comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bris. Iterum sancta Martina
penii pu sacur. Namq ex poli¬
ata est ues il incisa est toto
⁊. pore. Ac teinde inquatuor
issione pseucare. mutati sg̃
ꝑ uiceᷤ eã cederem septem cẽ¬
curiones. Sed illa supplitia il¬
lata. forti animo risir. Irde
recepta incarcerem. Inte abi¬
pib ⁊ pinguedine superunc
pli excussit. ⁊: ultieulinem
populi occidit. sunc perculsus
timore imperator tradidit caz
cuidara iustino p̃fecto. ut im¬
pelleret cam ad sacrificandum.
conto. ⁊ spaus menbra eius
iicidi. ⁊ circa mamillas ungu
ut ille sperauerat nen ex giri¬
sset: teposita teconto recuiẽ
hateatrum a iustino p̃fecto p̃¬
sentata imperat ori fiis est
tradita. Sed leo immanissimꝰ
statim ferocitarem ceposuit pͥẽ¬
uenit. eamq nullo pacto atti¬
git .S. ed cum reduceretur in ca¬
u:am cumenium imp̃ris co¬
gnatum interfecit. Et iterum
ouos dies crm iret ad sacri¬
ñcandprator. ex hibita
martyr ci fisa in domino cũ¬
taaueret suspensa. iterum un¬

Expanded text:
. Iterum facta Martina poenis pulsatur: nam exspoliata vestibus, incisa est toto corpore ac deinde quatuor fessione vices eam caederent septem centuriones. Sed illa sibi supplicia illata forti animo risit. Inde recepta in carcerem. Inde adipibus et pinguedine superunctpli exussit, et multitudinem populi occidit. Tunc perculsus terrore imperator, tradidit eam cuidam Justino praefecto, ut impelleret eam ad sacrificandum. conto, et spathis membra ejus incidi, et circa mamillas ungul adhuc ut ille speraverat non exspirasset, deposita de conto recipitur hitheatrum a Justino praefecto praesentata imperatori, feris est injecta. Sed leo immanissimusstatim ferocitatem deposuit, eamque nullo pacto attigit. Sed cum reduceretur in caveam, Eumenium imperatoris cognatum interfecit. Et iterum duos dies cum iret ad sacrificandum imperator, exhibita martyr, cum fixa in Domino maneret, suspensa iterum, un
Abbreviated transcription (Latin):
ex anachoritis sedit ãnos
undecu. menses tres. dies u¬
gina duos. suit temporibuis
antonini ⁊ marti. Uic consti¬
tuit ut septera eb clorciadas
ante pascha iciunium cele¬
braretur. ⁊ tantum natale do¬
mini noctu celeb rarentur mi¬
te hore t̾rie cursum nullus p̃¬
sumeret missam celebrare.i
qua hora cdominus nr̃ ascen¬
dit cricem. Et ante sacrificiũ
ytanus diceretur angłicus.
haec est gloria in excelsis deo.
sepultus esc iuxta corpus be¬
ati petri inuaticano. quarto
nonas ianuarii. Hic fecit ordi

Expanded text:
ita, sedit annos undecim, menses tres, dies viginti duos. Fuit autem temporibus Antonini et Marci. Hic constituit ut septem hebdomadas ante Pascha jejunium celebraretur, et Natali Domini noctu missae celebrarentur,te horae tertiae cursum nullus praesumeret missam celebrare, qua hora Dominus noster ascendit crucem, et ante sacrificium hymnus diceretur angelicus, hoc est, GLORIA IN EXCELSIS DEO. sepultus est juxta corpus beati Petri in Vaticano IV Nonas Januarii.
Abbreviated transcription (Latin):
genere ex petre consule nã¬
ta.diues nimis renim: quas
rai scricoꝵditer indigentib erro¬
gabat. tenta est ab alexandro
imperatore. ⁊ iussa est sacrifica¬
re apollini s mox ut oratio¬
nem fudit beata uirgo. terre
motus factus est magnus. ut
ciuitas concuteretur. ac sic pãs
templi ip̃uis aposlinis destruc¬
ta est. simuiacrumq cõminu¬
tum ⁊ multuudo magna cũ
Iratus ualde alexanter impera¬
tor. iussit alapis facieia eius
cundere. et uncinis palpebras
rum fragmentis cesa. cum in¬
uictissima durasset. illi quibꝰ
hat imyium officium delega¬
tum fuerat. pietate diuina cir¬
cuntanti lumine. erant enim
ito. crutele ilico miiisteriu
ex secrantes. crediderũt. et deũ

Expanded text:
genere, et patre consule nata, dives nimis rerum, quas misericorditer indigentibus erogabat, tenta ab Alexandro imperatore, jussa est sacrificare Apollini. Sed mox ut orationem fudit beata virgo, terrae motus factus est magnus, ut civitas concuteretur. Ac sic pars templi ipsius Apollinis destructa est, simulacrum comminutum, et multitudo magna cum Iratus valde Alexander imperator, jussit alapis faciem ejus caedi, et uncinis palpebras rum fragmentis caesa, cum invictissima durasset, illi, quibus hoc impium officium delegatum fuerat, tandem pietate divina circumdati lumine erant enim octo, crudele illico ministerium exsecrantes, crediderunt, ac Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
rbanus natione romanus
er patre pontiano. sedit an¬
nos acto. menses unceciz
dies duodecim. hic fecit mi¬
nisteria sacrata omnia ar¬
gentea ⁊ patenas argente¬
as ugintiquinq posuit.
hic uero confessor extitit.
sua traditione multos cõ¬
uertit ad baptismum et
credu litatem. etiam uale¬
rianum nobilissimum ui¬
rum sponsum sancte ceci¬
lie. quos etiam usq ad
martyriĩ palmam ꝑduxit.
et ꝑ eius monita multi
martyrio coronati sunt. h
fecit ordinationes quinq
ꝑmensem decembrium.
ꝓbr̃os nouem. diacones
quinq. epõs ꝑ diu̾sa loca¬

Expanded text:
rbanus, natione Romanus, ex patre Pontiano, sedit annos octo, menses undecim, dies duodecim. Hic fecit ministeria sacrata omnia argentea, et patenas argenteas viginti quinque posuit. Hic verus confessor exstitit tsua traditione multos convertit ad baptismum et credulitatem, etiam Valerianum nobilissimum virum, sponsum sanctae Caeciliae, quos etiam usque ad martyrii palmam perduxit, et per ejus monita multi martyrio coronati sunt. Hic fecit ordinationes quinque per mensem Decembrem: presbyteros novem, diaconos quinque, ep
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor partes funibus
extendi precepit. ut eius
soluta difrumperentur. igͤ
rentur. Audientes uero ro¬
tum certamen ad spectacu¬
lum concurrebant. ceperũt¬

Expanded text:
quatuur partes et tendi prae| cipit quo eius a disrumperentur. Ignis ositus. Audientes autem| rotum certamen ad spectaculum con| currebant . et
Abbreviated transcription (Latin):
fatib dicens. Acquiesce mͥ
et adora doos meos. ⁊ faci¬
am te magnum in palatõ¬
meo. El eutherurs respondit.
Uerba tua amaritudine ⁊
dolo sunt plena. tyrampne¬
diuersis paratus sum af

Expanded text:
anus dixit. Adquiesce mihi et adora deos meos| et faciam te magnum in meo palatio. Eleutherius| respondit. Verba tua amaritudine et dolo sunt plena| Adi
Abbreviated transcription (Latin):
capitis aufern iubet. antoĩo
et a nastasio lumina effodẽ
Martionille eculcum parari.
hec cum illi fortissime perui¬
cissent. feris intromissis in
amphyteatrum ad deuoran¬
dum obiecerunt. Sed fere pe¬
dec sanctorum lingebant. cũ¬
q omnia ꝑuicissent iussui¬
palmam ad epti. regna men¬
sura perceperunt. Eodem die

Expanded text:
capitis auferri jubet, Antonino capitis auferri jubet, Antonino et Anastasio lumina effodi, Martionillae equuleum parari. Haec cum illi fortissime pervicissent, feris intromissis in amphitheatrum ad devorandum eos objecerunt. Sed ferae pedes sanctorum lingebant. Cumque omnia pervicissent, mipalmam adepti, regna mansura perceperunt. C. I
Abbreviated transcription (Latin):
uilianus amorte resuscitatũ.
participem gr̃e xp̃i fecerat. in
cupas pice ⁊ adipe feruentes ĩ¬
iecit. Sub quib lignorum
et sarmentorum copiam ag¬
gregari iussit. Sed beati nicħ
puero aũ mat̃ ip̃iꝰ mãtionilla uo¬
les ĩclusa ẽ. s cũ cup̃ filiũ p̃dñ
fieri. diaboli. ip̃a preda xp̃i.
eiusq ancilla fidelis facta.
baptismi gr̃am ꝑcepit. Quo
audito impius. coniunx pi¬
am xp̃i famulam in ima cã¬
ceris trusam. martyrib socia¬
uit. Quos iterum sius con¬
spectib presentari fecit. ⁊ ad
phanum demonum sacerdo¬
tib phani intro expectantibꝰ
ut sacrificaturi mittuntur.
Sed mox sanctis orantib.
templum solo deiectum. sac̃¬
dotum ad mille cum pagano¬
rum ab irato preside sancti
retruduntur. Quod diuina
consolatione nocte mirabili¬
ter confortati. sequenti luce
so lignis. manus ⁊ pedes er̃
ligantur. ignisq ita suppo¬
nitur. S cum inuicti ꝑ dura¬
rent. iuliano ⁊ celso cutem

Expanded text:
Julianus a morte suscitatum Julianus a morte suscitatum participem gratiae Christi fecerat, in cuppas pice et adipe ferventes injecit, sub quibus lignorum et sarmentorum copiam aggregari jussit. Sed beati nihilpuero autem mater ipsius Martionilla, ulens inclusa est. Sed dum cupit filium praedam fieri diabolo, ipsa praedata Christo, ejusque ancilla fidelis facta baptismi gratiam recepit. Quo audito impius conjux piam Christi famulam in ima carceris trusam martyribus sociavit. Quos iterum suis conspectibus praesentari fecit, et ad fanum daemonum, sacerdotibus fani intro exspectantibus, ut sacrificaturi mittuntur. Sed mox sanctis orantibus templo ad solum dejecto, sacerdotum ad mille, cum paganorum ab irato impio praeside sancti retruduntur. Qui divina consolatione nocte sunt mirabiliter confortati. Sequenti vero so liciniis, manus et pedes eorum ligantur, ignisque ita supponitur. Sed cum invicti perdurarent, Juliano et Celso cutem
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃orum. ⁊ uestimenta quib
erat indutus. ⁊ celeri cursu ꝑ¬
uenerit ad pedes uincti marty¬
ris. Ad qd factum stupens. to¬
ta pene ciuitas accurrit. Cum
reliquis preses et mater puen
eiulantes. ad ueniunt. Sed cũ
puerum a societate beata sepa¬
rare non possent. cum beato
iuliano in una carteris manci¬
patur. ubi diuino lumine cõ¬
solati. ⁊ odore mirifico resper¬
si. ut etiam milites qui eos¬
castodie seruabant. ciraiter
uiginti commnoti ⁊ stupore
ꝑculsi. xp̃o domino croderent.
ad hos itaq uisitandos in car¬
cerem frẽs septem una cum
antonio pb̃ro uenerunt. of
tam puer quam uiginti mi¬
lites baptizati sunt. Quod
audiens preses. septem frẽs
dira custodia. diu macerates.
in ultimo tradi ignuir pre¬
cipit. lliginti porro milites
gladio trucidari. sic marty¬
rium uictores consumaue¬
runt. S anctum iterum uili¬
anum atq celsum puerũ.
sanctumq antonium pbr̃
sibi presentatos. nec non et
anastasium quem beatus

Expanded text:
istrorum, et vestimenta quibus istrorum, et vestimenta quibus erat indutus, et celeri cursu pervenit ad pedes vincti martyris. Ad quod factum stupens tota pene civitas accurrit; cum reliquis praeses et mater pueri ejulantes adveniunt. Sed cum puerum a societate beata separare non possent, cum beato Juliano imo carceris mancipatur. Ubi divino lumine consolati, et odore mirifico sunt respersi, ita ut milites qui eos servabant, circiter viginti, commoti, et stupore perculsi, Christo Domino crederent. Ad hos itaque visitandos in carcerem fratres septem una cum Antonino presbytero venerunt, offtam puer quam viginti milites baptizati sunt. Quod audiens praeses, septem fratres diu custodia maceratos, ad ultimum tradi igni praecepit, porro milites gladio trucidari; sicque martyrium victores consummaverunt. Sanctum vero Julianum atque Celsum puerum, sanctumque Antoninum presbyterum sibi praesentatos, necnon et Anastasium, quem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
chori feruntur audiri. Sed ⁊
uespertinos. ⁊ matutinos ym¬
nos concinere. Ereatus uero
iulianus primum auditus.¬
et rigidissimis fustib cesus
est. Cumq cederetur. unus
ministrorum presidi necessa¬
rius oculum ãmisit. Quera
beato iuliano orante. ilico re¬
cepit. ⁊ xp̃o credens statim
ab insano iudice decoulatur.
Inde lxatus iulianus eductꝰ
ad phanum demonum simu¬
lacra cristallina ⁊ electrina ⁊
atq diuersi generis metalla.
ad quinquaginta ita cõmi¬
nuta atq in puluerem redac¬
ta sunt. ut qd̃ fuerint omni¬
no non apparerent. De inde
sanctus iulianus uinculis fe¬
rreis attractus. ꝑ ciuitatem sṗ
uoce preconis circumducit᷑.
sumq peruenisset ad locum
ubi filius presidis inscolis
erudielutur. puer idem celsus
nomine. uidit multitudinẽ
albatorum cixa sanctum ui¬
lianum. coronam pretiosis¬
simis lapidib renitentem
super caput eius. Qua uisa
cum suis condiscipilis uar¬
raret. subito diuinitus inspi¬
ratus. ꝓiecit uolumina ma-¬

Expanded text:
chori feruntur audiri, sed et vespertinos, et matutinos hymnos Deo cecinere. Beatus vero Julianus primum auditus, rigidissimis fustibus caesus est. Cumque caederetur, unus ministrorum praesidi necessarius oculum amisit. Quem beato Juliano orante illico recepit, et Christo credens statim ab insano judice decollatur. Inde beatus Julianus ductus ad fanum daemonum, simulacra cristallina et electrina, atque diversi generis metallo acquisita, ita comminuta atque in pulverem redacta sunt, ut quid fuerint omnino non pareret. Deinde sanctus martyr vinculis ferreis arctatus, per civitatem sub voce praeconis circumducitur. Cumque pervenisset ad locum, ubi filius praesidis in scholis erudiebatur, puer idem Celsus nomine vidit multitudinem albatorum circa sanctum martyrem, et coronam pretiosissimis lapidibus renitentem super caput ejus. Quae visa cum suis condiscipulis narraret, subito divinitus inspiratus projecit volumina mag
Abbreviated transcription (Latin):
gis gener crebro ingrede¬
retur ortum. suumq ortu¬
lanum quedam requirẽs.
sapientem ualde ẽẽ homi¬
nem uideret. amicos cepit
familiares deserere. et sepiꝰ
cum suo ortulano collaqͥ.
atq cius sermonib delec¬
tari. Sui paulinus cotidie
ad mensam odoras uiren¬
tesq erbus deferre consue¬
uerat. et accepto pane ad
curam orti remeare. lcõ N.¬
um q hoc diutius age¬
retur. quadam die suo do¬
mino secretius laquenti⁊
ait. Nide quid agas. et
uuandalorum regnum qͣ¬
liter disponi debeat pro¬
uide. quia rex cicuis. et
sub omni est celeritite
moriturus. Qd̃ ille audi¬
ens quia ab codem rege
p̃ceteris diligebatur. ei
minime tacuit. s quid a
suo ortulano. sapiente
scilicet uiro agnouisset.
indicauit. Q uod cum
rex audisset ilico Rit. Ego
uellem hunc de quo loq̃ns
hominem uidere. sui ge¬
ner cius. uenerabilis pauli¬
nĩ temporalis dominus
seit dicens. lirentes her¬
bas michi ad prandium
deferre consueuit. Has ita¬

Expanded text:
gis gener crebro ingredegis gener crebro ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidiad mensam odoriferas virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane ad curam horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: Vide quid agas, et Vandalorum regnum qualiter disponi debeat provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus. Quod ille audiens, quia ab eodem rege prae caeteris diligebatur, ei minime tacuit, sed quid a suo hortulano, sapienti scilicet viro, agnovisset indicavit. Quod dum rex audisset, illico respondit: Ego vellem hunc de quo loqueris hominem videre. Cui gener ejus, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit dicens: Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit, has ita
Abbreviated transcription (Latin):
cicius ꝑ suasit. ut audita
crederet. et ꝓ receptione fi
igitur utriq ad affricam.
precedenti autem regis
genero qui cius filium ha¬
bebat. uidua rogatura se
optulit. ac prius petiit. ut
ei donari debuisset. Quod
cum uir barbarus tipo su¬
ꝑbie turgitus. gaudio tnͣ¬
sitorie ꝓsperitatis inflatus
non solum facere. set etiã
audire despiceret. uidua
sub iuncrit dicens. fece hx̃
hominum ꝓ eo uicarium
p̃beo. et non solum modo
pictatem in me exhibe.
michiq uicum filium
Uumiq illius uenusti uul¬
tus hominem conspexis¬
set . quam artem nosset ĩ¬
quisiuit. sui uir domini
paulinus seit. dicens. Ar¬
tem quidem aliquam ne¬
scio. sed ortum bene ex co¬
lere scio. quod uir genti¬
lis ualde libenter accepit.
cum in nutriendis holeri¬
bus quia peritus cẽt au¬
diuit. Suscepit itaq ser¬
uum. ⁊ roganti uidue re¬
ddidit filium. Quo accep¬
to uidua abaffricana re¬
gione discessit. paulinus
uero excolendi orti curã¬

Expanded text:
citius persuasit, ut audita citius persuasit, ut audita crederit et pro receptione filigitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui eius filium habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum vir barbarus typo superbiae turgidus; gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire dispiceret, vidua subiunxit, dicens: 'Ecce, hunc hominem pro eo vicarium praebeo; et solummodo pietatem in me exhibe mihique unicum filium Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset, inquisivit. Cui vir Domini Paulinus respondit, dicens: 'Artem quidem aliquam nescio, sed hortum bene excolere scio'. Quod vir gentilis valde libenter accipit, cum, in nutriendis holeribus quia peritus esset, audivit. Suscipit itaque servum et roganti viduae reddedit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti susce
Abbreviated transcription (Latin):
um se uientium uuan¬
dalorum tp̃r fuisset ita¬
lia in campanie partibus
tepopulata. multiq ẽent
ex hac terra in africanam
regionem tranducti. uir
domini paulinus Nolane¬
ep̃i usum habere potuit. ca¬
ptiuis indigentibq lar-¬
gitus est. Cumq iam ni
quedam uidua aduenit.
que a regis uuandalorum
genero filium suum inca¬
ptiuitatem ductum fuisse
ꝑhibuit. atq a uiro dei eiꝰ
pretium postulauit. si for¬
te illius dominus hoc di¬
gnaretur acciꝑehunc
concedere ad ꝓpria remea¬
Sed uir dei ꝓpretio petenti
femine. quid dare potuiss
inquirens. nichil aput se
aliud nisi se in uenit. pe¬
tentiq femine respondit
dicens. Mulier quid possĩ
dare non habeo . s meme¬
tipsum tolle . me seruum
ut filium tuum recipias.
me uice illius inẜuitiũ
trade. Quod illa exore tã¬
ti uiri audiens irrisionẽ
potius credidit quam cõ¬
t ille ut erat uir eloquen¬
tissimus. atq aprime ex¬
tiorib quoq studiis cru¬
ditus. dubitanti femine

Expanded text:
um saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cepiscopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque jam nihil quaedam vidua advenit, quae a regis Wandalorum genero suum filium in captivitatem ductum fuisse perhibuit atque a viro Dei eius pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere et hunc concederet ad propria remeaSed vir Dei magnopere petenti faeminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique faeminae respondit, dicens: 'Mulier, quid possim dare, non habeo; sed memet ipsum tolle, nie servum ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade'. Quod illa ex ore tanti viri audiens; inrisionem potius credidit quam cont ille, ut erat vir eloquentissimus atque adprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti faeminae
Abbreviated transcription (Latin):
uicib in uenimus filue¬
rium papam. scripta huiꝰ¬
mitentem ad regem go
applłatur asinaria iuxta
lateranas. et ciuitatem ti¬
bi trado. ⁊ belisarium pa¬
tritium. Quod audiens
inuidiam hec de eo dice¬
bantur. Sed dum multi
in cadem accusatione per¬
unc fecit belisarius patritiꝰ¬
pincis. ⁊ ad primum et
secundum uelum retinuit
omnem clerum. Ingresso¬

Expanded text:
vice invenimus Silvevice invenimus Silverium Papam scripta mittentem ad regem Gotappellatur. Asinaria juxta Lateranis, et civitatem trado ac Belesarium patritium. Quod audiens invidiam haec dicerentur. Sed dum multi in eadem accusatione peruit Belisarius patriciPincis, et ad primum et secundum velum retinuit omnem clerum e
Abbreviated transcription (Latin):
gilio diacono misit episto¬
lam romam ad siluerium
papam. rogans et obsecrãs.
Ne pigriteris ad nos uenire.
aut certe reuoca anthemiũ
in locum suum. Qd̃ dum
legisset beatus siluerius lit¬
teras. in gennuit et dixit.
Modo scio. quia hec causa
finem uite mee adduxit.
siluerius fiduciam habẽs
in domino et beato petro.
rescripsit dicens. Domina
augusta. ego rem istam
numquam ero facturus.
ut reuocem hominem hẽ¬
ticum. in sua nequitia dãp¬
natum. Tunc indignata
augusta. misit iussiones
suas ad belisarium patriti¬
um ꝑ uigilium dyaconẽ.
ita continentes. Ulide ali¬
quas occasiones insiliue¬
nium papam. ⁊ depone
stinus transmitte eum ad
nos. Ecce ibi habes uigi¬
lium archidiaconem. et
a pochrisarium Rm̃um no¬
strum. quia nobis pollici¬
tus est reuocare anthemiũ
xit. Ego quidem iussice̾m
facio sed is qui inter est
in necem silucrii pape. ip̃e
reddet rationem defactis
suis domino iħu xp̃o. Et
urgente uissione. exierũt
quidam falsi testes. qui di¬

Expanded text:
gilio diacono misit epistolam Romam ad Silverium papam, rogans et obsecrans: Ne pigriteris ad nos venire, aut certe revoca Anthimum in locum suum. Haec cum legisset beatus Silverius ingemuit, et dixit: Modo scio quia causa haec finem vitae meae adducit. Silverius fiduciam habens in Domino et beato Petro, rescripsit dicens: Domina Augusta, ego rem istam nunquam ero facturus, ut revocem hominem haereticum in sua nequitia damnatum. Tunc indignata Augusta misit jussiones suas ad Belisarium patricium per Vigilium diaconum ita continentes: Vide aliquas occasiones in Silverio papa, et depone certe transmitte eum ad me; ecce ibi habes lium archidiaconem, et apocrisiarium nostrum carissimum, qui nobis pollicitus est revocare Anthemium xit: Ego quidem jussionem facio, sed ille qui interest in nece Silverii Papae, ipse reddat rationem de factis suis Domino JESU Christo. Et urgente jussione, exierunt quidam falsi testes, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
domine silueri papa. Qd
fecimus tibi. et romani:
ut tu uelles nos in manus
gothorum tradere. Et ad¬
huc ea loquente. in gres
sus sub diachonus regio¬
narius prime regionis. tu¬
lit pallium de collo cius.
et duxit incubiculum. Et
ex polians cum. in luit
unc sixtus sub diachonꝰ
regionis sexte. uidens¬
ssus foras nuntiauit adcle¬
.rum. dicens quia dominꝰ
papa depositus est. factus ẽ¬
et monachus. Qui audiẽ¬
nus in sua quasi fice. et
misit eum in exilium ad
pontianas. et sustentauit
cum pane tribulationis.
et aqua angustie. Qui de¬
fitiens mortinis est. confes¬
sor factus. Qui etiam sepl¬
tus est in codem loco. duo

Expanded text:
Domine Silveri Papa, quid fecimus tibi et Romanis, ut tu velles nos in manus Gothorum tradere? Adhuc ea loquente, ingressus Joannes Subdiaconus regionarius primae sedis tulit pallium de collo ejus, et duxit in cubiculum, ubi exspoliatum eum induit stus subdiaconus regionis sextae vidensssus foras nunciavit ad clerum, dicens: Quia domnus Papa depositus est, et factus est monachus. Qui audiennus in sua quasi fide, et misit eum in exilium in Pontias et sustentavit eum pane tribulationis, et aqua angustie qui deficiens mortuus est et confessor factus est, et sepultus est in eodem loco; ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uo remoco. iussit sibi as¬
tare ꝓthasium. Cui ⁊ die.
Miser uel tu uiuere stude.
sicut et frater tuus geruasiꝰ.
dens ait. Quis est miser. Ego
qui te non timeo. an tu
qui me timere ꝓ baris. as¬
et ledi. si non sacrificaue¬
timeres te ledi ame. ad
non conpelleres. Ego aũt
te non timens contempno
minas. tuas. ⁊ omnia ydo¬
la tua ut stercora reputãs.
deum solum qui regnat ĩ
celis adoro. Audiens hec
astasius comes. iussit eum
fustibus cedi. Et dum diu¬
quid tam suꝑbus et tam
rebellis existis. Nis ꝑire
sicut tuumi ꝓbasti perisse
respondit. Non tibi irascor¬
sa iustitia. qm̃ cecos tui cor¬
dis oculos attendo. In credu¬
litas enim que intuis sensibꝰ
se non maledixit. s potius
ut eis in dulgeretur orainit.
addensq hoc. quia nescirẽt
quid facerent ande et ego
quia nescis quid facias. a¬
ge ergo ꝙ cepisti. ut michi
fratre geruasio. hodie beni
comes astasius iussit cum
capite cedi. Cumq de colla¬
abstuli cum filio meo fur

Expanded text:
Quo amoto, jussit sibi asQuo amoto, jussit sibi astare Protasium, cui dixit: Miser, vel tu vivere stude, sicut et frater tuus. dens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me timere probaris? laedi, si non sacrificavetimeres te laedi a me, me ad non compelleres. Ego autem te non timens contemno minas tuas, et omnia idola tua, quasi stercora computans, Deum solum qui regnat in coelis, adoro. 17. Audiens haec Astasius, jussit eum fustibus caedi. Postea quid tam superbus et tam rebellis existis? vis perire, sicut tuum probasti perire it: Non tibi irascorsa justitia; quoniam caecos tui cordis oculos attendo: incredulitas enim, quae in tuis sensibus ucifigentes se non maledixit: sed potius ut eis indulgeretur, oravit, addens et hoc, quia nescirent quid facerent. Unde et ego quia nescis quid facias. Age ergo quod coepisti, ut mihi fratre Gervasio hodie benigcomes Astasius jussit eum capite caedi. Quod cabstuli cum filio meo furt
Abbreviated transcription (Latin):
comite astasio. qui ꝓfici¬
scebatur ad bellum qd̾ a
marchomannis fuerat exci¬
tatum. occurrerunt ei culto¬
res ydolorum cum sacerdo¬
tib suis. dicentes. Si uis
letus adaugustos nr̃os reu̾¬
ti et uictor. geruasium ⁊
ꝓthasium dus nr̃is sacrifi¬
care compelle. Ilehement̃
enim dii nr̃i de eorum con¬
temptu commoti. respon¬
sa nobis dare contempnũt.
audiens hec astasius comes.
iussit cos teneri. ⁊ ad se ꝑ¬
neo: ut. adeorum nr̃orum
in uiriis commorantes. ad
immolandum eis deuoti
studeatis in sistere. ut ex¬
peditio mea unanimiter
celebretur. Beatus gerua¬
sius dixit. Nictoriam debes
de celo a deo ommnipotenti
requirere. non de symula¬
chris mutis ⁊ uanis. que
oculos habent sine lumi¬
ne. aures sine auditu.
nares sine odoratu. os
sine ẜmone. manus si¬
ne tactu. ⁊ pedes sine gre¬
ssu. que et uentrem ab¬
sq inferiorib ꝓbantur
habere. et sine flatu cẽ
noscuntur. Tunc indigͣtꝰ¬
tum geruasium tam diu
plumbatis tundi. quam.¬

Expanded text:
comite Astasio, qui proficiscebatur ad bellum, quod a Marcomanis fuerat excitatum, occurrerunt ei templorum cultores cum sacerdotibus suis, dicentes: Si vis laetus ad Augustos nostros reverti et victor, Gervasium et Protasium diis nostris sacrificare compelle; vehementer enim dii nostri de eorum contemptu commoti, responsum nobis dare contemnunt. 15. Audiens haec Astasius comes jussit eos teneri, et ad se aut deorum nostrorum injurias temperantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut expeditio mea gnaviter celebretur. Beatus Gervasius dixit: Victoriam de coelo debes ab omnipotente Deo requirere, non de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignius jussit eum tamdiu plumbatis tundi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
campanus ex patre ormisda
c̃o romano. sedit menses.
no. sine delurratione decreti.
peccunia. talem timorem ĩ¬
dirit clero. ut qui non con¬
sentiret in eius electione. gla¬
dio pimiretur. Quidam uõ
sacerdotes non subscripser̃t¬
in eum. secundum morem
antiquum uł decretum. con¬
firmauerunt autem electio¬

Expanded text:
pus Romanus ex patre Ormisda, o Romano, sedit anno 1. ato sine deliberatione decreti. pecunia talem timorem induxit clero, ut qui non consentiret in hujus ordinatione gladio puniretur. Quocirca sacerdotes non subscripserin eum secundum morem antiquum vel decretum confirmaverunt ante ordinacio
Abbreviated transcription (Latin):
hec ꝑ ordinem uniu̾sa con¬
lppus. intra domum meã
sanctorum corpora cum filio
meo rapui. ⁊ sepeliui. Quo¬
rum mater ualeria et patẽ
uitalis dicti sunt. quos
uno ortu geminos genuer̃t.
et unum geruasium. aliũ
ꝓthasium uocauerunt. cũq¬

Expanded text:
haec per ordinem universa conhaec per ordinem universa conlippus intra domum meam sanctorum corpora, quae cum filio meo rapui, sepelivi. Quorum mater Valeria et pater Vitalis sunt dicti: quos uno ortu geminos genuere, et unum Protasium, alterum Gervasium vocaverunt. 7. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uultum pictura me docue¬
rat. intantum. ut ip̃e me¬
cum illis tacentib loquẽ¬
tur dicens. Isti sunt qui
secuti sunt domini nr̃i ihu
xp̃i pia uestigia. Nichil tẽ¬
renum nichilq carnale ꝯ¬
cupiscentes. in media hac
mediolanensi urbe ꝑdecem
annos in dei ẜuitio ꝑdurã¬
tes. ad hec ꝑtingere merue¬
runt. ut xp̃i martyres fie¬
rent. Quorum corpora in
stas et oras. Quodecim pe¬
dum altitudine t̾re cooꝑtã
archam inuenies. quam art¬
ham suꝑius exaltabis. et
in nomine eorum eccłiam
Sumq corum nomina re¬
quirerem. dixit michi.
ad caput corum libellum
scriptum inuenies. in quo
et ortus corum et finis scn¬
ptus est. Conuocans itaq
omnes ꝑ circuitum frẽs.
et co ep̃os urbium uicina
trefossor accessi. seteri ue¬
dientes ꝑuenimus ad are¬
ham. quam sanctus pro¬
miserat paulus. Quam a¬
ientes. inuenimus quasi
in ip̃a hora positos sancto
miro otore fragantes. ł ..¬
d quorum caput libellum
inuenimus. in quo erant

Expanded text:
me vultum pictura docueme vultum pictura docuerat, in tantum ut ipse mecum, illis tacentibus, loqueretur dicens: Isti sunt qui secuti sunt Domini nostri Jesu Christi vestigia, nihil terrenum, nihilque carnale concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt, ut Christi martyres efficerentur. Quorum corpora in stas et oras. Duodecim pedum altitudine terra coopertam arcam invenies, quam arcam superius exaltabis, et in nomine eorum Ecclesiam eo eorum nomina requirerem, dixit mihi: Ad caput eorum libellum scriptum invenies, in quo et ortus eorum, et finis scriptus est. 5. Convocans itaque omnes per circuitum fratres et episcopos urbium vicinarterrae fossor accessi: caeteri vedientes pervenimus ad arcam, quam sanctus promiserat Paulus: quam aperientes, invenimus quasi in ipsa hora positos 485 sanctos, miro odore flagrantes. Ad eorum caput libellum invenimus, in quo erant
Abbreviated transcription (Latin):
in uenire. ita et ip̃e non
patiaris longe fieri mĩas
periamus. ergo cur ista
premisimus. et ur̃os ani¬
mos qui pie de domino
sentitis et creditis. de inuẽ
itaq transacte nuꝑ qua¬
dragesime. cum dominus
donasset michi. ut ieiu¬
nantium et orantium me
faceret c̃ẽ participem. in
oratione positum ita me
sompnus obrexit. ut nec
uigilans aꝑte nec dormi¬
ens integre. uiderem aꝑ¬
tis oculis mecum duos
iuuenes ephebos uestib
candidissimis id est collo¬
bio et pallio indutos. ac¬
caligulis calciatos. manibꝰ
ex tensis orantes. Nullam
quidem grauedinem patiẽs.
loqui cum cis non poterã.
nii incumbebat. qui me
ad corum int̾rogationem
u̾bum ꝓferre non sinebat.
plene autem euigilanti mͥ
d impetrandum uero qd̃
poscebam a domino. aug¬
mentaui ieiunium. si mi¬
liq modo canente gallo.
orantes mecum iuuenes
apparuerunt. Tertia uero
nate defecto ieiuniis cor¬
pore. non dormienti s stu¬
penti cum quadam michi
que similis cẽ beato pau¬

Expanded text:
invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias periamus ergo cur ista praemisimus, et vestros animos qui pie de Domino sentitis et creditis, de inventitaque transactae nuper quadragesimae, cum Dominus donasset mihi, ut jejunantium et orantium me faceret esse participem, in oratione positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: ni incumbebat, quae me ad eorum interrogationem verbum proferre non sineret. Plene autem evigilanti visd impetrandum vero quae poscebam a Domino augmentavi jejunium: similique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerunt. 4. In tertia vero nocte, defecto jejuniis corpore, non dormienti, sed stupenti, cum quadam mihi quae similis erat beato Pau
Abbreviated transcription (Latin):
trisq successissent. domum
ꝓpriam in qua nati fuerãt.
et res uniu̾sas parentum
et casellulas uenundantes.
omne pretium pauꝑibus¬
quam in genuam fecerant.
runt. et ꝑ decem annos lec

Expanded text:
s successissent; domum propriam in qua nati fuerant, et res universas parentum, et casellulas venumdantes, dederunt omne pretium paupsuam ingenuam fecerunt: runt, et per decem a
Abbreviated transcription (Latin):
test uidere regnum dei. Ip̃i
ergo se credit iłx. qui nati
fuerunt denuo. Ecce illi cre¬
diderant in eum. ⁊ iłx nõ
se credebat eis. Tales sunt
omnes cathecumini. ⁊psi
iam credunt in nõmine
gat caritas ur̃a. Si cdixeri¬
mus cathecumino. crodis
credo. ⁊ signat se. Iam cru¬
cem xp̃i portat infronte.
et non crubescit de cruce do¬
mini sui. ecce credit in no¬
mine cius. Interogemus
cum. Manducas carnem
filii hominis. et bibis sã¬
guinem filii hominis. Ne¬
scit quid dicimus. quia
iłx non se credidit ei. Cum
ergo ex illo numero cẽt¬
nichi demus. uenit ad do¬
minum. sed nocte uenit.
Et hoc fortassis ad rem per¬
tinet. Ad dñm uenit ⁊ nocte
uenit. Ad lucem uenit.⁊ in
tenebris uenit. Renati aut̃
exaqua ⁊ spũ scõ. quid audiũt
abapłis. fuistis aliqñ tenebre
nunc autem lux in-
domino. sicut filii lucis ã

Expanded text:
test videre regnum Dei. Ipsis test videre regnum Dei. Ipsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi crediderant in eum, et Jesus non se credebat eis. Tales sunt omnes catechumeni: ipsi jam credunt in nomine Cgat Charitas vestra. Si dixerimus catechumeno, Credis Credo, et signat se: jam crucem Christi portat in fronte, et non erubescit de cruce Domini sui. Ecce credidit in nomine ejus. Interrogemus eum, Manducas carnem Filii hominis, et bibis sanguinem Filii hominis? nescit quid dicimus, quia Jesus non se credidit ei. 4. Cum ergo ex eo numero Nicodemus esset, venit ad Dominum: sed nocte venit; et hoc forte ad rem pertinet. Ad Dominum venit, et nocte venit: ad lucem venit, et in tenebris venit. Renati autem ex aqua et Spiritu, quid audiunt ab Apostolo? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sic
Abbreviated transcription (Latin):
magister dicitur. s cimus
quia a teo uenisti magister.
nemo enim potest hec si¬
gna facere que tu facis. nͥ
fuerit deus cum co. Ergo
iste nichodemus ex hiis ert
qui crediderant in nomine
cius. uidentes signa et pro¬
digia que faciebat. Supe¬
rius enim hec c̃ixit. Cum
autem ẽẽt iherosolimis ĩ
pascha indie festo. multi
crediterunt in nomine eiꝰ.
Quare crediterunt. Sequit᷑
et dicit. Nidentes signa eiꝰ.
que faciebat. Et de nicho¬
demo quid dicitur. Erat
princeps iudeorum nomi¬
ne nichodemus. uenit ad
cum nocte. ⁊ ait. Nabbi.
scimus quia adeo uenisti
magister. et iste ergo cre¬
dicerat in nomine euis.
Et ip̃e uñ crediderat in noĩe¬
eius. Sequitur. Nemo enĩ
potest hec signa facere que
tu facis. nisi fuerit deus
cum eo. Si ergo nichode¬
mus de multis illis erat
qui crediterant in nomĩe
eius. iam in isto nichode¬
mo attendamus. quare
ilx non se credebat eis. Les¬
pondit. iłx. et dixit ei. Am̃
amen dico tibi nisi quis re¬
natus fuerit denuo. non po¬

Expanded text:
s quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Ergo iste Nicodemus ex his erat qui crediderant in nomine ejus, videntes signa et prodigia quae faciebat. Superius enim hoc dixit: Cum autem esset Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus. Quare crediderunt? sequitur et dicit, videntes signa ejus quae faciebat. Et de Nicodemo quid dicit? Erat princeps Judaeorum, nomine Nicodemus: hic venit ad eum nocte, et ait illi, Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. Et iste ergo crediderat in nomine ejus. Et ipse unde crediderat? Sequitur, Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Si ergo Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non po
Abbreviated transcription (Latin):
ccederet. Sapienter helena
crucem in capite regum lo¬
cauit ut xp̃i crux in regibꝰ
atoretur. Non insolentia
ista ĩ pietas est. cum defer¬
tur sacre redemptioni. Bo¬
nus itaq clauus romani
imperatoris. qui totum re¬
dimit orbem. ac uestit pͥn¬
cipum frontem. ut sint p̃¬
dicatores. qui ꝑ secutores
cẽ consueuerunt. Recte ĩ
capite clauus. ut ubi sen¬
sus est. ibi presidium. In
capite coronam. in manibꝰ¬
fidem habent. Corona de
cruce. ut fides luceat. ha¬
bene quai de cruce. ut pote¬
sbis regat. sitq iuixta mo¬
teratio. non iniusta precli¬
catio. Habent hac etiam pͥn¬
cipes xp̃i sibi liberalitate cõ

Expanded text:
ccederet. 48. Sapienter Helena, quae ccederet. 48. Sapienter Helena, quae crucem in capite regnum locavit; ut crux Christi in regibus adoretur. Non insolentia ista, sed pietas est; cum defertur sacrae redemptioni. Bonus itaque clavus Romani imperii, qui totum regit orbem, ac vestit principum frontem; ut sint praedicatores, qui persecutores esse consueverunt. Recte in capite clavus, ut ubi sensus est, ibi sit praesidium. In vertice corona in manibus habena. Corona de cruce, ut fides luceat: habena quoque de cruce, ut potestas regat: sitque justa moderatio non injusta praeceptio. Habeant 1212 hoc etiam principes Christi sibi liberalitate
Abbreviated transcription (Latin):
sius peccata donaret. Auida
mulier festinabat remediũ¬
metuebat calcare sacramẽ¬
tum salutis. leto corde et
trepidante uestigio quid
faceret nesciebat. pro tendit
tamen ad cubile ueritatis.
lignum refulsit. et gratia
micuit. ut iam quia femi¬
nam uisitauerat xp̃x in ma¬
ria. spiritus in helena uisita¬
ret. Docuit eam qd muli¬
er ignorabat. et dedixit ĩ
uiam. quam mortalis sci¬
re non poterat. Quesuut
clauos quib crucifixus ẽ
dominus. ⁊ inuenit. De
uno clauo frenum fieri p̃¬
cepit. de altero diadema in¬
texuit. Unum ad decorem¬
alterum ad deuotionem uẽ¬
tit. Nisitata est maria ut
euam liberaret. uisitata est.
helena. ut imperatores re¬
dimerentur. Misit itaq
redemptionis dominice di¬
Misit et frenum. Atroq
usus est constantinus. et
fidem transmisit ad poste¬
ros reges. Prinapium uaq
creclentium impera cotum.
sanctum est qd̾ super fre¬
num. Ee illo fides. ut per¬
secutio cessaret. deuotio su¬

Expanded text:
suis Pater peccata donaret . Avida suis Pater peccata donaret . Avida mulier festinabat tangere rmetuebat calcare sacramentum salutis. Laeto corde, et trepidanti vestigio, quid faceret, nesciebat. Pertendit tamen ad cubile veritatis, lignum refulsit, et gratia micuit. Et quia jam feminam visitaverat Christus in Maria, Spiritus in Helena visitavit: docuit eam quod mulier ignorabat, et deduxit in viam, quam mortalis scire non poterat. 47. Quaesivit clavos, quibus crucifixus est Dominus, et invenit. De uno clavo frenos fieri praecepit, de altero diadema intexuit: unum ad decorem,alterum ad devotionem vertit. Visitata est Maria, ut Evam liberaret: visitata est Helena, ut imperatores redimerentur. Misit itaqueredemptionis diviMisit et frenum. Utroque usus est Constantinus, et fidem transmisit ad posteros reges. Principium itaque credentium imperatorum sanctum est quod super frenum : ex illo fides, ut persecutio cessaret, devotio su
Abbreviated transcription (Latin):
perit itaq humũ.ł uiii.¬
decutit puluerẽ. T̃ria
patibula confusa repperit.
que ruina contexerat. inni¬
micus absconderat. S po¬
tuit oblitterari xp̃i trium¬
phus. In incerto heret. he¬
ret ut mulier. Sed certari
indaginem sp̃c sanctus in¬
spirat. eo qd̃ duo latrones
cum domino crucifixi fue¬
rant. Querite ergo mediũ
lignum. Sed poterat fieri.
ut patibula inter se ruma
gelii lectionem. inuenit
quia in medio patibulo p̃¬
latus titulus erat. iłx naça¬
rrnus rex uideorum. hinc
collecta est series ueritatis.
titulo crux patuit salutis
hec est. qd petentibus iude
is pylatus respondit. Qd̃ scͥ
que uobis placerent. s que
etas futura cognosceret. Nõ
modum habet helena qd̃
legat. unde crucem domini
recognoscat. Inuenit ergo
titulum. regem adorauit
non lignum. utiq quia
hic gentilis error est. et ua¬
nitas impiorum. Sed ado¬
rauit illum qui pependit
in ligno. scriptus in ligno.
illum qui sicut scarabeus
clamauit ut ꝑsecutoribus

Expanded text:
perit itaque humum, decutit pulverem: tria patibula confusa reperit, quae ruina contexerat, inimicus absconderat. Sed non potuit oblitterari Christi triumphus. Incerto haeret: haeret, ut mulier; sed certam indaginem Spiritus sanctus inspirat eo quod duo latrones cum Domino crucifixi fuerint. Quaerit ergo medium lignum. Sed poterat fieri ut patibula inter se ruinagelii lectionem, invenit quia in medio patibulo praelatus titulus erat: Jesus Nazarenus, Rex Judaeorum . Hinc collecta est series veritatis, titulo crux patuit salutaris. Hoc est quod petentibus Judaeis Pilatus respondit: Quod scrquae vobis placerent, sed quae aetas futura cognosceret: non modum dicens: Habeat Helena quod legat, unde crucem Domini recognoscat. 46. Invenit ergo titulum, Regem adoravit, non lignum utique; quia hic gentilis est error, et vanitas impiorum: sed adoravit illum, qui pependit in ligno, scriptus in titulo: illum inquam, qui sicut scarabaeus clamavit, ut persecutoribus
Abbreviated transcription (Latin):
mauit plurimum. filius
çebedei. et frater iacobi apo¬
stoli quem herodes post pa¬
ssonem domini decollaue¬
rat. nouissimus om̃iu scͥp¬
sit cuangelium. rogatus ab
asye cp̃is. ad u̾sus cherin¬
tum aliosq hereticos. et
maxime tunc ebyonicum
dogna consurgens. qui as¬
serunt xp̃m ante mariam
non fuisse. Ulude ctiam cõ¬
pulsus est. diuinam nati¬
uitatem eius elicere. Scci
et aliam cãm huius scrip¬
ture ferunt. qd̃ cum legifs
mathei. marti ⁊ luce uolu¬
mina. ꝑ bauerit quidem ter¬
tum hystorie. et uera eos
dirisse firmauerit. s uniꝰ
tantum anni in quo et
passus est post carcerem io¬
hanis ystoriam teruisse.
anno cuius acta atrib
ex posita fuerant: suꝑioris
temporis ante quam iołxs
clauderetur in carcerem ges
ta narrauit. sicut manife¬
stum ẽẽ poterit hiis. qui
diligenter quatuor euange¬
liorum uolumina legerĩt.

Expanded text:
amavit plurimum , filius Zebedaei, frater Jacobi apostoli , quem Herodes post passionem Domini docellavit , novissimus omnium scripsit Evangelium, rogatus ab Asiae episcopis, adversus Cerinthum, aliosque haereticos, et maxime tunc Ebionitarum dogma consurgens, qui asserunt Christum ante Mariam non fuisse: unde et compulsus est divinam eius nativitatem edicere. Sed et aliam causam huius scripture ferunt, quod cum legisset Matthei, Marci et Luce volumina, probaverit quidem textum historie et vera eos dixisse firmaverit, sed unius tantum anni in quo et passus est post carcerem Ioannis historiam texuisse, anno cuius acta a tribus composita fuerunt, superioris temporis, antequam Ioannes clauderetur ita narravit. Sicut manifestum esse poterit his, qui diligenter quatuor Evangeliorum volumina legerint;
Abbreviated transcription (Latin):
speximus et manus nr̃e
contrectauerunt. de u̾bo iu¬
te. que abuniu̾sis eccłia¬
sticis et cruditis uiris pro¬
batur. Relique aũt due
quarum principium est.
senior electe domme ⁊ na¬
tis eius. et sequentis. se¬
nior gaio lm̃o quem ego
diligo inueritate. ioħis
pb̃ri asseruntur. Cuius
hodie et alterum sepulc¬
hrum apud ephesum os¬
tenditur. et non nulli pu¬
tant duas memorias cius¬
dem ioħ̾is euangeliste ẽẽ.
Suꝑ qua re. cum ꝑ ordi¬
nem ad papyam audito¬
rem eius uentum fuerit.
uarto decimo igitur anno
secundam post neronem

Expanded text:
speximus, et manus nostrae contrectaverunt de verbo vitae, quae ab universis Ecclesiasticis et eruditis viris probatur. Reliquae autem duae, quarum principium est: Senior Electae dominae et natis ejus, et sequentis: Senior Caio charissimo, quem ego diligo in veritate, Joannis presbyteri asseruntur, cujus et hodie alterum sepulcrum apud Ephesum ostenditur, etsi nonnulli putant duas memorias ejusdem Joannis Evangelistae esse, super qua re cum per ordinem ad Papiam auditorem ejus ventum fuerit, uarto decimo igitur anno, secundum post Neronem
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nature sunt: uitis
et palmites. Propt̃ qd̾
cum ẽẽt deus cuius natu¬
re non sumus: factus ẽ
homo: ut in illo ẽet uitis
humana natura: cuius ⁊
nos homines palmites eẽ
possemus. Quid ergo est.
ego sum uitis uera. Nũ¬
quid addens uera: hoc ad
eandem uitem retulit uñ
ista similitudo translata
est. sic enim dicitur uitis
psimilitudinem nõ per
proiͥetatem: quem ad mo¬
dum dicitur oius. agnus.
leo. petra. lapis angularis.
et cetera huius modi que
magis ip̃a sunt uera: ex
quib diciutur iste simi¬
litudines non propͥetates.
Sed cum dicit ego sum
uitis uera ab illa se utiq
discernit: cui dicitur. Quo¬
modo conu̾sa es in ama¬
ritudinem uitis aliena:
ñam quo pacto ẽ uitis ue¬
ra. que ex pectata est ut fa¬
ceret uuas÷ fecit autem
go sum inquit uitis ue¬
Fra: ⁊ pater meus agrico¬
la est. Omnem palmitem
in me non ferentem fruc

Expanded text:
quippe naturae sunt vitis et palmites. Propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo, ut in illo esset vitis humana natura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera? Numquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis, per similitudinem, non per proprietatem; quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera, ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem, vitis aliena ? Nam quo pacto est vitis vera, quae exspectata est ut faceret uvam, fecit autem go sum, inquit, vitis vera, et Pater meus agricola est. Omnem palmitem in me non
Abbreviated transcription (Latin):
dubium non est. qd̃ eandẽ
serenitatem in qua descende¬
rat uoluit per manere. Set
contra hoc qđ uoluerit in
uirtute omnip̃tis dei. exfe¬
mine pectore miraculum
inuenit. Nec mirum qd̃
plus illo femina. que diu
fr̃ẽm uidere cupiebat in co¬
dem tp̃r ualuit. Quia enĩ
iuxta ioħis uocem deus
caritas est. iusto ualde dei¬
iudicio illa plus potuit.
que amplius amauit. cũ¬
q die altero eadem uene¬
rabilis femina ad cellam
ꝓpriam recessisset. uir dei
ad monasterium rediit. Cũ
ecce post triduum incella
consistens. eleuatis in aera
oculis. uidit eiustem soro¬
ris sue animam. de cius
corpore egressam in colum¬
be specie celi secreta penet̾re.
Qui tante eius glorie con¬
gaudens. omni potenti deo
ymnis et laudib grãs re¬
ddidit. eiusq obitum fr̃ĩbꝰ
tenuntiauit. Quos etiam ꝓ¬
tinus misit. ut eus corpus
ad monasterium deferrent.
atq insepulchro qd̾ sibi
ip̃e p̃parauerat ponerent. Qͦ
facto contigit. ut quorum
mens una semꝑ fuerat. eo¬

Expanded text:
est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. que die altero eadem venerabilis femina ad cellam propriam recessisset, vir Dei ad monasterium rediit. Cum ecce post triduum in cella consistens, elevatis in aera oculis vidit ejusdem sororis suae animam de ejus corpore egressam, in columba specie coeli secreta penetrare. Qui tantae ejus gloriae congaudens, omnipotenti Deo in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eo
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficere debere hoc ad auc
quia alt̾catio flagitatur a
ur̃a caritate. redenda est¬
ratio. Si omnis drũcus.
dies causa resurrecuonis do¬
stum est ut omnis saltato¬
rum dies. causa sepulture¬
eius ieiunii suscipiatur in¬
stantia. Ut flentes cum apo¬
stolis de morte dñi nr̃i iħu
xp̃i. gaudere cũ eis de resur¬
rectione ciuscem meream̃.
Set dicebant groci unum
ẽẽ sabbatum sepulture. in
quo semel est in anno ie¬
siluester dicebat. si unum

Expanded text:
Sufficere debere hoc ad auctquia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Dostum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum apostolis de morte Domini Jesu Christi, gaudere cum eis de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jepapa Silvester dicebat: Si om