comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fere causam agitur ut non aliquid ex his aut plura ponantur.Huic silẽ
est quod in epilogis quide̾m quibus uolunt parentes. nutrices ac cõmo¬
dant. nisi quod magis concesseris ea que non sint posita desiderare qͣ di¬
cere De animo quomo quęratur satis dictum est cum ita diuiseri¬
mus an uoluerit an potuerit an fecerit.Nam qua uia tractatur. an uo¬
luerit. eadem quo animo fecerit. id enim est. an malefacͬe uoluerit.
Ordo quoq rerum aut affert. aut derrahit fidem multo scilic& magis
res prout congruunt. aut repugnant. sed hoc nisi in ip̃o complexi c̃ae
nõ dephendũtur querendum tñ semꝑ quid euiq connectatur & qd
consentiat.
Equitur comecturam finitio. Nam qui non porest dice̾ nihil
fecisse proximum habebit ut dicat non id fecisse. qͥ obiciatur
Itaq pluribus legibus .i. quibus comectura uersatur defensionis tantũ

Expanded text:
fere causa agitur, ut non aliquid ex his aut plura ponantur. huic simile fere causa agitur, ut non aliquid ex his aut plura ponantur. huic simile est, quod in epilogis quidam, quibus volunt, liberos, parentes, nutrices accommodant, nisi quod magis concesseris ea, quae non sint posita, desiderare quam adiicere. De animo quomodo quaeratur, satis dictum est, cum ita diviserimus, an voluerit, an potuerit, an fecerit. nam qua via tractatur, an voluerit, eadem, quo animo fecerit; id enim est, an male facere voluerit. ordo quoque rerum aut adfert aut detrahit fidem; multo scilicet magis res, prout ponuntur, congruunt aut repugnant. sed haec nisi in ipso complexu causarum non deprehenduntur. quaerendum tamen semper, quid cuique connectatur et quid consentiat. equitur coniecturam finitio. nam , qui non potest dicere nihil fecisse, proximum habebit, ut dicat, non id fecisse, quod obiiciatur. itaque pluribus legibus rei iisdem quibus coniectura versatur, defensionis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq duorum crimen esse adulterium non semper dixerim. põt
accusari sola mulier incerti adulterii unera domi inuenta sunt pe¬
cunȩ cuius auctor non extat. codicilli dubium ad quem scripti. In
non semper nam et decipi potuit. Is autem qui hos adhibuisse et ciu id
factum dicitur et seriptorem et signatores defendet. iidem argumen¬
torum ioci in causis proditionis et affectate tyrannidis. Uerum illa sco¬
larum consuctudo ituris in forum porest nocere ꝙ omnia quę inihx¬
mathe non sunt pronobis ducimus. adulterum obicis. quis testis: quid
qnͣti. per quem dedi: pro reo tyrannidis affectatȩ ubi sunt arma: qͦs
contraxi satellites. neq hȩc nego. esse dicenda. et ip̃is urenda pro parie
suscepra. nam et in foro aliqn aduersarius probare non poterit deside¬
raro sed in foro tantum illam facilitarem olim desiderauimus. ubi non

Expanded text:
plerumque duorum crimen esse adulterium, non semper dixerim: potest plerumque duorum crimen esse adulterium, non semper dixerim: potest accusari sola mulier incerti adulterii: munera domi inventa sunt; pecunia, cuius auctor non exstat; codicilli, dubium ad quem scripti In  scriptorem non semper, nam et decipi potuit. is autem, qui hos adhibuisse et cui id factum dicitur, et scriptorem et signatores defendet. iidem argumentorum loci in causis proditionis et adfectatae tyrannidis. verum illa scholarum consuetudo ituris in forum potest nocere, quod omnia, quae in themate non sunt, pro nobis ducimus. adulterium obiicis; quis testis? quis quanti? per quem dedi? pro reo tyrannidis adfectatae; ubi sunt arma? quos contraxi satellites? neque haec nego esse dicenda, et ipsis utendum pro parte suscepta. nam et in foro aliqua, quando adversarius probare non poterit, desiderabo. sed in foro tantam illam facilitatem olim desiderauimus, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
uarie. De unoquidem maxime genere coniectur alium cont̾u̾siarũ
locum uidemur et in om̃ĩs aliꝗͥ de his cadit. nam furti depoĩti. cre¬
ditę pecuniȩ et a facultatibus argumenta ueniunt an fuir quod de¬
poneretur et a ꝑsonis an illum deposuisse apud hunc uł hũc credi¬
disse credibile sit anpetitorem calumpniari Anrcum infitiatorẽ
esse uel furem sed enam in furti reo sicut in coedis quęritur de fac¬
to er de auctore crediti et depositi duȩ quęstiones sed nũꝗͣ uincte
Andatum sit an redditum.Habent aliꝗͥ ꝓprii adulterii cause quod
plerumq duorum discrimen est. et de utriusq uita dicendum q̃qͣ
et id queritur an utrumq pariter defendi oporret cuius rei consiliũ
nascetur excaus a. nam si adiuuabit pars altera. coniũgam. si nocebit
sepabo. Ne quis autem mihi putet temere excidisse qͥ mcerti aditerĩ

Expanded text:
 varie refutantur. De uno quidem maximo genere coniecturalium controversiarum  varie refutantur. De uno quidem maximo genere coniecturalium controversiarum locuti videmur, sed in omnes aliquid ex his cadit. nam furti, depositi, creditae pecuniae et a facultatibus argumenta veniunt, an fuerit, quod deponeretur, et a personis, an ullum deposuisse apud hunc, vel huic credidisse credibile sit, an petitorem calumniari, an reum infitiatorem esse vel furem. sed etiam in furti reo sicut in caedis quaeritur de facto et de auctore. crediti et depositi duae quaestiones, sed nunquam iunctae, an datum sit, an redditum. habent aliquid proprii adulterii causae, quod plerumque duorum discrimen est et de utriusque vita dicendum, quanquam et id quaeritur, an utrumque pariter defendi oporteat. cuius rei consilium nascetur ex causa; nam si adiuvabit pars altera, coniungam; si nocebit, separabo. Ne quis autem mihi putet temere excidisse, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt. queq insecuta sunt. Haec aut nr̃a sunt aut aliena. Sed
uerba nobis magis nocent. aur minus magis prosunt. nr̃a ꝗͣ aliena ma¬
gis prosunt. Et minus nocent aliena ꝗ̃ nr̃a. facta autem interim ma¬
gis prosunt nr̃ a. interim aliena ut siquid: qđ pro nobis sit adu̾sarius¬
feti fecit. semper uero magis nocent nr̃a ꝗͣ aliena Est et illa in uerbis
sint necesse dubia. tsi nr̃a sępe nobis nocent. ut nulla contuersia int̾ro¬
gatus filius ubi ess& pater.dixit. ubicunq est. uiuit. at ille imputto
mortuus est inuentus. Aliena sunt dubia numꝗͣ possunt nocere
nisi aut incerto auctore. aut mortuo. Nocte audita. uox est. caueto
tyrannidem et interrogatus cuius ueneno moreretur.rñdit non
expedit tibi scire. nam si est qui post& interrogari solue ambiguitatẽ
Cum autem dicta factaq nr̃ana defendi solo animo possint.aliena

Expanded text:
cesserunt quaeque insecuta sunt. haec aut nostra sunt aut aliena. sed cesserunt quaeque insecuta sunt. haec aut nostra sunt aut aliena. sed verba nobis magis nocent et minus prosunt nostra quam aliena; magis prosunt et minus nocent aliena quam nostra. facta autem interim magis prosunt nostra, interim aliena, ut si quid, quod pro nobis sit, adversarius fecit; semper vero magis nocent nostra quam aliena. est et illa in verbis sint necesse dubia; tamen nostra saepe nobis nocent, ut in illa controversia: interrogatus filius, ubi esset pater, dixit, Ubicunque est, vivit; at ille in puteo mortuus est inventus. aliena , quae sunt dubia, nunquam possunt nocere nisi aut incerto auctore aut mortuo. nocte audita vox est, cauete tyrannidem; et, interrogatus , cuius veneno moreretur respondit, Non expedit tibi scire. nam si est, qui possit interrogari, solvet ambiguitatem. cum autem dicta factaque nostra defendi solo animo possint, aliena
Abbreviated transcription (Latin):
si nulla rationt ductus est impetu raptus est.er absq sña. nam
uulgo dicitus seclera non hr̃e consilium an etia consuctudine pec¬
candi sit allectus Excussa prima parte an uoluerit sequitur anpo¬
tuerit. Hic tractatur locus. tempus. ut furtum in loco cluso. freqn¬
ti tempore uł diurno.cũ testes plures. uł nocturno.cum maior diffi¬
cultas. inspitiuntur difficultates. occasiones que sunt plurimt.ideoq
exemplis non egent. Hic frequens locus talis est ut si fieri non potunt
sublata lis sit.si potuit sequitur quȩstio anfecerit.Sed e hec ẽt ad anim
coniecturam pertinent Nam et ex his colligitur Ansperauerit Ideo
spectari debent et instrumenta Clodii ac Milonis comitatus an feceũ
sonus. clamor.geminis in sequenti latitatio. mętus et similia Hie ac¬
cedunt signa. de quibus tractatũ est Uernaetiam & facta queq anit¬

Expanded text:
si nulla ratione ductus est, impetu raptus sit et absque sententia, nam si nulla ratione ductus est, impetu raptus sit et absque sententia, nam vulgo dicitur scelera non habere consilium an etiam consuetudine peccandi sit ablatus. excussa prima parte, an voluerit, sequitur, an potuerit. hic tractatur locus, tempus, ut furtum in loco cluso, frequenti, tempore vel diurno, cum testes plures, vel nocturno, cum maior difficultas. inspiciuntur itaque difficultates occasionesque, quae sunt plurimae ideoque exemplis non egent. hic sequens locus talis est, ut, si fieri non potuit, sublata sit lis; si potuit, sequatur quaestio an fecerit. sed haec etiam ad animi coniecturam pertinent, nam et ex his colligitur an speraverit. ideo spectari debent et instrumenta, ut Clodii ac Milonis comitatus. quaestio sonus, clamor, gemitus; insequentis latitatio, metus, similia. his accedunt signa, de quibus tractatum est, verba etiam et facta, quaeque ante
Abbreviated transcription (Latin):
crimen dabunt Ira in coniectura premunt Et psonea quidẽ. nescio
anunꝗͣ uriq inuno acru rei possit incidẽ de qua neutra pars dicat
De causis frequenter queri nihil attin& ut in alt adulterũs. ut infur¬
tis. quia illas perse ip̃a cͥmina secum habent. Post hec intuenda ui¬
dentur et consilia que late patent An credibile sit reum sperare
ida se scelus effici posse an ignora̾i cum feciss& An ẽt si ignoratũ
ess& non absolui. uel poena leui transigi uel tardiore uł exqua minꝰ
incomodi consecuturus q̃ ex facto gaudii uideretur An ctia ranti
putauerit poenam subire. Post haec in alio iempore et aluer facẽ
uel face̾ uel securius potuerit. ut dicit. Ciceropro Nilone enumerãs
plures occasiones quibus ab eoClodius impune occidit ponuerit. prę¬
terea cum eur potissimum. ulo loco ilio tempore illo modo sir aggͥs¬
sus. qui et ip̃e diligentissime tractatur. pro eodem locus. in etiam¬

Expanded text:
crimen elevant, ita in coniectura premunt. Et persona quidem nescio crimen elevant, ita in coniectura premunt. Et persona quidem nescio an unquam, utique in vero actu rei, possit incidere, de qua neutra pars dicat; de causis frequenter quaeri nihil attinet, ut in adulteriis, ut in furtis, quia illas per se ipsa crimina secum habent. Post haec intuenda videntur et consilia, quae late patent; an credibile sit, reum sperasse id a se scelus effici posse, an ignorari, cum fecisset, an, etiamsi ignoratum non esset, absolvi vel poena levi transigi vel tardiore vel ex qua minus incommodi consecuturus quam ex facto gaudii videretur, an etiam tanti putaverit poenam subire; post haec, an alio tempore et aliter facere vel facilius vel securius potuerit, ut dicit Cicero pro Milone enumerans plurimas occasiones, quibus ab eo Clodius impune occidi potuerit; praeterea, cur potissimum illo loco, illo tempore, illo modo sit aggressus, qui et ipse diligentissime tractatur pro eodem locus an, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
an hẽdem habuerit an accusaturus fueĩt eum a quo dicitur occisus
Si alia fecerunt defecerint non utiq spectandas esse cãs. Nam quẽ
posse reperiri qui non mȩtuat.oderit.speret: plurimos tsi hec saluamn¬
nocentia facẽ neq illud est omittendum non omnes causas in omĩbus
ꝑsonis ualere Nam ut alicui sit furandi causa. paupertas non erit idẽ
in Curio fabritioq momentum.De causa prius ande ꝑsona dicend
sit. queritur. Uarieq est ab oraroribus factum a Cicerone ẽt prelatȩ
frequentissime. Sed mihi sisine ullo litis conuitio prȩponetur secũd
naturam uidentur incipere a ꝑsona nam hoc magis gn̾ale est. rectiorq
diuisio aut nullum erimen eredibile aut hoc põt tamen id ip̃m sicut
plerumq uertere utuitas. nec tantum cause uoluntatis sunt quẽndȩ
sed interim et errores et ebrietas. ignorantia. nam ut hec qualitate

Expanded text:
an heredem habuerit, an accusaturus fuerit eum, a quo dicitur occisus. an heredem habuerit, an accusaturus fuerit eum, a quo dicitur occisus. Si alia defecerint, non utique spectandas esse causas; nam quem posse reperiri, qui non metuat, oderit, speret? plurimos tamen haec salva innocentia facere. neque illud est omittendum, non omnes causas in omnibus personis valere. nam ut alicui sit furandi causa paupertas, non erit idem in Curio Fabricioque momentum. De causa prius an de persona dicendum sit, quaeritur, varieque est ab oratoribus factum, a Cicerone etiam praelatae frequenter causae. mihi , si neutro litis condicio praeponderet, secundum naturam videtur incipere a persona. nam hoc magis generale est rectiorque divisio, an ullum crimen credibile, an hoc. potest tamen id ipsum, sicut pleraque, vertere utilitas. nec tantum causae voluntatis sunt quaerendae, sed interim et erroris, ut ebrietas, ignorantia. nam ut haec in qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
torum locis exposuimus. proxima est ex causis probauo in quibꝰ
hȩc maxime spectantur. ira. odium. metus. cupiditas. spes. nam re¬
liqua in has speties cadunt. quorum si quid in reum conueniet. accu¬
satoris est efficere ad quicquid fatiendum causae ualere uideantur
easq quas in argumentum sumer augcre Si minus iluc conferenda
est oratio. aut aliquas fortasse latentes fuisse. aut n ad rem ꝑtinere
cur fecei̾t. si fecci̾t fecit. aut ẽt dignus esse gdio scelus qđ non habuerir
causam Patronus uero quotiens porerit instabit huic loco ut nihilere¬
dibile sit factum esse sine cã đ cicero uehementissime multis oratioĩbꝰ
tractat precipue tamen pro Uareno. ꝗ in õĩbus malis premebatur. nã
et dãnatus est. At si ꝓponitur cur factum est. aut falsam causam.aut
leuem aut ignotam pro reo dicet. Possunt esse alique interim ignorȩ

Expanded text:
torum locis exposuimus. proxima est ex causis probatio, in quibus torum locis exposuimus. proxima est ex causis probatio, in quibus haec maxime spectantur, ira, odium, metus, cupiditas, spes; nam reliqua in horum species cadunt. quorum si quid in reum conveniet, accusatoris est efficere ut ad quidquid faciendum causae valere videantur, easque quas in argumentum sumet augere; si minus, illuc conferenda est oratio, aut aliquas fortasse latentes fuisse aut nihil ad rem pertinere cur fecerit, si fecit, aut etiam dignius esse odio scelus, quod non habuerit causam. patronus vero, quotiens poterit, instabit huic loco, ut nihil credibile sit factum esse sine causa. quod Cicero vehementissime multis orationibus tractat, praecipue tamen pro Vareno, qui omnibus aliis premebatur; nam et damnatus est. at , si proponitur, cur factum sit, aut falsam causam aut levem aut ignotam reo dicet. possunt autem esse aliquae interim ignotae,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. tanq̃ inde suerit spes impuniratis sed proide paupertas. bu¬
miliras opes. ur cuiq ingrnio uis est. indu iersum ixabitam trabũtur
probati uero mores anteactę uitae integritas nũꝗ̃ non plĩmi ĩ
prosuerunt Si nihil obicicaur patronus quidem ihec uehementer
incumb& Accusator autem ad pręsentem questignem de qua sola uidi¬
pro encenia ducendum scclus primum hoc in rñdendo. sic autem
pparabit actionem. prima in iuditium animos ut uoluisse animos¬
potius obicere ꝗͣ non potuisse credatur eo ꝙ sanus est omni se ante¬
actę uitę abstinere conuitio ꝗͣ leuibus aut friuolis aut manifesto
falsis reum incessere. quia fides cacteris detrahitur Et quia nihil
obicit omisisse credi potest male dicta tanꝗͣ superuacua qui uana
congerit confitetur uanum in anteactis argumentum in quibus
uinci ꝗͣ tacere maluerit. Caetera que a ꝑsonis duci solent in arguin¬

Expanded text:
tur, tanquam inde fuerit spes inpunitatis; proinde paupertas, hutur, tanquam inde fuerit spes inpunitatis; proinde paupertas, humilitas, opes, ut cuique ingenio vis est, in diversum trahuntur. probi vero mores et anteactae vitae integritas nunquam non plurimum profuerint. Si nihil obiicietur, patronus quidem in hoc vehementer incumbet, accusator autem ad praesentem quaestionem, de qua sola iudie peccare, nec per encaenia ducendum scelus primum. haec in respondendo. sic autem praeparabit actione prima iudicum animos, ut noluisse potius obiicere quam non potuisse credatur. eoque satius est omni se antenctae vitae abstinere convicio quam levibus aut frivolis aut manifesto falsis reum incessere, quia fides ceteris detrahitur; et qui nihil obiicit, omisisse credi potest maledicta tanquam supervacua; qui vana congerit, confitetur unum in anteactis argumentum, in quibus vinci quam tacere maluerit. cetera , quae a personis duci solent, in argumen
Abbreviated transcription (Latin):
pleraq non solum dissimilia sed etiam aliquando conria ut si reus
furti prodigus dicatur aut negligens neq enim uidetur in eundẽ
et contemptus pecunie et cupiditas cadẽ.Si deerunt hec reme¬
dia ab illa declinandum est. non de hoc queri. nec eum qui aliqñ pecca¬
uerit utiq comisisse omnia et hanc fidutiam fuisse accusatoribus ela
obitiendiꝙ lesum et uulneratum reum sperauẽ nec. inuidia oppͥ¬
mi poss& alia ꝓpositione: accus atoris contra quam loci oriuntur se¬
pe apersona prior dicit argumenta desensor Et inierimgnaliuer¬
ing incredibile eise et filio patrem occisum ab imperatore ꝓdita
hostibus patriam facile respondetur uelꝙ omnia scelera in malos
cadant. ideo saepe deprebensa sunt. uelq ingenium sit. tͥmina ipsa
atrocitare defendit. Iniexim ꝓprie.quia estuarium. Nam dignitas
er tucturreum & non numꝗͣ in ip̃am argumentum facti comũti¬

Expanded text:
pleraque non solum dissimilia, sed etiam aliquando contraria: ut si reus pleraque non solum dissimilia, sed etiam aliquando contraria: ut si reus furti prodigus dicatur aut negligens. neque enim videtur in eundem et contemptus pecuniae et cupiditas cadere. Si deerunt haec remedia, ad illa declinandum est, non de hoc quaeri nec eum, qui aliquando peccaverit, utique commisisse omnia, et hanc fiduciam fuisse accusatoribus falsa obiiciendi, quod laesum et vulneratum reum speraverint hac invidia opprimi posse. alii a propositione accusatoris contraque eam loci oriuntur. saepe a persona prior ducit argumenta defensor et interim generaliter, incredibile esse a filio patrem occisum, ab imperatore proditam hostibus patriam. facile respondetur vel quod omnia scelera in malos cadant ideoque saepe deprehensa sint, vel quod indignum sit crimina ipsa atrocitate defendi. interim proprie, quod est varium. nam dignitas et tuetur reum et nonnunquam ipsa in argumentum facti converti
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ uenali inmiseuisse ac rogantem ut eis seruir& emptum non ne
ordo talis constat duarum causarum compatione et comectura
duplici atq diuersa: Quae autem accus antium atq desendentium
cadem petentium er infitiantium ratio est. ducitur comectura
primum a preteritis in his sunt personȩ causae consilia nam is
ordo est ut farẽ uoluerit. potuerit. frcerit. Ideoq intuendum añ
omnia qualis sit de quo agitur. Accusaroris autem est esticere
ut si quid obiecerit. non solum turpe sit. sed etiam cͥmini de quo est ui¬
ditium ꝗͣ maxime conueniat Nam si reum caedis impudicum uel
adulterum uocet. ledatquidem infamia minus tamen hoc ad fidem
ualeat. ꝗͣ si audacem petul antem crudelem temerarium oñderit patͦno
si fieri potuerit id agendum est.ut obiecta uel neget uel ddefendat
uel minuat.proximumest ut apñti questione separ& Sunt cĩ

Expanded text:
liae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum. nonne liae venali immiscuisse, a se rogantem, ut ei serviret, emptum. nonne tota lis constat duarum causarum comparatione et coniectura duplici atque diversa? quae autem accusantium ac defendentium, eadem petentium et infitiantium ratio est. ducitur coniectura primum a praeteritis. In his sunt personae, causae, consilia. nam is ordo est, ut facere voluerit, potuerit, fecerit. ideoque intuendum ante omnia, qualis sit de quo agitur. accusatoris autem est efficere ut, si quid obiecerit non solum turpe sit, sed etiam crimini, de quo est iudicium, quam maxime conveniat. nam si reum caedis impudicum vel adulterum vocet, laedat quidem infamia, minus tamen hoc ad fidem valeat quam si audacem, petulantem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum est ut obiecta vel neget vel defendat vel minuat; proximum est ut a praesenti quaestione separet. sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
uxor anse ipsa sua sponte iecus & cuius actionem equidem solam
negligentia excipientium inquestum norariorum corruprae mĩmã
partem mei hẽnt. Est et alia duplex comectura huic
dit enim potionem qua epotata tyrannus decessit. de premio duo
medici contendunt. nam ut ulic factum in aduos arium tnsberentiũ
ita hic uindicantium psonȩ. causae. facultates. tempora. instrum̃ta
testimonia comparantur. Iuud quoq etiam si non est.¬
simili ratione tractatur. in quo citra accusationem quĩtur utrum
factum sit utraq enim pars suam exponem hab&atq eam tue¬
tur ut in uire urbimana petitor dicit Clusimum figulum filium
urbimam. arie uicta. in qua steterat fugisse. iactatumq casibꝰ uariis
retentum etiam a rege tandem in italiam ac patriam suam in argi¬
uos uenisse. atq ibi agnosci. Pollio contra seruisse. cum fisauri
dñis diiobus medicinam factitasse manumissum aliene se fami¬

Expanded text:
uxor an se ipsa sua sponte iecisset. cuius actionem et quidem solam uxor an se ipsa sua sponte iecisset. cuius actionem et quidem solam negligentia excipientium in quaestum notariorum corruptae minimam partem mei habent. est et alia duplex coniectura huic dit ei potionem, qua epota tyrannus decessit. De praemio duo medici contendunt. nam ut illic factum in adversarium transferentium, ita hic sibi vindicantium personae, causae, facultates, tempora, instrumenta, testimonia comparantur. illud quoque, etiamsi non estmen ratione tractatur, in quo citra accusationem quaeritur, utrum factum sit. utraque enim pars suam expositionem habet atque eam tuetur, ut in lite Vrbiniana petitor dicit, Clusinium Figulum filium Vrbiniae acie victa, in qua steterat, fugisse, iactatumque casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse atque ibi agnosci; Pollio contra, servisse eum Pisauri dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae se fami
Abbreviated transcription (Latin):
nes constant comparatione ip̃a comparatio non una uia ducitur Aut
enim totam eausam nr̃am cum tota aduersarii causa componitus
aut singula argumenta cum singuilis quarum utrum sit fatiendum
non potest nͥ ex ip̃ius litis utilitate eognosci ut Cicero singula pro Uareno
comparat in primo crimine est enim superior persona alieni cum psona
mr̃is temere compararetur. Quare optimum est si fieri potuerit ut singu
dum est. ut siue inuicem accusant sue crimen reus citra accus ationẽ
in aduersarium uertit. ut Roscius in accusatores suos. qͣuis reos non
feciss & siue in ipsos. quos sua manu perisse dicemus. factum deflectit᷑
non aliter q̃ in is. quȩ̨ mutuam accusationem habuit utriusq ptis
argumenta inter se comparantur.I autem genus de quo nouissime
dixi non solum inscholis saepe tractatur. sed etiam in foro nam id est
in causa. Menii Apiniani solum quesitum prȩcipitata ne ess& ab co

Expanded text:
nes constant comparatione; ipsa comparatio non una via ducitur. aut nes constant comparatione; ipsa comparatio non una via ducitur. aut enim totam causam nostram cum tota adversarii causa componimus aut singula argumenta cum singulis. quorum utrum sit faciendum, non potest nisi ex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro Vareno comparat in primo crimine; etenim in posteriore crimine persona alieni cum persona matris temere compararetur. quare optimum est, si fieri poterit, ut singudum est. Et sive invicem accusant, sive crimen reus citra accusationem in adversarium vertit ut Roscius in accusatores suos, quamvis reos non fecisset, sive in ipsos, quos sua manu periisse dicemus, factum deflectitur, lion aliter quam in iis quae mutuam accusationem habent utriusque partis argumenta inter se comparantur. id autem genus de quo novissime dixi non solum in scholis saepe tractatur, sed etiam in foro. nam id est in causa Naevii Arpiniani solum quaesitum, praecipitata esset ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
comissum. Is autem qui arguitur fecisse urget: ex hoe nascitur
utiq hoc factum esse conuenit ꝙ duo inuicem obitiunt. in qͦ ꝗdẽ
gn̾t causarum admonet Celsus fieri id in foro fieri nonposse. qd
neminem ignorare arbitror. de uno reo consilium cogitur etiam
er siqui sunt qui inuicem accusent. Alterum uiditium preserre ne¬
dixit et sunt reuera secundum forense uis dux lites põt tamen hoc
genus in cognitionem uenire senatus aut principis. std in iuditio
quoq nihu interest actionum utrum simul dt utroq pronuntia¬
tur. an etiam si de unosertur quo in gnͣe semper prior debebit. esse
defensio primum quia natura potior est salus nr̃a qͣ aduersarii
ꝑnities. Deinde ꝙ plus harebimus it accusatione. au̾ctis siplus de
innocentia nr̃a constiterit. Postremo quod ita demum duplex c̃
erit. Nam qui dicit ego non occidi hab& reliquam partem ur dicat

Expanded text:
commissum, is autem, qui arguitur fecisse, neget. ex hoc nasciturcommissum, is autem, qui arguitur fecisse, neget. ex hoc nasciturutique enim factum esse convenit, quod duo invicem obiiciunt. In quo quidem genere causarum admonet Celsus fieri id in foro non posse; quod neminem ignorare arbitror. De uno reo consilium cogitur, et etiam si qui sunt, qui invicem accusent, alterum iudicium praeferre nedixit, et sunt revera secundum forense ius duae lites. potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis. sed in iudicio quoque nihil interest actionum, utrum simul de utroque pronuntietur an sententia de uno feratur. Quo in genere semper prior debebit esse defensio, primum quia natura potior est salus nostra quam adversarii pernicies, deinde quod plus habebimus in accusatione auctoritatis, si prius de innocentia nostra constiterit, postremum, quod ita demum duplex causa erit. nam qui dicit, ego non occidi, habet reliquam partem, ut dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
trouersia est. quod si probetur non possit de auctore dubitai. simi¬
liter argumenta et exꝑsona et ex reducuntur. sed in unam facti i¬
questionem sicut in illa controuersia ante dum est hab& et his ex¬
emplis quae sunt discentibus magis familiaria Abdicatus medĩ¬
cinȩ studiut cum pater euis egrotar& desperantibus de co ceieris
medicis. adhibitus sanaturum se dixit. sed potionem ase datam¬
cum bibiss&: pater acceptat potionis epota parte. dixit. Uenenum
sibi latum. filius quod reliquum erat exhausit. pater decessit. uic
paricidu reus est.anifestum est quis potionem dederit. quȩ si
ueneni fuit. nulla questio de auctore.tamen anuenenum fuerit
ex argumentis a persona ductis colligetur. Superest tertium in quo
factum esse constat aliquid. aquo sit factum queritur cuiꝰ rei su¬
per uacuum est ponere exemplum cum plurima sint huiusmoĩ
uditia. ut hominem occisum esst manifestum sit uel sacrilegium

Expanded text:
troversia est, quod si probetur non possit de auctore dubitari, simitroversia est, quod si probetur non possit de auctore dubitari, similiter argumenta et ex persona et ex re ducuntur, sed in unam facti quaestionem, sicut in illa controversia: utendum est enim et his exemplis, quae sunt discentibus magis familiaria abdicatus medicinae studuit. cum pater eius aegrotaret, desperantibus de eo ceteris medicis, adhibitus sanaturum se dixit, si is potionem a se datam bibisset. paler , acceptae potionis epota parte, dixit uenenum sibi datum; filius quod reliquum erat exhausit: pater decessit, ille parricidii reus est. manifestum , quis potionem dederit, quae si veneni fuit, nulla quaestio de auctore; tamen, an venenum fuerit, ex argumentis a persona ductis colligetur. superest tertium, in quo factum esse constat aliquid, a quo sit factum, quaeritur. cuius rei supervacuum est ponere exemplum, cum plurima sint huiusmodi iudicia, ut hominem occisum esse manifestum sit vel sacrilegium
Abbreviated transcription (Latin):
queq deueni. nihil certum est. Ideoq utraq pars quod ꝓposuit ue¬
tur. Interim autem ex eo re quęritur. uenefitium fũit. ancrudi¬
Actas quoq eius qui perit discͥmen facit. Interest subito defecei̾t
Anlongiori ualitudine consumptus sit.Liberior. adhue in utrãq
partemꝰ disputatio. si tantum subita mors. inquȩstionem uenit in¬
terim exꝑsona prohatio reipetitur ut propterea credibile sit Uene¬
num fuisse. qr credibile est: ab hex factum uenefitium uel contra
Cum uero de re et de facto quęritur naturalis ordo est ut prius factã
esse accusator prober. Deinde a reo factum.si tn plures in ꝑsona proba¬
tiones habuerit conuertit hunc ordinem. Defensor aũr pͥus negabit
esse factum quia si hae parte uicerit. reliqua non necesse habaᷤ dice̾
uicto superest. ut tueri sepossit. Inic quoq ubi de facto rantũ con¬

Expanded text:
et veneni, nihil tertium est ideoque utraque pars, quod proposuit, tueet veneni, nihil tertium est ideoque utraque pars, quod proposuit, tuetur. interim autem ex re quaeritur, veneficium fuerit an crudiAetas quoque eius, qui periit, discrimen facit; interest, subito defecerit an longiore valetudine consumptus sit. liberior adhuc in utramque partem disputatio, si tantum subita mors in quaestionem venit. interim ex persona probatio rei petitur, ut propterea credibile sit venenum fuisse, quia credibile est ab hoc factum veneficium, vel contra. cum vero de reo et de facto quaeritur, naturalis ordo est, ut prius factum esse accusator probet, deinde a reo factum. Si tamen plures in persona probationes habuerit, conuertit hunc ordinem. defensor autem semper prius negabit esse factum, quia, si in hac parte vicerit, reliqua non necesse habet dicere; victo superest, ut tueri se possit. illic quoque, ubi de facto tantum con
Abbreviated transcription (Latin):
tem Bostaris in mortem auertens cͥmen facit. Est etiam illud huc
coñrium comparationisgenus in quo uterq: a se factum esse dicit
et illud in quo non persone inter se. sed ip̃e res colliduntuꝵr id est
non uter fecerit. sed utrum factum sit. Cum de facto et de auctore:
constat. de animo queri põt. nunc de singelis cum pariter negatur
hoc mõ adulterium non cõmisi. tyrannidem non affectaui In cae¬
dis ac uenefitii causis frequens est illa diuisio. non est factum er si
factum est. ego non feci. Sed cum dicimus proba hominem occisum
accusatoris tantum partes sunt. Areo nihil diẽe. contra preter aliqͣs
sorrasse suspitiones porest quas spargere ꝗͣ maxime uarie oportebit
quia si unum aliquid affirmaris. probandum est. aut causa pielitan¬
dum. Namut cum inter id quod aduersario. et quod a nobis ꝓpo¬
situm est. quexitur. uidetur utiq alterum uerum. Ita ex adu̾s aĩo¬

Expanded text:
tem Bostaris in matrem avertens crimen facit. est etiam illud huic tem Bostaris in matrem avertens crimen facit. est etiam illud huic contrarium comparationis genus, in quo uterque a se factum esse dicit; et illud in quo non personae inter se sed res ipsae colliduntur, id est, non uter fecerit, sed utrum factum sit. cum de facto et de auctore constat, de animo quaeri potest. nunc de singulis. cum pariter negatur, hoc modo: adulterium non commisi; tyrannidem non ad fectavi. In caedis ac veneficii causis frequens est illa divisio: non est factum; et si est factum, ego non feci. sed , cum dicimus, proba hominem occisum, accusatoris tantum partes sunt; a reo nihil dici contra praeter aliquas fortasse suspiciones potest, quas spargere quam maxime varie oportebit, quia, si unum aliquid adfirmaris, probandum est aut causa periclitandum. nam cum inter id quod ab adversario et id quod a nobis propositum est quaeritur, videtur utique alterum verum; ita e
Abbreviated transcription (Latin):
quoq factum aliqn simplicem questionem ht an homo petierit ali¬
quando duplicem ueneno.an cruditate petierit. Alterum est genꝰ
de facto tantum cum si id certum sit non potest de auctore dubi¬
tari.lertium de auctore tantum cum factum const& sed s a quo
sit factum: in controuersiam uenit.Et quod tertio loco posin nõ
est simplex aut enim reus fecisse tantũmõ se negat Aut alium
fecisse dicat sed ne in alterum quidem transferendi cͥminis Una for¬
ma est. interdum enim subs tituitur mutua accusatio quã grȩce
uorant.nostrorum quidam comecturam.interdum in aliquam
psonam quȩ extra discrimen iudicii est. transfertur Et alias certã
alias incertam. et cum incertam aut in extrariam uitam. Aut ĩ ip̃iꝰ
qui petit uoluntatem in quibus similis atq: inanticatigoria ꝑso¬
narum causarum exteĩorum caeteroꝵ comparatio est. ut cice¬
ropro Uareno infamiliam antharianam. pro Scauro circa mor¬

Expanded text:
quoque factum aliquando simplicem quaestionem habet, an homo perierit, aliquoque factum aliquando simplicem quaestionem habet, an homo perierit, aliquando duplicem, veneno an cruditate perierit. alterum est genus de facto tantum, cum, si id certum sit, non potest de auctore dubitari; tertium de auctore tantum, cum factum constat, sed a quo sit factum in controversiam venit. Et hoc, quod tertio loco posui, non est simplex. aut enim reus fecisse tantummodo se negat aut alium fecisse dicit. sed ne in alterum quidem transferendi criminis una forma est. Interdum enim substituitur mutua accusatio, quam Graeci ἀντικατηγορίαν vocant, nostrorum quidam concertativam. Interdum in aliquam personam, quae extra discrimen iudicii est, transfertur, et alias certam, alias incertam; et, cum certam, aut in extrariam aut in ipsius qui periit voluntatem. In quibus similis atque in narum, causarum, ceterorum comparatio est, ut Cicero pro Vareno in familiam Ancharianam, pro Scauro circa mor
Abbreviated transcription (Latin):
figulus. fuerunt autem tales nr̃is temporibus controuersie: atq aliq
in meum quoq patrocinium incidunt.Animi comectura non dubio
in omnia tempora cadit. quamente ligarius in Affrica fũit. qua mẽte
pirrhus focdus petat: quom̃o laturus sit caesar. si ptholomeus pompe¬
ium occiderit. Queritur per coniecturam et qualitatem circa modũ. spẽm.
numerum. an sol maior ꝗͣ terra. luna globosa.an plana. an acuta.Unꝰ
mundus. an plures. Item ꝙ extra naturales questones minus belum tro¬
ianum an peloponensium qualis clipeus Achillis anunus hercules. In
his aurem quae accusatione aut defensione constant. Unum est genus
in quo queritur et de facto et de auctore quod interim conuinctam
questionem ht. et utrumq pariter negatur. interim sepatam. cum et
et si de facto conster aquo factum sit ambigitur. ip̃m

Expanded text:
Figulus. fuerunt autem tales nostris etiam temporibus controversiae, atque aliquae Figulus. fuerunt autem tales nostris etiam temporibus controversiae, atque aliquae in meum quoque patrocinium inciderunt. animi coniectura non dubie in omnia tempora cadit, qua mente Ligarius in Africa fuerit, qua mente Pyrrhus foedus petat, quomodo laturus sit Caesar, si Ptolemaeus Pompeium occiderit. quaeritur per coniecturam et qualitas circa modum, speciem, numerum, an sol maior quam terra, luna globosa an plana an acuta, unus mundus an plures. itemque extra naturales quaestiones, maius bellum Troianum an Peloponnesium, qualis clipeus Achillis, an unus Hercules. In iis autem, quae accusatione ac defensione constant, unum est genus, in quo quaeritur et de facto et de auctore; quod interim coniunctam quaestionem habet, cum utrumque pariter negatur, interim separatam, cum et factum sit necne, et si de facto constet, a quo factum sit ambigitur. ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ruptis equis. an noxiȩ terre alitu. et quȩ causa facit. ut quare adtro¬
iam quinquaginta reges nauigauerunt iureiurando adacti an exẽ¬
plo moti an gratificantes atridis quae duo genera non multum inter
se distant Ea uero quae sunt pñtis tp̃ris sinon argumentis qͣ necc̃e
est precessisse sed oculis deprehendenda sunt non egent comectura ut
si apud lacedemonios queratur An athenis muri fiant. Sed et illud q
potest iuderi extra haec positum conecturae grnus cum de aliquo
genere queritur quid sit: ut est quesitum conira urbani heredes si
quis tanꝗͣ filius perdat bona figulus ess&. an Sosi pater. Nam & sub¬
stantia eius sub oculos uenit. ut non posit queri an sit quomodo. an
ultra occeanum. nec quid sit. nec quale. sit. sed quod sit uerum hox qͦ ge¬
nus litis expreterito pendet. an hic sit ex urbana natus Clusimus

Expanded text:
ruptis aquis an noxio terrae halitu. Et quae causa facti? ut, quare ad Troruptis aquis an noxio terrae halitu. Et quae causa facti? ut, quare ad Troiam quinquaginta reges navigaverint iure iurando adacti an exemplo moti an gratificantes Atridis. quae duo genera non multum inter se distant. ea vero, quae sunt praesentis temporis, si non argumentis, quae necesse est praecessisse, sed oculis deprehendenda sunt, non egent coniectura, ut si apud Lacedaemonios quaeratur, an Athenis muri fiant. sed et illud, quod potest videri extra haec positum, coniecturae genus, cum de aliquo homine quaeritur, qui sit; ut est quaesitum contra Vrbiniae heredes, is qui tanquam filius petebat bona, Figulus esset an Sosipater. nam et substantia eius sub oculos venit, ut non possit quaeri, an sit, quomodo an ultra oceanum; nec quid sit nec quale sit, sed quis sit? verum hoc quoque genus litis ex praeterito pendet, an hic sit ex Vrbinia natus Clusinius
Abbreviated transcription (Latin):
ditialium paries. quas ut prosequi ad ultimam spetiem i ad singu¬
las lites controuersi asc non possum ita in generalibiis scribere licci
ut que inquemq statum frequentissime incidant tradam Et quia nã
prima quęstio est factum ue sit ab hoc exordiar. Coniectura omnis a
de re aut de animo est utriusq tria tpr̃a.pręteritum pñs. futurumq
cum de re agitur aut quid factum sit indubium uenit aut quid sit aut
quid sit futurum. ut qui in generalibus. an athomorum concursu mũ¬
dus sit effectus. an prouidentia regatur aut sit aliqñ casurus. Indefi¬
nitis. anparicidium cõmiserit Roscius an regnũ affecret Manlius
an recte Uerrem sit accusaturus. Q Cecilius in iudiciis pręteritum
tempus maxime ualet.Nemo accusat.nͥ quae facta sunt.Nam quȩ
fiant. et quae futura sunt. ex praeteritur colliguntur. Quęritur & un¬
de quod ortum. ut pestilentia. ira deum. an mtemperie caeli.ancor¬

Expanded text:
dicialium partes, quas ut persequi ad ultimam speciem, id est ad singudicialium partes, quas ut persequi ad ultimam speciem, id est ad singulas lites controversiasque, non possum, ita de generalibus scribere licet, ut, quae ex quemque statum frequentissime incidant, tradam. Et , quia natura prima quaestio est, factumne sit, ab hoc ordiar. coniectura omnis aut de re aut de animo est. utriusque tria tempora, praeteritum, praesens, futurum. cum de re agitur, aut quid factum sit in dubium venit aut quid fiat aut quid sit futurum, ut in generalibus, an atomorum concursu mundus sit effectus, an providentia regatur, an sit aliquando casurus; in definitis: an parricidium commiserit Roscius, an regnum adfectet Manlius, an recte Verrem sit accusaturus Q. Caecilius. In iudiciis praeteritum tempus maxime valet; nemo enim accusat, nisi quae facta sunt. nam quae fiant et quae futura sint ex praeteritis colliguntur. quaeritur et unde quid ortum? ut pestilentia ira deum an intemperie caeli an cor
Abbreviated transcription (Latin):
patrem ubi rursus ratiocinamur an restitutus accipi dẽat pro ad¬
uoxato quando id prestiterit quod aduocatus peciit nec improbum sir
pro simii accipi quod plus est. reliqua iam ętatis est. utrius ustius sir
desiderium. id ipsum adhue dunditur. etiam si uterq totum illud
sibi uendicaret nunc utiq cum alter semissem alterum uni̾sa. fraue
excluso. sed hit tractatis etiamhr magnum momentum apud iudi¬
ces patris moemoria presertim de bonis cius quęratur. Erit ergo con¬
iectura qua mente pater inrestatiis decesserit. sed capim& ad q̾li¬
tatem alterius status instrumentum est. Plerumq autem infine
causarũ de equitate tractabitur quia nihil ubentius udices audiũt
Aliqñ ts hunc ordinem mutauit. utilitas ut si inure minus fidune
erit equitate uidicem pracparemus. Nihil habuiii amplius quod
in uniuersum preciperem. Nunc camus per singulas causarum iu¬

Expanded text:
patrem. ubi rursus ratiocinamur, an restitutor accipi debeat pro adpatrem. ubi rursus ratiocinamur, an restitutor accipi debeat pro advocate, quando id praestiterit quod advocatus petiit, nec improbum sit pro simili accipi quod plus est. reliqua iam aequitatis, utrius iustius sit desiderium. id ipsum adhuc dividitur; etiamsi uterque sibi totum vindicaret, nunc utique, cum alter semissem, alter universa fratre excluso. sed his tractatis etiam habet magnum momentum apud iudices patris memoria, cum praesertim de bonis eius quaeratur. erit ergo coniectura, qua mente pater intestatus decesserit. sed ea pertinet ad qualitatem; alterius status instrumentum est. plerumque autem ex fine causarum de aequitate tractabitur, quia nihil libentius iudices audiunt. aliquando tamen hunc ordinem mutabit utilitas, ut, si ex iure minus fiduciae erit, aequitate iudicem praeparemus. nihil habui amplius quod ex universum praeciperem. nunc eamus per singulas causarum iu
Abbreviated transcription (Latin):
an quisquis an cincunq haec ex duabus personis coniuncta sunt. est
tertia autem quae est aduersarii. nulla oriri questio potest quia nlla
fit de sua parte controuersia. Nondum ramencura defitiat. ista eĩ
omnia dici possunt etiam restituto pr̃e. nec statim eo tendamus qđ
occurrit ultro a rusticorestitutum ratiocinatiua an collectiua qui¬
id subtiliter quęret aliquid spectabit ultra. nam ut genus spetiem seqt̃
itaspetiem genus precedit fingamus ergo ab alio restitutum Raniocina¬
tiua atq collectiua questio orietur an restitutio pro sublatione u¬
ditu stet et proinde ualeat ac si iuditium non fuiss& ubi tentabit
rusticus dicẽ ne impetrare quidem aliter potuisse suorum restitutio¬
nem uno prȩmio nisi patrem promde ac si accusatus non ess& reuo¬
catum. quae res aduocati qͦ poenam tamꝗͣ is non affuiss& remisserit
cum uenimus ad id quod primum occurrebat arustico esse restituũ

Expanded text:
an quisquis? an cuicunque? haec ex duabus personis quaesita sunt. ex an quisquis? an cuicunque? haec ex duabus personis quaesita sunt. ex tertia autem, quae est adversarii, nulla oriri quaestio potest, quia nulla fit ei de sua parte controversia. nondum tamen cura deficiat. ista enim omnia dici possent etiam non restituto patre. nec statim eo tendamus, quod occurrit ultro, a rustico restitutum. qui subtiliter quaeret, aliquid spectabit ultra; nam, ut genus species sequitur, ita species genus praecedit. fingamus ergo ab alio restitutum: ratiocinativa seu collectiva quaestio orietur, an restitutio pro sublatione iudicii sit et proinde valeat, ac si iudicium non fuisset. ubi temptabit rusticus dicere ne impetrare quidem aliter potuisse suorum restitutionem uno praemio nisi patre proinde ac si accusatus non esset revocato, quae res advocati quoque poenam, tanquam is non adfuisset, remiserit. tum venimus ad id, quod primum occurrebat, a rustico esse restitutum
Abbreviated transcription (Latin):
fronte questio est. non desperemus Credibile est hoc uoluisse legũ¬
larorem ne auxilia liberorum innocentibus decisent. Sed hoc dicete
rustico uerecundum est. quia innocentem fuisse patrem fatetur. Dar
aluid argumentum controuersit. damnatius proditionis cs̃ adiuoxato
exulet uix uidetur posse fieri ut pena filio in codem patre et si affue¬
rit. et si non affuerit constituta sit. pręrerea lex ad exules nullaptin&
Non ergocredibile est de aduocato dampnati scriptum anpossint enĩ bona
esse ulla exulis scholastica in utraq parte dubium facit. disertis & uerbis
inherebat in quibus nulla exceptio est. et ꝓp hoc ip̃m penam esse constitu¬
tam eis qui non affuerit ne piculo exilii deterreantur ab aduocatione
et rusticum innocentem non affuisse dic& Illu& protinus non indig¬
num quod an notetur posse ex uno statu duas gn̾ales fieri quęstiones

Expanded text:
fronte quaestio. non desperemus; credibile est hoc voluisse legumfronte quaestio. non desperemus; credibile est hoc voluisse legumlatorem, ne auxilia liberorum innocentibus deessent. sed hoc dicere rustico verecundum est, quia innocentem fuisse patrem fatetur. dat aliud argumentum controversiae damnatus proditionis cum advocato exulet. vix videtur posse fieri, ut poena filio ex eodem patre, et si adfuerit et si non adfuerit, constitute sit. praeterea lex ad exules nulla pertinet. non ergo credibile est de advocato damnati scriptum; an possunt enim bona esse ulla exulis? rusticus ex utramque partem dubium facit; disertus et verbis inhaerebit, ex quibus nulla exceptio est, et propter hoc ipsum poenam esse constitutam eis qui non adfuerint, ne periculo exilii deterreantur advocatione, et rusticum innocenti non adfuisse dicet. illud protinus non indignum quod adnotetur, posse ex uno statu duas generales fieri quaestiones,
Abbreviated transcription (Latin):
ad haec rusticus tu uͦ causa dãnationis fusti. multos offenderas ini¬
micitias domui contraxeras. haec comectura alia Iilud quoq quid
coloris loco rusticus dicit patris fuisse tale consilium ne uniusam
domum periculo subiceret. Haec prima quȩstione scripti et uolun¬
tatis continentur. Intendamus ultra animum.uideamusq an aliq
inueniri prȩterea possit. quo id modo fiat sedulo mirori quȩrentẽ
ut querere doceam er omisso spetiosiore illo gn̾e ad utilitate̾ me sub¬
ito discentium. Omnes adhuc quȩstiones ex ꝑsona petitoris ip̃ius
diximus Cur non aliquid circa patrem querimus. Dictum uero est
petuntur in uincula qui parentes suos non alunt ut ea que testĩoiũ
in filium peregrinantis reum duxit. cumq filium lenoni uendidit
In hoc de quo locquimur parreq apprehendi potest.dãnatus est.
Numquid igitur lex ad absolutos tantum patres pertin& Dura pͥ

Expanded text:
ad haec rusticus: tu vero ex causa damnationis fuisti, multos offenderas, iniad haec rusticus: tu vero ex causa damnationis fuisti, multos offenderas, inimicitias domui contraxeras. haec coniecturalia; illud quoque, quod coloris loco rusticus dicit, patris fuisse tale consilium, ne universam domum periculo subiiceret. haec prima quaestione scripti et voluntatis continentur. intendamus ultra animum videamusque, an aliquid inveniri praeterea possit. quo id modo fiet? sedulo imitor quaerentem, ut quaerere doceam, et omisso speciosiore stili genere ad utilitatem me summitto discentium. omnes adhuc quaestiones ex persona petitoris ipsius duximus; cur non aliquid circa patrem quaerimus? dictum non est, petuntur ex vincula qui parentes suos non alunt, ut eam quae testimonium ex filium peregrinitatis reum dixit, eum, qui filium lenoni vendidit. In hoc, de quo loquimur, patre quid apprehendi potest? damnatus est. numquid igitur lex ad absolutos tantum patres pertinet? dura prima
Abbreviated transcription (Latin):
qua consistimus an aliquid mueniri potest quod scͥpto aduersctur. Ergo
quisquis non affuerit. ex heres erit. quisquis sine exceptione. iam ultro
militabat et qui in legatione erat. iam multum acti est. poss& aliquis
non affuisse et heres esse transeat nunc ille idem qui cogitauit ut ait
Cicero tibicini latino modo ad disertum. ut ista concedam. tu nec in¬
fans es. nec affuisti. nec militasti. num aliud occurrit q̃ ulud sed rusti¬
cus sum contraq palam cum dicit. ut agere non potueris assidere po¬
tuisti. et uerum est. quare redcundum rustico ad animum legumla¬
toris impietatem punire uoluit Ego autem impius non sum cõnq
disertus. tum impie fecisti inquit cum exhẽdationem merinsti lic&
te postea uel poenitentia uel ambitus ad hoc genus optionis adduxeit
pterea pꝑ te dãnatus est pater. Uidebaris enim de causa ꝓnũtiasse

Expanded text:
qua consistimus, an aliquid inveniri possit quod scripto adversetur. ergo qua consistimus, an aliquid inveniri possit quod scripto adversetur. ergo , quisquis non adfuerit, exheres erit? quisquis sine exceptione? iam se illmilitabat et qui ex legatione erat? iam multum acti est: potest aliquis non adfuisse et heres esse. transeat nunc idem ille, qui hoc cogitavit, ut ait Cicero, tibicinis Latini modo ad disertum. Vt ista concedam, tu nec infans es nec abfuisti nec militasti. Num aliud occurrit quam illud, sed rusticus sum? contra , quod palam est dici: Vt agere non potueris, adsidere potuisti; et verum est. quare redeundum rustico ad animum legumlatoris: impietatem punire voluit, ego autem impius non sum. contra quod disertus, tu impie fecisti, inquit, cum exheredationem meruisti, licet te postea vel paenitentia vel ambitus ad hoc genus optionis adduxerit. praeterea propter te damnatus est pater, videbaris enim de causa pronuntiasse.