comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s qd̃ tu dudũ de ꝓuidencia q̃onẽ plurib
aliis ĩplicitã ẽẽ dixisti. re. experior. Quero
enĩ an c̃ẽ aliqͥd oio. et quid nã ẽẽ casũ ar¬
bitrere. Tum illa. Festino in qͥt debitũ
mite paulisꝑ au̾sa st̃. uerendũq est ne deuus fatigatꝰ ademeciend̃
rectũ iter suffice̾ nõ possis Ne id inqmͣ ꝓrsꝰ uereare. Nã quietis m
loco fu̾it ca qͥb maxse delector agnosc̾e. simił cũ om̃e disputacõis
tue latus ĩdubitata fide constifit. nich̃ de sequentib ambigatur.
Tm illa. morã ĩqͥt gerã tͥ simłq sic orsa ẽ. Si qͥdem ĩqͥt aliquis
euentũ temerario motu. nlłaq causaꝵ cõnexione pductum
casũ ẽẽ defuat. nicħ oĩo casũ ẽẽ confirmo. ⁊ p̾ter sb̃iecte rei sigͥ¬
ficacõnẽ manem ꝓrsus ẽẽ uecem decerno. Qͥs enĩ coh̾cente mordĩe
cũcta deo locꝰ ẽẽ ullus temeritati reliquus pot̾. Nã nich ex nich̾ie

Expanded text:
sed quod tu dudum de prouidentia quaestionem pluribus aliis implicitam esse dixisti, re experior. Quaero enim an esse aliquid omnino et quidnam esse casum arbitrere. Tum illa Festino, inquit, debitum mite paulisper auersa sunt, uerendumque est ne deuiis fatigatus ad emetiendum rectum iter sufficere non possis. Ne id, inquam, prorsus uereare. Nam quietis mihi loco fuerit ea quibus maxime delector agnoscere, simul cum omne disputatione tuae latus indubitata fide constiterit, nihil de sequentibus ambigatur. Tum illa . Morem, inquit, geram tibi, simulque sic orsa est: Si quidem, inquit, aliquis euentum temerario motu nullaque causarum conexione productum casum esse definiat, nihil omnino casum esse confirmo et praeter subiectae rei significationem inanem prorsus vocem esse decerno; quis enim cohercente in ordinem cuncta deo locus esse ullus temeritati reliquus potest? Nam nihil ex nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
penitencie: qutos ille morbos quã ĩtolerabiles dolores
quasi quenã fautũ nequicie fiuenciũ solent refent rexo¬
rib: quate motꝰ qͥd habeat iccundicatis ignoro. Tustes uo
ẽe uoluptatũ exitus quisqͥs remimisci libidiũ suaꝵ uolet
intelliget. Que si beatos explicare possunt nich̾ cause est
qum petudes quoq beate ẽẽ dicant. Quaꝵ oĩs ad explenda
corporalẽ lacimã festinat intencio. honestissima quidem cõ¬
nis is foret. liberoꝵq iccũditas sed unis enatura dictũ est
nescio quẽ iueĩsse filios torcores. Quoꝵ quam sit mor¬
dar quecũq condicio. ueq alias exꝑtum te neq nunc an¬
xium necesse ẽ ad monere. In quo eiipidis mei sententiã
probo. qui carentẽ liberis ifortumo dixit ẽc felicem.

Expanded text:
enitentiae? Quantos illae morbos, quam intolerabiles dolores quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quid habeat iucunditatis, ignoro. Tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet, intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur. quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honestissima quidem coniugis foret liberorumque iucunditas, sed nimis e natura dictum est nescio quem filios invenisse tortores; quorum quam sit mordax quaecumque condicio, neque alias expertum te neque nunc anxium necesse est ammonere. In quo Euripidis mei sententiam probo, qui carentem liberis infortunio dixit esse felicem.
Abbreviated transcription (Latin):
cõne suctisa. in numerabiles alie. uelut hydrae capita
sucerescant. Nec ullus fu̾it medus: nͥ qͥs eas ininaris¬
simo mentis igne coherceat. In hac enĩ de ꝓuidencie
simplicitate. de fati serie. de repentinis casib. de cegni¬
cõne aic p̾destinacõne diuma de arbitrii libertate: q¬
u solet.Que quant honoris sint ip̃e ꝑpendis. Sed

Expanded text:
one succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant; nec ullus fuerit modus nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hoc quoq te nosse quedã medicine tue porcio ẽ quãꝙͥ
cugusto limite tẽporis septi. tamẽ aliqͥd deliberare conabunᷤ
Qued si te musici cariins oblectam̃ta delectãt. hanc
oportet paulisꝑ differas uoluptatẽ: dum nexas sͥ ordĩe

Expanded text:
m haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen aliquid deliberare conabimur. Quodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum nexas sibi ordine
Abbreviated transcription (Latin):
illacio. Sed his eam que prius concessa sunt: iuumũ
conueiure cegnosco . P. recte in qͥt estinas. sed qui con

Expanded text:
inlatio, sed his eam, quae prius concessa, sunt, nimium convenire cognosco. — Recte, inquit, aestimas, sed qui con
Abbreviated transcription (Latin):
Laxant nodis colla solutis
Pͥ musqz lacer dente truento
Domitor rabidas mibuit iras.
Q ue caint altis garrula ramis
Ales caueae clauditur antro
Hinc licet mlita pocula melle
Largas q dapes dulci stu dio
Iu deus hommũ cura ministret
Si tamen areto saliens terto.

Expanded text:
Laxant nodis colla solutis Primusque lacer dente cruento Domitor rabidas imbuit iras. Quae canit altis garrula ramis Ales caueae clauditur antro; Huic licet inlita pocula melle Largasque dapes dulci studio Ludens hominum cura ministret, Si tamen arto saliens texto
Abbreviated transcription (Latin):
lo modo potest. Ic .i. Que gͥ cũ discre pant: minime bona
sunt. Cũ u̾o unũ ẽẽ cepunt: bona fiunt. Nõne hec ut bona
sint mutatis fi adepcõne contingit: E.i. Ita inꝗ uidetͤ. ꝯe

Expanded text:
lo modo potest. Quae igitur cum discrepant minime bona sunt, cum uero unum esse coeperint, bona fiunt; nonne haec ut bona sint, unitatis fieri adeptione contingit? Ita, inquam, uidetur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ac si collige. Cum ip̃m bonũ beatitudo sit bones õs eo ip̃o qd̃
bom sĩt fi becitos liq̃t. s qͥ beati sĩt: deos ẽẽ conueĩt. Est igitꝰ
p̾mũ bonoꝵ: qd̃ ullus deterat dies nullius minuat potesta
nulliꝰ fuscet ĩpbitas dõs fieri. Que cũ ita sĩt: de maloꝵ qͦ ĩ
sepabili pena dubitare sapiẽs neqsat. Nã cũ bonũ malũq.
item pene atq pͥmiũ adu̾sa fronte dissidẽat. q̃ in bom p̾mio
uide iꝰ accedere eadẽ ncc̃e ẽ ĩmali pena ꝯtraria ꝑte resp̃des
Sicut igitur probis probitas ip̃

Expanded text:
ac sic collige. Cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso quod ac sic collige. Cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso quod boni sint fieri beatos liquet. Sed qui beati sint deos esse conuenit. Est igitur praemium bonorum, quod nullus deterat dies, nullius minuat potestas, nullius fuscet improbitas, deos fieri. Quae cum ita sint, de malorum quoque inseparabili poena dubitare sapiens nequeat; nam cum bonum malumque, item poenae atque praemium aduersa fronte dissideant, quae in boni praemio uidemus accedere eadem necesse est in mali poena contraria parte respondeant. Sicut igitur probis probitas ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
queq res geritur eiꝰdem re p̾miũ
ẽẽ non in uiria uidei potͤ. uti currendũ
instadio ꝓpter qll curritur. iacet p̾miũ corona. s bea¬
titudiem ẽẽ idẽ ip̃m bouũ pp̃ qd̃ oma gerĩt᷑ ostendimꝰ. Est
igitur humanis attib ip̃m bonũ ueluti p̾miũ cõmune
ꝓpositũ. At qui hce abonis non potest se parari. Neq eĩ bonꝰ
ultia uire uocabit᷑. qui careat bono. Quare ꝓbos mores
sua p̾mia non relinqͥt. Quãtũlibet igitur semant mali
sapienti tam̃ corona non decidet. non arescet. Neq enĩ ꝓbis
auimi ꝓpriũ decus: aliena decerpit iꝓbitas. Qd̃ si extrin-¬
secꝰ accepto letaretͦ: pot̾at ħ uel aliuhiuspiã uł ip̃e esiã qͥ
contuliss auferre. S qm̃ id sua cuiq ꝓbitas confert. tum
suo p̾mio carebit. cũ ꝓb eẽ desierit. Postremo cũ om̃e p̾miũ
idciro appetat᷑. qnĩ bonũ eẽ credit᷑ qͥs bom cõpotẽ p̾mii iudic
mem̃to et enĩ corollarii illiꝰ qd̃ paulo ante p̾cipuu̾ dedi.

Expanded text:
que res geritur eiusdem rei praemium esse non iniuria uideri potest, uti currendi in stadio propter quam curritur iacet praemium corona. Sed beatitudinem esse idem ipsum bonum propter quod omnia geruntur ostendimus; est igitur humanis actibus ipsum bonum ueluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis non potest separari – neque enim bonus ultra iure uocabitur, qui careat bono –; quare probos mores sua praemia non relinquunt. Quantumlibet igitur saeuiant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet; neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quodsi extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc uel alius quispiam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas confert, tum suo praemio carebit cum probus esse desierit. Postremo, cum omne praemium idcirco appetatur quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem praemii iudicet memento etenim corollarii illius quod paulo ante praecipuum dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ydia combusto perit ueneuo
f poute terpatus achelois amuns
Ora demerit pudibun ds apio
Straur aucheumi lybicis hareis
Cacus mandu saciauit iras
Suosor Psurus foret altus oebis
Senger Piiis nimeros notauis
Ultimus ceũ labo mreflero.
Sustulit colo p̾cuitq rursus
Ultimi celũ ueru  Aboris
Ite minc forte lll ⁊ cesai nigni
Ducit exempli nacur nertes
Terga nudatis: Lpere ta ellus
S idera domat

Expanded text:
ydra combusto periit ueneno, fronte turpatus Achelous amnis ora demersit pudibunda ripis, strauit Antaeum Libycis harenis, Cacus Euandri satiauit iras, quosque pressurus foret altus orbis saetiger spumis umeros notauit; ultimus caelum labor inreflexo sustulit collo pretiumque rursus ultimi caelum meruit laboris. Ite nunc, fortes, ubi celsa magni ducit exempli uia. Cur inertes terga nudatis? Superata tellus sidera donat
Abbreviated transcription (Latin):
hospes que uenisti: ullã ne hũanis reb messe constanciã
reris tũ ip̃m sepe hoĩm nolox hora dissoluat: nã et si rar
est fortuitis manendi fides. ultiiꝰ tũ dies uite mors que¬
dam fortuue est eciam manentis. Quid igitur referre
putas. tu ne ulam moriendo deseras. ante illa fugiendo:

Expanded text:
hospesque uenisti? VI Iamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen uitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas, tune illam moriendo deseras an te illa fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
Letos tendere tu̾uos
Hanc rerũ seriem ligat
Terras ac pelagus regeus.
Et celo iꝑitans a mor
Hic si frena renuserit
Quicqͥd nũc amat inuicẽ

Expanded text:
Latos tendere terminos. Hanc rerum seriem ligat Terras ac pelagus regens Et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, Quidquid nunc amat inuice
Abbreviated transcription (Latin):
N esum funditꝰ agitantis aestum.
Nec ruptis quecies nagus caninis.
T orquet funificos uesenus ignes.
A ut celsas soliti ferire turres
A rdentis uia fu̾lins mouebit
Q uid tũ miser senos h̾rannos
Mirantͤ sine uiribz furentes.
Nec speres aliqͥd nec extimescas.
E x arman̾is in potentis iram
A t quiqͥs trepidꝰ pauet uel optat
Q uod non sit stabilis suiq iuris
A biecit clipeũ locoq motus.
Nettit qua ualeat trahi cathenam.

Expanded text:
sum funditus exagitantis aestum nec ruptis quotiens uagus caminis torquet fumificos Vesaeuus ignes aut celsas soliti ferire turres ardentis uia fulminis mouebit. Quid tantum miseri saeuos tyrannos mirantur sine uiribus furentes? Nec speres aliquid nec extimescas, exarmaueris impotentis iram; at quisquis trepidus pauet uel optat, quod non sit stabilis suique iuris, abiecit clipeum locoque motus nectit qua ualeat trahi catenam.
Abbreviated transcription (Latin):
 polus sterit mbribus
S ol latet.  celo ueientib astris
De suꝑ in tan nox funditͦ
H anc si trestio boreas enuissus ab antro.
U erberet Tusũ reseret diem.
s micat e subito inbratꝰ lumĩe pheb¬
A iranites culos radus ferit.

Expanded text:
 polus stetit imbribus sol latet ac nondum caelo uenientibus astris desuper in terram nox funditur; hanc si Threicio Boreas emissus ab antro uerberet et clausum reseret diem emicat et subito uibratus lumine Phoebus mirantes oculos radiis ferit.
Abbreviated transcription (Latin):
Multi prodigns auri
Et claris auidos ornet honoribz
Nil iam ꝑta uidentur.
Sed quesita uorans. seua rapacitas
A lios pandit hiatus.
Que iam p̾cipitẽ frena cupidinẽ.
Certo fine retentent¬
I argis iũ priꝰ muneribz fluens
Sitis ardescit habendi:
D uaꝙ̾ dies egit qui trepidus gemens
S e le credit egentem

Expanded text:
multi prodigus auri et claris auidos ornet honoribus, nil iam parta uidentur, sed quaesita uorans saeua rapacitas alios pandit hiatus. Quae iam praecipitem frena cupidinem certo fine retentent, largis cum potius muneribus fluens sitis ardescit habendi? Numquam diues agit qui trepidus gemens sese credit egentem
Abbreviated transcription (Latin):
Si aris semina crederes fera ces inter se annos steri¬
les q pensares. Fortune te regendũ dedisti. Domine
morib oportet ut obtemperes. Tu u̾o noluentis po¬
te iipetum retinere conaus: At oñu mortaliumn
sto lioissine si manere mcipit sors ee desistis.

Expanded text:
Si aruis semina crederes, feraces inter se annos steriSi aruis semina crederes, feraces inter se annos sterilesque pensares; fortunae te dedisti regendum, dominae moribus oportet obtemperes; tu uero uoluentis rotae impetum retinere conaris. At, omnium mortalium stolidissime, si manere incipit, sors esse desistit.
Abbreviated transcription (Latin):
enamte quã nõ relicturam nemo unꝗ poterit ẽẽ securͤ
an uͥo tu p̾siosam estimas abiturã felicitatẽ. et cara tibi
est fortuna pͥsens nec manendi fide̾. et cũ discessit alla¬
tura merorem: quod si nec exarbitrio retmeri potest.
et calamuitosos fugiens facit: quid est aliud fugax qmͣ
future quiddam calamitatis indiciũ. neq enim qd
ante culos situm est: suffecerit n tueri. Rerum ex itꝰ.
prudencia metitur. Eademq n altutro mutabilitas¬
q nec formidandas fortune minas: nec optandas fa¬
cit ee blandicias. Postremo equo animo toleres o¬
portet. quiquid intra fortune aream gerit cuma semes
eiꝰ colla somiseris. Qd̾ si manendi abrundio scribere
legem uelis ei. quã tu tibi dominã sponte legisti. nõne
uaniius fueris et in paciencia sortem exacbabis quã
ꝑnuitare nõ possis: si uentis uela c̃õmiteres: non
qui uoluntas pateret. set flatus ĩpelleret pro mou̾es

Expanded text:
enim te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. enim te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. An uero tu pretiosam aestimas abituram felicitatem? Et cara tibi est fortuna praesens nec manendi fida et cum discesserit adlatura maerorem. Quod si nec ex arbitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae quoddam calamitatis indicium? Neque enim quod ante oculos situm est, suffecerit intueri; rerum exitus prudentia metitur eademque in alterutro mutabilitas nec formidandas fortunae minas nec exoptandas facit esse blanditias. Postremo aequo animo toleres oportet quidquid intra fortunae aream geritur, cum semel iugo eius colla submiseris. Quod si manendi abeundique scribere legem uelis ei quam tu tibi dominam sponte legisti, nonne iniurius fueris et inpatientia sortem exacerbes quam permutare non possis? Si uentis uela commiquo uoluntas peteret, sed quo flatus impeteret promouereris.
Abbreviated transcription (Latin):
s aliꝙe aut degustare molle atq iccuidũ qd adĩtiora tras¬
missũ ualidiorib haustib uiã fecit. assit gͥ rechrice
suadela dulcedruis. q̃ tũ fĩ recto calle ꝓcedit cũ nr̃a
nstituta non desent. Cumiq hac musica laris ñi uer¬
nacula nũc leuiores. nũc gramiores modos succinat
Quid est gͥ o homo qd̾ te in inesticiã luctũq deiecit
Nomũ ciedo aliquid musitatũ q indistoe u fortumã
putas erga te esse mutata eiras. Ni semꝑ enis mo¬
ees sunt. ista natur. Senauit cura te ꝓpria uoti in
ip̃a sui mutabilitate substanciam. Talis erat tuma blan¬
diebatur. tum tibi false inlecebris felicitatis alluderet.
de prehendisti ceci nauniris ambignos nultꝰ. Que sese
adhuc uelat alus: tota tibi prorsus m̃notuit. Si plas ut̾e
moribꝰ ne queraris. Si ꝑfidiam ꝑ horrescis. sꝑne ato abi¬
ce ꝑuiciosa ludentẽ. Nam que nunc tibi est tanti causa
meroris. hec eadem tranquillitatis ẽẽ debuiss. reliquid

Expanded text:
stare molle atque iucundum, quod ad interiora transmissum ualidioribus haustibus uiam fecerit. Adsit igitur rhetoricae suadela dulcedinis, quae tum tantum recta calle procedit cum nostra instituta non deserit cumque hac musica laris nostri uernacula nunc leuiores nunc grauiores modos succinat. Quid est igitur, o homo, quod te in maestitiam luctumque deiecit? Nouum, credo, aliquid inusitatumque uidisti. Tu fortputas erga te esse mutatam; erras. Hi semper eius mores sunt ista natura. Seruauit circa te propriam potius in ipsa sui mutabilitate constantiam. Talis erat cum blandiebatur, cum tibi falsae inlecebris felicitatis alluderet. Deprehendisti caeci numinis ambiguos uultus. Quae sese adhuc uelat aliis, tota tibi prorsus innotuit. Si probas, utere moribus; ne queraris. Si perfidiam perhorrescis, sperne atque abice perniciosa ludentem. Nam quae nunc tibi est tanti causa maeroris, haec eadem tranquillitas esse debuisset. Reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
Ost hes paulisꝑ obticuit. atq ubi
astencionẽ meam medesta tacitur¬
uita te collegit. sic exorsa est. si pe¬
intͦ aegritudinis tue causas hĩ¬
tumqz cognoui: fortune pͥoris fif¬
fectu desiderio q tabescis: ea tm̃ am¬
gis mutata ꝑu̾tis. Incelligo mł¬
siformes illius prodign fucos et
cos usꝙ cumi hiis quos elude ntitur blandissunaui
familiaritatẽ dũ ĩtollerabłi dolore cofundii quos m¬
spata reliq̃nt.. Cuiꝰ si naturã mores ac mitũ remuinis¬
care: nec huĩsse te mea pulcrũ ailiqͥo nec amisisse cognos¬
ces. S ut arbitror. haud multũ t hec ĩmemoriã reuo
bare sentencus. ueiũ oĩs subita nutats reꝵ. nõ sine qͦ¬

Expanded text:
Post haec paulisper obticuit atque ubi attentionem meam modesta taciturnitate collegit sic exorsa est: Si penitus aegritudinis tuae causas habitumque cognoui, fortunae prioris affectu desiderioque tabescis; ea tagis mutata peruertit. Intellego multiformes illius prodigii fucos et eo usque cum his quos eludere nititur blandissimam familiaritatem, dum intolerabili dolore confundat quos insperata reliquerit. Cuius si naturam, mores ac meritum reminiscare, nec habuisse te in ea pulchrum aliquid nec amisisse cognosces; sed, ut arbitror, haud multum tibi haec in memoriam reuocbare sententiis. Verum omnis subita mutatio rerum non sine qu
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ ordo emini quidam cuncta complectit᷑. ut qd̃ ab
assignata ordius racõne decesẜ̾it: hec licet tamen i a
luini ordĩeni relabatur. ne quid in regno ꝓuidencie li¬
diuim oꝑis machinas. uel ingeuis comp̾hende. uł ex¬
plicare ẜuione hec tantũ ꝑ spexisse sufficiat. qued natura¬
rum oĩri ꝓditor deus idem ad bonũ dirigens cuncta dispo¬
uit. Dũq ea que protulit in sui similitudiem retuiere
festiuat. malũ om̃e de rei publice sue terimuis ꝑ fata¬
lis seriem necessitatis elmmuat. Quo fit. ut q̃ interris
abuntare credũtur. si disponentẽ ꝓuidenciam spectes:
nich̃ usqm mali ẽẽ ꝑpendas. S uideo te iam dudum ⁊
pondere questioiis oueratum. et racionis prolixitate
fatigatum aliquami carmuinis expettare dulcedinem.
Dicipe igitur haustuni: quo refotus firimor in ulterio¬
ra contendas¬

Expanded text:
effectum. Ordo enim quidam cuncta. eomplectitur. ut, quod effectum. Ordo enim quidam cuncta. eomplectitur. ut, quod adsignata ordinis ratione decesserit, hoc licet in alium, tamen ordinem relabatur, ne quid in regno providentiae lidiuinae operae machinas uel ingenio conprehendere uel explicare sermone. Hoc tantum perspexisse sufficiat, quod naturarum omnium proditor deus idem ad bonum dirigens cuncta disponat, dumque ea quae protulit in sui similitudinem retinere festinat, malum omne de reipublicae suae terminis per fatalis seriem necessitatis eliminet. Quo fit ut quae in terris abundare creduntur, si disponentem prouidentiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed uideo te iam dudum et pondere quaestionis oneratum et rationis prolixitate fatigatum aliquam carminis exspectare dulcedinem. Accipe igitur haustum quo refectus firmior in ulteriora, contendas
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna sua comparãs ꝑtumnescit. ne cuiꝰ ei iccũdus usus
est. sit tristis amissio. Mutabit igitur mores: ac dum
fortunã metuit amicte. nequiciam dereliuqͥd. Alios in
cladem u̾utaui p̾cipitauit. ĩdigne atta felicitas. Quibꝰdã
ꝑnussũ punendi ius ut exercitu bonis et malis ẽẽt cã
supplicu. Nam ut probis atq ĩpbis nullũ fedus est ita
ip̃i int̾ se nuꝓbi nequeũt conueĩre. Quid in: cũ a semet
ipsis discerpentib conscĩam inicus quisq discenciat. fa¬
ciant qz sepe. que cũ gesserint non fuisse g̾enda de ceruãt
Ex quo sepe sũma illa ꝓuidencia ꝓtulit ĩ signe miracu¬
luin: ut malos mali bonos facent. Nam dũ nuqua s̃
a pestissimis. quidã ꝑꝑeti iudentur: noxioꝵ odio flagrã¬
tes ad uͥtutis frugẽ rediere. dũ se eis dissimules studẽt
ẽẽ quos ederant. Sola ẽ enm diuina nis: cui mala qͦ
bona sunt cum eis cõpetent̾ utendo alicuiꝰ bomi elicit

Expanded text:
fortuna sua comparans forsitan pertimescit, ne, cuius ei iucundus usus fortuna sua comparans forsitan pertimescit, ne, cuius ei iucundus usus est., sit tristis amissio; mutabit igitur mores ac, dum fortunam metuit amittere, nequitiam derelinquit. Alios in cladem meritam praecipitavit indigne acta felicitas, quibusdam permissum puniendi ius, ut exercitii bonis et malis esset causa supplicii. Nam ut probis atque improbis nullum foedus est, ita ipsi inter se improbi nequeunt convenire. Quidni, cum a semet ipsis discerpentibus conscientiam vitiis quisque dissentiat faciantque saepe, quae, cum gesserint, non fuisse gerenda, decernant? Ex quo saepe summa illa. providentia, protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi a pessimis quidam perpeti videntur, noxiorum odio flagrantes ad virtutis frugem rediere, dum se eis dissimiles student esse, quos oderant. Sola est enim divina. vis, cui mala. quoque bona. sint, cum eis competenter utendo a.Iiemus boni elicit
Abbreviated transcription (Latin):
mortis emerũt. Quidã supplicus ĩ expugnabiles exẽplũ
tetis p̾tulerunt inuittam malis ẽẽ uͥtutẽ. Que quã recte
atq disposite. ⁊ ex eoꝵ bono quib accid̾e indentur fiant nulla
dubita cõ est. Nam illud queq qued ĩpbis nũc tristicia m̃ie
optata ꝓueĩunt. exeiscem ducitur cauisis. Ad de tristib qͥdẽ
nemio uuratur: qd̃ eos iuale mieritos õs existimãt. Quoꝵ
quidẽ supplicia tuni cet̾os abscelerib det̾rent: tum ip̃es qͥb
inuehunt eiñdant. leta u̾o magnũ bonis argum̃tum
oquĩt ild de cĩmodi felicitate debeant nidicare .ꝙͥ familiati
sere iupbis cemant Iu qua re ullud ecia dispensan crado
qued est forsitan alicuiꝰ tam p̾ceps atq in portuna uata:
ut euni inscelera poriꝰ exacerture possit rei fanuiliaris in¬
opia. huiꝰ morbo. ꝓuidencia collate petuma remedio
medetur. hic fedatani ꝓbris conscĩam spectans. ⁊ se cuiu

Expanded text:
mortis emerunt, quidem suppliciis inexpugnabiles exemplum mortis emerunt, quidem suppliciis inexpugnabiles exemplum ceteris praetulerunt inuictam malis esse uirtutem; quae quam recte atque disposite et ex eorum bono qudubitatio est. Nam illud quoque, quod improbis nunc tristia nunc optata proueniunt, ex eisdem ducitur causis; ac de tristibus quidem nemo miratur, quod eos malo meritos omnes existimant — quorum quidem supplicia. tum ceteros ab sceleribus deterrent, tum ipsos, quibus invehuntur, emendant — laeta vero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de huius modi felicitate debeant iudicare, quam famulari- lari saepe improbis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo, quod est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura, ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia; huius morbo providentia collatae pecuniae remedio medetur. Hic foedatam probris conscientiam spectans et se cum
Abbreviated transcription (Latin):
urib ĩftrmus: tui si quid euemat ad usi: desmnet colere
forsitan m̃necenciã ꝑ quam nõ potuit retiu̾e fortunam
Utit itaq sapiens dispeusa cõ ei ꝙ̃ detioreni face possit
adu̾sitas: nec cui nõ cõueĩat laborare paciatur. Est aliꝰ
sunctis uͥtutib ab solutꝰ: sc̃sq ac deo ꝓxinuis. hunc
contĩgi quib libet adu̾sis. nefas ꝓuidencia iudicat. ad eo
nt ne corporeis quidẽ morbis agitari sinat. Nã ut qͥdã
ec Ekibao ꝯcicari. fit autem sepe uti boms sũma rex
regẽda deferatͤ. ut exuberãs retundatur ĩpbitas. Aliis
mixta q̃dam pro animoꝵ qualitate distribuit: quosdã
remordet ne louga felicitate luxurient. Alios duris
agitari ut u̾tutes animi pacĩe usu atq excercitacõne
confirmẽt. rlii plus equo metuũt qd̃ ferre possunt. Alii
plus equo despitiũt qd̃ ferre non possũt. hos in exꝑunefũ
sui tristibz ducit. Non nulli uen̾andum scl̃i nom̃ głose p̾cio

Expanded text:
uiribus infirmus; cui si quid eueniat aduersi, desinet colere uiribus infirmus; cui si quid eueniat aduersi, desinet colere forsitan innocentiam per quam non potuit retinere fortunam. Parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem fadversis, ne, cui non convenit, laborare patiatur. Est alius cunctis virtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus; hunc contingi quibuslibet adversis nefas providentia iudicat adeo, ut ne corporeis quidem morbis agitari sinat. Nam ut quidam  οἰκοδόμησαν. Fit autem saepe uti bonis summa rerum regenda deferatur ut exuberans retundatur improbitas. Aliis mixta quaedam pro animorum qualitate distribuit: Quosdam remordet ne longa felicitate luxurient, alios duris agitari ut uirtutes animi patientiae usu atque exercitatione confirment. Alii plus aequo metuunt quod ferre possunt, alii plus aequo despiciunt quod ferre non possunt; hos in experimentum sui tristibus ducit. Nonnulli uenerandum saeculis nomen gloriosae pretio
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd u̾o aliud ammoꝵ salus uidetur ẽe quã ꝓbitas: quid
egritudo ꝙͣ uicia: qͥs autẽ alius uł ẜuator bonoꝵ ł maloꝵ
de pulsor ꝙͣ rector ac muedicator menciũ ds̃: qui cũ exalta
ꝓuidentie specula respicit: qͥd unicuiq conueĩat agnoscit
⁊ qd̃ cõnueĩre nouit accomedat. hic iam fit illud fatalis
ordĩs ĩ signe miracłm. sũ absciente geritur qd̃ stupeãt
ignorantes. Nam ut pauca q̃ rõ ualet humana de diuma
ꝓfunditate ꝑstrĩgam: de hec quẽ tu iustissimũ. et eqͥ ẜ̾ nan¬
tissinũ putas om̃a scienti ꝓuidencie dnĩsum uidet. Et¬
uctricem quidẽ c̃ãm dnis. iuctã nero catom placiuisset
familiaris nr̃ lucanꝰ s̃monint. Hic quicqͥd igitur titra
spem uideas geri: reb quidem retꝰ ordo ẽ. Opimomi u̾o
tue ꝑu̾sa confusio. S sit aliqͥs ita bene moratus: ut de eo
diunũ ndiciũ ꝑit̾ humanũq consenciat. S est a urui

Expanded text:
Quid vero a-iiud animorum salusQuid vero a-iiud animorum salusaegritudo quam uitia? Quis autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ae medicator mentium deus? Qui eum ex alta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, eum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca quae ratio ualet humana de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi seruantissimum putas omnia scienti uidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus admonuit. Hie igitur quidquid citra spem uideas geri, rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo diuinum iudicium pariter et humanum consentiat, sed est animi
Abbreviated transcription (Latin):
quos ut uberrime mõstratum ẽ bonũ q̃rentis pranus
error au̾tit. ne dũ ordo de sũmi boni sardine. ꝓficiscẽs a suo
quequã deflettat exordio. Que uo ĩquies potest ulla mniqͥor
ẽẽ cõfusio quã ut bonis tum adu̾sa. tum ꝓspa. malis ⁊̃ tum
optata tum odiosa continguãt. Num igitur ea mentis
i tegtate honĩes. degunt ut quos ꝓbos ĩpbos ne censuerĩt.
cos qͦ uti eristimãt ẽẽ noceͣ sit: Atqui l hec hom̃i iudicie
depugnant. Et quos alii p̾mio alii supplicio dignos
arbitrautur. Sz concedamꝰ ut aliqͥs possit bonos malosq
discnere. Nũ gͥ pot̾it intueri illam intimam tẽperiẽ uelut
ĩcorporib dici solet ammoꝵ. Non eĩ dissinule ẽ miracłin
nescienti. cursais corporibz his quiden dulcia. illis u̾o
amara conueĩant. Cur egri eciani quidã lenib: qͥdã u̾o
acrib ad iuant᷑. At hec medicus qui sauitatis ipsuis
atq egͥtudinis mcdũ temꝑañitũq dmoscit. muume mirat᷑

Expanded text:
num quaerentes prauus error auertit, nedum ordo de summi boni cardine proficiscens a suo quoquam deflectat exordio. Quae uero, inquies, potest ulla iniquior esse confusio, quam ut bonis tum aduersa tum prospera, malis etiam tum optata tum odiosa contingant? Num igitur ea mentis integritate homines degunt, ut quos probos improbosue censuerunt eos quoque, uti existimant, esse necesse sit. Atqui in hoc hominum iudicia, depugnant et, quos alii praemio, alii supplicio dignos arbitrantur. oed concedamus, ut aliquis possit bonos malosque discernere; num igitur poterit intueri illam intimam temperiem, velut in corporibus dici solet, animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti, cur sanis corporibus his quidem dulcia, illis vero amara conveniant, cur aegri etiam quidam lenibus, quidam vero acribus adiuvantur. At hoc medicus, qui sanitatis ipsius atque aegritudinis modum temperamentumque dinoscit, minime miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cõmutablitate coħceat. Quofit uc tã ⁊si uob̾ hune ordĩem
mimine considare ualentib confusa oĩa ꝑturbata q inide¬
ant᷑ uichionuuꝰ tñ suus modꝰ ad bonũ dĩgens cũtta dispo¬

Expanded text:
incommutabilitate coherceat. Quo fit, ut, tametsi vobis hunc ordinem incommutabilitate coherceat. Quo fit, ut, tametsi vobis hunc ordinem minime considerare valentibus confusa omnia perturbataque videantur, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
illũ reꝵ cardĩem incinius petit: Qd̃ si sr̃ne mẽtis heserit
sirmitati motu carẽs fati quoq sr̃ gredit᷑ uecessitatẽ. Igitur
uti est ad ĩtellectũ raciccuiaicõ. ad id qd̃ ẽ. id qd̾ gignitur ad¬
etintatẽ tempꝰ ad punctũ mediũ cuculus: itci ẽ fati series
mobilis ad ꝓuidencie stabilẽ sĩplicitatẽ. Ea series celum
ac sidera mouet. elem̃ta inse iuicem tẽꝑat ⁊ alt̾na con¬
nuita cõne trãfformat. Eadẽ nascencia ercidenciaq omã ꝑsiles
fetunui seuunũ q renouat ꝓgressus. Hec attus eciam for¬
tunasq hom̃i. indisso lubili causaꝵ conexione cõstringit.
Que cũ ab ĩmobilis ꝓ uidencie ꝓficiscat᷑ exordus: ip̃as queq
ĩmutabiles eẽ nect᷑e ẽ. Ita euĩ res optune gerunt᷑ si euanẽs
ui diai m̃te sĩplicitas: ĩdedinabilẽ cãꝵ ordĩem ꝓmat.
hic uͥo ordo res muttibles. et alicqͥu temere fluituras. ꝓpͥa

Expanded text:
illum rerum cardinem vicinius petit. Quodsi supernae mentis hae- serit illum rerum cardinem vicinius petit. Quodsi supernae mentis hae- serit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitatem. igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod eaeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad proui- dentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat; eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetuum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit, quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabilein divina mente simplicitas indeclinabilem causarum ordinem promat, hic vero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria
Abbreviated transcription (Latin):
maxumm atq ordĩem tẽporalẽ. Quo fit: ut oña q̃ fato
sb̃sunt ꝓuidencie quoq sb̃ietta sint. cui ip̃m eciã sb̾iacet
fatũ. Quedã uͥo que sub ꝓuidencia lecata sũt fati seriem
suꝑent. Ea uͥo st̃ que pͥme ꝓpriqua diunitati stabilit fixa
fatal ordĩem mutabilitatis excedũt. Nam ut orbium cir¬
ca eũdem cardiduẽ se se uertenciũ qͥ est intinius ad simplici¬
tatẽ medietatis accedit. cet̾oꝵq exͣ lecatoꝵ ueluti cardo quidẽ
cura quẽ uersantur existit. extimus u̾o maiore ambitu rota¬
tus quanto a pũcti media iudiuduitate discedit. tanto am¬
pliorib spacus explicatur. Si qͥd u̾o illi se medio conectat
et scciet. insĩplicitatẽ cegit᷑ diffundiq ac diffluere cessat:
Snmili rõne qd longus a pͥme mente discedit: maiorib
fati uerib ĩplicatur. actaito aliqͥd si fato liberũ est. q̃nto

Expanded text:
nexum atque ordinem temporalem. Quo fit, ut omnia, quae fato nexum atque ordinem temporalem. Quo fit, ut omnia, quae fato subsunt, providentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam vero, quae sub providentia locata sunt, fati seriem superent; ea vero sunt, quae primae propinqua. divinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa. eundem cardinem sese vertentium, qui est intimus. ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum veluti cardo quidam, circa quem versentur, exsistit, extimus vero maiore ambitu rotatus, quanto a puncti media individuitate discedit, tanto amplioribus spatiis explicatur. si quid vero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione, quod longius a prima mente discedit, maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
singła digerit in motu. lecis. formis ac temporibus
distributa. ut hec temporalis ordinis explicac̃õ in di¬
uine mentis ad unata ꝓspettũ ꝓuidencia sit: eadem uͦ
ad nuac̃õ digesta atq explicata temporib: fatum uoce¬
tur. Que licet diu̾sa sint: altum tamẽ pendet ex altero
ordo namq fatalis. ex puidencie simplicitate ꝓcedit
Sicut enĩ artifex faciende rei formã mente ꝑcipiens
gulariter stabiliterq facienda disporit. fato u̾o hec ip̃sa
que disposuit mltiplicit ac tẽporalit̾ aumimstrat. Siue
igitur famsantib quibuscã ꝓudencie dnunis spiritib
fatum exerceatur seu amma. seu tota insermiente natura
seu celestib siderum motibz sen angł̾ica nͥtute. seu de mo¬
num uaria solercia. seu aliquib hoꝵ seu om̃ib fatalis
series texitur: Illud certe manifestũ ẽ ĩmobilẽ simplicẽ¬
q gerendaꝵ formam reꝵ ẽe ꝓuidenciã. fatum u̾o eoꝵ
que diuina simplicitas gerenda disposint mobilem

Expanded text:
singula digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero. Ordo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente praecipiengulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae disposuit multipliciter ac temporaliter administrat. Siue igitur famulantibus quibusdam proui- dentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu aliquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendam formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina simp
Abbreviated transcription (Latin):
Uni defixo paululum uisu et uelut man
gustai sue mentis sedem recepta: sic cepit
Dĩs mortalium cura quã multiplicium
studioꝵ labor ex̃cet. diu̾so qui dẽ calle. predit

Expanded text:
um defixo paululum uisu et uelut in augustam suae mentis sedem recepta sic coepit: Omnis mortalium cura quam multiplicium studiorum labor exercet, diuerso quidem calle procedit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ̾hendendi omĩa uisendiq p̾senciam uõu exfuturarũ ꝓuẽ¬
tu. rerum s ex ꝓpͥa deus simplicitate sortitus est. Exquo illud
quoq resoluitur quod paulo ante posuisti. indignũ ẽẽ. si scĩe
dei cam futura nr̃a p̾stare dicãtur. dec eium scĩe uis p̾sentaria
uotioue cuucta complectens. reb modũ omĩb ip̃a constituit
mortalib arbitru libertas nec inque leges solutis omni
ueccessitate uoluntatib p̾ma penasq ꝓponunt. Manet
etiam spectator de suꝑ cunctoꝵ p̾scius ds iusionisq eius
p̃sens seRet̾intas cum nostroꝵ actuum futura qualitate
concurrit. bonis. p̾mia. malis supplicia dispensans. Nec
frustra sunt in deo posite spes p̾cesq que cũ rette sunt: n¬
efficaices eẽ. non possunt. Adũsamim igitur uicia. colite uͥ¬
tutes. ad rectas spes auimũ subleuate. hunuiles p̾ces in ex¬
celsa porigite. Magna nobis est si dissimulare nõ uultis

Expanded text:
prehendendi omnia uisendique praesentiam non ex futurarum prouenprehendendi omnia uisendique praesentiam non ex futurarum prouentu rerum, sed ex propria deus simplicitate sortitus est. Ex quo illud quoque re- soluitur quod paulo ante posuisti indignum esse, si scientiae dei causam futura nostra praestare dicantur. Haec enim scientiae uis praesentaria notione cunctmortalibus arbitrii libertas nec inique leges solutis omni necessitate voluntatibus premia penasque proponunt. Manet etiam spectator desuper cunctorum prescius Deus visionisque eius presens semper eternitas cum nostrorum actuum futura qualitate concurrit bonis premia malis supplicia dispensans. Nec frustra sunt in Deo posite species et preces, que, cum recte sunt, inefficaces esse non possunt. Auersamini igitur uitia, colite uirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in excelsa porrigite. Magna uobis est, si dissimulare non uultis,
Abbreviated transcription (Latin):
singi..x. S si in uiea in quies potestate sitũ ẽ. muitare ꝓpositũ
euacucao ꝓuidenciam. cumiq illa p̾noscit forte mutauero
Respondebo ꝓpositũ te quidem tuũ posse deflectere. s qm̃ ⁊ id te
posse ⁊ fin facias. quone conu̾tas. p̾sens ꝓuidencie i̾tas n¬
tuetur. duiã te pscĩam non posse iitare. sicuti p̃ntis ctuli
effugere non ꝑlis intuitura quamuis te muarias acciones
libera uoluntate conũteris. Quid igit᷑ inquies ex mea ne
dispensacõne scĩa diunia mutabitur: ut cum ego m̃ic hec nũc
aliud ueliin. illa quoq noscendi uices alt̾uare uideatur: mi¬
nine. Onĩe namq futurũ diuinus p̾turrit intuitꝰ. et ad p̃¬
senciam ꝓp̾e cegnicionis retorquet. ac reuccat. Nec alf̾uat nt
estimas. nũc hoc nũc illud p̾noscendi uice. sed uno ictu mu¬
tacones tuas manẽs p̃uenit atq complectitur. Quam cõ¬

Expanded text:
singulare. ' Sed si in mea,' inquies,' potestate situm est mutare propositum, singulare. ' Sed si in mea,' inquies,' potestate situm est mutare propositum, euacuabo prouidentiam, cum quae illa praenoscit forte mutauero.' Respondebo: propositum te quidem tuum posse deflectere, sed quoniam et id te posse et an facias quoue conuertas praesens prouidentiae ueritas intuetur, diuinam te praescientiam non posse uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum, quamuis te in uarias actiones libera uoluntate conuerteris. Quid igitur inquies? Ex meane dispositione scientia diuina mutabitur, ut cum ego nunc hoc nunc aliud uelim, illa quoque noscendi uices alternare uideatur? Minime. Omne namque futurum diuinus praecurrit intuitus et ad praesentiam propriae cognitionis retorquet ac reuocat nec alternat, ut aestimas, nunc hoc nunc illud praenoscendi uice, sed uno ictu mutationes tuas manens praeuenit atque complectitur. Quam com
Abbreviated transcription (Latin):
fient igitur ꝓculdubio cuucta q̃ futura deus. ee p̾lioscie. s coꝵ
quedam de libero ꝓficilaent᷑ arbitrio. que quauiuis euemant
existendo. tamem uatraam ꝓpriam non amictunt. qua prisisꝙͣ
fient eciam non euenire potuissent. Quid igitur refert non
cessitatis instar eueĩet. ħ scilz qd ea que paulo ante pposui. sol
oriens ⁊ gradiẽs homo. que dura fiunt non fieri ñ possunt
eoꝵ tam̃ unũ priusquoq quã fieret neccͣe erat existere. al¬
t̾um uo uoĩe minime. Ita etiam que p̾sencia d̾̃s̃ habet. dubie
ꝓcuł ex istent. Sed eoꝵ ħ quidem de rerũ necͣitate descendit. il¬
lud ũo re potestate facienciũ. haud igitur in iuriã dixinius
he si adinnam noticiai referatur necessaria. si ꝑse consi¬
dentu. necessitatis. eẽ. nexib absoluta. sicuti om̃e qd̃ sensibus
patet: s. ad racõnen referas uinu̾sale ẽ si ad se ip̃a respicits

Expanded text:
Fient igitur procul dubio cuncta quae futura deus esse praenoscit, sed eorum Fient igitur procul dubio cuncta quae futura deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae quamuis eueniant, exsistendo tamen naturam propriam non amittunt, qua priusquam fierent etiam non euenire potuissent. Quid igitur refert non  omnibus necessitatis instar eueniet? Hoc scilicet quod ea quae paulo ante proposui, sol oriens et gradiens homo. Quae dum fiunt, non fieri non possunt; eorum tamen unum prius quoque quam fieret, necesse erat exsistere, alterum uero minime. Ita etiam quae praesentia deus habet, dubio procul exsistent, sed eorum hoc quidem de rerum necessitate descendit, illud uero de potestate facientium. Haud igitur iniuria diximus haec si ad diuinam notitiam referantur necessaria, si per se considerentur necessitatis esse nexibus absoluta; sicuti omne quod sensibus patet, si ad rationem referas, uniuersale est, si ad se ipsa respicias,
Abbreviated transcription (Latin):
uideri. Due sunt et enĩ necessitates. simplex una ueluti qd̃
necesse est. om̃s honũes ẽẽ mortales. alterrr undic̃õis. ut
si aliquẽ ambulare scias. cum amblãre nes: sse ẽẽ. Quod eĩ
quisq nouit. id ẽẽ alit ac notũ est neqͥd. S  condicio ni
nume secum illami simplicẽ trahit. Hanc di necessitatem
non ꝓpͥa facit natura. s condicõnis adiectõ Nulla eiũ necessi¬
tas cogit nicedere uoluntate gradientẽ. Quãius eumi tum
sum graditur incedẽ neccͣui sit. Ecdemi ig ur medo. si quid
ꝓuidencia p̾seus uidet. id ẽẽ uecc̃e est. taenoe si nullam nateͤ
he̾at necessitatẽ. At qui d̃s ca futuraq exarbitru lib̾tate pro¬
ueniũt. p̾sencia contuet᷑. Hec igitur ad in tuitum relata dimi¬
numi neccessaria fiunt ꝑcondicõnẽ diume noc̃onis. ꝑse u̾o
cosiderata ab absoluta uature sue lib̾tate non desinunt.

Expanded text:
uideri. Duae sunt etenim necessitates, simplex una, ueluti quod uideri. Duae sunt etenim necessitates, simplex una, ueluti quod necesse est omnes homines esse mortales, altera condicionis, ut si aliquem ambulare scias, eum ambulare necesse est; quod enim quisque uouit, id esse aliter ac notum est nequit, sed haec condicio nime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura, sed conditionis adjectio. Nulla enim necessitas cogit incedere voluntate gradientem, quamvis eum tum cum graditur, incedere necessarium sit. Eodem ergo modo si quid providentia praesens videt, id esse necesse est, tametsi nullam naturae habeat necessitatem. Atqui deus ea futura quae ex arbitrii libertate proueniunt praesentia contuetur. Haec igitur ad intuitum relata di uinum necessaria fiant per condicionem diuinae notionis; per se uero considerat?! ab absoluta naturae suae libertate non desinunt.
Abbreviated transcription (Latin):
intuitu tam necessarie quã non necessarie uentura dinos¬
cit. Sicuti uos cum ꝑiter ambulare int̾ra hoĩem. et oriri ĩ¬
uitis. et ħ uoluntariũ. illud ẽẽ necessariũ indicatis. Ita igit᷑
cuncta despiciens diuinus intuitꝰ qualitatem perum im¬
inie ꝑturbat. apud se quideni p̾senciũ. ad condicõnẽ u̾o tp̃ris
futuraꝵ. Quo fit ut hec non sit opiio. sed u̾itaite pociꝰ nxa
cegurao cum ertacurum quid ẽẽ egnoscit. qd̃ idemi existendi
ncessitate carere non nesciat. hic li oicas qd̃ euenturr̃ deus
uidet. id nõ eulenire non posse. Qued ant̃ non potest non
euenire id ex necessitate conting̾e. meq adhec noñ neces¬
sitatis abstruigis. fatebor. rem quidem solidissime u̾itatis
s cui uix aliqͥs nisi diuini speculator atcesẜit. Respo: debo
uanq idem futurũ cum addiunã necionẽ refertur eecessa¬
riũ. cuii u̾o in sua muatã ꝑpenditur liberũ prsus atq ⁊ solutũ

Expanded text:
intuitu tam necessarie quam non necessarie uentura dinosintuitu tam necessarie quam non necessarie uentura dinoscit; sicuti uos cum pariter ambulare in terra hoernit, et hoc voluntarium illud esse necessarium judicat, ita igitur cuncta respiciens divinus intuitus, qualitatem rerum minime perturbat, apud se quidem praesentium, ad conditionem vero temporis, futurarum. Quo fit ut hoc non sit opinio, sed veritate potius nixa cognitio, cum exstaturum quid esse cognoscit quod idem exsistendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessitate contingere, meque ad hoc nomen necessitatis adstringas, fatebor rem quidem solidissimae ueritatis sed cui uix aliquis nisi diuini speculator accesserit. Respondebo namque idem futurum, cum ad diuinam notionem refertur, necessarium, cum uero in sua natura perpenditur, liberum prorsus atque absolutum
Abbreviated transcription (Latin):
mocionẽ in sue manet simplicitate p̾sencie. infinitaq p̾tĩti
sc futuri spacia cõpletens om̃a quasi iam gerant᷑ in sua
simplici cegnicõne considerat. Itaq si p̾scienciam penserre ues
scienciam deficientis instantie rectuis estimabis. unde nõ¬
in funis conscetuta qi sibexcelso reꝵ caicumme tuncta. ꝓspi¬
ciat. Quid igitur postulas ut necessaria fiant que diuino lu¬
nune lustrencar. cuni ne honues quidẽ necessaria faciant eẽ
que uideant: num enni que p̾sencia cernis aliquam eis ne¬
cessitatem tuus addit intiitꝰ: nuimme: At qui si est diumi
humam q p̾sentis digna collacio. uti uos ur̃o hec tempora¬
no p̾senti quedam uidetis. ita ille omã suo ceruit et̾no. Quare
hec diuina p̾nocio naturã reꝵ ꝓpͥetatẽq nõ mutat. Talia¬
ꝙ apd̃ se p̾sencia spectat qualia intempore olii futura pro¬
uenient. uec rerum nidicia confindit. Unoq sus mentis

Expanded text:
motionem in suae manet simplicitate praescntiae infinitaque praeteriti motionem in suae manet simplicitate praescntiae infinitaque praeteriti ac futuri spatia complectens omnia quasi iam gerantur in sua simplici cognitione considerat. Itaque si praesentiam pensare uelis scieninfimis constituta, quasi ab excelso rerum cacumine cuncta prospiciat. Quid igitur postulas, ut necessaria fiant, quae divino lumine lustrentur, cum ne homines quidem necessaria faciant esse, quae videant? Num enim quae praesentia cernis, aliquam eis necessitatem tuus addit intuitus? Minime. Atqui si est diuini humanique praesentis digna collatio, uti uos uestro hoc temporario praesenti quaedam uidetis, ita ille omnia suo cernit aeterno. Quare haec diuina praenotio naturam rerum proprietatemque non mutat taliaque apud se praesentia spectat qualia in tempore olim futura prouenient. Nec rerum iudicia confundit unoque suae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
effing̾e atq equare. non possit ex ĩmobilitate deficit ĩ motum
exsimplicitate psencie decrescit innifiitam futuri ac p̾t̾iti ꝙ̃¬
titatẽ. et cũ totam ꝑiter uite sue plenitudĩem nequeat possid̾e.
hec ip̃o qd̃ aliquo miodo nũꝙͣ eẽ desunt. illuo qued nuplere atq
expͥuiere non potest. aliquatenus uidetur enuilan cilligãs
se ad qualeucumq p̾nciam huiꝰ exigui uolucusq momti
que quomã manentis illius p̾sencie quandam gestat ia¬
gĩem quib cũq contigit. id p̾stat ut ẽẽ iudeaint᷑. qui u̾o man̾e
non potuit ĩfunitũ temporis iter arripinit. Eoq mcdo fc̃m
est ut continuaret eundo intam. cuiꝰ plenitudĩem complecti
non ualuit ꝑ manendo ꝯtaq si digna reb nomina uelimꝰ
impone. platonẽ sequentes. dm̃ quidẽ et̾mim. mũdũ u̾o di¬
canius ẽẽ ꝑpetuũ. Qm̃ igitur om̃em iudiciũ scd̃m sui naturã

Expanded text:
effingere atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, effingere atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ac praeteriti quantitatem et, cum totam pariter vitae suae plenitudinem nequeat possidere, hoc ipso, quod aliquo modo numquam esse desinit, illud, quod implere atque exprimere non potest, aliquse ad qualemcumque praesentiam huius exigui uolucrisque momenti, quae, quoniam manentis illius praesentiae quandam gestat imaginem, quibuscumque contigerit id praestat ut esse uideantur. Quoniam uero manere non potuit, infinitum temporis iter arripuit eoque modo factum est ut continuaret eundo uitam cuius plenitudinem complecti non ualuit permanendo. Itaque si digna rebus nomina uelimus imponere, Platonem sequentes deum quidem aeternum, mundum uero dicamus esse perpetuum. Quoniam igitur omne iudicium seeundum sui naturam