comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non bono doctis hominib cum ppło dissensio fuit. An censes dum illi
uiguerunt. quos ante dixi non eosdem gradus oratorum uolguudi¬
cio et doctorum fuisse: de populo si quem ita rogauisses quis est in hac¬
ciuitate eloquentissimus: in antonio et crasso aut dubitaret. aut i¬
hunc alius. illum alius diceret. nemo ne philippum tam suauem o¬
ratorem. tam grauem tam facetum his anteferret: quem nos met
ip̃i. qui haec arte aliqua uolumus expendere proximum illis fui¬
se diximnus. Nemo profecto. id enim ip̃m est summi oratoris. sũ¬
mum oratorem ppło uideri. Quare tibicen antigenidas dixit disci¬
pulo sane frigenti ad ppłm mihi cane et musis. ego huic bruto dicẽ¬
ti ut solet apud multitudinem mihi cane et ppło mi biute dixerim
ut qui audient. quid efsiciatur ego etiam cur id efficiatur intelligã
Credit his quae dicuntur. qui audit oratorem uera putat. assentitur

Expanded text:
non bono doctis hominibus cum populo dissensio fuit. an censes, dum illi non bono doctis hominibus cum populo dissensio fuit. an censes, dum illi viguerunt quos ante dixi, non eosdem gradus oratorum vulgi iudicio et doctorum fuisse? De populo si quem ita rogavisses: Quis est in hactate eloquentissimus? in Antonio et Crasso aut dubitaret aut hunc alius, ilium alius diceret. Nemone Philippum tam suavem oratorem, tam gravem, tam facetum his anteferret, quem nosmet ipsi, qui haec arte aliqua volumus expendere, proximum illis fuisse diximus? Nemo profecto; id enim ipsum est summi oratoris summum oratorem populo videri. qua re tibicen Antigenidas dixerit discipulo sane frigenti ad populum: Mihi cane et Musis; ego huic Bruto dicenti, ut solet, apud multitudinem, Mihi cane et populo, mi Brute, dixerim, ut qui audient quid efficiatur, ego etiam cur id efficiatur intellegam. Credit eis quae dicuntur qui audit oratorem, vera putat, adsentitur
Abbreviated transcription (Latin):
baturus es: P lane inꝗͣ attice disputationem hanc de oratore
probando aut improbando. multo malim tibi. et bruto placere
eloquentiam aut̃ meam. ppło probari uelim. Et enim necẽe esti
qui ita dicat. ut amultitudine probetur. eundem doctis proba¬
ri. Nam quid in dicendo rectum sit. aut prauum ego iudicabo
si modo is sum qui id possim. aut sciam udicare. Qualis u̾o
sit orator. ex eo quod is dicendo efficiet. potit intelligi. Tria sunt
enim ut quidem ego sentio quae sunt efficienda dicendo: ut do¬
ceaturis apud quem dicetur ut delectetur ut moueatur uaehe¬
mentius: quibus uirtutib oratoris horum quicꝗͣ efficiatur: au
quibus uiciis orator aut non assequatur haec: aut etiam in his
elabatur et cadat artifex aliquis iudicabit. Efficiatur aut̃ ab orato¬
re nec ne: ut ii qui audiunt ita afficiant᷑ ut orator ulit. uolgi assensu
et ppłari approbatione iudicari solet. Itaq nunꝗͣ de bono oratore: aut

Expanded text:
baturus es? Plane, inquam, Attice, disputationem hanc de oratore baturus es? Plane, inquam, Attice, disputationem hanc de oratore probando aut improbando multo malim tibi et Bruto placere, eloquentiam autem meam populo probari velim. Etenim necesse est, qui ita dicat, ut a multitudine probetur, eundem doctis probari. Nam quid in dicendo rectum sit aut pravum ego iudicabo, si modo is sum qui id possim aut sciam iudicare; qualis vero sit orator ex eo quod is dicendo efficiet poterit intellegi. tria sunt enim, ut quidem ego sentio, quae sint efficienda dicendo: ut doceatur is apud quem dicetur, ut delectetur, ut moveatur vehementius. Quibus virtutibus oratoris horum quidque efficiatur aut quibus vitiis orator aut non adsequatur haec aut etiam in his labatur et cadat, artifex aliquis iudicabit. Efficiatur autem ab oratore necne, ut ei qui audiunt ita afficiantur ut orator velit, vulgi adsensu et populari adprobatione iudicari solet. Itaque numquam de bono oratore aut
Abbreviated transcription (Latin):
ximis p̃miis eloquentiȩ propositis. omnis cupisse dicere. noni
plurimos ausos ẽẽ. potuisse paucos. Ego tamenita de uno quoq
dicam. ut intelligi possit quem existimem d amatorem. quem ora¬
torem fuisse.
lsdem fere temporib etate inferiores paulo ꝗͣ uilius. sed
equales propemõm fuerunt. C. Cotta. p. Sulpicius. Q.
Uarius. On. pomponius. C. Curio. L. fuffius. M. drusus. p
Antistius. nec ulla etate uberior oratorum foetus fuit. Ex his
cotta et Sulpicius cum meo iudicio: tum omnium. facile pͥ¬
mas tulerunt.Nic atticus quomõ istuc dicis inquit cum tuo
iudicio tum omnium: semper ne in oratore probando: aut ĩ¬
probando uolgi iudicium cum intelligentium iudicio cõgru¬
it: an alii probantur multitudine: alui aut̃ ab us qui intelligũt.
Recte requiris inꝗͣ aitice. sed audies ex me fortasse quod nõ
om̃s probent. Antu inquit id laborasse. huic mõ bruto pro¬

Expanded text:
maximis praemiis eloquentiae propositis omnis cupisse dicere, non maximis praemiis eloquentiae propositis omnis cupisse dicere, non plurimos ausos esse, potuisse paucos. Ego tamen ita de uno quoque dicam ut intellegi possit quem existimem clamatorem, quem oratorem fuisse. Isdem fere temporibus aetate inferiores paulo quam Iulius, sed aequales propemodum fuerunt C. Cotta P. Sulpicius Q. Varius Cn. Pomponius C. Curio L. Fufius M. Drusus P. Antistius; nec ulla aetate uberior oratorum fetus fuit. ex his Cotta et Sulpicius cum meo iudicio tum omnium facile primas tulerunt. Hic Atticus: Quo modo istuc dicis, inquit, cum tuo iudicio turn omnium? Semperne in oratore probando aut improbando vulgi iudicium cum intellegentium iudicio congruit? An alii probantur a multitudine, alii autem ab eis qui intellegunt? Recte requiris,'inquam, Attice; sed audies ex me fortasse quod non omnes probent. an tu, inquit, id laboras, si huic modo Bruto pro
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt. quos quidem ego cognou̾im solutissimum in dicendo
et acutissimum iudico nr̃i ordinis. Q. Sertorium equestris.C. gar¬
gonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum. et uita
splendore multo et ingenio sane probabili. T. iunius. L. filius tͥ¬
bunitius quo accus ante. p. Sextius praetor designatus damnatꝰ
est ambitus. Is processiss honoribus longuis: niꝰsi semper infir¬
ma atq etiam aegra ualetudine fuisset. Atq ego p̃clare intelli¬
go me in eorum cominẽoratione uersari: qui nec hiti sint orato¬
rͦes neq fuerint: p̃teritiq a me aliquot ex ueteribus cõmemora¬
tione. aut laude dignos. sed hoc quidem ignoratione: quid enĩ
est suꝑioris. etatis quod scribi possit de uͦs de quibus nulla.
monum̃ta loquuntur. nec aliorum. nec ip̃orum: de iis autem o
quos ip̃i uidimus. neminem fere p̃teriitimus eorum quos aliq̃n
dicentes uidimus. Uolo enim scire in tanta. et tam uet̾e re. p. ma

Expanded text:
fuerunt, quos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo fuerunt, quos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo et acutissimum iudico nostri ordinis Q. Sertorium, equestris C. Gargonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum et vitae splendore multo et ingenio sane probabili T. Iunius L. F. tribunicius, quo accusante P. Sextius praetor designatus damnatus est ambitus; is processisset honoribus longius, nisi semper infirma atque etiam aegra valetudine fuisset. atque ego praeclare intellego me in eorum commemoratione versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot ex veteribus commemoratione aut laude dignos. Sed hoc quidem ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de eis, de quibus nulla monumenta loquuntur nec aliorum nec ipsorum? de his autem, quos ipsi vidimus, neminem fere praetermittemus eorum quos aliquando dicentis vidimus. volo enim sciri in tanta et tam vetere re publica
Abbreviated transcription (Latin):
tis causis. Q lucretius uispillo et acutus et iurispitus. nam. A.¬
filia concionibus aptior. ꝗ uidicus. prudens etiam. T. annius ue¬
lina. et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem
gnẽ causarum multum erat. T. uiuentius nimis ille quidem lẽ¬
tus in dicendo et pene frigidus: sed et callidus et in capiendo
aduersario uersutus. et praeterea nec indoctus. et magna cum iu¬
ris ciuilis intelligentia. Cuius auditor. p. orbius meus fere aequa¬
lis in dicendo. non nimis exercitatus: in uire autem non inferior
ꝗͣ magr̃ fuit. Uam titus aufidius qui uixit ad summã senectu¬
tem uolebat ẽẽ similis horum. eratq bonus uir et in nocens. s
dicebat parum. Nec sane plus frater eius. M. uirgilius: qui
tr .pl. L. Syllae imꝑatori diem dixit. Eius collega .p. magius in
dicendo paulo tamen copiosior: sed omnium oratorum siuei
rabularum. qui et plane indocti. aut inurbani. aut etiam rustici

Expanded text:
tis causis Q. Lucretius Vispillo et acutus et iuris peritus; nam Otis causis Q. Lucretius Vispillo et acutus et iuris peritus; nam Ofella contionibus aptior quam iudiciis. Prudens etiam T. Annius Velina et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius nimis ille quidem lentus in dicendo et paene frigidus, sed et callidus et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et magna cum iuris civilis intellegentia. cuius auditor P. Orbius meus fere aequalis in dicendo non nimis exercitatus, in iure autem civili non inferior quam magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam senectutem, volebat esse similis horum eratque et bonus vir et innocens, sed dicebat parum; nec sane plus frater eius M. Vergilius, qui tribunus plebis L. Sullae imperatori diem dixit. Eius conlega P. Magius in dicendo paulo tamen copiosior. sed omnium oratorum sive rabularum, qui et plane indocti et inurbani aut rustici etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gustias incidisset. En. autem octauii eloquentia. quae fuerat ã¬
te consulatum ignorata. in consulatu multis concionib est uaekem̃¬
ter probata: sed abeis. qui tantum in dicentium numero. non in o¬
ratorum fuerunt. Lam ad oratores reuertamur. Censeo ĩ¬
quit atticus. eloquentis enim uidebare non sedulos uelle con¬
quirere. Festiuitate igitur et facetus inꝗͣ. E. Iulius . l. F. et¬
supioribus. et equalibus suis omnibus p̃stitit. oratorq fuit mini¬
me ille quidem uahemens. sed nemo unꝗͣ urbanitate nemo le¬
pore nem suauitate conditior. Sunt eius aliquot orones ex ꝗ¬
bus. sicut ex ciusdem tragoedus. lenitas eus sine nerus perspi¬
ci põt. Eius aequalis .p. caethegus. cui de re .p. satis suppedita¬
bat oratio. Totam enim tenebat eam penitusq cognouat. Itaq
in senatu consularium auctoritatem assequebatur. sed in causis
publicis mhil: priuatis satis ueterator uidebatur. Erant in pͥua¬

Expanded text:
gustias incidisset. cn. autem Octavi eloquentia, quae fuerat angustias incidisset. cn. autem Octavi eloquentia, quae fuerat ante consulatum ignorata, in consulatu multis contionibus est vehementer probata. Sed ab eis, qui tantum in dicentium numero, non in oratorum fuerunt, iam ad oratores revertamur. Censeo, inquit Atticus; eloquentis enim videbare, non sedulos velle conquirere. festivitate igitur et facetiis, inquam, C. Iulius L.F. etus et aequalibus suis omnibus praestitit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, sed nemo umquam urbanitate, nemo lepore, nemo suavitate conditior. Sunt eius aliquot orationes, ex quibus sicut ex eiusdem tragoediis lenitas eius non sine nervis perspici potest. eius aequalis P. Cethegus, cui de re publica satis suppeditabat oratioto—tam enim tenebat eam penitusque cognoverat; itaque in senatu consularium auctoritatem adsequebatur—; sed in causis publicis nihil, in privatis satis veterator videbatur. Erat in priva
Abbreviated transcription (Latin):
ei cdeeẽt. nec enimꝰ erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec ro¬
manaꝵ rerum immemor. et uerbis solutus satis. sed in magnos
oratores inciclerat eius aetas. multam oꝑam amicis et utilem p̃¬
buit. atq ita diu uixit: ut multarum aetatum oratoribus implica¬
retur. multum etiam in causis uersaretur. lisdem fere temporib
O. brutus. is qui consul cum mamerco fuit. homo et graecis doctꝰ
luteris. et latinis. Dicebat etiam. L. Scipio non imꝑite. Onque
pompeius sexti filius. at quem numeꝵ obtinebat. Nam frater
eius p̃stantissimum ingenium contulerat ad summam iuris ciui¬
lis. et ad ꝑfectam geometriae rerum stoicarum scientiam sitam in
iure. Et ante hosꝰ. M. brutus. et paulo post eum. Obilienus. ho¬
mo per se magnus. prope simili ratione summus euaẜat. Qui con¬
sul factus eẽt nisi in marianos consulatus. et in eas petitionis an¬

Expanded text:
ei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Roei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Romanarum rerum immemor et verbis solutus satis; sed in magnos oratores inciderat eius aetas; multam tamen operam amicis et utilem praebuit, atque ita diu vixit ut multarum aetatum oratoribus implicaretur. multum etiam in causis versabatur isdem fere temporibus D. Brutus, is qui consul cum Mamerco fuit, homo et Graecis doctus litteris et Latinis. Dicebat etiam L. Scipio non imperite Gnaeusque Pompeius Sex. F. aliquem numerum obtinebat. Nam Sex. frater eius praestantissimum ingenium contulerat ad summam iuris civilis et ad perfectam geometriae et rerum Stoicarum scientiam. †Item in iure et ante hos M. Brutus et paulo post eum C. Billienus homo per se magnus prope simili ratione summus evaserat; qui consul factus esset, nisi in Marianos consulatus et in eas petitionis an
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Duobus igitur sũmis crasso et antonio. L. philippus ꝓ¬
ximus accedebat: seod longo interuallo tam̃ proximus. Itaq tam
et si nemo intercedebat. qui se illi anteferret. neq secundum tamẽ
neq tertium dixerim. Nec enim in quadrigis eum secundum nu¬
merauerim. aut tertium: qui uix e carceribus exierit. cum pal¬
mam iam p̾mus acceꝑit. nec in oratoribus qui tantum absit a
pͥmo uix ut in eodem curriculo ẽẽ uideatur. Sed tam̃ erant ea in
phulippo: qua qui sine comparatione illorum spectaret. satis ma¬
ꝯgna cliceret. sumina libertas in orͣone. multae facetiae. satis creber
in repiendis. solutus in explicandis sententiis. Erat etiam in pͥ¬
mis ut temporibus illis graecis doctrinis institutus in altercando
cum aliquo aculeo et maledicto facetus. Horum aetatis prope
coniunctus. L. gelius non tam uaendibilis orator. ꝗ ut nescires ꝗͥ

Expanded text:
mur. Duobus igitur summis, Crasso et Antonio, L. Philippus promur. Duobus igitur summis, Crasso et Antonio, L. Philippus proximus accedebat, sed longo intervallo tamen proximus. Itaque eum, etsi nemo intercedebat qui se illi anteferret, neque secundum tamen neque tertium dixerim. Nec enim in quadrigis eum secundum numeraverim aut tertium, qui vix e carceribus exierit, cum palmam iam primus acceperit, nec in oratoribus, qui tantum absit a primo, vix ut in eodem curriculo esse videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae qui sine comparatione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratione, multae facetiae; satis creber in reperiendis, solutus in explicandis sententiis; erat etiam in primis, ut temporibus illis, Graecis doctrinis institutus, in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus. horum aetati prope coniunctus L. Gellius non tam vendibilis orator, quamvis nescires quid
Abbreviated transcription (Latin):
mutari. dedisciq possunt. Illud est maius. qđ in uocibus oratoꝵ
urbanorum retinuit quiddam. et resonat urbanius. Nec hoc ino¬
ratorbus modo apparet: sed etiam in caeteris. Ego memini. I. tine¬
am placentinum hominem facetissimum cum fãmiliari nr̃o. Quĩ
to granio p̃cone dicacitate certare. Eon inquit brutus. de quo mł¬
ta sucilius: Isto ip̃o. sed tineam non minus multa ridicule dicen¬
tem obruebat grinius nescio quo sapore uernaculo. ut ego iam nõ
mirer illud theophrasto accidisse quod dicitur: cum ꝑcunctaretur
ex anicula quadam quanti aliquid uaenderet et respondisset illa.
atq acdeliclisset. hospes non põt minoris: tulisse eum moleste. se nõ
esfugere hospitio spetiem cum xtatem ageret athienis optimeq lo¬
queretur. omnium sicut opinor in nris est quidam urbanonum si¬
cut illic atticorum sonus. S domum redeamus.l. ad mr̃os reuerta¬

Expanded text:
mutari dediscique possunt; illud est maius, quod in vocibus nostrorum mutari dediscique possunt; illud est maius, quod in vocibus nostrorum oratorum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec hoc in oratoribus modo apparet sed etiam in ceteris. ego memini T. Tincam Placentinum hominem facetissimum cum familiari nostro Q. Granio praecone dicacitate certare. Eon', inquit Brutus, de quo multa Lucilius? Isto ipso; sed Tincam non minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti aliquid venderet et respondisset illa atque addidisset 'hospes, non pote minoris,' tulisse eum moleste se non effugere hospitis speciem, cum aetatem ageret Athenis optimeque loqueretur omnium. Sic, ut opinor, in nostris est quidam urbanorum, sicut illic Atticorum sonus. Sed domum redeamus, id est ad nostros reverta
Abbreviated transcription (Latin):
tura uolubilis. Omnium aut̃ eloquentissimus extra hanc urbemi
T. betutius barrus Asculanus: cuius sunt aliquot orationes asculi hĩ¬
tae. Illa romae contra caxpionem nobilis sane. ei orationi capionis
ore respondit Aelius qui scriptitauit orationes multis. orator ipse
nunꝗ̃ fuit. Apud maiores autem nr̃os uideo disertissimum hĩtũ
ex latio.l. papirium fregellanum. T. gracchi . p. f. fere. etate. eius e¬
tiam oro est pro fregellanis colonisq latinis. hĩta in senatu. Tum
brutus quid tu igitur tribuis istis externis quasi oratoribus. Quidi
censes inquam: nisi id idem quod urbanis: praeter unum qđ non
est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et brutus ꝗ
est inquit iste tandem urbanitatis color: Nescio inꝗͣ tantum esse
quendam scio. id tu brute iam intelliges cum in galliam ueneris
Audies tum quidem etiam uerba quaedam non trita romae. sed haec

Expanded text:
tura volubilis; omnium autem eloquentissimus extra hanc urbem tura volubilis; omnium autem eloquentissimus extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius sunt aliquot orationes Asculi habitae; una Romae contra Caepionem nobilis sane, quoi orationi Caepionis ore respondit Aelius, qui scriptitavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. apud maiores autem nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Papirium Fregellanum Ti. Gracchi P. F. fere aetate; eius etiam oratio est pro Fregellanis colonisque Latinis habita in senatu. Tum Brutus: Quid tu igitur, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem quod urbanis? praeter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et Brutus: qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id tu, Brute, iam intelleges, cum in Galliam veneris; audies tum quidem etiam verba quaedam non trita Romae, sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
lo scriptae ẽẽ uideantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille
quidem acute: sed parum tragice transtulit quem studebat imitaĩ
lucius poeta homo perargutus infabulis quidem etiam ut scitis di
sertus fuit etiam.Q. rubiius uarro qui a senatu hostis cum .C. maĩo
iudicatus est. acer et uxhenens accusator in eo genere sane proba¬
bilis doctus autem graecis litteris propinquus ñr̃ factus ad dicen¬
dum. M. gratidius. M. antonii ꝑfamiliaris cuius p̾fectus. cum
eẽt in cilicia est interfectus. qui accusauit. C. fimbriam. M. marii
ꝯratidiani patrem. Atq etiam apud socios. et latinos oratores hĩti
sunt. Q. uerius uectianus e marsis. quem ip̃e cognoui. prudens
uir. et in dicendo breuis. Q. decius. ualerii sorani uicini et familia¬
ris mei: non tam in dicendo admirabiles ꝗͣ docti et graecis litteris⁊
latinis. C. Rusticellus bononiensis is quidem et exercitatus et na¬

Expanded text:
lo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille lo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. Quem studebat imitari L. Afranius poeta, homo perargutus, in fabulis quidem etiam, ut scitis, sertus. fuit etiam Q. Rubrius Varro, qui a senatu hostis cum C. Mario iudicatus est, acer et vehemens accusator, in eo genere sane probabilis. Doctus autem Graecis litteris propinquus noster, factus ad dicendum, M. Gratidius M. Antoni perfamiliaris, cuius praefectus cum esset in Cilicia est interfectus; isqui accusavit C. Fimbriam, M. Mari Gratidiani pater. atque etiam apud socios et Latinos oratores habiti sunt Q. Vettius Vettianus e Marsis, quem ipse cognovi, prudens vir et in dicendo brevis; Q. D. Valerii Sorani, vicini et familiares mei, non tam in dicendo admirabiles quam docti et Graecis litteris et Latinis; C. Rusticelius Bononiensis, is quidem et exercitatus et na
Abbreviated transcription (Latin):
atq ingenii: quo et magr̃atus ꝑsonam et consularem dignitatez
tueretur. Quod idem de. C. celio dixerim industriam in eo sum¬
mam fuisse sũmasq uirtutes eloquentiae tantum qđ ẽẽt in rebus
priuatis amicis cius in re .p. ipĩus dignitatis satis. Eodem tempo¬
re.M. herennius in mediocribus oratoribus latine et diligenter
loquentibus numeratus est: quitam̃ sũma nobilitate hominem
cognatione. sod alitate collegio summa etiam eloquentia. L. phi¬
lippum in consulatus petitione suꝑauit. Eodem tp̃re. C. clodius
et si ꝓꝑ sũmam nobilitatem. et singularem potentiam magnus e¬
rat: tamen etiam eloquentia quandam mediocritatem afferebat.
hsdem fere temporib fuit eques ro. C. titius: qui meo iudicio eo
puenisse uidetur quo potuit fere latinus orator sine graecis litteris
et sine multo usu puenire. Huius orationes tantum arguti arum
tantum exemploꝵ. tantum urbanitatis heñt: ut pene attico sti¬

Expanded text:
atque ingeni, quo et magistratus personam et consularem dignitatem atque ingeni, quo et magistratus personam et consularem dignitatem tueretur; quod idem de C. Caelio dixerim, industriam in eo summam fuisse summasque virtutes, eloquentiae tantum, quod esset in rebus privatis amicis eius, in re publica ipsius dignitati satis. Eodem tempore M. Herennius in mediocribus oratoribus Latine et diligenter loquentibus numeratus est; qui tamen summa nobilitate hominem, cognatione sodalitate conlegio, summa etiam eloquentia, L. Philippum in consulatus petitione superavit. Eodem tempore C. Claudius, etsi propter summam nobilitatem et singularem potentiam magnus erat, tamen etiam eloquentiae quandam mediocritatem adferebat. Eiusdem fere temporis fuit eques Romanus C. Titius, qui meo iudicio eo pervenisse videtur quo potuit fere Latinus orator sine Graecis litteris et sine multo usu pervenire. Huius orationes tantum argutiarum, tantum exemplorum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico sti
Abbreviated transcription (Latin):
pueritia qͣuasi magistra fuitꝰ in ꝗͣ illa in legem cȩpionis oratio. in
quaet auctoritas ornatur senatus quo pro ordine illa dicuntur
et inuidia concitatur in iudicum et accusatorum factionem: cõ¬
tra quorum potentiam populariter tum dicendum fuit. Multa
illa oratione grauiter: multa leniter. multa aspere. multa facete
dicta sunt. plura etiam dicta. ꝗ scripta. quod ex quibusdam capi¬
tibus expositis nec explicatis intelligi põt. Ip̃a illa censoria con¬
tra en. domicium collegam non est oratio: sed quasi capita reru
et orationis cõmentarium paulo plenius. Nulla est enim alterca¬
tio clamoribus hĩta maiorib. Et uero suit in hoc etiam ppłaris di¬
ctio excellens. Antonii genus dicendi multo aptius iudicuis. ꝗͣ cõ¬
cionibus. hoc loco ip̃m domicium non relinquo. nam et si non
fuit in oratorum numero: tamen pono satis in eo fuisse orationis

Expanded text:
pueritia quasi magistra fuit, inquam, illa in legem Caepionis oratio; in pueritia quasi magistra fuit, inquam, illa in legem Caepionis oratio; in qua et auctoritas ornatur senatus, quo pro ordine illa dicuntur, et invidia concitatur in iudicum et in accusatorum factionem, contra quorum potentiam populariter tum dicendum fuit. Multa in illa oratione graviter, multa leniter, multa aspere, multa facete dicta sunt; plura etiam dicta quam scripta, quod ex quibusdam capitibus expositis nec explicatis intellegi potest. Ipsa illa censoria contra Cn. Domitium conlegam non est oratio, sed quasi capita rerum et orationis commentarium paulo plenius. Nulla est enim altercatio clamoribus umquam habita maioribus. et vero fuit in hoc etiam popularis dictio excellens; Antoni genus dicendi multo aptius iudiciis quam contionibus. Hoc loco ipsum Domitium non relinquo. Nam etsi non fuit in oratorum numero, tamen pono satis in eo fuisse orationis
Abbreviated transcription (Latin):
M. brutus: aut iam est iste quem expectas. Nescio inꝗͣ. sed est
etiam.l. crassi in consulatu pro. Q. cepione defensione uincta
non breuis. ut laudatio: ut oratio autem breuis. Postrema censo¬
ris oratio. qua anno duo de quinquagesimo usus est. In his oĩ¬
bus inest quidam sine ullo fuco ueritatis color: quin etiam cõ¬
p̃hensio. et ambitus ille uerborum si sic periodum appellarii
placet. erat apud illum contractus et breuis: et in membra q̃¬
clam: quae cola graeciuocant. disꝑtiebat oronem lubentius.
Hoc loco brutus. quando quidem tuistos oratores inquit tãto
pere laudas: uellem aliquid antonio praeter illum de rõne di¬
cendi sane exilem libellum. plura crasso quoq libuisset scribere. cũ
enim omnib memoriam sui. tum etiam disciplinam dicendi
nobis reliquissent. nam scaeuolae dicendi clegantiam satis oratioi¬
bus quas reliquit hẽmus cognitam. Etego mihi quidem a o¬

Expanded text:
M. Brutus, aut iam est iste quem exspectas? Nescio, inquam. Sed est M. Brutus, aut iam est iste quem exspectas? Nescio, inquam. Sed est etiam L. Crassi in consulatu pro Q. Caepione† defensione iuncta† non brevis ut laudatio, ut oratio autem brevis; postrema censoris oratio, qua anno duodequinquagesimo usus est. In his omnibus inest quidam sine ullo fuco veritatis color; quin etiam comprehensio et ambitus ille verborum, si sic peri/odon appellari placet, erat apud illum contractus et brevis, et in membra quaedam, quae kw=la Graeci vocant, dispertiebat orationem libentius. hoc loco Brutus: Quando quidem tu istos oratores, inquit, tanto opere laudas, vellem aliquid Antonio praeter illum de ratione dicendi sane exilem libellum, plura Crasso libuisset scribere: cum enim omnibus memoriam sui tum etiam disciplinam dicendi nobis reliquissent. Nam Scaevolae dicendi elegantiam satis ex eis orationibus, quas reliquit, habemus cognitam. et ego: Mihi quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
uolx quidem tribunatu. quicq̃ audiuisse uideor. Et enim colle¬
gam crassi credo fuisse. omnibus quidem aliis inꝗ magr̃ãtib
sed tribunus anno post fuit: eoq in rostris sedente suasit serui¬
liam legem crassus. Nam censuram sine scęuola gessit. eum eĩ
magrãtum nemo unꝗͣ scęuolarum petiuit. Sed haec crassi cum e¬
dita oratio est: quam te saepe legisse certo scio quatuor et triginta
tum hẽbat annos: totidemq annis mihi aetate p̃stabat. His eni
consulibus eam legem suasit. quibus nati sumus cum ip̃e eẽt. Q.
cȩpione consule natus. et. C. lelio triennio ip̃e minor ꝗͣ anto nius
quod idcirco posui: ut dicendi latine prima maturitas in quai
etate extitisset posset uotari. et intelligeretur iam ad sumum pe¬
ne ẽẽ ꝑductam: ut eo nibil ferme: quisꝗͣ addere posset: nisi qui a
phĩa. a iure ciuili. ab historia fuisset instructior. Ert inquit

Expanded text:
volae quidem tribunatu quicquam audivisse videor et eum conlevolae quidem tribunatu quicquam audivisse videor et eum conlegam Crassi credo fuisse. Omnibus quidem aliis, inquam, in magistratibus, sed tribunus anno post fuit eoque in Rostris sedente suasit Serviliam legem Crassus; nam censuram sine Scaevola gessit: eum enim magistratum nemo umquam Scaevolarum petivit. Sed haec Crassi cum edita oratio est, quam te saepe legisse certo scio, quattuor et triginta tum habebat annos totidemque annis mihi aetate praestabat. His enim consulibus eam legem suasit quibus nati sumus, cum ipse esset Q. Caepione consule natus et C. Laelio, triennio ipso minor quam Antonius. Quod idcirco posui ut dicendi Latine prima maturitas in qua aetate exstitisset posset notari et intellegeretur iam ad summum paene esse perductam, ut eo nihil ferme quisquam addere posset, nisi qui a philosophia, a iure civili, ab historia fuisset instructior. erit, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
quodq difsicile est. idem et perornatus. et perbreuis. Lam in alter¬
cando inuenit parem neminem. uersatus est in omni fere genere
causarum mature in locum pͥncipum oratorum uenit. Accusauit¬
C. carbonem eloquentissimum hominem ad mõm adolescens
summam ingenii non laudem mõ: sed etiam admirationem ẽ
consecutus. Befendit postea liciniam uirginem. cum aunos xx¬
Xxuii. natus ẽet. In ea ip̃a causa fuit eloquentissimus. oronisq
eius scriptas quasdam partes reliquit. Uoluit adolescens in
colonia narbonensi causae pplaris aliquid attingere: eamq
coloniam ut fecit ip̃e deducere: extat in eam legem senior ut
ita dicam. q̃ etas illa ferebat oratio. Multae deinde causae: s
ita tacitus tribunatus ut nisi in eo magr̃atu caenauisset apud p̃¬
conem granium: idq nobis bis narrauiss lucilius tribunum plȩ¬
bis nesciremus fuisse.Lta prorsus inquit brutus. Sed ne de scȩ¬

Expanded text:
quodque difficile est, idem et perornatus et perbrevis; iam in alterquodque difficile est, idem et perornatus et perbrevis; iam in altercando invenit parem neminem. versatus est in omni fere genere causarum; mature in locum principum oratorum venit. AccusavitC. Carbonem eloquentissimum hominem admodum adulescens; summam ingeni non laudem modo sed etiam admirationem est consecutus. defendit postea Liciniam virginem, cum annos xxvii natus esset. In ea ipsa causa fuit eloquentissimus orationisque eius scriptas quasdam partis reliquit. Voluit adulescens in colonia Narbonensi causae popularis aliquid adtingere eamque coloniam, ut fecit, ipse deducere; exstat in eam legem senior, ut ita dicam, quam aetas illa ferebat oratio. Multae deinde causae; sed ita tacitus tribunatus ut, nisi in eo magistratu cenavisset apud praeconem Granium idque nobis bis narravisset Lucilius, tribunum plebis nesciremus fuisse. ita prorsus, inquit Brutus; sed ne de Scae
Abbreviated transcription (Latin):
nim te erga illum ꝑspicio: tali illum in te uoluntate. iudicioq cog̃¬
ui. Itaq doleo et illius consilio. et tua uoce ppłm romanum carere
tam diu. quod cum per se dolendum est: tum multo magis consi¬
deranti. ad quos ista non translata sint: sed nescio quo pacto deue¬
nerint. Nlic atticus. dixeram inquit a principio de re.p. ut silerez.
ltaq faciamus. nam si isto mõ uolumus singulas res desiderare
non mõ querendi: sed ne lugendi quidem fin̾em reperiemus. Per¬
gamus ergo inq̃ ad reliqua et institutum ordinem ꝑsequamur. o¬
paratus igitur ueniebat crassus. expectabatur. audiebatur apͥnci¬
pio statimꝰ quod erat apud eum semꝑ accuratum. expectatione
dignus uidebat᷑. non multaiactatio corporis non inclinatio uoci̾
nuila inambulatio. non crebra supplosio pedis. uaehemens. et inter¬
dumirata. et plena iusti doloris oro. multae et cum grauitate facetiȩ

Expanded text:
nim te erga ilium perspicio, tali ilium in te voluntate iudicioque cognnim te erga ilium perspicio, tali ilium in te voluntate iudicioque cognovi. itaque doleo et illius consilio et tua voce populum Romanum carere tam diu; quod cum per se dolendum est tum multo magis consideranti ad quos ista non tralata sint, sed nescio quo pacto devenerint. Hic Atticus: Dixeram, inquit, a principio, de re publica ut sileremus; itaque faciamus. Nam si isto modo volumus singulas res desiderare, non modo querendi sed ne lugendi quidem finem reperiemus. pergamus ergo, inquam, ad reliqua et institutum ordinem persequamur. Paratus igitur veniebat Crassus, exspectabatur, audiebatur; a principio statim, quod erat apud eum semper accuratum, exspectatione dignus videbatur. Non multa iactatio corporis, non inclinatio vocis, nulla inambulatio, non crebra supplosio pedis; vehemens et interdum irata eL plena iusti doloris oratio, multae et cum gravitate facetiae;
Abbreviated transcription (Latin):
a Crasso suꝑabatur. ille se consuli solebat. ne qua in re inferior eẽt
qͣ scȩuola. Sic seruius apsentissime. cum dux cuules artes. ac forẽ¬
ses plurimum et laudis hẽrent et grẽ: ꝑfecit ut altera p̃staret om̃i¬
bus: ex altera tantum assumeret. quantum ẽẽt et ad tuendum ius
cuile: et ad obtinendam consularem dignitatem satis. Tum brutꝰ
ita prorsus inquit. et antea putabam. audiui enim nuꝑ eum studio¬
se. et frequenter sami. cum ex eo us nr̃m pontificium qua ex pã¬
te cum iuire ciuili coniunctum eẽt. uellem cognoscere: et nunc meũ
iudicium multo magis confirmo testimonio et iudicio tuo. Simł
illud gaudeo q et aequalitas ur̃a. et pares honorum gradus. et ar¬
tium. studiorumq quasi finitua uicinitas tantum abest ab ob¬
trectatione. inuidiaq qua solet lacerare phaerosq ut in ea nõ mͦ
non exulcerare urãm ꝯrãm. sed etiam conciliare ludeatur. quali e¬

Expanded text:
a Crasso superabatur; ille se consuli nolebat, ne qua in re inferior esset a Crasso superabatur; ille se consuli nolebat, ne qua in re inferior esset quam Scaevola—, sic Servius sapientissime, cum duae civiles artes ac forenses plurimum et laudis haberent et gratiae, perfecit ut altera praestaret omnibus, ex altera tantum assumeret quantum esset et ad tuendum ius civile et ad obtinendam consularem dignitatem satis. tum Brutus: Ita prorsus, inquit, et antea putabam—audivi enim nuper eum studiose et frequenter Sami, cum ex eo ius nostrum pontificium, qua ex parte cum iure civili coniunctum esset, vellem cognoscere—et nunc meum iudicium multo magis confirmo testimonio et iudicio tuo; simul illud gaudeo, quod et aequalitas vestra et pares honorum gradus et artium studiorumque quasi finitima vicinitas tantum abest ab obtrectatione et invidia, quae solet lacerare plerosque, uti ea non modo non exulcerare vestram gratiam sed etiam conciliare videatur. Quali e
Abbreviated transcription (Latin):
quibus propositis eẽnt. quaeq non ẽẽnt consequentia. Hic enim
attulit hanc artem omnium artium maximam quasi lucem adi
ea quae confuse ab alus aut respondebant: aut agebantur. Diale¬
xit etiam et litterarum scientiam. et loquendi elegantiam: qua
ex scriptis eius: quorum similia nulla sunt. facillune perspici po¬
test. Cumq discendi causa duobus peritissimis oꝑam dediss
l.lucilio balbo. C. aquilio gallo. galli hominis acuti et excita¬
ti promptam et paratam in agendo. et in respondendo celentatẽ¬
celeritatem subtilitate: diligentiaq suꝑauit. Balbi docti et erudit
hominis in utraq re consideratam tarditatem uicit. expediendis.
conficiendisq rebus. Sic et hẽt quod uterq eorum hũit. et exp¬
pleuit. quod utriq defuit. Itaq ut crassus mihi uidetur sapienti¬
us fecisse ꝗscaeuola. hic enim causas studiose recipiebat. in quib

Expanded text:
quibus propositis essent quaeque non essent consequentia. hic enim quibus propositis essent quaeque non essent consequentia. hic enim adtulit hanc artem omnium artium maximam quasi lucem ad ea quae confuse ab aliis aut respondebantur aut agebantur. dialexit etiam et litterarum scientiam et loquendi elegantiam, quae ex scriptis eius, quorum similia nulla sunt, facillime perspici potest. cumque discendi causa duobus peritissimis operam dedisset, L. Lucilio Balbo C. Aquilio Gallo, Galli hominis acuti et exercitati promptam et paratam in agendo et in respondendo celeritatem subtilitate diligentiaque superavit; Balbi docti et eruditi hominis in utraque re consideratam tarditatem vicit expediendis conficiendisque rebus. Sic et habet quod uterque eorum habuit, et explevit quod utrique defuit. itaque ut Crassus mihi videtur sapientius fecisse quam Scaevola—hic enim causas studiose recipiebat, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
exercitationib ineunte aetate fuimus. et postea una rhodum ille et̃
profectus est. quo melior ẽẽt et doctior. et ut inde rediit. uidetur
mihi in secunda arte primus ẽẽ maluisse: q̃ in prima secundus. at¬
q haud scio. an par pͥncipibus ẽẽ potuisset. Sed fortasse maluit id
quod est adeptus longe omnium non eiusdem mõ aetatis. sedeoꝵ
etiam qui fuissent in ure ciuili ẽẽ pͥnceps Hic brutus am tu inquit
etiam ne. Q. Scaeuolae seruium nr̃m anteponis: Sic enim inꝗͣ biute
existimo iurisciuilis magnum usum et apud scaeuolam et apud mł¬
tos fuisse artem in hoc uno qđ nunꝗͣ effecisset ip̃ius iuris scientia
nisi eam prxterea didicisset artem quae doceret rem uniuersamdis
tribuere in partes. latentem explicare defimendo. obscuram ex¬
planare interpretando. ambiguam pͥmum uidere: deinde distin¬
ouere: postremo hẽre regulam qua uera et falsa iudicarent: et que

Expanded text:
exercitationibus ineunte aetate fuimus et postea una Rhodum ille etiam exercitationibus ineunte aetate fuimus et postea una Rhodum ille etiam profectus est, quo melior esset et doctior; et inde ut rediit, videtur mihi in secunda arte primus esse maluisse quam in prima secundus. Atque haud scio an par principibus esse potuisset; sed fortasse maluit, id quod est adeptus, longe omnium non eiusdem modo aetatis sed eorum etiam qui fuissent in iure civili esse princeps. hic Brutus: Ain tu? inquit. Etiamne Q. Scaevolae Servium nostrum anteponis? Sic enim, inquam, Brute, existimo, iuris civilis magnum usum et apud Scaevolam et apud multos fuisse, artem in hoc uno; quod numquam effecisset ipsius iuris scientia, nisi eam praeterea didicisset artem quae doceret rem universam tribuere in partis, latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando, ambigua primum videre, deinde distinguere, postremo habere regulam qua vera et falsa iudicarentur et quae
Abbreviated transcription (Latin):
se tamen sic habet. cum omnis uirtus sit. ut ur̃a biute uetus acade¬
mia doxit medioentas uterq horum medium quiddlam uolebã¬
sequi: sed ita cadebat. ut alter ex altenius laude: partem uterque
autem suam totam hẽret.Ium brutus cum ex tua or̃one mͥ
udeor inquit bene crassum et Scaeuolam cognouisse: tum de
te et de Seruio Sulpicio cogitans: ẽẽ quandam uobis cum illis si¬
militudinem udico Quonam istuc inꝗͣ modo: Quia mihi ⁊
tu uideris inquit tantum urisciuilis scire uoluisse: quantum sa¬
tis ess oratori: et Seruius eloquentix tantum assumpsisse: ut uiꝰ
facile posset tueri. aetatesq ur̃ae ut illorum nihil aut non fere o¬
multum differunt. Et ego de me in q̃dicere: nilil est necẽe. de
Seuuo autem et tu probe dicis: et ego dicam qđ sentio. Non eĩ
facile quem dixerim plus stuclii qͣ illum et ad dicendum et ad
omnes bonanim retum disciplinas adhibuisse. Nam et in iisdez

Expanded text:
se tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Acadese tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Academia dixit, mediocritas, uterque horum medium quiddam volebsequi; sed ita cadebat ut alter ex alterius laude partem, uterque autem suam totam haberet. tum Brutus: Cum ex tua oratione mihi videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, tum de te et de Ser. Sulpicio cogitans esse quandam vobis cum illis similitudinem iudico. Quonam, inquam, istuc modo? Quia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis scire voluisse quantum satis esset oratori, et Servius eloquentiae tantum assumpsisse ut ius civile facile posset tueri; aetatesque vestrae, ut illorum, nihil aut non fere multum differunt. et ego: De me, inquam, dicere nihil est necesse; de Servio autem et tu probe dicis et ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studi quam illum et ad dicendum et ad omnis bonarum rerum disciplinas adhibuisse. Nam et in isdem
Abbreviated transcription (Latin):
bar hẽre cognitum scaeuolam exiis rebus quas audiebam saepe ex
C. rutilio: quo utebatur ꝓꝑ familiaritatem Sceuolae nr̃i: tamen ista
mihi eius dicendi tanta laus nota non erat. Itaq cepi uoluptatẽ
tam ornatum uitum: tamq: excellens ingenium fuisse in nr̃a re
publica. Nic ego. noli inꝗͣ biute existimare. his duobus quicꝗ
fuisse in nr̃a ciuitate p̃stantius. Nam ut pauloante dixi: cõsul¬
torum alterum clisertissimum: disertoium alterum consultissimũ
fuisse: sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese: statuere
ut tamen non posses utrius te malles similiorem. Crassus erat ele¬
gantium parcissimus. Sc aeuola parcorum elegantissimus. Crassus
in summa comitate hẽbat etiam seueritatis satis. Sceuolae multi
in seueritate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc mõ. sed
uereor. ne fingi uideantur haec ut olicantur a me quodamm̃o. res

Expanded text:
bar habere cognitum Scaevolam ex eis rebus quas audiebam saepe ex bar habere cognitum Scaevolam ex eis rebus quas audiebam saepe ex C. Rutilio, quo utebar propter familiaritatem Scaevolae nostri, tamen ista mihi eius dicendi tanta laus nota non erat; itaque cepi voluptatem tam ornatum virum tamque excellens ingenium fuisse in nostra re publica. hic ego: Noli, inquam, Brute, existimare his duobus quicquam fuisse in nostra civitate praestantius. Nam ut paulo ante dixi consultorum alterum disertissimum, disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese, statuere ut tamen non posses, utrius te malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus, Scaevola parcorum elegantissimus; Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis, Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc modo; sed vereor ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodam modo; res
Abbreviated transcription (Latin):
lta enim multa tum contra scriptum. pro aequo et bono dixit: ut
hominem acutissimum. Q. S aeuolam et in iure: in quo illa causi
uersabatur paratissimum obiueret. argum̃torum. exemploꝵ que
copia. Atq ita tum ab his patronis equalibus etiam consularib
causa illa dicta est. cum uterq ex contraria parte ius ciuile defend¬
ret ut eloquentium iusperitissimus crassus: uirisꝑitorum eloquentissi¬
mus Scaeuola putaretur. Qui quidem cum pacutus eẽt ad excogitã¬
dum. quid in iure: aut in equo uerum aut eẽt: aut non ẽẽt: tum uer¬
bis erat ad rem. cum suĩna breuitate mirabiliter aptus. Quare sit
nobis orator. in hoc interpretandi. explanandi. edisserendi geneͣ
mirabilis. sic ut simile non uiderim. in augendo. in ornando. in re¬
fellendo magis existimator metuendus ꝗͣ admirabilis orator. Ueru
ad crassum reuertamur. Lum brutus et si satis inquit mihi uid̃¬

Expanded text:
ita enim multa tum contra scriptum pro aequo et bono dixit, ut ita enim multa tum contra scriptum pro aequo et bono dixit, ut hominem acutissimum Q. Scaevolam et in iure, in quo illa causa vertebatur, paratissimum obrueret argumentorum exemplorumque copia; atque ita tum ab his patronis aequalibus et iam consularibus causa illa dicta est, cum uterque ex contraria parte ius civile defenderet, ut eloquentium iuris peritissimus Crassus, iuris peritorum eloquentissimus Scaevola putaretur. Qui quidem cum peracutus esset ad excogitandum quid in iure aut in aequo verum aut esset aut non esset, tum verbis erat ad rem cum summa brevitate mirabiliter aptus. qua re sit nobis orator in hoc interpretandi explanandi edisserendi genere mirabilis, sic ut simile nihil viderim; in augendo, in ornando, in refellendo magis existimator metuendus quam admirandus orator. verum ad Crassum revertamur. Tum Brutus: etsi satis, inquit, mihi vide
Abbreviated transcription (Latin):
se uideri uolunt. Huic alii parem ẽẽ dicebant. alii anteponebant
lucium crassum. illud quidem certe omnes ita iudicabant nemĩe
eẽ qui horum altero patrono cuius ꝗͣ ingenium requireret. Equide
quanꝗ̃ Antonio tantum tribuo. quantum supradixi: tamen crasso
nibul statuo fieri potusse ꝑfectius. Erat sũma grauitas. erat cum gra¬
uitate iunctus facetiarum. et urbanitatis oratorius. non scurilis le¬
pos latine loquendi accurata et sine molestia diligens elegantia
in disserendo mira explicatio cum de iure ciuili: tum de equo. et
bono disputaretur argum̃torum et similitudinum copia. Nam
ut Antonius coniectura mouenda aut seclanda suspicione: aut ex¬
citanda. incredibilem uim hẽbat: sic in interp̃tando. in definiẽ¬
do. in explicanda equitate. nihil erat Crasso copiosius. idq cum
scepe alias: tum apud centum uiros: in. M.Curii causa cognitum ẽ

Expanded text:
se videri volunt. huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant se videri volunt. huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant L. Crassum. Illud quidem certe omnes ita iudicabant, neminem esse qui horum altero utro patrono cuiusquam ingenium requireret. Equidem quamquam Antonio tantum tribuo quantum supra dixi, tamen Crasso nihil statuo fieri potuisse perfectius. Erat summa gravitas, erat cum gravitate iunctus facetiarum et urbanitatis oratorius, non scurrilis lepos, Latine loquendi accurata et sine molestia diligens elegantia, in disserendo mira explicatio; cum de iure civili, cum de aequo et bono disputaretur, argumentorum et similitudinum copia. nam ut Antonius coniectura movenda aut sedanda suspicione aut excitanda incredibilem vim habebat: sic in interpretando, in definiendo, in explicanda aequitate nihil erat Crasso copiosius; idque cum saepe alias tum apud centumviros in M'. Curi causa cognitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ci ea maxime ornant oratorem: eaq: non tam in uerbis pingendis
hñt pondus ꝗͣ in illuminandis sententiis. Sed cum haec magna in
antonio: tum actio singularis: quae si partienda est ingestum atq
uocem: gestus erat non uerba exprimens: sed cum sententiis cõgni¬
ens manus. humeri latera. supplosio pedis status. incessus om̃ĩs¬
q: motus cum uerbis sententiisq consentiens. Uox ꝑmanens: ue¬
ium sub rauca natura. sed hoc uicium huic uni in bonum conuerte¬
bat. hẽbat enim flaebile quiddam in quaestionib aptumq cum ad
fidem faciendam tum ad misericordiam cõmouendam: ut uerũ
uideretur in hoc illud quod demosthenem ferunt ei qui quaesiuis¬
set. quid primum eẽt in dicendo. actionem: quid secundum: idez.
et idem itium respondisse: Nulla res magis penetrat in animos:
eosq singit. format. flectit. talesq oratores uideri facit. quales ipsi

Expanded text:
ci, ea maxime ornant oratorem eaque non tam in verbis pingendis ci, ea maxime ornant oratorem eaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inluminandis sententiis. sed cum haec magna in Antonio tum actio singularis; quae si partienda est in gestum atque vocem, gestus erat non verba exprimens, sed cum sententiis congruens: manus umeri latera supplosio pedis status incessus omnisque motus cum verbis sententiisque consentiens; vox permanens, verum subrauca natura. Sed hoc vitium huic uni in bonum convertebat. habebat enim flebile quiddam in questionibus aptumque cum ad fidem faciendam tum ad misericordiam commovendam: ut verum videretur in hoc illud, quod Demosthenem ferunt ei, qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem; quid secundum, idem et idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos eosque fingit format flectit talisque oratores videri facit, qualis ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dices illo dicente: nonnunꝗ uiderentur non satis parati ad cauen¬
dum fuisse. Uerba ip̃a. non illa quidem elegantissimo sermone.¬
Itaq diligenter loquendi laude caiuit. neq tamen est ad modu
inquinate locutus: sed illa qua proprie laus est in uerbis. nam ip¬
sum latine loqui est. Illud quidem est ut paulo ante dixi in magna
laude ponendum: sed non tam sua sponte. ꝗͣq est a plaerisque
neglectum. Non enim tam praeclarum est scire latine ꝗͣ turpe ne¬
scire. neq tam id mihi oratoris boni. ꝗ ciuis romani proprium ui¬
detur. Sed tamen antonius in uerbis et eligendis. neq id ipsum
tam lepons causa. ꝗ̃ ponderis. et collocandis. et comp̃ssione deiũ¬
ciendis: nihil non ad rõnem et tanꝗ̃ ad artem dirigebat. Uerum
multo magis hoc idem in sententiau ornamtis. et conformationi¬
bus. Quo gne̾ quia p̃stat omnibus Demosthenes idcirco a doctis
oratorum est princeps iudicatus. Schaemata enim quæe uocant grȩ¬

Expanded text:
dices illo dicente non numquam viderentur non satis parati ad cavendum fuisse. verba ipsa non illa quidem elegantissimo sermone—itaque diligenter loquendi laude caruit neque tamen est admodum inquinate locutus—, sed illa, quae propria laus oratoris est in verbis,—nam ipsum Latine loqui est illud quidem, ut paulo ante dixi, in magna laude ponendum, sed non tam sua sponte quam quod est a plerisque neglectum: non enim tam praeclarum est scire Latine quam turpe nescire, neque tam id mihi oratoris boni quam civis Romani proprium videtur;—sed tamen Antonius in verbis et eligendis, neque id ipsum tam leporis causa quam ponderis, et conlocandis et comprehensione devinciendis nihil non ad rationem et tamquam ad artem dirigebat; verum multo magis hoc idem in sententiarum ornamentis et conformationibus. quo genere quia praestat omnibus Demosthenes, idcirco a doctis oratorum est princeps iudicatus. Sxh/mata enim quae vocant Grae