comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut oliua dicatur. Oleticiũt ipsa arbor. ẽ.
Fructus oluia. Sucus oleum Est aut arbor
pacis insignis. cuius fructus diuersis
nominibus appellatur. Orcades oliuȩ
grece aechimologia asimi. litudine testi¬
culorũ uocatȩ. quosgreci. orcos uocant
Radiolȩ ꝓeo quod ob longesunt in modũ
radiorum. Pauite a pauo insula dictae.
unde prius allate sunt. Liciniae eoquod
optimum dent lumen. namlignis lum̃
est. unde et lignum nomen accepit. quia
aptum est flamiinis & lumini. Pausia
quameorruptȩ rus tiei pusiant uocant.
uiridi oleo & sucui apiti. & dicta pus
quod paueatur. id est tundatur. unde.
tumia eadem et uolemis dicta . eo quod
lam compleat magnitudine. hoc ẽ.i.
diam inanũ. Vnde et inuocaredicim
Quidam aũt uolemũ gallica lingua l¬
num et magnum intelligunt. Colimb
oliuis exp̃ssum uocatur ispanum: Ag¬
cis on facion appellatum. Quod aũt ex
fuluis et nondum maturis fuerit ex p̃s

Expanded text:
ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eo quod optimum dent lumen; nam λυχνίς lumen est. Unde et ligaptum est flammis et luminibus. 66. Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia, quod paviatur, id est, tundatur, unde euia nigra est. Crustumia eadem et volemis dicta, eo quod volam compleat magnitudine, hoc est, mediam manum, unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum et magnum intelligunt. Colymbaolivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκιον appellatum; quod autem ex fulvis et nondum maturis fuerit expressum,
Abbreviated transcription (Latin):
Inindicis stagnis. naisci arundines
calamiq dicuntur . Exquorum radi¬
cibus ex p̃ssum suciussimum sueum
bibunt. Vnde & uarroait. indica
nonmagnum inarbore eresCit afun¬
do illius & lentis premitur radicibus
humor. Dulcia cui Nequetint suco come¬
dere bella: Simbucus mollis x ꝑuia
arbor. Rimnus genus est rubiquam
uulgo senticem ursinam appellant aspe¬
rum nimis. & spinosum. Sentixdicta
asitu quod est terra inculta. inquasenti¬
ces spicȩ quae nascatur. Acuores aũt
pr̃i omnẽ arborem spinosam ueprem
tdicebant quoduipsendat. Oletister dictꝰ
quod sic foltis oliuȩ similibus sedlatiori¬
bus. Arbor inculta at que siluris amara
atque infructuosa Cui insertus oliuȩ
ramus uimmuttit radicis. et uertit eam
in propriam qualitatem. Lacrimas ole¬
astri arboris duplex. Alia enĩ gumen
simulat. sine ullo qualicatis mor su
Alic ammonuci guttã exdistillatione
collectam acremordentem. Oliuȩ grece
oleondr̃ ex quo inlatinum tractum. est.

Expanded text:
In Indicis stagnis nasci arundines In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait20: Indica non magna in arbore crescit arundo; illius et lentis premitur radicibus humor, dulcia cui nequeant suco contendere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta in qua sentices spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentem. Oliva Graece ἔλαιον dicitur, ex quo in Latinum tractum est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓflexibiles huius fructus oleuimdesu¬
dat: cortex resinam quȩ mas tix appellat᷑.
cuicis plurima & melior incio insula gig¬
nitur: Terebintus arbor grecũ nomen
generans resinam omĩum resinarum
ex parte alatinis corruptum pixos enĩa
appellatur agrecis. arbor semꝑ uirens.
& lenitatȩ materiae. elementorum apici
randrum uocatur quod sit folus lauri
similibus flore utrosi arbor uenenata.
inter ficit enimanimalia & medetur
serpentium uexationes. Erbitum uoca¬
uerunt pastores eoquoduice herbe p̃be¬
atur pecoribus ubi pascua desunt
Turbiscus quod deuno cespite eius mul¬
tȩ uirgult surgunt quasi turbiat. Sa¬
pauocata propter quod ea stipulentur
tecta. hinc etstipula ꝑdiminutionẽ
Arundo dieta quodeito arescat. hanc
ueteres cannam uocauerunt. arudi¬
nempostet uarrodixit. Sciendum
sane. quodlꝗtinum canna. de linguet
hebreai sũpsit apudeos enim calinus
cannadr̃. Cicuta aũt ẽ. qd est inter
cangrum nodos. dieca quod lateat

Expanded text:
flexibiles. Huius fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, generans resinam omnium resinarum ex parte a Latinis corruptum; πύξος enim appellatur apud eos. Arbor semper virens et levitate materiae elementorum apicibrandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dnor genercditer nominantur uolupi¬
tes. quae non semetipsa inquinant. sed ps
quaeilliꝰ geruntur. Dicta autem spec taco¬
la. eo quod hominibus publica ibi p̃be
inspectio. haec & ludiera nuncupata
quod in ludis gerantur aut inscenis. lo
dorum origo sic traditur: lidios exasia
trans tienas inetruria consedisse duce
tirreno qui fratrisuo cesserit regni eq¬
tentione. Igitur in etruria interceten¬

Expanded text:
nor, generaliter nominantur voluptates, quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula, eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur, aut in scenis. 2. Ludorum origo sic traditur: Lydii ex Asia transvenae in Etruria consederunt, duce Tyrrheno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter caete
Abbreviated transcription (Latin):
uĩt generibus deletur exercitus. aut inter
utrumque uirgilius: Internitione. submer
Expolia hostium. p̃da manubiae. exiuuiȩ
pirtes. Prȩda ad p̃dandum uocut. Ma¬
nubiae eoquod manibus detrahuntur. hȩc
ruuie ab exuhendo dietȩ. quia exuhun¬
cur. haec et partes. apari diuisione pro
psonarum qualitate. etlaborum iusta
decisione. Expolia aut̃ apelleis quasi ex¬
pllia. Victis enĩ detrahuntur.

Expanded text:
autem generibus deletur exercitus; aut internautem generibus deletur exercitus; aut internutrumque Vergilius. InternicioneAen. 1, 6Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Haec et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Haec et partes a pari divisione pro personarum qualitate, et laborum iusta decisione. Spolia autem a palleis, quasi expallia; victis enim detrahuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
tercio populum. Frat aut̃ romanorum
mos. ut trium phantes quadrigis uehere¬
tur. ex illo quod solitisint priores duces
hoc abitu bella inire. Quicũq aut̃ incon¬
flictu uicisset. palma aurea coronabatur
quia palmastimulos habet. Quiuero siu
conflictu fugientẽ pros trasset laurea et
quod haec arbor sine spinis. ẽ. Namquee
purpuream & palmattm togam trium¬
phantes induebantur & scipienẽ cũscep¬
tro inmanu gerebant ad imitittionẽ uio¬
toricie scipionis. licet & scipio baculũst
quod homines innituntur. Vnde et illepr¬
mus corneluis scipio appellatus. ẽ. quia in
foro pater eius coecus innixus eo ambul¬
bit. suꝑscipionem aũt aquila suꝑ sedebus
obindicium quod ꝑuictoriam quasi adsu¬
nam magnitudinem accederent. inde eo
colore rufo ꝑliniebantur quasi unitar¬
tur diuiniignis effigiem. Quoduero
nifice contingebantur. idesse indicus
ut adtantum ffstigium eueca mediors¬
atis humanȩ commonerentur. Duobus

Expanded text:
tertio populum. Erat autem Romanorum tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. Duobus
Abbreviated transcription (Latin):
utrumque. Nonest aut̃ iocunda uictoria
quaeꝑ inmensa detrimenta contingit.
& hoc est quod laudat salustius duces uic¬
toriam incruento exercitu de portasse
Sompa dictti est greca significatione
ostentari. Praecidit aut̃ uictoria pompã
ideo quod ituris ad hoc certamen primũ
est uictoriae uotum: Tropheum dictũ
a potestropes. id est a conuersione hos¬
tis & fuga. nam abeo quod hostem quis
fugtisset merebatur tropeum. quioccidis¬
set̃ triumplum quidietus est apotes triã¬
bes idest ab exultatione. Plenae enĩ uica¬
riae triumphus debetur. semi plenetro¬
peum. quia nondum plenam. ẽ. uictoruan
consecutus. Honenĩ obtinuit sed fuguuo
exercitum. hoc tamen nomina scriptores
confundunt: Tranquillus aũt trium phum
latine dicit potius appellatum. quod his
quitrium phans urbem ingrederetur
triꝑtito iudicio honoraretur. Nam pri¬
mum detrium phoduci concedendo exer¬
citum iudicare solitum erat. secundo senat

Expanded text:
utrumque. Non est autem jucunda victoria, utrumque. Non est autem jucunda victoria, quae per immensa detrimenta contingit. Et hoc est, quod laudat Sallustius, duces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta est Graeca significatione ostentari. Praecedit autem victoria pompam ideo, quod ituris ad hoc certamen prius est victoriae votum. Trophaeum dictum apo tes propes, id est, a conversione hostis et fuga: nam ab eo quod hostem quis fugasset, merebatur trophaeum: qui occidisset, triumphum, qui dictus est apo tes triabes, id est ab exultatione. Plene enim victorie triumphus debetur, semiplene tropheum; quia nondum plenam victoriam est consecutus. Non enim obtinuit, sed fugavit exercitum: hec tamen nomina scriptores confundunt. Tranquillus autem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur, trimum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum,
Abbreviated transcription (Latin):
Pugna uocata eoquod intio usus fuisset
inbello pugnis contendere. uelquici primo
bellum pugnis incipiebant. unde et pug¬
na &i cinduorum ẽ aliquando et si ne ferro:
Quatttior aũt in bello aguntur. Rigna. fuga.
uictoria. pax. Pacis uocabulum uidetur
a pacto sũptum posterius aũt pax accipitur.
fedus primum initur. Fedus est paxquae
fit interdimicantes uelafide uelaficialibꝰ
idesł sacerdotibus dictũ ꝑ ipsos enĩ fie¬
bant foedera. sicut ꝑ seculares bella.
Alii foedera dicti putant aporca foede
& crudelit̃ occisa. cuius mors opitibat᷑
ei. quia pace relisset. Virgilius & cȩsa
iungebant foedera parei. Fȩderis. partes
induciȩ. & dictȩ inducice. quasindiȩ
mne regnum sȩculi huius. bellis
quaieritur. uietorus propagatur
llictoria dicta. quodui. idest uirtute
adipiscatur. hoc. ẽ. enĩ ius gentium:
uim . ui. expellere. Nam turpis est do¬
lo quaesuti uictoria. Certa aut̃ uictoria
est. ueloccisio hostis uel expoliatio uel

Expanded text:
Pugna vocata eo quod initio usus fuisset Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus, id est sacerdotibus, dictum. Per ipsos enim fiebant foedera, sicut per saeculares bella. Alii foedera dicta putaet crudeliter uccisa; cuius mors optabatur ei, qui a pace rejungebant foedera porca. Foederis partes induciae; et dictae induciae, quasi in dies Omne regnum saeculi hujus bellis quaeritur, victoriis propagatur. Victoria dicta, quod vi, id est, virtute adipiscatur: hoc est enim jus gentium, vim vi expellere: nam turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est, vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel
Abbreviated transcription (Latin):
bellum. ut tumultus nonsit. Tumultus aũt
cẽ. sinebello non potest. Quid ẽ. enĩ aliud
tumultus pisi ꝑturbatio tantt ut maior
timor oriatur. Vnde & iam dictus tumul¬
tus quasi timor multus. Grauius autem
eẽ. tumultum quãbellum. Nam inbello
uocationes ualent. intumultu nonua¬
lent Differt aũt bellum. pugnã et pliũ
Nambellũ uniuersum dr̃ ut punicum
Huius partes sunt pugnȩ ut canensis
termensis Rursum inuna pugna mul¬
tai sunc p̃lia. Aliudenĩ incornibus. aliud
inmedia aliud extrema acie geritur.
Bellũ igitur c̃. tocum pugna unius diei
Proelium pars pugnȩ est. Bellum ancei
duellum uocatum. eo quodduae sint par¬
tes dimicantium. uel quos alterum faciat
uictiuem alterum uictum. Postea mutata
et detricta littera dictum bellum: Alii ꝑ
antifrisin putant dictum eoquod sit orri
bellum contrasit pessimum. Eroeliadi¬
euntur ab inp̃mendo hostis hostem.
unde et p̃laligna quibus una p̃mitur

Expanded text:
bellum ut tumultus non sit. Tumultus autem bellum ut tumultus non sit. Tumultus autem esse sine bello non potest. Quid est enim aliud tumultus nisi perturbatio tanta ut maior timor oriatur?' Unde etiam dictus tumultus, quasi timor multus. 'Gravius autem esse tumultum quam bellum; nam in bello vacationes valent, in tumultu non valent.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea mutata et detracta littera dictum est bellum. Alii per antiphrasin putant dictumeo quod sit horribellum contra sit pessimum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur.
Abbreviated transcription (Latin):
a Quale actum est int̾cȩsarem & pompe¬
amni. quando gener & socer inuicem dimi¬
ciuerunt. Siquidẽ in hac pugna frat᷑
ũfratre dimicauit. & pater aduersus
filium arma portauit. Lucanus. Infra¬
rum ceciderunt p̃mia fratres. Item: Cui
truix cacsa parentis cederet. Bella itaq
acuntur interna. externa. seruilia. socia¬
li piratica. Nampiratica bellasunt sparsa
caonum ꝑsamaria. Inmio paranibus le¬
dus & fugatibus. non solum nauibus
õmeatus sed&iam insulas prouinciasque
ustantibus. Quosprimum gneus pompe¬
us post multtm uastationem quã terra
arique diuegerant mira celeritate con¬
pressis acsuperauit. Sicut aut̃ bellum
oritur quod contra hostes agitur. itatu¬
ltus qualeiuili sedicione concitaitur
Nam sedicio est dissensio ciuium dicta. quod
seorsum alii adalios eant. alii existimant
dissensionem animorum seditionem uocari
quã greci dustisin uocant. Quo aut differat.

Expanded text:
ti; quale actum est inter Caesarem et Pompeti; quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt. Siquidem in hac pugna frater cum fratre dimicavit, et pater adversus filium arma portavit. Lucanus2, 151: In fratrum ceciderunt praemia fratres. Item2, 150: Cui cervix caesa parentis cederet. Bella itaque dicuntur interna, externa, servilia, socialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum per maria mioparonibus levibus et fugacibus, non solum navibus commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantibus. Quos primum Gnaeus Pompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate conpressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur quod contra hostes agitur, ita tumultus quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium, dicta quod seorsum alii ad alios eant. Alii aestimant dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci διάστασιν vocant. Quo autem differat
Abbreviated transcription (Latin):
rimus bella intulit ninus assiriorui
rex. ipse enim finibus suis nequaquo
contẽptus humanȩ societtitis fedus in¬
pens exercitus ducere aliena uastire.
beros populos aut trucidare aut subicet
coepit uniuer samq asiam usq adlibia
fines noua seruitute ꝑdomuit. hinceti
studuit orbis inmutuo sangiune altern
crassare cede. Quattuor uĩt sunt gene
bellorum. idest iustum. in iustum. eis
& plusquam ciuile. Iustum bellum ẽ
quod ex p̃dieto geritur dercbas reps
ellum ẽ. quod defurore nondelegitima
qnone initur. dequo in republica cicerodi
ypulsandorum hostium causa bellum ge
qiustum nullum potest. et hoc idem tulli¬
s. paruis interiectis subdidit. Nullum
pllũ iustũ habetur. nisi denuntiatum. ni¬
sindictum. nisi derepetitis rebus. Ciuile
pellum ẽ. interciues oriti sedicio & conci¬
ati tumultus. sic ut inter sillã et mariũ
qubellum ciuile inuicem inuna gente
esserunt. Plusquã ci uile bellumest
ibi nonsolum ciues certant. sed ec cogna¬

Expanded text:
rimus bella intulit Ninus Assyriorum rex. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus inrumpens exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare aut subicere coepit, universamque Asiam usque ad Libyae fines nova servitute perdomuit. Hinc iam studuit orbis in mutuo sanguine alterna crassare caede. Quattuor autem sunt genera bellorum: id est iustum, iniustum civile, et plus quam civile. Iustum bellum est quod ex praedicto geritur de rebus repebellum est quod de furore, non de legitima ratione initur. De quo in Republica Cicero dipropulsandorum hostium causa bellum geri iustum nullum potest.' Et hoc idem Tullius parvis interiectis subdidit: 'Nullum bellum iustum habetur nisi denuntiatum, nisi dictum, nisi de repetitis rebus.' Civile bellum est inter cives orta seditio et concitati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plus quam civile bellum est ubi non solum cives certant, sed et cogna
Abbreviated transcription (Latin):
nominatti gus enĩ eius pimis amarus
haec arbor in solitudine & saxo & hu
nascitur. exquaetiã arbore malefi
artibus mistra idest odia concitata
borẽ aptam. scribunt mulierum neces¬
atibus plurimis. Lentiscus quod cus¬
sipsius lentum sit . & mollis. Nãlentũ¬

Expanded text:
nominata. Gustus enim ejus nimis amarus nominata. Gustus enim ejus nimis amarus Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur; ex qua etiam arbore maleficis artibus misethra, id est, odia concitari arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentu
Abbreviated transcription (Latin):
ad fixae flaminam repellunt. nass
ixse carbonem ambuste efficuns
Cuius genus duplex est. nã alteraẽ.
ailtera nigra. Alba aũt populus dicti
si foliatius una parte sunt albi altera
dia. haec ergobicolor habens quasi
as & diei notus quo tempore ortusolis
suq constat genus. generit &um resi
eirca heridianũ fluuium. uelut alii
norint infinibus syriae: Tilũ dicunt
utm eoquod utilis sit adusũ telarum.
ne& leuitatte iaculandi: Est enĩ materiȩ¬
us leuissimȩ. Salix dieta quod celeri
siliat. hoc ẽ. uelociter crescat arbor
ta. uitibus abilis uinciendis. Cuuis
unis hancdicunt esse naturam. ut si qͥs
ud in poculo hauserit. liberis careat.
etfeminas infecundas effecit. Popu
s calis est ut &iã sure facta. abluatur
iscat. deinde exclsa. atq. in humo fixa.
icibus sese ipsademergat. Mirice quã
mni tramaricim uocant. examaritudi

Expanded text:
affixae flammam repellunt, neque affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunCujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est enim genus materiae levissimae. 47. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, virescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
Quercus siue cernus quod ea solitierant
diigentium quaerentibus respons
canere arbor multum annosa. sicut
dequercu mambrȩ sub quo habitu
abraham quaefertus usq ad constant
regis imperium ꝑmulta sȩcula ꝑduo
huius fructus galla appellatur. ex
bus una agrestis. hon faticis dicta p¬
ua forma sed firmo corpore atq nodos
quae medicaminibus & incautis adli¬
necessaru. Faxinus uocari fertur
magis interaspera loca montanaques
geenascatur. hinc ꝑdiriuationẽ fri
sicut amonte montanus dequo ouidi
Et fraxinus utilis hastis. Taxus uenes
arbor unde & toxica uenena ex primo¬
tur. Exhac arcus parthii et aliȩ gentes
ciunt. unde et poeta. Stireo taxi torqu¬
ꝓximaenim aquae nascitur nec fic
extra undas uiuit. Hinc et tenera
mollis quia in humecto loco putrits
ulmus fomen accepit quod uligino
locis ethumidis melius proficit
inmontanis et asperis minus lieca
inditum est: ex quatabulae tegili

Expanded text:
Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhiBasan . Fraxinus vocari fertur, quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus; de qua OvidiEt fraxinus utilis hastis. 40. Taxus venenata arbor unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt. Unde et poeta: Ityreos taxi torquenProxima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta inditum est, ex qua tabulae tegulis
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter significat obolum
minata uirgula duo obolisunt.
tinũ significat obolos tres. E. Latinur
significat obolos quat tuor. E. lati
demonstrat obolos quinque. Oboli
rosex propterea caracterem ponhibi
eo quod inuna dragma sex ueniunt.
est pondus deparu argenti . H. lite
significat siliquas octo idest tremis
N. Latinum significat mȩa nomiss
grecum idest solidum. art IB. loc
adiunecti betti significat dimidius
solidum Nuir gulȩ duce ex uno an¬
lo cileua indexteram se diuidentes si¬
ficant dragnam quam &iam olcer
appellant . NT. latinum adiuneto
ma greco significat semiuntiim ¶o
Gamma cuĩt grecȩ litterȩ .O. lacinũ imn
adiunctum significat untiam MI.
tt grecum ꝑmedium sui .I. Litinum
iectum significat libram. NU. I.
grecum circa finem corpuum adiuncd¬
fix. latinum significat ciatum Rs
Siuero olatinum habuerit adiunes
eminã demonstrat. quam grecis
.Exgrecum sueceperit iunetum ẽ. lis

Expanded text:
simpliciter significat obolum. simpliciter significat obolum. = Geminata virgula duo oboli sunt. T Latinum significat obolos tres. F Latinum significat obolos quattuor. E Latinum demonstrat obolos quinque. Oboli vero sex propterea characterem non habent, eo quod in una dragma sex veniant, quod est pondus denarii argenti. H Eta littera significat siliquas octo, id est tremissem. N Latinum significat nomisma Graecum, id est solidum. IB. Iota adiuncta Beta significat dimidium solidum. < Virgulae duae ex uno angulo a laeva in dexteram se dividentes significant dragmam, quam etiam olcen appellant. NΓ. N Latinum adiuncto Gamma Graeco significat semiunciam. Γo Gamma autem Graecae litterae O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum significat cyatum. KO. Si vero O Latinum habuerit adiunctum, eminam demonstrat, quam Graeci Graecum si acceperit iunctum E Latinam,
Abbreviated transcription (Latin):
est quae procondendis de functorum
cineribus adhiberi solet. Dequo poe
ta caelo tegitur qui non habet urnã
Medim na mensura est quinq modio¬
rum. Medimna aũt latina lingua
uocatur id est dimidia eoquodquinq
modis meciatur. qui est dimidius
numerus a ꝑfecto denario. Arbata
mensuraest apudegyͥptios sextarioꝵ
septuagintti duorum. composita exnu¬
mero. propt̾ septuaginc et ducis gences
uellinguas quaeorbem impleuerunt.
Gomor quindecim modiorum onus. ap¬
pendit. Corus triginit modiorum men¬
sura completur. hic ex hebraico sermo¬
ne descendit qui uocatur cora similitu¬
dine collis. Coria enĩ hebraice colles
appellantur. Coaceruati enĩ modu
triginta instar collis uidentur &
onus cameli efficiunt XXUI.
rorem legen xric tibus faciunt.
propter formas & caracteres ut ai
ribus signatti sunt subiciamus. ⁊
litcera significat dimidium obolum.
Virgula equaliter iacens & porraet

Expanded text:
est, quae pro condendis defunctorum est, quae pro condendis defunctorum cineribus adhiberi solet. De quo poetaLucan. 7, 819: Caelo tegitur qui non habet urnam. Medimna mensura est quinque modiorum. Medimna autem Latina lingua vocatur, id est dimidia, eo quod quinque modiis metiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba mensura est apud Aegyptios sextariorum septuaginta duorum, conposita ex numero propter septuaginta et duas gentes vel linguas quae orbem inpleverunt. Gomor quindecim modiorum onus adpendet. Corus triginta modiorum mensura inpletur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur 'cor' a similitudine collis: 'corea' enim Hebraice colles appellantur. Coacervati enim modii triginta instar collis videntur, et onus cameli efficiunt. § 27 unt, et inde errorem legentibus faciunt. Quapropter formas eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat dimidium obolum. — Virgula aequaliter iacens et porrecta
Abbreviated transcription (Latin):
diuina. tali ratione seruatur. Mo¬
dius enĩ amododictus hinc et modi¬
ca idest moderata. Modicis enim
modus nomenimposuit. Nõ modica
proparius ab usiue ponpropriae
dicimus. Satum genus est mensurȩ
uxiti morem prouincicie palestinȩ
Vnum et dimidiũ modium capiens
cuius nomen ex hebreo sermone
tractum est: Satum enĩ apud eos
nominatur sũptio siue leuatio eoqd
quimetitur eandem mensuram su¬
mad acleuet. Est et aliud satum. men¬
sura sextariorum uigintiduorum
capax quasi modius. Batus uocatur
hebraca lingua abolearia mola quae
quinquaginta sextaria. quae mensura
una mole uice proteritur. Anfora uoci¬
ti quod hinc et inde leuetur. haec gre¬
ce afigura sui dr̃. quodeius ansȩ gemini¬
te uideantur aures imittri. Recipit
aut̃ uini uel aquae pedem quadratum
frumenti uero modios italicostres. Cadus
greca anfora est. continens urnas tres.
Vrna mensuraest quam quidã quar¬
tarium dicunt. Proprie aũt urnauas

Expanded text:
divina tali ratione servatur. Modivina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est moderata. Modicis enim modus nomen inposuit: nam modica pro parvis abusive, non proprie dicimus. Satum genus est mensurae iuxta morem provinciae Palestinae, unum et dimidium modium capiens. Cuius nomen ex Hebraeo sermone tractum est; 'satum' enim apud eos nominatur sumptio sive levatio, eo quod qui metitur eandem mensuram sumat ac levet. Est et alium satum, mensura sextariorum viginti duorum capax quasi modius. Batus vocatur Hebraica lingua ab olearia mola, quaequinquaginta sextaria; quae mensura una molae vice proteritur. Amphora vocata quod hinc et inde levetur. Haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod eius ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graeca amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas
Abbreviated transcription (Latin):
um uiginti duorum. Cuius numeri
usa inde tractti est eo quod in princi
uds uiginti duo opera fecerit: blam
rmadie septem operaifecit idest.
uteriam in formem. angelos lucem
uelos superiores terrã atq cerem.
ecundadie firmam̃tum solum . Ter
edie quat tuor. maria. seminci. saci¬
ones atq plantaria. Quartadie tria.
solem & lunam. & stellas. Quintaidie
tria. pisces. & reptilia aquarum et uo¬
latilia. Sexta die quattuor. pestias.
pecudes. reptilia. terrȩ & hominem.
& factai sunt omĩa uigintiduo genera
nes sunt. abadam usque ad iacob ex
cuius semine pascitur omĩs gens isxł¬
Etuiginti duolibri ueteris testam̃ti
usque adester. Et uiginti duo lit terarũ
sunt elementa. quibus constat diui¬
uȩ legis doctrina. His igitur exem¬
plis modius uiginti duorum sexttiri¬
orum amorse scđm sacre legis mensu¬
ram effectus est. Et quamuis diuer
sȩ gentes huic mensurae pondus
ueladiciant ignorantes uel detra¬
hant. apud hebreos constitutione

Expanded text:
orum viginti duorum: cujus numeri orum viginti duorum: cujus numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit, id est, materiam informem, angelos, lucem, coelos superiores, terram atque aerem: secunda die firmamentum solum: tertia die quatuor, maria, semina, sationes atque plantaria: quarta die tria, solem et lunam et stellas, quinta die tria, pisces et reptilia aquarum, et volatilia: sexta die quatuor, bestias, pecudes, reptilia terrae, et hominem, et facta sunt omnia viginti duo genera rationes sunt ab Adam usque ad Jacob, ex cujus semine nascitur omnis gens Israel: viginti duo libri veteris Testamenti usque ad Esther: et viginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectusae gentes huic mensurae pondus vel adiciant ignorantes vel detrahant, apud Hebraeos constitutione
Abbreviated transcription (Latin):
Sexttirius ducrũ librarũ est. qui
assũptus nominatur bilibris assup
gomor faicit: adice sextum congi
redit: Nã congius sex metiturs¬
tariis. Aquo et i sextarui pomer
dederunt. Congium aut acongie
pta. congiari fica um appellatũ
unusquisque enĩ sui tẽporis impe¬
por fcuiorẽ populi cciptans cidiciebat
ergior uideretur indonis. Congia
uuit specialit̃ mensura .ẽ. liquidoꝵ.
is etremsimul & nomen a romanis
posicum inuenimus. Metrum esł
nsua liquidorũ. haec aimensura
pit nomen. Mletron enĩ mensurã
ant greci. & inde appellata metreta
t &urna. et anfera & reliqua huius¬
di pomina mensurcrum sint. ttm̃¬
hoc nomen adenari numerii per¬
cione ciccepit. Metrum aidomnẽ
ensurã ol ꝑtinet. Metrum enĩ
men specialiter sibi ad sũpsit quod
mensura ꝑfecti numeri id est dena
Modius dictus abeo quod sit suo
edo ꝑfectus. Est aut̃ mensura librarũ
uad raginta quat tuor. idest sex tari¬

Expanded text:
Sextarius duarum librarum est. Qui Sextarius duarum librarum est. Qui bis adsumtus nominatur bilibris; adsumgomor facit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congcoepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen; μέτρον enim mensuram dicunt Graeci. Et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet. Metreta enim nomen specialiter sibi assumpsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est, denaModius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus: est autem mensura librarum quadraginta quatuor, id est, sextari
Abbreviated transcription (Latin):
Iensuraest res aliqua SuRis¬
Imodo suo uel tempore circũ scrip¬
tti. Haec aut corporis est. aut temporis.
Corporis ut hominem lignoꝵs & colũpna¬
rum longitudo & breuittis. Sedet so
istum propriam suiorbis haberemo¬
ram quod geometrici p̃seruttiri aud
Temporis et mensurt horarum & dien
& annorũ. unde et metiri pedes horas
dicimus. hoc est mensurare. Propr
aũt mensura uocatti est. quod ea fr
metiuntur atque frumentum idess
clecir quod est dimedici pars dragn
appendens siliquas nouẽ. qui triplio
conculã facit. Concula dragina ui
et dimidia adimpletur. Ciati pone
decem dragmis appenditur. quiet
aquibusdam cãscitus nominatur
falus fit quinque dragmȩ adducun
ad decem Acittibulus quarta parsi¬
nae est duodecim dragnas ad pend
Cotila emina. ẽ. ciathos sex haben
quaeid circo cotyla uocatur. quuꝗ
greco sermone incisio dr̃. &e min
sexttirii induo aequa inciditur etd
lam faicit. Emiñ aut̃ appendec libis
unam. quae geminatã sextariũ sq

Expanded text:
ensura est res aliqua modo suo vel tempore circumscripta. Haec aut corporis est aut temporis: corporis, ut hominum, lignorum et columnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, dierum et annorum: unde et metiri pedes horarum diciautem mensuram vocatam quod ea fruges metiuntur atque frumentum, id est clear, quod est dimidia pars dragmae, adpendens siliquas novem; qui triplicatus conculam facit. Concula dragma una et dimidia adimpletur. Cyati pondus decem dragmis adpenditur, qui etiam a quibusdam cuatus nominatur. Oxifalus ut si quinque dragmae adduntur ad decem. Acitabulus quarta pars eminae est, duodecim dragmas adpendens. Cotyla emina est habens cyatos sex; quae idcirco cotyla vocatur, quia cote Graeco sermone incisio dicitur, et emina sextarii in duo aequa inciditur et cotylam facit. Emina autem adpendit libram unam, quae geminata sextarium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
antese ponat aliquid quod p̃cingitur tind¬
& lauit pedes discipulorũ suorum. Praedbos
qui popalatndo alienã inucidit prorunciam.
Praedo aut ab ibigendo p̃das dictus. & p̃doqu
id est obliquo quod noncerat tuia. gradictr
sedpelliciendo dolis. Piratesunt p̃dones ni¬
ritimi ab incendio patuium transeuntium
obiram prodimur. Perfidas quia frandulet
est cesine fide quas plens filem Pet uris
is pere iurat idest male iurat. Periurus
E inuerbo .r. non habet. nãpe iuro. & deuuro
dicimus srreuaricattr male fidei aduocitus
a quiuel maccusando pocitura uel indesenden¬
do futura p̾tereat: aut in utilit̃ dubieque ponait
escedis gratiam lic& corruptus. Cicero quid
en tam p̃uarũ idest udde uarum. Pellax
t int̾eẽ. Parricida propriae dr̃ interfec
parentis. quãuis quidam ueteres. hunc
perenticidã dixerunt. qm̃ patricidium &
malo intelligitur unde & ꝑsecutus ꝑfecte

Expanded text:
ante se ponat aliquid, quo praecingitur. Undante se ponat aliquid, quo praecingitur. Und, lavit pedes discipulorum suorum. 220. Praedo est qui populando alienam invadit provinciam. Praedo ab abigendo praedas dictus, et praedo qui αγίου, id est, obliquo, quod non certa via gradiatur, sed pelliciendo dolis. Piratae, sunt praedones maritimi ab incendio navium transeuntium ob iram prodimur. Perfidus, quia fraudulentus est et sine fide, quasi perdens fidem. Periurus, quia perpere iurat, id est male iurat. Periurus autem in verbo R non habet. Nam peiuro et deiero dicimus. Praevaricator, malae fidei advocatus, et qui vel in accusando nocitura, vel in defendendo profutura praetereat aut inutiliter dubieque ponat mercedis gratia licet corruptus. Cicero: 'Quid enim tam praevarum?' id est valde varum. Pellax, . Parricida proprie dicitur interfector parentis, quamvis quidam veteres hunc parenticidam dixerunt, quoniam parricidium et pro malo intellegitur; unde et persecutus, perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
inpudenter tenens. quasi pertinens. Petu¬
lans punc quidem pro audace & in probo
ponitur: Olimaũt a cerbi flagitatores &
propriae argentariorũ pueri coactorum :
quod p̃cia rerum crebrtus & asperius
exigebant a petendo petulante uocati P ro¬
cax propriae dr̃ idem quod pettix iũ pro¬
procidicuntur : Prodigus sumptuosus ad
consũptor quiomĩa porro agit: quasi pro¬
icit Profugus proprie dr̃. qui procul a sedi¬
bus suis uagator. quasi porro fugatus Pn¬
grinus longetipatrit positus sicut alieni¬
ra Proiectus quasi longe & procul ue¬
tus sicut & produxit quasi porro illũ duxo
& prouocauit quasi porro illũ uocauit. Pra¬
iectus porro eiectus ac p̃iactatus unde etpn
cuius bon palam unde scribuntur & aꝑte¬
Praeseriptus odinem significat sicut & p̃sero¬
tiones apudiuris consultos Procinctos expedi
&armatus unde & in procincto idest cum
belliectusa arma sumebant Praceinetus cos

Expanded text:
inpudenter tenens, quasi pertinens. Petuinpudenter tenens, quasi pertinens. Petulans nunc quidem pro audace et inprobo ponitur: olim autem acerbi flagitatores et proprie argentariorum coactorum pueri, quod pretia rerum crebrius et asperius exigebant, a petendo petulantes vocati. Procax, proprie idem quod petax. Nam proproci dicuntur. Prodigus, sumtuosus atque consumtor, qui omnia porro agit et quasi proicit. Profugus proprie dicitur qui procul a sedibus suis vagatur, quasi porro fugatus. Peregrinus, longe a patria positus, sicut alienigena. Proiectus, quasi longe et procul iactatus; sicut et produxit, quasi porro illum duxit; et provocavit, quasi porro illum vocavit. Proiectus, porro eiectus ac proiactatus, unde etVicuius bona palam et aperte scribuntur. Praescriptus ordinem significat, sicut et praescriptiones apud iurisconsultos. Procinctus, expeditus et armatus; unde et 'in procinctu', id est cum belli causa arma sumebant. Praecinctus, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
& primus quasi praeminens primis. Postre¬
mus Potens rebus late patens unde & pores¬
tas quod pateat illiquaqua uelit & puemo ip¬
tercludat pullus obsistere ualett Pracopimas
p̃ceteris opibus copiosus ꝑ ecuniosus tullius
primum eosdietos refert qui plurimã peccupi¬
am habuissent idest peccora. Itaenĩ & antiqͥ
eos appellabant P aulatim aut ꝑ abusionem
nomen aliud deuolutum est Perucax pro¬
priae dr̃. qui in proposito suo aduictoriã ꝑseuerat
Antiqui enĩ uiciam dicebant. quã nos uictorã.
Credo quodinde dicatur herba uicia idest
uictorialis Pernix aꝑnitendo tractũ est idest
in conatibus ꝑseuertns. Alui ꝑnicem uelocem
intelligunt pedibus namꝑnicitas pedumest
ut ꝑnicibus ignea plantis. sicut celeritts pen¬
narum est ut celerique fuga subsiderti lapsȩ
Piger quasi pedibus aeger. estenĩ tardus adip¬
cedendum quochnom̃ ꝑusum transut adanimũ
Pernox ꝑuigilains nocte ꝑseuerans. ertinax

Expanded text:
et primus quasi praeminens. Primus. Postreet primus quasi praeminens. Primus. Postremus. Potens, rebus late patens: unde et potestas, quod pateat illi quaqua velit, et nemo intercludat, nullus obsistere valeat. Praeopimus, prae ceteris opibus copiosus. Pecuniosus: Tullius primum eos dictos refert qui plurimam, id est, pecora. Ita enim antiqui eos appellabant. Paulatim autem per abusionem nomen in aliud devolutum est. 211. Pervicax proprie dicitur qui in proposito suo ad victoriam perseverat. 489 Antiqui enim viciam dicebant, quam nos victoriam; credo quod inde dicatur herba vicia, id est, victorialis. 212. Pernix a pernitendo tractum est, id est, in conatibus perseverando. Alii pernicem velocem intelligunt pedibus; nam pernicitas pedum est, ut: Pernicibus ignea plantis; sicut celeritas pennarum est, ut: Celerique fuga sub sidera lapsae. 213. Piger, quasi pedibus aeger. Est enim tardus ad incedendum, quod nomen per usum transiit et ad animum. Pernox, pervigilans nocte. Perseverans
Abbreviated transcription (Latin):
est iste ꝑfectus p̾erit. Pulcher aspetie cutis
dictus qđ est pellis postea transut hoc nom̃
ingenus Nã pulchritudo hominis aut inuul
aut in oculis. ut lȩtos oculis ad flarat honores
figuram et liniam̃iti ospitiis delectabant.
diis & totti uertice supra. ẽ. Pellax apellicen¬
do Perspicax splendidus eo quod ꝑluceat
Perpetuus. Perhennis abeo quod sit ꝓpetuus
annis Praesul uocatus quica p̃. est sollicitudi¬
ni. Praepositus appellatus eo quod set subiec¬
torum hac stimulantium ordinator uel rec¬
tor. Patronia patribus dicti sunt quod huius¬
modi affectum clientibus exhibetint ut
quasi patres illos regant. P edagogus est cui
piruuli ad sĩgnantur. grecũ nom̃ ẽ & est compo¬
sicum ab eo quod ꝓueros agat id est ducat & las¬
cuuentem refrenait aetatẽ. Pruesens dictus
quod sit p̃sentibus id est coram oculis quisensus
sunt corporis. Prior quod primus sit ordine.

Expanded text:
est,' iste perfectus non erit. Pulcer ab specie cutis est,' iste perfectus non erit. Pulcer ab specie cutis dictus, quod est pellis: postea transiit hoc nomen in genus. Nam pulchritudo hominis aut in vulaut in oculis, utVirg. Aen. 1, 591: Laetos oculis adflarat honores. figura et lineamenta hospitis delectabant,' diis, et tota vertice supra est. Pellax a perliciendo. Perspicax, splendidus, eo quod perluceat. Perpetuus. Perennis, ab eo quod sit perpetuus annis. Praesul vocatus quia praeest sollicitudine. Praepositus appellatus eo quod sit subiectorum ac famulantium ordinator vel rector. Patroni a patribus dicti sunt, quod huiusmodi affectum clientibus exhibeant ut quasi patres illos regant. Paedagogus est cui parvuli adsignantur. Graecum nomen est; et est conpositum ab eo quod pueros agat, id est ductet et lascivientem refrenet aetatem. Praesens dictus quod sit prae sensibus, id est coram oculis, qui sensus sunt corporis. Prior, quod primus sit ordine:
Abbreviated transcription (Latin):
pãnare dicere est. O baudiens obaure eo quod au¬
peris. unde & hospitalis homodr̃. O sor inimicꝰ
ab odio dictus sieut amator abamore & est gene¬
ris cõmuruis Odibilis odio habitus Obsitus
obesus idest undique insidiis uallatus O bsce¬
simpurae libidins autio obscuro dictus:
Oponisais hebetior &l oblisior quesi exompi
parte tupisus Obnixus contra idsus & conabun¬
dus Obnoxius quia obligatus nexibus culpae
Oblactator quasi cum lacte cũ fraude ut terrenti
dictum est. Obtrectttor malignus & qui obstrin¬
gilando officiendoque nonsinat quẽ piã progre¬
di &augescere. Orbus quod liberos non habet¬
& quasi oculis amissis : Opifex quod opus stici¬
est enĩ & incertorum p̃uidens casus. Patiens
dictus a pauendo. Pauere enĩ ferire est ꝑcuti¬
tur enĩ &tolerat. Perfectꝰ cui iamnihil adi¬
ci potest. huic nomini apud grãmaticos cõ¬
paratio p̃adicitur quia sidixeris ille ꝑfectior

Expanded text:
nam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod aunam orare dicere est. Obaudiens, ab aure, eo quod aupatens: unde et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, obsessus, id est undique insidiis convallatus. Obscenus, inpurae libidinis, a vitio Obscorum dictus. Obtunsus, hebetior et obclusior, quasi ex omni parte tunsus. Obnixus, contranisus et conabundus. Obnexus, quia obligatus est nexibus culpae. Oblectator, quasi cum lacte, cum fraude, ut Terentiudictum est. Obtrectator, malignus et qui obstringillando officiendoque non sinat quempiam progredi et augescere. Orbus, quod liberos non habet; quasi oculis amissis. Opifex, quod opus faciest enim et incertorum praevidet casus. Patiens dictus a pavendo. Pavere enim ferire est. Percutitur enim et tolerat. Perfectus, cui nihil iam adici potest. Huic nomini apud Grammaticos conparatio non adicitur, quia si dixeris: 'Ille perfectior
Abbreviated transcription (Latin):
primo erbi genere uita hominum sustnebã
masculino Id uero qđ nuntiat genere peutro.
cõmam nutriebat & pahil contaminatum¬
conspiciebat abstinensse auino omĩꝙ sicera
quementẽ ab inegra sanitate ꝑuertit: Nugas
uuã hebreum pom̃. ẽ. Ita enĩ in prophetis est ex¬
positum ubidicit sophonia. Nugas quialegȩ
recesserunt. ut posse possimus linguã hebraicã
omium linguarum esse matrem. Nugi gerud
appellatus ab eo quod sit turpis puntius Ne.
scorpionũ quinatos suos consumqi excepto eo
qudo so eius in sederit. Hamrursus ipse quiser¬
uus fuerit consum̃ patrem. Vnde homines
quibona parentum ꝑluxuriam consumunt
pepotes dicunt᷑. hinc quoq nepottitio proluxu¬
rsponitur. quacerte quaeq res consumunt᷑
Nier quasi nubiger. quia ponserepus sed fusco
opertus unde & nubilumdiem tetrũ dicimꝰ
rthodoxis uir rectȩ gloriae: Orator abore
uocatus aporando nominatus idest dicendo

Expanded text:
primo cibi genere vita hominum sustinebatprimo cibi genere vita hominum sustinebatmasculino; id vero, quod nuntiat genere neutro, comam nutriebat, conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: 'Nugas, qui a lege recesserunt,' ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum esse matrem. Nugigerulus appellatus ab eo quod sit turpis nuntius. Negscorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicuntur. Hinc quoque nepotatio pro luxuria ponitur, qua certe quaeque res consumuntur. Niger, quasi nubiger: quia non serenus, sed fusco opertus. Unde et nubilum diem tetrum dicimus. O Orthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo;
Abbreviated transcription (Latin):
aut oppletum stomachum sordibus. A etnteres
appellantur quicas tra designant ametando scili¬
cet. lucanus dicit. hesperios iudax ueniat metato
inagros. Uollis quoduigorem sexus eneruati
corporis dedecore & quasi mulier emolliatur.
Macer a maciae & macies amati& eoquod in mo¬
derata libido macros faciat. Al ancus manu
ancus: oribundus morienti similis. sicut uta¬
bundus uiuenti similis. quando enĩ dicimus
moriturus est. uere moriturus est: Uoribun¬
dus aũt ponuere sedueri similis morientis. est.
Meretrix diciti eoquod p̃tũs libidinis merei¬
tur inde & meritorice tabernȩ. Nã & milttes
cũ stipendia accipiunt mereri dicuntur
uehiculis
obilis p̃iuilis. cuius & nom̃ & genꝰ scitur
Nubilis ad nubendum habilis. Nemo abho¬
mine tractũ idest pehomo quod est pronullo
&siedicitipud nos puhilum quomodo apud grecos
alium ꝑnitiosum. alium piugã exis timantes ut
ait monatius. hic adolescens nequã non malie

Expanded text:
aut oppletum sordibus stomachum. Metatores aut oppletum sordibus stomachum. Metatores appellantur qui castra designant, a metiendo scilicet. Lucanus1, 382: Hesperios audax veniat metator in agros. Mollis, quod vigorem sexus enerviati corpore dedecoret, et quasi mulier emolliatur. Macer, a macie: et macies a moechia, eo quod inmoderata libido macros faciat. Mancus, manu ancus. Moribundus, morientis similis: sicut vitabundus, viventi similis. Quando enim dicimus moriturus est, vere moriturus est: moribundus autem non vere, sed veri similis morientis est. Meretrix dicta eo quod pretium libidinis mereatur. Inde et meritoriae tabernae: nam et milites, cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur.vehiculis. N Nobilis, non vilis, cuius et nomen et genus scitur. Nubilis, ad nubendum habilis. Nemo ab homine tractum, id est ne homo, quod est pro nullo;et sic dici apud nos nihilum; quomodo apud Graecosalium perniciosum, alium nugam existimantes, ut ait Monatius: Hic adolescens nequam, non malus