comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Et si quando misso sanguine opus est. sustinendum est ne
Nest ergo ut dicam claementia omnib quidem hominib
secundum naturam. maxime tamen decora impatoribus.
quanto plus hẽt apud illos quos seruet quantoq in maiore mat̾ia
apparet. Quantulum enim nocet priuata crudelitas pͥncipum se¬
uitia bellum est. Cum autem uirtutib inest concordia nec ulla al¬
tera melior aut honestior sit. quaedam tamen quibusdam ꝑsonis
aptior est. Decet magnanimitas quemlib mortalem etiam illum
infra quem nihil est.Quid enim maius aut fortius q̃ malam fõ¬
tunam retundere. Haxe tamen magnanimitas in bona fortuna la¬
xiorem locum hẽt meliusq in tribunali q̃ in plano conspicitur.i
Claementia in quancunq domum puenerit: eam felicem tranqllã¬
q p̃stabit. Sed in regia quo ranor: eo mirabilior. Quid enim est
memorabilius ꝗͣ eum cuius irae nihil obstat cuius grauiori sentẽ¬

Expanded text:
bus, et, si quando misso sanguine opus est, sustinenda est manubus, et, si quando misso sanguine opus est, sustinenda est manuEst ergo, ut dicebam, clementia omnibus quidem homini- bus secundum naturam, maxime tamen decora imperatoribus, quanto plus habet apud illos, quod servet, quantoque in maiore materia apparet. Quantulum enim nocet privata crudelitas ! Principum saevitia bellum est. Cum autem virtutibus inter se sit concordia nec ulla altera melior aut honestior sit, quaedam tamen quibusdam personis aptior est. Decet magnanimitas quemlibet mortalem, etiam illum, infra quem nihil est ; quid enim maius aut fortius quam malam fortunam retundere ? Haec tamen magnanimitas in bona fortuna laxiorem locum habet meliusque in tribunali quam in plano conspicitur. Clementia, in quamcumque domum pervenerit, eam felicem tranquillamque praestabit, sed in regia, quo rarior, eo mirabilior. Quid enim est memorabilis quam eum, cuius irae nihil obstat, cuius graviori senten
Abbreviated transcription (Latin):
cussos reponi sibi passus non erit. Hac unitas et hic maximi im¬
pii contextus in multas partes dissiliet. Idemq huic urbi dominã
di finis erit qui parendi fuerit. Ideo principes regesq et quocũq
alio nomine sunt.tutores status publici. non est mirum amari ul¬
tra priuatas etiam necessitudines. Nam si sanis hominib publica
priuatis potiora sunt. sequitur ut is quoq carior sit in quem res.p.
conuertit. olim enim ita se indut res.p. cesar. ut deduci alterum
non posset sine utriusq pernicie. nam ut illi uiribus opus est: ita¬
et huic capite.
Onguis uidetur recessisse a proposito oratio mea. at me hercu¬
le rem ip̃am p̃mis. nam si quid adhuc colligit ti animus rei
p. tux es illa corpus tuum. Uides ut puto q̃ necessaria cdaementia¬
sit. tibi enim parcis cum uideris alteri parcere. Parcendum itaq
est etiam imp robandis ciuibus non aliter q̃ membris languenti¬

Expanded text:
cussos reponi sibi passus non erit, haec unitas et hic maximi imcussos reponi sibi passus non erit, haec unitas et hic maximi imperii contextus in partes multas dissiliet, idemque huic urbi finis dominandi erit, qui parendi fuerit. Ideo principes regesque et quocumque alio nomine sunt tutores status publici non est mirum amari ultra privatas etiam necessitudines ; nam si sanis hominibus publica privatis potiora sunt, sequitur, ut is quoque carior sit, in quem se res publica convertit. Olim enim ita se induit rei publicae Caesar, ut seduci alterum non posset sine utriusque pernicie ; nam et illi viribus opus est et huic capite. ius videtur recessisse a proposito oratio mea, at mehercules rem ipsam premit. Nam si, quod adhuc colligit, tu animus rei publicae tuae es, illa corpus tuum, vides, ut puto, quam necessaria sit clementia; tibi enim parcis, cum videris alteri parcere. Parcendum itaque est etiam improbandis civibus non aliter quam membris languenti
Abbreviated transcription (Latin):
uit siue auanus dominus est mare lucri cã scrutatur. siue ambitiosus
sic haec imm̃sa multitudo unius anima circondata. illius spu regitur
illius rõne flectitur. p̃ssura se ac fractura uiribus sus nisi consilio susti¬
neretur.
Uam itaq incolumitatem amant cum pro uno homine denas le¬
giones in aciem deducunt cum in prima fronte procurtunt et ad¬
uersa uulnerib pectora feruint ne impatoris sui signa uertantur. Ille
est enim uinculum per quod res .p. coheret. ille sp̃s uitalis quem haec
tot millia trahunt. nihil ip̃a per se futura nisi onus et p̃da si mens
illa imꝑi subtrahatur. Rege incolumi. mens omnib una. amisso
rupere fidem. Hic casus romana pacis exicium erit. Hic tanti for¬
tunam ppłi in ruinas aget. Tam dui ab isto periculo aberit hic tpłs
q̃ du sciet ferre franos quos si quando abrupit. uel aliquo casu dis¬

Expanded text:
vit, sive avarus dominus est, mare lucri causa scrutamur, sive ambitiosus, vit, sive avarus dominus est, mare lucri causa scrutamur, sive ambitiosus, iluimus, sic haec immensa multitudo unius animae circumdata illius spiritu regitur, illius ratione flectitur pressura se ac fractura viribus suis, nisi consilio sustineretur. Suam itaque incolumitatem amant, eum pro uno homine denas legiones in aciem deducunt, cum in primam frontem procurrunt et adversa vulneribus pectora ferunt, ne imperatoris sui signa vertantur. Ille est enim vinculum, per quod res publica cohaeret, ille spiritus vitalis, quem haec tot milia trahunt nihil ipsa per se futura nisi onus et praeda, si mens illa imperii subtrahatur. Rege incolumi mens omnibus una; amisso rupere fidem. Hic casus Romanae pacis exitium erit, hic tanti fortunam populi in ruinas aget ; tam diu ab isto periculo aberit hic populus, quam diu sciet ferre frenos, quos si quando abruperit vel aliquo casu dis
Abbreviated transcription (Latin):
rum. ac benesicum sidus certatim aduolant. obucere se pro illo
mucrombus insidiantium paratissimi et substernere corpora
sua si per stragem illi humanam uer add salutem sttuendum sit. Sõnũ
eius nocturnis excubus muniunt: latera obiecti circunfusiq defendunt
incurrentibus penculis se opponunt. Non est hic sine ratione pplis urbi¬
busq consensus sic protegendi amandiq reges et se suaq iactandi
quocunq desiderauert imperantis salus. Nec haec uita lusui est
aut cdementia pro uno capite tot millia excipere ferrum ac multis
mortibus unam animam redunere non nunꝗͣ senis et inualidi quẽ¬
ad mõm totum corpus animo deseruit cum hoc tanto maus tanto¬
q speciosius sit ille in occulto maneat tenus et in qua sede latitet in¬
certus tamen manus pedes oculi. negocium illi geritur. illum hac cutis
munit. illius iussu iacemus aut in quicti discurrimus cum ille impera¬

Expanded text:
rum ac beneficum sidus certatim advolant. Obicere se pro illo rum ac beneficum sidus certatim advolant. Obicere se pro illo mucronibus insidiantium paratissimi et substernere corpora sua, si per stragem illi humanam iter ad salutem struendum sit, somnum eius nocturnis excubiis muniunt, latera obiecti circumfusique defendunt, incurrentibus periculis se opponunt. Non est hic sine ratione populis urbibusque consensus sic protegendi amandique reges et se suaque iactandi, quocumque desideravit imperantis salus ; nec haec vilitas sui est aut dementia pro uno capite tot milia excipere ferrum ac multis mortibus unam animam redimere nonnumquam senis et invalidi. Quemadmodum totum corpus animo deservit et, cum hoc tanto maius tantoque speciosius sit, ille in occulto maneat tenuis et in qua sede latitet incertus, tamen manus, pedes, oculi negotium illi gerunt, illum haec cutis munit, illius iussu iacemus aut in- quieti discurrimus, cum ille impera
Abbreviated transcription (Latin):
quomo confirmet eam et usu suam faciat. Nullam uero ex oi¬
cum sit nulla humanior: Constet igitur hoc necc̃e est non solum
inter nos qui hominem sociale animal cõmuni bono gentium uid¬
ri uolumus. sed etiam inter illos qui hominem uoluptati donant.
quorum omnia dicta factaq ad utilitatem suam spectant. Nam
si quietem petit et ocium. hanc uirtutem naturae suax nactus est q̃
pacem amat et manus retinet. Nullum tamen clementia ex õi¬
bus magis ꝗͣ regem aut principem decet. Ista enim uirtutes ma¬
gnis uinis deconꝰ glĩ xq sunt si illis salutaris potentia est. Nam
pestifera uis est ualere ad nocendum. Illius demum magnitudo
stabilis fundataq est quam omnes tam supra se eẽ ꝗ̃ pro se sciũt
cuus curam excubare pro salute singuloꝵ atq uniuersorum
quondie expiuntur quo procedente non tanꝗ̃ si malum aliqd
aut noxium animal e cubili prosiliret diffugiunt: sed tanq̃ ad cla¬

Expanded text:
quomodo confirmet eam et usu suam faciat. Nullam ex omniquomodo confirmet eam et usu suam faciat. Nullam ex omnicum sit nulla humanior, constet necesse est non solum inter nos, qui hominem sociale animal communi bono genitum videri volumus, sed etiam inter illos, qui hominem voluptati donant, quorum omnia dicta factaque ad utilitates suas spectant ; nam si quietem petit et otium, hanc virtutem naturae suae nanctus est, quae pacem amat et manus retinet. Nullum tamen clementia ex omnibus magis quam regem aut principem decet. Ita enim magnae vires decori gloriaeque sunt, si illis salutaris potentia est ; nam pestifera vis est valere ad nocendum. Illius demum magnitudo stabilis fundataque est, quem omnes tam supra se esse quam pro se sciunt, cuius curam excubare pro salute singulorum atque universorum cottidie experiuntur, quo procedente non, tamquam malum aliquod aut noxium animal e cubili prosilierit, diffugiunt, sed tamquam ad cla
Abbreviated transcription (Latin):
interim fortuna pro culpa est nec innocenti xetati dem̃tia succurrit.
sed sape uirtuti quoniam quidem condicione tempoꝵ incidunt quae¬
dam quae possunt laudite puniti. Aduce q magna pars homiũ
scere decet. Nam ubi discrimen inter bonos malosq sublatum est
confusio sequitur: et uitioꝵ eruptio. Itaq adhibenda moderatio ẽ
qua sanabilia ingenia distinguere ab exploratis sciat. nec promis¬
cuam here ac uiugarem claementiam oportet nec abscisam. Nam
tam omnibus ignoscere crudelitas est ꝗ nulli. mõm tenere debemꝰ
sed quia difficile est temperamentum. quidquid xquo plus futurũ
est in partem humaniorem p̃ponderet. Sed haec suo loco melius di¬
centur.
UUnc in tres partes omnem hanc materiam diuidam. Prima
erit manumissionis. Secunda quae naturam clem̃tiae habi¬
tumq demonstret. Nam cum sint uicia quaelam uirtutes ĩmitã¬
tia non possunt secerni isi signa quibus dignoscantur imp̃sseĩs
Tertio loco quaremus quomo ad hanc uirtutem perducat᷑ animꝰ

Expanded text:
interim fortuna pro culpa est ; nec innocentiae tantum clementia succurrit, sed saepe virtuti, quoniam quidem condicione temporum incidunt quaedam, quae possint laudata puniri. Adice, quod magna pars hominum scere decet; nam ubi discrimen inter malos bonosque sublatum est, confusio sequitur et vitiorum eruptio ; itaque ad- hibenda moderatio est, quae sanabilia ingenia distinguere a deploratis sciat. Nec promiscuam habere ac vulgarem clementiam oportet nec abscisam; nam tam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, quidquid aequo plus futurum est, in partem humaniorem praeponderet. Sed haec suo melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc materiam dividam. Prima erit manumissionis ; secunda, quae naturam clementiae habitumque demonstret : nam cum sint vitia quaedam virtutes imitantia, non possunt secerni, nisi signa, quibus dinoscantur, impresseris ; tertio loco quaeremus, quomodo ad hanc virtutem per- ducatur animus,
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. quib ue tam conu̾enit haec adhortatio ꝗ nobis societatẽ
Uid ergo est cum sit nulla honesta uis animi eti am si a re¬
cta uoluntate incoepit nisi quam uirtutum motus fecit
Ueto liberalitatem rerum potiri: tunc iuuat accepisse bñficium ⁊
suppinis quidem manib ubi illud ratio ad dignos pducit. Nõ¬
q quilib casus et consilu indigens impetus defert. quod osten¬
tare libet. et inscribere sibi. bñsicia tu uocas quoꝵ auctorem fate

Expanded text:
dimus ? Quibusve tam convenit haec adhortatio quam nobis societatem dimus ? Quibusve tam convenit haec adhortatio quam nobis societatem Quid ergo est ? Cum sit nulla honesta vis animi, etiam si a recta voluntate incepit, nisi quam virtutem modus fecit, veto liberalitatem nepotari. Tunc iuvat accepisse beneficium et supinis quidem manibus, ubi illud ratio ad dignos perducit, non quolibet casus et consilii indigens impetus defert ; quod ostentare libet et inscribere sibi. Beneficia tu vocas, quorum auctorem fate
Abbreviated transcription (Latin):
tis ille accepit cum rogass ego cum non rogarem. ille accepit: sed
facile redditurus: sed cuius senectus et liberortum orbitas magna ꝑ¬
mittebat mihi plus dedit. quamius idem dederit quia sine̾ spe
recipiendi dedit. Quemad mõm meretrix ita inter multos se di¬
uidet ut nemo non aliquod signum familiaris animi ferat. Itaq
bñficia sua amabilia uult ẽẽ. excogitat quomo multi obligentur
et tamen singuli hẽant aliquid quo se cęteris p̃ferant. Ego uero
bñficus non obucio moras: quae quo plura. maioraq fuerint pł
afferent laudis. ad sit tamen iudicium. Neq enim cordi ẽẽ cui¬
qͣ possunt soite ac temere data. Quare si quis existimat nos cũ
ista p̃cipimus benignitatis fines introrsus referre et illi minus la¬
psum limitem aperire: ne perperam monitiones nr̃as exaudiat. o¬
Quam enim uirtutem magis ueneramur cui magis stimulos ad¬

Expanded text:
tis. Ille accepit, cum rogasset ; ego non rogaram. Ille accepit, sed tis. Ille accepit, cum rogasset ; ego non rogaram. Ille accepit, sed facile redditurus, sed cuius senectus et libera orbitas magna promittebat ; mihi plus dedit, quamvis idem dederit, quia sine spe recipiendi dedit." Quemadmodum meretrix ita inter multos se dividet, ut nemo non aliquod signum familiaris animi ferat, ita, qui beneficia sua amabilia esse vult, excogitet, quomodo et multi obligentur et tamen singuli habeant aliquid, quo se ceteris praeferant. Ego vero beneficiis non obicio moras ; quo plura maioraque fuerint, plus adferent laudis. At sit iudicium ; neque enim cordi esse cuiquam possunt forte ac temere data. Quare si quis existimat nos, cum ista praecipimus, benignitatis fines introrsus referre et illi minus laxum limitem aperire, ne perperam monitiones nostras exaudivit. Quam enim virtutem magis veneramur ? Cui magis stimulos ad
Abbreviated transcription (Latin):
mortalib oblitus non ferocissima tantum. si
Ad proposituni nune ituertamur. b̃ficum quod quibus¬
libet datur. nulli gratum est. Nemo se stabularu aut cauponis ho¬
spitem iudicat nec conuiuam dantis epulum. ubi dici põt quid
enim in me contulit: nempe hoc quod in illum. et uix bñ notum sib̾
et in illum etiam inimicum ac turpissimum hominem. nũquid eĩ
me dignum udicauit: morbo suo morem gessit. Qđ uoles gratu
ẽẽ rarum effice: Quis patitur sibi imputari. Nemo hoc ita inter¬
pretetur tanꝗ̃ reducam reducam liberalitatem. et staenis artiorib
reprimam. Illa uero in quantumlib exeat sedeat. non erret. liceti
ita largiri. ut unusquisq etiam si cum multis accepit in ppło se essẽ
non putet. Nemo accipiens si hẽat aliquam familiaritatem notã
per quam spet se propius admissum dicat accepi idem quod ule
hẽant. sed non eisdem uerbis datum. non eadem comitate tribuẽ¬

Expanded text:
mortalibus, oblitus non ferocissima tantum, sedmortalibus, oblitus non ferocissima tantum, sedAd propositum nunc revertamur. Beneficium si qui quibuslibet dat, nulli gratum est ; nemo se stabularii aut cauponis hospitem iudicat nec convivam dantis epulum, ubi dici potest : " Quid enim in me contulit ? Nempe hoc, quod et in illum vix bene notum sibi et in illum etiam inimicum ac turpissimum hominem. Numquid enim me dignum iudicavit ? Morbo suo morem gessit ! " Quod voles gratum esse, rarum effice; quivis patitur sibi imputari. Nemo haec ita interpretetur, tamquam reducam liberalitatem et frenis artioribus reprimam ; illa vero, in quantum libet, exeat, sed eat, non erret. Licet ita largiri, ut unusquisque, etiam si cum multis accepit, in populo se esse non putet. Nemo non habeat aliquam familiarem notam, per quam speret se propius admissum. Dicat : " Accepi idem, quod illhabeant, sed non eisdem verbis datum, non eadem comitate tribuen
Abbreviated transcription (Latin):
nus unus ex legatis: nulli in quit cuutatem unꝗ̃ dedimus alũ ꝗͣ
tibi et heiculi: libens accepit delatum honorem et legatos inuitati¬
one aliaq hum anitate prosequutus cogitauit non ꝙ sibi ciuitatẽ
darent. sed cui ddedissent. Et homo gliae deditus cuius nec naturã
nec modum nouerat. heitulis liberiq uestigia sequens: ac ne ibi ꝙ¬
dem resistens ubi illi defecerint ad socium honoris sui respexit atũ¬
tibus tanq̃ celum quod mente uanissima complectebatur teneret.
quia herculi aquabatur. Quid enim simile illi hẽbat uxesanus aido¬
lescens cui pro uirtute erat felix tementas: hercules nihil sibi uic̃
orbem terrarum transiuit non concupiscendo sed uidicando. Qo
uinceret maloꝵ hostis bonorum uindex terrarum marisq paca¬
tors At hic a puencia latro gentiumq uastator tim hostium
pnicies q̃ amicoꝵ qui sũmum bonum duceret terrori ẽẽ cunctis

Expanded text:
nus, unus ex legatis : " Nulli," inquit, " civitatem umquam dedimus alii quam nus, unus ex legatis : " Nulli," inquit, " civitatem umquam dedimus alii quam tibi et Herculi." Libens accepit non dilutum honorem et legatos invitatione aliaque humanitate prosecutus cogitavit, non qui sibi civitatem darent, sed cui dedissent ; et homo gloriae deditus, cuius nec naturam nec modum noverat. Herculis Liberique vestigia sequens ac ne ibi quidem resistens, ubi illa defecerant, ad socium honoris sui respexit a dantibus, tamquam caelum, quod mente vanissima complectebatur, teneret, quia Herculi aequabatur ! Quid enim illi simile habebat vesanus adulescens, cui pro virtute erat felix temeritas ? Hercules nihil sibi vicit; orbem terrarum transivit non concupiscendo, sed iudicando, quid vinceret, malorum hostis, bonorum vindex, terrarum marisque pacator. At hic a pueritia latro gentiumque vastator, tam hostium pernicies quam amicorum, qui summum bonum duceret terrori esse cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat. Nemo tam stultus est ut monendus sit ne cui gladiato¬
res aut uenationem iam munere edito mutat et uestimenta de¬
stua hruma. hyberna solsticio sit in bñficio sensus cõmunis tẽ¬
pus locum obseruet et personas quia momentis quaedam gra¬
ta et ingrata sunt. Quanto acceptius est si ud lamus quod ꝗs
non hẽt᷑ q̃ cuius copia abundat: Quod diu quaerit nec in ueni̾
q̃ quod ubiq usurus est: Alunera nontam p̾ciosa q̃ rara et ex¬
quisita sint qua etiam apud diuitem sui locum faciant. Quod¬
uoles gratum ẽe. tarum effice sicut gregalia quoq poma etiam
post paucos dies itura in fastidiumꝰ delectant si prouenere matiꝰ¬
us. Iua quoq non erunt sine honore quae aut nemo illis alius
dedit. aut nos nulli alii.
li andro macedoni cum uictor orientis animum supra
humana tolleret. corinthu per legatos gratulati sunt et ciui¬
tate ulum sua donauerunt. Cum risiss alex ander hoc officuige¬

Expanded text:
vivat. Nemo tam stultus est, ut monendus sit, ne cui gladiatovivat. Nemo tam stultus est, ut monendus sit, ne cui gladiatores aut venationem iam munere edito mittat et vestimenta aestiva bruma, hiberna solstitio. Sit in beneficio sensus communis ; tempus, locum observet, personas, quia momentis quaedam grata et ingrata sunt. Quanto acceptius est, si id damus, quod quis non habet, quam cuius copia abundat, quod diu quaerit nec invenit, quam quod ubique visurus est ! Munera non tam pretiosa quam rara et exquisita sint, quae etiam apud divitem sui locum faciant, ud divitem sui locum faciant, sicut gregalia quoque poma et post paucos dies itura in fastidium delectant, si provenere maturius. Illa quoque non erunt sine honore, quae aut nemo illis alius dedit aut nos nulli alii. lexandro Macedoni, cum victor Orientis animos supra humana tolleret. Corinthii per legatos gratulati sunt et civitate illum sua donaverunt. Cum risisset hoc Alexander officii ge
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq morbum exprobratura mittamus. Sicut ebrioso uina et uali¬
tudinario medicamenta. maledictum enim incipit ẽẽ non munus
in quo uicium accipientis agnoscitꝰ.
l arbitrium dindi penẽs nos est p̃cipue mansura quarimu
Dut q̃ minime mortale munus sit. ꝑ uici enim sunt tam grati
ut quod accepint etiam si non uident cogitent. Ingratis quoque
memoria cum ip̃o munere incurrit nisi ante oculos est et obliui¬
sci sui non sunt: sed auctorem suum ingent. et inculcat: eo quides
magis duratura quarimus quia nunꝗͣ adionere debemus. Ip̃a
res euanescentem memoriam excitet. Libentius donabo argen¬
tum factum qͣ signatum libentius statuas qͥ uestem et quodus¬
breuis dederat apud ꝑaucos post remanet gratia. Plures sunt ap̃
quos non duitius in animo sunt donata qͦ in usu. ergo si fieri i¬
põt consumi munus meum nolo. extet. hareat. amico meo con¬

Expanded text:
cuique morbum exprobratura mittamus, sicut ebrioso vina et valecuique morbum exprobratura mittamus, sicut ebrioso vina et valetudinario medicamenta. Maledictum enim incipit esse, non munus, in quo vitium accipientis adgnoscitur. Si arbitrium dandi penes nos est, praecipue mansura quaeremus, ut quam minime mortale munus sit. Pauci enim sunt tam grati, ut, quid acceperint, etiam si non vident, cogitent. Ingratos quoque memoria cum ipso munere incurrit, ubi ante oculos est et oblivisci sui non sinit, sed auctorem suum ingerit et inculcat. Eo quidem magis duratura quaeramus, quia numquam admonere debemus ; ipsa res evanescentem memoriam excitet. Libentius donabo argentum factum quam signatum ; libentius statuas quam vestem et quobrevis deterat. Apud paucos post rem manet gratia ; plures sunt, apud quos non diutius in animo sunt donata, quam in usu. Ego, si fieri potest, consumi munus meum nolo ; extet, haereat amico meo, con
Abbreviated transcription (Latin):
cuit ut ab illis q̃ a uita cdiuelli grauius existunet. Sub sequuntur
utilia quorum lata et uaria materia est. hic erit pecunia non sup¬
fluens: sed ad sanum modum hñdi parata. hic erit honor et pro¬
cessus ad altiora tendentium. nec enim utilius quicꝗ̃ est q̃ sibi u¬
tilem fieri. Lam cetera ex abundanti ueniunt delicatos factura. in
his sequemur: ut opportunitate grata sint. ut non uulgaria quxq
aut pauci huerint. aut pauci intra etatem: aut hoc modo. Quae
ctiam si natura p̃ciosa non sunt tempore. aut loco fiant. Uideamꝰ
quid oblatum maximę uoluptati futurum sit quid frequenter occũ¬
surum hñti ut totiens nobiscum quotiens cum illo sit. Utiq caue¬
bimus ne munera supuacua mitamus: ut foemina aut sen ãma
uenatoria aut rustico libros aut studuis ac lris dedito retia. ł que
ex contrano cutũspiciemus ne dum grata mittere uolumus suu

Expanded text:
cuit, ut ab illis quam vita divelli gravius existimet. Subsecuntur cuit, ut ab illis quam vita divelli gravius existimet. Subsecuntur utilia, quorum varia et lata materia est ; hic erit pecunia non superfluens sed ad sanum modum habendi parata ; hic erit honor et processus ad altiora tendentium ; nec enim utilius quicquam est quam sibi utilem fieri. Iam cetera ex abundanti veniunt delicatos factura. In his sequemur, ut opportunitate grata sint, ut non vulgaria, quaeque aut pauci habuerint aut pauci intra hanc aetatem aut hoc modo, quae, etiam si natura pretiosa non sunt, tempore aut loco fiant. Videamus, quid oblatum maxime voluptati futurum sit, quid frequenter occursurum habenti, ut totiens nobiscum quotiens cum illo sit. Utique cavebimus, ne munera supervacua mittamus, ut feminae aut seni arma venatoria, ut rustico libros, ut studiis ac litteris dedito retia. Aeque ex contrario circumspiciemus, ne, dum grata mittere volumus, suum
Abbreviated transcription (Latin):
peris sed abiicere: Ex his qua necessaria sunt. quaedam p̾mum
obtinent locum sine quibus non possumus uiuere: quaedam ser¬
ui sine quibus non debemus: quaedam tertium sine quib no¬
lumus. Prima huius notȩ sunt hostium manibus eripi et iy¬
ranmie & ure. et proscriptioni. et alus piculis quae uana et incerta hu¬
manam uitam obsident quidquid horum discusserimus quo o
maius ac terribilius erit: hoc maiorem inibimus grͣam. Subit .n.
cogitatio quantis sint liberati malis et lenocinium est muneris ã¬
tecedens metus. Nec tamen ideo debemus tardius quenq̃ seruare
q̃ possumus ut muneri nr̃o timor imponat pondus. proxima abi
his sunt sine quib possumus quidem uiuere: sed ut mors potior
sit tanq̃ libertas et puclicicia et mens bona. Posthae hẽbimus cõ¬
uinctione ac sanguine usuq et consuetudine longam curam: ut
liberos. coniuges penates. exteraq quax usq eo animus sibi appli¬

Expanded text:
peris, sed abicere. Ex his, quae necessaria sunt, quaedam primum peris, sed abicere. Ex his, quae necessaria sunt, quaedam primum obtinent locum, sine quibus non possumus vivere, quaedam secundum, sine quibus non debemus, quaedam tertium, sine quibus nolumus. Prima huius notae sunt : hostium manibus eripi et tyrannicae irae et proscriptioni et aliis periculis, quae varia et incerta humanam vitam obsident. Quidquid horum discusserimus, quo maius ac terribilius erit, hoc maiorem inibimus gratiam ; subit enim cogitatio, quantis sint liberati malis, et lenocinium est muneris antecedens metus. Nec tamen ideo debemus tardius quemquam servare, quam possumus, ut muneri nostro timor imponat pondus. Proxima ab his sunt, sine quibus possumus quidem vivere, sed ut mors potior sit, tamquam libertas et pudicitia et mens bona. Post haec habebimus coniunctione ac sanguine usuque et consuetudine longa cara, ut liberos, coniuges, penates, cetera, quae usque eo animus sibi appli
Abbreviated transcription (Latin):
bñficia conferamus qui gratae responsuri erunt: ita quadam ẽt
si male de illis sperabitur faciemus tribuemusq non solum si
iudicabimus ingratos fore: sed si sciemus fuisse tanꝗͣ si filios ali¬
cui restituere potero magno piculo liberatos sine ullo meo nõ
dubitabo. Dignum etiam impendio sangunis mei tuebor et
in partem discrumnis ueniam. Indignum si eripere latronib
potero clamore illato salutarem uocem homini non pigebit e¬
mutere:
łquitur ut dicamus quae bñficia danda sint et quemad¬
modum. Primo demus necessaria deinde utilia deinde
iocunda. utiq mansura. Incipiendum est autem a necessariis
aliter enim ad ammum peruenit quod uitam continet. aliter qd̾
exornat. aut instituit. Põt in eo aliquis fastidiosus eẽ estimator i
quo facile cariturus est de quo dicere licet recipere non desidero
meo contentus sum. Interim non reddere tantum lib quod acce¬

Expanded text:
beneficia conferamus, qui grate responsuri erunt, ita quaedam, etiam beneficia conferamus, qui grate responsuri erunt, ita quaedam, etiam si male de illis sperabitur, faciemus tribuemusque, non solum si iudicabimus ingratos fore, sed si sciemus fuisse. Tamquam si filios alicui restituere potero magno periculo liberatos sine ullo meo, non dubitabo. Dignum etiam impendio sanguinis mei tuebor et in partem discriminis veniam ; indignum si eripere latronibus potero clamore sublato, salutarem vocem homini non pigebit emittere. Sequitur, ut dicamus, quae beneficia danda sint et quemadmodum. Primum demus necessaria, deinde utilia, deinde iucunda, utique mansura. Incipiendum est autem a necessariis ; aliter enim ad animum pervenit, quod vitam continet, aliter, quod exornat aut instruit. Potest in eo aliquis fastidiosus esse aestimator, quo facile cariturus est, de quo dicere licet : " Recipe, non desidero ; meo contentus sum." Interim non reddere tantum libet, quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
et audaciam erumpit male dispensata libertas. nunc in crudeli¬
tatem priuatam ac publicam ibitur bellorumq cuullium insaĩ¬
am qua omne sacrum ac sanctum profanet᷑. hẽbitur aliquando
ebrietati honor et plurimum meri cepisse uutus enit. Non se ex¬
pectant uno loco uicia sed mobilia. et inter se dissidentia tumultu¬
antur pellunt inuicem fuganturq. Caterum idem semper de
nobis pronunciare debebimus malos ẽẽ nos malos fuisse inuitꝰ
adiiciam et futuros ẽẽ. Frunt homicida: tyranni fures adulteĩ
raptores sacrilegi proditores infra omnia ista ingratus est nisi ꝙ
omnia ista ab ingrato sunt sine quo uix ullum magnum facinus
accreuit. Hoc tu caue tanq̃ maximum crimen. ne admitas. igͦ¬
sce tanq̃ leuissimo si acdmissum. haec enim est iniuri& summa. be¬
nesicium pdidisti saluum est enitibi ex illo quod est optimu
dedisti. Quem adiõm autem curandum est ut in eos potissimũ

Expanded text:
et audaciam erumpet male dispensata libertas ; nunc in crudeliet audaciam erumpet male dispensata libertas ; nunc in crudelitatem privatam ac publicam ibitur bellorumque civilium insaniam, qua omne sanctum ac sacrum profanetur ; habebitur aliquando ebrietati honor, et plurimum meri cepisse virtus erit. Non expectant uno loco vitia, sed mobilia et inter se dissidentia tumultuantur, pellunt in vicem fuganturque ; ceterum idem semper de nobis pronuntiare debebimus, malos esse nos, malos fuisse, — invitus adiciam, et futuros esse. Erunt homicidae, tyranni, fures, adulteri, raptores, sacrilegi, proditores ; infra omnia ista ingratus est, nisi quod omnia ista ab ingrato sunt, sine quo vix ullum magnum facinus adcrevit. Hoc tu cave tamquam maximum crimen ne admittas ; ignosce tamquam levissime, si admissum est. Haec est enim iniuriae summa : beneficium perdidisti. Salvum est enim tibi ex illo, quod est optimum : dedisti. Quemadmodum autem curandum est, ut in eos potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
mere: nam prouincias spoliari. et nũmatium tribunal audita u¬
trinq licitatione alteri aduci non mirum ꝗ̃ quae emeris uaendẽ
gentium ius est
U Ed longus nos impetus uehit prouoc ante materia. itaq¬
D sic fimamus ne in nr̃o saculo culpa subsistat. Hoc maio¬
res nr̃i questi sunt. hoc nos querimur. hoc posteri nr̃i querent᷑
euersos cẽ mores. regnare nequitiam. in deterius res humanas et¬
in omne nefas labi. aut ista eodem stant loco stabuntq paululũ
diuntaxat ultra aut citra mota: aut fluctus quos astus accedẽs
longius extulit recedens interiore littonim uestigio tenuit. Nuc̃
in adulteria magis ꝗͣ in alia peccabitur abrumpetq fraenos pu¬
dicicia. nunc conuiuioꝵ uigebit furor et foedissimum patrimo¬
niorum exicium culina. nunc cultus corporum nimius et for¬
mae cura post se ferens amimi deformitatem. Nune in petulantiã

Expanded text:
mere. Nam provincias spoliari et nummarium tribunal audita umere. Nam provincias spoliari et nummarium tribunal audita utrimque licitatione alteri addici non mirum, quoniam, quae emeris, vendere gentium ius est ! Sed longius nos impetus evehit provocante materia ; itaque sic finiamus, ne in nostro saeculo culpa subsidat. Hoc maiores nostri questi sunt, hoc nos querimur, hoc posteri nostri querentur, eversos mores, regnare nequitiam, in deterius res humanas et omne nefas labi. At ista eodem stant loco stabuntque, paulum dumtaxat ultra aut citra mota, ut fluctus, quos aestus accedens longius extulit, recedens interiore litorum vestigio tenuit. Nunc in adulteria magis quam in alia peccabitur, abrumpetque frenos pudicitia ; nunc conviviorum vigebit furor et foedissimum patrimoniorum exitium, culina ; nunc cultus corporum nimius et formae cura prae se ferens animi deformitatem ; nunc in petulantiam
Abbreviated transcription (Latin):
improbas nihil se adiuturus fouet uerbis. At eius peior estopi¬
mo qui lingua asper uultu grauis cum inuidia fortunam suam
explicauit. Colunt enim detestant̾q felicem et si potuerint ea¬
dem factuti odere facientem. Coniugibus alienis ne clam quidem s
apte ludibrio hĩtis. suas aliis pmisere: Rusticus in humanus
ac mali moris inter matronas abominande condicionis est
Si quis coniugem suam in sella prostare uetuit. et uulgo admis¬
sis inspectoribus uehi undiq pespicuam. Si quis nulła se amica
fecit insignem nec aliena uxori anulum p̃stat: hunc matrone i
humilemꝰ et sordida libidinis et ancillariolum uocant. Indecẽ¬
tissimum sponsalitioꝵ genus est adulterium et in consensu uidu
caelibatus. Nemo uxorem duxit.nisi qui abduxit iam raptam.
upertatem alienam contemnere. suamq timete. nullum aliudue¬
reri malum pacem iniuriis ꝑturbare. imbecilliores ui ac metu pre¬

Expanded text:
improbas nihil re adiuturus verbis fovit ; at peior opiimprobas nihil re adiuturus verbis fovit ; at peior opinio, si lingua asper, vultu gravis cum invidia fortunam suam explicuit. Colunt enim detestanturque felicem et, si potuerint, eadem facturi odere facientem. Coniugibus alienis ne clam quidem sed aperte ludibrio habitis suas aliis permisere. Rusticus, inhumanus ac mali moris et inter matronas abominanda condicio est, si quis coniugem suam in sella prostare vetuit et vulgo admissis inspectoribus vehi perspicuam undique. Si quis nulla se amica fecit insignem nec alienae uxori annuum praestat, hunc matronae humilem et sordidae libidinis et ancillariolum vocant. Inde decentissimum sponsaliorum genus est adulterium et in consensu vidui caelibatus, quoniam nemo uxorem duxit, nisi qui abduxit. Iam rapta supertatem alienam contemnere, suam magis quam ullum aliud vereri malum, pacem iniuriis perturbare, imbecilliores vi ac metu pre
Abbreviated transcription (Latin):
no tibi quod unum hc̃o me ip̃m. hoc mius rogo qualecunq est
bom consulas cogitesq alios cum multi tibi darent plus sibi reli¬
quisse. Cui Socrates. quid nitu inquit magnum munus mihi
dederis.nisi forte te paruo xstimas. hẽo itaq curx ut te inliorem
tibi rededam q̃ accepi. Uicit eschines hoc munere alcibiadis pr̃em
diuitus animum et omnem uiuenum opulentorum munificen¬
tiam.
Uldes quomõ animus inueniat liberalitatis materiam etiam¬
U inter angusti as. uiderur mihi ctiam dixisse. nihil cgisti for¬
tuna ꝙ me paupem ẽẽ uoluisti. Expediam nihilominus dignum
huic uiro munus. et quia de tuo non possum de meo dabo. Ne¬
q est ꝙ existimes illum uillem sibi fuisse p̃cium se sui fecit inge¬
mosus adolescens inuenit quemadmõm socratem sibi daret. S¬
Non quanta quaq sint sed a quali dentur prospiciendum. cal¬
lidus non difficile aditum p̃buit immodica cupientib spesque

Expanded text:
no tibi, quod unum habeo, me ipsum. Hoc munus rogo, qualecumque est, no tibi, quod unum habeo, me ipsum. Hoc munus rogo, qualecumque est, boni consulas cogitesque alios, cum multum tibi darent, plus sibi reliquisse." Cui Socrates : " Quidni tu," inquit, " magnum munus mihi dederis, nisi forte te parvo aestimas ? Habebo itaque curae, ut te meliorem tibi reddam, quam accepi." Vicit Aeschines hoc munere Alcibiadis parem divitiis animum et omnem iuvenum opulentorum munificentiam. des, quomodo animus inveniat liberalitatis materiam etiam inter angustias. Videtur mihi dixisse : " Nihil egisti, forquod me pauperem esse voluisti; expediam dignum nihilo minus huic viro munus, et quia de tuo non possum, de meo dabo." Neque est, quod existimes illum vilem sibi fuisse : pretium se sui fecit. Ingeniosus adulescens invenit, quemadmodum Socraten sibi daret. Non quanta quaeque sint, sed a quali profecta, prospiciendum. Callidus non difficilem aditum praebuit immodica cupientibus spesque
Abbreviated transcription (Latin):
falsum est. nonnunq̃ enim magis nos obligat. qui dedit pirua ma¬
gnifice qui regum xequauit opes animo. qui exiguum tribuit sed
libenter qui pauptatis suae oblitus est. dum misericordiam respicit
qui non uoluntatem tantum uuandi hũit sed cupiditatem qui
set: qui occasionem qua prodẽẽt. et occupant. et quesiuit. Cont᷑
ingrata sunt ut dixi licet re ac sp̃e magna uideantur qux dinti
aut extorquentꝰ aut exciduntur. multoq gratius uenit quod fa¬
cili ꝗ̃ quod plaena manu datur. exiguum est quod in me contu¬
lit sed amplius non potuit. At hic quod dedit magnum est: sed
dubitauit: sed distulit: sed cum daret gemuit: sed superbe dedit: s
circuntulit. et placere non ei cui p̃stabat uoluit: ambitioni dedit ñ
T Ocrati enim cum multa multi pro suis quisq facultatibus¬
D offerrent eschines paup adiutor: nihil inquit dignum te qd
dare possim inuenio. et hoc uno mõ paupem eẽ me sentio. Itaq do¬

Expanded text:
falsum est ; non numquam enim magis nos obligat, qui dedit parva mafalsum est ; non numquam enim magis nos obligat, qui dedit parva magnifice, qui " regum aequavit opes animo," qui exiguum tribuit sed libenter, qui paupertatis suae oblitus est, dum meam respicit, qui non voluntatem tantum iuvandi habuit sed cupiditatem, qui set, qui occasionem, qua prodesset, et occupavit et quaesiit. Contra ingrata sunt, ut dixi, licet re ac specie magna videantur, quae danti aut extorquentur aut excidunt, multoque gratius venit, quod facili quam quod plena manu datur. Exiguum est, quod in me contulit, sed amplius non potuit ; at hic quod dedit, magnum est, sed dubitavit, sed distulit, sed, cum daret, gemuit, sed superbe dedit, sed circumtulit et placere non ei, cui praestabat, voluit; ambitioni dedit, non ocrati cum multa pro suis quisque facultatibus offerrent, Aeschines, pauper auditor: " Nihil," inquit, " dignum te, quod dare tibi possim, invenio et hoc uno modo pauperem esse me sentio. Itaque do
Abbreviated transcription (Latin):
te: quia bñficium non in co quod fit aut datur consistit: sed in ip̃o
cdantis. aut facientis animo. Magnum autem ẽẽ inter ista discri¬
men uel ex hoc intelligas licet q bñ ficium utiq bonum est. id au¬
tem quod fit aut datur nec bonum. nec malum est. Animus est q
parua extollit sordida illustrat: magna in p̃cio habita dehonestã.
lp̃ ucro que appetuntur neutram natutam hint nec bom ne mali.¬
id refert quo illa rector animo impellat: a quo formi rebus ditur.
Non est ergo bñsicium ip̃m quod numerat᷑ aut tradditur sicut nec ĩ
uictimis quidem licet opia sint: auroq p̃sulgeint deorum est
honor: sed pia ac recta uoluntas uenerantium. Itaq boni etiimi
farre ac ficilla religiosi sunt. mali rursus non effugiunt impietatẽ
qͣuis aras sanguine multo cruentauerint.
El beneficia in rebus non ip̃a bñfaciendi uoluntate consisterẽt
Dco maiora cent quo maiora sunt. que accepuimus. Id autem

Expanded text:
te, quia beneficium non in eo, quod fit aut datur, consistit, sed in ipso te, quia beneficium non in eo, quod fit aut datur, consistit, sed in ipso dantis aut facientis animo. Magnum autem esse inter ista discrimen vel ex hoc intellegas licet, quod beneficium utique bonum est, id autem, quod fit aut datur, nec bonum nec malum est. Animus est, qui parva extollit, sordida illustrat, magna et in pretio habita dehonestat psa, quae appetuntur, neutram naturam habent, nec boni nec mali; refert, quo illa rector impellat, a quo forma rebus datur. Non est beneficium ipsum, quod numeratur aut traditur, sicut ne in victimis quidem, licet opimae sint auroque praefulgeant, deorum est honor sed recta ac pia voluntate venerantium. Itaque boni etiam farre ac fitilla religiosi sunt ; mali rursus non effugiunt impietatem, quamvis aras sanguine multo cruentaverint.  beneficia in rebus, non in ipsa benefaciendi voluntate consisterent, eo maiora essent, quo maiora sunt, quae accipimus. Id autem
Abbreviated transcription (Latin):
bñficium. sed usum bñficu mei sustulit. Ex naufragio alicui ra¬
ptos uel ex incendio liberos reddidi: hos morbus uel aliqua inui¬
na fortuita eripuit. mouet etiam sine illis. quod in illos datum est
Omnia itaq qua falsum bñficu nomen usurpant ministeria sũt
per qua se uoluntas amica explicat. Hoc in aliis quoq rebus eue¬
nit. ut alicubi sit spẽs rei. alicubi ip̃a res. Imperator aliquem tor¬
quibus murali et ciuica donat. Quid hẽt per se corona p̃ciosum:
quid p̃texta: quid fasces: quid tribunal et currus: nihil horum
honor est: sed honoris insigne. sic non est benesicium id. quod sub
oculos uenit. sed bñficu uestigium et nota. Diffinitio bñficũ.ui.
Uid est ergo bñficium: beniuola actio tribuens gaudium
capiensq tribuendo in id quod facit prone. et sponte sua
parata. Itaq non quid faciat. aut quid detur refert. sed qua mẽ¬

Expanded text:
beneficium, sed usum beneficii mei sustulit. Ex naufragio alicui rabeneficium, sed usum beneficii mei sustulit. Ex naufragio alicui raptos vel ex incendio liberos reddidi, hos vel morbus vel aliqua fortuita iniuria eripuit ; manet etiam sine illis, quod in illis datum est. Omnia itaque, quae falsum beneficii nomen usurpant, ministeria sunt, per quae se voluntas amica explicat. Hoc in aliis quoque rebus evenit, ut aliubi sit species rei, aliubi ipsa res. Imperator aliquem torquibus, murali et civica donat. Quid habet per se corona pretiosum ? Quid praetexta ? Quid fasces ? Quid tribunal et currus ? Nihil horum honor est, sed honoris insigne. Sic non est beneficium id, quod sub oculos venit, sed beneficii vestigium et nota. Quid est ergo beneficium ? Benevola actio tribuens gaudium capiensque tribuendo in id, quod facit, prona et sponte sua parata. Itaque non, quid fiat aut quid detur, refert, sed qua men
Abbreviated transcription (Latin):
D se est hoc primum nobis cẽ discendum quid accepto bñficio
debeamus. debere enim dicit se alius pecuniam quam accepit: aliꝰ
consulatum. alius sacerdotium. alius prouinciam. Ista aut̃ meri¬
torum signa non merita. non põt beneficium manu tangi. sed a¬
nimo geritur: multum interest inter materiam bñficu et bñfici¬
um. Itaq nec aurum nec argentum nec quicꝗͣ eorum que a pro
ximis accipiuntur bñsicium est sed ip̃a tribuentis uoluntas. Im¬
periti autem id quod oculis incurrit. et quod traditur. possidetq
solum notant: cum contra illud quod in re carum atq p̃ciosum ẽ
pariupendunt. Haec qua tenemus qua aspicimus in quib cupi¬
ditas nr̃a haeret caduca sunt. auferre nobis ea et fortuna et inuuã
põt. Heneficium uero amisso eo quod datum est etiam durat. ẽ
enun recte fc̃m quodiritum nulla us efficit. Amnicum a pirrha¬
tis redemi. hunc alius hostis excepit et in carcerem condidit. nõ

Expanded text:
se est hoc primum nobis esse discendum, quid accepto beneficio se est hoc primum nobis esse discendum, quid accepto beneficio debeamus. Debere enim se ait alius pecuniam, quam accepit, alius consulatum, alius sacerdotium, alius provinciam. Ista autem sunt meritorum signa, non merita. Non potest beneficium manu tangi ; res animo geritur. Multum interest inter materiam beneficii et beneficium ; itaque nec aurum nec argentum nec quicquam eorum, quae pro maximis accipiuntur, beneficium est, sed ipsa tribuentis voluntas. Imperiti autem id, quod oculis incurrit et quod traditur possideturque, solum notant, cum contra illud, quod in re carum atque pretiosum est, parvi pendunt. Haec, quae tenemus, quae aspicimus, in quibus cupiditas nostra haeret, caduca sunt, auferre nobis et fortuna et iniuria potest. Beneficium etiam amisso eo, per quod datum est, durat ; est enim recte factum, quod irritum nulla vis efficit. Amicum a piratis redemi, hunc alius hostis excepit et in carcerem condidit ; non
Abbreviated transcription (Latin):
adhac honestissima conceptio est beneficuis. bñsicia uincendi. Sic
nos ad hortatur chrysippus. ut dicat uerendum ẽẽ ne quia charites
iouis filia sunt putemus certe gerere sacrilegium sit si tam bellis pu¬
ellis fiat in uria. Tu me aliquid eotum doce per quae beneficentior
gratiosiorq aduersus benemerentes fiam per quae obligantium
obligitorumq animi certent. ut qui p̃stiterunt obliuiscant᷑ per¬
tinaxq sit memoria debentium. Istę uero ineptiax poetis relinqͣn¬
nur quib aures oblectare propositum est et dulcem fabulam ne¬
ctere. Atqui ingenia sanare et fidem in rebus humanis retinere
memoriam officiorum ingerere animis uolunt serio loquantur
et magnis uiribus agant nisi forte existimas leui ac fabuloso ser¬
mone et a uillibus atgumentis probiberi posse tem ꝑniciosissi¬
mam beneficiorum nouas tabulas.¬
S ł d quem admodum supuacua transcurram: ita exponam neces¬

Expanded text:
Ad hanc honestissimam contentionem beneficiis beneficia vincendi sic Ad hanc honestissimam contentionem beneficiis beneficia vincendi sic nos adhortatur Chrysippus, ut dicat verendum esse, ne, quia Charites Iovis filiae sunt, parum se grate gerere sacrilegium sit et tam bellis puellis fiat iniuria ! Tu me aliquid eorum doce, per quae beneficentior gratiorque adversus bene merentes fiam, per quae obligantium obligatorumque animi certent, ut, qui praestiterunt, obliviscantur, pertinax sit memoria debentium. Istae vero ineptiae poetis relinquantur, quibus aures oblectare propositum est et dulcem fabulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humanis retinere, memoriam officiorum ingerere animis volunt, serio loquantur et magnis viribus agant ; nisi forte existimas levi ac fabuloso sermone et anilibus argumentis prohiberi posse rem perniciosissimam, beneficiorum novas tabulas.d quemadmodum supervacua transcurram, ita exponam neces
Abbreviated transcription (Latin):
UEd ne faciam quod rep̃hendo omnia ista quae ita extra re¬
D sunt ut nec circa rem quidem sint relinquam. tu mõ nos i¬
tuere. Si quis mihi obuciet ꝙ chrysippum in ordine coegerim
magnum me hercule uirum: sed tamen gracum cuius acumen
nimis tenue retunditur et in se sape replicatur: etiam cum age̾
aliquid uidetur pungit non ꝑforat. hoc uero quod acumen ẽ
De beneficus dicendum est et ordinanda res quae maxime huma¬
nam societatem alligat. Danda lex uitae ne sub sp̃e benignita¬
us in consulta facilitas placeat. nec liberalitatem quam nec deeẽ
oportet nec supfluere: hac ip̃a obseruatio restringat dum temꝑat
Docendi sunt libenter accipe. libenter reddere: et magnum ip̃is cẽ¬
tamen opponere eos quib obligati sunt re animoq non tantum
equare sed uincere: quia qui referre grãm debet nunꝗ̃ consequitꝰ
nisi p̾cessit. Hi docendi sunt nihil imputare: uli plus debere.

Expanded text:
Sed ne faciam, quod reprehendo, omnia ista, quae ita extra reSed ne faciam, quod reprehendo, omnia ista, quae ita extra rem sunt, ut ne circa rem quidem sint, relinquam. Tu modo nos tuere, si quis mihi obiciet, quod Chrysippum in ordinem coegerim, magnum mehercules virum, sed tamen Graecum, cuius acumen nimis tenue retunditur et in se saepe replicatur ; etiam cum agere aliquid videtur, pungit, non perforat. Hic vero quod acumen est ? De beneficiis dicendum est et ordinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vitae, ne sub specie benignitatis inconsulta facilitas placeat, ne liberalitatem, quam nec deesse oportet nec superfluere, haec ipsa observatio restringat, dum temperat ; docendi sunt libenter dare, libenter accipere, libenter reddere et magnum ipsis certamen proponere, eos, quibus obligati sunt, re animoque non tantum aequare sed vincere, quia, qui referre gratiam debet, numquam consequitur, nisi praecessit ; hi docendi sunt nihil imputare, illi plus debere.
Abbreviated transcription (Latin):
haec fabulis inserit. Nam p̃ter ista qua hecaton transcribit. tres
chrysippus gr̃as ait ious et hermiones filias ẽẽ. &tate autem ma¬
iores ꝗ horas sed meliuscula facie et ideo uencri datas comites e
Matris quoq nomen ad rem uidicat pertinere Hermionem ẽi
dictam quia late patentis matrimonu sit bnficia diuidere: tanqͣ
matti post filias soleat nomen imponi: aut pocte uera nomina¬
reldant. Quemaddmnõm nomenclatori memonae loco audacia est ⁊
cuicunq nomen non põt reddere imponit: ita poete non putant
ad rem ꝑtinere. nerum dicere: sed aut necessitate coaeti: aut decore
corrupti id quenq uocari iubent quod belle facit ad uersum. Nec
illis fraudi est si aliquid in censum detulerunt. Froximus enim
poeta suum illas ferre nomen uib. Hoc ut scias ita ẽe ecce thalia
quae cum maxime agitur apud hesiodum charis est apud hõe¬
rum musa.

Expanded text:
haec fabulis inserit. Nam praeter ista, quae Hecaton transcribit, tres haec fabulis inserit. Nam praeter ista, quae Hecaton transcribit, tres Chrysippus Gratias ait Iovis et Eurynomes filias esse, aetate autem minores quam Horas, sed meliuscula facie et ideo Veneri datas comites. Matris quoque nomen ad rem iudicat pertinere : Eurynomen enim dictam, quia late patentis patrimonii sit beneficia dividere ; tamquam matri post filias soleat nomen imponi aut poetae vera nominareddant ! Quemadmodum nomenclatori memoriae loco audacia est et, cuicumque nomen non potest reddere, imponit, ita poetae non putant ad rem pertinere verum dicere, sed aut necessitate coacti aut decore corrupti id quemque vocari iubent, quod belle facit ad versum. Nec illis fraudi est, si aliud in censum detulerunt ; proximus enim poeta suum illas ferre nomen iubet. Hoc ut scias ita esse, ecce Thalia, de qua cum maxime agitur, apud Hesiodum Charis est, apud Homerum Musa.