comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ostenderet nil esse quod ipse nõ posset efficere:⁊ hortat᷑q uiros: aut ipse
celeuma nam hortatores dicunt᷑ aut quia cõsternati fuerãt ꝑdito guberna¬
tore. i clauum: fustem gubernaculi. iiam senior madidaq fluens ĩ ueste
menetes : contra illud quia occurrebae gubernatorẽ natandi peritũ fuisse
nalis &e multo stillaret penula nimbo. es  risere natantem: unde ĩ ludis
ał inimicum significat. es in surgite contra: lucanus atq intrãstra cadunt
africanis. aꝑte totũ nam getulia mediterranea est. syrtes uero iuxta libyam
sunt. sic desyrtib horatius ibi maura semꝑ estuat unda fuisse aũt troi anos.
insyrtib ille indicat locus in breuia &e syrtes urget miserabile uisu.⁊ ionio:
quando iuxta charyblim nauigauerũt. s maleeq : malea ꝓmuntoriũ est. la¬
q solum : unicuiq rei quod subiacet solum est ei cui subiacet unde est na¬

Expanded text:
ut ostenderet nihil esse quod ipse non posset implere. HORTATVRQVE VIROS aut ipse dicit ut ostenderet nihil esse quod ipse non posset implere. HORTATVRQVE VIROS aut ipse dicit celeuma - nam hortatores dicuntur - aut quia consternati fuerunt perdito gubernatore. CLAVVM fustem gubernaculi. IAM SENIOR MADIDAQVE FLVENS IN VESTE MENOETES contra illud, quia occurrebat gubernatorem natandi peritum fuisse nalis «et multo stillaret paenula nimbo». RISERE NATANTEM unde in ludis valias inimicum significat. INSVRGITE econtra Lucanus «atque in transtra cadunt Africanis, a parte totum; nam Gaetulia mediterranea est, syrtes vero iuxta Libyam sunt. Sic de syrtibus Horatius «ubi Maura semper aestuat unda». Fuisse autem Troianos in syrtibus ille indicat locus «in brevia et syrtes urget, miserabile visu». IONIO quando iuxta Charybdin navigaverunt. MALEAEQVE Malea promunturium est La199 Subtrahiturque solum unicuique rei quod subiacet solum est ei cui subiacet, unde est so
Abbreviated transcription (Latin):
funera ad tubam solere ꝑferri: ꝑsius hinc tuba candele minores uero ad
om̃ĩs secundum naturam añ generali usus est descͥptione uenturus ad spe¬
tialitatem.s precipites: festinantes ut p̃cipites uigilate uiri. ubiiugo: &ꝵ
numero tm̃ singulari custodia noxioꝵ carceres uero tm̃ plurali ostia quib:
ẽqui artent᷑ unde acarteres quasi arceres secũdũ uarronem. ⁊ uigis iugalib
undantia: large effusa.: consonat: bene consonat ꝓpter echon que nostre
uocis est emula unde & resultat ait. uelabit᷑: precurrit celeriter & labere
nympha polo. ⁊ turbam inter fremitũq gias: in ipso pͥncipio. ⁊ discrimine:
interstitio sane uariat nunc naues nunc ductores cõmemorans.  pͥorem ĩt
michi ut solet frequenter::. litusama: litus omne quod aqua alluit᷑ unde &
saxum litus uocauit..: stringat: radat hoc quod times si dicent. es palmu¬
corisq sui: in honestũ eĩ irasci. duci p̾sertĩ. ⁊ sociumq salutis. poscimus &&¬

Expanded text:
funera ad tubam solere proferri: Persius «hinc tuba, candelae»; minoris vero ad OMNES secundum naturam ante generali usus est descriptione, venturus ad specialitatem. PRAECIPITES festinantes, ut «praecipites vigilate, viri». BIIVGO et numero tantum singulari custodia noxiorum, ‘carceres’ vero tantum plurali ostia quibus equi arcentur; unde et ‘carceres’ quasi ‘arceres’ secundum Varronem. IVGIS iugalibus. VNDANTIA autem ‘large effusa’. CONSONAT ideo ‘consonat’ propter echo; nostrae enim vocis est aemula, unde et ‘resultant’ ait. ELABITVR praecurrit celeriter, ut «labere, nympha, polo». TVRBAM INTER in ipso principio. DISCRIMINE interstitio. Et bene variat, nunc naves, nunc ductores commemorans. PRIOREM inter ‘mihi’, ut solet plerumque. LITVS AMA ‘litus’ est omne quod aqua adluitur; unde et saxum ‘litus’ vocavit. STRINGAT radat, ac si diceret Decorisque svi inhonestum enim irasci, duci praesertim. socivmque salutis possumus
Abbreviated transcription (Latin):
dicentem oraculo. i lectosq sacrabo alma uiros: quia nͥ patricui no siebãs
Sciendũ sane pͥmos duos libros fuisse custodes & licet accesu teraporis

Expanded text:
dicentem oraculo. Ad v. 73 Lectosque sacrabo alma viros quia nisi patricii non fiebant. dicentem oraculo. Ad v. 73 Lectosque sacrabo alma viros quia nisi patricii non fiebant. sciendum sane primo duos librorum fuisse custodes, inde decem,
Abbreviated transcription (Latin):
res iulo qui ab enea originem ducit uult augustũ patrũ uota soluisse.
festosq dies de nõie phebi: ludos apollinares qui secũdũ quoslam bel¬
lo punico secundo instituti sunt: secundũ alios tp̃r sillano exrisponso mar¬
tior fratrũ quoꝵ extabant sibylliua responsa.⁊ tequoq magna manẽt
n penetralia: secreta temploꝵ. ⁊ tuas sortes: sibyllina responsa que ut supͣ
diximus incertũ est cuius sibylle fuerĩt ꝗͣ ꝗͣ cumane uirgilius dicat Uaro
erithree. sed cõstat seruio tulio regnante tarqnio quandam mulierem no
mine fa maltheã optulisse ei nouem libros inꝗb erant fata & remedia
romana ce ꝓhis poposcisse ccc filippeos qui auri tunc pretiosi erant que
rat hac ipsare rege cõmoto quod p̃tium non mutabat ꝗ libri intẽplo
artem scripsit fulguritaꝵ apud tuscos unde ad didit modonias.  sortes
archanaq fata: ox hoc inde trahit poeta eneam tñ inclucit quasi depũti

Expanded text:
ret Iulio qui ab Aenea ducit originem, vult Augustum parentum vota solvisse. ret Iulio qui ab Aenea ducit originem, vult Augustum parentum vota solvisse. FESTOSQVE DIES DE NOMINE PHOEBI ludos Apollinares, qui secundum quosdam bello Punico secundo instituti sunt, secundum alios tempore Syllano ex responso Marciorum fratrum, quorum extabant, ut Sibyllina, responsa. TE QVOQVE MAGNA MANENT ctant, ‘penetralia’ secreta templorum. TVAS SORTES Sibyllina responsa, quae, ut supra diximus, incertum est cuius Sibyllae fuerint, quamquam Cumanae Vergilius dicat, Varro Erythraeae. Sed constat regnante Tarqmine Amaltheam, obtulisse ei novem libros, in quibus erant fata et remedia Romana, et pro his poposcisse CCC. philippeos, qui aurei tunc pretiosi erant. quae rat, hac ipsa re commoto rege, quod pretium non mutabat. tunc mulierem suartem scripserat fulguritarum apud Tuscos: unde addidit modo 'tuas sortes arcanaque fata'. et hoc trahit poeta. Aenean tamen inducit quasi de praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ neptuno offuisse troia in denegatione mercedũ nouis p̃terea ẽẽ morẽ
poeticum ut duabus p̃positis reb uni respondeant nauita tunc stellis nu
ꝯxit noĩa. n p̾scia uenturi: ab solucũ est rer uenturar. nda: dic ut qui
sit datityre nobis unde est conera accipe nunc danaum ĩsidias non ut
est aũt hirmos idest longissimũ hyꝑbaton phebe et uos duq deeq et
tu ouates da idest dic i latio teucros cõsidere: uerecunde aũt ditum
ut diis sedem exiguã pat̾is.nagitataq numina troie: aut mecũ uexata
aut certa excona dicit uel simulachra leuia que portabant᷑ inlecticis
et ab ipsis mota in fundebant uaticinationem quod fuit apud egyptio
&e carthaginenses.: tũ phebo &e triuie: ut solet miscet historiam nã
hoc tempłum ĩ pallacio ab augusto factũ est sed quia augustus cohe¬

Expanded text:
etiam Neptuno obfuisse Troia ex denegatione mercedum. Novimus praeterea esse morem etiam Neptuno obfuisse Troia ex denegatione mercedum. Novimus praeterea esse morem poeticum ut duabus propositis rebus uni respondeat, ut «navita tum stellis numxit nomina. PRAESCIA VENTVRI absolutum est, rerum venturarum. DA dic, ut «qui sit da, Tityre, nobis»; unde est contra «accipe nunc Danaum insidias»; non enim Est autem εἱρμὸς, id est longissimum hyperbaton: Phoebe et vos dii deaeque, tuque o vates da, id est dic Latio Teucros considere, si non posco regna ut «diis sedem exiguam patriis». AGITATAQVE NVMINA TROIAE aut mecum vexata aut certe ξόανα dicit, id est simulacra brevia quae portabantur in lecticis et ab ipsis mota infundebant vaticinationem, quod fuit apud Aegyptios et Carthaginienses. TVM PHOEBO ET TRIVIAE ut solet miscet historiam; nam hoc templum in Palatio ab Augusto factum est. Sed quia Augustus cohae
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ĩ propͥe cũ de occeano ista nascant᷑. tot maria dicendo maria ꝑtem
longe semotas. auias.⁊ massilũ gences: massyli sunt mauri unde spetiem
ꝓgenere posuit nam eneas ad affricã uenit cuiꝰ partem cõstat esse massyliã.
pretentaq syrtibus aua: circũ fusa incerta ei illic maria et terre unde ait
lucanus: equora fracta uadis abruptaq terra profundo. ⁊ prendimus: ꝗp¬
pe fugientem italiam. hac troiana tenus: hactenus hucusq id est hic sit
finis. nam tenus ꝓpͥe est extrema pars arcus ut plautus ostendit unđ trac¬
tum est ut hactenus hucusq significet.⁊ troiana fortuna: ap̃iudicio iđ
mala ce dicit iniquũ esse ut troianã furtunam patiant᷑ in italiam. u fas est
parcere genti: quia se uictam fatet᷑.. quib obstitit ylium: ganimedes eĩ
omnes deos possumus ergo ꝑ unam rem utrũq in telligere licet dicatur

Expanded text:
dixit inproprie, cum de Oceano ista nascantur. Ad v. 59 Tot maria dicendo 'maria' partem dixit inproprie, cum de Oceano ista nascantur. Ad v. 59 Tot maria dicendo 'maria' partem longe remotas, avias. Ad v. 60 Massylum gentes Massyli sunt Mauri: unde speciem pro genere posuit; nam Aeneas ad Africam venit, cuius partem constat esse Massyliam.PRAETENTAQVE SYRTIBVS circumfusa; incerta enim sunt illic maria et terrae; unde ait Lucanus «aequora fracta vadis abruptaque terra profundo». PRENDIMVS quippe fugientem Italiam. HAC TROIANA TENVS hactenus, hucusque, id est hic sit finis. Nam tenus proprie est extrema pars arcus, ut Plautus ostendit, unde tractum est ut ‘hactenus’ hucusque significet. TROIANA FORTVNA a praeiudicio, id est mala. Et dicit iniquum esse ut Troianam fortunam patiantur in Italia. FAS EST PARCERE GENTI quia se victam fatetur. QVIBVS OBSTITIT ILIVM Ganymedes enim esse omnes deos. Possumus ergo per unam rem utrumque intellegere, licet dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
bis diuinitate comunis idest sensu. ephebe graues: phebũ semꝑ troie ꝓ
pugnatorem nouimus fuisse. dardana ꝗ paridis: achilles amatre tĩctꝰ
instigẽ paludem toto corpore in uulnerabilis fuit excepta parte qua tentus
est qui cũ amatam polixenam ut ĩ templo acciperet statusset in sidiis
paridis post simulachrũ latentis occisus est unde fingit᷑ quod tenente arcũ¬
apolline paris direxerit tela & bene direxit quasi ad solũ uulnerabilem
locum. darcdana: aut ideo ut nõ adultero sed genti prestitisse uideatur.
tela manusq: uel quia aliud sine alio esse nõ potest uel hoc dicit & artem
ꝑtela ue nosset ꝗd feriret & uirtutẽ ꝑ manus dedisti ut eiꝰ fata cõpleret.
i magnas obeuntia terras: tot maria terras cingentia occeanus eĩ omnes am¬
bit terras. & licet iste ꝑ ea iaria nauigauerit que terris cingunt᷑ tñ non

Expanded text:
bis cum divinitate communis, id est sensu. Ad v. 56 Pbis cum divinitate communis, id est sensu. Ad v. 56 Patus es. Ad v. 57 Dardana qui paridis Achilles, a matre tinctus in Stygem paludem, toto corpore invulnerabilis fuit, excepta parte qua tentus est. qui cum amatam Polyxenam ut in templo acciperet statuisset, insidiis Paridis post simulacrum latentis occisus est: unde fingitur quod tenente Apolline Paris direxerit tela. et bene ait 'direxti', quasi ad solum vulnerabilem locum. 'Dardana' autem ideo, ut non adultero, sed genti praestitisse videatur. tela manusque vel quia aliud sine alio esse non potest, vel hoc dicit: et artem per tela, ut nosset quid feriret, et virtutem per manus dedisti, ut eius fata compleret. Ad v. 58 Magnas obevntia terras tot maria intravi terras cingentia. Oceanus quidem ambit omnes terras: et licet iste per ea maria navigaverit quae terris cinguntur, tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
furentis uerba sunt deũ uelle ostendere qui ipsi tantũ uidet᷑. sane
cauti esse debeinus quando plena sit numine && quando deũ depo¬
nat nõ eĩ post uaticinationẽ dictura est. a nõ color unus: item luca
ter sacra resolute sunt ue uictasq resoluit saerati capitis. ⁊ maiorq¬
nec mortale sonans: alia ẽĩ numinũ est ut nec uox hominem sonat
afflata uicinitate numinis. ⁊ quando: si quidem nam cõiunctio est
anõdum: ad uerbiũ. i cessas in uota: tardus es ad uota facienda.
tros: principale ꝓ deriuatiuo id est trouis.i neque eĩ ante de hiscẽt¬
lida tristis senectus.: ora domus: quia supra ait unde ruunt totidem uo
ces responsa sibylle. ⁊ ꝑdura cucurrit ossa tremor: religionis est & diui¬
ne reuerentie alibi manu multo suspensum numine ducit. a pectore ab
imo: amentis intimo nec inmerito. nã illa re diuinitas flectit᷑ que est no¬

Expanded text:
furentis verba sunt deum velle ostendere, qui ipsi tantum videtur. sane furentis verba sunt deum velle ostendere, qui ipsi tantum videtur. sane cauti satis esse debemus, quando plena sit numine et quando deum deponat: de Miseno enim post vaticinationem dictura est. Ad v. 47 Non color unus idem Lucanuter sacra resolutae sunt, ut "vittasque resolvit sacrati capitis" . ANEC MORTALE SONANS alia enim numinum vox est, ut «nec vox hominem sonat»deo plena, sed adflata vicinitate numinis. QVANDO siquidem; nam coniunctio est, non adverbium. CESSAS IN VOTA tardus es ad vota facienda; Tros principale pro derivativo, pro 'Troius'. ante dehisclida', 'tristis senecta'. ora domus quia supra ait "unde ruunt totidem voces responsa Sibyllae" . Ad v. 54 Per dura cucurrit ossa tremor religionis est et divinae reverentiae: alibi "ipse manu multo suspensam numine ducit" . Ad v. 55 Pectore ab imo a mentis intimo: nec inmerito; nam illa re divinitas flectitur, quae est no
Abbreviated transcription (Latin):
dit illo loco propͥe posuit quinq greges illi balantũ quina redibant
armenta.s. in tacto: aũt indomito ue & in tacta totide ceruice iuuen¬
cas u lectas demore bidentes : demore antiquo scilicet quẽ p̃termisit
quasi tunc oĩab idest ne habeant cauela aculeatam ne liuguam ni¬
gram nc aurẽ fissam quod docet esse intactũ aluid lectum bidentes
aũt ut dixcimus oues sunt circa bimatũ habentes duos dentes eminã
cumani quem euboici habitauerunt est aũt acyrologia colonie enim
epithetõ dedit ĩ mobile.u in antrũ: in antri similitudinem ut portus
hostia centum: nõ sine causa ce aditus dixit & hostia nam uetruuiꝰ
finitus numeruĩs proinfinito licet possit & rationabiliter dictũ esse.
est finitũ ꝓinfinito accipi.⁊ totidem uoces: ac si diceret tot sermo¬
nes u deus eccedeus: uicinitate templi iam afflata est numine nã

Expanded text:
dit. Illo loco proprie posuit «quinque greges illi balantum quina redibant dit. Illo loco proprie posuit «quinque greges illi balantum quina redibant armenta». ‘Intacto’ autem indomito, ut «et intacta totidem cervice iuvencas». LECTAS DE MORE BIDENTES ‘de more’ antiquo scilicet, quem praetermisit quasi tunc omnibus notum, id est ne habeant caudam aculeatam, ne ligram, ne aurem fissam: quod docet aliud esse intactum, aliud lectum. 'bidentes' autem, ut diximus supra, oves sunt circa bimatum, habentes duos dentes eminentCumani, quem Euboici habitaverunt. est autem acyrologia: coloniae enim epitheton rei dedit inmobili. in antrum in antri similitudinem, ut "portus s centum ostia centum non sine causa et aditus dixit et ostia: nam Vitruvius finitus numerus pro infinito est, licet possit et rationabiliter dictum esse: est finitum pro infinito accipi. Ad v. 44 Totidem voces ac si diceret, et tot sermones. Ad v. 46 Deus ecce deus vicinitate templi iam adflata est numine: nam
Abbreviated transcription (Latin):
nii tempora durasse: cui libros sibyllinos esse constat oblatos. dicit
tã uarro erythreã credam scripsisse quia post in censum apollinis.
templum in quo fuerat apud erythream insulam ipsa ĩuenta sunt
carmina.÷. Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit: & supradixi
mus apollinem sex mensib apud lycios &e sex apud delum dedis¬
se responsa. item letũ est deos aliquotiens kalendis aliquotiens
tm̃ ydibus uaticinari nõ nũꝗͣ diei uel pͥma uel diei postrema parte
unde in ure fixus dies idest nõ totus religiosus: nunc ostendit di¬
cens nõ oportere encam religiosam diei partem ꝑclere idest oraculis cõ¬
gruam. Sane sciendum poscit lectionem esse meliorem poscit ẽi tempꝰ
spectacula nõ spectaculis poscit᷑.  nũc grege deintacto: gregẽ ꝓ arm̃to
posuit nam de iuuencis dicturus que ꝑ poeticam licentiam sepe cõfim¬

Expanded text:
nii tempora durasse, cui Sibyllinos libros constat oblatos. ducitur nii tempora durasse, cui Sibyllinos libros constat oblatos. ducitur tamen Varro, ut Erythraeam credat scripsisse, quia post incensum Apollinis templum, in quo fuerant, apud Erythram insulam ipsa inventa sunt carmina. Ad v. 37 Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit et supramus Apollinem sex mensibus apud Lycios et sex apud Delum dedisse responsa. Item lectum est deos aliquotiens kalendis, aliquotiens tantum idibus vaticinari; nonnumquam diei vel prima vel postrema parte, unde est in iure fissus dies, id est non totus religiosus: nunc ostendit dicens non oportere Aenean religiosam diei partem perdere, id est oraculis congruam. Sane sciendum ‘poscit’ lectionem esse meliorem: tempus enim poscit spectacula, non a spectaculis poscitur. NVNC GREGE DE INTACTO gregem pro armento posuit; nam de iuvencis dicturus, quae per poeticam licentiam saepe confun
Abbreviated transcription (Latin):
ueneris ꝓdite signisicat᷑ ut minotaurus: in extricabilis: in solubilis in¬
dephensibilis. horatiꝰ sipugnat extricata densis cerua plagis si extricata
est soluta in extricata in soluta sine dubio. regine: regis file adriane:¬
opere in tanto: in forib a fabro factis. u bis patrie cecidere manus: quia
patrie. i quin protinus omnem: ostendit plura fuisse ꝗͣ dixit.i ꝑ lege
pingere dicat᷑  scribere hoc est quod ait horatius in arte poetica &
noua fictaq nuper habebunt uerba fidem si greco fonte caclant parce
be glauci: sub audi filia &e est ꝓpͥum nomen sibylle. multe ẽĩ fuerũt
ut supͣdiximus quas omnesuarro cõmemorat & requirit aqua sint
fata romana cõscripta. & multi sequentes uirgilium ab hac cumana
dicunt que longeua legat᷑. nõ tñ ualde congruit eam usque ad tarꝗ¬

Expanded text:
Veneris proditae. Significat autem Minotaurum. INEXTRICABILIS insolubilis, inVeneris proditae. Significat autem Minotaurum. INEXTRICABILIS insolubilis, indeprehensibilis; Horatius «si pugnat extricata densis cerva plagis». Si ‘extricata’ est soluta, ‘inextricata’ insoluta sine dubio. REGINAE regis filiae, AriadneOpere in tanto in foribus adfabre factis. Ad v. 33 Bis patriae cecidere manus ideo quia patriae. quin protinus omnem ostendit plura fuisse, quam dixit, depicράψαι et pingere dicatur et scribere. hoc est quod ait Horatius in arte poetica "et nova fictaque nuper habebunt verba fidem, si Graeco fonte cadant, parce be glauci subaudi 'filia'. et est proprium nomen Sibyllae. multae autem fuerunt, ut supra diximus, quas omnes Varro commemorat et requirit a qua sint fata Romana conscripta. et multi, sequentes Vergilium, ab hac Cumana dicunt: quae licet longaeva legatur, non tamen valde congruit eam usque ad Tarqui
Abbreviated transcription (Latin):
ret nefas: corpora natoꝵ : bene corpora que ad empta uita cõsume¬
bant᷑. ⁊ stat: aut horret ut stant lumina flamine aut reuera stat
post ducdas sortes aut certe adpicturam respexcit nam uolui inpictu¬
ra nõ poterat & licet nõ sit urne stare depictura tũ bene dictum est
sed si stat horret acceperimus ductis sortib intelligimus dequa duce¬
bant᷑ ut ce qua uectus abas. nam apassiuo ut sepe diximus in ueni¬
ri nõ poterit participium p̃sens.s elata mari: perite sitũ expressit. ut
ẽĩ sallustius dicit creta altior est qua parte spectat orientem. e respon¬
det: aspicit. nam contra athena est posita. & furto: adulterio ut uulca¬
ni martisq dolos & dulcia furta potest & ad uaccam referri.⁊mixtũ¬
q genus: secundum ueritatem. u ꝓlesq biformi: secũdum fabulam:
ueneris munumenta nefande: aut memoria turpissimi coitus aut ultio

Expanded text:
ret ‘nefas’. CORPORA NATORVM bene ‘corpora’, quae adempta vita consumeret ‘nefas’. CORPORA NATORVM bene ‘corpora’, quae adempta vita consumebantur. STAT aut horret, ut «stant lumina flamma»; aut re vera stat post ductas sortes; aut certe ad picturam respexit, nam volvi in pictura non poterat. Et licet non sit urnae stare, de pictura tamen bene dictum est. Sed si ‘stat’ horret acceperimus, ‘ductis sortibus’ intellegimus de qua ducebantur, ut «et qua vectus Abas». Nam a passivo, ut saepe diximus, inveniri non poterit participium praesens. ELATA MARI perite situm expressit; ut enim Sallustius dicit, Creta altior est qua parte spectat orientem. RESPONDET aspicitur, nam contra Athenas est posita. FVRTO adulterio, ut «Vulcani Martisque dolos et dulcia furta». Potest et ad vaccam referri. MIXTVMQVE GENVS secundum veritatem. PROLESQVE BIFORMIS secundum fabulam. VENERIS MONVMENTA NEFANDAE aut memoria turpissimi coitus, aut ultio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃petes ẽi sunt aues boni augurii quod huic dat quia ꝑuenit.⁊ ausus
se credere celo: quasi alienis sedib horatius exꝑtũ uacuũ dedalus ae¬
ra pennis nõ homini datis.⁊ insuetũ: hominib scilicet. s enauit ad
arthos: bene utrũq miscet. nare eĩ ce denauib dicimus ut natat unc¬
ta carina. item &e terris ad nare necesse est & de uolatu ut nare ꝑ esta¬
tem liquidam suspexerit agmen. adarthoᷤᷤ aũt si ad fabulam cõtra sep¬
tentͥonem si ad ueritatẽ septẽtrionis obseruationẽ. & chalcidicam: quã
cuitatẽ calcidenses cõdiderũt ut supra insulam cumas ciuitatem no¬
minauit ... redditus his pͥmum terris: quasi de alieno elemento: hora
cam linguam gc̃s singularis grecus est. ⁊ cicropide iussi: athenienses a
rege ci crope. x pendere. aũt soluere est quod ut supͣdiximus tractum
est apecuniaria chonnatione.  miserũ. dolentis interietio. ac sidide

Expanded text:
aepetes enim sunt aves boni augurii, quod huic dat, quia pervenit. AVSVS aepetes enim sunt aves boni augurii, quod huic dat, quia pervenit. AVSVS SE CREDERE CAELO quasi alienis sedibus. Horatius «expertus vacuum Daedalus aëra pennis non homini datis». INSVETVM hominibus scilicet. ENAVIT AD ARCTOS bene utrumque miscet; nare enim et de navibus dicimus, ut «natat uncta carina», item «et terris adnare nocesse est», et de volatu, ut «nare per aestatem liquidam suspexeris agmen». ‘Ad arctos’ autem, si ad fabulam, contra septemtrionem; si ad veritatem, ad septemtrionis observationem. CHALCIDICAQVE quam civitatem Chalcidenses condiderunt, ut supra ab insula Cumas civitatem nominavit. REDDITVS HIS PRIMVM TERRIS quasi de aliencam linguam genetivus singularis Graecus est. CECROPIDAE IVSSI Athenienses a rege Cecrope. ‘Pendere’ autem solvere, quod ut supra diximus, tractum est a pecuniaria damnatione. MISERVM dolentis interiectio, ac si
Abbreviated transcription (Latin):
dib sub faciendi numeros sp̃ẽ quo simulabat posse regẽ placari ceram
accepit ce pennas. unde tamsibi ꝗͣ filio alis impositis euolauit. ycarus
altiora petens pennis solis calore resolutis mari in quo cecidit nomen ĩ¬
posuit dedalus uero pͥmo sardiniam ut dicit sallustius post delatus¬
est cumas. &e templo apolliui condito inforib hec uniuersa depinxit
dicendo aũt uirgiliũ ut fama est ostendit reꝗrendam esse ueritatem
Nam taurus familiaris monois fuit quem pasiphe amauit cũ quo inde¬
mo dedali cõcubuit ce quia geminos peperit unũ deminoe alterũ
de tauro enixam esse minotaurũ dicit᷑ quod &e ipse paulo post osten¬
stodib relaxauit: qui amisso ĩ mari filio ipse naui delatus est cumas qđ
tangit dicens remigio alaꝵ ale eĩ & uolucrũ sunt & nauiũ. ut uelor
pandimus alas. ⁊ minoia regna: cretam. ⁊ p̃petib pennis. felicib alis¬

Expanded text:
dibus sub faciendi muneris specie, quo simulabat posse regem placari, ceram dibus sub faciendi muneris specie, quo simulabat posse regem placari, ceram accepit et pennas; et inde tam sibi quam filio alis impositis euolauit. Icarus altiora petens pennis solis calore resolutis mari, in quo cecidit, nomen imposuit. Daedalus uero pest Cumas, et templo Apollini condito in foribus haec universa depinxit. Dicendo autem Vergilius ‘ut fama est’ ostendit requirendam esse veritatem. Nam Taurus notarius Minois fuit, quem Pasiphae amavit, cum quo in domo Daedali concubuit. Et quia geminos peperit, unum de Minoe et alium de Tauro, enixa esse Minotaurum dicitur, quod et ipse paulo post osten regina custodibus. Qui amisso in mari filio navi delatus est Cumas, quod ipsum tangit dicens «remigium alarum»; alae enim et volucrum sunt et navium, ut «velorum pandimus alas». MINOIA REGNA Cretam. PRAEPETIBVS PENNIS felicibus; pr
Abbreviated transcription (Latin):
uit ce arte dedali inclusa inera uaccamligneam septã corio iuuence pul¬
cherrime cũ tauro cõcubuit unde natus est minotaurus qui inera labe¬
rinthum inclusus humanis carnib uescebat᷑. sed minos de pasiphe habu¬
it liberos plures. androgeũ adrianam fedram. sed androgeus cũ esset ath
leta fortissimus & superaret in agonib cunctos apud athenas atheniẽsi¬
bus & uicinis megarensib cõuiratis occisus est quod minos dolens col¬
lectis nauib belła cõmouit & uictis atheniensib penam hanc statuit
uro mitterent. sed tertio anno egei filius theseus missus est potens tã
uirtute quam forma qui cũ ab adriana regis filia amatus fuisset deda¬
li consilio filo iter rexit. & necato minotauro cũ rapta adriana uictor
aufugit que cũ oĩa factione delali minos deprehendisset effecta eũ
cũ ycaro filio seruandũ in laberinthũ trusit. sed dedalus curruptis custo¬

Expanded text:
vit et arte Daedali inclusa intra vaccam ligneam, saeptam corio iuvencae pulvit et arte Daedali inclusa intra vaccam ligneam, saeptam corio iuvencae pulcherrimae, cum tauro concubuit, unde natus est Minotaurus, qui intra labyrinthum inclusus humanis carnibus vescebatur. Sed Minos de Pasiphae habuit liberos plures, Androgeum Ariadnen, Phaedram. Sed Androgeus cum leta fortissimus et superaret in agonibus cunctos apud Athenas, ab Atheniensibus et uicinis Megarensibus coniuratis occisus est. Quod Minos dolens collectis nauibus bella commouit et uictis Atheniensibus poenam hanc statuit,uro mitterent. Sed tertio anno Aegei filius Theseus missus est, potens tam uirtute quam forma; qui cum ab Adriadne, regis filia, amatus fuisset, Daedali consilio filo iter direxit et necato Minotauro cum rapta Adriadne uictor aufugit. Quae cum omnia factione Daedali Minos deprehendisset effecta, eum cum Icaro filio seruandum in laborinthum trusit. Sed Daedalus corruptis custo
Abbreviated transcription (Latin):
sibylle.a mentem animũq: perissologia est nam secundum lucretium
unũ est mens & animus.: delius ĩspirat uates: apollo fatidicus & sic
expressit magnam cui mentem auimq delius ĩspirat uates nã ut ĩ u
sillaba quasi os bule idest dei sententia eolici aũt sios deos dicunt. ⁊ tri¬
ue lucos: congrue apollini & diane iuncta sunt templa ut & post phebi
triuieq sacertlos & bene fit lucoꝵ diane cõmeioratio quia petiturus est
inferos. ⁊ aurea tecta: apollini scilicet..: dedalus ut fama est fugiens mi¬
noia regna: indicato asole adulterio martis & ueneris uulcanus minutissi¬
mis cathenis lentulũ cinxit quib mars & uenus ignorantes ĩplicati sunt
& cũ ingenti turpitudine resoluci sub testimonio cũctoꝵ deore quod factũ
uenus uebementer dolens stirpem omnem solis ꝑsequi infandi amoribus
cepit. lgitur pasiphe solis filia minois regis crete uxor tauri amore flagra¬

Expanded text:
Sibyllae. MENTEM ANIMVMQVE perissologia est, nam secundum Lucretium Sibyllae. MENTEM ANIMVMQVE perissologia est, nam secundum Lucretium unum est mens et animus. DELIVS INSPIRAT VATES Apollo fatidicus. Et sic expressit ‘magnam cui mentem animumque Delius inspirat vates’; nam, ut sust quasi σιοῦ βουλὴ, id est dei sententia. Aeolici enim σιοὺς deos dicunt. TRIVIAE LVCOS congrue Apollini Dianae iuncta sunt templa, ut et paulo post «Phoebi Triviaeque sacerdos». Et bene fit lucorum Dianae commemoratio, quia petiturus est inferos. AVREA TECTA Apollinis scilicet. DAEDALVS VT FAMA EST FVGIENS MINOIA REGNA indicato a Sole adulterio Martis et Veneris Vulcanus minutissimis catenis lectulum cinxit, quibus Mars et Venus ignorantes implicati sunt et cum ingenti turpitudine resoluti sub testimonio cunctorum deorum. Quod factum Venus vehementer dolens stirpem omnem Solis persequi infandis amoribus coepit. Igitur Pasiphae, Solis filia, Minois regis Cretae uxor, tauri amore flagra
Abbreviated transcription (Latin):
enee monstrari ad exx pianclum se nam funesta eus fuerat morte pali¬
nuri. non quod eum uidẽat. sed quod funus agnouerat. id est doluerãt.
dedicare uellet audisse ab inimico mortuũ filium: & ne pollutus dedica¬
re nõ posset respondisse cadauer: sit hanc aũt purgationem ȩneȩ polluto
dat ubiq uirgilius: ut paulo post corpusq retenti spargit aqua. i. at
det: cum ubiq arx ioui det᷑ apud cumas in arce apollinis templum
est. altus aũt uel magnus ut iacet altus orocles & de ipso apolline sic pa¬
ter nullum deum faciat sic altus apollo uel ad simulachri magnitudi¬
nem retulit quod esse constat altissimum.. quib presidet: quas defen¬
dit. a horrende: uenerande & horrendum est siluis &r.ꝓ. s procul:
aut longe ꝓcul ẽĩ est & quod p̃oculis est & quod porro ab occilis unde¬
habet dupplicem significationem.⁊ antrum ĩ mane: efexegesis domus

Expanded text:
 monstrari Aeneae ad expiandum se: nam funestatus fuerat morte Pali monstrari Aeneae ad expiandum se: nam funestatus fuerat morte Palinuri, non quod eum viderat, sed quod funus agnoverat, id est doluerat; dedicare vellet, audisse ab inimico mortuum filium, et, ne pollutus dedicare non posset, respondisse, cadaver sit. hanc autem purgationem Aeneae polluto dat ubique Vergilius, ut paulo post "corpusque recenti spargit aqua" . Ad v. cum ubique arx Iovi detur, apud Cumas in arce Apollinis teest. ‘Altus’ autem vel magnus, ut «iacet altus Orodes» et de ipso Apolline «sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo»; vel ad simulacri magnitudinem retulit, quod esse constat altissimum. QVIBVS PRAESIDET quibus praeest, quas defendit. HORRENDAE venerandae, ut «horrendum silvis et r. p.». PROCVL haud longe; procul enim est et quod prae oculis est et quod porro ab oculis, unde duplicem habet significationem. ANTRVM IMMANE epexegesis domus
Abbreviated transcription (Latin):
icis oris: a colonia appellauit cumas: nam euboa insula est. inqua calchis
ciuitas est de quauenerunt qui cõdiderunt ciuitatem in campania quã
allabit᷑: uenit celeriter ut labere nẏmpha polo. ei pelago: in pelagus ut
it clamor celo. bene aũt obuertũt. ut nõ aenee sed socus uilia dentur of¬
ficia: gubernandi ars soli cõcedit᷑ enee.i. dente tenaci: unde iniuĩco nõ
alligat᷑ auchora morsu. anchora ut supra diximus ingrȩco aspirationẽ
non habet unde ancyra dicit᷑ unde & apud maiores sine aspiratione
ꝓ ferebat᷑. concra tbus ce orchus ueteres dicebant & lurcho idest uorax
ꝗbus sequensetas detraxit aspirationem.⁊ iuuenum manus. postcẽ¬
ditam insicilia ciuitatem senũ aue nulla aut rara fit mentio. u ardẽs.¬
hesperiam minorem esse omnem italiam dicta ut supradiximus uel a
licis: in georgicis ut silicis uenis strusum excuderet ignem. i feratt tecta:

Expanded text:
ICIS ORIS a colonia appellavit Cumas; nam Euboea insula est in qua Chalcis ICIS ORIS a colonia appellavit Cumas; nam Euboea insula est in qua Chalcis civitas, de qua venerunt qui condiderunt civitatem in Campania, quamADLABITVR venit celeriter, ut «labere nympha polo». PELAGO in pelagus; ut «it clamor caelo». Bene autem ‘obvertunt’, ut non Aeneae, sed sociis vilia dentur officia. Gubernandi ars soli Aeneae conceditur. DENTE TENACI unde in primo «unco non alligat anchora morsu». ANCHORA ut supra diximus, in Graeco aspirationem non habet, nam ἄγκυρα dicitur; unde et apud maiores sine aspiratione conferebatur. Contra ‘thus’ et ‘orchus’ veteres dicebant et ‘lurcho’, id est vorax, quibus sequens aetas detraxit aspirationem. IVVENVM MANVS post conditam in Sicilia ciHesperiam minorem esse omnem Italiam, dictam, ut supra diximus, vel a licis in georgicis "et silicis venis abstrusum excuderet ignem" : abstrudere eni
Abbreviated transcription (Latin):
Otus ꝗdem uirgilius scientia plenus est in qua hic liber possi¬
det pͥticipatũ cuius ex homero pars maior est. & dicunt᷑ aliqua
simpliciter multa de historia multa ꝑ altam scientiã philo so¬
phoꝵ &e theologicoꝵ egyptioꝵ. adeo ut pleriq dehis singulis huius
libri integras scripserint pragmatias. Sane sciendum. licet pͥmos duos
uersus ꝓbet ce alii in quintiꝰ reliquerunt fine prudenter adinitium
sexti esse translatos. nam ce cõiunctio poematis melior est: & homerus
in agros classe relegit. aut omĩum quȩ euis cursum setuant᷑ palinuri
eĩm implet officium de quo palinuro supra ait. ad hunc alii cursu con¬
tendere iussi.. ĩmittit habenas: aut funes ꝑ metaphoram dixit aut
idest loris tortis. his ei utebant᷑ antiqui. et tandem: ad eneȩ deside¬
rium retulit olim ad italiam uenire cupientis. cȩterũ mora ñõ congruit
decapreis cumas usque adiucinitatem accelente fauore neꝑtuni.⁊ enbo¬

Expanded text:
otus quidem Vergilius scientia plenus est, in qua hic liber possidet principatum, cuius ex Homero pars maior est. Et dicuntur aliqua simpliciter, multa de historia, multa per altam scientiam philosophorum, theologorum, Aegyptiorum, adeo ut plerique de his singulis huius libri integras scripserint pragmatias. Sane sciendum, licet primos duos versus Probus et alii in quinti reliquerint fine prudenter ad initium sexti esse translatos; nam et coniunctio poematis melior est et Homerus os classe releget», aut omnium quae eius cursum sequuntur. Palinuri enim implet officium, de quo supra ait «ad hunc alii cursum contendere iussi». IMMITTIT HABENAS aut funes per metaphoram dixit, autt vela erigi ἐυστρέπτοισι βοεῦσι, id est loris tortis; his enim utebantur antiqui. ET TANDEM ad Aeneae desiderium retulit olim ad Italiam venire cupientis. Ceterum mora non congruit de Capreis Cumas usque, ad vicinitatem accedente favore Neptuni. EVBO
Abbreviated transcription (Latin):
heres esto. ergo dicendo ħ illud germana fuit quasi nomen dixit. sane scien¬
dum bene cũ ꝑ turbatũ integrũ non dedisse sermonem. ⁊ hoc rogus iste michi
cõquestio cur relicta sit nec ad par exiciũ conuocata.: comitem ne sõrorem
ne loquit᷑ ii struxi manib: subaudi rogos.: patrios deos: saturnũ & iunonẽ.
idest ꝑmitite lauare aue cadauera satis proximis concedebãt᷑ unde q̃rit᷑
mater euriali nec uulnera laui ueste tegens.. ore legam : sic cicero ĩ uerrinis
ut extremũ filioꝵ spiritũ ore excipere liceret..⁊ gradus euaserat altos: ascẽ¬

Expanded text:
heres esto’; ergo dicendo «hoc illud, germana, fuit» quasi nomen dixit. Sane scienheres esto’; ergo dicendo «hoc illud, germana, fuit» quasi nomen dixit. Sane sciendum bene eum perturbatae integrum non dedisse sermonem. HOC ROGVS ISTE MIHIconquestio, cur relicta sit nec ad par exitium convocata. comitemne sororem ne loquitur. STRVXI MANIBVS subaudis ‘rogos’. PATRIOS DEOS Saturnum et Iunonem. id est ‘permittite’. Lavare autem cadavera satis proximis concedebatur; unde queritur mater Euryali «nec vulnera lavi veste tegens». ORE LEGAM Cicero in Verrinis «ut extremum filiorum spiritum ore excipere liceret». GRADVS EVASERAT ALTOS ‘asce
Abbreviated transcription (Latin):
sue crudelitati. inter talia: ꝑ talia ut hunc interfluit tyberinus amena.
sparsasq manus: aut fusas sanguine. aut morteresolutas. ⁊ femineo ulula¬
tu: ꝓpͥo feminaꝵ. horatius & illa nõ uirilis eiu latio.  aut antiqua tyros: uel
nobilem dicit uel illud ostendit quia carthago ante byrsa post tyros dicta
est post carthago acatha oppido unde fuit dido intertyron et bryton. a au¬
diit ex animis: territa namut supͣ diximꝰ examinatus mortuꝰ est: u ora so¬
ror fedans: cruentans sanguine.. noĩe clamat: aut didonẽ uocat ut supͣ
diximus penoꝵ lingua uiraginẽ nam elyssa dicta est sed uirago est apellata
mater cyrene mater hec tibi ait ecce crudelẽ noĩe dicit. Et multi querunt
quomodo ꝓcedat hoc cũ eius nomen nusꝗͣ sequat᷑ sed tractũ est auire ubi
dicit᷑ nichil interesse utrũ quis unũ filium habens dicat fili heres esto. an tici

Expanded text:
suae crudelitati. INTER TALIA per talia, ut «hunc inter fluvio Tiberinus amoeno». suae crudelitati. INTER TALIA per talia, ut «hunc inter fluvio Tiberinus amoeno». SPARSASQVE MANVS aut perfusas sanguine aut morte resolutas. FEMINEO VLVLATV proprio feminarum; Horatius «et illa non virilis eiulatio». ANTIQVA TYROS vel nobilem dicit, vel illud ostendit quia Carthago ante Byrsa, post Tyros dicta est, post Carthago a Cartha oppido, unde fuit Dido, inter Tyron et Beryton. AVDIIT EXANIMIS ‘territa’; nam, ut diximus, ‘exanimatus’ mortuus est. ORA SOROR FOEDANS cruentans, sanguine foedans. NOMINE CLAMAT aut Didonem vocat, ut supra diximus, Poenorum lingua viraginem; nam Elissa dicta est, sed virago est vocata «mater, Cyrene mater»; hinc et ibi ait «et te crudelem nomine dicit». Et multi quaerunt quomodo procedat hoc, cum eius nomen nusquam sequatur. Sed tractum est a iure, ubi dicitur nihil interesse utrum quis unum filium habens dicat ‘fili, heres esto’ an ‘Titi,
Abbreviated transcription (Latin):
nem uolunt accipi. ut nildicat esse ꝑfectũ nũꝗd urbem statui: nũꝗd. ulta sũ
uirũ nũ ꝗd afratre penas recepi. feliꝯ tm̃ fuissem si uel hoc tm̃ cõtingeret ut
carthaginem nõ uenisset eneas. & hanc uarietatẽ gignit hic sermo tm̃ nam
utrũq ad mitit᷑ tñ melior est sensus superior quem nõ nulli sic exponunt
quasi amatrix ut stratisq relictis ĩcubat aut quasi peritura in sensibili rei
dat sensum: et sic ad lectulũ loꝗt᷑ ut ad hastam turnꝰ. et te turni nunc de¬
xtra gerit mexentius ad ecũbere diu res siqua diu mortalib ulla est .a. sic sic:
quasi in terrogatio & responsio.u & placet: sic in ultam mori placet & hoc lo¬
co eam se in telligimus ꝑcussisse: unde alii dicũt esse uerba furientis. ⁊ hau¬
riat hunc oculis ignẽ: aut uideat omina tẽpestatis future: aut certe satisfaciat

Expanded text:
nem volunt accipi, ut nihil dicat esse perfectum: ‘numquid urbem statui? Numquid ulta sum nem volunt accipi, ut nihil dicat esse perfectum: ‘numquid urbem statui? Numquid ulta sum virum? Numquid a fratre poenas recepi? Felix tamen fuissem, si vel hoc tantum contingeret ut Carthaginem non veniret Aeneas’. Et hanc varietatem gignit hic sermo ‘tantum’; nam ad utrumque admittitur. Tamen melior est sensus superior, quem non nulli sic exponunt quasi amatrix, ut «stratisque relictis incubat»; aut certe quasi peritura insensibili rei dat sensum et sic ad lectulum loquitur ut ad hastam Turnus «te Turni nunc dextra gerit», Mezentius ad equum «Rhoebe, diu, res si qua diu mortalibus ulla est». SIC sic quasi interrogatio et responsio: ‘et placet sic inultam perire? Placet’. Et hoc eam se loco intellegimus percussisse; unde alii dicunt verba esse ferientis. HAVRIAT HVNC OCVLIS IGNEM aut videat omina tempestatis futurae, aut certe satisfaciat
Abbreviated transcription (Latin):
inferos petat. sed dep̃henderũt esse quoddã simulachrũ quod ad nostri cor¬
poris effigiem fictum inferos petit. et species corporea que nõ potest tangi sicut
requirit si mulachro herculis apud inferos uiso. et sciendũ simulachra hec esse
disse dicunt᷑. horatiꝰ delibero te uidi ĩ sons cerberus aureo curru decoꝵ. sciendũ
tñ abuti poetas et cõfuse uel simulachrũ uel umbram dicere: ⁊s urbem p̃clarã:
uõ est contrariũ illi loco pendent opera interupta nã licet paululũ aliꝗd super¬
esset quantũ ad ipsam ꝑtinet fecerat ut urbemq paratam. item paulo post
urbemq tuã. Et reuera ciuitati ꝗd suꝑest factis muris templo posito & thea¬
cõmiserat scelus bene aũt recipi quasi debitas. ergo hec dicit feci illud felix
nimirũ fuissẽ si tm̃ eneas carthaginem nõ uenisset. Alii quasi ꝑ in terrogatio¬

Expanded text:
inferos petat. Sed deprehenderunt esse quoddam simulacrum quod ad nostri corinferos petat. Sed deprehenderunt esse quoddam simulacrum quod ad nostri corporis effigiem fictum inferos petit, et est species corporea quae non potest tangi, sicut requirit simulacro Herculis apud inferos viso. Et sciendum simulacra haec esse disse dicuntur: Horatius de Libero «te vidit insons Cerberus aureo cornu decorum». Sciendum tamen abuti poetas et confuse vel simulacrum vel umbram dicere. VRBEM PRAECLARAM STATVI non est contrarium illi loco «pendent opera interrupta»; nam licet paululum aliquid superesset, quantum ad ipsam pertinet fecerat, ut «urbemque paratam», item paulo post «urbemque tuam». Et re vera civitati quid superest factis muris, templo, portu, theauniam propter quam commiserat scelus. bene autem ‘recepi’, quasi debitas. Ergo hoc dicit: ‘feci illud et illud; felix nimirum fuissem, si tantum Aeneas Carthaginem non veniret’. Alii haec quasi per interrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
ra nec fatum. tribus eĩ humana uita continet᷑ natura cui ultra centũ & uigĩ¬
ti solsticiales annos cõcessum nõ est: fato cui nonaginta anni hoc est tres sa¬¬
turni cursus exitiũ creant nisi forte aliaꝵ stellaꝵ benignitas ẽt tertiũ eius
suꝑet cursum. fortuna idest causu qui ad oĩa pertinet que extrinsecus sũt
adriunã incendia naufragia uenena. bene ergo dixit furtuna sicut cicero
inphilippicis multa mͥ ĩ minere uidebant᷑ preter naturã preterq fatũ idest
gladii antonii excasu. ⁊ subterras ibit imago: bene imaginem dixit ualde
enĩ querit᷑ apud philosophos quid illud sit quod petat nã trib constamꝰ
anima que superna est et originem suam petit corpore quod interrã deficit:
umbra quam lucretius sic definiit supra spoliatus lumine aer ergo umbra
si ex corpore creatur sine dubio perit cũ eo nec est quicꝗͣ reliquũ ex hoĩe ꝙ

Expanded text:
ra, nec fatum. tribus enim humana vita continetur: natura, cui ultra centum et viginra, nec fatum. tribus enim humana vita continetur: natura, cui ultra centum et viginti solstitiales annos concessum non est; fato, cui nonaginta anni, hoc est tres Saturni cursus, exitium superet cursum; fortuna, id est casu, qui ad omnia pertinet quae extrinsecus sunt, ut ad ruinam, incendia, naufragia. Bene ergo dixit ‘Fortuna’; sic Cicero in Philippicis «multa mihi inminere videbantur praeter naturam praeterque fatum», id est gladii Antonii ex casu. SVB TERRAS IBIT IMAGO bene ‘imaginem’ dixit. Valde enim quaeritur apud philosophos quid illud sit quod inferos petat. Nam tribus constamus: anima, quae superna est et originem suam petit; corpore, quod in terra deficit; umbra, quam Lucretius sic defininivit, «supra spoliatus lumine aër». Ergo umbra, si ex corpore creatur, sine dubio perit cum eo, nec est quicquam reliquum de homine quod
Abbreviated transcription (Latin):
ficere: ⁊curis: amorib. i. dard aniiq rogum capitis: in quo eius imago fuerat
at trepida : festina: nam moritura niltimebat. ⁊ ceptis ĩmanib effera: furiata
seius cogitationib. s pallida morte futura: aut pallidior ꝗͣ solent homines esse
post mortẽ aut pallida omine mortis future.⁊ furibunda. ⁊: furenti similis.
non hos quesitũ mimus in usus: quen eneas non ad hunc usum reliquerat.
et ut supra diximus secundũ homerũ uertit᷑ munus inꝑniciem. tale est ĩ bu¬
colicis: hos illi quod bene uertat mitimus edos. s et mente: consilio. s deusq
sinebat: aut iup̃r qui eneam abscedere cõpulit: aut amor aut necessitas fati.
u uixi: excusat uite abruptinem. quia dicie magna pena affici aiãs eoꝵ qui ui¬
tam ante tempus relinquũt. ⁊ et quẽ dederat cursum fortuna ꝑegi: nõ natu¬

Expanded text:
ceptae?. Ad v. 640 Dardaniique rogum capitis in quo eius imago fuerat.ceptae?. Ad v. 640 Dardaniique rogum capitis in quo eius imago fuerat.AT TREPIDA festina; nam moritura nihil timebat. COEPTIS INMANIBVS EFFERA furiata saevis cogitationibus. PALLIDA MORTE FVTVRA aut pallidior quam solent homines esse post mortem. aut ‘pallida’ omine mortis futurae. FVRIBVNDA furenti similis. NON HOS QVAESITVM MVNVS IN VSVS quem Aeneas non ad hunc usum reliquerat. Et, ut supra diximus, secundum Homerum vertitur munus in perniciem. Tale est in Bucolicis «hos illi, quod nec bene vertat, mittimus haedos». ET MENTE consilio. DEVSQVE sinebant aut Iuppiter qui Aeneam abscedere conpulit: aut amor, aut necessitas fati. Ad v. 653 Vixi excusat vitae abruptionem, quia dicit Plato magna poena adfici animas eorum qui vitam ante tempus relinquunt. et quem dederat cursum fortuna peregi non natu
Abbreviated transcription (Latin):
cere ꝗͣstat hic siste huc fallit aũt plerũq uerbi similitudo. quia dicimus sto &
sisto cũ diuersa significent ꝓ eodem.. sparge lympha: sacrificantes diis inferis
aspergebant᷑ ut spargenis ore leui & ramo felicis oliue. superis abluebant᷑ ut
donec me flumine uiuo abluero: modo aũt inferis sacrificat ut sacra ioui stigio
dicere unũ esse deum cui nomina uariant᷑ ꝓactib et officiis unde ẽt duplicis
secus numina esse dicunt᷑ ut cũ inactu sunt mares sint femine cũ pariendi
habent naturam unde est cõugis ingremiũ lacte descendit: ab actib uocant᷑
iouem stigium dicit inferis sacrificatura: ut alibi iunoni inferne dictus sa¬
cer hinc est iouis oratio celicole mea membra dei quos uestra potestas officiis di¬
iusa facit. is querite incepta paraui: ordo est incepta que paraui aũis est rite per

Expanded text:
cere quam ‘sta hic’, ‘siste huc’. Fallit autem plerumque verbi similitudo, quia dicimus ‘sto’ et cere quam ‘sta hic’, ‘siste huc’. Fallit autem plerumque verbi similitudo, quia dicimus ‘sto’ et ‘sisto’ cum diversa significent. SPARGERE LYMPHA sacrificaspergebantur aqua, ut "spargens rore levi et ramo felicis olivae" ; superis abluebantur, ut "donec me flumine vivo abluero" : modo autem inferis sacrificat, ut 'sacra Iovi Stygidicere unum esse deum, cui nomina variantur pro actibus et officiis. unde etiam duplicis sexus numina esse dicuntur, ut cum in actu sunt, mares sint; feminae, cum patiendi habent naturam: unde est "coniugis in gremium laetae descendit" . ab actibus autemIovem Stygium dicit inferis sacrificatura, ut alibi "Iunoni infernae dictus sacer" . hinc et Iovis oratio "caelicolae mea membra dei quos nostra potestas officiis divisa facit" . quae rite incepta paravi ordo est: sacra quae paravi, animus est rite per
Abbreviated transcription (Latin):
nam si mancdata sunt quomodo genus futurũ. u exercete: idest fatigate. s nec
tao tertie persone numeri pluralis modi indicatiui ut amanto docento legũ
exoriare: exoriat᷑ &e ostendit hanibalẽ.⁊ exossib: secundum anaxagoram
qui omyomerian dicit idest omĩum membroꝵ similitudinem esse in rebus cre¬
andis. ergo sicut exossib sic exsanguine &e medullis nam oĩa ꝓparte sui tran¬
seunt in procreationem. lucretiꝰ nunc acl anaxagore ueniamus omyomerian.¬
fluctibus undas ĩprecor: ꝓpter illud quod infederib sanctũ est ut corsica eẽt
media inter romanos & carthaginenses . pugnent ipsiq nepotes: potest et
ad ciuile bellum referri. ⁊ tum breuiter: festinatione mortis simul nectit cau¬
sam moraꝵ &e ipsi && sorori. i huc siste: huc adhuc ut ce gregẽ sistit ad aram.
hinc et sistat᷑ dicimus idest adducat᷑ nam stare aliud nec aliter possumus di¬

Expanded text:
nam si mandata sunt, quomodo 'genus futurum'? Ad v. 623 Exercete id est fatigate. Ad v. nam si mandata sunt, quomodo 'genus futurum'? Ad v. 623 Exercete id est fatigate. Ad v. ta 'o' tertiae personae numeri pluralis modi indicativi, ut 'amanto' amant, 'docAd v. 625 Exoriare exoriatur: et ostendit Hannibalem. ex ossibus secundum Anaxagoran, qui homoeomerian dicit, id est omnium membrorum similitudinem, esse in rebus creandis id est ex ossibus, ex sanguine, ex medullis: nam omnia pro parte sui transeunt in procreationem. Lucretius "nunc ad Anaxagorae veniamus homoeomerianFLVCTIBVS VNDAS propter illud quod in foederibus cautum est, ut Corsica esset media inter Romanos et Carthaginienses. PVGNENT IPSIQVE NEPOTES potest et ad civile bellum referri. BREVITER festinatione mortis; simul nectit causam morarum et ipsi et sorori. HVC SISTE huc adduc, ut «et cum grege sistit ad aram». Hinc et ‘sistatur’ dicimus, id est ‘adducatur’; nam ‘stare’ aliud est. Nec aliter possumus di