comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pł. con sulib auctoribus et aflic¬
to senatu ꝑ t̾ritis equitib R. sus¬
pensa ac sollicita tota ciuitate.
non tam in me impetũ faceret qͣ
ꝑ me in omĩs bonos: me uidisse
si uicissem tenuis rei p. reliqͥas.
Si uictus essem: nullas futuras.
Od̾ cũ iudicassem defleui cõiugis
misere discidiũ: liberorũ clarissi¬
morũ solitudine. frĩs absentis
amãtissimi atq optim calũ:
subitas fundatissime familie en¬
mas: S his oĩbus rebus bitã
ante posui meorũ ciuiũ. remq¬
p. cõcede uinus discellu qmͣ oĩu
intetitu occide̾ Meliuis sꝑaui id
qd̾ accidit me iacentẽ posse uiuis
uiris forcibꝰ excitari. si una cũ
gnũ atq incredibile dolorẽ nõ
nego. Neq ilta michi asisto
sapiencia quã nõ nulli in me re¬
quirebant. qui me animo ininis
fracto esse acq afflicto loquebã¬
tur. An ego poteram cũ a tot
rerũ tanta uarietate diuelle¬
rer. quas id circo p̃tereo qd̾ ne
nũc quidez sine fletu cõmeno¬

Expanded text:
 consulibus auctoribus, adflicto senatu, perterritis equitibus Romanis, suspensa ac sollicita tota civitate, non tam in me impetum faceret quam per me in omnis bonos, me vidisse, si vicissem, tenuis rei publicae reliquias, si victus essem, nullas futuras. quod cum iudicassem, deflevi coniugis miserae discidium, liberorum carissimorum solitudinem, fratris absentis amantissimi atque optimi casum, subitas fundatissimae familiae ruinas; sed his omnibus rebus vitam anteposui meorum civium, remq concidere unius discessu quam omnium interitu occidere malui. speravi, id quod accidit, me iacentem posse vivis viris fortibus excitari; si una cum gnum atque incredibilem dolorem: non nego, neque istam mihi adscisco sapientiam quam non nulli in me requirebant, qui me animo nimis fracto esse atque adflicto loquebantur. an ego poteram, cum a tot rerum tanta varietate divellerer, quas idcirco praetereo quod ne nunc quidem sine fletu commemo
Abbreviated transcription (Latin):
cata est. nõ lib̾tate solũ s eciam
oĩb p̃miis dignissimos fuisse qui
dm̃ caput deffendissent. quod enĩ
p̃miũ satis magnũ est tam beni¬
uolis tam bonis tam fidelibꝰ ser¬
ius ꝓꝑter quos uiuit. Et si id qͥ¬
dem non tanti est ꝙͣ ꝙ ꝓpter cos¬
dem nõ sãguiẽ et uulueribus suis
crude lissimi immici mẽtem ocu¬
losq saciauit quos insi manumi¬
sisset. tormẽtis ecia dedendi fue¬
rũt conhuatores dnĩ. ultores sce¬
leris. defensores necis. hic u̾o nich
habet in his malis qd̾ minꝰ mo¬
leste ferat. qͣ ecia si ꝙͥ ipĩ accidat
ẽẽ tñ illis meritũ p̃miũ ꝑsolutũ.
d questiones urgent. Milonez q̃
sunt habite nuĩc in atrio lib̾tatis.
Quib na de huis rogas de ꝑ. do¬
dii. quis eos postulauit. Appius.
quis ꝓduxit. Appius. Unde : ab
appio dii bomi quid potest agi

Expanded text:
cata est, non libertate solum sed etiam cata est, non libertate solum sed etiam omnibus praemiis dignissimos fuisse qui domini caput defendissent. quod enim praemium satis magnum est tam benevolis, tam bonis, tam fidelibus servis, propter quos vivit? etsi id quidem non tanti est quam quod propter eosdem non sanguine et volneribus suis crudelissimi inimici mentem oculosque satiavit. quos nisi manu misisset, tormentis etiam dedendi fuerunt conservatores domini, ultores sceleris, defensores necis. hic vero nihil habet in his malis quod minus moleste ferat quam, etiam si quid ipsi accidat, esse tamen illis meritum praemium persolutum. sed quaestiones urgent Milonem, quae sunt habitae nunc in atrio libertatis. quibusnam de servis? rogas? de P. Clodi. quis eos postulavit? Appius. quis produxit? Appius. Vnde? ab Appio. di boni! quid potest agi
Abbreviated transcription (Latin):
pugnarũ martẽq cõmunẽ. qui se¬
pe spoliantem iam et exultante
eutit et ꝑtulit ab abiecto. Adde
iusticia pransi. poti ostitantis
ducis. qui cũ a tergo hostem int̾ꝰ¬
clusum reliquisset nicħ de eius
extremis comitib cogitauit in
quos incensos ira uitamq dm̃ de¬
spantel cum meidilset helit in hil
penis quas ab eo hui fideles pro
dm̃ uita expetiuerũt: Cur gͣ
eos manumisit. Metuebat .s. ne
indicaret᷑. ne dolorem ꝑferre nõ
possẽt. ne tormẽtis cogerent. oc¬
cisum esse a ẜuis milonis in appia
uia .p. clodiũ confiteri Quido¬
pus est tortore. quid q̃ris: occide¬
xit ne: occidit. iire. an iniuria.
nicħ ad tortorem. fcĩ em̃ in eculeo
questio est uiris in iudicio. Qd̃
gͣ in cã querendũ est id agamus.
hoc qd̾ tormẽtis in uenire uis id
fatemur. Manu uo cur milerit.
si id pocius q̃ris. q cur parũ ãplis
cato Dixitq in turbulenta cõcio¬
ne que tñ huiꝰ auctoritate pla¬

Expanded text:
pugnarum Martemque communem, qui saepugnarum Martemque communem, qui saepe spoliantem iam et exsultantem evertit et perculit ab abiecto; adde inscitiam pransi, poti, oscitantis ducis qui, cum a tergo hostem interclusum reliquisset, nihil de eius extremis comitibus cogitavit, in quos incensos ira vitamque domini desperantis cum incidisset, haesit in eis poenis quas ab eo servi fideles pro domini vita expetiverunt. cur igitur eos manu misit? metuebat scilicet ne indicaretur, ne dolorem perferre non possent, ne tormentis cogerentur occisum esse a servis Milonis in Appia via P. Clodium confiteri. quid opus est terrore? quid quaeris? occideritne? occidit. iure an iniuria? nihil ad tortorem: facti enim in eculeo quaestio est, iuris in iudicio. quod igitur in causa quaerendum est, id agamus hic; quod tormentis inveniri vis, id fatemur. manu vero cur miserit, si id potius quaeris quam cur parum amplis Cato, et dixit in turbulenta contione, quae tamen huius auctoritate pla
Abbreviated transcription (Latin):
per ille antea cũ uxore. tũ sine ea
nũqͣ non in reda. tũ in equo. comi¬
tes greculi quocũq ibat. eciam
cũ in castra etrusta ꝓperabat. tũ
nugarũ in comitatu nichil. Milo
qui nũqͣ. cũ casu pueros simpho¬
macos uxoris ducebat et ancilla¬
rũ greges. Ille qui semꝑ secũ scor¬
ta. semꝑ exoletos. semꝑ lupas du¬
ceret. tum neminez misi ut uiru
a uiro lectũ esse diceres. Cur
g' uictus est: qr non semꝑ uiator
a latrone. nõ nũqͣ ecia latro a uia
derat in uiros. nec uero sic erat
unqͣ non ꝑatus milo ꝯtra illum
ut non sacis fere esset paratus. Sẽ¬
per ille qnͣtũ int̾esset p clodii ma
nu se ꝑire. et qnͣto illi odio esset.
et qnͣtũ ille auderet cogitabat. quã
obrem uitam suam quam maxi¬
mis p̃miis ꝓposita et penc addi¬
ctam sciebat nũq in ꝑiculũ sine
p̾sidio et sine custodia ꝓuehebat.
Adde casus. adde icertos exitus

Expanded text:
per ille antea cum uxore, tum sine ea; per ille antea cum uxore, tum sine ea; numquam nisi in raeda, tum in equo; comites Graeculi, quocumque ibat, etiam cum in castra Etrusca properabat, tum nugarum in comitatu nihil. Milo qui numquam, tum casu pueros symphoniacos uxoris ducebat et ancillarum greges; ille qui semper secum scorta, semper exoletos, semper lupas duceret, tum neminem, nisi ut virum a viro lectum esse diceres. cur igitur victus est? quia non semper viator a latrone, non numquam etiam latro a viatderat in viros. nec vero sic erat umquam non paratus Milo contra illum ut non satis fere esset paratus. semper ipse et quantum interesset P. Clodii se interire et quanto illi odio esset et quantum ille auderet cogitabat. quam ob rem vitam suam quam maximis praemiis propositam et paene addictam sciebat numquam in periculum sine praesidio et sine custodia proiciebat. adde casus, adde incertos exitus
Abbreviated transcription (Latin):
facile hominũ mille uersabat᷑
loco suꝑiorem se fore putabat
milo et ob eam rem eũ locũ ad
pugna potissimũ eligerat an
in eo loco pocius expectandũ
ab eo qui ipluis loçi spe facere
impetũ cogitarat. Res loquit
s picta uideretis. tamen appet
uter esset insidiator. uter nchil
mali cogitaret. cũ alter ueh̾et᷑
in reda penulatus. una sede̾t uxor.
Quid horũ non impeditissimu
uestitus. an uehiculu. an comes.
quid minꝰ. ꝓmptũ ad pugna cũ
penula irrecitus. reda impeditus.
uxore pene ꝯstrictus esset. Uide¬
te nũc illũ pͥmũ egrediente e iul¬
la subito. cur uesꝑi: quid ne cesse
est tarde. qui ꝯuenit p̃sertim id
temporis. deu̾tit in uillaz pompeii
pompeiũ ut uideret. sciebat in
alsiensi esse uilla ut ꝑspiceret
Miles in ea fuerat. Quid gͦ erat
more et tergiu̾sacionis dũ his ue¬
niret locũ relinq̃re noluit. Age
uũc iter expediti latronis cũ mi¬
lomis impedimẽtis comꝑate. Sẽ¬

Expanded text:
facile hominum mille versabaturfacile hominum mille versabaturloco superiorem se fore putabat Milo, et ob eam rem eum locum ad pugnam potissimum elegerat, an in eo loco est potius exspectatus ab eo qui ipsius loci spe facere impetum cogitarat? res loquitused picta videretis, tamen appareret uter esset insidiator, uter nihil mali cogitaret, cum alter veheretur in raeda paenulatus, una sederet uxor. quid horum non impeditissimum? vestitus an vehiculum an comes? quid minus promptum ad pugnam, cum paenula inretitus, raeda impeditus, uxore paene constrictus esset?—videte nunc illum, primum egredientem e villa, subito: cur? vesperi: quid necesse est? tarde: qui convenit, praesertim id temporis? devertit in villam Pompei. Pompeium ut videret? sciebat in Alsiensi esse; villam ut perspiceret? miliens in ea fuerat. quid ergo erat? mora et tergiversatio: dum hic veniret, locum relinquere noluit. age nunc iter expediti latronis cum Milonis impedimentis comparate. sem
Abbreviated transcription (Latin):
se odiũ illius in hũc acerbissimũ
nullũ huius in illũ. ꝯsuctudine
illius ꝑpetuas in uim infexenda
hui tm̃ in repellenda. Hortem
ab illo Milom denũciata et
p̾dicata palam. nicħ unqͣ au¬
ditu ex milone ꝓfectiom̾s hur̃
diem illi notũ. reditus illius huic
ignotũ fuisse. Huius iter nccͣim.
illius ecia pocius alienũ. Huc
p̃se tulisse illo die roma exitu¬
rũ. illum co die se dissimulasse re¬
diturũ. Hũc nullius rei mutasse
ꝯsiliũ. illũ causam mutandi ꝯsi¬
lii finxilse. huic si insidiaretut
noctẽ ꝓpe urbem expectanda. Il¬
li ecia si hũc nõ timeret tamẽ
accessum ad urbem nocturnũ fu¬
isle metuendũ. Uideamꝰ nũc id
qd̾ caput est. locus ad insidias ille
ipse ubi cõgressi sunt utri tande
fieret apcior. Id u̾o Iud̾. ecia dubi¬
tandum et diucius cogitandũ ẽ
ante fundũ clodii quo infundo ꝓ-¬
pter insanas illas substentacioẽs

Expanded text:
um fuisse illius in hunc acerbissimum, um fuisse illius in hunc acerbissimum, nullum huius in illum; consuetudinem illius perpetuam in vi inferenda, huius tantum in repellenda; mortem ab illo Miloni denuntiatam et praedicatam palam, nihil umquam auditum ex Milone; profectionis huius diem illi notum, reditum illius huic ignotum fuisse; huius iter necessarium, illius etiam potius alienum; hunc prae se tulisse se illo die exiturum, illum eo die se dissimulasse rediturum; hunc nullius rei mutasse consilium, illum causam mutandi consili finxisse; huic, si insidiaretur, noctem prope urbem exspectandam, illi, etiam si hunc non timeret, tamen accessum ad urbem nocturnum fuisse metuendum. videamus nunc id quod caput est, locus ad insidias ille ipse ubi congressi sunt utri tandem fuerit aptior. id vero, iudices, etiam dubitandum et diutius cogitandum est? ante fundum Clodi quo in fundo propter insanas illas substructiones
Abbreviated transcription (Latin):
ebat subsistendũ acq expectẽdũ
fuit noctu occidisset insidioso et
pleno latronuĩ in loco occidisset ne¬
mo ei negãti non credidisset. quem
esse omẽs saluũ ecia conficentem
uolunc. Sultimusset hoc ermmen
pͥmũ ipse ille latronũ occultator
et receptor locus. deniq neq mu¬
ta solitudo indicasset. neq ceca nox
ostendisset milonem. Deinde mlti
ab illo uiolati spoliati bonis expul¬
si Multi hec ecia timẽtes in suspi¬
cionez caderent tota demq rea
citaretur etruria. Atq illo die
certe. Aricia rediens deuortit do¬
dius ad albanũ qd̾ insi sciret
milo illũ aricie fuisse suspicari
tamen debuit eñ eciaz si romam
illo die reuera uellet ad uillam
suam que uiam tang̾e̾t deu̾lurũ.
Cur neqz ante oceurrit ne in uil¬
la resideret nec eo in loco subsedit
quo ille noctu uenturus esset.
Milomi ecia utile fuisse. clodiũ
uiuere. Illi ad ea que ꝯcupierat
optacissimũ int̾i̾tũ Milonis fuis¬

Expanded text:
iebat, subsidendum atque exspectandum iebat, subsidendum atque exspectandum fuit. noctu occidisset: insidioso et pleno latronum in loco occidisset. nemo ei neganti non credidisset quem esse omnes salvum etiam confitentem volunt. sustinuisset crimen primum ipse ille latronum occultator et receptor locus, tum neque muta solitudo indicasset neque caeca nox ostendisset Milonem; deinde multi ab illo violati, spoliati, bonis expulsi, multi haec etiam timentes in suspicionem caderent, tota denique rea citaretur Etruria. atque illo die certe Aricia rediens devertit Clodius ad se in Albanum. quod ut sciret Milo illum Ariciae fuisse, suspicari tamen debuit eum, etiam si Romam illo die reverti vellet, ad villam suam quae viam tangeret deversurum. cur nec ante occurrit ne ille in villa resideret, nec eo in loco subsedit quo ille noctu venturus esset? Miloni etiam utile fuisse Clodium vivere, illi ad ea quae concupierat optatissimum interitum Milonis; odi
Abbreviated transcription (Latin):
rũ respiraui lib̾atus sũ. nõ uereor
ne quod ne sulpicari quide potu¬
erim. uidear id cogitasse Nuuc
ꝑsequat cetera. Nam oceurrit illd̃
ne dodius quidez de insidiis cogita¬
uit qm̃ fuit in albano mansurus. si
quide exiturus ad cedem e uilla nõ
fuisset. uideo enim illu qui dr de
ciaret quẽ clodius Roma ꝓficiscẽs
serat. quẽ pridem hora tercia aiãs
efflantem reliquisset eũ mortuũ.
postridie hora decima ei nĩciaba¬
tur. Age sit ita factũ. Que cã
fuit cur romaz ꝓperaret. cur
in noctem se comcet. quid affẽbat
festinacionis ꝙ heres erat. Pͥmũ
nchil erat cur ꝓperato opus eẽt.
Deinde si quid eslet. quid tandeni
erat quod ea nocte conseqͥ posset.
Amitt̾e̾ autem si postridie ma¬
ne romaz uenisset. Atq ut illi no¬
noctur nus ad urbem aduentus ui.¬
tandul pocius ꝙͣ expectendus fuit
sic Milom cum insidiator esset. si
illũ ad urbem nocte accessurũ sc¬

Expanded text:
rum. respiravi, liberatus sum; non vereor rum. respiravi, liberatus sum; non vereor ne, quod ne suspicari quidem potuerim, videar id cogitasse. nunc persequar cetera; nam occurrit illud: igitur ne Clodius quidem de insidiis cogitavit, quoniam fuit in Albano mansurus. si quidem exiturus ad caedem e villa non fuisset. video enim illum qui dicatur de tiaret quem Clodius Roma proficiscenserat. quem pridie hora tertia animam efflantem reliquisset, eum mortuum postridie hora decima denique ei nuntiabatur? age, sit ita factum: quae causa fuit cur Romam properaret, cur in noctem se coniceret? quid adferebat festinationis quod heres erat? primum nihil erat cur properato opus esset; deinde si quid esset, quid tandem erat quod ea nocte consequi posset, amitteret autem, si postridie Romam mane venisset? atqui ut illi nocturnus ad urbem adventus vitandus potius quam expetendus fuit, sic Miloni, cum insidiator esset, si illum ad urbem noctu accessurum sc
Abbreviated transcription (Latin):
minez necesle elle. s erant ꝑ mlti
alii ex quib id facillime sc̃ire pos
sane. uidete quid uobis largiar.¬
micus dixit. corruꝑit. legite cesti¬
monia teltiũ urõrũ dixit .c. Cau¬
Rome ꝑ. dodiu̾ illo die in alba¬
no mansurũ fui̾sse. s subito ei
esse nũciatũ cirũ architectũ esse
mortuũ. Itaqz roma repente con
scituisle ꝓficisci. dixit hoc item co¬
mes .p. clodii .c. cloduis. Uidete iud̃.
qnͣte res his teltĩoniis sunt ꝯfecte.
pͥmũ certe lib̾at. Milo. non eo cõ¬
sio ꝓfectus esse ut insidiaret᷑ in
uia clodio. quippe si ille obius
ei futurus õĩno nõ erat. deinde.¬
nõ enĩ uideo cur nõ meũ aga ne¬
gociũ. scitis iud̾. fuisse qui in hac
rogacione suadenda dicerent Mi¬
lons manu cedem esse facta. Cõ
nem ac sicariũ abiecti hoĩes et
ꝑditi describebant. Iacent suis te¬
stib. Hi qui clodiũ negant eo die
romã insi de cyro auditũ reditu¬

Expanded text:
minem necesse esse. sed erant permulti minem necesse esse. sed erant permulti alii ex quibus id facillime scire posssane—videte quid vobis largiar—meus, dixit, corruperit. legite testimonia testium vestrorum. dixit C. Cauodi, P. Clodium illo die in Albano mansurum fuisse, sed subito ei esse nuntiatum Cyrum architectum esse mortuum, itaque repente Romam constituisse proficisci. dixit hoc item comes P. Clodi, C. Clodius. videte, iudices, quantae res his testimoniis sint confectae. primum certe liberatur Milo non eo consilio profectus esse ut insidiaretur in via Clodio: quippe, si ille obvius ei futurus omnino non erat. deinde—non enim video cur non meum quoque agam negotium—scitis, iudices, fuisse qui in hac rogatione suadenda diceret Milonis manu caedem esse factam, consnem ac sicarium abiecti homines et perditi describebant. iacent suis testibus qui Clodium negant eo die Romam, nisi de Cyro audisset, fuisse reditu
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. Quẽadmodũ gͦ eũ dies
nõ fefellit Dixi equidem mꝰ dicta¬
toris lamiiui stata sacrificia
nosse. negocii inchil erat. Uidit
necesse esse Milom ꝓfiasa lam¬
unũ. illo ipso quo est ꝓfectus die.
Itaq anteutit. ac quo die. quo
ut ante dixi fuit in sanissima cõ¬
cio ab ipĩus m̾cẽnario tribuno. pł
ꝯcitata. quẽ diem ille quã ꝯcio¬
nez quos clamores insi ad cogica¬
cum facinus aꝓperaret nũqua
reliquisset. Ergo illi ne causa qͣ¬
dem itineris. ecia cã manendi.
Milom nulla facultas exeũdi
non solũ cã. s eciã necessitas fuit.
Quid. si ut ille scuut Milonem
fore illo die in uia. sic clodiũ Mi¬
lo ne suspicari quide pocuit. pͥ¬
mũ quero. qui scire potuerit qd̾
uos idem in clodio quere nõ pote¬
stis ut enim nemine aliũ insi titũ
patina familiarissimũ suũ rogas¬
set. scire potuit illo ip̃o die lami¬
uii adictatore Milone prodi fla¬

Expanded text:
fecerit? quem ad modum igitur eum dies fecerit? quem ad modum igitur eum dies non fefellit? dixi equidem modo. dictatoris Lanuvini stata sacrificia nosse negoti nihil erat. vidit necesse esse Miloni proficisci Lanuvium illo ipso quo est profectus die: itaque antevertit. at quo die? quo, ut ante dixi, fuit insanissima contio ab ipsius mercennario tribuno plebis concitata: quem diem ille, quam contionem, quos clamores, nisi ad cogitatum facinus approperaret, numquam reliquisset. ergo illi ne causa quidem itineris, etiam causa manendi; Miloni manendi nulla facultas, exeundi non causa solum sed etiam necessitas fuit. quid si, ut ille scivit Milonem fore eo die in via, sic Clodium Milo ne suspicari quidem potuit? primum quaero qui id scire potuerit? quod vos idem in Clodio quaerere non potestis. Vt enim neminem alium nisi T. Patinam, familiarissimum suum, rogasset, scire potuit illo ipso die Lanuvi a dictatore Milone prodi fla
Abbreviated transcription (Latin):
confidens ad illa augusta centuri¬
arũ auspicia uemiebat.q hoc nõ
credibile in hoc. q̃ idem in clodio
nõ dubitandũ qnͥ se interfecto Hi¬
lone regnaturũ putaret. Quid
qd̾ caput audacie ẽ. Iud̾. quis igͦ¬
rat maxima illecebra eẽ pectã¬
di. impunitatis sꝑem. In utro gͥ
hec fuit. in milone quĩ ecia nuc̃
est reus facti. aut p̃clari aut c̾te
necessarii. an in elodio qui ita ui¬
dicia penãq ꝯtemplerat ut eũ
nichil delectaret quod aut ꝑ naz
fas esset aut ꝑ leges liceret/ S
quid ego argũmentor quid plura
disputo. Te .q. petili appello op¬
timũ et fortillimũ cuie. te iiĩ. ca¬
to cestor quos michi diuina q̃da
sors dedit iudices uos ex M̃. fauo¬
mo audistis. clodiũ sibi dixisse
et audistis uiuo clodio piturũ
Milonem triduo post diem t̾ciũ
gesta res est quã dixerat. cũ ille
non dubitaret apperire quid co¬
gitaret uos potestis dubitare qͥd

Expanded text:
confitens ad illa augusta centuriconfitens ad illa augusta centuriarum auspicia veniebat? quam hoc non credibile est in hoc, quam idem in Clodio non dubitandum, qui se ipse interfecto Milone regnaturum putaret! quid? quod caput est audaciae, iudices, quis ignorat maximam inlecebram esse peccandi impunitatis spem? in utro igitur haec fuit? in Milone qui etiam nunc reus est facti aut praeclari aut certe necessarii, an in Clodio qui ita iudicia poenamque contempserat ut eum nihil delectaret quod aut per naturam fas esset aut per leges liceret? sed quid ego argumentor, quid plura disputo? te, Q. Petili, appello, optimum et fortissimum civem; te, M. Cato, testor, quos mihi divina quaedam sors dedit iudices. vos ex M. Favonio audistis Clodium sibi dixisse, et audistis vivo Clodio, periturum Milonem triduo. post diem tertium gesta res est quam dixerat. cum ille non dubitarit aperire quid cogitaret, vos potestis dubitare quid
Abbreviated transcription (Latin):
fug̾et ad tiberim. uos et omẽs bo¬
ii uota face̾tis. Ut miloni uti u̾¬
tute sua lib̾e̾t. Quẽ g̾ eũ oĩum
grã noluit. Huc uoluit cũ aliqͦ¬
rũ querella. quẽ uire. quẽ loco.
est ausus. Hũc ĩuiria. iniquo
loco. Alieno tempore. ꝑiculo ca¬
pitis nõ dubitauit occidere. pͣ¬
sertim Iud̃. cum honoris amplis¬
sum contencio et dies comicio¬
rum subesset quo quide tempo¬
re scio em̃ qͣ timida sit ambicõ
qnͣtaq et qͣ sollicita cupiditas
consulatus. oiã nõ modo que re¬
p̃hendi palam s eciam que ob¬
scure cogitari possũt timemus ru¬
tuem᷑. Nichil est enim tam molle
tam tenerũ. tam aut fragile aut
flexibile qͣ uolũtas erga nos sen¬
susq ciuiũ cũ nõ modo improbi¬
tati irascũt᷑ candidatorũ s ecias
recte factit̾ sepe fastidiũt. hũc g
diem campi sꝑatum atq exopta¬
tum sibi ꝓponẽs. milo cruentis ma¬
nib scelus et facinꝰ p᷑ se ferens et

Expanded text:
fugeret ad Tiberim, vos et omnes bofugeret ad Tiberim, vos et omnes boni vota faceretis ut Miloni uti virtute sua liberet. quem igitur cum omnium gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, est ausus, hunc iniloco, alieno tempore, periculo capitis non dubitavit occidere? praesertim, iudices, cum honoris amplissimi contentio et dies comitiorum subesset, quo quidem tempore—scio enim quam timida sit ambitio quantaque et quam sollicita sit cupiditas consulatus —omnia non modo quae reprehendi palam sed etiam quae obscure cogitari possunt timemus, rutuemur. nihil est enim tam molle, tam tenerum, tam aut fragile aut flexibile quam voluntas erga nos sensusque civium, qui non modo improbitati irascuntur candidatorum sed etiam in recte factis saepe fastidiunt. hunc igitur diem campi speratum atque exoptatum sibi proponens Milo, cruentis manibus scelus et facinus prae se ferens et
Abbreviated transcription (Latin):
piis ne fariisq consulibꝰ. erari¬
um. ꝓuĩcie legiones. imꝑia. dona¬
bant᷑. Horum consulu riu̾nas
uos consules urã u̾tute fulsistis.
sũma tribunorũ .p.l. p̃torũq fi¬
de et diligẽcia subleuati Qd
ego de p̾stantissimo uiro . T. amo
dicam. aut quil de tali ciue satis
digne umq̃z loq̃tur. qui cũ uidet
scelatũ ciue aut domesticũ po¬
ciis hostem si legibꝰ uti liceret
iudicio esse frangendũ. sm ip̃a
iudicia uis impediret ac tolłet
audacia. u̾cute furore. fortitu¬
dine temeritatem. consilio ma¬
mo de ui postulauĩt. postea quã
ab codem iudicia sublata esse uidit

Expanded text:
piis nefariisque consulibus aeraripiis nefariisque consulibus aerarium provinciae legiones imperia donabantur. Horum consulum ruinas vos consules vestra virtute fulsistis, summa tribunorum plebis praetorumque fide et diligentia sublevati. quid ego de praestantissimo viro, T. Annio, dicam, aut quis de tali cive satis digne umquam loquetur? qui cum videret sceleratum civem aut domesticum potius hostem, si legibus uti liceret, iudicio esse frangendum, sin ipsa iudicia vis impediret ac tolleret, audaciam virtute, furorem fortitudine, temeritatem consilio, mamo de vi postulavit; postea quam ab eodem iudici
Abbreviated transcription (Latin):
conscrictum inimicis reip. tradi¬
dilti tu meũ generũ ꝓpinquũ tuũ
Tu ad finẽ tua filia meam suꝑbis¬
simis et crudelissimis u̾bis a geme¬
bus tuis repulisei. Idemq clemẽ¬
cia ac mihicordia singulari cũ
ego una cũ re p. nõ tribuncio s
consulari ictu concidissem. tãto
scelere tãq intempanti fuisci: ut
ne unã quidem hora int̾ esse pa¬
tere̾ inter meam pestem et tuam.
predam saltem duin conticesceret
illa lamẽtacio et gemi̾tus urbis.
non dum palam factũ erat occidis¬
se rem .p. cum tibi arbitria fune¬
ris soluebant᷑. Uno eodemq tõ¬
pore domus mea diripiebatur. ar¬
debat. bona ad uicnũ consulem
de palacio de cusculano. ad item
uicinũ alterũ consulem deferebã¬
tur: cũ isdem oꝑis suffragiũ fe¬
rentibꝰ codem gladiatorẽ. latore
uacuo nõ mͦ a bonis. s ecia a
liberis atq inam foro: ignaro
ppło .x. quid ageretur. senatu
u̾o opp̃sso et afflicto duobus im¬

Expanded text:
constrictum inimicis rei publicae tradiconstrictum inimicis rei publicae tradidisti; tu meum generum, propinquum tuum, tu adfinem tuam, filiam meam, superbissimis et crudelissimis verbis a genibus tuis reppulisti; idemque tu clementia ac misericordia singulari, cum ego una cum re publica non tribunicio sed consulari ictu concidissem, tanto scelere tantaque intemperantia fuisti ut ne unam quidem horam interesse paterere inter meam pestem et tuam praedam, saltem dum conticisceret illa lamentatio et gemitus urbis! nondum palam factum erat occidisse rem publicam, cum tibi arbitria funeris solvebantur: uno eodemque tempore domus mea diripiebatur, ardebat, bona ad vicinum consulem de Palatio, de Tusculano ad item vicinum alterum consulem deferebantur cum, isdem operis suffragium ferentibus, eodem gladiatore latore, vacuo non modo a bonis sed etiam a liberis atque inani foro, ignaro populo Romano quid ageretur, senatu vero oppresso et adflicto, duobus im
Abbreviated transcription (Latin):
a. gabinio consociare consilia
pestis mee. Non te illius unguẽ¬
torũ odor. non uini auelitus. nõ
frons cala mistri notata uestigiis
in eam cogitatione adducebat.
ut cũ illius re similis fuisses frõ¬
tis tibi integiẽto ad occulcanda
tanta flagicia diucius uti nõ lice¬
ret. Cum hoc coire ausus es. ut
consulatem digni̾tatem. ut rei .p.
consule tuis edictis et imꝑiis. se¬
natui ppłi .x. nõ est licitũ. non
m ͦ lentenciis ato auctoritate
lua: s ne luctu quidem ac uesti¬
tu rei .p. lubuenire. Capue ne
te putas in qua urbe domiciliũ
quondam suꝑbie fuit consulem
esse sic̃ eras eo tempore. An Ro¬
me in qua ciuitate omẽs ante uol
consules senatui pauruerũt. Tn
es ausus in circo flamimo ꝓduct.
cũ tuo illo pari dicere te semꝑ
miszicordem fuisse. quo u̾bo sena
isse. Tu misericors me ad finem
cuũ quẽ comieiis p̾rogati ue pͥ¬
mũ custodem p̃feras quẽ kl. Ia
nuarii tercio locosmã rogabas

Expanded text:
A. Gabinio consociare consilia A. Gabinio consociare consilia pestis meae? non te illius unguentorum odor, non vini anhelitus, non frons calamistri notata vestigiis in eam cogitationem adducebat, ut cum illius re similis fuisses, frontis tibi integimento ad occultanda tanta flagitia diutius uti non liceret? Cum hoc coire ausus es ut consularem dignitatem, ut rei publconsule, tuis edictis et imperiis senatui populi Romani non est licitum non modo sententiis atque auctoritate sua, sed ne luctu quidem ac vestitu rei publicae subvenire? Capuaene te putabas, in qua urbe domicilium quondam superbiae fuit, consulem esse, sicut eras eo tempore, an Romae, in qua civitate omnes ante vos consules senatui paruerunt? tu es ausus in circo Flaminio productus cum tuo illo pari dicere te semper misericordem fuisse? quo verbo senatisse. tu misericors me, adfinem tuum, quem comitiis praerogativae primum custodem praefeceras, quem Kalendis Ianuariis tertio loco sententiam rogaras,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ prĩa subeũda ad hortant. s eos
qui disputent hora nulla uacuã
uoluptate esse debere. in onĩ ꝑte
corporis semꝑ oporte̾ aliqd̾ gaudi¬
um delectacionẽq u̾sari. His uti¬
tur qiͣ p̃fectis libidinũ suarũ. hi
uoluptates omẽs uescigant atq
adorant᷑. Hi sũt conditores instru¬
ctoresq cõuiuii idem expendũt at¬
q escimãt uoluptates lentenciãq
dicũt et iudicant. qͣnͣtũ eũq libidi¬
in tribuendũ esse iudeatur. Horũ
ille artib eruditus ita cõtempsit
hanc prudentissima ciuitatẽ. ut
omẽs suas libidines. oĩã flagicia
latere posse arbitraretur. si m ͦ uul¬
cũ importunũ in forũ detulisset. Is
ꝓpter pisonũ ad finitatem qͣ longe
hũc ab hoc genere cognacio mat̾¬
cidit. s rugis suꝑcilioq decepit.
luci piso tu ne ausus es isto ocu¬
lo nõ dicam isto anmo. ista fronte
non uita. tanto suꝑcilio. non eĩ
possum dicere tantis gestis cũ

Expanded text:
pro patria subeunda adhortantur, sed eos pro patria subeunda adhortantur, sed eos qui disputent horam nullam vacuam voluptate esse debere, in omni parte corporis semper oportere aliquod gaudium delectationemque versari. his utitur quasi praefectis libidinum suarum, hi voluptates omnis vestigant atque odorantur, hi sunt conditores instructoresque convivi, idem expendunt atque aestimant voluptates sententiamque dicunt et iudicant quantum cuique libidini tribuendum esse videatur. Horum ille artibus eruditus ita contempsit hanc prudentissimam civitatem ut omnis suas libidines, omnia flagitia latere posse arbitraretur, si modo vultum importunum in forum detulisset. is propter Pisonum adfinitatem quam longe hunc ab hoc genere cognatio matercidit, sed rugis supercilioque decepit. Luci Piso, tune ausus es isto oculo, non dicam isto animo, ista fronte, non vita, tanto supercilio, non enim possum dicere tantis rebus gestis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
simulcam uerlutãq triscicia nul¬
la res comẽdaret nõ in consulta: stu¬
diũ nõ dicendi uicia rei militaris.
litas. quem p̃teriens cũ in cultu nõ
horridũ mestũq uidisses. eciã si
agrestem et inhuãnũ existima¬
res. tamẽ libidinosum et ꝑditũ
non putasti. cũ hoc hoĩe an cũ
ethiope in foro conscitilles: nicħ
crede̾s int̾esse si non sensu siue sa¬
pore elingue̾. tardũ in huanũ ne¬
gociũ cappadocem mͦ ab reptum
de grege uenaliũ diceres. Idez domi
quam libidmosus. quã im̃purus.
quã in temꝑans. nõ in auare coep¬
tis s pseudo tyro intromissis uo¬
incipit. et beluus immanis cũ gre¬
culis philosophari. tũ est epicu¬
reus nõ penitus illi discipline que¬
cũq est deditus: s captus uno u̾bo
uoluptatis. Habet autẽ magr̃os
non ex iltis in eptis qui dies totos
de officio ac de u̾tute disserũt. qui
ad laborem. ad industria. ad ꝑicłã

Expanded text:
simulatam versutamque tristitiam nulsimulatam versutamque tristitiam nulla res commendaret, non consilium, non dicendi copia, non rei militaris,  non liberalitas. quem praeteriens cum incultum horridum maestumque vidisses, etiam si agrestem et inhumanum existimares, tamen libidinosum et perditum non putares. Cum hoc homine an cum stipite in foro constitisses, nihil crederes interesse: sine sensu, sine sapore, elinguem, tardum, inhumanum negotium, Cappadocem modo abreptum de grege venalium diceres. idem domi quam libidinosus, quam impurus, quam intemperans, non ianua receptis sed pseudothyro intromissis voincipit et belua immanis cum Graeculis philosophari, tum est Epicureus non penitus illi disciplinae, quaecumque est, deditus, sed captus uno verbo voluptatis. habet autem magistros non ex istis ineptis qui dies totos de officio ac de virtute disserunt, qui ad laborem, ad industriam, ad pericula
Abbreviated transcription (Latin):
eissent. ille unguẽtis obitus cum to¬
ga p̃texta quam omẽs p̃tores edi-¬
lesq tum abiecerant in risit squa¬
lorem urm et luctũ gͣtissime ciuita.¬
tis fecitq qd̾ nemo umq̃ tyrãnus.
ut quominꝰ occulte ur̃m malũ ge¬
meretis nichil diceret. ne aꝑte in¬
cõmoda priẽ lug̾e̾ se diceret. Cum
uo in circo flamimo nõ a tribuno p.¬
l. consul in concionez. s a latrone
archipitata productus esset. pͥmũ
ꝓcessit. qua auctoritate uit. uini.
sompni. scupri plenus: madenti
coma. composito capillo. grauib
oculis. fluentibus buccis. pressa
uoce et tenuuilẽta. qd̾ in ciel in¬
dempnatos esse animadu̾sũ. id sibi
dixit gͣuis auctor uehemẽtissime
displicere. Ubi nobis hec auctori¬
tas tam diu canta latuit. cur ĩ lus¬
tris et helluacionibus Huiꝰ cala¬
miserati saltatoris tam exinna u̾¬
tus tam du cellauit. Nam ille al¬
ter cesoninꝰ caluentius ab adole¬
scencia usatus est inforo cã eũ p̾ter

Expanded text:
cissent, ille unguentis oblitus cum tocissent, ille unguentis oblitus cum toga praetexta, quam omnes praetores aedilesque tum abiecerant, inrisit squalorem vestrum et luctum gratissimae civitatis, fecitque, quod nemo umquam tyrannus, ut quo minus occulte vestrum malum gemeretis nihil diceret, ne aperte incommoda patriae lugeretis ediceret. Cum vero in circo Flaminio non a tribuno plebis consul in contionem, sed a latrone archipirata productus esset, primum processit, qua auctoritate vir! vini somni stupri plenus, madenti coma, composito capillo, gravibus oculis, fluentibus buccis: pressa voce et temulenta, quod in civis indemnatos esset animadversum, id sibi dixit gravis auctor vehementissime displicere. Vbi nobis haec auctoritas tam diu tanta latuit? cur in lustris et helluationibus huius calamistrati saltatoris tam eximia virtus tam diu cessavit? nam ille alter Caesoninus calventius ab adulescentia versatus est in foro, cum eum praeter
Abbreviated transcription (Latin):
cissima subsidia rei p. ꝯtra tribum¬
cios furores esse uoluerũt. Idemq
postea cũ ĩnumerabilis multitudo
bonorũ de capitolio supplex ad eũ
sordidata uenisset: adolescentes
nobilissim cũctiq equites .R se
ad le nonis impudicissim pedes
abiecissent. quo uultu cincm̃at.
ganeo nõ solũ ciuiũ lacͥmas. uerũ
ecia prĩe preces repudiauit:. Neq
eo contentus fuit: s ecia in conci¬
onem descendit. eaq dixit q̃ si eius
uir catilina reuixisset dice̾ nõ eẽt
ausus. se nonarũ decembriũ que
me consule fuislent diuiq capito¬
lim poenas ab equitib R. ẽẽ repe¬
titurũ. Neq solũ iddixit. s quos
ei cõmodũ fuit cõpellauit. luciu
et homine et saluci mee ꝓ tamili¬
aritate rei .p. pro fortums sui ami¬
cissimũ consul imꝑiolus exire ur-¬
be iussit. Et cũ uos uestem mutãdã
censuissetis cũctiq mutalletis.
ato idem om̃ẽs boni iam ante fe¬

Expanded text:
tissima subsidia rei publicae contra tribuntissima subsidia rei publicae contra tribunicios furores esse voluerunt? idemque postea, cum innumerabilis multitudo bonorum de Capitolio supplex ad eum sordidata venisset, cumque adulescentes nobilissimi cunctique equites Romani se ad lenonis impudicissimi pedes abiecissent, quo vultu cincinnatus ganeo non solum civium lacrimas verum etiam patriae preces repudiavit! neque eo contentus fuit, sed etiam in contionem escendit eaque dixit quae, si eius vir Catilina revixisset, dicere non esset ausus, se Nonarum Decembrium quae me consule fuissent clivique Capitolini poenas ab equitibus Romanis esse repetiturum. neque solum id dixit, sed quos ei commodum fuit compellavit, Lucium e hominem et saluti meae pro familiaritate, rei publicae pro fortunis suis amicissimum, consul imperiosus exire ex urbe iussit. et cum vos vestem mutandam censuissetis cunctique mutassetis atque idem omnes boni iam ante fe
Abbreviated transcription (Latin):
fefellit. quis enm ullius bomspem
haberet in eo cuis pͥmũ tempus
etatis palam fuisset ad omẽs libidi¬
nes diuulgatũ. qui me a scissima qͥ¬
dem ꝑte corporis potusset hõĩum
in pucã intemꝑancia ꝓpulsare. Q
cum luam rem nõ minus lerenue
quã postea publicam confecisset e¬
gestatem et luxuriem domesticole¬
noc imio sustent auit. Qui msi in arã
tribunatus confugilset. neq uim p̃.¬
toris nec multitudine creditorum.
nec bonorũ ꝓscripcione effugere
potusset. Qui in magistratu insi ro¬
gacione depitatico bello tulisset.
ꝓfecto egeltate et improbitate coac¬
tus piraticam ipse fecisset. ac im¬
nore quidem cũ rer.p. decrimẽto quã
qd̾ intra moenia nefarius hostis p̃.¬
doq u̾satus est. quo inspectante ac
sedente legem tribunus p .l. tulit
ne auspicis obtemꝑaret. ne ob¬
nũciare concilio aut comiciis: ne
legi intc̾ede licẽt. ut lex elia et fu¬
siane ualeret. que nr̃i maiores cer¬

Expanded text:
fefellit. quis enim ullam ullius boni spem fefellit. quis enim ullam ullius boni spem haberet in eo cuius primum tempus aetatis palam fuisset ad omnis libidines divulgatum? qui ne a sanctissima quidem parte corporis potuisset hominum impuram intemperantiam propulsare? qui cum suam rem non minus strenue quam postea publicam confecisset, egestatem et luxuriem domestico lenocinio sustentavit? qui nisi in aram tribunatus confugisset, neque vim praetoris nec multitudinem creditorum nec bonorum proscriptionem effugere potuisset? qui in magistratu nisi rogationem de piratico bello tulisset, profecto egestate et improbitate coactus piraticam ipse fecisset, ac minore quidem cum rei publicae detrimento quam quod intra moenia nefarius hostis praedoque versatus est? quo inspectante ac sedente legem tribunus plebis tulit ne auspiciis obtemperaretur, ne obnuntiare concilio aut comitiis, ne legi intercedere liceret, ut lex Aelia et Fufia ne valeret, quae nostri maiores cer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑenne ac ꝓpriũ mane potuisset. Qd
L A metellus illo tempore consul
fuisset mimicus. dubit. itis quo aĩo
fuent in me conseruãdo futurus. cũ
in restituendo auctorem fuisse ad scrip¬
toremq udeatis. S fuerũt hii cõsu¬
les quorũ mẽtes anguste. Humiles
praue opplete tenebris ac sordibus
nomen ip̃m conlulatus splendorem
illius honoris. magnitudine tanti
impii. nec intueri nec lultine. nec
capere potuerũt: non consules. s
mercatores ꝓũciarũ ac benditores
urẽ dignitatis. quorũ alter ame ca¬
tilma amatorem suũ multis audi¬
entib. alter cethegũ consobriũ re¬
poscebat. Qui me duo sceleratissimi
post hominũ memoria nõ consules
s latrones. non m ͦ deseruerũt in cã
p̃sertim publica et consulari. s pro¬
diderũt. oppugnarũt oĩ auxilio non
solum suo s ecia ur̃o cetorũq ordi¬
nũ spoliatum esse uoluerũt. Quorũ
alter camen neqz me neq quẽ quã

Expanded text:
perenne ac proprium manere potuisset. quod perenne ac proprium manere potuisset. quod si Q. Metellus illo tempore consul fuisset inimicus , dubitatis quo animo fuerit in me conservando futurus, cum in restituendo auctorem fuisse adscriptoremque videatis? sed fuerunt ii consules quorum mentes angustae humiles pravae, oppletae tenebris ac sordibus, nomen ipsum consulatus, splendorem illius honoris, magnitudinem tanti imperi nec intueri nec sustinere nec capere potuerunt,—non consules, sed mercatores provinciarum ac venditores vestrae dignitatis; quorum alter a me Catilinam, amatorem suum, multis audientibus, alter Cethegum consobrinum reposcebat; qui me duo sceleratissimi post hominum memoriam non consules sed latrones non modo deseruerunt, in causa praesertim publica et consulari, sed prodiderunt, oppugnarunt, omni auxilio non solum suo sed etiam vestro ceterorumque ordinum spoliatum esse voluerunt. quorum alter tamen neque me neque quemquam
Abbreviated transcription (Latin):
si meis. si uobis. si rei ꝑ. reddidiss.
Qui ut est designatus nũqͣ dubita¬
uit sentenciam de salute mea. s in
ne quis ad uos referret: ne quis decer¬
neret ne disputaret. ne loquetur. ne
pedibus iret: ne scribendo ad esset
Dotam illam ut ante dixi proscripci¬
onem non legem putauit qua ciuis
optime de re ꝑ meritus. noĩatim sine
iudicio. una cum senatu rei p. eẽt
creptus. Ut uͦ in id magr̃atum nõ
dicam quid egit prius s quid oĩno
egit aliud insi ut me conleruato.
uram in posterũ dignitatem auctori¬
tatemq sanciret. Dii ĩmortales.
qnͣtũ mͥ beneficiũ dedisse uidemini.
qd̃ hoc anno p. lentulus cos. qnͣto
consulari. insi consulari uulu̾e cõ¬
cidissem. Audieram ex sapientissi¬
mo hoĩe acq optimo cuu et uiro .q.
fore firmissima dice̾ solebat dum
ul unus in re p. consul esset. qd
ne dixerat: si illud de duobus con¬
sulibus qd̾ ante in re p. nõ fuerat

Expanded text:
si meis, si vobis, si rei publicae reddidisset. si meis, si vobis, si rei publicae reddidisset. qui ut est designatus, numquam dubitavit sententiam de salute mea se et rne quis ad vos referret, ne quis decerneret, ne disputaret, ne loqueretur, ne pedibus iret, ne scribendo adesset, totam illam, ut ante dixi, proscriptionem non legem putavit, qua civis optime de re publica meritus nominatim sine iudicio una cum senatu rei publicae esset ereptus. Vt vero iniit magistratum, non dicam quid egit prius, sed quid omnino egit aliud nisi ut me conservato vestram in posterum dignitatem auctoritatemque sanciret? di immortales, quantum mihi beneficium dedisse videmini, quod hoc anno P. Lentulus consul popuconsulari, nisi consulari vulnere concidissem. audieram ex sapientissimo homine atque optimo civi et viro, Q. fore firmissimam dicere solebat, dum vel unus in re publica consul esset; quod vere dixerat si illud de duobus consulibus, quod ante in re publica non fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
curiam. facitam et fractam ciui¬
tatem uidebatis. Quo quidẽ tꝑre
cũ is excessisset qui cedi et flãme
uobis auctoritatibus resciterat.
cũ ferro et facibus hoiẽs tota ur¬
be uolitantes magistratuũ tecta im¬
pugnata. deorũ templa inflãmata.
sũmi uiri et clarissimi consules
fasces fractos fortissimi acq op¬
timi uiri Tr̾. plꝰ. sanctissimũ cor¬
pus non tactum ac molatũ ma¬
nu. s uulneratũ ferro confectũq
iudistis. Qua strage nõnulli ꝑmo¬
ti magr̃atus. ꝑtim metu mortis.
ꝑtim desꝑacione rei p. paululum
a mea causa recesserũt. Reliqui fu¬
erũt quos neq terror. nec ius. nec
spes. nec metus. nec ꝓmilla. nec
mine. nec tela. nec faces. a urã au¬
ctoritate a ppli R dig̾tate a mea
salute depellerent. Princeps .p. lẽ¬
tulus parens ac deus nr̃e uite. for¬
tune. memorie. noĩs. hoc specim̃ẽ uir¬
tutis. Hoc iudiciũ amimi. Hoc lumẽ
ꝯsulatus sui forte putauit. si me in

Expanded text:
curiam, tacitam et fractam civicuriam, tacitam et fractam civitatem videbatis. quo quidem tempore, cum is excessisset qui caedi et flammae vobis auctoribus restiterat, cum ferro et facibus homines tota urbe volitantis, magistratuum tecta impugnata, deorum templa inflammata, summi viri et clarissimi consulis fascis fractos, fortissimi atque optimi tribuni plebis sanctissimum corpus non tactum ac violatum manu sed vulneratum ferro confectumque vidistis. qua strage non nulli permoti magistratus partim metu mortis, partim desperatione rei publicae paululum a mea causa recesserunt: reliqui fuerunt quos neque terror nec vis, nec spes nec metus, nec promissa nec minae, nec tela nec faces a vestra auctoritate, a populi Romani dignitate, a mea salute depellerent. princeps P. Lentulus, parens ac deus nostrae vitae fortunae memoriae nominis, hoc specimen virtutis, hoc indicium animi, hoc lumen consulatus sui fore putavit, si me mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
lute ꝯĩgere. Postea uo cum singu¬
lari u̾tũte et prestantissima .p. len¬
culi consulis ex suꝑioris anm cali¬
gine et tenebris lucem in re .p. kl.
telli nobilissimi hoĩs acq optimu
uiri lũma dignitas cum p̾torum
tribunorũ pł. pene oĩu uirtus ⁊
fides rei .p. subuenisset. cũ uirtute
gloria. rebus gestis. Gñ. pompeiꝰ
morie facile princeps ueni̾re in le¬
natum arbicraret᷑: tantus uester
consensus de lalute mea fuit. ut
corpus abesset meũ. dignitas iam
in prĩam reu̾tisset. Quo quidem
menle. quid inter me et meos mi¬
micos interellet. existͥmare potu-¬
iltis. Ego meam salutem delerui
ne propter me ciuiũ uulneribus
res p. cruentaretur. Illi meũ re¬
mine sanguis intercludendũ pu¬
tauerũt. Itaq poscea nichil uos
ciuibus. nichil sociis nchil regi¬
Uus respondistis nichil udices
lentenciis. nichi pplus suffra¬
giis. nichil hic ordo auctoritate
declarauit. nuitũ forũ. elinguem

Expanded text:
lute coniungere. postea vero quam singulute coniungere. postea vero quam singulari et praestantissima virtute P. Lentuli consulis ex superioris anni caligine et tenebris lucem in re publica telli, nobilissimi hominis atque optimi viri, summa dignitas, cum praetorum tribunorum plebis paene omnium virtus et fides rei publicae subvenisset, cum virtute gloria rebus gestis Cn. Pompeius moriae facile princeps tuto se venire in senatum arbitraretur, tantus vester consensus de salute mea fuit ut corpus abesset meum, dignitas iam in patriam revertisset. quo quidem mense quid inter me et meos inimicos interesset existimare potuistis. ego meam salutem deserui, ne propter me civium vulneribus res publica cruentaretur: illi meum remine sanguinis intercludendum putaverunt. itaque postea nihil vos civibus, nihil sociis, nihil regibus respondistis; nihil iudices sententiis, nihil populus suffragiis, nihil hic ordo auctoritate declaravit; mutum forum, elinguem
Abbreviated transcription (Latin):
diderant flagitauistis. Itaq ur̃o stu¬
dio atq auctoritate ꝑfectũ est. ipẽ
ille minus quẽ ego nͥ quẽ prĩe ma¬
lueram esse fatalem. Hoc tribunos
haberet. qui et ꝓuulgarent de salu¬
te mea. et ad uos sepe numero refer¬
rent. nam consules modesti legũq
metuentes impediebant lege nõea
que de me l que de ipĩs lata erat.
Cũ mens mimieul ꝓmulgauit ut
si reuixissent hi qui hec pene dele¬
runt. tũ ego redirem quo facto u¬
trũq confellus est. et se illorũ ui-¬
tam desidare. et magno inꝑiculo rẽ
non reu̾tissem. Itaq illo ipso tamẽ
anno cum ego gellissem princeps
antem ciuitatis non legũ p̾lidio l
parietũ uitam suam tueret᷑ tes
p. sine consulibꝰ esset. neq solum
pentib ꝑpetuis. uerũ ecia tuto¬
ribus amnus esset orbata: sentẽ¬
cias dicẽ ꝓhiberemim. caput mee
proscripcionis recitaret:: nũqͣ du¬
bitastis meam salutem cũ sinumsa¬

Expanded text:
diderant flagitavistis. itaque vestro studiderant flagitavistis. itaque vestro studio atque auctoritate perfectum est ut ipse ille annus, quem ego mihi quam patriae malueram esse fatalem, octo tribunos haberet qui et promulgarent de salute mea et ad vos saepe numero referrent. nam consules modesti legumque metuentes impediebantur lege, non ea quae de me, sed ea quae de ipsis lata erat, quam meus inimicus promulgavit ut, si revixissent ii qui haec paene delerunt, tum ego redirem; quo facto utrumque confessus est, et se illorum vitam desiderare, et magno in periculo rnon revertissem. idemque illo ipso tamen anno, cum ego cessissem, princeps autem civitatis non legum praesidio sed parietum vitam suam tueretur, res publica sine consulibus esset, neque solum parentibus perpetuis verum etiam tutoribus annuis esset orbata, sententias dicere prohiberemini, caput meae proscriptionis recitaretur, numquam dubitastis meam salutem cum communi sa
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qui ur̃o lingulari studio atq
consensu pentũ beneticia. deorũ ĩmor¬
taliũ munera. ppłi R Honores. ura
de me multa iudicia nobis uno tẽ¬
pore oiã reddidistis. ut cũ multa uo
rentibus. oĩa diis ĩmorlib debeamꝰ¬
qd̾ hec antea singula ꝑ illos habue¬
rimus. nũc uniu̾sa ꝑ uos recuꝑari
quidem est homini. ĩmorͣlitatem quã¬
dam ꝑ uos esse adepti uidem᷑. Ed
enim tempul erit umqͣz. cũ urõrum
ini nos beneficiorũ memoria ac fama
moriat᷑. Qui illo ipso tempore eũ
ui. ferru. metu. muis oblessi tenere¬
mini: non multo polt discellũ meũ.
me uniuersi reuoe auistis. referente
liunmo fortillimo atq optimo ui¬
ro quẽ habuit ille pestifer annus.
et maxime fidelem et mini̾me timi¬
dum si dimicare placuisset defenso¬
rem lalucis mee. postea quã uob
decernendi potescas non ẽ ꝑ eũ. tr̃
qͣz de me siluistis. nũquã mea salu¬
tem non ab his consulibus qui uen¬

Expanded text:
mus, qui vestro singulari studio atque mus, qui vestro singulari studio atque consensu parentum beneficia, deorum immortalium munera, populi Romani honores, vestra de me multa iudicia nobis uno tempore omnia reddidistis, ut, cum multa vobrentibus, omnia dis immortalibus debeamus, haec antea singula per illos habuerimus, nunc universa per vos reciperarimquidem est homini, immortalitatem quandam per vos esse adepti videmur. quod enim tempus erit umquam cum vestrorum in nos beneficiorum memoria ac fama moriatur? qui illo ipso tempore cum vi ferro metu minis obsessi teneremini, non multo post discessum meum me universi revocavistis referente L. Ninnio, fortissimo atque optimo viro, quem habuit ille pestifer annus et maxime fidelem et minime timidum, si dimicare placuisset, defensorem salutis meae: postea quam vobis decernendi potestas non est permissa pquam de me siluistis, numquam meam salutem non ab iis consulibus qui ven