comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N ip̃a scipionis africani uilla iacens
haec tibi scribo adoratis manib: eius
et ara. quam sepulcrum ẽẽ tanti uirii
suspicor.animam quidem eius in cae¬
lum ex quo exierat rediisse ꝑsuadeo
mihi. non quia magnos exercitus dux̃.
hos .ni. et Cambysses furiosus. ac furoe
feliciter usus hũit: S ob egregiam moderationem pietatẽ¬
q quam magis in illo admirabilem iudico cum reliquit
patriam ꝗͣ cum defendit. Aut scipio romȩ deeẽ debeba
aut roma in libertate: Nihil inquit uolo derogare legib
nihil institutis. Equum inter om̃s ciues uissĩt. Utere siẽ
me beneficio meo patria. causa tibi libertatis sui ero et
argum̃tum ex eo si plus ꝗͣ tibi expedit creui. Quid in er¬
goꝰ admirer hanc magnitudinem animi. quȩ in exilium
uoluntarium secessit et ciuitatem ex onerauit: Eo pdu¬
cta res erat ut aut libertas scipioni: aut scĩpio libertatii
faceret iniuriam. Neutrum fas erat. Itaq: locum dedit le¬
gibus et se ueliternum recepit tam suum exilium rei . p.ĩ

Expanded text:
n ipsa Scipionis Africani villa iacens haec tibi scribo adoratis manibus eius et ara, quam sepulchrum esse tanti viri suspicor. Animum quidem eius in caelum, ex quo erat, redisse persuadeo mihi, non quia magnos exercitus duxit, hos enim et Cambyses furiosus ac furore feliciter usus habuit, sed ob egregiam moderationem pietatemque, quam magis in illo admirabilem iudico, cum reliquit patriam, quam cum defendit; aut Scipio Romae esse debebat aut Roma in libertate. " Nihil," inquit, " volo derogare legibus, nihil institutis. Aequum inter omnes cives ius sit. Utere sine me beneficio meo, patria. Causa tibi libertatis fui, ero et argumentum; exeo, si plus quam tibi expedit, crevi." Quidni ego admirer hanc magnitudinem animi, qua in exilium voluntarium secessit et civitatem exoneravit ? Eo perducta res erat, ut aut libertas Scipioni aut Scipio libertati faceret iniuriam. Neutrum fas erat. Itaque locum dedit legibus et se Liternum recepit tam suum exilium rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
licitatem promisit: s utilem operam: et nauis regende scĩam
Hoc magis in eo apparet. quo illi magis aliqua fortuita uis
obsistit. Qui hoc potuit dicere neptune ne unꝗͣ nauẽ hanc
nisi repetam uidebis arti satisfecit: Tempestas non opus guber¬
natoris impedit. s successum. Quid ergo in quit non nocet
gubernaton ea res quȩ ilum tenere portum uetat. quae
conatus cius uritos effecit. quȩ aũt refert illum aut detinet
et ex armat: non tanꝙͣ gubernatori s tanꝗͣ nauiganti no
dat. Tranquillo enim ut aiunt quilib gubernator ẽ. Na¬
uigio ista obsunt non rectori eius. duas personas hẽt gu

Expanded text:
licitatem promisit, sed utilem operam et navis regendae scientiam. licitatem promisit, sed utilem operam et navis regendae scientiam. Haec eo magis apparet, quo illi magis aliqua fortuita vis obstitit. Qui hoc potuit dicere "Neptune, numquam hanc navem nisi rectam," arti satis fecit; tempestas non opus gubernatoris impedit, sed successum. " Quid ergo ? " inquit, " non nocet gubernatori ea res, quae illum tenere portum vetat, quae conatus eius inritos efficit, quae aut refert illum aut detinet et exarmat ? " Non tamquam gubernatori, sed tamquam naviganti nocdat; tranquillo enim, ut aiunt, quilibet gubernator est. Navigio ista obsunt, non rectori eius, qua rector est. Du
Abbreviated transcription (Latin):
fieri gubernatorem tempestate ac procella. quia non possit
id quod proposuit. efficere: nec tenere cursum suum. detei¬
orem illum in arte sua non fieri: in ope fieni. Quib pipate¬
ticus ergo inquit et deteriorem sapientem facit pauptas do¬
lor. et quidquid aliud tale suerit. Uirtutem .n.illi non eri¬
piet. sed opera eius impediet. Hoc recte diceretur: non dissi¬
iilis eẽt gubernatoris condicio et sapientis. Huic ergo prͦ¬
positum est in uita agenda non utiq quod temptat effice̾
s omnia recte facere. Gubernatori propositum est utique
nauim in portum pducere. Artes ininistrae sunt p̃stare de¬
bent. quod promittunt. sapientia domina rectuixq est. Ar¬
tes seruiunt uitę. sapientia imperat. Ergo aliter respondẽdũ
iudico nec artem gubernatoris deteriorem ulla tempestate fie¬
ri nec ipãm administrationem artis gubernator tibi non fe¬

Expanded text:
fieri gubernaforemgubernatorem tempestate ac procella, quia non possit fieri gubernaforemgubernatorem tempestate ac procella, quia non possit id, quod proposuit, efficere nec tenere cursum suum; deteriorem illum in arte sua non fieri, in opere fieri. Quibus Peripateticus "ergo," inquit, "et sapientem deteriorem faciet paupertas, dolor et quicquid aliud tale fuerit. Virtutem enim illi non eripiet, sed opera eius inpediet." Hoc recte diceretur, nisi dissimilis esset gubernatoris condicio et sapientis. Huic enim propositum est in vita agenda non utique, quod temptat, efficere, sed omnia recte facere. Gubernatori propositum est utique navem in portum perducere. Artes ministrae sunt, praestare debent, quod promittunt. Sapientia domina reetrixquerectrixque est; artes serviunt vitae, sapientia imperat. Ego aliter respondendum iudico: nec artem gubernatoris deteriorem ulla tempestate fieri nec ipsam administrationem artis. Gubernator tibi non fe
Abbreviated transcription (Latin):
di quid sit malum et quid non sit. Diligentia in tutela sui¬
fortitudo est. et eadem pauentusima. conum quib falsa spe¬
cies maloꝵ est. Quid ergo: peripatetici si ferrum intentat᷑ cer¬
uicib uiri fortis si pars alia. atq alia suffoditur: si uiscera sua
in sinu suo uidet. si ex interuallo. quo magis tormenta sẽti¬
timere istum tu dicis nec dolere: Iste uero dolet. sensum eni
hominis nulla exuit uirtus: s non timet. inuictus. ex alto do¬
lores suos spectat. Quaeris quis tunc animus illi sit. eia qui
egrum amicum adhortantib. Quod malum est. nocet. qđ
nocet. deteriorem facit. Dolor et pauptas deteriorem nõ fi¬
ciunt. ergo mala non sunt.falsum est inquit quod propo¬
nitis. Non.ni. si quid nocet etiam deteriorem facit. tempestiᷤᷤ
et procella nocet gubernator. non tamen illum deteriorem
facit. Quidam stoici aduersus hȩc ita respondẽt detenorem

Expanded text:
di, quid sit malum et quid non sit. Diligentissima in tutela suidi, quid sit malum et quid non sit. Diligentissima in tutela suifortitudo est et eadem patientissima eorum, quibus falsa species malorum est. " Quid ergo ? Si ferrum intentatur cervicibus viri fortis, si pars subinde alia atque alia suffoditur, si viscera sua in sinu suo timet? Istum tu dices nec dolere?" Iste vero dolet. Sensum enim hominis nulla exuit virtus. Sed non timet; invictus ex alto dolores suos spectat. Quaeris quis tunc animus illi sit ? Qui aegrum amicum adhortantibus. " Quod malum est, nocet. Quod nocet, deteriorem facit. Dolor et paupertas deteriorem non faciunt; ergo mala non sunt." "Falsum est," inquit, "quod proponitis; non enim, si quid nocet, etiam deteriorem facit. Tempestas et procella nocet gubernatori, non tamen illum deteriorem facit." Quidam e Stoicis ita adversus hoc respondent: deteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
est. hoc timebit magis. Ut uobis in quit uidetur. p̃bebit se
piculis. fortis: minime: Non timebit illa s uitabit. Cauto
illum decet: timor non decet. Quid ergo inquis mortem.i
uincula. ignes. alia tela fortune: non timebit: non scit.n. il¬
la non ẽẽ mala: s non uideri. Omnia ista humanę uitę for¬
midines putat. Describet captiuitatem. uerbera. cathenas
egestatem. et membroꝵ lacerationes: uel per morbum. uelp
in iuriam et quidquid aliud attuleris. inter lymfaticos me¬
tus numerat. Ista timidis timenda sunt. An id existimas ma¬
lum ad quod aliquando nobis nr̃a sponte ueniendum est.
Queris quid sit malum. Cedere his. quȩ mala uocant᷑: et illis li¬
bertatem suam tradere: pro qua cuncta patienda sunt. peri
libertas: ubi illa contemnimus: quę nobis uigum imponunt.
Non dubitarent: quid conueniret forti animo. si scirẽt ꝗd
amor. nec formidabilium appetitio. Scientia est distinguẽ¬

Expanded text:
est, hoc timebit magis. " Ut vobis," inquit, " videtur, praebebit se est, hoc timebit magis. " Ut vobis," inquit, " videtur, praebebit se periculis fortis." Minime; non timebit illa, sed vitabit. Cautio illum decet, timor non decet. "Quid ergo?" inquit, "mortem, vincla, ignes, alia tela fortunae non timebit ? " Non. Scit enim illa non esse mala, sed videri. Omnia ista humanae vitae formidines putat. Describe captivitatem, verbera, catenas, egestatem et membrorum lacerationes vel per morbum vel per iniuriam et quicquid aliud adtuleris: inter lymphatos metus numerat. Ista timidis timenda sunt. An id existimas malum, ad quod aliquando nobis nostra sponte veniendum est? Quaeris quid sit malum ? Cedere iis, quae mala vocantur, et illis libertatem suam dedere, pro qua cuncta patienda sunt. Perit libertas, nisi illa contemnimus, quae nobis iugum inponunt. Non dubitarent, quid conveniret forti viro, si scirent, quiamor nec formidabilium adpetitio; scientia est distinguen
Abbreviated transcription (Latin):
qui sine timore est sine tristicia est: qui sine tristicia est
beatus est. Nrorum hec interrogatio est. Aduersus hanc
sic respondere conant᷑ falsam nos rem et controuersia
pro confessa uendicare. cum qui fortis est sine timore ẽẽ
quid ergo inquis: fortis imminentia mala non tim eb
lstud dementiȩ alienatiq non fortis est. Ille uero inquit
moderatissime timet: sed in totum extra metum non est.
Qui hoc dicunt. rursus in idem reuoluunt᷑. ut illis uirtu¬
tum loco sint minoꝵ uicia. Nam timet quidem. s raruꝰ
et minus. Non caret malicia: s leuiore uexatur. At enim
dementem puto qui mala imminentia. non extimescit
Uerum quod dicis si mala sunt: s scit mala illa non ẽẽ: et u¬
nam tantum turpitudinem malum iudicat. debebit secu¬
re picula aspicere. et aliis timenda contemnere: aut si o¬
stulti et amentis est mala non timere: quo quis prudentior

Expanded text:
Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, Qui sine timore est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, beatus est." Nostrorum haec interrogatio est. Adversus hanc sic respondere conantur: falsam nos rem et controversiosam pro confessa vindicare, eum, qui fortis est, sine timore esse. "Quid ergo?" inquit, "fortis inminentia mala non timebit? Istuc dementis alienatique, non fortis est. Ille vero," inquit, "moderatissime timet, sed in totum extra metum non est." Qui hoc dicunt, rursus in idem revolvuntur, ut illis virtutum loco sint minora vitia. Nam qui timet quidem, sed rarius et minus, non caret malitia, sed leviore vexatur. " At enim dementem puto, qui mala imminentia non extimescit." Verum est, quod dicis, si mala sunt; sed si scit mala illa non esse et unam tantum turpitudinem malum iudicat, debebit secure pericula aspicere et aliis timenda contemnere. Aut si stulti et amentis est mala non timere, quo quis prudentior
Abbreviated transcription (Latin):
illo melius est. Utiq ii. quo piudentior est: hoc magis se ad
id quod est optimum extendet: et id omnino consequi cu¬
piet. Quomõ autem beatus est: qui cupe etiam nunc põt
immo qui debet. Dicam quid sit ex quo ueniat hic error
Nesciunt bt̃am uitam unam ẽẽ. In optimo illam statu poĩt
qualitas sua non magnitudo. Itaq in aquo est. longa et
breuis. diffusa. et angustior. in multa loca. multas partes
distributa. et in unum coacta qui illam numero estimat
et mensura et partibus: id illi quod hẽt eximium eripit. qd
bendiq sacietas est. hic plus aedit ille minus. Quid referti
utriq iam satis est. hic plus bibit ille minus. Quid refert
uterq non sitit.Hlic plurib annis uixit: hic pauciorib
Nihi interest si tam illum multi anmi bt̃m fecerunt qͥ hũe
pauci. Ille quem tu minus uocas beatum. non est bius
non põt numen imminui.Qui fortis est:sine timore est

Expanded text:
illo melius est. Utique enim quo prudentior est, hoc magis se ad illo melius est. Utique enim quo prudentior est, hoc magis se ad id, quod est optimum, extendet et id omni modo consequi cupiet. Quomodo autem beatus est, qui cupere etiamnunc potest, immo qui debet ? Dicam, quid sit, ex quo veniat hic error: nesciunt beatam vitam unam esse. In optimo illam statu ponit qualitas sua, non magnitudo. Itaque in aequo est longa et brevis, diffusa et angustior, in multa loca multasque partes distributa et in unum coacta. Qui illam numero aestimat et mensura et partibus, id illi, quod habet eximium, eripit. Quid bendique satietas est. Hic plus edit, ille minus; quid refert ? Uterque iam satur est. Hic plus bibit, ille minus; quid refert ? Uterque non sitit. Hic pluribus annis vixit, hic paucioribus; nihil interest, si tam illum multi anni beatum fecerunt quam hunc pauci. Ille, quem tu minus beatum vocas, non est beatus; non potest nomen inminui. " Qui fortis est, sine timore est.
Abbreviated transcription (Latin):
fieri possit non reperio. Beata.n. uita bona est. in se ꝑfecłũ
hẽt in exsuperabile. Quod si est ꝑfecte bt̃a est. si deorum ui¬
ta. nihil het maius aut melius. bt̃a aut̃ uita diuina est. ni¬
hil hẽt in quod amplius possit attolli. Preterea si bta uita nł¬
lius est indigens. omnis bt̃a uita ꝑfecta est: eademq est. et
beata. et beatissima. Nũquid dubitas quin bt̃a uita sũmũ
bonum sit: Ergo si summum bonum hẽt sum me bt̃a est.
quem ad mõm summum bonum adiectionem non recipit
ces et multo magis innumerabilia discrimina summi boni
cum sũmum bonum intelligam quod supra se gradum nõ
hẽt. Si est aliquis minus b̃tus ꝗͣ alius. sequitꝰ ut hic alteriuᷤ
uitam beatioris magis concupiscat. ꝗͣ suam. St̃s autem niħꝰ
sue p̃fert. Utrumlib ex his incredibile est aut aliquid bt̃o re¬
stare: quod eẽ: ꝗͣ quod est malit: aut illum non malle: quod

Expanded text:
fieri possit, non reperio. Beata enim vita bonum in se perfectum fieri possit, non reperio. Beata enim vita bonum in se perfectum habet, inexsuperabile. Quod si est, perfecte beata est. Si deorum vita nihil habet maius aut melius, beata autem vita divina est; nihil habet, in quod amplius possit attolli. Praeterea si beata vita nullius est indigens, omnis beata vita perfecta est eademque est et beata et beatissima. Numquid dubitas, quin beata vita summum bonum sit ? Ergo si summum bonum habet, summe beata est. Quemadmodum summum bonum adiectionem non recipit ces et multo magis; innumerabilia discrimina summi boni facies, cum summum bonum intellegam, quod supra se gradum non habet. Si est aliquis minus beatus quam alius, sequitur, ut hic alterius vitam beatioris magis concupiscet quam suam. Beatus autem nihil suae praefert. Utrumlibet ex his incredibile est: aut aliquid beato restare, quod esse quam quod est malit, aut id illum non malle, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uitam bt̃am satis ẽẽ uirtutem. Si .n. unum bonum ẽẽ qđ
honestum est: omnes concedunt. ad dt̃e uiuendum sufficere
uirtutem. E contrario non remiitet᷑ si bt̃m sola uirtus facit
unum bonum ẽe quod honestum est. Renocrates et Spe¬
usippus putant dt̃m uel sola uirtute fieri posse non tam̃
unum bonum ẽẽ: quod honestum est. Epicurus quoq u¬
dicat cum uirtutem hẽat bt̃m ẽẽ: s ipãm uirtutem non sa¬
tis eẽ ad bt̃am uitam: quia bt̃m efficiat uoluptas. quȩ ex
uutute est non ip̃a uirtus. In epta distinctio. Idemq enim
negat unqͥ uirtutem eẽ sine uoluptate: itaq si ei uincta sẽ¬
per est atq inseparabilis. et sola satis est. hẽt .ni. secum uolu¬
ptatem sine qua non est: etiam cum sola est. Illud autem
absurdum est: quod dicitur: bt̃m quidem futurum uel sola
uirtute: non futurum aut̃ ꝑfecte bt̃m. Quod quem ad mõ

Expanded text:
vitam beatam satis esse virtutem. Si unum bonum est, quod vitam beatam satis esse virtutem. Si unum bonum est, quod honestum, omnes concedunt ad beate vivendum sufficere virtutem; e contrario non remittetur, si beatum sola virtus facit, unum bonum esse, quod honestum est. Xenocrates et Speusippus putant beatum vel sola virtute fieri posse, non tamen unum bonum esse, quod honestum est. Epicurus quoque iudicat eum qui virtutem habeat, beatum esse, sed ipsam virtutem non satis esse ad beatam vitam, quia beatum efficiat voluptas, quae ex virtute est, non ipsa virtus. Inepta distinctio. Idem enim negat umquam virtutem esse sine voluptate; ita si ei iuncta seper est atque inseparabilis, et sola satis est. Habet enim secum voluptatem, sine qua non est, etiam cum sola est. Illud autem absurdum est, quod dicitur beatum quidem futurum vel sola virtute, non futurum autem perfecte beatum. Quod quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
non est. Nam quantum ad hĩtum mentis suȩ ꝑturbatur
nec contristatur. nec timet: s multȩ extrinsecus causȩ in¬
cidunt: quȩ illi ꝑturbationem afferunt. Tale est: quod uo¬
lunt dicere iracundum quidem illum non ẽẽ irasci tam̃
aliquando et timidum quidem non eẽ: timere autemi
aliquando id est uicio timoris carere: affectu non carere
quod si recipit. usu frequenti timor transibit in uicium:
et ira in animum admissa hĩtum illum ira carentis animi
retexet. Preterea si non contemnit uenientes extrinsecus
causas et aliquid timet cum fortiter eundum erit: aduer¬
sus tȩla. ignes pro patria legibus libertate: cunctanter exi¬
bit et animo recedente. Non cadit autem in sapientem ħ
diuersitas mentis. Illud p̃terea iudico obseruandum ne
duo quȩ separatim probanda sint misceamus. Per se .n.
colligitur unum bonum eẽ: quod honestum ꝑse:rursus ad

Expanded text:
non est. Nam, quantum ad habitum mentis suae, non perturbatum non est. Nam, quantum ad habitum mentis suae, non perturbatum nec contristatur nec timet, sed multae extrinsecus causae incidunt, quae illi perturbationem adferant." Tale est, quod volunt dicere: iracundum quidem illum non esse, irasci tamen aliquando; et timidum quidem non esse, timere tamen aliquando; id est, vitio timoris carere, adfectu non carere. Quod si recipitur, usu frequenti timor transibit in vitium, et ira in animum admissa habitum illum ira parentis animi retexet. Praeterea si non contemnit venientes extrinsecus causas et aliquid timet, cum fortiter eundum erit adversus tela, ignes, pro patria, legibus, libertate, cunctanter exibit et animo recedente. Non cadit autem in sapientem haec diversitas mentis. Illud praeterea iudico observandum, ne duo, quae separatim probanda sunt, misceamus. Per se enim colligitur unum bonum esse, quod honestum, per se rursus, ad
Abbreviated transcription (Latin):
rint minoresue causas quibus coneitent᷑. Maior erit tior
si plus quo exterreatur aut propius aspexerit.A corpori ȩ¬
cupiditas quo illam amplioris rei spes euocauerit.Si in unu
potate non est an sint affectus. ne illud quidem est: quanti
sint. Si ip̃is permisisti incipere cum causis suis crescent tã¬
tiq erunt quanti sient. Adiice nune ꝙ ista qͥuis exigũ
sint in maius excedunt. Nunꝗͥ perniciosa seiuant mõm.
qͣuis leuia initia morboꝵ serpunt et egra corpora minima
interdum mergit accessio. Illud uero cuius dementiȩ est
credere: quarum rerum extra nr̃m arbitrium posita pͥnci¬
pia sunt: earum nũ ẽẽ arbitrii terminos. quomõ ad id fi¬
niendum satis ualeo: ad quod prohibendum parum ualu:
cum facilius sit excludere: ꝗͣ admissa compͥmere. Quidã
ita distinxerunt: ut dicerent temperans. ac prudens posi¬
tione quidem mentis et hĩtu tranquillus est.euentu ueo¬

Expanded text:
rint minoresve causas, quibus concitentur. Maior erit timor, rint minoresve causas, quibus concitentur. Maior erit timor, si plus, quo exterreatur, aut propius aspexerit, acrior cupiditas, quo illam amplioris rei spes evocaverit. Si in nostra potestate non est, an sint adfectus, ne illud quidem est, quanti sint; si ipsis permisisti incipere, cum causis suis crescent tantique erunt, quanti fient. Adice nunc, quod ista, quamvis exigua sint, in maius excedunt. Numquam perniciosa servant modum. Quamvis levia initia morborum serpunt et aegra corpora minima interdum mergit accessio. Illud vero cuius dementiae est, credere, quarum rerum extra nostrum arbitrium posita principia sunt, earum nostri esse arbitrii terminos ? Quomodo ad id timendum satis valeo, ad quod prohibendum parum valui, cum facilius sit excludere quam admissa conprimere? Quidam ita distinxerunt, ut dicerent: " Temperans ac prudens positione quidem mentis et habitu tranquillus est, eventu
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt: et cum minime expectaueris exasperatur toruitas
mitigata. nunꝗͣ bona side uicia mansuescunt. Deinde si rato
profieit ne incipient quidem affectus si inuita rõne coepe¬
rint inuita ꝑseuerabunt. Racilius est. ii. iicia bellorum prͦ¬
hibere ꝗͣ impetum regere. Falsa est itaq ista medioeritas. ⁊
inutilis. eodem loco henda quo si quis diceret modice insani¬
endum modiee egrotandum. Solida uirtus hẽt non recipi¬
unt animi mala. tempamentum facilius sustuleris illa ꝗͣ re¬
xeris. Numquid dubium est quin uicia mentis hunc ĩue¬
terata. et dura quȩ morbos uocamus ĩmoderata sint ut aua¬
ricia. ut crudelitas et impotentia impietas. Ergo inmodera¬
ti sunt et affectus. ab his.n. ad illa transitur. Deinde si das a¬
liquid iuris tristicię. timori cupiditati cęterisq motibus
prauis non erunt in nr̃a potestate. Quare quia ex natura
non sunt quib irritant᷑. ita crescunt. prout magnas hũe¬

Expanded text:
mittunt, et cum minime expectaveris, exasperatur torvitas mittunt, et cum minime expectaveris, exasperatur torvitas mitigata. Numquam bona fide vitia mansuescunt. Deinde, si ratio proficit, ne incipient quidem adfectus; si invita ratione coeperint, invita perseverabunt. Facilius est enim initia illorum prohibere quam impetum regere. Falsa est itaque ista mediocritas et inutilis, eodem loco habenda, quo si quis diceret modice insaniendum, modice aegrotandum. Sola virtus habet, non recipiunt animi mala temperamentum. Facilius sustuleris illa quam rexeris. Numquid dubium est, quin vitia mentis humanae inveterata et dura, quae morbos vocamus, inmoderata sint, ut avaritia, ut crudelitas, ut inpotentia ? Ergo inmoderati sunt et adfectus. Ab his enim ad illa transitur. Deinde si das aliquid iuris tristitiae, timori, cupiditati, ceteris motibus pravis, non erunt in nostra potestate. Quare ?Quia extra nos sunt, quibus inritantur. Itaque crescent, prout magnas habue
Abbreviated transcription (Latin):
oculos maior et ꝑfecta suffusio excecat: sic modica turbat.
Si das aliquos affectus sapienti. impar erit illis tatio et ue¬
lut torrente quodam auferetur. p̃sertim eum illi. non unũ
luctet. S omnis plus põt: quis mediociium turba ꝗͣ posset uniꝰ
magni uiolentia. Habet pecunię cupiditatem s modicam.
ht̃ ambitionem. s non concitatam.hẽt iracundiam s placa¬
bilem. hẽt inconstantiam. s minus uagam ac mobilem. hẽt
libidinem non insanam. Melius cum illo ageretur qui u¬
num uicium integrum hẽret ꝗͣ cum eo qui leuiora quiđ
s omnia. Deinde mhil interest ꝗͣ magnus sit affectus. quã¬
tuscunq est parere nescit consilium non accipit. quem aed¬
modum rõni nullum animal obtempat non ferum non
domesticum et mite. Natura.n.illorum est surda suadenti
sic non sequunt᷑ non audiunt. affectus quantulicunq sit̃
Tigres. leonesq nunꝗͣ feritatem suam exuunt: aliquando sb̃¬

Expanded text:
oculos maior et perfecta suffusio excaecat, sic modica turbat. oculos maior et perfecta suffusio excaecat, sic modica turbat. Si das aliquos adfectus sapienti, inpar illis erit ratio et velut torrente quodam auferetur, praesertim cum illi non unum luctetur, sed omnis. Plus potest quamvis mediocrium turba quam posset unius magni violentia. Habet pecuniae cupiditatem, sed modicam. Habet ambitionem, sed non concitatam. Habet iracundiam, sed placabilem. Habet inconstantiam, sed minus vagam ac mobilem. Habet libidinem non insanam. Melius cum illo ageretur, qui unum vitium integrum haberet, quam cum eo, qui leviora quidem, sed omnia. Deinde nihil interest, quam magnus sit adfectus; quantumcumque est, parere nescit, consilium non accipit. Quemadmodum rationi nullum animal optemperat, non ferum, non domesticum et mite, natura enim illorum est surda suadenti; sic non secuntur, non audiunt adfectus, quantulicumque sunt. Tigres leonesque numquam feritatem exuunt, aliquando sum
Abbreviated transcription (Latin):
respondentia. Non iis tollunt affc̃us s temperant. Q quan¬
tulum autem sapienti damus si imbecillissimis fortior est
et mestissimis lactior et effrenatissimis moderatior et humil¬
limis maior. Quid si miretꝰ uelocitatem suam laudans. ad
claudos debilesq respiciens. Illa uel intacte segetis per sum¬
ma uolaret gramina. nec cursu teneras lęsiss aristas. Uel
mare per medium fluctu suspensa tumenti. ferret iter cele¬
res nec tingeret equore plantas. Hec est pernicitasper se
estimata non quę tardissimoꝵ collatione laudat᷑. Quid si
sinum uoces leuiter febrcitantem: non est bona ualitudo
mediocritas morbi sic inquit sapiens pturbatus dicitur. qͦ¬
mõ a pͥma dicunt᷑ non quib nulla in est duricia granorũ
s quib minor falsum est. Non diminutionem maloꝵ. in
bono uiro intelligo s uacationem. Mala debent ẽẽ non pã¬
ua. Nam si ulla sunt crescent et interun impedirent. Quõ

Expanded text:
respondentia. Non his tollunt adfectus, sed temperant. Quanrespondentia. Non his tollunt adfectus, sed temperant. Quantulum autem sapienti damus, si inbecillissimis fortior est et maestissimis laetior et effrenatissimis moderatior et humillimis maior ? Quid, si miretur velocitatem suam Ladas ad claudos debilesque respiciens ? Illa vel intactae segetis per summa volaret Gramina nec cursu teneras laesisset aristas, Vel mare per medium fluctu suspensa tumenti Ferret iter celeres nec tingueret aequore plantas. Haec est pernicitas per se aestimata, non quae tardissimorum conlatione laudatur. Quid, si sanum voces leviter febricitantem ? Non est bona valitudo mediocritas morbi. " Sic," inquit, "sapiens inperturbatus dicitur, quomodo apyrina dicuntur, non quibus nulla inest duritia granorum, sed quibus minor." Falsum est. Non enim deminutionem malorum in bono viro intellego, sed vacationem; nulla debent esse, non parva. Nam si ulla sunt, crescent et interim inpedient. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
PEperceram tibi et quidquid nodosi adhuc supererat
preterieram: contentus quasi gustum tibi dare eor
quȩ ã nr̃is dicunt᷑ ut probetur uirt̾us. ad explendam be¬
atam uitam sola satis efficax. Iubes mne quidquid est interro¬
gationum. aut nr̃ãrum: aut ad traductionem nr̃am excogita¬
tarum comp̃hendere. Ꝙ si facere uoluero non erit epła seo
liber. Illud totiens testor hoc me argumentoꝵ genere delc̃ai
bula. Qui prudens est: temperans est. et qui temperans est cõ
qui sine tristicia est bt̃us est. ergo prudens btus est et prudẽ¬
tia ad bt̃am uitam satis est. Nuic collectioni hoc mõ ꝑipa¬
tetici quidem respondent: ut in ꝑturbatum et contante m
raro pturbatur et modice. non qui nunꝗͣ. Item sine tristi¬
cia eum dici aiunt qui non est obnoxius tristiciȩ: nec freq̃nᷤ
nimiusq: in hoc uicio. Illud. n. humanam naturam negare
alicuius animum immunem ẽẽ a tristicia sapientem non uĩ¬
ci merore cęterum tangi et cętera et in hunc mõm sectȩ suę

Expanded text:
Peperceram tibi et quicquid nodosi adhuc supererat, praeterieram, contentus quasi gustum tibi dare eorum, quae a nostris dicuntur, ut probetur virtus ad explendam beatam vitam sola satis efficax. Iubes me quicquid est interrogationum aut nostrarum aut ad traductionem nostram excogitatarum comprendere. Quod si facere voluero, non erit epistula, sed liber. Illud totiens testor, hoc me argumentorum genere non delectari. subula armatum. " Qui prudens est, et temperans est. Qui temperans est, et Qui sine tristitia est, beatus est; ergo prudens beatus est et prudentia ad beatam vitam satis est." Huic collectioni hoc modo Peripatetici quidam respondent, ut inperturbatum et constantem raro perturbatur et modice, non qui numquam. Item sine tristitia eum dici aiunt, qui non est obnoxius tristitiae nec frequens nimiusve in hoc vitio. Illud enim humanam naturam negare, alicuius animum inmunem esse tristitia. Sapientem non vinci maerore, ceterum tangi. Et cetera in hunc modum sectae suae
Abbreviated transcription (Latin):
tam in secundis. ꝗͣ in aduersis exhiberet. nec mat̾iam eiꝰ.
s ipãm intueretur. Itaq nec pauptas illum. nec dolor: nͦ
hibet : Tu illum p̃mi putas malis: utiturꝰ. Non ex ebore
tantum phidias sciebat facere simulaera. faciebat ex .ere:
si marmor illi si adhuc uiliorem mat̾iam obtulisses: fecis¬
set. quale ex illa fieri optimum posset. Sic sapiens uirtutẽ
si licebit in diuitiis explicabit: si minus in pauꝑtate. Si
poterit in pantia. Si minus in exilio: Si poterit imperito¬
si minus miles: Si poterit integer si minus debilis. quã¬
cunq fortunam accepit: aliquid ex illa memorabile ef¬
ficiet. Certi sunt domitores ferarum: qui sȩuissima etia¬
animalia. et ad occursum expauentia. hominem cogũt¬
pati sub iugum. nec aspitatem excussisse contenti uiq
in contubernium mitigant.Leonib magr̃ manus in ser¬
tat. osculatur tigrim suus custos. elephantem minimus

Expanded text:
tam in secundis quam in adversis exhiberet nec materiam eius, tam in secundis quam in adversis exhiberet nec materiam eius, sed ipsam intueretur. Itaque nec paupertas illum nec dolor nec hibet. Tu illum premi putas malis ? Utitur. Non ex ebore tantum Phidias sciebat facere simulacra; faciebat ex aere. Si marmor illi, si adhuc viliorem materiam obtulisses, fecisset, quale ex illa fieri optimum posset. Sic sapiens virtutem, si licebit, in divitiis explicabit, si minus, in paupertate; si poterit, in patria, si minus, in exilio; si poterit, imperatosi minus, miles; si poterit, integer, si minus, debilis. Quamcumque fortunam acceperit, aliquid ex illa memorabile efficiet. Certi sunt domitores ferarum, qui saevissima animalia et ad occursum expavescenda hominem pati subigunt nec asperitatem excussisse contenti usque in contubernium mitigant. Leonibus magister manum insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus
Abbreviated transcription (Latin):
pestas tanꝗͣ uectori nocet non tanꝗͣ gubernatori. Deinde
gubernatoris ars alienum bonum est. ad eos. quos uehit ꝑ¬
eorum cum quib uiuit et proprium ip̃ius. Itaq gub̾nato¬
ri fortasse noceat cuius mysterium ab eo aliis promissum tẽ¬
pestite impedit᷑. sipienti non nocet̾ a pauptate non dolore
non ab aliis tempestatib uite. non. ii.prohibẽtur opera eius
omnia: s tantum ad alios ꝑtinentia. ip̃e semper in actu est.⁊
in effectu. tunc maximus cum illi se fortuna opposuit. Tunc
ipius sapientię negocium agit quem diximus et alienum
bonum ẽẽ et suum. Dreterea. nec aliis quidem tunc prodes¬
se prohibetur: cum illum aliquȩ necessitates p̾munt. ꝓp
pauptatem prohibetur docere quem ad mõm sit tractan
pertas. per totam uitam opus eius extendit᷑. Ita nulla for¬
tuna. nulla res actus sapientis excludit. Id .ii. ip̃m agit qͦ
alia agere prohibetur. ad utrosq casus uite aptus est. boꝵ

Expanded text:
pestas tamquam vectori nocet, non tamquam gubernatori. Deinde gubernatoris ars alienum bonum est: ad eos, quos vehit, peorum, cum quibus vivit, et proprium ipsius. Itaque gubernatori fortasse noceatur, cuius ministerium aliis promissum tempestate inpeditur; sapienti non nocetur a paupertate, non a dolore, non ab aliis tempestatibus vitae. Non enim prohibentur opera eius omnia, sed tantum ad alios pertinentia; ipse semper in actu est, in effectu tunc maximus, cum illi fortuna se opposuit. Tunc enim ipsius sapientiae negotium agit, quam diximus et alienum bonum esse et suum. Praeterea ne aliis quidem tunc prodesse prohibetur, cum illum aliquae necessitates premunt. Propter paupertatem prohibetur docere, quemadmodum tractandpertas. Per totam vitam opus eius extenditur. Ita nulla fortuna, nulla res actus sapientis excludit. Id enim ipsum agit, quo alia agere prohibetur. Ad utrosque casus aptus est: bono
Abbreviated transcription (Latin):
in lubrico. Hlis potius te ad sapientiam dinge: tranquillissi¬
masq res eius: et simul amplissimas pete. Quęcimnq uidẽt᷑
imminere in rebus humanis. quamurs pusilla sunt. et com¬
paratione humillimoꝵ extent.per difficiles tamen et ar¬
duos tramites adeuntur. Confragosa in fastigium digni¬
tatis uia est. At si conscendere hũne uerticem libet. cui se
fortuna summisit. omnia quidem sub te:quȩ pro excellen¬
tissimis hñtur. aspicies. s tam̃ uenies ad sũma ꝑ planu ual.¬

Expanded text:
in lubrico. Huc potius te ad sapientiam derige tranquillissiin lubrico. Huc potius te ad sapientiam derige tranquillissimasque res eius et simul amplissimas pete. Quaecumque videntur eminere in rebus humanis, quamvis pusilla sint et comparatione humillimorum extent, per difficiles tamen et arduos tramites adeuntur. Confragosa in fastigium dignitatis via est; at si conscendere hunc verticem libet, cui se fortuna summisit, omnia quidem sub te, quae pro excelsissimis habentur, aspicies, sed tamen venies ad summa per planum. VAL
Abbreviated transcription (Latin):
tus ex dissonis. Talem animum ẽẽ nr̃m uolo. multȩ in illo ar¬
tes multa p̾̃cepta sint.Multarum aetatum exempla: s in u¬
num conspirata. Quomõ inquis hoc effici poterit: assidua
intentiõe. si nihil egerimus. nisi rõne suadente: hanc si audi¬
re uolueris. dicet tibi. Relinque ista iam dudum ad quȩ dis¬
curritur. relinque diuitias: aut ꝑiculum. aut onus. relinque
corporis: aut animi uoluptates. moliunt. et eneruant. re¬
linque ambitum. tumida res est. uaria. uentosa. nullum
hẽt terminum. tam sollicita est: ut ne quenꝗͣ ante se uide¬
at. ꝗͣ ne sepost alium laborat inuidia. et quidem duplici.
Uides autem ꝗͣ miser sit. si is. cui inuidet᷑ inuidet. Intue¬
ris illas potentium domos. illa tumultuosa tixa salutanti
intraueris. preter istos gradus diuitum et magno age tu
suspensa uestibula. Non in p̃rupto tantum utic stabis: sed

Expanded text:
tus ex dissonis. Talem animum nostrum esse volo; multae in illo artus ex dissonis. Talem animum nostrum esse volo; multae in illo artes, multa praecepta sint, multarum aetatum exempla, sed in unum conspirata. " Quomodo," inquis, "hoc effici poterit?" Adsidua intentione; si nihil egerimus nisi ratione suadente. Hanc si audire volueris, dicet tibi: relinque ista iamdudum, ad quae discurritur. Relinque divitias, aut periculum possidendum aut onus. Relinque corporis atque animi voluptates; molliunt et enervant. Relinque ambitum; tumida res est, vana, ventosa, nullum habet terminum, tam sollicita est, ne quem ante se videat, quam ne quem post se. Laborat invidia et quidem duplici; vides autem, quam miser sit, si is cui invidetur et invidet. Intueris illas potentium domos, illa tumultuosa rixa salutantiuintraveris. Praeteri istos gradus divitum et magno adgestu suspensa vestibula; non in praerupto tantum istic stabis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ostendat quod effecit. etiam si cuius uitȩ comparebit
similitudo. ꝗͣ admiratio tibi altius fixerit. Similem ẽẽ te uo¬
lo quomõ filium. non quomõ imaginem.imago res mor¬
tua est. Quid ergo non intelligetur. cuius imiteris oratiõe
cuius argumentationes. cuius sententias: puto aliqn ne in¬
quȩ ex echͦ uelut exemplaria struxit formam suam imp̃ssit
ut unitatem cum illa petant. Non uides ꝗͣ multorum uo¬
cibus chorus constet: unus tantum sonus ex omnib reddit᷑.¬
cum aliqua illic acuta est. aliqua grauis: aliqua media. acce¬
dunt uiris foeminȩ. interponuntur tibiȩ singulorum illie¬
latent. uoces omnium apparent. De choro dico. quem ueteres
phi non nouerant. in cõmestionib nr̃is plus cantorum est
ꝗͣ in theatris. olim spectatorum fuit. cum om̃s̃ uias ordo ca
publico omne tibiaꝵ genus. organoꝵq consonuit. sit contẽ¬

Expanded text:
tantum ostendat, quod effecit. Etiam si cuius in te comparebit tantum ostendat, quod effecit. Etiam si cuius in te comparebit similitudo, quem admiratio tibi altius fixerit, similem esse te volo quomodo filium, non quomodo imaginem; imago res mortua est. "Quid ergo? Non intellegetur, cuius imiteris orationem, cuius argumentationem, cuius sententias?" Puto aliquando ne inquae ex quo velut exemplari traxit, formam suam inpressit, ut in unitatem illa conpetant. Non vides, quam multorum vocibus chorus constet ? Unus tamen ex omnibus redditur; aliqua illic acuta est, aliqua gravis, aliqua media. Accedunt viris feminae, interponuntur tibiae. Singulorum illilatent voces, omnium apparent. De choro dico, quem veteres philosophi noverant; in commissionibus nostris plus cantorum est quam in theatris olim spectatorum fuit. Cum omnes vias ordo canpulpito omne tibiarum genus organorumque consonuit, fit concen
Abbreviated transcription (Latin):
ctione congessimus separare: Melius .n. distincta seruantur
deinde adhibita nr̃i ingenii natura et facultate: in unum sa¬
porem uaria illa libamenta confundere: ut etiam si apparue¬
rit. uñ sumptum erit: aliud tamen eẽ. ꝗͣ sumptum est appa¬
reat. Quod in corpore nr̃o uidemus sine ulla oꝑa nr̃a facẽ.
nam alimenta quȩ sumpsimus: ꝗͣduu in sua qualitate ꝑdu¬
rant. et solida innatant stomaco:onera sunt:at cum ex eo
quod erant. mutata sunt: tunc demum in uires. et in sagui¬
nem transeunt. Idem in iis quib alunt ingenia p̃stemus ut
quaecunq hausimus. non patiamur integra ẽẽ: nec aliena:s
coquamus illa: alioquin in memoriam ibunt:non ingenium
Assentiamus illis fideliter: et nr̃a faciamus ut unum quodlã
fiat ex multis sicut unus numerus fit ex singulis. cum mino¬
res summas et dissidentes computatio una comp̃hendit. hoc
faciat animus nr̃. omnia quib est adiutus abscondat ip̃m

Expanded text:
ctione congessimus, separare, melius enim distincta servantur, ctione congessimus, separare, melius enim distincta servantur, deinde adhibita ingenii nostri cura et facultate in unum saporem varia illa libamenta confundere, ut etiam si apparuerit, unde sumptum sit, aliud tamen esse quam unde sumptum est, appareat. Quod in corpore nostro videmus sine ulla opera nostra facere naturam: alimenta, quae accepimus, quamdiu in sua qualitate perdurant et solida innatant stomacho, onera sunt; at cum ex eo, quod erant, mutata sunt, tum demum in vires et in sanguinem transeunt. Idem in his, quibus aluntur ingenia, praestemus, ut quaecumque hausimus, non patiantur integra esse, ne aliena sint. Concoquamus illa; alioqui in memoriam ibunt, non in ingenium. Adsentiamur illis fideliter et nostra faciamus, ut unum quiddam fiat ex multis, sicut unus numerus fit ex singulis, cum minores summas et dissidentes conputatio una comprendit. Hoc faciat animus noster: omnia, quibus est adiutus, abscondat, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
liquentia mella stipant. et dulei distenedunt nectare cel¬
las. De illis non satis constat utrum sucum ex forib du¬
cant. qui protinus mel sit: aut ante ꝗͣ collegerunt in hunc
saporem mixtura quedam et proprietate sui spes mutet. Q¬
busdam tantum placet. non faciendi mellis scientiam esse
illis. s colligendi. Aiunt inueniri apud indos mel in arun¬
dinum foliis. quod aut ros illius celi: aut ip̃ius arundinis:
humor dulcis. et pinguior gignat. In nr̃is quoq herbis uĩ
eandem s minus manifestam et notabilem poni. quam ꝑ¬
sequat᷑ et contrahat animal huic rei genitum. Quidam ex¬
stimant conditura et dispositione in hanc qualitatem uerti
quȩ ex tenerrimis: uirentium. florentiumq discesserint. nõ
sine quodam ut ita dicam fermento: quo in unum diuersa
coalescunt. S ne ad aliud ꝗͣ de quo agitur adducam. nos
quoq has apes debemus imĩtari: et quȩcunq ex diuersa le¬

Expanded text:
liquentia mella Stipant et dulci distendunt nectare celliquentia mella Stipant et dulci distendunt nectare cellas. De illis non satis constat, utrum sucum ex floribus ducant, qui protinus mel sit, an quae collegerunt, in hunc saporem mixtura quadam et proprietate spiritus sui mutent. Quibusdam enim placet non faciendi mellis scientiam esse illis, sed colligendi. Aiunt inveniri apud Indos mel in arundinum foliis, quod aut ros illius caeli aut ipsius arundinis umor dulcis et pinguior gignat. In nostris quoque herbis vim eandem, sed minus manifestam et notabilem poni, quam persequatur et contrahat animal huic rei genitum. Quidam existimant conditura et dispositione in hanc qualitatem verti, quae ex tenerrimis virentium florentiumque decerpserint, non sine quodam, ut ita dicam, fermento, quo in unum diversa coalescunt. Sed ne ad aliud quam de quo agitur abducar, nos quoque has apes debemus imitari et quaecumque ex diversa le
Abbreviated transcription (Latin):
ITinera ista quę segniciem mihi excuciunt. et ualitu¬
dini meę prodẽe iudico et studiis. Quare ualitudi¬
nem adiuuent uides cum pigrum me et negligentemi
corporis litterarum amor faciat aliena opera exercco.
Studio quare prosint in dicabo. Alectionib non reces¬
si. sunt autem ut existimo neceĩe. primum ne sim Me
uno contentus: demum ut cum ab aliis quȩ̨sita cogno¬
uero: tum et de inuentis iudicem et cogitem ode inueni¬
endis. Alit lectio ingenium et studio fatigatum non si¬
ne studio tamen reficit. Nec scribere tantum nec legere
debemus. Altera res contristabit uires. et exhauriet. dei
stilo dico: altera soluet ac diluet. Inuicem hoc et illud cõ¬
mutandum est. et alterum altero tempandum est: ut ꝗd¬
quid lectione collectum est: stilus redigat in corpus. Apes
ut aunt debemus imitari: quę uagant᷑. et flores ad mel
faciendum idoncos carpunt. demde quidquid attulere
disponunt. ac per fauos digerunt. et ut uirgilius nr̃ ait

Expanded text:
Itinera ista, quae segnitiam mihi excutiunt, et valitudini meae prodesse iudico et studiis. Quare valitudinem adiuvent, vides: cum pigrum me et neglegentem corporis litterarum amor faciat, aliena opera exerceor; studio quare prosint, indicabo: a lectionibus nihil recessi. Sunt autem, ut existimo, necessariae, primum ne sim me uno contentus; deinde ut, cum ab aliis quaesita cognovero, tum et de inventis iudicem et cogitem de inveniendis. Alit lectio ingenium et studio fatigatum, non sine studio tamen, reficit. Nec scribere tantum nec tantum legere debemus; altera res contristabit vires et exhauriet, de stilo dico, altera solvet ac diluet. Invicem hoc et illo commeandum est et alterum altero temperandum, ut quicquid lectione collectum est, stilus redigat in corpus. Apes, ut aiunt, debemus imitari, quae vagantur et flores ad mel faciendum idoneos carpunt, deinde quicquid attulere, disponunt ac per favos digerunt et, ut Vergilius noster ait,
Abbreviated transcription (Latin):
illo ualent. Dic ergo quare sapiens non debeat ebrius fiei̾
deformitatem rei iporiunitatem oñde. rebus non uerbi
quod facillimum est proba istas quȩ uoluptates uocantur¬
ubi transcenderint modum poenas eẽ. Nam si ulud argumen¬
taueris sapientem multo uino in ebriari et retinere rectumi
tenorem. etiam si temulentus sit licet colligas. nec ueneno
putabo moriti nec sopore sumpto dormiturum nec el¬
leboro accepto quidquid in uiscerib herebit. eiecturum de¬

Expanded text:
illo valent. Dic ergo, quare sapiens non debeat ebrius fieri. illo valent. Dic ergo, quare sapiens non debeat ebrius fieri. Deformitatem rei et inportunitatem ostende rebus, non verbis. Quod facillimum est, proba istas, quae voluptates vocanturubi transcenderant modum, poenas esse. Nam si illud argumentaberis, sapientem multo vino inebriari et retinere rectum tenorem, etiam si temulentus sit; licet colligas nec veneno poto moriturum nec sopore sumpto dormiturum nec elleboro accepto, quicquid in visceribus haerebit, eiecturum de
Abbreviated transcription (Latin):
rum. et ingenii nobilis. quȩ̨ alia res ꝑdidit. et in ext̾nosi
mores ac uicia non romana traiecit ꝗͣ ebrietas. nec minor
uino exicialis iubi cleopatrȩ amor. Hȩc illum res hostem
rei .p. haec hostibus suis imparem reddidit. haec crudelem fe¬
cit cum capita pͥncipum eiuitatis. cęnanti referrent᷑: cum in¬
ter aptissimas epulas lususq regales ora. ac manus proseri¬
ptorum cognosce̾t: cum uino grauis sitiret tamen sangiĩe
intolerabile erat. ꝙ ebrius fiebat cum hoc faceret. Quanto
intolerabilus qui hoc in ip̃a ebrietate faciebat: fere uiolen
tiam crudelitas sequet᷑. Uolatur.ii. ex asperaturq sanitas m̃¬
tis. Quemadinõm .n. difficiles fucuint oculos diuturni moͬ¬
bi. etiam ad minimam radii solis ostensione: ita ebrietas cõ¬
tinue efferat animos. Nam cum sepe apud se non sunt cõ¬
suetudo insanię durata uicia uino concepta, etiam tunc siẽ

Expanded text:
rum et ingenii nobilis, quae alia res perdidit et in externos rum et ingenii nobilis, quae alia res perdidit et in externos mores ac vitia non Romana traiecit quam ebrietas nec minor vino Cleopatrae amor? Haec illum res hostem rei publicae, haec hostibus suis imparem reddidit; haec crudelem fecit, cum capita principum civitatis cenanti referrentur, cum inter apparatissimas epulas luxusque regales ora ac manus proscriptorum recognosceret, cum vino gravis sitiret tamen sanguinem. Intolerabile erat, quod ebrius fiebat, cum haec faceret; quanto intolerabilius, quod haec in ipsa ebrietate faciebat! Fere vitiam crudelitas sequitur: debellatur enim exasperatur que sanitas mentis. Quemadmodum difficiles faciunt oculos diutini morbi ad minimam radii solis offensionem, ita ebrietates continue efferunt animos. Nam cum sepe aput se non sint, consuetudo insanie duratura, vicio vini concepta, etiam sine
Abbreviated transcription (Latin):
q tolerabile est dum illi uis sua est. Quid cum somno uici¬
atur et quę ebrietas fuit crudelitas facta est. Cogita quas
dades edident publica ebrietas. Haec acerrimas gentes be¬
licosasq hostibus tradidit. hec multoꝵ annoꝵ ꝑtinacia bel¬
lo defensa moenia patefecit. haec contumacissimos et iugu
recusantes in alienum egit arbitrium. haec inuictos acie meo
domuit. Alexandium. cuius mentionem mõ feci. tot itineã
tot plia. tot hyemes per quas uicta temporum locoꝵ difficul¬
tate transierat. tot flumina ex ignoto cadentia tot maria:
tutum dimiscrunt intempantia bibendi: et ille herculaneu̾
ac fatalis simphus condidit. Quȩ głia est cape multum. cu
penes te palma fuerit: et propinationes tuas stãti somno ac
uomitantes recusauerunt cum supstes toti conuiuio fueris
cum omnes uiceris uirtute magnifica. et nemo uini tui ca¬
pax fuerit uinceris adolio. M. Antonium magnum ui¬

Expanded text:
que tolerabile est, dum illi vis sua est; quid, cum somno vitique tolerabile est, dum illi vis sua est; quid, cum somno vitiatur et quae ebrietas fuit, cruditas facta est ? Cogita, quas clades ediderit publica ebrietas; haec acerrimas gentes bellicosasque hostibus tradidit, haec multorum annorum pertinaci bello defensa moenia patefecit, haec contumacissimos et iugum recusantes in alienum egit arbitrium, haec invictos acie mero domuit. Alexandrum, cuius modo feci mentionem, tot itinera, tot proelia, tot hiemes, per quas victa temporum locorumque difficultate transierat, tot flumina ex ignoto cadentia, tot maria tutum dimiserunt; intemperantia Iubendi et ille Herculaneus ac fatalis scyphus condidit. Quae gloria est capere multum ? Cum penes te palma fuerit et propinationes tuas strati somno ac vomitantes recusaverint, cum superstes toti convivio fueris, cum omnes viceris virtute magnifica et nemo vini tam capax fuerit, vincens a dolio. M. Antonium, magnum vi
Abbreviated transcription (Latin):
cinore mori uoluit. Certe diruit omne uicium ebrietas et
intendit et detegit. Obstantem malis conatib uerecundia
remouet. Plures.n. pudore peccandi ꝗͣ bona uoluntate a¬
prohibitis abstinent. At udi possedit animum nimia uis
uini. quidquid mali latebat emergit. Non facit ebtietas ui¬
cia. s protrabit. Tunc libidinosus ne cubiculum quidem
expectat: s cupiditatib suis quantum petierint sine dilati¬
one promitit: Tunc impudicus morbum profitet᷑: ac publi¬
cat: Tunc petulans non linguam. non manum continet.cre¬
scit insolenti suꝑbia. crudelitas saeuo. malignitas liuido. omẽ
uicium detegit. ac prodit. Adiice illum ignorantem sui du¬
bia. et parum explanata uerba in certos oculos gradum er¬
rantem uertiginem capitis. tecta ip̃a mobilia uelut aliquo¬
turdine circum agenit totam domum stomaci tormenta cu
efferuescit. merum ac uiscera ip̃a distendit. Tunc tamen utcũ¬

Expanded text:
cinore mori voluit, certe debuit. Omne vitium ebrietas et cinore mori voluit, certe debuit. Omne vitium ebrietas et incendit et detegit, obstantem malis conatibus verecundiam removet. Plures enim pudore peccandi quam bona voluntate prohibitis abstinent. Ubi possedit animum nimia vis vini, quicquid mali latebat, emergit. Non facit ebrietas vitia, sed protrahit; tunc libidinosus ne cubiculum quidem expectat, sed cupiditatibus suis quantum petierunt sine dilatione permittit; tunc inpudicus morbum profitetur ac publicat; tunc petulans non linguam, non manum continet. Crescit insolenti superbia, crudelitas saevo, malignitas livido. Omne vitium laxatur et prodit. Adice illam ignorationem sui, dubia et parum explanata verba, incertos oculos, gradum errantem, vertiginem capitis, tecta ipsa mobilia velut aliquoturbine circumagente totam domum, stomachi tormenta, cum effervescit merum ac viscera ipsa distendit. Tunc tamen utcum