comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ammal ratione poredirum fereri
Alterum ꝙ chustianum Cectium ꝙ
tot tantorumq regnorum regem ac
dũ̃ ileo preter hec plura Sed hiis
tribes tantum deo optimo ac benignis¬
smio mẽ obligatum et obnoxiũ semio
lmichĩ insi mortalium ingratissimus
esse et haberi uelim haud amplius os
dandum aut torpescendum sit Neq
cepitandum an quid alii moliantut
aut parent Sed rumpenda potiꝰ mora
Classiq habent immittende Nam pait
mimortalem iesum quid est quod uere¬
lar quemimus bellum hoc honestissimũ
ac piissimum amplectar An ne uot¬
ousoulum hoc an ne regna et reliqua
hona zan ne deniqz anmam ip̃am amnt¬
tami uerum hec ommia ut a deo michu
comessa ita ipsi deo tande restituen
suunt ut plant prositear quicquid huit
ello descmandum sit meui non ese
dt ei cuiis id est uire ac merito reddi
debere Bellum itaq nobis proponitut
in quo ncha quod noserum su perdexe
possimus Scd in quo etiam perdendo

Expanded text:
animal ratione praeditum, fecerit; animal ratione praeditum, fecerit; alterum quod christianum; tertium quod tot tantorumque regnorum regem ac dominum. Sileo praeter haec plura. Sed his tribus tantum Deo optimo ac benignissimo me obligatum et obnoxium sentio, ut mihi nisi mortalium ingratissimus esse et haberi velim, haud amplius ostandum aut torpescendum sit neque expectandum, an quid alii moliantur aut parent, sed rumpenda potius mora classique habenae immittendae. Nam per immortalem Iesum, quid est quod verear, quo minus bellum hoc honestissimum ac amplissimum amplectar, an ne corpusculum hoc, an ne regna et reliqua bona, an ne denique animam ipsam amittam? Verum haec omnia a Deo mihi concessa, ipsi Deo tandem restituenda sunt, ut plane profitear, quicquid huic bello destinandum sit, meum non esse, at ei, cuius id est, iure ac merito reddi debere. Bellum itaque nobis proponitur, in quo nihil quod nostrum sit perdere possumus, sed in quo etiam perdendo
Abbreviated transcription (Latin):
bellum in christenoũ dñ ac crislianoꝵ
haꝰ es ulteris non differre non quos
ad tanti lelli molem per int ip̃se ãtis
uimodo esse confidam sed quod in pp̃o
cuius res mapue agitur ꝙpluximd
sperm hic enum et uires nobis et opet
et indus triain et demqz uictoriain ug¬
u Nam si numꝙͣ in seipum sperãtes
exeliquit. Cur nos qui non in noste
potencia que nulla est Sedin eꝯbrachĩ
bemgnitate confidinis de sertuãt
preseclim eius ipsuus minmas ulcesteces
Sellum quidem contra eum su siegen
matus effigiam sahitta per dilubeiũ
transsixtrit Saitorum macheimq
reliquias partim igm partun cambus
edendas abierent Quequidem in bello
si uiceximus erbis tertarum premiũ
eut Et uicti fuerimius celum ut tũ
igiint nes cedat magna nobis aut mi¬
mortalis gloria paratur Uerum ego
beneficia ommpoteulis dei merum nõ¬
numꝙ reputans tria illa uel preciput
õmendare ac proferce solto pemiu q
me non beluam eed hominam hoc e

Expanded text:
bellum in Christi Deum ac christianorum hostes ulterius non differre, non quod ad tantam belli molem per me ipse satis omni modo esse confidam, sed quod in Christo, cuius res maxime agitur, quam plurimum sperem. Hic enim et vires nobis et opes et industriam et denique victoriam suggeret. Nam si nunquam in seipsum sperantes dereliquit, cur nos, qui non in nostra potentia, quae nulla est, sed in eius brachio et benignitate confidimus, destituat? Praesertim eius ipsius iniurias ulciscentes bellum quidem contra eum suscepturimatris effigiem sagitta per ludibrium transfixerit, sanctorum Martirum reliquias partim igni partim canibus edendas abiecerit. Quo quidem in bello si vicerimus, orbis terrarum praemium erit; si victi fuerimus, caelum, utcumque igitur res cedat, magna nobis aut immortalis gloria paratur. Verum ego beneficia omnipotentis Dei mecum nonnunquam reputans tria illa vel praecipue commendare vel praeferre soleo. Primum quod me non belvam sed hominem, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
cio plerosq uestrum demi¬
ran patres conscrpti ꝙ cum tociens
exadicione in eheucros uerba fecerr
camꝑ miro con sensu capestendar cersu¬
ecmnus Cucalla hactenus a me dilata a
pene derlita uidtatut quod equidẽ nolum
a ctremun aut igligentia mea
pir illauitate foctassis accidisse Nam
et bellum hoc nobis ne cessarium semper
uisum qs et uteũq tandem õmino s¬
c. per respitio ad quos huiustemẽdi belli
cura uel auclorare uel perentia dut
xecum perrcia magis pertime uidebati
in luine usq̃z dier distuliniut rem Cexte¬

Expanded text:
cio plerosque vestrum demirari, patres conscripti, quod, cum totiens de expeditione in Theucros verba fecerimus, eamque miro consensu omnes capessendam censuerimus, cur illa hactenus a me dilata ac pene derelicta videatur, quod equidem nolim arbitremini aut negligentia mea, aut pusillanimitate fortassis accidisse. Nam et bellum hoc nobis necessarium semper visum est, et utrumque tandem omnino sncipes respicio, ad quos huiuscemodi belli cura, vel auctoritate, vel potentia aut rerum peritia magis pertinere videbatur, in hanc usque diem rem distuli
Abbreviated transcription (Latin):
uuum pacatumq philippo benesactori
i i quam benificiorum compẽsano n
graderat cecte utoienderet se non mino¬
rem uolinitatem in retribuendo ꝙ̃ Idhõ
in ienferendo habuisse Itaq non solum
pacta olim conuenta firma et ĩmielata
preslare philippo referci ⁊ ed Regnum
neapoluanu etiam de ferci ulño ussis

Expanded text:
sed ut captum pacatumque Philippo benefactori sed ut captum pacatumque Philippo benefactori in aliquam benefitiorum compensationem traderet, certe ut ostenderet, se non minorem voluntatem in retribuendo, quam Philippum in conferendo habuisse. Iteque non solum pacta olim conventa firma et inviolata perstare Philippo referri, sed regnum Neapolitanumque etiam deferri ultro iussis
Abbreviated transcription (Latin):
iippus ille initus mediolar
e forsitan neglexisse ammaduetat
ac proide indignatum cege n ãtꝙ inu¬
cacum suspicaretur statuit
uratores mittere ubarnerum caste¬
uenẽn iure consultum tranciseum L¬
enanum et Anchourum pisaurer seit
ui un licet ipsius menter ac pr̃opo u
marõtir simul ut condiciones
m et ducem ipsum in gallia cõuesas
a quibus reꝵ libee oysolutus ducit cułp
quissent qey hiliypi suspicione trino¬
q dipetso priio illos bono amis
aantia in philippim patrem qui
fuert olim cuiq illo din cederetur es¬
respondu s at possoninei sahilippi errati
si mẽde aliqua sunt sore proposito semel
su scepto diiicere plactre sibi condiciont
et ceia cadem illa perpetua fore ꝙ diu¬
ulut re diuina quotidie obseruaretut
ante oulos Seq met uolũtatis et grate¬
imis ue nũlium allatuxum fuisse
i diol mum se iter bellis usq quaq in¬
ctum nor suisset Bellum preterea nen¬
lit auum non tanta ꝑtinatia gessi se
ucina alia sibi deesst uiderẽfire

Expanded text:
ippus ille inclitus Mediolanee forsitan neglexisse animadverteret, ac proinde indignatum regem atque immutatum suspicaretur, statuitittere Varnerium Castileoneum iurisconsultum, Franciscum Landrianum et Antonium Pisaurensem, qui videlicet ipsius mentem ac propositum scrutarentur, simul ut conditiones inter regem et ducem ipsum in Gallia conventas, a quibus rex liber et solutus ducis culpa buissent, rex Philippi suspitione timoreque deprehenso primum illos bono animotque observantia in Philippum patrem, qua fuerit olim, cum ab illo digrederetur, esrespondit. Nec posse unquam, Philippi errata si modo aliqua sunt, se a proposito semel suscepto deiicere, placere sibi conditiones et foedera eadem illa perpetuo fore. Quobversarentur ante oculos seque met voluntatis et gratitudinis, suae nuntium allaturum fuisse Mediolanum, si iter bellis usquequaque infestum non esset, bellum praeterea Neapolitanum non tantum pertinacia gessisse, quod regna alia sibi deesse viderentur,
Abbreviated transcription (Latin):
Emiltebat interdum Aforsuo in uui
balista sagittas quature passidunaua¬
auinta refixas in suuim quamq tors¬
men perum iaciens renutichat easdem
confixas Tertio iauens sugillatim
peseremam parter feriendo diffemelat

Expanded text:
Emittebat interdum Alfonsus manu balistae sagittas quatuor passibus quadraginta refixas in suum quamque foramen iterum iaciens remittebat, easdem confixas tertio iaciens singulatim in postremam partem feriendo diffringebat
Abbreviated transcription (Latin):
Laudare yralicos cex consueuit tum ob
alias cansas tum ꝙ in prelio pancis
quitibus instruerent aciem Si quide
i acit que hispano more pluribus con¬
taret quitidus priores tantum manꝰ
consrere ⁊ ele quos autem quoniã e
ex płirare non possent inuliles ẽẽ ĩquielat

Expanded text:
Laudare Italicos rex consuevit, cum ob alias causas, tum in proelio paucis equitibus instruerent aciem. Siquidem in acie, quae Hispano more pluribus constaret, equitibus priores tantum manus conserere reliquos autem quoniam sese explicare non possent, inutiles esse inquiebat
Abbreviated transcription (Latin):
Ncceperat aliqn amaria singularis ex¬
empli upore lras quas cum semel atqz
itecm attentissime ꝑlegisset Mox ĩquit
inslituerain olim de uport nichil extra
chalamum dicere ne benedicendo uxerius
aut impudens haberer. At nuuec michi
roresus mutandum cõsilium et quiduis
hõit obloquãtur quotũq in truuo cuicũq
obiuo sure modo et modescia de rporis uir¬
ute atq constancia predicandum

Expanded text:
Acceperat aliquando a Maria singularis exempli uxore litteras, quas cum semel atque iterum attentissime perlegisset, "Mox – inquit – institueram olim de uxore nihil extra talamum dicere, ne bene licendo uxorius aut impudens haberer. At nunc mihi prorsus mutandum consilium, et quidvis homines obloquantur, quocumque in trivio cuicunque obvio sine modo et modestia de uxoris virtute atque constantia praedicandum
Abbreviated transcription (Latin):
uiora uel legeris uel audiueris.. Ded
henophon plant ipse nobis deest̃ que sua
alla suaui coquentia Alfonsi regis p̃clara
facinora monumẽtis arq immortalitati
mandaret Ego namq ut ĩgenue fateaꝵ
ĩbecillitatem meam sat scio me nequaqͣ
tanti uiri laudes pro diginitate prose qui
posse. Maiores aliqñ sunt ꝙͣut medis¬
ratec docti hõis uires patiantur. Sed
quis. Ero ne ingratus in secalum ncm¬
aut in hunc qui selin gla exornat. Snie
si in alterum de duobus peccandrm est
induere Alios saltem preclaro et ĩmorłi
ingenio uiros ad honestissemũ soc c̾lamẽ
ex citabo Quodq cubicinis officiu est
handi quidem facere eurestamn. Auere
ciere uiros martemq aciendere cantul¬

Expanded text:
diora vel legeris vel audiveris. Sed diora vel legeris vel audiveris. Sed Xenophon plane ipse nobis deest, qui sua illa suavi loquentia Alfonsi regis praeclara facinora monumentis atque immortalitati mandaret. Ego namque, ut ingenue fatear imbecillitatem meam, sat scio me nequaquam tanti viri laudes pro dignitate consequi posse. Maiores aliquanto sunt quam ut mediocriter docti hominis vires patiantur. Sed quid? Ero ne ingratus in saeculum nostrum in hunc, qui saeculum gloria exornat? Sane si in altero de duobus peccandum sit,induere. Alios saltem praeclaro et immortali ingenio viros ad honestissimum hoc certamen excitabo, quodque tubicinis officium est, haud equidem facere erubescam. "Aere ciere viros Martemque accendere cantu
Abbreviated transcription (Latin):
pideri debes si singulis etatibus plures decti
et sapientes euadunt Reges uero ac t̾rarũ
principes itmnpublicam domiciliaq gerctes
plorũq assentatoribus cecũsessos Atqz
hiit qui uoluptatum pocius admontant
qr docboine si qñ firmos et tõstãtes ĩutĩas
ne q ascudiit bonarum artium abhorrẽtes
⁊on tu hos supra modum adiniraleris.
etin cerm uesq laudibus uehes e Rectr
mediusfidius maiorts nostri illi quidem
petustiores s regem aliquam iter uolu¬
ptates moderatum inter adulatores firm̃
Iuter uana plerũq pcurcipum exexcitia
doctrine scudia haud emittentem aĩaduee¬
terent inter diuos protinus referre cõ¬
sueuere quorum noĩa ad nostram usqt
memenam et dics et mẽses et suera n
deos cõscaipta tostantur ac celebrãt. Itaq
nobis nec dicta nec facta lrĩs maxito
cõsetranda de fuerint quỹnne talea sese
offecunt ut neqz de philorogho neq de
cege fere ullo uniq crrauora aut icun¬

Expanded text:
videri debet, si singulis aetatibus docti videri debet, si singulis aetatibus docti et sapientes evadunt. Reges vero ac terrarum principes rempublicam domi militiaeque gerentes, plerumque assentatoribus circumfessos, atque his qui voluptati potius ammoneant quam doctrinae, si quando firmos et constantes invenias neque a studiis bonarum artium abhorrentes, non tu hos supra modum admiraberis et in caelum usque laudibus vehes? Recte medius fidius maiores nostri, illi quidem vetustiores, si regem aliquem inter voluptates moderatum, inter adulatores firmum, inter vana pleraque principum exercitia doctrinae studia haud omittentem animadverterent, inter Divos protinus referre consuevere, quorum nomina ad nostram usque memoriam, et dies, et menses, et sydera in deos conscripta testantur ac celebrant. Itaque nobis nec dicta nec facta litteris merito consideranda defuerunt, quin immo talia sese offerunt, ut neque de philosopho, neque de rege fere ullo unquam graviora, aut iucun
Abbreviated transcription (Latin):
enophon .s quem aren¬
non ab re musam atticam uo¬
cant dictorum ac factorum
Socratis tẽmt̃tarios edidit
Quicquid a sapientissume uiro diteretux
efficeretur ue mimoria ac celebracione
dignum existimans Cuius ego uõsiliũ
usq adeo laudo proboq ut michi sempex
excellentissimorum hoñm uestigia attca¬
mento et calamo obseruari debere uisum
it/ Ilee quitq̃z eorum que dicerent ai
facerent frustra elabi premittexe¬
i lostris quidem temporibus et si nõ cẽtigit
uixum uidere ut quoneam oraculo appollis
sapientissimum iudicatum certe tẽ figit
alfonsum intueri qui sure cõtrouersia
Regum principumq oĩm quos nostra
etes tulexit et sapientisimius et fortis¬
simus haberetur. Cuius dicta a facta
tanto aaxiora esse debebunt et int̃oria
digna maiore. quanto panciores uel
õmbus secuiis reges inuenti sunt
Ingenis sapientiaq prestantes Alam
philorophi quiq doctenam aliquan
profitentur studiis tantũmodo suis in¬
lenti aliena õma cõtemionẽtes haud mirũ

Expanded text:
enophon is, quem Graecnon ab re Musam Atticam vocant, dictorum aut factorum Socratis commentarios edidit, quicquid a sapientissimo viro diceretur efficereturve memoria ac celebratione dignum existimans. Cuius ego consilium usque adeo laudo proboque, ut mihi semper excellentissimorum hominum vestigia atramento et calamo observari debere visum sit, nec quicquam eorum quae dicerent aut facerent frustra labi permittere. Nostris quidem temporibus etsi non contigit virum videre, ut quondam oraculo Apollinis sapientissimum iudicatum, certe contigit Alfonsum intueri, qui sine controversia regum principumque omnium, quos nostra aetas tulerit et sapientissimus et fortissimus haberetur. Cuius dicta aut facta tanto cariora esse debebunt et meinoria digna maiore, quanto pauciores vel omnibus saeculis reges inventi sunt ingenio sapientiaque praestantes. Nam philosophi quique doctrinam aliquam profitentur, studiis tantummodo suis intenti aliena omnia contemnentes, haud mirum
Abbreviated transcription (Latin):
usse. ad sapientiam cñ unice natum
itudium intermittere quotidieq prie¬
philozophos cheologos aut le gendes
disputantes aut orantes audice acogada
in diuinis maxime disciplis doctum et
clarũ euasisse ut in rege aliguid preter
regem messe uidoretur quod demirar po¬
ses tum ad felicitatem et uerr cogannam
sibi excerptre E go preterea ila explanãte
dificillimna pleraqz regem scio ut que ui¬
decentur aut hadecentie obsenea auce
ut auint meridiana clanora ⁊eddeat
edeoq hispanos cõterrandos suos amasse
et respexisse et eplas senece ep latino
duuini illius libri cogiicio etiam larũ
eudes non lateret Sed et quod dictum
et sepius dicendum est eapiẽtes urcos
neredibili beniuolentia aiqz obseruãtis
coluit Qruart doces et sapientes pciphis
mouitos et oratos uelim uti quisqz pre
facta aut dicta perire sinant sed celebrem
petius et certatun laudibus ferant. Haut

Expanded text:
fuisse ad sapientiam enim unice natum fuisse ad sapientiam enim unice natum ientiae studium intermittere, quotidieque poetphilosophos et theologos aut legentes, aut disputantes, aut orantes audire, atque adeo in divinis maxime disciplinis doctum et clarum evasisse, ut in rege aliquid etiam praeter regem inesse videretur, quod demirari posses, cum ad felicitatem et veri cognitionem tibi excerpere. Ego praeterea ita explanantem difficillima pleraque regem scio, ut quae viderentur aut haberentur obscura luce, ut aiunt, meridiana clariora redderet. Adeoque Hispanos conterraneos suos amasse et respexisse, ut epistolas Senecae ex latino divini illius libri cognitio etiam litterarum rudes non lateret. Sed et quod dictum et saepius dicendum est, sapientes viros incredibili benivolentia atque observantia coluit. Quare doctos et sapientes praecipue monitos et oratos velim, uti quisque pro facta aut dicta perire sinant; sed celebrent potius et certatim laudibus ferant, haud
Abbreviated transcription (Latin):
epetenti michi cotidie
Alfonsi dicta aut facta mem¬
ratu digna tam multa a¬
preclara sese exhibent atꝙzo
dunt ut cum torum copia pene obruat tũ
magnitudine plane obstupescam Nam per
mimorlalin deum quale illud est quos
inper al eo dictum audiuimue Nain eñ
quidam ab eo seiscitaretux quomõo in los
iuiais pauper lliq posset fq pose re¬
spoñdie i sapientia uendicaretur Quo
dicto utiq planum fecit pluris se rexum
rognicione q regna aut diucias escimare
Ala coudcum mace doirem in hoc ut in ple¬
risq quodãredo inutatus qui laudem ex
samentia potans ꝙ̃ ex armis quecere concir¬
piurt hiis accedit ꝙ saprẽtiam filiam dei
anpellare solanis fuit eamq solam recũ
re dun esse ĩmortalem atoz ix õm gne
armautaun soli homin esse concessam
Qua potissirum ex re uti ego arbitror
Iohannem hiparitanum tum õm u̾tute
prescantissimum tum accerui iudicii
uirum de rege solitum dicere accepiimis
Alfonsum si rex non fuisset philozop hum

Expanded text:
epetenti mihi quotidie Alfonsi dicta aut facta memoratu digna, tam multa epraeclara sese exhibent atque ostendunt, ut cum eorum copia pene obruar, cum magnitudine plane obstupescam. Nam per immortalem Deam, quale illud est, quod nuper ab eo dictum audivimus? Nam cum quidam ab eo sciscitaretur, quomodo in tot divitiis pauper effici posset. Effici posse respondit, si sapientia venditaretur. Quo ex dicto utique planum fecit pluris se rerum cognitionem quam regna aut divitias aestimare. Alexandrum Macedonem in hoc ut in plerisque quodam modo imitatus, qui laudem ex sapientia potius quam ex armis quaerere concupiverit. His accedit quod sapientiam filiam Dei appellare solitus fuit, eamque solam rerum fere omnium esse immortalem, atque ex omni genere animantium soli homini esse concessam. Qua potissimam ex re uti ego arbitror Ioannem Hixaritanum, cum omni virtute praestantissimum tum acerrimi iudicii virum, de rege solitum dicere accepimus: Alfonsum si rex non fuisset, philosophum
Abbreviated transcription (Latin):
duenti cuu̾am addecert regem non solum
que promisesset sedaue capite amiuisses enã¬
cstare debtre uespondit ueate sant uerũ
condecere petentes quoq iusta et cõsetunta
a Regibus postulare

Expanded text:
icenti cuidam addecere regem non solum quae promisisset, sed quae capite annuisset, et praestare debere, respondit recte sane, verum condecere petentes quodque iusta ac consentanea ab regibus postulare
Abbreviated transcription (Latin):
¶Añ. grauiter.
ptimos cõsiliarios esse mortuos direbat
libros uidelicet de signans a quibus suis
metu sine gr̃ã que nosse enpeas fideli
audrret

Expanded text:
. GRAVITER ptimos consiliarios esse mortuos dicebat, libros videlicet designans, a quibus sine metu, sine gratia quae nosse cuperet fideliter audiret
Abbreviated transcription (Latin):
Si romanis temporibus natus esser se cõ¬
uiu positorio templũ quo patres cum seu¬
tentiam dicturi anteꝙͣ curiam ingredecãu
odia atqz alias anuni labes depouerẽt solerũ¬
q erum fieri uti regna atq res priuatorũ
cõtentionibus atq affectionibꝰ pessundẽtur

Expanded text:
Si Romanis temporibus natus esset, se conIovi Positorio templum, quo patres conscripti sententiam dicturi, antequam curiam ingrederentur, odia atque alias animi labes deponerent. Plerumque etenim fieri uti regna atque respublicae privatorum contentionibus atque affeccionibus pessundentur
Abbreviated transcription (Latin):
Tum a questore Regi de fercerẽtux aupeorũ
deeciniuilia dixissetq qui forte adercat
a dicintaxat summa se diuitem et beatũ
sore Accipe reꝑ inquit quanlacuq ea est
et ceatus esfo

Expanded text:
um a quaestore regi deserentur aureum x milia, dixissetque qui forte aderat, ea dumtaxat summa se divitem et beatum fore, «Accipe – rex inquit – quantacunque ea est et beatus esto
Abbreviated transcription (Latin):
Dtitur Alfonsi Religionis admonitus
illud adiciam ꝙ singulis amns pere qua¬
oragisiam pie et religiose facere cõsi¬
uert Die quidem domimuce cene aduestu
nipo precinctus sexagnita pauperibus
mendicis sordidatis humillune et suburisse
iis mambus pedes lauar lotos atqz exper¬
is prouus deosculatur Post hec distumõe¬
sibus illis propinat ac uiiseeat Cenatos
o oncs diuuttit cum pecuura et uestibus
nonis Hac de xe cum aliquando cecitarẽtux
ne in uenetorum senotu Aderam quidem
regis legatus Nõnullos e patribus uide
atare punctos a lacmis mimne tẽperasse

Expanded text:
itur Alfonsi religionis admonitus illud aditiam, quod singulis annis per quadragesima pie et religiose facere consueverit. Die quidem dominicae cenae ad vesperum linteo percinctus LX pauperibus mendicis sordentibus humillime ac submisse suis manibus pedes lavat, lotos atque extersos pronus deosculatur. Post haec discumbentibus illis propinat ac ministrat, cenatos vero omnes dimittit cum pecunia et vestibus novis. Hac de re cum aliquando recitarentur litterae in Venetorum senatu aderam ego quidem regis legatus, nonnullos e patribus vidi pietate punctos a lachrimis minime temperasse
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. Clemẽter.
Il fonsi uero moderationen Clementiamn
ibecalitatem tum in alios prope inime¬
cabiles tum in marinum bossam suum in¬
feni simum hostem quis digne sãtis un
ncctaueri qui aepario oppido tt initõ
Iimul Marino ipso ui capto Cum uninersĩ
ferme epercitus in marii ntc̃e cõirasset
unus Alfonsus ipsum a mulitum furore
atq inurria prohibiit quem postea in bõa
entuit et in senatorum mĩo collocaiit
cius etiam filiis inter aulicos quos fai¬
uarissime diligebat admissis

Expanded text:
. CLEMENTER lfonsi vero moderationem, clementiam, liberalitatem, cum in alios prope innumerabiles, tum in Marinum Boffam, suum infensissimum hostem, quis digne satis unquam enarraverit? Qui Arpario oppido et in eo simul Marino ipso vi capto, cum universus ferme exercitus in Marini necem coniurasset, unus Alfonsus ipsum a militum furore atque iniuria prohibuit, quem postea et in bona restituit, et in senatorum numero collocavit, eius etiam filiis inter aulicos, quos familiarissime diligebat, admissis
Abbreviated transcription (Latin):
natus dux cum per fecralem ferciam
prochecam id eruim preli signã detulisset
alfouso a la criter illain accepisse palain est
mor fecialom interregasse Nuin in singu¬
lare cectamen an in uiuersum exerauin¬
se prouocaret q̃m ipse utrũlibee accipisser
espondente feciale non in singulare sed
in uniu esum certamen a Renato prouocari
onfescun pugne locum et tempus iure
belli statuisse accessisse ac ne quicquam
eppectasse

Expanded text:
natus dux cum per fecialem ferream chirothecam, id est proelii signum, detulisset Alfonso, alacriter illam accepisse palam est, moxque fecialem interrogasse, num in singulare certamen, an in universum exercitum provocaret, quoniam ipse utrumlibet accepisset. Respondente vero feciale non in singulare sed in universum certamen a Renato provocari, confestim pugnae locus et tempus iure belli statuisse, accessisse ac ne quicquam expectasse
Abbreviated transcription (Latin):
hostem cum õnes morte mulctandũ esse
censeant saluum esse rex iussit bonit
et pateruis et suis õmbus seruatum Re¬
tieutumq nec iacobi pr̃is capitales In¬
muiertias nec Anthonii filii peruicatiam
aidudum sibi dampnosissimam uel pari¬
lulum estuare uisus est Milites p̃teria
raptinot missos fecit Nõnullos etiã ꝙͣuis
hostet ob gregiã tamen uirtutẽ at integra
lamam douauit exornauitq Qua mã¬
suetudine et benignitate ipõs etiã hoscet
sibi exiude beniuolos reddidit uniuer soq¬
ꝑsehac regno neapolitano ab I quila
marsorum uele ad regnũ usq bruciorã
sine aduersario in pace sũma et trãquille¬
late potitus est¬

Expanded text:
hostem, cum omaes morte mulctandum esse hostem, cum omaes morte mulctandum esse censerent, salvum esse rex iussit bonis et paternis et suis omnibus servatum restitutumque. Nec Iacobi patris capitales inimicitias, nec Antonii filii pervicatiam iamdudum sibi damnosissimam vel paululum aestimare visus est. Milites praeterea captivos missos fecit, nonnullos etiam, quamvis hostes, ob egregiam tamen virtutem atque integram famam donavit exornavitque. Qua mansuetudine et benignitate ipsos etiam hostes sibi exinde benivolos reddidit, universo post hac regno Neapolitano ab Aquila Marsorum urbe ad regium, usque Brutiorum sine adversario in pace summa et tranquilitate potitus
Abbreviated transcription (Latin):
xpugnata tam cuntate Acapoli¬
taua ne ex uictoria ut euenit ĩselẽler
resolur̾tur illecebris Confestun cõposit
rebus recto ad hosces itinere portendit
quorum dux ercat Authominis caudela
uir Acẽnuus atq in armis clarus Tñq
cos in agro Caxpinonio nactus esset
prelio instrnctos Intentosq̃ et n muro
et uixtute plurimũ exultantes adhubito
consilio rex proponit ex quiritqni
prelũe sumendium sit nec ne Cum ex
poceribus quidam suscipendum õmni
esse censuisset si rex ipse pñs non esset
deo beneimiãte p̃lium cõmitterent pro¬
mĩtiauit mox intellecturi inchil eriũ
fortune ac glorie obstiturã prisenciam
suam Fit eigo preliũ inicio satis anci¬
pite marte decnum postes r ogis au¬
spiciis atq uirtute fuderunt ce perũt qi
hosces ferme õnes in quibus fortiam
equites prope ĩnuãbiles capti ceturione¬
aliquot ip̃se Anthonius dux item cap¬
Accidit hie ꝑmbus seculis memoran
lemencia Duchonium Candolam
execrabilem et quasi he reditarium regis

Expanded text:
xpugnata iam civitate Neapolitana, ne ex victoria, ut evenit, insolesceret resolveretur illecebris, confestim compositis rebus recto ad hostes itinere pertendit, quorum dux erat Antonius Caldoria, vir strenuus atque in armis clarus. Cumque eos in agro Carpinonio nactus esset proelio instructos intentosque, et numero et virtute plurimam exultantes, adhibito consilio rex proponit exquiritque an proelium sumendum sit nec ne. Cumque ex proceribus quidam suscipiendum omnino esse censuisset, si rex ipse praesens non esset: Deo bene iuvante, ut proelium committerent, pronunciavit mox intellecturi nihilo eorum fortunae ac gloriae obstaturam praesentiam suam. Fit ergo proelium initio satis ancipiti marte, demum postea regis auspiciis atque virtute fuderunt ceperuntque hostes ferme omnis, in quibus Sfortiani equites prope innumerabiles capti, ipse Antonius dux item captus. Hic omnibus saeculis memoranda clementia: Antonium Caldoriam exitialem et quasi haereditarium regis
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. fortit᷑. clemẽter. ¶Ca.n.
Disclaui oppidum milite et situ inumꝰ¬
ssiũ pugnando cepit captis licet gri¬
inssimms hoaibilo pepercit Inu postia
al eo colonia cathalanorũ deductoe ur essei
qui cum ui egiubus aut uidius hysilaius
õmubiã copilades Ratus uideliart id quoe
eueint auimos illorũ delimetet cõciliai
posse prole suscepta Ceterum in eadrin
expedicion̾t et hor coutrgit ꝙ cũ uictorisi
compos diis gẽas acturus ad attrs ubi
templum eptat Narie uirgĩs tranceret
scapha iumo pondeꝰ eegrorum pressar
subsedit rege usq ad uada yma delapse
nan̾di printus ignaro Cũq opt Caietam
cuusdam ab ymo redditus fundo moꝵ
sese collegisset dixisse fextire Non pari
magna constare Tum adiutori ipsi ultie
sortis homũtionii salariũ amnnũ consti¬
tuit parger et filiabus quĩz dotem dedit

Expanded text:
. FORTITER, CLEMENTER, GRATE Hisclam oppidum et milite et situ ipso munitissimum pugnando cepit, captis licet gravissimis hostibus pepercit. In id postea ab eo colonia Catelanorum deducta ut essent, qui cum virginibus aut viduis Hisclaris connubia copularent, ratus, videlicet id quod evenit, animos illorum deliniri et conciliari posse prole suscepta. Ceterum in eadem expeditione et hoc contigit, quad cum victoriae compos diis gratias acturus ad litus ubi templum extat Mariae virginis traiceret, schapha nimio pondere regiorum pressa subsedit, rege usque ad vada ima delapso nandi penitus ignaro. Cumque ope Caietani cuiusdam ab imo redditus fundo max sese collegisset, dixisse fertur non parvo magna constare. Tum adiutori ipsi ultimae fortis homuncioni salarium annuum constituit, pariter et filibus quinque dotem dedit
Abbreviated transcription (Latin):
celerius ex tiburi mediolanum cũ percitu
uirro aduolaturum Iussise tñ ut puctiris
iu adueutus exhortaretur meraum sorti
et coustanti aĩo illuin esse opritere at cogi¬
tare potius quõ uenetorum bona distriou
aris adiecisse uti per õma tandem philiie
Uerum ego comꝑtum atq exploratum habee
cum celiquis fere õmbus tum uel maxia
principibus rerum futuraꝵ a deo prorsus
adempium arbiticium Spesq et cogitationes
mortalium uanas esse dum uero ludouieus
muissus accelorat Rexq ip̃e proficisci parabat
Ohs mortem obiyt Alfouso herede institut
uo nũtio i redibili quidem dolore rex al¬
auando excellenti aĩo cõsternatus est Quo
uoidelices gratitudis libecalitatis ac u̾tin
materciam sibi preceptam in pħi bñfactoris

Expanded text:
celerius ex Tiburi Mediolanum cum exercitu celerius ex Tiburi Mediolanum cum exercitu ultro advolaturum. Iussisse tandem ut Puccius sui adventus exhortaretur. Interim forti et constanti animo illum esse oportere ac cogitare potius, quomodo Venetorum bona distribuandatis adiecisse uti per omnia tandem PhilippoVerum ego compertum atque exploratum habeo, cum reliquis fere omnibus cum vel maxime principibus morarum suturarum adeo prorsus ademptum arbitrium, spesque et cogitationes mortalium vanas esse, dum enim Ludovicus praemissus accelerat rexque ipse proficisci parabat, Philippus mortem obiit Alfonso haerede instituto. Quo nuntio incredibili quidem dolore rex alioquin excellenti animo consternatus est, quod videlicet gratitudinis, liberalitatis, ac virtutis materia
Abbreviated transcription (Latin):
erarium tum introitus õnes penes ipsum
reqi et ignaturum sibi dinctapat arcem
iouio en papie in aduentum reqis csexua¬
tirgam et has quoq p̃nti alforiso tradiurũ¬
meliil emino libi adutinente cegt insi papit
Redditus retenturum hec cum prctio ma¬
iora esse ꝙͣ ut in p̃sens pere se transigi posse
uiderentur ex philippi quoq sententia ad
regem magnis itineribus cõtendisst deqiq
dua ut gesta ercant enarrasse Regẽ primo
cor nouitate admiratum indolusse philippe
untes quem honoris grr̃a patrem appellare
consuesset qñquidem ille uenetorum armuis
eppressum ita de regno suo ĩscituisse arbiexa¬
ntut deinde ipsi ludouico respendisse t
i pħi regnum atq forturie amplissume et
locupletissime sunt non se quide abieronis
eo gratitudins causa illi auxiliũ prescare
paratum esse Ecire se oĩa sua ee uitam
ipsam pħo deberi Sibi itaq pħi haberer et
cuntates et bona sua Sequidin opinone

Expanded text:
aerarium, tum introitus omnis penes ipsum aerarium, tum introitus omnis penes ipsum regi resignaturum, sibi dumtaxat arcem Iovis et Papiae in adventum regis reservaturum, et has quoque praesenti Alfonso traditurum, nihil omnino sibi adveniente rege nisi Papiae reditus retenturum. Haec cum Puccio maiora esse, quam ut in praesens per se transigi possent, viderentur, ex Philippi quoque sententia ad regem magnis itineribus contendisse, regique omnia, ut gesta erant, denarrasse. Regem primo rei novitatem admiratum indoluisse Philippi vices, quem honoris gratia patrem appellare consuesset, quandoquidem Venetorum armis oppressum ita de regno suo instituisse arbitraretur. Deinde ipsi Ludovico respondisse, et si Philippi regnum atque fortunae amplissimae et locupletissimae sunt, non se quidem ambitionis sed gratitudinis causa illi auxilium praestare paratum esse. Scire se, omnia sua et vitam ipsam Philippo deberi, sibi itaque Philippus haberet et civitates et bona sua; se quidem opinione
Abbreviated transcription (Latin):
Cum esset rex cum exercitu tibuxi reddite st
ci lr̃e ab inclito illo mediolanẽñ duce Philippo
Ardeo et quidem cupiditate icredibili adme
unum aliquem e tuis interioribus aulicie
mistas fide at probitate ꝙͣmaxime spectatum
qui cum ta fiducia de rebus ardius loqͥ liceat
ac sĩ tecum coram locuturus essem uale E
unibus Regem ludonicum podium delegisse
simius hunc cum et br̃is manu regis descei¬
ptio et signis secretioribus ad pħm accessisset
pennium iutenirandoa pħo adactum esse
in quid eorum que audituxus esset profertet
deiide it regi ꝙ ocissime renũtiaret sibi pro¬
positum esse utiq fixum et ĩnuitabile Regĩ
ipsum ex asse heredem facere Ipsiq pucti
in p̃ntia trade paratum esst regis nomine
cuntates op ada atq arces õnes Quequia
regioꝵ militum p̃sidio qui in gallia cisalpia
per id tempus sub raymundo biullio uegis
duce militabant percq̃ oportue custodia
possent tum magistratus tum indicia lum

Expanded text:
Cum esset rex cum exercitu Tiburi, redditae sunt ei litterae ab inclito illo Mediolanensium duce Philippo Ardeo et quidem cupiditate incredibili, ut ad me unum aliquem e tuis interioribus aulicis mittas fide ac probitate quam maxime spectatum, cui cum ea fiducia de rebus arduis loqui liceat, ac si tecum coram locuturus essem. Vale." Ex omnibus regem Ludovicum Podium delegisse scimus, hunc et cum litteris manu regis descriptis et signis secretioribus ad Philippum accessisset, primum iureiurando a Philippo adactum esse, ne quid eorum, quae auditurus esset, proferret. Deinde ut regi quam ocissime renuntiaret sibi propositum esse utique fixum et immutabile regem ipsum ex asse haeredem facere, ipsique Puccio in praesentia tradere paratum esse regis nomine civitates, opida atque arces omnis, quae quidem regiorum militum praesidio, qui in Gallia Cisalpina per id tempus sub Raimundo Buillo regis duce militabant, per quam oportune custodiri possent; tum magistratus, tum iudicia, tum
Abbreviated transcription (Latin):
isonsus Ludonico podio quo propter
eius singularem diligẽtiam ac fidem
perpetuo fere oratoxe in italia usus est
nuncianti pro pace quam uenetis et
dare se non uendere soutrin esse

Expanded text:
lfonsus Ludovico Podio, quo propter eius singularem diligentiam ac fidem perpetuo fere oratore in Italia usus est, renuntianti pro pace, quam Venetis et dare se, non vendere solitum esse
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. Moderate Clemẽter. ¶Ca.¬
In obsidione scaphati Ceturiones ac milites
qui oppido presidio erant non solum õmis qui
tela sed ueaba etiam petulantissima atq obsema¬
tissima in rigem et in iohannem principer
tatentinum ac pebrum infantem regis lrm
qui aderant iactitasse satis cõstat Capto argo
ippido cum ip̃ui penicipes atq infans ab m
a c̃muiciis stumulati eos õnes in fuxcas tollẽ des
se cõtenderent Regem cõtra õnes profua
suetudine missos fecisse simul et suorum n¬
dignãtiũculam ita leuisse in huiuscemodi in¬
uiciis non quid dicatux sed a quo dicatie in
xiii aĩaduerctendum esst Spuaci uiuant
coure loquãlire spunce ⁊t libet se ne quaq
ob oliciũ maledicta a sua natirca et moden¬
Iortune nimus esse clemõliam supsius
qui aemens esset debere itaq unũquemq
malle ex tlementia ꝙͣ ex uictoria landẽ adi¬
sti de nq expertum loqui nichil magtis
Ancicsarioꝵ aĩos flecte et rõsiliaxe solitum

Expanded text:
. MODERATE, CLEMENTER In obsidione Scaphati centuriones ac milites, qui opido praesidio erant, non solum omnis generis tela, sed verba etiam petulantissima atque obscenissima in regem et in Ioannem principem Tarentinum ac Petrum infantem regis fratrem, qui aclerant, iactitasse satis constat. Capto autem opido cum ipsi principes atque infans ab ira ex convitiis stimulati eos omnes in furcam tollendos esse contenderent, regem contra omnes pro sua consuetudine missos fecisse, simul et suorum indignatiunculam ita levisse. In huiuscemodi iniuriis numquid dicatur, sed a quo dicatur in primis animadvertendum esse. Spurci vivant spurce, loquantur spurce, ut libet, se nequaquam ob aliorum maledicta a sua natura et moderfortunae munus esse, clementiam suum ipsius, qui clemens esset debere. Itaque unumquemque malle ex clementia, quam ex victoria laudem adipisci. Denique expertum loqui nihil magis adversariorum animos flectere et conciliare solitum
Abbreviated transcription (Latin):
Aex ludomico podio renũtiant esse que ndam
in ueratorum naualibus qui ilta unacum
armamitario quod in hiis erat exurerte polle¬
retir si sibi duo milia auxtoꝵ a uer pro¬
mitteccuture Conatꝰqz et illis facue assincos
affermãti ita u̾sepsit alio ip̃is rura ĩtedidã esse
Eterum sibi nongudem insi diis uti sepius

Expanded text:
Rex Ludovico Podio renuntianti esse quendam in Venetorum navalibus, qui illa una cum armamentario, quod in his erat, exurere pollicitaretur, si sibi duo milia aureorum ab rege promitterentur, conatus et illius facile cessuros affirmanti ita rescripsit, alio ipsius curam intendendum esse. Etenim sibi non quidem insidiis, uti saepius
Abbreviated transcription (Latin):
fonsum Cum queceretur ab eo quare
agai lo quaciores essent a iocatum aci¬
pnnius Podageicos ꝑtium uicio afflictos
ambulare non posse ueo lingua uelut am¬
bulacione quadam eos crebrinis ua solere
adhec non illepide adiectum Euinu tud
odageuretur enm bene et copio et piure
cousuesse

Expanded text:
fonsum cum quaereretur ab eo quare podagrici loquaciores essent, ita iocatum accepimus: podagricos pedum vitio afflictos ambulare non posse, ideo lingua velut ambulatione quadam eos crebrius uti solere. Ad hoc non illepide adiectum, Ennium cum podagraretur tum bene et copiose poetari consuesse
Abbreviated transcription (Latin):
¶ An. Sapienter.
Quan audisset cex me cõigem esse ductuꝵ
primo reprobaiit Arbitratus de ceters h̃is
siul et dper me operam dare non posse
At coiide uẽra solidaq ieaxĩ uoluptate
cariturum Sed tum mox audisset me laux̃a
a exeuiam uirginem probam nobilem ac famo¬
am duxisse approbauit Tr̃aeum cõmoda ei
ponestã cõigni suanctatẽ in cquo poueus

Expanded text:
 SAPIENTER um audisset rex me coniugem esse ducturum, primo improbavit arbitratus de cetero litteris simul et uxori me operam dare non posse, ac proinde vera solidaque litterarum voluptate cariturum. Sed cum mox audisset me Lauram Arceliam virginem probam, nobilem ac famosam duxisse, approbavit litterarum comoda et honesti coniugii suavitatem in aequo ponens
Abbreviated transcription (Latin):
palestina t̃racanna añ inde galilea inde seria inde meso¬
potamia. Insinistrit: armenia pͥma & setunda armenia &s ꝓsa
pedeseorũ: N ominacorũ hecsi acͥliee dio mede eugenius ste
te sita in fraciuitatẽ ubi sec̃ moy ses cũ abi uelech pugnauit. de
mans̃ xiii. sis c̃pendiose uolueris ambulare ꝑheremũ siaut̃ ꝑ egip

Expanded text:
hana, inde Galilaea, inde Syria, inde Mesopotamia. In sinistra Armenia prima et secunda Armenia et Persa pedes eorum; nomina eorum id est: Achellidis, Diomedis, Eugenius, Stetem Syna in Fara ciuitate, ibi sanctus Moyses cum Amalech pugnauit. De mansiones VIII, si compendiaria uolueris ambulare per heremum, sin autem p
Abbreviated transcription (Latin):
& aliamedia as cumillud ͣtaũ fuern arãtur. & eualidrmese¬
& occurrit Ihuest iutis qũ a dñs pasuit que uiteꝰ inpinu¬
suo quo que tempore e utas leihada transunelet¬
nem. habet dehuericho m̃xiu& imps aleiuada mor ses
i dest dactalum nicolaũ maiorem Ibi& morsestrans¬

Expanded text:
illud sectum fuerit, aratur et cum alia messe occurrit; ibi est et uitis. quam Domnus posuit, quae uitis in Penteur suo quoque tempore. Ciuitas Leuiada trans Iordanen habens de Hiericho milia XII; in ipsa Leuiada Moyses inrigat; ibi habet dactalum Nicolaum maiorem, ibi et Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
tior est ille quise mundireb expoliat : aut
quicũ nihil habuerit nec habere desiderat:
quã ille quiex multis qua possid& ecclesiae
aliquid pmostat: ac se de eo qd̃ prȩstiterit.
forsitar pcrati Duras quae dico: nec ego
diffittonidura s̃: sed obseruare nolentib:
C&erũ nfauiant istet quae difficilia ñ facien
nolumusdbs fsiedira sacientib fiunt Nergoe aqua
odimus obseruare enpossibilitas nobis facit duyte
tuf fconturbant: Nã queto quid sit eorũ quac cahti
sipr opt̃ boc non uult sua relinquete ut habet u¬
de ciuidio: ut quid acdoit undenetionem reddat
ut quid peccatis alignis sua multiplicat.
tceque sc ceridos caudispeniationis cura comissa

Expanded text:
tior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut tior est ille qui se mundi rebus exspoliat, aut qui cum nihil habuerit, nec habere desiderat, quam ille qui ex multis quae possidet, ecclesiae aliquid praestat, ac se de eo quod praestiterit forsitan jactat. 3. Dura sunt quae dico, nec ego diffiteor. Dura sunt, sed observare nolentibus. Caeterum si fiant ista; quae difficilia non facienm facilia facientibus fiunt. Non ergo ea quae nolumus observare, impossibilitas nobis facit dura, ta conturbant. Nam, quaero, quid sit eorum quae dixi Si propter hoc non vult sua relinquere ut habeat unde vivat, ut quid accipit unde rationem reddat? ut quid de peccatis alienis sua multiplicat? ui dispensationis cura commissa
Abbreviated transcription (Latin):
indignũ e cnfidelis & operosa deuotio clericoꝵ
ppt stipendiũ te poralti pręmia sẽ pit̾na con¬
tenat: Qd s̾ilib& minister eclesiae non habeat
unde uiuat : ñ ei premiũ teddit hic: sed necessa¬
mnaprestat ecdesia: ut infuturo p̃miũ laboris
sui recipiat: qđ in hacuita iam ipse dominieȩ pro¬
missionis cełtus ex pectat Alliquoq quiuelut
idonei nihil qui dẽ sibi dati uelut debitũ pos¬
cunt : sed tam̃ ecclesiae suptib uiuunt: ñ ẽ meũ
dicere quali peccato ciboss pauperũ p̃sumendo
suscipiant : qui ecdesiã quã uiuare de ꝓpruis
facultatibus debuer : sus expensis in suꝑ grauã :
Propt̃ hoc fostassis in congregatione uiuentes:
ne aliquos pauperes pascant: Ne ciduenientes
excipiant: auone suđ censum expensis cotidi¬
anis inminuant: qđ si cliquid de fructib suis
ecdesiat uelut proipsa ex pensasua contule¬
rint non se pręferant in ani iactantia illis:

Expanded text:
indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, indignum est, si fidelis, et operosa devotio clericorum, propter stipendium temporale praemia sempiterna contemnat. Quod si quilibet minister ecclesiae non habeat unde vivat: non ei praemium reddat hic; sed necessaria praestet ecclesia: ut in futuro praemium laboris sui recipiat, quod in hac vita jam spe dominicae promissionis certus exspectat. Illi quoque qui velut idonei nihil quidem sibi dari velut debitum poscunt, sed tamen ecclesiae sumptibus vivunt, non est meum dicere, quali peccato cibos pauperum praesumendo suscipiant, qui ecclesiam quam juvare de propriis facultatibus debuerunt, suis expensis insuper gravant; propter hoc fortassis in congregatione viventes, ne aliquos pauperes pascant, ne advenientes suscipiant, aut ne suum censum expensis quotidianis imminuant. Quod si aliquid de fructibus suis ecclesiae, velut pro ipsa expensa sua contulerint; non se praeferant inani jactantia illis,
Abbreviated transcription (Latin):
Es illi qui sua porsidentes darisibi aliquid
uolunt : sine geandi peccato unde pauper
iuẽturus eraet cicopiunt: declericis quidẽ
dicit sp̃s sc̃s : pectata populimei cõmedunt:
S ed sicut nihil habentes propriũ: non peccata
sed alimenta quibiudigere uidentur acti¬
piunt: ita posses soree ñ cilim̃ta quib ab un¬
dañ: sed ciliena peccati sus cipiunt: Ipsiquoq
pauperes si se possunt suis astificus auclabo¬
rib ex pedire : ñ p̃sumant qd̃ deb& debilis aũ
infirmus accipere: ne foste ecdes a que no¬
test omni solatio distitutis necessatia minis¬
tytere : siomnes &iã tuhil indigentes accipi¬
suo uelut debita reddi opoltere eredentes:
e aquib opus p̃ habent cuit accipunt libent̃
aut ex igunt : nimis carnalit sapit. sipu¬
tant qd̃ ecclesiae fideliter serututos sti¬
pendia terrena ao cñ potius p̃mia a&orna
saccularis quippe militico: quia caelestia n hab&
t̃renastrenuermilitantibus praestat: Vnde aos

Expanded text:
lli, qui sua possidentes dari sibi aliquid lli, qui sua possidentes dari sibi aliquid volunt, sine grandi peccato suo unde pauper victurus erat accipiunt. De clericis quidem dicit Spiritus sanctus: Peccata populi mei comedunt . Sed sicut nihil habentes proprium, non peccata, sed alimenta quibus indigere videntur, accipiunt; ita possessores, non alimenta quibus abundant, sed aliena peccata suscipiunt. Ipsi quoque pauperes, si se possunt suis artificiis aut laboribus expedire, non praesumant quod debet debilis aut infirmus accipere, ne forte ecclesia, quae potest omni solatio destitutis necessaria ministrare, si omnes etiam nihil indigentes accipi labori suo velut debita reddi oportere credentes, ea quibus opus non habent, aut accipiunt libenter, aut exigunt; nimis carnaliter sapiunt, si putant, quod ecclesiae fideliter servientes stipendia terrena, ac non potius praemia aeterna Saecularis quippe militia quia coelestia non habet, terrena strenue militantibus praestat. Unde satis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fecerunta : quiutiq hamines tã saeculariũ
quã diuinarũ litterarasine ambiguitate doc¬
tissimi: si scirent res eclesiae debere contẽp¬
ni: nũ quã habuerinte as : qui omnia sua reli¬
queyent: undedatur intellegi: qd̃ tanti acta¬
lesuiri. qui uolentes fieri xpĩ discipuli renun¬
tiauer̃ omnib: qua habebant: ñ ut possesso¬
res sedut procunttores facultates ecdesiae
possidebant: & idcirco scientes nibil aliud es¬
seres ecdesiae: nisi uote fideliũ pr&lia pecca¬
torũ & patrimoniũ pouperũ : non e as uindica¬
uer̃ inusus suos it propricis : sed ut cõmendatas
pouperib diuistrunt: hoc est possidendo con¬
tepinere : ñsi sed ciliis possidere: nec habendi
cupiditate et desiae facultates ambire: sed
cas pia&ate sub uemuendi suscipere : qđ hab&
ecclesia cũ omnibus inihil habentib habhe
omune : nec aliquid iaccis qusibi desuo suf¬
ficiunt erogare : quandonibil aliud sit ha

Expanded text:
quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quam divinarum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas haberent qui omnia sua reliquerant. Unde datur intelligi, quod tales ac tanti viri, qui volentes fieri Christi discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant, non ut possessores, sed ut procuratores, facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias, sed ut commendatas pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere; nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune, nec aliquid inde eis qui sibi de suo sufficiunt debet erogare, quando nihi