comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
endodinsinet que pram ogt diet augescere orbus quod libe¬
ros nbabit qua sio culis amissis opifexodopus faciat
aliquod. Opilio ouium pastor quasio uilio
PRAIDENS QUA SIPORRO UIDENSS
praes picax eem̃ et icertorõ puidet casus patiens dietus a pa uendo
pauiteeni feriree ꝑcutitur emñ et tolerat per fertus cunniis denesidi
ꝗđ ÷̃ prllis postentran sit hoc nomen ingenus: Napalahritude hocuanis
aut inuulaue ut os numerosq deosimilis aut incapillis ut nello
sodi toramiesariem aut in oculis ut laitos ocolis adf larat bono¬
ris cuit in candore ut quademanus addunt eboridecus auit in li¬
nfamtis uttemuleo pluis figuram et lineti menta ospitus delec sa¬
bant᷑ aut in ꝓceritate ut turnus uertit᷑ inmediis ettota uerticesu¬
prat̃ pellax a plicendo praespicax splendidus eo qđ ꝑluctat pe¬

Expanded text:
endoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod libeendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciat aliquod. Opilio custos ovium ovium pastor quasi ovilio. Prudens, quasi porro videns. Praespicax est enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici quod est pellis: postea transiit haut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis, et toto vertice supra est. 205. Pellax a pelliciendo. Perspicax, splendidus, eo quod perluceat. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
dictus agenere quodã scur pionũ quinatos suos consumit excep¬
toe ũ quidor soeius insederit. Nã rursus ipse quiseruatus fue¬
tit consumit pcatrem. Vnde homines qui bonaparentũ ꝓluxo¬
ric̃ consumunt ne potes dicuntur. hinc quoq nepotatio ꝓ lareo¬
ria ponitur quacertae quaeq res consumuntur Niger quar¬
aporan do nominatus i&d ẽ dicendo nũ erare dicereest obaud¬
ens ab cur neo qđd du diat imperantẽ Ospes qđ inferatoset preus¬
dem Ospes fcicilis apcus et osteopatens undectos pitulis homo
dr̃ Oser inimicus ab odio dictus sicut ametor abamenisae
÷generis communis Odibilis odio abitus Obsitus obsessus nede
undiq insidus conualiatus Obscenus inparelibidinis eta
obscoru dictus obtunsus ebetior et obdusior quasiexorins
oleote tunsus obmxus contransus et conabunduos qbarcus
qui aobligatus÷ nexibicupae. Oblectator qualieẽ bblectar

Expanded text:
dictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepdictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod audiat imperantem. Ospes, quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte,
Abbreviated transcription (Latin):
eoex stima ncut Ain deet hi quimonsunt dedeꝓitimio ma¬
trimonio matrem pocius quamprt rriti truntius
Lt tintautten spuru quadi ex trapurita tono uautus
inmun dunepostest. qui ex filionatus estius dis cuaiutẽne¬
pos quasi nactus post primumenim fluis o ee ooster
Dem dentpo gradus eni subscitionis ẽ hinc et possei nãs
s at dictus prenepos qua sincitus porro post. tx hoc quo que
homogenerꝓ mascilmo id uero quodnuntiat genere neutro. ut hoc
nuntiũet hcet nuntia. Nazoreus d ẽ sc̃s di natoreis olimdicebatur.
qui scã comã nucriebat et nihil contaminatũ accipiebat absti¬
nens sea uino ommio sic era q̃ m̃tẽ ab integra sanitate ꝑuertit.
Nugas autẽ hebreum nomen ẽ. Ita enĩ in ꝓphetis ẽ expositũ ubidẽ¬
supphonia nugas quia legere cesserunt ut nosse possimus linguã
hebraica omniũ linguarũ essematrẽ nugigerulus appellatus
ab eo qđ sic curpisnuntius. Neglegens quasi nec eligens. Nepos

Expanded text:
e existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii quasi extra puritatem, id est quasi inmundi. Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoquehomo genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubis 3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Neglegens, quasi nec legens. Nepos
Abbreviated transcription (Latin):
tice Versutus eo quod eius mens in quolibet actu adquã libe
fraudem facile uertitur. Vndeet uersutia dr̃ contorta
sauultũ: et mentemuertat in deet uersutus et callidus
Violentus quiauim inferet. Vecors malicor dis et mali
conscientiaẽ Vagus quia sineuna Vanus a uenere echimo¬
logiam trahit. Itemuanus : In anis falsus eo quod memo¬
tia eucines cat . Vescinus non prouescinus Vinolentus
qui et scitiis bibit et difficile in ebriatur. Vexatus
id ẽ portatus ab eo quod est. ueo uecto uexo ut uexa¬
sesit et portasse Veneficus eo quod uenenũ mortis
causai parauit. aut praestitit. aut uendidit. Vector
quasi u dĩor ẽ autem uector et qui uehit et qui ue hi¬
tur. Venator qua siuenia bulator. auenato¬
ne scilicet quobestias praemit. Quat tuor
autem sunt uenato rum officia ues tigato¬
res indagatores alatores praes sores.

Expanded text:
tiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet tiae. Versutus, eo quod eius mens in quolibet actu ad quamlibet fraudem facile vertitur; unde et versutia dicitur contorta sa vultum et mentem vertat. Inde et versutus et callidus. Violentus, quia vim infert. Vecors, mali cordis et malae conscientiae. Vagus, quia sine via. Vanus a Venere etymologiam trahit. Item vanus inanis, falsus, eo quod memoria evanescat. Vesanus, non probe sanus. Vinolentus, qui et satis bibit et difficile inebriatur. Vexatus, id est portatus; ab eo quod est veho, vecto, vexo, ut vexasse sit portasse. Veneficus, eo quod venenum mortis causa paravit, aut praestitit, aut vendidit. Vector, quasi vehitor. Est autem vector et qui vehit et qui vehitur. Venator, quasi venabulator, a venatione scilicet, quo bestias premit. Quattuor autem sunt venatorum officia: vestigatores, indagatores, alatores, pressores.
Abbreviated transcription (Latin):
Titer ab obscura tenebrosaq: uita. Teterrimꝰ ꝓferonimiũ tetrũ
lis quiater rorẽ habet ettimetur. Tergi uersator qđ ani¬
mũ quasi tergũ uertat huc et illuc nec fticile qualis sit intel¬
ligitur. Temulentus atemeto id ẽ uinodictus Timidus qđ ti¬
meat diud ẽ sanguine nãtimor sanguinẽ gelat quico¬
actus gignitoimorẽ łpis qđ sit in formis ettor pecit
LURUIRTUTE UTILIS ABUTEN DO
bene sua uel quod bene quidu tere possit sicut docilis quod do¬
ceripossit Verus a ueritate hinc et uerax malor est ueritas
quã uerus quia non ueritas auero seduerus a ueritate discendit
Veridicus quiauerũ dicit et ueritatis ad sertorem. Verecundus
quici uerũ stictũ erubescit. Venustus pulcera uenis idẽ scn¬
guine Viridis ui et suco plenus quasi uirudis: Viuens uiuus
uarius quasi non unius uicie sed incertae mixtaeq: senten¬

Expanded text:
Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum Teter, ob obscura tenebrosaque vita. Teterrimus, pro fero nimium. Tetrum lis, quia terrorem habet et timetur. Tergiversator, quod animum quasi tergum vertat huc et illuc, nec facile qualis sit intellegitur. Temulentus a temeto, id est vino, dictus. Timidus, quod timeat diu, id est sanguine; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit timorem. Turpis, quod sit informis et torpeat. Vir, a virtute. Utilis, ab utendo bene sua, vel quod bene quid utere possit; sicut docilis, quod doceri possit. Verus, a veritate; hinc et verax. Maior est veritas quam verus, quia non veritas a vero, sed verus a veritate descendit. Veridicus, quia verum dicit et veritatis adsertor est. Verecundus, quia verum factum erubescit. Venustus, pulcher, a venis, id est sanguine. Viridis, vi et suco plenus, quasi vi rudis. Vivens, vivus. Varius, quasi non unius viae, sed incertae mixtaeque senten
Abbreviated transcription (Latin):
appellates idem et scecula ⁊ suequendo Satelles arta dule post
asteri siuea lateriscustodia. Suffectus in loco alterius sub positus
quasi subfactus undeet consulem suffectũ dicimusicaso serm
eeni ꝓmittere e ex uerbis luris peritor quietict̃ scauuluã furtmi
dibus hanors auettonciptis et quicuns multis casibus de sterac
Sucor absuendis pellib nominatus. Subulcus porcorum
gogũ olimobri Tesces dici qđ testa m̃to ad heberisolent sicut
signatores quod testamentũ signent. Tetricus mons in sabi
nis asperimus Vndeet tristes homines tecricos dicimus : Taci¬
turnus in tacendo diuturnus. Trutinator ex aminator exlu¬
dicii libra ꝑpendens rectatrans latione a trutina quae ẽ gemi¬
naponderũ lances Tristis Tenax nũmi cupidior qđ teneat
interdũ et ꝑtinax Truculentus. Toruus terribilis eo qđ sit
adstantes ne qui quã lumi necoruo Turbidus terribilis

Expanded text:
appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat appellatos. Idem assecla, a sequendo. Satelles, quod adhaereat alteri, sive a lateris custodia. Suffectus, in loco alterius soppositus, quasi suffactus. Unde et consulem suffectum dicimus eum qui pro enim promitterdibus humoris aure conSutor a suendis pellibus nominatus. Subulcus, porcorum gogum olim obrui.' Testes dici quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum nis asperrimus. Unde et tristes homines tetricos dicimus. Taciturnus, in tacendo diuturnus. Trutinator, examinator, ex iudicii libra perpendens recta; translatione a trutina, quae est gemina ponderum lances. Tristis. Tenax, nummi cupidior, quod teneat. Interdum et pertinax. Truculentus. Torvus, terribilis, eo quod sit g. Aen. 3, 677: Cernimus adstantes nequiquam lumine torvo. Turbidus, terribilis.
Abbreviated transcription (Latin):
tenet enĩ sinepiitate iustitiã Simulator dr̃ asimulacro ges¬
tat enĩ similitu dinem eius q̃ ñ ẽ ipse. Sucsor a sua dendo quẽ
uult decipere scrupulosus animi minuti et as peris crupo
t̃ eñ aren durior Sucri legus dr̃ abeo qđ sccralegit id ẽ furat᷑
Si carius uocetur quia cid ꝑpetrandũ scelus telis armatus s. adut
enĩgładdius ẽ a secando uocatus. Sceuus sinister atq ꝑuersus anoto
scar os ÷ eñ pessimiet crudelis animi. Scenicus quiinteatr bagittea¬
trũ eniscena ẜ̃. Scorta qđ agritis quoq sciitie uocabantur quodefir¬
cantur pelles quibus corruptela fit Spurcus qđ ñt inpurus. Sebleossus
sord eribiplenis uitlapidosus locus et arrnosus plis ẽ cutem scelerosus
quã sceleratus : Sator seminator uel pater a semine Scurra qus
sticari quempiam solit cungratia a sequendo igitur indescue ras

Expanded text:
tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse. Suasor a suadendo quem vult decipere. Studiosus. Scrupulosus, animi minuti et asperi. Scrupo est enim arena durior. Sacrilegus dicitur ab eo quod sacra legit, id est furatur. Sicarius vocatur quia ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est, a secando vocatus. Scaevus, sinister atque perversus, ἀπὸ τοῦ σκαιοῦ. Est enim pessimi et crudelis animi. Scenicus, qui in theatro agit. Theatrum enim scena est. Scorta, quod a Graecis quoque σκύτη vocabantur: quo defricantur pelles quibus corruptela fit. Spurcus, quod sit inpurus. Scelerosus, sceleribus plenus; ut lapidosus locus et arenosus. Plus est autem scelerosus quam sceleratus. Sator, seminator vel pater, a semine. Scurra, qui sectari quempiam solet cibi gratia. A sequendo igitur inde scurras
Abbreviated transcription (Latin):
conuenire consueuerunt qua sisuadentes alicis. quasi sedales
qđ simul sedeant. socuidicuntur propt̃ periculi aut operis
socetatem quasi in unã caligã et in uno uestigiomanentes
estimo ftituũ esse ñ opinor id ẽ obtunsis qui dem sensibus ñ
tam̃ nullis Stultus ẽ qui ꝑstuporem non mouetur in iuria
sce uitiã enĩ ꝑfert necultus ẽ nec ullolgnomimce conmouet᷑
dolore. Segnis id ẽ sineigni ingeniocarens seccutẽ sinesigni¬
ficat ut sedulus sinedolo. Securus quasisi necura id ẽfrigi¬
dus ꝑ qđ inutiles accipimus. Stupidus sepius scupens Suꝑbus
dictus quia superuult ui deriquã ẽ quienĩ uult suꝑ grediqđ
ẽ fuperbus ẽ. Susurro desono locutionis appellatus qui a ñ in
fticie alicuius sed inaureloquitur decltero decrahendum
Seditiosus quidissensionẽ animorũ facit et discordics gig¬
nit quã greci dicista sindicunt. Seuerus quasi seruus uerus

Expanded text:
convenire consueverunt, quasi sua edentes, alias quasi sedales, convenire consueverunt, quasi sua edentes, alias quasi sedales, quod simul sedeant. Socii dicuntur propter periculi et operis societatistimo: fatuum esse non opino, id est obtunsis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur iniuria; saevitiam enim perfert nec ultus est, nec ulla ignominia commovetur dolore. Segnis, id est sine igni, ingenio carens. 'Se' autem sine significat, ut sedulus sine dolo. Securus, quasi sine cura; id est frigidus, per quod inutiles accipimus. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus;
Abbreviated transcription (Latin):
disiernat cuius contrarius ẽ insipiens qđ sit sinesoqor cori
alicuius discrntionis uel sensus Stu diosus quesistuedusurito¬
sus hus auiteri consuetu dine apprilatus eo qđ ln qui pur efi¬
care uolebant sanguine hostiae tangebantus eore ro
sanctionem cuciper Sincerus qua sisi ne corruptione cu
contrarius in sinceris uitiatus corruptus. Supremꝰ sumꝰ abeo
quod suꝑemineat undeet sup̃ mȩrepar tese dicimus Suauis sublinis
ab altitudine uocatus honoris Nã ꝓprie sublime dr̃ qđ in cilto t̃
tu sicut formosus aforma. Sollers qđ sit sollicitus in airte etutilis¬
sollers enĩ apud anti quos dicebatur qui erat omnibona arte
instructus terentius adulescentẽ sollertẽ dabo Sup̃sticiosos
ait cicero appellatos qui totos dies p̃cabantur et immo labat
ut sibi sui liberi suprestites essent. Sollicitus qui csollers et
utus atq in requietus Sedulus familiare uerbũ terenti hoc ẽ
sine dolo alias adsiduus. Sodales dicuntur quiadsimbolũ

Expanded text:
u veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie sublime dicitur quod in alttu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in aSolers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. Terentius: Adolescentem solertem dabo. 244. Superstitiosos ait Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et citus, atque irrequietus. Sedulus, familiare verbum Terentii, hoc est sine dolo, alias assiduus. 245. Sodales dicuntur, qui ad symbolum
Abbreviated transcription (Latin):
nigenae ob hoc quici s emper fuerunt inimicusrłe donoel
abeirum genere a societate separati. Chana nei appella
drcha nc an filio cham quorũ terram iudaer pos ade¬
tunt eacuius origine fuit emor pater siceoa ueuo amo¬
tersunt nuncupciti cegr pti a begrpto quo danter¬
ge uocatis untupam antea uerei dicebapgtr aafli¬
prarantumaute mlingua he braica aegreti quđflo¬
gentes eo quod ad flixerunt dĩ populum erius quedia
diuino auxiuo liberarentur Armenuisoseesi fasun¬
dimunes lenumere qucum lasonis quadeoleos ꝓ fercisunt¬
recollecta multitudine q̃ amissoregela soñ pas simuaga batur

Expanded text:
nigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe nigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea pretantur autem lingua Hebraica Aegyptii, afgentes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti suntrecollecta multitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
inamaria quilatine inter p̃tantur custodes eo quodca pti¬
uato is taheli istiinterram regionis eorum adcustodiam
con locatisunt. ꝑ enix cabtmi frater decebis algrantiole¬
m siriam orofecus apudsi donem regnauit eos qieopulos
exsuonomine fenices eãq prouintiam feniciã nuncupaui
S dones cuitem aciuitate qua euocatur sidon traxis se
uo cabulũ ꝑhibentur. Sarracenidicti quel quia ee saria
remiti sepdicent uel sicut gentiles alunt quodeabrag¬
ne srrorũ sint quasi siriginae huperam plambabia
ouitudinem ipsi sunt et is mabelitae ut liber geneseus docd
quodsint ad is mahele ipsicedar afiliois mahelus esuas
gaceni ab a gar quiut diximus peruerse nomine sar¬
racemuocantur quia ex sarra segenitos gloria ntelnen¬
filistei losisunt palestini quia p lt teram ser mobẽ breos ueri
habent sederoeo domi grecoucitur  Indefilis tei propalese¬
nas diuuntut aciuita te utiq sua idem et allo fil idẽ abe¬

Expanded text:
in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod captiin Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod captivato Israel isti in terram regionis eorum ad custodiam conlocati sunt. Phoenix, Cain Syriam profectus apud Sidonem regnavit, eam queex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alie
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ supplicari et uenerari quia diuinita temꝑipsorũ
tura uenera mus ipsisunt et arabi quia inmontes arabiae
sunt quiuocantur libanus et antelibanus ubitura colli¬
guntur. Siri. asurim uocati perhibentur qui fuit nepos
abraham ex cet tura quos autem ueteres assirios nunc
nos uoccimus syros a parte totũ appellantes hebraei
uocatisunt abeber qui pronepos fuit sem Isra helita e
uero abisrł filio isaac nam patri archam bebraeorum
fuisse isrhł a quo duo decim iudeorũ trib: isra helis uoca¬
bulum sortitae sunt. Iudueis autem sussura decem
pabantur. ex quo autem in duo regnadĩ populus est
diuisus. tunc duae tribus quae destirpe luda reges
habebant iudeorum nom̃ sortitis reliqua pars decem
gibuõ quae inscimaria regemsibi constituit obpopuli magnitu¬
dinem gris tinũ nomen retinuit is ra hel. Samarita norũ gens
umosit exor diũ abas siriis qui trans migrati habita uerunc

Expanded text:
quod est supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum quod est supplicari et venerari, quia divinitatem per ipsorum tura veneramus. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse Israel, a quo duodecim Iudaeorum tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis autem scissura decem pabantur. Ex quo autem in duo regna Dei populus est divisus, tunc duae tribus, quae de stirpe Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israel. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
adindorum fines omnem in medio tenuit regionem. Nedi a rege
suo cognominati putantur. Namq lason peliaci regis frater
apeliae filiis tessala pulsus ẽ cũ media uxoresuaculus fuit
praeuignus medus rex. a teniensium qui postmortẽ lasonis
orientis plagam per domuit. ibiq: mediam urbem condidit
gentem que medorum nomine suo appellauit. Sed inueni¬
emus ingenesi quod madai auctor gentis medorum fuit
a quo et cognominati ut superius dictũ. ẽ. Persae aperseo
rege sunt uocati quie grecia. asiam transiens ibi barba¬
ras gentes graui diuturnoq: belloper domuit nouissi¬
meuictor nomẽ sublectae gentidedit. persa eautẽ ante
crrum ignobiles fuerunt et nullius intergentes loci
habebantur me disemꝑ potentis simifuerunt. Cas dei
quinunc cal dei uocantur. Aca seth. filionachor fratris
abra hae cognominatisunt. Sabaei dicti A. ΠΟ TΟΙCEBECΕΑ

Expanded text:
ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. Sabaei dicti ἀπὸ τοῦ σέβεσθαι,
Abbreviated transcription (Latin):
donomen sortiti sunt. uens adorientem sita aqud quti
dear boribus lana contexitur de quib est illud lnoci
facie sed noti uel lereseres. Sangiride populi sunt umuer
cassi mos indosq in habitantes circagangen fluuium unde
etiumgangaride nuncupati sunt. Ireanidieta sace suaa
ircansa ubisunt pluri mitigres. Bactriani sacefue¬
runt qui suorũ factione a sedibus sins pulsi lux tabanon
omentiis fauuium consederunt ex culus uocabulo et nerã
sortitisunt hulus gentis ex fuit noroas tresinuenta¬
punt foerunt enimeorũ ex ules quod etiã coreurta¬
bulo manfestatur nc̃ scitio sermone e deles excis¬
eidicumtur husimiliter ut bacierra nudemescaenã
seditionibus iscitia pulsi solitudine s suleta q tinũ
eitõ furtim occupa uerunt deroidepleba sut filĩo
etia m̃iur tuteo ptinuerunt assabi abatr filio
emuocat gens potentissima quarabeufrate usq.

Expanded text:
do nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos do nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur, de quibus est illud: Ignoti facie, sed non et vellere Seres. 41. Gangaridae populi sunt inter Assyrios, Indosque inhabitantes circa Gangem fluvium; unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. 42. Hyrcani dicti sunt a silva Hyrcana, ubi sunt plurimae tigres. 43. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi juxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cujus vocabulo et nomen sortiti sunt. Hujus gentis rex fuit hunt. Fuerunt enim eorum exules, quod etiam eorum vocabulo manifestatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque
Abbreviated transcription (Latin):
quia tauromonte adaquilonem me diã partẽ asice
et omnẽ eurupam usq ad oceanum. Britta nicũ posside
nomina et locis et gentib relinquentes de quibus post¬
ea inmutata sunt plurima cetera permanent: ⁊ di¬
ut fueruntnam multarũ gentiũ uocabula exqui¬
par tim manserunt ita ut hodieq appa¬
reat undefuerant diriuata sicut exarsur assirii ex heber
nebrȩipartimuro temporis uetustate ita muta ta sunt ut uix
homines doctis simi antiquissimas historias ꝑscrutantes¬
ne comnium. Sed aliquarum existis origines gentiuoo
potuerunt repperire uam quod ex filio cam qeiuoet¬
batur mes dr̃ã egrptii sunt exor tinulla hacnesoade
origo uocabulisicut nec a ethiopum qui dicuntur a dtũ
filiumehampes tinere quichus appellatusie et sauana
considerentur plurimatamengentiũ mutata qua qu
sadedit ratio nũq indiabindo flumine dictisurt quo
ab occidentili purte eos includit Seres a proprio oppi¬

Expanded text:
quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae et omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctisnec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerint reperire. 39. Nam quod ex filio Cham, qui vocabatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hoc resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam sa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab Occidentali parte eos includit. 40. Seres a proprio oppi
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo gał atae idẽ galli magog. a quo arbitrantur iscitas
et gotos traxis seoriginem. mada i. a quomedos ex sistere
putant iuuan a quolones quiet greci. undeet mareloniũ
Tubal a quoiberi quiet ispam. li ecet quidam exeo et italos
suspicentur . mosoc ex quo capa doces undeet urbs apud eos
us qibo die maleca dicitur Tiras ex quotraces quorũ non sa¬
tis inmutatũ uocabulum est. qua si tiraces. Fili gomer
ne potes la feth Ascanaz. a quo sarmate quos greu.
reginos uocant. Rifan a quo pa flagonas cogor nia
a quo sunt friges filii iuuan ⁊ lisana quibus grecielisei
qui uocantur eolides unde et lingua quinta grece. eolis
appellatur tarsis a quocilices ut losippus arbitratur
unde et me tropolis uuitas eorũ tarsis dicitur. Cectim
a quocitii id ẽcipri a quibus hodieq urbs scitius nominat᷑
dodanim aquorodui haesunt gentes destirpela feth.

Expanded text:
ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo et Italos suspicentur. Mosoch, ex quo Cappadoces. Unde et urbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. Thiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et lingua quinta Graece Αἰολίς appellatur. Tharsis, a quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet,
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ terrã his expulsis iudaei possiderunt quorum pri¬
mogenitus sidon a quosidones Vnde et urbs eorum in feni¬
cesi ddonuocatur. Secundus et h a quoet hei Tertius ieuus¬
tus a quo ieuus ei quorũ fuit hierusalem Quartusamor¬
reus aquo amorrei. Quintus gerseus a quogergeseu¬
usnũti Sextus eueus a quo euei ipsi sunt gabaonitas
namuir aciuitategabaon qui s upplices uenerunt ad
nuocati nm. Septimus t ractus quiariascondidit
oppidum contra tripolim inra dicibus libanisitũ. Oc tauus¬
a seneus a quo a senei nonus aradius a quo a radii sunt
quiaradũ insulam possiderunt angusto fretu. a feni¬
cis litore separatam Decimus amareus a quo siriae nobils
ciuitas quaeuocatur caelis. Vndecimus sama theus. haesunt gen
tes destirpecam quaea sidoneusq adgaditanũ fretum
omnẽ meri dianã partem tenent. Item trib filiorum
ici feth Fili igitur la rethseptem nominantur some

Expanded text:
quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum priquorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gersaei; Sextus Hevaeus, a quo Hevaei; ipsi sunt Gabaonitae a civitate eorum Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Untes de stirpe Cham, quae a Sidone usque ad Gaditanum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer,
Abbreviated transcription (Latin):
cesiliicus nepotes cum sex Filicus saba et euilito
sabata rema subacura saba a quo progeniti& appellantis¬
abei dequib: uirgilius solis est turea uirga sabeis husunt
remo coherentes Sabata a quo saba teni quinunc as tabari
nominantur rema uero et saba & cuza. Paulatim antiquet
uo cabula perdiderunt et quaenunc au&eribus habeant ig¬
norantur:  Ili pecmna SΑΡΑ ETDADΑΝ Hic saba per
sin lit terã scribitur Inebrȩo Ille autem superiorsaba persa¬
m&h a quo appellatos sab eos Interpretatur autem nunc
saba arabia: Badan a quogens ẽ. Aechiopiae in occidentali
lag filii mes raim labinaquibus libii quiquondam pu¬
tei uocabantur. Ces loim a quophylistim quos ueteres allo¬
filios nos modo corrupte palestinos uocamus Cetene segen¬
tes ignotae sunt quae abello aehnopico subuerseus qiadob¬
liuionem praeceritorum nominum peruenerunt. Filiicha¬
uuam undecim. ex quochananeorum decim gentes

Expanded text:
Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. Saba, a quo progeniti et appellati Sabaei, de quibueremo cohaerentes. Sabatnominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico subversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
meones Pos teritas ar faxar fili is est Eber nepos
arfaxaz ai quo ebrei gectan filius eber a quo in dorum
ortaẽ gens salefilius lectan. a quo bactriani licet eosalii
scitarũ exules suspicentur is mael filius abra hã a quo
isma helitae qui nunccorrupto nomine sarracitu qua¬
si a sarra et aggarini ab agar nabethfilius ismael
a quonabatei qui ubeu frata. in marirubrũ in habitant᷑
moab et ammon. filii loth a quomoabitae et ãmanitar
e demfilius escu a quoldumei hae sunt gentes quae
de sẽ stir pe discendunt. Possidentes terrã meridia nã
abortusolis usq ad fenices Filiichã gucittuor ex qui¬
bus or tas surit. sertes h aechus a quo a et hropes
oro genio nesra ima quo uegrptuper ihnbentur ex ortifuth
a quolibii unde et mauritaniae fluuius usq in praesens futh¬
dicitur omnisq urcaeũ regio futensis canaan a quoa fraet¬
cenices et ciinaneorum decimgentes. Item ex nepotib

Expanded text:
Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei; Iectam filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Iectam, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exules suspicantur. Ismael filius Abraham, a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Saraceni, quasi a Sarra, et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes progeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyidicitur, omnis autem circa eum regio Futensis. F 71 FLAPhoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus
Abbreviated transcription (Latin):
a niacione scundum propriam collet tionem distincta ut gratie
asiae. hinc e gentilitas dicitur Gens autem appellata ꝓpt̃
generationes familiarum id ẽ agignendo sicut natio anascendo
Ventes autem a quibus diuisa ẽ terra quindecim sunt dela feth
terras ẽẽ ceperunt quaeq: crescendo ꝓuintias et insolas
impleuerunt. Filiisem quinq: singulariter gentes singu¬
las procreauerunt. Quorũ primus elã a quoe lamite prin¬
uipes per sides. Secundus assur a quo assiriorũ pullulauit
imperium Tertius arfaxat. a quogens chaldeorũ ex ortaẽ
Quartus ludi a quolidii. quintus. aram a quopsiri quorũ
metropolis fuit da mascus. Faliiaram ne potes sẽ uuus
et ulet geter et mesa ustra conitidis conditor qui
inter palestinã et coelem siriam tenuit principatũ unde
secundus ul. aquo ar meni tertius geter . a quocarmeni
siue cariae. Quartus mesci a quosunt hi quiuocantur.

Expanded text:
lia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, lia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem a quibus divisa est terra, quindecim sunt de Iaphet,terras esse coeperunt, quaeque crescendo provincias et insulas inpleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, undet in terra Hus': secundus Ul, a quo Armenii: tertius Gether, a quo Acarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
poraliter sonuit uox dicentis di tues filius meus dilectus Ni
a quibus Preditur illa lingua unia et sola quae fuit atitetiuã
esret linguã rum diuersitas In diuersis quippe gentibus
credicur quodeadem lingua illis ds̃ loquatur quam ipsi homines
utuntur ut ab eis intelligatur. Loquiturautem ds̃ hominibus t̃ẽ
per subscantiam inuisib. lem sed percraeaturam eo poralem per
qui ametiam et hominibus appatere uoluit quando locutus est
Dict edam a postolus silinguis hominum loquar etunteloreor
uibiquaeritir qua lingua angeliloquantur Nonquod angelorũ
alique lingue sint sed hoc per exag gerationẽ dicitur lt̃ querit
qua linguec in fucurum homines lo quantur tiusqua reperitur
quam dicit tpoostolus siue linguȩ cessabunt. Ideo autemertus
de linguis ac deinde degentibus posiumus Quia exlinguis gebates¬
nonex genabus lingiae & ortesuntaenlidi droetĩt iueabo¬
nonoe senebes usest mulaitudo ab uno principio oria sueaba¬

Expanded text:
poraliter sonuit vox dicentis Dei: 'Tu es Filius meus dilectus'; ubi poraliter sonuit vox dicentis Dei: 'Tu es Filius meus dilectus'; ubi a quibusdam creditur illa lingua una et sola, quae fuit antequam esset linguarum diversitas. In diversis quippe gentibus creditur quod eadem lingua illis Deus loquatur quam ipsi homines utuntur, ut ab eis inteper substantiam invisibilem, sed per creaturam corporalem, per quam enim etiam et hominibus apparere voluit quando locutus est. Dicit enim Apostolus: Si linguis hominum loquar et angelorum ; ubi quaeritur qua lingua angeli loquantur. Non quod angelorum aliquae linguae sint, sed per exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantur, quod nusquam reperitur. Nam dicit Apostolus: Sive linguae cessabunt . Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis genon ex gentibus linguae exortae sunt. § 2 De gentium vocabulis. Gens est multitudo ab uno principio orta, sive ab a
Abbreviated transcription (Latin):
esse haldeã quia abrahã decaldeis fuit quodsi hoc recipi
quomodo indam helo hebreipueri linguã quã non nouerant do¬
cerilubentur omnem autemlinguã unus quisq hominũ siue gre¬
cam siuelatinam si ueceterarũ gentiũ aut audiendo potest
tenere aut legendo et p̃ceptore accipere Cũ autẽ omnium
linguarũ scientia difficilis sit cui quã nemota mentã desi¬
diosus ẽ ut insua gente positus suae gentis linguã nesereri
nam quid aliudputandus ẽ nisi animaliũ brutorũ deterior
illa enimꝓprieuocis clamorem ex primunt iste deterior
Viqui pro prie caret linguae notitiam Culus modiautẽ lingua
locutus ẽ ds̃ in principiomundidũ diceret. fiat lux. inueni¬
rȩ difficele ẽ nondum enim erant linguae. Item qua lingua
in sonuit postea ex terioribus hominũ auribus. Maxime
ad primũ hominem loquens uelad prophetas. Ueldũcor¬

Expanded text:
esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, esse Chaldaeam, quia Abraham de Chaldaeis fuit. Quod si hoc recipitur, a quomodo in Danielo Hebraei pueri linguam, quam non noverant, doceri iubentur? Omnem autem linguam unusquisque hominum sive Graecam, sive Latinam, sive ceterarum gentium aut audiendo potest tenere, aut legendo ex praeceptore accipere. Cum autem omnium linguarum scientia difficilis sit cuiquam, nemo tamen tam desidiosus est ut in sua gente positus suae gentis linguam nesciat. Nam quid aliud putandus est nisi animalium brutorum deterior? Illa enim propriae vocis clamorem exprimunt, iste deterior qui propriae linguae caret notitiam. Cuiusmodi autem lingua locutus est Deus in principio mundi, dum diceret: 'Fiat lux,' inveniri difficile est. Nondum enim erant linguae. Item qua lingua insonuit postea exterioribus hominum auribus, maxime ad primum hominem loquens, vel ad prophetas, vel dum cor
Abbreviated transcription (Latin):
no sunt usi in condita ut sehabent carmina aliorũ. Iatina quã
nublatino et regibus tusci et ceteri inlatiosunt loquuti ex
qua fuerunt duo deum tabulae scriptae. Nomana quas
postreges ex actos apopulor omano gesta ẽ. quã neuius
plauitus ennius uir gilius portae et ex oratoribus graccus
etcato et ucero uelceter effuderunt mixta quae pos
imperium latius promotũsimul cũ moribus et hominib
inromanam ciuitatem in rupit in tegritatẽ uerbiꝑso
lecis mos et barbaris moscorrumpens  Omne saut̃
orientis gentes ingutture linguam et uerba conlidurꝰ
sicut hebrei et piri omnes me diterra neae gentes
inpalato sermones feriunt sicut grecietasian omnes
occidentis gentes uerba indentib frangunt sicut itali et spaui
psirus e chaldeus uicinus ebreo est in sermone consonans in pleris¬
q: & litterarũ sono Quidã autẽ arbitrantur linguã ipsa

Expanded text:
no sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum. Latina, quam no sunt usi, incondita, ut se habent carmina Saliorum. Latina, quam sub Latino et regibus Tusci et ceteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae. Romana, quae post reges exactos a populo Romano coepta est, qua Naevius, Plautus, Ennius, Vergilius poetae, et ex oratoribus Gracchus et Cato et Cicero vel ceteri effuderunt. Mixta, quae post imperium latius promotum simul cum moribus et hominibus in Romanam civitatem inrupit, integritatem verbi per soloecismos et barbarismos corrumpens. Omnes autem Orientis gentes in gutture linguam et verba conlidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes mediterraneae gentes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hispani. Syrus et Chaldaeus vicinus Hebraeo est in sermone, consonans in plerisque et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
supercrucem dñi apila tofuit causaeius sedpri
ratum harũ trium linguarũ cognitioneies slria ẽ
ut ad al teram recurratur dũsi qua dubitationem nominis uel
interp̃tationis sermounius linguae adtulerit Grecaat̃
ungua inter ceteras gentiũ clarior habetur .e. enĩet latinis
et omnibus linguissonantior : cuius uarietas inquinq: partib
discernitur quarũ prima dicitur coenedo id ẽ mixta siue
communis quaomnes utuntur. Secunda attica ui delic&
atheniensis quausi sunt omnes greciae auctores tertia
doricaquã habent aegrptii. et siri quarta lonica. quinta¬
eolica quas et eolisti loquutos dixerunt et sunt in obser¬
uatione grecae linguae eius modi certadis crimina. Ser mo
enim corum ita ẽ dispertitus  latinas autem lingus
quattuor es se quidã dixerunt Id ẽ priscam latinã roma¬
nam mixtam priscaest quã uetustis sime italiae sub iano et satur¬

Expanded text:
super crucem Domini a Pilato fuit causa ejus scrisuper crucem Domini a Pilato fuit causa ejus scrirarum harum trium linguarum cognitio necessaria est, ut ad alteram recurratur dum siquam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae adtulerit. Graeca autem lingua inter ceteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior: cuius varietas in quinque partibus discernitur. Quarum prima dicitur κοινὴ, id est mixta, sive communis quam omnes utuntur. Secunda Attica, videlicet Atheniensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. Tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri. Quarta Ionica, quinta Aeolica, †quas Αἰολιστὶ locutos dixerunt.† Et sunt in observatione Graecae linguae eiusmodi certa discrimina; sermo enim eorum ita est dispertitus. Latinas autem linguas quattuor esse quidam dixerunt, id est Priscam, Latinam, Romanam, Mixtam. Prisca est, quam vetustissimi Italiae sub Iano et Satur
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupant . quia adsidue hancper agunt inmunditiã
quem autẽ uulgo in cubonem uocant. hunc romam fau¬
num ficariũ dicunt adquẽ oratius dicit faunenin fa
linguarũ diuersitas ex ortaẽ in aedificatione turris
post diluuium namprius quã superbia turris illius
indiuersos signorum sonos humanã diuiderit socetatẽ
unci omnium nationũ lingua fuit quae ebrea uocatur
quã prrtriarchae et prophetar usi sunt non solũ in ser¬
monib suis uerum etiam in lit teris sacris. Initio aut̃
quot gentes tot linguae fuerunt. deinde plures gen¬
tes quã linguciȩ quia ex una lingua multae sunt.gen¬
tes exortae linguae autem dictae in hoc loco prouer¬
bis quueper linguã fiunt genere locutionis illo quo
hns quieffiuit perid quod efficitur nominatur sicut
os diuisol et pro uerbis sicut manus prolitterisa
bras sunt autẽ linguae sacrae hebraea grecasatinar
quaetoto orbe maxime excellunt insenĩ tribus linguis

Expanded text:
vocant, quia adsidue hanc peragunt inmunditiam. vocant, quia adsidue hanc peragunt inmunditiam. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit C. 3, 18, 1Linguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium. Nam priusquam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatur; quam Patriarchae et Prophetae usi sunt non solum in sermonibus suis, verum etiam in litteris sacris. Initio autem quot gentes, tot linguae fuerunt, deinde plures gentes quam linguae; quia ex una lingua multae sunt gentes exortae. Linguae autem dictae in hoc loco pro verbis quae per linguam fiunt, genere locuthis efficit, per id quod efficitur nominatur: sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis
Abbreviated transcription (Latin):
modo uocabantur. uel quae nomina habuerint ignora¬
tur . manes deos mortuorũ dicunt quorũ potestatẽ
Interlunã et terrã adserunt a quibus et manedictũ
existimant quos putant habere quimanus id ẽraris
ẽ manes dictos siue quiala temanant ꝑauras siue quia
mites sunt inmanibus contrario nomine hoc appellantur
apuleius autem ait eos cata antifras indicimanes
hoc ẽmites hac modestos cũ sint terribiles et in manes
ut parcas ut eumenidas. Laruas ex hominibus factos demo¬
nes alunt qui meriti mali fuerint quarũnatura essedicitur
terrere paruo los et in angulis garrire tenebro sis
lamias quas fabulaetradunt infantes cor ripere aolaniare
solitas alaniando specialites dictas pilosi qui grece panite
latine incubia ppellantur si ue inuii ab ineundo passim
cũ animalibus Vnde et in cubi dicuntur ab incubendo hoc
estuprando saepeenꝰ in probiex sistunt etiã mulierib:
et earuperagunt concubitũ quos demones gallidusios

Expanded text:
modo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoramodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est, rarus est: manes dictos, sive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter Latine Incubi appellantur, sive Inui ab ineundo passim cum animalibus. Unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est stuprando. Saepe enim inprobi existunt etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum: quos daemones Galli Dusios