comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mento & ipse sũ psit & aluis dis tribuit ad ederidũ Mox
equinuꝰ nnit ad modũ uocẽ emit tens adter nam ruit.
aos pumas cũ ipramis terii s acripar ticula quã dentibus
cõminu ereñ ualuit. aboreꝓiciens Int manus suorũ ab eclesia
deportatur. Hec caruit ultra hanc e pylenti ae infirmita¬
tẽ Sed ꝑ singulos lunares cursus. Incrementis detrimentisq:
ha ec semper pertulit quia abaus tnino uiniminimae infelix
abstqnuit quo ergo honore quauere uerentia haec nox cele¬
brarꝗ debeat prȩsens &emplum doc& quodam tempore cumin
bac solemni tate deuigilia egressus paululum obdormis sem
uenitadmeuir quida indicens surge &reuertere adeclesiã
et ego experge factus signo crucis opposito iterumobdor mi¬
nec secunda ad monitus uicem consurgerem & iterumobdor
missem aduenit tertio &a lapam inponens maxilae ait
entureliquos aduigilias ad monere debes & adhucsopore

Expanded text:
mento, et ipse sumpsit, et aliis distribuit ad edendum: mox mento, et ipse sumpsit, et aliis distribuit ad edendum: mox equini hinnitus ad modum vocem emittens, ad terram ruit, ac spumas cum ipsa mysterii sacri particula, quam dentibus comminuere non valuit, ab ore projiciens, inter manus suorum ab ecclesia deportatur. Nec caruit ultra hac epilepsiae infirmitate, sed per singulos 820 lunares cursus incrementis decrementisque haec semper pertulit, quia ab haustu nimio vini minime infelix abstinuit. Quo ergo honore, quave reverentia haec nox celebrari debeat, praesens exemplum docet. Quodam tempore, cum in hac solemnitate de vigilia egressus, paululum obdormissem, venit ad me vir quidam, dicens: Surge et revertere ad ecclesiam; et ego expergefactus, signo crucis opposito, iterum obdorminec secunda admonitus vice consurgerem, et iterum obmissem, advenit tertio, et alapam inponens maxillae, ait: 'En tu reliquos ad vigilias admonere debes, et adhuc sopore
Abbreviated transcription (Latin):
non alia credimus actum de causa nisi quia pollutus erat in
consciencia sepius enim ab eodem adulteria ferebantuu
admissa. Vnitantum pãbo et tribus malieribus e quibus una
mater mea eratquibus beecuidere licitum fuit. ceterinanui¬
iectus occubuit. hic enimdum dominicina talis uigilias celebrare
eccdesiam ex peas set pers ingula oranũ momanta e gredie¬
baturd etẽplodĩ. acindo mosua pocula lasciua spamantibus¬
patenis bauni obat. It aut ad finmarent multi eũ postgalli cantũ
in ips a nocte uidis sebibentem. Sed cũ eẽt ex genere senatorio & nul¬
lus inuico illo rico magensi superris memorato Iuxtasđi dignitatẽ
haberetur nobilor caelebraresolẽniamis sarũ ex petit᷑. Nec
dubitat miser uino madestictus ad petere qđ i eiunus quisq:
nĩ sine metu potest terrente conscientia explicare. Uerũ ubi
explicitis uerbis sacris confracto corponis dominici sacra¬

Expanded text:
non alia credimus actum de causa, nisi quia pollutus erat in non alia credimus actum de causa, nisi quia pollutus erat in conscientia. Saepius enim ab eodem adulteria ferebantur admissa. Uni tantum presbitero et tribus mulieribus, ex quibus una mater mea erat, quibus haec videre licitum fuit, ceteri non viiectus occubuit. Hic enim dum dominici natalis vigilias celebrare eclesiam expetisset, per singula horarum momenta egrediebatur de templo Dei ac in domo sua pocula lasciva, sppateris hauriebat, ita ut affirmarent multi eum post galli cantum in ipsa nocte vidisse bibentem. Sed cum esset ex genere senatorio, et nullus in vico illo Ricomagensi, superius memorato, juxta saeculi dignitatem haberetur nobilior, celebrare solemnia missarum expetitur. Nec dubitat miser vino madefactus appetere quod jejunus quisque non sine metu potest terrente conscientia explicare. Verum ubi explicitis verbis sacris, confracto corporis dominici sacra
Abbreviated transcription (Latin):
sacrarios us cepit ibi q pedes ablut sed statĩ dolorib: ad ditis
ad plene debilitatus nũ qũa postea cressum stcerepotuit
mundos ẽẽ nescimus. & ad ipsũ altare dñi acceden¬
tes audenter sc̃m corpus eius & s anguinẽ cũ simus
actupolluti potius a diuciũ sumimus quã ut ueniã con¬
sequamur. Nã recolo quȩ in adolescentia mea gertum
audiui dies passionis erat policharpim artbris magni
et iMrico magens uico ciuitatis aruernae eius sollemnia
celebra batsur. lec taigitur passione cumre liquis lectionib
quas canon sacerdo talis inuexit tempus ad sacrifitium offeren¬
dum aduenit: accepta quoque turre diãc in quamiste¬
rium dominice corporis habebatur ferre caepit ado sciũ
ingressusq: templum ut em altare superponer& elap¬
sade manu ẽius fe rebatur in aera et nc adipsamara mac¬
cedens num quam eammanus dia coni potuit ad sequi. quod

Expanded text:
sacrario suscepit; ibique pedes abluit; sed statim doloribus additis, sacrario suscepit; ibique pedes abluit; sed statim doloribus additis, ad plenum debilitatus, nunquam postea gressum facere potuit. mundos esse nescimus, et ad ipsum altare Domini accedentes, audenter sanctum corpus ejus et sanguinem, cum simus actu polluti, potius ad judicium sumimus quam ut veniam consequamur. Nam recolo quod in adolescentia mea gestum audivi. Dies passionis erat Polycarpi martyris magni, et in Ricomagensi vico civitatis Arvernae ejus solemnia celebrabantur. Lecta igitur passione cum reliquis lectionibus, quas canon sacerdotalis invexit, tempus ad sacrificium offerendum advenit, acceptaque turre diaconus in qua mysterium dominici corporis habebatur, 819 ferre coepit ad ostium, ingressusque templum ut eam altari superponersa de manu eius ferebatur in aera, et sic ad ipsam aram accedens, numquam eam manus diaconi potuit adsequi; quod
Abbreviated transcription (Latin):
me eqͥus ad terrã elisit in quoca sutã grauit sũ con¬
tractus ut uix surgere post. Intellexi enĩ mihstia uanitate
euenisse satisq: fuit debinc obseruare ne meultra uaneglo¬
ne stimular& aculeus nam sie uenitut mereper de incepͥs aliqͥua
desc̃orum uirtutibus contemplare dulla munere perscorum
fidem prestia praeconaui. Innullo est enim temerita sutilis L
ut illutiquisq appetat quod &xercere non lic& sic et brita norum comes
cum grauiter a do loribus pedum ad fligeretur &per medicos & pen¬
dens subs tantiam suamnilul commodius abiiss&. dixit ei quidã desuis
Sienim ab ecclesia tibi aliquod ucis minis terii quod in altari ponitur
defera tur. in quopedes ablueres : poterat tibi haeo causa  fer¬
remedellã: stulti et in ertes Ñ cognoscentes qđ sacrata dõ
uasa non debeant adusus humanos aptari at ille celeriter
ad ecdesiã mittit. et patenã argenteã sacros c̃i ataris de

Expanded text:
me equus, ad terram elisit; in quo casu tam graviter sum conme equus, ad terram elisit; in quo casu tam graviter sum contractus, ut vix surgere possim. Intellexi enim, mihi ista a vanitate evenisse, satisque fuit dehinc observare, ne me ultra vanae gloriae stimularet aculeus. Nam, ei evenit, ut mererer deinceps aliqua de sanctorum virtutibus contemplare, Dei illa munere per sanctorum fidem praestita praeconavi. 84. In nullo est enim temeritas utilis, ut illud quisque appetat, quod exercere non licet. Sic et Brittanorum comes cum graviter a doloribus pedum adfligeretur, et per medicos expendens substanSi enim ab ecclesia tibi aliquod vas ministerii quod in altari ponitur deferatur, in quo pedes ablueres, poterat tibi haec causa ferre medelam: stulti et inertes non cognoscentes quod sacrata Deo vasa non debeant ad usus humanos aptari. At ille celeriter ad ecclesiam mittit, et patenam argenteam sacrosancti altaris de
Abbreviated transcription (Latin):
tusq: mulierũ it lulatus insantũ haec autẽ a gebat̃
in agro nr̃o: qđ sentiens matermea quae haec collopignora
adpensa gertabat exilit de conuiuio eleuatisq: sacris pig¬
norib: contraigniũ globos ita om̃ecessit incendiũ demomĩto
ut uix int̃ moles ex ustarũ palearũ uł seminit ignis Inueni recur
nihiltam̃ fruges quas adphenderat nocons Dost multos
uero annos has reliquias a genetrice suscepi : Cum q iter
deburgundia ada ruernum agermus oritur contranos
magnatempestas cepitque crbris ignibus micare cȩlũ
ualidisq: tonitruorum fragoribus resonare: tunc &tractas a
sinubeatas reliquas manum eleuo contranubem q̃ protinus
diuisa in dualius partibus dextra leuatq preceriens neq:
nobis neq: ulli de inceps nocuit ADEΟΟVTIUTMI LISFERuor
na geresol&s uane gloriae fuisse concessem ałq: ad socios
itineris iactans acproferre quae in nocentiȩ mee dr̃
prestiterit ut heo mererer Nec mora elapsus subito sub

Expanded text:
tusque mulierum, ululatus infantum. Haec autem agebantur tusque mulierum, ululatus infantum. Haec autem agebantur in agro nostro. Quod sentiens mater mea, quae haec pignora collo adpensa gestabat, exilit de convivio, elevatisque sacris pignoribus contra ignium globos, ita omne cessit incendium de momento, ut vix inter moles exustarum palearum vel semina ignis invenirentur; nihil tamen fruges quas adprehenderat nocens. Post multos vero annos has reliquias a genetrice suscepi; cumque iter de Burgundia ad Arvernum ageremus, oritur contra nos magna tempestas, coepitque crebris ignibus micare caelum validisque tonitruorum fragoribus resonare. Tunc extractas a sinu beatas reliquias, manu elevo contra nubem; quae protinus divisa in duabus partibus, dextra laevaque praeteriens, neque nobis neque ulli deinceps nocuit At ego, ut iuvenilis fervor agere solet, vanae gitineris iactans, ac proferre, quae innocentiae meae Deus praestiterit, ut haec mererer. Nec mora, elapsus subito sub
Abbreviated transcription (Latin):
aureos sacroscineres circa eum posuit: sedignarus uir nomin abeo
torum referre enĩ erat solitus se amultis tunceruto periculis
Nã es uiolentias latronũ & pericula fluminũ in probitttes
seditiosorũ & ad sultu sensuũ sepius see uasis se borũ
uirtutib tes tabatur. quidiam̃ debis uiderĩ non silebo
Dost genitoris mei obitũ matermea haecpignora supes
sehabebat. Igitue segetũ aduenerat sectio & congre¬
gati in areis frugũ acerui fuerant magni. In illis autẽ
dieb: cũ lã semina triturarentur. & sicut lẽmane ues¬
titũ segitib: nudũ babetur asiluis intercedente
gelu cũ nõeẽt undeignis accenderetur. ab ipsis pa¬
leis focos sibi adhibuerant excussores interea
recedent om̃s ad capiendum crbum et ecce inter
Incrementa sua coepit perpaleas paula timignis spargi necmora
flante nodo a ceriui abigne conpraebenduntur fit magnumincen¬
dium
insequitur clainor uirorũ strepi¬

Expanded text:
aureo sacraureo sacrtorum, referre erat solitus, se a multis tunc erutum periculis, nam et violentias latronum, seditiosorum et adsultus ensuum saepius se evasisse horum virtutibus, testabatur. Quid tamen ego de his viderim, non silebo. Post genitoris mei obitum mater mea haec pignora super se habebat. Igitur segitum advenerat sectio, et congregati in areis frugum acervi fuerant magni. In illis autem diebus, cum iam semina triturarentur, et sicut Lemane vestitum segitibus nudum habetur a silvis, intercedente gelu, cum non esset unde ignis accenderetur, ab ipsis paleis focos sibi adhibuerant excussores. Interea recedent omnes ad capiendum cibum. Et ecce inter incrementa sua coepit per paleas paulatim ignis spargi. Nec mora, flante notho, acervi ab igne conprehenduntur; fit magnum incendium, insequitur clamor virorum strepi
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃fa tisumus ad scoplu & surti inscorũ contompla¬
tione reliquiarum ab ipso loco cõmotus cũ uio lentia maiori
uentus huicuento contrarius fluctum elisit uentumq: diuersum
reppulit Ac nauero inpelagus ꝓfundũ reuo catã cunctos
amortis periculo liberauit. Siq: gratã mole pericili por¬
tũ quẽ desi derabant cũ dm̃ gratia ac scõrũ patrocinio
contiger̃ erant enĩ raeliquiae scõrũ quorũ sacrauestigia
dñi manib: s̃ ab luta Cũ pauli laurentiq: atq: pancrati
crrsanti dariaeq: uirginis iobannis atq alterius pau¬
li fratris eius quorũ certamina acpalmae uictoniarũ¬
Tooc ĩpsa capu lorbis urbs noma deuote concae lebrat : Quid
uero & dehis reliquis quas quondã genitorm̃s secum
habut fuerit gestũ adicã : Tẽpore quote & dobertus ar̃ uer¬
cerdote ut ei aliquid de eisdẽ indulgeret quos cilicet
inuiã longinquã abiens talip̃sidio tutareturi tunc inclusos in lupino

Expanded text:
ut praefati sumus, ad scopulum; et statim in sanctorum contemplaut praefati sumus, ad scopulum; et statim in sanctorum contemplatione reliquiarum ab ipso loco commotus cum violentia maiori ventus huic vento contrarius fluctum elisit ventumque diversum repulit ac, navem in pelagus profundum revocatam, cunctos a mortis periculo liberavit. Sicque gyrata mole periculi, portum quem desiderabant cum Domini gratia ac sanctorum patrocinio contigerunt. Erant enim reliquiae sanctorum, quorum sacra vestigia Domini manibus sunt abluta, cum Pauli Laurentique atque Pancrati, Chrysanti Dariaeque virginis, Iohannis atque alterius Pauli, fratris eius, quorum certamina ac palmae victoriarum ipsa caput orbis urbs Roma devotae concelebrat. 83. Quid vero et de his reliquiis, quas quondam genitor meus secum habuit, fuerit gestum, edicam. Tempore, quo Theodobertus Arvercerdote, ut ei aliquid de hisdem indulgeret, quo scilicet in viam longinquam abiens tali praesidio tutaretur. Tunc inclusos in lupino
Abbreviated transcription (Latin):
dia conus apapa urbis romane pelagio corundum martrrã
confessorumque ad sumpta pignora cum grandipsallentio
uel dericorum officie bac populi in mensi obsequio usque ad portũ
deductus est E⁊ in gressus nauem erectisuelis hac per illum an¬
teluae quae modulum crucis gestat ap paratum extensis
flante uento pelagus altum arripiunt Quidum naui¬
gant ut massilien sis urbis portum adtingart ad propinqua¬
re coeperunt ad locum quendam dequo alitre maris la¬
pideus mons exurgens ac paulatm decedens summatenas
undaimari distenditur Cumque in pellente uento
curina magio inpetu ferretur in praecops ut scilicet scopolo
inlisa qas saretur hac naute discrimen intuente exituuo¬
cisera rent. diaconus eleuatm cum sc̃is pignorib: capre
inuocare nomina s ingulorũ cũ gemitu & uoce maxi¬
macaepit. dep̃cans ut eorũ uirtute ab boc pericũlo
penitur liberarentur lã iãq ad ꝓpinquabatnauis

Expanded text:
diaconus a papa urbis Romanae Pelagio , quorumdam martyrum diaconus a papa urbis Romanae Pelagio , quorumdam martyrum confessorumque assumpta pignora, cum grandi psallentio vel clericorum officio, ac populi immensi obsequio, usque ad portum deductus est. Et ingrersus navem, erectis velis, ac per illum antennae quae modulum crucis gestat apparatum extensis, flante vento, pelagus altum arripiunt. Qui dum navigant, ut Massiliensis urbis portum attingant, appropinquare coeperunt ad locum quemdam, de quo a littore maris lapideus mons exsurgens, ac paulatunda in mari dietenditur. Cumque inpellente vento carina magno impetu ferretur in praeceps, ut scilicet scopnlo inlisa quassaretur, ac nautae discrimen intuentes exitu vociferarent, diaconus, elevatam cum sanctie pignoribus capeam, invocare nomina singnlorum cum gemitu et voce maxima coepit, deprecans, ut eorum virtute ab hoc periculo perituri liberarentur. Iam iamque adpropinquabat navis,
Abbreviated transcription (Latin):
tendi & fartiter caedi. Int̃rogans quid credis pecpoũdt
fessione Nec ũ quã eũ a fideilinea potuit haectortura
deflectere Nã in primordio cũ caederetur. tres tantũ
uerberũ ictus sensit quiut ipse posteanestrebat ipsam
animã poenotrar̃ peliqua uero flagella tã quã si aliqđ
uelam̃tũ dorso suꝑpositũ fuisset. ita nonsentiens magis
fidem quam coeperat inter tormenta positus praedicabat
ita que cumregi satis factum de eiuscede fus set dimis susest
obtestante eo neuterminis hispanie umquam inueni retur
Aalle latus discedens ingallus est regressus sducs
des dictis ad hibeatur egobominem uidi cuihat ab ipsius cle¬
lxxxiria ore audita narrauit: Pertiane enin confessionem nar¬
tres gloriosi in esfabilia sempersalutarium munerum bene¬
ficia meruerunt hac petentibusse hoc praȩsterunt uirtute :
Quod eisdem dño inperaitum ostereatorem sicut nobis nuꝑ
adia cono ñro relatum Ita gestum esse cognouimus hicautẽ

Expanded text:
tendi et fortiter caedi, interrogans: 'Quid credis?' Respondit: fessione; nec umquam eum a fidei linea potuit haec tortura deflectere. Nam in primordio cum caederetur, tres tantum verberum ictus sensit, qui, ut ipse postea referebat, ipsam animam penetrarunt. Reliqua vero flagella, tamquam si aliquod velamentum dorso superpositum fuisset, ita non sentiens, magis fidem quam coeperat, inter tormenta positus, praedicabat. Itaque cum regi satisfactum de eius caede fuisset, dimissus est, obtestante eo, ne in terminis Hispaniae umquam inveniretur. At ille laetus discedens, in Galliis est regressus. Sed ut fides dictis adhibeatur, ego hominem vidi, qui· haec ab ipsius clerici ore audita narravit. 82. Per hanc enim confessionem martyres gloriosi ineficia meruerunt, ac petentibus se hoc praestiterunt virtute, quod eisdem a Domino impertitum est Creatore, sicut nobis nuper a diacono nostro relatum, ita gestum esse cognovimus. Hic autem
Abbreviated transcription (Latin):
feti quos de incestu concipiens inetui plublicane. Oc¬
tauũ adhue dieptrita suggilaui. Rogo ergo ut sun¬
datis ꝓmeorationẽ addñm quatenus remissa iniqui¬
tate peccurelã desinã. Neme caelestis ira consumat
Nciec ea loquente omnis populus ꝓstratus adtenra
pcẽ fudit ad dñm ut eimisem cordit ignosceret.
qđ ã muni culante ignauia deliquis sec. Host
tũ ł tera retur ulterus. Cognouit autẽ populus de¬
lictũ cur a quae fluminis ane faciem muberis

Expanded text:
feci, quos de incestu concipiens, metui publicare, octavum adhuc die praeterita suggillavi. Rogo ergo ut fundatis pro me orationem ad Dominum, quatenus remissa iniquitate, peccare jam desinam, ne me coelestis ira consumat. Haec ea loquente, omnis populus prostratus ad terram, precem fudit ad Dominum, ut ei misericorditer ignosceret, quod adminiculante ignavia deliquisset. Post tum iteraretur ulterius. Cognovit autem populus delictum, cur aquae fluminis ante faciem mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligens uisionẽ datadie : nenaquã ex ea remenoratus ẽ Runsũq
apparuit ei Sed et illud parui pendit Post tertiũ autẽ dient feecundu
uis ionis
grauib: ex crutiatũ uerberib: ait Nnedixo¬
rã tibi operires meuestim̃to necernerernudus. et nihilex hoc ate actũe
uad ein quid et tege linteo picturã illã inqua crucifixus appareo netibi uelox
suꝑueniatinteritus atillemetuensnar

Expanded text:
n intelligens visionem, data die nequaquam ex ea re memoratus est. Rursumque apparuit ei; sed et illud parvipendit. Post tertium autem diem secundae visionis, gravibus excruciato eo verberibus, ait: Nonne dixeram tibi ut operires me vestimento, ne cernerer nudus: et nihil ex hoc a te actum est? Vade, inquit, et tege linteo picturam illam, in qua crucifixus appareo, ne tibi velox superveniat interitus. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
Porcepde. Et predica ut seomnis homo aperiuru s. e
usuris abstineat e
Eaccenim coram dñe
etad huc spes est obunend
miuues ctalamila quaci: ndignauio dni commoriet: etideo nunta
uelociter: atemendent henu dinas uet rudeltor inscleresuo depetrant: tuuero
his perccts qr in pertiuts iurenus ad basilicam propeta ibqrteuistans
optineo apud dnm̃ ut saneris: cunlle: dicmihi que sodnẽ quis es. ueł qđ est
nem̃ tuum : cuiuir: egosum inquid martinus turonorum sacer dos: inis
sã uerbis pauper surgexit a somno ad p̃hensoq ba cello itere Impera tũ
ad greditura Etquesibif uerant inperata gopulas intutsauit: MHenst

Expanded text:
pertende et praedica, ut se omnis homo a periuriis et usuris absteneat etEcce enim coram Dominet adhuc spes est obtenend indignatio Domini commovet. Et ideo adnuntia velociter, ut emendent, ne crudeliter in scelere suo depereant. Tu vero, his peractis quae imperavi, Turonus ad basilicam propera; ibique te visitans, obteneo apud Dominum, ut saneris'. Cui illo: 'Dic mihi, quaeso, domine, quis es, vel quod est nomen tuum?' Cui vir: 'Ego sum', inquid, 'Martinus Turonorum sacerdos'. In his sancti verbis pauper surrexit a somno, adprehensoque bacello, iter imperatum adgreditur et quae sibi fuerant imperata populis nuntiavit. Mens
Abbreviated transcription (Latin):
iectt manũ ꝓtinus usq: adipsa ossuũ int̃nadia om̃is caro lique¬
exifacta deflux̃ & sic alt catiofinẽ fecit: Sed et uẽo tõpone
cũ incredulitas Ac iniqua arrianorũ secta intocis nis paniae per
malorũ pessimas assertiones dissemina fuisset : quidã cłrs
adp̃hensus xp̃ianũ seẽe consessus ẽ adserens aequalem pati
malorẽ sibi suplicit̃ dep̃cabatur ut scilicet conpressa consessione
de scã e trinitatis aeq̃ualitate minorẽ patrifilium scõ suteretur
pulis qđ ille consiliũ tã quã morsũ iuperȩsugiens ac iniqui ui¬
rus montiserũ respuens anguis: adiecit pexuideo inquid
durã intentionẽ m̃tis in sanȩ sed nouitẽ peram̃ tũtiũ ttruẽ
munera nonde flectunt facile torm̃tosubciant atille

Expanded text:
iecta manu, protinus usque ad ipsa ossuum internodia omnis caro liquiecta manu, protinus usque ad ipsa ossuum internodia omnis caro liquefacta defluxit; et sic altercatio finem fecit. 81. Sed et nostro tempore, cum incredulitas ac iniqua Arrianorum secta in locis Hispaniae per malorum pessimas assertiones disseminata fuisset, quidam clericus adprehensus, christianum se esse confessus est, adserens aequalem patrimaiorem sibi suppliciter deprecabatur, ut scilicet, conpraessa confessione de sanctae Trinitatis aequalitate , minorem Patri Filium cum sancto pulis. Quod ille consilium tamquam morsum viperae fugiens ac iniqui virus mortiferum respuens anguis, adiecit rex: 'Video', inquid, 'duram intentionem mentis insanae, sed novi temperamentum tuum, ut, quem munera non deflectunt, facile tormenta subiciant'. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
dicens magicis artibus teflitundũ putãstut huec un¬
guenta diffunderis nec ualebunt ista quae agis bis
ita litigantib: suꝑ uenit diaconus aburbera uenna iacinctus
nomine sciscitansq: quae ess& haec alt̃ catio ueritatẽ
cogno uit uec moratus extracta a uestim̃ tos bracbio
inaeneũ dexterã mergit. anulus enĩ qui eiectus fuerat erat
ualde leuis acparuglus nec minus serebatus ab unda
quã uentopos sit ferri uel palea quẽ diu multũq: quae¬
sitũ infraunius horȩspatium repperit. accendebat᷑
interea uebem̃t᷑ focus ille subdoleoquo ualidius seruens
Non facile ad sequipossit Anulus amanu quȩrentis. ex trao¬
tũq tandẽ nihildia conus sensit in carne sus ed potius ꝓtestor¬
tur inimo quidẽ frigiduĩ et̃ aeneũ: insũ dutatẽ uero calorẽ te poris
modici continentẽ qđ cernens hereticus ualde confusus iniecit au¬
dax manũ in aeneo dicens praes tabit mihi haec fides mea in¬

Expanded text:
dicens: 'Magicis artibus te elitandum putasti, ut haec undicens: 'Magicis artibus te elitandum putasti, ut haec unguenta diffunderis, nec valebunt ista quae agis'. His ita litigantibus, supervenit diaconus ab urbe Ravenna Iacincthus nomine, sciscitansque , quae esset haec altercatio, ut veritatem cognovit, nec moratus, extracto a vestimentis brachio, in aeneum dexteram mergit. Anulus enim, qui eiectus fuerat, erat valde levis ac parvulus, nec minus ferebatur ab unda, quam vento possit ferri vel palea; quem diu multumque quaesitum infra unius horae spatium repperit. Accendebatur interea vehementer focus ille sub doleo, quo validius fervens non facile adsequi possit anulus a manu quaerentis, extractumque tandem, nihil diaconus sensit in carne sua; sed potius protestatur, in imo quidem frigidum esse aeneum, in sumitatem vero calorem teporis modici contenentem. Quod cernens hereticus, valde confusus, iniecit audax manum in aeneo, dicens: 'Praestabit mihi haec fides mea'. In
Abbreviated transcription (Latin):
intellige ita que et tu hereticae haec pars nostra sp̃ascõ adiu¬
uante compleuerit nihilinscã trinitate dissonumnihilẽe dissimi
le sconsensit hereticus huic diffinitione & initousque mane placi¬
to disces serint sodfidei feruor ꝑquemhȩ primum lia conuspro¬
tulerat cepit inimico insidiante tepescere diluculo
aut em surgens bra hiumin funditoleo ungento cons
pergit. Sed tam̃ loca scã circuit et dñm dep̃catur qui dplu¬
ra circaborã tertiã in foro conueniunt. concurrit populus ad
spectaculũ accendit᷑ ignis Aeneus suꝑponitur feruet ualde¬
anulus. in unda feruenti ꝓicit᷑ inuitat primũ diaconũ hereticum
ut ipse eũ a caloreauferat. sed statĩ recus auit dicens qui
hanc sententiã ꝓtulisti debet auferrediãc uero licet tre¬
pidus tam̃ dinudat brachiũ cumque eum uidisset uti¬
gentis hereticus praces biter dilibutum exclamauit

Expanded text:
Intellege itaque et tu, heretice, haec pars nostra, Spiritu sancto adiuIntellege itaque et tu, heretice, haec pars nostra, Spiritu sancto adiuvante, conpleverit; nihil in sancta Trinitate dissonum, nihil esse dissimile, fatearis'. Consensit hereticus huic diffinitioni, et inito usque mane placito, discesserunt; sed fidei fervor, per quem haec primum diaconus protulerat, coepit, inimico insidiante, tepiscere. Diluculo antem surgens, brachium infundit oleo, ungpergit. Sed tamen loca sancta circuit, et Dominum deprecatur. Quid plura? circa horam tertiam in foro conveniunt. Concurrit populus ad spectaculum. Accenditur ignis, aeneus suanulus in unda ferventi proicitur. Invitat primum diaconus hereticum, ut ipse eum a calore auferat. Sed statim recusavit, dicens: 'Qui hanc sententiam protulisti, debes auferri'. Diaconus vero, licet trepidus, tamen dinudat brachium. Cumque eum vidisset unguentis hereticus presbiter dilibutum, exclamavit,
Abbreviated transcription (Latin):
intumulo terrenȩ molis congerie esto pertus tunc eultns prbt
nos trȩreligionis aituereultus est dr̃seruossos : Et conuer¬
tunc homoille perterritus xpleto conuiuio prouolutus
est ad pedespr̃bi conuersus que adfidem catholi camcredidit
cumdomosua quiin haeperfidia tenebatur & multiplicata est
atille cum diumultumq: non nulla defidenostraeracione disser¬
uiss& et hereticus perfidia e obeȩcatus caligine q̃ erant uerares¬
puerecuxta illud quia in maliuo lacinima non introibit sapienta
adl ecit dꝑcens quid longis ser ma&ina tonum intentonibus
fatigamur factis reiueritas ad probetur succendatur igniaeneus
etinferuentia quace nulus cuiusdam proiciatur quuero eum ex
feruentiunda sustulerit illeus titiam consequi conprobatur quo
facto pars diuersa ad cognitionem huius iustitiae conuertat᷑

Expanded text:
in tumulo, terrenae molis congeriae est opertus. Tunc exultans presbiter in tumulo, terrenae molis congeriae est opertus. Tunc exultans presbiter nostrae religionis, ait: 'Vere ultus est Deus servos suos'; et converTunc homo ille perterritus, expleto convivio, provolutus est ad pedes presbiteri, conversusque ad fidem catholicam, credidit cum domo sua, qui in hac perfidia tenebatur; et multiplicata est At ille, cum diu multumque nonnulla de fidei nostrae ratione disseruisset, et hereticus perfidiae obcaecatus caligine, quae erant vera respueret iuxta illud, quia: In malivola anima non introibit sapientia, adiecit, dicens: 'Quid longis sermocinationum intentionibus fatigamur? Factis rei veritas adprobetur; succendatur igni aeneus, et in ferventi aqua anulus cuiusdam proiciatur. Qui vero eum ex ferventi unda sustulerit, ille iustitiam consequi conprobatur; quo facto, pars diversa ad cognitionem huius iustitiae convertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
signa restsanes. Cũq ille manũ ñ posuerit illo tristante . uoscũ laeti¬
tia comedimꝰ erbũ. Cuulle faciã inquid qđ p̃cepis Deniqi ueniente
disco cũ holerib: signauit bereticas. Posuitq primus manũ suã. qđ
cernens mulierꝰ. Ne feceris quia in gratestro iniuriã sacerdotis et exibi¬
to alio &bosũpsit catbolicus. in secundo uero & tertio ferculo
nerat. in qua conpositũ erat csbũ illud qđ ex conlises ouis parũꝑmixta
farina dactilorũ partib: oliuarũq: rotunditatib: ad solet exornari
fertinans bereticus prius quã ferculũ illud uł m̃sã tangeret eleuata
in obuiã manus ignat. statĩq positũ cocleariũ sumit ñ in telligens
ancaleret. feruentẽq: cbũ uelo cit̃ inglũtiuit protinus accenso
pectore aestuare caepit. emis sumq: cumsus pirio lnmenso uentris
strepitꝙ nequam a spũ exalauit ablatuso deconiuuio locatus in¬

Expanded text:
signare festines; cumque ille manum non posuerit, illo tristante, nos cum laetisignare festines; cumque ille manum non posuerit, illo tristante, nos cum laetitia comedimus cibum'. Cui ille: 'Faciam', inquid, 'quod praecipis'. Denique, veniente disco cum holeribus, signavit hereticus, posuitque primus manum suam. Quod cernens mulier, ait: 'Ne feceris, quia ingrate fero iniuriam sacerdotis'. Et exhibito alio cibo, sumpsit catholicus. In secundo vero et tertio ferculo nerat, in qua conpositum erat cibum illud, quod ex conlisis ovis, parumper mixta farina, dactilorum partibus olivarumque rotunditatibus adsolet exornari, festinans hereticus, priusquam ferculum illud vel mensam tangeret, elevata in obviam manu, signat; statimque positum coclearium, sumit, non intellegens, an caleret, ferventemque cibum velociter ingluttivit. Protenus accenso pectore, aestuare coepit, emissumque cum suspirio inmenso ventris strepitu, nequam spiritum exalavit; ablatusque de convivio, locatus
Abbreviated transcription (Latin):
erit tendere insidias nonomittit. Sicut illud ẽ. quod quo¬
dã lo cofactũ caelebre fama ꝓfert. Mulier quȩdã erat catholica
catholicus ait mulier aduirũ fuũ. Peto caritatituae ut ꝓaduentu
buius sacerdotis qui meuisitare dignatus .ẽ. laȩtit a habeatur. indo¬
mo nr̃a ac p̃paratũ dignis inpendiis prandiũ ꝓpulemurcum eo
promittente autẽ uiro eius sic seut illa flagitabat facturũ ad¬
uenit & alius bereticorũ prbt. dixitq: uirmolieri duplicati est
laetitia hodie eo qđ sinł sacerdotes utriusq religionis indomo
nr̃a. Discũ bentib: autẽ ad conuiuiũ uir ille cũ prbo dextraepar¬
tis cornu oc cupat. catholicũ ad sinistrũ statuens positãq ad
la euã eius sellulã in quacon iux eius resedere dix̃q uir ad prb̵m
hereticũ s. consenseris dictionib meis exercemus bodie cacinnũ
de hoc roma norum pracs bitero ut scilicet ad posito ferculo tucelerias

Expanded text:
erit tendere insidias, non obmittit; sicut illud est quod quoerit tendere insidias, non obmittit; sicut illud est quod quodam loco factum celebre fama profert. Mulier quaedam erat catholica,catholicus, ait mulier ad virum suum: 'Peto caritati tuae, ut pro adventu huius sacerdotis, qui me visitare dignatus est, laetitia habeatur in domo nostra, ac praeparatum dignis inpendiis prandium aepulemur cum eo'. Promittente autem viro eius, sic se ut illa flagitabat facturum, advenit et alius hereticorum presbiter, dixitque vir mulieri: 'Duplicata est laetitia hodie, eo quod sint sacerdotes utriusque religionis in domo nostra'. Discumbentibus autem ad convivium, vir ille cum presbitero dextrae partis cornu occupat, catholicum ad sinistrum statuens, positamque ad laevam eius sellulam, in qua coniux eius resederet. Dixitque vir ad presbiterum hereticum: 'Si consenseris dictionibus meis, exercemus hodie cachinnum de hoc Romanorum presbitero, ut scilicet, adposito ferculo, tu celerius
Abbreviated transcription (Latin):
ille in rediuiua febre corrut. Cũ q in extremis ager& misit ad ep̃m
dicens oret ꝓme s auerdos ad dñm ut uiuã & restituã agrũ ac simi¬
lẽ eius conferã dominationi. quib: pontisex respondit lã orauiadd ñm
ex ex audiuit me misit & alios ac tertios ad eũ nuntios sed sacordos
inuno res ponso persistens ñ mouebatur ad haec ut proeo orationem
daret ad dñm. haec ille bereticus cernens ius sit sei plaustro coponi
atq: ad eydem euebi acperse de p̃carie pm̃ dicens quia dupla satis¬
factione restituo agrũqueminiq: peruasi tantum ut oret prome sci¬
tas tua illo quoq recusante conpulit euniut aberet adeclesiã
quo discendente ut eclesiam est ingressus & hcspm ex a lauit
re cepitqu e confertime clesiarem sucm smper enim Lx¬
c a tholi coruminimica estheresis & ubi cum que potu¬

Expanded text:
ille in rediviva febre corruit. Cumque in extremis ageret, misit ad episcopum, ille in rediviva febre corruit. Cumque in extremis ageret, misit ad episcopum, dicens: 'Oret pro me sacerdos ad Dominum, ut vivam et restituam agrum ac similem eius conferam dominationi'. Quibus pontifex respondit: 'Iam oravi ad Dominum, et exaudivit me'. Misit et alios ac tertios ad eum nuntios. Sed sacerdos in uno responso persistens, non movebatur ad haec, ut pro eo orationem daret ad Dominum. Haec ille hereticus cernens, iussit se in plaustro conponi atque ad eodem evehi ac per se depraecari episcopum, dicens, quia: 'Dupla satisfactione restituo agrum, quem inique pervasi, tantum ut oret pro me sanctitas tua'. Illo quoque recusante, conpulit eum vi, ut abiret ad eclesiam. Quo discendente, ut eclesiam est ingressus, et hic spiritum exalavit; recepitque confestim eclesia rem suam. 79. Semper enim catholicorum inimica est heresis, et ubicumque potu
Abbreviated transcription (Latin):
febregrauatũ qui a tulcrim agrum eorum quodmihi iuxta consu etudinẽ
humani corporis acudit. Verũ tamen non habebunt̃ eum me uiuente
et dic totius misit quieũ iterũ auferret. Quodium ep̃s conperis sec uerut ad eũ
dicens nũ penitet teprius fecs sebene quod hociterũ conaris euerte re
nefacias quaeso et ultioni diuinȩ subia ceas quiait ad ep̃m. Sile . Sile
decrepite nã infrenatũ teloris circuire urbem supera sinum fau am
ut sis in ridiculo omnibus &uite aspexerint. Atillesilens ad nota recurnit
praesidia. prosternitur inoratione caelebrat᷑ uigilias ac noctẽ totam
inla crimis et psallentio ducit. mane autẽ facto accedit a aisghnos quide
camera ecclesiae dependebant extendensq: uirgam quam tenebat
inmanu effregit cunctos dicens Non bic accendit᷑ lum̃ donec ulcis catur
ds̃ deinimicis. et restituat resdomus suae . Haec eodicente ꝓtinus bereticus

Expanded text:
febre gravatum, quia tulerim agrum eorum, quod mihi juxta consuetudinem febre gravatum, quia tulerim agrum eorum, quod mihi juxta consuetudinem humani corporis accidit, verumtamen non habebunt eum me vivente. Et dicto citius misit qui eum iterum auferret. Quod cum episcopus comperisset, venit ad eum, dicens: Num poenitet te prius fecNe facias, quaeso, et ultioni divinae subiaceas'. Qui ait ad episcopum: 'Sile, sile decrepite; nam infrenatum te loris circuire urbem super asinum faciam, ut sis in ridiculo omnibus qui te aspexerint'. At ille silens ad nota recurrit praesidia; prosternitur in oratione, celebratur vigilias ac noctem totam in lacrimis et psallentio ducit. Mane autem facto, accedit ad lignos, qui de camera eclesiae dependebant, extendensque virgam, quam tenebat in manu, effregit cunctos, dicens: 'Non hic accenditur lumen, donec ulciscatur Deus de inimicis et restituat res domus suae'. Haec eo dicente, protinus hereticus
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq gloriosis inlus traturmiraculis peruasores rerũ suarũ saepius arguit
Deniq qomacharius comes agrũ ec desiae ipsius peruadit Tunoleo ep̃s
huius et desiae ualdem aestus concurrit ad eũ dicens. Reli queo filires pauperum
quas ordinationinostrae dñs commenda uit. Ne cibisit noxium. Et ala crimis
egentiũ quidefructib: eius alere consueuerant. Eneceris ille uero qui aerat
hereticus paruipendens dehis quae ab ep̃o dicebantur. Reminsua dominatione
retenuit. interim procedente di e asripitur a febre. Cumq non modo ardore
corporeo uerã eaa animae uexaretur in commodo misit ad ep̃m nuntios dicens
Digneur promesacerdos orationẽ ad dñm fundere et ego dimittam
Agrũ eius quo orante hic aualitudine quagrauabatur conualuit. Factusq
sanus Ait suis qidputatis quidisti nuncromanidicant : Aiunt enim me obfuisse

Expanded text:
plerumque gloriosis inlustratur miraculis, pervasores rerum suarum saepius arguit. plerumque gloriosis inlustratur miraculis, pervasores rerum suarum saepius arguit. Denique Gomacharius comes agrum eclesiae ipsius pervadit. Tunc Leo episcopus huius eclesiae valde maestus concurrit ad eum, dicens: 'Relinque, o fili, res pauperum, quas ordinationi nostrae Dominus commendavit, ne tibi sit noxium, et a lacrimis egentium, qui de fructibus eius alere consueverant, eneceris. Ille vero, quia erat hereticus, parvi pendens de his quae ab episcopo dicebantur, rem in sua dominatione retenuit. Interim procedente die, arripitur a febre, cumque non modo ardore corporeo, verum etiam animae vexaretur incommodo, misit ad episcopum nuntios, dicens: 'Digneagrum ejus. Quo orante, hic a valetudine qua gravabatur convaluit, factusque sanus, ait suis: Quid putatis, quid isti nunc Romani dicant? Aiunt enim me ob hoc fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Confestimq: dux ait exhibete ad me bominẽ quẽ addduxistis
Quodcũ factũ fuis sec. aspisiens eum duxtimore perterritus ait.
A nobu pro iego ad duci preca eperã non archidia conẽ et proscratus
adpedes eius at indulge quae sodelet tihuius qui a non est in consci¬
enti ã meã uebaet passus fuisses. Eestatim dignis honoratũ nune¬
ribus. remisit adurbero quem intanto a more proipsa martrris reuerentia
dilexit in posterum ut dexdente urbis illius sacerdote ipsum sacer dotem
mandaret institui. Sed nec archi prb̃m amplius inquirilus sit. Omagna
uirtus martrris. Quae per in nocentis iniuriã noxium ab soluit apaena
Impletũq: est illud a poscholi quia diligentib: dm̃ omnia cooperantur inbo¬
num cũhaec iniuria gradũ huic construxitquẽ scanderel ad regendam
ec clesiamdĩ.
auiũ Ecdesia quoq aga tensis urbis quã sc̃i andreat a postholi reliquis plaudit

Expanded text:
rant. Confestimque dux ait: 'Exhibete ad me hominem, quem adduxistis'. rant. Confestimque dux ait: 'Exhibete ad me hominem, quem adduxistis'. Quod cum factura fuisset, aspiciens eum dux, timore perterritus, ait: 'Archipresbiterum ego adduci praeceperam, non archidiaconem'. Et prostratus ad pedes eius, ait: 'Indulge, quaeso, delicti huius, quia non est in conscientiam meam, ut haec passus fuisses'. Et statim dignis honoratum munribus remisit ad urbem, quem in tanto amore pro ipsa martyris reverentia dilexit in posterum, ut, decedente urbis illius sacerdote, ipsum sacerdotem mandaret institui. Sed nec archipresbiterum amplius inquiri iussit. O magna virtus martyris, quae per innocentis iniuriam noxium absolvit a poena! impletumque est illud apostoli, quia: Diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, cum haec iniuria gradum huic construxit, quem scanderet ad regendam eclesiam Dei. 78. Eclesia quoque Agatensis urbis, quae sancti Andreae apostoli reliquiis plaudit,
Abbreviated transcription (Latin):
archidia cono digito eis ostensus ẽ. Erat enĩ hiciohannis nomine ualde
religiosus et in ardidia cona tosuo scudiũ docendi paruplas habens ad prae¬
hensũ q pueri ducis igatis manib: ac pedib: sub aluo equi ad duxerunt
eũ sed nondesut uirtus mar tsris alymno proprio subueni re : Pueriuero
iuxta ipsã portã cũeo mansionẽ habuerunt. Quiaiã obseratis pronocte
portarũ ualus ingredi non potuerunt. In ipsa utro nocte duce obdor¬
miente. Adstetit ei archidia conus peruisũ dicens Quidtibi .o. homo culpa
bilis excita quod me inbac humilitate recdactũ cũtali ius sisti iniuria
artessiri ueredicã tibi quia non et fugies iudiciũ dĩ At ille exper¬
de factus conster nacusq metu ex damat suis inquiri tesipueri quos
ne mauso direximus iã uenerunt. Interrogantesq demuro urbis
Responderunt se adesse cũ bomine. renuntiant nuntii quae audie¬

Expanded text:
archidiacono, digito eis ostensus est. Erat enim hic Joannes nomine, valde archidiacono, digito eis ostensus est. Erat enim hic Joannes nomine, valde religiosus, et in archidiaconatu suo studium docendi parvulos habens: apprehensumque pueri ducis ligatis manibus ac pedibus sub alvo equi adduxerunt eum. Sed non desiit virtus Martyris alumno proprio subvenire. Pueri vero juxta ipsam portam cum eo mansionem habuerunt, quia jam obseratis pro nocte portarum valvis, ingredi non potuerunt. In ipsa vero nocte, duce obdormiente, astitit ei archidiaconus per visum, dicenbilis exteti, quod me in hac humilitate redactum cum tali iussisti iniuria arcessiri? Vere dicam tibi, quia non effugies iudicium Dei'. At ille expergefactus consternatusque metu, exclamat suis: 'Inquirite, si pueri quos Nemauso direximus iam venerunt'. Interrogantesque de muro urbis, responderunt, se adesse cum homine. Renuntiant nuntii quae audie
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatum diximus depelli longum fuit singulosquos que memora¬
ri. Idex haec sufficere putaui quod ea medicamenta largiendo arida m
effectumdix Namfertur calebrae aNegoriatore quodam inoriente
debis folis deportatum pignus fuisse. sedpriusquã portum negotiator
adt ingeret ua inerguminus inedesia adirebaudillium martrrẽ
orientalem pla gã stupentib populis decla mauit. Orendit auten
beatus mar tr etin alis uirtutẽ suã Arãuero theddorio Regis itet¬
uudux dymina re laten siurbe resideret. Ex titit ei quidam archi¬
prb̃t. parro chiae ne mausensis inuisus. Tunc feruens felle con¬
tra eũ misit pueros dicens Ite quartotius ettgatis pedib Ac ma¬
nibus adducte eum. cumui ut cognoscat quod sim dominus regionis huuis
a Hilli non incelli gentes archiprb̵ mputa uerunt quod archidia conẽ iussis set
adduciet as censis equitibus uenerunt ad erbẽ inter rogantes que de

Expanded text:
infirmitatum diximus depelli, longum fuit singulos quosque memorainfirmitatum diximus depelli, longum fuit singulos quosque memorari: ideo haec sufficere putavi, quod ea medicamenta largiendo aridam effectam dixi. Etiam fertur celebre a negotiatore quodam in Oriente de his foliis deportatum pignus fuisse: sed priusquam portum negotiator attingeret, energumenus in ecclesia adire Baudillium martyrem Orientalem plagam, stupentibus populis, declamavit. Ostendit autem beatus Martyr et in aliis virtutem suam. Aram vero Theodorici regis Italici dux, dum in Arelatensi urbe resideret, exstitit ei quidam archipresbyter parochiae Nemausensis invisus. Tunc fervens felle, contra eum misit pueros, dicens: Ite quantocius, et ligatis pedibus ac manibus, adducite eum cum 809 vi, ut cognoscat quod sim dominus regionis hujus. At illi non intelligentes archipresbyterum, putaverunt quod archidiaconem jussisset adduci. Et ascensis equitibus venerunt ad urbem, interrogantesque de
Abbreviated transcription (Latin):
men multum seconlidentes et martre decla mantes eiecas duemone bus
lberatur. aurfliani autẽ patricu seruus a dȩmonio correptus dolendo exco
cruciabatur. Itaut plerũq proprus semor sibus lacera ret : Sed a ductus
adbasilicã sc̃i cumsae exuriaeius uirtute fateretur debachans pertotam
aedẽ die tertia mundatus abscessit. Qui intantum fidei merito roborati
est ut de inceps humilia tis capillis ab his sortitus ordinẽ monas terio. uni¬
mar q̃ris gloriosum sepulchrũ dequo sepius uircutes multae manifes¬
tantur ex quo sepulcdro laurus orta etperpariaetẽ egressa arborem
foris fecit salubri coma uernante Quodsae peloci in colae in multis in¬
firmitatib: habere caelestae remediũ sunc experti proquib:
uirtutum beneficus cumplerũq: nuda retura folus uelipsa quod ad¬
modo cortice arida est effecta. unde quia morbos ab ea multorum

Expanded text:
men multum se collidentes, et Martyrem declamantes, ejectis daemonibus men multum se collidentes, et Martyrem declamantes, ejectis daemonibus liberantur. Aureliani autem patricii servus a daemonio correptus, dolendo exitu cruciabatur, ita ut plerumque propriis se morsibus laceraret: 808 sed adductus ad basilicam Sancti, cum se exuri ejus virtute fateretur, debacchans per totam aedem, die tertia mundatus abscessit. Qui in tantum fidei merito roboratus est, ut deinceps, humiliatis capillis, abbatis sortitus ordinem monasterio unmartyris gloriosum sepulcrum, de quo saepius virtutes multae manifestantur . Ex quo sepulcro laurus orta et per parietem egressa, arborem foris fecit salubri coma vernantem. Quod saepe loci incolae in multis infirmitatibus habere coeleste remedium sunt experti. Pro quibus virtutum beneficiis, cum plerumque nudaretur a foliis vel ipsa quodammodo cortice, arida est effecta. Unde quia morbos ab ea multarum
Abbreviated transcription (Latin):
Turba cgrnautae Enibil aliud nisi sola mors in hoc periculo praescolatur
tunc prs cũ uideret sehis fluctib obriu et spumis ipsarũ unda rũ grauiter
operiri ex tracta a collo capsula quae scorũ pignora conteneba t̃. Undis tumenti¬
bus fedus obietit. Acscõr̃ praesidium clara inuocat uocedicens. nepeã inhis fluctu
uirtutẽ uescrã dep̃cor mareres gloriosi. Sed potius quilugiter pereuntibus prag¬
betis auxiliũ mili quaeso dexterã salutis porrigere digna mini. Fuctus ob pra¬
mite : Nosq adlioptatum uestri adiutorii opere ducite. Et haecdicens cessan¬
te uento deceden tib: undis adlitus euectisunt. haec abso cogno ui prb̃o
In hoc enĩ stagno ferunt tructarũ pisciũ magnitudinẽ usq ad centũ
librarũ pondere trgtinari
XV st et ad sepuldirũ sc̃ uictoris massiliensis mar tris mira uirtus pãcũ
sepius ad eum accedentes infirmisanentur reliqua e inercum inita¬

Expanded text:
Turbantur nautae, et nihil aliud nisi sola mors in hoc pTurbantur nautae, et nihil aliud nisi sola mors in hoc pTunc presbiter, cum videret, se his fluctibus obrui et spumis undarum ipsarum graviter operiri, extracta a collo capsula, quae sanctorum pignora contenebatur, undis tumentibus fidus obiecit, ac sanctorum praesidium clara invocat voce, dicens: 'Ne peream in his fluctibus, virtutem vestram depraecor, martyres gloriosi, sed potius, qui iugiter pereuntibus praebetis auxilium, mihi, quaeso, dexteram salutis porregere dignamini; fluctus obpraemite nosque ad litus optatum vestri adiutorii ope reducite'. Et haec dicens, cessante vento, decedentibus undis, ad litus evecti sunt. Haec ab ipso cognovi presbitero. In hoc enim stagno ferunt tructarum piscium magnitudinem usque ad centum librarum pondere trutinari. 76. Est et ad sepulchrum sancti Victoris Massaepius ad eum accedentes infirmi sanentur reliqui, energumeni ta
Abbreviated transcription (Latin):
audiret huius infantuli inter reliqua modo lamina uocỹ.
Cum autem gunt herã nus rexit ast spiritalib: actionib: mancipa ssec
relictis saeculi pompis thesauros suos ec desis et pauperib: erogaret
ac qdit ut misso prbo munera fratrib: quiscis a caunensib: deseruiunt
ex uoto trans mit ter& precpiens prbo ut ad eum rediens scõrũs ibi rel¬
iuias exbiberet. Igitur dũ impleta regis praeceptione cum his
egrederetur pignorib: limanni lacperquem nodanus influit.
iauigium petit. extenditur autem lacus ille in longitudinie
quasi stadus Qua dringentis latitudinis uero instadiis centum quin¬
uaginta. Defuq: reuertens prb̵ ut diximus cumnauigium
pocfus sec ad gressus subito tẽpestas exorta fluctus tollit ad sidera
urgunsun darum montes et nulc pupis nauiculae prora debiscente
ras in altum. nunciterum dimersa puppi pro ratollitur insublimi¬

Expanded text:
audiret hujus infantuli inter reliqua modulamina vocum. audiret hujus infantuli inter reliqua modulamina vocum. Cum autem Guntchramnus rex ita se spiritalibus actionibus mancipasset, ut relictis saeculi pompis thesauros suos ecclesiis et pauperibus erogaret, accidit ut, misso presbytero, munera fratribus qui sanctis Agaunensibus deserviunt ex voto transmitteret, praecipiens presbytero ut ad eum rediens Sanctorum sibi reliquias exhiberet. Igitur dum, impleta regis praeceptione, cum his regrederetur pignoribus, Lemanni laci, per quem Rhodanus influit, navigium petit. Extenditur autem lacus ille in longitudine quasi stadiis quadringentis, latitudine autem stadiis centum quinquaginta 807. Denique revertens presbyter, ut diximus, cum navigium hoc fuisset aggressus, subito tempestas exorta fluctus tollit: ad sidera surgunt undarum montes, et nunc puppis naviculae, prora dehiscente, fertur in altum; nunc iterum, demersa puppe, prora tollitur in sublim