comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ion quero meolaus inquit bonum aut sapientem illum stoi¬
corum qui nondum est iuentus hos sentio bonos usus &
uita honn comprolat. inquibus satis est messe aliquã ꝙ si
non ꝑfectam untutem ac saltem speciem. & adumbratam
offigiem carum uartutum quas ciuilis uite ratio requirit
At id ita rarum millis reꝑitur ut monstrum iudcatur. Si
quis bomis reptus sit difficulter enim ꝑuemitnt ad u̾tutis
possessionem quibus opes. diuicie. imperia. uoluptatũ. uicio¬
rumq illecebre. peccandi facultatem submmnistrant. Sai¬
tis fortunam fingi a sapientibus cecamq & illos quoq coe¬
cos redlit quos amplexatur. Libicdine enim pio ratione
abutuntur. ad id prompti qđ rerum licentia ꝑmiitit. qu
fit ut post hĩta honesti cura. cum ad uicia cleflectuntur.
sepissime de statu rerũ cadant & afortuna ilescrantur
quo nich eẽ potest infelicius. Omitto antiquas tragedias

Expanded text:
«Non quero» Nicolaus inquit «bonum aut sapientem illum Stoi«Non quero» Nicolaus inquit «bonum aut sapientem illum Stoicorum, qui nondum est inventus. Hos sentio bonos, quos usus et vita hominum comprobat, in quibus satis est inesse aliquam et si non perfectam virtutem, at saltem speciem et adumbratam effigiem earum virtutum, quas civilis vite ratio requirit. At id ita rarum in illis reperitur, ut monstrum videatur, si quis bonus repertus sit. Difficulter enim perveniunt ad virtutis possessionem, quibus opes, divitie, imperia, voluptatum vitiorumque illecebre peccandi facultatem subministrant. Scitis fortunam fingi a sapientibus cecam, que et illos quoque cecos reddit, quos amplexatur. Libidine enim pro ratione abutuntur, ad id prompti quod rerum licentia permittit. Quo fit ut, posthabita honesti cura, cum ad vitia deflectantur, sepissime de statu rerum cadant et a fortuna deserantur, quo nihil esse potest infelicius. 72 Omitto antiquas tragedias,
Abbreviated transcription (Latin):
gratum illis gemis ut facile detur calumpniandi locus. ꝙͣ ob¬
rem tum ratione. tum auctoritate fateri cogimur miseriam
qui michi risum moneris. cum ueluti rem p̃grandem ac
mirandam tibi iusus est dicere. Bonos prmcipes instar esse
portenti. nam istucl non magis in prinapibꝰ ꝙͣ reliquis mon¬
stri loco hñdum est. bonum esse. Cicero si quiclem tiis in di¬
uinationis libris si que rarissime fiunt monstra putanda
sunt inquit. magis monstrum crit uir bomis. ꝙͣ partus
mule. ita praro euenit. ut iuir bomis reꝑiatur. Ꝙ si uirũ
bomini portenti simile cicero arbitratur. quid tu in pͥncipibꝰ
putas contingere. quos plura ꝙͣ priuatos homnĩes iuiciorum
irritamenta molliunt ac scclucunt. Pluraq arciunstant
oblectamenta corporam. unrtutibus iimica. Rara uirtus est
in omi hoñi conditione. a statu. siquidem omnia p̾clara
nira. Itaq non magis in pricipibꝰ ꝙ̃ in aliis cdee bontatem
experimur.

Expanded text:
gratum illis genus, ut facile detur calumniandi locus. Quamobgratum illis genus, ut facile detur calumniandi locus. Quamobrem tum ratione, tum auctoritate fateri cogimur miseram aqui michi risum moveris, cum veluti rem pergrandem ac mirandam tibi visus es dicere, bonos principes instar esse portenti. Nam istud non magis in principibus quam reliquis monstri loco habendum est, bonum esse. Cicero quidem tuus, in Divinationis libris, si que rarissime fiunt monstra putanda sunt, - inquit - magis monstrum erit vir bonus quam partus mule. Ita perraro evenit, ut vir bonus reperiatur. Quod si virum bonum portenti simile Cicero arbitratur, quid tu in principibus putas contingere, quos plura quam privatos homines vitiorum irritamenta molliunt ac seducunt pluraque circumstant oblectamenta, corporum virtutibus inimica? Rara virtus est in omni hominum conditione et statu, siquidem omnia preclara rara. Itaque non magis in principibus quam in aliis deesse bonitatem experimur». 71
Abbreviated transcription (Latin):
cumarum curam. litigia. expeclitiones. manclata leges
que ue paruulam quidem sompnii quietem sinunt caꝑe:
Ieccesse est urrum pro omibus curam gerere ac sexcentũ la¬
boribus detmeri. Neq cum dulcem ut homerus ait som¬
pminũ capiebat. menelaus multa uersans pectore cum
greci reliqui sterterent. Torquet cresum filii surclitas. Ar¬
tharxexen elearcus. qui ciro cum excercitu affuit. Dionisi¬
um ciracusum. Dyon tyrannide expellens. alium parme¬
mon. Perelictam phtolomeus. Ptholomeum selencus.
Qđ autem malorum est maximum õm. contempnant
reges sibi maximos anncissimos oportet.& eos timeant
ne quid ab eis paciantur aduersi. Hic enim puerueneno
pernt. Nic ab amatore occilus est. hunc forsam mors simi¬
lis occupabat. In libro de calumpnia regum & prmncipũ.
aulas maxie habundare calami tatibus dixit. in quibꝰ
imuclie & suspiciones sꝑ ugeant. ad esse quoq adulatores.

Expanded text:
uniarum curam, litigia, expeditiones, mandata, leges, uniarum curam, litigia, expeditiones, mandata, leges, que ne parvulam quidem somni quietem sinunt capere? Necesse est unum pro omnibus curam gerere ac sexcentis laboribus detineri. Neque enim dulcem, ut Homerus ait, somnum capiebat Menelaus, multa versans pectore, cum Greci reliqui sterterent. Torquet Cresum filii surditas, Artaxersem Clearcus, qui Ciro cum exercitu affuit, Dionisium Siracusium Dion tyrannide expellens, alium Parmenion, Perdiccam Ptolemeus, Ptolemeum Seleucus. Quod autem malorum est omnium maximum, contemnant reges sibi amicissimos oportet et eos timeant, ne quid ab eis patiantur adversi. Hic enim veneno puer periit, hic ab amatore occisus est, hunc forsan mors similis occupabit. In libro autem De calunnia regum et principum aulas maxime habundare calamitatibus dicit, in quibus invidie et suspitiones semper vigeant, adesse quoque adulatores
Abbreviated transcription (Latin):
lii preibant cursu ceteros. ahi tecta conscendebant. ut me
inspicerent. magni facientes uidere currum quo uehebar.
uestes. chyacdenia. tum cos qui orodine preibant ac seque¬
bantur. Ego autem michi ip̃i conscius quante me res
torquerent affligebar anmo. illorum stulticie ignoscent
me uero miscrebar. qui essem similis magnis illis collosis
quos phidias aut mnron culpserat. Hn enm iouem aut
nepturam. ex auro uł ebore sculpunt. fulmen aut triclentẽ
in mambus tenentes. At si quis introspexerit uidebit in for¬
me corpus uectibus ferreis. clauis. cuncis. & lutepiceo cõ¬
pactum. in quibus mures & mustelle cliuersorium habẽt.
Eiusmodi profecto regnum est. Quicd tibi foriidines en¬
narrem. timores. suspiciones. domesticorum odia. insidias
quibus habunclat regia. Quid leuem breuemq sompnũ
& infompnia turbulenta: Quid uarias ac multiplices co¬
gitationes. quid spes malas. uitam inquietam: Quid pec¬

Expanded text:
lii preibant cursu ceteros, alii tecta conscendebant, ut me lii preibant cursu ceteros, alii tecta conscendebant, ut me inspicerent, magni facientes videre currum quo vehebar, vestes, diadema, tum eos qui ordine preibant ac sequebantur. Ego autem, mihi ipsi conscius quante me res torquerent, affligebar animo, illorum stultitie ignoscens. Mei vero miserebar, qui essem similis magnis illis colossis, quos Phidias aut Miron sculpserat. Hi enim Iovem aut Neptunum ex auro vel ebore sculpunt, fulmen aut tridentem in manibus tenentes. At si quis introspexerit, videbit informe corpus, vectibus ferreis, clavis, cuneis et luto piceo compactum, in quibus mores et mustele diversorium habent. 69 Eiusmodi profecto regnum est. Quid tibi formidines enarrem, timores, suspiciones, domesticorum odia, insidias, quibus abundat regia? Quid levem brevemque somnum et insomma turbulenta? Quid varias ac multiplices cogitationes? Quid spes malas, vitam iquietam? Quid pec
Abbreviated transcription (Latin):
tro nouit quibus agitentur malis. Sapientissime de
hns scribens seneca. Isti inquit ques pro felicibus aspicifis
si non quacurrunt. s qua latent. uideritis miscri sunt.
sordidi. turpes. ad sumlitudinem suorum parientum
extrincecus culti. Luciamis auteni grecus auctor male¬
crione suo miciclum qui & ipe aliquando rex fuisset
interrogatum agalo minꝗdã felix regum uita esset ꝙͣ ad¬
moclum uulgo estimaretur habens qđ bonorum maxi¬
mum homines putarent. ita responedentem mtroducit.
Improlatam equidem pluribus prouniciis. tũ multitudine
hominum atq ubertate. tum uero amenitate urbium re¬
fertis. Numinibus insuper nauigio aptis & portuoso ma¬
ri exceititus ħclam ꝓmultos. non pauci stipatores ac sa¬
tellites corpus custodictant. Habundabam auro nauibꝰ
ꝙͥ hns rebus omnibus proꝑter quas pricipes existiman¬
tur esse felices. Quociens predibam domo. multi me
ueluti deum quendam intuclantur atq adorabant. A¬

Expanded text:
tro novit quibus exagitentur malis 68 Sapientissime de tro novit quibus exagitentur malis 68 Sapientissime de his scribens Seneca: isti - inquit - quos pro felicibus aspicitis, si non qua currunt, sed qua latent videritis, miseri sunt, sordidi, turpes, ad similitudinem suorum parietum extrinsecus culti. Lucianus autem, Grecus auctor, in Alectrione suo Miciclum, qui et ipse aliquando rex fuisset, interrogatum a Gallo numquid nam felix regum vita esset quemadmodum vulgo extimaretur, habens quod bonorum maximum homines putarent, ita respondentem introducit: imperabam equidem pluribus provintiis tum multitudine hominum atque ubertate, tum vero amenitate urbium refertis, fluminibus insuper navigio aptis et portuoso mari. Exercitus habebam permultos, non pauci stipatores ac satellites corpus custodiebant, habundabam auro, navibus et iis rebus omnibus propter quas principes extimantur esse felices. Quotiens prodibam domo, multi me veluti deum quendam intuebantur atque adorabant. A
Abbreviated transcription (Latin):
stat improbitatem suami in filios infundere. &s efficere si¬
miles sui. nam ut in regno ata & in parentum uiciis filii
uidentur succedere. Ex malis ergo filiis. milla ad parentes
felicitas ꝑueniet. Dom si quos legimus. aut caruere filis
sicut augustus. titus. traiamis. Antomus puis. aut eosge¬
nere quibus fuisset sacius defecisse. Amclius cams in ui¬
ta seueri imperatoris nemmem magnorum uirorum ait
iss utilius non esse natos. Magna est gͦ uite p̃ricipimi
felicitas. & ad modum reliquis appetenda. que aut cleẜta
untutum conitatu. aut oppressa uicns. tũ adulatoribus
obsessa tum curis anxia. quietis mops. liberorum uoluptate
carens. Nulluis est expers calamitatis. S stultum atq mi¬
peritum uulgus. non hec corum danma ammaluertit.
nec conspiat miscrias interiores. ex basi suspensos ac sub¬
limes prospectat. opes. aurum. uestes. famulantiũ cater
uas. ob stupescens exteriorem ornatum intuetur. ne mn¬

Expanded text:
stat improbitatem suam in filios infundere et efficere sistat improbitatem suam in filios infundere et efficere similes sui. Nam, ut in regno, ita et in parentum vitiis fili videntur succedere. Ex malis ergo filiis nulla ad patres felicitas perveniet. Boni si quos legimus, aut caruere filiis, sicut Augustus, Titus, Traianus, Antoninus Pius, aut eos genuere quibus fuisset satius defecisse. Avidius Cassius, in Vita Severi imperatoris neminem magnorum virorum – ait - isset utilius non esse natos. Magna est ergo vite principum felicitas et admodum reliquis appetenda, que, aut deserta virtutum comitatu aut oppressa vitiis, tum adulatoribus obsessa, tum curis anxia, quietis inops, liberorum voluptate carens, nullius est expers calamitatis! Sed stultum atque imperitum vulgus non hec eorum damna animadvertit nec conspicit miserias in interiores: ex basi suspensos ac sublimes prospectat. Opes, aurum, vestes, argentum, famulantium catervas obstupescens, exteriorem ornatum intuetur, non in
Abbreviated transcription (Latin):
aplinam uł ad componendos mores fuisse accercitum. Que¬
cdam ab hiis ad iactanciam quandam oblata uł clatam
accepimus. S nulle umꝙͣ hñs prefecture a regibus demã¬
clate. milli honores habiti.milli magratus cõmmissi. nł¬
la grauiora consilia credita neq id ut opmor imuria. sai¬
unt enm ip̃os ncq̃ꝙͣ suarum cupiclitatum futuros esse
ministros. Taceo de nr̃is aquibus quanti aut elequẽtes
aut docti extimentur. minime est obscurum. Umim tamen
ac nr̃a etate scumnus in honore hũisse. coluisseq egregios ui-¬
ros superiorem clucem mediolanen. quos udiq id se p̃¬
imis ꝑlectos &s clignitate & opibus affect. Ceteri uero ap¬
prent tanꝙͣ rari nautes in gurgite uasto. Uerum reliqͣ
pro seqͣmur. que prmapum uitam infelicem prestare iu¬
clentur. Haud exigua felicitas ducitur. filios hẽro ac reli̾¬
quere imperii successores. At malos prinapes exemplil con¬

Expanded text:
ciplinam vel ad componendos mores fuisse accersitum. Queciplinam vel ad componendos mores fuisse accersitum. Quedam ab his ad iactantiam quandam oblata vel data accepimus. Sed nulle unquam illis prefecture a regibus demandate, nulli honores habiti, nulli magistratus commissi, nulla graviora consilia eredita. Neque id, ut opinor, iniuria. Sciunt enim ipsos nequaquam suarum cupiditatum futuros esse ministros. Taceo de nostris, a quibus quanti aut eloquentes aut docti extimentur, minime est obscurum. Unum tantum hac nostra etate scimus in honore habuisse coluisseque egregios viros, superiorem ducem Mediolanensem, quos undique ad se premiis pellectos et dignitate et opibus affecit. Ceteri vero apparent tamquam rari nantes in gurgite vasto. 67 Verum reliqua prosequamur que principum vitam infelicem prestare videntur. Haud exigua felicitas ducitur filios habere ac relinquere imperii successores. At malos principes exemplis con
Abbreviated transcription (Latin):
matico aduitus ad lauitam in urbe suscipiendani romã
uenit. Acceptaq lauita in ulla priuata meliori iute de¬
ditus. spretis prmapibus consenuit. ubi & defunctus
est. Eadem ferme etate & Iohannes roccacus. iuir singu¬
laris ingemi s doctrma impar suꝑioribus floruit. cuius
plurum extant libri. ad institutionem legentiũ editi
Gontulit se is queq ncapolini uir tenui sensu adquen¬
dam ex p̾moribus apud regniani principibis. spe qm̃ ab
acceratus esset maiora quedam consequendi. S haud
cliucius accola eius urbis fuit. tũ contemptus sui impa¬
ciens. tum offensus prinapis illius moribus. Itaq flo¬
las principum aspernatus. mores quoq corum sius sc̃p¬
tis detestatus iuxit sibi & musis. Legite quantumlibet
pħmn uel oratorem uel quempiam lr̃is & sapientia p̃¬
ditum. aut ditatum a regibus aut opibus ac dignitate.
auctum. uł ad prestanda consilia. uił ad papiendã uite dis¬

Expanded text:
viatico adiutus, ad lauream in urbe suscipiendam Romam viatico adiutus, ad lauream in urbe suscipiendam Romam venit, acceptaque laurea, in villa privata meliori vite deditus, spretis principibus, consenuit, ubi et defunctus est. Eadem ferme etate et Iohannes Bocacius, vir singularis ingenii sed doctrina impar superioribus, floruit, cuius plurimi extant libri ad institutionem legentium editi. Contulit se is quoque Neapolim, vir tenui censu, ad quemdam ex primoribus apud reginam principibus, spe, quoniam ab eo accersitus esset, maiora quedam consequendi. Sed haud diutius accola eius urbis fuit, tum contemptus sui impatiens, tum offensus principis illius moribus. Itaque Floaulas deinceps principum aspernatus, mores quoque eorum suis scriptis detestatus, vixit sibi et Musis. 66 Legite quantum libet el philosophum vel oratorem vel quempiam litteris et sapientia preditum aut ditatum a regibus aut opibus ac dignitate auctum vel ad prestanda consilia vel ad precipiendam vite dis
Abbreviated transcription (Latin):
q sisset cur ip̃e quimullas noscet lras tam diues euasis¬
inquit dantes ego meis studis moribusq pͥncipem si¬
milem inuercio situti tu tuis & ip̃e me ꝑclintẽ redlet
quibus uerbis offensione prmcipis contracta abnt. Ac
tanddem in excellentissimis om̃iq laule dignissimus
cum multa ꝑ agras set leca paruiq tp̃ius ficiet iurtusa
Nauemie dliem siuum obnt. M agnum profeta ptalis
dedecus millum ex tot principibus ꝑmulti enini tamen
crant reꝑtum qui talis uiri pro digm̃tate nominis. alendi
ornandiq curani suscepisset. Hunc secutus est paulo nife¬
rior etate.frraciscus petrarcha. uir priscis illis sapiencia atq
eloquentia comparandus. ciuris ngenio hec ñr̃a hũanta¬
tis studia que multis sopita lacuerant. Plures tanien y¬
potentia. dignitate. Robertus rex ncapolitamuis. ad quẽ
cum petrarcha accessisset. tenui honore susceptus. omnia
emn regi eius uiri uirtute erant antiquiora. tantum

Expanded text:
quesisset, cur ipse, qui nullas nosset litteras, tam dives evasisquesisset, cur ipse, qui nullas nosset litteras, tam dives evasis- inquit Dantes - ego meis studiis moribusque principem similem invenero, sicuti tu tuis et ipse me predivitem reddet. Quibus verbis offensione principis contracta, abiit. Ac tandem vir excellentissimus omnique laude dignissimus, cum multa peragrasset loca parvique ipsius fieret virtus, Ravenne diem suum obiit. Magnum profecto Italie dedecus nullum ex tot principibus - permulti enim tum erant - repertum, qui talis viri pro dignitate nominis alendi ornandique curam suscepisset. 65 Hunc secutus est, paulo inferior etate, Franciscus Petrarca, vir priscis illis sapientia atque eloquentia comparandus, cuius ingenio hec nostra humanitatis studia, que multis seculis sopita iacuerunt, adeo excipotentia, dignitate, Robertus rex Neapolitanus, ad quem cum Petrarcha accessisset, tenui honore susceptus - omnia enim regi eius viri virtute erant antiquiora -, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoribus fuit. Sed quiel ego antiquiora recenseo.
Tulit etas superior tres uiros predarissimos. qui sapĩa et
doctrma magnum lumen ytalie actulerunt. Prios
Dantes eluxit ingenio singũlari. cuius extat poema precla¬
rim. neq si latinis lrĩs constaret ulla ex parte poetis supe¬
noribus postponendum. Is patria obculmes factiones pul¬
sus. cum inchil secum preter uirtutem asportasset. contulit
sc ad canem ueterem principem uenorensem. auus cũ
liberalitas preceten s ferebatur. Susceptus ab eo clanites ac
uictus coudiamis ut reliquis ex familia tributus. Uaccabat
ui doctissimiis ingenio scribendi cure intentus. milla ĩ
eum dignitas. millus honor. nulle opes tollate. At florẽ¬
tinis q̃uidem ꝑ facecias & dicacitatem. multas a dño
ut mos est fere principum. quibus plus stulti ꝙ̃ sapientes
placent diuicas cons qutus. cum in aula cams adante

Expanded text:
virorum imperatoribus fuit. 64 Sed quid ego antiquiora recenseo? virorum imperatoribus fuit. 64 Sed quid ego antiquiora recenseo? Tulit etas superior tres viros preclarissimos, qui sapientia et doctrina magnum lumen Italie attulerunt. Prior Dantes eluxit ingenio singulari, cuius extat poema preclarum neque, si litteris Latinis constaret, ulla ex parte poetis superioribus postponendum. Is, patria ob civiles factiones pulsus, cum nihil secum preter virtutem asportasset, contulit se ad Canem veterem principem Veronensem, cuius tum liberalitas pre ceteris ferebatur. Susceptus ab eo Dantes ac victus quotidianus ut reliquis ex familia tributus. Vacabat vir doctissimus ingenio, scribendi cure intentus: nulla in cum dignitas, nullus honor, nulle opes collate. At Florentinus quidam, per facetias et dicacitatem multas a domino - ut mos est fere principum, quibus plus stulti quam sapientes placent - divitias consecutus, cum in aula Canis a Dante
Abbreviated transcription (Latin):
atq iinocentissumis theodorici regis iussu uitam amisit.
Quam de reliquis comecturam sumenuis. Tumi duuis au¬
gustus qui bonorum principum prnicipatum tulit tam cru¬
delis in ouidium poetam egregium fuerit. quem cũ ĩ pon¬
tum ob leuem nescio quã offensuiculam relegasset. mĩ¬
ꝙ ut recliret ab seimpetrari passus est. Non amant prin¬
upos nisi sint moribus congruentes. Quem uero legimus
aut regibus aut imperatõribus aut ceteris dommantibus
honore. opibus. dignitate amplificatum fuisse excelleriti
dectrina uirum᷑. Quid augustus in uirgilium aut.O.
liuiumi contulit. alterum pocatarum. alterum romane is
torie patiem. Uir eloquentissimus quintilianus. rome pub¬
licam scolam iende uiueret tenut. Lactancus firimamis
iur prestans doctrina R arte dicerdi. qui crispini impera
toris filium lr̃is erucliuit adeo pauper uixxit. ut plerũ q
neccessarns ageret. Hec cura prestantissmiorum doctrina

Expanded text:
atque innocentissimus Theodorici regis iussu vitam amisit. atque innocentissimus Theodorici regis iussu vitam amisit. Quam de reliquis coniecturam sumemus, cum divus Augustus, qui bonorum principum principatum tulit, tam crudelis in Ovidium poetam egregium fuerit? Quem cum in Pontum ob levem nescio quam offensiunculam relegasset, nunquam ut rediret ab se impetrari passus est. 63 Non amant principes nisi suis moribus congruentes. 64 Quem vero legimus a regibus aut imperatoribus aut ceteris dominantibus honore, opibus, dignitate amplificatum fuisse excellenti doctrina virum? Quid Augustus in Virgilium aut T. Livium contulit, alterum poetarum, alterum historie Romane patrem? Vir eloquentissimus Quintilianus Rome publicam scholam unde viveret tenuit. Lactantius Firmianus, vir prestans doctrina et arte dicendi, qui Crispum Costantini imperatoris filium litteris erudivit, adeo pauper vixit, ut plerumque necessariis egeret. Hec cura prestantissimorum doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
legiius athenas se contulisse. ubi & uinrtuti honor & li¬
bẽrtati locus erat. Quomolo eim cari esse pinicipibus uiri
sapientes possunt. cum maxime est dominis inuisum. uite
libertatem pre se ferunt. Nam cum principes assentatoribꝰ
stipati ueritatem horreant. uni autem studio sapiencie de¬
diti ueri cultores aclulationeni ut uicium pessimum asꝑ¬
nentur. neccesse est ut aut reiciantur aut pereant. Lam
dixi calixthenem ab alexandri temeritate ob sanas moni¬
tiones cruelelissime necatum. Plato uir sanctissimus a
dyonisio cicilie tyramno ꝑ cloctrie speciem uocatus. tyrãm
opera ueniniclatus est. Senonem phñi senem ad modũ
falaris tyramimis omĩ cruciatus gn̾e dilacerauit. Anaxa¬
goras nobilis phus ainchetreone cypiorum rege occisus est.
Nero senecam ac lucanum mori coegit. Socrates tyranmoꝵ
tempore canniatus ueneno perñt. Boecius uir doctissimꝰ

Expanded text:
legimus Athenas se contulisse, ubi et virtuti honor et lilegimus Athenas se contulisse, ubi et virtuti honor et libertati locus erat. Quomodo enim cari esse principibus viri sapientes possunt, qui quod maxime est dominis invisum, vite libertatem, pre se ferunt? Nam cum principes, assentatoribus stipati, veritatem horreant, viri autem studio sapientie dediti, veri cultores, adulationem ut vitium pessimum aspernentur, necesse est ut aut reiciantur aut pereant. 62 Iam dixi Callisthenem ab Alexandri temeritate ob sanas monitiones crudelissime necatum. Plato vir sanctissimus, a Dionisio Sicilie tyranno per doctrine speciem vocatus, tyranni opera venundatus est. Zenonem philosophum, senem admodum, Falaris tyrannus omni cruciatus genere dilaceravit. Anaxagoras, nobilis philosophus, a Nichecreonte Cypriorum rege occisus est. Nero Senecam ac Lucanum mori coegit. Socrates tyrannorum tempore damnatus veneno periit. Boetius vir doctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis iuros cliligi coliq paulo ante clixit. longe tota aber¬
rat uia. Nlam neq lr̃arum stulia apuel reges & dominos
msi ad moclum paucos umꝙͣ uiguerunt. nẽq ab hnis doc¬
trina ac sapĩa precliti aut culti aut magmi hĩti. diu̾sa
sunt prinapum & excellentiũ uiroruni studia. quorum
iurtus semper fuit regibus formidolosa. Porstringit enĩ
cdomnniorum ueluti lipientes occulos aliene urtutis fulgor
ut aquo se superari sentiunt. aut odiant. aut ncq̃ꝙͣ dili¬
gant. Non autem neq apud grecos neq apud latmos
tanta doctissimorum elequentissimorumq uirorum copia
iuguisset. neq ad eo sapĩe parens phĩa esset exculta. insi
athene ꝙ ures roma cliutiua in libertate uixissent. Loꝙ̃¬
di enim uiiendiq libertatem lr̃arum studia expetunt.
ꝙͥ sequntur seruitutem fugiunt atq abhorrent. Plures
doctrme studns decditosuiros qui sub regibus orti erant

Expanded text:
ab eis viros diligi colique paulo ante dixit, longe tota aberab eis viros diligi colique paulo ante dixit, longe tota aberrat via. Nam neque litterarum studia apud reges et dominos, nisi admodum paucos, unquam viguerunt, neque ab eis doctrina ac sapientia prediti aut culti aut magni habiti. Diversa sunt principum excellentiumque virorum studia, quorum virtus semper fuit regibus formidolosa. Perstringit enim dominorum veluti lippientes oculos aliene virtutis fulgor, ut, a quo se superari sentiunt, aut odiant aut nequaquam diligant. Non autem neque apud Grecos neque apud Latinos tanta doctissimorum eloquentissimorumque virorum copia viguisset neque adeo sapientie parens philosophia esset exculta, nisi et Athene et urbs Roma diutina in libertate vixissent. Loquendi enim vivendique libertatem litterarum studia expetunt et sequuntur, servitutem fugiunt atque abhorrent. Plures doctrine studiis deditos viros, qui sub regibus orti erant,
Abbreviated transcription (Latin):
occulta colloquia & interiora que lucem fugiunt cõsilia
treelita. Cerciam aciem ꝑquirende comparaudeq peccuie
architecti conficuĩt gratum regibul ministerium. Hore
fuasit impussuq noua uectigalia. diutum nisidie pro¬
scriptiones. rapme. spolia subseguntur. Accumuletur hus q̃r¬
tum gemis. idq pestiferum delatorum ingens malum ꝙ in
bonorum atq innecentum uirorum ꝑniciem promptum.
quibus non solum principes improbi. s modesti quoq habit
aures prebuerunt. Apued adriamim certe imperatorem
acl co ualuere delatorum uoces. ut amcos quos ad sumum
prouexerat postea huerit hostium loco. Hns ergo tam bois
tam sanctis iimistris. tam fidis satellitibus suffulta prin¬
apum etas consuctudo ꝙͣ mniqua conditione agatur. michi
credite non ingreditur lumen horum ulla felicitas. sed
tormenta & uarie calamitates. Ab hnis amicicia exclusa ẽ
repulsa ueritas. adulatio accita. Nam ꝗd carolus doctos

Expanded text:
occulta colloquia et interiora, que lucem fugiunt, consilia occulta colloquia et interiora, que lucem fugiunt, consilia credita. Tertiam aciem perquirende comparandeque pecunie architecti conficiunt, gratum regibus ministerium: horum suasu impulsuque nova vectigalia, divitum insidie, proscriptiones, rapine, spolia subsequuntur. Accumuletur his quartum genus, idque pestiferum, delatorum ingens malum et in bonorum atque innocentum virorum perniciem promptum, quibus non solum principes improbi, sed modesti quoque habiti aures prebuerunt. Apud Hadrianum certe imperatorem adeo valuere delatorum voces, ut amicos quos ad summum provexerat postea habuerit hostium loco. 61 His ergo tam bonis, tam sanctis ministris, tam fidis satellitibus suffulta principum consuetudo, quam iniqua conditione agitur! Mihi credite, non ingreditur limen horum ulla felicitas, sed tormenta et varie calamitates. Ab bis amicitia exclusa est, repulsa veritas, adulatio accita. Nam, quod Carolus doctos
Abbreviated transcription (Latin):
uerum audiens suc sapiencie fideis prolabatur. sepissime
in miserrimos casus. Neq enim ad ullam sapĩe cognitiõe
peruemre possunt. quibus ab assentatoribus ꝑ suasum est iã
se ad sapientiam ꝓuenisse obsessi ab adulatoribus ommi
ueritatis cognitione priuantur. Nam si quem iniuria prin¬
ceps affecit. id pro sumnia iusticia assenfatores cõprobant.
Luxur⁊ am dicunt oblectationem naturalem usu & consue¬
fudme gentiumm ꝑmissam. auancia. parcitas. procligalitas
liberalibatis nomine appellatur. crudelitatis culpam leni¬
unt specie seueritatis. Nullum est tam tetrum facims. mil¬
lum tam nefarium in regibus uicium. quod non alulato
alicunus cletegant untutis uelamento. quo fit cũ malus
ab imquissimis laudetur. ut cumulata stulticia młtorũ
tomprolatione. uicns pro untutibꝰ uͣtatur qua in re sum¬
ma est infelicitas. Nos sequntur uoluptatum ac luxurie
ministri. quibus secretiora domus promissa sunit. cum huis

Expanded text:
verum audiens, sue sapientie fidens, prolabatur sepissime verum audiens, sue sapientie fidens, prolabatur sepissime in miserrimos casus. Neque enim ad ullam sapientie cognitionem pervenire possunt quibus ab assentatoribus persuasum est iam se ad sapientiam pervenisse. Obsessi ab adulatoribus, omni veritatis cognitione privantur. Nam, si quem iniuria princeps affecit, id pro summa iustitia assentatores comprobant. Luxuriam dicunt oblectationem naturalem, usu et consuetudine gentium permissam. parcitas, prodigalitas liberalitatis nomine appellatur. Crudelitatis culpam leniunt specie severitatis. Nullum est tam tetrum facinus, nullum tam nefarium in regibus vitium, quod non adulatores alicuius obtegant virtutis velamento. Quo fit, cum malus ab nequissimis laudetur, ut, cumulata stultitia multorum comprobatione, vitiis pro virtutibus abutatur. Qua in re summa est infelicitas. 60 Hos sequuntur voluptatum ac luxurie ministri, quibus secretiora domus permissa sunt: cum his
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. Concurritur enĩ ad cos tanꝙͣ ad aurifodiuã q̃stus
et lucri causa. non igitur amantur s uenerantur at me¬
tiũitir. Satis est e lauclari coliq ab adulatoribꝰ & hus
quos ueluti canes aed latrandum allunt bonos. ꝙ uirtueis
cultores penitus respiunit. cum aliena sit eis iurtus suspe¬
cta. Tripplex enim ut principum felicitatẽ cogno seatis
gemus hõmi est. eis maxime acceptum ac familiare. Hel
inter primas partes adulatores tenent atq assentatores.
non homĩes. s portentuose belue atq immanes ueridicen¬
cli hostes qui mentiendo blandiendoq ad eo prmapum
mentes infatuant. ut parum clistent ab insanis. Consilia
principis commendant ꝙͣuis perinciosa ac turbulenta cũ
sit consilii mops prudentiam admiratur. cum sit stultus
illum plusꝙͣ illos saꝑe prositentur. cum haud procul absit ab
amentia. cosq cum suis assentatoribus adducunt. ut nch

Expanded text:
tiam. Concurritur enim ad eos tanquam ad aurifodinam, questus tiam. Concurritur enim ad eos tanquam ad aurifodinam, questus et lucri causa. Non igitur amantur, sed venerantur ac metuuntur. Satis eis est laudari colique ab adulatoribus et iis quos veluti canes ad latrandum alunt. Bonos et veritatis cultores penitus respuunt, cum aliena sit eis virtus suspecta. 59 Triplex enim, ut principum felicitatem cognoscatis, genus hominum est eis maxime acceptum ac familiare. Hos inter primas partes adulatores tenent atque assentatores, non homines sed portentuose belve atque immanes veri dicendi hostes, qui mentiendo blandiendoque adeo principum mentes infatuant ut parum distent ab insanis. Consilia principis comendant, quantumvis pernitiosa ac turbulenta, cum sit consilii inops; prudentiam admirantur, cum sit stultus; illum plusquam ceteros sapere profitentur, cum haud procul absit ab amentia, eoque cum suis assentationibus abducunt, ut, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Illud qͦ nequaꝙͣ est in miniinis iporum admimoniudum
quoel suaui ssmio oĩm fructu annacie priuantur. ip̃i ne¬
minem. nisi inconsulto quolam impetu cliligunt. anlso
diliguntur. inter pares quidem anncicia uersatur & cos
in quibus cadem bonarum arciũ uigent studia. At hii
non solum non amiant pares. s cum eis regnandi gracia¬
armis ac ferro clecertant. bonis artibus quantũ uaccent
palam est nobis. cum inferioribus nilla esse potest amiti¬
cia. nam tieri asuis ꝙͣ diligi principes malunt. sed
quem metuunt & oderunt u̾eteri fentencia.⁊ taq millus
apud ipos amncicie locus est.Anna quippe est ex ammo
et uera loqui. at illi ueritati sunt ominio infẽsti. cũ incħ
mũ qđ libeat corum aures paciantur. Sed iudennis in¬
quies multorũ amicorũ nomiulla p̾bere officia. id quiđ
nillo fit principis amore. s ob utilitatẽ pͥuatam. sectant᷑
enm sepus quem oclerunt. sed utilitas suꝑat maliuolẽ¬

Expanded text:
Illud quoque nequaquam est in minimis ipsorum malis adnumerandum, Illud quoque nequaquam est in minimis ipsorum malis adnumerandum, quod suavissimo omnium fructu amicitie privantur. Ipsi neminem nisi inconsulto quodam impetu diligunt a nulloque diliguntur. Inter pares quidem amicitia versatur et eos in quibus eadem bonarum artium vigent studia: at ii non solum non amant pares, sed cum eis regnandi gratia decertant; bonis artibus quantum vacent, palam nobis est. Cum inferioribus nulla esse potest amicitia; nam timeri a suis quam diligi principes malunt. Sed quem metuunt et oderunt, veteri sententia. Itaque nullus apud ipsos amicitie locus est. 58 Amici quippe est ex animo et vera loqui, at illi veritati sunt omnino infesti, cum nihil nisi quod libeat eorum aures patiantur. Sed videmus, inquies, multos amicorum nonnulla prebere officia. Id quidem nullo fit principis amore, sed ob utilitatem privatam. Sectantur enim quem sepius oderunt, sed utilitas superat malivolen
Abbreviated transcription (Latin):
ti. atq ignoti formidantur. non uror. non liberi. nõ fres
non cogͣnati sunt extra suspicionem. Horum namq singu¬
lorum deminciatione conspiratione ꝙ fraudibus. plures
principes interierunt. nullus hiis locus tutus est. nilla re¬
gio milla hora . ubiq insidic tnuientur. dies folliciti. isõ¬
nes noctes aguntur. tum uite. tum imperiis amnitendi
meta. qua luita tot malis implicita nichil prorsus potest
infelicius excogitari. Anclite queso quid nam hanc sen¬
tenciam in eocdem libello dicat y socrates. Si metus illors
inquit sollicitudmesq & pericula consideres. si nõmillos
ex regibus aspicies ab hnis uocatos quos fidissimos oogitalãt
Sutem reges ip̃os adminauertisse crudelius quos sigulari
familiaritate caros hũissent. Ali uero contigissẽ ut possꝙyͣ in
suos seuissent. ab suis postea occiderentin. ꝙͣuis pocius uitam
ꝙ̃ hanc tot tantisq periculis cominictã censeas eligendam.

Expanded text:
ti atque ignoti formidantur, non uxor, non liberi, non fratres, ti atque ignoti formidantur, non uxor, non liberi, non fratres, non cognati sunt extra suspitionem. Horum namque singulorum conspiratione et fraudibus plures principes interierunt. Nullus his locus tutus est, nulla regio, nulla ora, ubique insidie timentur. Dies soliciti, insomnes noctes aguntur, tum vite, tum imperii amittendi metu: qua vita, tot malis implicita, nihil prorsus potest infelicius excogitari. 57 Audite, queso, quid in hanc sententiam in eodem libello dicat Isocrates: si metus illorum - inquit - solicitudinesque et pericula consideres, si nonnullos ex regibus aspicies ab iis necatos quos fidissimos cogitabant, si item reges ipsos in eos animadvertisse crudelius, quos singulari familiaritate caros habuissent, aliis vero contigisse ut, postquam in suos sevissent, ab suis postea occiderentur, quamvis potius vitam, quam hanc, tot tantisque periculis coniunctam, censeas eligendam?
Abbreviated transcription (Latin):
superbiam atq impotentiam. que raro a prinapibus receilũt
Aelle auanciam dñanciumn sectatricem. qua omnes ferme
clucti indiuitum fortunas impetum faciunt. Aliciantur qͦ
multiplices cupiditates. que mentem eorum sꝑ affligunt.
Quid cle consentia scelerum lequar. qua millum seneca
grauius esse supplicium scribit. Nunquid nob̾ pariis uide¬
tur esse in principibus cruciatus: Ac hii qua conscientia
uiuant. satis constat. Nempel ea quam ipaꝵ facinora re¬
quirant. ingratitudo quoq eorum domestica est. qua i re
prestant reliquis ctiam magenda nedum in referencla gra
insolentes quicꝙ̃ eis operis quicquid mumeris. quicquid be¬
neficii impenditur. id debito iureq fieri putant. & ne qͥd
cuiꝙ̃ͣ clebcant. sibi omnia deberi arbitrantur. Adiciunt᷑
lins malis. suspiciones. nietus. tnnores qui iugiter ammos
principum laceratit. scrui. familiares. domestici. amia. no¬

Expanded text:
superbiam atque impotentiam, que raro a principibus recedunt. superbiam atque impotentiam, que raro a principibus recedunt. Adde avaritiam, dominantium sectatricem, qua omnes ferme ducti in divitum fortunas impetum faciunt. Adiciantur quoque multiplices cupiditates, que mentem eorum semper affligunt. 56 Quid de conscientia scelerum loquar, qua nullum Seneca gravius esse supplicium scribit? Numquid vobis parvus videtur esse in principibus cruciatus? At ii, qua conscientia vivant, satis constat. Nempe ea quam ipsorum facinora requirunt. Ingratitudo quoque eorum domestica est, qua in re prestant reliquis etiam in agenda, ne dum in referenda gratia insolentes. Quicquid eis operis, quicquid muneris, quicquid beneficii impenditur, id debito iureque fieri putant et, ne quid cuiquam debeant, sibi omnia deberi arbitrantur. Adiciuntur his malis suspitiones, metus, timores, qui iugiter animos principum lacerant: servi, familiares, domestici, amici, no
Abbreviated transcription (Latin):
eos semper ampliandi proferendiq domnmi cũpiditate
intensos in aliorum ꝑmciem stragemq irritat atq impel¬
lit. Huic tum uianis bella. huic̃ cedes. incenclia. nationũ
populationes & prouinciarum uastitas. descendunt. U̾ bi
enim imperancli apiclitas regnat. ibi pacis aut ocii ratio
esse non potest᷑. Tum uero luxuria & libidines uarie que
cummi etian dectissimos ac sapientis iuros qnq ab officio de¬
clinare coegerant. quid in principibus uirui aut aucto¬
ritatis habere putatis: in quibus licencia cum stulticia
admnscetur. qui sensuum uoluptatibus pocius ꝙͣ ratiom ob¬
temꝑantes non solum illas cohercere. s etiam alicere cõsue¬
uerunt. blandum ul quiclem malum. & quoel propter iam¬
multi fuerunt er pricipatu pulsi. Quid autem turpus ne
dicam nnfelicuis alexandro & priscis regibus. qui a cohor¬
tos ixorũ exoletorimiq libidims cauła he bant. Acdde hins

Expanded text:
eos, semper; ampliandi proferendique dominii cupiditate eos, semper; ampliandi proferendique dominii cupiditate incensos, in aliorum perniciem stragemque irritat atque impellit. Hinc cum vicinis bella, hinc cedes, incendia, nationum populationes et provinciarum vastitas descendunti. Ubi enim imperandi cupiditas regnat, ibi pacis aut otii ratio esse non potest. Tum vero luxuria et libidines varie, que cum etiam doctissimos ac sapientis viros quandoque ab officio declinare coegerint, quid in principibus virium atque auctoritatis habere putatis, in quibus licentia cum stultitia admiscetur, qui, sensuum voluptatibus potius quam rationi obtemperantes, non solum illas coercere, sed etiam allicere consueverunt? Blandum id quidem malum et quod propter multi iam fuerunt e principatu pulsi. Quid autem turpius, ne dicam infelicius, Alexandro et priscis regibus, qui cohortes uxorum exoletorumque libidinis causa habebant? Adde his
Abbreviated transcription (Latin):
rerum cominicta. Bene prestantunque scribit seneca. pe¬
rire funditus omĩa. uibi ꝙ̃tum ira suaclet. fortuna punt¬
tit. Darus ꝑ farum rex bellum adii sus satas motimis
offensus ortorati nobilis sems precibus in solaciũ senectutis
rogantis umm ex tribus liberis sibi relinqui plusꝙͣ pet̾e̾t
pollicitus se daturum. omnes tres in eus conspectu occisos
obiecit. Cerses cum grecis gesturus bellum. parenti quinq
filiorum unus uaccationem petenti. ira motus. quem uel¬
let eligendi petestate concessa. eum quem delegerat. in
eluas partes consectum ab utroq uie qua exceratus tran¬
siturus erat latere suspendi iussit. Transco nr̃os prmci¬
pes ne quem nica notet orõ actamen requirebat multorũ
salus illos fuisse paulum ab ira remissiores. Cuperem ut u¬
no tantum urgerentur malo. s multa illam uicia conseqũ¬
tur. primum uesana ambitio. malus officii magister. qui

Expanded text:
rerum coniuncta. 54 Bene prestanterque scribit Seneca pererum coniuncta. 54 Bene prestanterque scribit Seneca perire funditus omnia, ubi quantum ira suadet, fortuna permittit. Darius, Persarum rex, bellum adversus Scythas moturus, offensus Ortobazi nobilis senis precibus in solacium senectutis rogantis unum e tribus liberis sibi relinqui, plusquam peteret pollicitus se daturum, omnis tres in eius conspectu occisos obiecit. Xerses, cum Grecis gesturus bellum, parenti quinque filiorum inius vacationem petenti, ira motus, quem vellet eligendi potestate concessa, cum quem delegerat, in duas partes confectum, ab utroque vie, qua exercitus transiturus erat, latere suspendi iussit. Transeo nostros principes, ne quem mea notet oratio, at tamen requirebat multorum salus illos fuisse paulum ab ira remissiores. 55 Cuperem ut hoc uno tantum urgerentur malo. Sed multa illam vitia consequuntur. Primum vesana ambitio, malus officii magister, que
Abbreviated transcription (Latin):
clitonem senem samiliarem in cominuo lancea transfodit.
Qui lisimachum amicum leom obiecit. Non recenseo mul¬
torum rabiem qui humanum sanguinem. quia ore non po¬
terant: occulis ex haulerunt. Hõc affirmare ausim. mil¬
lum tetrius malum. millum scelestius. nullum ꝑicule sus
ꝓtulisse naturam. At qui pestis nefaria in regibus ac pͥna¬
pibus. p̃cipuum domialiũ collocauit. Puẽrilis sunt ad i-¬
racundiam faciliores quicquid corim ammos offendit.
scelestum iudicant. nefas ducunt eorum aipiclitatibꝰ aut
dictis contrarii. Paruulo excitato uento mcenduntur ita
ad hõni truciatus. fortume enim beneficio tuidi cum ap¬
petitu. cum ratione utantur. etiam in rebus p aruuilis pro¬
fundunt iram. Hani comitem fortume felicis iraconcliam
cẽ uiri sapiences tradunt. & magnam fortunam. maio¬
rem iram testantur sequi. Periculosa ac turbulenta sunt
principuni nicia. sed ira maioreni stragem echit facultati

Expanded text:
Clitonem senem familiarem in convivio lancea transfodit, Clitonem senem familiarem in convivio lancea transfodit, qui Lysimacum amicum leoni obiecit. Non recenseo multorum rabiem, qui humanum sanguinem, quia ore non poterant, oculis exauserunt. Hoc affermare ausim, nullum tetrius malum, nullum scelestius, nullum periculosius protulisse naturam. Atqui hec pestis nefaria in regibus ac principibus precipue domicilium collocavit. Puerulis sunt ad iracundiam faciliores. Quicquid eorum animos offendit, scelestum iudicant, nefas ducunt eorum cupiditatibus aut dictis contrairi. Parvulo excitato vento, incenduntur ira ad hominum cruciatus: fortune enim beneficio tumidi, cum appetitu pro ratione utantur, etiam in rebus parvulis profundunt iram. Nam comitem fortune felicis iracundiam esse viri sapientes tradunt et magnam fortunam maiorem iram testantur sequi. Periculosa ac turbulenta sunt principum vitia, sed ira maiorem stragem edit facultati
Abbreviated transcription (Latin):
uisdam ex carissiis filium ob aclinonitam in eo ebrieta¬
tem sagitta transfyxit. Alexander magmis uosamũ ammas
calistenem phm̃ cum iliscipulum suum ꝑsarum in eo mo¬
res culpantem. om̃ibus detruncatum menibris in cauea mo¬
re niclusuni belue discrutiauit. Referte sunt hystone tasibꝰ
ilorum qui suorum principum uicia emendare cupientes
mortis fupplicio affecti sunt. Nlon enim pacumtur moniti¬
ones qui spernunt urtutem. sed sana consilia. aut acerto¬
odio aut tormentis prosequntur. constare arbitror. tum rone
iheant societatem. Quid uicia: ꝙ̃ familiaria illis esse iudent᷑
Cogita primum ꝙͣtum ira sit malum. ꝙͣ atrox facimis. ꝙͣ
crudele. quot euis exempla a regibus in ꝓniciem clelita.
Non recito scille nissu. qͣ tuor ob iram legiones oiium uno
cdicto ferro absumptas. non stragem p̾uestinorum nõ mlta
ab eo in tiues impetu ire factã. Transeo alexandrum qͥ

Expanded text:
iusdam ex carissimis filium, ob admonitam in eo ebrietaiusdam ex carissimis filium, ob admonitam in eo ebrietatem, sagitta transfixit. Alexander Magnus, vesanum animal, Callisthenem philosophum, condiscipulum suum, Persarum in eo mores culpantem, omnibus detruncatum membris, in cavea more inclusum belve discruciavit. Referte sunt histori casibus illorum qui, suorum principum vitia emendare cupientes, mortis supplicio affecti sunt. Non enim patiuntur monitiones, qui spernunt virtutem, sed sana consilia aut acerodio aut tormentis prosegiuntur. Constare arbitror tum ratione, bus virtutes ineant societatem. 53 Quid? Vitia quam familiaria illis esse videntur! Cogita primum quantum ira sit malum, quam atrox facinus, quam crudele, quot eius exempla a regibus in perniciem gentium edita. Non recito Sylle iussu quatuor ob iram legiones civium uno edicto ferro absumptas, non stragem Prenestinorum, non multa ab eo in cives impetu ire facta. Transeo Alexandrum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
enim sumis. grata et iocunda est hus qui se emenclari. qui
se ad honestateni cohopenae uolunt reprchentio erratorum
suorum quoꝵ meliorem uitam sequantur. ob camq rem
gracias solennis agere monitoribus nris magni loco bnfi
M hntes cauicia in nobis ostencli. aquibus ip̃i mimime asti¬
nemus morto annm impediti. At uero regibus imperatoribꝰ¬
ꝙ ꝙͣ grita sit uitiorum suorum ad momitio. plures misera¬
bili exemplo docuerunt. hostes enm sunt ueritatis adulato¬
ubus atq assentatoribus. se penitus tradentes. que maxinia
est infelicuas. agne sane consumate nequicie sigmini est.
suos monitores & iecta consilia edisse. quo in uicio plures in¬
samerint. Rex persarum syrus ut recentiores p̃termitam
arralo familiari ob reprehensum i se uicium. filios epulan¬
dosm cominuo dedit. &s ne parentis mors filiis adiceietur
epulas illasr laudare ut suaues coactus est. Eambises cu¬

Expanded text:
enim sumus -, grata ac iocunda est iis, qui se emendari, qui enim sumus -, grata ac iocunda est iis, qui se emendari, qui se ad honestatem comparare volunt, reprehensio erratorum suorum, quo meliorem vitam sequantur, ob eamque rem gratias solemus agere monitoribus nostris, magni loco beneficii habentes ea vitia in nobis ostendi, a quibus ipsi minime abstinemus, morbo animi impediti. At vero regibus imperatoribusque quam grata sit vitiorum suorum admonitio, plures miserabili exemplo docuerunt. Hostes enim sunt veritatis, adulatoribus atque assentatoribus se penitus tradentes, que maxima est infelicitas. Magnum sane consummate nequitie signum est suos monitores et retta consilia odisse. Quo vitio plures insanierunt. 52 Rex Persarum Cyrus, ut recentiores pretermittam, Arpalo familiari, ob reprehensum in se vitium, filios epulandos in convivio dedit et, ne parentis mors filiis adiceretur, epulas illas laudare ut suavis coactus est. Cambises cu
Abbreviated transcription (Latin):
F honesteq iuuendum. In primis quidem libroram uita.
non ocio. non luxui non cliuicns frangitur. s pro cotidiano
uctu comparando. laboribus ac uigiłus insudant. legibuse¬
tiam quibus mmoclerate cupilitates homi frenantur. pa¬
rere coguntur. Adde ꝙ inter equales liberiore quadam licẽ¬
tia lõquenli utuntur. qua & anicorum errata reprehen¬
dere. & inicos muchere queunt. Accedunt ad hec insti¬
tutiones quas ueteres illi clarissimiq poete cde uita & mo¬
ribus tracliderunt. Hec omnia priuatorum mentes ad me¬
liorem uitam inclucunt. quibus adiumentis destituti reges
esse uiclentur. neq enim in tanta fastu tantaq rerum li¬
centia moneri se aut emendari pacumtur. Hec ille. Per¬
uersum igitur minis homi gemis est. & humantati aduer¬
suni corum qui sanas respuunt monitiones. Uni non oĩ
honesto uacui admoneri se arguiq gaudent. ut ex nide me¬
liores fiant. cum enm in multis offendant omnes honnẽs

Expanded text:
e honesteque vivendum. In primis quidem illorum vita e honesteque vivendum. In primis quidem illorum vita non otio, non luxu, non divitiis frangitur, sed pro quotidiano victu comparando, laboribus ac vigiliis insudant. Legibus etiam, quibus immoderate cupiditates hominum frenantur, parere coguntur. Adde quod inter equales liberiore quadam licentia loquendi utuntur, qua et amicorum errata reprehendere et in inimicos invehere queunt. Accedunt ad hec insititutiones quas veteres illi clarissimique poete de vita et moribus tradiderunt. Hec omnia privatorum mentes ad meliorem vitam inducunt, quibus adiumentis destituti reges esse videntur. Neque enim in tanto fastu tantaque rerum licentia moneri se aut emendari patiuntur. 51 Hec ille. Perversum igitur nimis hominum genus est et humanitati adversum, eorum qui sanas respuunt monitiones. Viri non omni honesto vacui admoneri se arguique gaudent, ut exinde meliores fiant. Cum enim in multis offendant omnes - homines