comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne durum uidetur potest afferre ratio ut uir bonus indifen¬
sione cause uelit anͣferre aliquãdo iuidici ueritatem: quod si qͥs
ame proponi mirabitat᷑ quanquã non est hec mea proprie sen¬
tencia. Sed eoꝵ quos grauissimos sapenc ͤ magistros etas uetus
credidit sit uidissent pleraq esse que non tam factis qͣuam causis
eoꝵ uł honesta fiant uel turpia. Nam si hominom occidere sepe
uirtus liberos necare nonnunquam pulcherimũ est. Asperiora
quedam ad huc dictu si coĩs utilitas ex egerit facere conceditur
Ne hoc quidem nudũ est iñ tuendion qualon causam uir bo¬
nus sed ẽcicon quare et qua mente aiffendat ag̾ primum con¬
cedant mihi omnes oportet quodstoitorum quoq asperrimi
confitentur facturum aliquando bonum uirum ut menda¬
tium dicat: et quidem nonnunquom leuõribus causis ut
m̃ pueris egrotantibus utilitatis eoꝵ gratiamulta fingini

Expanded text:
n durum videtur, potest adferre ratio, ut vir bonus in defenn durum videtur, potest adferre ratio, ut vir bonus in defensione causae velit auferre aliquando iudici veritatem. quod si quis a me proponi mirabitur, quanquam non est haec mea proprie sententia, sed eorum, quos grauissimos sapientiae magistros aetas vetus credidit sic iudicet, pleraque esse, quae non tam factis quam causis eorum vel honesta fiant vel turpia. nam si hominem occidere saepe virtus, liberos necare nonnunquam pulcherrimum est, asperiora quaedam adhuc dictu, si communis utilitas exegerit, facere conceditur, ne hoc quidem nudum est intuendum, qualem causam vir bonus, sed etiam quare et qua mente defendat. ac primum concedant mihi omnes oportet, quod Stoicorum quoque asperrimi confitentur, facturum aliquando virm bonum ut mendacium dicat, et quidem nonnunquam levioribus causis, ut in pueris aegrotantibus utilitatis eorum gratia multa fingimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cum de meo primum opere respondero etiam pro boni uiri
officio si quando eum ad destenbiene uencium ratio duxerit latilfacian¬
dationem fatiara. Protractare elmͫ quomodo aut profalsis aut eciã
promimistit aliquando dicatur non est inutile uł propter hoc
solum ut ea facilius et de prehendaus et refellamus quemad¬
modum renredia melius ad hibebit cui notas ͣ nocent fuerint. Neq
enim athademici cum in utranq differũt partem non seecundum
alteram uiuũt: ne carne ades ille qui rome audiente censorio
catyone non minoribus uiribus contra iusticiam dicitur disseruis¬
se qͣuanpridie pro iusticiã derat᷑ : in uistus ipse uir fuit. Uerũ
et uirtus quid sit aduersa ei maligcia detegit: et equitas fit
ex iniqui contemplatione manifitior et plurima contrariis ꝑro¬
bantur. debent ergo oratori sic esse aduersariorum nota consilia
ut hostium imperatori. Uerum et illud quod prima propositie¬

Expanded text:
cum de meo primum opere respondero, etiam pro boni viri cum de meo primum opere respondero, etiam pro boni viri officio, si quando eum ad defensionem nocentium ratio duxerit, satisfaciam. pertractare enim, quomodo aut pro falsis aut etiam pro iniustis aliquando dicatur, non est inutile, vel propter hoc solum, ut ea facilius et deprehendamus et refellamus; quemadmodum remedia melius adhibebit, cui nota quae nocent fuerint. neque enim Academici, cum in utramque disserunt partem, non secundum alteram vivunt, nec Carneades ille, qui Romae audiente Censorio Catone non minoribus viribus contra iustitiam dicitur disseruisse quam pridie pro iustitia dixerat, iniustus ipse vir fuit. verum et virtus quid sit, adversa ei malitia detegit, et aequitas fit ex iniqui contemplatione manifestior, et plurima contrariis probantur. debent ergo oratori sic esse adversariorum nota consilia ut hostium imperatori. verum et illud, quod prima propositio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuociens al animo uerba distenciunt. U auit mais abus
eicat nec ple est quam seitit bonus munquama hosiestuis
pratdentes erunt. In uencio que eciam si lenotinis destituta suet cam
niatura sua ginatur. Nec quicquã nõ diferte quod honeste
natum nboienus forsan et consumare contingant. Nani s¬
itatum non probabet et ese uirum bonum et esse dicendi per
timus ureligres erimus ex utroq hoc certe procul eximatur
anmorum pulcbheriman eloquenciam cum tuiciis mentis pis¬
se auisteri: facultas dicendi sim malos madit et iia is pet¬
dianda est malum: puiores emmn illos fatit quibus contingit.
dtferti esse qͥuaonboni maunt illa dicentes: quid ergo tanqum qii
artis une loquentia: cur tu de tolotilus et difficilium cauraes
desfengions: nor uilil eciam de consesso loquutus es nisi  quan¬
bomiso uis ac facultas dicendi expugnãt ip̃am ueritatem
benus enim uiũ non agit isi bonas causas eas porro eciã
sum doctriua sati pe se tuetur ueritas ip̃a. Qubus egdo

Expanded text:
quotiens ab animo verba dissentiunt. vir autem malus aliud dicat necesse est quam sentit. bonos nunquam honestus prudentes erunt inventio; quae etiamsi lenociniis destituta sit, satis tamen natura sua ornatur nec quidquam non diserte, quod honeste,in hoc elaboremus; forsan et consummare contingat. nam si natura non prohibet et esse virum bonum et esse dicendi peririmus, meliores erimus ex utroque. hoc certe procul eximatur animo, rerum pulcherrimam eloquentiam cum vitiis mentis posse misceri. facultas dicendi, si in malos im; peiores enim illos facit, quibus contigit. diserti esse quam boni malint illa dicentes: Quid ergo tantum est artis in eloquentia? cur tu de coloribus et difficilium causarum defensione, nonnihil etiam de confessione locutus es, nisi aliquando vis ac facultas dicendi expugnat ipsam veritatem? bonus enim vir non agit nisi bonas causas, eas porro etiam sine doctrina satis per se tuetur veritas ipsa. quibus ego,
Abbreviated transcription (Latin):
eciam culpa carentibus curis oportet. Ita denuomi eiũ
libera ac tota nulla dist ringente atq alio ducente e
causa spectabit id solũ ad quod accingitur: ꝙ si agrorum
miniã cura et follictio sollicitior et rei familiaris diligẽcia
uenãdi uoluptas et dati spectaculis dies multũ scudũs art¬
uiferunt. huic em̃ rei perit tẽpus ꝙcũq alteri datur. Quid
putamꝰ facturas cupiditatẽ anariciam ĩuidiã quaꝵ ĩpo¬
tẽtissime cupiditates sõnos eciã ip̃os et illa ꝑ quitem uisa

Expanded text:
etiam culpa carentibus curis oportet. Ita demum enim etiam culpa carentibus curis oportet. Ita demum enim libera, ac tota, nullo distringente, atque alio ducente, causa, spectabit id solum ad quod accingitur. 3. Quod si agrorum nimia cura, et solicitior rei familiaris diligentia et venandi voluptas, et dati spectaculis dies, multum studiis auferunt huic enim rei perit tempus, quodcumque alteri datur quid putamus facturas cupiditatem, avaritiam, invidiam? quarum imporentissimae cogitationes somnos etiam ipsos, et illa per quietem vis
Abbreviated transcription (Latin):
lõgius tendit hoc iudicium meum neq enim talition
dico eum qui sit erator uirum bonum esse oportore. Sed
ne futurum quidem oracoremt nnisi uirum bonum. Namt
certe neq intelligẽciam consesserii i qui proposita hone¬
strrum actur. piũ uia peiorem sequi mallunt: neq prude
ciam cum in grauissimas frequẽter legum. Semper uero
male consiencie penas a lemet ip̃is im prouiso rerum
exitu in euanitur. quod si neminem alium esse insi stul¬
tum eimdem non modo a sciꝑiẽtibus diatur sed uulgo
quoq semꝑ elt creditum Rrte non fiet murquom scul¬
tus orator Adde quod nestudio quidem operas pulce umꝑ
uacale mens nisi omtribus uitus libera potest. priu
quod in eodem pectore nullum est tur puon. honestorumq
consorcim et cogitare optima simul ac deterrima
non magis est uniul animi quam eiusdẽ hominis
bonum eẽ ac malum. Tum illa quoq ex causa quod
mentem tante rei in tentam uacare ominibus aliis

Expanded text:
Longius tend it hoc iudicium meum. Neque enim tantum id Longius tend it hoc iudicium meum. Neque enim tantum id dico, eum qui sit orator virum bonum esse oportere; sed ne futurum quidem Oratorem nisi virum bonum. Nam certe neque intelligentiam concesseris eis, qui proposita honestorum ac turpium via, peiorem sequi malint; neque prudentiam iis, qui in gravissimas frequenter legum, semper vero malae conseientiae poenas, a semetipsis, improviso rerum exitu, inducantur. Quod si neminem malum esse, nisi stultum eundem, non modo a sapientibus dicitur, sed vulgo quoque semper est creditum, certe non fiet unquam stultus orator. Adde quod ne studio quidem operis pulcherrimi vacare mens nisi vitiis libera potest: primum, quod in eodem pectore nullum est honestorum turpiumque consortium: et cogitare optima simul et deterrima non magis est unius animi, quam eiusdem hominis bonum esse ac malum, tum illa quoque ex causa, quod mentem tantae rei intentam, vacare omnibus aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
npso demuom genere dicendi quo sit usurus perfectus orato
satis habet dicere at nostratemgritas etiam mores eiꝰ
conabitur daue et assignabit ificiaita nec antecedentẽ
consequi possumus et longũis eundem est: ut ies feret
probubils tamen cupiditas honestorum et uelute orus
audiencie̾ est tentare qͥbus paratior uenia et
uoius et p̃a natura pocius ac malus est utiq ur
patee couferreuugiuo ad sacultatem dicendi
conati simus pessime iaicaniut de rebus humanis si
latroni comparanuis hec arma non nuuti quid de nobis loquor.
rerum ipsa natura in eo quod precipue in dussisse homini
uidetur quoq aceteris qͣnimalibus separasse non parens
seo nouerca fuerit. si faciataton dicendi sociam stelerum
ad uersam innocencie: hostem ueritatis inuont. Multos
enimi nasci et egere onnnui ratione satius fuisset quaꝵ
prouidenci muniera in multuam perniciem cꝯnuertere

Expanded text:
ipso demum genere dicendi, quo sit usurus perfectus orator, ipso demum genere dicendi, quo sit usurus perfectus orator, satis habet dicere. at nostra temeritas etiam mores ei conabitur dare et adsignabit officia. ita nec antecedentem consequi possumus, et longius eundum est, ut res feret. probabilis tamen cupiditas honestorum et velut tutioris audentiae est temptare, quibus paratior venia est. prius et ipsa natura potius ac maius est, utique vir parte conferre aliquid ad facultatem dicendi conati sumus, pessime mereamur de rebus humanis, si latroni comparemus haec arma, non militi. Quid de nobis loquor? Rerum ipsa natura in eo quod praecipue indulsisse homni videtur, quoque nos a ceteris animalibus separasse, non parens sed noverca fuerit, si facultatem dicendi sociam scelerum, adversam innocentiae hostem veritatis invenir. Maros enim nasci, et egere omni ratione satius fuisset, quam providentiae munera in mutuam perniciem convertere. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
quom licet maiori quam unꝙͣ mole pͥmat : tamoi propitiẽ¬
di sfuner puibi constitutũ est: uel dificere pociũs qͣrtin
desserare : fefelit aũt qud mitium a paruis seperamus
mx uelut aira sollicitante prouectis longius dumtanmn
nota illa et pierisq artium scriptoribus tractata piecpmui
Nec ad hut alittore procul uidebamur et multas cuca
ueluthusdum se uentis credere ausos habebamus. Iam cum
uo quendi rationem nouissime repertam pauassimisq tem¬
ꝑtatam m qressi sumus: rarus qui iam protui apcetu
ie stefissut nereuebatul : post quantte uero nobis iix quem
sustituebamus orator a dicenei magustris dissus auen
suoreami im petu fectur aut maiora sibi auxilia. ex ip̃is pent¬
sapiensia penetralibus petit quam in altum flanur ablati
sentue sepuis. Nũc celum undiq et undiq pontus. Unũ
modo in illa in mensa uascitate cernere iidemur. Ml. tulliut
qui tamen ypse quamus tanta atq m̃struta naue hot
mare ingressus contrahit uela nhibet q remos et de

Expanded text:
uam moles prernat, tamen prospicienti finem mihi constitutum est vel deficere potius quam desperare. fefellit autem quod initium a parvis ceperamus. mox velut aura sollicitante provecti longius, dum tamen nota illa et plerisque artium scriptoribus tractata praecipimus, nec adhuc a litore procul videbamur et multos circa velut iisdem se ventis credere ausos habebamus. iam cum eloquendi rationem novissime repertam paucissimisque temptatam ingrcssi sumius, rarts, qui tam procul a portu recessisset, reperiebatur. postquam vero nobis ille, quem instituebamus, orator a dicendi magistris dimissus aut suo iam impetu fertur aut maiora sibi auxilia ex ipsis sapientiae penetralibus petit, quam in altum simus ablati sentire coepimus. nunc caelum undique et untdique pontus. unum modo in illa immensa vastitate cernere videmur M. Tullium, qui tamen ipse, quamvis tanta atque ita instruct nave hoc mare ingressus, contrahit vela inllibetque remos et de
Abbreviated transcription (Latin):
fugie i uero aut memoria natura durior erit aui non
suffagabitur tempue. Etiam mutile eru ad omnia pe¬
uerba alligare tunm oblimo uniꝰ eoꝵ cunislibet ant de forme
hesitationem aut etiam silenciũ indicat. Tucusq multo
comprehensit᷑ animo rebus ipris libertatem sibi eloq̃ud
reliq uere: Nam et iintus perdit quisq i quedi
elegerat uerbu nec frule repouit aliud dum id qd
Roiperat querit Bed nehoc quilam infirme memorie
remedũ est insi n his qui sibi facultatem alipram dĩ
ex tempore parauerunt : qd  cui utrũq de fuerit
hie onute onño totum actionũ laborem Ac siquid
in literie nalet aᵈ stribendum seᵈ potunt radebo com̾tẽ
Sed hẽt rata infelicitos erit. E ecerum hinatuner
studioq ualeat memoria nel chemistoeles testis quem
unu intra ãmis optime loquntum este perfice constat
ues mitdares cui dnas ⁊ ingniti de liugnas quot
nationbus imperabat traditur notas fisr gres

Expanded text:
fugit. si vero aut memoria natura durior erit aut non fugit. si vero aut memoria natura durior erit aut non suffragabitur tempus, quid faciam? non te ad omnia verba alligabis: nam oblivio unius verbi aut deformem haesitationem aut etiam silentium indicet. DE comprehensis animo rebus ipsis libertatem sibi eloquendi relinquere. nam et invitus perdit quisque id quod elegerat verbum, nec facile reponit aliud, dum id, quod scripserat, quaerit. sed ne hoc quidem infirmae memoriae remedium est nisi in iis, qui sibi facultatem aliquam dicendi ex tempore paraverunt. quodsi cui utrumque defuerit, huic omittere omnino totum actionum laborem ac, si quid in litteris valet, ad scribendum potius suadebo convertere. sed haec rara infelicitas erit. ceterum quantum natura studioque valeat memoria, vel Themistocles testis, quem unum intra annum optime locutum esse Persice constat; vel Mithridates, cui duas et viginti linguas, quot nationibus imperabat, traditur notas fuisse;
Abbreviated transcription (Latin):
apueris obtinendum atq in hanc consuetudiem me¬
moria excitare red igẽda ne nobis distamꝰ ignoste̾. Ideo q
et admoneri et ad libellum respicẽ inciosũ ꝙ liber tatenꝰ
mg ligencie facit nec quisꝙ se parum teneri udicat
quod nesibi excidat non timet. Inde int̾ruptus accdis
impetus et resisteus ac salebrosa oratio: et qui diit¬
dicit ediscenti similis etiam om̃em bene stoiptoꝵ grãm
perdit ues hoc ipso quod scorpsisse conficetur Nemoria
autem facit etiam prompti ingenii famani ut illa q̃ dicimꝰ
non med actulisse sed ibi protinus sumxsisse uuaruꝵ
quod et oratori et ixu cause plurinium confert. Iam
et mgs miratur et mninus tnnet Iudex que non putat
aduer sue se p̃parata ĩdq in actionibus iiet p̃tipia ẜrãd
est ut quedam et que optime impiuus nelut polatte
emũcienius et sos itantib nõ moꝓ et dubitanib ules
quere uideamur que actulimꝰ eogo quid sit oꝑtimũ nene

Expanded text:
ecipue a pueris obtinendum, atque in hanc consuetudinem meecipue a pueris obtinendum, atque in hanc consuetudinem memoria exercitatione redigenda, ne nobis discamus ignoscere. ideoque et admoneri et ad libellum respicere vitiosum, quod libertatem negligentiae facit, nec quisquam se parum tenere iudicat, quod, ne sibi excidat, non timet. inde interruptus actionis impetus et resistens ac salebrosa oratio; et qui dicit ediscenti similis, etiam omnem bene scriptorum gratiam perdit vel hoc ipso, quod scripsisse se confitetur. memoria autem facit etiam prompti ingenii famam, ut illa, quae dicimus, non domo attulisse sed ibi protinus sumpsisse videamur; quod et oratori et ipsi causae plurimum confert. nam et magis miratur et minus timet iudex, quae non putat adversus se praeparata. idque in actionibus inter praecipua servandum est, uenuntiemus et cogitantibus nonnunquam et dubitantibus similes quaerere videamur quae attulimus. ergo quid sit optimum, neminem
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nacius et midix in c̃tameñ utendum est. nõ
omictam etiam quod quotidians experimentis d¬
preherditur minime fidelem esse paulo tardioribus
ingeniis̃ recentem memoriam mirũ dictum est me
an promptu ratio ꝯtum uox interposita afferat infir¬
mitatis sine uequiescit laber ille cuius bi ip̃i fatigatio
obstabat sme nrctutatur atq concequitur seu firmissiã
eus pars est recordatio que statim refeori noli poterãt
quod esse in cansa solet oblimoneg etram illa puelox
fere cito effluit et nelut pnti officio functa nihil me
posterum debeat tams diissa discedit nec est
mirum magꝭ herẽ amimo que dintuus affixa suiti
ex hac ingembrum dud sitate nata dubitano est an
Uerbim si ediscendum dicturis. an uim mode rerum
atq ordiem complecti satis sit de quo sine dubio non põt
in unudsum promẽtrari. Nam si memoria suffiagatur
tempus non defuit : nulla me uelim syllaba effugrat

Expanded text:
quibus vacuis et nudis in certamine utendum est. non quibus vacuis et nudis in certamine utendum est. non omittam etiam, quod cotidianis experimentis deprehenditur, minime fidelem esse paulo tardioribus ingeniis recentem memoriam. mirum dictu est nec in promptu ratio, quantum nox interposita adferat firmitatis, sive requiescit labor ille, cuius sibi ipsa fatigatio obstabat, sive maturatur atque concoquitur, quae firmissima eius pars est, recordatio; quae statim referri non poterant, quod esse in causa solet oblivionis. etiam illa praevelox fere cito effluit, et, velut praesenti officio functa nihil in posterum debeat, tanquam dimissa discedit. nec est mirum, magis haerere animo quae diutius adfixa sint. ex hac ingeniorum diversitate nata dubitatio est, ad verbum sit ediscendum dicturis, an vim modo rerum atque ordinem complecti satis sit; de quo sine dubio non potest in universum pronuntiari. nam si memoria suffragatur, tempus non defuit, nulla me velim syllaba effugiat;
Abbreviated transcription (Latin):
qre ix tempore uilebaut᷑ nffusã ad Rbum repetita red¬
int̾uentus aliquoꝵ quilũs houorem merentur iterare decla¬
nationis partem cogieaet: nec est mendatio locus
salius qui iter fuerunt. Si quis tamen uram mapĩa q
a me artem memorie querat excitatio est et labot multo
ediscere multa cogitare et si fieri potest quotidie po¬
tentissimum est. Aihil eque nel augetur cuta uel
negligencia intercidit quare pueri statim ut p̃cepi
ꝙplurmra distant et quecũq etas opeta iuande stud
memorie daibit: Deuoret imi tio tedium illud et st̾pta
et lec̾ta sexius reuoluendi et qͣi ei eundem cibum re¬
mandendi quod ipsum hoc fieri p̃t leniusr i panca
pͥmum et que tediũ non afferant cex ins edistere
Cum quotidie adiicere singulos uersus quoꝵ agessio
labore sensum mementi non afferat in ũmam ac insi¬
nitum usq ꝑueniat. et poetica prius tamen oratorum
nouissime etiam ulutiora numeris et pagio ab usu
dicendi remiota qualia funt iurisconsultoꝵ ⁊ deffilion

Expanded text:
a redinterventus aliquorum, qui hunc honorem mererentur, iterare declamationis partem coegisset. nec est mendacio locus, salvis qui interfuerunt. si quis tamen unam maximamque a me artem memoriae quaerat, exercitatio est et labor; multa ediscere, multa cogitare, et si fieri potest cotidie, potentissimum est. nihil aeque vel augetur cura vel negligentia intercidit. quare et pueri statim, ut praecepi, quam plurima ediscant, et, quaecunque aetas operam iuvandae studio memoriae dabit, devoret initio taedium illud et scripta et lecta saepius revolvendi et quasi eundem cibum remandendi. quod ipsum hoc fieri potest levius, si pauca primum et quae odium non adferant coeperimus ediscere, tum cotidie adiicere singulos versus, quorum accessio labori sensum incrementi non adferat, in summam ad infinitum usque perveniat, et poetica prius, tum oratorum, novissime etiam solutiora numeris et magis ab usu dicendi remota, qualia sunt iurisconsultorum. difficili
Abbreviated transcription (Latin):
simuptus destitut. Nam fatigatio ut corpora non ad pñs
mode tempus ed etiam in futurũ afficit. Sed ut cõuer
et phonaisis et oratoribus necessaria ex̾citatio qr om̃a
conualescunt. ita cure non ulm genus. Nam neq ẽta
tempora ad ppirandum dari posunt tot cruilib officiis
occupato nec preparare ab inimissiomg uoce ad mmnos
nec emper a contenciõẽ ꝯtendere licet: cum plutibus
iudiciis sibi dicendum it᷑. Neq ciborum quilmm e crulu
obsuatio. Non t̃m tam molli teneraq noce q̃ portt ac
durabili opus est cum illi omneg etiam alcissinios pones
lemant cantu oris nobis pleraq aspere sinit ꝯcitates
dicendi et ingilande noctes: et fuligo lucubrationint
bibenda. et insudata ueste durandum. E rare uocem¬
non deliciis molliamus nec mebuat ᷑ ea consuetudine

Expanded text:
sumptus destituit. nam fatigatio, ut corpora, non ad praesens sumptus destituit. nam fatigatio, ut corpora, non ad praesens modo tempus, sed etiam in futurum adficit. sed ut communiter et phonascis et oratoribus necessaria est exercitatio, qua omnia convalescent, ita curae non idem genus est. nam neque certa tempora ad spatiandum dari possunt tot civilibus officiis occupato, nec praeparare ab imis sonis vocem ad summos nec semper a contentione condere licet, cum pluribus iudiciis saepe dicendum sit. ne ciborum quidem est eadem observatio. non enim tam molli teneraque voce quam forti ac durabili opus est, cum illi omnes etiam altissimos sonos leniant cantu oris, nobis pleraque aspere sint concitateque dicenda et vigilandae noctes et fuligo lucubrationum bibenda et in sudata veste durandum. quare vocem deliciis non molliamus, nec imbuatur ea consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
Ita et nop ẽt i pancas iue nomirari possirt ontun
epes propria ciuis est ei non hec mĩnis aueub ut
oculie illa dignoscitur. Augentur auterqucanõmu
es ed cura non eadem oratoribus que phonaiscis ꝯuerit
tamen multa sunt utrisq cõia firmitas corpo ros o nostr
ad padom et mulierimm et egrorũ exilitat em nox nostre
tenuet ᷑ qnod anibulatis ungtio neneris abstinencia
fatilis aiboꝵ digestio dest frugalitas prestat. Prec̾a
ut fini fances miegre idest molles ac lenes quaꝵ uicio
et s angitur et obscuatur et exassatur et ftandit᷑ nox¬
clausis alium apertis foramimbus alium non satis p̾gat
alium quasse sonum reddunt. Ita fauces tumentes strãgulat
uocem obtuse obscurant mͣse exapperant conuulse factis
sunt org ams similes: sanditur etiam spũs obiectu aliquo
sicut lapillo tenues aq̃ quaꝵ ppũs etiam si ultra paulum
coit aliquid tamen caui relinquit post id ix̃m quod offen¬
derat. humor quoq nocem et nimius impedit. ita con¬

Expanded text:
ita vox, etsi paucas, quae nominari possint, continet species, propria cuique est, et non haec minus auribus quam oculis illa dinoscitur. augentur autem sicut omnium, sed cura non eadem oratoribus quae phonascis convenit; tamen multa sunt utrisque communia, firmitas corporis, ne ad spadonum et mulierum et aegrorum exilitatem vox nostra tenuetur; quod ambulatio, unctio, veneris abstinentia, facilis ciborum digestio, id est frugalitas, praestat. praeterea ut sint fauces integrae, id est molles ac leves, quarum vitio et frangitur et obscuratur et exasperatur et scinditur voxclausis, alium apertis foraminibus, alium non satis purgatae, alium quassae sonum reddunt, ita fauces tumentes strangulant vocem, obtusae obscurant, rasae exasperant, convulsae fractis sunt organis similes. finditur etiam spiritus obiectu aliquo sicut lapillo tenues aquae, quarum cursus etiamsi ultra paulum coit, aliquid tamen cavi relinquit post id ipsum quod offenderat. humor quoque vocem ut nimius impedit, ita con
Abbreviated transcription (Latin):
est Dun tamen qui rudem illam et qualem npetus
curusq anim talit actionem indicent prtiorem et polio
⁊ parĩ nat uralia slent nprobare uel qui uerboꝵ  atq
ixit etiam soni rusticitate ut L. coctam dicit Ciero¬
sres feuantut qui honuibns ut suit orator Iatis puta
nasei nostro labori deut ueniam qui inhil credimus
ese poectum inti ui natuta cuta iuuetur Inhõe igu
non contumaciter consentio. Amas potes espe natus
Namn certe bene prouu̾crare non poterit cui aut instriptrs
memoria aut in hus que ubito dicenda erunt facilitas
prompta defuerit. Nec si in emendabilia oris nnc̃ome¬
da obstaibunt corpis etiam põt esse aliqua tacita de ẜrrina
ut nulla arte uincatur. Sed ne uoꝵ quulem inui libalis
actionem hrẽ oxtinam p̃t bona em̃ Rromaq ut uolunins
uti liret mala uel nubealla et inhibet multa et infurge̾
epclanare et aliqua cogit / ut sumunctẽ et del lectero

Expanded text:
est. sunt tamen qui rudem illam, et qualem impetus est. sunt tamen qui rudem illam, et qualem impetus cuiusque animi tulit, actionem iudicent fortiorem et solam et parum naturalia solent improbare, vel qui verborum atque ipsius etiam soni rusticitate, ut L. Cottam dicit Cicerosua fruantur, qui hominibus, ut sint oratores, satis putant nasci; nostro labori dent veniam, qui nihil credimus esse perfectum, nisi ubi natura cura iuvetur. in hoc igitur non contumaciter consentio primas partes esse naturae. nam certe bene pronuntiare non poterit, cui aut in scriptis memoria aut in iis, quae subito dicenda erunt, facilitas prompta defuerit, nec si inemendabilia oris incommoda obstabunt. corporis etiam potest esse aliqua tanta deformitas, ut nulla arte vincatur. sed ne vox quidem exilis actionem habere optimam potest. bona enim firmaque, ut volumus, uti licet; mala vel imbecilla et inhibet multa, ut insurgere et exclamare, et aliqua cogit, ut intermittere et deflectere
Abbreviated transcription (Latin):
ac tercud locui dones ab eo querere desiereꝵ ut eam
uilri postet non p̃apuam ed olam indiccste. Iderqr
tam diligenter apud andronicum hipochratem gudra
ut ad mirantibur eme oioem thodiis non ĩmerito Siue¬
esthines uideat᷑: quid i ip̃m audiretis. Et M. cicero
uram. in dicendo actionem dñari putat. Hac c. i. lenrilo
plus opinionis conseruntu ꝗ eloquencia tradi
Radem E gracchum in deflenda frat̾s nece tocius
popali Roiram lacrimas concitasse: Antonid x Crassũ
multum ualiusse. Pluriũ uero E. hortengiũ cuius dee
fules est ꝙ eme stripta tñi intir famam sunt ipdm
princets orator a liquano emiulus ciceroius existiãtus
est. Noiissime quoad iuxis secundus ut appareat pla¬
cusse aligund ex dicente ꝙͣ legentes non nueniiuus
et herile cum ualeant multum nerba per pe e nop
pͥum iim adiciat rebus ⁊ gestus motusq gificet alhid
prosecto prestim quidam feri cum oñna coieriũ necege

Expanded text:
locum, donec ab eo quaeri desineret, ut eam locum, donec ab eo quaeri desineret, ut eam videri posset non praecipuam, sed solam iudicasse; ideoque ipse tam diligenter apud Andronicum hypocriten studuit, ut admirantibus eius orationem Rhodiis non immerito Aeschines dixisse videatur: quid si ipsum audissetis? et M. Cicero unam in dicendo actionem dominari putat. hac Cn. Lentulum plus opinionis consecutum quam eloquentia tradit, eadem C. Gracchum in deflenda fratris nece totius populi Romani lacrimas concitasse, Antonium et Crassum multum valuisse, plurimum vero Q. Hortensium. cuius rei fides est, quod eius scripta tantum intra famam sunt, qua diu princeps oratorum, aliquando aemulus Ciceronis existimatus est, novissime, quoad vixit, secundus, ut appareat placuisse aliquid eo dicente, quod legentes non invenimus. et hercule cum valeant multum verba per se, et vox pprofecto perfectum quiddam fieri, cum omnia coierunt, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
an idiffennt uti licet. ht̃ autem res ip̃a mirã quãsẽ
quisq ut audit mouet᷑. Quare nec probatio ulla q̃ mode¬
uerut ib oratore tam firma est ut non perdaat uites suas insi
adiuuetur apeneratione dicentis affectis om̃es languestãt
descunt. Nam cum hec omña feceriius Relices tame .
mento sunt uel scema actores qui et optituis poe tarum
tantum adicũt gr̃ẽ ut nos infunt magis eadem illa
audita ꝙ̃ lecta delectent. et uilissinus cetram q̃busda
impetrant aures ut quib nullꝰ est in ẜibliot heax locug
sit tamen firquens in theatris. Quod Ain rebue quas
fictas esse scimus et manes tantũ prandcratio p̃t. ut
Iram lacrimas sollicitudinem afferat qrauto plus ualeat
necesie est ubi et cred urius. Equudem uel mediocrem orõss
ꝯmendatam uiribus actiomis affromaud̾in plus hĩturam
epe momenti q̃ optimam eadem. illa destitutani. Diq̃
at demoschenes quid expet in toto ope dicendi primum
int̾rogatus prouuĩciatiomi paliram dedit: eudmq seci

Expanded text:
ndifferenter uti licet. habet autem res ipsa miram quandam quisque, ut audit, movetur. quare neque probatio ulla, quae modvenit ab oratore, tam firma est, ut non perdat vires suas, nisi adiuvatur adseveratione dicentis. adfectus omnes languescant descunt. nam cum haec omnia fecerimus, felices tamen, si mento sunt vel scenici actores, qui et optimis poetarum tantum adiiciunt gratiae, ut nos infinito magis eadem illa audita quam lecta delectent; et vilissimis etiam quibusdam impetrant aures, ut, quibus nullus est in bibliothecis locus, sit etiam frequens in theatris. quodsi in rebus, quas fictas esse scimus et inanes, tantum pronuntiatio potest, ut iram, lacrimas, sollicitudinem adferat, quanto plus valeat necesse est, ubi et credimus? equidem vel mediocre orationem commendatam viribus actionis adfirmarim plus habituram esse momenti quam optimam eadem illa destitutam. siquidem et Demosthenes, quid esset in toto dicendi opere primum, interrogatus pronuntiationi pa
Abbreviated transcription (Latin):
qup solannceretendre contianciã nultum aut
quosit magis .drmis supeculus astringre capilio s a frõte
contia ⁊t natinrom retro agere ut sit horror teuibius : eu
dem alterum longe proferre partem toge sinistra tenere stare
diductum uel ugidum uel supinũ uł incuruũ uł humeus
ut uictari solent ad accipiciũ ducis: promio frequentisime
leuis conuenit pronuciatõ. Nihil eñ est ad cõ siliandum gra¬
cius uerecũdio. Non tñ semꝑ neq em̃ unomedo diciritur
exordia ut docui. plerumq tñ et Rox temperata et gestus
modestus ei sedens hnuimero toga: et laterũ lenłs in utrãq
partem motus enͣdem spectõtibus oculis decebit noriatio magis
it acriorũ senũ simplicem frequẽtissime postulabit in hisdũtaxat.
Q em ligarius cũ ẽẽt in affrica nulla belli suspicio. Et. A. cluc̾tius
habitus pater huilste aliud in eadẽ posteret. Affectus uł cõcitati
nubit genero socrus: uł flebiles constituitur iñ foro luo dicie

Expanded text:
improbam facere, tendere confidentia vultum aut, quo sit magis torvus, superciliis adstringere, capillos a fronte contra naturam retroagere, ut sit horror ille terribilisdem alterum longe proferre, partem togae sinistra tenere, stare diductum vel rigidum vel supinum vel incurvum vel humeris, ut luctaturi solent, ad occipitium ductis. prooemio frequentissime lenis convenit pronuntiatio. nihil enim est ad conciliandum gratius verecundia, non tamen semper; neque enim uno modo dicuntur exordia, ut docui. plerumque tamen et vox temperata et gestus modestus et sedens humero toga et laterum lenis in utramque partem motus, eodem spectantibus oculis, decebit. narratio magis tantum acriorem, sonum simplicem frequentissime postulabit in his dumttaxat: Q. enim Ligarius, cum esset in Africa nulla belli suspicio, et A. Cluentius Habitus paler huiusce. aliud in eadem poscent adfectus, vel concitati nubit genero socrus, vel flebiles constituitur in foro Laodiceae
Abbreviated transcription (Latin):
et ilatus acpenẽ ad aurem trahũtur et uelut quoddami fa¬
stidio replicãt᷑ et pendent et uocenitm̃ altera parte dimittũt
lambere quoꝙ ea et mordere deforme est cum etiam in efficiẽ¬
dis uerbis modicus eorum eẽ debeat motus ore gm̃ magis
ꝙ̃ labris loquẽdũ est cũ ceruitẽ rectam oportet esse nõ ruidã
aut supin̾a collũ diu̾si quidẽ s pari deformitate et ꝯtrahit᷑
et tẽdit᷑ seo tẽso subest et labor tenuatq nox as samatib gt¬
xu eectose metis minus claiam et quasi latiorem p̃sto gat¬

Expanded text:
et in latus ac paene ad aurem trahuntur et velut quodam faet in latus ac paene ad aurem trahuntur et velut quodam fastidio replicantur et pendent et vocem tantum altera parte dimittunt. lambere quoque ea et mordere deforme est, cum etiam in efficiendis verbis modicus eorum esse debeat motus; ore enim magis quam labris loquendum est. cervicem rectam oportet esse, non rigidam aut supinam. collum diversa quidem, sed pari deformitate et contrahitur et tenditur, sed tenso subest et labor, tenuaturque vox ac fatigatur; adfixum pectori mentum minus claram et quasi latiorem presso gut
Abbreviated transcription (Latin):
abitu mouetur ut cum infirma ueraicudia cutem acaipiit
ffixidit m ruborẽ cumi metu refugit: abit omnis et palore
suiesti temperatus medium quoddam serenũ efficit uidũ
nifupiilus si aut ut ĩmota st oĩno aut nimiũ mobilia
ant inequalitate aut ut modo de parsona comita dipeiã. dissi¬
tstitia aud cẽtra id quod dicimus fingũt. na em̃ cõtrattata
esticia geduictis hilaritas remissis ostendit᷑ Aremdiꝰ feet tenu
orrer ratõ remistunt᷑ aut alleuãt᷑ naubus labusq no fere quicỹ
ices ostẽdinis tãm et si derisus contemptus fastidiũ signi¬
ficare solet. Naii et cõrugare nares ut oratius ait et mfli¬
re et mouere et digito in quietare et impulso spũ ex cutere et
deducere sepius et plana manu iesupinare indecorũ est cum
emũcto et frequẽtior nõ sine cã reprehẽdat᷑ labra et porugũt᷑
male et stirdũt᷑ et adstringũt et deducunt᷑ et dentes nudant

Expanded text:
habitu movetur et, cum infirmam verecundia cutem accipit, habitu movetur et, cum infirmam verecundia cutem accipit, effunditur in ruborem, cum metu refugit, abit omnis et pallore frigescit; temperatus medium quoddam serenum efficit. vitium in superciliis, si aut immota sunt omnino aut nimium mobilia aut inaequalitate, ut modo de persona comica dixeram, dissident aut contra id quod dicimus finguntur. ira enim contractis, tristitia deductis, hilaritas remissis ostenditur. adnuendi ratione demittuntur aut allevantur. naribus labrisque non fere quidquam decenter ostendimus, tametsi derisus iis, contemptus, fastidium significari solet. nam et corrugare nares, ut Horatius ait, et inflare et movere et digito inquietare et impulso subito spiritu excutere et diducere saepius et plana manu resupinare indecorum est, cum emunctio etiam frequentior non sine causa reprehendatur. labra et porriguntur male et scinduntur et adstringuntur et diducuntur et dentes nudant
Abbreviated transcription (Latin):
est: quod cum his quas agũt ꝓtib congruat. Sed m
ipo nmiltu plimũ ualent oculi ꝓ qͦs mapiẽ amimus¬
enanat emanat ut citra motum qzͦ ⁊ hilaritarẽ en¬
festant et tristicit quoddam nubilũ ducãt. Quineciam lacrimas his nãt᷑am
nientis iudĩces dedit: que aut eiumpunt delore aut leticia pauãt inanan
motu uero intenti remissis supeibit torui mites asperi fuint
que ut actus proposterit fingentur. Rigidi ueio et extẽti:
aut languidi et torpẽtes aut seupentes. et lastini et mobiles
et natantes et quadam uoluptate suffusi: aut limi et ut sic
dicam uenerii aut postentes aliquid̾ pollicentes ue nunquan
esse debebũt. Nam et opertos compressos ue eos indicendo quis
nisi plane rudis aut stultus habeat et ad hec omĩa exprimẽ¬
da in palpebus eciam et in genis est quoddam deseiuens his
ministerium multum et supertiliis agit᷑. Nam et oculos for̃ant
habitu in una restea plus ualeat sangius illi qui mẽntis

Expanded text:
est, quod cum iis, quas agunt, partibus congruat. sed in ipso vultu plurimum valent oculi, per quos maxime animus eminet, ut citra motum quoque et hilaritate enitescant et tristitiae quoddam nubilum ducant. quin etiam lacrimas iis natura mentis indices dedit, quae aut erumpunt dolore aut laetitia manant. motu vero intenti, remissi, superbi, torvi, mites, asperi fiunt, quae, ut actus poposcerit, fingentur. rigidi vero et extenti, aut languidi et torpentes, aut stupentes, aut lascivi et mobiles, et natantes et quadam voluptate suffusi, aut limi et, ut sic dicam, uenerii, aut poscentes aliquid pollicentesve nunquam esse debebunt. nam opertos compressosve eos in dicendo quis nisi plane rudis aut stultus habeat? et ad haec omnia exprimenda in palpebris etiam et in genis est quoddam deserviens iis ministerium. multum et superciliis agitur. titur, ut una res in ea plus valeat, sanguis ille, qui mentis
Abbreviated transcription (Latin):
n lusi dnodenm stoiptoꝵ cum prior calculũ ꝓouist
usetq ictus dum rus tendit repetito tocius dtañs
ordine quo dato errasret recordatus redurad eum
quo cimi luserat . is q ita factie erre ꝯ Resuons toti
Minue idem ordo ualebit: monitionu tus funtetas¬

Expanded text:
n lusu duodecim scriptorum, cum prior calculum promovisset essetque victus, dum rus tendit, repetito totius certaminis ordine, quo dato errasset recordatus, rediit ad eum, quocum luserat, isque ita factum esse confessus est? minus idem ordo valebit in oratione, praes
Abbreviated transcription (Latin):
e uestigiis quibusdam memoriam et uelut oculis ĩtuẽt
non pagĩis mihi sed uersus ꝓre ip̃os quem cum ducit
similis legenti. Iam uero ⁊ litere ut adiectio alianto
atq ontata interuemat: Agna sunt quedam q̃ intus¬
tes errare non possumus Est ratio ut de illa de qͣ pͥmũ
locutussum arti non dissimilis. Ita s quid me expnũta
docuerime ut expedition ⁊ potennior ediscere tacite
ociosum animum. Plerũq alie cogitaciones pp̃r qugo
epcitandus ist noce ut duplici motu inuet᷑ memo ria
dicendi et audiendi : Sed hec nox it modica et
magis murmur qui autem legente alio edistirm ꝑt
parte in iãri potest quod nm semel autbis andierit
ꝯtinuo illi memoriam sram exoro licet et cn legerte
dantuodereesaut et alioqͥn is maxmne facienno nt

Expanded text:
enim vestigiis quibusdam memoriam, et velut oculis intuetur enim vestigiis quibusdam memoriam, et velut oculis intuetur non paginas modo, sed versus prope ipsos, estque cum dicit similis legenti. iam vero si litura aut adiectio aliqua atque mutatio interveniat, signa sunt quaedam, quae intuentes deerrare non possumus. haec ratio, ut est illi, de qua primum locutus sum, arti non dissimilis, ita, si quid me experimenta docuerunt, et expeditior et potentior. ediscere tacite otiosum animum plerumque aliae cogitationes; propter quas excitandus est voce, ut duplici motu iuvetur memoria dicendi et audiendi. sed haec vox sit modica et magis murmur. qui autem legente alio ediscit, in parte iuvari potest, quod, cum semel aut bis audierit, continuo illi memoriam suam experiri licet et cum legente contendere. nam et alioqui id maxime faciendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
moueat et quasi excitet memoriam. Nems eñ fere
tam infe lix ut quod cues loco destirauerit agnũ nestrat
ut si erit tradendim ad hoc eo quot adhuc remedium
utitur ut ipẽ note. huic est exilla arte non mutile adeox¬
sui accentus ad eos qui excidunt seusus auchoram e
supra posu ⁊ de naue dicendum eet spiculu ⁊ d p̃lio
multum eñ signa faciunt et ex alia menoria nemit alia
ut cum translatus anulus uel alligatus cõmoueat nos
cum his fecerimus hec adhuc magis astringant qui me¬
moriam de aliquo sumli traufferunt ad id qd̵ ꝯmtedũ est
ut in nõib si fabiꝰ forte sit teuendꝰ inferamꝰ ad illũ con¬
catorem qui excideie non potest: aut ad aliquẽ anicĩ
quid udem uocetur quod est fatiliꝰ in apris et in uris
et nasone aut crispo ut id memorie affigatut nnde iut̃
oña origo q aliesũ dectinatorũ tenẽdi magꝭ cã est
non iunabit isdeny quibus scoipserit ceteris edistẽ sequñt᷑

Expanded text:
moneat et quasi excitet memoriam; nemo etiam fere moneat et quasi excitet memoriam; nemo etiam fere tam infelix, ut, quod cuique loco signum destinaverit, nesciat. at , si tardus ad hoc, eo quoque adhuc remedio utetur ut ipsae notae hoc enim est ex illa arte non inutile aptentur ad eos qui excidunt sensus: ancora ut supra pro posui, si de nave dicendum est, spiculum, si de proelio. multum enim signa faciunt, et ex alia memoria venit alia: ut cum translatus anulus vel alligatus commoneat nos, cur id fecerimus. haec magis adhuc adstringunt, qui memoriam ab aliquo simili transferunt ad id quod continendum est: ut in nominibus, si Fabius forte sit tenendus, referamus ad illum Cunctatorem, qui excidere non potest, aut ad aliquem amicum, qui idem vocetur. quod est facilius in Apris et in Ursis et Nasone aut Crispo, ut id memoriae adfigatur unde sunt nomina. origo quoque aliquando declinatorum tenendi magis causa est, non iuvabit, iisdem quibus scripserit ceris ediscere. sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
arti s libr explicentur ne memineriꝰ etiam
dĩum quas de positoꝵ nomie imxedirẽ ꝙ que dic̃t¬
decursum necese est duplic memorie cura. Nam
quouas poterunt copulata flue̾ i proxter singile
uerba ad singulo᷑s formas repiciendum erit Qz
et carueades et steptius de quo mal dix met eb.ꝰ
quos Cicero dicit uxos hac exercitacionẽ ⁊ibi hr̃ant
sua nos simpliciora tradamus. di longior ꝯplectẽd
memoria fuerit oratio per partes proderit Cdiscere
laborat eũi maxime oueremetelua partes non suit
perexigne. Aliodum rursus mumerunt et enim distu¬
guent atq concuent. Neq utiq certum impetauerim
modo sed maxime ut̃ quisq fuuetur locus in forte tam
numerosus ut ixse quoq dundi debeat dandi sunt ẽti
quidam termimi ut contextum uerborum qui est difficil¬
lumus continuet crebra meditano partis deinceps ip̃a
repetitus ordo coningatNon est mutilis quo diffiailiꝰ
hereant aliqras apponere notas. quar Retordatio cõ¬

Expanded text:
is libris, explicentur, meminerimus etiam omnium quasi depositorum: nonne impediri quoque dicendi cursum necesse est duplici memoriae cura? nam quomodo poterunt copulata fluere, si propter singula verba ad singulas formas respiciendum erit? quare et Charmadas et Scepsius, de quo modo dixi, Metrodorus, quos Cicero dicit usos hac exercitatione, sibi habeant sua; nos simpliciora tradamus. si longior complectenda memoria fuerit oratio, proderit per partes ediscere; laborat enim maxime onere; et hae partes non sint perexiguae, alioqui rursus multae erunt et eam distinguent atque concident. nec utique certum imperaverim modum, sed maxime ut quisque finietur locus, ni forte tam numerosus, ut ipse quoque dividi debeat. dandi sunt certi quidam termini, ut contextum verborum, qui est difficillimus, continua et crebra meditatio, partes deinceps ipsas repetitus ordo coniungat. non est inutile, iis quae difficillimus haereant aliquas apponere notas, quarum recordatio com
Abbreviated transcription (Latin):
miratus non ip̃i uicio ed stoice secte quibinidam. nb
faita duriorem uideri nolebat ut intet eos non frẽpen
cntenrionem ped stud iosam dispintationẽ crederes iut¬
duslue huc es pmioseestoratio et Et issimũ preceptoꝵ gronꝰ
nlius mrr doxrutio utcum aliquid detrae faliut gra
uelis conredas alia om̃a in hoc solo nel muius peritu
di usum abi ibe tantum faciamus sed etiam intessno
diuersum ab hoe ced fucilins cum homiont aliohurm
tuopium aui nobis niui sorum qued am faca lauea

Expanded text:
miratus non ipsius vitio, sed Stoicae sectae quibusdam in rebus miratus non ipsius vitio, sed Stoicae sectae quibusdam in rebus factam duriorem videri volebat; ut inter eos non forensem contentionem, sed studiosam disputationem crederes incidisse. haec est profecto ratio et certissimum praeceptorum genus illius viri observatio, ut, cum aliquid detrahere salva gratia velis, concedas alia omnia: in hoc solo vel minus peritum neque id moderate tantum faciamus, sed etiam necessario. diversum ab hoc sed facilius, cum hominum aut alioqui turpium aut nobis invisorum quaeda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑconeꝙ adolescrntibus parcere aut inderi decet utitur hac
moderatione cicero pro celio contra atracinũ ut eum non¬
mimice corripẽ sed pene pat̾e monere udeatur. Nam
et nobilis et murnis et non nuusto dolore uenerat ad accusan¬
dum ped in his quidem in quibus uel iudici uel ẽt asristet¬
cibus oratio nostre moderatioms probari debet mitior ẽ
labor illic plus difficultatis ubi ipos contra quos dicim
ueremur offendere due simul huiusmodi per sone ticeroni
promurena dicenti obstit erunt A catonis sermiq sulpuni
q̃m decenter tamen culpias cum om̃e concesiset uirtutes
stienciam petendi consolatus adeunt. Quid ẽm aliud̾
eet quo se uictum homo nobilis et iuris antistes magit
serret ut neco rationem defensionis sue ueddidit cum
studiusce peticiomi sulpicũ contra honorem murene nõrs
idem debere accusatori contra caput diceret Qͣ molle
autem ar lo tractauit catonem cuius naturam sumime ad¬

Expanded text:
e adolescentulis parcere aut videri decet. utitur hac moderatione Cicero pro Caelio contra Atratinum, ut eum nonnimice corripere, sed paene patrie monere videatur. nam et nobilis et iuvenis et non iniusto dolore venerat ad accusandum. sed in his quidem, in quibus vel iudici vel etiam adsistentibus ratio nostrae moderationis probari debet, minor est labor; illic plus difficultatis, ubi ipsos, contra quos dicimus, veremur offendere. duae simul huiusmodi personae Ciceroni pro Murena dicenti obstiterunt, M. Catonis Serviique Sulpicii. quam decenter tamen Sulpicio, cum omnes concessisset virtutes, scientiam petendi consulatus ademit? quid enim aliud esset, quo se victum homo nobilis et iuris antistes magis ferret? ut vero rationem defensionis suae reddidit, cum se studuisse petitioni Sulpicii contra honorem Murenae, non idem debere accusationi contra caput diceret! quam molli autem articulo tractavit Catonem Cuius natura summe ad
Abbreviated transcription (Latin):
me adem fausam parem ammi magnitud memasero
non posse: tum muidiosiora tamen hec noui indicii neua
teret oculos. Illa uero iam pene apertis a aunt sibris
qui quotimq maderunt᷑ consuetudiner Rn patium
morem iditiorum requirunt Ilam cegrous iati
atqr etiam fusum est  non em cerona consessts uelm
cmictus rst ut poletat Quod notaui ut apparet nõ solum
in membris caue sed etiam in articulis exte aliuun tr¬
nutrano uanetasem sine qua mil neq maris neq
minas est ox autem ultra uires ur̃q mao lest¬
miiam est suffotata epe et maiorem insir opnus glata
est et interim elisa in illum sonum egrẽtt ciet to
lubilitate mimia confinidenda que dicie /uerba¬

Expanded text:
me ad eius causam parem animi magnitudinem ut ferre non posse. tum invidiosiora: tamen haec novi iudicii nova forma terret oculos. illa vero iam paene apertis, ut aiunt, tibiis: qui , quocunque inciderunt, consuetudinem fori et pristinum morem iudiciorum requirunt. nam sequens latum etiam atque fusum est: non enim corona consessus vester cinctus est, ut solebat. quod notavi, ut appareret, non solum in membris causae, sed etiam in articulis esse aliquam pronuntiandi uarietatem, sine qua nihil neque maius neque minus est. vox autem ultra vires urgenda non est. nam et suffocatur saepe et maiore nisu minus clara est et interim elisa in illum sonum erumpit, cui Gravolubilitate nimia confundenda quae dicimu
Abbreviated transcription (Latin):
eum non dicere modo sed etiam uere dicere appareat
nec causant pupillo sic tutor itascatur unq ut non
remaneant amoris uestigia et sacra quedam patris
eius memoria: iam quomoro contra abdicantem preũ
querentem uxorem agi causam oporteret in libro ut
continet: esse et in uerbis quode deceat aut turpo at
nemim dubium est. num iam igitur huit locs qd
est sine sume difficultatis adiciendum uidetur ꝯ̃bus
modisea que sunt natura paꝵ ppenosa queqz non diceꝰ
s utrimilibet epe et liberum malussemus nom tñ sint
nnde cora dicentibus quid asperiorem habereẜontees pbe
aut quid auoes hominũ magis respuunt / quem curo cenfilio
filn ne ad uotatis᷑ in matrem porandum Aliquanto taneo
ner he est ut incausa cluenti habiti ced non cereꝵ elt
ña qua contra sasiam cicero usus est: nou quie ndille
fuit aepellenda dño tamen que sola supetant demrer
entero etiuut. Primum ne obluusteretur Reneuen¬

Expanded text:
eum non dicere modo, sed etiam vere dicere appareat. eum non dicere modo, sed etiam vere dicere appareat. nec causanti pupillo sic tutor irascatur unquam, ut non remaneant amoris vestigia et sacra quaedam patris eius memoria. iam quomodo contra abdicantem patrem, querentem uxorem, agi causam oporteret, in libro, ut continet. esse et in verbis quod deceat aut turpe sit, nemini dubium est. unum iam igitur huic loco, quod est sane summae difficultatis, adiciendum videtur, quibus modis ea, quae sunt natura parum speciosa quaeque non dicere, si utrumlibet esset liberum, maluissemus, non tamen sint indecora dicentibus. quid asperiorem habere frontem potest aut quid aures hominum magis respuunt, quam cum est filio filiive advocatis in matrem perorandum? aliquando tamen necesse est, ut in causa Cluentii Habiti. sed non semper illa via, qua contra Sasiam Cicero usus est; non quia non ille fuit repellenda. duo tamen, quae sola supererant, divine Cicero servavit, primum, ne oblivisceretur reveren