comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus in hoc m&ro aristo phanes ẽ. utmarenon amoquod modo cũ placidostetit ȩquore
litoracedit Fritergo exemplũ t&ra maria catalectiei. Celebr& utphoebus ercha¬
ra superos omni potentes reson&q inelos musis placitum Tegra metros aũ cel ebr&phȩ¬
bus cithara superos omni potentis reson&q melos Trima rosuero. Celebr& phocbus
cithara superos omni potentis. Dimetrosaũ. Celebr& phoebus cithara superos. Tres
aũ pedes tripodia utgrȩcidicunt dimetrum brachycatalectum faciunitita: suꝑ ardua
festur equis plac& Nunceodem ordine. quopenta metro ꝑmetra singula detractatione
pedum ad dimetrum deduximus. susum uersus rursum dimetrum parilege adpenta¬
metrũ ꝑducere. uelut lyricore son& meamusa potens. melonoua carmina pangeregesuo
adsis a gede precor omihi melpomene: scioque situm curdactilicum singulis pedibus

Expanded text:
mus in hoc metro Aristophanes est, ut mare non amo, quod modo cum placido stetit aequore, mus in hoc metro Aristophanes est, ut mare non amo, quod modo cum placido stetit aequore, litora caedit. erit ergo exemplum pentametri acatalecti celebret Phoebus cithara superos omnipotentes resonetque melos Musis placitum, tetrametrus autem celebret Phoebus cithara superos omnipotentes resonetque melos, trimetrus uero celebret Phoebus cithara superos omnipotentes, dimetrus autem celebret Phoebus cithara superos, tres autem pedes uel tripodia, ut Graeci dicunt, dimetrum brachycatalectum faciunt ita, super ardua fertur equis. placet nunc eodem ordine, quo pentametrum per metra singula detractione pedum ad dimetrum deduximus, susum uersus rursum dimetrum pari lege ad pentametrum perducere, uelut lyrico resonet mea Musa potens.  melo noua carmina pangere gestio  adsis age, deprecor, o mihi Melpomene. scio quaesitum, cur dactylicum singulis pedibus,
Abbreviated transcription (Latin):
inclausula inuenitur. et appellatur archebuliũ. Atsi trisyllabo pede suidũta¬
xatgeneris t̃min&ur : adeq archebulion. sed integrum. Namprius inquo lam¬
bus anΟΚΡΟTΟΝ dicitur uoluntenim sicut dactilicũ trocheo ultimo. Ita ana¬
pestum nonnũ quã iambo concludi. Si quidem dactilus uttrocheus a longa incipiat.
Ana pestumaũ uti ambus desinat. quofitsonorus. percutitur uero uersus a napęs¬
ticus p̃cipue perdipõdian. inĩdum & persingulos pedes. Estaũ ꝑcussio cuius lib&
metri in pedes diuisio exemplũerit tetra m&ri catalectici. quod estin anapȩsticis
Nobilis illeuersus alius cithara sonituq potens uolucrespecudesq mouere
Item. Ad motalabris tuba t̃ribilẽ sonitũ dedit aerecanoro. Quod genus frequens ẽ
apud aristophanen. Vnde etaristo phanioni uocatur. Namquia conditoreius
idem fuit nam & esclylus etcratinus. & aliipriores usisunt eo: Verũ quia pluri¬

Expanded text:
in clausula inuenitur, et appellatur archebulium. at si trisyllabo pede sui dumtain clausula inuenitur, et appellatur archebulium. at si trisyllabo pede sui dumtaxat generis terminetur, adaeque archebulion, sed integrum: nam prius, in quo iambus, ἀπόκροτον dicitur. uolunt enim sicut dactylicum trochaeo ultimo, ita anapaestum non numquam iambo concludi, siquidem dactylus ut trochaeus a longa incipiat, anapaestus autem ut iambus desinat, quo fit sonorus. percutitur uero uersus anapaesticus praecipue per dipodian, interdum et per singulos pedes. est autem percussio cuiuslibet metri in pedes diuisio. exemplum erit tetrametri catalectici, quod est in anapaesticis nobilis ille uersus, alius cithara sonituque potens uolucres pecudesque mouere, item admota labris tuba terribilem sonitum dedit aere canoro. quod genus frequens est apud Aristophanen: unde et aristophanion uocatur, non quia conditor eius idem fuit nam et Aeschylus et Cratinus et alii priores usi sunt eo, uerum quia pluri
Abbreviated transcription (Latin):
Ineodũ taxat uersuquiquinq continuis ꝑordinẽ dactilis currit. Vt attuba
t̃ribilem sonitum proculȩrecanoro. Detracta enim at syllaba quaprimus
inuersudactilus constat. Frunt reliqui pedes anapęstisic. Tuba t̃ribilem soni¬
tum proculȩrecanoro. Recipitaũ idm&rũ pedesquattuor spatiotem porũ pares
syllabarum numero dispares. spondeũ qui est anapesti collectio dactilicũ ꝓceleuma¬
ticum et eundem anapęstum inquacũq sede. Namcumomnes Numero temporum
quattuor conp̃hendantur. tam̃ diuisione longarum uel coniunetionebreuium
pentur. eiusdem feregeneris existunt. Non nulli iNultima huius sede ionicũ minorẽ
recipiunt earationequa in finemetrũ omneuarieclaudatur. Ochincquod etiam
ab auctoribus studio nouitatis quedã adiciantur etd&rahantur. Contra quã ratio ue¬
teris disciplineue ꝑmittit. quod & inceteris metrisdatur agnoscere. Nam etiamb

Expanded text:
in eo dumtaxat uersu, qui quinque continuis per ordinem dactylis currit, ut «at tuba in eo dumtaxat uersu, qui quinque continuis per ordinem dactylis currit, ut «at tuba terribilem sonitum procul aere canoro». detracta enim at syllaba, qua primus in uersu dactylus constat, erunt reliqui pedes anapaesti sic, «tuba terribilem sonitum procul aere canoro». recipit autem id metrum pedes quattuor spatio temporum pares, syllabarum numero dispares, spondeum, qui est anapaesti collectio, dactylum, proceleumaticum et eundem anapaestum in quacumque sede. nam cum omnes numero temporum quattuor comprehendantur, tamen diuisione longarum uel coniunctione breuium,pentur, eiusdem fere generis existunt. non nulli in ultima huius sede ionicum minorem recipiunt ea ratione, qua in fine metrum omne uarie claudatur; dehinc quod etiam ab auctoribus studio nouitatis quaedam adiciantur et detrahantur contra, quam ratio ueteris disciplinae permittit. quod et in ceteris metris datur agnoscere. nam et iambus
Abbreviated transcription (Latin):
ta syllabos dicitur. Terruiturbem Nam. tam in prima quam postrema partepo¬
sita hȩccola ad sumptis reliquis quattuor pedibus. faciuntheroum ex ametrum.
Quȩpor tiunculȩ. etiam exiambico uersu ꝑhuius modi cola decisȩ pleraq exsepa¬
risyllabarum rationem & rorum genera procreabunt. In terhȩc neignoras¬
se uidear non p̃termiserim. quia ferunt apud auctores exemplarepperiri.
quibus ostendant exametrum dactilicum. usq ad octam&rum disyllabo ter¬
minatum processis se ultra quam proceritatem. Nihili Neodem scrutandũ ẽ
DEANA PESTICO METRO:
AAlico indubium nĩuenit. Cumisdem temporibus uterq eorum syllabisq
subsistat. VNdea quibusdam antidactilas dicitur: Siquidem dactilus.
elonga. etduobus breuibus. Anapestus eduabus breuibus etlonga di¬
gesti situordinis. tantum discrepareuideantur. Dehincquod detracta per
epiplocen heroo dactilieo primalonga reliqui pedes in anapestum reform̃tur.

Expanded text:
tasyllabos dicitur, «terruit urbem». nam tam in prima quam postrema parte potasyllabos dicitur, «terruit urbem». nam tam in prima quam postrema parte posita haec cola adsumptis reliquis quattuor pedibus faciunt heroum hexametrum. quae portiunculae etiam ex iambico uersu per huius modi cola decisae pleraque ex se pari syllabarum ratione metrorum genera procreabunt. inter haec, ne ignorasse uidear, non praetermiserim, quod ferunt apud auctores exempla reperiri, quibus ostendant metrum dactylicum usque ad octametrum disyllabo terminatum processisse, ultra quam proceritatem nihil in eodem scrutandum est. de anapaestico metro ylico in dubium non uenit, cum isdem temporibus uterque eorum syllabisque subsistat: unde a quibusdam antidactylus dicitur, siquidem dactylus e longa et duabus breuibus, anapaestus e duabus breuibus et longa digesti situ ordinis tantum discrepare uideantur; dehinc quod detracta per epiplocen heroo dactylico prima longa reliqui pedes in anapaestum reformentur
Abbreviated transcription (Latin):
mittere. Sed quȩ potior auctoritas ad probat. uel frequens ususcelebrando cõm̃dat:
Hero iciuersus ex am&ri cola seu comata alia sunt utgrecidicunt apltika. alia. te¬
Aika aliako ina equis. alia initiis. alia clausulis uersuum conexa respondent.
Quas partiunculas si necessesit usim dicere initiales et finales seu nouissimales. Cõmunes
autem quia &initio etfinisoci&ate congruunt. Igitur tetram&rus uersus herousini¬
tialis crittalis. Odrysiũ mastem caneb arbite. finalis seu nouissimalis. Odrysio.
lyra carminecantat : Cõmunis aũ messorem cohibent archyta. Trim&ros. initi¬
alissic. Tediua potenis cypri. Quod m&rum glyconium octasyllabum dicitur
Fin alis autem gratopyrra subantro. quod pherecration enepta syllabon appel¬
latur. Dimetrus herous initi aliserit. armasonantia. Nouissimalis quodpen¬

Expanded text:
romittere, sed quae potior auctoritas adprobat uel frequens usus celebrando commendat. romittere, sed quae potior auctoritas adprobat uel frequens usus celebrando commendat. heroici uersus hexametri cola seu commata alia sunt, ut Graeci dicunt, ἀρκτικά, alia τελικά, alia κοινά, e quis alia initiis, alia clausulis uersuum conexa respondent, quas portiunculas, si necesse sit, ausim dicere initiales et finales seu nouissimales, communes autem, quae et initio et fini sociatae congruunt. igitur tetrametrus uersus herous initialis erit talis, Odrysium Martem cane barbite, finalis seu nouissimalis Odrysio lyra carmine cantat, communis autem «mensorem cohibent Archyta»; trimetrus initialis «sic te diua potens Cypri», quod metrum glyconium octasyllabum dicitur; finalis autem «grato Pyrrha sub antro», quod pherecration heptasyllabon appellatur: dimetrus herous initialis erit arma sonantia, nouissimalis, qui pen
Abbreviated transcription (Latin):
oceano Namsiunasyllaba breuius fuerit alegitimo exametro heroo. Dice¬
tur diphiliũ metrũ. Itatam̃ utista uersi ficatio. t̃tium pedũm spondeum sẽꝑ
habeat. Hocquoq dignum eruditis auribus nonp̃t̾miserim repestum iN
exametrouersudactilico. Cuitamen duocola ed uobus dactilis . et spondeo.
constabunt. Quattuor pedesdisyllabos id est trocheum. lambum pyrri¬
chium. spondeum. ꝑ ordinem semperpotius inueniri. siuelis alias. quam
exametri heroi lexpostulat scandere. ut est apudhomerum. Zeic REΘ Ε
Sed dehis hactenus. Namq exhoroo metro. ꝑadiectionem etdetractionẽ.
ltem pimmutationẽ eteo Ncinnationem. genera metrorum propagata.
quibus ue uocabulis nuncupata sunt decursis speciebus prototrpis dequibus nunc
sermo est ꝑsequemur. quo facilius c&era enodatis. atq illuminatis principalibus
intellegantur. Nectam̃ omnia quorum infinitus atq immen susestnu merus ausim ꝓ¬

Expanded text:
Oceano. nam si una syllaba breuius fuerit a legitimo hexametro heroo, diceOceano. nam si una syllaba breuius fuerit a legitimo hexametro heroo, dicetur diphilium metrum, ita tamen ut ista uersificatio tertium pedem spondeum semper habeat. hoc quoque dignum eruditis auribus non praetermiserim repertum in hexametro uersu dactylico, cui tamen duo cola e duobus dactylis et spondeo constabunt, quattuor pedes disyllabos, id est trochaeum iambum pyrrichium spondeum, per ordinem semper positos inueniri, si uelis alias, quam hexametri heroi lex postulat, scandere, ut est apud Homerum « Ζεὺς δὲ θsed de his hactenus. nam quae ex heroo metro per adiectionem et detractionem, item per immutationem et concinnationem genera metrorum propagata quibusue uocabulis nuncupata sint, decursis speciebus prototypis, de quibus nunc sermo est, persequemur, quo facilius cetera enodatis atque illuminatis principalibus intellegantur. nec tamen omnia, quorum infinitus atque immensus est numerus, ausim p
Abbreviated transcription (Latin):
metrum Eritergo uersus dim& rus catalecticus. quiduobus suisdumtaxat
pedibus subsistit . tamquam terruit urbem. Qui concurrit etiam inchoriambi¬
cũ monoma rum hypercatalectum quiadonidium appellatur. Trimetrosaũ
a catalectus quictribus. ut cui nondictus hylaspuer. Noc emie pẽs dicitur
Quosi monides frequenter ususest. Tetrametros qui equattuor. utiospatri¬
efines etdulcia quundactilicum desinens alcmanicum. Inspondeum uero ar¬
chilochicũ m& rum efficit. Pentametrus catalectus. quiequinq ut phoebus
med ocuit iuga pieridum sequi. ethocsimonidium dicitur: Exametrum cui
sex incisiones sunt. ut. oceanum interca surgens aurorareliquit. fitcatalec¬
ticum insyllabas. cuius ea conpositio ẽ. uthabeatduo dactilos etspondeum. De¬
hinc totidem dactilos. et infinesyllabam. ut almaparens genetrixdiuum decus

Expanded text:
metrum. erit ergo uersus dimetrus catalecticus, qui duobus suis dumtaxat metrum. erit ergo uersus dimetrus catalecticus, qui duobus suis dumtaxat pedibus subsistit, tamquam «terruit urbem», qui concurrit etiam in choriambicum monometrum hypercatalectum, quod adonidium appellatur. trimetrus autem acatalectus, qui e tribus, ut «cui non dictus Hylas puer»; hoc hemiepes dicitur, quo Simonides frequenter usus est. tetrametrus, qui e quattuor, ut «nos patriae fines et dulcia», qui in dactylum desinens alcmanicum, in spondeum uero archilochicum metrum efficit. pentametrus acatalectus, qui e quinque, ut Phoebus me docuit iuga Pieridum sequi: et hoc simonidium dicitur. hexametrum, cui sex incisiones sunt, ut «Oceanum interea surgens Aurora reliquit»: fit catalecticum in syllabam, cuius ea compositio est, ut habeat duos dactylos et spondeum, dehinc totidem dactylos et in fine syllabam, ut alma parens, genetrix diuum, decus
Abbreviated transcription (Latin):
Nnoeil oueuolinthaber exam&rum cataletticum. Meninetis aci sepcensos
huicmaromolos sum etpalim bacchium & creicum. loco dactili sub lgesi laba¬
ru comun ium admiscere : Nam& apudnos similis uersus reperitur. dri quopri¬
sellaba a uocali inucipiens dumtẽpus prioris insetrahit ꝓduci nonpatitur :
atq ita produtã uocalem supuenienis alia uocalis elidit Nec teidem pes
inillo uersudecipiat ueluthuius similis qui entalis ponitespessibiqusq
Niecenimhic utinsuperioreprimus pes cr&icus erit ꝓpt̃duas consonantes
Sed pesẽ dactlus primo quod parsorationis compleaturcũpede idestponite
debie quod sp sequentis pedis in ferri superiori ũ poss̃ quȩ aliũ inchoan
sepisum. Net umquã corsonantes duȩ lorgansylabam faciunt Nisi
In eadem parte uerbi constitutȩ quȩ& inc&eris obseruabimus. Incipitautem
Etaderescitperaugmenta syllabarumdactilicũ metrum. adim&ro usq adexa¬

Expanded text:
em uolunt haberi hexametrum catalecticum. memineris autem saepe Graecos huic metro molossum et palimbacchium et creticum loco dactyli sub lege syllabarum communium admiscere. nam et apud nos similis uersus reperitur, in quo prsyllaba a uocali incipiens, dum tempus prioris in se trahit, produci non patitur, atque ita productam uocalem superueniens alia uocalis elidit. nec te idem pes in illo uersu decipiat, uelut huius similis, qui est talis, «ponite spes sibi quisque». nec enim hic ut in superiore, primus pes creticus erit propter duas consonantes, sed pes est dactylus, primo quod pars orationis compleatur cum pede, id est ponite, dehinc quod s p sequentis pedis inferri superiori non possunt, quae alium inchoant sensum; nec umquam consonantes duae longam syllabam faciunt, nisi in eadem parte uerbi constitutae, quod et in ceteris obseruabimus. incipit autem et adcrescit per augmenta syllabarum dactylicum metrum a dimetro usque ad hexa
Abbreviated transcription (Latin):
et aspera dicis causa. Nonutimitentur. sed utuitentur noscenda sunt
Quorum sicut et aliorum compluriorum auctor & parens festur archilo¬
chussingularis artificii. inexcogitandis. ac formandis nouis m&ris. qui pri¬
mus epodos exitauit alios breuiores. Alios longiores. darechens unũ pedẽ
seucolum maro utilli subicer& idq exipso detractumcẽ uidebatur. ut in heroo. A quo

Expanded text:
et aspera, dicis causa, non ut imitentur, sed ut uitentur, noscenda sunt. et aspera, dicis causa, non ut imitentur, sed ut uitentur, noscenda sunt. quorum, sicut et aliorum complurium, auctor et parens fertur Archilochus singularis artificii in excogitandis ac formandis nouis metris, qui primus epodos excogitauit alios breuiores, alios longiores, detrahens unum pedem seu colum metro, ut illi subiceret id quod ex ipso detractum esse uidebatur: ut in
Abbreviated transcription (Latin):
uisionemq cognoscere. Inhis prȩcipue. qui minime proceritatis conexa iunguntur.
Exempligratia. sisit iambicum dim&rum catalecticum. Et sequatur dactilicum dime¬
trum brachicatalectum. itadicata exfario. cum sit traditum colũ itademũ iusteproceri¬
tatis accipi. Si decem et octotemporibus suppleatur. Cumaũ neccolimensuram
breuitas ista conficiat. quantũ aperfecti uersus mensura discord&. Etutiq manifes¬
tum est. Cum colum postio uersus cẽ tradatur. Suntitem qui primã trochaicam. se¬
cundamchoriambicam. Testiam trochaicam. sed & quastam syllabam breuiorem con¬
iugationem habeant . quorum exempla plerumq apud comicos diphili et menan¬
dri comoediis reperiuntur. Verum hȩc hactenus noscenda sunt. Nequidꝑ
imperitiam p̃teris seuideamur. Sed. Alio quiN etuitanda et respuenda
sunt. Namperfecto poete. leuia et sonora sectanda sunt. quȩaũ fragosa

Expanded text:
uisionemque cognoscere, in his praecipue, quae minimae proceritatis conexa iunguntur: uisionemque cognoscere, in his praecipue, quae minimae proceritatis conexa iunguntur: exempli gratia si sit iambicum dimetrum catalecticum et sequatur dactylicum dimetrum brachycatalectum ita, † dicata ex fario, cum sit traditum colum ita demum iustae proceritatis accipi, si decem et octo temporibus suppleatur. cum autem nec coli mensuram breuitas ista conficiat, quantum a perfecti uersus mensura discordet, et utique manifestum est, cum colum portio uersus esse tradatur. sunt item quae primam trochaicam, secundam choriambicam, tertiam trochaicam, sed et quartam syllaba breuiorem coniugationem habeant, quorum exempla plerumque apud comicos in Diphili et Menandri comoediis reperiuntur. uerum haec hactenus noscenda sunt, ne quid per imperitiam praeteriisse uideamur: alioquin et uitanda et respuenda sunt. nam perfecto poetae leuia et sonora sectanda sunt; quae autem fragosa
Abbreviated transcription (Latin):
confragose atq asperecois sei nunitatem conexionenq. utsuperiora lenem acdiquidan
uequaquam conuenis seuidentur. Item si quattuor dactilis. trestrochȩos. quosuo caNt
ithiphallicon iungas. erit acΥNΑΡTΗTΟΝ utestillud Tunc &amoris a moruenit
im probus aligercupido: Pr&erea permixtiones colorum. id estmembrorum in maris
Aut experfecto et imperfecto. Aut contra id est eximperfecto etperfecto. quod acy¬
NAΡTΗTOΝ appellauimus m&ron. Qualeest exiambico dim&rocatalectico. et ithi¬
phallico compositum ita. Iubarsu ꝑ nefulgida luce tarceceli. Aut contra extrochaico
dim&ro a catalecto. et iambico dimetro catalectico. uelut ceruli meno & apontiratisq
rectitator. In eius modienim uersibus membrorum manifesta discretio ẽ. Qui autẽ
ex duobus imperfectis colis id est membris conciliantur. uixest eorum separationem di¬

Expanded text:
confragose atque aspere coisse in unitatem conexionemque, ut superiora lenem ac liquidam confragose atque aspere coisse in unitatem conexionemque, ut superiora lenem ac liquidam nequaquam conuenisse uidentur. item si quattuor dactylis tres trochaeos, quos uocant ithyphallicum, iungas, erit ἀσυνάρτητον, ut est illud, tunc et amoris amor uenit improbus aliger Cupido. praeterea permixtiones colorum id est membrorum in metriaut ex perfecto et imperfecto aut contra, id est ex imperfecto et perfecto, quod ἀσυνάρτητον appellauimus metron, quale est ex iambico dimetro acatalecto et ithyphallico compositum ita, iubar superne fulgida lucet arce caeli. aut contra ex trochaico dimetro acatalecto et iambico dimetro catalectico, uelut caeruli Menoeta ponti ratisque rectitator. in eius modi enim uersibus membrorum manifesta discretio est. quae autem ex duobus imperfectis colis id est membris conciliantur, uix est eorum separationem di
Abbreviated transcription (Latin):
et extrochaicis iambica. et ex anapesticis dactilica metra interse formantur.
Per anTinae cian uero. id est ꝑ contrarium effectum. scupassionem iunguntur
ea quorum interse contrariȩspecies. haut facile copulantur. Estenim coniune¬
tionis genus nimis scabrum. atq asperum. ut suntionica anoMEΙTΟNOC Cum
iambicis ueldactilica cumtrochaicis semꝑ dissentientia interse . atq abhorrentia.
Vnde & aCΥNΑΡTΗTΑ agrȩcis id est inconexa appellantur. Ut est beatus ille
quiua cansmente uiuit integra. Nam compositus appar& uersus ex dimetro iam¬
bico acatalecto. et dim&ro trochaico catalectico. exdiuersis et contrariis ample¬
xionibus. Hienim etiam sigenere congruunt. specietamer discrepant.
comites sabidȩcrbelesuocant chorosadaras. Intelligis igitur atq: ipso sensu
ab horrentium aurium ꝑcipis duo m&rorum coladis sidentia interse. ita

Expanded text:
et ex trochaicis iambica et ex anapaesticis dactylica metra inter se formantur. et ex trochaicis iambica et ex anapaesticis dactylica metra inter se formantur. per ἀντιπάθειαν uero, id est per contrarium adfectum seu passionem, iunguntur ea quorum inter se contrariae species haud facile copulantur. est enim coniunctionis genus nimis scabrum atque asperum, ut sunt ionica ἀπὸ μείζονος cum iambicis uel dactylica cum trochaicis semper dissentientia inter se atque abhorrentia. unde et ἀσυνάρτητα a Graecis, id est inconexa, appellantur, ut est beatus ille qui uacans mente uiuit integra. nam compositus apparet uersus ex dimetro iambico acatalecto et dimetro trochaico catalectico ex diuersis et contrariis amplexionibus: hi enim, etiamsi genere congruunt, specie tamen discrepant. comites rabidae Cybeles uocant choros ad aras. intellegis igitur atque ipso sensu abhorrentium aurium percipis duo metrorum cola dissidentia inter se ita
Abbreviated transcription (Latin):
Eruntergo percΥNΠΑΘ ΕΙΑΝ. idestperconsentaneum affectũ mixtȩ. intersciambi¬
cȩbasischoriambicis & antis pasticis. Nam quotiens copulantur subquacumq sede
uid cas uduti exuna eadem specie id compositũ metrum stare. et quibus uniformi
quod mono ides grȩcidicunt procedere adaeque. et trochaicȩ basis ionicis pari
consensio nesociantur. Cumepiplocarum quas amplexiones metrorum diximꝑ
mutua interse successione uariantur. Et qum non solum trocheum ec solutionẽ
eius tribrachyn. sed ets pondeum cum suissolutionibus. id estdactilum etanapes¬
tum admittit. tameni uniformia metra sentiuntur. Cum exsimilibus et famili¬
aribus pedibus fitista coniunctio. similiter dactilicis anapȩstica incidunt. Vt ar¬
mauirumq cano. Etenim adiectis duabus breuibus. ut supra ostendimus fiet
anapesticum ꝑcynnae eian. sicades armauirumq cano. Quauicissitudine.

Expanded text:
erunt ergo per συμπάθειαν, id est per consentaneum adfectum, mixtae inter se iambierunt ergo per συμπάθειαν, id est per consentaneum adfectum, mixtae inter se iambicae bases choriambicis et antispasticis. nam quotiens copulantur sub quacumque sede, uideas ueluti ex una eademque specie id compositum metrum stare et quasi uniforme, quod monoides Graeci dicunt, procedere. adaeque et trochaicae bases ionicis pari consensione sociantur, cum epiplocarum, quas amplexiones metrorum diximus, mutua inter se successione uariantur. et quamuis non solum trochaeum et solutionem eius tribrachyn, sed et spondeum cum suis solutionibus, id est dactylum et anapaestum, admittant, tamen uniformia metra sentiuntur, cum ex similibus et familiaribus pedibus sit ista coniunctio. similiter dactylicis anapaestica incidunt, ut «arma uirumque cano». etenim adiectis duabus breuibus, ut supra ostendimus, fiet anapaesticum per συμπάθειαν sic, ades arma uirumque cano. qua uicissitudine
Abbreviated transcription (Latin):
fiettrimetrus Sed et permixtionem. cumdiuersȩ basis miscentur ut puta
choriambica etiambica ueluti. Eydia dicprecor libens unde uelis reuert
Percompositionemaũ si exhero o metro cui syllaba adiecta innouissimo
erit ꝗ penthemi mereis uocatur quod esttale: Arboribusq comȩ Adiecto
maro lambico fiat marumtale: Arboribusq comȩ ut priscagensiortalium
Qualcest in hepodõ horatii. scribereuersiculos amorepercus sum graun¬
Demonstratis igitur exemplis. temptabimus procedentelectioue ixquantum
potuerimus omnia huius generis. siue simplicia siue im mixta quȩ in usum aut
greci audatini receperunt. Sub indeprodere. Si priusca a quibus imtium
conexione sociatis metrorum generibus. quo rumbifariam ratio dispergitur: Nam¬
q. alia consentanca. et ueluti cognata interserationeiunguntur. Alia exdissiden¬
tia contraria. quȩgreci ΚΑtΑCΥΗΝΑΘ ΕΙΑΝ ΚΑΙΑΝΤ ΠΑΕΕΙΑΝ idemappellanit

Expanded text:
t per mixtionem, cum diuersae bases miscentur, ut puta choriambica et iambica, ueluti Lydia, dic precor libens, unde uelis reuerti. per compositionem autem, si ex heroo dimetro, cui syllaba adiecta in nouissimo erit, quod penthemimeres uocatur, quod est tale, «arboribusque comae», adiecto dimetro iambico fiat metrum tale, «arboribusque comae, ut prisca gens mortalium», qualedemonstratis igitur exemplis temptabimus procedente lectione, in quantum potuerimus, omnia huius generis siue simplicia siue immixta, quae in usum aut Graeci aut Latini receperunt, subinde prodere, si prius ea a quibus initiuconexione sociatis metrorum generibus, quorum bifariam ratio dispergitur. namque alia consentanea et ueluti cognata inter se ratione iunguntur, alia ex dissidenti ac contraria, quae Graeci κατὰ συμπάθειαν καὶ ἀντιπάθειαν appellant.
Abbreviated transcription (Latin):
fi& sapphicum huius modi Neatperȩquor ionia ꝓles. Item si ex duob
iambicis dimetris catalecticis fiatꝑmixtio. fitmi&rum quod eschrionio nidr̃.
Vtest amoreme subigit. &igneo furore. Similiter duo dactlica si coniur¬
gas. penthemimere fitelegium tale. Lactea sanguineis lilia mixta roris
Velsi anapestica epthemimerecopulentur. fietmetrum quod napoiMIaon appel¬

Expanded text:
sapphicum huius modi, meat per aequor Inoa proles. item si ex duobus iambicis dimetris catalecticis fiat permixtio, fit metrum quod aeschrionion dicitur, ut est amore me subegit et igneo furore. similiter duo dactylica si coniungas penthemimere, fit elegium tale, «lactea sanguineis lilia mixta rosis». uel si anap
Abbreviated transcription (Latin):
niune pera dseceionem. Nune detractionem auttransimutuionem usconcipna¬
tomne mpro cessis seundeantur et qũ non quantomnia obinmen sansuicopiam
comphendi ut putecum sint in numerabil esfigure compostiouunsa suicuasoris¬
caetas dedit scu quas sequens emula imitationee x cogitando produxias
Tameu exhisquas aut frequenis ususclebrat. Autpotior auciontas recipien¬
do commendat. proutp otero sollicita in uestigatio ue conprehensa depromã
Quo subinde eaque fallunt apud poctas m&ra prȩceptis disciplinȩ iustruendis
facilius intelligantur. quama rorum origine exosta: Quaspeciefigurata

Expanded text:
nunc per adiectionem, nunc detractionem aut transmutationem uel concinnationem processisse uideantur. et quamuis non queant omnia ob immensam sui copiam comprehendi, utpote cum sint innumerabiles figurae compositionum, seu quas prisca aetas dedit, seu quas sequens aemula imitatione excogitando produxit, tamen ex his quae aut frequens usus celebrat aut potior auctoritas recipiendo commendat, prout potero, sollicita inuestigatione comprehensa depromam: quo subinde ea quae fallunt apud poetas metra praeceptis disciplinae instruendis facilius intellegantur, qua metrorum o
Abbreviated transcription (Latin):
fiettrimetrus Sed et permixtionem cumdiuersȩ basis miscentur. ut puta
choriambica etiambica ueluti. Eydia dicprecor libens undeudis reuerti
Percompositionemaũ si exhero o metro cui syllaba adiecta in nouissimo
enit ꝗ penhemimeres uocatur quod estiale Arboribusq comȩ Adiecco
maro lambico fiatmarum tale : Arboribusq comȩ utpriscagensmortalium
Qual eest in hepo dõhoratii. scribereuersiculos amorepercus sum graui
Demonstratis igitur exemplis. temptabimus procedente lectioue iuquantum
potuerimus omuia huius generis. siue simplicia siueimmixta quȩ inusum aut

Expanded text:
nem, cum diuersae bases miscentur, ut puta choriambica et iambica, ueluti Lydia, dic precor libens, unde uelis reuerti. per compositionem autem, si ex heroo dimetro, cui syllaba adiecta in nouissimo erit, quod penthemimeres uocatur, quod est tale, «arboribusque comae», adiecto dimetro iambico fiat metrum tale, «arboribusque comae, ut prisca gens mortalium», quale est in epodo Horatii, «scribere uersiculos amore percussum graui». demonstratis igitur exemplis temptabimus procedente lectione, in quantum potuerimus, omnia huius generis si
Abbreviated transcription (Latin):
uersũq a sediducat. Vtestcuis̃ dictus hy laspuer&latonia delos. heroiuersus.
uitiosi habentur quiexsolis daceilis. uel qui ex solis spondeis coxstant. quia iptalib:
Autgrauis tarditas autuclocitas nimia uitiosac̃. In signes aũ in metris sunt Autdactili¬
ciix quo quinq dactilici ultimos pondeo clauduntur. ut panditur interea domusom¬
Nipotentis olympi. Auts pondiatontes id ẽ cũin quinta etsexta regione uersus pc¬
dessponde ponuintus. Vteomiuaudatarim obuertimus antm narum. Aittinnono¬
sullabun desinentes utpro cumbithumibos. Autquattuor orationis partidui ien¬
aduorco sunputor coridon ardebat alexin: Inciptiñ  ersts hemesex en lapeile
aduodecins Llabis in quoomnes srondeisunt ut tionphoceriis senois ma ncistes uil¬
Lene escitresertuseq acd xu uisrllabas quotiens aũ dactilus accdst tonrarsenteslal

Expanded text:
uersumque a se diducat, ut est «cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos». heroi uersus uersumque a se diducat, ut est «cui non dictus Hylas puer et Latonia Delos». heroi uersus uitiosi habentur qui ex solis dactylis uel qui ex solis spondeis constant, quia in talibus aut grauis tarditas aut uelocitas nimia uitiosa est. insignes autem in metris sunt aut dactylici, id est cum quinque dactyli ultimo spondeo clauduntur, ut «panditur interea domus omnipotentis Olympi»; aut spondiazontes, id est cum in quinta et sexta regione uersus pedes spondei ponuntur, ut «cornua uelatarum obuertimus antemnarum»; aut in monosyllabum desinentes, ut «procumbit humi bos»; aut quattuor orationis partibus decormosum pastor Corydon ardebat Alexin». incipit autem uersus herous hexameter a duodecim syllabis, in quo omnes spondei sunt, ut «non phocae turpes, non marcentes ballenae», et crescit usque ad XVII syllabas. quotiens autem dactylus accedit, totiens syllaba
Abbreviated transcription (Latin):
coniugari. Aduersusquos aliiloci extimo. In quo tantũ locali p̃scriptionenitunt᷑.
Nec merito ut nouissima eiussyllaba quȩ semꝑ breuis ẽ . mora temporis int̃cedene.
qua infine uersus naturalit̃contigit suppleatur. quotuncdemũ ꝓlonga sumatur
sicut plereq in m&ris fi nalessyllabȩ. Vel quȩ in omniuersuultimabreuis aRiagͥo¬
poc idestindifferens habeatur. Quȩ tam̃ ꝑsuasio inmedio posita. potest & troche¬
o accidere. Ñamataũ ut dictũ ẽ. ꝑ singulos pedes uerba finire. sedimmisceresylla¬
bas Namq ꝑsingulos pedes uerba t̃minarit eritinideceris. Sicutphitie delie tecolo
ꝓspiceuotaq firma. At simisceantursyllabȩ eritdecentissimus. ut a tregina
grauiiamdudum sauciacura. Ataq obseruatur. Net̃tius pesuerbum finiat

Expanded text:
coniugari. aduersus quos alii loci extimi, in quo tantum locabitur, praescriptione nituntur; coniugari. aduersus quos alii loci extimi, in quo tantum locabitur, praescriptione nituntur; nec immerito, ut nouissima eius syllaba, quae semper breuis est, mora temporis intercedente, quae in fine uersus naturaliter contingit, suppleatur, quo tunc demum pro longa sumatur, sicut pleraeque in metris finales syllabae: uel quod in omni uersu ultima breuis ἀδιάφορος, id est indifferens, habeatur. quae tamen persuasio in medio posita potest et trochaeo accidere. non amat autem, ut dictum est, per singulos pedes uerba finire, sed immiscere syllabas. nam qui per singulos pedes uerba terminarit, erit indecens, sicut «Pythie, Delie, te colo, prospice uotaque firma». at si misceantur syllabae, erit decentissimus, ut «at regina graui iamdudum saucia cura». adaeque obseruatur ne tertius pes uerbum finiat
Abbreviated transcription (Latin):
uerba uel nomina exresidua sui pastesequentib pedib: adnectaNt. Quo pacto euenit uo¬
cũ integerpes eẽ . Sed saneut ꝑ fectȩ partio rationis desequenti sermone aliquid accedat:
Necumquã facilecum finepedis parsorationis impleatur. In anas estis aũ contraeue¬
nitistud Etenimpes hic singulifcoNiugationib: partẽorationis includere. sic̃ in co¬
mȩdiis plaraq exempladeclarant. Nonnũ quã hȩ cobseruatio p̃t̾mittitur. sed qui
Trocheusnumero tantũ syllabarũ spondeo congruens. uelutalienus abhissemꝑ in ex¬
tima pasteuersus locabitur: Suꝑ quo etiã nuncint̾grãmaticos lis pend&. Nãquicum
asser̃ ferunt pulchriorẽ uersũ epicũ effici.sikała ANT INhabeat. id est sitro cheo clau¬
dente t̃minctur. ut ꝑ suadeant dactilicis pedibus familiarit̃ trocheo sindepasitionib

Expanded text:
uerba uel nomina ex residua sui parte sequentibus pedibus adnectant, quo pacto euenit  uouerba uel nomina ex residua sui parte sequentibus pedibus adnectant, quo pacto euenit  uocum integer pes esse, sed sane ut perfectae parti orationis de sequenti sermone aliquid accedat, nec umquam facile cum fine pedis pars orationis impleatur. in anapaestis autem contra euenit istud: etenim pes hic singulis coniugationibus partem orationis includere solet, sicut in comoediis pleraque exempla declarant. non numquam haec obseruatio praetermittitur. sed qui trochaeus numero tantum syllabarum spondeo congruens, uelut alienus ab his, semper in extima parte uersus locabitur. super quo etiam nunc inter grammaticos lis pendet. nam qui eum adserunt, ferunt pulchriorem uersum epicum effici, si κατάληξιν habeat, id est si trochaeo claudente terminetur, ut persuadeant dactylicis pedibus familiariter trochaeos in depositionibus
Abbreviated transcription (Latin):
dibus Nontam̃ isdem diuisionibus utherous cȩditur uersuse. uer sprone¬
deum aũ etlaclicũ mensuratemporũ congruente etiam inarsi et hiesi
cadem equalitas stabit quam grȩcidicunt conAOΓOR quibus ꝑconiuncti¬
onem etdiuisionem ut su pradocuimus mutua procreatio ẽ meritoq i¬
differenter iaquacumq uersuss ede utors scandendi pro ces serit repe¬
riuntur dumtaxatusq ad pedẽ quastum. quintus enĩ fesequent̃ utheroumde¬
c& dactilus ẽẽ deb& eadem cognationeetiã anapestus quiespondei prima indu¬
as breues diuisa efficitur heroo poss& ad nectim&ro. Nisi incipientedactilo. et
subiuncto anapesto medie breues Numero quattuor heroũuersum deformarent.
Seu quod anapesti ꝑsyllabas gradiantur. Siuequia metrorũ fereomniũ naturatalis ẽ.
ut caueantnesingulas pastes orationis singulorũ pedũ finecondudant. Sed potius ut

Expanded text:
dibus, non tamen isdem diuisionibus ut herous caeditur uersus. inter spondibus, non tamen isdem diuisionibus ut herous caeditur uersus. inter spondeum autem et dactylum mensura temporum congruente etiam in arsi et thesi eadem aequalitas stabit, quam Graeci dicunt ἴσον λόγον. quibus per coniunctionem et diuisionem, ut supra docuimus, mutua procreatio est, meritoque indifferenter in quacumque uersus sede, ut sors scandendi processerit, reperiuntur, dumtaxat usque ad pedem quartum: quintus enim frequenter, ut heroum decet, dactylus esse debet. eadem cognatione etiam anapaestus, qui e spondei prima in duas breues diuisa efficitur, heroo posset adnecti metro, nisi incipiente dactylo et subiuncto anapaesto mediae breues numero quattuor heroum uersum deformarent: seu quod anapaesti per syzygias gradiuntur, siue quia metrorum fere omnium natura talis est, ut caueant ne singulas partes orationis singulorum pedum fine concludant, sed potius ut
Abbreviated transcription (Latin):
ediuerso proposita quo distent acdifferant. siue copulentur et congruant.
ipsa interse cõparationeproposita. Nonsolum ingeniis etoculorum uluti
contem platione percepta. In prõptu acꝓpatulo habeantur DEDACTILO
trocheo et eodemdactilo. Nab&aũ sedessex quas aristoxenus musicus. Xu¬
pac uocat. Recipitetiam pedales figuras. tres. Hasgrȩcidicunt noaiba
extimiata nam autinsex partes diuiditur perdionio toa ians: autintres
perdipodian esit trim&rus. Autinduas perbaa Duo quib: omnis uersus
constatdirimitur. Ecuius genere hȩ m&rorum speciesgignuntur. Diphili¬
um seu choerilium. Logoedicum seu arhebulium. a eolicum siue sapphicũ.
Etedera dequorũ statu acratione suo lo codicemus: Dactiliciigitur m&eri
id precipuũ c̃ quod heroum appellatur . Diffestenim ad actilicoheroum
geidhemimereus. etepehemi meren. Dactilicumenĩ lic&x isdem subsistatpe¬

Expanded text:
e diuerso posita, quo distent ac differant siue copulentur et congruant e diuerso posita, quo distent ac differant siue copulentur et congruant ipsa inter se comparatione proposita, non solum ingenii sed et oculorum ueluti contemplatione percepta in promptu ac propatulo habeantur. de dactyltrochaeo et eodem dactylo. habet autem sedes sex, quas Aristoxenus musicus χώρας uocat. recipit etiam pedales figuras tres: has Graeci dicunt ποδικὰ σχήματα. nam aut in sex partes diuiditur per monopodian, aut in tres per dipodian et fit trimetrus, aut in duas per κῶλα duo, quibus omnis uersus constat, dirimitur. e cuius genere hae metrorum species gignuntur, diphilium seu choerilium, logaoedicum seu archebulium, aeolicum siue sapphicum et cetera, de quorum statu ac ratione suo loco dicemus. dactylici igitur metri id praecipuum est, quod heroum appellatur. differt enim a dactylico heroum penthemimeren et hephthemimeren. dactylicum enim, licet isdem subsistat pe
Abbreviated transcription (Latin):
ł tlongo desinens. uelut aminori ad maius egressus. ꝑtẽporũ increm̃ta c̃sur¬
gat. Prrrichius enĩ nullũ exsem&rũedidit. Trocheus uero a longa ĩcipit
Nos autem ut dictũẽ. principimetrorũ omniũ heroo. siuepythio deferentes.
non absurde ad actilico auspicandũ eẽ censuimus. Igitur prototypa. id
ẽ primiformia nouẽ mara quorũ etiriprimomentio nẽfecimus. sunthȩc
equis primũ dactilicum dehinc anapesticum postiambicum ettrochaicum
etchoriambicum et antis pasticum ionicum aΠΟMEΖONOC Ionicũ aΠΟΕΛ ACCO¬
Noc. Etp ȩonicum Nam proceleumaticũ speciem nouem prototypis decimam
adilluminandas eorum interse altercationes. acmutuas ȩmulationum uicissitudi¬
ues quas ꝑ contrariam naturȩpositionem haberenoscuntur. Eadem sic digerere.
Vt dactilicis anapestica. lambicis trochaica. et cetera ut paulo anteinduximus

Expanded text:
in longo desinens, uelut a minori ad maius egressus, per temporum incrementa consurin longo desinens, uelut a minori ad maius egressus, per temporum incrementa consurgat. pyrrichius enim nullum ex se metrum edidit, trochaeus uero a longa incipit. nos autem, ut dictum est, principium metrorum omnium heroo siue pythio deferentes non absurde a dactylico auspicandum esse censuimus. igitur prototypa, id est primiformia nouem metra, quorum et in primo mentionem fecimus, sunt haec, e quis primum dactylicum, dehinc anapaesticum, post iambicum et trochaicum et choriambicum et antispasticum, ionicum ἀπὸ μείζονος, ionicum ἀπὸ ἐλάσσονος et paeonicum. nam proceleumaticam speciem nouem prototypis decimam ad illuminandas eorum inter se alternationes ac mutuas aemulationum uicissitudines, quas per contrariam naturae positionem habere noscuntur, eadem sic digerere, ut dactylicis anapaestica, iambicis trochaica et cetera, ut paulo ante induximus,
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPIT LIS̃ II. LEGEFELICIT. DE PROTOTIPIS. SPECIEB NOUĨ
REDONOS ORNIA QUEADINS TRUCTIONEMETRICE DISCIPLINE UELUT
quȩdam primȩ instructionis incunabula nccessario his quibus huice
artis uoluptas acstudium ẽ intimanda s̃ ad fatimpersecutos. Vnde
Nunc ad nouem prototypa. idest primiformia omniũ m&rorũ genera equo¬
rum fonte atq: origine diriuata . Inmimerabiles metrorum profluit copia.
Stilum nõi operis conuestam. Dequorum disciplina et p̃ceptis & rationeomni.
quainterse congruunt. siuedissentiunt. textus huius secundi uoluminis. sin¬
gula quȩq reserans explicabit. Auspicandum igitur ab eonobis pedepotissi¬
mũ credidi. quodheroũ metrum principeomniũ continens etiam nominis sui
appellatione signauit : Si quidem non nulli ambigant. a quoed uobus m&ro¬
rũ ordinẽ inchoantes exordium capiant: Nam quiabiambo initiũ trahunt.
Fostudio id fieriuolunt. quodidem abreui aquo hisorigo ẽ. Incipiens tempore :

Expanded text:
pis speciebus nouem credo nos omnia, quae ad instructionem metricae disciplinae, uelut quaedam primae institutionis incunabula, necessario his quibus huiusce artis uoluptas ac studium est intimanda sunt, adfatim persecutos. unde nunc ad nouem prototypa, id est primiformia omnium metrorum genera, e quorum fonte atque origine deriuata innumerabilis metrorum profluit copia, stilum nostri operis conuertam, de quorum disciplina et praeceptis et ratione omni, qua inter se congruunt siue dissentiunt, textus huius secundi uoluminis singula quaeque reserans explicabit. auspicandum igitur ab eo nobis pede potissimum credidi, qui heroum metrum, principium omnium, continens etiam nominis sui appellatione signauit, siquidem non nulli ambigant, a quo e duobus metrorum ordinem inchoantes exordium capiant. nam qui ab iambo initium trahunt eo studio id fieri uolunt, quod idem a breui, a quo his origo est, incipiens tempore et
Abbreviated transcription (Latin):
Isubsiftit autem ex commate. Colis. Etuersibus. DEUERSU
FRSUSE UT UARRONI PLACET. UERBORUM IUNCTURA QUEPER
articulos et commata arythmos modulatur inpedes. Incipit autem
adim&ro. Et proceditusq ad exa metrum. Inhisdumtaxat uersibus qui persin¬
gulos pedesdirimuntur. In illis aũ qui perdipodian. usq ad tetram&rum.
uel pentam &rum. Nonnumquam exam&rum procedunt. Quibus dediuisione
Acscansionesua cuiq Nomenest. quos latine taxatione simplicum senarios.
Trimetros. Octonariosuero Tetrametros uocauerunt. Ab usiue uelhȩcappellati¬
onehabebitur. Cum sincera et propria significatione grȩcorum uersus herous

Expanded text:
subsistit autem ex commatis colis et uersibus. de uersu subsistit autem ex commatis colis et uersibus. de uersu uersus est, ut Varroni placet, uerborum iunctura, quae per articulos et commata ac rhythmos modulatur in pedes. incipit autem a dimetro et procedit usque ad hexametrum, in his dumtaxat uersibus qui per singulos pedes dirimuntur; in illis autem, qui per dipodiam, usque ad tetrametrum uel pentametrum, non numquam hexametrum procedit. quibus de diuisione ac scansione suum cuique nomen est. quos Latine taxatione simplicium pedum appellauerunt, cum senarios trimetros, octonarios uero tetrametros uocauerunt. abusiue uel haec appellatio habebitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in metro apud quosdam. hec cõmunit̃ mele appellantur. quȩ nos carmina inter¬
p̃tamur. et membra quȩ melle gracidiuis a mẽbrorum uocant. Partes ergo uersus.
Cum exea quaconiunctus eratpaste disoluitur colaefficit. Cum uero ea quaconiunc¬
tus erat parte absciditur. particulaq diuolsa exeoẽ. commadic&ur. Vtin illisuer¬
sus soluatur. in hiscedatur . Namperiodus quilatina int̃ p̃tatione circuitus. uel
ambitus uocatur. idestcompositopedum trium uelquattuor. uel complurum
similium atq ab dissimilium. Adidrediens. unde ex ordium sumpsit. Sicuttem¬
poris lustrum. uelsacrorum tricterici. uel inpoematis. quando non uersus omnes
metrigenere panguntur. Sed ex uariis uersibus carm̃omnecõpositum. ꝑcircuitũ
quendam ad ordinem suum decurrit. Nepio aoc dicitur. omnis ex am&ri uersus.
modum excedens. Undeea quȩ modum etmensuram habent. m&radicta sunt.

Expanded text:
nec immerito apud quosdam haec communiter mele appellantur, quae nos carmina internec immerito apud quosdam haec communiter mele appellantur, quae nos carmina interpretamur et membra, quia mele Graeci diuisas membrorum uocant partes. ergo uersus, cum ex ea qua coniunctus erat parte dissoluitur, cola efficit; cum uero ea qua coniunctus erat parte absciditur, particula, quae diuulsa ex eo est, comma dicetur, ut in illis uersus soluatur, in his caedatur. nam periodus, quae Latina interpretatione circuitus uel ambitus uocatur, id est compositio pedum trium uel quattuor uel complurium similium atque absimilium, ad id rediens, unde exordium sumpsit, sicut temporis lustrum uel sacrorum trieteris, dicitur in poematis, quando non uersus omnes eodem metri genere panguntur, sed ex uariis uersibus carmen omne compositum per circuitum quendam ad ordinem suum decurrit. περίοδος dicitur omne hexametri uersus modum excedens, unde ea quae modum et mensuram habent metra dicta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad periodum decam& rũ porrigetur. Quorũ differentia talis ẽ: Coloꝵ
estmnebrũ quodfinitis constat pedibus. Commaaũ. Ix quo uelparspedis est.
Eruntitaq cola particulȩ solutorũmetrorũ. ut armauirumq cano. Omnium
autem uersus katatoΠΛ ΕΙCΤΟΝ. Induo coladiuiditur. Abusiueaũ etiam. et cõma
dicitur colon. Hisquidam adiunguntstichum. idestuersum. sub huius modidif¬
ferentia ut situersus qui excedit dimetrum. Vndectem istichium dicitur
Colonaũ et comma intradimetrum. Frititaq colon. cum integrȩfuerint sytygiȩ
commauero. cuminperfectȩ. Proprieaũ grȩci coladicunt. quȩcũq circa iunctu¬
ras autastus porrecta sunt in longitudinẽmembra. Vnde euripides KAIΚΩΛΑ
ΚΩADΙC TΕΠΡΑΠΟΥΝ MMΗCOMΑΙ. VNdedictũ melos. brachia scilic& et feminia

Expanded text:
usque ad periodum decametrum porrigetur. quorum differentia talis est: colon usque ad periodum decametrum porrigetur. quorum differentia talis est: colon est membrum quod finitis constat pedibus, comma autem in quo uel pars pedis est. erunt itaque cola particulae solutorum metrorum, ut  «arma uirumque cano». omnis autem uersus κατὰ τὸ πλεῖστον in duo cola diuiditur. abusiue autem etiam comma dicitur colon. his quidam adiungunt stichum, id est uersum, sub huius modi differentia, ut sit uersus qui excedit dimetrum unde et hemistichium dicitur, colon autem et comma intra dimetrum. erit itaque colon, cum integrae fuerint syzygiae; comma uero, cum imperfectae. proprie autem Graeci cola dicunt quaecumque circa iuncturas aut artus porrecta sunt in longitudinem membra: unde Euripides «καὶ κῶλα κώλοις τετράπουν μιμήσομαι» unde dictum melos, brachia scilicet et femina.
Abbreviated transcription (Latin):
Seu quo lib& alio dequibus etceteris in processu dicemus. Metraauquedam singu¬
lis pedibus quã monopodiam. quidambinis quam dipodiam uocauerunt. scandi
moris est. Hanc nos coniugationem appellamus. Et ꝑ monopodiam quidem so¬
ladactilica. perdipodian uero cetera. Igitur cum ex am&er uersus metrorum
omniũ finis ac sũmasit. hi quiepici nonsunt si ꝑ singulos pedes feriantur. Exce¬
dant neces seest modum ex ametri uersus. Vnde ꝑ dipodeas feriuntur. ut &iã¬
sid ecempedum fuerint. Non decam &riappellentur. Sed pentametri. Quinq
scilic& dipodiis computatis. DEEOLIS MT TRORŨ. CONSIDERAN¬
OAPRETEREA INMETRS COLA QUELATINE NEBRA. ITENCONNA
quȩ cȩsum a nobis propriedicitur idest extrema etexigua pars in m&ris.
Mensura enim scumodus metrorum huius modi accipietur. Nam extremum
in his atq ultimũ quȩ monom&rondicitur constat exuno pede. maximũ uero

Expanded text:
seu quolibet alio, de quibus et ceteris in processu dicemus. metra autem quaedam singuseu quolibet alio, de quibus et ceteris in processu dicemus. metra autem quaedam singulis pedibus, quam monopodiam, quaedam binis, quam dipodiam uocauerunt, scandi moris est hanc nos coniugationem appellamus: et per monopodiam quidem sola dactylica, per dipodiam uero cetera. igitur cum hexameter uersus metrorum omnium finis ac summa sit, hi qui epici non sunt, si per singulos pedes feriantur, excedant necesse est modum hexametri uersus. unde per dipodias feriuntur, ut, etiamsi decem pedum fuerint, non decametri appellentur, sed pentametri, quinque scilicet dipodiis computatis. de colis metrorum consideranda praeterea in metris cola, quae Latine membra, item comma, quod caesum a nobis proprie dicitur, id est extrema et exigua pars in metris mensura enim seu modus metrorum huius modi accipietur: nam extremum in his atque ultimum, quod monometron dicitur, constat ex uno pede, maximum uero