comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elati funduis singulorum contingebat arcentium
uicinos quippe&iam legis stolonis licimiinelusonodo
quingentoium iugerum uipsesualege dã nitocum
substicuta filiꝑsona amplius possideretluxuruntes
umreipfuit istamensunx. Mani quidem corpost
triumꝓhõsinmsumq: teraxrum adi&tuimperio Nota
coccioest ꝑniciosum INtellegiciuẽ cuise pteiugeranes¬
sent satis. Haeciumensunx plebe postexaetorege
adsi gnata est quaena mergotante ubtatis causaerit
ipsorũ con iomanib: imperatorũ colebantur
agriut fase credere gaudente terrea uome¬
re laureato & triũ pharia ratore siue illi eade
cora semina tractabant quabella eadẽ quehi¬
igentia aruadis ponebant quecas trasi uebones¬
tis manib: omnia latius ꝓueni unt qñm aicu¬
nosius fiunt: Som̃tem inuener̃ datiho no¬
res serranum unde cognom̃ arandiquattu¬
or sua iugaera incaticanoq: prata quintia ap¬
peliantur. Cincinator uixtor attulit dicta¬

Expanded text:
e latifundiis singulorum contingebat arcentium e latifundiis singulorum contingebat arcentium vicinos, quippe etiam lege Stolonis Licini incluso modo quingentorum iugerum , et ipso sua lege damnato, cum substituta filii persona amplius possideret. luxuriantis iam rei p. fuit ista mensura. Mani quidem Curi post triumphos inmensumque terrarum adiectum imperio nota contio est: perniciosum intellegi civem, cui septem iugera non essent satis. haec autem mensura plebei post exactos reges adsignata est. quaenam ergo tantae ubertatis causa erat? ipsorum tunc manibus imperatorum colebantur agri, ut fas est credere, gaudente terra vomere laureato et triumphali aratore, sive illi eadem cura semina tractabant, qua bella, eademque diligentia arva disponebant, qua castra, sive honestis manibus omnia laetius proveniunt, quoniam et curiosius fiunt. serentem invenerunt dati honores Serranum , unde ei et cognor sua iugera in Vaticano, quae prata Quintia appellantur, Cincinnato viator attulit dicta
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo his moribus non melo gufciebant frupio
prouinciarum pascentettaliam uerum &iame
none uiltias in credibi lobuserat : Manus nis¬
tius aedilis plebilis primum fruntum popuo
inmedio passibus datauit .L. Minucius augo¬
rinus quispurium aeliũ quo arguerat fars
pra&iũ intrinis numdinis adessem nedes
undrimus plebei tribunus quaed eciusastatua eiaxtrae
poran trigemina a populostipe conlatas tatutaest.
reus naedilitate as sib: populos trumentum praestiat
qua mobcausam x eistatuae in capitolio ac palatiodica¬
taesunt ipse supremodie populiumeris portatus
in rogumest quonerum anno materd&im adueta
romiest maioremeamae state eẽ . quam antecedenti¬
b: annis docem fastiee tradunt mn. uarro auecore
cul metellus intrium phoplurimnos duxit elepcentos
assibi singulir farris modios fuisseitem uini congios
ficiq: siccue post .xxx. olei post .x. carnis post xii. N&

Expanded text:
Ergo his moribus non modo sufficiebant fruges Nulla Ergo his moribus non modo sufficiebant fruges Nulla provinciarum pascente Italiam, verum etiam annonae vilitas incredibilis erat. Manius Marcius aedilis plebis primum frumentum populo in modios assibus datavit. L. Minucius Augurinus, qui Spurium Maelium coarguerat, farris pretium in trinis nundinis ad assem redegit undecimus plebei tribunus, qua de causa statua ei extra portam Trigeminam a populo stipe conlata statuta est. Seius in aedilitate assibus populo frumentum praestitit, quam ob causam et ei statuae in Capitolio ac Palatio dicatae sunt, ipse supremo die populi umeris portatus in rogum est. quo vero anno Mater deum advecta Romam est, maiorem ea aestate messem quam antecedentibus annis decem factam esse tradunt. M. Varro auctor est, cum L. Metellus in triumpho plurimos duxit elephantos, assibus singulis farris modios fuisse, item vini congios ficique siccae pondo XXX, olei pondo X, carnis pondo XII. nec
Abbreviated transcription (Latin):
ratro quasi tam srustim noctupuuiste acfecui se puuq
.Xii. tabulis captalerat sus pensũq cereri necari iubela
grauius quã in homicidio conuistum in pubem pra&or
bitratu uenberari noxiã ueduplȩ onẽ ued ecerni
amdistinctio honos queciuitats ipsius non ali undeo
rus ticc tribus laudatissime etrum quitura haber
bene uero inquas tranꝰferriignominia css& deridua
probroitaque quattuor solȩ erant a pastibus urbii
quas habitabant sub urana palauina coblina ci qu¬
nanundini t urbem reiusitabant & id eo comitia ni¬
dinis habere nonlicebat neplebes rustica auo cardu
qui es romnus que in straments erat gloriã denqi
rimeo farris honene adcriã apellabant
E quidem & iamuerba priscaesignificaitionis adim¬
ror itaenim est in comentariis pontificum augari
canario a gendo dies constituantur prius qua mfro¬
ta uaginis exeut & antequam inuaginas ꝑuenia

Expanded text:
aratro quaesitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberi aratro quaesitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberi XII tabulis capital erat, suspensumque Cereri necari iubebant gravius quam in homicidio convictum, inpubem praetoris arbitratu verberari noxiamve duplionemve decerni. iam distinctio honosque civitatis ipsius non aliunde erat. rusticae tribus laudatissimae eorum, qui rura haberent, urbanae vero, in quas transferri ignominia esset, desidiae probro. itaque quattuor solae erant, a partibus urbis, in quis habitabant, Suburana, Palatina, Collina, Esquilina. nundinis urbem revisitabant et ideo comitia nundinis habere non licebat, ne plebes rustica avocaretur. quies somnusque in stramentis erat. gloriam denique ipsam a farris honore adoriam appellabant. equidem ipsa etiam verba priscae significationis admiror; ita enim est in commentariis pontificum: Augurio canario agendo dies constituantur, priusquam frumenta vaginis exeant nec antequam in vaginas perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
Conferente populo cognomina xim prima indeplo¬
ni quipilum pistrinis inuenera pisonis apiscendoian
biorum lentinorum ciceronum ut quirque aliquod obane
genus perer& iuniorum familia bubulcum nominarun qu¬
bus optime utebatur qui n& in sacririihil religiosuser¬
ferr& ationis uinculo erat nouȩ quenupte farreump¬
ferebant N grum malecolore censi orium probrumuda¬
Hinc & locupl&e dicebatur loci ho c agri plenos patima
ipsa apecore apellabatur & iam nunc intabulis uenus
pascua dicuncur ominia ex quib: populus reditussil&
quia diu hoc solum uecti galfuerat amubratioquo que nom
noui umboũ quem pendidicebatur: Nunc omit tendum
legumboni uolentia cautum quippeest nebouem priunũ
ouem nominar& quiin dicer& multan ludos bouum causao
lebrantes bub&ios uocabant: Seruum rexuuiambos¬
que efficie primum a raes signauit: Frugem quiden

Expanded text:
conferente populo. cognomina etiam prima inde: Pilumconferente populo. cognomina etiam prima inde: Pilumni, qui pilum pistrinis invenerat, Pisonis a pisendo, iam Fabiorum , Lentulorum, Ciceronum, ut quisque aliquod optime genus sereret. Iuniorum e familia Bubulcum nominarunt, qui bubus optime utebatur. quin et in sacris nihil religiosius confarreationis vinculo erat, novaeque nuptae farreum praeferebant. agrum male colere censorium probrum iudicahinc et locupletes dicebant loci, hoc est agri, plenos. pecunia ipsa a pecore appellabatur. etiam nunc in tabulis censoriis pascua dicuntur omnia, ex quibus populus reditus habet, quia diu hoc solum vectigal fuerat. multatio quoque non nisi ovium boumque inpendio dicebatur, non omittenda priscarum legum benivolentia: cautum quippe est, ne bovem prius quam ovem nominaret, qui indiceret multam. ludos boum causa celebrantes Bubetios vocabant. Servius rex ovium boumque effigie primum aes signavit. frugem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nis contentobidi: patii uiridiariis piscinccs uuat maio¬
res habere giatumq: sinonaliquem culinas
Qum̃a instituit deos fruge colore & molecsilsa sppli¬
careatq ot uiltores temince fartorrere quotos tuci¬
bos arlubrib: eẽ idunomodo cons&itum statuendo
Noneẽ purum adrem diuincm Nisitustumis & for¬
tunco callac instituit farristorrendi ferias &eq
religio sasterminis agrorum hosenim deustũ mixime
Nouerant seiamq: ascrendo segesteom asegitib ap¬
pellabant quarum simulacra incirco uidemus.
Testianris Nomicore subt&toreligioese a ene
degustabint quidem Nouas fruges auturiaan¬
tequam sacerdotes primitiasiuuassent
possa actus in quoboues agerentꝰ cuaratrounoim¬
petoiusto hicenrt. cax pedum duplicatus quem
longitudine miuger̃ fitiebeu. Donaaplissima impe¬
nxtorũ ac fortiũ quiũ quantu qͥsuno die plurimucircũ im¬
uiss& item quas teeri farris autheminae.

Expanded text:
nis contento huius spatii viridiariis? piscinas iuvat maionis contento huius spatii viridiariis? piscinas iuvat maiores habere, gratumque, si non aliquem culinas. Numa instituit deos fruge colere et mola salsa supplicare atque, ut auctor est Hemina, far torrere, quoniam tostum cibo salubrius esset, id uno modo consecutus, statuendo non esse purum ad rem divinam nisi tostum. 8 is et Fornacalia instituit farris torrendi ferias et aeque religiosas Terminis agrorum. hos enim deos tum maxime noverant, Seiamque a serendo, Segestam a segetibus appellabant, quarum simulacra in circo videmus — tertiam ex his nominare sub tecto religio est —, ac ne degustabant quidem novas fruges aut vina, antequam sacerdotes primitias libassentposset; actus, in quo boves agerentur cum aratro uno impeto iusto. hic erat CXX pedum duplicatusque in longitudinem iugerum faciebat. dona amplissima imperatorum ac fortium civium quantum quis uno die plurimum circumaravisset, item quartarii farris aut heminae,
Abbreviated transcription (Latin):
lum aliut ab ominatu spirituus premium Nouerequao
dirre ominia. Uerum xin hoc eadem naturae maies¬
tas quantoplures bonos genuit ut fruges quantofestili¬
or inhis queiuuent cclutq quorum aestimitione &gu¬
dio Nos quoq relictis cocustionis suae istir hominũ
rubis ꝑgemus excolore uitam eoq constantius quoo¬
perenobmaior quã frcmae grȩcia oxxpetitꝰ quippe
sermocirca rurxest agrestisq: usus sed quib uitat¬
& honos qua eapud priicos maximus fuerit¬
ruorum sacerdotes romulusin primis instituit seque
duod&im fratremappellecuit interillos iccasa uentia
Nutricesua genitus spicae acorona que uitta albego
colligaret sacerdotio ei preligiosirsimo insignliditi
que prima aput romanos fuiteorona honos que is Nonꝰ
nisi uita finitur &caules &icem captosq comitatur
binatunciugerax. ꝓ .n. satiserent pulliq naiorem
moduidtribuit ⁊ oseruorũ paulo apiteprincipis piero¬

Expanded text:
lum aliud abominati spiritus praemium novere quam lum aliud abominati spiritus praemium novere quam odisse omnia. verum et in hoc eadem naturae maiestas. quanto plures bonos genuit ut fruges! quanto fertilior in his, quae iuvent alantque! quorum aestimatione et gaudio nos quoque, relictis exustioni suae istis hominum rubis, pergemus excolere vitam eoque constantius, quo operae nobis maior quam famae gratia expetitur . quippe sermo circa rura est agrestesque usus, sed quibus vita constet honosque apud pri6 Arvorum sacerdotes Romulus in primis instituit seque duodecimum fratrem appellavit inter illos Acca Larentia nutrice sua genitos, spicea corona, quae vitta alba colligaretur, sacerdotio ei pro religiosissimo insigni data; quae prima apud Romanos fuit corona, honosque is non nisi vita finitur et exules etiam captosque comitatur. 7 bina tunc iugera p. R. satis erant, nullique maiorem modum adtribuit, quo servorum paulo ante principis Nero
Abbreviated transcription (Latin):
cerote sut iixq: a prudentium liccas sciant quae ad
nocendum prȩpanere seanimalia quod tam̃ eorũ
acepto homine &e lasua uenenistinguis
Nos & sagittas unguim ac ferro psi Nocentius aliqͥd
damus Nos & filomina in ficim &ierũnature elem̃ta
ipsũq quouiuit᷑ꝰ pse ꝑnitiem uestimus. Neq ẽ. ut pute
ignorariea abanimalib: que p̃parent contra serpentiũ
dimicationes quat post pliũ admedendũ axcogitarent
indicauimꝵ N&ibullo praet hominem uenenopugnãt᷑
alieno fateam ergoculpaneiis quidem quaen a scunt᷑ con¬
tenti &enim quando ⁊ lunre orũ genere humana
manu fiunt quid nõ & hominis quidem ut uonena nascunt
atrrccuserpentium linguauibrat tabes que inimisntrasta
adurit culpeentium omnia ac dinerum alitũ modotene
bris quoq uis &ipsccrum Nostium qui & inuidentium ge¬
mituq sola uoxeorume ut inauspicatarum apimaniu
uice obuiquoq uetentagere autydesse uita Noul¬

Expanded text:
cerotes, utroque apri dentium sicas, sciantque ad cerotes, utroque apri dentium sicas, sciantque ad nocendum praeparare se animalia, quod tamen eorum excepto homine et tela sua venenis tinguit? nos et sagittas tinguimus ac ferro ipsi nocentius aliquid damus, nos et flumina inficimus et rerum naturae elementa, ipsumque quo vivitur in perniciem vertimus. neque est, ut putemus ignorari ea ab animalibus ; quae praepararent contra serpentium dimicationes, quae post proelium ad medendum excogitarent, indicavimus. nec ab ullo praeter hominem veneno pugnatur alieno. fateamur ergo culpam ne iis quidem, quae nascuntur, contenti; etenim quanto plura eorum genera hmanu fiunt! quid? non et homines quidem ut venena nascuntur? atra ceu serpentium lingua vibrat tabesque animi contacta adurit culpantium omnia ac dirarum alitum mbris quoque suis et ipsarum noctium quieti invidentium gemitu, quae sola vox eorum est, ut inauspicatarum animantium vice obvii quoque vetent agere aut prodesse vitae. nec ul
Abbreviated transcription (Latin):
Androtione quidea gricultura. S. Aescrione quuit̃
lisima choquiten, Dionisio quimagonem transtulit.
diophane qui exdionisio epitoma fecit. Thalete eu¬
doro philippo, Cillippo desitheo. parmenisco in&one
critone oeonopide. Conone Cugthemone hirpilo hec¬
Sequitun xatuna FRUCUM
phortonum que acflonum
uq: alia praeter arbores aut fruticos benignatel¬
lurẽ ꝓueniunt uel ꝑsetantum herbccrũ nmsacontem¬
plationesiquis aestima uarietate numȩ rũ flore sodo¬
res coloresq & sucos auturos earum quas salutis aut
uoluptatis hominũ grrtiagignit quã pafte primũ
ominium patrocinaritere. & adeẽ cunstorũ pirenti
iubat quã quã intinitia operisde fensa quõ tami psa mau¬
ria accedit intus adrei utationẽ ei : dem pacrientis & noria
nr̃is eam criminib: urguemꝰ Nostirẽq: culpc̃c illunputamꝰ
genuituenenas & quis inuenitilla praet̃ hominũ caue¬
reacrefugere alitib ferisq satisetq: cũ arbore ex¬
ageent limq cornua elepanti & humore saxorino¬

Expanded text:
Aeschrione qui item. Lysimacho qui item. Dionysio qui Magonem transtulit. Diophane qui ex Dionysio epitomas fecit. Thalete. Eudoxo. Philippo. Callippo. Dositheo. Parmenisco. Metone. Critone. Oenopide. Conone. Euctemone. Harpalo. HecSequitur natura frugum hortorumque ac florum quaeque alia praeter arbores aut frutices benigna tellure proveniunt, vel per se tantum herbarum inmensa contemplatione , si quis aestimet varietatem, numerum, flores, odores coloresque et sucos ac vires earum, quas salutis aut voluptatis hominum gratia gignit. qua in parte primum omnium patrocinari terrae et adesse cunctorum parenti iuvat, quamquam inter initia operis defensae. quoniam tamen ipsa materia accedimus ad reputationem eiusdem parientis et noxia: nostris eam criminibus urguemus nostramque culpam illi inputamus. genuit venena. set quis invenit illa praeter hominem? cavere ac refugere alitibus ferisque satis est. atque cum arbore exacuant limentque cornua elephanti et uri, saxo rhino
Abbreviated transcription (Latin):
intemplo appollonis delpis ad eo ceiẽris cibis p̃latus raplanus. Vtex auredu¬
cer&ur hadia ex argento rapune plumbos cires nonibigentum . M. coriũs¬
poratorem quem hospicium legcuis aurum repudiaturo Adferenib
timantur. Idem que dentibus semꝑ inimiciqu aut erantebort cere polucit
adium. Iscumuite inceximum rete fugit quac tu&tieratos u
Iigno siora suntreliqua in casua laginum genere atiobs posta ouirum
quediam omnibus uebementibus sipmiesset. Exlis pastiniceunum meies
agresis sponte prouenit alterdegrece sornur ridiace ł seminb
uere primo uel autum no ut hr gero placa febroatio augusto septemli
ac cobri solo quamaltis sumate fus so anniculac utilis esse incipit bima
utilior gratiori autum no patinis quenmaxime & iequaq uirus intraota biles
illieẽ hilis cũa ustinata granltate difauidapuriñ iacibis sed me dicineialeẽ

Expanded text:
in templo Apollinis Delphis adeo ceteris cibis praelatus raphanus, ut ex auro diin templo Apollinis Delphis adeo ceteris cibis praelatus raphanus, ut ex auro dicaretur, beta ex argento, rapuimperatorem, quem hospitum legatis aurum repudiaturo adferentibus xistimantur, iidemque dentibus semper inimici, quoniam adterant; ebora certe poliunt. odium is cum vite maximum, refugitque iuxta satos. Lignosiora sunt reliqua in ex his pastinacae unum genus agreste sponte provenit, alterum Graeciae seritur radice vel semine vere primo vel autumno, ut Hygino placet, Februario, Augusto, Septembri, Octobri, solo quam altissime refosso. annicula utilis esse incipit, bima utilior, gratior autumno patinisque maxime, et sic quoque virus intractabile illi est. hibiscum a pastinaca gracilitate distat, damnatum in cibis
Abbreviated transcription (Latin):
extratram emer sit durus fitatque fungosus: Aristomacus d&crali folia
ꝑ hie mẽiub& & nelucuna estagnent acumulari ate in aostatẽgrandescere qu¬
dim prodideres palo adicto cauerna pale iisternatu sexdigntoriualiuud¬
ned einde in sem finum que& tẽrra conugeritur ad magnitudinẽ scrolis cres¬
cerep̃aipu&amen salsisaluntur itaquedeiũ mtalibus aquis stgantur &i ne
goptonitro sparguntur abi sunđ̃ suauitati precqui in totum quoque salsu¬
ginea maritudo et rum eximitur fiunt quecoctis similes nam que & costi
dulcescunt &mnaporum uicẽ transeunt. Crudos medici siadetꝰ adc oligen¬
da acriauiscerum cum sleieiunis cẽ Atunta uomitionibus preparantinea¬
tum t radunꝰ & p̃recordis necesserium hunc sucum quando hn thnra sim cordiñ¬
in herentuem Nona lioporius sedebelli c pesta st inggrpto regibus corporce
mastuosm ad seritandos morbos in secanto satque ut segreca uantas festur

Expanded text:
extra terram emersit, durus fit atque fungosus. Aristomachus detrahi folia extra terram emersit, durus fit atque fungosus. Aristomachus detrahi folia per hiemem iubet et, ne lacunae stagnent, accumulari; ita in aestatem grandescere. quidam prodidere, si palo adacto caverna palea insternatur sex digitorum altitudine, deinde in semen fimumque et terra congeratur, ad magnitudinem scrobis crescere. praecipue tamen salsis aluntur; itaque etiam talibus aquis rigantur et in Aegypto nitro sparguntur, ubi sunt suavitate praecipui. in totum quoque salsugine amaritudo eorum eximitur, fiuntque coctis similes. namque et cocti dulcescunt et in naporum vicem transeunt. crudos medici suadent ad colligenda acria viscerum cum sale ieiunis esse, atque ita vomitionibus praeparant meatum. tradunt et praecordiis necessinhaerentem non alio potuisse depelli conpertum sit in Aegypto, regibus corpora mortuorum ad scrutandos morbos insecantibus. atque, ut est Graeca vanitas, fertur
Abbreviated transcription (Latin):
rspifola poriala fecerogenera adgidenea lato longun at que tralicidim,
Abterum rapifigra quo duocant soriuatum suauis sinum feroea tenerrimũ
hemisque patriens. Precipuum tamenest sitia nom pridem aduectũ appareũr
apuda uetores non reperitur idautẽ totahemedurat Qannum unum
slue fire grecidheret in uocant pontici harma nalu leucen nr̃i armontiã
frondem copiosius quam corpore. Inominib autem ꝓbundis mx ime fpectans
caules ininiciũ eñ potundiores crassioresq: aclongi scanabb foliui psoristura
&argulis horrida Seruult rapanus cerra soluta humida fimum odit pale¬
a contentus frigore ad eogaud& utingerma nia in fantium puerorũ magnitud¬
nem aquac: Sortur pidus febut uernus set. Iterum que tirca uiulca naliaq
sitionmelior mubi &martio &a priliseruns & septembri incipuente in crem̃to
confest alterna folia circum obruere psos uero ad cumulare Namqui

Expanded text:
ri alia fecere genera: Algidense a loco, longum atque tralucidum, alterum rapi figura, quod vocant Syriacum, suavissimum fere ac tenerrimum hiemisque patiens praecipue. verum tamen e Syria non pridem advectum apparet, quoniam apud auctores non reperitur; id autem tota hieme durat. etiamnum unum silvestre Graeci cerain vocant, Pontici armon, alii leucen, nostri armoraciam , fronde copiosius quam corpore. in omnibus autem probandis maxime spectantur caules, inmitium enim rotundiores crassioresque ac longis canalibus; folia ipsa tristiora et angulis horrida. <4> Seri vult raphanus terra soluta, umida. fimum odit palea contentus. frigore adeo gaudet, ut in Germania infantium puerorum magnitudinem aequet. seritur post id. Feb., ut vernus sit, iterumque circa Vulcanalia, quae satio melior. multi et Martio et Aprili serunt et Septembri. incipiente incremento confert alterna folia circumobruere, ipsos vero adcumulare, nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cucũmis mira uoluptate tiberio prinuipiex pectus nullo qui ppenimdo
cantigite pensdeseorum hostos pmo uentlus in solem rotis loletoris
rur sus que hebernis debus intraspeulariũ munimenta reuocatib:
quin & lactomulso semine eorũ biduomac ratos. Apitantiquos
gratiae auctores scriptum est serio postere idulciores fur
mo destece ubicum magritudine & cessere papones uocanturuua
ha usti instomocho in posterum dẽne ꝗ ficiqueurs inerbus nonusiui¬
bres tamen plurimũ naturte alcum adoremire Neminusaqus
diliguri Defecti quoqueadeas modice a dstantis adreput er
una noctedeprehenditur siuascũ aqua subiciatus a quatu
digitorum intuallo discendentibus ante pesterũdiem a ioboa
eodem moda sit in hamos curuatis alem infistula floredimis
mira lamgitiud mecrescunT Eteccccum maxime noua for
earum incam pama ꝓuena mali catonei effigie faste pri
natum ita audiounum mox semineex illo genus factum

Expanded text:
cucumis , mira voluptate Tiberio principi expetitus. nullo quippe non die contigit ei, pensiles eorum hortos promoventibus in solem rotis olitoribus rursusque hibernis diebus intra specularium munimenta revocantibus. quin et lacte mulso semine eorum biduo macerato apud antiquos Graeciae auctores scriptum est seri oportere, ut dulciores fiant. imi Moesiae. cum magnitudine excessere, pepones vocantur. vivunt hausti in stomacho in posterum diem nec perfici queunt in cibis, non insalubres tamen plurimum. natura oleum odere mire nec minus aquas diligunt, desecti quoque. ad eas modice distantes adrepunt, contra una nocte deprehenditur, si vas cum aqua subiciatur , a quattuor digitorum intervallo descendentibus ante posterum diem, at si oleum eodem modo sit, in hamos curvatis. iidem in fistulam flore demisso mira longitudine crescunt. ecce cum maxime nova forma eorum in Campania provenit mali cotonei effigie. forte primo natum ita audio unum, mox semine ex illo genus factum,
Abbreviated transcription (Latin):
memirũ rein singula eurum staminatenteno quinqu¬
genofilo conftare. Sicit paulo ante iulio lupo quins
fectura aegy ptiobuit mirentur hocignorante s u
aegepti quondã regis quae ania simuocantthorachie
In rbdiccũ in solatendi templomineruae .CCCLXV
fili singula filaconsture quod re exemplũ neperromu
ꝓdidit mutiame .ui. cos. paruuasq: iã reliqͥascius suꝑeẽ h
experientiũ inuria italia & pelignis &umnum linis honnios
hab&: Sed fullonum tuntom inusunullum est ccndidus lue¬
ue similius sicut in culcitis precipucm gloram ccdurciopi
gillia rum hcc & torm̃tec pariter inuentum itediae qui
me &iã Nunc durat uiceppellatione sturmenti : Negipo

Expanded text:
maxime mirum, singula earum stamina centeno quinquamaxime mirum, singula earum stamina centeno quinquageno filo constare, sicut paulo ante Iulio Lupo, qui in praefectura Aegypti obiit. mirentur hoc ignorantes in Aegypti quondam regis, quem Amasim vocant, thorace in Rhodiorum insula Lindi in templo Minervae CCCLXV filis singula fila constare, quod se expertum nuperrime prodidit Mucianus ter cos. parvasque iam reliquias eius superesse hac experientium iniuria. Italia et Paelignis etiamnum linis honorem habet, sed fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve similius, sicut in culcitis praecipuam gloriam Cadurci obtinent . Galliarum hoc et tomenta pariter inventum. Italiae quidem mos etiam nun
Abbreviated transcription (Latin):
acmilia ui a feuentina cando re. aclianis semꝑ crudis :a uentin
pracferuntur r&o uinistenuit assũm adensitas quae canda
quae fauentinis redlanu gonulla quod apud alius gratiam
pud alius offensionẽ hab& naruo sitas filo ae qualior puo
quã arancis tintitus quȩ cũ dente libeat experiri. Ideodudo
p̃cipuã turenõs in quo poliur natura qui ad lacuit tarra cn
& tenutas miralbi primũ caruesis reptis. Nondudũ eeo¬
dem hispania Toeli cũuenit initaliam plagis utilissimu
ciuita sea galliciat & oceane ꝓꝓinquae sua gloria &un¬
anoincãpania aut pircium &alitũ captu raseadẽ & pligs
materia Nequeenĩ minorescunstis animalib insidiasu
nobis moipris linotendimus sed cũniane plage concidut
apros a&asceue feriaciem uincunt iuidimus quate iam
tante tenuitatis ut anulũ hominis cũepi dronus transie
uno post atẽmultitudinẽq sal tus cingeret. Necdmip

Expanded text:
Aemilia via Faventina. candore Alianis semper crudis Faventina Aemilia via Faventina. candore Alianis semper crudis Faventina praeferuntur; Retovinis tenuitas summa densitasque, candor qui Faventinis, sed lanugo nulla, quod apud alios gratiam, apud alios offensionem habet. nervositas filo aequalior paene quam araneis tinnitusque , cum dente libeat experiri. ideo duplpraecipuum torrentis, in quo politur, natura , qui adluit Tarraconem. et tenuitas mira ibi primum carbasis repertis. non dudum ex eadem Hispania Zoelicum venit in Italiam plagis utilissimum; civitas ea Gall aeciae et oceano propinqua. est sua gloria et Cumano in Campania ad piscium et alitum capturas. eadem et plagis materia—neque enim minores cunctis animalibus insidias quam nobismet ipsis lino tendimus —, sed Cumanae plagae concidunt apro saetas et vel ferri aciem vincunt , vidimusque iam tantae tenuitatis, ut anulum hominis cum epidromis transirent uno portante multitudinem, qua saltus cingerentur. nec id
Abbreviated transcription (Latin):
&i ã terrã facit Seritur sabulosis maximacunoq sulco necina¬
gis festina aliut ueresaitũ aestate uellitur .: Et hancquoq
t̃rae iniuriã staut. Ignoscat tamen aliquis ȩgepto ferenai
ut a rabiae indiae quae merces in post& itane& galliae cenuntur
hoc reditu mantesq mari oppositusesse non estratis & alia tere
o ceaniopstareissũ quoduocant macadurci caletor ut enibi¬
turi iges ultumiq hominũ existimatũ murini immouergl¬
liae uniuersȩ uelatexunt iã quidẽ & trans rhenani hortes
nec pulcrioren aiã uestẽ eodũ femine nouere qua ad monitio¬
ne succurrit quod .m. uarro tradit inserranorum familia
genti liciã ene feminas lnten ueste nonua ingermiaene aar̃
de fossa atquȩ subterra. Idopur agunt ⁊ Similter &iaminteili
rauone aien anter panũ tici nunquae amnesubia sdi ab iteftia in cures
lino palmarecanda enĩ inuicino alianis capes sunt craoiuiia &i

Expanded text:
etiam terrain facit. <1> Seritur sabulosis maxime unoque sulco, nec maetiam terrain facit. <1> Seritur sabulosis maxime unoque sulco, nec magis festinat aliud. vere satum aestate vellitur, et hanc quoque terrae iniuriam facit. ignoscat tamen aliquis Aegypto serenti, ut Arabiae Indiaeque merces inportet. itane et Galliae censentur hoc reditu? montesque mari oppositos esse non est satis et a latere oceani obstare ipsum, quod vocant inane? Cadurci, Caleti, Ruteni, Bituriges ultimique hominum existimati Morini, immo vero Galliae universae vela texunt, iam quidem et transrhenani hostes, nec pulchriorem aliam vestem eorum feminae novere . qua admonitione succurrit quod M. Varro tradit, in Serranorum familia gentilicium esse feminas lintea veste non uti. in Germania autem defossae atque sub terra id opus agunt. similiter etiam in Italiae regione Aliana inter Padum Ticinumque amnes, ubi a Saetabi tertia in Europa lino palma; secundam enim in vicino Alianis capessunt Retovina et in
Abbreviated transcription (Latin):
solis uohro tamuero nec uela satis eẽmaor an auigii red quãuis̃ abpli¬
tudini anitem narũ singule arboresfurficiant suꝑcarta men addi
uelouã alia uel a praeter quemploris & alia inpuppibus pandiao
totmnodus ꝓuocarimortem. Deniquetã paruo semiine nasci quod
orbem terrarũ ultrocitroquae post& tã gratialia uenatã non alte
ad tellu retolli neq: iduirib: suis n&tis & pradiũ tusũ quae & in
mollitiã lanaco accũiniuria acsũma audatia. Et puenire nul¬
lae secratio sufficit contraiumẽtorem diftũ quo loco nobis cuisa¬
tis nim fuit honine interramorinisi perir& & inrepulius ad nos
priote libro imbres & flatuus cauendos frugũ causa iustusq:
praemonebamus ecceseritur hominis manũ &itureius dẽ
hominis ingenio quoduentos inmariopost& ÷
Pronterea utstiamus fauissepoen asnilulgignit sacilius ut
pentiamus nolente fieri natura÷. Urit agrũ d&erioremquae

Expanded text:
solis vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiis, sed, quamvis amplisolis vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiis, sed, quamvis amplitudini antemnarum singulae arbores sufficiant , super eas tamen addi velorum alia vela, praeterque in proris et alia in puppibus pandi, ac tot modis provocari mortem, denique tam parvo semine nasci quod orbem terrarum ultro citro portet, tam gracili avena, tam non alte a tellure tolli, neque id viribus suis necti, sed fractum tunsumque et in mollitiem lanae coactum iniuria, ac summa audacia pervehi mare! nulla exsecratio sufficit contra inventorem dictum suo loco nobis, cui satis non fuit hominem in terra mori, nisi periret et insepultus . ac nos priore libro imbres et flatus cavendos frugum causa victusque praemonebamus: ecce seritur hominis manu, metitur eiusdem hominis ingenio, quod ventos in mari optet. propterea , ut sciamus favisse Poenas, nihil gignitur facilius; ut sentiamus nolente seri natura, urit agrum deteriorelnque
Abbreviated transcription (Latin):
mentione habitatotrerũ spontecuraue prouenientiũ praesestim
cũ pleris que erum pracciousuque untemaior &iã quã frugib ꝑlubetꝰ
ucctornas. At que ut .a. confessiortamur utiltatib: quae quenon
solũ terras omnisuerum &iam maria repleuere feritur acdicine¬
quae interfruges ne que in hortensia potest. Linum sed inquañ
oc curr& uitae paste quoduemiraculũ. Maius herbã cẽquaeud¬
moueut aegeptumitaliae intantum ut galerius ifr&o siciliuae alex indri¬
im sertimadie ꝑuenerit. Babillus fexta amibo praefecti aeflautuero
PΑVΑ Valerius marianus & pradoris senatidib: a puteolis non adie
lenissumino platuherba set̃ quaegadis adherculis coluonnis sesttama
die ostiam ad tera & citeriorũ hisphaniam. quasto piuntiã narbo¬
nensem. Testio asrica alterno quod &iã mollis sunimo flatu conti¬
cit .C platito legto uibicrispi procor .⁊. Aud axuita scelerum
plenã aliquid. serituentos ꝓcellas ut capiat & paruce & pluctib

Expanded text:
ovenientium, praesertim cum plerisque earum pretio usuque vitae maior etiam quam frugibus perhibeatur auctoritas. atque, ut a confessis ordiamur utilitatibus quaeque non solum terras omnes, verum etiam maria replevere, seritur ac dici neque inter fruges neque inter hortensia potest linum, sed in qua non occurrit vitae parte? quodve miraculum maius, herbam esse quae admoveat Aegyptum Italiae in tantum, ut Galerius a freto Siciliae Alexandriam septimo die pervenerit, Balbillus sexto, ambo praefecti, aestate vero post xv annos Valerius Marianus ex praetoriis senatoribus a Puteolis nono die lenissumo flatu? herbam esse quae Gadis ab Herculis columnis septimo die Ostiam adferat et citeriorem Hispaniam quarto, provinciam Narbonensem tertio, Africam altero, quod etiam mollissimo flatu contigit C. Flavio legato Vibi Crispi procos.? audax vita, scelerum plena! aliquid seri, ut ventos procellasque capiat, et parum esse fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
atnau fuegiis thoriceis lincis. Piucost amen pugnas se tes¬
tis esthomerus hinc fiusse &nauium armunta aput eundem
Spisti quidem asmulta pose sclacoe ptus est. Necame poeno¬
rum armaq primomhis panuae intulerunt herbi & huiec
as pontenaiscens & quae nomnqant seriiuncusq ppriae aridi sobi
unit̃ raedito uitio: Numq d maluntellurisest pecaliatibi seri
lutna sci potese mifrica exigium & mutile gignit᷑ ei it hemi¬
ensi ÷̃ hispinue ceterioris postio nechacetota i od quaten piri
montes quoq spaseo operit hinesenita rusticis corumihinciꝗ

Expanded text:
ut naufragiis? thoracibus lineis paucos tamen pugnasse tesut naufragiis? thoracibus lineis paucos tamen pugnasse testis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem Sparta quidem usus multa post saecula coeptus est, nec ante Poenorum arma, quae primum Hispaniae intulerunt. herba et haec, sponte nascens et quae non queat seri, iuncusque proprie aridi soli, uni terrae data vitio. namque id malum telluris est, nec aliud ibi seri aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur. Carthaginiensis Hispaniae citerioris portio, nec haec tota, sed quatenus parit, montes quoque sparto op
Abbreviated transcription (Latin):
an temium xleo patrauent codẽ q fugit hoc futimperatoriae nauis
insigne. Postesꝰ idiexrirantum umbrã fecerequod primusom¬
nium inuenitq catoluscũc apitolium dedicar&. Carbasine dem¬
deuel a primus inthe atroduxsi ss& raditur lentu lass pinthera colli¬
naribur iudisiiexcaes ar distitor totum forũ romanũ intetiuiamq
racrã ab domosua & diuuimusquaein capitoliuni. Quodimunerupio
glaidiatoriomi rabilius ui sutradunt. Deinde & i inelu dismarcellus
octiua iugusti soreregenitus in uedilitatesua auunculi XI. cos
Quatũ mutatis moribus cato niscensori quis ternendũ quoquae forũ
murieb censiuerat uel anuꝑ & coluecali stellata ꝑrudentester¬
rae &ui animnamphitheutris principi neronisrubent in ciuisedium
&miscum adsole defendunt ceteromansit candor e ptinix grar¬
ti honor &um xtrouno bello curenim Non& pelis intersit

Expanded text:
Antonio Cleopatra venit eodemque fugit. hoc fuit imperatoriae navis Antonio Cleopatra venit eodemque fugit. hoc fuit imperatoriae navis insigne. Postea in theatris tantum umbram fecere, quod primus omnium invenit Q. Catulus, cum Capitolium dedicaret . carbasina deinde vela primus in theatro duxisse traditur Lentulus Spinther Apollinaribus ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab domo sua et clivum usque in Capitolium, quod munere ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt. deinde et sine ludis Marcellus Octavia Augusti sorore genitus in aedilitate sua, avunculi XI consuquantum mutatia moribus Catonis censorii, qui sternendum quoque forum muricibus censuerat! vela nuper et colore caeli, stellata, per rudentes iere etiam in amphitheatris principis Neronis. rubent in cavis aedium et muscum ab sole defendunt . cetero mansit candori pertinax gratia. honor ei iam et Troiano bello. cur enim non et proeliis intersit
Abbreviated transcription (Latin):
iper utiatẽ rufus * Dec& ero colossplendes atigni
u inuentũ ÷ aequat practia scelentiũ margaritarumuo¬
tur autem a grescis auestin eparguniento naturȩ
mgilaus auctorest linteo co arcumdatũ arborem sur¬
lis actibus & tquinon exaudiansur caedieri oħ uicdino
rincipitus intoto &be. Proximus be sinomulierũ
arimae delicis circae limina chitia genito quater nisde¬
uns scripulaeius permutata quondã ut & ri reppesto
inteo rum lanugo euillis nauiumi maritim arum maxi
neimagno usumedicinae ẽ & cinispondi iumihab&
est & interpa pauerugenus quoddã quo iandoreni¬
nte a praeci piumtrahunt. ⁊ Temptũ est tinqui
nũ quoquae & uestigiũ in faniam acci pere in alexan¬
drimagni primum clasnius ndo anmenauigone s cundues
eius ac pra faticest anune quo dauariasient &insi gnia nauum stipuer̃¬
qualitora flatiuiersi colorias pellenmteulo purpor coadactiũcum. in

Expanded text:
propter brevitatem. rufus de cetero colos splendescit igni. propter brevitatem. rufus de cetero colos splendescit igni. cum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. vocatur autem a Graecis ἀσβέστινον ex argumento naturae. Anaxilaus auctor est linteo eo circumdatam arborem surdis ictibus et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis circa Elim in Achaia genito; quaternis denariis scripula eius permutata quondam ut auri reperio. linteorum lanugo, e velis navium maritimarum maxime, in magno usu medicinae est, et cinis spodii vim habet. est et inter papavera genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum trahunt. Temptatum est tingui linum quoque, ut vestium insaniam acciperet, in Alexandri Magni primum classibus Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine quodam variassent insignia navium, stupueruntque litora flatu versicoloria pellente vela. purpureo ad Actium cum M.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrorum tantuni gratia .. Posi deindemes remtritici
uaurgaeipremerguntur in aquã solib: tepes altc̃ pondere
ali quode praesre nullienim leuitas maio maceratas
ndieidẽ menbrana laxatiociterũ quae inuerre ut prius sole
scuntur mopare faste in saxotandunlur stippano
maleo quod pximũ costicifuit stuppaap̾ellatur doce¬
riplimi iucernarum fere luminibus aptior &ips itam̃
ome quinqua genis fasciũ libris quanas denas carminariiterũ
uandein filo ponitur in lisum crebro silici ex aquatestũq
rirsustanditur clauissemperiniuria melius
nuntumlã est &iã quo dignib: non ab sumer& ur uiuum id
iocant ardentis quemn focis conuiiuorũ ex eouidimus mar¬
pa sodibus exuti s splendescente igni magis quã porrent
aquis regnũ indefunebrestinicaecoporir pauillã abre¬
uquo separat cinerenascitur indesestis Adustirquae
olndie ubi nen cadunt imbres interdiras erpenter ÷¬
iueseitq uiuere ardendorarum inuentudifficile exto

Expanded text:
tantum, gratia. deinde post messem triticiam virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam , pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior. maceratas indicio est membrana laxatior, iterumque inversae , ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo tunduntur stuppario malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus aptior; et ipsa tamen tum e quinquagenis fascium libris quinas denas carminari. iterum deinde in filo politur, inlisum crebro silici ex aqua, textumque rursus tunditur clavis, semper iniuria melius. Inventum iam est etiam quod ignibus non absumeretur . vivum id vocant, ardentesque in focis conviviorum ex eo vidimus mappas sordibus exustis splendescentes igni magis quam possent aquis. regum inde funebres tunicae corporis favillam ab reliquo separant cinere. nascitur in desertis adustisque sole Indiae, ubi non cadunt imbres, inter diras serpentes, adsuescitque vivere ardendo, rarum inventu, difficile textu
Abbreviated transcription (Latin):
tis N ecmirdm aquaticas aut intotum uolucre i psa¬
na ieris sentire pecora exultantia & indecoralas¬
ciua ludentia : Casdem significationes habentabo
ues cuelum ol factantes seq: lambentes contrrpi¬
rifolium quoq: in horrescere & folia cotra tẽ¬
asitetem subrigere cestum est. Nec non & incuius
nensis que nr̃is uasicquibus exculentum additur
sudorem repositoris relinquenti ad ircestem pesta¬

Expanded text:
tis. Nec mirum aquaticas aut in totum volucres praesatis. Nec mirum aquaticas aut in totum volucres praesagia aëris sentire: pecora exultantia et indecora lascivia ludentia easdem significationes habent, et boves caelum olfactantes seque lambentes contra piTrifolium quoque inhorrescere et folia contra tempestatem subrigere certum est. nec non et in cibis mensisque nostris vasa, quibus esculentum additur, sudorem repositoriis relinquentia diras tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
turam tem pestectem. precedens suus frocgor
Celiquidẽ murmur nondubiam significationem ha
prescegiuon: & ce nimedit add phirno tranquillo
rilasci utentes flatum ex quat uenient pastem
Item spargentes aquamidem turbacto trcenq¬
litater lolligo uolitins cumche adherescentes co¬
ni adfigentes sese Aut hapenas aburrantes tems¬
tates. signa sunt: Rane quo que ultrac sanitus
ua cocles & fulice matitino clangore. Grau¬
mecria aut stagnee fugientes: grecues silenti
persublime tecantes serenitatem scil
Noctuce iembne Garrulae aut serenotem pestatem corui¬
qe singultu quodam Ice craentes seque comcutierter sic̃
adbȩ auescum congregabuntur & cumte rrestres
uolucres contrraquaclangores dabunt ꝑfundentesq
seie sedmaxime cornix. Herundo tamiurta aquam
uolitins utpina sepe ꝓcutiat q que in arborib: hibi¬
tant fugitantes innidis suis: Et inseres cont inuo
clangore intempestiui ar dea in medus a renistris¬

Expanded text:
venturam tempestatem praecedens suus fragor. venturam tempestatem praecedens suus fragor. caeli quidem murmur non dubiam significationem habet. Praesagiunt et animalia: delphini tranquillo mari lascivientes flatum, ex qua venient parte, item spargentes aquam, iidem turbato tranquillitatem. lolligo volitans, conchae adhaerescentes, echini adfigentes sese aut harena saburrantes tempestatis signa sunt. ranae quoque ultra solitum vocales et fulicae matutino clangore, it stagna fugientes. grues silentio per sublime volantes serenitatem, sicut noctua in imbre garrula—at sereno tempestatem—, corvique singultu quodam latrantes seque concutientes, si calbae aves cum congregabuntur et cum terrestres volucres contra aquam clangores dabunt perfundentque sese, sed maxime cornix, hirundo tam iuxta aquam volitans, ut pinna saepe percutiat, quaeque in arboribus habitant, fugitantes in nidos suos, et anseres continuo clangore intempestivi , ardea in mediis harenis tris
Abbreviated transcription (Latin):
flatum ꝓcellosum didit. Nabele montibus desan¬
dentes autcdo candentes uelinuallibus sidentes serentu q¬
Abbis terrenigne ꝓxime significant pallidi nam que m¬
murante quetem pestactum nuntii sentiuntur
autuꝵ accenduntur: Item cumine one pendente
scentille coaceruantur uel cum tollentibus ollas car
ab herescit autcum contentus ignis est fiullam disciatt
scentillam ueenatit uelcum cinis in foco cancresce
cum carbo uehementer pluc&. est&aquarum sign¬
dimbrem litoretripe que extre sonaebutł tranquillos u
tem pestatem Item nceris psius tranquillos sonitus
go plurimumdierum hiemẽ postenduł. sẽpe &s lati
intiimescit flatumque altius solite iam intrasca
uenłos foct&tur. & quidam & mantium sanitus
norumque mugitus predicunꝰ. & sine ceurceque sen¬
tur folice ludenuice lanugo papuli. Aict spine uo
cequis queplume in nocitentes atq &icem in ec punss

Expanded text:
flatum procellosum dabit. Nebulae montibus descenflatum procellosum dabit. Nebulae montibus descendentes aut caelo cadentes vel in vallibus sidentes serenAb his terreni ignes proxime significant. pallidi namque murmurantesque tempestatum nuntii sentiuntur, aut vix accenduntur; item cum in aëno pendente scintillae coacervantur, vel cum tollentibus ollas carbo adhaerescit , aut cum contectus ignis e se favillam discutit scintillamve emittit, vel cum cinis in foco concrescit et cum carbo vehementer perlucet. Est et aquarum signime, et imbrem; litora ripaeque si resonabunt tranquillo, asperam tempestatem, item maris ipsius tranquillo sonitus spelago plurium dierum hiemem portendunt . saepe et silentio intumescit inflatumque altius solito iam intra se esse ventos fatetur. Et quidam et montium sonitus nemorumque mugitus praedicunt et sine aura, quae sentiatur, folia ludentia , lanugo populi aut spinae volitans aquisque plumae innatantes , atque etiam in campanis
Abbreviated transcription (Latin):
Cuoncebecquilone tantum in posteriudiem aquam posten¬
d&. Cuma septentrione uentũ eum Cum abccustro uele
horo ex n fauonio Nocteserener fulgorautentum sõmbiẽ
exbisdem regionibus demopis tretuit Tonsoruoc mectutina
uercum significantimbrem meredianocm. Nubescum sere¬
no mcelam. feruntur eaquacum que pasteia fi& uenti ex¬
pectentur. sseodem locoglababuna cedpropinquoenti¬
quȩ sali discucientur. & hoc abaquilane fi& uentos
lab auftro. in lies poftenderi. Soleoceidente siexati aque
pastceius celum paent tempes item significaitbud. Veden¬
tius atre aboriente in noltem saquaem mincentur.
Noccidente in posterumdem. sinubesutuelle ranles¬
genitur malteaborente aquam tridiuum presagied
Cum inea cuminibus montium Nubes consider hienas
scacumine purafient disserenabit. Nlube grauid an¬
dicante quaduocant tempestactem albam grandia¬
minebit celo quoemiuis a serenonubecula quam uispario

Expanded text:
cum ab aquilone tantum, in posterum diem aquam portencum ab aquilone tantum, in posterum diem aquam portendet; cum a septentrione, ventum eum. cum ab austro vel coro aut favonio nocte serena fulgurabit , ventum et imbrem ex isdem regionibus demonstrabit. tonitrua matutina ventum significant, imbrem meridiana. Nubes cum sereno in caelum ferentur, ex quacumque parte id fiet, venti expectentur. si eodem loco globabuntur adpropinquanteque sole discutientur et hoc ab aquilone fiet, ventos; si ab austro, imbres portendent. sole occidente si ex utraque parte eius caelum petent, tempestatem significabunt. vehementius atrae ab oriente in noctem aquam minantur, ab occidente in posterum diem. si nubes ut vellera lanae spargentur multae ab oriente, aquam in triduum praesagient. cum in cacuminibus montium nubes consident, hiemabit. si cacumina pura fient , disserenabit . nube gravida candicante, quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno nubecula quamvis parva
Abbreviated transcription (Latin):
caclum cum ec equaeliter totum erit splendidum, Asiculis
tem porum quos ꝓposuimus autũnũ serenũprestabitur frigidũ
Siuerestas Nonsint regio aliquo transierint autum num stremũ
acdensũminus queuenta sũ facien. Autum iserenittes uentu¬
scum hiemam facat. Cum repente stellar fulgor abscuractur¬
bescanies uentos &x his pcestibus Nuntiabunt. Autsie ureo¬
tos efunditi. Sistellam errantium alique orbis incluserin
pellate exiguum interillas spatium obtenente Pubicula
quam presepia appellantur heccumeccelo sereno apparere
desesit atrox hiemps sequitur siinalteram earum aquilam¬
am coligo abstulit auster seuit. Si iustrinam aquilo areuus
cum sunt duplices pluiuas Nontiant apluuus sepenattetem.
aestccte uehementius tonuit quam fulsituentos exea parte
denuntiat. Cantraosiminus tonut imbrem. Cum sere nocdo
fulg&reerun & tonitru ebhiemauit. A trocissime ecu¬
temcum exomnibus quattuor pastibus ccceli fulgoritũ

Expanded text:
caelum cum aequaliter totum erit splendidum articulis caelum cum aequaliter totum erit splendidum articulis temporum, quos proposuimus, autumnum serenum praestabit et frigidum. si ver et aestas non sine refrigerio aliquo transierint, autumnum serenum ac densum minusque ventosum facient. autumni serenitas ventosam hiemem facit. cum repente stellarum fulgor obscuraalbescentes ventos ex his partibus nuntiabunt si stet si stellas errantium aliquas orbis incluserintpellatae, exiguum inter illas spatium obtinente nubecula, quam praesepia appellant. haec cum caelo sereno apparere desiit, atrox hiems sequitur. si vero alteram earum, aquiloniam, caligo abstulit, auster saevit; si austrinam, aquilo. arcucum sunt duplices, pluvias nuntiant, a pluviis serenitatem aestate vehementius tonuit quam fulsit, ventos ex ea parte denuntiat, contra si minus tonufulgetrae erunt et tonitrua, hiemabit, atrocissime autem, cum ex omnibus quattuor partibus caeli fulgurabit;
Abbreviated transcription (Latin):
Sicali coorbi snubem incluserituentos qua seruperit.
Sigeminiorbes cincxerint maoremte pestitem
Amagis sitreserunt. Autnigrinter rupti atq
distucti. Uascens luna su periore obatineto
surg&a plumas decrescens dibit si minferiore anteplem lunum
Simmedia figriti& illa fuerit imbrem inplent luno.
Siplenacirca sehabebit orbem ex qua puste smarime aplendeba exer
uentum ostend&: si in oftu cornuce ercessiariae fuerint hor¬
ridam tempesttetem: siante quafitam Non apparuerit uento
nio flante hiemalis toto menseerit. S. .XVi. uehementius fla¬
maa appaeruerit asperas tempefactes presagi& Sur &ipsius lu¬
ne .uii. asticuli quociens mnangulos selis incidat plerisque intereos
tantum obseruantibus precesaegioc eius, hoc .III.UII XI .XI.
XUIII. xXiiI. XXUII. & interlunium Tentio lo cistel¬
larum olseruactionem esse o post& dscurere cuidentur inter¬
dũ uentique ꝓtinus secuntur inquorum paste itec presagiaere

Expanded text:
si caligo orbisve nubium incluserit , ventos, qua se ruperit; si caligo orbisve nubium incluserit , ventos, qua se ruperit; si gemini orbes cinxerint, maiorem tempestatem, et magis, si tres erunt aut nigri, interrupti atque distracti. nascens luna si cornu superiore obatrato surget, pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium ; si in media nigritia illa fuerit, imbrem in plenilunSi plena circa se habebit orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum ostendet. Si in ortu cornua crassiora fuerint, horridam tempestatefavonio flante, hiemalis toto mense erit. si XVI vehementius flammea apparuerit, asperas tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae VIII articuli, quotiens in angulos solis incidat, plerisque inter eos tantum observantibus praesagia eius, hoc est III, VII, XI, XV, XVII, XXIII, XXVII et interlunium. Tertio loco stellarum observationem esse oportet. discurrere hae videntur interdum, ventique protinus sequuntur , in quorum parte ita praesagiere.