comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
antiquissimã renouare. que inter ꝑ ỹpatheticos ac
stoycos multis iam seculis fuit eritq ꝑseculã Illis
sũmũ hus sũmũ bonũ dicentib ẽẽ uirtutẽ. Que
si uera sña est. quib ꝙͣtis q bonis careat solitaria
uita quis quis uera bona urbiũ nimerat ac metit᷑
intelliget. Sed ꝙ te post aristotilẽ tempore ingenio
eciã pͥmũ Et cũ additamẽto logice ꝑ ypatheticum
scio. cõcedã. ne de hoc ip̃o nouiter. litigandũ sit eẽ pͣt
uirtutẽ bona quibus urbes abundare nõ negẽ. In
quib foruicẽ balnca macellũ mulsum ad ĩp̃e pul¬
mentũ et que sũt siłia nũ̾atis. Uerũ hus carere
Et que uã ista sũt inquies. Quis coucta diume¬
eret:  Illis caruisse nõ ẽ parũ Que si ad̾ literani
intelligas:. nõ mediocris ꝙ̃l foctune uirũ s damd
regem ex urbibus insolitudinẽ pepuletũt. Quienã
uͦ hec  nẽpe iuiquitas et cõtradc̃o mauitate. Et la¬

Expanded text:
antiquissimam renovare, que inter perypatheticos ac antiquissimam renovare, que inter perypatheticos ac stoicos multis iam seculis fuit, eritque per secula, illis summum, his solum bonum dicentibus esse virtutem. Que si vera sententia est, quibus quantisque bonis careat solitaria vita, quisquis vera bona urbium numerat ac metitur intelliget. Sed quia te, post Aristotilem, tempore, ingenio etiam, primum et cum additamento logice perypatheticum scio, concedam, ne de hoc ipso noviter litigandum sit, esse preter virtutem bona, quibus urbes abundare non negem, in quibus fornicem, balnea, macellum, mulsum, adipem, pulmentum, et que sunt similia numeratis. Verum his carere "Et quenam ista sunt?" inquies. Quis cunta dinumeret? Illis caruisse non est parum, que, si ad literam intelligas, non mediocris quemlibet fortune virum, sed David regem ex urbibus in solitudinem pepulerunt. Quenam vero hec? Nempe iniquitas et contradictio in civitate, et la
Abbreviated transcription (Latin):
se de longiniquo ad cohortandũ me noscendũ q qͥd agerẽ.
qui te si ultro illos adeas egre iuisuri sint. Nichil dc̃ri.
Modicũ responsuri. Sed trãsco. Ne te niinis affligam hec
aũt nõ ut glorier cũ om̃is honor inhonorante sit. Sed
ut scias multos ruris amatores eciã ĩ urbib caros
ẽẽ multos habitatores urbiũ ip̃is inquib hĩtant
urbib odiosos. Ita nõ adu̾sam solitudinẽ policie. e¬
q licet solitariũ et amare bonos noueris Et ab illis
nõ mĩans̃ amari. ꝙͣ si ceno oblitus ac sudore ⁊ nñc
hac nũc illac more tuo discuruentes p̃hensarẽ hoĩes
loꝙ̃do caput onimũ obtimderẽ. millũ corire sinerem ot¬
ciderẽq cũctis linmib insultarẽ. Et ꝙ̃ semel arripiis¬
sem tenerem occiderẽq tenendo ut ait flactus. nõ nus¬
sura cuteni uisi plena cruoris hẏrudo.¶In oo qͥdẽ
ꝙ bonis urbiũ carere solitani uidentur. nolo q̃onem

Expanded text:
se de longinquo ad cohortandum me noscendumque quid agerem, se de longinquo ad cohortandum me noscendumque quid agerem, qui te, si ultro illos adeas, egre visuri sint, nichil dicturi, modicum responsuri. Sed transeo, ne te nimis affligam. Hec autem non ut glorier, cum omnis honor in honorante sit, sed ut scias multos ruris amatores etiam in urbibus caros esse, multos habitatores urbium ipsis in quibus habitant urbibus odiosos. Ita non adversam solitudinem politie, meque, licet solitarium, et amare bonos noveris, et ab illis non minus amari quam si, ceno oblitus ac sudore, et nunc hac nunc illac more tuo discurrens, prehensarem homines, loquendo caput omnium obtunderem, nullum dormire sinerem, cuntis liminibus insultarem, et quem semel arripuissem tenerem, occideremque tenendo, ut ait Flaccus, non missura cutem nisi plena cruoris hirudo. In eo quidem quod bonis urbium carere solitarii videntur, nolo questionem
Abbreviated transcription (Latin):
bio rari sũt. Sepe eciam multũ ꝓdẽe cõꝑtũ est. Plusq
uuũ solitariũ cõferre rei .p. ꝙͣ centũ qui lac̾ins aut
tab̾nis ac lupanaril obuersentii. Neq em̃ solitudinẽ
loqͥmur cunctis hoĩb infensam. Qualẽ bellorophontis
accepiniꝰ qui uniu̾so gu̾i hnũano odiũ induxerat. Aut thi¬
moiis nescio cuiꝰ. obscurũ em̃i noniẽ ht̃. Qui ob id ꝙ om
nem anuciciã sꝑneret. nullũq dilligeret: ab athemensi¬
bus lapidatus traditur. Nõ hanc simlitudinẽ loqͥmur
s traquillã et mittem. Et ab hõium metu nõ ab hũanta¬
te semotam. Etce nũc tu ꝑ uicos ruis ac plateas. Et
quasi ad currendũ nati simas me insolitudine seden¬
temi inhũanũ putas. Crode michi si placet. Plures te
cotidie ĩpellũt: Plures melioresq me diligũt Et nisi
gloriari tibi ĩportunc nimũ uideat. dicam quod młtis
est uotũ. Tales ad me uiscendũ piros rbanc solrtudinẽ
uenisse et pp̃ me ynũ luc cupide fuisse. Tales eciã misis¬

Expanded text:
bio rari sunt, sepe etiam multum prodesse compertum est, plusque unum solitarium conferre reipublice, quam centum qui latrinis aut tabernis ac lupanaribus obversentur. Neque enim solitudinem loquimur cuntis hominibus infensam, qualem Bellorophontis accepimus, qui universo generi humano odium indixerat, aut Timonis nesciocuius - obscurum enim nomen habet - qui ob id quod omnem amicitiam sperneret nullumque diligeret ab Atheniensibus lapidatus traditur. Non hanc solitudinem loquimur, sed tranquillam, et mitem, et ab hominum vitiis non ab humanitate semotam. Ecce nunc tu per vicos ruis ac plateas, et quasi ad currendum nati simus, me in solitudine sedentem inhumanum putas. Crede michi, si placet: plures te quotidie impellunt, plures melioresque me diligunt; et nisi gloriari tibi importune nimium videar, dicam quod multis est notum: tales ad me visendum viros in hanc solitudinem venisse, et propter me unum hic cupide fuisse, tales etiam misis
Abbreviated transcription (Latin):
uel silere. Nũc enĩ me noctue rostro uides ꝙͣ leuter uelli
aliquod solitudinẽ obiciens ex actu laudabili cõflare infa¬
miani uoliusti. Prouidebo ne me uerid̃ ꝓbris possis actin¬
gere. Eritq tibi liuor tuus ad penã. mͥ tñ ad laudẽ tũ ouã
ad cautelã. Curabo ita uiuere ut bem gaudeant. Tu me¬
dius crepes. Sine inhac sine malia solitudine. ut sors tu¬
lerit. sinc morbib riuã. ubi uixi longe Ualiter ac tu
ubi uemo uͥi urinã suã multi et magui secretiuñ
auii familiariter ostenderũt. Cõtigit q quos optabã:
ut cẽm carus illustrib. uulgo ignotus. libet eña gloria¬
ri. s in dño. Qui semꝑ tñ pro multis cum pro hoc noĩatĩ
grãs̃ agã ꝙ me ualde dissinulẽ tui feat

Expanded text:
vel silere. Nunc, enim, me noctue rostro vides quam leviter velvel silere. Nunc, enim, me noctue rostro vides quam leviter velaliquod solitudinem obiciens, ex actu laudabili conflare infamiam voluisti. Providebo ne me veris probris possis attingere; eritque tibi livor tuus ad penam, michi tum ad laudem, tum etiam ad cautelam. Curabo ita vivere, ut boni gaudeant, tu medius crepes, sive in hac sive in alia solitudine, ut sors tulerit, sive in urbibus vivam, ubi vixi longe aliter ac tu, ubi nemo michi urinam suam, multi et magni secretum animi familiariter ostenderunt, contigitque - quod optabam - ut essem carus illustribus, vulgo ignotus. Libet enim gloriari, sed in domino, cui semper tum pro multis, tum pro hoc nominatim gratias agam: quod me valde dissimilem tui fe
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ potes iocũ tuũ cõcludere unimc senex. Ĩamiucino
est qua aliuio inte uͥ te ndcat. Explica sigue nodus
Fac radeanus dũ eori ĩterum tui plorant. Dic ngẽ.
Dic secme⁊ Iu timmieris Tuam auram cloq̃tiam
thienes. Dic bone Cicero anicennã. Similco res qmo
dite. sabnla acta est. s heu nõ sacratã tr̃o ues pour
iũ licteraꝵ mnescie.An nõ sastem andisti. ma enom
cOctssios quidẽ unos anem hant nincrue cõs cuntam
Nie apiio illos supĩe dea est: Miraris ỹdiots pottar
sãt licc. uelles audur rei causã. Ocalta est aurs et
uoluaũ stupor. Nocte uigilat Iucr tenebras iuact. dor¬
nuentibus cunctis uolat. Mirari añt desines: si cogita¬
re ceperis exꝑsona xp̃i qui uerus sapĩe dcũs et ip̃e sa¬
irridendũ studio cõquisisti: ad i risionẽ tuã et gloriam
meã facili ludificacione cõuersũ est. Uidoro qualiter
hupupã tuã ꝑħ̾ie rethoriceq dñs laudando tuã uertes
ingloriã. ¶ Disce iam iurgator uel mordere profũduis

Expanded text:
senex! Iam nemo est qui aliud in te, nisi te, rideat. Explica lingue nodum, fac rideamus, dum egri interim tui plorant. Dic, age, dic secure, nil timueris: tuam auream eloquentiam sthenes, dic, bone Cicero et Avicenna; sum leo vel quid dite, fabula acta est. Sed - heu! - non sacrarum tantum, verum omnium literarum nescie, an non saltem audisti - talia enim doctissimos quidem viros avem hanc Minerve consecratam, que apud illos sapientie dea est? Miraris, ydiota? Peregrina sunt hec. Velles audire rei causam? Occulta est avis, et volucrum stupor; nocte vigilat, inter tenebras videt, dormientibus cuntis volat. Mirari autem desines, si cogitare ceperis ex persona Cristi, qui verus sapientie Deus et ipse sairridendum studio conquisisti, ad irrisionem tuam et gloriam meam facili ludificatione conversum est. Videro qualiter upupam tuam, philosophie rethoriceque dominus, laudando, tuam vertes in gloriam. Disce iam, iurgator, vel mordere profundius,
Abbreviated transcription (Latin):
rebitur.
Ed eloquencie tue nichil est ardnũ. Nomẽ tuũ
uichi tẽptas ĩgerere. E ꝙ̃ nõ ehiart retim¬
tadtila: dũ uic interiogas an sim leo: Quia scilicet
id ut dicis respõsionis mec pͥncipiũ p̃ferat.: Acquies
mmiator incedaox ac fruole sine me leonẽ uotcs. nõ
moueloi. Sciens ꝙ ni scnpturis sacris quas nõ igua

Expanded text:
rebitur. rebitur. ed eloquentie tue nichil est arduum: nomen tuum michi tentas ingerere. Et quem non exhilaret urbanitas tua, dum me interrogas an sim leo, quia scilicet id, ut dicis, responsionis mee principium preferebat? Atqui, conviciator mordax et frivole, sive me leonem voces, non move
Abbreviated transcription (Latin):
gociũ sit licet excellentib ingenus diuinitatẽ non
dicã assequi s eciã cõtẽplari. Si semol legissosc p̾clare
dc̃m aplatone. ab apuleio relatũ. et ab augustino ĩ libro
de ciuitate dei põitũ. Deuu ẽẽ sũmũ ominũ creatorẽ
ip̃mq solũ ẽẽ qui nõ possit penuria sermonio huma¬
ui quaius or̃one uel modice cõp̾hendi. Uix saltẽ sapi¬
entib uiris cũ se uigore animi ꝙͣtũ licuit acorꝑe remo¬
uent ad inte ͫ huiꝰ dei. Id quoq interdũ uelut ĩ altissimis
tenebris rapidissimo corruscamine lumẽ candidũ ĩter¬
nncare. Quid tibi medice uide̾t᷑. Quid de hac uriua
iudicas płonis: Certe angꝰ magnus medicus aĩoꝵ sam
hõis eam censet. Quã obrem nõ sũ deus ut dixi. Qꝑ¬
peꝰ irͨ ẏdoneus cõtẽplator dei. Nõ si tam sapiens sun
Auri talboe sapient uideris.C ud g: opus exiguũ dei
sum culcor qꝙ ytinã. Bestic iͦ titulũ nemo ts uieti me¬

Expanded text:
gotium sit, licet excellentibus ingeniis, divinitatem non gotium sit, licet excellentibus ingeniis, divinitatem non dicam assequi, sed etiam contemplari; si semel legisses illud preclare dictum a Platone, ab Apuleio relatum, et ab Augustino in libro De Civitate Dei positum: "Deum esse summum omnium creatorem, ipsumque solum esse qui non possit, penuria sermonis humani, quavis oratione vel modice comprehendi; vix saltem sapientibus viris, cum se vigore animi, quantum licuit, a corpore removent ad intellectum huius Dei. Id quoque interdum, velut in altissimis tenebris, rapidissimo coruscamine lumen candidum intermicare". Quid tibi, medice, videtur? Quid de hac urina iudicas Platonis? certe Augustinus, magnus medicus animorum, sani hominis eam censet. Quamobrem non sum deus, ut dixi, quippe nec idoneus contemplator Dei; non, si tam sapiens sim, quam tu tibi sapiens videris. Quid ergo? Opus exiguum Dei sum, cultorque utinam! Bestie vero titulum nemo, te vivente, me
Abbreviated transcription (Latin):
bris. Hec te cito utiuã ostolidũ caput arripiat. ut et
streꝑo desinas et tuo ꝑiculo exꝑiaris quib remeduis
abũdes. O uisensatẽ nõ sum deus nisi forte eo modo
quo pp̃ in telligenciã et actũ aristotili iudetur hõ mor¬
dalis deus. O si lratus eẽm. utiq deus essrm mxͣ illud
płicũ seuerini. Omĩs beatus deus. ⁊ Iatura quidẽ unus
dii: s fiuunt ꝑticipando illiꝰ uniuo qui uerus est deꝰ Cer¬
te pcc̃s nr̃io effcũm ẽ ut cũ audissemꝰ Ego dixi du estis
et filii excelsi omes. Ilud cõtuuo tristius audiremus.
uos aũt sicut hoĩes moriemini. At ne quis p̾ncipatu
potencieq fideret. additũ est Et sicut unus de pͥncipil
cadens. Itaq profũdissĩe specłator Nõ sum deus. ⁊ ͨ
serideus quidẽ. qualẽ lucanus põpcium. Labro descri¬
bit hertulẽ Romulũ et de pħis platonẽ. ⁊ũꝙͣ muser
nihas insamas cecidisses: si alũ cogitasses ꝙͣ grãde ne¬

Expanded text:
bris. Hec te cito utinam, o stolidum caput, arripiat, ut et bris. Hec te cito utinam, o stolidum caput, arripiat, ut et strepere desinas et tuo periculo experiaris quibus remediis abundes! O insensate, non sum deus, nisi forte eo modo quo, propter intelligentiam et actum Aristoteli videtur homo mortalis deus. Quod, si beatus essem, utique deuphicum Severini: "Omnis beatus deus. Natura quidem unus; dei, sed fiunt partecipando illius unius qui verus est Deus". Certe peccatis nostris effectum est ut, cum audissemus: "Ego dixi dii estis et filii Excelsi", omnes illud continuo tristius audiremus: "Vos autem sicut homines moriemini"; ac ne quis principatui potentieque fideret additum est: "Et sicut unus de principibus cadetis". Itaque, profundissime speculator, non sum deus, nec semideus quidem, qualem Lucanus Pompeium, Labeo describit Herculem, Romulum, et de philosophis Platonem. Nunquam miser in has insanias cecidisses, si aliquando cogitasses, quam grande ne
Abbreviated transcription (Latin):
pus inufectũ dãnosis humorib exhaurire. Neq uͦ nõ
curis exonerent ĩpleant q leticia speculaciones ille tue
pulcherrime: Quax pͥma est. An insolitudĩe hĩtaus
su deus au bestia: Siffunsqz nõ deũ. Sz audite queso
si poctas nõ sequererer. deus essem. Tu gͥ qui n ͨ poctam
n ͨ ip̃m poete noiũ uitelligis: quis deoꝵ es: Certe siigno¬
rancia deũ facit tu nõ solũ deus s deus deoꝵ iure uo¬
caberis. Quero aũt quod apud lucanũ deuerone scrip¬
tũ est quis deus ẽẽ uelis: Nõ respondens ꝑ plexus es.
Dabo tibi cõsiliũ. Lege uarronis. uel qr illos non hẽs
augustin libros. Inuenias q tibi placitũ ad dei nomen
Deus em̃ eẽ nõ ꝓhiberid qr poctas negligis. Magna
ibi deoꝵ copia. Et nouiuũ młta uarietas. Si me irgas
ꝙ in hus paulo forsam ex̾citacior sum: tria tibi deoꝵnoĩa
ut̾usq sexus excerpsi. Esto uel pallor nł cdoatiua uł fe¬

Expanded text:
pus infectum damnosis humoribus, exhaurire. Quem vero non pus infectum damnosis humoribus, exhaurire. Quem vero non curis exonerent impleantque letitia speculationes ille tue pulcerrime? Quarum prima est: an, in solitudine habitans, sim deus an bestia; diffinisque non deum. Sed audite, quesosi poetas non sequerer, deus essem. Tu, igitur, qui nec poetam nec ipsum poete nomen intelligis, quis deorum es? Certe si ignorantia deum facit, tu non solum deus, sed deus deorum iure vocaberis. Quero autem quod apud Lucanum de Nerone scriptum est: quis deus esse velis? Non respondes, perplexus es. Dabo tibi consilium: lege Varronis vel, quia illos non habes, Augustini libros, inveniasque tibi placitum aliquod dei nomen. Deus enim esse non prohiberis, quia poetas negligis. Magna ibi deorum copia et nominum multa varietas. Si me rogas, quod in his paulo forsan exercitatior sum, tria tibi deorum nomina, utriusque sexus, excerpsi: esto vel Pallor vel Cloacina vel Fe
Abbreviated transcription (Latin):
potes apud senecã. honestius scipionẽ liccrui exulasse
ꝙͣ bais. Nõ est uuã rem amantis cõtrariã spõte sequi sõ
est gͥ aut uir tutẽ ad epti qualẽ me nõ eẽ lugoc. aut ad
uirtutẽ suspirantis qualẽ me si ꝑmiscris nõ nego. Non
est inꝙͣ ad uirtutẽ aspirantis ultro degere. ubi noluptas
ĩmnca u rtutis ĩperet. Quidgͦ. nemo inquies bonita ta
uibibus. Nõ dico id quidẽ. s ĩ numerabiles iali a quib
Accedit ꝙ n ͨ ita rure relegatus sũ: qͥn sepius ꝙͣ uellẽ ami¬
coꝵ p̃cibus ad urbẽ retrabat. Sepe oriã sponte mea uager
uitans locoꝵ alteruacione fastionũ facti mei cãm audi¬
sti. O si te nc̃ sciscitet uice uersa: quid tu latͥmas oc̃s am¬
bire uũꝙͣ desiuas: Qualẽ mͥ cxpedies racionẽ. Dices te
sanate rem.p. Quã egrã fateor ate sanari posse nego
Nisi ꝙͣtũ te spero cotidie multis illã demẽtib ueluti cor¬

Expanded text:
potes apud Senecam honestius Scipionem Literni exulasse potes apud Senecam honestius Scipionem Literni exulasse quam Bais. Non est unam rem amantis contrariam sponte sequi. Non est igitur aut virtutem adepti, qualem me non esse lugeo, aut ad virtutem suspirantis, qualem me, si permiseris, non nego. Non est, inquam, ad virtutem aspirantis ultro degere ubi voluptas, inimica virtutis, imperet. "Quid ergo? Nemo" inquies "bonus in urbibus?". Non dico id quidem; sed innumerabiles mali, a quibuAccedit quod nec ita rure relegatus sum, quin sepius quam vellem amicorum precibus ad urbem retrahar, sepe etiam sponte mea vager, vitans locorum alternatione fastidium. Facti mei causam audisti. O, si te nunc scisciter, vice versa, quid tu latrinas omnes ambire nunquam desinas, qualem michi expedies rationem? Dices te sanare rempublicam, quam egram, fateor, a te sanari posse nego, nisi quantum te spero quotidie multis illam dementibus, veluti cor
Abbreviated transcription (Latin):
te. Quis em̃ tam mutus ut illi ioco nõ responecat: Quo
despõsasse me dicis fontẽ sorgie: Clare pħ̾e nõ locũ hunc
aut illũ. s trãquillitatẽ mentis ac libertatẽ sequor quas
tu nescis. Illas ego nõ tm̃ ad sorgie s ad uli fontẽ querere
nõ grauabor. Ibo quo n ͨ alexander mictere n ͨ cambisses po¬
tuit ꝑuenire. Non me rubicũda ꝑusti zona poli. Nõ epula¬
rum deffcũs ĩpediet. Que cũ duplex cepto arousse legitur
tantes reges. Solus et esuriens et adustus si illas ibi
ẽẽ nouermr: ad tranquilitatẽ anim libertatẽq ꝑnenã
Scio tũ eas nõ ilocis. s mauinus ĩueniri. uerũ adid cõ¬
ferre aliquid loca salubria et quieta nõ dubito ¶ Cur
inquies asperiore loco hĩtai: cũ mollicrib nõ reterro Si
reddenda nũc eciã uite rõest. n ͨ dñ manũ ferule sẜdu¬
ximiꝰ. Oicã de młt̾is unã cãm. Legisse nescio an ĩtellexisse

Expanded text:
te. Quis enim tam mutus, ut illi ioco non respondeat, quo te. Quis enim tam mutus, ut illi ioco non respondeat, quo desponsasse me dicis fontem Sorgie? Clare philosophe, non locum hunc aut illum, sed tranquillitatem mentis ac libertatem sequor, quas tu nescis. Illas ego non tantum ad Sorgie, sed ad Nili fontem querere non gravabor. Ibo quo nec Alexander mittere, nec Cambises potuit pervenire. Non me rubicunda perusti zona poli, non epularum defectus impediet, que causa duplex cepto arcuisse legitur tantos reges. Solus et esuriens et adustus, si illas ibi esse noverim, ad tranquillitatem animi libertatemque perveniam. Scio tamen eas non in locis sed in animis inveniri; verum ad id conferre aliquid loca salubria et quieta non dubito. "Cur" inquies "asperiore loco habitas, cum mollioribus non veteris?". Si reddenda nunc etiam vite ratio est, necdum manum ferule subduximus. Dicam de multis unam causam legisse: nescio an intellexisse
Abbreviated transcription (Latin):
est aduersariũ ferire. Eciã ne oł uniꝰ hoĩs odiũ hũanũ
orñe genus oderis. Multos q tibi hostes feceris ĩ par uni
Hec repetere uisũ est ut quod ingenio nõ potes. a cbra
saltẽ repeticione cõcipias ce dum meuiuaderes iratũ
fuisse. Oum pocticã lacesseres furiosũ. utrrbiq nõ modo
mendicũ licteraꝵ. s oĩs ĩ opem racionis. ¶ Et cũ poctis
quidẽ deniceps ut libet michi iam ꝑ cere poteras. Odii cã
sublata est. Hattenus em̃ bdũ tuũ uolui ĩpedire: n ͨ potui
Post hac ĩpedire n ͨ cogito n ͨ oꝑtet hinc em̃i portificeni¬
halrmus. quisi deꝵ audis. iigas cuas nõ pluris faciat
ꝙͣ sint. Quiq uł uinaca prudencia uł exͦ nouo et ĩsigi
ses facile uitet insidias
Iuis iam huius sermonus ẽẽ poterat Et ut arbitior
tp̃s erat S ed ubere ac p̾gnati eloquio tuo ret̾hor.
Sic facete tantaq arte me detinos ut abire nequeã abs

Expanded text:
est adversarium ferire, etiam ne, ob unius hominis odium, humanum est adversarium ferire, etiam ne, ob unius hominis odium, humanum omne genus oderis, multosque tibi hostes feceris, impar uni. Hec repetere visum est, ut, quod ingenio non potes, crebra saltem repetitione concipias te, dum me invaderes, iratum fuisse, dum poeticam lacesseres, furiosum: utrobique non modo mendicum literarum, sed omnis inopem rationis. Et cum poetis quidem deinceps, ut libet, michi iam parcere poteras: odii causa sublata est. Hactenus enim ludum tuum volui impedire, nec potui; posthac impedire nec cogito nec oportet. Hunc enim pontificehabemus, qui - si verum audio - nugas tuas non pluris faciat quam sint, quique vel innata prudentia vel exemplo novo et insigni tales facile vitet insidias. Finis iam huius sermonis esse poterat et, ut arbitror, tempus erat; sed ubere ac pregnanti eloquio tuo retrahor: sic facete tantaque arte me detines, ut abire nequeam abs
Abbreviated transcription (Latin):
pħia et logica tuo sint. et miraris si te surdũ cecũq aut
si saxcum uocem. Quid tecũ amplius ꝙͣ cũ aliquo exhus
scopulis Sorgie ĩpendentib loqui uuiat: insi ꝙille aliqͥd
forte: tu uichil ad quesita respondes. Leserim ego te: quid
poetica meruit: Sim poeta. Telum c̾ ueritatis quod ut
uideo alte descendit in cortuũ. nõ loro poctico s midama¬
nu et uerbis puris atq simplicbus uussũ erat. Pħo
igens quero ate an si te musicus nõ cantu s uerbis
offenderet. uel aristorenũ uel ip̃am inusicã cõdẽnares:
an si quis astrologus nõ quadrãtẽ encũ s baculũ tibi
queruũ ii caluicium ĩpegisset: malediceres ptolom es.
An si te uel agricola nõ sciua s saxo feriat hesiodũ car¬
pes aut palladium. Uel piscator nõ hanio s gladio ꝑ¬
cuciat petro detrahes aut andree: An ego qr tu michi
oles ypocratis uel asclepiadis memoriã lacerabo. Satis

Expanded text:
philosophia et logica tue sint! Et miraris si te surdum cecumque, aut philosophia et logica tue sint! Et miraris si te surdum cecumque, aut si saxeum vocem! Quid tecum amplius quam cum aliquo ex his scopulis Sorgie impendentibus loqui iuvat? Nisi quod ille aliquid forte, tu nichil ad quesita respondes. Leserim ego te: quid poetica meruit? Sim poeta: telum illud veritatis quod, ut video, alte descendit in cor tuum, non loro poetico, sed nuda manu et verbis puris atque simplicibus missum erat. Philosophe ingens, quero a te: an si te musicus non cantu, sed verbis offenderet, vel Aristoxenum vel ipsam musicam condemnares? An siquis astrologus non quadrantem eneum, sed baculum tibi quernum in calvitium impegisset, malediceres Ptholomeo? An si te vel agricola non stiva sed saxo feriat, Hesiodum carperes aut Palladium? Vel piscator non hamo, sed gladio percutiat, Petro detrahes aut Andree? An ego, quia tu michi oles, Ypocratis vel Asclepiadis memoriam lacerabo? Satis
Abbreviated transcription (Latin):
uerem tuũ fimiculũq detegere qͦn eciã spargere atq con¬
fringere uolui. fateor fecissẽq si mnͥ creditũ fuisset.
Nũ tibi satis inculcare nequoo. Noc em̃i decies repe¬
gisse sufficiet. Si ĩ me rabies tua ignorante sibi cõ¬
scĩa lingua urgebat. quid poete meriti: quoꝵ nͨ aliquẽ
noscis. n ͨ aptus uatus es nostere. ut sim ego poeta quod
tu pocius dicis et ego pacior ꝙͣ credam: Quid tũ ideo. Nõ
ego te carnunc aut ullo poetico nuctone cõfixerã. sed
pedestri solutoq sermone lescram. Quodq maius ĩpacĩe
tue signũ fuerit: nõ ad te s ad alterũ trãsiisso. Noq de te
sed de ignorantib atq discordib quoꝵ tũc ego ee pͥnapẽ
nesciebam. Quociens tibi iam drei frusti de spumas
ĩpoctas: Aerem uerberas. In uentũ furis. Aeq eñ poetice
lesus es. O cerebrũ plũbeũ hoc nõ potes intelligere. cum

Expanded text:
verem tuum funiculumque detegere, quinetiam spargere atque converem tuum funiculumque detegere, quinetiam spargere atque confringere volui, fateor; fecissemque, si michi creditum fuisset. Unum tibi satis inculcare nequeo; nec enim decies repeiisse sufficiet. Si in me rabies tua, ignorantie sibi conscia, linguam urgebat, quid poete meriti, quorum nec aliquem noscis nec aptus natus es noscere? Ut sim ego poeta - quod tu potius dicis, et ego patior, quam credam - quid tamen ideo? Non ego te carmine aut ullo poetico mucrone confixeram, sed pedestri solutoque sermone leseram, quodque maius impatientie tue signum fuerit, non ad te sed ad alterum transmisso. Neque enim de te, sed de ignorantibus atque discordibus, quorum tunc ego te principem nesciebam. Quotiens tibi iam dixi: frustra despumas in poetas, aerem verberas, in ventum furis. Neque enim poetice lesus es. O cerebrum plumbeum! Hoc non potes intelligere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uł ignorancia circũuentũ cernerẽ: eum certe fideliter. sed
ut res docuit frustia p̃monui. Licet eñi tũc euaderet. in
cosdẽ tñ laqueos mox reu̾sus utilisq cõsilu nel ĩ nemior
uel cõtẽptor totũ se uobis tradidit. Ubi quod sepe acadit. me¬
lior ꝑs inim̾o ucta est. Tuaq et ceteroꝵ ignorãciũ preua¬
lente suĩa ĩ tẽpestiis remedus et ĩ modica ut fert᷑ semlis
sanguiis rapma. Illũ si smeretur. Ad huc forte ritturũ
pontificali solitudine liberastis. Ita brem tẽpore caput nu¬
tauit ecclia. Et anteꝙͣ nos nr̃e cõtencõis is unde cõtencio
orta erat uite sue finc̃ reperit te uiuante. Hoc quemꝙͣ
adiumauertisse fers grauiter: Sed certe nõ solus egolu¬
dos urõs intelligo. Quid soli mͥ irasceris: An qr solus e
cinctis ludo ascantib mutire ausus sum ut qui fallebat᷑
aduerteret: Hales ꝓpe uistã iracũdie causã circłator pul¬

Expanded text:
vel ignorantia circumventum cernerem, eum certe fideliter sed vel ignorantia circumventum cernerem, eum certe fideliter sed - ut res docuit - frustra premonui. Licet enim tunc evaderet, in eosdem tamen laqueos mox reversus, utilisque consilii vel immemor vel contemptor, totum se vobis tradidit. Ubi - quod sepe accidit - melior pars numero victa est, tuaque et ceterorum ignorantium prevalente sententia, intempestivis remediis et immodica - ut fertur - senilis sanguinis rapina, illum, si sineretur adhuc forte victurum, pontificali solicitudine liberastis. Ita brevi tempore caput mutavit Ecclesia, et antequam nos nostre contentionis, is - unde contentio orta erat - vite sue finem repperit, te iuvante. Hoc quenquam animadvertisse fers graviter? Sed certe non solus ego ludos vestros intelligo: quid soli michi irasceris? An quia solus e cuntis ludo astantibus mutire ausus sum, ut qui fallebatur adverteret? Habes prope iustam iracundie causam, circulator: pul
Abbreviated transcription (Latin):
renitis. hĩtant ibi aliquo graui negocio decenti. hos ꝓprie
uis ncãtatis ab soluit hĩtant ibi uoluptuosi acq cupidi¬
naru quib placet foruix et uncta popina ut aic flacius
hĩtant ibi curũsc̾ptores num fiues cocũq id genus. Ibi
re uel luciari tibi utrũq ꝓpp̃itũ est quod inteudis alibi nõ
potes fuge gͥ solicudinẽ. urbes ama. qͥn eciã si quid mͥcre¬
dis illic tibi nõ suburbiũ ellige. s placcaui. quid multa.
doctos ut scopulũ caue hĩta inter stultos. uenator nemo¬
ra piscator aquas̾ sequitur. lupus indefensũ gregem
Circulator nuuꝰ fur ĩ postor diuites stultos credulos m¬
sequitur. Nichil sanc circłatori grauiꝰ ꝙͣ ludũ siuuĩ ab astũ¬
te cognosai. Hinc ne me oĩo tusticũ putes qr ruure hĩto:
huic id uenenũ uiscerib tius sparsũ qd̾ te quicsdere nõ sunt.
Cum eñi pontificẽ maximũ hinc morbo hinc quordã fraude

Expanded text:
rentis; habitant ibi aliquo gravi negotio detenti: hos proprie rentis; habitant ibi aliquo gravi negotio detenti: hos proprie ius necessitatis absolvit; habitant ibi voluptuosi atque cupidinarii, quibus placet fornix et uncta popina, ut ait Flaccus; habitant ibi circumscriptores, mimi, fures, totumque id genus; ibi el fallere vel lucrari. Tibi utrunque propositum est; quod intendis, alibi non potes: fuge igitur solitudinem, urbes ama. Quinetiam, siquid michi credis, illic tibi non suburbium elige, sed plateam. Quid multa? Doctos ut scopulum cave, habita inter stultos. Venator nemora; piscator aquas; sequitur lupus indefensum gregem; circulator, mimus, fur, impostor divites, stultos, credulos insequitur: nichil sane circulatori gravius, quam ludum suum ab astante cognosci. Hinc - ne me omnino rusticum putes, quia rure habito - hinc illud venenum visceribus tuis sparsum, quod te quiescere non sinit. Cum enim pontificem maximum hinc morbo, hinc quorundam fraude
Abbreviated transcription (Latin):
ex libris ex ingemo ex aiumi agitacione ꝑcipiunt. Tu autem
nlso ꝓhibente habita ubi te matutina nuilier culaꝵ cohors
in puͦ ͦ sedentẽ adeat. cirtũstrepat: Interpellet. Tu pro tri¬
bimali scͥcto pallido labello clacoq rugosd suꝑcilio si sprrans
exanunes quid ea nocte quis uũserit. Et uix tandẽ quassã¬
ti capite suĩam feras. Ille peribit. Ĩste curabit᷑. Quã ami
fallũ fuus ostenderit. apud te nõ prius mẽdatũ ꝙͣ excusa¬
cio sit niuenta. Sim uera forsam euaserit. fieri eñi nõ põt
ut quisꝙͣ tã plenus mẽdacioꝵ sit qn casu saltẽ peri aliqͥd
młciloqͥ̾o unscoat᷑. Seultes. ac tinoas. Ip̃miq te putes
appollinẽ et delphis oraculũ ꝓcessisse. Nõ es itaq totꝰ amẽs
locũ tibi aptissimũ delegist. Habitant reges in nrbibus.
p̃sides q terraꝵ et indices quiq cohercendis uulgi morib
presunt. Quos rer .p. ncãtas excusat hoꝵ p̾sericiã romi¬

Expanded text:
ex libris, ex ingenio, ex animi agitatione percipiunt. Tu autem, ex libris, ex ingenio, ex animi agitatione percipiunt. Tu autem, nullo prohibente, habita ubi te matutina muliercularum cohors in publico sedentem adeat, circumstrepat, interpellet. Tu pro tribunali, stricto pallido labello elatoque rugoso supercilio, suspirans examines quid ea nocte quis minxerit, et vix tandem quassanti capite sententiam feras: "Ille peribit, iste curabitur". Quam cum falsam finis ostenderit, apud te non prius mendacium quam excusatio sit inventa. Sin vera forsan evaserit - fieri enim non potest, ut quisquam tam plenus mendaciorum sit, quin casu saltem veri aliquid multiloquio misceatur - exultes ac tumeas, ipsumque te putes Apollinem et Delphis oraculum processisse. Non es itaque totus amens: locum tibi aptissimum delegisti. Habitant reges in urbibus, presidesque terrarum et iudices, quique coercendis vulgi moribus presunt, quos reipublice necessitas excusat horum presentiam requi
Abbreviated transcription (Latin):
uetat sũmostudio uitandũ. Et uirtutẽ inꝓprio nõ ĩ uce
sue regno eẽ querendã. Iam iᵈ ne probari quidẽ est nõce.
Ciitatẽ libidiiũ ẽẽ sentinã. om̃iq ibi turpiũ roluyta¬
tum illetebras scaturire. Piget nũc pudet q condus¬
inculas infantiles tuo more subnectere. Enqui logicã
spuis facile cõsequenciã indes. ¶At ne minis regiã
excusare nũc eciã iudiciũ tnũ libet. Profecto cm̃ solitu¬
dinẽ odisse mechania est. facis̾ fatoor quod te decet.
ubi em̃ nisi inter turbas credulas fatuoꝵ ingenio ⁊ tui
mertimomiũ ostentares: Posses hic quidẽ esurus. Ts¬
cus auti mendacia una te luce nõ pascerent. Iure gͥ lo¬
curi fugis moril tius aduersũ Illud ĩ inte agus q d ĩter
studiosos literaꝵ ac mochanicos nõ discernis. Linque sc¬
litudone hus quib nͨ falli n ͨ fallere est anuiꝰ amns
pauiperiem tament nͨ dinicias uencrant᷑. Se utrĩq pari¬
bris spicuis celcant᷑ absistere. Cun honestissinã uoluptatẽ

Expanded text:
vetat summo studio vitandum, et virtutem in proprio non inimice sue regno esse querendam. Iam illud ne probari quidem est necesse: civitatem libidinum esse sentinam, omniumque ibi turpium voluptatum illecebras scaturire. Piget nunc, pudetque conclusiunculas infantiles tuo more subnectere. Tu, qui logicam spuis, facile consequentiam vides. At ne nimis urgeam, excusare nunc etiam iudicium tuum libet. Profecto enim solitudinem odisse mechanici est. Facis, fateor, quod te decet. Ubi enim nisi inter turbas credulas fatuorum ingenioli tui mercimonium ostentares? Posses hic quidem esurire: totius anni mendacia una te luce non pascerent. Iure igitur locum fugis, moribus tuis adversum. Illud iniuste agis, quod inter studiosos literarum ac mechanicos non discernis. Linque solitudinem his quibus nec falli nec fallere est animus, qui nec pauperiem timent nec divitias venerantur, sed utrinque paribus spatiis delectantur absistere, qui honestissimam voluptatem
Abbreviated transcription (Latin):
Quenã p̾t̾cͥa poetaꝵ culpa te uerã si intelligat᷑ salubrẽq
narranciũ. Aut que nã ar istotelica illa rep̾hencio: si tũ¬
uot est s eop em̃i mͥ nũc aut euis loc iemoria recens aut
inter hos montes liber ĩpe methaphicus est pñs Q m
phendere: uel deoꝵ inuidiã excusare. Noco ino psertm

Expanded text:
Quenam preterea poetarum culpa, rem veram, si intelligatur, salubremque Quenam preterea poetarum culpa, rem veram, si intelligatur, salubremque narrantium? Aut quenam aristotelica illa reprehensio? Si tamita est; neque enim michi nunc aut eius loci memoria recens, aut inter hos montes liber ipse methaphisicus est presens. poe
Abbreviated transcription (Latin):
dcitatẽ: Belligerantes deos ĩ uicẽ homerus et uirgiliꝰ
feccrũt. pͣp quod athenis homerũ pro ĩsano hĩtũ corne¬
lius nepos refert. Credo unuirũ apud uulgus. Doctiaũt
intelligũt. Si plures sũt dii et discordare illos. Et bella ĩt̾
cos eẽ posse Et nct̃e ẽẽ ut altero uictore alter uictus atq
ita nec sit ĩ mortalis n ͨ omĩpotens. Cõseꝙͣterq ne deus
quidẽ. unũ ẽẽ gͥ deũ et nõ plures uulgus aut falli. Et si¬
quis interroget cur nõ pocius palam uulgi uesamam
n creparent. Possu cũ augͦ respondere. ꝙ ucrũtimore
an aliqua cognicione tẽporũ fecerint: iudicare nõ ẽ meũ
refferendũ est. Nec nurari cõueniet memorantẽ  ͦ psal¬
miste. Omes dii genciũ demonia Et qd̃ scͥptũ ẽ Inuidia
dyaboli mors iutrout inorbem terraꝵ. Que uã gͥ admi¬
racio ista est ĩuidisse deos qui nũꝙͣ sine in iudia fucrũt

Expanded text:
deitatem? Belligerantes deos invicem Homerus et Virgilius deitatem? Belligerantes deos invicem Homerus et Virgilius fecerunt; propter quod Athenis Homerum pro insano habitum Cornelius Nepos refert. Credo nimirum apud vulgus; docti autem intelligunt, si plures sunt dii, et discordare illos et bella inter eos esse posse, et necesse esse ut, altero victore, alter victus, atque ita nec sit immortalis nec omnipotens, consequenterque ne deus quidem; unum esse igitur Deum et non plures; vulgus autem falli. Et siquis interroget cur non potius palam vulgi vesaniam increparent, possum cum Augustino respondere: quod utrum timore an aliqua cognitione temporum fecerint, iudicare non est meum. referendum est, nec mirari conveniet, memorantem illud Psalmiste: "Omnes dii gentium demonia", et quod scriptum est: "Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum". Quenam igitur admiratio ista est, invidisse deos, qui nunquam sine invidia fuerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
quibus poterãt uus adoptatam ueri celsitudinem
hanelabant. adeo ut ip̃os quoq pħos inhac tanta et
tõ n aria inquisicione precederent.Credibile ẽ ecion
hos ardentissimos inquisitores ueri ad id saltẽ ꝑncuns
supra relatũ ꝑea que fc̃a sũt inusibilib intellectis
atq cõsptis p̾me ẽẽ et unius cei qualẽs noticiam
sortirent᷑ atq ita demapo oĩb modis id eisse e quis
publice nõ audebant co ꝙ mundũ uiua ueritas t̾ris illuxerat.
clam suaderent falsos dcos ẽẽ quos illusa plebs coleret
Quod et phos postea fecisse nlibro uere religionis ostẽ¬
ditur. Qiuis enĩ nisi amẽs adulteros aut fallaces uene¬
raretur deos: Aut quis penitus crederet deos ẽẽ quoꝵ ea
flagicia audirit que n ͨ inhoĩb tolerabilia indicarent᷑:
Cui p̾ter ea dubiũ ẽẽ posset qͦn pcr̃a que hũauitatẽ ip̃am
hoĩbus ereptura eẽnt eadẽ multo magis dus tłib p̃riꝑent

Expanded text:
quibus poterant viis ad optatam veri celsitudinem quibus poterant viis ad optatam veri celsitudinem anhelabant, adeo ut ipsos quoque philosophos in hac tanta et tam necessaria inquisitione precederent. Credibile est etiam hos ardentissimos inquisitores veri ad id saltem pervenisupra relatum - per ea que facta sunt, invisibilibus intellectis atque conspectis, prime cause et unius Dei qualemcunque notitiam sortirentur; atque ita deinceps omnibus modis id egisse, ut - quod publice non audebant, eo quod nondum viva veritas terris illuxerat - clam suaderent falsos deos esse, quos illusa plebs coleret. Quod et philosophos postea fecisse in libro Vere religionis ostendit. Quis enim nisi amens adulteros aut fallaces veneraretur deos? Aut quis penitus crederet deos esse, quorum ea flagitia audiret, que nec in hominibus tolerabilia iudicaret? Cui preterea dubium esse posset, quin peccata que humanitatem ipsam hominibus ereptura essent, eadem multo magis diis talibus preriperent
Abbreviated transcription (Latin):
poeticã: insi qr nobis maccessibilis et ignota est:. Q uos
fateor in lucro ponimus. nõ indãpno. soli gͥ stilũ repro¬
bare ingemo ꝑ uim memorie habrlẽ ignorancieq ter¬
ribilẽ. Nam et scm̃ cauib dare: et aute porcos proicere
margaritas: dino eciã eloquio prohibemur. ¶ Sane
illa quã memoras poetica dictoꝵ mrindia alcioris cuidã
sed fiaudes bella libidmes apud poctas sũt. uiciste crui¬
lator accutissime. Plus cõfiteor ꝙħ accuses. S cũ dicaris
aĩal racionale mortale ꝙͣnis alterũ tã sis: si placet
querenda racio iteꝵ est. Pumos nẽpe thcologos apd̾
In quib maxime nobilitatus orpheus cusꝰ. xuim. cundie
tis eterne libro augꝰ incinunt. At nequiner̃t quode¬
stmauerant ꝑ uenuire dicet aliquis. fatcbor. ⁊ ã ꝑfata
cogincio ueri dei nõ hũam studii: sed celestis est gr̃e.
Laudandus tũ auimꝰ studiosissimoꝵ hominũ qͥ certe

Expanded text:
poeticam, nisi quia vobis inaccessibilis et ignota est. Quod, poeticam, nisi quia vobis inaccessibilis et ignota est. Quod, fateor, in lucro ponimus, non in damno. Noli igitur stilum reprobare ingenio pervium, memorie habilem ignoriantieque terribilem. Nam et sanctum canibus dare et ante porcos proicere margaritas divino etiam eloquio prohibemur. Sane illa, quam memoras, poetica deorum invidia, altioris cuiusdam sed fraudes, bella, libidines apud poetas sunt. Vicisti, cavillator acutissime: plus confiteor quam accuses. Sed cum dicaris animal rationale mortale, quamvis alterum tantum sis, si placet, querenda ratio rerum est. Primos nempe theologos apud In quibus maxime nobilitatus Orpheus, cuius decimoctavo civitatis eterne libro Augustinus meminit. "At nequiverunt quo destinaverant pervenire" dicet aliquis. Fatebor. Nam perfecta cognitio veri Dei, non humani studii, sed celestis est gratie. Laudandus tamen animus studiosissimorum hominum, qui certe
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt. Et hic quidẽ oblectacionẽ anum claritatẽ nõis
lucri uichil aspexerint. ⁊ Iõ est eñi oĩm studia ista sec
uel fortuna sufficienciã cederit uel cõtẽptũ uirtus Itaq
alter ad agriculturã. alter ad nauigacionẽ: alter adme¬
dicinã trãsit. Nãq quid exẽpli causa euenturũ pucł.
Si caput iᵈ ubi hĩcat ingeniũ tũ se se ad poeticã appli¬
ciuisset. ꝙͣtã ĩ pmis egestatẽ. inchil enĩ hic uenale. ⁊ ullꝰ
frandibus locus. Quot demde passurũ fuisse ludibria:
liũ didicisset hec ẽ quidẽ uera rei racio. Nõ qr lacere expe¬
dit.do quo rumoss̃ et undiq fatiscentẽ silłm extruis
Sed qr mullũ fallere pancis placere ꝓpositũ est. Pauce
aũt docti. uis uidere ita ẽẽ ut dico. Nẽ pe tñ dcmũ autor
in piecio est cũ amcins creiaterib culais sensus etupit.
Uec est dubiũ nõ aliã ob cãm tibi fuiq siłib odiosam ẽẽ

Expanded text:
ceperint, et hic quidem oblectationem animi, claritatem nominis ceperint, et hic quidem oblectationem animi, claritatem nominis lucri nichil aspexerint. Non est enim omnium studia ista sect vite necessariarum vel fortuna sufficientiam dederit, vel contemptum virtus. Itaque alter ad agriculturam, alter ad navigationem, alter ad medicinam transit. Nam quid exempli causa eventurum putas, si caput illud ubi habitat ingenium tuum, se se ad poeticam applicuisset? Quantam in primis egestatem? Nichil enim hic venale, nullus fraudibus locus. Quot deinde passurum fuisse ludibria? ud Virgilium didicisset? Hec est quidem vera rei ratio, non quia latere expedit, de quo ruinosum et undique fatiscentem sillogismum extruis, sed quia nullum fallere, paucis placere propositum est. Pauci autem docti. Vis videre ita esse ut dico? Nempe tum demum auctor in precio est, cum amenis ex latebris dulcis sensus eruperit, nec est dubium non aliam ob causam tibi tuique similibus odiosam esse
Abbreviated transcription (Latin):
atatus capiat quod capere nõ posset ociosus. Habet quo¬
ꝙ adhuc manis aliud. Q st̾ͥpture sacre ĩtei ͥͣ que si
incũctis eẽt apta uilesceret. menibusã loas obscuriorib.
tanto maiori dulcedine muenta refficit ꝙto maiore labo¬
re castigatamuũ quesita. ¶Non sequor omĩa que ab
illo et ab alus in hauc suĩam scͥpta sũt. Que si de scͥptu¬
ris illis recte dicũt᷑ que sũt oĩb ꝓposite ꝙͣto rectius de illis
que paucissuis: apud poctas̃ gͥ o mimiũ rudis stili ma¬
iectas retinetur ac diguitas. N ͨ capere ualentib ĩ iuide¬
tur. Sed dulai labore ꝓpõĩto delc̃oni sił memorieq cõsulit᷑
Cariora sũt em̃ que cũ difficultate quesmumꝰ accutacĩq
seruant᷑. Et nõ capacib prouidet᷑. dũ ne frustra se acterãt
ip̃a rerũ facie si sapiũt alimine deterrent᷑. unde fit ut hĩc
repulsi alias uias tencãt. Presertun postꝙͣ minierare

Expanded text:
citatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quocitatus capiat quod capere non posset otiosus. Habet quoque adhuc maius aliud, quia Scripture Sacre intelligentia, que si in cuntis esset aperta vilesceret, in quibusdam locis obscurioribus tanto maiori dulcedine inventa reficit, quanto maiori labore castigat animum quesita". Non sequor omnia que ab illo et ab aliis in hanc sententiam scripta sunt. Que, si de scripturis illis recte dicuntur, que sunt omnibus proposite, quanto rectius de illis que paucissimis? Apud poetas, igitur, o nimium rudis, stili maiestas retinetur ac dignitas, nec capere valentibus invidetur, sed, dulci labore proposito, delectationi simul memorieque consulitur. Cariora sunt, enim, que cum difficultate quesivimus, accuratiusque servantur, et non capacibus providetur, dum ne frustra se atterant ipsa rerum facie, si sapiunt, a limine deterrentur. Unde fit ut hic repulsi, alias vias teneant, presertim postquam numerare
Abbreviated transcription (Latin):
ua noua reperire et reꝑtis clariorib uti posset. Cert aug
ysaie pͥncipiũ fatetur intelligere noquiuisse. uude aũt hoc
iisi forte spũm ip̃m sanctũ ĩ uidisse dicas et nõ poais̃ pio¬
idisse legentibus: de qua obscuritate loquens aug Ia
in lucem noticie producit dũ alius eũ sic alius sit ĩtelli
positũ est iut multos intelletꝰ gn̾et ⁊ diciotes dicarcant
tioĩet̃ qui clausũ iuienerũt quod multis modis appe¬
scpturis sacris agens Perueisũ hic inquit inchis eet
obscurũ aũt aliquid est. Nõ ut tibi negetim. S ut ex¬
ceat accepturũ. Et post pauca. Noli ait recalcitrare ad¬
uer sus obscura et dicere melius diceret᷑. si sic diccret᷑
Quomͦ em̃ potes tu sic dicere aut iudicare qͦ mͦ dici ex¬
podiat. ¶ Quẽ secutus gregorius suꝑ ezechielem.
Magne inquit utilitatis est ip̃a obscuritas eloquiorũ
dei. Q exercet sensum ut fatigacione dilataret᷑. ⁊ exer¬

Expanded text:
ba nova reperire, et repertis clarioribus uti posset? Certe Augba nova reperire, et repertis clarioribus uti posset? Certe AugYsaie principium fatetur intelligere nequivisse. Unde autem hoc, nisi forte spiritum ipsum sanctum invidisse dicas, et non potius providisse legentibus? De qua obscuritate loquens Augustiin lucem notitie producit, dum alius eum sic alius sic intellipositum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, qui clausum invenerunt, quod multis modis apepturis Sacris agens: "Perversum hic" inquit "nichil est, obscurum autem aliquid est, non ut tibi negetur, sed ut exerceat accepturum". Et post pauca: "Noli" ait "recalcitrare adversus obscura et dicere: melius diceretur, si sic diceretur; quomodo enim potes tu sic dicere aut iudicare quomodo dici expediat?". Quem secutus Gregorius super Ezechielem: "Magne" inquit "utilitatis est ipsa obscuritas eloquiorum Dei, quia exercet sensum, ut fatigatione dilatetur et exer
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ cũi ut dixi medicina ad recte uiuendũ nichil oĩo. ansi
ꝙqͣrta una mechanicaꝵ corpori famulanciũ. deinde qͥs illud
diffinuit inter nos. de quo ab uncio litiganius: Preter
ciũ ꝙ circa mediciuã infĩca nobis dissensio eit. Nõne alius
scrupulus prenit occultior: Equidẽ ut tibi plane cõcesseran
ꝙ medicine ars nobilissima tuq p̃clarus medicus Illa ut
est iechanicaꝵ penultima. sit oũim p arciũ Tu ut nou
tĩũ ultimꝰ s hostis es sic medicoꝵ oũun sis pͥnceps bceat

Expanded text:
Primum enim, ut dixi, medicina ad recte vivendum nichil omnino, nisi Primum enim, ut dixi, medicina ad recte vivendum nichil omnino, nisi quantum una mechanicarum corpori famulantium. Deinde quis illud diffinivit inter nos, de quo ab initio litigamus? Preter enim quod circa medicinam nobis infinita dissensio est, nonne alius scrupulus premit occultior? Equidem ut tibi plane concesserim quod medicine: ars nobilissima tuque preclarus medicus. Illa, ut est mechanicarum penultima, sic omnium prima artium. Tu, ut non tantum ultimus, sed hostis es, sic medicorum omnium sis princeps. Liceat
Abbreviated transcription (Latin):
ad illã et pp̃ illã sũt. hinc cõcludis. Serue gͥ enis sũt oma¬
le digesta cõclusio. Sic iam longuis feris ꝙͣ minatus eras.
Nec solũ rethorica. s om̃es quocũq sũt honeste artes ip̃a
p̾stat ad quod relique om̃s aspirant. Certe ego nc̃ risuet
uerccũdia ĩ pedior sissm tibi tuo parem mictere. quo ꝓbem te
uilissime seruũ rei. Quod urbamus possũ dicã. Si quod
alio spectat et ad aliud refertur et pp̃ aliud est inuentum.
illi sermat oꝑtet it tu ius mediana aũt tua peccumam
spectat. Et ad illã reffertur et pp̃ illam est. Conclude dyale¬
tice. gͦ pecaũe serua est. bene tibi accidit. Turpioris rei ẜuũ
te facere meditabar pudor obstitit. Sed o grauis argumẽ¬
tator. Quis te tłia docuit: assus falsa notorie et ea deqͥb
pͥncipałr discordamꝰ quod magnũ ĩ argumẽ tando uiciũ est.

Expanded text:
ad illam et propter illam sunt". Hinc concludis: "Serve igitur eius sunt". O maad illam et propter illam sunt". Hinc concludis: "Serve igitur eius sunt". O male digesta conclusio! Sic iam longius feris quam minatus eras. Neque solum rethorica, sed omnes, quotcunque sunt, honeste artes, ipsaprestat, ad quod omnes relique aspirant. Certe ego nunc risu et verecundia impedior sillogismum tibi tuo parem mittere, quo probem te vilissime servum rei. Quod urbanius possum dicam: si quod alio spectat, et ad aliud refertur, et propter aliud est inventum, illi serviat oportet, ut tu vis. Medicina autem tua pecuniam spectat et ad illam refertur et propter illam est. Conclude, dyaletice: ergo pecunie serva est. Bene tibi accidit; turpioris rei servum te facere meditabar; pudor obstitit. Sed, o gravis argumentator, quis te talia docuit? Assumis falsa notorie, et ea de quibus principaliter discordamus; quod magnum in argumentando vitium est.
Abbreviated transcription (Latin):
mediciua. nici ꝙͣtũ agricultura: forte ecĩ longe minis
Nisi putas male uirisse oliu ronie tot milia riro⁊ for¬
caas. ꝑ quos orbis t̾irrũ domitus uictus culca uiia rascra¬
fatoor male. Nõ qi medicus tõralis. ss qr uiunificator etu
ulus defuit. Alioqͥu nulla gens melnis. iiitisutoi ete
uaelat uurgo ala nurabilis que carualẽ sio coporume¬
dicirã muĩꝙͣ ad hibuerat. Cur aũt queso medianam
etace pnustes. ⁊ene te loco. Noq fines tuos cecesienan
ũuis uec ethica prestare possit recte uinere. cũ io poten¬
cioris alterus conũ sit. ueñ ca longior oposiorq diqnta¬
derauos suos excedenti ⁊dspondit pitor famonaismus
appelles age res tuas ut mediais. por medimã anrarur
ais recte uinere. nõ ut cõgrus loquamur uelornate. sed
pocius cõgrue et ornate loq̃di artos discius. ut uiuamus
recte. sic nõ medicina ad has̾ artes refertur: S hoc pociꝰ

Expanded text:
medicina, nisi quantum agricultura? Forte etiam longe minus. medicina, nisi quantum agricultura? Forte etiam longe minus. Nisi putas male vixisse olim Rome tot milia virorum fortium, per quos orbis terrarum domitus, virtus culta, vitia calcafateor, male; non quia medicus temporalis, sed quia vivificator eternus illis defuit. Alioquin nulla gens melius, vel nisi male vivebat virgo illa mirabilis, que carnalem suo corpori medicinam nunquam adhibuerat. Cur autem, queso, medicinam ethice permisces? Tene te loco, neque fines tuos excesseris. Quamvis nec ethica prestare possit recte vivere, cum id potentioris alterius donum sit. Verum et longior operosiorque disputaterminos suos excedenti respondit pictorum famosissimus Apelles. Age res tuas ut medicus. "Per medicinam docemur" ais "recte vivere; non ut congrue loquamur vel ornate, sed potius congrue et ornate loquendi artes discimus, ut vivamus recte. Sic non medicina ad has artes refertur, sed hee potius