comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scito necesse esse te uenire. Sonanteme non estie magie
delectet Thry sippas hec quã nost diodoto non soq¬
eebat Sed de hre eciã ⁊ebue ociosi cum erimo loq̃ni
stero barrom sͣ Mihi uero ad nonas bene ma¬
turu uidẽt᷑ fore neq solum ꝓpt̾ rem p sedndem
ꝓptꝰ ani tempꝰ quare istũ diem probo Ataquenuidem
ppose sequat fonsilii nostri nisi eos quidem quid se¬
tx non sũt non peniteret nob penitendũ ꝓutareus
locuti em̃iu suniꝰ non spemi s osrcu Relĩ mins
antẽ non officiũ s desꝑationẽ Ita uetundioree fuimꝰ

Expanded text:
e delectet, Chrysippi an haec, quam noster Diodotus non concoquebat. sed de his etiam rebus, otiosi cum erimus, loquel. mihi vero ad Nonas bene maturum videtur fore, neque solum propter rei p. sed etiam propter anni tempus ; qua re istum diem probo, itaque eundem ipse sequar. consili nostri, ne si eos quidem, qui id secuti non sunt, non paeniteret, nobis paenitendum putarem ; secuti enim sumus non spem sed officium, reliquimus autem non officium sed desperati
Abbreviated transcription (Latin):
mee uidete quĩ nob añnũ suscipiendũ putetis. Maioret
tio acq uno temꝑe necatis quo tandem animo esse debe¬
tie: legati erant. ꝙ appellati suꝑbius cormchũ prẽr
urĩ totius grecie lumẽ extinctũ esse uoluerũt. uos eũ
regem multum esse paciemim qui legatũ ppłi Ro. con¬
sularẽ uinciilis ac ꝟberib acq om̃ui supplicio excrucia¬
nie uerbo uiolatũ illi ꝑsecuti sũt. uos legatũ om̃i sup¬
plicio int̾ fectũ relinq̃uetis. Uidete ne ut illis pulch¬
rimũ fuit tantã uobis imꝑii glam relinquere. Sic uob
turpissimũ sit is quod accepistis tueri et conẜuare nõ
posse Quid ꝙ salus socioꝵ sũmũ in ꝑiculũ ac disc̾men

Expanded text:
meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores ntio atque uno tempore necatis quo tandem animo esse debetis? legati quod erant appellati superbius, Corinthum patres vestri totius Graeciae lumen exstinctum esse voluerunt; vos eum regem inultum esse patiemini qui legatum populi Romani consularem vinculis ac verberibus atque omni supplicio excrucianis verbo violatum illi persecuti sunt; vos legatum omni supplicio interfectum relinquetis? videte ne, ut illis pulcherrimum fuit tantam vobis imperi gloriam tradere, sic vobis turpissimum sit id quod accepistis tueri et conservare non posse. quid? quod salus sociorum summum in periculum ac discrimen
Abbreviated transcription (Latin):
edificasset ornassetq classer elcitusq ꝑ magnos qͥbuscũq
ex gentib pocuisset comꝑasset. bosforaniis funtimis su¬
is bellũ in ferre simularet. usq in hispaniã legatos elec¬
tanie misit ad eos duces quib cũ tum bellũ gerebamꝰ
ut cũ duob in locis disiũctissimis maxĩeq diu̾fis uno
consilio ab unis hostiũ copiis bellũ t̾ra mariq gereret᷑
uor ancipiti con tentione districti de imꝑio dimicareties.
ded tamẽ alt̾iꝰ ꝑtis ꝑiculũ Sercorianẽ acq hispamẽsit
que multo płus firmamenti ac roboris habebat. g̃n
pompei diuino consilio ac singlari ꝟtute depulsũ est
In alta ꝑte itares a .L iucullo sũmo uiro est administ᷑¬
ta. ut micia illa gestas rerũ magna acq p̾clara non
felicitati eius s ꝟtuti. hec autẽ extrema que nuꝑ acci¬
derunt nõ culpe s fortune tribuendã ẽe udeantur/. S
de lucullo dicã alio loco et ita dicã quirites ut neq ua

Expanded text:
set ornassetque classis exercitusque permagnos quibuscumque ex gentibus potuisset comparasset et se Bosphoranis, finitimis suis, bellum inferre simularet, usque in Hispaniam legatos ac litteras misit ad eos duces quibuscum tum bellum gerebamus, ut, cum duobus in locis disiunctissimis maximeque diversis uno consilio a binis hostium copiis bellum terra marique gereretur, vos ancipiti contentione districti de imperio dimicaretis. sed tamen alterius partis periculum, Sertorianae atque Hispaniensis, quae multo plus firmamenti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtute depulsum est; in altera parte ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum gestarum magna atque praeclara non felicitati eius sed virtuti, haec autem extrema quae nuper acciderunt non culpae sed fortunae tribuenda esse videantur. sed de Lucullo dicam alio loco, et ita dicam, Quirites, ut neque vera
Abbreviated transcription (Latin):
aliis malirsse Iami uo ita faciler aditus ad cũ p̾uato¬
⁊uin Ita libere querinignie de alior murut ẽe dicunt᷑
ut is qui digiu tate pn̾cipib excellit facilitate infimis
copia ualeat In quo ip̃o in est quedam diguitas imꝑa¬
tona. uos quiriter hoc ip̃o in loco seꝑe cognoscitie t ẜ¬
dem uero ens int̾ socios quantũ ex istimari prtatis
quã hostes oñ gentiũ sanctissimã indicarĩt huma¬
icate iam tanta est ut difficile dicti sit utrihosten
magis ututẽ eius pugnantes timuerũt an man sue¬
tudinẽ uicti dilex erint: ẽt quisquã dubitabit quin
huic tantũ bellũ hoc tñ sunctendũ fit qui ad omnia
nostre memorie bella con ficienda diuino quodã consse¬

Expanded text:
sse. iam vero ita faciles aditus ad eum privatorum, ita liberae querimoniae de aliorum iniuriis esse dicuntur, ut is qui dignitate principibus excellit facilitate infimis gravitate et copia valeat, in quo ipso inest quaedam dignitas imperatoria, vos, Quirites, hoc ipso ex loco saepe cognostis. fidem vero quam hostes omnium gentium sanctissimam esse iudicarint? Humanitate iam tanta est, ut difficile dictu sit, utrum hostes magis virtutem eius pugnantes timuerint, an mansuetudinem victi dilexerint. Et quisquam dubitavit, quin huic tantum bellum hoc transmittendum sit, qui ad omnia nostrae memoriae bella conficienda, divino quodam consil
Abbreviated transcription (Latin):
sint .c. mauili pͥmũ istam tuã et legeni et uoluritatẽ
et sentenciã laudo uehementissimeq comprobo Deinde
te hortor ut auctore. ppło. Ro maneas in seutenͣ. ne ue
tuiꝰqm uim aut minꝰ ꝑtimestas. pͥmũ in te satis ẽẽ
animi constancieq arbitror. Deinde cum tantã multi¬
in eodem homĩe ꝑ ficiendo uidemꝰ quid est quod aut de
re cuit de ꝑficiendi facultate dubitem. Ego autẽ qͥcqd
fide constancia possiuu. id om̃e ad hant rem cõficiendã
tibi et ppło R. polliceor ac defero. Testorq om̃s deos et
eos iuxͥime qui huic loco temploq p̾sideat qui omi
mentes eorũ qui ad rem ꝑ adeunt maxĩe ꝑspiciunt
me hoc neq rogatu facere cuiꝰ qmi. neq quo. iñ. põ¬
peni grãm michi ꝑ hanc cãi consiliarẽ putem. neqs
quo mithi ex ciñꝯquĩ ãplitudine aut p̾sidia ꝑicli̾s. aut
neq ab uno. neq ex hoc loco s eadem illa nr̃a laborio¬

Expanded text:
sint, C.Gaii Manili, primum istam tuam et legem et voluntatem sint, C.Gaii Manili, primum istam tuam et legem et voluntatem et sententiam laudo vehementissimeque comprobo; deinde te hortor ut auctore populo Romano maneas in sententia neve cuiusquam vim aut minas pertimescas. primum in te satis esse animi perseverantiaeque arbitror; deinde, cum tantam multiin eodem homine praeficiendo videmus, quid est quod aut de re aut de perficiendi facultate dubitemus? ego autem, quicquid fide, constantia possum, id omne ad hanc rem conficiendam tibi et populo Romano polliceor ac defero testorque omnis deos, et eos maxime qui huic loco temploque praesident, qui omnium mentis eorum qui ad rem publicam adeunt maxime perspiciunt, me hoc neque rogatu facere cuiusquam, neque quo Cn.Gnaei Pompei gratiam mihi per hanc causam conciliari putem, neque quo mihi ex cuiusquam amplitudine aut praesidia periculis aut neque ab uno neque ex hoc loco sed eadem illa nostra laborio
Abbreviated transcription (Latin):
timenciã requi siuit uidebat enim ꝑ R. lotupletati quod¬
annis pecuma publica pret̾ paucor neq eos quicqm aliud
assequi classiũ nomĩe nisi ut det̾mĩẽtis accipiendis maiore
affici turpitudine uiderem᷑ nũc qua cupiditate homines
in ꝑuincias quib iacturis quib conditionib ꝓficiscant
ignorant uidelicet isti qui ad unũ deferenda esse omnia
deant Ꝙx si auctib hanc cam Quirites con firman¬
dam putatis Est uobis auctor uir belloꝵ oin maxĩaꝵ¬
q rerũ ꝑuissumꝰ .p. ẜuilus cniꝰ tante res geste t̾ra
mariq exciterũt ut cum de uello delibergis auctor uob
grauior esse nemo debeat. Est .c. curio sũmis uiris uene¬
ficiis maxĩsq rebus gestis sũmo ingenio et prudenciã
preditꝰ. Est . gñ. lentulus in quo anis pro amplissimis
urĩs honorib sumũ consiliũ sũma gͣuitate esse cog¬
noscitie Est .c. cassius integritate ꝟtute constancia sin¬
dissentiũt respondere posse uideamur. Que cum ita

Expanded text:
sivit. videbat enim praetores locupletari quotannis pecunia publica praeter paucos, neque nos quicquam aliud adsequi classium nomine nisi ut detrimentis accipiendis maiore adfici turpitudine videremur. nunc qua cupiditate homines in provincias, quibus iacturis quibusque condicionibus proficiscantur ignorant videlicet isti qui ad unum deferenda omnia esse ctoritatibus hanc causam, Quirites, confirmandam putatis, est vobis auctor vir bellorum omnium maximarumque rerum peritissimus P. Servilius, cuius tante res geste terra marique extiterunt, ut cum de bello deliberaretis auctor vobis nemo gravior esse debeat. Est C. Curio, summis vestris beneficiis maximisque rebpraeditus, est Cn.Gnaeus Lentulus in quo omnes pro amplissimis vestris honoribus summum consilium, summam gravitatem esse cognostis, est C.Gaius Cassius, integritate, veritate, constantia sindissentiunt respondere posse videamur. quae cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
Niud tam in usitatũ qm cum duo con sules clarissimi
fortissimiq essent equer R. ad bellũ maxĩm formido¬
losissimũq proconsule mitteretur: Missis est qͦquidẽ
temꝑe cum esset nõ nemo in senatu qui diceret har
oportere mitti hominẽ priuatũ pro consule .L.ꝓhilip¬
pũs dixisse dicit᷑ non se illũ sua sentencia ꝓconsule E
pro consulib mittere. Tanta ni eo rer ꝑ bene gerende
spes constituebat᷑. ut duor consulũ munꝰ uniꝰ adoles¬
tentis xtuti cõmitteret᷑. Quid tam singlare qm pt̃

Expanded text:
quid tam inusitatum quam ut, cum duo consules clarissimi fortissimique essent, eques Romanus ad bellum maximum formidolosissimumque pro consule mitteretur? Missus est. quo quidem tempore cum esset non nemo in senatu qui diceret 'non oportere mitti hominem privatum pro consule,' L.Lucius Philippus dixisse dicitur 'non se illum sua sententia pro consule sed pro consulibus mittere.' tanta in eo rei publicae bene gerendae spes constituebatur ut duorum consulum munus unius adulescentis virtuti committeretur. quid tam singulare quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
simisq p̾sidiis adornauit. Ipe autẽ ut a brundusio pro¬
fectus est. Unde gn quagestio die totã ad imꝑiũ ꝑ Ro.¬
se dederũt. Idem cretcnsib cũ ad eum usq in pamphiliã
legatos de pͥcatorerq mi sisseut spem deditionis nõ ade¬
mit obsidesq imꝑauit. Ita tm̃ bellũ tam diturñtigaer
longe lateq disꝑsuu quo bello omt̃e gentriracnanoret
pͥmebant᷑ gñ. pompenis extrema hieme apparuit meũte
uere suscepit media estate confecit Est hec diuina acq
incrediblis u̾tus imꝑatoris Quid certe quas paulonim̃
cõmemorare teꝑani quãte qui acq multe sunt Non erum
bellandi uirtus solum in sũmo ac ꝑfecto imꝑatore querenda
est s multe sunt artes eximie huiꝰ administre comite sꝙ
ututis at pͥmũ qnͣta in nocencia debent esset imꝑatores ꝙͣ¬

Expanded text:
simisque praesidiis adornavit, ipse autem ut Brundisio prosimisque praesidiis adornavit, ipse autem ut Brundisio profectus est, undequinquagesimo die totam ad imperium podediderunt. idem Cretensibus, cum ad eum usque in Pamphyliam legatos deprecatoresque misissent, spem deditionis non ademit obsidesque imperavit. ita tantum bellum, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum, quo bello omnes gentes ac nationes premebantur, Cn.Gnaeus Pompeius extrema hieme apparavit, ineunte vere suscepit, media aestate confecit. est haec divina atque incredibilis virtus imperatoris. quid? ceterae quas paulo ante commemorare coeperam quantae atque quam multae sunt! non enim bellandi virtus solum in summo ac perfecto imperatore quaerenda est sed multae sunt artes eximiae huius administrae comitesque virtutis. ac primum quanta innocentia debent esse imperatores, qu
Abbreviated transcription (Latin):
esset a p̾donib capta acq oppressa est proch. dii ĩmortaler
tanta ne unius homĩs incredibilis aut diuina uirtꝰ tã
breui temꝑe lucẽ afferre ⁊ ei p. potuit ut uos qui mõ añ
ostium tiberinũ classem hostiũ uidebatis hii nũc nullã
intra occeam hostiũ p̾donũ nauem esse audiatis acq hec
qua celeritate gesta sint qmͣqm uidetis tamen a me indi¬
cendo pretereunda non sunt Quis enim umꝙͣ aut ob¬
eundi negocii. aut consequendi questus studio tam breui
temꝑe tot loca adire tantos cursus conficiꝰ potuit qm
ciliam adiit africã explorauit Inde sardimã cũ classe
frumentaria subsidia rei p. firmissimis p̾sidiie classib¬
q muniuit Inde se cũ in Italiã recepisset duab hispa¬
mis ac gallia tisalpina p̾sidiis ac nauib confirmata
missis item in oram illerici maris et in achaiam oc̃mq
greciam nauib Italie duo maria maxĩs classib firmis¬

Expanded text:
esset a praedonibus capta atque depressa est? pro di immortales! esset a praedonibus capta atque depressa est? pro di immortales! tantamne unius hominis incredibilis ac divina virtus tam brevi tempore lucem adferre rei publicae potuit ut vos, qui modo ante ostium Tiberinum classem hostium videbatis, ei nunc nullam intra Oceani ostium praedonum navem esse audiatis? atque haec qua celeritate gesta sint, quamquam videtis, tamen a me in dicendo praetereunda non sunt. quis enim umquam aut obeundi negoti aut consequendi quaestus studio tam brevi tempore tot loca adire, tantos cursus conficere potuit, quam ciliam adiit, Africam exploravit, inde Sardiniam cum classe frumentaria subsidia rei publicae firmissimis praesidiis classibusque munivit. Inde cum se in Italiam recepisset, duabus Hispaniis et Gallia Transalpina praesidiis ac navibus confirmata, missis item in oram Illyrici maris et in Achaiam omnemque Graeciam navibus Italiae duo maria maximis classibus firmis
Abbreviated transcription (Latin):
multas existimatis in sulas esse desertas. ꝙͣ multas aut
ometu relictas aut a predonib captas urbes esse sociorũ
Ded quid ego longinqua cõmemoro. fuit hos quondã
tñsmiseruit. Quid ad nos cum ab ext̾ĩs nationib uenirẽt
captos querar. cũ legati. p. R. redempti sint. Mercatori¬
bus tutũ mare non fuisse dicam: cũ xii. secures in ꝑdonũ
pt̃atem ꝑuenerint. Quud aut colophonẽ aut samũ nobi¬
lissimas uibes innumerabilesq alias captas esse cõmemo¬
rem cum ur̃os portus acq eos portus quib uitã et spũm
ducitis in p̾domĩ fuisse ptãte sciatis an ignoratis Ro¬
portũ caiete celeberiimũ acq plenissimũ nauiũ inspec¬
tante p̾tore a p̾donib esse direptum. Exmiseno autem
eus ip̃iꝯ liberos qui cũ p̾donib antea ibi bellũ gesserũt.
p̾donib esse sublatos Nam quid ego hostierise incom
ꝓpe in spectancib uobis classis ea cui consul ppli Ro. ppositꝰ

Expanded text:
multas existimatis insulas esse desertas, quam multas aut multas existimatis insulas esse desertas, quam multas aut metu relictas aut a praedonibus captas urbis esse sociorum? sed quid ego longinqua commemoro? fuit hoc quondam,ansmiserint? qui ad vos ab exteris nationibus venirent, captos querar, cum legati populi Romani redempti sint? mercatoribus mare tutum non fuisse dicam, cum duodecim secures in praedonum potestatem pervenerint? Cnidum aut Colophonem aut Samum, nobilissimas urbis, innumerabilisque alias captas esse commemorem, cum vestros portus atque eos portus quibus vitam ac spiritum ducitis in praedonum fuisse potestate sciatis? an vero ignoratis portum Caietae celeberrimum et plenissimum navium inspectante praetore a praedonibus esse direptum, ex Miseno autem eius ipsius liberos qui cum praedonibus antea bellum gesserat a praedonibus esse sublatos? nam quid ego Ostiense incommerar, cum prope inspectantibus vobis classis ea cui consul populi Romani praepositus
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ pompen expectatione attenuatũ acq ĩminutũ est
aduentu sublatũ ac sepultũ. Tester uero iam om̃e ore
acq oñĩs extere gentes ac nationes deniq maria omĩatũ
uniuisa tũ in singlie oris om̃s sinꝰ acq portꝰ quie enim
toto mari locꝰ ꝑ hos annos aut tãm firmũ hũit ꝓͥsidiũ
ut tritꝰ esset aut tam fuit abditus ut lateret: uioue na¬
nigauit qui non seaut mortis aut ẜuitutis ꝑ iculon
cõmitteret: Cum aut hieme aut referto pͥdonũ marina¬
uigaret hõc tantũ bellũ tam turpe tam uetus tã late
diũsum acq disꝑsim quie umꝙͣ arbitaret᷑ ar grabõib
imꝑatorib uno anno aut om̃ib anuit ab uno mipatore¬
rͣ. confici posse Quã prouinciam tenuistis a predonib
liberã ꝑ hoste annos. qd uectigal uobis tutũ fuit. quẽ
sociũ de fendistis. Cui presidio elassib urĩs fuistis Quã

Expanded text:
bellum exspectatione Pomperi attenuatum, atque imminutum est: bellum exspectatione Pomperi attenuatum, atque imminutum est: adventu sublatum, ac sepultum, testes vero iam omnes orae, atque omnes exterae gentes, ac nationes: denique maria omnia, tum universa, tum in singulis oris omnes sinus, atque portus. Quis enim toto mari locus ut tutus esset, aut tam fuit abditus ut lateret? quis navigavit qui non se aut mortis aut servitutis periculo committeret, cum aut hieme aut referto praedonum mari navigaret? hoc tantum bellum, tam turpe, tam vetus, tam late divisum atque dispersum quis umquam arbitraretur aut ab omnibus imperatoribus uno anno aut omnibus annis ab uno imperatore confici posse? quam provinciam tenuistis a praedonibus liberam per hosce annos? quod vectigal vobis tutum fuit? quem socium defendistis? cui praesidio classibus vestris fuistis? quam
Abbreviated transcription (Latin):
aut dignũ illo aut uobis nouũ. aut cuiquã mau¬
ditũ possit afferre: Neq enim ille sunt sole ꝟtuter
impatorie que uulgo existimant᷑. labor in negociia
fortitudo in ꝑiculie industria in agendo. celitas in con¬
ficiendo. consiliũ in prouidendo. que tanta sũt in hoc
uno qnͣta in omĩib reliquis imꝑatorib quos aut ui¬
dnnꝰ aut auduumꝰ non fuerũt/ Testis est Italiã quã
ille ip̃e uictor .l. Silla hiuꝰ ꝟtute et subsidio confes¬
sur est liberatã: destis est sicilia. quã multis undiq
piis eor̾ ip̃oꝵ sangne redundauĩt. Testis est Salliã
ꝑ quã legionib nris in hispamã iter gallorꝰ intsi
Rione pate factum est. Testis est hispama que sepissĩẽ
płimos hostes ab hoc suꝑatos prostratosq conspexit
Restis est iter et sepius italia que cũ seruili bello tetꝰo
piciulosoq pͥmeret᷑ ab hoc auxiliũ ab sente cxpetiuit qd

Expanded text:
aut illo dignum aut vobis novum aut cuiquam inauaut illo dignum aut vobis novum aut cuiquam inauditum possit adferre? neque enim solae sunt virtutes imperatoriae quae volgo existimantur, labor in negotiis, fortitudo in periculis, industria in agendo, celeritas in conficiendo, consilium in providendo, quae tanta sunt in hoc uno quanta in omnibus reliquis imperatoribus quos aut vidimus aut audivimus non fuerunt. Testis est Italia quam ille ipse victor L. Sulla huius virtute et subsidio confessus est liberatam; testis Sicilia quam multis undique piis eorum ipsorum sanguine redundavit; testis Gallia per quam legionibus nnecione patefactum est. Testis est Hispania, quae saepissime plurimos hostes ab hoc superatos prostratosque conspexit, testis est iterum, et saepius Italia, quae cum servili bello tetro, periculosoque premeretur, ab hoc auxilium absente expetivit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
felicitatẽ. Quis igit᷑ hoc homĩe scientior umꝙͣ aut
fuit aut esse debuit. qui eludo acq puericie disciplina
bello maximo acq ac̾rimis hostib ad prĩe ex̾citũ acqs
qmͣ quisqm cum iinimico concertauit. plura bella gessit
qnĩ ceti legerũt. plures prouĩcias confecit qm̃i alii con¬
cupiuerũt. ciiꝰ adolestentia ad scram rei militarit non
alient p̾ceptie s suit imꝑiis. non offensionib uelli sed
uictoriis non stipendiit s triũphis est tradita Quõ
demq gemus belli esse potest in quo illũ nõ exꝰ cuerit
mixtũ ex ciitatib acq ex bellico sissimis nationibus
seruile nauale bellum uaria et diuersa genera et bellor
et hostiũ non solum gesta ab hoc uno s eciam confecta
nullã rem esse declarant in usu militari positam que
huiq uiri sciam fugi possit. Iam uo ꝟtuti gñ. pomi
por que potest oracio par mueniri: quid est qd quisꝙͣ

Expanded text:
felicitatem. quis igitur hoc homine scientior umquam aut felicitatem. quis igitur hoc homine scientior umquam aut fuit aut esse debuit? qui e ludo atque e pueritiae disciplinis bello maximo atque acerrimis hostibus ad patris exercitum atque quam quisquam cum inimico concertavit, plura bella gessit quam ceteri legerunt, pluris provincias confecit quam alii concupiverunt, cuius adulescentia ad scientiam rei militaris non alienis praeceptis sed suis imperiis, non offensionibus belli sed victoriis, non stipendiis sed triumphis est erudita. quod denique genus esse belli potest in quo illum non exercuerit mixtum ex civibus atque ex bellicosissimis nationibus, servile, navale bellum, varia et diversa genera et bellorum et hostium non solum gesta ab hoc uno sed etiam confecta nullam rem esse declarant in usu positam militari quae huius viri scientiam fugere possit. iam vero virtuti Cn.Gnaei Pompei quae potest oratio par inveniri? quid est quod quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
s ea uos comectura prospicitis quãtũ illud bellũ fu¬
turũ putetie᷑ quod coniũ gãt reges potentissumi reno¬
uent agitate nationes. suscipiant integre gentes. nouꝰ
impator nost̾ accipiat uetĩ expulso ex̾citu. Satis mihi
muta x̾ba fetisse uideor Restat ut de imꝑatore ud id¬
bellũ deligendo ac tantis rebus p̾ficiendo dicendũ eẽ
uideat᷑. Utinã quirites uiroꝵ̾ fortiũ acq innocenciũ
copiam tantã haberetis uthec uobis deliberacio diffiçi¬
lie esset quẽ nã potissime tantis reb ac tanto bello p̾¬
ficiendũ putaretis Nũc u̾o cũ sit unus . gñ. pompeia
qui nõ modo eorũ hominũ qui nũc sunt glam sed
etiam auti quitatis momoriã uirtute suꝑarit᷑ que ⁊es
est que cuiꝰqm aĩmũ in hac causa dubiũ faciꝰ possit Ego
enm sit existimo in sũmo imꝑatore quatuor has res
iesse oportere. scienciã rei militaris. uirtutẽ. auctẽm

Expanded text:
sed ea vos coniectura perspicite quantum illud bellum fsed ea vos coniectura perspicite quantum illud bellum factum putetis quod coniungant reges potentissimi, renovent agitatae nationes, suscipiant integrae gentes, novus imperator noster accipiat vetere exercitu pulso. satis multa mihi verba fecisse videor bellum deligendo ac tantis rebus praeficiendo dicendum esse videatur. Vtinam, Quirites, virorum fortium atque innocentium copiam tantam haberetis ut haec vobis deliberatio difficilis esset quemnam potissimum tantis rebus ac tanto bello praeficiendum putaretis! nunc vero cum sit unus Cn.Gnaeus Pompeius qui non modo eorum hominum qui nunc sunt gloriam sed etiam antiquitatis memoriam virtute superarit, quae res est quae cuiusquam animum in hac causa dubium facere possit? ego enim sic existimo, in summo imperatore quattuor has res inesse oportere, scientiam rei militaris, virtutem, auctoritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sanctũ esse uideat᷑ Itaq tantũ uictꝰ efficiꝰ potuit ꝙͣ̃tii
nico lumis nũqmͣ est ausq optare Nam cũ se in regnũ
suũ recepisset nõ fuit eõ contentꝰ. quod ei pret̾ spem
acciderat ut illã postea qua pulsus erat t̾ram umꝙͣ at¬
tingeret. s in excitũ nr̃m clarũ acq uictorẽ impetũ fecit
Dinite hoc loco quirites sicut poete solent qui rer ro¬
manas scribunt pret̾ire me nrãm calamitatĩ que tan¬
ta fuit ut eaui ad aures L. luculli nõ ex ꝑ̾lio nũtius
sy ex ẜmone rumor afferret. hic in illo ipo malo gra¬
uissuaq belli offensione/ L lucullꝰ qui tñ acq alq̃
ex ꝑte hie in cõmodis mederi fortasse potuisset urõ iussu
coactꝰ ꝙ impii diut̾nitati modũ statuendũ uet̾i exemplo
putanistis ꝑcem mi litũ qui iam scipendiis con fecti erãt
dimisit ꝑ trm glabrioni tradidit. multa pretereo ꝯ sulto

Expanded text:
sanctum esse videatur. itaque tantum victus efficere potuit quantum sanctum esse videatur. itaque tantum victus efficere potuit quantum incolumis numquam est ausus optare. nam cum se in regnum suum recepisset, non fuit eo contentus quod ei praeter spem acciderat, ut illam postea quam pulsus erat terram umquam attingeret, sed in exercitum nostrum clarum atque victorem impetum fecit. sinite hoc loco, Quirites, sicut poetae solent qui res Romanas scribunt, praeterire me nostram calamitatem, quae tanta fuit ut eam ad auris imperatoris non ex proelio nuntius sed ex sermone rumor adferret. hic in illo ipso malo gravissimaque belli offensione L. Lucullus, qui tamen aliqua ex parte eis incommodis mederi fortasse potuisset, vestro iussu coactus qui imperi diuturnitati modum statuendum vetere exemplo putavistis, partim militum qui iam stipendiis confectis erant dimisit, partim M'. Glabrioni tradidit. multa praetereo consulto;
Abbreviated transcription (Latin):
pplueRo neq lacessendas bello neq temptandu pũte¬
nit Eint etiã alia grauis acq uehemens opinio que
p animos gentiũ barbarar̾ ꝑuaserat fani locupletis¬
met religio sissim diripiendi causa in eas oras nostrũ
extitum esse adductũ Ita nationer multe atq magrie
nouo quodã trore at metu concitabant᷑. Noster prẽten
excitꝰ et si urbem ex Tigranis regno ceꝑat et prelipe
u̾sus erat scdis. tñ mimia longinquitãte locorꝰ u dest¬
derio suos cõmonebat᷑ hic iam pluza nõ dicani nõ fuct
illud extremũ ut exhis locis a militib nr̃is reditꝰ magis
maturꝰ qmͣ processio longior quereret᷑ alitridates antẽ
et natiõnũ iuuabat᷑. hoc iam fere sic fiero solere acte¬
punꝰ ut regũ a flicte fortune facile multor opes allici¬
int ad mĩẜicordĩa. maxĩeq eor̾ qui aut reges sunt
ut uiuũt in regno ut regale his nomen magnũ et

Expanded text:
populus Romanus neque lacessendas bello neque temptandas putapopulus Romanus neque lacessendas bello neque temptandas putavit; erat etiam alia gravis atque vehemens opinio quae per animos gentium barbararum pervaserat, fani locupletissimi et religiosissimi diripiendi causa in eas oras nostrum esse exercitum adductum. ita nationes multae atque magnae novo quodam terrore ac metu concitabantur. noster autem exercitus, tametsi urbem ex Tigrani regno ceperat et proeliis usus erat secundis, tamen nimia longinquitate locorum ac desiderio suorum commovebatur. hic iam plura non dicam; fuit enim illud extremum ut ex eis locis a militibus nostris reditus magis maturus quam progressio longior quaereretur. Mithridates autem se et nationum iuvabatur. iam hoc fere sic fieri solere accepimus ut regum adflictae fortunae facile multorum opes adliciant ad misericordiam, maximeque eorum qui aut reges sunt aut vivunt in regno, ut eis
Abbreviated transcription (Latin):
qui possit esse magim̃ bellũ. Cognoscite queriter nõ
enim ssone causa queri uidetur. ꝓͥmũ ex suor regno sit
mitu datee pro fugit. ut ex eodem ponto medeala
quondam profugisse dicit᷑. quã p̾dicant in fuga Eãt
suo menbra i hie locis qua se parent ꝑsequeret disst¬
panisse ut eor collatio disꝑsa merorq patriit celeritar¬
tem ꝑ sequendi retardaret : Sic mutridater fugier̃ mur¬
nam unm auri acq argenti pulcherrunalos urigren¬
naquat et i maiorib acceꝑat et ip̃o bello suꝑiore e
rota asia drieptar in suũ regnũ congesseratii ponco
dem reliquit hec dñ nr̃i colligũt om̃a diligentoi Re
ipse e manib esfugit. ita illũ in ꝑsequendi studio mero
hos letitia retardauit. hũc in illo timore et faras suis¬
tpraner Rex armeniꝰ excepit. Diffidentẽq rebut siue
con firmauit et afflictum erexit ꝑditũq getrearontit
Ciugim iegnũ postea qm .L. lucullꝰ cũ cxcitu uensit̃
plures etiam genter contͣ imꝑatorẽ ñu concitate sũt

Expanded text:
bellum. cognoscite, Quirites; non enim hoc sine causa quaeri videtur. primum ex suo regno sic Mithridates profugit ut ex eodem Ponto Medea illa quondam fugisse dicitur, quam praedicant in fuga fratris sui membra in eis locis qua se parens persequeretur dissipavisse, ut eorum conlectio dispersa maerorque patrius celeritatem consequendi retardaret. sic Mithridates fugiens maximam vim auri atque argenti pulcherrimarumque requas et a maioribus acceperat et ipse bello superiore ex tota Asia direptas in suum regnum congesserat in Ponto omnem reliquit. haec dum nostri conligunt omnia diligentius, rex ipse e manibus effugit. ita illum in persequendi studio maeror, hos laetitia tardavit. hunc in illo timore et fuga Tigranes, rex Armenius, excepit diffidentemque rebus suis confirmavit et adflictum erexit perditumque recreavit. cuius in regnum postea quam L.Lucius Lucullus cum exercitu venit, plures etiam gentes contra imperatorem nostrum concitatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
it Nos quor maiores anchiocũ regem classe ꝑ semq
fuparũt om̃ibusq naualib pugnis. karchaginẽ ser ho¬
mines in maritimis rebus ex̾citatissimos paratissiosꝙ
uicerũt. Hii nullo in loco iaui p̾ donib pares esse pot̾amꝰ¬
nos quoq qui antea nõ modo Italiã tutã habebamꝰ sed
egreo mari posita. quo om̃s undiq cũ mercib acq onerib
cõmeabant Referta diuitiis ꝑua sinemuro nich time¬
bat iidem non modo prouĩtiis acq oris Italie maritimis
ac portib nr̃ĩs s eciã appia iam uia carebamꝰ Et hie
temꝑib non pudebat magratꝰ ppli Ro. in hũc ip̃m locũ
astendere cum eum uobis maiorer ur̃i eximiis nautitit
et classium spoliis ornatũ reliquissent bono te radora

Expanded text:
it. nos quorum maiores Antiochum regem classe Persenque it. nos quorum maiores Antiochum regem classe Persenque superarunt omnibusque navalibus pugnis Carthaginiensis, homines in maritimis rebus exercitatissimos paratissimosque, vicerunt, ei nullo in loco iam praedonibus pares esse poteramus. nos qui antea non modo Italiam tutam habebamus sed Aegaeo mari posita, quo omnes undique cum mercibus atque oneribus commeabant, referta divitiis, parva, sine muro nihil timebat, idem non modo provinciis atque oris Italiae maritimis ac portibus nostris sed etiam Appia iam via carebamus. et eis temporibus nonne pudebat magistratus populi Romani in hunc ipsum locum escendere, cum eum nobis maiores nostri exuviis nauticis et classium spoliis ornatum reliquissent! bono te animo
Abbreviated transcription (Latin):
gliam acq hoc orbit t̾re imꝑiũ teneremꝰ. antibi tũ
questoresq capiebant᷑ cum ex om̃ib prorũciis cõmeatu
et priuato et publico prohibeam᷑ tũ ita clausa nobit
erant omĩa maria ut neq pͥuatã rem marinã neq prb¬
licam iam obire possemꝰ. Que ciuitas autea uinqui¬
fuit non dico athemensiũ que satis late quondã mare
tenuisse dicit᷑ non cartaginẽsiũ qui ꝑmultũ classe
maritumisq reb ualuerũt. non Rhodioꝵ quor usq ad
nostram memoriã disciplina naualis et gli̾a reman sit
it que non portus suos et agros et aliquam ꝑtem regio¬
nis acq ore maritime ꝑ se ip̃a defenderet at hercule
aliquot annos continuos ante legem sabiniã ille ppłs¬
Ri cuiꝰ usq ad nr̃am memoriã nomẽ in uictũ in naua¬
libus pugnis ꝑmanserat magna ac multo maxima
parte non mõ utilitatis sed dignitatis acq imꝑii caru¬

Expanded text:
gloriam atque hoc orbis terrae imperium teneremus? an tibi tum gloriam atque hoc orbis terrae imperium teneremus? an tibi tum praetoresque capiebantur, cum ex omnibus provinciis commeatu et privato et publico prohibebamur, cum ita clausa nobis erant maria omnia ut neque privatam rem transmarinam neque publicam iam obire possemus? quae civitas umquam fuit antea, non dico Atheniensium quae satis late quondam mare tenuisse dicitur, non Carthaginiensium qui permultum classe ac maritimis rebus valuerunt, non Rhodiorum quorum usque ad nostram memoriam disciplina navalis et gloria permansit, it quae non portus suos et agros et aliquam partem regionis atque orae maritimae per se ipsa defenderet? at hercules aliquot annos continuos ante legem Gabiniam ille p cuius usque ad nostram memoriam nomen invictum in navalibus pugnis permanserit, magna ac multo maxima parte non modo utilitatis sed etiam dignitatis atque imperi caru
Abbreviated transcription (Latin):
C. hortensiue ab hac rõne dissencĩt Euorũ ego
Auctem apud uos multis locis płimũ ualuisse et uale̾
oportere conficeor sed in hac causa tamet si cogͦseitis
omissis auctoritatib ip̃a re et rõne exquirere possumꝰ
uitatẽ acq hoc facilius ꝙ ea omĩa que a me adhuc dĩt¬
ta sunt iidem isti uera esse concedũt. et necessarium
bellũ esse et magnũ et in uno. gñ. pompeio sũma eẽ
omĩa. Quid igit᷑ ait hortensius si umi omĩa tribuenda
sint. unũ dignissimũ esse pomi peumi s ad unũ tamẽ
omĩa defferri non oportere obsoleuit iam ista or̃o re
multo magis qmͣ uerbis refutata. nam tu idem. ꝙ. hor¬
tensi multa pro tua sũma copia ac singulari faculta¬
te dicendi et in senatu contͣ uirũ fortem aulũ babini¬
um giauit ornateq dixisti cum it de uno imꝑatore ꝯͣ
predones constituendo legem promulgasset et ex hoc ip̃o
loco ꝑ multa idem contͣ legem uerba fecisti. Quid cum

Expanded text:
 Hortensius, ab hac ratione dissentiunt. quorum ego auctoritatem apud vos multis locis plurimum valuisse et valere oportere confiteor; sed in hac causa, tametsi cognostis auimorum, tamen omissis auctoritatibus ipsa re ac ratione exquirere possumus veritatem, atque hoc facilius quod ea omnia quae a me adhuc dicta sunt idem isti vera esse concedunt, et necessarium bellum esse et magnum et in uno Cn. Pompeio summa esse omnia. quid igitur ait Hortensius? si uni omnia tribuenda sint, dignissimum esse Pompeium, sed ad unum tamen omnia deferri non oportere. obsolevit iam ista oratio re multo magis quam verbis refutata. nam tu idem, Q.Quinti Hortensi, multa pro tua summa copia ac singulari facultate dicendi et in senatu contra virum fortem, A.Aulum Gabinium, graviter ornateque dixisti, cum is de uno imperatore contra praedones constituendo legem promulgasset, et ex hoc ipso loco permulta item contra eam legem verba fecisti. quid? tum,
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ: Aut cur non ducib diis ĩmortalib eidecu tuite¬
tera sũma cũ salute rei p. cõmissa sũt. hoc sq bami
regium cõmietamꝰ: ac enm uir clarissimꝰ ⁊ci p et

Expanded text:
tamus? aut cur non ducibus dis immortalibus eidem cui cetamus? aut cur non ducibus dis immortalibus eidem cui cetera summa cum salute rei publicae commissa sunt hoc quoque bellum regium co
Abbreviated transcription (Latin):
tar res tacitꝰ auderet optare quot et qnͣtas dii ĩmorta¬
les ad gñ pompenĩ contulerũt quod ut illi proprium
ac ꝑpetuũ sit Quirites cũ coĩs salutis acq imperii
cum ip̃ius hõis causa sicuti facitis uelle et oꝑtare
debetis Quare cum et bellum ita sit necessariũ ut
negligi non possit: ita magnũ ut accuratissime sit
administrandũ et cum ei imꝑatorẽ pre fice̾ possitis
in quo sit eximia belli scĩa. Iinglaris utus clarissiã
nuctãs. egregia fortuna: dubitatis Quirites quͥ hoc
tm̃ boni qd̾ ab diis ĩmortalib oblatũ et datũ est in
rem p. conẜuandam acq ampli ficandã conferatis.
Q si rome. gñ pompenis p̾uatꝰ esset hoc temꝑe tũ
ad tantũ bellũ is erat diligendꝰ acq mictendꝰ nĩc
tum ad cetas sũmas utilitates hec quoq oportuĩtas
adiungat᷑ ut in his ip̃ie locis assit ut habeat ex̾ ci¬
cũ ut ab hiis qui hñt accipe statun possit. quid expet¬

Expanded text:
tas res tacitus auderet optare quot et quantas di immortatas res tacitus auderet optare quot et quantas di immortales ad Cn.Gnaeum Pompeium detulerunt. quod ut illi proprium ac perpetuum sit, Quirites, cum communis salutis atque imperi tum ipsius hominis causa, sicuti facitis, et velle et optare debetis. qua re cum et bellum sit ita necessarium ut neglegi non possit, ita magnum ut accuratissime sit administrandum, et cum ei imperatorem praeficere possitis in quo sit eximia belli scientia, singularis virtus, clarissima auctoritas, egregia fortuna, dubitatis, Quirites, quin hoc vobis ab dis immortalibus oblatum et datum est in rem publicam conservandam atque amplificandam conferatis? quod si Romae Cn. Pompeius privatus esset hoc tempore, tamen ad tantum bellum is erat deligendus atque mittendus; nunc cum ad ceteras summas utilitates haec quoque opportunitas adiungatur ut in eis ipsis locis adsit, ut habeat exercitum, ut ab eis qui habent accipere statim possit, quid exspec
Abbreviated transcription (Latin):
pioni mario et cet̾ĩt magnis imꝑatorib non solũ ꝓptꝰ
uirtutẽ sed etiã propt̾ fortuuã sepius imꝑia mandata
acq eyercitꝰ esse cõmissos fuit euim profecto qͥbusdã
sũmit uiris quedam ad amplitudinẽ et ad gloriam
et ad rer magnas bene gerendas diuinitꝰ adiuncta
fortuna De huiꝯ autẽ homĩs felicitate quo de nũc
agimꝰ hac utar moderatione dicendi. non ut in illia
potestate fortuã positã esse dicã s ut de p̾tita me¬
minisse reliqua sperare uideam᷑. ne aut inuisa diis
ĩmortalib or̃o nr̃a aut ingrata esse uideat᷑. Itaq nõ
sum p̾dicaturꝰ ꝙͣtas ille res domi milicieq t̾ra ma¬
riq quantaq felicitate gesserit ut eis semꝑ uolũ¬
tatib nõ modo ciues assenserint. soni ob temparint
hoster obedierint s eciam uenti tempestatesq obse¬
cundarint. hoc breuissime dicam neminẽ uinqm tam
impudentẽ fuisse qui ab diis ĩmortalib tat et tan¬

Expanded text:
toribus non solum propter virtutem sed etiam propter fortunam saepius imperia mandata atque exercitus esse commissos. fuit enim profecto quibusdam summis viris quaedam ad amplitudinem et ad gloriam et ad res magnas bene gerendas divinitus adiuncta fortuna. de huius autem hominis felicitate quo de nunc agimus hac utar moderatione dicendi, non ut in illius potestate fortunam positam esse dicam sed ut praeterita meminisse, reliqua sperare videamur, ne aut invisa dis immortalibus oratio nostra aut ingrata esse videatur. itaque non sum praedicaturus quantas ille res domi militiae, terra marique quantaque felicitate gesserit, ut eius semper voluntatibus non modo cives adsenserint, socii obtemperarint, hostes oboedierint, sed etiam venti tempestatesque obsecundarint; hoc brevissime dicam, neminem umquam tam impudentem fuisse qui ab dis immortalibus tot et tan
Abbreviated transcription (Latin):
laudis ꝙͣtum forti uiro et sapientissimo hom̃i et magno
imꝑatori debeat᷑. dico eius aduentu maxĩas mitridatir
quã.L lucillꝰ uirtute. assiduitate consilio sũmis obsidio¬
ne ꝑiculis liberauit. Ab eodem imꝑtore classem magnã
et ornatã. que ducib sertorianis ad italiã studio nn flã
tii preta copiae multie pͥliit esse deletat pãte factũa
urĩe legionib esse pontũ qui añ p .r. ex om̃i aditu clau
sus esset Sinopent acq amistũ quib in opidit erãt domi¬
tiłia Regie om̃ib reb ornatas acq refertas. cetasq u¬
ber ponti et capadonie ꝑmultas yno aditu aduentu esse
clausas regem spoliatũ ⁊ egno ꝑatrio acq auito ad alios
se reges acq ad alias gentes supplicẽ contulisse acq hec
om̃ĩ saliut̾ ppłi ro. sociis acq integrir uectigralibi esse
gresta satis opinor hec esse laudie acq r ꝑ. ut hoc uos

Expanded text:
laudis quantum forti viro et sapienti homini et magno laudis quantum forti viro et sapienti homini et magno imperatori debeatur, dico eius adventu maximas Mithridati quam L.Lucius Lucullus virtute, adsiduitate, consilio summis obsidionis periculis liberavit. ab eodem imperatore classem magnam et ornatam quae ducibus Sertorianis ad Italiam studio atque odtium praeterea copias multis proeliis esse deletas patefactumque nostris legionibus esse Pontum qui an Amisum, quibus in oppidis erant domicilia regis omnibus rebus ornata ac referta, ceterasque urbis Ponti et Cappadociae permultas uno aditu adventuque esse captas; regem spoliatum regno patrio atque avito ad alios se reges atque ad alias gentis supplicem contulisse; atque haec omnia salvis populi Romani sociis atque integris vectigalibus esse gesta. satis opinor hoc esse laudis atque ita, Quirites,
Abbreviated transcription (Latin):
asia res magnas ꝑmulti amiserant scimꝰ rome solutio¬
ne impeditã. fidem concidisse Non enim possũt una in
ciuitate multi rem ac fortuas amittere ut nõ plures se¬
cum in eandem trahant calamitatẽ a quo ꝑiculo ꝓhibete
ratio pecumaꝵ que rome. que in foro ꝟsatur maplicita ẽ
tũ illis pecuniis a siatitis. et coheret. ruere illa nõ possũt
ut hec nõ eodeni labefacta motu concidana. Quare uide¬
te unde uobis dubitandũ sit. om̃i scudio ad id bellum
in cumbere. in quo głia noĩt urĩ. salus socior. uertigalia
mam de genere belli dixi. Nunc de magni tudine belli ꝑau¬
ca dicam. potest enim hoc dici belli gẽnꝰ ẽẽ ita necessuriũ
ut sit gerendũ: nõ esse ita magnũ ut sit ꝑtimestendum
in quo maxime laborandũ est ne forte a uobis que diligẽ¬
tissime prouidenda sunt contrmpnenda esse uideant᷑ acq
ut omĩs intelligant me . L lucullo tantũ impartire

Expanded text:
Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutioAsia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impedita fidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem trahant calamitatem: a quo periculo prohibete ratio pecuniarum quae Romae, quae in foro versatur, implicata est cum illis pecuniis Asiaticis et cohaeret; ruere illa non possunt ut haec non eodem labefacta motu concidant. qua re videte num dubitandum vobis sit omni studio ad id bellum incumbere in quo gloria nominis vestri, salus sociorum, vectigalia blica defendantur. quoniam de genere belli dixi, nunc de magnitudine pauca dicam. potest enim hoc dici, belli genus esse ita necessarium ut sit gerendum, non esse ita magnum ut sit pertimescendum. in quo maxime laborandum est ne forte ea vobis quae diligentissime providenda sunt contemnenda esse videantur. atque ut omnes intellegant me L.Lucio Lucullo tantum impertire
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa quirites habunda est ratio diligent̾ Nam et publica¬
ni homines et honestissinu et ornatissimi suas rõner et co¬
pias in illã prouingiã contulerũt. quor ip̃oꝵ ꝑ se res et for¬
tune nobis cure esse debent. etenim si uectigalia neruos eẽ
quib uos absentib consulere debetis. ꝑtini eor̾ in ea pro¬
uincia ꝑcĩas magnas collatris hñt. Erit igit᷑ humani¬
tatis uestre magnũ eor̾ ciuiũ mimerũ calãmitate ꝓhibi
sapĩe. uidere multoꝵ ciuiũ talamitatẽ are.p. seiunctã ẽẽ¬
non posse et enim illud pͥmũ parui refert nos publica¬
nie amissis uectigalia postea uictoria recuꝑare neq iisã
redimendi facultas erit ꝓpt̾ calamitatẽ neq aliis uolun¬
tas ꝓptꝰ timorẽ De inde ꝙͣ nos eadem asia acq idcm iste
mitridates intio belli a siatici docuit id quod certe cala¬
mitate docti memoria retinere debemꝰ Nam tũ cũ in

Expanded text:
vobis pro vestra sapientia, Quirites, habenda est ratio diligenter. nam et publicavobis pro vestra sapientia, Quirites, habenda est ratio diligenter. nam et publicani, homines honestissimi atque ornatissimi, suas rationes et copias in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res et fortunae vobis curae esse debent. etenim, si vectigalia nervos essequibus vos absentibus consulere debetis, partim eorum in ea provincia pecunias magnas conlocatas habent. est igitur humanitatis vestrae magnum numerum civium calamitate prohibere, sapienon posse. etenim illud primum parvi refert, vos publicanis amissa vectigalia postea victoria reciperare; neque enim isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas propter timorem. deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retinere debemus. nam tum, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
meti ip̃e affert calami tatr̃. Nam cũ hostiũ coꝑie nor
bonge ab sinit eciã si irruptio nulla facta fit tũ petora
relin quĩit᷑ Agricultura de serit᷑. mercatoꝵ nauigeteo
conquiestit Ita neq ex portu neq ex deciruir nc̃ ex st̾r¬
tua uestigat consnar potest quare sepe totiq ani fui¬
tur uuo iimore ꝑiculi acq uno belli trore amittitala
tandem aĩo esse existimatiẽ aut eos qui uectigalia nobir
pensitant aut eoꝵ qui exercent acq cyigũt cũm duo reger
ti maximis copiis ꝓpe assunt/ cũ yna excursio equitaci
per breui temꝑe tociq aum uectigal anferre postt qugo
publitani fanilias maximas q̃uas in salue hoĩtuquas
in aqris quas in portib acq nnistodiis magno piculo se
habere arbitrent᷑ Putatia ne uoe illie rebua fru ꝑsisse
iiseos qut uobie fructiiosi sũt conẜnauitit nõ solumi
ut ante dixi calamitate s eciã calamicatis forindine

Expanded text:
metus ipse adfert calamitatem. nam cum hostium copiae non metus ipse adfert calamitatem. nam cum hostium copiae non longe absunt, etiam si inruptio nulla facta est, tamen pecua relinquuntur, agri cultura deseritur, mercatorum navigatio conquiescit. ita neque ex portu neque ex decumis neque ex scriptura vectigal conservari potest; qua re saepe totius anni fructus uno rumore periculi atque uno belli terrore amittitur. quo tandem igitur animo esse existimatis aut eos qui vectigalia nobis pensitant, aut eos qui exercent atque exigunt, cum duo reges cum maximis copiis propter adsint, cum una excursio equitatus perbrevi tempore totius anni vectigal auferre possit, cum publicani familias maximas quas in salinis habent, quas in agris, quas in portibus atque in custodiis magno periculo se habere arbitrentur? putatisne vos illis rebus frui posse, nisi eos qui vobis fructui sunt conservaveritis non solis formidine
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimi esse uideant᷑ apud quos ille diutissime cõmo¬
rat᷑ Quare si ꝓptꝰ socios nilla ip̃i iniuria lacefsiti
maiores ur̃i cũ anchioco cum philippo. cum etholis. cũ
penie bella gesserũt: qnͣto nos stridio conueĩt iniuriis¬
de fendere poreẜtu cũ de maxĩs nrĩe uectigalib agacc
Nam ceta prouĩcras uertigalia quirites tanta sutta
his ad ip̃ãs prouĩcias tutandas uix contenti esse posssiino
asia uoo tam opima est et fertilis ut et ubertate agror
et uarietate fructuũ et magnitudine pastionis et mul¬
titudine ear reꝵ que exportent᷑ facile om̃ib trit añcel¬
lat Itaq hec nobis prouĩcia quiriter si et belli utilita¬
tem et pacie digni tatr̃ sustineꝰ uultie. nõ modo acala¬
mitate s etiã a metu calamitatis est defcrdenda. Nã
m cetie rebus cũ ueuit calamitas tũ detrimentũ ac̃¬
cipere. it ni uectigalib non solũ aduenci mali s etioon

Expanded text:
beatissimi esse videantur apud quos ille diutissime commobeatissimi esse videantur apud quos ille diutissime commoretur. qua re si propter socios nulla ipsi iniuria lacessiti maiores nostri cum Antiocho, cum Philippo, cum Aetolis, cum Poenis bella gesserunt, quanto vos studiosidefendere, praesertim cum de maximis vestris vectigalibus agatur? nam ceterarum provinciarum vectigalia, Quirites, tanta sunt ut eis ad ipsas provincias tuendas vix contenti esse possimus, Asia vero tam opima est ac fertilis ut et ubertate agrorum et varietate fructuum et magnitudine pastionis et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat. itaque haec vobis provincia, Quirites, si et belli utilitatem et pacis dignitatem retinere voltis, non modo a calamitate sed etiam a metu calamitatis est defendenda. nam in ceteris rebus cum venit calamitas, tum detrimentum accipitur; at in vectigalibus non solum adventus mali sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tates autẽ om̃s cũcta adia acq gretia urm auxiliũ.
expectare ꝓpt̾ ꝑiculi magntudinẽ Cogunt᷑ imꝑatorẽ
a nobis certum depostere cũ p̾ẜtim nõs aliũ mĩsitis
neq audent neq se id facere sũmo sine ꝑiculo posse
arbitrant᷑ uident et scntiũt hoc idem ꝙ nos unũ hirũ
esse in quo sũma sint omĩa et eũ ꝓptͦ esse quo eciã carẽt
egrius cuiq aduentu ip̃o acq nõie tam et siille ad
mantuũ bellũ uen̾it tamen impetus hostiũ repressos esse
intelligũt ad retardatos. hi uoi qm̃ libere loqui nõ licit
dignor existimetis quer salutẽ tali uiro cõmendecis acꝙ
hoc etiã magis ꝙ cetos eiufmodi in prouĩciam homiẽt
cũ impio mittun ꝰ ut eciã si ab hoste defendant. tũ ip̃or
aduentꝰꝰ in urbe sociorꝰ nõ multũ ab hostili expugnatro¬
ne differant. hũc audiebãt autea nũc pñtrin uident tan¬
ta tempantia tanta mansutudine tanta humãĩtate. Ut his

Expanded text:
omnes cuncta Asia atque Graecia vestrum auxilium exspectare propter periculi magnitudinem coguntur; imperatorem a vobis certum deposcere, cum praesertim vos alium miseritis, neque audent neque id se facere sine summo periculo posse arbitrantur. vident enim et sentiunt hoc idem quod vos, unum virum esse in quo summa sint omnia, et eum propter esse, quo etiam carent aegrius; cuius adventu ipso atque nomine, tametsi ille ad maritimum bellum venerit, tamen impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos. hi vos, quoniam libere loqui non licet,  existimetis quorum salutem tali viro commendetis, atque hoc eticum imperio mittimus ut, etiam si ab hoste defendant, tamen ipsorum adventus in urbis sociorum non multum ab hostili expugnatione differant, hunc audiebant antea, nunc praesentem vident tanta temperantia, tanta mansuetudine, tanta humanitate ut ei