comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At ũ hoc telũ mea quoui dericra uersat. ꝓpͥe aũt teũ a longnu¬
diue uocatũ. Uñ ⁊ nustelã dicunꝰ. qͦd longior sit ꝗͣ muis. Cus¬
ictu uocata. Penius eiũ fert᷑ qi auis. ut gleriter
mors ꝑcurrat ad homiĩe. Has pͥmũ crecenses usi
ft᷑. quib penne ut diximꝰ id̾o agolictinant᷑. ut leues suit ⁊
preuolent scaptos. Spicula ft̃ sagite. uił lancee bteues ab
spicaꝵ specie nuncupate. Scorpio est sagitta uenenata. artu
uł torũitis eitussa. que dũ ad hominẽ uenerit. uinis q̃ fieit
uifungit. Uñ ⁊ sccrpio nom̃ accepit. De pharetris.
aroika sagittar theta. a ferendo iacula dicta
Coriti ꝓpͥ̾e st̃ aituũ thece. sic̃ sagntaꝵ faretre. Uagina appel¬
lata eo qͦd uieã mucio uł gladiꝰ bauilet᷑. Theca ab eo qͣs
aliqͥo receptũ tegat .e. litt̾a ꝓ .g. posita. Alii greco nonine
tliecã uocari asserunt. qͦd ibi reponat᷑ aliqͥd. Inde ⁊ bibliothae¬
ca. libroꝵ repositio dr̃. Dolones ft̃ uagine lignee. uit᷑ quas

Expanded text:
hoc telum, mea quod vi dextera versat. Proprie autem telum a longitudine dictum: unde et mustelam dicimus quod longior sit quam mus. Cusictu, vocata. Pinnis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unde et scorpio nomen accepit. De faretris . Faretra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta;Coriti proprie sunt arcuum thecae sicut sagittarum pharetrae. Vagina appellatur, eo quod in ea mucro, vel gladius bajuletur. 3. Theca, ab eo quod aliquid receptum tegat, littera pro g posita. Alii Graeco nomine thecam vocari asserunt, qca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas
Abbreviated transcription (Latin):
e lacu statĩ sublatũ. Dictũ aũ credit᷑ mustũ. qͦd in se
limũ ⁊ terrã habeat mixtã. Nam mus t̾ra. uñ ⁊ humꝰ
Cuiꝰ tanta uis feruoris est. ut uasa qnͣnus grandia er
eo plena. absq spiramine repleta. ilico dirũpat. Ro
seũ uinũ .i. cũ rubore. Rosa enĩ rubet. Amineũ uͦ:
qͣi sine minio .i. sine rubore. nam albũ est. Sucinaciũ
sucine gẽme simile est .i. fului coloris. Limpidũ uinũ
.i. ꝑspicuũ. ab aque sp̃e dictũ. qͣi limphidũ. limpla. i
aqua est. Turbidũ qiͣ terbidũ .i. terre cõmirtũ. qͦd est fer.
falernũ uinũ uocatũ. a falema regione cãpanie. uͥ¬

Expanded text:
e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum quod in se limum et terram habeat mixtam; nam mus terra, unde et humus. Cuius tanta vis fervoris est ut vasa quamvis grandia ex eo plena, absque spiramine relicta, illico disrumpat. 5. Roseum vinum, id est, cum rubore. Rosa enim quasi sine mineo, id est sine rubore; nam album est. Sucinacium sucinae gemmae simile est, id est fulvi coloris. Limpidum vinum, id est perspicuum, ab aquae specie dictum, quasi lymphidum; lympha enim aqua est. Turbidum, quasi terbidum, id est terra commixtum, quod est faece. Falernum vinum vocatum a Falerna regione Campani
Abbreviated transcription (Latin):
quod eiꝰ potus uenas sangͥne cito repleat. Hoc alii
qͦd nos cura soluat. lieum uocant Ueteres uinum
uenenũ uocabant. s ptͦqm inuentũ est uirus letife¬
ri sucus. hoc uinũ uocatũ. illud uenenũ. Uñ ⁊ iero¬
nimꝰ in libro qũe de uirginitate conseruanda scͥpsit
adolescentulas inqͥt ita uinũ debere fug̾t ut uenenũ
ne ꝓ etate caloriᷤ feruenti. bibant ⁊ ꝑeant. Inde est qͦd
apd̃ ueteres romanos femine ñ utebant᷑ uino. nisi
sacroꝵ causa certis diel Merum dicimꝰ. cũ uinũ pu¬
rum significamꝰ. Nam merũ dicimꝰ qͥcqlud purũ
atꝙ sincerũ est. sic̃ ⁊ aquã merã. nulli utiꝙ rei mir¬
tam. hinc ⁊ ierenda. qͦd antigͥt᷑ id temꝑis pueris oꝑa¬
.i. soli ac separatĩ. ñ ut in prandio. aut in cena ad unã
mensã. Inde credimꝰ &̃ illud tempꝰ qͦd ptͦ mediũ diẽ
est. meridiẽ appellari. qͦd purũ sit. Mustum ẽ uinũ

Expanded text:
quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro quem de virginitate servanda scripsit: 'Adolescentulas' inquit 'ita vinum debere fugere ut venenum, ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant.' Inde est quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vinum, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus cum vinum purum significamus; nam merum dicimus quidquid purum atque sincerum est, sicut et aquam meram, nulli utique rei mixtam. Hinc et merenda, quod antiquitus id temporis pueris operampore, id est soli ac separatim, non, ut in prandio aut in cena, ad unam mensam. Inde credimus etiam illud tempus, quod post medium diem est, meridiem appellari, quod purum sit. Mustum est vinum
Abbreviated transcription (Latin):
lis celestia dona. Siqͥdẽ hue usꝙ in india ⁊ arabia
colligatũ reꝑit᷑. ramis inherens in similitudinem
cari qͥa comedit᷑ magis ꝗͣ bibit᷑. fagere enĩ greci come¬
dere appellant. Auint aũ medici. & qͥ de humanoꝵ
corꝑum scͥpsert̃ naturis. p̾cipue ꝙ galienꝰ. in libris
ar ꝑfecte etatis uiroꝵ. mulierũ ꝙ corꝑa insito calore
feruere. ⁊ norios eẽ his etatib cibos qui calores au¬
geant. sanitati ꝙ conduc̾e̾ frigida queꝙ in esum su
mere. siẽ e contrario senib qui pituita laborant ⁊¬
frigore. calidos cibos ⁊ uina uetera ꝓdeisse. De potu.
uoeata. Hane enĩ illi potos dicunt. Aqua
generalit uocata. qͦd suꝑfities eiꝰ equalis sit.
Hine ⁊ equora. qũã inde recentẽ dicimꝰ. qͥa ñ est uti¬
Qlis uetusta ut uinũ. s statĩ sublata de fluminẽ
fonte uel puteo. fẽtescit enĩ uetusta. Uinũ inde dictũ

Expanded text:
lis caelestia dona. Siquidem hucusque in India lis caelestia dona. Siquidem hucusque in India colligatum reperitur, ramis inhaerens in similitudinem catur, quia comeditur magis quam bibitur: φαγεῖν enim Graeci comedere appellant. Aiunt autem medici, et qui de humanorum corporum scripsere naturis, praecipueque Galenus, in libris rfectae aetatis uirorum mulierumque corpora insito calore feruere et noxios esse his aetatibus cibos, qui calorem augeant, sanitatique conducere frigida quaeque in esu et potu sumere, sicut e contrario senibus, qui pituita laborent et frigore, calidos cibos et uetera uina prode esse.a; hanc enim illi πότος dicunt. Aqua generaliter vocata, quod superficies eius aequalis sit: hinc et aequora. Quam inde recentem dicimus quia non est utilis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine et fonte vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ria diuidunt᷑. panẽ. ⁊ uinũ. ⁊ duo suꝑflua que terra
⁊ mari. uescendi causa exqͥrunt᷑. Dapes aũ regũ sc̃. epule
pͥuatoꝵ. Delitie nuncupate qͦd his delectent᷑ hoĩes. easq
suauit̾ appetant. Pulmentũ uocat᷑ a pulte. Siue enĩ sola
dr᷑. Satietas aũ ⁊ saturitas differunt. Nam sacietas ex
uno cibo dici potest: ꝓ eo qͦd saitis est. Satuntas aũ satura
nomen acept. qo est uaris aliñtoꝵ apatatu cõpositum
Ctapula est inmoderata uoracitas. qi cruda epula. cuiꝰ cru¬
ditate grauat᷑ cor. ⁊ stomacus indigestus efficit᷑. In modera¬
ta enĩ uoratitas uiciũ est. s tantũ id est salutis. qmͣtum
sustentationi nature ꝙ suffitiat. Iautaculũ est pͥmus ci¬

Expanded text:
ria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra ria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola  proprie dicitur. Satietas autem et saturitas sibi differunt: nam satietas ex uno cibo dici potest, pro eo quod satis sit; saturitas autem a satura nomen accepit, quod est vario alimentorum adparatu conpositum. Crapula est inmoderata voracitas, quasi cruda epula, cuius cruditate gravatur cor et stomachus indigestus efficitur. Inmoderata enim voracitas vitium est, sed tantum id est salutis quantum sustentationi naturaeque sufficiat. Iantaculum est primum ci
Abbreviated transcription (Latin):
uictu rectiꝰ appellat᷑. uł qͥa uite couocutionẽ ht̃. Item con¬
uiuiũ a multitudine conuescentiũ. Nͥam pͥuata m̃sa
uictus. conuiuiũ ñ est. Conuiuii triplex est modus. dis¬
cumbendi. edendi ⁊ bibendi. Discumbendi. ut toris iussi dis¬
nant. Cibus dictus qͥa capit᷑ ore. sicuti esca. qͥa eam os capit.
Uictus ꝓpͥe uocat᷑ qͥa uitã retinet. ũn ⁊ ad cibũ uocare inui¬
tare dr̃. Alimonia dr̃ eo qͦd eiꝰ sumptu corpꝰ alat᷑. hanc uiue¬
nes accipiunt ad increm̃tũ. senes ad ꝑseuerantiã. Neꝙ enĩ
subsistere poterit caro. nͥ confortet᷑ alũtis. Aumentũ enĩ
est qͦ alim᷑. Alimoniũ alendi cura. Affluentia mincupa¬
ta. qiͣ rei nimiũ gruberantis effusio. ultra qͣm satis est.
modus ꝙ ñ est. Opulentia ab oꝑe dicta est qũa si discu¬
cias. inuenies eam tenere modũ. Nam quomͦ opitulat᷑
qͦ nuuiũ est. cũ incõmodiꝰ sit sepe qͣm parũ : Ẽpule ab
opulentia rerũ dicte. Epule aũ simplices in duo necessa¬

Expanded text:
t. Item convivium a multitudine convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi. Discumbendi, ut Virg. Aen. 1, 708: Toris iussi disnt. De escis . Cibus dictus quia capitur ore, sicuti esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus quia vitam retinet; unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur eo quod eius sumptu corpus alatur. Hanc iuvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam; neque enim subsistere poterit caro nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulatur quod nimium est, quum incommodius sit saepe quam parum? Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessa
Abbreviated transcription (Latin):
IRca causas quoq elementoꝵ idem gentiles &̃
colores equoꝵ iunxer̃t. Roseos enĩ soli .i. igni. al¬
bos aeri. prasinos terre. uenetos mari assimilantes. Item
roseos estati currere uoluert̃. qͦd ignei coloris suit. ⁊ cun¬
cta t̃c̃ flauescant. Albos hiemii. qͦd sit glatiaus. ⁊ frigorib
unuiersa canescant. Ueri prasinos uiridi colore. qͥa tunc
pampinꝰ deusat᷑. Item roseos currere marti sacraueit a qͦ
romani eroriunt᷑. & qͥa uerula romanoꝵ cocco decorant᷑
siue qͦd mars gaudet sangͥne. Albos zephiris. ⁊ serenis tem¬
pestatib Prasinos fiori ⁊ terre. uenetos aquis uł aeri. qͥa
ceruleo st̃ colore. Luteos .i. croceos. igni ⁊ soli. Purpureos
igni sacrauer̃t. quẽ arcũ dicuꝰ. qͦd is płimos colores ha¬
beat. Sic ꝙ dum hac eipectatione deoꝵ cultib atq ele¬
mentis mundialib ꝑfanant᷑. cosdẽ deos atq eadẽ elem̃

Expanded text:
Circa causas quoque elementorum idem gentiles etiam Circa causas quoque elementorum idem gentiles etiam colores equorum iunxerunt, russeos enim soli, id est igni, albos aeri, prasinos terrae, venetos mari adsimilantes. Item russeos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant. Veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinus densatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis vel aeri, quia caeruleo sunt colore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat. Sicque, dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos atque
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ait enniꝰ. Inde patefecit raduis rota candita elum
quib mundũ regi dicunt. siue ad cursũ septẽ dierũ
presentiũ. quib ꝑactis uite t̾minꝰ consũmat᷑. quaꝵ
finis est certa. idest iudicium. de equitib xxxuuii.
oRro equites singulares ioeo currere dicunt
qͥa singularit̾ unusqͥsq cursũ uite huiꝰ ꝑagit.
atꝙ transit. alius alio temꝑe sequens aliũ. ꝑ unã tam̃
Quiam mortalitatis. usq ad ꝓͥam metã mortis. de desiel
suie qͦd de equo in equu transiliebat. De peditib .xl.¬
edites aũ auint ꝓpt̾ea pede curtere. qͥa pedib
curtit᷑ mortalitati. Ob hoc a siꝑiori parte currus¬
ad inferiora .i. ab oriente ad occidentẽ: qͥa mortal es auuit¬
⁊ occidunt. Nudi currunt. qͥa ⁊ hõis in secło nulle reliqe¬
st̃ Recto in spacio curtiuite. qͥa int̾ uitã ⁊ Mortẽ nichil
distat. Sed gͥ ꝓpt̾ea fingunt. ut uanitates suas ⁊ sacri¬
legia ertusare conentur. De Colorib equoꝵ. xli.

Expanded text:
s Ann. 558: Inde patefecit radiis rota candida caeluquibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum finis est creta, id est iudicium. De equitibus . Porro equites singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metam mortis. De desultosive quod de equo in equum transiliebat. De peditibus . Pedites autem aiunt propterea pede currere quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a sad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales moriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homines in seculo nulle reliqsunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortem nihil distat. Sed haec igitur propterea fingunt ut vanitates suas et sacrilegia excusare conentur. De coloribus equorum .
Abbreviated transcription (Latin):
N fabricis parietũ atꝙ tectoꝵ ide fabricis pasietẽ. ui
se fabricã a minerua dr̃. fabros aũ siue artifiees greci
tectonos uocant .i. instructores. Architecti aũ cem̃tatii
st᷑. qͥ disponunt in fundam̃tis. Uñ ⁊ apłs de semet ip̃o.
qͣi sapiens inqͥt architectꝰ fundam̃tũ posui. Maciones
dicti a machinis quib insistunt. ꝓpt̾ altitudinẽ paretu

Expanded text:
De fabricis parietum . In De fabricis parietum . In se fabricam a Minerva dicitur. Fabros autem sive artifices Graeci τέκτονας vocant, id est, structores. Architecti autem caementarii sunt qui disponunt in fundamentis. Unde et Apostolus de semetipso: Quasi sapiens, inquit, architectus fundamentum posui. 2. Machiones dicti a
Abbreviated transcription (Latin):
Cudere eñi ced̾e̾ ⁊ ferire est. Ueteres aũ ñ in citõe uocalris̃
s inrtud̃ẽ eo qͦd in ea metalũ tundit᷑. hoc est tenort. Uñ
tudis malleus. a tundendo .i. tendendo dictꝰ. Malleus uo¬
catꝰ qͥrdũ qͥd calet ⁊ molle est. cedit ⁊ ꝓducit. Mareus u¬
leus maior. E dictꝰ marcꝰ: qͦd maior sit ad ceclendũ. ⁊ fortior
Martellus: mediotris. Martulus: malleus pusillꝰ. Iucili.
R uelut in fabricã feruens. cũ marcułꝰ fercũ multoꝵ. nug¬
nis ictib tuͣndit. forcipes. qi ferricipes. eo qͦd fercũ scandens
capiant teneant ꝙ. siue qͦd ab his aliqͥd foruũ capimꝰ ⁊ te¬
nem̃. qi foruicapes. Nam foruũ est calidũ. ĩn ⁊ feruidum
ũn ⁊ formosos dicimꝰ. quil calor sangͥnis exrubor pulchi¬
tudinẽ creat Lima dicta eo qͦd lene faciat. Nã limũ lenee
Ciliũ est ũn oꝑant᷑ argentarii. a quo ⁊ celata utasa dicunꝰ

Expanded text:
cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo, dictus. Malleus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus maior; et dictus marcus quod maior sit ad caedendum et fortior. Martellus, mediocris. Marculus malleus pusillus. Lucilius 1165: Et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
constat. uentis ⁊ flãma. flãma uͦ ꝓpͥe fornacis est. dicta
qͦd flatu folliũ ercitetur. fornax enĩ ab igne uocata. fos
uͦ ignis est. Caminꝰ. fornax. grecũ est diriuatũ a cauina
fauilla est deserta igne scintilla. Pruna est gmͣdui ar¬
det. Cũ aũ extincta fuerit: carbo nominat᷑. Pruna
aũ a ꝑurendo dicta ẽ. carbo uͦ qͦd flãma caret. Qui
dũ interisse credit᷑. maioris fit uirtutis. Nam iterũ
incensus: fortiori luce clarescit. Cuiꝰ tanta .ẽ. & ⁊ si¬
ne igne firmitas ut nullo humore corrũpat᷑. nulla
uetustate uincat᷑. ẜxtinctꝰ enĩ tantũ incorrupbilit̾
durat. ut hi qͥ limites sigunt. eos infossos tͥre subst̾nast.
⁊ lapioes desur figant ad coniungndũ itigatoã pꝰ qm̃¬
talibet scła. firũ ꝙ laptõe. limitẽ eẽ agnoscant.  ͣͫ
cecleudo dictꝰ. eo qͦd illic aliqͥd cudamꝰ .i. feriendo ꝓducamꝰ.

Expanded text:
constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, quod flatu follium excitetur. Fornax vero ab igne vocata; φῶς enim ignis est. Kaminus fornax Graecum est, dirivatum a καῦμα. Favilla est deserta igni scintilla. Pruna est quamdiu ardet; quum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est; carbo vero, quod flamma caret. Qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis; nam iterum accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapcaedendo dictus, eo quod illic aliquid cudamus, id est feriendo producamus;
Abbreviated transcription (Latin):
igne ferrũ gignit᷑ ac domat᷑. Igne aurũ ꝑficit᷑. igne
ctemato lapide. ceñĩta ⁊ parietes ligant᷑. lapides ni¬
gros ignis coquendo candificat. ligna candida uren¬
do obffuscat. carbones ex pruna fulgida nigros facit
Ne lignis duris fragiles. de putribilib imputribiles
reddit. Stricta soluit. soluta restringit. dura mollit.
mollia dura reddit. Habet ⁊ medicaminis usum.
Nam sepe uri ꝓdest. Pestilentie quoꝙ que obscuratiõe
solis contrahit᷑ auriliari certũ est. In oꝑe qͦq aliud gignit
pͥmis ignib. aliud sccłis. aliud terciis. ht̃ qͦq ⁊ aliã in
se diuersitatẽ ignis. Nam alius e̾ qͥ usui humano. alius
qͥ in iuditio apparet diuino. siue qͥ de celo fulmina strin¬
git. siue qͥ de terra ꝑ uertices montiũ eructat. Ignis aũ
dictꝰ. qͦd nichil gigni potest eo. Est enĩ inuiolabile ele¬
mentũ. absumens cuncta que rapit. fabrica duale reb

Expanded text:
Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam saepe ruri prodest. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In opere quoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius est, qui usui humano: alius, qui in judicio apparet divino: sive qui de coelo fulmen astringit, sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus quod nihil gigni potest ex eo; est enim inviolabile elementum, adsumens cuncta qua rapit. Fabrica duabus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
giũ dr᷑ a plagis. Nam ꝓpͥe plagas dici funes illos quib
retia tendunt᷑. cirea unã ⁊ sũmã partem. funda genus e
piscatorii retis. dicta ab eo qͦd in fundũ mittat᷑. fadẽ &̾
iator eras. Tragũ genus retis. ab eo qͦd trahit᷑ nuncupa¬
tũ. ip̃a est ⁊ uerriculũ. Uerrere enĩ trahere est. Nassa.
qͣiͣ sine cassil sine quib uenatio inanis est. Conopeũ
rete quo culices excludunt᷑. in modũ tentorii. quo ma¬
gis aserandrini utunt᷑. qͥa ibi exnilo culices copiosi nas¬
impositũ nom̃ ht̃. Hinc diriuatũ nom̃ est ad
alias artiũ materias. fabros uel fabricas dic̾e. s cũ ad¬
tem. In fabruꝵ aũ fornace. gentiles uulcanũ auctorem
dicunt. figuralit̾ ꝑ uulcanũ ignẽ significantes. sine
quo nullũ metali genus fundi ercendi q potest. Ni
bi argentũ. alibi plumbũ. alibi mineũ. alibi pigm̃ta
alibi medicam̃ta efficit. Igne lapides in ere soluunt᷑.¬

Expanded text:
ium dicitur a plagis; nam proprie plagas dici funes illos quibus ium dicitur a plagis; nam proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. Funda genus est piscatoriae retis, dicta ab eo quod in fundum mittatur. Idem etiam idem antea iaculator eras. Tragum genus retis ab eo, quod trahitur, nuncupatum. Ipsa est et verriculum; verrere enim trahere est. Nassa., quasi sine cassibus, sine quiburetia qua culices excluduntur in modum tentorii; quo magis Alexandrini utuntur, quia ibi ex Nilo culices copiosi nasnpositum nomen habet. Hinc derivatum nomen est ad alias artium materias fabros vel fabricas dicere; sed cum adtem. In fabrorum autem fornace gentiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metabi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi pigmenta, alibi medicam
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑. Torm̃ta aũ a tortu dicta. Restes funesꝙ. Safon fu¬
nis in prora positus. de quo ciciliꝰ. Uenerio cursu ueni
plato pede usq ad safonem. Opisfora funes que cornib
antẽne dertra sinistra q tendunt᷑. retro uerso. ꝑsnesiũ
funis quo nauis in lgtore religat᷑ ad palũ. Mitra quo fu
nis media uincit᷑. Anquina quo ad malũ aiitenna
constringit᷑. de qua cuma. aAtq anqͥna regat stabilem
fortissima cursũ. Remulcũ funis. qua religata nauis tra¬
hit᷑ uice remi. de qua uirgiliꝰ. Hic mea me longo succe¬
dens pra remules. letantẽ gratis sistit in hospitiis. Stru¬
pi iu̾ncula loro uellino facta. quib remi adiscalios al¬
Cataporatis. linea cũ massa plumbea. qua maris alti¬
tudo temptat᷑. lucilius. Hanc cataporatẽ pueri eodem
defore cuictũ plumbi parillũ rudus uine ꝙ mataram.
eiẽs uocatẽ siue a retinendis piscib De Recib.

Expanded text:
gantur. Tormenta autem a tortu dicta, restes funesque. Scaphon fugantur. Tormenta autem a tortu dicta, restes funesque. Scaphon funis in prora positus. De quo Caecilius 256: Venerio cursu veni, prolato pede usque ad scaphonem. Opisphora funes quae cornibus antemnae dextra sinistraque tenduntur retroverso. Prosnesium funis quo navis in litore ligatur ad palum. Mitra funis qua navis media vincitur. Anquina quo ad malum antemna constringitur. De qua Cinna 5: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos alCathapares, est linea cum massa plumbea, quâ maris altitudo tentatur, unde Lucius: Hanc cathasiararem cum eodem devoret unctum, plumbi paxillum, rudis lineae et natatam.etes vocatae sive a retinendis piscibus, sive a re
Abbreviated transcription (Latin):
uela a uolatu dicta. ũn est illud. ueloꝵ pandimꝰ alas.¬
Genera ueloꝵ acaton. epydromos. cdalũ. artemon.
siparũ. mendici. Fx quib acaton uelũ marimũ ⁊ in
meclia naue consfititũ. Tpidromos secde amplitudi¬
nis. s ad puppi. Salum minimũ uelũ. ⁊ ad prorã defi¬
quo iuuati nauigia solent in nauigatiõe. quotiens uis
uenti languescit. De quo lucanus. Sũma ꝙ tendens si¬
para ueloꝵ ꝑituras colligit auras. Qed ex separatione
inusum luminis fuerint cutundati gra. um̃
funalia. Restes. siue qͦd rates contineant. seu qͦd lus restes
tendant᷑. Rudentes st̃ funes nauiũ. ex nimo stridore ita
dicti. Spire aũ fc̃ funes quil in tempestatib utunt᷑. qͣs
nautici suo more cucurbas uocant. Spire aũ ab sparto
qua tiupiliꝰ. Quasi cũ uentꝰ fert nauẽ in mare sccłs. siqͥs
longus. qua prora ad puppi eitendit᷑. quo magis constͥn¬

Expanded text:
vela a vela a Genera velorum Acation, Epidromos, Dolon, Artemon, Siparum, Mendicum. Ex quibus Acation velum maximum, et in media navi constitutum. 3. Epidromos secundae amplitudinis, sed ad puppim. Dolon minimum velum, et ad proram defiquo juvari navigia solent in navigatione, quoties vis venti languescit. De quo Lucanus: Summaque tendens Sipara, velorum perituras colligit auras, quod ex separatione in usum luminis fuerint circumdati cera, unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod in iis retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. 2. Spirae funes, quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more cucurbas vocant. Spirae autem a spartquo Turpilius ‘quasi conventus sunt naves in mari secundus si quis longus, qui a prora ad puppim extenditur quo magis constrin
Abbreviated transcription (Latin):
añ amnẽ sint posite. Pretͥfluit enĩ eas amnis. Cornua
xrtreme partes antenuaꝵ st̃. dicte ꝑ tropũ ab animali ad
manimale. Malus e̾ arbor nauis. quauela sustinentur.
Malus aũ dictꝰ. qͥa ht̃ instar mali in sũmitate. uł qͥa qiͣ
qͥbdã malleolis ugneis cingit᷑. quoꝵ uolubilitate uela
faciuiꝰ eleuant᷑. Modiꝰ est cui arbor insistit. ob similitudi
nem mensuralis uasis dictus. Sarcena st̾ in cacumune ar¬
boris troclee. qͣi. f. litera. ꝑ quas funes trahut᷑. Cuina. Lu¬
cida confulgent. alti calceria mali. Troclee aũ uocate. qͦd
rotulas habeant. Trocos enĩ grece. rota dr̃. Parastate stipites
culus malleus in mani portat᷑. quo modus signũ q dat᷑
litiis ad undaͣs. Anchora dens ferreus. ex greca ethi¬
mologia nom̃ ducit. qͦo qi hõis manus cõprehendat
uł scopulos uł arenas. Nam manꝰ grece kyra dr᷑. Apud
dicut. pinde qͥt acre mouent᷑. Apud latinos aũ

Expanded text:
ante amnem sint posite: preterfluit enim eas amnis. Cornua ante amnem sint posite: preterfluit enim eas amnis. Cornua extreme partes antennarum sunt, dicta per tropum ab animali ad inanimale. Malus est arbor navis qua vela sustinentur, dictus quia habet instar mali in summitate, vel quia quasi quibusdam maleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Modius est cui arbor insistit, ob similitunem mensuralis vasis dictus. Carchesia sunt in cacumine arboris trochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotulas habent; τροχὸς enim Graece rota dicitur. Parastatae stipites culus malleus in manu portatus, quo modo signum datur litus, aduncas. Anchora dens ferreus ex Graeca etymologia nomen ducit, quod quasi hominis manus conprehendat vel scopulos vel arenas. Nam manus Graece κυρα dicitur: apud de quod aere moventur: apud Latinos autem
Abbreviated transcription (Latin):
pannonia. Trabarie amnice naues. q̃ ex singulis trabib
cauant᷑. q̃ alio noĩe liccorarie dicunt᷑. He ⁊ caudice ex uno
ugno cauato facte. ⁊ inde caudice. qͥa a quatuor usqr ad de ÷
Uppis. posterior pars nauis est. qi post. Prora an¬
terior. qiͣ pͥora. Cumba. locus inꝰ nauis. qd aqͥs
nauiũ que sternunt᷑. dicta ab eo qͦd incessus ferant. uł fo¬
tis emineant. De quib uirgiliꝰ. larat ꝙ foros. Colũbaria
in sũmis laterib nauiũ loca concaua ꝑ que eminent re¬
mi. dicta credo qͦd sint similia latibulis colũbaꝵe in qͥb
uidificant. Ageaulia fc̃ loca in naui. ꝑ que ad remiges or¬
tator accedit. De qua enniꝰ. Multa foro ponet. ⁊ agea lon¬
ga replet᷑. Transtra st̃ tabule uͥ sedent remiges. qͦd in tͣns
⁊ decutiendis capillis. Palmula est extrema latitudo remi
a palina dicta qua mare impellit᷑. Autenne aũ dicte. qͦd¬

Expanded text:
Pannonia. 27. Trabariae, amnicae naves, quae ex singulis trabibus Pannonia. 27. Trabariae, amnicae naves, quae ex singulis trabibus cavantur, quae alio nomine littorariae dicuntur. Hae et caudicae ex uno ligno cavato factae, et inde caudicae, quia a quatuor usque ad deceuppis posterior pars navis est, quasi post. Prora anterior, quasi priora. Cumba locus imus navis, quod aquis navium, quae sternuntur. Dicta, ab eo quod incessus ferant, vel foris emineant. De quibus Virgilius: Laxatque foros. 3. Columbaria, in sumi; dicta, credo, quod sint similia latibulis columbarum in quibus nidificant. Agea viae sunt, loca in navi per qua ad remiges hortator accedit. De qua Ennius Ann. 492: Multa foro ponet, et agea longa repletur. Transtra sunt tabulae ubi sedent remiges, quod in tranet decutiendis capillis. Palmula est extrema latitudo remi, a pal
Abbreviated transcription (Latin):
h ñ uirib utunt᷑. fuge potiꝰ qͣm bello parati. Celones
agiles. ⁊ ad ministeriũ classis agues. Funiꝰ. Labit᷑ iicta
carina ꝑ equora canacelonis. Siremes aũ naues st̃. ha
bentes remoꝵ ordinẽ geminũ. Triemes ⁊ quadriremes
triũ ⁊ .iiii. ordiuũ. sic ⁊ penteres ⁊ xueres. qͥnos uł senos
oroines habentes. Actuarie naues ft̃. que uelis simul ⁊
renis agunt᷑. Yppocauus in quo equos transuehere so¬
litũ est. Pontoliũ nauigiũ fluminale. tardũ ⁊ graue.
qo ñ nͥ remigio ꝓgredi potest. hinc ⁊ traiectus .i. excentꝰ
est eiũ latuus. Uude ⁊ trans echnã dr̃ extentꝰ funis. lembꝰ
nauicula breuis. que alia appellatione tr̃ ⁊ cimiba ⁊ cau
tunt᷑. Carab parua scafa exiumine facta. que contecta cru¬
do corio genꝰ nauigii prebet. Portemia nauicula siriatici ge¬
neris. lata ⁊ sine carina. a portando uocata. utunt᷑ his in

Expanded text:
bus, non viribus nituntur, fugae potius, quam bello parati. 22. Celoces, bus, non viribus nituntur, fugae potius, quam bello parati. 22. Celoces, agiles, et ad ministerium classis aptae. Ennius: Labitur uncta carina per aequora cana celocis. 23. Biremes autem naves sunt habentes remorum ordinem geminum. Triremes et quadriremes trium et quattuor ordinum. Sic et penteres et hexeres, quinos vel senos ordines habentes. Actuariae naves sunt quae velis simul et remis aguntur. Hippagogus, in quo equos transvehere solitum est. Pontonium navigium fluminale tardum et grave, quod nonnisi remigio progredi potest. Hic et traiectus, id est extentus: est enim latus; unde et transenna dicitur extentus funis. Lembus navicula brevis, qui alia appellatione dicitur et cumba et cauputuntur. Carabus parva scapha ex vimine facta, quae contecta crudo coreo genus navigii praebet. Portemia navicula Syriatici generis lata
Abbreviated transcription (Latin):
cklon .i. lignis. uñ ⁊ calones nauicule. que ligna militib¬
portant. Anchi romaticus. dictꝰ ꝑ eo qͣd ueleritate sui aucho¬
ris ⁊ instrum̃tis reliqͥs nauiũ uehendis sit aptus. faselus
ẽ nauigiũ qũe nos cortupte baselũ dicimꝰ. De qͦ ilgilius
petis ꝙ fasdus. Scata que ⁊ cata scopłs. nauigiũ qͥd latine
que cuncta nauis conmertia ad litus portat. Hane na¬
ius in pelago ꝑpt̾ nimias untas siio suscipit gremio.
aũ appinqu̾auerit portũ reddit uicẽ barta naui quã
accepit᷑ in pelago. Paro nauigiũ pirataꝵ aptũ. ⁊ ex his
tt uocatũ. Sicero. Tunc se fluctigeto tradit. mandat q
paroni. E alibi. Parunculis adũitus iudit celerib mio
contecta crubo corio genꝰ nauigii prebet. quale utuntur
germanoꝵ pirate. in oceam littorib uł paludil ob agi¬
litatẽ De qualib ystoria. s̃ens inqͥt saronũ inioparoni¬

Expanded text:
calon, id est lignis: unde et calones navicule, que ligna militibcalon, id est lignis: unde et calones navicule, que ligna militibportant. Ancyromachus dictus pro eo quod celeritate sui ancoris et instrumentis reliquis navium vehendis sit aptus. Phaselus est navigium quem nos corrupte baselum dicimus. De quo VergiliusLatine quae cuncta navis commercia ad littus portat. Hanc navis in pelago propter nimias undas suo suscipit gremio. Ubi autem appropinquaverit portui, reddit vicem barca navi quam accepit in pelago. 20. Paro navigium piratarum aptum, et ex iis ita vocatum, Cicero: Tunc se fluctigero tradit, mandatque paroni. Et alibi: Parunculis ad littus ludit celeribus. 41contexta crudo corio genus navigii praebet, qualibus utuntur Germanorum piratae in Oceani littoribus, vel paludibus, ob agilitatem. De quibus Historia: Gens, inquit, Saxonum myoparoni
Abbreviated transcription (Latin):
gens gubernacula possidebit. Lidii aũ pͥmũ nauẽ fabri¬
cauert̃. pelagi ꝙ incerta petentes. ꝑuiũ mare usib hu¬
manis fecer̃t. Rates pͥmũ ⁊ autiqͥssimũ nauigii geiꝰ. eru¬
dib tignis asserib q consertũ. ad cuiꝰ similitioinẽ fabrica¬
te naues. ratarie dicte. nc̃ iã rates abusiue naues. Nam ꝓpͥe
rates ft̃. congre inuicẽ trabes. Trieris nauis magna. quã greci
magna. Carpasia nrauis. a carpado insula nomurata. sic̃
a rodo rodia. siẽ ab alerandria alerandrina. Liburuee di
liburnis int̾ alta nauiũ. Rostrate naues uocate. ab eo qͦd
in fronte rostra erea habeant. ꝓpt̾ scopulos. ne feriant᷑ ⁊ colli¬
dant᷑. Longe naues ft̃ quas dromones uocamꝰ. dicte qͦd longi¬
ores sint ceteris. Cuiꝰ contrariꝰ muscuł. curtũ naiigiũ. Pro¬
mo aũ a decurrendo dictus. Cursũ enĩ greci dromũ uocmł.
siue a dromedis. Classis dicta est a greco uocabulo. asio con

Expanded text:
gens gubernacula possidebit.' Lydii autem primum navem fabricaverunt, pelagique incerta petentes pervium mare usibus humanis fecerunt. Rates primum et antiquissimum navigii genus e rudibus tignis asseribusque consertum; ad cuius similitudinem fabricatae naves ratariae dictae. Nunc iam rates abusive naves; nam proprie rates sunt conexae invicem trabes. Trieris navis magna, quam Graeci magna.' Carpasia navis a Carpatho insula nominata, sicut a Rodo Rodia, sicut ab Alexandria Alexandrina. Liburnae dicLiburnis inter alta navium. Rostratae naves vocatae ab eo quod in fronte rostra aerea habeant propter scopulos, ne feriantur et conlidantur. Longae naves sunt quas dromones vocamus, dictae eo quod longiores sint ceteris: cuius contrarius musculus, curtum navigium. Dromo autem a decurrendo dictus; cursum enim sive a dromedis. Classis dicta est a greco vocabulo apo tu
Abbreviated transcription (Latin):
RIMUS Dedals mensam ⁊ seuam fecit.
Coquine apparatũ. apicius qͥdam pͥmus cõpo¬
suit. qͥ in eo assumptis bonis. morte uolunta¬
ria ꝑit. ⁊ merito. qͥa is qͥ gule ⁊ uoracitati ser¬
tit. ⁊ animã ⁊ corpus int̾ficit. Ab esu ⁊ comesu
mense factũ uocabulũ. Nullũ enĩ aliũ ñt usum. Torus dt̾
a tortis herbis. que accũbentiũ humeris supponunt᷑. Ste
fadiũ a stipitib dictũ. qiͣ stiꝑadiũ. Sic enĩ pͥus ceptũ est¬

Expanded text:
rimus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo assumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum. Nullum enim alium habet usum. 2. Torus dicitur a tortis herbis, quae accumbentium humeris supponuntur. 484 Stibadium a stipitibus dictum, quasi stipadium; sic enim p
Abbreviated transcription (Latin):
a genete uinculi quo pͥus alligabant᷑. Re eqͥs eͥb¬
drigas soli. bigas luine. trigas inferis. Eieał oui
desultores iucifer. ⁊ hesꝑo sattauert. Quas iora
ideo soli ungunt. qͥa ꝑ quatuor temꝑa anũꝰ uear̃.¬
Uere. estate. autunno. ⁊ hieme. Bigas lune.m̃
gemino cornu cũ sole contendit. si ue qͥa ⁊ noste ñ
die uidet᷑. lungunt eni unũ equm nigtũ abẽri
candidũ. Tngas diis inferis. qͥa hi ꝑtres etades hõies
ad se rapiunt. Io est ꝑ infantiã. iuuentit̃. atq sr¬
ctutẽ. Seiuga maximꝰ currus cureit ioui. pt᷑ ao ma¬

Expanded text:
a genere vinculi quo pa genere vinculi quo pdrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iunguntvere, estate, autumno et hyeme. Bigas lune, quoniam gemino cursu cum sole contendit sive quia et nocte et die videtur: iungunt enim unum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia hi per tres etates homines ad se rapiunt, id est per infantiam, iuventutem, atque senectam. Seiuga maximus currus currit Iovi, pro
Abbreviated transcription (Latin):
siue qͦd fenat iunctos equos. Nͥam haurit ferit ut lat᷑
haurit aꝑtũ. Ip̃e est ⁊ agitator .i. uerberator. ab agendo
dictus. Autige aũ duob colorib ft̃. quib speciẽ idolate
uestiunt. Nam prasinꝰ terre. uenetꝰ celo ⁊ mari a paga¬
nis dicatus est. De quadrigis
Rict̾onius aũ qͥ regnauit athenis pͥmꝰ. ułͣ.
equos uiurisse fert᷑. Sicut uͥgiliꝰ auctor .t̃. di¬
cens. p̾mus erictoniꝰ. currus ⁊ .iiiiʳ. ausus iung̾e equos.¬
rapidis ꝙ rotis insistere uictor. fu̾it aũ minerue ⁊ uul
cani filiꝰ. de caduca in terrã libidine ut fabule ferunt ꝑ¬
creatꝰ. Portentũ demonicũ. ĩno diabolus qͥ pͥmo ui̾no¬
nicurrũ dedicauit. Tali auctore quadrige ꝑducte st̃.
duplici olim temone erant ꝑpetuoꝙ ⁊ qͥ om̃ib eqͥs
iniciret᷑. Iugo pͥmꝰ ciristenes sicionꝰ tantũ medios u¬
gauit. eisq singłos ex ittͣq ꝑte simplici uinculo
applicuit. qͦs greci siarforas. latini funarios uocarb̃¬

Expanded text:
. Nam aurit, ferit; ut aurit apertum. Ipse est et agitator, id est verberator, ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idolatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus caelo et mari a paganis dicatus est. De quadrigis . Ericthonius autem, qui regnavit Athenis, primus quattuor equos iuncxisse fertur; sicut Vergilius auctor est dicens rapidisque cani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sduplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque sinapplicuit, quos Graeci σειραφόρους Latini funarios voca
Abbreviated transcription (Latin):
isset. indignatꝰ rextanꝗͣ penas a flumine erigeret. sa¬
gittã in undas misit. ñ multo pt̾ graui ualitudine cor¬
reptꝰ. lum̃ amisit. Qui pt᷑ cecitatẽ uisu tecepto. duos obo¬
liscos sou sacrauit. Oboliscꝰ enĩ sagicta dr̃. qͥ id̾o ininedlio
circo ponit᷑. qͥa ꝑ mediũ mundũ sol currit. Medio aũ sꝑa¬
cio ab utraq meta constitutꝰ. obolistꝰ. fastigiũ sũmitatẽ¬
q orli significat. Cũ sol ab utroq sꝑatio. medio horare
discrimine transcendit: sũmo obolisco suꝑpositũ s̃. qͥd
in se caloris atq ignis habet re Eaces b¬
hic equi coercent᷑ ne ģreant. añꝗͣ signũ emitcatꝰ ise au¬

Expanded text:
isset, indignatus rex tanquam poenas a flumine exigeret, sagittam in undas misit. Non multo post gravi valetudine correptus, lumen amisit, qui post caecitatem visu recepto duos obeliscos Soli sacravit. Obeliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio circo ponitur, quia per medium mundum sol currit. 2. Medio autem spatio ab utraque meta constitutus obeliscus, fastigium summitatemque coeli significat, cum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obelisco superpositum est quoddin se caloris atque ignis habet. CAPUT hic equi coercentur, ne exeant, antequam signum emittant. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
ne bonũ estimes: qͦd initiũ a malo accepit. Ludus aũ aut gi¬
nieꝰ est. aut circensis. aut gladiatoriꝰ. aut scenicꝰ: De ludo gni
ioꝯnicus iudus est. uelocitatis nico.¬
ac uiriũ gła. cuiꝰ locꝰ giminasiũ dĩ. Ioi exercent᷑¬
athlete. ⁊ cursoꝵ uelocitas cõꝓbat᷑. hinc accidit ut
om̃iũ ꝑpe artiũ exercitia gunasia dicant᷑. Antea enĩ in locis
certantes cincti erant ne nudarent᷑. Pt relaxato cingulo. re¬
pente ꝓstratꝰ. ⁊ exanunatꝰ est qͥdã cursor. Qua re ex cosilii decre¬
to. tunc arcompomenes. ut nudi deinceps om̃s gyercitarent᷑ ꝑ¬
misit. Ex illo guinasiũ dictum. qͦd uuenes nudi erercent᷑ in
campo. uͥ sola tantũ uerecunda oꝑiunt᷑. De geuerib

Expanded text:
ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gyne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. De ludo gymnico . Gymnicus ludus est velocitatis ac virium gloria. Cuius locathletae et cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verecunda operiuntur. De generi
Abbreviated transcription (Latin):
caleis admixtione eor rũpunt᷑. Melinũ dictĩs qͥs eiꝰ
metalli ferar sit una ex eicladil insula. melos nonimne
titeñ candidũ. nͦ utunt᷑ eo pictores. ꝓpt̾ ninitã pingne¬
diuẽ. Anulare gͦd uocant candidũ est. qͦd muli tbirtis pe¬
tuire luminant᷑. fit ⁊ ip̃m ex creta. admixtis uitieis genis
Cerussa fit hoc modo. In uase enĩ aceto acerrimo impldo
sarm̃ta aminea in eodem uasculo collocabis. ac suꝑ sarm̃¬
ta tabulas plũbi tenuissimas pones. Dem̃ uas diligentis¬
sime claudes. inlinesꝙ. ne aliqͥd spiramuiis ereat. Post
ta cerussa intienit᷑. qͦd ablatũ ⁊ arefactũ terit᷑. atoꝑ iterũ
aceto admixto in pastulis diuidit᷑. ⁊ in sole siccat᷑. Hac
obsetuantia. si laminas exeas sarm̃itis suꝑponas enigi¬

Expanded text:
calcis admistione corrumpuntur. 21. Melinum dictum, quod ejus metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eo pictores propter nimiam pinguedinem. 22. Annulare, quod vocant candidum, est quo muliebres picturae illuminantur. Fit et ipsum ex creta admistis vitreis gemmis. 23. Cerussa fit hoc modo: In vase enim aceto acerrimo impleto sarmenta aminea in eodem vasculo collocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudes, illinesque, ne aliquid inde spiraminis exeat. Post ta cerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admisto in pastilis dividitur, et in sole siccatur. Hac observantia, si laminas aereas sarmentis superponas, aerugi
Abbreviated transcription (Latin):
forment᷑. circũ actis undiq .iiiͦiͦ. tabulis. Lateres aũt
ctudi st̃. qͥ ⁊ ip̃i inide nominati. qͦd lati ligneis for¬
mis effitiunt᷑. quoꝵ crates dicunt᷑ in quib lutũ ꝓ
usdem lateribi crudis portari solent. gunt enĩ coneri

Expanded text:
formentur circumactis undique quatuor tabulis. Lateres autem formentur circumactis undique quatuor tabulis. Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nominati, quod lati ligneis formis efficiuntur, quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro iisdem lateribus crudis portare solent. Sunt enim connexi
Abbreviated transcription (Latin):
ex cuiꝰ gen̾e nigri silices obtimi. quibdã in locis ⁊ ruben¬
tes. Albi silices contͣ uetustatẽ incorrupti. Idem ⁊ in mo¬
num̃tis sculpti ⁊ incorrupti ꝑmanent. quil qͥdẽ nec
ignis nocet. Nam ex his &̾. forme fiunt in quib exa fun¬
dunt᷑. Uiridis suer uehem̃ter ⁊ ip̃e igni resistens. s nus¬
qmͣ copiosus. ⁊ il inuenit᷑ lapis ñ sarũ est. Pallidꝰ. in cem̃¬
to raro utilis. Globus. contͣ inuirias fertis. ⁊ in structura
infidus. nͥ fuerit multa suffrenatiõe deiunctus. fluiiatił
siler. semꝑ ueluti madens est. Hic estate exhiberi oportet.
nec añ biennũ inseri in structuris domoꝵ. fictiliũ oꝑũ
ad parietes. ⁊ fundam̃ta coctis lat̾culis ad tecta. imbricu¬
lis tectis q aptãt᷑. Tegule uocate qͦd tegant edes. ⁊ un¬
brices qͦd accipiant imbres. Tegule pͥme positiõis nom̃.
cuiꝰ diminutiuũ tigillũ. Laterculi uͦ uocati. qͦd lati

Expanded text:
ex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubenex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti permanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiunt, in quibus aera funduntur. Viridis silex vehementer et ipse igni resistens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. Globus contra iniurias fortis, sed in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hic aestate exhiberi oportet nec ante biennium inserere in structuris domorum. Fictilium operum ad parietes et fundamenta coctis latlis tegulisque aptantur. Tegulae vocatae, quod tegant aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. Tegulae autem primae positionis nomen, cujus diminutivum tigillum. Laterculi vero vocati, quod lati
Abbreviated transcription (Latin):
ctabilis in oꝑe ẽ. ita ut in eo qiͣ in ligno littere scribant᷑.
Tiburtinꝰ. a ioco italie dictꝰ. Qui dũ sit ad fabricã fortis. ua¬
pore tam̃ dissilit. Tofus edifitiis inutilis est. fundam̃tis
aptus mortalitate ⁊ mollitia. Ex estu enĩ ⁊ halitu maris
fringit᷑. ⁊ uerberat᷑ imbrib Arenatꝰ lapis. concretus ma¬
ris arenis. hic ⁊ bibulꝰ dr̃. Seruat enĩ humorẽ acceptum.
Ioem ⁊ in betica. Gaditanꝰ ab insula oceani. uͥ płimus ex¬
cidit᷑. Piperenꝰ subalbidus. cũ punctis nigris. durus atꝙ
fortissimꝰ. Concleatiꝰ. concleis lapillis ꝙ ⁊ arena concret᷑.
asꝑrimꝰ. ⁊ int̾dum fistulosus. Colũbuiꝰ a colore auis ñ¬
cupatus. natura uicinꝰ gypso. ⁊ mollicie simillumus.
Molans in parietib utilis. quia est quedã pinguor
natura eiꝰ dura ꝙ ⁊ aspera. ex quo &̾ ⁊ mole fiunt. uñ

Expanded text:
ctabilis in opere est, ita ut in eo, quasi in ligno, litterae scribantur. ctabilis in opere est, ita ut in eo, quasi in ligno, litterae scribantur. Tiburtinus a loco Italiae dictus, qui dum sit ad fabricam fortis, vapore tamen dissilit. Tophus aedificiis inutilis est, fundamentis aptus, mortalitate et mollitia. Ex aestu enim et halitu maris friatur et verberatur imbribus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. Idem et in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi plurimus exciditur. Piperinus subalbidus cum punctis nigris, durus atque fortissimus. Cochleacius cochleis lapillisque et arena concretus, asperrimus et interdum fistulosus. Columbinus a colore avis nuncupatus, natura vicinus gypso et mollitie simillimus. Molaris in parietibus utilis, quia est quaedam pinguior natura eius, duraque et aspera. Ex quo etiam et molae fiunt; unde
Abbreviated transcription (Latin):
onstruecio est ⁊ laterũ ⁊ altitudinis elificatio.x.
Constructio aũ uł instructio uocata. eo qͦd instrin¬
gat. ⁊ cohero̾e̾ faciat. ut lapides luto. ⁊ ligna ⁊ lapides
inuicẽ sibi. Nam ⁊ instructio ferri in aqua. in structura
est. Nisi enĩ candens tinguat᷑. instringi ⁊ coherere ñ potest.
ferrũ. Item constructio a multitudine lapidũ ⁊ lignoꝵ di¬
cta. uñ ⁊ strues. Aliud est enĩ elificatio. aliud instauratio.
Nam edificatio noua constructio est. instauratio uͦ qͦd re¬
parat᷑ ad instar pͥoris. Nam instar ueteres ꝓ similitudine
ponebant. uñ ⁊ instaurare dicebant. Constat aũ constructio
fundam̃to. lapidib. calce. arena. &. lignis. fu̾ndam̃tũ dictũ
qͦd fundꝰ sit edificii. Idem ⁊ ceinentũ a ceclendo dictũ. qͦd
crasso lapide surgat. Lapides in structuris apti. albus. tibur¬
tinus. colũbinꝰ. fluuiatilis. sfungia. rubrus. ⁊ reliqͥ. Albus
lapis. alius durus. alius mollis. dentata serra secat᷑. Tra¬

Expanded text:
Constructio est laterum et altitudinis aedificatio. Constructio autem, vel structio vocata, eo quod instringat et cohaerere faciat, ut lapides luto, et ligna et lapides invicem sibi. Nam et intinctio ferri in aqua strictura est. Nisi enim candens tingatur, stringi et cohaerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum dicta, unde et strues. Aliud est enim aedificatio, aliud instauratio. Nam aedificatio nova constructio est. Instauratio vero quod reparatur ad instar prioris. Nam instar Veteres pro similitudine ponebant. Inde et instaurare dicebant. 2. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena, et quod fundus sit aedificii. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Lapides in structuris apti: albus, Tiburtinus, columbinus, fluvialis, spongia, rubrus et reliqui. Albus lapis, alius durus, alius mollis. Mollis dentata serra secatur, tra
Abbreviated transcription (Latin):
moris. ũn ⁊ marmorati parietes crustati dicunt᷑.
constat. fiunt aũ arena ⁊ ferro. serraq in p̾tenui luna
p̾mente arenas. tractuꝙ ip̃o secante. S crassior arena.
plus erodit marmoris. Nam tenuis. fabricis ⁊ polituris

Expanded text:
moris; unde et marmorati parietes crustati dicuntur.moris; unde et marmorati parietes crustati dicuntur.nt non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in praetenui linea premente arenas tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodit marmoris; nam tenuis fabricis et polituris