comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credilit. s ut et̾nam lucem
recipiat: rogare dissimu¬
lat. atq a p̃tibus cessat. Ce¬
cus quidem iuxta uiam se¬
det: s minime m̃dicat Si
dicat. Quisquis ergo cecita¬
tis sue tenebras agnoscit.
quisquis hoc quod sibi deest
lum̃e et̾nitatis intelligit:
clamet medullis cordis. cla¬
met uocibus m̃tis dicens:
ihũ filii dauid mise̾re mei.
Sed quid clamante ceco sb̃¬
iungitur. audiamus. Et
qui preibant: increpabant
eum ut taceret. Quidaũ
designant isti qui ihm ue¬
nientem p̃cedunt. insi de¬
sideriorũ carnaliũ turbas.
tumłtus ꝙ uitiorum qͥ pͥus¬
temptatiomibus sius cogi¬
tationem nrãm dissipant.
& uoces cordis in oratione
ꝑturbant. Sepe namq dũ
conu̾ti ad dñm post ꝑpetͣta
uicia uolumus. dum contͣ
hec eadem exorare uicia q̃
rutit cordi fautasmata pͦ¬
catorum que fecimis. mẽ¬
tis nr̃e atiem u̾berant. con¬
fundunt animũ: ⁊ uocem
nre dep̃cationis p̃munt.
Qui p̾ibant gͦ increpabant

Expanded text:
credit, sed ut aeternam lucem credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si dicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qutentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, qurunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant
Abbreviated transcription (Latin):
tamen quẽ ꝑ misterium
significet nouimus. Ce¬
cum quippe est genus hu¬
manum: qd̾ in parente
pͥmo a paradisi gandiis
expuls claritatem suꝑ¬
ne lucis ignorans dãꝑ¬
nationis sue tenebras pa¬
titur: s tarñe ꝑ redẽpto¬
ris p̾senciam illumina¬
tur. ut Et̾cie lucis gay¬
dia iant ꝑ desiderium
uideat: atq in uia ii¬
te boni oꝑis gressus ponat.
otandum uero um̃¬
appropinquare dicitur:ce¬
cus illuminatur. Iherico
quippe: int̾pretatur lua.
Luna autem in satro eloqͥo
quia dum menstruus
momientis decrescit. defͤ¬
turri nr̃e mortalitatis
designat. Dum gͥ condic¬
tor nr̃ appropincat iheri¬
cto: cetus ad huimen redit
Unde enim ds humana pa¬
titur: inde homo ad diui¬
na subleuatur. Qui uide¬
licet cecus recte ⁊ iuxta ui¬
am sedere x m̃dicans esse
describitur. Ip̃a eñi ueritas
dicit. Ego sum iria. Qui gͦ
et̾ne lucis claxitatem nes¬
cit. cetus est. Ued siiam in
redemptorẽ crediclit iuxͣ
uiam sedet. Si autem iam

Expanded text:
tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit,Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam
Abbreviated transcription (Latin):
super omnem isrł. ꝙ
hi pͥncipes quos habe¬
bat: Adrarias filius sa¬
doc sacerdos. Heliorepͥ
⁊ ahia filii sesa scribe.
Iosaphat filius ahilud
a comentariis. Bana¬
yas filius ioiade super
ex̾citum: sadoe autem
⁊ abiathar sacerdos. A¬
Zarias filius nathan
super eos qui adsistebãt
regi: Zabud filius na
pertributa.
abebat aute̾ salomo¬
duodecim p̾fectos
super omnẽ isrł: qui
p̾̃bebant annonam re¬
gi et domuri eius. Per
singulos enim men
ses in anno singuli
necessaria ministra¬
bant: ⁊ hec nonu̾a
eorum. Benhur in
monte ephraym. bẽ¬
clecar. inmacces.⁊ in
salebim.⁊ inbechse¬
nan. Bethnesed in a¬
raboth. ipsius erat
soccho ⁊ omnis t̾ra e¬
pher . Benabin adab.
cuiꝰ omis nepthade¬
dortapheth filiam sa¬
lomonis habebat u¬
xorem. Bena filiu
achilucl regebat tha¬
nae. ⁊̃ mageeddo et
est iuxta sarthana sb̾¬
ter iezrabel. Abethsan
unus abel meula e
regione TeelmaaN.
engaber in ramo
ne argob que est in
magnis atꝙ mura¬
tis que habebant se¬

Expanded text:
super omnem Israhel et hii principes quos habebat Azarias filius Sadoc sacerdos Helioreph et Ahia filii Sesa scribae Iosaphat filius Ahilud a commentariis Banaias filius Ioiadae super exercitum Sadoc autem et Abiathar sacerdotes Azarias filius Nathan super eos qui adsistebant regi Zabud filius Natper tributa habebat autem Salomoduodecim praefectos super omnem Israhel qui praebebant annonam regi et domui eius per sinses in anno, singuli necessaria ministrabant. Et haec nomina eorum: Benhur, in monte Ephraim. Bendecar, in Macces, et in Salebim, et in Beth-Sanan. Benesed in Aruboth: ipsius erat Soccho et omnis terra Epher. Bernabinadab, cujus omnis Nephath-Dor, Tapheth filiam Salomonis habebat uxorem. Bana filius Ahilud regebat Thanach et Mageddo, et est juxta Sarthana subter Jezrael, a Beth-San usque Abelmeula e regione Jecmaan. engaber in Ramotne Argob, quae est in magnis atque muratis, quae habebant se
Abbreviated transcription (Latin):
idi cum ni¬
aparuisset sigillum
sextum: ecce certe motus
factus est magnus. ⁊ sol
factus est niger tamqͣm

Expanded text:
idi cum aperuisset sigillum sextum, et ecce terremotus factus est magnus, et sol factus est niger tamq
Abbreviated transcription (Latin):
Et quidem uir mortis:
sed hocdie te non inter¬
ficiam. quia portasti
arcam domun dei corã
dauid patre meo. & sus¬
timusti laborem in om¬
nibus in quibus labo

Expanded text:
es quidem vir mortis sed hodie te non interficiam quia portasti arcam Domini Dei coram David patre meo et sustinuisti laborem in omnibus in quibus labo
Abbreviated transcription (Latin):
stia confici non potest: non ita in¬
telligendũ est quasi corpus xp̃i es¬
sentialit̃ uerum in sacram̃to noꝰ
conficiat. s quia cum in altari eccͣ
concorꝑalis ⁊ consacramentalis sit
xp̃o. uniu̾sum corpus xp̃i caput sci¬
licet cum membris non conficit. qui
cum extͣ eccłiam sit se ip̃m xp̃o ⁊
eccłie inutͥusq sacram̃to si unit.
Cum enim altaris sacrificiũ signan¬
ficitur ibi xp̃c ubi non conficit᷑ uni¬
u̾sus: ⁊ ideo ñ fit ibi eucaristia ubi
unitatis tocus dominici corꝑis ñ
administrat᷑ gr̃a. Unde augustinꝰ.
Heretici querunt diuisionẽ: cum pa

Expanded text:
stia confici non potest, non ita instia confici non potest, non ita intelligendum est, quasi corpus Christi essentialiter verum in sacramento non conficiat, sed quia cum in altari Ecclesia concorporalis et consacramentalis sit Christo, universum corpus Christi, caput scilicet cum membris, non conficit, qui cum extra Ecclesiam sit, seipsum Christo et Ecclesiae in utriusque sacramento non unit. Cum enim altaris sacrificium, signanficitur ibi Christus, ubi non conficitur universus. Et ideo non fit ibi eucharistia, ubi unitatis totius Dominici corporis non administratur gratia. Unde Augustinus: « Haeretici quaerunt divisionem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam a scĩs execrabile dño dicit᷑.
ñ respectu ip̃ius quod scm̃ est. s
respectu illoꝵ qui eque damnant᷑
illud illicite sacrificando & sumendo.
sicut aliquid deo execrabile ꝑ petr̃ã¬
do. Nocant etiam sc̃i illud sacrilegũ.
pollutum. inane. ⁊ falsum. Sacͥle¬
gum ideo. quia sic̃ aurũ uerum. ẽ.¬
quidẽ in archa furis. sic̃ in thesauro
regis. s tamen sacͥlegum quia a
fure illicite usurpatũ: sic ⁊ illud il
licite abhereticis. Pollutũ ñ quod
in se ita sit. s sicut dies letus dicit᷑
quialetos facit: ita ipsum quia
magis polluit sacrificantẽ reu̾ con¬
stituendo. qmͣ mundet iustificando.
Inane autẽ ⁊ falsum: quia effectũ
salutis quem uidetur ꝓmittere
non confert. quem conferret si ri¬
te fieret. Unde et d̾s dicit. Male¬
dicam bñdictionib urĩs: eas pͥuan¬
do fructu salutis. Quod autem dr᷑
ñ est corpus xp̃i quod scismaticꝰ con¬
ficit. quia apud huiꝰmodi euchari¬

Expanded text:
etiam a sanctis exsecrabile Domino dicitur, etiam a sanctis exsecrabile Domino dicitur, non respectu illius quod sanctum est, sed respectu illorum qui aeque damnantur, illud illicite sacrificando et sumendo, sicut aliquid Deo exsecrabile perpetrando. Vocant etiam sancti illud sacrilegum, pollutum, inane et falsum. Sacrilegum ideo, quia, sicut aurum verum quidem est in arca furis ut in thesauro regis, sed tamen sacrilegum, quia a fure illicite usurpatum, sic et illud ab haereticis. Pollutum, non quod in se ita sit, sed, sicut dies laetus dicitur quia laetos facit, ita ipsum quia magis polluit, sacrificantem reum constituendo, quam mundet justificando. Inane autem et falsum, quia effectum salutis, quem videtur promittere, non confert, quem conferret si rite fieret. Unde et Deus dicit: Maledicam benedictionibus vestris, eas privando fructu salutis . Quod autem dicitur, non est corpus Christi quod schismaticus conficit, quia apud hujusmodi euchari
Abbreviated transcription (Latin):
structum est here¬
ticoꝵ sacramenta quia xͥ.
sunt. catholicis si eis discrete utan¬
t᷑. ẽẽ. utilia. que tamen ꝓ certo
sciendum est ipsis hereticis uel
eoꝵ cõplicib noxia.ẽẽ. & letifera.
quia ut ait augustinus ad petrũ
subdiaconum tantum ualet ec¬
clesiastice societatis cõmunitas
ad salutem. ut etiã baptismo
non saluetur cuiñ ibi dat᷑ ubi opor¬
tet ut detur. Unde in affricano con¬
eccłia omĩa sacram̃ta salubriter
et uitalit̃ accipiunt᷑. que ꝑseuerã¬
tib in heresi magnam dampnatio¬
nis penam conquir̃t: ut quod
eis inueritate ad uitam. ẽẽt. lumi¬
nosius. hoc inerrore sit tenẽbrosiꝰ
atq dampnosius.
adem gͦ sacram̃ta ubiq ue¬
ra et sancta in eccłia accipi¬
untur salubrit᷑: extra eccłiam dãp¬
nabilit̃. Inde etiam augꝰ. sacrifi¬
cium optati. quod mundũ mundiꝰ
astruxerat panem luctus uocat. qͥa
eoscontaminabat quib extra eccłiã
ueri sacrificii locus non erat: quod

Expanded text:
structum est haereticorum sacramenta, quia Christi sunt, Catholicis si eis discrete utantur esse utilia, quae tamen pro certo sciendum est, ipsis haereticis, vel eorum complicibus noxia esse et lethifera. Quia, ut ait Augustinus ad Petrum subdiaconum, tantum valet ecclesiasticae societatis communitas ad salutem, ut etiam baptismo non salvetur, cui ibi non datur ubi oportet ut detur. Unde in Africano conEcclesia omnia sacramenta salubriter et vitaliter accipiuntur quae perseverantibus in haeresi magnam damnationis poenam conquirunt, ut quod eis in veritate ad vitam esset luminosius, hoc in errore sit tenebrosius atque damnosius. Eadem ergo sacramenta, ubique vera et sancta, in Ecclesia accipiuntur salubriter, extra Ecclesiam damnabiliter. » Unde etiam B. Augustinus sacrificium Optati, quod mundum mundis astruxerat, panem luctus vocat, quia eos contaminabat, quibus extra Ecclesiam veri sacrificii locus non erat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Qui accipit misterium unitatis. &
ñ tenet iuncłmn pacis: non mist̾iũ
accipit ꝓse. s testimoniũ contra se
congregati fu̾nt. decestat᷑ fetorem
eoꝵ & claudit nares suas.
uod dicit humano more lo¬
quens. non quod d̾s scã sua
improbet: s quod in eoꝵ ꝓpitia¬
tionem non respiciat. Hec igit᷑
& si qua alia a sanctis contrahere¬

Expanded text:
Qui accipit mysterium unitatis, et non tenet vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, sed testimonium contra se.congregati fuerint, detestatur fetorem eorum, et claudit nares suas, uod dicit, humano more loquens: non quod Deus sancta sua improbet, sed quod eorum propitiationem non recipiat. » Haec igitur et si qua alia a sanctis contra
Abbreviated transcription (Latin):
am cadat: ne malignus
spẽ ueniat. & a mẽmoria
uerbũ tollat. Curate ne
petrosa terra sem̃e excipi¬
at: et fructum boni ope¬
ris sine ꝑseuerantie ra¬
dͣibus mittat. Młtis em̃
liret qd̃ audiunt: boni
oꝑis initia ꝓponunt.
s mox ut fatigati ad¬
u̾sitatibus ceperint. In¬
choacta d̾elingunt. Pe¬
trosa gͦ terra humorem
ñ habuit: que hoc quod
germinauerat. ad fructͣ
unt: eandem auaricia
ectestantur. Rerum omĩ¬
um ꝯptemptũ laidant.
s mox ut uiderit ani¬
mus quod concupiscat.
obliuiscitur quod lauda¬
bat. Młticũ u̾bum contͣ
luxuriam audiunt pol¬
lutiones carnis non so¬
lum. ñ perpetrare appetũt.
s etiam ꝓpetratas eru¬
bescunt. S mox ut car¬
nis species eorũ oculis
apparet. sic mens ad de¬
siderium rapitur. ac si
adhuc nichil sit contra
hec eadem desideria deli¬
beratũ. Et dampnãda

Expanded text:
am cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, et fructum boni operis 1490 sine perseverantiae radicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum unt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra haec eadem desideria deliberatum; et damnanda
Abbreviated transcription (Latin):
imperio: simł tota re¬
dit. Non solum ipsã
redit: s ⁊ tanto robo¬
re comitante. ut eis
continuo quri se adiu¬
uerant ministrare. suf¬
ficiat. Et iuxta legis tro¬
pologiam inembra que
seruierant immũdicie
ad ꝑnquitatem. et fru¬
ctife̾nt morti: seruiãt
iusticie in uitam eter

Expanded text:
imperio, simul tota redit. Non solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo, qui se adjuverant, ministrare sufficiat, et juxta leges tropologiae, membra quae servierant immunditiae ad iniquitatem, ut sacrificarent morti, serviant justitiae in vitam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
la ꝑsecutione pulsatur.
do nisi amatores mũch
habere non possunt. Et
nulla uinqͣm equitati
cum iniquitate com¬
mucrio. Nulla m̃datio
cum ueritate cõcordia
nltꝰ est tenebris eum
luce consensus. quia
etiam sipietas bonoꝵ
cupiat malos corigi cõ¬
gram miserantis opti¬
teat malignorum. ta¬
men spĩtum adu̾sus san¬
ctos insidie non quies¬
cunt. Et siue ocultodo¬
lo siue aperto p̃lio in
omibuss fidelibus posi¬
tum bone uoluntatis
infestant. Inimĩcum
qd̃ rectum omne quod
castum eit. Et cuimeiᷤᷤ
plius liceat qm inui¬
cia diuina permiserit
que dignatur suos
aut corripere discipli¬
ua: aut exercere pacien¬
tia. Aguunt tamen u̾¬
surisłuma arte fallacie
ut ex arbitrio ꝓpͥe pote¬
statis aut ledere uidean¬
tur aut parcere. Et mł¬
tis qd dolendum est ita
ꝑ nequiciam simi ilati¬
ons illudunt. ut qͥdã
illos ⁊ tuneant pati
infensos: ⁊ uelut habe
placatos cum beneficia
demonum omnibus
sint nccẽcia nuln̾̃hus.
quia tutius est homĩ

Expanded text:
la persecutione pulsatur. do nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, cogratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis plius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini
Abbreviated transcription (Latin):
emoniatus iste
apud matheum ñ
solum mutus: s̃ cecus
fuisse narratur. Curatus¬
q dicitur a dño: ita ut lo¬
quetur ⁊uideret. Tria ge¬
neralia signa simt̾ in umo
homine ꝑpetrata sunt. Ce¬
cus uidet. mutus loquit᷑.¬
qd̃ ⁊ tunc quidem carnale¬
ter ftm est. ⁊ ⁊ cotidie
completur in cõuersatio¬
ne credentium. ut expul¬
so pͥmũ demone: fidei lu¬
men aspiciant. Deinde
ad laudes dei tacentia priꝰ
ora laxentur. Quidam
autem ex eis dixerunt .
Inbeelzebub pͥncipe demõio¬
rum eicit demonia. Non
hoc aliqui de turba: s pha

Expanded text:
emoniacus iste apud Matthaeum non solum mutus, sed et caecus fuisse narratur, curatusque dicitur a Domino, ita ut loqueretur, et videret . Tria ergo signa simul in uno homine perpetrata sunt: caecus videt, mutus loquitd et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversatione credentium, ut, expulso primum daemone, fidei lumen aspiciant, deinde ad laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba
Abbreviated transcription (Latin):
quasi calciatus apparu¬
it. qui incliuinitate suꝰ.
morticina nr̃e corrup¬
tionis assumpsit. Uncle
etiam per ꝓpħam dicitur.
In iclumeam extendam
calciam̃tum meum. ꝑ
idumeam quippe genti¬
litas. Per calciamẽta uͦ ad¬
sumpta mortalitas desig¬
cleus. Sicut ambulauit
seruus meꝰ ysaias nuclus
& discalciatus. triũ annoꝵ
signũ et portentũ erit: suꝑ
egyptũ ⁊ suꝑ echyopiam.
Sic minabit rex assyrior̃
capti utatẽ egypti. et trãs
natibus ignomiã egyp¬
ti. ⁊ tumebunt ⁊ confum¬
dent᷑ ab thiopie spesua.
⁊ ab egypto gła sua: et di¬
cet habitator insule huiꝰ
in clie illa. Hec cine erat
spes nr̃a ad quos confugi
in auxilium: ut libera¬
rent nos a facie regis as¬
syriorum: Et quo modo
effugere poterimus nos:

Expanded text:
quasi calccatus apparuit, quia in divinitate sua morticina nostrae corruptionis assumpsit. Unde etiam per Prophetam dicit: In Idumaeam extendam calceamentum meum . Per Idumaeam quippe gentilitas, per calceamentum vero assumpta mortalitas desiginus: Sicut ambulavit servus meus Ysaias nudus et discalciatus, trium annorum signum et portentum erit super Egyptum et super Ethyopiam, sic minabit rex Assyriorum captivitatem Aegypti, et transmnatibus, ignominiam Aegypti. Et timebunt, et confundentur ab Aethiopia spe sua, et ab Aegypto gloria sua. Et dicet habitator insulae hujus in die illa: Ecce haec erat spes nostra, ad quos confugimus in auxilium, ut liberarent nos a facie regis Assyriorum: et quomodo effugere poterimus nos
Abbreviated transcription (Latin):
uentute sua. sit uobis
adducetił ad uos omnes
factores legis: ⁊ iundica¬
te uindictam populi
uestri. Retribuite retͥ¬
butionem gentibus : ꝙ
uitendite mp̃ceptũ le¬
gis. Et benedixit eos. ⁊

Expanded text:
uentute sua sit uobis adducetis ad uos omnes factores legis et uindicate uindictam populi uestri, retribuite retbutionem gentibus et intendite in praeceptum legis et benedixit eos
Abbreviated transcription (Latin):
ablui desidabat dicens.E¬
go a te debeo baptizari. ꝙ
tu uenis ad me: Quom
ergo dicit ⁊ ego nesciebã
eura: nisi quia eum quẽ
antea nouerat. perfectiuꝰ
iam cũ baptizaretur ag¬
nouit:Euera mũdi sal¬
uatorem ⁊ iudicem noue¬
rat: huiꝰ potẽtiam maies¬
tatis altuis spũ santto su

Expanded text:
ablui desiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptizaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis altius Spiritu sancto su
Abbreviated transcription (Latin):
Non uocaberis ultra dere
et terra tua inhabitabi¬
enim iuuenis cum u̾gi
tuus. Super muros tuos
ih̃rlm̃ constitui custodes:
tota die ⁊ tota nocte ꝓpetuo
non tacebunt. Qui re¬
miniscim̃ dñi ne tacea¬
tis ⁊ nedetis silentium do
nec stabiliat:et donec po
et in brachio fortitud nis
sue. si dedero triticum tu
ultra cẏbum inimiciꝰ tuiͦ.
Et si biberint filii alieni ui¬
num tuũ in quo labora¬
sti. quia qui cõgregabũt
illud comedent: ⁊ laudabt̃
deũ . &. qui comportãt illd̾
bilẽt in atriis sanctis meĩ.
te iter. Et eligite lapides
Ecce dr̃sauditum facit in
extremis terre. Dicite fĩ¬
lie syon. Ecce salrator tu

Expanded text:
 vocaberis Voluntas mea et terra tua inhabitabinim iuvenis cum virgintuus super muros tuos Hierusalem constitui custodes tota die et tota nocte perpetuo non tacebunt qui reminiscimini Domini ne taceatis et ne detis silentium ei donec stabiliat et donec ponet in brachio fortitudinis suae si dedero triticum tuum ultra cibum inimicis tuis et si biberint filii alieni vinum tuum in quo laborasti quia qui congregabunt illud comedent et laudabunt Dominum et qui conportant illud bibent in atriis sanctis meis tte iter et eligite lapides ecce Dominus auditum fecit in extremis terrae dicite filiae Sion e
Abbreviated transcription (Latin):
audias sibilos gregum.
Gala ad transiordanem
quiescebat. ꝯ dan uaca¬
bat namibus. Aser habi¬
tabat in litore maris:
⁊ inportibus morabat᷑
tabulon uero & neptha¬
lim obtulerunt ammas
suas morti. ⁊ in regione
reme uenerũt reges et
pugnauerunt. Pugnaue¬
runit reges chanaam in

Expanded text:
audias sibilos gregum? Gath trans Jordanem quiescebat,  et Dan vacabat navibus: Aser habitabit in littore maris,  et in portibus morabatur. Zabulon vero et Nephtalim obtulerunt animas suas morti  in regione Cane. Venerunt reges et pugnaverunt, pugnaverunt reges Chanaan in
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Ille autem sic locu¬
tus est:quia deus erat
⁊ homo. Tamen phari¬
sei testimonium eorũ
repellentes: dixerunt eis.
Nuqͥd ⁊ uos seducti esti
Uidemus cum delectatos.
nos esse sermomibus il¬
lis: Nunquid aliguis
pͥncipibus credidit in
eum. aut ephariserz.
Sed turba het que nõ
nouit leg̃ẽ: maledicti st̃.
ui non
nouerãt legem ip̃i
credebant in eum qui mi¬
serat legem:⁊ eum qui
miserat legem contemp¬
nebant. illi qui docebãt
legem ut impłẽtur qd̾
dixerat ipse dominus.
Ego ueni ut non uidẽ¬
tes uideant: ꝙ uidentes

Expanded text:
mo. Ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo. Tamen Pharisaei testimonium eorum repellentes, dixerunt eis: Nunquid et vos seducti estis? Videmus enim delectatos vos esse sermonibus illius. Nunquid aliquis de principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec, quae non nQui non noverant legem, ipsi credebant in eum qui miserat legem. Et eum qui miserat legem, contemnebant illi qui docebant legem, ut impleretur quod dixerat ipse Dominus: Ego veni, ut non videntes videant, et videntes
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit aut̃ ut ager ille
habẽt dñm nomine
boo: qui erat de cognati¬
one elimelech. Et ecce ip̃e
ueniebat de bechleem.Di¬
xitq messoribus. Dñs uo¬
biscum. Qui responder̃t
ei. Benedicat tͥ dñs. Di¬
xitq booꝵ uiueni qui mẽ¬
soribus preerat. Cuiꝰ est
hec puella. Qui respondit.
Hec est moabitis que ue¬
nit cum noemi de regio¬
ne moabitide.⁊ rogauit
ut spicas colligeret rema¬
nẽtes. sequens messorũ
uestigia. & de mane usq
nũc stat inagro: ⁊ nead
mom̃tum quidem domũ
reu̾sa est. ⁊ ait boor ad
ruth. Audi filia. Ne ua¬
das ad colligendum in al¬
terum agrũ. nec recedas
ab hoc loco: s iunge̾ pu¬
ellis meis. & ribi messue¬
rint sequere. Man

Expanded text:
ccidit autem ut ager ille haberet Dominum nomine Booz, qui erat de cognatione Elimelech. Et ecce, ipse veniebat de Bethleem dixitque messoribus Dominus vobiscum qui responderunt ei benedicat tibi Dominus dixitque Booz iuveni qui messoribus praeerat cuius est haec puella qui respondit haec est Moabitis quae venit cum Noemi de regione moabitide et rogavit ut spicas colligeret remanentes sequens messorum vestigia et de mane usque nunc stat in agro et ne ad momentum quidem domum reversa est et ait Booz ad Ruth audi filia ne vadas ad colligendum in alterum agrum nec recedas ab hoc loco sed iungere puellis meis et ubi messuerint sequere
Abbreviated transcription (Latin):
matulam culpe. Ecce qui
tollit peccatum mrũdi. Ec¬
cequi iustus inter pecca¬
tores: mitis inter impioꝰ.
hoc est quasi agnus inter

Expanded text:
maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi! Ecce qui iustus inter peccatores, mitis inter impios, id est quasi agnus inter
Abbreviated transcription (Latin):
integra sacramenta accipiant.
aut ab integris arceantur : qͥa
diuisio unius eiꝰdemq mist̾i̾i. sine
grandi saclegio ñ potest ꝓuenire.
ueritur aũt
quare incandido pane ma.
gro uel cuiuscunq coloris. cum
sanguis consecretur in uino albo
uł rubeo uel cuiuscũq coloris.
Dane quidem cuiꝰcunq annone
siue coloris non ꝓhibet᷑ fieri cor¬
pus xp̃i si neccessitas fu̾it: sed de¬
cet reuera eum candidissimũ
ẽẽ. ⁊ mundissimũ si facultas non
defu̾it. qui transferri debet in
splendidissimum corpꝰ ĩmacłati
agni. Sicut enim mucor et ue¬
tustas in tali facramento ꝓhibent᷑
ne irrogent sumentib fastidiũ:
sic in eo nichib ẽẽ. debet quod su¬
mendi minuat desideriũ.

Expanded text:
integra sacramenta accipiant, integra sacramenta accipiant, aut ab integris arceantur, quia divisio unius ejusdemque mysterii, sine grandi sacrilegio non potest provenire.eritur autem quare in candido pane consgro, vel cujuscunque coloris, cum sanguis consecretur in vino albo vel rubro, vel cujuscunque coloris. Pane quidem cujuscunque annonae sive coloris non prohibetur fieri corpus Christi, si necessitas fuerit; sed decet revera eum candidissimum esse et mundissimum si facultas non defuerit, qui transferri debet in splendidissimum corpus immaculati Agni. Sicut enim mucor et vetustas in tali sacramento prohibentur, ne irrogent sumentibus fastidium, sic in eo nihil debet esse, quod sumendi minuat desiderium.
Abbreviated transcription (Latin):
pus ꝑ corpus. ⁊ animã ꝑ animã
redimens. corpus ⁊ animã suam.
ꝓ nr̃a redemptione in morte diui¬
sa fuisse signet᷑: dum corpus eiꝰ
in sepulchro iacuit. anima uero
ad liberandas scoꝵ animas ad infer¬
na descendit. Cum igit᷑ intali mist̾io
corpus ꝑ corpus. anima autẽ xp̃i
significanda esset ꝑ aliquam usi¬
bilem speciẽ. niohil inuentũ est in
creaturis ꝑ quod uicimꝰ et aptius
rep̃sentaret᷑. quam ꝑ sanguinem
qui est sedes anime ip̃ius. In quo
etiam ut signet᷑ animas nr̃as et
corꝑa. anie xp̃i et corꝑi uniri &
conformari deb̃e. simul apus et san¬
guis sumit᷑ a fidelib: ut sumpto
ficetur. dum ip̃a caroxͥ. ut dictũ
est non exanguis ⁊ mortua. s ui¬
ua et uiui ficatͥx credit᷑. Inde ut
ait augustinus. nec caro sine san¬
gume. nec sanguis sine carne iu¬
re cõmunicatur. Item gelasiꝰ
sacri portione: cͤalice sacͥ cruoris
abstineant. Qui ꝓculdubio aut

Expanded text:
pus per corpus, et animam per animam pus per corpus, et animam per animam redimens, corpus et animam suam pro nostra redemptione in morte divisa fuisse signetur, dum corpus ejus in sepulcro jacuit, anima vero ad liberandas sanctorum animas ad inferna descendit. Cum igitur in tali mysterio corpus per corpus, anima autem Christi significanda esset per aliquam visibilem speciem, nihil inventum est in creaturis, per quod vicinius et aptius raesentaretur, quam per sanguinem, qui est sedes animae. In quo etiam ut signetur animas nostras et corpora, animae Christi et corpori uniri et conformari debere, simul corpus et sanguis sumitur a fidelibus, ut sumpto ficetur; dum ipsa caro Christi, ut dictum est, non exsanguis et mortua, sed viva et vivificatrix creditur. Unde, ut ait Augustinus, nec caro sine sanguine, nec sanguis sine carne, jure communicatur. Item Gelasiussacri portione a calice sacri cruoris abstineant, qui procul dubio aut
Abbreviated transcription (Latin):
sit xp̃o immortalis indiuisus: s
inmemoriam passionis eius ita
dicitur. quia in ipso sacramento
mote e. amuitiare delemus.
Unde etiam aqua in sacramento
ad miscet᷑. non solum ut capiti suo
xp̃o. popłm eccłiasticũ uniri sig¬
nificet: s etiam aquam que de lat̾e
xp̃i cum sanguine fluxit rep̃sentet.
Dicuntur autem duo diu̾sa sacram̃¬
ta panis ⁊ uinũ. qnͣtũ ad diu̾sas
suas species. cum tamen sint unũ
qnͣtum ad unam eandem suam sig¬
nificationẽ. Unde augustinus sacri¬
ficiũ eccłie dicit duob confici duob¬
q constare: uno scilicet sacramento.
quia panis et uinum idem signifi¬
cant. et una re sacramenti quia cor¬
pus ⁊ sanguis unus est xp̃e. Alioqͥn
non duob s quatuor constaret ec¬
clesie sacͥficium: eẽntq sicut duo
sacramenta panis & uinũ. sic due
discrete res sacramentr corpus &
sanguis quod est impossibile. cũ
xp̃i corpus non sit exangue: mor
qui corꝑe ⁊ anima perieramus cor¬

Expanded text:
sit Christus immortalis, indivisus; sed sit Christus immortalis, indivisus; sed in memoriam passionis ejus ita dicitur, quia in ipso sacramento mortem Domini annuntiare debemus. Unde etiam aqua in sacramento admiscetur, non solum ut capiti suo Christo, populum ecclesiasticum uniri significet, sed etiam ut aquam quae de latere Christi cum sanguine fluxit, repraesentet. Dicuntur autem duo diversa sacramenta panis et vinum, quantum ad diversas suas species, cum tamen sint unum, quantum ad unam eamdem suam significationem. Unde Augustinus sacrificium Ecclesiae dicit duobus confici, duobusque constare: uno scilicet sacramento, quia panis et vinum idem significant, et una re sacramenti, quia corpus et sanguis unus est Christus. Alioquin non duobus, sed quatuor constaret Ecclesiae sacrificium, essentque sicut duo sacramenta panis et vinum, sic duae discretae res sacramenti, corpus et sanguis, quod est impossibile, cum Christi corpus non sit exsangue et mortqui corpore et anima perieramus, cor
Abbreviated transcription (Latin):
quia et si plures eo laborauerunt
duitius. nemo feruentius & purius
qui temꝑis iiuentutis sue. inuentus
est intemptatione fidelis et fortis.
quo caro spũi magis est rebellis:
adeo ut occidendus etiam herodem
increpare ñ metueret in carcere. qͥa
frĩ suo uxorem suam p̃sumpsisset
tollere.
in carnem. uinum in sangui¬
nem ꝑ se consecrent᷑. et illud ꝑ se
caro. et illud ꝑ se sanguis dicatur:
cum in carne totus xp̃e. et in san¬
guine totus xp̃c sumi c̾datuꝵ. nec
solus xp̃c. Ad quod respondet᷑. quia iste
mos inoleuit in eccłia ab ipso xp̃o qͥ
corpus suum et sanguinẽ diuisim̃
consecrauit. ⁊ dedit. non ad diuisio¬
uem substancie sue ut sili duos xͦs
ut panis dum dentib terit᷑. carnẽ
xp̃i in passione attritam. & dum
uinum ui ora fidelium funditur.
sanguinẽ xp̃i de latere fusum sig¬
naret. S nec ileo corpus et sanguis
ꝑ se dicitur quasi corpus exanime
et sanguis effusus et diuisus a cor¬
ꝑe credi debeat. cum utrunq unꝰ

Expanded text:
quia etsi plures eo laboraverunt diutius, nemo ferventius et purius qui tempore juventutis suae inventus est in tentatione fidelis et fortis, quo caro spiritui semper magis est rebellis, adeo ut occidendus etiam Herodem increpare non metueret in carcere, quia fratri suo uxorem suam praesumpsisset tollere. in carnem, vinum in sanguinem per se consecrentur, et illud per se caro, et illud per se sanguis dicatur, cum in carne totus Christus, et in sanguine totus Christus sumi credatur, nec solus Christus? Ad quod respondetur, quia iste mos inolevit in Ecclesia ab ipso Christo, qui corpus suum et sanguinem divisim consecravit et dedit, non ad divisionem substantiae suae, ut illi duos Christos ut panis dum dentibus teritur, carnem Christi in passione attritam, et dum vinum in ora fidelium funditur, sanguinem de latere Christi fusum signaret. Sed nec ideo corpus et sanguis per se dicitur, quasi corpus exanime, et sanguis effusus et divisus a corpore credi debeat, cum utrumque unus
Abbreviated transcription (Latin):
dormieris non time¬
bis: quiesces.⁊ suauis
erit sopnus tuus. Ne
paueas repentino ter¬
rore. ⁊ inruentes tibi
potencias impiorum
Dominus enim erit
in latere tuo:⁊ custo

Expanded text:
dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custo
Abbreviated transcription (Latin):
ces erunt ur̃i. Aliter fi¬
lios iudeorum exorcis¬
tas gentis illius ex mo¬
re significat: qui adin¬
uocationem dei eiciebãt

Expanded text:
ces erunt vestri. Aliter, filios Judaeorum exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant
Abbreviated transcription (Latin):
bħam nonne ĩ temp¬
tatione inuentus ẽ fide¬
lis: ⁊̃ reputatum est ei
ad iusticiam: Loseph in
tempore augustie sue
custodiuit mandatum
⁊ factus est dominus egip¬
ti. Finees pater ñr zelan¬
do zelum dei accepit tes¬
tamentum sacerdocii e¬
terni. Lhesus dum im

Expanded text:
am nonne in temptatione inventus est fidelis et reputatum est ei ad iustitiam Ioseph in tempore angustiae suae custodivit mandatum et factus est dominus Aegypti Finees pater noster zelando zelum Dei accepit testamentum sacerdotii aeterni Iesus dum im
Abbreviated transcription (Latin):
querunt dnn ꝯsumetur.
.Confundentur eñi ab ido¬
lis quibus sacrificauerũt.
et erubescitis super hortis
quos elegeratis: ꝯfueritis

Expanded text:
querunt Dominum, consumentur, Confundentur enim ab idolis, quibus sacrificaverunt. et erubescetis super hortis, quos elegeratis, cum fueritis
Abbreviated transcription (Latin):
dicamenta respondit ui¬
te. Nam protimis adiũ¬
git. Ego baptiro inaqͣ:
mediusantẽ ur̃m stetit.
quem uos nescitis.
ta solu̾e non ualens.ba¬
ptizatorum corpora per
aquam lauat:s men¬
tem perueniam ñ lauat.
Curergo baptizat qui pͦ¬
cata per baptisura non
relaxat. nsi ut p̃cursio¬
nis sue orclinem serũaꝰ
qui nasciturũ uasendo
p̃uenerat. baptizaturũ

Expanded text:
dicamenta respondit vitae. Nam protinus adjungit Ego baptizo in aqua, medius autem vestrum stetit, quem vos nescitis. ta solvere non valens, baptizatorum corpora per aquam lavat, sed mentem per veniam non lavat. Cur ergo baptizat, qui peccata per baptismum non relaxat, nisi ut praecursionis suae ordinem servans, qui nasciturum nascendo praevenerat, baptizaturum
Abbreviated transcription (Latin):
erum hoc mem̃to¬
te ⁊ de cordibus nr̃is
nolite dimittere.ẽt
ut non des̃steret dus
esse manens deus acce¬
pit homrnem: qui tecit
hominem. Qñ ergo la¬
tuit ut homo ñ poten¬
ciam perdiclisse putan¬
dus est: sed eremplum
infirmitati prebuisse.
Ile eminquando uoluit
detentus est: qñ uoluit
occisus est. S qm fut᷑a
erant menbra eius id
est fideles eius.qui nõ
haberent illam potesta¬
tem quam habebat ip̃e
deus ñr qd̃ latebat. qd̃
se tanqͣm ne occideretur
õcultabat. Hoc indica¬
bat factura esse menb

Expanded text:
erum hoc mementote, et de cordibus vestris nolite dimittere, sicut non destiterit Deus esse. Manens Deus accepit hominem, qui fecit hominem. Quando ergo latuit ut homo, non potentiam perdidisse putandus est, sed exemplum infirmitati praebuisse. Ille enim quando voluit detentus est, quando voluit occisus est. Sed quoniam futura erant membra ejus, id est fideles ejus, qui non haberent illam potestatem quam habebat ipse Deus noster; quod latebat, quod se tanquam ne occideretur occultabat, hoc indicabat factura esse memb
Abbreviated transcription (Latin):
ceci fiant. Ceci enĩ facti
sunt pharisei datores:
Illuminati sunt ppłi
legem nescientes. ⁊ in
anttorem legis credentes.
Nichodemus tam̃e miꝰ

Expanded text:
eci fiant. Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi legem nescientes, et in auctorem legis credentes. « Nicodemus tame
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Ipsa eadem uirgo.
ip̃a et mater dñi: ipsa
genitrix. ip̃a eius ancil¬
la. Pla̾matio eius. ipsa
que genuit. Quis inꝙͣ
ista audiit: Quis ui¬
cdit talia: Quis hoc ex¬
cogitare potuit:ut ma¬
ter uirgo esset. intacta
generaret.que ⁊ uirgo
permarice ⁊ genitit. Si¬
cut eni quodam ru¬
bus cõburi uidelatur.
⁊ ignis eum ñ tangebaͭ.
⁊ sicut tres pueri in ca¬
mino inclusi habebant᷑.¬
⁊ tamen eos nõ ledebat
ncendium. nec odor fu¬
mi erat meis. uł que

Expanded text:
tum! Ipsa eademque virgo, ipsa et mater Domini, ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fumi erat in eis: vel que
Abbreviated transcription (Latin):
leuassent. ꝓcul
oculos suos: non cog¬
nouerunt eum. & ex¬
clamantes plorauer̃t.
scissis q uest ibus spar¬
serunt pulu̾em suꝑ
caput suum in celũ.
et sederunt cum eoin
terra. septem diebus ⁊
septem noctibus : ⁊
nemo loquebatur
ei u̾bum. Uidebant
enim dolorem esse ue¬
hementem.

Expanded text:
levassent procul oculos suos, non cognoverunt eum, et exclamantes ploraverunt, scissisque vestibus, sparserunt pulverem super caput suum in coelum. Et sederunt cum eo in terra septem diebus et septem noctibus, et nemo loquebatur ei verbum; videbant enim dolorem esse vehementem.
Abbreviated transcription (Latin):
meum mͥ: secretũ meũ mͥ.
Ue mͥ. Preuaricantes p̾ua¬
ricati sunt. & p̃uaricatio¬
ne trangressorum p̾uari¬
cati sunt. formido ⁊ fouea
⁊laqueus super te:qui
habitator terre es. Et erit
qui fugerit auoce formi¬
clinis: cadet in fouea. Et
qui se explicuerit de fouea
tenebitur laqueo:quia
celsis aperte sunt. & cõcu¬
cientur funclam̃ta. Hec¬
onfractione confrin¬
getur terra: contrici¬
one contẽtur terra. com¬
motione comõuebitur
terra. agitationeiagitabiͣ
terra. sicut ebruis: et au¬
fẽtur sicut tab̾nãculum
unius noctis. Et grauabit
eam ñquitas sua ⁊ corru¬
et. ⁊ nõ adiciet ut resur¬
gat. Et erit indie illa uisi¬
tabit dñs super mi. icĩa¬

Expanded text:
meum mihi secretum meum mihi vae mihi praevaricantes praevaricati sunt et praevaricatione transgressorum praevaricati sunt formido et fovea et laqueus super te qui habitator es terrae et erit qui fugerit a voce formidinis cadet in foveam et qui se explicuerit de tenebitur laqueo: Quia celsis apertae sunt, et concutientur fundamenta onfractione confringetur terra, contritione conteretur terra, commotione commovebitur terra, Agitatione agitabitur terra sicut ebrius, et auferetur quasi tabernaculum unius noctis: Et gravabit eam iniquitas sua, et corruet, et non adjiciet, ut resurgat. Et erit: In die illa visitabit D
Abbreviated transcription (Latin):
el ponere. cuicumq rei
ponis signum: Ideo po¬
nis signum. ne cũfusa ꝯ
aliis ate non possit agno¬
sci. Pater ergo eum sig

Expanded text:
ei ponere. Cuicunque rei ponis signum, ideo ponis signum, ne confusa cum aliis, a te non possit agnosci. Pater ergo eum sig
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuisibilẽ per ip̃m deꝰ
patefecerit: docet clicera.
Omnia per ip̃m fictast᷑.
⁊ sine ipo factum estnichĩ.
Et mire beatus iohẽs in
ĩtio emimgelii sui de cliui¬
intate saluatoris ⁊ fidem
recte credentimmi subłit̾
cliam potenter exsuꝑat.
fuere nanꝙ heretici qui
dicerent: si ergo natus ẽ
erat. Quos pͥmo sermo¬
cet eum non ex tempore
ortum: s in exortu tem¬
porum existetem ac pet
hoc sine ullo temporis ĩ¬
itio de patre natũ mostͣ¬
ret. Iuxta qd̾ ip̃e loruit᷑
in ꝓu̾biis. Dñs possedit
me in initio uiarũ sua¬
rum andequa qͥcqͣm fã¬
ceret a principio ab eter¬
no ordinatus sum. Item
fuerunt heretici qui tres
sancte tͥnitatis personas ẽ¬
erat apud deuinꝰ. Si enim
alius apud alium erat:
duo sunt perfecto pater ⁊
filius. Et non intus ipiẽ
modo pater. modo filius
modo etiam spc̃ sanctus.
est: quasi mutabilis sit

Expanded text:
et invisibilem, per ipsum Deum et invisibilem, per ipsum Deum Pater fecerit, docet, dicens: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Et mire beatus Joannes in initio Evangelii sui de divinitate Salvatoris, et fidem recte credentium sublimiter diam potenter exsuperat. Fuere namque haeretici, qui dicerent: Si ergo natus est erat: quos primo sermocet eum non ex tempore ortum, sed in exortu temporum jam existentem, ac per hoc sine ullo temporis initio de Patre natum monstraret, juxta quod ipse loquitur in Proverbiis: Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio, ab aeterno ordinatus sum . Item fuerunt haeretici qui, tres sanctae Trinitatis personas eserat apud Deum. Si enim alius apud alium erat, duo sunt profecto Pater et Filius, et non unus. Ipse modo Pater, modo Filius, modo etiam Spiritus sanctus est: quasi mutabilis sit
Abbreviated transcription (Latin):
Et ceteri eungeliste quasiin
terra ambulant cum dño:
qui t̃ꝑalem eius generatio¬
aem pariter et temporanͣ
facta sufficent exponientes:
pancã de cliuita dixerunt.
Hic autem quasi ad celũ
uolat cum dño: qui per¬
pauca de temporalibus eiͦ
actis edisserens et̾nar di¬
uinitatis eius potenciam.¬
ꝑ qũe omia facta sunt: sħ̾¬
limius inte uolando. ꝙ ñ¬
pidius speculando cognouit
ac nobis crgnoscẽdam scribẽ
do tͣclidit. Ergo alii euiͣm¬
geliste xp̃m ex tempore na¬
tum describirat. Ĩ ohẽ nes
In pͥncinio erat u̾bum. Alii
iite: homines eũ subrto
apparuisse cõme¬
morant Ile ip̃m apudde¬
um semper fuisse declãt
dicens &x u̾bum at apd̃
deum. Alii eimibuum ho¬
sirmat essedeum dicẽs.
⁊ deus erat u̾bum. Alii
homine apud homine̾
tẽporaliter comũsatum:
ille deũ apud deum. In
pͥncipio manentẽ osten¬
dit dicens. Hoc erat in
pͥncipio apud deumr i. A¬
li magria que in hõre
gessit phibent. Ille qud
omnẽ reaturã insibilẽ

Expanded text:
Et caeteri evangelistae quasi in terra ambulant cum Domino, qui, temporalem ejus generationem pariter et temporalia facta sufficienter exponentes, pauca de divinitate dixerunt. Hic autem quasi ad coelum volat cum Domino, qui, perpauca de temporalibus ejus actis edisserens, aeternam divinitatis ejus potentiam quam omnia facta sunt, sublimius mente volando et limpidius speculando cognovit, ac nobis cognoscendam scribendo contradidit. Ergo alii evangelistae Christum ex tempore natum describunt, Joannes In principio erat Verbum. Alii inter homines eum subito apparuisse commemorant, ille ipsum apud Deum semper fuisse declarat, dicens: Et Verbum erat apud Deum. Alii eum verum hofirmat esse Deum, dicens: Et Deus erat Verbum. Alii hominem eum apud homines temporaliter conversatum, ille Deum, apud Deum in principio manentem ostendit, dicens: Hoc erat in principio apud Deum. Alii magnalia quae in homine gessit perhibent ille quod omnem creaturam visibilem
Abbreviated transcription (Latin):
cie sue feruore ꝑcon¬
tinentie p̃cepta frena¬
tam. Omnis enim
amaritudo et ira et in¬
dignatio. et clamor. et
blasphemia spc̃ immũ¬
di furor est. fornicatio¬
nem uero imnrũdi

Expanded text:
e suae fervore, per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immundi
Abbreviated transcription (Latin):
uos quem me dicitis esse:
Respondit petrus. Tu
es xp̃c filius dei uiui. Il¬
le se dixit filium homi¬
nis: petrus eum dixit

Expanded text:
o quem me dicitis esse? Respondit Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Ille dixit se Filium hominis, et Petrus eum dixit
Abbreviated transcription (Latin):
contradiem. Propt̾
illorum ergo uanama
et superbain et insana¬
bilem arrogantiam.
dominus ihũs ita cõ¬
texint: inquibus nos¬
salubriter si adu̾tamꝰ

Expanded text:
contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertam
Abbreviated transcription (Latin):
ad immortalitatem re¬
duxit. ⁊ angeloꝵ festiuz¬
tas extitit. quia nozz
reuocando ad celestia. eoꝵ
numerũ impleuit. In
sua ergo ac nr̃a festiuita¬
te angeluis albis uestibꝰ
apparuit: quiadum nõ
ꝑresurretionem dñicam
ad superna reducim᷑ celes¬
tis patͥe dampna repar̃a¬
tur. Sed quid uenienteᷤᷤ
feminas affatur. audiamꝰ.
Nolite expauescere. Ac si
aperte dicat. paueant illi
qui non amant aduen¬
tum supenoꝵ ciuiũ. per¬
timescant qui carualib
desideriis p̾ssi: ad eorum
se sotietatem pertingere
posse desperant. uos aut̃
cur pertimescitis.que ues¬
tros concines uidetis.
unde ⁊ matheus angelũ
apparuisse descrilens ait.
Erat aspectus eius sicut fł¬
gur: ⁊ uestim̃ta eius sic̃
nix. In fulgure ⁊ enim
t̾ror trmoris est. In ni¬
ue autẽ blandim̃tum cã¬
doris. quia uͦ omĩpotẽs
deus ext̾ribilis est pec¬
catoribus. & blandu
iustis. Recte testis resur¬
rectionis eius angelus
⁊ infulgure ultus ⁊ ĩ
candore habitus demõs¬

Expanded text:
litatem reduxit; et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandujustis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgore vultus, et in candore habitus demons
Abbreviated transcription (Latin):
contribulibus ur̃is. sic̃
⁊ ip̃i a iudeis qui ⁊ dñm
occiderunt ihm. ⁊ prophe¬
tas. & nos ꝑsecuti sunt¬
⁊ deo non placent. ꝙ oĩbꝰ
homĩbus adu̾santur.
ꝓͥhibentos nos gentibus
loqui ut salue fiant. ut
impleant peceata sua sẽ¬
per.Preuent enim ira
dei super illos usq in fi¬
os autem frẽs desola¬
ti a uobis ad tempꝰ
ore aspectu non corde a¬
hũdantius festinanimꝰ
faciem ur̃am uidere cũ
młto desiderio: qm̃ uolu¬
imus uenire ad uos. Ego

Expanded text:
contribulibus vestris, sicut et ipsi a Judaeis, qui et Dominum occiderunt Jesum et prophetas, et nos persecuti sunt, et Deo non placent, et omnibus hominibus adversantur, prohibentes nos gentibus loqui ut salvi fiant, ut impleant peccata sua semper. Pervenit enim ira Dei super illos usque in fios autem, fratres, desolati a vobis ad tempus horae, aspectu, non corde, abundantius festinavimus faciem vestram videre cum multo desiderio, quoniam voluimus venire ad vos. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia omis qui se ex¬
altat humiliabit᷑: ⁊ qͥ
se humiliat exaltabitur. Et
dũs qui in forma hominis
ꝓpt̾ homines instruendos
humilis apparuit: mox ado
emineret apparuit. uoce
delapsa ad eũ huiꝰmodi a
magnifica gła. Hic est fĩ¬
lius meus dilectus: in cͦ

Expanded text:
ed quia omnis qui se exaltat, humiliabitur, et qui se humiliat, exaltabitur, et Dominus qui in forma hominis propter homines instruendos humilis apparuit, mox a Deemineret, apparuit voce lapsa ad eum hujusmodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
knĩi leto cordis auditu
percipere debemus: sedula¬
q intentione persist̾e̾. qͣti¬
nus ad hec contĩgere m̾e¬
amur. Quid est enim
quod merito lecius au¬
diatur quamꝑuenire
posse ad gaudium quõ
numquam ꝑo sut auser¬
ri: Notandum autem
quia tota lectionis hui
euuangelice series illi
cõuenit: qui eam p̃ien¬
tes auclierant a domi¬
no. Pars autem illiꝰ
etiam nobis qui post
passionem ⁊resurrec¬
tionem dominicam ad
fidem uenimus: aptiꝰ¬
sime congruit. Quocl
ergo ait. modicum ⁊¬

Expanded text:
i, laeto cordis auditu percipere debemus, sedulaque intentione persistere, quatenus ad haec contingere mereamur. Quid est enim quod merito laetius audiatur quam perveniri posse ad gaudium quod nunquam possit auferri? Notandum autem quod tota lectionis hujus evangelicae series illis convenit qui eam praesentes audierunt a Domino: pars autem illius etiam nobis, qui post passionem et resurrectionem dominicam ad fidem venimus, aptissime congruit. Quod ergo ait: Modicum
Abbreviated transcription (Latin):
nũciabunt: quia sancti
angeli iustissimum dei
iudicium ueneranter p̃¬
dicabunt. Tunc sedebit su
ꝑsedem. maiestatis sue.

Expanded text:
nuntiabunt, quia sancti angeli justissimum Dei judicium veneranter praedicabunt. Tunc sedebit super sedem majestatis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
entes bahal. & astharoth.
Iratus ꝙ dñs contra isrł.
tͣcdidit eos in manibus
diripientium. qui ceper̃t
eos ⁊ uendiderunt hos¬
tibus qui habitabant ĩ
girum. nec potuerunt
resiste adu̾sariis suis. s
quocũq ꝑgẽ uoluissent.
manus dñi erat suꝑ eos.
sicut loqutꝰ est ⁊ iurauit
eis &r uehem̃ter afflicti sũt.
Suscitauit ꝙ dñs iudiceᷤᷤ

Expanded text:
entes Baal et Astharoth iratusque Dominus contra Israhel tradidit eos in manibus diripientium qui ceperunt eos et vendiderunt hostibus qui habitabant per gyrum nec potuerunt resistere adversariis suis sed quocumque pergere voluissent manus Domini erat super eos sicut locutus est et iuravit eis et vehementer adflicti sunt suscitavitque Dominus iu