comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Idest Curmomi filisi retͦfluc̃tis occetĩ.
Intꝰ p̃tatur aũt flurcuacoĩs sen uen¬
tor pastor nam aqua maris semꝑ
fluccuat ut uidenmꝰ er iõ ab excitio
aquar denoiãta ⁊ occeam dcã fiłia
est. Sen ẜmalios est qui ex aquis
oriri bentos nolut aqua uentos pas¬
cit i. materiam p̃bet exquaet cre¬
aut᷑ ⁊ uigent ⁊ sic het rite d filia
octeam. p̃ce̾a ubi de hac homerris
loquit᷑ inducit lolcanũ loquẽtem
tethidi ꝓ achille arma petenti et ut
se paratum oñd̾at dicit qr cũ a mr̃e
de celo ꝓicẽtur qr clandus ab ipã en¬
rionii ⁊ tecde susceptus atq ni¬
r̾tus est. ubi lult intelugamꝰ ignẽ¬
occeani ut in odissea placet
hõmero ubi dicit eam a sole dilectã
enmq ex eius ꝯcubitu oetã coltorũ
regem acq cirte suscepisse aiens.

Expanded text:
 Eurinomi filia retro fluentis Occeani. Interpretatur autem fluctuationis seu ventorum pastor. Nam aqua maris semper fluctuat, ut videmus, et ideo ab exercitio aquarum denominata est, et Occeani dicta filia. Seu secundum alios, qui ex aquis oriri ventos volunt, aqua ventos pascit, id est materiam prebet, ex qua et creantur et vigent, et sic hec rite dicitur filia Occeani. Preterea ubi de hac Omerus loquitur, inducit Vulcanum loquentem Thetidi pro Achille arma poscenti, et ut se paratum ostendat, dicit quod cum a matre de celo proiceretur, quia claudus, ab ipsa Eurinomi et Thetide susceptus atque nutritus est. Ubi vult intelligamus igneOcceani, ut in Odissea placet Omero, ubi dicit eam a Sole dilectam, eumque ex eius concubitu Oetam Colcorum regem atque Circem suscepisse, sic aiens:
Abbreviated transcription (Latin):
possibile est occeanũ hoiem̃ insignẽ
que multe sunt. uerum qmĩ inside
quatuor fit singularis mentio Ge¬
galatheam. arethusam. et alias.
Ereũ marinũ denin occeam ⁊
ꝯuaioris techidis filiũ pristi
gentiliũ noluere theologi eiq dorim
serorẽ suam inxere quigis ex qua uo¬
lunt nymphaꝵ agnen suscepisse.
Is eñĩ aqua ẽ sblgo enĩ grece nereos
aqua dicit᷑ occeam ⁊ techidis filius
es ꝙ omĩs aqua ꝓgrediatur exillo
Qd añt alio noĩe uocet᷑ ab illo pt̃ eẽ
causa q sinꝰ sit maris ⁊ sic ẽ nõ eo
euo ftũs quo occeanus scũs ẽ rest᷑
enĩ pomponiꝰ mela herculis opus
fuisse abilam mauritame ꝓmõcoriũ
a calpe hispanie mõte ołim seꝑatũ
cum ꝑpetus essent iugo qmãti ⁊ tũc
midias in c̾ras occẽanũ intrasse. ⁊
sic occeanus nidit ranes stũo est
nona potuit quesisse noĩa Inerõdta
aut̃ nerens cum doride quige: aqͣro¬

Expanded text:
possibile est, Occeanum hominem insignem que multe sunt, verum quoniam nisi de quattuor sit singularis mentio, eGalatheam et Arethusam et alias. Nereum marinum deum Occeani et maioris Thetidis filium prisci gentilium voluere theologi; eique Dorim sororem suam iunxere coniugio, ex qua volunt nynpharum agmen suscepisse. Is enim aqua est, vulgo enim grece neros aqua dicitur. Occeani et Thetidis filius, eo quod omnis aqua progrediatur ex illo. Quod autem alio nomine vocetur, ab illo potest esse causa, quia sinus sit maris, et sic est, non eo evo factus, quo Occeanus factus est. Refert enim Pomponius Mela, Herculis opus fuisse Abylam Mauritanie promontorium a Calpe Hyspanie monte olim separatum, cum perpetuo essent iugo coniuncti, et tunc medias in terras Occeanum intrasse, et sic Occeanus Mediterraneus factus nova potuit quesisse nomina. Introductus autem Nereus cum Doride coniuge,
Abbreviated transcription (Latin):
neptimo uisumi ẽ mĩara tuꝰ armẽta
⁊ tmpes pascit sub gurgite phocas ⁊cͣ
hunt ait homerꝰ a menelas ab excidis
trore redemite ⁊ ꝑcũctance quid nã de so¬
ciis perditis comigisset bi crattũ ad
uaticimiũ reddendum. Sic et uirgilius
dicit ab aristeo de rescaurationẽ apiũ
exquirẽte. beꝵ menelaũ decuit yd̾chea
plia ꝓthei ub̃i a climene mr̃e instruc¬
tus funit de agendis aristens Et ut ho¬
merus dicit gum ante rñsum barias d
cogitur sume̾ formas ut duitat᷑ sit ⁊
uirgilius fit enĩ subito sus horridus at¬
q tigris Equamosusq draco ⁊ sulua cer¬
uite leena. Ant acrem flãme sonitum
dabit atq ita uniclis Recidet aut in aq̃s
tennes diissus abibis unc theo¬
doucius origme ex pallene insula seu
monte fuisse dicit ⁊ apiũ egrptios
regnasse eiq heleuã adhũe uirgine
a threseo raptam ⁊ cõmendatã atꝙ ad
enm temp estact᷑ impulsum post excidiͫ

Expanded text:
Neptuno visum est, immania cuius Armenta Neptuno visum est, immania cuius Armenta et turpes pascit sub gurgite focas etc. Hunc ait Omerus a Menelao ab excidio Troie redeunte et percontante quidnam de sociis perditis contigisset, vi coactum ad vaticinium reddendum. Sic et Virgilius dicit ab Aristeo de restauratione apium exquirente. Verum Menelaum docuit Ydothea filia Prothei, ubi aCyrenematre instructus fuit de agendis Aristeus. Et, ut Omerus dicit, eum ante responsum varias dum cogitur sumere formas, ut dimictatur, sic et Virgilius: Fit enim subito sus horridus atraque tygris Squamosusque draco et fulva cervice leena Aut acrem flamme sonitum dabit atque ita vinclis Excidet, aut in aquas tenues dilapsus abibit. Hunc Theodontius origine ex Pallene insula seu monte fuisse dicit, et apud Egyptios regnasse, eique Helenam adhuc virginem a Theseo raptam et commendatam, atque ad eum tempestate impulsum, post excidium
Abbreviated transcription (Latin):
cum fluctus subter labere sicanos
Soris amara suam non int̾misteat¬
undam. hanc aliqui uolũt munꝰ int̾¬
p̃tari eo ꝙ aqua oportissima moͣr¬
loco iimeris adeo illis exhibita sit
Alii uero dicunt amaritudinem intelligi
⁊ ideirco nereo marns deo imptam qr
amarp sit mare ut appareat utibirs
ppetuo nicc̃a cõiux est Sit ⁊ aquema¬
rie amarituro quigio stabili uicta sit
occeam sole agente amaritnu nastat᷑
que postea mari nuscet᷑ med icraneo
in quo nerens deus est. De protheo
sene octano occeam filio Qmi gent
melantodem et ydotheam
rotheus marmus deus ⁊ insig¬
ins ut aiit sates ut thesdontio
ulace̾t filius fuit octeam et techridis
Qd aũt uates fuerit post homerũ in
ddissea testat᷑ uirgilius in georgitis di¬
cens Est in carpatio neptum gurgite
uates Ceruleus ꝓthens magnũquĩ pis¬
eibus equor. Et inc to bipedum curru
metit᷑ equoꝵ. Et paulo insta. Nomt
namq omĩa kates Que siit que fuiñt
que mox bentura thant᷑ Erimppe ita

Expanded text:
cum fluctus subterlabere Sicanos, Doris amara suam non intermisundam. Hanc aliqui volunt munus interpretari, eo quod aqua oportunissima mortloco muneris a deo illis exhibita sit. Alii vero dicunt amaritudinem intelligi, et id circo Nereo marino deo nuptam, quia amarum sit mare, ut appareat uti viro perpetuo iuncta coniunx est, sic et aque marine amaritudo coniugio stabili iuncta sit. Occeani, sole agente, amaritudo nascatur, que postea mari miscetur Mediterraneo, in quo Nereus deus est. CAP. IX. De Protheo sene VIII Occeani filio, qui genuit Melantonem et Ydotheam. Protheus marinus deus, et insignis, ut aiunt, vates, ut Theodontio placet, filius fuit Occeani et Thetidis. Quod autem vates fuerit, post Omerum in Odissea, testatur Virgilius in Georgicis, dicens: Est in Carpatio Neptuni gurgite vates Ceruleus Protheus, magnum qui piscibus equor Et iuncto bipedum curru metitur equorum. Et paulo infra: Novit namque omnia vates, Que sint, que fuerint, que mox ventura trahantur; Quippe ita
Abbreviated transcription (Latin):
sabma huigna dicẽtur appellatus et
deus lũtus sit plimꝰ camiẽ ubi de uitr̃
Illust bus dicit Romulũ a carib sabi¬
nor opido Romanos appellasse qͥrices¬
decessit quidẽ postꝙͣ ãnis uii. ⁊ xxx
regnasset Et regnare cepit anno mũdi
iiĩ ͫ acc.xlu. natus annoꝵo xu. nt
scuit in libro tempoꝵ Gisebius. Et
quoniam ultinuꝰ ex comꝑtis ex prole
martis est libello nono setũ libet funẽ
felicit᷑. In p̃cedenti arbore cui  ĩ radi¬
ce ꝯsistit neptimꝰ describitur. in ra

Expanded text:
Sabina lingua diceretur, appellatus et Sabina lingua diceretur, appellatus et deus habitus sit. Plinius tamen, ubi De viris illustribus, dicit Romulum a Curibus, Sabinorum oppido, Romanos appellasse QuiritesDecessit quidem postquam annis VII et XXX regnasset, et regnare cepit anno mundi IIIIccccxlv, natus annorum XV, ut scribit in libro Temporum Eusebius. Et quoniam ultimus ex compertis ex prole Martis est, libello nono secum libet finem FELICITER. In precedenti arbore, cuius in radice consistit Neptumnus, describitur in ra
Abbreviated transcription (Latin):
detur faue nimib trucidatũ ⁊ mn plu¬
dem cadiuer eius derectũ S postquã
plebo orbitatis nretu aliqp̃dm tacint a
nõuillis initio st̃e deũ des natũ regeni
pntẽq urbis romane salutre cẽpere
⁊urta ex habẽ Quam scolidã opion em
uinꝰ nobili uiri consilio roboratã am̃t
Nam Iulius ꝓtulus qui ex scupe ence
creditus cũ remo romuloꝵ alba relic¬
ta romã deuenerat ⁊ ĩ cuurate follicita
desiderio ꝑditi regis in contionẽ ꝓdiit
Romulus quirites pares urbis hum pͥ ͣ
hadierua luite celo repẽte delapsus som̃
ebmũ dedic cum ꝑfusus horror̾ benera¬
buudus astitissem petens ꝯ̃ nt intueri
fas eẽt abi m̃icia inquit romanis cẽ¬
lestes ita uelle ut mea roua caput or¬
bis chaꝵ sit ꝓiide rẽ imlttare colant
sciantq ⁊ ita posteris tradant nullas
opes hñanas ariis romanis resistẽ
posse hoc inquit locutus sublimuis abiit
Ex quo stũ ut sub noĩe quirini sic enĩ
quia hastatus incedet̾ et hasca qͥuiris

Expanded text:
cidatum, et in paludem cadaver eius deiectum. Sed postquam plebs orbitatis metu aliquandiu tacuit, a nonnullis initio facto, deum deo natum regem parentemque urbis Romane salutare cepere, et vota exhihere. Quam stolidam opinionem unius nobilis viri consilio roboratam aiunt. Nam Julius Proculus, qui ex stirpe Enee creditus cum Remo Romuloque, Alba relicta, Romam devenerat, et in civitate sollicita desiderio perditi regis in concionem prodiit: Romulus, Quirites, parens urbis huius, prima hodierna luce celo repente delapsus, se michi obvium dedit, cum perfusus horrore venerabundus astitissem, petens contra, ut intueri fas esset: Abi, nuntia, inquit, Romanis celestis ita velle, ut mea Roma caput orbis terrarum sit; proinde rem militarem colant sciantque, et ita posteris tradant nullas opes humanas armis Romanis resistere posse; hoc, inquit, locutus sublimis abiit. Ex quo factum ut, sub nomine Quirini, sic enim quia hastatus incederet, et hasta quiris
Abbreviated transcription (Latin):
ili occisus ẽ et sunt qui arbitt
eñ ibiddem sepulcũ ubi futuri muri nes¬
traui tũsgr essus est oñdutq hodierm
puriudem in nuiro saxis in altũ eges¬
tam cadaueri eius suꝑ edificatã De
ut sͥ ꝓynuo mõstratũ ẽ Esto di¬
tat ẜuius hñc romũ appellatũ sinsse
uerũ ꝑ romo romulus blandimẽti ed
deum̃ Nam gaudent diniminerẽ blan¬
dicie hic quĩd pͥmus fuit romanoꝵ
rex bellicosissima homo adeo ut mĩto
martis su̾ius crede̾tur Nulla enĩ ei qͣ¬
es umꝙ fuit hic multos ex adiarẽtis
urbi populos armorui suediciomi ss¬
egit Et qm̃ uir billoꝵ fint panca sa¬
cra apud nonũ popuilã quẽ ex fugi¬
cius ⁊ lacronib asilo fc̃o cong̾ganat᷑
⁊ sabias mulieres frande cũptas cõ¬
gregat ͦ consesserat instituerat Sed
int̾ alia laurẽtalia intulit hanc ob
cam̃ ut dicit matrobius qr ut mater
in historiqꝵꝭ libro rest̾ fansculi quigẽ
actã laurẽtiã remnuli ⁊ remi mit̾tẽm¬

Expanded text:
rali occisus est. Et sunt qui arbitrentur rali occisus est. Et sunt qui arbitrentur eum ibidem sepultum, ubi futuri muri vestigium transgressus est. Ostenduntque hodierni pyramidem in muro, saxis in altum egestam, cadaveri eius superedificatam. ut supra proximo monstratum est. Esto dicat Servius hunc Romum appellatum fuisse, verum pro Romo Romulus blandimenti causa dictum, nam gaudent diminutione blanditie. Hic quidem primus fuit Romanorum rex, bellicosissimus homo adeo, ut merito Martis filius crederetur, nulla enim illi quies unquam fuit. Hic multos ex adiacentibus urbi populos armorum vi sui dicioni subegit. Et quoniam vir bellorum fuit, pauca sacra apud novum populum, quem ex fugitivis et latronibus asylo facto congregaverat, et Sabinas mulieres fraude captas congregatis concesserat, instituerat; sed inter alia Laurentalia intulit, hanc ob causam, ut dicit Macrobius, quia, ut Macer in Hystoriarum libro refert, Faustuli coniugem Accam Laurentiam Rom
Abbreviated transcription (Latin):
lũm : ylam al aufẽndam spem ꝓlis
uestalm dicauit birginẽ ex quãtũ nati
genuim ⁊ ussu amũlii essent expoĩti
a fanstulo reꝵ conscio educati r etatẽ
usq puberẽ deduti cum rapinis et
lacretunis uacarent scirpis eoꝵ st̃i
conseni ⁊ fraudis amulii ex compolto
cum captiuis a seciis ducẽtur alter
⁊ alt̾ qi accusator cum sociis ad armuliũ
tore inde accusatõ in regiẽ eñ occiderũt
⁊ genus ꝑfessi suũ aũo eornmitori
sem regimũ restitie Ip̃i uero ubi me
roma est sibi condide uibem Et dii se
uterq noue urbi nomẽ uellet imponte
in ligne concordam ex compor̃to de¬
nerte ut siquis faiuscius sumpsisse
augurũ ex diuersis montib ¶ noͫ
nmponet cuntati ex quo setutũ ¶t ut
romã a se nuicupauit urbem Rernbãt
postea q sulcũ loco muri signatũ cont
Dicc̃ romuli supertisset Seu aliam
ob cansam a romulo nnissim fit a fa¬
bio rouli duce Remus culcro pasto¬

Expanded text:
lium, et Yliam, ad auferendam spem prolis, lium, et Yliam, ad auferendam spem prolis, vestalem dicavit virginem, ex qua cum nati gemini, et iussu Amulii essent expositi, a Faustulo rerum conscio educati, et ad etatem usque puberem deducti, cum rapinis et latrociniis vacarent, stirpis eorum facti consci et fraudis Amulii, ex composito cum captivus a sociis duceretur alter et alter, quasi accusator, cum consciis ad Amulium in regem, eum occiderunt, et genus professi suum, avo eorum Numitori seni regnum restituere. Ipsi vero, ubi nunc Roma est, sibi condidere urbem. Et dum de se uterque nove urbi nomen vellet imponere, in hanc concordiam ex composito devenere, ut siquis faustius sumpsisset augurium ex diversis montibus, is nomen imponeret civitati. Ex quo secutum est, ut Romam a se nuncupavit urbem. Remus autem postea, quia sulcum loco muri signatum contra edictum Romuli superasset, seu aliam ob causam a Romulo iussum sit, a Fabio Romuli duce Remus cultro pasto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtu Reniũ ⁊ Romulũ peꝑisse sic uigte
uirgitatis testiom̃ fen̾tes in igrẽ cende
Dño nati due funit palme ꝙr untoriosi
qui Romanũ srudauit imꝑiũ ꝑ quod
onũs orbis sis ⁊ suoꝵ scilit mitoriis
subattus est In has semre nolut pat᷑¬
us dum abici iussit a pico aut̃ educa¬
tos iõ dixe̾ qr picus formicis alatim
ꝑ quas ag role intellignut᷑ sic a rpi a
fanstulo ꝓastore regio qui ⁊ agc̾ultor
erat collci ⁊ ẜnati sunt ⁊ a lupo mit̾ti
etiam sumt / qm̃ ab acca laurẽtia faus¬
stuli ꝯuige laccati ⁊ mat̾na solertia gub¬
nati fuere quam lupam bocane eo ꝙ̃ no¬
uile scorcũ funit ⁊ tales micupant᷑ lupe
et inde in hodierrũ usq cellule talim
elice gentis infaimẽ oriquiẽ adĩmentũ
est q̃neientib et̾ morĩbus Innem̃
figniento nam rapaces et p̃dones et
elati aĩ atqri bellicosi fuere de quib dicit
titusliuiꝰ ed cũ auiuliꝰ numtorẽ fre
regno ex poliasset lausũ enis occidit̾ si¬

Expanded text:
mulum peperisse, et sic vitte virginitatis testimonium ferentes in ignem decidere. Duo nati, duo fuerunt palme, quia victoriosi qui Romanum fundavit imperium, per quod omnis orbis suis et suorum scilicet victoriis subactus est. In has sevire voluit patruus dum abici iussit. A pyco autem educatos ideo dixere, quia pycus formicis alatur, per quas agricole intelliguntur; sic et ipsi a Faustulo pastore regio, qui et agricultor erat, collecti et servati sunt, et a lupo nutriti etiam sunt, quoniam ab Acca Laurentia Faustuli coniuge lactati et maternali solertia gubernati fuere; quam lupam vocavere, eo quod nobile scoet inde in odiernum usque cellule talium clite gentis infamem originem adinventum est, convenientibus etiam moribus iuvenum figmento; nam rapaces et predones et elati animi atque bellicosi fuere. De quibus dicit Titus Livius, quod cum Amulius Numitorem fratrem regno expoliasset, Lausum eius occidit fi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ alia multa fecit bellica potiꝰ ꝙ
signs biccoriaꝵ dñ apud capreas
paludes ad recensendũ ex̾citũ contione
hrẽt̃ cohorta subito cẽpestate maxio
cum frugore celi ⁊ tonit noꝵ screpitu
ingentĩ atq deuso nymbo ꝯcertus est
adeo ut eis ꝯsptus anferet᷑ a plebe
net ultenus postea in c̾ri uises sit

Expanded text:
sit, et alia multa fecit bellica potius qsit, et alia multa fecit bellica potius qsignis victoriarum, dum apud Capreas paludes ad recensendum exercitum concionem haberet, cohorta subito tempestate maximo cum fragore celi et tonitruorum strepitu, ingenti atque denso nymbo contectus est, adeo ut eius conspectus auferretur a plebe, nec ulterius postea in terris visus s
Abbreviated transcription (Latin):
dem liguissi Et sit ob do pietatis cã festid
lanrẽ taliũ inscitutũ Nõmilli aliter
opniãtur dicẽtes nõ a roniulo hab
ip̃ã acca lanrẽtia hoc introductũ sacia
⁊ a romulo ꝯtinnatũ Que opĩo robortui
uidet᷑ auc̃te sulgentii qui in libro autiq̃¬
muli untrix consneuit ꝓ agris semel
manno sac̾ficare cum duodeti fiłiis fu¬
is sacrificiũ ꝓcedentib unde dñ una
mortius esset ꝓpt̾ nut̾tis gram romu¬
lus ĩlucẽ desimtai succede̾ pollicetur
unde ⁊ ritus ꝑcessit cum duodetĩ et¬
arnales dc̃i sunt frẽs sicut Ritulius
geminus in libris pontifitalib memo¬
rat hic insuꝑ annũ p̾mis rõms ex
decẽ mẽsib ordinauit quoꝵ p̾rm̃ ⁊
marte patre marciũ appellauit ptẽa
centũ fore prẽs instituit quos senato¬
res mĩcupanit ⁊ qui ex hiis nascebãt᷑
pacricii dicebant᷑ inde fedato saibmoꝵ
os raptũ mulieꝵ bello populũ diuifit
in curias ⁊ equitũ cres centunas desc̾p¬

Expanded text:
eredem liquisset, et sic ob id pietatis causa festum Laurentalium institutum. Non nulli aliter opinantur, dicentes non a Romulo, sed ab ipsa Acca Laurentia hoc introductum sacrum, et a Romulo continuatum. Que opinio roborari videtur autoritate Fulgentii, qui in libro Antiqumuli nutrix consueuerat pro agris semel in anno sacrificare cum duodecim filiis suis sacrificium praecedentibus; unde dum unus mortuus esset, propter nutricis gratiam Romulus in uicem defuncti se succedere pollicetur; unde et ritus processit cum XII Arvales dicti sunt fratres, sicut Rutilius Geminus in libris pontificalibus memorat. Hic insuper annum primus Romanis ex decem mensibus ordinavit, quorum primum a Marte patre Martium appellavit. Preterea centum fore patres instituit, quos senatores nuncupavit, et qui ex his nascebantur, patricii vocabantur. Inde sedato Sabinorum ob raptum mulierum bello, populum divisit in curias, et equitum tres centurias descrip
Abbreviated transcription (Latin):
lustoriam ꝑtinet nam cũ elam latͦnũ
more nõ tamꝙͣ scrẽni muenes rapti
ꝓserpnnã iuissent perichons ittreseꝰ
nocce a cerdero cane perichons ut legi
occisus est ⁊ ab incur santib decẽtus
thesens ꝓ cuꝰlibãtione ħcules ad ĩ¬
feros descendens i in regnũ molossoꝵ
pͥmo clana occurrẽtem ⁊ omiã audẽte
cimẽ domuit atq liganit ⁊ theseñ sus
int mãtione belli pluconi repeciit Q
illi concessus e. Et sic cum cane in acci¬
tam sen boetiam rediere. Per barbam
cerbero elolsam audatiam atq robur
debenns intellige̾ quib canis pnatus
est Nam exꝑtũs hertulis ctauã ⁊ iusa
uiri constantia tumdus atq mutus ef¬
stũs se uigũ confessus est Est lioĩbus i.¬
barta a nã concessa in testiõm ui̾litat᷑
ut in moralib placet gregorio. hãc
enĩ quotiens tangunꝰ aut uidema nos
esse uiros memĩsse debemꝰ ⁊ nobis ab
hns q̃ mĩme uno deceant cane monem̃

Expanded text:
historiam pertinet. Nam cum clam latronum historiam pertinet. Nam cum clam latronum more non tanquam strenui iuvenes rapturi Proserpinam ivissent Perithous et Theseus nocte, a Cerbero cane Perithous, ut legitur, occisus est, et ab incursantibus detentus Theseus, pro cuius liberatione Hercules ad Inferos discendens, id est in regnum Molossorum, primo clavacanem domuit atque ligavit, et Theseum sub interminatione belli Plutoni repetiit, qui illi concessus est, et sic cum cane in Atticam seu Beotiam rediere. Per barbam Cerbero evulsam audaciam atque robur debemus intelligere, quibus canis privatus est; nam expertus Herculis clavam, et visa viri constantia, timidus atque mutus effectus se victum confessus est. Est enim hominibus barba a natura concessa in testimonium virilitatis, ut in Moralibus placet Gregorio; hanc enim quotiens tangimus aut videmus, nos esse viros meminisse debemus, et nobis ab his, que minime virum deceant, cavere monemur.
Abbreviated transcription (Latin):
redeñte hercule ab hispania gericẽ
smpato ⁊ preda ingenti diuĩte audi¬
eo pichoi infortino ⁊ captitate thesei
a trenaro specu descendit ad inferos
ut tragedus testat᷑ deneca in tgedia
ħculis furẽtis cui obuius cerberꝰ scñs
ut in eudẽ tragedia ꝑlenꝰ d᷑ ab her¬
tule uictus acꝙ̃ triplia lugatus cathẽ¬
cheseo concessus est Aliqui uolut cer¬
bero ab hercule barbam de cerptam
quẽ liberato cheseo ꝑ crenaron ad su¬
peros tripliti craxit cathiena etiam
renitencẽ/ Pomponiꝰ aũt in cosmog¬
graphia sc̾bit circa euximi sims int ͤ¬
itũ haud longe ab eracbea uibe acheni¬
siam spetũ esse ad manes usq ut fuma
fert ꝑuũ ⁊ ex eo ad supos auĩt iccle
cerberũ cractũ Sunt pretõa nõmilli
qui ad augendã sabule fidem cũ bene¬
nosis herbis locus hũdet dicant eus
pmo ex spumia t̾ricti cerberi natas n ͨ
in ꝓcessũ a quoquã enelli potuisse
Quod hac in histoͣ fictũ ẽ eque ad

Expanded text:
redeunte Hercule ab Hispania Gerione redeunte Hercule ab Hispania Gerione superato, et preda ingenti divite, audito Perithoi infortunio, et captivitate Thesei, a Trenaro specu descendit ad Inferos, ut tragedus testatur Seneca in tragedia Herculis Furentis; cui obvius Cerberus factus, ut in eadem tragedia plenius dicitur, ab Hercule victus, atque triplici ligatus catenaTheseo concessus est. Aliqui volunt Cerbero ab Hercule barbam decerptam; quem, liberato Theseo, per Trenaron ad superos triplici traxit catena etiam renitentem. Pomponius autem in Cosmographia scribit circa Euxisini sinus introitum haud longe ab Heraclea urbe Acherusiam specum esse, ad Manes usque, ut fama fert, pervium et ex eo ad superos aiunt incole Cerberum tractum. Sunt preterea nonnulli, qui ad augendam fabule fidem, cum venenosis herbis locus hahundet, dicant eas primo ex spuma tracti Cerberi natas, nec in processu a quoquam evelli potuisse; quod hac in historia fictum est, eque ad
Abbreviated transcription (Latin):
nt ait ẜis eu cũmemos populos cõ¬
nocanit ad festũ ex quo secutũ ẽ cum
in imptialib sacris ceti honorarẽt᷑ dn
solus mars omissus est Quãubcam̃ indiq̃¬
in pugnã ut supdiccũ est plures ex
cencaĩris cesi occubue laccantiꝰ uero
dicit hoc in cercanuẽ lapithas fuisse
deletos Ad incelligend ẽ de hiis lapi¬
chis qui centauri erant pichoũ insuꝑ
nolũt yppodanna mortua sen ea uinẽ¬
te ⁊ forte repudiata cum cheseo ami¬
eo suo quenisse qui tñc force celebs
erat se inisi ex ionis genitis supturos¬
uxores Et cum iam chesens helenam
rapnisset que ioiis ⁊ lede filia hẽb̾at᷑
nec alterã nosce̾tur in t̾ris ea tempes¬
tate a ioue genicã p̃t̾ p̃serpinã plu¬
tonis ꝯuigẽm cum in celum nequirẽt
ascende̾ ad inferos eam rapturi declia
uerũt uerũ cerberus aduersus ꝑichoũ
infurgens illum pͥmo int̾fecit ĩpetu
Quem dum inuare canaret᷑ thestus ĩ
magno uite unt disc̾mendistmĩe et
ultio a plucone detentus est Tandẽ

Expanded text:
os populos convocavit ad festum; ex quo secutum est, cum in nuptialibus sacris ceteri onorarentur dii, solus Mars omissus est; quam ob causam indignain pugnam, ut supra dictum est, plures ex Centauris cesi occubuere. Lactantius vero dicit hoc in certamine Lapithas fuisse deletos, quod intelligendum est de his Lapithis qui Centauri erant. Perythoum insuper volunt seu Yppodamia morta, seu ea vivente et forte repudiata, cum Theseo amico suo convenisse, qui tunc forte celebs erat, se nisi ex Jouxores. Et cum iam Theseus Helenam rapuisset, que Iovis et Lede filia habebatur, nec altera nosceretur in terris ea tempestate a Iove genita preter Proserpinam, Plutonis coniugem, cum in celum nequirent ascendere, ad verunt; verum Cerberus adversus Perithoum insurgens, illum primo interfecit impetu, quem dum iuvare conaretur Theseus, in magno vite fuit discrimine et ultimo a Plutone detentus est. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
Q nas cũ moliret᷑ pacruus excide̾ a
pito martia aue ⁊ lupo tucare sunt
orne cum ex eo compressu quẽ dormi¬
ens passa suerat geminos peperisset
iissii amulu regĩs albanoro patriu su
ut pitentur iñ tiberym delati cũ nt¬
nuisset pridiam ymbris cã stie ne¬
qͥuentes delatores denerre ad alueñ il¬
los in ripã deposuc̾ ibi aliꝙ̃diu a pice

Expanded text:
Quas cum moliretur patruus excidere, a Quas cum moliretur patruus excidere, a pyco Martia ave et lupo tutate sunt. Que cum ex eo compressu, quem dormiens passa fuerat, geminos peperisset, iussu Amulii regis Albanorum patrui sui, ut proicerentur in Tyberim delati; cum intumuisset pridiani ymbris causa flumen, nequeuntes delatores devenire ad alveum, illos in ripam deposuere, ibi aliquandiu a p
Abbreviated transcription (Latin):
idem plimꝰ dicit eũ scilicet pͥmũ suisse
qui occidit ał Et ob ai puto cũ opus se¬
filius ut plimus in abro nãlis
historie cestat᷑ eisq fuisse comꝑtũ ia¬
tulum dicit Credo ego hñc ethołũ regẽ
fuisse etholie ⁊ ab eo forsan denoiãtam̃
fore regionem illam in qua cũ bellicosi
płiniũ populi suit ⁊ ipẽ echolus ut in¬
enentu enis oñdit cum bellicosus ess homo
De Remo xiiiiͦ. ⁊ Remulo xuͦ martis siliis.
Emus ⁊ romulus seu romus ut¬
beteres asseru̾ romani martis fu¬
erẽ silii ⁊ ylia nestali uirgine suscepti
Ex quibus nb̃i de fastis rest̾ omonis
did tum ylia urua sumꝑta iret dꝙͣ latura
ꝓ sacris sub salice fessa consedit. ⁊ canie¬
ribus anib in sompnũ soluta a marte
uisa et oppressa est ei uero dormiẽti in¬
sum est se in conspcũ igniũ nestaliũ
stare ⁊ in focos bictas laneas quib
olinmubratũ caput lrẽbat cecidisse et ex
eis duas consurgẽ flãmas quar alt̾a
maior ramis tõtum ocenpanerat ortẽ

Expanded text:
idem Plinius dicit, eum scilicet primum fuisse, qui occidit animal, et ob id puto, cum opus seilius, ut Plinius in libro Naturalis hystorie testatur, eiusque fuisse compertum iaculum dicit. Credo ego hunc Etholum regem fuisse Etholie, et ab eo forsan denominatam fore regionem illam, in qua cum bellicosi plurimum populi sint, et ipse Etholus, ut inventum eius ostendit, cum bellicosus esset homo, . CAP. XL. De Remo XIIII et Romulo XV Martis filiis. Remus et Romulus, seu Romus, utveteres asseruere Romani, Martis fuere filii ex Ylia vestali virgine suscepti. Ex quibus, ubi De fastis, refert Ovidius. Quod cum Ylia urna sumpta iret aquam latura pro sacris, sub salice fessa consedit, et canentibus avibus in somnum soluta, a Marte visa et oppressa est; ei vero dormienti visum est se in conspectu ignium vestalium stare, et in focos victas laneas, quibus obumbratum caput habebat, cecidisse, et ex eis duas consurgere palmas, quarum altera maior ramis totum occupaverat orbem.
Abbreviated transcription (Latin):
morte usq mansere ¶ Cui fictionis
absconditũ hoc̃ esse ꝑt̃ pͥmo beneris sia
int hermona quãtũ ad cadiũ ꝙ pult¬
cudis c̃n futenia sua potẽs fuit in cad¬
mũ seneteas ĩmite flamas i libidinosa
slan antia ꝙ ueneris est Et hoc inꝙ̃tũ
o ipius defideriũ spingẽ pstmã ꝯuige
abditauit martis uero ideo filia diti pt᷑
q ecdem cãdmo cansa fuit belli nam
ut dicit Ensobius palefatũ inducens
in hestem spnigos ꝓpt̾ zelũ hermione
ataomo clugerat bxor disaassit ⁊ ꝯfesti
in eñ bella ꝯmouit ⁊ sic martis filiã i.
belli cam̃ cadmus assumpsit uxorem
Momile aũt infaustũ a uoltano ꝯditũ
acapi pt ꝓptꝰ infaustũ huiꝰcemõi ma¬
tanonii exitũ eo ꝙab amphione ⁊ retho
regno pͥnati ⁊ in exiliũ pulsi sunt oed
autẽr in serpentẽ borsa sit p̾t intelligi
sen quia exul cuca infima uti ẜpe̾tẽs
incedũt᷑ se. cum uiro ex̾cuit ubi dñ regͣ¬
ret uatabat excelsis Sen qr ꝑ diusa

Expanded text:
mortem usque mansere. Cuius fictionis mortem usque mansere. Cuius fictionis absconditum hoc esse potest. Primo Veneris filia fuit Hermiona quantum ad Cadmum, quudine seu facetia sua potens fuit in Cadmum venereas immittere flammas, id est libidinosam flagrantiam, quod Veneris est; et hoc in quantum ob ipsius desiderium Spyngem pristinam coniugem abdicavit. Martis vero ideo filia dici potest, quia eidem Cadmo causa fuit belli; nam, ut dicit Eusebius, Palefatum inducens in testem, Spyngos propter zelum Hermione a Cadmo, cuius erat uxor, discessit, et confestim in eum bella commovit. Et sic Martis filiam, id est belli causam, Cadmus assumpsit uxorem. Monile autem infaustum a Vulcano conditum accipi potest propter infaustum huiusce matrimonii exitum, eo egno privati et in exilium pulsi sunt. Quod autem in serpentem versa sit, potest intelligi, seu quia exul circa infima uti serpentes incedunt, se cum viro exercuit, ubi, dum regnaret, vacabat excelsis; seu quia per diversa
Abbreviated transcription (Latin):
ltis sint filia ex thee a sopi flius
quige suscepta Quequid̃ enãnes quĩx
fuit capanei insolentissum hoĩs ⁊ ex
es siliũ peꝑit quem scelenũ bocanere
Credo ego hanc ferocissimã fe̾ femiã
fuisse ⁊ ideo martis dictam filiam Quã
ferut adeo capaneũ uirũ suũ dilexisse
ut dum fulimãtus apud thebas eius su¬
neralia ex̾cerent᷑ poneturq capanei
cadauer seminstũ in rogum ferrenon
potens tam ingentẽ aĩ dolore sese in¬
iecisse flamis illũ urẽtibus Et sic una
cum uiro exustam ⁊ ĩmixtis cur̾ibns
artis filia ⁊ cadim coniuge u
¶Ermonã poete dicũt martis et
ueneris suisse siliã eamq reluta
mge a cadmo thebaꝵ rege in ꝯige
duccam hunc cbleauũ auĩt momle fẽcisse
pulc̾tudĩs insigne s infausti omins
portãti et hoc ob edm̃ in eam susceptũ
ꝙ ex adulterio quigis mita sit ex hac
insuꝑ cadmus quãtuor suscepit filias
Et postrrmo ut aiĩt in spc̃tes dersi ĩ

Expanded text:
tis fuit filia ex Thebe Asopi fluminis tis fuit filia ex Thebe Asopi fluminis coniuge suscepta. Que quidem Evannes coniunx fuit Capanei insolentissimi hominis, et ex eo filium peperit, quem Stelenum vocavere. Credo ego hanc ferocissimam fuisse feminam, et ideo Martis dictam filiam. Quam ferunt adeo Capaneum virum suum dilexisse, ut dum fulminatus apud Thebas eius funeralia exercerentur, ponereturque Capanei cadaver semiustum in rogum, ferre non potens tam ingentem animi dolorem, sese iniecisse flammis illud urentibus, et sic una cum viro exustam, et immixtis cineribus artis filia et Cadmi coniuge. Hermionam poete dicunt Martis et Veneris fuisse filiam, eamque, relicta Spynge, a Cadmo Thebarum rege in coniugem ductam. Huic Vulcanum aiunt monile fecisse pulchritudinis insigne, sed infausti ominis portanti, et hoc ob odium in eam susceptum, quod ex adulterio coniugis nata sit. Ex hac insuper Cadmus IIII suscepit filias; et postremo, ut aiunt, in serpentes versi in
Abbreviated transcription (Latin):
naha ⁊cͣ. Idest. Illos antẽ ducebat
fortis bello polipites silius ꝑithoi quẽ
ĩmorͣlis genuit Iupit̾ hñc polipitem
pericheo genuit gloriosa yppodamia
hic ut ꝑ eundẽ homerũ patet in ca¬
talago grecoꝵ cũ eis in troianã expe
Riccona sen bricton nyipla fu ͭ
crecensis ⁊ ut laccãti asserit
omartis filia Que cũ uirgo ad hesiss
dyane ⁊ ꝑꝑetue sc̃o uirgĩtatis uotobena¬
cionib uacaret eo ꝙ formosa esset mi¬
noi regi cretensũ plagint Qii cũ ei
renicẽnti uiolenciã uellet inf̾re nec
aliude un gimi apparet effugm̃ se in
mare dedit p̃cipitem ⁊ sic ab undis
absorpta est Contigit postea ut pista¬
coꝵ retibus trahetur eins cadauer ĩ
litus. porroseu dyane sen martis t̾ra¬
tione st̃m sit pestis igens insule ĩmis¬
sa est qua uidebat᷑ cessare nõ possent
nicole insi diane instituissent templum
⁊ eam diccumã appellarent eo ꝙ pista¬
corpretia quib in c̾ram deductũ est
uannes ut theodontio placet mar¬

Expanded text:
tem ducebat fortis bello Polypithes filius Perithoi, quem immortalis genuit Iuppiter. Hunc Polypithem Perithoo genuit gloriosa Yppodamia. Hic, ut per eundem Omerum patet in catalogo Grecorum, cum eis in Troianam expedBrictona seu Bricton nynpha fuit Cretensis, ut Lactantius asserit, Martis filia. Que cum virgo adhesisset Diane et, perpetue facto virginitatis voto, venationibus vacaret, eo quod formosa esset, Minoi regi Cretensium placuit. Qui cum ei renuenti violentiam vellet inferre, nec aliunde virgini appareret effugium, se in mare dedit precipitem, et sic ab undis absorta est. Contigit postea, ut piscatorum retibus traheretur eius cadaver in litus. Porro seu Diane, seu Martis turbatione factum sit, pestis ingens insulis immissa est, quam, videbatur, cessare non possent incole, nisi Diane instituissent templum, et eam Dictimam appellarent, eo quod piscatorum retia, quibus in terram deductum est Evannes, ut Theodontio placet, Mar
Abbreviated transcription (Latin):
occidit NRessus aũt uestnuẽto daco ex¬
pirtunt ut uaticuuũ implere᷑ astili .t᷑
Seacius hunt obenũ flimuim̃ ob mortẽ
nessi centaureũ cognoniãt Et lucanus
de eo dicit Et meleagream maculatus
sanginẽ nessi Ebenõs calidona setat ⁊cͣ
nens. licidas. medon. pisenor Tam¬
m̃as merneros. pholus. menelas. Abas

Expanded text:
occidit. Nessus autem vestimento dato exoccidit. Nessus autem vestimento dato expiravit, ut vaticinium impleretur Astyli. Statius hunc Ebenum fluvium ob mortem Nessi Centaurum cognominat. Et Lucanus de eo dicit: Et Meleagream maculatus sanguine Nessi Ebenos Calidona secat etc.neus, Lycidas, Medon, Pysenor, Taumas, Merme
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuge ab ebeno fluo plumis turgido
detentus est Cui nessus qiͣ obsegmũ ps¬
taturus obtulit se si natans uellet tnͣs¬
uadere flimũ dexanirã in riꝑam alte¬
ram delatur. Qd hercules anuit
uerũ cum tñsnadasset belotit̾ nessus ħ¬
cule arhnt natance ratus suo ardori
concessũ tempus aura otior cũ deyam¬
ra sugã arripuit ħcules aũt sumpto
arcu sagicta eñ consetutꝰ ẽ Qui dũ se
sautiũ cernet ⁊ periturũ agnoscerer
ne multus occũberet nonã ꝯmentus
fiauidem confestĩ uestmmiẽtũ sangurẽ suo
plitũ exuit ⁊ quasi mim ͥ amoris dey¬
aure done dedit hanc illi asserens ẽẽ
uirtutẽ ut sillotũ illotũ ẜnaret᷑ poss
ab om̃i amore forensi in suũ renota¬
re hercule dñmõ id ageret ut illo in¬
dueretur ħcules Qrd credula deyam¬
ra seruant Et post tp̃s dum ħculẽ
amore yolis captũ in suũ reuotare
uellet ilũ ut laciꝰ in sequẽtib expͥmet᷑

Expanded text:
coniuge, ab Ebeno fluvio pluviis turgidus coniuge, ab Ebeno fluvio pluviis turgidus detentus est. Cui Nessus, quasi obsequio prestaturus, obtulit se, si natans vellet, transvadere fluvium Deyaniram in ripam alteram delaturum. Quod Hercules annuit; verum cum transvadasset velociter Nessus, Hercule adhuc natante, ratus suo ardori concessum tempus, aura ocior cum Deyanira fugam arripuit. Hercules autem sumpto arcu, sagitta eum consecutus est. Qui dum se saucium cerneret et periturum agnosceret, ne inultus occumberet, novam commentus fraudem, confestim vestimentum sanguine suum perlitum exuit, et quasi munus amoris Deyanire dono dedit, hanc illi asserens esse virtutem, ut, si illotum servaretur, posset ab omni amore forensi in suum revocare Herculem, dummodo id ageret, ut illo indueretur Hercules. Quod credula Deyanira servavit, et post tempus, dum Herculem amore Yolis captum in suum revocare vellet, illum, ut latius in sequentibus exprimetur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tupiente enricio ypodannã atq trahẽ¬
te ean insurrexit perichons atq the
os inuuere pugnã. Et cum absculisset
thesens yppodamia enricio eñ conatẽ
stilus ex centanris fut unus Et
quĩ augurio balebat futura pre¬
nõ scens fr̃atres monuerat ne bellũ
aduersus lapitas assimẽt Tandẽ cũ
se una cũ eis in imptiis reꝑiret bideiz¬
q driantẽ acriter insistentẽ credentẽq
misere quos ꝯtinge̾ poterat ⁊ ex suis
plures etiã fugiẽtes timẽs illius uirͭ
⁊ ip̃e fugam cẽpit nessoq centauro fu¬
gienti dixit ut dicit ouidius ascilus ille
etiam metuẽti bbluera nesso Ne fuge
ad herculeos inquit seruaberis arͣcus ⁊̃
De nesso ysionis et mibis filio U¬
essus ex cencauris famosissim
in calidomam abiit ⁊ secus ebenũ eiusdi
regionis fliũ morã crahens deyam¬
ram filiam oenei regis amauit e cͣru
bero tpis contigit ꝙ emite hercule a ca¬
lidonia bersũs priam una cũ deyamia

Expanded text:
et capiente Euritio Yppodamiam atque trahenet capiente Euritio Yppodamiam atque trahente eam, insurrexit Perythous atos inivere pugnam, et cum abstulisset Theseus Yppodamiam Euritio, eum conantem t Nubis filio. Astilus ex Centauris fuit unus; et quoniam augurio valebat futura prenoscens, fratres monuerat ne bellum adversus Lapitas assummerent. Tandem cum se una cum eis in nuptiis reperiret, videretque Dryantem acriter insistentem cedentemque misere quos contingere poterat, et ex suis plures etiam fugientes, timens illius virtutem et ipse fugam cepit, Nessoque Centauro fugienti dixit, ut dicit Ovidius: Astylus: ille etiam metuenti vulnera Nesso: Ne fuge, ad Herculeos, inquit, servaberis arcus etc. CAP. XXXI. De Nesso Ysionis et Nubis filio. Nessus ex Centauris famosissimuin Calidoniam abiit, et secus Ebenum eiusdem regionis fluvium moram trahens, Deyaniram filiam Oenei regis amavit. Tractu vero temporis contigit, quod eunte Hercule a Calidonia versus patriam una cum Deyanira
Abbreviated transcription (Latin):
illos dicit suisse lapitas Eos at suꝑa¬
n atq deleri mars passus ẽ eo ꝙ illi
sacrũ nõ exhibuissent cñ diis ceteris
adolescẽt quasi ex hoc ueluit qr omissa
martis seneritate epulis ⁊ potatoib
uaeãtes effemniãti sint ⁊ sic superati Si
quĩ p̃ ter hoc ex eis hic ficcoĩs hrẽt᷑
tauris unus ut rest̾ lactãtius
in domũ oenei regis calidonie beniẽs
deyanirã quam paulo antecħeules pe¬
tierat ⁊ fidem prescauerat se illam ĩ
uxorẽ duccuram postulaet in quige̾
Denens bim tines spopondit ⁊ consci¬
tutodie dnni iptias enritiꝰ celebra¬
ret suꝑnenit hcuiles ⁊ mito cũ centau¬
ris ibidem existentib certannie eos
occidit ⁊ dexanurã sibi mat̾moũ copu¬
lauit/ Omdius uero nõ sic qu̾mmio dicit
ꝙ cum perichons duxisset hippodamiã
ꝯuigem ⁊ posuisset in ancro mensas cẽ¬
tauris et ip̃i epulantes bino płimo ca¬
luissent in lasciuã benre ⁊ audatiã mimia

Expanded text:
em eos dicit fuisse Lapytas. Eos autem superaem eos dicit fuisse Lapytas. Eos autem superari atque deleri Mars passus est, eo quod illi sacrum non exhibuissent, cum diis ceteris adolessent. Quasi ex hoc velint, quia omissa Martis severitate, epulis et potationibus vacantes effeminati sint, et sic superati. Si quid preter hoc ex eis hic fictionis haberetauris unus, ut refert Lactantius, in domum Oenei regis Calidonie veniens, Deyaniram, quam paulo ante Hercules petierat et fidem prestaverat se illam in uxorem ducturum, postulavit in coniugem. Oeneus vim timens spopondit, et constituto die, dum nuptias Euritius celebraret, supervenit Hercules, et inito cum Centauris ibidem existentibus certamine, eos occidit, et Deyaniram sibi matrimonio copulavit. Ovidius vero non sic, quin imo dicit quod cum Perithous duxisset Yppodamiam coniugem, et posuisset in antro mensas Centauris, et ipsi epulantes vino plurimo caluissent, in lasciviam venere et audaciam nimiam,
Abbreviated transcription (Latin):
untem centauri dc̃i qi centũ armati uł
centũ martes Nam grece arios mars
est seu potius cencũ aure nam sicut
uentus belocit̾ euolat sic ⁊ hui cencumi
uelocit᷑ curr̾e uidebant᷑ uerũ tamẽ hec
latma ethimologia est quã grece dic¬
tiones mĩme pãtiũtur Ex eis talem
rest̃ sermus fribulã Qd cum quidam
thessalus rex bobus oestro exagitatis
satellites suos ad eos reuocandos Ire
ississet ⁊ illi cum cursu pedestri non
sufficerẽt ascerderũt equos ⁊ eoꝵ belo¬
citate bones consecuti eos stimłis ad
tecca renocarũt Sit hn insi aut cum
irẽt uelocitꝰ aut cñ eoꝵp equi ec̃ fluẽ
pencon potarẽt capitib inicl̾matis
locũ fabuile stulta credulicas admeĩt
qua arbit᷑ tũ est unũ esse ał ex equo ⁊
cum ẽ hn trnde̾ elati hoiẽs in imptiis
perithoi cibo plem homoqi madẽtes
sponsam ꝑichoo anseire ui conati st̃
s resistente theseo suꝑati uirgilius at¬

Expanded text:
invicem, Centauri dicti, quasi centum armati, vel invicem, Centauri dicti, quasi centum armati, vel centum Martes, nam Grece arios Mars est, seu potius centum aure; nam sicut ventus velociter evolat, sic et hi centum velociter currere videbantur. Verumtamen hec Latina ethymologia est, quam Grece dictiones minime patiuntur. Ex eis talem refert Servius fabulam: Quod cum quidam Thessalus rex, bobus oestro exagitatis, satellites suos ad eos revocandos ire iussisset, et illi cum cursu pedestri non sufficerent, ascenderunt equos, et eorum velocitate boves consecuti, eos stimulis ad tecta revocarunt. Sic hi visi, aut cum irent velociter, aut cum eorum equi circa flumen Peneon potarent capitibus inclinatis, locum fabule stulta credulitas adinvenit, qua arbitratum est unum esse animal ex equo et tum est. Hi tandem elati homines in nuptiis Perythoi cibo pleni vinoque madentes sponsam Perythoo auferre vi conati sunt, sed resistente Theseo superati. Virgilius aut
Abbreviated transcription (Latin):
credebalit᷑ Qd añt ex mibe gẽnuerit
centauros uolũt mł aliud intelligi ꝙ̃
ꝙ p̃cio sacellitũ fidem aucupeñt que
sic facile dissoluit᷑ alio suꝑnerence
miuie ut mubes fit Dicit p̃terea
fulgentius dromocridẽ in ceogonia
scbere ysionẽ in grecia pͥmũ regni
gliam affeccasse ⁊ sibi centũ eqm̃tes
pͥmũ otim̃ conquisisse ex quo centan¬
rii. centũ armati S ego miror yfio¬
nẽ p̾nũ apud grecos regnũ optasse
cum cõstet antẽ tꝑa ysionis mltos suis¬
se cicioniis ⁊ arguns reges qui ⁊ gc̃i
sunt. fuit enĩ yfion danão imꝑante ar¬
ginis posset caniẽ hic ruderi alios re¬
ges qui eũ p̃cesserãt sponte populoꝵ
quib imperauerat excitisse ysion aũt
pͥmus fuit qui peruim ⁊ tiramdem
regnũ occupare conatus ẽ. De Ceritau¬
⁊ mibis filii fuere ut p̃mõsctũ
est hos uolunt quidam apuo thesaliã
eqnos aute alios domuisse ⁊ insignes
enasisse equites. Et quĩ centũ cõniene

Expanded text:
credebantur. Quod autem ex nube genuerit credebantur. Quod autem ex nube genuerit Centauros, volunt nil aliud intelligi, quam quod precio satellitum fidem aucupent, que sic facile dissolvitur alio superveniente munere, ut nubes fit. Dicit preterea Fulgentius Dromocridem in Teogonia scribere, Ysionem in Grecia primum regni gloriam affectasse, et sibi centum equites primum omnium conquisisse, ex quo Centauri, id est centum armati. Sed ego miror Ysionem primum apud Grecos regnum optasse, cum constet ante tempora Ysionis multos fuisse Sycioniis et Argivis reges, qui et Greci sunt. Fuit enim Ysion, Danao imperante Argivis. Posset tamen hic responderi alios reges, qui eum precesserant sponte populorum quibus imperaverant, extitisse; Ysion autem primus fuit, qui per vim et tyrannidem regnum occupare conatus est. CAt Nubis filii fuere, ut premonstratum est. Hos volunt quidam apud Thesaliam equos ante alios domuisse, et insignes evasisse equites; et quoniam centum convenere
Abbreviated transcription (Latin):
Innomi fingitur qr speranti iã ꝑꝑatũ
posside̾ uĩdet᷑ nec alit̾ secũ ꝙͣ si possi¬
deret de re spata dispounit ⁊ hinc fit
ut exͫ trim certa spe ut effc̃m conseqͣt᷑
spans sibi uires p̃parat ⁊ sic agente
net insipidus intrat labores adeo ut
omicaat cogitacões splendĩtis ⁊ in t̾¬
bulẽtas deueniat necesse est Et fit a
ione .i. a lute ⁊ ꝓplendore cogitatõnũ
cadit seu deicit᷑ in t̾ras ⁊ fulimãtus
uexetur in rota ut dcm̃ est. De hat
atitẽ reta alitꝰ sensisse bidet᷑ macbiꝰ
Illos scilis radiis rotaꝵ pondẽ disit᷑¬
tos qui nichil consilio pndẽtes ncħ
ratione moderãtes nchil uirtutibus
explicãtes seq r om̃s accus snos forͣ
qui tentes casibus fortuitis semper
rotant᷑ Alii bero ubi ysion Ioms et In¬
noms secretarius dicebat᷑ senserut
ysioye augurẽ fuisse eo ꝙ in aere cape¬
rent᷑ auguria ꝑ que secreta .i. ea que
futura sunt solim a talib cognosci

Expanded text:
Iunoni fingitur, quia speranti iam speratum Iunoni fingitur, quia speranti iam speratum possidere videtur, nec aliter secum quam si possideret de re sperata disponit, et hinc fit ut ex hac tam certa spe, ut effectum consequatur, sperans sibi vires preparat, et sic agente net insipidus, intrat labores adeo ut omittat cogitationes splendidas et in turbulentas deveniat necesse sit; et sic a Jove, id est a luce et splendore cogitationum, cadit seu deicitur in terras, et fulminatus vexetur in rota, ut dictum est. De hac autem rota aliter sensisse videtur Macrobius: Illos scilicet radiis rotarum pendere destrictos, qui nichil consilio previdentes, nichil ratione moderantes, nichil virtutibus explicantes, seque et omnes actus suos fortune committentes, casibus fortuitis semper rotantur. Alii vero, ubi Ysion Jovis et Iunonis secretarius dicebatur, senserunt Ysionem augurem fuisse, eo quod in aere caperentur auguria, per que secreta, id est ea que futura sunt, solum a talibus cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙꝓtũtũq uiolentia ppłoꝵ imperiũ tene¬
ant in se irdeñtes stolide ambicoĩs sop¬
nuĩ ab oculis ꝑelłũt aduertũt quos an¬
gores intͣuerĩt quas ambages quos
timores quasq incog̾tas añ ꝑplexio¬
nes qua aiaduertenͣ nõ alit̾ ꝙͣ ab igm¬
to fułimẽ cruciant᷑ Qmi crutiatus si
pacto aliguo eo tenẽte tirãndẽ finire
non apnd inferos supplicio rote liolu¬
bilis dampnaret᷑ S qm̃ in peccoreta¬
lis absi quiete aliqna ciculari motu
assidue circũuoliit᷑ ⁊ bece̾s ĩnonant᷑
⁊ none suꝑ addunt᷑ dum huic huꝰ
insidias inde uires illus Illinc dei in
diciũ expanescit rote infixus nolubili
dicit᷑ Que iõ plena serpentũ fingitin
quia curis non solũ assidius ẜ ecĩa mor¬
datibus agitatur seu alit᷑ ⁊ b̃uius
Rubẽ reg̃mi dicemꝰ fore spẽ sumptã
quã nõ milli sibi malesuis uirib men¬
suratis certissimã faciũt Que iõ silis

Expanded text:
quantumcunque violentia populorum imperium tenequantumcunque violentia populorum imperium teneant, in se redeuntes stolide ambitionis somnum ab oculis pellunt, advertunt quos angores intraverint, quas ambages, quos timores, quasque incognitas ante perplexiones, qua animadvertentia non aliter quam ab ignito fulmine cruciantur. Qui cruciatus, si pacto aliquo eo tenente tyrannidem finirentur, non apud Inferos supplicio rote volubilis damnaretur, sed quoniam in pectore talis absque quiete aliqua circulari motu assidue circumvolvuntur, et veteres innovantur, et nove superadduntur, dum hinc huius insidias, inde vires illius, illinc dei iudicium timidus expavescit, rote infixus volubili dicitur, que ideo plena serpentum fingitur, quia curis non solum assiduis, sed etiam mordacibus agitatur. Seu aliter et brevius. Nubem regni dicemus fore spem sumptam, quam nonnulli sibi male suis viribus mensuratis certissimam faciunt. Que ideo similis
Abbreviated transcription (Latin):
regno buolent̾ pfit S quũ fit si fõ¬
sãn aliquid ꝑinde sirit illi mibes In¬
noms effigiem hũs apponit᷑ ex quoꝵ
ꝯcubitu occupãtis s. ⁊ occupati imꝑii
illico naseunt centaui. fuere quidem
centanri hoĩes armigi elati aĩ 2 mo¬
derati at in om̃e nẽphas ꝓmpti satel¬
lices c̾nmus ⁊ scipendiarios ⁊ mis
tros sceleꝵ ad quor uires fide̾q con¬
festi pccͣrit tirlmis Qui iõ ex mbe
nasa dicunt᷑ q ex subscrunciis uerbra¬
gicacoibus splendoꝵ quibus spebłanda
⁊ fullaci existrmatõe oblectabat᷑ ĩ anxias
certasq trahit̃ curas dum scilicet nos¬
c̾e incipit quibus laborib quãtũq cõ¬
timus ⁊ amaris plenũ fit imperuõ
luit insuꝑ qũ se cũ Innone concubuis¬
se iaccasset .i. se regem dice̾ ansꝰ est
fulimãtur a Ibue eo stilic fi lunẽ quo
exurũtur insipidi qui dũ se sõp̃mãtes
alis in celũ euehi arbitnͣtir sompno
excussi repente se cõꝑm̃t p̃cipitatos
in t̾ris Nam dum turgido spñ elati

Expanded text:
it. Sed quid sit, si forsan aliquid perinde queritur? Illi nubes Junonis effigiem habens apponitur, ex quorum concubitu, occupantis scilicet, et occupati imperii illico nascuntur Centauri. Fuere quidem Centauri homines armigeri, elati animi, et immoderati, ac in omne nephas proni, uti satellites cernimus, et stipendiarios ad quorum vires fidemque confestim recurrit tyrannus. Qui ideo ex nube nasci dicuntur, quia ex substantiis umbragitationibus splendorum, quibus spe blanda et fallaci existimatione oblectabatur, in anxias certasque trahitur curas, dum scilicet noscere incipit quibus laboribus, quantumcunque continuis et amaris plenum sit imperium. Hic insuper quoniam se cum Iunone concubuisse iactasset, id est se regem dicere ausus est, fulminatur a Jove, eo scilicet fulmine quo exuruntur insipidi, qui, dum se somniantes alis in celum evehi arbitrantur, somno excussi repente se comperiunt precipitatos in terris. Nam dum turgido spiritu elati