comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuagesies septies sic̃ et̾m regis filiꝰ dixit petͦ qui
nõ uis semel instãti ꝑrcͣe sepe ueniã postulanti.
Aut cu dicat apłs. Om̃ĩs pot̃as in dño dõ ẽ ⁊ qͥ
pot̃ati resiscit dĩne potẽtie ꝯͣdicit. Reu̾tentẽ igͤ ad
gremiũ matris ecc̃ĩe benigne recipias filiũ singła¬
rem. p̾sertim cu petat instant̾ ueniã absq cul¬
pa. Anioq̾n leo nr̃ fortissimꝰ qͥ simłat hodie se dor¬
mire rugitu solo t̾ribili tͣhet om̃s a t̾re finib tau¬
ros pĩgues ⁊ plantando uistiam eccia diriget
euellens prsus ⁊ destruẽs cornua suꝑboꝵ

Expanded text:
tuagesies septies, sicut aeterni regis filius dixit Petro, qui non vis insonti semel parcere, saepe veniam postulanti. Aut cum dicat Apostolus: Omnis potestas a Domino Deo est, qui potestati resistit, divinae potentiae contradicit. Revertentem ergo ad gremium matris ecclesiae, benigne recipias filium singularem, praesertim cum petat instanter veniam absque culpa: alioquin leo noster fortissimus, qui simulat hodie se dormire, rugitu solo terribili trahet omnes a terrae finibus tauros pingues, et plantando justitiam, Ecclesiam diriget, evellens prors
Abbreviated transcription (Latin):
Rõane sedis antisces dũ fõis nr̃is insidians huis
q̃ dei sunt longe se poĩtꝰ de pͣuitatis hẽtice puteo
bibulis aurib felice al felicis conscĩe canones uͭ
quieti nr̃oꝵ fideliũ uitam ꝑiat inquietẽ hĩta
nꝑ diligenti ꝓuisione sanctimꝰ ꝙ quicũq cl̃icꝰ
aut eeligiosus ad. pple uł ppͣlis legati mãdatũ
puͣ. forsan obmisit missaꝵ sollẽpna seu diuina
alia officia celebrare et eccĩa sacͣmẽta fidelib¬

Expanded text:
Romanae sedis antistes dum factus, nobis insidians, iis quae Dei sunt, longe sepositis de pravitatis haereticae puteo bibulis auribus fellitae conscientiae Canones, ut quieti nostrorum fidelium vitam pariat inquietam: habita nuper diligenti provisione, sancimus. Quod quicunque clericus vel religiosus, ad papale seu papalis legati mandatum publice forsan obmiserit Missarum solennia, seu alia divina officia celebrare et ecclesiastica Sacramenta fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e ⁊ diẽ nobͣ ur̃a concedat: qd s licuerit diligẽ¬
ter actende̾ concilia regia recte cõsiderẽt si sue¬
rit in p̃decessorib nr̃is reccitudĩs zelus si nobis
tet ⁊ tantis iniuriis sacessitis iusta debuerit auͦ
debeat defensio denegari. Si demũ xͥ uicarũ ui
exͫ. considerẽt ⁊̃ quo uire censeri debeat ualidꝰ
si dici sña ualeat qͦmͦ iudex ĩ competẽs pro¬
mulgauit. Mam ⁊ si nos nr̃e cacholice fidei
debito suggͣente maĩfescissime fateam collatã
a dño sacroscẽ toãne eccĩe sedis antistiti ple̾na¬
mendis tp̃alibus in p̾uatoñe regnoꝵ regibus et
p̾ncipib iudicare. ilam licet ad eũ de uire ⁊ mo¬
re maior cõsecͣtio nr̃a ꝑtineat. nõ mag̃ ad ip̃m
depoitõ seu remotõ ꝑtinet qmͣ ad qͦslib degnoꝵ¬

Expanded text:
rit diligenter attendere regia consilia, recte considerent, si fuerit in praedecessoribus nostris rectitudinis zelus, si nobis tot et tantis iniuriis lacessitis justa debuerit, aut debeat defensio denegari. Si demum Christi vicariexemplum, considerent etiam quo iure censeri debeat, validusi dici sententia liceat, quam judex incompetens promulgavit. Nam etsi nos nostrae catholicae fidei debito suggerente, manifestissime fateamur, collatam a domino sacrosanctae Romanae sedis antistite, plenaniendis temporaliter in privatione regnorum regibus et principibus judicare. Nam licet ad eum de iure et more maiorum consecratio nostra pertineat, non magis ad eum depositio seu remotio pertinet, q
Abbreviated transcription (Latin):
refugis id ꝓ quo rex om̃iũ indunt formã serui. dic
gͦ quid resurgẽs a mortuis dicit pͥmo discipłis ille
magr̃ om̃iu magr̃oꝵ. Mon inquit arma ⁊ scu¬
t̾a sumite nͨ sagictã uec gladium s pax uobis. Et
qui głiaris ĩ malicia qui so lus in orbe dic̾is frauo
⁊ dolus. quid aliud ñ pacem hyuꝰ dicit angłicꝰ
et t̾tius agnus dei uł q̃d ille mirabilis Regis et̾¬
ni filiꝰ corꝑ ꝑ p̃sentia discessurꝰ tũc relinquit ds¬
cipłis cu redut uñ uenit. certe pay ⁊ dilectio
Ergo si p̾ uicariũ ⁊ pet̾ te asseris successorẽ a xp̃i
ꝓrsis ⁊⁊ pet̾ tramite nõ discedas. s accꝰ cõcord
actib et campanꝰ inhereat Galileo. Ilud autẽ

Expanded text:
duit formam servi; dic rogo, quid resurgens a mortuis dixit primo discipulis, ille Magister omnium magistrorum? Non, inquit, arma et scutum sumite, nec sagittam vel gladium, sed pax vobis. At quid gloriaris in malitia, qui solus in orbe diteris fraude et dolo? Quid aliud nisi pacem hymnus dicit angelicus, et tertius agnus Dei: vel quid ille mirabilis Regis aeterni filius, corporali praesentia discessurus, tunc reliquit discipulis, cum rediit unde venit. Certe pax et dilectio Ergo, si Christi vicarium, et Petri te asseris successorem, a Christi prorsus et Petri tramite non discedas. Sed actus concordent actibus, et Campanus inhaereat Galil
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑiale dyadema nõ int̾est abiꝙͥ ĩ nos excere rigo¬
ris ⁊̃ si cãe legitĩe ꝓbarent᷑. ueꝵ qr sac̾dotalis sic
ĩfescat abusio por̃atis et a sũmo nos conat᷑ p̃cipita¬
re deorsũ. Niet pͥmi sumꝰ ñ ultimi ⁊ hoc qͥd̾ uos fa¬
citis oibedientes feligio sim̃łantib sc̃itarẽ qͦꝵ suꝑ
at ambitõ ꝙ totꝰ mũdus defluat in os suũ. Q siur̃e
cursret attende̾ qͦt illiꝰ curꝭ turpitudĩes execrari
possetis qͣs ĩhonestas ⁊ pudor ꝓhibet nõ asfari.
Sane redditꝰ copiosi q̃bus ex płium de pauꝑatoe
Regnoꝵ dicant᷑ ꝙ̃ admodũ ip̃iꝰ nostis ip̃os faciũt
insanire. Et apd uos xͥani mendicãt ut apd̃ eos
patarem mãducẽt ibi ur̃as domos obstruitis ut
illic adu̾sarioꝵ oppida cõsoruatis. Sic de ur̃is ele

Expanded text:
iale diadema, non interest aliquid in nos exercere rigoris, etiam si causae legitimae probarentur. Verum quem sacerdotalis sic infestat abusio potestatis a summo nos conatur praecipitare deorsum, nec primi sumus nec ultimi. Et hoc quidem vos facitis obedientes, religionem simulantibus sanctitatis, at ambitio, quod totus mundus defluat in os suum. O si vestrae curaret, attendere quot illius Curiae turpitudines execrari possetis? quas inhonestas et pudor prohibet nos effari. Sane reditus copiosi, quibus ex plurium depauperatione regnorum ditantur, quemadmodum ipsi nostis ipsos faciunt insanire. Apud vos Christiani mendicant, ut apud eos Patareni manducent, ibi vestras domos obstruitis, ut illic adversariorum oppida construatis. Sicque de vestris ele
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥ̾sitõis modũ quẽ clamosa insimatõ nõ p̃cessit.
q̃ nos ẽẽ notoria manifeste negamꝰ ⁊ de notorio
uuiris ordine ꝙ̃lib cõdepnare. Insurrexerũt
in nos siqͥd̾ in cõsilio sic̃ dr᷑ aliqͥ testes miqui s
ualde ꝑ pauci. Maioꝵ aliqͦs uelud Calmen ep̃m

Expanded text:
inquisitionis modum, quem clamosa insinuatio non praecessit: quae nos esse notoria manifeste negamus, et quae notiuris ordine, quemlibet condemnare. Insurrexerunt in nos, siquidem in concilio, sicut dicitur, aliqui testes iniqui, sed valde pauci, quorum aliquos velut C
Abbreviated transcription (Latin):
Nlos felices descbit antiqͥtas qͥb alieno p̃sta Rta.¬
tur cautela ꝑicło. statꝰ namq seq̃ntis format᷑
ex pͥncipio p̃cedentis. Et ut inp̃ssionẽ cera reci¬
pit ex sigillo sic hũane uite format᷑ mortabtas
sib exͦ. Hanc aut̃ felicitatẽ nr̃am ur̃a ẜenitas
p̃gustass ut cautele solertiã ꝙͣ uob. O x̾ani Ee
ges ⁊ pͥncipes ex nr̃e maiestatis nimia lesionere
ro quia cłiti censent᷑ pauꝑũ elemosinis ĩpigati fi
nis obsiti nͨ imꝑatorẽ ñ Regẽ aliqͣ uen̾atõe dig¬

Expanded text:
Illos felices describit antiquitas, quibus ex alieno praestatur cautela periculo. Status namque sequens formatur ex principio praecedentis, et ut impressionem cera recipit ex sigillo, sic humanae vitae formatur moralitas ab exemplo. Hanc utinam felicitatem, nostra serenitas praegustasset, ut cautelges et principes, ex nostra maiestatis nimie laesione rro, quia clerici censentur pauperum eleemosynis impinguati, finis obliti, nec Imperatorem nec Regem aliqua veneratione
Abbreviated transcription (Latin):
eiectꝰ suis om̃ib patͥmoĩalib ⁊ ecc̃iasticis ut
penã de tanta temͣitate culisse se doleat spolie᷑
feruẽtib assignandis. Statuimꝰ ⁊̃ ut nlłi feli¬
giosi de ciuitate in ciuitatẽ audeant se tͣnͣsferre
nͥ pot̾atis loci de quo it̾ arripiãt testĩoniales lit¬
t̾as deferant ⁊ ał sunt morib ⁊ uita laudab¬
les ac nr̃is fidelib nõ ignari. Uolentes ig has¬

Expanded text:
is bonis omnibus patrimonialibus et ecclesiasticis, ut poenam de tanta temeritate tulisse se doleat, spolietur. ientia, assignentur. Statuimus etiam, ut nulli religiosi, de civitate in civitatem audeant se transferre, nisi potestati loci, de quo iter arripient, testimoniales literas deferant, et alias sint moribus et vita laudabiles, ac nostris fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ in ers hẽs ꝓprium ⁊ cõe cũ t̾renis int̾ris
horrea thesauriras ⁊ ꝓhdolor ꝙ thesauros
eccĩe raro uł nũꝙͣ in usus erogas egenoꝵ s
ut testat᷑ ananya mãdasti domũ fieri mira᷑¬
bilem sicut regia solis erat oblitꝰ ꝓrsus pe¬
tri iopie qͥ dudũ nõ ẜũit nͥ recte. et ꝙ peiꝰ est
luit ⁊ occidi iacet ancissata camb ⁊ t̾buta¬
ria sarracenis. ⁊ tu x̾ uicariꝰ in hoc dormis. nec
curas ꝙ nr̃a dolet hẽditas ad alios deuobuta.
ołim ⁊ mel fundere cõsueuit. Dox cuiꝰ uytur¬
turis q̃ ꝓ cantu dat geĩtum uiduata plorat
anxie uelud eacheł filios suos quos in tempło
suo nõ uidet sabbato uenͣari asfidue regem
regũ Romañ expͨtat pncipẽ captiuitatis sue
fid̾utiam ⁊ sui ext̾mini redemptorẽ. u aut
hostis herodes impie illuc ire times sapas of¬
fensionis.⁊ petra scandali matris t̾re semitas
cõtur basti. Ne cesar iste mirabile mũdi linĩe¬
⁊ specłm sine mora suctͣrat more cesareo t̾ce

Expanded text:
m in terris habens proprium et commune terrenis, in terris terrea thesaurizas. Sed, proh dolor, thesauros Ecclesiae raro vel nunquam in usus erogas egenorum. Sed ut testatur Anagnia, mandasti statim domum fieri mirabilem, sicut regia solis erat, oblitus prorsus Petri inopiae qui dudum non habuit, nisi rete: et quod pejus estluit et occidi, iacet ancilla canibus, et tributaria Saracenis. Et tu Christi vicarius in hoc dormis, nec curas, quod nostra dolet haereditas ad alios devoluta. et mel olim fundere consuevit. Vox cujus vox turturis, quae pro cantu dat gemitum, viduata plorat anxie, velut Rachel filios suos, quos in templo sancto suo non vidit Sabbatha venerari, assidue Regem regum Romanum expectans principem, captivitatis suae fiduciam, et sui exterminii redemptorem. Sed tu hostis Herodes impie, illuc ire times, lapis offensionis et petra scandali, maris et terrae semitas conturbasti, ne Caesar iste mirabilis, mundi lumen et speculum sine ruga, succurrat more Caesareo terrae
Abbreviated transcription (Latin):
teste usq in p̃sentẽ diẽ credimꝰ ee solutũ. pre¬
ẜ̾tim cũ a nob nusꝙͣ excit̾it reqͥ̾sitꝰ. post dis¬
cordiam nõ censum eũdẽ cõsignatũ p̃latoꝵ
⁊ publicaꝵ ꝑsonaꝵ sigillis apd̾ sacͣs edes de¬
poni mandammꝰ ⁊ hodie depoĩtum cõẜuat᷑.
Apparet gͥ alĩosa minis ⁊ ampłosa nõ minꝰ
ex ip̃iꝰ inflicte pene seu̾itate sm̃a ꝑ qmͣ Impe

Expanded text:
teste, usque in praesentem diem credimus esse solutum, praesertim, cum a nobis nunquam extiterit requisitus. Post discordiam vero censum eundem consignatum Praelatorum et publicarum personarum sigillis, apud sacras aedes deponi mandavimus, et hodie depositus conservatur. Adparet igitur animosa nimis, et ampullosa, non minus ex ipsius inflictae poe
Abbreviated transcription (Latin):
nos dũ inconstãtem uirũ tam uehemẽs cadit ĩ¬
iuria ⁊ si pacient̾ ferre uoluerimꝰ ĩmanitas ne¬
gotii nõ ꝑmictit. Quĩ adultões quib cesares
uti solent fc̃i uiolentia nos cõpellat ueꝵpt̃n dũ
ficultatẽ ostendimꝰ offensoris. si ex quo liceret
uenit et in sui ꝑticipes sangins cõpensare possemꝰ
ut in ip̃mm et suos attẽptata nr̃e sedis munia re¬
ret in ultoem ip̃oꝵ. Cñq sedis auctas audatie¬

Expanded text:
dum incostantem virum tam vehemens cadat injuria, & si patienter ferre velimus, immanitas negotii non permittit, quin ad ultiones, quibus Cæsares uti solent, facti violentia Nos impellat.” Verumtamen dum ficultateem scandalum venit, et in sui participes sanguinis compensare possemus, ut in ipsum et suos, attentata vestrae sedis iniuria reret in ultionem ipsorum: cumque sedis ipsius aut
Abbreviated transcription (Latin):
ex irascundia tp̃is ^inretitor ⁊ dicens g̾ram abe¬
uoło ñ ut int̾ se hõies p̃sient᷑. Non enim est
hoc romas pontifꝭ cui plsde dc̃m est oues
meas. ut idos qͥdẽ mortifices quoꝵ ptiscor ed
tard̃ dicłs. Sux etiã ⁊ ẜuator istud quid̃ consi¬
deres n uoluntas nͨ furor oppͥmat ius ⁊ ueꝵ

Expanded text:
ram vevolo, nisi, ut inter se homines praelientur? Non enim est hoc Romani pontificis, cui Pasce dictum est oves Meas, ut illas quidem mortifices, quarum pastor et caput diceris, dux etiam et servator. Istud quidem consideres, ut nec voluntas vel furor opprimat
Abbreviated transcription (Latin):
ditos sieet clandestina late nõ possunt ilsa cu¬
iñsidus qͦs ht̃ insticutos ad bella in hoc ip̃o ur
pose sꝑamꝰ. Qͥd aut̃ fideles nr̃i latores p̃sent̃
nob̾ recuseñt certe credatis. Ac ⁊̃ scũs pecrus
lentiã depoĩtioĩs nr̃e magnaitas maiestatis
aliqͣtenꝰ incuruet᷑ hẽmꝰ eĩ conscĩe puritatẽ ac ꝑ¬

Expanded text:
bditos, licet clandestine, latere non possint, illa cuinsidiis, qualiter instructorum ad bella, in hoc ipso vere s et tales fideles nostri latores praesentium, vobis retulerint, certe credatis, ac etiamsi sanctus Petrus tentiam depositionis, nostrae magnanimitas maiestatis aliquatenus incurvetur. Habemus nempe conscie
Abbreviated transcription (Latin):
sermones principis acrendentes/ ꝑcuticimꝰ aiutt¬
sed ꝓcedat sic ꝓcedat ut feriat sic feriat ꝙ le¬
dat. sic ledatur ut iaceat. dic prost̾ns  gut
ampliꝰ nõ resurgat et tunc clare indeoiꝰ si sua
sompnia prosunt illi. Suꝑ cathedram cyoys
sedentes hoc tp̃e p̾ͥncipes ⁊ pharysei sic moti sũt
ꝯͣ eom̃ principem oberrantes ꝙ actores malicie
ft̃i simuł eiͦ Iudices aꝑte iudiciũ subu̾tert. Tande

Expanded text:
Principis attendentes, percutiamus acritsed procedat: sic procedat, ut feriat: sic ferit, quod laedat: sic laedatur, quod iaceat: sic prosternatur, ut amplius non resurgat, et tunc clare videbitur, si sua somnia prosint illi. Super cathedra Mosi sedentes, hoc tempore pharisaei, sic moti sunt contra Romanum principem oberrantes, quod actores malitiae facti simul et judices, aperte judicium subverterunt. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus exclusa iustĩa ft̃s ẽ aspis surda. no admͣ¬
tens comam pͥncipis allegata. ⁊ ueld sapis qui de
ꝓfundo ĩacit᷑ sic emisit subito berbum malũ ac ueld̾
oĩo respuẽs in ꝑturbatõe cõsiliũ qd̾ sc̃psi sc̾psi uo¬
ciferans respuit uiam pacis. S qui xͥ uicariꝰ dice

Expanded text:
prorsus exclusa justitia, factus est aspis surda, non admittens Romani principis allegata: et velut lapis qui de funda iacitur, sic emisit subito verbum malum, ac velut omnino respuens in perturbatum consilium. Quod scripsi scripsi, vociferans, respuit
Abbreviated transcription (Latin):
intueri. miracłis coruscare. Egros curare. oxr¬
tuos sustitare. et scĩtate nõ armis sibi p̃ncipes
subiugare. ac isti scło dediti ⁊ ĩebriati delitus
deũ postponũt. quoꝵ ex affluentia diuitiaꝵ
religio suffocat᷑ Dalib gͦ subitrahere nocentes
diuitias quib dampnalułr honorãt᷑ opꝰ est cã¬
ritatis. sd hoc uos om̃s pncipes una nobcu

Expanded text:
intueri, miraculis coruscare, aegros curare, mortuos suscitare, et sanctitate, non armis sibi principes subiugare. At isti seculo dediti et ebriati, delitiis Deum postponunt, quorum ex affluentia divitiarum religio suffocatur. Talibus igitur subtrahere nocentes divitias, quibus damnabiliter onerantur. opus est charitatis: ad hoc vos omnes principes una nobiscum,
Abbreviated transcription (Latin):
cietatis occłto cũ manifesto facinori desinis
obuiare. Ad cor gͦ reu̾tere nõ opponas te p̾n¬
caipi mratris ecc̃e desensori. S cogita ⁊ actede¬
ꝙ Siluestro dudũ. ppͣ. pauprimo latenti tũctpis
in cau̾nam Endit ut decuit t̾m̃ uirũ sac̾ magͥficẽ¬
tia constãtini qͥ curatꝰ ẽ a lepre uitõ dedit ecc̃ie

Expanded text:
cietatis scrupulo, cum manifesto facinori desinis obviare. Ad cor ergo revertere, nec opponas te Principi matris Ecclesiae defensori, sed cogita et attended Sylvestro dudum Papae, pauperrimo latenti tunc temporis in caverna respondit, ut decuit tantum virum sacri magnificentia Constantini, qui curatus a leprae vitio, dedit, Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sidiũ in hc ꝑte. Ne cesar ille cedat illos ⁊ iudic
płusqm requirat series sui iuris s dolose uulpis
artutia nũꝙͣ: ĩ hoc palłet ał falleo ingeniũ
uenatoris sit qͥ Regio isrł intende singłaries
dnĩci gregis ꝑastor. Dic gͣ qͣiuid ẽ hoc qd̾ cura¬
bat ut legit᷑ insirmos a morbis ualidis umbra

Expanded text:
sidium in hac parte, ne Caesar illos caedat, aut judicet sidium in hac parte, ne Caesar illos caedat, aut judicet plusquam requirit series sui iuris. Sed dolosae vulpis astutia, nunquam in hoc falles ingenium venatoris. At qui regis Israel, intende singularis Dominici gregis pastor. Dic rogo, quid est hoc, quod curabat, ut legitur, infirmos a morbis validis, umbra
Abbreviated transcription (Latin):
claudo claudicas q̃rens angie que sũt mũdi. S qui
Sͦ iubente p̃dicas tanꝙͣ pastor eccĩe pauꝑtatem
cur refugis ꝙ hortaris.querẽs semꝑ ut copules
aurũ auro In hoc gͦ nõ restat aliud si nõ dormais
ge macta/. ⁊ comede dictũ ẽ ut oraret. qui tñ ĩmũ¬
phis aureis scͥptum ẽ hibo bibis. Cuꝰ uerbi p̃t̾itũ
t̾ciũ ebrayce loqueris ⁊ satine. postꝙͣ aiutẽ ĩpleta
fui̾t uentris ingluuies et stomachũ usq ad sũmũ
eiꝰ tũc suꝑ pẽnas uentoꝵ extimas ͤ sedere. Tunc
Reges t̾re. Tũc uinũ mirabiles eito facit excitus
qͥdĩ de grege comedens cõfractũ nõ aligat ⁊ disso¬
lutũ ad ppria nõ reducit. N ueld̃ amatix icismattis
capd ⁊ auctor scandali pat̾ doli ꝯͣ uira tõan
poĩto ⁊ ħ ominũ uẽcundia ult̃iecta. S ut possit
hio meliꝰ suĩ cordis neqͥtiã occultare p̃dc̃os crucs
hostis et fidei fouet ⁊ ꝓtegit sub qͣdam sp̃e pie¬
datis. assens se lombardis ad hoc tm̃ ferresb¬

Expanded text:
claudo claudicas, quaerens anxie quae sunt mundi. Sed qui, Christo iubente, praedicas tanquam pastor ecclesiae paupertatem, cur refugis quod hortaris, quaerens semper, ut cumules aurum auro? In hoc ergo, non restat aliud, si non dormis,ge, macta et comede, dictum est, dum oraret: qui tamen immunphis aureis scriptum est: Bibo bibis. Cujus verbi praeteritum ce, Graece loqueris, et Latine. Postquam autem impleta fuerit vino ventris ingluvies, et stomachus usque ad summum ejus, tunc super pennis ventorum aestimas te sedere. Tunc reges terrae: tunc vinum mirabiles facit exercitus: quidem de grege comedens confractum non alligat, et dissolutum ad propria non reducit, sed velut amator schismatis, caput et author scandali, pater doli, contra iura Romani posito, et hominum verecundia retroiecta. Sed ut possit hic melius sui cordis malitiam occultare, praedictos crucis hostes et fidei, fovet et protegit sub quadam specie pietatis, adserens se Lombardis, ad hoc tantum ferre sub
Abbreviated transcription (Latin):
hostib c tͥune  bat. si sic ip̃
dimictimꝰ omne e̾ subiciet gło¬
riam lombaidop̾ et more ce¬
sareo ueĩes nõ tardabit ut
posse nob ⁊ locũ auferat ⁊ discruat Gontem
nr̃stm. Uineam aut̃ dm̃i sabaotħ aliis locabit
transeat destructiuã ⁊ morb quid sic incipiẽs
fistulare nõ abscisus qͦusq ꝑueriͦ qm medullis¬

Expanded text:
hostibus sic triumphat, si sic ipsum dimittimus, omnem sibi subjiciet gloriam Lombardorum, et more Caesareo veniens non tardabit, ut posse nobis et locum auferat, et destruat gentem nostram. Vineam autem Domini Sabaoth, aliis locabit transeat destructivam. Et morbus quidem incipiens fistulare, non abscissus usque quo perveni
Abbreviated transcription (Latin):
mũ creatorẽ. et quẽ armauit qualitas hĩtꝰ ip̃m
ad mctu decoris adornat. ⁊lam segis armatus
ꝑitia digesta digerit ⁊ codicis scrupłositates elmnt.
Dum in qͣdrigis sedẽs imꝑii suꝑ em̾gentes qͦslibet
casus it cãs in libra iuditii qͥtiens põderat ⁊ appẽ¬
dit qͦtiens eos dirimit ⁊ decidit qui si uiͣtas sub
ruibe nõ sateatt q̃ uidentib nõ celat᷑ angłm se fore
factũ sucrdiꝰ rep̃sentat. Hec fuit itaq uines quã
physosophie manꝰ niłto sudore psantauit ⁊ colut
ip̃am sue irreguitatis a menitate fecũdans ⁊̃ qua
tasio ocł̃mm eruditõis crescit ut eo metes ł ante dot¬
sitiẽtes. Nec ẽ uinea cuiꝰ radices grandis aqͥsam
t̾ia negotiatõis de libano asporcattas secus decrͣs
aqͣꝵ cũ disigenti prudẽtia tñs płãtauit. Ad cau̾ar¬

Expanded text:
mum creatorem, ut quem ornavit qualitas habitus, ipsum mum creatorem, ut quem ornavit qualitas habitus, ipsum amictu decoris adornat. Nam legis armatus peritia digesta digerit et codicis scrupulositates elimat, dum, in quadrigis sedens Imperii, superemergentes quoslibet casus et causas in libra iudicii quotiens apponderat et appendit, totiens eos dirimit et decidit, quasi veritas sub nube non lateat, que videntibus non celatur: angelum se fore sanctum lucidius representat. Hec fuit itaque vinea, quam philosophie manus multo sudore plantavit et coluit, ipsam sue irriguitatis amenitate fecundans, in qua tabernaculum eruditionis erexit, ut ex eo mentes indocte docsitientes. Hec est vinea, cuius radices grandis aquila in terra negotiatorum, de Libano asportatas, secus decursus aquarum cum diligenti prudentia transplantavit; ad cuius vir
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ eloq̃ntie tuba dulcisonãs orois uoce melliflue
audientiũ corda demuscet. ut pote cui qͥcqͦ erat sb̃
pallio solis abscondicũ p̃t̾ clausi libri septẽ signa¬
cula diuinꝰ ĩtuitꝰ reuelauit ip̃e ẽ enĩ petiꝰ fũdat᷑
nimirũ secutꝰ eit deũ. S petrꝰ ille legifer a sui dñi
lat̾e nõ discedit curã gregis dm̃ci pastor ille cu¬
uabat antiquus s isce nouus achleta iuxͣ latus
sũmi p̾ncipis uirtutes inserens ⁊ errores eytirpãs
instatera iustĩe ponderat qͥcꝙ dicit. Galile̾ ille tͣ
dñm sua uoce negauit. S absit ꝙ semel abneget
capuanꝰ o felix uinea que felicẽ capuã tã suauis
fructꝰ ⁊btate reficiẽs t̾ram laboris irradias ⁊ remo¬
tos orb̃ t̾mĩos instãtia tue fetũditatis irradiare
nõ cessas a cuiꝰ scipite palmes nõ discrepãs tanꝙͣ a
bono fixꝰ ĩmo iudẽ ꝓdiit Guilłs quẽ cõmẽdabiłi
eiꝰ effectꝰ laudabile exhibet eo ꝙ hũit tã uobłissi¬

Expanded text:
cuius eloquentie tuba dulcisonans, orationis voce melliflue audientium corda demulcet, utpote cui quicquid erat sub pallio solis absconditum, preter clausi libri septem signacula, divinus intuitus revelavit. Ipse est enim Petrus fundatus nimirum secutus est Deum; sed Petrus hic legifer a sui domini latere non discedit. Curam gregis dominici pastor ille curabat antiquus; sed iste novus athleta iuxta latus summi principis virtutes inserens et errores extirpans, in statera iusticie ponderat quicquid dicit. Galileus ille tertio Dominum sua voce negavit; sed absit quod semel abneget Capuanus. O felix vinea, que, felicem Capuam tam suavis fructus ubertate reficiens, Terram Laboris irradians, et remotos orbis terminos instantia tue fecunditatis irradiare non cessas, a cuius stipite, palmes non discrepans, tanquam a bono fixus initio iudex prodiit Guillelmus, quem commendabiliter eius effectus laudabilem exhibet, eo quod habuit tam nobilissi
Abbreviated transcription (Latin):
ras fidelib nir̃is a ꝑsecutõib hostiũ releuandis ꝙ
nulle regni nr̃i sycilie delicie nussa quiẽs nͨ aulita
potuert nos solatia decinere queui neq expedi¬
tis ĩ regno cũ instantia ⁊ anxietate magna ne¬
gotiis que tanto exp̃tando et expediendo negõ
sa quiete motib nr̃is infesta estatis caloribus

Expanded text:
is a persecutione hostium relevandis, quod nullae regni nostri delitiae, nulla quies, nec aliqua poterunt nos solatia detinere; quin expeditis in regno cum constantia et anxietate magnis negotiis, quae tanto expetendo et expediendo negotio rantes, omissa quiete motibus nostris infesta aestivis caloribus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ sumit᷑. hinc q̃ppe eegnoꝵ oñs sałus ħuic uita pa¬
cisica psoꝵ cu Regasis mense cũtuitꝰ segitĩa sobo¬
le cireudatur. Bec sũt asfectõis certissima pigno¬
ra p̾ncipis ad subiectos. cũ cura setare fision gene¬
rost ꝓpagniis suis increm̃ta curcũspicit qͥb fi dem

Expanded text:
ur. Hinc quippe est regnorum omnium salus, hinc vita pacifica populorum, cum regalis mensae circuitus legitima sobole circumdatur. Haec sunt affectionis certissima pignora principis ad subjectos, cum circa latera filiorum generosae propaginis suae incrementa circumspicit, quibus fidem
Abbreviated transcription (Latin):
potentiã figͣantes. ad honorẽ ⁊ fidelitatẽ nr̃a intẽ¬
dere ac ꝑere curetis ⁊ p̃cipue aut̃ dieb istis ĩ defen¬
siõe cinitatis nr̃e ẽerdoneñ ad req̾sitõe ip̃iꝰ ⁊ man¬
datũ ostendatis uos beniuolos et ꝑatos. Ciuitati
rantes desiderastis hc̃tenꝰ ut ĩmami forti ycaliam

Expanded text:
potentiam figurantes, ad honorem et fidelitatem nostram intendere ac parcere curetis. Praecipue autem diebus istis in defensionem civitatis nostrae Terdonensis, et requisitionem et mandaturio desiderastis hactenus, ut in manu forti Italiam
Abbreviated transcription (Latin):
mitie possent decẽtius reputari. Ecce uoł potissiẽ
uelud phi lafophie p̃claris alũpnis de quon p̃torib
pmptretrra plena fluũt sib̾s aliqͥs qͦs curiofũ studiu
teislatoꝵ ⁊ lingua nõ potuit fideł constitsere osus¬
te puidimꝰ p̃sentandos ut destiandos os et uuido
dugui de cise̾nis uetib aqͣs nouas prudens educiti
quifsimña messiflua sitientib labus ꝓpmnatis sibros
ip̃os d̾anꝙͣ exẽniũ amici cesaris gratentẽ accipite ee

Expanded text:
mitiae possent detentius deputari; ecce vobis potissime, velut philosophiae praeclaris alumnis: de quorum pectoribus omptuaria plena fluunt: libros aliquos, quos curiosum studium translatorum lingua non potuit fidelis instruere, consulte proviqui de cisternis veteribus aquas novas prudenter educitis, qui fluenta melliflua sitientibus labiis propinatis; libros ipsos tanquam exennium amici Caesaris, gratanter accipite; et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficiã dr̃s incep ueniam expͤto si soqͣndo ꝓfiisiness
scribendo forsan amariꝰ dolentis filu ĩ nocentis cõst̃ie
uena defluit.⁊ aꝑta uoce clamabo ꝙ uos me sere pa¬
tren opanteat contiũẽ expediat ⁊ deleceat amicã pa
In hac epła concludit dñs eapuaꝰ ⁊ ꝯsolat eũ sau¬

Expanded text:
ficiam quam incoepi; veniam expeto si loquendo profusius, si scribendo forsan amarius dolentis filii et innocentis conscientiae vena defluxit; et aperta voce clamabo quod me vos habere patrem oporteat, concivem expediat, et delectet amicum. n. 69 In hac epistola concludit d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pͣuitate p̃cenderis nec ignoro. Similr̃ ꝙ cum ex
alt̾o iustĩe solito media statera iuditii fihoꝵ hõi
bũt. Scio ⁊̃ ꝙ officiales qͥscelera reꝑata nõ indi¬
cãt ue conscii uelud c̾minosi festinant̾ ⁊ ĩ eos me¬
rito seuerꝰ ex̾ceat᷑ gładi uftoĩs ut ĩ sua neq̃ant ma¬

Expanded text:
pro puritate praetendens. Nec ignoro similiter, quod cum ex alto justitiae solio media statera judicii actus filioores. Scio etiam quod officiales qui scelera reperta non judicant, vere conscii velut criminosi festinant, et in eos merito severus exercetur gladius ultionis, ut in sua nequeant ne
Abbreviated transcription (Latin):
de quib placet nõb̾. ut in sigłis massariis debeãt se¬
mĩare. Si de Anserib. Gallimis ⁊ colũbis. Anacib
caponib ⁊ pauonib simłr ut cõpetentẽ suffici¬
entia hẽant. Si de pẽnis ip̃aꝵ auiũ massari faci¬
ant fieri lectos ⁊ quot ꝑsingłos Reqͥras insuꝑ eos
ad plartandis umeis Olims/ ⁊ aliis arborib frue¬
ex uenditõe pp̃oꝵ nr̃e curie utilitas ꝓcuret᷑. Genͣa¬
les art̃ defectꝰ qͥ suppleri ꝑ mrassarios nõ ualebunt
apulia fidelib nr̃is quib ex ip̃is suppłendis ad reqͥ¬
sitõem tuã mãdatũ nrm ꝑ licc̾as descinamꝰ. ꝑ p̃dc̃is
aut̃ om̃ib adimplendis sic te fidelẽ ⁊ scudiosũ ex hi¬
beas ut pinde a maiescate nr̃a digna bñficia mere

Expanded text:
de quibus placet nobis ut in singulis Massariis debeant seminare; si de anseribus, gallinis, columbis, anetibus, caponibus et pavonibus similiter competentem sufficientiam habeant. Si de pennis ipsarum avium Massarii faciunt fieri lectos, et quod per singulos requiras, insuper eos de plantandis vineis, olivis et aliis arboribus frucex venditione ipsorum, nostrae Curiae utilitas procuretur. Generalis autem defectus, qui suppleri per Massarios non valebunt,rae Curiae in Apulia, fidelibus nostris. Quibus ex ipsis supplendis ad requisitionem tuam, mandatum nostrum per literas destinamus. Pro praedictis autem omnibus implementis, sic fidelem et studiosum exhibeas, ut proinde a Majestate nostra digna beneficia merea
Abbreviated transcription (Latin):
petitõiꝰ eytendit᷑ qm̃ subseqͣntis obiecto defensiõĩs
elidit. S ⁊ tolłerandus ẽ filiꝰ si pcauit. pat̾ne᷑ det
cõdempnatõis mose nõ obrui ꝙͣ sicet appłłonis sima
ꝓpe nõ latͣer subportatois tñ remedio reu̾ent̾ en¬
tat. et eĩ ꝙ in taciturnitate filiałis obsequii ox ꝑges¬
tam memoriã pat̾ne difectioĩs obstupuit ꝙͣ m cbluri¬
one uniꝰ pauꝑis filiĩ s deuoti oblectam̃ta nobłim ⁊
sublimiũ amicoꝵ delirata subduxit ab seduxit st̾u¬
pentẽ prẽm nat᷑a cogente nõ arguo si sõpnosentꝰ a
fisio uoluit ꝑfreqntis uocis in stantiã ex citari crudeb
tñ ⁊ ĩpia conditio seq̃ret᷑ si seueri pae̾s uiditiũ sentiat¬

Expanded text:
petitionis extenditur quam subsequentis objectio defensionis elidit. Sed et tolerandcondemnationis mole non obrui, quam, licet appellationis lima prompte non lateret, supportationis tamen remedio reverenter evitat. Etenim quod in taciturnitate filialis obsequii expergefacta memoria paternae dilectionis obstupuit, quam in oblivionem unius pauperis filii sed devoti, oblectamenta nobilium et sublimium amicorum delinimenta seduxerant, stupentem patrem natura cogente non arguo, si somnolentus a filio voluit per frequentis vocis instantiam excitari. Crudelis tamen et impia conditio sequeretur, si severi patris judicium
Abbreviated transcription (Latin):
reueri. Nature teu̾entiã nõ obẜuãs nobisem dniam
efitẽ suã suis bonis om̃ib spoliatã de tͥra sua t᷑ͦpit
esfugauit᷑. ⁊ si menꝰ ĩ eam mite̾ potuisset ubera eiꝰ m¬
pssentĩa nr̃a accedens ⁊ nõ heret nͥ capsitetite
Nobisitatis dña reclinaret. q̃ lac̾mis apd deũ ⁊ nos
chamore cõtinuo q̃rusa nõ cessat iustĩam sꝰ adu̾sus tã
undas di sur̃gͣe nõ ꝓmisit doñ eos ĩ manib eiꝰ eẽnt
emtre dotem ⁊ iuo de quib tenebat᷑ eis ꝓ maritagio

Expanded text:
nam matrem suam suis bonis omnibus spoliatam, de terra sua turpiter efugavit: et si manum in eam mittere potuisset, uber ejus ipraesentiam meam accedens, non haberet ubi caput tantae nobilitatis domina inclinaret, quae lachrymis apud Deum et nos clamore continuo querula, non cessat justitiam sibi, adversus tam nudos, et surgere non permisit, donec eos in manibus ejus omnem dotem et jus de quibus tenebatur eis pro maritagio,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is ac reꝵ uarietate poscente qͥb oportet captari
consilia fortune nr̃e felicitas ꝓrogato it̾ itinere ad
g̾manos in ligurie ꝑtib nos aliꝙͣ diu moraturos ĩsti.¬
tuit̾ ut auguste potẽtie noui triũphi mat̾ia nõ de¬
eẽt. et ex p̃dc̃i filii consiliariis corã quib officiales
ppea cõꝑere debuissent. aliqͦs in alleuiatõne nr̃oꝵ ho

Expanded text:
is ac rerum varietate poscente, quibus oportet captari consilia, fortunae nostrae felicitas prorogato itinere ad Germanos, in Liguriae partibus nos aliquandiu moraturos instituit; ut Augustae potentiae novi triumphi materia non deesset, ex praedicti filii nostri consiliariis, coram quibus officiales comparere propterea debuissent, aliquibus in alleviatione nostro
Abbreviated transcription (Latin):
esficaꝵ argum̃tũ dum ĩ modico possiciti rupti pre¬
ꝑmictit ⁊ sit ne dum amitũ efficit in amore retro¬
gradũ. S p̃t̾ õe fidutie meritũ turbatõis inditia
ꝓuocat ⁊ odiũ cũ fauore recõpensat. Scire potes¬
tis enĩ ⁊ scire debetis qnͣto cordis affectu. qnto ꝙ
ciõsitatis instantia de ense mͥ ꝑ uos epregnãs eꝓ
titit sc̃a ꝓmissio que p̃gnantiũ simisitudinẽ discre
loq̃ła sit u̾ior ex ꝑmictẽtis desidia sic̃ ꝑ firmo credit᷑
nertunt frat̾ cur euanuit sit ilsa ꝓmissio cura¬
mitũ p̃cipiũ qͥ ꝓpoĩcum in ense firmauerat sic per.
friuola uerba deduxit. Nũquid ensis eẽ potuit ret̾butor
sa quid fecͣis ut si amitũ qui fidẽ ex fide ꝓmissa concepe¬
rat decepisti nõ te ip̃m senties redargutũ.egratia¬
tur cõi mantuañ dolentib de casu regis sardinie.

Expanded text:
iciti rupta propromittit. Et sic nedum amicum efficit in amore retrogradum, sed praeter omne fiduciae meritum turbationis judicia provocat, et odium cum foenore recompensat. Scire potestis enim, et scire debetis, quanto cordis affectu quantoque animositas inconstantia, de ense mihi per vos praegnans facta extitit promissio, quae a praegnantium similitudine discreploquela sit verior ex promittentis desidia, sicut pro firmo creditur, abortivit. Frater, cur evanuit sic illa promissio? Cur amicum praecipuum, qui propositum in ense firmaverat, sic per frivola verba deduxit? Nunquid ensis potui esse retributor? sa quid feceris, ut si amicum, qui fidem ex fide promissa conceperat, decepisti, nunc te ipsum sentias redargutum. Cap. XLVII. Regratiatur communi Mutinensi, dolenti de casu regis Sardiniae.
Abbreviated transcription (Latin):
ħosciũ in eo si tu fundari p̃udimꝰ quo infidelib trã¬
situs habilior cernebat᷑. ut ex ea seras hostib et
hosciũ firmaremꝰ. ⁊ in det̾mẽtũ eoꝵ nr̃is fidelib ꝓm¬

Expanded text:
hostium, in eo situ fundari providimus, quo infidelibus tranhostium, in eo situ fundari providimus, quo infidelibus transitus habilior cernebatur: ut ex ea seras hostibus et hostium firmaremus, et in detrimentum eorum nostris fidelibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re saboris suꝑ conscructõne cuutatis noue. et.¬
⁊delium nr̃oꝵ in defessa sincͣitas in bñplacitis et
ẜuitus nr̃is nullis torpẽs euẽtib eoꝵ semꝑ me¬
morẽ nr̃am mũificẽtiã s̃ͥ facit ut natiua ꝑseu̾antia
gr̃ora bñficia meatur. ip̃oꝵ eĩ auyilia qnͣto cõstan¬
tius sic eoꝵ deuotõ ꝓmptõr ad bñplacita nr̃a ⁊ de¬
uotõr reꝑit᷑ tanto mag̃ hũanitatis nr̃e clemẽtia lic
tñ młrociẽs freq̃ntiꝰ pacit᷑ postulari. Int arduas si¬
quid̃ curas quib circa salutẽ nr̃oꝵ fideliũ inclinamͣ
deturrit nob̾ imꝑiasi meditatõe p̃cipuũ teg̾ pone
riũ om̃i uallari munimĩe quo adeptis adtesb hosti¬
bus fideles nr̃i ex om̃i ꝑte pulcritudĩe pacis uirẽtes
ne piũ lesione purgata emuloꝵ iꝯct̾am nõ timeãt.
culmi nr̃o crescant mxͣ morẽ fructificẽt antiqͥfeno¬
tus ⁊ puri ꝑeant ub̃tatẽ. Ex hus re uera cã cõsur¬
git potissima qͣ cintatẽ nra flagellis ad flageslũ

Expanded text:
Terrae laboris, super constitutione civitatis novae. Fidelium nostrorum indefessa sinceritas, in beneplacitis et servitiis nostris, nullis torpens eventibus, eorum semper memorem nostram munificentiam sibi facit, ut nativa perseverantia gratiora beneficia mereatur. Ipsorum autem auxilia quanto constantius, sic eorum devotio pronior ad beneplacita nostra et devotior reperitur, tanto magis humanitatis nostrae clementia, lictamen multotiens patitur postulari. Inter arduas siquidem curas, quibus circa salutem nostrorum fidelium inclinamur, occurrit, nobis imperiali meditatione praecipuum regunimine, quo ademptis aditibus hostium, fideles nostri ex omni parte pulchritudine pacis virentes, veprium laesione purgata, aemulorum jacturam non timeant, cultui nostro crescant, juxta morem fructificent, et antiqui fructus et puri pariant ubertatem. Ex quibus revera causa consurgat potissima, qua civitatem nostram flagellis ad flagellum
Abbreviated transcription (Latin):
secũ nectios retinet ad Regimẽ p̃libatũ ab exactoib
⁊ p̃statõib ciuitatis ip̃iꝰ quib alii papien in simłi te¬
gniñe cõmorãtes ꝑ uos sũt exempti ult̾ius hẽatis in¬
suis in regimĩe remanserĩt supͣdc̃o de mãdato nr̃i
culmis sp̃ali domos ⁊ familias et eoꝵ bona nõ gͣue¬
tis. nͨ paciamĩ ꝑ ordĩarios cõis ip̃iꝰ in debite molestari.

Expanded text:
secum necessarios retinet, ad regimen praelibatum, ab exactionibus et praestationibus civitatis, quibus alii Papienses in simili regimine commorantes, per nos sunt exempti, ulterius habeatis imsuis, in regimine remanserint supradicto, de mandato nostri culminis speciali, domos, familias, et bona eorum non gravetis vel patiamini per ordinarios Communis ipsius indebite molestari.
Abbreviated transcription (Latin):
te celeumã cantabit᷑ ⁊alis gͦ p̃sidio pͥncirno psuri¬
tectꝰ mũdus exultet. Talẽ nãꝙ totꝰ orbis uocabat
in dñm talem reẜuabat iuscũ defensorẽ qui ĩpotẽtia
strenuus ĩstrenuitate p̃clarꝰ. In claritate benignus.
elementa ligat clemẽtia cõuingit ut cõsueniãt fłã¬
mis frigora iũgant᷑
aruida liqͥdis planis associẽtur asꝑa ⁊ directis ĩ uia
maritẽtur. Sub eiꝰ namq tp̃ib destruũt᷑ fom̃ta ma¬
licie uirtꝰ sec̾itatis inserit᷑. Ita ꝙ gladu cõflant᷑ in¬
tu qͥcquid lib̃tas ał lib̾alitas negligit et licẽna ĩmo¬
derata p̃sumat uictorie censura castigat Omiran

Expanded text:
te celeuma cantabitur ». Talis ergo praesidio principis prtectus mundus exultet. Talem namque totus orbis vocabat in dominum; talem requirebat justiciae defensorem, qui in potentia strenuus, in strenuitate praeclarus, in claritate benignus, climata ligat, et elementa coniungit, ut conveniant flammis frigora, iungantur arida liquidis, planis associentur aspera, et directis invia maritentur. Sub ejus namque temporibus destruuntur fomenta malitiae, virttu, quidquid libertas negligit et licencia immoderate presumit, eius victorie censura castigat. O miran
Abbreviated transcription (Latin):
ĩponẽte eigiłatꝰ est pr̃ sifiũ pauidũ ⁊ tacitũ m̃ueit
ac sacce pat̾ne dulcedĩs p̃sompni longitudie sitiẽ¬
tem cõfortat pauidum famelicũ educat. S tatẽtẽ
aicc̾at pat̾na pietas reu̾entiã arguit filiałẽ. Con¬
fortatꝰ filius soquit᷑ ⁊ timoris exceptõne se ꝑtegit
te iustisico ꝙ me timoris ⁊ eeu̾entie solũ eyceptõe¬
me defendo qd̾ cõdẽpnatoĩs pat̾ne sniam filiali sub
portatõne deuito. Dicet forte par̾ nõ sufficit set
nẽtem exiget afisio mehorẽ ut ibi forte cuspã con¬
fitear ub̾i cuspa nõ subest quid faciam credam pae̾
culpam confitebor ⁊ dicam p̾caui pat̾ in celum
et corãte. s ut scelus om̃e ꝓscribam negligent᷑ me hñi
lux̾iose tñ nõ uixi sacͣ pat̾ne eeuͣentie nullo met̾tio pol¬
lui qmͣꝙͣ obseq̾ũ filiale p̃stare deuotꝰ ꝓut pat̾ extimat
ur̃o dicet᷑ ad uinee ur̃e ⁊ almites seu radices mulła cor¬
ruptõis mixt̾a ꝑuenit nillu saporẽ alt̾auit incisio

Expanded text:
ium pavidum et tacitum invenit, ac lacte paternae dulcedinis prae somni longitudine sitientem confortat, pavidum famelicum educat, sed tacentem accusat et paterna pietas reverentiam arguit filialem. Confortatus filius loquitur, timoris exceptione se protegit te justifico; quod me timoris ac reverentiae solum exceptione defendo; quod condemnationis paternportatione devito. Dicet forte pater, non sufficit; sed mentem exiget a filio meliorem, ut forte culpam fore confitear, ubi culpa non subest. Quid faciam? cedam patri, culpam confitebor et dicam, peccavi pater in coelum et coram te. Sed, ut scelus omne proscribam, negligenter me habui: luxuriose tamen non vixi; sacra paternae reverentiae nullo meretricio pollui, quanquam obsequium filiale praestare devotius, prout pater existimat, arium dicetur, ad vineae vestrae palmites seu radices, nulla corruptionis mixtura pervenit; nullum saporem alteravit insitio;
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ nos qͣi t̾ra cordis p̃sciderit u uom ad cultũ se¬
mẽq sꝑrsit affectꝰ ad fructũ in herba deinceps cõ¬
ualescat in segetẽ ⁊ in culmo spica ꝑficiat ⁊ gͣnes¬
cat. fiet a̾ hoc si ꝑatũ cõceptũ edisserat suscipiat
forma mat̾iam ut circa nos si quis exiuerit ad spi¬
cam ꝙͣ ꝑduximꝰ colligat qd fruat᷑. Am non si ht̃ scͥ¬
pturã qui frum̃tũ abscondit maledicet᷑ in ppłis.
decractõm acculei ⁊ mẽdati pũctiones. Stilsent
gͦ mõtes dulcedinẽ qͣiͣ tales fec̾is uos deꝰ in nr̃is qui
bac ⁊ mel colles fluent si ex nob̾ qͦs caro ꝓximat
carm debitꝰ uigor alat. Saluatñ fide ꝑ om̃a ne
quid uolũtatis ꝑeat ne quid de uissit prec̾itis do¬
minãtis cõtra quẽ si qͥs ĩpetit mũdi ⁊ sang̾s ne¬
cessitudo pellat᷑ ꝑ deo fili qr do ẜuies nullus apd
te qui meꝰ est scribat᷑ exͣneꝰ nec patrẽ dedignͣis iudi¬
tem/ Siquis mecũ iudicẽ offendat eoꝵ suꝑ hiis ũꝙͣ

Expanded text:
inter nos, quasi terram cordis praesciderit verbi vomer ad cultum, semenque sparserit affectus ad fructum, ut herba deinceps coalescat in segetem, et in culmo spica proficiat, ut gravescat. Fient autem haec, si partus conceptum exerat, si suscipiat formam materia, et circa nos si quis esurit, spicam quam produximus, colligat qua fruatur. Annon sic habet scriptura: «Qui frumentum abscondit maledicetur in populidetractionum aculei et mendacii punctiones. Stillent ergo montes dulcedinem quasi tales fecerit nos Deus in nostris, quia lac et mel colles fluent, si ex nobis quos caro proximat, carnis debitus vigor alat; salva tamen fide per omnia, ne quid voluntatis pereat, nec quid de jussis praetereat dominantis, contra quem si quis impetit, mundi et sanguinis necessitudo pellatur. Pro Deo, fili, quia Deo servies, nullus apud te, qui meus es, serviatur extraneus, ut patrem dedigneris judicem, si quis meum judicem offendat eorum. Super hiis inquam
Abbreviated transcription (Latin):
potuit eructare ⁊ nr̃e maiestatis apicia et assertũ
ꝙ ĩ req̃renda ꝓuĩcia occiosus in ħtem me geto tepi¬
dũ ꝑi et remissum sic ꝙ ꝑnigil curs meadmẽ¬
ti cessit ĩ curie sollicitudo cessit inhercie qͥeti labor
siteac nilliꝰ mee labis cõtagio possirt nͣ secreda cor
offensio me remordet. Bellem ita ꝙ si relata neri¬
tũ ꝑcutͣet mẽtẽ meã ꝙ de iuire fu̾it suppsiciũ leuit ẽ
ferend̾. S qr teste ueri dĩ iuditõ nlła macła negłi¬
or ⁊ ꝓ tãta calamitate dõsoris atcribute in̾ sine cã
ẽẽ a dũse fortue sarcinã qr dũ miseris aliqͥ c̾mẽ in
reꝵ necc̃itate cogente nͨ erimꝰ diuine ꝓuisiõĩs ĩstĩe¬
tu p̾ncipes gentiũ suꝑ uite necis ꝙ arbit᷑ gẽtib

Expanded text:
potuit eructare. En per vestrae Majestatis apices est assertum, quod in regenda provincia ociosum inertemque me gero, tepidum pariter et remissum. Sicque pervigil cura mea dormienti cessit incuriae, solicitudo cessit inertiae, quieti labor liceat, nulla labis contagio polluit nec secreta cordis offensio me remordet. Vellem itaque quod si relata verire venit supplicium leviter est ferendum. Sed quia teste vero Dei judicio, nulla macula neglior, et pro tanta calamitate doloris attributae mihi sine caussa esse adversae fortunae sarcinam, quia dum miseris aliquod crimen rerum necessitate cogente, nec minus divinae provisionis instinctu principes gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ massariis ip̃is a tp̃e ħitis ⁊ inuentis ⁊ ĩuentariis in
qͣt̾nis redaccis ad nr̃am curiã ał cam̾a destinãdis.
uidebis ⁊ cõsidabis in quib eoꝵ curia nr̃a augm̃tũ seu
diminictõe receꝑit ut de augm̃to qd celsitudi nostre
sc̾bi uolimiꝰ cuil diligenria cõmendet᷑. ⁊ si diminitõe
ĩuen̾is ĩ eirdẽ indagabis qͣre cõtingͣit ut uͥ foite peste
Adi ẽiceiite a toidĩt. ꝓcuret adid debitũ ⁊ possi ble reme¬
diã sad luberi ꝙ si dĩnũitõ e eadẽ culpa seu negigene¬
& assarĩ qͥ pest reperio cõtingisse studess eĩ nde cõna¬
cede corã aluis massarus cõuicinis iudice locro magai

Expanded text:
 inventis inventariis, et quaternis redactis ad nostram Curiam destinandis, videbis et considerabis, in quibus eorum Curia nostra augmentum seu diminutionem receperit. Ut de augmento quod Celsitudini nostrae scribi volumus, cujuslibet diligentia commendetur; et si diminutionem inveneris in eisdem indagabis quare contigerit; ut ubi forte peste adveniente acciderit, procures ad id debitum et possibile remedium adhiberi. Quod si diminutionem eandem culpa seu negligentia Massarii, qui praeest, reperieris contigisse, studeas eum inde convincere coram aliis Massariis convicinis, judice loci, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
di flebile ⁊ ocoło lac̾mosũ ne subteptũ s pacr̃e ua¬
ut plaudẽm ꝓsꝑis it t̾ga dcrẽ adu̾sis. dic tñ sire
trita audeo dic̾e pot̾it inamitis ⁊ sp̃alit̃ in ce filim
de cõscantia c̾mẽ ingͣi s nĩquid mutabilitas eypra
mens ĩgemosa coloret Ndõq potuit seq̃ns clausula
de cordis acrio nõ eriꝑe ut irrigatõem domertice
uinee tnͣssatã in ałias dice̾t ex quib sic lãbruscas
colligo ꝙ de imis flamesco am dico ⁊ tales nescio
sa mͣꝙͣ ex lãbruscis nõ semꝑ sit usus stͣisis. dñ uniũ
li quor colorat pallidũ ⁊ in flore substantia gͣto ał¬
greco saporat odorẽ. Cet̾m nõ intelligo unde socus
fi̾n̾t t̾ã graui q̃rele u nõ sum cõscius ꝙ int̾ amicos ⁊
ꝓxiõs in me debilitaret affectꝰ qͥn iatobũ pet̾ ⁊ peti᷑
Iacobi ꝓfiterer que sane ꝓfessio firmis ꝑuecta radi¬
sene Baleat gͦ pectꝰ meꝰ et amauinea ma ⁊ q̃ estat

Expanded text:
et oculo lachrymosum, ne surreptum tibi patrem vaut plauderem prosperis, et terga darem adversis. Dic tamen, si retrita? Audeo dicere, poterit in amicis ei specialiter in te, fili mi, de constantia crimen ingeri. Sed nunquid mutabilitas exprobmens ingeniosa coloret. Ideoque potuit sequens clausula de cordis atrio non erumpere, ut irrigationem domesticae Vineae translatam in alias diceret, ex quibus sic labruscas colligo, quod de uvis famesco. Amen dico tibi tales nescio, quanquam ex labruscis non semper sit usus sterilis; dum vinum liquor colorat pallidum, et in floris substantia gratum saporat odorem. Caeterum non intelligo unde locus fuerit, tam gravi querelae, ubi nil sum conscius, quod inter amicos et proximos in me debilitaretur affectus, quin Jacobum Petri, et Petrum Jacobi profiterer. Quae sane professio firmis provecta radisene. Valeat ergo Petrus meus, et Vinea mea, et quiescat
Abbreviated transcription (Latin):
lũ m oĩ quiete ⁊ tñsquillitate dispoĩto iuix uotũ siberi
reddimͣ ⁊ resumpta uictoria fortiores ad negotid e¬
gni nri sic mag̾fice ꝓmouẽda dispõimꝰ ꝙ om̃i to bel¬
liũ cõtumatia ad yma deflexa plena pax ⁊ tnsqͥla
qͥes nr̃is fidelib ĩmestret᷑. et qui sedem aquilonẽ po¬
nẽ nitit᷑ frustratꝰ ĩ irctũ reducat᷑. Et dum cãm nos¬
tram Rex Regum dñs uirtutũ it iustĩa defensabunt ᷤ¬
cellentie nr̃e tiris sictis obtulisti tałi Eogam᷑ ꝙ cu¬

Expanded text:
in omni quiete et tranquillitate disposito, juxta votum liberi reddimur; et resumpta victoria fortiores ad negotia regni nostri sic magnifice promovenda, quod omnium rebellium contumacia ad ima deflexa, plena pax et tranquilla quies nostris fidelibus ministretur: et qui sedem ab Aquilone ponere nititur spe frustratus, in irritum deducatur. Et dum causam nostram Rex regum, et Dominus virtutum, et justitia defensabunt, pcellentiae nostrae tuis literis obtulisti, taliter
Abbreviated transcription (Latin):
eo extollimꝰ quo plena de uob uotis nr̃is Endẽte fi¬
dutia uos ad nr̃a ẜuitia ꝓmptos semꝑ ⁊ beniuolos ĩ¬
uenimꝰ. Licet gͥ ccius ip̃e si cãus dici debeat ex qͦ nego¬
tia ur̃a nõ cadũt fabulose gͣuis ⁊ uulgarit̾ horridus
uideatur. Nos tñ ip̃m ꝓ leui seu mimimo reputãtes.
altitudinẽ m̃tis nr̃e pp̃ea ał ꝓinde ĩ mislo defliximꝰ. nͨ
ulla uł modica cã nos ꝓinde turbatoĩs affetit. Secc
cu belloꝵ fc̃a sint dubia ⁊ nr̃e ẜenitatis gremiu

Expanded text:
dente fiducia, vos ad nostra servitia promptos semper et benevolos invenimus. Licet igitur casus ipse, si casus dici debeat, ex quo negotia nostra non cadunt, fabulose gravis et vulgariter horridus videatur nos tamen ipsum pro levi seu minimo reputantes, altitudinem mentis nostrae propterea in nullo defleximus, nec ulla vel modica causa nos proinde turbationis affecit. Sed cum bellorum facta sint dubia, et Serenitatis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
rigant ad subiectos motũ intẽtiõis hõis quo medlo
in accũ ueld̾ de potentia singula ꝓdeũt liccts credi¬
ta metalla uł cera figurata mãd̾atis ał mãdati fpe¬
mãdata modesta diretto accidit p̃cipue adẽe dñii¬
fidelis et diligens exetutõ eapde. a qͥb tuciꝰ credit᷑
minꝰ indecens reputat᷑. ꝙ imꝑantes abstineãt ꝙͣ ꝑ
dant. Cõsiderato p̃t̾ea uecũdie notã culmĩe nr̃e ma¬
iestatis ĩcurre ꝙͣ regnãtes debe̾ ꝓspicimꝰ qͦsl eurcare.

Expanded text:
igant ad subjectos motum interioris hominis quo medio in actum, velut de potentia singula prodeunt literis credita, metallo vel cera figurata, mandantis spemandata modesta directio, accidit praecipue adesse domifidelis et diligens executio eorundem, a quibus tutius creditur, et minus indecens reputatur quod imperantes abstineant a mandant. Considerato propterea verecundiae notam culmini nostrae Majestatis incurrere, quam regnantes debere prospicimus