comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciamuobis et dixerunt. Da nobis ut unur addex¬
teramtuuam &caliur ad sinistramtuam sedeamus
ingloriatua Ihs̃ autemaiteis. Nescitis quid p&atis
Potestis bibere calicem que megobibo. autbaptismũ
quo egobaptizor baptizari : Atillidixerunt ei. pos¬
sumus. Ihs̃ autem aiteis. Calicem quidem quemego
bibobib&is. &b aptismum quo egobaptizor baptiza¬
bimini. Sedere autem ad dexterammeam̃ uelad si¬
nistram. Non est meumda reuobis sed quib: paratũ est
Et audientes decem coeperunt indignarideiacobo
&iohanne . Ihs̃ autem uocans eos aitillis. Scitis
quia hi qui uidentur principari gentib: dominant᷑ eis
& principes eorum potestatem habent ipsorum. Non
ita est autem in uobis. sed quicumq: uoluerit fieri
maior. erituester minister . Et quicumq: uoluerit
in uobis primus esse erit omnium seruus. Nam &
filius hominis nonuenit ut ministrar&urei. sed ut
ministrar& &dar& animam suam redemptionem ꝓ

Expanded text:
faciam vobis et dixerunt da nobis ut unus ad dexfaciam vobis et dixerunt da nobis ut unus ad dexteram tuam et alius ad sinistram tuam sedeamus in gloria tua Iesus autem ait eis nescitis quid petatis potestis bibere calicem quem ego bibo aut baptismum quo ego baptizor baptizari at illi dixerunt ei possumus Iesus autem ait eis calicem quidem quem ego bibo bibetis et baptismum quo ego baptizor baptizabimini sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram nEt audientes decem, coeperunt indignari de Jacobo et Joanne. Jesus autem vocans eos, ait illis: Scitis, quia hi qui videntur principari gentibus, dominantur eis, et principes eorum potestatem habent ipsorum. Non ita esmaior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omnium seruus. nam et Filius hominis non venit ut ministraretur ei sed ut ministraret et daret animam suam redemptionem pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo est qui reliquerit domum aut fratres aut sorores
Autpatrem autmatrem aut filios aut a gros ꝓpterme
& propter euangelium quinon accipiat centies tanũ
Nunc intemporehoc domor & fratres & sorores &
matres & filios & agros cumpersecutionib: & inscło
futuro uitam a&ernam. Multi autem erunt primi
nouissimi & nouis simi primi. Erant auteminuia
ascendentes in hiero solrmam & praecedebat illos i hs̃
& stupebant & sequentes timebant. Et as sumensite¬
rumduodecim coepit illis dicere quacessent eiuentura
Quia ecceas cendimus in hiero s olrmam & filius homi¬
nis trad&ur principibur sacerdotum & scribis & se¬
nioribus: &damnabunt eum moste & tradent eum
gentibus & in ludentei & conspuenteum & flagella¬
bunteum & interficienteum & testia diere surg&
Et accedunt adillumia cobus &iohannes filii rebe¬
deidicentes Magister uolumur ut quod cumq p&ie¬
rinus facias nobis Atilledixiteis. Quiduultis ut

Expanded text:
nemo est qui reliquit domum aut fratres aut sorores nemo est qui reliquit domum aut fratres aut sorores aut matrem aut filios aut agros propter me et propter euangelium, qui non accipiet centies tantum nunc in tempore hoc domos et fratres et sorores et matres et filios et agros cum persecutionibus et in saeculo futuro vitam aeternam multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi erant autem in via ascendentes in Hierosolyma et praecedebat illos Iesus et stupebant et sequentes timebant et adsumens iterum duodecim coepit illis dicere quae essent ei ventura quia ecce ascendimus in Hierosolyma et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et scribis et senioribus et damnabunt eum morti et tradent eum gentibus et inludent ei et conspuent eum et flagellabunt eum et interficient eum et tertia die resurget et accedunt ad illum Iacobus et Iohannes filii Zebedaei dicentes magister volumus ut quodcumque petierimus facias nobis a
Abbreviated transcription (Latin):
falsumtestimonium dixeris. Nefraudem feceris. Honora
patremtuum & matrem : Atilleres pondens aitilli Ma¬
gister omniahaec obseruaui aiuiuentutemea Ihs aut̃
intuitus eumdilexiteum. & dixitilli. Vnumtibide est
uade quaecumque habes uende & da pauperib: & habe¬
bis thesaurum in caelo. &ueni sequereme. Qui contris¬
tatus in uerbo abiit maerens. Eratenim habens pos¬
sessiones multas. Et circum spiciensihr̃ ait discipulis
suis. Quam difficile qui pecunias habent in regnumdĩ
introibunt. Discipuli autem stupescebant in uerbis eiꝰ.
Atihs̃ rursus respondens aitillis. Filioli quam diffi
cile est confidentes in pecuniis regnum dĩ introire.¬
facilius est camelum perforamen acus transire quã
diui temintrare inregnumdĩ. Quimagis ammirabant᷑
dicentes ad sem&ipsos. Et quis potest saluus fieri :
&intuens illosihs ait : Apud homines in porsibile est
sed non apud dm̃. Omnia enim possibilia sunt apud
dm̃. Coepit p&rus ei dicere . Ecce nordimisimꝰ omnia.

Expanded text:
testimonium dixeris ne fraudem feceris honora patrem tuum et matrem et ille respondens ait illi magister omnia haec conservavi a iuventute mea Iesus autem intuitus eum dilexit eum et dixit illi unum tibi deest vade quaecumque habes vende et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo et veni sequere me qui contristatus in verbo abiit maerens erat enim habens possessiones multas et circumspiciens Iesus ait discipulis suis quam difficile qui pecunias habent in regnum Dei introibunt discipuli autem obstupescebant in verbis eius acile est confidentes in pecuniis, regnum Dei introireum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei. Qui magis admirabantur, dicentes ad seipsos: Et quis potest salvus fieri? Et intuens illos Jesus, ait: Apud homines impossibile est, sed non apud Deum: omnia enim possibilia sunt apud Deum. Et coepit Petrus ei dicere: Ecce nos reliquimus omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
inspectis omnib: Cumiam uesper ess& hora exiuit In
b& haniam cum duo decim. Et alia diecum exirent ab& ha¬
nia esuriit. Cumque uidiss& alongeficum habentem
folia uenit si quid foste inuenir& in ea. Et cumuenis s&
ad eam. Nihil inuenit p̃ter folia Nonenim erat tempus
ficorum. Et respondens dixitei Iam nonam plius in ad̃¬
num quisquam fructum exte manduc& & audiebant disci¬
pulicius. Et ueniunt iterum hiero solrmam. Et cumintro¬
issent templum coepit eicere uendentes & ementes intemplo
& mensas Nummolariorum : & cathedras uendentium colũ¬
bas euestit. Et non sinebat ut quis quamuas trans ferr&
ꝑtemplum. & docebat dicens eis Nonne scriptum ẽ quia domꝰ
m cadomus orationis uocabitur omnib gentib: Vos autem
Timebant enim eum qñ muniuer sa turba ammirabat᷑ super

Expanded text:
spectis omnibus. cum iam uespera esset, exisse dicit in Bethaniam cum duodecim, et alia die cum exirent a Bethania esuriit cumque vidisset a longe ficum habentem folia venit si quid forte inveniret in ea et cum venisset ad eam nihil invenit praeter folia non enim erat tempus ficorum et respondens dixit ei iam non amplius in aeternum quisquam fructum ex te manducet et audiebant discipuli eius et veniunt Hierosolymam et cum introisset templum coepit eicere vendentes et ementes in templo et mensas nummulariorum et cathedras vendentium columbas evertitplum: et docebat, dicens eis: Nonne scriptum est: Quia domus mea, domus orationis vocabitur omnibus gentibus? Vos autem timebant enim eum, quoniam universa turba admirabatur super
Abbreviated transcription (Latin):
uenira Quirespondens aitillis. Helias cumuenerit primo
restitu& omnia & quomodo scriptum est infilium homi¬
nis ut multa patiatur & contemnatur. Sed dico uobis
quia & helias uenit & fecerunt illi quaecumq uoluerunt.
sicut scriptum est deeo. Et ueniens ad discipulos suos
uidit turbammagnam circa eos & scribas conquirentes
cumillis. Et confestimomnis populus uidens eum stupe
factus est & expauerunt & accurrentes salutabant
eum. &interro gauit eos Quid interuos conquiritis
Etrespondens unus d& urba dixit. Magister attuli
filium meum adte habentem sp̃mmutum quiubicũq

Expanded text:
primum qui respondens ait illis Helias cum venerit primo primum qui respondens ait illis Helias cum venerit primo restituet omnia et quomodo scriptum est in Filium hominis ut multa patiatur et contemnatur sed dico vobis quia et Helias venit et fecerunt illi quaecumque voluerunt sicut scriptum est de eo et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos et scribas conquirentes cum illis et confactus est et expaverunt. Et occurrentes salutabant eum. 255 Et interrogavit eos quod inter vos conquiritis? Et respondens unus de turba dixit. Magister attuli filium meum ad te habentem spiritum immundum.
Abbreviated transcription (Latin):
bum & iohannem &ducitillos in montem excelsum seorsũ
solos & trans figuratus est coramipsis. &uestimenta eꝰ
facta sunt splendentia candidanimis uelut nix qualia fullo
superterram non potest candida facere. & apparuit illis
helias cummorse &erant loquentes cumihũ. Et respon¬
dens p&rus aitihũ. ꝑabbi bonu m est hicnos erse &
faciamus triatabernacula. Tibiunum et morsi unum
& heliae unum. Non enimsciebat quid dicer& erant enim
timore exterriti. Et facta est nubes obumbranseos &
uenit uox denubedicens. Hic est filius meus carissimus au¬
diteillum. Et statimcircum spicientes Neminem amplius
uiderunt nisi tantumi hm̃secum. Et descendentibus illis
demonte praecepit illis necui quae uidissent narrarent.
nisi cumfilius hominis amostuis resurrexerit. Et uerbũ
continuerunt apud se conquirentes quid ers& cum amor¬
tuis resurrexerit. Et in terro gabanteum dicentes. Quid
ergodicuntpharisaci & seribȩ quiaheliamopost& primũ

Expanded text:
bum et Iohannem et ducit illos in montem excelsum seorsum solos et transfiguratus est coram ipsis et vestimenta eius facta sunt splendentia candida nimis velut nix qualia fullo super terram non potest candida facere et apparuit illis Helias cum Mose et erant loquentes cum Iesu et respondens Petrus ait Iesu rabbi bonum est hic nos esse et faciamus tria tabernacula tibi unum et Mosi unum et Heliae unum non enim sciebat quid diceret erant enim timore exterriti et facta est nubes obumbrans eos et venit vox de nube dicens hic est Filius meus carissimus audite illum et statim circumspicientes neminem amplius viderunt nisi Iesum tantum secum et descendentibus illis de monte praecepit illis ne cui quae vidissent narrarent nisi cum Filius hominis a mortuis resurrexerit et verbum continuerunt apud se conquirentes quid esset cum a mortuis resurrexerit et interrogabant eum dicentes quid ergo dicunt Pharisaei et scribae quia Heliam oporteat venire
Abbreviated transcription (Latin):
pereo tristitia magna interra aliena. Et uoca¬
uit philippum unumde amicis suis. & p̃posuit cum
suꝑ uniuersum regnũ suũ. & dedit eidiadema &
stolam suã & anulum. ut adducer& antiochũ filiũ suũ

Expanded text:
pereo tristitia magna in terra aliena et vocapereo tristitia magna in terra aliena et vocavit Philippum unum de amicis suis et praeposuit eum super universum regnum suum et dedit ei diadema et stolam suam et anulum ut adduceret Antiochum filium suu
Abbreviated transcription (Latin):
castrisquae exciderunt . & quia diruer̃ ab ominatio¬
nem quã aedificauerent suꝑ altare quod erat in hie¬
rusalem . & sc̃ĩficationẽ sicut prius circumdederunt
muris excelsis. sed &b &hsurtem ciuitatẽ suam
Et factũ ẽ ut audiuit rex sermones istos ex pauit
& cõmotus ẽ. ualde & decidit in lectũ & in cidit
in languorem p̃tristitia quia non ẽ factum sicut cogita¬
bat. Et erxtillic dies multos quia renouata ẽ. in co
tristitia magna. & arbitratus ẽ semori. Et uo¬
cauit omnes amicossuos & dixitillis. Recessit¬
somnus ab oculismeis & concidi & corrui corde
p̃sollicitudine. Et dixi in corde meo inquantam
tribulationem deueni & inquos fluctus tristitiae
inqua nunc sum qui iocundus eram & dilectus in po¬
testatemea . Nunc uero reminiscormalorum quae¬
feciinhierus alem unde abstuli omnia spolia argen¬
tea & aurea quae erant in ea. Et misi auferri
habitantes iuda eam sine causa. Cogno ui ergo
qui a ꝓpterea inuencrunt me mala ista. & ecce

Expanded text:
multis quas ceperunt et quia diruerunt abominationem quam aedificaverat super altare quod erat in Hierusalem et sanctificationem sicut prius circumdederunt muris excelsis sed et Bethsuram civitatem suam et factum est ut audivit rex sermones istos expavit et commotus est valde et decidit in lectum et incidit in languorem prae tristitia quia non est factum sicut cogitabat et erat illic dies multos quia renovata est in eo tristitia magna et arbitratus est se mori et vocasomnus ab oculis meis, et concidi et corrui corde pre sollicitudine, et dixi in corde meo: In quantam tribulationem deveni et in quos fluctus tristicie, in qua nunc sum, qui iocundus eram et dilectus in potestate mea. Nunc feci in Hierusalem unde abstuli omnia spolia argentea et aurea quae erant in ea et misi auferri habitantes Iudaeam sine causa cognovi ergo quia propterea invenerunt me mala ista et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad postũ quem uoluerint. Confiteantur dño
miseri cordia eiꝰ & mirabilia eiꝰ infilios hominũ:
Et ex altent eum in ecclesia populi. & in cathedra
in salsuginem p̃malitia habitatorum eiꝰ pon&
desestum in paludes ahaquarũ & terram inuiam
dabunt urbem ad habitandũ. Et serent agros
& plantabunt uinear. & facient frugis germina

Expanded text:
luerunt. Confiteantur Domino misericordiam ejus, et mirabilia ejus in filios hominum. Et exaltent eum in ecclesia populi, et in cathedrain salsuginem: prae malitia habitatorum ejus, Ponet desertum in paludes aquarum, et terram inviam dabunt urbem ad habitandum. Et ferent agros, et plantabunt vineas: et facient fruges germina
Abbreviated transcription (Latin):
ra eorũ noninminu&. Inminuta sunt autẽ & ad¬
flicta ꝓpt̃ angustiã mali & doloris. Et effund&
opia & pon& qua si gregem familias. Videbunt
recti & la& abuntꝰ . & omnis iniquitas contrah&
ossuum Quis sapiens & custodi& haec. & intelle¬
g& misericordias dñi¬

Expanded text:
 eorum non imminuentur. Imminuta sunt autem et afflicta, propter angustiam mali et doloris. Et effundet opia et posuit sicut oves familias videbunt recti et laetabuntur et omnis iniquitas oppilabit os suum quis sapiens et custodiet haec et intellegent misericordias Domi
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabilia ei infilios hominũ. Et immolent hosti
cendunt in mare nauib:. facientes opus in aquis¬
fundo. Dixit & surrexit uentus tempestatis. &ele¬
uauit gurgites eiꝰ. Ascendunt incaelũ & descendunt
Ostipuerunt & intremuer̃ quasi ebrius. & uniuer¬
sa sapientia eorũ absosta est. Clamabunt aut ẽ
ad dñm in tribulatione sua. & de angustiae duc&

Expanded text:
s in filios h. filiis hominum. Et immolent hostiacendunt mare in navibus: facientes opus Asurrexit h. statuit ventus tempestatis, et elevavit gurgites ejus. Ascendunt in coelum, et descendunt Obstupuerunt, et intremuerunt quasi ebrius: et universa sapientia eorum absorpta est. Clamaverunt autem ad Dominum in tribulatione sua, et de angustiis eorum eduxit
Abbreviated transcription (Latin):
eatur cui dimissa est iniquitas & absconditum
est peccatum. Beatus homo cui non input abit dñs
trita sunt ossamea in rugitu meo totadie. Die
enim & nocte grauatur suꝑ me manustua. uer¬
satus sum in miseriamea cum ex ardescer& mes¬
sis iugiter. Peccatum meum Notum faciotibi &
iniquitatem meam non abscondo. Dixi confite
Semper
Prohoc orat omnis sc̃r ad
multae adillum non accedant. Tues protectio
dabis me
Semper

Expanded text:
eatus, cui dimissa est iniquitas, absconditum est peccatum. Beatus homo, cui non imputabit Al. trita sunt ossa mea: in rugitu meo tota die. Die enim et nocte gravatur super me manus tua: versatus sum in miseria mea, cum exardesceret messis. JUGITER. Peccatum meum notum facio tibi: et iniquitatem meam non abscondi. Dixi, confitebSEMPER. Pro hac orat omnis sanctus multae, ad illum non accedant. Tu Al. add. esdabis me. SEMPER
Abbreviated transcription (Latin):
Dilexiqm̃ audies dñe uocem dep̃cationis meae
Inclinauit aurẽ suã mihi. & indieb meis inuo¬
cabo. Circum deder̃ me funes mostis: & muni¬
tiones inferni inuener̃ me. Angustiã & dolorẽ
repperi. & nomen dñi inuocaui. Obsecrodñe sal¬

Expanded text:
diet Al. audiet Dominus vocem deprecationis meae. Quoniam inclinavit aurem suam mihi, et in diebus meis invocabo. Circumdederunt me funes mortis, et munitiones inferni invenerunt me. Angustiam et dolorem reperi. et nomen Domini invocabo: Obsecro,
Abbreviated transcription (Latin):
eum in benedictionib: bonitatis pones incapit e eiꝰs
distiei longitudinem dierum in saeculum & in ae¬
ternum. Magna gloria eius in salutarituo glo¬
riam & decorem pones suꝑ eum. Pones enim eũ
benedictionem sempiternam & hilarabis cum
la&itia apuduultumtuum. Quiarex confidit
in dño & in miseri cordia excelsi non decipi&ur.
tua inueni & odienterte. poner eor ut clibanum
ignis intempore uultustui. Dñs infurore suo
corum d&erra ꝑdes. & semen corum defiliis ho¬
minum qm̃ inclinauerunt suꝑtemalum cogita¬
uerunt scelus quod non potuerunt. Quia pones
eos umerum funestuos firmabis contra facies
toriprocenuo matutino caxticũ

Expanded text:
eum benedictionibus bonitatis: pones in capite ejus disti ei: longitudinem dierum in saeculum et in aeternum. Magna gloria ejus in salutari tuo: gloriam et decorem pones super eum. Pones enim eum benedictiones in sempiternum, exhilarabis eum laetitia apud vultum tuum, Quia rex confidet in Domino, et in misericordia Excelsi non decipietur:tua inveniet odientes te. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui: Dominus in furore suo orum de terra perdes, et semen eorum de filiis hominum, Quoniam inclinaverunt super te malum, cogitaverunt scelus quod non potuerunt. Quoniam Al. quia pones eos humerum, funes h. nervos tuos firmabis contra facies TORI PRO CERVO MATUTINO CANTICU
Abbreviated transcription (Latin):
Memento sermonis
seruotuo. quẽ mesperare fecisti. Haec est conso¬
latiomea in ad flictione mea. quia eloquiũ tuũ
uiuificauit me. Suꝑbi desiderabant menimis.
aleg&ua non declinaui . Recordatus sũ iudiciorũ
tuorũ. a sȩculo dñe & consolatussum. Horror ob¬
tinuit me ab impiis qui a dereliquerunt legemtuã.
Carminauer̃ mihi p̃ceptatua. indomo peregrina¬
tionis meae. Recordatus sum in nocte nominis
tui dñe. & custo diuilegem tuã. Hoc factum est
mihi quia p̃ceptatua custo diui
HECH.

Expanded text:
Memento sermonis servo tuo: quem me sperare fecisti. Haec est consolatio mea in afflictione mea: quia eloquium tuum vivificavit me. Superbi deridebant me nimis: a lege tua non declinavi. Recordatus sum judiciorum tuorum a saeculo, Domine, et consolatus sum. Horror obtinuit me ab impiis, qui dereliquerunt legem tuam. Carmina erant mihi praecepta tua, in domo peregrinationis meae. Recordatus sum in nocte nominis tui, Domine, et custodivi legem tuam. Hoc factum est mihi: quia praecepta tua custodivi. Heth.
Abbreviated transcription (Latin):
ui quod erit bonum timentib dm̃. qui uerentur
faciem eiꝰ. Non sit bonumimpio Necꝓlongentur
dies eiꝰ sed quasi umbratranseant qui nontim en
faciem dĩ. Est & alia uanitas q̃ fit suꝑterram.
Sunt iusti quib: multa ꝓueniunt quasi opera
egerint impiorum. Et sunt impii quiita securi
sunt quasi iustorum facta habeant: sed & hoc
uanissimũ iudic .o. Laudauiigitur la&itiam qđ
non ess& hominibonum subsole: Nisi quodco¬
meder& & biber& atq gauder&. Et hoc solũ
secum aufer& de labore suo. indieb uitae s quos
dedit ei ds̃ subsole. Et apposui cor meũ ut scirẽ
sapientiã & in tellegerem distentionem quae
uersatur interra. Est homoqui dieb: ac noc¬
tib somnum oculis non capit. et intellexi quod
omniumoperũ dĩ nullam porssit homorationem.

Expanded text:
vi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur vi quod erit bonum timentibus Deum qui verentur faciem eius non sit bonum impio nec prolongentur dies eius sed quasi umbra transeant qui non timent faciem Dei est et alia vanitas quae fit super terram sunt iusti quibus multa proveniunt quasi opera egerint impiorum et sunt impii qui ita securi sunt quasi iustorum facta habeant sed et hoc vanissimum iudico laudavi igitur laetitiam quod non esset homini bonum sub sole nisi quod comederet et biberet atque gauderet et hoc solum secum auferret de labore suo in diebus vitae quos dedit ei Deus sub sole et adposui cor meum ut scirem sapientiam et intellegerem distentionem quae versatur in terra est homo qui diebus ac noctibus somnum oculis non capit et inteomnium operum Dei, nullam invenire possit homo rationem
Abbreviated transcription (Latin):
crit faci&. & sermoillius potestate plenus . ẽ. Nec
dicere ei quis quam potest quare ita facis : qui cus¬
todit p̃ceptum. non experi&ur quicquã mali.
Tempus & responsionem. corsapientis intelle¬
git. Omnincgotio tempus ẽ &opostunitas
& multa hominis afflictio quia ignorat p̃terita
& uentura nullo scire potest nuntio. Nonest in
hominis dicione phibere sp̃m. nechab& pocestatẽ
in die mostis. Nec sinitur quiescere in gruentebel¬
loneque saluabit impi&as impium omniahaeo
consideraui & dedi cor incum incunctis operib q̃
fiunt subsole . Interdum dominatur homo homi¬
ni in malum suum. Vidiimpios sepultos qui &iã
cum aduiuerent in locoscõ erant. Et laudab añ
inciuitate. quasiiustorũ operũ: sed & hocuanitas. ẽ
Et enim quia non ꝓfestur cito contramalos sen¬
tentia: Absq ullo timore filii hominũ ꝑp&rant
mala. At tamen peccator ꝰ eoquod centies facit
malum. & ꝑ patientiam sustentatur : Ego cogno¬

Expanded text:
erit faciet et sermo illius potestate plenus est nec erit faciet et sermo illius potestate plenus est nec dicere ei quisquam potest quare ita facis qui custodit praeceptum non experietur quicquam mali tempus et responsionem cor sapientis intellegit omni negotio tempus est et oportunitas et multa hominis adflictio quia ignorat praeterita et ventura nullo scire potest nuntio non est in hominis dicione prohibere spiritum nec habet potestatem in die mortis nec sinitur quiescere ingruente bello neque salvabit impietas impium omnia haec consideravi et dedi cor meum in cunctis operibus quae fiunt sub sole interdum dominatur homo homini in malum suum vidi impios sepultos qui etiam cum adviverent in loco sancto erant et laudabantur in civitate quasi iustorum operum sed et hoc vanitas est etenim quia non profertur cito contra malos sententia absque ullo timore filii hominum perpetrant mala attamen ex eo quod peccator centies facit malum et per patientiam sustentatur ego cogno
Abbreviated transcription (Latin):
quam erat . & alta ꝓfunditas quis inueni& eã:
Lustraui uniuersa animomeo. ut scirem & consi¬
derarẽ & quacrerẽ sapientiam &rationem.
Et ut cognoscerẽ impi&atẽ stulti. & errorem
in prudentiũ: & inueni amariorem moste
mulierem. Quae laqueus uenatorum est &
sagena corcius. uincula sunt manus illius
Qui plac& dõ effugi& eam. qui autẽ peccator ẽ
capi&ur ab illa Eccehocinueni dicit ecclesias¬
tes unum & alterũ. ut in uenirem rationẽ quã
adhuc quaerit anima mea : et non inueni uirũ
de mille unum repperi. mulierem exomnibus
non in ueni. Solum modo hoc inueni quod fecerte
ds̃ hominem rectum. & ipse se infinitis miscuerit
quaestionib:. Quis talis ut sapiens ẽ. & quis cog¬
nquit solutionem uerbi : Sapientia hominis
luc& inuultu eiꝰ. & potentissimus faciem illius
commutauit. Ego os regis obseruo. & p̃cepta iu¬
ramenti dĩ. Nefestines recedere a facic eius Ne¬
que ꝑmancas opere malo. quia omne quod uolu¬

Expanded text:
quam erat et alta profunditas quis inveniet eam quam erat et alta profunditas quis inveniet eam lustravi universa animo meo ut scirem et considerarem et quaererem sapientiam et rationem et ut cognoscerem impietatem stulti et errorem inprudentium et inveni amariorem morte mulierem quae laqueus venatorum est et sagena cor eius vincula sunqui placet Deo, effugiet illam: qui autem peccator est, capietur ab illa. Ecce hoc inveni, dixit Ecclesiastes, unum et alterum, ut invenirem rationem, quam adhuc quaerit anima mea, et non inveni. Virum de mille unum reperi, mulierem ex omnibus non inveni. Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus hominem rectum, et ipse se infinitis miscuerit quaestionibus. Quis talis ut sapiens est? et quis cognovit solutionem verbi sapientia hominis lucet in vultu eius et potentissimus faciem illius commutavit ego os regis observo et praecepta iuramenti Dei ne festines recedere a facie eius neque permaneas in opere malo quia omne quod volu
Abbreviated transcription (Latin):
despexerit. In diebona fruerebonis & malam
diem p̃caue. Sicut enim hancsic & illã fec̃dr̃¬
ut non inueniat homo contra eũ iustas q̃ remonias
Hacc quoq uidundieb uanitatis meae. Iustus pe¬
rit in iustitia sua. &impius multo uiuit tempo¬
re inmalitia sua. Noli eẽ iustus multum. Neq
plus sapias quam neces se ẽ. Neobstupescas. Ne
impie agas multum & noli essestultus nemo¬
riaris intempore nontuo. Bonum ẽ te sustenta¬
reiustum. sed & ab illo ne subtrxiras manumtuã.
quia quid m̃tim & nihil neglegit. Sapientia
confostauit sapientẽ. suꝑ decem principes ciuita¬
tis . Non enim homo iustus interra. qui faciat
bonum & non pecc&. Sed & cunctis sermoni¬
b: quidicuntur neaccomodes cortuũ: nefoste
audias seruum tuũ maledicentẽ tibi. Scit enim
tua conscientia. quia & tu crebro maledixisti
aliis. Cuncta temptaui insapientia dixi sapiens
efficiar. & ipsa longius recessit ame multo magis

Expanded text:
despexerit in die bona fruere bonis et malam despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Dut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in malitia sua noli esse iustus multum neque plus sapias quam necesse est ne obstupescas ne impie agas multum et noli esse stultus ne moriaris in tempore non tuo bonum est te sustentare iustum sed et ab illo ne subtrahas manum tuam quia qui Deum timet nihil neglegit sapientia confortabit sapientem super decem principes civitatis non est enim homo iustus in terra qui faciat bonum et non peccet sed et cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum ne forte audias servum tuum maledicentem tibi scit enim tua conscientia quia et tu crebro maledixisti aliis cuncta temptavi in sapientia dixi sapiens efficiar et ipsa longius recessit a me multo magis
Abbreviated transcription (Latin):
futurus sit. Melior ẽ ira risu. quia ꝑ tristitiã
uultus corrigitur animus delinquentis. Corsa
pientiũ ubi tristitia. ẽ. & cor stultorum ubi lae¬
titia est. Melius esta sapiente corripi. quã stul¬
torum adulatione decipi. Quia sicut sonitus
spinarum ardentium subolla. sicrisus stulti sed
& hocuanitas. Calumnia conturbat sapientẽ.
& ꝑd& robur cordis illiur. Melior est finis oratio¬
nis quam principium : Melior est patiens arro¬
gante : Neueloxsir a dirascendum. quia ira insinu
stultirequiesc&. Nedicas quid putas cause ẽ quod
priora tempora meliora fuere quam nunc sunt:
Stulta est enim huiuscemodi in terrogatio. Utili¬
or est sapientia cum diuitus. & magis ꝓdest uiden¬
tib solem. Sicut enim ꝓtegit sapientia. sic ꝓtegit
pecunia. Hoc autẽ plus hab& eruditio & sapientia.
quod uitam tribuunt possessorisuo. Considera
operadĩ. quod nemo possit corrigere quẽ ille

Expanded text:
futurum sit melior est ira risu quia per tristitiam futurum sit melior est ira risu quia per tristitiam vultpientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia. Melius est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Quia sicut sonspinarum ardentium sub olla sic risus stulti sed et hoc vanitas calumnia conturbat sapientem et perdet robur cordis illius melior est finis orationis quam principium melior est patiens arrogante ne velox sis ad irascendum quia ira in sinu stulti requiescit ne dicas quid putas causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille
Abbreviated transcription (Latin):
rit & non fuerit ꝑfruitus bonis. nonne adunum
locum ꝓperant omnia : Omnir labor hominis in
ore ei sed anima illius non implebitur: Quidha¬
b& amplius sapiens abstulto. & quid pauper
nisi ut ꝑ gat illuc ubi est uita: Melius est uidere
quod cupias. quam desiderare quod nescias: sed
& hoc uanitas est & p̃sumptio sp̃s. Qui futurus
est iam uocatum ẽ. nomen eiꝰ. & scitur quod ho¬
mosit . & non possit contra fostiorem sein iudicio
contendere. Verba sunt plurima multa indis¬
putando habentia uanitatem. Quid neces se ẽ
hominimaiora sequaerere: cumignor& quid
conducat sibi inuita sua. Numero in dierum pe¬
regrinationissuae & tempore quod uelut umbra
p̃terit. Aut quis ei poterit indicare. quid post
cum futurum subsolesit: Melius est nomenbo¬
num quam unguenta p̃tiosa. & dies mostis diẽ
Natiuitatis. Melius ẽ ire ad domum luctus. quã
ad domũ conuiuii. In illa enim finis cunctorũ
ad mon&ur hominum. & uiuens cogitat quid

Expanded text:
rit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum rit et non fuerit perfruitus bonis nonne ad unum locum properant omnia omnis labor hominis in ore eius sed anima illius non impletur quid habet amplius sapiens ab stulto et quid pauper nisi ut pergat illuc ubi est vita melius est videre quod cupias quam desiderare quod nescias sed et hoc vanitas est et praesumptio spiritus qui futurus est iam vocatum est nomen eius et scitur quod homo sit et non possit contra fortiorem se in iudicio contendere verba sunt plurima multa in disputando habentia vanitatem quid necesse est homini maiora se quaerere cum ignoret quid conducat sibi in vita sua numero dierum peregrinationis suae et tempore quo velut umbra praeterit aut quis ei poterit indicare quid post eum futurum sub sole sit melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa et dies mortis die nativitatis melius est ire ad domum luctus quam ad domum convivii in illa enim finis cunctorum admonetur hominum et vivens cogitat quid
Abbreviated transcription (Latin):
uitae suae. quos deditei ds̃: & haec est pars illiui.
& omni homini cui dedit ds̃ diuitias atq substan¬
tiã: potestatemq: ei tribuit ut comedat exeis.
& fruatur pastesua. & la&&ur delabore suo:
hoc est donum dĩ: Non enim satis recordabit᷑
& quidem frequens apud homines. Uir cui de¬
dit dr̃ diuitias & substantiã & honorem. & nihil
de est animae ci ex omnib: quae desiderat.
Nec tribuit ei potestatẽ dr̃ ut comedat exco. sed
homo extraneus uorabit illud hoc uanitas & mag¬
namiseria est. Si genuerit quispiam centum filios¬
& uixerit multos annos & plures dies a&atis ha¬
buerit & anima illius non utat᷑ bonis subst aniae
suae. sepulturaq carcat. De hoce goꝓnuntio
quod melior illo sit ab ostiuus. Frustra enim ue¬
nit & pgit ad tenebras & obliuione delebitur
nomeneius. Nonuidit solem. neq cognouit distan¬
tiã boni& mals. Etiam si duob: milib annis uixe¬

Expanded text:
vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur et quidem frequens apud homines: Vir, cui dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extraneus vorabit illud: Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat: De hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen eius non vidit solem neque cognovit distantiam boni et mali etiam si duobus milibus annis vixe
Abbreviated transcription (Latin):
amat diuitias fructus non capi& exeis: & hoc
ergouanitas Vbi multae sunt opes. multi& qui
comedunt cas. Et qui ꝓdest porsersori. pisi quod
cernit diuitias oculis suis: Dulcis est somnus ope¬
ranti siue parum siue multum comedat. Satu¬
ritas autẽ diuitis. non sinit dormire cũ. Est & ali¬
a infirmitas pessima. quam uidi subsole. Diui¬
tiae conseruatȩ in manũ dogiini sui: Pereunt
enim in afflictione pessima. Cenerauit filium.
qui in sum ma egestate erit. Sicut egressus est
nudus deutero matris suae. sicreuest&ur: et ni¬
hil aufest secum de labore suo. Miserabilis pror¬
sus in firmitas: quomodo uenit sic reuest&ur
Quid ergo ꝓdest ei quod laborauit inuentũ cunc¬
tis dieb: uit aesuae : Comedit intenebris & in
curis multis. & in aerumnaatq tristitia Hoc
itaq: mihi uisum ẽ. bonum. ut comed at quis &
bibat & fruatur la&itia ex labore suo quo
labor auit ipse subsole: Numero dierum

Expanded text:
amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc amat divitias, fructus non capiet ex eis, et hoc ergo vanitas. Ubi multae sunt opes, multi et qui comedunt eas. Et quid prodest possessori, nisi quod cernit divitias oculis suis? Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat: saturitas autem divitis non sinit dormire eum. Est et alia infirmitas pessima, quam vidi sub sole: dtiae conservatae in malum domini sui: pereunt enim in afflictione pessima: Generavit filium, qui in summa egestate erit: sicut egressus est nudus de utero matris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Comedit in tenebris et in curis multis, et in aerumna atque tristitia. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum
Abbreviated transcription (Latin):
uictimae . qui nesciunt quid facian mali.
N &emere quidloquaris. Neq: cortuũ sit uelox ad
ꝓferendum sermonem corrm dõ. Dsenim incae¬
lo & tu suꝑ terrã. Id circo sint pauci sermones
tui. Multas cumes sequuntur somnia. & in mul¬
tis sermonib: inuenitur stultitia.
XISi quid uouistidõ pemoreris reddere: Displi¬
c& enim ei in fidelis & stulta ꝓmissio: sed quod¬
cumq uoueris redde. Multoq melius est non
uouere quam post uotum ꝓmissa non reddere
Vedederis ostuum ut peccare facias carnem
tuã Neq dicas coram angelo non est ꝓuidentia:
Ne foste iratus dr̃ suꝑ sermone tuo. dissip& cunc¬
ta opera manuum tuarũ. Vbi multa sunt som¬
nia plurimae uanitates & sermones in numeri
Tuuro dm̃time. Siuideris calumnas egenoꝵ
& uolenta ildicia & subuestiustitiã in puincia:
Non mireris suꝑhoc negotioquia excelso alius ex¬
clsior est. Et suꝑhos quoq eminentiores sur̃
alii & in sup uniuersac terrae reximperat ser¬
uienti. Auarus nonimplebitur pecunia: Et qui

Expanded text:
 quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. ubi multa sunt somnia, plurimae uanitates et setu vero Deum time: Si videris calumnias egenorum, et violenta judicia, et subverti justitiam in provincia, Non mireris super hoc negotio: quia excelso alius excelsior est, Et super hos quoque eminentiores sunt alii, et insuper universae terrae rex imperat servienti. Avarus non implebitur pecunia: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ex audi dr̃ orationemmeam. & nedespiciar
dep̃cationem meam. adtende mihi & ex audime
Humiliatus sum in meditatione mea & conturba¬
tussum. a uoce inimici a facie ꝑsequentis impii.
Qm̃ ꝓiecerunt suꝑ me iniquitatem. &infurore
aduersabantur mihi. Cormeum inuitalib

Expanded text:
Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despicias deprecationem meam. Attende mihi et exaudi me: Humiliatus sum in meditatione mea, et conturbatus a voce inimici, a facie persequentis impii: Quoniam projecerunt super me iniquitatem, et in furore adversabantur mihi. Cor meum doluit i
Abbreviated transcription (Latin):
Vt nota fiat
interrauiatua in uniuersir gentib salustua. Con¬
fiteantur tibi populi dr̃. confiteantur tibi populi
omnes. La&entur & laudent gentes. qm̃ iudicas
ductor es sempiternus. Confite anur tibi populdr̃
confiteantur tibi populi omnes. terradedit germ̃
LXUII. UICTORI DAUIDPSALM CAUTICI

Expanded text:
t nota fiat in terra via tua: in universis gentibus salus tua. Confiteantur tibi populi, Deus: confiteantur tibi populi omnes. Laetentur, et laudent gentes h. plebes qductor es. SEMPER. Confiteantur tibi populi, Deus: Confiteantur tibi populi omnes. Terra dedit germe. VICTORI DAVID PSALMUS CANTICI
Abbreviated transcription (Latin):
Siuere uti que iustitiam loquimini. recta iudi cate
dite. Alienati sunt peccatores auulua. erraueruns
ab utero loquentes mendacium. Furor eorum
tis aurem suam. Vt non audiat uocem murmu¬
rantium nec incantatoris incantationes calli¬
das. Dr̃ excute dentes eorum exore eorum mola
si aquae quae defluent. intend & arcum suum
transeant. quasi a uostiuum mulieris quod non ui
dit solem. Ante quam crescant spinae uestrae in
ramnum. quasi uiuentes quasi inira tempestas
rapi& eas. La& abitur iustur cum uiderit ultio¬
nem pedes suos lauabit in sanguine impii.
QUANDO MISIT SAUL ETCUSTODiUIT

Expanded text:
Si vere utique justitiam loquimini: recta judicate, dite. Alienati sunt peccatores a vulva: erraverunt ab utero loquentes mendacium. Furor eorum tis aurem suam. Ut non audiat vocem murmurantium: nec incantatoris incantationes callidas. Deus, excute dentes eorum ex ore eorum: molasi aquae quae defluunt; intendet arcum suum transeat Al. pertranseant: quasi abortivum mulieris quod non vidit Al. videt solem. Antequam crescant spinae vestrae in rhamnum: quasi viventes, quasi in ira tempestas rapiet eos. Laetabitur justus cum viderit ultionem: pedes suos lavabit in sanguine impii. QUANDO MISIT SAUL, ET CUSTODIERUNT
Abbreviated transcription (Latin):
in firmitatis totum stratum eius uestisti in egrota¬
tione sua Ego dixi dñe miscrere mei sana animam
meam quoniam pec cauitibi Inimicimei loquentur
malum mihi quandomori&ur &peri& nomen ciꝰ
Et siuenerit u isit& uane loqu&ur corciur u
congregauit iniquitatem sibi & egrediens foras
d & rah&. Simul aduersum me murmurabant
miuit non add& ut resurgat. Sed & homo paci¬
ficur meus in quo habui fiduciam. qui manducabat
panemmeum. leuauit contrame plantam.
Tu autem dñe miserere mei & leua me utreddã
eis. In hoc cognoui quod uelis me quia non in sub¬
tabit inimicus meur mihi. Ego autem in simplici¬
tatemea adiutus sum ate et statues me ante fa¬
ciemtuam in ꝑp&uum. Benedictus dñs dr̃is rahel

Expanded text:
infirmitatis: totum stratum ejus vertisti in aegrotatione sua. Ego dixi, Domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Inimici mei loquentur Al. loquuntur malum mihi: quando morietur, et peribit nomen ejus. Et si venerit ut videat, vana loquetur; cor ejus congregabit iniquitatem sibi, egrediens foras detrahet. Simul adversum me murmurabant mivit non addet ut resurgat. Sed et homo pacificus meus: in quo habui fiduciam: qui manducabat panem meum, levavit contra me plantam. Tu autem, Domine, miserere mei: et leva me, et reddam eis. In hoc cognovi quod velis me: quia non insultabit inimicus meus mihi. Ego autem in simplicitate mea adjutus sum a te, et statues me ante fac
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit ei mediũ exercitũ & clephantos. Et man¬
dauit ei dcomnib: quae uolebat & dehabitantib
uideam & hicrusalẽ ut mitter& ad eos exercitũ
corũ deloco. Etut constituer& habitatores filios
alienigenas in omnib finib: eorũ. & soste distri¬
buer& terrã eorũ. Et rex ad sumpsit pastem
exercitus residui. & exiit ab antiochia ciuitate
regni sui. anno centesimo & quad mxgesimo & sep¬
timo & traens fr&auit eu fraten flumen & ꝑam¬
bulabat superiores regiones. Et elegit lrsias
ptolomcũ filiũ dorimini &nicanorem & gorgiã
uiros potentes ex amicis regis. & misit cũ eis qua¬
direginta milia uirorũ & septem milia equitum

Expanded text:
tradidit ei medium exercitum et elefantos et mantradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebaJudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum m de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadragi
Abbreviated transcription (Latin):
Et de ꝓeliis iudae. Narrabant omnes gentes To¬
uãt Vt audiuit autẽ antiochus sermones istos. iratus
ẽ. animo & misit & congregauit exercitum uni¬
uersi regnisui castra fostia ualde. Et aperuit
aerarium suum & dedit stipendia exercitu in
annum. Et mandauit illis ut essent parati ad om̃a
Et uidit quod defecit pecunia d&hesauris. &
tributa regionis. modica ꝓpter dissensionem
& plagam quã fecit interrã ut toller& legiti¬
ma quae erant a primis dieb & timuit penon
haber& ut semel &bis. insumptus & donatiua
quae dederat ante larga manu & abunda uerat
suꝑ reges qui ante cũ fuerant & consternatus
enet animo ualde. et cogitauit ire in ꝑsidem
& accipere tributa regionũ & congregare
argentũ multũ. Et reliquit lysiã hominem
pobilem degenere regali suꝑ negotia regia
a flumine eu frate usq ad flumen aegrpti: Et
ut nutrir& antio chũ filiũ suũ donec redir& . Et

Expanded text:
et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes ut audivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret et
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ cumco in castra impiorũ fostes auxiliari
cis. Vt uider̃ autẽ exercitũ uenientẽ sibi obuiã.
di xerunt iudae. Quomodo poterimus pauci
pugñare admultitudinẽ tantã tam fostem.
& nos fatigati sumus ieiunio hodie: Et ait
iudas. Facile ẽ concludi multos. inmanib: pau¬
corũ. Et non .c̃ differentia in conspectudĩ caeli
liberare inmultis aut in paucis . Quia non inmulti¬
tudine exercitus uictoriabelli. sed decaelo fosti¬
tudo ẽ. Ipsi ueniunt adnos inmultitudine
contumaci & suꝑbia. ut disꝑdant nos &uxores
Et ipse dñs conter& eos ante faciem nr̃am.
Uos autẽ n&imuȩritis eos. Ut ces sauit autem
loquens in siluit in eos subito. Et contritus. ẽ.
seroꝵ & exercitus ei in conspectu ipsius Et ꝑse¬
quebatur eũ indescensub&horon usq: in campũ
& ceciderunt ex eis oetingentiuiri. Reliquiautẽ
fugerunt in terrã philistum. Et cecidittimor
iudae ac fratrũ eius. & formido suꝑ omnesgen¬
tes incircuitu eorũ. & ꝑuenit ad regem nomeneiꝰ

Expanded text:
derunt cum eo castra impiorum fortes auxiliariicis ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius
Abbreviated transcription (Latin):
bum sequitur humilitas. & humilem spũ susci¬
pi& gloria. Qui cum fure pastitur oditani¬
mam suam : A diurantem audit & non indicat:
quitim& hominem cito corru&: Qui sperat
in dño subleuabit᷑ Multi requiruN faciem
principis & ad nõ iudicium egredit᷑ singuloꝵ
Ablominanur iustiuirumimpium : & ab ominaN
tis filii uomentis: uisio quã locutus est uir
cum quo est dr̃ & qui dõ se cum morente confor¬
tatus ait. Stultissimus sum uirorum. & sa¬
pientia hominum non ẽ mecum. Non didici

Expanded text:
erbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscierbum sequitur humilitas: et humilem spiritu suscipiet gloria. Qui cum fure pamam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum itis filii Vomentis visio quam locutus est vir cum quo est Deus et qui Deo secum morante confortatus ait stultissimus sum virorum et sapientia hominum no
Abbreviated transcription (Latin):
reseruat inpsterum. Princeps qui libenter audit
uerba mendacui: õmnes ministros habebit impi¬
os. Pauꝑ & creditor obuiam fuerunt sibi. utriusq
in luminator est d̃s. Rex quiiudicat inueritate
pauperes thronusci in a&ernum firmabitus
Virga atq correptio tribu& sapientiuã pueraut̃
quidimittitur uoluntatisuae. confund& matrẽ
suam In multi plicatione impiorum multipli¬
cabuntur scclera & iustirumas corum uidebux
Erudifiliumtuum & refrigerabitte &d abit
delitias anima&uae. Cum ꝓph&ia defecerit¬
dissi pabitur populus : Qui uero custodit legem
beatus ẽ Seruus uerbis non potest erudiri:
quia quod dicis intellegit. & respondere con¬
tempnit. Ui distihominem uelocem ad lo¬
quendũ stultitia magis speranda est quã
illius correptio. Qui delicate apueritia Nutrit
seruum suum : postea illum senti& contumacẽ.
Vir iracundus ꝓuocat rixas : Et qui ad indignan¬
dum facilis est. erit adpeccata ꝓcliuior. Suꝑ¬

Expanded text:
reservat in posterum princeps qui libenter audit reservat in posterum princeps qui libenter audit verba mendacii omnes ministros habebit impios pauper et creditor obviam fuerunt sibi utriusque inluminator est Dominus rex qui iudicat in veritate pauperes thronus eius in aeternum firmabitur virga atque correptio tribuet sapientiam puer autem qui dimittitur voluntati suae confundet matrem suam in multiplicatione impiorum multiplicabuntur scelera et iusti ruinas eorum videbunt erudi filium tuum et refrigerabit te et dabit delidissipabitur populus: qui vero custodit legem, beatus est. Servus verbis non potest erudiri: quia quod dicis, intelligit, et respondere contemnit. Vidisti hominem velocem ad loquendum? stultitia magis speranda est, quam illius correptio. Qui delicate a pueritia nutrit servum suum, postea illum sentiet contumacem. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum facilis est, erit ad peccatum proclivior. Sup