comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qui om̃s debent here indumenta coloris tẽpori congiuentis Consecrandus
ip̃e extensa super eum mappa procedat signando ut moris est / ad maius altare
⁊ stans post ip̃m altare faciat confessionẽ. ¶ Notandum uero est ꝙ in cõse¬
sione ip̃e consecrandus sedeat in fafdistorio suo p̃parato inter altare ygradus
calciet se caligis ⁊ sandaliis dicendo psalmum Quam amabilia ⁊c̃. Accipiat et̾
om̃ia pontificalia omamenta ac simissam solemniter celebrare deberet absq ba-¬
culo pastorali. Accpiat quoq mitram simplicem uel pretiosam scd̃m exigentiam
tꝑus Et cantatis Introitu ⁊ kyriel̃ Consecrator ⁊ cen̾ Ep̃i Cardiñ necuõ alii¬
archiep̃i ⁊ Ep̃i et qui de pbris p̃sentos sunt accedunt ad exequendum consecratõis
officium ¶ Scendũ est autem ꝙ in consecratõe romañ pontificis non pronuntia-¬

Expanded text:
qui omnes debent habere indumenta coloris tempori congruentis, consecrandus qui omnes debent habere indumenta coloris tempori congruentis, consecrandus ipse, extensa super eum mappa, procedat signando, ut moris est, ad majus altare, et stans post ipsum altare faciat confessionem. Notandum vero est quod in consesione, ipse consecrandus sedeat in faldistorio suo praeparato inter altare et gradus calciet se caligis et sandaliis, dicendo Psalmum Quam amabilia, etc. Accipiat etiam omnia pontificalia ornamenta, ac si Missam solemniter celebrare deberet, absque baculo pastorali; accipiat quoque mitram simplicem vel pretiosam secundum exigentiam temporis; et, cantatis Introitu et Kyrie, pi, et qui de presbyteris praesentes sunt, accedunt ad exsequendum consecrationis officium. Sciendum est quod in consecratione Romani pontificis non pronuntia
Abbreviated transcription (Latin):
A primis ip̃e qui consetrandus est mane dici dñice ueniat ad basilicam beati
petri in qua ꝓcessional̃r a Canoias recipietur. Et facta reu̾entia eidem a Cardm̃
⁊ prelatis sicut fieri solet romañ pontifici stans in medio dicat. Eit nomen dñi
b̃ndictum a .rͦ. Ex hoc nunc ⁊ cͦ. deinde uadat in Capellam sc̃i Eregoni ubi
dicta tercia calciabitur caligis ⁊ sandaliis dicendo psalmum. Quam amabilia ⁊
cet̾os qui sosent dici Deinde lotis manib induatur om̃ib ornamentis quib
romañ pontifex uti solet in missaꝵ solẽmis Exceptis dum taxat pallio ⁊ anulo
Pontificali Erunt autem uestimenta coloris tempori congruentis. deinde or¬
dinata soleni ꝓcessione in qua debent esse septem Candelabra cum septem facl̃is
sicut in precipuis festis fieri solet uidel Caidinaliũ prelatoꝵ ⁊ ceteroꝵ ordiñ

Expanded text:
In primis ipse qui consecrandus est mane diei Dominicae veniat ad basilicam beati In primis ipse qui consecrandus est mane diei Dominicae veniat ad basilicam beati Petri, in qua processionaliter a canonicis recipietur. Et facta reverentia eidem a cardinalibus et praelatis, sicut fieri solet Romano pontifici, stans in medio dicat Sit nomen Domini benedictum, et resp. Ex hoc nunc, etc. Deinde vadat in capellam sancti Gregorii, ubi, dicta Tertia, calciabitur caligis et sandaliis, dicendo Psalmos Quam amabilia, etc., qui solent dici. Deinde, lotis manibus, induatur omnibus ornamentis quibus Romanus pontifex uti solet in Missarum solemniis, exceptis duntaxat pallio et annulo pontificali. Erunt autem vestimenta coloris tempori congruentis. Deinde ordinata solemni processione, in qua debent esse septem candelabra cum septem faculis, sicut in praecipuis festis fieri solet, videlicet cardinalium, praelatorum et caeterorum ordinum,
Abbreviated transcription (Latin):
equitantem ⁊ partiunt᷑ loca nter se uicissim secundum ꝙ uoluerint ⁊ ordinatũ
fuerit ut primis adestrentib dimictentib alii bini succedant.
¶In mensa primum fercũlũ ponit coram .pp̃. aliquis de pͥncipaliorib nobilib et̾¬
sirex esset. Quo posito rex uadit ad sedendum in mensa ¶ Alii etiam nobiles
mciores etiam siessent filu regum ẜ̃uiunt pp᷑. in mensa unus iudelicet de Cupa¬
alius de cutello ad incidendur alii astant comedenti alii sequunt᷑ portantem¬
¶utrum antem aliqui ex predc̃is ẜ̃uientib ppͥ. nobilib puta filii regum uel ex sum-¬
lib sedeant uel non sedeant in mensa ⁊ ubi ⁊ quãli nunc diccre omutanus¬
¶ Memorandum ꝙ uudeis non fiat aliqua oppssio cum offerent legem
¶Inapit ordd qualiter Romañ pontifex apud basilicam beati Petri apostoli debe¬
Cat consetrari. Rubrica.

Expanded text:
equitantem, et partiuntur loca inter se vicissim secundum quod voluerint et ordinatum equitantem, et partiuntur loca inter se vicissim secundum quod voluerint et ordinatum fuerit, ut primis adextrantibus dimittentibus alii bini succedant. 271 In mensa primum ferculum ponit coram papa aliquis de principalioribus nobilibus, etiamsi rex esset; quo posito, rex vadit ad sedendum in mensa. Alii autem nobiles majores, etiamalius de tucellis ad incipiendum; alii astant comedenti, alii sequuntUtrum autem aliqui ex praedictis servientibus papae nobilibus, puta filii regum, vel ex similibus, sedeant, vel non sedeant in mensa, et ubi et qualiter, nunc dicere omittamus. Memorandum quod Judaeis non fiat aliqua oppressio, cum offerent legem. XLV. Incipit ordo qualiter Romanus pontifex apud basilicam beati Petri apostoli debeat consecrari. Rubrica.
Abbreviated transcription (Latin):
dum est in mensa est indutus om̃ib ꝑ amentis missalib eyceptis Casula pallo
menisas suidiñ erut mense om̃ium p̃latoꝵ ⁊ alioꝵ nobilium / Comestione sũp¬
ta dñs pp̃ lauabit manus ut prius nũstrantib sib̃i duob diacõn Cardm̃ fim¬
fundente aquam Cardiñ lauanti Cardĩn aut̃ qui assistunt teneant tobaleã unꝰ
ex ꝑte lauantis. ⁊ alter ex altera. Et sic sibi adinuicem mutuo ẜ̾uiunt. ¶ Quib
om̃ib lotis ⁊ redditis gratiis dñs. pp. reducetur a duob diacoñ Ctrdm̃ ad came
ram suam reassumptis mantellis ubi exutus sacris uestib ⁊ discaltiatꝰ sendaliis a
subdiacono quiescet. De reuersione Cardinalium ⁊ Prelatorũ ad domum ꝓpriam¬
¶ Cardinales uero ⁊ ali. prelau redibunt ad hospitia sua eques cum mitris ꝑaci
¶Notandum ꝙ nobiliores laici etiam si reges essent consueuerũt a destrare papã

Expanded text:
t in mensa, est indutus omnibus paramentis missalibus, exceptis casula, pallit in mensa, est indutus omnibus paramentis missalibus, exceptis casula, pallimensas cardinalium erunt mensae omnium praelatorum et aliorum nobilium. Comestione sumpta, dominus papa lavabit manus ut prius, ministrantibus sibi duobus diaconibus carfundente aquam cardinali lavanti. Cardinales qui assistunt tenent tobaleam, unus ex una parte lavantis, alter ex altera, et sic sibi ad invicem mutuo serviant; quibus omnibus lotis, et reddits ad cameram suam, assumptis mantellis; ubi exutus sacris vestibus, et discalceatus sandaliis a subdiacono, quiescit. XLIV. De reversione cardinalium et praelatorum ad dominum papam. Cardinales vero et alii praelati redibunt ad hospitia sua eques  Sic  cum mitrNotandum quod nobiliores laici, etiamsi reges essent, consueverint adextrare papam
Abbreviated transcription (Latin):
facto ducetur ad sedem eminentẽ ⁊ sedeb̃ in loco parato cum ornamentis suis
amota planeta ⁊ pallio ⁊ cirothetis cenente eo mantũ suꝑ scapulas a nitrã
suꝑ fanonem seu orarium Et dabit cuilib Card̃ pb̃rium solitũ hoc modo.¬
¶ Ipse dñs ꝓp sedens in sede a quilibet Cardiñ xprelatꝰ extracta sibimet mitra
deferens eam in manu uadit coram eo ⁊ flexis genib tenebit mitram aꝑtam
ante papã qui ponet in illam pecũiam quam presentabit eim uno bacili Ca-¬
merarius prout in libro Camere inuenitur. Et illi qui recipient pecũã in rait᷑ os¬
cu labuntur genu dñi. pape. De reductione pp᷑ ad cameram suam et mensam
¶Ipse uero cameranus ⁊ clĩci Camere in superpellitiis assistent co co co co¬
dño. pape. dato pb̃rio dñs. papa aduob diaconis Cardiñ ducetur ad Ca-¬
meram suam ⁊ ducetur ad mensam sibi solemniter pp̃aratam / Et eo sedente

Expanded text:
nunc et usque in saeculum. Quo facto, ducetur ad sedem eminentem, et sedebit in loco parato cum ornamentis suis, nunc et usque in saeculum. Quo facto, ducetur ad sedem eminentem, et sedebit in loco parato cum ornamentis suis, amota planeta et pallio et chirothecis, tenente eo manum super scapulas, et mitram super fanonem seu orarium; et dabit cuilibet cardinali presbyterium hoc modo. Ipse dominus papa sedens in sede, et quilibet cardinalis et praelatus, extracta sibimet mitra, deferens eam in manu, vadit coram eo; et flexis genibus tenebit mitram apertam ante papam, qui ponit in illam pecuniam quam praesentabit ei in uno bacili camerarius, prout in libro camerae invenitur. Et illi qui recipient pecuniam in mitra deosculabuntur genu domini papae. XLII. De deductione papae ad cameram suam et mensam. Ipse vero camerarius et clerici camerae in superpelliciis assistent domino papae. Dato prmeram suam, et ducetur ad mensam sibi solemniter praeparatam; et eo sedente,
Abbreviated transcription (Latin):
dñm Ih̃m xp̃m ¶ Smiliter cum ꝑuenerit ad platcam ubi morat᷑ dñs. ꝑ.
de Columpna unus de familiarib dc̃i . pp̃. uel idem familiaris faciet iactum
peciuie ¶ Similiẽ cum ꝑuenerit ad quadiiuium ubimoratur Clectus ui¬
terbieñ idem familiaris faciet alium iactum petiũe ¶ Subseꝙ̃ter cumꝑ
ia igitur sic completa ꝑuento ad introitum pasatii seu domus predi¬
catoꝵ fratres predicatores niduti sosemniter cum cruce incenso ⁊ aqua b̃n¬
dicta dñm ppͣam processionałr recipient reu̾enter. Te deum laudamꝰ decantã¬
do ¶ Cum aũt̃ dñs .pp. ꝑuenerit ad eccl̃iam anteꝙͣ descendat de quo Pricr
p̃b̃roꝵ Cardiñ ordiuatis iudicib ⁊ sciiiaris in filo faciet ibidem laudem sicut
diaconus Cardin fecerat in missa ante Epł̃am post oratõen. ⁊ postꝙͣ de equo de-
et imponet ei mitram. Et idem prior erit a dextris ⁊ ducet eum usq ad al¬
tare ⁊ aluis a sinistris ubi orabit in faldistorio sibi p̃pato ¶ Oratõe facta dabit

Expanded text:
 Similiter cum pervenerit ad plateam, ubi moratur D. P. de Columna, 269 unus de familiaribus domini papae, vel idem familiaris facit jactum pecuniae; similiter cum pervenerit ad quadrivium, ubi moratur electus Viterbiensis, idem familiaris facit alium jactum pecuniae. Subsequenter cum am de presbyterio dando. Via igitur sic completa, pervento ad introitum palatii, seu domus Praedicatorum, fratres Praedicatores induti solemniter cum cruce, incenso et aqua benedicta, dominum papam processionaliter recipient reverenter, Te Deum laudamus decantando. Cum autem dominus papa pervenerit ad ecclesiam, antequam descendat de equo, priorrum cardinalium ordinatis judicibus et scrinariis in filo, facit ibi laudem, sicut diaconi cardinales fecerant in Missa ante Epistolam post Orationem. Postea ducitur ab et imponit ei mitram; et idem prior erit a dextris, et ducet eum usque ad altare, et alius a sinistris, ubi orabit in faldistorio sibi praeparato. Oratione facta, dabit
Abbreviated transcription (Latin):
legerunt Eplam ⁊ Euangeliũ in greco ¶ Decimno abbates ¶ Undecimo Epĩ¬
ẜuiẽns cun umbracło qui duo ibunit aliꝙ̃ culum sequestrati a pp̃. ¶ xuii
rocessione tałr oidinata. ⁊ dñs papa ascenderit equum in eodem loco post
Leum ꝑ marescallum uel alium fient ter uussilia uel iactus pecĩie ¶ Cum̃ ãt
ꝑuenerit ad plateam ante. Eccl̃iam sancti Nicetii: aliquis familiaris dm̃i. ppͣ
stans in aliquo loco eminenti faciet alium iactum pecũe. Et ib. dñs pp̃ thet
aliquam moram ¶ De lege offerenda per iudcos et responsione pape u
e ueniẽnt Iudei cum sege sua ⁊ facient ei saudem ⁊ offerent ei segem ut

Expanded text:
legant Epistolam et Evangelium in Graeco; decimo abbates forenses; undecimo episcopilegant Epistolam et Evangelium in Graeco; decimo abbates forenses; undecimo episcopirviens cum umbraculo, qui duo ibunt aliquantulum sequestrati a papa; decimoProcessione taliter ordinata, dominus papa ascendit equum. In eodem loco post eum per marescallum, vel alium, fient ter missilia vel jactus pecuniae. Cum autem pervenerit ad plateam, ante ecclesiam sancti Nicenii, aliquis familiaris domini papae stans in aliquo loco eminenti faciet alium jactum pecuniae, et ibi dominus papa trahet aliquam moram. XL. De lege offerenda per Judaeos, et responsione papae. Et venient Judaei cum lege sua, et facient ei laudem, et offeren
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et ibidem ꝑ priorem ep̃oꝵ Cadinał auctoritare dñi pp. indulgentia ppło
dabitur put dño pape placebit. De ornatu equoꝵ in processione¬
¶ Quo ft̃o descendent puhpitum Et quilibet Card̃ ⁊ prelacus cũ om̃i orna¬
tu equitabit equm cooptum pãno albo Gubdiaion uero Capel̃i Iudices¬
et sainarii ⁊ alii equitabunt ornate uestiti non tamen equos cooꝑtos. Papa
uero cquitabit equum magnum falleratum ex pare posteriori de scarleto
¶ Ordo processionis solemnis post coronationem dñi. pp.¬
¶ Om̃ib equos sic ascendentib prior diaconoꝵ portans ferulam iii manib
processionem oidinabit hoc modo ¶Prio precedet equus dñi. ppͣ. falleratꝰ¬
¶ Setundo ibit subdiaconꝰ cum cruce ¶ Tertio subsequent᷑ . xii. bandalarii ami¬
.xii. uexiłlis rubeis ⁊ duo alii cum duob Cherubi ⁊ lanceis ¶ Quarto duo
p̃fecti naualles induti plumalib ¶ Quinto Ecrinarii ¶ Sexto Aduocati¬
¶ Septĩo Iudices ¶ Octauo cantores ¶ Nono diaconi et subdiaconi qui

Expanded text:
iscoporum cardinalium auctoritate domini papae indulgentia populo dabitur, prout domino papae placebit. XXXVII. De ornatu equorum in Processione. Quo facto, descendent pulpitum, et quilibet cardinalis et praelatus cum omni ornatu equitabit equum coopertum panno albo; subdiaconi vero, capellani, judices, scriniarii et alii 268 equitabunt ornate vestiti, non tamen equos coopertos. Papa vero equitabit equum magnum faleratum ex parte posteriori de scarleto. XXXVIII. Ordo Processionis solemnis post coronationem domini papae. Omnibus equos sic ascendentibus, prior diaconorum portans ferulam in manibus Processionem ordinabit hoc modo. Primo praecedit equus domini papae faleratus; secundo ibit subdiaconduodecim vexiliis rubeis, et duo alii cum duobus Cherubim cum lanceis; quarto duo praefecti navales induti pluvialibus; quinto scrinarii; sexto advocati; septimo judices; octavo cantores; nono diaconi et subdiaconi qui
Abbreviated transcription (Latin):
latina ⁊ subseꝙ̃ter greca suꝑ pulpitum eminentem Quib lectis can-¬
cabitur Gĩaduale ⁊ alla. Et postmodum dicetur euangelium latinũ
⁊ subseꝙ̃ter gretum ⁊ in eminenti pulpito ⁊ cõuenienti ut est moris.
Septem su bdiaconib cum septem faculis p̃cedentib dc̃os diaconos ⁊ tur¬
¶ Cõmunicabit tam̃ dñs pp̃ congruo tempore cum solennitate
non camen supra altare sed ad sedem eminentem. Solenitas aucem
huiusmodi cõmunionis seruabitur que seruan in alis missis solembus
consueuit ¶ Missa uero completa dñs ppͣ. De sit nom̃ dm̃i bũdam¬
Et dat bndictionem Et bndictione data Ep̃s qui seruiuit non dicet
dño pape multos annos. De huis que fiuĩt post missam ⁊ ꝑamentis dr̃¬

Expanded text:
Latina, et subsequenter Graeca super pulpitum eminentem; quibus lectis, cantabitur Graduale et Alleluia; et postmodum dicetur Evangelium Latinum, et subsequenter Graecum, in eminenti pulpito et convenienti, ut moris est, septem subdiaconibus cum septem faculis praecedentibus dictos diaconos, et thu. Communicabit tamen dominus papa congruo tempore cum solemnitate, non tamen super altare, sed ad sedem eminentem. Solemnitas autem hujusmodi communionis servabitur, quae servari in aliis Missis solemnibus consuevit. Missa vero completa, dominus papa dicit Sit nomen Domini beneet dat Benedictionem. Et Benedictione data, episcopus qui servivit non dicet domino papae Multos annos. XXXIV De his quae fient post Missam, et paramentis d
Abbreviated transcription (Latin):
prelazos om̃s ad pedem ⁊ osculum. de pallio dando per priorem
diaconoꝵ Caid cenebunt pallium ip̃m Et tunc prior illoꝵ duoꝵ diacoñ¬
Card solus dabit pallium pontifici sub hus uerbis ¶ Accipe pallium
plenitudĩem scilicet pontificalis officii ad honorem om̃ĩpotentis dei glo-¬
niose marie uirgĩs eius genitricis beatorum perria pauli ac sc̃e Rom̃¬
¶ Et aptato pallo q̃o super eum cum cab spmulis aureis ꝑ diacoñ Cardiñ
⁊ subdiaconum ut moris est ascendit dñs ppᵒ. ad astare ⁊ incenstibit alta¬
re Quo incensato ibit ad eminentem sedem ⁊ sedeno in dc̃a sede pala¬
atus reapiet omnes cadmał ⁊ piesatos ad pedis ⁊ oris oscissim itearo
Qua receptione finita stando mopiet/ Gloria in excelsis deo quo hymno
anglico cantato a cantorib dicet in cadem sedo. pax nobis et responso
Et cum spũ cuo incipiet orationem dñice alte qua oracione completa et

Expanded text:
praelatos omnes ad pedem et osculum. XXIX. De pallio dando per priorem praelatos omnes ad pedem et osculum. XXIX. De pallio dando per priorem diaconi cardinales tenent pallium ipsum, et tunc prior illorum duorum solus dat pallium summo pontifici sub his verbis: Accipe pallium plenitudinem pontificalis officii ad honorem omnipotentis Dei; gloriosissimae Mariae virginis ejus genitricis, beatorum apostolorum. Et aptato pallio ipso super eum cum tribus spinulis aureis per diaconum cardinalem et subdiaconum, ut moris est, ascendit dominus papa ad altare, et incensabit altare; quo incensato, ascendet ad eminentem sedem; et, sedens in dicta sede palliatus, recipiens omnes cardinales et praelatos ad pedis et oris osculum iterato. Qua receptione finita, stando incipit Gloria in excelsis Deo; quo Hymno Angelico cantato a cantoribus, dicet in eadem sede Pax vobis, et, responso Et cum spiritu tuo, incipit Orationem Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
Ilus qui adesse non dedignaris ubicũq deuota muocaris adesto quesu¬
mus inuocatõib nris ⁊ huic famło tuo M. quẽ ad culinen apostolicum cõe
udicium cue plebis elegit ubertatẽ suꝑue bndictionis infunde ut sea-¬
tiat se tuo nunere ad hunc apicem ꝑueuisse. P. ¶ Becundam dicet ep̃s por¬
cueñ ub̃ eiuis subrogatus Sabmeñ sclicet oto. Supplicationib nr̃s
mulum cuum .N. ꝑfunde ut qui in capite Eccliaꝵ nostre seruitutis ministeno
constituicur tuc uirtutis soliditate roboretur. ꝑ. ¶ Sertiam dicet Ep̃s
Eus qui apłm tuum Petrum inter ceteros coapłos primatum tenere
uoliuisti ciq uuiuerse xp̃ianitatis molem suꝑ imposuisti respice ꝓpitius q̃¬
sumus hunc famł̃m tuum.N. quem de huili cathedra iuolenter sublimatũ
in tronum eiusdeui apłoꝵ principis sublimamus ut sicut profectib tante
dignitatis augetur ita uirtutum meritis cumuletur quatenus Eccliastice
uinuersicatis onus te adiuuante digne ferat ⁊ a ce qui es beatitudo cuo¬

Expanded text:
 adesto, quaesumus, invocationibus nostris, et huic famulo tuo N. quem ad culmen apostolicum commune judicium tuae plebis elegit, ubertatem supernae Benedictionis infunde, ut sentiat se tuo munere ad hunc apicem pervenisse. Per, tuensis vel ejus subrogatus, scilicet, Supplicationibus nosmulum tuum N. perfunde; ut qui in capite Ecclesiarum nostrae servitutis mysterio constituitur, tuae virtutis soliditate roboretur. Per. Terti, qui apostolum tuum Petrum inter caeteros coapostolos primatum tenere voluisti, eique universae Christianitatis molem superimposuisti, respice propitius, quaesumus, hunc famulum tuum N. quem de humili cathedra violenter sublimatum in thronum ejusdem apostolorum principis sublimamus; ut sicut profectibus tantae dignitatis augetur, ita virtutum meritis cumuletur; quatenus ecclesiasticae universitatis onus te adjuvante digne ferat, et a te, qui es beatitudo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus pp̃ omnia preciosa uestimenta habebit palium ⁊ fienda
mitram prociosam ciroclietas ⁊ anulum pontificalim Et sic ornatus cũ õĩb
ueniet ad portam uel ad gradus Eccl̃ie ⁊ ascendet cadafaltũ scu puspitũ
lig̃neum ubi muẽiet sedem suam solemniter p̃paratã Ec sedens in sede per¬
or diaconoꝵ Card extraliet sibi mitram ⁊ impanet capici suo coionã que¬

Expanded text:
bit, pallium et mitram pretiosam, chirothecas et annulum pontificalem; et sic ornatus cum omnibus veniet ad portam vel ad gradus ecclesiae, et ascendet cadafalcum seu pulpitum ligneum, ubi inveniet sedem suam solemniter praeparatam; et sedenti in sede prior diaconorum cardinalium extrahet sibi mitram, et imponet capiti suo co
Abbreviated transcription (Latin):
¶ d ño nr̃o.n. a deo deceto sumo pontifici ⁊ uniuerstili pp̃. uita ¶ Et sie dice¬
cui ter ꝑ dictum priorem ccid. Et respondetur ter a Iudicib ⁊ scimariis¬
¶ Subsequenter idem prior diaconor dicet ¶ Baluator mundi ⁊ Iudices
⁊ scriniarii respondebunt ¶ Tũ ilum adiuua. Et sic dicetur ter ⁊ res¬
pondebitur ter. Item idem prior diaconoꝵ dicet ¶ Bancta maria¬
¶ Et predt̃i respondebunt bis ¶ Tũ ilum adiua ¶ Eodem modo
dicet idem prior tancum semel.
Sanete Michael

Expanded text:
decreto summo pontifici et universali papae vita; et sic dicetur ter per dictum priorem cardinalem; et respondetur ter a judicibus et scriniariis. Subsequenter idem prior diaconorum dicet Salvator mundi, et judices et scriniarii respondebunt Tu illum adjuva; et sic dicetur ter, et respondebitur ter. Item idem prior diaconorum dicet Sancta Maria, et praedicti respondebunt bis Tu illum adjuva. Eodem modo dicet idem prior, tantum semel, Sancte Michael
Abbreviated transcription (Latin):
Sancte Ioh̃es baptista
Sancte Petre
Q Gũ illum adiuuai
Sancte Paule
D u illum adiuua
S ancte Andrea
R Uũ illum adiuua
Sancte Scephane
R Tuillum aduiua
Sancte leo
R ũ illum adiura
Sancte Gregori
R Bu illum adiuuel
Sancte bndicte
Sancte Basili
R Gu illum aduiua

Expanded text:
cte Joannes Baptista, Sancte Petre, resp. Tu illum adjuva. Sancte Paule, resp. Tu illum adjuva. Sancte Andrea, resp. Tu illum adjuva. Sancte Stephane, resp. Tu illum adjuva. Sancte Leo, resp. Tu illum adjuva. Sancte Gregori, resp. Tu illum adjuva. Sancte Benedicte, Sancte Saba, resp. Tu illum adjuva.
Abbreviated transcription (Latin):
betur. dcã ꝓcessio ꝑ proitmn dia conoꝵ card modo infrascripto ordinabitur
o Dado precessionus arte introicum o sse
Rimo p̃cedet subdiac̃ cũ Cuuce indutus cunicella ⁊ post eũ scouentur

Expanded text:
betur, dicta Processio per priorem diaconorum cardinalium modo infra scripto ordinabitur. betur, dicta Processio per priorem diaconorum cardinalium modo infra scripto ordinabitur. XXVI. Ordo Processionis ante Introitum Missae. Primo procedit subdiaconus cum cruce indutus tunicella, et po
Abbreviated transcription (Latin):
¶Arendendum ꝓ in ustia fotione curd debent sedendo m̃ mensa sauen ddiy
ali cenere tobaleam domicesso fundente a qũt a nensi faustns lent¬
¶ De coronatione pape exti anbeny e de pͥe reuentia ficnde s la prr
se prinus sumino mane hora decenti dño pp. ñdutus pluuiolirudda
a.pp̃. In fine tertie caltiabitur caligis ⁊ sundaliis a subdiacono ⁊ ungs
es acol̃tis dicentbs enpel̃is uiassim. psailmos ¶ Uilob̃ se c̃ ems qisaiq̃
cum ceceris qui diai solent Quib expl̃etis a oracionib cõsuetis lanabit
manus fundente sibi aquam Ep̃o card qui cidem in officio assistere de bebit
mentis iurdib p̃cosis a solc̃nib quia dies dñicus hoc requirre qͥb romenꝰ
dc̃m est induetur superpesicio amictu et pluuali uiridi cum mitra
accepta nauicula do manu acoliti ꝑ Ep̃m qui sibi mĩstrabit presentabit eã
quando reuestiuntur romañ pontifices ⁊ parautur Excepto ꝙ in ꝓcessi¬
one que sequitur nõ porrabit pallium sed ip̃m renpiet ał ut inferiꝰ descri-¬

Expanded text:
endendum quod in ultima lotione cardinales debent sedendo in mensa lavari, et unus alii tenere tobaleam, domicello fundente aquam. XXIV. De coronatione papae extra Urbem, et de prima reverentia fienda sibi per primis summo mane hora decenti dominus papa indutus pluviali rubeo a papa in fine Tertiae, calciabitur caligis et sandaliis a subdiacono et uno ex acolythis, dicentibus capellanis vicissim Psalcaeteris quae dici solent. Quibus expletis cum Orationibus consuetis, lavabit manus fundente sibi aquam episcopo cardinale, qui eidem in officio assistere debebit. mentis viridibus, pretiosis et solemnibus quia dies Dominicus hoc requirit quibus Roma fuerit, ut praedictum est, induetur superpellicio, amictu et pluviali viridi cum mitra accepta navicula de manu acolythi per episcopum qui sibi ministrabit, praesentabit eam quando revestiuntur Romani pontifices et parantur, excepto quod in Processione quae sequitur, non portabit pallium, sed ipsum recipiet; alias, ut inferius descri
Abbreviated transcription (Latin):
que uocatur stertoraria ⁊ ueniunt omnes Cardinales ⁊ honorifice
eleuarit cum ut uere durre possit Suscitat de puluere egenum et de
stertore engit pauperem ut sedeat cum principibs ⁊ solum gloue teneat
Et idem dño pp̃ stando uixta ipãm sedem acupit tres pugillatas denanioꝵ
do gremio samerarii ⁊ proicit inter ppłm dicens argentum ⁊ aurũ nõ est
nuohi quod aũt habro hoc tibi do Et cunc duo cind m̃strant ei. Et acupi¬
entes cum ducunt ad etc̃am sĩt saluatoris per uiam ubi crat dc̃a porticus¬
¶ ueuientib aut̃ eis a dc̃a sede stercoraria acclamatur dõnũ .n. sanctus pe
te ⁊ orante cancatur a canoĩcis. Ge deum laudamus post ꝙ̃ uero orauerit

Expanded text:
quae vocatur stercoraria; et veniunt omnes cardinales, honorifice elevantes eum, ut vere dicere possint: Suscitat de pulvere egenum, et de stercore erigit pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. Et ipse dominus papa stando juxta ipsam sedem accipit tres pugillatas denariorum de gremio camerarii, et projicit inter populum, dicens: Argentum et aurum non est mihi; quod autem habeo, hoc tibi do. Et postea entes eum ducunt ad ecclesiam sancti Salvatoris per viam, ubi erat dicta porticus. Venientibus autem eis a dicta sede stercoraria, acclamatur D. N. sanctus Pette et orante, cantatur a canonicis, Te Deum laudamus. Postquam vero oraverit,
Abbreviated transcription (Latin):
conus cum cobalea a seruiens qui portat umbracułũ ¶ Sic ueĩt ꝓcessio¬
naliter usq ad lacerañ ad sedem suercorariam ubi cum descendit de equo
depoĩt regnũ ⁊ assumit mitram ¶ Processionali autẽ procedit ascalis be¬
aci petri postꝙͣ equitauerit usq ad dictam̃ sedem stertorariã ꝑ uiã sacrã
seu pape Et fiunt in eodem loco Equitatões post eum ꝑ senescallum uel
alium termissilia scu iactus petiũe ¶ Et alias in crb locis fiũt missilia .s.
ad currim de Campo ubi unus de familia pape facit alium iactum stando
in loco aliquo eminentiori ⁊ ibi dñs papa stat Et uc̃iunt illuc iudei cũ
lege faciences ci laudem / et offerunt ei legem ut adoret / et tũc spͣ. cõmẽ¬
dat legem ⁊ dampnat obseruantiã udeoꝵ siue intellcm quia quẽ dicũt¬

Expanded text:
m tobalea, et serviens qui portat umbraculum. Sic venit processionaliter usque ad Lateranum ad sedem stercorariam, ubi cum descendit de equo, deponit regnum et assumit mitram. Procssionaliter autem procedens a scalis beati Petri, postquam equitaverit usque ad dictam sedem stercorariam per viam Sacram seu papae, fiunt in eodem loco equitationis post eum per senescalcum vel alium ter missilia seu jactus pecuniae, ut alias in tribus locis fiunt missilia, scilicet ad turrim de Campo, ubi unus de familia papae facit alium jactum stando in loco aliquo eminentiori; et ibi dominus papa stat, et veniunt illuc Judaei cum lege, facientes ei laudem, et offerunt ei legem, ut adoret; et tunc papa commendat legem, et damnat observantiam Judaeorum sive intellectum, quia que
Abbreviated transcription (Latin):
eut subdiaconus qui dal̃ius est Epl̃m portaus librũ euangelioꝵ ante
pectus ⁊ iuxca dc̃m subdiacoñ ibit umnus alius subdiae qui dc̃irus est e¬
pistolam grecam. post p̃dtcõs subdiaconos subsẽtur diaonus qui lecturꝰ
est Euangelium in greco. Subsequenter icedent diacõi  nrd ordĩe suo i¬
seruiet de mitra cũ tobalea ¶ Procedens autẽ dñs ppsic ꝓcessioncilt ꝑ ec le¬
siem cõtiue bndicet. Cum aut̃ ad chorum ꝓuenent obiuia bunt sibities
pb̃ñ stard quos ad patem reapiet et ip̃i osculabuntur iũ renẽntia pcctus
cius i ultimus apcubit planetã pape. De cõfessione que fit ad altatre
atri utu misse ⁊ orõib que dicuntur suꝑ eum ꝓpe altare
Iubsequenter procedens ibit ꝓcessionialr̃ usq ad altare sed nõ ascẽdit
cunc ad altare sed astracta sibi mitra ꝑ diaconũ Card facit cõfissionẽ ut est
nentẽ sed sedebit in suldistorio in plano posito inter chorũ ⁊ altare ꝓpter

Expanded text:
diaconus, qui dicturus est Epistolam, portans librum Evangeliorum ante pectus; et juxta dictum subdiaconum ibit unus alius subdiaconus qui dicturus est Epistolam Graecam. Post praedictos subdiaconos subsequitur diaconus qui lecturus est Evangelium in Graeco. Subsequenter incedent diaconi cardinales ordine suo, iserviet de mitra, cum tobalea procedens ante. Dominus papa sic processionaliter per ecclesiam continue benedicet. Cum autem ad thronum pervenerit, obviabunt sibi tress, quos ad pacem recipiet, et ipsi osculabantur cum reverentia pectus ejus, et ultimus aptabit planetam papae. XXVII. De confessione quae fit ad altare, et Introitu Missae, et Orationibus quae dicuntur super eum prope altare. Subsequenter procedens ibit processionaliter usque ad altare, sed non ascendit tunc ad altare; sed abstracta sibi mitra per diaconum cardinalem, facit confessionem, ut est nentem, sed sedebit in faldistorio in plano posito inter chorum et altare propter
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et acende ꝙ dñs paria dum est i iiensa indutus ist omũ ba pari hentsres¬
salib excepeo ꝙ cenet mantum ad scr̃pusas ⁊ fanonẽ i capite cũ ntrade¬
sup Cardimał uero om̃s habent super pesicia qũ mantesis ⁊ raĩtras stupsits
ut pruus qua data redeunt ad ꝓpriaheca in mensis et poturetepte. Acdq
Tñ autem. surgit diaconus ⁊ cenet elmutiam dum grãtie referlintar
Quiss fiuñtis destrantib cum duĩ s diaicomib intunit cameñ ĩbi ꝑ enpes¬

Expanded text:
. Et attende quod dominus papa, dum est in mensa, indutus est omnibus paramentis mensalibus, excepto quod tenet mantum ad scapulas et fanonem; in capite vero mitra desuper; cardinales vero omnes habent superpellicia cum mantellis, et mitras simplices. ut prius; qua data redeunt ad propria loca in mensis; et potu recepto, dictoque Tu autem, surgit diaconus, et tenet thunitiam, dum gratiae referuntur. Quibus finitis, dextrantibus eum duobus diaconib
Abbreviated transcription (Latin):
Sancte Gãbriel
Sancto Raphael
Sancte Iol̃es baptista
Sancte Petre
Sancte Paule
Sancte Andrea
Sancte scephane
Sancte leo
Sancte Gregori
Sancte bñdicte
Sancte Masili
Sante Saba
Sancta agnes
Sancta Cecilia
¶ De Ep̃la latina ⁊ g̾ta ⁊ Euangelio latino ⁊ gͥto cantandis suꝑ pulpitum¬
lium lacinum ⁊ grecum
mictu ⁊ pluuiali ⁊ h̃ere nuitram simplicem Et sic missa suo oidĩe ꝓcedit us¬
q ad finem ⁊ cõĩcabit cum solẽnitate nõ suꝑ altare sed ad sedẽ eminentem¬

Expanded text:
Sancte Gabriel, sancte Raphael, sancte Joannes Baptista, sancte Petre, sancte Paule, sancte Andrea, sancte Stephane, sancte Leo, sancte Gregori, sancte Benedicte, sancte Basili, sancte Saba, sancta Agnes, sancta Caecilia, De Epistola Latina et Graeca, et Evangelio Latino et Graeco, cantandis super pulpitumlium Latinum et Graecum. mictu et pluviale, et habere mitram simplicem, et sic Missa suo ordine procedit usque ad finem; et communicabit cum solemnitate, non super altare, sed ad sedem eminentem
Abbreviated transcription (Latin):
ltratus ¶ Recundo uadit subdiaconus num auce ¶ Tercio duodecim
brandonarii cum .xii. uexillis rubeis: et duo alii cum diiob cherubi¬
uales induci pluuialib ¶ Quinto scrimuamꝰ ¶ Bexto aduocati ¶ Eep

Expanded text:
leratus; secundo vadit subdiaconus cum cruce, tertio duodecim leratus; secundo vadit subdiaconus cum cruce, tertio duodecim bandonarii cum duodecim vexiliis rubeis, et duo alii cum duobus Cherubvales induti plu
Abbreviated transcription (Latin):
auistos aunos sed omnib rite ꝑactis ipse summus pontises ⁊ onnes
Cardinał ⁊ ali prcsati ⁊ subdiacom qui libet in gradu suo induentur uesti¬
Abbes ⁊ pacriarche pliuialib ⁊ Iudices ⁊ scriuiarĩ simłi ⁊ aduocati erunt
induci pofiuialibs ⁊ primicerius in pluuiali ⁊ mitra. Et cantores in su¬
perpeliciis/ Et papa onmia preciosa ornamenta habebit ⁊ pallium
et mitram optimam a arochetas ⁊ anulum pastoralem Et sic cum õĩl
uenit uel ad portam uel ad gradus eccl̃ie Et ibi prior diaconor ond¬
ꝙtrabit sibi mitram ⁊ ponit ei coronam que uocatur regnum in capite to¬
co pplo acclamante kryriel̃ et sic cum om̃i ornatu quilibet Cardinał ⁊
presatus equitat equm cooꝑtum panno asbo Subdiaconi uero capesst
Ecriusarii ⁊ alii equitant ornate uestiti non camen equos cooꝑtos papa
Ic omnib equos ascendentib pnor diaconoꝵ priore duaiconor eurd
cum ferula ordinat ꝓcessionem hioc modo Primo p̃cedit equs dñi pape fa-¬

Expanded text:
Multos annos. 8. Omnibus rite peractis, ipse summus pontifex et omnes cardinales, et alii praelati et subdiaconi, quilibet in gradu suo indutus vestiabbates, patriarchae pluvialibus; et judices et scriniarii, similiter et advocati erunt induti pluvialibus; et primicerius in pluviali et mitra, et cantores in superpelliciis. Et papa omnia pretiosa ornamenta habebit, et mitram optimam, et chirothecas, et annulum pastoralem; et sic cum omnibus venit ad portam, sive ad gradus ecclesiae. Ibi prior diaconus cardinalis exuit mitram, et ponit ei coronam, quae vocatur regnum, in capite, toto populo clamante Kyrie, etc., et sic cum omni ornatu quilibet cardinalis et praelatus equitat equum opertum panno albo; subdiaconi vero, capellani, scrinarii, et alii equitant ornate vestiti, non tamen habent equos coopertos. Papa Sic omnibus equos ascendentibus, prior diaconorum cum ferula ordinat Processionem hoc modo. Primo procedit equus domini papae pha
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ sanoĩas basilice ipius scest̃õꝵ Be deum laudamꝰ. Et postoa reducitur
ad Capeltam sancti siluestri in quam intrat et sedet in loco parato cũ orna-¬
mentis suis tenente co mantum suꝑ scapulas ⁊ miram super fenonẽ seu or¬
narium Et dat pb̃rium postea redit ad canicram in qua depbĩt casulam et
palliũ a assumit mantum ⁊ uadit comedẽ Solebat tamẽ pͥmo recipere Iura¬
mentũ a senatore secundũ formã. Ego calis ⁊ c Uerum huiusmõi uiramen¬
sidcm scritorariam ipm cqum recipiunt ⁊ adducunt quem curiałr. reddunt
¶Item notandim ꝙ a sc̃o petro laterañ funt dño ppͨ arcus trummphales xcle¬
ticilrom occurrunt eidem induti in uia sacra ubicmq possunt cũ turriblis ⁊
ꝓueẜ rcłias pro turribłis .xiii. lib ⁊ dimidia ꝓueẜ¬

Expanded text:
Sanctae Sanctorum Te Deum laudamus; et postea reducitur ad capellam sancti Silvestri, in qua intrat et sedet in loco parato cum ornamentis suis, tenente eo mantum super scapulas, et mitram super fanonem seu orarium; et dat presbyterium. Postea redit ad cameram, in qua deponit casulam et pallium, et assumit mantum, et vadit comedere. Solebat tum primo recipere juramentum a senatore secundum formam, Ego talis, etc., verum hujusmodi juramensedem stercorariam, ipsum equum recipiunt et adducunt, quem curialiter reddunt quod a sancto Petro ad Lateranum fiunt domino papae arcus triumphales, et clerici Romani occurrunt eidem induti in via Sacra, ubicunque possunt, cum thuribulis et , et clericis pro thuribulis XIII librae et dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
Nimo Ep̃s uel pb̃r Cardiual̃ qui assistit dño pp᷑. in nocte uatalis do¬
Anii debet associare dñm pp̃am ad altare ut moris est indutus pliuiali
asto. deide debet tenere mitram dum mapit. Domine labia mea aperi¬
es. Et deus mnadiutorium. Et astare sibi in officio ut moris est Cum iło
cantatur. uitio tertia antiphona accpit capsusam cum incenso de manu
A coliti qui ministrat dño pp᷑. ut moris est demide uadit ad altare et in

Expanded text:
opus vel presbyter cardinalis, qui assistit domino papae in nocte Natalis Domini, debet associare dominum papam ad altare, ut moris est, indutus pluviali albo; deinde debet tenere mitram, dum incipit Domine, labia mea aperies, et Deus, in adjutorium, et stare sibi in officio, ut moris est. Cum vero cantatur ultimo tertia Antiphona, accipit capsulam cum incenso de manu acol
Abbreviated transcription (Latin):
Mqnib hus sinitis dñs pp̃. p̃parat se ad missam cantandam ad prese¬
pe ubi quicꝙ offertur quandiu dñs pp̃ missam celebrauerit suis ad manꝰ
suie ad pedes ipius dñi uel super altare capellanoꝵ est excepto pane qui
est a colitorum si recipere uoluerint. In qua missa utitur dñs pp. mitra sri¬
gata ¶ Mitra frigiata non utitur eccl̃ia romana ab aduentu usq ad fest̃
natiuitatis dm̃i. Excepto ꝙ dñs pp̃ utitur in domĩca de Gaudete. nec aseꝑ

Expanded text:
mnibus iis finitis, dominus papa praeparat se ad Missam cantandam ad Praesepe, ubi quidquid offertur, quandiu dominus papa celebraverit, sive ad manus, sive ad pedes ipsius domini, vel super altare, capellanorum est, excepto pane, qui est acolythorum, si recipere voluerint. In qua Missa utitur dominus papa mitra frigiata. Mitra frigiata non utitur ecclesia Romana ab Adventu usque ad festum Nativitatis Domini, excepto quod dominus papa utitur in D
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃ĩ Caid secundum puoritates suas post hos uadũt a colici cum naui¬
cula curribulo ⁊ incenso/ Post ipõs septem subdiaconi cũ tunicellis po¬
cantes septem Candelebra cum faculis in medio quoꝵ uadit ille qui dcũ-¬
rus est Eplam portans liłrum euangelioꝵ Et cum eo qui lecturus est
Eplam gretam Et post eos qui lcurus est cuangeliũ gritũ diaconi sar¬
diuales sequntur ordĩe suo inter quos est ille qui dc̃arus est cuãgeliũ

Expanded text:
inales secundum prioritates suas. Post hos vadunt acolythi cum navicula, thuribulo et incenso; post ipsos septem subdiaconi cum tunicellis, portantes septem candelabra cum facula; in medio quorum vadit ille qui dicturus est Epistolam, portans librum Evangeliorum, et cum eo qui lecturus est epistolam Graecam; et post eos qui lecturus est Evangelium graecum. Diaconi cardinales sequuntur ordine suo, inter quos est ille qui dictur
Abbreviated transcription (Latin):
mino et eligo uenerabilem prem dñm oatheum sc̃e Marie in porti¬
cu diaconum Cardinalem in summum pontificem
¶Et nõtandum ꝙ cautele est et decentie ꝙ scrutator ostendat deposicionẽ
scriptam ip̃i deponenti ne ꝑ incuriam in aliquo sit crratum¬
¶ Et quia unusquisq potest in scuuitinio unum noĩare uł plures potest
¶ Ego Iacobus sancti Georgii ad uelum aureum diaconus Gardinal̃ iromi-

Expanded text:
mino et eligo venerabilem patrem dominum Matthaeum sanctae Mariae in portimino et eligo venerabilem patrem dominum Matthaeum sanctae Mariae in porticu diacon. cardinalem in summum pontificem. Et notandum, quod cautelae est et decentiae quod scrutator omnem dat depositionem scriptam ipsi deponenti, ne per incuriam in aliquo sit erratum. Et quia unusquisque potest in scrutinio nominare unum vel plures, potest : Ego Jacobus sa
Abbreviated transcription (Latin):
scrucatores sciutatoꝵ portances secum secrete depositiones sautatoꝵ col¬
legii p̃doãs/ et remanent in consistorio soli sarutatores collegii derbigͣ¬
tia Ostieñ nicolaus et neapoleo supradc̃i Et conseꝙ̃ter ceteri Cardiñ
in ordine antiquitatis ꝙͣcum ad statum cardinalatus Primo Epĩ setũ
do pb̃r / Tcrcio diaconi secrete et sigillatin sua uota deponunt. Et ipsi
ctiam scrutatores sirutatos ut alii suo ordine ⁊ loco depoñt Que uo¬
ca Caidirakure diaconus Cendrual̃ unus ex sautatorb collegii pu-
ca dñs napoleo scribere consueuit.¬
¶ Notandum ꝙ sautatores cam collegii ꝙͣ sautatorum et Cardinal̃ cum
sua uota deponunt sebent ⁊ tenent ⁊ buirtium si uolunt nisi forteex
deuotõe uł reuerentia aliquis cardinal̃ stare uellet birreto de posito
dum deponit. Modus uero deponendi calis est¬
¶ Ego Iacobus sancti Beorgu ad uelum aureum diaconus Cuidmnal̃ no¬

Expanded text:
scrutatores scrutatorum, portantes secum secrete depositiones scrutatorum colscrutatores scrutatorum, portantes secum secrete depositiones scrutatorum collegii praedictas, et remanent in consistorio soli scrutatores collegii, v. g., Ostiensis Nicolaus et Neapoleo 248 supradicti; et consequuntur caeteri cardinales in ordine antiquitatis quantum ad statum cardinalatus: primo episcopi, secundo presbyteri, tertio diaconi secrete et singillatim sua vota deponunt; et ipsi etiam scrutatores scrutatorum, ut alii suo ordine et loco deponunt; quae vota cardinalium diaconus cardinalis unus ex scrutatoribus collegii, puta dominus Neapoleo, scribere consuevit. Notandum quod scrutatores, tam collegii, quam scrutatorum, et cardinales, sua vota deponunt, cum sedent et tenent buretrum, si volunt; nisi forte ex devotione vel reverentia aliquis cardinalis stare vellet buretro deposito, dum deponit. IV. Modus vero deponendi talis est. Ego Jacobus sancti Georgii ad Velum Aureum diac. cardinalis no
Abbreviated transcription (Latin):
ad electionem sumini poncificis per uiam scrutinii
in electione Romañ poncificis uelint Cardinał per uiam sautimi
procedere solent eligi tres scrutatores collegii Et alii tres sautatores
sautatorum Modus autt̃ scrutandi ⁊ deponẽdi uotũ in saucinio in pͣcica tal est
¶Lam eliguntur tres sautatores collegii ꝓut Cardinales concordauint
apoleo sancti adriani diaconus Cardinal̃. Et eliguntur ĩmediate tres alii
scrutatores scrutatoꝵ puta dñi Berenganus Tusculamñ Ep̃s Arnaldus
tͥt. sancte prisce pb̃r Et Giuillo st̃i nicolai in carcere Bullianeñ diacõn
Cardinales. De saucatorib scrutatorun¬
¶ Pũmo predc̃i saucatores sautatorum remaneñ in consistorio ⁊ sedentes
suutantur setreto et sigillatim uota sautatoꝵ collegii et in sc̃ptis redigunt
diaconus scubere consueuit¬
¶ Saũtatis notis saucatoꝵ collegii ut predc̃m est recedunt de consistorio

Expanded text:
ad electionem summi pontificis per viam scrutinii. ad electionem summi pontificis per viam scrutinii. Si in electione Romani pontificis velint cardinales per viam scrutinii procedere, solent eligi tres scrutatores collegii, et alii tres scrutatores scrutatorum. Modus autem scrutinandi et deponendi votum in scrutinio in porta talis est. Nos eligimus tres scrutatores collegii, prout cardinales concordaverint, apoleo sancti Adriani diaconus cardinalis; et eliguntur immediate tres alii scrutatores scrutatorum, puta dominus Berengarius Tusculanus episcopus, Arnaldus tit. sanctae Priscae presbyt., et N. sancti Nicolai in Carcere Tullianen. diaconus cardin. III. De scrutatoribus scrutatorum. Primo praedicti scrutatores scrutatorum remanent in consistorio, et sedentes scrutantur secreto et singillatim vota scrutatorum collegii, et in scriptis redigunt;diaconus scribere consuevit. Scrutatis votis scrutatorum collegii, ut praedictum est, recedunt de consistorio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Modus qui scruari consueuit per dños Cuard qñdo isistunt suꝑ electione
Qsumii poncificis ⁊ eligunt ꝑ uiam procedere compromisi
gli in consistorio existeñ uideh .u. Ostieñ . l. abbaneñ Et sic de singl̃is Ep̃ĩs
nomĩatim. Deinde fiat idem per ordinem de pb̃us nomĩatimn Et postea de
diaconbper ordinem. dyacom Cudmales cructantes de electione sum¬
nu Pontificis elegunus et eliginus per uiam procedere cõpromissi et
unanimiter et concorditer nemine discrepante e ligimus cõpromissarios
si diaconum Cardinal. Quib damus plenariam potestatem prouideñ
sunt eligere tercium de si ppis Et om̃s tres concorditer de collegio ul de exͣ
possint Romañ et unuicisali eccl̃ie ꝓuidẽ Et uolumus ꝙ dicta potestas du¬
ret usq ad cõsumptionẽ cãli le seu sacule iibi ex consensu singl̃oꝵ accẽse
Et ꝓmictimiꝰ nos illum pro Romañ poncifice hĩturos quem predicti com¬
promissari in formua predicta duxerint eligendum Qual̃r proceditur

Expanded text:
ndo insistunt super electione summi pontificis, et eligunt per viam procedere compromissi. t singuli in consistorio existentes, videlicet ego Ostiensis, ego Albanensis, et sic de singulis episcopis nominatim. Deinde fiat idem per ordinem de presbyteris nominatim; et postea de diaconibus per ordinem: Diaconi cardinales tractantes 247 de electione pontificis elegimus et eligimus per viam procedere compromissi, et unanimiter, et concorditer, nemine discrepante, elegimus compromissarios li diaconum cardinalem: quibus damus plenariam potestatem providendi sint eligere tertium de se ipsis, et omnes tres concorditer de collegio, vel de extra possint Romanae universali Ecclesiae providere. Et volumus quod dicta potestas duret usque ad consumptionem candelae seu faculae ex consensu singulorum accensae; et promittimus nos illum pro Romano pontifice habituros Al., intuituros, quem praedicti compromissarii in forma praedicta duxerint eligendum. II. Qualiter proceditur
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si ꝑ deposicionem in sautinio siãm duo uł ples a duab ꝑtib eligantur
siue elti habeant ꝑihter duas ꝑtes siuie inter huiusmodi duas ꝑtes ha¬
bentes urius habeat plures ꝙͣ alter suie nõ nulli ex caliter electis ius¬
acquiritur. sed est rencipiendum a capice ac si nichil uenitus aictũ esset
¶ Siłr. si in codem concursu ꝑ accessum imꝑceptibłr aut in confessione
uocun ples duas ꝑtes haberent neuter/ esset
¶Si plures ab aliquo nomĩentur in sautino quoꝵ unus primo alius scdo
teraus tertio et su de asiis nommnentur om̃s intessiguntur nonũan in eo¬
dem momẽto ⁊ nła ex scripture oidine ius maius acquiritur de uua cõꝓinissi¬
¶ Ad iiam cõꝓmissi non ꝓceditur uno uolence scrucinium cum sit magis
oidinaria uia scuatinii
scd differenter quia qnͣdo tractant de se ipis alle de quo tractatur se¬
cedit in ꝑtem Quando uero de cõpmittentib ⁊ in cõi ⁊ inter se possũt

Expanded text:
utinio factam, duo vel plures a duabus partibus eligantur, sive electi habeant probabiliter duas partes, sive inter hujusmodi duas partes habentes unus habeat plures quam alter, sive non, nulli ex taliter electis acquiritur; sed est reincipiendum a capite, ac si nihil penitus actum esset. Similiter si in eodem concursu per accessum imperceptibiliter, aut in confusione vocum principales duas partes haberent, neuter esset. Si plures ab aliquo nominentur in scrutinio, quorum unus primo, alius secundo, tertius tertio, et sic de aliis nominentur; omnes intelliguntur nominati in eodem momento, et nulli ex scripturae ordine jus majus acquiritur. IX. De via compromissi. Ad viam compromissi non proceditur uno volente scrutinium, cum sit magis ordinaria via scrutinii. sed differenter, quia quando tractant de se ipsis, ille de quo tractatur secedit in partem; quando vero de compromittentibus, et in communi, et inter se possunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et sie ponuntur ꝑ ordiẽm ommnes diacom
fiãt itaq numeri ad numerum collatõ ut sequitur¬
¶ Nam a capite remcipit diaconꝰ unus ex scuitatorib collegii puta domi¬
aus neapoleo legere scrutinium ꝑ ordinem ut sciptum est¬
¶ Ego berengarius Eusculaneñ Ep̃s noĩo ⁊ eligo uenerabiles pres dños
ut supra Et alius diaconus Card qui scipserat nomĩa Cardinal ut supͣ
in carta. addit ubi dicebatur dñs¬
¶ Dñs ostieñ ⁊ uellecrẽñ Ep̃s habet dñm Berengarium busculañ epm̃¬

Expanded text:
Et sic ponuntur per ordinem omnes diaconi. Fiat itaque numeri ad numerum collatio, ut sequitur. Nam a capite reincipit diaconus unus ex scrutatoribus collegii, puta dominus Neapoleo, legere scrutinium per ordinem, ut scriptum est. Ego Berengarius Tuscul. episcopus nomino et eligo venerabiles Patres dominos Nconum cardin., etc., ut supra. Et alius diaconus cardinalis qui scripserat nomina cardinalium, ut supra in charta, addit ubi dicebatur, Dominus Ostiens. et Velletrens. episcopus habet dominum Berengarium Tusculan. ep
Abbreviated transcription (Latin):
¶dño nostro .n. a deo deireto sumimo pontifice ⁊ uniu̾sali. ppͣ. uita. Et
sic dicitur ⁊ respondetur ter Item idem puior dicit ¶Saluator mundi
Iudices ⁊ sarmani respondent Tu illum adiuna. Et sie faciunt ter
Item idem prior dicit bis Gancta Maria Et illi R. Gũ illum adinua
Eodem modo dicit tantum semel
S ancte Michael

Expanded text:
Domino nostro papae a Deo decreto summo pontifici et universali papae vita. ItDomino nostro papae a Deo decreto summo pontifici et universali papae vita. Itsic dicitur, et respondetur ter. Item idem prior dicit Salvator mundi, judices et scriniarii respondent Tu illum adjuva; et sic faciunt ter. Item idem prior dicit bis Sancta Maria; et illi respondent Tu illum adjuva. Eodem modo dicit tantum semel, Sancte Michael