comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã uenditorẽ eius reiquã uendat uitia narrare quid
autẽ tã absurdũ quã sidomini iussuita prae coprȩdic&.
domũ pestilentẽ uendo sic ergo inquib: dã causis dubis
ex altera parte defenditur honestas. ex altera ita deutilitate
dicitur : ut id quodutile uideatur non modo facere ho¬
nestũ sit sed &ciã nonfacere turpe: Haec ẽ. illa qua e ui-¬
detur utiliũ fieri cũ honestis saepedis sensio: quae diui¬
dicanda sunt : Non enĩ ut quaereremus exposuimus
sed ut explicaremus nonigitur uidetur nec frumenta¬
rius illerbodius nec bic aediũ uenditor celare empto¬
resdebuisse neque enĩ idẽ cela etre quicquidreticeas
sed cũ quod tusclas idignorare emolumentitutcaus¬
sa uelis eosquorũ inter sit idscire: hoc autẽ celandige¬
nus qualesit Et cuius oͥminds. quis non uid& cer
uiriboniuersuti ꝑotius ꝗͦbs curiascuti. fallacis maliti¬
osi callidi ueteratoris uafrihaectot & alia plura

Expanded text:
quam venditorem eius rei, quam vendat, vitia narrare? quid quam venditorem eius rei, quam vendat, vitia narrare? quid autem tam absurdum, quam si domini iussu ita praeco praedicet: 'Domum pestilentem vendo'? Sic ergo in quibusdam causis dubiis ex altera parte defenditur honestas, ex altera ita de utilitate dicitur, ut id, quod utile videatur, non modo facere honestum sit, sed etiam non facere turpe. Haec est illa, quae videtur utilium fieri cum honestis saepe dissensio. Quae diiudicanda sunt; non enim, ut quaereremus, exposuimus, sed ut explicaremus. Non igitur videtur nec frumentarius ille Rhodios nec hic aedium venditor celare emptores debuisse. Neque enim id est celare, quicquid reticeas, sed cum, quod tu scias, id ignorare emolumenti tui causa velis eos, quorum intersit id scire. Hoc autem celandi genus quale sit et cuius hominis, quis non videt? Ceviri boni, versuti potius, obscuri, astuti, fallacis, malitiosi, callidi, veteratoris, vafri. Haec tot et alia plura
Abbreviated transcription (Latin):
non dixerte aedesq uendiderit pluris multo quã se uen¬
diturũ putarit: Nũ idimuste aut improbe fecerit: Alle
uero inquit anti pater
quidẽ. enĩ aliud erranti uiã
non monstrare quod at¬
henis execrationib: publiciss anq¬
tũ ẽ si hoc non ẽ: emptorẽ patiruere & perrorẽ in maxi¬
mã fraudem incurrere : plus &iã .ẽ. quã uiã Nonmons¬
trare: na ẽ scientẽ in errorẽ alterũ inducere : Dioge¬
nes contra : Nũ teemere coegit : quine hortatus quidẽ
ẽ. ille quod non placebat proscripsit: Tu quod placebat
emisti quodsiqui pros cribunt uillã bonã beneq aedifica¬
tã non exitimantur fefellisse etiã si illa necbona ẽ. Nec
aedificata ratione : multũ minus qui domũ non laudarunt.
ubi enĩ iudiciũ emptoris. ẽ: ibi fraus uenditoris quae po¬
test. eẽ : si nautẽ dictũ non omne praestandũ est quod
dictũ non est id praestandũ putas quiduero .ẽ. ftutaius

Expanded text:
non dixerit aedesque vendiderit pluris multo, quam se vennon dixerit aedesque vendiderit pluris multo, quam se venditurun putarit, num id iniuste aut improbe fecerit. Ille vero, inquit Antipater; quid est enim aliud erranti viam non monstrare, quod Athenis exsecrationibus publicis sanctum est, si hoc non est, emptorem pati ruere et per errorem in maximam fraudem incurrere? Plus etiam est quam viam non monstrare; nam est scientem in errorem alterum inducere. Diogenes contra: Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem est? Ille, quod non placebat, proscripsit, tu, quod placebat, emisti. Quodsi, qui proscribunt villain bonam beneque aedificatam, non existimantur fefellisse, etiamsi illa nec bona est nec aedificata ratione, multo minus, qui domum non laudarunt. Ubi enim iudicium emptoris est, ibi fraus venditoris quae potest esse? Sin autem dictum non omne praestandum est, quod dictum non est, id praestandum putas? Quid vero est stultius
Abbreviated transcription (Latin):
sic aliud.ẽ celare aliud tacere : Neo ego Nunctecelossi
tibi non clico quae natura deorũ sit. qui sit finis bonorum:
qua e cibiplus prodessent cognita quã tritici utilitas sed
non quicquid tibi audire utile .ẽ. Idem mihi dicere neces
coniunctã societatẽ : memini inqui & ille: sed nũ ista so¬
cietas talis .ẽ. ut nibil suũ cuiusq sit quod sita .ẽ. Ne
uendtendu quidem quicquã ẽ. sed donandũ: uides in
lactota disceptatione non illud dici. quã uis hoctur pe
sit Tamen quoniã expedit faciã sed ita expedire uttur¬
penonsit. ex alcera autẽ parte earequia turpesit non ẽe
faciendũ uencdat aedes uirbonus propter aliqua uitia
quae ipsenorit ceteri ignorent : pestilentes sint & habe¬
antur salubres : ignoretur i n omnib cubiculis apparere
serpentes: mel qͥ maceria taeruino sie : sed hoc practer
dominũ nemosciat: quaero sibaec emptorib uenditor

Expanded text:
sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit finis bonorum, quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi dicere necessconiunctam societatem. Memini, inquiet ille; sed num ista societas talis est, ut nihil suum cuiusque sit? Quod si ila est, ne vendendum quidem quicquam est, sed donandum. Vides in hac tota disceptatione non illud dici: Quamvis hoc turpe sit, tamen, quoniam expedit, faciam, sed ita expedire, ut turpe non sit, ex altera autem parte, ea re, quia turpe sit, non esse faciendum. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteri ignorent, pestilentes sint et habeantur salubres, ignoretur in omnibus cubiculis apparere serpentes, male materiatae sint, ruinosae, sed hoc praeter dominum nemo sciat; quaero, si haec emptoribus venditor
Abbreviated transcription (Latin):
dubit& ariturpe non sit in huuis modi causis. aliud
dio genibaby lonio uiderisol& magno & gracu stoico¬
aliud anti patro discipulo eius hominia circissimo anitipa¬
tro orinia pato facienda ut nequid omnino quoduenditor
norit : omptor ignora. Dio geni uenditorẽ quatenus iure
ciuili consucitũ sit : Dicereuitia oportere cetera sine insi-¬
dnsagere : & quoniã uendat uelle quã aptiime uendere
aduexi exposui uendo meũ non pluris quã c&ertfertasse
etiã minoris: cũ maioriẽ copia ciufie iniuria : Ex oritur
anicipatri ratio ex altera parte: quid aistu cũ hominibus
consulere debeas. et sorure humanae societati eaq lege
natussis & ea habeas principia naturae quib: parere & t
quaȩ sequidebeas ut utilitas tua cõmunis sit utilitas: uicis¬
simq cõmunis utilitas euasit : celabis homines quidiis assit
comoditatis & copiae : respondebit diogenes fortas se

Expanded text:
dubitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud dubitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio videri solet, magno et gravi Stoicoaliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia patefacienda, ut ne quid om-nino, quod venditor norit, emptor ignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine insidiis agere et, quoniam vendat, velle quam optime vendere. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortasse etiam minoris, cum maior est copia. Cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte: Quid ais? tu cum horninibus consulere debeas et servire humanae societati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
auerunt: melius hi quã nos quipirata simmunes soci¬
os uectigales habemus : maneat ergo quod tur pesit idnũ¬
quã eẽ. utile Netũ quidem cũ id quodutile. ẽẽ. putes
adipiscare: hoc enĩ ipsum utileputare quod turpesit
calamitosũ ẽ: sed incidunt ut supra dixisa epe causae cũ
repugnare utilitas hon estati uideatur : ut anim aduerter¬
dũ sit repugn& Neplane : an possit cũ honestate coniungi
eius generis haesunt quaestiones: si exempli gratia uirbonus
alex andre arhodũ magnũ frumenti nu merũ aduexerit
inrbodiorũ in opia & fame summaq: annonae caritate
sudem sciat cõplures mercatores alex andrea seluis¬
se nauesq incursu frumento onustas petentes rhodũ
uiderit dicturus nesit idrhodiis. ansilensio suũ quã
plurimo uenditurus sapientẽ & bonũ uirũ fingimus
De eius deliberatione & consultatione quaerimus
qui celaturus rhodios non sit sudturpe iudic& sed

Expanded text:
averunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, sociaverunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habemus. Maneat ergo, quod turpe sit, id numquam esse utile, ne tur quidem, cum id, quod esse utile putes, adipiscare; hoc enim ipsum, utile putare, quod turpe sit, calamitosum est. Sed incidunt, ut supra dixi, saepe causae, cum repugnare utilitas honestati videatur, ut animadvertendum sit, repugnetne plane an possit cum honestate coniungi. Eius generis hae sunt quaestiones: si exempli gratia vir bonus Alexandrea Rhodum magnum frumenti nurerum advexerit in Rhodiorum inopia et fame summaque annonae caritate, si idem sciat complures mercatores Alexandrea solvisse navesque in cursu frumento onustas petentes Rhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an silentio suum quam plurimo venditurus. Sapientem et bonum virum fingimus; de eius deliberatione et consultatione quaerimus, qui celaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
iugib: & liberis troetene depositis. Naues conscenderent
libertatẽq greciae clas sedefenderent : cyrsilũ quen¬
dã suadentẽ ut inurbemanerent xerxemq. reciperenl
lapi dib: obruerunt: atq ille utilitatẽ sequi uidebat᷑
sed ea nulla erat repugnante honestate Te misto¬
cles postuictoriã eius belli quod cũ ꝑsis fuit Dixte
in contiones ebabere consiliũ reip salutare sed idsct¬
ri non opus esse postulauit ut aliquẽ populus dar&
qui cũ cõmunicar& Datus ẽ aristides: huic ille clas sẽ
lace demoniorũ quae subducta ẽẽt. ad gytheũ clã incen¬
diposse quo facto frangilacae demoniorũ opes necesse. ẽ&:
quod aristides cũ audiss& in contionẽ magna expecta¬
tione uenit: Dixitq putile . eẽ. consiliũ quod the misto des
afferr& sed minime honestũ : Iltaq athenienses quod
honestũ non eẽt : id neutile quidẽ putauerunt: totãq
eã rẽquã neaudierant quidẽ auctore aristide repudi¬

Expanded text:
iugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam suadentem ut in urbe manerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ille utilitatem sequi videbatur; sed ea nulla erat repugnante honestate. Themistocles post victoriam eius belli, quod cum Persis fuit, dixit in contione se habere consilium rei publicae salutare, sed id sciri non opus ese; postulavit, ut aliquem populus daret, quicum communicaret; datus est Aristides; huic ille, classem Lacedaemoniorum, quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. Quod Aristides cum audisset, in contionem magna exspectatione venit dixitque perutile esse consilium, quod Themistocles afferret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque ear rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudi
Abbreviated transcription (Latin):
ius ciuile alii adeloquentiã amplicant ipsarũq uirtutũ in alio¬
alia alius mauult excellere quorũ uero patres autmaiores ali-¬
qua gloria pra̧siterunt hiistudent plerũq eorũ ingenere laudis
excellere utq mutius pf in uireciuili paulifilius africanus elo

Expanded text:
ius civile, alii ad eloquentiam applicant, ipsarumque virtutum in alia alius mavult excellere. Quorum vero patres aut maiores aliqua gloria praestiterunt, ii student plerumque eodem in genere laudis excellere, ut Q. Mucius P. f. in iure civili, Pauli filius Africanus
Abbreviated transcription (Latin):
quibus in rebus duo maxi me sunt fugenda nequid effeminatũ¬
aut molle & nequiddurum aut rusticum sit nec uero histrionibus

Expanded text:
Quibus in rebus duo maxime sunt fugienda, ne quid effeminatuaut molle et ne quid durum aut rusticum sit. Nec vero histrionibus
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ ꝑ magnus alter sẽꝑaetur pissimus ut recte praecipere uidean¬
tur quimonent ut quanto superiores simus tantonos geramus
summissus panatius quidẽ africanũ auditorẽ & familiarẽ suũ poñ q

Expanded text:
er magnus, alter saepe turpissimus; ut recte praecipere videantur, qui monent, ut, quanto superiores simus, tanto nos geramus summissius. Panaetius quidem Africanum, auditorem et familiarem suum,
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ nec quicquã aliud ẽ philosophia si interpr&ari uelis prae¬
ter studiũ sapientiae. Sapienti autẽ ẽ ut a u&erib: philosophis
definitũ ẽ rerũ diuinarũ humanarũ causarũq: quib: eaeres
continent᷑ scientia : Cuius studiũ qui uituperat haud sane intel-¬
lego quid nam sit quod laudandũ put& Nã siue oblectatio quae¬
ritur animi requiesq: curarũ quae conferricũ eorũ studiis potest
qui semꝑ aliquid ad quirunt qđ spect& & ualeat ad bene beateq:
uiuendũ : siue ratio constantiȩ uirtutisq: ducit᷑. aut haec ars e.
aut nulla omnino ꝑquã eas sequam̃. Nullã maxumarũ rerũ
artẽ ẽẽ cũ minimarũ sine aite nulla sit hominũ ẽ parũ con¬
siderate loquentiũ atq: in maxumis rebus errantiũ. Si autẽ¬

Expanded text:
nantur, nec quicquam aliud est philosophia, si interpretari velis, praeter studium sapientiae. Sapientia autem est, ut a veteribus philosophis definitum est, rerum divinarum et humanarum causarumque, quibus eae res continentur, scientia; cuius studium qui vituperat, haud sane intellego, quidnam sit, quod laudandum putet. Nam sive oblectatio quaeritur animi requiesque curarum, quae conferri cum eorum studiis potest, qui semper aliquid anquirunt, quod spectet et valeat ad bene beateque vivendum? sive ratio constantiae virtutisque ducitur, aut haec ars est aut nulla omnino, per quam eas assequamur. Nullam dicere maximarum rerum artem esse, cum minimarum sine arte nulla sit, hominum est parum considerate loquentium atque in maximis rebus errantium. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
reditus tum agitatiomentis quaenũ quã ad quiescit : potest nos instudiis
cogitationis &iã sine opera nr̃a continere : Omnis aut̃ cogitatio motusq
animi aut in consilus capiendis dereb: honestis & ꝑtinentib: adbene bea¬
teq uiuexdũ : aut instudiis scientiae cogrtationisqt. uersabitur
Ac de primo quidem officii fonte diximus detrib: aut̃ reliquis latis simẽ

Expanded text:
reditus; tum agitatio mentis, quae numquam acquiescit, potest nos in studiis cognitionis etiam sine opera nostra continere. Omnis autem cogitatio motusque animi aut in consiliis capiendis de rebus honestis et pertinentibus ad bene beateque vivendum aut in studiis scientiae cognitionisque versabitur. Ac de primo quidem officii fonte diximus. De tribus autem reliquis latissime
Abbreviated transcription (Latin):
darent ira cundiã & dicerent utiliter anatura datã illa uero omni¬
lessint quaȩ ad puniendũ non iracundia sed &equitate ducuntur ađq

Expanded text:
darent iracundiam et dicerent utiliter a natura datam. Illa vero omniles sint, quae ad puniendum non iracundia, sed aequitate dicuntur. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
tranaturã ẽ. est enĩ in iusta : Itq lex ipsa naturae quae utr¬
litatẽ hominũ conseruat & contin&. Decern& profecto ut
ab homine inertiatq: in utili ad sapientẽ : bonũ fortẽ uirum

Expanded text:
tra naturam est; est enim iniusta. Itaque lex ipsa naturae, quae utitra naturam est; est enim iniusta. Itaque lex ipsa naturae, quae utilitatem hominum conservat et continet, decernet profecto, ut ab homine inerti atque inutili ad sapientem, bonum, fortem virum
Abbreviated transcription (Latin):
ficiatur abstulerit cibũ alteri homini ad nullã rem utili
mini me uero: Nonenĩ mihi est uitamea utilior. quã animita¬
lis ad fectio Neminẽ ut uiolẽ cõ modi mei gratia: quidsipha¬
larim crudelem tyrannũ & inmanem uirbonus neipsefri¬
gore conficiatur uestitus spolia repossit. Nonne faciat haec saluit
adiudicandũ sunt facillima: Nã si quid ab homine ad nullã
partẽ utilitatis tuae causa detraxeris in bumane feceris con-¬
traq naturae legẽ si nautẽ istus is qui multã utilitatẽ reip.
atq hominũ societati siinuitaremaneas afferrepossis siquid
ob eã cauiã alteride traxeris non sit repraehendendũ sinaut ẽ¬
id non sit : eius modi suũ cuiq: in cõmodũ ferendũ ẽ : potius quã
de alterius cõmodis de trabendũ : Nonigitur magis ẽ. con¬
tranaturã morb: aut egestas. aut quid eius modi quã de tracti¬
o atq appe titio alieni : sed cõmunis utilitatis derelictio con¬

Expanded text:
ficiatur, abstulerit cibum alteri homini, ad nuliam rem utili? Minime vero, non enim mihi est vita mea utilior, quam animi talis affectio, neminem ut violem commodi mea gratia. Quid? si Phalarim, crudelem Tyrannum, et immanem vir bonus ne ipse frigore conficiatur, vestitu spoliare possit, nonne faciat? Haec ad iudicandum sunt facillima. Nam si quid ab homine, adnullam partem utili, utilitatis tuae causa detraxeris, inhumane feceris; contraque naturae legem, sin autem is tu sis, qui multam utilitatem reip. atque hominum societati, si in vita remaneas, afferre possis; si quid ob eam causam altert detraxeris, non reprehendendum. Sin auteid non sit eius modi, suum cuique incommodum ferendum est potius quam de alterius commodis detrahendum. Non igitur magis est contra naturam morbus aut egestas aut quid eius modi quam detractio atque appetitio alieni, sed communis utilitatis derelictio con
Abbreviated transcription (Latin):
dosit ibi utilitatẽ . ẽẽ non posse quodsinihilẽ tã contrana¬
turã quã turpitudo recta enĩ & conuenientia & constanti¬
a natura desiderat asꝑnaturq contraria. Nihilq tã secun¬
dũ naturã quã utilitas : certe in eadem reuti liturpitudo. ẽẽ
non potest : Itẽq si ad honestatẽ natisumus. eaq aut sola ex¬
petenda ẽ. ut tenoni uisũ .ẽ. aut certe omni pondere graui-¬
or habenda quã reliqua omnia quodaris toteli plac&. Ne¬
cesse ẽ. quod honestũ sit ideẽ aut solũ aut sũ mũbonũ : Quod
autẽ bonũ id certeutile: itaquicquid honestũ idutile: qua-¬
re: errorhominũ non proborũ cũ aliquid quoduale uisũ
ẽ arripuit. Id continuo seternit ab honesto hinc sicae. hinc

Expanded text:
sit, ibi utilitatem esse non posse. Quodsi nihil est tam contra naturam quam turpitudo recta enim et convenientia et constantia natura desiderat aspernaturque contraria nihilque tam secundum naturam quam utilitas, certe in eadem re utilitas et turpitudo esse non potest. Itemque, si ad honestatem nati sumus eaque aut sola expetenda est, ut Zenoni visum est, aut certe omni pondere gravior habenda quam reliqua omnia, quod Aristoteli placet, necesse est, quod honestum sit, id esse aut solum aut summum bonum; quod autem bonum, id certe utile; ita, quicquid honestum, id utile. Quare error hominum non proborum, cum aliquid, quod utile visum est, arripuit, id continuo secernit ab honesto. Hinc sicae, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sim coninuio faciat in humanus ut deatur. inscitia tẽporis. sed ea qua mal¬
tũ abhumanitate discrepant ut siqus in foro cant& aut siqua ẽ alia mag¬
na ꝑuersitas facilea ppar&. Nei magnopere admqͥuonẽ & praecepta desiue

Expanded text:
in convivio faciat, inhumanus videatur inscitia temporis. Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem et praecepta deside
Abbreviated transcription (Latin):
eamq: rem ipsam magnũ &clarum fuisse : innumerabiles aliȩ
dissimilitudines sunt naturae morũq: minime tamen uitupe¬
randorũ ad modum autẽ tenenda sunt sua cuiq non uitiosa sed
tamen propria. Quo facilius decorũ illud quod quȩrimus reu

Expanded text:
eamque rem ipsam magnum et clarum fuisse. Innumerabiles aliae dissimilitudines sunt naturae morumque, minime tamen vituperandorum. Admodum autem tenenda sunt sua cuique non vitiosa, sed tamen propria, quo facilius decorum illud, quod quaerimus, re
Abbreviated transcription (Latin):
uis & fortisciuis & in rep. dignus principatu fugi& atq: oderit
trad&q se totũ reip: Neq opes aut potentiã consec tabi turto¬
tã q eã sic tuebitur. ut omnib: consulat: Nec uero criminib falsis.
inodiũ aut inuidiã quẽ quã uocabit : omninoq: ita iustitiae hones¬
tatiq adberesc& ut dũ ea conseruet. quã uis grauiter offendat:

Expanded text:
vis et fortis civis et in re publica dignus principatu fugiet atque oderit vis et fortis civis et in re publica dignus principatu fugiet atque oderit tradetque se totum rei publicae neque opes aut potentiam consectabitur totamque eam sic tuebitur, ut omnibus consulat; nec vero criminibus falsis in odium aut invidiam quemquam vocabit omninoque ita iustitiae honestatique adhaerescet, ut, dum ea conservet, quamvis graviter offendat
Abbreviated transcription (Latin):
runt quantoq maxi mus melius dequoennius. Vnus homo no¬
bis cun tando restituitrẽ Non enimrumores ponẽbat ante sa¬
lutẽ. Ergo postq magisque uiri nunc gloria claret : quod
genus peccandiuitandũ ẽ etiã in reb urbanis: sunt enimꝰ qui
quod sentiunt : & si optimũ sit tamen in uidiae maetu non audent
dicere Omnino quirei p. p̃futuri sunt duoplatonis p̃cepta teneaNT¬
Vnumut utilitatẽ ciuiũ sictuentur ut quaecũq: aguNT adeã refe¬
rant obliti commodorũ suorũ Alterũ ut totũ corpus reip: curent
Nedũ partẽ aliquã tuentur : reliquas deserant : ut enim tutela :
tẽ particiuiũ consulunt partẽ negleguNT rẽ ꝑniciosissimã inci¬
uitatẽ inducunt seditionẽ atq discordiam : Ex quo euenit.
ut alii populares: aliistudiosi optimi cuiusq uideantur pau¬
ciuniuersorũ : Ninapud at heniensis magnae discordiae in nr̃a

Expanded text:
runt. Quanto Q. Maximus melius: de quo Ennius: runt. Quanto Q. Maximus melius: de quo Ennius: bis cunctando restituit rem. Noenum rumores ponebat ante salutem. Ergo postque magisque viri nunc gloria claret. Quod genus peccandi vitandum est etiam in rebus urbanis. Sunt enim, qui, quod sentiunt, etsi optimum sit, tamen invidiae metu non audeant dicere. Omnino qui rei publicae praefuturi sunt, duo Platonis punum, ut utilitatem civium sic tucantur, ut quidquid agunt, ad eam referant obliti commodorum suorum: alterum, ut totum corpus reip. curent; ne dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. ut enim tutela, tem parti civium consulunt, partem neglegunt, rem perniciosissimam in civitatem inducunt, seditionem atque discordiam; ex quo evenit, ut alii populares, alii studiosi optimi cuiusque videantur, pauci universorum. Hinc apud Atheniensis magnae discordiae, in nost
Abbreviated transcription (Latin):
boni quã a dubitata malipericulo sae autẽ rerũ actiones partimhis
a & beniuolentia ciuiũ in discrimenuo cantur: prõptiores igi¬
tur debemus ẽẽ ad nr̃a pericula quã ad communia : dimicare¬
q paratius dehonore & gloria quã deceteris cõmodis : Inuenti
autẽ multi sunt qui non modo pecuniã sed &iã uitã profundere
propatria paratiessent Idegloriae iacturã neminimam qui¬
dẽ facere uellent nerep quidem postulante ut calli cratidas
quicũ lace demoniorũ dux fuisset pelo ponnes ia cobello multaq:
fecisset egregie uertit ad extremũ omnia cũ consilo non paruit
eorũ quiclase mabarginus is remouendam : nec cũ atheni ensi¬
b: dimi candũ putabant : quib: ille respondit. lace demonios
clas seilla amissac aliã pardre posse: sed fugere sine suo de decore
non posse: atq haec quidem delace demoniis plaga mediocris
illa pesti fera quam cũ cle õbrotis inuidiam timens temere
cũ epaminonda conflixiset lacedemoniorũ opes corrue¬

Expanded text:
boni quam addubitata mali. Periculosae autem rerum actiones partim iis a et benivolentia civium in discrimen vocantur. Promptiores igitur debemus esse ad nostra pericula quam ad communia dimicareque paratius de honore et gloria quam de ceteris commodis. Inventi autem multi sunt, qui non modo pecuniam, sed etiam vitam profundere pro patria parati essent, iidem gloriae iacturam ne minimam quidem facere vellent, ne re publica quidem postulante; ut Callicratidas, qui, cum Lacedaemoniorum dux fuisset Pelopofecisset egregie, vertit ad extremum omnia, cum consilio non paruit eorum, qui classem ab Arginusis removendam, nec cum Atheniensibus dimicandum putabant. Quibus ille respondit; Lacedaemonios classe illa amissa, aliam parare posse; se fugere sine suo dedecore non posse. Atque haec quidem Lacedaemoniis plaga mediocris fuit; illa pestifera, qua, cum Cleombrotus, invidiam timens, temere cum Epam nonda conflixisset, Lacedaemoniorum opes corruc
Abbreviated transcription (Latin):
dem capitur beneficiis maxime : secundo autem loco uolup¬
tate beneficia beniuolentia mou&ur. Etiã sires forte non
suppecit uehementer autẽ amormultitudinis commo uetur
ipsa fama & opinione liberalitatis. benefici entiae iustitiae fidei.
omniumq: earũ uirtutũ quaeptinent ad mansue tudinẽ morũ
ac facilitatẽ : et enĩ illud ipsum qđ honestũ decorũq dicimus:
quia ꝑse nobis plac& animosq omniũ natura &specie sua cõ¬
mou& : maximeq quasi ꝑluc& exiis quas cõmemoraui uir¬
tutibus: idcir co illos inquibus eas uirtutes esseremusa
natura ipsa diligere cogimur. atq: haequidem causȩdi¬
ligendȩ grauissimȩ possunt enĩ praeterea non nullae
eẽ leuiores : fi des autẽ ut habeatur duabus rebus efficipotest siex¬
istemabimur adepti coniunctã cum iuftitia prudentiam
nã &iis fidem habemus quosplus intellegere quã nosar ta

Expanded text:
dem capitur beneficiis maxime, secundo autem loco voluntate benefica benivolentia movetur, etiamsi res forte non suppetit; vehementer autem amor multitudinis commovetur ipsa fama et opinione liberalitatis, beneficentiae, iustitiae, fidei omniumque earum virtutum, quae pertinent ad mansuetudinem morum ac facilitatem. Etenim illud ipsum, quod honestum decorumque dicimus, quia per se nobis placet animosque omnium natura et specie sua commovet maximeque quasi perlucet ex iis, quas commemoravi, virtutibus, idcnatura ipsa diligere cogimur; atqligendi gravissimae; possunt enim praetcrea non nullae esse leviores. Fides autem ut habeatur, duabus rebus effici potest, si existimabimur adepti coniunctam cum iustitia prudentiam. Nam et iis fidem habemus, quos plus intellegere quam nos a
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod excellentes animos & humana contemnentes facit : Id autẽ
ipsum cernitur induob : et si solum id quod honestũ sitbonam iudices

Expanded text:
illud, quod excellentes animos et humana contemnentes facit. Id autem ipsum cernitur in duobus, si et solum id, quod honestum sit, bonum iudices
Abbreviated transcription (Latin):
um quiumaximo cuiq plurimũ debeatur : inquottamen in primis
quoquisq: animo studio beniuolenta fecerit ponderandũ est
multi enĩ faciunt multa temeritate quadam sine iudicio uei

Expanded text:
um, quin maximo cuique plurimum debeatur. In quo tamen in primis, um, quin maximo cuique plurimum debeatur. In quo tamen in primis, quo quisque animo, studio, benivolentia fecerit, ponderandum est. Multi enim faciunt multa temeritate quadam sine iudicio ve
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tribuatux aquo plunimũ diligamur: sed beni uolentiã ñ ad¬
ulescentulorũ more: ardore quodã amonis sed stabilitate potius
& constantia iudicemus : sinerunt merita ut non in eunda sedrese¬
renda sit gratia im aior quaedã cura adhibenda est Nullũ enĩ
officium referenda gratia magis necessariũ est : quod siea q̃ utea
acceperis maiore mensura simodo possis iub& reddere hesiodus: quid nã
beneficio ꝓuocati facere debemus : an imitari a gros fertiles qui multo
plus efferunt quã acceperunt: et enĩ si in eos quos speramus nobis ꝓ¬
futuros nondubitamusofficia conferre quales in eos eẽ debemus
qui iam profuerunt : Ncm cumduo genera liberalitatis sint uniũ
dandibeneficũ alterũ reddendi deinus nec ne in nr̃a potestate
est Non reddere uiro boro non lic& modo id facere possit sine in¬
iuria acceptõrũ autẽ beneficiorũ sunt dilectus habendi nec dubi¬

Expanded text:
mum tribuamus, a quo plurimum diligamur, sed benivolentiam non admum tribuamus, a quo plurimum diligamur, sed benivolentiam non adulescentulorum more ardore quodam amoris, sed stabilitate potius et constantia iudicemus. Sin erunt merita, ut non ineunda, sed referenda sit gratia, maior quaedam cura adhibenda est; nullum enim officium referenda gratia magis necessarium est. Quodsi ea, quae utenda acceperis, maiore mensura, si modo possis, iubet reddere Hesiodus, quidnam beneficio provocati facere debemus? an imitari agros fertiles, qui multo plus efferunt quam acceperunt? Etenim si in eos, quos speramus nobis profuturos, non dubitamus officia conferre, quales in eos esse debemus, qui iam profuerunt? Nam cum duo genera liberalitatis sint, unum dandi beneficii, alterum reddendi, demus necne, in nostra potestate est, non reddere viro bono non licet, modo id facere possit sine iniuria. Acceptorum autem beneficiorum sunt dilectus habendi, nec dubi
Abbreviated transcription (Latin):
inquo & mores eius erunt spectandi inquẽ beueficiũ confer&ur & animus
erga nos & communitas acsoci&as uitae & ad nrãs utilitates officia
aute collata quae ut concurrant om̃a optabile ẽ siminus plures¬
q̃ sicu causae maiores qa ponderis plus habebuit : qm̃ aut̃ uiuit᷑ nontum ꝑ¬
feccis hominib: pleneq sapientib sed cum iss inquib: p̃clare agitur
si sunt simula era uirtutis &iã hoc intellegendũ puto nemiꝰnẽ om¬
nino ee neglegendũ inquo aliqua signi ficatio uirtitis appareat
Colendum aut̃ eẽ ita quẽq niaxime ut quisq maxime uircutib: his
leniorib: eritornatus modestia tẽ perantia hacipsa de qua multa
iam dicta sunt iustitia. Nã infortis aniius & magnus in homi¬
ne ñ ꝑfecto nec sapiente feruentior plerũq ẽ Illȩ uirtutłs bo¬
nũ uirum uident᷑ potius attiagere : atq haec in inorib: Debetis uolen¬
tia aũt̃ quã quisq habeat ergonos. Primũ illudẽ moffecio ut ei pluri¬

Expanded text:
i. Mores ejus erunt spectandi in quem beneficium conferetur, ut animus erga nos, et communitas ac societas vitae, et ad nostras utante collata; quae ut concurrant omnia, optabile est; si minus, plures causae maioresque ponderis plus habebunt. Quoniam autem vivitur non cum perfectis hominibus planeque sapientibus, sed cum iis, in quibus praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, neminem omnino esse neglegendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat, colendum autem esse ita quemque maxime, ut quisque maxime virtutibus his lenioribus erit ornatus, modestia, temperantia, hac ipsa, de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, illae virtutes bonum virum videntur potius attingere. Atque haec in moribus. De benivolentia autem, quam quisque habeat erga nos, primum illud est in officio, ut ei pluri
Abbreviated transcription (Latin):
aetatibus nihil estautem quod tamdeceat quam inomni rege renda
consilioq capiendo seruare constantiam : sed quoniam decorum illud
in omnibus factis dictis in corporis denique motu &statu cernitur: Id¬
quȩ positum est in tribus rebus formositate ordine ornatuadactionẽ
apto dificilibus a deloquendum sed satisertintellego in hisautem tri-

Expanded text:
aetatibus, nihil est autem quod tam deceat, quam in omni re gerenda consilioque capiendo servare constantiam. 2. Sed quoniam decorum illud in omnibus factis, et dictis, in corporis denique motu, et statu cernitur, idque posituapto, difficilibus ad eloquendum, sed satis erit intellegi, in his autem tri
Abbreviated transcription (Latin):
ter ad hominũ uitã artib ea tribuuntur operosis. hominũ autẽ stu¬
dia adamplificationẽ nostrarũ rerũ prompta ac parata uirorũ praestin¬
tia sãpientia & uirtute excitanturꝰ Et enimuirtus omnis trib: in reb:
fereuertitur quarũ una ẽ. in ꝑspiciendo quid inquaquereuerũ sin-¬
cerũq sic quid consentaneũ cuiq: quid consequens exꝰ quo quaeq: gig¬
nantur quae cuiusq rei causasit alterũ cobibere motus animitur

Expanded text:
ter ad hominum vitam, artibus ea tribuuntur operosis, hominum autem studia ad amplificationem nostrarum rerum prompta ac parata virorum praestantium sapientia et virtute excitantur. Etenim virtus omnis tribus in rebus fere vertitur, quarum una est in perspiciendo, quid in quaque re verum sincerumque sit, quid consentaneum cuique, quid consequens, ex quo quaeque gignantur, quae cuiusque rei causa sit, alterum cohibere motus animi tur
Abbreviated transcription (Latin):
& aliquando ante constituere quid accidere posit in utrãq: par¬
tẽ : et quida gendũ sit cũ quide uenerit . nec commit tereiutaliquan¬
do dicendũ sit non putarã haec sunt opera magnianimi & excelsi¬
& prudentia consilioq fidentis: temere autẽ in acie sari & ma

Expanded text:
 aliquanto ante constituere, quid accidere possit in utramque partem, et quid agendum sit, cum quid evenerit, nec committere, ut aliquando dicendum sit: Non putaraprudentia consilioque fidentis. 3. Temere autem in acie versari, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
didũ regis melius &iã qđ̃ largitionẽ corruptelã dixit eo : fitenĩ
deterior quiaccipit : atque adid semꝑ ex pectandũ paratior: Hocil¬
lefilio sed praeceptũ putemus omnib: : Quã obrẽ id quidẽ non dubiũ est

Expanded text:
dius Regi? melius etiam, quod largitionem corruptelam dixit esse. Fit enim deterior qui accipit, atque ad idem semper exspectandum paratior. Hoc ille filio: sed praeceptum putemus omnibus, Quamobrem id quidem non est
Abbreviated transcription (Latin):
te & repugnante natura om̃nino si quicquã ẽ decorũ nihil ẽ profecto magis
quã ȩquabilitas uniuerseuite tum singularũ actionũ quam conseruare
nom possis saliorum naturã imitans omĩtas tuam : ut enim sermone eo debe¬
mus uti quinotus est nobis neud quidam graeca uerba inculcantes iure
optimori deamur sic in actiones omnẽ ꝙ uitã nullam discrepantiã conferre

Expanded text:
te et repugnante natura. Omnino si quicquam est decorum, nihil est profecto magis quam aequabilitas cum universae vitae, tum singularum actionum, quam conservare non possis, si aliorum naturam imitans omittas tuam. Ut enim sermone eo debemus uti, qui innatus est nobis, ne, ut quidam, Graeca verba inculcantes iure optimo rideamur, sic in actiones omnemque vitam nullam discrepantiam conferre
Abbreviated transcription (Latin):
male enim seres hab& cũ quoduirtute efficideb& Id temptatur pe¬
cunia sed qnm nonnũ quã hoc subsidiũ necessarium.ẽ: que mad modũ

Expanded text:
male enim se res habet, cum, quod virtute effici debet, id temptatur pecunia. Sed quoniam non numquam hoc subsidium necessarium est, quem ad modu
Abbreviated transcription (Latin):
nu cũ hoste confligere immane quiddã & beluarũ simile ẽ: sed
cũ tempus necessitasq postulat. decertandũ manuẽ : Et morsser¬
uituti turpitucdiniq: anteponenda: de euertendis autem diri¬
piendisq: urbib: ualde consi derandũ est ne quid temere. ne
quid rudelit̃ ido. ẽ magnis uiris rebus agiatis punire sontes multitu¬
dinẽ conseruare in omni fortunarata atq honesta recinere ut enĩs
quẽ ad nodũ supra dixi quiurbanis rebus bellicas anteponant sic reperies multos
Quibus periculosa & calida consilia & quieas & cogitationis splendidiora & maio¬
rauideantur Nũquã ommno periculi fuga cominetendũ ẽ ut inbelles timidiq: uide¬
amur sed fugiendũ illud etiã n cofferamus nos periculis ane ausa qͦ der nihil potest
stultius quã propter in ad eundis periculis : consuetudo imitanda medico¬
rũ est quileuit̃ aegrotantes leniter curant : Crauiorib autẽ morbis pe¬
riculos ascurationes & ancipites adhibere coguntur : quare in tranquil¬

Expanded text:
nu cum hoste confligere immane quiddam et beluarum simile est; sed cum tempus necessitasque postulat, decertandum manu est et mors servituti turpitudinique anteponenda. De evertendis autem diripiendisque urbibus valde considerandum est ne quid temere, ne quid crudeliter. Idque est magni viri, rebus agitatis punire sontes, multitudinem conservare, in omni fortuna recta atque honesta retinere. Ut enim sunt, quem ad modum supra dixi, qui urbanis rebus bellicas anteponant, sic reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis splendidiora et maiora videantur. Numquam omnino periculi fuga committendum est, ut imbelles timidique videamur, sed fugiendum illud etiam, ne offeramus nos periculis sine causa, quo esse nihil potest stultius. Quapropter in adeundis periculis consuetudo imitanda medicorum est, qui leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipites adhibere coguntur. Quare in tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
possebentur : Ve hementeterant : uera gloria radicesagit¬
atq &iam ꝓpagatur: fita omnia celeriter tã quã flosculi deci¬
dunt: nec simulatũ potest qucqua eẽ diuturnũTestessunt ꝑmultiuicar¬
÷ in utraq partẽ sed breuititis cuisa fadia contentierimus uns tibe paẽ ix¬
rius enĩ graccus .p.f tã diulau dabitur dũ memoria rerũ romana¬
rũ manebit: atecus filii nec uiui probabantur: abonis & mortui numȩ ytiuo¬
optiment iure caesorũ : Quiigituo acuipisciuerã iustitiae gloriiuo

Expanded text:
posse rentur, vehementer errant. Vera gloria radices agitatque etiam propagatur, ficta omnia celeriter tamquam flosculi decnt, nee simulatum potest quicquam esse diuturnum. Testes sunt permulti in utramque partem, sed brevitatis causa familia contenti erimus una. Ti. enim Gracchus P. f. tam diu laudabitur, dum memoria rerum Romanarum manebit; atobtinent iure caesorum. Qui igitur adipisci veram Iustitiae glori
Abbreviated transcription (Latin):
uertitur. Eloquentia conplectitur eos quib: cũ communitate iuno¬
tissumus atq ut apium ex amina non singendorũ fauorũ cau-¬
sa congregantur sedcũ congregabilia natura sint feigunt fauos
sic homines ꝑ ac multo etiã magis natura congregati adhibent
a gendi congregandiq sollertiã : Itaq nisi ea uirtus quae cons¬
tat ex hominib: tuendis Idẽ ex societate generis humaniattin-¬
gat cognitionẽ rerũ soliuaga cognitio et ie i una uideatur:
Itẽ qi magnitudo animi remota comitate coniuntioneq: huma

Expanded text:
ertitur, eloquentia complectitur eos, quibuscum communitate iuncti sumus. Atque ut apium examina non fingendorum favorum causa congregantur, sed, cum congregabilia natura sint, fingunt favos, sic homines, ac multo etiam magis, natura congregati adhibent agendi cogitandique sollertiam. Itaque, nisi ea virtus, quae constat ex hominibus tuendis, id est ex societate generis humani, attingat cognitionem rerum, solivaga cognitio et ieiuna videatur, itemque magnitudo animi remota communitate coniunctioneque huma
Abbreviated transcription (Latin):
uacare debeat: fortes igitur & magna nimi sunt habendinon qui
faciunt sed qui propulsant iniuriam : uera autem et sapiens animi
magnitudo honestũ illud quod maxiime natura sequitur. infactis
positũ non ingloria iudicat . principemq se ẽẽ ma uult quam
uideri : et enimqui exerrore imperitae multi tudinis pendet
hic inmagnis uiris non ẽ habendus : facilli meautem adres inius-¬
tas inpellitur. ut quisq alissimoꝰ animo &gloria̧ cupiditate.
quilocus ẽ sane lubricus. quoduixinuenitur. qui laboribus sus¬
ceptis. periculisq aditis: non quasi merceden rerũ gestarum
desideret gloriam : omnino fortis animus & magnus duab:
rebus maxime cernitur quarum una inrerum externarũ
despicientia ponitur : cum ꝑ sua sum sit nihi lominem nisi quod honestũ
fectus animo ut supra dixires geras magnas illas quidem et maxiime
utiles sed ut uehementer arduas plenasq: laborũ et periculorũ tũ ui

Expanded text:
vacare debeat. Fortes igitur et magnanimi sunt habendi, non qui vacare debeat. Fortes igitur et magnanimi sunt habendi, non qui faciunt, sed qui propulsant iniuriam. Vera autem et sapiens animi magnitudo honestum illud, quod maxime natura sequitur, in factis positum, non in gloria iudicat principemque se esse mavult quam videri; etenim qui ex errore imperitae multitudinis pendet, hic in magnis viris non est habendus. Facillime autem ad res iniustas impellitur, ut quisque altissimo animo est, gloriae cupiditate; qui locus est sane lubricus, quod vix invenitur, qui laboribus susceptis periculisque aditis non quasi mercedem rerum gestarum desideret gloriam. Omnino fortis animus et magnus duabus rebus maxime cernitur, quarum una in rerum externarum despicientia ponitur, cum persuasum est nihil hominem, nisi quod honestum fectus animo, ut supra dixi, res geras magnas illas quidem et maxime utiles, sed ut vehementer arduas plenasque laborum et periculorum cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
titudinis : Itaq uiros fortes magnanimos eosdembonos & simpli¬
ces ueritatis amicosmninimeq fallaces ẽẽ uolumus : quae sunt ex
media laude iustitiȩ : sed illud odiosum ẽ quod in hac elatione. &
magnitudine animi facillime pertinacia & nimia cupiditas prin¬
cipatus innascitur : ut enim apud platonem ẽ. omnẽ morem lace de¬
moniorũ inflamatum ẽe cupiditate uicendi sicut quisq: animi mag¬
nitudinemaxime excellet. Ita maxume uult princeps omnium uel
potius solus ẽẽ : Difficile autem ẽ cum prȩstare omnib: concupieris ser¬
uare aequitatem quae ẽ iustitiae maxiime propria : ex quo fit. ut neq
disceptatione uincisse: nec ullo publico aclegitimo iure patiatur :
existuntq: in repiplerũq: largit̃ores et factiosi: ut opes quam maxe¬
mas consequantur : et sint ut porius superiores : ⁊uam iustitia pares :
sed quo difficilius. hocprae clarius: nullũ enim ẽ tempus. quodiustitia

Expanded text:
titudinis. Itaque viros fortes et magnanimnos eosdem bonos et simplititudinis. Itaque viros fortes et magnanimnos eosdem bonos et simplices, veritatis amicos minimeque fallaces esse volumus; quae sunt ex media laude iustitiae. Sed illud odiosum est, quod in hac elatione et magnitudine animi facillime pertinacia et nimia cupiditas principatus innascitur. Ut enim apud Platonem est, omnem morem Lacedaemoniorum inflammatum esse cupiditate vincendi, sic, ut quisque animi magnitudine maxime excellet, ita maxime vult princeps omnium vel potius solus esse. Difficile autem est, cum praestare omnibus concupieris, servare aequitatem, quae est iustitiae maxime propria. Ex quo fit, ut neque disceptatione vinci se nec ullo publico ac legitimo iure patiantur, exsistuntque in re publica plerumque largitores et factiosi, ut opes quam maximas consequantur et sint vi potius superiores quam iustitia pares. Sed quo difficilius, hoc praeclarius; nullum enim est tempus, quod iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
decii hinc CΝ. et pscipiones Ninc m.marcellus in numerabiles
alii maximeq: ipse populus .R. animi magnitudine excellit: de¬
claratur autẽ studium bellicae glorrae. quod statuas quo que
uidemus ornatuferemilitari sed ea animielatio quae cerni¬
tur inpericulis & laboribus si iustitia uacat pugnatq. non prosa¬
lute communi sed prosuis commodis inuitio ẽ: non modo enim iduer¬
tutis nonẽ sed ẽ potius immanitatis omnẽ humanitateni repel¬
lentis : Itaq probedefinitura stoieis fortitudo : Cum eam uirtu¬
tem ẽẽ dicunt propugnantem proaequitate : Quo cir cane mo
qui fortitudinis gloriam consecutus ẽ insidiis & malitia. laudemẽ
adeptus nihil honestum ẽẽ potest quodiustitiauacat: preda¬
rumigitur illud platonis non inquit solum scientia quae ẽ re¬
mota ab ius titia: caliditas potius quam sapientio ẽ appellanda : Tie¬
nũ etiam animus paratus ad periculum sisuacupiditate non utilita¬
te communi inpellitur : audatia epotius nomen habeat quamfor¬

Expanded text:
Decii, hinc Cn. et P. Scipiones, hinc M. Marcellus, innumerabiles alii, maximeque ipse populus Romanus animi magnitudine excellit. Declaratur autem studium bellicae gloriae, quod statuas quoque videmus ornatu fere militari. Sed ea animi elatio, quae cernitur in periculis et laboribus, si iustitia vacat pugnatque non pro salute communi, sed pro suis commodis, in vitio est; non modo enim id virtutis non est, sed est potius immanitatis omnem humanitatem repellentis. Itaque probe definitur a Stoicis fortitudo, cum eam virtutem esse dicunt propugnantem pro aequitate. Quocirca nemo, qui fortitudinis gloriam consecutus est insidiis et malitia, laudem est adeptus; nihil enim honestum esse potest, quod iustitia vacat. Praeclarum igitur illud Platonis: Non, inquit, solum scientia, quae est remota ab iustitia, calliditas potius quam sapientia est appellanda, verum etiam animus paratus ad periculum, si sua cupiditate, non utilitate communi impellitur, audaciae potius nomen habeat quam for
Abbreviated transcription (Latin):
sit utendũ eo dicemus siprius his dereb: quae uirtuti propriores sunt :
dixerimus atq etiã subiciunt sehomines imperio alterius & potestati:
Decausis plurib: ducuntur enĩ aut beniuolentia autbeneficiorũ mag¬
nitu dine aut dignitatis praestantia aut spesibiidutile futurũ aut me¬
tũ neui parere togantur. aut spelargitionis promissionisq captiaut
postremo ut saepe in nrã rep. uidemus mercede conducti: om̃niũ au¬
tẽrerũ nec aptius ẽ quic quã ad opes tuendas actenentes. quã dili¬
ginec alienius quã timeri praeclare enim en nius quẽ metuunt ode

Expanded text:
sit utendum eo, dicemus, si prius iis de rebus, quae virtuti propiores sunt, dixerimus. Atque etiam subiciunt se homines imperio alterius et potestati de causis pluribus. Ducuntur enim aut benivolentia aut beneficiorum magnitudine aut dignitatis praestantia aut spe sibi id utile futurum aut metu ne vi parere cogantur, aut spe largitionis promissisque capti aut postremo, ut saepe in nostra re publica videmus, mercede conducti. Omnium autem rerum nec aptius est quicquam ad opes tuendas ac tenendas quam diligi nec alienius quam timeri. Praeclare enim Ennius: Quém metuunt, od
Abbreviated transcription (Latin):
praestantia eque eius qua ante cellimus bestiis aqua omne ho¬
nestum decorũq trabitur. Et ex quaratio inuenien di officii ex¬
quiritur: altera autem quae proprie singulis ẽ tributa ut enĩ
incorporib: magnae dissimilitudines sunt alios uidemus uelo

Expanded text:
praestantiaeque eius, qua antecellimus bestiis, a qua omne honestum decorumque trahitur, et ex qua ratio inveniendi officii exquiritur, altera autem, quae proprie singulis est tributa. Ut enim in corporibus magnae dissimilitudines sunt alios videmus velo
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ utilia cũ honestis pugnare aliquando possedixerit : Neq
enĩ eifas erat: sed ea quae uiderentur utilia : Nihil uero utile
quod non idẽ honestũ : Nihil onestũ quod non idem utile sit
siepetestatur : Negatq Ilã pestẽ maiorẽ inuitã hominũ in

Expanded text:
non utilia cum honestis pugnare aliquando posse dixerit neque non utilia cum honestis pugnare aliquando posse dixerit neque enim ei fas erat, sed ea, quae viderentur utilia. Nihil vero utile, quod non idem honestum, nihil honestum, quod non idem utile sit, saepe testatur negatque ullam pestem maiorem in vitam hominum in
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝑsecuturũ fuisse : nisi aliqui casus aut o ccupatio eius con¬
siliũ peremiss& : adquas ipsas consultationes ex superiorib
libris. satis multa praecepta sunt quib ꝑspicipos sit : quidset
propter turpitudinẽ fugiendũ quid sit quod idcir cofugi¬
endũ non sit quod omnine tur pe nonsit : sed quõ operi incho¬
ato prope tamen absoluto tã quã fastigiũ in ponimus ut geo¬
metrae solent. Non omnia docere sed postulare ut quedã
sibi concedantur quod facilius qua euolunt explicent : sic
ego atepostulomiciuero ut mihi concedas si potes Nihil prae¬
terid quod hon estũ sit propterse eẽ expetendũ sinhoc Nĩ
lic& ꝑ cratippũ at illud certedabis quod honestũ sit idẽẽ
maxiime propterse expetendũ mihiutrũ uis satis .ẽ. & tum
hoc tũ illud probabilius uidetur Nec praeterea quic quã
probabile : ac primũ in hoc panaetius defendendus ẽ : Quod

Expanded text:
tium persecuturum fuisse, nisi aliqui casus aut occupatio eius contium persecuturum fuisse, nisi aliqui casus aut occupatio eius consilium peremisset. Ad quas ipsas consultationes superioribus libris satis multa praecepta sunt, ex quibus perspici possit, quid sit propter turpitudinen fugiendum, quid sit, quod idcirco fugiendum non sit, quod omnino turpe non sit. Sed quoniam operi inchoato, prope tamen absoluto tamquam fastigium imponimus, ut geometrae solent non omnia docere, sed postulare, ut quaedam sibi concedantur, quo facilius, quae volunt, explicent, sic ego a te postulo, mi Cicero, ut mihi concedas, si potes, nihil praeter id, quod honestum sit, propter se esse expetendum. Sin hoc non licet per Cratippum, at illud certe dabis, quod honestum sit, id esse maxime propter se expetendum. Mihi utrumvis satis est et tum hoc, tum illud probabilius videtur nec praeterea quicquam probabile. Ac primum in hoc Panaetius defendendus est, quod