comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut si fĩ pꝰset colonieñ ĩ duc̾etis. qͣtinꝰ sub ꝯsilu sp̃e ⁊ amoris. tegẽ statueret ꝯtͣ
faciẽ suã: ⁊ cãe difficultates ostendet. Quo it iure qͣ rõne. qͣ lege ł canone co
tui ⁊ pax integͣ teformari. ⁊ cet̾a q̃ canones in hac parte diligentiꝰ explorati p̃¬
scͥbunt: Utiq plꝰꝙͣ .x. milia. marcar̃ ei ⁊ suis ablata st̃ pꝰ ea: nͨ cit᷑ restitutionẽ
ear̃ iure aliqͦ cogi pot̾. ut respondeat ⁊̃ si qͥd ꝯpet̾et his qͥ eũ ꝑsequunt᷑. Cam¬
adu̾sarioꝵ ñ młtiplicet exceptiones ħ ip̃m nuꝑ aggressꝰ ẽ ep̃c cicestr̃. ĩ timans

Expanded text:
Coloniensem induceretis, quatenus sub consilii specie et amoris, regem statueret contra faciem suam, et causae difficultates ostenderet. Quo enim jure, qua ratione, qua lege vel canone, cotui, et pax integra reformari, et caetera quae canones in hac parte diligentius explorati praescribunt? utique plusquam X millia marcarum ei et suis ablata sunt postea, nec citra restitutionem earum jure aliquo cogi potest, ut respondeat, etiam si quid competeret his qui eum persequuntur. Camadversariorum non multiplicet exceptiones. Hoc ipsum nuper aggressus est episcopus Cicestrensis intimans
Abbreviated transcription (Latin):
tat dñm ep̃m sic egͦtare ꝯtig̾it: omnẽ sic̃ uir sapiens ⁊ prudens oꝑam date. ut ĩ
⁊ domo disposita: nature munꝰ ꝙ euitari ñ pot̾. patient̾ excipiat. Confido autẽ¬
⁊ dño iħu xꝑo. ꝙ qͥ ei ãectit prudentiã cnͣserindi ꝑbona cꝑalia: ei ĩ ꝯsũmacione
curisꝰ p̃stabit grãm. ut cꝰ uita ap̃ ꝯuiuentes effulsit: mors ⁊ eiꝰ morituri õĩb ꝓfi¬
ciat adͥ exemplũ. fidẽ deuotiõis ⁊ fidĩ nlło qͥs unꝗͣ argum̃to fid̾eliꝰ faciet. ꝙͣ si oꝑ¬

Expanded text:
 episcopum sic aegrotare contigerit, omnem, sicut vir sapiens et prudens, operam date, ut in os exspectet, et domo disposita, naturae munus, quod evitari non potest, patienter excipiat. Confido auteprudentiam transeundi per bona temporalia, ei in consummatione cursus praestabit gratiam, ut cujus vita apud commensales effulsit, mors ejus etiam morituris omnibus proficiat ad exemplum: fidem devotionis et fidei nullo quis unquam argumento fidelius faciet, quam si op
Abbreviated transcription (Latin):
dare uolentẽ si rõ exeg̾it: mͥ ⁊ qͥbdã aliis amicis ur̃is uid̃r ꝯsiliũ ut euocetis
epos ⁊ nõiatim illos qͥ lit̾a̾s signauert̃ ⁊ Saresb̾ieñ. qͥ de ĩiusta suspensione ꝯq̃¬
et̃ p̃sentiã. ⁊ exꝑiamini anfida sit testificatio. p̃ dicatio. ⁊ scͥpt᷑a eoꝵ. Uocati ã
ĩ uͥtute obedientie fortasse ñ uenient licet ĩ obedientiã nulla unꝗͣ appelło
huic malicie ꝯsentire. c̃ c̃tũ sit aut saltẽ uideat᷑ eẽ ꝓbabile: in tanta eccła

Expanded text:
e volentem, si ratio exegerit; mihi et quibusdam aliis amicis vestris videtur consilium, ut evocetis episcopos, et nominatim illos qui litteras signaverunt, et Saresberiensem qui de injusta suspensione conquesse praesentiam, et experiamini an fida sit testificatio, praedicatio, et scriptura eorum. Vocati autem in virtute obedientiae fortasse non venient, licet inobedientiam nulla unquam appellhuic malitiae consentire, cum certum sit, aut saltem videatur esse probabile, in tanta ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
aut dubietatis locũ sanis m̃tib ñ relinqnͣt qͥa ꝯscͥpte st̃ adigito di. Iure gͦ ⁊ m̾i¬
to cauet᷑ ⁊ ꝯdẽpnat᷑ ut reꝑb. qui in moꝵ u̾boꝵ ꝙ cõmercio. p̾sertim ĩ foro fide¬
liũ. huiꝰ diuini eloqͥi passim ⁊ publice ñ admittit argentũ ꝙ igne sp̃c scĩ exa
minatũ ẽ. purgatũ ab oĩ fece t̾rena ⁊ macła: purgatũ septuplũ. Istis gͦ secure
sides incubat: ⁊ illis que hinc ꝓbatũ ⁊ debitũ accipiunt firmam̃tũ qm̃ infideł
ones licet illa p̃ualuit ap̃ eccłam: eos ab illis et̃ ꝑscͥptos: qui in singłoꝵ titulis
p̃notantur. Y sidorꝰ sexto echimologiar libͦ capło.iͭ. rõnẽ nõiũ q̃ libͥs indita sc̃

Expanded text:
digito Dei. Jure ergo et merito cavetur, et condemnatur ut reprobus, qui in morum verborumque commercio, praesertim in foro fidelium, hujus divini eloquii passim et publico non admittit argentum, quod igne Spiritus saena et macula purgatur septuplum. Istis ergo secure fides incumbat et illis, quae hinc probatum et debitum accipiunt firmamentum, quoniam inones, licet ista praevaluerit apud Ecclesiam eos ab illis esse praescriptos, qui in singulorum titulis praenotantur. Isidorus sexto Etymologiarum libro, cap. 2, rationem nominum quae libris indita
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añm disp̃o diuina subtͣxit. Siquid socii nr̃i qͥ paristꝰ morã facuunt. mͥ nuꝑ
scͥpsert̾ se a quibdã rumig̾ulis accepisse ꝙ uos lecto decũb̾e ꝯpułat egͥtudo. ꝙͣ
ñ natura ł solitꝰ ut fit humanitꝰ casus intułat: s malicra ueneficoꝵ. qͥ nescio ciuiꝰ
ĩstinctu uob̃ ⁊ cuidã uiro religioso toxicũ miscuert. Dictũ ẽ ⁊̃ ꝙ uirille religios
ex ea cã iam obiit. Qͥa gͦ inuidiam qͦꝵdã uob̾ cohabitantiũ a młtis dieb auddi¬
erã: ⁊ alioꝵ nou̾am crudelitatẽ. ñ nulloꝵ ÷̃ audax ambicio uenit ĩ m̃tẽ: timui
⁊ timeo. ⁊ doñ u̾itas ip̃a sit certiꝰ explorata: triebo supͣ modũ. ne diabło ⁊ an¬
głis eiꝰ qui mͦ fere ꝓ libitu in eccłam debachant᷑: eatenꝰ in bonos seuire ꝯcessũ
sit. Ante ꝗͣ tumuera ne castrũ eccłẽ uob auferretur. ne uosbonis ur̃is iniqui
ꝓscͥb̾ent. ne illi qͥ libito coequant licitũ. cõpelłent ⁊ uos eccłe filiis ⁊ fidelib

Expanded text:
Siquidem socii nostri, qui Parisiis moram faciunt, mihi nuper scripserunt, se a quibusdam rumigerulis accepisse, quod vos lecto decumbere compulerat aegritudo, quam non natura, vel solitus, ut fit, humanitus casus intulerat, sed malitia veneficorum, qui nescio cujus instinctu vobis, et cuidam viro religioso toxicum miscuerunt. Dictum est et quod vir ille religiosus ex ea causa jam obiit. Quia ergo invidiam quorumdam vobis cohabitantium a multis diebus audieram, et alioet timeo, et donec veritas ipsa sit certius explorata, timebo supra modum, ne diabolo et angelis ejus, qui modo fere pro libitu in Ecclesiam debacchantur, eatenus in bonos saevire concessum sit. Ante quidem timueram ne castrum Ecclesiae vobis auferretur, ne vos bonis vestris iniqui proscriberent, ne illi qui libito coaequant licitum, compellerent et vos Ecclesiae filiis et fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa milia parabolas. ⁊ fuert᷑ carmina eiꝰ .u. milia: ⁊ disputauit a cedro libani.
usq ad ysopũ. ⁊ c̃. ħ enĩ dixisse potiꝰ cred̾r: qm sc̃psisse. St̃ qͥ carmina eiꝰ refa̾nt
ad cantica canticoꝵ disputationẽ naturaliũ a maxunis adminima ꝓcedentẽ:
ad sig̾tationẽ eoꝵ qͦ ecł̃iastes in tociꝰ mundi ꝯcionat᷑ auãtu. S de his alias. Nã
⁊ eccłiasten ⁊ cantica canticoꝵ: canoni scͥpturar̃ rex ierłm exechias ⁊ ꝯscolares
xu. uiris maximis fideł si nagoge: ez echielis oracula ꝯposuert᷑. Ip̃e it p̃dicauit
uisiones. ⁊ infix̃ memorie auditoꝵ: qͣs in t̾ra polluta scb̾e noluit. ne scã ꝓpha¬
naret: s p̾cep̃ ut scb̾entur in t̾ra dñi. huic aũ suspensiõi alludit psalmꝰ. dicẽs.

Expanded text:
tria millia parabolas, et fuerunt carmina ejus quinque millia, et disputavit a cedro Libani tria millia parabolas, et fuerunt carmina ejus quinque millia, et disputavit a cedro Libani usque ad hyssopum, etc. Hoc enim dixisse potius creditur, quam scripsisse. Sunt qui carmina ejus referant ad Cantica canticorum: disputationem naturalium a maximis ad minima procedentem, ad significationem eorum quae Ecclesiastes in totius mundi concionatur auditu. Sed de his alias. Nam et Ecclesiasticum, et Cantica canticorum Canoni Scripturarum rex Jerusalem Ezechias et conscholares XV viris, maxime fideliter Synagogae Ezechielis oracula composuerunt. Ipse enim praedicavit visiones, et infixit memoriae auditorum quas in terra polluta scribere noluit, ne sancta profanaret, sed praecepit ut scriberentur in terra Domini. Hic autem suspensioni alludit Psalmus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutũ ⁊ litt̾ar̃ sociau̾at sͥ: annis xu. qͥb ãs ꝓrogauat uitã eiꝰ diuinis de cet̾o
uacans: ĩ unũ uolum̃ ꝯpeger̃t uaticinia yͥsaie q̃ ille in ppło declamasse qd̾
ex u̾bis eiꝰ apparet. uisus ẽ potiꝰ ꝗͣ scͥpsisse. Nec repugnat ꝙ in grandi libꝰ scͥb̾e
iussus ẽ stilo hõis. qͥa lib̃ ille iã scͥptꝰ erat ⁊ gnͣdis: nec ad ipsiꝰ ꝓpħias ut auint
ꝑtinet colligendas. q̃ excepte st̃ abauditorib: i a p̃fato rege disposite. Idem
⁊ parabolas ꝯpilauert̃. añ qͥd̃ a salomone dictas: ⁊ siłr ab excipientib ut fit
usu uulgatas. Uñ in eisd̃ paraboł. he qͦ st̃ parabole salomonis. qͣs tͣnstulert
uiri ezechie regis iuda. Transtulisse au dñr. qͥa qͣsi deloco ad loc̃ ab usu uul¬
gari ⁊ pͥuatis fortasse scedulis singłoꝵ: publica auctoritate tͣduxert̃ in cano¬
nẽ scͥpturat̃. Iñ ⁊̃ roborat᷑ ħ traditio. ꝙ in t̾cio regũ scͥptũ ẽ. Locutꝰ ẽ salomon

Expanded text:
rogaverat vitam ejus, divinis de caetero vacans, in unum volumen compegerunt vaticinia Isaiae, quae ille in populo declamasse quod ex verbis ejus apparet visus est potius quam scripsisse: nec repugnat quod in grandi libro scribere jussus est stylo hominis, quia liber ille jam scriptus erat, et grandis, nec ad ipsius prophetias, ut aiunt, pertinent colligendas, quae exceptae sunt ab auditoribus, et a praefato rege dispositae. Iidem et Parabolas compilaverunt, ante quidem a Salomone dictatas, et silenter ab excipientibus, ut ut sit, usu vulgatas. Unde in iisdem parabolis hae quoque sunt parabolae Salomonis, quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Transtulisse autem dicuntur, quia quasi de loco ad locum, ab usu vulgari, et privatis fortasse schedulis singulorum, publica auctoritate traduxerunt in Canonem Scripturarum. Inde etiam roboratur haec traditio, quod in III Regum scriptum est : Locutus est Salomon
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ ei. ut iã dicte m̃se possessionẽ adiret. Qui audita ꝯsultationis forma ⁊ responso
apollinis: prudenti humilitate ñ se s biam pireneũ dix̃ apollinis oracłõ designa¬
tũ. aditꝰ ÷ ⁊ iste pͥori simiłr. ⁊ in eunde modũ ꝯdicionẽ ĩ mꝯitileneũ pitacũ tran
stulit. Int̾im m̃sa iacente ĩ sabulo. ⁊ ꝑꝑ nouitatẽ euentꝰ ⁊ mod̾ationẽ sapientum.
⁊ qͥa nullꝰ de ppło p̾sumebat ĩuad̾e aur̃ ꝙ a se tanto studio sapientissimi remo¬
uebant: easũ hc̃ ñ tam mirabilẽ ꝙͣ stupendũ. taliũ p̃conatͥx fama longe late ꝙ
uulgauit. Mensa itaq famosissima fcã ẽ: dũ ad singłos sapientũ septẽ sic ip̃tꝰ
ꝑcedebat oblatio. don uentũ ẽ ad solonẽ: qͥ ⁊ titulũ amplissime sapĩe.⁊ munꝰ obla

Expanded text:
runt ei, ut jam dictae mensae possessionem adiret, qui, audita consultationis forma et responso runt ei, ut jam dictae mensae possessionem adiret, qui, audita consultationis forma et responso Apollinis, prudenti humilitate, non se, sed Biam Pyrenaeum, dixit Apollinis oraculo designatum. Aditus est et iste priori similiter, et in opter novitatem eventus et moderationem sapientum: et quia nullus de populo praesumebat invadere aurum, quod a se tanto studio sapientissimi removebant, casum hunc non tam mirabilem quam stupendum, talium praeconatrix fama longe lateque vulgavit. Mensa itaque famosissima facta est, dum ad singulos sapientum septem sic ipsius procedebat oblatio, donec ventum est ad Solonem, qui et titulum amplissimae sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
siꝙ ñ didic̾ant. doc̃e neqͥuert̃. Quidã tñ ĩprudentiã suã ĩpudentiꝰ detex̾unt: id so¬
lũ ĩ epta responsiõe ꝑsuadentes ꝙ a doctorib qͦs du ⁊ młta m̃cede ꝯdux̾arit:
taug̾: ap̃ uałium maximũ reꝑit᷑. in lib ͦ .iiiͦi. capło .iͦ. ticło de mod̾atione. Acci¬
dit it ut refert ꝙ a piscatorib ĩ milesia regione euerriculũ tͣhentib: qͥdã iactũ
em̾at. Extͣcta deuĩ magni pondis aurea delphica m̃sa: orta ꝯtͦu̾sra ẽ illis se caꝑ¬
turã pisciũ uendidisse affirmantib: ħ eꝯtͣ dicente se emisse dũ taxat fortunam
delphici apollinis censuit refe̾ndã. Consultꝰ uͦ responãit ei dandã eẽ. qͥ õs alios sapĩa
añced̾et. alioqͥn: accipienti ĩ iocundã fore ⁊ noxiã. Ita ꝙ qͥa tales milesius iudicio
auditoꝵ ĩt̾ septẽ qͦs tc̃ p̃ cet̾is g̾cia celebrabat sapientissimꝰ habebat᷑: denuntiaue¬

Expanded text:
erunt, id solum inepta responsione persuadentes, quod a doctoribus, quos diu et multa mercede conduxerant, tangit, apud Valerium Maximum reperitur in lib. III, cap. 1, titulo De moderatione. Accidit enim, ut refert, quod a piscatoribus in Milesia regione everriculum trahentibus, quidam jactum emerat. Extracta demum magni ponderis aurea Delphica mensa, orta controversia est, illis se capturam piscium vendidisse affirmantibus, hoc econtra dicente se emisse duntaxat fortunam jm ad consultationem Delphici Apollinis censuit referendam. Consultus vero respondit ei dandam esse, qui omnes alios sapientia antecederet, alioquin accipienti injucundam fore et noxiam. Itaque quia Thales Milesius judicio auditorum, inter septem, quos tunc prae caeteris Graecia celebrabat, sapientissimus habebatur, denuntiave
Abbreviated transcription (Latin):
tit gͦ uob̃ lit̾as uocationis. apłica auctoritate p̃cipiens ĩ uͥtute obedientie ⁊ mn
ꝑicło ordinis ur̃i. ut infra xl. dies a susceptione ear̃ oĩ occasiõe ⁊ dilatione pꝰpo¬
sita accedatis ad ip̃m audituri mandatũ dñi pp̃. ⁊ de necitatib eccłe tͣctaturi.
uos ã si uid̾itis uob̃ expedire: mandato q̃ utemini. Sin ã: sic accipiatis de ꝯsen¬
su mandantis: qiͣ mandatũ ñ fuu̾t. ħ it uob̾ laq̃ũ ꝓcurauimꝰ. sic̃ alicui suoꝵ
negligens diligentia p̃parauit. s puero dedimꝰ ĩ mandatis. ut m̃ .R. archichacono¬

Expanded text:
tit ergo vobis litteras vocationis apostolica auctoriti, ut infra quadraginta dies a susceptione earum, omni occasione et dilatione postposita, accedatis ad ipsum, audituri mandatum domini papae et de necessitatibus Ecclesiae tractaturi. Vos autem, si videritis vobis expedire, mandato quidem utemini; sin autem sic accipiatis de consensu mandantis, quasi mandatum non fuerit. Non enim vobis laqueum procuravimus, sicut alicui suorum negligens diligentia praeparavit. Sed puero dedimus in mandatis ut magistro
Abbreviated transcription (Latin):
M̾ꝙ facile ꝑfuaserĩ. qm̃ credibile ẽ: tanti patͥs m̾itis adqͥsitũ. ut hedem relinq̃ret
qͥ ip̃m licet optimꝰ fuit. ĩ uͥtutũ cultu ⁊ magnificentia oꝑm añiret.s qͥd hedem
dico relictũ. c̃ os lib̃os tales reliq̃rit. ut qͥlib eoꝵ m̾ito ꝓbitatis. ñ tam optimi co¬
mitis decedentis rep̾sentare uideat᷑ iinaguẽ qͣ regis instar eẽ : Um uxta ꝯstitu¬
tionẽ altissimi. ĩ pͥmogenito bona duplicia resedunt. ⁊ qͥ fr̃s p̃cessit tꝑr: eosbis añ¬
cessit. sic̃ amplituidme rer̃: ita ⁊ eximiar̃ splendore uirtutũ. Int̾ alias uͦ due p̃ cet̾is

Expanded text:
 facile persuaserim, quoniam credibile est tanti Patris meritis acquisitum, ut haeredem relinqueret, qui ipsum, licet optimus fuerit, in virtutum cultu et magnificentia operum anteiret. Sed quid haeredem dico relictum, cum omnes liberos tales reliquerit, ut quilibet eorum merito probitatis, non tam optimi comitis decedentis repraesentare videatur imaginem, quam regis instar esse; verum juxta constitutionem Altissimi in primogenito bona duplicia resederunt, et qui fratres praecessit tempore, eos bis antecessit, sicut amplitudine rerum, ita et eximiarum splendore vir
Abbreviated transcription (Latin):
quens exempłũ ad xꝑm sic accessit humili salutatione honoran̾ dñm ⁊ magi¬
str᷑ dicens aue rabi: ei quẽ u̾bo ꝓdebat ⁊ oscło ⁊ submñ c̃ gladiis ⁊ fustib militũ
qͥ b isti freti st̃ fugatis aiscipłis ⁊ disꝑsis: trusit ad p̾ncipes sac̃aotũ ut illic ar
saris ĩpugnare: qͥa suã do imaginẽ deducta rõne cesaris docebat eẽ redden¬
dã ut reus uidẽt᷑ impietatis: qͥa oblo q̃bat᷑ reclamabat ĩmo ⁊ repugnabat

Expanded text:
quens exemplum, ad Christum sic accessit, humili salutatione honorans Dominum et magistrum, dicens: Ave, Rabbi , ei quem verbo prodebat, et osculo; et subinde cum gladiis et fustibus militum, quibus isti freti sunt, fugatis discipulis et dispersis, trusit ad principes sacerdotum, ut illic argsaris impugnare, quia suam Domino imaginem, deducta ratione Caesaris, docebat esse reddendam, ut reus videretur impietatis, quia obloquebatur, reclamabat, imo repugnabat
Abbreviated transcription (Latin):
tĩum. parab̃. Eccłiasten. santica canticoꝵ. Danielẽ ꝑalipomeñ. Esdrã. ⁊ hester.
⁊ sic colliguntur ĩ sũma .xxͦii. libri uet̾is testam̃ti:. licet ñ nłłi libr̃ ruch ⁊ la¬
m̃tationes serem̃. ĩ agiogͣphoꝵ nũo censeant supputandos. ut in xxiiii. sũma
õiũ dilacet᷑. Et ħ qͥd ĩueniunt᷑ in ꝓlogo lib̾ regũ. quẽ beatꝰ ier uocat galea¬
tũ pͥncipiũ õiũ scͥpturar̃: q̃ ab ip̃o de fonte hebreoꝵ manauert̃. ad incelligen¬
rit: ñ reputant᷑ in canone. S neq machabeoꝵ liber qͥ in duo uolumina scind̾r.
qͦꝵ pͥmũ hebreã redolet eloqͤntiam: alt̾m g̾eam. qd̵ stilus ip̃e ꝯuinc̃ Ille aut̃

Expanded text:
rium, Eccles. Cantica canticorum, Danielem, Paralipomenon, Esdram et Esther. Et sic colliguntur in summa XXII libri Veteris Testamenti, licet nonnulli librum Ruth et Lamentationes Jeremiae, in hagiographorum numero censeant supputandos, ut in XXIV summa omnium dilatetur. Et haec quidem inveniuntur in prologo libri Regum, quem beatus Hieronymus vocat galeatum principem omnium Scripturarum, quae ab ipso de fonte Hebraeorum manaverunt ad intelligenrit, non reputantur in Canone, sed neque Machabaeorum liber, qui in duo volumina scinditur, quorum primum Hebraeam redolet eloquentiam, alterum Graecam, quod stylus ipse convincit, ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti affert. acriꝰ litigare: ñ ne id̾ ẽ ac si delana capͥna int̾ amicos acerbiꝰ ꝯten¬
ĩnestigare ñ pot̾: relinqͣt incertũ. Opinio tñ ĩ alt̾am partẽ pot̾ ⁊ debet eẽ ꝓcli¬
uior. ut ꝙ om̃ib aut płib aut maxĩe notis atq p̾cipuis aut unicuiq ꝓbato
lior in his q̃ rõni subiecta st̃: oppõitũ doceat ẽẽ uer̃. Roni uͦ subiecta ĩserui:
ꝑꝑ illos articłos qͥ omnẽ oĩo tnͣscendt᷑ rõnẽ. ĩ quib stulta eẽ p̃elegit eccła. ut ĩ
ciũ qͥ dicentes se eẽ sapientes stulti fcĩ st̃. ⁊ euanuert̃ ĩ cogitationib suis. ut
Qͥa gͦ de nũo libroꝵ diu̾sas ⁊ młtiplices prm̃ lego sñas: cacholice eccłȩ doctorẽ
seronimũ seqͤns. quẽ in ꝯstiuendo lit̾e fundam̃to ꝓbatissimũ habeo: sic̃ ꝯstat
ẽẽ xxii. lit̾as hebreoꝵ. sic xxii. libros uet̾is testam̃ti. in tͥb distinctos ordinib: in¬

Expanded text:
erutro parum momenti affert acrius litigare: nonne idem est ac si de lana caprina inter amicos acerbius conteninvestigare non potest, relinquat incertum. Opinio tamen in alteram partem potest et debet esse proclivior, ut quod omnibus, aut pluribus, aut maxime notis atque praecipuis, aut unicuique probato lior in his quae rationi subjecta sunt, oppositum doceat esse verum: rationi vero subjecta inserui, propter illos articulos, qui omnem omnino transcendunt rationem, in quibus stulta esse praeelegit Ecclesia, ut in tium, qui dicentes se esse sapientes stulti facti sunt, et evanuerunt in cogitationibus suis, ut Quia ergo de numero librorum diversas et multiplices Patrum lego sententias, catholicae Ecclesiae doctorem Hieronymum sequens, quem in construendo litterae fundamento probatissimum habeo, sicut constat esse XXII litteras Hebraeorum, sic XXII libros Veteris Testamenti in tribus distinctos ordinibus in
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ burdonũ onꝰ deferens sec̃: ab eod beliseo optinuit. ut ei orõnib dñi sui ꝙ
añs m̃s tẽplũ rẽmon ut adoret. ⁊illo ĩaitente st̃ manũ meã. si adorauo cũ eo
in eod̃ loco: p̃cor ut ignoscat mͥ dñs seruo tuo ꝓ hac re. Dic̃ ꝙ heliseꝰ. Uade in
paee. Patet hinc qͣtenꝰ iꝑfectos urget int̾dũ reu̾entia ꝑublice potestatis. Ex
quib ꝙ tͥausim suade colligo. ut si p̃fatꝰ archidiaconꝰ tuũ uult hr̃e ꝯsortiũ.
accedas ad ip̃m. exploraturꝰ qͣtenꝰ ap̃ ip̃m possis ꝓfic̾e. ⁊ ei ꝙ fides exigit fa¬
miliarit̾ ⁊ amice statuant ꝯtͣfaciem suam:⁊ reuocent ab impietatib suiꝰ.
ne ⁊ felicissime nͥ m̾ita tua ppediant: pot̾it ꝯpensare. Salus it iustoꝵ a
dño ẽ: qui ꝓtegit eos in tempore tribulationis. Dño picta uerdi¬
Icet ap̃ nos fortuna nouoꝵ parens. ⁊ fama nutͥx ⁊ ꝓpagatͥx euentuũ ue¬

Expanded text:
orum burdonum onus deferens secum, ab eodem Elisaeo obtinuit, ut ei orationibus Domini snus meus templum Remmon ut adoret, et illo innitente super manum meam, si adoravero cum eo in eodem loco, precor ut ignoscat mihi Dominus servo suo pro hac re . Dixitque Elisaeus: Vade in pace . Patet hinc quatenus imperfectos urget interdum reverentia publicae potestatis. Ex quibus quod tibi ausim suadere, colligo, ut si praefatus archidiaconus tuum vult habere consortium, accedas ad ipsum exploraturus quatenus apud ipsum possis proficere, et ei quod fides exigit, faui eos familiariter et amice statuant contra faciem suam, et revocent ab impietatibus suis. me et felicissime, nisi merita tua praepediant, poterit compensare. Salus enim justorum a Domino est, qui protegit eos in tempore tribulationis. EPISTOLA CLXXXLicet apud nos fortuna novorum parens, et fama nutrix et propagatrix eventuum ve
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd Ieꝵ ĩ epła ad paulinũ prb̃rũ de oĩb lib̾s diuine pagine ꝯscpta dicat m̃sã solis
a philosopho apollonio litãs ꝑseqũte uisã in sabulo. qͥd itẽ turgilio centonas: hom̃o.
centonas in eadẽ dicat epła. P ostremo uͥ scͥptũ sit. ⁊ qͦ cendat ꝙ legit᷑ ⁊ usurpat᷑ a płi¬
mis: qͥa dĩformiora sc̃ ea q̃ ñ st̃. ꝙͣ ea q̃ sc̃. hoc qꝙͦ ĩsertũ ẽ: ut ħ oĩa rõnũ suar̃ subnixa
firmamĩtis auctoritatũ ꝙ testimoniis diligent᷑ ⁊ cito: in scedula uob cñsmittenda
oĩ occasione pꝰ poĩta explanarẽ. Qd̃ qmͣ difficile sit aut pociꝰ ĩpossibile: facile ꝑpendit
prudentia ur̃a. cuiꝰ acutissim̃ ĩgeniũ. linguã ad dicenda oĩa expeditã. capacissimã
⁊ tenacissimã memoriã: etas nr̃a stupet ⁊ uen̾at᷑. Ham ut ait apuleuis ĩ lib̾ de do̾
socͣtis. laudẽ cełitatis simł ⁊ diligentie nullꝰ asseqͥt᷑. S ꝗ gñdiũ lib̾r̃ graues mat̾ie. ĩ¬

Expanded text:
 epistola ad Paulinum presbyterum de omnibus libris divinae pagellae ascripta dicat mensam solis a philosopho Apollonio litteras persequente visam in sabulo: quid item Virgilii centonas, et Homeri centonas in eadem dicat epistola: postremo ubi scriptum sit, et quo tendat, quod legitur, et usurpatur, a plurimis, quia deiformiorafundamentis auctoritatumque testimoniis diligenter et cito in schedula vobis transmittenda, omni occasione postposita, explanarem: quod quam difficile sit, aut potius impossibile, facile perpendit prudentia vestra, cujus acutissimum ingenium, linguam ad dicenda omnia expeditam, capacissimam et tenacissimam memoriam aetas nostra stupet et veneratur. Nam, ut ait Apuleius in libro De Deo Socratis, laudem celeritatis et diligentiae nullus assequitur, sed et grandium libr
Abbreviated transcription (Latin):
sitã. Iosue libr̃ scͥpsit qͥ denoĩat᷑ ab ip̃o. Sopht̾im uͦ .i. iudic̃. itẽ libr̃ ruth ⁊ par¬

Expanded text:
sitam. Josue librum scripsit, qui denominatur ab eo. Sophithim vero, isitam. Josue librum scripsit, qui denominatur ab eo. Sophithim vero, i
Abbreviated transcription (Latin):
alexandriꝰ ĩ ctoniciꝰ siunis: ⁊ epipbantꝰ ꝯstancie cỹp ep̃c in li ꝰ de uitis illustib.
qd ⁊ theoderꝰ qͥ urbano sermone libͦs eoꝵ de greco tnͣstulit ĩ latinũ: attesta¬
cur. Dic̃ it ꝙ ⁊ Gamaliel ad cuiꝰ pedes apłs se głatur didicisse legẽ. ⁊ publica
assertio hebreoꝵ qͥ de lit̾a legis rectiꝰ sapiunt: c̃ philonis opinione ꝯcordãt.
S ne ꝑtendã u̾bũ. c̃ ad reliqͣ ꝓpandũ sit: ⁊ istoꝵ ꝓponatur opinio. Ẽa aũ ẽ qd̃
moyses pentateuẽ scͥpsit. ⁊ si define deutõnomi uͥ de morte eiꝰ ag̃r: ñ ꝯueni¬
ati aliis asserentib ⁊̃ hanc particłam ꝓpħali certitudine sic̃ ⁊ illa q̃ de mundi¬
c̃atione p̃misit ĩ capite. ⁊ q̃ ĩ bũdictionib pr̃iarchar̃ de futuro uaticinatꝰ ẽ: ab
ip̃o moyse fuisse ꝯscͥptã. aliis aũ a iosue aliis ab esora dicentib eã fuisse appo¬

Expanded text:
 in Chronicis suis, et Epiphanius Constantiae Cypri episcopus in libro De viris illustribus, quod et Theodorus, qui urbano sermone libros eorum de Graeco transtulit in Latinum, attestatur. Dicit enim quod et Gamaliel, ad cujus pedes Apostolus se gloriatur didicisse legem, et publica assertio Hebraeorum, qui de littera legis rectius sapiunt, cum Philonis opinione concordant. Sed ne protendam verbum, cum ad reliqua properandum sit, et istorum proponatur opinio. Ea autem est quod Moyses Pentateuchum scripsit, etsi de fine Deuteronomii, ubi de morte ejus agitur, non conveniat, aliis asserentibus, etiam hanc particulam prophetali certitudine, screatione praemisit in capite, et quam in benedictionibus patriarcharum de futuro vaticinatus est, ab ipso Moyse fuisse conscriptam, aliis autem a Josue, aliis ab Esdra dicentibus eam fuisse appo
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝙ uos in u̾bo illo nimis scrupulosos eẽ expediat. aũ mͦ imꝑatͥx ⁊ archiep̃e se
int̾ponant. ⁊ rex ꝓtestatione publica ⁊ scͥptura patente uos ⁊ ur̃os iubeat ẽẽ secu¬
ros. Qͥd it si ds̃ hac sollicitudine uos exercitare decreuit ut inuatis in medio in¬
ei nuimicoꝵ insidie ad exercitia uirtutũ ꝓfice̾nt. ⁊ m̾itoꝵ insiguia sic clariꝰ radia¬
rent. S arguet qͥs fortasse tem̾itatẽ huiꝰ ꝯsilii. cap̃ urm hostilib gladiis obiectan¬
tis. dicet ꝙ cõmodiꝰ eẽ ⁊ cautiꝰ expectare ut ꝑegitis penitentiã. qͥa ex ꝯscĩa peccoꝵ¬

Expanded text:
scrupulosos esse expediat, dummodo imperatrix et archiepiscopus se interponant, et rex protestatione publica et scriptura patente vos et vestros jubeat esse securos. Quid enim si Deus hac sollicitudine vos exercitare decreverit, ut vivatis in medio inei inimicorum insidiae ad exercitia virtutum proficerent, et meritorum insignia sic clarius radiarent? Sed arguet quis fortasse temeritatem hujus consilii, caput vestrum hostilibus gladiis objectantis, dicetque commodius esse et cautius, exspectare ut peregeritis poenitentiam, quia ex conscientia pecc
Abbreviated transcription (Latin):
bit rõ. ⁊ ip̃a officii mei neccĩtas ĩ exorata ꝯpellit: Nonne c̃ ad dñi regis curiã accessissẽ.
ĩ oĩ humilitate offe̾ns qͣmc̃q sacisfactionẽ iura ꝑmittẽnt. uł uoluntas sua mͥ indi¬
ceret honestate in columi.: exclusus sũ a forma pacis q̃ tc̃ .m. philippo oblata ẽ ⁊ alla

Expanded text:
tiae praescribit ratio, et ipsa officii mei necessitas inexorata compellit. Nonne cum ad domini regis curiam accessissem, tiae praescribit ratio, et ipsa officii mei necessitas inexorata compellit. Nonne cum ad domini regis curiam accessissem, in omni humilitate offerens quamcunque satisfactionem, jura permitterent, vel voluntas sua mihi indiceret, honestate incolumi, exclusus sum a forma pacis, quae tunc magistro Philippo obla
Abbreviated transcription (Latin):
officiose saluta qͦs nou̾is falutandos: s affectu p̃cipuo int̃em. Inpetͣ᷑ nob orõnũ
suffragra: nenos a uia sua patratur dñs ab errare. s ꝓ bñplacito suo siue ꝑ ꝓsꝑa
ultantes in eo ⁊ in nob̃ despiciamꝰ infi̾ora: ⁊ cõpatiamur miseris. qui mͦ cͥca sar¬
cinulas eccłe ⁊ nr̃as diripiendas: inutilit̾ occupantur. M Radulto Nigro.
xcusationẽ qͣ diuturnitatẽ silentii purgare studuistis. sic̃ ꝓbabił ẽ: ita ꝓbatã
habeo ⁊ acceptã ĩciens dilecdioni ure neqͥqͣm diligentiã aefuisse. s ip̃i dili¬
gentie ñ astitisse fortunã. Eo aũ de diligentia clariꝰ liquet. ꝙ pͦ diut᷑nã ⁊ odio¬
sã mͥ morã caritatis ur̃e sedulitas ad instructionẽ meã cõpegit oĩa. q̃ exopinio¬
ne ut̃a nob̾ obesse potu̾nt uł ꝓdẽe. Et licet q̃dã eoꝵ ꝑ alios añ cognoiu̾im: nullꝰm̃¬

Expanded text:
et officiose saluta quos noveris salutandos, sed affectu praecipuo matrem. Impetra nobis orationum et officiose saluta quos noveris salutandos, sed affectu praecipuo matrem. Impetra nobis orationum suffragia, ne nos a via sua patiatur Dominus aberrare, sed pro beneplacito suo, sive per prsulantes, in eo, et in nobis despiciamus inferiora, et compatiamur miseris, qui modo circa sarcinulas Ecclesiae et nostras diripiendas inutiliter occupantur. EPISTOLA CLXXX.xcusationem qua diuturnitatem silentii purgare studuistis, sicut probabilis est, ita probatam habeo et acceptam, sciens dilectioni vestrae nequaquam diligentiam defuisse, sed ipsi diligentiae non astitisse fortunam. Eo autem de diligentia clarius liquet, quod post diuturnam et odiosam mihi moram charitatis vestrae sedulitas ad instructionem meam compegit omnia, quae ex opinione vestra vobis obesse poterunt vel prodesse. Et licet quaedam eo
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾iam peccandi sustulit: ⁊ parricidii p̃ clusit occasionẽ. Nunqͥd it fideles opina¬
ris. qͥ peccandi uias dño regi expediunt.⁊ in eo studiosi st̃ ut ꝓspetur in his q̃ adu̾sus
cũ iusticiã p̃sumunt᷑ Uter tͥ uidet᷑ fidelior an qͥ ad nutũ erronei ministrat culpas.
reputabo fidelẽ. qͥ sic illiꝰ obtẽꝑat uoluptati: ut saluitis ⁊ uite dispendiũaffa
nͥ forte sauli fidelẽ putes fuisse idumeũ doech. qui sac̾dotes dm̃i gladic qͦ seipin tͣnsfo¬
surus erat occid̾it. ⁊ achitophel fuit necius absalon qͦ suadente palã muxores patͥs
cõmisit mcestũ. ⁊ parricidiũ cõmitt̾e disponebat. Dr̃ ⁊ͣ gt faltũ sit dñm lundoñ ⁊¬
sitire sangͥnẽ. ⁊ id ag̾e ne ei unꝗͣ reditꝰ pateat. Nunqͥd timent ne feritas manisues¬
cat. aut ut a cicone usurpatũ ẽ ne refrigeat hasta cesaris aut gladiꝰ hebecet᷑. s ego

Expanded text:
materiam peccandi sustulit, et patricidii praeclusit occasionem. Nunquid enim fideles opinamateriam peccandi sustulit, et patricidii praeclusit occasionem. Nunquid enim fideles opinaris, qui peccandi vias domino regi expediunt, et in eo studiosi sunt, ut prosperetur in his, quae adversus Domini justitiam praesumuntur? Uter tibi videtur fidelior, an qui ad nutum erronei ministrat culpas, reputabo fidelem, qui sic illius obtemperat voluptati, ut salutis et vitae dispendium afferat: nisi forte Sauli fidelem putes fuisse Idumaeum Doeth, qui sacerdotes Domini gladio, quo se ipsum transfossurus erat, occidit, et Achitophel fuit necessarius Absaloni, quo suadente palam in uxorem patris commisit incestum et parricidium committere disponebat. Dicitur et utinam sitire sanguinem, et id agere, ut ei nunquam reditus pateat. Nunquid timent ne feritas mansuescat, aut, ut a Cicerone usurpatum est, ne refrigeat hasta Caesaris, aut gladius hebetetur? Sed ego
Abbreviated transcription (Latin):
clicetur innocentia eiꝰ. Nam ⁊ duces qͥ inisrł offõ pͥncipabantur ⁊ m̾ito. moyses ui¬
ał ⁊ aaron ad aqͣs ꝯtͣdictionis impetu młtitudinis lapsist̃: ut t̾re ꝓmissionis de
b̾ent ⁊ decernant qͥd fco opꝰ sit. S qͥd q̃so u̾e decernent. nͥ se turbari ⁊ tim̃e. ⁊ utr̃q
supͣ modũ: Qͥd decernẽt nͥ ꝙ cedẽ maluert inpudent᷑. qmͣ iniuriã uirilit̾ ꝓpulsare:¬
Qd decernent u̾e nͥ ꝙ iniquitas dñet᷑. ⁊ ip̃i peccantib ñ annunciant uitã suam.
nͨ uiã dĩ ostñdt̃: Nec hoc dixim ꝙ eũ uelĩ aut suadeã dirige brachia ꝯtͣ correntẽ.
aut ut se multitudini ĩprudent̾ opponat.⁊ eccłam suã exponat ꝑiclis ⁊ erũpnis:
s ut imitet᷑ ꝙ bonos fecisse legimꝰ cusai arachitẽ. qͥ ꝯsiliũ ⁊ maliciã achitophel
mod̾atione adhibita studuit dissipare. ⁊ in eo ñ fideliꝰ c̃ absalone u̾satus ẽ. ꝙ ei

Expanded text:
 duces qui in Israel officio principabantur et merito, Moyses videlicet et Aaron, ad aquas contradictionis impetu multitudinis lapsi sunt, ut terrae promissionis demberent et decernant quid facto opus sit. Sed quid, quaeso, vere decernent, nisi se turbari et timere, et utrumque supra modum? quid decernedecernent vere, nisi quod iniquitas dominetur, et ipsi peccantibus non annuntiant vitam suam, nec viam Domini ostendunt? Nec hoc dixerim, quod eum velim aut suadeam « dirigere brachia contra torrentem, » aut ut se multitudini imprudenter opponat et ecclesiam suam exponat periculis et aerumnis, sed ut imitetur quod bonos fecisse legimus, Cusai Arachitem, qui consilium et militiam Achitophel moderatione adhibita studuit dissipare, et in eo etiam fidelius cum Absalone versatus est, quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
nat. ⁊ omnẽ archiep̃o mõ obedientiã abiurarẽ: Possent ħ ad subu̾sionẽ fidĩ mee
sufficere. s tñ ult̾uis ꝓcessũ ẽ ĩ ea: q̃ ⁊̃ ab adu̾sariis honeftiꝰ eẽnt cacita qmͣ expͣssa:
Nonutiq in rege̾ ista refundo: s in eos qͥ se ai̾um eiꝰ pleniꝰ nosse dicebant. erantꝙ ut
iaditabant int̾p̃tes uoluntatis eiꝰ. Ip̃e it me audiente ñ dix̃ qd̃ aut meã aut ipsius
oedeceat honestatẽ. in eo ꝙ solo ip̃m possũ arguere: ꝙ cũ responsũ flagitarẽ. de
dispendio rer̃ ⁊ tꝑis ꝯq̃rens. sic detorq̃bat u̾bũ. ut tã maiestati ⁊ honestati sue qͣ
mee necitati eẽt usꝙ ꝙͣ niutile. Sciens gͦ ⁊ prudens ꝑ instantia tꝑis ab eo diu̾ti.
ut ¶ĩ nocentiȩ. necĩtati ⁊ ue̾cundie mee ꝓspicẽm. ĩmo ⁊ cause di. reu̾suꝰ cũ¬

Expanded text:
urarem? Possent haec ad subversionem fidei meae sufficere, sed tamen ulterius processum est in ea, quae etiam ab adversariis honestius essent tacita quam expressa. Non utique in regem ista refundo, sed in eos qui se animum ejus plenius nosse dicebant, erantque, ut jactitabant, interpretes voluntatis ejus. Ipse enim me audiente non dixit quod aut meam, aut ipsius dedeceat honestatem, in eoque solo ipsum possum arguere, quod cum responsum flagitarem, de dispendio rerum et temporis conquerens, sic detorquebat verbum, ut tam majestati et honestati suae quam meae necessitati esset usquequaque inutile. Sciens ergo et prudens, pro instantia temporis ab eo diverti, ut innocentiae, necessitati et verecundiae meae prospice
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Esdras libr̃ ꝯposuit qui p̃notat᷑ ab ip̃o. ⁊ paralipomeñ: usq ad dies suos. Re¬
liquũ uͦ scͥpsert̃ sapientissimi fideł sinagoge. q̃ tẽplũ reedificauit ĩ ierosolimis.
Moyses scͥpsit iob scd̃m istos: de qͦ nich diffiire p̾sumit uulgata opinio. licet
ĩ eam partẽ uideatur ẽẽ ꝓcliuior: ut ip̃e beatꝰ iob subactis cẽptõnib ꝓpͥum scͥp¬
serit libr̃. De thobia. Iudtth. ⁊ libͦ machabeoꝵ. qui ñ st̃ recepti ĩ canone: a quib
auctorib scͥpti sint. nͨ uulgata docet opinio: nec dehis sequaces pbilonis faci¬
unt m̃tionẽ. Quia tñ fidẽ ⁊ religionẽ edificant: pie admissi st̃. libr̃ sapĩe cõpo¬
suit philo. ar ꝙ ꝓseudogͣphus. ñ qͥa male scͥpserit: s qͥamale inscͥpsit. Inscͥptꝰ it
ẽ sapĩa salomonis: c̃ a salomõe ñ sic editꝰ. S ꝓꝑstilũ quẽ induit ⁊ elegantiam¬

Expanded text:
venit. Esdras librum composuit, qui praenotatur ab ipso, et Paralipomenon, usque ad dies suos. Revenit. Esdras librum composuit, qui praenotatur ab ipso, et Paralipomenon, usque ad dies suos. Reliquum vero scripserunt sapientissimi fideliter Synagogae, quae templum reaedificavit in Hierosolymis. Moyses scripsit Job secundum istos, de quo nihil definire praesumit vulgata opinio, licet in eam partem videatur esse proclivior, ut ipse beatus Job subactis tentationibus proprium scripserit librum. De Tobia, Judith, et libro Machabaeorum, qui non sunt recepti in canone, a quibus auctoribus scripti sint, nec vulgata docet opinio, nec de his sequaces Philonis faciunt mentionem; quia tamen fidem et religionem aedificant, pie admissi sunt. Librum Sapientiae composuit Philo, diciturque Pseudographus, non quia male scripserit, sed quia male inscripsit. Inscriptus enim est Sapientia Salomonis
Abbreviated transcription (Latin):
ab esora ꝯpositũ asserit: librũ ꝙ. xii. ꝓpħat̃. quẽ uulgus ab ip̃is .xii. ꝓpb̃is. ꝯpo¬
sitũ tenet. Prefatꝰ aũ philo ẽ seqͣcib suis suꝑiꝰ nõiatis. memoratos tres ꝓpħas hꝰ
libri ⁊ p̾cedentiũ ut dc̃m ẽ: laudat auctores Qa .it. breues erant singłoꝵ uisio¬
nes: satis uisũ ẽ ip̃is ꝓpħis eas p̃dicando publicare. ⁊ sic aliis demandare scͥptori¬
b: p̃sertim cũ quidã eoꝵ rustici fui̾nt ⁊ ꝑastores. aut aliis officiis dedici: lit̾ar̃
roꝵ qͥ in qͦꝵ dam psalmoꝵ titulis asebunt᷑. fuert̃ aũ hi uiri .x. qͥ licet aliquos
psalmos ꝯposu̾nt. qd̃ ⁊ uulgata qm ysidosꝰ refert ñ negat opinio: tñ om̃s psal
codice dicens. Omnia m̾ito nr̃a facimꝰ: qͥb nr̃am imꝑtirn᷑ auctoritatẽ. qͥa ex nob
eis oĩs ĩꝑciet᷑ auetoritas. Nam qͥ ñ subtiłr fc̃m em̃dat: laudabilior ẽ eo qͥ primꝰ in¬

Expanded text:
vulgus ab ipsis XII prophetis compositum tenet. Praefatus autem Philo cum sequentibus suis superius nominatis, memoratos tres prophetas hujus libri et praecedentium, ut dictum est, laudat auctores. Quia enim breves erant singulorum visiones, satis visum est ipsis prophetis eas praedicando publicare, et sic aliis demandare scriptoribus, praesertim cum quidam eorum rustici fuerint, et pastores, aut aliis officiis dediti, litterarrorum, qui in quorumdam psalmorum titulis ascribuntur. Fuerunt autem hi viri X, qui licet aliquos psalmos composuerint, quod et vulgata, quam Isidorus refert, non negat opinio, attamen omnes Codice, dicens: « Omnia merita nostra facimus, quibus nostram impertimur auctoritatem, quia ex nobis eis omnis impertitur auctoritas. » Nam qui non subtiliter factum emendat, laudabilior est eo qui primus in
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾nitas eũ eẽ fidelẽ faciat uł inuitũ. Precor gͦ attentiꝰ ut ita iusticiã seruientis ꝑ
ẽ sine difficultate ꝯsequatur ⁊ mora. Dño E antuas

Expanded text:
paternitas eum esse fidelem faciat vel invitum. Precor ergo attentius ut ita justitiam paternitas eum esse fidelem faciat vel invitum. Precor ergo attentius ut ita justitiam est. sine difficultate consequatur et mora. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓ sinc̾itate cãe: tũ ꝓ affectione ꝑsone Itaq pat̾nitati ur̃e attentiꝰ cõm̃do frẽn
meũ. qͥ magis de aliena uoluntate ꝗͣ de m̾ito suo bonis suis ꝓscͥptꝰ ẽ. Hec eum
uob cõm̃darẽ: nͥ qͥa dñi regis pacẽ ht̃ licet plenã grãm ñdũ adeptus sit. Et qͥa red¬
dituũ meoꝵ inhibita ẽ solutio. ut tres marcas de p̾senti festoᷤ ioħis ñ exigam:¬
p̾cor ut tͤs õ. qͦcũq noĩe uoluitis. siue ĩ causã mutui siue ĩ aliã ei si placet tͣdi
faciatis. Quia ħ imputari ñ poti̾̃t. si hõi ĩnocenti ⁊ habenti pacẽ dñi regis subue
parisiensis amicissimꝰ mͥ ẽ ⁊ suo ⁊ suoꝵ m̾ito familiarissimꝰ. qͥ unũ seruientẽ
suũ Iord̾ nõie. meis ap̃ uos p̃cib desid̾at ⁊ sꝑat ꝓmouĩ. Abbas scĩ maxentii ut asse¬
rit: ei pecunã debet. ⁊ c̃ eo minꝰ amice u̾satur ut diffidat de fide debitoris. nͥ ur̃a

Expanded text:
 sinceritate causae, tum pro affectione personae. Itaque paternitati vestrae attentius commendo fratrem meum, qui magis de aliena voluntate, quam de merito suo bonis suis proscriptus est. Nec enim vobis commendarem, nisi quia domini regis pacem habet, licet plenam gratiam nondum adeptus sit; et quia redituum meorum inhibita est solutio, ut tres marcas de praesenti festo Sanctiprecor ut tres marcas quocunque nomine volueritis, sive in causam mutui, sive in aliam, ei si placet, tradi faciatis, quia hoc imputari non poterit, si homini innocenti et habenti pacem domini regis subveParisiensis amicissimus mihi est, et suo et suorum merito familiarissimus, qui unum servientem suum Jordanum nomine, meis apud vos precibus desiderat et sperat promoveri. Abbas Sancti Maxentii, ut asserit, ei pecuniam debet, et cum eo minus amice versatur, ut diffidat de fide debitoris, nisi vestra
Abbreviated transcription (Latin):
itaq satisfaciens: pietati ur̃e tã securas ꝙͣ sinc̾as porrigo p̃ces. ẽ pͥd ⁊ rer̃ exꝑientia ⁊
ꝯdicto mͥ sic̃ ⁊ młtis ꝯftet discretionẽ ur̃am legis q̃ int̾ amicos tã eqͥtatis suasu ꝗͣ de¬
creto philosophantiũ sanccita ẽ ñ eẽ ignarã. Ea aũ ẽ ut meliꝰ nostis. ut honestas
q̃ necĩtati eiꝰ ⁊ honestati ur̃e discretio dictaui̾t expedire. Et si forte eũ de ꝯscĩa ur̃a ad
nos redire ꝯtigĩt: me suꝑ statu ur̃o ⁊ amicoꝵ. acceptis saltẽ publicoꝵ rumoꝵ lit̾is po¬
tĩt c̃tiorare. De meo aũ statu ad p̃sens partꝰ scͥbo. ñ qͥa aliqͥd meoꝵ a uob̃ uelĩ eẽ ab¬
sconditũ. s qͥa recolo me ꝑ fulconẽ nuꝑrime oĩa plenissime nunciasse. Nam si qͥd de¬
erat pagine gnͣdiori: portitoris offõ ⁊ diligentia ratꝰ sũ eẽ supplendũ. Qd ad public̃ uͦ

Expanded text:
itaque satisfaciens pietati vestrae tam securas, quam sinceras porrigo preces, cum pridem et rerum experientia et itaque satisfaciens pietati vestrae tam securas, quam sinceras porrigo preces, cum pridem et rerum experientia et condicto mihi sicut et multis constet discretionem vestram legis, quae inter amicos, tam aequitatis suasu quam decreto philosophantium sancita est, non esse ignarum. Ea autem est, ut melius nostis, ut honestas quae necessitati ejus et honestati vestrae discretio dictaverit expedire. Et si forte eum de conscientia vestra ad nos redire contigerit, me super statu vestro, et amicorum, acceptis saltem publicorum rumorum litteris poterit certiorare. De meo autem statu ad praesens parcius scribo, non quia aliquid meorum a vobis velim esse absconditum, sed quia recolo me per Fulconem nuperrime omnia plenissime nuntiasse. Nam si quid deerat paginae, grandiori portioris officio et diligentia, ratus sum esse supplendum. Quod ad publicum vero
Abbreviated transcription (Latin):
befactatũ. ꝓpono. ut memuu̾tis uri. ⁊ nr̃i qͥ uob̃ semꝑ fideles extitimꝰ. ne ꝙ absit
ꝓbabilit̾ dici possit uos uicio ingͣtitudinis laborare. Cũ aũ redieritis: ñ displice¬
Nam in his q̃ honori ur̃o ꝯducent: nos bñplaciti uri qͦadpot̾imꝰ habebitis adiuto¬
res. Ad ħ inuitat fides. suadet affectio. s sanison ille cõpellit: cꝰ memorra ĩ bñdictio
Se causa duplex ĩp̃sentiar̃ imptlit ad scͥbendũ. Dño erortensi. Sne ẽ.¬
tũ ne p̃t̃ ꝯsuetudinẽ sine litt̾is abire patiar aliquẽ ad uos de mea ꝯscĩa ꝓficiscen¬
tẽ: tũ ut amicis. qͦꝵ uoluntati satisfĩ par ẽ morẽ ga̾m. Uoluert̃ it latorẽ p̃sentiũ a de¬
uoma oriundũ ut asserit. ⁊ si credi possit eũ ab ultiorib ꝯuicaneis ur̃is cͥca montẽ
bĩ archangłi ĩ sinu armorico tͣxisse origuie: pat̾nitati ur̃e mee paruitatis offõ cõm̃¬
dari. utpote quẽ in pago rem̃si ꝑ annos laudabiłr ⁊ sñ q̃rela ꝑhibent ꝯu̾satũ. Cis

Expanded text:
titimus: ne, quod absit! probabiliter dici possit, nos vitio ingratitudinis laborare. Cum autem redieritis, non displiceNam in his quae honori vestro conducent, nos beneplaciti vestri, quod poterimus, habebitis adjutores. Ad hoc invitat fides, suadet affectio, sed Samson ille compellit, cujus memoria in benedictioe causa duplex impraesentiarum impulit ad scribendum, tum ne praeter consuetudinem sine litteris abire patiar aliquem ad vos de mea conscientia proficiscentem, tum ut amicis, quorum voluntati satisfieri par est, morem geram. Voluerunt enim latorem praesentium a Devonia oriundum, ut asserit, etsi credi possit eum ab ulterioribus convicaneis vestris circa montem Beati Archangeli in sinu Armorico traxisse originem, paternitati vestrae, meae parvitatis officio, commendari, utpote quem in pago Remensi per annos laudabiliter et sine querela perhibent conversatum. Illis
Abbreviated transcription (Latin):
ut arunt qͦ aqͥla rupti fed̾is iuxta merlim uaticiniũ frenũ deauratara ẽ qd apro
eiꝰ dat᷑. aut mͦ fabricat᷑ in sinu armorieo. Nam sic̃ accepi ꝓ ẽto postꝙͣ pͥores lit̾as exa¬
rau̾am: in accessu filg̾iarũ gͣue dãpnũ ꝑpessus ẽ. qd̾ adhuc deplorant ap̃ nos amici
francoꝵ qͦꝵ quidã capti st̃ ali uuln̾ati. dũ purũ sitientes argentũ nitebantur
streuui p̃ cet̾is apparere. Audierã ħ pͥus. in curia xꝑianissimi regis francoꝵ ap̃
laudunũ boneste ⁊ reu̾ent̃ susceptꝰ ab eo. s ñ facile rumig̾uł credidi. licet aliqnͣ¬

Expanded text:
ut aiunt, quo Aquila rupti foederis, juxta Merlini vaticinium, frenum deauraturaut aiunt, quo Aquila rupti foederis, juxta Merlini vaticinium, frenum deauraturaejus datur, aut modo fabricatur in sinu Armorico. Nam sicut accepi pro certo, postquam priores litteras exaraveram, in accessu Filgeriarum grave damnum perpessus est, quod adhuc deplorant apud nos amici Francorum, quorum quidam capti sunt, alii vulnerati, dum purum sitientes argentum, nitebantur strenui prae caeteris apparere. Audieram haec prius in curia Christianissimi regis Francorum, apud Laudunum honeste et reverenter susceptus ab eo; sed n
Abbreviated transcription (Latin):
suã anunciare decrectant. ad omnẽ subu̾sionẽ uiris. ⁊ singła p̃uudicia eccłiat᷑ aicen¬
de ut̃is suffraganeis cestato si fĩ pot̃ aliqͦs euocẽtis. uł audituros dñ p̃p̃ mandatũ:
aut uobc̃ de statu cantuar̃ eccłe tͣctaturos. aut alia euocatiõis eoꝵ cã ꝓpõita si qͣ
nob̃ ⁊ his qͥ uobc̃ st̃ occurrit cõmodior. Cũ it iã appellaui̾nt. ꝙ fortasse iã año p̃p̃.
sig̾catũ ẽ. ⁊ in oĩb regi suo obtẽꝑant: ñ uideo decet̾o qͣre colloqͥum eoꝵ opteat e¬
uitari. S neq regis. Credo it ꝙ metu laboris quẽ subituri st̃⁊ sũptuũ qͦs uerentur.
⁊ ĩminentiũ ꝑicłoꝵ instantiã. ⁊ dubiũ cãe euentũ. paci eccłe ⁊ reꝯciliationi nr̃e di¬
ligentiorẽ oꝑam dabt̃. qͥa nͨ unũ eoꝵ opinor inueniri: quẽ tot ⁊ tantar̃ ĩ cõmodi¬
tatũ dispendia subire ñ ꝑigeat. Et si cñsfretauĩnt: fortasse mediante imꝑatͥce pax

Expanded text:
suam annuntiare detractant, ad omnem subversionem juris, et singula praejudicia ecclesiarum, dicende vestris suffraganeis statim si fieri potest, aliquos evocetis, vel audituros domini papae mandatum, aut vobiscum de statu Cantuariensis Ecclesiae tractaturos, aut alia evocationis eorum causa proposita, si qua vobis et his qui vobiscum sunt, occurrerit commodior. Cum enim jam appellaverint, quod fortasse jam domino papae significatum est, et in omnibus regi suo obtemperant, non video de caetero quare colloquium eorum oporteat evitari, sed neque regis. Credo enim quod metu laboris quem subituri sunt, et sumptuum quos verentur, et ob imminentium periculorum instantiam, et dubium causae eventuligentiorem operam dabunt; quia nec unum eorum opinor inveniri, quem tot et tantarum incommoditatum dispendia subire non pigeat. Et si tansfretaverint fortasse mediante imperatrice p
Abbreviated transcription (Latin):
usũ. ⁊ fapiendes st̃ ut dictent ⁊ faciant mala. studiosiꝰ inqͥsiuit cꝰ ꝓmisis. minis. ⁊
culert lac̾matꝰ ẽ. dicens ꝙ id cantuar̾ ei corpꝰ ⁊ aĩam parit̾ aufr̾et. banã Aix̃ ꝙ ot¬
ꝓditores erant: qui eũ adbibita oꝑa ⁊ diligentia ab unłꝰ hoĩs infestatione nole¬
bant expedire. Ad ħ dñs rothomag̾ aliqnͣtulũ adu̾sus ħ excanduit corripiens
eũ mitiꝰ tũ more suo ĩ spũ lenitatis: cũ cã clĩ mag̃ exig̾et seuentate̾: auctarita¬
cẽ pontificis morbo languentis cõnis ⁊ fidei fuisse aahibita. Trat aci Solor acbio
urgente metu quẽ ꝯceꝑat exlitt̾is qͣs iã dlictꝰ cantuar̃ illi ⁊ matꝰ sue cnsmisetar.
arũ exemplĩ uob tnsmittit᷑ bnebat᷑ ꝗͣ ⁊ m̾ito nem t̾ram eiꝰ intei eti ⁊i ꝑsonã¬

Expanded text:
ius inquisivit, cum promissis, minis, et tulerunt, lacrymatus est, dicens quod idem Cantuariensis eiditores erant, qui eum adhibita opera et diligentia ab unius hominis infestatione nolebant expedire. Ad haec dominus Rothomagensis aliquantulum excanduit, corripiens eum, mitius tamen more suo in spiritu lenitatis, cum causa Dei magis exigeret, severitatem et auctoritatem pontificis morbo languentis, rationis et fidei fuisse adhibitam. Erat autem dolor acerbior, urgente metu, quem conceperat ex litteris quas jamdictus Cantuariensis illi et matri suae transmiserat. Earum exemplum vobis transmitt
Abbreviated transcription (Latin):
ogͥo de sideb̾ia .I. Sał. ⁊ ad optatũ bñdicdõis fructũ õs alios sñ p̃uolãtis aũ p̃e̾rñtis
re facile adĩplebit᷑ uͥ forte sõ d̾ sidebia uiuenili alactate diligãtie tue p̃ripiat pal¬
mã .. si istid̾ ĩ m̃tẽ eiꝰ uen̾̃it. A ei tãtã leticie ⁊ iocũ cditatis maniã tͥbuat. ut ei ercutiat
tidendi ꝗd tͥ iuuenił temeritas p̾riꝑe moliebatur. Si tñ in hoc ł in alid̃ prẽm fu¬
erit unitatꝰ qd̾ ⁊̃ ꝑtinere uideatur ad culpã. nos qui ꝓuectiores sumꝰ erate : gͣdu
⁊ similes nri corripiamꝰ eũ in spũ lenicatis ꝯsid̾antes nos an ⁊ ip̃i qñq tẽptati fue¬
rimꝰ Honne i puero indulgendũ ẽ si semel inclinat᷑ in nocte ⁊ lub̾co. cũ ⁊ inst i die
septies cadat: Eͥd si incessisset it̾ quo aliꝰ ñ fuisset ingressus: Si mat̾ iã ñ meminit
p̃ssure ꝓꝑ gaudiũ qͥa natꝰ ẽ hõ inmundũ cur am̃ sentiet pat̾ angustias parcurien¬

Expanded text:
optatum benedictionis fructum, omnes alio sine praevolantis, aut praecurrentis re facile adimplebitur, nisi forte Ric. de Sideberia, juvenili alacritate, diligentiae tuae praeripiat palmam. Sed si istud in mentem ejus venerit, Deus ei tantam laetitiae et jucunditatis materiam tribuat, ut ei excdendi quod tibi juvenilis temeritas praeripere moliebatur. Si tamen in hoc vel in aliud patrem fuerit imitatus, quod et pertinere videatur ad culpam, nos qui provectiores sumus aetate, et gradu, et similes nostri, corripiamus eum in spiritu lenitatis: considerantes nos an et ipsi quandoque tentati fuerimus. Nonne enim puero indulgendum est, si semel inclinatur in nocte, cum et justus in die septies cadat? quid si incessisset iter, quo alius non fuisset ingressus: si mater jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum, cur amodo sentiet pater angustias parturien