comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
refugisset. miscuit uera falsis. et
nõ celato exitu pugne. equatã par¬
tiũ fortunã gͣui uulne̾ cesaris fin¬
xit. ⁊ hac assimulatõe reliquis põ¬
peianarũ ꝑtiũ fiduciã fecit. M. ca¬
to cũ ambratiã eo tp̃r quo socie na¬
ues ab ecolis oppugnabant᷑ ĩprudẽ
uno lẽbo appulisset. ꝙͣ ꝙͣ nicħ se cũ
p̃sidii hr̃et. cepit signũ uoce gestu¬
q dare. quouidẽtur sub seq̃ntes su¬
oꝵ naues uocare. eaq asscuerati¬
one hostẽ terruit. tãꝙͣ plane apꝓ¬
pinq̃rẽt qui quasi exproximo ci¬
tabantur. Etoli ne aduẽtu romãe
classis opprimẽntur. reliquerunt
oppugnatõem de cõstituenda per
constantiam acie.
Eruius tullius adolescens p̃lio
quo rex tarꝗuus adusus sabios
ꝯflixit signiferis segniꝰ dimicãtib
raptũ signũ in hostem misit. cuꝰ
recipiendi grã romani ita ardẽt̾
pugnauerut. ut ⁊ signũ ⁊ uictori¬
am retulerũt. Furius agrippa ꝯẜ.

Expanded text:
refugisset, miscuit vera falsis et, refugisset, miscuit vera falsis et, non celato exitu pugnae, aequatam partium fortunam gravi vulnere Caesaris finxit; et hac assimulatione reliquiis Pompeianarum partium fiduciam fecit. M. Cato, cum Ambraciam eo tempore, quo sociae naves ab Aetolis oppugnabantur, imprudens uno lembo appulisset, quamquam nihil secum praesidii haberet, coepit signum voce gestuque dare, quo videretur subsequentis suorum navis vocare, eaque asseveratione hostem terruit, tamquam plane appropinquarent, qui quasi ex proximo citabantur. Aetoli, ne adventu Romanae classis opprimerentur, reliquerunt oppugnationem. VIII De Restituenda per Constantiam Acie Servius Tullius adulescens proelio, quo rex Tarquinius adversus Sabinos conflixit, signiferis segnius dimicantibus raptum signum in hostem misit; cuius recuperandi gratia Romani ita ardenter pugnaverunt, ut et signum et victoriam rettulerint. Furius Agrippa consul
Abbreviated transcription (Latin):
bostẽ adhorirent᷑. Pudor trãsfugiᷤᷤ
attulit penitentiã. ⁊ ꝯsiliũ suũ qr
nõ putabant dep̃bensũ mutaue¬
rũt.T quintius capitolinus ꝯsul
cedentib romanis ementitus ẽ ĩ
alteru cornu bostes fugatos. ⁊tas
firmatis suis uictorianã retulit.
En. manilius adu̾sus etruscos uuil¬
neratos collega fabio qui sinistrũ cõ¬
nu aducebat. ⁊ obro parte cedente qd̃
q̃ occisũ credẽnt ꝯsulẽ cũ turmis eq¬
tũ occurrit clamitãs ⁊ collegã uiuẽ
⁊ se dextro cornu uicisse. Qua ꝯstan¬
tia redintegratis aĩs suorũ uicit.
Marius aduersus cimbros ⁊ tentho¬
nos cũ metatoẽs erus per ĩprudẽtiã
ita castris locũ cepissent ut sub po¬
testate barbaroꝵ eẽt aqua fagitã¬
tib eã suis digito hostẽondẽs. ullĩc
inquit petenda ẽ. Quo instĩctu as¬
secutus ẽ. ut ꝓtinus barbar tolle¬
rent᷑. T labienus post pharsalicã
pugnã cũ uictis partib dirrhatiũ

Expanded text:
hostem adorerentur. Pudor transfugis hostem adorerentur. Pudor transfugis attulit paenitentiam et consilium suum, quia non putabant deprehensum, mutaverunt. T. Quintius Capitolinus consul cedentibus Romanis ementitus est in altero cornu hostes fugatos et ita confirmatis suis victoriam rettulit. Cn. Manilius adversus Etruscos, vulnerato collega M. Fabio, qui sinistrum cornu ducebat, et ob id ea parte cedente, quod etiam occisum crederent consulem, cum turmis equitum occurrit, clamitans et collegam vivere et se dextro cornu vicisse; qua constantia redintegratis animis suorum vicit. Marius adversus Cimbros et Teutonos, cum metatores eius per imprudentiam ita castris locum cepissent, ut sub potestate barbarorum esset aqua, flagitantibus eam suis, digito hostem ostendens "illinc", inquit, "petenda est"; quo instinctu assecutus est, ut protinus barbari tollerentur. T. Labienus post Pharsalicam pugnam, cum victis partibus Dyrrhachium
Abbreviated transcription (Latin):
afferret. Dem secreto siscitatus a fã¬
nabarro regio p̃fecto classẽ suam
oppugnari. celatis ⁊ hostib ⁊ mili¬
tib pliũ funit. ac protinus ad eri¬
piendã classẽ ducto ex̾citu opẽ tulit
suis. Hãnibalẽ ueĩentẽ in italia
triamilia carpentarioꝵ reliq̃rut.
Qdille exẽplo ne et ceti mouẽnt᷑
edixita se eẽ dimissos. ⁊ insuper
fidẽ cius rei pucos leuissime ope
domos remisit .L.lucillus cum
aĩadu̾tisset macedonas equites
quos in auxilio bẽbat subito ssẽ¬
su ad hostẽ trãsfugẽ. signa canẽ
iussit. ⁊ turmas que eos seq̃rent̃
ĩmisit. Hostis ꝯmicti p̾liũ ratus ⁊¬
trãsfugientes telis excepit mace¬
dones. Qui cũ iudẽnt neq recipi se
ab adu̾saris. ⁊ pmi ab bis quos
deserebant. neccĩo ad iustũ pliũ
ꝯu̾si hostẽ inuaserũt. Datames
dux persarũ adu̾sũ autofradaten
laudauit. ꝙ eũ alacriter precessiᷤᷤ¬
sent. hortatus q est eos ut fortit̾

Expanded text:
afferret. Dehinc secreto sciscitatus, a Pharafferret. Dehinc secreto sciscitatus, a Pharnabazo regio praefecto classem suam oppugnari, celatis et hostibus et militibus proelium finit ac protinus ad eripiendam classem ducto exercitu opem tulit suis. Hannibalem venientem in Italiam tria milia Carpetanorum reliquerunt; quos ille, exemplo ne et ceteri moverentur, edixit a se esse dimissos et insuper in fidem eius rei paucos levissimae operae domos remisit. L. Lucullus, cum animadvertisset Macedonas equites, quos in auxilio habebat, subito consensu ad hostem transfugere, signa canere iussit et turmas, quae eos sequerentur, immisit. Hostis committi proelium ratus transfugientes telis excepit. Macedones, qui viderent neque recipi se ab adversariis et premi ab his, quos deserebant, necessario ad iustum proelium conversi hostem invaserunt. Datames, dux Persarum, adversum Autophradaten laudavit, quod eum alacriter praecessissent, hortatusque est eos etiam, ut fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ spe utilitatis. que id ꝯsiliũ ꝯsecu¬
tura ẽẽt ꝯsumauit. Idẽ cũ auxili¬
ares cius missi ab ip̃o circũuenti
ret exercitus.pronũtiauit auxili¬
arib qui ad defectõem ꝯspirassẽt.
ꝯsilio a se in loca iniqua deductos.
ita maĩfestissimã cladẽ ultionis
simulatõe uelauit. ⁊ militũ aĩos
hac ꝑsuasione ꝯfirmauit. Sei¬
pio cũ siphacis legati nũtiarent
ei regis sui nomine. fiducia socie¬
tatis cius exsicilia in africã trãsi¬
ret. ueritus ne ꝯfunde̾nt᷑ aĩ suorũ.
abscisa peregnna sociẽtate. dimi¬
sit prolegatos. ⁊ famã diffudit.taꝙ̃
ultro a siphace accessiret᷑. A.serto¬
rius cũ acie decertaret. barbarũ qui
einũtiauãt birculegiũ ꝑisse pugi¬
one tͣiecit. ne alioꝵ ad notitiã per¬
ferret.⁊ ob hoc aĩ suoꝵ infirmarẽt᷑
Alcibiades atheniensis abidenis¬
plio urgeret᷑. subito q magno cur¬
su tristem aduentare aĩadu̾tisset
tabellariũ. probibuit palã dicẽ ꝗd

Expanded text:
etiam spe utilitatis, quae id consilium secutura esset, confirmavit. Idem, cum auxiliares eius missi ab ipso circumventi ret exercitus, pronuntiavit auxiliaris, qui ad defectionem conspirassent, consilio a se in loca iniqua deductos. Ita manifestissimam cladem ultionis simulatione velavit et militum animos hac persuasione confirmavit. Scipio, cum Syphacis legati nuntiarent ei regis sui nomine, ne fiducia societatis eius ex Sicilia in Africam transiret, veritus, ne confunderentur animi suorum abscisa spe peregrinae societatis, dimisit propere legatos et famam diffudit, tamquam ultro a Syphace accerseretur. Q. Sertorius, cum acie decertaret, barbarum, qui ei nuntiaverat Hirtuleium perisse, pugione traiecit, ne et in aliorum id notitiam perferret et ob hoc animi suorum infirmarentur. Alcibiades Atheniensislio urgueretur subitoque magno cursu tristem adventare animadvertisset tabellarium, prohibuit palam dicere, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Ullius hostilius rex romanoꝵ cõ¬
misso ad u̾sus uchientes p̃lio. c̃
albani deẜto ex̾citu romanoꝵ ꝓxĩos
petẽnt tumulos. eaq res turbass
nr̃oꝵ aĩos. clarc ꝓnũtiauit iissu
suo albanos id fecisse. ut hostẽ cir¬
cũueĩret. Que res ⁊ terrorẽ uchiẽ¬
tib ⁊ romanis fuduciã attulit. rẽ¬
q inclinatã ꝯsilio restituit. L. sil

Expanded text:
ullus Hostilius, rex Romanorum, comullus Hostilius, rex Romanorum, commisso adversus Veientes proelio, cum Albani deserto exercitu Romanorum proximos peterent tumulos eaque res turbasset nostrorum animos, clare pronuntiavit iussu suo Albanos id fecisse, ut hostem circumveniret. Quae res et terrorem Veientibus et Romanis fiduciam attulit remque inclinatam
Abbreviated transcription (Latin):
portis statoe circundatis. inclusos
hostes in eam rabiem efferauit. ũ
ip̃e in p̃lio caderet. Qd̃ aĩadu̾terũt
legati eius ab una parte remota
statõe exitũ etrucis dedeit. ⁊ effusõ
ꝑsecuti occurrẽte altero ꝯsule fabi¬
o ceciderũt.Tbemistocles uicto sẽ¬
se nolentes suos pontẽ rũpe ꝓbib¬
it. cũ docuisset aptius eẽ eũ expelli
curora. ꝙ cogi ex despatõe pugnaẽ.
Idem misit ad eñ qui indicaret mi
quo penculo ẽẽt. nisi fugam matu¬
rasset. Purus epirrotarũ rex cum
qͣndam ciuitatẽ cepisset clausisq
portis ex ultima necc̃itate fortiter
dimicantes eos qui inclusi erant
aĩadu̾tisset. locũ illis ad fugam de¬
dit. Idẽ ĩt̾ p̃cepta impatoria memo¬
rie tradidit. non cẽ ꝑtinacit᷑ ĩstãd
hosti fugienti.ne non solũ a se for¬
tius ex necc̾itate resistẽt. s ut poa
quoq. facilius acie cedẽt. nõusq
ctores. de dissimulandiꝰ adu̾sis.uii.¬

Expanded text:
portis statione circumdatis inclusos portis statione circumdatis inclusos hostes in eam rabiem efferavit, ut ipse in proelio caderet. Quod ut animadverterunt legati eius, ab una porta remota statione exitum Etruscis dederunt et effusos persecuti, occurrente altero consule Fabio, ceciderunt. Themistocles victo Xerxe volentes suos pontem rumpere prohibuit, cum docuisset aptius esse eum expelli Europa, quam cogi ex desperatione pugnare. Idem misit ad eum, qui indicaret, in quo periculo esset, nisi fugam maturaret. Pyrrhus, Epirotarum rex, cum quandam civitatem cepisset clausisque portis ex ultima necessitate fortiter dimicantes eos, qui inclusi erant, animadvertisset, locum illis ad fugam dedit. Idem inter praecepta imperatoria memoriae tradidit, non esse pertinaciter instandum hosti fugienti, ne non solum ea re fortius ex necessitate resisteret, sed ut postea quoque facilius acie cederet, cum scictores. VII De Dissimulandis Adversis T
Abbreviated transcription (Latin):
cesso fuge spatio. dissipatos siñ ꝑi¬
culo suoꝵ trucidauit. .C. cesar gͥ̾ma¬
nos inclusos ex desperatõe fortius
pugnãtis emicti iussit. fugientes¬
q aggressus est. Hãnibal cũ ad tra¬
simennũ inclusi germani acemme
pugnarẽt. deductis ordinib fecit
eos abcundi pot̾atẽ.eñtes q sine
suoꝵ sanguine strauit. Anthigo¬
nus rex macedonũ ⁊ horis qui in ob¬
sedionẽ ab eo ꝯpulsi fame urgebãt᷑.
stutuerãt q eruptõe fc̃a ꝯmori. uiã
fuge dedit. atq ita infracto ĩpetu
aduersos eoꝵ insecutus cecidit. A¬
gesilaus lacedemonius adusu the¬
banos cũ acie ꝯfligẽt. intellexisset¬
q hostes locor alitõe clausos obd¬
sꝑatõem fortius dimicare. laxatis
suoꝵ ordinib. aꝑtaq thebanis ad
euadendũ uia. rursus in abeũtes
ꝯt̃xit aciem. ⁊ siñ iactura cecidit
adu̾sos. Gn. manilius ꝯsulcũ ex
acie reuersus capta ab etrusis ro¬
mana castra inuenisset. om̃ibus

Expanded text:
concesso fugae spatio dissipatos sine periconcesso fugae spatio dissipatos sine periculo suorum trucidavit. C. Caesar Germanos inclusos, ex desperatione fortius pugnantis, emitti iussit fugientisque adgressus est. Hannibal, cum ad Trasumennum inclusi Romani acerrime pugnarent, diductis ordinibus fecit eis abeundi potestatem euntesque sine suorum sanguine stravit. Antigonus, rex Macedonum, Aetolis, qui in obsidionem ab eo compulsi fame urguebantur statuerantque eruptione facta commori, viam fugae dedit; atque ita infracto impetu eorum insecutus aversos cecidit. Agesilaus Lacedaemonius adversus Thebanos, cum acie confligeret intellexissetque hostes locorum condicione clausos ob desperationem fortius dimicare, laxatis suorum ordinibus apertaque Thebanis ad evadendum via, rursus in abeuntis contraxit aciem et sine iactura suorum cecidit aversos. Cn. Manlius consul, cum ex acie reversus capta ab Etruscis Romanorum castra invenisset, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
li p̃lio cũ hr̃et ducentarũ nauium
classẽ. ⁊ hostiũ nanes elicẽ ad p̃liũ
uellet. ita ordinauit suos. ut pauca¬
rũ nauiũmalos eligẽt. cas q primaᷤᷤ
agi iubẽt. Hostes ꝓcul ꝯspicati nũm
arborum ⁊ ex conauiũ quoq nectã¬
tes obtuler̃t se certamini.⁊ a płibo
occupati suꝑatiq sũt. Timotheus
dux atheniensiũ a diuersis lacede¬
monus nauali acie decertatũs. cũ
minus agiliter moueri. adu̾sã ꝑtez
ꝓgressus p̾lassatos facile superauit.
de emictendo hoste ne clausus pre¬
Allos co p̃lio quod cam̃illi ductũ
gestũ ẽ. desiderãtes nauigia ꝗbti¬
berim transirent. senatus censuit
postea perpromptinũ agrũ fugi¬
entib uia data est que gallicã ap¬
pellata est. G. martius eques rõa¬
nus. cui duob scipionib occisis
exͥcitus imꝑiũ detulit. cũ circũnẽ¬
ti ab copeni ne multi morerẽt᷑ acnꝰ
pugnarẽt. laxatis manipulis. ⁊ꝯ

Expanded text:
li proelio, cum haberet ducentarum navium li proelio, cum haberet ducentarum navium classem et hostium naves elicere ad proelium vellet, ita ordinavit suos, ut paucarum navium malos erigeret easque primas agi iuberet; hostes procul conspicati numerum arborum et ex eo navium quoque coniectantes obtulerunt se certamini et a pluribus occupati superatique sunt. Timotheus, dux Atheniensium, adversus Lacedaemonios navali acie decertaturus, cumminus agiliter moveri adversam partem, progressus praelassatos facile superavit. VI De Emittendo Hoste, ne Clausus Proeallos eo proelio, quod Camilli ductu gestum est, desiderantes navigia, quibus Tiberim transirent, senatus censuit postea per Pomptinum agrum fugientibus via data est, quae Gallica appellatur. T. Marcius, eques Romanus, cui duobus Scipionibus occisis exercitus imperium detulit, cum circumventi ab eo Poeni, ne inulti morerentur, acrius pugnarent, laxatis manipulis et
Abbreviated transcription (Latin):
nauigare uissit. Ita sccuros ⁊ nichꝰ
expectãtes lacedemomos a tergo ĩgreᷤᷤ¬
sus itinẽ opp̃ssit. fudit. liburni cum
uadosa loca obsedissẽt capitib capi
tib tm̃ eminẽtib fidẽ feceit̃ hosti
alti maris. ac triremẽ que eos ꝑseq̃¬
batur implicatã uado ceperũt. Alci¬
biades dux atheniensiũ in helespon¬
to aduisus mindarũ lacedemoniorũ
ducẽ cũ ãplũ ex̾citũ ⁊ plures naues
hr̃et. nocte expositis in terra quibus¬
parte quoq nauiũ post quedã ꝓmũ¬
turia occultata ip̃e cũ pancis ꝓfectꝰ
ita ut ꝯtẽptu sui hostẽ inuitaret. cũ¬
dẽ inseq̃ntẽ fugit. donec in pparataᷤᷤ
insidias ꝑduceret. Adu̾sũ dem̃n ⁊ eg̃
diententẽ in terrã per eos quos ad ħ
in promũturio. p̃cepitq his quos ibi
relinquebat. ut cũ ꝯmissũ p̃liũ sen¬
sissent.panderent uela. quo fc̃o cõ¬
secutus est. ut hostes aliã classem
in auxiliũ ei suꝑueĩre arbitrantes
uerterentur. Mennon rodius naua¬

Expanded text:
are iussit; ita securos et nihil exspectantes Lacedaemonios a tergo ingressus itinere oppressit fuditque. Liburni, cum vadosa loca obsedissent, capitibus tantum eminentibus fidem fecerunt hosti alti maris ac triremem, quae eos persequebatur, implicatam vado ceperunt. Alcibiades, dux Atheniensium, in Hellesponto adversus Mindarum, Lacedaemoniorum ducem, cum amplum exercitum et plures naves haberet, nocte expositis in terram quibusparte quoque navium post quaedam promunturia occultata, ipse cum paucis profectus ita, ut contemptu sui hostem invitaret, eundem insequentem fugit, donec in praeparatas insidias perduceret. Aversum deinde et egredientem in terram per eos, quos ad hoc in promunturio praecepitque his quos ibi relinquebat, ut, cum commissum proelium sensissent, panderent vela. Quo facto consecutus est, ut hostes aliam classem in auxilium ei supervenire arbitrati verterentur. Memnon Rhodius nava
Abbreviated transcription (Latin):
id fecisse credentes spe p̃de diffude¬
rent̾. Alexãder ex cpirotis adu̾s
illios collocati in insidus manuꝯͦ¬
dã ex suis hĩtu illirioꝵ ĩstruxit. ⁊ ui¬
sit uastare suã idẽ epiroticã regio¬
nẽ. Qd cũ illiru uudẽnt fĩ ip̃i passi
pdare ceperũt ⁊ securius Nd pcedẽ¬
tes ueluti pro exploratorib hebat.
iquib ex industria inloca iniq̃ de¬
ducti. cesi fugati q sũt Leꝑteneᷤ
quo siracusanus adusus cartagi¬
nẽses uastan suos agros ⁊ incendi
uillas castellaq quedã ĩpauit cã

Expanded text:
id fecisse credentes spe praedae diffundeid fecisse credentes spe praedae diffunderentur. Alexander Epirotes adversus Illyrios conlocata in insidiis manu quosdam ex suis hpiroticam regionem. Quod cum Illyrii viderent fieri, ipsi passim praedari coeperunt eo securius, quod praecedentes veluti pro exploratoribus habebant; a quibus ex industria in loca iniqua deducti caesi fugatique sunt. Leptines quoque Syracusanus adversus Carthaginienses vastari suos agros et incendi villas castella
Abbreviated transcription (Latin):
lantes in insidias euocauerunt
Qui rapidius per ignota uectilo¬
ca. limo inheserũt. circũmẽti q st̃
Iriatus exlatrone dux celtiboꝵ
cetẽ se romanis equitib simu¬
lans. usq ad locũ uoraginosum
⁊ p̃altũ eos perduxit. Et cũ ip̃e per
solidos ac notos sibi trãsitus ena¬
dẽt. romanos ignaros locoꝵ ĩmer
stris eꝗtes suos iussit succedẽ ad
munitões eoꝵ. lacessitis q barba¬
ris simulata fugare credi. hoc c̃
ꝑ aliquot dies fecisset. auide ĩse¬
quentib cĩbris aĩadu̾tit castra e¬
oꝵ solita nudari. Itaq per partez
excitus custodita ꝯsuetudĩe ip̃e
eñ expeditis post castra hostiuui ꝯse¬
dit occultus. Effusis q eis ex moc̃
repente adortus.⁊ deẜtũ pruit ual¬
lui ⁊ castra cepit. Gn. fuliuus cỹ
in finib nr̃is excitus phaliscorũ
longe nr̃o maior castra posuisset.
per suos milites q̃dã pcul a castris
edifitia succendit. ut falisci suos

Expanded text:
lantes in insidias hostes evocaverunt, lantes in insidias hostes evocaverunt, qui rapidius per ignota invecti loca limo inhaeserunt circumventique sunt. Viriathus, ex latrone dux Celtiberorum, cedere se Romanis equitibus simulans usque ad locum voraginosum et praealtum eos perduxit et, cum ipse per solidos ac notos sibi transitus evaderet, Romanos ignaros locorum immestris equites suos iussit succedere ad munitiones eorum lacessitisque barbaris simulata fuga regredi. Hoc cum per aliquot dies fecisset, avide insequentibus Cimbris, animadvertit castra eorum solita nudari. Itaque per partem exercitus custodita consuetudine ipse cum expeditis post castra hostium consedit occultus effusisque eis ex more repente adortus et desertum proruit vallum et castra cepit. Cn. Fulvius, cum in finibus nostris exercitus Faliscorum longe nostro maior castra posuisset, per suos milites quaedam procul a castris aedificia succendit, ut Falisci suos
Abbreviated transcription (Latin):
panunnũ copias tenuit.fossãq
ingentis magnitudinis añ se
duxit. Cõspecto dem̃ ex̾citu has¬
drubał qui in prima acie elefã¬
tos hẽbat. p̃cep̃ hastatis tela in be¬
lua iacẽnt. protinusq se int̃ my¬
nimim̃ta recipent. Et alii difica¬
tõe rectoẽs elephantoꝵ xitati ĩ ip̃a
fossã clepantos egerũt. Quo ut pͥ¬
mũ illati sũt. partĩ magnitudi¬
ne teloꝵ ꝯfecti. ꝑtĩ retro in suos ac¬
ti. totã aciẽ turbauerũt. Tunc me¬
tellus hanc oꝑiens occasionẽ cũ
toto ex̾citu crupit.⁊ aggressusa
latere penos cecidit. ip̃is ut cle¬
phantis potitus est. Tomirissci¬
tarũ regia cirũ psarũ ducẽ equo
marte certãtẽ simulato metu e¬
licuit ad notas militi suo ãgusti¬
as. atq ibi repẽte ꝯu̾so agmine
natura loci adinta deuicit. Egip¬
tii ꝯflicturi acie in eis cãpis quib
iũcte paludes erant algeas ꝯtexe¬
runt. ꝯmissoq prelio fugã simu¬

Expanded text:
Panhormum copias tenuit fossamque Panhormum copias tenuit fossamque ingentis magnitudinis ante se duxit. Conspecto deinde exercitu Hasdrubalis, qui in prima acie elephantos habebat, praecepit hastatis, tela in beluas iacerent protinusque se intra munimenta reciperent. Ea ludificatione rectores elephantorum concitati in ipsam fossam elephantos egerunt. Quo ut primum illati sunt, partim magnitudine telorum confecti, partim retro in suos acti totam aciem turbaverunt. Tunc Metellus, hanc opperiens occasionem, cum toto exercitu erupit et adgressus a latere Poenos cecidit ipsisque ut elephantis potitus est. Thamyris, Scytharum regina, Cyrum Persarum ducem aequo Marte certantem simulato metu elicuit ad notas militi suo angustias atque ibi, repente converso agmine, natura loci adiuta devicit. Aegyptii conflicturi acie in eis campis, quibus iunctae paludes erant, alga eas contexerunt commissoque proelio fugam simu
Abbreviated transcription (Latin):
seueratõe peruertit hostẽ.dĩsidus.
Omulus per latebãs copiaꝵ .u.
parte disposita. cũ ad fedenas
accessisset. simulata fuga. temẽ
hostes insecutos eo pduxit. ubi
occultos milites habebat. qui un¬
diq adorti effusos ⁊ incautos ce¬
ciderũt. Q. fabius maximꝰ ꝯsul
auxilio sutrinis missus adu̾sꝰ
etruscos. om̃s hostiũ copias in se
ꝯu̾tit. dem simulato timoe̾ in suꝑ¬
ioã loca uelut fugiens recessit ef¬
fuseq subeũtes aggressus nõ a¬
cie t̾m suꝑauit. s etiã castris exu¬
it. Sẽpronius graccus adu̾sus
celtibos metu simulato ꝯtinuit
ex̾citũ. emissa dem̃n armatura le¬
ui que hostẽ lacesseret. ac stati
pedem referret euocauit hosteᷤ
deĩn mordinatos aggressus.us
eo cecidit. ut ⁊̃ castra capet. Qme¬
tellus ꝯsul insicilia bellũ adu̾sꝰ
hasdrubulẽ gerens. ob ingentẽ
cius excitũ. ⁊ c.xxx. elephantos
ĩtẽtior simulata diffidentia ĩtra

Expanded text:
sseveratione avertit hostem. V De Insidiis sseveratione avertit hostem. V De Insidiis Romulus, per latebras copiarum parte disposita, cum ad Fidenas accessisset, simulata fuga temere hostes insecutos eo perduxit, ubi occultos milites habebat, qui undique adorti effusos et incautos ceciderunt. Q. Fabius Maximus consul, auxilio Sutrinis missus adversus Etruscos, omnes hostium copias in se convertit; deinde simulato timore in superiora loca velut fugiens recessit effuseque subeuntes adgressus non acie tantum superavit, sed etiam castris exuit. Sempronius Gracchus adversus Celtiberos metu simulato continuit exercitum; emissa deinde armatura levi, quae hostem lacesseret ac statim pedem referret, evocavit hostes. Deinde inordinatos adgressus usque eo cecidit, ut etiam castra caperet. L. Metellus consul in Sicilia bellum adversus Hasdrubalem gerens, ob ingentem eius exercitum et CXXX elephantos intentior, simulata diffidentia intra
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝑferre poterãt ĩcendit. ⁊ sic ad¬
u̾sarios exiit castris. P. crassus
bello sociali code modo ꝓpe eũ co¬
piis omĩb interceptus est hispa¬
nia ꝯtra amilcarẽ boues uehicy¬
lis adiũctos in prima fronte cõ¬
stituerũt uehicula. que tede et
sepi ⁊ sulphuris plena pugne si¬
gno dato incendert. actis dem̃ ĩ
bostẽ bub ꝯsternatã aciẽ prorn¬
perũt. Phalisci ⁊ tarquinenses
cõpłib suoꝵ in habitũ sacerdotõ
subornornatis.faces ⁊ angues fu¬
riali habitu p̃ferentib aciẽ roma¬
noꝵ turbanerũt.Idẽ uehientes
⁊ fidenates facib arreptis fecert̃.
Actes rex scitarũ cũ adu̾sus ãpli¬
orẽ triballoꝵ excitũ ꝯfligẽt. iussit
a feminis puerisq et õmĩ ĩbel¬
li turba greges asmoꝵ atq bouz
ad poxtẽmã bostiũ aciẽ admone¬
ri.⁊crectas hastas p̃ferre. fama
dem̃ diffudit. tãꝙͣ auxilia sibi ab
ulteriorib scitis aduentarẽt q̃ a¬

Expanded text:
t sic adt sic adversarios exuit castris. P. Crassus bello sociali eodem modo prope cum copiis omnibus interceptus est. Hispani contra Hamilcarem boves vehiculis adiunctos in prima fronte constituerunt vehiculaque tedae et sebi et sulphuris plena, signo pugnae dato, incenderunt; actis deinde in hostem bubus consternatam aciem perruperunt. Falisci et Tarquinienses, compluribus suorum in habitum sacerdotum subornatis, faces et angues furiali habitu praeferentibus, aciem Romanorum turbaverunt. Idem Veientes et Fidenates facibus arreptis fecerunt. Atheas, rex Scytharum, cum adversus ampliorem Triballorum exercitum confligeret, iussit a feminis puerisque et omni imbelli turba greges asinorum ac boum ad postremam hostium aciem admoveri et erectas hastas praeferri; famam deinde diffudit, tamquam auxilia sibi ab ulterioribus Scythis adventarent. Qua a
Abbreviated transcription (Latin):
quo lingue usũ ei ꝯusatio pristi¬
na castroꝵ dedisset. in primã aci¬
em procucurrit. ⁊ occisum a se .c.
mariũ clare p̃dicauit. atq ita mł¬
tos nr̃oꝵ au̾tit. Mironides athe¬
niensis dubio p̃lio adu̾sus theba¬
nos rẽ gerẽs repẽte indextro suoꝵ
cormi prosiluit. ⁊ exclamauit si¬
nistro iã se uicisse. qͣr ⁊ sius ala¬
critate. ⁊ hostib iniecto metuui¬
cit. Cresus p̾ualido hostiũ equi¬
tatu. cameloꝵ gregẽ opposuit. qͦ
nouitate ⁊ borroe ꝯsternati equi
non solu insidẽtes p̃cipitauerũt
s peditũ quo suoꝵ ordines ꝓ¬
triuerut. uincendosq bosti p̾bu¬
buerũt. Pirrus epirotarũ rexꝓ
tarentinis adu̾sus romanos cod̾
modo elephantis ad ꝑturbãdã aci¬
em usus est. Pem quo adusus
romanos frequenter idẽ fecerũt
Uolsc̃oꝵ castra cũ prope uirgultiᷤᷤ
silua q posita eẽnt. camillus ea
omĩa que ceptũ ignẽ usq ĩ ual

Expanded text:
quoque linguae usum ei conversatio pristiquoque linguae usum ei conversatio pristina castrorum dedisset, in primam aciem procucurrit et occisum a se C. Marium clare praedicavit atque ita multos nostrorum avertit. Myronides Atheniensis dubio proelio adversus Thebanos rem gerens repente in dextrum suorum cornu prosiluit et exclamavit sinistro iam se vicisse; qua re et suis alacritate et hostibus iniecto metu vicit. Croesus praevalido hostium equitatui camelorum gregem opposuit, quorum novitate et odore consternati equi non solum insidentes praecipitaverunt, sed peditum quoque suorum ordines protriverunt vincendosque hosti praebuerunt. Pyrrhus, Epirotarum rex, pro Tarentinis adversus Romanos eodem modo elephantis ad perturbandam aciem usus est. Poeni quoque adversus Romanos frequenter idem fecerunt. Volscorum castra cum prope a virgultis silvaque posita essent, Camillus ea omnia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
interga hostiũ descendẽnt. Q
apꝑatus tm̃ t̾roris ĩtulit. ut as¬
ꝑui bostes in fugã u̾si sunt.
Licinu crassus fugitiuoꝵ bello
ap̃ cama latrũ eductũs militẽ
adu̾sus castũ ⁊ cannon. cũ du¬
ces galloꝵ.xii. cohortes cũ.c.
põtimo. ⁊q. marco rufo legati
post montẽ circu̾̃misit. qͣue c̃
ꝯmisso iã p̃lio a tergo clamoẽ sb̾¬
lato decucurrissẽt. ĩta fuderunt
hostes. ut ubiq fuga. nusꝙͣ pu¬
gna capesseretur. M. marcellus
cũ uẽret᷑ ne paucitatẽ militũ eiꝰ
clamordetegẽt. simł lixas calo¬
nesq ⁊ om̃is gmͣs seq̃llas con¬
clamare iussit. atq bostẽ ma¬
gni excitus sp̃e extruit. Ualeriꝰ
leuinus aduisus pirrũ occiso quo¬
dã gregali tenẽs gladiũ cruc̃tu
utriq ex̾citui ꝑsu asit pirrũ int̾¬
ẽptum. Quãobrẽ hostes destitu¬
tos se ducis morte credẽtes. ꝯster¬
nati a mendacio m castra se pani¬
direceperũt. Ingurtha in numi¬
da aduersus .c. mariũ cũ latine

Expanded text:
rga hostium descenderent. Qui apparatus tantum terroris intulit, ut asperrimi hostes in fugam versi sint. Licinius Crassus fugitivorum bello apud Camalatrum educturus militem adversus Castum et Cannicum duces Gallorum XII cohortes cum C. Pomptinio et Q. Marcio Rufo legatis post montem circummisit; quae cum commisso iam proelio a tergo clamore sublato decucurrissent, ita fuderunt hostes, ut ubique fuga, nusquam pugna capesseretur. M. Marcellus, cum vereretur, ne paucitatem militum eius clamor detegeret, simul lixas calonesque et omnis generis sequellas conclamare iussit atque hostem magni exercitus specie exterruit. Valerius Laevinus adversus Pyrrhum, occiso quodam gregali tenens gladium cruentum, utrique exercitui persuasit Pyrrhum interemptum; quamobrem hostes destitutos se ducis morte credentes, consternati a mendacio in castra se pavidi receperunt. Iugurtha in Numidia adversus C. Marium, cum Latinae
Abbreviated transcription (Latin):
deuolare instituerat. D̾ ĩtroducẽ¬
dis auxilus ⁊ ꝯmeatibꝰ suggendi. x¬
Ello ciuili cũ ategua ur̃bs ĩbiᷤ
tribum corncularius. uigiles qͦ¬
dã excitauit. ex quib aliquos e¬
uitans. ꝯstãtia fallacie sue ꝑ me¬
dias cesaris copias p̃sidiu põpei
trãsduxit. hãnibale obsidẽte catilinã
romani farmã dolcis scła aq̃ uoltur¬
ni flumĩs dimictebãt. ut ab ossessis
excipet᷑. Quib cũ obiecta ꝑ medium
amnẽ catena hãnibal obstitiss. nu¬
ces sparsare. q̃ cũ aq̃ ferẽte adoppidũ
defluerẽt. coꝯmeatu sotioꝵ necc̃itat
sustentauerũt. Hirtius mutinẽsibꝰ
sit. q̃ excepta. sustentauerũt necc̃ioꝵ
ĩopiã. Quẽadinodũ efficiat᷑ ut ab¬
undare uideantur que deerũt .xu.¬
Omani cũ agalł capitoliũ obsidẽ¬

Expanded text:
devolare instituerat. XIV De Introducendevolare instituerat. XIV De Introducendis Auxiliis et Commeatibus Suggerendis ello civili, cum Ategua urbs in Hisptribuni cornicularius vigiles quosdam excitavit; ex quibus xcitans constantia fallaciae suae per medias Caesaris copias praesidium Pompei transduxit. Hannibale obsidente Casilinum, Romani far in doliis secunda aqua Volturni fluminis demittebant, ut ab obsessis exciperetur. Quibus cum obiecta per medium amnem catena Hannibal obstitisset, nuces sparsere. Quae cum aqua ferente ad oppidum defluerent, eo commeatu sociorum necessitatem sustentaverunt. Hirtius Mutinensibussit, quae excepta sustentaverunt necessariorum inopiam. XV Quemadmodum Efficiatur ut Abundare Videantur quae Deerunt Romani, cu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iussit ĩsidẽtẽ duob inflatis utri¬
b literas insutas hñtib quos ab
inferiori ꝑte duab reguł in t̾ se di¬
stantib ꝯmiserat. ire septẽ miliũ
passuũ t̃iectũ. Qdita ꝑite gregalis
fecit ut crurib uelut gub̾nał di¬
missis cursũ dirig̾et. ⁊ ꝓcul in sẽtis
qui instatõe erant marina spẽ be¬
luc decipet. Hurcius oẜ. ad decimũ
brutũ qui mutine ab antomo ob¬
sidebat᷑. literas sb̃m̃ misit plũbo sc̃¬
ptas. qb ad brachiũ religatis. mi¬
lites scutellã amnẽ tranabant. Id
columbis quas inclusas an tene¬
bris ⁊ fame affecerat epłas seta
ad collũ religabat. easq a ꝓpĩqͦi
quãtũ pot̾at in enib loco emicte¬
bat. Ille lucis cibi q auide altissi¬
ma edifitioꝵ petentes excipiebãt᷑
a bruto. qui co mõ de oĩb reb cer¬
tior fiebat. utiq postꝙͣ dispoĩto ꝗ¬
busdã locis cibo columbas illuc

Expanded text:
tum iussit insidentem duobus inflatis utritum iussit insidentem duobus inflatis utribus litteras insutas habentibus, quos ab inferiore parte duabus regulis inter se distantibus commiserat, ire septem milium passuum traiectum. Quod ita perite gregalis fecit, ut cruribus velut gubernaculis dimissis cursum dirigeret et procul visentis, qui in statione erant, marinae specie beluae deciperet. Hirtius consul ad Decimum Brutum, qui Mutinae ab Antonio obsidebatur, litteras subinde misit plumbo scriptas, quibus ad brachium religatis milites Scultennam amnem tranabant. Idem columbis, quas inclusas ante tenebris et fame affecerat, epistulas saeta ad collum religabat easque a propinquo, in quantum poterat, moenibus loco emittebat. Illae lucis cibique avidae altissima aedificiorum petentes excipiebantur a Bruto, qui eo modo de omnibus rebus certior fiebat, utique postquam disposito quibusdam locis cibo columbas illuc
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã tãꝙ̃ seuũ increpantib.
qualẽ mueni inquit. talẽ reliq.
Eraminondas thebanus idẽ fecis
Omani obsessi in capitolio adca¬
nillũ ab exelio ĩplorandũ miẜt̃
põtiũ cominũ. qui ut statões gal¬
loꝵ fallẽt ꝑ saxa tarpcia dimissꝰ
tranato tiber ueios ꝑuenit. ⁊ppe¬
trata legatõe simiłr ad suos redi¬
it. Cãpani diligent̾ romani a ꝗ
b obsessi erant custodias agẽtib
quẽdã pro trãsfuga subornãtum
miẜñt. qui occuit̾atã balteo epła
inuenta effugiendi cause occasi
branis mandatas. Aliꝗ ⁊ ium̃tũ
⁊umentũ in adu̾sã ꝑtẽ infulser̃t
dũ statoes trãsemit. nõ nulli inte¬
nora nagmarũt. inscripser̃t. L.u¬
cullus cyçicenos obsessos a mitri¬
date. ut cẽrtiores aduentus suifa¬
cẽt cũ p̃sidus hostiũ tenẽt᷑ introitꝰ
urb̃. qui unus ⁊ angustus ponte
modico insulã ꝯtinẽti iũgit. Mi¬
litemesius nãdi ⁊ nautice artis ꝑi¬

Expanded text:
quibusdam tamquam saevum increpantibus "qualem inveni", inquit, "talem reliqui." Epaminondas Thebanus idem fecisstio Romani, obsessi in Capitolio, ad Camillum ab exilio implorandum miserunt Pontium Cominium, qui, ut stationes Gallorum falleret, per saxa Tarpeia demissus tranato Tiberi Veios pervenit et perpetrata legatione similiter ad suos rediit. Campani, diligenter Romanis, a quibus obsessi erant, custodias agentibus, quendam pro transfuga subornatum miserunt, qui occultatam balteo epistulam inventa effugiendi causa occasioitteras membranis mandatas. Aliqui et iumento in aversam partem infulserunt, dum stationes transeunt. Nonnulli interiora vaginarum inscripserunt. L. Lucullus, Cyzicenos obsessos a Mithridate ut certiores adventus sui faceret, cum praesidiis hostium teneretur introitus urbis, qui unus et angustus ponte modico insulam continenti iungit, militem e suis nandi et nauticae artis peri
Abbreviated transcription (Latin):
rent. recessit ab obsidione. Trasibiꝰ
dux milesioꝵ cũ longa obsidioẽ mi¬
lites sui angẽnt᷑ ab baliate qui spabat
cos addeditõem fame posse ꝯpelli. sb̾
aduentu legatoꝵ aliatis frum̃tũ oẽ
in forũ ꝯpellẽ iussit. ⁊ ꝯunuius sub idtẽ¬
pus institutis per totã urbẽ epulas ẜ

Expanded text:
rent, recessit ab obsidione. Thrasybulus, rent, recessit ab obsidione. Thrasybulus, dux Milesiorum, cum longa obsidione milites sui angerentur ab Halyatte, qui sperabat eos ad deditionem fame posse compelli, sub adventum legatorum Halyattis frumentum omne in forum compelli iussit et conviviis sub id tempus
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ iactauerunt. ꝯsecutiq ut abũda¬
re ꝯmeatib iudẽnt᷑. obsidionẽ doẽc ca¬
nillus subueniret tolerauẽr. Athe¬
nienses adusus lacedemonios idẽ fe¬
cisse dicunt᷑. hii qui ab hãniba le cassel¬
lim obsidebant ad extremã famem
puenisse crediti. cũ et herbas alimẽ¬
tis coꝵ hãnibal arato loco qui erat ĩ¬
ter castra ip̃ius ⁊ menia preriperet.
semina in p̃ꝑatũ locũ iecerũt. ꝯsecu¬
ti ut br̃e uidẽnt᷑ quo uictũ sustenta¬
rẽt us ad satoꝵ prouẽtũ. Reliqui ex
uanana clade cũ obsidẽnt᷑. qr defici
frum̃to uidebant᷑. horrea tota nocte
cutũ duxert̃. captiuos dem̃ p̾cisis ma¬
nib dimiserũt. Hii circũ sedẽtib suiᷤ
ꝑsuaseit ne spem mature expugͣtõis
reponẽnt in fame roãnoꝵ ꝗb ĩgẽs
alim̃toꝵ copia supesset. Traces inar¬
duo monte obsessi in quẽ hostibrac¬
apparuissẽt. opinatus magnã uim
tritici suꝑc̃e cis qui ĩn ⁊̃ pecora pasce¬

Expanded text:
unt consecutique, ut abundare commeatibus viderentur, obsidionem, donec Camillus subveniret, toleraverunt. Athenienses adversus Lacedaemonios idem fecisse dicuntur. Hi, qui ab Hannibale Casilini obsidebantur, ad extremam famem pervenisse crediti, cum etiam herbas alimentis eorum Hannibal, arato loco qui erat inter castra ipsius et moenia, praeriperet, semina in praeparatum locum iecerunt, consecuti, ut habere viderentur, quo victum sustentarent usque ad satorum proventum. Reliqui ex Variana clade, cum obsiderentur, quia defici frumento videbantur, horrea tota nocte circumduxerunt captivos, deinde praecisis manibus dimiserunt; hi circumsedentibus suis persuaserunt, ne spem maturae expugnationis reponerent in fame Romanorum, quibus ingens alimentorum copia superesset. Thraces in arduo monte obsessi, in quem hostibus acapparuissent, opinatus hostis magnam vim tritici superesse eis, qui inde etiam pecora pasce
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtẽ in cãpos uellet deducẽ. quos¬
dã ex militib suis sub spe ꝑfuge
misit in hostiũ castra qui affĩm̾a¬
rent excitũ mennonis iã pnitiosa
seditõe furẽ. ⁊ ut subinde aliq̃ pars
eius dilaberet᷑. Huic affirmationi
ut fidẽ facẽt passi in ꝯspectũ hosti¬
si uissit parua castella muni. uelt
in ea se receptun eẽnt qui disside¬
bant. ac ꝑsuasione solicitati qui
in montib seꝯtinuerãt in plana
descendert̃.⁊ dũ castella tẽptarẽt.
ab eqtatu circũuenti sũt. Arridaᷤᷤ
rex mollossoꝵ bello potitus. ab ar

Expanded text:
nentem in campos vellet deducere, quosnentem in campos vellet deducere, quosdam ex militibus suis sub specie perfugarum misit in hostium castra, qui affirmarent exercitum Memnonis tam perniciosa seditione furere, ut subinde aliqua pars eius dilaberetur. Huic affirmationi ut fidem faceret, passim in conspectu hostium iussit parva castella muniri, velut in ea se recepturi essent qui dissidebant. Hac persuasione sollicitati, qui in montibus se continuerant, in plana descenderunt et, dum castella temptant, ab equitatu circumventi sunt. Harrybas, rex Molossorum, bello petitu
Abbreviated transcription (Latin):
tis deẜuit. Que adeptũ hostẽ ⁊ rep¬
tis in tẽpant᷑ repletũ grauẽ q redu¬
cto ex̾citu subito oppressit. Hn qui
adusus erithreos bellũ gerebãt spe¬
culatorẽ cor in loco editõ dephensũ
occiderũt. ⁊ uestẽ eis suo militi de¬
derũt. qui ex codẽ uigo enthẽos sig̃
dato in insidias eugcauit. Arabes
cũ eẽt nota ꝯsuetudo eor qua de ad¬
uẽtu hostiũ interdũ fumo nocte i¬
que significare ĩstituerant. ut siñ
intermissione ea fierẽt pceperunt.
rent ignoran aduentũ suũ auidiꝰ ĩ¬
gressi opp̃ssi q sũt. Alexander ma¬
cedo cũ hostis in saltu editio castra
ꝯmunisset inducta ꝑte copiaꝵ p̃cep̃
his quos relinq̃bãt ut ex more igne
citarẽt. spẽm q p̃bẽnt totius ex̾citus
lp̃e peramas regiones cucũ ducta
manu hostẽ supiorẽ aggressus loco
detulit. Mennon rodiuis rex cũ eq¬
tatu p̃ualẽt ⁊ hostẽ in collihꝰ se ꝯti¬

Expanded text:
tis deseruit; quae adeptum hostem et reptis deseruit; quae adeptum hostem et repertis intemperanter repletum gravemque reducto exercitu subito oppressit. Chii, qui adversus Erythraeos bellum gerebant, speculatorem eorum in loco edito deprehensum occiderunt et vestem eius suo militi dederunt, qui ex eodem iugo Erythraeos signo dato in insidias evocavit. Arabes, cum esset nota consuetudo eorum, qua de adventu hostium interdiu fumo, nocte igne significare instituerant, ut sine intermissione ea fierent, praeceperurent ignorari adventum suum, avidius ingressi oppressique sunt. Alexander Macedo, cum hostis in saltu editiore castra communisset, subducta parte copiarum praecepit his, quos relinquebat, ut ex more ignes excitarent speciemque praeberent totius exercitus; ipse per avias regiones circumducta manu hostem superiore adgressus loco depulit. Memnon Rhodius rex, cum equitatu praevaleret et hostem in collibus se conti
Abbreviated transcription (Latin):
afros rebellantes cũ sciret gẽtẽ aui¬
dã cẽ iumi magnũ eiꝰ modum man¬
dragora permiscuit. cuius int̾ ue¬
nenũ ac saporẽ mecdia uis ẽ.Tũ p̃¬
loleui ꝯmisso ex industria cessit.
Nocte dem̃ ĩtẽpesta relictis int̃ ca¬
stra qͥbusdã sarcinis ⁊ omĩ uino ĩ¬
fecto fugã simulauit. Cũq barba¬
ri occupatis castris in gandiũ ef¬
fusi auide medicatũ merũ hau¬
sissẽt. ⁊ in modũ defũctoꝵ strati ia¬
cẽnt. reu̾sus aut cepit eos aut tru¬
cidauit. Hannibal cũ sciret sua ⁊
roaanoꝵ castra in eis locis eẽ q̃ ligni
deficiebãt᷑. ex industria in regione
deẜta płimos armentor greges
intra uallũ reliquit. quã uelut
p̃da romani potiti. in sũmis lig̾¬
tõis angustus insalubrib se cibi
onerant. Hãmbalreducto nocte ex¬
citu. securos eos ⁊ semicruda gͣues
carne maioe̾m in modũ uerauit
Tgraccus in hispania certior fẽs
hostẽ inopẽ cõmertiolaborare. in¬
structissima castra om̃ib esculẽ¬

Expanded text:
Afros rebellantes, cum sciret gentem avidam esse vini, magnum eius modum mandragora permiscuit, cuius inter venenum ac soporem media vis est. Tum proelio levi commisso ex industria cessit. Nocte deinde intempesta relictis intra castra quibusdam sarcinis et omni vino infecto fugam simulavit; cumque barbari occupatis castris in gaudium effusi avide medicatum merum hausissent et in modum defunctorum strati iacerent, reversus aut cepit eos aut trucidavit. Hannibal, cum sciret sua et Romanorum castra in eis locis esse, quae lignis deficiebantur, ex industria in regione deserta plurimos armentorum greges intra vallum reliquit, qua velut praeda Romani potiti in summis lignationis angustiis insalubribus se cibis oneraverunt. Hannibal, reducto nocte exercitu, securos eos et semicruda graves carne maiorem in modum vexavit. Ti. Gracchus in Hispania, certior factus hostem inopem commercio laborare, instructissima castra omnibus esculen
Abbreviated transcription (Latin):
petũ elephãtoꝵ uł retro uł in late¬
ra xedẽnt. Cquitatũ dem̃ in cõnu¬
a diiusit. ⁊dextro romaĩs eꝗtib
leliũ. sinistro nimidis masmis¬
sã p̃posuit. Que tã prudes ordina¬
tio nõ adubie cã iuctorie fuit. Ar¬
chelaus. adu̾sus .l. sillã in frõte
ad ꝑturbandũ bostẽ fcas q̃drigaᷤᷤ
locauit. in secũda acie phalãgã
macedonicã. in tertia roãnoru
more armatos auxiliares mix¬
tis fugitiuis italie gẽtis. quorũ
ꝑuicacie plimũ fidebat. leuẽ arma¬
turã imultimo statuit. In utroq
dem̃ latẽ equitatũ cuitis ãplũ nu¬
merũ ħebat cnrcũeũdi hostis cã po¬
suit. Cõtra silla fossas ãple latitu¬
dinis in utroq latẽ duxit. ⁊ capiti¬
breaꝵ castella cõmunut. q̃ rõe ne
circiuret᷑ ab hoste. ⁊ peditũ nũo et

Expanded text:
petum elephantorum vel retro vel in latepetum elephantorum vel retro vel in latera concederent. Equitatum deinde in cornua divisit et dextro Romanis equitibus Laelium, sinistro Numidis Masinissam praeposuit. Quae tam prudens ordinatio non dubie causa victoriae fuit. Archelaus adversus L. Sullam in fronte ad perturbandum hostem falcatas quadrigas locavit, in secunda acie phalangem Macedonicam, in tertia Romanorum more armatos auxiliares, mixtis fugitivis Italicae gentis, quorum pervicaciae fidebat; levem armaturam in ultimo statuit; in utroque deinde latere equitatum, cuius amplum numerum habebat, circumeundi hostis causa posuit. Contra haec Sulla fossas amplae latitudinis utroque latere duxit et capitibus earum castella communiit. Qua ratione, ne circumiretur a
Abbreviated transcription (Latin):
elephãtos. lxxx. qui in prima frõ¬
te poĩti bostiũ turbarẽt aciẽ. au¬
xiliares gallos ⁊ ligures ⁊ balia¬
res. mauros q posuit ut nõ fugẽ
possẽt. peĩs a tergo stãtib ⁊ hostẽ
oppoĩti si nõ infẽstarẽt uł certe fa¬
tigarẽt. Tũ sius ⁊ macedonibus
quiiã fessos rõanos integn exci¬
pent. in sũma acie collocatis no¬
iussim os italicos ꝯstituit. quoꝵ
⁊timebat fidẽ ⁊ signitiẽ ue̾batur.
q̃m plerosq coꝵ abitalia ĩuitos
extͣxerat. Scipio adu̾sus hãc for¬
mã robur legionis triplici acie
in fronte ordinatũ. per hastatos
⁊ prĩcipes ⁊trianos opposuit. nec
ꝯtinuas ĩstrux̃ cohortes. s mani¬
pulis int̾ se distantib spatiũ de¬
dit.perqd̾ elephanti ab hostibac¬
ci facile trãsmicti sĩ ꝑturbatioẽ
ordinũ possẽt. Ea ipã int̾ualla ex¬
petis uelitib ĩpleuit. ne ĩterluce¬
ret acies. dato his p̃cepto ut ad ĩ¬

Expanded text:
elephantos LXXX, qui in prima fronelephantos LXXX, qui in prima fronte positi hostium turbarent aciem, auxiliares Gallos et Ligures et Baliares Maurosque posuit, ut neque fugere possent Poenis a tergo stantibus et hostem oppositi, si non infestarent, at certe fatigarent. Tum suis et Macedonibus, qui iam fessos Romanos integri exciperent, in secunda acie conlocatis, novissimos Italicos constituit, quorum et timebat fidem et segnitiam verebatur, quoniam plerosque eorum ab Italia invitos extraxerat. Scipio adversus hanc formam robur legionis triplici acie in fronte ordinatum per hastatos et principes et triarios opposuit; nec continuas construxit cohortes, sed manipulis inter se distantibus spatium dedit, per quod elephanti ab hostibus acti facile transmitti sine perturbatione ordinum possent. Ea ipsa intervalla expeditis velitibus implevit, ne interluceret acies, dato his praecepto, ut ad im
Abbreviated transcription (Latin):
in prima posuit acie. Et cũ illi e qͦ
marte pugnarẽt. sũmisit egiptio¬
rũ manũ. Peise cũ gretis quos egi¬
ptios opinabãtur restitissẽt. super¬
nemente multitudiẽ quã ut greco¬
rũ expaucrãt cesserũt. G.n. põpeiꝰ
tu p̃ualebat iux̃ collẽ in angusti¬
is protẽgẽ galeas ne fulgore eaꝵ
pedites uẽtũ ẽẽt. in latera discede¬
rẽt. Qd ubi displicitũ ẽ patefc̃o lo¬
cosubita peditũ ꝯsurrex̃ acies. ĩue¬
ctos q temẽ hostes ĩopinato ĩt̾fu¬
sa plio cecidit. M. antonius adu̾¬
sus parthos qui infinita młtitudi¬
ne sagittarũ excitũ eiꝰ obruelant.
subsidẽ suos ⁊ testudinẽ face̾ iussit.
sup̃qͣm t̃nsmissis sagittis. sine mi¬
litũ nora exhaustus ẽ hostis. Hã¬
nibal adu̾sus scipionẽ in africa cũ
br̃et excitũ ex penis ⁊ auxilianb
quoꝵ pars nõ solũ ex diu̾sis parti¬
b. s etiã exitalicis ꝯstabat. post

Expanded text:
in prima posuit acie et, cum illi aequo in prima posuit acie et, cum illi aequo Marte pugnarent, submisit Aegyptiorum manum. Persae cum Graecis, quos Aegyptios opinabantur, restitissent, superveniente multitudine, quam ut Graecorum expaverant, cesserunt. Cn. Pompeius tu praevalebant, iuxta collem in angustiis protegere galeas, ne fulgore earum pedites ventum esset, in latera discederent. Quod ubi explicitum est, patefacto loco subita peditum consurrexit acies invectosque temere hostes inopinato interfusa proelio cecidit. M. Antonius adversus Parthos, qui infinita multitudine sagittarum exercitum eius obruebant, subsidere suos et testudinem facere iussit, supra quam transmissis sagittis sine militum noxa exhaustus est hostis. Hannibal adversus Scipionem in Africa, cum haberet exercitum ex Poenis et auxiliaribus, quorum pars non solum ex diversis gentibus, sed etiam ex Italicis constabat, post
Abbreviated transcription (Latin):
citum. cedẽtib aũt instandi libe¬
rũ hr̃et arbitriũ. Xantippus lace¬
demonius in africa adu̾sus M̾. ati¬
liũ regulũ leuẽ armaturã in pͥma
acie collocauit. in subsidio aut ro¬
bur excitus. p̃cepit q auxiliatõibꝰ
ut emissis telis cede̾nt hosti. Et c̃
se int̃ suoꝵ ordines recepissẽt ꝯfe¬
stĩ in latera discurre̾nt.⁊a cornib
ruisus erũꝑent. exceptũq iã hostẽ
arobustiorib ⁊ ip̃i cireuirẽt. Sẽto¬
rius idẽ in hispania aduisus põpe¬
iũ fecit. Elcandridas lacedemõiꝰ
adusus lỹcaonas dẽsã ĩstrux̃aciẽ.
ut lõge minoris exͥcitus spẽm ha¬
bẽt. Sccuris dem̃ hostib in ip̃o cer¬
tamĩe deduxit ordines. a latenb
cucũuẽtos eos fudit. Castroniꝰ
lacedemonius cũ in auxilio egip¬
tũs adu̾sus ꝑsas ueĩss. ut sciret
firmiorẽ eẽ grecũ militẽ mag̃ ꝙͣ a
ꝑsis tueĩ. ꝯmutatus armis g̾cos

Expanded text:
rcitum, cedentibus autem instandi libercitum, cedentibus autem instandi liberum haberet arbitrium. Xanthippus Lacedaemonius in Africa adversus M. Atilium Regulum levem armaturam in prima acie conlocavit, in subsidio autem robur exercitus praecepitque auxiliaribus, ut emissis telis cederent hosti et, cum se intra suorum ordines recepissent, confestim in latera discurrerent et a cornibus rursus erumperent; exceptumque iam hostem a robustioribus et ipsi circumierunt. Sertorius idem in Hispania adversus Pompeium fecit. Cleandridas Lacedaemonius adversus Lucanos densam instruxit aciem, ut longe minoris exercitus speciem praeberet. Securis deinde hostibus in ipso certamine diduxit ordines et a lateribus circumventos eos fudit. Gastron Lacedaemonius, cum auxilio Aegyptiis adversus Persas venisset et sciret, firmiorem esse Graecum militem magisque a Persis timeri, commutatis armis Graecos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ media acie nr̃os primo ĩpetu ꝓ¬
ttusit. Idẽ ꝯserto p̃lio paulatĩ ĩuicẽ
sinuantib ꝓcedẽtib ad p̾ceptũ cor¬
nib. auide insequẽtẽ hostẽ medi¬
am aciẽ suã recepit. ⁊ cxutraq ꝑ¬
te ꝯp̃ssũ cecidit. ueterano ⁊ diue¬
docto usus excitu. Hoc eĩ genus or¬
dinatõis exequi nisi peritus et
ad om̃e mom̃tũ respondes miles
nero cũ basorubal bellõ punico
scło decernendi necc̃itatẽ euitãs
in colle ꝯfragoso post iuneas aciẽ
direxiss. ip̃i deductis in latera uin¬
b nacua fronte ex utraq parte
cirtũ uenerũt eũ. atq ita aggres¬
si suꝑauer̾t. Hãnibal cũ freqͣnti¬
b prelus a claudio marcello su¬
paret᷑. nouissime sic castra medi¬
tabat. ut aut mõtib aut paludi¬
bo. aut sumili locoꝵ aliq̃ oportuĩta¬
te adi ut aciẽ eo m̃o collocaret. ut
icẽtib quidẽ roãnis pene ĩdẽnẽ
recipe posset intra munim̃ta ex̾¬

Expanded text:
que media acie nostros primo impetu pque media acie nostros primo impetu protrusit. Idem conserto proelio, paulatim invicem sinuantibus procedentibusque ad praeceptum cornibus, avide insequentem hostem in mediam aciem suam recepit et ex utraque parte compressum cecidit. Veterano et diu edocto usus exercitu, hoc enim genus ordinationis exsequi nisi peritus et ad omne momentum respondens miles Nero, cum Hasdrubal bello Punico secundo decernendi necessitatem evitans in colle confragoso post vineas aciem direxisset, ipsi diductis in latera viribus vacua fronte ex utraque parte circumvenerunt eum atque ita adgressi superarunt. Hannibal, cum frequentibus proeliis a Claudio Marcello superaretur, novissime sic castra metabatur, ut aut montibus aut paludibus aut simili locorum aliqua opportunitate adiutus aciem eo modo conlocaret, ut vincentibus quidem Romanis paene indemnem recipere posset intra munimenta exe