comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quintus ele adab arin quod ẽ. deu tero nomium hii sunt quinq:
librimossi quos hebraei torat. Latinilegem appellant Proprie
autẽ lex appellatur. quae ꝑ morsendata ẽ: Secundus ordo ẽ
prophetarũ in quo continetur libriocto. Quorũ primus
losue benu quilatine hie suncue dr̃ Secundus sobtim
quod ẽ iudicũ Tertius samuel quiẽ regũ primus quar¬
tus malachim qui ẽ regũ secundus. quintus es aitis. sextus
hieremias Septimus ezechiel octauus thuris ra quidicit᷑
duo decim prophetarũ. Qui libri quiasibi probreuitate ad iunc¬
tisunt prounoaccipiuntur. Tertius est ordo agiogra¬
forũ ldẽ scũ scribentiũ in quosunt librinouem quorũ
primus lob Secundus psulteriũ Tertius mas loth qđ ȩꝓ
uerbia sclomonis. Quartus ad coeleth. qđ ẽ ec clesiastis
Quitus sirusirin qđ ẽ cantica cantiquorũ Sextus de niel
Septimus dabrelamin qđ ẽ uerbu dierum hoc ẽ pura lipo¬
menon octauus aes dras. Nonus hester : quisimulomnes

Expanded text:
quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thora, Latini Legem appellant. Proprie autem Lex appellatur, quae per Moysen data est. Secundus ordo est prophetarum, in quo continentur libri octo, quorum primus Iosuae Benun: qui latine Iesu Nave dicitur; secundus Sophtim, quod est Iudicum; tertius Samuel, qui est Regum primus; quartus Malachim, qui est Regum secundus; quintus Esaias; sextus Ieremias; septimus Ezechiel; octavus Thereazar, qui dicitur Duodecim Prophetarum, qui libri, quia sibi pro brevitate adiuncti sunt, pro uno accipiuntur. Tertius est ordo Hagiographorum, id est sancta scribentium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; secundus Psalterium; tertius Masloth, quod est Proverbia Salomonis; quartus Coheleth, quod est Ecclesiastes; quintus Sir hassirim, quod est Canticum canticorum; sextus Daniel; septimus Dibre haiamim, quod est verba dierum, hoc est Paralipomenon; octavus Esdras; nonus Hester; qui simul omnes
Abbreviated transcription (Latin):
secustestamentũ ideo dicitur quia uenienterouo
cesscuit de quo a postolus meminit dicenscaere
autẽ nouũ ideonuncupatur qui a in nouat . Nonenim
llũ discunt nisi homines rȩnouatiex uetusiaceꝑes
gratia a ꝑtinen tes lã ad testa mentũ nouũ qđ eft
regnũ caflorũ hebraeiautẽ uetus testamentũ ats¬
drtuuctore iuxtanumerũ litterarũsuus eos
iniuginti duos libros accipiunt Diuidentes eos in
gra forum Primus or dolegis inqum qdelibene
accipitur quorum primus e bresith qđ ũ genesis
se cupidus eles moch. Quod ẽ exodus tertius ume¬
gra quod e leuiticũ Qucrtus ualetaber. qđ numer¬

Expanded text:
etus Testamentum ideo dicitur, quia veniente Novo cessavit. De quo Apostolus meminit dicens Coriautem Novum ideo nuncupatur, quia innovat. Non enim illud discunt nisi homines renovati ex vetustate per gratiam, et pertinentes iam ad Testamentum Novum, quod est regnum caelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum, Esdra auctore, iuxta numerum litterarum suarum in viginti duos libros accipiunt, dividentes eos in graphorum. Primus ordo Legis in quinque libris accipitur, quorum primus est Bresith, quod est Genesis; secundus Veelle Semoth, quod est Exodus; tertius Vaiicra, quod est Leviticum; quartus Vaiedabber, qu
Abbreviated transcription (Latin):
lis et consubs tantialis umborũ sp̃s sc̃s ideo non dr̃
giuitus neduo intrinitate filii suspicentur Ide oñ prȩ¬
dicatur rigenitus neduopatris in ipsa trinitatẽ tre¬
s multa adhuc habeo quae uobis loquar sed non
po tustis illa modo cuidire ueni et autẽ sp̃suericta¬
iis quia patre procedit et de meo ciccipiet ille uobis
indicabit omniai hiccutẽ non solũ natura proce¬
dit sed semꝑ cidperagenda opera trinitatis inde¬
sinenter procedit. hoc cui teminter ẽ int̃nascentẽ
filium et procedentem s p̃m scm quod filius ex unonaiutdio
grecelatine nuntius inter praetatur. Vnden duc apge
uapparuerunt lohit. In quibus dñs singulantera ppel¬
ab corũ ocuilis ipsemcaolũ ascendrde eonseosentortñ
tescibus outttur secundũillam eiusdem dr̃ spseena¬
dixit tunclugebunt filis ponsi cũ abessablatus tut¬
ht sconsus Item paraclitus oroeo quo dcon solmetur

Expanded text:
lis et consubstantialis amborum. Spiritus sanctus ideo non dicitur lis et consubstantialis amborum. Spiritus sanctus ideo non dicitur genitus, ne duo in Trinitate Filii suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus, ne duo Patres in ipsa Trinitate creentis Ioann. 16, 12: 'Multa adhuc habeo quae vobis loquar, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit, et de meo accipiet: ille vobis indicabit omnia.' Hic autem non solum natura procedit, sed semper ad peragenda opera Trinitatis indesinenter procedit. Hoc autem interest inter nascentem Filium et procedentem Spiritum sanctum, quod Filius ex uno nasciturGraece, Latine nuntius interpretatur. Unde et duo angeli apparuerunt Loth, in quibus Dominus singulariter appelab eorum oculis ipse in coelum ascendit. Consolator enim tibus mittitur secundum illam eiusdem domini sententdixit: tunc lugebunt filii sponsi, cum ab eis ablatus fuerit sponsus.' Item Paracletus, pro eo quod consolationem
Abbreviated transcription (Latin):
scemue nonstuor tuite duintatis sed ex infir mitads
humanitatis non ex suaenaturae ꝑmansione sedex nr̃a
ds̃ quia ex patrefilioq procedit et subs tantiã eorũ
habet neque enim aliud depatre proce derepotuit
quã quod ipse ẽ pater Sp̃s sc̃s autẽ dictus secundũ
id quod ad ali quid refertur spirans et spirans utiq
sp̃s inspirans est ec ex eo appellatus sp̃s ẽ Proprio
autem modo quodã dicitur sp̃s sc̃s secundũ quod
refertur ad patrem et filiũ quod eorũ sp̃s sit nam
et hoc nomen. quod sp̃s dicitur non secundũ id quod
refertur ad aliquid. sed secundũ id quod aliquam
ncturam significat omnis enim incorpore anti tura
sp̃s inscribturis sacris apellatur. unde nontantum
patristfilio et spũi scõ sed omni rationali creaturas
it animue hoc uocabulũ congruit. Ideolgitur sp̃sdĩ
ꝑciter sp̃s et filius sp̃s et pater sc̃s et filius sc̃s propr

Expanded text:
fatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae naturae permansione, sed ex nos ideo praedicatur Deus, quia ex Patre Filioque procedit, et substantiam eius habet. Neque enim aliud de Patre procedere potuit quam quod ipse est Pater. Spiritus autem dictus secundum id quod ad aliquid refertur spiratus; et spirans utique spiritu inspirans est, et ex eo appellatus Spiritus est. Proprio autem modo quodam dicitur Spiritus sanctus secundum quod refertur ad Patrem et Filium, quod eorum spiritus sit. Nam et hoc nomen, quod Spiritus dicitur, non secundum id quod refertur ad aliquid, sed secundum id quod aliquam naturam significat. Omnis enim incorporea natura spiritus in Scripturis sacris appellatur, unde non tantum Patri et Filio et Spiritui sancto, sed omni rationali creaturae et animae hoc vocabulum congruit. Ideo igitur SpirituPater spiritus et Filius spiritus, et Pater sanctus et Filius sanctus, propr
Abbreviated transcription (Latin):
Sotomiel añ xL cathinus litteras grecis dedit ÑI DCCXUI
Aoth añ lxxx fabule dictae III DecCLXXU
Debbora añ .xl. appollome dicinae artẽ inuenit cit harã repperit ĩIID
Gedeon añ xlmercurius lirã condidit III DccCCLU¬
Abimelec añ iii corus ingrecia inuentus uTI DCCCCL UIIII
Tola añxxii priamus reg̃ introia III DCccCLXXx
Iair. añ .xxii. carmentes latinas littera srepperit iIII .III.
Ieptẽ añ .ui erculis flãmis seinlecit iIII .UIIII.
labdon añ uii trola capta ẽ
Samson añ xx. ascanus albam condidit iII XLicii

Expanded text:
Othoniel, an. XL, Cadmus litteras Graecis dedit, IIIM. DCCXCVI. Aoth, an. LXXX. Fabulae fictae sunt, IIIM.DCCCLXXVI. Debbora, an. LX. Apollo medicinae artem invenit, et citharam reperit, IIIM.DCCCCXVI. 11. Gedeon, an. XL. Mercurius lyram condidit, IIIM.DCCCCLAbimelech ann. III. Chorus in Graecia inventus. IIIMDCCCCLVIII. Tola ann. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. AbdSamson, an. XX. Ascanius Albam condidit, IVM.XLV. H
Abbreviated transcription (Latin):
mundicuius prima aetas ẽ. ab adã usq: ad noe secund
a noe usq ad abrahum tertia abra ham usq: ad dđ¬
quarta adauidusq ad trans migrationem ludu in
mundus is tefiniatur quarum decursuspergene¬
rationes & regna ita inspicitur
rimo enim die ds̃ lucis nomine condidit angelos. secundo infir
mamentia ppellatione caelos. Tertio indis cretionis uocabulo
specem a quarũ & terrae. quarto luminaria caeli. Quinto
animantia ex aquis. sexto animantia ex t̃raa hominẽ quem
Seth anñ .ccu g̃ enos. cΜ quicepit inuo carenomen dñi
E nos. ann. clxlẽ cainan  cainan a nn clex q̃¬

Expanded text:
mundi, cujus prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda mundi, cujus prima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda a Noe usque ad Abraham; tertia ab Abraham usque ad Dquarta a David usque ad transmigrationem Iuda in mundus iste finiatur. Quarum decursus per generationes et regna ita inspicitur.Primo enim die Deus in lucis nomine cmamenti appellatione creavit celos. / Tertio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae. Quarto luminaria coeli. Quinto animantia ex aquis. Sexto animantia ex terra et hominem, qSeth anno CII. genuit Enos, qui coepit invocare nomen domini. Enos anno XC. genuit Cainan. Cainan anno LX
Abbreviated transcription (Latin):
in diebus pente costen et ipsi caelebramus post dñi resurrettionẽ
remis saculpa et totius debitas ciro grafo euacuato ab omni
nexuliberisuscipientes aduenientẽ in nosgratiam sp̃s scĩ
quantur ab euntibus enim aliis alii succedunt. hunc
quidã quinqua gesimum annum dicunt. quẽ hebraei lu¬
beleum uocant. obhanc causcim et ille hebraeus qui propter
uxorem e liberos cimans dñm suũ aureꝑtunsa seruitio
subuigatus seruire iubetur insceculũ hocẽ usq ad annum
quinqua gensimum. Aetas plerũq dicitur & ꝓuno cinno
tempore . Vndet aetas tempus quod demultis sceculis ins¬
truitur & dicta aetas quasi a euitas idẽ similitudo a eui
nam aeuus ẽ. aetas ꝑpetua cuius neq initiũ neq ex tremũ
ꝓscto aliquando ꝓceterno ponitur unde& apudlati¬
nos ẽ diriucitũ Ecetas autem proprieduobus modis dr̃
aut enĩ hominis sicut infantia iuuentus senectus aut

Expanded text:
in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab omni nexu liberi suscipientes advenientem in nos gratiam Spiritus quantur: abeuntibus enim aliis alia succedunt. Hunc quidam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesimum. Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ro quovis tempore. Unde et aetas tempus, quod de multis saeculis instruitur. Nam aevum est aetas perpetua, cujus neque initium neque extremum pro saeculo, aliquando pro aeterno ponitur. Unde et apud Latinos est derivatum. 5. Aetas autem proprie duobus modis dicitur; aut enim hominis, sicut infantia, juventus, senectus; aut
Abbreviated transcription (Latin):
to quando primum censu ex agitata romanum orbem
discripsit dicta autemera exeo quod omnis orbis ȩs reddere ꝓ¬
apudelidem grecia eciuitatem. eliis agentibus agonem &
quin quennale certamen quattuor medus annis uacan¬
tibus & obhoc elidum certaminis tempus olimpiadem
uocauerunt quadriennio in una olimpiade subputato.
Lus trum uero est penteres in idẽ quinquennium quod quinto
annodicitur condipropterolimpiadas aromanis ad huc
enim consules adhuc era nĩdumerat. Est enim quinquennc¬
le tempus ideo uero sic uocatum eo quod censu i per quin¬
quenmũ in republica ꝑ actours romalus trabatur
Iubeleus inter praetatur remissionis annus. Est enimhe¬
braicus et sermo et numerus quis eptenis annorum ebdom¬
madib: id ẽ quadra ginta etnouem annis texitur in quoclange¬
bantur tubae et ad om̃s reuertebantur antiqua possessio debita
soluebantur. Confirmabantur libertates hunc numerum eciã

Expanded text:
to, quando primum censu exagitato Romanum orbem to, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere papud Elidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olympiade supputato. Lustrum vero est πεντετηρίς, id est quinquennium, quod quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus et sermo et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur; in quo clangebantur tubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
aes tas uero meridicino eo quod parsenus calore fla
grantiorsit. hiemps septentrioni eo quod frigo¬
ribus et perpetuo gelutor pet autumnus occidu o
propter qđ graues morbus habet unde& tuncomuis
foli a arborum defluet ut autem autumnus
abundet morbis facit hoc confiniꝰ frigoriset caloris
et conpuncnantia in trase contrariorum aerum.
recurrentibus uoluitur unde& anulus quasi annuus id ẽ
circulus quod inseredeat̃ uirgilius atque insesua ꝑ uesti¬
gia uoluitur annus sic enim apud ae grptios indicabat᷑¬
ante inuentas litteras picto dracone caudã suã mordentẽ
qui a inserecurrit. alii annũ dicunt. anutoΥΝΑneΟΥC
autem tempora annorũ autenim lunaris annus esttri¬
ginta dierum aut solestitialis qui duo decim continet men¬
ses. aut magnus omnibus planetis in eundem locum re¬
currentibus quifit post annos solestitiales plurimos
aera singularũ annorum ẽ constituta. a caesareagus¬

Expanded text:
aestas vero Meridiano, eo quod pars ejus calore flaestas vero Meridiano, eo quod pars ejus calore flgrantior sit. Hiems septemtrioni, eo quod frigoribus et perpetuo gelu torpet. Autumnus occiduo, propter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnantia intra se contrariorum aerum. recurrentibus volvitur. Unde et annulus, quasi annuus, id est, circulus, quod in se redeat. Unde et Virgilius : Atque in se sua per vestigia volvitur annus. Sic enim apud Aegante inventas litteras picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. Alii annum dicunt ἀπὸ τοῦ ἀνανεοῦautem genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augus
Abbreviated transcription (Latin):
tertiũ praeceps. Sic & uestas insuis tribimensib noua¬
adulta et praeceps sic & autumnus nouus adultus et p̃¬
ceps. It̃ heis noua cidulta et praeceps siue extrema
unde& ẽ illud extreme subca suhiemis Ver autẽ dictũ
qđ uiret tunc enim post hiemem uestitur tellus herbis
& in florem cuncta rumpuntur aestas dicitur ab aestu
id ẽ acalore et aestas quasiusta id ẽ ex usta
et arida nam calor aridus ẽ autumnus a tẽpestate
uoccitus quando etfolia arborum cadunt &omnia
maturescunt. hiemem ratio hiemis ferununcupauit
quiatunc breuiori soluoluitur circulo unde et hoctem¬
bruma appellatur unde & inbrumati dicuntur : qui¬
bus fastidium ẽ ciborum inbernus autem inter he¬
me et uerno e quasi hie uernus qui plerumq a par¬
tetotum hie mem significat. haec tempora singulis
&iam caeli partibus cdscribuntur. uerquip̃pe
orientidatur quia tunc exterris omnia orsuntur

Expanded text:
tertius praeceps. Sic aestas in suis tribus mensibus notertius praeceps. Sic aestas in suis tribus mensibus noadulta et praeceps; sic et autumnus novus, adultus et praeceps; item hiems nova, 228 adulta et praeceps, sive extrema. Unde est illud: Extremae sub casum hiemis. Ver autem dictum, quod viret. Tunc enim post hiemem vestitur tellus herbis, et in florem cuncta rumpuntur. 4. Aestas dicitur ab aestu, id est, calore; et aestas quasi usta, id est, exusta et arida. Nam calor aridus est. 5. Autumnus a tempestate vocatur, quando et folia arborum cadunt, et omnia maturescunt. 6. Hiemem autem ratio hemisphaerii nuncupavit, quia tunc breviori sol volvitur circulo. Unde et hoc temβρῶμα appellatur; unde et imbrumari dicuntur quibus fastidium est ciborum. 7. Hibernus autem inter hiemem et vernum est, quasi hiemevernus, qui plerumque a parte totam hiemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus ascribuntur. 8. Ver quippe Orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
quod hndies apud ueteres aepularũ essent. Nonae a non¬
dinis uocatae. non dinae enim sunt publicae conuentiones si
tium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio
remeare solad inferiores incipitcirculos aliud hiemcile oct¬
uolł ianuarias quo tempore solaltiores incipit circulos
petere unde hiemalis solestitii diesminimus sicut aesti¬
quia annus olim induas tantum partes diuidebatur hoc ẽ
maestiuũ et in hiemale Solescitium in duo emis pheria
Tempora anni quattuor sunt. Ver aestas autumnus
et hiems dicta sunt autem tempora a conmunionis tẽ¬
peramento quod inuicem sehumore siccitate calore
et frigore temperent haec et curricula dicuntur
qui a nonstant sed currunt. Consat autẽ postfactũ mundum
ecqualitate cursus solis tempora internos menses fiusse
diuisa quorum temporũ talem ueteres discrationẽ faciur
ut primomensem uernouum dicatur secundum adultũ

Expanded text:
quod hi dies apud veteres epularum essent. Nonae a nonquod hi dies apud veteres epularum essent. Nonae a nondinis vocatae. Nondinae autem sunt publicae conventiones seutium appellatum est, quod tunc dies et nox horarum spatio remeare sol ad inferiores incipit circulos. Aliud hiemale octavo Kal. Jan. quo tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde et hiemalis solestitii dies minimus, sicut aestiquia annus olim in duas tantum partes dividebatur, hoc est, in aestivum et in hiemale; solestitium in duo emispheriaTempora anni quattuor sunt: ver, aestas, autumnus et hiems. Dicta sunt autem tempora a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicuntuquia non stant, sed currunt. Constat autem post factum mundum ex qualitatibus cursu solis tempora in ternos menses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut primus mensis ver novum dicatur, secundus adultum,
Abbreviated transcription (Latin):
et iunius dr̃ ante a enĩ populus incenturia semor
et iuniorũ diuisus erat. IVlius uero et aguscus
dehonoribus hominum iulii et agusticesarũnuncu¬
patisunt. Nam prius quintilis et sextilis uocabantꝰ
Quintilis quia a quintus erat. a martio que morin¬
cipem annites tantur esseromani. Sextilis simibi¬
terꝰ qđ sextus september nomen habet anumero
et imbre quicseptimus ẽ a martio et imbres hab&
sic et october nouember atq: december ex numero et imbrib.
acciperunt uocabula quem numerũ decurrentẽ:: Decemb
finit proeo qđ denarius numerus praecedentis numerum
claudit Ralen das autemnon as et idus propter festos
diesromani in stituerunt uel propter officia magis tratũ
in his enim diebus conuenitur in urbisb: quidã autem Kalen¬
das. a colendo appellari ex istimant. Cpudueteres enim
omniũ mensuũ principia colebantur. Sicut & apud hebrȩ¬
os. Idus autẽ pleriq latinorũ ab edendo dictum putant.

Expanded text:
et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula; quem numerum decurrentem December finit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt; vel propter officia magistratuum. In his enim diebus conveniebatur in urbibus. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud veteres enim omnium mensuum principia colebantur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictum p
Abbreviated transcription (Latin):
patur. a februa idẽ plutone cui eomense sacrificabatur
namianuarium diis superis. februariũ dus manibus ro¬
mani consecrauerunt. Ergofebruarius a februa idẽ
plutone non a febre. id ẽ aegritudine nomina tur.
Mcrtius appellatus propter martem roma naege¬
tis auctorem uel quodeo tempore cuncta animantia
agantur admarem et ad concumbendi uolumta tem
Itemappellatur et mensis nouorũ quia anni initium
mensis ẽ. Martius idem eau nouember ab indiciis
scilicent germinum quia in eo uiridantibus fructib
nouis trans actorũ ꝓbatur occasus. Aprilis proue¬
nere dicitur quosi a frondis greceenima frodis ue¬
nedicitur uel quia hoc mense omnia a periuntur
inflorem quasi aperilis Maius dictus amaia ma¬
tre mercurii uel amaioribus natuquierant prin¬
cipesrei publice nã hunc mensem ma ioribus sequen¬
tem uero minoribus romani consecrauerunt. Vn de

Expanded text:
patur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. patur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cuncta animantia agantur ad marem et ad concumbendi voluptatem. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius. Idem et novum ver ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transactorum probatur occasus. Aprilis pro Venere dicitur, quasi Aphrodis; Graece enim Ἀφροδίτη Venus dicitur; vel quia hoc mense omnia aperiuntur in florem, quasi Aperilis. Maius dictus a Maia matre Mercurii; vel a maioribus natu, qui erant principes reipublicae. Nam hunc mensem maioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
q: solem precedit. Est autem aurora diei clariscentis exordiũ
et primus splendor aeris qui grece eos dicitur. Quamnos ꝑ
tione et mensis ec anni& saecula ꝑ aguntur. Eptaenim
grecis eptem dicunt hauc nos septima namuocamus
qua si septemlucis nammane lux ẽ octauus autem di¬
es ⁊demprimus ẽ adquem reditur et aquorursus
grecũ delunae nomine tractum luna enim mene gr¬
cosermone uocatur unde et apud hebrȩos menses
legitim non ex solis circulo sed ex lunae cursuenu meran¬
tur . quod ẽ de noua ad nouã uegiptii autẽ primꝓp¬
terlunue ue lotiorem cursum et neerror computati¬
onis eius uelocitate accider et ex solis cursu diemmen¬
sis ad inuenerunt quoni c̃turdior solis motus fucilius
poterat conpraelendi Ianuarius mensis. alano dictus cuius
fuit agentilibus consecratus. uel quialimes et lanua sit:
anni unde& bi fronis idem ianus pingitur. ut introitus
anni et exitus demons trecur. Februaarius nuncu¬

Expanded text:
quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium et primus splendor aeris, qui Graece ἡὼς dicitur; quam nos per tione et menses et anni et saecula peraguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam mane lux est. Octavus autem dies idem primus est, ad quem reditur et a quo rursus Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimtur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
pestũ gallicinium matutinũ diluculum. Creppus culum ẽ
dubia lux Ncm creperum dubium dicimus hoc ẽ inter
lucem et tenebras. Vesperum abstella occidentaliuocatũ
quae solem occiduũ sequitur Et tenebras sequentes prȩ
ẽ quando om̃ssilent conticiscere enimsi lereẽ. In tempes¬
tũ ẽ medium & in actuosum noctis tempus quando aginihil
potest et omnia sopore quieta sunt nam tempus perse non
intelligitur nisi peractos humanos Mediũ autem noctis
actucaret. ergotem pestas inactuosu quasi sine tempo¬
re hoc ẽ si neactu perquem dinoscitur tempus unde ẽ incem¬
pestiue uenisti Ergo intempesta dicitur quicicaret tempora
id ẽ actum galliciniũ proptergallos lucis p̃nuntios dictum
Matutinũ ẽ inter abscessu tenebrarũ et aurorae aduen¬
tũ et dictũ matutinũ quod hoctempus in coantemanesit
Diluculum quasilã incipiens parua diei lux haec et aurort

Expanded text:
pestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est pestum, gallicinium, matutinum, diluculum. Crepusculum est dubia lux; nam creperum dubium dicimus: hoc est, inter lucem et tenebras. quae solem occiduum sequitur et tenebras sequentes praeceest quando omnes silent. Conticescere enim silere est. Intempestum est medium et inactuosum noctis tempus, quando agi nihil potest et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intellegitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actum caret. Ergo intempesta inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dinoscitur tempus; unde est: 'Intempestive venisti.' Ergo intempesta dicitur quia caret tempora, id est actum. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum etum, et dictum matutinum, quod hoc tempus incDiluculum quasi iam incipiens parva diei lux. Haec et aurora,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit quot diebus cras quod ẽ postea ex ternum ẽ
pridie et dictũ externũ ab eo qđ iã dies ipsesit a no¬
bis extraneus et praeter eundo alienus pridieautẽ
quasi prioridie perendie idẽ ꝑ ante diẽ uel in ante
lis noceat quaeidcircolune acsiderũ lucem hub&
ne in decoraes set Etut consularetur omnes noc te
operantes et ut quibus dam animantibus quae lucẽ
solis ferre non possunt ad sufficientiam tẽperare¬
tur. Noctis cutem et diei alternatio propter uicis¬
si tudinem dormien diuigilundiq effecta ẽ & ut ope¬
ris diurnilaborem noctis requies temper&. Noc¬
tem autẽ fieri aut qui a longo it inere lassat᷑. sol&
cuma dultimum caelis patium peruenit elangues¬
ut uctabefactus efflat suos ignes aut quia eadem
ui subterras cogitur qua suꝑterras pertulit lumen et sicum¬
in uoluens umbra magna terrãq polumq: noctis purtes
septem sunt idẽ uesper crepus culum conticinium in tẽ

Expanded text:
ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est ut sit quot diebus. Cras quod est postea. Hesternum est pridie; et dictum hesternum ab eo quod iam dies ipse sit a nobis extraneus et praetereundo alienus. Pridie autem quasi priori die. Perendie, id est per ante diem, vel in anteclis noceat. Quae idcirco lunae ac siderum lucem habet, ne indecora esset, et ut consolaretur omnes nocte operantes, et ut quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiam temperaretur. Noctis autem et diei alternatio propter vicissitudinem dormiendi vigilandique effecta est, et ut operis diurni laborem noctis requies temperet. Noctem autem fieri, aut quia longo itinere lassatur sol, et cum ad ultimum caeli spatium pervenit, elanguescit ac tabefactus efflat suos ignes; aut quia eadem vi sub terras cogitur qua super terras pertulit lumen, et sic uminvolvens umbra magna terramque polumque. Noctis partes septem sunt, id est vesper, crepuscul
Abbreviated transcription (Latin):
dictionis id ẽ in diuino uelhumanio officiofari sedexhis
festos dies bominũ causa institutos feriatos diuinorũ
sacrorũ. Partes diei tressunt mane meri dies et su premo
mane lux matura et plena neclã crepusculum et diccũ
maneamanu manũ enim anti quibonum diceb ant
Quidenim melius luce aliima neextimant uocariama¬
nibus quorum conuersatio aluna ad terrae ali ipu¬
tant abaere quiamanus idẽ rarusẽ atque prespicu¬
us meri dies dict quasi medidies hoc ẽ medius
dies uel quia tunc purior dies ẽ merumenim
purum dicitur. in toto enimꝰ n hilclarius meri die
Quando sole medio caelorutilac et omnem orbem
pariclaritatem lustrat. Su prema ẽ. poscrema pars diei
quandosolcursũ suũ in oc casum uertit dicta quod super¬
esc ad partemultimam diei. Serũ uocatum aclausis seris
quandoiam nox uenit ut unusquisq: somnututior sit
ho die ÷ quasi hoc die & quotidie quasi quot die

Expanded text:
dictionis, id est in divino vel humano officio fari. Sed ex his dictionis, id est in divino vel humano officio fari. Sed ex his festos dies hominum causa institutos, feriatos divinorum sacrorum. Partes diei tres sunt: mane, meridies et suprema. Mane lux matura et plena, nec iam crepusculum. Et dictum mane a mano; manum enim antiqui bonum dicebant. Quid enim melius luce? Alii mane aestimant vocari a Manibus, quorum conversatio a luna ad terram est. Alii putant ab aere, quia manus, id est rarus, est atque perspicuus. Meridies dicta quasi medidies, hoc est medius dies; vel quia tunc purior dies est. Merum enim purum dicitur. In toto enim die nihil clarius meridie, quando sol de medio caelo rutilat et omnem orbem pari claritate inlustrat. Suprema est postrema pars diei, quando sol cursum suum in occasum vertit: dicta quod superest ad partem ultimam diei. Serum vocatum a clausis seris, quando iam nox venit, ut unusquisque somno tutior sit. Hodie quasi hoc die; et quotidie, non cotidie,
Abbreviated transcription (Latin):
adie dominico qui apud gentiles louis uocatur. Sext sabbati
sexta seria dicitur quiapud eosdem paganos ueneris nuncu¬
patur. Sabbatũ autẽ septimus a dominico die ẽ quem genti¬
les sacurno de dicauerunt et satur ni nominauerunt
abba tũ autẽ ex hebraeo in latinũ requies interp̃tatur
eo qđ ds̃ in eorequi euis set ab omnibus operibussuis meliis
autem inuocabulis dierũ deorexp̃i anoritus loquendi ecle¬
si asticus procedit. Tamen siquem forte consuetudo traxe¬
rit ut illud exeat exore quodinꝓbat corde. Intelligat
illos omnes dequorum nominibus appellati sunt. hnidies
homines fuis seet ꝓbeneficio quuedã morcalia quia plu¬
rimum potuerunt et eum inuerunt in hoc scło delatis
eis abamatorib: siuis. diuim honoris et in diebus etinsiderib:
ed primuma nominibus hominũ si dera nuncuputa etasi¬
deribus dies sunt Nuncupati ao pellati. Afando autem
feriaenuncu pataesunt. Quod sit in eis nobis tempus

Expanded text:
a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nominaverunt. Sabbatum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpretatur, eo quod Deus in eo requievisset ab omnibus operibus suis. Melius autem in vocabulis dierum de ore Christiano ritus loquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse: et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus et in sideribus; sed primum a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sunt appellati. A fando autem feriae nuncupatae sunt, quod sit in eis nobis tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ alunt. Sexcũ aueneris scella quã luciferũ ad serunt
quae inter omnia sidira plus lucis habec. Septimum abstel¬
la saturni quaes exto caelo locita triginta annis fertur
ex plere cursũsuũ. Pro inde autem ex his septem stellis.
nomina dierũ gentiles dederunt eo qđ ꝑ eosdem aliquid sibi
effici existimarent dicentes habere a soles p̃ma lunacor¬
pus. Amer curio ingenium et linguã auenere uoluptatẽ
a marte sanguinem. a lo uetemperantiũ a saturno humo¬
rem. Talis qui ppestetit gentilium stultitia qui sibi finx¬
runt. tamridiculosa figmenta. Apud hebraeos autẽ
dies prima una sabbatidicitur. qui a pud nos dies domini¬
cus ẽ quem gentiles solidica uerunt. Secunda sabba¬
ti secunda feria quẽ sȩculuras diem lunae uocant.
certia sabbati terti aferia quem diem illimartis
uocant. Quarta sabbati quarta feria quimercorius
dies dicitur apaganis. Quinta sabbati quinta feria ẽ id ẽ quintus

Expanded text:
ta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, ta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, qui inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum a stella Saturni, quae septimo coelo locata, triginta annis fertur explere cursum suum. 4. Proinde autem gentiles ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus
Abbreviated transcription (Latin):
duo inter di anum atq nocturnũ et ẽ dies quidem horari
uiginti quattuor spatium autẽ horarum duo decim
Vocatur autem diesa parte meliori Vnde et in usu ẽ ut sine com¬
memorationẽ a noctis numerum dicamus dierũ sicut et in lege
secundũ aegiptios in coat ab oc casu solis. secundum persas
abortusolis secundum a tenienses a sex tahoradiei Secundũ
romanos a media nocte. Vndeet gallicinum ẽ quorumuox
diei ostendit praeconium quando et meso noctios afflatũfic
Dies dicti adiis quorum nomina romani quibusdã si deribus
sacrauerunt. Primum enĩ diẽ a sole appellauerunt qui prin¬
ceps ẽ omnium siderum sicut et idem dies capud ẽ cunctorũ
dierum. Secundum alin aq̃ solis et splendore et magnitu
dine proxima ẽ et ex eo mutuat lumen : Tertium abstella mar¬
tisquȩ uesperuocatur. Quar tum abstella mercurii quã quidã
candidum circulũ dicunt. quintum abstel lalouis quã feton¬

Expanded text:
duo, interdianum atque nocturnum; et est dies quidem horarum duo, interdianum atque nocturnum; et est dies quidem horarum viginti quattuor, spatium autem horarum duodecim. Vocatus autem dies a parte meliore. Unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in lege secundum Aegyptios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnidine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium a stella Martis, qui Pyrois vocatur. 3. Quartum a stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum a stella Jovis, quam Phaethon
Abbreviated transcription (Latin):
Cronica grece dicitur quae latinetem¬
porum series appellatur qualem apud grecos eusebiuscuesa¬
riensis ep̃s edidit et hieronimus prbt in latinam linguam
conuertit. Cronus enim grece. latine tempus int̃p̃tatur
tris sceculis etatibus diuiduntur. momentũ ẽ minimũ
atque angustissimum tempus a motus iderũ dictum
estenim ex tremitas horae in breuibus in teruallis cum ali¬
quid sibi editatq succedit hora grecũ nomenẽ et tamen
latinũ sonat . hora enimfinis ẽ temporis sicut et ora sunt
Dies est praesentia solis siuesol supra terras sicut nox sol
sub terris ut enimdies aut nox sit causa est aut su praterrã
solaut sub terris. Dies legitim ds uigintiquattuor
horarum est usq dum dies et nox spacia suicursos ab orio¬
n tẽusquea dalium orientalem solem caeli uolubilitate
concludat abusiue autem dies unus est spatium abori¬
ente soleusq: ad occidentem. Sunt autem diei spacia

Expanded text:
ronica Graece dicitur quae Latine temporum series appellatur, qualem apud Graecos Eusebius Caesariensis episcopus edidit, et Hieronymus presbyter in Latinam linguam convertit. Χρόνος enim Graece, Latine tempus interpretatutris, saeculis, aetatibus dividuntur. Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum nomen est, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et ora sunt um. De diebus . Dies est praesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris. Ut enim dies aut nox sit, causa est aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quattuor horarum, usque dum dies et nox spatia sui cursus ab oriente usque ad alium orientalem solem caeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab oriente sole usque ad occidentem. Sunt autem diei spatia
Abbreviated transcription (Latin):
mona dibus tertia portione quaparteergo supenit
eadem superatur Sed huec ratio quemad modum
inmundo iest ex uolubilitate cir culorumita et in i¬
croscos mos intantum praeter uocem ualet ut sino
ipsius perfectione etiam homo simfomis curens non
sistet eius demmusicae perfectione etiammetra con¬
sis tunt in arsis ethesis id est eleuatione et positione
I Deas tronomiae nomine¬

Expanded text:
monadibus, tertia portione. Qua parte ergo superat, monadibus, tertia portione. Qua parte ergo superat, eadem superatur. Sed haec ratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem valet, ut sine ipsius perfectione etiam homo symphoniis carens non constet. Eiusdem musicae perfectione etiam metra consistunt in arsi et thesi, id est elevatione et positione. § 24 De Astronomiae nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ab inuentriceuocatum .s sis enim regina cegiptio¬
et hratoferiat mea luminasiscro. Inde et hoc mulieres
percutiunt quia inuentrix huis generis mulier
unde& apud a mattonas sistro adbellum femi¬
nurum ex ercituf uocabatur Tintinnabulum de
sono uocis nomen habet sicut & plausus manuum
stridor uuluarum. Simfonia uulgo appellatur
lignum cauum ex utra que parte pelle extenta
quam uirgulis hinc & indemusiciferiunt. fit que
in ea exconcordia grauis e acuti suauis simus cantus
dius. Vides quod monadibus superecur sexa duo¬
decim et est sex mona dibus ducisper qua dratũ
sexies sem faciunt triginta sex conlungis extre
ma illa prima sex ad duo decim simubefficiunt
decemet octo partiris tricies sexiesperdecus octus effi¬
cit dipondius hos lungis cum summaminore idẽ sexies
erunt octo et erit medium intersex et duo decim qua¬
propter octo superant sex duabus mona dibus id est
terti a desexis et superant octo aduo decimquattuo

Expanded text:
ab inventrice vocatum. Isis enim regina Aegyptioab inventrice vocatum. Isis enim regina Aegyptio 93: Isis et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix huius generis mulier. Unde et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exercitus vocabatur. Tintinabulum de sono vocis nomen habet, sicut et plausus manuum, stridor valvarum. Symphonia vulgo appellatur lignum cavum ex utraque parte pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt, fitque in ea ex concordia gravis et acuti suavissimus cantus.dius, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus: ducis per quadratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungma illa prima, VI ad XII, simul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per decas octo, efficit dipondius. Hos iungis cum summa minore, id est sexies, erunt VIII et erit medium inter VI et XII. Quapropter VIII superant VI duabus monadibus, id est tertia de VI, et superantur VIII a XII quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
set animalia relictaiam testudo est quaecum
putr&es set & neruieius remansisset ectenti
intracor cumpercussa a mercurio sonitum dedit
ad cuiusspeciesmercurius liram fecit et orfgo
tradidit quieius reimaximeerat studiosus un¬
de & aestimatur eademarte non feras tantum
sed et saxa at que siluas cantus modo latione ad plicuis se
hanc musicae propterstudii amorem et carminis laudem eti¬
am in tersidera suarum fabularum conmentis conlocatã
es sefinxerunt : Timpanum est pellis uel corrum ligno
ex uno parte extentum est enimpars media simfoniae
insimilitudinem cribri. Timpanum autemdictum quod
me diũs estunde & margaritum medium timpaniũ
dicitur & ipsud utsimfonia aduirgulã percutitur
Cimbala acitabula quoda mosunt quae percus sa
inuicemsetangunt ec faciunt sonum Dicta autem
cimbala quia cumballematiasimul percutiuntur
cumenm greci dicunt cimbala balle matia. Sistrũ

Expanded text:
set animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum set animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit, qui eius rei maxime erat studiosus. Unde existimatur eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque silvas cantus modulatione adplicuisse. Hanc musici propter studii amorem et carminis laudem etiam inter sidera suarum fabularum conmentis conlocatam esse finxerunt. Tympanum est pellis vel corium ligno ex una parte extentum. Est enim pars media symphoniae in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum quod medium est, unde et margaritum medium tympanum dicitur; et ipsud, ut symphonia, ad virgulam percutitur. Cymbala acitabula quaedam suinvicem se tangunt et faciunt sonum. Dicta autem cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum
Abbreviated transcription (Latin):
Sedideo septem corde uel quia totam uoceminolent uel
quia septem modibus sonat caelum : Cordas autemdic¬
tas acorde quia sicut pulsus est cordis inpectore. Ita
pulsus cordae in cithara. has primus mercurius ex cogi¬
tauit Idem que prior inner uos sonum strinxit
ꝑsalterium quod uulgo canticum dicitur apsallendo
nominantũ quodad eius uocem chorum consonandoros¬
pondeat Est autem similitu docithare bar barderes
in modo deltelit terae Sed psalteru et lthare haec
differentia est quod psalterium lignum illud concuiũ
unde sonus redditur superius habet et deor sumfeũ¬
unturcorde et desupersonant : cithara uero concaui¬
ta temligni Inferius habet psalterium autem hebrer
decacordon usisunt propternumerum dẽcalocum
legis Lira dicta a potulirin id est auarietate uocũ
quod diuersos sonos efficiat. Liram primum a mer¬
curio inuentam fuisse dicunt hoc modo cum regre¬
diens nilus in suos meatus uaria in campis reli quis¬

Expanded text:
Sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem implent, vel Sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem implent, vel quia septem motibus sonat caelum. Chordas autem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit, idemque prior in nervos sonum strinxit. Psalterium, quod vulgo canticum nominatum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est aute siin modum Δ literae; sed psalterii et citharae haec differentia est, quod psalterium lignum illud concavum, unde sonus redditur, superius habet, et deorsum feriuntur chordae, et desuper sonant. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum Decalogi legis. Lyra dicta ἀπὸ τοῦ ληρεῖν, id est a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt, hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
mecallicorigorere percussareddunt. cũ suauite tinnitũ
& cetera huius cemodi : Citharae acpsalterii repertor
tubal ut praedictum est perhibetur iuxta oppinionem
autem grecorum citharae usus repertus fuis se abapol¬
line crediturformacitharae initiosimilis fuesse
tra ditur pectori homano co utiua ex pectore ltaex
ipscicantus ederetur appellatam que eadem de
causa num pectus dorica lingua citharam uocaripau¬
latim autemplures eius species extiterunt ut psalte¬
ria lirae barbitae fen ces et pectides & quae dicuntur
indice & feriuntur ad uobus simul Item alice atq
aliae et quadrata forma ueltrigonali cordarũ
extiam numerus si multiplicatus ec c̃mutatũ genus
Veteres autem citharam̃ fidaculam uel fidicem nomina ueruñ
quiatam conginnunt interse cordeeius quambene conueniati
inter quos fides sit. antiqua autem cithara septim cordiserat
ideo quod nulla corda uicinecor desimilem sonum recdat

Expanded text:
metallico rigore percussa reddunt cum suavitate tinnitum metallico rigore percussa reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiuscemodi. Citharae ac psalterii repertor Tubal, ut praedictum est, perhibetur. Iuxta opinionem autem Graecorum citharae usus repertus fuisse ab Apolline creditur. Forma citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides, et quae dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigonali. Chordarum etiam numerus multiplicatus, et conmutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septemchordis eratideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
deceruinis tibis cruribus que in nullorum fiere
dein deperabusionem itacepta suo cari etiam qua e
non decruribus ossibus queessent hinc et tibicen quasitibia¬
rum cantus : calamus nomen est proprium arboris a calen¬
do idẽ fundendo uoces uocatus. Fis tulam quidam putant a mer¬
curio inuentam aliia fauno quem greciuocant pannon nul¬
leam abidipastore agrigentino exsicilia. fistula autẽ
dicta quod uoce memittat. namfos greceuox stolia missc
grecea ppellatur: Sambuca in musicis species est simfo¬
narum est enimgenus ligni fragilis unde tibia e componun¬
primus cala mos cera conlungere plures instituit pancu¬
rat ouis ouium que magister: Fuitenima pud gentiles
deus pastoralis qui primum dispares calamos ad cantũ
diusioridiica pertinens ad sieruos et pulsus. Cuidantur
speties citharum cliuersarum timpanum quoque cinpar¬
lum sistrum acitabulaȩnea et argentea uel alia quae

Expanded text:
de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam φώς Graece vox, στύλια missa appellatur. Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conponunprimus calamos cera coniungere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum divisio rythmica, pertinens ad nervos et pulsum, cui dantur species cithararum diversarum, tympanum quoque, cymbalum, sistrum, acetabula aenea et argentea, vel alia quae