comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duas uł tres alueoꝵ pletes ĩ unũ ꝯtribuere licebit. S pͥus resꝑsas
spiram̃tis relictis triduo fere elausas hr̃e. St ꝗ senionẽ potius
poenis ac mo̾̃tib afficiut᷑. Illi ꝗđ ĩ cõmodo : qđ iuniori ex amiai sola
accide᷑ cũ antiqͦꝵ apiũ relictus a nob rex senestute defecit: &
tãꝙͣ dño mõtuo famila nimia licẽtia discordat : facile destruitꝰ : uł cũ¬
octurrit᷑. Nã ex ns alueis: q̃ płes hñt pͥncipes: dioc unꝰ eligit᷑ : isq¬

Expanded text:
duas 4 vel tres alvorum plebes in unum contribuere licebit, sed prius respersas spiramentis relictis triduo fere clausas habere. Sunt qui seniorem potius er spernendo poenis ac mortibus afficiuntur.Illi quidem incommodo, quod iuniori examini solet accidere, cum antiquarum apium relictus a nobis rex senectute defecit, et tanquam domino mortuo familia nimia licentia discordat, facile occurritur. Nam ex iis alvis, quae plures habent principes, dux unus eligitur: isq
Abbreviated transcription (Latin):
pecudũ siluestriũ pabula: q̃ domesticaꝵ. Cõtent tñ nõ deba eẽ di-¬
ligẽs paterta. cibis: quos suapte nã trã gignit. S tprib añi ꝗh
siluȩ pabuis carã: cõdita messe clausis succũ rẽ hordeoq alere uł
ꝯuenis ĩ mittt᷑: q̃ ꝑuagata totũ iuuariũ cũctantis al obiesta ciba-¬
ria petudes ꝑducat. Net solũ istud ꝑ hyemis penariã fieri expedit :
sed cũ ẽ fere ꝑtus ediderĩt: quo meliꝰ educẽ natos. Itaq custos ui¬
uari freq̃nter speculari debebit : si iã effoctȩ siat : ut a manudatis
sustineat᷑ frum̃tis. Nec uõ patiẽdus orꝑx aut aper. aliusue ꝗs ferꝰ
uitra sdrimatũ senesce᷑. Nã usq ĩ hoc tp̃us capiũt increm̃ta. poea
macescũt senectute. Qr̃ dũ u̾indis ȩtas płchritudiẽ cõꝑis ꝯẜ

Expanded text:
pecudum silvestrium pabula, quae domesticarum. Contentus tamen non debet esse diligens paterfamilias cibis, quos suapte natura terra gignit, sed temporibus anni, quibus silvae pabulis carent, condita messe clausis succurrere, hordeoque alere, vel eniet immittere, quae pervagata totum vivarium cunctantes ad obiecta cibaria pecudes perducat. Nec solum istud per hiemis penuriam fieri expedit, sed cum etiam fetae partus ediderint, quo melius educant natos. Itaque custos vivarii frequenter speculari debebit, si iam effetae sint, ut manu datis sustineantur frumentis. Nec vero patiendus est oryx, aut aper, aliusve quis ferus ultra quadrimatum senescere. Nam usque in hoc tempus capiunt incrementa, postea macescunt sene
Abbreviated transcription (Latin):
res amiti ᷤᷤ apib creãt: ut sit̃ ĩ uirgineo  frutices amelli cau-¬
les ac anthini scapus asphodel gladiolus narasci At in hõten¬
silra ꝯsita iͥutent cãdida lilia. ñ hic sordidiora leucora tuz
punices rose luteolȩ ꝙ & sarrang uole. Nec minꝰ cȩlestis numinis
hiacynthris coritiꝰ. Itẽ siculus bulbus crociꝰq depõit : ꝗ colort odoraq
mella. Iñ uõ notȩ iulioris ĩnuabiles nascũt᷑ hebȩ caltsq ac pascus re¬
giõib: q̃ fauaꝵ ceras exuderũt : ut ułgares lapsanȩ : n his p̃ciosior
armoracia frapitriq olus ⁊ irudi siluestris ac nigri papauens flo¬
bra serpyllũ e origanũ. Tertiȩ nott s ad huc gnose marinꝰ ros e no-¬
stas eimela quã dici satureia. Mediuetis demñ gust/ amarãt hui E¬

Expanded text:
res amicissimos apibus creant, ut sunt in virgineo solo frutices amelli, caules acanthini, scapus asphodeli, gladiolus narcissi. At in hortensi lira consita nitent candida lilia, nec his sordidiora leucoia,tum puniceae rosae luteolaeque, et Sarranae violae, nec minus caelestis luminis hyacinthus, Corycius item Siculusque bulbus croci deponitur, qui coloret odoretque mella.Iam vero notae vilioris innumerabiles nascuntur herbae cultis atque pascuis regionibus, quae favorum ceras exuberant: ut vulgares lapsanae, nec his pretiosior armoracia, rapistrique olus, et intubi silvestris ac nigri papaveris flobra, serpyllumque et origanum. Tertiae notae, sed adhuc generosae, marinus ros et nostras cunila, quam dixi satureiam. Mediocris deinde gustus tamaric
Abbreviated transcription (Latin):
defirus erigit᷑. Dem̃ ꝑ tr̃asusa lateꝵ cauea trasmuitũt᷑ ramices: qui
exit feraꝵ obserẽ. Satis ẽ aũt uaceras inter pedes octonos aefgt
serisq tr̃a suersis ita clatrare: ne spacioꝵ laxitas: q̃ seraminib ĩ ter¬
uenit pecudi prebeat fugã. hoc ãt nõ lice: E laxissimas regiones :¬
tractusꝙ montiũ claudert sicut galliaꝵ. Nee nõ & ĩ aliis ꝗbusdã pro-¬
uĩcis locoꝵ uastitas patit᷑. Nã & fabricadis ingẽs ẽ uacẽris mat̾ig¬
copia. ꝙ cęr̾a ĩ hãc rẽ felicitet suppetũt. Eͥppe crebris fontib
abũdat solũ : qd̾ ẽ maxĩe p̃dictis ga̾ih salutare. Tu ꝙ̃ sua spo̾te
pabula feris benigni suminifttat. prȩcipueꝙ saltus eligũtur: qui
& trẽnis foctib ie aborib abu̾dãt. Nã ut graminib ita frugibus roburncis

Expanded text:
inde per transversa laterum cava transmittuntur ramices, qui exitus ferarum obserent. Satis est autem vacerras inter pedes octonos defigere, serisque transversis ita clatrare, ne spatiorum laxitas, quae foraminibus intervenit, pecudi praebeat fugam. Hoc autem modo licet etiam latissimas regiones tractusque montium claudere, sicuti Galliarum nec- non et in aliis quibusdam provinciis locorum vastitas patitur. Nam et fabricandis ingens est vacerris materiaecopia, et cetera in hanc rem feliciter suppetunt; quippe crebris fontibus abundat solum, quod est maxime praedictis generibus salutare: tum etiam sua sponte pabula feris benignissime subministrat praecipueque saltus eliguntur, qui et' terrenis fetibus et arboribus abundant. Nam ut graminibus ita frugibus roburneis
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. S indagatorẽ ꝯuenie: matutina tpt̃a uestigãdi eligẽ : ut spici¬
u dici heat: quo explore cõmeati apu. Sȩpe .n. si serꝰ coepit
eas denotare ꝙ̃ cũ in ꝓpĩquo st̾. iustis oꝑu ꝑacts se recipiut:
n ͨ remeãt ad aquã: quo euenit ut uestigator ignore ꝗ̃ ionge
a fonte diste᷑ et amen. St̃ ꝗ ꝑinitia ueris apiastrũ ut ꝙ ille
uates ait trita meli phylla q cherĩrȩ ignobile gramen : auasq
colligat siłes herbas ÷ ꝗb id genꝰ aĩalũ delectat᷑. ꝙ ita alueos per¬
fricaẽ: ut odor e sucus uasis inhertat. q̃ dem̃ mudata exiguo nel

Expanded text:
ocatur. Sed indagatorem convenit matutina tempora vestigandi eligere, ut spatium diei habeat, quo exploret commeatus apium. Saepe enim, si serius coepit eas denotare, etiam eum in propinquo sunt, iustis operum peractis se recipiunt, nec remeant ad aquam: quo evenit ut vestigator ignoret, quam longe a fonte distet examen. Sunt qui per initia veris apiastrum, atque, ut ille vates ait, Trita melisphylla et cerinthae ignobile gramen, aliasque colligant similes herbas, quibus id genus animalium delectatur, et ita alvos perfricent, ut odor e
Abbreviated transcription (Latin):
egredi: regionẽq notie. ĩ quã pł̃es euolat᷑. E eas ꝑseꝗt᷑ donec adla-¬
tebrã ꝑducat᷑ examinis: qd̾ siue ẽ abditũ spetu. fumo eliciet᷑
cũ erupit. aȩris strepitu coercet᷑. Nã statĩ sono territũ iuł ĩ fruti¬
te iuł ĩ editiore siluȩ ftonde ꝯcide. & & uestigatore p̃parato uase
recõdit᷑. Sin at̃ sedem ħt arboris caue: e aut exte ramus quẽ

Expanded text:
egredi; regionemque notat, in quam plures revolent, et eas persequitur, donec ad laegredi; regionemque notat, in quam plures revolent, et eas persequitur, donec ad latebram perducatur examinis. Quod sive est abditum specu, fumo elicietur, et cum erupit, aeris strepitu coercetur. Nam statim sono territum vel in frutice vel in editiore silvae fronde considet, et a vestigatore praeparato vase reconditur. Sin autem sedem habet arboris cavae, et aut extat ramus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
loco facilꝰ redeiut sagnoscẽ pot̾is. dt si tarde id faciẽ : scias eas ĩuicino
ꝯsiste᷑. Sin at̃ seriꝰ ꝓ mora tpris estimabis dista̾tiã loci. S cũ adu̾¬
tenis celeriter redeũtis nõ egit ꝑseq̃ns ier uolatiũ ad sedẽ ꝑdueris exa¬
minis In iis at̃ q̃ logi meare uidebũt solertior adhibelit᷑ cum : q̃ talis d̃
Arũdinis ĩt̾nodiũ cũ suis articulis excidit᷑ & terebrat᷑ ab latere talea
ꝑ qb̃ foramẽ exiguo melle uł aefrnto ĩstillato poĩt᷑ iuxͣ fontẽ. Dem̃
cũ ad odorẽ dulcis liqminis cõpłes apes irrepserũt tołłt talea ł appo¬
sito foramii pollice: nõ emittit nisi una: q̃ cũ euasit: fuga suã
demõstiat obẜuari. atq is dũ suficit ꝑseꝗt᷑ euolãtem: cũ dem̃ ꝯspi¬
cere desit apẽ: tũ alta emittit. q si eãde petit cg̨li ꝑte uesti¬
giis prioris ĩhȩne : & si minꝰ aliã ꝗͦ at alã foramĩe adaꝑto patit᷑

Expanded text:
loco facilius redeuntes agnoscere poteris; ac si non tarde id facient, scies eas in vicino consistere: sin autem serius, pro morae tempore aestimabis distantiam loci. Sed cum animadverteris celeriter redeuntes, non aegre persequens iter volantium ad sedem perduceris examinis. In iis autem quae longius meare videbuntur, solertior adhibebitur cura, quae talis est. Arundinis internodium cum suis articulis exciditur, et terebratur ab latere talea per quod foramen exiguo melle vel defruto instillato, ponitur iuxta fontem. Deinde cum ad odorem dulcis liquaminis complures apes irrepserunt,tollitur talea, et apposito foramini pollice non emittitur, nisi una, quae cum evasit, fugam suam demonstrat observanti: atque is, dum sufficit, persequitur evolantem. Cum deinde conspicere possit apem,tum alteram emittit: et si eandem petit caeli partem, vestigiis prioribus inhaeret. Si minus, aliam atque aliam foramine adaperto patitur
Abbreviated transcription (Latin):
carpit. ubi uo flumen aut lacꝰ ẽ herdeꝑ copia ins nimis iutͣ satȩ fruges:
minim oneris. Attã p̃stat ex se pullos ał plumã: quã nõ ut ĩ ouib lanã
semł demete᷑ s bis año uere E autumno uelle lic. Atoꝵ odhas qb cãs
si ꝑmittit locoꝵ ꝯdicio uł paucas utiq op educare : singłis q marih tnus
feminas destimare. Nã ꝑꝑ grauitatẽ płes inire nõ posst̾. Enẽ inta cohox¬
tẽ p̃rccti seottis agulis atas fact᷑.ĩ ꝗb cubite .ꝙ ftet elad̃.¬

Expanded text:
erbaeque copia, nec nimis iuxta satae fruges, minimi oneris. Attamen praestat ex se pullos atque plumam, quam non, ut in ovibus lanam, semel demetere, sed bis anno, vere et autumno vellere licet. Atque ob hasi permittit locorum conditio, vel paucos utique oportet educare, singulisque maribus ternas feminas destinare. Nam propter gravitatem plures inire non possunt. Quinetiam intra cohorte
Abbreviated transcription (Latin):
an pulli rostellis oua ꝑtudent: ꝙ auscultet᷑. si pipiãt. Nã sepe ꝑꝑ crassi¬
tudiẽ putaminũ ĩrũꝑe nõ q̃unt: ita ut herẽtis pullos manu exime̾ opõ¬
tebit: ꝓ mr̃i fouẽdos sbitẽ: qdq nõ apli triduo face᷑. Nã post unũ e
xxͫ diẽ silẽtia oua catẽ aĩalib: eaq remouẽda st̾: ni ĩ cubãs mani
spe diutiꝰ retineat᷑ effocta. pullos ãt nõ op sing̃los : ut ꝗsꝙ nan sit tolle
S uno die ĩ cubili sineͣ cũ mĩt: q aqͦ ciboq abstinẽ: dũ om̃s excude̾tur.
posto die cũ grex fuerit effoctꝰ: hoc mõ depõit᷑. Cribro uiciario uł e lolia¬
rio: ꝗ iã fuent ĩ usu : pulli suꝑponãt᷑: deiñ pulei surcuis fumigẽt᷑. Eares
uidr ꝓphibẽ pituitã q̃ celẽrime teneros ĩt̾fait. pͥot hȩc cuuea cũ it̃e
clidẽdq sr e farit hortacco : cũ aq icocto uł adorto fairit iuno resꝑso¬

Expanded text:
nt, et auscultetur, si pipiant. Nam saepe propter crassitudinem putaminum erumpere non queunt. Itaque haerentes pullos manu eximere oportebit, et matri fovendos subicere, idque non amplius triduo facere. Nam post unum et vigesimum diem silentia ova carent animali- bus: eaque removenda sunt, ne incubans inani spe diutius detineatur effeta. Pullos autem non oportet singulos, ut quisque natus sit, tollere, sed uno die in cubili sinere cum matre, et aqua ciboque abstinere, dum omnes excludantur. Postero die, cum grex fuerit effectus, hoc modo deponatur.Cribro viciario, vel etiam loliario, qui iam fuerit in usu, pulli superponantur, deinde puleii surculis fumigentur. Ea res videtur prohibere pituitam, quae celerrime teneros interficit. Post haec cavea cum matre claudendi sunt, et farre hordeaceo cum aqua incocto, vel adoreo farre
Abbreviated transcription (Latin):
Sola ex p̃ciosis piscib murena quis t arsesis carpatiꝙ pelgi: q̃ł ẽ ultimu
niacula qͥuis hospes freto ꝑegrinũ mart sustoie. S in dẽ sito piscinuꝵ dñlũẽ.
Stngnũ cẽstnꝰ etimit ꝯpt̃u .q̃t sit poitis ẽ ut ĩlegis maris unda porẽ sbmo¬
ueat n ͭ ĩtra ꝯseptũ sinat remanẽ uete Nãg io similimõ ẽ peligo q̃ł agitatã
uẽtis assidue renouat: ñ ꝯcalesct᷑ p̃t̃ : ꝗn geliaũ ab imo fiuctũ rerolut in¬

Expanded text:
Sola ex pretiosis piscibus muraena, quamvis Tartesii Carpathiique pelagi, quod est ultimum, vernacula,quovis hospes freto peregrinum mare sustinet. Sed iam de situ piscinarum dicendum est. Stagnum censemus eximie optimum, quod sic positum est, ut insequens maris unda priorem submoveat, nec intra conseptum sinat remanere veterem. Namque id simillimum est pelago, quod agitatum ventis assidue renovatur, nec concalescere pote
Abbreviated transcription (Latin):
Pfmpatticȩ septȩ conditõ anstoreles miis libris quos &e aĩalih cõ¬
setripsit apiũ siue ex aminũ gn̾a płi demõsttat : earq aliquȩ nistas
sͥ glomerosas easemq nigtas & hirsutas apes hñt alas minones ꝗde
ses op̃ rosudas e i fusti coloris horridiq pili: alias magis exiguas
ñ tam rotũdas: sed obesas tñ e latas coloris meliusculi : nõ nłłas mi¬
nimas gracilesq e acuti aluei ex aureolo uarias at leues: ei ꝙ¬

Expanded text:
Peripateticae sectae conditor Aristoteles in iis libris, quos de animalibus conscripsit, apium 4 examinum genera complura demonstrat, earumque alias 5 vastas sed glomerosas, easdemque nigras et hirsutas apes habent: alias minores quidem, sed aeque rotundas et fusci coloris horridique pili: alias magis exiguas, nec tam rotundas, sed obesas tamen et latas, coloris meliusculi: nonnullas minimas gracilesque, et acuti alvi, ex aureolo varias atque leves: ei
Abbreviated transcription (Latin):
peles septe. In ea singłi dextri leuoq pariete aditꝰ ad uttãq cellã
facit̃di ẜ. iuei parietib: ꝗ ẽ itratib adu̾sus. Nuic aũt focus appli¬
cet tã longus. ut nec ĩ pediat predc̃os aditꝯ & ab eo fumꝰ ꝑuenit
ĩ uimãꝙ cellã eq̃ lõgiudinis e altitdinis duodenos pedes hẽant
Nã plus latitudinis ꝙͣ media solimitas diudat᷑ tabulitisq: quȩ suͣ
se qͣtnos e ista septenos libos pedes heant: q̃m ip̃a singlos occusãt
Utraq tabulita gallinis ẜunt debẽ : ꝓ ea ꝑuilis ab onẽte singłis iliuã¬
ri frnestellis: q̃  ip̃e matutiũ exitũ p̃beãt auib ad cohent̃: n minꝰ
uesꝑtmũ ĩt rortũ. S cum̃dũ erit: ut sꝑ nocib claudat᷑. qͦ trtiꝰ aues
mancãt ĩtra tabłata maiores fenesoȩ aꝑiant᷑ e ea clatris muniat᷑:
Nã ẽ in his ip̃is locis cmassos parietes ȩdificait ꝯuenit: ut excisa ꝑor
parietes uehem̃ttr actis uimineos qualos suꝑĩponãt : siue ãt parieti¬

Expanded text:
pedes septem. In ea singulidextro laevoque pariete aditus ad utramque cellam faciendi sunt, iuncti parieti, qui est intrantibus adversus. Huic autem focus applicetur tam longe, ut nec impediat prae-dictos aditus, et ab eo fumus perveniat in utramque cellam: eaeque longitudinis et altitudinis duodenos pedes habeant, nec plus latitudinis quam media. Sublimitas dividatur tabulatis, quae supra se quaternos, et infra septenos liberos pedes habeant, quoniam ipsa singulos occupant. Utraque tabulata gallinis servire debent, et ea parvis ab ominus vespertinum introitum. Sed curandum erit, ut semper noctibus claudantur, quo tutius aves maneant. Infra tabulata maiores fenestellaeaperiantur, et eae clatris muniantur, Nam etiam in iis ipsis locis ita crassos parietes aedificare convenit, ut excisa per parietes vehementer actis vimineos qualos superimponant.Sive autem parieti
Abbreviated transcription (Latin):
ex cus̃t az auftre debeat. Qr stan ei longior ꝓductiorq ad hos ca¬
nẽtitas ex igit celeritatt ad tebeliꝰ ꝯsectadi Cet̾i artꝰ siłes
mẽbris uillatci canis ȩque ꝓbãt᷑. Cibaria fert eadẽ st utrq gnũi
re toste fabȩ ss tepido. Nã feruẽs rabiẽ creat. Huic qͣdrupedi n
femĩȩ n mari. nͥ post anũ ꝑmittẽda uenꝰ ẽ: q̃ si teneris ꝯcedit᷑:
carpit e cõpꝰ e uires aĩosq aegenerat pͥmꝰ effoete ꝑt a mouẽ¬
dus ẽ. qm̃ trtãcala/ ñ recte nutrit : q eduentio totiꝰ lobitꝰ aufent¬
⁊ ĩcrtm̃tũ. Mares iuuesiłr̃ usq ĩ ãnos dete ꝓgenerãt. post id tp̃us
ĩ cũdis feminis nõ uidẽt habiles: qm senioꝵ pigra soboles existit
femine ꝯcipiũt usꝙ ĩ años uiui: ñ st utiles post decẽmũ. Catulos
sex m̃sib pͥmis: du cõroborẽt. emitti nõ op: nͥ ad mr̃e lusus ac

Expanded text:
excutere atque auferre debeat. Quare status eius longior pro-ductiorque ad hos canecessitas exigit celeritate bestiam consectandi. Ceteri artus similes membris villatici canis aeque probantur. Cibaria fere eadem sunt utrique geore coctae fabae, sed tepido: nam fervens rabiem creat. Huic quadrupedi neque feminae neque mari nisi post annum' permittenda venus est: quae si teneris conceditur, carpit et cootius habitus aufert incrementum. Mares iuveniliter usque in annos decem progenerant: post id tempus ineundis feminis non videntur habiles, quoniam seniorum pigra soboles existit. Feminae concipiunt usque in annos novem, nec sunt utiles post decimum. Catulos sex mensibus primis, dum corroborentur,emitti non oportet, nisi ad matrem lusus ae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̃ nõ ꝓx ͤ ẜ pelagios meliꝰ pascũt: ut auratas  dentrices. punitasq e ĩdi¬
genas ũbras ne. ueꝵ ꝯchilis minꝰ apti. Rutsus opñe saxosũ mart nõis

Expanded text:
 quidem non pessime,sed pelagios melius pascunt, ut auratas ac dentices, Punicasque et indi quidem non pessime,sed pelagios melius pascunt, ut auratas ac dentices, Punicasque et indigenas umbras: verum conchyliis minus apti. Rursus op
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ig̾ ꝑiuriu młtoꝵ sotiliorẽ fecit gulã. doctaꝗ  erulita polata fa¬
stidirt dicuit fluiualẽ lupi: nͥ quẽ aybens adue̾so torrẽte defatigasẜ.
pistinas pupilli sui uẽditabat. Iam .n. celebres erãt delitiȩ popinales: cũ
ad mare deferãt᷑ uiuaria: quoꝵ studiosi ͫ uelut añ deiuctaꝵ gẽtiũ tiuma¬
tinꝰ e ssauricꝰ: ita Sergiꝰ aurata. e liciniꝰ marena captor pasciũ leta¬
lant᷑ uotabulis. S qm̃ sic mores occalcͥaue᷑ nõ ut heg usitata sueꝵ ut
max᷑ laudbila e honesta iudicaret᷑: nos qͦ ne uideam ᷑ tot iã secłoꝵ fieri
maritimos agros mẽcent᷑: ꝑꝑ exilitatẽ soli : q̃ plerũq littori iutina d :
fruetꝰ trcẽ ꝓciꝑe nõ potuert. & ex mari redditũ ꝯstituat. Nlui ãt rei qͣi
passerẽ: Eodẽ q max̃ ĩdonea ẽ conchiliisimuricib & ostreis. ꝑuͣpam¬
⁊ꝙ cõchaꝵ pectũculi balam i uł sphõdili. At arenosi gũgites plios

Expanded text:
 periurium multorum subtiliorem fecit gulam, doctaque et erudita palata fastidire docuit fiuvialem lupum, nisi quem Tiberis adverso torrente defatigassetingentorum piscinas pupilli sui venditabat. Iam enim celebres erant deliciae popinales, cum ad mare deferrentur vivaria, quorum studiosissimi, velut ante devictarum gentium Numantinus et Isauricus, ita Sergius Orata, et Licinius Muraena captorum piscium laetabantur vocabulis. Sed quoniam sic mores occalluere, non ut haec usitata, verum ut maxime laudabilia et honesta iudicarentur,nos quoque ne videamur tot seculorum seri maritimos agros mercatus,propter exilitatem soli, quae plerumque litori vicina est, fructus terrae percipere non poterit,ex mari reditum constituat. Huius autem rei quasi passerem. Eadem quoque maxime idonea est conchyliis:purpectunculis, balanis, vel sphondylis.At arenosi gurgites planos
Abbreviated transcription (Latin):
paucis licis ea felicitaeẽ sappetẽ: ut apib alo pabula hyb̾na ⁊ atꝙ ala
prebedit᷑ ȩstiua. Itr qb locis post ueris trm̃a fiores itonei deficiũt : negit
opottre i mota etamina relinꝗ s uernis pastionib absunptis s̃ ea loca
ñas ferri q̃ serotinis fiorib thymi e organit hymbt q benignꝰ apes
alert possut qd fieti ait q achuiȩ regiõib idi tãste̾rũt᷑ in atticas passi¬

Expanded text:
e,ut apibus alia pabula hiberna atque alia praebeantur aestiva. Itaque quibus locis post veris tempora flores idonei deficiunt, negat oportere immota examina relinqui, sed vernis pastionibus absumptis in ea loca transferri, quae serotinis floribus thymi et origani thymbraeque benignius apes alere possint. Quod fieri ait et Achaiae regionibus, ubi trans
Abbreviated transcription (Latin):
& xxxͫ dic̃ ꝙͣ nat stiã in agio satis tato educi.Seꝗłꝙ gret uelut
mr̃e gallinã singultiẽte. Ea cauea clausa feit᷑ ĩ agrũ a pastore¬
missa ligato pede lõga haea gala custolit᷑: ad quã cĩcũuolat̃ pali
ꝗ cũ ad̾ sacietatẽ pasti st: reducũt᷑ in uillã ꝑ seq̃ntes. ut dixi nutaicis
singultꝰ. Satis aũt ꝯuenit ĩtꝰ austores nõ debeͣ alias gallinas: quȩ
pallos sui gñis ebucãt ĩ eode loco pasti. Nã cũ ꝯspererũt pauonina
ples suos pullos diligtͣ᷑ desiũt. & ĩ maturos rehnquũt. ꝑosi uidel: ꝙ nͨ¬

Expanded text:
i sunt, etiam in agrum satis tuto educi, sequiturque grex velut matrem gallinam singultientem. Ea cavea clausa fertur in agrum a pastore, et emissa ligato pede longa linea custoditur, ad quam circumvolant pulli. Qui cum ad satietatem pasti sunt, reducuntur in villam persequentes, ut dixi, nutricis singultus.Satis autem convenit inter auctores, non debere alias gallinas, quae pullos sui generis educant, in eodem loco pasci. Nam cum conspexerunt pavoninam prolem, suos pullos diligere desinunt, et immaturos relinquunt, perosae videl
Abbreviated transcription (Latin):
moꝰ coenoq litescũt. Sũt. ut iã añ dici ꝯchylis magis ⁊ iacẽtib apta aĩa¬
lih. Neqi ẽ eade̾ lacꝰ põitio: ꝗ̃ recipit cubãtis. flt eadẽ p̾bet᷑ cibana a¬
duos pedes piscina de pͥmit᷑ in ea ꝑte littoris q̃ ꝓfundo recessu nũqͣ destituit᷑.
Spissi deĩ clatri mãginib ĩ figũt: ꝗ suꝑ aquã semꝑ emineãt: ẽ cũ maris¬
est intumuent. mox p̃iaciũt᷑  gyrũ molos tta ut cõplestit᷑ sinu suo
ꝙ tñ excedãt stagni modũ. Sic .ñ. & maris atrocitas obieftu crepidinus
frangit᷑. & ĩ traꝗllo ꝯsistens piscis sedib sius nõ exturbat᷑: n sp̃ ui
uanũ replet᷑ ꝯgenie. quã tẽpestatib erustat pelagi uioletia. Opotebit
ãt nõnłs locis moles sttidi more meadri potis i i ãgustis itinenb q̃
quãtal hyemis seuitia mare sine fluctu tr̃asmittat. Hic esta iacẽtiũ
mollior ẽẽ debe ꝗͣ saxatiliũ. Nã ꝗa detib carẽ aut lãbũt cibos aut

Expanded text:
ta sunt,ut ante iam dixi, conchyliis magis et iacentibus apta sunt animalibus. Neque est eadem lacus positio, quae recipit cubantes: neque eadem praebentur cibaria pduos pedes piscina deprimitur in ea parte litoris, quae profundi recessu nunquam destituitur. Spissi deinde clatri marginibus infiguaestus intumuerit. Mox praeiaciuntur in gyrum moles, ita ut complectantur sinu suo, et tamen excedant stagni modum. Sic enim et maris atrocitas obiectu crepidinis frangitur, et in tranquillo consistens piscis sedibus suis non exturbatur, neque iarum congerie, quam tempestatibus eructat pelagi violentia. Oportebit autem nonnullis locis moles intercidi more Maeandri parvis sed angustis itineribus, quae quantalibet hiemis saevitia mare sine fluctu transmittant. Esca iacentium mollior esse debet, quam saxatilium, nam quia dentibus carent, aut lambunt cibos
Abbreviated transcription (Latin):
cib dem̃ pordinẽ fucit arũdinea septa ĩ mõu caueart qualis colũbaiȩ
tectus supnonũt. Ea septa distingũt᷑ uelut cleris itcuretib calanis
ita ut ab iatoq late singłos adie heant. Stabulũ at̃ cart᷑ debe aligĩe:
cuiꝰ s̃ solo ꝑ ondinẽ figũtꝰ bitues paxilli : eoꝵꝙ ꝑtes sũme ligulis
edolatas hñt. q̃ tr̃asuersis foratis ꝑticis ĩducat᷑. Hȩ poro quabratȩ ꝑticȩ
parillis suꝑponũt᷑: ut auẽ recipiãt assiliẽtt̃. S idetͦ sit exemptles:¬

Expanded text:
nde per ordinem fiunt arundinea saepta in modum cavearum, qualescolumbarii tectis superponuntur. Ea saepta distinguuntur velut clatris intercurrentibus calamis, ita ut ab utroque latere singulos aditus habeant. Stabulum autem carere debet uligine, cuius in solo per ordinem Aguntur breves paxilli,eorumque partes summae lingulas edolatas habent, quae transversis foratis perticis inducantur.Hae porro quadratae perticae, paxillis superponuntur, ut avem recipiant adsilientem. S
Abbreviated transcription (Latin):
lepus cailis cap̃is ꝙ ac suib fecis iux̃ uuillã pleruig sbesta om̃cs
hitatidib ponebat uiuaria: ut ꝯspectu suo clausa uenatio possie.¬
ns oblastarã oculos & cũ exegisse usus epulut uelut e cella pinc
excisis iđ ÷ ꝓtectis po̾ticib ac pomariis. Qr̃ q̃ñ tituli quẽ scpsinꝰ.
huic disputatiõi rõ readita ẽ: ea nẽ quȩ proposumꝰ: singła ꝓstqͣmur¬

Expanded text:
sculis capreisque, ac subus feris iuxta villam plerumque subiecta dominicis habitationibus ponebat vivaria, ut et conspectu suo clausa venatio possidentis oblectaret oculos, et cum exegisset usus epularum, velut e cella promeexcisis, vel in profectis porticibus ac pomariis. Quare quoniam tituli, quem praeseripsimus huic disputationi, ratio reddita est, ea nunc quae proposuimus singula
Abbreviated transcription (Latin):
sesat : ueꝵ ꝙ stĩe eiꝰ max᷑ dlectat᷑. hyeme tñ osse panis uno madestẽ
sicut ẽ palãdos celeriꝰ opimãt ꝗ̃ cefi cib. Receptacula nõ raꝗͣ colũbis
loculam̃ta suł cellule caiuit efficiũt. s ad lincã mutil ꝑ parietẽ fixi
si id faciãt: corꝑi detrahit̃. In his ãt assidue pascũt᷑ milio đ tritico. S ea
scĩa dari nͥ sicta nõ op. Satiatq semodius cibi ĩ dich singłis uicenos E

Expanded text:
me delectatur.Hieme tamen offae panis vino madcfactae, sicut etiam palumbos, celerius opimant quam ceteri cibi. Receptacula non tanquam columbis loculamenta, vel cellulae cavatae efficiuntur,sed ad lineam mutuli per parietem defixi si id faciant, corpori detrahunt. In his assidue pascuntur milio aut tritico, sed ea semina dari nisi sicca non oportet. Satiatque semodius cibi in diebus singulis vicenos et
Abbreviated transcription (Latin):
fis ad nocturnã reꝗem debẽ includi. S enit curadũ : ne humi mancãt
nã ꝗsit cubrãt : tollẽdi st. qs supta ꝑticas imponẽdi: ne frgore llort̃.¬
N Unnbitaꝵ endẽ est ftrt q̃ pauonũ educato
Cegerũ siluestres gallnȩ. quȩ rusticȩ appellãt ĩ ẜuitutt nõ fetãt q iõ nł̃ de
is precipimꝰ n ut tih ad sacietatẽ pbeat᷑. quo sint ꝯuiuioꝵ epulis aptiores:¬

Expanded text:
am requiem debent includi. Sed erit curandum, ne humi maneant. Nam qui sic cubitant, tollendi sunt, et supra perticas imponendi, ne frigore laborenNumidicarum eadem est fere quae pavonum educatio. Ceterum silvestres gallinae, quae rusticae appellantur, in servitute non fetant: et ideo nihil de his praecipimus, nisi ut cibus ad satietate
Abbreviated transcription (Latin):
nec pugnacẽ ñ tixose libidinis marẽ. Nã plerũq cȩtos ĩfestat
ꝙ nõ patit᷑ iniri femias : cũ ip̃e płib sufficẽ nõ q̃at. Impediẽdi
ẽ itaꝙ ꝓeacitas eiꝰ ampullaceo corio: q̃d cũ ĩ orbiculũ forma¬
tũ ẽ. media ꝑs eius rescindit᷑ : & ꝑ excisã ꝑtem galli pes ĩ seat᷑ :
eaꝵ qͣi compede cohibẽt᷑ feti mores. Sed ut ꝓpoũi iã de tutla uni¬

Expanded text:
stat, et non patitur inire feminas, cum ipse pluribus sufficere non queat. Impedienda est itaque procacitas eius ampullaceo corio; quod cum in orbiculum formatum est, media pars eius rescinditur, et per excisam partem galli pes inseritur: eaque quasi compede cohibentur feri mores. Sed, ut proposui, iam de tutela
Abbreviated transcription (Latin):
uocãt: cũ cibo mixta ꝓdest: uł eadẽ ꝑtrita : gͥ cũ aqͦ potui data.
Arꝙ heç it mebia mediocriter laboratib adhibẽt᷑. Nã pituta si cutũ¬
uenit ocłos. Ẽ cibos auis respuit. fero rescinañt᷑ gene ꝙ coattoa sb̾ eclis
sanies oĩs ex pͥmir: at ita paulũ triti salis nulnerib ĩfricat᷑. Io põro
nitiũ marͣ nascit᷑: cũ frigort ⁊ penuria cibi laborat aues. Ite
cũ ꝑ ȩstatẽ ꝯsistẽs ĩ cohotib aqua potat᷑. Itẽ cũ ficꝰ ał ĩm̃atura uua¬

Expanded text:
vocant, cum cibo mixta prodest; vel eadem pertrita, et cum aqua potui data. Atque haec remedia mediocriter laborantibus adhibentur. Nam si pituita circumvenit oculos, et iam cibos avis respuit, ferro rescinduntur genae, et coacta sub oculis sanies omnis exprimitur: atque ita paulum triti salis vulneribus infricatur.Id porro vitium maxime nascitur cum frigore et penuria cibi laborant aves: item cum per aestatem consistens in cohortibus aqua potatur: item cum ficus au
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃s oĩdre ꝑueĩt al cibos. Cȩfi at saratiles ał pelagici satis ex iisis ex
retẽtib meliꝰ pascũt᷑. Nã q hallecula mõ capta q cãmarus exiguusꝙ
godio: ꝗs ꝗs dniq ẽ ĩ crem̃ti minuti piscis maiorẽ alt. si qñ tñ hyeais
seuitia nõ patit᷑ eiꝰ gñis estã dari uł sordidi panis offe:uł siqͦ st tpr̃a
poma: ꝯcisa p̃de̾t᷑. ficꝰ ꝗdẽ arida sꝑ obiicit᷑ ex imia si sit: ut betice
numidiȩq regiõib larga. Cȩtu illõ cõminti nõ dede. q̃d inlti fa¬
piscis dñi cibarꝗis saginat᷑. cũ ad pistatoris forũ ꝑlan ẽ macies ĩ¬
dicat eũ nõ et̃ libo mari captuꝰ. sed de custodia elatũ. ꝑꝑq̃d̃

Expanded text:
rem, pervenit ad cibos. Ceteri autem saxatiles aut pelagici satis ex his, sed recentibus melius pascuntur. Nam et alecula modo capta, et cammarus exiguusque gobio, quisquis denique est incrementi minuti piscis, maiorem alit. Siquando tamen hiemis saevitia non patitur eius generis escam dari, vel sordidi panis offae, vel siqua sunt temporis poma concisa praebentur. Ficus quidem arida semper obicitur, eximie si sit, ut Baeticae Nupiscis domini cibariis saginatur, cum ad piscatorium forum perlatus est, macies indicat eum non esse libero mari captum, sed de custodia elatum, propter
Abbreviated transcription (Latin):
Eius pulli singli fictilab ollis ꝯdũt: stipãtibq oꝑcula supponõtur :
s e gypso lita uasa ĩ angulis colũbariis suspẽdũt᷑. Qug res auib
amont loci sit ꝯciliat: ne uꝗͣ deserãt. Seligẽde uo̾ st̃ ad educatiõe/
niuetulȩ n nimiũ nouellȩ ss corꝑis maxͥ: curãdũꝙ si fieri
posit: ut pulli quẽadm̃o excusi st̃ . nũqͣ sepant̃. ł lã fere sic
maritat płes educar foctus. sin ałt certe iñ alienigenȩ ĩtꝰ se csiũgit
ut alex a drinȩ. Net cãpans: minꝰ.n. pares suos diligũt. ꝓ iõ ñ młte¬

Expanded text:
Eius pulli singuli fictilibus ollis conduntur, spirantibusque opercula superponuntur, Eius pulli singuli fictilibus ollis conduntur, spirantibusque opercula superponuntur, et gypso lita vasa in angulis columbariis suspenduntur:quae res avibus amorem loci sic conciliat, ne unquam deserant. Eligendae vero sunt ad educationem neque vetulae, nec nimium novellae,sed corporis maximi: curandumque, si fieri possit, ut pulli, quemadmodum exclusi sunt, nunquam separentur. Nam fere si sic maritatae plures educant fetus. Sin aliter, certe nec alieni generis coniungantur, ut Alexandrinae et Campan
Abbreviated transcription (Latin):
nescant. Nã cũ paulũ ctͣ ȩdificia uoliauerit: echilanatȩ re¬
creãt᷑. & ad foetus suos uegetiores redeũt. ꝑꝑ quos ne lõ¬
lauari ꝑꝑ angustias nõ recipiãt. Nã io face̾ eas nͨ ouis mnec
pullis: ꝗh pleñq ĩcubãt expedit. Cȩt̾i cibos iuxta pariete
puta̾t᷑ uicia uł eruũ. Tũ ꝙ̃ lencula miliũꝙ e lonũ : nec minus
excreta tritici: E siqͣ st alia legũa: ꝗb ꝙ̃ galine alũt᷑. Locꝯ at̃¬
sbiñ cõuerri e emũdari debe. Nã quãto ẽ cultior. tãto letior auis
ꝯspicit᷑. eaq tã fastidiosa ẽ. ut sepe sedes suas posa: si det᷑ auo-¬
lidi potas : relinquit. Qđ freg̃nter in is regiõib ubi liberos habẽ
egressus actidere sole. Id ne fiat: uen ẽ democriti p̃ceptũ. Genꝰ
accipitris Tristingulũ uocãt rustici. fere̾ ĩ ȩdificiis nidos facit:

Expanded text:
nescant. Nam cum paulum circa aedificia volitaverint, exhilaratae renescant. Nam cum paulum circa aedificia volitaverint, exhilaratae re-creantur, et ad fetus suos vegetiores redeunt, propter quos ne lonlavari propter angustias non recipiant. Nam id facere eas nec ovis nec pullis, quibus plerumque incubant, expedit. Ceterum cibos iuxta parietem putantur vicia, vel ervum, tum etiam lenticula, miliumque et lolium, nec minus excreta tritici, et si qua sunt alia legumina, quibus etiam gallinae arri et cmundari debet. Nam quanto est cultior, tanto laetior avis conspici- tur, eaque tam fastidiosa est, ut saepe sedes suas perosa, si detur avolandi potestas, relinquat.Quod frequenter in his regionibus, ubi liberos habent egressus, accidere solet. Id ne fiat, vetus est Democriti praeceptum. Genus accipitris tinnunculum vocant rustici, qui fere in aedificiis nidos facit.
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq clausȩ ĩtra tectũ pasci debẽ⁊ uł ĩ plano uillę loco: nec ĩ frigido sed
in ȩdito fieri tabulatũ op: qd̃ aspiciat hyb̾nũ meridit̃ eiꝰ parieres
ne iã dcã iteremꝰut in ornihone p̃cepimꝰ. ꝯtinius cubiculis
quę uł loculam̃ta: ꝗb nidificẽ aues: uł fitilia colũbaria reti-¬
piant pre positis uestibulis ꝑ quȩ ad cubilia ꝑueqiãt.: Tot aãt
locus e ip̃e colũbaꝵ celle poliri debã albo tectorio: qm̃ eo co-¬
lore p̃cipue delectat᷑ h genꝰ auiũ : ñ minꝰ ex trĩsecus leuigari
parietes mix  ccͣ fenestrã. Ea sit ita poĩta : ut maiorẽ ꝑte hỹb̵¬
ni diei folẽ almittat: hẽatq appoĩta satis ãplã caueã retib
emunitã : quȩ excludat accipites : & recipiat eg̃dientes ad
apͥcatinẽ colũbas : ñ minꝰ ĩ agnos emitãt matricesq ouis : qͣ
pullis ĩ cũbãt: ne qi graui ꝑpetuȩ custodie ẜuitio ꝯtristatȩ se¬

Expanded text:
Itaque clausae intra tectum pasci debent, nec in plano villae loco, nec in frigido: sed in edito fieri tabulatum oportet, quod aspiciat hibernum meridiem. Eiusque parietes, ne iam dicta iteremus, ut in ornithone praecepimus, continuis cubilibus el loculamenta,quibus nidificcnt aves, vel fictilia columbaria recipiant, praepositis vestibulis, per quae ad cubilia perveniant. Totus autem locus et ipsae columbarum cellae poliri debent albo tectorio, quoniam eo colore praecipue delectatur hoc genus avium. Nec minus extrinsecus levigari parietes,maxime circa fenestram: et ea sit ita posita, ut maiore parte hiberni diei solem admittat, habeatque appositam satis amplam caveam retibus emunitam, quae excludat accipitres, et recipiat egredientes ad apricationem columbas, nec minus in agros emittat matrices, quae ovis vel pullis incubant, ne quasi gravi perpetuae custodiae servitio contristatae se
Abbreviated transcription (Latin):
aliena agnicolȩ capr̃itis undi uoluptates acꝗrere: ꝗh solitudiẽs ruris
blandiant. Haꝵ ãt detor auũ q̃ extos ne dũ dños oblectat. Ielq
genꝰ alitũ nemorosis e ꝑ uilis insulis: quales obraccẽ i taliȩ faciliẽ ꝯtinet᷑¬
Nã gñ ñ sslimitet p̃t iñ ꝑ longa spacia uolitare. tũ ẽ ꝗa ferisi ac
pullos enutunt. Nec curator aliud facẽ debe ꝗͣ diei certo tpr̃e signo dato
iut᷑ ullĩ gregẽ quocte : E exignũ hordei ꝯcũrẽtib obiiciat . ut ñ aiuis exunat :

Expanded text:
aliena est agricolae captantis undique voluptates acquirere, quibus solitudinem ruris eblandiatur. Harum autem decor avium etiam exteros nedum dominos oblectat. Itaque genus alitum nemorosis et parvulis insulis, quales obiacent Italiae, facillime continettest nec per longa spatia volitare, tum etiam quia furis ac pullos enutriunt: nec curator aliud facere debet, quam ut diei certo tempore, signo dato, iuxta villam gregem convocet, et exiguum hordei concurrentibus obiciat, ut nec avis esuriat, et
Abbreviated transcription (Latin):
aqlis sepiꝰ abripũt. St gͦ matrices ꝓbi coloris quidrate pestorsȩ
mignus capitib rectis rutilisq cristulis autib albis: e sb hic specie ꝗ¬
amplisine ⁊ ̃ parib ungulis. Nec gnosisiẽ quȩ credũtꝰ quȩ qnos hnt̃
digitos s ita ut cririb emnineãt trasũsa calcaria. Nãq hoc uitile
gerit ĩsigne: cõtumat ad̾ ꝯcubitũ dedignatꝰ abmute᷑ maot̃ : raroq
foctũda g̃ cũ incibat talcis aculeis oua ꝑftigit. Gallinaces manes
nͥ salatissimos hr̃e nõ expedit. Atq ĩ his ꝗͣ sicut ĩ femiais ide color/
ide nũs unguiũ stat altior q̃ritũt. Sublines: sanguineȩ q eque ca

Expanded text:
aquilis saepius abripiuntur. Sint ergo matrices robii coloris quadratae, pectorosae, magnis capitibus, rectis ruamplissimae, nec paribus ungulis:generosissimaeque creduntur, quae quinos habent digitos, sed ita ne cruribus emineant transversa calcaria. Nam quae hoc virile gerit insigne, contumax ad concubitum dedignatur admittere marem, raroque fecunda, etiam cum incubat, calcis aculeis ova perfringit. Gallinaceos mares nisi salacissimos habere non expedit. Atque in his quoque sicut in feminis, idem color, idemque numerus unguium, status altior quaeritur: sublimes, sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
nͣugebut. si fuerĩt ordinata tali rõe. Cohors ab om̃i cęfo petore secceta
cliudit᷑ alta it. pebũ macenia po̾nicih circũdata . Ita ĩ aliq̃ ꝑte sit cela cu-¬
stodis. Sł porticib dem̃ quabrate arȩ cem̃tis uł iã latertulis extruũt᷑. quas
sugłis satis ẽ hr̃e quoqͥuensus pedes tnos e adim singlos: firmis hostalis
munitos. ꝗa ꝑ foctur̃ oligentet cludi etaẽ & ex̃ iullã. Dem̃ nõ loge ab
edificio si ẽ stagnũ ui flum̃: alta nõ q̃ratꝰ aqua. Sin ałr lacus piscinaq
manu fig̃t: ut sit̃ ꝗb inurinao possit auespglã sine isto pͥmorbiõ nĩ

Expanded text:
i cetero pecore secreta clauditur alta novem pedum maceria, porticibusque circumdata, ita ut in aliqua parte sit cella custodis. Sub porticibus deinde quadratae harae 4 caementis vel etiam latereulis extruuntur: quas singulas satis est habere quoquoversus pedes ternos, et aditus singulos firmis ostiolis munitos: quia per feturam diligenter claudi debent. Extra villam deinde non longe ab aedificio si est stagnum vel flumen, alia non quaeratur aqua: sin aliter, lacus piscinaque manu fiant, ut sint quibus inurinare possint aves. Nam sine isto primordio non
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nũꝙ q̃ ꝯsuos imtiꝰ ĩ nueãt .: sẽꝑ ex cñdescãt᷑ ĩ ettos. Matĩe ãt debt̃
ĩ custodia iugilaces ꝯspiti: nͣ erronei s assiui :  cĩcũspelti magis
ꝙͣ temerarii. Nã illi . nͥ qł cẽtu cõꝑerũt: nõ ĩdagãt. hi uano strepita
⁊ falsa suspiciõe ꝯcitat. Hex̧ idit᷑ memorada credidi: ꝗa nõ nã tm̃¬
ẜ ẽ discipła mores facit: ut e cũ em̃di põtas fuerit: ei mnõi ꝓbemꝰ:
⁊ cũ educamꝰ: domi notos talib ĩfitutis firmemꝰ. Nec mlłui nfert:
an uillatici corꝑih graues e paꝵ ueloces sit . plus .n. cominꝰ & igra¬
du ꝗͣ eminꝰ: E ĩ spacioso cursu fact᷑ dbẽ. Nã sisꝑ cirta septu f ĩtta
edificiũ ꝯsistũt: ĩmno ne lõgi qd̃ recede᷑ debẽ. satisq pulchit fungũt᷑

Expanded text:
eros. Maxime autem debent in custodia vigilantes conspici, nec erronei,sed assidui et circumspecti magis quam temerarii.Nam illi nisi quod certum compererunt, non indicant: hi vano strepitu et falsa suspicione concitantur. Haec idcirco memoranda credidi, quia non natas fuerit, eiusmodi probemus, et cum educabimus domi natos, talibus institutis formemus. Nec multum refert an villatici corporibus graves et parum veloces sint: plus enim cominus et in gradu, quam eminus et in spatioso cursu facere debent. Nam semper circa septa et intra aedificium consistere, immo ne longius quidem recedere debent, satisq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtus raro & oua faciũt exigua. S cũ plane post autumnũ cessãt a foctu
pẽt hoc cibo sustineni. Attã quȩcũq dat᷑ esta ꝑ cohertẽ uagãtib die ĩci¬
piẽte e iã ĩ uesꝑu declinãtt bis diuiaeda c̃ ut & mane nõ ꝓtinus
e cubili latiꝰ euaget᷑. ꝙ añ crepusculũ ꝑꝓ cibi spem temꝑius ad oficinã
redeãt. possitq ñus capitũ sepiꝰ retognosci. Nã ulatile petꝰ facile pastoris¬
custodiã decipit. Siccus e płius e cinis ubicũq cohortẽ porticꝰ uł rectũ ꝑtt¬
git. iuxͣ parietẽ reponẽdus ẽ: ut sit qͦ auẽs st ꝓfundãt. Nã his rebus pla-¬
mã p̃innasq emũdat : si mõ credimꝰ ephesio heraclito: ꝗ ait Sues coeno
cohõtales aues płluert: uł cinẽ lauari. Gallina post pͥmã emitti q añ
horã biei xiͫ elaudi debe : cuiꝰ uage culti. hac quẽ diximꝰ erit. Nec tñ ahꝰ¬

Expanded text:
partus raros, et ova faciunt exigua. Sed cum plane post autumnum cessant a fetu, possunthoc cibo sustineri. Attamen quaecunque dabitur esca per cohortem vagantibus, die incipiente, et iam in vesperum declinato,bis dividenda est, ut et mane non protinus a cubili latius evagentur, et ante crepusculum propter cibi spem temporius ad officinam redeant, possitque numerus capitum saepius recognosci. Nam volatile pecus facile custodi cohortem porticus vel tectum protegit, iuxta parietes re-ponendus est, ut sit quo aves se perfundant. Nam his rebus plumam pinnasque emundant: si modo credimus Ephesio Heraclito, qui ait sues caeno, cohortales aves pulvere vel cinere lavari. Gallina post primam emitti, et ante horam diei undecimam claudi debet: cuius vagae cultus hic, quem diximus, erit: nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
gerit: que ⁊̃ utraq d̃ ĩ meleagride cerulea. S ex his th gñb
colotales femĩe ꝓe appellat᷑ galinȩ. mares ãt galli. semimars capi
ꝗh nõie uocat᷑ cũ sint castiati libidins abolẽȩ cã : ñ tñ id patñt᷑
amissis genitalib: s fer̃o cãde̾t calarib iustis: q̃ cũ igne ui ꝯsup̃ta
st: sta ulcera: dũ ꝯsenescũe figulari creta linũt. huiꝰ gͣ uillatici
gr̾is nõ sꝑnẽdus ẽ rodbitꝰ si adhibeat᷑ ebucãdi sc̃ĩa : quã pleriq
grtcoꝵ et p̃cipue celebraut᷑ deliaci. S ꝙ hi qm̃ ꝓcera cõpora q̃
aĩos ad p̃lia ꝑtinacis reꝗrebãt : p̃cipue Teneagricũ genꝰꝗ rhodi¬
ui ꝓbabãt: n minꝰ chalcidicũ e medicũ. qd ab ĩꝑito uulgo lrñ
mutata melicũ appellitꝰ. Nob ñño u̾nacłu mãt̃ place : omisso tñ

Expanded text:
gerit, quae utraque sunt in Meleagride caerulea. Sed ex his tribus generibus cohortales feminae proprie appellantur gallinae, mares autem galli, semimares capi nomine vocantur, cum sunt castrati libidinis abolendae causa. Nec tamen id patiuntur amissis genitalibus, sed ferro candente calcaribus inustis, quae cum ignea vi consumpta sunt, facta ulcera dum consanescant, figulari creta linuntur. Huius igitur villatici generis non spernendus est reditus, si adhibeatur educandi scientia, quam plerique Granimos ad proelia pertinaces requirebant, praecipue Tanagri-cum genus et Rhodium probabant, nec minus Chalcidicum et Medicum, quod ab imperito vulgo litera mutata Melicum appellatur. Nobis nostrum vernaculum maxime placet: omisso tamen
Abbreviated transcription (Latin):
binũe / at arde̾te theda ꝑlustrãt: ꝙ ex pratas cubilib iniiciũt ita fa¬
ctis ꝯcauatis nidis : ne ab aduolãtib a ẽ desiliẽtih euoluta decidãt p̃łimi
pita cũ clauis fẽreis subiiciũt. Quig cũcta remedia credũt᷑ eẽ adu̾sus
tonitrua. Ib uitiãt᷑ oua : pulliq semi formes ĩtimũt᷑: añ qͣ roti ꝑtib
suis ꝯsument᷑. Seruat ãt: ꝗ sb̾iicit. ne singłi ĩ cubilia manu cõponat : ẜ
totũ ouoꝵ ssũ ĩ alueolũ lgneũ ꝯferat. Dein uniu̾sum leniter ĩ p̃pa¬
ratũ nidũ tr̃asfundat. Incubãtib ãt gallinis iuxͣ ponẽdus cib: ut sa¬
turȩ studiosiꝰ nidis ĩmorẽt: ne ue lõgus euagatg nefrigerẽ oua : q̃ quis¬

Expanded text:
bitumine atque ardente teda perlustrant, et expiatas cubilibus iniciunt, ita factis concavatis nidis, ne advolantibus aut desilientibus evoluta decidant ova. Plpita cum clavis ferreis subiciunt: quae cuncta remedio creduntur esse adversus tonitrua, quibus vitiantur ova, pullique semiformes interimuntur antequam toti partibus suis consummentur. Servat autem qui subicit,ne singula ovain cubili manu componat,sed totum ovorum numerum in alveolum ligneum conferat, deinde universum leniter in praeparatum nidum transfundat. Incubantibus autem gallinis iuxta ponendus est cibus, ut saturae studiosius nidis immorentur, neve longius evagatae refrigerent ova, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mesties aũt cũ sepiꝰ ꝓgeneriuet̃. łrimi ał quadrimi castrãt᷑ :ut possit̃
piguescẽ. fem̃is ꝙͣ ulus ftr̃o exulcem̃t᷑: q cicattib claudũt᷑: ne
sit genitales q̃d fact̾ nõ ĩtelligo q̃ rõ ꝯpellat : nͥ penuria cibi. Nã uͥ
s̃ ułtas pabuli. sbmiteͣ ꝓlẽ semꝑ expedit. Om̃e põro sitũ rris petꝰ
h usurpat. Nã e mõtib E cãpis cõmode pascit᷑. meliꝰ tã palustrih

Expanded text:
imi castrantur, ut possint pinguescere. Feminis quoque vulvae ferro exulcerantur, et cicatricibus clauduntur, ne sint genitales. Quod facere non intelligo quae ratio compellat,nisi penuria cibi. Nam ubi est ubertas pabuli, submittere prolem semper expedit. Omnem porro situm ruris pecus hoc usurpat. Nam et montibus et campis commode p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ articłos spins ꝓrepit ius ad ultimã ꝑte cnudȩ Is mõdieꝰ cõphensus t
aliquattnꝰ educt abrũ pitur:. quo ftõ n ĩ lõgitudĩẽ cauda foedũ capit ĩ¬
crem̃tũ. E ut p̃łimi pastores affirmãt rabies artet᷑
Erifer morb huic gͣm fere ãt ꝑ ȩstait̃ . sic muscis aures eaꝵ exultant᷑:
uellẽd: ne ut ãn p̃dixerã.: faciãt ułnera pulicose cani. Remelia sũt.
infusa. Si stabies infestauit gypli e selami tãtũdbe ꝯperito :  cũ
pice liꝗda ꝑmisceto uitiosaq ꝑte linito. Qo medicam̃tui putat᷑¬
⁊ hõib ẽẽ ꝯuenĩẽs. Eadẽ pestis si fuerit uehem̃tor: cedrino liqͦre
abolet . Relis utia sicut ĩ reliꝗs aĩalih precipimꝰ cutãda st̾. hocte¬
nus deminore petore : mor de uilliticis pastionib : q̃ ꝯfinẽ uolucrũg
pisciũꝙ q siluestriũ quadrupedũ curã sequẽti uoluĩe p̃cipiemus.:

Expanded text:
per articulos spinae prorepit usque ad ultimam partem caudae: is mordicus comprehensus et ali quatenus eductus abrumpitur: quo facto neque in longitudinem cauda foedum capit incrementum, et, ut plurimi pastores affirmant, rabies arcetur letifer morbus huic generi. Fere autem per aestatem sic muscis aures canum exulcerantur, vellendi, ne, ut et ante praedixeram, faciant ulcera.Pulicosae cani remedia sunt infusa. Si scabies infestabit, gypsi et sesami tantundem contento, et cum pice liquida permisceto, vitiosamque  hominibus esse conveniens. Eadem pestis si fuerit vehementior, cedrinoliquore aboletur. Reliqua vitia sicut in ceteris animalibus praecepimus, curanda erunt. Hactenus de minore pecore. Mox de villaticis pastionibus, quae continent volucrum pisciumque et silvestrium quadrupedum curam, sequenti volumine praecipiemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ uligine careat. Nã płimũ refert aquã nõ eẽ ĩ ea nͥ ĩ uno loco:
nõ possis: nͥ clausa uasis in hũc usu fabricatis. St̃ aũt ꝗ aut aqua re¬
spacia palmaria modicis forat᷑ cauis : ita ut auũ capita possit admetẽ.
pĩsitũ hordeũ ꝓ uitia ñ minꝰ cicercula : tũ ẽ miliũ a panicũ si hes
tibi uilitas a none ꝑmittit. Ubi uo d̃ ea carior excreta t̾ticimineta

Expanded text:
uam uligine careat. Nam plurimum refert aquam non esse in ea nisi uno loco, uam uligine careat. Nam plurimum refert aquam non esse in ea nisi uno loco, non possis, nisi clausam vasis in hunc usum fabricatis. Sunt autem, qui aut aqua respatia palmaria modicis forantur cavis, ita ut avium capita possint admitterpinsitum hordeum et vinacea 6 nec minus cicercula, tum etiam milium, aut panicum: sed haec ubi vilitas annonae permittit. Ubi vero ea est carior, excreta tritici minuta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩp̃s nidis ĩuolant. ne dũ assiliãt: pedib oua ꝯfrĩgãt. Ascc̃sus de iñ auib
ad fabulata ꝑ uatrãq cellã dat᷑: ĩueas parieti modicis asserculis: ꝗ paulũ fot¬
matis gͣdib asꝑant᷑. ne sit̃ aduolãtib lubrici sed a cohote for̾iseꝰ p̃dc̃is
ꝓex tasetꝰ poliatꝰ oꝑe reftorio n ad aues feles geͥant  coluber accessũ qr
eq̃ noxiȩ ꝓbibeãt᷑ pesits Tabulatis ĩ sistͣ dormie̾te auẽ nõ expedit : ne suo
ledat᷑ sitoit qđ̵ cũ pedib uncis adesit podagrã creat. Ea ꝑnicies ut ui-¬
tet᷑ ꝑtit dołat ĩ quadrũ: ne teres leuitas cã suꝑsiliẽtẽ uolucrẽ nõ reti-¬
piat. Cõ quadrate demñ foratis duob adu̾sis parietib ĩduũt ita: ut a ta.¬
bulgo pedalis altitudĩs E ĩt se bipedalis latitudis spacio distẽ. Hegent
cohortalis officinȩ lispositio. Cȩtiꝗ cohors ip̃a ꝑ quã ugat᷑. Nõ tã scercore /¬

Expanded text:
dum adsiliunt, pedibus ova confringant. Ascensus deinde avibus ad tabulata per utramque cellam datur iunctis parieti modicis asserculis, qui paulum formatis gradibus asperantur, ne sint advolantibus lubrici. Sed ab cohorte forinsecus praedictis extrinsecus poliantur opere tectorio, ne ad aves feles habeant aut coluber accessum, et aeque noxiae prohibeantur pestes. Tabulatis insistere dormientem avem non expedit, ne suo laedatur stercore; quod cum pedibus uncis adhaesit, podagram creat. Ea pernicies ut  dolantur in quadrum, ne teres levitas earum supersilientem volucrem non recipiat. Conquadratae deinde foratis duobus adversis parietibus induuntur,ita ut a tabulato pedalis altitudinis, et inter se bipedalis latitudinis spatio distent. Haec erit cohortalis officinae dispositio. Ceterum cohors ipsa, per quam vagantur, non tam stercore, q