comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed solum uineis ponendis nec spissum nimis nec resclutũ
ꝓpͥus tam̃ resoluto nec exile nec lȩtissimũ tam̃ leco ixI¬
nũm nec cã pestre nec p̃ceps sed potus edito cãpo nec sicoum
tiũ sapore corrupto uina contristat. Cȩlũ mediocris qualitatis
tepidũ tam̃ magis quã frigidũ siccũ potius qua nimis imbridũ
ded ante omĩa uitis ꝓcellas uentosq formidat Ad pastinan¬
dũ rudes agros potius eligamꝰ uł muxime siluestres Vlti¬
ma conditio est eiꝰlociꝰ quo fuerant uetusta uineta . uo si ne¬
cessitas coegerit : pͥus multis arationib exerceat᷑ ut ab olis ra¬
dicib pͥoris uineȩ. & earũ o̾m̃iscarie & squalore depulso nouei¬
la uitis tutius possit induci. Tofus & alia duriora ubi gelu re¬
laxantur & solibus. pulcherrimas uineas fer̃. refrigeratis¬
aestate radicibus & humore decento. Sed & soluta glarea &
calculosus ager. & mobiles lapides. si tam̃ hȩc om̃ia giebis se

Expanded text:
e Solum vineis ponendis, nec spissum nimis sit, nec resolutum, propius tamen resoluto, nec exile, nec letissimum, tamen leto proximum: nec campestre, nec preceps, sed potius edito campo, nec siccum, rum: quod vitium sapore corrupto vina contristat. Celum mediocris qualitatis, tepidum tamen magis quam frigidum, siccum potius quam nimis imbridum. Sed ante omnia vitis procellas ventosque formidat. Ad pastinandum rudes agros potius eligamus, vel maxime sylvestres: ultima conditio est eius loci in quo fuerint vetusta vineta, quo si necessitas cogerit, prius multis arationibus exerceatdicibus prioris vinee et omnium earum carie et squalore depulso, novella vitis tutius possit induci, tophus et alia duriora, ubi gelu relaxantur et solibus, pulcherrimas vineas ferunt, refrigeratis radicibus et humore retento, sed et soluta glarea et calculosus ager et mobiles lapides: si tamen hec omnia glebis se
Abbreviated transcription (Latin):
biss inm̃se. Cortex in nuce dimissus maturitatis indiciũ ẽ. qualis
debet & poni. Nuces seruant᷑ uł paleis obrutȩ uł arena. uł foluis
siuis aridis. uł arca exligno suo facta inclusȩ. uł cepis mixtȩ: quib¬
hanc uicissitudinẽ reddunt. ut eis acredinem tollant. Marcialis
exꝑtũ sẽ ait uirides nuces tantũ lib̾atas putaminib sius melle
demergi & postannũ uirides esse. & ipsum mel ita medicabile
fieri : ut exeo facta potio arterias curet & fauces. Inseritur
ut pleriq m̃se frebruario in arbuto: sed melius intrunco: ut¬
sicoꝵ ossa ponunt᷑ & inserit᷑ eadẽ ꝑsicus inse. amigdalo. in pru¬
no. sed pruno armenia inseremꝰ & prȩcoqua. Nunc etiã prunꝰ
inserenda .ẽ. anteꝗ gũminet inse & ꝑsico & rerasus opertune in¬

Expanded text:
m. Cortex in nuce demissus, maturitatis indicium est, qualis debet et poni. Nuces servantur, vel paleis obrute, vel arena, vel foliis suis aridis, vel arca ex ligno suo facta incluse, vel cepis mixte, quibus vicissitudinem reddunt, ut eis acredinem tollant. Martialis expertum se ait virides nuces, tantum liberatas putaminibus suis melle demergi et post annum virides esse et ipsum mel ita medicabile fieri, ut ex eo facta potio arterias curet et fauces. Inseritur ut plerique volunt mense februario in arbuto, sed melius in pruno etersicorum ossa ponuntur. Et inseritur eadem persicus in se, in amigdalo, in pruno sed pruno amerina inserimus et precoqua. Nunc etiam prunus inserenda est antequam germinet et persicus et cerasus oportune in
Abbreviated transcription (Latin):
ense ianuario lactuca serenda .ẽ. uł decẽbri : ut planta
leꝰ se.ruari transferat᷑. Itẽq februario seritur. ut possit
apͥli m̃se transferri. Sed certũ .ẽ. eam toto annobene seri: si
locus sit lȩcus stercoratꝰ irriguus : antequa pangatur radi¬
ces eiꝰ resecemꝰ ȩqualit̃ & liquido fimo linamꝰ: uł quȩ ia pactȩ st :¬
nudate lȩtam̃ accipiant. Amant solũ sub actũ pingue humidũ
stercoratũ Int̃ has herba manu .ẽ. uellenda ñ sarculo Latior
snciscrare ponatur uł cũ ꝓducere incipiet caulem eoleuit
inciso eleba p̃mat᷑ aut testa candidae fieri pultantur siflur
alligentur. Sluitio loci uł tẽporis it seminis cito lactuca dures¬
site: planta eiꝰ auulsa & denuo posita teneritudine consequet᷑
lũb uultis seminib condita nascetur. si ca pͥni stercoris hac̃a
subula subtilit̃ exxcauaris & inea sem lac tucȩ nasturciocimi
erucȩ radicis in miseris. tunc inuolutã fimoba c̃ã trȩ optimȩ

Expanded text:
decembri ut planta eius februario transferatur. Itemque februario seritur, ut possit aprili mense tranferri. Sed certum est eam toto anno bene seri, si locus sit letus, stercoratus, irriguus, antequam pangatur, radices eius resecemus equaliter et liquido fimo linamus, vel que iam patefacte sunt nudate letamen accipiant. Amant solum subactum, pingue, humidum, stercoratum, inter has, herba manu est vellenda, non sarculo, latior fit si rara ponatur; vel cum producere incipiet caulem, eo leviter inciso, gleba prematur aut testa. Candide fieri putantur, si flualligentur, si vitio loci, vel temporis vel seminis cito lactuca durescit; planta eius avulsa et denuo posita, teneritudinem consequetur. Item multis seminibus condita nascetur, si caprini stercoris baccam subula subtiliter excaveris et in ea semen lactuce, nasturcii, ocimi, eruce radicis immiseris; tunc involutam fimo baccam, terra optime
Abbreviated transcription (Latin):
im.Vbusolidius fragilem ꝓceddenas sarmti quasset aeta¬
absci di ne adolescentia mollisimi germinis nodo
durȩ constrietionis angat᷑. Aliqͥ infra trã semipedis spatio
osfosso uiti surculos inser & beneficio congestionis ucunor
pangendȩ st̃ seu pastino seu sulco. seuscrobib more qͦ diet̃ aE

Expanded text:
motus aliquis fragilem procedentis sarmenti quasset etabscidi, ne adolescentia mollismi germinis, nodo dure constrictionis angatur aliqui infra terram semis spacium, effosse viti surculos inserunt et beneficio congestionis accumulpangende sunt, seu pastinato, seu
Abbreviated transcription (Latin):
nerꝰ hoc m̃se ruta serit᷑ locis apͥcis solius cineris insꝑsione ẽtent
loca desid̾at altiora unde humor elabit᷑. Si ponas semina eiꝰ
idhuc clausa folliculis. singulatĩ manudebebis afficere: si iã
minuta st̃ sparsa iactabis & rastro obducta operies. Caules eiꝰ
qui inclusis seminib nati fuerint fortiores er̃ : sed sero nascent᷑.
Ramuli eiꝰ cũ aliqua corticis parte conuulsi uerno tẽpore ꝓplan¬
tis tenebt̃ tota uͦ translata morietur. Nonnulli ramulos eius
ꝑtusȩ fabͥȩ inser̃ uł bulbo. atq ita obruunt alieno uigore seruan¬

Expanded text:
tur. Hoc mense ruta seritur locis apricis, solius cineris inspersione contenta, loca desiderat altiora, unde humor elabitur. Si ponas semina eius adhuc clausula folliculis, sigillatim manu debebis afficere. Si iam minuta sunt, sparsa iactabis et rastro obducta cooperies, caules eius qui inclusis seminibus nati fuerint, fortiores erunt, sed sero nascentur. Ramuli eius cum aliqua corticis parte convulsi, uterno tempore pro plantis tenebuntur, tota vero translata morietur. Nonnulli ramulos eius pertuse fabe inserunt, vel bulbo, atque ita obruunt alieno vigore servan
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝓueniet. Subfici arboris umbra libentius acquiescit lon
effodi herbas sed optat auelli. Immundȩ mulieris formidat
attactũ. Ab hoc mse usq in octobrem: totũ coriandrũ seritur
Amat trã pingũe: sed & macro solo nascit᷑. Sem̃ melius putat᷑:
qđ uetustius fuerit. Delectatur humore. satũ bene cũ olere quo¬
cũq nascetur. Hoc m̃se cucurbita serenda ẽ. Amat solũ pin¬
gue humidũ stercoratũ solutũ : hoc incucurbitis in signe. ẽs
qđ longas pariunt & exiles. Semina quȩ in earũ ceruicenas¬
cuntur: quȩ inuentre fuerant cu curbitas faciunt crassiores:
quȩ infundo latas : si inuersis cacuminib: obruantur ubi ađ¬
olescere cȩperint ad miniculis ad uuentur : quȩ seruantur ad
semina usq ad hieme in sua uite dependeant. Deinde sublate
insole ponantur aut fumo. Alit̃ . putrefacta sẽmina depereunt:¬

Expanded text:
andos. Sub fici arboris umbra libentius acquiescit, non effodi herbas sed optat avelli; immunde mulieris formidat attactum. Ab hoc mense usque in octobrem totum coriandrum seritur; amat terram pinguem, sed et macro solo nascitur. Semem melius putatur quod vetustius fuerit; delectatur humore, satum bene cum olere quo necari. Hoc mense cucurbita serenda est; amat solum pingue humidum stercoratum solutum. Hoc in cucurbitis insigne est, quod longas pariunt et exiles semina que in earum cervice nascuntur, que in ventre fuerant, cucurbitas faciunt crassiores, que in fundo latas. Si inversis cacuminibus obruantur, ubi adolescere ceperint adminiculis adiuventur. Que servantur ad semina, usque ad hyemem in sua vite dependeant. Deinde sublate in sole ponantur aut fumo, aliter semina putrefacta depereunt
Abbreviated transcription (Latin):
unc locis frigidis prata purganda atq serunda senlocus
gelidis colles pingues & agros uliginosos ꝑscinde daper
elidis & siccis regionib panitiũ seremꝰ & miliũ Leuem a&
soluta trã desiderant᷑ : Nec insabulone solũ sed inarena qͦq
ꝓueniunt dũ mͦ celo humido & solo serant᷑ irriguo. Iuiaesicciũ
& argillosũ agrũ reformidant. Herbis liberentur assidue : Iunꝙ¬

Expanded text:
 locis frigidis prata gurganda atque servanda sunt; locis calidis, colles pingues et agros uliginosos proscindere lidis et siccis regionibus panicum seremus et milium. Levem et solutam terram desiderant; nec in sabulone solum, sed in arena quoque proveniunt, dummodo celo humido, de solo serantur irriguo; quia siccum et argillosum agrum reformidant; herbis liberentur assidue. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
ooe puse nouella uinea incipiat puluererondoio aeđe
herbas sed ne tenera adhuc semina solidocntra constringat.
graminũ radicos quȩ plurimũ uitib nocent aeto pande
sunt munc locis frigidis uinearũ fossio apꝓbandore & x alar¬
Amaslugande sunt uites. Sed nouellã mollib uinculis ahid¬
gem quia eatenera uincula duriora ꝓscindunt. Palioia¬
ioub: uunab solidus minorib ponat᷑ exilis ꝓpt̃ umbrȩ moles¬
tiã statuatur ab aquilone plaga frigida spatio quattuor
digutoi ⁊ uł sempedis remotꝰ auite ut possit ex om̃i par

Expanded text:
ense novella vinea incipiat pulverari, quod nunclum propter herbas, sed ne tenera adhuc semina solidata terra constringat, graminum radices, que plurimum vitibus nocent, extirpande sunt. Nunc locis frigidis vinearum fossio celebrandligande sunt vites, sed novellam mollibus vinculis alligemus; quia eam teneram, vincula duriora prescindunt. Palus maioribus solidus, minoribus ponatur ex illis, propter imbris molestiam. Statuatur ab aquilone et plaga frigida, spatio quatuor digitorum vel semipedis remorus a vite, ut possit ex omni par
Abbreviated transcription (Latin):
s donira incendia contulet  eurepi flamooã eecsouorib
aui carbones possunt eraire: Quercus durabilis si terrenis operib
materies : Castanea : mira soliditate ꝑdurat inagres & tectis &
operibus cȩteris in testinis cuius solum pondus inuitio est: tagas
insicco utilis: humore corrimpitur: Salix eatilia insculpturis
necessariȩ. Alnus fabricȩ inutilis sed nec essaria sudhumidus
locus ad accipienda fundamenta palandus est. Umus & fra¬
xinus si siccentur rigescunt ante curuabiles catenis utiles haben¬
tur : caprinus ut illima. Cupressus ȩgregia. Pinus nisi insiccitate ñ
durans: cui contra celerem putredinẽ comperi in sardinia hoc gene¬
re ꝓuideri. ut excisȩ trabes eius aut inpiscina qualibet anno to¬
to merse lȩterent. post operi futurȩ. aut harenis obruerentur
in lretore. ut addigestionẽ qua tectȩ essent alterius estibus reci¬
ꝓcans fluctus allueret. Cedrus durabilis: nisi humore tangat

Expanded text:
 contra incendia contulisti. Neque enim flammam recipiunt, aut carbones possunt creare. Quercus durabilis, si terrenis operibus materies. Castanea mira soliditate perdurat in agris et tectis et operibus ceteris et intestinis, cuius solum pondus in trunco est. Ficus in sicco utilis, humore corrumpitur. Populus in utraque. Salis et tilia in sculpturis necesssarie. Alnus fabrice inutilis, sed necessaria si humidus sit locus, quia ad accipienda fundamenta palandus est. Ulmus et fraxinus si siccentur rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentur. Caprinus utilima, cypressus egregia. Pinus nisi in siccitate non durans; cui contra celerem putredinem comperi in Sardinia hoc genere provideri, ut excise trabes eius, aut in piscina qualibet, anno toto merse latent, post operi furure; aut arenis obruerentur in littore, ut aggestionem qua tecte essent, alternis estibus reciprocans fluctus allueret. Cedrus durabilis, nisi humore tangatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ caprȩ . ut oues una statione claudantur : quã luto & sterco¬
re carere conueniet: Hedis supra lactis abundantiã ȩdera
& arbusci & lentisci cacumina sunt seoe ponebendos. irm e cducas e

Expanded text:
te capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercote capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercore carere conveniet, hedis supra lactis abundantiam, hedera et arbuti et lentisci cacumina, sunt sepe prebenda: trime educare
Abbreviated transcription (Latin):
diossolis calores aalli ait arbor umbrosa declince Deinde
auertantur a solis obiceto hiem eaulił uerenisi resolutis gelicidus
adpascua ꝓ dire nondebent Nam prcmosa herba huie generin
Greeas oues sieut asuanas uł terentianas moris stabulo potiũs nu¬
nere quam campo & ꝑtusis tabulis solum in quo claudent᷑ inster
bensssed tribus ꝑannum totum diebus a prico die lotasoues unge¬
re oleo opordebit & uino: ꝓpt̃ serpentes qui plerumq sub p̃sepib
latent: cedrum uł galbanum uł mulieris capillos aut ceruina
cornua frequent̃ uramus: DP CAPRIS
unc hirci admittendi sunt ut foetum primiueris fouere pos¬
sit exortus Sed caper eugendus cui sub maxillis duȩ uidentur
pendere uerriculȩ magni corporis crassis cruribus. breui pͥlanaq
capite. nitido spisso & loñgo capillo ad ineundas feminas & ante
anniculum congruus. non aũt durat ultra sex senniũ. Capella si¬
milis corporis. sed magnis uberibus est legenda non tam̃ ita mul¬

Expanded text:
Medios solis calores, vallis aut arbor umbrosa declinet: deinde  semper avertantur a solis obiectu. Hyeme autem vel vere, nisi resolutis gelicidiis ad pascua prodire non debent. Nam pruinosa herba, huic generi Grecas oves, sicut Asianas, vel Tarentinas, moris est stabulo potius nutrire quam campo; et pertusis tabulis, solum in quo claudentur insternbens. Sed tribus per annum totum diebus, aprico die, lotas oves ungere oleo oportebit et vino: propter serpentes qui plerumque sub presepibus latent, cedrum, vel galbanum, vel mulieris capillos, aut cervina cornua frequenter uramus. DE HIRCIS unc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris fovere possit exordiis. Sed caper eligendus, cui sub maxillis due videntur pendere verrucule, magni corporis, crassis cruribus, brevi plenaque capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella similis corporis, sed magnis uberibus est eligenda: non tamen ita mul
Abbreviated transcription (Latin):
modio oleo post tidiuĩ uulnera diligenter ungend sunt.
Sed melius genꝰ castrationis fenens usus inuenit. Alli¬
gito enĩ iuenco atq deiecto. testiculi stricta pelle clau¬
dunt᷑ : atq ibi lignea regula prȩmente deciduntur. Ignitis
securib uł dolabris: uł qđ .ẽ. melius formato ad hoc
ferramto ut gladri similitudinẽ teneat. Ita enĩ circa:
ipsam regulam̃ ferri acies ardentis imprimitur. ⁊moq
ictu. & moram doloris bene ficio celeritatis ab sumit. &
ustis uenis ac pellib afluxi sanguinis strictis. plagã cicatix
quodãmͦ cũ ipso uulnere natã defendit:
Sed consas oues hoc unguine medicemur. Su cũ
decocti lupini. feces uini ueteris & armucã. parim̃sura
miscebis & munũ corpus omĩa redacta curabis
adlinire. Post triduũ deide simare icmũ
est litori mergantur extremo Si in mediis
t̃ris pascimꝰ: aquas cȩlestis cumsale paululũ
decocta sub diuo debebit pecorum tonsa cicto

Expanded text:
modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. Sed melius genus ea strationis sequens usus invenit. Alligato enim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atque ibi regula lignea premente deciduntur, ignitis securibus, vel dolabris; vel quod est melius, formato ad hoc ferramento, ut gladii similitudinem teneat: ita enim circa ipsam regulam acies ferri candentis imprimitur, unoque ictu et moram doloris beneficio celeritatis absumit et ustis venis ac pellibus, a fluxu sanguinis strictis plaga, cicatrix quodammodo cum ipso vulnere nata, defendit. sed tonsas oves hoc unguine medicemur succum decocti lupini, feces vini veteris et amurcam pari mensura miscebis et in unum corpus omnia redacta curabis allinere; post triduum si mare vicinum est, lictori iungantur extremo, si in mediis terris pascimus, aqua celesti cum sale paululum decocta subdivo, debebit pecorum tonsa et victa
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc. castrandi sunt uituli sic̃ mago dicit: tenera etater lit
fisa ferula: testiculi comprimant᷑. & paulatim consiicti
resoluant : Sed hoc luna decrescente uerno ut utũ no
ficri debere prȩcepit. Alii ligato ad machinã utulo duab
angustis regulis stagneis sicut forcipib ipsos nerios appre¬
hendunt : qui grece cremasteres dicunt᷑. Ins comprehensis
tentos testiculos ferro resetant. & ita recidunt. ut aliquid
de his capitib neruoꝵ suoꝵ dimittatur hȩ. rere. Quȩ res
& sangumis nimietatẽ prolbet : & non onmino iuencos subducto
robore uirilitatis effeminat. Nec admittendũ est qđ pleriq
faciunt: ut statim castratos cone compellant. Nam certũ
uero crastraturȩ. cmerẽ sarm̃torũ & spuma linentur
argenti. Castratus abstineat᷑ a potu. & cibos pascatur exiguis
Ac̃ sequente triduo prȩbeant᷑ ei tenerȩ arborum fũmitates.
& frutecta mollia & herbȩ uindis coma dulciore sagma
rort᷑ aut fluminis pice ctiã liquida mixto cinere &

Expanded text:
unc castrandi sunt vituli sicut mago dicit tenera etate, ut fissa serula testiculi comprimantur et paulatim confracti resoluantur. Sed hec, luna decrescente, verno vel autumno fieri debere precepit. Alii ligato ad machinam vitulo, duabus angustis regulis stanneis sicut forcipibus, ipsos nervos apprehendunt, qui grece cremasteres dicuntur: his comprehensis tentos testiculos ferro resecant et ita ut aliquid de his, capitibus nervorum suorum dimittatur here re: que res et sanguinis nimietatem prohibet et non omnino iuvencos, subducto robore virilitatis, effeminat, nec admittendum est quod plerique faciunt, ut statim castratos coire compellant: nam certum vero castratorum, cinere sarmentorum et spuma linentur argenti. Castratus abstineatur a potu et cibis pascatur exiguis ac sequente triduo prebeantur ei tenere arborum summitates  frutecta mollia et herbe virides, coma dulciore sagina roris aut fluminis. Pice etiam liquida, mixto cinere et
Abbreviated transcription (Latin):
quodyxi: nc̃ onnã ꝓpe quȩ satount florent: neq tangi
quȩ sunt seminis singularis: oto. dieb florebt̃ & de inde
ꝑdies quadragnita grandescent flore deposito. usq ad naturi¬
tatis euentũ. Quȩ uͦ duplicisseminis sunt. sicut faua pisum.
cȩteraq legumiina: quad raginta dieb forent. simulq grandescunt.
Hoc m̃se in locis siccis. calidis. siue maritimis. foena recidantur
Prius tam̃ quã exarescant. Qđsi pluuiis infusa fuerint: conuer̾ai
ante non debebunt . quã pars eorum suma siccata est :ds

Expanded text:
omnia prope que sata sunt florent, necque tangi que sunt seminis singularis, 8 diebus florebunt et deinde per dies 80 grandescent, flore deposito usque ad maturitatis eventum. Que vero duplicis seminis sunt, sicut faba pisum ceteraque legumina 40 diebus florent, simulque grandescunt. Hoc mense in locis siccis, calidis sive maritimis, fena recidantur; prius tamen quam exarescant, quod si pluviis infusa fuerint, converti ante non debent quam pars eorum summa siccata est. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Auetu dnim saorte sccet᷑. Sed apte fossẽ. note sura
cece uro boci senere siunt In primut᷑ sulci ꝑagrum
transuersi altitudine pedũ ternũ: postea usq ad
medietatẽ lapidib minutis replent᷑ aut glarea.
& suꝑ tr̃ã quã egesseramꝰ: aequat᷑. Sed fossarũ capita
urã patentẽ fossam petant: ad quã decliues recurrant :
Ita & humor deducet᷑ & agri spatia non peribt̃. Side¬
sucrint lapides sarm̃tis uł stramine subiecto oꝑiant᷑. uł qͥb¬
cũq uirgulas. Sed si nomorosus est extirpatis aut raro
relicts arborib : ex colat᷑. Si lapidosus: ꝑ mat̾erias saxoꝵ
turba collecta & t̾bari poterit & in de mimiri. Iuncus &
gramen & filices frequenti aratione uincentur: Sed
filicẽ si sepe fabam conseras uł lupinos & si subinde nascentẽ
mucrone falcis incidas: intra exiguũ tẽpus assumes:

Expanded text:
ex omni parte siccetur. Sed aperte fosse note sunt, cece vero hoc genere fiunt: imprimuntur sulci per agrum transver si altitudine pedum trium, postea usque ad medietatem lapidibus minutis replentur, aut glarea et super terra quam egesseramus equatur. Sed fossarum capita unam patentem fossam petant; ad quam declives recurrant; ita et humor deducetur et agri spatia non peribunt. Si defuerint lapides, sarmentis vel stramine subiecto cooperiantur, vel quibuscumque virgultis. Sed si nemorosus est, extirpatis aut raro relictis arboribus, excolatur. Si lapidosus, per maceries saxorum turba collecti et purgari poterit et inde muniri. Iuncus et gramen et silices, frequenti aratione vincentur. Sed silicem, si sepe fabam conferas, vel lupinos et si subinde nascentem, mucrone falcis incidas, intra exiguum tempus absumes.
Abbreviated transcription (Latin):
custodies inortis quos humoris natura ñ adiuuat. ut diuidas
partes & hieme ad meridiem. xstate ad septentrionẽ spatia colencda
locanda sc̃ tas Munitionis multa ge̾nera sũnt. Alii luto int̃
formas clauso parietes figuratos ex partib imitantur quib
suppetit. macerias luto & lapide excitant. Pleriq sine luto con¬
gesta inordinẽ saxa cõponunt. Non nulli fossis spatia colenda
A p̃cingunt: qđ uitandũ ẽ: quia orto subducit humores. nisi
Stocus palustris colat᷑. Alii spinarũ plantas & semina in
unitine di ponunt. Sed melius erit rubi semina. & spinȩ quȩ

Expanded text:
custodies in hortis quos humoris natura non adiuvat, ut dividas custodies in hortis quos humoris natura non adiuvat, ut dividas partes et hyeme ad meridiem, estate ad septentrionem, spatia colenda convertas. Multa munitionis sunt genera. Alii luto inter formas clauso, parietes figuratos ex partibus imitantur. Quibus suppetit, maceries luto et lapide excitant; plerique sine luto, congesta in ordinem saxa componunt; nonnulli fossis spatia colenda precingunt; quod vitandum est, quia horto subducit humores; nisi forte locus palustris colatur. Alii spinarum plantas et semina in munitione disponunt; sed melius erit rubi semina et spine que
Abbreviated transcription (Latin):
uicẽ stercoris exhibebunt. Et limꝰ quẽ scaturiens aquã uł filu¬
uii increm̃ta respuerint.¬
rti & pomaria : domui ꝓxima esse debenit Ortusster¬
quilino maxime subiectus. cuiꝰ eũ succus sponte foecundãt.
ab area longe situs. Nam puluerem palearũ : patitur inimicũ
felix positio .ẽ. cui lenit inclinata planicies cursus aquȩ flu¬
entis ꝑ spatia discreta deriuat. Si fons desit aut impͥm̃dus.
puteus. aut si hoc nequeas: piscina suꝑius . ẽ. c̃struenda. ut illi
aquas pluuia c̃ferente ortus ꝑ aestiuos rigetur ardores. Siha
omni facultate carueris : semꝑ altius trib uł quattuor pedib
ad pastini similitudinẽ fodies ortulũ. qui sic cultꝰ negligat
itates. Sed huic qũauis contra necessitatẽ iuta stercore
libett̃ra c̃ueniat : tam̃ hȩc genera sunt in electione ui¬
la Treta quã argillã dicimꝰ atq rubrica. Illud qͦq

Expanded text:
vicem stercoris exhibebunt; et limus quem scaturiens aqua vel fluvicem stercoris exhibebunt; et limus quem scaturiens aqua vel fluvii incrementa respuerint.rti et pomeria domui proxima esse debent. Hortus sterquilinio maxime subiectus, cuius eum succus sponte fecundet; ab area longe situs. Nam pulverem palearum patitur inimicum. Felix positio est, cui leviter inclinata planicies, cursus aque fluentis per spatia discreta diluat. Si fons desit, aut imprimendus est puteus, aut si hoc nequeas, piscina superius construenda, ut illi aquas pluvia conferente, hortus per estivos rigetur ardores. Si hac omni facultate carveris, semper altius tribus vel quatuor pedibus, ad pastini similitudinem fodies hortulum, qui sic cultus negligat siccitates. Sed huic quamvis contra necessitatem adiuta stercore, quelibet terra conveniat, tamen hec genera sunt in electione vitanda; creta quam argillam dicimus, atque rubrica. Illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Iuł solo impressȩ uł cȩsolapide ciroa uillaꝵ esse debebt.
quas facile .ẽ. aut fonte aut imbre suppleri. ut una exhis
usui sit pecorib uł auib aquaticis. alia madefaciat uirgai
oeni. palearũ. ligni. cannarũ. repositiones: ñil refert
inqua parte dũ modo siccȩ sunt atq ꝑflabilos. & longẽre¬
moueant᷑ auilla : ꝓpt̃ casum subripientis incenduee u¬
Otercorũ congestio locũ suũ tenere debebit: quir abit¬
det humore. & ꝓpt̃ odoris horrenda ap̃torii conuartatur
aspectu. Humor abundans hȩc p̃stabit stercori. ut siqua in¬
sunt spinarũ semina putrefiant. Stercus asinoꝵ pͥmũ ẽ. maxi¬
cineres optimi. sed colũbinũ feruidissimũ. cȩterarũq auiũ
satis utile. excepto palustriũ. Stercus qđ anno requieuerit
segetib utile . ẽ. nec creat herbas. Si uetustius sit: minꝰ ꝓde¬
rit. Pratis uͦ recentia stercora ꝓficient ad uber. herbarĩ
& maris purgam̃ta. Siaquis dulcib: eluantur. mixta reliqui

Expanded text:
vel solo impresse, vel ceso lapide circa villam esse debebunt, quas facile est aut fonte, aut imbre suppleri; ut una ex his usui sit pecoribus, vel avibus aquaticis; alia madefaciat virgas oeni, palearum, ligni, cannarum repositiones, nil refert in qua parte, dummodo sicce sint, atque perflabiles et longe removeantur a villa, propter timorem surripientis incendii. Stercorum congestio locum summ teneri debebit, qui abdet humore. Et propter odoris horrenda, a pretorii convertatur aspectu. Humor enim abundans hoc prestat stercori, ut si qua insunt spicarum semina, putrefiant. Stercus asinorum primum est, maxiCineres optimi, sed columbinum fervidissimum; ceterarumque avium satis utile, excepto palustrium. Stercus quod anno requieverit, segetibus utile est, nec herbas creat; si vetustius sit, minus proderit. Pratis vero recentiora stercora proficient, at uber herbarum et maris purgamenta, si aquis dulcibus eluantur, mixta reliquis,
Abbreviated transcription (Latin):
da : relinquemꝰ in medio Quod scrobes fieri placeat: faciemus
us: Ultra tres uͦ pedes altius fodiendȩ scrobae
niunt. nelaborent frigore sarmta quȩ pangimꝰ. Latera sero¬
bib equalit̃ incisa sint ne obliqua uitis saucietur alte nte¬
tibi ferram̃tis cũ fossor incubet. Pastino uͦ qđ omne uersabit᷑¬

Expanded text:
ata transmittunt. Quod si scrobes fieri placeat, faciemus s: ultra tres vero altius fodiende non sunt, ne laborent frigore sarmenta que pangimus, latera scrobibus equaliter incisa sint, ne obliqua vitis saucietur, alte nitentibus ferramentis cum fossor incumbet, pastino vero s
Abbreviated transcription (Latin):
Iastinũ fieri nunc tẽpus ẽ. qđ fit trib generib aut tra in
cotũ fossa aut sulcis. aut scrobibus. Terra tota debet effodi
ubi ager immundus ẽ ut siluestrib truncis & radicib filicis
uł herbarũ noxiarũ spatia liberentur. Ubi aut̃ mundȩ sunt
nouales. scrobib pastinemꝰ aut sulcis. Sed sulcis melius erit :
quia humorẽ uelut in totũ spatia pastinata transmittunt.

Expanded text:
nc fieri tempus est, quod fit tribus generibus, aut terra in totum fossa, aut sulcis, aut scrobibus. Terra tota debet effodi ubi ager immundus est, ut silvestribus truncis et radicibus silicis vel herbarum noxiarum spatia liberentur. Ubi autem munde sunt novales, scrobibus pastinemus aut sulcis. Sed sulcis melius erit, quia humorem velut in totam spatia pastinata transmittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pes sem̃de sunt ꝓuideamꝰ ut plena as ueania cõparer
iiũa remuł inspectio uł murmuris agnitudo ueł
frequentia monstrat comeantis ac remcantis examinis Ex
ucina potius quã longinqua regione ne aoris nouitate tẽp¬
tenturSiuͦ longiuis uehend& sunt collo ncite portentur
neo collocare nec aꝑire aluiearia nisi uesꝑe instante debemꝰ
peculemur deinde posttriduũ ne omne ianuas suas egre¬
ditor examen: hoc enĩ signo fugam mecitantur assumer¬
Uoreduntur confugere : sistercus pͥmi geniti uituli ad lin¬
Ion alienũ .ẽ siaquȩ copia patiatur patrẽ sami¬
ioilulias destructura balnei cogitare: quȩ res. &¬
ua uolupitati plurimũ conferat & saluti. itaq bal¬
itoa neuori censtituemꝰ in ea parte qu calor futurꝰ¬
iqs̃titũ est loco abhumore suspenso. ne uligo eũ forna¬
nł soi cibus uicina refrigeret. Lumina ei dahimin
cibua parte meridiana & occidentis hib̃ni ut cota
de solis nuetur & illustretur aspectu. Suspensuras uͦ cellarũ¬

Expanded text:
emende sunt, provideamus ut plena comparentur; quam rem, vel inspectio, vel murmuris magnitudo et frequentia monstrant commeantis ac remeantis examinis: ex vicina potius quam longinqua regione, ne aeris novitate tententur. Si vero longius aduehende sunt, collo nocte portentur, nec collocare nec aperire alvearia, nisi vespere instante debemus. Speculemur deinde post triduum, ne omne ianuas suas egrediatur examen: hoc enim signo fugam meditantur assumercreduntur tamen non fugere, si stercus primogeniti vituli alest alienum si aque copia patiatur, patremfamilias de structura balnei cogitare; que res et voluptati plurimum conferat et saluti, itaque balneum constituemus in ea parte qua calor futurus est, loco ab humore suspenso, ne uligo eum fornacibus vicina refrigeret. Lumina ei dabimus a parte meridiana et occidentis hyberni, ut tota die solis iuvetur et illustretur aspectu. Celle aute
Abbreviated transcription (Latin):
Omdustria hocnenl d̾ dehis p̃cepisse sufficiati uc fimo pul¬
uere. utantur a&cinere. Sint p̃cipue nigrȩ: aut flauicolous al¬
be uitentur Uracu& cibo sterilescunt. hordeo semicoctos a
parere sepe noscuntur: & reddunt oua maiora. Duob ciatis¬
his semꝑ oua numero impari luna crescente adecima usqis in
quintã decimã Pituita his nasci solet quȩ alba pellicula lingua
uestit extremã hȩc leuit̃ unguib: uellitur & locus amere
tangitur & alio trito plaga mundata consꝑgit᷑: Ie ut alii
muo trita eũ olȩ siuicib inseretur Staphis agria etia ꝓdest
si cibis pusceatur assidueSi amarũ lupinũ cõmedant sub ocu¬
lis ilis grana ipsa ꝓcedunt: Quȩ nisi acu leuit aptas pelliudes
auferant᷑ eiingunt oculos portulacȩ succo forpnse uesuculũ¬
le miscentui Pedi deos earũ p̃mit staphuagrea &conins̃ etũ

Expanded text:
dustria. Hec de his precepisse sufficiat, ut fumo et pulvere utantur et cinere. Sint precipue nigre, aut flavi coloris. Albe vitentur. Vinacie cibo sterilescunt: hordeo semicocto et parere sepe coguntur et reddunt ova maiora. Suhis semper ova numero impari, Luna crescente, a decima usque ad quintamdecimam. Pituita his nasci solet, que alba pellicula linguam vestit extremam: hec leviter unguibus vellitur et locus cinere tangitur et allio trito plaga mundata conspergitur. Item alii, mica trita cum oleo, faucibus inserunt. Staphisagria etiam prodest, si cibis misceatur assidue. Si amarumm pinum comedant, sub oculis illis grana procedunt, que nisi acu leviter, apertis pelliculis auferantur, extinguunt oculos portulace succo forinsecus et mule miscentur. Pediculos earum perimit staphisagria et torrefactum
Abbreviated transcription (Latin):
rosmaninis federȩ. An arboribus ⁊ ytyphus amigdalus. ꝑ sicus
pirus ponũstr̃eq arbores. quib nulla amaritudo respondet. Flo¬
re des acto il uestria uͦ glandifera. robora terebintus. len¬
iscuscedrus. tilia. il ex minor & tinus. Sed taxi res¬
moueanłi immicȩ: pͥmi saporis mella: thimi sucus effundit:

Expanded text:
dere. In arboribus zizifa, amigdalus, persicus, pyrus, pomifereque arbores, quibus nulla amaritudo respondet flori de succo. Sylvestria vero glandifera, robora, terebinthus, lentiscus, cedrus, tilia, ilex minor et thymus: sed taxi removeantur inimici. Primi saporis mella thymi succus effund
Abbreviated transcription (Latin):
Secundi merini : tymbra. serpillũ uł origanũ Tertii meriti:¬
ros marinꝰ & sacureia. Cȩtera ut arbustus & olera saporẽ rusti¬
ci mellis efficrant. Sint aut a septentrionali partȩ dispositae.
frutices atq hirgulta ordines suos sub maceriis exequantur:
Herbas deinde inplano. post frutices conseremꝰ. Fons uł riuus
huc cõnuenua ociosus: qͥhumiles transeundo fmet lacũnas

Expanded text:
ra, serpillum, vel origanum: tertii rosmarinum et saturegia. Cetera, ut arbutus et olera, saporem rustici mellis efficiunt. Sint autem a septentrionali parte disposite fructices, atque virgulta ordines suos sub maceriis exequantur: herbas deinde plano, post frutices conseremus. Fons vel rivus huc conveniat ociosus, qui humiles
Abbreviated transcription (Latin):
ghescuni Polenta dabitur indieter large uagandilicentia
ꝓhibetur. Loco obscuro claudentur & calido secadidrerttua
scdo m̃se pinguescunt. Nam paruuli sepe die tricesimo sagi¬
pantur melius. si ad sacietatẽ miliũ decoctũ p̃beamꝰ infusit.
int̃ anserũ cibaria legum̃ cannȩ porrigi potest excepso
gua sauendũ ẽ. etiã nepulli eoꝵ secas gluitiant Greci sa

Expanded text:
guescunt. Polenta dabitur in die ter: large vagandi licentia guescunt. Polenta dabitur in die ter: large vagandi licentia prohibetur: loco obscuro claudentur et calido: sic maiores etiam secundo mense pinguescunt. Nam parvuli sepe die tricesimo saginantur melius, si ad sacietatem millium prebeamus infusum. Inter anserum cibaria legumen omne porrigi potest, excepto ervo. Cavendum est etiam ne pulli eorum setas glutiant. DE PA
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ ipsȩ oleo leuigentur asꝑso. & ita inserantur faucibus. ne sub
gestis: quia eos facillime onus cibi hȩrentis ex tinguit.¬
consitis inimicus ẽ: quia sata & morsu ledit & stercore. Pul¬
los prestat & plumas quas & autumno uella mͦ & uere. Uni mas¬
tulo tres femine sufficiunt. Sidesit fluuius : Lacuna sormetur
Siberba ñ suppetat. trifoliũ fenũ grecũ. agrestia intiba cactu¬
culas seremꝰ alim̃to albi foecundiores sunt uari uđ fusci minus :
qui a de agresti genere addomesticũ transier̃ Incubant akalen¬
dis martiis usq ad estiuũ solstitiũ Plus parient sigallinis oea
supporas. Extremũ partũ matrib iam uacaturis educare ꝑmit¬
tirius Pariture ad aram ꝑducantur Cũ semel hoc feceris ⁊ con¬
suetedenẽ sponte retinebunt. Gallinis sic pauonina & anseris oua
eos poterimus educere ubi ortica ñ fuerit cuiꝰ aculeos formidant.
Quatcuor m̃siũ bene saginant᷑ : Nã melius intenera &tate pin¬

Expanded text:
 que oleo levigentur asperso et ita inserantur faucibus, ne sub gestis, quia eo facillime onus cibi herentis extinguitconsitis inimicus est, quia sata et morsu ledit et stecore pullos prestat et plumas quas autumno vellamus et vere. Uni masculo tres femine sufficiunt. Si desit fluvius lacuna formetur. Si herba non suppetat, trifolium, fenum grecum, agrestia intyba, lactuculas, seramus alimento. Albi fecundiores sunt, varii vel fusci minus, quia de agresti genere ad domesticum transierunt. Incubant a calendiis martii usque ad estivum solstitium: Prius parient, si gallinis ova supponas. Extremum partum matribus iam vacaturis educare permittimus, pariture ad haram perducantur: cum semel hoc feceris, consuetudinem sponte retinebunt, gallinis, sicut pavonina et anseris ova eos poterimus educere, ubi urtica non fuerit, cuius aculeos formidant. Quatuor mensium bene saginantur, nam melius in tenera etate pin
Abbreviated transcription (Latin):
uo ungunt᷑ ursino. Aliqui ursi adipem cũ oleo tunsũ reserse¬
uanti & falices hoc cũ putaturi sunt ungunt: sed hoc inoc
fudiginẽ spargimꝰ contra formicassi in orto habent fora¬
menicor nocture ad moueamꝰ Si foris ueniunt : om̃e e¬
ca spatiũ cinere aut cretȩ candore signabimꝰ conttraeret¬
ua fenseuina que spargenda sunt semꝑiuni su comadestum¬
quenãiẽ Aliqui cinerẽ deficũ suꝑ erucas spargunt. ttem
aret a erucas & cȩtera ortũ faciunt circũire. Aliqui fluui¬
ales cancros plurib: locis intra oitũ crucifigunt. contra a¬
comalia qus uitib nocent cantarides quas inrosis inuenire
consueuimus oleo mersas reslur pacseris intabemiaue pire
teside sunt uites hoc oleo falces ꝑunges Extingunturcimi¬
ces amunca & felle bubulo lectis aut locis ꝑunctis uł folus
sidemtoritis exoleo uł incensis sangui sugis. Vt olera anim¬
la infesta ñ generent incorio testudinis omnia semina
que sparsurus es sicca uł m̃tã locis plurib maxime int̃

Expanded text:
ngitur. Aliqui ursi adipem cum oleo tusum reservant et falces hoc cum putaturi sunt ungunt, cuius fuliginem spargimus. Contra formicas, si in hortum habent foramen, cor noctue admovemus. Si foris veniunt, omne horti spatium cinere, aut crete candore signabimus. Contra erucas, semina que spargenda sunt, sempervive succo madefiaguine. Aliqui cinerem de fico super erucas spargunt. Itemqcontra erucas, septa hortorum faciunt circumire. Aliqui fluviales cancros pluribus locis intra hortum configunt. Contra animalia que vitibus nocent, cantarides quas in rosis invenire consuevimus, oleo mersas, resolvi patieris in tabem; et cum putande sunt vites, hoc oleo falces perunges. Extinguantur cimices amurca et felle bubulo, lectis aut locis perunctis, vel foliis hedere tritis ex oleo, vel incensis sanguisugis. Ut olera animalia infesta non generent, in corio testudinis omnia semina que sparsurus es sicca, vel mentha locis pluribus, maxime inter
Abbreviated transcription (Latin):
dendȩ sunt : ut hȩ inqͥb autum no seminabit᷑. uerno tẽpore pas¬
tinentu : quas seminib uere cõplebimꝰ: autũni tẽpore debemꝰ
effoder ita utraq pastinato decoquetur. beneficio algoris
aut solis. Areȩ faciendȩ sunt angustiores & longȩ . id ÷ xii. pe¬
dũ longitudine. & sex latitudine. & sint ꝓpt̃ spatia utrimq
purganda diuisȩ: margines uͦ earũ locis humidis uł irriguis
duob pĩdib erigantur. sicois uno extulisse sufficiet. Int̃ areas
si humor c̃sueuit effluere. spatia altiora ipsis: esse debebunt:
ut facilius ingrediatur aream: De suꝑiori parte humor admis¬
sus & ubi sitientẽ saturauerit: in alias possit exclusus auerti.
Serendi tẽpora licet ꝑm̃ses certa signemꝰ : tam̃ secundũ loci &
seli uatrã unꝰqͥsq custodiat. Frigidis locis autũnalis satio ce¬
serior fiem pocest & uerna maturig. Quȩcuq serenda sunt cũg
crescit luna seminent᷑ Quȩ secandał uł legenda cã inonunti rr¬

Expanded text:
dende sunt, ut he in quibus autumno seminabitur, verno tempore pastinentur; quas seminibus vere complebimus, autumni tempore debemus effodere: ita utraque pastinatio decoquetur beneficio algoris, vel solis. Aree faciende sunt angustiores et longe, id est duodecim pedum longitudine et sex latitudine, sic propter spatia utrinque purganda divise. Margines vero earum, locis humidis vel irriguis, duobus pedibus erigantur, siccis uno extulisse sufficiet. Inter areas si humor consuevit effluere, spatia altiora ipsis areis esse debebunt, ut facilius ingrediatur aream de superiori parte humor admissus et ubi sitientem saturaverit, in alias possit exclusus converti. Serendi tempora, licet per menses certa signemus, tamen secundum loci et celi naturam unusquisque custodiat. Frigidis locis autumnalis satio ceserior fieri potest et verna maturior. Quecumque serenda sunt cum crescit luna seminentur; que secanda sunt vel legenda, cum minuitur
Abbreviated transcription (Latin):
lam. Pituitas uͦ & cruditates his remediis submouebis: quib
gallina curatur. Maximũ illis ꝑiculũ ẽ: cũ incipit crista
ꝓduci Nam patiuntur dolores infantũ similitudine : cũ illis
tumtes gingiuas denticuli aꝑire nituntur xxuiii. Defasian¬

Expanded text:
lam. Pituitas vero et cruditates his remediis amovebis, quibus lam. Pituitas vero et cruditates his remediis amovebis, quibus gallina curatur: maximum illi periculum est cum incipit crista produci, nam patiuntur languores infantum similitudine, cum illis tumentes gingivas, denticuli aperire nituntur. DE AREA
Abbreviated transcription (Latin):
sita quinq: pauonina. & cȩtera sui generis. Decima die omnia
supponant᷑ ꝗt ablata sunt. ut tricesima luna. hoc ÷ expletis
.xxx. dieb possint cũ pauoninis ouis aꝑiri. Oua aut̃ pauonum
quȩ gallinȩ subiecta sunt sepe manu conuertantur. quia hoc. ip¬
uertisse cognoscas: maiores tam̃ gallinas oportet eligere: nã mi¬
norib: pauciora suppones. Natos si ad unã transferre apluribus¬
aplurib uelis: dicit columella uni nutrici.xxu. sufficere:
eb far ordei consꝑsũ uino pullis dabit᷑. uł undecũq cocta pul¬
ticula & refrigerata. Postea adicietur porrum concisũ uł
caseus recens. sed expressus. Nam serũ pullis nocet. Locustȩ
etiã pedib ablatis p̃bende sunt. Ita pascendi sunt usq ad sex¬
tũ msem. Deinde ordeũ poteris p̃bere sollemnit̃. Tricesimo¬
tam̃ quinto die postquã natisunt & in agrũ tuto eici possunt.
comitante nutrice pascendi cuiꝰ singultu reuocantur ad uil¬

Expanded text:
s quinque pavonina, cetera gallinacei generis. Decimo deinceps die omnia supponantur, quot ablata sunt, ut tricesima luna, hoc est expletis triginta diebus, possint cum pavoninis ovis operiri. Ova autem pavonum, que galline subiecta sunt, sepe manu convertantur, quia hoc ips oportet eligere, nam minoribus pauciora supponas. Natos si ad unam transferre a pluribus velis, dicit Columella uni nutrici XXV sufficere, ebus far hordei conspersum vino, pullis dabitur, vel undecumque cocta pulticula et refrigerata; postea adiicietur porrum concisum, vel caseus recens, sed expressus. Nam serum pullis nocet. Locuste etiam ablatis pedibus prebentur. Ita pascendi sunt usque ad unum mensem. Deinde hordeum poteris prebere solenniter; tricesimo quinto tamen die postquam nati sunt et in agrum tuto deiici possunt, comitante nutrice, pascendi. Cuius singulto revocantur ad vil
Abbreviated transcription (Latin):
andos foetꝰ parent᷑ idẽ qͥ anno suꝑiore st editi. Ueteres eñĩ
focundoesse n possunt. ineunt femina siise marcio uł apͥli. Duab
unꝰ masculus sufficit: quia cȩteras salacitate ñ equat demel
inanno foctus creabunt .xx.fere ouis pariendi ordo com¬
cluditur Gallinȩ his melius incubabunt ita ut quindec pr
fasianina oua nutrix una cooꝑiat. cȩtera suigeneris suꝑ po¬
mantur in supponendo deluna & dieb quȩ sunt inaliis dic¬
ta seruem Tricemm dies maturos pullos inluna eirsar

Expanded text:
iore sunt editi, veteres enim fecundi esse non possunt. Ineunt feminas mense martio, vel aprili: duabus unus masculus sufficit, quia ceteras aves salacitate non equat. Semel in anno fetus creabunt; viginti fere ovis pariendi ordo concluditur. Galline his melius incubabunt; ita ut quindecim phasianina ova nutrix una cooperiat. Cetera ova sui generis alicui supponantur. In supponendo, de luna et diebus, que sunt in aliis dicta, servemus. Tricesimus dies maturos pullos in lumine mitt
Abbreviated transcription (Latin):
Noc m̃se serenis & siccis dieb dũ gelicidia ñ. ẽ: sunt sarcu
eor de tegant᷑ aut incidantur & necent᷑ frigore subsecuto mi¬
chi uidetur herbosis locis tantũ eẽ faciendũ. Sed triacũ &
far saritur quattuor folioꝵ. ordeũ qͥnq: fabͣa & legumina cũ supͣ
trã quattuor digitis fuerint. Lupinꝰ uͦ qͥ unã radicẽ habet si sar¬
culetur extinguit᷑ : qđ nec desiđat : quia herbas p̃ter auxiliũ
cultoris affligit. Fabͣa aut̃ sibis sarculetur ꝓficiet & multũ
ueris : aliquid econtra rubiginẽ p̃stitisti. maxime ordeũ sic¬

Expanded text:
Hoc mense serenis et siccis diebus dum gelida non sunt, sarculeorum detegantur, aut incidantur et necentur frigore subsecuto. Mihi videtur herbosis locis tantum esse faciendum. Sed triticum et far sarculatur quatuor foliorum, hordeum quinque; faba et legumina, cum supra terram quatuor digitis fuerint. Lupinus vero qui unam radicem habet, si sarculetur extinguitur; quod nec desiderat, quia herbas preter auxilium cultoris affligit, faba si bis sarculetur prosiciet, multum veris, aliquid contra rubiginem prestitisti. DE VI
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc om̃s paruulos aditus & reliqua spiram̃ta talparũ di¬
ligent̃ ad obrui unũ foram̃ qđ amplũ. ẽ reseruari. in cuius
aditu nucẽ intꝰ incensam sic poni. ut ab una parte flatus
possit acciꝑe. quos ab alia parte diffundat. Sic impletis fumo
siquerno cinere aditus eoꝵ satures attactu frequenti scabpes
occupabit ac perimet. Serpentes ꝓpe omni austeritate fa¬
gantur & nocentes spiritus innocentia fumi graue olentis
exagunatu lanꝰ galbanũ uł ceruicornua. radices lilii ca¬
pre ungnlas genere monstra noxia ꝓhibent᷑ opinio gre¬
corfiã si nubes locustarũ repente surrexerit latentibus
ho fratera cunctis hominib eã posse transire. Qodsi eb¬
seorcerites homines subaere dep̃hendant mullt feuotum
noceri. si continuo oms ad tecta confugiant teli seue di

Expanded text:
tunc omnes parvos aditus et reliqua spiramina talparum ditunc omnes parvos aditus et reliqua spiramina talparum diligenter obrui, unum foramen quod amplius est reservari, in cuius aditu nucem intus incensam sic pone, ut ab una parte flatus possit accipere et ab alia parte fumum diffundere. Sic impletis fumo si querno cinere aditus eorum satures, a tractu frequenti scabies occupabit ac perimet. Serpentes prope omni austeritate fugantur et nocentes spiritus innocentia fumi grave olentis exagitat. Uramus galbanum, vel cervi cornua, radices libii, capre ungulas, hoc genere monstra noxia prohibentur. Opinio Grecorum est, si nubes locustarum repente surrexerit, latentibus infra tecta cunctis hominibus, eam posse transire. Quod si inobservantes homines sub aere deprehendant, nullum fructum noceri, si continuo omnes ad tecta confugiant. Pelli etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ris adolescant. Formicas abiges origano & sulphure tritis
foram̃ asꝑgens hoc & apib nocent. Itẽ coclearũ uacuas
testas si us seris & eo cinere foram̃ inculces. Culices galba no
in fuso fugant᷑ aut sulphure. Pulices amurca ꝑ pauim̃tũ fre¬
quent̃ asꝑsa uł cimino agresticũ aqua trito. uł cucumeris
sem̃ agrestis aqua resolutũ sepe in fundens uł aqũa lupino¬
tinȩ infu: ideris & indomo nocte posueris: adhȩrebunt. ltẽ ne¬
cabuntur si elleboro nigro caseum uł panẽ uł adipes uł polen¬
tam ꝑmisceas & offeras: & agrestis cucumeris & coloquinti¬
dis suffusio sic nocebit Aduersus mures agrestes apuleius
asserit semina bubulo felle maceranda antequã spargas.
Nonnulli rodo dasnes foliis aditus eoꝵ claudunt. qui rosis
his dũ in exitũ nituntur intereunt. Talpas greci hoc genere
ꝑ sequunt᷑. Nucẽ ꝑforari iubent. uł aliquid pomi genus solidi¬
tatis eiusdẽ: ibi paleas & cedriã cũ sulphure sufficient̃ includi.

Expanded text:
. Formicas abiges, origano et sulphure tritis foramen aspergens, hoc et apibus nocet. Item coclearum vacuas testas si usseris et eo cinere foramen inculces. Culices galbano infuso fugantur, aut sulphure. Pulices amurca per pavimentum frequenter aspersa, vel cimino agresti cum aqua trito; vel cucumeris semen agrestis aqua resolutum sepe infundes. DE QUItine infuderis et in domo nocte posueris, adherebunt. Item necabuntur si elleboro nigro, caseum, vel panem, vel adipes, vel polentam permisceas et offeras: et agrestis cucumeris et coloquintide suffusio, eque nocebit adversus mures agrestes. Apuleius asserit semina bubulo felle maceranda, antequam spargas. Nonnulli foliis radodaphnes aditum eorum claudunt, qui rosis his, dum in exitum nituntur, intereunt. Talpas greci hoc genere persequuntur: Nucem perforari iubent, vel aliquod pomi genus soliditatis eiusdem; ibi paleas et cedria cum sulphure sufficienter includi;
Abbreviated transcription (Latin):
uđ columbari cellȩ duo subiecta cubicula fiant a inũbrede
& ꝓpe obscurũ. quo turtures claudi possunt. quos nutrise
facilinũ est. Nam nichil expetunt. nisi ut aestate qua seba
maxi me pinguescunt triticũ uł miliũ mulsa maceratũ sẽꝑ̧
ncipianduse modius unꝰ diuiturnꝰ : .cxx. turturib sufficit : aqu
s uocis frequent᷑ mundior debet offerrixxUI.DE TURDES
o sint post inclusu uolatũ sedere Ramieti ̃

Expanded text:
ed columbarii celle duo subiecta cubicula fiant; unum brevem ed columbarii celle duo subiecta cubicula fiant; unum brevem et prope obscurum, quo turtures claudi possint, quos nutrire facillimum est. Nam nihil expetunt nisi ut estate, qua sola maxime pinguescunt, triticum vel millium mulsa maceratum semper accipiant. Sed modius unus diurnus CXX. Turturibus sufficit. Aqua sane eis frequenter mundior debet offerri. Aliud ssint post inclusum volatum sedere: rami etia