comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suu muestigatio aditu. doctoꝵ cultu celebranda p̾beamus reclulã
penetralia. Et ne iuidear uelle oia unus amplecti spondeo iuolẽtissima
inuenta uł sensa rhetorice in uirgiliano me opere de mõstratuꝵ. Eu¬
sebio autẽ oratoꝵ eloqñtissimo non preripio de oratoria apud maro¬
nem arte tractatu. quẽ doctrina & decendi usu meluis exequetur.
Reliquos omnes qui adestis impense precatus sim ut quid urm ꝗsq
ramus. Mirum in modũ alacritatẽ omnib qui aderant hec u̾ba
peperunt. & adsurgens quisq in desideriu alios audiendi non uidit¬
& se in idem munus uocandũ. Itaq hortatu mutuo concitati. in ad¬
sensu facile ac libenter aĩati sunt. Intuẽtesq omnes p̾textatũ ora¬
bant ut uidiciũ suũ pͥmus apiret. ceteris ꝑ ordinẽ quẽ casus sedẽ¬
di faceret secuturis. Et Uectius equidẽ inter oĩa: quib eminet

Expanded text:
suum investigato aditu doctorum cultu celebranda praebeamus reclusa suum investigato aditu doctorum cultu celebranda praebeamus reclusa penetralia. Et ne videar velle omnia unus amplecti, spondeo violentissima inventa vel sensa rhetoricae in Vergiliano me opere demonstraturum, Eusebio autem, oratorum eloquentissimo, non praeripio de oratoria apud Maronem arte tractatum, quem et doctrina et docendi usu melius exsequetur. Reliquos omnes qui adestis impense precatus sim, ut quid vestrum ramus.» Mirum in modum alacritatem omnibus qui aderant haec verba pepererunt, et adsurgens quisque in desiderium alios audiendi non vidit et se in idem munus vocandum. Itaque hortatu mutuo concitati in adsensum facile ac libenter animati sunt intuentesque omnes Praetextatum orabant ut iudicium suum primus aperiret, ceteris per ordinem quem casus sedendi fecerat secuturis. Et Vettius: Equidem inter omnia quibus eminet
Abbreviated transcription (Latin):
lpĩus eĩ maronis est epła. qua compellat augustũ. Ita incipit.
Ego uo frequẽtes a te litteras accipio. Et infra. de enea quide meo
si me herele iam dignũ aurib hr̃em tus libenter mitterẽ. S tanta
incohata res est ut pene iutio mẽtis tantũ opus ingressus mͥ ui¬
dear. cũ p̾serti ut sc̃is alia quoq studia ad id opus multoq poti¬
ora imptiar. Nec his Uirgilii u̾bis copia reꝵ dissonat. qua plẽiq
omnes litteratores pedib in lotis p̾tereunt. tanqͣ nihil ultra u̾boꝵ
explanationẽ liceat nosse grãmatico. Ita sibi belli isti horẽs certos
scientie fines & uelut queda pomeria & effata posuerũt. Utra
qua si quis egredi audeat introspexisse in edẽ dee a qua mares
absterrent᷑ existimãdus sit. S nos quos crassã minerua dedecet.
nõ patiam abstrusa esse abdita sacri poematis. S archanoꝵ sen¬

Expanded text:
Ipsius enim Maronis epistula, qua compellat Augustum, ita incipit: Ipsius enim Maronis epistula, qua compellat Augustum, ita incipit: "ego vero frequentes a te litteras accipio"; et infra: "de Aenea quidem meo, si mehercle iam dignum auribus haberem tuis, libenter mitterem, sed tanta inchoata res est ut paene vitio mentis tantum opus ingressus mihi videar, cum praesertim, ut scis, alia quoque studia ad id opus multoque potiora impertiar." Nec his Vergilii verbis copia rerum dissonat, quam plerique omnes litteratores pedibus inlotis praetereunt, tamquam nihil ultra verborum explanationem liceat nosse grammatico. Ita sibi belli isti homines certos scientiae fines et velut quaedam pomeria et effata posuerunt, ultra quae si quis egredi audeat, introspexisse in aedem deae a qua mares absterrentur existimandus sit. Sed nos quos crassa Minerva dedecet non patiamur abstrusa esse adyta sacri poematis sed arcanorum sen
Abbreviated transcription (Latin):
nou̾at. uł similia alia multũ pudenda seu in u̾bis modo grecis.
mõ barbaris. seu in ip̃ã dispositione oꝑis dep̾henderent. Cmq
adhuc dicentẽ omnes exhorruissent. subtexuit Symmachus.
hec ẽ quidẽ Euangele maronis gloria ut nuilliꝰ laudib crescat.
nulliꝰ ntupatione minuat. Uerũ ista que ꝓscindis defendere
quilibet potest ex plebeia grãmaticoꝵ cohorte. Ne Seriuo nr̃o
qui priscos ut mea fert opimo p̾ceptores doctrina p̾stat in ex¬
cusandis talib querat᷑ inuiria. S quero utrũ cũ poetica tibi in
tanto poeta displicuerit. nerui tam̃ oratorii. qui in eode sunt¬
ualidissimi placere uideant᷑: HEc u̾ba pͥmu Euangeli risus
excepit. deinde subiecit id herele restat deniq ut & oratorem
tibi nhil isi poeticũ sensisse extimetur licet hoc quoq eidẽ nom̃
inuideris. audi quid de oꝑis sui multiplici doctrina ip̃e ꝓmitiet.

Expanded text:
noverat, vel si mille alia multum pudenda seu in verbis modo Graecis noverat, vel si mille alia multum pudenda seu in verbis modo Graecis modo barbaris seu in ipsa dispositione operis deprehenderentur.» Cumque adhuc dicentem omnes exhorruissent, subtexuit Symmachus: «haec est quidem, Euangele, Maronis gloria ut nullius laudibus crescat, nullius vituperatione minuatur, verum ista quae proscindis defendere quilibet potest ex plebeia grammaticorum cohorte, ne Servio nostro, qui priscos, ut mea fert opinio, praeceptores doctrina praestat, in excusandis talibus quaeratur iniuria. Sed quaero utrum cum poetica tibi in tanto poeta displicuerit, nervi tamen oratorii, qui in eodem validissimi sunt, placere videantur?» Haec verba primum Euangeli risus excepit. Deinde subiecit: «id hercle restat denique, ut et oratorem tibi nihil nisi poeticum sensisse aestimetur, licet hoc quoque eidem nomen invideris, audi quid de operis sui multiplici doctrina ipse pronuntiet.
Abbreviated transcription (Latin):
diuinatione disputat głiam quã orõne cõflauit: in condita reꝵ
relatione minuat. Im Simmacus de Cicerone Euangele qui
ꝯuitiis impenetrabilis est post uidebimus. Nuc quia cũ Marone
nobis negotiũ est respondeas uolo. Utrũ poete huiꝰ oꝑa instituẽ¬
dis tantũ pueris idonea uidices an alia illis altiora inesse fatea¬
ris. Uideris eĩ mͥ ita adhuc uirgilianos hr̃e u̾sus qualiter eos
pueri magr̃is p̾legentib canebamꝰ. Imo pueri cũ essemus
Symmache sine uidicio mirabamur. Inspicẽ autẽ uitia nec
ꝑ magr̃os nec ꝑ etatẽ licebat que tam̃ non pudenter quisqͣ
negabit: cu ip̃e ꝯfessus sit. Qui eĩ moriens poema suũ legauit
igm. quid nisi fame sue posteritati subtrahenda curauit. Nec ĩ merito
Frubuit quippe de se futura uidicia. si legeret᷑ petitio dep̾cantis fi¬
lio arma a marito cui soli nupserat. Nec ex eo prolẽ suscepisse se

Expanded text:
divinatione disputat, gloriam quam oratione conflavit incondita rerum divinatione disputat, gloriam quam oratione conflavit incondita rerum relatione minuat.» Tum Symmachus: «De Cicerone, Euangele, qui conviciis impenetrabilis est, post videbimus; nunc quia cum Marone nobis negotium est, respondeas volo utrum poetae huius opera instituendis tantum pueris idonea iudices, an alia illis altiora inesse fatearis. Videris enim mihi ita adhuc Vergilianos habere versus qualiter eos pueri magistris praelegentibus canebamus.» «Immo pueri cum essemus, Symmache, sine iudicio mirabamur, inspicere autem vitia nec per magistros nec per aetatem licebat. Quae tamen non pudenter quisquam negabit, cum ipse confessus sit. Qui enim moriens poema suum legavit igni, quid nisi famae suae vulnera posteritati subtrahenda curavit? Nec immerito. Erubuit quippe de se futura iudicia, si legeretur petitio deae precantis filio arma a marito cui soli nupserat nec ex eo prolem suscepisse se
Abbreviated transcription (Latin):
ICcũ p̾textatus fecisset loquẽdi finem: omnies in eu affixis uultib
Ladmirationẽ scupore prodebãt. Dein laudare. hic memoram.
ille doctrina. cuncti religionẽ. adfirmantes huc essẽ unũ archane
deoꝵ nature consciu. qui solus diuina & adsequi aĩo &. eloqui
posset ingenio. Inter hec Euangelus equidẽ inquit miror po¬
tuisse tantoꝵ potestatẽ numinũ comp̾hendi. Uerũ ꝙ mantua¬
nu nr̃m ad singula cũ de diuinis sermo ẽ. testẽ citatis. gratiosiꝰ
est ꝗͣ ut uidicio fieri putet᷑. An ego credam ꝙ ille cũ diceret liber
& alma ceres pro lole ac luna. non hoc in alteriꝰ poete imitationez
posuerit. ita dici audiens. Cur tam̃ diceret᷑ ignorans. insi forte ut
greci omĩa sua ĩ ĩmensu tollũt. Nos quoq poetas etiã nr̃os uolumꝰ
philosophari. Cũ ip̃e tullius qui nõ minus ꝓfessus ẽ philosophãdi
studiũ ꝗͣ loquẽdi. quotiens aut de na deoꝵ aut de fato aut de

Expanded text:
ic cum Praetextatus fecisset loquendi finem, omnes in eum adfixis vultibus admirationem stupore prodebant. Dein laudare hic memoriam, ille doctrinam, cuncti religionem, adfirmantes hunc esse unum arcanae deorum naturae conscium qui solus divina et adsequi animo et eloqui posset ingenio. Inter haec Euangelus, «equidem», inquit, «miror potuisse tantorum potestatem numinum comprehendi; verum quod Mantuanum nostrum ad singula, cum de divinis sermo est, testem citatis, gratiosius est quam ut iudicio fieri putetur. An ego credam quod ille, cum diceret "Liber et alma Ceres" pro sole ac luna, non hoc in alterius poetae imitationem posuit, ita dici audiens, cur tamen diceretur ignorans? Nisi forte, ut Graeci omnia sua in immensum tollunt, nos quoque etiam poetas nostros volumus philosophari, cum ipse Tullius, qui non minus professus est philosophandi studium quam loquendi, quotiens aut de natura deorum aut de fato aut de
Abbreviated transcription (Latin):
terre adhuc humide exalatio meando in suꝑna uolubili impetu
atq inde sese postꝗͣ calefacta ẽ. instar ẜpentis mortitẽri in infe¬
riora reuoluẽdo corrũpebat oĩa ni putredinis. que non nisi ex
calore & humore generat᷑. ip̃mq solem densitate caliginis
obtegendo nebula uidebat᷑ quoda mõ lumen eiꝰ eximere. Sed
diuino feruore radioꝵ tandẽ uelut sagittis incidentib ex¬
tenuata. exicata. enecta. ĩterempti draconis ab apolline fa¬
bulam fecit. Est &e alia ratio draconis pempti. Nam solies
meatus licet ab ecliptica linea nũꝗͣ rexedat. sursu tamen
ac deorsu uentoꝵ ices certa deflexione uariando iter suu
uelut deflexũ draconis inuoluit. Unde euripides ropicepũo Se¬

Expanded text:
terrae adhuc humidae exhalatio meando in supera volubili impetu terrae adhuc humidae exhalatio meando in supera volubili impetu atque inde sese, postquam calefacta est, instar serpentis mortiferi in infera revolvendo corrumpebat omnia vi putredinis, quae non nisi ex calore et humore generatur, ipsumque solem densitate caliginis obtegendo videbatur quodammodo lumen eius eximere: sed divino fervore radiorum tandem velut sagittis incidentibus extenuata exiccata enecta interempti draconis ab Apolline fabulam fecit. Est et alia ratio draconis perempti. Nam solis meatus, licet ab ecliptica linea numquam recedat, sursum tamen ac deorsum ventorum vices certa deflexione variando iter suum velut flexum draconis involvit. Unde Euripides:
Abbreviated transcription (Latin):
Et solẽ quidẽ maxima ui caloris in suꝑna raptũ. lunam uero
humidiore & uelut fẽmineo sexui naͣli quoda pressa tepore
ĩferiora tenuisse. Tanꝗͣ ille magis substãtia patris cõstet. hec
matris. Si quidẽ latonã physici uolũt terrã uideri. cui du in¬
t̾uenit uino.ne numina. que diximꝰ ederent᷑. hoc est aer
qui tũc humidus adhuc grauisq obstabat etheri. ne fulgor lumi¬
num ꝑ humoris aerei densitatẽ tanqꝗͣ ex cuida partus ꝓgres¬
sionem fulgeret. S diuine ꝓuidẽtie uicit instantia que cre¬
ditur uuissẽ partũ. Ideo in insula delo ad ꝯfirmanda fidem
apta religione celebrat. Propte̾a ĩ insula dicunt̃ nati. ꝙ ex ma¬
ri nobis oriri uident᷑. Hec insula ideo delos uocat᷑. quia ortus
& qͣi partus luminũ oĩa facit gñ A idest aꝑta clarescere. hec
est autẽ de nece draconis ratio nͣalis. ut seribit antipater stoicus. Na

Expanded text:
et solem quidem maxima vi caloris in superna raptum, lunam vero et solem quidem maxima vi caloris in superna raptum, lunam vero humidiore et velut femineo sexu naturali quodam pressam tepore inferiora tenuisse, tamquam ille magis substantia patris constet, haec matris: siquidem Latonam physici volunt terram videri, cui diu intervenit Iuno, ne numina quae diximus ederentur: hoc est aer, qui tunc humidus adhuc gravisque obstabat aetheri ne fulgor luminum per humoris aerii densitatem tamquam e cuiusdam partus progressione fulgeret. Sed divinae providentiae vicit instantia, quae creditur iuvisse partum: ideo in insula Delo ad confirmandam fidem apta religione celebratur. Propterea in insula dicuntur nati, quod ex mari nobis oriri videntur. Haec insula ideo Delos vocatur, quia ortus et quasi partus luminum omnia facit δῆλα, id est aperta clarescere. Haec est autem de nece draconis ratio naturalis, ut scribit Antipater Stoicus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
a cõsultatione populoꝵ dictus. aphysicis extimatur
caloris efficit᷑. hinc ergo u SIOΝ dictũ extimant. licet
hoc nom̃ ex nece draconis inditũ deo greci fabulent᷑. que tam̃
fabula nõ abhorret ab intellectu nͣalis archani. qđ apparebit si
ꝑcurrat᷑ ordo. qui de Apolline nascente narratur. Sicut paulo
supus enarratuꝵ me esse ꝓmisi. latone apollinẽ dianamq
pariture iuno dicit᷑ obstitisse. S ubi quãdoq partus effusus
est draconẽ ferunt qui nUS CN uocitabat᷑ inuasissẽ cunas
deoꝵ. Apollinẽq ĩ pͥma infantia sagittis beluã cõfecisse quod
ita intelligendũ naturalis ratio demõstrat. Namq post chaos
ubi pͥmu cepit ꝯfusa deformitas in reꝵ formas & i elemẽta
enitesẽe̾. terraq adhuc humida substãtia molli. atq instabili
sede nutaret ꝯualescẽte paulati ethereo calore atq inde semi¬
nib in eam igneis defluentib. hec sidera edita essẽ creduntur.

Expanded text:
a consultatione oraculorum, dictus a physicis aestimaturd numquam sine vi caloris efficitur. Hinc ergo Πύθιον dictum aestimant: licet hoc nomen ex nece draconis inditum deo Graeci fabulentur, quae tamen fabula non abhorret ab intellectu naturalis archani: quod apparebit, si percurratur ordo qui de Apolline nascente narratur, sicut paulo superius enarraturum me esse promisi. Latonae Apollinem Dianamque pariturae Iuno dicitur obstitisse, sed, ubi quandoque partus effusus est, draconem ferunt, qui Πύθων vocitabatur, invasisse cunas deorum, Apollinemque in prima infantia sagittis beluam confecisse. Quod ita intellegendum naturalis ratio demonstrat. Namque post chaos, ubi primum coepit confusa deformitas in rerum formas et in elementa enitescere, terraque adhuc humida substantia in molli atque instabili sede nutaret, convalescente paulatim aetherio calore atque inde seminibus in eam igneis defluentibus haec sidera edita esse creduntur:
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ den idest terrã leonib uehi. Postremo potẽtia solis ad
oũis potestatu sũmitatem referii indicant theologi. qui in sacris
hoc breuissima p̾eatione demõstrant dicentes ñait naprorpatos¬

Expanded text:
Matrem Deum id est terram leonibus vehi. Postremo potentiam solis ad Matrem Deum id est terram leonibus vehi. Postremo potentiam solis ad omnium potestatum summitatem referri indicant theologi, qui in sacris hoc brevissima precatione demonstrant dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
men dederũt. Euis nois in t̾pretatio signific̃at unus unus.
huc ergo ut potẽtissimu adorant deuꝰ ħ subuigunt eidem
deam nose adargatin onmẽq potestatẽ cũctaꝵ reꝵ his duobus
adiribuũt. solem terramq intelligẽtes. nec multitudĩe noĩu
enutiantes diu̾sa eoꝵ ꝑ omnes species potestatẽ. s argum̾tis
quib ornant᷑ significãtes multiplicẽ p̾stantiã duplicis numinis.
lp̃a autẽ argum̃ta solis ratione loquunt᷑. Namq simulacrũ Adad
in signe cernit᷑ inclinatis radiis: quib monstrat᷑ uim celi ĩ radiis
esse solis qui demittunt᷑ ĩ terram. Ad argatis simulacrũ sursum
uersu reclinatis radiis insigne ẽ mõstrando radioꝵ ui supne mis¬
soꝵ enasci. quecuq terra ꝓgenerat. Sub eodẽ simulacro species
leonũ sunt. Eadẽ ratione terrã esse mostrantes: qua fryges finxẽ

Expanded text:
men dederunt. Eius nominis interpretatio significat unus unus. men dederunt. Eius nominis interpretatio significat unus unus. Hunc ergo ut potentissimum adorant deum: sed subiungunt eidem nomine Adargatin, omnemque potestatem cunctarum rerum his duobus attribuunt solem terramque intellegentes, nec multitudine nominum enuntiantes divisam eorum per omnes species potestatem, sed argumentis quibus ornantur significantes multiplicem praestantiam duplicis numinis. Ipsa autem argumenta solis rationem locuntur. Namque simulachrum Adad insigne cernitur radiis inclinatis, quibus monstratur vim caeli in esse solis qui demittuntur in terram. Adargatidis simulacrum sursum versum reclinatis radiis insigne est monstrando radiorum vi superne missorum enasci quaecumque terra progenerat. Sub eodem simulacro species leonum sunt, eadem ratione terram esse monstrantes qua Phryges finxere
Abbreviated transcription (Latin):
gionis ne forte fraus subesset humana Et pͥmu misit signatos
codicillos ad quos sibi rescribi uellet deus ussit adferri charta
eamq signari purã & mitti. Stupẽtib sacerdotib ad eiusmoĩ
factum ignorabãt quippe conditionẽ codicilloꝵ. Hos cu ma¬
xima admiratione Traianus excepit. ꝙ ip̃e quoq puris ta¬
bellis cũ deo egisset. Tuc̃ aliis codicillis ꝯscriptis signatisq ꝯsuluit.
an romã ꝑpetrato bello rediturus esset. Uitẽ centariale deus
ex munerib ĩ ede dicatis deferri iussit. diusaq in ꝑtes sũda¬
rio condi ac ꝓinde ferri. Exitus rei obita Traiam apparuit os¬
sib romã relatis. Na fragmẽtis species reliquiaꝵ uitis argu¬
mento casus fũturi tẽpus ostensu est. Et ne ẜino ꝑ singulors
noĩa deoꝵ uagetur. Accipe quid assiri de potentia solis opi¬
nentͦ. Deo ei quem sũmu maximũq uenerant᷑. Adad no¬

Expanded text:
gionis, ne forte fraus subesset humana: et primum misit signatos gionis, ne forte fraus subesset humana: et primum misit signatos codicillos ad quos sibi rescribi vellet. Deus iussit afferri chartam eamque signari puram et mitti, stupentibus sacerdotibus ad eiusmodi factum: ignorabant quippe conditionem codicillorum. Hos cum maxima admiratione Traianus excepit, quod ipse quoque puris tabellis cum deo egisset. Tunc aliis codicillis conscriptis signatisque consuluit, an Romam perpetuo bello rediturus esset? Vitem centurialem deus ex muneribus in aede dedicatis deferri iussit, divisamque in partes sudario condi ac proinde ferri. Exitus rei obitu Traiana apparuit ossibus Romam relatis. Nam fragmentis species reliquiarum, vitis argumento casus futuri tempus ostensum est. Et, ne sermo per singulorum nomina deorum vagetur, accipe, quid Assyrii de potentia solis opinentur. Deo enim, quem summum maximumque venerantur, Adad no
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝯseciatam potẽtia mõstrant. Huiꝰ templi religio etiã duuna¬
tione prepolet. que ad apollims potestatẽ refert᷑ qui idẽ atq
sol est. Uehit᷑ eĩ simulacrũ dei heliopolitam ferculo. uti uehunt᷑
in pompa ludoꝵ circensiu deoꝵ simulacra & subeñt plerũq
piuntie ꝓceres raso capite longi tẽporis castimonia puri. ferũ¬
turq diuino spiritu. non suo arbitiio s quo dens propellit
uehentes. Ut iudemꝰ apud Anciu ꝓmoueri simulacra fortu¬
naꝵp ad danda responsa. Consulũt huc deum & absentes mis¬
sis diplomatib ꝯsignatis rescribitq ordĩẽ ad ea que ꝯsultatione
addita cõtinent᷑. Sic & imꝑator traianus imturus ex ea piũtia
parthia cũ ex̾citu ꝯstantissime religionis hortantib amicis: qui
maxima huiusce numinis ceꝑant exꝑimẽta. ut de euentu cõ¬
suleret rei cepte. Egit romano ꝯsilio prius explorãdo side reli¬

Expanded text:
que consociatam potentiam monstrant. Huius templi religio etiam divinaque consociatam potentiam monstrant. Huius templi religio etiam divinatione praepollet, quae ad Apollinis potestatem refertur, qui idem atque sol est. Vehitur enim simulachrum dei Heliopolitani ferculo, uti vehuntur in pompa ludorum Circensium deorum simulachra: et subeunt plerumque provinciae proceres, raso capite, longi temporis castimonia puri, ferunturque divino spiritu, non suo arbitrio sed quo deus propellit vehentes: ut videmus apud Antium promoveri simulachra Fortunarum ad danda responsa. Consulunt hunc deum et absentes missis diplomatibus consignatis: rescribitque ordine ad ea quae consultatione addita continentur. Sic et imperator Traianus initurus ex ea provincia Parthiam cum exercitu constantissimae religionis hortantibus amicis, qui maxima huiusce numinis ceperant experimenta, ut de eventu consuleret rei coeptae, egit Romano consilio prius explorando fidem reli
Abbreviated transcription (Latin):
censendũ. Aslyrii quoq solẽ iub noie iouis quẽ diaeliopolitem
cognoiant maximis cerimoniis celebrant in ciuitate que helio¬
polis nuĩcupatur. Fuis dei simulactũ sumptũ est de oppido egypti
quod &e ip̃m helio polis appellat. Regnãte apud egyptios sene¬
mure seuudem senepos noĩe fuit. Perlatũq est pͥmu in ea ꝑ
opiã legatu deloboris regis assyrioꝵ. sacerdotesq egyptios
quort pͥnceps fuit partemitis duiq hitu apud assyrios. post¬
ea helipolin cõmigrauit. Cur ita factũ quaq rõne egypto ꝓ¬
fectu in hec loca. ubi mic est postea uenerit rituq assyrio ma¬
gis q̃ egyptio colatur dicere suꝑsẽdi: quia ad pñtem non at¬
tinet causa. Huc uõ eundẽ iouem solemq esse cũ ex ip̃o sa¬
croꝵ ritu tu ex habitu diuino dinoscit᷑. Simulacru eĩm
aureũ specie imberbi in stat. dextraq eleuata cũ flagro in au¬
rige modũ. leua tenet fulmen & spicas que cuncta iouis solis¬

Expanded text:
censendum. Assyrii quoque solem sub nomine Iovis, quem Δία Ἡλιουπολίτην cognominant, maximis cerimoniis celebrant in civitate quae Heliopolis nuncupatur. Eius dei simulachrum sumptum est de oppido Aegypti quod et ipsum Heliopolis appellatur, regnante apud Aegyptios Senemure, seu idem Senepos nomine fuit: perlatumque est primum in eam per Opiam legatum Deleboris regis Assyriorum sacerdotesque Aegyptios quorum princeps fuit Partemetis, diuque habitum apud Assyrios postea Heliopolim commigravit. Cur ita factum quaque ratione Aegypto profectum in haec loca ubi nunc est postea venerit, rituque Assyrio magis quam Aegyptio colatur, dicere supersedi, quia ad praesentem non attinet causam. Hunc vero eundem Iovem solemque esse cum ex ipso sacrorum ritu tum ex habitu dinoscitur: simulachrum enim aureum specie inberbi instat dextera elevata cum flagro in aurigae modum, laeva tenet fulmen et spicas, quae cuncta Iovis solis
Abbreviated transcription (Latin):
his eĩ u̾bis magnũ in celo ducẽ solẽ uult sũb appellatione iouis
intelligi allato curru uelocitatẽ sideris mõstrans Nam quia in
quocũq signo fuerit. prestat oĩa signa & sidera. Signoꝵ q presti¬
tes deos uidet᷑ cũctos deos ducatuꝰ p̾tre ordinãdo cũcta ornãdoq
atq ideo uelut ex̾citu euis. ceteros deos hrĩ ꝑ duodeci signoꝵ
ꝑtes distributos. quia ip̃e duodecimi signi ĩ quocũq signo fuerit
locũ occupat. Nomen autẽ demonũ cũ deoꝵ appellatione ꝯuĩgit
aut quia dii sunt saiuiopeo Idest scientes futura aut ut pos¬
iidonius scribit ĩ libris quib titulus est ntp̃i nͥpcocops d cuxopai
quia ex etheria substãnia parta atq diuisa qualitas illis est siue

Expanded text:
His enim verbis magnum in caelo ducem solem vult sub appellatione Iovis intellegi, alato curru velocitatem sideris monstrans. Nam quia, in quocunque signo fuerit, praestat omnia signa et sidera signorumque praestites deos, videtur cunctos deos ducatu praeire ordinando cuncta ornandoque, atque ideo velut exercitum eius ceteros deos haberi per XI signorum partes distributos, quia ipse duodecimi signi, in quocunque signo fuerit, locum occupat. Nomen autem daemonum cum deorum appellatione coniungit, aut quia di sunt δαήμονες, id est scientes futuri, aut, ut Posidonius scribit in libris quibus titulus est περὶ ἡρώων καὶ δαιμόνων, quia ex aetheria substantia parta atque divisa qualitas illis est, sive
Abbreviated transcription (Latin):
laciꝰ disserendũ est. sacra celebritas ẽ. uł cũ sacrificia diis offe¬
runt᷑. uł cũ diis diuinis epulationib celebrat᷑ uł cũ ludi in
honorẽ agunt᷑ deoꝵ. uł cu ferie obẜuant᷑. Feriaꝵ aute piͦꝵ¬
gn̾a sũt .iiiiͦ. aut eĩm statiue sunt aut conceptiue aut imꝑa¬
tiue aut nũdine. Et sũt statiue unu̾si populi cões. certis &
cõstitutis dieb ac mẽsib & in fastis statis obsuatiõib adnotate.
In quib pripue ẜuant᷑ agonalia. carmẽtalia. luꝑalia. Ec̃ce ꝑtiue
sũt que quotannis a magrãtib uł sacerdotib concipint ĩ dici
uł certos uł etiã incertos. ut sũt latine. semetine. piganalia cõ¬
pitalia. Imꝑatiue lũt quas cosules uł p̾tores ꝓ arbitrio potesta

Expanded text:
latius disserendum est. Sacra celebritas est vel cum sacrificia dis offelatius disserendum est. Sacra celebritas est vel cum sacrificia dis offeruntur vel cum dies divinis epulationibus celebratur vel cum ludi in honorem aguntur deorum vel cum feriae observantur. Feriarum autem pnt quattuor. Aut enim stativae sunt aut conceptivae aut imperativae aut nundinae. Et sunt stativae universi populi communes certis et constitutis diebus ac mensibus et in fastis statis observationibus adnotatae, in quibus praecipue servantur Agonalia Carmentalia Lupercalia. Conceptivae sunt quae quotannis a magistratibus vel a sacerdotibus concipiuntur in dies vel certos vel etiam incertos ut sunt Latinae Sementivae Paganalia Compitalia. Imperativae sunt quas consules vel praetores pro arbitrio pote
Abbreviated transcription (Latin):
stero die libertatẽ anspicaret᷑ uxoriã. aut atro ĩmolaret. quo nefas
est sacra celebrari. Sed quia nos ad cõmemorationẽ dieꝵ ordo de¬
duxit: de hoc quoq ꝙ hori nr̃i cõsultatio cõtinet. panca dicenda
sunt. Numa ut ĩ menses annũ. ita ĩ dies mẽsem quẽq distribut.
diesq omnes aut festos aut ꝓfestos aut int̾cisos uocauit. Fe̾st dis
dicati sũt. ꝑfesti homib ob admistrandã rem priuatã prblicamq
concessit. Intercisi deoꝵ hoĩuq comues sunt. fẽstis in sunt sacri¬
ficia. epule. ludi. ferie. profestis fasti. comitiales. comꝑendimi. stati.
preliares. intercisi in se nõ in alia diuidũt᷑. Illoꝵ eĩ dieꝵ qui¬
busdã horis fas est. quibdã fas non est ius dicẽ. Na cũ hostia ce¬
ditur fari nefas ẽ. Intercesa & porrecta fari licet. rursus cu
adolet᷑ nõ licet. Ergo de dunsione festoꝵ ac ꝓfestoꝵ dieꝵ

Expanded text:
stero die libertatem auspicaretur uxoriam aut atro immolaret, quo nefas stero die libertatem auspicaretur uxoriam aut atro immolaret, quo nefas est sacra celebrari. Sed quia nos ad commemorationem dierum ordo deduxit, de hoc quoque quod Hori nostri consultatio continet pauca dicenda sunt. Numa ut in menses annum, ita in dies mensem quemque distribuit, diesque omnes aut festos aut profestos aut intercisos vocavit. Festi dis dicati sunt, profesti hominibus ob administrandam rem privatam publicamque concessi, intercisi deorum hominumque communes sunt. Festis insunt sacrificia epulae ludi feriae, profestis fasti comitiales comperendini stati proeliares. Intercisi in se non in alia dividuntur: illorum enim dierum quibusdam horis fas est, quibusdam fas non est ius dicere. Nam cum hostia caeditur fari nefas est, inter caesa et porrecta fari licet, rursus cum adoletur non licet. Ergo de divisione festorum et profestorum dierum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. merito initia mẽsiu.i. hłas hure dee ꝯsecrauerũt. NEc hoc
p̾termisim: ꝙ nuptiis copulãdis. kłas. nonas. & idus religiosas¬
idest deuit indas censuerũt. Hi eĩm dies preter nonas feriati sunt.
Feris autẽ um cuiꝗͣ fieri piaculare ẽ. Ideo tuc̃ uitant᷑ nuptiem
quib uis fieri uirgmi uidet᷑. S Uerriũ flaccũ uris pontisicui
pitissimũ dicẽ solitũ refert Uarto. quia feris tergere ueterees
fossas liceret. nouas facẽ uis nõ esset Ideo magis uiduis q̃ uir¬
ginib idoneas esse ferias ad nubendũ. Subiecit aliqiis cur
ergo nons si feriatus dies nõ est ꝓhibet᷑ celebritas miptiaꝵ.
Fluiꝰ quoq rei maꝑto causa est. Na quia pͥmus nupniaꝵ dies
uerecũdie dat᷑ postridie autẽ nupta in domo uiri dominiue
inciꝑe oportet adipisci. & rem facẽ duuna. omnes autẽ poseri¬
duani dies sen post kłas seu post nonas idusue: ex equo atti sut.
ldeo & nonas in habiles nuptiis esse dixerũt. Ne nuipta aut po¬

Expanded text:
id est Kalendas, huic deae consecraverunt. Nec hoc praetermiserim, quod nuptiis copulandis Kalendas Nonas et Idus religiosasest devitandas, censuerunt. Hi enim dies praeter Nonas feriati sunt, feriis autem vim cuiquam fieri piaculare est: ideo tunc vitantur nuptiae, in quibus vis fieri virgini videtur. Sed Verrium Flaccum iuris pontificii peritissimum dicere solitum refert Varro quia feriis tergere veteres fossas liceret, novas facere ius non esset, ideo magis viduis quam virginibus idoneas esse ferias ad nubendum. Subiciet aliquis: cur ergo Nonis, si feriatus dies non est, prohibetur celebritas nuptiarum? Huius quoque rei in aperto causa est. Nam quia primus nuptiarum dies verecundiae datur, postridie autem nuptam in domo viri dominium incipere oportet adipisci et rem facere divinam, omnes autem postriduani dies seu post Kalendas sive post Nonas Idusve ex aequo atri sunt, ideo et Nonas inhabiles nuptiis esse dixerunt, ne nupta aut po
Abbreviated transcription (Latin):
dũ simulacro signũ tncipitis aĩantis adiungũt. quođ expͥmit
medio eodẽq maximo capite leonis esffigiẽ. dextra ꝑte caput
canis exorit mansueta specie blandiẽtis pars uõ leua ceriuias
rapacis lupi capite finitur. easq formas aĩaliu draco ꝯnectit
uolumĩe suo. capite redeũte ad dei dexterã. qua compesc̃t᷑ mõstrus.
Ergo leonis capite mõstrat᷑ p̾sens tẽpus. quia conditio eius inter
p̾teritũ futurũq actu pñti ualida feruensq est. S &e p̾teritum

Expanded text:
um tricipitis animantis adiungunt. Quod exprimit medio eodemque maximo capite leonis effigiem, dextra parte caput canis exoritur mansueta specie blandientis, pars vero laeva cervicis rapacis lupi capite finitur easque formas animalium draco conectit volumine suo, capite redeunte ad dei dexteram qua compescitur monstrum. Ergo leonis capite monstratur praesens tempus, quia condicio eius inter praeteritum futuru
Abbreviated transcription (Latin):
ornat᷑ postea statuit᷑ eius etas plemissima effĩgie barbe solsti¬
tio estiuo: quo tẽpore sũmu sui cõsequit᷑ augum̃tu. Exinde
ꝑ deminutiones ueluti senescenti quarta forma deus figurat᷑.
Itẽ in thracia eundẽ haberi solẽ atq liberũ accipimꝰ. que illi
sebadũ nũcupantes magnifica religione celebrant. ut Ale¬
xander scribit. Eiq deo incole Zilmiso edes dicata ẽ specie
rotũda. cuiꝰ meduĩ interpatet tectũ. Rotũditas edis mon¬
strat huusce sideris speciẽ sũmoq tecto lumẽ admictitur
Ut appareat solem cuncta uertice sũmo lustrare lucis ĩmissu.
Et quia oriente eo umu̾sa patefũt. Orpheus quoq solem

Expanded text:
ornatur: postea statuitur eius aetas plenissima effigie barbae solstiornatur: postea statuitur eius aetas plenissima effigie barbae solstitio aestivo, quo tempore summum sui consequitur augmentum: exinde per diminutiones veluti senescenti quarta forma deus figuratur. Item in Thracia eundem haberi solem atque Liberum accipimus, quem illi Sebadium nuncupantes magnifica religione celebrant, ut Alexander scribit: eique deo in colle Zilmisso aedes dicata est specie rotunda, cuius medium interpatet tectum. Rotunditas aedis monstrat huiusce sideris speciem: summoque tecto lumen admittitur, ut appareat solem cuncta vertice summo lustrare lucis inmissu, et quia oriente eo universa patefiunt. Orpheus quoque solem
Abbreviated transcription (Latin):
S licet illo pͥus adserto eũdem posse apollinẽ ac solẽ edoctap¬
postea ip̃m esse liberũ patrẽ. qui apollo est. Nulla ex his dubitatio
sit solẽ ac liberũ patrẽ eiusdẽ nimĩs habendũ. Absolute tam̃ hoc
argumtis liquidiorib adstruet᷑. In sacris eĩm hec religiosi archaĩ
obseruatio tenet᷑. ut sol cũ in suꝑo.i. in diurno hemispherio ẽ
turno diomysũs: qui ẽ libex pater habeat᷑. Itẽ liberi patris simu¬
lacra ꝑtim puerili etate ꝑtim iuuenis fingũt. Pretea barbata
specie semli quoq uti greci euis quẽ baccapea. itẽ quẽ brisea
appeliant. Et ut ĩ campania neãpolitani celebrãt. hebona co¬
gnoiantes. Ne antẽ etatũ diu̾sitates ad solẽ referunt: ut par¬
unlus udeat᷑ hiemali solstitio. qualẽ egyptii ꝓferũt ex adito
die certa. quod tuc brenssimo die ueluti paruns & infãns
iudeat᷑ Exinde autẽ ꝓcedentib argum̃tis equi noctio uerna¬
li similiter atq adulescẽtis adipiscit᷑ uires figuraq iuiuenis

Expanded text:
 licet illo prius adserto, eundem esse Apollinem ac solem, edoctpostea ipsum esse Liberum patrem qui Apollo est, nulla ex his dubitatio sit Solem ac Liberum patrem eiusdem numinis habendum: absolute tamen hoc argumentis liquidioribus astruetur. In sacris enim haec religiosi archani observatio tenetur, ut sol, cum in supero, id est in diurno, hemisphaerio est, turno, Dionysus, qui est Liber pater, habeatur. Item Liberi patris simulachra partim puerili aetate partim iuvenis fingunt: praeterea barbata specie, senili quoque, uti Graeci eius quem βασσαρέα, item quem Βρισέα appellant, et ut in Campania Neapolitani celebrant Ἥβωνα cognominantes. Hae autem aetatum diversitates ad solem referuntur, ut parvulus videatur hiemali solstitio, qualem Aegyptii proferunt ex adyto die certa, quod tunc brevissimo die veluti parvus et infans videatur: exinde autem procedentibus augmentis aequinoctio vernali similiter atque adolescentis adipiscitur vires, figuraque iuvenis
Abbreviated transcription (Latin):
qđ circũfẽratur ĩ ambitũ. Unde Cleanthes ita cognoĩatum
scribit &io toũ dapuotu quia quottidiano impetu ab oriẽte
ad oecatum diẽ noctemq fãciendo celi ꝯficit cursum. physici
siopuooꝵ Niõo põcu. quia solem mũdi mentem esse
dixerũt. Mundus aut̃ uocat᷑ celũ. quod appellant iouẽ. Unde aratꝰ
de celo dicturs ait t̾r diõs apxũ ueba liber a romanis ap¬
pellatus: ꝙ liber & uagus est. ut ait Neuiꝰ hac qua soluagus igneas
habenas ĩmittit ꝓpuis uĩgatq terre. idẽ u̾sus orpheici Eoͦ BoUͦ Aña¬
uocantes bom cõsilii huc deũ p̾stitem mõstrant. Nam sĩ ꝯceptu
mẽtis ꝯsilia nascunt᷑: mũdi autẽ mentẽ solẽ essẽ opinant᷑ aue¬
tores. a quo ĩ hoĩes manat intelligẽdi pͥncipiu. merito boni ꝯsilii
solẽ antistitẽ crediderũt. Solẽ liberu esse maĩfeste ꝓnũtiat¬
fundat oraculo apollims clarii. ĩ quo aliud quoq nomen soli

Expanded text:
 circumferatur in ambitum. Vnde Cleanthes ita cognominatum scribit ἀπὸ τοῦ διανύσαι, quia cotidiano impetu ab oriente ad occasum diem noctemque faciendo caeli conficit cursum. Physici Διόνυσον Διὸς νοῦν, quia solem mundi mentem esse dixerunt. Mundus autem vocatur caelum, quod appellant Iovem. Vnde Aratus de caelo dicturus ait: Ἐκ Διὸς ἀρχώμεσθα. Liber a Romanis appellatur, quod liber et vagus est, ut ait Naevius: Hac qua sol vagus igneas habenas Inmittit propius iugatque terrae. Idem versus Orpheici Εὐβουλῆα vocantes boni consilii hunc deum praestitem monstrant. Nam si conceptu mentis consilia nascuntur, mundi autem mentem solem esse opinantur auctores, a quo in homines manat intellegendi principium: merito boni consilii solem antistitem crediderunt. Solem Liberum esse manifeste fundatur oraculo Apollinis Clarii, in quo aliud quoque nomen soli
Abbreviated transcription (Latin):
nascentui nũcupata. qui lustricus dicit᷑. Est autẽ lustricus dies.¬
quo ĩfantes bastrant᷑. &. nom̃ accipiũt. S is marib nonus. oc¬
tauus ẽ feminis. Plene ut arbitror anni ac mẽsiu ꝯstitutione
digesta. ħt Honis quoq nr̃ quod de dieꝵ uocabulis & obsua¬
tione ꝯsuluit. Et scire equidẽ uelim nũquid sit ꝙ argutus nili¬
gena & gentis accola nũoꝵ po̾tentis ex hoc ordĩe romane dis¬
pensationis irndeat. An tuscu quoq tibri aliquid ex discipu¬
lis suis hansisse cõsentiat. Subiecit eustachius. nõ solu Horus
nr̃ grauis uir &e omatus: s nec quisq̃ alius ut extimo ta fucilis
posset esse uidicii qui romaĩ anni sic ad unguẽ ut auint
emendatũ ordinẽ nõ ꝓbaret. Cui maiorẽ gr̃a &e tenax me¬
moria ce luculẽta oro referẽtis adiecit. Nec miru si hec dige¬
ries morsũ rep̾hensiõis euasit. cui accersita ẽ ab egypto po¬

Expanded text:
nascentium nuncupata, qui lustricus dicitur. Est autem dies lustricus nascentium nuncupata, qui lustricus dicitur. Est autem dies lustricus quo infantes lustrantur et nomen accipiunt; sed is maribus nonus, octavus est feminis. Plene ut arbitror anni ac mensium constitutione digesta habet Horus quoque noster quod de dierum vocabulis et observatione consuluit. Et scire equidem velim numquid sit quod argutus Niligena et gentis accola numerorum potentis ex hoc ordine Romanae dispensationis inrideat, an Tuscum quoque Thybrim aliquid ex disciplinis suis hausisse consentiat.» Subiecit Eustathius, «non solum Horus noster, gravis vir et ornatus, sed nec quisquam alius ut aestimo tam futtilis posset esse iudicii qui Romani anni sic ad unguem, ut aiunt, emendatum ordinem non probaret; cui maiorem gratiam et tenax memoria et luculenta oratio referentis adiecit. Nec mirum si haec digeries morsum reprehensionis evasit, cui accersita est ab Aegypto po
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba. Uiros uocare feriis nõ oportet. si uocauit piaculũ esto. Scien¬
dũ ẽ tam̃ eligendi ad pugnãdu diẽ romanis tuc fuisse licẽtia
si ip̃i inferrẽt bellũ. At cũ excipent nullũ obstitissẽ diẽ. quomi¬
nus uł saltẽ suã uł publica defenderẽt dignitatẽ. Iuis eĩ obser¬
uatioĩ locus. cũ eligendi facultas nõ supsit: Dies aute̾ postridu
anos ad oiã maiores m̃i cauẽdos putarũt. quos etiã atros uelut
ĩ fausta appellatione damnarũt. Eosdẽ tam̃ nõnulli cões uelut adͥ
emẽdationẽ noĩs uocitauerũt. Hoꝵ causo gellius analiu libro¬
XU. &. Cassius hemina historiaꝵ libro scđo referũt. Anno ab urbe
ꝯdita tricẽtesimo sexagesimo tertio a tribums militũ. Uirgilio
mallio a eolio postumio collegisq eoꝵ ĩ senatu tractatu: quid
esset ꝓpter ꝗd totiẽs intra paucos años male esset afflicta res

Expanded text:
verba: Viros vocare feriis non oportet: si vocavit, piaculum esto. Scienverba: Viros vocare feriis non oportet: si vocavit, piaculum esto. Sciendum est tamen eligendi ad pugnandum diem Romanis tunc fuisse licentiam, si ipsi inferrent bellum: at cum exciperent, nullum obstitisse diem, quo minus vel salutem suam vel publicam defenderent dignitatem. Quis enim observationi locus, cum anos ad omnia maiores nostri cavendos putarunt, quos etiam atros velut infausta appellatione damnarunt. Eosdem tamen nonnulli communes velut ad emendationem nominis vocitaverunt. Horum causam Gellius Annaliu et Cassius Hemina Historiarum libro secundo referunt. Anno ab urbe condita trecentesimo sexagesimo tertio a tribunis militum Virgilio Mallio Aemilio Postumio collegisque eorum in senatu tractatum, quid esset propter quod toties intra paucos annos male esset afflicta res
Abbreviated transcription (Latin):
familiaꝵ. ut claudie familie: uł emilie seu uilie siue cornelie
Et si quas fenas ꝓ̃prias queq familia ex usu cdlomestice celebritatis
obseruat. Sũt singuloꝵ. uti ĩ natalin falguꝵq susceptiones.
Itẽ funeꝵ atq expiationũ apud ueteres quoq quisq qui no¬
mĩassẽt salutẽ semoniã seiam segetiã. seu etiã tutilinam. fenas¬
obẜuabat. Itẽ flaminica quotiẽs tonitrua audisset.feriata erat. don
placasset deos. Adfirmabãt aut̃ sacerdotes pollui ferias. si in dictis
conceptisq opus aliqd fieret. Pret̾ea regẽ sacroꝵ flaminesq nõ li¬
cebat udere feris opus fieri. Et ideo ꝑ p̾conẽ denũtiabant ne quid
tale ageret᷑. & p̾cepti negligens multabat᷑. Pret̾ multã uo affirma¬
bat᷑ eum: qui talib dieb imprudẽs aliquid egisset. porco piaculu
dare debere prudentẽ expiare nõ posse/ Sceuola pontifex adser¬
uabat. Sed Umbro negat eũ pollui: qui opus uł ad deos ꝑtinẽs

Expanded text:
familiae Claudiae vel Aemiliae seu Iuliae sive Corneliae et si quas ferias proprias quaeque familia ex usu domesticae celebritatis observat. Sunt singulorum, uti natalium fulgurumque susceptiones, item funerum atque expiationum. Apud veteres quoque qui nominasset Salutem Semoniam Seiam Segetiam Tutiobservabat: item flaminica quotiens tonitrua audisset feriata erat, donec placasset deos. Adfirmabat autem sacerdotes pollui ferias, si indictis conceptisque opus aliquod fieret. Praeterea regem sacrorum flaminesque non licebat videre feriis opus fieri: et ideo per praeconem denuntiabant, ne quid tale ageretur, et praecepti neglegens multabatur. Praeter multam vero addfirmabatur eum qui talibus diebus inprudens aliquid egisset porco piaculum dare debere: prudentem expiare non posse Scaevola pontifex adseverabat: sed Umbro negat eum pollui qui opus vel ad deos pertinens
Abbreviated transcription (Latin):
ex offĩcio pastorali & fabula ꝑ quã fingitur admeti regis
pecora pauissẽ. s quia sol pascit omiã que terra ꝓgenerat
Unde nõ umus generis s oĩ pecoꝵ pastor canit᷑ ut apđ

Expanded text:
ex officio pastorali et fabula per quam fingitur Admeti regis ex officio pastorali et fabula per quam fingitur Admeti regis pecora pavisse, sed quia sol pascit omnia quae terra progenerat. Unde non unius generis sed omnium pecorum pastor canitur, ut apud
Abbreviated transcription (Latin):
reppcõtiti tũp Aurup idest qui generat exortu suo lucem.
Radioꝵ eĩ splendor ꝓpinquãtem solem longe lateq pre¬
cedens atq caliginẽ paulati extenuãs tenebraꝵ parit lucẽ.
Neq minus romani ut pleraq alia ex greco ita &e lucem
uident̃ alyce sigurasse anu quoq uetustissimi grecoꝵ Au¬
atpops uẽspourtꝙ. Auroꝵ autẽ solem uocari etiã lycopolitana
thebaydos cuuitas testimoiõ est. que pari religione apollinem
itẽq lupum hoc est. AURON colit. In utroq solem uenerans. quod
hoc aĩal rapit & cõsumit oĩa in modũ solis. ac pluimũ cculoꝵ acie
cernens tenebras noctis euinat. Ip̃os quoq AURoC. alyce idest a
luce pͥma appellatos quidã putãt.quia he fere maxĩe id tẽpus
aptũ rapiẽdo pecori obseruãt. qđ̾ ante lucanũ post nocturnam
famem ad pastũ stabulis expellit᷑. apollinemta tꝑc̃ON
quoq ianũ patrẽ uocauimꝰ solem sub hac appellatione uene¬

Expanded text:
γεννῶντι τὴν λύκην, id est qui generat exortu suo lucem: radiorum enim splendor propinquantem solem longe latecedens, atque caliginem paulatim extenuans tenebrarum, parit lucem. Neque minus Romani, ut pleraque alia ex Graeco, ita et lucem videntur a λύκῆ figurasse. Annum quoque vetustissimi Graecorum λυ. Λύκον autem solem vocari etiam Lycopolitana Thebaidos civitas testimonio est: quae pari religione Apollinem itemque lupum, hoc est λύκον, colit, in utroque solem venerans, quod hoc animal rapit et consumit omnia in modum solis ac plurimum oculorum acie cernens tenebras noctis evincit. Ipsos quoque λύκους a λύκῆ, id est a prima luce, appellatos quidem putant, quia hae ferae maxime id tempus aptum rapiendo pecori observant, quod antelucanum post nocturnam famem ad pastum stabulis expellitur. Apollinem Πατρῷον quoque Ianum patrem vocamus, solem sub hac appellatione vene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ exoriens hoĩes cõducit in cetu Apollo chrysocomai cogno¬
minat᷑ a fulgore radioꝵ. quos uocant comas aureas solis. Unde
arcus quidã figuratur alba & argentea specie ex quo arcu
radii in modũ emicant sagittaꝵ cĩpstoa cognoĩatur.
eius exoriens amabile amicissima ueneratione oculoru¬

Expanded text:
 exoriens homines conducit in coetum. Apollo Χρυσοκόμας cognominatur a fulgore radiorum, quas vocant comas aureas solis, unde arcus quidam figuratur alba et argentea specie, ex quo arcu radii in modum emicant sagittarum. Σμινθεὺς cognominatur, eius exoriens amabile amicissima veneratione oculoru
Abbreviated transcription (Latin):
melior. Na is diuus extinguet ꝑ duelles ur̃os : qui ur̃os
campos pascũt placide. Ex hoc carmĩe cũ pcurandi gratia
dies imus reb diuinis impẽsus essẽt. postea senatꝰ cõsultu
factũ uti decẽum quo magis instruerent᷑ de ludis apollini
agundis req duina rocte facionda libros sibyllmos auditẽt.
In quib cũ eadẽ repperta nũtiatu essẽt. censuerũt patres apol¬
lini ludos uouẽdos faciendosq. inq ea rem duodec milia eris
precori: & duas hostias maiores dari: decẽuinsq p̾ceptum ẽ. ut
greco ritu hisce hostiis sacrũ facerẽt. apollini boue aurato & capris
duab albis auratis. latone boue femina aurata. ludos in cyrco po¬
pulus coronatꝰ spectare iussus. Hec p̾cipue tradit᷑ origo ludoꝵ
apollinariũ. Nũc ex aliis quoq huiꝰ dei noĩb eñdem essẽ apol¬
linem & solẽ ꝓbemus. loxias cognoĩat᷑. ut ait aenopides on c¬

Expanded text:
melior: nam is divus extinguet perduelles vestros qui vestros melior: nam is divus extinguet perduelles vestros qui vestros campos pascunt placide. Ex hoc carmine cum procurandi gratia dies unus rebus divinis impensus esset, postea senatus consultum factum: uti decemviri, quo magis instruerentur de ludis Apollini agundis reque divina recte facienda, libros Sibyllinos adirent. In quibus cum eadem reperta nuntiatum esset, censuerunt Patres: Apollini ludos vovendos faciendosque, inque eam rem duodecim milia aeris praetori et duas hostias maiores dari, decemvirisque praeceptum: ut Graeco ritu hisce hostiis sacrum facerent, Apollini bove aurato et capris duabus albis auratis, Latonae bove femina aurata. Ludos in circo populus coronatus spectare iussus. Haec praecipue traditur origo ludorum Apollinarium. Nunc ex aliis quoque huius dei nominibus eundem esse Apollinem et solem probemus. Λοξίας cognominatur, ut ait Oenopides:
Abbreviated transcription (Latin):
gorib lustrant. Unde extimatũ est a nõnuillis ad ꝓpia¬
andũ tuc maxĩe deum caloris apollinarib litari. S ĩue¬
mo ĩ litteris hos ludos uictorie nõ ualetudis causa ut qui¬
dam ãnaliu scriptores memorãt institutos. Bello eim pu¬
nico hi ludi ex libris sibyllinis pͥmũ sunt instituti suadẽ¬
te comelio rusfo decẽuiro qui ꝓpterea sibylla cognoĩatus
est. Et postea corrupto noĩe pͥmus cepit sylla uocitari. fer¬
tur autẽ in carmib martii uatis. cuiꝰ duo nolumĩa illata
sunt ĩ senatũ inuentũ esse ita scriptũ.hostẽ romam si ex
agro expellere uultis. uomicã que gentiũ uenit longe
apollim censeo uouẽdos ludos: qui quot annis comiter
apollini fiant. his ludis faciendis presit is pretor qui ius
ppło plebiq dabit. Sũmu. decẽuiri greco ritu hostiis sacra
faciant. hoc si recte facietis. gaudebitis semꝑ fietq res. p.

Expanded text:
goribus lustrant: unde aestimatum est a nonnullis ad propitgoribus lustrant: unde aestimatum est a nonnullis ad propitiandum tunc maxime deum caloris Apollinaribus litari. Sed invenio in litteris hos ludos victoriae, non valitudinis causa, ut quidam annalium scriptores memorant, institutos. Bello enim Punico hi ludi ex libris Sibyllinis primum sunt instituti, suadente Cornelio Rufo decemviro, qui propterea Sibylla cognominatus est, et postea corrupto nomine primus coepit Sylla vocitari. Fertur autem in carminibus Marcii vatis, cuius duo volumina inlata sunt in senatum, inventum esse ita scriptum: Hostem, Romani, si ex agro expellere vultis, vomicam quae gentium venit longe, Apollini censeo vovendos ludos qui quotannis comiter Apollini fiant. His ludis faciendis praesit is praetor qui ius populo plebique dabit summum: decemviri Graeco ritu hostiis sacra faciant. Hoc si recte facietis, gaudebitis semper fietque res publica
Abbreviated transcription (Latin):
rium: apollo qui ibi colitur ĩuocatus ab incolis. ĩmissa hostib peste
&e pene cũctis subita morte ĩterceptis libystinꝰ eognoĩatus esł.
Nostris quoq continet᷑ annalib similis eiusdẽ dei p̾sentie maie¬
stas. Na cũ ludi pͥmo rome apollim celebrarent᷑. ex uaticinio mãtii
uatis cãm iẽq sibullino. repẽtino hostis aduẽtu. plebs ad arma ex¬
citata oecurut hosti eoq tẽpore nubes sagittaꝵ ĩ adu̾sos iusa
ferri & hostẽ fugau̾it. Et uictores romanos ad spectacula
dei sospitalis reduxit. Hinc ĩtelligit᷑ prelii causa non pesti¬
lentie sicut quidã extimãt ludos institutos. hec ẽ autẽ huiꝰ
extimatiõis ratio. ꝙ tuc sol suꝑ ip̃m nr̃e hĩtationis u̾ticem
fulget. Nam cancer ĩ estiuo tropico ẽ: in quo meante sole
radii temꝑatã nrãm nõ eminꝰ s suꝑne demissi rectis ful¬

Expanded text:
rium, Apollo, qui ibi colitur, invocatus ab incolis inmissa hostibus peste rium, Apollo, qui ibi colitur, invocatus ab incolis inmissa hostibus peste et paene cunctis subita morte interceptis Libystinus cognominatus est. Nostris quoque continetur annalibus similis eiusdem dei praesentiae maiestas. Nam cum ludi Romae Apollini celebrarentur ex vaticinio Marcii vatis carmineque Sibyllino, repentino hostis adventu plebs ad arma excitata occurrit hosti, eoque tempore nubes sagittarum in adversos visa ferri et hostem fugavit et victores Romanos ad spectacula dei sospitalis reduxit: hinc intellegitur praelii causa, non pestilentiae, sicut quidam aestimant, ludos institutos. Haec est autem huius aestimationis ratio, quod tunc sol super ipsum nostrae habitationis verticem fulget. Nam Cancer in aestivo tropico est, in quo meante sole radii temperatam nostram non eminus sed superne demissi rectis ful