comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anuo sine. alt̾utra eorum
adiectione dari stipuletur.
Siẜuus tuus qui mbona fid
Emebat peculiũ bu̾it q. ad
te ꝑtincat. et ego exco peciũ¬
ami ticio credido mimi tui
manebũt scipulando ã mͥ
ẜuus eandẽ peciũami nich
agit. uendicando ergo ea
¶Si ẜuus ꝯĩs mens et tuus er
peculio ꝙ adte solũ ptineb¬
at mutua pecina dedit. et¬
noĩe tuo obligonẽ tibi ac¬
quiret et sieunde̾ nuchl :¬
noĩati stipłatus fuit debi¬
iore ate non lib̾abit. si utrr¬
qr nrm he̾bit actionẽ ego

Expanded text:
an vero sine alterutra eorum adiectione dari stipuletur. Si servus tuus, qui mihi bona fide serviebat, peculium habuerit, quod ad te pertineat, et ego ex eo pecuniam Titio credidero, nummi tui manebunt, stipulando autem mihi servus eandem pecuniam nihil aget: vindicando ergo eam Si servus communis meus et tuus ex peculio, quod ad te solum pertinebat, mutuam pecuniam dederit, obligationem tibi adquiret et, si eandem mihi nominatim stipulatus fuerit, debitorem a te non liberabit, sed uterque nostrum habebit actionem, e
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur seex̃neis qui ꝓ altero
postulatis uis brent liqueret
qui ingeninis ꝓmiciatus est.
pinte mefficax est dec̾tum. at¬
qr si musla iudicatares int̾ue¬
niss idqr princip. nibus con¬
stitutionibus cauetur. ip.
ꝓminciatus ingemiius collu¬
sione de tecta inquibusdam
cũis qĩ libertinus incipiet eẽ
medio tñ tp̃r anquam collu¬
sio detegatur et post siñam:
de ingenuitate latam utiq
quasi ingeminis accipitur.

Expanded text:
traneis, qui pro altero postulandi ius haberent, li‹c›eret quis ingenuus pronuntiatus est, perinde inefficax est decretum, atque si nulla iudicata res interuenisset: idque principalibus constitutionibus cauetur. 4 pronuntiatus ingenuus, conlusione detecta in quibus causis quasi libertinus incipit esse. medio tamen tempore, antequam collusio detegatur et post sententiam de ingenuitate latam, utique quasi ingenuus accipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tu actiosi et si ei qui stiplatus.
est. non debiit denegari
uicto filio nec ip̃i deneganda
Q uitellectu hat hec xeptio
sieum ale̾ qua ut filium ob¬
Euass non ꝓspicio au et hic
erigimnus ul exhrdationem.
ui emacipationẽ res mexͣnec

Expanded text:
tu actio? sed si ei, qui stipulatus est, non debuit denegari uicto filio, nec ipsi deneganda quem intellectum habeat haec conceptio 'si eum aliter quam ut filium obseruasset', non prospicio: an et hic exigimus exheredationem uel emancipationem, res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ legato quor soluto iocũ
br̃e noluit. E pro pectuma
tributi. qd̾ sua die non est
redditum quonimꝰ p̃diũ
uire pignoris distrahatur
oblata moratoria cantio
non admittitur. nec audieͣ
legatarius cẽdicens obtri¬
buta pret̾iti tpris.q. hr̃s sol¬
uendo sit. et it qui tributis

Expanded text:
 legato quoque soluto locum habere voluit. Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legatarius contradicens ob tributa praeteriti temporis, quod heres solvendo sit et is, qui tributis
Abbreviated transcription (Latin):
ptionẽ. parimo. siuidicatur
fuit nonẽe eum inpot̾ate et
siꝑ iniuria iudicatum sit:
agenti hoc int̾clicto obicien¬
daerit exceptio rei iudicate
ne deboc queratur ansit i
pot̾ate s ansit iudicatum.¬
¶Sisius filiamsua q̃ m nup¬
ta sit. uelit abduc̾e. uł exibi
sibi desid̾et.an adu̾sus inter¬
dictu exceptiodanda sit si
et lib̾it sb̾uixũ uelit dicsolue
et c̾to iure utim nebñ con¬
cordantia mia iuire prĩe po¬
tatis curbentur ꝙ. tñ sic erit

Expanded text:
ptionem.Pari modo si iudicatum fuerit non esse eum in potestate, etsi per iniuriam iudicatum sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum.Si quis filiam suam, quae mihi nupta sit, uelit abducere uel exhiberi sibi desideret, an aduersus interdictum exceptio danda sit, siet liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbent
Abbreviated transcription (Latin):
nec pꝰ magr̃atus qui uendi¬
diste ꝓponuntur eum iide¬
uicet pͥluris uendidint ꝓpter
i̾sureagri demõstratione.
et ħ qm pluris uendiderũt
restitũe miore. modo de p̃h¬
enso uissisunt. Enigͥ qui
nonissimꝰ nom̃ ꝓbauit in¬
depnitati.rei .p. satiffacere

Expanded text:
nec post magistratus qui vendidisse proponuntur, cum videlicet pluris vendiderunt propter mensurae agri demonstrationem et hoc, qua pluris vendiderunt, restituere minore modo deprehenso iussi sunt. eum igitur, qui novissimus nomen probavit, indemnitati rei publicae satisfacere
Abbreviated transcription (Latin):
non soluto debito sñulla
reꝓmissione distrahat᷑ pig¬
mis succedentes gradus in
locũ ticui nom̃ et pignus ꝓb¬
auerunt usq ad memiũ. ex
uenditõe ꝑignoris. pp̾remis¬
tibus fc̃am. de m̃o fundi de

Expanded text:
non soluto debito sine ulla repromissione distrahatur pignus. succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus probauerunt usque ad Maeuium: ex uenditione pignoris propter repromistibus factam de modo fund
Abbreviated transcription (Latin):
ququnium mortua est. non ne
liceat ꝓbare lib̾ani fuisse. hec
em̃ ꝓmortua est. et marcellus.
lo. de officio ꝯsuli scͥpsit posse ego
quor inauditorio ꝑublico itẽ
consecutus sum. ¶Dem.

Expanded text:
quennium mortua est? quare non liceat probare liberam fuisse? hoc enim et pro mortua est. et Marcellus libro quinto de officio consulis scripsit posse: ego quoque in auditorio publico idem secutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
siue reus decesẜit płibus
bĩdibus relictis imouicẽte
ui nctototum opus reci¬
tm debebit. qm̃ diu enm
aliqd sr̃ est tamdu noup¬

Expanded text:
sive reus decesserit pluribus heredibus relictis, uno vincente vel victo totum opus restitui debebit: quamdiu enim aliquid superest, tamdiu no
Abbreviated transcription (Latin):
ciu̾am que peretur credit¬
ornollr accipe pretor eide
et ingeni. et nature et doc¬
trinẽ et mͣstͣitutioiissideo
sinauem.asefabricandam
ficanda  fossam ue faciend¬
amiet ħ sp̃alr̾ actum est ut
sor ip̃e edificant uł foram¬

Expanded text:
cuniam, quae peteretur, creditor nollet accipere, praetor ei deet ingenii et naturae et doctrinae et institutionis. si nauem a se fabricandam ficandam fossamue faciendam et hoc specialiter actum est, ut sor ip
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipanu p̾stare iubeatur
ei ꝙ sũ causa sepins inqetabu¬
QQui infrand̾e ordis in hono¬
ribus g̾endis cum int̾ eos ad

Expanded text:
ncipalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit.Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad
Abbreviated transcription (Latin):
pisaxumi nuchi exiniere
de suo ꝑmisit donationis
ca statimcu lapis exemptꝰ
est mens fit. nz ꝓhibendo¬
efficit ut meus eẽ desinat
qr quodammo traditõe
meus fc̾s est plane si m̾ce¬
naris meus exemut michi
exemit. sz siis qui ame

Expanded text:
saxum mihi eximere de suo permisit donationis causa, statim cum lapis exemptus est meus fit, neque prohibendoefficit, ut meus esse desinat, quia quodammodo traditione meus factus est: plane si mercennarius meus exemit, mihi exemit. sed s
Abbreviated transcription (Latin):
ti die daretur non alr trad̾e eum
cogetur ꝙͣ ut caueatur existente
ꝯditione hb̾tatien restituturum
iri.ña mom̾ibus ferecãs fid̃i ꝯmi¬
ssarias lib̾tates ꝓdirectis datis hñ¬
d.art. s offilius aiebat siad mnẽdi
legatic̃a. fid̾iomissaria lib̾tatem
testator dediss ea u̾a ee.si nõ hon̾aĩ
hr̃cem atestatore legatarnis ostẽ¬
derit. estimatione incħominus
legatario prestandam. Ddem.
lib̾ esto uerisnne est in pricipio.
xii.anii. eum lib̾ureẽ nam hoc
tumint̾est et ita Ioquisolemus
xii. annus est cũ quã tũlibet ex .xii.¬

Expanded text:
ti die daretur, non aliter tradere eum cogetur, quam ut caueatur existente condicione libertati eum restitutum iri: nam in omnibus fere causis fideicommissas libertates pro directo datis habendas. sed Ofilius aiebat, si adimendi legati causa fideicommissam libertatem testator dedisset, ea uera esse: si uero onerari heredem a testatore legatarius ostenderit, aestimationem nihilo minus legatario praestandam. 41 libeduodecimi anni eum liberum esse, nam hoc ltum interest et ita loqui solemus. duodecimus annus est, cum quantulumlibet ex
Abbreviated transcription (Latin):
c̾te mũtilr ꝓb̾tas data fco hr̃dis ñ¬
non ꝑunitꝰ. aut quid in legato eod̾
mõ dato dicemus diu̾sum em̃
nlła rõne dicetur. nam int̾ lib̾tatẽ
et legatum qñtum ad hac causam
incħ distatigitur nec sic directe:
dabitur lib̾tas sihr̃dis mei ẽẽ desi¬

Expanded text:
e utiliter libertas data facto heredis non peremitur. aut quid in legato eo modo dato dicemus? diversum enim nulla ratione dicetur: nam inter libertatem et legatum, quantum ad hanc causam, nihil distat. igitur nec sic recte dabitur libertas "si heredis mei esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
I forte uxor uł cognatus. uł¬
siquis alius non ex castris no¬
et non puto u̾itatem eñ ex¬
pectamꝰ anũo castrensis pec¬
culu noticiauł affectio fuit

Expanded text:
i forte uxor vel cognatus vel quis alius non ex castris noet non puto: veritatem enim spectamus, an vero castrensis notitia vel affectio fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qr siquis de fũdo in d̾iectus
sit anꝯdici ei possir qui degessit¬
que de fundo tollunt᷑ ur pu¬
tarboru isł lapidũ uł are¬
ne. uii fructunz quos quis
frandandi aĩo decerpsit. fu¬
xti agi posse nusia dubita
biquis eas uł fanũ abstulit
eum nontem tibi furti
qr non funt tue easqr cõ¬
stat captaꝵ t̾ramari. celo

Expanded text:
 si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecitquae de fundo tolluntur, ut puta arborum uel lapidum uel harenae uel fructuum, quos quis f‹ur›andi animo decerpsit, furti agi posse nulla dubitatsi quis eas uel fauum abstulerit, eum non teneri tibi furti, quia non fuerint tuae: easque constat captarum terra mari caelo
Abbreviated transcription (Latin):
qr nirem meam u̾sa fu̾it. con¬
ditio furioso acquiritur nar
ex quibꝰ caĩs ignorantibus nb̃
acciones acquirunt᷑ exhudẽ
etiam furiosi noĩe incipit
agi posse ułuti curẜuus eis¬
stipłat᷑ cur furtum ei fit. aut
curdampnũ ei dando nilegẽ
aquiliã ꝯimititur. aut siforte
cur cͥtlitor fu̾at fraudandi ei
cã debitor alicui rẽ tradidit
iderit silegetur ei uł fiteicõ¬
nussur ei resiquatursit̃ sus qͥ

Expanded text:
it, condictio furioso adquiritur: nam ex quibus causis ignorantibus nobis actiones adquiruntur, ex isdem etiam furiosi nomine incipit agi posse: ueluti cum seruus eistipulatur, cum furtum ei fit, aut damnum ei dando in legem Aquiliam committitur, aut si forte, cum creditor fuerat, fraudandi eius causa debitor alicui rem tradiderit. idemque erit, si legetur ei uel fideicossum ei relinquatur. Item si is,
Abbreviated transcription (Latin):
atiẽent. inꝑperuũ dapnarent᷑.
Qui ꝑpetum dapnati erant
tallũ dapnati id admis unt¬
lũmo supplicio affic̾ent᷑. ¶fa¬
mosos latrones mbus locir
Iubi grassati sũt furta figẽdos
I ꝙͣ płibus placuit. ut et ꝯspectu
buc et solatiosit cognatis et¬
affinibus int̾emptoꝵ eodem
Nlocopẽa reddĩ. in quo latrones
hoĩcida fecissent. n nsłi etiam
ad bestias hoc dapnauerunt.

Expanded text:
ati erant, in perpetuum damnarentur, qui in perpetuum damnati erant, tallum damnati id admiserintsupplicio adficerentur. Famosos latrones in his locis, ubi grassati sunt, furca figendos compluribus placuit, ut et conspectu bus et solaadfinibus interemptorum eodem loco poena reddita, in quo latrones homicidia fecissent: nonnulli etiam ad bestias hos damnauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͣlis mim̃s sosticitudĩe
phori quor qui anathethas
mc̃tam̃ibus ꝯmittantur. et
scribe magx̾atus ꝑsonali:
ru sunt muna q̃ sũptibus
primonii et dapnis adm̾ist¬
rantis expediunt᷑. ¶Aemp¬
oria. et hospitatura ap̾alex¬
andrinos pr̃imonii miniꝰ
existimatur. susceptores:
quo uini ꝑ ꝓuĩciam affri¬
cam prĩmonu mninus ge¬
runt. ¶ primonioꝵ aut̾ mu¬
na duplicia st̃. aamq̃dam
bus siue primonus in dic¬
untur ułuti aĩales equi

Expanded text:
alis muneris sollicitudinem phori quoque, qui agonothetas in certaminibus comitantur, et scribae magistratus personali rum sunt munera, quae sumptibus patrimonii et damnis administra‹n›tis expediuntur. Elemporia et pratura apud Alexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoque uini per prouinciam Africam patrimonii munus gerunt. Patrimoniorum autem munera duplicia sunt. nam quaedam ibus siue patrimoniis indicunt
Abbreviated transcription (Latin):
nam et q. istatu lib̾o ꝯdicn¬
ons inpłede causa capitur.
uł alegat.rio mortis causa
accipitur et q. pr̃ dedut ꝓpt̃
mort̾e filii ul cognati mo

Expanded text:
nam et quod a statulibero condicionis implendae causa capitur uel a legatario, mortis causa accipitur: et quod pater dedit propter mortem filii uel cognati, mo
Abbreviated transcription (Latin):
pedus afisco dastractis pręt̾in
non exceaturnon ur nis cõe
priuatoru fiscus amittat.
bona posteana tare ꝯstitie. frc¬
cus p̾ pͥmarlite absumi non
adsutpr̃is ad mistrationez

Expanded text:
ediis a fisco distractis praeteritnon exerceatur, non ut ius commune privatorum fiscus amittat. bona postea vacare constitit. fructus post primam litem absumi non ad sui temporis administratione
Abbreviated transcription (Latin):
deruitiis est quastipilatiõe
si quauis uire cunli siuus non
possideattu. aid possonẽ natur¬
nem hoc referend est. et ito
dubitari non oportet qui ets¬
uus recte it astipuietur p̃iane
si tenere sibi lice stipiatus sit

Expanded text:
s est: quam stipulationem sed quamuis ciuili iure seruus non possideat, tamen ad possessionem naturalem hoc referendum est, et ideo dubitari non oportet, quin et seruus recte ita stipuletur. Plane si 'tenere sibi licere' stipulatus sit
Abbreviated transcription (Latin):
ptolum obligatus est. compe¬
tit cierceptio. ¶ Id est et si ullꝰ
dolus int̾cesẜit stipulantis.s
quis petat exea stipin atoe hoc
cha sit stipłatus sĩ et hu sine
culpa ꝓmissoris pierint nicħ
nobab ip̃o debetur.

Expanded text:
mpetit ei exceptio. idem est et si nullus dolus intercessit stipulantis, sed quis petat ex ea stipulatione, hoc ca sint, stipulatus sim et hi sine culpa promissoris perierint, nihil nobis debetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sibienut quã necͣio desuo er¬
atempturus. namh ip̃o quo
non est paupior fc̃s locupleci¬
orẽ. sic et infilio famũ put¬
ac macedoniamicestare si
iuect᷑ias cãs filius mutuã
pecuiam accepir et eã ꝓdid̾it.

Expanded text:
it, quam necessario de suo erat empturus: nam hoc ipso, quo non est pauperior factus, locupletior est. sic et in filio familias putabat Macedonianum cessare, si in necessarias causas filius mutuam pecuniam acceperit et eam perdiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
est. adeur qui de aplione
cogniturꝰ est sũ pͥncipem.
ias. siue apłos ꝓpsłant. ¶ Sens.
daut litt̾aꝵ tal est apllasse puta
cisse intra tp̃e dimissorias in¬
st̾at̾ et seput et si non actipi¬
tiarepetentis dimissorias cõ¬
pipĩn stet̾it qui debeat dare
utt̾as quoniniꝰ det ne hoc acc̃¬

Expanded text:
est, ad eum qui de appellatione cogniturus est, sive principem ias siue apostolos appellant.Sensus autem litterarum talis est: appellasse puta it autem petisse intra tempus dimissorias instanter et saepius, ut et si non accipitiam petentis dimissorias conper eum steterit, qui debebat dare litteras, quo minus det, ne hoc acc
Abbreviated transcription (Latin):
si unus ib. aliquo stipuletur
nouatioe quor ub̃are eiu ab
Alt̾o pot̾ic cum id̃ spalr agit
eo mag̃ cum en stipłone
simiłe solutioĩ existimemꝰ.
alioqu qd dicemus siunus

Expanded text:
si unus ab aliquo stipuletur, novatione quoque liberare eum ab altero poterit, cum id specialiter agit, eo magis cum eam stipulationem similem esse solutioni existimemus. alioquin quid dicemus, si unus
Abbreviated transcription (Latin):
patione. l alicui adiciendo
sibi creditore cͥclitoris suifa
ꝯdicione ad eundo qr l mich
seꝑationẽ in petrare. ¶ꝯuos
uo creditores hon̾anit cũm
aduit hr̃ditater q̃ soluendo ũ
rest. nec post̾ creditores eiͣs
sepationẽ in petrare. ¶sçiend̃
est ant̾ etiam sires õbligata
ẽẽ ꝓponatur ab hr̾de pignorit
iure. uł ypothece. actũ si hr̾di¬
taria fu̾it uire sepationis y¬
ppothecario c̾clitore potiorem
esse eum qui sepationẽ im¬
petrau̾it. et ita seũ. et ant̾. ixp̃¬

Expanded text:
icet alicui adiciendo sibi creditorem creditoris sui facondicionem adeundo, quia licet mihi separationem impetrare, suos vero creditores oneravit, dum adst, nec poterunt creditores eius separationem impetrare. Sciendum est autem, etiamsi obligata res esse proponatur ab herede iure pignoris vel hypothecae, attamen, si hereditaria fuit, iure separationis hypothecario creditori potiorem esse eum, qui separationem impetravit: et ita Severus et Antoni
Abbreviated transcription (Latin):
parenti extitit cumeet im¬
pͣnͣbes deinde intra pubtatẽ
deceseit ex sb̾situg bonaue¬
neunt quiͣ in pubis hrdita¬
tem adut. an pãtris credito¬
res post̾ seꝑatione impet᷑re᷑
Uet putõ posse. hoc etiam esse
puto posse impubis credi¬
tores sepatione. adususcre¬
ditores hr̃dis eñs impetͣre¬

Expanded text:
parenti extiterit, cum esset impubes, deinde intra pubertatem decesserit et substituti bona veneant, qui impuberis hereditatem adiit, an patris creditores possint separationem impetrare. et puto posse: hoc amplius puto etiam impuberis creditores posse separationem adversus creditores heredis eius impetr
Abbreviated transcription (Latin):
est sepationẽ omb
solẽ inpetraride reͣ¬
c̾to pretͥorisssol aut̃ seꝑatio
pͥmuit cͣreditoribus exhus caĩs
ut puta debitorem quis secur
hũnt decessit hr̃s enis extitir ti¬
cuis non est bie somendo pa¬
titur bondꝵ uendicionem. ẽ¬
ditores sen dñt bona sen sust¬
ic̾e sibi. et dñt creditorec ticĩ
ꝯtento: se esse deb̾e debonisti¬
citet sic qĩ duorum. fi bonor
uenditione. fĩ emm potest.¬
ut seius quidẽ soluendo fu̾it¬
potuitq satiffac̾e creditorib¬
suis. uił itasemel. et si ñ inaner

Expanded text:
separationem solere impetrari decreto praetoris. Solet autem separatio permitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est solvendo: patitur bonorum venditionem: creditores Seii dicunt bona Seii sufficere sibi, creditores Titii contentos esse debere bonis Titii et sic quasi duorum fieri bonorum venditionem. fieri enim potest,t Seius quidem solvendo fuerpotueritque satis creditoribsuis vel ita semel, etsi non in
Abbreviated transcription (Latin):
hẽc. ostendunt non solũ enu¬
teñi qui fecit uł in misit set¬
demqr labeo scribit. si auctor
tuus aquã dermuau̾it teneri
teħ int̾tlictosieatu. utaris.

Expanded text:
 osten dunt non eum teneri, qui fecit uel immisit, sdenique Labeo scribit, si auctor tuus aquam deriuauerit, et hoc interdicto, si ea tu utaris.
Abbreviated transcription (Latin):
Fime ducatur aqͣ nich̾ mpe¬
dit nisĩ impr̃ aut senatus ueret.
flun̾t ripe qr eoꝵ pubuce sunc
rire cedant exquo pͥmũ apla¬
no u̾g̾e incipit usq ad aquã.

Expanded text:
ine ducatur aqua, nihil impedit nisi imperator aut senatus uetet,unt ripaeque eorum publicae sunt. ripae cedant, ex quo primum a plano uergere incipit usque ad aquam.
Abbreviated transcription (Latin):
pticipatus est. poc̾it eib̾tas denega¬
ri. ¶Si quis sciens libur en̾uc non de¬
negabitur uendito nub̾tater ꝓcla¬
cuiuscũq sit etatis qui emptus est.
Iarto qr non est uenia dignus qui
emut eti amscientẽ si prudentẽq i
icuur de neganda est es lib̾tase sio
uosimul emĩt ptes ait̾sciens. ilter
ignorans uidend erit nũquidis qui
scirnon debeie noc̾e ignoranti quot
quidẽ magis est. s emerit isla qͥoptẽ¬
col am hebit is quiignorauit ã totũ
et quid dicemus de. iliquapte an
ad cum quisciat ꝑtineat sille in¬
dignus est quid hr̃e quiscient em¬
it rursus qungnorauit nou por.

Expanded text:
titus est, poterit ei libertas denegari. Si quis sciens liberum emerit, non denegatur vendito in libertatem proclacuiusque sit aetatis qui emptus est, idcirco quia non est venia dignus qui emit, etiamsi scientem prudentemque deneganda est ei libertas. Si duo simul emerint partes, alter sciens, alter ignorans, uidendum erit, numquid is qui scit non debeat nocere ignoranti: quod quidem magis est. sed enim illa eolam habebit is qui ignorauit an totum? et quid dicemus de alia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed ille indignus est quid habere, quia sciens emerit. rursum qui ignorauit, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
de nbtate cogniturus est. discepta¬
tur utrur exlib̾tate in fuitutem:
anõ agatur. et si forte appint eum
qui delib̾tate sualitig.i. inlib̾cate
sine dolo malo fuisse is quidñr se
dicit actoris ꝑtes sustinebir. et ne

Expanded text:
de libertate cogniturus est, disceptatur, utrum ex libertate in seruitutem aut contra agatur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sustinebit et ne
Abbreviated transcription (Latin):
uidam intest̾o scͥpẜat illu et illũ
fuos meos ueĩre nolo si io eos no¬
luit uenũdari ut siqui ne ueneãt
adub̾tatem pueniãt. pranda erit
ub̃tas nam et illi uidetur lib̾tasre¬
ucta. dequo itascriptu est. uolo

Expanded text:
amento scripserat: 'illum et illum seruos meos uenire nolo'. si ideo eos noluit uenumdari, ut, si ueneant, ad libertatem perueniant, praestanda erit libertas: nam et illi uidetur libertas relicta, de quo ita scriptum est: 'nolo
Abbreviated transcription (Latin):
aut corruꝑit ignorantia dm̃
ñ introclucit hãc actionem
ĩoq l maxĩe ignorau̾̃it hr̃s
astatu lib̾o. aut quilib aliꝰ
dũs afuo suo amotũ aliꝯd
corruptũ ueesse. ñ ĩpetrat
post lib̾tatem eiuc ullam:
actionẽ ꝙͣ uis in płibus caĩs
aliis iusta ignorantia excu¬
sationem mereatur. Ip.
mau̾issum res a mouẽtẽ
si cito ꝯdicio extiterit bac

Expanded text:
aut corruperit, ignorantia domini non introducit hanc actionem: ideoque licet maxime ignorauerit heres a statulibero aut quilibet alius dominus a seruo suo amotum aliquid corruptumue esse, non impetrat post libertatem eius ullam actionem, quamuis in pluribus aliis causis iusta ignorantia excusationem mereatur. 3 Ulmanumissum res amouentem, si cito condicio extitit, hac
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ponas filium testĩn feci¬
sse et pr̾em hr̃dem instituisse
lib̾tatem dedissr.qr. adeumer
testõ filii ꝑtine cepit. udend̾
est. nũqͥ ei ꝯpari debeat qui cur¬

Expanded text:
ed si ponas filium testamentum fe cisse et patrem heredem instituisse:libertatem dedisset, qui ad eum ex testamento filii pertinere coeperit, uidendum est, numquid ei comparari debeat, qui, c
Abbreviated transcription (Latin):
pris bona uencũt puꝑillo po¬
slidi. marceti aut notat ꝑqͣ
miquu ẽẽ eum qui nicħ cũ
pupillo ꝯͣtit. ex pectare eius:
nd. at dicend erit nonẽẽ ex¬
pectandam pupilli pubtatẽ
Contractu curpupillo pot̾:
dici. et si cums uo eius xͣtum
sit. ꝯpetit em̃ ad u̾sus ẽumͣ de
pectuno accio unde ꝓbandũ
est exom̃ibus cãis exquib.ad¬
u̾sus pupillur accio datur:
erit. aut si insfitoria cuineo

Expanded text:
ueneant, pupilli posideri. Marcellus autem notat perquam iniquum esse eum, qui nihil cum pupillo contraxit, expectare eius pndat, dicendum erit non esse exspectandam pupilli pubertatem. Contractum cum pupillo potest dici et si cum seruo eius contractum sit: competit enim aduersus eum de peculio actio. unde probandum est ex omnibus causis, ex quibus aduersus pupillum actio datur, eius aut si institoria cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
Iutore ens xͣtumẽst. ex qua
cansa actio ppripilisi datur
extit̾it. alicmi exc̃at uisa legͣti
debeat. iudend̾ est. an huic edc̃o
locus sit. mag̾ qr ꝯtra ut ma¬
rcels scribit etiam pupilli.
posse bona possid̾i. esseq in
arbitrio hẽditariorum cre¬
ditoꝵ quid ꝓotius eligantet
cm̃r ur inpubes contralere
cum adut br̃ditateni /pulꝰ¬

Expanded text:
tutore eius contractum est, ex qua causa actio in pupillum datur,extiterit alicui exque ea causa legata debeat, uidendum est, an huic edicto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli posse bona possideri esseque in arbitrio hereditariorum creditorum, quid potius eligant: etenim uidetur impubes contrahere, cum adiit hereditatem. 4 Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Ump̾tor dicat ut opus fc̃m
lrestituatur etiam dapnum
datum actorꝯsequi dr. aam
ũbo resticutoĩs om̃is utilitas
actoris concinetur. ¶Dem.
quor ꝑtin cui nch̾ debetur.
sicuti ex ꝯͣrio miiꝰ solutum

Expanded text:
tor dicat 'ut opus factum restituatur', etiam damnum datum actor consequi debet: nam uerbo 'restitutionis' omnis utilitas actoris continetur. 82 Idequoque pertinet, cui nihil debetur: sicuti ex contrario 'minus' solutum
Abbreviated transcription (Latin):
ea dedamus. mito mag̾ eaque
aia carent ultra nos non debẽt
honerare p̃stim cumres .ai.aĩs.
edes rinnasua dapnũdedert

Expanded text:
ea dedamus, multo magis ea, quae anima carent, ultra nos non deberent onerare, praesertim cum res quidem animales, quae damnum dedea dedamus, multo magis ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurator ignorante me
meo noĩe app̾bendit quam¬
iuis possideam eam non usu¬
capiam.qr ut ignorantes
usucepimus in peculiarib
tr̃ rebus receptu est. Idẽ.

Expanded text:
ocurator ignorante me meo nomine adprehenderit, quamvis possideam, eam non usucapiam, quia ut ignorantes usuceperimus, in peculiaribus tantum rebus receptum est. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
x. mͥ.aut hoĩem ticiodari. si
bõ ticio datus fuisset ꝓmissor
ame lib̾ibitur et an̾ qua hõ
daretur ego .x. pet̾e possum.¬
¶ Siticium oĩbus negocus me¬
is p̾posũo deinde uetũo eum
ignorantibus debitoribus. ad¬
muistrare negocia mea debi¬
tores ei soluendo lib̾abuntur
nam is qui oĩbus negocus.ali

Expanded text:
 aut hominem Titio dari: si homo Titio datus fuisset, promissor a me liberatur et, antequam homo daretur, ego decem petere possum. Si Titium omnibus negotiis meis prae posuero, deinde uetuero eum ignorantibus debitoribus administrare negotia mea, debitores ei soluendo liberabuntur: nam is, qui omnibus negoti
Abbreviated transcription (Latin):
obpͥncipał maiestatis. uene¬
rationẽ hñdu est s mintate¬
rei iudicate nã ⁊ ꝑsona spec¬
tanda est an potuit facere.
et an añ quid fecit. et an co¬
gitau̾it et ansãne metis fint
nec lubricur lĩgne adpenam
facile trabend̾ est. quaꝙͣ eñ
temeraru digni pena sint
tñ ut insans ui ꝑcendũ est.
sinontale sit delictũ. ꝙuł er
scͥptura legit descẽdit uł ad
exemplũ leg̾ iudicand̾ est.

Expanded text:
 maiestatis uenerationem habendum est, sed in ueritate: nam et personam spectandam esse, an potuerit facere, et an ante quid fecerit et an cog‹i›tauerit et an sanae mentis fuerit. nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quamquam enim temerarii digni poena sint, tamen ut insanis illis parcendum est, si non tale sit delictum, quod uel ex scriptura legis descendit uel ad exemplum legis uindicandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
fiirnpta non pot̾ acc̾ari
nontm̃ ab eo qui. adult̾um
accͥauit. nec optinuit. s nec
cu ad ult̾o ꝯstitũit fu̾irq ab¬
solutus. dedit młri impte
ad u̾sus om̃c securitatẽ p̃ia¬
ne si nipta ẽẽ desierit. acta̾ri
qua: en q̃ npta est quar diu
nupta erit. Papiniams.

Expanded text:
pta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusauit nec optinuit, sed nec cum adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptae aduersus omnes securitatem. plane si nupta esse desierit, accusari quam eam, quae nupta est, quamdiu nupta erit. Papinianus
Abbreviated transcription (Latin):
paulus notat. nou em sunr:
duorei et ticius et menis eiuscẽ
si aticio exigi non pot̾ic. igit᷑
nec ticio ꝯuento meuius liba¬
bitur. qui. an debiturus sic m¬
c̾tum est. et soluenteticio nõ
lib̾abitur meuius qr nec tene¬
batur cumꝯditio stipłomis
defecit nec meniꝰ pendente

Expanded text:
ulus notat: non enim sunt duo rei Maeuius et Titius eiusdem si a Titio exigi non poterit: igitur nec Titio conuento Maeuius liberatur qui an debiturus sit, incertum est et soluente Titio non liberatur Maeuius qui nec tenebatur, cum condicio stipulationis deficit, nec Maeuius pendente
Abbreviated transcription (Latin):
dico si aũ solunt quã sb̾ stitu¬
eretur curator. oport̾e libati.
soluit recte soluit qui ĩmo
et si.absenti soluit. si m̃o ñ
est alius in loco eius sb̾stitut¬
siue. ĩ legittimi sint sine te¬
staru sine ex inqsitione da¬
ei qui nocicie gr̃a datus est
anrecte soluatur idend̃
est. qr ad instruendos ꝯtu¬
tore datur s cum tutor sit
uͥ ꝓhibitur fu̾it ei solui pu¬
toubationẽ contingere.
Euratori quor furiosi recte¬
soluitur. itemcuratori nõ
sufficientis sibi uł ꝑ etatẽ.
uł ꝑ aliam iustã cãmss: et ÷¬
pupilli curatori recte solu
ꝯstatipupillũ sinctutoris
auc̃te nec solu̾ẽ posse pała
est. s si ded̾it m̃imos non

Expanded text:
dico, si ante soluit, quam substitueretur curator; oportere liberari: soluit, recte soluit: quin immo et si absenti, si modo non est alius in locum eius substitutus.Siue autem legitimi sunt siue testamentarii sive ex inquisitione daEi, qui notitiae gratia datus est an recte solvatur, videndum est, quia ad instruendos contutores datur. sed cum tutor sit, nisi prohibitum fuerit ei solvi, puto liberationem contingere. Curatori quoque furiosi rectesosufficientis uel per aetatem uel per aliam iustam causam. sed et pupilli curatori recte solui constat.Pupillum sine tutoris auctoritate nec soluere posse palam est: sed si dederit nummos, non
Abbreviated transcription (Latin):
E fide nisor
si qĩ tutorsolu̾it etiam sitp̃r
lib̾atus est mandaci actionẽ
cum br̃e ad ũsus reum pro¬
nuttendi dixit erat em̃ in
utraq cã adhuc illius debi¬
tipsecutioniam eius soluti¬
one lib̾ab̾ reum ꝓmutten

Expanded text:
 fideiussor, sed quasi tutor soluerit, etiamsi tempore liberatus est, mandati actionem eum habere aduersus reum promittendi dixi. haeret enim in utraque causa adhuc illius debiti persecutio, nam eius solutione liberauit reum promitten
Abbreviated transcription (Latin):
¶nore nouo tamison quami
celi iuesura facienda estasi
quis pphoc opus fcm ius. aliq.
pͥdu. annsit id restitui ex hoc
interdicto debet. Hs mileus.
fund̾ tuur dep̾hendis eaq in
fundo tuo coalu̾t. utile est m¬
ttlictuniq. uiaut clam intra
ulamreman̾e accionẽ et radi¬
ces que in fundo in eosint tu¬
as fi qrbus iccessiones sũt. ¶Si
quis ii.uit cła arait puto.
eumtem hoc int̾tlicto pinde
fabuias fix̾it et ego eas pͥusꝯ
tibi denũciar̾e refixo. deide
muice nitlicto q. ui. aut cła

Expanded text:
re nouo tam soli quam caeli mensura facienda est.Si quis propter opus factum ius aliquod praedii amisit, id restitui ex hoc interdicto debet. 22 Uenuleiufundum tuum deprehenderis eaque in fundo tuo coaluerit, utile est interdictum quod ui aut clam intra llam remanere actionem radices, quae in fundo meo sint, tuas fieri, quia his accessiones sint.Si quis ui aut clam arauerit, puto eum teneri hoc interdicto perinde tabulas fixeris et ego eas, priusquam tibi denuntiarem, refixero, deinde inuicem interdicto quod ui aut cla
Abbreviated transcription (Latin):
s̃nec etiam is quidu tarit
it ꝓfund meu tec̾it. aut auẽ
egit uenatus uefint sine uslo
ore hoc inttlicto teneatur.
¶SUus ꝓiectu aut stiuicidi¬
um insepulcro misit etiam
supm monumtur nontan

Expanded text:
ne etiam is, qui dumtaxat iter per fundum meum fecerit aut auem egerit uenatusue fuerit sine ullo opere, hoc interdicto teneatur.Si quis proiectum aut stillicidium in sepulchrum immiserit, etiamsi ipsum monumentum non tan
Abbreviated transcription (Latin):
hic em ꝯferenda erit qnͣtitas mn¬
emolunien que adeur puent
exinditio eis qui rogauit en
cum pcio cor quos rogatus est
maĩmuit̾e. set si hac lege ẜuus
fuir donatus ut mauim̃ttatur
punttend erit mamnintrere
necconstitutiodim nuarcisrue¬
ment cum rone ꝯsulis dirimat.
hĩ ꝯdicionis uxore sortitũ rus
sit erit ei xedend̾. ¶oulieri qr
ui que ex supͣclictis maunitre
pmutendesse marcenus sẽbit¬

Expanded text:
conferenda erit quantitas emolumenti, quae ad eum peruenit ex iudicio eius qui rogauit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere. Sed et si hac lege ei seruus fuerit donatus, ut manumittatur, permittendum erit manumittere, ne constitutio diui Marci sum consulis dirimat. huiusmodi condicionis uxore sortiturus sit, erit ei concedendum. Mulieri quoque vel quem ex supra scriptis manumittere permittendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯde eo fundo que cum possit̾e
Pignori tibidedi fuus cu̾tedei¬
quẽ dñs possitet decessiss ꝓpt̾
utilitate receptur est ut pͥcol¬
onu poꝰ et retui̾etur et ꝯtrnua¬

Expanded text:
de eo fundo, quem, cum possiderem, pignori tibi dedi, seruus tuus te deiquem dominus possideret, decessisset. propter utilitatem receptum est, ut per colonum possessio et retineretur et con
Abbreviated transcription (French):
Iint̾ me et ce contro Ldemꝰ¬
ũsia de br̃ditate et qualdam
rec ex eadem tu possideas. quas¬
damego. nicħ̾ uetat et mc ate.
et inuicẽ. ame hr̃ditate petere
ꝙ sipost rem udicatã ame pe¬
te cepis int̾est utrur mennẽe
hr̃ditatem ꝓnunciatu: sit. an.¬

Expanded text:
inter me et te controuersia de hereditate sit et quasdam res ex eadem tu possides, quasdam ego: nihil uetat et me a te et inuicem te a me hereditatem petere. quod si post rem iudicatam a me petere coeperis, interest, utrum meam esse hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
cur tra coalint qr meafta est
Beratius scribit siratismas
rur meur ui fluminis delata
sit non altͥ tibi pot̾at̾e toil

Expanded text:
 mea coaluit, quia mea facta est. Neratius autem scribit, si ratis in agrum meum ui fluminis delata sit, non aliter tibi potestatem tol
Abbreviated transcription (Latin):
sabastianã ciuitatẽ colomar
dedux̾. india quor zeriũ sine
colonia adiotraiano de duc¬
ssa quor enis dẽ niris est. Item
napocensis colome. et apolẽsis
et pauca mencir u̾icus qui
adiuo sceu̾. ius colome int̾p¬
ma apamena et ipontosmo¬
pensis est et incicylia iemis
et traianapons. ¶Dem.

Expanded text:
Sebastenam ciuitatem coloniam deduxit. In D‹a›cia quoque Zernensium colonia a diuo Traiano deducusa quoque eiusdem iuris est: item Napocensis colonia et Apu lensis et Patauissensium uicus, qui a diuo Seuero ius coloniae impeta Apamena et in Ponto Sinopensis. Est et in Cilicia Selinus et Traianopolis. 2 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ulauerunt s suspectus hr̃s
non hiiscẽ modis quibꝰ sui¬
peccus tutor estimatm sihdẽ
tucorem non facultates. s
fraudulenta in rebus pup¬
Allaribus uł callida ꝯu̾satio
suspectum ꝯmendt. hr̃dem¬
tes. płane inrecent adite
hr̃ditatis audiendi erunt ꝙ
esus pectum postul. at. cet̾u
si ꝓbentur passim eum in
hrditate morari neceiquic
bit post multu tpr̃is ad hane
ectus satisdare uissꝰ dec̾to:
p̾toris non obtemꝑ. auerit᷑
tebona hr̃ditatis possiter ue¬
ere iubebit plane si docłat
nicħ ex bonti auenasse nec
sit ꝙ ei inste pret̾ pauptatez
obiciaturꝯtentus eẽ preror
d ut uibeat eum nich m̃inue

Expanded text:
ulaverunt. Sed suspectus heres non isdem modis, quibus suspectus tutor aestimatur: siquidem tutorem non facultates, sed fraudulenta in rebus pupillaribus et callida conversatio suspectum commendet, heredemtes. Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicqubit post multum temporis ad hanc ectus satisdare iussus decreto praetoris non obtemperaverit, tunc bona hereditatis possideri veere iubebit. Plane si doceatur nihil ex bonis alienasse nec sit quod ei iuste praeter paupertatem obiciatur, contentus esse praetor debet, ut iubeat eum nihil minue
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ quo ca deriner. s nec si huda¬
taopa sui pot̾ate̾ nonfaciũt puto
pupislis lb̾tos eripi. qr et iniquũ
est frd tutoris qui forsitã soluen¬
lib̾tatem. qd ergo est. dannisiano
se ꝯsulto sb̃uentur is quo cautur
est dehiis qui ex iustaca ab eẽnt ut
neclib̾tas impeatur nec lib̾tus
eripiatur hiis qui frande careãt.
¶ Si ꝑꝓcuratorẽ quis defendatur
eieripitur. nicħ̾ facit ad int̾pelle¬
ndam uirisdictõ enis qui d̾fid¬
ꝯmissa ub̾tate cognoscit pͥmle¬
giũ cuiusq ciuitatis ułcorꝑis
ulofficiinquo quisqz est. uel
tas. et is ẜiuis rões ad muiistrasse
dicatur diuꝰ mareꝰ.psit mora¬

Expanded text:
et. sed nec, si hi data opera sui potestatem non faciunt, puto pupillis libertos eripi, quia et iniquum est facto tutor‹i›s, qui forsitan soluenlibertatem. quid ergo est? Dasumiano senatus consulto subuenitur his, quo cautum est de his, qui iusta ex causa abessent. ut nec libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant. Si per procuratorem quis defendatur, libertus ei eripitur. Nihil facit ad interpell‹a›ndam iurisdictionem eius, qui de fideicommissa libertate cognoscit, priuilegium cuiusque uel ciuitatis uel corporis uel officii, in quo quisque est, uel rtas et is seruus rationes administrasse dicatur, diuus Marcus r
Abbreviated transcription (Latin):
appu̾it ex fidiꝯ reddat. tm̃ igitur
rone redd̾e cogetur san et reliq̃
restitu̾e debeat nicħ adicitur nec
puto cogend̃ nam d̾ eo ꝙ in ẜui¬
tute gessit post lib̾tatẽ ꝯuemiri

Expanded text:
aruit, ex fide reddat'. tantum igitur rationes reddere cogetur. sed an et reliqua restituere debeat, nihil adicitur, nec puto cogendum: nam de eo, quod in seruitute gessit, post libertatem conueniri
Abbreviated transcription (Latin):
&q infantes nr furiosi ¶dem.¬
nzabhostibus capti n hu etiam
quos religio aut honestior causa
uiꝰ calamitas aliq̃ uł maioris rei
familiaris aue cipitis fameq ꝑicł
aut silis cã moretur rub̾.mo. se.i.¬

Expanded text:
 infantes neque furiosi neque ab hostibus capti neque hi, quos religio aut honestior causa vel calamitas aliqua vel maior res familiaris aut capitis famaeve periculum aut similis causa moretur, Rubriano se
Abbreviated transcription (Latin):
clemẽtis statuere et scio:
młtos ad bestias dapnaste
sacrilegos non nullos etiã
danda ea pena est usqr ad
bestiar dapnatõer eoꝵ qui
mau̾ft̃a tempia effreger.
et donadei noctu tulerũt.
cetum siquis int̾u mod¬
icum aliqd detemplo tilit
pena metalli dapnandꝰ est.
oparentur extͥnsecus ibi

Expanded text:
clementius statuere. et scio multos et ad bestias damnasse sacrilegos, nonnullos etiam deranda poena est usque ad bestiarum damnationem eorum, qui manu facta templum effregerunt et dona dei in noctu tulerunt. ceterum si qui interdiu modicum aliquid de templo tulit, poena metalli coercendus est, operarentur, extrinsecus sibi
Abbreviated transcription (Latin):
bias uobr̃ditario mutuam
peci̾a accep̾. et fund̾ uł hoĩe
p̾ignoris cã ei traditu p̾cario
rogauit precario possidriña
fuus hr̃ditarius sicuti ptrad¬
itionẽ accipiendo ꝓpͥetatem
hr̃ditati acquirit. ita p̾cario

Expanded text:
 hereditario mutuam pecuniam accepit et fundum uel hominem pignoris causa ei tradiderat et precario rogauit, precario possidet: nam seruus hereditarius sicuti per traditionem accipiendo proprietatem hereditati adquirit, ita precario
Abbreviated transcription (Latin):
ricus controu̾sie possonis hic
est tm̃ ut prius ꝓnũciet uidex.
ut possideat ita em̃ fiet ut isq
uietus est de posẜone. petitoris
ptibus fungatur ec tunc te

Expanded text:
itus controuersiae possessionis hic est tantum, ut prius pronuntiet iudex, uter possideat: ita enim fiet, ut is, qui uictus est de possessione, petitoris partibus fungatur et tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qĩ ꝯditionẽ hat idem est et
nisno enis qui ap hostet est.
¶stici ꝓmuistor post mora offer¬
zendo purgat mora. c̾te eñado
nmal exceptio nocebit eiam
petiu̾a oblatã actipere nouut.
ꝙ ex ip̃a ꝓminciatione appet
quid auale et qnͣtu sit ut ecte
aurei .x. fundus tuscul.anus
ho sticus tritici affrici. opptͥmu
modu .c. unica pani optimi

Expanded text:
si condicionem habeat. idem est et in seruo eius qui apud hostes est. Stichi promissor post moram offerendo purgat moram: certe enim doli mali exceptio nocebit ei, qui pecuniam oblatam accipere noluit.d ex ipsa pronuntiatione apparet quid quale quantumque sit, ut ecce aurei decem, fundus Tusculanus, homo Stichus, tritici Africi optimi modii centum, uini Campani optimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ id nemo actig̾re. ut si uici¬
nu in fund mercatur uen¬
ditor in meaturre demonst¬
ret. uacuãs posẜonẽ setrad̾e
dicat ñ minus possid̾e cepiꝙ
si ped̾e finibus intulisse ¶Si
du malia ꝑte fundisu. Altꝰ
quis clam aĩo posẜoris in tra¬
uit non detisse illico possid̾e
existimandꝰ su facile expul¬
surus finib sumil atq sciũo.

Expanded text:
 dum att‹i›gerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uenditor in mea turre demonstret uacuamque se possessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem.Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero.
Abbreviated transcription (Latin):
possidr cuns noĩe possidetur.
Eprocurator aliene posẜoins
pr̃at minist̾iu ¶Sifurioso
quẽ sue mẽtis esse exitimans
eoq forte in ꝯspectu ĩumbra¬
te quietis fu̾it ꝯstitutus reni
tradid̾is lz ille nonerit adep¬
tus posẜonẽ. tu possid̾e desimis.
suffic quippe te dimitt̾e p̃ose¬
one. etiam si tnͣfferas. illud e̾
rudiculũ est dic̾e. ꝙ non alr̃
uult quis dimit̾e quã sitrans¬
ferat ĩmo nu lt dimitt̾e qr se¬

Expanded text:
possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae possessioni praestat ministerium.Si furioso, quem suae mentis esse existim‹a›s, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinis: sufficit ‹qui›ppe dimittere possessionem, etiamsi non transferas. illud enim ridiculum est dicere, quod non aliter uult quis dimittere, quam si transferat: immo uult dimittere
Abbreviated transcription (Latin):
crogaint.hac legetur. qua
lege dapnatus amplius te¬
rciapte quam dr punitur.
Non fit locus religiosus nͥ
thesauruc inuenitur.nar
et si in mou̾mento mu̾e¬
tus fu̾it. non qĩrengiosus

Expanded text:
rit, hac lege tenetur. Qua lege damnatus amplius tertia parte quam debet punitur. Non fit locus religiosus, ubi thensaurus inuenitur: nam et si in monumento inuentus fuerit, non quasi religiosus
Abbreviated transcription (Latin):
Eculatus pena aquaety sp.
ignis int̾lictionẽ. in quam
rodie successit deportitio cõ¬
tiur. porro qui menui statũ¬
cum deducitur. sic̾oĩa pͥstina
mra ita et bona. amuttit urc̃

Expanded text:
Peculatus poena aquae et ignis interdictionem, in quam hodie successit deportatio, connet. porro qui in eum statum deducitur, sicut omnia pristina iura, ita et bona amittit.
Abbreviated transcription (Latin):
nequis expecina sacra religi¬
osapune. auferat neue mẽci¬
uefaciat quoquis auferat in¬
t̾cipiat. us mrem suam u̾tat¬
nnisi em utiq lege licebit ne¬
ue es publicũ quid indat ne¬
ue in misceat. ne nequo quid¬
iud.at᷑. ĩmisceatur faciat sci¬

Expanded text:
ne quis ex pecunia sacra religiosa publicaue auferat neue interciue faciat, quo quis auferat inrcipiat uel in rem suam nisi cui utique lege licebit: nees publicum quid ind‹a›t neue immisceat neue quo quidindatur immisceatur faciat sci
Abbreviated transcription (Latin):
qui celandi aĩmuz hreur quẽ
ꝓhibiturũ se intellexit et id:
estimat aut existimare d se
re debeat sibi ꝯtrou̾sia: futur̃ai
qr non oppunõez eiis et resipi¬
na estimationẽ eiuis se quiop¬
reat ne melioris ꝯdicionis
siuc stulci quam piti  lpian

Expanded text:
qui celandi animo habet eum, quem prohibiturum se intellexerit et id existimat aut existimare debet re debeat sibi controuersiam futuram, quia non opinionem cuius et resupinam existimationem esse oporteat, ne melioris condicionis si‹n›t stulti quam periti. 5 Ulpian
Abbreviated transcription (Latin):
Ihõ cuius usuff. legatus exat. ib
hrde nũqua possessus. surreptꝰ
fuiss qitumi est qr hr̃s furti acci¬
onem non hr̃ec. in usucapi po
capion̾ẽ cuius noĩe furti agi
possit./agere ã furti eumqui frui
debet posse ꝙ sit accipiendũest.
ut finctuarius possit uti frui.
alr̾ eͥ homo uicam cãm non per¬
ducerurss : sincentium et fru¬
enti ab ductus hõ fũit.ñsolu
ip̃e s: etiam hr̃s furti ag̾e poc̾it.

Expanded text:
ius usus fructus legatus erat, ab herede numquam possessus subreptus fuisset, quaesitum est, quia heres furti actionem non haberet, an usucapi poscapionem esse, cuius nomine furti agi possit, agere autem furti eum, qui frui deberet, posse. quod si accipiendum est, ut fructuarius poterit uti frui: aliter enim homo in causa non perduceretur. sed si utenti iam et fruenti abductus homo fuerit, non solum ipse, sed etiam heres furti agere poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad Indum est. etiam si filium¬
⁊ suum emancip. auit ut suo
arbitrio adeat hr̃ditatem¬
Tessare boc edictiun¶S: et hoc¬
idem ꝓband̾ si legatur repudi
uit ut iussu ẽptoris. Ideit pr̾di¬
tatem siquite in uenditione¬
uetiam repudiare br̃ditatem.
it sump̃a ẜi alienatione fr̃¬
Nus est reuocabitur quem ad¬
sicum infraudẽ manuusił.¬
Ap labeonem scriptum est eũ
qui suur recipiat misla udil¬

Expanded text:
dicendum est et si filium suum emancipauit, ut suo arbitrio adeat hereditatemessare hoc edictum. Sed et illud probandum, si legatum repudiauit, ut iussu emptoris adeat, si quidem in uenditioneetiam repudiare hereditatem: in ipsa serui alienatione fraus est, reuocabitur, quemadmsi eum in fraudem manumississet.Apud Labeonem scriptum est eum, qui suum recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
quis ex naufragio clanos.l
unũ exhus abstułit. oĩum
reꝵ noĩe teneaturute alio
senatus ꝯsulto cauetur eos
quor fraude aut gilio nau¬
fragi supp̾ssi puiz fuissent.
ne nauisibi ne piclitantibꝰ
opitulentleg cornelieq̃d

Expanded text:
quis ex naufragio clauos uel unum ex his abstulerit, omnium rerum nomine teneatur. item alio senatus consulto cauetur eos, quorum fraude aut consilio naufragi suppress‹i› per uim fuissent, ne naui uel i‹b›i periclitantibus opitulentur, legis Corneli
Abbreviated transcription (Latin):
Eptima certam patriesue
pollicendo sb̾hac ꝯdicione
pollicitaest utisors ap̾ eam
remaneat et ip̃as usuras se¬
missales ad p̾mlac̾tantur

Expanded text:
epticia certamen patriae suae pollicendo sub hac condicione pollicita est, uti sors apud eam remaneat et ipsa usuras semissales ad praem‹i›a certantium
Abbreviated transcription (Latin):
curator siquidem mandate
dũo rememerit ꝓtimisilli
sponte emerituonnnsi ratã
hũit dominus emptionẽ.
eb.at esse alieuar uiłart si ꝓ¬

Expanded text:
curator si quidem mandante domino rem emerit, protinus illi sponte emerit, non nisi ratam habuerit dominus emptionem. ebat esse alienam, Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
diuiso sciat alienamesse
eq̃ eum capere posse. qr sine
illius dampno pe q̃ putatur
eẽ uendentis plongam poss¬
onem ad emptorem transic¬

Expanded text:
diuiso sciat alienam esseaeque eum capere posse, quod sine ullius damno pars, quae putatur esse uendentis, per longam possessionem ad emptorem transit
Abbreviated transcription (Latin):
ecãm tm̃ id̾i eum adebitore
possid̾i ad usucapion̾ẽ. s nec
cclitori qr nec stipłone. nec
ullo alio mõ peum acꝗrat¬
. quauis euni possideat. ¶ uet̾es
cenda sit ut sipłes ẜuilegati
sint punur.iupossũt cet̾i pos¬
sid̾i. idem tractatu est. si piter

Expanded text:
causam uideri eum a debitore possideri, ad usucapionem, nec creditori, quia nec stipulatione nec ullo alio modo per eum adquirat, quamuis eum possideat.Ueteres pucenda sit, ut, si plures serui legati sint, per unum an possint ceteri possideri. idem tractatus est, si pariter
Abbreviated transcription (Latin):
s una uboꝵ plane sip̾cedit:
nũatio seqͣtur stipło non est
dicend recessur anaturali ob¬
ligone. seque stipło inqua:
sine. adiectione nois uiuras
stipł. atus est. non eodẽ uitio
laborit.n em̃ maligne accipi¬
end est eide stiplatu usurat
cuiet sortẽ iudi. ioq in libti
cipsona ual stipło usuarii.
et cogitur ea patrono cede:

Expanded text:
 plane si praecedat numeratio, sequatur stipulatio, non est dicendum recessum a naturali obligatione. sequens stipulatio, in qua sine adiectione nominis usuras stipulatus est, non eodem uitio laborat neque enim maligne accipiendum est eidem stipulatum usuras, cui et sortem, uideri, ideoque in liberti persona ualet stipulatio usurarum et cogitur eam patrono cedere
Abbreviated transcription (Latin):
latus est. iutile est ut nec. ad
solutionẽ ꝓficiet. adiectio ab¬
sentis cui pͥncip. llr obligatio
querebatur suꝑe ut queram
anex nũatione ip̃e qui cͣcxit
pecina credit᷑a petere possũt

Expanded text:
latus est, inutile est, ut nec ad solutionem proficiat adiectio absentis, cui principaliter obligatio quaerebatur. superest quaeramus, an ex numeratione ipse qui contraxit pecuniam creditam pet
Abbreviated transcription (Latin):
ti nec mulr̾e posse acc̾ari. ut
ꝙ dant sex meses utiles siesit
accipiend nec crim̃e qnq̾m¬
io ꝯtinuo sopitũ excitetur.¬
¶hoc quqmninz obẜuarilegis¬
lator uoluit sireo uł ree stu¬

Expanded text:
i nec mulierem posse accusari, ut, quod dantur sex menses utiles, sic sit accipiendum, ne crimen quinquennio continuo sopitum excitetur.Hoc quinquennium obseruari legislator uoluit, si reo uel rea‹e› stu