comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmaneat. ita ut ipsarũ sola ĩsita eis nat᷑alit. ⁊ suꝑ¬
piẽtibꝰ passiones sołet appellari. ab eis ꝓg̃diant᷑
matialt̾t ad ħc mundu uisibiłe ꝓcreandu. ut
eo it̾m soluto illa soluant᷑. ⁊ĩ suas sub̃as reũtant᷑
ut ĩ eiꝰ qͥescat: t̾minũq sũȩ mutabilitatiᷤᷤ ꝯstitu¬
ta. ut ȩt̾nalit unũ cũ ipsis in seꝑ abile:⁊ ĩcõmu¬
tabile. in effabili adunatiõe efficiant᷑ M. Nimiᷤᷤ
ista ĩqͥsitio ẽ alta.ac nͣdu ĩ ciuiłe animi ꝯcep¬
tionẽ ꝓmulgata.S qa abste cautissime. ⁊ or¬
dinate ꝓposita ẽ ñ multa ⁊ laboriosa reserati¬
one indiget. fere namq ate ipso soluta eͣ. Cau¬
sasitaq omniũ rerũ in sapientia creatas. et
substitutas in ipsa etnalit᷑. ⁊ ĩcõmitabilit᷑ nͣ
dubitas ut opinor ꝑ manere. et ab ipsa nus¬
quã nũ quã receðre. uł fluxũ aliquẽ pati ad
ea qͣ inferiora st̃. Non enĩ ꝑ se subsisterẽt. si
ali quom ab ipsa recederẽt᷑.D. De causaru

Expanded text:
is naturaliter et suppientibus passiones solent appellari, ab eis progrediantur materialiter ad hunc mundum visibilem procreandum, ut eo iterum soluto illa solvantur, et in suas substantias revertantur, ut in eis quiescant, terminumque suae mutabilitatis constituta, ut aeternaliter unum cum ipsis, inseparabile, et incommutabile ineffabili adunatione efficiantur. MAG. Nimis ista inquisitio alta, ac nondum in civilem animi conceptionem promulgata. Sed quia abs te cautissime et ordinate proposita est, non multa et laboriosa reseratione indiget; fere namque a te ipso soluta est. Causas itaque omnium rerum in sapientia creatas et substitutas in ipsa aeternaliter et incommutabiliter non dubitas, ut opinor, permanere, et ab ipsa nusquam nunquam recedere, vel fluxum aliquem pati ad ea quae inferiora sunt. Non enim per se subsisterent, si aliquo modo ab ipsa recederent. DISC. De causarum
Abbreviated transcription (Latin):
mouet᷑ tp̃ralit̾ necesse sit ⁊̃ localit̃ moueri
eode mͦ catholicoꝵ auctoꝵ tͣditio dissimilit᷑
tihant. de motu uͦ sp̃alis creature. o̾is materie
corpulentia libei nonnullis dissonat᷑ theorus
Qda etenĩ ipsã solo tpr̃e sine loco moueri af¬
firmãt. omnẽ uͦ corꝑałe creaturã. ñ sołu tẽ¬
ꝑalit̾. uerũ ⁊̃ localiter mutabiłe ẽẽ ñ in con¬
grue arbitrant. Non ibi omnes dissonãt. quoꝵ

Expanded text:
movetur temporaliter, necesse sit etiam localiter moveri, eodem modo catholicorum auctorum traditio dissimiliter tizant. De motu vero spiritualis creaturae, omnis materiae corpulentia liberae, nonnullis dissonant theoriis. Quidam etenim ipsum solo tempore, sine loco, moveri affirmant, omnem vero corporalem creaturam non solum temporaliter, verum etiam localiter mutabilem esse non incongrue arbitrantur. Nec ibi omnes dissonant. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
genationibꝰ. ⁊ corruptionibꝰ obnoria futm
eẽ Et si ita ẽ. ut uera ratio suadet. ñ transe¬
unda.s diligenti consid̾atiõe ĩuestigan
acuta inqͥsitiõe inuentioneq digna.D. Utrũ
ex pͥmordialibꝰ causis ꝑ generationẽ in locis
tẽpibꝰq diũ sorũq accidentiũ capacitatẽ sic¬
ꝓcełat. atq descendant. ut it̾m finitis tem¬
ꝑibꝰ hoc ẽ mundo sensili tͣminato. in ea sde
causas. ex quibꝰ profluxerunt redeat. an sẽ¬
per ĩsiuis eausis. ultͣ omnẽ gen̾ationẽ. ⁊ solu

Expanded text:
obnoxia, futurum esse. Et si ita est, ut vera ratio suadet, non transeunda, sed diligenti consideratione investigandacuta inquisitione inventioneque digna. 14. DISC. Utrum rationem in locis temporibusque, diversorumque accidentium capacitatem procedunt atque descendunt, ut iterum finitis temporibus, hoc est mundo sensibili terminato, in easdem causas, ex quibus profluxerint, redeant: an semper in suis causis ultra omnem generationem et solu
Abbreviated transcription (Latin):
ret. qͥd sibi rõabiliꝰ seqndu sit. nos aũ redeam
ad ꝓpositũ .D. Caute. ac uigilant̃. Non enĩ
debemꝰ de sentẽtiis magnorũ. ⁊ uen̾abilium
uiror temere iudicare Nã si unũ dixerimꝰ
rectius sensisse: uidebimͣ alterũ refellere
quȩ maxima. et ꝓmptissima causa litigandi
solet euenire. M. Nullꝰ pie.atq catholice philoso
ut opinor loca ⁊ tp̃ra añ munđu fuisse . D. Istac
credetibꝰ. ⁊̃ itelligẽtibꝰ ñ contͣdixerĩ sanissime
enĩ crełt. ⁊ purissime᷑ itelligt᷑. Qͥd enĩ p̾cedͬret
muncłu nͥ sola ȩtͣnitas. pͣsertĩ cũ seͥptũ sit. oĩa

Expanded text:
onabilius sequendum sit: nos autem redeamus ad propositum. DISC. Caute ac vigilanter. Non enim debemus de sententiis magnorum et venerabilium virorum temere judicare. Nam si unum dixerimus rectius sensisse, videbimur alterum refellere; quae maxima et promptissima causa litigandi solet evenire. 18. MAG. Nullus pie atque catholice philosoput opinor, loca et tempora ante mundum fuisse. DISC. Istaec credentibus et intelligentibus non contradixerim. Sanissime enim credunt, et purissime intelligunt. Quidnam praecederet mundum, nisi sola aeternitas, praesertim cum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis pͥmitus ado creatã.qnͣ absorbebit mors
ĩuictoriã⁊ totꝰ homo exterior uidł. et intior
sensibilis. ⁊ intelligibił. in unũ adunabitur.
Si cui aũ incredibile uidet᷑ corpꝰ qͥde t̾renũ
mutari posse in sꝑm. uideatꝰ qͦͣmͦ sensibiliũ rerũ
qualitates in semetipsas mutant᷑ manentibꝰ
sub̃iis. quarũ qualitates st̃ uideat qͦmͦ a quatib
qualitas. in igneã uertit᷑ qualitatẽ uideat qm
nubes de aere ꝯglobate ĩ aera purissimũ resol¬
uunt᷑ ita ut nicħ densitatis eoꝵ remaneat. ui¬
deat qͦmͦ et ipse aerut sepe diximꝰ solari cla¬
ritate ꝯsumit᷑ uideat quomͦ fumꝰ in flamam
uertit᷑. uideat fortissimã ratiocinationis
uͥtutem. Si enĩ qualitates rerũ uisibiliũ ĩcor¬
ꝑales st̃. uñ nullꝰ recte disputantiũ dubitat

Expanded text:
tiam primitus a Deo creatam, quando absorbebitur mors in victoriam, et totus homo, exterior videlicet et interior, sensibilis et intelligibilis, in unum adunabitur. Si cui autem incredibile videtur, corpus quidem terrenum mutari posse in spiritum, videat, quomodo sensibilium rerum qualitates in semetipsas transmutantur, manentibus substantiis, quarum qualitates sunt: videat, quomodo aquatilis qualitas in igneam vertitur qualitatem: videat, quomodo nubes de aëre conglobatae in aëra purissimum resolvuntur, ita ut nihil de densitate earum remaneat: videat, quomodo et ipse aer, ut saepe diximus, solari claritate consumitur: videat, quomodo fumus in flammam vertitur: videat, fortissimam ratiocinationis virtutem. Si enim qualitates rerum visibilium incorporales sunt, unde nullus recte
Abbreviated transcription (Latin):
s pꝰ puaricationẽ humane nat᷑ȩ: et expulsi¬
onẽ de sede ꝑ adisi. hoc ẽ de altitudine spi¬
ritu alis uite: et ex cognitione clarissim e sapĩ
in profundissimas ignorantiȩ tenebras
detruse nemo nͥ diina sapientia illumi¬
natꝰ. et in diuinorũ mysteriorũ secreta cũ
paulo raptꝰ quom d̾s omĩa in omnibꝰ est ue¬
re intelligentiȩ contuitu potest ꝑspicere
nube carnaliũ cogitationu. uanarumq
phantasiaru caligine int̾posita. mentisq
acie irracionabilibꝰ passionibꝰ infirmata
et exsplendoribꝰ ꝑ spicue lucis reꝑ cussa.
consuetisq corporalibꝰ umbris contenta.

Expanded text:
aricationem humanae naturae, et expulsiaricationem humanae naturae, et expulsionem de sede paradisi, hoc est, de altitudine spiritualis vitae, et ex cognitione clarissimae sapientiae, in profundissimas ignorantiae tenebras detrusae, nemo nisi divina gratia illuminatur, et in divinorum mysteriorum altitudinem cum Paulo raptus, quomodo Deus omnia in omnibus est, verae intelligentiae contuitu potest perspicere, nube carnalium cogitationum, vanarumque phantasiarum caligine interposita, mentisque acie irrationalibus passionibus infirmata, et ex splendoribus perspicuae veritatis repercussa, consuetisque corporalibus umbris contenta.
Abbreviated transcription (Latin):
qnda inter dm et creaturã optinet᷑. inter
ilła in effabiłe suꝑ eẽntialitate̾. suꝑ omnẽ
ĩtellectũ et manifestã substanti ali natu¬
ram.puris animis conspicuã. descendes
ĩ effectibꝰ ipsarũ fit. ⁊ manifeste in theopha¬
nus suiᷤ aꝑit᷑. deinde ꝑ multi plices effectuũ
formas. usq ad extremum totiꝰ nat᷑e ordi¬
nẽ quo corꝑa continent᷑ ꝓcedit. ac sic or¬
dinate in omĩa proueniens facit omĩa. et
fit in omnibꝰ omnia et in se ipsũ redit. re¬
uocans in se omĩa. et đu in omnibꝰ fit. suꝑ
omĩa ee̾ non desinit ac sic de nichilo facit
omĩa de sua uidł suꝑ essentialitate pro¬
ducit essentias. desuꝑ uitalitate uitas. de
suꝑ intellectualitate intellectus. de nega¬
tione omniũ que st̃. et quȩ ñ sunt. affir¬
mationes omniũ quȩ sunt. et quȩ ñ sunt
Et hoc manifestissime docet omnũi reditꝰ
in causam ex qua processerunt. qnͣ omĩa con¬
ũtunt᷑ in đm sicut aer in lucẽ: quando ds erit

Expanded text:
t, inter illam ineffabilem superessentialitatem super omnem intellectum, et manifestam substantialiter naturam puris animis conspicuam descendens in effectibus ipsarum fit, et manifeste in theophaniis suis aperitur. Deinde per multiplices effectuum formas, usque ad extremum totius naturae ordinem, quo corpora continentur, procedit. Ac sic ordinate in omnia proveniens facit omnia, et fit in omnibus omnia, et in se ipsum redit, revocans in se omnia, et dum in omnibus fit, super omnia esse non desinit. Ac sic de nihilo facit omnia, de sua videlicet superessentialitate producit essentias, de supervitalitate vitas, de superintellectualitate intellectus, de negatione omnium, quae sunt et quae non sunt, affirmationes omnium, quae sunt et quae non sunt. Et hoc manifestissime docet omnium reditus in causam, ex qua processerunt, quando omnia revertentur in Deum, sicut aer in lucem, quando erit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
eentia cognoscit᷑. iđ̾oq om̃is uisibił. et ĩuisi¬
bilis c̾atura theophania. iđ diuina apparitio
pot᷑ appellari. Om̃is siqͥđe ordo naturarũ
a sũmo usq deorsũ. hcͦ est ex cȩlestibꝰ essentus
dit. in tantu ꝯtẽplantiũ obtutibꝰ manifestiꝰ
se aꝑit. ⁊ ĩo formȩ. ac species rerũ sensibiliũ
manifestissimarũ theophaniarũ nom acce¬

Expanded text:
entia cognoscitur, ideoque omnis visibilis et invisibilis creatura theophania, id est, divina apparitio potest appellari. Omnis siquidem ordo naturarum a summo usque deorsum, hoc est, ex caelestibus essentiis dit, in tantum contemplantium obtutibus manifestius se aperit. Ideoque formae ac species rerum sensibilium manifestissimarum theophaniarum nomen acc
Abbreviated transcription (Latin):
et usq ad extremas huiꝰ mundi uisibileᷤᷤ
turpitudines. et corruptibiles uilissi¬
masq formas et species procedere: ut ip¬
se etiam in eis sit si omnia in omnibꝰ ẽ¬
I.M.Ignorant qui hȩc dicunt nulła tur¬
pitudinẽ in uniuersitate totiꝰ creature
posse ẽẽ. nulła malicia ei nocere.nullo¬

Expanded text:
et usque ad extremas hujus mundi visibiles et usque ad extremas hujus mundi visibiles turpitudines et corruptiones, vilissimasque formas et species procedere, ut ipse etiam in eis sit, si omnia in omnibus est! Ignorans, qui haec dicit, nullam turpitudinem in universitate totius creaturae posse e
Abbreviated transcription (Latin):
sum đm cognoscunt. quia in d̾o. et in pri¬
iordialibus causis suꝑ omnem sensum
et intellectũ omnia ꝑspiciunt. omnibus
naturȩ oꝑibus. ad cognoscendam uerita¬
tem non indigentes. sola in effabili gr̃a
turam reducere đi uerbum in carnatũ
descendit. ipsamq priuᷤᷤ lapsam quã ad
pͥ̾stinũ statum reuocaret accipiens. de¬
lictorũ uuln era sanans. falsarum phan¬
tasiarum umbras extinguens. oculos
mentis aꝑiens. se ipsum in omnibus
his qui digni sunt tali uisi õe manifestãs
UD.hec ardua ualde sunt. et a sensibꝰ cor¬
poralia et in uisibilia cogitantiu remota
sꝑualit᷑ in cognitione̾ ueritatis ascenđt.
uerissime: et dulcissime clarescunt. Quiꝰ
nere nolentiũ talia audiens. non conti¬
nuo erumpat et clamet. Insaniunt qui
hec dicunt. Quom enĩ suꝑ omĩa d̾s inui¬
sibilis et incorꝑalis et incorruptibilis po¬
test a se ipso descendere. et se ipsũ in om¬
nibus creare. ut sit ds omĩa in omnibꝰ.

Expanded text:
um cognoscere, siquidem in Deo, et in primordialibus causis super omnem sensum et intellectum omnia perspiciunt, omnibus naturae operibus ad cognoscendam veritatem non indigentes, sola autem ineffabili turam reducere Dei Verbum incarnatum descendit, ipsam prius lapsam, quam ad pristinum statum revocaret, accipiens, delictorum vulnera sanans, falsarum phantasiarum umbras extinguens, oculos mentis aperiens, seipsum in omnibus his, qui digni sunt tali visione, manifestans. DISC. Haec ardua valde sunt, et a sensibus corpspiritualiter in cognitionem veritatis ascendunt, verissime et dulcissime clarescunt. Quis nere nolentium, talia audiens, non continuo erumpat, et clamet: Insaniunt, qui haec dicunt. Quomodo enim supra omnia Deus invisibilis, incorporalis, incorruptibilis, potest a seipso descendere, et se ipsum in omnibus creare, ut sit omnia in omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nere aĩaliũ factũ. Et quom negabimꝰ eum
aĩale corpꝰ habuisse.ante peccm : Et si ñ pec¬
caret potuisse fieri beatũ M. Putasne itaq¬
đm simul omĩa fecisse. D. Immo credo. &
itelligo. Omĩa siqͥde. quȩ tẽpoꝵ int̾u allis
ĩmundo nascunt᷑ simul. et semel. ⁊ ante
mundu. ⁊ cũ mundo facta st̃ ꝗͣuis ñ simul

Expanded text:
nere animalium factum, quomodo negabimus, animale corpus habuisse ante peccatum, et, si non peccaret, potuisse fieri beatum? MAG. ADeum simul omnia fecisse? DISC. Imo credo et intelligo. Omnia siquidem, quae temporum intervallis in mundo nascuntur, simul et semel et ante mundum et cum mundo facta sunt, quamvis non simul
Abbreviated transcription (Latin):
Argum̃ta aũ ñ dest̃. qͥbꝰ appbari pot̃. aut
biussimo.aut nullo tẽꝑis int̾uallo. añ pec¬
catũ uixisse. Ex his enĩ. quȩ ei uissa st̃ͣ ante
pecc̃m nicħ legr egisse. ubi gr̃a. C rescite
ꝯtinuo felic̾e̾ ꝓłe gigneret. si in ꝑ adiso
qͥda tẽꝑis spacio. ante delictũ habitaret. &¬
Et si de ligno uite gustaret. ne corruptio¬
corꝑe eiꝰ ñ p̃u aluit. ne &̃ peccando ĩ corruptionẽ
cad̾ret. Lignũ siꝗđ uite esca si corꝑi ipsiꝰ. uno uł
duobꝰ. ł qͦtlibet diebꝰ ad sanitatẽ: uĩcorruptibi

Expanded text:
Argumenta autem non desunt, quibus approbari potest aut brevissimo aut nullo temporis inter vallo ante peccatum vixisse. Ex his enim, quae ei jussa sunt, ante peccatum nihil legitur egisse, verbi gratia: Crescite tinuo felicem prolem gigneret, si in paradiso quodam temporis spatio ante delictum habitaret, et si de ligno vitae gustaret, ne quid corrupticorpore ejus non praevaluit, ne etiam peccando in corruptionem caderet? Ligni siquidem vitae esca si corpori ipsius uno vel duobus vel quotlibet diebus ad sanitatem et incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
admodu angłica ee̾ntia đu sit una ĩ ĩfinitaᷤᷤ
miria des nulł tẽpoꝵ moruł iteriectiᷤᷤ. simul
⁊ semel multiplicata ẽ. ita humana nat᷑a. si
mandatũ seruare uellet ⁊ seruaret. inp̾cognitũ
li ꝯditorinumeru simul. et semel eru̾ꝑet. Qn¬

Expanded text:
 infinitas myriades, nullis temporum morulis interjectis, simul et semel multiplicata est, ita humana natura, si mandatum vellet servare, et servaret, in praecognitum soli conditori numerum simul et semel erumperet. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad imaginẽ. s ꝓp̾t pͣfatã causã suꝑ addi¬
ta ẽ An in sola anima erat. sine ullo corꝑe
an in aĩa simul et corꝑe. Et si in sola aĩa.
qͦm᷑ ħo appellatꝰ ẽi cũ ꝯstet hoĩem ẽe ex duabꝰ
nat᷑is cõpositũ. exũusibili qđe. scđm aĩam¬

Expanded text:
n ad imaginem, sed propter praefatam causam superaddita? Num in sola anima erat sine corpore, an in anima simul et corpore? Et si in sola anima, quomodo homo appellatus est, cum constet, hominem esse ex duabus naturis compositum, ex invisibili quidem s
Abbreviated transcription (Latin):
ritas futura qͣsi iã ꝑ acta ꝓnunciat. Qͥs enim
c̾didit diabłm ĩbeatitu dine ꝑ adisi fuisse. qͥ
homicida erat ab inicio. ⁊ ĩueritate ñ stetit.
se aluce u̾itatis aũtit suꝑbia tumidꝰ. ⁊ ꝓpe potesta¬
tis delectatiõe corruptꝰ. Vñ beate atq anglice u¬
te dulcedine̾ ñ gustauit.ꝗͣ ñ utiq acceptã fasti¬
diuit. s nolendo accipe deseruit. ⁊ amisit. Pro¬
in dͤnec sui casꝰ p̾sciꝰ eẽ potuit. qm̃ sapia pietati
ẽ fructꝰ. Ille aut ꝯtinuo ĩpiꝰ ꝯseqnt᷑ ⁊ m̃te cecꝰ ñ¬

Expanded text:
ritas futura quasi jam peracta pronuntiet. Quis enim crediderit, diabolum in beatitudine paradisi fuisse, quihomicida erat ab initio, et in veritate non stetit.se a luce veritatis avertit, superbia tumidus, et propriae potestatis delectatione corruptus: unde beatae atque angelicae vitae dulcedinem non gustauit, quam non utique acceptam fastidiuit, sed nolendo aocipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo impias,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsum quale post resurrectionem habi¬
turi sumus. Non enim facile concesserim cor¬
ruptibile corpus fuisse. et materiale: prius¬
quam causa corruptionis. et materialitatiᷤᷤ
hoc est peccatum fieret. et maxime cum ma¬
nifesta ratio ꝑdoceat. si idipsum corpus. quod
in prima conditione hominis factum est an¬
te delictum mox conuersum est. et factum
corruptibile post delictum non erat illud
super machinatum. sed de spirituali. et in¬
corruptibili. in terrenum. et corruptibile

Expanded text:
ut ipsum, quale post resurrectionem habituri sumus. Non enim facile concesserim, corruptibile corpus fuisse et materiale, priusquam causa corruptionis et materialitatis, hoc est, peccatum fieret: et maxime, cum manifesta ratio perdoceat, si id ipsum corpus, quod in prima conditione hominis factum est ante delictum, mox conversum est et factum corruptibile post delictum, non erat illud supermachinatum, sed de spirituali et incorruptibili in terrenum et corruptibile
Abbreviated transcription (Latin):
theologo. qui his rationibꝰ refragari uident᷑
Nã fere ĩ om̃ibꝰ libs suis. ĩcunctant᷑ asserit
corpus pͥmi hois. ante pecc̾m aĩal ͤ fuisse tre¬
nũ mortale. ꝗͣuis ñ moreret᷑. si ñ peccaret
peccando uͦ mortuũ sicut ait apłs. corpꝰ

Expanded text:
edictis rationibus refragari videtur? Nam fere in omnibus suis libris incunctanter asserit, corpus primi hominis ante peccatum animale fuisse, terrenum, mortale, quamvis non moreretur, si non peccaret, peccando vero mortuum, sicut ait Apostolus: Corpus
Abbreviated transcription (Latin):
dus ꝓpt̾ hoĩem factus ẽ. ut ei p̃ess ut rex
regno. ⁊ dnsdomui. utq eo ad laude creatoriᷤᷤ ute¬
retur. nulli eiꝰ partibꝰ fubditꝰ. s supͣ eũ. ĩ nullo eiꝰ
ĩdigẽs soloregimine suꝑuectꝰ. Non n. ħosi ñpec¬
caret int̃ parte̾ mundi ad ministret᷑. s eiꝰ uni¬
ũsitatẽ oĩno sibi subditã ad ministret. nec cor

Expanded text:
pter hominem factum fuisse, ut ei praeesset ut rex regno, et dominus domui, utque eo ad laudem Creatoris uteretur, nullis ejus partibus subditus, sed supra eum, in nullo ejus indigens, solo regimine supervectus. Non enim homo, si non peccaret, inter partes mundi administraretur, sed ejus universitatem omnino sibi
Abbreviated transcription (Latin):
S quia par sensił mundi. maxima ẽ corpꝰ huma¬
num. ñ mole. s dignitate. ronał aiȩ̃. qͣ format᷑ ⁊ ui¬
uificat᷑⁊ regit᷑ ⁊ continet᷑ de ipsius reditu tͣctare.
ordo rerũ exig̃. ⁊ disputationis series ni fallor.
M In ħ ñ falleris. itaenĩ instans uia carpenda est.
D. Ingredere itaq. M. Reditum scđm humani corꝑis¬
nam pͥmꝰ in elem̃ta solutio eiꝰ ẽ resurronem ipsiꝰ eẽ: Recitrs¬
ꝯmunit᷑ omis eccła fatet᷑ .D. Omiũ ꝓprie recteq cre corꝑũ uesurro.¬
dentium communis ꝯfessio ẽ: ñ aliud eẽ reditum cor¬

Expanded text:
 humanum, non mole sed dignitate rationalis animae, qua formatur et vivificatur et regitur et continetur, de ipsius reditu tractare ordo rerum exigit et disputationis series, ni fallor. 22. MAG. In hoc non falleris; ita enim instans via carpenda est. DISC. Ingredere itaque. MAG. Reditum secundum humani corporis--nam primus in elementa solutio ejus est--resurrectionem ipsius esse, communiter omnis Ecclesia fatetur. DISC. Omnium proprie recteque credentium communis confessio est, non aliud esse reditum sec
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s uͥtuteᷤ ⁊ potestateᷤ. cet̃osq spũales ordines. qͥa
sedet ad dext̾am pat̾s. qmͣ sessionẽ nulla cͤatura pot᷑
attingere. o ł iñ ñ in merito redarguendi sqͥcorpꝰ
ꝯstituere: ⁊ localtt᷑.⁊ tpralit᷑ moueri. ⁊ in eo sexu. ĩq
apparuit mundo. int᷑ munđu derineri Qm gͦ inter
omĩa pot̾ eẽ corpꝰ qͥ ĩ unitate diuinitatis. suꝑ omĩa
ex altatũ ẽ : Dem̃ ꝯsidandu. q ip̃ resurgens. in para¬

Expanded text:
ales ordines, quia sedet ad dextram Patris, quam sessionem nulla creatura potest attingere. Proinde non immerito redarguendi sunt, quiconstituere, et localiter et temporaliter moveri, et in eo sexu, in quo apparuit mundo, intra mundum detineri. Quomodo enim inter omnia potest esse corpus, quod in unitate divinitatis super omnia exaltatu
Abbreviated transcription (Latin):
eor qͥb constituit᷑ in suã uͭ sepe diximꝰ reuertat᷑ causam.
Causas aũ omium indo eẽ substititas. nemo fidelium
dubitat. Qͥ enĩ dubitat. aut infideł ẽ: aut insipiens. oP¬
iñ om̃e q ĩ causam suã reducit᷑ ind̾m redire cur du¬
bitetur n ne reris me tem̾e đm uocasse. nichiln nul¬
la auctoritate. suffultꝰ. audi beatũ dyonisiũ ariopagͣ.
catorũ aĩꝙe ad summũ lum̃ unitas. laudant ipsum
lit᷑ illuminati ex beatissima cũ ipso unitate. ꝗ om̃i¬
um quide ẽ qͤst causale. ipsũ aũ nicħ. ut om̃ib qͤs

Expanded text:
eorum, quibus constituitur, in suas, ut saepe diximus, revertatur causas. Causas autem omnium in Deo esse substitutas, nemo fidelium dubitat. Qui enim dubitat, aut infidelis est aut insipiens. Proinde omne, quod in causam suam reducitur, in Deum redire cur dubitaretur? Et ne rearis, me temere Deum vocasse nihil, et nulla auctoritate suffultum, audi beatum Dionysicatorum animorum ad summum lumen unitas, laudant ipsum t supernaturaliter illuminati ex beatissima cum ipso unitate, quia omnium quidem est, quae sunt, causale, ipsum autem nihil, ut omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
fabulosum dicere ꝓpt᷑ incredulos exemplanature
alumbes aues animalia ñ simul uelocit᷑ uolantia.
tem sencientes. in spheram fimi se ipsos absconđr.
sepelientes ipsam spheram in t̾ra ⁊ obruentes. ac sic
ex suo humore: iterum inueniunt᷑ ex suis reliqͥis
reuiuiscentes. De phenice aue arabica. suꝑfluũ ẽ mͥ
fidelium. ħ ẽ ipsius aũ causa. quingentesimũ annũ

Expanded text:
fabulosum dicere propter incredulos exempla naturae. fabulosum dicere propter incredulos exempla naturae. Palumbes aves, animalia non simul velociter volantia, tem sentientes, in sphaeram fimi se ipsos abscondunt, sepelientes ipsam sphaeram in terra et obruentes; ac sic ex suo humore iterum inveniuntur ex suis reliquiis reviviscentes. De Phoenice ave Arabica superfluum mihi est fidelium. Haec est autem ipsius causa. Quingentesimum annu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ignorant: ipsa creatura plane eos redarguit :
manifestans cotidie: resurronis formã. Occid̾ nãq dieᷤ
n mortuorũ inbuitur mͦ. ablata nocte. orit᷑ dies. no
inspirans ⁊ resurronis signũ insinuans. Colligunt᷑
fructꝰ ⁊ statꝰ p̾sentium secat᷑ nr̃e hinc tͣnsmutatiõis
diffinita specie: seminat᷑ tra. ⁊ ꝓduc̃. qaͥ deposita se¬
mina. pꝰmessem. id pꝰ collectionem frugum resuri¬
gent: Zocusta mortua ⁊ seputta. quod ex eapiectũ
ꝯcipit᷑ in t̾ra ⁊ pꝰ tp̃s t̾ra quȩ ei ꝯm̃data st̃ reddit.
Semina germinũ seminant᷑ ⁊ pͥmũ moriuntur.
sienĩ ñ moriunt᷑. non uiuificant᷑. Signacula ĩ nob̃
deus fec̾ resurrõnis. ꝑ ungues dec em  decem. testi¬
monium ꝑhibens dẽ nr̃a spe.s ⁊ sio ꝑ coronã capitis
ꝑq capillos nr̃a resurronẽ p̃dicat. Qd enĩ uiđr in
nobis mortuũ corpꝰ ħẽ capilli cotidie secti ⁊ ungueᷤᷤ
iterũ cͤscunt. significantes resurrõnis spem Et ñ ẽ

Expanded text:
es. Ipsa enim creatura plane eos redarguit, manifestans quotidie resurrectionis formam. Occidit namque dies, et mortuorum imbuimur. modum; ablata nocte oritur dies, nos inspirans, et resurrectionis signum insinuans. Colliguntur fructus, et status praesentium secatur, nostrae hinc transmutationis definita specie; seminatur terra et producit, quia deposita semina post messem, id est, post collectionem frugum, resurgent. Locusta mortua et sepulta, quod ex ea projectum, concipitur in terra, et post tempus terra, quae ei commendata sunt, reddit. Semina germinum seminantur, et primum moriuntur; si enim non moriuntur, non vivificantur. Signacula in nobis Deus fecit resurrectionis per ungues decem et decem, testimonium perhibens de nostra spe. Sed et sic per coronam capitis, perque capillos nostram resurrectionem praedicat. Quod enim videtur in nobis mortuum corpus, hoc est, capilli, quotidie secati, et ungues iterum crescunt, significantes resurrectionis spem. Et non est
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝰ magnosq sapientes. qͥ omĩno aut̃ de humaniꝰ
corꝑib pꝰ resurronẽ senciunt: quor sententiaᷤ in ꝓ¬
uid eamur eos. uł sꝑn̾e̾. uł ñ legisse: D. ꝯsequens dis¬
putationis ordo ex igͣ.uͭ qͥd quisq eccłasticorũ sapi¬
entũ qͦs legisti. ñ enĩ om̃s te legisse opinor qͦd cuipiã

Expanded text:
no aliter de humanis corporibus post resurrectionem sentiunt, quorum sententias in pvideamur eos vel spernere vel non legisse. DISC. Consequens disputationis ordo exigit, ut, quid quisque ecclesiasticorum sapientum, quos legisti--non enim omnes te legisse opinor, quod cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Est enim tempus morarum. uel motu¬
um. certa. et naturalis dimensio. Pereunte
igitur. quod mensurat. et illud quod metit᷑
necessario peribit. In quo enim utelligetur
tempus. quando nullus sentietur motus.
Ut enim motus in quod̾a motu continetur
ita tempus in quodam dimenso motu. Sicut
ergo motus non erit quando nulla parsmun¬
di mouebitur.ita tempus quando nullus
mensurabitur motus. De interitu autẽ mun¬
di ac de fine. nullus catholicorum ambigͣ
Ion enim sola ratio. et naturalis necessitas.
quod interiturus sit. uerum etiam duun.¬
docere. uł concedere hunc mundu tẽꝑali
pncipio ꝑ gn̾ationẽ in eboasse. ne cogerentur
fateri finẽ tpͣris ꝑ occasũ habiturũ ẽe. Nã
si mundu temꝑali pͥncipio inchoare con¬
cederẽt. finẽ qͦq tẽꝑis t̃minari negare ñ possẽt
formã coet̾nũ do fuisse. qͥđa soła informẽ ma¬

Expanded text:
erit? Est enim tempus morarum vel motuum certa et naturalis dimensio. Pereunte igitur, quod mensuratur, et illud, quod metitur, necessario peribit. In quo enim intelligetur tempus, quando nullus sentietur motus? Ut enim motus in quodam moto continetur, ita tempus in quodam dimenso motu. Sicut ergo motus non erit, quando nulla pars mundi movebitur, ita tempus, quando nullus mensurabitur motus. De interitu autem mundi ac de fine nullus catholicorum ambigit. Non enim sola ratio et naturalis necessitas, quod interiturus sit, verum etiam divinadocere vel concedere, hunc mundum temporali principio per generationem inchoasse, ne cogerentur fateri, finem temporis per occasum habiturum esse. Nam si mundum temporali principio inchoare concederent, fine quoque temporis terminari negare non possent. formam, coaeternum Deo fuisse, quidam sola
Abbreviated transcription (Latin):
nubent᷑ s ert̃ sic̃ angeli incelo: Numqͥd angłos ex in¬
tellectu ⁊ spũali corpr̾ ꝯstare credimꝰ Omĩ tñcͥcũ¬
scͥpta forma eos carere ñ dubitamꝰ. Nam qͦd sepe in
humana effigie: apparusse illo diuina narrat hys¬
toria. ñ nos cog̃ estimare: eos tali effigie naturalit᷑
detini. Illud enĩ ꝓtpr factũ ẽ. qm̃ aut hõib appare
re: ⁊ cũ hõib loqͥ. aut ĩpossibile. aut ñ facile erat. Si
gͦ angłi om̃i forma cͥou̾ scͥpta carent: qͥd mirũ ho¬
mineᷤᷤ du eqͣleꝰ angeli fuerint: omĩ sexi ⁊ formarũ
cͥcũ scͥptione carituros Neq enĩ alit̃ eqͣles er̃t eis

Expanded text:
nubentur, sed erunt sicut angeli in caelo? Nunquid angelos ex intellectu et spirituali corpore constare credimus? Omni tamen circumscripta forma eos carere non dubitamus. Nam quod saepe in humana effigie apparuisse illos divina narrat historia, non nos cogit aestimare, eos tali effigie naturaliter detineri. Illud enim pro tempore factum est, quoniam alitere, et cum hominibus loqui, aut impossibile aut non facile erat. Si ergo angeli omni forma circumscripta carent, quid mirum, homines, dum aequales angelis fuerint, omni sexu et formarum circumscriptione carituros? Neque enim aliter aequales eis
Abbreviated transcription (Latin):
cipũi. anaexon. hc ẽ sine pͥncipio pretͣ patrẽ
hinc & breuit᷑ collig̾e possumꝰ. q multis ratio¬
cinationibꝰ suadere conam. ac sic̃ diffinire. ab
ipso et ad ipsũ oĩa. est enĩ principium. et finiꝰ
Qd etiã apłs aꝑtissime ꝯclusit dicẽs. qͣm ex
ipso. et ꝑ ipsũ. et ĩ ipso. ⁊ ad ipsũ st̃ om̃ia. et hec
etiam naturarũ omnũ̃ quȩ facta sunt. quin¬
q pertita diuisio. quȩ ab apostolica auctori¬
tate ut maximus in ambiguis xxͦxuͦii. captĩ
scribit tradita est. lucidissime declarat:
reditꝰq iterum. et adunatio earundem
per easdem diuisiones. et conuolutiones
totius creaturȩ in unum. et postremo in
ipsum deum. Pai ma siqͥđe. om̃iũ natar ũ
diuisio est quȩ creatã a nͣ creata ꝗͣ ẽ d̾s seg̃gat

Expanded text:
cipium ἄναρχον, hoc est, sine principio praeter Patrem. Hinc etiam breviter colligere possumus, quod multis ratiocinationibus suadere conamur, ac sic definire: Ab ipso et ad ipsum omnia; est enim principium et finis. Quod etiam Apostolus apertissime conclusit dicens: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso, et ad ipsum omnia. Et hoc etiam naturarum omnium, quae factae sunt, quinquepertita divisio, quae ab apostolica auctoritate, ut Maximus in Ambiguis tricesimo septimo capitulo scribit, tradita est, lucidissime declarat, reditusque iterum et adunatio earundem per easdem divisiones et convolutiones totius creaturae in unum, et postremo in ipsum Deum. Prima siquidem omnium naturarum divisio est, quae creatam a non creata, quae est Deus, segregat
Abbreviated transcription (Latin):
intͣuit localẽ eẽ. uł in aliꝗͣ parte huiꝰ mundi sensi¬
bił ꝯtineri. Neq qñ manifestabat se discipłis suis
cđndii ẽ extͣ paradysũ fuisse. s simul⁊ ĩparadyso
fuit: ⁊ se ipsum suis discipur demonst̾bat. Ille enĩ
ĩparadẏsoiã erat: qa ĩ ipso humana natura restau¬
rata ẽ: illi uͦ quib se manifestaũ. ñdu ĩ parady¬

Expanded text:
it, localem esse, vel in aliqua parte hujus mundi sensibilis contineri. Neque, quando manifestabat se discipulis suis, credendum est, extra paradisum fuisse, sed simul et in paradiso erat, et se ipsum suis discipulis demonstrabat. Ille enim jam in paradiso erat, quia in ipso humana natura restaurata est: illi vero, quibus se manifestavit, nondum in paradi
Abbreviated transcription (Latin):
anglice nat᷑e exattaũ ⁊ redux̃. qd ꝑ ascensionẽ eiꝰ ĩ cełu
significatũ ẽ. qñ uidentib disciput eleuatꝰ ẽ. in aera
nube eũ suscipiente. ab ocuł eorũ. qͦ⁊ claritatẽ ipsiꝰ
nspualitatẽ indicabat: Dix̃ enĩ priꝰqm pateret᷑. Pat̃
clarifica filiũ tuũ. uerũ ⁊̃ suꝑ om̃s angłos ⁊ ittutes ce¬
lestes. ⁊ ũ breuit᷑ dicã suꝑ omĩa qͤs̃  qͦ ñ s̃ sublimauit.
⁊ qͦd ĩ se ipso. particularit᷑ ꝑfec̃. gn̾alit̃ resurronis tpr
in tota humana natura ꝑfecturꝰ ẽ. ħ ẽ ñ sołu om̃ia¬

Expanded text:
ascensionem ejus in caelum significatum est, quando videntibus discipulis elevatus est in aëra, nube eum suscipiente ab oculis eorum, quae et claritatem ipsius et spiritualitatem indicabat; dixit enim, priusquam pateretur: Pater, clarifica Filium tuum: verum etiam super omnes angelos et virtutes caelestes, Et quod in seipso particulariter perfecit, generaliter resurrectionis tempore in tota humana natura perfecturus est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sexu resurrex̃. necãrio seqr̃: u om̃s homines. ĩ re¬
surrone ⁊ pꝰ resurronẽ. uniũ salit̾ sexu careant:¬
sum. ⁊ sententiis beati ggͣ eiusq expositoris. max¬
imi dico ẽ ꝯclusũ. quod ĩ futura utta pꝰ re¬
surronẽ natura hominũ omĩ sexu ħ ẽ uirili ⁊ femi¬
nea forma carebit: qm̃ ĩ ipsã formã qͤ ad imagine̾

Expanded text:
sexu resurrexit, necessario sequitur, ut omnes homines in resurrectione et post resurrectionem universaliter sexu careantsum est, et sententiis beati Gregorii ejusque expositoris, Maximi dico, est conclusum, quod in futura vita post resurrectionem natura hominum omnino sexu, hoc est, virili et feminea for
Abbreviated transcription (Latin):
paradỹ sũ. t̾rena quȩ inferiora s. ĩ cȩlestia muta¬
bunt᷑ corprã. deiñ tociꝰ sensibib cͤaturȩ adunatio
⁊ in t̃telligibiłe tͣnsmutatio seqr ita uͭ uniu̾sa
catura intelligibił efficiat᷑. Ptmo uniu̾sał cͤa¬
tura. catori ad unabit᷑ ⁊ erit ĩ ipso ⁊ cũ ipso unũ
⁊ hic ẽ finis om̃iũ uisibiliũ ⁊ iniusibiliũ. qm̃ om̃ia
uisibilia inintelligibilia. ⁊ intelligibilia. ĩ ipsũ

Expanded text:
ora sunt, in caelestia mutabuntur corpora. Deinde totius sensibilis creaturae adunatio et in intelligibilem transmutatio sequitur, ita ut universa creatura intelligibilis efficiatur. Postremo universalis creatura Creatori adunabitur, et erit in ipso et cum ipso unum. Et hic est finis omnium visibilium et invisibilium, quoniam omnia visibi
Abbreviated transcription (Latin):
c̾at᷑a uisibił. ⁊ ĩuisibił ꝯdita ẽst. id eoq offi¬
cina omnium dicitur quoniam in eo om¬
nia. que post deum sunt continentur.
hinc ⁊̃ medietas solet appellari. Ex tͤma siquidem. lon¬
ꝯsũmatione rerũ omũim fabͥcatiõis ipsũ diuina ĩtͦ¬
duxit hystoria. sigc̃ans uniu̾sitatẽ factarũ rerũ in
ipso ꝯtineri. ł inde ex adunatione diuisionis hõis ĩ
duplicẽ sexum. p̃dictarũ diuisionũ incipasc̃ns ꝰ
iñ orbis trarũ paradyso ad unabit᷑: ⁊ ñ erit nisi
paradys. Deiñ cesu ⁊ t̾ra ad unabunt᷑.: ñ erit. nͥ¬

Expanded text:
atura visibilis et invisibilis condita est. Ideoque officina omnium dicitur, quoniam in eo omnia, quae post Deum sunt, continentur. Hinc etiam medietas solet appellari, extrema siquidem loncationis ipsum divina introduxit historia, significans, universitatem factarum rerum in ipso contineri. Proinde ex adunatione divisionis hominis in duplicem sexum praedictarum divisionum incipit ascensus et inde orbis terrarum paradiso adunabitur, et non erit nisi paradisus. Deinde caelum et terra adunabuntur, et n
Abbreviated transcription (Latin):
ortꝰ ẽ ñne fines eiu sde. eede cause st̃. in quas
reũ surus ẽ.Non enĩ in nichisu redigetur.s
in causis suis. motu suo finito ꝑpetualiter
saluabit᷑. et qui escet. At si uerbum patͥs in qͦ sunt
⁊ facta st̃ omĩa. causa om̃ui causarũ ẽ. uisibiliũ.
⁊ ĩuisibiliũ. nũ qͥd ipsa causarũ causa finis mun¬
di ẽ. in ꝗͣ desinet. qnͣ omi̾a ꝗͣ in motu st̃ in eo qͥd
appetunt: ĩ ipso uidł di u̾bo. motꝰ sui fine ꝯstitu¬
et̃. ult quẽ finẽ nullꝰ ulliꝰ creat᷑e appentꝰ erit. ñ

Expanded text:
ortus est, nonne fines ejusdem eaedem causae, in quas ortus est, nonne fines ejusdem eaedem causae, in quas reversurus? Non enim in nihilum redigetur, sed in causis suis, motu suo finito, perpetualiter salvabitur et quiescet. At si Verbum Patris, in quo et sunt, et facta sunt omnia, causa omnium causarum est visibilium et invisibilium: nunquid ipsa causarum causa finis mundi est, in quam desinet, quando omnia, quae in motu sunt, in eo, quod appetunt, in ipso videlicet Dei Verbo, motus sui finem constituant, ultra quem finem nullus ullius creaturae appetitus erit? N
Abbreviated transcription (Latin):
celum. et prima terra abit. et mare iam ñ
est. Celum autem nouũ. et terram nouam.
uelut ait ẜ et aus. nouos çȩlos. et nouam ter¬
tes. de restauratione humanȩ nature. in
pͥstinum statum. deq eius in antiquam dig¬
nitatem reditu. non longe ut uideo auerita¬
te remoti intelligimus. D. De interitu mun¬
di. immo etiam ipsius reditu in eternas cau¬
sas. ex quibus deflux erat satis est disputatũ
sed quo fine terminabitur. apertius audi¬
re uelim .M. Miror. quare hoc in terrogas
dum tu ipse paulo superius in cun ctanter
diffinieris. finem mundi. suas uideb. eter¬
nas causas in uerbo di ȩternaliter. et incom¬
mutabilit subsistentes. et in suꝑioribus intͣ
nos confectũ ẽ in om̃ibꝰ quȩ in motu. uł in statu
sunt. uł certe ut ita dicã in mobili statu. et ĩ mo¬
tu stabili ñ aliud ẽẽ pncipiũ. aliud finẽ. s unũ
⁊ idipsũ. Sig pͥncipia mundi sunt causȩ. ex qbꝰ

Expanded text:
caelum et prima terra abiit, et mare jam non caelum et prima terra abiit, et mare jam non est. Caelum autem novum et terram novam, vel, ut ait Petrus: Novos caelos et novam tertes, de restauratione humanae naturae in pristinum statum, deque ejus in antiquam dignitatem reditu non longe, ut video, a veritate remoti intelligimus. DISC. De interitu mundi, imo etiam ipsius reditu in aeternas causas, ex quibus defluxerat, satis est disputatum. Sed quo fine terminabitur, apertius audire velim. 20. MAG. Miror, quare hoc interrogas, dum tu ipse paulo superius incunctanter definieris finem mundi, suas videlicet aeternas causas in Verbo Dei aeternaliter et incommutabiliter subsistentes, et in superioribus inter nos confectum est, in omnibus, quae in motu vel in statu sunt, vel certe, ut ita dicam, in mobili statu et in motu stabili, non aliud esse principium, aliud finem, sed unum et id ipsum. Si ergo principia mundi sunt causae, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nabit᷑ in scłm scłi. Solet namq scriptura sc̃ã
terre nomine naturarum stabilitatẽ in cõ¬
mutabilem significare. ⁊ maxime humane
nature soliditatem. hinc apłs. mortificate
uirtutũ germina crescant. Ipsa est terra
repromissionis. in quã ppłs fideliũ de egip¬
to. hoc est de labore. seu tenebris. naͣ utrũq
egiptꝰ interp̃tat᷑ liberatꝰ. et ꝑ mare baptis¬
matis introductus. et in deserto presentis
uite exercitatus reuersurus est. Ipsa est
terra quam filii spiritualis israhel possi¬
debunt. quando đm facie ad faciem con¬
templaturi sunt. eademq abra ha patri¬
arche figurate monstrata est. et in eter¬
nam possessionem data. Sed si tibi pre¬
dicte diuinarũ scripturarũ de interitu huiꝰ ter¬
sunt. et terra. eodem uerbo repositi igni reser¬
uati in die uidicii. et ꝑditionis impiorum ho¬
minum. Iohannes in apocalipsi. uidi inquit
cȩlum nouũ et terram nouam. Primũ enim

Expanded text:
nabitur in seculum seculi. Solet namque Scriptura sacra nabitur in seculum seculi. Solet namque Scriptura sacra terrae nomine naturarum stabilitatem incommutabilem significare, et maxime humanae naturae soliditatem. Hinc Apostolus: Mortifivirtutum germina crescant. Ipsa est terra repromissionis, in quam populus fidelium de Aegypto, hoc est, de labore seu tenebris--nam utrumque Aegyptus interpretatur--liberatus, et per mare baptismatis introductus, et in deserto praesentis vitae excercitatus reversurus est. Ipsa est terra, quam filii spiritualis Israel possidebunt, quando Deum facie ad faciem contemplaturi sunt. Eademque Abraham patriarchae figurate monstrata est, et in aeternam possessionem data. Sed si tibi praedictae divinarum Scripturarum de interitu hujus tersunt, et terra eodem verbo repositi sunt, igni reservati in die judicii et perditionis impiorum hominum. Joannes in Apocalypsi: Vidi, inquit, caelum novum et terram novam; primum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs generalit᷑ extremitates eius collige̾s
celum in quit ⁊ t̃ra transibunt ꝓpheta
interiora spacia etheris. ⁊ aeris. oꝑ a
manuũ tuarũ stceli. ipsi ꝑ ibunt
eũ gła ioħ. mare in qtͥ iã non ẽ. Ex his ĩcunctan¬
ter docem᷑ nulła mundi partẽ remansurã ẽẽ.
mon ait. generatio uenit. gn̾atio uadit. t̃ra uͦ
ĩ ẽt̃nũ stat. Si tnsierit. quomͦ statii stab̾ inet̃nũ:
M.ln his uerbis salomonis ñ ilła partẽ mundi
que media et infima ẽ. qm̃ infra eã nicħ ẽ: quã
genus humanũ adhuc mortale et corrupti¬
bile possidet gn̾atiõi. ⁊ corruptioni obnoxiũ
accipimꝰ. s illam t̃ram de qua ꝓpħa dauid dic̃
qͥ fundasti t̾rã suꝑ stabilitatẽ suã.nͨ in eli. in¬
s. scłi. ĩ cõmutabiłe uidł naturarũ õiũ stabi¬
litatẽ in essentialibꝰ. et sub̃alibꝰ causis. quaru̾
in mobile fundam̃tũ ẽ sapĩa patͥs. quȩ ñ incli¬

Expanded text:
Dominus generaliter extremitates ejus colligens: Dominus generaliter extremitates ejus colligens: Caelum, inquit, et terra transibunt. Propheta interiora spatia aetheris et aëris: Opera manuum tuarum sunt caeli; ipsi peribunt Joannes: Mare, inquit, jam non est. Ex his incunctanter docemur, nullam mundi partem remansuram esse, mon ait: Generatio venit, generatio vadit; terra vero in aeternum stat. Si transierit, quomodo stat, et stabit in aeternum? MAG. In his verbis Salomonis non illam partem mundi, quae media et infima est, quoniam infra eam nihil est, in qua genus humanum adhuc mortale et corruptibile possidet generationi et corruptioni obnoxium, accipimus, sed illam terram, de qua Propheta dicit: Qui fundasti terseculi; incommutabilem videlicet naturarum omnium stabilitatem in essentialibus et substantialibus causis, quarum immobile fundamentum est sapientia Patris, quae non incli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ etiã cȩłu ethereũ in qͦ. uii.planete curso
suos ꝑ agunt. ⁊ aeriũ cełu qͦd utt tͣram ⁊ lunã
coartatur ꝑiturum sit. Aer namq corpulen¬
tus. t̾req ꝓximꝰ aliqñ nomine celi uocatur
ut ĩ genesi qnͣ uolatilia sub firmam̃to cęli
te eũ de tra dracones. Si gͥ omĩa mundi int̃¬
ualla. tenuissimaq corꝑa ꝑitura sint. putas¬
ne aquas. t̾rasq mansuras. đu illarum na¬
tura passibilior sit. et ad corruptionẽ fa¬
cilior plusquã ignis. et aeris. io hannesq
theologus in a pocalipsi sua dixerit de con¬
summatione mundi prophetãs. Primũ e¬
nim cełu. ⁊ pͥma t̾ra abut.⁊ mare iã non ẽ
erit:⁊ non ẽ ome recens sub sole. ac si aꝑte
diceret. Solus d̾s omnũiq ĩ eo cause ante
mundu fuit. et ipse pꝰmundu ⁊ ĩ eo cuncto¬
u cause. solus erit. ipse uͦ mundꝰ qͥ sub sole
est. ⁊ ab ȩternis causis ortũ accepit.⁊ ĩ easđe
ne scpture de interitu mundi sentẽuas

Expanded text:
elum aethereum, in quo septem planetae cursus suos peragunt, et aereum caelum, quod inter terram et lunam coartatur, periturum sit. Aer namque corpulentus terraeque proximus aliquando nomine caeli vocatur, ut in Genesi, quando volatilia sub firmamento caelite eum de terra, dracones. Si igitur omnia mundi intervalla, tenuissimaque corpora peritura sunt, putasne aquas terrasque mansuras, dum illarum natura passibilior sit, et ad corruptionem facilior plus quam ignis et aëris? Joannes theologus in Apocalypsi sua dixit, de consummatione mundi prophetans: Primum enim caelum, et prima terra abiit, et mare jam non est. erit, et non est omne recens sub sole. Ac si aperte diceret: Solus Deus, omniumque in eo causae, ante mundum fuit, et ipse post mundum, et in eo cunctorum causae, solus erit: ipse vero mundus, qui sub sole est, et ab aeternis causis ortum accepit, in easdem nae Scripturae de interitu mundi sententias.
Abbreviated transcription (Latin):
set intelligi. audiat ꝓpħam fabeatori mun¬
di dicentem. Oꝑa manuum tuarum sunt
celi. ipsi ꝑibunt. tu autͣ ꝑmanes. Ille autem
aꝑte dixit ꝑibunt. ut intelligas. ꝗͥd sit tran¬
sibunt. Si aut̃ celi tñsibunti qd de hisquȩ
int᷑ ambitũ eiꝰ continent᷑ existimanđu . Si .ii.
excellentissima pars mundi ꝑitura sit. nũqͥd
putandu ĩferiores remansuras eẽ. Et si qͥ ꝯti¬
saluabit. Nonn. ueri simile. qͥ meliꝰ ẽ obire¬

Expanded text:
se intelligi, audiat Prophetam fabricatori mundi dicentem: Opera manuum tuarum sunt caeli; ipsi peribunt, tu autem permanes. Ille autem aperte dixit, peribunt, ut intelligas, quid sit transibunt. Si autem caeli transibunt, quid de his, quae intra ambitum ejus continentur, existimandum? Si enim excellentissima pars mundi peritura sit, nunquid putandum, inferiores remansuras esse? Et si, quod contisalvabitur? Non enim verisimile, q
Abbreviated transcription (Latin):
ac liniam̃tis. seu aliqua mole cͥcũ scͥpta. ꝯtineri pos¬
se ñ uideo. qm̃ uera ro talia existimare ñ me sinit.
Quatuor siqͥde mundi simplicia elem̃ta. nullis
coartant᷑ formis. uͥq enĩ ĩmundo s. cuiꝰ nulla parꝰ
ẽ. illorũ ꝯcursu cares. Qd aũ uͥq ẽ ĩmundo. qͦmͦ ali¬

Expanded text:
ac lineamentis seu aliqua mole circumscripta contineri posse non video, quoniam vera ratio talia existimare non me sinit. Quattuor siquidem simplicia mundi elementa nullis coartantur formis; ubique enim in mundo sunt, cujus nulla pars est illorum concursu carens. Quod autem ubique est in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuit. in redẽptionẽ.⁊ ꝓficiet. ad pristi¬
nam naturȩ suȩ restautionẽ. ita diabolo
⁊ angłis eius nocuit ad eorũ destruendũ
imꝑium nocebit ad augendũ suppliciũ
Inundatio siquidẽ erit rei maris. hoc est
diffusio dñici eruoris. quẽ ad modũ huma.¬
nam naturam. ab eternae mortis ꝓfundo
ĩuitã emersit etnã. ita diabolicam mali¬
ciamĩ ꝑ petuã suffocabit dãpnationẽ
Nullã quippe maiorẽ penã di abolica
pacietur suꝑbia. nullãq grauiorẽ. tristi¬
ciam. qm humanȩ salutis inuidiam. pe¬
dissequã eiꝰ. desperationẽ : ñ qđ ⁊ ille siuel¬
let. ad creatorẽ naturȩ sue conuerti non
posset. s qđ maliuolentiȩ suȩ nexibus
ligatus. dulcedine̾ beatitudinis ꝑpetualit᷑
in odio habebit. lapsos de manibus suis as¬
siduis cruciatibus dolens. Ysaias quoq
ꝓpħ̾a salutẽ humani generis. generaliter
in xp̃o non tacet. s clamat dicens. Terra ha-¬

Expanded text:
profuit in redemptionem, et proficiet ad pristiprofuit in redemptionem, et proficiet ad pristinam naturae suae restaurationem, ita diabolo et angelis ejus nocuit ad eorum destruendum imperium, et nocebit ad augendum supplicium. Inundatio siquidem Erythraei maris, hoc est diffusio Dominici cruoris, quemadmodum humanam naturam ab aeternae mortis profundo in vitam emersit aeternam, ita diabolicam malitiam in perpetuam suffocavit damnationem. Nullam quippe majorem poenam diabolica patietur superbia, nullamque graviorem tristitiam, quam humanae saluti invidiam, pedisequamque ejus desperationem. Non quod et ille, si vellet, ad Creatorem naturae suae converti non posset, sed quod malevolentiae suae nexibus ligatus dulcedinem beatitudinis perpetualiter in odio habebit, lapsos de manibus suis assiduis cruciatibus dolens. Isaias quoque propheta salutem humani generis generaliter in Christo non tacet, sed clamat dicens: Terra Za
Abbreviated transcription (Latin):
apłs sub nube fuerunt. sub diuina uidelicet
ꝓtectione. & om̃s mare transierunt. & om̃s
sub moyse baptiyati st̃. ĩ nube.⁊ in mari. pͣ¬
figurabat generale illud baptisma qđ in
fine mundi ꝑficietur. quando misticus
moẏses ppłm suũ uniuersũ uidelicet genꝰ
humanũ sanguine suo redẽptũ omniq
impietate atq malicia detersũ de morte
ducet ad uitam. qñ innullo homine nichil
pret᷑ simplicitate̾ naturȩ apparebit. me-¬
rito ipsius qui eam totam accepit. totamq
sanauit. quando intelligibilis rea egypti
princeps ꝓfecto huiꝰ mundi cũ innume¬
rabili exercitu maliciȩ suȩ. omibꝰq uiciis
quibꝰ imaginẽ đi in homine creatam cap¬
tuiam detinuerat. fluctibus rubri maris
hoc ẽ ꝓfundissima. copiosissimaq atq
infinita effusione gr̃e.quȩ in p̾cium san¬
guinis cp̃i humane naturȩ diffusa est
obruetur. Ut enim hominibꝰ sanguis aͫ.

Expanded text:
Apostolus, sub nube fuerunt, sub divina videlicet Apostolus, sub nube fuerunt, sub divina videlicet protectione, et omnes mare transierunt, et omnes sub Moyse baptizati sunt in nube et in mari, praefigurabat generale illud baptisma, quod in fine mundi perficietur, quando mysticus Moyses populum suum, universum videlicet genus humanum, sanguine suo redemptum, omnique impietate atque malitia detersum, de morte ducet ad vitam, quando in nullo homine nihil praeter simplicitatem naturae apparebit, merito ipsius, qui eam totam accepit, totamque sanavit, quando intelligibilis rex Aegypti, princeps profecto hujus mundi, cum innumerabili exercitu malitiae suae, omnibusque vitiis, quibus imaginem Dei in homine creatam captivam detinuerat, fluctibus Rubri maris, hoc est, profundissima copiosissimaque atque infinita effusione gratiae, quae in pretium sanguinis Christi humanae naturae diffusa est, obruetur. Ut enim hominibus sanguis Christi