comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xerceriputo sed nunc dehis disserere consiliu non est Iducro actenus
egimus aut quae indignis sima tibi uidebatur malorũ potestas : ea nulla
eẽ cognosceres quosq inpunitos quae rebare uideres Num quã in ꝑbitatir
suae carere supplicus licentiã quã cito finin praecabaris. nec longa eẽ diste¬
res infelicioremq fore sidiuturnior infelicissi mã uero siesset a&na.
Post haec miseriores esseimprobos iniusta inpunitate demissos. quas
iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens ẽ ut tum demum
grauiorib suppliciis urgeantur. cum inpuniti esse creduntur. Tum
ego Cum tuas in quam rationes comsidero nihildici ueriusputo
At si ad hominum iudicia reuertar. Quisille est cui haec non credenda
modo sed raltem audiend auideantur o Ita est inquitilla. Nequeunt enĩ
oculos tenebris assuetos ad lucẽ ꝑspicuȩ uentatis attollere. similesq aui¬

Expanded text:
exerceri puto; sed nunc de his disserere consilium non est. Id uero hactenus exerceri puto; sed nunc de his disserere consilium non est. Id uero hactenus egimus ut quae indignissima tibi uidebatur malorum potestas eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare uideres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam quam cito finiri precabaris nec longam esse disceres infelicioremque fore si diuturnior, infelicissimam uero si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus suppliciis urgueantur cum impuniti esse creduntur. – Tum ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto; at si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? – Ita est, inquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae ueritatis attollere similesque aui
Abbreviated transcription (Latin):
rit aduexum non ne multo infelicior eo censendus est cuius in fortunu
bomi participatione releuatur  Quidni inquã. Habentigitur improbi
cum puniuntur quidem bonialiquid ad nexum poenam apsascilicet quae
ratione iustitiae bona est. Idemq cum su pplicio carent in est cis aliquid
ulterius mali ipsampunitas. quam iniquitatis merito malum eẽ confenus
es negare nom possum. Multoigitur infeliciores improbisunt in iusta
inpunitate donati quamiusta ultione puniti. Sed puniruim ꝓbos iustũ
inpunitosuero elabi iniquum eẽ manifestum est. Quis id negeto Sed ne
illudquidã ut quisquam negauit bonu eẽ omne quod iustum est contra¬
q quod iniustum malum liquererespondi Tum ego Ista quidẽ comsequon¬
tinsunteis quae paulo ante conclura sunt Sed quaeso inquamte nulla ne
animarũ supplicia post de functum morte corpus relinquis e Et magna
quidẽ inquit quorũ alia poenali a ceruitate alia uero purgituria clemtia

Expanded text:
rit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium rit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium boni participatione releucum puniuntur quidem, boni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est, contraque, quod iniustum est, malum. — Liquere respondi. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis, quae paulo ante conclusa sunt; sed quaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus relinquis? — Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nam inquam feliciores inquit esse improbossupplicialuentes. quã
si eos nulla iustitiae poena coerceat. Neq id nunc molior qđ cuiuis
ueniat inm̃tẽ corrigi ultione prauos mores & adrectum supplici terro¬
rededuci Ceteris quoq &emplũ eẽ culpanda fugiendi. sed alio quodã
modo infcliciores esse improbos arbitror inpunitõs. Tam & sinulla
ratio correctionis nullus respectus habeat &empli. &quiserit inquã
practerhos alius modus Et illa Donos inquit esse felices malos uero
miseros uorne eprceimus Ita est inquam Sigitur inquit miseriae ca
iuspimbonũ a delatur. Non ne felicior est eocuius pura ac solitaria sine
cuius quã bomi amixtione miseria est Sic in quamuidetur. Quod sicidem
misero qui cunctis careat bonis eo praeterea quib miser est malualiud fue¬

Expanded text:
– Quidnam? inquam. – Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam – Quidnam? inquam. – Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coherceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi; sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. – Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? – Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? – Ita est, inquam. – Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria sine cuiusquam boni ammixtione miseria est? – Sic, inquam, uidetur. – Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus miser est malum aliud fue
Abbreviated transcription (Latin):
china. repentino atq insperato sepe fine destruitur. Quod quidẽ illis mise¬
riae modum statuit. Nam sinequitia miseros facit. miseriorsit necesse est
diuturnior nequam. quos infelicissimos esse iudicarem. si non eorum malitia
saltem mors eetrema finieret Et enĩ si de prauitatis infortunio uera con¬
clũ simus infinitam liquet esse miseriam quamesse constat &ernam: Tum
ego Mira quidem inquam & concessu difficilis in latio. sed his eaquae
prius concessa sunt nimium conuenire cognosco Recte inquit aestimas.
sed qui conclusione accederedurum putat. aequum est uł falsũ aliquit
praetessis se de monstret uelcollo catiomem ꝓpositionũ non esse efficacem
netes sariae conclusionis ostendat. Alioquin concessis praecedentibus.
nihil prorsusest qđ de in latione causetur. Nam hoc quoq quod dicam
nonminus mirum uideatur sed exhis quae suptas neq est necessarium

Expanded text:
china repentino atque insperato saepe fine destruitur. Quod quidem illis misechina repentino atque insperato saepe fine destruitur. Quod quidem illis miseriae modum statuit; nam si nequitia miseros facit, miserior sit necesse est diuturnior nequam. Quos infelicissimos esse iudicarem si non eorum malitiam saltem mors extrema finiret; etenim si de prauitatis infortunio uera conclusimus, infinitam liquet esse miseriam quam esse constat aeternam. – Tum ego: Mira quidem, inquam, et concessu difficilis inlatio, sed his eam quae prius concessa sunt nimium conuenire cognosco. – Recte, inquit, aestimas, sed qui conclusioni accedere durum putat aequum est uel falsum aliquid praecessisse demonstret uel collocationem propositionum non esse efficacem necessariae conclusionis ostendat; alioquin concessis praecedentibus nihil prorsus est quod de inlatione causetur. Nam hoc quoque quod dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae sumpta sunt aeque est necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
sudipsum quo deis licere creditur auferatur Magna &parte sceleratorũ
hominum poena releuetur & eni quo dincredibile cuiquam forte uideat
infelicioresesse necesse est malos cum cupita ꝑfecerint quamsi ea quae eu¬
piunt implere nom possint Namsimiserum est uolusse praua. potuis se
miserius est sine quouoluntatis misere langueret effectus. Itaq cumsua
singulis miscria sit: tripliciin fortumo necesse est urgueantur. quosudeas
scelus uelle posse perficere. Accedo inquam seduti hoc infortunio cito care¬
ant patrandi sceleris posbilitate deserti uehementer exopto Carebunt in¬
quit otius quam tu forsitanuelis uel illi sesaestiment eẽ carituros. Neq eni
est aliquid intam breuib uitae metisita serum quod expectare longũ in mor¬
talis praesertim animus putet. Quorũ magna spes & xcelsa facinorum ma¬

Expanded text:
si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena releuetur. Etenim, quod incredibile cuiquam forte uideatur, infeliciores esse necesse est malos cum cupita perfecerint quam si ea quae cupiunt implere non possint. Nam si miserum est uoluisse praua, potuisse miserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus. Itaque cum sua singulis miseria sit, triplici infortunio necesse est urgueantur quos uideas scelus uelle, posse, perficere. – Accedo, inquam, sed uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris possibilitate deserti uehementer exopto. – Carebunt, inquit, ocius quam uel tu forsitan uelis uel illi sese aestiment esse carituros; neque enim est aliquid in tam breuibus uitae metis ita serum quod exspectare longum immortalis praesertim animus putet. Quorum magna spes et excelsa facinorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
DENIECRESCIT PIUNOUIBUS
NICLUEUS NUTERADDITUS
FLERE DUM PARAT ULULAT.
ILLETIGRIS UT INDICA
TECTA MITIS OBAMBULAT
SEDLICETUARIIS MALIS
NUMEN ARCADIS MLITIS
OBSITUMMISPRANS DUCEM
PESTE SOLUERIT HOSPITIS
LAM TANEN MALA RTMIGES
OREPOCULA PRXERANT gI
LAM SUESCERE ALIA
GLANDE PABULA UER TERANT
ETNIHIL MANET INTE GRUM
NOCE CORPORE PDITIS
SOLAMENS SIABILIS SUPER
MONSTRA QUIPATITUR GEMIT
OLEUEM UIMIUM MANUM
NEC POTENTIA GRAMINA
MEMBRA QUE UALEANT LICIT
CORDA UERTERE NONUALENT
INTUS EST HIOMINUM UIGOR
ARCE CONDITUS ABDITA
NAEC UININA EOUNTIUS
DEIRANUNT NOMINEM SBI
DIRAO CENITUS MEANT
NECNOCINTIA CORPORI
MENTIS UULNERE SAEUIUNT¬
umego Fateor inquam nec iniuria dici uid eo uitiosos tam &si buman
corporis speciem seruent inbeluas tamen animorum qualutate qutari
Sed quorum attorũ seclerataq mens bonorum ꝑnitiae sacuit. Idipsũ eis lici¬
te noluissem Mecdicet inquituti conuenienti monstrabitur loco sedtar̃

Expanded text:
dente crescit et unguibus; dente crescit et unguibus; hic lupis nuper additus flere dum parat ululat, ille tigris ut Indica tecta mitis obambulat. Sed licet uariis malis numen Arcadis alitis obsitum miserans ducem peste soluerit hospitis, iam tamen mala remiges ore pocula traxerant, iam sues Cerealia glande pabula uerterant et nihil manet integrum uoce, corpore perditis. Sola mens stabilis super monstra quae patitur gemit. O leuem nimium manum nec potentia gramina, membra quae ualeant licet, corda uertere non ualent! Intus est hominum uigor arce conditus abdita. Haec uenena potentius detrahunt hominem sibi dira quae penitus meant nec nocentia corpori mentis uulnere saeuiuntTum ego: Fateor, inquam, nec iniuria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluissem. – Nec licet, inquit, uti conuenienti monstrabitur loco, sed tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
Euenit igitur utquẽ transformatum uitus uideas hominem aestimare non
possis. Auaritia feruet alienarum opum ui olentus creptor lupi similem dixe¬
ris Feroxatq inquies linguã litigiis exercet. cani comparabis. Insidia¬
tor occultus subri puisse fraudib. gaudit. uulpeculis & aequetur. Irae
intemperans fremit. leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax
nonm etuenda formidat. ceruissimileͥs habratur. Segnis acstupidus tor¬
pit asinum uiuit. Leuis atq in constans studiaꝑ mutat nihil auib differt
Focdis inmundisq: libi dinib: in mergitur sordidae suis uoluptate detinet᷑.
tasit ut qui ꝓbitate deserta homo eẽ desierit cũ in diuinã conditione transire ñ¬
ETAGAS TEIAGORATES.
EUEUSAPPULIT INSUIE
PULCHIRA QUARESIHENSDEA
SOLIS EDITA SEMINT
MISCIT NOSTITIBUS NOUIS
TACTA CARIMINE POCULA
QUOS UTINUARIOS MODOS
UERTIT NERBI TOTENS IRANUS
NUNC APRI IACIES TEGII.
ILUE MARMARICUSITO

Expanded text:
Euenit igitur, ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non Euenit igitur, ut quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor? Lupi similem dixeris. Ferox atque inquies lingnam litigiis exercet? Cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet? Vulpeculis exaequetur. Irae in-temperans fremit? Leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat? Cernis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpit? Asinum uiuit. Leuis atque inconstans studia permutat? Nihil auibus differt. Foedis inmundisque libidinibus immergitur? Sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit, eum in diuinam condicionem transire net uagas pelago rates Eurus appulit insulae, pulchra qua residens dea Solis edita semine miscet hospitibus nouis tacta carmine pocula. Quos ut in uarios modos uertit herbipotens manus, hunc apri facies tegit, ille Marmaricus leo
Abbreviated transcription (Latin):
igitur ꝓbis probitas ipsa fit praemium. ita in probis nequitia ipsa supplicium ẽ
Iam uero quisquis afficitur poena. malos eaffectum ẽẽ non dubitat. Sugitur
sese ipsi aestimare uelint. possunt ne sibi supplici expertes uideri. quos om¬
nium malorum extrema nequitia non affecit modo uerum &iam uehement᷑
infecit Vide aut̃ &x aduersa parte bonoruq improbos poena commitetur.
Omne namq quod sit unum eẽ ipsumq. unum bonum eẽ. paulo ante didicisti
Cui consequens est ut omne quod sit id &iam bonum esse uideatur. Hoc
igitur modo quicquidabono deficit. eẽ desiftit. Quofit ut mali desinant eẽ
quod fuerant sed fuisse homines adhuc ipsa humani corporis reliquaspecies
ostendat: Qua reuersi in malitiam humanam quoq: amisere naturam. Sed
cum ultra homines quemq prouehere sola probitas possit. necesse ẽ ut quos
abhum ana conditione deiecit. infra hominȩs meritum detrudat improbitas.

Expanded text:
igitur probis probitas ipsa fit praemium, ita improbis nequitia ipsa supplicium est. igitur probis probitas ipsa fit praemium, ita improbis nequitia ipsa supplicium est. Iam uero quisquis afficitur poena, malo se affectum esse non dubitat. Si igitur sese ipsi aestimare uelint, possuntne sibi supplicii expertes uideri quos omnium malorum extrema nequitia non affecit modo uerum etiam uehementer infecit? Vide autem ex aduersa parte bonorum, quae improbos poena comitetur. Omne namque quod sit unum esse ipsumque unum bonum esse paulo ante didicisti, cui consequens est ut omne quod sit id etiam bonum esse uideatur. Hoc igitur modo quidquid a bono deficit esse desistit; quo fit ut mali desinant esse quod fuerant, sed fuisse homines adhuc ipsa humani corporis reliqua species ostentat. Quare uersi in malitiam humanam quoque amisere naturam. Sed cum ultra homines quemque prouehere sola probitas possit, necesse est ut quos ab humana condicione deiecit, infra hominis meritum detrudat improbitas.
Abbreviated transcription (Latin):
piam uel ipse &iam qui contulisset auferre. Sed qm̃ id suacuiq ꝓbitas con¬
fert tum suo praemio carebit: cum probus esse desierit. Postremo cum
omne praemium id circo appetatur qm̃bonũ esse creditur. quis boni com¬
potem praemii iudicet ex pestem a atcuius praemu omnium. pulcherrimi
maximiq memento &enim corollari illius quod paulo ante praecipuum
dedi Acsi colligae cumipsum bonum beatitudo sit bonos omnes eo ipso qđ
bonisint fteribeatos liquet. sed quibeatisint deos cẽ conuenit. Est igitur
praemium bonorum quod nullus deterat dies. nullius minuat potestas. nul¬
lius fuscet imprabitas deosfieri. Quaccumita sint demalorum quoq insepa¬
rabilipo ena dubitare sapiensnequeat. Nam cum bonũ malumq itempoenȩ
atq praemium aduersa fronte dissideant. quae inboni praemio uidemus ac¬
cedere. eadem necesse est in malipoena contraria parte respondeant. Sicut

Expanded text:
piam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas conpiam uel ipse etiam qui contulisset auferre; sed quoniam id sua cuique probitas confert, tum suo praemio carebit, cum probus esse desierit. Postremo cum omne praemium idcirco appetatur quoniam bonum esse creditur, quis boni compotem praemii iudicet expertem? At cuius praemii? Omnium pulcherrimi maximique. Memento etenim corollarii illius quod paulo ante praecipuum dedi ac sic collige: cum ipsum bonum beatitudo sit, bonos omnes eo ipso quod boni sint fieri beatos liquet. Sed qui beati sint deos esse conuenit. Est igitur praemium bonorum quod nullus deferat dies, nullius minuat potestas, nullius fuscet improbitas, deos fieri. Quae cum ita sint, de malorum quoque inseparabili poena dubitare sapiens nequeat. Nam cum bonum malumque item poenae atque praemium aduersa fronte dissideant, quae in boni praemio uidemus accedere eadem necesse est in mali poena contraria parte respondeant. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
NONEACII QUODOETATIESE DOMINIS ERAESEUSINIQUIS
idesneigitur quanto inceno probra uoluantur qua probitas luce resple¬
deato In quoꝑspicuũ est num quam bonis praemia. numquam suasce¬
lerib de eẽ supplicia s erum & enim quae geruntur illud propterquod
una quaeq res geritur eiusdem rei praemium esse nem in iuria uideri
potest ut enĩ currendi instadio propt̃quã curritur iacet praemium
corona. Sed beatitudinem esse. id est ipsum bonũ propter quodom¬
nia geruntur ostendimus. Est igitur humanis actib. ipsum bonũ
ueluti praemium commune propositum Atqui. Hoc ab onis non po¬
test separari Neque enĩ bonus ultraiure uocabitur. quicareat
bonoqua reꝓbosmores sua praemia non relinquunt. Quantum¬
libetigitur saeuiant mali sapienti tamen corona non decidet
non arescet. Neque enim probis animis proprium decus aliena de cerpit
improbitas. Quodsi & trinsetus accepto laetaretur. poterat hocuel alius quis¬

Expanded text:
Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis. Non facit quod optat ipse dominis pressus iniquis. Videsne igitur quanto in caeno probra uoluantur, qua probitas luce resplendeat? In quo perspicuum est numquam bonis praemia numquam sua sceleribus deesse supplicia. Rerum etenim quae geruntur illud propter quod unaquaeque res geritur, eiusdem rei praemium esse non iniuria uideri potest, uti currendi in stadio propter quam curritur iacet praemium corona. Sed beatitudinem esse idem ipsum bonum propter quod omnia geruntur ostendimus. Est igitur humanis actibus ipsum bonum ueluti praemium commune propositum. Atqui hoc a bonis non potest separari neque enim bonus ultra iure uocabitur qui careat bono; quare probos mores sua praemia non relinquunt. Quantumlibet igitur saeuiant mali, sapienti tamen corona non decidet, non arescet. Neque enim probis animis proprium decus aliena decerpit improbitas. Quod si extrinsecus accepto laetaretur, poterat hoc uel alius quis
Abbreviated transcription (Latin):
Non uero quaeant omnia potentes &iam milorum eosdem quimala passunt:
minus passe manifestum est. Huc accedit quod omnẽ potentiam inter &xpe¬
tenda numerandam. omnia quac &petenda referriad bonum uelut ad quod¬
damnaturae suae cacum enostendimus. sed patrandi scleris possibilitas reserri
adbonum non potest. &petenda igitur non est. Atqui. Omnis potentia &x pe¬
tenda est. Li quetigitur malorum possibilitatem non esse potentiam: Ex
quibus omnibus bonorum quidem potentia malorum uero minime dubita¬
bilis apparet infirmitas. Ueramq illam platonis esse sententiam Li quet
solos quod desiderent facere posse sapientes. Improbos uero exercre quidem
quod libeat. Quod uero denderent explere non pose. F aciunt eñ quaelibet
dumperea quibus delectantur idbonum quod desiderant sead epturos putan
Seddminime ad ipiscuntur . qm̃ adbeatitudinem probra nonueniunt.
ERGO CUM CAPUTTOT UNUM CERNAS FERRE TURANNOS

Expanded text:
non uero queant omnia potentes etiam malorum, eosdem qui mala possunt, non uero queant omnia potentes etiam malorum, eosdem qui mala possunt, minus posse manifestum est. Huc accedit quod omnem potentiam inter expetenda numerandam omniaque expetenda referri ad bonum uelut ad quoddam naturae suae cacumen ostendimus. Sed patrandi sceleris possibilitas referri ad bonum non potest, expetenda igitur non est. Atqui omnis potentia expetenda est; liquet igitur malorum possibilitatem non esse potentiam. Ex quibus omnibus bonorum quidem potentia, malorum uero minime dubitabilis apparet infirmitas ueramque illam Platonis esse sententiam liquet solos quod desiderent facere posse sapientes, improbos uero exercere quidem quod libeat, quod uero desiderent explere non posse. Faciunt enim quaelibet, dum per ea quibus delectantur id bonum quod desiderant se adepturos putant; sed minime adipiscuntur, quoniam ad beatitudinem probra non ueniunErgo cum caput tot unum cernas ferre tyrannos,
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. Nam siuti paulo ante collegimus malum nibil est: cum mala ton¬
tum modo possint nihilposse in probosliquet & Perspicuum est Atq: ut in¬
telligas quae nam sit huiuspotentiae uis. sum mobono nihil potentius eẽ pau¬
lo ante definiuimus. Ita est inquã sed idem inquit facere malum nequit a
Minime Est igitur inquit aliquis qui omnia posse homines putete hisi
quis insaniat nemo Atqui Idem possunt malao Vtinam quidem in quã
nom possent. Cumigitur bonorum tantum modo potens possit omnia
QUOSUDES SEDEATCTSOS SOLII. EUMINE RIGES
PURPURA CAROSNITENTES AEETOS TRISTIBUSARMIS
DRETORUO COMMINANTES RABIE CORDISANHELOS
DIIRATIAT SIQUIS SUPERBIS UANI TEGMINA CUITUS
IAMUIDEBIT INTUS ARTAS DOMINOS EERRE CATENAS
NINCENIM LIBIDO UERSAT AUIDIS CORDA UENENIS.
NINCELAGELATIRA MENTEM ELUCTUS TRBIDATOUENS

Expanded text:
demonstrat; nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tandemonstrat; nam si, uti paulo ante collegimus, malum nihil est, cum mala tantummodo possint, nihil posse improbos liquet. – Perspicuum est. – Atque ut intellegas quaenam sit huius potentiae uis: Summo bono nihil potentius esse paulo ante definiuimus. – Ita est, inquam. – Sed idem, inquit, facere malum nequit. – Minime. – Est igitur, inquit, aliquis qui omnia posse homines putet? – Nisi quis insaniat, nemo. – Atqui idem possunt mala. – Vtinam quidem, inquam, non possent! – Cum igitur bonorum tantummodo potens possit omniaQuos uides sedere celsos solii culmine reges, purpura claros nitente, saeptos tristibus armis, ore toruo comminantes, rabie cordis anhelos, detrahat si quis superbis uani tegmina cultus, iam uidebit intus artas dominos ferre catenas; hinc enim libido uersat auidis corda uenenis, hinc flagellat ira mentem fluctus turbida tollens,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt a sed hocmodo non solum potentes esse. sed omnino essedesinunt.
Nam qui communem omnium quae sunt finem relinquunt pariter quod
esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur. ut malos qui
plures hominum sunt eosdemesse dicamus. sedita sese reshabet. Nam quima¬
lisunt. eosmalos esse non abpuo sed eosdem eẽ plre simpliciter atq simplitit᷑
nego. Namuti cadauer hominem mortuum dixeris. simpliciter uero hominem
s appellare itauitiosos malos quidem esse concesserim sedesse absolutae neque¬
am confiteri Est enĩ quod ordinem retinet seruatq naturam. Quod uero ab
hacdeficit &iam esse quod insua natura sitũ est Derelinquit. sed possunt in¬
quies mali . Ne egoquidẽ negauerim sed haec corũ potentia non a uiribus. sed
ab in becillitate descendit. Possunt enĩ mala quae minime ualerent sun bono¬
rumefficientia manere potuissent. quae possibilitas eos euidientius nihil possẽ

Expanded text:
tunt? Sed hoc modo non solum potentes esse, sed omnino esse desinunt; tunt? Sed hoc modo non solum potentes esse, sed omnino esse desinunt; nam qui communem omnium quae sunt finem relinquunt pariter quoque esse desistunt. Quod quidem cuipiam mirum forte uideatur, ut malos, qui plures hominum sunt, eosdem non esse dicamus; sed ita sese res habet. Nam qui mali sunt eos malos esse non abnuo; sed eosdem esse pure atque simpliciter nego. Nam uti cadauer hominem mortuum dixeris, simpliciter uero hominem appellare non possis, ita uitiosos malos quidem esse concesserim, sed esse absolute nequeam confiteri. Est enim quod ordinem retinet seruatque naturam; quod uero ab hac deficit esse etiam, quod in sua natura situm est, derelinquit. Sed possunt, inquies, mali; ne ego quidem negauerim, sed haec eorum potentia non a uiribus sed ab imbecillitate descendit. Possunt enim mala, quae minime ualerent si in bonorum efficientia manere potuissent. Quae possibilitas eos euidentius nihil posse
Abbreviated transcription (Latin):
aut ludicra praemia petunt quae consequiatq obtinere non possunt. sed cir¬
ca ipsam rerum sum mam uertioemq deficiunt. Nec in eomiseris contingit
effectus quod solum dies noctesꝗmoliuntur. Inqua re bonorum ures eminent.
Sicut eni eũ qui pedib incedens adeu locum usq ꝑuenire potusset. quoni hil ul¬
terius peruium iaceret incessui ambulandi potentissimum eẽcenseres. ita cũ
qui expetendorum finem quo nihil ultra est ad praehendit. potentissimũ necesse
est udices. Ex quofit quod huic obiacet utidem scelesti idem uirib: omnibus
uideantur eẽ deserti Cur enĩ relicta uirtute uitia sectantur insciane bonorũ.
Sed quidene̾ruatius ignorantiar taecitate an sectandi nouerunt& sed trans¬
uersos coslibidopraecipitat. sic quoq intemperantia fragiles. qui oblucta¬
riuitio nequeunt. Anscientes uolentesq bonũ deserunt᷑ aduitia deflec¬

Expanded text:
aut ludicra praemia petunt quae consequi atque obtinere non possunt, sed ciraut ludicra praemia petunt quae consequi atque obtinere non possunt, sed circa ipsam rerum summam uerticemque deficiunt nec in eo miseris contingit effectus quod solum dies noctesque moliuntur; in qua re bonorum uires eminent. Sicut enim eum qui pedibus incedens ad eum locum usque peruenire potuisset quod nihil ulterius peruium iaceret incessui ambulandi potentissimum esse censeres, ita eum qui expetendorum finem quo nihil ultra est apprehendit potentissimum necesse est iudices. Ex quo fit, quod huic obiacet, ut idem scelesti idem uiribus omnibus uideantur esse deserti. Cur enim relicta uirtute uitia sectantur? Inscitiane bonorum? Sed quid eneruatius ignorantiae caecitate? An sectanda nouerunt, sed transuersos eos libido praecipitat? Sic quoque intemperantia fragiles, qui obluctari uitio nequeunt. An scientes uolentesque bonum deserunt, ad uitia deflec
Abbreviated transcription (Latin):
Contexe in quam cetera. Nam quinnaturalis officupotens. eo quidem
nequeat ualentiorsit nullus ambigat. sed sumũ bimũ qđ aeq malis
bonisq positũ. Boniquidem naturali officio uirtutum petunt.
mali uero uaria ꝑcupiditatẽ qđ adipiscendi boni naturale officiũ
non est idem ipsum conantur adipisei. antu aliter existimas& Mini¬
me inquam. Nam &iã quod est consequens patet Ehisenĩ quae
concesserim. bonos quidem potentes malos uero necesse ẽ in becilles
Recte inquit p̃curris idq utimedici speraresolent. Indicium est
Erectaeiam resistentisq naturae. sed qm̃ te ad intelligendum prom ptissimumꝰ
esse conspicio crebras coaceruabo rationes. Vide enim quanta uitiosorũ homi¬
minum pateat infirmitas. Quine ad hoc quidem peruenire queunt ad quod eos
Considera uero quantos sceleratos homines habeat in potentia. Neq enĩ leuia

Expanded text:
– Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo qui idem – Contexe, inquam, cetera; nam quin naturalis officii potens eo qui idem nequeat ualentior sit nullus ambigat. – Sed summum bonum, quod aeque malis bonisque propositum boni quidem naturali officio uirtutum petunt, mali uero uariam per cupiditatem, quod adipiscendi boni naturale officium non est, idem ipsum conantur adipisci; an tu aliter existimas? – Minime, inquam; nam etiam quod est consequens patet. Ex his enim quae concesserim bonos quidem potentes, malos uero esse necesse est imbecilles. – Recte, inquit, praecurris idque, uti medici sperare solent, indicium est erectae iam resistentisque naturae. Sed quoniam te ad intellegendum promptissimum esse conspicio, crebras coaceruabo rationes; uide enim quanta uitiosorum hominum pateat infirmitas, qui ne ad hoc quidem peruenire queunt ad quod eos Considera uero quanta sceleratos homines habeat impotentia. Neque enim leuia
Abbreviated transcription (Latin):
mali sint inbecilles  Quisquis inquam dubitat nec rerum naturam nec
consequentiam potest considerare rationum. Rursus in quit si duo sunt
quib idem scđm naturam ꝓpositum sit eorũq unus naturaliofficio id ipsũ
agat atq ꝑficiat. Alteruero naturale illud officium minime adnistrare
quaeat. alio uero modo quamnaturae conuenit. non quidem im pleat
ꝓpositum suum sedimitetur implentem. Quẽ nam horũ ualentiorem
esse decernis & si coniecto inquam quiduelis planius tam̃ audire desi¬
dero.
Ambulandi inquit motũ scđm naturam eẽ homini¬
bus
num negabis: Mini me inquam. Eiusq reipedum
offi¬
cium esse naturale num dubitas& Nec hoc quidemin¬
qu¬
am. Siquis igitur pedib incedere ualens ambulet
liusq cui hoc naturale pedum desit officium. manib ni¬
tens ambulare conetur. Quis horumiure ualentior &istimari potest

Expanded text:
mali sint imbecilles? – Quisquis, inquam, dubitat nec rerum naturam nec mali sint imbecilles? – Quisquis, inquam, dubitat nec rerum naturam nec consequentiam potest considerare rationum. – Rursus, inquit, si duo sint quibus idem secundum naturam propositum sit, eorumque unus naturali officio id ipsum agat atque perficiat, alter uero naturale illud officium minime amministrare queat, alio uero modo quam naturae conuenit non quidem impleat propositum suum sed imitetur implentem, quemnam horum ualentiorem esse decernis? – Etsi coniecto, inquam, quid uelis, planius tamen audire desidero. – Ambulandi, inquit, motum secundum naturam esse hominibus num negabis? – Minime, inquam. – Eiusque rei pedum officium esse naturale num dubitas? – Ne hoc quidem, inquam. – Si quis igitur pedibus incedere ualens ambulet aliusque, cui hoc naturale pedum desit officium, manibus nitens ambulare conetur, quis horum iure ualentior existimari potest?
Abbreviated transcription (Latin):
nistine igitur inquit. superiorib rationib eẽ collectum. intentionẽ omnem uo¬
luntatis humanae. quae diuersis studiis agitur adbeatitudinem festinare :
Meminimquam illu quoq eẽ demons tratũ. Num re cordaris beatitu dinem
psum eẽ bonũ eoq modo cum beatitudo petitur ab omnib desiderari bonu &
Minime inquam recordor qm̃ id memoriae fixum teneo Om̃sigitur homi¬
nes boni pariter ac mali in discretas intentione ad bonũ puenire nituntur.
Ita inquam consequens est. sed certum est adeptione bonibonos fieria
Certum Ad ipiscuntur igiturboni quod appetunt o Sicuidetur Ma¬
liuero si ad ipiscerentur quod appetunt bonum malies se non possente
Ita est. Cumigitur utriq bonum petant sed hi quidem adipiscantur.
Illi uero minime. Num dubium est bonos quidem potentes ee Quiuõ

Expanded text:
nistine igitur, inquit, superioribus rationibus esse collectum intentionem omnem uonistine igitur, inquit, superioribus rationibus esse collectum intentionem omnem uoluntatis humanae, quae diuersis studiis agitur, ad beatitudinem festinare? – Memini, inquam, illud quoque esse demonstratum. – Num recordaris beatitudinem ipsum esse bonum eoque modo, cum beatitudo petitur, ab omnibus desiderari bonum? – Minime, inquam, recordor, quoniam id memoriae fixum teneo. – Omnes igitur homines boni pariter ac mali indiscreta intentione ad bonum peruenire nituntur? – Ita, inquam, consequens est. – Sed certum adeptione boni bonos fieri? – Certum. – Adipiscuntur igitur boni, quod appetunt? – Sic uidetur. – Mali uero si adipiscerentur quod appetunt, bonum, mali esse non possent. –Ita est. – Cum igitur utrique bonum petant, sed hi quidem adipiscantur, illi uero minime, num dubium est bonos quidem potentes esse, qui uero
Abbreviated transcription (Latin):
QUECELSA CONSCENDANT SOUI
QUASSIBICUMUELOX MENS INDUIT
IRRAS PEROSA DISPICIT.
AERIS INMENSI SUPPRAT GLOBUM
NVDESO POSTERGUM UIDET.
OUIO AGILIMOIUCALETAETHERIS
TRANSCENDITIGNIS UERTICRMA.
DONEC INASTRIEERAS SUROAIDOMOS
PHOEBOQ IUNONIUIAS.
AUTCOMITETUR IIEROELIDI SENIS
MILESCORUSCI SIDERIS
UE QUOEUMO MICANS NOXPINOIIUE
RECURRAT ASTR CIRCULUM.
ATQ UBIIAM EX HAUSTI EUERIT SATIS
DORSAQ UELOCIS PRAEMMATNERIS
COMPOSUERENDILUMINIS.
HICREGUM SCREETŨ DÑS TENET
ORDISO HABENAS TIMPERA.
ETUOLUCRẼ CURRŨ SABILSREOIT
RERUM CORUSCUS ARBITER.
HUCTESCIRE DUCEMREITRAT UIA
QUAM NUNC REOUIRIS IMMEMOR
HINCORIUS NICSISIAMGRADUS
QUODSITIRRARUM PIACEAT TBI
NOCTEM RELICIRM UISERE
QUOSMISERITORUOS POPULITIMEN
&iam potuisse dubitasa Minime. Quoduero quisq potest in couilidus
Quoduero non potest in hocinbetillis esse censendus est łateor inquam. Memi¬

Expanded text:
Quae celsa conscendant poli. Quae celsa conscendant poli. Quas sibi cum uelox mens induit, Terras perosa despicit, Aeris inmensi superat globum, Nubesque postergum uidet, Quique agili motu calet aetheris, Transcendit ignis uerticem, Donec in astriferas surgat domos Phoeboque coniungat uias Aut comitetur iter gelidi senis Miles corusci sideris, Vel quocumque micans nox pingitur, Recurrat astri circulum Atque ubi iam exhausti fuerit satisdorsaque uelocis premat compos uerendi luminis. Hic regum sceptrum dominus tenet orbisque habenas temperat et uolucrem currum stabilis regit rerum coruscus arbiter. Huc te si reducem referat uia quam nunc requiris immemor, hinc ortus, hic sistam gradum.” Quodsi terrarum placeat tibi noctem relictam uisere, quos miseri toruos populi timent etiam potuisse dubitabis? – Minime. – Quod uero quisque potest in eo ualidus, quod uero non potest in hoc imbecillis esse censendus est. –Fateor, inquam. – Memi
Abbreviated transcription (Latin):
monstris siutitu a estimas in tanti uelut patris familias dispositissima
domo uilia uasa colerentur. praetiosa sordescerent. sed non ita est
Uamsi ea quae paulo ante conclus a sunt in conuulsa seruantur. ipso de
cuus nunc regno loquimur auctore cognosces. Semper quidẽ poten¬
tes eẽ bonos malos uero abiectos semꝑ atq in becilles: Nec sinepoeni
um quã esse uitia. nec sine praemio uirtutes. Bonis felicia mals sẽp
ifortunata contingere. Multaq id genus quae sopitis quae rebisꝰ
firmitace soliditatẽ corroborent & qͥm̃ uere formam betitu dinis
me dudum monstrante uidisti quo & iamsita sit agnouisti.¬
Decursis omnib: quae p̃mittere necessariumputo uiam tibi quaete domũ
reuehat ostendam. Pennas &iam tuae menti quib se ialtum tollere
possit ad figam ut perturbatione depulsa sospes in patriam meoductu
m ea semita meis &iam uehiculis reuertaris
UNTITENI PENNAE UOIXERES MINI

Expanded text:
monstris si, uti tu aestimas, in tanti uelut patris familias dispositissima monstris si, uti tu aestimas, in tanti uelut patris familias dispositissima domo uilia uasa colerentur, pretiosa sordescerent. Sed non ita est; nam si ea quae paulo ante conclusa sunt inconuulsa seruantur, ipso de cuius nunc regno loquimur auctore cognosces semper quidem potentes esse bonos, malos uero abiectos semper atque imbecilles, nec sine poena umquam esse uitia nec sine praemio uirtutes, bonis felicia malis semper infortunata contingere multaque id genus, quae sopitis querelis firma te soliditate corroborent. Et quoniam uerae formam beatitudinis me dudum monstrante uidisti, quo etiam sita sit agnouistidecursis omnibus quae praemittere necessarium puto, uiam tibi quae te domum reuehat ostendam. Pennas etiam tuae menti quibus se in altum tollere possit adfigam, ut perturbatione depulsa sospes in patriam meo ductu, mea semita, meis etiam uehiculis reuertaris. Sunt etenim pennae uolucres mihi
Abbreviated transcription (Latin):
sua uiterq caecinisset. Tumego non du penitus inseti macroris oblitus in¬
tentionem dicere ad huc aliquidparentis abrupi. Eto inquam ueri praeuia
luminis. quae usq ad huctua fudit oratio. Cum sui speculatione diuia
tum tius rationib inuicta patuerunt ea quae mihi & siobiniuriae dolo¬
rem nuꝑ oblita non tamenante hac prorsus ignorata dixisti. Sedea ipsae
ł maxima nr̃i causa maeroris quod cm rerum bonus rector existat ł cẽ
ominino mala possint uel in punita praetereant. Quod solũ quanta dig¬
num sitammiratione prosecto consideras At huic aliud maius adiungit᷑¬
U amimperante florenteq nequitia uirtus nonsolum praemnis caret
uerum &iam sederatorum pedib subiecta caltatur & i locũ facinorum
supplicia luit. Quae fieri in regnoscientis omnia potenti s ominia sed
bonitantum modo uolentis dĩ nemosatis potest nec ammirari nec con¬
queri Tumilla & esset in quit infiniti stuporis omnibq. orribilius

Expanded text:
suauiterque cecinisset, tum ego nondum penitus insiti maeroris oblitus intentionem dicere adhuc aliquid parantis abrupi et: O, inquam, ueri praeuia luminis, quae usque adhuc tua fudit oratio cum sui speculatione diuina tum tuis rationibus inuicta patuerunt, eaque mihi etsi ob iniuriae dolorem nuper oblita non tamen antehac prorsus ignorata dixisti. Sed ea ipsa est uel maxima nostri causa maeroris quod, cum rerum bonus rector exsistat, uel esse omnino mala possint uel impunita praetereant; quod solum quanta dignum sit ammiratione profecto consideras. At huic aliud maius adiungitur; nam imperante florenteque nequitia uirtus non solum praemiis caret, uerum etiam sceleratorum pedibus subiecta calcatur et in locum facinorum supplicia luit. Quae fieri in regno scientis omnia, potentis omnia, sed bona tantummodo uolentis dei nemo satis potest nec ammirari nec conqueri. – Tum illa: Et esset, inquit, infiniti stuporis omnibusque horribilius
Abbreviated transcription (Latin):
a pessimi quidam ꝑpetiuidentur noxiorum odio flagrantes aduirtutis frugẽ
que bonasint cum eis com petenter utendo alicuius bonielicit effectum. Ordo
eñ quidam cuncta conplectitur. ut ꝗđ ad signata ordinis ratione decesserit hoc
licet in aliũ tam̃ ordinẽ relabatur. Nequit in regno prouidentae licen temeri
Neq eni fas est homini cunctas diuinac operae machinas ł ingenio conpraehen¬
dere uel &plicare sermone. Hoc tantũ ꝑspexisse sufficiat quonaturarũ omniu
proditor ds̃ idẽ ad honũ dirigens cuncta dispomat. Dumq ea quae ꝓtulit in
suisimilitudinẽ retinere festinat malũ omne dereipublieae suae terminis ꝑ
fectalis seriem necessitatis eliminet. Quofit ut quae in terris abundare credum᷑
sidis ponentem prouidentiam spectes nibilusquã mali eẽ ꝑpendas. seduideo te
iam dudum & pondere quaestionis oneratum & rationis ꝓlixitate fatigatum

Expanded text:
a pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis frugem a pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis frugem que bona sint, cum eis competenter utendo alicuius boni elicit effectum. Ordo enim quidam cuncta complectitur, ut quod adsignata ordinis ratione decesserit hoc licet in alium, tamen ordinem relabatur, ne quid in regno prouidentiae liceat temerτ ̓ἀγορεύειν. Neque enim fas est homini cunctas diuinae operae machinas uel ingenio comprehendere uel explicare sermone. Hoc tantum perspexisse sufficiat quod naturarum omnium proditor deus idem ad bonum dirigens cuncta disponat, dumque ea quae protulit in sui similitudinem retinere festinat, malum omne de rei publicae suae terminis per fatalis seriem necessitatis eliminet. Quo fit ut quae in terris abundare creduntur, si disponentem prouidentiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed uideo te iam dudum et pondere quaestionis oneratum et rationis prolixitate fatigatum
Abbreviated transcription (Latin):
e forsitam alicuius tam pracceps atq inportuna natura ut eu in scelera poruis
Qaceriare possitreifamiliaris inopia Huius morbo prouidentia collatae pecumuc
oemedo medetur. Hio sceditã probris conscientia expectans & secũ fortuna sua
comotioans sursitan ꝑtimescit ne cuius en ucundus usur est sit tristis amirio mu¬
abit irtur mores aedũ fertuna metuit amittere nequitiam dereliquid Alios
indadẽ meritam praccipitauit in dignae ac felicitas quibusda ꝑmissu puniendi
ius ut ex erbu bonis & malis esset causa supplicii. Nam ut ꝓbisatq improbis nullu
soedus ita ut ipsi inter se improbi neq unt conuenire. Quidm. cum a semet ipsis
dis cerpentib conscientiam uitus quisq dissentiant ficiatq saepe quaetum ges¬
serint non fuisseberenda decernant. Ex quosiepe sũma illa prouidentia pro¬
tulit insigne miraculum ut malos mali bonos facerent. Namdum iniquasibi

Expanded text:
est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura ut eum in scelera potius est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia; huius morbo prouidentia collatae pecuniae remedio medetur. Hic foedatam probris conscientiam spectans et se cum fortuna sua comparans forsitan pertimescit ne cuius ei iucundus usus est sit tristis amissio; mutabit igitur mores ac dum fortunam metuit amittere nequitiam derelinquit. Alios in cladem meritam praecipitauit indigne acta felicitas; quibusdam permissum puniendi ius ut exercitii bonis et malis esset causa supplicii. Nam ut probis atque improbis nullum foedus est ita ipsi inter se improbi nequeunt conuenire. Quidni, cum a semet ipsis discerpentibus conscientiam uitiis quisque dissentiat faciantque saepe quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex quo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ACHAN. fitaui saepe ui bonis suma rerũ regenda deferatur ut exuperans
retundatur imꝓbitas. Aliis mixta quaedã ꝓanimoru qualitate distribuit.
quosdam remordet nelonga felicitate luxurient alios duris agitari ut uirtu¬
teanimi pacientiae usu atq exercitatione confirment. Aliiplus aequo mutu¬
uenerandũ seculinomen gloriosae praetio mortis emerunt. Quidã sup plicus
in expugnabilis exemplum ceteris practulerunt inuictam malis ee uirtutem
quae quam rectae atq disposuitae & &x eorũ bono quibus accedere uidentur
funt nulli dubitatio est. Nam illud quoq quod improbis nuntristia nunc
optata proueniunt exeis ducitur causis. acde triftibus quidẽ nemomiratur
qđ cos malo meritos om̃s existimant. quorum quidẽ supplicia tũ ceteros absce¬
lerib deterrent. tum ipsos quib inuchuntur enĩdant. Eeta uero magnũbo¬
nis argum̃tũ loquunt quid dehuius modi felicitate debeant iudicart quam
famularis saepe improbis cernant Inquare illud &iã dispensari credo quod

Expanded text:
. Fit autem saepe uti bonis summa rerum regenda deferatur ut exuberans retundatur improbitas. Aliis mixta quaedam pro animorum qualitate distribuit: Quosdam remordet ne longa felicitate luxurient, alios duris agitari ut uirtutes animi patientiae usu atque exercitatione confirment. Alii plus aequo metuuenerandum saeculis nomen gloriosae pretio mortis emerunt, quidem suppliciis inexpugnabiles exemplum ceteris praetulerunt inuictam malis esse uirtutem; quae quam recte atque disposite et ex eorum bono quibus accedere uidentur fiant nulla dubitatio est. Nam illud quoque, quod improbis nunc tristia nunc optata proueniunt, ex eisdem ducitur causis. Ac de tristibus quidem nemo miratur, quod eos male meritos omnes existimant; quorum quidem supplicia tum ceteros ab sceleribus deterrent tum ipsos quibus inuehuntur emendant. Laeta uero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de huius modi felicitate debeant iudicare quam famulari saepe improbis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo quod
Abbreviated transcription (Latin):
dentiae diuersum uidetur. & uictricem quidẽ cuusam disuictam uero cuoni
placuisse. funiliaris nrlucanus ammonuit Hicigitur quicquid ertraspem
uideas geri quidem rectus ordo est opinioniuõ tuae ꝑuersa confusio. Sed
sit aliquis itabene moratus. ut de eo diuinũ iudicium. pariter humanũq: con¬
sentiat. sed est animi uirib infirmus. cuisiquid eueniat aduersi deuenit colere
forsitan innocentia ꝑquã non potuit recinere fortunã Parutitaq sapiens
dispensatio ei. quem deteriorem facere possit aduersidis. Necui non con¬
uenit laborare patiatur. Est aliuscunctis uirtutib. absolutus. sunctusq ac
dõ proximus hunc contingi quib libet aduersis. nesas prouidentia iudicat.
Adeo ut necorporeis quidem morbis agitari sinat. Nam ut quidã me quoq¬

Expanded text:
uidentiae diuersum uidetur. Et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni uidentiae diuersum uidetur. Et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus ammonuit. Hic igitur quicquid citra spem uideas geri rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo diuinum iudicium pariter humanumque consentiat, sed est animi uiribus infirmus, cui si quid eueniat aduersi desinet colere forsitan innocentiam per quam non potuit retinere fortunam: parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem facere possit aduersitas, ne cui non conuenit laborare patiatur. Est alius cunctis uirtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus: hunc contingi quibuslibet aduersis nefas prouidentia iudicat adeo ut ne corporeis quidem morbis agitari sinat. Nam ut quidam me quoq
Abbreviated transcription (Latin):
lumigitur poterit intueri illam intimam temperiem ueluti incorporibus
ditio solet animorum & Non enĩ dissimile est miraculum nesdienti cur
sanis corporib: his qui de dulcu illis uero amara conueniant e Curaegrieuia¬
quidã lenibus quidauo acrib adiuuanture Ad hoc medicus qui sanitatis ipsius
atq aegritudinis modum temperam̃tumq. dinuscit. minime miratur. Quiduo
aliudanimorum salus uidetur essequam probitas& Quid ae griuido quamutiao
Quis autẽ alius uel soruator bonorum. ł maloru depulsor. qua rector acmediutor men¬
tium ds̃e Quicum exalia prouidentie specula sespexit quid un cuiq conue¬
nuat agnoscit. & quod comuenire nouit. accomodat. hiciam fit illud fatalis or¬
dinis insignae miraculum. cum absciente geritur quod stupeant ignorantes.
Namut pauta quae ratio ualet humana. dediuina prafunditate ꝑstringam
dehocquem tu iustissimum & aequi seruantissimum putas omnia scienti ꝓia¬

Expanded text:
num igitur poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus num igitur poterit intueri illam intimam temperiem, uelut in corporibus dici solet, animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiaquidam lenibus quidam uero acribus adiuuantur. At hoc medicus, qui sanitatis ipsius atque aegritudinis modum temperamentumque dinoscit, minime miratur. Quid uero aliud animorum salus uidetur esse quam probitas, quid aegritudo quam uitia? Quis autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ac medicator mentium deus? Qui cum ex alta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi seruantissimum putas omnia scienti pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmat. Hicuero ordo res mutabiles & alio quin temere fluituras. propria in¬
commutabilita te coherceat. Quofit ut tam & si uobis huncordinẽ minime consi¬
derare ualentib: consusa omnia ꝑturbataq uideantur. nihilominus tamsuus
modus adbonum dirigens cuncta disponat. Nihil est enĩ quod mali causa nec
abipas quide improbis fiat quodut uberrime demonstratum est bonũ quaeren¬
tes prauus error auertit. Necdũ ordo de summi boni cardine proficiens. a suo
quoquam deflectat exordio. Quae uero in quies potest ulla iniquior eeconfunq
quamut bonis tum adueria tum prospera. malis &iam tumoptata. tum Gelio¬
s contingante Numigitur ea mentis integritate homine degunt. ut
quos probos improbos ue censuerunt eosquoq uti eistimant esse necessesit.
At quin hoc hominem iudicia depugnant. & quos alii praemio ali sopplicro
dignos arbitrantur sed concedamus ut aliquis possit bonos malosq discernere

Expanded text:
promat, hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria inpromat, hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coherceat. Quo fit ut, tametsi uobis hunc ordinem minime considerare ualentibus confusa omnia perturbataque uideantur, nihilo minus tamen suus modus ad bonum dirigens cuncta disponat. Nihil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat; quos, ut uberrime demonstratum est, bonum quaerentes prauus error auertit, nedum ordo de summi boni cardine proficiens a suo quoquam deflectat exordio. Quae uero, inquies, potest ulla iniquior esse confusio quam ut bonis tum aduersa tum prospera, malis etiam tum optata tum odiosa contingant? Num igitur ea mentis integritate homines degunt ut quos probos improbosue censuerunt eos quoque uti existimant esse necesse sit? Atqui in hoc hominum iudicia depugnant et quos alii praemio alii supplicio dignos arbitrantur. Sed concedamus ut aliquis possit bonos malosque discernere;