comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus quasi concedere idest quae propria sunt snam aliena restituimus noncedinus snam¬
cedere propriȩdicitur qui contraueritatem alteri consentit ut cicero cessit inquit amplis¬
simi uiri auccoritate uel posuit paruit Interdictum est quod aiudice non inperpetuun sed
pro reformando momento ad tempus interim diciturs salua propositione actionis eius
retium uocatum eo quod prius eumdamus ut proeius uice rẽquã appetimus possiderede¬
beamus CCom̃ mercium dictum est a mercibus quo nomineres uenales appellamus bi
de & mercatus dicitur coetus multorum hominum quires uendere uelemere solent
gri restitutio est causae uel rei reparatio causa red integratur quȩ ui potestatis expleta
non esti Resrediptegratur quae us potestatis ablata atq ex corta est.
CXXUI. DECRIMNIBUS IN LEGI CONSCRIETIS.
rimen a carendo nomen ut furtũ falsitas &ceterasquae non occidunt sed infamant faci¬

Expanded text:
dicimus, quasi concedere, id est, quae propria suntdicimus, quasi concedere, id est, quae propria suntcedere proprie dicitur, qui contra veritatem alteri consentit, ut Cicero Ligar. 7, 22: 'Cessit' inquit 'amplissimi viri auctoritati, vel potius paruit.' Interdictum est quod a iudice non in perpetuum, sed pro reformando momento ad tempus interim dicitur, salva propositione actionis eius. Pretium vocatum eo quod prius eum damus, ut pro eius vice rem, quam adpetimus, possidere debeamus. Commercium dictum a mercibus, quo nomine res venales appellamus. de mercatus dicitur coetus multorum hominum, qui res vendere vel emere solent. Integri restitutio est causae vel rei reparatio. Causa redintegratur, quae vi potestatis expleta non est. Res redintegratur, quae vi potestatis ablata atque extorta est. § 26 De criminibus in lege conscriptis. Crimen a carendo nomen: ut furtum, falsitas et cetera, quae non occidunt, sed infamant. Faci
Abbreviated transcription (Latin):
uullam moram ꝑducidebeat quodrepetitur ¶Sicut necullum spatiumẽ mom̃ticu
tam breuis est tẽ poris punctus ut inaliquã moram nullo modo producat᷑ ¶instrum̃tũ
est unde aliquid construims uł culirus: ascia. instructue᷑ qđ ꝑ instrum̃ tũ efficitur
ut baculus codexs tabula sususque inre instructa utimursut ibaculo innitere iri
codice legere IIntabula ludere ssed &ips ȩ fructus agrorum quia eoutimur usus. uo¬
itur CHaec sunt illa triau suss fructus aute uocatus quia solo usu habetur ecus fructus
manente apud alium iure usu¶ Captio est ademptio dominiper continuationemius¬
t possessionis uel biennii uelalicuius temporis ¶ Mancipatio dicta est quia manuri
capitur undeo portet eum quim ancipium accipit comprehendere idipsum quod eimani
latur ¶Cessio propriȩ rei concessio sicut est illud cȩdo uire propinquitatisscedereenꝰ

Expanded text:
in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo producatur. Instrumentum est unde aliquid construimus, ut cultrus, calamus, ascia. Instructum, quod per instrumentum efficitur, ut baculus, codex, tabula. Usus, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et ipse fructus agrorum, quia eo utimur, usus vocatur. Haec sunt illa tria. Ususfructus autem vocatus quia solo usu habetur eius fructus, manente apud alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae possessionis, vel biennii aut alicuius temporis. Mancipatio dicta est quia manu res capitur. Unde oportet eum, qui mancipio accipit, conprehendere id ipsum, quod ei mancipio datur. Cessio est propri
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ qđ dit᷑ propt̃ rem creditam quaȩ dum redditũ statĩ pignꝰ aufertur Arra uero ẽ qu
primũ ꝓre bonȩ fidei contractũ empta ¶ Ex partedat & postea complet᷑ .s Est eni arra
complenda ñ auferenda. Vin de quihabet arram ñ reddet sicut pignꝰ sed desiderat plenita¬
dinem &dicta arra. IAre proqua traditur ¶Item int̃pignꝰ & fidutiam &ipotetam hoc ip¬
ter este pignus eniest quod propter remcreditam obligat᷑ cuius rei possessionem solam ad
pus consequitur creditor ¶Ceterum dominium penes debitorem estđfidutiaẽ cũres ali¬
qua sumendȩ mutuȩ pecuniȩ igratia uel mancipatur ueliniure creditur Vpoteta est cum qe¬
es commodat᷑ sine depositione pigneris facto łcautione sola inter ueniente ¶Mom̃tu
dictũ a temporis breuitate sut quam cito quam statim saluo negotio reformetur : Nec

Expanded text:
nus est quod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus aufertur. Arra vero est, quae nus est quod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus aufertur. Arra vero est, quae primum pro re bonae fidei contractu empta, ex parte datur, et postea conpletur. Est enim arra conplenda, non auferenda; unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem; et dicta arra a re, pro qua traditur. Item inter pignus, fiduciam et hypothecam hoc interest. Pignus enim est quod propter rem creditam obligatur, cuius rei possessionem solam ad tempus consequitur creditor. Ceterum dominium penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua sumendae mutuae pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure ceditur. Hypotheca est, cum res commodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente. Momentum dictum a temporis brevitate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
per eamregantur fines utriq nedissipentur dummodo non angustiore quinq pedum
loco ea contrao uersia sit ¶ Locatio est res adusumdata cũ deffinitione mercedis Condũc¬
to est res inusum accepta cum constituta mercede ERescredita est quȩ lnobligation
tadedue taest ut ex tempore quo contra hebatur certum sit eam deferre sCisura est
sits Vnde & in commodum diecum est ¶ Precarium est dimprete creditor rogutis permatit petri¬
debitorem in possessione fundi sibi obligati demorari & ex ea sructus capere & dictũ p̃caris
uia p̃ceaditur qua si p̃ceadiũ ripro .d. litterã commutata Imutuũ autem appela tu
quia id quod a metibidatur ex meo tuũ fit ¶ Depositũ ẽ pignus cõmendatuꝰ ad tẽpꝰ quasidiu
ositum .¶ Deponere autem quis uidetur c aliquid metu furti sincendus naufraguap
alium custodiȩ causa deponit Ont̃ est autem in loquendi usu int̃ pignꝰ & arram ꝓNampg¬

Expanded text:
per eam regantur fines utrique, ne dissipentur, dummodo non angustiore quinque pedum per eam regantur fines utrique, ne dissipentur, dummodo non angustiore quinque pedum loco ea controversia sit. Locatio est res ad usum data cum definitione mercedis. Conductio est res in usum accepta cum constituta mercede. Res credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore, quo contrahebatur, certum sit eam deberi. Usura est sit, unde et commodatum dictum est. Precarium est dum prece creditor rogatus permittidebitorem in possessione fundi sibi obligati demorari, et ex eo fructus capere. Et dictum precarium quia prece aditur, quasi precadium, R pro D littera commutata. Mutuum appellatum est quia id, quod a me tibi datur, ex meo tuum fit. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arram. Nam pig
Abbreviated transcription (Latin):
irritatur cupiditates qui autem cupiditate teneturs possessus est s ñ possessor CBona sunt
honestorum seunobilium quae pro inde bona dicuntur ut non habeañtur spem usũn sed
ea homines adresbonas utantur Eeculium pro preminorum est personaruon siue ser¬
uorum. Inam peculium est quod pater filium suum siuȩ seruorum : Nam peculium patit᷑
CBonorum possessio est ius possessionis certo ordine certoq titulo ad quisita Vnitestata tencorc¬
dicas est quȩ testamento scripta non est ¶. Aut si scripta sit iure tamen nequa quam ꝓ¬
est editas Caduca in de dicuntur quia cius heredis ceciderunt familia eTrcis condia est ersc¬
diuisio hereditatis hecer heredes  Frcis cundaeni apud ueteres diuisio non cuna batur
Communi diui dendo est inter eos quibus communis res est quae actio iubet postulantib
nis arbitrum daricuius arbitratures diuidantur. inium regendorum acuodicta eo qđ

Expanded text:
irretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. 4. Bona sunt irretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. 4. Bona sunt honestorum, seu nobilium, quae proinde bona 206 dicuntur, ut non habeant turpem usum, sed ea homines ad res bonas utantur. 5. Peculium proprie minorum est personarum, sive servorum. Nam peculium est, quod pater, vel dominus filium suBonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis inter heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorum actio dicta eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipduorum aut trium testium constat omne uerbum Item conditiones qđ interse conueniat
notestium quasi condictione: Stipulatio est promissio uel sponsio :uinde & promisso¬
res stipulatores uocantur ¶ Dicta autem stipulatio abstipula ueteresenꝰ quando sibi aliquid
promutebant I Stipulam tenentes frangebant quam iterum iungentes possessiones suas
agnoscebant ssiue quod stipꝰulam iuxta paulum iuridicum & firmum sa cramentuon appella¬
uerunt ¶Sacramentum est pignus sponsionis uocati autem sac ramentum qui auiola:
peruenit uellegato testamento sel possessione redempta ¶ Dicta autem hereditas a rebus
ud ditis siue abaere squia qui possidet aguũ &censum sol uit inde & resRessunt qua ii
nrõ iurȩ consistunt Elura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena suntł dies..
i autẽres arecte habendo: Vus autem auste possidendo IHoc enim iure possidetur qđ

Expanded text:
sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item condiciones, quod inter se conveniat sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item condiciones, quod inter se conveniat sermo testium, quasi condictiones. Stipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dicta autem stipulatio ab stipula. Veteres enim, quando sibi aliquid promittebant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebant sive quod stipulum iuxta Paulum iuridicum firmum appellaverunt. Sacramentum est pignus sponsionis; vocatum autem sacramentum, quia violarepervenit, vel legata testamento, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res.† Res sunt quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta a autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod
Abbreviated transcription (Latin):
commutatio : atq contractus ex conuenientia ueniens. ¶Emptio autem dicta qđ
ametibisit ¶Venditio quasi uenundatio id est anundinis ¶Donatioẽ cuius libet
reitrans actio sdictã autem dicunt donationem quasidoni actionem & dotem quasi¬
sidõĩtem ¶Praecedenteeni innuptis donatione dos sequitur ¶Nam antiquus
iuptiarum eratritus quos emaritus &uxor inuicem emebant ne uideretur u
ancilla sicut habemus iniure ¶Vnde est quod praecedente donatione uirisequit᷑
tos uxoris donatiousufructu aria ideo dicitur quod donator exeausum fra¬
tũm ad huc retinet seruato cuidonatum est iuredonato Directadeo non cupat
quia &ure & usus statintransit ipalterum pec: iultra aliquid inde ad ius do¬
natoris recor quetur¶ Conditiones proprie testium sunt & dictȩ conditiones a condicen do
uasi condictiones quia non ibi testis unusiurat sed uel duo uel plures ꝥ ionenim inunius or

Expanded text:
commutatio atque contractus ex convenientia veniens. Emtio autem dicta, quod commutatio atque contractus ex convenientia veniens. Emtio autem dicta, quod a me tibi sit: venditio quasi venundatio, id est a nundinis. Donatio est cuiuslibet rei transactio. Dictam autem dicunt donationem quasi doni actionem, et dotem quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos sequitur. Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos uxoris. Donatio usufructuaria ideo dicitur, quod donator ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio directa ideo nuncupatur, quia et iure et usu statim transit in alterum, nec ultra aliquid inde ad ius donatoris retorquetur. Condiciones proprie testium sunt, et dictae condiciones a condicendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. Non enim in unius ore,
Abbreviated transcription (Latin):
ditatum certissimus statatus erat dies quibus non est cretio addita ¶Fidei cominissum
lctum ut fiat quod adefuncto committitur INam fides dicta eo quo fiat quodtan
non indirectis uerbis sed predicatiuis ex poscitur ¶Pactum dictur inc̃ par es ex pace con p¬
ueniens scriptura legibus ac moribus comprobata : & dictũ pactum quasi ex pace fact
ab eo quod est pango Vnde &pepigit foedus Placitum quoq similiter abeo quod ola¬
ceat. Piidicunt pactum ee quod uolens quis facit : Ulacitũ uero etiã nolens compelli¬
ur ueluti quando quisq paratus sit inuidicio ad respondendums quod nemo p
dicere pactum sed placitum Mandatum dictũ quodolim in commisso negotio alt̃
lterimanudabat ¶ Ratum uero quasi rationabile & rectu sunde &qui pollicetu
dicitratum esse profiteor hoc est firmum atque perpetium ¶Rte autem esse pon
eote sed ex more ¶Ciro graphum cautio emptio &uenditioest. ¶Cautio est reru

Expanded text:
reditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita. Fideicommissum reditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita. Fideicommissum dictum, ut fiat quod a defuncto committitur. Nam fides dicta eo quod fiat; quod tamen non in directis verbis, sed precativis exposcitur. Pactum dicitur inter partes ex pace conveniens scriptura, legibus ac moribus conprobata; et dictum pactum quasi ex pace factum, ab eo quod est paco, unde et pepigit. Placitum quoque similiter ab eo, quod placeat. tur, veluti quando quisque paratus sit in iudicio ad respondendum; quod nemo potest dicere pactum, sed placitum. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. Ratum vero, quasi rationabile et rectum, unde et qui pollicetur dicit: 'Ratum esse profiteor', hoc est, firmum atque perpetuum. Rite autem esse non recte, sed ex more. Chirographum. Cautio. Emtio et venditio est rerum
Abbreviated transcription (Latin):
tore dictums qui hoc scripturae genus instituit ¶ Est autẽ scriptura nullam indigens sollemn¬
atem uerborums sed solam testatoris uoluntatem qualicumq scripturae pronuntiations
pressan cũius bene ficio uoluntatibus defunctorum constat eẽ subuentũ propter lega lium uer¬
boru difficultatem .¶ Aut certe propter necessitatem ad hibendorum sollemnium ita ut qu
scriberet titulum eiusdem scripturae codcillu uocet ¶ Sicut autem codicillus fit uce cesta in¬
menti ita epistola uice codicillorum ¶Cretio est cerus dierum numerus inquo institutis aci¬
eres ut adit hereditatẽ : aut finito tempore cretionisse cludit᷑ nec liberum illiest ulta
endȩ hereditatis. Cretio autẽ appellata quasi decretio id est de cernere uel constituere
tputa illi heres mihiesto additurq cernitorq: in fradiestot ad eundarum autemhi¬

Expanded text:
auctore dictum, qui hoc scripturae genus instituit. Est autem scriptura nullam indigens sollemnauctore dictum, qui hoc scripturae genus instituit. Est autem scriptura nullam indigens sollemnitatem verborum, sed solam testatoris voluntatem qualicumque scripturae significatione expressam. Cuius beneficio voluntatibus defunctorum constat esse subventum propter legalium verborum difficultatem, aut certe propter necessitatem adhibendorum sollemnium, ita ut qui scribit titulum eiusdem scripturae codicillum vocet. Sicut autem codicillus fit vice testamenti, ita epistola vice codicillorum. Cretio est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio autem appellata quasi decretio, id est decernere vel constituere, ut puta: 'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem he
Abbreviated transcription (Latin):
tus est scapite deminutus est aut si non rite factum sit Vnofficio sum testam̃ tum est qđ
rustra liberis exheredatis sine officio naturalis pietatis inextra neas personas reda
tmest ÷ Ruptũ testamentũ ini de uocatum eoquod nascente post humo neque ex he¬
etdato nominatim neq: herede insticuto disrũpiture suppressũ testam̃tũ est qđ ix
fraude heredum uelligatoriorum scu libertorun nompalam est prolatam quo ł sns
latec tamen si prȩdictis personus non proferatur sup primitameniudetur faoncunatio
est quam intabulis ceterisq testator recitat dicenss Haec ut iiis tabulis aeterisq scripta sint
tadico Italego Itaq uosciues romam testimo niũ mihi perhibete & hac dicitur noncupatio
cupđ eest eni palam nominare & confirmare Cus liberorum est coniugum sine liberis iniucemp
oco pignerum hȩreditatis alterna conscriptio Codicillum ut ueteres aiunc sine dubio ab

Expanded text:
atus est capite diminutus est, aut si non rite factum sit. 9. Inofficiosum testamentum est, quod, atus est capite diminutus est, aut si non rite factum sit. 9. Inofficiosum testamentum est, quod, frustra liberis exhaeredatis, sine officio nactum est. Ruptum testamentum inde vocatur, eo quod nascente postumo, neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur, supprimi tamen videtur. Nuncupatio est, quam in tabulis cerisque testator recitat, dicens: 'Haec ut in his tabulis cerisque scripta sunt, ita dico, ita lego: itaque vos, cives Romani, testimonium mihi perhibete,' et hoc dicitur nuncupatio: nuncupare est enim palam nominare et confirmare. Ius liberorum est coniugum sine liberis invicem pro loco pignorum hereditatis alterna conscriptio. Codicillum, ut veteres aiunt, sine dubio ab
Abbreviated transcription (Latin):
iuocabaNt  Nam laban &ia cobtestam̃tum fecerunt quodutiq etiam inter uiuosua
leret & inpsalmis legitur aduersumte testam̃tum disposuerunt hoc est pactum &ip
umerabilia talia V abulae testam̃ti ideo appellatȩ suNT quia ante cartȩ & membra¬
naruusum indo latis tabulis nonsolũ testam̃tum sedetiam epistolarum alloqui a scri¬
bantur Vun de & portitores carum tabularii uocabant᷑ aTestam̃ tum iuris ciuilis est
quinq testiũ signis signatu subscriptione firmatum. E estam̃tũ uiris prae toru est septe
testiũ signis signatums Sedillud apud ciues fit indetiuile istud apud precores inide iu¬
ris precorii. Vestam̃tũ autem practori notare est lid est ut notum sit qđ scriptu est.
Olographum testamtũ est manu auctoris totũ conscriptũ atq subscriptum. Vnde &uo
accepit grecienĩ olototũ graphin luteram dicunT Vrritũ testam̃ tum est sis qui test¬

Expanded text:
ntum vocabant. Nam Laban et Iacob testamentum fecerunt, quod utique etiam inter vivontum vocabant. Nam Laban et Iacob testamentum fecerunt, quod utique etiam inter vivolegitur 82, 6: 'Adversum te testamentum disposuerunt,' hoc est, pactum; et innumerabilia talia. Tabulae testamenti ideo appellatae sunt, quia ante chartae et membranarum usum in dolatis tabulis non solum testamenta, sed etiam epistolarum alloquia scribebantur; unde et portitores earum tabellarii vocabantur. Testamentum iuris civilis est quinque testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum accepit. Graeci enim ὅλον totum, γραφὴν litteram dicunt. 8. Irritum testamentum est, si is qui test
Abbreviated transcription (Latin):
tes quisq ante iudicium sibi placitis alligat nec ũi sit postea liberum aut dissimula resaut su¬
traherese sunde & alligati appellantur ¶ Item testes dicti quod testam̃ta ad hiberi solents sicut
signatores qđ testamentũ signant PXIVII DE IN STRUMENTIE LIGALIDUS
Uoluntas generale nomen omniũ legalium instrumentorums quaequia nonui seduolunta
procedit Ideo tale nom accepit Vestamentum uocatum quodnisi testator mortuus fuer
nec confirmari potest nec sciri Quidineo scriptumsit quia clausum & obsignatum est &ini¬
de dictum est testamentum squia n on ualeat nisi post testatoris monum̃ cum: Vnde & a postłs
̃tum inquit in mortius confirmatur. ET estamentũ sane inscripturis sci snonhoc solũ
dicitur quod nonualeat nisi testatoribus mortius sed omne pactum &placitum testam̃¬

Expanded text:
 Testibus. 1. Testes quisque ante judicium, sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum, aut dissimulare, aut su Testibus. 1. Testes quisque ante judicium, sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum, aut dissimulare, aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. 2. Item testes dicti, quod testamento adhiberi solent, sicut signatores, quod testamentum signant. De instrumentis legalibus . Voluntas generale nomen omnium legalium instrumentorum; quae quia non vi, sed voluntate procedit, ideo tale nomen accepit. Testamentum vocatur quia, nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari potest nec sciri quid in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris monumentum, unde et apostolus Hebr. 9, 17, 'Testamentum,' inquit, 'in mortuis confirmatur.' Testamentum sane in Scripturis sanctis non hoc solum dicitur, quod non valet nisi testatoribus mortuis, sed omne pactum et placitum testame
Abbreviated transcription (Latin):
horatp iuuenalis &persi letno uella CUI DILEGIBOS RODIIS s rũusus futtug a¬
Nodi legis ea uasium cõmerciorũ sunt abinsula rodo cognominatȩ inqua antiquitus mesa
priui legium srade dictũ quo diripriuato feraturEXxUIIII. Quidẜossit Lex
mnis autemlee saut permnitat aliquidutuir fortis petat praemium autuetat usaore¬
ac tȩ sunt autem leges ut carũ mȩcushumana coerceretur audaciãtuta quesit inter imp
ipiuocentia & inipsis improbis formidato supplicio refrenetur nocendi facultasaci Qualis
Erit autem lex honestas iustã possibilis secundum natura secundiu consuetugiDIBIAT FIIRI LIX¬
nem patriȩ loco temporiq conueniens nec essaria : utilis manifesta quoq: nealiquid per obscu¬
ritatem incaptione contineat inullo priuato commodo sed pro com muni ciuium utilitatec̃ scripta
Pragm̃a grecum nom enestͣ quod latine dicitur causa sunde & pragnaIDECAUSIS p¬

Expanded text:
Horatii, Iuvenalis et Persii. Lex novella. De legibus rhodiis . RhodiaHoratii, Iuvenalis et Persii. Lex novella. De legibus rhodiis . Rhodiae leges navalium conmerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominatae, in qua antiquitus mercium inde dictum, quod in privato feratur. Quid possit lex . Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut: 'Vir fortis petat praemium,' aut vetat, uacte sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocendi facultas. Erit Erit autem lex honesta, justa, possibilis, secundum naturam, secundum patriae consuetudinem, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captionem contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscriptaPragma Graecum est, quod Latine dicitur causa; unde et pragma
Abbreviated transcription (Latin):
Cenitus consultum quo dtaniꝰ senatores populis consulendo decernutXIII. Qino Sit contuo¬
Sesponsa sunt quaeuiris consultĩrespondere dicuntur consulentibus unde& res lotatin¬
ponsa paulidictã fuerun quidam prudentes & arbitri aequitatis qui ipstitutiores cuis¬
lis iuris compositas edi derunt quibus dissidentium lites contentiones que sopirentexi. diliseis
corneliat Nam d subor tauioce sarconsusfecti consule papius & pompeius legem tulero
quae a nominibus eorum appellat papiã pomprta continens patrũ praemi & prosus cipiends
ueris QSubeo dem quoq imperatore falcidius tribunus plebis legem fecit pequis ꝓlar
traneis testamento legaret quam ut quar tapars heredibus supergesset ex cuius pominele
falcidia non cupata est ¶ quilius quoque condidit legem qua hac tenus aquiliancupatar
Eaura uero lexest quaede pluribus simul rebus eloquitur dicðUI. DE LIST SATURMA¬
ta a copiarerum & quasi a saturitate. unde & satura scribere est poemata uaria condere i

Expanded text:
enatusconsultum, quod tantum senatores populis consulendo decernunt. Quid conesponsa sunt quae iurisconsulti respondere dicuntur consulentibus; unde et responsa Pauli dicta. Fuerunt enim quidam prudentes et arbitri aequitatis, qui institutiones civilis iuris conpositas ediderunt, quibus dissidentium lites contentionesque sopirent. § 15 De legiCorneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem condidit, quae hactenus Aquilia nuncupatur. De lege satura . Satura vero lex est quae de pluribus simul rebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iois emissio sangiunis per os sunde & nomen accepit sẽmathenꝰ sangus dicitur V hysi
ulceratio &tumor inpul monis quii uuenibus facilius uenire soler sT hysis auit apud grecos
diccaest quod sit consumptio totius corporis Clussis grect ab altitudire uocatur qđ a pro¬
fundo pectoris ueniat cuius contrarua est superior infaucibus ubiuua distillat¶A p̃ostoma
acollectione nomen accepit . Nam collectationes greci a postomas uocant. Tenpusdieta ab
a postoma intrinsecus uel in latere ud instomachocũ dolore & febribus &tussi abundantib¬
uocant ¶lien osis absplene uoc abulũ sumpsit sgrecienim splen dien uocant Edropis nomen

Expanded text:
ptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius venire solet. Φθίσις autem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibu
Abbreviated transcription (Latin):
iteruallas Reum a grece latine eruptio siue fluor appellatur CCatarrus est fluor reu
iugis ex naribus quaedum ad fauces uenerit brancouocatursdum ad coracẽ uel pulmonem.
sisdicitur Ccorita est quotiens infusio capitis inossa uenerit narium & prouocation
fecerit custernutatione  unde & corita nomen accepit ¶Brancos est praefocatio fauci¬
um afrigo humore grecienim guttur brancosdicunt circaquẽ sauces sunt quas nos corrup¬
te brancia dicimus ERaucedo amputatio uocis haec & artheriasis uocatur eo quod uocem
raucam &clausam reddat ab artheri a haiuria ¶ Sus pirium nom̃ sumpsit quia inspiratio¬
nis difficultas est  quam grecidisonam idest praefocationem Peri pleumonia apuln
pomen accepit s est enim pulmonis tumor cumspumarum sanguinearũ effugione.¶E mo¬

Expanded text:
intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus est fluor reumae intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus est fluor reumae iugis ex naribus, quae dum ad fauces venerit, βράγχος vocatur; dum ad thoracem vel pulmonem, πτύσις dicitur. Coryza est quotiens infusio capitis in ossa venerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci δύσπνοιαν dicunt, id est praefocationem. Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemo
Abbreviated transcription (Latin):
omitialis idest maior & diuinus quoca duci tenentur : Cũi tantauis est ut homo ualens concida
metq Comiti alis aute ductus quod apud gentiles cammitiorum die cuiquã accedisset comitia
imittebantur I Erat autem apud rom anos comitiorun dies sollemnis inRalendis ianuarlis
nia abirisania uel furore uocata nam grecorum uestus tas furorẽ manicẽ appellauit siue
ab iniquitate qua grecimaniȩ uocauerunt siue adiuinatione quia diuinare grecemanindi
citurs Melan colia die taest anigro felle grecienim nigrum melan uocant s fel autem colen
appellant ¶ Epilempsia autem in fantasia fit mel ancolia inratione: Mania in memoria.
iin sunt frigidȩ febres quiabusiue tipi appellantur abherba quȩ in aqua nascitur lati
orma atcostatus dcitigi est emꝰ accessionũ uel recessionũ re uolutio perstatuta tempor

Expanded text:
comitialis, id est maior et divinus, quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat comitialis, id est maior et divinus, quo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. Mania ab insania vel furore vocata. Nam Graecorum vetustas furorem μανικήν appellabant, sive ab iniquitate, quam Graeci †manie† vocaverunt, sive a divinatione, quia divinare Graece μανεῖν dicitur. Melancholia dicta est a nigro felle. Graeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum
Abbreviated transcription (Latin):
C afalia excausauocabulum habet capitis enim passio est & grecicaput cefalinuocant ES eo¬
thomu ab accidenti nomen sumpsit quod repentinas tenebras inigerat oculis cũ uertigineca¬
pitis. Vertigo autem est quotiens cumque uentus consurgit & terram incircuitũ mittit sic
ipuerticem hominis artheriae &uenȩ uentosicatem exresoluta humec tatione gignunt s&ip̃
is grumn faciunt ¶uñde & uertigo non cupataest ¶e pilempsia uocabulum sũpsit quodm̃¬
tem appendens pariter & corpus possideat grecienim appensionem epilempsiã appellant
fit̃ autẽ ex mel ancolico humorẽ quotiens ex uberauerit & ad cerebrum conuersus fuerit ihȩc
passio & caduca dicitur eoquod cadens aeger spas inos patiatur  hos etiam uulgus lunaticosuo¬
cit qđ perlunȩ cursum comitentur eos insidȩ demonum Eldem & larbatio ipse est & morb:

Expanded text:
Cephalea ex causa vocabulum habet. Capitis enim passio est, et Graeci caput κεφαλὴν vocant. ScoCephalea ex causa vocabulum habet. Capitis enim passio est, et Graeci caput κεφαλὴν vocant. Scothomia ab accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingerat oculis cum vertigine capitis. Vertigo autem est quotienscumque ventus consurgit, et terram in circuitum mittit. Sic et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumsit, quod mentem adpendens pariter etiam corpus possideat. Graeci enim adpensionem ἐπιληψίαν appellant. Fit autem ex melancholico humore, quotiens exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca vocatur, eo quod cadens aeger spasmos patiatur. Hos etiam vulgus lunaticos vocant, quod per lunae cursum comitetur eos insidia daemonum. Item et larvatici. Ipse est et morbus
Abbreviated transcription (Latin):
homo aut bestia tetgerit. aut dernentia repleturs aut harabiem uertitur ¶Carbunculus dictꝰ n
quodi nortu suorubens fit ut igniss posteanuger ut carbo exstinctus ¶Pestilenti aest contagium
dum unũ ad p̃henderit celeriter ad plures transit Igignitur aute excorrupto aere & in
uis ceribus pene trando innititur  hoc & siplerumq peraerias potestates futs tamen sine arbi¬
trio omnipotentis di omnino non fit. Nicta autẽ pestilentia quasi pastulentia quod ueluti
quiaque tetigerit polluet Vpsa einguina ab inguinũ percussione Qeadem & lues a la be
& luctiuocata quaetanto acuta est sut non habeat spatium temporis quo aut uita speretur ai
sedrepentinus languor simul cumimorte uenit CUI. DICRO NICIS MΟRBIS c̃os dicit᷑ tempus¬
T ronaest prolicus morbus ꝗ multis tẽporibus remoratur ut podo gratysis crononenim apud gres

Expanded text:
homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti quia quemquem tetigerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe cuta est ut non habeat spatium temporis quo aut vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morte venit. De chronicis morbis . Chronia est prolixus morbus qui multis
Abbreviated transcription (Latin):
greciemm percussionẽ apoplxin uocant Epasmus latine contractio subita partium s aut
neruorum cumdolore uehementi quam pas sionem acorde ncminatã dicerunt s quia in nob
principatum uigoris habet. Ifit autẽ ex duobus modiss aut̃ gxrepletione faut̃ ex inanitione
¶itanus maior est contractioner uorum aceruice & addorssũ Eł edum lateris dolor est dictum
ita amedicis quod dolore corpus trans uerberet quasi gladius EX leus dolor intestino
unde & ylia dicta sunt grece enim ylios ob uoluere dicitur quod se intestina prodolore inuol¬
nthi & tormi nosi dicuntur ab intestinorum tormento ¶Edrophoba id est aquȩ metus
cienim idro aquam fobistimorem dicunt ¶ Vnde & latini hunc morbum ab aquȩ metu limpla
uocant fit autẽ excanis rabidimorsu aut ex aeris spuma interrã proiecta quamsi

Expanded text:
Graeci enim percussionem ἀπόπληξιν vocant. Spasmus Latine contractio subita partium aut Graeci enim percussionem ἀπόπληξιν vocant. Spasmus Latine contractio subita partium aut nervorum cum dolore vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, qui in nobis principatum vigoris habet. Fit autem duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. Tetanus maior est contractio nervorum a cervice ad dorsum. Telum lateris dolor est. Dictum autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. Ileos dolor intestinarum: Unde et illa dicta sunt. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur, quod se intestinae prae dolore involvant. Hi et turminosi dicuntur, ab intestinarum tormento. Ὑδροφοβία, id est aquae metus. Graeci enim ὑδωρ aquam, φόβον timorem dicunt, unde et Latini hunc morbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
acceperunt sebris a feruore dicta estenim ab abundantia caloris frȩnesis appellata siue c¬
ab impedimento mentissquia grecimentem frenas uocant siuie quod dentibus frendanti na¬
frendereest dentes concutere sest autẽ pertur batiom̃tis cũ exagitatione & dementia ex cole¬
raui effecta sc̃ardia uocabulum a cordesumpsit dumex aliquotimore aut dolore afficituiscce
uocata est enim oppressio cerebri cum obliuione & sãno iugi ueluti stertentiss Sinancis a con¬
tinentia spiritus & p̃focationedicta s grecienim sinantis continȩ redicunt qui enĩ hoc uitio
laborant᷑ dolore faucium praefocantur ¶Fleumon est feruor stomachĩcum extensioneat¬
Perifluimom a est pulmonis uitium cũdolore uehementi & suspirio greci enimpul¬
monem fleumon uocant sunde & aegritudo dicta est TA poplexaest subita effusio sangiunis qua
cati inter eunł IDic ta est autem apoplexia quod ex lȩta lipercus surepentinus casusfiat

Expanded text:
acceperunt. Febris a fervore dicta: est enim abundantia caloris. Phrenesis appellata, sive ab impedimento mentis: quia Graeci mentem phrenas vocant. seu quod dentibus infrendant. frendere est dentes concutere. Est autem perturbatio cum exagitatione et dementia ex cholerica vi effecta. Cardiaca vocabulum a corde sumpsit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur. Corvocata. Est enim oppressio cerebri cum oblivione et somno iugi, veluti stertentis. Synanchis a continentia spiritus et praefocatione dicta. Graeci enim συνάγχειν continere dicunt. Qui enim hoc vitio laborant, dolore faucium praefocantur. Fleumon est fervor stomachi cum extensione atomen accepit. Peripleumonia est pulmonis vitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repentinus casus fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
fueris quo dest sanguis putre fierinon potestiS anies aute cetabis sibidiefferunt lueretnnn saoni
inuorum est cibomortuorũ ¶Cica trixest dductio uulneris paturalem coloreio partibu
Pecdlicuns curitiosper penda ponesţineminimus enim cecsaum egchie languenti a liquid.

Expanded text:
fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus Medicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim e
Abbreviated transcription (Latin):
sumilis unde chuõ sin psits cuius color nunc inigritudint̃ uertitur inĩ in alborem nuniu ruborẽ:
orpore bemus sta lepradhiuoscitur siuariatim inter sanaseutis. puirtes color duer suiitte
pontre ga sit coloris fellei hiune morbun latim arcuatum uocunt asimilitudine cadesti a artialis¬
Qlior gne uitro urro ppellariat a colore aurie R egium aute morbum inde iestimine diesa
quodiuno bono csregalibus cibis facilius curetur¶ Cancer a similitudore mr raini anim alis cdcai
fir uissima atq purulenta collectio in capillis palpebrarum consticita irmediolata. xex utro¬
o conducta ordei granum similans unde & nomen accepit Eꝑ urunculus est tumor acuitiums tr
gons dictus quo d ferueat quasi furuunculus .Cinde et grectantrax dcitur quodsit ignitursce
nquio qiuoq: eco nisi ubi sangius aduenerit s qui a omne quod putres cit nisi calitibn &shuon

Expanded text:
similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appanomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. rvissima, et purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen accepit. gens, dictus quod fervet, quasi fervunculus; unde et Graece ἄνθραξ dicitur, quod sit ignitus. in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum
Abbreviated transcription (Latin):
tularum exstantia & pom̃ supsit a serpendo eoquod serpiat membia Impẽtigo est sic ca scabies promi gpre
nens. acorpore cũ asperitate & rocunditate sormȩ ħ anc uilgus sernam appellant Prurigo est uocata
erurendo &ardendo QNictalmnus est passio quȩ perdiem uisum patentibus oculis denegat n
turnis iruentibus tenebris rediuiuitur saut uersauice ut pleriq uolunt deredditur nocte negatur.
rrico aliudsunt satiria si s̃ aliud. uerrucȩ singillatim sunt ssatiriasis uero una fortior &cirea
sam plures qaueniunturs Scabies &lepra utraq passio ab asperitait cutis cumpruritu aquama¬
tione sed scibies tenius asperitas osquamatio est hinc demq nonen accepit quaeta uduti ꝓi¬
gamenta  d ittat m̃ an seabies quasiscamierlepra uero asperitas cutis iqua mnosa lȩpidt herbȩ

Expanded text:
tularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominetularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominenens a corpore cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae
Abbreviated transcription (Latin):
perlenia intestinȩ nullis abstantibus faciat prolabi CColica passio nom̃ sũpsit ab intestino
quem greci collũ appellant Ragadiȩ dicunt᷑ eo qđ fissurȩ sint rugis collectȩ   ca orificum
Vopicia est capillorum fluor circum scriptis pilis fili s aeris qualitatẽ habentibus uocata hoc
iine asimilitudine animalis uulpeculȩ quã greci allopiciam uocant ¶a rotidȩ sun
ritiaȩ uel colletiones quȩ exfebribus saut ex aliquo alionascuntur in aurium uicinitates sunde
In rotunditatȩ formata a speciȩ lentculȩ dicta ¶Eresipila est que latinisacrũ igne appellant
idest execrandum per antifra sin siquidem i pisu ꝑficie rubor flã meus cutis rubescit tunemulco rebore
quasi abigne uicina inuaduntur locaitaut etiam febris excuetur ¶Serpedo est rubor cutiscũpus¬

Expanded text:
per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. rbis qui in superficie corporis videntur. Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocantibus, 180 vel aliquo alio nascuntur in aurium vicinitate; unde et arvula in rotunditatem formata, a specie lenticulae dicta. 4. Erysipelas est quam Latini sacrum ignem appellant, id est, exsecrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutis rubescit. Tunc moto rubore quasi ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. 5. Serpedo est rubor cutis cum pus
Abbreviated transcription (Latin):
summitas illorion initio terminat᷑ greciscia uocant: fit autẽ deflegma quotiens descende¬
rit in rectaossa &efficitur ibi glutinatio Poda gram grecia retentione pedũ dicumt nomi¬
natam & aferali dolore ssiquidemomne quod inmite fuerit abusiue. agreste uocamus
¶Artericus morbus ab articulorũ passione uocabulũ sumpsit CCauculus petra est. quaehi un¬
sic a fit unde & nom̃ accepiti gignitur autem exmateria flegmatica EStranguiria di
est eo qđ stringat urinarũ difficultatem Gatiri asis iuge desiderium ueneris cũextensione
naturalium locorum dicta passio asatiris Qdi arria iugis uentris cursus sine uonntui
teria est diuisio continuationis id est ulceratio intestini Idisenim diuisio est intra intestinasfã
em antecedente fluore quem grecidi arriem uocantlienteria dicta quod cibu tam qua

Expanded text:
summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descendesummitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
psit aba quo sohumore cutis snamgreci ydros aqua uocauerunts esteniꝰ humor subcuta¬
neus cum inflatione turgente & anhelitu fetido ¶Nefresis arenum languore nomen acapit.
renes enim grecinesre hndicunt arilisis dicta a corporis impensatione facta ex mult
frigidatione aut in toto corpore Aut in parte ¶Cacexianom̃ sumpsit acorporis inuiria. alã
bitis ¶ Cacexiã enĩ malã uexationem greciuo cauerunł sfit autẽ hȩc passio intemperaptia
aegrotantis uel curatione mala medicaminis aut post aegritudinem tardare sumptio
¶Atrofia nomen accepit adimitationẽ corporis nam greciNutrimenti cessationẽ a trofian
unt T Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus & paulatĩ conualescentiburs sartan
est suꝑ fluum carnis increm̃tũ quo ultramodũ corpora saginant᷑ grecienim carnemisara¬
an uocant ESciasis uocata a parte corporis quã uexat INam uertibulorũ ossa quo

Expanded text:
psit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen shabitu. Καχεξίαν enim malam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocata a parte corporis, quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ostine tunacurae᷑ non constitutiont aliqua habetursũt uiri & feminȩ coniunctio : Liberorũ succes¬
sio sxedueatio communis omnium possessio l&x omnium una libertas ad quisitio eorum quae caelo
rerramnariq capiuntur Ałtem depositȩ rei uel cominenditȩ petuniae restitio : Ti olentie perium
rscul siot Dam hoc aut siquid huic sumileest rumi quam spiustũ sednaturale aequũq habet E Niub̃
Ius as  aonastiuit ¶I QIO SITIUS GENTIUM

Expanded text:
 ubique instinctu naturae, non constitutione aliqua habetur, ut viri et feminae conjunctio, liberorum succes ubique instinctu naturae, non constitutione aliqua habetur, ut viri et feminae conjunctio, liberorum successio et educatio, communis omnium possessio et omnium una libertas, acquisitio eorum, quae coelo, terra marique capiuntur; item depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. § 1. Nam hoc, aut si quid huic simile est, nunquam injustum, sed naturale aequumque habetur. C. Vausa constituit. C. IX. Quid sit jus gentium