comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rec poctica opinentur ẽẽ figm̃ta ⁊ pici patrẽ sat̾nũ
ponus fuisse asseuerent. A quo ꝑitissimo agricola
nuentũ ferunt ut fimo aĩaliũ agri fecundarent᷑
qdͥ ab eius noĩe ẽ stertus dictũ. Hunc quidã stertu¬
nũ uocatũ ferunt. Qualib aũt ex causa eũ sat᷑nũ
pellari uoluerint: certe tñ hunc sterchen siue
fitutiũ merito agriculture fecerunt dm̃. Sat᷑nꝰ.
ingo dõꝵ ⁊ totius ꝓsꝑitatis apaganis designatur.
hunc latini a satu appellatũ ferunt. quasi ad ipsũ
saituret᷑ annis. un ⁊ eũ greci chronos nom̃ habere
ĩn oriunt᷑ iteꝵ redeant. Hunc celi patris abscidis¬
se genitalia dicunt. quia nichil in celo s⁊ seminib
sipientiã qd intus accusata sit. In aliquib autẽ
cuitatib saturno lib̃os suos apud gentiles ĩmo¬
libant. qd̾ saturnũ lib̾os suos deuorasse solitum

Expanded text:
hec poetica opinentur esse figmenta, et Pyci patrem Stercen potius fuisse asinuentum ferunt, ut fimo animalium agri fecundarentur, quod ab eius nomine stercus est dictum; hunc quidam Stercutium uocatum ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare uoluerint, certe tamen hunc Stercen siue Stercutium merito agriculturae fecerunt deum.origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum saturetur annis. Unde et eum Graeci Χρόνος nomen habere unde oriuntur, redeunt. Hunc Coeli patris abscidisse genitalia dicunt: quia nihil in coelo de seminibus sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles immolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum
Abbreviated transcription (Latin):
ritu credit aut cetiͣ solo congregationis delectat᷑ di¬
scioio. fit aũt scisma cũ dicut hoĩes nos iusti sumus.
nos scĩficamꝰ inmundos ⁊ cet̾a similia. Esis. Scisma
tici sũt. qui in causis fidei recta sc̃tiunt extorta m̃tt
quibuslib ẽtentionib pacis cõmunione difrupta.
a frat̃no ꝯsortio seꝑant᷑. ꝓinde heretici indilectione
dĩ errare noscũtur quia ꝑuersa de dõ sentiunt. Itl
uero in dilectione ꝓximi offendt̃. qr de fraterna son¬

Expanded text:
ritu credit ut caeteri, solo congregationis delectatur dissidio. Fit autem schisma cum dicunt: Homines nos justi sumus, nos sanctificamus immundos, et caetera similia. Superstitio tici sunt qui in causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separantur. Proinde illi in dilectione Dei errare noscuntur, quia peruersa de Deo sentiunt, sti uero in dilectione proximo offendunt, quia de fraterna soc
Abbreviated transcription (Latin):
i.amagog filio iafeth fertur cognominata cuiꝰ
s̃a olim ingens fuit. Nam ab oriente india. a sept̃e¬
tone ꝑpaludes meotides int̃ danubiũ ⁊ occeanũ usq
ii orientis parte. quia occeanus sericus tendit᷑ usq
admare caspiũ qd̃ ẽ ad occasũ. dehinc ad meridiẽ usq
late uagantes. ex quib quedã agros incolunt. q̃dã
portentuose hac trices carnib humanis ⁊ eoꝵ sangͥ¬
ne uiuunt. Scithie. plures t̾re sunt locupletes in¬
habitabiles tam̃ plures. Nam dũ inplerisq locis
uro ⁊ gẽmis affiuant grecoꝵ immanitate accessus
minũ rarꝰ ẽ. ⁊maraglus aũt optimus. Hec patͥa

Expanded text:
thia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingens fuit; nam ab oriente India, a septentrione per paludes Maeotides inter Danubium et Oceanum usque tra orientis parte, qua Oceanus Sericus tenditur, usque ad mare Caspium, quod est ad occasum; dehinc a meridie usque late vagantes, ex quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes, inhabitabiles tamen plures. Nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum immanitate accessus hominum rarus est: smaragdis aut
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ aut at̾ra aut ab ut̃o ad gignendũ ł fructus itt
foetus. E enĩ liquor ex cibis ⁊ corporis decoctiõe fact̾
ac diffusus ꝑuenas atq medullas. qui in desudatis
m̃strualis sanguinis irrigatione format᷑ in corpest.
nec ht̃ uim ad herendi. Similit̃ ⁊ crassũ uim nõhr̃
gignendi. quia muliebri sangium miscere se non
potest. ꝑꝑ nimiã sui spissitudinẽ. Hinc ⁊ steriles ma¬

Expanded text:
mitur aut in terra aut utero ad gignendum vel fructus vel fetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus, ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus, menstrualis sanguinis irrigatione formatur in corpus. nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles ma
Abbreviated transcription (Latin):
sagitta uenenata. arcu ł torm̃tis excussa. que dũ ad
hominẽ uenĩt uirus qd̾ figit infundit. un ⁊ scorpio
nom̃ accepit. Scorpitis. gẽma. scorpionẽ ⁊ colore ⁊
armatũ aculeo ⁊ ex eo grece uocatũ qd̾ caudã figat¬
⁊ artuato uulnere uenena diffundat. ꝓpͥũ ẽ aũt scor¬
pionis qd̃ manus palmã ñ feriat. Scorpio. piscis¬
cũ ocimi manipulo alligatis om̃s qui ibi sunt scor¬
pio exit cauda que minabit᷑ unca. Scorpina. piscis¬

Expanded text:
sagitta venenata, arcu vel tor mentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit: unde et scorpio nomen accepiarmatum aculeo et ex eo Graece vocatum est, quod cauda figat, arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis, quod manus palmam non feriat. Scorpio dicum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpio exibit, caudaque minabitur unca. Liber
Abbreviated transcription (Latin):
gam que triuphãtes cũ sceptro in manu gerelat
imitationẽ uittorie scipionis. licet ⁊ scipio baculus
quo hões ĩitũtur. Unde ⁊ ille pͥmꝰ cornelus. scipio
appellatus ẽ qr mroroparis eius cecus innixus ambu.¬
bat suꝑ scipionẽ aũt aqͥla suꝑ sedetat obuiditii. s
ꝑ uictoriam quasi ad suꝑnã magnitudinẽ accẽder¬

Expanded text:
 et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem acceder
Abbreviated transcription (Latin):
caninis. cũ latratib magnis ꝓpt̃ fretũ siculi maris. in
quo nauigantes uerticib inse cũ currentiũ undaꝵ ext̃i¬
ti latrati extimant undus. quas sorbentis testus uorago
mile celebrate forme ꝓcul uescentib. uñ ⁊ mõstruosam
spẽm fabule illi deder̃ quasi formã hõis capitis succine
tam caninis quia conlinib fuictus latratũ uidetur expri¬
gio gentilium dicit qd̃ si integra ad lim̃ suspendatur. omĩ¬

Expanded text:
caninis cum latratibus, magnis propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago mile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstruosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus caninis succinctam, quia conlisi ibi fluctus latratus videntur expritio gentilium dicit quod, si integra ad limen suspendatur, omni
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Es ie. Satirici. poete dicti siue qd̾ pleni sĩt
om̃i facundia. siue asaturitate ⁊ copia. De plurib
enĩ simul reb loquunt᷑. seu ab illa lance que diu̾¬
sis frugũ ł pomoꝵ gnͣib ad templa gentiliũ sole¬
bant deferri. aut a satiris nom̃ contractũ ꝗ multa
hñt ea que ꝑ uolentiã ducuntur. Satirion. her¬

Expanded text:
tur. Saturici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate et copia: de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri; aut a satyris nomen tractum, qui inulta habent ea quae per vinolentiam dicuntur. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
sione quippe noĩs ita sapientia dr̃ in malo quẽ ad¬
modũ inbona astutia. cũ ꝓgenie magisq usita¬
te in latina dũ taxat lingua sapientes laudabi¬
lit̃ appellant᷑. astuti aũt male cordati intelligũt᷑.¬
Nos tñ aꝑte legimus sapientes ad malũ ñ ad bo¬
nũ. Nã dñs dicit sapientiores ẽẽ filios scłi filiis
lucis ad consulendũ sibimet inposterũ quauis frau¬

Expanded text:
sione quippe nominis ita sapientia dicitur in malo, quemadmodum in bono astutia, cum proprie magisque usitate in latina dumtaxat lingua sapientes laudabiliter appellentur, astuti autem male cordati intellegantsanctarum loco sapientes ad malum, non ad bonum ; et Dominus dicit sapientiores esse filios saeculi filiis lucis, ad consulendum sibimet in posterum quamvis frau
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrinoꝵ. Sarmate. quos greci regines uocãt
exorti sunt ab ascatna filio gomer nepote iafeth.¬
Hi patentib cãpis in equitabant armati pͥusquã
eos lentulus danubio ꝓhib̾et atq in obstudiũ ar¬
moꝵ sarmate nuncupati existimant᷑. Sarm̃tũ. a se¬

Expanded text:
ATA R Sarmatae, quos Graeci Reginos vocant, exorti sunt ab Ascanio filio Gomer, nepote Iafeth; patentibus campis inequitabant armati, eos eos Lentulus Danubio prohiberet: atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta dicuntur: qr sub tegum̃to corporaliũ reꝵ.
urtus diuina secretius salutẽ eoꝵdẽ sacram̃tors
oꝑat᷑. Nñ ⁊ asecretis uirtutib. ł asacris sacramenta
dicuntur. Que idõ fructuose pene eccłam fiunt:
quia sc̃s inea manens sp̃s. eundẽ sacram̃toꝵ latent̃
oꝑatur effectũ. Uñ si ꝑ bonos seu ꝑ malos ministroᷤᷤ
intra dĩ eccłam dispensentur: tam̃ quia sc̃s sp̃s mi¬
stice illa uiuificat qui quondã apłico in tp̃r uisibi¬
lib apparebat oꝑib: nec bonoꝵ meritis dispensa¬
toꝵ amplificantur hec dona. nec maloꝵ attenuãt᷑.
quia ineq qui plantat ẽ aliquid neq qui rigat.
s qui increm̃tũ dat ds̃. un ⁊ grece mysteriũ dicit᷑¬

Expanded text:
sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose penes Ecclesiam fiunt, quia sanctus in ea manens Spiritus eundem sacramentorum latenter operatur effectum. Unde seu per bonos, seu per malos ministros intra Dei Ecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mystice illa vivificat, qui quondam apostolico in tempore visibilibus apparebat obtutibus, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur: quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat, Deus . Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sanimon. nasturtiũ. Sardinia ⁊ corsica insu¬
⁊ p̃uo freto hoc ẽ milib uginti diuidunt᷑. Ex
sub sardinia habet ameridie contra numidiã.
aralitanos. contra corsicã insulã hoc ẽ septẽtͥo¬
ĩe u̾sus ht̃ ulbienses. cuiꝰ in longũ spaciũ tenet
nille passuũ. cc.xxx. In latũ: milia .c. lxxx. Hec
ñ ab oriente ⁊ aborea tirenicũ mare. qd̃ expectat
id portũ urbis rome. ab occasu mare sardiũ. ab
srico insulas baleares longe positas. Ameridie
numidicũ sinũ. A sept̾etͥone ut dixi corsicã. Sar
dine alibia ꝓfectus sardiniã occupauit. ⁊ ex suo
fadie uestigui humani tã in orientẽ quã occidentẽ
latior ꝓminet ferme parib lat̃ib que in meridie
ad septẽtrionẽ u̾tunt. ex quo añ cõmerciũ a naui¬
gintib grecoꝵ hic nus appellata ẽ. Tra patet in lõ¬
eriguũ. om̃ib ꝑnitiosũ. Henenũ quoq ibi nascit᷑.¬
uherbu ꝑscriptores plurimos ⁊ poctas memorata

Expanded text:
ios Italiae. Sardinia et Corsica insula parvo freto, hoc est, millium viginti, dividuntur: ex quibus Sardinia habet a meridie contra Numidiam Caralitanos: contra Corsicam insulam, hoc est, septentonem uersus habet Vlbienses. cuius in longo spatium tenet milia passuum CCXXX, in lato milia LXXX. haec habet ab oriente et borea Tyrrhenicum mare quod spectat ad portum urbis Romae, ab occasu mare Sardum, ab Africo insulas Baleares longe positas, a meridie Numidicum sinum, a septentrione ut dixi Corsicfectus, Sardiniam occupavit, et ex suo facie vestigii humani, in orientem quam in occidentem latior prominet, ferme paribus lateribus quae in meridiem et septentrionem vertunt; ex quo ante commercium a navigantibus Graecorum Ἴξνος appellata est. Terra patet in lonexiguum hominibus perniciosum. Venenum quoque ibi non nasciter scriptores plurimos et poetas memorata,
Abbreviated transcription (Latin):
mes. pus. Sanies dicta quia ex sanguine na¬
scitur. Excitato enĩ calore uulneris sanguis in
saniẽ u̾titur. Nam samies nõ fit inquẽtuq locũ.
nisi uͥ sanguis aduenerit. quia om̃e qd̾ putrescit
nͥ calidũ ⁊ humidũ fuerit. qd̾ ẽ sanguis putrefiẽi
nõ pot̃. Sanies aũt ⁊ tabes sibi differunt. Fluere
enĩ sanie: uiuoꝵ ẽ. tabe mortuoꝵ. Clc̃. Samora.¬

Expanded text:
. Sanies dicta, quia ex sanguine nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatr
Abbreviated transcription (Latin):
bara. uestim̃ta. Sarabare. sunt fluxa ac sinuosa
uestim̃ta. de quib legit᷑ in damelo. Et sarabare
eoꝵ nõ sunt immutate. Et publius. Ut quid ergo
inuentre tuo parthi sarabara suspenderunt. Apud
quosdã aũt sarabare quedã capitũ tegmina nũcu¬
pantur. qualia uidemꝰ in capita magnoꝵ picta.

Expanded text:
bitu. Sarabara sunt fluxa ac sinuosa vestimenta, de quibus legitur in Daniele: Et sarabara eorum non sunt immutata. Et Publius: Ut quid ergo in ventre tuo Parthi sarabara suspenderunt. Apud quosdam autem sarabara quaedam capitum tegmina nuncupantur, qualia videmus in capite magorum picta.
Abbreviated transcription (Latin):
Srdonis. gẽma ex duoꝵ nõiũ societate uocata. ẽ
eñ ex onicis candore ⁊ sardi rubore. Constat aũt
tͥb colorib. subt̃ius nigro. medio candido. suꝑius
mineo. hec sola insignando nichil cere auellit. Rep¬
ꝑitur aũt apud indos ⁊ arabes. detecta torrentib.
tur gẽmis ita ut dep̃hendi nõ possit. singunt enĩ
eas et diu̾so gñe. nigro. candido. minioq colore.

Expanded text:
nominum societate vocata; est enim ex onychis candore et sardo. Constat autem tribus coloribus; subterius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. ntur gemmis, ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere, nigro, candido minioque colore.
Abbreviated transcription (Latin):
in mari. UIRG. Samo. insula in mari egeo. uͥ nata
ẽ iuno. ex qua fuit sibilla samia. ⁊ pytagoras samiaᷤᷤ
fictilia uasa tradunt᷑. un ⁊ uasa samia appellata st̃.
interp̃tatur sol eoꝵ. ł solis fortitudo. Fuit enĩ uͥtute
clarus. ⁊ lib̾auit isrł dehostib. Samsucũ. tarda

Expanded text:
nt. Samos insula est in mari Aegeo, ubi nata est Iuno; ex qua fuit Sibylla Samia et Pythagoras Samius,fictilia vasa traduntur; unde et vasa Samia appellata sunt. tatur sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus: Salva
Abbreviated transcription (Latin):
seita. eo qd̃ fui̾t dilectus ⁊ amabilis dño. Terciũ uo¬
aibulũ eius coheleth. qd̃ grece appellatur eccłastes.
non filius dauid rex isrł uxta nũm uocabuloꝵ
sioꝵ tͥa uolumina edidit. Quoꝵ pͥmus ẽ masloth
quẽ greci parabolas. latini ꝓu̾bia noãnt. eo qd̾ in
iu subcõparatiua similitudine figuras u̾boꝵ ⁊ y
nigines ueritatis ostendiͣt. ipsam aũt ueritatẽ ad

Expanded text:
Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum eius Coheleth, qmon filius David regis Israel juxta numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit. Quorum primus est Masloth quem Graeci Parabolas, Latini Proverbia nominant: eo quod in ipso sub comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis osten
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm escam. Pulmentis enĩ saporẽ dat. excitat aui¬
ditatẽ. ⁊ appetitũ in om̃ib cibis facit. Ex eo quippe oĩs
uictus delectatio ⁊ summa hilaritas. hinc ⁊ salus nom̃
accepisse putat᷑. Nichil enĩ utilius sale ⁊ salo. Beniq
carnea uidemꝰ corpora nauticoꝵ. Deniq Quin etiã pecu¬
des. arm̃ta. ⁊ ium̃ta sale maxime ꝓuocant᷑ ad pastũ.
Multũ largiores lacte. multoq gratiores casei dote.
Corpora etiam sal astringit. siccat ⁊ alligat. De functa
etiã a putrescendi labe uindicat. ut durent. Silariũ.

Expanded text:
omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviomnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditatem, et appetitum in omnibus cibis facit. Ex eo quippe omnis victus delectatio et summa hilaritas. Hinc et salus nomen accepisse putatur. Nihil enim utilius sale et sole. Denique cornea videmus corpora nauticorum. Quin etiam pecudes, armenta et jumenta sale maxime provocantur ad pastum, multo largiores lacte, multoque gratiores casei dote. Corpora etiam 249 sal astringit, siccat et alligat. Defuncta etiam a putrescendi labe vindicat, ut durent. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
insalinis ingestũ sole siccatur. S⁊ ⁊ flumina dẽsãt
insale amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoq
de tͣctis arenis colligit᷑. crescens cũ lune noctib. Nã
incirmea amoniacus sub harenis inuenit᷑. Britta
eiusdẽ metalli niueo candore resplendent. salubres
corpori. cibo ⁊ potui minus grati. Sunt ⁊ montes¬
natiui salis inquib ferro cedit᷑ ut lapis renascens
malus. tante alicubi duricie ut muros domosq mas¬
sis salis faciant. sicut in arabia. In natura quoq sa¬
lis differentia ẽ. Nam alibi suaue. alibi salsissimũ.
Cõmune sal in igne crepitat. trugaseũ nec crepitat. in
igne exilit. Agrigentinũ sicilie flãmis patiens. in
aqua exilit in igne fluit contͣ naturã. Sunt ⁊ coloꝵ
differentie. Menfiticũ rufũ ẽ. In parte quadã sicilie
eo splendidũ ut ⁊ lucidũ ut imagines reddat. In cappa¬
docia cronicũ effodit᷑. Salis natura necessaria ẽ ad

Expanded text:
in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt eiusdem metalli niueo candore resplendent, salubres corporis cibo et potui nimis grati: qunativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est; in parte quadam Siciliae, eo splendidus et lucidus, ut imagines reddat. In Cappadocia crocinus effoditur. 6. Salis natura necessaria est ad
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bellũ punicũ romanis illatũ eẽt ꝑ anibalẽ carta¬
ginensiũ duc̃e: saguntũ hispanie ciuitatẽ romanis
romani ꝑ legatos annunciauerunt: ut abello absti¬
nẽt. is aũt legatis parere noluit. Romani etiã acar¬
taginensib petierunt. ut mandarent anibali ne
bellũ contra saguntinos socios ppłi romani gereret.
Dura responsa acartaginensib reddita sunt. Sagũ¬
tim int̃ea fame uicti sunt. capti ab anibale ultimis
obsidione cinctã ⁊ fame excruciatã. om̃ĩaq fortiter
contẽplatiõe fidĩ quã rõams deuouerant digna dig¬
naq tolerantẽ: octauo demũ m̃se deleuit. Esi.¬
dictũ putant qd inigne exiliat. Fugit enĩ ignẽ dũ
sit igneũ. s⁊ naturã sequitur. quia ignis ⁊ aqua semꝑ
inter se inimica sunt. Alu sal ⁊ salo asole uocatũ exi¬
stimant. Nã aquis maris sponte gignitur spuma
in ex tremis litorib ł scopulis derelicta ⁊ sole decocta.
Sunt ⁊ lacus ⁊ flumina ⁊ putei aquib aurit᷑. dehĩc

Expanded text:
ecundum Romanis inlatum est per Hannibalem, Carthaginiensium ducem, qui Saguntum, Hispaniae civitatem Romanis Romani per legatos denuntiaverunt, ut bello abstineret. Is legatos admittere noluit. Romani etiam Carthaginem miserunt, ut mandaretur Hannibali, ne bellum contra socios populi Romani gereret. Dura responsa a Carthaginiensibus data sunt. Saguntini interea fame victi sunt captique ab Hannibale ultimis obsidione cinctam et fame excruciatam omniaque fortiter contemplatione fidei, quam Romanis deuouerant, digna indignaque tolerantem octauo demum mense deleuit. dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc
Abbreviated transcription (Latin):
uitis. S⁊ panis quia corpus confirmat. idõ corpͦi
nuncupat᷑. Uinũ aũt quia sanguinẽ oꝑat᷑ inci¬
ne: idõ ad sanguinẽ xͥ refertur. Cuius panis icl¬
cis sacram̃tũ: greci eucharistiã dicunt. qd̃ latine
bona grã int̃pretat᷑. Et quid melius sanguine
sit. Hoc enĩ ubiq catholica tenet eccła. Que ill
credet fidelib defunctis dimitti peccata: nõ ꝓl¬

Expanded text:
sed panis, quia corpus confirmat, ideo corpus Christi nuncupatur, vinum autem, quia sanguinem operatur in carne, ideo ad sanguinem Christi refertur. 4. Haecicis sacramentum Graeci Eucharistian dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius sanguine et sit. Hoc enim ubique catholica tenet Ecclesia, quae nisi crederet fidelibus defunctis dimitti peccata, non
Abbreviated transcription (Latin):
IySI. Sacramentũ ẽ in quo pꝰ electioẽm iurat unꝰ¬
quisq miles se nõ recede amilitia nͥ pꝰ cõpleta sti¬
pendia.i. militie tpr̃a. Et hi sunt qui hñt plenã
militiã. Nam uiginti ⁊ quinq annis tenet. EGł.
diuinis cultib instituta. ut postea in quib altaria
litantib deore pontificib consecrant᷑. Sacrariũ¬
ꝓpͥe ẽ locus tẽpli in quo sacra reponunt᷑. sicut do¬
nariũ ẽ in quo collocant᷑ dona. oblata. Sicut lecti¬
sternia dicuntur uͥ homines sedere consueuerunt.
Ab infendis igitur ⁊ deportandis sacrandis s¬
crariũ nuncupat᷑. Donaria uõ: eo qd̾ ibi dona n¬
ponunt̃. que intemplis offerri consuerunt. P

Expanded text:
io. Sacramentum in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post completa stipendia, id est militie tempora. Et hi sunt qui habent plenam militiam. Nam vigintiquinque annis tenentur.divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuproprie est locus templi, in quo sacra reponuntur, sicut donarium est in quo collocantur oblata, sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt; ab inferendis igitur et deportandis sacris, sacrarium nuncupatur. 2. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur, quae in templis offerri consueverunt. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
gorse. Este. Samaria. regio palestine ab oppido
quodã nom̃ accepit qd uocatur samaria ciuitas
quondã regalis in ifłr que nunc ab augusti noĩe
sabastia nuncupat᷑. Hec regio int̃ iudeã ⁊ galli¬
leã media iacet. incipiens auico cui nom̃ ẽ heleus
deficiens interra. agrauat situs eius natura consi¬
milis nec ullo differens cludens. Samaria. ciui¬
samariã.i. custodẽ. quia q̃n isrł tͣnstulit medos ibi
custodes constituit. Hanc obsidione captã antio¬
chus solo coequauit. quã postea herodes a funda¬
m̃tis instaurans in honorẽ augusti augustã .i.
sabastiam greco sermone uocauit. Ibi siti sunt
supsit exordiũ ab assiriis qui tͣnsmigrati habita¬
uerunt in samaria. qui latine interpretantur
custodes. eo qd̾ captiuato isrł isti interra regioĩs
eoꝵ ad custodiã collocati sunt. Tꝑsiiis ex .i. diff̃.
Samarite sunt hi qui ab assiriis tͣnslati: ex par¬
te isrłitaꝵ consuetudinẽ. ex parte gentilẽ ritum

Expanded text:
retur. Samaria regio Palaestinae ab oppido quodam nomen accepit qui vocabatur Samaria, civitas quondam regalis in Israel, quae nunc ab Augusti nomine Sebastia nuncupatur. Haec regio inter Iudaeam et Galilaeam media iacet, incipiens a vico cui nomen est Eleas, deficiens in terra Agrabath. Situs eius natura consimili nec ullo differens a Iudaea. GaliSamariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod, captivato Israel, isti in terra regionis eorum ad custodiam collocati sunt. 55. Phoenix, Samarite sunt hii qui, ab Assiriis translati, ex parte Srahelitarum consuetudinem, ex parte gentilem ritum
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ illi nobilitatẽ facerent hoc noĩe quo splendide
que in iure consistunt. Iura aũt sunt: que a nobis
iuste possident᷑. nec aliena sunt. Dicta aũt res arecte
habendo. ius a iuste possidendo. hoc enĩ iure possidet᷑
qd̃ iuste. hoc iuste qd̾ bñ. hoc aũt male possidetur¬
qd̾ alienũ ẽ. male aũt possidet: qui uł suis male utit̃¬

Expanded text:
iorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide iorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utit
Abbreviated transcription (Latin):
democtus ampliauit. Magnus quoq cartaginẽsis
muiginti octo uoluminib studiũ agricolationis
conscripsit. Apud rõanos aũt de ag̾cultura pͥmus
ad instituit. quã dem̃ marcus terentius expoliũ.
lox uirgilius laude carminũ extulit. Nec mino
estudiũ habuerunt postmodũ. cornelius. celsus.
llius. atticus. emilianus. siue colo mella ĩsignis.
Arator qui totũ corpus discipline eiusdẽ cõplexꝰ ẽ
pͥmus ad aratrũ boues iunxisse fertur. quendã pͥua¬
tũ hominẽ ⁊ fulminatũ nomine homogerũ. Quidã
aũt osirim dicunt ẽẽ artis huius inuentorẽ. Quidã
triptolomũ. Et hic questio ẽ quomodo pͥma ceres
ferro ingreciã uti terrã instituit. s ferro qualicũq
nõ specialiter uomere. aut aratro. Stercorandi agri
rationẽ pͥmus quidã induxit noĩe stercutius in
italia. cuius ara a pico dedicata ẽ rome. Hic plura
instrum̃ta agriculture repperit. pͥmusq agros fir¬
mauit. Eund̾ẽ quidã saturnũ putauerunt. ut ma¬

Expanded text:
Democritus, Mago quoque Carthaginensis in XXVIII voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit, quam deinde Marcus Terentius expolivit, mox Virem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qui putant pͥmũ sarã ꝑ unũ.r. scͥpͥtũ fuisse. ⁊ pꝰea
ei alterũ .r. additũ. ⁊ quia .r. apud grecos centenariꝰ
cũ utiq ut cũq uolunt ei uocabulũ cõe tm̃ nõ grecã
s hebreã habeat rationẽ cũ ipsũ nom̃ ei cõe sit. Ne¬
mo aũt alterã linguã quẽpiã uocans ethimologiã
uocabuli sumit ex altera. Sarrai. legit᷑ pͥm̃ũ lori¬
mea. unius tantũmodo domꝰ mat̃ ⁊ familie. ꝓꝰca
ñ ut in greco legimus. dixit ds̃ ad abraham. Sarrꝗ
uxor tua nõ uocabitur nom̃ eius sarrai. in hebra
Quidã pessima suspicant᷑ antea lepr̃a fuisse uocat᷑
⁊ pꝰea pͥncipẽ cũ lepra sarra dr̃.q̃ in nr̃a quidẽ lin

Expanded text:
t qui putant primum Saram per unum r scriptum fuisse et postea ei alterum r additum, et quia r apud Graecos centenariuscum utique utcunque volunt ei vocabulum commutatum, non Graecam,  debeat habere rationem, cum ipsum nomen Hebraicum sit: nemo autem altera lingua quempiam vocans, etymologiam vocabuli sumit ex altera. Sarai igitur primum vocamea, unius tantummodo domus mater familiae: postea n ut in Graeco legimus: Dixit Deus ad Abraam. Sarai uxor tua non vocabitur nomen ejus Sarai: in HebraeQuidam pessime suspicantur, ante eam lepram fuisse vocitatam, et postea principem: cum lepra
Abbreviated transcription (Latin):
Rodos. insula cicladũ pͥma ab oriente. in qua rose
capitulũ dr̃ ẽẽ inuentũ dũ ibi ciuitas conderet᷑. ex qͦ¬
⁊ urbs ⁊ insula rhodos ẽ appellata. In hac urbe solis
colossus fuit ereus. longitudo septuaginta cubitoꝵ
altitudine. Fuerunt ⁊ alui centũ nũo meade insula
go tectis ingens quoq ille colossus rueret. Rodũ¬

Expanded text:
odos insula Cycladum prima ab oriente, in qua rosae capitulum dicitur esse inventum dum ibi civitas conderetur: ex quo urbs et insula Rhodos est appellata. In hac urbe solis Colossus fuit aereus, septuaginta cubitorum altitudine: fuerunt et alii centum numero in eadem insula go tectis ingens quoque ille Colossus rueret.
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ surculi. m sarm̃to. siue qr longiꝰ recessit a matre ⁊
quasi ꝓsiluit seu qr achominis tenuitate teli spẽm p̃fe
rat. Sagi̾ta. a sagace iactu. id̃ ueloci ictu uocata. pen¬
nis enĩ fertur quasi auis ut celeriter mors ꝑcurrat ad¬
hoĩnẽ. has pͥmũ cretense̾usi st̃. qͥb penne ut diximꝰ idõ
adglutinãtur ut ueloces sint ⁊ p̃uolent. Sagma. sella.
pte uulgo salma dicit᷑. abstractu sago nuncupat᷑. uñ
⁊ caballus sagmarius. mula sagmaria. Sagmem.¬

Expanded text:
partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem prae Sagitta a sagaci iactu, id est veloci ictu vocata; pennis enim fertur quasi avis, ut celeriter mors hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos.pte vulgo salma dicitur, a stratu sagorum vocatur. Unde et caballus sagmarius et mula sagmaria. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ht̃ cõpositũ exgreco ⁊ latino. quasi sacrũ dans.
Sicut enĩ rex aregendo: ita sacerdos a sanctificando
uocatus ẽ. Consetrat eñĩ ⁊ sc̃ĩficat. Sacerdotes aũt¬
gentiliũ flamines dicebant᷑. Hi in capite habebãt
re teꝑunt. Nã nudis penitus capitib eos incedere
nefas erat. Nñ afilo quo tegebantur flamines dicti
sunt. quasi filamines. Ueꝵ festis dieb filo deposito
pileũ imponebant ꝓ sacerdotii eminentia. Initiũ¬

Expanded text:
m habet ex Graeco et Latino, quasi sacrum dans. Quoniam sicut rex a regendo, ita sacerdos a sanctificando vocatus est. Consecrat enim et sanctificat. CAPUT gentilium flamines dicebantur. Hi in capite habebant re coeperunt; nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentia.
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Es. Renes ait uarro dicunt᷑: qd̾ riui abhis
obsceni humoris nascunt᷑. Nam uene ⁊ medulle
tenuẽ liquorẽ desudant. in renib. qui liquor rursũ
a renib calore uenerio resolutus decurrit. Positi¬
sunt aũt inseptima uertebra spine uͥ sunt lũbi.¬
⁊ sunt natura musculosi. colore liuidi. foris recti.
int̃ius aũt curui ⁊ concaui. Hi genitale semen
portant. Ex eisdẽ exeunt uene due uelut fistule cõ¬
tinentes liasambas. uesicã. testiculos quib calorẽ
ł sem̃ ad inpustnͣt. Positi sunt aũt in adipẽ ⁊ carnẽ
ꝑfusus. Płc. Renitenti uultu. interdũ leto ⁊ hila¬
ri. interdũ splendenti. Itẽ florenti. si dicamꝰ. terra
sunt uel amina humeroꝵ expectore usq ad ũbilicũ
atq intortis uillis ad ospidã ut imbrẽ respuãt. qͦs
tegunt. Dicti aũt renones a reno germanie flumi¬

Expanded text:
ngatur. Renes ait Varro dictos, quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursum in renibus calore venerio resolutus decurrit. sunt in septima vertebra spine, ubi lumbi sunt, natura musculosi, colore livido, deforis recti, interius curvi et concavi, qui genitale semen portant. Ex eodem loco exeunt vene due velut fistule, continentes ambas ilias vissicam et testiculos, qui his calorem vel semen administrant. Positi sunt autem in alapem, et carnem edunt. Renidenti uultu, interdum laeto et hilari, interdum splendenti. Item florenti, si dicamus ‘terra sunt velamina humerorum et pectoris usque umbilicum, atque intortis villis adeo hispida ut imbrem respuant. Quos tegunt.' Dicti autem renones a Reno Germaniae flumi
Abbreviated transcription (Latin):
Ys̃. Rodanus. gallie fluuius ab oppido cognomi¬
natur. quẽ coloni rodicon locauerunt. qui rapido
concitatus cursu t̃reni equoris fretũ scindens. nõ
modicũ sepe nauigantib facit ꝑiculũ. dũ int̾ se
maris fluctus ⁊ amnis fluent̾ã decertant. Cic̃. Ro¬

Expanded text:
. Rhodanus Galliae fluvius ab oppido Rhodo cognominatus, quem coloni Rhodiorum locaverunt; qui rapido concitus cursu, Tyrrheni aequoris freta scindens, non modicum saepe navigantium facit periculum, dum inter se maris fluctus et amnis fluenta decertant. R
Abbreviated transcription (Latin):
simũ cuncta sui ordinatione concessit. Itaq anno
scd̾o. ide cesar augustus. ab oriente in occidentẽ. ab
septentrione in meridiẽ ac ꝑtotũ occeani circulum
cunctis sequentib una pace cõpositis: iani portas
tercio ipse tunc clausit. quas exeo ꝑ duodeci fere
annos quietissimo sẽꝑ obseratas ocio ipsa etiã rubi¬
go signauit. nec pͥusi ũquã nͥ sub extrema seng¬
tute augusti pulsate athenensiũ seditione ⁊ dio
tirmissimã uerissimãq pacẽ ordinatione d
cesar imposuit: natus ẽ xp̃s cuius aduentui
ista famulata ẽ. Incuius ortu audientib hõs
exultantes angłi cetinerunt. gła in excelsis q
⁊ interra pax hominib bone uoluntatis. Eodt̃¬
quoq anno tunc pͥmũ idẽ cesar quẽ tantis misi¬
prima illa clarissimaq ꝓfessio que cesarẽ õĩ
pͥncipẽ roãnosq reꝵ dños singillatim cunctoꝵ
hominũ edita adscriptioe signauit. qd̾ penit¬
quod recte ducit. nec aliqñ aliorsum trahit.

Expanded text:
icatione meruerunt. Itaque anno esar Augustus ab oriente in occidentem, a septentrione in meridiem ac per totum Oceani circulum cunctis gentibus una pace conpositis, Iani portas tertio ipse tunc clausit. quas ex eo per duodeoim fere annos quietissimo semper obseratas otio ipsa etiam robigo signauit, nec prius umquam nisi sub extrema senectute Augusti pulsatae Atheniensium seditione et Dacorum firmissimam verissimamque pacem ordinatione Dei Caesar composuit, natus est Christus, cujus adventui pax ista famulata est, in cujus ortu audientibus hominibus exsultantes angeli cecinerunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Eodquoque anno tunc primum idem Caesar, quem his tantis mystprima illa clarissimaque professio, quae Caesarem omnium principem Romanosque rerum dominos singillatim cunctorum hominum edita adscriptione signauit, iquod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit.
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ apud grecos locutio dicit᷑. Rethor. orator.
sonuncta ẽ aũt gramatice arti rethorica. In
ramatica enĩ scĩa recte loquendi dispcimus.
arethorica uõ ꝑcipimus qualiter ea que didi
uenta ẽ a Gorgia. aristotile. ⁊ nermagora. ⁊ tͣns¬
lita anfis inusũ latinoꝵ atullio uidelicet ⁊
quntiliano ⁊ titiano. S⁊ ita copg̃ose. ita uarie¬
admirari inꝓnitu sit. cõprehendete possibile.
Nã m̃branis recentib quasi adherescit memoi̾e
series dictionis. ac mox repositis recordationis e¬
libitur. huius discipline ꝑfecta cognitio. a. ł .8.¬

Expanded text:
enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorica. In Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in Rhetorica vero percipimus qualiter ea, quae didventa est, a Gorgia, Aristotele, Hermagora, et translata in Latinum a Tullio videlicet et Quintiliano, sed ita copiose, ita varadmirari in promptu sit, comprehendere impossibile. 2. Nam membranis retentis, quasi adhaerescit memoriae series dictionis; ac mox repositis, recordatio omnis elabitur. Hujus disciplinae perfecta cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. glutinosa ⁊ candida.⁊ lingue lenis. medica¬
mentis ⁊ uasculis necessaria. Samia uasa ꝗdã¬
putant ab oppido samo grece hab̃e nom̃. Alii dict̃
cretã ẽẽ in italia. que non longe aroma nascitur
lapis. a samo insula uͥ repperit᷑ uocat᷑. ⁊ ẽ grauis ⁊
candidus. poliendi aurũ utilis. Potatus: uertigines

Expanded text:
dicta, glutinosa et candida, et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Sulphur putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nascitur, us a Samo insula, ubi reperitur, vocatus: et est gravis et candidus, poliendo auro utilis. Memphitis
Abbreviated transcription (Latin):
quoda pullulasse dicuntur. cuius discipłm ꝑhib⁊̃
fuisse sabelliũ excuius nõe maxime innotuerũt.
ũn ⁊ sabelliani uocati sunt. Hi unã ꝑsonã patͥs
ante quã nasceret᷑ in carne. ipsũ filiũ factũ dum¬
ꝓcessit ex uirgine. Ipsũ sp̃m sc̃m dũ descendit suꝑ
dũ dicunt. ENCER. Sabeth. uirgulti apud
hebreos nom̃ ẽ in genesi. Ecre inquit aries pꝰ t̃gũ
eius tenebatur in uirgulto sabeth. Hies. Sabeth.¬

Expanded text:
o pullulasse dicuntur, cuius discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cuius nomine maxime innotuerunt; unde et Sabelliani vocati sunt. Hi unam personam Patris antequam nasceretur in carne, ipsum factum filium procidendo de uirgine, ipsum spiritum sanctum dum descendet super um inputribile. Sabeth uirgulti apud Hebraeos nomen est, in Genesi: ecce, inquit, aries post tergum eius tenebatur in uirgulto Sabeth. Lebet
Abbreviated transcription (Latin):
Reus a re qua petitur nuncupatus. qui quãuis sce¬
leris conscius ñ sit: reus tñdicit᷑ quãdiu iniudicio
ꝓ re aliqua petitur. Reus are dequa obnoxius ẽ ⁊
dictus qui adu̾sus rẽ publicã aliquid egisset. ⁊ qui¬
cũq hostib consensisset. Dictus aũt reus maiestatiᷤᷤ
quia maius ẽ lede patͥam quã ciũe unũ. Postea
etiã ⁊ hi rei maiestatis dicti sunt. qui adu̾sus maie¬
statẽ pͥncipis egisse uidentur. ł qui leges rei publi¬
ce detulerant. ł utiles abrogauerant.  Gł. Reuspo.

Expanded text:
Reus a re, qua petitur, nuncupatur: quia quamvis sceleris conscius non sit, reus tamen dicitur, quandiu in judicio pro re aliqua petitur. dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. Rixosus a
Abbreviated transcription (Latin):
ita ⁊ reges aregendo. nõ aũt regit qui nõ corrigit.
Recte igit᷑ faciendo regis nom̃ tenet᷑. peccando amittit᷑.
uñ ⁊apud ueteres tale erat ꝓu̾biũ. Rex eris si recte
facias. si nõ facias non eris. Regie uirtutes p̃cipue
due. Iusticia ⁊ pietas. Ylus aũt in regib laudatur
apud grecos basilei uocant᷑. qd̃ tanquã bases ppłm
sil dicit᷑. quia uidelicet ipse suꝑ se pł̃m sustinet.
quomodo totius potestatis pondere fixus regit.
aũt a regib dictũ. Nam sicut reges a regendo uo¬
cati: ita regnũ a regib. Regnum. uniuerse na¬

Expanded text:
vocati sunt; non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur: unde et apud veteres tale erat proverbium: rex eris si rectem facias, si non facias non eris. Regie virtutes precipue due sunt: iustitia et pietas. Plus autem in regibus laudatur hanc causam apud Grecos basilei vocantur, quod tamquam bases populum ur, quia videlicet ipse super se populum sustinet qui motus illius potestatis pondere fixus regit.  a regibus dictum: nam sicut reges a regnando vocati: ita regnum a regibus. Regnum universae na
Abbreviated transcription (Latin):
es dicitur qd̃ ab ali is ductile appellatur. quale
ciprũ ẽ. ductile aũt dr̃ eo qd̾ malleo ꝓducat᷑. sicii
contra fusile qd̃ tm̃ funditur. Hoc ⁊ caldariũ. q
tantũ funditur. nã malleis fragile ẽ. siquidẽ
ome es diligentius purgatis inigne uitus ex¬
coctisq regulare efficitur. EGł: Regulus ad̃¬
basiliscus uocatur. Hi sicut ⁊ scorpiones arentia

Expanded text:
aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut contra fusile qui tantum funditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum li autem sicut scorpiones arentia
Abbreviated transcription (Latin):
iti. Quadrigaꝵ uõ currus duplici olim temone
iat ꝑpetuoq ⁊ qui omĩb equis iniceret᷑ iugo.
imus cirestenes sitionib tantũ medios iugauit.
isq singulis ex utraq parte simplici uinculo
iplicuit. quos greci siraforos. latini funarios
icant. agnẽ uinculi quo pͥus alligabat᷑. E Gł.
duntur. que cũ similia pecorib sint. tñ sub cura
iumana non sunt. ut cerui. dãpne. onagri. ⁊ cet̃a.
S neq bestie sunt. ut leoneo. neq ium̃ta. ut usꝰ
itis in his reb existimant᷑: que sunt ab animo.
acorpore. a fortuna. am̃sura. Ab animo: ut pru¬
ans. prudentior. stultus. stultior. A corpore: ut
undidus. candidior. formosus. formosior. Item
ur. Am̃sura : ut longus. longior. latus. latior.¬

Expanded text:
um. Quadrigarum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque parte simplici vinculo adplicavit, quos Graeci σειραφόρους, Latini funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantur. § 36 dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt, ut cervi, damae et onagri, etc.; sed neque bestiae sunt, ut leones, neque jumenta, ut usus titas in his rebus aestimantur, quae sunt ab animo, a corpore, a fortuna, a mensura: ab animo, ut prudens prudentior, stultus stultior; a corpore, ut candidus candidior, formosus formosior; iterutior; a mensura, ut longus longior, latus latior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nom̃. Es. Quoquine apparatũ: apicius quidã
pͥmus cõposuit. qui in eo absũptis bonis: morte
entes uõ huius scłi aluce uẽitatis exclusi. quasi
umbras quasdã de uei̾tatis inquisitione tenere co¬
nati sunt. Vñ cociton fluuiũ currere apud inferos
putauert. uidelicet designantes qd̃ hi qui digna
dolorib oꝑa faciunt: in infernũ ad luctũ deducur¬
runt. Set nos despiciamus umbrã carnalis sapien¬
tie. qui iã de ue̾itate lucẽ tenemꝰ. ⁊ cognoscamus
beati iob coquiton luctũ infirmantiũ dici. Sic enĩ¬

Expanded text:
 fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus conposuit, qui in eo absumptis bonis morte ventes vero hujus saeculi, a luce veritatis exclusi, quasi umbras quasdam veritatis inquisitione tenere conati sunt. Unde Cocytum fluvium currere apud inferos putaverunt, videlicet designantes quod hi qui digna doloribus opera faciunt, in infernum ad luctum decurrunt. Sed nos despiciamus umbram carnalis sapientiae, qui jam de veritate lucem tenemus et cognoscamus voce beati viri Cocyton luctu
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Quadrige.⁊ bige. ⁊ trige. ⁊ iuge. a nuo
equoꝵ ⁊ iugo dicte. Ex quib quadrigaᷤᷤ soli. ll¬
gas lune. trigas inferis. s⁊ iugas ioui. desuls¬
res lucifero ⁊ spero sacrauerunt. Quadrigã d
soli iungunt: quia ꝑ quatuor tprã annus ull
uere. estate. autumno. ⁊ hyeme. Bigas cutrĩ
lune: qͣm gemino cursu cũ sole contendit. sut
quia ⁊ nocte ⁊ die uidetur. iungunt enĩ unuis

Expanded text:
us. Quadrigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ ⁊ agitatur ⁊ mouet᷑. un ⁊ pulmones ur¬
do ⁊ agitando aerẽ admittit. ⁊ recipit. aquo n¬
uendotur pulmones ⁊ palpitant. ⁊ aꝑiendo st
flatũ accipiunt ⁊ stringendo eiciunt. ẽ enĩ or¬
funditur ut paulatĩ spirandi respirandiq trac¬
pinguedine dicta qd̾ palpitet. Resilit enĩ sepe.

Expanded text:
quod et agitantur et moventur; unde et pulmones vocaqui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim orffunditur, ut paulatim inspirandi respirandique tracpinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe.
Abbreviated transcription (Latin):
.capita mãmaꝵ sã
ias sugentes cõprehendũt. ⁊ dicte papille qd̾ eas
fantes quasi pappant dũ lac sugunt. ꝓin mamil
Ne om̃is eminentia ub̃is. papilla uõ breue illud
imn lac trahitur. Papilio. tentoriũ. E Gł. Papilio.¬
ule sunt que maxime habundant florentib mal¬
iis. quiq uermiculi sunt qͦs ore suo faciunt na
i. Papiliones uocantur a similitudine paruuli
ullis uolantis. qui maxime habundant florẽtib
naluis. hee sunt auicule que lumine accenso cõ¬
ueniunt. ⁊ circa uolitantes ab igne ꝓxime interire

Expanded text:
capita mammarum sunt, quas sugentes conprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. culae sunt, quae maxime abundant florentibus malvis, quique vermiculos stercore suo faciunt na. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime interire
Abbreviated transcription (Latin):
dta quasi piluma. Nam sicut pili in quãdrupedũ
iusis duo gn̾a sunt. ingrũ ⁊ candidũ. s melius
endidũ. qd pͥus in insulis athlantici maris in¬
intũ ẽ. Si quidẽ ⁊ in lusitania ⁊ ingallia gignit᷑.
sima terra arenosa ⁊ coloris nigri ⁊ pondere gra¬
uis. Intueniunt ⁊ minuti. calculi maxime torren¬
ussa calculi nigri ⁊ graues ⁊ dũ aurũ colligitur
toremanent. postea separatĩ conflantur et in
ib̃u albũ resoluuntur. Inde ⁊ eadẽ grauitas plũ
auri. Nigru plũbũ circa cantabriã habundat.
nigo duplex ẽ. Aut enĩ solũ ex sua uena ꝓclit.
aut cũ argento nascitur. mixtisq uenis conflatur.
huius pͥmus infornacib liquor: stagnus ẽ. scd̾s ar¬
gentũ. qd̾ remanet suꝑ addita uena rursũq cõflata
fit nigrũ plũbũ. India neq es neq plũbũ ht̃. gẽ¬
mis t̃m ⁊ margaritĩs habundat. hec ꝑmutat iugro
plũbo fistulas laminas quib utimur. Laborib in

Expanded text:
a quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Athlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallicia gignitur, summa terra harenosa et coloris nigri, et pondere gravis; interveniunt et minuti calculi, maxime torrenmissa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum eo remanent; postea separati conflantur et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Cantabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet; gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmoꝵ lib̾. grece psalteriũ. hebraice nabla.
latine organũ dicitur. Nocatur aũt psalmoꝵ qd̾
uno ꝓpħa canente ad psalteriũ chorus consonãdo
responderet. Titulus aũt inpsalmis hebraicus ita ẽ.
ISPHIR halliM. qd̾ interpretat᷑ uolum̃ hymnoꝵ.
Auctores aũt psalmoꝵ qui ponuntur in titulis:
moyses scilicet ⁊ dauid ⁊ salomon. asaph. ⁊ aman
uno uolumine cõprehendit. Om̃s aũt psalmi ap̃
hebreos metͥco carmine sunt compositi. Nã in
more romani flacci. ⁊ greci pindari. nũc alii ĩabo
currunt. nunc alcahico ꝑsonant᷑. nunc saphico ni¬
tent. trimetro ł tetrametro pede incedentes. AUG̃.¬
ꝓfertur. psalmus aũt addito uisibili organo .i. psal¬

Expanded text:
Psalmorum liber Graece psalterium, Hebraice nabla, Latine organum dicitur. Vocatus autem Psalmorum liber quod, uno propheta canente ad psalterium, chorus consonando responderet. Titulus autem in psalmis Hebraicus ita est, Sepher Thehilim, quod interpretatur volumen hymnorum. Auctores autem psalmorum qui ponuntur in titulis: Moyses scilicet et David et Salomon, Asaph, Ethan uno volumine comprehendit. Omnes autem Psalmi apud Hebraeos metrico carmine constant esse compositi. Nam in metro Romani Flacci et Graeci Pindari: nunc alii ambo currunt, nunc alcaico personant, nunc Sapphico nitent, trimetro vel tetrametro pede incedentes. profertur, psalmus autem adhibito visibili organo, idest, psal