comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̾itur antea feras solitus terrere figaces
A scanius. fertem qs mianũ fudisse numanum
uire mulo cognomenerat. turm quemenor eimre
Germanam nuper dialamo sociatis habelat
i sprimam ante aciom. digna atq indigna relatu
Vociferans tumidus ꝙ miouel precordia regno
i bat. etingenti sese clamore ferebat
Nonpudet᷑ s bsidioneiterumcã ualloq teneri
bis capti sihrxges. et morti pretendere muros
Inqui noftra sibii bello conubia poscunt
iius deus. italiam queuos dementia adegit:
Nonhic atride sinec fandi fictor ulidces
Aurumat abstirpe gen is. ntos ad flumina primũ
Deferimus. seuoqi gelu duramus etundis¬
⁊ eiatu inuigil ant queri: siluasq. fatgant¬
T lectereluidus: ꝑquos etspicula penderccorniCormoora¬
a tpacitas operinnł aparuoq assũcta uiuentus
Les ga fatigumul hasta ⁊ iectarda senectus
e ebilitat uirasanimi. mutatq. uigorem:
Canciem ũgalea pre mimus. semperq rȩcentis
onportareuiuat predas. etuiuereraptollaoa

Expanded text:
dicitur ante feras solitus terrere fugaces dicitur ante feras solitus terrere fugaces Ascanius fortemque manu fudisse Numanum, cui Remulo cognomen erat, Turnique minorem germanam nuper thalamo sociatus habebat. Is primam ante aciem digna atque indigna relatu vociferans tumidusque novo praecordia regno ibat et ingentem sese clamore ferebat: Non pudet obsidione iterum valloque teneri, bis capti Phryges, et morti praetendere muros? En qui nostra sibi bello conubia poscunt! Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Non hic Atridae nec fandi fictor Ulixes: durum a stirpe genus natos ad flumina primum deferimus saevoque gelu duramus et undis, venatu invigilant pueri silvasque fatigant, flectere ludus equos et spicula tendere cornu. At patiens operum parvoque adsueta iuventus erga fatigamus hasta; nec tarda senectus debilitat vires animi mutatque vigorem: canitiem galea premimus, semperque recentis omportare iuvat praedas et vivere rapto.
Abbreviated transcription (Latin):
uoneus saxo atq ingenti fã gmine montis
lucetium porte subeuntem. ignesq ferentem
mathiona liger. torineũ sternita silas.
H iciaculo bonus. hĩc longe fallente sagita
rtigium cenrus. uictorem cȩneaturnus ditrua
Turnus itrm. cloniũq. dioxippum: promoluq
tagarim. et summis stantem protur ribus dam
Aduulnuso tulit. ergon alis allapsi sagnta
tlocuoinfixa est laterimanus. ab aitaq uitus
S piramenta anime loetali uulnere e rumpit
ł ab̾atin ȩgregus arcentis filius armis
Pictus a cuclamidem. et ferrugine carusibera
nsignisu facie. genitor quẽ miserat arcens sinis enee¬
Taucͣtum martisauc̃o sr metid circum
s lumina. pinguis: uoi etpla cabilis ara paliei lpsius de¬
Stridentem fundam depositis met̾entius armis
p̾seter ad ducta circum caput egit abena
Ptmeͣdia aduersi iuique factotempora plumho
⁊ iffidit. ac m̃ulta porrectil extenait arendatnanu
Tum primunt bello celerem intendis sesigittam

Expanded text:
Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem, Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas, hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta, Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, Turnus Ityn Cloniumque, Dioxippum Promolumque et Sagarim et summis stantem pro turribus Idanad volnus tulit; ergo alis adlapsa sagitta et laevo infixa est lateri manus abditaque intus spiramenta animae letali volnere rupit. Stabat in egregiis Arcentis filius armis, pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, insignis facie, genitor quem miserat Arcens, eductum Matris luco Symaethia circum flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici: stridentem fundam positis Mezentius hastis ipse ter adducta circum caput egit habena et media adversi liquefacto tempora plumbo diffidit ac multa porrectum extendit harena. Tum primum bello celerem intendisse sagittam
Abbreviated transcription (Latin):
ł nse leius nudo: parmaq uglorius albaꝓteutm sem:¬
sQ ubi se turni media intermilia uidit
Hinc acies atꝙ hincacies astarelatinas
tfęra quȩ densa uenantum septacorona. lmino¬
Contratela furit. seseq haudnescia morti¬
nicit etͣsaltu suprauenabula fertur
H aud aliter iuuenis medios moriturus inhestis
rruit. et quatelauidet densissima tenait.
A tpedibus longemelior licus. interethostis s almpra¬
nteretarma :ꝰ fuga murospetit. altaq certat edum¬
Proni deresaxamanu. sotiumq adiungere deꝑetas:
iueniturnus ꝓariter cursu ateloq secutus ueiefer
Increpat his uocibus. nras ne euadere demeas
s perastitepossemanus : simularripit ipsum
P endentem. et magnamuri eam partere uellit¬
i ualis ubi ant leporem. aut candenticon̾ ꝓore crgnũ
Sustulit altapetes pedibus iouis argngeruncis
uesitun autmatri u multis balatibu̾s agnum
A artius astabulis rapuit lupus undiq clamor
t ollitur. inuadunttaet fossas aggere cõple
Ardentes tedas auiad faftigia iactant.

Expanded text:
nse levis nudo parmaque inglorius alba ubi se Turni media inter milia vidit, hinc acies atque hinc acies adstare Latinas: ut fera, quae densa venantum saepta corona contra tela furit seseque haud nescia morti inicit et saltu supra venabula fertur, haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis inruit et, qua tela videt densissima, tendit. At pedibus longe melior Lycus inter et hostis inter et arma fuga muros tenet altaque certat prendere tecta manu sociumque attingere dextras. Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus, increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum pendentem et magna muri cum parte revellit. Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis quaesitum aut matri multis balatibus agnum Martius a stabulis rapuit lupus. Undique clamor tollitur: invadunt et fossas agere complent; ardentis taedas alii ad fastigia iactant.
Abbreviated transcription (Latin):
ł oxcus sim anibus radi. reuolutaq pensa¬
: uolat infilix. et femineo uiulatu
Scssat comam. murosamens atq. agminacursũ
÷ rima petit nouillaiirum nouilla peneli Ie. desera¬
Taorumq memor. cȩlum dehincꝰ questib: implet
ħuncego ttꝰ euriale aspicio. tune illa sentetȩ
Sera meę requies. potiusti linque resolam
ruatuis necte subtanta pericula missum
A ffari extremum miserȩ datã copiamatri.
Ieuterra ignota. canibus data predalatnaslda.¬
Autibusq iaces nec trͣ tua fimera mater
ꝑ rodipei. pressiur ocules i autilneralaui.
Veste tegen tib quam inoctes festm ¶qusq

Expanded text:
 excussi manibus radii revolutaque pensa. Evolat infelix et femineo ululatu, scissa comam, muros amens atque agmina cursu prima petit, non illa virum, non illa pericli que memor; caelum dehinc questibus implet: Hunc ego te, Euryale, aspicio? Tune illa senectae sera meae requies, potuisti linquere solam, crudelis? Nec te, sub tanta pericula missum, adfari extremum miserae data copia matri? Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis alitibusque iaces, nec te, tua funera mater produxi pressive oculos aut volnera lavi, veste tegens, tibi quam noctes festina diesq
Abbreviated transcription (French):
s tant mesti simul. orauirum prȩfixamouebant simili
Not̾a nimis miseris. atroq. fluentia tabo Sanguto.
nter ea pauidam uolitans pennata pcrurbem
N untia famaruit. matrisq adlabitur. aures
curiali atsubitus miserȩ calor ossareliquit.¬

Expanded text:
stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, nota nimis miseris atroque fluentia tabo. Interea pavidam volitans pennata per urbem nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris Euryali. At subitus miserae calor ossa reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
accolet. imperiumq: paterromanus habebit¬
U ictores pry̧da sutuli spolusq potiti
i olseentem ex animum flentes in castra ferebant
Nec minos incaftris luctus ramne terperto
te xangui. etprimisaxuna toter de peremptis
Serranoq numaq ingens concur susfit adipsa
orpora. seminecesq uiros.  tepidaq recentem
Cȩdelocum. et plenos al sp̃umantis sanguyie riuos
a gnoscunt spoliaiterse. galeamq nitentem.
Al essapi. et multo phaleras sudore repertas
otiam prima nõuo spargebat lũmine terras
T ithonicrocrum linquens aurora cubile
am soleui fuso. iamrebuseduce retectis muatꝙ¬
Turnus in arma uiros armis circumdatus ipse
suscitat. Matasq. acies in procua cogit. Engrigar¬
Quisq suos. uarusq acuunt rumoribus iras
uin ipsa arrectis iusumisẽrabile in haftis
Pre figunt capita et multo cͥamore secuntur lamreiaont.¬
curialiet nisi.
A eneade duri mnurorum in parte siniftra
pposuere aciem. eiam aextrã cingituramni
Ingtitisq. tenti fossas. et turribus. altis

Expanded text:
accolet imperiumque pater Romanus habebit. Victores praeda Rutuli spoliisque potiti Volcentem exanimum flentes in castra ferebant. Nec minor in castris luctus Rhamnete reperto exsangui et primis una tot caede peremptis, Serranoque Numaque. Ingens concursus ad ipsa corpora seminecisque viros tepidaque recentem caede locum et plenos spumanti sanguine rivos. Agnoscunt spolia inter se galeamque nitentem Messapi et multo phaleras sudore receptast iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens Aurora cubile iam sole infuso, iam rebus luce retectis Turnus in arma viros, armis circumdatus ipse, suscitat, aeratasque acies in proelia cogit quisque suas variisque acuunt rumoribus iras. Quin ipsa arrectis visu miserabile in hastis praefigunt capita et multo clamore sequuntur Euryali et Nisi. Aeneadae duri murorum in parte sinistra opposuere aciem, nam dextera cingitur amni, ingentisque tenent fossas et turribus altis
Abbreviated transcription (Latin):
Trans adigit costas. et candida pectorarumpit¬
u oluitur eurialusdorto. pulchrosq perartus
Itcruor. inq humeros ceruix conlapsa recumbit
purpureus ueluti cum flos suc cisus naratro
Languescit moriensalassoue papauera collo
Denusere caput ã pluuia cum forte grauantur
Aenisus ruit uimedios. solumq peromnes
u ol scentemꝰpetit. in solo uolscente moratur ł scuerat¬
Quemi circum. Nomerati hostes hinc cominus atꝙ hinc
roturbant. instat nonsetius aerotat ensem łforit.¬
Fulminrum. do necrutusi dam antis inore

Expanded text:
transabiit costas et candida pectora rumpittransabiit costas et candida pectora rumpit. Volvitur Euryalus leto, pulchrosque per artus it cruor, inque umeros cervix conlapsa recumbit: purpureus veluti cum flos succisus aratro languescit moriens lassove papavera collo demisere caput, pluvia cum forte gravantur. At Nisus ruit in medios solumque per omnis Volcentem petit in solo Volcente moratur. Quem circum glomerati hostes hinc comminus atque hinc proturbant. Instat non setius ac rotat ensem fulmineum, donec Rutuli clamantis in ore
Abbreviated transcription (Latin):
onucit. hastauolansnoctis qiuerberat uinbrtas ms pes u¬
Etuenit aduersi intergum sulmonis ibiq
Frangitur. acfisso transit in precordia ligno ilsato
U oluitur. illouomens calidum depectore flumen. Ndtũs aguno᷑¬
f rigidus. et longis singultibus iliapulsat.
Dum trepidant. ithastatago pertempus utrumq
s tridens. traiaecto ꝙ hesit tepe facta cerebro
S euit atroa uolscens: nec teli conspicit usquam.
a uctorem nec quose ardens inmittere possit.
Tutamen interca calidomihi sangunir poenas
ꝑ ersolues amborum inquit. sunulense secduso suagma toglado
Ibatineurialum: tumuero ea territus amens
onclamat nisus. nec se celare in tenebris
Amplius. auttantum potuit pe rferredolorem
n eme. assum quifeci ip mne conuertite ferrum
Orutuli. mea fraus omnis. nihiliste nec ausus
i ec potuit ł cęlum hoc et conscia sideratestor.
T antuminfelicem nimium dilexit amicum¬
⁊ alia dictadabat . seduiribus ensis an actus

Expanded text:
conicit: hasta volans noctis diverberat umbras et conicit: hasta volans noctis diverberat umbras et venit aversi in tergum Sulmonis ibique frangitur ac fisso transit praecordia ligno. Volvitur ille vomens calidum de pectore flumen frigidus et longis singultibus ilia pulsat. Dum trepidant, it hasta Tago per tempus utrumque stridens traiectoque haesit tepefacta cerebro. Saevit atrox Volcens nec teli conspicit usquam auctorem nec quo se ardens inmittere possit. Tu tamen interea calido mihi sanguine poenas persolves amborum, inquit; simul ense recluso ibat in Euryalum. Tum vero exterritus, amens conclamat Nisus, nec se celare tenebris amplius aut tantum potuit perferre dolorem. Me me, adsum qui feci, in me convertite ferrum, O Rutuli, mea fraus omnis; nihil iste nec ausus nec potuit, caelum hoc et conscia sidera testor, tantum infelicem nimium dilexit amicum. Talia dicta dabat; sed viribus ensis adactus
Abbreviated transcription (Latin):
Misus abit. iamq imprudens cuastrat hostis
tq locos qui post albȩ denomine dicti dot.¬
Abbani. tuncre stabula attalatinpss hpebat
fietit. etfrustra ab sentem repexit donicum
Eurialeifelix quate regionꝑ reliqui
uaue sequar: rursum perplecumiter omne reuol uend
bseruata legit. dumisq silentib errat.
Auait tquos. auditst̃ripitus. et signa sẽquentum.
Obpressum rapit. et conantem plurima frustra
iuia faciat : qua ui uiuenem. quibus audẽ armis
T ripere. ansese mȩdios moriturus in hostis
nferat. etpllcram properet peruilneramortem
Otius aaducto torquens hastile lacerto
suspiciens altam uin̾am. eisic uoce precatur
Tuac̃a tupreses nostro succurrelapor
strorum decus. et nemorum latenia custos
Siquatuis uniquam promepater hirtacus aris
Ionałtulit. siquaspse. meis nenatibus auoxi
Suspenaĩuioatholo. ant sacra adfastigia fixi.
H unc sineme turbare globum: etregetela per auras¬
D ixerat. ettoto conixus corpore ferrum

Expanded text:
isus abit, iamque imprudens evaserat hostis atque locos, qui post Albae de nomine dicti Albani, tum rex stabula alta Latinus habebat, ut stetit et frustra absentem respexit amicum. Euryale infelix, qua te regione reliqui? Quave sequar, rursus perplexum iter omne revolvens bservata legit dumisque silentibus errat. Audit equos, audit strepitus et signa sequentum.ppressum rapit et conantem plurima frustra. Quid faciat? Qua vi iuvenem, quibus audeat armis eripere? An sese medios moriturus in enses inferat et pulchram properet per volnera mortem? Ocius adducto torquens hastile lacerto, suspiciens altam Lunam sic voce precatur: Tu, dea, tu praesens nostro succurre astrorum decus et nemorum Latonia custos. Siqua tuis umquam pro me pater Hyrtacus aris dona tulit, siqua ipse meis venatibus auxi suspendive tholo aut sacra ad fastigia fixi: hunc sine me turbare globum et rege tela per aurasDixerat, et toto conixus corpore ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
a dierum ipriscrtar iumo uellet suꝑlus t arqunius edi¬
fitaro corpit auguris captart ꝗ mons biue temploesset
aptissimus. Encam omibus t arpetus essetiuentus
in quoeraut muta diuersorum numinum sacolla : a
sagrificus. quopos set libore etsinepiaculo templum iouis
iinus eũ iene remł nens. o ternum urbe imperium eũ

Expanded text:
 devotum a Prisco Tarquinio, vellet Superbus Tarquinius aedificare, coepit auguriis captare qui mons huic templo esset aptissimus et, cum in omnibus Tarpeius esset inventus, in quo erant multa diversorum numinum sacella, asacrificiis, quo posset libere et sine piaculo templum Iovis minus cum Iove remanens aeternum urbi imp
Abbreviated transcription (Latin):
ondidit aduerso. et moriens animam abstulit hofti
Tumsuper eo animum seseproiecit amirum
onfossus uplacidaq ibi demum morte quieuit.
Fortunatiambo. si quidmea carminas possunt
n ula dies tonquam memoriuos txeimet ęuo
Dumdomus aeneȩ̃ captioli immobile sadum p ase soralisss¬

Expanded text:
ondidit adverso et moriens animam abstulit hosti. Tum super exanimum sese proiecit amicum confossus placidaque ibi demum morte quievit. Fortunati ambo! Siquid mea carmina possunt, nulla dies umquam memori vos eximet aevo, dum domus Aeneae Capitoli immobile saxum accol
Abbreviated transcription (Latin):
bancspiemi spm ferretui . Audentioribo
Incasus omnes: per cussamente dederunt
Lara andelacrimas. anteginius pulcher illus
Atq animum patrięstrinxxit pietatis imago
tum sic effatur:
S pondeo aignat̾ius ingentibꝰ. om̃ia coeptis. Ama repoꝑ aga¬
amq erit ist̾amihi genitrix. nomenq creusę

Expanded text:
ine me spem ferre tui: audentior ibo ine me spem ferre tui: audentior ibo in casus omnis. Percussa mente dedere Dardanidae lacrimas; ante omnis pulcher Iulus, atque animum patriae strinxit pietatis imago. Tum sic effatur: Sponde digna tuis ingentibus omnia coeptis. Namque erit ista mihi genetrix nomenque Creusae
Abbreviated transcription (Latin):
Aurcus: ip sumillum dipeum. cristasq. rubentis
xcipiamsorte iamnunctuas premia nise
P reterea bis sexgenitor lectissima matrum
orpora captiuosq. dabit. suaq. om̃ibus arma Catus
Insuper his campi quosrex habetipsẽ lati nus
euero mea quein spacus propioribus atas
Insequitur uenerandepuer. iampectoretoto
ccipio. et comitemfrcasus cõplector in om̃s
Nullam meissine te queretur gloriarebus. segus
s eupacem seubella geram. tibinaximarerum
U erborumq fides: contra queintalia fatur
urialus: menulla dies tam fortibus ausis
Dissĩ milem arguerit. tantum fortuna secunda lrositra¬
a utt diuersacadat. sedte super omnna aona
. stmihi. quamiseramtenuit nonilia tellus
M ecum excedentem. non moenaregis acestȩ.
lancego nuncignaram huius quodcumq pericliest.
Inq salutatam linquo. noxertua pestis it¬
Ieatera. quo d nequaam lacrimas perferre parentis Matis
At tuoro mopem solare. iet succurre relictȩ linuus¬

Expanded text:
aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis excipiam sorti, iam nunc tua praemia, Nise. Praeterea bis sex genitor lectissima matrum corpora captivosque dabit suaque omnibus arma, insuper his campi quod rex habet ipse Latinus. Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas insequitur, venerande puer, iam pectore toto accipio et comitem casus complector in omnis. Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus; seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum verborumque fides. Contra quem talia fatur Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis dissimilem arguerit; tantum, fortuna secunda aut adversa cadat. Sed te super omnia dona est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus mecum excedentem, non moenia regis Acestae. Hanc ego nunc ignaram huius quodcumque pericli est inque salutatam linquo: nox et tua testis dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis at tu, oro, solare inopem et succurre relictae. Hanc s
Abbreviated transcription (Latin):
Pectora: sic memorans humeros dextrasq tenebat
mborum. etiultum c lacrimis atq. ora rigabat
Que uobis quȩ digna uiri protalibus ausis ll abilbal¬
÷ remia possercar solui. pulcherrima primum
Dĩ mores ꝙ dabunt uefiri. tumcetera readet
ctutum pius asieas. atq integer eui Allauuras
A scanius. meriti tarti non in memorum quam
mmo egouos ciui sola salus genitore reueto¬
P. Sccipit ascanius per magn̾o snise penates
ssara ciq̃. larem. et canȩł pene tralia uẽstȩ . diriguis¬
Obtestor. quȩ cumq. mihi fortuna fidesq E
nuris pono gremus. reuocate parentem
Reaadite consp̾ectum. nihil illo triste recepto
ina aabo er argento perfecta atq asperã signis inignibus¬
Pocula. deuicta genitor quȩ cępit arisba Cuntas
et tripodas geminos. lauri auꝯmagna talenta
siuero capereitaliam. sceptrisq potiri
Contigerit uictori. et predę duceresortem
idifti quo turnus equo quibus ibat in armis

Expanded text:
pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat. Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet actutum pius Aeneas atque integer aevi Ascanius, meriti tanti non immemor umquam. Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto, excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis Assaracique larem et canae penetralia Vestae obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est, in vestris pono gremiis: revocate parentem, reddite conspectum; nihil illo triste recepto. Bina dabo argento perfecta atque aspera signis pocula, devicta genitor quae cepit Arisba, et tripodas geminos, auri duo magna talenta, vero capere Italiam sceptrisque potiri contigerit victori et praedae dicere sortem, vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis
Abbreviated transcription (Latin):
consilium suminis regni derebus habebant:
Quia facerent. quis ue enꝑ x iam nuncius esset
Ctant longis annaeiliastis. et seutatenentes
Caftrorum eteamps medio. tum nisus etuna
urialus confestim alacres admitier orant
Rem magnam ꝑreciumq. more fore. primus iulus
ccepit trepidos. aenisum dicereius sit:
Tumsit yrtacides. auaite o̾ mentibus ȩquis
eneade. ne uelȩc nostris spectentur ab annis bii a ln¬
Queferimus: rutuli a somno auinoq soluti
Conticuere. locum insidus conspexinus ipsistus
Quiparetinbiuio portȩ que proxima alponto¬
nterrupti iges aterq ad sidera fumus
Frigitur: sifontuna permittitis uti
Iuesitum& neamet moenia p allantea¬
affore cernetis nec nosuia fallit euntis
Uidinius obscuris primam subuallibus urbrm.
enatũassiciuo. et totis cognouinus amnem
Hic an nis grauis atq animimaturus aletes urnus tac¬
N on tamenomnino teucros delert paratis
um talis animos uiuenum. et tamcertatulifas

Expanded text:
consilium summis regni de rebus habebant, consilium summis regni de rebus habebant, quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset. Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes, castrorum et campi medio. Tum Nisus et una Euryalus confestim alacres admittier orant: rem magnam, pretiumque morae fore. Primus Iulus accepit trepidos ac Nisum dicere iussit. Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis, quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi, qui patet in bivio portae, quae proxuma pontonterrupti ignes, aterque ad sidera fumus erigitur: si fortuna permittitis uti quaesitum Aenean et moenia Pallanteadfore cernetis. Nec nos via fallit euntis: vidimus obscuris primam sub vallibus urbem venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. Hic annis gravis atque animi maturus Aletes: Di patriinon tamen omnino Teucros delere paratis, cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊isus adnȩe: equidem aete nultale uerebar taqn aa¬
Nec fas nonitͣamereferat tibimagnus ouantem
upiter. aut quicumqͣ. hȩ caspicit ȩquis ellaetis
Sed siquis quȩ multauiaes discriminea tali
Ciquis inad uersum rapiat casusue deusue.
T esuperesse uelim. tuauita dignior & tas
s it quimeraptum. pugna precioue redemptũ
Mandethumõ. solitq autsiqua id fortuna uetabit
bsentrferat᷑ inferłas: accoretq sepulchro lanuttuior¬
N eumatr̃tumiserȩ tantisim causa aoloris
q uẽtes oi &̃ puer multis ematribus dusa
Prosequitur: magni nec mẽna curat acȩste:
lle aittenicausas nequi quam nectis in apes
N ecmea iammutataloco sententia cedit᷑.
a cceleremus ait. uigiles simulexcitat illi
Suçcedunt. seruantq. uices. stationerelicta.
psẽco mes nso graditur. regemq. requirunt.
Cetera perterras omnis animalan somno
I axabant curas. et corda obeta laborum¬
Ductores teucrum primi ⁊ delecta uiuentus

Expanded text:
Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem Iuppiter aut quicumque oculis haec aspicit aequis. Sed siquis, quae multa vides discrimine tali, siquis in adversum rapiat casusve deusve, te superesse velim; tua vita dignior aetas. Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit, absenti ferat inferias decoretque sepulchro. Neu matri miserae tanti sim causa doloris, quae te sola, puer, multis e matribus ausa persequitur magni nec moenia curat Acestae, Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis, nec mea iam mutata loco sententia cedit: adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi succedunt servantque vices: statione relicta ipse comes Niso graditur, regemque requirunt. Cetera per terras omnes animalia somno laxabant curas et corda obductores Teucrum primi et delecta iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
c u̾riale ansua cuiq deus fit dira cupido:
Cernis quȩ rutulos habeat fiducia rerum lifitusamntats T¬
Lumina rara micant. somno uinoq. sepulti
Procubuere silent late loca percipe porro lartants.
qiđ du̾bitem aut quę nunoanimo sententia surgat
A enean accirs omnes populusq patresque¬
xposcunt mittiq uiros qui certa reportent Ent
S itibi quae posco promittunt nam mihi facti Plndisatst qod faca¬
t̾ ama sat est pumulo uideor reperire sub illo errullam¬
Posse uiam ad muros & moenia pallantea
bstipuit᷑ magno laudum percussus amore
F urialus simul his araentem asfatuł. samicuiti aper¬
enͣe igitur sotiumꝰ summis adiungere rebussꝙpliro.¬
N ise fugis: solum te in tanta pericula mittam
n onita me genitombellis assũrtus op̾heltes
Argolicum terrorem inter trouęque labores
ublatum crudit. nec tecum talia gessi
Magnanimum aenean & fata extrema secutus.
e. sthic est aninus lucis contemptor. et iftum
Auiuita bene credatemi. quotendis honorem:

Expanded text:
uryale, an sua cuique deus fit dira cupido? Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum. Lumina Lumina rara micant; somno vinoque soluti procubuere; silent late loca: percipe porro, quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat. Aenean acciri omnes, populusque patresque, exposcunt mittique viros, qui certa reportent. Si tibi quae posco promittunt nam mihi facti fama sat est, tumulo videor reperire sub illo posse viam ad muros et moenia Pallantea. Obstipuit magno laudum percussus amore Euryalus; simul his ardentem adfatur amicum: Mene igitur socium summis adiungere rebus, NiNise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam? Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes, Argolicum terrorem inter Troiaeque labores sublatum erudiit, nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secutus: est hic, est animus lucis contemptor et istum qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Stacelirare fugaminslas et fiaerẽ noct
bucunt equites sese ad auiortia notalau uanecenic i¬
H inc atq hinc onnemsabitum⁊ custode coronant as l¬
silua fuit latecedionis atq aailice nigra ibibrosa
ar aper occultas ducebat semita calles Asi pt adis a ulsi.
Turialum tenebre ramorum onerosaq prȩda
mpediunt. fallitq timoru regione uiarum

Expanded text:
sed celerare fugam in silvas et fidere nocti. sed celerare fugam in silvas et fidere nocti. Obiciunt equites sese ad divortia nota hinc atque hinc omnemque abitum custode coronant. Silva fuit late dumis atque ilice nigra ara per occultos lucebat semita calles. Euryalum tenebrae ramorum onerosaque praeda impediunt fallitque timor regione viarum
Abbreviated transcription (Latin):
Armaq crateras ꝙ simul. pulerhosq tapetas Ilsdagion¬
urialus phaltras ramnttis. et au̾reabuius
Cingula. tiburti remuo aitissimus oum
i uemit̾tit aõna osprud̃ cum iungtret abscus plas¬
Cȩdicus. ille suo moriens aat habere nrpotii paga aq¬
ostmortema bello rutuli ⁊ pugniꝙ p̾otiti l dasslastas¬
ħ ęcrapit. at ꝗ humeris nequiquam fortib. aptat
uncgaleãmessapi habilem ⁊ criftisq aecoram
nauit. ex cȩaunticastris et tuta capissunt.
nterea prenus sicquites. exurbelatina¬
i bant. et tur noregi responsa ferebant
Tercentum scutati onnes. uoleente magistro li.¬
amq pir opinquabant castris. mulosq. subibant.
Cum pro culhoseue flcetentes limite cernunt bdi
tgalca turialum sublustri nocus mumbra
ro didit immemerem. radusq adnersare fusit
auatemere ot lusũ i conclanat ab agmine uossens
S tateuiri. quȩ causaiuir. quiue etis in ꝗr tis¬
i uoue tenetis iter: nihil ulitenqere contia

Expanded text:
armaque craterasque simul pulchrosque tapetas. Earmaque craterasque simul pulchrosque tapetas. Euryalus phaleras Rhamnetis et aurea bullis cingula, Tiburti Remulo ditissimus olim quae mittit dona hospitio cum iungeret absens Caedicus, ille suo moriens dat habere nepoti, post mortem bello Rutuli pugnaque potiti haec rapit atque umeris nequiquam fortibus aptat. Tum galeam Messapi habilem cristisque decoram induit. Excedunt castris et tuta capessunt. Interea praemissi equites ex urbe Latinaibant et Turno regi responsa ferebant, tercentum, scutati omnes, Volcente magistro. Iamque propinquabant castris murosque subibant, cum procul hos laevo flectentis limite cernunt et galea Euryalum sublustri noctis in umbra prodidit immemorem radiisque adversa refulsit. Haud temere est visum. Conclamat ab agmine Volcens State, viri. Quae causa viae? Quive estis in armis? Quove tenetis iter? Nihil illi tendere contra,
Abbreviated transcription (Latin):
npastus ceulco plen̾is ꝑ ouiliat turbie sbas¬
ua detenimuesana fames. manditq trahitq¬
⁊ ollepecus. mutum qͥ metu fremit. ore chruento
Necminor euriali eedesti incensus et ipse Ensinsmr¬
erfurit. acmultam ininedio sine nomint plebiem.
Phadumq herbessumq: subit. rortumq. habaronq
gnaros. roxtum q uigilamtm. et cunctauidentem
Seama gnumetuens sepost cratera tegebat
ectore maduersti rotum cm comminius enstm
Condidit assur genti. et multa morte recocpit
urpurtam uonit ille dronam. et cũsanguontpueta
V marefert monens hnc furto feruidus instatieraete¬
amq ad messapi socios tendebat. ibiignem
Deficere extremum. etreligatos rteuidebat
arptre gramencquos. breuiter cuitalianisus
Sensitenim nimia cȩde atq.  cupidine ferri
bsiftamus ait. nam mimicapropin quat lux
Poenarum eͣt h austumsatis est. uia factãphostis ud aollũ
nuitauirumrisolido argento perfecta relinquunt

Expanded text:
Impastus ceu plena leo per ovilia turbans sImpastus ceu plena leo per ovilia turbans suadet enim vesana fames manditque trahitque molle pecus mutumque metu, fremit ore cruento: nec minor Euryali caedes; incensus et ipse perfurit ac multam in medio sine nomine plebem, Fadumque Herbesumque subit Rhoetumque Abarimque, ignaros, Rhoetum vigilantem et cuncta videntem, sed magnum metuens se post cratera tegebat; pectore in adverso totum cui comminus ensem condidit adsurgenti et multa morte recepit. Purpuream vomit ille animam et cum sanguine a refert moriens; hic furto fervidus instat ad Messapi socios tendebat; ibi ignem deficere extremum et religatos rite videbat carpere gramen equos: breviter cum talia Nisus. sensit enim nimia caede atque cupidine ferri: Absistamus, ait, nam lux inimica propinquat. Poenarum exhaustum satis est, via facta per hostis. Multa virum solido argento perfecta relinquunt
Abbreviated transcription (Latin):
inã simul priorlur tacides sicorelocutus
Furiale audendum: dextra. nc̃ ipsas uocatres dnas¬
aciter est. tunelqua manusse attollere nobis
A tergo pos sit custodi. et consultlonge
acc ego uastadabo. et latote liminͥe ducam
S icmemorat. uoceinq premit. simulensc suꝑbum
amne tem aggreditur. qui forte tapetib altis
ł xstructultoto per flabat pectore somnum
ex idem. etregiturno gratissimus augur
S ed nonaugurio potuit depeller epestem sun
tris ux ta famulos temere intertela iacentes diasmd
Armi gerumq remipremit. aurigamq sub ipsis
actus equis ferroq. secat pendentia coua
Tunc caput ipsi aufert domino. truncũꝙ reliquit
sanguie singuttantem .  atro repr facta cruore
Terra torͥ ꝙͦ madent. nec nͥ lamyruqͣ. lamũq
tunienem serranum illa qui plurima nocte
Luserat. insignis facis. ⁊multo ꝙ iacebat
n embradco uietus. felia si protinus illum
Aequasset noctiludum inlucem ꝗ tulisset

Expanded text:
vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus: vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus: Euryale, audendum dextra; nunc ipsa vocat res. Hac iter est. Tu, ne qua manus se attollere nobis a tergo possit, custodi et consule longe; haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. Sic memorat vocemque premit; simul ense superbum Rhamnetem adgreditur, qui forte tapetibus altis exstructus toto proflabat pectore somnum. Rex idem et regi Turno gratissimus augur, sed non augurio potuit depellere pestem. Tris iuxta famulos temere inter tela iacentis armigerumque Remi premit aurigamque sub ipsis nanctus equis ferroque secat pendentia colla; tum caput ipsi aufert domino truncumque relinquit sanguine singultantem; atro tepefacta cruore terra torique madent. Nec non Lamyrumque Lamumque et iuvenem Serranum, illa qui plurima nocte luserat, insignis facie, multoque iacebat embra deo victus: felix, si protinus illum aequasset nocti ludum in lucemque tulisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aruatalemanet. casus factum quicũq. sequuntuur
Percaput hociuro. perquodpaterante. solebat loma¬
I uȩ tibi polliceor reduci rebq secun dis
Hec eademmatriq tuę generiq manebunt Sitobens
C ic ait illacrians ox humero sinui exuit ensem
Aurarum. mira quem fecerat arte licaon .bi faln¬
nosuis. atq. habilem uagina aptarat eburna
Datniso mnesteus pellem. horrentis ꝙ leomis. Sinsene.¬
xuiias. galcam fidus permutat aletes detse
Protinus armati añcedunt. quos om̃is euntis dassũs¬
rimorum manus adportas uiuenumq senumq
Prosequitur uotis necnonet pulhies uilus
nte annos ammumq gerees curamq uirilem
Multa patrimandata dabat portanda sea aurelltapb
omia discerpunt. etnubibus irrita donant
Igressisuperant fossas. noctisq perumbram
astra inimica petunt. multis tamenante fetrtiriltte sylnl¬
I xino. passim somno uinoq perherbam
erpora fusaunident. arrectoslitorecurrus
Interlora rotasq. uiros. simularma iacere

Expanded text:
arva manet. Casus factum quicumque sequentur, per caput hoc iuro, per quod pater ante solebate tibi polliceor reduci rebusque secundis, haec eadem matrique tuae generique manebunt. Sic ait inlacrimans; umero simul exuit ensem auratum, mira quem fecerat arte Lycaon Gnosius atque habilem vagina aptarat eburna. Dat Niso Mnestheus pellem horrentisque leonis exuvias; galeam fidus permutat Aletes. Protinus armati incedunt; quos omnis euntis primorum manus ad portas iuvenumque senumque prosequitur votis. Nec non et pulcher Iulus, ante annos animumque gerens curamque virilem, multa patri mandata dabat portanda: sed aurae omnia discerpunt et nubibus inrita donant. Egressi superant fossas noctisque per umbram castra inimica petunt, multis tamen ante futuri exitio. Passim somno vinoque per herbam corpora fusa vident, arrectos litore currus, inter lora rotasque viros, simul arma iacere,
Abbreviated transcription (Latin):
i uod super est lȩtinbentgestis corporarebu
Procurates iuri. et pugnam sperate p̃arari. htalis eldis¬
nterea ugilum. t̃ẽxcubus obsidereportas
Cura datur mes lapo. etmoenia cingere ñflãmis
bis septem ruti muros quimilite seruent larinoS
D electi. ast illos centeni quemq secuntur
purpurei cristis uiuenes auroq corusci
Discurrunt uariant q uier̃s. fusiq perherbam
ndulgent inno. etuertunt crateras aenos
Collucent ignes. noctem custodia duelt¬
nsom nemͣ ludo.
Ha c super euallo prospectant trois. et armis
tta tenent. nec̃ non tripidi formidorportas
ł xplorant. pontisq it propugnacula unguit
t ela gerunt instant mnesteus acerq serestus
Quos pater anras siquando aduersal uocarent
ectores uuenum et rerum adit esse magistros
Omnis permuros legio sortita periclum
xcubat exereaq uices quod cuiq tuendum est
Nisus erat porte custos accrrimusm armis
yrtacides comitem aeneae quem miserat ida

Expanded text:
quod superest, laeti bene gestis corpora rebus quod superest, laeti bene gestis corpora rebus procurate, viri, et pugnam sperate parari. Interea vigilum excubiis obsidere portas cura datur Messapo et moenia cingere flammis. Bis septem Rutuli, muros qui milite servent, delecti; ast illos centeni quemque sequuntur purpurei cristis iuvenes auroque corusci. Discurrunt variantque vices fusique per herbam indulgent vino et vertunt crateras aenos. Conlucent ignes, noctem custodia dunsomnem ludo. Haec super e vallo prospectant Troes et armis alta tenent, nec non trepidi formidine portas explorant pontisque et propugnacula iungunt, tela gerunt. Instat Mnestheus acerque Serestus, quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, rectores iuvenum et rerum dedit esse magistros. Omnis per muros legio, sortita periclum, excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est. Nisus erat portae custos, acerrimus armis, Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida
Abbreviated transcription (Latin):
fatamim. ftrro sederatamexe scindere gentem
Coniugẽ pferepta: nec solos tangit atridas
ste dolor. solisq licet capere arma micenis
Sedperus se semel satis est. si peccare fuisset
a nte satis. penitus modo nongenus omneposum estquians
Femtineumi. quibus hȩc medufiducia s ualli uetf sum stes autalit
D ant animos: annon inderent inormatroꝵe
i eptuni fabricat a manu consictere inignes:
Seduos o̾: lecti u ferro quis scindere uallũ
pparat. et mecum inuadit trepidantia castra.
Nonarmis mihiuulcani. non mille carinis  lstt aus trigt¬
e stopus inteucros. addant seprotinus omnes lame llr ł¬
ł trusci socios. tenebras et mertia furta dat gna firiinsusela¬
⁊ alladu cęsĩs summe custodibus arcis
Netineant: nec equi crea condemur maluons. smlere. ioum.
lucepalam certumest igni circum daremuroł tndo isdiere
ħ auasibi cundanais remfaxo et pube pelas ga
sseputent. aecimum quos distulit hector in annatni focs sedeuno
Nunc adeo melior quomampars actadrei C

Expanded text:
fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem, coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas iste dolor solisque licet capere arma Mycenis. Sed periisse semel satis est: peccare fuisset ante satis penitus modo non genus omne perosos femineum. Quibus haec medii fiducia valli fossarumque dant animos. At non viderunt moenia Troiae Neptuni fabricata manu considere in ignis? Sed vos, o lecti, ferro qui scindere vallum apparat et mecum invadit trepidantia castra. Non armis mihi Volcani, non mille carinis est opus in Teucros; addant se protinus omnes Etrusci socios, tenebras et inertia furta Palladii caesis summae custodibus arcis ne timeant, nec equi caeca condemur in alvo: luce palam certum est igni circumdare muros. Haud sibi cum Danais rem faxo et pube Pelasga esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum. Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei,
Abbreviated transcription (Latin):
a usonios olim. quȩ cumq euaserit lindis
Dardanum q duerm. llaurentia uexerit arua¬
n ortalem cripiam formam. mnagniq uibebo
A cquoris esse deas. qualis nertia clotho.li..
tgalathca secat spum antempectore pontum
D ixerat. iaq ratum strgu perflumina fr̃is irtonis
erpice torrentis atraq ubragine ripas
Anniuit: ettotum. enutu tremefecit olympum

Expanded text:
Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, mortalem eripiam formam magnique iubebo aequoris esse deas, qualis Nereia Doto et Galatea secant spumantem pectore pontum. Dixerat: idque ratum Stygii per flumina fratris, Per pice torrentes atraque voragine ripas Adnuit, et totum nutu tremefecit Olympum
Abbreviated transcription (Latin):
Dicite: Prisca fides facto sed famaper emus
entas classẽm et pelagi petere alta parabat.
Ipsa deum fertur. genitrix berecinthia magnũ
ticibus his affata iouẽ da: nate petenti ile
Quodtua cara parens domito te poscit olĩ mꝑo¬
inea silua mihimultos dilecta perannos
b ucus in arcefuit summa quo sacra ferebant lals¬
ĩgranti picea : trabibusq obscurus actrnisiirs ꝑta.
Has ego dardamo uuenicum elassis egeret
a ta dedi: nunc sollicitam̃t imoranacius abit.
S. olue metus atq hoc̃precib. sinc̃posse parentem. slasem¬
n eꝰ cursũ quas lateullo. neuturbine uenti
Cincantur. prosit nostris in montib ortastł ontenat :¬
Filuis hiuc contra. torquet quisĩderamimno
O genetria quo fatauocas. aut quidpetis istis. la¬
õr taliñe manufacte iimortale carinx
Tas habrant certusq. incerta pericula lustret
enras : cuita ta deo permis sapotestas :
I mmo ubi de functe finem portasq tenebunt

Expanded text:
Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. eas classem et pelagi petere alta parabat, ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti, quod tua cara parens domito te poscit Olinea silva mihi, multos dilecta per annos lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant, nigranti picea trabibusque obscurus acernis: has has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit. Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: ne cursu quassatae ullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortaius huic contra, torquet qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusque incerta pericula lustret Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas? Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Lustratequomuros. adituq ꝑauiaquerit ittati maͥdat
cueluti pleno lupus insidiatus ouili.
Cum fremit ad caulas. uentos perpessũs etimbres
octe supermedia. tuti submatrib. agiu
b alatum eaercent. ille asp et im̃probus a ira
ęuit mabsentes. collecta fatigat edendi
Exxlongorabies. et sicce. sanguine faucel
baua aliterrutulo muros et castrantuenti
I giescunt irȩ: iduris dolor ossibus ardet.
⁊u̾a temptetratione aditus. et quauia clausõs
Excutiat trucrofuallo. atq effundat inȩ quor lui¬
lassem quę lateri castrorum adiuncta latebat
A ggeribus scptam circum et fluui alib. undus.
Atq manumc̃ pinu flagrantiftruidus implet.
⁊ um uero incumbunt. urget presentiaturni
Atq om̃nis facibus pubes ac cingitur atris
iripuere focos. piceum fert fumidalumen
Teda et cõmixtam uulc anus ad astra fauillam¬
C uis d̃s omusę tamsc̃ua incendiaatrucris
Auertit. tantosfatibus quis depulit ignes lafi

Expanded text:
lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum? Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, e manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes?
Abbreviated transcription (Latin):
Ferteciti fertum datetela. etscandite muros
H ostis ad est eiaaingenti clamore peronnies
onaunt setrucri portas et inoenia complent
N amq ita discedens preceperat optimus armis
enras. siqua inter ea fortuna fuisset sduttibellc̃as as¬
N eustruere auderent aciem. neucredere campo
astra ł. modo et uutos seruarent. aggire muros
Ergo et si conferre manu pudor iraq monstrat ipudir¬
buciunt portas tamen. et precepta facessunt fuañ.¬
Armatiq acauis easpectant turrib hostem litum
turnus ut ante uolans tardum pre cesserat agmen
Uĩgonti. lectis equitum comitatus eturbi
nprouilus ad est. maculis quemthracius albis
Portat equus icristaq tegit galea aurea rubra
ttquis erit mecum uiuenes. qui primus in hostẽ
p rincipium pugns . et campo sic̃ arduus infert
orrisono teucrũmirantur inertia corda. ussuarp sent¬
N onȩ quodare secampo: non obuia ferre
armauiros. sc astra fouere huc turbidus atq. huc

Expanded text:
Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis Teucri portas et moenia complent. Namque ita discedens praeceperat optumus armis Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muros. Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat, obiciunt portas tamen et praecepta facessunt armatique cavis expectant turribus hostem. Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen viginti lectis equitum comitatus, et urbi improvisus adest; maculis quem Thracius albis portat equus cristaque tegit galea aurea rubra. Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? principium pugnae, et campo sese arduus infert. orrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc
Abbreviated transcription (Latin):
Rumpemoras omnis ⁊ tarbata arripr castra
Aixit is et incęlum a paribus sesustulit alis
Ingentemq. fuga secuit subnubib arcumn.
gnouit uiuẽnis. duplices q adsidera palmas
Sustubit. actali fugientem est uoce secutus
ridecus cei. qui trmihi. nubib actam Illssam¬
Detalit itterras: undelrȩe tam elarare pente
t empestas s medium uideo discinderecels
Palantis cipolo stellas. sequar omina tanta. Silcet: lata¬
Iusquis in armauocas Etsic effatuf  adundam.
P rocessit. sũmoq hausit degurgitt limphas
Iamq omnis campis exceratus ibat. apertis ldmn tẽprllaꝑs¬
A iits equum. diues pictai uestis et auri
M essap̾is primas acies. Postrema coercent. Cogit eg¬
t srridę uiuenes. medio dux agmine turnus łnt.
Cumrefluit campis. et iam se condidit aluco
ic subit amanigro glomerari puluer e nubem
Prospiciunt teucri. actenebras insurgerẽ campis
rimus ab aduersa conclamat mołe caicussas
Qlis. globus ociuirs caligine uoluitur atra

Expanded text:
Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haecumpe moras omnis et turbata arripe castra. tempestas? Medium video discedere caelum palantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam processit summoque hausit de gurgite lymphas, Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, dives equum, dives pictaï vestis et auri; Messapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus, vertcum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa conclamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitur atra?
Abbreviated transcription (Latin):
Debita complerant. cumturnuniuria matrem Cilbdem¬
a amonuit a ratibus sacris depellere tȩdas lgas¬
H ic primupi noualuae oculis eff alset̃ tͣtinꝰgens
isufubaurora celum transcurrere nymbusalaus iusuen¬
dꝗiq: chori : tum u gochorrenda perauras
xcidit et trou rutulorumq agnina oguinde
Uetrepidatemeas tencride fendtre naues¬
cut armate manus: maria ante exueretumio
Quamsacras dabitur pinus uosite solutȩ lbuus lopͥter
tearȩ pilagi. genetrix iubet. etsua quȩq.
Cantinuo p̾uppes abrumpunt uincula : ripis
Uelfinumq modo demersis equora rostris
I mapetunt. In nc uirgt neȩ mirabile monstrum

Expanded text:
debita complerant, cum Turni iniuria Matrem admonuit ratibus sacris depellere taedasHic primum nova lux oculis offulsit et ingens visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus Idaeique chori; tum vox horrenda per auras excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere naeve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae, ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque continuo puppes abrumpunt vincula ripis delphinumque modo demersis aequora rostris ima petunt. Hinc virgineae mirabile monstrum
Abbreviated transcription (Latin):
Non fuit aeneadum trpiana nequȩ induit.
ra puerprima signans intonsa uilienta
His amor unuserat pariterq in bella ruebant
Fum quoq communi portam statione tenebant
N isus ait dinͣt hunc andorem mentibusm addunt fgrtt

Expanded text:
non fuit Aeneadum Troiana neque induit arma, ora puer prima signans intonsa iuventa. His amor unus erat, pariterque in bella ruebant: tum quoque communi portam statione tenebant. Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt, Euryal
Abbreviated transcription (Latin):
i ecspes ulla fage. rerum pars altera adempraest
rma feruntitale. niline fatalia terrent
Siqua plirig̾es presẽ iartant responsa deorum
s anfatis uenenllatum̃. tetigere qu̾odarua
Fertilis ausomȩtroes. sunt etinra contra

Expanded text:
lla fugae: rerum pars altera adempta est. arma ferunt Italae. Nil me fatalia terrent, siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. Sunt et mea contra
Abbreviated transcription (Latin):
bstupuere animis rutuli. conttrritusĩpsẽ
Turbatis mꝑssapus equis. canetatur et anas hers¬
auea sonans. reuocatq. prdem tiberinus ab alto
Troianos hecmonstral petunt. hisiupiteripsge
aux ilium solitumeripuit. nontela necignes¬

Expanded text:
bstipuere animis Rutuli, conterritus ipse turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. Troianos haec monstra petunt, his Iuppiter ipse auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes