comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is: ĩ isto ꝑ mist̾i̾um delicta donant᷑.
gite quo saluator. set eodem fonte m̾
gamur. nõ nobis petenda e orientalis¬
est regiõ. est non fluuius terre uidai
consecratio que orientis fluimina bñdix̃.
occidẽtis fluenta sanctificat: Unde et si
nom̃e fluuio ahud sit forte de seculo:
inest tamen illi mist̾um de iordane: De¬
niq hisdẽ sacramentis res agitur. quibꝰ
⁊ tũc gestaest: nͥ qd̾ gr̃a pleniore: T̃ ũc
eñi tͥnitatẽ carnalibus occłis uidimus:
xp̃m iux hũanus uultꝰ aspexit: nũc
eundem in mens hũana cõplectitur:
ip̃a uirtute diuinitatis ĩfundit: Tũc
pat̾ ad dñm ꝓpt̾ filiũ longo auditu
uocis aduenit : modo autẽ descendit
ad nos parit̾ ip̃e cũ filio: Plenior gͦ
gr̃a est : uͥ deus nõ assũpta spẽ descẽ¬
dit ad hoĩes: set ꝓpͥa substãtia descẽ¬
dere dignat᷑ ad filios Ibi tanqũa in
suadere. hic tanqũa fidelibus gram.

Expanded text:
is, in isto mysteriis delicta donantur.is, in isto mysteriis delicta donantur.gite quo Salvator; sed ut eodem fonte mergamur, non nobis Orientalis petenda est regio, non fluvius terrae Judaiconsecratio quae Orientis flumina benedixit Occidentis fluenta sanctificat. Unde etsi nomen forte fluvio aliud sit de saeculo, inest tamen illi mysterium de Jordane. Denique iisdem sacramentis res agitur quibus et tunc gesta est, nisi quod gratia pleniore. Tunc enim Trinitatem carnalibus oculis vidimus, Christum vix humanus vultus aspexit, nunc eumdem mens humana complectitur: ipsa virtute divinitatis infundit: tunc Pater ad nos propter Filium longo auditu vocis advenit, modo autem descendit ad nos pariter ipse cum Filio. Plenior ergo gratia est, ubi Deus non assumpta specie descendit ad homines, sed propria substantia descendere dig persuadere, hic tanquam fidelibus gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis eiꝰ omni festinatiõe
suscipere. ⁊ de fonte iordanis
qũe ille
bñdixit bñdictõnẽ consecratõnis hauri¬
re: ut ĩ eũ gurgitẽ in qũe illiꝰ scĩtas
mersit. nr̃a p̾cata m̾gantur: Scilicet
ut eadem aqua que d̃m circiudedit.
⁊ seruulos circũpurget: Quatnꝰ ex-
uen̾abili xͥ lauacro nobis unda sc̃ã pro¬
ficiat. ⁊ hisdẽ uestigiis atq misteriᷤᷤ
quibꝰ bñdictõnẽ a saluatore est mutu¬
ata. nos fotu bãtiore purificet: grati¬
amq qũa a xp̃o suscepit. ĩ xp̃ianos re¬
fundat: Ergo fr̃s tingi debemius eodẽ
mũ utrũq sit dñi. tam̃ gratiꝰ puto hoc
baptismũ ẽẽ quo nos abluim᷑. quam
illud quo saluator baptizatꝰ ẽ: hoc
eñi celebrat᷑ per xp̃m. illud celebrat᷑
isto nos saluator mutat: In illo iust¬
cia sempplena: ĩ isto tͥnitas ẽ ꝑfecta:
Ad illud sc̃e uenit: sanctus egressus ẽ:
Ad istud pͤcator uenit : ⁊ sanctus abs¬
cedit: In illo bñdictio ꝯfertur misteri¬

Expanded text:
matis ejus omni festinatione suscipere, et de fonte Jordanis, quem ille benedixit, benedictionem consecrationis haurire, et in eum gurgitem in quem se illius sanctitas mersit nostra peccata mergantur; scilicet, ut eadem aqua quae Dominum circumdedit et servulos circumpurget, quatenus ex venerabili Christi lavacro nobis unda sancta proficiat, et iisdem vestigiis atque mysteriis quibus benedictionem a Salvatore est mutuata, nos fotu beatiore purificet, gratiamque quam a Christo suscepit in Christianos refundat. Ergo, fratres, tingi debemus eodem fmum utrumque sit Domini, tanto gratius puto hoc baptismum esse quo nos abluimus quam illud quo Salvator baptizatur. Hoc enim celebratur per Christum, illud celebratumisto nos Salvator invitat. In illo justitia semiplena, in isto Trinitas est perfecta. Ad illud sanctus venit, sanctus egressus est; ad istud peccator venit, et sanctus abscedit. In illo 430 benedictio confertur mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
hõĩs cõficem᷑: Credamꝰ illũ ⁊ nr̃e cõsortẽ nat᷑e:
et pat̾ne substãtie coeqͣlem: Qm̃ ⁊ nuptiis
inteͬ fuit ut hõ. ⁊ aquas ĩ uina mutauit ut
deus Quatinꝰ fidei huiꝰ merito. nos etiam
dñs ñr sobrio illo gr̃e sue uino ꝓpiciꝰ pota¬

Expanded text:
sortem naturae, et paternae substantiae coaequalem: quoniam et nuptiis interfuit ut homo, et aquas in vina mutavit ut Deus; quatenus fidei hujus merito nos etiam Dominus noster sobrio illo gratiae suae vino propitius pota
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ. ars nulla cõducta ẽ: ⁊ tã grãde
miracłm uit̾ pau̾da circũstantiũ silen¬
cia. sola tm̃ uolũtas dñi tacentis effecit:
Hec dubitãdũ hm̃i quia ille aquas tradu¬
xit ĩ uinũ. qui eas ab initio cõcreuit in
niues. durauit ĩ glacies. egiptiis u̾tit in
sanguinẽ. ⁊ hebreis sicientibꝰ arida ma¬
nare de rupe p̾cep̃. que ĩnum̾abiliũ mul¬
titudinẽ ppłoꝵ stillicidio noui fõtis. uice
mat̾noꝵ ub̃um nutriebat. Quid pͥmũ stu¬
peas. qͥd mixeris. uinũ de aqua. an aqũa
de petra: Si nulla te qͥcũq int̾ ista cũcta¬
ris infidelitas turbet : qd̃ dubiũ nõ ẽ ad nu¬
tũ c̾atoris c̾aturaꝵ helemẽta pendere: Aut
cur nõ c̾damꝰ uͥrtute dñica uinũ fieri potu¬
isse de aqua. cũ nob̃ oꝑante dõ fomẽtis im¬
briũ t̾re de g̾mio. ꝑ minist̾i̾a uineaꝵ aqua
surgat ĩ uinũ : Hoc inqͥt fecit iħe mitiũ
signoꝵ ĩ chana galilee. ⁊ manifestauit

Expanded text:
rs nulla conducta est: et tam grande miraculum inter pavida circumstantium silentia, sola tantum voluntas Domini tacentis effecit. Nec dubitandum, carissimi, quia ipse aquas traduxit in vinum, qui eas ab initio concrevit in nives, duravit in glaciem, Aegyptiis vertit in sanguinem, et Hebraeis sitientibus manare arida de rupe praecepit, quae innumerabilium multitudinem populorum stillicidio novi fontis, vice maternorum uberum, nutriebat. Quid primum stupeas, 70 quid mireris, vinum de aqua, an aquam de petra? Sed nulla te, quicunque inter ista cunctaris, infidelitas turbet, quod dubium non est ad nutum Creatoris creaturarum elementa pendere: aut cur non credamus virtute dominica vinum fieri potuisse de aqua, cum nobis, operante Deo, fomentis imbrium terrae de gremio per ministerium vinearum aqua surgat in vinum? Hoc, inquit, fecit Jesus initium signorum in Cana Galilaeae, et manifestavit
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs nũ sunti õ sic ĩdicat patrẽ dm̃: ut nͣ¬
get patrẽ ioseph: Inde hoc ꝓbamꝰ: Scd̾̃ni
scͥpͥturã que sic ait Et dixit ad illos Nõ sci¬
ebatis quia ĩ his que patͥs ñi sunt oportet mͣ
ẽe : Illi ant̾ẽ nõ intellex̾unt qͥd illis locut᷑ ẽ.

Expanded text:
Patris mei sunt; non sic indicat Patrem Deum, ut neget patrem Joseph. Unde hoc probamus? secundum Scripturam, quae sic ait: Et dixit ad illos: Non sciebatis quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse. Illi autem non intelle
Abbreviated transcription (Latin):
qñ in locum patͥs sui defũcti iecho¬
nias rex ꝯstitutꝰ est. Ablatũ est ei re¬
tñ uiuente iechonia facta est
tͣnsimigratio ad gentes. Hulla enim
culpa iechoniȩ dicitur. quare sit reg¬
no pͥuatꝰ: s magis illoꝵ peceata indu¬
cuntur qui ei successerũt. Seqͥtur gͦ
captiuitas: itur in babiloniã. Non eũt
sol mali: s cũ eis ꝑgunt etiã scĩ.
In illa captiuitate erat ex echiel ꝓpha.
ĩ illa erat danihel: in illa erant tres
pueri nit̾ flaminas nobihtati. Ierũt
m̃tote iechoniã sine ulla culpa imꝑ¬
batum. inde tlestitisse regn. are: et
feeisse tͣnsitum ad gentes cum tͣnsmi¬
gratũ est in babiloniã: ⁊ attendite p̾¬
mõstratã imagiẽ reꝵ futuraꝵ: in
dño iħu xͦ. Holuerũt eñĩ iudei sibi reg
eulꝑam inuenerũt. Reꝓbatꝰ est in se.
reꝓbatꝰ est in seruis suis: ⁊ tͣnsitum etiã¬
est in gentes. tanquã in babiloniã. Hoc
ut irent in babiloniam. Et quie das¬

Expanded text:
honias rex constitutus est. Ablatum est ei retamen vivente Jechonia facta est transmigratio ad Gentes. Nulla enim culpa Jechoniae dicitur, quare sit regno privatus: sed magis illorum peccata inducuntur, qui ei successerunt. Sequitur ergo captivitas, itur in Babyloniam. Non eunt soli mali; sed cum his pergunt etiam sancti. In illa captivitate erat Ezechiel propheta, in illa erat Daniel; ibi erant tres pueri inter flammas nobilitati. Ierunt tote Jechoniam sine ulla culpa improbatum, inde destitisse regnare, et fecisse transitum ad Gentes, cum transmigratum est in Babyloniam: et attendite praemonstratam imaginem rerum futurarum ino. Noluerunt enim Judaei sibi regnculpam invenerunt. Reprobatus est in se, reprobatus etiam in servis suis; et transitum est in Gentes, tanquam in Babyloniam. Hoc ut irent in Babyloniam. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dorũ causa hñt uxores magni uiri. qͣles fuisse pa¬
tres legimꝰ. ⁊ mltis docum̃tis inuenimꝰ clamãtibꝰ
om̃ino sine clubitatõne paginis scĩs: siqͥ gͦ uirz
set pr̃ari ut hrent filios sine cõcubitu. nõne in¬
esfabili gaudio tantũ bñficiũ ãplect̾ent᷑: Nõne
cũ ingñti leticia susciꝑent: Ono sũt enĩ oꝑa caͣ¬
nalia. quibris cõstat genus humanũ: in qͤ duo oꝑa

Expanded text:
dorum causa habent uxores magni viri, quales fuisse Patres legimus, et multis documentis invenimus, clamantibus omnino sine dubitatione paginis sanctis: si qui ergoset praestari ut haberent filios sine concubitu; nonne ineffabili gaudio tantum beneficium amplecterentur? nonne cum ingenti laetitia susciperent? Duo sunt enim opera carnalia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
fratres m̃i quis senserit scptura le qus rarens
notris: qui se erant coniugãti ut solam ꝓlent
ae couigibu: quererent: T̃ ami caste eñ hẽuant
illi. qui pro tp̃r ⁊ pro more gñtis sue etiã
plures habebãt. ut nõ acced̾e̾nt ad carna
uxores. qͥs sana fronte dat filiã suã libicdini aliene:
S ut nõ erubescãt parentes cũ dant recitãtur tabłe:
ut sint soci nõ lenones: Quid ergͦ de tabulis recitat᷑
natur: audita uoce tabularũ: Uideamꝰ fr̃otẽ uir
accipiẽtis uxorẽ: Prubescat ⁊ maritꝰ alit̾ accipere:
si erubescit pat̾ alit̾ cdare: S si nõ possũt aliq̃n.
iam ista cliximꝰ. exigant debitũ: nõ ꝓg̾diantur
ultra debitores suos: Et femina ⁊ uir ĩfirmitatẽ
suã in se consolent᷑ Non eat illaͤ ad alt̾am: ⁊ illa
ad alt̾um: Iinde appłtatũ ẽ adult̾iũ: quasi ad al¬
terũ Et si eg̾diunt᷑ metas matͥmonialis pacti :
nõ eg̾diu antur metas cõuigalis thori: Nũqͥd hc

Expanded text:
fratres mei, quid senserit Scriptura de illis parentibus nostris, qui sic erant conjugati, ut solam prolem de conjugibus quaererent. Tam caste enim habebant illi, qui pro tempore et pro more gentis suae etiam plures habebant, ut non accederent ad carnaluxores, quis sana fronte dat filiam suam libidini alienae? Sed ut non erubescant parentes, cum dant, recitantur tabulae; ut sint soceri, non lenones. Quid ergo de tabulis recitaturnatur, audita voce tabularum. Videamus frontem viri accipientis uxorem. Erubescat et maritus aliter accipere, si erubescit pater aliter dare. Sed si non possunt aliquando jam ista diximus, exigant debitum; non progrediantur ultra debitores suos. Et femina et vir infirmitatem suam in se consolentur. Non eat ille ad alteram, et illa ad alterum: unde appellatum est adulterium, quasi ad alterum. Et si egrediuntur metas matrimonialis pacti, non egrediantur metas conjugalis tori. Numquid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ ałr potestiᷤ hr̃e filios: ad illud cũ dolore dẽ¬
cendite: Pena ẽ enĩ illiꝰ adã. de qͦ exorti sumꝰ Hõ
extollamͣ de pena nr̃a: Pena ẽ illiꝰ qͥ m̾uit mor¬

Expanded text:
quia non aliter potestis habere filios, ad illud cum dolore desquia non aliter potestis habere filios, ad illud cum dolore descendite. Poena est enim illius Adam, de quo exorti sumus. Non extollamur de poena nostra. P
Abbreviated transcription (Latin):
Sic illi pͥores sancti. hoĩes di. filios q̃rebant: fihioᷤ
susciꝑe uolebãt: Ad hoc imũ iũgebant᷑ feminis.
ad hoc feminis miscebant᷑: ut filios ꝓc̾arẽt: Ido
illis ꝑmissũ est ut plures hẽrent: ⁊Iã si libido ĩ¬
mod̾ata plac̾et dõ: sic ꝑmut̾et᷑ illo tp̃r ut una fe¬
mina hẽret plures uiros: quomͦ unꝰ uix plures fe
feminas: Qr̃ femine õs caste nõ habebãt ãplius
uno uiro. uir aũt plures feminas. nͥ qi plures ha¬
bere feminas unũ uixũ ꝑtinet ad ꝓlis num̾osita¬
tẽ. auna aũ femina nõ qͦ plures hũerit uixos plu¬
opus illud carnale possent hr̃e filios: ꝓpt̾ quos
habendos ad illud nõ libidine ruebãt. s officio
descẽdebãt ꝓpt̾ hoc ioseph nõ erat pat̾. qr sine
cõcupiscẽtia carnis susceꝑat filiũ : Absit ut hoͦ
sentiat castitas xͥanai : qd̾ nec iuidaica sẽtiebat: di¬
ligite uxores ur̃as: s caste diligite: Lisq ad eum
modũ carnale opꝰ expetite: ut filios ꝓcreeti. Et

Expanded text:
Sic illi priores sancti, homines Dei, filios quaerebant, filios suscipere volebant. Ad hoc unum jungebantur feminis; ad hoc feminis miscebantur, ut filios procrearent. Ideo illis permissum est ut plures haberent. Nam si libido immoderata placeret Deo, sic permitteretur illo tempore, ut una femina haberet plures viros, quomodo unus vir plumnes feminae castae non habebant amplius uno viro, vir autem plures feminas: nisi quia plures habere feminas unum virum, pertinet ad prolis numerositatem; una autem femina non quo plures habuerit viros, pluopus illud carnale possent habere filios, propter quos habendos ad illud non libidine ruebant, sed officio descendebant. Propter hoc Joseph non erat pater, quia sine concupiscentia carnis susceperat filium? Absit ut hoc sentiat castitas Christiana, quod nec Judaica sentiebat. Diligite uxores vestras, sed caste diligite. Usque ad eum modum carnale opus expetite, ut filios procreetis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uͥrginalis a matre dñi. q̃ ⁊ filiũ hr̃e m̾uit. ⁊ coͣ¬
rũpi nõ m̾uit. Sic gͦ erat illuo ꝯiugiũ: ⁊ sine
ulla corruptõe cõiugiũ Sic qd̾ caste uxor peꝑit.
cur nõ caste maritꝰ acciꝑet: Sic̃ enĩ ilba castaᷤ cõ
uix: sic ille caste marit̾᷑: Et sic̃ illa castaͣ mat̾:
sic ille caste pat̾ Qui gͦ dicit nõ debuit dici pa¬
ter. q nõ sic genuerat filiũ : libidinẽ q̃rit ĩ pro¬
c̾andis filiis. nõ caritatis affectũ: Meliꝰ ille qd̾
aliꝰ carne ĩplere desid̾at: animo implebat: Hã ⁊
qͥ adoptãt filios castiꝰ eos corde gignũt: qͦs carne
nõ possũt. Uidete fis̃. uidete uira adoptionis.

Expanded text:
re meruit, et corrumpi non meruit. Sicut ergo erat illud conjugium, et sine ulla corruptione conjugium: sic quod caste uxor peperit, cur non caste maritus acciperet? Sicut enim caste conjux illa, sic ille caste maritus: et sicut illa caste mater, sic ille caste pater. Qui ergo dicit, Non debuit dici pater, quia non sic genuerat filium; libidinem quaerit in procreandis filiis, non charitatis affectum. Melius ille, quod alius carne implere desiderat, animo implebat. Nam et qui adoptant filios, castius eos corde gignunt, quos carne non possunt. Videte, fratres, videte jura adoptionis,
Abbreviated transcription (Latin):
filios Siqͥs ei dic̾e̾t cui sine ulla dubitatõne cͥder¬
et. potẽs ẽ cdare tͥ ⁊ om̃o dabit tͥ cds filios etiã nõ
oꝑanti opꝰ illuo cũ uxore: ibi certe cõducłetur. atq

Expanded text:
filios. Si quis ei diceret, cui sine ulla dubitatione crederfilios. Si quis ei diceret, cui sine ulla dubitatione crederet, Potens est dare tibi, et omnino dabit tibi Deus filios, etiam non operanti opus illud c
Abbreviated transcription (Latin):
in dño: Non depon̾ẽt eoꝵ intẽtiones nescessitas
fulciẽdaꝵ corꝑis ruinar̃. Quomͦ putatis helyam
scm̃ accepisse. qñ accep̃ calicẽ aque ⁊ colliridã pa¬
nis. ut satis ei eẽt ĩ alim̃tũ .xl. dier̃: Cũ magnͣ
ꝯcupiscẽtie mãducabat ⁊ bibebat: Tẽp̃ta hc p̾s¬
tare si possis hõi: qͥ bãtitudinẽ totã ⁊ felicitatẽ ĩ
epulis tãꝙͣ pecꝰ ĩ p̾sepi cõstituit: Odit bñficiũ tup̃.
repellit a se: penã putat. Sic ⁊ ĩ illo offõ cõiuga¬
li. libidinosi hoĩes uxores nõ ꝓpt̾ aliud q̃runt: et
ideo uix tandẽ ip̃is uxoribꝰ cõtẽti sũt: Atq utinã
si auferre nõ possũt aut nolũt libidinẽ. nõ ult᷑
eã ꝓg̾di sinãt. quã p̾scbit debitũ uxoriũ: etiã qd̾
infirmitati cõcedit᷑: S pbane tal hoi si dic̾es qͣ re
ducis uxorẽ e Respõd̾et tͥ fortasse uerecũdat᷑ ꝓpt̾

Expanded text:
in Domino, non deponeret eorum intentiones necessitas in Domino, non deponeret eorum intentiones necessitas fulciendarum corporis ruinarum? Quomodo putatis Eliam sanctum accepisse, quando accepit calicem aquae et collyridam panconcupiscentiae, manducabat et bibebat. Tenta hoc praestare, si possis, homini qui beatitudinem totam et felicitatem in epulis, tanquam pecus in praesepi, constituit. Odit beneficium tuum, repellit a se, poenam putat. Sic et in illo officio conjugali, libidinosi homines uxores non propter aliud quaerunt: et ideo vix tandem ipsis uxoribus contenti sunt. Atque utinam si auferre non possunt aut nolunt libidinem, non ultra eam progredi sinant, quam praescribit debitum uxorium, etiam quod infirmitati conceditur. Sed plane tali homini si diceres, Quare ducis uxorem? responderet tibi fortasse verecundatus, Propter
Abbreviated transcription (Latin):
subsistat genꝰ hũanũ ut necessaria sint duo sus¬
tẽtacula de qͥbꝰ sati dictũ ẽ : ad utrũq sapiens ⁊
prudens ⁊ fidelis officio descẽdit. nõ libidiue ca¬
dit. Ad mãducãd̾ ⁊ bibẽd̾ qͣmmulti uoracit̾ ir¬
ruũt: ibi ponẽtes totã uitã qͣsi ip̃am cãm uiuẽdi
kã cũ ideo mãdiicent ut uiuant: ido se putant
uiu̾e ut mandicent: Istos om̃s sapiẽs rep̾hẽdit.
⁊ maxime diuina scͥpͥtura. edaces. hebͥosos. el¬
luones: qͦꝵ deu̾ uẽter ẽ: hos ad m̃sam non
ducit nͥ concupiscentia carnis: nõ indigẽtia re¬
qui descendt̃ ex offõ uiuẽdi. nõ idõ uiuũt ut come¬
dant: s ido̾ comes̃t ut uiuãt: Itaq istis prudẽtibꝰ
⁊ tẽꝑantibꝰ si offerret᷑ ut sine cibo ⁊ potu uiu̾ent.
qͣnto gaudio ãplect̾ent᷑ hoc bñficiũ. ut qͦ ead̃ẽ nis
consuer̃. nec dẽcend̾e cog̾ent᷑. set sẽꝑ susp̃ẽsentũ

Expanded text:
subsistat genus humanum, ut necessaria sint duo sussubsistat genus humanum, ut necessaria sint duo sustentacula, de quibus satis dictum est; ad utrumque sapiens et prudens et fidelis officio descendit, non libidine cadit. Ad manducandum et bibendum quam multi voraciter irruunt, ibi ponentes totam vitam, quasi ipsam causam vivendi? Nam cum ideo manducent, ut vivant; ideo se putant vivere, ut manducent. Istos omnis sapiens reprehendit, et maxime divina Scriptura, edaces, ebriosos, helluones, quorum Deus venter est . Illos ad mensam non ducit, nisi concupiscentia carnis, noqui descendunt ex officio vivendi, non ideo vivunt, ut comedant; sed ideo comedunt, ut vivant. Itaque istis prudentibus et temperantibus si offerretur ut sine cibo et potu viverent; quanto gaudio amplecterentur hoc beneficium, ut quo cadere non consueverunt, nec descendere cogerentur; sed semper suspenderentur
Abbreviated transcription (Latin):
mãducãdo ⁊ bibẽdo: s uxores clucẽtlo: Sic enĩ cõstat
genꝰ hũanũ: pͥmo ut uiuant hoĩes: S qi diligen¬
tra qͣntalib corpori adhibita nõ possũt utiq sẽper
uiu̾e. cõseqñs ꝓuisio ẽ. ut nascẽtes succedãt morien¬
tibꝰ: quia ita ẽ genꝰ hũranũ sic̃ scͥtũ est qͦmodo fo¬
lia ĩ arbore. S in arbore olea uł lauro. uł alia hi¬
huꝰmodi que nũꝗͣ sine coma ẽ: s tam̃ nõ eadẽ sẽ¬
per habet folia: Nã quomͦ scpͥtũ ẽ alia gen̾at ⁊
alia deicit: qr ea que suboriũtur succedũt ruentibꝰ
aliis Sẽꝑ enĩ deicit folia: sẽꝑ foliis uestita ẽ: Sic
⁊ genꝰ hũanũ cotidie morientiũ decrim̃ta nõ sen¬
tit. ꝑ supplem̃ta nascentiũ : ⁊ sic ꝓ mͦ suo stat u¬
niu̾sa speties gn̾is humani: Et sicut folia ĩ arbo¬
re sẽꝑ uident᷑. ita plena hõibus t̾ra cõspicitur: Si
aũt morerẽtur tm̃ ⁊ nõ nasce̾nt᷑: uelut arbores

Expanded text:
xores ducendo. Sic enim constat genus humanum, primo ut vivant homines: sed quia diligentia quantalibet corpori adhibita non possunt utique semper vivere; consequens provisio est, ut nascentes succedant morientibus. Quia ita est genus humanum, sicut scriptum est, quomodo folia in arbore: sed in arbore olea, vel lauro, vel aliqua hujusmodi, quae nunquam sine coma est; sed tamen non eadem semper habet folia. Nam quomodo scriptum est, alia generat, et alia dejicit : quia ea quae suboriuntur, succedunt ruentibus aliis. Semper enim dejicit folia, semper foliis vestita est. Sic et genus humanum quotidie morientium detrimenta non sentit, per supplementa nascentium: et sic pro modo suo stat universa species generis humani; et sicut folia in arbore semper videntur, ita plena hominibus terra conspicitur. Si autem morerentur tantum, et non nascerentur; velut arbores
Abbreviated transcription (Latin):
iter̃ ad id ip̃m estote : ne uos tẽptet sathanã ꝓpt̾
intẽꝑantiã urãm: Quio ẽ hoc : Ne ultra uires a¬
liquid ub ĩponatis: ne cõtinendo a ub ĩuic̃e in
alulteria corruatis: Ne uos tẽptet sathanas ꝓpter
intẽꝑantiã ur̃am: Et ne forte qd̃ ꝑmittebat iub̃e
uicdetur : aliud ẽ eñi iub̾e uͥrtuti. aliud ꝑmitt̾e ĩ

Expanded text:
stote, ne vos tentet Satanas, propter intemperantiam vestram. Quid est hoc? Ne ultra vires aliquid vobis imponatis; ne continendo a vobis invicem, in adulteria corruatis. Ne vos tentet Satanas, propter intemperantiam vestram. Et ne forte quod permittebat jubere videretur al
Abbreviated transcription (Latin):
Tẽplũ eñi illud nõ erat ioseph: set dĩ Ecre
inqͥt aliqͥs nõ se concessit ẽẽ filiũ ioseph At¬
tendite aliqͣnto patientiꝰ fratres. ꝓpt̾ ang̾tiaᷤᷤ
tẽpis ut ẜ moni sufficiãt Cũ dixiss maria
pat̾ tuuꝰ ⁊ ego dolentes q̃rebamꝰ te: ille respõ.¬
dit: Nõ sciebatis quia in his oportet me ẽẽ
que pr̃is m̃i sunt: Hõ enĩ sic se uolebat õẽ
fiiũ iloꝵ: ut iͣtelligͥet᷑ eẽ filius di. filuse¬
nĩ cdĩ sẽꝑ filiuꝰ di : creans illos ip̃os fuliꝰ aũt
hõis ex tp̃r natꝰ de uͥgine sine semine mar¬
tali: parẽtẽ tam̃ habebat utr̃ꝙ Uñ hoc ꝓ¬
bamꝰ: Iam dix̃ maria. Fat̾ tuuꝰ ⁊ ego cdolẽ¬

Expanded text:
emplum enim illud non erat Joseph, sed Dei. Ecce, inquit aliquis, non se concessit esse filium Joseph. Attendite aliquanto patientius, fratres, propter angustias temporis, ut sermoni sufficiant. Cum dixisset Maria, Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te; ille respondit, Non sciebatis quia on enim sic se volebat esse filium illorum, ut non intelligeretur Filius Dei. Filius enim Dei, semper Filius Dei, creans illos ipsos. Filius autem hominis ex tempore, natus de virgine sine semine maritali, parentem tamen habebat utrumque. Unde hoc probamus? Jam dixit Maria, Pater tuus et ego dole
Abbreviated transcription (Latin):
no carnis: q̃ in utraq fenina par ẽ: Ubi nĩ¬
cit uxor ñ. nͥ asfectu ficħ̃. affectu cõiugii. affectͥ
sincerioris castiorisq caritatis : Si gͦ posset qͥsꝙm de
uxore sua sine cõcubitu susciꝑe filios. nõ tanto debui
letiꝰ. qͣnͣto est illa castior ꝗͣ diligit ãpliꝰ: hĩc ĩa etiã¬
ullus uidete posse fieri ut unꝰ hõ nõ solũ duos filios
hãt: set ⁊ duos patres: Hoĩata enĩ adoptione. oceͬrat
cogitationibꝰ ur̃is posse fieri: Dicitur enĩ cluos filio po¬
test hr̃e homo: duos aũt patres nõ potest: Inmo ĩ¬
uenit᷑ posse hr̃e etiã duos patres: si unꝰ semine genͤ¬
ret. aliꝰ diłctione adoptet: Si ergͦ possũt uni hõi eẽ.iͦi.
patres. potuit ⁊ ioseph duos patres hr̃e: Ab alt̾o gen̾a¬
ri: ab alt̾o adoptari: Qd̾ si potuit. quid calũpniantur
illi qui dic̃t alias gen̾atõnes secutũ ẽẽ matħm. alias lu¬
cham : Et reu̾a inuenimꝰ qd̾ alias secutꝰ est ille : alias

Expanded text:
tio carnis, quae in utraque femina par est. Ubi vincit uxor, nisi affectu fidei, affectu conjugii, affectu sincerioris castiorisque charitatis? Si ergo posset de uxore quisquam sine concubitu suscipere filios, non tanto debuit laetius, quanto est illa castior, quam diligit amplius? CAPUTillud videte posse fieri ut unus homo non solum duos filios habeat, sed et duos patres. Nominata enim adoptione, occurrat cogitationibus vestris posse fieri. Dicitur enim, Duos filios potest habere homo, duos autem patres non potest. Imo invenitur posse habere etiam duos patres; si unus semine genuit, alius dilectione adoptavit. Si ergo possunt uni homini esse duo patres; potuit et Joseph duos patres habere, ab altero generari, ab altero adoptari. Quod si potuit, quid calumniantur illi, qui dicunt alias generationes secutum esse Matthaeum, alias Lucam? Et revera invenimus, quod alias secutus est ille, alias
Abbreviated transcription (Latin):
tur tanto is ã ferti cõfirmatur. Nõne sunt conri¬
ges qͥ sie iuuũt. nõ querẽtes abinucẽ fructũ arii
no erigͥentes abinuicẽ dẽbitũ cõcupiscẽtie copor¬
alise E t tam̃ illa subiecta ẽ uiro ꝙ sie decet. et
tanto subiectior qͣnto castior: ⁊ ile uxore auiligt
uere. ut septũ est. in honore. ⁊ sanclificatione. tã¬

Expanded text:
a fortius confirmatur. Nonne sunt conjuges qui sic vivunt, non quaerentes ab invicem fructum carnis, non exigentes ab invicem debitum concupiscentiae corporalis? Et tamen illa subjecta est viro, quia sic decet; et tanto subjectior, quanto castior: et ille uxorem diligit vere, ut scriptum est, in honore et sanctificatione
Abbreviated transcription (Latin):
riã num̾ant᷑. Atrẽdat paulisꝑ sanctitã ue¬
tra: Nõ inqͥũt per ioseph debuit. Quare
nõ debuit ꝑ ioseph : Nũqͥt nõ erat mari¬
tus marie ioseph: Non inqͥũt: Quis hoc
dicit: Septa enuĩ dicit augłica auctoritate
Qd̾ maritꝰ erat. Holi tim̾e inqͥt acciꝑe ma

Expanded text:
riam numerantur. Attendat paulisper Sanctitas vestra. Non, inquiunt, per Joseph debuit. Quare non debuit per Joseph? Numquid non erat maritus Mariae Joseph? Non, inquiunt. Quis hoc dicit? Scriptura enim dicit angelica auctoritate quod maritus erat. Noli timere, inquit, acci
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse enĩ inqͥt saluum faciet ppłm suum
a peceatis eoꝵ. Intelligitur gͦ ih̾m hebrea
lingua. latine int̾ptaturi saluatorẽ: qd̾
ex ipsa nominis expositioẽ adu̾timꝰ. uan¬
quã em̃ quereretur quare ihm: ꝯtinuo
subiecit rationẽ uocabuli aꝑiens. Ipse e¬
nĩ inqͥt saluum faciet ppłm fuum apec¬
catis eoꝵ. Hoc pie credumis. hoc fixmissi¬

Expanded text:
Ipse enim, inquit, salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Intelligitur ergo Jesum hebraea lingua, latine interpretari Salvatorem, quod ex ipsa nominis expositione advertimus. Tanquam enim quaereretur, quare Jesum? continuo subjecit, rationem vocabuli aperiens, Ipse enim, inquit, salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Hoc pie credimus, hoc firmissi
Abbreviated transcription (Latin):
tã dirigit᷑ oñis sigillatĩ num̾ant᷑. eũ aũt de¬
torquet᷑ ordo unt angulũ faciat. alũ lapidẽ
unde detorq̃tur oportet bis num̾ari. ꝙ et
ao illũ ordinẽ ꝑtinet qͥ usq ad ip̃m finitur.
⁊as illũ qͥ ab ip̃o incipit: sic ordo gen̾atõnr̃
am uelut a iechonia qͥea factꝰsẽ angulur:

Expanded text:
omnes singillatim numerantur; cum autem detorquetur ordo, ut angulum faciat, illum lapidem indetorquetur oportet bis numerari; quia et ad illum ordinem pertinet, qui usque ad ipsum finitur, et ad illum qui ab ipso incipit: sic ordo generationum am, velut a Jechonia quidam factus est angul
Abbreviated transcription (Latin):
cipies in ut̾o. ⁊ paries filiũ: ⁊ uocab̾ nom̃ eiꝰ
ib̃m hic erit magnꝰ: ⁊ filiꝰ altissimi uocabr̃.
Qeruerat parere filiũ altissimi. ⁊ erat hum¬
hma. nec se marito nec in ordiue nõis pͥfere¬
bat. ut chc̾et ego ⁊ pat̾ tuuᷤ. s pat̾ tuuꝰ inqͥt
⁊ego: Hõ artendit sui uti dignitatẽ: set attẽ¬
dit ordinẽ uate: cõiugalẽ: Nõ eñ humiliꝰ ꝑ̃
matrẽ suã suꝑbire docuisset Pat̾ tuuꝰ ⁊ ego
dolẽtes q̃rebamꝰ te: Pat̾ tuuᷤ inqͥt ⁊ ego: quia
cap̃ mulieris uir: Qnͣto minꝰ debẽt suꝑbire ce¬
tere femuie: Nam ⁊ ip̃a maria mulier dicta
est. nõ corrupta uͥgnutate. set appellatione ꝓ¬
prie gñtis sue: Dixit eñĩ de dño ihuxp̃o et¬

Expanded text:
ipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur . Meruerat parere Filium Altissimi, et erat humillima: nec se marito, nec in ordine nominis praeferebat, ut diceret, Ego et pater tuus; sed, Pater tuus, inquit, et ego. Non attendit sui uteri dignitatem: sed attendit ordinem conjugalem. Non enim humilis Christus matrem suam superbire docuisset. Pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Pater tuus, inquit, et ego: quia caput mulieris vir . Quanto minus debent superbire caeterae feminae? Nam et ipsa Maria mulier dicta est, non corrupta virginitate, sed appellatione propria gentis suae. Dixit enim de Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ad gñtes: ioest p̾dicatores ppłi eũgłi tͣnsierũt
ad ppłos gñtiũ. Quid gͦ mixaris. qd̾ bis num̾a¬
tur iechonias: Et eñi s xp̃i figurã gerebat. a
laris: Aitende in angulo t̾minũ parietĩ uni¬
us. ⁊ mitiũ parietis alt̾ius. Usq ad ip̃m lapi¬
d̾em metiris unũ parietẽ: ⁊ ab ip̃o alt̾um:
Bis engo num̾at᷑ lapis angularis: qͥ conectit
Et sicut iechonias regnare nõ ẽ ꝑmissus iude¬
is. set itũ est ĩ babiloniã. sic xͦ lapis qũe rep¬
ꝓ bau̾ũt edificates fẽs ẽ in cap̃ angłi: ut eũa

Expanded text:
tes, id est praedicatores Evangelii transierunt ad populos Gentium. Quid ergo miraris quod bis numeratur Jechonias? Etenim si Christi figuram gerebat a laris? Attende in angulo terminum parietis unius, et initium parietis alterius. Usque ad ipsum lapidem metiris unum parietem, et ab ipso alterum. Bis ergo numeratur lapis angularis, qui connectit Et sicut Jechonias regnare non est permissus Judaeis, sed itum est in Babyloniam; sic Christus lapis quem reprobaverunt aedificantes,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ disputabat cũ senioribꝰ.⁊ admirabant᷑ suꝑ
docitna eiꝰ: Illi aũ redeũtes de ierusohiuᷤ qu¬
sier̃t illũ in comitatu suo. int̾ eos silicet qui
secũ amblabant: et nõ e eũ ĩueniẽtes turba¬
ti redier̃t ierusolimã. eñq disputãtẽ ĩ tẽplo
cũ senioribꝰ inuen̾unt: cũ eẽt ut dixi ãnorũ
set nõ sẽꝑ audit᷑. Inuenit᷑ ergo in tẽplo: et

Expanded text:
cum senioribus, et admirabantur super doctrina ejus. Illi autem redeuntes de Jerosolymis quaesierunt illum in comitatu suo, inter eos scilicet qui secum ambulabant; et non eum invenientes, turbati redierunt Jerosolymam, eumque disputantem in templo cum senioribus invenerunt, cum esset, ut dixi, annorum sed non semper auditur. Invenitur ergo in templ
Abbreviated transcription (Latin):
eũ respuerẽt u̾bum u̾rtatis iudei: Ad
uos inqͥt miss eramꝰ. s q̃m̃ re̾pu istis
u̾bum dei : ecce ꝯu̾timꝰ nos ad gentes.
facta ẽ gͦ transinigratio in babilomã
sed̾m spualem dispensationẽ tpĩss mn¬
carnatiõis dñi: que tũc p̾signata ẽ tp̃a
hxremie.s qͥd dicit iheremis t̾ran¬
simnigrantibꝰ de his babiloniis: Quia in
pace ipsoꝵ erit inqͥt pax ur̃a. Cum gͦ

Expanded text:
rent verbum veritatis Judaei? Ad vos, inquit, missi eramus; sed quoniam respuistis verbum Dei, ecce convertimus nos ad Gentes . Facta est ergo transmigratio in Babyloniam secundum spiritualem dispensationem temporis Incarnationis Domini, quae tunc praesignata est tempore Jeremiae. Sed quid dicit Jeremias transmigrantibus de his Babyloniis? Quia in pace ipsorum erit, inquit, pax vestra . Cum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
neit m babiloniã: Unde erant aplis
Nõne de gente iudeoꝵ. Unde ⁊ ipse
paul: nam ⁊ ego inqͥt isrħta fum ex
semine abrahe. ex tribu beniamtne.
de electis̃ apłi. inde erant plusquam
qͥngenti sĩs. qui dnm post resurrectio¬
nẽ inde meruerũt. inde erant centum
xx. in domo qñ sp̃s sẽs adue nit.

Expanded text:
Unde erant Apostoli? Nonne de gente Judaeorum? Unde ipse Paulus? Nam et ego, inquit, Israelita sum, ex semine Abrahae, ex tribu Benjamin . de electi sunt Apostoli: inde erant plus quam quingenti fratres, qui Dominum post resurrectionem videre meruerunt : inde erant centum nti in domo, q
Abbreviated transcription (Latin):
nias qͥdem non mationabilit bis n¬
miaturs qr ⁊ si sit tͥimiꝰ int̾ duosagios
uł lapis ł discretio aliqua macherse.
⁊ ille qui ẽ ex hac parte usq ad ipsae
macheriã metitur.⁊ ille qͥ ex alt̾a par¬
te ẽ ab ipsa iterũ sumit ex ꝯdinumme¬
tiendi. S quare hoc nõ factũ est in
prima conexione int̾ualli. ubi ab a¬
brahã numn̾amꝰ qͣtuordecim gu̾atioẽs

Expanded text:
nias quidem non irrationabiliter bis numeratur: quia et si sit terminus inter duos agros, vel lapis, vel discretio aliqua maceriae, et ille qui est ex hac parte, usque ad ipsam maceriam metitur, et ille qui ex altera parte est, ab ipsa iterum sumit exordium metiendi. Sed quare hoc non factum est in prima connexione intervalli, ubi ab Abraham numeramus quatuordecim generationes
Abbreviated transcription (Latin):
dmñ nrm iħm xp̃m. nõ solũ natum de deo
sempit̾no coȩt̾num ei qui genuit ante oĩa tẽ¬
pora. ante omnẽ creaturã ꝑ quẽ facta sũt
gnie. qd̾ parit᷑ ꝯfitem᷑. Reminisennim enĩ
⁊ nostis. eatolieis quippe loquor fribus
meis. hanc ẽẽ fidẽ nr̃am: hoc nos ꝓfite¬
ri ⁊ ꝯfiteri. Sto ista fide int̾fectas milia
bris. eũgłicis: ut nos ueluti ostendane
teme eredgadnsse qd̃ cłr. Cũ eẽt deponsata
mat̾ eiꝰ maria ioseph: ante quã ꝯuenitẽt
mueta est in ut̾o habens de ẜũ scõ. Iose

Expanded text:
m Christum non solum natum de Deo sempiterno, coaeternum ei qui genuit ante omnia tempora, ante omnem creaturam, per quem facta sunt quod pariter confitemur. Reminiscimini enim t nostis Catholicis quippe loquor fratribus meis hanc esse fidem nostram, hoc nos profiteri et confiteri. Pro ista fide interfecta sunt millia bris evangelicis: ut nos veluti ostendant temere credidisse quod dicitur: Cum esset desponsata mater ejus Maria Joseph, antequam convenirent, inventa est
Abbreviated transcription (Latin):
cors me a transeuntibꝰ ne ꝯculcarer ⁊ more¬
rer leuatiit: ⁊ in nido reposuit. Hec eñi me
ꝑturbauerũt. que mͦ uob̾ securus in no
eu̾głista ẽ. ⁊ creditis ei. Conseqͣter utiq
quẽ fatemur eu̾głistã: huic necessario cre¬
dimus. Attẽendite gn̾ationes xͥ: quas po
filii abraham : hisi enĩ ꝑseͥcͣcessionẽ gen̾is.
ostendi nõ potest. Constat qͥppe cũ dñs aͥsce¬
ret᷑ de uirgie maria. neq abrahã neq dd̾ ĩ
rebꝰ humanis fuisse. Et tu eundẽ dicis filiũ
dd̾. eundẽq dicis filiũ abrahã : ĩ anquã dica¬
mus matheo. Proba gͦ qd̾ dicis. Expecto eñ
successionẽ gen̾s xͥ. Abrahã inqͥt. genuit y¬
saac.Y saac. genuit iacob. Iacob. genuit iacob¬

Expanded text:
cors me, a transeuntibus ne conculcarer et morecors me, a transeuntibus ne conculcarer et morerer, levavit, et in nido reposuit. Haec enim me perturbaverunt, quae modo vobis securus in nomevangelista est, et creditis ei? Consequenter utique quem fatemur evangelistam, huic necessario credimus. Attendite generationes Christi, quas posfilii Abraham? Nisi enim per successionem generis, ostendi non potest. Constat quippe cum Dominus nasceretur de virgine Maria, neque Abraham, neque David in rebus humanis fuisse. Et tu eumdem dicis filium David, eumdemque dicis filium Abraham? Tanquam dicamus Matthaeo, Proba ergo quod dicis. Exspecto enim successionem generis Christi. Abraham, inquit, genuit Isaac, Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
rut caliĩnas suas qͥdam: ⁊ dicunt.
Matheris certe eu̾głista ẽ. Repondemꝰ
ita: pio ore. corde deuoto. in nullo omi¬
nino dubitantes: repondemꝰ plane eu̾gli¬
sta ẽ matheus. Ctedis ei inqͥuit. Quis
nõ reẜondeat credo: Quomͦ de murmu¬
re ur̃o pro insonuit: Ita fr̃s si securi ere¬
ditis: nõ est unde erubeseatis. Loquor
uob̾ aliquando decept̾. cũ primo puerad
diuinas scripturas ante uellem affer¬
re acumen discutiendi quã pietatẽ que¬
rendi: ego ipse ꝯtra me ꝑu̾sis moribus
claudebã ianuam dñi mei. Quã pulsare
deberẽ ut aꝑiretur: ad debã ut claud̾etur.
Supbꝰ eñ audebã querere : qd̾ nis humi¬
lis nõ potest inuenire. Quanto uos bea¬
tiores estiᷤ mͦ. quã securi dicitis. quã tuti.
q̃cq ad huc paruuli estis. in nido fidei: et
pũalem escam accrpitis. Ego aũt miser eũ
me ad uolandũ idoneũ putarẽ. reliqui ni¬
dũ: ⁊ pͥus cecidi quã uolarẽ. S dñs miseri¬

Expanded text:
runt calumnias suas quidam, et dicunt: Matthaeus certe evangelista est? Respondemus, ita, pio ore, corde devoto, in nullo omnino dubitantes: respondemus plane, Evangelista est Matthaeus. Credis ei, inquiunt? Quis non respondeat, Credo? Quomodo de murmure vestro pio insonuit? Ita, fratres, si secure creditis, non est unde erubescatis. Loquor vobis, aliquando deceptus, cum primo puer ad divinas Scripturas ante vellem afferre acumen discutiendi, quam pietatem quaerendi: ego ipse contra me perversis moribus claudebam januam Domini mei: cum pulsare deberem, ut aperiretur; addebam, ut clauderetur. Superbus enim audebam quaerere, quod nisi humilis non potest invenire. Quanto vos beatiores estis modo! quam securi discitis, quam tuti, quicumque adhuc parvuli estis in nido fidei, et spiritualem escam accipitis! Ego autem miser, cum me ad volandum idoneum putarem, reliqui nidum; et prius cecidi, quam volarem. Sed Dominus miseri
Abbreviated transcription (Latin):
õĩ pretate ⁊ castitate. Hondũ erant re¬
ges xͥani: ⁊ orabat ꝓ eiᷤ. Grans gͦ isrł i
babiloma: exauditus est. Exaudite sũt
eri qd̾ figuralit̾ dictũ est. In eoꝵ pace
ficarent om̃s gñs side. spe. ⁊ caritate q̃¬

Expanded text:
omni pietate et castitate . Nondum erant reges christiani, et orabat pro eis. Orans ergo Israel in Babylonia, exauditus est. Exauditae sunteri quod figuraliter dictum est, In eorum pace,ficarent omnes gentes fide, spe et charitate q
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ bescetis. Quã multi de amphitheatro
unch reu̾tunt᷑. uictis eis ꝓ quibꝰ insaniũt.
Qui magis uincerẽt: si umc̾ent᷑. Subde¬
rent᷑ enĩ uanȩ letieiȩ. subd̾ent᷑ exultatio¬
in praue cupiditatis: qui hoc ipso quo il¬
luc currũt uict s̃. Quã multos em̃ pu¬
tatis fr̃s dubitasse hodie. utrũ hue irẽt
an illuc: Et qui ĩ ipsa dubitatiõe ꝯsid̾a
quẽhbet hominẽ. s diabolũ ipsũ: toeꝰ
mũdi pessimũ uenatorẽ. Qui añt ĩ illa

Expanded text:
bescitis. Quam multi enim de amphitheatro bescitis. Quam multi enim de amphitheatro victi revertuntur, victis eis pro quibus insaniunt? Qui magis vincerentur, si vincerent. Subderentur enim vanae laetitiae, subderentur exsultationi pravae cupiditatis: qui hoc ipso quo illuc currunt, victi sunt. Quam multos enim putatis, fratres, dubitasse hodie, utrum huc irent, an illuc? Et qui in ipsa dubitatione considequemlibet hominem, sed diabolum ipsum, totius mundi pessimum venatorem. Qui autem in il
Abbreviated transcription (Latin):
corpore dissipato. Hȩc uos eũ mȩcełia le¬
guntur: libent̾ spectatis ocłis cordis. Si
eñi nicħ spectaretis: nicħ audiretis. Uidetis
gͣ. quod hodie spectacula non ꝯtempsistis:
s elegistis. Assit itaq ds̃. cdans ut amicis
ut̃is quos doletis hodie ad amphiteatrum
eucurrisse.⁊ ad eccłam uenite noluisse: re¬
feratis dulcit̾ ur̃a spec tacła. ut ⁊ illis
merpiant uilescere illa que amando uilue¬
rũt: ⁊ ament nob̾cũ dm̃. de quo nemo
potest amator erubesc̾e: quia illũ amat
qui nõ potest uinei. Ainent uob̾eũ xp̃m.
qui eo ipso quo uidebatur inictꝰ. uiert or
bem t̾raꝵ. uieit eñi orbem t̾raꝵ sicut ui¬
demis fr̃s. subiecit oẽs potestates. subni¬
gauit reges. nõ suꝑbo muilite. s irrisa cru¬
ce. Hõ seuiens ferro: s pendens ligno.
sub debã. Seniq que gemina p̾ciosior ĩ
diademate. qua crux xͥ regnãtium in
fronte: Hunc uos amando. nũquã eru¬

Expanded text:
corpore dissipato. Haec vos cum in ecclesia lecorpore dissipato. Haec vos cum in ecclesia leguntur, libenter spectatis oculis cordis. Si enim nihil spectaretis, nihil audiretis. Videtis ergo quod hodie spectacula non contempsistis, sed elegistis. Adsit itaque Deus, dans ut amicis vestris quos doletis hodie ad amphitheatrum cucurrisse, et ad ecclesiam venire noluisse, referatis dulciter vestra spectacula: ut et illis incipiant vilescere illa, quae amando ipsi viluerunt; et ament vobiscum Deum, de quo nemo potest amator erubescere, quia illum amat qui non potest vinci. Ament vobiscum Christum, qui eo ipso quo videbatur victuorbem terrarum sicut videmus, fratres: subjecit omnes potestates, subjugavit reges, non superbo milite, sed irrisa cruce; non saeviens ferro, sed pendens ligno; subdebat. Denique quae gemma pretiosior in diademate, quam crux Christi regnantium in fronte? Hunc vos amando, nunquam eru
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio p̾mintiauit: dicens in psalmo.
Foderũt manꝰ meas ⁊ pedes meos : dinu¬
m̾auerut oĩa ossa mea. Ecce qͦm spectatꝰ
ẽ: ut ossa eiꝰ dinum̾arent᷑. Et dieit aꝑenis
ipsũ expectaculũ. Ipsi u̾o ꝯsid̾auerũt et
inspeexer̃t me. Spectatur illudendus.
spectabat᷑ ab eis qui non ei saltim faue¬
rent in illo spectaculo s seuirent: qͦmͦ s
pectars fecit nirẽs suos pͥmitꝰ discente
apło. Spectaculũ facti sumꝰ mũdo: ⁊ angłis
⁊ hõĩbus. S duo gn̾a hominũ talia specta-¬
cła spectant : unum carnaliũ. alt̾um spũa¬
lum. Carnales spectant. niiseros putan¬
tes eos mr̃es qui bestiis subiecti s̃: qui
capite cesi. qui ignibꝰ coneremati: de testan¬
tes eos ⁊ ex horrentes. Alii uo sieut ⁊ sẽi
angłi spectant: nõ attendẽtes corpoꝵ la¬
matꝰ. s niirantes fidei integritatẽ. Magnũ
spectaculũ p̾bet ocuł cordis integeranimꝰ:

Expanded text:
eloquio praenuntiavit, dicens in Psalmo: eloquio praenuntiavit, dicens in Psalmo: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. Ecce quomodo spectatus est, ut ossa ejus dinumerarentur. Et dicit apertius ipsum spectaculum: Ipsi vero consideraverunt et inspexerunt me Spectabatur illudendus, spectabatur ab eis qui non ei saltem faverent in illo spectaculo, sed saevirent: quomodo spectari fecit martyres suos primitus, dicente Apostolo, Spectaculum facti sumus mundo, et Angelis et hominibus . Sed duo genera hominum talia spectacula spectant; unum carnalium, alterum spiritualium. Carnales spectant, miseros putantes eos martyres, qui bestiis subjecti sunt, qui capite caesi, qui ignibus concremati, detestantes eos et exhorrentes. Alii vero sicut et sancti Angeli spectant, non attendentes corporum laniatus, sed mirantes fidei integritatem. Magnum spectaculum praebet oculis cordis integer animus,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis: s dechti s̃ spectaculis carnis.
intenta m̃te depcemini dm̃. Noui enĩ
⁊ certe cio eẽ mͦ in numero ur̃o eos qͥ
hodie cõtempsert̃. s rũpunt ea que ꝯ¬
suer̃t. Mutantur enĩ homines: ⁊ in
meliꝰ ⁊ indet̾ius. Cotidianis huius cem¬
odi exꝑm̃tis. uicissim ⁊ letam᷑ ⁊ ꝯtrista¬
mur. Letamur correctis: ꝯtristamur de¬
prauatis. Ideoq dñs non ait saluum fu¬
us in finẽ: hic saluus erit. Qaud aũt¬
xꝰ filiꝰ dei. qui ẽ filius hoĩs. quia ⁊ hoc
ẽẽ dignatꝰ est. quid potuit magnificẽ¬
tius. quã ut non solũ spectatores nu¬
gatium mimerũ aggregaret ouih suo.
s etiã nõ nullos qui illic spectari solent:
nõ eñi tantũ amatores uenatoꝵ. s etiã
ipsos uenatores uenatꝰ ẽ ad salutẽ: quia
⁊ ipse spectatꝰ est. Audi quomͦ. Ipse dix̃.
ipse ante quã ex pectaretur p̾dixit. et
tanquã factũ esset quod futurũ erat ꝓpħico

Expanded text:
veritatis, sed dediti sunt spectaculis carnis, veritatis, sed dediti sunt spectaculis carnis, intenta mente deprecemini Deum. Novi enim, et certe scio esse modo in numero vestro eos qui hodie contempserunt: sed rumpunt ea quae consuerunt. Mutantur enim homines, et in melius et in deterius. Quotidianis hujuscemodi experimentis vicissim et laetamur et contristamur; laetamur correctis, contristamur depravatis. Ideoque Dominus non ait salvum fuusque in finem, hic salvus erit . 2. S Filius Dei, qui est et filius hominis, quia et hoc esse dignatus est; quid potuit magnificentius, quam ut non solum spectatores nugacium munerum aggregaret ovili suo, sed etiam nonnullos qui illic spectari solent? Non enim tantum amatores venatorum, sed etiam ipsos venatores venatus est ad salutem: quia et ipse spectatus est. Audi quomodo. Ipse dixit, ipse antequam spectaretur praedixit, et tanquam factum esset quod futurum erat prophetico
Abbreviated transcription (Latin):
expectationem carita¬
tis ur̃e. ille impleat qui
qd̾ hũiht̾ dicit apłs. Habemꝰ thesaurũ istũ ĩ
uasis fictilibꝰ: ut emmentia uirtutis dei sit.
⁊ nonex nob̾. Non dubitamꝰ itaq me¬
minisse uos pollicitationis nr̃e. In
ipso ꝓmisimus: ꝑ quẽ nũc reddimꝰ.
Nam ⁊ eum ꝓmitt̾e̾mus ab ipso pete¬
bamus: ⁊ eũ reddimꝰ ab ipso accipimꝰ.
Meminit aũt caritas ur̃a. nos matuti¬
na natał dñi distulisse quã soluendã ꝓ¬
posummiꝰ questionẽ: quia mult nob̾cũ
etiam quibꝰ solet onerosus eẽ sermo dĩ.
sollemnitatẽ illam diei debitam cele¬
brabãt. Nunc u̾o puto neminẽ ꝯueniᷤ¬
se: nisi qui audire desiderat. Nonita¬
q loquim̃ cordibꝰ surdis: nõ fastidien¬
tbꝰ animis. Hec aũt ur̃a ex pectatio.
ꝓ me or̃o ẽ. Accessit ahiqͥd. quia ⁊ dies
munieris multos hinc uentilauit: ꝓ
quoꝵ quidẽ salute quantũ satagimꝰ.
tantũ fr̾̃s ut satagatis hortamur. Et
ꝓ his qui nõdum intenti s̃ spectacuł

Expanded text:
Exspectationem Charitatis vestrae ille impleat, quiquod humiliter dicit Apostolus: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ut eminentia virtutis Dei sit, t non ex nobis . Non dubitamus itaque meminisse vos pollicitationis nostrae. In ipso promisimus, per quem nunc reddimus. Nam et cum promitteremus, ab ipso petebamus: et cum reddimus, ab ipso accipimus. Meminit autem Charitas vestra nos matutina Natalis Domini distulisse quam solvendam proposuimus quaestionem; quia multi nobiscum, etiam quibus solet esse onerosus sermo Dei, solemnitatem illam diei debitam celebrabant. Nunc vero puto neminem convenisse, nisi qui audire desiderat. Non itaque loquimur cordibus surdis, non fastidientibus animis. Haec autem vestra exspectatio, pro me oratio est. Accessit aliquid; quia et dies Muneris multos hinc ventilavit, pro quorum quidem salute quantum satagimus, tantum fratres ut satagatis hortamur; et pro his qui nondum intenti sunt spectaculis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ multi codices habent. uoluit oculte di¬
initt̾e eam. T̃ uxbat᷑ quidẽ maritꝰ: s nõ
seuit i̾tus. Tanta eñi iustieia triburtur
hue uiro: ut nec uellet hab̾e adult̾am.
nec aud̾et punite uulgatã. uoluit eam
inqͥt occulte dimitt̾e. quia nõ solũ eam
punire uoluit: s nec ꝓd̾e. Attendite si¬
ncerã nisticiã. Hon eñi ꝓpt̾ea parc̾e uolebat:
qd̃ hab̾e cupiebat. Multi enĩ amore car¬
nali adult̾is uxoribꝰ parcunt: uolentes
eas ⁊ ad ult̾as hab̾e: ut eis ꝑ carnalẽ ꝯeu
eam nõ uult. Ergo nõ carnalit̾ diligit.
&. tam̃ punire nõ uult. Ergo misericor¬
dit̾ pareit. Qualiᷤ hic iꝰtus ẽ: Nec tenet
ad ultã.. nec ꝓpt̾ea parc̾e uidet᷑ quia libi¬
dinose diligeret: ⁊ tam̃ nec punit nee
ꝓdit. Merito plane testis electꝰ ẽ uirgini¬
tatis uroris. Qui gͦ humana infirinita¬
te turbabatur: diuma auctoritate fir¬

Expanded text:
 multi codices habent; voluit eam occulte dimittere. Turbatur quidem maritus, sed non saevit justus. Tanta enim justitia tribuitur huic viro, ut nec vellet habere adulteram, nec auderet punire vulgatam. Voluit eam, inquit, occulte dimittere: quia non solum eam punire noluit, sed nec prodere. Attendite sinceram justitiam. Non enim propterea parcere volebat, quod habere cupiebat. Multi enim amore carnali adulteris uxoribus parcunt, volentes eas et adulteras habere, ut eis per carnalem eam non vult: ergo non carnaliter diligit. Et tamen punire non vult: ergo misericorditer parcit. Qualis hic justus est? Nec tenet adulteram, nec propterea parcere videtur, quia libidinose diligeret: et tamen nec punit, nec prodit. Merito plane testis electus est virginitatis uxoris. Qui ergo humana infirmitate turbabatur, divina auctoritate fir
Abbreviated transcription (Latin):
ne dubio magnũ sacͣmentũ est. Et gau
quantomagis tegebatur querendũ. tan¬
tomagis delectet muentũ. Sicut enĩ
p̾locuiti sumꝰ. edimus spectacłm m̃tũ.
Ab abrahã gͥ usq ad dd̾: qͣtuordecim s̃.
Inde incipit numerus a salomone. Da¬
uid eñ genuit salomonẽ. Incipit aũt
numerus a salomone: ꝑuenit ad gecho¬
niam. Qui cum uiu̾et facta ẽ transmi¬
gratio in babiloniã. ⁊ sũt ahie qͣtuorde¬
eim gn̾atioẽs annum̾ato salomone a ca¬
pite alt̾ius int̾ualli. annum̾ato etiã iecho¬
na ad quẽ claudit᷑ ipse numerus: ut i¬
mpleant᷑ qͣtuordecim. Tercium u̾o int̾¬
uallũ. ab ipso iechonia nicipit. Inten¬
dat scĩtas ur̃a rem misticam ⁊ dulceni.
fateor uob̾ gustatũ cordis mei. Unde cre¬
do. qͥa cum ꝓtulero ⁊ gustau̾itis: id ipsũ
renuntiabitis. Intendite gͦ. A iec honia
ipso incipiente num̾o t̾ei int̾ualli: usq

Expanded text:
ne dubio magnum sacramentum est. Et gaudid quod quanto magis tegebatur quaerendum, tanto magis delectet inventum. Sicut enim praelocuti sumus, edimus spectaculum mentium. Ab Abraham igitur usque ad David, quatuordecim sunt. Inde incipit numerus a Salomone: David enim genuit Salomonem. Incipit autem numerus a Salomone, et pervenit ad Jechoniam, qui cum viveret facta est transmigratio in Babyloniam; et sunt aliae quatuordecim generationes, annumerato Salomone a capite alterius intervalli, annumerato etiam Jechonia, ad quem clauditur ipse numerus, ut impleantur quatuordecim. Tertium vero intervallum ab ipso Jechonia incipit. dat Sanctitas vestra rem mysticam et dulcem: fateor vobis gustatum cordis mei; unde credo quia cum protulero, et gustaveritis, idipsum renuntiabitis. Intendite ergo. A Jechonia ipso incipiente numero tertii intervalli, usque