comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eoqd̾̃ denariꝰ numerꝰ p̃cedentes numeroᷤ
claudit. R alendas autẽ. Nonas. & idus.
ꝓpt̾ dies festos romani instituert̃. uł ꝓpt̾ offi¬
cia magistratuũ In his enĩ dieb conuenie¬
batur in urbibꝰ. Qͥdã autẽ kalendas acolen¬
do appellan existimant. Apud uet̾es enĩ om¬
niũ m̃siũ pͥncipia colebant᷑. sic̃ & apud he¬
breos. Idus autẽ pleriq latmoꝵ abedendo
dictum putant. qd̃ hidies apud ueteres
epularũ eent. Nonȩ a mindinis uocate.
Nundinȩ enĩ sunt publicȩ conuentiones.
siue mercimonia
de solsticiis & eqͥnoctiis

Expanded text:
pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt; vel propter officia magistratuum. In his enim diebus conveniebatur in urbibus. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud veteres enim omnium mensuum principia colebantur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictum putant, quod hi dies apud veteres epularum essent. Nonae a nundinis vocatae. Nundinae enim sunt publicae conventiones sive mercimonia. De solstitiis et aequinoctiis
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur & mensis nouoꝵ: qͥa anni initũ
mensis ÷ martiꝰ. Idẽ & nouẽ lier: ab indiciis
scilicet germinũ. qͥa in eo uiridantib fru¬
ctib nouis. transactoꝵ ꝓbatur occasus.
inflorẽ qͥsi aꝑilis. Maius dictus amaia
matre mercurii. uł amaiorib nati qͥ
erant pͥncipes rei publice. Nã hunc m̃sem
maioribꝰ. sequentẽ uͦ minoribꝰ romani con¬
secrauert̃. Unde & iuniꝰ dr̃. Antea enim
popłs incenturias senioꝵ & iunioꝵ di¬
uisus erat. Iulius uͦ & augnstꝰ de honoribꝰ
hominũ iulii & augusti cesaruꝰ. nuncupa¬
ti st̃. Nã priꝰ quintilis & sextilis uocaban¬
tur. Quintilis qͥaqͥntꝰ erat amartio. quẽ
pͥncipẽ anni testant᷑ eẽ romani. Sextilis
similit̃: qd̾ sextus. Septemb̾ nom̃ ht̃ anume¬
ro & imbre. qͥa septimꝰ ÷ a martio. & imbres
ht̃. Sic & october. nouember. atq decenb̾.
ex numero & mmbribꝰ accepert̃ uocabula.
Quẽ numerũ decurrentẽ december furit.

Expanded text:
appellatur et mensis novorum, quia anni initium appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius. Idem et novum ver ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transactorum probatur occasus. in florem, quasi Aperilis. Maius dictus a Maia matre Mercurii; vel a maioribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem maioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque Do et imbribus acceperunt vocabula; quem numerum decurrentem December finit,
Abbreviated transcription (Latin):
Insis nom̃ ⁊ grecum. delunȩ nomine
tractũ. Luna enĩ mene greco sermone uocat᷑.
Unde & apud hebreos menses legitimi ñ ex solis
circulo s ex lunȩ cursu enumerant᷑. qd̾ ÷ de
noua ad nouã. A gyptii autẽ pͥmi ꝓpt̃ lunȩ
uelociorem cursum & ne error cõputationiꝰ
eiꝰ uelocitate accideret. ex solis cursu diem
mensis adinuenert̃: qm̃ tardior solis motꝰ.
faciliꝰ poterat comp̃hendi. Ianuariꝰ mensis
aiano dictꝰ cui fuit agenͣtib consecratꝰ. uł qͥa
limes & ianua sit anni: unde & bifrons idem
ianꝰ pingit᷑. ut introitꝰ anni & exitꝰ demonstret᷑.
Februariꝰ nuncupat᷑ a februaͦ id ÷ plutone.
cui eo m̃se sacͥficabat᷑. Nã ianuariũ diis suꝑis.
februarium diis manib romani consecraue¬
rt̃. Ergo februariꝰ a februã id ÷ plutone. non
afebre id ÷ egritudine nominatur. Martiꝰ
appellatꝰ ꝓpt̾ martẽ romanȩ gentis actorem.
ul qͦd eo tẽpore cuncta animantia agantur
admarẽ & ad concũbendi uoluptatẽ. Idem

Expanded text:
nsis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cunumbendi voluptatem. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ mundo uerti. Nam si fixus cȩlo
maneret: om̃s dies & noctes ȩquales exis¬
terent. S qm̃ alio loco cras occasurum.
alio occidisse hesterno uidemꝰ: apparet
eũ ꝑ seipsum moueri. non cũ mundo
uerti.Spatiis enĩ in ȩqualib orbes aniꝰ¬
nuos conficit. ꝓpt̾ tempoꝵ mutationes.
Oriens diem facit. occidens noctem
inducit. Nam uadens longiꝰ ad meri¬
diem hiemẽ fac̃. ut & hibernis humo¬
rib ac pruinͥs t̾ra pinguescat: acce¬
dens ꝓpiꝰ ad septentrionẽ estatẽ reddit.
ut fruges maturitate durentur. &
quȩ sunt in humidis in cocta. ferue¬
facta. matures cant
De defectu solis .xxix.

Expanded text:
cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. De effectu solis .
Abbreviated transcription (Latin):
Thoralia longe ꝑpetuȩq manppe. athoro
dictȩ. Sabanum grecum nom̃ ẽ. facist̃giũ
& manutergium. a tergendo faciem uł ma¬
nus uocatum. Uela dicta. qͦd obiectu suo in¬
teriora domoꝵ uelent. Aulea uela picta &
grandia. quȩ ideo aulea dicta sunt. quod
pͥmũ in aula attali regis asiȩ. cui suecessit
popłs romanꝰ inuenta sunt. Cortinȩ sunt
aulea id ÷ uela de pellib. qualia in exodo
leguntur: aquib tab̃naculũ ex trinsecus
tegebatur. Dictȩ autẽ cortine acoriis. eo
qͦd priꝰ expellib fuissent factȩ. Unde & ineo¬
dem tabmaculo lege iubebatur cortinas fieri
ex pellib arietum rubris. & ex pellib iacin¬
ctinis. Cilicia arabes nuncripant uelam̃ta
pilis ca prarum contexta. ex quib sibiten¬
toria faciunt.
De lanis .xxuii.

Expanded text:
Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. Sabanum Graecum est. Facietergium et manitergium a tergendo faciem vel manus vocatum. Vela dicta quod obiectu suo interiora domorum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nuncupant velamenta pilis caprarum contexta, ex quibus sibi tentoria faciunt. De lanis .
Abbreviated transcription (Latin):
grecos constituta apud elidẽ ciuitatẽ
greciȩ. eliis agentibꝰ agonẽ & qͥn quennale
certam̃. qͣtuor mediis annis uacantib.
& obhoc elidũ certaminis tẽpꝰ. olympiadẽ
uocauert̃. qͣdriennio in una olympiadis
olympiadas aromanis. Ad huc enĩ consu
les. adhuc exa ñdũ erant. Est enĩ qͥnquen¬
nale tempꝰ ideo sic uocatũ. eo qd̃ censu ꝑ qͥn¬
quennrũ in re publica ꝑacto: urbs roma
lustraliat᷑. I ubeleus int̾pretat᷑ remissioniꝰ
annꝰ. Est enĩ hebraicꝰ & sermo & numerꝰ.¬
qui septenis annoꝵ ebdomadib id ÷ qͣdragin¬
ta & nouẽ annis texitur. in qͦ clangebantur
tubȩ. & ad om̃s reu̾tebat᷑ antiqͣ possessio. debi¬
ta absoluebant᷑. confirmabant᷑ lib̾tates. Hc̃
numerũ etiã in dieb pentecosten & ipsi cele¬
bramꝰ post dnĩ resurrectionẽ. remissa culpa.
& totiꝰ debiti cyrografo euacuato: ab om̃i nexu
liberi. suscipientes aduenientẽ in nos gram¬

Expanded text:
Graecos constituta apud Elidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim cles, adhuc aera nondum erant. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatur eo quod censu per quinquennium in republica peracto, urbs Roma lustrabatur. 3. Jubilaeus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus, et sermo, et numerusqui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur, in quo clangebatur tubis, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. 4. Hunc numerum etiam in diebus Pentecostes et ipsi celebramus post Domini Resurrectionem, remissa culpa, et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi suscipientes advenientem in nos gra
Abbreviated transcription (Latin):
usica est peritia modulati¬
onis. sono cantuq consistenꝰ.
Et dicta musica ꝑdiriua
ꝑ eas sicut antiqui uoluerunt uis carminũ
& uocis modulatio qͤ reretur. Quarum
sonꝰ qͥa sensibilis res est: & p̃terfluit inp̃¬
teritũ tempꝰ. impͥmit᷑q memoriȩ: inde a
poetis iouis & memorie filias musas ẽẽ con¬
fictum est. Nisi enĩ ab homine memoriȩ te¬
neãtur soni ꝑeunt: quia scͥbi non possunt.
De inuentoribus eius .ii.

Expanded text:
usica est peritia modulationis sono cantuque consistens. Et dicta Musica per deriendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. § 16 De inventoribus eius.
Abbreviated transcription (Latin):
us ciuile est: quod quisq popłs uł cruitas
sibi ꝓpͥum humana diuinaq causa constitu¬
it. Quid sit ius gentium .ui.

Expanded text:
us civile est quod quisque populus vel civitas sibi proprium humana divinaque causa constituit. Quid sit ius gentium . I
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualis sit. Hinc & ȩquor appellatum
quia ȩqualiter sursum est. Duo autẽ ualidis¬
sima uitȩ humanȩ elementa: ignis & aqua.
Unde grauiter dampnantur. quib ignis et
aqua int̾ciditur. Aquarum elementũ cȩt̾is
om̃ib imꝑat. Aquȩ enim celum temꝑant.
t̾ram fecundant. aerem exhalationib suis
in corporant. scandunt insullimi. & cȩlũ sibi
uendicant. Quid enĩ nuirabiliꝰ aquis in cȩlo
stantib: Paruim sit tantam ꝑuenisse altitudine.
rapiunt & secum piscium examina: effusȩ om¬
nium in t̾ra nascentium causa fiunt. fruges
gignunt. arbores. fructices herbasq ꝓducunt.
sordes detergunt. peccata abluunt. potum
cunctis animantibꝰ tribuunt.
De diu̾sitate

Expanded text:
equalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. De diversitate
Abbreviated transcription (Latin):
lasa ẽ agreste habitaculum. palis atq:
uirgultis harundinibꝰq contextum.
quibꝰ possint homines tueri auifrigoris uł
caloris iniuria. Tugurium casula ẽ quã fa¬
ciunt sibi custodes uinearum ad tegimen fui
quasi tegurium: siue ꝓpt̾ calorem solis & radi¬
os declinandos. siue ut inde uł homines uł
bestiolas quȩ insidiari solent natis frugib abigãt.
Hanc rustici campannam uocant. qͦd unũ tan¬
tum capiat. Teseua loca funt in quibꝰ pecora
castrantur. unde &. castratores tescuatores di¬
ria. quidam loca prerupta & asꝑa. Magalia
ȩdificia numidarum a grestium oblonga. in¬
curiuis lat̾ibus tecta quasi nauium carine sint:
siue rotunda in modum furnoꝵ.  magalia
dicta quasi magaria. quia magar punici
nouam uillam dicunt. una litt̾a commuta¬
ta .l. pro.R

Expanded text:
asa est agreste habitaculum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant castrantur, unde et castratores tescuatores diria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi autẽ dr̃ insubiecto. accidentia sunt:
io ÷ quȩ accidunt insubstatitia. ut quan¬
titas. qualitas uł figura. De subiecto gͥ gene¬
ra & species. in subiecto accidentia sunt.
Ex his nouem accidentib tͥa intra usiã
sunt: quantitaᷤ. &. qͣlitas. & sitꝰ. Hoc eñĩ
sine usia eẽ ũ posst̃. Ex tra usiam uͦ st̃: locꝰ.
tempꝰ. & habitꝰ. Intra & extra usiam: rela¬
tio facere & pati. Appellatas aut̃ cathegoriaᷤᷤ
constat. qͥa ñ posst̃ nͥ ex subiectiꝰ agnosei.
Qs enĩ qͥd sit homo possit agnoscere. ubi
aliquẽ hominẽ sibi ponat ante oculos qͣsi
subiectũ nomini: Hoc opus arystotilis in¬
telligendtũ est: qͣndo sic̃ dictũ ÷ quicqͥd ho¬
mo loquit᷑. int̾ decẽ ista p̃dicam̃ta habet᷑.
Droficiet etiã adlibͦs intelligendos. qͥ siue
rethorib siue dialecticis apponunt᷑. de
periermeniis arystecił.ui.

Expanded text:
Ubi autem dicitur in subjecto, accidentia sunt, Ubi autem dicitur in subjecto, accidentia sunt, id est quae accidunt in substantia, ut quantitas, qualitas, vel figura. 13. De subjecto igitur genera, et species, in subjecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas, qualitas et situs. 106 Haec enim sine usia esse tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista praedicamenta habentur. Proficiet etiam ad libros intellegendos, qui sive Rhetoribus sive Dialecticis adplicantur. § perihermeniis. S
Abbreviated transcription (Latin):
agentis & patientis significatione con¬
sistunt. Nam scribo uocis actũ habet.
qm̃ facientis rem indicat. Scribor pa¬
tientis ÷: qm̃ pati se ostendit. In his
enĩ nouẽ generib quoꝵ exempligr̃a
quedã posita sunt. uł in ipso substan¬
tiȩ genere qd̾ ÷ usia: innumerabilia repe¬
riunt᷑. Nam & ea quȩ intellectu capinrus.
id ad alterritrũ horum decẽ p̃dicamentoꝵ
sermone uulgamꝰ. Olena enĩ sententia de
his ita ẽ. Augustinꝰ magnꝰ or̾ator.filiꝰ nuꝰ
stans intemplo hõdie infu̾latus disputan
sunt. Substantia aut̃ ar̃. ab eo qd̾ om̃iᷤᷤ res
ad se ipsam subsistit. Corpꝰ enĩ subsistit. &¬
ideo substantia ẽ. Illa uͦ accidentia quȩ
in subsistente atq subiecto st̃ substantiȩ
ñ sunt. quia ñ subsistunt s mutant᷑. sicut
color uł forma. De subiecto aut̃ & in sub¬
iecto. qͣsi de ipso & inipso. Ubi enĩ dr̃ de sub¬
iecto. substantia ẽ: qͥsi dicatur de substantia.

Expanded text:
agentis et patientis significatione conagentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία, innumerabilia reperiuntur. Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius stans in templo, hodie, infulatus, disputandsunt. Substantia autem dicitur ab eo quod omnis res ad seipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. 12. Illa vero accidentia quae in subsistente atque subjecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur, ut color, vel forma. De subjecto autem, et in subjecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subjecto, substantia est, quasi dicatur de substantia.
Abbreviated transcription (Latin):
ille quȩ pͥncipalit̃ substantiȩ pͥmo dicte
st̃: in sunt atq claudunt᷑: ut in homine
cicero. Quantitas ÷ mensura ꝑ quã aliqͥd
uł magnũ uł minꝰ ostendit᷑: ut longus
breuis. Qualitas ÷ ut qualis sit orator an
rusticꝰ. niger an candidus. Relatio ẽ. quȩ
refertur ad aliqͥd. Cũ enĩ dr̃ filiꝰ: demons¬
tratur & pat̾. Hȩc relatiua simul incipũt.
Namq seruus acdñs uno tempore exordi¬
um nominis sumunt. nec aliqͥndo inue¬
nitur dñs pͥor seruo. nec seruus dnõ. Alt̾
eñi alteri preeẽ ñ potest. Locꝰ ẽ: ubi sit. in
foro. inplatea. Loci autẽ motꝰ partes sex
ht̃. dextram & sinistrã. ante & retro. sur¬
sum & deorsũ. Partes qͦ iste sex duo ha
stet aut sedeat aut iaccat. Habitꝰ ab ha¬
bendo aliquid dictꝰ. ut hab̃e scientiã
im̃te. uirtutẽ in corpore. circa corpꝰ
uestimentũ. & cetã quȩ ad habendi
modũ designato adoctorib numero
cõprehenctunt᷑. Iam uͦ agere & pati. ab

Expanded text:
illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid vel magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque deorsum. Partes quoque istae sex duo habstet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab
Abbreviated transcription (Latin):
ece ostensum ⁊ uideos ꝓscelere quo in¬
xp̃m peccauerunt. abiectoᷤ disꝑsosq fuis¬
se. S quia ꝓiectis illis gentes in eoꝵ secdib
ꝑ fidem erant successurȩ : ñ siluerunt & hoc
ꝓpħȩ. Isaias enim sic dicit. Educ foras popłm
cecum & oculos habentẽ. surdum & aures
ei sunt. Om̃s gentes congregate st̃ simul. &
collecte sunt tribꝰ. Quis in uob̾ amnuntiet
istud. & quȩ pͥma st̃ audire nos faciet:
Ecce foras educitur isrł. habens oculos &s
aures adt̾renas ꝓmissiones. & colligitur in
unũ diuersitas gentium. Ubi illi cecati st̃
isti introierunt. & ad istos ꝑuenit hereditas:
quȩ illis suerat repmissa. Ad huc quia eedẽ
gentes in sedibꝰ iudeoꝵ successtirȩ erant:
idem ꝓpħa alio loco apꝓbat dicens. Incliebꝰ
illis cantabitur canticum in t̾ra iuda. Urb̃s
fortitudinis nr̃ȩ sẏon: saluator ponetur
in ea murꝰ & ante murale. Aꝑite portas
& ingrediatur gens iusta. eristodiens ue

Expanded text:
ce ostensum est Judaeos pro scelere, quo inisto peccaverunt, abjectos, dispersosque fuisse. Sed quia, projectis illis, gentes in eorum sedibus per fidem erant successurae, non siluerunt et haec prophetae. Isaias enim sic dicit: « Educ foras populum caecum, et oculos habentem, surdum, et aures ei sunt. Omnes gentes congregatae sunt simul, et collectae sunt tribus. Quis in vobis annuntiet istud? et quae prima sunt, audire nos faciet » ? Ecce foras educitur Israel, habens oculos et aures, ad terrenas promissiones; et colligitur in unum diversitas gentium, ut, ubi illi vocati sunt, isti ingrediantur, et ad istos pertineat haereditas quae illis fuerat repromissa. 2. Adhuc quia eaedem gentes in sedibus Judaeorum successurae erant, idem propheta alio loco approbat, dicens: « In die illa cantabitur canticum istud in terra Juda. Urbs fortitudinis nostrae Sion, Salvator ponetur in ea, murus, et antemurale; aperite portas, et ingredietur gen
Abbreviated transcription (Latin):
lũ agrecis exortũ ÷: quoꝵ leuitas instru¬
cta dicendi facultate & copia incredibi¬
li. inuitas m̃dacioꝵ nebulas suscitauit.
Fastoꝵ libri st̃. in qͥb reges uł consules
scͥbunt᷑. a fa̾cib dicti id ÷ potestatib Unde
& ouidii ubri fastoꝵ dicunt᷑. qͥa de regibꝰ
& consulibꝰ editi sunt. Prohemiũ ÷ initrũ
dicendi. Dunt enĩ ꝓhemia pͥncipia libroꝵ
quȩ ante causȩ narrationẽ ad instriiendaᷤᷤ
audientiũ aures coaptant᷑. Cuiꝰ nom̃ ple¬
riq latinitatis ꝑiti. sine translatione po¬
fuerunt. Hoc autẽ uocabulũ apud nos
int̾p̃tatũ p̾fatio nuncupat᷑. qͥsi p̾locutio.
Precepta sunt: quȩ aut qͥd faciendũ. aut
qͥd ñ faciendũ sit docent. Quid faciendũ.
matrẽ tuã. Qͥd ñ faciendũ. ut ñ mecha¬
beris. ñ furcũ facies. Similit̃ & gentiliũ
p̃cepta. uł iubent uł uetant. Iubent fa¬
ciendũ. ut nudꝰ ara. sere nudꝰ. Uetant: ut

Expanded text:
lum a Graecis exortum est; quorum levitas instrulum a Graecis exortum est; quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum libri sunt, in quibus reges ac consules scribuntur, a fascibus dicti, id est, a potestatibus. Unde et Ovidii libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt. Prooemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae ante causae narrationem ad instruendas audientium aures coaptantur. Cujus nomen plerique latinitatis periti sine translatione posuerunt. Hoc autem vocabulum apud nos interpretatum praefatio nuncupatur, quasi praelocutio. Praecepta sunt, quae, aut quid faciendum, aut quid non faciendum sit, docent: quid faciendum, faciendum, ut: Non maechaberis; non furtum facies . Similiter et gentilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent faciendum, ut: Nudus aras, sere nudus: vetant, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
Orimũ genꝰ exceͬpta sunt. quȩ grecȩ
solia nuncupant᷑. in quib ea quȩ uidentur
obscura uł difficilia sũmatim ac breuiter
ꝑstringuntur. Scd̾m genꝰ omeliȩ st̃: quas
latini u̾bũ appellant: quȩ ꝓferuntur inppłis.
Tercium thomi. qͦs nos libros uł uolumina
nuncupamꝰ. O meliȩ autẽ ad uulgꝰ loquunt᷑.
thomi uͦ id ÷ libri: maioris st̃ disputationis.
quẽ latini sermonẽ dicunt. Nã qͦs g̾ci dialo¬
gos uocant. nos sermones uocamꝰ. Sermo
autẽ dictus. qͥa int̾ utrumq serit᷑. Unde¬
& in uirgilio. Multa iit̾ se serebant. Trac¬
tatꝰ ÷ uniꝰ rei multiplex expositio. eoquod
trahat sensũ inmulta sentiendi: contractan¬
do secũ. Differt aut̃ sermo. tractatꝰ. & u̾bũ.
iuris. cõm̃ta euangłii. Apologeticũ est
excusatio. in quo solent qͥdã accusantib res¬
pondere.
indefensione enĩ & nega¬
tione sola
di in laudib regũ. in cuiꝰ cõpositione ho¬
mines multis m̃daciis adulant᷑. Qd ma¬

Expanded text:
rimum genus Excerpta sunt, quae Graece scholia nuncupantur, in quibus ea, quae viderunt obscura vel difficilia, summatim ac breviter perstringuntur. Secundum genus Homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium Tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgum loquuntur: Tomi vero, id est, libri majoris sunt disputationis. quem Latini sermones dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant, nos sermones vocamus. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgilio: Multa inter se serebant. Tractatus est unius rei multiplex expositio, eo quod tractat sensum in multa sentiendi contrectando secum. Differt autem sermo, tractatus et verbum. juris, commenta evangelii. Apologeticus est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere, in defensione enim aut negatione sola di in laudibus regum: in cujus compositione homines multis mendaciis adulantur. Quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
sit. an qͣle sit. Argum̃tũ uͦ cdictũ qͣsi argu¬
tũ. uł qͦd argute inuentũ ad cõꝓbandas
uł missioInte carte & m̃branarũ usũ.
iudolatis ex ligno codicellis epłarum¬
allo quia seͥbebant᷑. unde & portitor es.
earum: tab ellarios uocauert̃ de ceteris ix.¬
ere litt̾arũ mat̾ies paruuloꝵ nutrice
Iipse dant ingeniũ pueris pͥmordia
sensꝰ. qͥrum studiũ pͥmi g̾ci tradidisse ꝓban¬
tur. Greci autẽ & tusci. pͥmũ ferro inceris
scͥpsert̃. Postea romani iusserunt ne grafiũ
ferreũ qͥs haberet. unde & apud scͥbas dicebat᷑.
cerã ferro ne cedito. Postea institutũ ut incera
ossib scͥberent. sic̃ indicat atta in satyra dicenꝰ.
Uertamꝰ uomerẽ in cerã. iueroneq aremꝰ osseo.¬

Expanded text:
sit, quale sit. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quod sit argute inventum ad conprobandas vel missi. Ante cartae et membranarum usum in dedolatis ex ligno codicellis epalloquia scribebantur: unde portitores earum tabellarios vocaverunt. CodexCerae litterarum materies, parvulorum nutrices, ipsae . . . Dant ingenium pueris primordia sensus, quarum studium primi Graeci tradidisse produntur. Graeci autem et Thusci primum ferro in ceris scripserunt, postea Romani jusserunt ne graphium ferreum quis haberet. 2. Unde et apud scribas dicebatur: Ceram ferro ne caedito. Postea institutum est ut ceram ossibus scriberent, sicut indicat Atta in satyra dicens: Vertamus vomerem in ceram, mucroneque aremus Osseo
Abbreviated transcription (Latin):
cabit nomine alio. inquo qui benedictus : suꝑt̾rã
benedicetur in dño ameri. Int̾sicitur em̃ isrł: succe¬
dit ex gentibꝰ popłs. tollitur uetꝰ testamentum.
redditur nobis nouum. Cum datur nobis salu¬
taris gr̃a cibi & poculum sanguinis xp̃i. illis fa¬
me & siti arentibus mutatur nouo popło nom̃
aliud scilicet xp̃ianum: & omnia quȩ st̃ gesta
nouitatẽ gr̃e resonant

Expanded text:
abit nomine alio, in quo qui benedictus est super terram benedicetur in Deo. Amen . » 5. Interficitur enim Israel, succedit ex gentibus populus. Tollitur illis Vetus Testamentum, redditur nobis Novum; conceditur nobis salutaris cibi gratia, et poculum sanguinus Christi, illis fame et siti arentibus. Mutatur et novo populo nomen aliud, scilicet Christianum; et omnia quae sunt gesta novitatem gratiae resonant
Abbreviated transcription (Latin):
lingua transformatio dr̃. qͥ fit in
uno u̾bo ꝓpt̃ metri necessitatẽ & licentiam
poetarũ. Cuiꝰ species iste sunt. Protesis apposi¬
scisio depͥncipio. ut tẽpno ꝓcontẽpno. Sin¬
cope abscisio de medio. ut forsan ꝓforsitan.
A pocope: abscisio de fine. ut sat ꝓsatis. Ecta¬
Metathesis transpositio litt̾ȩ. ut timbre ꝓ
latinã & ꝑfectã eloquutionẽ. metaphasmꝰ
ẽ: qͥ in uno sermone sit ratione uitiosus. Int̾¬
monũ figura ẽ: quȩ fit contextu sermonũ
ratione uitiosa. Ergo metaplasma & scema¬
ta media st̃: & discernunt᷑ ꝑitia & imꝑitia.
Frunt aut̃ adornatũ.

Expanded text:
ine transformatio dicitur. Qui fit in uno verbo propter metri necessitatem et licentiam poetarum; cuius species istae sunt. Prothesis adposiscissio de principio, ut temno pro contemno. Syncope, abscissio de medio, ut forsan pro forsitan. Apocope, abscissio de fine, ut sat pro satis. 4. EctaMetathesis transpositio litterae, ut  'ThymbLatinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit oratione vitiosus. Itm, figura est, quae fit contextu sermonum oratione vitiosa. Ergo metaplasmi et schemata media sunt et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad ornatum.
Abbreviated transcription (Latin):
umeros autẽ insinitos ẽẽ certissimũ
ẽ: qm̃ in qͦcumq numero finẽ faci¬
endũ piitaueris. idẽ ipse ñ dico uno addito
augeri. s qũalibet sit magnꝰ &. qͥlib& in gen¬
tem multitudinẽ continens. in ipsa ratis¬
ne ratione atq scientia numeroꝵ ñ solum
duplicari uerũ etiam multiplicari potest.
Ita uͦ suis qͥsq numerꝰ ꝓpͥetatib temmunat᷑.
tit nullus eoꝵ par eẽ cuicunq alt̾i possit.¬

Expanded text:
Eos quippe infinitos esse, certissimum est; quoniam in quocumque numero finem faciendum putaueris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quamlibet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita uero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par e
Abbreviated transcription (Latin):
credibile qd̃ factũ ñ eẽ credat᷑. ut adolescentẽ¬
qͥ de sẏculo littore ingredientes affricã classeᷤ
uid̾it. Impossibile ẽ: ut clodiꝰ insidias milo¬
ni fecerit. & idẽ occisus sit amilone. Contͣri¬
umẽ. Nam si insidias fecit: occidit. Occi¬
susẽ: ñ fecit insidias. Hȩc distributio incon¬
tͣriũ reformata. catasceuȩ ꝓderit. Oportebit
tam̃ pͥncipia sic ordinari. ut aut credendũ
eẽ ueterũ auctoritati: aut fabulis fidẽ ñ
habendam ẽẽ dicamꝰ. Ꝙ idad postremũ in
anasceua reqͥramꝰ. neqͥd aliud significare
uoluerint qͥ ista finxerunt. ut schẏllam
ñ marmã s maritimã feminã. nec succinctã
canib. s rapacẽ aliꝗͣ & in hospitalẽ uenien¬
tib extitisse.
de prosopȩia. xiii.

Expanded text:
credibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentecredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem de Siculo littore egredientes Africa classes videre. 5. Impossibile est: « ut Clodius insidias Miloni fecerit, et idem occisus sit a Milone. » Contrarium est: « Nam si insidias fecit, occidit. Occisus est, non fecit insidias. » Haec distributio in contrarium reformata catascevae proderit. Oportebit tamen principia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem habendam esse dicamus. Et ad id postremum in anasceua requiramus, ne quid aliud significare voluerint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extitisse. De Prosopoeia .
Abbreviated transcription (Latin):
Redincit eñ ñ fuisse aut ñ eẽ qd̾ natũ aut
factũ aut dictũ eẽ ꝓponit᷑. ut siqͥs chinierã
neget fusse. aut furisse confirmet. Int̾ hec
& thesin hoc int̾ ẽ. qd̾ thesis qͦnius & ipsa
habeat disputationẽ in utrãq partẽ. tam̃
incertȩ rei qͣsi qͣdã delib̾atio uł cohortatio est.
Catasceua aut̃ & anasceria in his rebꝰ que
ueri similes ñ st̃ s ꝓ ueris ponunt᷑: plerũq
u̾sant᷑. Anasceuȩ pͥma diuisio: ẽ uiconue¬
niens & m̃daciũ. Inconuenientiꝰ species sunt:
qd̾ in honestũẽ. & qd̾ mutile. Itẽ in honestũ
tractat᷑ aut indictis aut infactis. Indictis.
ut siqͥs indecora & ñ respondentia auctorita¬
te dixisse dicat᷑. uelut si aliqͥs infamet cato¬
nẽ alũ censuriũ uruentutẽ ulã ad neqͥtiã
& luxuriã cohortatũ. Infactis. ut siqͥs ab¬
horrens aliqͥd a scĩmonia & nomine suo
fecisse dicatur. ut ÷ fabula de adult̾io mar¬
tis & ueneris. Mendaciũ tres ht̃ species. In¬

Expanded text:
t non esse, quod natum aut factum esse, vel dictum proponitur; ut si quis Chimeram neget fuisse, aut non fuisse confirmet. Inter has et thesin hoc interest, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incerte rei quasi quedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceva autem et anasceva, in his rebus que verisimiles non sunt, sed pro veris ponuntur, plerumque versantur. Anasceve prima divisio est, inconveniens et mendacium inconvenientis species suquod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in factis. In dictis, ut si quis indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur, velut si aliquis infamet Catonem illum Censorium juventutem ad nequitiam et luxuriam cohortatum. 4. 87 In factis, ut si quis abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium autem tres habet species: in
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ ure. Usucapio ẽ: ademptio dominii ꝑ
continuationẽ iuste possessionis. uł biennii.
aut alicuiꝰ temporis. Mancipatio dicta est:
qͥa manu res capit᷑. Unde oportet eũ qͥ man¬
cipiũ capit. comp̃hendere idipsũ qd̾ ei man¬
cipio datur. Cessio ÷ ꝓpͥȩ rei concessio. sicut :¬
illud. Cedo iure ꝓpinqͥtatis. Cedere enĩ dicimꝰ

Expanded text:
alium iure. Usucapio est adeptio dominii per alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae possessionis, vel biennii aut alicuius temporis. Mancipatio dicta est quia manu res capitur. Unde oportet eum, qui mancipio accipit, conprehendere id ipsum, quod ei mancipio datur. Cessio est propriae rei concessio, sicut est illud: 'Cedo iure propinquitatis.' Cedere enim dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
arram ñ reddit sic̃ pignꝰ. s desiderat pleni¬
tudinẽ.  dicta arra: a re ꝓ qua traditur.
Item int̃ pignꝰ. fiduciam. & ypothetam: hoc
consequit᷑ creditor. Ceterũ: dominiũ penes de¬
bitorem ÷. Eiducia ẽ: cum res aliqua sumendȩ
ne pignoris. pacto uł cautione sola int̃ueni¬
ente. Mom̃tũ dictũ a temporis breuitate. ut ꝙͣ
cito quã statim saluo negotio reformetur. nec
in ullã morã ꝓduci debeat qd repetitur: sic̃
nullũ spaciũ ẽ mom̃ti. cuiꝰ tam breuis ẽ tẽporiᷤᷤ
punctꝰ ut in aliquã morã nullo modo ꝓduca¬
tur. Instrumentũ ÷ unde aliqͥd construimꝰ. ut
cultrꝰ calamus. ascia. Instructũ qd̾ ꝑ instrum̃¬
tum efficit᷑. ut baculus. codex. tabula. Usus
quẽ in re instructa utimur. ut in baculo inni¬
tere. incodice legere. in tabula ludere. Sed &
sunt illa tria usus. Fructuosus autẽ uocatus.
qͥa solo usu habetur eiꝰ fructꝰ. manente apud

Expanded text:
arram non reddit sicut pignus, sed desiderat pleniarram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem; et dicta arra a re, pro qua traditur. Item inter pignus, fiduciam et hypothecam hoc consequitur creditor. Ceterum dominium penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua sumendae ne pignoris, pacto vel cautione sola interveniente. Momentum dictum a temporis brevitate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo producatur. Instrumentum est unde aliquid construimus, ut cultrus, calamus, ascia. Instructum, quod per instrumentum efficitur, ut baculus, codex, tabula. Usus, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et sunt illa tria. Ususfructus autem vocatus quia solo usu habetur eius fructus, manente apud
Abbreviated transcription (Latin):
eam debere. Usura ẽ increm̃tũ fenoris. ab
usu exis crediti ñcupata. Commodũ ÷ id qd̾
nr̃i iuris ẽ: & ad alios temporalit̾ transla¬
tum ẽ commodo tẽporis. quandiu apud¬
possessione fundi sibi obligati demorari.
& ex eo fructꝰ caꝑe. Et dictũ p̃cariũ qͥa p̃ce
aditur. qͦsi p̃cea dium: r. ꝓ .d. lit̾a cõmu¬
tata. Mutuũ appellatum ẽ: qͥa id qd̾ ame
tͥ dat᷑. ex meo tuũ fit. Depositũ ẽ. pignꝰ cõm̃¬
datũ ad cẽpꝰ: qͦsi diu positũ. Deponere autẽ
qͥs uidet᷑. cũ aliqͥd metu furti. incendii.
naufragii. apud aliũ custodiȩ causa depo¬
nit. Int̾ ẽ autẽ inloqͤndi usu int̃ pignꝰ & ar¬
ram. Nã pignꝰ ÷ qd̾ dat᷑ ꝓpt̃ rem creditã. quȩ
dũ redditur statim pignꝰ aufertur. Arra uͦ ẽ
quȩ pͥmũ ꝓre bono sidei contractu empta¬
& exparte dat᷑: & postea complet᷑. Est enĩ ar¬
ra complenda: ñ auferenda. Unde qͥ habet.

Expanded text:
eam deberi. Usura est incrementum fenoris, ab eam deberi. Usura est incrementum fenoris, ab usu aeris crediti nuncupata. Commodatum est id quod nostri iuris est et ad alterum temporaliter translatum est cpossessione fundi sibi obligati demorari, et ex eo fructus capere. Et dictum precarium quia prece aditur, quasi precadium, R pro D littera commutata. Mutuum appellatum est quia id, quod a me tibi datur, ex meo tuum fit. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arram. Nam pignus est quod datur propter rem creditam, quae dum redditur, statim pignus aufertur. Arra vero est, quae primum pro re bonae fidei contractu empta, ex parte datur, et postea conpletur. Est enim arra conplenda, non auferenda; unde qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
quo nomine res uenales appellamꝰ. Unde¬
& mercatꝰ dr̃ ex̧tus multoꝵ hominũ. qͥ res uen¬
dere uł emere solent. Integri restitutio ẽ: causȩ
uł rei reparatio. Causa redintegratur: quȩ
ui potestatis expleta ñẽ. Res redintegratur:
quȩ ui potestatis ablata atq extorta est. de
crumnibus in lege conseriptis. xx ui.

Expanded text:
o nomine res venales appellamus. Unde mercatus dicitur coetus multorum hominum, qui res vendere vel emere solent. Integri restitutio est causae vel rei reparatio. Causa redintegratur, quae vi potestatis expleta non est. Res redintegratur, quae vi potestatis ablata atque extorta est. De criminibus in lege conscriptis .
Abbreviated transcription (Latin):
motu condiseant. & mͦ int̾ se aut gladiis aut
pugnis certantes. mͦ contra bestias incedenteᷤ.
ubi non odio s p̃mio illecti subeunt ferale
certamen. Amphitheatrũ autẽ dictũ. quod
ex duobꝰ theatris sit factum. Nam amphi¬
theatrum rotundum ẽ: theatrũ uͦ ex medio
anfitheatro ẽ: semicirculi siguram habenꝰ.
euera gladiatoꝵ¬

Expanded text:
motu condiscant et modo inter se, aut gladiis aut pugnis certantes, modo contra bestias incedentes, ubi non odio sed premio illecti, subeunt ferale certamen. Amphitheatrum autem dictum est, eo quod ex duobus theatris sit factum, nam amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirculi figuram habens. Genera gladiato
Abbreviated transcription (Latin):
atris meȩ soror mͥ matertera est
Ego illi sororis filius aut filia
Mat̾eere meȩ mat̾ mͥ mat̾tera magna est
Ego illi sororis nepos aut neptis.
Auię meȩ soror michi ꝓmat̾tera est

Expanded text:
atris meae soror mihi matertera est, ego illi sororis filius, aut filia. Materterae meae soror mihi matertera magna est, ego illi sororis nepos, aut neptis. Aviae meae soror mihi abmatertera est,
Abbreviated transcription (Latin):
uctor mei generis mͥ pat̾ est:
Ego illi filius aut filia.
Oatris mei pater michi auus est
Ego illi nepos aut neptis
Patris mei auus michi proauus.
Ego illi pronepos aut proneptis
Patris mei proauus michi abauus ÷:
Ego illi abnepos aut abneptis
Patris mei abauus michi atauus::
Ego illi ad nepos aut ad neptis
P atris mei atauus mͥ tritauus ẽ
Ego illi trinepos aut trineptis
atris mei fr̃ michi patruus est
Ego illi frĩs filius aut filia
atris mei soror michi amita est
Ego illi frĩs filius aut filia
Amitȩ meȩ mat̾ mͥ amita magna ẽ
Ego illi filiȩ frĩs filius aut filia
Amite meȩ auia michi ꝑamita est
Ego illi neptis filius aut filia¬

Expanded text:
uctor mei generis mihi pater est, ego illi filius aut filia. Patris mei pater mihi avus est, ego illi nepos, aut neptis. Patris mei avus mihi proavus est, ego illi pronepos, aut proneptis. Patris mei proavus mihi abavus est, ego illi abnepos, aut abneptis. Patris mei abavus mihi atavus est, ego illi adnepos, aut adneptis. Patris mei atavus mihi tritavus est, ego illi trinepos, aut trineptis. . Patris mei frater mihi patruus est, ego illi fratris filius, aut filia. us, aut filia. . Patris mei soror mihi amita est, ego illi fratris filius, aut filia. Amitae meae mater mihi amita magna est, ego illi filiae fratris filius, aut filia. Amitae meae avia mihi proamita est, ego illi nepotis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Ego illi neptis filrus aut filia
Atriꝰ meȩ fr̃ michi auunculus est
Ego ili sororis filius aut filia.
Auunculi mei pat̾ mͥ auunculꝰ magnꝰ est:
Ego illi filii sororis filiꝰ aut filia
Ego illi filii nepos aut neptis
Auunculi mei ꝓauius mͥ abauuncłs est
Ego illi neptis filiꝰ aut filia
temmata dicuntur ramus¬
culi. quos aduocati facrunt
in genere. cum gradus
cognationum partiun
ille agnatus: & cete¬
ri. quoru
figurȩ hȩ

Expanded text:
 neptis filius, aut filia. . Matris meae frater mihi avunculus est, ego illi sororis filius, aut filia. Avunculi mei pater mihi avunculus magnus est, ego illi filii sororis filius, aut filia. ego illi filii nepos, aut neptis. Avunculi mei proavus mihi abavunculus est, ego illtemmata dicuntur ramusculi, quos advocati faciunt in genere, cum gradus cognationum partiuntille agnatus, et ceteri, quorum figurae haec:
Abbreviated transcription (Latin):
Amos qͦq ꝓpħa dehis plenissime p̾dicat.
atq ita aduersatum dnm̃ dixit ab isrł:
ne illis unꝗͣ. misereatur: s irreparabilit᷑
in ȩterna desolatione ꝑmaneant. Sic eñ
ait. Audite uerbum hoc qd̾ ego leuo
suꝑ uos planctum. Domꝰ isrł cecidit.
ñ adiciet ut surgat. Uirgo isrł ꝓiecta
est in t̾ram suam. ñ ÷ qui suscitet eam.
Ecce ubi sic cecidit plebs illa ut non sur¬
gat. Siquidem & cerimonias carnales
eiꝰdem plebis sic cadendo euacuat ue¬
niente ueritate. ne aliquando queant
resuscitari : dum dicit. ꝓiecta ÷ in t̾rã
suam ñ ÷ qui suscitet eam. Qd̃ ueracit᷑
de ipsa t̾rena accipit᷑ iudeoꝵ spe. Sequi

Expanded text:
me praedicat, atque 91 ita aversatum Deum dicit ab Israel, ne illis unquam misereatur, sed inseparabiliter in aeterna desolatione permaneant. Sic enim ait: « Audite verbum hoc, quod ego levo super vos planctum. Domus Israel cecidit, non adjiciet ut resurgat. Virgo Israel projecta est in terram suam, non est, qui suscitet eam . » Ecce ubi sic cecidit plebs illa, ut non resurgat. Siquidem et caeremonias carnales ejusdem plebis sic cadendo evacuat veniente veritate, ne aliquando queant resuscitari, cum dicit: Projecta est in terram suam, non est qui suscitet eam. 4. Quod veraciter de ipsa terrena accipi
Abbreviated transcription (Latin):
stridebunt cardines templi in die illa dicit
dñs ds̃. Mutti morien¬
tur. & in om̃i lo¬
co ꝓicietur silentium.
textu terno repetit sic
se aduersatũ
ipsoꝵ unquã misereatur. In pͥorib enim
dicit. cecidit ñ adiciet ut resurgat uirgo
isrł: in sccło dicit. ecce ego ponam trullam
cere eum: t̃cio qͦq dicit uenit sinis suꝑ
popłm meũ isrł: ñ adiciam ultra ut

Expanded text:
stridebunt cardines templi in die illa, dicit Dominus Deus. Multi morientur, in omni loco projicietur silentium textu tertio reperit sic se aversatum ipsorum unquam misereatur. In prioribus enim dicit: Cecidit, non adjiciet ut resurgat virgo Israel. In secundo dixit: Ecce ego ponam trullam cere eum. Tertio quoque dicit: Venit finis super populum meum Israel, non adjiciam ultra ut
Abbreviated transcription (Latin):
nem & in sibilum sempit̾num. Omĩs qui
p̃terierit ꝑ eam ob stupescet: & mouebit
caput suũ. Sic̃ uentus urens dirigam
eos. Hanc etiam sempit̾nã carnalis isrł
desolationẽ. idem ꝓpħa alibi ꝓclamat di¬
cens. Argentum reꝓbum uocate eos. qͥa
dñs ꝓiecit illos. Q pꝰ paululum. Et dere¬
linquam popłm meu̾: & recedã ab eis.
Et alio loco. & de relinquã ciuitatẽ cirãm¬

Expanded text:
num. Omnis qui praeterierit per eam obstupescet, et movebit caput suum, sicut ventus urens dispergam eos » . 2. Hanc etiam sempiternam carnalis Israel desolationem idem propheta alibi proclamat, dicens: Argentum reprobum vocate eos, quia Dominus projecit illos . Et post paululum: Et derelinquam populum meum, et recedam ab eis . Et alio loco: « Et derelinquam vos, et ci
Abbreviated transcription (Latin):
pyses dicit reꝑtorẽ musicȩ artis fuisse
tubal: qͥ fuit de stirpe eam. ante di¬
luuium. Greci uͦ pẏtagoran dicunt huiꝰ
artis inuenisse pͥmordia: ex malleoꝵ soni¬
tu & cordarum extensione ꝑcussa Alii li¬
nium thebeum. & retum. & anfion: inmu¬
siea artepͥmos claruisse ferunt. Post quos
paulatim directa ẽ precipue hȩc disciplina
& aucta multis modis: eratq tam turpe
musicã nescire ꝙͣ litt̾as. Int̾ponebat᷑ aut̃
non mͦ sacris. s & om̃ib sollempnib. om̃ib¬
q letis uł tristiorib rebus. Ut enĩ in uene
ratione diuina hymni. ita in nuptiis hy¬
menei. & in funerib threni & lam̃ta ad ty¬
bias canebant᷑: inconuiuiis uͦ lẏra uł cy¬
thara circunferebat᷑. & accubantib singuliꝰ
ordinabatur conuiuale genus canticoꝵ.
taq sine musica

Expanded text:
oyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris, sed et omnibus sollemnibus, omnibusque laetis ratione divina hymni, ita in nuptiis hymenaei, et in funeribus threni et lamenta a tibiis canebantur. In conviviis vero lyra vel cithara circumferebatur, et accubantibus singulis ordinabatur conviviale genus canticorum. Itaque sine musica
Abbreviated transcription (Latin):
latini ideo nominant. eoqͦd incircu¬
li modo ambiat orbem: siue aceleritate:
eoqͦd ocius currat. Item quia celum pur¬
pureo colore nitet: occeanꝰ quasi cianeus.
Iste est qui oͥras terrarum amplectitur.
alternisq estib accedit atq recedit. Respi¬
rantib enim in ꝓfundũ uentis. aut reuo¬
nut maria: aut resorbet. Quiq aꝓximis
regionib diuersa uocabula sumpsit. ut
gallieus. germanicus. sciticus. caspius. hir¬
camis. athlanticus. gaditanus. Nam gadi¬
tanum fretum agadib dictum. ubi pͥmũ
ab occeano maris magni limen aꝑitur.
unde & hercules cum gadib ꝑuenisset colũp¬
nas ibi posuit. sperans illic eẽ orbis t̾rarum
finem
De mediterraneo mari.xuii.

Expanded text:
Latini ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore nitet: oceanus quasi κυάνεος. Iste est qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit; respirantibus enim in profundum ventis aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. De mediterraneo mari .
Abbreviated transcription (Latin):
nris peccatis crucifixus est: isaias dicit.
Pro iniquitate popłi sui ductus ẽ admortem.
dabo impios ꝓsepultura. Ꝙ iterum. Uulnera¬
tus ÷ propt̃ iniqͥtates nrãs. & attritus ẽ ꝓpter
scelera nr̃a: & liuore eiꝰ sanati sumꝰ. Et iterũ.¬

Expanded text:
ris peccatis crucifixus est, Isaias dicit: Pro iniquitatibus populi sui ductus est ad mortem, dabo impios pro sepultura ejus. Et iterum: Vulneratus est propter iniquitates nostras, et attritus est propter scelera n
Abbreviated transcription (Latin):
tes. transiliens suꝑ colles. Cẜ amos dicit. E difi¬
cauit dñs in cęlo ascensum suum. & pollicita¬
tionẽ in t̾ra firmauit. S & illud qͦd ꝑ isaiam dñs
nẽ sullimabor. testimoniũ resurrectionis &
ascensionis xp̃i declarat: qͣsi aꝑte dicẽt. Nc̃
exurgam amortuis. nẽ exaltabor incęlu̾: nẽ
sullimabor in regnũ. Unde & alibi isaias ip¬

Expanded text:
tes, transiliens supra colles . Et Amos dicit: Aedificavit Dominus in coelo ascensum suum, et pollicitationem in terra firmavit . Sed et illud, quod per Isaiam Dominus nunc sublimabor , testimonium resurrectionis et ascensionis Christi declarat, quasi aperte diceret: Nunc exsurgam a mortuis, nunc exaltabor in coelum, nunc sublimabor in regno. Unde et alibi ipse Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
duxit captiuitatẽ. nisi quia deuicta morte
ipsam carnẽ quam a t̾ris assumpserat. qͦsi
captiuã in celum ducebat: Unde & pꝰ hȩc
ꝓpheta hortatur om̃s gentes. Cantate dõ. qͥ¬
ascendit suꝑ cȩlum cęli adorientẽ. Bene adie¬
cit ad orientem. qͥa idem locus inorientis par¬
tibus est ubi xp̃s resurrexit. & unde incȩlum
ascendit. E post hoc subdidit. Uisi sunt ingres¬
sus tui ds̃. in gressus dĩ mei. regis mei. Uidenti

Expanded text:
duxit captivitatem, nisi quia, devicta morte, ipsam carnem, quam e terris assumpserat, quasi captivam in coelum ducebat? 5. Unde et post haec propheta hortatur omnes gentes, proascendit super coelos coelorum ad Orientem. Et bene adjecit, ad Orientem, quia idem locus in Orientis partibus est, ubi Christus resurrexit, et unde in coelum ascendit. Et post haec subdidit: Visi sunt ingressus tui,