comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. Qnͣdo ciũ aliqͥd inmundo mire uͥtutis fit. hic
archangis mittit᷑. ⁊ ex ipso oꝑe nom̃ est eiꝰ. qͥa ne¬
mo ualeat facere qd̃ facere potest deus. Raphael.
int̾pretat᷑ curatio uel medicina dei. Ubicunq enĩ cu
inde medicina dei uocat᷑. Unde ⁊ ad tobiam idem ar¬
changłs missus ocłis eiꝰ curationẽ adhibuit: ⁊ cecita¬
te detersa. uisum restituit. Nominis enĩ int̃pre¬
tatione ⁊ angłi officium designat᷑. Throni aũt donu¬
ctam celestẽ societatẽ apłs complectit᷑. ordines an¬
geloꝵ ⁊ dignitates intelligunt᷑. ⁊ ꝓ hac ipsa dis¬
tributione officioꝵ. alii throni. alii dominatio¬
nes. alii pͥncipatꝰ. alii potestates dicunt᷑. ꝓ cet̾is dig¬
nitatib qͥb inuicẽ distingunt᷑. Uirtutes anglica

Expanded text:
Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim cuinde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel inctam coelestem societatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur. Et pro hac ipsa distributione officiorum, alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguuntur. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretant᷑. Qui enĩ parua uł minima anñtiant
angłi. qͥ uͦ sũma. archangłi nuncupant᷑. Archan¬
głi dicti eo qd̃ pͥmatũ teneant int̾ angłos. Archos
enĩ grece. latine pͥnceps int̾pretat᷑. Sunt enĩ du
ces ⁊ pͥncipes. sub quoꝵ ordine unituiq angłoꝵ
officia deputata sunt. Nam qr archangłi angłis
p̾sunt. zacharias ꝓpħa testat᷑ dicens. Eoce angłs
qui loquebat᷑ in me egrediebat᷑. ⁊ angłs alius
egrediebat᷑ in occͤsum eiꝰ ⁊ dixit ad eũ. Curre lo
mͦ de hoc qd̃ homini diceret. angłs ab angło cog¬
designet᷑. Gabriel ebraice: in lingua nr̃a uertit᷑ for¬
titudo dei. ubi enĩ om̃i potentia diuina uel forti¬
tudo manifestat᷑: gabniel nuitit᷑. Unde ⁊ eo tem¬
pore quo erat dñs nasciturꝰ ⁊ tumphatutꝰ de
mundo. gabriel uenit ad mariã. ut illũ anñti¬
aret qui ad debellandas aereas potestates. hunu¬
lis uenire dignatꝰ est. Michael int̾pretat᷑ qͥs sicut

Expanded text:
ntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim et duces principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in omodo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cogdesignetur. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum adnuntiaret qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur, Qui sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ deputant᷑. Nam sunt pleriq qͥ parua
capunt: s tam̃ hec eadem parua pie anñtiare
fr̃ib ñ desistunt. Isti itaq in angłoꝵ nume¬
rũ currunt. Et sunt ñ nulli qͥ diuine largi¬
tatis mun̾e refecti. secretoꝵ celestũĩ sũma ⁊ ca¬

Expanded text:
em deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt: isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et ca
Abbreviated transcription (Latin):
fortes ambuit̃: ex fortissimis isrł. Item sexagnita: ad
fructũ uidius siue ꝯtinentibꝰ deputat᷑. Uñ in euͣ¬
głio legr᷑. Et dabunt fructum. aliud sexigesimũ.
Septuaginta uero ad ueterum patrum ꝑtine̾
dr̃ sacramentũ: in quoꝵ figtira salomon ad ecti
ficiũ templi. lxͣx. milia oꝑarios elegisse dicitur
qui in humeris portabant. Nam septuaginta ⁊
octoginta ad figurã legis ⁊ eungłii simul ꝑtinẽt.
ut in psalmo scͥptum est. Dies annoꝵ nroꝵ in
ipsis septuaginta annis. Si autẽ in potentatibꝰ
in p̃dicationẽ eunͣgłii elegit. Septua ginta quĩq
ad quorumdam xp̃ianoꝵ aiãs que dño fide tm̃¬

Expanded text:
fortes ambiunt ex fortissimis Israel . Item sexaginta ad fructum viduis sive continentibus deputatur. Unde in Evangelio legitur: Et dabit fructum, aliud sexagesimum . Septuaginta vero ad veterum patrum pertinere dicitur sacramentum. In quorum figuram Salomon ad i septuaginta millia operariorum elegisse dicitur, qui in humeris portabant. Nam septuaginta et octoginta ad figuram Legis et Evangelii simul pertinent, ut in psalmo scriptum est: Dies annorum in ipsis septuaginta anni. Si autem in potentatibus, in praedicationem Evangelii elegit. Septuaginta quinque ad quorumdam Christianorum animas, quae Domino fide t
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ⁊ supra. Rursum centũ quadraginta qua¬
tuor milta. ad sacramentum oĩm uirginum:
de quib in apocalipsi. Et nenio in qͥt poterat cã¬
ticũ illud dicẽ: nisi illa centum xl quatuor milia

Expanded text:
volunt ubi et supra. Rursum quadraginta, quavolunt ubi et supra. Rursum quadraginta, quatuor millia ad sacramentum omnium virginum, de quibus in Apocalypsi: Et nemo, inquit, poterae canticum illud dicere, nisi illa centum quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
uñ in cantico canticoꝵ legit᷑. Uiea fuit pacifi¬
co. in ea que ht̃ popłos. tradidit eam custodibus:
iur affert ꝓfructu eius mille argenteos. Uinea
idest ecclia fructu habundans fidei. fuit pacifi
nẽ retributionis. Mille diicenti apłicoꝵ doctoꝵ
gert̃ figaͣm: qui omĩa mũdi dimittentes in uer-¬
bo p̃dicationis laborar e non cessant. hi duplici
remuneratõe que inducentis designatur donan-¬
tur: de quib scͥptum est. Mille tui pacifici. ⁊ du¬
centi. his qui custodiut fructus eiꝰ. Septem mi¬
lia nu̾s ad omniũ electoꝵ ꝑtinet sacramentum.
regna celoꝵ colligunt᷑. De quo in regum. Reliqͥ
inqͥt m: septem milia uiroꝵ. Sex centa milia. dl.
Ad sacͣmentũ ꝑtinet filioꝵ isrł. qui egressi st̃ de egyp¬
to: ut in exodo. Decẽ milia niĩs ad decalogũ ꝑtinet
legis: uit in eunͣgłio. Et oblatꝰ est ei unꝰt qui debebat
decem milia talenta. Centũ quadraginta qͣtuor
milia. ad sacramentũ electoꝵ qui ex iudeis in fi¬

Expanded text:
pacifico, in eaque habet populos: tradidit eam custodibus: vir affert pro fructu ejus mille argenteos . Vinea, id est, Ecclesia fructu abundans fidei, fuit pacificnem retributionis. Mille ducenti apostolicorum doctorum gerunt figuram: qui omnia mundi dimittentes, in verbo praedicationis laborare non cessant. Hi duplici remuneratione, quae in ducentis designatur, donantur: de quibus scriptum est: Mille tui, Pacifice, et ducenti his, qui custodiunt fructus ejus . Septem millia numerus ad omnium electorum pertinet sacramentum, regna coelorum colliguntur. De quo in libro Regum: Reliqui, inquit, mihi septem millia virorum . Sexcenta millia quingenti ad sacramentum filiorum Israel, qui egressi sunt de Aegypto, ut in Exodo. Decem millia numerus ad Decalogum pertinet legis, ut in Evangelio: Et oblatus est ei unus, qui debebat decem millia talenta . Centum quadraginta quatuor millia ad sacramentum electorum, qui ex Judaeis in fi
Abbreviated transcription (Latin):
scribit᷑. Quingenti ad quinq etatũ miridi. ut
a quibꝰdam piitat᷑ ꝑtinet sacramentũ: quibꝰ trans¬
actis saluator mundũ uisitare dignatus est. In
cuiꝰ tẏpo. noe cũ quingentoꝵ eẽt annoꝵ diui¬
nitꝰ inspiratꝰ: aptauit arcͥam in salutem domus

Expanded text:
scribitur. Quingenti ad quinque aetates mundi ut scribitur. Quingenti ad quinque aetates mundi ut a quibusdam putatur pertinet sacramentum, quibus transactis Salvator mundum visitare dignatus est: in cujus typo Noe cum quingentorum esset annorum, divinitus inspira
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s in die pentecostes descendit suꝑ centũ uigniti
animas credentium. qui fuerunt incenacło syon¬
⁊ gregati. Nam legtintur añ diluiium centũ
xxͥ anni adpenitentiã hõib decreti: ⁊ salomonis¬
iachim templi altitudo. centum uiginti cubitoꝵ
cubitoꝵ fuit. ad idem sat̾mentum respicit. qͥa
primituta in iherosolimis eccłia post passionem.
resurrectionẽ. ⁊ ascensionẽ dñi in celos. In hoc nuo
lis numeri ꝓgressione. ab nino usq ad xu. ⁊ col¬
lectis in unũ oĩm locoꝵ sũmitatib. centũ xcͨ fi¬
unt. Quindecim namq que ex septem ⁊ octo con¬
stant solent ñ nũqm̃ ad significationẽ referri ui¬
te fute᷑. que nc̃ in sabbatissimo gerit᷑ animaꝵ
ꝑm ĩ mortaliũ. Centũ quinqͣguita quatuor nins.
abelectoꝵ obtinet sacramentum. in quoꝵ figa
eiꝰdem nũĩ pisces. post resurrectionẽ dñi. ab apłiᷤ
in eungłio capti referunt᷑. Trecenti ad num ꝑfec
udicũ libro. eiꝰdem numeri pugnatores elegisse

Expanded text:
s in die Pentecostes descendit super centum viginti animas credentium, qui fuerunt in coenaculo Sion congregati. Nam leguntur ante diluvium centum viginti anni ad poenitentiam hominibus decreti: Salomonici templi altitudo centum viginti cubitorum spicit, quod primitiva in Jerosolymis Ecclesia propter passionem, resurrectionem et ascensionem Domini in coelos in hoc numerlis numeri progressione ab uno usque ad duodecim et collectis in unum omnium locorum summitatibus centum viginti fiunt; quindecim namque, quae ex septem et octo constant, solent nonnunquam ad significationem referri vitae futurae, quae nunc in sabbatismo geritur animarum mortalium. Centum quinquaginta quatuor numerus ad electorum pertinet sacramentum, in quorum figuram ejusdem numeri pisces post resurrectionem Domini ab Apostolis in Evangelio capti referuntur. Trecenti ad numerum pJudicum libro ejusdem numeri pugnatores elegisse
Abbreviated transcription (Latin):
de dño scriptũ est: Tagebatur in spũ incleserto qͣ¬
draginta dieb. Iterũ quadraginta: refurrectionis
dñice sacͣmentũ ⁊tinent. Unde in actib apłoꝵ
lta scͥptum est. Et conu̾satus est cum eis. dies qͣdra¬
ginta. Preterea qͣdraginta. nũs. ome p̃sens hruꝰ
sch tempꝰ figurare dr̃. Quatuor enĩ sunt mundi
partes. & omĩs creatura uisibilis ex quatuor ostat
elementis. Denariꝰ uͦ nũs. in bonam uel in malam
partem ꝑfectus est. Qui denariꝰ ꝑ quat̾nariũ ductꝰ.
quad ragenariũ implet. Hinc est qd̃ ꝑ psalmstã dr᷑.
Quadraginta annis ꝑximus fui: generationi huic.
Et diluuio iuxta eiusdem numeri dies & toti¬
dem noctes : suꝑ t̾ram dñs pluit. Et in iona ꝓpħa.
scriptum et. Post quadraginta dies nintue iub¬
uerteret᷑. Qd ⁊ ip̃m scd̃m historiam in eadem cuui-¬
tate ñ est. In mundo uͦ cuiꝰ figuram eiuitas illa
habuit impletũ erit. Qtiadraginta uͦ duo. ad nu¬
merũ in heremo mansionũ uel ad num̃ gen̾atio¬

Expanded text:
ebatur in spiritu in deserto quadraginta diebus . Iterum quadraginta resurrectionis Dominicae sacramentum continent: unde in Actibus apostolorum ita scriptum est: Et conversatus cum eis dies quadraginta . Praeterea quadraginta numerus omne praesens hujus saeculi tempus figurare dicitur: quatuor enim sunt mundi partes, et omnis creatura visibilis ex quatuor constat elementis. Denarius vero numerus in bonam vel malam partem perfectus est: qui denarius per quaternarium ductus quadragenarium implet. Hinc est, quod per Psalmistam dicitur: Quadraginta annis proximus fui generationi huic ; et in diluvio juxta ejusdem numeri dies et totidem noctes super terram Dominus pluit: et in Jona propheta scriptum est: Post quadraginta dies Ninive subvertetur ; quod et ipsum secundum historiam in eadem civifactum non est: in mundo vero, cujus figuram civitas illa habuit, impletum erit. Quadraginta vero ad numerum in eremo mansionum, vel ad numerum generatio
Abbreviated transcription (Latin):
mem grãm sp̃c sc̃i oꝑantur. Nigunti ad ꝑfectionem
oꝑum ÷ que ꝑ caritatem oꝑantur. Decalogus enĩ
legis ꝑ duo dilectionis p̃cepta duplica tus :uiginti
efficit. Nñ & duo cherubin qd̾ est plenitudo scien¬
tie: intemplo eiꝰdem nuñi cubitos habrusse nar¬
rant᷑. Uiginti duo ꝑtinent ad sacramentũ diuino¬

Expanded text:
m Spiritus sancti operantur. Viginti ad perfectionem operum, quae per charitatem operantur. Decalogus enim legis per duo dilectionis praecepta duplicatus viginti efficit. Unde et duo cherubin, quod est plenitudo scientiae, in templo ejusdem numeri cubitos habuisse narrant
Abbreviated transcription (Latin):
alios sp̃s septem neqͥores se. ⁊ intnͣtes habitãt
ibi. ⁊ fuit̃ nouissima hoĩs illiꝰ peiora prioribus.
Hinc ⁊ in salomone legitur. Ne credid̾is ei. qd̃
septem nequicie sunt inaĩa illiꝰ. hoc est diabłi.
Rursũ septem. ꝑfectionem flagelloꝵ dei demõ¬
strant. Ut in leuitico. Castigat inquit uos dñs
septies ꝓpeccatis ur̃is: preterea septem ⁊ octo.
legis ⁊ eunglii figurationẽ tenent. Nñ in ec¬
cłiastice scͥptum est. Da partes septem nec ñ
⁊octo. Sumilr̾ septem ⁊ octo. quietis tresurrec¬
tionis obtinent sacramentũ. Octo enĩ ad diẽ¬

Expanded text:
alios spiritus septem nequiores se, et intrantes habitant alios spiritus septem nequiores se, et intrantes habitant ibi, et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus . Hinc et in Salomone legitur: Ne credideris ei, quoniam septem nequitiae sunt in anima illius , hoc est, diaboli. Rursum septem perfectionem flagellorum Dei demonstrat: ut in Levitico: Castigabit, inquit, vos Dominus septies pro peccatis vestris . Praeterea septem et octo legis et Evangelii figurationem tenent: unde in Ecclesiaste scriptum est: Da partes septem, nec non et octo . Similiter septem et octo quietis et resurrectionis obtinent sacramentum. Octo enim ad die
Abbreviated transcription (Latin):
ens Sexta feria passus est. in sabbo requieuit
in sepulchro. & in die dñica resurrexit amor¬
tuis. Septenariꝰigitur numerꝰ. multiplitem sig¬
nificationẽ habet. qͥa aliq̃n addiem septimum re
ab om̃i oꝑe suo inet̃na beatitudine. Aliquan¬
De quo in apocalipsi scͥptum est. Septem cor¬
nua. ⁊ septem ocłi. septem sunt sp̃s dei. tniss ꝑ
omnẽ t̾ram. Item septem legunttr eccłie in a¬
pocalipsi. que ꝑseptem candelabra. ⁊ ꝑ septem
stellas figurant᷑. In quib plenitudo scorum u̾¬
satur sicut idem liber testat᷑. qͥa septem cande¬
labra. septem eccłie sunt. similr̃ ⁊ septe stelle.
Item ꝑ septem. omne p̃sens tempꝰ huiꝰ scłi de¬
signatur. qd ꝑseptem dierum circłm uoluit᷑:
⁊ in contrariam partem. ꝑseptenariũ numerũ.
plenitudo peccati. idest imni̾sitas septem pͥnci¬
palium uicioꝵ figurat᷑. Unde dñs de in mũ¬
do spũ in eunͣgłio ait. Tunc uadit ⁊ assumit

Expanded text:
ens, sexta feria passus est, in sabbato requievit ens, sexta feria passus est, in sabbato requievit in sepulcro, et in die Dominica resurrexit a mortuis. Septenarius igitur numerus multiplicem significationem habet: quia aliquando ad diem septimum refab omni opere suo in aeterna beatitudine. Aliquande quo in Apocalypsi scriptum est: Septem cornua, et septem oculi, septem sunt spiritus Dei missi per omnem terram . Item septem leguntur Ecclesiae in Apocalypsi, quae per septem candelabra et per septem stellas figurantur . In quibus plenitudo sanctorum versatur, sicut idem testatur: quia septem candelabra, septem Ecclesiae sunt: similiter et septem stellae. Item per septem omne praesens tempus hujus saeculi designatur, quod per septem dierum circulum volvitur. Et in contrariam partem psitas septem principalium vitiorum figuratur: unde Dominus de immundo spiritu in Evangelio ait. Tunc vadit et assumit
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor elementa mundi. quibꝰ humanũ cor¬
pus cõpactum est. Possunt referri. quia in¬
de corꝑis condicio maxĩe roborat᷑ ⁊ subsistit
Nam ineurgłio scriptum est. Qd̃ paraliticus
in lecto portaret᷑ a quatuor. Qui nariꝰ ergo nu¬
merꝰ. ad quinq legis libros moysi significatio¬
nem aliquando trahit. De quib apłs ait. Ho¬
auditum gustum. odoratum ⁊ tactum. Uñ
in eungłio scͥptum est.Simile est regnum ce¬
loꝵ decem uirginib. Qur̃q aut̃ ex eis erãt
fatue. ⁊ quinq p̃rudentes. Item ib̃i: ⁊ uni de¬
dit quinq talenta. hinc ⁊ dñs ad samaritanã¬
mulierem ait. Quinq enim uiros habiristi.
Senariꝰ ergo numerꝰ ad dies sex in quibꝰ d̾s
omnẽ condidit creatãm. significationem re-¬
fert ait est illud in exodo. Sexenim dieb
condidit ds celum & t̃ram uel ad omne tempꝰ
presentis scłi. qd̾ sex etatib uoluit᷑. Unde dñs ꝑ¬
fector tociꝰ oꝑis sui. sexta etate in mundũ ueni¬

Expanded text:
quatuor elementa mundi, quibus humanum corpus compactum est, possunt referri; quia inde corporis conditio maxime roboratur et subsistit. Nam in Evangelio scriptum est, quod paralyticus in lecto portaretur a quatuor. Quinarius ergo numerus ad quinque legis libros Moysi significationem aliquando trahit, de quibus Apostolus ait: Voauditum, gustum, odoratum et tactum. Unde in Evangelio scriptum est: Simile est regnum coelorum decem virginibus , quinque enim ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Item ibi: Et uni dedit quinque talenta . Hinc et Dominus ad Samaritanamulierem ait: Quinque enim viros habuisti Senarius ergo numerus ad dies sex, in quibus omnem condidit creaturam, significationem refert, ut est illud in Exodo: Sex enim diebus condidit Deus coelum et terram ; vel ad omne tempus praesentis saeculi, quod sex aetatibus volvitur: unde Dominus perfector totius operis sui, sexta aetate in mundum veni
Abbreviated transcription (Latin):
ita legitur: duodecim apłoꝵ noĩa hec sunt.
Hinc ipse dñs ad discipłos suos ait. Honneego uoᷤ
elegi duodecim. ⁊ cet̾. Item duodecim. ad oiũm scõꝵ
ꝑtinent sacramentũ: qui ex quatuor sacramentũ¬
mũdi partib. ꝑfidem trinitatis collect unã ex se
faciut̃ eccłiam. Hoꝵ electoꝵ duodecim illi lapides.
isrł: sensu uidentes dñm. Tredecim uero ad legis
plenitudinẽ. ⁊ fidem tͥnitatis ꝑtinent. Ut in ere¬
chiele. Et mensus est in quit altitudinem porte:
trecdecim cubitis. Quatuordetĩ uero. ad sacramentũ
dnĩce regenerationis respiciũt: ut in pͥncipio eun¬
głii matħi satis de monstrat᷑. ad abraam usq ⁊ ed
tempꝰ uel futum ꝑtinet: situt in leuitico demon¬
sirat᷑. Ubi scͥptum est de muliere que genuerit
feminam dr̃. qd̾ duab ebdomadib. hoc est inp̃¬
senti ⁊ infuct᷑o sit in munda. Quindecĩ aut̃ nus.
legis ⁊ eungłii quietis ⁊ resurrectionis obtinet mi¬

Expanded text:
ita legitur: Duodecim apostolorum nomina haec sunt . ita legitur: Duodecim apostolorum nomina haec sunt . Hinc ipse Dominus ad discipulos suos ait: Nonne ego vos elegi duodecim? Item duodecim ad omnium sanctorum pertinent Sacramentum, qui ex quatuor mundi partibus per fidem Trinitatis electi unam ex se faciunt ecclesiam; horum electorum duodecim illi lapides Israel, sensu videntes Dominum. Tredecim vero ad legis plenitudinem et fidem Trinitatis pertinent, ut in Ezechiele: Et mensus est, inquit, altitudinem portae tredecim cubitis . Quatuordecim vero ad sacramentum Dominicae generationis respiciunt, ut in principio Evangelii Matthaei satis demonstratur: Ab Abraham usque ad tempus vel futurum pertinent, sicut in Levitico demonstratur, ubi scriptum est de muliere, quae genuerit feminam, quod duabus hebdomadibus, hoc est, praesenti et futuro sit immunda. Quindecim autem numerus, Legis et Evangelii, quietis et resurrectionis obtinet my
Abbreviated transcription (Latin):
parabola relicte in deserto: siue in montib. Item
nouem. ad imꝑfectionem mandatoꝵ dei: siue in ple¬
nitudinẽ oĩm bonoꝵ designat: Sĩe in deut̃onomio
delecto.oG. regis basan. qui typus est diabłi scͥp¬
tum est. qd̾ nouẽ cubitis sit longitudo eiꝰ. Dena¬
riꝰ ergo nũs ad decalogũ legis aliqñ refertur:
uiñ psalmista ait. In psalt̾io decẽ cordarũ. psallã
tͥ. Item eodem nũo ꝑfectio oꝑum uel plenitudo
scõꝵ designat᷑. quarum figurã ille decem corti¬
ne que in tab̾nacło testimonqi iubente dño facte
suint obtinuert̃. Indenariꝰ nũs. tnͣsgressionem le¬
gis uel peccatoꝵ obtinet figam . sicut & undetimꝰ
psalmꝰ. qͥ in eodem nũi sacͣmento p̃signatꝰ est: ostẽ¬
dit dicens. Saluũ me fac dñe. qm̃ defecit sc̃s.
Uñ t intab̃nacło federis insimilitudine petcantiũi
eiꝰdem nũi saga cilicina fieri p̃cipiunt᷑. Duodetĩ
Ad apłos ꝑtinent. sicut in eungłio demonstrat᷑. nͥ

Expanded text:
. Item novem imperfectionem mandatorum Dei, sive implenitudinem omnium bonorum designant: sicut in Deuteronomio de lecto Og regis Basan, qui typus est diaboli, scriptum est, quod novem enbitis sit longitudo ejus. Denarius ergo numerus ad decalogum legis aliquando refertur. Unde Psalmista ait: In psalmo decem chordarum psallam tibi . Item eodem numero perfectio operum, vel plenitudo sanctorum designatur, quarum figuram illae decem cortinae, quae in tabernaculo testimonii, jubente Domino, factae sunt, obtinuerunt. Undenarius numerus transgressionem legis, vel peccatorum obtinet figuram; sicut et undecimus psalmus, qui in eodem numeri Sacramento praesignatus est, ostendit, dicens: Salvum me fac, Domine, quoniam defecit sanctus , unde et in tabernaculo foederis in similitudine peccantium ejusdem numeri saga cilicina fieri praecipiuntur. Duodecim ad apostolos pertinent, sicut in Evangelio demonstratur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
inquit edificauerit suꝑ fundamentũ hoc. au¬
rum. argentim. lapides p̃ciosos. Lignũ. fenũ.
stipulam. Riirsum tres. trimodam fideliũ
ꝓfessionem de monstrant. idest clicoꝵ. mo¬
nachoꝵ ⁊ coniugũ. De hac triꝑtita in eccłia
ꝓfessione ꝑ edechielem loquiit᷑ dñs dicens. Si
tres uiri isti. noe. daniel. ⁊ob. fuerint in me¬
dio eoꝵ filiũ ⁊ filiam ñ liberabunt. s ipsi
soli lib̾abuut᷑. Quat̾nariꝰ ergo nũs ad qua¬
trior ꝑtinet eungłia. Ut in etechiel ⁊ in me¬
dio eorum inquit erat simalitudo qͣtuor aĩa¬
lium. Item quatuor. ad quatuor scõꝵ uir¬
tutes misticam significationẽ ducũt. Hoc est
Unde scriptum est. Etant autem qui man¬
ducauert̃ qiͣ quatuor milia hoĩm ⁊ dimisit
eos. Rursum quatuor. ad quatuor mundi par¬
tes ꝑtinent. ex quibꝰ scã eccłra ꝯgregat᷑. Nñ¬

Expanded text:
edificaverit super fundamentum hoc, aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam . Rursum tres trimodam fidelium professionem demonstrant, id est, clericorum, monachorum et conjugum. De hac tripertita in Ecclesia professione per Ezechielem loquitur Dominus, dicens: Si tres viri isti, Noe, Daniel et Job, fuerint in medio eorum, filium et filiam non liberabunt: sed ipsi soli liberabuntur . Quaternarius ergo numerus ad quatuor pertinet Evangelia, ut in Ezechiel: Et in medio, inquit, eorum erat similitudo quatuor animalium . Item quatuor ad quatuor sanctorum virtutes mysticam significationem ducunt, hoc est,unde scriptum est: Erant autem, qui manducaverunt, quasi quatuor millia hominum, et dimisit eos . Rursum quatuor ad quatuor mundi partes pertinent, ex quibus sancta Ecclesia congregatur. Un
Abbreviated transcription (Latin):
sedentes. Uam uguiti quinq corꝑis qͥnq senfib
in semet ip̃is mł̾tiplicatis: ꝑueniũt ad sacramentũ
sicrit in edechiele manifestat᷑. Uiginti octo nu̾s. ad
legis ⁊ eungłii ꝑtinet minist̾uim : scib cuiꝰ numi̾
sacramento. cortine tab̃nacłi eiꝰdem nuu̾ cubitos ĩ
longitudine habuisse ferunt᷑ in exodo. Eriginta uͦ
ad fructꝰ fideliũ ꝯiugatoꝵ: ut i eunͣgłio. Et dabt̃
fructũ aliud centesimũ. aliud sexagesimũ: aliud
tricesimũ. Triginta duo ad mist̾ium ⁊ ani etatis.
uidetur: ait apłs. Donec occurramꝰ ad unitatẽ fid̾i
⁊ Agnicioũ filii dĩ: in uirũ ꝑfectum in mensuram
etatis ꝓlenitudinis xp̃i. Quadraginta uͦ nũs legis

Expanded text:
ginti quinque corporis quinque sensibus in semetipsis multiplicatis perveniunt ad sacramentum, sicut in Ezechiele manifestatur. Viginti octo numerus ad legis et Evangelii pertinet mysterium, sub cujus numeri sacramento cortinae tabernaculi ejusdem numeri cubitos in longitudine habuisse feruntur in Exodo. Triginta vero ad fructus fidelium conjugatorum, ut in Evangelio: Et dabit fructum, aliud centesimum, aliud sexagesimum, aliud vero tricesimum . Triginta duo ad mysterium aetatis, videtur ait Apostolus: Donec occurramus ad unitatem fidei et agnitionis Filii Dei in virum perfectum in mensuram aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
lem quarum figuram: duo illi pisces quinq pa¬
nibꝰ adiuncħ in eunͣgłio figuram gerebant. Ite¬
rum duo. mist̾ium significant duoꝵ popłorum.
idest iudeoꝵ & gentium. Unde in tacharia scͥp¬
tum est. Et pax erit int̃ duos illos nec non &
duo. aĩe & corꝑis conuentionem significant. Nñ¬

Expanded text:
lem: quarum figuram duo illi pisces quinque palem: quarum figuram duo illi pisces quinque panibus adjuncti in Evangelio gerebant. Iterum duo mysterium significant duorum populorum, id est, Judaeorum et gentium. Unde in Zacharia scriptum est: Et pax erit inter duos illos . Nec non et duo animae et corporis conventionem significant: un
Abbreviated transcription (Latin):
in multis iuxta allegoriam typica signi¬
ficatione mist̾ium nobis uenerandum os¬
tendit. Uñ primus numerus hoc est unus
Ad u̾nitatem deitatis. refert᷑. De quo in exodo scͥp¬
tum est. Audi isrł dñs ds tuus : ds unus est.
Item unꝰ ad unitatem eccłie siue fidĩ ꝑtinet. Uñ
in actibꝰ apłorum de credentibꝰ scribit᷑. Erat ilł
tor unũ: ⁊ aĩa una. Rursum tnꝰ. ad unitatem fid̾i.
siue oꝑis ꝑfectionem respicit. Huic in genesi de
arcã scriptum est. Et in cubitu ꝯsũmabis sũmi¬
tatẽ eiꝰ. Iterũ unꝰ maloꝵ uinitatẽ exprimit. ut
est illud in eunͣgłio. Et uidit ib hõĩem ñ uestitũ
ueste niptiali. Nam binariꝰ numerus ad duote¬
stamenta respicit. Unde in regnũ scͥptum est.
Et fecit duo cherubin deteni cubitoꝵ magni¬
tudine. Item duo. ad duo p̃cepta caritatis ꝑti¬
nent. Nñ dr̾ in eungłio. In his duob p̃ceptis
tota lex pendet ⁊ ꝓphe. Rursum duo duas dig¬
nitates exprimunt. regiam scilicet ⁊ sacerdota¬

Expanded text:
in multis juxta allegoriam typica significatione mysterium nobis venerandum ostendit. Unde primus numerus, hoc est, unus ad unitatem deitatis refertur. De quo in Exodo scriptum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est . Item unus ad unitatem Ecclesiae sive fidei pertinet. Unde in Actibus apostolorum de credentibus scribitur: Erat illis cor unum et anima una . Rursum unus ad unitatem fidei sive operis perfectionem respicit. Hinc in Genesi de arca scriptum est: Et in cubito consummabis summitatem ejus . Iterum unus malorum unitatem exprimit, ut est illud in Evangelio: Et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali . Nam binarius numerus ad duo testamenta respicit, unde in Regum libro scriptum est: Et fecit duo cherubim, decem cubitorum magnitudine . Item duo ad duo praecepta charitatis pertinent: unde dicit in Evangelio: In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae . Rursum duo duas dignitates exprimunt, regiam scilicet et sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in gunͣgio. Tunc duo erunt in agro. unꝰ
assumet᷑. ⁊ alius relinquet᷑. Ternariꝰ ergo ntimerꝰ.
ad trinitatis mist̾ium ꝑtinet. ut in epła ioh̃is.
Eres sunt inqͥe qui testimonrũ dant. Item treᷤ
ad passionis dñi sepultam. & resurrectionis
sacramentum respiciut̃. Hñ in osee scͥptũ est.
luuiificabit nos post duos dies. die t̃cia susci¬
tabit nos. & iuuemꝰ. Rursũ tres. ad fidem. spẽ.
& caritatẽ exprimendam ualent. quarũ uir¬
tutũ figuram tres ille cucitates Inde utõno¬
mio ad quas honricida qui nolens ꝑximum
occidit. conftigere ꝑcipit᷑ hre dicunt᷑. Itẽ
tres tria temꝑa signiticant. Hoc est primũ
ante legem ecd̃m sublege. Terciũ sub grã.
Uñ in eunͣgłiea parabola segit᷑. Ecce aniii treᷤ

Expanded text:
dicit in Evangelio: Tunc duo erunt in agro: unus assumetur, et alius relinquetur . Ternarius ergo numerus ad Trinitatis mysterium pertinet, ut in Epistola Joannis: Tres sunt, inquit, qui testimonium dant . Item tres ad passionis Domini sepulturam et resurrectionis sacramentum respiciunt; unde in Osee scriptum est: Vivificabit nos post duos dies: in die tertia suscitabit nos, et vivemus . Rursum tres ad fidem, spem, charitatem exprimendam valent; quarum virtutum figuram tres illae civitates in Deuteronomio, ad quas homicida, qui nolens proximum occiderit, confugere praecipitur, habere dicuntur. Item tres tria tempora significant, hoc est, primum ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. Unde in Evangelica parabo
Abbreviated transcription (Latin):
apitoliũ rome uocatum eo qd̾ fuerit roma¬
ne urbis ⁊ religionis caput sũmitm. Alii
Auit cũ tarquiniꝰ prucus capitolii funda¬
menta rome aꝑriret. in loco fundamenti cap̃
hõis littis tuscis notatum inuenit. ⁊ ꝓinde
capitoliũ appellauit.¬

Expanded text:
apitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et Capitolium appellavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Semita autẽ. hoĩm est calles fetarimm ⁊ pecu¬
dum. Calles est iter petudum. int̾ montes an¬
gustum ⁊ tritum. a callo pedum uocatum. si¬
ue callo pecudũ ꝑduratum. Tramites sunt tnͣs¬
uersa in agris itineraSiue recta tuia dicta qd̾
tnͣs mittat. Diuortia. sunt flexus uiarum. hoc ẽ
uiȩ in diu̾sa tendentes. idem dut̾ticła sunt. hoc
diu̾se hac diuise nie siue semite tnͣsuerse quest̃
altere iue. Biuiũ. quoq dupplex est ina. Com
peta qd̾ plures in ea competunt itie. quasi tri¬
uie. quadrune. Hoc enim obseruandum est
in locis singłis. ubi ista noĩa uiarum st̃. de nota¬
ta. ut a precedentib uel consequentib eirnsdem
scripture locis earum significatio intelligatur.
quia sic congruus sensis facile in eis dinoscit᷑.
utrum ad bonam uel malam partem perti¬
neat.¬

Expanded text:
ta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecuta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est diversae ac divisae viae, sive semitae transversae quae sunt a latere viae. Bivium, quia dpita, quia plures in ea competunt viae, quasi triviae, quadriviae. Hoc quoque observandum est in locis singulis, ubi ista nomina viarum sunt denotata, ut a praecedentibus vel consequentibus ejusdem scripturae locis earum significatio intelligatur. Quia sic congruus sensus facile in eis dignoscitur, utrum ad bonam vel malam partem pertineant.
Abbreviated transcription (Latin):
semitas eius. Praua autem a dei p̃ceptis ut in
in uias planas. Plana enĩ illa est uia que obedi¬
entia p̃ceptoꝵ dei est erequata. Ham ⁊ alibi legt᷑.
Uias que ad dextris sunt nouit dñs Que autem
asmistris. sunt repbe. Strata dicta quati nulgi
pedib trita. Lucrẽtius. Strataq iam urilgi pedib.
De trita iuarum ipsa est ⁊ di lapidata. i. lapidib
strata. Prum autem pent dñr lapidib iuas stra¬
iusse. postea romani eas ꝑ omnẽ pene orbem di¬
posuerunt. ꝓpter rectitudinem itinerum ⁊ ne pleb
esociosa.. ager est media strate eminentia coag¬
qualis sepe iuie deprehensus in aggere serpens.
Inter uerus est uia qua iri ab homine quaqua¬
uersum potest. Iter aut̃ ⁊ itiner ditĩsam signifi¬
citionẽ habent. Iter enim est locus tnͣsitu facilis
Incde ⁊ appellamus ⁊ itũ. Itiner autem est titis lon¬
ge uie ⁊ ipse labor ambulands. ut quo uelis ꝑue¬
nias Semita itineris. dimidtum est a semitu dic¬

Expanded text:
semitas Dei . Prava autem a Dei praeceptis deviecta, aspera in vias planas . Plana enim illa est via, quae obedientia praeceptorum Dei est exaequata. Nam alibi legitur: Vias quae a dextris, novit Dominus: quae a sinistris, sunt perversae . Strata dicta, quasi vulgi pedibus trita. Lucretius: Strataque jam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et dilapidata, id est lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse, postea Romani eas per omnem pene orbem disposuerunt propter rectitudinem itinerum, ne plebs esset otiosa. Agger est media stratae eminentia coagQualis saepe viae deprensus in aggere serpens. Iter vel itus est via, qua iri ab homine quaquaversum potest. Iter autem et itiner diversam significationem habent. Iter enim est locus tunde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a semiitu dic
Abbreviated transcription (Latin):
plagam respiciens anti libanus appellatar. idẽ
contra libanum. Libanus autẽ potest significare
scãm eccłiam. sacro baptifiate a peccatis mun¬
datam. ⁊ candore turtutũ de albatam. Unde dr̃
in psalmo. Saciabunt᷑ omĩa signa sibuarum ⁊
cedri libani quas plantasti. Ligna siluaꝵ ple-¬
bes significant ur gentiũ popłorum qui eccłie
catholice dedumosis atq ab incultis nationib
aduenerunt. hec ligna in ducant homines utiq
mediocres. Cedri autem libani. de clarant no¬
biles ac potentes. qui in hrimano genere tã¬
quam cedri eminere noscunt᷑. Libanus enun
interpretat᷑ candatio. Scłi autem huiꝰ potestas
quedam uidetur eẽ festiuitas. ubi diuites ho¬
mines. ac potentes. excelsi. Atq ꝓceri. quasi ĩ li-¬
bano monte nascunt᷑. qui tamen ad uieram

Expanded text:
plagam respplagam respcontra Libanum. Libanus potest significare sanctam Ecclesiam sacro baptismate a peccatis mundatam, et candore virtutum dealbatam. Unde dicitur in psalmo: Satiabuntur omnia ligna silvarum et cedri Libani, quas plantasti . Ligna silvarum plebes significant ingentium populorum, qui Ecclesiae catholicae de dumosis atque incultis nationibus advenerunt. Haec ligna indicant homines utique mediocres, cedri autem Libani declarant nobiles ac potentes, qui in humano genere tanquam cedri, eminere noscuntur. Libanus enim interpretatur candidatio. Saeculi autem hujus potestas quaedam videtur esse festivitas, ubi divites homines ac potentes excelsi atque proceri, quasi in Libano monte nascuntur, qui tamen ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ sed quia gelboe interpretat᷑ de cursus. ꝑ
saul autem unctum ⁊ mortuum mors nr̃i me¬
diatoris exprimit᷑. non in merito ꝑ gelboe mõ¬
tes suꝑbia iudeoꝵ corda signantur.: que dum
in huius mund desideriis deflitunt in xp̃i¬
idest unct se morte miscuerunt. Et quia in eiꝰ
unctus rex corꝑalr̾ morit᷑. ipsi ab om̃ĩ gr̃e rore
tes sunt sẏrie ꝓuincte. quoꝵ noĩa irgentia sa¬
cramenta parturiunt. Thabor enĩ dr̃ ueniens
qd̃ illuminat omnẽ hominẽ uenlentẽ in hunc
mundũ. De hermonhermon significat aua¬
thema eius. idest diabłi quam a xp̃ianis dño ue¬
triente suscepit. Dignum enĩ fuit ut p̃sente
lumine. tenebrosus diabłs uinceret᷑. Isti ergo
exultabunt in noĩe dñi sicut alibi fideles dict̃.
non nobis dñe non nob̃ sed noi tuo da głam.¬
cuiꝰ meminert̃ ꝓpħe. dictus a thure. quia ibi col¬
ligit᷑. Cuiꝰ ea pars que est suꝑ eum ad orient᷑em

Expanded text:
ret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per ret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum mors nostri Mediatoris exprimitur: non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Chriid est uncti, se morte miscuerunt, et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni genere rore tes sunt Syriae provinciae, quorum nomina ingentia sacramenta parturiunt. Thabor enim dicitur veniens quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hermon significat anathema ejus, id est diaboli, quod a Christianis Domino veniente suscepit. Dignum enim fuit, ut praesente lumine tenebrosus diabolus vinceretur. Isti ergo exsultabunt in nomine Domini, sicut alibi fideles dicunt: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da glocuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem
Abbreviated transcription (Latin):
in quib locis ante habitauit correus quem int̾¬
fecit chodor laonͣor. Meminit montis seir ⁊ ysa¬
las in uisione idumee. Quid autẽ seir qui int̾¬
p̃tat᷑ pilosus uel ispidus significet. ille qui isto¬
riam iacob ⁊ esat legit ⁊ bene intelligit. fa¬
cile dinoscere potest. quia iacob simplex sig¬
nificat fimplicitatẽ eccłie. Esau uero pilosus
⁊ ispidus iudeos ⁊ hereticos setis uicioꝵ sordidos
⁊ fetidos exprimit. Baal hermon mons cica li¬
banũ infinib allophiloꝵ. De Gelboe. Gelboe
montes alienigenarũ in sexto lapide aschitopo¬
lun. in quib ⁊ uricus est grandis. qui appellatͤ
gelbus. In his occubuit saul ⁊ tonathan. ob qd̃
maledixit eis dicens. Montes gelboe nec ros
nec pluuia ueniant suꝑ uos ⁊ cet̾. Quid ergo
montes gelboe saul moriente diliquert̃. qua¬
tenꝰ in eis nec ros nec pliuria caderet eiab om̃i
eos uiriditatis germine sententie sermo sic ca¬

Expanded text:
In quibus locis ante habitavit Chorreus, quem interIn quibus locis ante habitavit Chorreus, quem interfecit Chodor Laomor. Meminit montis Seir et Isaias in visione Idumaeae. Quid autem Seir, qui interpretatur pilosus vel hispidus, significet, ille qui historiam Jacob et Esau legit et bene intelligit facile dignoscere potest, quia Jacob simplex significat simplicitatem Ecclesiae: Esau vero pilosus et hispidus Judaeos et haereticos setis vitiorum sordidos et fetidos exprimit. Baal Hermon mons circa Libanum in finibus allophylorum. Gelboe montes alienigenarum in sexto lapide Ascitopolim. In quibus et vicus est grandis, qui appellatur Gelbus. In his occubuit Saul et Jonathan, ob quod maledixit eis David dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniant super vos, etc. Quid ergo montes Gelboe Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet: et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo sicca
Abbreviated transcription (Latin):
tra ihericum int̃ra moab. ubi moyses mortuus
est. ⁊ usq hodie ostendit᷑ in sexto miliario ur¬
bis es hus contͣorientalem plagam. Habau gͦ
interpretat᷑ in conclusione. ⁊ sigc̃at t̃minũ legis.
sicut ⁊ mors moysi quia scd̃m apłm finis legis
xp̃s est ad iusticiam. om̃i credenti. De or. Or
mons in quo mortuus est aaron iuxta ciuitatẽ
petrã ubi usq ad p̃sentem ostenditur rupes qua
ꝑctissa moyies aquas popło dedit. Or aut̃ inter-¬
pretat᷑ iracundia ⁊ merito qͥa ibi ꝓpt̃ dubitatio¬
nem moysi ⁊ aaron. in ꝓductione aque de petͣ
int̃ dictum est eis. ne introducent filios isrł int̃¬
ram reꝓmissionis. gaas. Gaas mons intribu
effraim. in cuiꝰ septentrionab plaga sepultus est.
iħs filiꝰ naue. ⁊ usq hodie iuxta uicum tham¬
nam sepulchrũ eiꝰ in signe monstrat᷑. SerR
Seir. mons in t̾ra edon in quo habitauit esau ĩ
regione gebalena. que ex eo qd̃ esau pilosus eẽt.
⁊ ispidus. puer hoc est pilosi nomen accepit.

Expanded text:
tra Hierichum in terra Moab, ubi Moyses mortuus est, et usque hodie ostenditur in sexto milliario urbis Esbus contra orientalem plagam. Naban ergo interpretatur, in conclusione, et significat terminum legis, sicut et mors Moysi, quia secundum Apostolum finis legis Christus est ad justitiam omni credenti . Or mons, in quo mortuus est Aaron, juxta civitatem Petram, ubi usque ad praesentem ostenditur rupes qua percussa Moyses aquas populo dedit. Or autem interpretatur iracundia, et merito, quia ibi propter dubitationem Moysi et Aaron in productione aquae de petra interdictum est eis ne introducerent filios Israel in terram repromissionis. Gaas Ephraim, in cujus septentrionali plaga sepultus est Jesus filius Nave, et usque hodie juxta vicum Thamna sepulcrum ejus insigne monstraturSeir mons in terra Edom, in quo habitavit Esau in regione Gebalena, quae, ex eo quod Esau pilosus esset et hispidus, Seir, hoc est pilosi, nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mal metu bonũ sec tantur.
Mons oliuaꝵ adorientem terłm in quo discipłos
erudiebat iħs. Mons ergo iste signifitat celsitu¬
dinem uirtutũ ⁊ grãrum spiritaliũq donoꝵ
sp̃s̃ scĩ distribuitur fidelib. habau. Naban¬

Expanded text:
 mali metu bonum sectantur. Mons Olivarum ad orientem est Jerusalem, in quo discipulos erudiebat Jesus. Mons ergo iste significat celsitudinem virtutum et gratiarum spiritalium, quae dono Spiritus sancti distribuuntur fidelibus. Naba
Abbreviated transcription (Latin):
tres etates ꝑ qͣs mors hominẽ deuorat. ut ẽ. in fantiam.
iuuentutẽ. senectutẽ. qͦm qͥdam ideo dictum cerberuim
ceso tria capita exerescebant: s constat yorui locum
fuisse euomentẽ aqͣs. Uastantẽ uicinã cuitatẽ in quo
uno meatu clauso młti erũpebant. qd̃ ercules iudens
loca ip̃a exussit: ⁊ sic atq clausit meatꝰ. Nam idra ab
aqͣ dicda ẽ. huiꝰ mentionẽ facit ambrosĩ in similitudinẽ
heresium dicens. Heresis enĩ qͣsi qͦdam ydra fabularũ
uuln̾ibꝰ suis creauitꝰ. ⁊ dum sepe recidit᷑. pullulauit:
igni debita incendioq ꝑit᷑a. fingunt ⁊ cͥmerã t̾formem
bestiam q̃ ore est leo. postrenus partibꝰ draco. media cap̃.
qͣm qͥdam fisiologi ñ animal s tilitie montẽ ẽẽ aiunt.
d occidisse. Centaurꝰ aũt spẽs uocabłm indidit .i. qquo¬
mixtũ qͦs qͥdam fusse eqͥtes tessaloꝵ dicunt s ꝓ co qd dis¬

Expanded text:
tres aetates per quas mors hominem devorat, id est, infantiam, tres aetates per quas mors hominem devorat, id est, infantiam, juvenuttem, et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum ceso tria capita excrescebant. Sed constat Ydram fuisse locum evomentem aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aque clausit meatus. Nam Ydra ab aqua dicta est. Hujus mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium dicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabularum vulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulat igni debita, incendioque peritura. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam, quae ore est leo, postremis partibus draco, media capra. Quam quidam physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, dicitur occidisse: Centauris autem species vocabulum indidit, id mistum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod dis
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes q̃ aspicientes conũtebant in lapides. habentes
unũ ocłm qͦm inuicẽ utebant᷑. fuer̃t aũt tres sorores
umꝰ pulchritudinis qͣsi uniꝰ ocłi . q̃ ita spectatores suos
stupestere faciebant: ut uert̾e eos putarent᷑ in lapides.
Sirenas tres fingunt fuisse exparte uͥgines. ⁊ ex parte
uoluchres. habentes alas ⁊ ungulas. qͣsi una uoce. alt̾a
tibiis. t̃uia lira canebat: q̃ ⁊ inlectos nauigantes sub
cantu in naufragia trahebant. sod̾m ueritatẽ aũt mere
morasse dñr: qͥ fluctꝰ uenerẽ creauer̃t. Scillam qͦ fe¬
runt feminani capitibꝰ succinetam cauinis cum latra¬
tibꝰ magnis ꝓpt̃ fretũ siculi maris in qͣ nauigantes uer¬
ticibꝰ in se concͣrentiũ undarũ ext̾riti latrare existimãt
undas qͣs sorbentes estꝰ uorago collidet. finginr n
monstra q̃dam irracionabiliũ aĩantiũ . ut carberum
inferoꝵ cauem. tria capita habentẽ. significantes ꝑ cũ

Expanded text:
serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragia trahebant. 31. Secundum veritatem autem meretmorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. 32. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti, latrare existimant undas, quas sorbentis aestus vorago collidit. 33. Fingunt et monstra quaedam irrationalium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum
Abbreviated transcription (Latin):
Mortał ego sum unꝰ ex accolis heremi: qͦs nano delusa
errore gentilitas faunos satirosq colit. Dicunt qͥdam
c̃ẽ siluestres homines. qͦs ñ nulli faunos fanos uocant.
Sciopodum gens fert᷑ in echiopia singłis cruribꝰ. ⁊
celeritate mirabili. qͦs inde scopodas grea uocant: eo
qd̃ ꝑ estum in tr̃a resupini iacentes pedũ suoꝵ magni¬
tudine a dumbrent᷑. Antipodas in libia plantas uorsas
habent pꝰ crura ⁊ octogenos digitis in plantis. Ippodes
in sithia st̃ humanã formã: ⁊ oqͥnos pedes habentes. In
dum stat᷑ã habentes. Eĩt ⁊ gens ibi stat᷑a cubitał quos
tana indie renent: qͥbꝰ est uicinꝰ occeauꝰ. ꝑhibent ⁊ in ea
uum uite annũ ñ excedunt. Dñr aũt ⁊ alia heminũ
fabulosa portenta. q̃ ñ st̃ s facta in causis rerũ int̃pre¬
tant᷑. Ut geriorẽ hispanie regem enplice forma p̃ditũ.
Fuer enĩ tres fr̃es tante concordie. ut in cribꝰ corꝑibꝰ

Expanded text:
Mortalis ego sum, unus ex accolis eremi, quos vario delusa Mortalis ego sum, unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas faunos satyrosque colit. Dicunt quidam sse silvestres homines, quos nonnulli fatuos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili, quos inde sciopodas Graeci vocant eo quod per aestum in terra resupini jacentes pedum suorum magnitudine adumbrantur. Antipodas in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. Ippodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes hapedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos tana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadvum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres
Abbreviated transcription (Latin):
credunt truncos sine capite nasci. ⁊ os ⁊ ocłos habere in
pectore. Alios sine ceruicibꝰ gigni. ocłos habentes in hu¬
meris. In ultimo aũt orientis monstruose gentiũ facies
scribunt᷑. Alie sine naribꝰ eqͣli totiꝰ oris planitie informes
habentes uultꝰ. Alii labro subt̾iore adeo ꝓminente
ut in soł ardoribꝰ totam exeo faciem contegant dormien¬
tis. Aliis concreta ora ẽẽ modico tm̃ foramine calamis
habenarũ haurientes pastꝰ. ñ nulli sine linguis eẽ dñr
inuicẽ sermonis utentes. nutu. siue motu. Panotios apd̾
sithiam ẽẽ fert᷑ tam diffusa magnitudine auriũ: ut
om̃e corpꝰ ex eis contegant. Dan enĩ. greco sermone om̃e.
ocħi aures dñr. Artabatite in ethiopia ꝓni ut peccora
ambulare dñr. qͦdragesimũ euu annũ nlłus suꝑgredr.
Satiri omunctiones st̃ aduncis naribꝰ cornua in frontibꝰ¬
⁊ capͣrum pedibꝰ similes. qͦlem in solitudine antomiꝰ sõs

Expanded text:
credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribet caprarum pedibus similes: qualem in solitudine Autumus Anto
Abbreviated transcription (Latin):
stra st̃ gentiũ. ut gigantes. cenocesali. aclopes: ⁊ cet̾a.
Gigantes dictos iuxta greci sermonis echimol ogiã qui
eus t̾ra im̃sa mole ⁊ similes sͥ genuerit. Ge enĩ t̾ra appel¬
lat᷑ genis. Genꝰ licet ⁊ t̾re filios uulgͦ uocat. quoꝵ genꝰ in¬
certũ est. faĩse aũt opinant᷑ qͥdam imnꝑiti de scͥpt᷑is scĩs pre¬
uaricatores angłos cum filiabꝰ hominũ añ diluuiũ con¬
cubuisse. ⁊ exinde natos gigantes .i. nimiũ grandes. ⁊ for¬
tes uiros. de qͥbꝰ t̾ra completa ẽ. Cenocephali appellant᷑
eo qd̃ canina capita habeant: qͦsq ip̃e latratꝰ magis
bestias qͣm homines confitet᷑. hi in india nascunt᷑. Ciclo¬
pes qͦ eadem india gignit: ⁊ dictos ciclopes eo qd̾ inũ
habere ocłm in fronte media ꝑhibent᷑. Hi ⁊ agriofagi¬
te dũr. ꝓpt̃ qd̃ solas ferar̃ carnes edunt. Lennuas in libia

Expanded text:
stra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. stra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui ens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit; et dictos Cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media ter quod solas ferarum carnes edunt. Blemmyas in Libya