comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ego uideo quãtuor uiros solutor deambulanter in me¬
dio ignis & corruptio nulla est in eis & aspectur quar¬
ti similisẽ filiodĩ : Oalienigena unde tibi hoc quir
tibi ad nuntiauit filium die quȩ lex quis proph&a
ad nunti auit filium dĩ Nondum quidem mundo nas¬
citur & similitudo nascentir ate cognoscitur ⁊ nde
tibi hoc quirtibi istud ad nuntiabit. uinquia sicte
deuinus ignir intur in luminauit: ut cum illic
apudte captiui tene rentur. inimici iudȩi sic dice¬
res testi monium filiodĩ : stdquia in oreduorum.
ueltrium testium stat omne uerbum: Sicut ipsedns
uram̃ con¬
tumatiam confutans. In lege
inquid urã scriptumest: Quod duorum hominum
testi moniumuerum rt &iam exgentibur
tertius testis introducatur: ut testi monium uerita¬
tis ex omni parte robor&ur: Quid sibilla uaticinando
&iam dexpõ⁊ elamauerit in medium proferamur
ut ex uno laptoe utrorumq fantes ꝑcurtiantur. Iud ꝓtum

Expanded text:
ego video quatuor viros solutos deambulantes in meego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
re quod alterius gentis uel nationis homines xpõ
deberent testimonium ꝑ hibere : sedsihoc dicitis res¬
pondit quidem illeuobis nonsum missus nisiado¬
uer que perierunt domus usrł: sed sicut uos in acti¬
bus apostolorũ increpat paulus uobir primũ opor
illud. nec uos dignos uitȩ ȩterne iudicastis: &cein¬
quit conuertimur norad genter: Demonstre mus
& iam nos exgentibus testimonium xpõfusse pro¬
latum ꝗm̃ueritar nontacuit clamando &iam per
linguas in imicorum suorum: Nonne quando ille
po&a facundis simus intersua carmina iam noua
proge nies coelo dimit titur alto dicebat xpõ testimo¬
niũ ꝑhibebat indubiũ hocueniat nis alios exgent¬
bus idoneus testes plusaq dicentes in medium
introducam illum regem quiuram̃ superbiam capti¬
quo tres uiros iustos iniuste miserir dio dio quid tibi
fuerit reuelatum: Nonne inquit tres uiros misimȩ
infornace ligatos &aiunt ei: uererex: ecce inquit

Expanded text:
re quod alterius gentis vel nationis homines Christo re quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum increpat Paulus, Vobis, inquit, prillud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captiquo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
bus contra dicis: & he ate dicta sunt antequam xpm̃ ui¬
deres: qui cum adte ipreuenit excelsur humilir inpͥen¬
dȩ dispenrationir suȩ gratiam ut ate bapti ⁊aretur qui
nullum habebat omnino peccatum : Quid responderir
quem cog noueris quale testimoniũ protuleris. audi¬
ant inimici : qui audire nolunt: &ce inquid agnurdĩ
ece qui tollit p&cata mundi & adiecit: tuad me uenir
bapti z ari. Ego ate debeo bapti ⁊ ari Agnouit seruur
dnm̃. agnouit uinculis originalis pecati obligatus.
ab omni nexu pacati liberum Agno uit preco uidicem : agno¬
uit creatura creatorem: Agnouit paranim phus sponsum.
nam & ha& uoxio hannisẽ qui hab& sponsam sponsis est
A micus autem sponsi stat & audit eum & gaudio gaud&
propter uocem sponsi: Suf ficiunt uobis ista õuidei
sifficiunt uobis tantitestis testimonia exloge urã ex
gent e urã. Anad huc inpudentia nimia audebitis dice¬

Expanded text:
bus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum vibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale testimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dice
Abbreviated transcription (Latin):
parare uias eius: ipsiq matri & uirgini elirab&h: ait:
Vnde mihi hoc ut ueniat mater dnĩ mei adme  &ceenim
ut facta est uox salutationis tue in auris meis. exul tauit
ingaudio infans inutero meo: Intellegens enim iohannes
matrem dnĩ  suiuenisse ad suam matrem. inter ipsas angustias
uteri ad huc positus motu raluta uit: quem uoce non pote¬
rat. qui postea ipse iohannes p̃cursor & amicus humilis
& fidelissimus seruur testis idoneur effactur. tanto ma
ior in natir mulierum : quanto existimabatur esse qd
non erat. Xpm̃ enim eum erse iude credebant. sed ille ñ
se esserclamabat dicens Quemme suspicamini esre
non sum ego. sedece uenit postme : cuius pedibus non sũ
dignur soluere corrigiam calciamenti eiur: õ fidelis testis
&amice ueri sponsq quanto tehumiliauir ses si ad corri¬
giam calciamenti eius soluendam dignum teerse dixis¬
ses : seddum hoc nonte dignum dicis. iudaeis falsis testi¬

Expanded text:
parare vias ejus . Ipsique matri et virparare vias ejus . Ipsique matri et virni mei ad me? Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanttur esse quod non erat. Christum enim eum Judaei esse credebant, sed ille se non esse clamabat, dicens: Quem me esse suspicamini, non sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te non dicis dignum, Judaeis falsis testi
Abbreviated transcription (Latin):
me tempus quam copia deserit: uerum tamen senem
illum exgate uestra natum sed inerrore uro ñrelictum
Simeon scmĩ inmedio introducam. quimeruit teneri dare¬
pitus in hac luce: quourq uider& ueram lucem: quem quidom
iama&as conpellebat irae. sedex spec tabat suscipere quem
tulit in fantem in manibus suis: Ille qui demx pm̃ ferebat.
sed x pr̃ senem regebat: Regebat. quipor tabatur neillo
ante promirsum a corpore soluer&ur : Qquid tamen dixert
quemta men confessus fuerit ad ueritate inimici nomꝓpĩ¬
seduri : Bene dicens dm̃ exda mauit sen& ille & dixit : Nuun
dimittis dnẽ seruũ tuum inpace secundum uerbum.
tuum: Quia uiderunt oculimei salutare tuum: Illi&ia
parenter iohannis ⁊ acharias & elirab&h iuuenes ste¬
riles inseneta focundi dicant. &iam ipsi testimo nium
nutriant. Aiunt enim suo paruulo nato : Tupuer pro phe¬
tȩ altissimi uocaberis prȩibis enim ante faciem dñi

Expanded text:
me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex gente vestra natum, sed in errore vestro non relictum, Simeonem sanctum introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem tulit infantem in manibus suis. Ille quidem Christum ferebat, sed Christus senem regebat. Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuerit, advertite inimici, nodixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam ipsi testimonium dnutriant. Aiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
risqui quo urq: descendisti : expauescere mefecirti : uer¬
bum ꝑ quod facta sunt omnia : in prȩsepe iacuist: Agno¬
uit bospos sersorem suum. & asinur prȩsepe dnĩ sui:
In medio duorum animalium agnorceris: quidẽ in me¬
dio duum animalium cognoscerir nisi acit in medio
duorum testam̃toꝵ .: Aut in medio duorum latronũ.
Aut in medio morsi & heliȩ : Cumeo in monte sermo ci¬
nantium: ambulauit inquit uerbum. & exiuit in campis
uerbum caro factũẽ & habitauit in nobis: hoc & hiere mi¬
arait. Post hax interris uisurẽ & cum hominibus conuer¬
satus ẽ. Ecce quam ad modum sibi conueniunt testes ue¬
ritatis : eccequem ad modum conuincunt filios falsitatirs:
suf ficiunt uobis ista õ iudȩiꝰ alios introducimus tester
ut illi testimonium perhibeant. cui perdita mente in¬
sultanter dicebatis : tud&e ipso testimonium ꝑhibes¬
test moniũ tuũ nonẽ uerum: Quod siuelim e lege & e
proph&is oma quȩ dexpõ dicta sunt collegere : facilius

Expanded text:
ris, qui quousque descendisti; expavescere me fecisti, quia Verbum per quod facta sunt omnia, in praesepio jacuisti. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veritatis, ecce quemadmodum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestrut illi testimonium perhibeant cui perdita mente insultantes dicebatis: Tu testimonium detimonium tuum non est verum . Quod si velim ex lege et prophetis omnia quae de Christo dicta sunt colligere, facilius
Abbreviated transcription (Latin):
Oport& enim corruptibile hoc induere in corruptio¬
nẽ & mortale hoc induere inmor talitatem: Hoc ẽ quõ supra
dixit . & mortui resur gent in corrupti. Idẽ ut iam in mors¬
tales sint . Non tam̃ in passibiles: hienĩ quos dicit poenas
patientur proqualitatib delictorum suorũ. Ita ut excant
inde ex soluto debito: impi autem a& na poenatorquebuntꝰ
A it enim qui ñ crediderit ulamiudicatus est: Vnde &esaias
proph&a ait. Ignis eorũ non &tinguitur & uermes eorum
non mori&ur. in aduentu tamen dnĩ & sci resurgentia
& qui uiui fuerint inuenti obuiam rapientur ad nõ in
aere . Mortem quasi soporem passi. in ipso en imrap¬
tu & mortem &re sur rectionem habebunt. Sicũt¬
dicit ad thes solonicenser. Temporẽ enim ante xpĩ¬
autꝰ pos tate erunt aut scĩ aut in latibulis. aut in poe¬
na posit ceteri genteles quos dns̃ ihs̃ cum duce ipso¬
rum antixpẽ in aduentu suo inter fici& spũ oris sui
idest iussu eius ignis exur& ꝑ angelas uirtutis eius. Cum

Expanded text:
ruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem. Supra dixit, et mortui resurgent incorrupti, id est, immortales erunt, non tamen impassibiles; hi enim, quos dicit, poenas patientur pro qualitatibus delictorum suorum, ita ut exeant inde soluto debito: impii autem aeterna poena torquentur; ait enim: Qui non credit, jam judicatus est . Unde et Esaias propheta ait: Ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur . In adventu tamen Domini et sancti resurgent, et qui vivi fuerint inventi, obviam rapientur Domino in aera, mortem quasi soporem passuri; in ipso enim raptu et mortem et resurrectionem habebunt, sicut ad Thessalonicenses aut apostatae erunt, aut rei, aut in latibulis, aut in poena positi caeteri gentiles, quos Dominus Jesus cum duce ipsorum Antichristo in adventu suo interficiet spiritu oris sui , id est, jussu ejus igni exurentur per angelos virtutis ejus. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. depopulo suo: proph&am aut̃ dictum xpm̃. Ipsum
audi in euangelio xpm̃: non est inquit proph&a sine ho¬
nore nisi in patria sua ⁊ accedat aut̃ dauid ser̃ testis fidelis
&cuius semine processit ipse cuilex & proph&ȩ testi¬
monium : dicunt : dicat &ipse dexpõ: Ad orabunt inquit
eum omr regerterrȩ : oms̃ genter serui ent illi : Cui ser¬
bellum pedum tuorum : & ex pressius atq: nominatim:
Quare inquit tumultu atȩ sunt gentes & populi medi¬
tati sunt inania : Adsti terunt regesterrȩ & principer
conuenerunt in unũ Aduersur dniñ & ad uersur xpm̃ eius :

Expanded text:
tur de populo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum tur de populo suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui sercos tuos scabellum pedum tuorum . Expressius atque nominatim: Quare, inquit, tumultuatae sunt gentes, et populi meditati sunt inania? Astiterunt reges terrae, et principes convenerun
Abbreviated transcription (Latin):
seẽ enim & lapirille abscisur demonte sine manibus con¬
cidentium id est xpr̃ natus de uirgine : sine manibus
conpletentium : qui tantum creuit ut mons magnur fi¬
er& & impler& uniuerram faciem terre: de quo monte
dicit proph&a uenite astendamus in montem dnĩ & de
monter incaseatos: Nontem inquo placuit dõ habitare in
ipso cum enim i prednr̃ xpr̃ discipulos suor in terroga¬
r& quem eum dicerent esse hominer filium hominir:
rerponderunt Alii heliam alii hiere miã uit unum
ex pro ph&is &ille : ut quid suspicamini montes in caseator
conter inquo placuit do habitare ineo : Hunc cognouit pe¬
in montem : testimoniũ dix̃ ueritati : & dilectus ẽ aueritate
Suꝑ petram fundatus est p&rus : ut mortem susciper&
illum amando quemter negauerat timendo: dic& tu
mor ser legis dator dux populi isrł. testimonium x põ
pro ph&am uobis excitabit᷑ de fratribus uris̃ : omnis
anima quȩ non audi erit. pro ph&am illum: ex terminabi¬

Expanded text:
se est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnus fieret, et impleret universam faciem terrae. De quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de montes coagulatos: montem in quo placuit Deo habitare innus Christus discipulos suos interrogaret quem dicerent homines esse Filium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo habitare in eo? Hunc cognovit Pein montem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris. Omnis anima quae non audierit prophetam illum, exterminabi
Abbreviated transcription (Latin):
ro scõrum in tanta gloriam : resurrectione mutabitur ut in
occursum dnĩ surpenra nubibus &aere uecta rapiatur
Cum ipse a postolus exponens quantũ conferat dr̃ his qui
diligunt eũ. dicit qui& trans formauit corpus humi lita¬
tirnraẽ conforme corporis filii caritatis suȩ: nihil ergo
absurdume : siscõrũ corpora dicantur nubibus inaeresus¬
tolli cumad forma corporis xp̃i quod in dexteradĩ sed&
teris sui loci ł meriti ad dit &dicit quia quos extauit nos cum
xpõ simul que focit sedere incalestibus. uinde cum haccho
difficile ui debitur eorqui fulgorem solis habituros
ac siderum & firma menti huius splendore decorandos:
in celis ł confir mandi dicuntur ad gloria corporis xp̃i:
ad quam gloriam saluatoris ore promis sam. Respi¬
tiens scr a posto lusdix̃. Quia seminatur corpur animalo¬
surget corpur spĩritale. Sienim uerum ẽ sicut certe ue¬

Expanded text:
ro sanctorum in tantam gloriam ex resurrectione mutabitur, ut in ro sanctorum in tantam gloriam ex resurrectione mutabitur, ut in occursum Dei suspensa nubibus, et in aere vecta rapiatur, cum ipse Apostolus, exponens quantum conferat Deus his, qui diligunt eum, dicat: Quia transmutabit corpus humilitatis nostrae conforme fieri corpori claritatis suae . Nihil ergo absurdum est, si sanctorum corpora dicantur nubibus in aera sustolli, cum ad formam corporis Christi, quod in dextera Dei sedet, teris sui loci vel meriti addit, et dicit. Quia consuscitabit nos cum Christo, simulque faciet sedere in caelestibus . Unde cum haec et difficile videbitur, eos fulgorem solis habituros, ac siderum, ac firmamenti hujus splendore decorandos, in coelis, vel conformandi dicuntur ad gloriam corporis Christi, ad quam gloriam Salvatoris ore promissam, respiciens sanctus Apostolus dicit: Quia seminatur corpus animalsurget corpus spirituale. Si enim verum est, sicut certe ve
Abbreviated transcription (Latin):
ni resurrectionem futurã huius inquam quȩ tribulati¬
onum & temptationum crucia menta nunc sustin&.
sed & postolus cumdicit : o port& enim corruptibile hoc
in duere in corruptionem & mortale hoc induere
in mor talitatem : tamquam corpur suum quod ad mo¬
do contingentes &digito palpantis ẽ uos hoc ergo quod
nunc corruptibile corpusẽ resur rectionis gratia incor¬
ruptibile erit : & hoc quod nunc mortale ẽ: inmortali¬
tatis uirtutibus indu&ur : & sicut xpr̃ resurgens am̃or¬
tuir ultra tantiam non moritur neque mors eiultra
corruptionẽ sentiunt ultra n& mor tem: non natu¬
racarnis ab ieta. sed conditione ei equali tate mutata
Erit ergo corpus qd̃ resurgit amortuis incorruptibi¬
le & in mortale : Non solum iustorum sed&ia pacatorũ
Iustorum quidem ut semꝑ possit ꝑmanere cumxpõ
p&ccatorum uero ut absq internitione sui debitas sol¬
Quia apostolus dicit. Deinde nos qui uiuimus qui re¬
liqui sumus simul cum illis rapiemur in mibibus oliuia

Expanded text:
nis resurrectionem futuram, hujus, inquam, quae tribulationum et tentationum cruciamenta nunc sustinet? Sed et Apostolus cum dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem : nunquid non corpus suum, quodammodo contingentis et digito palpantis est vox? Hoc ergo quod nunc corruptibile corpus est, resurrectionis gratia incorruptibile erit: et hoc quod nunc mortale est, immortalitatis virtutibus induetur. Ut sicut Christus resurgens a mortuis, ultra jam non moritucorruptionem sentient ultra, nec 112 mortem: non natura carnis abjecta, sed conditione ejus et qualitate mutata. Erit ergo corpus quod resurget a mortuis incorruptibile et immortale, non solum justorum, sed etiam peccatorum. Justorum quidem, ut semper possint permanere cum Christo. Peccatorum vero, ut absque interitione sua debitas lquia Apostolus dicit: Deinde nos qui vivimus, qui reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit omnem uiam scientię. & dedit eam iacob puero
suo & isrł dilecto sibi Post hec interris uisurẽ & cum
hominibus conuersatus ẽ : &ceduo testes idonei ex lage
urã ex quorum testimonio non sunt conpuncta corda¬
urã: sed alii atq alii exlegexpĩ testes introdu cantur. ut
fronter durissimȩ inimicorum conterantur: ueniat &
ille danchel str̃ iuuenis quidem &ate : senior uero scientia
acmansu& udine: conuincat omr̃ falsos tester sicut conui¬
cit seniores inpudicos: ita suo testimonio xpi conterat ini¬
micor dic scȩ̃ danihel dic dexpõ qd nosti : Cumuenerit in quid
scr̃ scõrũ cesrabit unctio: quare illo presente cui in sultan¬
ter dicebatis : tud&e testimonium dicis testimoniumtuit
nonẽ uerũ : Cessauit unctio urã nisiquia ipseẽ qui uenerat

Expanded text:
inuenit omnem uiamscientiae et dedit eam Iacob puero suo et Israhel dilecto sibi. post haec in terra uisus est et inter homines convestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta cordara. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. Cum venerit, inquit, Sanctus sanctorum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nis
Abbreviated transcription (Latin):
pus sc̃unmitabuntur daritate. ut caro fiat spiritalis cũ
gloria quasi plumbum si fiat aurum sicem̃ inaduentu dñ
tores enim nons̃ xp̃i quiaudient adño. Non noui uos¬
cupiscentis: & inpsalmo primo scriptumẽ. Ideoneor
surgunt ĩpn iniudicio neq peccatores in consilio ustorũ
abimpiis enĩ non ẽ quodrequiratur: sed ad hoc surgent ut pere¬
ant uidentes uerumes se quodcre derenoluer̃: pcrire est
aut̃ adõ esse alienũ sicut ait ad romanos. Quicumq: enĩ extra
legem peccauerunt : &tralegem peribunt : & qui in lege
peccauerunt ꝑ legemiudicabuntur : Indigni& enim sunt

Expanded text:
cti immutabuntur in claritate; ut caro fiat spiritalis cum gloria, quasi plumbum, si fiat aurum. Sancti enim in adventu Domini tores enim non sunt Christi, qui audiunt a Domino: Non noet in psalmo primo scriptum est: Ideo non resurgent impii in judicio, neque peccatores in concilio justorum . Ab impiis enim non est quod requiratur: sed ad hoc surgent, ut pereant, videntes verum esse, quod credere noluerunt: perire autem est a Deo esse alienum, sicut ait ad Romanos: Quicumque enim extra legem peccaverunt, sine lege peribunt; et qui in lege peccaverunt, per legem judicabuntu
Abbreviated transcription (Latin):
corporis rationem uideatur esse promis sum. Sienimere
dum aut contrariũ uid&ur sihis demrationibus quib
t̾ra proficisse dicitur. in corpus animale rursus corpus
animale in corpus proficere spĩritale credatur: H&
quidem atq hir similia multa inueniens in scripturis¬
ituris diuinis dere surractione iustorum. Dabitur aut̃
&iam paccatoribus ut supra diximus incor ruptionis
& inmortalitatis adre surractionem conditio: sicut
iustis ministrat adperp&uitatem gloriȩ : Ita pacato¬
ribur ad pro lixitatem confusionis minis tr& & poene:
sicut enim pro ph&icum definit eloquium cuius a
paulo ante meminimus ubi dicit. multi resur gent de
tro pul uerem : Hiquidem inuita Xernam: tiaut̃
in confusionem & ob probriũ a&ernũ:¬

Expanded text:
corporis rationem videatur esse promissum. Si enim creddum, aut contrarium videtur, si iisdem rationibus quibus terra profecisse dicitur in corpus animale, rursum corpus animale in corpus proficere spirituale credatur? Haec quidem atque his similia multa invenies in Scripturis divinis de resurrectione justorum. Dabitur autem etiam peccatoribus, ut supra diximus, incorruptionis et immortalitatis ex resurrectione conditio, ut sicut justis Deus ministrat ad perpetuitatem gloriae: ita peccatoribus ad prolixitatem confusionis ministret et poenae. Sic enim propheticum definivit eloquium, cujus et paulo ante meminimus, ubi dicit: Et multi resurgent de terrae pulvere, hi quidem in vitam aeternam, hi autem in confusionem et opprobrium aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
raquȩ ego facio. Ipsa testimo nium ꝑhibent deme : ut
xpõtestimonium dicerent non uerba. sed facta: uoraut̃
non agnoscentes saluatorem qui operabatur salutem
in medio uraẽ terrȩ: Adicientes in malo a distis: tud&e
ipso testi monium dicis testi monium tuum nonẽ uerũ:
Sedat hax ille quid uobis responderit: aduertere nolu¬
istis: nonne scriptumẽ in legeurã quia duorum homi¬
nũ testimonium uerumẽ prȩuaricatores leges in¬
tendite legem : Testimonium quȩritis dexpõ in lege
urã scriptum ẽ: quia duorum hominum testimoniũ
uerum sit Procedant exlege non tantum duo. sed&ia
plures testes xpĩ. & conuincant auditores legis. nec ferc¬
tores: dic ssaias testi monium xpõ: & ceinquid uirgo in

Expanded text:
ra quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Salvatorem, qui operabatur salutem in medio terrae vestrae, adjicientes in malo, aistis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit? Procedant ex lege non tantum duo, sed etiam plures testes Christi, et convincant auditores legis, nec factores. Dic, Isaia, testimonium Christo. Ecce virgo, in
Abbreviated transcription (Latin):
Non em̃ temporales homines poterunt aduer sus a&ẽ nos
dimicare Nam & aut iohannes apostolus. Uidimichabiele¬
& an gelos eius incaelo pugnantes aduersus draconẽ dange¬
loseius quiẽ diabolus & satanas. Ideo que nouis sima tubaait
quia non semel cum illo pugnatumẽ. quia & mattap̃o ero
pugnabitur : ut iammittatur ingehennam & saluator
iec&era ait: Tunc princeps mundi huius mittetur
dcorsum. & tuncer gouictus ẽ & frequenter uietus est¬

Expanded text:
nec enim temporales homines poterunt adversum aeternos nec enim temporales homines poterunt adversum aeternos dimicare. Nam et Joannes apostolus ait: Vidi Michael et angelos ejus in coelo pugnantes adversus draconem et angelos ejus, qui est diabolus et Satanas . Ideoque hic novissima tuba ait, quia non semel cum illo pugnatum est; quia et in Antichristo s illum pugnabitur; ut jam mittatur 167 in gehennam. Et Salvator inter caetera ait: Nunc princeps hujus mundi mittetur deorsum . Et tunc ergo e
Abbreviated transcription (Latin):
Neminatur : dum intritico ponitur sra so&ad umu
& scata uermibur: Surgere aut̃ est in glorlani quia
eurcitatum &lumenerit & nullam squaloris
natur quia immobile est : & in regibile Surgto
aũt inuirtute quiaiamtꝰ tum uiuumerit a cuegitum
Seminatur corpus animale surget corpus spiritale: An
male corpus est dumcibis sustentatur ut uiuat: spiritalo
autem cũ horum nihil indigebit: Conuersum inuitam:
omnia supra dicta hoc sensu clauduntur:. Eccemrsteri ũ¬
quam non credentes sed nonom nes immut abimur
N uncunius cuiusq meritumanresur rectione significat
qualissingulis futura sit: inmomento inictuo culi id est
cito ualde si ne aliquamora : Innouis simatuba. Ideo
nouissimatuba quia postremum bellum geritur
aduersus demones & principes ac potestates: & ipsum
diabalum: hoc enim fi& postannos mille quibus hic
regnauit saluator. &tincto anti xp̃o cumsatanas di¬
mittitur de carcere ad seducendas gentes. gog
& magog. quis demones & pugnent aduersus castra scorum:

Expanded text:
ico ponitur, fit fetidum, et scatet vermibus: surget autem in gloria; quia excitatum et lumen erit, et nullam squaloris natur; quia immobile est, et irregibile: surget autem in virtute, 166 quia jam totum unum erit ac vegetum. Seminatur corpus animale, surget corpus simale corpus est, dum cibis sustentatur, ut vivat: spiritale autem, cum horum nihil indigebit, conversum in vitam. Omnia supradicta hoc sensu clauduntur; non enim aliuquam non credentes. Sed non omnes immutabimur. Nunc uniuscujusque meritum in resurrectione significat, qualis in singulis futura sit. In momento, in ictu oculi, id est, cito, sine aliqua mora. In novissima tuba; ideo novissima, quia postremum bellum geritur adversum daemones, ac principes, et potestates, et ipsum diabolum. Hoc enim fiet post annos mille, quibus hic regnabit salvator, exstincto Antichristo, cum Satanas dimittetur de carcere suo ad seducendas gentes Gog et Magog, qui sunt daemones, ut pugnent adversus castra sanctorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut dicit in epistola iudar a postolus ia cobi insedelitas
enim non potest claram resurrectionem habere : quia
sicut carbo cinere suo cooꝑtus ob cecatur : ita & hiper¬
fiela sua erroris tenebris circum dati luce carebunt :
mo ambigat seminatur in corruptela surg& in incorrup¬
tela : seminare est : sepelire ut corrum patur. Resurge¬
re aut̃ in in corruptola iam exsuscitaitum non posse
corrum pi. seahȩbere diritatem in mos talitnondumi

Expanded text:
sicut dicit in Epistola sua Judas apostolus . Infidelitas enim non potest claram resurrectionem habere; quia sicut carbo cinere suo coopertus obcaecatur, ita et hi perfidia sua erroris tenebris circumdati, luce carebunt. Imo ambigat. Seminatur in corruptela, surget in incorruptela. Seminare est sepelire, ut corrumpatur: resurgere autem in incorruptela, jam exsuscitatum non posse corrumpi, sed habere claritatem immortal
Abbreviated transcription (Latin):
dum &grorsum. Sed ut ostender& quia ipsum corrup¬
tibile nrm̃ corpus indu& incorruptionem inueritate
Sienim mortale est indu& in mortalitatem. Intro¬
iuit qui dem ianuis clausis ut ostender& grossum¬
factum esse subtile : & mortale inmortale : & corrup¬
tipile incorruptibile: SC̃ITE ENMDEAD UTNTVDÑI¬

Expanded text:
. Sed ut ostenderet, quia hoc corruptibile nostrum induetur incorruptionem in veritate; nam si mortale est, induetur immortalitatem: intravit quidem januis clausis, ut ostenderet crassimembre subtilimembre, et mortale immortale, et corruptibile incorruptibile. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
Fecce mysterium dico uobis omr̃ quidem resurgimus ñ
oms aut̃ in mutabimur. Sicut in aliis exem plaribus inue¬
nimus omnes quidem nondor miemus. omr̃ aut̃ in mu¬
tabimur inmomento in ictu oculi innouis simatuba.
Canst enim tuba & mortui resurgent in cor rupti. & pos
in muta bimur sed & ad thersolani censes. nihil homi¬
nus scribens dicit. Nolo aut̃ uos ignorare uos fratrer
dedormi entibus ut non contriste mini sicut & e&eri
qui spem non habent Nam si credimus quod ihs mor¬
tuus ẽ & resurrexit Ita & ds̃ eos quidormierunt per
ihm̃ ad duce t cumillo. hoc enim uobis dicimus inuer¬
bo dnĩ quia nos quiuiuimus qui reliqui sumus in ad¬
uentu dnĩ non pre ueniemus eos qui dormi erunt. qm̃
ipse dns iniussõ in uoce archangeli intuba dĩ descen

Expanded text:
Ecce mysterium vobis dico: Omnes quidem resurgemus, non omnes autem immutabimur sive ut in aliis exemplaribus invenimus. Omnes quidem dormiemus, non omnes autem immutabimur: in momento, in ictu oculi, in novissima tuba. Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur. Sed et ad Thessalonicenses nihilominus scribens dicit: Nolo autem vos ignode dormientibus, ut non contristemini, sicut et ceteri, qui spem non habent. Nam si credimus, quod Iesus mortuus est et resurrexit: ita et Deus eos, qui dormierunt per Iesum, adducet cum illo. Hoc enim uobis dicimus in uerbo Domini, quia nos uiuentes, qui reliqui sumus in aduentum Domini, non praeueniemus eos, qui ante dormierunt; quoniam ipse Dominus in iussu et in uoce archangeli et
Abbreviated transcription (Latin):
confessione susceptus us que in coctũ regnicaelorum in maculatus & itgn
seruatus hicitet que tollitur & in exteriores tenebras mittitur: quiamub
catisunt & pauciclecti : Non estigitur paucitts in inuittis sedraritis nd
deiudicii merito ꝓbitttis electio ẽ : Iunc abierunt pharisaei consilun¬
cerunt uteumcaperent in uerbo &rłq frequenter phcrisaei commouq
& occasionem insimulandieum habere ex p̃teritis non possunt : Caderee
uitium ingestaeius & diccañ poterat : sed demalitiae ad fectuinomnes
quisitione reperie nde accusitionis extendung nam que a scłiuitus atod
a supstitionibus huma narum religionum : uniuersos ad spem rconiaie
uocabat: Igitur aniuolar&: scłi in potestatem depposittie interrogaition

Expanded text:
confessione susceptus, usque in coetum regni coelorum immaculatus et integer confessione susceptus, usque in coetum regni coelorum immaculatus et integer reservetur. Hic itaque tollitur, et in exteriores tenebras mittitur, quia multi vocati sunt, et pauci electi . Non est igitur paucitas in invitatis, sed raritas is vero de judicii merito probitatis electio est. fecerunt, ut eum caperent in verbo, etc. . Frequenter Pharisaei commoventur, et occasionem insimulandi eum habere ex praeteritis non possunt: cadere enim vitium in gesta ejus et dicta non poterat. Sed de malitiae affectu in omnem se inquisitionem reperiendae accusationis extendunt. Namque a saeculi vitiis atque a superstitionibus humanarum religionum universos ad spem regni coelestis vocabat. Igitur an violaret saeculi potestatem, de propositae interrogationis
Abbreviated transcription (Latin):
nunt: Vocatio quidem bonos efficere debuerat : quia scci est & exoptimo
uorum: & quicinfallendis hominibus plurimũ artis sole athahere simulatio:
us nos uel secreto mentis alienȩ uel sim plicitate iudici inrĩ fefellerat tamen
platere nom possic: Ideoque ingressus ds̃ felics resurretionis istius coetum
lominẽ accubente si nenupts ali ueste cons piciens int̃rogat. quomodo sic in
isus: numquid inuĩcandorũ habitum designaueratiꝰ deinde cumin intari
asuimnque iussis sec e& quomodo unus omnibus poterat eẽ uestitus: aut si
certus ex comsuctudinc conuiuantium in nuptiis habitus soler& & ab inuitaml
acministris potuuss& in hiberi: sed quia malos intellegere ñ onIniume &li
mana simplicitas difficile fraudulentiã simulate mentis intellegit udo
hunc malũ & indignum coetuii nuptiodi dĩ solus inuenit : Vesticus ait

Expanded text:
veniunt . Vocatio quidem bonos efficere debuerat, quia sancta est, et ex optimo veniunt . Vocatio quidem bonos efficere debuerat, quia sancta est, et ex optimo  quia in fallendis hominibus plurimum artis habere soleat simulatio, quae si nos vel secreto mentis alienae, vel simplicitate judicii nostri fefellerit, tamen Deum latere non possit: ideo ingressus Deus felicis resurrectionis istius coetum, et hominem accumbentem sine nuptiali veste conspiciens, interrogat quomodo sit in11. Numquid invitandorum habitum designaverat? Deinde cum invitari quoscumque jussisset; quomodo unus omnibus poterat esse vestitus? Aut si certus ex consuetudine convivantium in nuptiis habitus esse soleret: et ab invitantibus ac ministris potuisset inhiberi. Sed quia malos intelligere non omnium est, et humana simplicitas difficile fraudulentiam simulatae mentis intelligit; idcirco hunc malum et indignum coetu nuptiali Deus solus invenit. 780 Vestitus autem
Abbreviated transcription (Latin):
enẽ ita negl exerunt. utaliqui eorũ ambitione sclitam quã agro occupa¬
inur plures uero obpaetuniac cupiditatẽ negotiatione detinerentur :
uemaũt missosseruos quod in ipsis apłis expletumest: ad feccos in iuris
nderunt: sed ic̃ in manis fact scelus ultio digna c̃sequitur: missi exercit᷑
idestis om̃e corũ cogregationẽ iudiciodi urena & flamis &erniignis suc¬
endent quica contrahumanitatis ad fectũ homicdarum odus sacuierunt:¬
nero deiudicii tempore & resurretionis ista loqueretur. sermonẽ eundẽ
don gregitionẽ gentiũ retulit: indignisenĩ reptis his qui prim inuitati
urant iub& iri ad exitus i arum domo enim gratia e uitae anterioris
tinina remittuntus : Nã sccepissime uiaintempus scłi intellegendam
muimus: adq ideo adexitus uiarũ iubent ire: qui a omnibus retroaca donant᷑:
iunde in de om̃ssinecdiqua exceptione ad nuptias iub& : & mali simulcubonis

Expanded text:
tionem ita neglexerunt, ut aliqui eorum ambitione saeculi tamquam agro occuparentur: plures vero ob pecuniae cupiditatem negotiatione detinerentur . Caeteri autem missos servos, quod in ipsis apostolis expletum est, affectos injuriis occiderunt . Sed tam immanis facti scelus ultio digna consequitur. Missi exercitus coelestes omnem eorum congregationem judicio Dei urent, et flammis aeterni ignis succendent ; quia contra humanitatis affectum, homicidarum odiis saevieruntero de judicii tempore et resurrectionis ista loquitur, sermonem eumdem ad congregationem gentium retulit. Indignis enim repertis his, qui primi invitati fuerant, jubet iri ad exitus viarum . Dono enim gratiae, vitae anterioris crimina omittuntur. Nam saepissime viam tempus saeculi intelligendam monuimus. Atque ideo ad exitus viarum jubentur ire; quia omnibus retroacta donantur. Vocari deinde omnes sine aliqua exceptione ad nuptias jubet, et mali simul cum bonis
Abbreviated transcription (Latin):
ad sedens miseri cordiaedĩ petris inigne est resurgentifilio ab inferisuirtu¬
im ccelestium mnsteria mittentis atqueid eo pria ipsaresurrectionis ẽ
index ut quodam famulatu paternae uoluntatis resurrectionuntiaret̃
sd confestimdns malieris perangelum ad hortatis occurrit et conseduat
ut nuntia reexpectentibus discipulis resurrectionem non angeli ponns
quan xp̃o ore loquerentur: Quoduerbum primum mulierculu ednmi¬
dent salutantur genibus aiduoluuntur nuntiare a płis iubent᷑ ordo mos¬
trarium cetuseprincipalis estredditus. ut quia a sexu isto coeptamor s esgot
nisi primum resurrectionis gloriue et usus et fructus et nuntius redderet
emitur uero acustodibus quiomini abaecuiderant argentore sur rectionis
silentium et mendatium

Expanded text:
adsidens, misericordiae Dei patris insigne est, resurgenti filio ab inferis Virtuadsidens, misericordiae Dei patris insigne est, resurgenti filio ab inferis Virtutum coelestium ministeria mittentis. Atque ideo prior ipse resurrectionis est index, ut quodam famulatu paternae voluntatis resurrectio nuntiaretur. Sed confestim Dominus mulierculis per angelum adhortatis occurrit, et consalutat : ut nuntiaturae exspectantibus discipulis resurrectionem, non angeli potius quam Christi ore loquerentur. Quod vero primum mulierculae Dominum vident, salutantur, genibus advolvuntur, nuntiare apostolis jubentur; ordo in contrarium causae principalis est redditus: ut quia a sexu isto coepta mors esset, ipsi primum resurrectionis gloria et visus et fructus et nuntius redderetur. Emitur vero a custodibus, qui omnia haec viderant 811 argento resurrectionis Christi silentium, et mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
itin nouam requiem lapidis excisi scilic& in pectus duritiaegentilis
quodam doetrinceopere excisum xp̃s infertur. rudae scilic& acno¬
ium et nullo antecingressutimorisdĩ peruium. et quianihil pre¬
tereum oportecit in pector anostra penetrar&apis hostio aduoluit᷑ :
ut quit nullus cantea in nos diui ne agnitionis auctorfuerat inlatus nul¬
us abs queeo posteriferatur metus: Dein defurandi corporis et sepuldiri
ustidia atq obsignatio stultitiae atq in fidelitatis testimonium est quod
simaresepulcbrum eius nouerint. Cuius precepto conspexissent desepul¬
dromortuum suscitatum: motus uero terrae temporematutino dieidomi¬
ncueres urrectionis uirtas cum contusomortis aculeo et inluminatis illics
itn ebris resurgente uirtutum caelestium dño infernorum trepidatio com¬
moue t̃ xngelus hicdñi decaelo descendens et lapidem reuoluens et sepulchro

Expanded text:
et in novam requiem lapidis excisi: scilicet in pectus duritiae gentilis et in novam requiem lapidis excisi: scilicet in pectus duritiae gentilis quodam doctrinae opere excisum Christus infertur, rude scilicet ac novum, et nullo antea ingressu timoris Dei pervium. Et quia nihil praeter eum oporteat in pectora nostra penetrare, lapis ostio advolvitur: ut quia nullus antea in nos divinae cognitionis auctor fuerat illatus, nullus absque eo postea inferatur. Metus deinde furandi corporis et sepulcri custodia atque obsignatio, stultitiae atque infidelitatis testimonium est: quod signare sepulcrum ejus voluerint, cujus praecepto conspexissent de sepulcro mortuum suscitatum. 9. nici resurrectionis est virtus: cum contuso mortis aculeo, et illuminatis illius tenebris, resurgente Virtutum coelestium Domino, infernorum trepidatio commovetur. Angelus autem Domini de coelo descendens, et lapidem revolvens, et sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
bras et infernorum obscura conlustrans in scõrum ad presens conspio¬
torum resurrectionem mortis ipsius spolia decrahebat ut hicin fo¬
litatis facin si srabeli ad eiblare tucenturio ei custodes hanctotus
mento nouo in petri excisa reponitur et saxum monumenti hostio
ad uoluitur quan quan si tordo gestorum et sepeli reeum eenetes
qui resur recturus esset ex mertui tamen non sinererum aliquarn
nomento ex pressa sunt singula : Iosephapostolorum habecspeciem et id¬
utur: hicmundo srndone corpus in uoluit: et quidem in hoc eodem lin¬
eorepperimus deccielo ad petrum uniuersorum animantium genera
ummis sci exquo fortenon super flue intellege t̃ sublintei huius nomi¬
ne cosepeliri xpo ecdesi cmquiatum in eo ut in confessione et lesiue
nondorum atq: inmundorum animalium fuerit congestadi uersitas :
dñigit᷑ conpus tamquam ꝑ apłorũ doc̃trinam in fertur inuacuam

Expanded text:
bras, et infernorum obscura collustrans, in sanctorum ad praesens conspicbras, et infernorum obscura collustrans, in sanctorum ad praesens conspicatorum resurrectione mortis ipsius spolia detrahebat. Ut autem infidelitatis facinus Israeli accumularetur; centurio et custodes hanc totius mento novo in petra excisa reponitur et saxum monumenti ostio advolvitur : quamquam sit ordo gestorum, et sepeliri eum esset necesse, qui resurrecturus esset ex mortuis; tamen non sine rerum aliquarum momento expressa sunt singula. Joseph apostolorum habet speciem: et idcipatur. Hic munda sindone corpus involvit. Et quidem in hoc eodem linteo reperimus de coelo ad Petrum universorum 810 animantium genera summissa . Ex quo forte non superflue intelligitur, sub lintei hujus nomine consepeliri Christo ecclesiam: quia tum in eo, ut in confusione ecclesiae, mundorum atque immundorum animalium fuerit congesta diversitas. Domini igitur corpus tamquam per apostolorum doctrinam infertur in vacuam
Abbreviated transcription (Latin):
uligenter est concuendum e uinum et honor est in mortalitatis.
etiurtus quod perutium autin curiae cut uasis in anescit:
hocigitur cumadum coacuisset ĩpseaccepit et portauit exge¬
tibus in cala mo emin spongia u potiret offertur : id est excon¬
poribus gentium utia corruptoe ae ternitatis accepit et in seau
in mortalitatis communione eaque in nobis erat uitiatatra¬
fudit: deniquem io banne postquam potauerat: dixit : Con¬
sum matum est : quia omneuitium humanȩ corruptionis ausis se
partes etueli homnorum custodia angeli protegentis aufertur:
mouetur terra : Capaxenim huius mortui esse nom poterat: pe¬
trescissesunt omnia enimtum ualida et fortiapenetransdiug
bum et potestts aeternaeurtutis in ruperat: Et monumenta a poi¬
te sunts erantenim mortis claustra reserata : Et multa corpora
scõrum dormientium surrexerunt : in luminans enim mortis tene¬

Expanded text:
diligenter est contuendum . Vinum et honor est immortalitatis diligenter est contuendum . Vinum et honor est immortalitatis et virtus, quod per vitium aut incuriae aut 809 vasis inacescit. Hoc igitur cum in Adam coacuisset, ipse accepit et potavit ex gentibus. In calamo enim ex spongia ut potaret offertur, id est, ex corporibus gentium vitia corruptae aeternitatis accepit; et in se atque immortalitatis communionem ea quae in nobis erant vitia transfudit. Denique in Joanne, post quam perpotaverat, dixit: Consummatum est : quia omne vitium humanae corruptionis hausisset. partes, et veli honor cum custodia Angeli protegentis aufertur. Movetur terra: capax enim hujus mortui esse non poterat. Petrae scissae sunt: omnia enim tum valida et fortia penetrans Dei verbum et potestas aeternae virtutis irruperat. Et monumenta aperta sunt: erant enim mortis claustra reserata. Et multa corpora sanctorum dormientium surrexerunt: illuminans enim mortis tene
Abbreviated transcription (Latin):
exteram situs fidei iusti ficationem saluatur: additur etiam illud
ib probrium quo seipse isrł infidelittitis argueret cumdicitur: hicest
quidestruebat templum dñi et intriduum illum reedificabat : Hoc¬
gitur maximum omnium et ueluti difficilimum ponitur quidergo
uenerit cum post triduum reedificatum dĩ teplum incorporis resurrecti¬
ine cernatur: quod autem latrones amboconditione ei passiones expro¬
brant uniuersis etiam fidelibus scanda lumcrucis futurum eẽ significat :
uetium namerus expletur : et occultum diuinȩ operationis my sterium
iotius crecitionis stuporesentitur scla moruero ad dm̃. corporis uxorest:
recedentis a seuerbidĩ constat. discidium : deniquetur relinquatur
adamatdicens : ds̃meus quaremedereliquisti Sedrelinquitur quierat
lomo etiam morte peragendus: quin etiam hoc quod percalamum
litum in spongia acetum cumpotestas : sed prodamans spm̃ reddidit

Expanded text:
dexteram situs, fidei justificatione salvatur . Additur etiam illud dexteram situs, fidei justificatione salvatur . Additur etiam illud opprobrium, quo se ipse Israel infidelitatis argueret, cum dicitur: Hic est qui destruebat templum Dei, et in triduum illud reaedificabat, igitur maximum omnium, et veluti difficillimum ponitur? Quid ergo veniae erit, cum post triduum reaedificatum Dei templum in corporis resurrectione cernetur? Quod autem latrones ambo conditionem ei passionis exprobrant ; universis etiam fidelibus scandalum crucis futurum esse significat. noctium numerus expletur: et occultum divinae operationis mysterium totius creationis stupore sentitur. Clamor vero ad Deum, corporis vox est, recedentis a se Verbi Dei contestata dissidium. Denique cur relinquatur exclamat, dicens: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Sed relinquitur; quia erat homo etiam morte peragendus. Quin etiam hoc, quod per calamum datum in spongia acetum cum potasset, proclamans spiritum reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
dis iniuria est s ederpica ieoratio seruatur ut in firmitasgentilum en
homimi cuidam errinensi lignum passionis inponunt : indignas enin u¬
dceus eraet xpi crucem ferre q̃uia sdeigentium eratrelicum et crucen
accipere et compatilo cusdeindetracis t clis estũt positus in medio
terrie eeam quam in uerticem buics uniuersi tatis in sistensado
usendam dicognitionem uni uersis gentibus eẽt̃ aequalis : Oblatum
quoque uinum fellicdmixtum bibererecusauit : Nonenim aeter¬
uegloriue incorruptioni peccatorum amaritudo misceta: Vestis
uro eius sorte potius diuisa quam scisca mansuram in corruptionẽ
nsis penditur: Cuiduo latrones leuȩ acdexterȩ ad figuntur om¬
n hamanigeneris uniuersi tatem uocari ad sacramentum passi¬
nis dñi ostendentes : Sed quia perdiuersitatem fidelium atque in fideliũ
tomnium secundum dexteram sinistramq diuisio : unus exduobus ad

Expanded text:
dis injuria est: sed typica in eo ratio servatur, ut infirmitas gentilium cdis injuria est: sed typica in eo ratio servatur, ut infirmitas gentilium chomini quidam Cyrenensi lignum passionis imponunt. Indignus enim Judaeus erat Christi crucem ferre: quia fidei gentium erat relictum, et crucem accipere et compati. Locus deinde crucis talis est, ut positus in medio terrae, et tamquam in vertice hujus universitatis insistens, ad capessendam Dei cognitionem universis gentibus esset aequalis. Oblatum quoque vinum felli admixtum bibere recusavit: non enim aeternae gloriae incorruptioni peccatorum amaritudo miscetur. Vestis 808 vero ejus sorte potius divisa quam scissa, mansuram incorruptionem csuspenditur: cui duo latrones, laevae ac dexterae affiguntur humani generis universitatem vocari ad sacramentum passionis Domini ostendentes. Sed quia per diversitatem fidelium atque infidelium fit omnium secundum dexteram sinistramque divisio: unus ex duobus ad