comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis locis uaris appellatar uocabu¬
lis liti& proregionibus hocmare mag¬
num diuersis pominibus poneupcitur
ab insulis bilearicũ siculũ. ereticũ cipri¬
um egeũ. carpatium. Namint̃ tenedẽ
eciũ saxũ est inmari potius quã insula.
quoduisentibus procul caprȩ simile
creditur quã greci ega noncupant. un
de egeum mareest dic u si e& carpatiu
mare inter aegyptum etrodũ ab insalacir¬
pato. illic posiat. A gentibus gellicum
ausonium dilmatiũ libusticũ: Aboppi¬
edis argolicũ corhethiũ. thiriũ adratiũ
rum quod sit oriens superior occidens
inferior . Est aut̃ cuscũ. & adriatieum
amemioria ragis utionum loquipperex
fuit greciae. Vnde iones athenienses
hocmare & tyrrenũ dictum sue quodtus¬
ciam adluit idest tirreniam. siue atirrenis
riautis. quise in hocmaro p̃cipictiuerunt
Et sciendum est ioiuum sinũ eẽ. in m̃sum
cibionia usq adsiciliam. & huius partis

Expanded text:
diversis locis variis appellatur vocabudiversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: ab insulis Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpatium. Nam inter Tenedum et Chium saxum est in mare potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. rum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippe rex fuit Graeciae, unde et Iones Athenienses. Hoc mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes
Abbreviated transcription (Latin):
adluit mox ligusticus qui iuxta genuam
urbemẽ. proximus. post haec tyrrenus
qui italiã attingiet quẽ greci ionium itali
inferum uocant. Inde siculus quiasicilia
usq ad cretã uadit. Deinde creticus qui
in pamphiliam & iegr̃ptum ꝑtendit
Indehelles pontus qui inseptentrionem
retorquens anfractibus magnis iuxtui
greciaf & illiricum mnangustias septem
Ntidiorum stringitur quo xerxes ponte
nauibus fticto ingrecum comettuit. Ibiẽ.
labidos insula inde diffusus aequore paten¬
ti rursus stringitur & facit propontidẽ
que mox inquingentis passus eoartatur
Fitq bos forus. tracius quo darius copias
transperttiuit. Indoponticus sinus amplis¬
simus atergomeotides paludibus quod
mare exmultitudine ciquerum & flumi¬
num dulcius quãcetera nebulosumque
& breuius. Vnde & ponticũ uoccitum
quod sit breuius aque eo p̃ter focas et tin¬
nos atq delfinos alicis beluas mauiores
nom patitur. Sicut aũt t̾ra dũ uncisit ꝓ

Expanded text:
adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem retorquens, anfractibus magnis iuxta Graecias et Illyricum in anstadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis, quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam caetera, nebulosumque, et brevius est, unde, et Ponticum vocatur, quod sit brevius, atque praeter phocas, et thynnos, atque delphinnon patitur. Sicut autem terra dum una sit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
ceanum greci & latiniileo pomi¬
nant. eo quod in circuli modo ãbiat
bem Item quii ut caelũ pirpureo co¬
ie nitet: ocetinus quasi cneus. Iste
qui oras terrarũ cimplectitur. al¬
mis questibus accedit atq recedit.
cespircintibus enim inprosundum
intis. aut remouet maria. Aut resorb&¬
ueq ciproximis regionibts diuersa
rabula sumpsit ut gallicus. germa¬
ius sciticus. caspius. hircanus. ath
dibus dictum ubi primum aboceano
maris magni limen aperitur. Vnde
chercules cũ gadibus ꝑuenisset colũ¬
iais ibi posuit sperans illiceẽ. orbis
errarumfinem DeVEDITERRINEO
abocccisu exocetino fluit. & in me¬
idiem uergitur. Deinde adseptentrionem
endit quod inde magnũ appellatur. Quia
seera maria in comparatione ei minoras
Isteest & mediterraneus quia ꝑmediã trã
usq ad orientẽ ꝑfunditur euro pam etafri¬
cam asiamq disterminans. Cuius primȩ
partissinus quiinhis paniis ꝑfunditur
hibericus & ualericus appellatur. Dem¬
de gallicus quin arbonensem ꝓuinciam

Expanded text:
Oceanum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in circuli modo ambiat orbem. Item quia ut coelum purpureo colore nitet: Oceanus, quasi cyaneos. Iste est, qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit. Respirantibus enim in profundum ventis, aut remo2. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit; ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athldibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. De mediterraneo ab occasu ex Oceano fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam terram usque ad orientem perfunditur, Europam et Africam Asiamque disterminans. Cuius primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam
Abbreviated transcription (Latin):
eni sunt undarum unde & mustũ
aquae ex qͦuoquuntur spuma pur¬
ntur. hinc et sputum. DECIV MINI
ndictus. Proprice aut̃ flum̃ ipsa
ua fluuius cuius aqua. Prior autem
umen quã fluuius. idest prior aqua
umdecur sus. Duosunt aũ fluminũ
luero : Torrens est aqua ueniens cũ
petu. Dictus aut̃ torrens: quia plu¬
icrescit. siccitate torrescit. idest ares
dequo pacubius. Flameo utpore
rens. torret. Cui greci abhieme nom̃
derunt. non ab aestate. Illi atempore
aosuccpescit. nos aitem pore quosiccatur
omis fluuius est nemore ic frondibus re¬
mitus & exipsa moenitate aminis uocatꝰ
ecursus propriae finis cursus siue aqua¬
m sit seu quarum libec rerum. Riuidic
quod diriuentur aclinrigandum id ÷
dinducendum aquas in agrisnã in ri¬
are inducereest. Gurges propriae
acus altus in flumine. Puteusest. lacꝰ
lefossus ex quo hauritur aqua a portiti

Expanded text:
enim sunt undarum; unde et mustum enim sunt undarum; unde et mustum et ea quae coquuntur spuma purgantur. Hinc et sputum. CAPUT XXI. dictus. Proprie autem flumen ipsa aqua, fluvius cursus aquae. Prius autem flumen quam fluvius, id est prior aqua quam decursus. Duo autem sunt fluminum abluero. Torrens est aqua veniens cum impetu. Dictus autem torrens quia pluvia crescit, siccitate torrescit, id est arescit. De quo Pacuvius 13: Flammeo vapore torrens torret. Cui Graeci ab hieme nomen dederunt, nos ab aestate; illi a tempore quo succrescit, nos a tempore quo siccatur. Amnis fluvius est nemore ac frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis vocatus. Decursus proprie finis cursus, sive aquarum sit seu quarumlibet rerum. Rivi dicti quod deriventur ad inrigandum, id est ad inducendum aquas in agris; nam inrigare inducere est. Gurges proprie locus altus in flumine. Puteus est locus defossus ex quo hauritur aqua, a potati
Abbreviated transcription (Latin):
&stagnun aibeo quodillic a quaste
brs sus profunditas. ẽ aquarum in¬
trablis siue speluncae aquarun
latentiun equibus fontes & flumin
ꝓcedunt uelquae occultȩ subtereum
unde &abns sus dictus : Hamonis aꝗ
siue torreites. ꝑ occultas uenas adma¬
cem abyssum reuertuntur. Flucns
dicti qued flatibus fiant. uentoriun
enĩ inpulsu agitatȩ. aquate fluctus
A quaẽ. stituiai & sine motu aequalis
Vnda uero eminens liquor. quiseme
in motuest. Lucretius aerias undas id
motus & corpus illud quod refluctu¬
ant. Nam nec unda perse aequa est.
sed aqua in motu quodã & agitatione
quasi abeundo & redeundo undauo¬
catti Latex propriae liquor est font¬
& dictus latex quodinuenis terrie
lateat. Gutta est quaestat & stilla
quaecadit. Hinc stillicidium quis
sstilla dum aut̃ stat audpendit de
is uel arboribus quasigllatinosa
aest. dũ ceciderit stillaẽ. Spuma¬
st diciti ab eo quod spumctur. Sor

Expanded text:
stagnum ab eo quod illic aqua stet, byssus, profunditas aquarum impenetrabilis: sive speluncae aquarum latentium, e quibus fontes et flumina procedunt; vel quae occulte subter erunt, unde et Abyssus dictus. Nam omnes aquae, sive torrentes per occultas venas ad matricem abyssum revertuntur. 2. Fluctus dicti, quod flatibus fiant. Ventorum enim impulsu agitatae 132 aquae fluctuant. Aqua est stativa, et sine motu aequalis. 3. Unda vero, eminens liquor, qui semper in motu est. Lucretius: Aerias undas, id est, motus, et corpus illud quod refluctuat. Nam nec unda per se aqua est, sed aqua in motu quodam et agitatione, quasi ab eundo, et redeundo unda vocata. 4. Latex, proprie liquor fontis est. Et dictus latex, quod in venis terrae lateat. 5. Gutta est quae stat, stilla, quae cadit. Hinc et stillicidium, quass stilla; dum autem stat, aut pendet de tectis, vel arboribus, quasi glutinosa, gutta est; dum ceciderit, stilla est. 6. Spuma dicta, eo quod spuatur, sordes
Abbreviated transcription (Latin):
pict Haec causa ẽ. partim quod influes¬
tes undas: ipsa magnitudo eius ponseis
Deinde quod a mara dia dulcem
entem consumat uelqi ꝑl ipsae rubes
tum aquarum cidse at crpant. si ue¬
dillud partim auferandenti. partĩ

Expanded text:
piat, haec causa est: partim, quod influenpiat, haec causa est: partim, quod influentes undas ipsa magnitudo ejus non sentiat; deinde quod amara aqua dulce fluentum consumat, vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant, sive quod illam partim
Abbreviated transcription (Latin):
locis aquae manant ꝑpetim ferueng
tantaui ut balnea cale fticiant. Quac¬
dam enĩ terrte sunt quae multũ sulp¬
ris & aluminis habent. Ittiq cũ ꝓuer
calentes aqua frigida uenit. iucino sulp¬
ris calore contactti excandescit. nectala
aborigine effluit sed ꝑmuttinitur dũuen
Sulphur enĩ alumen quae secũ ferunt
aquae utramq matheriam igneplenã
minisnis que motibus incalescentem.
are est aquarum generalis collec¬
tio. Omĩs congregatio aquarũ
siue salȩ sint siue dulces. ab usiue mira
noncupattur.: Iuxiti illud & congregatin
aquarum uocauit maria. Proprue ut
mare appellatum eo quod aquae eius
amaresi it. Aequor aut̃ uocatum. qud
aequaliter sursum ẽ. & quamuis aquae
fluctuantes uelut montes erigantes
sedatis rursus tempes tatibus. ad ȩquan¬
tur. Altitudo enĩ maris diuersa est
Indistreta tamen dorsi eius aequalitas
Ideo aũt mare incrementum non cipert
cumomĩa flumina. omines fontes reci¬

Expanded text:
locis aquae manant perpetim ferventes, locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi, ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent; itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit; nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim, alumenque secum ferunt aquae, utramque materiam igne plenam, minimisque motibus incalescentem. are est aquarum generalis collectio. Omnis enim congregatio aquarum, sive salsae sint, sive dulces, abusive maria nuncupantur, juxta illud: Et congregationes aquarum vocavit maria. Proprie autem mare appellatum, eo quod aquae ejus amarae sint. 2. Aequor autem vocatum, quia aequaliter sursum est, et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi ejus aequalitas. 3. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, et omnes fontes reci
Abbreviated transcription (Latin):
in alce lacum ꝑporcidamũ omĩa fluitanł
nihil mergitur. Marside fons infrigia
saxagerit. In achaia aqua profluic esixis.
Strix appellata. quod ilico pocata in¬
ter ficit. Celonum stagnum siciliae
tetro odore abigit proximantes. Fons ÷
inaffrica circa templum ãmonis quihu¬
moris nexibus humums tringit fiuillas
&iã incespitem solidat. fons iob inidu¬
mea quater in anno colorem muttire
dr̃ idest puluerulentum sanguineum
uiridem & limpidum ternis mensibus
inannum tenens ex his unum colorem
Introgoditis lacus est ter indiȩ fit ama¬
rus & de inde totiens dulcis. Fons siloȩ
in radicibus montission. non uigibus
aquis. sed incertis horis diebusq ebullit.
Iniudea quondam riuus sabbatis om̃ĩbus
siecabatur. Insardinia fontes calidi
oculis medentur. Fures arguunt pam
cȩcutite detegitur eorum facinus. Inep
die ut nonbibatur. itti ardentẽ noca
ut pontangatur lam uero inmultis

Expanded text:
in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis, Styx appellata, quod illico potata interficit. 8. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit. Favillas etiam in cespitem solidat. Fons Job in Idumaea, quater in anno colorem mutare dicitur, id est pulverulentum, sanguineum, viridem, et limpidum, ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. 9. In Troglodytis lacus est, ter in die fit amarus, et deinde toties dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion, non jugibus aquis, sed in certis horis, diebusque ebullit. In Judaea quondam rivus Sabbatis omnibus siccabatur. 10. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt, nam caecitate detegitur eorum facinus, In Epdie, ut non bibatur; ita ardentem nocte, ut non tangatur. 11. Jam vero in multis
Abbreviated transcription (Latin):
est. quo ꝑ fusa corpora uelut oleo nitescuał
Tami fons inafrica eanorcis uoces facit
Exelitorio lacuitailice quibiberint uiui
tedium habent Incio insula fontem eẽ.
quo hebetes fiant. In boetia duo fontes
aliter memoriam alter obliuionẽ affert.
Citici fons amorem ueneris tollit: Boetiȩ
lacus furialis est. de quo qͥbiberit ardorẽ:
libidinis exardescit. Incãpania sunt
ciquae quaes terilitatem feminarum
&iurorum insaniam abolere dicunt᷑
In aethiopiae fonte rubro quibiberit
limphaticus fit. Ledmus fons archadiȩ
abortiuos fieri non patitur. Insicilia
fontessunt duo quorum unus sterilem
fecundat. alt̃ fecundã sterilem facit.
Intessalia duosunt flumina ex uno biben¬
tes oues nigras fieri. ex altero aũt albas
exutroque uarias. Clitumnus lacus
inumbria maximos boues gignit.
Retitinis paludis aquis uim̃torũ ungu¬
las indurari Inaffaltide lacu iudeae.
innatat. sed omĩa merguntur. At contra

Expanded text:
est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae, quae sterilitatem feminarum, et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte rubro, qui biberit, lymphaticus fit. 5. Linus, fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves 122 nigras fieri ferunt; ex altero albas, ex utroque varias. 6. Clitumnus, lacus in Umbria, maximos boves gignit. Reatinis paludibus jumentorum ungulas indurari dicunt. In Asphaltide lacu Judaeae innatat, sed omnia merguntur. At contra
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑficies eius aequalis sit hinc et
por apellatur quic ȩ qualit̃ sur sum
est Duoait̃ ualidissima uitȩ humanȩ elem̃¬
to ignis & aqua unde grauiter clamantur
quibus ignis &aqua interdicitur: Aquarũ
elementum ceteris omibus imperat. aquae
enim ccelum temperant. terram fecundinł.
aerem exalationibus suis incorporant.
scandunt in sublimȩ. & ccelum sibi uindi¬
cant. Quid enim mirabilius aquis incae¬
lo stantibus. parum sit intantam ꝑuenis¬
se altitudinem. rapiunt & secum piscium
examina. effusae omium in terra nascen¬
tium causa funt. Fruges gignunt.
arbores frutices herbasq producunt.
sordes detergunt peccata abluunt.
potum cunctis animantibus tribuunt.
DEDIUER SITAIE AQUARUAI .II. Cꝑ¬
quarum naturae diuersittis multt ÷
Alice enĩsalis: Aliȩ nitri Aliae
aluminis Aliȩ sulphuris. Alice bitumi¬
nis : Aliȩ curam morborum adhibentes
Nam iuxta romam albulȩ aiquae uulne¬
ribus medentur. Inittilia fons ciceronis
oculorũ uulnerticurat. Inaethiopia lacꝰ

Expanded text:
ies eius aequalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. § 13 De diversitate aquarum. Aquarum naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus
Abbreviated transcription (Latin):
bus spiraintibus oriaitur. unde a&purior
austus eius & ad pottindum dulcis &abi¬
dequo fluuius nascitur mincius quila¬
cus magnitudine sui tempes tates imi¬
tatur marincs. Lucrinus & a uernus
lacus eampanicie sunt. lucrinus aut̃
diccus quuolim propt̃ copiam pis
uestigalia nagna p̃staibat. Auer
aut̃ lacus iocatur. quod aues ibi su

Expanded text:
auris spirantibus agitatur; 131 unde et purior auris spirantibus agitatur; 131 unde et purior haustus ejus, et ad potandum dulcis et habide quo fluvius nascitur Mincius, qui lacus magnitudine sua tempestates imitatur marinas. 8. Lucrinus, et Avernus lacus Campaniae sunt. Lucrinus autem dictus, quia olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabat. Avernus autem lacus vocatus, quia aves i
Abbreviated transcription (Latin):
tempitiueris: quacũq artedimersa
stntim resiliunt & quãuis uechem̃ter
in lisa : confestim excutiuntur sed neq
uentis mouetir resistente turbinibus
tionis paciens est quict omĩa utta ciren¬
tia in profundum merguntur. Nẽma¬
teriam ullam sustinet nisi quibitumine
inlustratur Iucernã accensam ferunt
suꝑnatare extincto dimergi lumine
hoc & mare salincirum dr̃ siue lacus as¬
falti idest bituminis & est inunidea inter
iericho &⁊ oaran longitudo eius usque
ad oaras arabite dirigiturs tadus. dec.
tyberiadi uocatus quod quondã herodes
in honorẽ trberii cȩscris condidit. Est
aut in uidec omibus lacis salubrior:
& adsanitatem corporum quodam mo¬
do efficcitior circuit stadiadecem.
Genesar lacus amplissimus in iudea
latitudine xl. diffundicur crispantibus
aquis aurti nonuentis sed deseipso sibi¬
met excretint. Vnde & genesar dr̃ gre¬
couocabulo quasi generans sib auram
Deniq ꝑ diffusiora spacia lacus frequepłi¬

Expanded text:
temtaveris, quacumque arte demersa temtaveris, quacumque arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer inlisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur resistente turbinibus tionis patiens est, quia omnia vita carentia in profundum merguntur, nec materiam ullam sustinet, nisi quae bitumine inlustratur. Lucernam accensam ferunt supernatare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est bituminis; et est in Iudaea inter Iericho et Zoaran. Longitudo eius usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis septiTiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Iudaea omnibus lacis salubrior, et ad sanitatem corporum quodammodo efficacior. Circuit stadia . . . Genesar lacus amplissimus in Iudaealatitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis, auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans. Unde et Genesar dicitur Graeco vocabulo, quasi generans sibi auram; denique per diffusiora spa
Abbreviated transcription (Latin):
Syrtes aut̃ salustus a tractuuocaridicit.
quod omĩa cid setrahant & ad propinquan¬
tiuedoso marihȩreant. hȩ ad mare aegrp¬
tum uicinȩ sunt & pariter admistent᷑
Vadet uero sunt ꝓquȩ inmaria uel in
fluminibus homines uel animcilia
pedibus ucidunt. Qute uirgilius bre
D& quaedam maria quae non miscen¬
tur oceani fluctibus aut magno mari.
&dicuntur lacus &stagna. Lacus. ẽ.
receptticulum inquo aqua retinetur
nec miscetur fluctibus ut lacus affalti¬
ut lacus bencicus & lucrinus & ceteri
quos greci limen idest stagnos uo¬
cant Nam fontes labuntur influui¬
.is flumina infreca discurrunt: laeꝰ
stat in loco nec profluit: Etdictus lacꝰ
quasi aquce locus. Lacus as falti idem
& mare mortuum uocatum propter
quod nihil gignit uiuum nihil recipit
exgenere uiuentium: Nim neque
pisces habet neque cidsuectis aquis &
lȩttis mergendiusu patitur aues
Sedqͥuȩcumq uiuentia mergenda

Expanded text:
Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, Syrtes autem Sallustius a tractu vocari dicit, quod omnia ad se trahant, et appropinquanti vadoso mari haereant. Hae autem ad mare Aegyptium vicinae sunt, et pariter admiscentur. Vada vero sunt, per quae in mari, vel in fluminibus homines, vel animalia pedibus vadunt; quae Virgilius brevunt et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibus, aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. 2. Lacus est receptaculum in quo aqua retinetur, nec miscetur fluctibus, ut lacus Aut lacus Benacus et Larius, et ceteri quos Graeci λίμναι, id est stagnos, vocant. Nam fontes labuntur in fluviis; flumina in freta discurrunt; lacus stat in loco nec profluit. Et dictus lacus quasi aquae locus. Lacus Asphalti idem et mare Mortuum vocatum propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet neque adsuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves, sed et quaecumque viventia mergenda
Abbreviated transcription (Latin):
ittm accedit quam receda. Fretum
tem appellatum. qđ ibi sen ꝑmare
fueat. Nam fretum ẽ. angustũ & quasi
uens mare abundarum feruore pomi
ruentia & motum feruoris habentia.
st una tellus mediums patum aut ꝑ
imilitaitem abruptumes ł aquis. arit ꝑ¬
pnstiam scissum. Et inde regium nomi¬
um quia grece abruptum. hocnomer
oncupatur. Est aũt artissimũ triũ miliũ:
utium siciliim. abictilia diuidens: fabu¬
osis in famȩ monstris cuius hinc inde
fillam& caribdis ostenditur. Scillam
ccolȩ sixum. marumminens appellant
similȩ celebratȩ formȩ proculiudentibꝰ.
unde & mons truosaim speciem fabulȩ
llidederunt quasi formam hominis
cipitibus succ incttm caninis. quia con¬
lisi ibi fluctus latratus uidentur ex¬
primere. Carybdis diciti quod gurgi¬
aibus occultis naues obsorbecit: Estenĩ
mare uertigosum. Et inde ibi laniata
nuufragia profundo emergunt. Ter autẽ
inde erige fluctus. &ter obseruet. Nam

Expanded text:
sim tam accedit quam recedit. Fretum sim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominferventia, et motum fervoris habentia. esset una tellus, medium spatium aut per humilitaangustiam scissum. Et inde ῥήγιον nominatum, quia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem arctissimum, trium millium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, quibus hinc inde Scylla et Charybdis ostenditur. 4. Scyllam, accolae saxum mari imminens appellant simile celebratae formae procul visentibus. Unde et monstrosam speciem fabulae illi dederunt, quasi formam hominis capitibus succinctam caninis, quia collisi ibi fluctus latratus videntur exprimere. 5. Charybdis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt. 129 Ter autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam
Abbreviated transcription (Latin):
maues recessus mariut inmus
magno ionius inocetino caspius indo
fessicus rabicus. quiet mare rubrun
quiocedniad scribitur. Rubrũ aũt ma
uocatum equod sit roscis undis infectum¬
nontamn talem natura habet quales
uidetur istendere seduicinis licoubas
uitiatur gurges atq in ficitur. quuos¬
terraquȩercũs tat pelago rubra ẽ. & sin¬
guineo colori proxima. Ideoq indemis¬
us accutissimũ excerpitur. & alii colore
quibus prtura uariatur. Ergocũtemi
hanc habeat ncituram fluctibus sib ne
diluitur. & quicquid adhesumẽ. in colac
cadit obhoc&icã inhis litoribus gemiues
rubre inueniuntur. Lapillus eñĩ huus¬
modi humo inuolutus cũ inter arenas
attricus est & terrae colorem habet etmi¬
ris. Hoc mare induos sinus sc̃indicus
Exhis quic aboriente c̃. pssicus appelloꝰ
OE AESTIBUS IIFRESIS CPUII.¬
stus ad ocetipum ꝑtined f retũ adu¬
trumque mare. Nãi aefus est maris
essus. uel recessus id est inquietudo.
de &aestiua maria ꝑ qude mare uicis¬

Expanded text:
ores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit rosnon tamen talem naturam habet, qualem videtur ostendere, sed vicinis littoribus vitiatur gurges, atqterra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde minium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatuDe aestibus et fretis . Aestus ad Oceanum pertinet, fretus ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicis
Abbreviated transcription (Latin):
quodr̃ & mundus ꝑ eũ ftictus est. A¬
dus latine aphilosopins dictus quods
sempiterno motusit. ut caelum sollim
aer maria. Nulla enim requies eius
elementis concesscest. Idoq semꝑii¬

Expanded text:
ur: Et mundus per eum factus est . Mundus Latine a philosophis dictus, quod in sempiterno motu sit, ut coelum, sol, luna, aer, maria. Nulla enim requies ejus elementis concessa est, ideoque sem
Abbreviated transcription (Latin):
ut forfices quaesunt sartorum. siapilo. p
ut forpices quae sunt tonsorum. Si ab acci¬
piendo ꝑ .c. ut forcipes eo quod formam
capiant quae sunt fabrorum. Formũ enĩ
dixerunt antiqui calidum unde etfor¬

Expanded text:
pilo, p ut forpices, quae sunt tonsorum, si ab accipiendo, c ut forcipes, eo quod formum capiunt, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui calidum: unde et for
Abbreviated transcription (Latin):
arripit. arpere enim est grece rapere.
alerȩ ornam̃ta equorum sunt. & est ser¬
mogrecus. Frenadiciti. quod equos fre¬
mere cogtnt. uel quod haec equi frendairi
porculi. quod nordum aliquid frendanc
idest comminuant dentibus: Hine et faba
fresa quaemolutti est. Lupatisunt freni

Expanded text:
. Phalerae ornamenta equorum sunt, et est Graecus sermo. Frena dicta, quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant, tes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est, comminuant dentibus. Hinc et faba fresa, quae molita est. Lupata sunt f
Abbreviated transcription (Latin):
lluuiatilis silex semꝑ ueluti madens est
Hic aestate ex hiberi oportet. nec antebio¬
nium inserere instructuris domorum.
fictilium operum ad parietes & fundam̃
coctis laterculis ad tecta imbrictilis te¬
gulis que aptantur. Tegulȩ uocatȩ quodi
gant aedes et imbrices quod accipiant
ymbres. Iegulae autem primȩ positio¬
ris nomen cuius deminutuum tigil¬
lum. Laterculi uero uocati quod lati
formentur circum actis undique quattu¬
or tabulis. lateres aut̃ crudisunt quia
& ipsi inde nominati quod lati ligneis
formis efficiuntur quorun crates dicui¬
tur inquibus lutum prohisdem lateri¬
bus crudis portre solent. Sunt enim
conexiones cannarum. dicte a potos
cratin id est quod se inuicem teneant
Lutum autem uocatum quidam ꝑanti¬
frasim putant quocl ponsit mundun
limomne lotum mundumest. Calcis uiua¬

Expanded text:
Fluviatilis silex semper veluti madens est. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hic aestate exhiberi oportet nec ante biennium inserere in structuris domorum. Fictilium operum ad parietes et fundamenta coctis laterculis, ad tecta imbricgulisque aptantur. Tegulae vocatae, quod tegant aedes, et imbrices, quod accipiant imbres. Tegulae autem primae positionis nomen, cujus diminutivum tigillum. Laterculi vero vocati, quod lati formentur circumactis undique quatuor tabulis. Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nominati, quod lati ligneis formis efficiuntur, quorum crates dicuntur, in quibus lutum pro iisdem lateribus crudis portare solent. Sunt enim connexiones cannarum, dicti apo tou cratein, id est, quod se invicem teneant. Lutum autem vocatum quidam per antiphrasim putant, quod non sit mundum. Nam omne lotum mundum est. Fictiliu
Abbreviated transcription (Latin):
& a rena concretus: asperrimus et in ter¬
dum fistulosus. Columbinus a colore
auis nuncupatus. Natura uicinus gypso
& molliciae simillimus. Molaris inpa¬
rietibus utilis. quia est quaedam pingui¬
or patura eius. durat & aspera. ex quo etiã
& molȩ fiunt. unde & nomentraxit. Huiꝰ
quat tuor genera. albus. niger. ꝑmixtus.
aefistulosus. Isfungia lapis creatus ex
aqua leuis ac fistulosus & cameris aptus.
Silex durus lapis excuius genere pigri
silices optimi quibusdam in locis & rubent
Albi silices contrauetus tatem incorrupti.
Idem& inmonumentis sculpti & incorrup¬
ti ꝑmanent quibus peignis quidem nocet
Namexhis tuam formȩ fiunt. inquibus
aera funduntur. Uiridis silex uehem̃ter
& ipse igni resistens. sed nusquam copiosi
& ubi inuenitur lapis non sixum est. Pal¬
dus incementoraro utilis. Globus contra
in iurias fortis. sed et instructura infidus
nisi fuerit mulca suffrenatione deuictus

Expanded text:
et arena concretus, asperrimus et interet arena concretus, asperrimus et interdum fistulosus. Columbinus a colore avis nuncupatus, natura vicinus gypso et mollitie simillimus. Molaris in parietibus utilis, quia est quaedam pinguior natura eius, duraque et aspera. Ex quo etiam et molae fiunt; unde et nomen traxit. Huius quattuor genera: albus, niger, permixtus ac fistulosus. Spongia lapis creatus ex aqua, levis ac fistulosus et cameris aptus. Silex durus lapis, ex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti permanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiunt, in quibus aera funduntur. Viridis silex vehementer et ipse igni resistens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. Globus contra iniurias fortis, sed in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus.
Abbreviated transcription (Latin):
instiurare dicebant. Constat aũt cons¬
tructio fundamenti lapidibus calche
arena & lignis. Eundamentum dictũ.
quod fundus sit aedificu. Idem etcem̃tũ
acedendo dictum. quoderasso lapide sur¬
gat. Lapides instructuris apti albus
tiburtinus columbinus. Flauiatilis isfun¬
gia rubens. & reliqui. Albus lapis. alius
durus alius mollis: Mollis dentita serra
secatur. tractabilis inopere. ẽ. itaut in eo
quasi in ligno littere scribantur. Liburti¬
nus a loco italiae dictus. quidumsit ad fa¬
bricam fortis : uapore ttundissilit. Iofus
aedificiis inutilis est. fundamentis aptus.
mortalitate & mollicia. Exaestu enim
& halitu maris fricutur et uerberatur
imbribus. Arenatius lapis. concretus.
maris hapenis hic & bibulus dr̃. Ser¬
uat enĩ humorem acceptum. Idem et iN
betica geditanus ab insula oceani ubi
plurimus exciditur. Piperinus sub albi¬
dus cum punctis nigris. durus atque for¬
tissimus. Cocleatius cocleis lapillisq

Expanded text:
instaurare dicebant. Constat autem consinstaurare dicebant. Constat autem constructio fundamento, lapidibus, calce, arena et lignis. Fundamentum dictum quod fundus sit aedificii. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Lapides in structuris apti: albus, Tiburtinus, columbinus, fluvialis, spongia, rubrus et reliqui. Albus lapis, alius durus, alius mollis. Mollis dentata serra secatur, tractabilis in opere est, ita ut in eo, quasi in ligno, litterae scribantur. Tiburtinus a loco Italiae dictus, qui dum sit ad fabricam fortis, vapore tamen dissilit. Tophus aedificiis inutilis est, fundamentis aptus, mortalitate et mollitia. Ex aestu enim et halitu maris friatur et verberatur imbribus. Arenacius lapis concretus maris arenis. Hic et bibulus dicitur; servat enim humore acceptum. Idem et in Baetica Gaditanus ab insula Oceani ubi plurimus exciditur. Piperinus subalbidus cum punctis nigris, durus atque fortissimus. Cochleacius cochleis lapillisque
Abbreviated transcription (Latin):
Catq tectorum greci inuentorem dedalũ
asserunt. Iste eni primus didicisse fabricã
aminerua dr̃. Fabros aut̃ siue artifices greci
tectonos uocant id est instructores. Archi¬
tecti aũt cementarii sunt quidisponunt ir
fundamentis. unde etapostolus desemet ipso
quasi sapiens inquid architeccus fundam̃¬
tum posut. Maciones dict a machinis
inquibus insistunt ꝓpter altitudinẽ parie¬
tum .ii. dedisposi⁊ione
Dedificiorum pariȩtes sunt tres. disposicio
constructio. uenustas. Dispositio c̃. a reae
uel solii. & funda mentorum descriptio
ons tructio ẽ. laterum & altitudinis ae¬
dificatio. Constructio aut̃ uel instructio
uocata eoquod instringat & coherere ficit.
ut lapides. luto. & ligna & lapides inuicem
sibi. Nam & intinccio ferri iaquam. instrue¬
turaest. Nisi eninicandens tinguatur. strin¬
ꝗi al coherere ponpotest ferrum. Itemcons¬
truetio amultitudine lapiclum & lignoꝵ
dieti. unde estrues. Aliud est enim aedifi¬
ueteres prosimilitudine ponebant inde &

Expanded text:
atque tectorum Graeci inventorem Daedalum asserunt. Iste enim primus didicisse fabricam a Minerva dicitur. Fabros autem sive artifices Graeci tectonas vocant, id est instructores. Architecti autem caementarii sunt, qui disponunt in fundamentis; unde et Apostolus de semetipso: Quasi sapiens, inquit, architectus fundamentum posui . Machiones dicti a machinis, in quibus insistunt propter altitudinem parietum. CAPUT II. De dispositione. Aedificiorum partes sunt tres: dispositio, constructio, venustas. Dispositio est areae, vel soli et fundamentorum descriptio. Constructio est laterum et altitudinis aedificatio. Constructio autem, vel structio vocata, eo quod instringat et cohaerere faciat, ut lapides luto, et ligna et lapides invicem sibi. Nam et intinctio ferri in aqua strictura est. Nisi enim candens tingatur, stringi et cohaerere non potest ferrum. Item constructio a multitudine lapidum et lignorum dicta, unde et strues. Aliud est enim aedifiu
Abbreviated transcription (Latin):
im pedum plantae guntus dietae
a solo pedum. Item soleae ac materiale
ex materia corio intexta. Socci cuius
deminutiuum soccelli appellati inde
quod soccum habeant inquo pars plan¬
tȩ inicitur. Calliculae. Calige uel
acallo pedum dicttie uelquia ligantur
nam socci nonligantur. sed tantum. in¬
tromittuntur : Cernui soccisunt sine solo
lingulati quos nos foliatos uocamus.
citimenta sunt. Baxea calciamentt
mulierum sunt. Corrigiȩ acoris uocan¬
tur. uel a conligatione quasi colligiae

Expanded text:
tum pedum plantae teguntur, dictae tum pedum plantae teguntur, dictae a solo pedum. Item soleae materiales ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum socelli, appellati inde quod saccum habeant, in quo pars plantae inicitur. Calliculae. Caligae vel a callo pedum dictae, vel quia ligantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati, quos nos foliatos vocamus. ciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi colligiae
Abbreviated transcription (Latin):
oturnisunt quibus calciabantur trogu¬
.d. qui int̾eatro dicturi erant et alta in to¬
antique uoce carmina cantaturi. Est
um calciamentum inmodum crepedi¬
rum quo ero es utebantur sed tale. ẽ.
tindextro & in leuo conueniat pede.
tut dra goediorum coturni quos quidam
iam colones appellant eo quod ex salice
erent. Nã greciut diximus ligna cala
occibant: Tulares calcu soccisunt. qui
uinde pominaq uidentur quod et figu¬
tisint ut contingant talum sicut sub¬
dares quod subttilosunt quasi subctila¬
.s. Obstrigillisunt quiꝑplantas con¬
unisunt & ex superiore parte corrigiũ
rihitur ut constringantur unde et
uominantur. Ossas puto ab osse primũ
fcius & quamuis nunc exalio genere pom̃
am̃ pristinum retinent. Mullȩ simi¬
essunt coturnorum solo alto superiore
utem parte cumosseis uel aeneis mal¬
ieolis adquos lora delibantur. Dicti
utem sunt acolore rubro qualis est
ulli piscis. Soleae sunt quibus tan¬

Expanded text:
Cothurni sunt, quibus calciabantur tragoCothurni sunt, quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant, et alta, intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calceamentum in modum crepidarum, quo Heroes utebantur, sed tale est, ut dextro et laevo conveniat pedi. sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiori parte corrigium trahitu ut constringantur; unde et nominantur. Osas puto ab os primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, nomen tamen pristinum retinent. Mullei similes sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscis. Soleae sunt quibus tan
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũptaq extrinsecus in extrema part
data limbo .XIIII. DeCALCIAΛNN
Sutores noncupatos quod insertis filo
corum setis suant id est consuant quas
setores. Caligarios uero non acallop¬
dum. sed acalo idest ligno uocatos. su
quo consui calciamentt non possunt
autem prius exsacile tantum hinc &o
ciam̃ta dicia quod incalo idest ligno
ficint uel quod calcentur. Crepittis
ci ante reꝑcus usi sunt. Est aũ genus
singulari forma & idem utrique apt
pede ueld extro uel sinistro. Crepitas
dicitis quod cumsono stringantur si
apedum crepitu in ampulando. Cale
reges utebantur. & caesares formaes
ꝓcios calceos romulus repperit quat tu
corrigiarum ad sutaq luna hossoli patri
utebantur. Luna autem meis ponside¬
s formam sed notam centenarii nume
significabat quod initio patricii sena¬
pes centum fuerunt. Ocreae tibi alia
iciamentt sunt diciti quod erura teganł

Expanded text:
adsutaque extrinsecus in extrema parteadsutaque extrinsecus in extrema parteumdata limbo. § 34 De calciamentis. Sutores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, autem prius ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur, et caesares. Forma eorum. 481 Patritios calceos Romulus reperit quatuor corrigiarum, assutaque luna. Iis soli patritii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patritii senatores centum fuerint. 5. Ocreae, tibialia calceamenta sunt, dicta quod crura tegant.
Abbreviated transcription (Latin):
la grecumest quam illi fiblin dicunt
quodligat sub fibulum subligaculum: Re¬
dimiculum ẽ. quod subcinctorium siue
bracile nuncupamus quod descendens
ꝑceruicem & alateribus collidiuisum
utrarumq alarum sinus ambit atque
hinc inde subcingit ut const̾ingens la¬
titudine uestium. corpus contrahat
atque coniungendo componat. Hunc
uulgo bracilem quasi bracialem dicuad.
quamuis punc non brachiorum sedreni
sit cingulum. Subcinetorium aũt uo¬
tum quod ut dictum est subbrachiis du
alcrum sinum ambit atq hinc inde su¬
cingit. Pascia est quateritur pectusa
papillȩ comprimuntur atq crispai
cingulo angustius pectus artitur. eto
ta ftiscia quod in modum fasciculi cos
alligat. hinc et fasciolȩ quibus uuln¬
ra colligantur. Uitta diciti quodeco
pectus uincitur. instaruitis liganti
limbus est quamornaturam dicimi
Fasciola est quaeambit extremittces
uestium aut ex filis aut ex auro conter

Expanded text:
la Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, la Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut constringens latitudinem vestiat corpus, contrahat atque coniungendo conponat. Hunc vulgo brachilem, quasi brachialem, dicunt, quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Subcinctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde sucingulum. Fascia est qua tegitur pectus et papille comprimuntur, atque crispacingulo angustius pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar vitis ligantis. Limbus est quam nos ornaturam dicimus. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta
Abbreviated transcription (Latin):
que michi flacce pec nitentes ꝑcandida
margarita quaero neo quos tinicali¬
ma ꝑpoluut anellos nec uspios lapillos
& utriusque minimum cingulum. Ham
acincto ꝑdiminutionem cingulũ pomi¬
natum. Cincto aũt iuuenes in exercita¬
tatione campestri uerecunda uelabars
unde & campestris dicebatur: Balteum
cingulum militare . ẽ. dictum proeoqđ
exeo signa dependent ad demonstran¬
dum legionis militaris summam idest
sexmilium sexcentorum ex quo numero
& ipsi consistunt. unde & balteus dr̃
ñ tantũ qđ cingitur sedetiam aquo ar¬
ma dependent. Zona grecum ẽ. quam
illi ⁊ onarĩ iros cingulũ noncupamus.
Strophiumest cingulum aureum cũ
geminis. Dequo ait cinnes trophio lac
nomen hoc gemie strophio inligatai ẽ
Limus est cinctus quẽ publici habebant
serui. & dictus limus qui trans uersas ha¬
bet purpuras idest limas. Caltulum
cinguli genus acoacto loro dictum. libu¬

Expanded text:
que mihi, Flacce, nec nitentes nec percandida que mihi, Flacce, nec nitentes nec percandida margarita quaero, nec quos Tunnica lima perpolivit anellos nec iaspios lapillos.et utrisque minima cingulum; nam a cinctu per diminutionem cingulum nominatum. Cinctu autem iuvenes in exercitatione campestri verecunda velabant; unde et campestris dicebatur. Balteum cingulum militare est, dictum pro quod ex eo signa dependant ad demonstrandam legionis militaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus dicitur non tantum quod cingitur, sed etiam a quo arma dependant. Zona Graecum est, quam illi ζωνάριν, nos cingulum nuncupamus. Strophium est cingulum aureum cum gemmis. De quo ait CinnaCatull. 64, 65: Strophio lactρὶ Στεφ. 25, 4: Nomen hoc gemmae strophio inligata est. Limus est cinctus quem publici habebant servi: et dictus limus quia transversas habebat purpuras, id est limas. Caltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibu
Abbreviated transcription (Latin):
teo. serui ferro. Licet & multi honestis¬
simi a nulo ferreo utebantur. Apud
ueteres ultra unum anulum uti in fame
h abitum uiro. Graccus in meuium consi¬
derate quirites sinistram eius encuius
auctoritatem sequimini qui propter
mulierum cupid ittitẽ ut mulier orna¬
tus. Crassus quiapud parthos periit
in senectute duos habuit anulos causã
p̃ferens quo pecunia ei in mensa cre¬
uisset: Multietiã romanorum pro
grauitate anulũ gestare indigito abs¬
tinuerunt. Feminȩ nonusȩ anulis nisi
quos uir ginisponsus miserat neq am¬
plius quambinos anulos aureos in
digitos habere solebant: At nunc p̃
auro pullũ feminis leueest atque
inmunere membrum. Int̃ genera
anulorum sunt ungulus samotracius
tinius. Vngulus est gemmatus uocatꝰ¬
que hoc nomine. quia sicut ungula
carni ita gemima anuli auro ad cingitur
Samotratius aureus quidem. sed capitu¬
lo ferreo aloco uti uocatur : Tinius pu¬
rus est primum inbithinia fabricatus

Expanded text:
teo, servi ferreo; licet et multi honestisteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud veteres ultra unim anulum uti infame habitum viro. Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimini, qui propter mulierum cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune membrum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samothracius, Thynius. Ungulus est gemmatus, vocatusque hoc nomine quia, sicut ungula carni, ita gemma anuli auro adcingitur. Samothracius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius purus est, primum in Bithynia fabricatus,
Abbreviated transcription (Latin):
idiciant. Periscelides sunt apud feminas
crurum ornam̃ta quibus gresstis¬
arum ornantur. Ol factoriola sunt
uscula muliebric quibus odoram̃ta
restantur .XII. DEANULIS
rimus prometheus fertur circulũ
ferreum incluso lapide digito cir¬
cumdcsse qua consuetudine homines
usi anulos habere coeperunt. Anuli
uĩt ꝑdliminutionem dicti a circulis
danis qui sunt circum brachia & circũ
crura. Vnde & signa eorum ꝑdiminu¬
conem sigilla. Nam signa maiora sunł.
Sigilla uero quasi minora signa. Anu¬
os homines primũ gestare coeperunt.
quarto apolicȩ digito qđ eo uena quȩdã
deor. usq ꝑtingat quam notandum
enandamque aliquo insigni ueteres
putiuerunt: Apud romanos anuli
depublico dabantur. et nonsine discri¬
nine. Nam dignitate p̃cipuis uiris
pmmati dabantur ceteris solidi.
Anulũ aureum neq seruus neq liber¬
tinus gestabat in publico sed anulo au¬
reo liberi utebantur. Libertini argen¬

Expanded text:
viderint, adjiciant. Periscelides sunt apud feminas viderint, adjiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamearum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur. § 32 De anulis. Primus Prometheus fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos habere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argen