comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Queq pedum cursu ualet. & qui uiribus audax
Aut iaculo intendit melior. leuibue sagittis
Seu crudo fidit pugnã cõmittere cestũ:
Cuncti asint. meriteq expectent p̃mia palme
Ore fauete omnes & cingite tẽpora ramis
Sic fatus uelat materna tp̃a mirto
Noc elenus facit. hoc eui maturꝰ acestes.
Hoc puer ascanius seꝗtur quos cetera pubes
Ille ecõcilio multis cũ milibꝰ ibat¬
Ad tumulum: magna medius comitãte caterua
Hic duo rite merolibans carthesia bacho
Fundit humi: lacte nouo duo sanguine sacro
Purpureosq iacit flores: ac talia fatur
Salue sancte parens. iter saluete recepti
Neꝗcꝗͣ cineres: aĩmeq umbreq paterne
Non licuit fines italos fataliaq arua
Nec tecũ ausoniũ quicũq ẽ querẽ tibri
Dixerat hec. aditis tũ lubricus angius abimis
Septem ingens giros septena uolumĩa trabit
Amplexꝰ placide tumulũ. lapsusq per aras
Cerulee cui terga note maculosus & auro

Expanded text:
quique pedum cursu valet, et qui viribus audax quique pedum cursu valet, et qui viribus audax aut iaculo incedit melior levibusque sagittis, seu crudo fidit pugnam committere caestu, cuncti adsint, meritaeque exspectent praemia palmae. Ore favete omnes, et cingite tempora ramis. Sic fatus, velat materna tempora myrto; hoc Elymus facit, hoc aevi maturus Acestes, hoc puer Ascanius, sequitur quos cetera pubes. Ille e concilio multis cum milibus ibatad tumulum, magna medius comitante caterva. Hic duo rite mero libans carchesia Baccho fundit humi, duo lacte novo, duo sanguine sacro, purpureosque iacit flores, ac talia fatur: Salve, sancte parens: iterum salvete, recepti nequiquam cineres, animaeque umbraeque paternae. Non licuit fines Italos fataliaque arva, nec tecum Ausonium quicumque est quaerere Thybrim. Dixerat haec, adytis cum lubricus anguis ab imis septem ingens gyros, septena volumina traxit, amplexus placide tumulum lapsusque per aras, caeruleae cui terga notae, maculosus et auro
Abbreviated transcription (Latin):
Dardanide magni genus alto a sanquĩẽ diuũ
Annus exactis completur mẽsibus orbis
Ex quo reliquias diuiniq ossa parẽtis
Condidimus terra mestasq sacrauimꝰ aras
Iamq dies nisi fallor ad est: que semꝑ acerbĩ
Semper honoratũ sic dii uoluistis habebo
Huc ego getuliis agerẽ si sirtibus esul
Argolicoue mari depressus & in urbe micene
Annua uota tamẽ solemnesq ordine popas
Exequerer. struerẽq suis altaria donis
Nũc ultro ad cineres ip̃ius: & ossa parẽtis
Haud equidẽ sine mẽte reor sine nuĩe diuũ
Adsumus: & põtus delati intramus amicos
Poscamus uentos. atq huic sacra qͦt anis
Urbem uelut positã templis sic ferre dicatis
B ina nobis bouũ troia generatꝰ acestes
Dat num̾o capita ĩ naues adhibete penates
& patrios epulis: & quos colit hospes acestes
Preterea si nona dies mõtalibꝰ almum
Aurora extulerit: radiisq retexerit orbẽ
Prima cite teucris ponã certamina classis

Expanded text:
Dardanidae magni, genus alto a sanguine divom, Dardanidae magni, genus alto a sanguine divom, annuus exactis completur mensibus orbis, ex quo reliquias divinique ossa parentis Condidimus terra maestasque sacravimus aras. Iamque dies, nisi fallor, adest, quem semper acerbum, semper honoratum—sic di voluistis—habebo. Hunc ego Gaetulis agerem si Syrtibus exsul, Argolicove mari deprensus et urbe Mycenae; annua vota tamen sollemnisque ordine pompas exsequerer, strueremque suis altaria donis. Nunc ultro ad cineres ipsius et ossa parentis, haud equidem sine mente, reor, sine numine divom, adsumus et portus delati intramus amicos.poscamus ventos; atque haec me sacra quotannis urbe velit posita templis sibi ferre dicatis. Bina boum vobis Troia generatus Acestes dat numero capita in naves; adhibete Penates et patrios epulis et quos colit hospes Acestes. Praeterea, si nona diem mortalibus almum Aurora extulerit radiisque retexerit orbem, prima citae Teucris ponam certamina classis;
Abbreviated transcription (Latin):
Quoq uocat uertamus iteR nec litora lõge
Fida reor fraterna ericis: põtꝰ q sicanos
Si modo rite memor seruata remetior astra
Tum pius eneas: equidẽ sic poscẽ uentos
Iamdudũ: & frustra cẽno te tẽdere contra
Flecte uiam uelis. an sit mͥ gratior ulla
Quoue magis fessas optẽ dimittẽ naues
Q que dardaniũ tellus mihi seruat acestem
& patris anchise gremio cõplectit᷑ ossa
Nec ubi dicta. petunt portus: & uela secũdi
Intendut ⁊efiri: fertur cita gurgite classis
& tandem leti note aduertiit᷑ arene
At procul excelso miratꝰ uertice motis
Aduentu sotiasq rates occũrit acestes
Norridus in iaculis. & pelle libistidis urse
Troia que genuit cõceptu flumine mater
Qratatur reduces. & gaça letꝰ agresti
Excipit: ac fessos opibus solatur amicis
Postera cũ pͥmo stellas oriente fugarat.
Clara dies. sotios in cetũ littore ab omĩ
Aduocat eneas. tumuliq ex agẽ fatur

Expanded text:
quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos, si modo rite memor servata remetior astra. Tum pius Aeneas: Equidem sic poscere ventos iamdudum et frustra cerno te tendere contra: Flecte viam velis. An sit mihi gratior ulla, quove magis fessas optem demittere naves, quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten, et patris Anchisae gremio complectitur ossa? Haec ubi dicta, petunt portus, et vela secundi intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis, et tandem laeti notae advertuntur harenae. At procul ex celso miratus vertice montis adventum sociasque rates occurrit Acestes, horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae, Troïa Criniso conceptum flumine mater gratatur reduces, et gaza laetus agresti excipit, ac fessos opibus solatur amicis. Postera cum primo stellas Oriente fugarat clara dies, socios in coetum litore ab omni advocat Aeneas, tumulique ex aggere fatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea mediũ eneas iã classe tenebat
Certus iter: fluctꝰq atros aquillone secabat
Menia respiciens: que iã infelicis elise
Tolucent flamis que tantũ accenderit ignẽ
Causa latet: diri magno sed amore dolores
Poluto: notuq furens quid femina possit
Triste ꝑ auguriũ teucroꝵ pectora ducut
Ut pelagus tenuere rates. nec amplius ulla
Occurrit tellus: maria undiq & undiq celũ
Olli ceruleus supra caput astitit imber
Noctem hiemeq ferens: & inhoruit unda tenebris
Heu qa nã tanti cuyx̃ẽ ethera nimbi
Quidue pater neptune paras: sic deinde loqutꝰ
Colligere arma iubet ualidisq incubẽ remis
Obliquatq sinus i uentũ ac talia fatur
Nagnanime enea nõ si mͥ iupiter auctor
S ponderet: hoc spere italiã continꝗẽ celo
Mutati transuersa fremit. & uespere ab atro
Consurguit uenti atq ĩ nube cogitur aer
Nec nos obniti contra: nec tende̾ tantu
Sufficimus: supat qi fortuna sequamur

Expanded text:
nterea medium Aeneas iam classe tenebat certus iter, fluctusque atros Aquilone secabat, moenia respiciens, quae iam infelicis Elissae conlucent flammis. Quae tantum accenderit ignem, causa latet; duri magno sed amore dolores polluto, notumque, furens quid femina possit, triste per augurium Teucrorum pectora ducunt. Vt pelagus tenuere rates, nec iam amplius ulla occurrit tellus, maria undique et undique caelum: olli caeruleus supra caput adstitit imber noctem hiememque ferens et inhorruit unda tenebrisHeu! quianam tanti cinxerunt aethera nimbi? Quidve, pater Neptune, paras? Sic deinde locutus colligere arma iubet validisque incumbere remis, obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur: Magnanime Aenea, non, si mihi Iuppiter auctor spondeat, hoc sperem Italiam contingere caelo. Mutati transversa fremunt et vespere ab atro consurgunt venti, atque in nubem cogitur aër. Nec nos obniti contra, nec tendere tantum sufficimus. Superat quoniam Fortuna, sequamur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tantũ occeano properent se tingere soles
Niberni: uł que tardis mora noctibus obstet
Ingeminãt plausu tyrii troesq sequntur
Necno& uario noctem sermone traebat
Infelix dido: longĩq bibebat amorẽ
Multa suꝑ priamo rogitans suꝑ hectore multa
Nunc quibus aurore uenisset filius armis
Nunc quales diomedis equi nũc ꝗͣtus achilles
Imo age. q aprima dic hospes origine nobis
Insidias inqͥt danaũ casusq tuoꝵ
Erroresq tuos. nam te iam septima portat
Omnibus erantẽ terris ꝙ fluctibus estas

Expanded text:
quid tantum Oceano properent se tinguere soles quid tantum Oceano properent se tinguere soles hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Ingeminant plausu Tyrii, Troesque sequuntur. Nec non et vario noctem sermone trahebat infelix Dido, longumque bibebat amorem, multa super Priamo rogitans, super Hectore multa; nunc quibus Aurorae venisset filius armis, nunc quales Diomedis equi, nunc quantus Achilles. Immo age, et a prima dic, hospes, origine nobis insidias, inquit, Danaum, casusque tuorum, erroresque tuos; nam te iam septima portat omnibus errantem terris et fluctibus aestas.
Abbreviated transcription (Latin):
Crateres magnos statiuit: & uina coronãt
Fit strepitus tectis: uocẽq per ampla uolutat
Atria. dependent lichini laquearibus aureis
Incensi & noctẽ flamis funalia uincunt
Hic regina grauẽ ꝯemis auroq poposcit
Impleuitꝗ mero paterã: quabellus & om̃es
Abello soliti: tum facta silentia tectis
Iupites hospitibus: nam te dare iura loqu̾tus
Hunc letum tyriisq diem troiaq profectis
Esse uelis: nostrosqͣ huius meminisse minores
Adsit letitie bacus dator & bona iuno
Quos ocetũ tyrii celebrate fauentes
Dixit: & ĩmensum laticẽ libauit honorẽ
Primaq libato sũmo tenus atigit ore
Tum bicie dedit increpitans: ille ĩpiger hausit
Spumantẽ paterã: & pleno se proluit auro
Post alii proceres. cithara crinitus yopas
Personat aurata: docuit que maximus atlas
Hic canit errantem lunã solisq labores
Unde hominũ genus & pecudui unde imber & igi
Arctuꝵ pluiuasq yadas geminosq triones

Expanded text:
crateras magnos statuunt et vina coronant. crateras magnos statuunt et vina coronant. Fit strepitus tectis, vocemque per ampla volutant atria; dependent lychni laquearibus aureis incensi, et noctem flammis funalia vincunt. Hic regina gravem gemmis auroque poposcit implevitque mero pateram, quam Belus et omnes a Belo soliti; tum facta silentia tectis: Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur, hunc laetum Tyriisque diem Troiaque profectis esse velis, nostrosque huius meminisse minores. Adsit laetitiae Bacchus dator, et bona Iuno; et vos, O, coetum, Tyrii, celebrate faventes. Dixit, et in mensam laticum libavit honorem, primaque, libato, summo tenus attigit ore, tum Bitiae dedit increpitans; ille impiger hausit spumantem pateram, et pleno se proluit auro post alii proceres. Cithara crinitus Iopas personat aurata, docuit quem maximus Atlas. Hic canit errantem lunam solisque labores; unde hominum genus et pecudes; unde imber et ignes; Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones;
Abbreviated transcription (Latin):
Quinquaginta intus famule quibus ordine longo
Cura penum struere: & flamis adolere penates
Centum alie. totidemq pares etate ministsi
Qui dapibus mensas honerent: & pocula ponãt
Nec non & tyrii perlimina leta frequentes
Conueniunt: toris iussi discumbere pictis
Mirantur dona enee. mirantur uilum
Flagrantisq dei uultus: simulataq uerba
Pallamq & pictum croceo uelamẽ achanto
Precipue infelix pesti deuota future
Expleri mentem nescit ardescitq tuendo
Fenissa: & pariter puero donisq moratus
Ille ubi complexu enee colloq pependit
Q magnũ falsi impleuit genitoris amorẽ
Reginam petit. hec oculis hec pectore toto
Neret: & interdum gremio fouet inscia dido
Insidiat quantus misere deus: at memor ille
Nemor acitalie. paulatim abolere sicheũ
Incipit: & uiuo tentat preuertere amore
Iampridem resides animos desuetaq corda
Postq̃ prima quies epulis mẽseq remote

Expanded text:
Quinquaginta intus famulae, quibus ordine longam Quinquaginta intus famulae, quibus ordine longam cura penum struere, et flammis adolere Penatis; centum aliae totidemque pares aetate ministri, qui dapibus mensas onerent et pocula ponant. Nec non et Tyrii per limina laeta frequentes convenere, toris iussi discumbere pictis. Mirantur dona Aeneae, mirantur Iulum flagrantisque dei voltus simulataque verba, pallamque et pictum croceo velamen acantho. Praecipue infelix, pesti devota futurae, expleri mentem nequit ardescitque tuendo Phoenissa, et pariter puero donisque movetur. Ille ubi complexu Aeneae colloque pependit et magnum falsi implevit genitoris amorem, reginam petit haec oculis, haec pectore toto haeret et interdum gremio fovet, inscia Dido, insidat quantus miserae deus; at memor ille matris Acidaliae paulatim abolere Sychaeum incipit, et vivo temptat praevertere amore iam pridem resides animos desuetaque corda. Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut super idalium sacrata sede recondam
Nequis scire dolos: medius ue occurrere possit
Tu faciem illius noctem nõ amplius unã
Falle dolo: & notos pueri puer indue uultus
Ut cum te gremio accipiet letissima dido
Regales inter mensas laticẽq lieum
Dum dabit amplexus atq oscula dulcia figet
Occultum inspires ignem fallasq ueneno
Paret amor dictis care genitricis & alas
Exuit. & gressu gaudens incedit iuli
At uenus ascanio placidam per membra ꝗetẽ
Irrigat: & fotum gremio dea tollit in altos
I dalie lucos ubi mollis amaricus illum
Floribus & dulci aspirans complectitur umbra
Iamq ibat dicto parens. & dona cupido
Regia portabat tiriis duce letus achate¬
Cum uenit. auleis iam se regina superbis
Aurea composuit sponda mediãq locauit
Iam pater eneas: & iam troiana iuuentus
Conueniunt. stratoq suꝑdiscũbitur ostro
Sant manibus famuli linphas cereremq canistris
Expeduit. tonsisq ferunt mantilia uillis

Expanded text:
aut super Idalium sacrata sede recondam, aut super Idalium sacrata sede recondam, ne qua scire dolos mediusve occurrere possit. Tu faciem illius noctem non amplius unam falle dolo, et notos pueri puer indue voltus, ut, cum te gremio accipiet laetissima Dido regalis inter mensas laticemque Lyaeum, cum dabit amplexus atque oscula dulcia figet, occultum inspires ignem fallasque veneno. Paret Amor dictis carae genetricis, et alas exuit, et gressu gaudens incedit Iuli. At Venus Ascanio placidam per membra quietem inrigat, et fotum gremio dea tollit in altos Idaliae lucos, ubi mollis amaracus illum floribus et dulci adspirans complectitur umbra. Iamque ibat dicto parens et dona Cupido regia portabat Tyriis, duce laetus AchateCum venit, aulaeis iam se regina superbis aurea composuit sponda mediamque locavit. Iam pater Aeneas et iam Troiana iuventus conveniunt, stratoque super discumbitur ostro. Dant famuli manibus lymphas, Cereremque canistris expediunt, tonsisque ferunt mantelia villis.
Abbreviated transcription (Latin):
Incendat reginam: atq ossibus imprimat ignẽ
Quippe domum timet ambiguã: tyriosq bilingues
Urrit atrox iuno:& sub noctem cura recursat
Ergo his aliger dictis affatur amorem
Nate mee uires: mea magna potentia solus
Nate patris sũmi qui tela tipheia temnis
Ad te confugio: & supplex tua numina posco
Frater ut eneas pelago tuus omnia circum
Littora: iacteturq odĩis iunonis inique
Nota tibi & nr̃o doliusti sepe dolore
Hunc fenissa tenet dido blandisq moratus
Uocibus ꝙ uereor quo se uinonia uertant
Hospicia: haud tanto cessabit cardine Reꝵ
uocirca capere ante dolis & cingere flama
Reginam meditor: nequo se numine mutet
Sed magno enee mecum teneatus amore
Quo facere id possis: nram nũc accipe mentẽ
Regius accitu cari genitoris ad urbem
Sidoniam puer ire parat: mea maxima cura
Dona ferens pellago & flamis restantia troie
Nunc ego sopitum somno super alta citeron

Expanded text:
incendat reginam, atque ossibus implicet ignem; incendat reginam, atque ossibus implicet ignem; quippe domum timet ambiguam Tyriosque bilinguis; urit atrox Iuno, et sub noctem cura recursat. Ergo his aligerum dictis adfatur Amorem: Nate, meae vires, mea magna potentia solus, nate, patris summi qui tela Typhoia temnis, ad te confugio et supplex tua numina posco. Frater ut Aeneas pelago tuus omnia circum litora iactetur odiis Iunonis iniquae, nota tibi, et nostro doluisti saepe dolore. Hunc Phoenissa tenet Dido blandisque moratur vocibus; et vereor, quo se Iunonia vertant hospitia; haud tanto cessabit cardine rerum. Quocirca capere ante dolis et cingere flamma reginam meditor, ne quo se numine mutet, sed magno Aeneae mecum teneatur amore. Qua facere id possis, nostram nunc accipe mentem. Regius accitu cari genitoris ad urbem Sidoniam puer ire parat, mea maxima cura, dona ferens, pelago et flammis restantia Troiae: hunc ego sopitum somno super alta Cythera
Abbreviated transcription (Latin):
Arte laborate uestes ostroq suꝑbo
Ingens argentũ mensis celataq in auro
Forcia facta pati seriesq longissima reꝵ
Per tot ducta uiros antiqua ab origine gentis
Eneas: neq enim patrius consistere mentem
Passus amor rapidum ad naues premittit achatẽ
Ascanio ferat hec ip̃mq ad menia ducat
Omnis in ascanio cari stat cura parentis
Munera preterea iliacis erepta ruinis
Ferre iubet: pallã signis auroq rigentem
& circũtextũ croceo uelamẽ acanto
Ornatus argiue elene: quos illa micenis
Pergama cũ peteret: in cõcessosq ymeneos
Extulerat: matris lede mirabile donum
Preterea septꝵ ilionee qđ gesserat olim
Maxima nataꝵ priami colloq monile
Baccatũ: & duplicẽ ꝯẽmis auroq coronam
Hec celerans. iter ad naues tendebat achates
At citerea nouas artes: noua pectore uersat
Consilia: ut faciẽ mutatus & ora cupido
Pro dulci ascanio ueniat: donisq furentẽ

Expanded text:
arte laboratae vestes ostroque superbo, arte laboratae vestes ostroque superbo, ingens argentum mensis, caelataque in auro fortia facta patrum, series longissima rerum per tot ducta viros antiqua ab origine gentis. Aeneas neque enim patrius consistere mentem passus amor rapidum ad navis praemittit Achaten, Ascanio ferat haec, ipsumque ad moenia ducat; omnis in Ascanio cari stat cura parentis. Munera praeterea, Iliacis erepta ruinis, ferre iubet, pallam signis auroque rigentem, et circumtextum croceo velamen acantho, ornatus Argivae Helenae, quos illa Mycenis, Pergama cum peteret inconcessosque hymenaeos, extulerat, matris Ledae mirabile donum: praeterea sceptrum, Ilione quod gesserat olim, maxima natarum Priami, colloque monile bacatum, et duplicem gemmis auroque coronam. Haec celerans ita ad naves tendebat Achates. At Cytherea novas artes, nova pectore versat Consilia, ut faciem mutatus et ora Cupido pro dulci Ascanio veniat, donisque furentem
Abbreviated transcription (Latin):
Tu ne ille eneas quem darlanio anchise
Alma uenus frigii genuit simeontis ad undã:
Atq equidem teucrum memini sidona uenire
Finibus expulsum patriis noua regna petentẽ
Auxilio belli. genitor tũ bellus opimam
Uastabat ciprum: & uictor dictione tenebat
Tempore iam ex illo casus mihi cognitus urbis
Troie. nomẽq tuum regesq pellasgi
Ip̃e hostis teucros insigni laude ferebat
Seq ortum antiqua teucroꝵ astirpe uolebat
Quare agite o tectis iuuenes succedite nr̃is
Ne quoq per multos similis fortuna labores
Lactatam hac demum uoluit cõsistere terra
Non ignara mali miseris succu̾rere disco¬
Sic memorat. simul eneam in regia ducit
Tecta: simul diuum tẽplis indicit honorẽ
Nec minus interea sotiis ad littora mutit
Uiginti tauros: magnoꝵ horrencia centũ
Terga suũ: pingues centũ cũ matribus agnos
Nunera: leticiãq dei
At domus interior regali splendida luxu
Instruitur: mediisq parant conuiuia tectis

Expanded text:
Tune ille Aeneas, quem Dardanio Anchisae Tune ille Aeneas, quem Dardanio Anchisae alma Venus Phrygii genuit Simoentis ad undam? Atque equidem Teucrum memini Sidona venire finibus expulsum patriis, nova regna petentem auxilio Beli; genitor tum Belus opimam vastabat Cyprum, et victor dicione tenebat. Tempore iam ex illo casus mihi cognitus urbis Troianae nomenque tuum regesque Pelasgi. Ipse hostis Teucros insigni laude ferebat, seque ortum antiqua Teucrorum ab stirpe volebat. Quare agite, O tectis, iuvenes, succedite nostris. Me quoque per multos similis fortuna labores iactatam hac demum voluit consistere terra. Non ignara mali, miseris succurrere discoSic memorat; simul Aenean in regia ducit tecta, simul divom templis indicit honorem. Nec minus interea sociis ad litora mittit viginti tauros, magnorum horrentia centum terga suum, pinguis centum cum matribus agnos, munera laetitiamque dii. At domus interior regali splendida luxu instruitur, mediisque parant convivia tectis:
Abbreviated transcription (Latin):
Osola infandos troie miserata labores
Que nos reliquias danaum terreq mariq
Omnibus ex austos iam casibus omĩum egenos
Urbe domo sotias: grates persoluere dignas
Non opis est nostrẽ dido: nec quicꝗd u̾biq est
Gentis dardanie magnũ que sparsa per orbem
Dii tibi si qua pios respectãt numina siquid
Usꝗͣ iustitie est: & mens sibi conscia recti
Premia digna ferant. que te tam leta tulerunt
Secula: qui tanti talem genuere parentes:
In freta dum fluuii current: dũ montibus umbre
Lustrabunt: cõuexa polus dum sidera pascet
Sempes honos. nomenq tuũ: laudesq manebũt
Que me cunq uocant tesre: sic fatus amicũ
Ilionea petit dextra: leuaq sergestum
Post alios fortẽq ꝯiã fortemq cloantum
Obstupuit primo aspectu sidonia dido
Casu deinde tanto uiri: & sic ore locuta ẽ
Quis te nate dea per tanta pericula casus
Insequitur: que uis ĩmanibus aplicat oris:

Expanded text:
O sola infandos Troiae miserata labores, O sola infandos Troiae miserata labores, quae nos, reliquias Danaum, terraeque marisque omnibus exhaustos iam casibus, omnium egenos, urbe, domo, socias, grates persolvere dignas non opis est nostrae, Dido, nec quicquid ubique est gentis Dardaniae, magnum quae sparsa per orbem. Di tibi, si qua pios respectant numina, si quid usquam iustitia est et mens sibi conscia recti, praemia digna ferant. Quae te tam laeta tulerunt saecula? Qui tanti talem genuere parentes? In freta dum fluvii current, dum montibus umbrae lustrabunt convexa, polus dum sidera pascet, semper honos nomenque tuum laudesque manebunt, quae me cumque vocant terrae. Sic fatus, amicum Ilionea petit dextra, laevaque Serestum, post alios, fortemque Gyan fortemque Cloanthum. Obstipuit primo aspectu Sidonia Dido, casu deinde viri tanto, et sic ore locuta est: Quis te, nate dea, per tanta pericula casus insequitur? Quae vis immanibus applicat oris?
Abbreviated transcription (Latin):
Afforet eneas: equidẽ per littora certos
Dimittam & libie lustrare extrema iubebo
Siquibus eiectus siluis aut urbibus errat
Nis animum arecti dictis & fortis achates
&pater eneas: iamdudum erumpe nubem
Ardebant: prior eneam compellat achates
Nate dea que nunc animo sententia surgit
Omĩa tuta uides: classem sotiosq receptos
Unus abest: medio in fluctu quẽ uidimus ip̃i
Submersum: dictis respondent cetera matris
Uix ea fatus erat cum circiifusa repente
Scindit se nubes & in ethera purgat aptũ
Restitit eneas. claraq in luce refulsit᷑
Os humerosq deo similis: nanq ip̃a decoram
Cesariem nato genitrix lumẽq uiuente
Purpureũ: & letos oculis afflarat honores
Quale manus adduĩt ebori decus: aut ubi flauo
Argentũ paruisq lapis circũdatur auro
Tum sic reginam alloquit᷑. cunctisq repẽte
Improuisus ait. coram quẽ queritis adsum
Troius eneas libicis ereptus ab undis

Expanded text:
adforet Aeneas! Equidem per litora certos adforet Aeneas! Equidem per litora certos dimittam et Libyae lustrare extrema iubebo, si quibus eiectus silvis aut urbibus errat. His animum arrecti dictis et fortis Achates et pater Aeneas iamdudum erumpere nubem ardebant. Prior Aenean compellat Achates: Nate dea, quae nunc animo sententia surgit? omnia tuta vides, classem sociosque receptos. Unus abest, medio in fluctu quem vidimus ipsi submersum; dictis respondent cetera matris. Vix ea fatus erat, cum circumfusa repente scindit se nubes et in aethera purgat apertum. Restitit Aeneas claraque in luce refulsit, os umerosque deo similis; namque ipsa decoram caesariem nato genetrix lumenque iuventae purpureum et laetos oculis adflarat honores: quale manus addunt ebori decus, aut ubi flavo argentum Pariusve lapis circumdatur auro. Tum sic reginam adloquitur, cunctisque repente improvisus ait: Coram, quem quaeritis, adsum, Troius Aeneas, Lybicis ereptus ab undis.
Abbreviated transcription (Latin):
T endere ut italiam leti latiumq petamus
Sin assumpta salus. & te pater optime teucꝵ
Pontus habet libie nec spes iam restat uli
At freta sicanie saltem sedesq paratas
Unde huc aduecti regemq petamus acestem
Talibus illioneus: cuncti simul ore fremebant
Dardanide
Tum breuiter dido: uultu demissa profatur
Soluite corde metum teucri seducite curas
R es dura & regni nouitas me talia. cogunt
Moliri. & late fines custode tueri¬
Quis genus eneadum quis troie nesciat urbem
Uirtutesq uirosq aut tanti incendia belli:
Non optusa adeo gestamus pectora penni
Nec tam aduersus equos tiria sol umgit ab urbe
Seu uos esperiam magnam: saturniaq arua
Siue ericis fines: regemq optatis acestem
Auxilio tutos dimittam: opibusq iuuabo
Uultis & his mecũ parites considere regnis:
Urbem quam statuo uestra est: subducite naues
Tros tiriusq mihi nullo discrimine agetus
Atq utinã rex ip̃e notho compulsus eodem

Expanded text:
tendere, ut Italiam laeti Latiumque petamus; tendere, ut Italiam laeti Latiumque petamus; sin absumpta salus, et te, pater optume Teucrum, pontus habet Lybiae, nec spes iam restat Iuli, at freta Sicaniae saltem sedesque paratas, unde huc advecti, regemque petamus Acesten. Talibus Ilioneus; cuncti simul ore fremebant Dardanidae. Tum breviter Dido, voltum demissa, profatur: Solvite corde metum, Teucri, secludite curas. Res dura et regni novitas me talia cogunt moliri, et late finis custode tueriQuis genus Aeneadum, quis Troiae nesciat urbem, virtutesque virosque, aut tanti incendia belli? Non obtusa adeo gestamus pectora Poeni, nec tam aversus equos Tyria Sol iungit ab urbe. Seu vos Hesperiam magnam Saturniaque arva, sive Erycis finis regemque optatis Acesten, auxilio tutos dimittam, opibusque iuvabo. Voltis et his mecum pariter considere regnis; urbem quam statuo vestra est, subducite navis; Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agetur. Atque utinam rex ipse Noto compulsus eodem
Abbreviated transcription (Latin):
Oenotri coluere uiri nunc fama minores
I taliam dixisse ducis de nomine gentem
Hic cursus fuit
Cum subito assurgens fluctu nimbosus orion
In uada ceca tulit penitus procacibus austris
Perq undas superante salo perq inuia saxa
Dispulit: huc pauci uestris adnauimus oris
Quod genus hoc hominum queue hũc tã barbara morẽ
Permittit patria: hospicio prohibemur arene
Bella cient: primaq uetant consistere terra
Si genus humanum & mortalia temnitis arma
At sperate deos memores fandiq nefandi
Rex erat eneas nobis quo iu̾stior alter
Nec pietate fuit: nec bello maior & armis
Quem si fata uiꝵ seruant. si uescitur aura
Eterea: neq adhuc crudelibus occupat umbris
Non metus officio nec te certasse priorem
Peniteat. sunt & siculis regionibus urbes
Armaq troianoq asanquine clarus acestes
Quassatam uentis. liceat subducere classem
&siluis aptare trabes & stringere remos
Si datur italiam sotiis & rege recepto

Expanded text:
Oenotri coluere viri; nunc fama minores Oenotri coluere viri; nunc fama minores Italiam dixisse ducis de nomine gentem. Hic cursus fuit: cum subito adsurgens fluctu nimbosus Orion in vada caeca tulit, penitusque procacibus austris perque undas, superante salo, perque invia saxa dispulit; huc pauci vestris adnavimus oris. QuPermittit patria? Hospitio prohibemur arenae: Bella cient, primaque vetant consistere terraSi genus humanum et mortalia temnitis arma at sperate deos memores fandi atque nefandi. Rex erat Aeneas nobis, quo iustior alter, nec pietate fuit, nec bello maior et armis. Quem si fata virum servant, si vescitur aura aetheria, neque adhuc crudelibus occubat umbris, non metus; officio nec te certasse priorem paeniteat. Sunt et Siculis regionibus urbes arvaque, Troianoque a sanguine clarus Acestes. Quassatam ventis liceat subducere classem, et silvis aptare trabes et stringere remos: si datur Italiam, sociis et rege recepto,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum subito eneas cõcursu accedere magno
Anthea sergestumq uidet: forsemq cloantũ
Teucroꝵ falios: ater quos equore turbo
Bispulerat: penitusq alias aduexerat oras
Obstupuit. simul ip̃e percussus achates
Letitiaq metuq auidi cõiungere dextras-
Sed res animos incognita turbat. Ardebat¬
Dissimulãt: & nube caua speculantur amici
Que fortuna uiris: classem quo littore linquãt
Quid ueniãt cunctis nam lecti nauibus ibant
Orantes ueniã & templum clamore petebant
Postꝗͣ introgressi: & coram data copia fandi
Naximus ilioneus placido sic pectore cepit
Oregina nouam cui condere iupites urbem
Iusticiaq dedit gentes frenare suꝑbas
Troes te miseri uentis maria omĩa uecti
Oramus: prohibe infandos anauibus ignes
Parce pio generi: & propius res aspice nr̃as
Non nos aut ferro libicos populare penates
Est locus hesperiã grai cognomine dicũt
Terra antiqua potens armis. atq ubere glebe

Expanded text:
cum subito Aeneas concursu accedere magno cum subito Aeneas concursu accedere magno Anthea Sergestumque videt fortemque Cloanthum, Teucrorumque alios, ater quos aequore turbo dispulerat penitusque alias avexerat oras. Obstipuit simul ipse simul perculsus Achates laetitiaque metuque; avidi coniungere dextras ardebant; sed res animos incognita turbat. Dissimulant, et nube cava speculantur amicti, quae fortuna viris, classem quo litore linquant, quid veniant; cunctis nam lecti navibus ibant, orantes veniam, et templum clamore petebant. Postquam introgressi et coram data copia fandi, maxumus Ilioneus placido sic pectore coepit: O Regina, novam cui condere Iuppiter urbem iustitiaque dedit gentis frenare superbas, Troes te miseri, ventis maria omnia vecti, oramus, prohibe infandos a navibus ignis, parce pio generi, et propius res aspice nostras. Non nos aut ferro Libycos populare Penatis Est locus, Hesperiam Grai cognomine dicunt, terra antiqua, potens armis atque ubere glaebae;
Abbreviated transcription (Latin):
Se quoq principibus permixtũ agnouit achiuis
Eoasq acies: & nigri menonis arma
Ducit amazonidum lunatis agmina peltis
Pantasilea furens mediisq in milibus ardet
Aurea subnectẽs exerte fibula mãme
Bellatris: audetq uiris concurrere uirgo
Hec dũ dardanio enee miranda uidentur
Dum stupet optuituq heret defixus in uno
Regina ad templũ forma pulcherima dido
Incessit magna iuuenũ stipante caterua¬
Qualis in eurote ripis aut per uiga cinthi
Exercet diana coros: quam mille sequte
Hinc atq hinc glomerantur oreades: illa faretrã
Fert humero: gradiensq deas suꝑeminet om̃s
Latone tacitum pertemptãt gaudia pectus
Talis erat dido: talem se leta ferebat
Per medios instans operi regnisq futuris
Tum foribus diue media testudine templi
Septa armis: solioq alte subnixa resedit
Iura dabat legesq uiris operq laborẽ
Partibus equabat iustis: aut sorte trahebat

Expanded text:
Se quoque principibus permixtum adgnovit Achivis, Se quoque principibus permixtum adgnovit Achivis, Eoasque acies et nigri Memnonis arma. Ducit Amazonidum lunatis agmina peltis Penthesilea furens, mediisque in milibus ardet, aurea subnectens exsertae cingula mammae, bellatrix, audetque viris concurrere virgo. Haec dum Dardanio Aeneae miranda videntur, dum stupet, obtutuque haeret defixus in uno, regina ad templum, forma pulcherrima Dido, incessit magna iuvenum stipante catervaQualis in Eurotae ripis aut per iuga Cynthi exercet Diana choros, quam mille secutae hinc atque hinc glomerantur oreades; illa pharetram fert umero, gradiensque deas supereminet omnis: Latonae tacitum pertemptant gaudia pectus: talis erat Dido, talem se laeta ferebat per medios, instans operi regnisque futuris. Tum foribus divae, media testudine templi, saepta armis, solioque alte subnixa resedit. Iura dabat legesque viris, operumque laborem partibus aequabat iustis, aut sorte trahebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Nac friges: instaret curru cristatus achiles
Nec procul hinc resi niueis tentoria uelis
Agnoscit lacrimans: primo que prodita somno
Titides multa uastabat cede cruentus
Ardentesq auertit equos in castra: priusq̃
Pabula gustassent troie. xantũq bibissent
Parte alia fugiens amissis troilus armis
Infelix puer atq impar cõgressus achilli
Fertur equo: curruq heret resupinus in ani
Lora tenens tamẽ huic ceruixq comeq tra̾unt᷑
Per terram: & uersa puluis inscribitur hasta
Interea ad templum non eque palladis ibant
Crinibus illiades sparsis peplumq gerebant
Suppliciter tristes: & tonse pectora palmis
Diuia solo fixos oculos auersa tenebat
Tes circum iliacos raptauerat hectora musos
Exanimumq auro corpus uendebat achilles
Tum uero ingentẽ gemitũ dat pectore ab imo
Ut spolia: ut currũ: utq ip̃m corpus amici
Tendentẽq manus priamũ conspexit inhermes

Expanded text:
hac Phryges, instaret curru cristatus Achilles. hac Phryges, instaret curru cristatus Achilles. Nec procul hinc Rhesi niveis tentoria velis adgnoscit lacrimans, primo quae prodita somno Tydides multa vastabat caede cruentus, ardentisque avertit equos in castra, prius quam pabula gustassent Troiae Xanthumque bibissent. Parte alia fugiens amissis Troilus armis, infelix puer atque impar congressus Achilli, fertur equis, curruque haeret resupinus inani, lora tenens tamen; huic cervixque comaeque trahuntur per terram, et versa pulvis inscribitur hasta. Interea ad templum non aequae Palladis ibant crinibus Iliades passis peplumque ferebant, suppliciter tristes et tunsae pectora palmis; diva solo fixos oculos aversa tenebat. Ter circum Iliacos raptaverat Hectora muros, exanimumque auro corpus vendebat Achilles. Tum vero ingentem gemitum dat pectore ab imo, ut spolia, ut currus, utque ipsum corpus amici, tendentemque manus Priamum conspexit inermis.
Abbreviated transcription (Latin):
Erea cui gradibus surgebãt limina. nexeq
Ere trabes: foribus cardo stridebat aenis
Hoc primũ in luco noua res oblata timorẽ
Leniit. hoc primum eneas sperare salutẽ
Ausus & afflictis melius confidere rebus
Nanq sub ingenti lustrat dum singula templo
Reginam opperiens dum que fortuna sit urbi
Artificũq manus inter se operq laborem
Miratur. uidet iliacas ex ordine pugnas
Bellaq iam fama totũ uulgata ꝑ orbem
Atridas priamũq & sceuũ ambobus achillem
Constitit: & lacrimans: quis iam locus inꝗt acate
Que regio in terris nostri nõ plena laboris:
En pͥamũ. sunt hic et iã sua premia laudi
Sunt lacrime reꝵ & mentẽ mortalia tangunt
Solue metus feret hec aliq̃ tibi fama salutẽ
Sic ait: atq animum pictura pascit inani
Multa gemens. largoq humectat flumine uultum
Nanq uidebat uti bellantes pergama circũ
Hac fugerent grai: premeret troiana iuuentus

Expanded text:
aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque aerea cui gradibus surgebant limina, nexaeque aere trabes, foribus cardo stridebat aenis. Hoc primum in luco nova res oblata timorem leniit, hic primum Aeneas sperare salutem ausus, et adflictis melius confidere rebus. Namque sub ingenti lustrat dum singula templo, reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbi, artificumque manus inter se operumque laborem miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas, bellaque iam fama totum volgata per orbem, Atridas, Priamumque, et saevum ambobus Achillem. Constitit, et lacrimans, Quis iam locus inquit Achate, quae regio in terris nostri non plena laboris? En Priamus! Sunt hic etiam sua praemia laudi; sunt lacrimae rerum et mentem mortalia tangunt. Solve metus; feret haec aliquam tibi fama salutem. Sic ait, atque animum pictura pascit inani, multa gemens, largoque umectat flumine voltum. Namque videbat, uti bellantes Pergama circum hac fugerent Graii, premeret Troiana iuventus,
Abbreviated transcription (Latin):
Noliriq arcem: & manibus subuoluere saxa
Pars aptare locum tecto & concludere sulco
Fundamenta locant alii: inmanesq columnas
Rupibus excidut senis decora alta futuris
Qualis apes estate noua per florea rura
Exercet sub sole labor cum gentis adultos
Educunt fetus: aut cum liquentia mella
Stipant: & dulci distendunt nectare cellas
Aut honera accipiunt uenientũ aut agmine facto
Ignauum fucos pecus apresepibus arcent
Feruet opus redolentq timo flagrantia mella
Ofortunati: quoꝵ iam menia surgunt
Eneas ait: & fastigia suspicit urbis
Infert se septus nebula mirabile dictu
Per medios miscetq uiros nec cernitur ulli
Lucus in urbe fuit: mediaq letissimus umbra
Quo primum iactati undis & turbine peni
Effodere loco: signũ qđ regia uino
Monstrat caput acris equi sicnã fore bello
Egregiam & facilẽ uictu per secula gentem
Nic templum uinoni ingens sidonia dido
Condebatq donis opulentũ numine diue

Expanded text:
olirique arcem et manibus subvolvere saxa, pars optare locum tecto et concludere sulco.fundamenta locant alii, immanisque columnas rupibus excidunt, scaenis decora alta futuris. Qualis apes aestate nova per florea rura exercet sub sole labor, cum gentis adultos educunt fetus, aut cum liquentia mella stipant et dulci distendunt nectare cellas, aut onera accipiunt venientum, aut agmine facto ignavom fucos pecus a praesepibus arcent: fervet opus, redolentque thymo fragrantia mella. O fortunati, quorum iam moenia surgunt! Aeneas ait, et fastigia suspicit urbis. Infert se saeptus nebula, mirabile dictu, per medios, miscetque viris, neque cernitur ulli. Lucus in urbe fuit media, laetissimus umbra, quo primum iactati undis et turbine Poeni effodere loco signum, quod regia Iuno monstrarat, caput acris equi; sic nam fore bello egregiam et facilem victu per saecula gentem. Hic templum Iunoni ingens Sidonia Dido condebat, donis opulentum et numine divae,
Abbreviated transcription (Latin):
Perge modo & qua te ducit uia dirige gressum
Dixit & auertens rosea ceruice refulsit
Ambrosieq come diuinum uertice odorẽ
Spirauere: pedes uestis defluxit ad imos
Quera incessu patuit dea: ille ubi matrẽ
Agnouit: tali fugientem est uoce sequtus
Quid natũ totiens crudelis tu quoq falsis
Ludis imaginibus: cur dextre uingere dextrã
Non datur: ac ueras audire & reddere uoces
Talibus incusat gressumq ad menia tendit
At uenus obscuro gradiens aere sepsit¬
& multo nebule circumdea fudit amictu
Cernere ne quis eos: neu quis contingere possit
Moliriue morã: aut ueniendi poscere causas
Ip̃a paphum sublimis abit sedesq reuisit
Leta suas: ubi templum illi centũq sabeo
Ture calent are sertisq recentibus alant
Corripuere uiam interea qua semita monstrat
Iamq ascendebãt collem. qui plurimus urbi
Iminet aduersasq aspectant desuꝑ arces
Instant ardentes tirii: pars ducere muros

Expanded text:
Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Dixit, et avertens rosea cervice refulsit, ambrosiaeque comae divinum vertice odorem spiravere, pedes vestis defluxit ad imos, et vera incessu patuit dea. Ille ubi matrem adgnovit, tali fugientem est voce secutus: Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram non datur, ac veras audire et reddere voces? Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit: at Venus obscuro gradientes aere saepsit, et multo nebulae circum dea fudit amictu, cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, molirive moram, aut veniendi poscere causas. Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit laeta suas, ubi templum illi, centumque Sabaeo ture calent arae, sertisque recentibus halant. Corripuere viam interea, qua semita monstrat. Iamque ascendebant collem, qui plurimus urbi imminet, adversasque adspectat desuper arces. Instant ardentes Tyrii pars ducere muros
Abbreviated transcription (Latin):
Nos troia antiqua si uestras forte ꝑ aures
Troie nomẽ iit diuersa per equora uectos
Sorte sua libicis tempestas appulit horis
Sum pius eneas raptos qui ex hoste penates
Classe ueho mecũ: fama suꝑ ethera notus
I taliam quero patriam &̃ genus a ioue sumo
Bis denis frigium cõsendi nauibus equor
Matre dea monstrante uiam data fata sequtus
Uix septem conuulse undis euroq supersunt
Ip̃e ignotus egens libie deserta peragro
Europa atq asia pulsus: nec plura querẽtem
Passa uenus medio sic interfata dolore ẽ
Quisquis es haud credo inuisus celestibus auras
Uitales carpis tiriam qui adueneris urbem
Perge modo. atq hĩc te regine ad limina perfes
Nanq tibi reduces socios classemq relatã
Aspice bis senos letantes agmine cignos
E thera quos lapsa plaga iouis ales aperto
Turbabat celo nũc terras ordine longo
Aut capere aut captas iam despectare uident

Expanded text:
Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris Nos Troia antiqua, si vestras forte per auris Troiae nomen iit, diversa per aequora vectos forte sua Libycis tempestas adpulit oris. Sum pius Aeneas, raptos qui ex hoste Penates classe veho mecum, fama super aethera notus. Italiam quaero patriam et genus ab Iove summo. Bis denis Phrygium conscendi navibus aequor, matre dea monstrante viam, data fata secutus; vix septem convolsae undis Euroque supersunt. Ipse ignotus, egens, Libyae deserta peragro, Europa atque Asia pulsus. Nec plura querentem passa Venus medio sic interfata dolore est: Quisquis es, haud, credo, invisus caelestibus auras vitalis carpis, Tyriam qui adveneris urbem. Perge modo, atque hinc te reginae ad limina perfer, Namque tibi reduces socios classemque relatamAspice bis senos laetantis agmine cycnos, aetheria quos lapsa plaga Iovis ales aperto turbabat caelo; nunc terras ordine longo aut capere, aut captas iam despectare vident
Abbreviated transcription (Latin):
I p̃a sed in somnis inhumati uenit imago
Conuigis. ora modis attollens palida miris
Crudeles aras. tragectaq pectora ferro
Nudauit: cecũq domus scelus om̃e retexit
Tunc celerare fugã patriaq excedere suadet
Auxiliumq uie ueteres tellure recludit
Thesauros ignotũ argenti pondus & auri
His cõmota fugam dido sotiosq parabat
Conueniunt quibus aut odium crudele tirãni
Aut metus acer erat: naues que forte parate
Corripiunt: honerantq aurõ. portantus auari
Pigmalionis opes pellago: dux femina facti
Deuenere locos ubi nunc ingentia cernis
Menia: surgentemq noue cartaginis arcem
Mercatiq solum facti de nomine birsam
Taurino quantum possent circundare tergo
Sed uos qui tandem: quibus aut uenistis ab horis:
Quoue tenetis ites: querenti talibus. ille
Suspirans imoq trahens apectore uocem
Odea si prima repetens ab origine pergã
Quacet annales nostroꝵ audire laboꝵ
Ante diem clauso componet uesꝑ olimpo

Expanded text:
Ipsa sed in somnis inhumati venit imago Ipsa sed in somnis inhumati venit imago coniugis, ora modis attollens pallida miris, crudeles aras traiectaque pectora ferro nudavit, caecumque domus scelus omne retexit. Tum celerare fugam patriaque excedere suadet, auxiliumque viae veteres tellure recludit thesauros, ignotum argenti pondus et auri. His commota fugam Dido sociosque parabat: conveniunt, quibus aut odium crudele tyranni aut metus acer erat; navis, quae forte paratae, corripiunt, onerantque auro: portantur avari Pygmalionis opes pelago; dux femina facti. Devenere locos, ubi nunc ingentia cernis moenia surgentemque novae Karthaginis arcem, mercatique solum, facti de nomine Byrsam, taurino quantum possent circumdare tergo. Sed vos qui tandem, quibus aut venistis ab oris, quove tenetis iter? Quaerenti talibus ille suspirans, imoque trahens a pectore vocem: O dea, si prima repetens ab origine pergam, et vacet annalis nostrorum audire laborum, ante diem clauso componat Vesper Olympo.
Abbreviated transcription (Latin):
Lactamur doceas: ignari hominũq locoꝵq
Erramus uento: huc uastis & fluctibus acti
Multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra
Tum uenus: haud equidem tali me dignor honore
Uirginibus tiriis mos est gestare faretram
Purpureoq alte surras iuncire coturno
Punica regna uides tirios & agenoris urbem
Sed fines libici genus intractabile bello
Imperium tiria regit urbe profecta
Cermanii fugiens longa est iniuria longe
Ambages: sed suma sequar fastigia Reꝵ
Huic coniunx sicheus erat ditissimus agri
Phenicũ: & magno misere dilectus amore
Cui pater intactã dederat: primisq uigarat
Ominibus. sed regna tirii germanus habebat
Pigmalion scelere ante alios inmanior om̃s
Quos inter medius uenit furor: ille sicheũ
Impius ante aras: atq auri cecus amore
Clam ferro incautum suꝑat. securus amoꝵ
Germane factumq dui celauit & egram
Nulta malus simulans uana spe lusit amantẽ

Expanded text:
iactemur, doceas. Ignari hominumque locorumque iactemur, doceas. Ignari hominumque locorumque erramus, vento huc vastis et fluctibus acti: multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra. Tum Venus: Haud equidem tali me dignor honore; virginibus Tyriis mos est gestare pharetram, purpureoque alte suras vincire cothurno. Punica regna vides, Tyrios et Agenoris urbem; sed fines Libyci, genus intractabile bello. Imperium Dido Tyria regit urbe profecta, germanum fugiens. Longa est iniuria, longae ambages; sed summa sequar fastigia rerum. Huic coniunx Sychaeus erat, ditissimus agri Phoenicum, et magno miserae dilectus amore, cui pater intactam dederat, primisque iugarat ominibus. Sed regna Tyri germanus habebat Pygmalion, scelere ante alios immanior omnes. Quos inter medius venit furor. Ille Sychaeum impius ante aras, atque auri caecus amore, clam ferro incautum superat, securus amorum germanae; factumque diu celavit, et aegram, multa malus simulans, vana spe lusit amantem.
Abbreviated transcription (Latin):
Occulit: ip̃e uno graditur comitatus achate
Bina manu lato crispans hastilia ferro
Cui mater media sese tulit obuia silua
Uirginis os habitumq gerens & uirginis arma
Spartanee: uł qualis equos threissã fatigat
Narpalice uolucremq fuga peruertitur ebrx
Nanq humeris de more habilem suspenderat arcũ
Uenatrix: dederatq comam diffundere uentis
Nuda genu nodoq sinus collecta fluentes
Ac prior heus inquit iuuenis monstrate mearꝵ
Uidistis siquam hic errantẽ forte soroꝵ
Succintam faretra q maculose tegmine lincis
Aut spumantis apri cursum clamore prementẽ
Sic uenus: & ueneris contra sic filius orsus
Nulla tuaꝵ audita mihi neq uisa soror
O quam te memore uirgo: nanq haud tibi uultus
Mortalis: nec uox hominẽ sonat: o dea certe
Anphebi soror: aut ninphaꝵ sanguinis una
Sis felix: nostrumq leues quecunq laborem
Et quo sub celo tandem: quibus orbis in horis

Expanded text:
occulit; ipse uno graditur comitatus Achate, occulit; ipse uno graditur comitatus Achate, bina manu lato crispans hastilia ferro. Cui mater media sese tulit obvia silva, virginis os habitumque gerens, et virginis arma Spartanae, vel qualis equos Threissa fatigat Harpalyce, volucremque fuga praevertitur Hebrum. Namque umeris de more habilem suspenderat arcum venatrix, dederatque comam diffundere ventis, nuda genu, nodoque sinus collecta fluentis. Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum vidistis si quam hic errantem forte sororum, succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, aut spumantis apri cursum clamore prementem. Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: Nulla tuarum audita mihi neque visa sororum— O quam te memorem, virgo? Namque haud tibi voltus mortalis, nec vox hominem sonat: O, dea certe— an Phoebi soror? an nympharum sanguinis una?— sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris
Abbreviated transcription (Latin):
Cana fides: & uesta remo cũ fratre quirinus
Iura dabunt. dire ferro & compagibus artis
Claudentur belli porte furor impius intus
Sceua sedens super arma & centum uinctus aenis
Post tergum nodis. fremet horidus ore cruento
Nec ait. &ͦ maia genitum demittit ab alto
Ut terre: utq noue pateant cartaginis arces
Nospitio teucris: ne fati nescia dido
Finibus arceret: uolat ille pes aera magnũ
Remigio alaꝵ: ac libie citus astitit horis
&iam uissa facit: ponuntq ferocia peni
Corda. uolente deo: in primis regina quietũ
Accipit in teucros animum: mẽtemq benignã
At pius eneas per noctem plurima uoluens
Ut primum lux alma clata est exire locoso
Explorare nouos quas uento adcesserit horas
Qui teneant. nam inculta uidet homines ne fere ne
Querere constituit: sotiisq exacta referre
Classem in conuexo nemoꝵ sub rupe cauata
Arboribus clausam circũ atq horrentibus umbris

Expanded text:
cana Fides, et Vesta, Remo cum fratre Quirinus, cana Fides, et Vesta, Remo cum fratre Quirinus, iura dabunt; dirae ferro et compagibus artis claudentur Belli portae; Furor impius intus, saeva sedens super arma, et centum vinctus aenis post tergum nodis, fremet horridus ore cruento. Haec ait, et Maia genitum demittit ab alto, ut terrae, utque novae pateant Karthaginis arces hospitio Teucris, ne fati nescia Dido finibus arceret: volat ille per aera magnum remigio alarum, ac Libyae citus adstitit oris. Et iam iussa facit, ponuntque ferocia Poeni corda volente deo; in primis regina quietum accipit in Teucros animum mentemque benignam. At pius Aeneas, per noctem plurima volvens, ut primum lux alma data est, exire locosque explorare novos, quas vento accesserit oras, qui teneant, nam inculta videt, hominesne feraene, quaerere constituit, sociisque exacta referre Classem in convexo nemorum sub rupe cavata arboribus clausam circum atque horrentibus umbris