comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tersese ad tollens cubitoq adnira leuauit
Terre uolutatoro est oculisq errantib alto
Quaesiuit caelo lucẽ ingemuitq. reꝑta
Tũ iuno omĩpotens longũ miserata dolorẽ
Difficilisq obitus irim demisit olimpho
Q uae luctantẽ anima nixosq resolueret aitus
Namquia nec faco merua neo morte ꝑibat
Sedmisera ante dieni subitoq accensa furore
Nondũ illi flauũ ꝓ serpina uertic& crinem
Abstulerat stigioq capud dam nauerat or co
Ergo iris croceis ꝑ caelũ rosciba pennis
Mille trahens uarios ad uerso sole colores
Deuolac ac supra cap̃ ad stitit hunc ego diti
Sacrũ iussa feroteq isto corpore soluo
Sic ait & dextra crinẽ secat om̃is & una
ilapsus coloratq inuentos uita recessĩt
NCIPIUNT. UERSUS . X. OUIDII

Expanded text:
Ter sese attollens cubitoque adnixa levavit; Ter sese attollens cubitoque adnixa levavit; ter revoluta toro est, oculisque errantibus alto quaesivit caelo lucem, ingemuitque reperta. Tum Iuno omnipotens, longum miserata dolorem difficilisque obitus, Irim demisit Olympo, quae luctantem animam nexosque resolveret artus. Nam quia nec fato, merita nec morte peribat, sed misera ante diem, subitoque accensa furore, nondum illi flavum Proserpina vertice crinem abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco. Ergo Iris croceis per caelum roscida pennis, mille trahens varios adverso sole colores, devolat, et supra caput adstitit: Hunc ego Diti sacrum iussa fero, teque isto corpore solvo. Sic ait, et dextra crinem secat: omnis et una dilapsus calor, atque in ventos vita recessitSi te nulla movet tantarum gloria rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
N onalit̃ quãsi in missis ruat hostib om̃is
Carthags aut tar itiqua tyrus flameq furentas
A udiit ex animis trepidoq. exterrita cursu
Enguibus oras oror foedans & pectora pugnis
Per medios ruit ac morientẽ nomine clamat
Hoc illud germana fuit ne fraude petebas
Hoc rogus iste mͥ hocignes arneq parabant :
Quid primũ deserta querar: comitẽ nesororẽ
S p̃usti moriens: eadẽme ad fata uocasses
Idẽ ambas ferro dolor atq. eadẽ ora talissae
His &iam struxi manib patriosq uodaui
Uoce deos sicte ut posita crudelis ab eem
Enstinristi me teq soror popłmq patresq
Sidonios urbemq tuam date uulnera lymphis
Abluam & extremus siquis suꝑ halitꝰ errat
Ore legam sic effata gradus euaserat altos
Semi animemq sinu germanam amplexa fo uebat
Cũ gemitu atq. atros ficcabat ueste cruores
Illa grauis oculos conata at tollere rursus
Deficit infixum stridit sub pectore uulnus

Expanded text:
non aliter, quam si immissis ruat hostibus omnis non aliter, quam si immissis ruat hostibus omnis Karthago aut antiqua Tyros, flammaeque furentes Audiit exanimis, trepidoque exterrita cursu unguibus ora soror foedans et pectora pugnis per medios ruit, ac morientem nomine clamat: Hoc illud, germana, fuit? Me fraude petebas? Hoc rogus iste mihi, hoc ignes araeque parabant? Quid primum deserta querar? Comitemne sororem sprevisti moriens? Eadem me ad fata vocasses: idem ambas ferro dolor, atque eadem hora tulisset. His etiam struxi manibus, patriosque vocavi voce deos, sic te ut posita crudelis abessem? Exstinxti te meque, soror, populumque patresque Sidonios urbemque tuam. Date volnera lymphis abluam, et, extremus si quis super halitus errat, ore legam. Sic fata, gradus evaserat altos, semianimemque sinu germanam amplexa fovebat cum gemitu, atque atros siccabat veste cruores. Illa, graves oculos conata attollere, rursus deficit; infixum stridit sub pectore vulnus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dardaniũq nonhos ques itũ munus ui ulus
H i post quã iliatas uestes netuma cubiae
Conspero paulũ lacronis & mence mnorata
Incubuitq toro dixitt nouisina uerba
Sulces ex uuias dum fata deusa. sinebat
Acapite hanc amima meg his exsolute curis
Q nunc magna mei sub terras ibit uago
Orbe prae darẽ statui mei moenia uibi
Olta uirũ poenas inimico a fratre recepi
Felix heu nimiũ felix silitora tantũ
Numqua dardaniae tegissent nr̃ã carinae
Six & osin praessa toro moriem̃ inultue
S ed moriamur at sic sic iuuatire subũ br as
Hauri& humo oculis ignẽ crudelis ab alto
Sardanus & nr̃ae secũ ferat omia mortis
Sixerat atq illa media int talia ferto
Con lapsam aspitiunt comites enseq cruore
S pumantẽ sparsasq manus it clamor as alta
Atria concussa baccatur fama ꝑ urbem
Lanientis gmituq & femineo ululatu
Cecta fremuic resonat magiuis lamorib aether

Expanded text:
Dardanium, non hos quaesitum munus in usus. Dardanium, non hos quaesitum munus in usus. Hic, postquam Iliacas vestes notumque cubile conspexit, paulum lacrimis et mente morata, incubuitque toro, dixitque novissima verba: Dulces exuviae, dum fata deusque sinebant, accipite hanc animam, meque his exsolvite curis. et nunc magna mei sub terras ibit imago. Urbem praeclaram statui; mea moenia vidi; ulta virum, poenas inimico a fratre recepi; felix, heu nimium felix, si litora tantum numquam Dardaniae tetigissent nostra carinae! Dixit, et, os impressa toro, Moriemur inultae, sed moriamur ait. Sic, sic iuvat ire sub umbras: Hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto Dardanus, et nostrae secum ferat omina mortis. Dixerat; atque illam media inter talia ferro conlapsam aspiciunt comites, ensemque cruore spumantem, sparsasque manus. It clamor ad alta atria; concussam bacchatur Fama per urbem. Lamentis gemituque et femineo ululatu tecta fremunt; resonat magnis plangoribus aether,
Abbreviated transcription (Latin):
N unc oli quocũq dabunt se tẽpore uires
Iutor littorib contraria fluctib undas
Inp̃cor arma armis pugnent ipsiq mepotesq
Haec ait ȩ partis animũ uersabat in omis
Inusa quaerens quã primũ abrũpe lucẽ
Lum breuit barcen nutricẽ ad fata sichei
N amq sua patria antiquacinis at habebat
Amnam caramͥ nutrir hu esiste sororẽ¬
S ic corpus properet fiuuiali spargere lympba
& pecudes secũ & mons trata piacula ducat
Sic ueniat tuq ipsa pia tege tẽpora uitta
Sacra ioui stygio querite incepta parari
Porficere est animꝰ finẽq inponere curis
Sardaniiq rogum capitis ꝑmatere flamae
Sic aic illa gradũ studio celerabat anilem
Ac trepida & coeptis in manib effera dido
Sanguinea uoluens aciem maculisq trementis
Int fusagenas & pallida morte futura
Interiora domus in rũpit limina & altos
Conscendic furibunda rogos ensemq redudit

Expanded text:
nunc, olim, quocumque dabunt se tempore vires. nunc, olim, quocumque dabunt se tempore vires. Litora litoribus contraria, fluctibus undas imprecor, arma armis; pugnent ipsique nepotesque. Haec ait, et partis animum versabat in omnis, invisam quaerens quam primum abrumpere lucem. Tum breviter Barcen nutricem adfata Sychaei; namque suam patria antiqua cinis ater habebat: Annam cara mihi nutrix huc siste sororem; dic corpus properet fluviali spargere lympha, et pecudes secum et monstrata piacula ducat: sic veniat; tuque ipsa pia tege tempora vitta. Sacra Iovi Stygio, quae rite incepta paravi, perficere est animus, finemque imponere curis, Dardaniique rogum capitis permittere flammae. Sic ait: illa gradum studio celerabat anili. At trepida, et coeptis immanibus effera Dido, sanguineam volvens aciem, maculisque trementis interfusa genas, et pallida morte futura, interiora domus inrumpit limina, et altos conscendit furibunda rogos, ensemque recludit
Abbreviated transcription (Latin):
Sol qui terrarũ flãmis oꝑa omia lustras
Tuq. harũ int̾ prescurarũ & conscia uitio
Nocturnisq haetate triuus ululata ꝑurbes
& dirae ultrices & di morientis aelissae
Accipite haet meritũq. mał ad uertite num̃
& nr̃as audite p̃cepssitangere portus
Infandũ caput ac terris ad nare necesse est¬
& sic fata ioius poscunt hic t̾minus heret
A bello audacis popłi uoxatꝰ & armis
anib extorris conplexu auultꝰ sus uili
uxiliũ inploret uideatq indigna suoꝵ
Funera neccũ se sub leges pacis iniquae
Iradiderit regno aut obtata luce fruat᷑
Sed cadat ante diem mediaq inhumatꝰ harena
H aec ꝑcor hanc uocẽ extremã cũ sanguine fundo
Tu uos otyni sayrpẽ &gennus om̃e futurum
Exertete odus cineriq haec mittite nostro
Munera nullus amor poplis ne foedera sunto
Exorure aliqus nr̃is exossib altor
Quiface der dlanios ferraq sequar & colonos

Expanded text:
Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras, Sol, qui terrarum flammis opera omnia lustras, tuque harum interpres curarum et conscia Iuno, nocturnisque Hecate triviis ululata per urbes, et Dirae ultrices, et di morientis Elissae, accipite haec, meritumque malis advertite numen, et nostras audite preces. Si tangere portus infandum caput ac terris adnare necesse est, et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret: at bello audacis populi vexatus et armis, finibus extorris, complexu avulsus Iuli, auxilium imploret, videatque indigna suorum funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae tradiderit, regno aut optata luce fruatur, sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena. Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo. Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum exercete odiis, cinerique haec mittite nostro munera. Nullus amor populis, nec foedera sunto. Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, qui face Dardanios ferroque sequare colonos,
Abbreviated transcription (Latin):
Aidit & aequatis classẽ ꝓcede uelis
Litoraq & uacuos sensit sinere migȩ portꝰ
Perq quaterq manu pectus ꝑcussa decorũ
F lauentisq abscisa comas ꝓiuppit̃ ibit
Hic ait & nr̃is inluserit ad uena regnis
N on arma expedient totaq exurbe sequent᷑
Diripientq. rates alii naualib ite
Ferte citifla mas date tela inpellite remos
Quid loquar  aut ubisum : quaem̃tẽ insania mutant
Infelix dido nunc te facta impia tangunt
Tũ detuit cũ sceptri dabas endextra fidesq
Quẽ serũ patrios aiunt portare poenates
uẽ subusse umeris confectũ aerate parentẽ
Non potũi arreptũ diuellent corpus & undis
Spargere non sotios. non ipsũ ab sumere ferro
Ascaniũ patruis. epulandũ ponere mensis
Uerũ anceps pugne fuerat fortuna fuiss&
Quẽ metui moritura : faces in castra tulissem
Explessemq foros flammis natũq patremq
Cũ genere extinxẽ memet suꝑ ipsa dedissem

Expanded text:
Aeneas; tantum egregio decus enitet ore. Aeneas; tantum egregio decus enitet ore. litoraque et vacuos sensit sine remige portus, terque quaterque manu pectus percussa decorum, flaventesque abscissa comas, Pro Iuppiter, ibit hic ait et nostris inluserit advena regnis? Non arma expedient, totaque ex urbe sequentur, deripientque rates alii navalibus? Ite, ferte citi flammas, date vela, impellite remos!— Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat? Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt. Tum decuit, cum sceptra dabas.—En dextra fidesque, quem secum patrios aiunt portare Penates, quem subiisse umeris confectum aetate parentem! Non potui abreptum divellere corpus, et undis spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?— dant signum; fulsere ignes et conscius aether Quem metui moritura? Faces in castra tulissem, implessemque foros flammis, natumque patremque cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hiã mane turbaritrabib saeuasq uidebis
onlucere faces iamferuene lictora flamis
ite is atrigerit t̾ris aurora morantem
Peia age rũpe moras uariũ & mutabile sẽꝑ
emia sic fatus noctis e inmiscuit atre
ũ dero aeneas subitis ext̃ritꝰ umbris
orripit somno corpus sotiosq fatigat
Ne ipites uigi late uiri & c̃sidite tianstris
olutȩ nelaciti deus aethere missus ab alto
epare sug̃ tm̃tosq incidere funis
Ecce iterũ insti mulat seqiuim̃te sancte deoꝵ
Quisquis es imꝑioq iterũ paremꝰ ouantes
Adsis o placidusq uiues & sydera caelo
Dextra feras dix uaginaq eripit ensem
T ul minea strictoq ferit retinacula ferro
Idẽ omnes simulardor hab&e rapiuntq ruunti
Ei tora deseruere latet sub classib aequor
Adnixi torquent spumas & cerula uerrunt
& uam priona nouo spargebat lumine tras
T ithioni croceũ linquens aurora cubile
Regnae speculis ut pͥmũ albescere caelũ

Expanded text:
Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis conlucere faces, iam fervere litora flammis, si te his attigerit terris Aurora morantem. Heia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper femina. Sic fatus, nocti se immiscuit atrae. Tum vero Aeneas, subitis exterritus umbris, corripit e somno corpus, sociosque fatigat: Praecipites vigilate, viri, et considite transtris; solvite vela citi. Deus aethere missus ab alto festinare fugam tortosque incidere funes ecce iterum stimulat. Sequimur te, sancte deorum, quisquis es, imperioque iterum paremus ovantes. Adsis o placidusque iuves, et sidera caelo dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro. Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque; litora deseruere; latet sub classibus aequor; adnixi torquent spumas et caerula verrunt. Et iam prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Regina e speculis ut primum albescere lucem
Abbreviated transcription (Latin):
Inferar & quos sibdonia uix urbe reuelli
Rursus agam pelago & uentis dare uela iubeb
Q uin morere utmeritaes ferroq auerte dolorẽ.
Tulacrimuis eiucta meis tu pͥma furentẽ
His germana malis lioneras atq obicis hosti
Nonlicuit thalami exꝑtẽ sine crimine uitã
Degere morefene talis net tangere curas
Nonseruata fides ciner ꝓmissa sycheo
Tantos illa suorũ pebit pectore questus
Aeneas celsa tipuppiiam certꝰ eundi
Carpebat somnos reb iam rite paratis
Huic se forma dei uultu redeuntis eodẽ
Obtulit insomns rursusq ita uisa monere est
Omĩa mercurio similis uocẽ colorẽq.
&crinis flauos & mẽ bra decora uuentas
Nate dea potes hoc subcasu ducere som nos
Nec quae te circũ stent deinde ꝑicula cernis
Demens net ⁊ ephiros audis spirare scđos
Illa dolos dirumq. nefac in pectore uersat
Certa mori uarioq irarũ fluctuat aestu
Nonfugis hinc p̃ceps dũ p̃cipitare potestas

Expanded text:
inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli, inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli, rursus agam pelago, et ventis dare vela iubebo? Quin morere, ut merita es, ferroque averte dolorem. Tu lacrimis evicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. Non licuit thalami expertem sine crimine vitam degere, more ferae, tales nec tangere curas! Non servata fides cineri promissa Sychaeo! Tantos illa suo rumpebat pectore questus. Aeneas celsa in puppi, iam certus eundi, carpebat somnos, rebus iam rite paratis. Huic se forma dei voltu redeuntis eodem obtulit in somnis, rursusque ita visa monere est— omnia Mercurio similis, vocemque coloremque et crinis flavos et membra decora iuventa: Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos, nec, quae te circum stent deinde pericula, cernis, demens, nec Zephyros audis spirare secundos? conubio iungam stabili propriamque dicabo, certa mori, varioque irarum fluctuat aestu. Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas?
Abbreviated transcription (Latin):
ideratũ si quod non aequo foeđe amantis
Furde num hab& uistuq memorq. p̾catur
Hox erat & placidũ carpebant fessa soporẽ
Corpora ꝑtras siluaeq & saeua quierant
Aequora cũmedia uoluunt᷑ littora lapsu
Cũ tac& om̃is ager pecudes pictaeq uolucres
Quaetq lacus late liquidos quieq asꝑadumis
R ura tenene somino postre subnorde uiliqũ¬
Saum insoni nos eciuisa art peetore noedẽ
Saeuit amor magnoe en rũ fluetule ester
Sioadeo inisit secũq. tta cor ae uolortl
En qud ago rursus nȩpcos mrisa pͥores
e xperiar nom ad una peta conubia fup pleto
Quseg xmi si gotiens ia delignata maritus
Quacas tngitur᷑ olasses atqiu tima teuerũ
Tusia sequar q ne auxilia iuirati arte leuatos
& bene apus memoros ueteris stat grã fadti
In  e risa accipi&e nescis heu ꝑdiaanet dũ
Laome doniteae sentis ꝑ iuria gentis
Q uidtũ sola fuga nautas comitabor ouancis
Antirus om̃iq manũ stipata meorũ

Expanded text:
sidera; tum, si quod non aequo foedere amantes sidera; tum, si quod non aequo foedere amantes curae numen habet iustumque memorque, precatur. Nox erat, et placidum carpebant fessa soporem corpora per terras, silvaeque et saeva quierant aequora: cum medio volvuntur sidera lapsu, cum tacet omnis ager, pecudes pictaeque volucres, quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis rura tenent, somno positae sub nocte silitur in somnos, oculisve aut pectore noctem saevit amor, magnoque irarum fluctuat aestu. Sic adeo insistit, secumque ita corde volutat: En, quid ago? Rursusne procos inrisa priores experiar, Nomadumque petam conubia supplex, quos ego sim totiens iam dedignata maritos? Iliacas igitur classes atquardet amans Dido, traxitque per ossa furorem. Communem hunc ergo populum paribusque regamus invisam accipiet? Nescis heu, perdita, necdum Laomedonteae sentis periuria gentis? Quid tum, sola fuga nautas comitabor ovantes, an Tyriis omnique manu stipata meorum
Abbreviated transcription (Latin):
Impius exuiuasq. om̃s lectũq. iugalem
Q uoꝑii suꝑ inponas abolere nefandi
Cuncta uiri monum̃ta iub& monstratq. sacerdos
Haer effata silet pallor simul occupat ora.
Nontam̃ anna nouis p̃texere funera saeris.
Cermanã credit nec tantos m̃te furores
onspicit aut grauiora timet quã morte sichei
Ergo iussa parat
At regina pyra penetrali insede sub auras
Erecta ingenti tedis atq ilice secta
Intendieq locũ sertis & fronde coronac
Funerea suꝑ exuuias enseq relictũ igi¬
e ffigienq. toro locat haudiggnara futuri
Samncarae cirrũ & crinis effusa sacer dos
Ter centũ eonatiore deos herebuq chaosq.
Falcib & messe adlunã quaerunt᷑: aenis
Pubentes herbe nigricũ lacte ueneni
Queritur & nascentis equide fronte reuulsus
& matri prae reptꝰ amor
Ipsa mola manibusq pis altaria uixta
ni exuta pedẽ uinclis inueste recincta
estatur moritura deos & conscia fati

Expanded text:
impius, exuviasque omnis, lectumque iugalem, impius, exuviasque omnis, lectumque iugalem, quo perii, superimponas: abolere nefandi cuncta viri monumenta iuvat, monstratque sacerdos. Haec effata silet; pallor simul occupat ora. Non tamen Anna novis praetexere funera sacris germanam credit, nec tantos mente furores concipit, aut graviora timet, quam morte Sychaei: ergo iussa parat. At regina, pyra penetrali in sede sub auras erecta ingenti taedis atque ilice secta, intenditque locum sertis, et fronde coronat funerea; super exuvias ensemque relictum effigiemque toro locat, haud ignara futuri. Stant arae circum, et crines effusa sacerdos ter centum tonat ore deos, Erebumque Chaosque, falcibus et messae ad lunam quaeruntur aënis pubentes herbae nigri cum lacte veneni; quaeritur et nascentis equi de fronte revolsus et matri praereptus amor. Ipsa mola manibusque piis altaria iuxta, unum exuta pedem vinclis, in veste recincta, testatur moritura deos et conscia fati
Abbreviated transcription (Latin):
u fugie ultricesq sedent in linune dirae
ibi concepit furias euicta dolore
onsilũ uiltũ tegit ac spem frontes erenat
nueni germana uia gratare sorori¬
uae mͥ red di eũ ueleome soluit amantẽ
Ocaini fint̃ uixta solea calentem
Sltim s hnopĩ locus est ubi marin adlal
Ano humero torquet stellis ardentibr aptũ
H incmͦ maxillae gertif monstrata sacerdos
Hesꝑidũ cepli custos epulasꝙ. dracone
Quae dabat &sa cros seruabat in arbore ramos
S pargens uinida mella. sopori ferũq papauer
Haerse carminibus ꝓmittit soluere ẽtesa
ias ueli ast alus duras in mittere curas
Sistere aqua fluuus & uertere sibera retro
N osturnosa mouet manis mugire uideb¬
S ubpedibUxtant. t̾rã adescende montib or nos
Lestor cara deos & te germana tuũq
Dulce caput magicas inuitã accingͥer artes
Euserreta pyram tecto interiore subauras
Erige &darma uiri thalamoq. fira reliquid

Expanded text:
cum fugit, ultricesque sedent in limine Dirae. cum fugit, ultricesque sedent in limine Dirae. Ergo ubi concepit furias evicta dolore consilium voltu tegit, ac spem fronte serenat: Inveni, germana, viam—gratare sororuae mihi reddat eum, vel eo me solvat amantem. Oceani finem iuxta solemque cadentem ultimus Aethiopum locus est, ubi maxumus Atlas axem humero torquet stellis ardentibus aptum: hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos, Hesperidum templi custos, epulasque draconi quae dabat, et sacros servabat in arbore ramos, spargens umida mella soporiferumque papaver. Haec se carminibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras immittere curas, sistere aquam fluviis, et vertere sidera retro; nocturnosque movet Manis: mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos. Testor, cara, deos et te, germana, tuumque dulce caput, magicas invitam accingier artes. Tu secreta pyram tecto interiore sub auras erige, et arma viri, thalamo quae fixa reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
Morte ennt tedle cceli conuera cuer
Suemags incaptu ꝓagie lucenqnrelinqias
Sudi tisi chremis eũ dona mponer t ares
H ols endie dieu latices migrescere sacros
Fusiq in olsconii seuertere uina cruorẽ
Hoc iusũ nulli non ipsi effata sorori est
Pretere fut intectis demarmore tẽplũ
Conugis antiqui miro qđ honore colebat
ellerib niueis & festa frondere unctũ
Hor exaudiri uoces & uerba uocantis
Usi uiri nor cũ t̃ras obscura teneret
Soliq culminib: ferali carmine hubo
Sepe queri &e longas inflecũ ducere uoces
Multaq p̃terea uatũ p̃dicta priorũ
Terribili monitu horrificant agit ipse furentẽ
Insonis ferus aeneas sẽꝑq relinqui
Soli sibi sẽꝑ longã incomitata uibet᷑¬
Ire uiã & tirios desertos quȩrere tras
Eume nidũ ueluti demens iudit agmina pentheus
E solẽ geminũ & duplicis se ostenđe thebas
ut agam̃ noniuisscenis agitatꝰ orestes
rmata facib matrẽ & serpentib atris

Expanded text:
Si mihi non animo fixum immotumque sederet, s inceptum peragat lucemque relinquat, vidit, turicremis cum dona imponeret aris, horrendum dictu, latices nigrescere sacros, fusaque in obscenum se vertere vina cruorem. Hoc visum nulli, non ipsi effata sorori. Praeterea fuit in tectis de marmore templum coniugis antiqui, miro quod honore colebat, velleribus niveis et festa fronde revinctum: hinc exaudiri voces et verba vocantis visa viri, nox cum terras obscura teneret; solaque culminibus ferali carmine bubo saepe queri et longas in fletum ducere voces; multaque praeterea vatum praedicta priorum terribili monitu horrificant. Agit ipse furentem in somnis ferus Aeneas; semperque relinqui sola sibi, semper longam incomitata videtire viam, et Tyrios deserta quaerere terra. Eumenidum veluti demens videt agmina Pentheus, et solem geminum et duplicis se ostendere Thebas; aut Agamemnonius scaenis agitatus Orestes armatam facibus matrem et serpentibus atris
Abbreviated transcription (Latin):
Castra nec exanimes possunt retinere magstri
A scanius galeam ante pedes ꝓietis manem
uabido indutus belli simula cracieha
ecelerat simul aeneas simul agnina teuerũ
⁊ ille diuersã metuꝑ littora pasin
iffugunt siluas & sicubi concana furtim
qua petunt piget in cepti lucisq suosq
M utate agnoscunt excussaq pertore iuno ẽ
S ednon idciroo flamae atq ancendia uires
Indomitas posuere udo subrobore iuuit
Stapa uomenstardũ fumũ lentus carinas
E stua por &̾toto descendit corpore pestis
Necures heroum in fusaq flumina ꝑsunt
Fumpius aeneas humeris ab sciidere uestẽ
Aarilios uocare deos & tendere palmas
Iuppiẽ om̃ip̃s sinondũ exossos ad unũ
Ercianos siquid pi&as antiqua labores
Respicit humanos daflamã etuade dassi
u unc pat & tenius tencrũ res eripe laeto¬
U elcu quo suꝑ est infesto fulmine mort
Simereor diminte tua quelic obrue dextra¬

Expanded text:
castra, nec exanimes possunt retinere magistri. castra, nec exanimes possunt retinere magistri. Ascanius! Galeam ante pedes proiecit inanem, qua ludo indutus belli simulacra ciebat; accelerat simul Aeneas, simul agmina Teucrum. Ast illae diversa metu per litora passim diffugiunt, silvasque et sicubi concava furtim saxa petunt; piget incepti lucisque, suosque mutatae adgnoscunt, excussaque pectore Iuno est. Sed non idcirco flammae atque incendia vires indomitas posuere; udo sub robore vivit stuppa vomens tardum fumum, lentusque carinas est vapor, et toto descendit corpore pestis, nec vires heroum infusaque flumina prosunt. Tum pius Aeneas umeris abscindere vestem, auxilioque vocare deos, et tendere palmas: Iuppiter omnipotens, si nondum exosus ad unum Troianos, si quid pietas antiqua labores respicit humanos, da flammam evadere classi nunc, Pater, et tenues Teucrum res eripe leto. Vel tu, quod superest infesto fulmine morti, si mereor, demitte, tuaque hic obrue dextra
Abbreviated transcription (Latin):
O se deryeli coniunx diuini signaderoris.
Ardentisq natate oculos qui sp̃s illi
Qu uuiltu suo cisuae sonus uł gressus eiurti
Ipsa egemot dudũ beroen digensa reliqͥ
Ega indigiante tali quodso la careret
Munere nec maritos anchisae inferre henor es
Haec effata
At macres primo ancipites oculisq maligus
Ambigiae spectare rates miserũ int̃ma morẽ
Praesentis trae fatisq uocantia regna
Cũ dei separib ꝑcaelũ sustulit alis
Ingenteq fugase cuit subnu bib artũ¬
I umuero at tonitae monstris actieq furor e
Conclamait rapiuntt. focis penetralib ige
Pars poliant aras fronde acuur guba facesq
Conicunt furit inmensis uul canꝰ habenis
T ranstrapet remos aꝰ pictas abiete puppes
N untius anchnsae adtumulũ caneosq cheatri
Incensas ꝑfert naui seu melus & ipsi
Resptiunt atra inninbo uelitare fauillã
Primꝰ &ascanius cursus ut laetus aequestris
Ducebat sic acrrequo turbata petiiut

Expanded text:
, est Dorycli coniunx; divini signa decoris , est Dorycli coniunx; divini signa decoris ardentesque notate oculos; qui spiritus illi, qui voltus, vocisque sonus, vel gressus eunti. Ipsa egomet dudum Beroen digressa reliqui aegram, indignantem, tali quod sola careret munere, nec meritos Anchisae inferet honores. Haec effata. At matres primo ancipites oculisque malignis ambiguae spectare rates miserum inter amorem praesentis terrae fatisque vocantia regna, cum dea se paribus per caelum sustulit alis, ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Tum vero attonitae monstris actaeque furore conclamant, rapiuntque focis penetralibus ignem; pars spoliant aras, frondem ac virgulta facesque coniciunt. Furit immissis Volcanus habenis transtra per et remos et pictas abiete puppes. Nuntius Anchisae ad tumulum cuneosque theatri incensas perfert naves Eumelus, et ipsi respiciunt atram in nimbo volitare favillam. Primus et Ascanius, cursus ut laetus equestres ducebat, sic acer equo turbata petivit
Abbreviated transcription (Latin):
Cunifreta cũ terras em̃is cet iospitn sa ua
Sidera q emensae feriniur di ꝑmiare magiuĩ
Ft aliã sequimur fugientẽ & uoluim undis
Hic erycis fines fratni atq. hospes acestes
Quis ꝓ hib& muros iacere & dare ciuib urbẽ
Opatria & rapti nequiquã ex heste penates¬
A ulla noiam troiae dicent᷑ moenia nusquã
Haec toreos amnesxhantũ & simo enta uidebo
Quin agte & metũ in faustas exurite puppes
Aã mili casandre ꝑsomnũ unas imago
Ardentis dare uisa faces hnie querite troiã
Hic donius est in quit uobis ia tepus agores
N ec tantis mera ꝓdigus en quatruor arae
Nop tuno deus ipse faces animũq miistrat
H uec menorans pruoe pen su mui corripigne
Sub lataq. ꝓcul dextra conixa coruscat
Qiacit arectae mentes stupe factaq corda
Iliadũ bic una emultis quae maxima natu
Pyrgo tet priami natoꝵ regia nutrix
Nonẜ eroe uob non liae hroeteia mater¬

Expanded text:
cum freta, cum terras omnes, tot inhospita saxa cum freta, cum terras omnes, tot inhospita saxa sideraque emensae ferimur, dum per mare magnum Italiam sequimur fugientem, et volvimur undis. Hic Erycis fines fraterni, atque hospes Acestes: quis prohibet muros iacere et dare civibus urbem? O patria et rapti nequiquam ex hoste Penates, nullane iam Troiae dicentur moenia? Nusquam Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta, videbo? Quin agite et mecum infaustas exurite puppes. Nam mihi Cassandrae per somnum vatis imago ardentes dare visa faces: Hic quaerite Troiam; hic domus est inquit vobis. Iam tempus agi res, nec tantis mora prodigiis. En quattuor arae Neptuno; deus ipse faces animumque ministrat. Haec memorans, prima infensum vi corripit ignem, sublataque procul dextra conixa coruscat, et iacit: arrectae mentes stupefactaque corda Iliadum. Hic una e multis, quae maxima natu, Pyrgo, tot Priami natorum regia nutrix: Non Beroë vobis, non haec Rhoeteïa, matres
Abbreviated transcription (Latin):
Qu uariis camulo refer solẽ nia laudis
Iri decelo misit saturna iuno
lacã ad elasse uentosq as pirateuna
Multa mouens necdũ antiquũ saturata dolorẽ
Illa uiã celerans ꝑmille colorib archũ
N ulli uusa cito deturrit tramite uirgo
Conspicit ingentẽ concursũ edictora lustrat
Desectosq uidet poreus classeq relictam
A ꝓcul insola secrete tinadei acta
Amissũ anchisen flebant cuncteq ꝓfundũ
P ontu aspet tabant flentes heu tor uada fessis
& tantũ suꝑ esse maris uer om̃ib una
U rbe morant tedet pelagi ꝑferre laborẽ
Erg int̃ medios sese haud igiara nocendi
Conieit e fatiemq deae uesteniq reponit
Et beroe a maru coniunx longe uadoricli
Cuigenus e quondam nom natiq fuissent
Acsio dardanidũ mediã se matrib infert
O muserae quas non manus inquet achiaica bello¬
Traxerit achletũ patriae submoenib ogenis
Infelix cuite exitio fortuna reseruae
Septima post croiae excidiũ iã uerttͥ aestes

Expanded text:
is, Irim de caelo misit Saturnia Iuno Iliacam ad classem, ventosque adspirat eunti, multa movens, necdum antiquum saturata dolorem. Illa, viam celerans per mille coloribus arcum, nulli visa cito decurrit tramite virgo. Conspicit ingentem concursum, et litora lustrat, desertosque videt portus classemque relictam. At procul in sola secretae Troades acta amissum Anchisen flebant, cunctaeque profundum pontum adspectabant flentes. Heu tot vada fessis et tantum superesse maris! vox omnibus una. Urbem orant; taedet pelagi perferre laborem. Ergo inter medias sese haud ignara nocendi conicit, et faciemque deae vestemque reponit; fit Beroë, Tmarii coniunx longaeva Dorycli, cui genus et quondam nomen natique fuissent; ac sic Dardanidum mediam se matribus infert: O miserae, quas non manus inquit Achaïca bellotraxerit ad letum patriae sub moenibus! O gens infelix, cui te exitio Fortuna reservat? Septuma post Troiae exscidium iam vertitur aestas,
Abbreviated transcription (Latin):
Uisa delunc caelo faties de lapsa parentis
Anchisae subito talis effundere uoces
Nate mͥ uita quondã dũ uita manebat
Care magis nate iliacis exercite fatis
Imꝑio io uis huc uenio qͥ classib igne
Depulit & caelo tande miseratus ab alto. ẽ
Consilus pare quȩ nunc pulcherrima nautes
Dat senior lectos uiuenes fortissima corda
Defer initaliã gens dura atq asꝑa cultu
Sebellanda tibi latio est ditis tam ante
Infernas acce domos & a uerna ꝑ alta
Complexus pete nate meos non me impia nãq
Partara habent tristes umbrae sedamoena piorũ
Concilia elysiumq. colo huc casta sybilla
N igarũ multo pecudũ te sangune duc&
Tunigonus om̃e tuũ & que dent᷑ moena disces
Faniq uale torquet medios nox humida cursus
& me saeuus equis oriens ad flauit an helis
Dierat & tenius fugit ceu fumꝰ in auras¬
Aeneas quo deinde riuis quo ꝓripis inquit.
Que fugis aut quiste nr̃is conplexib arcet

Expanded text:
visa dehinc caelo facies delapsa parentis visa dehinc caelo facies delapsa parentis Anchisae subito tales effundere voces: Nate, mihi vita quondam, dum vita manebat, care magis, nate, Iliacis exercite fatis, imperio Iovis huc venio, qui classibus ignem depulit, et caelo tandem miseratus ab alto est. Consiliis pare, quae nunc pulcherrima Nautes dat senior; lectos iuvenes, fortissima corda, defer in Italiam; gens dura atque aspera cultu debellanda tibi Latio est. Ditis tamen ante infernas accede domos, et Averna per alta congressus pete, nate, meos. Non me impia namque Tartara habent, tristes umbrae, sed amoena piorum concilia Elysiumque colo. Huc casta Sibylla nigrarum multo pecudum te sanguine ducet: tum genus omne tuum, et quae dentur moenia, disces. Iamque vale: torquet medios Nox humida cursus, et me saevus equis Oriens adflavit anhelis. Dixerat, et tenuis fugit, ceu fumAeneas: Quo deinde ruis, quo proripis? inquit, Quem fugis? aut quis te nostris conplexibus arcet
Abbreviated transcription (Latin):
Saltuor aonssis seruatie peste car mae
Aa pit cencs odu concissis acerbes
Mine iuc ingents nunc ilus pectoae elras
o utibat uerfois siculis ner esieret u m
Olstus fatorum italos nec aperserel or as
Quri sonot nantes unũ tritonia pallas
Q uedo cuit multaq in signe redditarte
Haco responsa dibat uelque peenderet in
Magna dm uel que fatorum poseret ordo¬
H isq bis aeneã solatus uocibus inftit
N ate dea quo fita cnbunt retrabiuanta. setndõr
Qune qͥiub art suꝑanda omĩs fortura ferando ẽ
Estibi dardanius diuinae scipis acestes
Hunc cape consili sotiũ & coniungȩ uolantẽ
Huis trade amissis suꝑant qͥ nauib d quos
Pertesu magni incaepti rerũq cuarũ est
Longeuosq senes ac fessas ae quore matres
& quicquid tetũ inualidũ metuensq peridi ẽ
Delige & hns habeoit t̾ris sine moeria fessis
Urbe appellabunt ꝑmisso nomine a cescari
Calib incensus dictis senioris amiei
Iumuero incuras aninũ diducit᷑ omĩs
& noxatrã polum bigis subuecta cenebat

Expanded text:
carinae. At pater Aeneas, casu concussus acerbo, nunc huc ingentes, nunc illuc pectore curas mutabat versans, Siculisne resideret arvis, oblitus fatorum, Italasne capesseret oras. Tum senior Nautes, unum Tritonia Pallas quem docuit multaque insignem reddidit arte, haec responsa dabat, vel quae portenderet ira magna deum, vel quae fatorum posceret ordo; isque his Aenean solatus vocibus infit: Nate dea, quo fata trahunt retrahuntque, sequamur; quidquid erit, superanda omnis fortuna ferendo est. Est tibi Dardanius divinae stirpis Acestes: hunc cape consiliis socium et coniunge volentem; huic trade, amissis superant qui navibus, et quos pertaesum magni incepti rerumque tuarum est; longaevosque senes ac fessas aequore matres, et quidquid tecum invalidum metuensque pericli est, delige, et his habeant terris sine moenia fessi: urbem appellabunt permisso nomine Acestam. Talibus incensus dictis senioris amici, tum vero in curas animo diducitur omnes. Et nox atra polum bigis subvecta tenebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Tranquillo silet in motaq ad tollit̾ unda
Campus & apricis statio gratissima mergis
Hic uiridẽ aeneas frondenti exsilice metã
Constituit signũ nautis pat̾ undere uesti
Scirent & longos ubi circuflectere cursus
Tum loca sorte legunt ipsiq inpuppib auro
Dultores longe effalgent ostroq. decori
Cetera populea uelat᷑ fronde uiuentus
Nuda tosq humeros oleo ꝑfusa nitescit
Considunt transtris intentaq brahia remis
Intenti expectant signũ exultanti aq haurit.
Corda pauor pulsans laudũq arrecta cupido
Inde ubi clara delit sonitũ tuba finib om̃s
Haud mora pro sil uere suis ferit ethera damor
Nautis adductis spumant freta uersa lacertis
In findunt parit̾ sulcos totũq debis cunt
Con uulsum rem is rostrisq. stridentib aequor
N oc sicuinusi orige mneorra bonde
Cun ce ianu li os poni amerdia nsen son
Conusoro pon tue uort sndus a fino ceoi⁊ sonte

Expanded text:
tranquillo silet, immotaque attollitur unda tranquillo silet, immotaque attollitur unda campus, et apricis statio gratissima mergis. Hic viridem Aeneas frondenti ex ilice metam constituit signum nautis pater, unde reverti scirent, et longos ubi circumflectere cursus. Tum loca sorte legunt, ipsique in puppibus auro ductores longe effulgent ostroque decori; cetera populea velatur fronde iuventus, nudatosque umeros oleo perfilsa nitescit. Considunt transtris, intentaque brachia remis; intenti exspectant signum, exsultantiaque haurit corda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido. Inde, ubi clara dedit sonitum tuba, finibus omnes, haud mora, prosiluere suis; ferit aethera clamor nauticus, adductis spumant freta versa lacertis. Infindunt pariter sulcos, totumque dehiscit convulsum remis rostrisque tridentibus aequor. tempus inane peto, requiem spatiumque furori, dum mea me victam doceat fortuna dolere. Extremam hanc oro veniam—miserere sororis—
Abbreviated transcription (Latin):
Ailetra phehiontis eqͥ iam luce uehebant¬
ise qui& amaq finitimos & clari nom̃ acestae¬
ssumus &p̃ xcierat leto conplerant litora coetu¬
Sꝑ agite & lisuri aeneadas pars a certa reparati
M ucꝰ  nera principio ante oculoscirtoq locait
I m medio sacri tripodes uiridesq coronae
Perfuse uestes argenti autiq talenta
tiba comisos medio canit aggere lud os¬
E rima pares ineunt grauib eertamona remis
Q ulttuor ex qnt̃i delecte dasse carinae¬
U eloce nnes dieus agica criremi& pristrini
O extalis mnestrus cenusaquo nomine memi
ngentẽn. goas ingenti moledumeram
rbis epus criplita pubes quã dar dana uer sa
Inpellunt terno consurgunt ordine remi
Sergestusq. domus tenet a quo Nigia nom̃
Centauro inuehitur magna scyllaq. cloanthus
Cerulea sinus unde tibi romane cluanti
Est ꝓculinpelago saxũ spumantia contra
Littora quod tum idis submersũ tundit᷑ olim
Fluctib inberni condunt ubi sidera chori

Expanded text:
Auroram Phaethontis equi iam luce vehebantAuroram Phaethontis equi iam luce vehebant, famaque finitimos et clari nomen Acestae excierat; laeto complerant litora coetu, visuri Aeneadas, pars et certare parati. Munera principio ante oculos circoque locantur in medio, sacri tripodes viridesque coronae, perfusae vestes, argenti aurique talenta; et tuba commissos medio canit aggere ludos. Prima pares ineunt gravibus certamina remis quattuor ex omni delectae classe carinae. Velocem Mnestheus agit acri remige Pristim, mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Memmi; ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram, urbis opus, triplici pubes quam Dardana versu impellunt, terno consurgunt ordine remi; Sergestusque, domus tenet a quo Sergia nomen, Centauro invehitur magna, Scyllaque Cloanthus caerulea, genus unde tibi, Romane Cluenti. Est procul in pelago saxum spumantia contra litora, quod tumidis submersum tunditur olim fluctibus, hiberni condunt ubi sidera cori;
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerat haec achtis cũ lubricꝰ angiuis abimis
Septẽ ingens gyros septena uolumina trax̃
Amplexiis placide tumulu lapsusꝗ ꝑ aras
Caeruleae cui t̃ga note maculosus & auro
Squamam incendebat fulgor ceunubib arcꝰ
Mille truit uarios ad uerso sole colores
Obstupuit uisu aeneas ille agmiine longo
Tande mint̃ pateras & leuia pocula serpons
Libauitq dapes rursus innexius im o
Successit cumulo & depasta altaria liquit
Hoc magis incertos genitori instaurae honores
ncertus gnui neloci. famulũ neparentis
sse patte cedit quinas demore bidente
Ieq sues totidem nigantis ẽe uiuencos
S maq fundebat pateris amimãq uocabat
A.inchise magn manesq acheronte renusos
N. etnon & soti que cuiq est copia laeri
Doni farunt onerant aras mactanta. uuencos
Ordine aenalo cant alu fusiq. ꝑ erbam
Subiciunt ueribus prunas & uiscera tortent
Expestata dies aderat nonamq serena

Expanded text:
Dixerat haec, adytis cum lubricus anguis ab imis Dixerat haec, adytis cum lubricus anguis ab imis septem ingens gyros, septena volumina traxit, amplexus placide tumulum lapsusque per aras, caeruleae cui terga notae, maculosus et auro squamam incendebat fulgor, ceu nubibus arcus mille iacit varios adverso sole colores. Obstipuit visu Aeneas. Ille agmine longo tandem inter pateras et levia pocula serpens libavitque dapes, rursusque innoxius imo successit tumulo, et depasta altaria liquit. Hoc magis inceptos genitori instaurat honores, incertus, geniumne loci famulumne parentis esse putet: caedit binas de more bidentes, totque sues, totidem nigrantis terga iuvencos; vinaque fundebat pateris, animamque vocabat Anchisae magni Manisque Acheronte remissos. Nec non et socii, quae cuique est copia, laeti dona ferunt, onerant aras, mactantque iuvencos; ordine aena locant alii, fusique per herbam subiciunt veribus prunas et viscera torrent. Exspectata dies aderat, nonamque serena
Abbreviated transcription (Latin):
&patrios epulis & quos colit hospes acestes
Preterea sinonadiem mortalib aliũ
Aurera extulerit radiusq retexer̃ orbẽ
Prima cite teueris panã certamina classi
Quiq pedũ cursu ualet & qͥ uirib aubax
Aut iaculo incedit melior leuib uesagctis
Seucrudo fidit pugnam cõmitrere: cestu
uncti & sint meritet. expetent pͥmia palme
Orefauete om̃s & cingite tẽpora ramis
Sic facur uelgt matna tẽpora murtote
Hoc helimus facit hoc ȩ uimaturis acestis
Hoc puer ascanius sequit᷑ quos cetera pubes
Ille & concilio miltis cũ milib ibac
Adtumulũ magna medius comitante cat᷑ ua
Hic dio rite mero libans cacl esi ab acco
Fundit humi duo lacte nouo duo sanguine sacro
Purpureosq iacit fiores ac talia facur
Salue scãe parens iterũ salue te recepti
Nequiquã cineres animȩt. umbreq. pat̾nae
Nonlicuit finis italos fataliaq arua
Nec tecũ ausoniũ quicũq. est quereret hubrĩ

Expanded text:
et patrios epulis et quos colit hospes Acestes. et patrios epulis et quos colit hospes Acestes. Praeterea, si nona diem mortalibus almum Aurora extulerit radiisque retexerit orbem, prima citae Teucris ponam certamina classis; quique pedum cursu valet, et qui viribus audax aut iaculo incedit melior levibusque sagittis, seu crudo fidit pugnam committere caestu, cuncti adsint, meritaeque exspectent praemia palmae. Ore favete omnes, et cingite tempora ramis. Sic fatus, velat materna tempora myrto; hoc Elymus facit, hoc aevi maturus Acestes, hoc puer Ascanius, sequitur quos cetera pubes. Ille e concilio multis cum milibus ibat ad tumulum, magna medius comitante caterva. Hic duo rite mero libans carchesia Baccho fundit humi, duo lacte novo, duo sanguine sacro, purpureosque iacit flores, ac talia fatur: Salve, sancte parens: iterum salvete, recepti nequiquam cineres, animaeque umbraeque paternae. Non licuit fines Italos fataliaque arva, nec tecum Ausonium quicumque est quaerere Thybrim.
Abbreviated transcription (Latin):
Postera cũ primo stellas oriente fugarat
Clara dies sotios incoetũ littore ab omi
Ad uocat aeneas cumuliq exagçere fatur
Dar danile magri genus alit asanguine duiu
Annus exactis conpletur mensib orbis
Ex quo relliquias diuiniq. ossa parentis
Condidimꝰ t̾ra mestasq sacrauimꝰ aras
Iamq dies nisi fallor a dest quẽ seꝑ acer lui
Semiꝑ hanoratũ sic deuoliustis habebo¬
H.. unceꝙ getulis igenem sisyrtib exul
Argolico ueinari depraes sus& urbe mycenae.
Aunua uota tam̃ sollempnisq ordine põpas
Exsequerer strueremq. suis altaria donis
Nunc ultio adcineres ipsius a ossa prrentis
Haude qui de sine men terreorsine numine diuũ
Adsumus &portus delati intramꝰ amicos
Ergo agite & letũ cuncti ca lebremꝰ honorẽ
Poscamꝰ uentos atq haec mea sacra qt̃ annis
Urbe uelit posita tẽplis sibi ferre dicatis
Sina boum uobis troia genenitꝰ acestes
Dat numero capita innauis abhibete penatis

Expanded text:
Postera cum primo stellas Oriente fugarat Postera cum primo stellas Oriente fugarat clara dies, socios in coetum litore ab omni advocat Aeneas, tumulique ex aggere fatur: Dardanidae magni, genus alto a sanguine divom, annuus exactis completur mensibus orbis, ex quo reliquias divinique ossa parentis Condidimus terra maestasque sacravimus aras. Iamque dies, nisi fallor, adest, quem semper acerbum, semper honoratum—sic di voluistis—habebo. Hunc ego Gaetulis agerem si Syrtibus exsul, Argolicove mari deprensus et urbe Mycenae; annua vota tamen sollemnisque ordine pompas exsequerer, strueremque suis altaria donis. Nunc ultro ad cineres ipsius et ossa parentis, haud equidem sine mente, reor, sine numine divom, adsumus et portus delati intramus amicos. Ergo agite, et laetum cuncti celebremus honorem; poscamus ventos; atque haec me sacra quotannis urbe velit posita templis sibi ferre dicatis. Bina boum vobis Troia generatus Acestes dat numero capita in naves; adhibete Penates
Abbreviated transcription (Latin):
N et nos obniti contra neco tendert tantũ
Sufficimus suꝑat quõ fortuna sequam᷑
Quoque uocat uertamꝰ it̃ nelitora longe
Pidareor fratna ericis portus sic anos
Simodo rite memor seruata rimetior astra
Tũ pius aeneas equidẽ sic poscere uentos
Iam dudũ & frustra cerno te tendere contra
Flecte uia uelis ansit mihi gratior ulla
Q uoue magis fessas obte demutere nauis
Quã que dar daniũ tellus mͥ seruata cesten.
patris anchise gremio cõplectit᷑ ossa
Haec ubidicta petunt portus & uela scđi
Intendunt ⁊ ephiri fertur cita gurgite dassis
& tandẽ laeti notae aduertunt harenae
a tꝓcul excelso miratur uertice montis
Aduentũ sociasq rates occurrit acestes
Horridus in iaculis & pelle lybiscidis urse
Eroia criniso conceptũ flumine mat̾
Q uẽ genuit ueterũ ñ in memor ille parentũ
Sratatur reduces & gaza letus a gresti
Exipit acfessos opibus solatur amicis

Expanded text:
Nec nos obniti contra, nec tendere tantum Nec nos obniti contra, nec tendere tantum sufficimus. Superat quoniam Fortuna, sequamur, quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos, si modo rite memor servata remetior astra. Tum pius Aeneas: Equidem sic poscere ventos iamdudum et frustra cerno te tendere contra: Flecte viam velis. An sit mihi gratior ulla, quove magis fessas optem demittere naves, quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten, et patris Anchisae gremio complectitur ossa? Haec ubi dicta, petunt portus, et vela secundi intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis, et tandem laeti notae advertuntur harenae. At procul ex celso miratus vertice montis adventum sociasque rates occurrit Acestes, horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae, Troïa Criniso conceptum flumine mater quem genuit: veterum non immemor ille parentum gratatur reduces, et gaza laetus agresti excipit, ac fessos opibus solatur amicis.
Abbreviated transcription (Latin):
lem .RU.M. InCIPITLIB QUINTUO
Anterea mediũ aeneas ianiclasse tenebat
CHertus it̃ fluctusq atros aquilone secabat
ooena respiciens quae iã infelicis ellissae
Ponlucent flãmis que tantũ accenberit igne
ePausa latet duri magno seda more doloris
Polluto notũq furens quid femina possit¬
I niste ꝑauguriũ teucrorũ pectora ducunt
Uepclagus tenuere rates neciã aplius ulla
Occurrit tellus maria undiq & undiq caelũ
Olli ceruleus supra caput absticit imber
N octe hiemenq ferens: & inorruit utda tenebris
Ipse gubernator puppi palinurus ab alta
Heu quianam tanti cinxer aethera nimbi
Quioue pat neptune paras sie deinde locutꝰ
C olligre arma uibet ualidisq uncubere remis
Ebligacti sinus inuentũ ac talia fatur
Mag anime aenea non sim̾ iuppit altor
Spondeat hoc sꝑem italia contingere caelo
Mutati trans uersa fremunt & uesꝑe abatro
Consurgunt uenti acq. in nubẽ cogit᷑ aer

Expanded text:
Atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc, nterea medium Aeneas iam classe tenebat certus iter, fluctusque atros Aquilone secabat, moenia respiciens, quae iam infelicis Elissae conlucent flammis. Quae tantum accenderit ignem, causa latet; duri magno sed amore dolores polluto, notumque, furens quid femina possit, triste per augurium Teucrorum pectora ducunt. Ut pelagus tenuere rates, nec iam amplius ulla occurrit tellus, maria undique et undique caelum, olli caeruleus supra caput adstitit imber, noctem hiememque ferens, et inhorruit unda tenebris. Ipse gubernator puppi Palinurus ab alta: Heu! quianam tanti cinxerunt aethera nimbi? Quidve, pater Neptune, paras? Sic deinde locutus colligere arma iubet validisque incumbere remis, obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur: Magnanime Aenea, non, si mihi Iuppiter auctor spondeat, hoc sperem Italiam contingere caelo. Mutati transversa fremunt et vespere ab atro consurgunt venti, atque in nubem cogitur aër.
Abbreviated transcription (Latin):
uintus habet ludas & cdassem corripit igrus
ugat aeneas siculas defert̾ adoras
Pic manes caelebrat patriosuna hospes acestes
udos adtumulũ fatiunt certamina ponunt
Prodigosa ardens cunctis ad lapsa sagnta
Iris nutricen beroen habitu mentita senili
Incendit naues sub itus quas uinrdicat imber

Expanded text:
nec super ipse tua moliris laude laborem, Ascanium surgentem et spes heredis Iuli respice, cui regnum Italiae Romanaque tellus debentur. Tali Cyllenius ore locutus mortalis visus medio sermone reliquit, et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. At vero Aeneas aspectu obmutuit amens,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uada dura lezs saxis lilibe iacces
Func drephanime portus & in laetabilis ora
Accipit hic pelagi tot tẽpestatib actis
H eu genitore om̃is curae casusq euami¬
A inceto anchisen hicme pat optime fesa¬
Deseris heu tantis nequiquã ereptae ꝑiclis
Necuates helenꝰ cũ multa horrenda moneret
Hosmihi p̃dixi luctus ñ dira caeleno
Hic labor extrimus longerũ haermeta iuarũ
Hinc me digressum uris ds appulit oris
Sic pat̃ aeneas intentis om̃ib unus
Fatare narrabat diuũ cursusq docebat
Conticuit tande factoq. hic fine quieuit

Expanded text:
et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. Hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora accipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actis, heu genitorem, omnis curae casusquamitto Anchisen: hic me, pater optume, fessdeseris, heu, tantis nequiquam erepte periclis! Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Hic labor extremus, longarum haec meta viarum. Hinc me digressum vestris deus adpulit oris. Sic pater Aeneas intentis omnibus unus fata renarrabat divom, cursusque docebat. Conticuit tandem, factoque hic fine quievit