comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scisma. ascissura animoꝵ dicta. Eodem
enĩ cultu & ritu credit ut cȩteri. Solo
cong̃gationis delectatur discidio.
Scismaticisunt qui in causis fidei re¬
cta sentiunt. s extorta m̃te quib libet
contentiõib: pacis cõmunione difrup¬
ta. a fr̃no consortio seꝑantur.ma.¬

Expanded text:
Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Scismatici sunt qui in causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separa
Abbreviated transcription (Latin):
Casia nascit᷑ in arabia. uirga robusta
corticis purpurei. foliis ut piꝑis. Est
aũ uirtuti cinnamomi simit. s poten¬
tia inferior. uñ ꝓcinnamomi uice
duplex eiꝰ pondꝰ in medicam̃to apponr¬

Expanded text:
Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamen
Abbreviated transcription (Latin):
Caucasus. mons. qͥ int̾ colchos qui sum
suꝑ cimericũ mare.⁊ int̾ albanos qͥ
sunt ad mare caspiũ. pͥmũ attollitur
iugum. s multa sunt noĩa. ⁊ mulo
hoc ipsũ iugũ tauri montẽ credi uo¬
lunt. qr re uera parchoatras mons ar¬
meniȩ. int̃ caurũ ⁊ caucasũ medi
continuare taurũ c̃ caucaso putat᷑
S hoc non ita ẽẽ discernit fluuius
eufrates. qͥ a radice parchoatre mon¬
tis effusꝰ. tendens in meridiẽ. ipsu
ad sinistrã. taurũ excludit addexto¬

Expanded text:
CAVCASVS inter Colchos, qui sunt super Cimmericum mare, et inter Albanos, qui sunt ad mare Caspium, primum attollitur. iugum, sed multa sunt nomina; et multi hoc ipsum iugum Tauri montis credi uolunt, quia re uera Parcohatras mons Armeniae inter Taurum et Caucasum medius continuare Taurum cum Caucaso putatur; sed hoc ita non esse discernit fluuius Euphrates, qui, radice Parcohatrae montis effusus, tendens in meridiem, ipsum ad sinistram, Taurum excludit ad dext
Abbreviated transcription (Latin):
gignunt᷑. Ex aere quidẽ uisus. odor.
auditus. Ex t̾ra tactus. saporq nas¬
citur. Sensus dicti quia ꝑ eos aĩa¬
subtilissime totũ corpꝰ agitat. ui¬
gore sentiendi. un ⁊ p̃sentia dñr.¬

Expanded text:
r. Ex aere quidem visus, odoratus, auditus; ex terra tactus saporque nascitur. subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia n
Abbreviated transcription (Latin):
gurȩ. tot in ꝓnunciando uoces. S &
afidarȩ. quaꝵ pars honesta ẽ. ut magna¬
cũ id qdđ nob̃ obici poterat. ante p̃su¬
mimus ad diluendum. S ⁊ aporiȩ. du¬
bitatio simulantis nescire se quȩ scit.¬

Expanded text:
gure, tot et pronunciando voces. Sunt et anfidoxe, quarum pars honesta est, pars inhcum id quod nobis obiici poterat, ante presumimus ad diluendum. Sunt et aporie, ut dubitatio simulantis nescire se quescit
Abbreviated transcription (Latin):
Sempit̾nitas. ad dm̃. ꝑpetuitas ad angłoᷤᷤ.¬
ł ad animas ꝑtinet. P rimũ enĩ sẽꝑ fuit.
nec umquã ẽẽ desinit. Alt̾m ẽẽ cepit.
s ẽẽ ꝑpetuum non desistit. Sẽpit̾nus¬
semis ht̃ de uncia. hinc ⁊ semis sis. qr
pondis semis ẽ. quasi semis assis.

Expanded text:
sempiternitas ad Deum, perpetuitas ad angelos uel ad animam pertinet. Primum enim semper fuit nec umquam esse desinit, alterum esse coepit sed esse perpetuum non desistit. Insemis habet de uncia. Hic et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis.
Abbreviated transcription (Latin):
Si cum ceterȩ urbes starent adhuc.
ista sepe fubu̾sa ẽ. quantomagis nũ
in communi ruina non potit lib̾ari:
& hanc occasionem infidelitatis etuã
in filiaꝵ coitus dedisse principium.

Expanded text:
Si cum caeterae adhuc urbes starent, ista saepe subversa est: quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? et hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias coitus dedisse principium.
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. quasi suecudis. ex una enim
parte acuta ẽ. ex alia fossoria. ħ apud
ueteres penna uocabatur. Utrãq uͦ
habens aciem bipennis dr̃.¬
Secures. signa sunt quȩ ante consules
ferebantur. quas hispani ab usu fran¬
coꝵ ꝑ deruiationem franciscas uocãt.¬

Expanded text:
securis, quasi semicuris. Ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec et apud veteres penna vocabatur, utramque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dSecures signa sunt, que ante consules ferebantur, quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Dñr qͥdem & cȩt̾aꝵ ciuitatũ sena¬
tores curiȩ pͥncipes. s hȩc in antiquis.
Nã mͦ senator dici nonpot̃: nisi qui
in curia romana fuerit. Nã pͥmi ordi¬
tabiles. Tercii clarissimi. inferiꝰ genꝰ
gitimos annos eques romanus erat.
d einde accipiebat honoreni senatoriȩ

Expanded text:
uit. Dicuntur quidem et ceterarum ciuitatum senatores, curiae principes, sed hoc in antiquis. Nam modo senator dici non potest, nisi qui in curia romana fuerit. Nam primi orditabiles, tertii clarissimi. Iam inferius gitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatorie
Abbreviated transcription (Latin):
tia uͦ sunt ex uiiii. accidentib tria s ĩt̃
usiam .i. quantitas. qualitas. situs.
hȩc enĩ sine usia eẽ non poss. Extͣ usiã
uͦ sunt locus. tẽpꝰ. habitus. hab̾e. Intͣ
oe extra usiam. relatio. facere. pati.

Expanded text:
 tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ut possit ẽẽ non indiget. Suba
uero id qd aliis accidentib subiectũ.
Sub ilł enĩ stat. dum subiec̾tum est
accidentib. Itaq genera ⁊ species sub¬
sist̃ tantum. Neq enĩ accidentia ge-¬
nerib sp̃eb ue contingunt. Indiui-¬
dua uͦ non mͦ subsist̃. uerũ ⁊̃ substant.
Nam neq ipsa indigent accidentib
ut sint. Informata enĩ sunt iã ꝓpriis
o specificis differentiis ⁊ accidentib
ut eẽ possint. subministrãt dũ scił sub¬

Expanded text:
bus, ut possit esse, non indiget; substat autem id quod aliis accidentibus subjectum sub illis enim stat, dum subjectum est accidentibus. Itaque genera vel species subsistunt tantum, neque enim accidentia generibus speciebusve contingunt. Individua vero, non modo subsistunt, verum etiam substant: nam neque ipsa indigent accidentibus, ut sint; informata enim sunt jam propriis et specificis differentiis et accidentibus, ut esse possint ministrant, dum sunt sci
Abbreviated transcription (Latin):
Sub linguium. oꝑculum gurguliõis.
quasi parua lingua. quȩ foramen lin¬
Sublinguiũ. sonitus qui sub lingͣ so¬
nat. quasi non bonꝰ aut rectꝰ sonitus.
aut submurmur.

Expanded text:
Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae foramen linn sonus, qui sub lingua sonat quasi non rectus aut bonus sonitus aut submurmur.
Abbreviated transcription (Latin):
lestor. sepe numero ad iusiurandum
stor ad aduersarios.
cũ quadã auctoritate affirmare. Prote-¬
stari. manifeste cauenda denuntiare.
Obtestari. aliquẽ urare cõpellere.
at testari. ad testimoniũ uocare. detestari.¬

Expanded text:
estor saepenumero ad iusiurandum stor ad aduersarios.cum quadam auctoritate affirmans; protestor manifeste cauenda denuntians; obtestor aliquem iurare compellens; attestor aliquem ad testimonium uocans, qui si
Abbreviated transcription (Latin):
quid in eoẽ scͥptum. quia clausũ & ob¬
signatũ ẽ. Et inde dictũ testamentum.
quia non ualet nͥ pꝰ testatoris monu
in mortius confirmatũ est. Testam̃tũ
sane in scͥpturis scĩs non ħ solum dr̃.
qđ non ualet nisi testatorib mortuis:
s om̃e pactũ & placitum testam̃tũ¬

Expanded text:
in eo scriptum sit, quia clausum et obsignatum est; et inde dictum testamentum, quia non valet nisi post testatoris monum'in mortuis confirmatur.' Testamentum sane in Scripturis sanctis non hoc solum dicitur, quod non valet nisi testatoribus mortuis, sed omne pactum et placitum testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
librũ suũ. Iudicum aũt & ruth. &
samuelis pͥmã partẽ ipse samuel¬
scͥpsit. Sequentẽ samuelis usq ad
calcẽ scripsit dd̃. Malachim totum
sisse putant. Alii unũ ex ꝓpħis. slon¬

Expanded text:
librum suum. Judicum autem, et Ruth, et Samuelis primam partem scripsit Samuel; sequentia Samuelis usque ad calcem, scripsit David. Malachim totum sisse putant, alii unum ex pro
Abbreviated transcription (Latin):
diminutus ẽ. aut si non rectũ factũ
redatis. sine officio naturał pietatis
neq exheredato nõatim. neq herede
instituto. difrĩtpit᷑. Supp̃ssum uͦ testa¬
mentum ẽ qd in fraude heredum ł lega¬
tarioꝵ. seu inde lib̾toꝵ non ẽ palam
ꝓpalatũ. qđ & si non latet: tam̃ si pre¬
dictis ꝑsonis ñ ꝓferatur. suppͥmi ui

Expanded text:
diminutus est, aut si non recte factum redatis sine officio naturalis pietatis neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur, supprimi
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ mortẽ coliceꝑunt. ap̃ egiptũ isis.
ap̃ cretã iouis. ap̃ mauros. uiua. ap
athenas. minerua. ap̃samũ uno. apud
paphos uenꝰ. ap̃ lemnos uulcanꝰ. apud
naxos lib̵. ap̃delos ap̃delos apollo. In

Expanded text:
post mortem coeperunt: ut apud Aegyptum Isis, apud Cretam Jovis, apud Mauros Juba, apud Athenas Minerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo. In
Abbreviated transcription (Latin):
auctores confundt̃. tranquillus aũ
triumphũ lat̃ dic̃ potiꝰ appellatũ.
qđ is qui triũphans urbẽ ing̃detur.
triꝑtito iudicio honoraretur. Nam
exercitũ iudicare solitũ erat. Scdo
senatum. tcio ppłm. Erat aũt mos
romanis. ut trumphantes qͣdrigi
ueherentur. ex qͣuo soliti sunt pͥores
duces hoc habitu bella inire. Quiẽq
in conflictu uicisset. palma aurea
coronabatur. quia palma stimulũ
ht̃. Qui uͦ sine cõflictu fugientem

Expanded text:
scriptores confundunt. Tranquillus autem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur, tripartito iudicio honoraretur. Nam exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem
Abbreviated transcription (Latin):
cipem constituit qui tribunꝰ dicebat᷑
quia uni ex tͥb partibꝰ p̃ẽẽt. Cens
uero qui asubditis exigebatur. tri¬
Tributum dictũ qd antea ꝑ tribus
singłas eacigebatur. sic̃ nẽ ꝑ singła
cẽ sũptus quos dabant ppłi. tͥbuta

Expanded text:
cipem unum constituit, qui etiam tribunus dicebatur eo quod uni ex partibus praeesset. Census vero qui a subditis exigebatur triTributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicut nunc per singula etiam sumptus quos dabant populi tributa
Abbreviated transcription (Latin):
Trans latio ẽ. cũ causa exeo pendet. qđ
non aut is agere uidetur quẽ oportet.
aut non apud quos. qͦ tp̃r. qͣ lege. quo
crimine. qua pęna oporteat. hȩc trans¬
latiua constitutio dr̃. quia trans latio¬

Expanded text:
Translatio est cum causa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translatio
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃ib donatus xiii. usui tradendo
metalẽpsis. Metonomia. antonomasia.
epiteton. Sinedoche. O nomotopeia.
ꝑifrasis. hiꝑbaton. hiꝑbole. allegoria.
homo eusis.

Expanded text:
ecim Donatus usui tradenda metalemsis, metonymia, antonomasia, epitheton, synecdoche, onomatopoeia, periphrasis, hyperbaton, hyperbole, allegoria, homoeosis.
Abbreviated transcription (Latin):
hus. arbor arabiȩ ĩm̃sa atq ramosa.
lenissimi corticis. ramis ad aceris
qͣlitatem. amigdalȩ mͦ. sucũ aroma¬
ticũ fundens album. Et appellat᷑ ap̃¬
nos masculus eo qđ sit natura rotun¬
dum in modũ testiculoꝵ. reliquũ
ardescit. resia fumescit. Gũmi liques

Expanded text:
hus arbor Arabica immensa atque ramosa, levissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo succum aromaticum fundens album, et ad masticanos masculus eo quod sit natura rotundum, in modum testiculorum, reliquum ardescit: resina fumescit. Gumen vero li
Abbreviated transcription (Latin):
Paraclisis enĩ g̃. lat̃ consolatio appel
misit: postquã ab eoꝵ oculis ipse
in cęlũ ascendit. Alii paraclytũ. lat̾
mosapientiȩ. ab ipso sacra scriptis
inspirata est.

Expanded text:
Paraclisis enim Latine consolatio appellmisit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendimo sapientiae, ab ipso sancta Scriptura inspirata est.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Inconcione uͦ sententia ꝓmitur
ꝑ quã tumultuosa seditio cõpͥmat᷑. Et
c̃ multi diu̾sa sentiant. ꝑ ꝯcionantis
rõnẽ ad unã sententiã ꝑducuntur
Hic gͦ lib̾ idcirco concionator dr̃. qr
salomon in eo quasi tumultuantis tur¬
be suscepit sensũ. ut ea ꝑ inquisitio¬
nem dicat. q̃ fortasse ꝑtemptationẽ
quot sententias qͣsi ꝑ inquisitionem
mouet. qͣsi tot inse ꝑsonas diu̾soꝵ
suscipit. S concionator uerax uelut
extensa manu omniũ tumultꝰ sedat.
eosq ad unã sententiã reuocat cũ in
eiꝰđ libri termino ait. finẽ loqñdi
om̃s parit̃ audiamꝰ. Dm̃ time &e man¬
data eiꝰ obserua. hoc ẽ om̃is homo.
Si emĩ in libro eod ꝑ locutionẽ suã ꝑsonas
parit᷑ admonebat: Qui gͦ infine libri
dic̃. om̃s parit̃ audiamꝰ. ipse sibi testis
ẽ. qr in se multoꝵ ꝑsonas sucipiens.
quasi solus locutꝰ ñ ẽ. Uñ ⁊ alia s q̃ m
libro eodem ꝑ inquisitionẽ mouentur
atq alia q̃ ꝑrationem satiffaciunt.

Expanded text:
ione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem quot sententias per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax, velut extensa manu, omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est enim omnis homo . Si enim in lipariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit, omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est, quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciu
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere. ñ iusticia delectari. hũc foras
caritas mittit. quã ñ delectat iniqͥtas.
oẽ si ꝓponatur impunitas.scłi.
mittat ipsã grãm. ꝑ quã in illa factũẽ
ut tã peccare ñ delectet. ꝗͣ timeat ne eã

Expanded text:
tur, non iustitia delectatur; hunc foras caritas mittit, quam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitas, mittat ipsam gratiam, qua in illa factum est, ut eam non peccare delectet, quo timet, ne deus
Abbreviated transcription (Latin):
Id eas plato quasdã eẽ ponebat .i. species
in corporeas. sub̃asq constantes. ꝑ se ab
aliis sub̃ȩ ratione separatas.
participantes ceterȩ res animalia. uel
homines fierent. At uͦ aristotiles nullas

Expanded text:
ideas quasdam esse ponebat, id est species incorporeas substantiasque constantes, et per se ab aliis naturae ratione separatas, participantes caeterae res homines vel animalia fierent. At vero Ari
Abbreviated transcription (Latin):
h holocaustũ illud ẽ uͥ totũ igne consumi
E q̃ offert᷑. antiqͥ enĩ ẽ maxima sacͥfi¬
cia administrarent solebant totas ho¬
stias in sacroꝵ consum̾e flam̃a ⁊ ipsa
erant holocaustomata. holo eñĩ g̾ce to¬
tũ dr̃ causti incensio. Uñ holo caustũ

Expanded text:
 Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrifcia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocautomata. Holo enim Graece totum dicitur; Kausis incensio. Et holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq romulus int̾fecto priꝰ auo nuni¬
core. de hinc remo fr̃e. arripuit reg¬
num. urbẽq constituit. Regnũ aui.
muros frĩs. tẽplũ soceri sanguine
dedicauit.¬

Expanded text:
itaque Romulus, interfecto primum auo Numitore dehinc Remo fratre, arripuit imperium Vrbemque constituit; regnum aui, muros fratris, templum soceri sanguine dedicauit
Abbreviated transcription (Latin):
Rogus. ẽ cõpositio lignoꝵ. Pira uͦ qͦtienᷤ
corpus compositũ ẽ. Funus. mortui ap¬
paratus. bostũ. corpꝰ concrematũ. Se¬
pulchrũ. uͥ ossa conduntutr. Tumulꝰ.
congestio t̾rȩ in religione sancita. qͥa
& sine ossib potest ẽẽ. Monumentũ
uͦ ẽ cuiuscũq rei memoria. ꝙ mone

Expanded text:
roprie est compositio lignorum, pira quando corpus compositum est et ardet, funus mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus potest esse, monumentum vero est cuiusque rei memoria que mone
Abbreviated transcription (Latin):
entia uͦ ad contẽplationẽ. Scientia
enĩ tp̃ralib bñ utitur. atq ĩ euitan.¬
dis mał. seu intelligendis ł̃ appeten¬
dis bonis u̾satur. Sapientia autẽ
tantũ modo ȩt̃na contẽplatur. Item
prudentiã uero ł scientiã in huma¬
nis poni uolunt. Perfec̾ta aũt scien¬
tia est. multa agere bona. ⁊ de illis¬

Expanded text:
ientia enim temporalia bene utitur, atque in euitandis malis, seu intellegendis uel adpetendis bonis uersatur: sapientia autem tantummodo aeterna contemplatur. Item prudentiam autem uel scientiam in humanis negotiis ponerent. Perfecta est autem scientia multa agere bona,
Abbreviated transcription (Latin):
Satyri. poetȩ dicti. siue qđ pleni sunrc
om̃i facundia. siue asaturitate ⁊ co¬
pia. de plurib enĩ simul reb locũt᷑.
Siue ab illa lance quȩ satyra dr̃.¬
quȩ diu̾sis frugũ ł pomoꝵ generi¬
b ad tẽpla gentilium solebat de¬
ferri. aut asatiris qui multa per

Expanded text:
Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae referta diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri, aut a Satyris nomen tr
Abbreviated transcription (Latin):
Scisma. ascissura animoꝵ dicta. Eodem
enĩ cultu & ritu credit ut cȩteri. Solo
cong̃gationis delectatur discidio.
cta sentiunt. s extorta m̃te quib libet
contentiõib: pacis cõmunione difrup¬
ta. a fr̃no consortio seꝑantur.ma.¬

Expanded text:
Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. cta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separa
Abbreviated transcription (Latin):
Renes ut ait uarro. dicti qđ ab his riui
obsceni humoris nascuntur. Nã uenę
& medullȩ tenuem liquorem desu-¬
dant in renib qͥ liquor rursus arenbꝰ
resolutus calore uenerio decurrit.¬

Expanded text:
Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolut
Abbreviated transcription (Latin):
Retiarius. ab armatura &e genere gla-¬
diatorii ludi. contra enĩ pugnantẽ
ferebat occulte rete. qđ iaculũ ap¬
pellatur. ut adu̾sariũ cuspide ĩ seqͥn¬
Reticere: suꝑsedere. tacere. dissimulare.¬

Expanded text:
Retiarius ab armaturae genere. In gladiatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistenretiar
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc disciplina ag̃cis inuenta ẽ. agor¬
gia. aristotile. ermagora. Et translata
in usũ latinũ. atullio uidelicet ⁊ qͥn¬
tiliano & ticiano. s ita copiose ita ua¬
admirari in ꝓmptu sit lectori. com¬
prehende impossibile. gramatic᷑¬

Expanded text:
em disciplina a Graecis inventa est, a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in Latinum a Tullio videlicet et Quintiliano et Titiano, sed ita copiose, ita vaadmirari in promptu sit, conprehendere inpossibile. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
in egyptũ transtulit. Quos eiꝰ sueces
sor philadelphus beniuolentissime
contriti sunt bellis. quȩ in machabeoꝵ
libris explicantur. Post hȩc capti arege
alexandriȩ ptolomeo. qͥ ẽ appellatꝰ epi¬
phanes. Inde ab antiocho rege sẏriȩ gͣ

Expanded text:
in Aegyptum transtulit, quos eius successor Ptolomaeus Philadelphus beneuolentissime contriti sunt bellis, quae in Macchabaeorum libris explicantur. Post haec capti a rege Alexandriae Ptolomaeo, qui est appellatus , Epiphanes; inde ab Antiocho rege Syriae mult
Abbreviated transcription (Latin):
regula irigilandum ẽ. ii intelligat᷑.
qͥd corpori. ita ⁊ in ista nouissima
aliquando in diabolum dr̃. qđ nõ
in ipso s potus in eius corpore possit
cecidit de cȩlo lucifer mane oriens.
& cȩta quȩ sub figura regis babylo
q̃ ibi contritus ẽ in t̾ra qui mittit ad
om̃s gc̃s. non totũ ipsi capiti congru¬
it. sam ce si mittat ad om̃s gentes
diabolus angłos suos. tam̃ in t̾ra corpꝰ
erus. non ipse conteritur. nisi quia ipse ẽ

Expanded text:
re", uigilandum est, ut intellegatur, quid capiti: ita et in ista nouissima aliquando in diabolum dicitur, quod non in ipso, sed potius in eius corpore possit cecidit de coelo Lucifer mane oriens , et caetera, quae sub figura regis Babylo Contritus est in terra qui mittit ad omnes gentes, non totum ipsi capiti congruit. Nam etsi mittit ad omnes gentes diabolus angelos suos, tamen in terra corpus ejus, non ipse conteritur; nisi quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
minaꝵ ł infirmantiũ solet intelligisi
quasi umbras quasdam de ueritatis
inquisitione tenere conatisunt. Uno
quoquitũ fluiuũ currere apud infen
putauerunt. Uidelicet designantes
ꝙ hi qui digna dolorib oꝑa facunt
in infernũ ad luctũ decurrunt. S no¬

Expanded text:
ibet infirmantium solet intelligi. quasi umbras quasdam de veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd agit: cũ respondeatur. nichil. uł
currit. ł loquitur. Iuomͦ ⁊ qͣntitatẽ
querentes dicimus. qͣntũ currit:
multũ. parũ. Causã qͦ quęrentes
int̾rogatiuis utimur. ut cur. quare.
ut ter. quat̃. ⁊ reliqͣ. p̃tea totiens &

Expanded text:
git? cui respondetur nihil uel currit, loquitur quomodo et quantitatem quaerentes dicimus quantum currit? multum, parum. causam quoque quaerentes interrogatiuis utimur, ut cur? quare? t, ter, quater et reliqua, praeterea totiens et
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc spectatis: Et relatiuũ. ut quo ad
iussisti. parui. Et infinitũ. ut qͦ adlibet
scͥbo. similiter:. quousq. usq ad qđ tẽpꝰ.
ł usq ad quẽ locũ. Et int̾rogat᷑. ⁊ relat᷑
&e infinitũ pot̃ eẽ . Uidetur gͥ relatuũ

Expanded text:
e dixit. idem et relatiuum est, ut quoad iussisti, parui, infinitum: quoad libet, scribo. similiter quousque, usque ad quod tempus uel usque ad quem locum, et interrogatiuum et relatiuum et infinitum potest esse: inter
Abbreviated transcription (Latin):
sut ꝓphanator accedit. Confirmatoq
ĩ. quos cc̃ ꝓcuratores uocabant. uin¬
tum secũ aristobolum ducit. Tunc
udei etiã tributarii romanoꝵ esse
xper̃. Postea cassius cẽ tẽplum expo¬
siauit. De hĩc pꝰ paucos annos. alieni¬
niã herodem regẽ hab̾e meruerunt.

Expanded text:
sed ut profanator accedit; confirmatoqueuos tunc procuratores uocabant, uinctum secum Aristobolum ducit. Ex illo Iudaei etiam tributarii Romanorum esse coeperunt. Postea Cassius etiam templum exspoliauit. Deinde post paucos annos etiam Herodem
Abbreviated transcription (Latin):
toy. planetos .i. ab errore. quȩ int̃dũ
in austrũ. int̾dũ inseptẽtrionẽ. ple¬
rũq contͣ mundũ. non nunquã cũ
mundo ferunt᷑. Quoꝵ nomina g̃cas.
phenon. plenonta. ptriona. hesperus.
stilbon. Has romani nõib dõꝵ suoꝵ.
mercurii sacrauer̃. decepti & deciꝑe¬

Expanded text:
b errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum sMercurii sacraverunt. Decepti eni
Abbreviated transcription (Latin):
Platonici. aplatone philosopho dic̃i
hi animaꝵ creatorem ẽẽ dm̃. corpor
angłos asser̃. & post multos annorũ
circulos in diuersa corpora redire
animas dicunt.

Expanded text:
Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt; per multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Coloqͥntis. cucurbita ag̾̃stis ⁊ uehem̃t̃
amara. q̃ similit̾ ut cucurbita ꝑt̾rã
flagella tendit. Dicta aũ coloqͥntida
qđ sit fructu rotundo. atq foliis ut
cucumeris usualis.subtiles ẽe̾nt
ciunt᷑. siue qr ininicio colabant᷑ ut
Nascunt᷑. ut sinopis. rubrica. pari¬
tomiũ. melinũ. Frecia. auripigm̃tũ

Expanded text:
Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centciuntur, sive quod initio colabantur utNascuntur, ut Sinopis, rubrica, Paraetonium, Melinum, Eretria, auripigmentum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ fuerat eũsa. Deductꝰq ciuiũ romanoꝵ
familiis qͥ eã incołent. restituta ⁊ reple¬
taẽ: magno añ ꝓdigio precedente. Nã
c̃ m̃ssores ad limitandũ cartaginensem
agrũ missi. stipites t̃minoꝵ indices
fixos. nocte a lupis reuulsos mordicos
corrososq reꝑissent. aliqͣndui hesitatũ
ẽ. utrũ romane paci expediret cartagi¬

Expanded text:
um Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. Nam cum mensores ad limitandum Carthaginensem agrum missi, stipites terminorum indices fixos nocte a lupis revulsos mordicus, corrososque reperissent, aliquandiu haesitatum est utrum Romanae paci expediret Carthagi
Abbreviated transcription (Latin):
Cyprus insula aciuitate cipro q̃ inea ẽ
Cyprus insula. ab oriente mari sirio
qđ missicũ sinũ uocant. ab occidente
phamphilico. a septentrione aulone
cilico. ameridie syriȩ ⁊ fenicis pe

Expanded text:
Cyprus insula a civitate Cypro, quae in ea est, Cypros ab oriente mari Syrio, quem Issicum sinum vocant, ab occidente mari Pamphylico, a septentrione Aulone Cilico, a meridie Syriae et Phoenices pe
Abbreviated transcription (Latin):
iuteriũ dr̃ qͣsi cauturiũ. qđ urat ⁊ pro¬
uida sit ineũ. seueraq cautio. ut dũ ui¬
det᷑ cꝰ sit auaricia. refrenet᷑. Qđ int̃dũ
ꝓ signo interdũ ꝓcura adbibet᷑. ut uis
morbi. ignis calore siccet᷑. iñ caut̾io.as.¬

Expanded text:
ictum est quasi cauturium, eo quod urat et provida sit in eum, severaque cautio; ut dum videtur cuius sit avaritia refrenetur, quod interdum pro signo, interdum pro cura adhibetur, ut vis morbi ignis ardore siccetur. DE ART
Abbreviated transcription (Latin):
Ad mirabile. humile. anceps. obseu¬
rũ. honestũ cause genꝰ ẽ. cui statĩ
sine oratione nr̃a fauet animus
auditorĩ. Admirabile a quo aliena¬
tꝰ ẽ animꝰ eoꝵ qui audituri sunt
aut causa honestatis. aut turpitu¬
dinis particeps. ut beniuolentiam
pariat ⁊ offensam. Obscurum in
quo aut tardi auditores sunt. aut
difficiliorib ad cognoscendũ negoci¬
is causa cernit᷑ implicata.
lis. Derationali oriunt᷑ coniectura
finis. qͣlitas. tͣnslatio. Define. iudi¬
ciał. ⁊ negociał. De iudiciali: abso¬
luta ⁊ assũptiua. De assũptiua. con¬
cessio. Remotio criminis. Relatio
criminis. cõpensatio. De concessio¬
ne : purgatio. ⁊ dep̃catio.

Expanded text:
admirabile, humile, anceps, obscurum. Honestum cause genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Admirabile est, quo attentus fit animus eorum qui audituri sunt.aut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut et benevolentiam pariat et offensam: obscurum in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis, causa cernitur implicata.lis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine, iudicialis et negotialis. De iudiciali, absoluta et assumptiva. De assumptiva, concessio, remotio criminis, relatio criminis, comparatio. De concessione, purgatio et deprecatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Centurias. dm̃s partes exercitꝰ. in
centenos milites diuisas. uñ & qͥ
his p̃st̃ cent̾iones dñr. Ergo succen¬
turiati st̃ ñ qͥ in pͥma. s qͥ in scđ̾a cen¬
turia st̃. qͣsi sub pͥma centuria. Ilariꝰ¬

Expanded text:
Centurias partes exercitus dicimus in centenos milites diuisas, unde et qui his praesunt, centuriones dicuntur. Ergo succenturiati sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
Centones. ap̃ gramaticos dici solent
qͥ carminib homeri seu uirgilii ad
ꝓpria oꝑa more centenario. ex mul
tis. hinc iñ compositis in unũ sar¬
ciunt᷑ corpꝰ ad facultatẽ eꝰq mat̾ie.¬

Expanded text:
Centones apud grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri et Virgilii, ad propria opera more centetis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus ad facultatem cui
Abbreviated transcription (Latin):
emora dicta qđ ea parte femina¬
a sexu uiri discrepet. Sunt aũ abin¬
guinib usq ad genua.
Femina uͦ ꝑ derilationẽ femoꝵ par¬
tes st̃. qͥb in equitando t̃gis equoꝵ¬

Expanded text:
emora dicta sunt, quod ea parte a sexu viri discrepat. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equo
Abbreviated transcription (Latin):
inpotestate dñi ẽ. sic filiꝰ inpotestate
patris. Iñ etiã filio fit emancipatio.
ut sit liber a patre. sic̃ seruo manu
matrimonio orti. Nam filii ex lib̾o
⁊ ancilla. seruił ẽ conditionis. Sẽꝑ
enĩ qͥ nascit᷑ deteriorẽ parentis statũ

Expanded text:
in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis condicionis sunt. Semper enim qui nascitur deteriorem parentis statum
Abbreviated transcription (Latin):
hat. ł qͥ toto orbe singłaris sit. Nam
arabes singłarem fenicẽ uocant. ħ
quingentis ⁊ ultͣ annis uiuens. dũ
se uidit senuisse collectis aromatum
uirgulis. rogum sibi instruit ⁊ conũ¬
sa adradiũ soł alarũ plausu uolunta
riũ incendiũ sibi nutrit. Sicq ttm
de cinĩb suis surgit.Icantes.¬

Expanded text:
sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cin
Abbreviated transcription (Latin):
scił dico. locis ⁊ formis ⁊ tꝑib distribu¬
ta. Ut ħ temꝑał ordinis explicatio
in diuine m̃tis adunata ꝓspectu ꝓui¬
dentia sit. Eadẽ uͦ adinatio digesta
ũsa sint. alterũ tñ pendet exalt̾o.

Expanded text:
m locis, formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta rsa sint, alterum tamen pendet ex altero.
Abbreviated transcription (Latin):
ta egyptũ inter nilũ & occeanũ inmeri¬
die subipsa soł uicinitate in sederunt.
Quoꝵ tres sunt ppłi. hesꝑi. Garimantes.
& indi. hesꝑi sunt occidentes. Gara¬
mantes tripoł. indi orientes. Q uicqͥd¬
autẽ eiꝰ ẽ submeridiano cardine ẽ. Cir¬
ca occiduũ uͦ montuosa ẽ. arenosa inme¬
dio. adorientalẽ plagam deserta. Cuius
situs ab occiduo athlantis montis adorien¬
tẽ usq inegipti fines porrigit᷑. a meri¬
die occeano. a septẽtrione nilo flumine

Expanded text:
ta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, quorum tres sunt populi: Hesperii Garamantes et Indi: Hesperii sunt Occidentis, Garamantes Tripolis, Indi Orientis. us est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine
Abbreviated transcription (Latin):
meridiẽ ꝑ ethiopiam. usq ad athlantẽ
montẽ. Aseptemtrionali uͦ parte mediter¬
ranco mari coniuncta claudit᷑. Ab occidñ.¬
te ingaditano freto finit᷑. Ameridie occe¬
Libiã. cirensem. pentapolim. tripolun. bi
niã. sitifensam. mauritaniã. tingitaniax¬

Expanded text:
meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habeLibiam, Cerenensem Pentapolim, Tripolim, Bizniam Istifinsem, item Mauritania Tingitania
Abbreviated transcription (Latin):
choat. Seruch añ.xxx. gͥ nachor. Reg¬
mi egyptioꝵ nascitur. Nachor an̾.xx.
T hare añ .lxx. gͥ abraham. ⁊oroastres
ercia ȩtas. abraham añ .c. gͥ y̾saachi oe
to. Cecrops athenas condidit. Athlans a

Expanded text:
choat. Seruch annorum XXX genuit Nachor. Regnum Aegyptiorum nascitur. Nachor annorum Thara ann. LXX genuit Abraham. Zoroastres Tertia aetas. Abraham ann. C genuit Isaac et t Cecrops Athenas condidit. Moyses a
Abbreviated transcription (Latin):
sum rediit. eugłm scribit. Traianus
nus. añ .xxi. Aquila int̃pres habetur.
riȩ. Antonius. añ.xxiii. Ualentinus
ta editio hierusolimis inuenitur. Se¬
anñ.xiiii. Origenes habet᷑. Maximinus
ruit. Gallus. añ .ii. Nouatus heresim con¬
xu. Ciprianus martiritat᷑. Claudius. añ¬
ii. iste gothos. ab illtrico expulit. Aureli

Expanded text:
sum redit. VMCCXCIV. Traianus nus ann. XXI. Aquila interpres habetur. Pius ann. XXII. Valentinus ta editio Hierosolymis invenitann. XIuit, VM.CCCCLI. Gallus, an. II. Novatus haeresim conXV. Cyprianus martyrio cII. Iste Gothos ab Illyrico expulit. VMCCCCLXVIII. Aurelia
Abbreviated transcription (Latin):
Hercules flamiis se iniec̃.
añ .uiii. troia capta ẽ. Samson añ.xx.
.xl. arca testam̃ti capitur. Samuel oe
saul. añ .xl. Homerus fuisse ꝓbatur.
tago adidone conditur. Gad nathan. &
filius. Amasias. añ.xxuiiii. Cartago

Expanded text:
Hercules flammis se iniecit.ann. VIII. Troia capta est. XL. Arca Testamenti capitur, IVM.LXXXV. Samuel, an. XL. Homerus fuisse putatur. thago a Didone conditur. Gad, Nathan etCXLVI. Amasias ann. XXIX. Carthago
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ mundi. Primo cm̃ die. ds̃ lucis
nõie condidit angłos. Scd̾o infirmam̃ti
appellatione oȩlos. Tercio indiscretionis
uocabulo. speciẽ aqͣrͣ ⁊ terrȩ. Quarto:
luminaria cęli. Quinto anmantia ex
aqͥs. Sexto animantia ex terris: ⁊ hõico
quẽ appellauit adam.
Adam anno.cxxx. geñ sech. aqͦ filii
caman. Cainan: anno.Lxx. gñ malale¬
hel. Malalehel añ.Lxu. gͥ. Iareth:
Iareth anñ. Clx .ii. gͥ enoch. qͥ tͣns latꝰ est.

Expanded text:
tionem mundi. Primo enim die Deus in lucis nomine condidit angelos; secundo in firmamenti appellatione caelos; tertio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae; quarto luminaria caeli; quinto anaquis. Sexto animantia ex terra et hominem, quem appellavit Adam. Adam anno CXXX. genuit Seth, qui CXXV. Cainan ann. CLXX genuit Malalehel. DCCXCV. Malalehel ann. CLXV genuit Iareth. Iareth ann. CLXII genuit Enoc, qui translatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nima. Maxima ẽ c̃ lib̾tas ⁊ ciuitas.
amittit᷑. ut deportatio ẽ exulat᷑. Media
inqͣciuitas amittit᷑. s retinet᷑ lib̾tas. ut
in latinas colonias tͣnsmig̃tio. Minima
aũ ẽ nec ciuitas nec lib̾tas amittit᷑. s

Expanded text:
libertas et civitas amittitur, ut deportatio. Media vero, in qua civitas amittitur, retinetur libertas, ut in Latinas colonias transmigratio. Minima, cum nec civitas nec libertas amittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. ħ incapite siriȩ sita. ab oriente
armeniã tangit. ab occasu asiã minorẽ
ab aqͥlone mare cimeric̃. ⁊ temiscirios
cãpos qͦs habuere amarones. amĩdie
uͦ taurũ montẽ. cui subiacet. cilicia
iisauria. usq ad ciliũ sinũ qͥ spectat

Expanded text:
. Haec in capite Syriae sita; ab Oriente Armeniam tangit, ab Occasu Asiam minorem, ab Aquilone mare Cimmericum, et Themiscirios campos, quos habuere Amazones, a Meridie vero Taurum montem, cui subjacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicum sinum, qui spectat
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dicitur: Umbilicus. ẽ meduis locꝰ
corporis. dictus d sit umbus iliorum.
Uñ ⁊ umbo appellatur locus in medio
clipei aqͦ pendet. E& eo enĩ infans ĩ ut̃o
pendet. Ex eo ĩ & nutritur.

Expanded text:
ndi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur.
Abbreviated transcription (Latin):
li is ẽ uirtus potestatis ꝑ quã causa
siue res ł augetur. uł extorquetur.
Uis pͥuata ẽ siquis ante iudiciũ arma¬
tis hominib quẽq asuo deiecerit.
ł expugnauerit. uis publica ẽ siqͥs
ł regẽ appellantẽ necauerit. u̾bau̾it.¬

Expanded text:
is est virtus potestatis, per quam causa sive res, vel aufertur vel extorquetur. Vis privata est, si quis ante iudicium armatis hominibus quemquam a suo deiecerit vel expugnaverit. Vis publica est, si quis vel regem appellante
Abbreviated transcription (Latin):
nis ⁊ honestis ĩ reb multũ ipse animꝰ
in se fidutiȩ certa cũ spe collocauit.
Patientia honestatis aut utilitatis cau¬
sa. rerũ arduaꝵ ac difficilium uolun¬
taria ac diuturna ꝑpessio. Perseueran¬
tia ẽ in ratione bñ consid̾ata stabilis
oe ꝑpetua ꝑmansio. Tẽꝑantia ẽ sirma¬
tia ẽ ꝑ quã cupiditas cõsilii gub̃nati¬
one regitur. Clem̃tia ꝑ quã aĩ temere
in odiũ alicutꝰ inuectioĩs concitati. cõ¬
mitate retinent᷑. Modestia ꝑ quã pu¬
dor honestus clarã & stabilẽ cõꝑat aue¬

Expanded text:
in rebus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum, ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansio. Temperantia estia est per quam cupiditas consilii gubernatione regitur. Clementia, per quam animi temere in odium alicujus illecti concitatique comitate retinentur. Modestia, per quam pudor honestus claram et stabilem comparat auc
Abbreviated transcription (Latin):
U isus. dr̃ qd uerior sit cȩt̾is sensibus
ac p̃stantior ⁊ uelocior ampliusq
uigilat. qͣntũ memoria int̃ cȩtera
m̃tis officia. Uicinior ẽ enĩ cerebro
uñ plurima manant. E x qͥ fit uͥ ea
quȩ ad alios ꝑtinent sensus. gn̾alit̃¬
uide. quomͦ sonet. oleat. sapiat. calcat.

Expanded text:
 quod vivacior sit caeteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia; vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit, ut ea, quae ad alios pertinent sensus, viVide q
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ fidentiȩ contͣrium ẽ. diffidentia
⁊ ea re uitiũ. Audacia ñ contrariũ s
appositũ ẽ ac ꝓpinquũ. ⁊ hoc uitiũ ẽ.
Sic unicuiq uirtuti finitimũ uiciũ
reꝑietur. aut certo iã nõe appellatũ.
ut audatia q̃ fidentiȩ. ꝑtinatia quȩ
ꝑseuerantiȩ finitima ẽ. suꝑstitio quȩ
religioni ꝓpinqua. aut sine ullo certo
nomine. Quȩ oĩa uti contͣria rerũ bonaꝵ
in reb uitandis reponentur.

Expanded text:
 diffidentia et ea re vitium est; audacia non contrarium, sed appositum est ac propinquum et tamen vitium est. sic uni cuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, superstitio, quae re- ligioni propinqua est, aut sine ullo certo nomine. quae omnia item uti contraria rerum bonarum in re- bus vitandis reponentur.
Abbreviated transcription (Latin):
consentaneus. hȩc ht̃ partes .iiͦiͬi. Eruden¬
tiam. iusticiã. fortitudinẽ. tẽꝑantiã.
Prudentia ẽ rerũ bonaꝵ & malarum
utraꝵq scientia. Partes eiꝰ. memoria.
intelligentia. ꝓuidentia. Memoria est

Expanded text:
 prudentiam, justitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est rerum bonarum et malarum neutrarumque scientia. Partes ejus, memoria, intelligentia, providentia. Memoria est
Abbreviated transcription (Latin):
& alteriꝰ remunerandi uoluntaᷤᷤ cõtinet᷑.
U indicatio ꝑ quã uis ⁊ inturia. ⁊ om̃ino
oẽ qͥ obfuturũ ẽ defendendo aut ulcis¬
cendo ꝓpulsatur. Obseruantia ꝑ quã
om̃s aliqua dignitate añcedentes cul¬
tu qͦ ⁊ honore dignantur. Ueritas
it. ⁊ maiꝰ fec̃ usus. ut religionẽ. ⁊ siqͥd¬
Qđ pactũ ẽ. par. iudicatũ. Pactũ ẽ qđ
int̃ aliquos conuenit. Par. qđ inom̃s
ȩquabile ẽ. Iudicatũ de qͦ alicuiꝰ aut
aliquoꝵ iã sententus constitutũ est.
situm ẽ ut obseruet continetur. forti¬
tudo ẽ consid̾ata ꝑiculoꝵ susceptio
ce laboꝵ ꝑpessio. Eius partes sunt
magnificentia. fidentia. patientia.
ꝑseuerantia. Magnificentia ẽ rerum
magnaꝵ ⁊ excelsaꝵ cũ aĩ ampla qͣdã
ce splendida ꝓpositione cogitatio &¬

Expanded text:
remunerandi voluntas continetur. Vindicatio, per quam vis aut injuria, et omnino omne quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsatur. Observantia, per quam homines aliqua dignitate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas, it, et majus fecit usus, ut religionem; et si pactum, par, iudicatum. Pactum est quod inter aliquos convenit. Par, quod inter omnes equabile est. Iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum sententiis iam constitutum est. situm est ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio, et laborum perpessio. Ejus partes, magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. Magnificentia est rerum magnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendida p
Abbreviated transcription (Latin):
solanus. ameridie auster. Ab occiden¬
rum. Auster adextris euro austrum
asinistris austro affricum. fauoniꝰ
adextra affricũ. aleua corũ. Sept̃ẽto
adextris circium. asinistris aqͥlonẽ.

Expanded text:
solanus, a Meridie Auster, ab Occidenrum; Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafricum; Favonius a parte dextra Africum, a laeva Corum. Porro Septentrio a dextris Circium, a sinistris Aquilonem.
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. ł auiriditate. uł quia pacis in¬
dicium ẽ. d ui regat. uñ hac utunt᷑
magi ad pacandas int̃ se serpentes:⁊
iccirco in ea hos sustinet illigatos. hac
ĩ philosophi. reges & magistri. nun¬
ci & legati utuntur.

Expanded text:
habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uici. castella & pagi s. qui nulla digni¬
tate ciuitatis honorant᷑. s uulgali
hominũ conuentu ĩcoluntur: ⁊ ꝓ par
uitate sui maiorib ciuitatib attribu¬
untur. Uicus aũt dictus ab ipsis tan¬

Expanded text:
ci et castella et pagi hi sunt, qui nulla dignitate civitatis honorantur; sed vulgati hominum conventu incoluntur et propter parvitatem sui, maioribus civitatibus attribuuntur. Vicus autem dictus, eo quod sit v
Abbreviated transcription (Latin):
sanxits siaturȩ ius ẽ qđ non opinio
genuit. s quȩdã in nata uis inseruit.
ut religionẽ. pietatẽ. grãm. uindicatio¬
nẽ. obseruantiã. ueritatẽ. Religio est
coniunctis. pałȩq bñuolis officium

Expanded text:
sanxit. Ius nature est, quod non opinio genuit, sed quedam innata vis nobis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem, observantiam, veritatem. Religio est coniunctis patrieque benevolis officium
Abbreviated transcription (Latin):
uermis in carne putre nascit᷑. Tinea
in uestimentis. Eruca in olerib. Te¬
redo in ligno. Tarmꝰ in lardo. Uermiᷤᷤ
ñ ut serpens aꝑtis passib ł scamaꝵ¬
nisib repit. s in directũ corpusculi
partes gradatim porrigendo contra¬
ctas. conthendo porrectas motũ ex¬
plicat. sicq agitatus ꝑ labitur.¬

Expanded text:
vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibusine rigor, sed indirectum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus ver
Abbreviated transcription (Latin):
li inũ sobrie potatum. sanitatẽ dat. &
auget prudentiã. In modice sumptũ.
ad uicia causas dat. ds̃ gͦ creatitrã de¬
dit. abundantiam humano arbitrio
reseruauit. ut parsimonia naturȩ eẽt¬
in magisterio sobrietatis. abundantiȩ
naturam. lapsũq temulentiȩ sibi asscri-¬
beret humana conditio.

Expanded text:
inum sobrie potatum sanitatem daret, augeret prudentiam, inmodice sumptum ad uitia causas daret, creaturam dedit, abundantiam humano arbitrio reseruauit, ut parsimonia naturae esset magisterium sobrietatis, abundantiae noxiam lapsumque temulentiae sibi ascriberet humana condicio.
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgȩ st̃ sũmitates frondium arborũq
arguendi. Quȩ si lenis fuerit uirga ẽ.
Si nodosa ł aculeata scorpio. Uirgiliȩ.¬
& uitula. alias ab incorruptione. quasi
uirago. q adhuc ignoret femineã passio

Expanded text:
irgae sunt summitates frondium arborumquearguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio reitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passio
Abbreviated transcription (Latin):
li ersus. dicti ab eo qd pedib in ordine
suo dispositis. certo fine modantur.
ꝑ articulos quȩ cesa & mbra nõant᷑.
ne longius ꝓuoluerentur. quã uidi¬
cium posset sustinere. modũ statuit
ratio. im̃ reu̾teretur. ⁊ ab eo uersum
dictũ qd reu̾titur. huic adheret richmnꝰ.
qͥ ñ ẽ certo fine mod̾atus. s t̃n ratio¬
nabiliter ordinatis pedib currit.¬

Expanded text:
Versus dicti sunt ab eo quod pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui cesa et membra nominantur, qui ne longius pervolverentur quam iudicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverteretur et ab eo ipso versum vocatum, quod revertitur. Huic adheret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit
Abbreviated transcription (Latin):
Orima gͣmatica .i. loqñdi ꝑicia. Scd̃a
rethorica. q̃ ꝓpt̾ nitorẽ ⁊ copiã eloqͣn¬
tie suȩ. maxime inciuilib qͣstionib
necessaria existimat᷑. Tercia dialectica
cognom̃to logica. q̃ disputationibus
subtilissimis. uera seceriit a falsis.
Quarta arithinetica. q̃ ꝯtinet num̾oꝵ
causas ⁊ diuisiones. Quinta. musica
q̃ in carminib cantibq ꝯsistit
continet legem astroꝵ.¬

Expanded text:
itia. Secunda rhetorica, quae propter nitorem et copiam eloquentiae suae maxime in civilibus quaestionibus necessaria existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. continet legem astro
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ẽ hõ ẽ animal rõnale ⁊ mortale
sensꝰ disciplineq capax. ħ enĩ defini¬
tio ꝑspecies ⁊ differentias descendens
notio nuncupat᷑. Quã notionẽ com¬
muni ñ ꝓprio nomine possumꝰ appel
lare. ħ isto modo semꝑ efficit᷑. homo ẽ
qđ rõnali conceptione ⁊ exercitio p̃÷
amimalib cunctis. Non enĩ dixit
quid ẽ homo. s qͥd agat. qͣsi qͦdã signo in
noticiã deuocato. Inista enĩ ⁊ in reliquis

Expanded text:
ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens notio nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta q̃goe ypogͣ̃phicen. latine descrip
Luxuriosꝰ ẽ. qͥuictꝰ ñ necessarios. s sũp¬
tuosos ⁊ onerosos appetens. indeliciis
affluens. inlibidine ꝓmptꝰ. ħ italia ꝑ¬
descriptionẽ definiunt luxuriosuꝯ.¬

Expanded text:
quae Graece hypographice, Latine descript'Luxuriosus est uictus non necessarii et sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis affluens, in libidine promptus.' Haec et talia definiunt luxuriosu
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃. Idõ dicunt eam de capite iouis
nasci. quia sensus sapientis qͥ omĩa
omnis prudentia. qui confundit
alios. & imꝑitos ac saxeos cõꝓbat.¬
hȩc ⁊ tritonia dr̃. ꝓpt̃ triton africȩ
paludẽ. circa quam fert᷑ habitu uir.
origo eiꝰ innotuit. Pallas aũ dicta
uł ab insula pallene. intracia inqua
nutrita ẽ. Uł apotoy palle.i. hostiũ¬

Expanded text:
deo eam dicunt de capite Jovis esse natam, quia sensus sapientis, qui inveomnis prudentia, quae confundit alios, et imperitos ac saxeos comprobatet Tritonia dicitur. Triton enim Africae palus est, circa quam fertur virgiorigo ejus innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Pallene in Thracia, in qua nutrita est: vel apo tou pallein t