comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
decerminus ꝙ uti debeant pro eo ꝙ est
Decreiumꝰ ut utantur sic mine barbari
homes uulgo loquintur et seribunt iussi
ꝙ deberes bemre pro eo Quid est iussi
ut uenires et decrerrimꝰ et conres simuis
quasi non tunc fiant illa sed alio quodam
tp̃e facta sint Ipse uero beatus papa suꝑ
coronã eltxitatus quam gerit ad gloriam
beatissum petoi Ipsã ex auro non est pas¬
sus uti corona Otuam singularem stul¬
ticiam Constantine modo debehas coroña
super caput pape ad hoonorem fatere bti
Petri mine uis non fatere quia Siluester
illam recusãt et cum factum recus antis
probes tameu Iubes eum aurea uti totona
et ꝙ hic non debere se agere existimat.
Io tu ipsius suctessores ditis age dehere
Transes ꝙ rasuram coronam uotas et
papam pontificem Romanũ qui nondum
peculiariter sit appellari erat ceptus fxi¬
gium uero candidissimo intore splendidum
resurrectionem dnĩcam de signaus cius

Expanded text:
Decernimus quod uti debeant pro eo, quod est Decernimus quod uti debeant pro eo, quod est decernimus, 'ut utantur': sic nunc barbari homines vulgo loquuntur et scribunt 'iussi, quod deberes venire' pro eo, quod est 'iussi, ut venires'. Et decrevimus et cancessimus: quasi non tunc fiant illa, sed alio quodam tempore facta sint. Ipse vero beatus papa super coronam clericatus, quam gerit ad gloriam beatissimi Petri, ipsa ex auro non est passus uti corona. O tuam singularem stultitiam, Constantine! Modo dicebas coronam super caput pape ad honorem facere beati Petri, nunc ais non facere, quia Silvester illam recusat, et cum factum recusantis probes, tamen iubes eum aurea uti corona, et quod hic non debere se agere existimat, id tu ipsius successores dicis agere debere. Transeo, quod rasuram coronam vocas et papam pontificem Romanum, qui nondum peculiariter sic appellari erat ceptus. Phrygium vero candidissimo nitore sresurrectionem dominicam designans eius
Abbreviated transcription (Latin):
purissimum plus namq interest inter gẽ¬
mã et gemimam ꝙ inter aurum et aurum
et cum ditere debuisset distinctum gemiis
dixit ex pemis Quis non uidet ex eo loto
sumptum quem princeps gentilis non lege¬
rat. Posuis ti in capite cius coronam de
lapide precioso. Sit locutus esset Cesar
uanitate quãdam torone sue Iactando si modo
esares coronabantur inseipsum contu¬
meliostis qui uereretur ne hommes opm̃are¬
tur cum gestare coronam ex auro puris¬
suo cum gemimis pretiosis insi indicasset
Accipe caus am tur sit lo quatur prohionore
beati Petri quasi christus non sit sũ¬
mus angularis lapis In quo templum
eccłie consteuctun est sed petrus Quod
terum postẽa facit quam si tempore uene¬
rari uolebat: tur non templum spetiale
Illi pocirs ꝙ Iohanm bp̃te Rome dicauit
Quid Illa loquendi barbaries nonne te/¬
statur non seculo Constantim s ed po-¬
steriori tantilenam hant esse confictam

Expanded text:
purissimum? Plus nanque interest inter gempurissimum? Plus nanque interest inter gemmam et gemmam quam inter aurum et aurum. Et cum dicere debuisset, 'distinctum gemmis', dixit ex gemmis. Quis non videt ex eo loco sumptum, quem princeps gentilis non legerat?: Posuisti in capite eius coronam de lapide pretioso. Sic locutus esset Cesar vanitate quadam corone sue iactande – si modo esares coronabantur – in se ipsum contumeliosus, qui vereretur, ne homines opinarentur eum non gestare coronam ex auro purissimo cum gemmis pretiosis, nisi indicasset? Accipe causam, cur sic loquatur: pro honore beati Petri, quasi Christus non sit summus angularis lapis, in quo templum ecclesie constructum est, sed Petrus, quod iterum postea facit. Quem si tantopere venerari volebat, cur non templum episcopale illi potius quam Ioanni Baptiste Rome dicavit? Quid, illa loquendi barbaries nonne testatur non seculo Constantini, sed posteriori cantilenam hanc esse confictam?
Abbreviated transcription (Latin):
superbe agere. Quis est hie melt hisedech
qui priarcham Abraham benedixit: Con¬
stantinue ne: Uix Constantinus facul/¬
tatem eiaquo baptizatus est et quem bea¬
tum appellat toibuit clepitandi quasi pri¬
potiuisset Et qua comiminatione uetuit
ne quis Impedimento esset nuillus ex oĩb
presumat superbe agere qua ctiam clegã¬
cia communerare in mimero Religios o
religiosorum eleritare cleoitorum et indictu
et platatuo. Atq iterum ad diadema
Reuertitur Dectrermꝰ Itaq et hoc ut
Ipse et suctessõres enis diademate uide¬
licet corona quam ex capite nr̃o Illi con¬
tessimus ex auro purissimo et gennns pre¬
ciosis uti debeat pro honore beati Petri.
terum interpretatur diadema cum Barbaris
enim et obluuiosis loquebatur et aducit de
auro purissimo ne forte a liquid eris aut
Scorie crederes admistum. Et gemmas
cum dixit addit preciosas eodem timore ne
uiles forsetan suspicaueris. Cur tamen
non pretrosissimas que madmõdum aurum

Expanded text:
superbe agere. Quis est hic Melchisedech, superbe agere. Quis est hic Melchisedech, qui patriarcham Abraam benedicit? Constantinus ne vix christianus facultatem ei, a quo baptizatus est et quem beatum appellat, tribuit clericandi, quasi pripotuisset? Et qua comminatione vetuit, ne quis impedimento esset: nullus ex omnibus presumat superbe agere; qua etiam elegantia: connumerare in numero religioso religiosorum, dericare clericorum et indictu et placatus. Atque iterum ad diadema revertitur: Decrevimus itaque et hoc, ut ipse et successores eius diademate, videlicet corona, quam ex capite nostro illi concessimus, ex auro purissimo et gemmis pretiosis uti debeant pro honore beati Petri. Iterum interpretatur diodema – cum barbaris enim et obliviosis loquebatur – et adiicit de auro purissimo, ne forte aliquid eris aut scorie crederes admixtum. Et gemmas cum dixit, addit pretiosas eodem timore, ne viles forsitan suspicareris. Cur tamen non 'pretiosissimas' quemadmodum aurum
Abbreviated transcription (Latin):
bitur undones cilicum hot est. non hios
lana dedit: ẜolentis barba mariti uym¬
phio poterit planta latere sun Dego nõ
linti utiq nec candidi sunt undones cini¬
bus har bipes asellue Non caltiari pedes
Senatorum ait sed senatoreo Illustari
Atqs per her sicut telestia ita terrena
ad laudem dei decorantur. Que tu cele¬
tia uotas: que terrena: quo modo telestia
Decorantur: que antem deo lauo sit ista
tu uideris. Ego uero si qua mthi fideo¬
est nchil puto nec deo nec teteris homi¬
nib magio esse Iuuisum ꝙ tantam cleri¬
torum in reb secularib licentiam Ueꝵ
ꝓ ego in singula tmpetum facio dies me
defitiat se uiuersa non dito amplifitare¬
ed actingere uelim Pro ommib autẽ
licenciam tribimꝰ beato Giluestro et suc-¬
cessorib eius ex nr̃o indictu ut quem pla¬
tatus proprio contilio clericare uoluerit et
in Religioso numero Religiosorum cleruoꝵ
commnunerare nullus ex omnib presumat

Expanded text:
bitur Udones cilicini hoc est: Non hos bitur Udones cilicini hoc est: Non hos lana dedit, sed olentis barba mariti / Cyniphio poterit planta latere sinu. Ergo non linei utique nec candidi sunt udones, quibus hic bipes asellus non 'calceari pedes senatorum' ait, sed senatores illustrari. Atque per hoc sicut celestia ita terrena ad laudem Dei decorentur: que tu celestia vocas? que terrena? quomodo celestia decorantur? Que autem Deo laus sit ista, tu videris, ego vero, si qua mihifidesest, nihil puto nec Deo nec ceteris hominibus magis esse invisum quam tantam clericorum in rebus secularibus licentiam. Verum quid ego in singula impetum facio? Dies me deficiat, si universa non dico amplificareed attingere velim. Pre omnibus autem licentiam tribuimus beato Silvestro et successoribus eius ex nostro indictu, ut, quem placatus proprio consilio clericare voluerit et in religioso numero religiosorum clericorum connumerare, nullus ex omnibus presumat
Abbreviated transcription (Latin):
ut per oms miieros fabula impleatur:
Dantur clericis equi ut asmario illo chri¬
ti more super asellos sedeant et dantur
non operti siue instrati operiientis colo¬
ris albii seo decorati tolore albo At quib
operimentis non stragulis non babilonitis
aut quo alio genere sed mappulis et luithe¬
aminib Mappe ad mensam pertinẽt lui-¬
theammna ad lectulos et quast dubium sit
curus sint hec coloris. Interpretatur rdese
candidissimo colore dignus Constantio
scemo. digna lactantiaua facundia cum
ceteris tum uero millos equos equitent:
Et tamen de besti tie senatorum mchil
dixerit: non de la tielano. non depurpu/¬
ras non deceteris De calciamentis sebi
loquendum putauit. nec liuilas appella¬
uit sed undones sine cum undonib quos
ut solet homo Ineptus expount id est cã¬
dido luntheammne quase undoneo linche¬
amensit. Non octurrit in presenciarum
ubi repererim undones insi apud Marti¬
a lem ualerium ciuus distiton quod inscri¬

Expanded text:
ut per omnes numeros fabula impleatur, ut per omnes numeros fabula impleatur, dantur clericis equi, ne asinario illo Christi more super asellos sedeant, et dantur non 'operti' sive 'instrati operimentis coloris albi', sed decorati colore albo. At quibus operimentis? non stragulis, non babylonicis aut quo alio genere, sed mappulis et linteaminibus: mappe ad mensam pertinent, linteamina ad lectulos. Et quasi dubium sit, cuius sint hec coloris, interpretatur idest candidissimo colore. Dignus Constantino sermo, digna Lactantio facundia cum in ceteris tum vero in illo equos equitent. Et cum de vestitu senatorum nihil dixerit, non de laticlavo, non de purpura, non de ceteris, de calciamentis sibi loquendum putavit, nec 'lunulas' appellavit, sed udones sive cum udonibus, quos, ut solet homo ineptus, exponit idest candido linteamine, quasi udones linteamen sint. Non occurrit impresentiarum, ubi reppererim udones, nisi apud Martialem Valerium, cuius distichon, quod inscri
Abbreviated transcription (Latin):
dicat Senatum uideri adornari q̃i nõ
utiq adornetur Et quidꝭ adornari głia
et ꝙ fit factum essẽ uelit. ut promul¬
gamnus pro promulgamue telo eum
modo sonat hocundiue oratio et camde
rem per presens et preteritum enuntiet
uelut Decermimus et decreuimus. et oĩa
suit Referta his uotib Decermmus decora/¬
mus Imperialis imperatoria potentia qlia
et extat prorest posuerit cum extare sit
superemiere uel superesse St nempe
pro scilicet. et concubitores pro contuber¬
nales. Contubitores sunt qui contumbũt
et coeunt mimrum scorta intelligenda
sunt Ad diticum quib dormiat: ne tumne¬
at opmorinoturna fantasurata : Addit
cubitularios addit hosstiarios Non octi¬
sum est quare hec abeo nimuta Reftrũt
pupillum iustituit aut adolescentem filiũ
non senem cui oĩa quib nocere habet
tentra etas ipse uult amantissimus pater
preparat ut dauid salomomi fecit Atq

Expanded text:
dicat senatum videri adornari, quasi non dicat senatum videri adornari, quasi non utique adornetur, et quidem adornari gloria; et quod fit, factum esse velit, ut promulgavimus pro 'promulgamus', illo enim modo sonat iocundius oratio; et eandem rem per presens et per preteritum enuntiet, velut decernimus et decrevimus; et omnia sint referta his vocibus: decernimus, decoramus, imperialis, imperatoria, potentia, gloria; et extat pro 'est' posuerit – cum extare sit supereminere vel superesse – et nempe pro 'scilicet' et concubitores pro 'contubernales': concubitores sunt, qui concumbunt et coeunt, nimirum scorta intelligenda sunt. Addit, cum quibus dormiat, ne timeat, opinor, nocturna phantasmata, addit cubicularios, addit hostiarios. Non otiosum est, quare hec ab eo minuta referuntur: pupillum instituit aut adolescentem filium, non senem, cui omnia, quibus necesse habet tenera etas, ipse velut amantissimus pater preparat, ut David Salomoni fecit. Atque
Abbreviated transcription (Latin):
dixere latim tleriti: et consules fient habi¬
toq delectu militum cum legionib et
auxiluis in prouincus quas fuerunt sor¬
titi se conferent Minis tri ne et seriti
Consules fient nec bom ut solebant
sed centem ac nillem munstri qui Io¬
mane ectlesis huient digntate afficiant
⁊mperatoria. Et egos tolidus mirabar
ꝙ papa affici dicerctur Mmis tr̃i
tmperatores erunt: cleriti bero milites
milites et eleriti fient aut militaria oi¬
namenta gestabunt insi imperialia orna¬
menta unni exs cleritis impartis. Nam
nestio quid dicas. et quis non uidit hãt
fabulam ab uis excogitatam esse qui sibi
omnem uesciendi licentiam esse uoluerunt
ut existũne siqua inter demones qui aecẽ
turolunt ludorum gentra extertentur tos
exprimendo cleritorum cultũ fastu. luxui
exerteri hoc seenti lusus gentre mayxne
Delectari. Utrũ magit insequar penten¬
ciarum an ne uerboꝵ s coliditatem sen-¬
tenniarum audistis ueoborium her est̾dot

Expanded text:
dixere Latini clerici et consules fient? habidixere Latini clerici et consules fient? habitoque delectu militum cum legionibus et auxiliis in provincias, quas fuerint sortiti, se conferent? Ministri ne et servi consules fient, nec bini, ut solebat, sed centeni ac milleni? Ministri, qui Romane ecclesie servient, dignitate afficientur imperatoria? Et ego stolidus mirabar, quod papa affici diceretur. Ministri imperatores erunt, clerici vero milites: milites ne clerici fient aut militaria ornamenta gestabunt? nisi imperialia ornamenta universis clericis impertis, nam nescio quid dicas. Et quis non videt hanc fabulam ab iis excogitatam esse, qui sibi omnem vestiendi licentiam esse voluerunt? ut existimem, si qua inter demones, qui aerem incolunt, ludorum genera exercentur, eos exprimendo clericorum cultu, fastu, luxu exerceri et hoc scenici lusus genere maxime delectari. Utrum magis insequar sententiarum an verborum stoliditatem? Sententiarum audistis, verborum hec est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
leo quidam aĩt senatores aliosue ho¬
mines effici Patrinos consules effici¬
untur: non patritii ex domo uel patoitia
que eadem senatoria dicitur si quidem.
enatores patres conscripti sunt uel
exequestri uel ex plebeia plusq̃ es t̃ sena¬
torem ꝙ patoitium esse nam senator
est unus e delectis consiliariis reipublite
Patritius uero qui edomo senatoria ortũ
Duxit Ita qui senator aut ex patrib ton¬
scriptis non protinus et patricius est
Ridituleq Romami mei hot tp̃e facuint
qui Pretorẽ suum Senatorem uocant
cum neq. Senatus ex uno homme con¬
stare possit necesseq sit senatorem
habere ollegas et is qui senator minc
dicitur fungatur officio pretoris At di¬
onitas patoitiatus in multis libris Iurie¬
intur inquies audio. sed in hio qui de tem¬
porib post Constantinũ loquuntur.
Cyego post constantinĩ priuilegium
confictum est. Sed nunquid cleriti fieri.
consules possunt: Conugia sibi inter¬

Expanded text:
les: quis audivit senatores alios ve holes: quis audivit senatores alios ve homines 'effici' patricios? Consules efficiuntur, non patricii ex domo vel patricia – que eadem senatoria dicitur, siquidem senatores patres conscripti sunt – vel ex equestri vel ex plebeia, plusque est senatorem quam patricium esse, nam Senator est unus e delectis consiliariis rei publice, patricius vero, qui e domo senatoria ortum ducit. Ita qui Senator aut ex patribus conscriptis non protinus et patricius est. Ridiculeque Romani mei hoc tempore faciunt, qui pretorem suum senatorem vocant, cum neque senatus ex uno homine constare possit necesseque sit senatorem habere collegas, et is, qui Senator nunc dicitur, fungatur officio pretoris. 'At dignitas patriciatus in multis libris invenitur', inquies. Audio, sed in iis, qui de temporibus post Constantinum loquuntur, ergo post Constantinum privilegium confictum est. Sed nunquid clerici fieri consules possunt? Coniugio sibi inter
Abbreviated transcription (Latin):
proressionem imperialis culmis et gliam
potes tatis nr̃e Pronrit ampulas et sex¬
quipedalia berba Rex Regum Darnis
consanguineusq deorum nunquam in si
numero plurali loquens Que est ista
processio imptrialis tucumeris per herbam
torte ex rrescentis in bentrem trumphasse
existĩas Ces apem quotiens domo pro¬
dibat ut nune s olet papa preredentibr
abis equie quos s tratos ornatosq famuli
destrant Quo ut taceam alias Inep¬
cias / ithil est bamue inthilq apon¬
tifice Romano a lituius Que etiã Istã
loria est gloriam ne ut hebree lingue
mos es t pompam et apparatus Illum
spendorem homo latine appellasses Et
Iaud quoq miliciam pro milites quod ab
hebreis sumue mutuati quorũ libros
Cons tantinus aut ipsius stribe nũꝙꝵ
aspexerant Uerum quanta est mumfitẽ¬
cia tua imperator quia non satis habes
ornasse pontifitem inse ornes et onnem
clerum culmen singularis potentie et
precellentie ais effici Patritios Consu¬

Expanded text:
processionem imperialis culminis et gloriam processionem imperialis culminis et gloriam potestatis nostre: proiicit ampullas et sesquipedalia verba, rex regum Darius consanguineusque deorara, nunquam nisi numero plurali loquens. Que est ista processio imperialis? cucumeris per herbam torti et crescentis in ventrem? Triumphasse existimasCesarem, quotiens domo prodibat, ut nunc solet papa precedentibus albis equis, quos stratos ornatosque famuli dextrant? Quo, ut taceam alias ineptias, nihil est vanius nihilque a pontifice Romano alienius. Que etiam ista gloria est? Gloriam ne, ut Hebree lingue mos est, pompam et apparatus, illum splendorem homo Latinus appellasset? Et illud quoque militiam pro 'milites', quod ab Hebreis sumus mutuati, quorum libros Constantinus aut ipsius scribe nunquam aspexerant. Verum quanta est munificentia tua, imperator, qui non satis habes ornasse pontificem, nisi ornes et omnem clerum. Culmen singularia potentie et precellentie als effici patricios consu
Abbreviated transcription (Latin):
mente sonum. Conferentes ei etiam Im¬
perialia sceptra. Que structura oronis.
qui intor: qui ordo que nam sunt sceptra
Is tã imperialia unũ euum sceptrum
trum manu gestabit : Cur non cida/¬
bimus et ensem et galeam et Iaculũ
snulqz cuncta signa atq uaria bamia
Quid tu signa accipis: Signa sunt
aut status unde frequenter leginus si¬
ona et tabulas pro sculpturis ac picturis
prisci enim non in parietib pingebant ẜ
in tabulis aut uexilla. Unde illud signa
pares aquilas a priore significato sigilla
Dicuntur parue statue atq s tulpture
non eypo s tatuas aut aqui las suas Sdilue/¬
uelit non Iuuemo Deus te perdat impro¬
bissime mortalium qui ẜ monem barbarit
attribius setulo condito et diuers a ornamẽta
imperialia quia dixit banna satis putauit
signficatum esse. et ideo cetera sub uerbrõ
uinuers ale conclusit Et ꝙͣ frequenteõ In¬
cultat imperialia quas e propria quedam
suit ornamenta imperatoris magis ꝙ dicta

Expanded text:
mente sonum. Conferentes ei etiam immente sonum. Conferentes ei etiam imperialia sceptra: que structura orationis! qui nitor! qui ordo! Quenam sunt sceptra ista imperialia? Unum est sceptrum,trum manu gestabit? Cur non ei dabimus et ensem et galeam et iaculum? Simulque cuncta signa atque banna: quid tu signa accipis? Signa sunt aut statue, unde frequenter legimus ,signa et tabulas' pro ,sculpturis ac picturis' – prisci enim non in parietibus pingebant, sed in tabulis – aut vexilla, unde illud signa, pares aquilas. A priore significato sigilla dicuntur parve statue atque sculpture: num ergo statuas aut aquilas suas Silvevelit, non invenio. Deus te perdat, improbissime mortalium, qui sermonem barbarum attribuis seculo erudito. Et diversa ornamenta imperialia: quia dixit banna, satis putavit significatum esse et ideo cetera sub verbum universale conclusit. Et quam frequenter inculcat imperialia: quasi propria quedam sint ornamenta imperatoris magis quam con
Abbreviated transcription (Latin):
sit magis ingritans et proximus colori
sangiuime contreti et quasi uiolacens. Inde
ab Homero atq uirgilio purpurens dicit
anguis et marmor puxphiritum cuius
color est similunus amestito Q xeti em
cineum pro rubto accipi forte non lenoras.
Sed tur fatiat ioctineum cum nos dicamꝰ
longuis persequento singulas uestes men¬
dacem proderet uno semes berbo complexus
est Dicens omĩa mperialia Indumẽta
Quid etiam ne illa quib in bello quib
in uenatiõe / quib in cõuiuiis quib in ludis
anntrersolet Quid stultius ꝙ omma
Cesaris indumenta dictre conuempe põ¬
tifiti Ses ꝙͣ lepide addit: seu etiam digm¬
tatem imperialium presedencium equitũ.
Seu Inquit dis tinguere duo hec Inuice
uoluit. quas⁊ multum inter se habeant
smmlitudinis Et de Imperatorio habitu
ad eques tr̃em dignitate delabitur. Nescio
quid loqueris Mira q̃dam esfari uult
si deprchendi in mendatio tunet. eoq In¬
flatis buctis et turgido gucture dat sine

Expanded text:
sit magis nigricans et proximus colori sit magis nigricans et proximus colori sanguinis concreti et quasi violaceus. Inde ab Homero atque Virgilio purpureus dicitur sanguis, et marmor porphyricum, cuius color est simillimus amethysto, Greci enim cineum pro ,rubro' accipi forte non ignoras, sed cur faciat coccineum, cum nos dicamuslongius persequendo singulas vestes mendacem proderet, uno semel verbo complexus est dicens omnia imperialia indumenta. Quid, etiam ne illa, quibus in bello, quibus in venatione, quibus in conviviis, quibus in ludis amiciri solet? Quid stultius quam omnia Cesaris indumenta dicere convenire pontifici? Sed quam lepide addit seu etiam dignitatem imperialium presidentium equitum! Seu inquit: distinguere duo hec invicem voluit, quasi multum inter se habeant similitudinis, et de imperatorio habitu ad equestrem dignitatem delabitur, nescio quid loquens. Mira quedam effari vult, sed deprehendi in mendacio timet eoque inflatis buccis et turgido gutture dat sine
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit lorum tenes Non emm Itingulũ
ex torio factum quod dicitur lorum sentis
rirtundari pro ornamento Ces apis tollo
haur est ꝙ habenas et berbera bocanius
lora. ꝙ si quando ditantur lora aurea
non inse de habems que aurate tuollo equi
aut alterius petudis cirtundari assolent.
Intelligi potes e que te res / mea ut¬
refert opmo fefellit Et cum lorum
crecundare loco collo Cesaris atq silue¬
stri uis de homme. de tmperatore de
supremo pontifice equum aut asmum fa
tuncam toctineam Et Iohanneo bestem
purpuream utrunq uoluit hre codem loto
conungere. quod se idem cosor est ut eña¬
yelis cẽ significane : quid tu non fuis te
untentꝰ alterum nominassẽ ut Ille
untenti fuerunt insi accipit pirepureã
ut et munc imperiti loquintur genus
panni cerici colore albo Est autempur/¬
pura piscie cuius sangume lana tingitur
tdeoq a tinctura datum est non panno:
cuue color pro Rubeo accipi potest. licet

Expanded text:
quid sit lorum tenes. Non enim cingulum quid sit lorum tenes. Non enim cingulum ex corio factum, quod dicitur lorum, sentis circundari pro ornamento Cesaris collo. Hinc est, quod habenas et verbera vocamus lora. Quod si quando dicantur lora aurea, non nisi de habenis, que aurate collo equi aut alterius pecudis circundari assolent, intelligi potest. Que te res, ut mea fert opinio, fefellit, et cum lorum circundare collo Cesaris atque Silvestri vis, de homine, de imperatore, de summo pontifice equum aut asinum facoccineam et Ioannes vestem purpuream, utrunque voluit hic eodem loco coniungere. Quod si idem color est, ut Evangeliste significant, quid tu non fuisti contentus alterum nominasse, ut illi contenti fuerunt? nisi accipis purpuram – ut nunc imperiti loquuntur – genus panni serici colore albo. Est autem purpura piscis, cuius sanguine lana tingitur, ideoque a tinctura datum est nomen panno, cuius color pro rubro accipi potest, licet
Abbreviated transcription (Latin):
esse cui tirculus aureus mint tum gemiis
appomi a Regib solet. uerum non erat
Ree Constantinus nec Regem appellare
nec Regiose Ritu ornare fuiss et ausꝰ
Imperator Lomanoꝵ erat non Rex / ubi
Rex est ibi respublica non est: At in
republica multi fuerunt etiam uno tempore
imperatores. Nam Citero frequenter ita
seribit Marcus Cicero imperator illi
Uel illa imperatori salũte licet postea
peculiari nonne Romanus princeps ut
summus ommũ smperator appellatur
simulqs frigium necnon super humerale
uidelitet lorum quod imperiale cirtundare
solet collum Quis unꝙ̃ frigium latine
dici audiunit: tu michi dum Barbare loque¬
ris uidere uis Cons tantiny aut lactãtii
esse scomontm P lantꝰ in meuechuns
frigiontin pro continatore bestium po¬
sũit Plimus frigionas appellat uestes
acupictas ꝙ carum friges fuerunt Iuue¬
tores frigium uero quid sig̃mficat hor non
expoms quod obsturum ex ponis q̃de est
clarius superhumerale ais esse lorum nec

Expanded text:
irculus aureus nunc cum gemmis apponi a regibus solet. Verum non erat rex Constantinus nec regem appellare nec regio se ritu ornare fuisset ausus: Imperator Romanorum erat, non rex. Ubi rex est, ibi res publica non est, at in re publica multi fuerunt etiam uno tempore imperatores. Nam Cicero frequenter ita scribit: «M. Cicero imperator» illi vel illi «imperatori sa1utem», licet postea peculiari nomine Romanus princeps ut summus omnium imperator appelletur. 51 Simulque phrygium necnon superhumerale, videlicet lorum, quod imperiale circundare solet collum: quis unquam phrygium latine dici audivit? Tu mihi, dum barbare loqueris, videri vis Constantini aut Lactantii esse sermonem? Plautus in Menechmis phrygionem pro concinnatore vestium posuit, Plinius phrygionas appellat vestes acu pictas, quod earum Phryges fuerint inventores: phrygium vero quid significet? Hoc non exponis, quod obscurum; exponis, quod est clarius: superhumerale ais esse lorum nec
Abbreviated transcription (Latin):
aut trucũ exis timnamus permouissent
que si populus non dixissẽt tamen dicere
apud se et his passum uerbis fremere
credibile erat Eamus mine et diramus
Constantinũ gratisficari uoluisse Sil¬
ues tro quem tot lommũ odns tot gladus
subnceret ut uix quantũ sentio unum
silues ter diem in uita futurus fuisset.
Nam eo pantisq aliis ab sumptis ui¬
debatur ommnes sublatum iri depectorib
Romanorum tam dire Inuiris cõ tumelieq
suspitio. Age porro si fieri potest conte¬
damus neq pretes/ neq minas neq ullã¬

Expanded text:
aut truncum existimamus, permovissent, aut truncum existimamus, permovissent, que, si populus non dixisset, tamen dicere apud se et his passim verbis fremere credibile erat. Eamus nunc et dicamus Constantinum gratificari voluisse Silvestro, quem tot hominum odiis, tot gladiis subiiceret, ut vix, quantum sentio, unum Silvester diem in vita futurus fuisset, nam eo paucisque aliis absumptis videbaturomnissublatum iri de pectoribus Romanorum tam dire iniurie contumelieque suspicio. Age porro, si fieri potest, concedamus neque preces neque minas neq
Abbreviated transcription (Latin):
profligatione se dominũ fecit Ciberius
Claudius Nero Ualba Ottho/ uitellus
Uespasianus ceteriq aut cadem aut simili
uia libertatem nr̃am predati sunt lu quoq
aluis expulsie aut interemptis dominus ef¬
fectus es Sileo ꝙ ex matrimomo natus
natuo non sis Quare ut tibi nr̃am̃
mentem tes ti ficemur Cesax si non li¬
bet te Rome principatum tenere habes
filios quorum aliquẽ in locum tuũ nobis
quoq permctentib ac rogantib nature
lege substituas Sin minus nobis in
amino est publicam amplitudinem cum
priuata dignitate defendere Neq enim
minor esthee Iuuiria quiritũ ꝙ olim
cum fut uiolata Lutretia Neq nobis
deerit Brutus qui contra larquinium
se ad libertatem Recuperandam hut popu¬
lo prebeat ducem. Et in istos primũ
quos nobis preponis dem̃de et inte ferrũ
temgemus quõd in multos Imperatores.
et quidem leuiores obcausas fecius hce
profecto Constantinum nsi lapidem cum

Expanded text:
prof ligatione se dominum fecit, Tiberius, Gaius, prof ligatione se dominum fecit, Tiberius, Gaius, Claudius, Nero, Galba, Otho, Vitellius, Vespasianus ceterique aut eadem aut simili via libertatem nostram predati sunt, tu quoque aliis expulsis aut interemptis dominus effectus es, sileo, quod ex matrimonio natus non sis. Quare, ut tibi nostram mentem testificemur, Cesar, si non libet te Rome principatum tenere, habes filios, quorum aliquem in locum tuum nobis quoque permittentibus ac rogantibus nature lege substituas, sin minus, nobis in animo est publicam amplitudinem cum privata dignitate defendere. Neque enim minor hec iniuria Quiritum quam olim fuit violata Lucretia, neque nobis deerit Brutus, qui contra Tarquinum se ad libertatem recuperandam huic populo prebeat ducem. Et in istos primum, quos nobis preponis, deinde et in te ferrum stringemus, quod in multos imperatores et quidem leviores ob causas fecimus." Hec profecto Constantinum, nisi lapidem eum
Abbreviated transcription (Latin):
mu lieres nr̃e sus t̾merent sed magis se una
cum dulcib liberis sacrisq penatib concre¬
marent ut non Carthaginẽses femme for¬
tiores fuerint lỹ Romane Et enumn Ce sar
si Regem te delegissemus haberes tu quĩd ma¬
gnium de imperio Romano agendi arbitriũ
Sed non Ita ut uel mimnũ de ipsius Im¬
minueres maiestate alioquin qui te fecisseꝰ
Regem cadem fatultate abditare Regno
uibereꝰ nerdum posses regnum diuidere
net dum tot prouincias alienare necdum Ip¬
sum regnum caput peregrino at himulimo
homini adiice canem ouili preficimꝰ quem
si luppi manult officio fungi aut eicimꝰ
aut octidimus Nunc cũ du cams mosfi¬
cio ouili Romano defendendo sis functus ad
ex tremum in lupum nullo exemplo couerteris
Atq ut intelligas quãdo quidem nos pro
uire nr̃o cogis asperius loqui nullum tibi
in populi Romam imperio Ius esset Lesar
dominatum occupauit Angustus ei in uici¬
um successit et aduers ariarum partium

Expanded text:
mulieres nostre sustinerent, sed magis se una mulieres nostre sustinerent, sed magis se una cum dulcibus liberis sacrisque penatibus concremarent, ut non Cartaginenses femine fortiores fuerint quam Romane. Etenim, Cesar, si regem te delegissemus, haberes tu quidem magnum de imperio Romano agendi arbitrium, sed non ita, ut vel minimum de ipsius imminueres maiestate. Alioquin, qui te fecissemus regem, eadem facultate abdicare te regno iuberemus, nedum posses regnum dividere, nedum tot provincias alienare, nedum ipsum regni caput peregrino atque humillimo homini addicere. Canem ovili preficimus, quem, si lupi mavult officio fungi, aut eiicimus aut occidimus: nunc tu, cum diu canis officio in ovili Romano defendendo sis functus, ad extremum in lupum nullo exemplo converteris? Atque ut intelligas – quandoquidem nos pro iure nostro cogis asperius loqui – nullum tibi in populi Romani imperio iusesse: Cesar vi dominatum occupavit, Augustus et in vitium successit et adversariarum partium
Abbreviated transcription (Latin):
esse tumortale et quantum in nobis est
erit. Neq imperium modo uerumetiam
pudor scilicet quorum Religionem contemp¬
minus eorum accipienus imperium. et
principes orbis terrarum huic an temptis¬
simo homini seriuemus urbe agallie capta
Nomam sence de mulceri sibi barbamala ui¬
ctorib passi non sunt. Nunc si tot sena¬
torn ordinis tot pretorn tot tribumen tot
consu lares triumphales q uri cos dommari
patiẽtur quos ipsi tamꝙ scruos malos omni
contumeliarum genere suppliciorumq affe¬
cerunt Isti ne homimes magr̃atus creabũt
proiuiricias Regent bella gerent de nobie
sentencias capitis ferent sub his nobilitas
Romana stipendia fatiet honores sperabit
munera assequetur / et quod maius quoq
altius penetret uulnus accipere possumꝰ
Non Ita putes Cesar Romanum dege/¬
nerasse s anguinem ut Is tud passurus
sit equo animo et non Racione ꝙuis deuitan¬
dum existunet. quod medius fidius neq

Expanded text:
esse immortale et, quantum in nobis est, esse immortale et, quantum in nobis est, erit, neque imperium modo, verum etiam pudor: scilicet, quorum religionem contemnimus, eorum accipiemus imperium? et principes orbis terrarum huic contemptissimo homini serviemus? Urbe a Gallis capta Romani senes demulceri sibi barbam a victoribus passi non sunt: nunc sibi tot senatorii ordinis, tot pretorii, tot tribunicii, tot consulares triumphalesque viri eos dominari patientur, quos ipsi tanquam servos malos omni contumeliarum genere suppliciorumque affecerunt? Isti ne homines magistratus creabunt, provincias regent, bella gerent, de nobis sententias capitis ferent? sub his nobilitas Romana stipendia faciet, honores sperabit, munera assequetur? Et quod maius quodque altius penetret vulnus accipere possumus? Non ita putes, Cesar, Romanum degenerasse sanguinem, ut istud passurus sit equo animo et non quavis ratione devitandum existimet, quod, mediusfidius, neque
Abbreviated transcription (Latin):
si tantum discordiarum in uno imperio
testor constienciam tuam at labores quid
i duob imperiis fiet Age uero putasne
hue fore qui tibi bellis occupato es se
auxilio aut uelint aut scient: ita ab
armis atq ab omm Re bellica abhorre¬
tes erunt qui prefitientur militib atqd
urbib ut ille qui preficit Quid nonne
tilem aut Romane legiones aut ipsẽ proũ¬
cie spoliare tentabunt ut quem sperare uel
non Repugnaturum uel penas non Repo¬
titurum credo me hercule ne unum quid
meuscm illos in osficio mensuros sedstatim
et ad primũ profectionis tue nũcium Rebel¬
la turos. Quid faties: quid consiln capies
rum dupplici atq multiplici bello urgebere:
Nationes quas abegius contniere uix
possumus: quom̃o illis aççedente ex liberis
gentib bello resistetur ui Cesãt quid
ate spectet ipsẽ uideris Nobis antemhec
res non minus ꝙͣ tibi cure esse debet Cu
mortalis es imperium populi Romãi decet

Expanded text:
si tantum discordiarum in uno imperio si tantum discordiarum in uno imperio – testor conscientiam tuam ac labores – quid in duobus imperiis fiet? Age vero, putas ne hinc fore, qui tibi bellis occupato esse auxilio aut velint aut sciant? Ita ab armis atque ab omni re bellica abhorrentes erunt, qui preficientur militibus atque urbibus, ut ille, qui preficit. Quid, nonne cilem aut Romane legiones aut ipse provincie spoliare temptabunt ut quem sperabunt vel non repugnaturum vel penas non repetiturum? Credo, mehercule, ne unum quidem mensem illos in officio mansuros, sed statim et ad primum profectionis tue nuntium rebellaturos. Quid facies, quid consilii capies, cum duplici atque adeo multiplici bello urgebere? Nationes, quas subegimus, continere vix possumus: quomodo illis accedente ex liberis gentibus bello resistetur? Tu, Cesar, quid ad te spectet, ipse videris, nobis autem hec res non minus quam tibi cure esse debet. Tu mortalis es, imperium populi Romani decet
Abbreviated transcription (Latin):
Uix quod nunc tocius imperui uirib possumꝰ
tunc poterimus. An perpetuum. membrum
Hoc cum illo in concordia erit ut Reor neces¬
se erit cum Romaii dommari uellint nolit
pars illa seruire Quin et te uiuo breue
intra tempus euocatis ueteribus presidib
suffectis nouis te in tuum Regnũ profecto
et louge agente hic altero dommãte: nonne
omma nona. idest diucrsa atq aduersa
crunt Regno fere: inter duos fratres diuiso
protimis et populorum anuimi diriduntur
et prius a sciph ꝙͣ ab hesterme hostib
bellũ auspicatur idem euenturum in hec
imperio quis non uidet: An ignoras hãt
olim inprimis fuisse causam optimatib
cur dicerent cicius in conspectu populi Roai
esse morituros ꝙͣ Rogationem illam ferri
smerẽt ut pars senatus ac pars plebis
ad incoland̃ ueros micteretur duasq urbes
communes populi Romam esse Si enim
i una urbe tantũ dissentionum esset: quid
in duab urbib futurum Ita hoc tempore

Expanded text:
vix nunc totius imperii viribus possumus, vix nunc totius imperii viribus possumus, tunc poterimus? An perpetuo membrum hoc cum illo in concordia erit? Ut reor, nec esse poterit: cum Roma dominari velit, nolit pars illa servire. Quin et te vivo breve intra tempus revocatis veteribus presidibus, suffectis novis, te in tuum regnum profecto et longe agente, hic altero dominante nonne omnia nova, idest diversa atque adversa erunt? Regno fere inter duos fratres diviso protinus et populorum animi dividuntur, et prius a se ipsis quam ab externis hostibus bellum auspicantur: idem eventurum in hoc imperio quis non videt? An ignoras hanc olim imprimis fuisse causam optimatibus, cur dicerent citius se in conspectu populi Romani esse morituros, quam rogationem illam ferri sinerent, ut pars senatus ac pars plebis ad incolendum Veios mitteretur duasque urbes communes populi Romani esse? si enim in una urbe tantum dissensionum esset, quid in duabus urbibus futurum? Ita hoc tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
sueq dignitatis Et enim quomodo tibi
tantum permictis de imperio Nomano quod
non tuo sed nr̃o sanguine paratum es t
Iu ne unum corpus in duas secabis partes
et ex uno duo esfities regna duo capita duas
uolintates et quasi duob fratrib gladios
quib de hereditate decernant porriges Nos
ciuitatib que de hac urbe bene merite sunt
tura ciuitatis damus ut ciues Romam suit
tu a nobis dimidium impern aufers ne
hant urbem parentum suam agnoscat Et
in alueie quid apum si duo Reges nati sũe
alterum qui deterior est occidemus Uu tn
aluco impton Nomam uobi unue et optimꝰ
princeps est alterum et hunc deterrimũ et
non apem sed fucum collocandum putas pru¬
dencia tuam uelementer desideramus impe¬
rator. Nam quid fututum si uel te uino
uel post tuam mortem aut hinc parti qͣuã
alienas aut alteri quam tibi Relinquis bel¬
lum abarbaris nationib Inferatur: Quo
Robore militum quib copns occurremus

Expanded text:
sueque dignitatis. Etenim quomodo tibi sueque dignitatis. Etenim quomodo tibi tantum permittis de imperio Romano, quod non tuo, sed nostro sanguine partum est? Tu ne unum corpus in duas secabis partes et ex uno duo efficies regna, duo capita, duas voluntates? et quasi duobus fratribus gladios, quibus de hereditate decernant, porriges? Nos civitatibus, que de hac urbe bene merite sunt, iura civitatis damus, ut cives Romani sint: tu a nobis dimidium imperii aufers, ne hanc urbem parentem suam agnoscat? Et in alveis quidem apium, si duo reges nati sunt, alterum, qui deterior est, occidimus: tu in alveo imperii Romani, ubi unus et optimus princeps est, alterum et hunc deterrimum et non apem, sed fucum collocandum putas? Prudentiam tuam vehementer desideramus, imperator, nam quid futurum est, si vel te vivo vel post tuam mortem aut huic parti, quam alienas, aut alteri, quam tibi relinquis, bellum a barbaris nationibus inferatur? Quo robore militum, quibus copiis occurremus?
Abbreviated transcription (Latin):
imperium tecum christiam esse uolumus
multis factum nr̃m iuntaturie Diu largiris
non mõdo christiam fieri non sustiebimus
sed tunisum de testabile exetrandum hoc non
efficies talesq Reddes ut tandem triet uite
et mortis nr̃e miserearis / nec nos sed teipsũ
duricie accuseo Nonne hac oratione Con¬
tantinus insi extrrpatam ab eo uolumus
humanitãte si sua sponte non mouebatur
motus fuisset Quĩd si hos audire uoluis¬
et nonne erant qui hine facto et oratione
aduers arentur et manu: At non senatus
populusq Romanus sibi tanta in Re nchil
agendum putasset Nonne oratore ut
ait ungilius granem pretate ac meritis
aduocasset qui apud Constantinum
hane haberet orõnem Cesar situ tuorũ
tumenior es atqz etiam tui ut nec filnie
hereditatem / nec propinquis opeõ / nec ami¬
cis honores nec tibi imperium esse in tegrũ
uellis Non tamen senatus populus qs
Comanus tmmemor p̃t esse sui turis

Expanded text:
imperium, tecum Christiani esse volumus imperium, tecum Christiani esse volumus multis factum nostrum imitaturis; sin largiris, non modo christiani fieri non sustinebimus, sed invisum, detestabile, execrandum nobis hoc nomen efficies talesque reddes, ut tandem tu et vite et mortis nostre miserearis nec nos, sed te ipsum duritie accuses." Nonne hac oratione Constantinus, nisi extirpatam ab eo volumus humanitatem, si sua sponte non movebatur, motus fuisset? Quid, si hos audire noluisset, nonne erant, qui huic facto et oratione adversarentur et manu? An senatus populusque Romanus sibi tanta in re nihil agendum putasset? nonne oratorem, ut ait Virgilius, gravem pietate ac meritis advocasset? qui apud Constantinum hanc haberet orationem: „Cesar, si tu tuorum immemor es atque etiam tui, ut nec filiis hereditatem nec propinquis opes nec amicis honores nec tibi imperium esse integrum velis, non tamen senatus populusque Romanus immemor potest esse sui iuris
Abbreviated transcription (Latin):
uersi deserimur Qui Rome gerius ma¬
gistratus qui urbib italie qui gallus qui
hispanne qui ceteris prouinciis presumus
aut prefuturi sumus: ommes ne Renocamur:
omnes priuati iubenir esse An tacturã
hanc aliunde pensabis et quomodo pro meri¬
to ac prodignitate poteris tanta orbis ter¬
rarum parte alteri tradita. hunc qui pre¬
erit centum populio cũ tu Cesar uni pre¬
ficies: Quom̃o is tũd tibi in mente uemre
potiit: Quomodo subita tuorum te cepit
obliuio:. ue nchil te misereat amitorum:
nchil proximorum. nichil filiorũ. Utmam
nos Cesar salua tua dignitate atq uicto¬
xia in bello contigissẽt occumbere potius
ꝙ ista cernamus Et tu quidem de impe¬
rio tuo ad tuum arbitratum age potes atq
etiam de nobis: uno duntaxat excepto in
quo ad mortem usq̃s erimus contumates.
ne acultu deorum immortalium desistamꝰ
Magno etiam aliis exemplo ut scias tua
ista largitas quid mercatur de Religione
christiana. Nam si non largiris diluestro

Expanded text:
versi deserimur? Qui Rome gerimus maversi deserimur? Qui Rome gerimus magistratus, qui urbibus Italic, qui Galliis, qui Hispaniis, qui ceteris provinciis presumus aut prefuturi sumus, omnes ne revocamur, omnes privati iubemur esse? An iacturam hanc aliunde pensabis? et quomodo pro merito ac pro dignitate poteris tanta orbis terrarum parte alteri tradita? Num, qui preerat centum populis, eum tu, Cesar, uni preficies? Quomodo tibi istud in mentem venire potuit? quomodo subita tuorum te cepit oblivio, ut nihil te misereat amicorum, nihil proximorum, nihil filiorum? Utinam nos, Cesar, salva tua dignitate atque victoria in bello contigisset occumbere potius quam ista cernamus. Et tu quidem de imperio tuo ad tuum arbitratum agere potes atque etiam de nobis uno duntaxat excepto, in quo ad mortem usque erimus contumaces: ne a cultu deorum immortalium desistamus magno etiam aliis exemplo, ut scias tua ista largitas quid mereatur de religione christiana. Nam si non largiris Silvestro
Abbreviated transcription (Latin):
pis procumbentes et hac uoie utentes.
exheredas/ abditas. Nam ꝙ te optima
maximaq impern parte ex uere uio non
tam quermure ꝙͣ miramur Querũturr
autem q iam ad alios defers cum nos tra et
tactura et turpitudine Quid cium cause
est y liberos tuos expectata sucessione impe¬
en frandas qui ipse una cum patre regnasti
Quid inte comiisimꝰ. Qua inte qua in
patriam qua in nomen Romanũ ac maie¬
statem Impcon impretate digni uidemur
quos precipua optimaq priues principatꝰ
portione qui apatrne larib a tonspectu na¬
talis sõli ab assueta tura a uetusta consue¬
tudine religemur penates/ phana sepulcra
exuleo Relinꝗtiemus. nescio ubi aut quatee¬
rarum Regione uicturi Quid noe ꝓpinqui:
quid nos amnci: qui tecum tociens in ane
tẽtumꝰ qui fratres parentes filios hostili
muerone confossõs palpitantesq̃ cõspeximꝰ
net aliena morte territi sumue, et ipsi pro
te parati mortem appetere: nunc abs te uii¬

Expanded text:
pis procumbentes et hac voce utentes: pis procumbentes et hac voce utentes: exheredas, abdicas? Nam, quod te optima maximaque imperii parte exuere vis, non tam querimur quam miramur. Querimur autem, quod eam ad alios defers cum nostra et iactura et turpitudine. Quid enim cause est, quod liberos tuos expectata successione imperii fraudas, qui ipse una cum patre regnasti? Quid in te commisimus? qua in te, qua in patriam, qua in nomen Romanum ac maiestatem imperii impietate digni videmur? quos precipua optimaque prives principatus portione, qui a patriis laribus, a conspectu natalis soli, ab assueta aura, a vetusta consuetudine relegemur. Penates, fana, sepulcra exules relinquemus, nescio ubi aut qua terrarum regione victuri? Quid, nos propinqui, quid, nos amici, qui tecum totiens in acie stetimus, qui fratres, parentes, filios hostili mucrone confossos palpitantesque conspeximus nec aliena morte territi sumus et ipsi pro te parati mortem oppetere, nunc abs te uni
Abbreviated transcription (Latin):
illo cultu religionis admoniti ac templi
maiestate Et quanto hoc mains est quod
fecisse dicitur Constantinꝰ at ne quid
propter curationem tibi lepre blandiaris
feroboan primus adeo in regem Israel electꝰ
est. et quid̃ ex infima tonditione quod inca
sentencia plus est ꝙͣ esse lepra leuatum
et tamen non est ausus Regnum suum
deo credere. Et tu uis Constantinum
regnũ deo donasse quod ab illo non accepis¬
set qui presitin id quod in Ieroboan non ca¬
debat osfenderet filios deprimeret amicos
negligeret suos Lederet patriam/ merore
om̃s asficcret sui quoq obliuisceretur. qui
si etiam talis suisset et quasi in alium.
hommem uersus certe non defuissent qui
cum admouerent Et imprimis filii pro-¬
piniqui amici quos quis est qui non putet
protinus imperatorem fuisse adituros
Pomte igitur illos ante oculos mente
Constantim audita trepidos festinantes
cum gemitu lachrimis q ad gemua printi¬

Expanded text:
illo cultu religionis admoniti ac templi illo cultu religionis admoniti ac templi maiestate. Et quanto hoc maius est, quod fecisse dicitur Constantinus! Ac nequid tibi propter curationem lepre blandiaris: Ieroboam primus a Deo in regem Israel electus est et quidem ex infima condicione – quod mea sententia plus est quam esse lepra levatum –, et tamen is non est ausus regnum suum Deo credere. Et tu vis Constantinum regnum Deo donasse, quod ab illo non accepisset? qui presertim – id quod in Ieroboam non cadebat – offenderet filios, deprimeret amicos, negligeret suos, lederet patriam, merore omnes afficeret, sui quoque oblivisceretur. Qui si etiam talis fuisset et quasi in alium hominem versus, certe non defuissent, qui eum admonerent, et imprimis filii, propinqui, amici. Quos quis est, qui non putet protinus imperatorem fuisse adituros? Ponite igitur illos ante oculos mente Constantini audita trepidos, festinantes, cum gemitu lacrimisque ad genua princi
Abbreviated transcription (Latin):
ab helisco curatus miscritordia tantũ offerre
uolu̾it non dimidium bonorum Constanti¬
nus dimidium Imperii obtulisset Niget
me impudenti fabelle tamꝙͣ indubitate
his torie respondere Sie emi hec fabula
ex historia Naamen et heliser et altera
dratoms ex fabuloso dracone yeliabrimbra¬
ta est Sed ue ista concedam nnquid in
hac his toria de donacione fit mentio mi/¬
mine Uerum de hoc commodius pos tea
lenatus est alepra Cepit ob id mentem
chris tianam dei tnnore der/ amore imbutus
est illi honorem habere uoliuit non tamen
persuaderi possum cum tanta donare uoluisse
Ruippe cum uideam nemiem aut gentile
in honorem deoꝵ aut fidelem in honorem
dei uiuentis imperium de posuisse saterdoti¬
busq̃ donasse Si quidem ex Regibue ĩsrael
nemo adduci potuit ut pristmo more ad tem¬
plum Iherusalem populos sacrificaturos ire
permicteret. eo uidelicet tnnore ne forte ad
regem Iude a quo defererãt redirent s atro

Expanded text:
ab Heliseo curatus munera tantum offerre ab Heliseo curatus munera tantum offerre voluit, non dimidium bonorum: Constantinus dimidium imperii optulisset. Piget me impudenti fabelle tanquam indubitate historie respondere, sic enim hec fabula ex historia Naaman et Helisei ut altera draconis ex fabuloso dracone Beli adumbrata est. Sed ut ista concedam, nunquid in hac historia de donatione fit mentio? Minime! Verum de hoc commodius postea. Levatus est a lepra, cepit ob id mentem christianam, Dei timore, Dei amore imbutus est, illi honorem habere voluit: non tamen persuaderi possum eum tanta donare voluisse, quippe cum videam neminem aut gentilem in honorem deorum aut fidelem in honorem Dei viventis imperium deposuisse sacerdotibusque donasse. Siquidem ex regibus Israel nemo adduci potuit, ut pristino more ad templum Ierusalem populos sacrificaturos ire permitteret, eo videlicet timore, ne forte ad regem Iude, a quo defecerant, redirent sacro