comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si uolumus detortũ depingere. Nec dubiũ ꝗn gõme cacumini
ꝓxime que st̾ infecũde ĩ eo relinqnant᷑. E quibus aimpinꝰ
pullat uł sterilis ut de minus feraus ques rustici macemauios:
Quid quod plurimũ interest ut malleolus qui deponit᷑ ea ꝑte qua est a
matre decisus coalescant. & celerit̾ cicatrice ducat. Nam si id factũ
nõ est uelut ꝑ fistulim ita ꝑ aꝑtã utis medulo nimius humiertra¬
hitur. Idemꝙ trũcu cauat. unde formicis alisq aĩalibus qua pn¬
trefacũt cura uttiũ latebre ĩbentur. hoc autem eueit᷑ retorcis semiq

Expanded text:
gemmae cacumini proximae, quae sunt infecundae, in eo relinquantur, ex quibus pampini pullulant vel steriles vel certe minus feraces, quos rustici vocant racemarios. Quid quod plurimum interest ut malleolus, qui deponitur, ea parte qua est a matre decisus, coalescat, et celeriter cicatricem ducat? Nam si id factum non est, velut per fistulam ita per apertam vitis medullam nimius umor trahitur, idemque truncum cavat; unde formicis aliisque animalibus, quae putrefaciunt crura vitium, latebrae praebentur. Hoc autem evenit retortis seminibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã mensurã cum inceeuerĩt cacunima infringenda stͦ.
ut potius crassitadine ꝯualestãt : ꝙ iuꝑuacua longitudine
actenuentur: Idem tñ sarmẽtu. qđ ia matiq simuttims:
ab uno usq ĩ tres pedes & senissem pamrinidims : &omes
eius mita ĩd spaciũ nepotes eratos sepius discerpanus: ꝗꝗd

Expanded text:
Ad quam mensuram cum increverint, cacumina infringenda sunt, ut potius crassitudine convalescant quam supervacua longitudine attenuentur. Idem tamen sarmentum, quod in materiam summittimus, ab imo usque in tres pedes et semissem pampinabimus, et omnes ei
Abbreviated transcription (Latin):
domos &xtruũt nec ꝑ edificãtis cultu adhibetit: nõnulli stre¬
nue tãbricãt nauigia: nec ꝯsumata ꝑm̃ instruũt arñtis mi¬
nestrisq quosdã emacitas ĩ arm̃tis quosdam egcet. In ꝯꝑãdis¬

Expanded text:
domos exstruunt, nec peraedificatis cultum adhibent. Nonnulli stredomos exstruunt, nec peraedificatis cultum adhibent. Nonnulli strenue fabricant navigia, nec consummata perinde instruunt armamentis ministrisq
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uenit: uł nigri ẽ gnis uł parũ fertilis nõ in uno s
sic in duos pallos diu̾saꝵ rezo rusticaꝵ peudentiores sxisti¬
mãt minus fertilẽ fors: qui cratẽ factura sit: & idcrtoue¬
suis radicibus tanꝙ̃ ꝓpriĩs fundam̃tis imitat᷑ hec aut̃ quae
toto ꝓstrata corpore cũ inferius solus qi concelauit atq ir¬
retuut cratem facit: es pluribus radicibus int̾ se connetit
Anigitur nec alit̾ : ꝙ si multis palmitibus grauata deficit:
Quar ꝑ om̃ĩa ꝙ̃tuleri duob potuus semĩb depoliti ꝙ unito
piclitari: nec illud uelut ꝯpendiũ consectarĩ: quod ĩ utrãq
ꝑtem longe mauis atferi pofsit dispendiũ. Sed iam peiotis
libri disputatio repetita nodis piissu sequẽtis exerdiũ. Eouã
N om̃i gn̾e iinpensaꝵ sic uit grecinus pleriq noua oꝑa
fortius auspicant ꝙ tuant᷑. ꝑfedta quidẽ in ꝗt ab midato

Expanded text:
saepe evenit, vel nigri est generis vel parum fertilis, non in uno sed in saepe evenit, vel nigri est generis vel parum fertilis, non in uno sed in tirpis vitem sic in duos palos divisam rerum rusticarum prudentiores existimant minus fertilem fore, quia cratem factura sit. Et idcirco vesuis radicibus tamquam propriis fundamentis innitatur. Haec autem, quae toto est prostrata corpore cum inferius solum quasi cancellavit atque irrctivit, cratem facit et pluribus radicibus inter se conexis angitur,nec aliter quam si multis palmitibus gravata deficit. Quare per omnia praetulerim duobus potius seminibus depositis, quam unico periclitari, nec id velut compendium consectari, quod in utramque partem longe maius adferre possit dispendium. Sed iam prioris libri disputatio repetit a nobis promissum sequentis exordium. In n omni genere impensarum, sicut ait Graecinus, plerique nova opera fortius auspicantur quam tuentur perfecta. Quidam, inquit, ab inchoato
Abbreviated transcription (Latin):
orbastiue positionis. q̃ stilicos multo ualidiorẽ fectiliorẽq
stirpem rͥeddit: quod nõ ficerꝵ: si nõ laborarent. altius dem̾sa se¬
mina: quitꝗd pastinati hunuis dum ẽ reces soluta: laxatq uelut
feram̃to quodam intumescit: cũ dem̃ nõ longiisimã cepit uetustu¬
tatẽ condensata subsiq: at ueiut ĩtatantis radices uitiũ sim̃o
silo destituit. hoc aũt munus accidit nr̃e sationi ꝙ maĩore
mẽsura uitis dimictit᷑ Nam quad̾ ĩ ꝑfrmndo semiina frrgore laborare¬
ditunt: nes quoꝵ dictitemur : sed nõ ẽ dupundii e dotrantis
altitudo: que iscud esfice̾ possit . cũ p̃yti quod paulo añ rectulimꝰ
dep̾sser arbustiue uitis satio tũ enigiat p̃euctu ĩ ꝯmodu. Altu
illud quod minori pensa duos pallos unius semenis flageliscẽt
maritari fal.¬
siue eis caput ip̃m demortuũ est
duo uiduant statũ uiua & uo uiuimdices totie sulstuẽtie
st̾i que nũo suo ratione cuttoris onerãt siue leniit: &ut

Expanded text:
rbustivae positionis, quae scilicet multo validiorem fertilioremque stirpem reddit;quod non faceret, si laborarent altius demersa semina. Quid quod pastinati humus, dum est recens soluta laxataque, velut fermento quodam intumescit? cum deinde non longissimam cepit vetustatem, condensata subsidit, ac velut innatantes radices vitium summo solo destituit? Hoc autem minus accidit nostrae sationi, in qua maiore mensura vitis demittitur. Nam quod in profundo semina frigore laboraredicunaltitudo, quae istud efficere possit; cum praesertim, quod paulo ante rettulimus, depressior arbustivae vitis satio tamen effugiat praedictum incommodum. Alterum illud, quod minori impensa 6 duos palos unius seminis flagellis censent 7 maritari, falenim caput ipsum demortuum est, duo viduantur statumina, et mox viviradices totidem substituendae sunt, quae numero suo rationem cultoris onerant: sive tenuit,9 et ut
Abbreviated transcription (Latin):
ergo prudentissimi agricdae negauerũt censeri debere nec
multũ calenti ꝓmpta erat ꝙ añ otulos pene expor̃ta : om̃is
ei fecundus Pampinus mtra ꝗntã aut sexta gẽma frustu
exuberat. reliqua ꝑte ꝙuis loncissima: uł tessat at ꝑ exiguis
oũdit racemos. Quã obcõ sterilitas tacumĩs uire ab antiꝗg.
ĩcusata ẽ. Malleolus aũt sit ab iisdem panget᷑ ut nouello
sarm̃to pars aliqͣ uetis herero ded hanc positionẽ daña¬
bat usus: nã ꝗrꝗa ex uete mat̾ia relictu erit/ dopssũ atq
obrutũ colerit᷑ lumiore putrescebat ꝓximasq radices teneras
Quixdũ ꝓ parentis uitio suo enecare. Quod cũ acciderat
suꝑior pars semĩs retorescebat. Ma Iullius atticus & cor¬
nelluis celsus etcitis m̃e celeberim auc̃tores pr̃e atq filiũ¬

Expanded text:
ergo prudentissimi agricolae negaverunt conseri debere, necergo prudentissimi agricolae negaverunt conseri debere, necmultum callentibus prompta erat et ante oculos paene exposita. Omnis enim fecundus pampinus intra quintam aut sextam gemmam fructu exuberat, reliqua parte quamvis longissima vel cessat vel perexiguos ostendit racemos. Quam ob causam sterilitas cacuminis iure ab antiquis incusata est. Malleolus autem sic ab iisdem pangebatur ut novello sarmento pars aliqua veteris haereret. Sed hanc positionem damnavit usus. Nam quicquid ex vetere materia relictum erat, depressum atque obrutum celeriter umore putrescebat, proximasque radices teneras et vixdum prorepentes vitio suo enecabat;quod cum acciderat, superior pars seminis retorresccbat. Mox Iulius Atticus et Cornelius Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
Sit eĩ omelli & ip̃e ꝯualescit & orddinariis semĩb modite uatuũ
solum ad cultirrã p̃bedit᷑ . In eade dem̃ linea: in qua uiuiratix
obtinꝙ orddinẽ suũ p̃sidii cã: quoꝵo ex nũo ꝓpagare possit in
distes Tali consitioni Iullius atticus abinde puctit eẽ: malleolũ
sedecim: iia nos tñ plus quattuor milibus ꝯẜmii. qui negugetia
cultor mag  ꝑs depit: & interitus seminũ cetaq iurẽt rare¬
scunt. De positione surculi nõ minima disputatio fuit
int̾ auc̃tonis: Suidam totũ flagellum sicut erat matri detea
uł e senas partiti complures tale oleast̃ remẽdauerũt.
Quoł ego nimimt ꝓbo magisq assentior iĩs auĩtoribus ꝗ nega¬
e iuncta cũ uete sarm̃to ꝓccuierũt. Cet̾u omt̾ Sxigitta r¬
pdiauerũt. Sagittã rusti uotãt norussimã ꝑtẽ sereculi: siue
qui lõgius recessit a matre e qĩ emicuit atq ꝓsiluit.
seu qui tacumine attenuata predicti teli speciem gerit. hãt

Expanded text:
 ipse convalescet,et ordinariis seminibus modice vacuum solum ad culturam praebcbitur. In eadem deinde linea, in qua viviradix obtinebit ordinem suum, praesidii causa, quorum ex numero propagaripossit in distet. Tali consitioni Iulius Atticus abunde putat esse malleolorum sedecim milia. Nos tamen plus quattuor milibus conserimus, quia neglegentia cultorum magna pars deperit, et interitu seminum cetera, quae virent, rarescunt. De positione surculi non minima disputatio fuit inter auctores. Quidam totum flagellum, sicut erat matri detracquinas vel etiam senas partiti, complures taleolas terrae mandaverunt. Quod ego minime probo; magisque assentior his auctoribus qui negaum omnem sagittam repudiaverunt. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre, et quasi emicuit atque prosiluit, seu quia cacumine attenuata praedicti teli speciem gerit. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
melius consureãt : altioribus admissa strobibus : Nam bepedanee
iix s peũcialbis agricolis approsare possint: ad quos hemili
statu cutis plerũꝙ iuxta tiram cohertetur cũ q iugo destinet᷑¬
altiore fundam̃to stibilienda sit. si roõ q̃ñ standit aletus plus
alim̃ti threq desiderat: & ideo ĩ maxitundis arboribus: nemo

Expanded text:
melius consurgunt altioribus demersa scrobibus. Nam bipedanei melius consurgunt altioribus demersa scrobibus. Nam bipedanei vix etiam provincialibus agricolis approbari possint,apud quos humili statu vitis plerumque iuxta terram coercetur; cum quae iugo destinetur,altiore fundamento stabilienda sit, quando si modo scandit excelsius, plus alimenti terraeque desiderat. Et ideo in maritandis arboribus nemo
Abbreviated transcription (Latin):
suisse freri serobas acdiecto adrantei suꝑ altuti¬
dinẽ lipedantũ quã celsus e Acticus ꝓdederũt
prius retella: si ꝯtenti bipedanea scrode futuri simus ꝗd ita cẽl¬
semus altius pastinare tã humili mẽsura uitẽ posituri dicet
aliquis ut sit inferior tenena fudiacẽs t̾ra: que nõ aneat. nec
duritiȩ sua repellat norias in repentis radiculas . Istud quidẽ
contine᷑ põt &̃ si ager bipalio mouectur e deo̾matur strobis in
regesto quod est frum̃timũ plus dipondio semisse : nã semper
in plano refusos: seti egesta humus melior ẽꝙ̃ gradus soli
teudi nec sane positro seninũ post altum cribile sub stru depi¬
derat. Uecũ abunde ẽ semipedaneã consitis resoluea uitib
t̾ra subiacet que uelut hospitali atq et̃ mat̾no siuu recipat
ĩteem̃ti uirentiũ exemplus eiuis rei ctipiamus in arbusto ulicũ
scrobes deforlimus admou exigui pulueres uiui radici sudicini.
Uerior igit᷑ causa est depsuis pastinãdi: quõ iugata umere

Expanded text:
scrobes adiecto dodrante super altitudinem bipedaneam, quam Celsus et Atticus prodiderant; prius refellam, si contenti bipedanea scrobe futuri sumus, quid ita censemus altius pastinare tam humili mensura vitem posituri? Dicet aliquis, " ut sit inferior tenera subiacens terra, quae non arceat, nec duritie sua repellat novas irrepentes radiculas."Istud quidem contingere potest etiam, si ager bipalio moveatur et deprimatur scrobis in regesto, quod est fermentatum plus dupondio semisse; nam semper in plano effosa et regestahumus tumidior est quam gradus soli crudi. Nec sane positio seminum praealtum sibi cubile substerni desiderat; verum abunde est semipedaneam consitis resolutam vitibus terram subiacere,quae velut hospitali atque etiam materno sinu recipiat incrementa virentium. Exemplum eius rei capiamus in arbusto, ubi cum scrobes defodimus, admodum exiguum pulveris viviradici subicimus. Venor igitur causa est depressius pastinandi, quoniam iugata vineta
Abbreviated transcription (Latin):
antiqui: nã carbũculosum agrũ msi si stcore iuues rediuus
matras uineas efficcꝰ dixunt Exauis ẽ rubtica: ut idegat¬
ticus ait & ad ꝯ̃bendendũ radicib iniqua: sed alit eãda uitẽ
cũ tenuit uerũ e in oꝑe difficilior : quod neq hmente fodore
possis quod sit gutiñosissana: nec ninuũ sicta ꝗa ultͣ modũ
ꝑ̃durat. Sed ne nũc ꝑ infinitas tireni spẽs euagemur nõ

Expanded text:
unculosum agrum, nisi stercore adiuves, macres vineas efficere dixerunt. Gravis est rubrica, ut idem Atticus ait, et ad comprehendendum radicibus iniqua. Sed alit eadem vitem, cum tenuit, verum est in opere difficilior, quod neque umentem fodere possis, quod sit glutinosissima, nec nimium siccam, quia ultra modum praedura. Sed ne n
Abbreviated transcription (Latin):
ac priuiꝙ ip̃m ꝓspitiamus illuti antiquissimũ consemꝰ rude̾ potis
elligendũ aprũ si sit faculias ꝙ̃ ubi fũt᷑ seges aut arbustũ
Nam de iuntis ꝙͣ longo sitao essoluerũt int̾ omẽs audtores ꝯsti¬
stit pessima ẽẽ si resere ueumꝰ: quod q inferiui solũ plirrimis
radicibis sit impeditũ ac uelat: iretitũ e adme amiẜit uirus¬

Expanded text:
perspiciamus, illud antiquissimum censemus, rudem potius eligendum agrum, si sit facultas, quam ubi fuerit seges aut arbustum. Nam de vinetis quae longo situ exoleverunt, inter omnes auctores constitit pessima esse si reserere velimus, quod et inferius solum plurimis radicibus sit impeditum ac velut irretitum, et adhuc non amis
Abbreviated transcription (Latin):
Dam ꝑ se ip̃a creta qua utunt᷑ figui: quãq nõ nulli argutas
uocat mimicissima ẽ: nec minus Ieuinus sabulo: g ꝗeqđ ut
ait Iulius ataicus retoridũ surculũ facit. Id auĩt solũ ut uligimo

Expanded text:
nam per se ipsa creta, qua utuntur figuli, quamque nonnulli argillam nam per se ipsa creta, qua utuntur figuli, quamque nonnulli argillam vocant, inimicissima est; nec minus ieiunus sabulo, et quidquid, ut ait Iu
Abbreviated transcription (Latin):
rissinũ tofum uł cirduntulũ simulatq si sint fratti : qĩ sumo
regesti tempestitibus & gelu: nec minins estiuis putteste caloxib
at resolui: eumq pulcherime radices uitiũ ꝑ estatẽ refrigerar
suctũq retinẽ. que res alendo surcalo simt accomodatiss ime
simliquoq de carsa ꝓbaci soiuitã giartã: calculosumq agrũ Q
mobilem lapidẽ. Si tñhec piiguĩ giebe ꝑmixta : nã eidẽ
ieiuna maxime celpant᷑. est aũt ut mea quoq fert cinio
uineis amicus  silex cũ surpositũ ẽ modicũ trenũ : quia fei¬
gidus & tenax humoris ꝑ ortũ cinicile nõ patiatur sitire
radices : Iemus siquidem secutus Tremelliũ: p̃cipue mõtiũ
imaq ᵈ u̾ticibus defluentẽ humũ recipent ũł Quales q̃¬
fluminũ alluie & ĩ undationib concreuec̃ĩt aꝑtas eẽ uineis
asscuerat me nõ dissentiente. Oretosa humus utilis hẽturuiti

Expanded text:
durissimum tofum vel carbunculum, simulatque sit confractus et in summo durissimum tofum vel carbunculum, simulatque sit confractus et in summo regestus, tempestatibus et gelu nec minus aestivis putrescere caloribus ac resolvi; eumque pulcherrime radices vitium per aestatem refrigerare, sucumque retinere; quae res alendo surculo sunt accommodatissimae? Simili quoque de causa probari solutam glaream calculosumque agrum et mobilem lapidem? si tamen haec pingui glebae permixta sunt, nam eadem ieiuna maxime culpantur.Est ausilex, cuisuperpositum est modicum terrenum, quia frigidus et tenax umoris per ortum caniculae non patitur sitire radices. Hyginus quidem secutus Tremelium praecipue montium ima, quae a verticibus defluentem humum receperint,vel fluminum alluvie et inundationibus concreverint, aptas esse vineis adseverat, me non dissentiente. Cretosa humus utilis habetur viti:
Abbreviated transcription (Latin):
Nursus uł sitore uetusto: quia nõ giguit herbas uł de ueprib
egesta huo pastinatũ longe contegi. At ubi pura noualia ad
arborib st̾ lib̾a: considerandũ ẽ añ ꝙ̃ pastinem surcutla eib̃ nec¬
ne sit tra. Idq facullime egplorat᷑ ꝑ stirpes que sua sporte¬
ꝓueniũt. Neq eĩ uilũ taꝵ iuduũ solũ u̾reguttis: ut nõ aliques sur¬
culos ꝑgenerys tanꝙ̃ piros siluestres:ꝙ pruinos ut rutos: i̾te
nã hec ỹuis gn̾a spinaꝵ sint: solent tñ fortia & letargs
erauida fructu consurge᷑. Igitur ui nõ retoricte scabras & leua
Qnitida & ꝓlixa fetũtiaq uiderimus : ea ĩ telligimꝰ eẽ trag
surtularem. Sed hoc ĩ totũ ad illud qued uineis p̃tipuc᷑ et̃
idoneũ ꝓprce ꝯsiderandũ ut ptius rettui si facilis ẽ huimꝰ & madice
reso luita. quã dicimus pullã uocitari nec quia sola: sed qr fit hablis
maxime cunetis : Quis ei  ñł mediotus agricola nestiat ẽdu

Expanded text:
ursus vel stercore vetusto, quia non gignit herbas, vel de vepribus egesta humo pasti- natum large contegi. At ubi pura novalia et ab arboribus sunt libera, considerandum est ante quam pastinemus, surcularis necne sit terra; idqiquos surculos progeneret, tamquam piros silvestres et prunos, vel rubos certe; nam haec quamvis genera spinarum sint, solent tamen fortia et laeta et gravida fructu consurgere. Igitur si non retorrida nec scabra, sed levia et nitida, et prolixa fecundaque viderimus, eam intellegemusesse terram surcularem. Sed hoc in totum ad illud, quod vineis praecipue est idoneum, proprie considerandum, ut prius rettuli, si facilis est humus et modice resoluta, quam diximus pullam vocitari; nec quia sola ea, sed quia sit habilis maxime vinetis. Quis enim vel mediocris agricola nesciat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
T̃matre tulerĩt. cũ & tenitisimi tnsltionẽ sape refornu¬
dent. Itaq huiꝰ racionis demõstratorẽ magis ẽ mesq̃ in¬
uentore libent ꝑriteor nequis egistimos fraudari maueres
nros laude mita. Nam ici ipm̃ sensisse tos. nõ dubiũ ẽ
ꝙars nullo alio sic sccipto ꝓditum exceptis quod rettulimus
cur eũ aut eduro natã uirgã aut et ex fecũto muledo
quiẽ ip̃ ꝓbanent decisam sagitti repuuatant si mhil int̾esse
clucebãt. Ex quo loto semina legerent᷑ unit quia ium tctũ¬
ditatis ctis qi mebus messe nõ dubitabat Idcirto fempitatiũ
& sagretam uelut ĩutiles aci deponẽttũ prudentis sie dãa ue

Expanded text:
nslationem saepe reformident? Itaque huius rationis demonstratorem magis esse me quam inventorem, libenter profiteor, ne quis existimet fraudari maiores nostros laude merita. Nam id ipsum sensisseeos non dubium est, quamvis nullo alio scripto proditum, exceptis quos rettulimus Cur enim aut e duro natam virgam, aut etiam ex fecundo malleolo, quem ipsi probassent, decisam sagittam repudiabant, si nihil interesse ducebant ex quo loco semina legerentur? Num quia vim fecunditatis certis quasi membris inesse non dubitabant, idcirco pampinarium et sagittam velu
Abbreviated transcription (Latin):
pandam censetãt: cũ ẽẽt eadem ꝑs furtui frugeferi ꝙ̃to mag
uł es optima uitis ꝑte natũ fiagellũ si est st̾ile imꝑdatũ ab his
ratio ip̃a declarat : nisi tñ quod est absurdum tredideeut eũ tras¬
latuz e abscissum asua strrpe destitutũq mat̾o alimeto frugise
ro: ꝗn ip̃a matre ney fuila fit que. hceo & forsitan plirab
dicta sint ꝯͦ exigedat ratio ueritatis: nimus tñ multis ꝙ̃ postulabat

Expanded text:
t eadem pars surculi frugiferi, quanto magis vel ex optima vitis parte natum flagellum, si est sterile, improbatum ab his ratio ipsa declarat? Nisi tamen, quod est absurdum, crediderunt eum translatum et abscissum a sua stirpe, destitutumque materno alimento, frugiferum, qui in ipsa matre nequam fuisset.Atque haec et forsitan pluribus dicta sin
Abbreviated transcription (Latin):
frugena ꝑte qa enatũ si feut̾t nõ actilerit. nec ui quidẽ
ferunditatis hre nec hoc uli suñe repugnãt: nã es hoĩes
nifestu ese R ne sit incredibue. si genitali loco uiga
nata fructu ceureat: carrturãq ꝙͦ tetum. Itaq ad ꝯsuetudres
agricolaꝵ reu̾rat eiusmoi surculos qui ihil actulerit spato¬
nes appellant qued nõ facerẽ nisi eos suspicarent᷑ inhabiles
fcugibus : q̃ Ø ixa appellatio rationẽ nub subiecit nõ eligendi
prnarios quoq cũ ex dino ꝓcesserint prẽ tũi equons alꝑee
partũ comꝑomuns no ttim ĩins resetiss ꝙ̃ mat̾mi ẽẽ mimeris Nim qr
e setũdis ruistus senũd ac uelut cutucis uteribuis eductus pau¬
tatim sutu ferẽ condiscit ⁊tq cit᷑ naturent quaniam ubtatẽ
ĩatinã. atq intempestua planta direpta trũco iuł tei¬
ne dit deł coneptum habilis iu gnandi uł in totũ ꝓclit at
ete minuit Quar magnoꝑe censeo ĩ elgenis señbi cahibe

Expanded text:
 si fructum non attulerit, ne vim quidem fecunditatis habere. Nec hoc illi sententiae repugnat.Nam et homines nifestum est; ne sit incredibile, si genitali loco virga nata fructu careat, carituram quoque fetu. Itaque ut ad consuetudinem agricolarum revertar, eiusmodi surculos, qui nihil attulerint,spadones appellant; quod non facerent, nisi suspicarentur inhabiles frugibus. Quae et ipsa appellatio rationem mihi subiecit non eligendi pampinarios quoque, cum e duro processerint,tempore anni sequentis partum comperimus non tam ipsius resecis quam materni esse muneris. Nam quia et fecundis partus seminibus ac velut altricis uberibus eductus, paulatim fructum ferre condiscit. At quae citra naturae quandam pubertatem immatura atque intempestiva planta direpta trunco vel tenedum ad conceptum habilis, vim generandi vel in totum perdit, vel certe minuit. Quare magnopere censeo in eligendis seminibus adhibere
Abbreviated transcription (Latin):
rentibus atq hõiħ cctisq aĩalibus nec sic aliis nationibus re¬
gronibusue ꝓprias tribuisse dotes: ut aliis in totum similia
ac pene soemnes sunt. Sed g talici gnis ẽẽ uoluit exi¬
nua faecunditate altrinas. eatie fumilie trigenncs matres
germamã decorauit ultissimoꝵo hõtũ egaitibũs : sect & alias
eentes nõ in tocum frauidauit p̃tipue statute uiris: bla

Expanded text:
rentibus, atque hominibus ceterisque animalibus; nec sic aliis nationibus rerentibus, atque hominibus ceterisque animalibus; nec sic aliis nationibus regionibusve proprias tribuisse dotes ut aliis in totum similia ac paene sollemnes sunt; sed et Italici generis esse voluit eximiae fecunditatis Albanas Curiatiae familiae trigeminorum matres. Ger- maniam decoravit altissimorum hominum exercitibus; sed et alias gentes non in totum fraudavit prae
Abbreviated transcription (Latin):
die: ꝑ quos cursus sui principiñ teꝑit : que cincuitũ preat
dier integraoro nullequadringentor sexaginta uimus uocat stui¬
diosi rer celestiũ. Sea c̾tu hẽo .s. Siliune iã dudũ & tm̃ re¬
quirere cuiꝰ gñis sit ista recunda uis: quã nos tam accurate
destribims: ec ne de nis aliqua siguificetur que uulgo nõ hent
feracissime: Purrini nãde biturica: niulti puniceã quidã base¬
uineas tiusmõi essetere : que nec miuus uberes fructus p̃tr̾ictis
tamq̃ ñali ꝵingenita scilitate laborantib : quo magiis nobis ex
alto reretita complurib exemplis firmanda ratio est que de¬
sidia net minus imprudentia colonoꝵ daata g uł ignorãtie
ẽ nos adi ea p̃uti. ꝗuł uident᷑ hũc publicum eiore corigere
ueris. Igitur si rezo nãz p. Siluine uelut accioribus m̃tis cculis
intatris uelimi: reꝑiamꝰ parem legem fecunditatis eã dixisse uir¬

Expanded text:
dit, per quos cursus sui principium ceperat.Quem circuitum meatus dit, per quos cursus sui principium ceperat.Quem circuitum meatus dierum integrorum mille quadringentorum sexaginta unius diosi rerum caelestium. Sed certum habeo, P. Silvine, iamdudum te tacitum requirere cuius generis sit ista fecunda vitis, quam nos tam accurate describimus, anne 7 de his aliqua significetur, quae vulgo nunc8 habentur feracissimae. Plurimi namque Bituricam, multi Spioniam, quidam Basivineas eius modi conserere, quae nec minus uberes fructus praedictis tamquam natali et ingenita sterilitate laborantibus: quo magis nobis ex alto repetita compluribus exemplis firmanda ratio est, quae desidia nec minus imprudentia colonorum damnata, et velut igest nos ad ea praeverti, quae videntur hunc publicum errorem corrigere erum naturam, Publi Silvine, velut acrioribus mentis oculis intueri velimus, reperiemus 3 parem legem fecunditatis eam 4 dixisse vi
Abbreviated transcription (Latin):
de uete samñto pminẽs utrĩq maleoli specimẽ p̃bꝵi hñc ex
feuidissima scrẽpe legendum cẽseruis onĩ̃ pre quo umee
putant᷑ at suꝑ tͥnim gẽnis tribiis: ut quattuor ex tantibus
dilgentꝰ obruendum loto modice himuto no uliginoso dũ tñ
ieiquissuuũ hit tonsiderare ne uitis ex qua iđ sinnt anoi¬
pitom floris hẽat cuentim net dificust danis mggadescat
ne aut ꝓcoquis aut sere maturitatis fructu affecat. Nam illa
uoluccibus : hoc est tempestatibus in enuis infestat. Tale porõ
genus. nõ inia comꝑdat uindenia: pet̃ eĩ iũ am̃ ꝑuentu il¬
algs dẽ causis &̾ nãlit̾ infecunda uitis semel ẜ eguborare
dea ubi plerritus uelut emexitis añoꝵ stipendiis fides surculo
ꝯsistit: nihil dubitandum ẽ de fecunditate: nec tnĩ uitͣ quate¬
ẽniu talis extenditͭ inquisitio. Ia ei tpus fere uirentiũ gnõsi¬
tatẽ dedarat: quo sol in eadem ꝑtem signifer cosdẽ nũos red¬

Expanded text:
ex vetere sarmento, prominens utrimque mallei speciem praebet. Hunc ex fecundissima stirpe legendum censemus omni tempore quo vineae putantur, ac super terram gemmis tribus vel quattuor extantibus diligenter obruendum loco modice umido non uliginoso; dum tamen antiquissimum sit considerare ne vitis, ex qua is sumitur, ancipitem floris habeat eventum, ne difficulter acinus ingrandescat, ne aut praecoquem aut serae maturitatis fructum adferat. Nam illa volucribus, haec etiam tempestatibus hiemis infestatur. Tale porro genus nos de causis etiam naturaliter infecunda vitis semel exuberare. Sed ubi plurium velut emeritis annorum stipendiis fides surculo constitit, nihil dubitandum est de fecunditate. Nec tamen ultra quadriennium talis extenditur inquisitio; id enim tempus fere virentium generositatem declarat,quo sol in eandem partem signiferi per eosdemnumeros re
Abbreviated transcription (Latin):
pedes e semissem ꝯũtit᷑ lumꝰac dem̃ tripedineis retictio
spatiis ꝑ que semina excolunt in singulis ordinibus ducẽtos
Uerũ hanc curã p̃uenĩt inquisitio & eletio maleuo: Nam
ut sepe iam reculi qĩ fundam̃tu ẽ p̃clic̃te rei ꝓbatissiniũ
genlis stirpis deponere. Sed electio dup̃tr facienda ẽ nõ
di solũ fcctũdam eẽ matiem : satis ẽ es qua semina petuĩb᷑
sed adhibendi racio ẽ subtilior : ut ex his ꝑtilus trũci fum̃at᷑
qui & genitales sunt : & maxre fectiles: uitis aũt fecudr¬

Expanded text:
ac deinde tripedaneis relictis spatiis, per quae semina excolantur, in singulis ordinibus, qui ducenos nquisitio et electio malleolorum. Nam ut saepe iam rettuli, quasi fundamentum est praedictae rei, probatissimum genus stirpis deponere. Sed electio dupliciter facienda est; non enim solum fecundam esse matrem satis est, ex qua semina petuntur, sed adhibenda ratio est subtilior, ut ex his partibus trunci sumantur, quae et genitales sunt et maxime fertiles.Vitis autem fecu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ubi iulca siti finc̾it canis estifer aridẽq peruis custor
strobibus inferẽ calorẽ tompestate at ꝑ estatẽ uirentib alĩtũ
p̃deat & inorẽ. Si uõ solu ciuitatis ꝯmittit᷑ uidet᷑ exire
longius adcorsitas pinguẽ lumũ scrobibus infere cense qđ
an expediat regionis diona eꝑaaoq ratio nos docebit: Exi¬
gue nudũ pastinatũ sacioni ꝯueĩt: meluis tñ uł arido ꝙ̃ Rudta¬
so semen ĩmitat᷑ Iq f cũ sup̃ sũmaꝵ scrobemr pluxib intnediis

Expanded text:
Hoc ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. Idemque Poenus auctor Hoc ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. Idemque Poenus auctor scrobibus inferre calorem tempestivum,ac per aestatem virentibus alimentum lum cui vitis committitur, videtur exile, longius arcessitam pinguem humum scrobibus inferre censet: quod an expediat, regionis annona operarumque ratio nos docebit. Exigue umidum pastinatum sationi convenit; melius tamen vel arido quam lutoso semen committitur. Idque cum supra s
Abbreviated transcription (Latin):
dipondiã e dodrantt̃ p̃cipicibẽ ĩ tres pedes ĩ hãt mẽsurã stro¬
diligent᷑ &x emprã & integrã deiñ ecĩ ueluit uestiniã uite rort̃
exputare: 4 admna matia firmissimã redigere nodebq ꝑ
cicatrices adleuare. Sique gͣ radices quod maxñne cauetũs
est ne fiat in eximẽto luuauerũt ecis amputar. Sic ̾em̃
muatĩ depone: ne duapo uitũ radices implicent᷑ d eĩ uittir
facile ẽ ꝑ imũ s&um uixta del̾isa latera fossaro dispõitis paui.¬
cis lapididus: qui singuuis no excedant quinque librale pottus
ni iudent᷑ ut mago ꝓctit . 4 aquas in enus e uapontsi estatis
ꝓpulsare radicib : quȩ ĩsecutus crgilius tutari semina a
mumnire sit pcipit. Aut lapidem dibulũ auts qualẽtes in¬
fod̾e conchas. N paulopose. Iamq reptis qui suꝑ atq uincẽtis
pondere testa reuerget᷑: hoc  effusos munimen ad imbres

Expanded text:
dupondiumet dodrantem, praecipitibus etiam in tres pedes. In hanc mensuram scrodupondiumet dodrantem, praecipitibus etiam in tres pedes. In hanc mensuram scrodiligenter exemptam et integram; deinde eam velut veteranam vatem totam exputare, et ad unam materiam firmissimam redigere, nodosque et cicatrices adlevare; si quae etiam radices, quod maxime cavendum est ne fiat in eximendo, laboraverint, eas amputare; sic deinde curvatam deponere ne duarum vitium radices implicentur. Id enim vitare facile est per imum solum iuxta diversa latera fossarum dispositis paucis lapidibus, qui singuli non excedant quinquelibrale pondus. Hi videntur, ut Mago prodit, et aquas hiemis et vapores aestatis propulsare radicibus: quem secutus Vergilius tutari semina et muniri sic praecipit: Aut lapidem bibulum aut squalentes infode conchas. et paulo post: Iamque reperti Qui saxo super atque ingentis pondere testae Urgerent: hoc effusos munimen ad imbres,
Abbreviated transcription (Latin):
Pot tñ malleodus ꝑtinus ĩuicẽ uiuiradicis ꝯleri soluta ꝑ facili
tra. Cetu dense gratis aciq uitẽ desidenit. derit ꝰ ergo pris¬
ĩnũdata ĩuotataq & equata pastinatione matro solo gnis petlib
int ordines omissis mediocrisenis. In pingui ud septẽnũ pedu sỹa:¬
cia denda st̾.: quo largioni uacẽt itralla: ꝑ que freq̃ntes plixe¬
q matie dicfimdant . hec ĩ quĩtuntem uineao mettitio expedetis¬
sima ratione confiest᷑: quippe linea ꝑtetidẽ pedes: quot desti¬
nau̾is int̾ ordimoro ipices purpurã: &ł quolioo alio conspitiio co¬
lore isuit᷑: eti sic denotanti ꝓ ropastmatũ intendit᷑ Q urẽ
purpurã calanus defigit acq ita parido spacis ordines dĩri¬
guincͤ. Qued dom̃ cũ ẽ fac̃tu fossor insequit᷑  strobẽq altnis
omissis orcnẽ spaciis aculamo ad prsimũ tilamũ nõ minus altã
ꝙ̃ duos pedes & semissem plunis locri refodit aeq cliuibus iͥn

Expanded text:
 facili terra; ceterum densa et gravis utique vitem desiderat. Seritur ergo priemundata inoccataque et aequata pastinatione, macro solo quinis pedibus inter ordines omissis, mediocri senis. In pingui vero septenum pedum spatia danda sunt, quo largiora vacent intervalla per quae frequentes prolixaeque materiae diffundantur. Haec in quincuncem vinearum metatio expeditissima ratione conficitur: quippe linea per totidem pedes, quot destinaveris interordiniorum spatiis, purpura vel quolibet alio conspicuo colore insuitur; eaque sic denotata per repastinatum 4 intenditur, et iuxta purpuram calamus defigitscrobemque alternis omissis in ordinem spatiis a calamo ad proximum calamum non minus altum quam duo pedes et semissem planis locis refodit, acclivibus in
Abbreviated transcription (Latin):
dem pedu stãnis dum ꝑggãt ortͥmẽ. Tu dem̃ reluto spacio
Sut cuiq mos est iuntui calenti uł aratro ũł bidente: ũt
quĩq pedũ int̾ ordinẽ septem maximũ: si in bobus ꝙ aratro
minimiũ soptõ petum. satis amplũ decẽ. nõnuili tñ oẽ uitẽ
ꝑ deños ꝑedes ĩ quincũcem disponũt : ut more noualiũ tratrs¬
usis adu̾lisq sulcii ꝓsandate id genus uineti nõ ꝯducit agͥtola
nisi ubi letissimo solo uitii amplo urcrem̃to ꝯsurgit. At ꝗ pasti
nationis inpensas reformidãt: sed aliqͣ tñ ꝑte pastinatione imi¬
tari student paribus alenis omissis spacĩs seuũ pedum latitu¬
dims sultos derigũt fodiũtq & exuttãt in tres pedes ac ꝓ lat̾as
fossaꝵ uitẽ ał malealũ disporiũt. Auarius quidam dipondio
& dodrunte altũ sulcũ latum pedum ꝗnq facuit: dem̃ t tãto

Expanded text:
dem pedum scamnis, dum peragant ordinem. Tum deinde relicto spatio, dem pedum scamnis, dum peragant ordinem. Tum deinde relicto spatio, prout cuique mos est \ineas colenti vel aratroquinque pedum interordinium, septem maximum; sin bubus et aratro, minimum est septem pedum, satis amplum decem. Nonnulli tamen omnem vitem r denos pedes in quincuncem disponunt, ut more novalium terra transversis adversisque sulcis proscindatur. Id genus vineti non conducit agricolae, nisinationis impensam reformidant, sed aliqua tamen parte pastinationem imitari student, paribus alternis omissis spatiis senum pedum latitudinis sulcos dirigunt,fodiuntque et exaltant in tres pedes, ac per latera fossarum vitem vel malleolum disponunt. Avarius quidam dupondio et dodrante altum sulcum, lat
Abbreviated transcription (Latin):
orientia u̾tant st tñ nõ intestabunt austris eurisq : q̃ uelut
ore maritime in betica. Sin aũt̃ regiones pđctis uentis
fuerũt obnoxie melius agͥoni uł fauonio ꝯmittent᷑. Nam
opponent᷑: quib emib cdiligent̾ expioratis cũ demũ pastina¬
tibnẽ suscipremus: Eiues aũt ratio ẽ cõ Italici gnis futuris
agricais tuꝵ 4̃ꝵ puĩtialidus tradenda ẽ cũ in longiꝗs & remo¬
tis fere regionitus. Istud genus u̾tẽtu & subigendi agr̃o mi¬
nutne usurpatũ. Seđ aut strobibuis eut sultis plecũq uinee con¬
derone fore ꝑ tres lungitadinis ꝑq deios pedes ĩ altitudies
ruizaco solo ꝙ̃tu laertuto ferãmenti patit malledos utrĩq
ius latera. fossaꝵo ꝯstinũt : ꝙ adu̾sis scrobum fontibus curuatos
erigũt duabuisq gẽmis sus t̾ram enimere: passim reposita
humo ceta corquãt: que faciũt ĩ eadẽ mea int̾missis toti-¬

Expanded text:
orienti advertantur; si tamen non infestabuntur Austris Eurisque,velut orienti advertantur; si tamen non infestabuntur Austris Eurisque,velut orae maritimae in Baetica. Sin autem regiones praedictis ventis fuerint obnoxiae, melius Aquiloni vel Favonio committentur; nam ibus diligenter exploratis, tum demum pastinationem suscipiemus. Eius autem ratio cum Italici generis futuris agricolis tum etiam provincialibus tradenda est; quoniam in longinquis et remotis fere regionibus istud genus vertendi et subigendi agri minime usurpatur, sed aut scrobibus aut sulcis plerumque vineae condeponere, fere per tres longitudinis, perque duos pedes in altitudinem cavato solo, quantum latitudo ferramenti patitur, malleolos utrimque iuxta latera fossarum consternunt, et adversis scrobium frontibus curvatos erigunt; duabusque gemmis supra terram eminere passi reposita humo cetera coaequant: quae faciunt in eadem linea intermissis toti
Abbreviated transcription (Latin):
qi egaminato mõ ꝯtinet᷑: Nec tñ hoc tomꝑam̃tur ĩ t̾ra que
uintis destinet pari mom̃to libratũ ẽẽ decẽre ait. sed mn altas
ꝑtem ꝓpensius: ut calidior tra sit ꝙ̃ frigidior : sictior q̃ hununio
rarior ꝙ̃ densior: gs si qua st his similia ad que ꝯtemplatoe
suã dirigat qui umeas pastitue: que cundea sicut ego ror̃
magͥis ꝓsunt cũ luffragitur ꝙ̃ statuis celi : cuiꝰ regionẽ quã¬
spectare dedeãt uinee uetus ẽ dissentio. Sacerna maxĩs ꝓbãte
splis ortũ: moꝵ dem̃ m̾idie tũ ottasum. Tremellius stroftao ptipuã
positimẽ meridianã tensente uirgilio: dem̃ ĩdustria atasum
sit repudiantẽ. neue tibi ad solem u̾gãt uineta cadentera
Democrito & tragone laudantibus ceu plagam septontrionalẽ
quia existimg̃ ei subitĩtas feracissims fieci uineas: q̃ tñto
ẽ: nec in locis frigidis e midiano cuneta subiant: tepedis

Expanded text:
quasi examinato modo continetur.Nec tamen hoc temperamentum in terra, quae quasi examinato modo continetur.Nec tamen hoc temperamentum in terra, quae vineis destinetur, pari momento libratum esse debere ait, sed in alteram partem propensius; ut calidior terra sit quam frigidior, siccior quam umidior, rarior quam densior, et si qua sunt his similia, ad quae contemplationem suam dirigat, qui vineas instituet. Quae cuncta, sicut ego reor, magis prosunt, cum suffragatur etiam status caeli: cuius quam regionem spectare debeant vineae, vetusum; Tremelio Scrofa praecipuam positionem meridianam censente; Vergilio de industria occasum sic repudiante, Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem; Democrito et Magone laudantibus caeli plagam septentrionalem, quia existiment ei subiectas feracissimas fieri vineas, quae tamen m visum est ut in locis frigidis meridiano vineta subiciantur, tepidis
Abbreviated transcription (Latin):
uł sictã: rarã uł densam : leuẽ uł gauẽ pingut̃ aut matrã
Sed neq nimiũ calidum solum posse tollerare uitẽ qr iurat
mouerĩ nõ sinat. q̃ tũ demũ se ꝓmũt cã modico ipre eũotãt
humorẽ tre iusto maiorẽ putresce᷑ deposita seuina Rnrsus
nimiã siccitatẽ destitue plantas nali alim̃to : ut ĩ totũ netare
uit seabras aut retoridas fuce̾ ꝑdensam himiũ celestis ass
nõ sorbere. nec facile ꝑflari tacillune ꝑrumpi e pbereri¬
mas: ꝗb sol ad radices stirpiũ penemt᷑ eademq uelut ꝯclũsa
es coartita semina ꝯpͥmẽ atq strãgulane: raꝑo silp̃ modu uelit
ꝑ infundibulu tñfinitie imbres  sole ac uento penitus sictari
atq exareste᷑ grauẽ dra uix ullam cutturã uincibilẽ uix ulla
sustineri: pinguissimã giletissimã lurxuria macrã & tenue.
temꝑam̃to : quod ĩ corporibus qͦ nr̃is desiderat᷑ queꝵ bona ua¬
litudo callidi frigido. humidi &aridi: densi erari: etox

Expanded text:
vel siccam, raram vel densam, levem aut gravem, pinguem aut macram; sed neque nimium calidum solum posse tolerare vitem, quia inurmoveri non sinat; quae tum demum se promunt, cum modico tepore evocantur: umorem terrae iusto maiorem putrescere deposita semina; rursus nimiam siccitatem destituere plantas naturali alimento, aut in totum necare, aut scabras et retorridas facere: perdensam humum caelestis aquas non sorbere, nec facile perflari, facillime perrumpi, et praebere rimas, quibus sol ad radices stirpium penetret; eandemque velut conclausa et coartata semina comprimere atque strangulare: raram supra modum velut per infundibulum transmittere imbres, et sole ac vento penitus siccari atque exarescere: gravem terram vix ulla cultura vinci, levem vix ulla sustineri: pinguissimam et laetissimam luxuria, macram ac tenuem temperamento, quod in corporibus quoque nostris desideratur, quorum bona valetudo calidi et frigidi, umidi et aridi, densi et rari certo et
Abbreviated transcription (Latin):
atq ubi multa ñuitibunt regionis mnoda ut nobile uiteg
conẜams: gnosam requirenius. Inquit Iullins gretinus uti nihil
erit: aut nõ multa quod prorito feracitatẽ potius sequeniur
que nõ eadem portione uincit ptio quã uĩnt abuendanti ged
de hac hña ꝙꝙ̃ es ip̃e paulo añ idtm censuerim: ꝗd tñ orcha

Expanded text:
Atque ubi multa invitabunt regionis commoda, ut nobilem vitem conseramus, generosam requiremus, inquit Iulius Graecinus; ubi nihil erit aut non multum quod proritet, feracitatem potius sequemur, quae non eadem portione vincitur pretio quam vincit abundantia. Sed de hac
Abbreviated transcription (Latin):
sola frõcie sicut p̃tio nimor e maior. Sed heo gnositate uitiũ
magis ꝯm̃dãt: 4 frequẽtibus materiis frõdiꝵ̃ &cito maturescũt
aliis ał his utilior ut ue celsus ĩ colle ꝙ̃ in cam̃po ĩ cirbore ꝙ̃
ĩ uigo ĩ sũna arbort ꝙ̃ ĩ nimima ferax ꝗ matie frequẽtis¬
uuere & aemoꝵ exiguitate minus fluuĩt mertianla tñ iugras: quã

Expanded text:
solo fecundae, sicut Pretiae minor et maior. Sed eae generositate vini magiscommendantur, etfrequentibus materiis frondent et cito maturescunt. Albuelisutilior, ut ait Celsus, in colle quam in campo; in arbore quam in iugo;in summa arbore quam in ima; ferax et matearum et acinorum exiguitate minus fluunt. Inerticula tamen nigra, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sent ĩ smña nr̃as ꝗ ꝑꝑ ignorantiã geuus hot oericolatĩonis pefor¬
nudant. Siue etg̃o pastinationis redditus: seu futuraꝵo pos um¬
demiap cohortari nos debo ad positionẽ umearo quas tũ cto
cumus rationis ẽẽ ꝯsere᷑. Nũc institutionis eap pcepta
dabinum: Cui umeta face cordi ẽ p̃tique caueat: ne aligie
potius cure ꝙ sue credere uelit: ne ue mcot᷑ uiuiradice sed gen

Expanded text:
entiam, qui propter ignorantiam genus hoc agricolationis reformidant. Sive ergo pastinationis reditus seu futurarum spes vindemiarum cohortari nos debet ad positionem vinearum. Quas quoniam docuimus rationis esse conserere, nunc institutionis earum praecepta dabimus. Cui vineta facere cordi est, praecipue caveat ne alienae potius curae quam suae credere velit
Abbreviated transcription (Latin):
lics inquit amphoras uitenas stipig̃ ex singulis uigerib e
istos: qui faenũ suũ &olera implexantur morem̃ts patrĩmonis
picile suꝑabunt: nec m hot emt quippe ut diligensytiatinator
caltulo posito uido. & id geuus agricolationis maxme rei
faĩliari gduce. Nam ut ampolissimas et ĩpensas iunee postãt
nõ tñ exciumt. Sextẽ iugena unius ꝗa uiniteris : quẽ uulgđ
quidẽ ꝑus aeris uł de lapide noxiũ tosse ꝯpari prtãt S
sua dote idese cũ peda m̃tis s uirnb te biuis nilib ĩ singula
iugera po positas duco. fit tñ pñ assem ꝯsumatũ seuns s¬
triora uigintinouẽ nilius huut accedũt senuiises usuraꝵ sce¬
t̾tia tria milia & quadringenti ottiagnita nũmi bĩem tpiꝰ
quo uelut infantia umtaꝵs cessat afructa fit ĩ assen sinia
sertis & risuraꝵ triornta duoꝵ miliũ duoro quadringẽtoꝵo otta¬
ginta nũmori: Quođ q̃i nomẽ: si ut feneratoꝵ cu debitore¬

Expanded text:
licet, inquit, amphoras vicenas percipient ex singulis iugeribus, omnis istos, qui faenum suum et holera amplexantur, incremento patrimonii facile superabunt. Nec in hoc errat; quippe ut diligens ratiocinator calculo posito videt id genus agricolationis maxime rei familiari conducere. Nam ut ampnon tamen excedunt septem iugera unius operam vinitoris, quem vulgus quidem parvi aeris, vel de lapide noxium posse comparari putat; sed sua dote, id est cum pedamentis et viminibus, binis milibus in singula iugera positas duco, fit tamenin assem consummatum pretium sestertiorum viginti novem milium. Huc accedunt semisses usurarum sestertia tria milia et quadringenti octoginta nummi biennii temporis, quo velut infantia vinearum cessat a fructu. Fit in assem summa sortis et usurarum triginta duorum milium quadringentorum octoginta nummor
Abbreviated transcription (Latin):
repetere iam traditã rationẽ terebrationis.
antiqui neganeãt posse omt geuus surculoꝵ ĩ om̃e arbdeẽ
inẜi & illã infiuitionẽ. qua nos paulo añ usii sums: ueluti quãdã
legem sanxint: cos tñ surculos posse coalesce᷑: qui sint cor¬
tice ac libro at fruc̾ti osinules illis arboribus: ꝗtus inseruntur:
existimauimꝰ ercarẽ huiuis opinioruis discutiendim tradendaq
postis rationẽ: qua possit om̃e geuus surculi : onũ gniẜ arborls

Expanded text:
repetere traditam rationem terebrationis. Sed cum antiqui negailla quasi finitione, qua nos ante paulo usi sumus, veluti quandam legem sanxerint, eos tantum surculos posse coalescere, qui sint cortice ac libro et fructu consimiles iis arboribus, quibus inseruntur, existimavimus errorem huius opinionis discutiendum, tradendam-que posteris, rationem, qua possit omne genus
Abbreviated transcription (Latin):
Imede moliri difficile est. &ideo necessrius ei cultus ẽ ꝗ
prati cui ueteres rocũ primas magricolatione tribuerũt᷑.
nomẽ quoq indiderũt ab ed qđ ꝓtinus ect̃ ꝑatũ: nec mag
laberẽ desidemrgs. M. quidem portius. & illa ꝯmemorauit. qđ
nec timpestatibus afflgecit᷑. ut alie ꝑtes ruris minime fumptus
egens ꝑ omẽs annos pbetos reditum: neq eum Simplicẽ cum ẽ
in pabulo nõ minus mideogs q̃ in fęno. Euis igꝰ aiadũtimꝰ duo
gña: quoꝵ altu̾ ẽ sictancũ. altus xigrũ. Lento pingiuq campo nõ¬

Expanded text:
mode moliri difficile est; et ideo necessarius ei cultus est etiam prati, cui veteres Romani primas in agricolatione tribuerunt. Nomen quoque indiderunt ab eo, quod protinus esset paratum nec magnum laborem desideraret. Marcus quidem Porcius et illa commemoravit, quod nec tempestatibus adfligentur ut aliae partes ruris minimeque sumptus egens per omnis annos praeberet reditum neque eum simplicem, cum etiam in pabulo non minus redderet quam in faeno. Eius igitur animadvertimus duo genera, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte Italide : qñ cũ quarto rũderĩt uix memũsse possinꝰ: cur
ergo nes infauis est nõ quidem fuo : sed hccu inꝗt uicio ge¬
cinus pimũ: quorl in explorandis sem̃b. nemo aduĩte diligẽtiã
Mideo pessum gĩi plerique umeta conpũt. Dem̃ sata non
ita euitrũt: ut añ ꝯualescant. ac p̃sieant ꝙ recorestat :
sed gesi forte actoleuerĩt negdigent᷑ colunt. Iam illuct apͥncipio
nihil resere censẽ quẽ locum ꝯ̃suãt ĩmo & selligunt detinã
ꝑtem agrots tanq̃ sola sit huit stirpi migxane tlra idonea¬
raro uintis p̃parint cũ et res si oriisa sit plurimas etg
ĩ diem uiuãt: sit imꝑant uetibus  easita muttis palming
on erãt : ut posteritati nõ ꝯsulant hat omia uł cie pimima ex

Expanded text:
sse possumus.Cur ergo res infamis est? Non quidem suo sed hominum inquit vitio Graecinus: primum, quod in explorandis seminibus nemo adhibet diligentiam, et ideo pessimi generis plerique vineta conserunt; deinde sata non ita nutriunt, ut ante convalescant ac prosiliant, quam retorrcscant; sed et si forte adoleverint, neglegenter colunt. Iam illud a principio nihil referre censent, quem locum conserant; immo etiam seligunt deterrimam partem agrorum, tamquam sola sit huic stirpi maxime terra idoneararo vineis praeparant; cum ea res, si omissa sit, plurimas operas in diem vivant, sic imperant vitibus, et eas ita multis palmitibus onerant, ut poster
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdidit singulã iugeni uineaꝵ sescenas umas uim pbuusse I
di mapime asseuerat in pͥmo libro gero nisticaro Uarro nec
una recione̾ ꝑuenire solitum. Uerũ o ĩ fuẽtino agro gigal
llico: qui nũt piceno ꝯtribuit: his cce tp̃rib nomẽtinea regio
celerimo fama ẽ in lustris & p̃cipue quã possida seneca
uix ex ingenii atq dostrine: cuiꝰ in p̃ttiis uinecho fingula
apad te excedere uiaro nũe duoci nuliũ & apud me octinge¬
ne scirpes intra biẽnũ sepimnos chlles culleos ꝑequarũt. ut
pͥme uinee centenais amphores uigeratũ sp̃berg̃ cũ ẜta o. pastua

Expanded text:
ngula iugera vinearum sescenas urnas vini praebuisse—id enim maxime adseverat in primo libro rerum rusticarum Varro—nec una regione piovenire solitum, verum et in Faventino agro et in Gallico, qui nunc Piceno contribuitur; his certe temporibus Nomentana regio celeberrima fama est inlustris, et praecipue quam pis ingenii atque doctrinae, cuius in praediis vinearum iugera apud te excederet uvarum numerum duorum milium et apud me octingenae stirpes insitae intra biennium septenos culleos peraequarent; ut primae vineae centenas amphoras iugera
Abbreviated transcription (Latin):
prius nõdur ꝯcedatur : an omib st̾ heñde: Iuq̃ adeo plurimi
didicont ut᷑ multi refugiant. &i reforiuident talem pofitioe
ruris atꝙ optabiliorem pratap possessionẽ pascuopq ut sulue
cedue ludicent. Nam de dibusto ẽ uite auetores nõ
enigua pug᷑ fuit Aenuente. daserna geuis it ruris: Tre¬
mellio marcome ꝑbante. Sea ge hant sm̃a suoloco esti¬

Expanded text:
prius est, nondum concedatur an omnino sint habendae. Idque adeo plurimi dubitent, ut multi refugiant et reformident talem positionem ruris, atque optabiliorem pratorum possessionem pascuorumque vel silvae caeduae iudicent; nam de arbusto etiam inter auctores non exigua pugna fuit, abnuente Saserna genus id ruris, Tremelio ma
Abbreviated transcription (Latin):
st in albano mõte colle: nã mutato coloco uix nõi sũo rud̃g̃¬
nec minus allebrogice: quara uini iocunditas cũ regione niũ¬
tat᷑ ax aguis ẽ dotibus tres appiane ꝯm̃ciant: omẽs te¬
races uigoq & arboribus satis idonee: gnosior tũ uua q̃
uũdis foliis est. Nam ciua lanate ꝙ̃uis frõdibus e pal¬
mitũ paxi facie fiuxine qualitate sunt dispariles cũ tar¬
dius alta recpigs coricẽ uetustatis pugui solo feracissime.
mediocri quoq facunde iytoques fructs. deoq frigidis
locis optissime uini dulcis. Secd capitis neruisq. luerasq nõ
apte nisi mature lecte ꝑluuiis uentisq & apibus afferũt
p̃tiar: quaro uccabulo ꝑꝑ hãc poyulationẽ cogrominent. atq
quaro minorẽ coteolum uocãt hispam: lẽge oũi pͥmis utreq
pxime. Nam & uecistatẽ uinũ rara patit. & ad bonitatẽ¬

Expanded text:
sunt in Albano colle, nam mutato loco vix nomini suo respondent;nec minus Allobrogicae, quarum vini iucunditas cum regione mutatur. Magis etiam dotibus tres Apianae commendantur, omnes feraces iugoque et arboribus satis idoneae, generosior tamen una, quae nudis foliis est. Nam duae lanatae quamvis frondibus et palmitum pari facie fluxurae qualitate sunt dispariles, cum tardius altera recipiat cariem vetustatis. Pingui solo feracissimae, mediocri quoque fecundae; praecoquis fructus, ideoque frigidis locis aptissimae; vim dulcis, sed cuviis ventisque et apibus adferunt praedam, quarum vocabulo propter hanc populationem cognominantur. Atque quarum minorem coccolobin vocant Hispani, longe omnium primis utraeque proximae. Nam et vetustatem vinum