit. Quam diu quidem passim vagamur non ducem secuti sed fremitum et clamorem dissonum in diversa vocantium, conteretur vita inter errores brevis, etiam si dies noctesque bonae menti laboremus. Decernatur itaque, et quo tendamus et qua, non sine perito aliquo, cui explorata sint ea, in quae procedimus, quoniam quidem non eadem hic quae in ceteris peregrinationibus condi
Abbreviated transcription (Latin):
quantulum est temporis: quo aut ille poena sua torqueatur:
aut tu malum gaudium ex aliena poena ꝑcipias. Iam istũ
spiritum expiumus. Interim dum trahimũs: dum inter hoĩ¬
nes sumus colamus humanitatem. non timon cuiꝗͣ non
piculo simus. detrimenta. inuinas. conuicia uellicationes
contemnamus: et magno animo breuia feramus incommo¬
da. dum respicimus quod auint. uersamusq nos immor¬
talitas aderit.

Expanded text:
quantulum est temporis, quo aut ille poena sua torqueatur quantulum est temporis, quo aut ille poena sua torqueatur aut tu malum gaudium ex aliena percipias ! Iam istum spiritum exspuemus. Interim, dum trahimus, dum inter homines sumus, colamus humanitatem. Non timori cuiquam, non periculo simus, detrimenta, iniurias, convicia, vellicationes contemnamus et magno animo brevia feramus incommoda. Dum respicimus, quod aiunt, versamusque nos, iam mortalitas aderit.
Abbreviated transcription (Latin):
uidere solemus inter matutina harena spectacula tauri. et
ursi pugnam inter se colligitorum: quos cum alter. alterũ
uexauerit. suus confector expectat. Iolem facimus aliquem
nobis cum aliquem alligatum lacessimus. cum uicto. uictori¬
q sinis et quidem maturus immineat:quieti potius: paca¬
tiq quantulumcunq supest exigamus. nulli cadauer nr̃m
iaceat inuisum. Sepe rixam conclamantium uicinum in¬
cendium soluit. et interuentus ferae latronem. uiatoremq
diducit. Colluctari cum minoribus malis non uacat ubi
metus maior apparuit.quid nobis cum dimicatione: et in¬
sidus: nunquid amplius isti cui irasceris ꝗͣ mortem optas.
etiam te quiescente morietur. ꝑdis operas: facere uis quod fu¬
s damno afficere: magis ignosco ei qui uulnus inimici ꝗͣ qui
insulam concupiscit. hic enim non tantum mali animi est sed
pusilli. Siue de ultimis supplicus cogitas: siue de leuionbus

Expanded text:
Videre solemus inter matutina harenae spectacula tauri et Videre solemus inter matutina harenae spectacula tauri et ursi pugnam inter se colligatorum, quos, cum alter alterum vexarunt, suus confector expectat. Idem facimus, aliquem nobiscum adligatum lacessimus, cum victo victorique finis et quidem maturus immineat. Quieti potius pacatique quantulumcumque superest exigamus ! Nulli cadaver nostrum iaceat invisum ! Saepe rixam conclamatum in vicinia incendium solvit et interventus ferae latronem viatoremque diducit. Colluctari cum minoribus malis non vacat, ubi metus maior apparuit. Quid nobis cum dimicatione et insidiis ? Numquid amplius isti cui irasceris quam mortem optas ? Etiam te quiescente morietur. Perdis operam, si facere vis quod fused damno adficere." Magis ignosco ei, qui vulnus inimici quam qui pusulam concupiscit ; hic enim non tantum mali animi est, sed pusilli. Sive de ultimis suppliciis cogitas sive de levioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
imbecillitatis obliti. ingentia odia suscipimus et ad frangẽ¬
dum fragiles consurgimus: lam istas inimicicias quas ĩ¬
placabili gerimus animo febris aut aliquod aliud malum
corporis uetabit geri iam par acerrimum media mors
dirimet. Quid tumultuamur. et uitam seditiosi conturba¬
mus: stat super caput fatum et pereuntis dies imputat
propiusq ac propius accedit. Istud tempus qđ aliene d̾¬
stinas morti. fortasse circa tuam est. Quin potius uitam
breuem colligis. placidamq et tibi. et cateris praestas.
quin potius amabilem te dum uiuis omnibus desidea¬
bilem cum excesseris. reddis: Quid illum nimis ex alto te¬
cum agentem detrahere cupis: Quid illum oblatrantem
tibi humilem quidem et contemp̃tum: sed supioribus
acidum ac molestum exterrere uiribus tuis temptas: ꝗd
seruo quid domino. quid regi. quid elienti tuo irasceris:
sustine paululum uenit eece mors quae nos pares faciat.i

Expanded text:
imbecillitatis obliti ingentia odia suscipimus et ad frangenimbecillitatis obliti ingentia odia suscipimus et ad frangendum fragiles consurgimus ? Iam istas inimicitias, quas implacabili gerimus animo, febris aut aliquod aliud malum corporis vetabit geri; iam par acerrimum media mors dirimet. Quid tumultuamur et vitam seditiosi conturbamus ? Stat supra caput fatum et pereuntis dies imputat propiusque ac propius accedit; istud tempus, quod alienae destinas morti, fortasse circa tuam est." Quin potius vitam brevem colligis placidamque et tibi et ceteris praestas ? Quin potius amabilem te, dum vivis, omnibus, desiderabilem, cum excesseris, reddis ? Quid illum nimis ex alto tecum agentem detrahere cupis ? Quid illum oblatrantem tibi, humilem quidem et contemptum, sed superioribus acidum ac molestum exterere viribus tuis temptas ? Quid servo, quid domino, quid regi, quid clienti tuo irasceris ? Sustine paulum ; venit ecce mors quae vos pares faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
e contrario mala ferrum et ignes pudore calcato cadibus ĩ¬
quinauit. manus membra liberorum dispsit nihil uacuum re¬
liquit a scelere. non gliae memor. non infamiae metuens. in e¬
mendabilis cum exira in odium obealuit. Careamus hoc
malo. purgemusq mentem et extirpemus radicitus ea uicia¬
scilicet. qua quamuis tenuia undecunq exierint renascent᷑
et iram non temperemus: sed ex toto remoueamus. Quod
enim malae rei temꝑamentum est. poterimus autem si ad¬
nitamur modo:
Ec ulla res magna proderit ꝗ cogitatio mortalitatis
Asibi quisq et alteri dicat. Quid iuu̾at tanꝗͣ in aternum
genitos iram indicere. et breuissimam atatem dissipare:
Quid uuat dies quos in uoluptatem honestam impendẽ
licet in dolorem alicuius. tormentumq transferre. Non
capiunt res ista iacturam: nec tempus uacat perdere. ꝗd
ruimus in pugnam:quid certamina nobis arcessimus: ꝗd

Expanded text:
ex contrario mala, ferrum et ignes. Pudore calcato caedibus inex contrario mala, ferrum et ignes. Pudore calcato caedibus inquinavit manus, membra liberorum dispersit, nihil vacuum reliquit a scelere, non gloriae memor, non infamiae metuens, inemendabilis, cum ex ira in odium obcalluit. Careamus hoc malo purgemusque mentem et exstirpemus radicitus, quae quamvis tenuia undecumque haeserint renascentur, et iram non temperemus, sed ex toto removeamus—quod enim malae rei temperamentum est ? Poterimus autem, adnitamur modo. Nec ulla res magis proderit quam cogitatio mortalitatis. Sibi quisque atque alteri dicat : " Quid iuvat tamquam in aeternum genitos iras indicere et brevissimam aetatem dissipare ? Quid iuvat dies, quos in voluptatem honestam impendere licet, in dolorem alicuius tormentumque transferre ? Non capiunt res istae iacturam nec tempus vacat perdere. Quid ruimus in pugnam ? Quid certamina nobis arcessimus ? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
generis poenis lancinari.Si calix tuus fractus est: uisceã
hominis distrahentur: tantum tibi placebis. ut ibi alique
duci ubeas ubi casar est: Sic instandum potentiae est. ut
ira ex supiore loco aggredi possit male tractantem ac talem
dumtaxat. qualem modo retuli feram immanem sanguinari¬
am qua iam insanabilis est: nisi maius aliquid extimueit:
Acem demus animo. quam dabit p̃ceptorum saluta¬
Prium assidua meditatio. actusq rerum boni et inten¬
ta mens ad unius honesti cupiditatem conscientiae satisfa
ciat. Nil in famam laboremus. sequatur uel mala dum be¬
ne merearis. at uulgus animosa miratur. et audaces in ho¬
nore sunt placidi pro inertibus hñtur. primo forsitan aspe¬
ctu sed simulat qualitas uita fidem fecit non segniciem il¬
lam animi ẽẽ. sed pacem. ueneratur illos ppłs idem colitq
Nilil ergo hẽt in se utile teter iste et hostilis affectus. At oĩã

Expanded text:
generis poenis lancinari ? Si calix tuus fractus est, viscera generis poenis lancinari ? Si calix tuus fractus est, viscera hominis distrahentur ? Tantum tibi placebis, ut ibi aliquem duci iubeas, ubi Caesar est ? " Sic cui tantum potentiae est, ut iram ex superiore loco adgredi possit, male tractet, at talem dumtaxat, qualem modo rettuli, feram, immanem, sanguinariam, quae iam insanabilis est, nisi maius aliquid extimuit. Pacem demus animo, quam dabit praeceptorum salutarium adsidua meditatio actusque rerum boni et intenta mens ad unius honesti cupiditatem. Conscientiae satis fiat, nil in famam laboremus. Sequatur vel mala, dum bene merentis. At volgus animosa miratur et audaces in honore sunt, placidi pro inertibus habentur. Primo forsitan aspctu ; sed simul aequalitas vitae fidem fecit non segnitiem illam animi esse sed pacem, veneratur illos populus idem colitque. Nihil ergo habet in se utile taeter iste et hostilis adfectus, at omnia
Abbreviated transcription (Latin):
di mõm. sed tempus expectandum est. dabit poenas: ẜua
istud in animo tuo cum potueris. et pro mora reddes. castiga¬
re uero irascentem. et ultro irasci incitare est. Uarie aggredicĩs
blandeq nisi tanta forte ꝑsona eris. ut possis iram comminue
Quemad mõm fecit diuus augustus cum caenaret apud uedi¬
um pollionem. fraegerat unus ex seruis cristallinum. rapi eũ
uedius iussit. nec uulgari quidem morte ꝑiturum. Mure¬
nis obiici iubebat. quas ingentes in piscina continebat. ꝗs
non hoc illum putaret luxuriae causa facere: Sauicia erat
euasit e manibus puer. et consugit ad cȩsaris pedes. nihil
aliud petiturus. ꝗͣ ut aliter piret ne aesea fieret. Motus au¬
tem nouitate crudelitatis cesar. et illum quidem mitti o
cristallina autem omnia. coram se frangi iussit compleri que
piscinam. Fuit caesari sic castigandus amicus. bene usus
est uiribus suis. e conuiuio rapi homines impas. et noui

Expanded text:
di modum, sed tempus expectandum est ; dabit poenas ; serva di modum, sed tempus expectandum est ; dabit poenas ; serva istud in animo tuo ; cum potueris, et pro mora reddes." Castigare vero irascentem et ultro obirasci incitare est ; varie adgredieris blandeque, nisi forte tanta persona eris, ut possis iram comminuere, quemadmodum fecit divus Augustus, cum cenaret apud Vedium Pollionem. Fregerat unus ex servis eius crustallinum ; rapi eum Vedius iussit ne vulgari quidem more periturum ; murenis obici iubebatur, quas ingentis in piscina continebat. Quis non hoc illum putaret luxuriae causa facere ? Saevitia erat. Evasit e manibus puer et confugit ad Caesaris pedes nihil aliud petiturus, quam ut aliter periret, ne esca fieret. Motus est novitate crudelitatis Caesar et illum quidem mitti, crustallina autem omnia coram se frangi iussit complerique piscinam. Fuit Caesari sic castigandus amicus ; bene usus est viribus suis : " E convivio rapi homines imperas et novi
Abbreviated transcription (Latin):
quoq impetum quem non audet lenire fallet. remouebit o¬
omnia ultionis instrum̃ta. simulabit iram ut tanqͣ aduitor
et doloris comes plus auctoritatis in consilus hẽat. moras ne¬
ctet. et dum maiorem poenam quaerit: pnt̾em differt. Omni
arte requiem furori dabit. si uaehem̃tior erit aut pudorem il¬
li cui non resistat incutiet. aut metum. Si infirmior sermões
infert uel gratos uel nouos: et cupiditate cognoscendi uaca¬
bit. medicum aiunt cum regis filiam eurare eleberet: nec si¬
ne ferro posset dum tumtem inaminam leuiter manu fouet
scalpellum spongia tectum induxisse. Repugnasset puella
remedio palam admoto: eadem quia non expectauit dolo¬
rem tulit. quaedam non nisi decepta sanantur. Alt̾i dices
uide ne inimicis iracundia tua uoluptati sit: alteri uide ne
magnitudo animi tui creditumq apud plaerosq robur ca¬
dat. Indignor me hercules inquis et non inuenio dolen¬

Expanded text:
quoque impetum, quem non audet lenire, fallet; removebit quoque impetum, quem non audet lenire, fallet; removebit omnia ultionis instrumenta, simulabit iram, ut tamquam adiutor et doloris comes plus auctoritatis in consiliis habeat, moras nectet et, dum maiorem poenam quaerit, praesentem differet. Omni arte requiem furori dabit. Si vehementior erit, aut pudorem illi cui non resistat incutiet aut metum ; si infirmior, sermones inferet vel gratos vel novos et cupiditate cognoscendi avocabit. Medicum aiunt, cum regis filiam curare deberet nec sine ferro posset, dum tumentem mammam leniter fovet, scalpellum spongea tectum induxisse. Repugnasset puella remedio palam admoto, . eadem, quia non expectavit, dolorem tulit. Quaedam non nisi decepta sanantur. Alteri dices: " Vide ne inimicis iracundia tua voluptati sit," alteri : " Vide ne magnitudo animi tui creditumque apud plerosque robur cadat. Indignor me hercules et non invenio dolen
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens proteruius inspuit.tulit hoc leuiter. et sapient̾.
non quidem inquit irascor: sed dubito tam̃ an irasci opor
diam quantum poterat attracta pingui saliua inspuisset lẽ
tulus ille patrum nr̃orum memoria factiosus et impotens: ab¬
stersit faciem. et affirmabo inquit omnibus lentule falli cos
qui te negant os hẽre:
Ontingit iam nobis Nouate bene componere animũ
si aut non sentit iracundiam aut supior est. Uideamꝰ
quomõ alienam iram lemamus. nec enim sani ẽe tantum uo¬
lumus: sed sanare. Primam iram non audebimus orone mul¬
cere. surda est. et amens. Dabimus illi spacium. remedia in
remissionibus prosunt. Nec oculos tumentes temptabimꝰ
iram rigentem mouendo incitaturi. nec cętera uicia dum fer¬
uent initia morborum quies curat. Quantulum inquis ꝓ
dest remedium tuum si sua sponte desinentem iram placat.
Primum ut citius desinat efficit: demn custodit ne recidat. ip̃

Expanded text:
adolescens protervus inspuit, tulit hoc leniter et sapienter: adolescens protervus inspuit, tulit hoc leniter et sapienter: 'Non quidem, inquit, irascor, set dubito tamen an irasci oportdiam, quantutulus ille patrum nostrorum memoria factiosus et impotens, abstersit faciem et : " Adfirmabo," inquit, " omnibus, Lentule, falli eos qui te negant os habere." Contigit iam nobis. Novate, bene componere animum ; aut non sentit iracundiam aut superior est. Videamus quomodo alienam leniamus; nec enim sani esse tantum volumus, sed sanare. Primam iram non audebimus oratione mulcere. Surda est et amens ; dabimus illi spatium. Remedia in remissionibus prosunt. Nec oculos tumentis temptamus vim rigentem movendo incitaturi, nec cetera vitia, dum fervent. Initia morborum quies curat. " Quantulum," inquis, " prodest remedium tuum, si sua sponte desinentem iram placat ! " Primum, ut citius desinat, efficit ; deinde custodit, ne reddat ; ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
fortunatusq est. et bñ hominis iudicat. ac potentis indi¬
cium difficilem ianuam. nescit durissimum ẽẽ hostium
carceris:
Rȩsume animo multa tibi ẽẽ patienda. Num quis
se hyeme algere miratur: num quis in mare nau¬
seare: in uia concimi: Fortis est animus ad quae pparatus
uenit. Minus honorato loco positus uasci cocpisti cõui¬
uaton uocatori et ip̃i qui tibi p̃strebatur. Demens quid
interest quam lecti pręmas: partem honestiorem te aut tur¬
piorem. põt facere puluinum. Non aequis quendam ocu¬
lis uidisti quia de ingenio tuo male locutus est. Recipis
hanc legem. ergo te ennius quo non delectaris odisset et
hortensius simultates tibi indiceret. et Cicero si derideres
carmina eius inimicus eẽt. Uis tu aquo animo pati candi¬
datus suffragia: Contumeliam tibi fecit aliquis. nunquĩ
maiorem ꝗͣ diogeni pho stoico: cui de ira maxime diserenti

Expanded text:
fortunatusque est et beati hominis iudicat ac potentis indifortunatusque est et beati hominis iudicat ac potentis indicium difficilem ianuam. Nescit durissimum esse ostium carceris. Praesume animo multa tibi esse patienda. Numquis se hieme algere miratur ? Numquis in mari nausiare, in via concuti ? Fortis est animus ad quae praeparatus venit. Minus honorato loco positus irasci coepisti convi vocatori, ipsi qui tibi praeferebatur. Demens, quid interest, quam lecti premas partem ? Honestiorem te aut turpiorem potest facere pulvinus ? Non aequis quendam oculis vidisti, quia de ingenio tuo male locutus est. Recipis hanc legem ? Ergo te Ennius, quo non delectaris, odisset, et Hortensius, si orationes eius improbares, simultates tibi indiceret, et Cicero, si derideres carmina eius, inimicus esset. Vis tu aequo animo pati candidatus suffragia ! Contumeliam tibi fecit aliquis. Numquid maiorem quam Diogeni philosopho Stoico, cui de ira cum maxime di
Abbreviated transcription (Latin):
cius loquutus es. noli postea congredi cum imꝑitis. nolut
discere. qui nunꝗͣ didicerunt. illum liberius admoniusti
ꝗͣ debebas. itaq non emendasti: sed offendisti. decęt̾o uid̃¬
ne non tantum an uerum sit. quod dicis: sed an ille cui dici¬
tur ueri patiens sit. Ad mõm bonus gaudet. pessimus quis¬
q correptorem asprime patitur. In conuiuio quorunda
te sales et indolorem tuum iacta uerba tetigerunt. uitare
uulgares conuictus memento. solutior est post uinum li¬
centia: quia ne sobrius quidem pudor est. Iratum uidisti
amicum tuum hostiario causidici alicuius: aut uidistiq
intrantem summouerat: et ip̃e pro illo iratus extremo o
mancipio fuisti. Irasceris ergo cathaenato cani: et hic cũ
multum latrauit. obiecto cibo mansuescit. Recede longius
et ride. nunc iste aliquem se putat. quia custodit litigato¬
ium turba limen obsessum. nunc ille qui intra iacet felix

Expanded text:
nacius locutus es ; noli postea congredi cum imperitis ; nolunt nacius locutus es ; noli postea congredi cum imperitis ; nolunt discere, qui numquam didicerunt. Illum liberius admonuisti quam debebas, itaque non emendasti, sed offendisti. De cetero vide, non tantum an verum sit quod dicis, sed an ille cui dicitur veri patiens sit. Admoneri bonus gaudet, pessimus quisque rectorem asperrime patitur." In convivio quorundam te sales et in dolorem tuum iacta verba tetigerunt. Vitare volgares convictus memento ; solutior est post vinum licentia, quia ne sobriis quidem pudor est. Iratum vidisti amicum tuum ostiario causidici alicuius aut divitis, quod intrantem summoverat, et ipse pro illo iratus extremo mancipio fuisti. Irasceris ergo catenario cani ? Et hic, cum multum latravit, obiecto cibo mansuescit. Recede longius et ride! Nunc iste se aliquem putat, quod custodit litigatorum turba limen obsessum ; nunc ille, qui intra iacet, felix
Abbreviated transcription (Latin):
sextius faciebat ut consumato die: cum se ad nocturnam
quietem recepisset int̾rogaret aut in suum quod hodie o¬
malum tuum sanasti cui uicio obstitisti. qua parte melioͣ
es. Desinet ira et erit moderatior. quia sciet sibi quotidie
ad iudicem ẽe ueniendum. Quid ergo pulchrius hac con¬
suetudine excutiendi totum diem: qualis illi somnus post
recognitionem sui sequitur: ꝗͣ tranquillus.altus ac liber
cum ante laucdatus est animus: cum admonitus et speculatõ
sui. censorq secretus cognoscet de morbus suis. Utor hac o¬
potãte. et quotidie apud me c̃am dico.cum sublatum ẽ cõ¬
spectu lumen est. et conticuit uxor mons iam mei conscientia
totum diem meum scrutor. factaq ac ddicta remetior. ni hil
mihii ip̃e abscondo. nihil transeo. Quare enim quicꝗͣ ex er¬
roribus nr̃is timeam cum possim dicere uide ne istud am¬
plius facias: nunc tibi ignosco. In illa disputatione pug¬

Expanded text:
Sextius, ut consummato die, cum se ad nocturnam Sextius, ut consummato die, cum se ad nocturnam quietem recepisset, interrogaret animum suum : " Quod hodie malum tuum sanasti ? Cui vitio obstitisti ? Qua parte melior es ? " Desinet ira et moderatior erit, quae sciet sibi cotidie ad iudicem esse veniendum. Quicquam ergo pulchrius hac consuetudine excutiendi totum diem ? Qualis ille somnus post recognitionem sui sequitur, quam tranquillus, quam altus ac liber, cum aut laudatus est animus aut admonitus et speculator sui censorque secretus cognovit de moribus suis ! Utor hac potestate et cotidie apud me causam dico. Cum sublatum e conspectu lumen est et conticuit uxor moris iam mei conscia, totum diem meum scrutor factaque ac dicta mea remetior ; nihil mihi ipse abscondo, nihil transeo. Quare enim quicquam ex erroribus meis timeam, cum possim dicere : " Vide ne istud amplius facias, nunc tibi ignosco. In illa disputatione pug
Abbreviated transcription (Latin):
rem serui. et ad tremitum eris aut ianu & impulsum: cum
tam delicatus fueris tonitrua audienda sunt. Qđ de auri¬
bus dictum est. trinsfer ad oculos qui non minus fastidio
laborant si male instituti sunt. macula offendunt᷑ et sor¬
libus et argento parum splendido et stagno non ad solem
plucente. hi nempe oculi qui non ferunt nisi uarium. ac
recenti cura initens marmor: qui mensam nisi crebris di¬
stinctam uenis: qui nolunt domi nisi aurum et p̃ciosa calcae̾
equissimo animo foris. et scabras lutosas q sęmitas spec̾tãt
et maiorem partem occurrentium squalidam. parietes insu¬
larum ex xsos. ruinosos in xquales. Quid ergo aliud est
quod illos in publico non offendat: domi moueat. ꝗ̃ opinio
illic xqua. et patiens domi et morosa et querula.
Mnes sensus plucendi sunt ad firmitatem natura pa¬
tientes sunt. si animus illos desinit corrumpe: qui qti¬
die ad rationem reddendam uocandus est. Fiat hoc quod¬

Expanded text:
rem servi, ad tinnitum aeris aut ianuae impulsum ? Cum rem servi, ad tinnitum aeris aut ianuae impulsum ? Cum tam delicatus fueris, tonitrua audienda sunt. Hoc, quod de auribus dictum est, transfer ad oculos, qui non minus fastidio laborant, si male instituti sunt. Macula offenduntur et sordibus et argento parum splendido et stagno non ad solum perlucente. Hi nempe oculi, qui non ferunt nisi varium ac recenti cura nitens marmor, qui mensam nisi crebris distinctam venis, qui nolunt domi nisi auro pretiosiora calcari, aequissimo animo foris et scabras lutosasque semitas spectant et maiorem partem occurrentium squalidam, parietes insularum exesos, rimosos, inaequales. Quid ergo aliud est, quod illos in publico non offendat, domi moveat, quam opinio illic aequa et patiens, domi morosa et querula ? Omnes sensus perducendi sunt ad firmitatem ; natura patientes sunt, si animus illos desit corrumpere, qui cotidie ad rationem reddendam vocandus est. Faciebat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
onis atq odii causa est idem uelle. Iter angustum trus
transeuntium concitat. diffusa et late patens uia nec po¬
pulos quidem collidit. Ista qua appetitis. quia exigua sũt
nec possunt ad alterum nisi alteri erepta transferri. eadem
affectantib pugnam. et uirgia excitant. Respondisse tibi ĩ
dignaris. libertumq et uxorem et clientem. deinde idem d̾
re .p. libertatem sublatam queris quam domi sustulisti.
Rursus si tacuit interrogatus contumaciam uocas. et loqͣtꝰ
et taceat. et rideat. coram domino inquis: immo coram p̃refa
serui loquantur.ꝙ non eodem loco turba est concionis qͣ
silentium solitudinis In hos hẽs aures ubi non nisi modu¬
lata tantum. et mollia ex dilci tracta compositaq accipi¬
ant. Et risum aucdias oportet et flatum. et blandicias et
lites et prospa. et tristia. et hominum uoces et fremitus a¬
nimalium. latratusq. Quid miser expauescis: et ad clamo¬

Expanded text:
onis atque odi causa est, idem velle. Iter angustum rixas onis atque odi causa est, idem velle. Iter angustum rixas transeuntium concitat, diffusa et late patens via ne populos quidem collidit. Ista quae appetitis, quia exigua sunt nec possunt ad alterum nisi alteri erepta transferri, eadem affectantibus pugnas et iurgia excitant. Respondisse tibi servum indignans libertumque et uxorem et clientem ; deinde idem de re publica libertatem sublatam quereris, quam domi sustulisti. Rursus, si tacuit interrogatus, contumaciam vocas. Et loquatur et taceat et rideat ! " Coram domino ? " inquis. Immo coram patre fservi loquuntur, quod non eodem loco turba contionis est, silentium solitudinis ? In hoc habes aures, ut non modulata tantum et mollia et ex dulci tracta compositaque accipiant ; et risum audias oportet et fletum, et blanditias et lites, et prospera et tristia, et hominum voces et fremitus animalium latratusque. Quid miser expavescis ad clamo
Abbreviated transcription (Latin):
ras. si in medium proucias quidquid thesauri tegunt. a¬
uaricia iterum sub terras referente: quæ male egesserat. oẽ
istam congeriem non putem quae frontem uiri boni cõtra¬
hat. quanto risu ꝓsequenda sunt. qua nobis lachrymas
educunt.
eqp Edo minc persequere catera cibos. potiones. horum
causa paratam ambitionem immundicias et uerba
contumelias et motus corporum parum honorificos. et i¬
suspiciones. et contumacia iumenta. et pigra mancipia
interpretationes malignas uocis alien& quihus esficitur
mihi leui a surt ꝑꝑ quae non leuiter excandescimus: qua¬
lia qua pueros in irxam et uirgium concitant. ni hil ex
lus qua tam triste agimus serum est. nihil magnum. In¬
de iniqua uobis ira. et insania est.q exigua magna ȩstima¬
tis. auferre hic miln hȩreditatem uoluit. hic me diu spem
supremam captatus. tunc criminatus est. hic scortum me¬
um concupiuit. Qđ uinculum amoris ẽẽ debebat sediti¬

Expanded text:
ras, si in medium proicias quidquid thensauri tegunt, aras, si in medium proicias quidquid thensauri tegunt, avaritia iterum sub terras referente, quae male egesserat, omnem istam congeriem non putem dignam quae frontem viri boni contrahat. Quanto risu prosequenda sunt quae nobis lacrimas educunt! Cedo nunc, persequere cetera, cibos, potiones horumque causa paratas in ambitionem munditias, verba contumeliosa, motus corporum parum honorificos, contumacia iumenta et pigra mancipiainterpretationes malignas vocis alienae, quibus efficiturmihi, levia sunt propter quae non leviter excandescimus, qualia quae pueros in rixam et iurgium concitant. Nihil ex is, quae tam tristes agimus, senum est, nihil magnum. Inde, inquam, vobis ira et insania est, quod exigua magno aestimatis. Auferre hic mihi hereditatem voluit; hic me diu in spem supremam captatis criminatus est; hic scortum meum concupivit. Quod vinculum amoris esse debebat, sediti
Abbreviated transcription (Latin):
est sanguine nr̃o delibuta. ꝑꝑ hanc uxorum. maritorumq
noctes strepunt litibus. et tribunalia magrãtuum p̃mit tũ¬
ba. Reges sauiunt rapiuntq et ciuitates longo saculoꝵ
labore constructas euertunt: ut aurum et argentum in cinẽ
urbium scrutentur. Licet intueri phiscos in angulo iacentes
hi sunt ꝑꝑ quos oculi clamore exprimantur. fremitu iudi¬
ciorum basilicȩ resonant.euocati ex longinquis regionibus
uidices sedent iudicaturi utrius iustiorꝰ auaricia sit. Quid
si non ꝑꝑ fiscum quidem sed pugnum eris: aut imputatũ
a seruo denarium senex sine haerede moriturus stomacoi
dirumpitur. Quid si ꝑꝑ usuram aut millesimam ualitu di¬
narius foenerator distortis pedibus et manib ad compa¬
randum non relictis clamat. ac per uadimonia asses suos
in ip̃is morbi accessionib uendicat. Si totam mihi ex õib
metallis quae cum maxime deprimimus. peruniam profe¬

Expanded text:
est sanguine nostro delibuta ; propter hanc uxorum maritorumque est sanguine nostro delibuta ; propter hanc uxorum maritorumque noctes strepunt litibus et tribunalia magistratuum premit turba, reges saeviunt rapiuntque et civitates longo saeculorum labore constructas evertunt, ut aurum argentumque in cinere urbium scrutentur. Libet intueri fiscos in angulo iacentis. Hi sunt propter quos oculi clamore exprimantur, fremitu iudiciorum basilicae resonent, evocati ex longinquis regionibus iudices sedeant iudicaturi, utrius iustior avaritia sit. Quid si ne propter fiscum quidem, sed pugnum aeris aut imputatum a servo denarium senex sine herede moriturus stomacho dirumpitur ? Quid si propter usuram vel milensimam valetudinarius faenerator distortis pedibus et manibus ad computandum non relictis clamat ac per vadimonia asses suos in ipsis morbi accessionibus vindicat ? Si totam mihi ex omnibus metallis, quae cum maxime deprimimus, pecuniam profe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperamus uerberare statim: crura protinus frangere. non pe¬
ribit pot̃as ista: sed differetur. sine id tempus ueniat. quoi¬
psi ubeamus. nunc ex impio ire loquimur. cum illa abieĩt
tunc uidebimus quanto ista lis astimanda sit. In hoc enim
p̃cipue fallimur. ad ferrum uenimus ad capitalia supplicia
et uinculis. carcere. fame uindicamus.rem castigandam
flagris leuioribus. Quomõ inquis nos iubes intueri quẽ
omnia per quae laedi uideamur. exigua. misera. et pucri¬
lia sint. Ego uero nihil magis suaserim ꝗͣ sumere ingentẽ
animum. et haec ꝑꝑ quae litigamus discurrimus. hanelamꝰ
uidere q̃ humilia et abiecta sunt: nulli qui altum quiddã
aut magnisicum cogitat despicienda
lrea pecuniam plurimum uociferationis est. haec fora
defatigat. patres. liberosq in illa commintit. uenena
miscet. gladios tam percussoribus q̃ legionibus tradit. ħ

Expanded text:
properamus verberare statim, crura protinus frangere ? Non peproperamus verberare statim, crura protinus frangere ? Non peribit potestas ista, si differetur. Sine id tempus veniat, quo ipsi iubeamus ; nunc ex imperio irae loquemur ; cum illa abierit, tunc videbimus, quanto ista lis aestumanda sit. In hoc enim praecipue fallimur ; ad ferrum venimus, ad capitalia supplicia, et vinculis, carcere, fame vindicamus rem castigandam flagris levioribus. " Quomodo," inquis, " nos iubes intueri, quam omnia, per quae laedi videamur, exigua, misera, puerilia sint ? " Ego vero nihil magis suaserim quam sumere ingentem animum et haec, propter quae litigamus, discurrimus, anhelamus, videre quam humilia et abiecta sint, nulli qui altum quiddam aut magnificum cogitat respicienda. Circa pecuniam plurimum vociferationis est. Haec fora defetigat, patres liberosque committit, venena miscet, gladios tam percussoribus quam legionibus tradit ; haec
Abbreviated transcription (Latin):
est. ut ꝙͣ uis multum accepint. iniuriae loco sit plus accipe
potuisse. Dedit mihi p̃turam: sed consulatum sꝑaueram.
Dedit duodecim fasces: sed non fecit ordinarium consulem:
a me numerari uoluit annum: sed deest mihi ad sacerdoti¬
um. Coaptatus in collegium sum: sed cur in unum consũa¬
uit dignitatem meam: s pr̃imonio nihil contulit. sed dedit
mihi qđ debebat alicui dare. de suo nihil protulit. Age po¬
tius grãs pro his quae accepisti. reliqua expecta. et nondum
plaenum te ẽẽ gaude. Inter uoluptates est superẽe quod spe¬
res. omnes uicuti. primum ẽẽ te in animo amici tui laetare.
multi te uincunt. considera quanto antecedas plures. ꝗͣ se
Data magno xstimas. accepta paruo. aliud in alio nos deter¬
reat. quibusdam timeamus irasci. quibusdam uereamur.
quibusdam fastidiamus. Magnam rem sine dubio feceri¬
mus. si seruulum infelicem in ergastulo miserimus. quid

Expanded text:
est, ut, quamvis multum acceperint, iniuriae loco sit plus accipere est, ut, quamvis multum acceperint, iniuriae loco sit plus accipere potuisse. " Dedit mihi praeturam, sed consulatum speraveram ; dedit duodecim fasces, sed non fecit ordinarium consulem ; a me numerari voluit annum, sed deest mihi ad sacerdotium ; cooptatus in collegium sum, sed cur in unum ? Consummavit dignitatem meam, sed patrimonio nihil contulit; ea dedit mihi, quae debebat alicui dare, de suo nihil protulit." Age potius gratias pro his, quae accepisti; reliqua expecta et nondum plenum esse te gaude ; inter voluptates est superesse quod speres. Omnes vicisti, primum esse te in animo amici tui laetare ; multi te vincunt, considera, quanto antecedas plures quam sedata magno aestumas, accepta parvo. Aliud in alio nos deterreat. Quibusdam timeamus irasci, quibusdam vereamur, quibusdam fastidiamus. Magnam rem sine dubio fecerimus, si servulum infelicem in ergastulum miserimus ! Quid
Abbreviated transcription (Latin):
amici confecerunt qͣ inimici. quorum non expleuerat spes
in explebiles. Uoluit quidem ille. neq enim quisꝗͣ liberaliꝰ
uictoria usus est. ex qua nihil sibi uendicauit nisi dispensã¬
di pot̾atem. S quem ad mõm sufficere tam improbis deside¬
rus posset: cum tantum om̃s concupiscerent: quantum po
terat dare unus: Uidit itaq strictis cirea sellam suam gla¬
diis commilitones suos.cymbrum tulium acerrimum pa¬
uloante suaꝵ partium defensorem. aliosq: post pompe¬
ium. demum post pompeianos. Haec res sua in reges ãmat
conuertit: foedissimosq eo compulit: ut de morte eorumi
cogitarent. pro quibus et ante quos mori uotum huerant:
Ulli ad alia inspicienti sua placent. inde diis quoq¬
irascinur: ꝙ aliquis nos antecedat. obliti quantum hoũu
retro sit. et paucis inuidentem quantum sequatur a tergo
uigentis inuidiae. Tanta tamen importunitas hominum

Expanded text:
amici confecerunt quam inimici, quorum non expleverat spes amici confecerunt quam inimici, quorum non expleverat spes inexplebiles. Voluit quidem ille—neque enim quisquam liberalius victoria usus est, ex qua nihil sibi vindicavit nisi dispensandi potestatem, — sed quemadmodum sufficere tam improbis desideriis posset, cum tantum omnes concupiscerent, quantum unus poterat ? Vidit itaque strictis circa sellam suam gladiis commilitones suos, Cimbrum Tillium, acerrimum paulo ante partium defensorem, aliosque post Pompeium demum Pompeianos. Haec res sua in reges arma convertit fidissimosque eo compulit, ut de morte eorum cogitarent, pro quibus et ante quos mori votum habuerant. Nulli ad aliena respicienti sua placent. Inde diis quoqquod aliquis nos antecedat, obliti quantum hominum retro sit, et paucis invidentem quantum sequatur a tergo ingentis invidiae. Tanta tamen importunitas hominum
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter irasci. Quanto melius est initia ip̃a ꝓspicere ꝗͣ le¬
uia sint. ꝙͣ innoxia.
Uod accidere uides animalibus mutis idem in hoĩe
dep̃hendes. friuolib turbamur et manibus. Tauꝵ
color rubicundus excitat. Ad umbram aspis exurgit.Ur¬
sos. leonesq mapa proritat. omnia quae natura sera ac ra¬
bida sunt consternantur ad ima. Idem inquietis et stolidis
ingenus euenit. rerum suspicione feriuntur. adeo quidem
ut interdum iniurias uoeent modica bñficia illi in quib
freque ntissima certe ac acerbissima iracundi a materia est
Carissimis enim irascimur q minora nobis p̃stiterint ꝗͣi
mente accepimus. ꝗͣ qua alii tulerint: cum utriusq rei pa¬
ratum remedium sit: magis alteri indulxit. nr̃a nos com¬
paratione delectent. Nunꝗ̃ erit felix. quem torquebit fe¬
pars maxime metuenda est. hinc ꝑniciosissima irae nascũ¬
tur: et sanctissima quaeq inuasurae. Diuum iulium płes

Expanded text:
graviter irasci. Quanto melius est initia ipsa perspicere quam legraviter irasci. Quanto melius est initia ipsa perspicere quam levia sint, quam innoxia! Quod accidere vides animalibus mutis, idem in homine deprendes ; frivolis turbamur et inanibus. Taurum color rubicundus excitat, ad umbram aspis exsurgit, ursos leonesque mappa proritat ; omnia, quae natura fera ac rabida sunt, consternantur ad vana. Idem inquietis et stolidis ingeniis evenit. Rerum suspicione feriuntur, adeo quidem, ut interdum iniurias vocent modica beneficia, in quibus frequentissima, certe acerbissima iracundiae materia est. Carissimis enim irascimur, quod minora nobis praestiterint quam mente conceperimus quamque alii tulerint, cum utriusque rei paratum remedium sit. Magis alteri indulsit ; nostra nos sine comparatione delectent. Numquam erit felix, quem torquebit fepars maxime metuenda est, hinc perniciosissimae irae nascuntur et sanctissima quaeque invasurae. Divum Iulium plures
Abbreviated transcription (Latin):
militem contingere optat. tupe est odisse. quem laudas.
Quanto uero turpius ob id aliquem odisse: ꝑꝑ quod miseri¬
cordia dignus est: Si captiuus in seruitutem subito dep̃¬
hensus reliquias libertatis tenet: nec ad sordida. ac labori¬
osa ministeria agilis occurrit: si ex ocio piger equum uehi¬
culumq domini cursu non exequat.si inter quotidian as¬
uigilias fessum somnus opp̃ssit: si rusticum Laborem recu¬
satꝰ: aut non fortiter abiit a seruitute urbana et feriata i¬
translatus ad durum opus. Distinguamus utrum aliqs
non possit. aut nolit. multos absosu̾emus si coepimus añ¬
uidicare qͣ irasci. Nunc autem primum impetum sequi¬
mur. deinde quamuis uana nos concitauerint ꝑseuera¬
mus. ne uideamur coepisse sine causa. et quod imquissi¬
mum est ꝑtinaciores nos facit iniquatas ure. retinemus e¬
nim illam et augemus: quasi argum̃tum sit iuste irascentis

Expanded text:
militem contingere optat. Turpe est odisse quem laudes ; militem contingere optat. Turpe est odisse quem laudes ; quanto vero turpius ob id aliquem odisse, propter quod misericordia dignus est. Si captivus in servitutem subito depressus reliquias libertatis tenet nec ad sordida ac laboriosa ministeria agilis occurrit, si ex otio piger equum vehiculumque domini cursu non exaequat, si inter cottidiana pervigilia fessum somnus oppressit, si rusticum laborem recusat aut non fortiter obiit a servitute urbana et feriata translatus ad durum opus, distinguamus, utrum aliquis non possit an nolit. Multos absolvemus, si coeperimus antudicare quam irasci. Nunc autem primum impetum sequimur, deinde, quamvis vana nos concitaverint, perseveramus, ne videamur coepisse sine causa, et, quod iniquissimum est, pertinaciores nos facit iniquitas irae ; retinemus enim illam et augemus, quasi argumentum sit iuste irascentis
Abbreviated transcription (Latin):
patientiae est nacta materiam. Adice nuncꝙ nihil tam ĩ¬
betille natum est ut sine elidentis piculo peat. Imbecilles
ualentissimis. alias dolor. alias casus exaquat. Quid ꝙ plae
Multum autem interest utrum aliquis uoluntati mex ob¬
stet: an desit: eripiat: an non det. Atqui in aquo ponimus
utrum aliquis auferat. an neget: utrum spem nram p̃cidat:
an differat: utrum contra nos faciat an pro se amore alteriꝰ
an odio nr̃i:
Uidam uero non tantum uistas cãs standi contra nos
sed etiam honestas hñt: alius patrem tuetur. alius frẽ
alius patruum. alius amicum. His tamen non ignoscimus
id ficientibus: quod non nisi facerent improbaremus:ĩmo
quod est incredibile: saepe de facto bene existimamus. de fa¬
ciente male. At me hereule uir magnus ac iustus fortissi¬
mum quenq ex hostibus suis et pro libertate ac salute
patri&: ptinacissimum suspicit. et talem sibi ciuem. talem

Expanded text:
patientem est nancta materiam. Adice nunc quod nihil tam impatientem est nancta materiam. Adice nunc quod nihil tam imbecille natum est, ut sine elidentis periculo pereat; imbecillos valentissimis alias dolor, alias casus exaequat. Quid, quod Multum autem interest, utrum aliquis voluntati meae obstet an desit, eripiat an non det. Atqui in aequo ponimus, utrum aliquis auferat an neget, utrum spem nostram praecidat an differat, utrum contra nos faciat an pro se, amore alterius an odio nostri. Quidam vero non tantum iustas causas standi contra nos, sed etiam honestas habent. Alius patrem tuetur, alius fratrem, alius patriam, alius amicum ; his tamen non ignoscimus id facientibus, quod nisi facerent improbaremus, immo, quod est incredibile, saepe de facto bene existimamus, de faciente male. At me hercules vir magnus ac iustus fortissimum quemque ex hostibus suis et pro libertate ac salute patriae pertinacissimum suspicit et talem sibi civem, talem
Abbreviated transcription (Latin):
inde illi seruis. deinde libertis. parentibus. deinde liberis
notis. deinde ignotis: ubiq enim causae suꝑsunt nisi de¬
p̃cator animus accesserit. hinc te illo furor rapiet: illinc
alio. et nouis subinde irritamentis orientibus continua¬
bitur rabies. Age infelix. et quando amabis: O ꝗͣ bo¬
num tempus in re mala pdis. quanto nunc satius erat ãĩ¬
cos parare: et inimicos mitigare. rem.p. administrare in¬
sferre in res domesticas opam. ꝗ̃ currum spicere. quid ali¬
cui facere possis mali: quo aut dignitati eius. aut patrimo¬
mo: aut corpori uulnus infligas cum id tibi contingere siẽ
certamine: ac piculo non ponit. etiam si cum inferiore in¬
curses: uictum l accipias: et ad arbitrium tuum. omni
patientiae expositum. saepe nimia uis cȩdentis aut articulũ
loco mouit:aut neruum in us quos fraegerat dentib sixit
Multos iracunodia mancos:multos debiles fecit: etiam ubi

Expanded text:
inde illi; servis, deinde libertis ; parentibus, deinde liberis inde illi; servis, deinde libertis ; parentibus, deinde liberis ; notis, deinde ignotis; ubique enim causae supersunt, nisi deprecator animus accessit. Hinc te illo furor rapiet, illinc alio, et novis subinde irritamentis orientibus continuabitur rabies. Age, infelix, ecquando amabis ? O quam bonum tempus in re mala perdis ! Quanto nunc erat satius amicos parare, inimicos mitigare, rem publicam administrare, transferre in res domesticas operam, quam circumspicere, quid alicui facere possis mali, quod aut dignitati eius aut patrimonio aut corpori vulnus infligas, cum id tibi contingere sine certamine ac periculo non possit, etiam si cum inferiore concurses ! Vinctum licet accipias et ad arbitrium tuum omni patientiae expositum ; saepe nimia vis caedentis aut articulum loco movit aut nervum in his quos fregerat dentibus fixit. Multos iracundia mancos, multos debiles fecit, etiam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis consilio caret. Quid enim refert an alia mutis dissi¬
milia hẽat. si in hoc quod in omni peccato muta defendit si¬
milem hẽt calliginem mentis: peccauit. hoc enim primu.
hoc enim extremum est. quod illi credas etiam si dixerit ite¬
rum non faciam. et iste peccabit. et in istum alius. et tota ui¬
ta inter errores uolutabitur. mansuete mansueta tractanda
sunt:
Uod in luctu dici solet efficacissime et in ira dicetur. utrũ
aliquando desines: an nunꝙͣ. Si aliquando quanto
sitius est iram relinquere: ꝗͣ ab ira relinqui: an semper hac
cogitatio durabit: Uide ꝗͣ impacatam tibi denuncies uitã
Qualis erit enim uita semper timentis: Aduce nune q be
ne te ip̃e succendis et subinde causas quibus stimulis reuo¬
cabis: sua sponte ira discedet. et uires illi dies subtrahet.
quanto satius est a te illam uinci: ꝗͣ a se: hinc irasceris de¬

Expanded text:
quisquis consilio caret ; quid enim refert an alia mutis dissiquisquis consilio caret ; quid enim refert an alia mutis dissimilia habeat, si hoc, quod in omni peccato muta defendit, simile habet, caliginem mentis ? Peccavit ; hoc enim primum ? Hoc enim extremum ? Non est quod illi credas, etiam si dixerit: " Iterum non faciam." Et iste peccabit et in istum alius et tota vita inter errores volutabitur. Mansuete immansueta tractanda sunt. Quod in luctu dici solet efficacissime, et in ira dicetur : utrum aliquando desines an numquam ? Si aliquando, quanto satius est iram relinquere quam ab ira relinqui ! An semper haec concitatio permanebit ? Vides quam impacatam tibi denunties vitam ? Qualis enim erit semper tumentis ? Adice nunc quod, cum bene te ipse succendens et subinde causas, quibus stimuleris renovaveris, sua sponte ira discedet et vires illi dies subtrahet. Quanto satius est a te illam vinci quam a se ! Huic irasceris, de