comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rima. inieuniis indesinentib. in ui¬
gili is pene uigibus : ita ut siquando
ecigeroe. hanc ille non supͣstratũ
quo omino nullo utebat᷑. sed supra
nudi soli depender& suꝑ ficiẽ Ante

Expanded text:
rima, in jejuniis indeficientibus, vigiliis pene jugibus: ita ut, si quando exigeret, hunc ille non super stratum, quo omnino nullo utebatur, sed super nudi soli deprehenderet superficiem. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
& carphas nom̃ fuit accipit succes¬
sorem. Ac ꝑ hoc omẽ tempus quo
dñs & saluator nr̃ interris docuisse ꝑ.¬
scribit᷑ : intra quadriennii temporis¬
spacia coartatur. in quo quattuor istȩ
quas iosephus memorat successiones
pontificũ describunt᷑ : uix ꝑ annos
singulos ministrate. Consonanter

Expanded text:
 Caiphas nomen fuit, accipit successorem. Sic per hoc omne tempus quod Dominus et Salvator noster in terris docuisse describitur, intra quadriennii spatia coarctatur. In quo quatuor istae quas Josephus memorat successiones pontificum describuntur, vix per annos singulos ministratae. Quia er
Abbreviated transcription (Latin):
quib cõmemorat se alexandriã ꝓpe¬
rare heracle opinione celeberrima
ꝓuocatũ : quẽ & indiuinis & inphylo¬
sophicis studiis. atq om̃i grecoꝵ doc¬
trina instructissimũ fama loqueret᷑.¬

Expanded text:
it, refert se Alexandriam properare, Heraclae opinione celeberrima provocatum, quem et in divinis et in philosophicis studiis atque omni Graecorum doctrina instructissimum fama loqueret
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quicumq abeo in exxiliũ trusi sunt :¬
ac recipere facultates eocsenatus con¬
sulto iubentur. De quib: singulis. testimo¬
niũ ꝑhibent : qui gesta illoꝵ temporũ
conscripserunt. Tunc igit᷑ etiã apłm¬
quasi ad scolam ꝓpriã redisse: nr̃orũ
scriptores declarant

Expanded text:
autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt ac recipere facultates ex senatusconsulto jubentur. De quibus singulis testimonium perhibent qui gesta illorum temporum conscripserunt. Tunc igitur aposquasi ad scholam propriam redisse, nostrorum scriptores declarant
Abbreviated transcription (Latin):
ei designetur imperiũ: Sed quia cȩ¬
leste ei regnũ ꝑ angłorũ ministeria
in consũmatione scłi p̃paret᷑ quando
scilic& aduentans ingła deuiuis ac
mortuis iudicabit: & restitua unicui
iq ꝓfactis ac meritis suis. Adhȩe do¬
mitianus cũ neq in eis quicquã criminis
inuenir&. & iuilitatẽ eoꝵ quã maxci¬
me cõtempner&: ab ire eos libere
iubae. Sed & ꝑsecutionẽ quã aduersus
eccłas agitari uisserat: datis rursum cõ¬
pescit edictis. Illi uͦ dimissi abeo. uel
martyrii merito. uel tantȩ ꝓpinqui
ꝑmanserunt. Hȩc quidẽ ȩgesippus
ed & tertullianus. de domiciano simi¬
lia refert dicens: Temptauit aliquan¬
do & domitianus simile aliꝗͥd portio ne¬
ronis de crudelitate. sed quasi homo
cito destitit. ita ut etiã cos quos in exci¬
liũ miserat reuocaroe. Post do̾mitianũ
dem bonoꝵ tituli qui indomitianũ
collati furrant detrabunt᷑. Reuocari

Expanded text:
ei designetur imperium, sed quia coeei designetur imperium, sed quia coeleste ei regnum per angelorum ministeria in consummationes saeculi praeparetur, quando scilicet adventans in gloria, de vivis ac mortuis judicabit, et restituet unicuique pro factis ac meritis suis. Ad haec Domitianus, cum neque in eis quidquam criminis inveniret, et vilitatem eorum quam maxime contemneret, abire eos liberos jubet, sed et persecutionem quam adversus Ecclesias agitari jusserat, datis rursum compescit edictis. Illi vero dimissi ab eo, vel martyrii merito, vel tantae propinqupermanserunt. Haec quidem Egesippus, sed et Tertullianus de Domitiano similia refert, dicens: Tentavit aliquando et Domitianus simile aliquid, portio Neronis de crudelitcito destitit, ita ut etiam eos quos in exilium miserat, revocaret. dem honorum tituli qui in Domitianum collati fuerant detrahuntur. Revocari
Abbreviated transcription (Latin):
cebat᷑ : quos quidã detulerunt tanqͣm
ex dauid stirpe uenientes. Hos reuo¬
catus quidã nomine qui in hoc missus
fuerat : ꝑducit ad domicianũ cȩsarẽ
Et ipse enĩ formidabat de aduentu dep̃i.:
sicut & ininitio herodes. Interrogati
gͦ adomitiano si essent ex familia
ab eis: quantis possessionib uel quantis
essent facultatib p̃diti. Atilli res¬
ponderunt: qđ utriq ñ amplius es¬
sent in bonis houẽ milibus denariis.
ea quib: singulis pars media ꝓportio¬
ne deberet᷑ : nec hȩc sibi inpecuniã
subsistere. sed inestimatione terrȩ.
quȩ eis er̾t in quadraginta minus uno
iugeribus constituta. quam suis manib:
excolentes uel ipsi alerentꝰ. uel tribu¬
ta dependerent. Simul & testes rura¬
lis & diuturni operis manus. labore ri¬
gidas & callis obduratas p̾ferebant.
Interrogati uͦ dexp̃o quale sit regnũ
cius: uel quis ipse. aut unde. autquan¬
do uenturus : responderunt qđ non
huius mundi regnũ. neq huius terrȩ

Expanded text:
dicitur, quos quidem detulerunt, tanquam ex David stirpe venientes. Hos quidam, Revocatus nomine, qui in hoc missus fuerat, perducit ad Domitianum Caesarem. Nam et ipse formidabat de adventu Christi, sicut et in initio Herodes. Interrogati a Domitiano si essent ex familia ab eis quantis possessionibus vel quantis essent facultatibus praediti, at illi responderunt quod utrisque non amplius esset in bonis a novem millibus denariis. Ex quibus singulis pars media pne deberetur. Neque haec sibi in pecunia subsistere, sed in aestimatione terrae quae eis esset, in quadraginta minus uno jugere constituta, per quam suis eam manibus excolentes, vel ipsi alerentur, vel tributa expenderent. Simul et testes ruralis et diurni operis, manus labore rigidas, et calle obduratas, proferebant. Interrogati vero de Christo quale sit regnum ejus, vel quis ipse, aut unde, aut quando venturus, responderunt quod non hujus mundi regnum, neque hujus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
nunc duodecimo loco ab apłis episco¬
patus obtin& sortem. & easdem quas
apłi tradiderunt predicationes di¬
umȩ fidi in tegras inlibatasq custo¬
dit¬

Expanded text:
cit XII. loco ab apostolis episcopatus obtinuisse sortem et easdem, quas apostoli tradiderunt predicaciones divine fidei, integras illibatasque custodi
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ petrũ cũ uidiss& uxorẽ suã duci
ad passionẽ gauisũ esse electionis gr̃a
ac regressionis ad ꝓpriã domũ : & ex¬
clamasse post eã cũ duceret᷑. ac ꝓprio
nomine cõpellantẽ diocisse. Oconiunae :¬
memento dñi. Talia erant sc̃oꝵ con

Expanded text:
beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gavisum esse electionis gratiam ac regressionis ad propriam domum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento Domini. Talia sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Quimus. seribens aduersum eos qui nup¬
tias sꝑnunt: inter cȩtera etiã hec dic̃
philippus & uxores habuerunt : & filias
uiris nuptũ dederunt. Sed & paulũ ñ¬
ted& apłm in quadã epła sua mentio¬
nẽ uel salutationẽ facere cõparis suȩ
quã se idõ negat circũducere. ut ad
p̃dicationẽ eũ głii expeditior fiat

Expanded text:
vimus, scribens adversum eos qui nuptias spernunt, inter caetera etiam haec diciPhilippus uxores habuerunt, et filias etiam viris nuptum dederunt. Sed etiam Paulum ntolorum in quadam Epistola sua mentionem vel salutationem facere comparis suae, quam se ideo negat circumducere, ut ad praedicationem Evangelii expeditior fiat
Abbreviated transcription (Latin):
meritatẽ flãmis ultricib cohereebat :
cũ interĩ pauore ingenti & trepida¬
inuiti. Et ne hȩc casu fieri crederent᷑.
insequenti nocte inuestim̃tis om̃iũ
signaculũ crucis ita euidens apparuit.
ut etiã qͥ diluere ꝓsui infidelitate uo¬
lussa. nullo genere ualer& ab olere. Sic
deterriti uidei atq gentiles. locũ simul
&x eȩpta in aniter reliquerunt.

Expanded text:
meritatem flammis ultricibus coercebat. Cum interim pavore ingenti et trepidainviti. Et ne haec casu fieri crederentur, in sequenti nocte in vestimentis omnium signaculum Crucis ita evidens aput etiam qui diluere pro sui infidelitate voluissent, nullo genere valerent abolere. Sic deterriti Iudei atque gentiles locum simul et cepta inaniter reliquere».
Abbreviated transcription (Latin):
Raniiis UERO om̃i hac uasta¬
tione: afflixcit uideos egypti¬
us quidam falsus ꝓpħa. Quicũ uenis¬
soe ad uidȩam homo magus: fidẽ sibi
ꝓpħe magica arte consciuit. & con¬
tinuo ad triginta milia uiroꝵ congre¬
gans & ductans eos ꝑ desertũ. ꝑuenit
cũ ipsis ad montẽ qui uocat᷑ oliueti.
paratus inde inruert ierosolimam.
& ui ac potestate urbem tenere. si¬
mulq romanoꝵ presidia ac plebem
tirannidi suȩ subiugare: fretus ꝑomĩa
his quos secũ eduxerat satellitibus. Sed
conatus euis p̃uenit feliac confestimqͦ
cum armatis obuiam ꝑgens. secũ etiã
plebe reliqua conspirante. congressi¬
one facta egẏptium quidem cũ pau¬
cis infugam uertit : ꝑ emptis uͦ aliis.
aliis etiam captis. temere cȩpta facile
restincocit. Hȩc in scđo hystoriarũ li¬
bro iosephus refert. Opere pretiũ
tamen est hȩc quȩ de egyptio scribit.
cũ illisquȩ in apłoꝵ actib designata
sunt comparare : ubi subfelice tribu

Expanded text:
ravius vero omni hac vastatione afflixit Judaeos Aegyptius quidam falsus propheta, qui cum venisset ad Judaeam homo magus, fidem sibi prophetae magica arte conscivit. Et continuo ad triginta millia virorum congregans et ductans eos per desertum, pervenit cum ipsis ad montem qui vocatur Oliveti, paratus inde irruere Hierosolymam, et vi ac potestate urbem tenere, simulque Romanorum praesidia ac plebem tyrannidi suae subjugare, fretus per omnia his quos secum eduxerat satellitibus. Sed conatus ejus praevenit Felix, confestimque cum armatis obviam pergens, secum etiam plebe reliqua conspirante, congressione facta, Aegyptium quidem cum paucis in fugam vertit, peremptis vero aliis, aliis etiam captis temere coepta facile restrinxit. Haec in secundo Historiarum libro Josephus refert. Operae pretium tamen est haec quae de Aegyptio scribit, cum illis quae in apostolorum Actibus designata sunt comparare: ubi sub Felice tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ita ñ solũ meritis suis ac religione
matris : sed & intercessione sc̃oꝵ cõ¬
mendabilẽ se đõ fieri gestiebat
Sane qm̃ tanti uiri antonii fecimus
mentionẽ : deuirtutib eius atq in¬
stitutis. & sobrietate mentis. ut in
solitudine uitã degens. usus solũ mͦ
consortio fuerit bestiarũ : & demo¬
nib crebros agens triũphos placue¬
rit đo supͣ cunctos mortales. utq.
institutionis suȩ p̃clara usq in hodier¬
nũ monachis excempla reliquerit: uo¬
lentẽ me aliꝗͣ exponere. ille libellus
exclusit qui ab athanasio scriptus etiã
latino sermone editus est. Propt̃ qđ
nos omissis his quȩ ab aliis iã dicta sunt.
ea memorabimꝰ quȩ quãuis gestorum
contineant fidem. ab his tam̃ qui
longe positi sunt obscurior fama
sub tradeit
UIIII. De captiuitate

Expanded text:
Ita non solum meritis suis, ac religione Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvis gestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, obscurior fama subtraxit. CAPUT IX. De captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
riã sollicita ueneratione seruatur.
Reliquit etiã hoc inditiũ religiosa ani¬
mi regina uenerabilis. Uirgines quas
ibi repperit dõ facratas inuitasse
ad prandiũ. & tanta eas deuotione
curasse dicit᷑ . ut indignũ credide¬
rit. si famuloꝵ uttrent᷑ officiis. sed
ipsa manib suis famulȩ habitu sue¬
cincta cybũ apponerte. poculum
porrigera. aquã manib infunde¬
r&. & regina orbis ac mater imperatoris¬
rii famularũ tep̃i se famulã de¬
putar&. Hȩc quidẽ iero solimis ges¬
ta. In terea constantinꝰ pietate frrtus.
sarmathas. gothos. aliasq barbaras
nationes. nisi quȩ uel amicitiis uel
deditione sui pacẽ p̃uenerant: in so¬
lo ꝓprio armis edomuit. Et quanto
magis se religiosuis & humilius dõ
sub iecerat : tanto amplius ei ds uni¬
uersa subdebat. Ad antoniũ qͦq pri¬
mũ heremi habitatorẽ. uelut adunũ
e& ꝓphetis litteras supplicit̃ mittit:
uti ꝓse acliberis suis đo supplicar&:

Expanded text:
riam solicita veneratione servatur. riam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se ac liberis Domino supplicaret.
Abbreviated transcription (Latin):
U Dm̃e qui ꝑ unigenitũ filiũ tuũ
salutẽ generi humano ꝑ passionẽ eru¬
cis conferre dignatus es: & nunc in
nouissimis temporib aspirasti in corde
ancillȩ tuȩ. ꝑquirere lignũ beatũ in
quo salus nr̃a pependit: ostende ex
addñicã głam. uel quȩ eoctiterint ad
seruile suppliciũ: ut hȩc mulier quȩ
semiuiua decũbit. statĩ ut eã lignũ
salutare contigerit. amortis ianuis
reuocet᷑ ad uitã. Et cũ hȩc dicciss&.
adhibuit primo unã eoctrib & nihil
ꝓfẽcit. Adhibuit scdam : nec sic quidẽ
repente ad aꝑtis oculis mulier consur¬
rexcit. & stabilitate uiriũ recepta.
alacrior multai quã cũ sana fuerat
tota domo discurrere. & magnificare
dicio regina uoti cõpos effecta: tẽplũ
mirificũ in eo loco in quo crucẽ repere¬
rat. regia ambitione construxit
usib aptã fertur armasse. ligni uero
ipsius salutaris partẽ detulit filio: par¬
tem uͦ tecis argenteis conditã dereli¬
quit in loco. quȩ etiã nunc ad memo¬

Expanded text:
u Domine, per unigenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende eviad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profuit, adhibuit secundam, et nec sic quidem repente adarexit, et stabilitate virium recepta, aiacrior multo, quam cum sana fuerat, tota domo discurrere et magnificare dicio Regina voti compos effecta, templum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione construxit.usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in loco: quae etiam nunc ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
conuerti. nec negare aditũ redein¬
tib quin potius de eoꝵ conuersione
gaudere. quia &e ille euangłicus ui¬
nior filius pat̃nȩ depopulator substan¬
tiȩ insemae ipsũ reuersus ñ solũ susei¬
pimeruit. sed & dignus paternis cõ
aliud quã sacerdoti declaratur in¬
signia: Nec probabilis extitit apud
patre senior filius. qͦđ in uidit recep¬
to. nec tantũ meriti habuit non de¬
linquendo. quantũ note contraxit
non indulgendo germano
De his que in eodem concilio statuta sunt

Expanded text:
converti, nec negare aditum redeunconverti, nec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gaudere: quia et ille evangelicus junior filius, paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed et dignus paternis compaliud quam sacerdotii declarantur insignia? nec probabilis extitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit non delinquendo, quantum noxae contraxit non indulgendo germano. De his quae in eodem Concilio statuta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
feri ab his discidio.
ER GrT interea eusebius aleocan¬
driã : ibiq concilio confessoꝵ congre¬
gato. pauci numero sed fide in tegri.
comeritis multi : Quo pacto. post
hereticoꝵ ꝓcellas. & ꝑfidiȩ turbi¬
nes. tranquillitas reuocaret᷑ ȩccłȩ.
om̃i cura & libratione discutiunt
Alus uidebat᷑ fidei calore feruentib
nullũ debere ultra in sacerdotium
recipi. qui se ut cũq hereticȩ com¬
munionis contagione maculassec¬
imitarentur xp̃m. qui cũ essoe om̃iũ
uita. ꝓsalute cunctoꝵ humilians se
descendit in mortẽ. qͦ scilic& inueni¬
retur & inmortuis uita. dicebant
meluis e̾t̾ humiliari se paululũ ꝓpt̃
deiectos. & inclinare ꝓpt̃ elisos. ut
eosrursus erigerent: nec sibim&
solis puritatis merito celoꝵ regna defen¬
derent. sed e̾ẽ gloriosus sicũ inluce illuc
mererent᷑ intrare Et iđo rectum
sibi uderi. ut tantũ ꝑfidię aucto¬
rib amputatis. reliquis sacerdotib
errore ꝑfidiȩ ad fidẽ patrũ statutaq

Expanded text:
feri ab his dissidio. 255 Pergit interea Eusebius Alexandriam, ibique Confessorum concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasseimitarentur Christum, qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum humilians se, descendit in mortem, quo scilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliquis sacerdotibus errore perfidiae, ad fidem patrum statutaque
Abbreviated transcription (Latin):
cobi cathedra qui primus interris
ep̃s ab ipso saluatore & apłis in iero¬
solimis ẽ electus. quẽq. frẽm xp̃i uo
lumina diuina designant usq in ho¬
diernũ in ibi conseruatꝰ : atq mea se¬
dent om̃s qui usq ad p̃sens tẽpus sedis
illius sacerdociũ sortiunt᷑. Seruat᷑ ͦ¬

Expanded text:
cobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hierosolymis est electus, quemque fratrem Christi volumina designant, usque in hodiernum inibi conservatur. Ita in ea sedent omnes qui usque ad praesens tempus sedis illius sacerdotium sortiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
principis mater helena. summis roma¬
Ini regni honorib affecta ex hac luce
discessit: constantia tunc licinii dere

Expanded text:
principis mater Helena, summis Romani regni honoribus affecta, ex hac luce discessit, Constantia tunc Licinii dere
Abbreviated transcription (Latin):
& ignib tradidit. multaq nefanda
& crudelia in ȩccła di molitus est
Sedhec omĩa: post athanasii obitum
Nã illo suꝑstite. uelut diuina quadã
uirtute ꝓhibitꝰ dũ debacharetur in
ceteros: in illũ nihil aususẽ triste

Expanded text:
et ignibus tradidit. Multaque nefanda et ignibus tradidit. Multaque nefanda et crudelia in Ecclesiam Dei molitus est. 269 Sed haec omnia post Athanasii obitum. Nam illo superstite, velut divina quadam virtute prohibitus, cum debaccharetur in caeteros, in illum nihil ausus est triste
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ annos pace cõposita ad romanum
regressus ẽ solũ. clariorq luac nr̃o se
dit : rem publicã quasi post nimias
cundis habere. nec tam̃ in caute ut
conftantius egerat. sed lapsu ꝓdeces¬
soris admonitus honorificis &e officio¬
sissimis litteris athanasiũ requirit :¬
& ab ipso formã fidĩ. & eccłarũ dispo¬
nendarũ suscipit modũ. Sed hȩc tam
pia. tam lȩta principia: mors in ma¬
tura corripit. Post octo & enĩ menses :¬
ortus sui apud cyliciã diem obiit
.II. De ortu ualentiniani & ualentis
OT hunc ualentinianus imꝑium
suscepit . qͥ ꝓfide nr̃a auiliano mi¬
litia fuerat ex pulsus. Sed cõpleuit
in illo dñs qđ ꝓmisit : plus etiã quã
centuplã in p̃senti scło restituens ei
Nã quia militiã ꝓxxp̃o reliquerat: re
occiduas partes delegit : illi aut̃ ori¬
entales reliquit. Sed ualens fauendo
conos & monachos. tatiano alexan¬
driȩ p̃sidente usq ad torm̃ta deduxit.

Expanded text:
vem annos pace composita, ad Romanum vem annos pace composita, ad Romanum regressus est solum, 268 clariorque lux nostro se dit, rempublicam quasi post nimias cundis habere. Nec tamen incaute, ut Constantius egerat, sed lapsu praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, et ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscipit modum. Sed haec tam pia et tam laeta principia mors immatura corrupit. Post octo etenim menses ortus sui apud Ciliciam diem obit. CAPUT II. De ortu Valentiniani et Valentis. Post hunc Valentinianus imperium suscepit, qui pro fide nostra a Juliano militia fuerat expulsus. Sed complevit in illo Dominus quod promisit, plus etiam quam centupla in praesenti seculo restituens ei. Nam quia militiam pro Christo reliquerat, recm, et sibi quidem Occiduas partes delegit, illi autem Orientales reliquit. Sed Valens favendo conos, et Monachos Tatiano Alexandriae praesidente usque ad tormenta deduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
ani. & define euis.
OSTT IULIANI
necem : tandẽ
ciuile nobis io
umani repa¬
rat᷑ imperium.
Is nãq sub uno
eodemq tempore
imꝑator & confessor :¬
& malĩ inlati eactitit depulsor erro¬
ris. Nam cũ in ꝓcinctu ẽet. & excer¬
citus urgerte barbarus. & doctores
tes iouiano talculũ darent: cũ q
app̃hensus adsuscipienda imperii
traheret᷑ insignia. ad excercitum
uiliani sacrilegiis ꝓfanatũ dicit᷑ ꝓcla¬
masse: ñ se posse eis imperare. quia
e̾et acp̃ianus. Tum om̃s pari eadẽq
uoce respondisse ꝑhibent᷑ : & nos xp̃iani
affuit ei diuina clem̃tia: contraq om¬
nẽ spem. cũ clausi undiq hostib tene¬
rent᷑. nec euadendi facultas ulla sup¬
peter&: subito emissos ab arbaris ora¬
tores ad ẽt̾ uident. pacẽq deposcere :
excercitiui qͦq inedia consũpto. cẏbos
cȩteraq necessaria in mercimoniis pol¬
liceri. om̃iq humanitate nr̃oꝵ temeri¬
tatẽ em̃dare. Sed ubi inuiginti & no¬

Expanded text:
ani. et de fine ejus. 267 Post Juliani necem tandem civile nobis Jovi niani reparatur Imperium. Is namque sub uno eodemque tempore Imperator, et Confessor, et male illati extitit depulsor erroris. Nam cum in procinctu esset exercitus, et urgeret Barbarus, ductores tes, Joviniano calculum dederunt. Cumque apprehensus ad suscipienda Imperii traheretur insignia, ad exercitum Juliani sacrilegiis prophanatum, dicitur proclamasse: Non se posse imperare eis, quia esset Christianus. Tum omnes pari eademque voce respondisse perhibentur: Et nos Christiani affuit ei divina clementia, contraque omnem spem, cum clausi undique hostibus tenerentur, nec evadendi facultas ulla suppeteret, subito emissos a Barbaris oratores adesse vident, pacemque deposcere: exercitui quoque inedia consumto, cibos caeteraque necessaria in mercimoniis polliceri, omnique humanitate nostrorum temeritatem emendare. Sed ubi in viginti et no
Abbreviated transcription (Latin):
teros qui ante se fuerunt hic & huma¬
nus & benignꝰ exctitit erga famulos đi:
ita ut ininiciis multo tẽpr̃ etiã illis

Expanded text:
teros qui ante se fuerunt, hic et humanus et benignus exstiterit in famulos Dei, ita ut in initiis multo etiam illis
Abbreviated transcription (Latin):
fidei signaculũ suscipe. Et philospho
conuersus ad discipłos suos. uel adeos
qui audiendi gr̃ã conuenerant: audite
inquit o eruditi uiri. Donec uerbis
mecũ gesta res est: uerba uerbis ob¬
posui. & quȩ dicebant᷑ dicendi arte
subuerti. Ubi uͦ ꝓuerbis uirtus ꝓces¬
sit exore dicentis : ñ potuerunt resis¬
tere uerba uirtuti. nec homo aduer¬
sari potuit dõ. Et id̾o siquis ur̃m po¬
tuit in his quȩ dicta sunt sentire quȩ
sensi. tredat xp̃o & sequat᷑ hunc se¬
nẽ in qͦ locutus ẽ đs. Ita phylosophis
xxp̃ianus iffectus: tandẽ se gratulatus
est uctũ
IIII. De pafnutio confessore
U it p̃cerea in illo concilio & pafnu¬
tius homo đi ep̃s eac egẏpti partibus
confessor: exc illis quos maeimianus¬
sinistro poplite fucciso ꝑmetalla
dãpnauerat. Sed in hoc tanta uir¬
tutũ merat grã: ut signa ꝑ eũ ñ minꝰ
quã dudũ ꝑ apłos fierent. Nã o
tȩxis uisũ dicit᷑ reddidisse: & paraly¬

Expanded text:
fidei signaculum suscipe. Et philosophus fidei signaculum suscipe. Et philosophus conversus ad discipulos suos, vel ad eos, qui audiendi gratia convenerant: Audite, inquit, o eruditi viri, donec verbis mecum gesta res est, verba verbis opposui, et quae dicebantur, dicendi arte subverti: ubi vero pro verbis virtus processit ex ore dicentis, non potuerunt resistere verba virtuti, nec homo adversari potuit Deo. Et ideo si quis vestrum potuit in his quae dicta sunt sentire quae sensi, credat Christo, et sequatur hunc senem, in quo loquutus est Deus. Ita philosophus Christianus effectus, tandem se gratulatus est victum. CAPUT IV. De Paphnutio Confessore. Fuit praeterea in illo Concilio et Paphnutius, homo Dei, Episcopus ex Aegypti partibus, Confessor ex illis quos Maximianussinistro poplite succiso, per metalla damnaverat. Sed in hoc tanta virtutum inerat gratia, ut signa per eum non minus, quam dudum per Apostolos fierent. Nam etcaecis visum dicitur reddidisse, et paraly
Abbreviated transcription (Latin):
& bint mouit sermonis eocordiũ. In no¬
mine inquit ihũ tepi phylosophe. audi
quȩ uera sunt. Ds̃ unus ẽ qui celũ fecit
& terrã : quiq homini quẽ de terrę li¬
mo formauerat sp̃m dedit. uniuersa
quȩ uident᷑ & quȩ non uident᷑ uirtute
uerbi sui creauit : & sp̃e sui scĩficatio¬
ne firmauit. Hoc uerbũ ac sapientia
quẽ nos filiũ dicimus humanosmise¬
ratus errores eaxiurgine nascitur: &
ꝑpassionẽ mortis aꝑpetua nos morte li¬
berauit : ac resurrectione sua ȩternã
nob̾ contulit uitã: quẽ & eoxpecstamus
uidicẽ om̃iũ quȩ gerimus e̾ẽ uenturũ.
Ciredis hȩc ita e̾e̾ phylosophe.at ille.
uelut si nũqͣm ullũ sermonẽ contradi¬
cendit̃ didiciss&. ita obstupe factus uir¬
tute dictoꝵ ac mutus ad omĩa.hoc solũ
potuit respondere ita fibi uideri: nec
aliud uerũ ẽt̾ quam diccerat. Tunc
senior. Si hȩc inquit ita c̾e̾ credidisti.
furge & sequere me: ac dñicũ & huiꝰ

Expanded text:
et hinc movit sermonis exordium. In noet hinc movit sermonis exordium. In nomine, inquit, Jesu Christi, philosophe, audi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit caelum et terram, quique homini, quem de terrae limo formaverat , spiritum dedit: universa quae videntur, et quae non videntur, virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit. Hoc Verbum ac sapientia, quem nos Filium dicimus, humanos miseratus errores, ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam. Quem 221 et exspectamus judicem omnium, quae gerimus esse vec Al. haec ita esse, philosophe? At ille velut si nunquam ullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum, mutus ad omnia, hoc solum potuit respondere, ita sibi videri, nec aliud verum esse, quam dixerat. Tum senior: Si haec, inquit, ita esse credis, surge et sequere me ad Dominicum, et hujus
Abbreviated transcription (Latin):
atem eestats apud alex andriã
alex ander. iniero solimis madoimus
confessor: apud constantino polim eque
alecander. ut eoc athanasii scriptis cõperi¬
mus sacerdotio fungebant᷑ Sed euscbius
qui apud nichomediã erat decuius sunu¬
latione in subseribendo supͣ diximus. am¬

Expanded text:
tempestate apud Alexandriam Alexander, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, am
Abbreviated transcription (Latin):
Animi uͦ uirtus quanta in co fuerit:
alio nihi lominus uno ea eiꝰ gestis opere
declarabit᷑: Is nãq cũ int̾ cȩtera uir¬
tutũ suarũ bona ess& ualde constantis
animi. & uifti rectiq in declinabiliter
tenat : quidã homunculi nequã male
sibi conscii. metuentes ne criminũ suoꝵ
si arguerentꝰ᷑ ñ possint effugere uin¬
dictã. p̃ueniunt factionib & circũue¬
nire parant eũ cuiꝰ uidiciũ uerebant᷑
Concinnant igit᷑ aduersũ eũ. in fame
satis & nociũ crimen. Conueniunt
auditores. testes easem& ipsis ꝓdu¬
cunt. qui subsacram̃to iuram̃ti quȩ
obiciebant᷑ confirmarent. Quoꝵ unꝰ
testis ita: si ñ igni consumeret᷑ uera se
dicere testabat᷑. Alius ita: ne regio
morbo corrũ peret᷑. Tertius ita. ne
luminib: orbaretur. Et quãuis ne¬
uiram̃tis quidẽ istis quisquã fideliũ
& dm̃ timentiũ creder& eoqđ uita
narcissi & institutio ac pudicitia ab
om̃ib: nosceret᷑ : ipse tam̃ eoꝵ quȩ mo¬

Expanded text:
Animi vero virtus quanta in eo fuerit, alio nihilominus uno ex ejus gestis opere declarabitur. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax, quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum, si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus, et circumvenire parant cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversum eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt aditores, testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramento juramenti quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita si non igni consumeretur, vera se dicere testabatur; alius ita, ne regio morbo corrumperetur; tertius ita, ne luminibjuramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mo
Abbreviated transcription (Latin):
morabimus : eac qͦ ceteris quȩ de eo nar¬
rant᷑ merito fides possit adhiberi
Accidit aliquando indie sollẽpni pas¬
chȩ uigiliarũ : oleũ de esse luminarib
Cũq. id ꝑministros in notuiss& : meror
plebi madcimus fuit. Sed narcissus
fide fidens : ministros imperat hau¬
rixe aquã sibiq deferri: Cũq detu¬
lissent. orauit & benediaẽ aquã. & in¬
fundi luminarib p̃cepit Tum
repente miro & scłis in audito genere
iurtutis. natura aque inolei pingue¬
dinẽ uersa : splendorẽ luminũ etiã
solito reddidit clariorẽ Ad fidẽ aut̃
rei aplurimis religiosoꝵ fr̃m ex eođe
oleo qđ uersũ de aquã fuerat reser¬

Expanded text:
morabimus, ex quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem versa, splendorem etiam solito reddidit clariorem. Ad fidem autem rei a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua fuerat reser
Abbreviated transcription (Latin):
De responsis iohannis monachi
E Dille nihilõ segnius infłamatus
adultionẽ : arma contra eugenium
qui in locũ de functi subs itutus ẽ corri¬
pit : di primo uoluntatẽ ꝑioħem mo¬
Tum ille qui pͥma dematrimo ei uictoriã

Expanded text:
De responsis Joannis monachi. Sed ille nihilo segnius inflammatus ad ultionem, arma contra Eugenium, qui in locum defuncti substitutus est, corripit, primo Dei voluntatem per JoTum ill
Abbreviated transcription (Latin):
adam: & ad ipsũ usq ꝑuenit dm̃
H ȩc aut̃ non nob̾ ad subtũ reꝑta aut
absq ullis auctorib cõmentata sunt:
sed ipsi hȩc saluatoris nr̃i scdm̃ car¬
nẽ ꝓͥpinqui. seu studio tanti semi¬
nis demonstrandi. siue docendi quȩ
scdm̃ ueritatẽ gesta sunt tradiderunt.

Expanded text:
Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
functi uocorẽ eacmandato legis acci¬
piens genuit ioseph: natura quidem
germinis suũ filiũ. ꝓpt̃ qđ & scri¬
bitur iacob aut̃ genuit ioseph: se¬
cundũ legis uͦ preceptũ helr efficitꝰ
filius. cuius iacob quia frater erat
uaorẽ ad suscitandũ fratris semen
acceperat. Et ꝑ hoc rata inuenitur
atq integra generatio : & ea quam
matheus enumerat dicens iacob
aut̃ genuit ioseph: & ea quã lucas
cõpetenti obseru̾atione designat
dicens. qui putabat᷑ e̾e̾ filius ioseph¬
qui fuit iacob: qui & ipse subsonan¬
te eadem diftinctione helx e̾e
filius putabatur qui fuerat melchi
Quia legalẽ hanc successionẽ quȩ ue.¬
lut adoptione quadã erga defunc¬
tos constat magis quã germinis ue¬
ritate: cõpetenti satis ꝑ hoc desig¬
nauit inditio. obseruaneᷤ. euuan¬
głista ne omnino in huiuscemodi
successionib genuisse aliquẽ nomi¬
nar&. ꝑ qđ digna distinctione non
descendens sed ascendens usq ad

Expanded text:
functi, uxorem ex mandato legis accifuncti, uxorem ex mandato legis accipiens, genuit Joseph, natura quidem germinis suum filium, propter quod et scribitur: Jacob autem genuit Joseph. Secundum vero legis praeceptum Heli efficitur filius, cujus Jacob quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat. Et per hoc rata invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui putabatur esse filius Josephqui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
immin& ostendere : qͦmͦ ioseph qui¬
dicit᷑ scdm̃ matheũ quidẽ patrem
habuisse ia cob qui deducitur ꝑsa
lomonẽ : scdm̃ lucã uͦ heli. qui de¬
ducitꝰ ꝑ mathan. Utiq isti ipsi id ẽ
iacob & heli qui erant duo fr̃s ha¬
bentes alius quidẽ matthan. alius
aut̃ melchi patrẽ ex diuerso genere
uenientes: etiã isti ioseph aui esse
uidebantur. Est ergo modus iste:
rib: qui deuna eadẽq uacore estha
nomine singulos filios ꝓcrearunt :
quia matthan qui ꝑsalomonẽ des¬
cendit utcorẽ eã primus acceperat.
& relicto filio uno iacob nomine
defunctus est : post cuius obitũ qm̃
lea uiduã alii uiro nonuetat nu¬
bere. melchi qui ꝑ nathan genus
ducit cũ e̾c̾t ex eadẽ tribi sed non
exeodem genere relictam mathȩ acce¬
pit uaorem : ex qua & ipse suscepit fi¬
lium nomine hely.: ꝑqđ ea diuerso
patrũ genere efficiuntur iacob &
heli uterini fratres. Quorum alter
id est iacob fr̃ĩs helẏ sine liberis de¬

Expanded text:
imminet ostendere quomodo Joseph dicatur secundum Matthaeum quidem patrem habuisse Jacob, qui deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Heli, qui deducitur per Nathan, atque isti ipsi, id est, Jacob et Heli, qui erant duo fratres, habentes alius quidem Mathan, alius vero Matthat Melchi patrem, ex diverso genere venientes, etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: ribus de una eademque uxore Estha nomine singulos filios procreaverunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Mathat qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Matthae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli interim fratres. Quorum alter, id est Jacob, fratris Heli sine liberis de
Abbreviated transcription (Latin):
GITUR NE RO. ut aꝑtum se hostẽ
sorum prius apłoꝵ quippe quiduces
& signiferi erant inpopło đi. expetit
neces. & paulum quidem capite in ipsa
urbe roma : petrum uͦ crucis patibulo

Expanded text:
imus, ut apertum se hostem sorum prius apostolorum, quippe qui duces et signiferi erant in populo Dei, expetit neces; et Paulum quidem capite in ipsa urbe roma, Petrum vero crucis patibulo
Abbreviated transcription (Latin):
& libenter audissent quȩ iacobus ꝓ¬
testatus ẽ : ceperunt glorificare dm̃
& dicere. Osanna fili dauid. Tum¬
mus tale testimoniũ prestare ihũ:
sed ascendamus & p̃cipitemus hunc
deorsum ut cȩteri terreantur. & non¬
tus errauit. Et cõpleuerunt scrip

Expanded text:
et libenter audissent quae Jacobus pet libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio David. Tmus dare tale testimonium Ihesu. Sed ascendamus et precipitemus eum deorsum ut ceteri territi reuotus erraui
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Oramus te : ut reuoces popłm
quia ecce errat in ihm. putans qđ
sua deas om̃ib: conuenientib indie
paschȩ de ihũ : Tibi enĩ om̃s obtem¬
peramus : & dete tam nos quã popłs tes¬
timonium ferimus. quia iustus es: &
ꝑsonã nullius accipis Tu gͦ suade po¬
obedimus. Ascende itaq in excelsũ
locum pinne templi: ut inedito posi¬
tus appartas om̃ibus. & uerba tua
audiantur acunctis. quia indiebus
paschȩ conuenit non solũ uideoꝵ sed
& gentilium multitudo. Statuerunt
igitur supͣdicti scribe & pharisei iaco¬
bum supͣ pinnã templi. & uoce mag¬
na clamantes ad eum dicunt. Ciroꝵ
iustissime. cui om̃s nos obtemperare
debemus: qm̃ popłs errat post iħm
qui crucifiacus ẽ. enuntia nob qđ sit
ostium ihũ. Tum iacobus ad eos in¬
genti uoce respondit Quid me in¬
terrogatis defilio hominis: ecce
ipse sed& incelo ad eatris summȩ uir¬
tutis : & ipse uenturus ẽ innubibus
celi. Cumq hac responsione & testi¬
monio ia cobi multis satis factũ esset.

Expanded text:
ei: «Oramus te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade poobedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed et gentilium multitudo, statuerunt eum supradicti Scribae et Pharisaei super pinnam templi, et voce magna clamantes ad eum dicunt: Virorum justissime, cui omnes nos obtemperare debemus, quoniam populus errat post Jesum, qui crucifixus est, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset,
Abbreviated transcription (Latin):
qui post ipsas statĩ primas apłoꝵ suc¬
cessiones fuit in quinto cõmentarioꝵ
suoꝵ libro. his uerb refert. Suscepit
qui ab om̃ib cognominatus ẽ iuistus:
ab ipsuis dñi temporib ꝑdurans usq
adnos. Et multi quidẽ iacobi uocati
sunt: sed hic ex utero matris suȩ sc̃s fuit.
uinum & siceram nonbibit. sed neq ani¬
mal manducauit. ferrum in caput eiꝰ
non ascendit. oleo non est ꝑ unctus.
balneis non ẽ usus huic soli licebat in¬
troire in scã sc̃oꝵ. Neq enĩ laneo ute¬
batur indumento : sed tantũ syndone
Solus ingrediebat᷑ tẽplũ. & iacebat
suꝑ genua sua orans ꝓpopłi indulgen¬
tia. ita ut orando callos facerte in
genibus ad modũ cameli semꝑ genua
flectendo. nec umquã aboratione
cessando. Itaq ꝓ incredibili hac con¬
tinentia & summa iustitia. appellatus

Expanded text:
qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Suscepit,qui ab omnibus cognominatus est Justus, ab ipsis Domini temporibus perdurans usque ad nos. Et multi quidem Jacobi vocati sunt, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia appellatus
Abbreviated transcription (Latin):
ditione & grã quã habebat in uerbo
dĩ fruebantur non hi popłi solũ quos
regendos acceperat. sed & ꝓcul posi
euangłii credulitatẽ inuitat & conci¬
tat segniores: simul & arguit quosdã
uelut pene ꝓlapsos afide. cũ ep̃s eog
publuis fuisso martyrio consummatus
Sed& quadrati qui publio martyri fuc¬
cesserat in sacerdotiũ. meminit: Simul
& memorat. qđ labore euis & indus¬
tria rediuiuus quidã in eiscalor fidei
reparatus sit. Et illud in eadẽ signat
epła : qđ dionisuis ariopagites qui ab
tur. primus apud athenas ab eodem

Expanded text:
ditione et gratia, quam habebat in verbo Dei, fruebantur non hi populi tantum, quos regendos acceperat, sed et procul positEvangelii credulitatem eos invitat, et concitat segniores, simul et arguit quosdam, velut pene prolapsos a fide, cum episcopus eorum Publius fuisset martyrio consummatus. Sed et Quadrati, qui Publio martyri successerat in sacerdotium, meminit, simul et memorat, quod labore ejus ac industria redivivus quidam in eis calor fidei reparatus sit. Et illud in eadem designat epistola, quod Dionysius Areopagites, qui ab tur, primus apud Athenas ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. ne suspitionẽ daremꝰ tanqͣm il¬
lus fidei sectatores quȩ trinitatẽ
in nominib tantũ & ñ in reb ac sub.¬
sistenti is confitent᷑. Sed & de incarna¬
tione dñi cõprehensũ est: quia corpꝰ
qđ susceperat dñs. neq. sine sensu
neq sine anima suscepissae. Quib
om̃ĩb caute moderateq cõpositis.
unusquisq itinere suo cũ pace ꝑreocit
xxx.xI. De eusebio & hylario. atq
eccłarum. per eos. restitutione

Expanded text:
retur, ne suspicionem daremus, tanquam ilretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et non in rebus ac subsistentiis confitetur. Sed et de incarnatione Domini comprehensum est, quia corpus quod susceperat Dominus, neque sine sensu, neque sine anima suscepisset. Quibus omnibus caute moderateque compositis, unusquisque itinere suo cum pace perrexit. CAPUT XXX. De Eusebio et Hilario, atque Ecclesiarum per eos restituti
Abbreviated transcription (Latin):
una igitur huiꝰ cemodi sententias ex
eũ glica auctoritate ꝓlatas ordo
ille sacerdotalis & apłicis apꝓbass&e:
ex concilii deoreto asterio cȩterisq
qͥ cũ ipsis erant orientis inuingitur
ꝓcuratio. occidentis uͦ eusebio decer¬
nit᷑ Addit᷑ sane in illo concilii decreto
eiusdẽ substantie ac dĩtatis cuiꝰ pater
quicqm ꝓrsus intrinitate aut ereatũ
inferius posteriusue diceret᷑. Sed &¬
de differentia substantiarũ &e subsis¬
tentiarũ sermo eis ꝑ seripturã motus
uocant Quidã & enĩ dicebant sub¬
stantiã oo subsistentiã unũ uideri.
& quia tres substantias ñ dicimꝰ indo.
nec tres subsistentias dicere debȩamꝰ
stantia ipsam rei alicuiꝰ naturã rati¬
onẽq qua constat design&. Subsisten¬
tia aut̃. unius cuiꝰq ꝑsonę hoc ipsum
qđ ecctat & subsistit ostendat: ldoq
ꝓpt̃ sabellii beresim tres e̾e̾ subsis¬
tentias confitendas: qđ quasi tres
subsistentes ꝑsonas significare uide¬

Expanded text:
um igitur hujuscemodi sententias ex evangelica auctoritate prolatas ordo ille sacerdotalis et apostolicus approbasset, ex concilii decreto Asterio caeterisque qui cum ipsis erant, Orientis injungitur procuratio, Occidentis vero Eusebio decernitur: additur sane in ilejusdem substantiae ac deitatis cujus Pater quidquam prorsus in Trinitate aut creatum aut inferius posteriusque diceretur; sed de differentia substantiarum et subsistentiarum sermo ejus per scripturam motus vocant. Quidam etenim dicebant substantiam et subsistentiam unum videri: et quia tres subsistentias non dicimus in Deo, nec tres substantias dicere debeamus.stantia ipsam rei alicujus naturam rationemque, qua constat, designet: Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare vide
Abbreviated transcription (Latin):
pus.di martyres carpebant᷑ : post hec
tradebant᷑ adbestias. Adhibebantur
leones. ursi. pardi. atq om̃e ferarũ
genus. apri qͦq sed & tauri. quibus
ferro & igni feritas addebat᷑. Prepa¬

Expanded text:
pus martyres Dei carpebantur, post haec tradebantur ad bestias, adhibebantur leones, ursi, pardi, atque omne ferarum genus; apri quoque, sed et tauri, quibus ferro et igni feritas addebatur. Sta
Abbreviated transcription (Latin):
dam unũ ex septuaginta discipłis
ad edissenam ciuitatem euuangłis¬
tam & predicatorẽ uerbi dĩ emit¬
tit : simul & quȩ adño ꝓmissa fue¬
rant impleturũ. Hȩc in archiuis
publicis edĩssene ciuitatis in qua
tunc supͣdictus abgarus regnauit.
ita de scripta repperimus in his
cartis : quȩ gesta regis abgari ser¬
uata antiquitiis continebant
Et ut euidens dictorum ueritas
fiat: ipsarũ excẽplaria epistolarũ¬

Expanded text:
dam, unum ex 70 discipulis, ad Edessenam civitatem evangelistam et praedicatorem verbi Dei mittit, simul et quae a Domino promissa fuerant impleturum. Haec in archivo publico Edessenae civitatis, in qua tunc supradictus Abgarus regnavit, ita descripta reperimus, in his chartis quae gesta regis Abgari servata antiquitus continebant. Et ut evidens dictorum veritas fiat, ipsarum exemplaria epistolaru
Abbreviated transcription (Latin):
aaiasus post liberiũ ꝑsuccessionẽ.
sacerdotiũ inurbe roma susceperat
Qũe p̃latũ sibi ñferens ursinꝰ quida eus.¬
dẽ eccłȩ diaconꝰ. intantũ furoris eru¬
pit: ut ꝑsuaso qͦdã satis imꝑito & agres¬
ti ep̃o. collecta turbulentoꝵ & seditiosoꝵ
manu inbasilica quȩ siciniana appella¬
tur ep̃m se fieri ex torqueret. legibus.
& ordine & traditione ꝑuersis. Quo

Expanded text:
amasus post Liberium per successionem sacerdotium in urbe Roma susceperat, quem praelatum sibi non ferens Ursinus quidam ejusdem Ecclesiae diaconus in tantum furoris erupit, ut persuaso quodam satis imperito et agresti episcopo collecta turbulentorum et seditiosorum manu in basilica, quae Sicinina appellatur, episcopum se fieri extorqueret, legibus, et ordine, et traditione perversis. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
luino ritu oberrantes: non urbes ad
societatẽ. ñ mores adhonestatẽ. non
leges ad uitȩ iustitiam tenuere. arti¬
um uͦ disciplinarũq. apud eos & to¬
tius philosophyȩ ne ipsum quidẽ no¬
men habebatur. sed agrestes quideꝰm¬
& uagi ꝑdeserta. nullis sedib uagaban¬

Expanded text:
luino more oberrantes non urbes ad societatem, non mores ad honestatem, non leges ad vitae iusticiam tenuere. Artium vero disciplinarumque apud eos et philosophiae ne ipsum quidem nomen habebatur, sed agrestes et vagi per deserta nullis sedibus vagaban
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ eraut. & uetustus dierũ sedebat.¬
& uestim̃ta eius sicut nix alba. & capil¬
li : capitis eius sicut lana munda Ihro¬
nus eius flamma ignis. rotȩ eius ignis ad¬
urens : fluuius igneus p̃currebat ante

Expanded text:
tae sunt, et uetustus dierum sedebat. uestitus eius albus ut nix et capillus capitis eius ut lana munda et sedes eius flamma ignis, rotae eius ignis ardens. fluuius ignis lucebat ante
Abbreviated transcription (Latin):
famis tẽpr̃ frum̃ta apud aleacandriã de¬
fecissent. ex ꝓpͥo affatim ciuib alim̃ta
p̃buisse. Quo defuncto : in honorẽ eius
instituer̾int apud menphys tẽplũ. in qͦ
bos quasi indiciũ optimi agricolȩ nutrit᷑.
habens quȩdã coloris in signia: qͥ eo nomi
deduacerint: & soronapis pͥmo eccõpo

Expanded text:
famis tempore frumenta apud Alexandriam defamis tempore frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio affatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quasi indicium optimi agricolae nutritur, habens quaedam coloris insignia, qui ex nomindeduxerint, et Soron Apis primo ex compo