comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latis simul posteriora tolluntur. quod n posteriora pereui
nichd destatu prioris sabstantiae ꝑmatatur. dcanimalpri

Expanded text:
latis simul posteriora tolluntur. Quod si posteriora pereunt, nihil de statu prioris substantie permutatur, ut animal pri
Abbreviated transcription (Latin):
tusa prsudent n uero ideo qñm proudentur cuenunt mibil lomi¬
nas tam̃ abdõ uł uentura ꝓuidero uł prouisa necesset̃. eaemire :
quodad perim̃dam arbitri libertatem solum satis est : lomnuero
qui pposterum ẽ ut adernȩ p̃ientiȩ tem porailium rerum cuentus
len samģillius et prouidentiatꝰ adhee sicuti cũ quidete scoad
ipsam c̃e nec sie est: itacum quid futurum nouindipum fucurum

Expanded text:
tur, non uero ideo quoniam prouidentur eueniunt, nihilo minus tamen ab deo uel uentura prouideri uel prouisa necesse est euenire,1 quod ad perimendam arbitrii libertatem solum satis est. Iam uero quam praeposterum est ut aeternae praescientiae temporalium rerum euentus sam summae illius esse prouidentiae? Ad haec sicuti cum quid esse scio, id ipsum esse necesse est, ita cum quid futurum noui, id ipsum futurum
Abbreviated transcription (Latin):
Sese credit eggentem:
isigitur lipto se tecum fortuna loquer&ur : quid pro fes¬
lto contras ceres non haberes. Aut si quidẽ quo querela tuam

Expanded text:
sese credit egentem. His igitur si pro se tecum Fortuna loqueretur, quid profecto contra hisceres non haberes; aut si quid est quo querelam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
audiuntur oblectant. Sed miseris malorum altior seisus ẽ:
Itaq cum hec aurib: in sonare desierint : in situs animum me

Expanded text:
audiuntur, oblectant, sed miseris malorum altior sensus est; itaque cum haec auribus insonare desierint. insitus animum m
Abbreviated transcription (Latin):
Quod n platonis musa ꝑsonat uerum
Quoͥd quisq discit in memor recordat᷑
uoniego platoni in quã uchem̃ t̃ assentior: nũ mehoruniam
secundo cõmemoras Primũ quod memoria contagione cor

Expanded text:
Quodsi Platonis Musa personat uerum, quod quisque discit immemor recordatur. – Tum ego: Platoni, inquam, uehementer assentior; nam me horum iam secundo commemoras, primum quod memoriam corporea co
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̃ inserta cupiditas: sed ad falsa deuius error ab duc̃: Quoꝵ
quidẽ ali sũ mũ bonũ eẽ nichilo indigere credentes: ut diuitus afflu

Expanded text:
naturaliter inserta cupiditas, sed ad falsa deuius error abducit. Quorum quidem alii summum bonum esse nihilo indigere credentes ut diuitiis afflu
Abbreviated transcription (Latin):
Quemani festa sunt aequalitatis atq in aequalitutis eusdẽ atq alterus
de fintȩ atq indefinte esse substantiae Suodiui delicet mnensine cui sidictũ

Expanded text:
Quae manifesta sunt, aequalitatis atque inaequalitatis, ejusdem atque alterius, definitae atque indefinitae esse substantiae. Quod videlicet non sine causa dictu
Abbreviated transcription (Latin):
aestimas in tanti uelut patris familias dispositis sima domo uilia uasa
colerent p̃ciosa sordescerent. Sed nonitaẽ Namsiea quȩ paulo ance

Expanded text:
aestimas, in tanti uelut patris familias dispositissima domo uilia uasa colerentur, pretiosa sordescerent. Sed non ita est; nam si ea quae paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autem ad mirabile pro fundissimãq unustoiũ or dinib in uenitur.
quod prim ducc primq comes ad stinuicem nullanums fiui anter uniro fl

Expanded text:
Hoc autem admirabile profundissimumque in istorum ordinibus invenitur, quod primus dux primusque comes ad se invicem nulla numeri intermi
Abbreviated transcription (Latin):
nfor mnulta hoc matime intuendum est. Nã que inter¬
unum qui ẽ tetragonus &ii. duplaꝓportio est. Interduo &iii. dupla
hic ergo tetragonus cum partea ltera longiore: at q iuc consequente tetra¬
gono cadem ꝓportione iunguntaur differentis uero non is dẽ. Namq: duo

Expanded text:
formula hoc maxime intuendum est. Namque interunum, qui est tetragonus, et 2, dupla proportio est, inter 2 et 4 dupla. Hic ergo tetragonus, cum parte altera longiore, atque hic cum sequente tetragono, eadem proportione junguntur, differentiis vero non iisdem. Namque duo
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt & enĩ pennȩ uolucres mihi:
Quȩ celsa conscendant poli:¬
Quassibi cũ uelox mens induit:¬
Terras perosa despicit:
Aeris in mensi superat globum
N ubesq postergum uidet:
Q uique agili motu cal& atheris
ꝑheboq coniungatuias
A ut comitetͥ itergelidisenis
Miles corusci syderis
U el quocumq micans nox bing

Expanded text:
hi quae celsa conscendant polquas sibi cum uelox mens induterras perosa despicit, aeris immensi superat globum nubesque postergum uidet quique agili motu calet aetherihoeboque coniungat uias aut comitetur iter gelidi senis miles corusci sideris uel quocumque micans nox ping
Abbreviated transcription (Latin):
stabilem simplicitatem: eascries celum acsydera mou&. elem̃¬
ta in se inuicem temperat & alterna cõmutatione trans format¬
eadem nascentia occidentia que om̃a ꝑsimiles fȩtuũ seminumq
renouat ꝓgressus : haec actus &iam fortunasq: hominũ indisso¬
lubili causarum conexione constrig̃: quȩ cum ab immobilis ꝓui¬
dentiȩ proficutat᷑ exordus ⁊ piusquo q uimmatabiles cene ene e

Expanded text:
stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformateadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetuum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit, quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabiles esse nece
Abbreviated transcription (Latin):
gerenda duisposut mobilem necũ atqor dinem tem perale
quo fit ut om̃a quesa to subsunt prouidentie quoor sab ietia
sure cuipsum eiam subiacu fetum. quȩ dimuero ques cbr
pro uidontia locatasunt faiti seriem sapperent. eauera sunt
quae primȩ propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis or¬
dinem mobilita excedunt: Namut orbium circa eundem

Expanded text:
gerenda disposuit mobilem nexum atque ordinem temporalem. Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem
Abbreviated transcription (Latin):
cebas: Quid inquam: quis inquit ess& rerum omniũ finis:
lsẽ enim ꝓfecto : quod desiderat᷑ ab omnib:: quod quiabonũ
ene collegimus oport& rerũ omniũ finẽ bonũ esse faceam᷑
quis quis pro funda mente uestigat uerũ cup̃ quenulis illese

Expanded text:
cebas. Quid? inquam. Quis esset, inquit, rerum omnium finis. Is est enim profecto, quod desideratur ab omnibus, quod quia bonum esse collegimus, oportet rerum omnium finem bonum esse fateamur. Quisquis profunda mente uestigat uerum Cupitque nullis ille
Abbreviated transcription (Latin):
ris iui &uiii notibis. Quorum iucaduob ꝓficis eitur illumter narius creat
qui sunt loco impari constituti: Quintum deinde siuideas locum .xvi. &lxxi
respices : sed unus a quatt nario nascitur: alterus nouenarius creat : & sino¬
nũ locũ rur sus aspicias tetragonos ꝑ notabis cchui. & ũi. Dlx.i. Quorum

Expanded text:
ris, 4 et 9 notabis, quorum hic a duobus proficiscitur, illum ternarius creat, qui sunt loco impari constituti. Quintum deinde si videas locum, 16 et 81 respicies, sed unus a quaternario nascitur, alterum novenarius creat. Et si nonum locum rursus aspicias, tetragonos pernotabis 256, 6561, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
consurgit neq enĩ sensus aliquid extramateriam ual& uł uniuer¬
sales species imaginatio contu&ur uł ratio cap̃simplicem formam:
sed intellegentia quasi desuꝑ spectans c̃cepta forma quȩ subs & iam
cuncta diuudieat: Sed eomodo quo formam ipsam quȩ nulli alii

Expanded text:
consurgit. Neque enim sensus aliquid extra materiam ualet uel uniuersales species imaginatio contuetur uel ratio capit simplicem formam; sed intellegentia quasi desuper spectans concepta forma quae subsunt etiam cuncta diiudicat, sed eo modo quo formam ipsam, quae nulli alii
Abbreviated transcription (Latin):
Iixerat onationis quo cunsũ ad alia quedaotua c¬
tnda atq ex pediendi uer tibit tamego Rectaquidem inqua qdlio¬
tatie tuaq prorsus auetoritate dignisima: Sedq uod astaclu a ob

Expanded text:
Dixerat orationisque cursum ad alia quaedam tractanda. atque expedienda, vertebat. Tum ego: Recta quidem, inquam, exhortatio tuaque prorsus auctoritate dignissima, sed quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
coegit arbitrium : Papinianũ diuint̃ aulicos potentẽ militũ gla¬
diis antonius abiecit : At qliiui terbpotentiȩ suȩ renuntiare uolu

Expanded text:
mortis coegit arbitrium. Papinianum 5 diu inter aulicos potentem, militum gladiis Antoninus objecit. Atqui uterque potentiae suae renuntiare volu
Abbreviated transcription (Latin):
qualeẽ : in maius atq minus: quȩ contraria sibim& denominatione
fungunt᷑ : Namq: maius minore maus ẽ : &minus maiore minꝰẽ: &u

Expanded text:
quale est in majus atque minus, quae contraria sibimet denominatione funguntur. Namque majus minore majus est, et minus majore minu
Abbreviated transcription (Latin):
&ipsis aduer sitatis exertititione prudentem: Postremo felix
auero beno deui os blanditis trabit: aduera plerũq ad uera
bona reduces ncois derahit : An hoc int̃ ininiie a ꝑsur nandum
putas quodamicorum tibi fideliũ mentes haec aspera e dor¬
sibilis fortuna detext: Haeccibi cestos sodaliũ uultus ambigi¬
osq secreuit discedens suos abstulit tuo sreliquit & liantui boc urte¬
ger utũ detaris tibi fortunatus enis sei nune &amis ia opes querens

Expanded text:
ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque ad uera bona reduces unco retrahit. An hoc inter minima aestimandum putas quod amicorum tibi fidelium mentes haec aspera, haec horribilis fortuna detexit? Haec tibi certos sodalium uultus ambiguosque secreuit, discedens suos abstulit, tuos reliquit. Quanti hoc integer et, ut uidebaris tibi, fortunatus emisses? Nunc amissas opes quere
Abbreviated transcription (Latin):
tiue uonitineat & huiustrianguli lat᷑ ẽ unitas ternarius uero qui
primuscopere &actu ipsotriangulus creicente unitate binariũ
numerum latus habebit. Viem̃ & potestate primitrianguli idẽ
unitatis: Vnitas latus est. Actuuero &opere trianguli primi
ide ternarii dualitas quã graci dyada uocant Sccundiuero

Expanded text:
te contineat, et hujus trianguli latus est unitas. Ternarius vero qui primus est opere et actu ipso triangulus, crescente unitate binarium numerum latus habebit. Vi enim et potestate primi anguli, id est unitatis, unitas latus est, actu vero et opere trianguli primi, id est ternarii dualitas, quam Graeci dyada vocant. Secundi vero
Abbreviated transcription (Latin):
toriã mortis me astante ꝓmeruit : Cu ius heredit᷑atem cũ de incepsepi¬
curcũ uuilgus a estoicũ ceteriq ꝓsua quis quẽpur teriptum iremoli

Expanded text:
toriam mortis me astante promeruit-.n Cuius hereditatem cum deinceps Epicureum vulgus ac Stoi-. cum ceterique pro sua quisque parte raptum ire moli
Abbreviated transcription (Latin):
respiciam: primas mihinatus est potestate quadratꝰ. quod siunores¬
licto priori terciũ iunexero secundus mihi quadratus efficitur nã
si uno relicto binanioter narium a pposuero : quamedio qua t̃nario

Expanded text:
respiciam, primus mihi natus est potestate quadratus. Quod si uno relicto priori tertium junxero, secundus mihi quadratus efficitur. Nam si uni relicto binario quinarium apposuero, quaternari
Abbreviated transcription (Latin):
num delate ad cunctum senatus ordinẽ trans ferre molir&ur. Vni¬
uersi in nocentiam senatus quanta mei periculi securitate defen¬
derim : Scis me haec & uera proferre. & innullaum quã mei laude

Expanded text:
num delatae ad cunctum senatus ordinem transferre moliretur, uniuersi innocentiam senatus quanta mei periculi securitate defenderim. Scis me haec et uera proferre et in nulla umquam mei laude
Abbreviated transcription (Latin):
descriptiones docebunt:¬
Simliter autem licbit &aliarum formarũ que pluribangu¬
us continent᷑ quantitates ad scribere. S edqm̃ facilius eculis
subice e ssecnent subp̃diccorũ formarũ namerositas in sabter

Expanded text:
descriptiones docebuntSimiliter autem licebit et aliarum formarum, quae pluribus angulis continentur, quantitates ascribere. Sed quoniam facilius oculis subjecta retinentur, supradictarum formarum numerositas in subter
Abbreviated transcription (Latin):
uero atq confluere causas faat ordoille ineutabili conguionepce¬
dens : qudo puidenci̧ sonte descendens cunsta sus lociste perib ꝓlspent

Expanded text:
uero atque confluere causas facit ordo ille ineuitabili conexione procedens qui de prouidentiae fonte descendens cuncta suis locis temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ quod a fortuitis casib differre uideit᷑: nec mirũ inquit si
quidor dinis ignorata ratione temerarium confusumq credatur
Sed tuquã uiscausam tante dispositione ignores. tam̃ qm̃ bonus
mundum rector temperat recte fieri cuncta nedubites
Siquis acturi sydera nescit
ropinqua sũmo cardine labi

Expanded text:
quid est quod a fortuitis casibus differre uideatur? Nec mirum, inquit, si quid est quod a fortuitis casibus differre uideatur? Nec mirum, inquit, si quid ordinis ignorata ratione temerarium confusumque credatur. Sed tu quamuis causam tantae dispositionis ignores, tamen quoniam bonus mundum rector temperat, recte fieri cuncta ne dubites. Si quis Arcturi sidera nescit Propinqua summo cardine labi
Abbreviated transcription (Latin):
Iniustas acies & ferabella mouent
Alternisq uolunt perire telsi
Nonẽ iusta satis sȩuitiaeratio:
Vis a ptã meritis uicem referre
Dilige iurebonos &miscres cemalis :
Hicego uideo inquã quosic uđ flicitas al aaeteapoptel soprll¬
nniohil beni maliuo inente ꝑpendo ne queem̃ sapientium quis¬
quae ge sal inopsignomimiosq ẽ malit potius quam poleniso pib
honone fsus nanđ potentia ualidus in sua ꝑmanenis urbe florere
Sicenim darius testatiusq sapientiae tractatur officium cuni
centingtitos populos rogentium quoda modo beatitudo transfuni
ꝑnitiosis potius ciuib priopt quos diam consticut s̃ debcantur
Curhaecigitur uersa uice mut aentur sclerũq: supplitia bonos
confusionis ratio uideatur. extecire desidero : Minus & enĩmira¬
rer simisceri om̃a fortuitis casib crederem nunc stuporẽ m eum
dĩ rector & aggerat. quicum sepebonis iocunda malis aspera contia¬
q bonis dura tribuat malis obtata concedat. nisi causa dep̃hendit᷑

Expanded text:
Iniustas acies et fera bella mouent Alternisque uolunt perire telis? Non est iusta satis saeuitiae ratio. Vis aptam meritis uicem referre? Dilige iure bonos et miseresce malis. Hic ego: Video, inquam, quae sit uel felicitas uel miseria in ipnon nihil boni maline inesse perpendo. Neque enim sapientum quisquam exul inops ignominiosusque esse malit, potius quam pollens opibus, honore reuerendus, potentia ualidus, in sua permanens urbe florere. Sic enim clarius testatiusque sapientiae tractatur officium, cum in contingentes populos i egentium quodam modo beatitudo transfundiperniciosis potius ciuibus propter quos etiam constituta sunt debeantur. Cur haec igitur uersa uice mutentur scelerumque supplicia bonos confusionis ratio uideatur ex te scire desidero. M in us etenirer, si misceri omnia fortuitis casibus crederem. Nunc stuporem meum deus rector exaggerat. Qui cum saepe bonis iucunda, malis aspera contraque bonis dura tribuat, malis optata concedat, nisi causa deprehenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ditates udo citatesq ertantium siderum custodimus. Siedefer¬
tus eo mult plices lune uariationes agnoscimus quare qum̃ pra¬
orut daruit arith metice uisest  hinc disputationis sumamꝰ
exordium

Expanded text:
ditates velocitatesque errantium siderum custodimus, sic defectus et multiplices lunae variationes agnoscimus. Quare quoniam prior, ut claruit, arithmeticae vis est, hinc disputationis sumamus exordium
Abbreviated transcription (Latin):
narium septenario ep̃tagono cõpireł primo setriangulo idest
sola transcunt unitato⁊ asueo sis enarius contrano uenarium đ

Expanded text:
narium septenario heptagono compares, primo se triangulo, id est sola transeunt unitate. At vero si senarius contra novenarium
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ multiplicata conficitur. Rursus si marimus quattuor terminorũ numerus
ideum quisibiꝓpinquus ẽ talẽ habeat differentiã qdalẽ ide ipsomiarimo ꝓpin

Expanded text:
cem multiplicata conficitur. Rursus, si maximus quatuor terminorum numerus ad eum qui sibi propinquus est talem habeat differentiam, qualem idem esse maximo p
Abbreviated transcription (Latin):
Rcrũ tenues noscere nexus.
S edcur tanto flagrat amore.¬
V critec tacs reperire hotus
Scit nequod appo&lit a filiua nossȩ

Expanded text:
rerum tenues noscere nexus Sed cur tanto flagrat amoreveri tectas reperire notas? Scitne, quod appetit anxia nosse
Abbreviated transcription (Latin):
q ac difluere cessat : similiratione quod longius a prima
m̃te discedit maiorib fatinexib: implicat᷑: Actanto aliquid
fato liberunẽ quanto illũ rerum cardine uicinius p&it: qđ

Expanded text:
 ac diffluere cessat, simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ut senarius ternariũ, Quartͥ quartum quat̃ nariinumerositate
transcendat ut uiii quaternarium. & ꝑ eandem cuncti sequentiam
seseminoris pluralitate p̃tereant. Si uero t̃tius angulus aspiciat᷑

Expanded text:
ut senarius ternarium, quartus quartum, quaternarii numerositate transcendat, ut 8 quaternarium, et per eamdem cuncti sequentiam sese minoris pluralitate praetereant. Si vero tertius angulus aspiciat
Abbreviated transcription (Latin):
quinq lineae quinq rursas pyramis triangulis continebit᷑: & si abexa
gonie sietriangulis : nidil hominꝰ⁊ & quantos cũq angulos habuerit
figura suꝑ quã pyramis resid& tot ipsa latera triangulis contin& ur

Expanded text:
 lineae, quinque rursus pyramis triangulis continebitur, et gono, sex triangulis nihilominus, et quantoscunque angulos habuerit figura super quam pyramis residet, tot ipsa per latera triangulis continetur
Abbreviated transcription (Latin):
cens ternario cum cui coniungendus est aggregeq: amqunitati
intermissis duob & trib siquat tuor iungas qui trib: ipsam superant

Expanded text:
cens ternario eum cui jungendus est aggregetur. Namque unitati, intermissis duobus et tribus, si quatuor jungas, qui tribus ipsam superent
Abbreviated transcription (Latin):
fortuneest &c am manentis. Qudigitur referre putas taneillã¬
toniĩ moriendo deseras : anteilla fugiendo:

Expanded text:
fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas, tunc illam moriendo deseras an te illa fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
uires anmo anne adhuc eg& ad momtione nec ꝑ se sacis emmina fortune
m̃nos saouentis asperitas: nihil nete p̃a locisic qs inoueđ haec̃in
ee biblio tata quam certis simam tibisedem̃ artis inlarib piad degera
in qua metum seperesidens dehumanarum diuinarũq reram seret¬
ta disserebas : ⁊̃ alis habitus talisq aul cus craet cumtecũm nacure
setreta rimarer : Cũmihi syderum uias tadio describeres cumores
sacos tociusq uite rationẽ ad eglestas or dinis exem pla fermares hace¬
ieprenia r te fermas tibiob scquentes: At quitu hane sententiam pla

Expanded text:
ires animo: Anne adhuc eget ammonitione nec per se satis eminet fortunae in nos exagitantis asperitas? Nihilne te ipsa loci facies movet? Haecine est bibliotheca, quam certissimam tibi sedem nostris in laribus ipsa delegeras, in qua mecum saepe residens de humanarum divinarumque rerum scientia disserebas? Talis habitus talisque vultus erat, cum tecum naturae secreta rimarer, cum mihi siderum vias radio describeres, cum mores nostros totiusque vitae rationem ad caelestis ordinis exempla formares? Haecine praemia referimus tibi obsequentes? Atqui tu hanc sententiam Pla
Abbreviated transcription (Latin):
uos uit̃ superius laterculos dirimus quae s. &ipsequidem solidie figure. hoc
modo fiunt. Quotiens aequalib spatis in longi tudinem latitudinẽq purns¬
ratis minor his. additur actitudouniet sunt uius modi tres. ter .bis quis xoui

Expanded text:
uos autem superius laterculos diximus, quae sunt et ipsae quidem solidae figurae, hoc modo fiunt. Quotiens aequalibus spatiis in longitudinem latitudinemque porrectis, minor his additur altitudo. Ut sunt hujusmodi 3 ter bis, qui su
Abbreviated transcription (Latin):
Candidos phebi radios negabit:
ssentuor in quam. cunc taenim firmissimis nexa rationib: constant:
t ũilla qulantiinquit aestimabis sibonũ ipsũ quid sit agnoueris: In¬
finito inquam : si quid ẽ mihi parit̃ dm̃ quoq quibonũ est contigat
agnoscere : At qui hoc uerinima in quit ratione patefaciam: Mla¬
eneantmo do quȩ paulo ante conclusas : M anebunt᷑ : non ne in¬
quit monstrauim ea quȩ appetunt᷑ a plurib id circouera ꝑfactaq
bona ñ eẽ qñimaseinuicem discreparent: cumq alteri ab ess&

Expanded text:
candidos Phoebi radios negabit. – Assentior, inquam; cuncta enim firmissimis nexa rationibus constant. – Tum illa: Quanti, inquit, aestimabis, si bonum ipsum quid sit agnoueris? – Infinito, inquam, si quidem mihi pariter deum quoque, qui bonum est, continget agnoscere. – Atqui hoc uerissima, inquit, ratione patefaciam, maneant modo quae paulo ante conclusa sunt. – Manebunt. – Nonne, inquit, monstrauimus ea quae appetuntur pluribus idcirco uera perfectaque bona non esse quoniam a se inuicem discreparent, cumque alteri abess
Abbreviated transcription (Latin):
At quadrupli secundũ hanc formã descriptio est .: At quã scilic & quiaprio¬
rib: instrucus accesserit: nulla ratione tripidibit & decoreri quidems

Expanded text:
At quadrupli secundum hanc formam descriptio est, ad quam scilicet, qui a prioribus instructus accesserit, nulla ratione trepidabit, et de caeteris quidem
Abbreviated transcription (Latin):
exeis demulangulis d su ꝑ sepositis pentagonis proercant᷑. Namq
sex exagonus ex quinario pentagono & uno quiẽ intriangalorum
ordine dispositus nascitur: necalia ẽ origoxi exagomi uisiexduo¬
denario pentagono & ternario trangulo quod sixxupi. roriustra¬
gonum exquib superiorib: nascat᷑ acdis cas nullos inuemes nisi
XXII. pentagonum senariumq triangulũ atꝙ hoc inc&eris neo

Expanded text:
ex eisdem triangulis et super se positis pentagonis procreantur. Namque sex hexagonus ex quinario pentagono et uno qui est in triangulorum ordine dispositus nascitur. Nec alia est origo 15 hexagoni, nisi ex duodenario pentagono et ternario triangulo. Quod si 28 rursum hexagonum ex quibus superioribus nascatur addiscas, nullos invenies nisi 22 pentagonum senariumque triangulum. Atque hoc in caeteris. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
si ad a dernitatis infinita spatia ꝑ tractes. quid babes quod de
noministui diuturnitate laceris: unius & enĩ mora momenti

Expanded text:
si ad aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod de nominis tui diuturnitate laeteris? Vnius etenim mora momenti
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ nehaecomnia unũ ueluti corpus beatitudinis quadam par¬
tium uari&ate coniungant. ansit eorum aliquid quod beatitudi¬
nis substantiã compleat adhocuero c&erarefferanturꝰ : Vel¬
leminquam id ipsarũ rerũ cõmemoratione pate faceres : Nne

Expanded text:
utrumne haec omnia unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione patefaceres. – N
Abbreviated transcription (Latin):
teriali subiecto hoc omnium denatura rationum quasi quoddam
iecerint fundamentum. Atsinullis ex causis aliquidoriatur id de
nichilo ortũ eẽ uidebit᷑: quod sihoc fierinequit. nec casũ quidem
eius modreẽ possibile ẽ qualem piulo antede fimuimus: Quidigit᷑
inquam: nichil neẽ quod uel casus uł fortuitũ uire appellari que¬
at: anẽ aliquidtam & siuulgꝰ lateat cuiuo cabula ista conueniant
aris toteles m̃sidinquit inphysicis & breui& ueri ꝓpinqua ratione
definiuit : quo nã in quã modo: quotiens ait aliquid cuius piã rei
gratia gerit᷑ aliudq: quibdam decausis quã quod intendebatur ob¬
tingit cas uocatur. Vt siquis colendi agricausa fodiens humũ de

Expanded text:
teriali subiecto hoc omnium de natura rationum quasi quoddam iecerint fundamentum. At si nullis ex causis aliquid oriatur, id de nihilo ortum esse uidebitur. Quod si hoc fieri nequit, ne casum quidem huiusmodi esse possibile est qualem paulo ante definiuimus. Quid igitur, inquam, nihilne est quod uel casus uel fortuitum iure appellari queat? An est aliquid, tametsi uulgus lateat, cui uocabula ista conueniant? Aristoteles meus id, inquit, in Physicis et breui et ueri propinqua ratidefiniuit. – Quonam, inquam, modo? – Quotiens, ait, aliquid cuiuspiam rei gratia geritur aliudque quibusdam de causis quam quod intendebatur obtingit casus uocatur, ut si quis colendi agri causa fodiens humum de
Abbreviated transcription (Latin):
at alora quantate.: Eequoti pras istae tantũ in pmore sũ ma netase
st mulatud nis inueniri. Etprinũ fit sipares fuerint dispo sitio nes
ut due medie parter sibi respondeant  postiuero queiuꝑ ipsas sunt
sibiuin iues cuertant᷑ eq hac id̃fice donet iẽ que t̃muinus trenctatis icur¬
ne : ponae eñ parit paris ordab uno usque CXX .VIII haenodo u

Expanded text:
at altera quantitatem, et quota pars ista est, tantam in priore summam necesse sit multitudinis inveniri. Et primum fit, si pares fuerint dispositiones, ut duae mediae partes sibi respondeant, post vero quae super ipsas sunt sibi invicem convertantur, atque hoc idem fiat donec uterque terminus extremitates incurrat. Ponatur enim pariter pari
Abbreviated transcription (Latin):
modonũ quã eẽ desinit illud quodimplere atq exprimere non potest ali¬
quatenus uid&ur amulari. alligans se ad qualẽ cũq p̃sentiã huius exi

Expanded text:
modo numquam esse desinit illud quod implere atque exprimere non potest aliquatenus uidetur aemulari alligans se ad qualemcumque praesentiam huius exi
Abbreviated transcription (Latin):
simediũ constituas arathmneaie medi&atis ordoformatur. Gemetricã
uero sirationẽ uestiges eius numerũ quisuabutrisq extremitatib cogt¬
netur tetragomcã lat in quirere & huno medium pone. nan sib xl&de
natio numero cecc continent. Sienimn denarium inal multi plices
hinumer creait horumigitur quadringentorum require tetragonicũ
dinacum mediũ constitues. ul sicam ꝓroportionẽ quam int̃ se datitmini
custodiunt diuidas: &id quod relinqu& mediũ t̃minũ ponas: Namq qua

Expanded text:
si medium constituas, arithmeticae medietatis ordo formatur. Geometricam vero si rationem vestiges, ejus numeri qui sub utrisque extremitatibus continetur, tetragonicum latus inquire, et hunc medium pone. Nam sub 40 et denario numero 400 continentur. Si enim denarium in 40 multiplices, hic numerus crescit. Horum igitur quadringentorum require tetragonicum dratum, medium constitues. Vel si eam proportionem quam inter se dati termini custodiunt dividas, et id quo
Abbreviated transcription (Latin):
na & secundũ sequentiũ multitudines angulorũ adunũ cacuminis uer¬
ticẽ subleuata posito enĩtriangulo atq discripto siꝑtres angulos
singulae lineȩ rectestantes ponantur hequetres indinent᷑ ut adunũ
medium punctum uestices iungant : sit pyramis: que cum triangula
basi ꝑfecta sit tribiangulis ꝑ latera condudit᷑ hoc modo : Sit as .o. tri¬
angulũ: Sihuic igitur triangulo ꝑtres angulos erigant᷑ lineȩ. & ad
unũ puncatũ conuestantur. quod ẽ ditaut .o. punctum ñ sit inplano
sed pendens illescilic& lincȩ adipsum erectȩ uerticem & quod ad modo
cacumen .d. facient &erit basis abC unũ triangulũ ꝑ latera uero
triatriangula. Idẽ unũ triangulum ADC. Aliud uero BdC Tertiũ
uero Cqa¬

Expanded text:
na, et secundum sequentium multitudines angulorum ad unum cacuminis verticem sublevata. Posito enim triangulo atque disposito, si per tres angulos singulae rectae lineae stantes ponantur, haeque tres inclinentur ut ad unum medium punctum vertices jungant, fit pyramis. Quae cum a triangula basi profecta sit, tribus triangulis per latera concluditur hoc modo: Sit a, b, c, triangulum, si huic igitur triangulo per tres angulos erigantur lineae, et ad unum punctum convertantur, quod est d, ita ut d punctum non sit in plano sed pendens, illae scilicet lineae ad ipsum erectae verticem, et quodammodo cacumen d facient, et erit basis a, b, c, unum triangulum, per latera vero, tria triangula, id est unum triangulum a, d, b, aliud vero b, d, c, tertium vero c
Abbreviated transcription (Latin):
nobis inlectionib: prosunt. S ed tantum adimplendã denarii numeri
quantitatẽ : quȩ nclatent neuesint aliquib ignorata depromimus

Expanded text:
nobis in lectionibus prosunt, sed tantum ad implendam denarii numeri quantitatem. Quae, ne lateant neve sint aliquibus ignoratae, depromimus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quis notascire: laborat:
Atsinescit quid cȩca petit.:
Quis enimquicquam nescius optaet¬
Aut quis ualeat nescit a sequi
Quo ueinueniat: quis reꝑtam.
Queat ignarus noscere formam
Ancũ mentem cerner& altam:¬
Pariter sũmam & singula norat.
N unc menbrorum conditanube.
Non in totũ ẽ oblitasui
Sũmã tenet singula perdens ał suma¬

Expanded text:
Sed quis nota scire laborat? At si nescit, quid caeca petit? Quis enim quicquam nescius opteAut quis ualeat nescita sequi quoue inueniat? Quis reppertam queat ignarus noscere formam? An cum mentem cerneret altampariter summam et singula norat, nunc membrorum condita nube non in totum est oblita sui summamque tenet singula perdens? Igitu
Abbreviated transcription (Latin):
Neutro ẽ. abitu: namneq nouit
Nec penitus tamen om̃a nescit.
Sed quã retinens meminit sũmã¬
Consulit alteuisa r&ractans.

Expanded text:
Neutro est habitu; nam neque nouit Nec penitus tamen omnia nescit, Sed quam retinens meminit sumConsulit alte uisa retractans
Abbreviated transcription (Latin):
iungantur prima species multiplicationiscxo¬
Iritur. Omnis em̃ duplex ex ses qualtero sesqui¬
tertioq componit. & om̃is ses qualter & ses¬
quitertius duplice iungunt i Nã ternari¬
us ses qualt̃ ẽ duorũ quat tuor uero seiquit̃ tius ternarprisedquaduan qr
diplus duorum. Sicigitur sesqualter & sciquitertius anuon diplim

Expanded text:
ungantur, prima species multiplicitatis exoritur. Omnis autem duplex ex sesquialtero sesquitertioque componitur, et omnis sesquialter et sesquitertius duplicem jungunt. Nam ternarius, sesquialter est duorum, quatuor vero, sesquitertius ternarii, sed 4 duplus duorum. Sic igitur sesquialter et sesquitertius unum dupli
Abbreviated transcription (Latin):
ta quidem plenaẽ anxi&atis: satiolis uero penitentiae. quan¬
tos ille morbos. quam intolerabi les dolores. quasi quendam

Expanded text:
a quidem plena est anxietatis, satietas vero paenitentiae? Quantos illae morbos. quam intolerabiles dolores quasi quendam
Abbreviated transcription (Latin):
nunc aut̃ ordine ꝑmutato eis dẽ differentiis. alia ꝓportiones : Sc̃ꝑq in quib:
differunt secundum naturalis numeri ordines tetragoni a parte altera lon¬
giores sese superabunt tantũ qđ geminatis sumulis naturalis numeri steꝓ¬
gressio: Quod mirũ uiderinon deb&: Nos enĩ ipsas sũmas tetragonorũ
& parte altera longiorum geminamus ad primas setondas q ꝓportiones

Expanded text:
portiones. Semperque in quibus differunt, secundum naturalis numeri ordines tetragoni et parte altera longiores sese superabunt, tantum quod geminatis summulis naturalis numeri fit progressio. Quod mirum videri non debet, nos enim ipsas summas tetragonorum et parte altera longiorum geminamus ad primas secundasque proportiones
Abbreviated transcription (Latin):
Etmox abiunctis dissociant᷑ aquis
Sibd et cursũq iterum reuocent᷑ in unum
Confluat alteriu quo dtrahit unda uadi
Conuenient puppes etuuls fluminetru

Expanded text:
Et mox abiunctis dissociantur aquis. Si coeant cursumque iterum reuocentur in unum, Confluat alterni quod trahit unda uadi; Conuenient puppes et uulsi flumine tru
Abbreviated transcription (Latin):
Inter illas ab andantis simas opes. numquã nȩanimũ tuũ
c̃ cepta exqualib& inuria c̃fudit anxi& afei atqui inqua
lberome fuisse a nimo ꝗuin aliquid semꝑ angerer reminis¬
ciñ ques: Nonnequia uelaberat quo dibense ñ uelles Vel

Expanded text:
inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualibet iniuria confudit anxietas? – Atqui, inquam, libero me fuisse animo quin aliquid semper angerer reminisci non queo. – Nonne quia uel aberat quod abesse non uelles uel
Abbreviated transcription (Latin):
ad alterũ conparati hanc inquisitor rationem repperies. Sien quos unte ito¬
lib& illas numeros s e cundũ suam in sein&ipios multiplices quantitaim¬
tem qui pcreant᷑ ad alterutrũ comparati : nulla mensurae cõmunione
uingunt᷑ : Tres & quinq simulti plices tres tertio uiii faciunt & quin¬
Rurs .v. &uii quos procreant si cõ pares. hiquoq in cõm̃ surabiles erunt
quinquie s eñ .u. ut dictũ exxu. septies septem faciunt xlu.iiii. quoꝵ
m̃ sura nulla cõmunis est nisi forte omniũ horum proereatrix & mat̃
unitas: CAT̃ XUIII. DEIR UENTIONE EORUM QUIADSE SE¬
CVNDI ET IN CÕ pOSITIS: ADALIOSUeRO RelatI pRiMET IN
siquis nobis eosdem propanat &imper& agnoscere utrũ aliquam̃ sura
cõmensurabiles sint ancerte sola unitas utrosq metiat᷑. repperien¬
diarstalis ẽ datis enĩ duob: numeris in aqualib: : auferre demaiore
minorẽ oportebit : & quirelict̃ fuerit simaior est auferre exep rurs
minorem. Siuero minor fuerit cum exreliquo maiore detrahere :

Expanded text:
ad alterutrum comparati, hac inquisitor ratione reperiet. Si enilibet illos numeros secundum suam in semetipsos multiplices quantitatetem, qui procreantur ad alterutrum comparati, nulla mensura communione junguntur. Tres enim et 5 si multiplices, tres tertio 9 faciunt, et quinRursus 5 et 7, quos procreant si compares, hi quoque incommensurabiles erunt. Quinquies enim quinque ut dictum est 25, septies 7 faciunt 49. Quorum mensura nulla communis est, nisi forte omnium horum procreatrix et mater unitas. CAPUT XVIII. De inventione eorum numerorum, qui ad se secundi et compositi sunt, ad alios vero relati, primi et si quis nobis eosdem proponat, et imperet agnoscere utrum aliqua mensura commensurabiles sint, an certe sola unitas utrosque metiatur, reperiendi ars talis est. Datis enim duobus numeris inaequalibus, auferre de majore minorem oportebit, et qui relictus fuerit, si major est, auferre ex eo rursus minorem, si vero minor fuerit, eum ex reliquo majore detrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
laptates honoremq potentia carentem gloriam quoq nichil
pendit: Sed hunc quoq quã multa defici ant uides: F itenim
ut aliquando necesariis ogeat : ut anxia tatib mordeat᷑ : Cũq
hec depellere nequeat : &iãuid quod maxime pelebat pocens

Expanded text:
luptates honoremque potentia carentem gloriam quoque nihili pendit. Sed hunc quoque quam multa deficiant uides. Fit enim ut aliquando necessariis egeat, ut anxietatibus mordeatur cumque haec depellere nequeat, etiam id quod maxime petebat potens
Abbreviated transcription (Latin):
Acsiquif idẽ detunctis in in finitũ partib mul¬
tiplicitis ficiat conuenient̃ ordinẽ suꝑ particularitatis inuem&
quod si conuerits suꝑ particulares aliquis secundũ hȩc p̃cepta conuer¬
tat: continuo uideat suꝑ partientes ad crescere. & ex sesqualtero quidẽ

Expanded text:
ibus multiplicatis faciat, convenienter ordinem superparticularitatis inveniet. Quod si conversos superparticulares aliquis secundum haec praecepta convertat, continuo videat superpartientes accrescere, et ex sesquialtero quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nis et corũ medi&atem iđe duos: & nouẽ intrasenariũ daudunt & cius
mediã partem idẽ .iii. eodemq modo inc&eris: Dicendũ uero siquis secun¬
dũspetiem suꝑ particularis numeri considerare desder&. id õ sesquiter¬
tiam qualiratione reperi& at difinitio quidẽ huius cõparationis ta¬
lisẽ Sesquit̃tiusẽ quiminori cõparatus. hab& cum semel & eiust̃ tum

Expanded text:
 novem intra se senarium claudunt, et ejus mediam partem, id est 3, eodemque modo in caeteris. Dicendum vero si quis secundam speciem superparticularis numeri considerare desideret, id est sesquitertiam, quali ratione reperiat. Ac definitio quidem hujus comparationis talis est. Sesquitertius est, qui minori comparatus, habet eum semel et ejus t
Abbreviated transcription (Latin):
in enisca medietas que intor utrasq uer sat deesse ñ possit: Inquattuor enim
terminis sifuerit quẽ ad modũ primus adtertiũ. si secunđ ad quartumꝓpor¬
tionum ratione salie& custodita geo mȩtri ca inediẽtas explicatur & quod

Expanded text:
e non possit. In quatuor enim terminis si fuerit, quemadmodum primus ad secundum, sic tertius ad quartum, proportionum ratione scilicet custodita, geometrica medietas explicatur. Et quod
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ eẽ conuipcat : namnitalesit rerum omnium princepseẽ
non poterit: Erit enĩ eo prestantius aliquid ꝑ fectum possidens

Expanded text:
bonum esse convincat. Nam ni tale sit, rerum omnium princeps esse non poterit; erit enim eo praestantius aliquid perfectum possidens
Abbreviated transcription (Latin):
hunc gbuntufat onsisnum efpt aguinorum procrentio refutabit nãq
namq ex suꝑse exigonis & exeminas positis triangalis proereanit̃:
Septẽenim eptagonus nascitur exsenario exagono & uno pgtes tate
triangulo xuiii uero eptagonus exXV exago no & ternario tran¬
gulo comungantur. & xxxiii. & xxuii scilicꝗ exagono & senario
triangulo : atꝗ hoc incunctis in offensum repperim lines. uides ne

Expanded text:
hunc geniturae ordinem heptagonorum procreatio refutabit. Namque ex super se hexagonis, et ex eminus positis triangulis procreantur. Septem enim heptagonus nascitur ex senario hexagono, et uno potestate triangulo, 18 vero heptagonus ex 15 hexagono et ternario triangulo conjungatur, et 34 ex 28, scilicet hexagono et senario triangulo, atque hoc in cunctis inoffensum reperire licet. Videsne
Abbreviated transcription (Latin):
catoteũ labo reparłrer: At quiphilosophrae fas ẽrat in comitatũ relin¬
quere it̃ in nocentis: meã scilic& criminationem uererer : & quasi no¬
uum aliquid acciderit ꝑ horres cerem : nunc enimprimũ censesa pud
i ꝓbos mores laces sitam periculir essesipientiã : nonne apud u&erer

Expanded text:
cato tecum labore partirer? Atqui Philosophiae fas non erat incomitatum relinquere iter innocentis. Meam scilicet criminationem uererer et quasi nouum aliquid accideret perhorrescerem? Nunc enim primum censes apud improbos mores lacessitam periculis esse sapientiam? Nonne apud ueter
Abbreviated transcription (Latin):
numerus in seunitates hab& quem superiorib: aggregabis. tot
ipse qui fit triangulus unitates habebit in latere namternariũ
quiẽ primus an tutriangulus adicc tobinario unitati faceramus

Expanded text:
numerus in se unitates habet, quem superioribus aggregabis, tot ipse qui fit triangulus unitates habebit in latere. Nam ternarium, qui est primus actu triangulus, adjecto binario unitati feceramus
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ascend&: & sipentagona basis similit̃ : & siexagona : illa quoque
ultima suꝑficieserit ex agona: Ergo incur incurta pyramide toterit
angulorum suꝑficies quod fuerit bass: Siuero illa pyramis non solũ

Expanded text:
er ascendit, et si pentagona basis, similiter et si hexagona, illa quoque ultima superficies erit hexagona. Ergo in curta pyramide, tot erit angulorum superficies quot fuerit basis. Si vero illa pyramis non solu
Abbreviated transcription (Latin):
sit altera Qu odnimirum ad unitatem ꝑtinet & addualitatẽ. Quinu¬
ntrus primus ab unodiscedens alter factus .e & qm̃i cunc t scundu

Expanded text:
sit altera. Quod nimirum ad unitatem pertinet, et ad dualitatem, qui numerus primus ab uno discedens, alter factus est. Et quoniam cuncti secundu
Abbreviated transcription (Latin):
ipiare n posit qñm corun notio corporales figuras ñ posie geodere
Dererum uero cognitione firmori potius ꝑfeccoriq udicio eetre¬
dendum: Inhuias modigitur luit nos quibrtã tatio cirandi quã ima¬
gmandietiã senti endiq uisinẽ ñmneratioms potius causam probart

Expanded text:
irare non posse quoniam eorum notio corporales figuras non posset excedere, de rerum uero cognitione firmiori potius perfectiorique iudicio esse credendum: in huius modi igitur lite nos, quibus tam ratiocinandi quam imaginandi etiam sentiendique uis inest, nonne ratio
Abbreviated transcription (Latin):
lgitur nocipetandi aliquid na dep̃candi ulla ratioest quideñ a lipera
auferetar gtor anicũ illud nt homines dñꝙ comer tum spetondi seli&e
gatiae promertiur quisodlus modustẽ quocũ do collaqu bomines posieu¬
d antur. Illiq uaceseluci prus quoq quam impetrent ipasapplicindi
ratione coniungi: Quae si recepta futurorum necessitate nihil uirium
haberecredantur: quiderit quo sũmoillirerũ principio coneta atquad¬
herere posimnas: quar tnecensterit buma nĩ genas ati pualo antearta¬
bas disseptum atq disiunc tum sao fonte ficiscere
Quaenã discors foedeta rerum¬
Causa resoluit quiscantads
Veris statuit bella duobuse

Expanded text:
Igitur nec sperandi aliquid nec deprecandi ulla ratio est; quid enim uel sIgitur nec sperandi aliquid nec deprecandi ulla ratio est; quid enim uel sAuferetur igitur unicum illud inter homines deumque commercium, sperandi scilicet omeremur, qui solus modus est quo cum deo colloqui homines posse uideantur illique inaccessae luci prius quoque quam impetrent ipsa supplicandi ratione coniungi. Quae si recepta futurorum necessitate nihil uirium habere credantur, quid erit quo summo illi rerum principi conecti atque adhaerere possimus? Quare necesse erit humanum genus, uti paulo ante cantabas, dissaeptum atque disiunctum suo fonte fatiscere. Quaenam discors foedera rerumCausa resolvit? quis tanta Deus 330 Veris statuit bella duobus
Abbreviated transcription (Latin):
incertiẽe potest : certus corumẽ euentꝰ que futura firmiter ille p̃sa¬
erit: quare nullaẽ humanis consilis actionibq libertas quas diuina
mens sine falsitati serrore cuncta prospiciens ad unũ alligat & cons¬
tring̃ cuentum: quo semel recepto quantꝰ occasus humanarũ rerum
consequatur. liquet: Frustraenim bonis malisq: p̃mia poene ue ꝓ¬
ponuntur : quȩ nullus meruit li acuoluntarius motus animorum
Idqi omniũ uidebit᷑ iniquissimum : quo dnunc &quissimũ iudicat᷑.
uł puniriim probos łrr unerari ꝓbos. quos ad alterutrũ ñ propria
mit tt uoluntas : sed futuri cog̃ certa necessitas : Necuitia igitur
nec uirtutes quicquam fuerint : sedomniũ meritorũ potius mix ta
atq indiscreta confusio: quoq nihil scelatius ex cogitari potest:
cũ ex pre uicentia rerum om̃i sordo ducatur nihilq: consiliis liceat
hamanis fitutuitia quoq nt̃ adbenorum omnum referant auetor̃

Expanded text:
incerti esse potest, certus eorum est euentus quae futura firmiter ille praescincerti esse potest, certus eorum est euentus quae futura firmiter ille praescierit. Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas, quas diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum consequatur liquet. Frustra enim bonis malisque praemia poenaeue proponuntur, quae nullus meruit liber ac uoluntarius motus animorum, idque omnium uidebitur iniquissimum quod nunc aequissimum iudicatur, uel puniri improbos uel remunerari probos, quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta atque indiscreta confusio; quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omnis ordo ducatur nihilque consiliis liceat humanis, fit ut uitia quoque nostra ad bonorum omnium referantur auctorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate longe diuersa: quare si quidita futurum est ut eius certus
ao necessarius nonset cuentus i deuenturũcẽ p̃sari qu potera. sicut
enin scientia ipa in ꝑmaxtac̃ filaitati. ita id quod abiea cencipitur
iculite atq concipit nequit : Coanq causaest cr menditio scienta
cartint qu id aparẽ qudmqut habere neten seest uti cam seichabere
sacnta cmprthendit: quidigitur: quonam modo de haceimcesla
futura p̃noscit: namsi ir ei at abiliter euentura cens&: quȩ &iam
n euenire possibileẽ fallitur: quo d ñ sentire modo nefas est sed
&iam uoce proferre : At suta utis itaca futura cẽ decernit ut eq
stabile cõpbendit : aut quidħ refert uaticinio illo ridiculo tyresiaer
quic quid dicam auterit aut non: quid &um diuina ꝓuidentia buma¬
naopinione p̃stiterit suiti homines incerta iudicat quorũ est incertus
cuentus : quod si apudillum rerũ omnium certissimũ fontem nichil

Expanded text:
ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta est falsitati, ita id quod ab ea concipitur esse aliter atque concipitur nequit. Ea namque causa est cur mendacio scientia careat, quod se ita rem quamque habere necesse est uti eam sese habere scientia comprehendit. Quid igitur? Quonam modo deus haec incerta futura praenoscit? Nam si incuitabiliter euentura censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est, sed etiam uoce proferre, At si ita uti sunt, ita ea futura esse decernit, ut aeque stabile comprehendit? Aut quid hoc refert uaticinio illo ridiculo Tiresiae Quicquid dicam aut erit aut non? Quid etiam diuina prouidentia opinione praestiterit si uti homines incerta iudicat quorum est incertus euentus? Quodsi apud illum rerum omnium certissimum fontem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ge ussub stancusuł a anumerusise geometreꝗ &x simi bus ee
coniunctũ neq ex his que ad seinuicem nullatatione prepuerura
herent Eruntergo numeros prima quȩ iungant. ad substantiã
quidẽ que constent. semꝑq ꝑmaneant nequeenima seoũa ul pos

Expanded text:
umerus, neque ex similibus esse conjunctum, neque ex his quae ad se invicem nulla ratione proportionis haerent. Erunt ergo, numeros, prima quae conjungant, ad substantiam quidem quae constent, semperque permaneant. Neque enim ex no
Abbreviated transcription (Latin):
iriguilla regiae p̃positum domus ab incepta & ꝓp&lraca un prors
iniuria deieti.: Quotiens miscros. quosinfinitis calumnis inpunita¬
sed impunito¬
barbarorum semper auaritia uexabat obiecta periculis auctoritate

Expanded text:
igguillam regiae praepositum domus ab incepta, perpetrata iam prorsus iniuria deieci, quotiens miseros quos infinitis calumnis impunitbarbarorum semper auaritia uexabat obiecta periculis auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
sed sũ me potius scientiae nullis terminis inclusa simplicitas
Quamuariis terras animalia ꝑ meint figurisn

Expanded text:
sed summae potius scientiae nullis terminis inclusa simplicitas. Quam uariis terras animalia permeant figuris
Abbreviated transcription (Latin):
multi plicesq sententiȩ pig& reminisci: hoc tantum ultimã di¬
xerimeẽ aduersȩ fortunȩ sarcinam : quod dumiseris aliquoden

Expanded text:
multiplicesque sententiae, piget reminisci. Hoc tantum dixerim ultimam esse aduersae fortunae sarcinam, quod dum miseris aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
taoculis intuemur ut eaquȩ in quad rigis moderandis atq fleetondis facere
spectant᷑ aurige: atq hunc modum c&era : Numigit̃ quicqua illorum
ita fieri necessitas ulla cõpellitiminime: Prustraenim ess& artis effec¬
tus: si om̃a coacta mouerent᷑. & quaeigitur cum fiunt carent &xis¬
tendi necessitate. eadem prius quã fiant sine necessitate futura sunt :
Quare : s̃ quedã euentura quorum exitus ab omninecessitate fit abso

Expanded text:
ta oculis intuemur, ut ea quae in quadrigis moderandis atque flectendis facerespectantur aurigae atque ad hunc modum cetera. Num igitur quidquam illorum ita fieri necessitas ulla compellit? Minime. Frustra enim esset artis effectus, si omnia coacta mouerentur. Quae igitur cum fiunt carent exsistendi necessitate, eadem prius quam fiant sine necessitate futura sunt. Quare sunt quaedam euentura quorum exitus ab omni necessitate sit abso
Abbreviated transcription (Latin):
Accoreq dm̃ spectes nullus degrpes : cTVE
Niuitiis peiora fouens ꝓpriũ deserat ortum
Quidutem decorporis uoluptatib loquar: quas u appetet

Expanded text:
ctoremque deum spectes, nullus degener exstat ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum. Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum appete
Abbreviated transcription (Latin):
in quã me in scitiãm eam fuisse confessum: Sed quid afferas lic&
iã prospiciam planius tam̃ exteaudi redesidero: Mundũ inquit

Expanded text:
inquam, me inscitiam meam fuisse confessum, sed quid afferas, licet iam prospiciam. planius tamen ex te audire desidero. - Mundum, inquit