comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rimus quia peccatum nonhabemus. Nehumilitas cons¬
tituta in parte falsitatis perdat praemium ueritatis:
porro autem quod di causam sibi agere uidetur defenden¬
do naturam̃ non attendit quode andem naturam sanam
essedicendo medici repellit miseri cordiam : Ipseest autẽ
creator eius quis aluator eiurꝰ Nonergo debemus sic lau¬
dare creatorem ut cogamur dicere. immouere conuin¬
camur dicere superfluum saluatorem : Naturamitaq
hominis dignis laudibus honoremur ẽasq: lauderao cre¬
atoris gloriam referamus : Sed quia nos creauitita si mus
gratiumon simus quia s anat ingrati : uitia sa nenostra
quae sanat nondumo operis edhumanȩ uoluntati
iusteq: illius uindictae tribuamus : Sed ut in nostra
potes tatefus sen eaccenderent confitemur. ita utsa¬
nentur in illius magis esse miseri cordia quam in nos¬
trapotes tate fateamurꝰ hancis temi seri cordiam
& mnedicinale saluatoris auxilium. tantum in hoc

Expanded text:
rimus quia pecatum non habemus, ne humilitas consrimus quia pecatum non habemus, ne humilitas constituta in parte falsitatis perdat praemium ueritatis. Porro autem quod dei causam sibi agere uidetur defendendo naturam, non adtendit, quod eandem naturam sanam esse dicendo medici repellit misericordiam. ipse est autem creator eius qui saluator eius. non ergo debemus sic laudare creatorem, ut cogamur, immo uere conuincamur dicere superfluum saluatorem. naturam itaque hominis dignis laudibus honoremus casque laudes ad creatoris gloriam referamus; sed quia nos creauit, ita simus grati, ut non simus, quia sanat, ingrati. uitia sane nostra, quae sanat, non diuino operi, sed humanae uoluntati iustaeque illius uindictae tribuamus; sed ut in nostra potestate fuisse ne acciderent confitemur, ita ut sanentur in illius magis esse misericordia quam in nostra potestate fateamur. hanc iste misericordiam et medicinale saluatoris auxilium tantum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ita respond& ut omninosiuerum est nullo modo super¬
bum esse dicendum est. Ait enim acutissime atque uens¬
sime inqua magis parte humilitas collocanda est si re
dubio falsitatis sun ea qua e ueritatis probatur esse
superbia est: Acperhoc plac& illi & recte plac& ut in
parte ueritatis non in parte falsitatis magis humilitas
collocetur: ex quo est consequens: ut ille quidixit
Si dixerimus quia peccatum non habemus nosipsos
decipimus & ueritas in nobis non est. uerum dixisse
minime dubitetur necausa humilitatis hoc falsum
dixis se uideatur: propterea enim ad didit & ueritas
in nobis non est cumfortes ufficer& dicere nos ipsos
decipimus nisi attender& quosdam putare posse ideo
dictum nos ipsos decipimus quia etiam de uero bono
qui sel audat extollitur : Addendo itaque & ueritas
in nobis non est manifeste ostendit sicut &iam huic
rectissime plac&. hoc omnino uerum nonesse : Sidixe¬

Expanded text:
ita respondet, ut omnino, si uerum est, nullo modo superita respondet, ut omnino, si uerum est, nullo modo superbum esse dicendum est. ait enim acutissime atque uerissime: in qua magis parte humilitas collocanda est ? sine dubio falsitatis, si in ea quae ueritatis probatur esse superbia est. ac per hoc placet illi et recte placet, ut in parte ueritatis, non in parte falsitatis magis humilitas collocetur. ex quo est consequens, ut ille, qui dixit: si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non e s t, uerum dixisse minime dubitetur, nc causa humilitatis hoc falsum dixisse uideatur. propterea enim addidit: et ueritas in nobis non est, cum forte sufficeret dicere: nos ipsos decipimus, nisi adtenderet quosdam putare posse ideo dictum \'nos ipsos decipimus\', quia etiam de uero bono qui se laudat extollitur. addendo itaque \'et ueritas in nobis non est\' manifeste ostendit, sicut etiam huic rectissime placet, hoc omnino uerum non esse: si dixe
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis tollimus : seddĩ gratiam praedicamus :
cur enim prosunt istanisi uolenti sedhumiliter uelenti :
non sedeuoluntatis uiribus tamquam adperfectionẽ
iustitae sola sufficiat extollenti : Absit autem ut ei
dicamus quod a quibusdam contrasediciait. compa¬
rari hominem dõ si absquepeccato esse asseratur :
quasiuero angelus qui absquepeccato est compar&ur
do ego quidem hoc sentio qui a&iam cum fuerit in nobis
tanta iustitia utei addi omnino nihil possit. non ae¬
quabitur creatura creatori : Si autem aliqui putant
tantum nostrum futurum essepro uectum. ut indĩ
substantiam conuertamur. Et hoc efficia murprorsus
quod illeest uiderint quem ammodum asstruant sententi¬
amsuam mihi hocfateor non esse persua sum: Iam sane
hocmultum faueo librihuius auctori quod ao uersus eos
quidicunt rationabile quidem uid&ur esse quod asseris
sed superbum esi dicihominem absque peccato esseposse

Expanded text:
noluntatis tollimus, sed dei gratiam praedicamus. noluntatis tollimus, sed dei gratiam praedicamus. cui enim prosunt ista nisi nolenti, sed humiliter uolenti, non se de uoluntatis uiribus, tamquam ad perfectionem iustitiae sola sufficiat, extollenti? Absit autem ut ei dicamus, quod a quibusdam contra se dici ait, \'conparari hominem deo, si absque peccato esse asseratur\'; quasi uero angelus, qui absque peccato est, conparetur deo. ego quidem hoe sentio, quia etiam cum fuerit in nobis tanta iustitia, ut ci addi omnino nihil possit, non aequabitur creatura creatori. si autem aliqui putant tantum nostrum futurum esse prorsusueetum. ut in dei substantiam conuertamur et hoc efficiamur prorsus quod ille est, uiderint quemadmodum astruant sententiam Suam; mihi hoc fateor non esse persuasum. Iam sane hoc multum faueo libri huius auctori, quod aduersus eos qui dicunt: \'rationabile quidem uidetur esse quod asseris, sed superbum est dici hominem absque peccato esse posse\'
Abbreviated transcription (Latin):
utdicer&. nepereatis deuia iusta: undenisi quia supe¬
bia quod totiens dixi & saepedicendum est &iam inie¬
sis recte factis cauenda est to est in ipsauia iusta
nehomodum quoddi est deputat suum.
amitiat quod diest & redeat ad suum: ÷ deo quo psalmus
ipse concluditur faciamus. beatiomnes qui considunt incũ:
unque ut psefaciatipseostendat uiamsuam cuidicitur
ostende nobis dñe miseri cordiam tuam. & ipsed & salu¬
tem ut ambularepossimus cuidicitur & saluta re tuum
dned a nobis Ipse in cadem uia deducat cuidicitur deduc
medñe inuiatua & ambulabo inueritate tua: Ipseadilla
quouia ducit promissa perducat c̃uidicitur: & enim illuc
manustua deduc& me & perduc& me dexteratua : ipsebi
pascat recumbentes cum abraham isaac & ia cobdequo
dictumest faci& eos recumbere & transibit & minis tra¬
bit eis Non enim cumista commemoramus arbitriũ

Expanded text:
ut diceret: ne pereatis de uia iusta. unde, nisi quia superut diceret: ne pereatis de uia iusta. unde, nisi quia superbia, quod totiens dixi et saepe dicendum est, etiam in ipsis recte factis cauenda est, id est in ipsa uia iusta, ne homo, dum quod dei est deputat suum, amittat quod dei est et redeat ad suum? ideo quo psalmus ipse concluditur faciamus: beati omues qui confidunt in e u m, utique ut ipse faciat, ipse ostendat uiam suam, cui dicitur: ostende nobis, domine, misericordiam tuam; ipse det salutem, ut ambulare possimus, cui dicitur: et salutare tuum, domine, da nobis; ipse in eadem uia deducat, cui dicitur: deduc m e, domine, in uia tua et ambulabo in ueritate tua; ipse ad illa, quo uia ducit, promissa perducat, cui dicitur: etenim illue manus tua deducet me et perducet me dextera tua; ipse ibi pascat recumbentes cum Abraham, Isaae et Iacob, de quo dictum est: faciet eos recumbere et transibit et ministrabit eis. non enim, cum ista commemoramus, arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa est enimuiaius ta quamignor antes qui telum diha¬
bent sed non secundum scientiam & suam uolentes cons¬
tituere iustitia edĩ non sunt subiecti: s inis enim legis
xp̃s adiustitiam omni credenti quidixit: ego sum ui
inqualam ambulantes : tamenterruit uox diuina
nequasi depropriis in ea uiribus extollantur : Namqu¬
bus propterhoc ait a pos tolus cumtimore & tremore
ues tram ipsorumsa lutem operam in i ds̃ enim est
quioperatur in uobis & uelle & operari probona
uo luntate eis propter hoc ipsum dicit &iam psalmus
Seruitedño intimore & ex sultate cum tremore
appraehendite disciplinam nequando irascaturdñs
& pereatis deuia iusta cum ex arserit inbreui iraeius
superuos non ait nequando irascaturdis & non uobis
ostendat uiam iustam autnonuos introducat inuiã
iustam : sediam illicambulanter sic terrerepotuit

Expanded text:
ipsa est enim uia iusta. quam ignorantes qui zelumdei haipsa est enim uia iusta. quam ignorantes qui zelumdei habent, sed non secun d um sc i entiam, et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subieeti. finis enim legis \'Christus ad iustitiam omni credenti, qui dixit: ego sum u i a. in qua iam ambulantes tamen terruit uox diuina, ne quasi de propriis in ea uiribus extollantur. uam quibus propter hoc ait apostolus: cum timore et tremore uestram ipsorum salute operamini; deus enim est qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate, eis propter hoc ipsum dicit etiam psalmus: seruite domino in timore et exultate cum tremore. adprehendite disciplin a m, ne quando irascatur dominus et pereatis de uia iusta, cum exarserit in breui ira eius super uos. non ait \'ne quando irascatur dominus\' et non \'uobis ostendat uiam iustam\' aut \'non uos introducat in uiam iustam\', sed iam illic ambulantes sic terrere potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ramur quia misericordia eius praeuenitnos : praeuenit
autem utsanemur quia & subsequ&ur ut &iam sanati
uege temur : Praeuenit ut uocemur subseque tur
uiglorificemur : praeuenit ut piae uiuamus subseque¬
tur ut cumillo semperuiuamus quia sineillo nihil
facere possumus Vtrumq enim scriptum est & dr̃
meus miseri cordia eius praeueni & me. et miseri cordia
nia subsequ&urme peromnes dies uitaem eae : Reuele¬
mus ergo ad eum uiam nos tram confessione non defen¬
sione laudemus : Si enim non est ipsius uia sed nostra
procul dubio non est recta : reuelemus eam confitendo
quia non eum lat&: & iam sio perire conemur bonũest
autem consitridno: Itaenim q uo d eiplac& dabit nobis¬
Si quod ei displic& in nobis displiceat & nobis a uert& que
sicut scriptum est Semitas nostras auia sua & nos trã
faci& esse quae sua est. quoniam ab ipso praebeturcre¬
dentibus in eum & sperantibus in eum. ut ipsefaciat .:

Expanded text:
ramur, quia misericordia eius praeuenit nos. praeuenit ramur, quia misericordia eius praeuenit nos. praeuenit autem, ut sanemur, quia et subsequetur ut etiam sanati uegetemur; praeuenit, ut nocemur, subsequetur ut glorificemur; praeuenit, ut pie uiuamus, subsequetur ut cum illo semper uiuamus, quia sine illo nihil facere possumus. utrumque enim scriptum est et: deus meus, misericordia eius praeueniet me, et: miser ordia tua subse q quetur me per omnes dies uitae meae. reuelemus ergo ad eum uiam nostram confessione, non defensione laudemus. si enim non est ipsius uia, sed nostra, procul dubio non est recta. reuelemus eam confitendo, quia non eum latet, etiamsi operire conemur. bonum est autem confiteri domino. Ita enim quod ci placet dabit nobissi quod ci displicet in nobis. displiceat et nobis. auertet. sicut scriptum est. semitas nostras a uia sua et nostram faciet esse quae sua est, quoniam ab ipso praebetur credentibus in eum et sperantibus in eum ut ipse faciat.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorare quur&iam ipsam superbiam quae & in rete
factis animo insidiatur humano non cito dr̃san& pro
qua sananda illipiae animae cum lacrimis & magnis
gemitibus suplicant ut ad eam superandam & quod am¬
modo calcandam & obterendam dexteram conantibus
porrigat : ubienim la&atus homo fuerit in aliquo bons
opere se&iam superasse superbiam exipsa la&itia
caput erigit & dicit : Ecce ego uiuo quid triumfas &ideo uiuo
quia triumfas : ante tempus enimfortasse deilla quasi
uicta triumphare delectat c̃um ex trema eius umbra illo
meridie quantum arbitror absorbebitur: quimeridies
scripiura dicente promittitur & educ& sicut lumen iusti¬
tiam tuam & iudicium tuum sicut meridiem : Si fiat quoo
& ipse faci& Non sicut quidamputant quodipsi faciant:
nullos enim uid&ur attendisse cumdixit & ipse faci& nisi
cosquidicunt nos facimus idest nos ipsi nosipsos iustifica¬
mus: ubi quidem operamur & nos sed illo operamte coope¬

Expanded text:
ignorare cur etiam ipsam superbiam, quae et in recte ignorare cur etiam ipsam superbiam, quae et in recte factis animo insidiatur humano, non cito deus sanet; pro qua sananda illi piae animae cum lacrimis et magnis gemitibus supplicant, ut ad eam superandam et quodammodo calcandam et obterendam dexteram conantibus porrigat. ubi enim laetatus homo fuerit in aliquo bono opere se etiam superasse superbiam, ex ipsa laetitia caput erigit et dicit: \'ecce ego uiuo, quid triumphas? et ideo uiuo, quia triumphas\'. ante tempus enim fortasse de illa quasi uicta triumphare delectat, cum extrema eius umbra illo meridie, quantum arScriptura dicente promittitur, Et educet sicut lumen justitiam tuam, et judicium tuum sicut meridiem: si fiat quod et ipse faciet, non, sicut quidam putant, quod ipsi faciant. nullos enim uidetur adtendisse, cum dixit: et ipse faciet, nisi eos qui dicunt: nos facimus. id est nos ipsi nos ipsos iustificamus. ubi quidem operamur et nos, sed illo operante coope
Abbreviated transcription (Latin):
tit : Namutique iactantia e ianuam qua in trar& serpeno
ille quaesiuit quando ait. eritissicut dii: Id eo dictumest
initium omnis peccati superbia & in itium superbiae
hominis apostatareado Quid autem sibi uult quod dicit
deinde quomodo dõ pro illius peccati reatu subditus esse
poterit. quod suum nonesse cognouerit: suum enim non
est inquit si necessarium est : Autsisuum est uolunta nũ
est: & si uoluntarium est : uitari potest : Nosrespondemis
suum est omnino : seduitium quo⁊ committitur non dum
omni ex partes anatum est : quod quidem ut in olescer&:
denon recte usa sanitate descendit: ex quo uitio iammale
ualens uel in firmitate uel cecitate plura committit :¬
proquo suplicandum est ut san&ur. & deinceps inperpe¬
tua sanitate uitatur : Non superbiendum quasi homo
eadem potestate san&ur q̃ua potestate uitiatus est:
ethaec quidem itadixerim ut altius dĩ iudicium mefateis

Expanded text:
tit. nam utique iaetatiae ianuam. qua intraret. serpens tit. nam utique iaetatiae ianuam. qua intraret. serpens ille quaesiuit, quando ait: critis sicut d i i. ideo dictum est: initium omnis peccati superbia, et: initium s u p superbiae hominis apostatare a deo. Quid autem sibi uult quod dicit: deinde quomodo deo pro illius peccati reatu subditus esse poterit, quod suum non esse cognouerit ? suum enim non est, inquit, si necessarium est. aut si suum est, uoluntarium est; et si uoluntarium est, uitari potest. nos respondemus: \'suum est omnino, sed uitium quo committitur nondum omni ex parte sanatum est; quod quidem ut inolesceret, de non recte usa sanitate descendit; ex quo uitio iam male ualens uel infirmitate uel caecitate plura committit pro quo supplicandum est, ut sanetur et deinceps in perpetua sanitate uiuatur, non superbiendum, quasi homo eadem potestate sanetur qua potestate uitiatus est\'. Et haec quidem ita dixerim, ut altius dei indicium me fatear
Abbreviated transcription (Latin):
contentus est &omnisdi contemtus superbia est : quro
enim tansu perbum quam dm̃ contemnere omninoergo
pecatum & superbia est &iamscriptura dicente initiũ
omnis peccati superbia est : quaerat diligenter & inueni&
in lege multum discr&um esse aceteris peccatir perca¬
tum superbiae : multa enim peccata persuperbiam com¬
nituntur. sednaque omnia superbesiunt quae perperã
funt: Certea nescientibus certe abinfirmiscerteplerũq
aflentibus & gementibur : et quaedam superbia cum
naenum sit ipsa peccatum itasine aliis perseipsa est :
undum plerumq: utdixi nonin peccatis sed in ipsisracte
saeis oede celeriore superueniat & obrepat. Sedideo
uerissime dictum eso quodiste aliter intellexit in itiũ
onnis pecati superbia quoniam diabolum a quo
&satt origo pecciti ipsa deiecit et sub sequente
inuidentia hominem stantem unde ipse cecidit indesubue¬

Expanded text:
contemptus est et omnis dei contemptus ptus superbia est. quid contemptus est et omnis dei contemptus ptus superbia est. quid enim tam superbum quam deum contemnere? omnino ergo peccatum et superbia est etiam scriptura dicente: initium omnis peccati su p superbia est. quaerat diligenter. et inueniet in lege multum diseretum esse a ceteris peccatis peccatum superbiae. multa enim peccata per superbiam committuntur, sed neque omnia superbe fiunt. quac perperam fiunt — certe a nescientibus, certe ab infirmis. certe plerumque a flentibus et nescientibus et quaedam superbia, cum magnum sit ipsa peccatum, ita sine aliis per se ipsa est, ut etiam plerumque, ut dixi, non in peccatis. sed in ipsis recte factis pede celeriore superueniat et obrepat. sed ideo uerissime dictum est, quod iste aliter intellexit: i initium o mnis peccati superbia. quoniam diabolum. a quo extitit origo peccati, ipsa deieeit et subsequente inuidentia hominem stantem unde ipse cecidit inde subuer
Abbreviated transcription (Latin):
untur obtunsa quid quod & iamsimilitudines adhiba
quibus magis ammoneat quidei debeat responderi :
quid amplius dicam inquit nisi quia credipotest. quo dig¬
nes ignibus extinguntur siccredi potest quod peccatis
peccata curenturꝰ quidsignes quis quam extinguere
non potest ignibus sedtam en possunt ut docui dolores
curari doloribus possunt &iam siquaerat & discat. uene¬
nis uenena depelli : Namsi & aduertita liquando
calores febrium quibusdam caloribus medicin alibus frangi
&iam igne signibus fortasse conced& extingui . quo nam
modo inquit superbiam ipsamapeccato sepa rabimur :
q uidenim hocurg& cummanifestum sit & iam ipsam esse
peccatum : Tampeccare inquit superbi reest quam super¬
bire peccare nam quaere quro sit quod cum que peccatũ :¬
& uioe siinuenies aliquot sine superbiae appellatione
peccatum : hanc autem sententiam sic ex sequitur & sic
probare conatur omnein quit peccatum nisi fallordi

Expanded text:
untur obtunsa. quid quod etiam similitudines adhibet, untur obtunsa. quid quod etiam similitudines adhibet, quibus magis ammoneat quid ei debeat responderi? quid amplius dicam, inquit. nisi quia credi potest quod ignes ignibus extinguntur, si credi potest quod peccatis peccata curentur? quid si ignes quisquam extinguere non potest ignibus, sed tamen possunt, ut docui, dolores curari doloribus? possunt etiam, si quaerat et discat, uenenis uenena pelli. nam si et aduertit aliquando calores febrium quibusdam caloribus medicinalibus frangi, ctiam ignes ignibus fortasse coneedet extingui. Quonam modo, inquit, superbiam ipsam a peccato separabimus ? quid enim hoc urget, cum manifestum sit etiam ipsam esse peccatum ? tam peccare, inquit. superbire est quam superbire peccare. nam quaere quid sit quodcumque peccatum et uide, si inuenies aliquod sine superbiae appellatione peccatum. hanc autem sententiam sic exsequitur et sic probare conatur: omne, inquit. peccatum, nisi fallor, dei
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem nostram sine quabene non possumus operari
cito potest subripere animohuma nout quodbeneoperatur
suum tantum modo existim& & dicat in abundantia sua
non mouebor in a&ernum : Ideo qui in uolunta tesua praesti¬
terat decorieius uirtutem : auertit paululum faciem suam
ut qui hoc dixerat. fier& conturbatus. quoniam ipse est ille
est peccare nepecces sed dicitur hominiꝰ deserit aliquantũ
ds̃ unde superbi suise ias nontuum sed eius esse & discas
superbus non esse : Namillio &iama postoliqualeest:
nonne ita mirabile ut nisi quia ips edicit cui uera dicem
contradicere nefas est non sit credibile : quis enim nescu
fidelium asatana uenisse primam peccati suasionem
& quod ille primus auctorsit omnium peccatorum
et tam enquidam traduntur satanȩ ut discant non blas¬
femare : quomodo igitur opussatanae excluditur opere
satanae ħ aecatque elus modi intueatur. neuide antur
ei nimis acuta quaea cuttilesonant. & discussa inueni¬

Expanded text:
voluntatem nostram, sine qua bene non possumus operari, voluntatem nostram, sine qua bene non possumus operari, cito potest subrepere animo humano, ut quod bene operatur, suum tantummodo existimet, et dicat in abundantia sua, Non movebor in aeternum? Ideo qui in voluntate sua praestiterat decori ejus virtutem, avertit paululum faciem suam, ut qui hoc dixerat fieret conturbatus: quoniam ipsis est ille est peccare, ne pecces: sed dicitur homini, Deserit aliquantum Deus unde superbis, ut scias non tuum, sed ejus esse, et discas superbus non esse. Nam illud etiam Apostoli quale est, nonne ita mirabile, ut nisi quia ipse dicit, cui vera dicenti contradicere nefas est, non sit credibile? Quis enim nesciat fidelium, a satana venisse primam peccati suasionem , et quod ille primus auctor sit omnium peccatorum? Et tamen quidam traduntur satanae, ut discant non blasphemare . Quomsatanae? haec atque huiusmodi intueatur, ne uideantur ei nimis acuta, quae acutule sonant et discussa inueni
Abbreviated transcription (Latin):
mur & diceremus absurdissimum est dolorem necessariũ
fuisse neulceris dolor ess& : Sed dr̃ in quiunt potes tomnia
sanare : hoc utiq agit utsan& omnia : Sed agit iudiciosuo
nec ordinem sanandi accipit ab aegroto : procul dubio
quio pe firmis simum a postolum uolebat efficere c̃uitamen
dicit uirtus in in firmitate perficitur & non ei totiens
oranti aufert nescio quem stimulum carnis quem sibi dicint
datum Nein magnitudine reuelationum extoller&iur :
cetera enim uitia tantum inmale factis ualent sola autẽ
superbia &iam in recte factis cauenda est : unde ammo¬
nentur illi nedon adĩ suaepotestati tribuendo seseq extol¬
lendo grauius pereant q̃uam sinihiloperarentur boni
quibus dicitur cumtimore & tremore uestram ipsorũ s alitẽ
operamin ĩ dsenimest quio peratur in uobir & uelle &operari
a nom potius cum securitate sidr operatur ñisiquia propter

Expanded text:
mur et diceremus: \'absurdissimum est dolorem necessarium mur et diceremus: \'absurdissimum est dolorem necessarium fuisse, ne ulceris dolor esset.\' Sed deus, inquiunt, potest omnia sanare, hoc utique agit, ut sanet omnia, sed agit iudicio sno nec ordinem sanandi accipit ab aegroto. procul dubio quippe firmissimum apostolum nolebat efficere, cui tamen dicit: uirtus in infirmitate perficitur et non ei totiens oranti aufert nescio quem stimulum carnis, quem sibi dicit datum, ne in magnitudine reuelationum extolleretur. cetera enim uitia tantum in male factis ualent, sola autem superbia etiam in recte factis cauenda est. unde ammonentur illi, ne dona dei suae potestati tribuendo seseque extollendo grauius pereant quam si nihil operarentur boni, quibus dicitur: cum timore et tremore nostram ipsorum salutem operamini; deus enim est qui operatur in nobis et uelle et operari et non potius cum securitate, si Deus operatur; nisi quia propter
Abbreviated transcription (Latin):
semper iusteq uiuatur : Sicut enimoculus corporis
&iam plenissime sanus nisi candore lucis adiutus.
non potest. cernere : sichomo &iam perfectissime iustisci¬
tus nisia &erna luce iustitiae diuinitus ad iuu&ur. recie
non potest uiuere : Sanat ergo dr̃ non solum ut deleat
quod peccauimus sed ut praest& iamne peccemus : Acute
sane tractat & uersat & quantum sibi uid&ur redarguit
atq: conuincit quod eis dicitur &iam necessarium fuisse
homini ad auferendam superbiae uel gloriae occasionẽ
ut absquepeccato es senom poss& Absurdis simũ qui ppe
& stultissimum putat peccatum fuisse nepeccatum ess&:
quoniam & ipsa superbia utiq peccatum est quasi non &
ulcus indoloreest & sectio dolorem operatur utdolor
dolore tollatur: hocsi ex perti nonessemus & in aliquib:
terris ubiistanumquam contigerant audi remus sine
dubio utiq: deridentes fortassir&iam uerbis huius utere¬

Expanded text:
semper iusteque uiuatur. sicut enim oculus corporis semper iusteque uiuatur. sicut enim oculus corporis etiam plenissime sanus nisi candore lucis adiutus non potest cernere, sic homo etiam perfectissime iustificatus, nisi aeterna luce iustitiae diuinitus adiuuetur, recte non potest uiuere. sanat ergo deus non solum ut deleat quod peccauimus, sed ut praestet etiam ne peccemus. Acute sane tractat et uersat et, quantum sibi uidetur, redarguit atque conuineit quod eis dicitur \'etiam necessarium fuisse homini ad auferendam superbiae uel gloriae occasionem, ut absque peccato esse non posset. absurdissimum quippe et stultissimum\' putat \'peccatum fuisse ne peccatum esset, quoniam et ipsa superbia utique peccatum est\'; quasi non et ulcus in dolore est et sectio dolorem operatur, ut dolor dolore tollatur. hoc si experti non essemus et in aliquibus terris, ubi ista numquam contigerant, audiremus, sine dubio utique deridentes fortassis etiam uerbis huius utere
Abbreviated transcription (Latin):
i sanato malo pra&erito futurus dirigatur inces sus
siemala nostra non adhoc solum supernus medicussanat
ut illa iam non sint sed ut dec& ero recte ambulare possimus:
quod quidem &iam saninon nisi ab illo adiuuante poterimur:
nam medicus homo cumsanauerit hominem sãin dec&ero
sustentandum elementis & alimentis corporalibus utea¬
dem sanitas apto subsidio conualescat atque persistat:
dõ dimittit qui pra eb& ista incarne uiuentibus cuius
erant &iam illa quaedum curar& adhibebat : Non enim
quemquam medicus ex hir rebus quas ipse creauerit sana
sed exillius opibus quicreat omnia necessaria sanis atq
uitiosis : Ipse autem dr̃cumpermediatorem dĩ & homi¬
num. hominem xpm̃ ihm̃ spiritaliter sanat aegrum
uduiuificat mortuum io est iustificat impium et cum
ad perfectam sanitatem hocest ad perfectam uitam
iustitiamq: perduxerit ñon deserit si non deseratur. ut pie

Expanded text:
ut sanato malo praeterito futurus dirigatur incessus, ut sanato malo praeterito futurus dirigatur incessus, sic mala nostra non ad hoc solum supernus medicus sanat, ut illa iam non sint, sed ut de cetero recte ambulare possimus; quod quidem etiam sani non nisi illo adiuuante poterimus. nam medicus homo cumsanauerit hominem, iam de cetero sustentandum elementiset alimentis corporalibus, ut eadem sanitas apto subsidio conualescat atque persistat, deo dimittit, qui praebet ista in carne uiuentibus. cuius erant etiam illa quae, dum curaret, adhibebat. non enim quemquam medicus ex his rebus, quas ipse creauerit, sanat, sed ex illius opibus, qui creat omnia necessaria sanis atque uitiosis. ipse autem deus, cum per mediatorem dei et hominum hominem Christum Iesum spiritaliter sanat aegrum uel uiuificat mortuum, id est iustificat inpium, et cum ad perfectam sanitatem, hoc est ad perfectam uitam iustitiamque, perduxerit, non deserit, si non deseratur, ut pie
Abbreviated transcription (Latin):
contemserat : & quod nunc cumeadem lege peccatinasci¬
mur qua e in membris nostris repugnat legimentis ñeq
aduersus dmñ murmurare neque contrarem manifer¬
tissimam disputare sed pro poena nostra illius miseri¬
cordiam querere &orare debemus : Attendite sane
uigilanter quomodo dixerit adhib& quidem &iam
huic parti siquando necessarium fuerit miseri cordiam
suim dr̃ quia homini post peccatum ita sub uenire neces¬
scest nonquia dr̃ causam huiusce necessitatis opta uerit:
uid&is nequemammodum nondicat necessariam mise¬
ricordiam di ut non peccemus sed quia peccauimus:
deinde subiungit: sed & medicus adcurandum iam uul¬
neratum paratus essed eb& : Nondeb& autem ut sanus
uul ner&ur optare : Sista similitudo rebus de quibus
agimus congruit c̃erte uu in erari non potest natura
humana peccato quon iam peccatum nulla substantia ẽ :
Sicut ergo uulnere uerbi gratia claudicans ideo curatur

Expanded text:
contempserat. et quod nunc cum eadem lege peccati nascicontempserat. et quod nunc cum eadem lege peccati nascimur, quae in membris nostris repugnat lege mentis, neque aduersus deum murmurare neque contra rem manifestissimam disputare, sed pro poena nostra illius misericordiam quaerere et orare debemus. Adtendite sane uigilanter quomodo dixerit: adhibet quidem etiam huic parti, si quando necessarium fuerit, misericordiam suam deus, quia homini post peccatum ita subuenire necesse est, non quia deus causam huius necessitatis optauerit. uidetisne quemadmodum non dicat necessariam misericordiam dei ut non peccemus, sed quia peccauimus? deinde subiungit: sed et medicus ad curandum iam uulneratum paratus esse debet; non debet autem ut sanus uulneretur optare. si ista similitudo rebus de quibus agimus congruit, certe uulnerari non potest natura humana peccato, quoniam peccatum nulla substantia est. sicut ergo uulnere uerbi gratia claudicans ideo curatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq: a uertistifaciemtuam & factussum conturbatus
hoc superbus animus omnino non sapit. sed magnus estdns
quito persuadeat quomodo ipsenouit : Nam procliuions
sumus quaerere potius quio contra earespondeamus
qua enostro obiciuntur errori quam intendere quamsin
salubria ut careamus errore : undecum istis. non tam
disputationibus quam proeis sicut pronobis orationib:
est agendum : Non enim hoc eis dicimus quod sibi iste
opposuit : utessa& causa misericordia edĩ necessarium
fuissepeccatum : ltinam non fuisset miseria : neis taessa
miscricordia necessaria sedini quitatem peccati t anto
grauioren quanto facilius homo non peccar& quem nulla
adhuc tenebat infirmitas. poena iustissima subsequu¬
ta est ut mercedem mutuam peccati sui insem& ipso
reciper& amittens subsepositam sui corporis quodam¬
modo oboedientiam quam praecipuam subd ño suo ipse

Expanded text:
denique auertisti faciem tuam et factus sum conturbatus\'. denique auertisti faciem tuam et factus sum conturbatus\'. Hoc superbus amicus omnino non sapit; sed magnus est dominus. qui id persuadeat quomodo ipse nouit. nam procliuiores sumus quaerere potius quid contra ca respondeamus, quae nostro obiciuntur errori, quam intendere quam sint salubria, ut eareamus errore. unde cum istis non tam disputationibus quam pro eis sicut pro nobis orationibus est agendum. non enim hoc eis dicimus, quod sibi iste opposuit, \'ut esset causa misericordiae dei, necessarium fuisse peccatum\' — utinam non fuisset miseria. ne ista esset misericordia necessaria !— , sed iniquitatem peccati tanto grauiorem. quanto facilius homo non peccaret, quem nulla adhuc tenebat infirmitas. poena iustissima subsecuta est, ut mercedem mutuam peccati sui in semet ipso reciperet amittens sub se positam sui corporis quodammodo oboedientiam, quam praecipuam sub domino suo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ecceinquit ueni& princeps huius mundi & in menihil
inueni& : et utiq nihilpeccati unde praepositus mortis
iuresuo ager& utperimer& sed ut sciant omnes inquit
quia uoluntatem patris inei facio. surgite eamus hinc:
toest quia non morior necessi tate peccati s ed oboedientiae
uoluntate : dicit nullum malum bonialicuius essecausam.
quasi poena bonum sit quatamen multiemendati sunt::
Sunt ergo mala quae prosunt mirabili miseri cordiadĩ num¬
quid illebonialiquio passus est quidixit. auertisti faciem
tuam ame & factussum conturbatus. nonutiq: & tamen
haec ei conturbatio contra superbiam fuit medicinalis
quod ammodo dixerat enim in abundantia sua Non mo¬
uebor ina&ernum et sibi tribuebat quod ad nõ habebat
Quid enim habebat quod non acceperat. q̃uare ostendendu
eifuerat unde haber& ut reciper& humilis quod super¬
dicebam non mouebor. cum hoc mihi ess& abste noname

Expanded text:
ecce, inquit, ueniet princeps huius mundi e t in me nihil ecce, inquit, ueniet princeps huius mundi e t in me nihil inueniet — et utique nihil peccati, unde praepositus mortis iure suo ageret, ut perimeret —, sed ut sciant omnes. inquit, quia uoluntatem patris mei facio, surgite, camus hinc, id est quia non morior necessitate peccati, sed oboedientiae uoluntate. Dicit \'nullum malum boni alicuius esse causam\', quasi poena bonum sit, qua tamen multi emendati sunt; sunt ergo mala quae prosunt mirabili misericordia dei. numquid ille boni aliquid passus est, qui dixit: auertisti faciem tuam a me et factus sum conturbatus ? non utique; et tamen haee ei conturbatio contra superbiam fuit medicinalis quodammodo. dixerat enim in abundantia sua: non mouebor in aeternum et sibi tribuebat quod a domino habebat. quid enim habebat quod non acceperat? quare ostendendum ci fuerat unde haberet, ut reciperet humilis, quod superdicebam: non mouebor, eum hoc mihi esset absque to, non a me.
Abbreviated transcription (Latin):
non possumus uiuere Nescio quare omnino istenihil
dicit immo&iam uel ut sibi adiustitiam sufficientem
si sola uoluntas as sit defendendo naturam gratia exp̃i
quaiustisicamur a pertissime contradicitꝰ: Quurautẽ
soluto pergratiam peccati reatu adexercitationem
fidei mors corporis maneat quamuis uenerit depeccato:
iam& hoc in illis ad scaẽ memoriae marcellinum libris
ut ualui disserui: quod uero dnm̃ dicit sinepeccato mori
potusse . Illi &iam nasci potestas miseri cordiae. non con¬
dicio naturae fuit: Sic&iam mortuus est potestate &
hocest praetium nostrum quo nos amorte redimer& :
& hocistorum disputatio euacuare contendit cum abeis
ista natura humana defenditur. ut possit perliberum
arbitrium isto praetio non egere ut apotestate tene¬
brarum & praepositi mortis in regnum xp̃idnĩ transfe¬
rantur : et tamen quando dns̃ad passionem perrexit :

Expanded text:
non possumus uiuere, nescio quare omnino iste nihil non possumus uiuere, nescio quare omnino iste nihil dicit; immo etiam uelut sibi ad iustitiam sufficientem, si sola uoluntas adsit, defendendo naturam gratiae Christi, qua iustificamur, apertissime contradicit. cur autem soluto per gratiam peceati reatu ad exercitationem fidei mors corporis maneat, quamuis uenerit de peccato, iam et hoc in illis ad sanctae memoriae Marcellinum libris, ut ualui, disserui. Quod uero \'dominum\' dicit \'sine peccato mori potuisse\', illi etiam nasci potestas misericordiae, non condicio naturae fuit; sic etiam mortuus est potestate et hoc est pretium nostrum, quo nos a morte redimeret. et hoc istorum disputatio euacuare contendit, cum ab eis ita natura humana defenditur, ut possit liberum arbitrium isto pretio non egere, ut a potestate tenebrarum et praepositi mortis in regnum Christi domini transferantur. et tamen quando dominus ad passionem perrexit:
Abbreviated transcription (Latin):
sanus non est: opus hab& uiuificatore quia mortuus esi
dequagratia omnino iste nihildicit: quasi sola suauolun¬
tate sepossit sanare quia eum potuit solauitiare.
non ei dicimus mortem corporis ad peccatum ualere :
ubi sola uindicta est: nemo autem peccat corpore morien¬
do s edad peccatum ual& mors animae quam deseruit ura
sua hoc est ds̃ eius quaenecesseest mortua opera faciat:
donec xp̃igratia reuiuescat : famem & sitim & c&eras
molestias corporales. absit utdicamus necessitatem habert
peccandi quibus molestiis exercitata uita iustorum
splendidius enituit & eas perpatientiam superando
maiorem gloriam comparauit: Seda diuta gratiadi adius¬
ta spũdi adiuta miseri cordia din onsuperba uoluma tẽ
scextollena s ed humili confessione fortitudinem promerens:
Nouerat enim dõdicere quoniam tues patientia mea
dequagratia & adiutorio & miseri cordias inequabene

Expanded text:
sanus non est, opus habet uiuificatore, quia mortuus est. sanus non est, opus habet uiuificatore, quia mortuus est. de qua gratia omnino iste nihil dicit, quasi sola sua uoluntate se possit sanare, quia eum potuit sola uitiare. non ei dicimus mortem corporis ad peccatum ualere, ubi sola uindicta est — nemo enim peccat corpore moriendo —, sed ad peccatum ualet mors animae, quam deseruit uita sua, hoc est deus eius, quae necesse est mortua opera faciat, donec Christi gratia reuiuescat. famem et sitim et ceteras molestias corporales absit ut dicamus necessitatem habere peccandi, quibus molestiis exercitata uita iustorum splendidius enituit et eas per patientiam superando maiorem gloriam conparauit, sed adiuta gratia dei. adiuta spiritu dei, adiuta misericordia dei, non superba uoluntate se extollens, sed humili confessione fortitudinem promerens. nouerat enim dei dicere: quoniam tu es patientia mea. de qua gratia et adiutorio et misericordia. sine qua bene
Abbreviated transcription (Latin):
parentibus non oboedienter insipientes incompositos
sine affectu si nemisericordia : Hic nunc iste dicat:
non debuit sic uindicari peccatum ũit peccator peruin¬
dictam plura committer& ꝑ ortasse respondeat
dm̃ ad ista non cogere sed dignos deseri tantum dese¬
rere : Si hocdicitꝰ ueris simedicit deserti quippe ut dixi
luce iustitiae & perhoc contenebrat quio pariant
aliud quam hae comnia quae com memoraui opera tenebrarũ
donecdicatur eis si dicto obaudiant: surge quidormis & ex surge
amortuis & in luminabittex p̃s : mortuos ueritas dicit
osergo ueritas dicit q̃uosiste dicit laedi& uitiari non po¬
tuisse peccato. quia uidelic& didicit peccatum non esse
substantiam: Nemo ei dicit sic hominem factum utde
iustitia quidem possit inpeccatum ire. et depeccato
adiustitiam redire non poss&. Sed ut in peccatum ir&.
sufficit ei liberum arbitrium quoseipse uitiauit
ut autem redeat adiustitiam opus hab& medico quoniã

Expanded text:
entibus non obedientes, insipientes, incompositos, entibus non obedientes, insipientes, incompositos, sine affectu, sine misenon debuit sic uindicari peccatum, ut peccator per uindictam plura committeret. Fortasse respondeat deum ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere. si hoc dicit, uerissime dicit; deserti quippe, ut dixi, luce iustitiae et per hoc contenebrati quid pariant aliud quam haec omnia quae commemoraui opera tenebrarum. donec dicatur eis, si dicto obaudiant: surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus? mortuos ueritas dicit os ergo ueritas dicit, quos iste dicit laedi et uitiari non potuisse peccato, quia uidelicet didicit peccatum non esse substantiam. nemo dicit sic hominem factum. ut de iustitia quidem possit in peccatum ire et de peccato ad iustitiam redire non posset; sed ut in peccatum iret. sufficit liberum arbitrium. quo sc ipse uitiauit; ut autem redeat ad iustitiam, opus habet medico, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
& seruierunt creatũrae quam creatoriqui estbenedic¬
tus in saecula amen : propterhoc inquit tradidit illos
ds̃ in passiones ignominiae : ecce quotiens uindicat ds̃
& ex eadem uindicta plura & grauiora peccata consurgua:
Nam feminae eõrum muta uerunt naturalem usum in eũ
minae ex arserunt in app&itum suum in inuicem mascu
li inmasculos deformitatem operanter: Atq: ut ostende¬
r& sicesse ista peccata ut &iam poenȩ sint peccatorum
& iamhis ã diunxit & mercedem mutuam quamopor¬
tunt erroris sui insem& ipsis recipienter : uidequotiens
uindic& eademq uindicta quaepariat pullulaq
peccata adhuc attendite & sicut non probauerunt
inquit dm̃ habere in notitiam : tradidit illos ds̃ in re¬
probam mentem ut faciant qua e non conueniunt.
tia auaritia. plenos inuidia homicidio contentione:
dolo malignitate susurrones d& ractores dõ odibiler
contumeliosos, superbos elatos inuentores malorũ¬

Expanded text:
et seruierunt creaturae quam creatori, qui est benedicet seruierunt creaturae quam creatori, qui est benedictus in saecula amen. propter hoc, inquit, tradidit illos deus in passiones ignominiae. ecce quotiens uindicat deus et ex eadem uindicta plura et grauiora peccata consurgunt: nam minae, exarserunt in desili in masculos deformitatem operantes. Atque ut ostenderet sic esse ista peccata, ut etiam poenae sint peccatorum, etiam his adjunxit: Et mercedem mutuam, quam oportuit, erroris sui in semetipsis recipientes. Videte quoties vindicet, eademque vindicta quae pariat pulluletque peccata. Adhuc attendite: Et sicut non probaverunt, inquit, Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobam mentem, utone, avaritia, plenos invidia, homicidiis, contentione, dolo, susurratores, detractores, Deo odibiles, contumeliosos, superbos, elatos, par
Abbreviated transcription (Latin):
poenam id est percordis caecitatem quaefit deserente
luces apientiae: inplura & grauia peccata conlapsi sunt
Dicentes enim essese sapienter. stulti facti sunt : Grauis
haec poena est siquis intellegat : et ex hac poena iude
quoierunt & immuta uerunt inquit gloriam in cor¬
ruptibilis dĩ insimi litudinem imaginis corruptibilis
hominis & uolucrum & quad rupedum & serpentiũ
Istafecerunt ex peccati poena:qua obscuratum est
insipiens coreorum & propterhaec tamen qui alic&
poenalia & iamipsa peccata sunt adiungit & dicit
propterea tradidit illos dr̃ indesideria cordis illorum
in inmunditiam: Ece quemam modum ds̃ grauius
condem nauit : tradens illos indesideria cordis illori
in inmunditiam : uid&e &iam ex hacpoena quae fa¬
ciant : ut contum eliis inquit afsiciant corpora sua
insem& ipsis : et quia poenaestista iniquitatis. cumsit
& iniquitas euidentius commendat dicens quitrans mu¬
tauerunt ueritatem dĩ inmendacium & coluerunt

Expanded text:
poenam, id est, per cordis caecitatem, quae fit deserente poenam, id est, per cordis caecitatem, quae fit deserente luce sapdicentes enim esse se sapientes stulti facti sunt. grauis haec poena est, si quis intellegat, et ex hac poena uide quo ierunt: et inmutauerunt, inquit, gloria incorruptibilis dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominiset uolucrum et quadrupedum et serpentium. ista fecerunt ex peccati poena, qua obscuratum est insipiens cor corum. et propter haec tamen, quia licet poenalia etiam ipsa peccata sunt, adiungit et dicit: propterea tradidit illos deus i n desideria cordis illorum, in inmunditiam. ecce quemadmodum deus grauius condemnauit tradens illos in desideria cordis illorum, in inmunditiam. uidete etiam ex hac poena quae faciant: ut contueliis, inquit, afficiant corpora sua in semet ipsis. et quia poena est ista iniquitatis, cum sit et iniquitas, cuidentius commendat dicens: qui transmutanerunt ueritatem dei in mendacium et coluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ces quod omnino non sentiunt sed uix capaces papillae
cumesuriunt: Eos tamen in matris eclesia egremio
cum saluos gratia sua facere uelit quis aluum faci&
populum sium a peccatis eorum : Contradicunt homi¬
nes & quasi creaturam quaeperillum condita est melius
illo inspicere nouerint uoce non sana sanos esse pronun¬
tiant: Materiam peccati dicit esse uindictam siad hoc
peccator infirmatus est in plura peccar& Nec cogitat
pra euaricatorem legis quam digne lux deserat ueritatis:
qua de sertus utiq caecus & plus nec esseest offendat:¬
& cadendo uex&ur uexatusq: non surgat. utideo tantũ
audiat uocem legis quoammoneatur implorare gratiã
saluatoris Annulla poena est eorum de quibus dicitapłs
quia cum cognouissent dm̃ non sicut dm̃ glori ficauerunt
aut gratias egerunt sed euanuerunt in cogitationibus suis
& obscuratum est insipiens coreorum : utiq ista obscu¬
ratio uindicta & poenalam fuit: et tamen perhanc

Expanded text:
ces, quod omnino non sentiunt. sed uix capaces papillae ces, quod omnino non sentiunt. sed uix capaces papillae cum esuriunt. est tamen in matris ecclesiae gremio cum saluos gratia sua facere uelit. qui saluum facit populum suum a peccatis eorum. contradicunt homines et. quasi creaturam, quae per illum condita est. melius ilio inspicere nouerint, uoce non sana sanos esse pronuntiant. Materiam peccati\' dicit \'esse uindictam, si ad hoc peccator infirmatus est, ut plura peccaret\', nec cogitat praeuarieatorem legis quam digne lux deserat ueritatis; qua desertus utique caecus et plus necesse est offendat et cadendo uexetur uexatusque non surgat, ut ideo tantum andiat uocem legis, quo ammoneatur implorare gratiam saluatoris. an nulla poena est eorum, de quibus dicit apostolus: quia cum cognouissent deum, non sicut deum glorifi cauerunt aut gratias egerunt, sed eet obscuratum est insipiens cor eorum? Utique ista obscuratio vindicta et poena jam fuit: et tamen per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
saluum facit populum suum a peccatis eorum
dicit & apostolus: p idelis sermo & omniacceptione
dignus q̃uia xp̃sihs uenit inmundum peccatores s aluos
facere et iste contrasidelem sermonem & omni accepti¬
one dignum dicit non debuissehanc aegritudinem contra¬
hipeccatis nead hoc ess& istapoena peccati
ut commnitterentur plura peccata : quaeritur & iam
paruulis tantus medicus opitulator &istedicit
quid quȩritis sani sunt propter quos medicum quaeritis:
Necipseprimus homo ideo mortedamnatus est . Nampos¬
tea non peccauit. quasi aliquid posteadeperfectione
iustitiae eius audierit nisi quod commendat ecclesia
& ipsumdñ i xp̃i miseri cordia liberatum : eius quoque
posteros istedicit non solum illo non esse infirmiores
sed &iam plura impleuisse praecepta. cum ille unum
implere negl exerit . quosposteros uidet ita nascrquomo¬
do certeilles actus non est. Nonsolum praecepti incapa¬

Expanded text:
saluum facit populum suum a peccatis eorum, saluum facit populum suum a peccatis eorum, dicit et apostolus: fidelis sermo etomui acceptione dignus. quia Christus Iesus uenit in mundum peccatores saluos facere. et iste contra fidelem sermonem et omni acceptione dignum dicit \'uon debuisse hanc aegritudinem contrahi peccatis, ne ad hoc esset ista poena peccati, ut committerentur plura peccata\'. quaeritur etiam paruulis tantus medicus opitulator et iste dicit: quid quaeritis? sani sunt propter quos medicum quaeritis. nec ipse primus homo ideo morte damnatus est; nam postea non peccauit. quasi aliquid postea de perfectione iustitiae eius audierit, uisi quod commendat ecclesia et ipsum domini Christi misericordia, liberatum. cius quoque posteros iste dicit \'non solum illo non esse infirmiores, sed etiam plura. inpleuisse praecepta, cum ̒̒̒ιille unum inplere neglexerit\'. quos posteros uidet ita, nasci, quomodo certe ille factus non est, non solum praecepti incapa
Abbreviated transcription (Latin):
ducare nones sesubstantiam : a substantia quippe
receditur quoniam cbus substantia est Bed abstinere
acybononestsubstantia : & tamen substantia corporis
siomnino abstin&ur acybo ita languescit. ita ualitu¬
dinis in aequalitate corrumpitur. Ita exauritur uirib:
Italassitud ine debilitatur & frangitur utsi aliquo
modo perdur& inuita uix possit ad eum cubum reuo¬
cariunde abstinendo uitiata est. Sic non est subs tantia
peccatum : sed substantia est ds̃ . Summaq: substantia
& solus uerus rationalis creatura ecrbus a quoper in¬
oboedientiamrecedendo &perinfirmitatem non ualendo
capere quod debuit & gaudere. Audis quem am modũ
dicat. percussum est sicut fenum & aruit cormeum
quoni amoblitus sum manducare panem meum .:
Attendite autem quomodo seadhuc urgeat uerisimi¬
libus rationibus contra scripturaes anctȩ ueritatem
dñs ihr dicit qui propterea ihs uocatur: quia ipse

Expanded text:
ducare non esse substantiam ? a substantia quippe ducare non esse substantiam ? a substantia quippe receditur, quoniam cibus substantia est. sed abstinere a cibo non est substantia et tamen substantia corporis, si omnino abstinetur a cibo, ita languescit, ita ualitudinis inaequalitate corrumpitur, ita exhauritur uiribus, ita lassitudine debilitatur et frangitur, ut, si aliquo modo perduret uita, uix possit ad eum cibum reuocari, unde abstinendo uitiata est. sic non est substantia peccatum, sed substantia est deus summaque substantia et solus uerus rationalis creaturae cibus. a quo per inoboedientiam recedendo et per infirmitatem non ualendo capere, quo debuit et gaudere, audis quemadmodum dicat: percussum est sicut faenum et aruit cor meu m, quoniam oblitus sum manducare panem meum? Adtendite autem quomodo se adhuc urgueat uerisimilibus rationibus contra scripturae sanctae ueritatem. dominus Iesus dicit, qui propterea Iesus uocatur, quia ipse