comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua uolũtas. urisq auctõitas fecit rata.
donauit. actu ineum um̃ita lib̾alitatis
ratic̃ẽ contulisti. nec nupͣtus secutis cõtͣ
uiris ratioem que decłat abstulit. s̃i inui¬
cem dators restitutio. sieius ꝙ inlicite
rapuit. repetitio competit.
marito p̃chia sin ulla repetendi doãuit
lege.⁊ eum inuacuam induxit possõem.
nuptiis diuortio solutis ꝑfcͥcta ñ dissol¬
uitur donatio
d.aa. Si tibi res ꝓpͥas lib̾alitatis cansa
sponsus tuus tradidit: eo ꝙ ab hostib
postea int̾fectus ẽ. irrita donatio fieri
non põt.¬
grãcollatis: creditores mariti facti si non

Expanded text:
tua voluntas iurisque auctoritas fecit ratam.donavit ac tu in eum iumenta liberalitatis ratione contulisti nec nuptiis secutis contra iuris rationem quod dederat abstulit, non invicem datorum restitutio, sed eius quod illicite rapuit repetitio competit.marito praedia sine ulla repetendi lege donavit et eum in vacuam induxit possessionem, nuptiis divortio solutis perfecta non dissolvitur donatioNeae. Si tibi res proprias liberalitatis causa sponsus tuus tradidit, eo, quod ab hostibus postea interfectus est, irrita donatio fieri non potgratia collatis creditores mariti facti, si non
Abbreviated transcription (Latin):
contͣctum clarissime femine nom̃ adep¬
tam dicas. claritas que benefitio mai̾ti
tibi ꝑata ẽ. si sccłi orunis urum postea
sortita es reclacta ad pͥoris dignitatis
parentib sis int̃pellatus rector ꝓuintie
amicus nr̃ exhibita muliere uoluntatẽ
eius secutus desidio tuo medebitur:
ad ducendam ux orein cogi. legum dĩscipli¬
na ꝑmittit. Igitur sicut desid̾as obser¬
uatis uiris p̾ceptis. sociare coniugio tuo

Expanded text:
contractum clarissimae feminae nomen adeptam dicas, claritas, quae beneficio mariti tibi parata est, si secundi ordinis virum postea sortita es redacta ad prioris dignitatis parentibus suis, interpellatus rector provinciae amicus noster exhibita muliere voluntatem eius secutus desiderio tuo medebitur. ias invitum ad ducendam uxorem cogi legum disciplina permittit. igitur, sicut desideras, observatis iuris praeceptis sociare coniugio tuo
Abbreviated transcription (Latin):
oyp̃. hono. Inconiunctioẽ filiarum insa¬
cris põitarum. patris expectetur arbitri
annumconstituta ip̃ius quoq exploret᷑
ulte uiditium ¶ Siutroq orbata parẽte
subcurationis defensione consistat. ⁊nt̃
ronestos cõpetitores matrimonii oriat᷑
fortecertam̃ ut queratur cui potissimũ
puella uiro uingendasit. si puella cultu
Iucretundie ꝓpͥam nolu̾t depromere uo¬
luntatẽ. coram põitis ꝓpinquis iudici
delibare ꝑ missum sit cui melius adulta
tectoris ꝑsõam. ⁊ sine aliqua sollẽpnita

Expanded text:
pp. In coniunctione filiarum in sacris positarum patris expectetur arbitriu et vicesimum annum constituta, ipsius quoque exploretur ultae iudicium. Si vero utroque orbata parente sub curatoris defensione consistat et inter honestos competitores matrimonii oriatur forte certamen, ut quaeratur, cui potissimum puella iungenda sit, si puella cultu verecundiae propriam noluerit depromere voluntatem, coram positis propinquis iudici deliberare permissum sit, cui melius adulta rotectoris personam et sine aliqua sollemnita
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti. uł de functe ħrdes cuuissib ⁊ gͣlꝰ
sint. ⁊ quocumq uire successerint. ut do¬
natio stare ꝓparte dimidia ⁊ solui pro
parte dimidia uideatur. obiculo uõ ñ
int̾̃uemente siue sponsus siuesponsa obi¬
erit: totam infirmari donatioem ⁊ doã¬
torisponso uł heredib eius restitin. Q d̃
fuĩt aliquid sponso largita. ⁊ ante nup¬
tias hunc uł illam mori contigĩt. omũ
donatione infirmata ad donatricẽ spon¬
sam siuie eius successores doãtarum rerũ
dm̃um transferatur.
mp. tħ ¶inorib etate feminis ⁊ ac
toꝵ testificatione ante nuptias do¬
naticẽ ad eas facta omissa. si patris au¬
xilio destitute sunt: uiste consulitur:
ut firmã sit tonatio.¬

Expanded text:
defuncti vel defunctae heredes, cuiuslibet gradus sint et quocumque iure successerint, ut donatio stare pro parte media et solvi pro parte media videatur: osculo vero non interveniente, sive sponsus sive sponsa obierit, totam infirmari donationem et donatori sponso vel heredibus eius restitui. Quod fuerit aliquid sponso largita et ante nuptias hunc vel illam mori contigerit, omni donatione infirmata ad donatricem sponsam sive eius successores donatarum rerum dominium transferatur.p. Minoribus aetate feminis etiam actorum testificatione in ante nuptias donatione ad eas facta omissa, si patris auxilio destitutae sint, iuste consulitur, ut firma donatio
Abbreviated transcription (Latin):
tanqũa futuri cã matrimonii aliquros
ip̃i uł consensu parentum mutuo largi¬
tirifilium nolũit uxorem. id quod abeo
erit. tunc sponso ciuisq heredib sine aliqͣ
diminutione ꝑcẽditiõem aut ꝑutilem
inrem actiõem redibeantur. quesimilit̃
obseruari oportet. ⁊ si ex parte sponse ĩ
sponsum donatio facta sit.

Expanded text:
tamquam futuri causa matrimonii aliquid sibi ipsi vel consensu parentum mutuo largitiri noluerit uxorem, id quod ab eone aliqua deminutione per condictionem aut per utilem in rem actionem redhibeantur. Quae similiter observari oportet et si ex parte sponsae in sponsum donatio facta sit.
Abbreviated transcription (Latin):
distat adote ante nuptias dõatio: quare
ñetiam easimili mõ ⁊ matrimonio con¬
tͣcto dabitur: Sanccimus itaq om̃s licẽ¬
tiam hr̃esiue prius qũã matrimonia cc̃¬
xerint. siue postea dõaticẽs mulierib da

Expanded text:
distat a dote ante nuptias donatio, quare non etiam ea simili modo et matrimonio contracto dabitur? Sancimus itaque omnes licentiam habere sive priusquam matrimonia contraxerint sive postea donationes
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: ante nuptias urdeatar c̃e facta
donatio. Q uod si penes se decdit sponsus
retrai possit. uxorenim fuisti.
darcntur ita conuentum ẽ atq huins¬
qui dediss ħrdem ue eius remanerent.
põt qui cuis hereditatẽ accepit cun pac¬
ta puella munera supͣdicta lege susce¬
ꝑat. ead̃ iure postularẽ.
maior.u.xx. annis constitutus. sponse
suelicet ante sponsalia fundum doãuit.
eamq inuacuam induxit pofsessionẽ:
postea nullo titulo suꝑstitẽ. uł testam̃to
eundem relinquentẽ alienare potuisse:¬

Expanded text:
tum est, ante nuptias videatur facta esse tum est, ante nuptias videatur facta esse donatio, quod si penes se dedit sponsus, retrahi possit: uxor enim fuisti. darentur, ita conventum est atque huiusqui dedisset heredemve eius remanerent, potest, qui eius hereditatem accepit, cui pacta puella munera supra dicta lege susceperat, eadem iure postulare.i annis constitutus sponsae suae, licet ante sponsalia, fundum donavit eamque in vacuam induxit possessionem, postea nullo titulo superstitem vel testamento eundem relinquentem alienare potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
indotem acceꝑit: an tiõ donandi amimo
dotan auxerit. ut uideatur accepisse qd
ñ accepit. priore anncasu donatio non
impeditur. ⁊ res que in eacã sunt dotis.
effate. uiditio de dote petipossunt. postĩo¬
re aũt nichil actũm ẽ donatione.⁊ ꝙ in
dotem datum nonẽ.: s̃ põt repeti.
mp. alex̃. Dipsidi ꝓtuntie ꝓbau̾s ut
eutichiam uxorẽ duceres munera ͭ parẽ¬
tib eins declisse. nisi tibi euchia nupsit:
testitmn tibi ꝙ dedisti iubebit.
tan uxor maritum fefellit: exceptiõem
adũsus actioẽm exstipulatu recte obi
nuptie fũint secute. siñ effectu est.
Mp̃ ual: Ea que tibi ut sponse datur
se repromisit. is qui te ficto celibãtu cuor
aliam matre familias domi reliquiss..
sollicitauit adimptias. petere cum effec¬
tu ñ potes. cum tu sponsa domi uxore
põita non finsti.¬
tiõem dicas factam ẽe die nuptiarum:
⁊ in ambiguo pofsit uenire utrum aspõ¬
ĩo. anamarito dõatum sit: sicdistinguẽ¬
dumẽ ut si intua domo donum accep¬

Expanded text:
dotem acceperit, an vero donandi animo dotem auxerit, ut videatur accepisse, quod non accepit. priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis effectae iudicio de dote peti possunt: posteriore autem nihil actum est donatione et, quod in dotem datum non est, non potest repeti. Imp. AleEucliam uxorem duceres, munera te parentibus eius dedisse, nisi tibi Euclia nupserit, restitui tibi quod dedisti iubebit.  in dote uxor maritum fefellit, exceptionem adversus actionem ex stipulatu recte obicnuptiae fuerint secutae, sine effectu est.ae. Ea, quae tibi ut sponsae daturum se repromisit is, qui te ficto Caelibatu, cum aliam matrem familias domi reliquisset, sollicitavit ad nuptias, petere cum effectu non potest, cum tu sponsa uxore domi posita non fuistitionem dicas factam esse die nuptiarum et in ambiguo possit venire, utrum a sponso an marito donatum sit, sic distinguendum est, ut, si in tua domo donum accep
Abbreviated transcription (Latin):
nulla dos intelligitur. sine dote autem.
nuptie possunt celebrari. ita ⁊ indona¬
tionib quas mariti faciunt ał ꝓhis
alii deb ẽẽ aꝑtalicentia. ⁊ constante.
matrimonio talem dõaticem facẽ. qr
qͣi antiferna hec possunt in telligi. ⁊ñ
simplex donatio. Ideoñ zantiquitis¬

Expanded text:
nulla dos intellegitur, sine dote autem nulla dos intellegitur, sine dote autem nuptiae possunt celebrari, ita et in donationibus, quas mariti faciunt vel pro his alii, debet esse aperta licentia et constante matrimonio talem donationem facere, quae quasi antipherna possit intellegi et non simplex donatio. ideo enim et antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
adscłas migrauĩt iptias. aut uxor si¬
milĩt ex anteriore matrimonio liberis
ei existentib. scdo marito se iunxerit.
In hoc a sccło matrimonio uł apartema¬
riti: uł aparte mulieris. uł abutraq si
hoc ⁊̃ acciderit int̃dictam ẽẽ duminutĩoe
dotis ⁊ ante nuptias dõationis.ne aliꝗo
adũsus filios pͥoris matrimonii machi¬
nari uideatur. censemus.
pellationes factesunt. adũsus maritoᷤ.
quidecipiendo suas uxores faciebant
donationes quas ante nuptias antiꝗ¬
tas nõĩauit. insinuare aũt eas actis int̃¬
uenientib suꝑ sedebant: ut i ꝑfecte
maneant.⁊ipse quid̃ dotis cõmoda lu¬
em̃dato ita rem corrigi.⁊ñante nuptias
dõatioem eam uocari. si ꝑꝑ nuptias dona¬
tiõẽm. Quare enundotem quid̃ ⁊̃ constã¬
tem matrimonio mulier marito dare cõ¬
ceditur: dõatiõem aũt marcto nisi ante
nuptias facere ñ ꝑmittitur. ⁊ que huuiᷤᷤ
rei differentia rationabilis põt inueni:
cum melius erat mulierib ꝑꝑ fragilita

Expanded text:
das migraverit nuptias, aut uxor similiter ex anteriore matrimonio liberis ei existentibus secundo marito se iunxerit. in hoc enim secundo matrimonio vel a parte mariti vel a parte mulieris vel ab utraque, si hoc etiam evenerit, interdictam esse deminutionem dotis et ante nuptias donationis, ne aliquid adversus filios prioris matrimonii machinari videatur, censemus.rpellationes factae sunt adversus maritos, qui decipiendo suas uxores faciebant donationes, quas ante nuptias antiquitas nominavit, insinuare autem eas actis intervenientibus supersedebant, ut ineffectae maneant et ipsi quidem commoda doe nuptias donationem eam vocari, sed propter nuptias donationem. Quare enim dotem quidem et constante matrimonio mulier marito dare conceditur, donationem autem marito nisi ante nuptias facere non permittitur? et quae huius rei differentia rationabilis potest inveniri, cum melius erat mulieribus propter frag
Abbreviated transcription (Latin):
nptias quis̃ donatiõem ulłam ẽẽ. so¬
lam uõ dotem marito muli erem obtu¬
lisse.ut ⁊̃ tunc muliere dotẽ angente. li¬
ceat marito quoq dõatiõem inuxorem
suam etusdem quantitatis facere quãtũ
aucta dos continere dinoscitur: pactis
udł deredibitioẽ. uł retentione aucte¬

Expanded text:
nuptias quidem donationem nullam esse, sonuptias quidem donationem nullam esse, solam vero dotem marito mulierem obtulisse, ut etiam tunc muliere dotem augente liceat marito quoque donationem in uxorem suam eiusdem quantitatis facere, quantum aucta dos continere dignoscitur: pactis videlicet de redhibitione vel retentione auct
Abbreviated transcription (Latin):
as. quã ip̃e uł alius ꝓ ip̃o uxori quondã
cius matri cõium liberore donauãt ser¬
uare cogatur: q̃m ⁊mat̾ lib̾is expͥore ma¬
trimonio extantib post sccłas nuptiã.
multoq amplius sinõ fu̾it alteri maĩ¬
to sociata. nchil oĩo eisdem filus ex do¬
te quã patrieor ip̃aułalius ꝓea obtu¬
lerit. scruare cõpelutur
mp̃. iusti: C iconstante matrionio ꝯ¬
scilium augende dotis micrit: uł uxor
forte: uł eius noĩe quilib⁊ alius. nichi¬
sominus marito quoq liceat: seu pro
marito cuilib⁊ alii: tanto donationem
antenuptias aditam̃to maiorẽ facere.
quanto dotis angetur titulus. Nec ob¬
sit in huuismõi munificentiis. int̃dictã
ẽe lib̾alitates tp̃e nuptiarum. ¶ Indul¬
gendum ẽ namq consensui cõi partiũ.
ne cum negetur angende potestas doã¬
tionis. dotis ⁊̃ pignius constituat᷑ aug¬
m̃tum. Idẽq licere p̃cipimus: ⁊̃ in hisma¬
trimonus inquibi int̃dum accidit. an

Expanded text:
uxori quondam eius matri communium liberorum donaverat, servare cogatur, quoniam et mater liberis ex priore matrimonio extantibus post secundas nuptias multoque amplius, si non fuerit alteri marito sociata, nihil isdem filiis ex dote, quam patri eorum ipsa vel alius pro ea obtulerit, servare compelliturpp. Si constante matrimonio consilium augendae dotis inierit vel uxor forte vel eius nomine quilibet alius, nihilo minus marito quoque liceat seu pro marito cuilibet alii tanto donationem ante nuptias additamento maiorem facere, quanto dotis augetur titulus, nec obsit in huiusmodi munificentiis interdictas esse liberalitates tempore nuptiarum: indulgendum est namque consensui communi partium, ne, cum negetur augendae potestas donationis, dotis etiam pigrius constituatur augmentum. Idemque licere praecipimus etiam in his matrimoniis, in quibus interdum accidit ante
Abbreviated transcription (Latin):
dotis uł donationis: ꝓut partes con¬
senserint ꝓiam statuto mõ ineundis.
siue muingendis ueterib pactis: que
trinitio nuptiarum deante mptias
donatione ⁊ dote pͥncipalit̃ constituen¬
da mita sunt. Iura ⁊ ypotrecarum que
mangenda dote uł donatiõe fũint. ex
eo tp̃e initium acc̃ĩpiant. ex quo heedẽ
y pothece contͣctesunt. ⁊ñ ad prioris do¬
tis ułante imptias dõationis tp̃a dest¬
rantur. ¶S ⁊sicontͣrio maritus iuxor
ad diminuendam dotem. ⁊ante nuptias
dõatic̃em consenserint licert eis ad summi¬
litudinem diminutionis que ĩn dote
fit. ⁊̃ ante nuptias minuere donatiõem.
ut pacta deambor duminutionib in¬
cunda firma. ⁊ legitima ẽe intelligãt᷑.

Expanded text:
dotis vel donationis, prout partes consenserint, pro iam statuto modo ineundis sive iniungendis veteribus pactis, quae initio nuptiarum de ante nuptias donatione et dote principaliter constituenda inita sunt. Iura etiam hypothecarum, quae in augenda dote vel donatione fuerint, ex eo tempore initium accipiant, ex quo eaedem hypothecae contractae sunt, et non ad prioris dotis vel ante nuptias donationis tempora referantur. Sed et si e contrario maritus et uxor ad deminuendam dotem et ante nuptias donationem consenserint, licere eis ad similitudinem deminutionis quae in dote fit etiam ante nuptias minuere donationem, ut pacta de amborum deminutionibus ineunda firma et legitima
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa: Si consartiente matrestia spõ
nium post decessit. mat̃ eademq łns eui̾
p̃tium offerens. restitutioẽm eoꝵꝰ impro
spliceat. que donatiões in sponsam nup¬
tiis quoq ñsecutis decrtuit ualere. ea q̃¬
Cargiendi animo int̃ sponsos ⁊ sponsas
iure celebrantur: redigi ad huiusmõi cõ¬
ditiones iubemus: ut siue adfinitatisco¬

Expanded text:
. Si consentiente matre sua sponsnio post decessit, mater eademque heres eius pretium offerens restitutionem eorum improbspliceat, quae donationes in sponsam nuptiis quoqlargiendi animo inter sponsos et sponsas iure celebrantur, redigi ad huiusmodi condiciones iubemus, ut, sive in potes
Abbreviated transcription (Latin):
mp.max. Eiis quipuellam suis nup¬
tus pactus ẽ: intra biciium exequi nup¬
tias ineadẽ ꝓuintia degenis suꝑ secłit. eiꝰq
spatu fine deturso: malterius postea con¬
nĩctiõem puella ꝑuenit rachil fraurois ei¬

Expanded text:
pp. Si is, qui puellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pe
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.gor. Etsi cẽ mandata principuo
contͣctum sit in prouintia consentiente
muliere matrimoniũ. tñ post depõitum
rauĩnt. uste nuptic effitiuntur.⁊ ideo
postca libos susceptos. natosq exuisto
iatrimonio legitimos ẽẽ. responsũ uiti
pruderitissum pauli declarat.
marito afilia tua adte delatam dissolu¬
tum ẽ matrimonium. nec te consentiente
adeund̃ regressa ẽ minus legituna con¬
iunctio ẽ. cessante patris uoluntate in
cuius ẽ potestate. atq ideo ñ peratente
ris quisolam rei familiaris sustin⁊ ami¬
instratioẽm. nec cognator uł affimum
alla auctoritas põt int̾ucnire. si spectan¬
da ẽ eius uoluntas decius coniunctione
cp. puis. Duncinis uł aliis scientib u¬
xore lib̾oꝵ ꝓcreandors cã domi habiusti
⁊ exeo matrimonio filia suscepta ẽ quam¬
uns neq nuptiales tabule. ncq ad nata
filiam ꝑtinentes facte sint. ñ idco miniiᷤᷤ¬
ũitas matrimonii aut suscepte filic suã
creatam obmatrimonium cum seratore

Expanded text:
. Etsi contra mandata principum contractum sit in provincia consentiente muliere matrimonium, tamen post depositumrit, iustae nuptiae efficiuntur: et ideo postea liberos susceptos natosque ex iusto matrimonio legitimos esse responsum viri prudentissimi Pauli declarat. marito a filia ad te delatam dissociatum est matrimonium nec te consentiente ad eundem regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est potestate: atque ideo non paenitente ris, qui solam rei familiaris sustinet administrationem, nec cognatorum vel adfinium ulla auctoritas potest intervenire, sed spectanda est eius voluntas, de cuius coniunctione. Si vicinis vel aliis scientibus uxorem liberorum procreandorum causa domi habuisti et ex eo matrimonio filia suscepta est, quamvis neque nuptiales tabulae neque ad natam filiam pertinentes factae sunt, non ideo minus veritas matrimonii aut susceptae filiae suacreatam ob matrimonium cum senatore
Abbreviated transcription (Latin):
Mp. Gor. ¶ rrĩs sponsalior noĩe datis.
si int̃ ea ĩponsus uel sponsa decesserit: que
data sunt iubemus restit᷑m. nsi cãm ut
nuptie ñ celebrarentur defuncta ꝑsoña
myp. hoñ: S ipat̃ pactum defilie nup̃tũ
inierit.⁊ humana sorte consumptus aduo¬
sponsam firinum ratumq ꝑmancat. qd̃
apatre doccbitur definitum. nichuq per¬
mutatur hr̃e mom̃ti quod cum deftnisoẽ
ad quem minoris cõmõda ꝑtinebunt. to¬
cebitur fuisse trãsactum. ꝑiniquum ẽ enĩ
ut contra patriam uolantatem recdẽpti fõ¬
sitan tutoris. aut curatoris ad mittatur
arbitrium. cumplerumq ⁊̃ ip̃tus femĩ¬
nẽ adũsus comoda ꝓpria inucnatũ la¬
borare consilium.
mp. leo: ¶ulier uiris sin constituta
arrarum spons alum noĩc usq ad dupũ
tencatur: idẽ inid quod accepit. ⁊ aliuo
tantumd̃. nec amplius. si post cõplctũ iu¬
ecsimum. ⁊ quintum annum us post in¬
petratam ueniam etatis. atq incopetenti
uiditio cõꝓbatam: huiusmõi arras susce

Expanded text:
p. Arris sponsaliorum nomine datis, si interea sponsus vel sponsa decesserit, quae data sunt iubemus restitui, nisi causam, ut nuptiae non celebrentur, defuncta persona alia: Si pater pactum de filiae nubtiis inierit et humana sorte consumptus ad vosponsos firmum ratumque permaneat, quod a patre docebitur definitum, nihilque permittatur habere momenti, quod cum defensore, ad quem minoris commoda pertinebunt, docebitur fuisse transactum. Periniquum est enim, ut contra patriam voluntatem redempti forsitan tutoris aut curatoris admittatur arbitrium, cum plerumque etiam ipsius feminae adversus commoda propria inveniatur laborare consilium.p. Mulier iuris sui constituta arrarum sponsalium nomine usque ad duplum teneatur, id est in id quod accepit et aliud tantundem nec amplius, si post completum vicesimum quintum annum vel post impetratam veniam aetatis atque in competenti iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
arras ꝓfilia susceꝑint. auum autem uł
ꝓ auum. ꝓnepte seu ꝓppnepte. induplum
tantummõ conuenit teneri. Que tta cu
constitutiõnib int̃ddictam. futurum m̃m̃
constare ꝓhibetur. tuncenim q̃i nullo fc̃o.
ut potesine c̃a casdem arras p̃stitas t̾mm̃o
rectliconsequens c̃e p̃cipimus. ¶his hoc¬
sunt sꝑate nuptie. post aut̃e arras sponsa¬
licias sponsa coningium sponsi ꝑꝑ turpem
cãmuł impudicam conu̾satiõem. aut re¬
ligionis. uł secte diu̾sitatem recus auerit.
uel eo quod q̃i uir coitum exquo spes so¬
bolis oritur facere ñ potu̾it. uł obaliam
iustam excusationis cam siquid̃ ꝓbatuor
fũit ante datas easd̃ arras sponsalicias.
hoc id̾ mulierẽ uł parentes eius cognouiᷤ

Expanded text:
arras pro filia susceperint, avum autem vel proavum pro nepte seu pronepte in duplum tantummodo convenit teneri. Quae ita cuconstitutionibus interdictam futurum matrimonium constare prohibetur: tunc enim quasi nullo facto, utpote sine causa easdem arras praestitas tantummodo reddi consequens esse praecipimus. Hoc quosint speratae nuptiae, post arras autem sponsalicias sponsa coniugium sponsi propter turpem vel impudicam conversationem aut religionis vel sectae diversitatem recusaverit vel eo, quod quasi vir coitum, ex quo spes subolis oritur, facere non potuerit, vel ob aliam iustam excusationis causam, si quidem probatum fuerit ante datas easdem arras sponsalicias hoc idem mulierem vel parente
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃. alex. Iiberi cõcubinas parentum
suorum uxores ducere ñ possunt. quia
minus religiosam ⁊ ꝓbabilem rem facẽ
udentur. qui si c̾c hec feci̾nt crim̃strupri
cõmittunt.

Expanded text:
petuo. Liberi concubinas parentum suorum uxores ducere non possunt, quia minus religiosam et probabilem rem facere videntur. qui si contra hoc fecerint, crimen stupri committunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cõp. const̃. Iu bemus omnes cplas acttis.
quas adclium tanquam principalem fe¬
cerat. mnan̾es ⁊uacuas ẽe. atq trrritum
deuocari. ac de inganutate eiusd̾ elu re¬
quiri. nec mulieri idobẽẽ. quod ad eum tã
cipalem. Maxtme cumñsolum testium
matrum cõnditionib uti: quarum mox
tuscerib exponuntursante uõ litem na¬
ti suo om̃s nõie inquesticẽm uocentur.
fortunam matrum cõplecti oportet ⁊
aut ustis tradĩ dr̃as: aut lib̾tate cũlucis
mp.iusti. Iites suꝑ seruili cõditione
mouendas ad clem̃tiorem tam examina¬
tice̾m qu̾a t̃minum transferimus. iubẽtes
siquis uł adhuc seruiens liberum se ẽẽ di¬
xerituis inud̾tate cõmorans ad seruitutẽ
uecatus fũ̾it. assertoris difficultatẽ tnu¬
troq: casu cessare. ip̃mq ꝑse ad itentiõco
eius quidñm sese asserit resporidere. Et si
expossessione lib̾tatis ad serututẽ ducit̃.¬
Ttram ꝓcuratorem dareminime ꝓhibi.
Quodhis qui exseruitute adlibtatẽ ꝓ¬

Expanded text:
Cappadociae. Iubemus omnes epistulas actricis, quas ad Aelium tamquam principalem fecerat, inanes et vacuas esse atque in irritum devocari ac de ingenuitate eiusdem Aelii requiri nec mulieri id obesse, quod ad eum tamqcipalem, maxime cum non solum testium matrum condicionibus uti, quarum mox visceribus exponuntur. ante litem vero nati suo omnes nomine in quaestionem vocentur, fortunam matrum complecti oportet, et aut justis tradi dominis, aut libertate frui cum lucis us . Lites super servili condicione movendas ad clementiorem tam examinationem quam terminum transferimus iubentes, si quis vel adhuc serviens liberum se esse dixerit vel in libertate commorans ad servitutem vocatus fuerit, adsertoris difficultatem in utroque casu cessare ipsumque per se ad intentiones eius qui dominum sese adserit respondere et, si ex possessione libertatis ad servitutem ducprocuratorem dare minime prohiberi, quod his, qui ex servitute ad libertatem p
Abbreviated transcription (Latin):
iuntatẽ. comum pignori frustra dedit. si
tñ pecaimam creditoris ingem dm̃ ũsam
ꝯstabit. ñtmiitilis erit excẽptio. dñ taxat
ꝙ nũatum ẽ ex̾ solui desidanti.
o.a. S iprobatĩs p̃diał ortos dequibu̾
agͣcbatur tuos ẽc̃. intelligis cos obligati
creclitori abalio ñ potrisse. si ñ scĩens boc
ãgi in frande creditoris ignorantis difsi¬
milasti
mpañt. Curator ad utit ułtutor pu¬
piiu ꝓpͥam rem mobilem eins cuius nego¬
tia tuctur pignoris ture obligare ñ põt.
nisi inrancuis pecumãmutna ac̃cipiat.

Expanded text:
luntatem domum pignori frustra dedit. si tamen pecuniam creditoris in rem domini versam constabit, non inutilis erit exceptio dumtaxat quod numeratum est exsolvi desideranti.. Si probaveris praesidi hortos de quibus agebatur tuos esse, intellegis obligari eos creditori ab alio non potuisse, si non sciens hoc agi in fraudem creditoris ignorantis dissimulasti. Curator adulti vel tutor pupilli propriam rem mobilem eius, cuius negotia tuetur, pignoris iure obligare non potest, nisi in rem eius pecuniam mutuam accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
opdio. Quifiluos ur̃os uellidos hoĩes.
ꝓ pecumia quamniobis creciebat ꝑignoris
titalo acceit. disfinalatic̃e furis se circu¬
tnucrit. Eum sit manifestum obligati¬
Tem pignoris ñ consistere. rusi uihis que¬
⁊ quis debonis suis facit obnoxia

Expanded text:
ilios vestros vel liberos homines ilios vestros vel liberos homines pro pecunia quam vobis credebat pignoris titulo accepit, dissimulatione iuris se circumvenit, cum sit manifestum obligationem pignoris non consistere nisi in his, quae quis de bonis suis facit obnoxia.
Abbreviated transcription (Latin):
nos tuos cetͣasꝙ res quas naminẽ tuꝵ¬
credibile est pignori specialit̃ daturum¬
Ẽ fuisse. gn̾ali pacticonuentiõe que debonis
trabr noioubitamus cum qui ẽptiones
agroꝵ suor ꝓignori posuit. de tp̃is agͥs
dpligandis cegitasse
crp ant Pimonum̃to corpus fiue
tue intulisti. religiosum id fecisti. quo fc̃o
obligari aquequã ꝓhibente paris religi¬
ore non posse. indubium ñpentt.
Mpaltx̃. Hom̃ quoq debitoris ꝑigno¬
rari gralit᷑ ⁊ specialit̾ posse pritẽ pla̾cuit.
Qr si debitorhis satis ñfecit cui tu credi¬
Disti. iiecuius nom̃tibi ꝓignori datũ ẽ:
nisi eicinteonit solut n dum cerͦtior ate
de obligatioe tua factus: utiłib actiõib
satis tiꝑi facere usꝙ adid ꝙ tibi deberi
acreuitore eius ꝓbau̾s cõpelietur quate¬
nus tñ ip̃e deb.¬
at ictis pensttanda surit priuata pacticẽ
ꝑignorare minime admutendumẽ. Et
rdeo Rec sign̾ale pactum deõib botuis pi¬
gnori obligandis int̃ueñt. temi.¬

Expanded text:
nos tuos et ceteras res, quas neminem credibile est pignori specialiter daturum fuisse, generali pacti conventione, quae de bonis ontrahi, non dubitamus eum, qui emptiones agrorum suorum pignori posuit, de ipsis agris obligandis cogitasse Si monumento corpus filiae tuae intulisti, religiosum id fecisti: quo facto obligari a quoquam prohibente iuris religione non posse in dubium non venit. quoque debitoris pignerari et generaliter et specialiter posse pridem placuit. Quare si debitor is satis non facit, cui tu credidisti, ille, cuius nomen tibi pignori datum est, nisi ei cui debuit solvit nondum certior a te de obligatione tua factus, utilibus actionibus satis tibi facere usque ad id, quod tibi deberi a creditore eius probaveris, compelletur, quatenus tamen ipse debathletis pensitanda sunt, privata pactione pignerare minime admittendum est: et ideo nec si generale pactum de omnibus bonis pignori obligandis interveneri
Abbreviated transcription (Latin):
bona earum indotem daͬta que nupte
sunt his qui primi plii sartinam sube¬
unt obnoxia neccitati ei terã. ueram c̃to
ordine ut scilget tunc demum ad hoc
imulieris patrtmonimꝑiculum respici¬
at si uniñsis utri ac noĩators facultatib
ex austis nicħ residuum inueniatur
ftusient. nec ea specialit̾ obligata mostrẽ¬
tor: rector ꝓnintie ea restitm inbebit.
nec eum p̃texta debiti pensionum resti¬
tutioẽm hors morari põt: cum siquid sibi
deberi dña fundi expensionib ułquacãq
raticẽ ꝓbare poffit. huius solutionẽ sol¬
lẽpnit fieri conuenat.¬

Expanded text:
bona earum in dotem data, quae nuptae sunt his qui primipili sarcinam subeunt, obnoxia necessitati ei teneri: verum certo ordine, ut scilicet tunc demum ad hoc mulieris patrimonium periculum respiciat, si universis viri ac nominatorum facultatibus exhaustis nihil residuum inveniaturfuissent nec haec specialiter obligata monstrentur, rector provinciae ea restitui iubebit. Nec enim praetextu debiti pensionum restitutionem horum morari potest, cum, si quid sibi deberi domina fundi ex pensionibus vel quacumque ratione probare possit, huius solutionem sollemniter fieri conveniat
Abbreviated transcription (Latin):
scitum afpiraui̾t imptias. antegnameis
tutort̃ alimm fecit ordinari. ersq ꝙ debetur
exratioẽ tutelegeste ꝑsolu̾t: maritiquoq
euis p̃terite tutele ratiociniis bona iu
pignoris tesiebuntur obnoxia.
crp. iusti: Sanccimmas de innectis a c̃odu¬
ctore reb illatis. quectnõ ꝓ pensionibus
tacite obligantur ñ solum mut᷑q roma
⁊tritorio earum. hoc huius iocum hrẽ. si¬

Expanded text:
it nuptias, antequam ei tutorem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persolverit, mariti quoque eius praeteritae tutelae ratiociniis bona iure pignoris tenebuntur obnoxia.nus . Sancimus de invectis a conductore rebus et illatis, quae domino pro pensionibus tacite obligantur, non solum in utraque roma et territorio earum hoc ius locum habere, s
Abbreviated transcription (Latin):
Auderi cum sit iustũruolũtate̾ cchẽtiũ magͥ
quã ũbore cõceptioẽm inspiceressuꝑ que
grãti ypotreca illud quoq ad conseruan¬
dam contrahentium uoluntatẽ sanctimui.
ut ⁊ sires suas supponere debitordixit. nõ
Adiecto tam p̃sentes quã futuras ius tam̃
gnãlis ypothece ⁊̃ ad fit̾turas res ꝑclucat᷑.¬

Expanded text:
eri, cum sit iustum voluntates contrahentium magis quam verborum conceptionem inspicere. Super qua generali hypotheca illud quoque ad conservandam contrahentium voluntatem sancimus, ut et, si " res suas" supponere debitor dixerit, non adiecto" tam praesentes quam futuras", ius tamen generalis hypothecae etiam ad futuras res producat
Abbreviated transcription (Latin):
tnstrum̃to. ca u̾ba ꝓposuit fide ⁊ ꝑiculo
rerumadine ꝑtinetium. ut ꝑ eatum ex¬
actionẽ satis ficri tibi ꝓmitto. sufficere ea
ũba ad rerum tam earum quas inp̃senti
ecam sanccimus. nec ex priorib sanctioi

Expanded text:
umento ea verba posuerit: " fide et periculo rerum ad me pertinentium" vel " per earum exactionem satisfieri tibi permitto", sufficere ea verba ad rerum tam earum quas in praesenti ecam, nec ex prioribus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
io ius dixit inpossesfiõem fundi hecditãu
fideicõmissi cõditionalis seruandigrã priꝰ
inducti estis quã adũsarius ur̃ inc̃a uidĩ¬
cati euisdẽ fundi pignus eccapauit. iu̾su
eius qui iuresnãm exequabatur: tpẽ por
tiores estis.Namcum depignore utraq
⁊pars contendit p̾uali iure ꝗp̃uem̃t tp̃c¬

Expanded text:
o ius dixit, in possessionem fundi hereditarii fideicommissi condicionalis servandi gratia prius inducti estis, quam adversarius vester in causa iudicati eiusdem fundi pignus occupavit iussu eius, qui iure sententiam exsequebatur, tempore potiores estis. Nam cum de pignore utraque pars contendat, praevalet iure, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. aboꝑe ꝑfecto cum siuis fedib teneã¬
tur obnoxii ita ut siquid uitii inedifica¬
ticẽ intra p̾stitutum tp̃c ꝑuenĩt. de corurr
patrimonio exceptis his tĩncasib qui sũt
fortuitu reformetur.
mptteo: Piqͣn cõcessa anobis licentia
fũit extruendi. id sublunis magnificẽtia
tua sciat ẽe seruandum. ut nulladomus
Inchoande publice fibrice gr̃ã dirpuatur
p̃tii ad ñram scientam referatur: ut ubi
amplior poscitur quantitas: imꝑialis ex¬
tetanctoritas.
d̾.ã. Diqui uidices ꝑfecto publicis pe¬
cumis oꝑe suum nom̃ sine nr̃i nummis r̃r¬
ticẽ inscripserint: maiestatis teneatũ ob

Expanded text:
 perfecto cum suis heredibus teneantur obnoxii, ita ut, si quid vitii in aedificatione intra praestitutum tempus provenerit, de eorum patrimonio  exceptis tamen his casibus, qui sunt fortuiti reformetur.o concessa a nobis licentia fuerit extruendi, id sublimis magnificentia tua sciat esse servandum, ut nulla domus inchoandae publicae fabricae gratia diruatur,pretii ad nostram scientiam referatur, ut, ubi amplior poscitur quantitas, imperialis extet auctoritas.. Si qui iudices perfecto publicis pecuniis operi suum nomen sine nostri numinis mentione scripserint, maiestatis teneantur ob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib ornam̃ta ułmarmora uł qũaub spe¬
ciem que fuisse iniusum ⁊ ornatu ꝓbabit᷑.
ciitas errꝑe. uł alio tͣnfferte. siñ uissu tue
sublimitatis audeat. Et enm siquis c̃c fecĩt
.ui. libris auri mulctabitur. similis ⁊̃ cõcẽp¬
natio ordines ciuitatum manebit: nisior¬
nam̃itum gantalis patric decrctis huius an¬
ctoritate defenderit. rorrcor aũt uł stabu¬
cesstudio landade teuotioĩs arripiant.

Expanded text:
peciem, quae fuisse in usu vel ornatu probabitur civitatis, eripere vel alio transferre sine iussu tuae sublimitatis audeat. Etenim si quis contra fecerit, sex libris auri multabitur. Similis etiam condemnatio ordines civitatum manebit, nisi ornamentum genitalis patriae decreti huius auctoritate defenderint. Horreorum autem vel stabuces studio laudandae devotionis adripiant.
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑationis ac solucitudinẽ adse ñambi¬
gant ꝑtinere. Ita enim ⁊ splerdor oꝑis ⁊
ciuitatis munitio: cum prinatoꝵ usu et
utilitate seruabitur.
op̃tre. Quia pluame domus cũ offitus
suis inporticib uel zc̃xippi c̃e memorantur.
reciditus memoratore iocors ꝓquantitate
que placuit ad p̃benda luminaria. ⁊ edificia
ac tarta reꝑanda regie huius urbis lauacro
sinĩ aliqua iubemus excusatiõe conferri.
mp̃.tre. Qui sme anctoritate durm rescͥ¬
pti aduditiu tue cel situdinis destinãdi
angi portus integros. uł partes suis domib
incluserint. seu porticus usurparũt. ꝓcul
dubio uira pristina sacratissime reddere ci¬
uitati iuibemus mulcta auriquinquaginta
librarum ñ defutura: siquis post hac insi

Expanded text:
reparationis ac sollicitudinem ad se non ambireparationis ac sollicitudinem ad se non ambigant pertinere. Ita enim et splendor operis et civitatis munitio cum privatorum usu et utilitate servabitur.osius . Quia plurimae domus cum officinis suis in porticibus zeuxippi esse memorantur, reditus memoratorum locorum pro quantitate, quae placuit, ad praebenda luminaria et aedificia ac tecta reparanda regiae huius urbis lavacro sine aliqua iubemus excusatione conferri.. Qui sine auctoritate divini rescripti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus: multa auri quinquaginta librarum non defutura, si quis posthac in si
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tia nr̃a uł retro principum reportatãq
post refecta edificuloco ꝓpͥo denuo collocãt.
cp̃.ron Quicum̃q lecus inpalatio huiꝰ
urbis prinatis eclifitiis incõmode occupat᷑
ẽ. his quã primum subrutis õib que ĩco
sint oclifitus palatio reformetur. quod pͥua¬
tors non c̃ parictib coartandum
tm̃ locum hãnt habitandi: quos legitimũ
maiestatis nr̃e tisus: ⁊rei publice disciplina
delegit infuturum ⁊̃ uniũsis abhuiuismõi
usurpatiõe ꝓbibendis.
d.ã.¶urres nomimuri qui admunitiõeo
splendidissume urbis extructus ẽ: cõple¬
to oꝑe p̃cipimus cor usui deputari. ꝑqͦꝵ
t̃ras idẽ murus studio ⁊ ꝓuisione tue magͥ¬
tudinis exntẽ sertintatis arbitrio celebra¬
tur. cad̃ lege imꝑpetuum ⁊ c̃oditioẽm scruã¬
da ut amus singulis huuładquors uira
terule damgrauĩnt. ꝓpͥo sumptueoꝵ in¬
stauraticẽ sibi in⁊ intelligant ꝓcurandam.
coꝵq: usu publico benesitio paatientes. curã

Expanded text:
m vel retro principum reportatamque post refecta aedificia loco proprio denuo collocare.. Quicumque locus in palatio huius urbis privatis aedificiis incommode occupatus est, is quam primum subrutis omnibus quae in eo sunt aedificiis palatio reformetur, quod privatorum non est parietibus coartandum tantum locum habeant habitandi, quos legitimus maiestatis nostrae usus et rei publicae disciplina delegit: in futurum etiam universis ab huiusmodi usurpatione prohibendis.. Turres novi muri, qui ad munitionem splendidissimae urbis extructus est, completo opere praecipimus eorum usui deputari, per quorum terras idem murus studio ac provisione tuae magnitudinis ex nostrae serenitatis arbitrio celebratur. Eadem lege in perpetuum et condicione servanda, ut annis singulis hi vel ad quorum iura terrulae demigraverint, proprio sumptu eorum instaurationem sibimet intellegant procurandam, eorumque usu publico beneficio potientes curam
Abbreviated transcription (Latin):
mp. añt. Quamius codicilli quib am̃ĩ¬
culo defuncte legatus ẽẽ uidearis. falsi pro¬
nuntiati sunt. tñ siañ motam crimini
questioẽm iustam lib̾tatemes alegatatic
consecutus: posterior cuñtus ñ infirmat
tta datam lib̾tatem. plane scłm diniad
aureors repetitio.¬

Expanded text:
 . Quamvis codicilli, quibus avun . Quamvis codicilli, quibus avunculo defunctae legatus esse videaris, falsi pronuntiati sunt, tamen si ante motam criminis quaestionem iustam libertatem es a legatario consecutus, posterior eventus non infirmat ita datam libertatem. Plane secundum divaureorum repetitio
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib pollicitationib ⁊ satis datiõib
Reditatem acciꝑe. S prior inlib̾tate peti¬
tormaneat licet res abeo abstrahantur:
his oĩb intra annum scłm ꝙ dictum ẽ
celebrandis ex quo prior petitor uidicẽ
mpͥusti. Seruor lib̾tates intestõ re¬
lictas tamdirectas quã fidei cõmistarias
adexẽplum int̾uiuos lib̾atum indistincte
ualerecensemus lege fusia canma deceto
cessante: nec impediente testantium ꝓ
suis seriuis clem̃tes dispõitioẽs effectui
mp. scx̃. Cum aꝓponas Recditatẽ eius ad
ditam nonee: a quo tibi fidei cõmissariã
lid̾tatem relictam dicis. ⁊ ab intestato ali¬
uum quã quiscriptus erat heditatẽ posse¬
disse: si ñal egitimo quoq ħrde fidei cõir ĩ¬
satia lib̾tas repͣtitaẽ. nullo iure prãi eam
abeo qui rogatus non ẽ desideras. plane
sipecunia accepta ħrdem institatum omi¬
sissc Reditatẽ docueris. lib̾tatẽ tͥ pr̃ae coget᷑.¬

Expanded text:
maioribus pollicitationibus et satisdationibus maioribus pollicitationibus et satisdationibus hereditatem accipere: sed prior in libertate petitor maneat, licet res ab eo abstrahantur. His omnibus intra annum secundum quod dictum est celebrandis, ex quo prior petitor iudicem us . Servorum libertates in testamento relictas tam directas quam fideicommissarias ad exemplum inter vivos libertatum indistincte valere censemus, lege Fufia Caninia de cetero cessante nec impediente testantium pro suis servis clementes dispositiones effectui PP. itam non esse, a quo tibi fideicommissariam libertatem relictam dicis, et ab intestato alium quam qui scriptus erat hereditatem possedisse, si non a legitimo quoque herede fideicommissaria libertas repetita est, nullo iure praestari eam ab eo qui rogatus non est desideras. Plane si pecunia accepta heredem institutum omisisse hereditatem docueris, libertatem tibi praestare coget
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc facerr gradatim scłm tp̃a petitiõis
succedant. ⁊ roc int̾ airale tp̃e obseruet᷑.
Sinaut uno polhccrte quos dam liberos
facere ñ auteitoto aluis cmer serit sati¬
datioẽm ꝑatus ydoneo pr̃ãre quod õib
crelitorib ⁊ om̃nib lib̾tatib satis faciat.
equissimum ẽ eumadmitti. ut om̃s lib̾ta¬
tes indistincte celebrentur. ꝙ pͥuilegium
damus ñ solum seruo quilib̾tate donatꝰ ẽ.
sietiam ei cu nulla lib̾tas relicta ẽ. ut a¬
liqd̾ quid̃ uerstum euemat. ⁊ ꝑ cũ cui
libͥtas relicta non ẽ aliis lib̾tas impõat᷑.
s⁊ siquid̃ antequam prior heditanas res
⁊ub̾tatẽ accipiat hoc eueniat. scdo petitõi
uł̃t̾tio ułdemceps ampliores lib̾tates
pollicentib fieri locum censcimus. s in aũ
iam reb seruo quiprimus petiit ħelitatẽ
datis ⁊ lib̾tatib abeoquib dam seruis
Beditanis impõitis quidam alius seruus
hereclitarius uelliber ex tͣneus hoc facẽma¬
lucrit licebit quid̾ ei hoc impetrare. ⁊ sub

Expanded text:
alii gradatim secundum tempora petitionis succedant. Et hoc intra annale tempus observetur. Sin autem uno pollicente quosdam liberos facere, non autem totos, alius emerserit satisdationem paratus idoneam praestare, quod omnibus creditoribus et omnibus libertatibus satisfaciat, aequissimum est eum admitti, ut omnes libertates indistincte celebrentur. Quod privilegium damus non solum servo, qui libertate donatus est, sed etiam ei, cui nulla libertas relicta est, ut aliquid venustum eveniat, ut per eum, cui libertas relicta non est, aliis libertas imponatur. Sed si quidem, antequam prior hereditarias res et libertatem accipiat, hoc eveniat, secundo petitori vel tertio vel deinceps ampliores libertates pollicentibus fieri locum censemus. Sin autem iam rebus servo, qui primus petiit hereditatem, datis et libertatibus ab eo quibusdam servis hereditariis impositis quidam alius servus hereditarius vel liber extraneus hoc facere maluerit, licebit quidem ei hoc impetrare et sub
Abbreviated transcription (Latin):
patronum hr̃e nolu̾int: dix̃m suum for¬
sitan et acerbum sentiant. ¶ Sinuõ nõ
om̃s lib̾tates ad implere policitus fiu̾̃t
sed certum nũm seruior exhis quiadlib¬
tatem nepire uissi sunt: melius ẽ siquiõ
res hereditarie ⁊ sisuffitiunt ad implẽdoᷤ
creditores ⁊̃ omnib serins darelib̾tatẽ. Et¬
si hoc ñ pollicitus ẽ. stnaũt de ẽ aliquidin
exsoluendis creditorib humaniuᷤ ẽ ut
saltem pauciuemant adlib̾tatẽ. s hoc ꝗ¬
dem mantiquis dubitationib remediũ
inuenimus. ¶ Bellissimam añt replctio¬
nem p̃fate constitutiom donantes: sãc¬
cius si ñunus ueniat ħeditatis petitor
siplures siquid imomom̃to ut̃q uł am¬
pliores õĩb. detur licentia cõit̾ heditatẽ
adire prius satis daticẽ oͥmnib danda.
ut creditorib ⁊ lib̾tatib satis faciant.
sinaũt ꝑ infualla tp̃or hoc fiat. qui pͥ¬
mus uenĩat bãt p̃rogatiuam fictia satis

Expanded text:
patronum habere noluerint, dominum suum, forsitan et acerbum, sentiant. Sin vero non omnes libertates adimplere pollicitus fuerit, sed certum numerum servorum ex his, qui ad libertatem venire iussi sunt, melius est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad implendos creditores, etiam omnibus servis dare libertatem, etsi hoc non pollicitus est. Si autem deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut saltim pauci veniant ad libertatem. Sed hoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed plures, si quidem uno momento uterque vel ampliores, omnibus detur licentia communiter hereditatem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut creditoribus et libertatibus satisfaciant. Sin autem per intervalla temporum hoc fiat, qui primus veniat habeat praerogativam, si etiam satis
Abbreviated transcription (Latin):
adlib̾tatẽ uenire uolunt siũ inseruitute
remanere. Licet enim rõanam ciuitatem
recusare nemimi seruore licet: tn in hoc
casu ne ꝑꝑ quordam indeuotiõem alii
maneant inseruitute: uolentib quidemr
õib serius licere inud̾tatẽ ꝑuenire. Nolẽ¬

Expanded text:
ad libertatem venire volunt sive in servitutem ad libertatem venire volunt sive in servitutem remanere. Licet enim Romanam civitatem recusare nemini servorum licet, tamen in hoc casu, ne propter quorundam indevotionem alii maneant in servitute, volentibus quidem omnibus servis licere in
Abbreviated transcription (Latin):
cii constitutiom. intra quod ⁊ crecditõib
omnib satis fiat ⁊emptores nch noxai.
patiantur. qui annalem sepe sentiebant.
rescisioem ⁊ licere seruio quilib̾tate dõatuiˢ
ẽ ułalii cuidam extraneo ułante ueditio¬
nẽrerum.uspost uenditiõem intra anna¬
le tm̃ tp̃c adire hereditatẽ ⁊ res recuꝑare.
ceatur creditorib aũt ñinsolidum s ĩ
parte soluere crecditum.:illiaũt hũtmõĩ
pactioẽm admiserint. sanccimus ⁊ ĩhtuꝰ¬
mõi casu consultissum principis locum
hrẽ constitutioẽm. Et idmõis õib admit¬
tendumcensemus. Maxiinecum exuo¬
luntate crecditor hoc imponitur. Nolẽtib
⁊ enm creditorib ad mittitalem petitio¬
nem nullo cõcedimus m̃s ¶Stnuo ꝗ dã
exscrius lib̾tatẽ amplexi fuint: aluaũt
censuerint ce respuendam. ⁊m h̃c casum
extendenda ẽ du marci orõ. Et ꝓculdubi
o inhac spẽ audiendus ẽ petitor heclitatis.
Et maneat lib̃m arbitrium seruoꝵ siue

Expanded text:
ci constitutioni, intra quod et creditoribus omnibus satisfiat et emptores nihil novi patiantur, qui annalem saepe sentiebant rescissionem, et licere servo, qui libertate donatus est, vel alii cuidam extraneo vel ante venditionem rerum vel post venditionem, intra annale tamen tempus, adire hereditatem et res recuperare, ceatur, creditoribus autem non in solidum, sed in partem solvere creditum, illi autem huiusmodi pactionem admiserint, sancimus et in huiusmodi casu consultissimi principis locum habere constitutionem et eum modis omnibus admittendum censemus, maxime cum ex voluntate creditorum hoc interponitur: nolentibus etenim creditoribus admitti talem petitionem nullo concedimus modo. Si vero quidam ex servis libertatem amplexi fuerint, alii autem censuerint esse respuendamextendenda est divi Marci oratio et procul dubio et in hac specie audiendus est petitor hereditatis et maneat liberum arbitrium servorum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
it. ¶ Nec aut omma q̃ decreationib curato
rum ꝑnouam diffinitiõem introducta st̃
futuris casib impõantur. ⁊neq antea fa¬
ctos curatores remolieantur. neq aliquid
nouum eis accecdat. santiquo ordine sta¬
tuti mantiquos quantum ad creatioẽm ꝑ¬
tinz t̃minos ¶ cantic̃e urdelicet uelsati̾ da¬
tione queantiquitus fũat introducta suꝑ
posita uemientib ad furiosos successiõib

Expanded text:
ibus curatorum ibus curatorum cum per novam definitionem introducta sunt, futuris casibus imponantur et neque antea facti curatores removeantur neque aliquid novum eis accedat, sed antiquo ordine statuti in antiquos quantum ad creationem permaneant terminos: cautione videlicet vel satisdatione, quae antiquitus fuerat introducta, super post
Abbreviated transcription (Latin):
successiqͥẽ ad eos referatur. uolentes tm̃idẽ
uelsubstitutup ut abintestato ħrdeᷤ ui ad
nim̃ eranum ¶ Eoscilicet obseruando. u̾hii
uenant adsuccessicẽm qui mortis tp̃ẽ furio¬
si ꝓpinquiores existant ei adcuius boã no¬
cabuntur. si ñ inmectio erat furiosus. õi sati¬
datiõe ułcanticẽ quam ꝑ mextricabilẽ cir¬
cuitum ueteris uiris auctores induxerũt
radicitus excisa. ¶Legatis aũt ꝓculdubio.
uł fidei cõmissis ceterisq ad quisitionib fu¬
rioso adquirendis ⁊ sube cius aggregãdis.
¶Smaũt ip̃e respũit. ⁊nolu̾it ea ad mittere ⁊
aꝑtehec respuuit. ułeius ħrs hoc fecerit a sub¬
stantia eus ilico scꝑandis: qĩ nec fu̾it abini¬
tio ad eum deuoluta. ⁊ legitimum tramitẽ
ambulantib sub̃am furiosi neq p̃grauãti¬
b neq adunuantib Esmaut̃curator futio¬
si scłm nrãm legem noĩatus tecesserit. sub
eodemmõ eademq obẜuatic̃e alius crea¬
bitur.quẽ ad moclum ⁊ sisuspectus reꝑiat᷑.

Expanded text:
successio est, ad eos referatur, volentes tamen, id est vel substitutum vel ab intestato heredes vel ad nostrum aerarium: eo scilicet observando, ut hi veniant ad successionem, qui mortis tempore furiosi propinquiores existant ei ad cuius bona vocabantur, si non in medio erat furiosus, omni satisdatione vel cautione, quam per inextricabilem circuitum veteris iuris auctores induxerunt, radicitus excisa: Legatis autem procul dubio vel fideicommissis ceterisque adquisitionibus furioso adquirendis et substantiae eius adgregandis: sin autem ipse resipuerit et noluerit ea admittere et aperte haec respuerit vel heres eius hoc fecerit, a substantia eius ilico separandis, quasi nec fuerant ab initio ad eum devoluta, et legitimum tramitem ambulantibus, substantiam furiosi neque praegravantibus neque adiuvantibus. Sin autem curator furiosi secundum nostram legem nominatus decesserit, sub eodem modo eademque observatione alius creabitur: quemadmodum et, si suspectus reperiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
bilem circuitum toliamus. cõpendio aũt.
⁊ delucido remodio totum cõplectamur.⁊
imponimus ¶ et si quid pat̾ curatorẽ furi¬
oso ułfuriose: inuitimo elogio herccdib ĩ
stitutis uł exhereditatis decłit. ubi ⁊ fideuiᷤᷤ¬
sicẽm cessare necc̃e ẽ patẽno testam̃to ꝓsatiᷤᷤ¬

Expanded text:
bilem circuitum tollamus, compendioso autem bilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remedio totum complectamur. eimponimus. Et si quidem parens curatorem furioso vel furiosae in ultstitutis vel exhaeredatis dederit, ubi et fidejussionem cessare necesse est, paterno testimoni