comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lamite qͣtenꝰ licuit inuentist̃. ⁊ digni qͥ cũ suis madianitis corruant gladio
moysi. Uiuificant enĩ aĩas q̃ ñ uiuunt. ⁊ moabitat̃ captantes mun̾a: ppłm dĩ
maledicto ⁊ infamia conant᷑ inuolu̾e. Nec ueriti st̃ m̃tiri in litt̾is qͣs contͣ cant̃
cant̾. audientes ⁊ plene intelligentes fcãm eis ab archiep̃o responsionẽ. ꝙͣ tñ
isti balaamite ꝑu̾sa int̾pretatione toxicare conati st̃: ⁊ insinuationũ falla¬
cia merã subu̾tere u̾itatẽ. Iurau̾at enĩ xꝑianissimꝰ rex ꝙ p̃fatꝰ cant̾ ñ mͦ ñ¬
fuit ĩ centor discordie regũ: s ꝯciliator ꝯcordie. ⁊ qͣntũ licuit pacis adiutor
cooꝑator eoꝵ qui eã płimũ exquirebant. Debuerant regi credidisse iuranti nͥ
qͥa de suis morib alios metientes: ñ do nͨ hõĩb hñt fidẽ. uͥ dolosi spes reful¬

Expanded text:
aamitae quatenus licuit inventi sunt, et digni qui cum suis Madianitis corruant gladio aamitae quatenus licuit inventi sunt, et digni qui cum suis Madianitis corruant gladio Moysi; vivificant enim animas quae non vivunt, et Moabitarum captantes munera populum Dei maledicto et infamia conantur involvere. Nec veriti sunt mentiri in litteris quas contra CanCantuarienses audientes et plene intelligentes factam eis ab archiepiscopo responsionem, quam tamen isti Balaamitae perversa interpretatione toxicare conati sunt, et insinuationum fallacia meram subvertere veritatem. Juraverat enim Christianissimus rex quod praefatus Cantuarienfuit incentor discordiae regum, sed conciliator concordiae, et quantum licuit, pacis adjutor, et cooperator eorum, qui eam plurimum exquirebant. Debuerant regi credidisse juranti, nisi quia de suis moribus alios metientes nec Deo nec hominibus habent fidem, ubi dolosi spes reful
Abbreviated transcription (Latin):
s qͣ ñ istoꝵ ministi̾o legatoꝵ nͥ alta uia incesserint. cũ rex ille de alt̾o eoꝵ
p̃sumat płimũ: quẽ petiuit ex noĩe. Nec tutũ eẽ duet̃ młti sapientes ⁊ re¬
ligiosi. in tali loco ⁊ tando discͥmine sub eo iudice cãm eccłe uentilari:
qͥ papie int̾ cognatos. amicos. ⁊ notos p̾sens ⁊ silens adminꝰ. nã alii aliud
⁊cãm fid̃ei publice ꝯdepnati. Non eni cred̃r ne aut fide sinc̾ior. aut cari¬
cate feruentior. aut uircute ꝯstantior. nouã ex alto fortitudinẽ induisse:
ut ñ possit mun̾ib aut metu flecti. aut gr̾a hõis qui eo patͦno semꝑ us
ẽ in cã ista. Iam uͦ uicisset eccła. nͥ auxilio ⁊ ꝯsilio eiꝰ iurator ille decanus
p̾ualuisset. ⁊ ut̃ nunqͣ fuisset anulus ille quẽ in signũ ꝯfusionis eccłe
ctoritade ñ intrisisset nͨ illũ fecisset custodẽ aĩar̃. qui ⁊ eccłe ꝑsecutor exti¬
regis. ⁊ optimatũ franc̾. Cardinaliũ nom̃ uiluit ap̃ francos. eo qd baa¬

Expanded text:
sed quidem non istorum ministerio legatorum, nisi alia via incesserint: cum rex ille de altero eorum praesumat plurimum, quem petivit ex nomine. Nec tutum esse ducunt multi sapientes et religiosi inqui Papiae inter cognatos, amicos et notos praesens, et silens ad minus--nam alii aliud eri praejudicium, et causam fidei publice condemnari. Non enim creditur nunc aut fide sincerior, aut charitate ferventior, aut virtute constantior, novam ex alto fortitudinem induisse, ut non possit muneribus aut metu flecti, aut gratia hominis qui eo patrono semper usus est in causa ista. Jam vero vicisset ecclesia nisi auxilio et consilio ejus jurator ille decanus praevaluisset: et utinam nunquam fuisset annulus ille, quem in signum confusionis ecclesctoritate non intrusisset: nec illum fecisset custodem animarum, qui et Ecclesiae persecutor exstiregis et optimatum Franciae. Cardinalium nomen viluit apud Francos, eo quod Bal
Abbreviated transcription (Latin):
sus cartusie qͥ legatõnẽ gesserat retulit. Imꝑator aũ collectis obsid̃ib qͦs dis¬
ꝑsetat. ad reditũ pꝑans uenit ad scm ambrosiũ bñs circit᷑ . xxx. milites in
comitatu suo. ⁊ in mane festinant᷑ eg̃diens: ꝓpe secusram ĩ eminentia euiꝰdã
montis suspendit obsidẽ qͥndã nobilẽ brixienꝰ imponens ei qd ꝯurationis italoꝵ
sides secũ dux̃ intͣ secustam. Ciues aul̃ incoleloci portai daudi fecert᷑. appõĩ¬
tis custodib armatis ⁊ tiranno obsides abstuleit dicintes s ab aliis ciuitatib
extidiũ ⁊ exc̃miniũ ĩminete. si uicinos suos ⁊ amicos uiros italie nobilissi¬
mos sic pat̾entur ab duci in alemaunã occidendos p̃sertĩ cũ adhuc in italia

Expanded text:
sus Carthusiae, qui legationem gesserat, retulit. Imperator autem, collectis obsidibus quos dissus Carthusiae, qui legationem gesserat, retulit. Imperator autem, collectis obsidibus quos disperserat, ad reditum properans, venit ad sanctum Ambrosium habens circiter XXX milites in comitatu suo, et inde mane festinanter egrediens prope Secusiam in eminentia cujusdam montis suspendit quemdam obsidem nobilem Brixiensem, imponens ei quod conjurationis Italorusides secum duxit intra Secusiam. Cives autem et incolae loci portas claudi fecerunt appositis custodibus armatis, et tyranno obsides abstulerunt, dicentes sibi ab aliis civitatibus excidium et exterminium imminere, si vicinos suos et amicos, viros Italiae nobilissimos, sic paterentur abduci in Alemanniam occidendos: praesertim cum adhuc in Italia
Abbreviated transcription (Latin):
miti ag̾e. sꝑantes hoĩem eẽ ꝯu̾sũ. Int̾im sepedictꝰ marchio egit c̃ cognato s̃uo
comite maurienneñ ut imꝑatorẽ ꝑmitt̾et eg̾di. ꝓmittens ei ñ mͦ restituti¬
onẽ ablatoꝵ. s montes aureos ⁊ c̃ honore ⁊ gła imꝑii grãm secapit̾nã. Uiri
aũ religiosi qͦs euocau̾at. arripuert᷑ it̾ excepto abbe cistertieñ. qui gͣui de¬
tentꝰ ĩfirmitate: uice sua misit dñm Gaust̃ autisiodoreñ qͥ clareitalleñ fu¬
etat abbas. p̃mittentes frẽm qͥndã: qͥ a citanno exploraret uͭ ⁊ qñ eoꝵ uellet
ita colloqͥo. At ille audito aduentu eoꝵ ⁊ lit̾is. iam de exitu suo certꝰ. indu¬
ciis impet᷑as. respond̾ eos ob hanc cãm frustra uenturos et̃. nͥ angłm de celis
sec̃ patent̾ adducant. aut ueniant ĩ potestate fatiendi miracła. ut possint
mundare lepͦsos. ⁊ mortuos suscitate. ⁊ sic illi ad ꝓpͥa reu̾si st̃. ħ mͥ idẽ ꝯuer¬

Expanded text:
mitius agere, sperantes hominem esse conversum. Interim saepedictus marchio egit cum cognato suo comite Mauriannensi ut imperatorem permitteret egredi, promittens ei non modo restitutionem ablatorum, sed montes aureos, et cum honore et gloria imperii gratiam sempiternam. Viri autem religiosi quos evocaverat, arripuerunt iter, excepto abbate Cisterciensi, qui gravi detentus infirmitate, vice sua misit dominum Gaufridum Antissiodorensem, qui Clarevallensis fuerat abbas, praemittens fratrem quemdam, qui a tyranno exploraret, ubi et quando eorum vellet uti colloquio. At ille, audito adventu eorum et litteris, jam de exitu suo certus, induciis impetratis, respondit eos ob hanc causam frustra venturos esse, nisi angelum de coeli secum patenter adducant, aut veniant in potestate faciendi miracula, ut possint mundare leprosos, et mortuos suscitare: et sic illi ad propria reversi sunt. Hoc mihi idem conver
Abbreviated transcription (Latin):
illi gnͣdimontani. qͦs ille adeo dilige̾ ꝯsueuit⁊ uen̾ari: ubi nc fontis ebraudi
fides ⁊ feruor ĩ año: Certe ꝯfiddo ꝙ si ille eccłe pacẽ reddid̾it. ⁊ recessĩt auia mala:
ꝓpiciabit᷑ illi d̃s ⁊ inpendentia ꝑicl̃a cnͣsferet a domo eiꝰ. Nam ⁊ achab qͥa reu̾it᷑¬

Expanded text:
illi Grandimontani, quos ille adeo diligere consuevit et venerari? ubi nunc Fontis Ebraudi illi Grandimontani, quos ille adeo diligere consuevit et venerari? ubi nunc Fontis Ebraudi fides et fervor in Domino? Certe confido quod si ille Ecclesiae pacem reddiderit, et recesserit a via mala, propitiabit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m si fieri posset ei debet ex młtis causis quas enim̾are longũ ẽ. ea que ad sa¬
lutẽ ꝑtinent ⁊ honorẽ diligentissime ꝓuid̃e: ⁊ qͣntũlibet detrectantẽ reuocare
ab his que dispendiũ salutis affert̃. Quis enĩ ñ doleat tantũ pͥncipẽ ⁊ eccłe dei
tes. statĩ excitauit ei d̾s hostes undiq ⁊tantã uexationẽ: ut uix sedari possit eta¬
te nr̃a. Locus h nimis ꝯspicuus c̃ patens undiꝙ abritamnar̃ extremis finib. usꝙ
ad nouissimos t̾minos galliar̃. Ergo in eo duitiꝰ inmorari nͦ oportet nͨ expedit. fre¬
dicus ille scismaticꝰ insignis. dũ in eccłam maliciosius ⁊ crudeliꝰ seint: factꝰ est
exaugustꝰ. ⁊ eo ꝑductꝰ ẽ: ut iã optau̾it italiã ꝑdidisse. qm retin̾e ñ pot̾. Timeo
ne pͥfatꝰ rex ambulans in uiis eiꝰ. exitũ qd̃ d̾s impediat similẽ ꝯsequat᷑ ꝓfecto
mirũ ẽ. ꝙ nullꝰ religiosoꝵ ei denuntiat tanta ꝑicla immin̾e. Ed faciunt nc

Expanded text:
rque nostrum si fieri posset, ei debet ex multis causis quas enumerare longum est ea quae ad salutem pertinent et honorem diligentissime providere, et quantum libet detrectantem revocare ab his quae salutis dispendium offerunt. Quis enim non doleat tantum principem et Ecclesiae Dei tes, statim excitavit ei Deus hostes undique, et tantam vexationem, ut vix sedari possit aetate nostra. Locus hic nimis conspicuus est, patens undique a Britanniarum extremis finibus usque ad novissimos terminos Galliarum. Ergo in eo diutius immorari nec oportet, nec expedit. Fredericus ille schismaticus insignis, dum in Ecclesiam malitiosius et crudelius saevit, factus est ex-Augustus, et eo perductus est, ut jam optaverit Italiam perdidisse, quam retinere non potest. Timeo ne praefatus rex ambulans in viis ejus, exitum quod Deus impediat! similem consequatur. Profecto mirum est quod nullus religiosorum ei denuntiat tanta pericula imminere. Quid faciunt nunc
Abbreviated transcription (Latin):
rat ad salutẽ. Rediens nuꝑa scõ egid̾. sanꝰ ⁊ incolumis. ꝑ ip̃m tnͣsitũ feci.
qtã eũ qmͣ coexules suos sanos ẽ gauisus sũ ⁊ in diuinis exercitiis occupa¬
tos. Expectabat nuncios suos a sede apl̃ica redeuntes. s qͥa quatenꝰ ꝓfeci̾nt in¬
Debis que u̾tunt᷑ int̾ reges qͥd scbã nescio. qͥa adhuc incertũ ẽ qͥd nuntii reg̃
angł q̃ ad comitẽ hent̃. tã crebro discurrt᷑. ualeant optin̾e. somes enĩ ꝓcurat

Expanded text:
rat ad salutem. Rediens nuper a Sancto Aegidio sanus et incolumis per ipsum transitum feci, et tam eum quam coexsules suos sanos esse gavisus sum, et in divinis exercitiis occupatos. Exspectabat nuntios suos a sede apostolica redeuntes; sed quia quatenus profecerint inDe his quae vertuntur inter reges quid scribam nescio, quia adhuc incertum est quid nuntii regis Angliae, quid ad comitem Henricum tam crebro discurrunt valeant obtinere. Comes enim procurat
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ audire ꝯsueuit: eũ statuant ꝯtͣ faciẽ suã. cõmonentes redire ad cor: ⁊ decli¬
nare a uestigiis fredici. ne dño iracente tirannũ quẽ hũit ĩ culpa p̃ambulũ
p̃uiũ ħat in ruina. Nec desistant si obdurescit ad p̃ces. si irascit᷑ ad cõminatio¬
nes: memini̾t pociꝰ ilłd catonranũ. Cũ ꝙ mones aliquẽ nͨ se uelit ip̃e moneri:
Si tͥ sit carꝰ noli desiste ceptis. Si uͦ sapiat: audiet illos. ⁊ ꝑ seip̃m c̃ ddño cant̾ fa

Expanded text:
nius consuevit, eum statuant contra faciem suam, commonentes redire ad cor et declinare a vestigiis Frederici, ne Domino irascente tyrannum quem habuit in culpa praeambulum, praevium habeat in ruina. Nec desistant, si obdurescit ad preces, si irascitur ad commonitiones: meminerint potius illud Catonianum: Cumque mones aliquem, nec se velit ipse moneri, Si tibi sit charus, noli desistere coeptis. Si vero sapiat, audiet illos, et per se ipsum cum domino Cantua
Abbreviated transcription (Latin):
it.ut de cet̾o semꝑ tantã hãtis in dõ fundatore eccłe ⁊ custode. ⁊ eodẽ ur̃o
lib̃atore fiduciã: qd nͨ adu̾santiũ minis nͨ blandientiũ fraudib recedatis
a uia recta. aut ꝯtͣ legẽ credatis de lege dispensandũ. Nam qͥ fred̃ĩcũ deiec̃
corã uob̾ ꝓfecto ⁊ alios tirannos si instit̾itis mandatis eiꝰ. subiciet uob̾ aut oĩo

Expanded text:
it; ut de caetero semper tantum habeatis in Deo fundatore Ecclesiae et custode et eodem vestro it; ut de caetero semper tantum habeatis in Deo fundatore Ecclesiae et custode et eodem vestro liberatore fiduciam, quod nec adversantium minis nec blandientium fraudibus recedatis a via recta, aut contra regem credatis de lege dispensandum. Nam qui Fredericum dejecit coram vobis, profecto et alios tyrannos si institeritis mandatis ejus sub
Abbreviated transcription (Latin):
m .s eoꝵ. Iapłs in qͣ loqͥtur xꝑc. Argue inqͥt. obsecra ĩ crepa. ⁊ omnẽ puni¬
re ĩ obedientiã ꝓm̾tꝰ ip̃i angło qͥ in ceł ẽ anachena denunciat si se erigat
ne peuncis impii sangͥs de manũ sac̃docis obmutescentis sic ex quitit᷑ ut ⁊
cerdos filios arguens uti maluit. qͣm seu̾tate ⁊ auc̃toritate pontificis. Acha
si repbus fũit: p̃ quibdã sacaotib nr̃e etatis diuine legis hũit ⁊ elũ. Nã qͥ
aurũ. argentũ. uariã suppellectilẽ. lib̾os ⁊ uxeres regi syrie ĩ cõm̃ciũ pacͥri
ꝯsolationẽ ceculit ⁊ tumphũ petrꝰ solidas inuenit aqͣs ambulams in fidei fui¬
dam̃to nngi tñ cep̃. ex qͦ ĩ minentis aure timuit flatũ. S qͥd ad patcũ exempla
ciat ds. ⁊elo iusticie quẽ semꝑ hũit m̃uisse credendus ẽ. ut hostis fidei fre¬
dicus ꝯtͥus sit a facie eiꝰ. ⁊ irã dei castra eiꝰ ext̾minaret qui iã uidebat᷑ de

Expanded text:
nquit, obsecra, increpa , et omnem punire inobedientiam promptus ipsi Angelo qui in coelis est anathema denuntiat, si se erigat ne pereuntis impii sanguis de manu sacerdotis obmutescentis sic exquiritur ut et etudine patris sacerdos filios arguens uti maluit, quam severitate et auctoritate pontificis. Achab, et si reprobus fuerit, prae quibusdam sacerdotibus nostrae aetatis divinae legis habuit zelum. Nam qui aurum, argenconsolationem retulit et triumphum. Petrus solidas invenit aquas ambulans in fidei fundamento: mergi tamen coepit, ex quo imminentis aurae timuit flatum. Sed quid ad Patrum exempla ciat Dominus, zelo justitiae, quem semper habuit, meruisse credendus est, ut hostis fidei Fredericus contritus sit a facie ejus, et ira Dei castra ejus exterminarit, qui jam videbatur de
Abbreviated transcription (Latin):
nente ꝑieło. p̃stito uiram̃to scd̾m morẽ eccłe qd ut̃o mandato pareret: tẽ de¬
mandato añi regis ĩminebat neci̾tas tͣnsfretandi. Uñ qͥa ille qui absoluit
nͨ oramariam habebat potestatẽ. nͨ a uob̃ pscꝑtã seruauit formã: credo
si uob alit̾ ñ uiãt collatã absolutionẽ de uire ñ ten̾e̾. ⁊ illos eccłe ꝑuasores
in anteriori man̾e sũa. Nam illi qui uob̃ illudendo gallicanã ⁊ anglicanã

Expanded text:
nente periculo praestito juramento secundum morem Ecclesiae quod vestro mandato pareret, tunc denente periculo praestito juramento secundum morem Ecclesiae quod vestro mandato pareret, tunc demandato domini regis imminebat necessitas transfretandi. Unde quia ille qui absolvit, nec ordinariam habebat potestatem, nec a vobis praescriptam servavit formam, credo, si vobis aliter non videtur, collatam absolutionem de jure non tenere; et illos Ecclesiae pervasores in anteriori manere sententia. Nam illi qui vobis illudendo, Gallicanam et Anglicanam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ memiñm nullꝰ ł admodũ raiꝰ. Data enĩ erat spes emulis eiꝰ. qd a legatis dei¬
ciendꝰ sit. qd spoliatꝰ citͣ restitutionẽ rer̃ aut tꝑis debeat subire udiciũ. qd̾ le¬
gati ueniẽbant ĩ ea plenitudine potestatis. ut abrogatis his q̃ nc̃ uigent. pos¬
sint nouta ꝯ̃e iura. Pmi erant hoĩes adcredendũ uidentes assertoris anulũ
fc̃ añ ocłos añi. qͥ cͥminosos ĩpenitentes nunꝗͣ absoluit. Constat auͦ de ĩpe¬
nitentia. qͥa nec sac̃faciunt cũ possint. nͨ aliqͥd restituunt ablatoꝵ. ꝓ fecto
si res ablata reddiꝑot᷑ ⁊ ñ redaitur.: ñ agitur penitentia s fingit᷑ Uana sĩt
tis ablatis uł obolꝰ restitutꝰ ẽ: nͥ ilł qui retͦ abiert̃. ⁊ iuram̃to p̃stito sirmane.¬
illusio aebeat imputari. cũ in fraudẽ mandati ur̃i ñ tã pstita sit qm edmiᷤ¬
sa. Indulseratis enĩ ut si quẽ eoꝵ egͥtudine laborare ꝯting̾e̾t: mortis ĩ mĩ ⁊¬

Expanded text:
 meminerim, nullus vel admodum rarus. Data enim erat spes aemulis ejus, quod a legatis dejiciendus sit: quod spoliatus citra restitutionem rerum aut temporis debeat subire judicium; quod legati veniebant in ea plenitudine potestatis, ut abrogatis his quae nunc vigent, possint nova condere jura. Proni erant homines ad credendum, videntes assertoris annulumsunt ante oculos Domini, qui criminosos impoenitentes nunquam absolvit. Constat autem de impoenitentia quia nec satisfaciunt cum possint, nec aliquid restituunt ablatorum. Profecto si res ablata reddi potest, et non redditur, non agitur poenitentia, sed fingitur. Vana sunt tis ablatis vel obolus restitutus est, nisi illis qui retro abierunt et juramento praestito firmaverillusio debeat imputari, cum in fraudem mandati vestri non tam praestita sit, quam commissa. Indulseratis enim ut, si quem eorum aegritudine laborare contingeret, mortis immi
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe tom̃. subsistere possit honor. ⁊ unitas seruari corꝑis xꝑi. si ꝑsonar̃ estis ac¬
ceptores ⁊ munerũ. si uob̾ udicib ꝑit innocens. ⁊ qd nuꝑ gallia fieri uidit ⁊
doluit: inpenitens absoluit᷑ cminosus. si eccła d̃i spolianda ⁊ ꝯculcanda tiran¬
nis exponit᷑. si iniqͥtas potens ⁊ patens in ꝯsistorio ur̃o de iusticia manifesta
tͥumphat. si clici uob̾ ꝯsentientib aut dissimulantib. dant᷑ ad uictimã sic̃
oues occisionis. si usurpate pͣuitates ur̃o silentio ⁊ torpore: su̾andat᷑ robur
audent ꝑ eccle lib̾tate. qi sedis apłice p᷑uilegiũ ꝓcestantur. qi tͣditionib mmi¬

Expanded text:
corporis Christi, si personarum estis acceptores et munerum, si vobis judicibus perit innocens: et quod nuper Gallia fieri vidit et doluit, impoenitens absolvitur criminosus; si Ecclesiae Dei spolianda et conculcanda tyrannis exponitur; si iniquitas potens et patens in consistorio vestro de justitia manifesta triumphat; si clerici vobis consentientibus aut dissimulantibus dantur ad victimam sicut oves occisionis; si usurpatae pravitates vestro silentio et torpore servandarum robur audent pro Ecclesiae libertate, quia sedis apostolicae privilegium protestantur, quia traditionib
Abbreviated transcription (Latin):
minuti hoĩes ĩdigni uidñr. ut ꝓ eis tanti pͥncipes debeant exac̃bari: ⁊ ꝓali
guti philosophi tͣssimnachi. diffinientis in eo ꝯstare iusticiã. ut płimũ ꝓsit
qͥ minimũ pot̾ lib̃at eñĩ pauꝑẽ a potente.⁊ dec̃nit m̃itis p̃mia ñ ꝑsonis.
Si rec ĩmunis cred̃t. qͥa licet ipsiꝰ auctoritate alioꝵ tñ ministi̾o maleficia
mon int̾cectꝰ ẽ. ⁊ achab ⁊ iezabel innocentis naboth nͣ luent sanguinẽ quia
fraude uidicui legt̾ int̾emptꝰ. S ab utͦꝙ regũ. pauꝑũ. ⁊ dͥũtaxat in nocentũ
sangͥs exquirite᷑. eis ꝙ ñ imputant᷑ p̃lia ꝯmissa iure legũ. Nonne in ꝯsistoriis urs

Expanded text:
minuti homines indigni videntur ut pro eis tanti principes debeant exacerbari, et proguti philosophi Thrasymachi, definientis in eo constare justitiam, ut plurimum prosit nimum potest; liberat enim pauperem a potente, et decernit meritis praemia, non personis. Si rex immunis creditur, quia licet ipsius auctoritate, aliorum tamen ministerio maleficia Ammon interfectus est. Et Achab et Jezabel innocentis Naboth non luent sanguinem, quia fraude judicii legitur interemptus: sed ab utroque regum, pauperum duntaxat et innocentum sanguis exquiritur, eis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diligentiã. qd ut arbitror pot̾unt. quomͦ tuus exonieñ expediat᷑. rumori¬
b minꝰ eredã. Alioqͥn: p̾sumetur eos machinatos ẽẽ ꝑicl̃m frĩs. qd̃ nolu̾nt
impedire. hoc añ certũ hãs. qd̾ archiep̃c ratas ñ ht̃ absolutiones qͣsdã fc̃as
a cardinalib. ⁊ ħ ip̃m sig̾cauit eis deferens tñ apłice sedi. noluit eos argu¬
ere publice. p̾sertĩ cũ ꝓmittant se cełit̾ correcturos qd̾ cͥcũ uenai p̃sũpsisse
noscunt᷑. Rogauert᷑ cardinales archiep̃m ne lundonieñ uł alios denunci
memoria ĩ bñdictione ẽ : utͥusꝙ nr̃m pat̾ seĩssimꝰ adrianꝰ. qui uos ĩ scã
ddos arbitrabat᷑. ħ ip̃sꝰ addme affectio nob̾ adinuicẽ ⁊ aliis ĩtexim paucis inno
tuisset ⁊ mundo. Unde ⁊ mͥ de ur̃a dilectione censeo tutiꝰ ⁊ inxꝑo amplꝰ pre
mag̃ hr̃e stuauit ħedem caritatis. Ea gͦ fiducia qua ip̃m ꝯsueu̾am: allo qͦr

Expanded text:
et diligentiam, quod, ut arbitror, poterunt, quomodo tuus Exoniensis expediatur, rumoriet diligentiam, quod, ut arbitror, poterunt, quomodo tuus Exoniensis expediatur, rumoribus minus credam. Alioquin praesumetur eos machinatos esse periculum fratris quod noluerint impedire. Hoc autem certum habeas, quod archiepiscopus ratas non habet absolutiones quasdam factas a cardinalibus: et hoc ipsum significavit eis: deferens tamen apostolicae sedi noluit eos arguere publice: praesertim cum promittant se celeriter correcturos quod circumventi praesumpsisse noscuntur. Rogaverunt cardinales archiepiscopum ne Londoniensem vel alios denuntimemoria in benedictione est, utriusque nostrum Pater sanctissimus Adrianus, quidos arbitrabatur. Haec ipsius ad me affectio nobis adinvicem et aliis interim paucis innottuisset e mundo. Unde et mihi de vestra dilectione censeo tutius et in Christo ampmagis, habere studuit haeredem charitatis. Ea ergo fiducia qua ipsum consueveram, alloquor
Abbreviated transcription (Latin):
nestatẽ specificabit᷑: ñ habebit spẽm uł decorẽ. Cerde nͨ exitꝰ felices. ꝓsecutionẽ
cause susciꝑe quid ñ expedit. s qͥ coactꝰ fui̾t gaudebit fortassis dilatione qua
necĩa querat. ⁊ domui sue dispone̾ possit. fortasse sub eo p̃textu colligi po¬
tert̃: q̃ dõ gͣtius erogent᷑. In ipsiꝰ uͦ legationis susceptione oĩa cause uitia⁊
imꝑedim̃ta ꝓtestanda st̃. ut ⁊ ꝯscĩa seruetur indẽpnis ⁊ ut amarꝰ exitus¬
pꝰea ñ debeat imputari. Exigetur forte de mandatis diligentiꝰ exeqñdisno¬
u cautio iuram̃ti. s ñ uideo quomͦ sine turpitudinis nota p̾stetur. Nichħ
aũ utiliꝰ eẽ dilatione credo si pot̾ impetri. qͥa auctore dño intĩm aut pax
reformabit᷑. aut dñs ppͣ. ł cardinales alio ꝓcedent ꝯsilio. ut totiꝰ negocii for¬
mã op̾teat ĩmutari. Utinã u̾is gͣuiora sint ꝑicłã que timent᷑. ⁊ sollicitu¬
do uanos timores incusserit amanti. Si cicestreñ. ⁊ Wigorñ oꝑam dedint

Expanded text:
em vel decorem, certe nec exitus felices. Persecutionem causae suscipere quidem non expedit: sed qui coactus fuerit, gaudebit fortassis dilatione qua necessaria quaerat, et domui suae disponere possit: fortasse sub eo praetextu colligi poterunt, quae Deo gratius erogentur. In ipsius vero legationis susceptione omnia causae vitia impedimenta postea non debeat imputari. Exigetur forte de mandatis diligentius exsequendis novi cautio juramenti: sed non video quo modo sine turpitudinis nota praestetur. Nihil autem utilius esse dilatione credo si potest impetrari, quia auctore Domino interim aut pax reformabitur, aut dominus papa, vel cardinales alio procedent consilio, aut totius negotii formam oporteat immutari. Utinam veris graviora sint pericula quae timentur, et sollicitudo varios timores incusserit amanti! Si Cicestrensis et Wigornensis operam dederint
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. qͥb nr̃am imꝑtun᷑ auctoritatẽ: Aur̃õ itaꝙ iure colligo infe̾ns. qͥa si auc¬
contatẽ accõmod̾au̾itis. si dissimułone iusticie rata habu̾itis q̃ ꝯtͣ ecclłam pͥ¬
tri ⁊ dño credidi familiariꝰ intimanda ne ꝯsensũ decis iniqͥtati: s aĩam ur̃a
libetis ap̃ dm̃ ⁊ hoĩes. De cet̾o. qͥa rem̃sis eccła ar ad euriã ꝑficisti: p̃cor ut. cꝰ.
nadulfo ꝑ dñm papã ⁊ alios ab archiep̃o ⁊ canonicis decaniã optineatis. Iam
enĩ de eo eligendo sermo habitꝰ ẽ: nec credo ꝙ sit ap̃ eos aliqͥs litta̾tior aut ho¬
eritatẽ libent̾ audit amicus uitatũ. ⁊ salꝰ illiꝰ
desꝑanda ẽ. cui gͣtior ẽ fraudulente adulationis illecebra. qm ueri sa¬
lub̾s asꝑitas. Uñ ⁊ uob quẽ amatorẽ u̾itatis eẽ ñ dubito audentꝰ sẽbo. ratꝰ ñ

Expanded text:
m impertimus auctoritatem? A vestro itaque jure colligo inferens, quia si auctoritatem accommodaveritis, si dissimulatione justitiae rata habueritis quae contra ecclesiam prtanquam patri et domino credidi familiarius intimanda, ne consensum detis iniquitati: sed animam vestram liberetis apud Deum et homines. De caetero, quia Remensis Ecclesia ddominum papam et alios ab archiepiscopo et canonicis decaniam obtineatis. Jam enim de eo eligendo sermo habitus est: nec credo quod sit apud eos aliquis litteratior aut hoVeritatem libenter audit amicus veritatis, et salus illius desperanda est, cui gratior est fraudulentae adulationis illecebra, quam veri salub
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rentes q̃ sua st̃ ñ que dĩ: Ihac ead̃ tõne uti pot̾unt qui appellantib defuert᷑.
p̃sertim cũ nͨ mandauint appellari. nͨ ꝯscii sui̾nt. Pot̾unt inqm. si qui tñ fc̃ ĩ
tanto regno qͥ uitatẽ quã m̃te ꝯceꝑunt audeant ꝓfit̾i. Lundon̾ cimet capiti
suo ⁊ ido furoris socios q̃rit. ut remaneat impunitũ qd a cã młtis ꝯstit̾it fu¬
isse psũptuᷤ. Qdͣsi instantiꝰ urgeant: deferat᷑ si fĩ pot̾ ad cardinaliũ ꝯsultatio¬
nẽ. ħ tñ uoluntati regis negandũ ñ erit qͥn ꝓ eo scͥbatur. qͣtinꝰ apparu̾t iusti¬
cia eiꝰ ⁊ exoret᷑ dñs ꝓpͣ. ut eccłe reformet pacẽ ⁊ regis honorẽ seruet. ⁊ iusticiã

Expanded text:
ibus defuerunt: praesertim cum nec mandaverint appellari, nec conscii fuerint. Poterunt, inquam, si qui tamen sunt in tanto regno, qui veritatem, quam mente conceperunt, audeant profiteri. Londoniensis timet capiti suo, et ideo furoris socios quaerit, ut remaneat impunitum quod a tam multis constiterit fuisse praesumptum. Quod si instantius urgeant, deferatur si fieri potest ad cardinalium consultationem. Hoc tamen voluntati regis negandum non erit, quin pro eo scribatur, quatenus apparuerit justitia ejus: et exoretur dominus papa ut Ecclesiae reformet pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui calicẽ aque frigide remun̾at p̾miis sempit̾nis. ⁊ hic tͥ uixta fidẽ eũgłii
dente: iam uident᷑ ĩ illꝰ iudicio ꝯueniri: qͥ potentes potent̾ punit. ⁊ aufert

Expanded text:
qui calicem aquae frigidae remunerat praemiis sempiternis, et hic tibi juxta fidem Evangelii qui calicem aquae frigidae remunerat praemiis sempiternis, et hic tibi juxta fidem Evangelii dente, jam videntur in illius judicio conveniri qui pot
Abbreviated transcription (Latin):
t si paruitas mea ad dignas gr̃ar̃ ñ sufficiat actiones: opiniomi tñ p̃ui¬
diciũ faciã. si de racit᷑ntatis m̾ito p̾sumat᷑ me bñficioꝵ eẽ ĩmemore: ⁊
uicẽ refe̾ndi in officiis amicitie deẽẽ uoluntatẽ. bi gͦ facultas suspenditur
uoluntatis: par ẽ ut uoluntas cumulata caritate ⁊ gra: suppleat ĩhibite facul¬
tatis officiũ. Si it ũm ẽ qd nulli dubiũ ẽ um eẽ. qͥa dociens exꝑti sumꝰ fidẽ hñdã¬
mag̃ inhibeor ⁊ arceor ab amicis. eo ampliꝰ ad amicicie officia rependenda. ⁊
ardentiꝰ incitari. Si mͥ ñ credis. ꝯsule amatores. ⁊si ꝑfecte uis instrui: disce uł
nc qd̃ te hactenꝰ arbitror ignorare. te mulieres fidelissime ꝑ docebt᷑ qnͣta sint ꝑ¬
hibiti amors incendia. Et si adhuc ꝑfectiꝰ desid̾a̾s erudiri: te tͥ cõmissi doce
pot̾unt sac̃dotes. ago gͦ deuotione q̃ eohib̃i ñ pot̾ amplissimas gr̃as. certꝰ qd̾

Expanded text:
Etsi parvitas mea ad dignas gratiarum non sufficiat actiones, opinioni tamen praejudicium faciam, si de taciturnitatis merito praesumatur me beneficiorum esse immemorem, et vicem referendi in officiis amicitiae deesse voluntatem. Ubi ergo facultas suspenditur voluntatis, par est, ut voluntas cumulata charitate, et gratia suppleat inhibitae facultatis officium. Si enim verum est quod nulli dubium est verum esse, quia toties experti sumus fidem hamagis inhibeor et arceor ab amicis, eo amplius ad amicitiae officia rependenda, et ardentius incitari. Si mihi non credis, consule amatores: et, si perfecte vis instrui, disce vel nunc quod te hactenus arbitror ignorare. Te mulieres fidelissime perdocebunt quanta sint prohibiti amoris incendia. Et, si adhuc perfectius desideras erudiri, te tibi commissi docere poterunt sacerdotes. Ago ergo devotione quae cohiberi non potest amplissimas gratias, certus quod
Abbreviated transcription (Latin):
Nec excidat a memoria: qm̃ inlitt̾is qͣs ioħ̃s de oxeneford̾ attulit uissit dñs
ppͣ. ut si excoĩcati eẽnt in mortis ꝑicło ꝯstituti. tc̃ absolu̾entur p̃stito uiram̃¬
to. qd si ꝯualesc̾ent: apłico parer̾ent mandato. In litt̾is qͦ quib cardinales
p̃cipiunt᷑ eos reduc̾e in sñam anathematis nͥ satisfeci̾nt ĩ ꝯtinenti: eid̃ iur

Expanded text:
Nec excidat a memoria, quoniam in litteris quas Joannes de Oxenofordia attulit, jussit dominus Nec excidat a memoria, quoniam in litteris quas Joannes de Oxenofordia attulit, jussit dominus papa, ut si excommunicati essent in mortis periculo constituti, tunc absolverentur praestito juramento, quod si convalescerent, apostolico parerent mandato. In litteris quoque quibus cardinales praecipiuntur eos reducere in sententiam anathematis, nisi satisfecerint incontinenti,
Abbreviated transcription (Latin):
te e xereĩ ñ pot᷑ ito sic ad carainaliũ consuiltatõnẽ negociũ refatur. Dicat᷑¬
etiã eis qd ab solutio ñ ꝓdit eis ad salutẽ. nͥ p̃cedant penitentia ⁊ ꝯfessio. ⁊ sa¬
tisfactio ꝓ facultate. Nunquã enĩ sic inpudentes er̃c̃ legati: ut ĩpenitentes iu¬
dicent absoluendos. Si uͦ penituu̾it. ⁊ em̃dationẽ publice ꝓmisi̾nit. licet ab
eis cautio neq̃at extorq̃ri. nec inserta mandato sit: absolui fortasse pot̾unt
ut regis ⁊ cardinaliũ indignõ declinetur. qͥa p̃sumi pot̾it mandatorib fuisse
ep̾o displicitur scio. si mandato illoꝵ ab soluant᷑: q̃ ñ deaccepta potestate. ẜ de
ep̃m quãuis lesũ confido fore placabilẽ. ⁊ qd̾ nob̃ plene remittet ĩ aso: si qͥdhac
necĩtate ꝯtͣ se uid̾it ẽẽ p̃sũptũ. Si uidissẽ mandati ꝯceptionẽ: plamor eẽt uia
ꝯsilii Qre p̃cor actentiꝰ. ut ipsas litt̾as si adhuc tradite st̃. mͥ mitt̾e ñ moreris.

Expanded text:
t, ut sic ad cardinalium consultationem negotium referatur. Dicatetiam eis quod absolutio non proderit eis ad salutem, nisi praecedant poenitentia et confessio et satisfactio pro facultate. Nunquam enim sic impudentes erunt legati, ut impoenitentes judicent absolvendos. Si vero poenituerint, et emendationem publice promiserint, licet ab eis cautio nequeat extorqueri, nec inserta mandato sit, absolvi fortasse poterunt, ut regis et cardinalium indignatio declinetur: quia praesumi poterit mandatoribus fuisse archiepiscopo displiciturum scio, si mandato illorum absolvantur, qui non de accepta potestate, sed de episcopum quamvis laesum confido fore placabilem, et quod nobis plene remittet in animo, si quid in hac necessitate contra se viderit esse praesumptum. Si vidissem mandati conceptionem, planior esset via consilii. Quare precor attentius, ut ipsius litteras, si adhuc traditae sunt, mihi mittere non moreris.
Abbreviated transcription (Latin):
ris Don sic fc̃s ñ sic qͥn potiꝰ u̾endũ fua̾t ne ius amittatis antiquũ adũ in ꝓ¬
phaiã ꝑeitis abusionẽ: ꝥ uilegiũ dem̾eamini ꝓpͥum: c̃ p̃ripiais alienũ U tn
ꝑͥniciei hͦ ñ dedissetis exeplũ bi bñdicti formulã deserentes. t̾ga u̾tentes ad

Expanded text:
ris. Non sic, fratres, non sic, quin potius verendum fuerat ne jus amittatis antiquum, dum in pris. Non sic, fratres, non sic, quin potius verendum fuerat ne jus amittatis antiquum, dum in profanam pergitis abusionem, et privilegium demereamini proprium, cum praeripitis alienum. Utinam perniciei hujus non dedissetis exemplum, beati Benedicti formulam deserentes, terga vertentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
in tantã uigilantiã ⁊ sollicitudinẽ cecitas canta cecid̾it: sic inqm misistis ad
res e uc qd adeũ ñ ꝑtinet. pͥ ore mortuo uob̾ aliũ subrogaret. Quid aliud q̃ so
fet isił abfente moy se ab aciron expetens ut dõs fab̾caret qͥ se pcedẽt inde¬
scroo sid̾m morẽ gentiũ.⁊ extorquens capd̾ bouis ꝓ numine. ⁊ ꝓ maiesta de
adorans ydolũ: s sic̃ illud ꝯtͥ̾tũ ẽ moyse redeunte. ita ⁊ illd qdẽqꝙ uob da¬
tũ fuit yaolũ ꝯualescente lege dñi. ⁊ ad ecd̃am reaeunte. iusticia. ꝯteret᷑
Ilud in puluem ꝯminucũ sparsũ ẽ inliqͦtẽ quẽ popłs bibiturꝰ etat. ut sic qd̃
adorau̾ant. eg̾ere ꝯpellẽtur ⁊ qͥsqͥs ille sit carnis opꝰ ñ ali. si tñ bñ cũ illo age
de capite u̾tetur ĩ caudã ⁊ erit abhominatio tim̃tiũ am̃. Nam si male. ũ
tasse cautela. ne de cet̾o uendicare sͥ qͥppiam possit archiep̃ in ereatione pͥo¬

Expanded text:
ecitas tanta ceciderit, sic, inquam, misistis ad regem ut quod ad eum non pertinet, priore mortuo vobis alium subrogaret. Quid aliud, quaeso, fecit Israel absente Moyse, ab Aaron expetens ut deos fabricaret qui se praecederent in deserto secundum morem gentium, et extorquens caput bovis pro numine, et pro majestate odorans idolum! sed sicut illud contritum est Moyse redeunte, ita et illud quodcunque vobis datum fuerit idolum convalescente lege Domini, et ad Ecclesiam redeunte justitia, conterutum sparsum est in liquorem quem populus bibiturus erat, ut sic quod adoraverant, egerere compellerentur. Et quisquis ille sit, carnis opus, non Dei, si tamen bene cum illo agitur, de capite vertetur in caudam, et erit abominatio timentium Deum. Nam si male, non tasse cautela, ne de caetero vindicare sibi quidpiam possit archiepiscopus in creatione prio
Abbreviated transcription (Latin):
absolucio. ⁊ qm ꝑicłose sit eis exiñ coĩcatũ. Si gͦ illos absolui̾t exoniensis. c̃ liqui¬
aũ sit eos ĩpenitentes eẽ: offendet pͥmo indm. dem̃ archiep̃m gͣuit̾ exasꝑabit.¬
Si uͦ ñ absolu̾̃t: regis ⁊ cardinaliũ suoꝵ indignõnẽ uideb̾r m̾uisse. Dicent .it. fe¬
cr iã in ꝓpatulo ẽ qd archiep̃o ꝓrsus fauet. qaͣ dñi regis honorẽ ñ dilig̃. qd̾ apłice
sedis ꝯtẽpnit auctoritatẽ Potu̾ant cardinales si cͥ c̃specti efnͣt. si tim̾ent dñm. si
brachiũ suũ ñ pon̾ent carnẽ: reuolũe qͥd susceꝑint ĩ mandatis. q̃ sit apłicar̃
conceptio licc̾ar. qͥd eccł̃e expediret. ⁊amandatis huiꝰ mͦi penitꝰ abstin̾e. Aut¬

Expanded text:
absolutio, et quam periculose sit eis exinde communicatum. Si ergo illos absolverit Exoniensis, cum liquiabsolutio, et quam periculose sit eis exinde communicatum. Si ergo illos absolverit Exoniensis, cum liquidum sit eos impoenitentes esse, offendet pum indignationem videbitur meruisse. Dicent enim: Ecce jam in propatulo est quod archiepiscopo prorsus favet: quod domini regis honorem non diligit: quod apostolicae sedis contemnit auctoritatem. Potuerant cardinales, si circumspecti essent, si timerent Dominum, si brachium suum non ponerent carnem, revolvere quid susceperint in mandatis, quae sit apostolicarum conceptio litter
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuamine molestari ñ potĩt nͨ archiep̃o nec alicui suoꝵ amicꝰ inuentꝰ sit aut of
tetendit insidias. Puideat illi ds̃. ⁊ tu peunte gr̾a sollicitꝰ esto suffragiis elemo¬
sinar̃. orõnis instantia ⁊ delib̾andi studio ꝯsiliũ ꝓ ut a pr̃e luminũ impetͣuis
ministrare. Nam nͥ d̾s impediat. aut archiep̾m offendet cũ dispendio ꝯscĩe: aut
regẽ ⁊ cardinales suos. Recepturꝰ ẽ it si ñ dũ recep̃ litt̾as legatoꝵ p̃cipientes ut
inhibiti sint litc̾is apłicis angliã ing̾di. ł se de regni negociis int̾mict̾e. nͥ pͥus
archiep̃o pax plenissime reformet᷑. Alia qͦ pͣceptione iussi st̃ memoracos ex cõi¬
catos sine diłone oĩ appelłone cessante repon̾e in sñam excõĩeationis nͥ satiffa̧¬
ci̾nt ꝑ ut uide poces exlitt̾is qͣr tͥ mitto reseptũ. Archidiaconũ ꝙͦ pictaueñ car¬
ainalis papie nuꝑ absoluit. Ex qͦ patet qm nulla fur̾it a gualeñ ep̃o eis collata

Expanded text:
gravamine molestari non poterit, nec archiepiscopo, nec alicui suorum amicus inventus sit aut offtetendit insidias, provideat illi Deus: et tu praeeunte gratia sollicitus esto suffragiis eleemosynarum, orationis instantia, et deliberandi studio consilium prout a Patre luminum impetraveris ministrare. Nam nisi Deus impediat, aut archiepiscopum offendet cum dispendio conscientiae, aut regem et cardinales suos. Recepturus est enim, si nondum recepit litteras legatorum, praecipientes ut inhibiti sint litteris apostolicis Angliam ingredi, vel se de regni negotiis intromittere, nisi prius archiepiscopo pax plenissime reformetur. Alia quoque praeceptione jussi sunt memoratos excommunicatos sine dilatione, omni appellatione cessante, reponere in sententiam excommunicationis, nisi satisfecerint: prout videre potes ex litteris quarum tibi mitto rescriptum. Archidiaconum quoque Pictaviensem cardinalis Papiae nuper absolvit. Ex quo patet quam nulla fuerit a Gualensi episcopo eis collata
Abbreviated transcription (Latin):
recruai fuitutẽ. Qs it audet de ceto ꝓclamare in lib̾tatẽ: Qͥs cãm suscitare inqͣ
ꝑ qͥ meminisset cm̃ cecidisse pontificẽ: Alia ẽ gͦ q̃renda uia lib̾tatis aliud ꝯ¬
possit redim̾̃e libtatẽ. qͥa ꝓͣa cantuarensib didici: archiep̃s huic ꝯsilio ñ ac¬
qescet. neq aliqͣ ꝓmisfione se deludi patietur. ut aut ꝑmutet ep̃acũ sic̃ ali¬
qͣ molumnt᷑ aut dͥesistat a ꝑsecutione uiris sui. aut pacẽ factiat manentib ꝯ¬
sa deas memorato año nr̃o ⁊ amico ut si ei restanti ẽ hanc suspicionẽ puie¬
gare ñ negligat. dm̃s it qͥ mec̃ t̾ibũ h audiert̃: ꝯpassi sc̃ añacte uite eiꝰ ⁊ fame¬
cantto ste ĩdignũ uiro. Scio tñ ꝗ aliqͥnͣtulũ motꝰ fuit s ut hõ prudens gessit
soluit : ex cõi catos habe.at donet iuxta mandatũ dñi pp. sacfatiane fe qͥa caroi¬
nales ip̃i fines mandati dinoscunt᷑ excessisse: ꝯsiliũ eoꝵ de peliq̃ miiꝰ audiett

Expanded text:
retrudi servitutem? Quis enim auderet de caetero proclamare in libertatem? Quis causam suscitare in qua et pro qua meminisset tantum cecidisse pontificem? Alia est ergo quaerenda via libertatis: aliud cpossit redimere libertatem, quia prout a Cantuariensibus didici, archiepiscopus huic consilio non acquiescet, neque aliqua promissione se deludi patietur, ut aut permutet episcopatum, sicut aliqui moliuntur, aut desistat a persecutione juris sui, aut pacem faciat manentibersuadeas memorato domino nostro et amico, ut si ei res tanti est, hanc suspicionem purgare non negligat. Omnes enim qui mecum verbum hoc audierunt compassi sunt ante tanto sit indignum viro. Scio tamen quod aliquantulum motus fuit, sed ut homo prudens gessit solvit excommunicatos habeat, donec juxta mandatum domini papae satisfaciant. Et quia cardinales ipsi fines mandati dignoscuntur excessisse, consilium eorum de reliquo minus audiet.
Abbreviated transcription (Latin):
tori qͥ ab eo ꝑdẽ recesserat ob ꝯscĩam scismatis. ⁊ ei płimo ꝯpatiebatur affee¬
tu ħ gͦ accessit ad eũ c̃ lacͥmis s̃ ꝓ cerco innotuisse asserens qd̾ pacẽ ñ erat ha¬
biturꝰ nͥ eccłe dĩ redd̾et pacẽ Insticit aũ ⁊ optinuit. ut euocaret ꝑ litt̾as sital

Expanded text:
tori, qui ab eo pridem recesserat ob conscientiam schismatis, et ei plurimo compatiebatur affectori, qui ab eo pridem recesserat ob conscientiam schismatis, et ei plurimo compatiebatur affectu. Hic ergo accessit ad eum cum lacrymis sibi pro certo innotuisse asserens, quod pacem non erat habiturus, nisi Ecclesiae Dei redderet pacem: institit autem, et obtinuit ut evocaret
Abbreviated transcription (Latin):
rabat imꝑii. nuntii uͦ reg̃ angł iuram̃ta p̃stitert᷑ de matͥmonio ꝯtͣhendo
int̾ filiũ ꝑfati marchionis ⁊ sororẽ regis scotie. ⁊ ad sepedictũ tirannũ lega¬
tione functi st̃: ut de opioͣne młtoꝵ loqͣr quo sic uires ⁊ familiaritatẽ p̾̃ten¬
dences imꝑii: t̾reant francos s calliditas ħ: in ꝯtͣrium ꝓrsus exitũ ꝑgit.
franci siqͥ mag̃ aĩantur. aũ uident hostes qiͣ desolatos ĩmo desꝑaros em̃dica¬
ta suffragra queritare. ⁊ illos implorare pat᷑nos. qͥb opꝰ ẽ defensore. Dũ itaꝙ in
tantis q̃sacet᷑ imꝑator angustiis ⁊ oĩo de exitu desꝑatet: tractatũ hũit cũ ui¬
tis religiosis qͦs ꝯffabat siceles eẽ dñi pp̃. simulans se c̃ eccl̃a dĩ pacẽ ẽt facturũ.
Est aũ in domo cartusieñ curadmodũ teligiosus. qͦndã familiarissimꝰ imꝑa¬

Expanded text:
rabat imperii: nuntii vero regis Angliae juramenta praestiterunt de matrimonio contrahendo rabat imperii: nuntii vero regis Angliae juramenta praestiterunt de matrimonio contrahendo inter filium praefati marchionis et sororem regis Scotiae et ad saepe dictum tyrannum legatione functi sunt, ut de opinione multorum loquar, quo sic vires et familiaritatem praetendentes imperii, terreant Francos. Sed calliditas haec in contrarium prorsus exitum pergit. Franci siquidem magis animantur, dum vident hostes quasi desolatos, imo desperatos emendicata suffragia quaeritare, et illos implorare patronos quibus opus est defensore. Dum itaque in tantis imperator versaretur angustiis, et omnino de exitu desperaret, tractatum habuit cum viris religiosis, quos constabat fideles esse domini papae, simulans se cum Ecclesia Dei pacem esse facturum. Est autem in domo Carthusiensi vir admodum religiosus quondam familiarissimus impera
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝑ castra marchionis diuisit custodiendos. ⁊ ip̃e c̃ p̾fato comite ⁊ marchione
qͥa eũ lũbardi ꝯg̾gato exercitu usq ad .xx.milia miliũ ꝑsequebant᷑: obsid̾e
decreu̾ant: ꝑ castesla qiͣ in ũbra montis latitans fugitabat. ut uix sic̃ auĩt
ꝓbi uiri pleni fide ⁊ auctoritate qͥ int̾suert̃ duob dieb aut tͥb audet ĩ eod̃
hospicio ꝑnoctare. hanc miseriã tiranni. aut potiꝰ głam d̃i ⁊ eccłe ꝯsołonẽ:¬
denr̃atib ꝗ̃ uidert̃ canonici nouiom̃ses. ⁊ nuntii comitis henrꝰ. de ur̃ãtib
aũ legati illustriᷤ regis anglie illuc ꝓfecti ex uariis cãis. Houiem̃ses it archidi¬
aconũ suũ bonefaciũ italie marchionẽ quẽ eleg̾ant ĩ ep̃m. uirũ honestũ. ⁊
tota scismatis tẽpestate catholicũ reduc̃e q̃rebant. Com es henr̾ statũ explo¬

Expanded text:
rat per castra marchionis divisit custodiendos, et ipse cum praefato comite et marchione, rat per castra marchionis divisit custodiendos, et ipse cum praefato comite et marchione, quia eum Lumbardi congregato exercitu usque ad XX millia militum prosequebantur, et obsidere decreverant, per castella quasi in umbra mortis latitans fugitabat, ut vix, sicut aiunt, probi viri pleni fide et auctoritate qui interfuerunt, duobus diebus aut tribus auderet in eodem hospitio pernoctare: hanc miseriam tyranni, aut potius gloriam Dei et Ecclesiaedem viderunt canonici Noviomenses et nuntii comitis Henrici: de vestratibus autem legati illustris regis Angliae, illuc profecti ex variis causis. Noviomenses enim archidiaconum suum Bonifacium Italiae marchionem quem elegerant in episcopum, virum honestum et tota schismatis tempestate catholicum reducere quaerebant. Comes Henricus statum explo
Abbreviated transcription (Latin):
dil̃me suꝑ his q̃ ĩ francia ⁊ italia gebant᷑ p̃ muire decreui caritatẽ.
exhis q̃ nutu diuino mortaliũ ꝓueniunt m̾itis: ꝯcẽplari. S qͥa de pace regũ tͣc¬
tabatur. ⁊ fred̾icꝰ factꝰ cͥmine ⁊ ꝑtinacia scismatis exaugustꝰ. simulabat se uelle
ad catholicã redire unitatẽ ꝓpositũ distuli. d̾oñ pleniꝰ innotescẽt quẽ canta ne¬
gotia sortirentur euentũ. Cũ enĩ teutonicꝰ tirannꝰ sentiret se militũ p̃sidio aefti¬
tutũ ⁊ italie ciuitates in ip̃m irruere ꝓꝑarent. ⁊ ip̃e tem̾itate suoꝵ qͥ nobilẽ qͣndã
papieñ excecau̾ant papie minime tutꝰ eet. ei ꝙ maurienneñ comes ob ĩ iurras sͥ
illatas onnẽ exitũ p̃clusisset ut lũbardoꝵ manꝰ nulla rõne posse euad̾e uid̾et᷑:
ip̃e comitis blandrateñ ⁊ marchionis montis feracis fretꝰ auxilio. diu̾tit in t̾rã mar¬
chionis: relictis . xxx. obsidib lũbardoꝵ ap̃ blandratũ. Alios aũ obsides qͦs acce ꝑ¬

Expanded text:
qui eum prudentia et eloquentia antecedat. EPISTOLA CCXLVI.ex his quae nutu divino mortalium praeveniunt mentes contemplari. Sed quia de pace regum tractabatur, et Fredericus, fractus crimine et pertinacia schismaticis ex-Augustus, simulabat se velle ad catholicam redire unitatem, propositum distuli, donec plenius innotesceret, quem tanta negotia sortirentur eventum. Cum enim Teutonicus tyrannus sentiret se militum praesidio destitutum, et Italiae civitates in ipsum irruere propararent, et ipse temeritate suorum, qui nobilem quemdam Papiensem excaecaverant, Papiae minime tutus esset, eique Maurianensis comes ob injurias sibi illatas omnem exitum praeclusisset, ut Lumbardorum manus nulla ratione posse evadere videretur, ipse comitis Blandratensis et marchionis Montis Ferrati fretus auxilio, divertit in terram marchionis, relictis triginta obsidibus Lumbardorum apud Blandratum. Alios autem obsides quos accepe
Abbreviated transcription (Latin):
iuaice ab soluet᷑. ⁊ qui fri foueã parat: incidet ĩ eã p̾or. Qd gͦ fatiet ĩt hal
tendiculas cuus ⁊ ꝑ amore tuo meus exomensis: Si ꝯsilio polles aut aliquis
tuo gaucens eo uͤtere. Sinaũ: meo int̾m qd̵ si ne melioris p̃uadicio aiu̾sid
adqͥeset. s cio it qd libent᷑ te audit exoniensis. S illi uenint ab soluendi. manda¬
et cenoiẽ inspiciat. flagitet penitentiã. extorqueat ꝯfessionẽ ⁊ si mandati forina
ñ imo eait legitimã de fatisfactione exigat cautionẽ. Ofendas n aplicaislitĩas
quisoꝵ in anteriore sũam ex necitate reponendi ft᷑. si sacis factionẽ eihibe distu

Expanded text:
e absolvetur: et qui fratri foveam parat, incidet in eam prior. Quid ergo faciet inter has tendiculas tuus et pro amore tuo meus Exoniensis? Si consisilio polles aut aliquis tuorum gaudens eo utere. Sin autem in eo interim, quod sine melioris praejudicio dictum sit, aquiesce. Scio enim quod libenter te audit Exoniensis. Si illi venerint absolvendi, mandati tenorem inspiciat, flagitet poenitentiam, extorqueat confessionem: et si mandati forma non impedit, legitimam de satisfactione exigat cautionem. Ostendat et apostolicas litteras, quibus in anteriorem sententiam ex necessitate reponendi sunt, si satisf
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fecit ⁊ fac̃ oĩa ħ. De alt̾o tñ legatoꝵ m̾ito ꝯfidit eccła. qͥa credr agi sp̃ĩ
dĩ. ⁊ ut̾ alt̾ potentatui ⁊ gr̃e regis qm appetiit hactenꝰ p̃ferat u̾tatem.
Qd̃ si fecit: nͨ ꝯfirmationẽ nͨ colantiam aut dissimulationẽ ꝯsuetudinũ
regis ab aliqͦ epõꝵ exiget que legi dĩ patent̾ adu̾sant᷑ sedis apłice pͥuulegi¬
um dissipant. ⁊ om̃e ius ⁊ auctoritatẽ eoꝵ que ge̾nda st̃ in eccła di. ĩ pͥncipis
ꝯfu̾nt uoluntatẽ. Si pastorale offm̾ ñ nͥ ad nutũ pͥncipis liceat exercere: ꝓ
culdubio nͨ cͥmina pument᷑. nͨ tirannoꝵ arguet᷑ ĩ manitas. tͨ re ip̃a diuͦ
stabit ecda. Ego qͥsqͥs ille sit qͥ in tanta t̃ p̃uitatũ usurpatione silere ⁊ diꝰ¬
simulare ꝯsulit sac̃dotes: heticũ eẽ ñ aubito. ⁊ p̃ambulũ antixꝑi. si p̃e ñ¬

Expanded text:
amen legatorum merito confidit Ecclesia, quia creditur agi Spiritu Dei. Et utinam alter potentatui et gratiae regis quam appetiit hactenus, praeferat veritatem. Quod si fecerit, nec confirmationem, nec tolerantiam aut dissimulationem consuetudinum regis ad aliquo episcoporum exiget, quae legi Dei patenter adversantur, sedis apeorum quae gerenda sunt in Ecclesia Dei, in principis conferunt voluntatem. Si pastorale officium non nisi ad nutum principis liceat exercere, et procul dubio nec crimina punientur, nec tyrannorum arguetur immanitas, nec reipsa diu stabit Ecclesia. Ergo quisquis ille sit, qui in tantarum pravitatum usurpatione silere et disimulare consulit sac
Abbreviated transcription (Latin):
re disposuit. młtis utputo ⁊ iustis suspicionib motꝰ. qͥa manifestꝰ adu̾sarꝰ eiꝰ
bactenꝰ extitit. s an expediat adeo manifeste ei suspicionis cãs expone: ñ sati
liꝗt. Nam archiep̃c ut audio ei iam rescͥpsit ꝯtͣ meũ ⁊ quoꝵ dã alioꝵ consiba
qd̾ se illiꝰ iudicio ñ supponet. nͨ tenetur suppon̾e.⁊ pła ꝯgessit quib animũ
hõis exasꝑasse pot̾ cũ ego potiꝰ eũ ered̾em u̾bis blandiorib demulcendũ⁊
retinendũ in amicitia doñ ip̃m adu̾sariũ ẽẽ ꝯuincant oꝑa eiꝰ. Pacẽ uͭ ad ho¬
norẽ eccłẽ dĩ ⁊ suũ libent̾ recipiet ꝑ manꝰ legatoꝵ s an ad colloqͥa eoꝵ ac

Expanded text:
re disposuit, multis ut puto et justis suspicionibus motus, quia manifestus adversarius ejus hactenus exstitit: sed an expediat adeo manifestae ei suspicionis causas exponere, non satis liquet. Nam archiepiscopus ut audio ei jam rescripsit, contra meum et quorumdam aliorum consilia, quod se illius judicio non supponet, nec tenetur supponere, et plura congessit quibus animum hominis exasperasse potest: cum ego potius eum crederem verbis blandioribus demulcendum, et retinendum in amicitia, donec ipsum adversarium esse convincant opera ejus. Pacem vero ad honorem Ecclesiae Dei et suum libenter recipiet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fr̾m minimꝰ s alłt. ⁊ gratã do̾ obedientiã: uictimis oĩb añferre. Uñ amantis¬
simi dñi mĩ ⁊ dulcissimi ft̃s exordiar: Uñ sp̃c cͥstis ⁊ alieno ꝯst̾nat᷑ꝰ errore
u̾bi sumet iniciũ: Quo misere ⁊ p̃ dolore languentis aĩe ꝓgrediet᷑ or̾o: Pot̾a
bactenꝰ ur̃a ut u̾bo tẽꝑatissimo ⁊ digno añis utar negligentia excufati. s
ecce si qͥs uulgi sequatur opinionẽ. tepor in odiũ cõmutat᷑ ẽ negligentia
tnͣsiit in ꝯtẽptũ. caritatẽ m̃tita simulatio: erup̃ in fraudẽ. ⁊ se manifesti
rer̃ argum̃tis ꝯuicit ẽẽ ꝑfidiam. Ita inqmͣ si uulgi ꝯualescit opmio. s ql¬

Expanded text:
et gratam Deo obedientiam victimis omnibus anteferre. Unde, amantissimi domini mei et dulcissimi fratres, exordiar? Unde spiritus tristis et alieno consternatus errore verbi sumet initium? Quo miserae et prae dolore languentis animae progredietur oratio? Poterat hactenus vestra ut verbo temperatissimo et digno dominis utar negligentia excusari: sed ecce si quis vulgi sequatur opinionem, tepor in odium commutatus est, negligentia transiit in contemptum, charitatem mentita simulatio, erupit in fraudem, et se manifestis rerum argumentis convincit esse perfidiam. Ita, inquam, si vulgi convalescat opi