comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et si in freto uixumis ut ait seneca
moriauiur in portu. An qd̾ uni quõ¬
dam dommio obsequẽtes fecimus
id nob̃̾ unientes non audebimus:
plusq in nobis potuit ẜuitutis
studium ꝙͣ lib̾tatis auior potetit. Et¬
si enimi nobis ea ẜuitus lib̾tate qͣli¬
bet gracior foret. qd̾ illius uiri oꝑ¬
tum et in eo statu nnie insolẽ¬
tis affectio merebatur: tũ esse sub
alteto. parere alteti alieuo unuere
uider possunt ẜuitutis bonestioris.
Dere autem lib̾tatis utiq nõ sũt.
En ininsa nicet contigit lib̾tas . Ali¬
quanto q ticius ꝙ̃ optauimꝰ nr̃i
sumus. Et aunuos quidem uosse
ominũ undeor. dn fator. Impedimẽ¬
ta retum fors omĩa non noui. et¬
si michi nichil in nobis occultũ rear.
Nõ suinus principes maris ⁊ terre
ut aristotiles ait. nec oportet ad be¬
atam uitami. hẽmus autemi quod
sufficere possit cũs modestis seq cõ¬
ponentibus ad naturam. Q si sin¬
gulis sat est. quod omnib euẽturũ

Expanded text:
et «si in freto viximus» ut ait Seneca, et «si in freto viximus» ut ait Seneca, «moriamur in portu»? An quod uni quondam domino obsequentes fecimus, id nobis viventes non audebimus, plusque in nobis potuit servitutis studium, quam libertatis amor poterit? etsi enim nobis ea servitus libertate qualibet gratior foret, quod illius viri optimi et in eo statu minime insolentis affectio merebatur, tamen esse sub altero, parere alteri, alieno vivere, videri possunt servitutis honestioris, vere autem libertatis utique non sunt. En, invisa licet, contigit libertas, aliquantoque citius quam optavimus nostri sumus. Et animos quidem nosse omnium videor — an fallor? —; impedimenta rerum fors omnia non novi, etsi michi nichil in vobis occultum rear. Non sumus principes maris et terre, ut Aristotiles ait, nec oportet ad beatam vitam; habemus autem quod sufficere possit animis modestis, seque componentibus ad naturam. Quodsi singulis sat est, quid omnibus eventurum
Abbreviated transcription (Latin):
li ad inte spacium: nemo non iuue¬
uis. si ad opimones homnium: nemo
nõ puer. Uerum ista p̾tereo. tã mul¬
ta enm occursant ut uix ꝓpositu
sequi possim. ¶ Piget et impedior
genitu stangere iimeris ques af¬
fectus ĩtimos que dulcia pignora
mestus ac pestileus. et ex om̃i scłoꝵ
serie eradendus nob̃ aunus hic ab¬
stulit. Panti fateor ex omni grege
hominũ. pauci ad modum supestis.
cum quib et inuere eligam ⁊ mori.
nõ ꝙ ego plures alios ab hac acie
secludam. insi ques a nobis uł cõui¬
gumi uł occupacio uł etas. uł diffi¬
cultates alie disumgunt. amariq
nbent elonginquo. Neq u̾o nũc
de supenorib agitut: quorum beui¬
uolentia fortasse aliqua. comisacio
nulla est. Obstat enĩ muituo cõme¬
tui deparitas fortimarũ et amicici¬
arum uetus insolentia. dum uile¬
scere metuences adorari expetunt
non amari. Nos u̾o quid impedit
quouinus has inte teliquias quã¬
tulecuuq sunt simul ĩ pace aĩ bo¬
naꝵ qr arcium studus transigauiꝰ

Expanded text:
atium, nemo non iuvenis; si ad opiniones hominum, nemo non puer. Verum ista pretereo, tam multa enim occursant, ut vix propositum sequi possim. 21 Piget et impedior gemitu stringere numeris quos affectus intimos, que dulcia pignora mestus ac pestilens et ex omni seculorum serie eradendus nobis annus hic abstulit. 22 Pauci, fateor, ex omni grege hominum, pauci admodum superestis, cum quibus et vivere eligam et mori; non quod ego plures alios ab hac acie secludam, nisi quos a nobis vel coniugium vel occupatio vel etas vel difficultates alie disiungunt amarique iubent e longinquo. Neque vero nunc de superioribus agitur, quorum benivolentia fortasse aliquo, conversatio nulla est; obstat enim mutuo convictui disparitas fortunarum et amicitiarum virus, insolentia, dum vilescere metuentes adorari expetunt, non amari. 23 Nos vero quid impedit quominus has vite reliquias, quantulecunque sunt, simul in pace animi bonarumque artium studiis transigamus,
Abbreviated transcription (Latin):
debeo ꝙͣ tibi deditum infidelem ill.
defendi autem cariscm ip̃am nõ
patromi officio ẜ auuci. Idq non
argucus neq cõuiciis aut ullis
oĩo salibus fameq morsib s asẜ¬
cione terum simplici ac modesta
ut qd̾ rarum in causis neq sũmo
pontifici nrq collegio coram quib
ea lis erat ulla prorsus in tuum
nomen noue suspicionis ocrasio pã¬
deretur. et defendi adu̾lus te s pre¬
sentem et mͥ ea incoguitum tempe¬
maiorib que ultro sepe michi od¬
tulit supna largitas archidianus
tuus eẽ uolui. habes uł hoc unum
isi fallor ydoneum non alieue

Expanded text:
infidelem illis. Defendi autem causam ipsam non patroni officio sed amici, idque non argutiis neque convitiis aut ullis omnino salibus fameque morsibus, sed assertione rerum simplici ac modesta, ut, quod rarum in causis, neque Summo Pontifici neque collegio, coram quibus ea lis erat, ulla prorsus in tuum nomen nove suspitionis occasio panderetur; et defendi adversus te, sed presentem et michi ea incognitum tempemaioribus que ultro sepe michi obtulit superna largitas, archidyaconus tuus esse volui. Habes vel hoc unum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
storalis cura p̾unt officii. tibi auten
aliquanto uehementius cui suꝑ eccã¬
stice sollicitudins cõmunem sartinã
tuorum quoq cnum et quibus illa
ciuitas miserabilib modis scatet ci¬
uilium simultatũ pondus accedit
fiuiliatis pestis patria urbe regnã¬
tium. Restat ut iam huic de spe me¬
tuq disseram. Primum quidem de
tua ruma nulla michi spes ascẽsus.

Expanded text:
em aliquanto vehementius, cui super ecclesiastice solicitudinis comunem sarcinam, tuorum quoque civium et quibus illa civitas miserabilibus modis scatet, civilium simultatum pondus accedit, familiaris pestis patria urbe regnantium. 24 Restat ut iam hinc de spe metuque disseram. Primum quidem de tua ruina nulla michi spes
Abbreviated transcription (Latin):
s rogari ab ipĩs eciam regid affu¬
sis humilit̾ q supplitib. Sicubi mẽ¬
tior. ip̃o possum teste redargui. ¶ Qd
de uietu dicam. cum pocius de te spe¬
rem. Ingrati est metuere quẽ bemi¬
uolum sis expertus. Dum nichil ti¬
bi sis conscius. mutandi q aĩ racio
nulla sit. Amo ego te. uenerorq. et
si ita is. uereor nõ tuneo insi quã¬
tum amor sine tunore nõ hĩtat. qͥppe
et id semꝑ te optare ꝑpendi. neq
tanti meti uelle ꝙ̃ diligi. et michi
insitum est neminem magnopere
forundare. non quem amcire decce¬
uerim. qm̃ obrem ista sic leges pat̾
ut non̾is neq tibi neq romano põ

Expanded text:
iam regibus affusis humiliterque supplicibus. Sicubi mentior, ipso possum teste redargui. 30 Quid de metu dicam, cum potius de te sperem? Ingrati est metuere quem benivolum sis expertus, dum nichil tibi sis conscius mutandique animi ratio nulla sit. Amo ego te venerorque et si ita vis, vereor non timeo, nisi quantum amor sine timore non habitat, quippe et id semper te optare perpendi neque tam timeri velle quam diligi, et michi insitum est neminem magnopere formidare nisi quem amare decreverim. Quamobrem ista sic leges, pater, ut noveris neque tibi neque Romano
Abbreviated transcription (Latin):
supero. atq aunitideo crucia bilitatib
aunui. iactor. crucior agitor. uersor in
amoris rota miser. examunor. feror. di¬
feror. distrabor. diripior. ita uullã iẽ¬
sum amim ludificat. fugat. agit. appe¬
tit. captat. retiuet. iactat. largitur. qd̾
dat non dat. deludit. modo quod sua sit
dissuadet quod dissuafit id ostendat.

Expanded text:
supero atque antideo cruciabilitatibus animi. Iactor crucior agitor ... versor In amoris rota, miser exanimor Feror differor distrahor diripior, Ita nullam mensum animi ludificat, fugat, agit, appetit, Raptat, retinet, iactat, largitur, quod dat non dat, deludit, Modo quod suasit dissuadet, quod dissuasit id ostentat.
Abbreviated transcription (Latin):
amu lucta est. iludi ergo quid ibidẽ
pautis int̾iectis ualidior serus dicat.
Credo ego inquit amorem priminu
apud homnes carificinam cõmen
aunm. iactor. crucior. agitor. uersor in

Expanded text:
quid ibidem paucis interiectis validior sexus dicat: Credo ego inquit, amorem primum apud homines carnificinam commentanimi. Iactor crucior agitor ... versor In
Abbreviated transcription (Latin):
fecent. De muidia quid dicam in si
quod fidentissime uerissime q possũ.
nulli me inꝙͣ houinũ ĩuidisse. eque
utinami contemptoris ut iuidi ĩfa¬
nna liber essem. Quod si de ãus tali¬
dioribus uerum est ubi ĩmuimetabi¬
les amulacionũ cause emuergũt: quid
niuc putas. qñ supactis procellis in¬
uenilium passionum prope ut ait co¬
micus ĩportum nauigo. Iterum dico.
et denui et consciencisun mesumqz te¬
stor ineuui fallere. nulli hominum ĩ¬
indeo. pre omnub notis meis sorte
propria contentus. et id pocius uere¬
or. ne bostis michi ꝙͣ ue bostes sit in¬
undia. bor est muidiosus magis eẽ
ꝙͣ nundus. Tibi autem pat̾ non mo¬
do nõ inuideo. s ut dicam qd̃ sencio.

Expanded text:
fecerint? De invidia quid dicam nisi — quod fidentissime verissimeque possum — nulli me unquam hominum invidisse? Eque utinam contemptoris ut invidi infamia liber essem! quodsi de annis calidioribus verum est, ubi innumerabiles emulationum cause emergunt, quid nunc putas, quando superatis procellis iuvenilium passionum, prope iam, ut ait Comicus, “in portu navigo”? 23 Iterum dico et Deum conscientiamque meam testor, me non fallere: nulli hominum invideo, pre omnibus notis meis sorte propria contentus, et id potius vereor ne hostis michi quam ne hospes sit invidia, hoc est invidiosus magis esse quam invidus. Tibi autem, pater, non modo non in
Abbreviated transcription (Latin):
nifanuã uiri talis qui non modo aui¬
de et ardent̾ quod conũe est omñum
amanti. s ecce prorsus et amenter.
homo alioqum nõ ĩprudens ad mitũ
femme et qd̾ mag̾ indignor eius femi¬
ne cuius non sibi proprium aut obse¬
quium s comuẽ cum plurib aut amior
nouus esset. s antiquum iaui si sape

Expanded text:
nfamiam viri talis, 11 qui non modo avide et ardenter, quod comune est omnium amantium, sed cece prorsus et amenter, homo alioquin non imprudens, ad nutum femine — et quod magis indignor, eius femine cuius non sibi aut proprium obsequium sed comune cum pluribus, aut amor novus esset, sed antiquum iam, si sap
Abbreviated transcription (Latin):
tacionis fuerit queni experientia et
ars nasonem uri temporis aut caru¬
lum aut ꝓpertium aut tibullura fecit.
Ingere tibi nunc quid hii quid ue alii
dix̾ut et p̾sertimi flaccus in ẜuione
illo de fugitandis amoribus matro¬
narum prius eciam noto ul est ali
ud ꝙͣ pleuo pectori uauseam peperis¬
se. Dnũ qd̾ uescio an adhuc legeris¬
uiseram inseram. ut intelligas auti¬
quissimam passionem quan cotidie
mortalis insama nouã facit. plantꝰ
in ea que cistellaria dicitur. duas mu
ram u̾o doctissimam. prioris pcũctacio

Expanded text:
ionis fuerit, quem experientia et ars Nasonem nostri temporis aut Propertium aut Catullum fecit. Ingerere tibi quid hi quid ve alii dixerunt et precipue Flaccus in sermone ilio de fugitandis amoribus matronarum pueris etiam notissiud quam pleno pectori nauseam peperisse; unum quod nescio an adhuc legeris, inseram, ut intelligas antiquissimam passionem, quam quotidie mortalis insania novam facit. 15 Plautus in ea que Cistellaria dicitur, duas mulram vero doctissimam; prioris percuntatio
Abbreviated transcription (Latin):
auum. icictor. crucior. agitor. uersor m
amons tota miser eramuior. feror dis¬
feror. disttabor. diripior.ita uullã uiẽ¬
tem hẽo aunui. ubi sum ibi nõ sum
ubi nõ sum ibi est aũis. Ita amor las¬
sum anmi ludificat. fugat agit. cippe¬
tit raꝑtat retiuet. iactat. largitur. qd̾¬

Expanded text:
rsor In amoris rota, miser exanimor Feror differor distrahor diripior, Ita nullam mentem habeo animi. Ubi sum, ibi non sum; ubi non sum, ibi est animus... Ita amor lassum animi ludificat Fugat agit appetit raptat retinet Iactat largitur; q
Abbreviated transcription (Latin):
cum esset. nec mencientur boc unũ.
ss memoriã tuam testem inuoco.
pñs enun ouinib intteras. Nin¬
quid tunc ex ore meo aliqd̃ morda¬
cius re reuerencius u̾bum excidit.
quod si unꝙͣ extidere debuisset fate¬
bor. siue ea maguitudo amin siue
temeritas est multo fucilius ĩduci
poteraui ut p̾senti maledicerem ꝙͣ¬

Expanded text:
um esset; nec mentientur hoc unum. 32 Sed memoriam tuam testem invoco; esens enim omnibus intereras. Nunquid tunc ex ore meo aliquod mordacius aut irreverentius verbum excidit? quodsi unquam excidere debuisset, fatebor, sive ea magnitudo animi sive temeritas est, multo facilius induci poteram ut presenti maledicerem
Abbreviated transcription (Latin):
quium s connĩe cum plurib aut amor
nouus esset. s antiquum iami si sape¬
rent ex sacietate fastidium infelir. uẽ¬
to lemor et non saltem uenti memor.
qui nec itrare quidem solitus fertur
unde non possit exire in ens sese angu¬
stias uitruserit ubi nec deffensionis
copia nec libertas fuge. nec decore tan¬
dem mortis ulla esset occasio. Itaq nõ

Expanded text:
quium sed comune cum pluribus, aut amor novus esset, sed antiquum iam, si saperet, ex satietate fastidium — infelix, vento levior, et non saltem venti memor, qui nec intrare quidem solitus fertur unde non possit exire, in eas se se angustias intruserit, ubi nec defensionis copia nec libertas fuge nec decore tandem mo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾borum fucis illitam affectus mei
pignus atq obsidem habebis. e se¬
renci quidem et pura. s ut uerum
fatear nuime tranquilla quin mai¬
gis obtrectatorum ercigitata turbi¬
nbus pectoris ꝑte profectã. Alioquiu
et dolon meo parces et tempon ¶
Ne ue te longis trabam. dic age. un¬
de tibi de me talis opimio. Qũ uoc pr̃
de te metur. ut ubi fraudis pes non
fuit illic uestigia suspicionis existerẽt

Expanded text:
s illitam affectus mei pignus atque obsidem habebis, e serena quidem et pura sed ut verum fatear, minime tranquilla, quin magnis obtrectatorum exagitata turbinibus, pectoris parte profectam; alioquin et dolori meo parces et tempori. 4 Neve te longius traham, dic age: unde tibi de me talis opinio? quando hoc, pater, de te merui, ut ubi fraudis pes non fuit, illic vestigia suspitionis existerent
Abbreviated transcription (Latin):
qñ uł serius ere quesitis loquendi
quicquid liduisset adu̾sus duõs dedit
antiquitas lib̾tatem. Si placuerĩt
que legis eplam hanc nudam uull̾
u̾borum fucis illitam affectus mei
pignus atq obsidem habebis. e se¬
rena quidem et pura. s ut uerum
fatear numme tranquilla quin ma¬
gis obtrectatorum exagitata turbi¬
nibus pectoris ꝑte profectã. Alioquiu
et dolor meo partes et tempori ¶
Ne ue te longns trabain. dic age. un¬

Expanded text:
tis loquendi quicquid libuisset adversus dominos dedit antiquitas libertatem. Si placuerint que legis, epystolam hanc nudam nullis verborum fucis illitam affectus mei pignus atque obsidem habebis, e serena quidem et pura sed ut verum fatear, minime tranquilla, quin magnis obtrectatorum exagitata turbinibus, pectoris parte profectam; alioquin et dolori meo parces et tempori. 4 Neve te longius traha
Abbreviated transcription (French):
teram acq amoris iuexpectam. Alte¬
ram uo doctissimam. prioris ꝑcũctacio
ad hunc se ht modum. Au amare occi¬
pere amarum est obsecco. respondet al¬
tera. Namq e castor amor et melle ⁊¬

Expanded text:
teram atque amoris inexpertam, alteram vero doctissimam; prioris percuntatio ad hunc se habet modum: An amare occipere amarum est, obsecro? Respondet altera: Namque, ecastor, amor et melle
Abbreviated transcription (Latin):
titiciis clectim est non dico quod
ille dieit. ut res publica. S ut fu¬
miliaritas atq amicicia nr̃a ĩ hũc
statum pueniret obicient enm me
tibi olmi in curia adu̾satum dum
qd̃ uere ppetuum intuntas malũ

Expanded text:
tificiis effectum est», non dico, quod ille dixit, «ut res publica» sed ut familiaritas atque amicitia nostra «in hunc statum perveniret». Obicient enim me tibi olim in curia adversatum dum, quod fere p
Abbreviated transcription (Latin):
non mutare. Ad te u̾tor quo utemedia¬
bili dolore sepoĩto uiecum cui occuiti
potest attiuguam breuibus. multa eñ
de amore tecum agere superuatue ostẽ¬
tacionis fuerit quem experientia et
ars nasonem urĩ temporis aut catu¬
lum aut ppercium aut tibullura fecit.
Iugere tibi nunc quid hii quid ue alii

Expanded text:
te vertor, quo irremediabili dolore seposito metum cui occurri potest, attingam brevibus. 14 Multa enim de amore tecum agere, supervacue ostentationis fuerit, quem experientia et ars Nasonem nostri temporis aut Catullum aut Propertium aut Tibullum fecit. Ingerere tibi nunc q
Abbreviated transcription (Latin):
fertus ne huim quidem iacentem
tollere uellet Sed hoc adriam qrͣti
dictum nunis uulgatum est quod
int̾ sohicas migas legi. Is ergo di¬
cere solebat ꝙ romano pontifice ue¬
mo miserabilior est condicione etꝰ
nulla misenior. et nichil aliud ledat
neccesse est ut citissume uel solo la¬
bore deficiat. fatebatur enmi in en
sede tautas se misenas muenisse
ut facta collacione prĩcipin tota
sibi p̾cedeus amaritudo iocunditas
et uita felicissua iuderetur. Spi¬
uosam dicebat cathedram romani
poutificis. et mantum acutissis
usq q̃q consertum aculeis tauteq
molis ut robustissuos terat p̾mat
et concumuet humieros. Corouam ⁊
frignum clara merito uideri quoniã
ignea sunt Illud sepissunt addici¬
ens ꝙ cum de gradu in gradum a

Expanded text:
m iacentem tollere vellet’». 26 Sed hoc Hadriani quarti dictum minus vulgatum est, quod inter philosophicas nugas legi. Is ergo dicere solebat quod «Romano Pontifice nemo miserabilior est, conditione eius nulla miserior, et licet nichil aliud ledat, necesse est ut citissime vel solo labore deficiat; fatebatur enim in ea sede tantas se miserias invenisse, ut facta collatione presentium, tota sibi precedens amaritudo iocunditas et vita felicissima videretur. 27 Spinosam dicebat cathedram Romani Pontificis et mantum acutissimis usquequaque consertum aculeis tanteque molis ut robustissimos terat premat et comminuat humeros; coronam et frigium clara merito videri quoniam ignea sunt, illud sepissime adiciens quod cum de gradu in gradum a
Abbreviated transcription (Latin):
mescatos hauios guturi ac suaues
auribus siremum cantus et ꝑꝑlexos
tius pedibus laqueos ꝑmetuo queso
te obtestor q per salutem tuam ut
ip̃e tibi consulas deq aliena puicie
que cum nr̃a mesticia uucta est pro¬
priam tibi conficias caucionem. ma¬

Expanded text:
inescatos hamos gutturi ac suaves auribus Sirenum cantus et perplexos tuis pedibus laqueos permetuo, queso te obtestorque per salutem tuam ut ipse tibi consulas deque aliena pernicie, que cum nostra mestitia iuncta est, propriam tibi conficias cau
Abbreviated transcription (Latin):
enim nec professiomi nec statin meo
quicꝙͣ dicturus sim aut dixetun nõ
aspiro. id quod honestius possumm fla¬
gito ut antique glorie nr̃e iusticie q
meniores qua singularit̾ floruistis eã
uris temporib ꝑite uon sinatis. Id q
obirius precor ut ue saltem. pit ͤ
per quas et ad ur̃a et ad ipã paren¬
tis menia semꝑ quidem s et nunc
precipue instante ut nostis iubileo
fidelium ex ommi regione cõcursus
ent purgnte latronib pateant pe¬
gruns. ne iusto metu t̾riti uel pium
opus omuttete uł rectum it̾ flectere
compellant᷑. Quod uisi accit̾ prouide¬
ritis. s spero utiq prouisuros eterne
nob̾ infanne maculam irrogabit. In
primis autem expeditum esse decet
apẽnum trãs itum unde uunerosior
populus expectat᷑. Ad quod utmnã
tempestimus in animũ uenisset ur̃ã
magnificentiã exbortari. fuisset pro¬
uisum fortasse maturius neq aliis
uide suspecti erat: Etas ur̃a sic uide¬

Expanded text:
enim nec professioni nec statui meo enim nec professioni nec statui meo quicquid dicturus sim aut dixerim — non aspiro, id quod honestius possum flagito, ut antique glorie vestre iustitieque memores qua singulariter floruistis, eam vestris temporibus perire non sinatis. Idque obnixius precor, ut vie saltem publice per quas et ad vestra et ad ipsa parentis menia semper quidem sed nunc precipue — instante, ut nostis, iubileo — fidelium ex omni regione concursus erit, purgate latronibus pateant peregrinis, ne iusto metu territi vel pium opus omittere vel rectum iter flectere compellantur. 30 Quod, nisi acriter provideritis — sed spero utique provisuros — eterne vobis infamie maculam irrogabit. In primis autem expeditum esse decet Apennini transitum unde numerosior populus expectatur. Ad quod utinam tempestivius in animum venisset vestram magnificentiam exhortari! fuisset provisum fortasse maturius, neque aliiinde suspecti erat? 31 Etas nostra sic vide
Abbreviated transcription (Latin):
mulceaui. Uuꝙͣ michi redibit autꝰ¬
uieus. Ircemeabile it̾ iugressus est.
Neq minc id agitur ut ille resurgat
s ne cum illo corrucit decus urm qu̵
alterum ĩpossibile. alterun u̾o per¬
facile. et in nr̃a positum mauu est.
Illud quidem admonere non est nec¬
cesse quod scelerum uiudices nõ pre¬
terita s futura respiciunt. Quid enĩ
prodest ad ea que retractan neq̃unt
studium adhibere. Sumlib tñi ma¬
lis occurritur. et eremplo t̾ribili hu¬
mana tenieritas coercetur. huic illa
unuirũ doctissimoꝵ hominũ laudata
sentencia. Non quia peccatum est
ꝙͣ qui sint pro huius facinons ĩma¬
uitate dignissima. ꝙͣꝙͣ tacitus forsã
optare uon probidear. expetere tũ
uetor. uiu̾sa igitur hec sic intelligar
dixisse ut apud beniuolas autes do¬
loris mei sensuin loquendo depouerẽ
ac graui mesticiai tumdũ cor leua¬
rem pocius ꝙͣ ut ammos urc̃s ad uĩ¬
dictam sangunus ĩflãmarem. Id

Expanded text:
ermulceam, unquam michi redibit amicermulceam, unquam michi redibit amicus meus; irremeabile iter ingressus est. 26 Neque nunc id agitur ut ille resurgat, sed ne cum illo corruat decus vestrum, quorum alterum impossibile, alterum vero perfacile et in vestra positum manu est. Illud quidem admonere non est necesse, quod scelerum vindices non preterita sed futura respiciunt. 27 Quid enim prodest ad ea que retractari nequeunt, studium adhibere? Similibus tantum malis occurritur, et exemplo terribili humana temeritas coercetur; hinc illa nimirum doctissimorum hominum laudata sententia: «Non quia peccatum est,  Que quanquam sint pro huius facinoris immanitate dignissima, quanquam tacitus forsan optare non prohibear, expetere tamen vetor; universa igitur hec sic intelligar dixisse, ut apud benivolas aures doloris mei sensum loquendo deponerem ac gravi mestitia tumidum cor levarem, potius quam ut animos vestros ad vindictam sanguinis inflammarem; id
Abbreviated transcription (Latin):
gere. Et si bene mores ur̃os noui n
me longa de uobis fallit opinio.
uos a populo romano unum hoc ĩt
multa precipuũ et uelut h̾edita¬
rium possidetis. ue fortune nos dei¬
ciat aut frangat iniria. s attollat
et quod marnus inrorũ est uit difticul¬
tates crescant aĩ huic michi spes non
parua suboritur. Audio enm ues accẽ¬
sos atrocitute negocii et gu̾osa indigna¬
cione flãmantes ad solita iustĩc ariua
conu̾̃ti. qd̃ si uerum est nullus usꝙͣ lo¬
cus ut spero uulla arx nullus scelera¬
tor fauor houinũ ab infaudis ceruici¬
bus meritum iracundie ur̃e fulinen
auertet. Derum ego p̾dults aunci la¬
crumabili iactura supͣ ꝙͣ dici posset
amarissime crutiatus multa nobũ
uiri illustres familiarit̾ collocutꝰ sũ.
heu frustta. heu sero. Seucio enm dap¬
num meum nõ posse restitui. non si
ualle lingius adamãtuns in sempi¬
ternum loquar aut orpheo dulcius ae¬
bilib ad litam ⁊ querunonis sara ꝑ¬

Expanded text:
gere; et si bene mores vestros novi nec gere; et si bene mores vestros novi nec me longa de vobis fallit opinio, vos a populo romano unum hoc inter multa precipuum et velut hereditarium possidetis, ne fortune vos deiciat aut frangat iniuria, sed attollat et quod maxime virorum est, inter difficultates crescant animi. 24 Hinc michi spes non parva suboritur. Audio enim vos accensos atrocitate negotii et generosa indignatione flammantes ad solita iustitie arma converti, quodsi verum est, nullus usquam locus, ut spero, nulla arx, nullus sceleratorum favor hominum ab infandis cervicibus meritum iracundie vestre fulmen avertet. 25 Verum ego, predulcis amici lacrimabili iactura supra quam dici posset amarissime cruciatus, multa vobiscum, viri illustres, familiariter collocutus sum. Heu frustra, heu sero! sentio enim damnum meum non posse restitui. Non si mille linguis adamantinis in sempiternum loquar aut Orpheo dulcius flebilibus ad lyram querimoniis saxa p
Abbreviated transcription (Latin):
oculis mrĩs et in ua publica crudeli
atq in toleranda prorsus audacia
pegerunt. Quod scelus si multũ
linquitis: actum est de statu pu .
actum de iusticia. actum deinq de
salute. de libertate. de gloria. Cortu¬
it fundamẽtum illud suꝑ quod us¬
q ad sydera creueratis. Et ds̃ bone
quorum manib euersu magna
pars doloris est uilis nuctor ĩiutie.
furciferi carinfices autricole feriuo
uictu sed fermo mag̾ pectore et fe
nigulos uestros ruũti nec contẽti
preda ad sacietatem suam pascũt᷑
cedibus et sauguine mserorum.
profecto nũꝙͣ hec ansur insi uel
in nr̃a segnitie uł in sius latibulis
spem hẽrent. que spes si uos ut sole¬
tis uiti estis ab onim eos parte de¬
luserit. Erercuit nos fateor atq ĩ¬
pulit hiis temporib fortuna. s nõ
strauit. neq debilitauit usq adeo
ut paucos in circuitu sementes la¬
trunculos ꝑferatis. Solet u̾a uictꝰ
alcior et clanior ex adu̾sitate couẜ¬

Expanded text:
oculis vestris et in via publica crudeli oculis vestris et in via publica crudeli atque intoleranda prorsus audacia peregerunt. 21 Quod scelus si inultum linquitis, actum est de statu publico, actum de iustitia, actum denique de salute, de libertate, de gloria. Corruit fundamentum illud super quod usque ad sidera creveratis; et, Deus bone, quorum manibus eversum! Magna pars doloris est, vilis auctor iniurie: 22 furciferi carnifices antricole, ferino victu sed ferino magis pectore et feriugulos vestros ruunt, nec contenti preda ad satietatem suam pascuntur cedibus et sanguine miserorum, profecto nunquam hec ausuri, nisi vel in vestra segnitie vel in suis latibulis spem haberent; que spes si vos, ut soletis, viri estis, ab omni eos parte deluserit. 23 Exercuit vos, fateor, atque impulit his temporibus fortuna, sed non stravit neque debilitavit usque adeo ut paucos in circuitu sevientes latrunculos perferatis. Solet vera virtus altior et clarior ex adversitate consur
Abbreviated transcription (Latin):
mnum aerem tausam esse. et quod
uittus est proprium uł nature tri¬
buet uel fortunt. Alt̾ ĩpig̾rime geu¬
tis industriam u̾satiles q aumos
et applicabile ad omnes artes ĩge¬
mum int̾ causas nuumerabit. Nõ
inepte id quidem. dumi menũit
se tandni primam et maximam
hinus rei causam siluisse. donec ni
sa est sine qua nedum cunitas sed
uec domus erigua nõ di cam cresc̾e
s nec stare quidem potent. funda¬
mentũ ciuitatũ omniũ stĩa est.
suꝑ quod si uerum queritur nr̃i ma¬
iores edificatam uobis florentissi¬
mam atq framslimam rem publi¬
cam reliquerunt. Id si modo p̃ igna¬
uiam labi ꝓmictitis quid spetare
ecce sicrarii infames. et quod unum
ad excitandum omines irari ac¬
culeos sutis erat: cuiẽ uestrum in¬
rum optunũ cui ut creditur ab eo
die quo sustrum pedem domo ex¬
tulit insidias tecenderunt. nusꝙͣ
quodq auorũ temporib cogitare eci¬
am in cubilib tiuissent id sub

Expanded text:
mum aerem causam esse, et quod mum aerem causam esse, et quod virtutis est proprium, vel nature tribuet vel fortune. Alter impigerrime gentis industriam versatilesque animos et applicabile ad omnes artes ingenium inter causas numerabit; non inepte id quidem, dum meminerit se tandiu primam et maximam huius rei causam siluisse, donec iussa est, sine qua nedum civitas sed nec domus exigua, non dicam crescere, sed nec stare quidem poterit. Fundamentum civitatum ominum iustitia est, super quod, si verum queritur, vestri maiores edificatam vobis florentissimam atque firmissimam rempublicam reliquerunt. Id si modo per ignaviam labi permittitis, quid sperare exerunt ecce sicarii infames et — quod unum ad excitandum omnes irarum aculeos satis erat — civem vestrum virum optimum, cui, ut creditur, ab eo die quo sinistrum pedem domo extulit, insidias tetenderunt, nusquaquodque avorum temporibus cogitare etiam in cubilibus timuissent, id sub
Abbreviated transcription (Latin):
lud nomen sortita florentia in qua
flos uirtutum omĩui et glłi̾osorum
actuum eremplaria insibilit̾ abũ¬
darent. Erat omĩum futimarũ
gentium ad tam bñ moratum po¬
pulum amore et reuerentia mixtꝰ
tunoe. neq solum in propriis s in
extremis quoq tuscie finib tuneba¬
tur curtas magr̃a iusticie. Quid
enim aliud cause fuit quod iuter
lapidosos et asperos colles in solo a¬
rido nec maritimo portu uec uana¬
li flumie adiuto tam breu tẽporis
spacio. u̾e enim oñim Italie ciuita¬
tum recentissima cuitas uestra ẽ
in eam succreuerit magnitudinẽ
ut incinas omes amplissimas qui¬
dem urbes prope uictedibilit̾ super¬
gressa non solum fama nominis
aut pretiosis m̃tibe quod ipsũ m¬
raculi iustar erat. s et ip̃a eciau
felix prole uitum. et in boc quoq ma¬
ti similis ac tante sobolis iam nõ
capar dissemmatis toto orbe ciuib
ommne mũdi latus impleu̾it: Que¬
quis fortasse generatiom aꝑtissi¬

Expanded text:
lud nomen sortita Florentia, in qua lud nomen sortita Florentia, in qua flos virtutum omnium et gloriosorum actuum exemplaria visibiliter abundarent. 16 Erat omnium finitimarum gentium ad tam bene moratum populum amore et reverentia mixtus timor, neque solum in propriis sed in extremis quoque Tuscie finibus timebatur civitas magistra iustitie. 17 Quid enim aliud cause fuit quod inter lapidosos et asperos colles, in solo arido nec maritimo portu nec navali flumine adiuto, tam brevi temporis spatio — fere enim omninum Italie civitatum recentissima civitas vestra est — in eam succreverit magnitudinem, ut vicinas omnes amplissimas quidem urbes prope incredibiliter supergressa, non solum fama nominis aut preciosis mercibus — quod ipsum miraculi instar erat — sed et ipsa etiam felix prole virum et in hoc quoque matri similis ac tante sobolis iam non capax, disseminatis toto orbe civibus, omne mundi latus impleverit? 18 Quequis fortasse generationi aptissi
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu quodaui mͦ urbis nr̃e et il¬
lius olim formidati pallacui in quo ce¬
leb̾rima iusticit sedes erat lamare ꝓ
libito ciues nr̃os. O temꝑa o miores. li¬
bet enim exclamate cum tullio. Ego
quidem puer au diebam maiores na¬
tu nactare solitos populi illius uir¬
tutes omiĩmodas erim iã q insticiaui.¬
uentis s in his duob marime quibus
solon ille supientissimus legis lator
alterum ueccesse est quasi altõ pede
c̾ciudicantem efficiat cuitatẽ. sui utrĩ¬
qr eueruem prorsus et languidam fri
romanus toto polluit orbe tr̃atu sic
gulcaem i priuis quandã laudem
apud omne genus bominũ meruisse
et int̾ tustorum popules temusse lon¬
gis temporidus aoluntarium quodã¬
modo principitũ titulo quidem impe¬
ri adstinentes. At quo suꝑbie nandie¬
qr ninius eo laudis et glone plus enͣt
in nomie. Non ergo diñum dicebat᷑.
s auriluim ac ꝑfugnum inciorum
ut nõ umerito censeretur floridũ il¬

Expanded text:
conspectu quodammodo urbis vestre et ilconspectu quodammodo urbis vestre et illius olim formidati palatii in quo celeberrima iustitie sedes erat, laniare pro libito cives vestros! “O tempora, o mores”, libet enim exclamare cum Tullio. 13 Ego quidem puer audiebam maiores natu narrare solitos populi illius virtutes omnimodas eximiamque iustitiaentis, sed in his “duobus” maxime quibus Solon ille sapientissimus legislator aalterum, necesse est quasi altero pede claudicantem efficiat civitatem, sin utrunque, enervem prorsus et languidam, frigromanus toto polluit orbe terrarum, sgularem in primis quandam laudem apud omne genus hominum meruisse et inter Tuscorum populos tenuisse longis temporibus voluntarium quodammodo principatum, titulo quidem imperii abstinentes. 15 At quo superbie invidieque minus, eo laudis et glorie plus erat in nomine. Non ergo dominium dicebatur sed auxilium ac profugium vicinorum, ut non immerito censeretur floridum il
Abbreviated transcription (Latin):
lo metu saccostiñ et dõ simillmũ aĩal
hommem trutidare ferrt cupidas ma¬
nus in uiscera. et quod ne generose qui¬
dem fere facerent lacerato cadaueti in¬
cumdere et spumanti sanguine delec¬
tun. ¶ Pudet ac miscret .o. clitussum
ciues nec de paruo doloris foute sca¬
turiunt tot lamenta. Neq mag̾ tal
aunci talem tasum lugeo ꝙͣ tautũ tã
gloriose quondam rei. pnͣ. pudorem.
Quid enim dicetur apud gentes. qͥd
posteritas loquetur. Innorium homu¬
uem qui initet feras ut lucanus ait ro¬
dam gentes. qui per desertu prounicie
arelatensis qua nulla usq hodie disso¬
lucior nulla desolacior terta esti ac ꝑ
alpes medias nõ muude tiuitũ aut
uagis excursoribe s armatis uũc ex̃¬
citibus obsessas. nou modo per diem s
uocte etiam intempesta sospes incesse¬
rit. florentuns in finib luce media peo¬
cubuisse uelut ouem ipie uictune
destinatam. Et .o. etĩum etatis ur̃e
de decus iuentes esse qui audeant e

Expanded text:
lo metu sacrosanctum et Deo simillimum animal, lo metu sacrosanctum et Deo simillimum animal, hominem, trucidare, ferre cupidas manus in viscera et — quod ne generose quidem fere facerent — lacerato cadaveri incumbere et spumanti sanguine delectari. 10 Pudet ac miseret, o clarissimi cives, nec de parvo doloris fonte scaturiunt tot lamenta, neque magis talis amici talem casum lugeo, quam tantum tam gloriose quondam reipublice pudorem. Quid enim dicetur apud gentes? quid posteritas loquetur? Innoxium hominem qui inter “feras”, 11 ut Lucanus ait, “Rodani gentes”, qui per deserta provincie Arelatensis, qua nulla usquam hodie dissolutior, nulla desolatior terra est, ac per Alpes medias non nivibus tantum aut vagis excursoribus sed armatis nunc exercitibus obsessas, non modo per diem sed nocte etiam intempesta sospes incesserit, florentinis in finibus luce media procubuisse velut ovem impie victime destinatam. 12 Et o eternum etatis nostre dedecus, inventos esse qui audeant e
Abbreviated transcription (Latin):
rirent. et eroptatum ingressum patͥe
tibi preriperent. ac sepulchrum. O sitĩ
scinguiis manditam. Quid ampliꝰ
quenitis seiussini canes: quid ampli¬
us quentis in corpore spolicito: odiũ
quidem ignoti et iinocẽtis hominis.
nec erat ullum certe. uec fingi pot̾at.
Si amͣ fumes uera sceleris causa est
redite iam nefarii noti compotes ac
bospites uestres iustite. Sunite mu
rius poscitur. In latronum manus
inciderit. s hominum. Nil ide uobis
metuendũ. tam nunitis hĩtatis ar¬
tibus. ut ĩpime et telum et florẽtiã
et isticiam contempnatis. homũtu¬
lum solum fessum et attonitũ tumere¬
tis hñtes receptatula tau propĩqua.
tam ualida Nolite igitur auaritie
u̾ti poterat abstulistis. anumiam sibi
et amicis utilem et nob̃ nulli usui fu¬
turam linquite. Quid toruũ intuenũ.
quid cogitatis. quid molumm: Que
ista rabies est quid uncantes uolũt
gladii: quid petunt. O uoluptas effe¬
in. nullo odio uulla spe propoĩta nul¬

Expanded text:
rirent et exoptatum ingressum patrie rirent et exoptatum ingressum patrie tibi preriperent ac sepulcrum. 7 O sitim sanguinis inauditam! quid amplius queritis, sevissimi canes? quid amplius queritis in corpore spoliato? Odium quidem ignoti et innocentis hominis, nec erat ullum certe, nec fingi poterat. Si auri fames vera sceleris causa est, redite iam nefarii voti compotes, achospites vestros invisite. 8 Sinite nurius poscitur; in latronum manus inciderit, sed hominum. Nil inde vobis metuendum: tam munitis habitatis arcibus, ut impune et celum et Florentiam et iustitiam contemnatis. Homunculum solum fessum et attonitum timeretis, habentes receptacula tam propinqua, tam valida? Nolite igitur avaritie verti poterat, abstulistis; animam sibi et amicis utilem et vobis nulli usui futuram linquite. 9 Quid torvum intuemini, quid cogitatis, quid molimini? que ista rabies est? quid micantes volunt gladii, quid petunt? O voluptas effera, nullo odio, nulla spe proposita, nul
Abbreviated transcription (Latin):
ras labores. quociens iguota tertar
tirtsieras ut tranquilla ĩ patria tua
tadem et honoratam ageresu seuer¬
tutem. Quo pergis. ali. nuser fati q
tin nescie et ubiq tutior ꝙͣ in patria
future. quo tius quo uuserande fe¬
stinas: ubi canitur poetitur illud
fallit te incantum pietas tua q̃ cum
sit magna in parentibus et ꝓpĩquis
ut ait cicero. tũ in pactia marua ẽ.
Illa te proculdubio trabebat soli na¬
talis amantissumum. Illuc iam se¬
uior redibas uude puer excesseras
et illi t̾re que te infantem pauerat
fatigate uite reliquias referebas. cu¬
pieus ubi ortus cras mori. et ubi
reptauetas sepeliri. Sed o scelus oĩ¬
humana feritas. Truculentissim
homimes i̾mo u̾o ccuente ⁊ ĩmanes
belue te ĩprouidum et merinẽ talle
medio expectabant. horrendum et
ignotum orbi italico predonũ genus
qui non saturati auro quiescerent
que sũma uotoꝵ raptoribus esse so¬
let unsi scient̾ tuum sanguinem hau¬

Expanded text:
ras labores, quotiens ignota terrarum ras labores, quotiens ignota terrarum circuieras ut tranquillam in patria tua tandem et honoratam ageres senectutem! Quo pergis? ah, miser fatique tui nescie et ubique tutior quam in patria future, quo ruis, quo miserande festinas? Tibi canitur poeticum illud Fallit te incautum pietas tua, que, «cum sit magna in parentibus et propinquis» ut ait Cicero, «tum in patria maxima est». 5 Illa te proculdubio trahebat, soli natalis amantissimum; illuc iam senior redibas unde puer excesseras, et illi terre que te infantem paverat, fatigate vite reliquias referebas, cupiens ubi ortus eras, mori et ubi reptaveras, sepeliri. 6 Sed, o scelus, o inhumana feritas!, truculentissimi homines, imo vero cruente et immanes belue, te improvidum et inermem calle medio expectabant, horrendum et ignotum orbi italico predonum genus, qui non saturati auro quiescerent, que summa votorum raptoribus esse solet, nisi scienter tuum sanguinem hau
Abbreviated transcription (Latin):
epe michi propoĩtum fuit
egregii ciies pro uarietate
rerum ac temporum aliqͥd
ad nos scribere et uicissim nunt fre¬
uum auĩs nũc calcar intutere. nunc
indignari ꝑdita nunc recuperata
libertate gratulari. Non nunqͣmͣ
flere nobiscum multiplices et uati¬
as rei .p. tempestates ⁊ impẽdentis
nafragii fidelit̾ admonere ut ita
me uobis qsi alt̾ non dabatur u̾bis
saltem auum testid et si non hĩta¬
torem terte amatorem patrie cõpro
turarum ur̃arum distaret meorum
humilitas studiorum: subito michi
semp e manidus calauius lapsus
est. Nunc autem cogor ut scridam
u̾ba cum lacrimis. Ecte enim quod
ignorabam hactenus atq utinam
ꝑpetuo ignorassem sumussimꝰ et me¬
tito tarissimus cuns nr̃ ⁊ amicus
meus dum ex galliis florenciã red¬
dit molestias atq pericula tã lõgi
itineris trangressus et iam dilecte
grenuo crudelit̾ int̾fectus est. O uir
nifelix quantos etate uiridi ꝑtule¬

Expanded text:
1 Sepe michi propositum fuit, 1 Sepe michi propositum fuit, egregii cives, pro varietate rerum ac temporum aliquid ad vos scribere, et vicissim nunc frenum animis nunc calcar incutere, nunc indignari perdita, nunc recuperata libertate gratulari, nonnunquam flere vobiscum multiplices et varias reipublice tempestates et impendentis naufragii fideliter admonere, ut ita me vobis, quoniam aliter non dabatur, verbis saltem animi testibus, etsi non habitatorem, certe amatorem patrie comprobcurarum vestrarum distaret meorum humilitas studiorum, subito michi semper e manibus calamus lapsus est. Nunc autem cogor ut scribam,verba, cum lacrimis. 3 Ecce enim — quod ignorabam hactenus atque utinam perpetuo ignorassem — suavissimus et merito carissimus civis vester et amicus meus, dum ex Galliis Florentiam redit, molestias atque pericula tam longi itineris transgressus et iam dilecte gremio crudeliter interfectus est. 4 O vir infelix, quantos etate viridi pertule
Abbreviated transcription (Latin):
cium. neccessarie autem uoces sunt.
Deniceps ut libet agat mors. ego uõ
amicos modo s uie ipsimi init̾ mor¬
tuos deputo. scieus qr sine dei mitu
uicħ hormu euenire quia uel iubet
deus ista uel patitur. comp̾mara in
merore grauem tumdam qr aĩam
linguamq et ardentem calannum
frenabo. et querelas mutiles conti¬
nebo. ne ex illis sini quib parum ẽ
peccatum suum excusare inisi dei
iudicium accusent. Et fortasse nõ¬
dumi nobis sol dierum oĩum octu¬
buit. unde aliquid ĩposter seu scpͥtis¬
sen colloquo resuaudum est. Dere¬
liquo litterarum quas florentins
unsi suꝑ huc tanta illius urbis ĩ¬
uiria quia te non ĩuite lecarum
augior exemplum hus innexin.
uale et te met ipsum letioñb pre¬
seruare stude. ut nos iun t̾ris adhuc
nisi ex alto sit uetitum uideam. xͦ.
kl̃. Iulii. Ad florentinos indignacio
et querela inhumãĩ facinoris eoꝵ in
finbus ppetrati et exhortacio ad iusti¬
cie cultũ itineꝵ q custodiam

Expanded text:
tium; necessarie autem voces sunt. tium; necessarie autem voces sunt. Deinceps, utilibet agat mors, ego non amicos modo sed me ipsum inter mortuos deputo, sciensque sine Dei nutu nichil horum evenire, quia vel iubet Deus ista vel patitur, comprimam merore gravem tumidamque animam linguamque et ardentem calamum frenabo, et querelas inutiles continebo, ne ex illis sim quibus parum est peccatum suum excusare, nisi Dei iudicium accusent. 28 Et fortasse nondum nobis sol dierum omnium occubuit, unde aliquid in posterum seu scriseu colloquio reservandum est. De reliquo literarum quas Florentinis misi super hac tanta illius urbis iniuria, quia te non invite lecturum auguror, exemplum his innexui. Vale, et tamet ipsum letioribus preservare stude, ut nos in terris adhuc, nisi ex alto sit vetitum, videamus. X Kal. Iulias. 10 Ad Florentinos, indignatio et querela inhumani facinoris eorum in finibus perpetrati, et exhortatio ad iustitie cultum itinerumque custodiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dib cuptis desiderio pareat. ad huc
uuttit incertus. ¶ Et hec frat̾ sccu-¬
pulose adeo ut intelligas sigillatĩ
quorum haud dubie sũmam nosti.
odi. Modo Inuenes udebam᷑. ecce bie¬
inum ultra ꝙͣ oportuit uiximus Eic
cedit ad cumulũ erimarum quia
dum uuãre dies more amantũ inci¬
pio: ualde silenctum tunui inror
et nescio quid michi muit noue su¬
spicionis oboritur. Audio euu pe¬
stem illam aumi alterius que fim¬
ta uidebatur rursum rodam ripas ĩ¬
uadere. unde utinam abesses. Sed
quid molior infelre: parũ ne p̾sentis
ueri mali est. uisi ficto uenturo q
insuꝑ miser siir Uertat hec deus ĩ
melius ut falsa tociens spe deceptꝰ
uł semel aliquando decipiar falso
metu. ¶Nactenus amantissime
socrates dolori meo indulgens nõ
decori eroneraui questib auimim
ut potui. sic erat enmi ueccesse ne
rumpeter mali mole. Parte tu un
sc̃crates. partant alii si quis alter
dec legerit. Est ubi honestum silen¬

Expanded text:
dibus ruptis desiderio pareat, adhuc dibus ruptis desiderio pareat, adhuc nutat incertus. 25 Et hec, frater, scrupulose adeo, ut intelligas singulatim quorum hauddubie summam nosti: odi. Modo iuvenes videbamur, ecce biennium ultra quam oportuit viximus. 26 Accedit ad cumulum erumnarum, quia dum numerare dies more amantum incipio, valde silentium tuum miror et nescio quid michi nunc nove suspitionis oboritur. Audio enim pestem illam anni alterius, que finita videbatur, rursum Rodani ripas invadere, unde utinam abesses! Sed quid molior infelix? parum ne presentis veri mali est, nisi ficto venturoque insuper miser sim? Vertat hec Deus in melius, ut falsa totiens spe deceptus, vel semel aliquando decipiar falso metu. 27 Hactenus, amantissime Socrates, dolori meo indulgens non decori, exhoneravi questibus animum ut potui: sic erat enim necesse ne rumperer mali mole. Parce tu, mi Socrates, parcant alii siquis alter hec legerit: est ubi honestum silen
Abbreviated transcription (Latin):
reptos lacruuosis oculis ac lamẽtis
attingerem. Nunc non una si tribr
aii passionib spe ac metu et do¬
lorem discrucior. et quasi totdeni
hinc inde nuluerib confirus quam
in ꝑtem scuicii cor uictiuẽ nescio.
Et uuix ac imscrabilem ĩ modum
fluctuantib atq init̾ se certantib
curis ac nũciis distrabor ac diserpor.
misi eniui non eodem modo iterum
s undecũq de illo qui suꝑstes dicit᷑
uoui aliguid erpectabam. Et ad sũ¬
uiam undiq rumoꝵ plumiuũ. Certi
q auinio et omine it̾ cirtũspiciens ⁊
ad omnem strepitum examims quͥ
trutinetur. facile uit quidem extĩs
statum quisquis esset agnoscerem ⁊
ut fraa est ingenti nõ modo cutũ¬
stancium opidoꝵ s ciuitatis etiam
concursu sũmaqz oĩum misericoidia
cederent. Issem credo utiq ĩ easdeui
nianius forsitaa impellente me fato
meo. nisi me aum tempus et ualitu¬
do fragilior tenuisset. Nec id arco mi¬
nus au neccessitati aĩus an compe¬

Expanded text:
reptos, lacrimosis oculis ac lamentis reptos, lacrimosis oculis ac lamentis attingerem. 22 Nunc non una sed tribus animi passioniobus, spe ac metu et dolore, discrucior, et quasi totidem hinc inde vulneribus confixus, quam in partem saucium cor inclinem, nescio, et mirum ac miserabilem in modum fluctuantibus atque inter se certantibus curis ac nuntiis distrahor ac discerpor. Misi enim non eodem modo iterum, sed undecunque de illo qui superstes dicitur, novi aliquid expectabam, et ad summam undique rumorum plurimum, certi animo et omne iter circumspiciens et ad omnem strepitum exanimis, qutrutinetur, facile, me quidem extimatstatum, quisquis esset, agnoscerem, ut fama est, ingenti non modo circumstantium oppidorum sed civitatis etiam concursu summaque omnium misericordia cederent. 24 Issem credo utique in easdem manus forsitan impellente me fato meo, nisi me anni tempus et valitudo fragilior tenuisset. Nec idcirco minus an necessitati animus an compe
Abbreviated transcription (Latin):
maderis. dirigui. et excussus manu
lix inquit nũcius sum tidi. Amci tui
suꝑ apẽium u̾ticem seuas in latronu̾
manus niciderunt. Heu inꝙͣ qͥd mali
est: quid ais. Prosequitur ille sui
gladios cariuficum corruisse mox o¬
lipum clamore excitum aduolasse
solunq inter deceui aut plures sic
carios stricto muccone constitisse mł
potueruit collectis agrestib ad tu¬
multin insi quidam solo nonñe uo¬
biles e iontib occurrentes cohibi¬
to uupetu sequentium trepidam ca¬
thetuam et cruenta spolia suis la¬
tebris excepissent. Olimpum ad huc
ensem ii manibus kñtem procul ĩde
uit̾ siluas insum. mlqz de illo post
hec aliud auditum Triste enm uẽti
auferat. nestio au utrumq extunctũ
leuius laturus fuerimi. Scirem nẽpe
quid agendum michi. dausis forib
et consolatonb erclusis dolori uico
solus incumberem. et nobis leuarẽ
fletu aumiũ. uel opprimerẽ uel lem¬
rem merore desiderium. uł implerẽ
et amnces michi manibz nupus e¬

Expanded text:
madens. 18 Dirigui, et excussus manu lix’ inquit, ‘nuntius sum tibi. Amici tui super Apennini verticem sevas in latronum manus inciderunt’. ‘Heu’ inquam, ‘quid mali est? quid ais?’ 19 Prosequitur ille singgladios carnificum corruisse; mox Olimpium, clamore excitum, advolasse solumque inter decem aut plures siccarios stricto mucrone constitisse, mupotuerint excitatis agrestibus ad tumultum, nisi quidam solo nomine nobiles e montibus accurrentes, cohibito impetu sequentium, trepidam cathervam et cruenta spolia suis latebris excepissent. Olimpium adhuc ensem in manibus habentem procul inde inter silvas visum, nilque de illo post hec aliud auditum. 21 Triste omen venti auferant: nescio an utrunque extinctum levius laturus fuerim. Scirem nempe quid agendum michi: clausis foribus et consolatoribus exclusis, dolori meo solus incumberem, et vel levarem fletu animum vel opprimerem, vel lenirem merore desiderium vel implerem, et amicos, michi manibus impiis e
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenere propicioꝵ aupidine eaut qͥs
ille est tamen zeli ardor. qui suspicionũ
aculer que in dies et in horas niquietu¬
do anum et in reguo amons pacis ac
belli incissitudo creberama: Que quomi¬
aui usu pessimo icm int̾ uodiliuia dcu̾

Expanded text:
ut Venere propitioque Cupidine res eant, quis ille est tamen zeli ardor, qui suspitionum aculei, que in dies et in horas inquietudo animi et in regno amoris pacis ac belli vicissitudo creberrima? que quoniam usu pessimo iam inter nobi
Abbreviated transcription (Latin):
memiueris anum hĩtum ad uttãq
partem corpori pluriuũ conferre so¬
litum. et esse qui suum cor clanculũ
eredentes etatis iuste terrpus arũ
rentes annos prorogent mortem ac
seunuum differentes. Illa quoq cum
uature lege pueneruit forti aumo
latuti. borum consilio ut accedas ue¬
lim depone ĩutilem dolorem. pelle cu¬
ras supuacuas. discute dampnosas aĩ
nebulas. et ad sũmam quicꝙͣ p̾mt
aut trũquilutatem turbat abicito.
uttiq honnui uit̾ uite hunis ꝓcellas.
et in hoc erilio sepe famosissimũ uit¬
giliammm illud exdamans. durate
et uos met rebus ẜuate secundis.
Uiue et uale. nr̃i menor .iiiͦ. kł. augusti.¬

Expanded text:
memineris animi habitum ad utranque memineris animi habitum ad utranque partem corpori plurimum conferre solitum, et esse qui suum cor clanculum exedentes etatis iuste tempus abrumprentes annos prorogent, mortem ac senium differentes, illa quoque cum nature lege pervenerint, forti animo laturi; horum consilio ut accedas velim. 8 Depone inutilem dolorem, pelle curas supervacuas, discute damnosas animi nebulas et ad summam quicquid premit aut tranquillitatem turbat, abicito utrique homini inter vite huius procellas et in hoc exilio sepe famosissimum virgilianum illud exclamans Durate et vosmet rebus servate secundis. Vive et vale, nostri memor