comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ad summi tegm̃ suspendit cuspide teli
Defletumꝙ suꝑ prostemit membra parẽte
Talia uẽturae mutebãt omnia pugnae
Ausonuis superi sensumq abeuntib umbris
Conscia nox seoeleris roseo cedebat eoo
Ductor in arma suos libis et romanis ĩ arma
Excibant de more suos poenis q redibat
Qualis nulla dies omni surrexerit euo
Nec uerboꝵ inquit stimulãtum poenꝰ egetis
Herculeis iter a metis ad yapigis agros
Uincendo emensi nusꝗͣ est animosa sagutos
Concessere alpes pater ipse suꝑb aquara
Ausonidum Endanus captuo defluit alueo
Strage tuꝵ mersus trebia ẽ at ora sepulto

Expanded text:
ac summi tegimen suspendit cuspide teli ac summi tegimen suspendit cuspide teli defletumque super prosternit membra parentem. Talia uenturae mittebant omina pugnae Ausoniis superi, sensimque abeuntibus umbris conscia nox sceleris roseo cedebat Eoo. ductor in arma suos Libys et Romanus in arma excibant de more suos, Poenisque redibat qualis nulla dies omni surrexerit aeuo. Non uerborum inquit stimulantum Poenus ‘egetis, Herculeis iter a metis ad Iapygis agros uincendo emensi. nusquam est animosa Saguntos, concessere Alpes, pater ipse superbus aquarum Ausonidum Eridanus captiuo defluit alueo. strage uirum mersus Trebia est, atque ora sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
Otius illacrimãs altum uelamine uulnꝰ
Tandem iter gemitus misere crũpere qͣrelae
Siccine te nobis genitor fortuna reducit
In patria sic te nato natumq parẽti
Impia restituit. soclix oterq quaiterq
Frater cui fatis genitorem ad noscere ad ẽpiu
Ast ego sidoniis imꝑcitus eoce parẽtem
Uulnere cognosco saltem haec fortuna fuiss&
Solamen culpe dubia ut mihi signa dedisses
Infausti generis. Gers liquetur iniquis
Non ultra superis nr̃os tolerare labores
N ec dum amens quaerit᷑ desiciẽte cruore
In uacuas senior uitã desperserat auras
Tũ iuuenis moestum tollẽs ad sidera uultũ
Polute dextre et facui titania testis
Infandiq nocturna mea lumine tela
Dirigis i patrium corpus nõ amplius iꝗt
His oculis et damnato ui olabere uisu
H ec memorat simul ense fodit precordia et atr
Substentans uulnus manãti sanguine signat
In clipeo mandata pr̃is fuge proelia U arro

Expanded text:
ocius inlacrimans altum uelamine uulnus. ocius inlacrimans altum uelamine uulnus. tandem inter gemitus miserae erupere querelae: ‘Sicine te nobis, genitor, Fortuna reducit in patriam? sic te nato natumque parenti impia restituit? felix o terque quaterque frater, cui fatis genitorem agnoscere ademptum. ast ego, Sidoniis imperditus, ecce, parentem uulnere cognosco. saltem hoc, Fortuna, fuisset solamen culpae, dubia ut mihi signa dedisses infausti generis. uerum linquetur iniquis non ultra superis nostros scelerare labores.’ Haec dum amens queritur, iam deficiente cruore in uacuas senior uitam disperserat auras. tum iuuenis maestum attollens ad sidera uultum ‘Pollutae dextrae et facti Titania testis infandi, quae nocturno mea lumine tela derigis in patrium corpus, non amplius’ inquit his oculis et damnato uiolabere uisu. haec memorat, simul ense fodit praecordia et atrum sustentans uulnus mananti sanguine signat in clipeo mandata patris: fvge proelia varro,
Abbreviated transcription (Latin):
Curaꝵs tibi prima tamen sit nate referre
Ductori monitus. paulo producͬe bellum
N itatur pocno ꝙ neget certamina marus
Augurio exultat diuii ĩmensamq propiqua
Stragem aciem sperat quaeso cohibete furẽtẽ
Uarronem nãq hunc fama est impelie signa
Seat magnum hoc misere fuerit mihi cardie uita
Solamen cauisse meis nẽ ultima nate
Inuento simul atq amisso redle parẽti
Obscula sic fatus galeam exuit atq rigẽtis
Inuadit nati tremebundus cola lacertis
Attonito q tmẽs uerbis sanare pudore
Uulneris impressi telum excusare laborat
Ouis testis nostris. quis cõscius affuit adis
Nõ nox errorẽ nigranti cõdidit umbra
Cur trepidas date nate magis da uigeͣ pectus
Absoluo pater ipse manũ atĩ sine labors
Nac condas oculos dextra p̾cor at miser imo
Pectore suspirans iuuenis nõ uerba ui resq
Alloquio uocẽ ue refert: sed sanguis atri
Sistere festinat cursum laceroq ligare

Expanded text:
curarum tibi prima tamen sit, nate, referre curarum tibi prima tamen sit, nate, referre ductori monitus Paulo, producere bellum nitatur Poenoque neget certamina Martis. augurio exultat diuum immensamque propinqua stragem acie sperat. quaeso, cohibete furentem Varronem: namque hunc fama est impellere signa. sat magnum hoc miserae fuerit mihi cardine uitae solamen cauisse meis. nunc ultima, nate, inuento simul atque amisso redde parenti oscula.’ sic fatus galeam exuit atque rigentis inuadit nati tremebundis colla lacertis: attonito mentis uerbis sanare pudorem uulneris impressi et telum excusare laborat: ‘Quis testis nostris, quis conscius adfuit actis? non nox errorem nigranti condidit umbra? cur trepidas? da, nate, magis, da iungere pectus. absoluo pater ipse manum, atque in fine laborum hac condas oculos dextra, precor.’ at miser imo pectore suspirans iuuenis non uerba uicesque adloquio uocemue refert, sed sanguinis atri sistere festinat cursum laceroque ligare
Abbreviated transcription (Latin):
Pergameo indignum sulmo si euadere detͣ
N inc uestra nũc impune manu tu nobile gestes
Q ermani spolium ante oculos referasq suꝑba
Me spirante domus peligne ꝑfidus armi
N ec tibi cara parẽs acta ad solatia luctus
Dona feram nati ut figas eterna sepulero
Talia uociferans stricto muerone ruebat
Ast illi iam tela manu iamq arma fluebat
Audita patria natisq ee cõiuge & armis
Ac mẽbra ee sensus gelidus stupefecerat horroͣ
Tum uox semianimi miseranda effundit᷑ ore
Parce precor dextre nõ ut mihi uita supersit
Quippe nefas. hoc uelle frui. sed sanguie nr̃o
I e. damnes o nate manus karthaginis ille
Captiuus patrias. nc pͥmũ aduectus ĩ oras
Ille ego sum. Satricus solimi genus haud tua nate
Fraus ulla est. iaceres ĩ me cũ feruidꝰ hastam
P ocnus eram. ueꝵ castris clapsus acerbis
Ad uos et care properabam coniugis ora
Nunc rapui exanimi clipeum sed iam unice uoh
Haec fratris tumulus arma excusata reporta.

Expanded text:
Pergameo indignum Solimo, si euadere detur Pergameo indignum Solimo, si euadere detur huic nostras impune manus. tu nobile gestes germani spolium ante oculos referasque superba me spirante domus Paelignae perfidus arma? haec tibi, cara parens Acca, ad solacia luctus dona feram, nati ut figas aeterna sepulcro.’ Talia uociferans stricto mucrone ruebat. ast illi iam tela manu iamque arma fluebant audita patria natisque et coniuge et armis, ac membra et sensus gelidus stupefecerat horror. tum uox semanimi miseranda effunditur ore: ‘Parce, precor, dextrae, non ut mihi uita supersit quippe nefas hac uelle frui, sed sanguine nostro ne damnes, o nate, manus. Carthaginis ille captiuus, patrias nunc primum aduectus in oras, ille ego sum Satricus, Solimi genus. haud tua, nate, fraus ulla est. iaceres in me cum feruidus hastam, . uerum castris elapsus acerbis ad uos et carae properabam coniugis ora: hunc rapui exanimi clipeum. sed iam unice nobis haec fratris tumulis arma excusata reporta.
Abbreviated transcription (Latin):
Alternat porte excubias fratrisq petebat
Mancini stratũ sparsa inter funera corptis
Furtiua cupiens miserũ compone̾ terra
Nec longum celerarat ĩter cutendere ĩ armis
Aggere sidonio ueniẽtẽ conspicit hostẽ
Quodq dabat fors ĩ subitis nec opima sepulchro
E tholi cõdit mẽbra occultata thoantis¬
Inde ubi nulla sequi propius pone arma uira q
Incomitata uidet uestigia ferre ꝑ umbras
Prosiliens tumulo cõtorquet ũda parẽtis
Interga haud frustra iaculũ tiriãq sequẽte
Satricis esse manu̾ et sidonia uulnera credẽs
Autorẽ caeci trepidus circu̾spicit ictus
Ueꝵ ubi uictorẽ iuuenili robore cursꝰ
Attullit et noctis fulsit lux tristis ab armis
Fraternus q procul luna prodente retexit
Ante oculos sese et radiauit cominꝰ umbo
Exelamat iuuenis subita flamatus ab ira
Nõ sum equidẽ sulmone satus tua satrice ꝓles
N ec frater mancine tuus. fatearq nepõte

Expanded text:
alternat portae excubias, fratrisque petebat alternat portae excubias, fratrisque petebat Mancini stratum sparsa inter funera corpus, furtiua cupiens miserum componere terra. nec longum celerarat iter, cum tendere in armis aggere Sidonio uenientem conspicit hostem, quodque dabat fors in subitis necopina, sepulcro Aetoli condit membra occultata Thoantiinde, ubi nulla sequi propius pone arma uirumque incomitata uidet uestigia ferre per umbras, prosiliens tumulo contorquet nuda parentis in terga haud frustra iaculum, Tyriamque sequentum Satricus esse manum et Sidonia uulnera credens, auctorem caeci trepidus circumspicit ictus. Verum ubi uictorem iuuenili robore cursus attulit et notis fulsit lux tristis ab armis fraternusque procul luna prodente retexit ante oculos sese et radiauit comminus umbo, exclamat iuuenis subita flammatus ab ira: ‘Non sim equidem Sulmone satus tua, Satrice, proles nec frater, Mancine, tuus fatearque nepotem
Abbreviated transcription (Latin):
Huic domuset gemini fuerãt sulmone relicti
Matris in uiberib nan macinus & una
N omine theteo solim. Nam dardana origo
Et frigio genus aproauo qui sceptra secutus
Ence claram muris fundauerat urbez
Et se se dictam solimõ celebrata colonis
Mox italis paulañ attrito noĩe Sulmo
At tum batbaricis Satricus cũ rege cateruis
Aduectus quo nõ spretũ si posceret usus
Noscere getulis latias iterprete uoces
Postqͣ posse datũ peligna reuiscere tecta
Et patrium sperare larẽ ad conamina nodẽ
Aduocat ac fumĩ castris euadit iniquis
Sed fuga nuda uin sumpto nã prodere coepta
Uitabat clipeo & dextra remeabãt inermi
Exuuius igitu᷑ postrata q corpora cãpo
Lustrat et extitus. Mancini cingitur armis
Iamq metus leuioͣ uerus eui dempta fercbai
Exanguis spolia et cuius nudauerat arcus
N atus erat paulo ante Mace prostratus ab hoste
Ecce sub aduentum noctis primũq soporẽ
Alter natoꝵ solimus uestigia uallo
Ausonio uigil extulerat du sorte uicissi

Expanded text:
huic domus et gemini fuerant Sulmone relicti matris in uberibus nati, Mancinus et una nomine Rhoeteo Solimus. nam Dardana origo et Phrygio genus a proauo, qui sceptra secutus Aeneae claram muris fundauerat urbem ex sese dictam Solimon. celebrata colonis mox Italis paulatim attrito nomine Sulmo. at tum barbaricis Satricus cum rege cateruis aduectus, quo non spretum, si posceret usus, noscere Gaetulis Latias interprete uoces, postquam posse datum Paeligna reuisere tecta et patrium sperare Larem, ad conamina noctem aduocat ac furtim castris euadit iniquis. sed fuga nuda uiri. sumpto nam prodere coepta uitabat clipeo et dextra remeabat inermi. exuuias igitur prostrataque corpora campo lustrat et exutis Mancini cingitur armis. iamque metus leuior. uerum, cui dempta ferebat exangui spolia et cuius nudauerat artus, natus erat, paulo ante Maca prostratus ab hoste. Ecce sub aduentum noctis primumque soporem alter natorum, Solimus, uestigia uallo Ausonio uigil extulerat, dum sorte uicissim
Abbreviated transcription (Latin):
Ac torto miscens bealearis proclia plumbo
Q eugeneq uiri celsus media ipse coheroet
Agmina patrio sirmauit milite quaq
Celrara eridano perfusus sape cateruis
Sed qua se fluuius retro labentib u̾dis
Erpit et nullo cuneos munimine uallat
Turrite molles ac propugnacula dorso
Belua nigrãti gestans ceu mobilis ager
Nutat et crectus attolit ad ethera muros¬
C octera iam numidis circuuolare girosq
Ferre datur cursus et toto feruere campo
Dum libis itenso dispensat milite uires
Hortando q itera atq iter insaciabił urget
Facris quẽq suis & se cognosce̾ iactat
Qua dextra ueniat stridẽtis sibilla teli
Promittit q uiris nullis se defore testẽ
Iam uarro exacta uallo legione mouebat

Expanded text:
ac torto miscens Baliaris proelia plumbo ac torto miscens Baliaris proelia plumbo Baetigenaeque uiri. celsus media ipse coercet agmina, quae patrio firmauit milite quaeque Celtarum Eridano perfusis saepe cateruis. sed qua se fluuius retro labentibus undis eripit et nullo cuneos munimine uallat, turritas moles ac propugnacula dorso belua nigranti gestans, ceu mobilis agger, nutat et erectos attollit ad aethera muros. cetera iam Numidis circumuolitare uagosque ferre datur cursus et toto feruere campo. Dum Libys incenso dispensat milite uires hortandoque iterum atque iterum insatiabilis urget factis quemque suis et se cognoscere iactat qua dextra ueniant stridentis sibila teli, promittitque uiris nulli se defore testem, iam Varro exacta uallo legione mouebat
Abbreviated transcription (Latin):
N eu uos garganꝰ dauniq fefellerit ora
Ad muros statis Roma licet auia lõge
Urbs agat et nr̃o procula sanguine distet
Haec hodie ruet atq ultra te ad proelia miles
N ulla uoco ex acie tẽde ĩ capitolia cursũ
Hec memorat tũ populoso munimine ualli
Fossar rapuere moras aciẽq locor&
Consilio curuis accõmodat ordine ripis
Barbaricus leuo stetit ad certamina cornu
Bellator Nasamõ unaq imanio artus
Marmarides tum. Maut atx garamasq macesq
Et masille acies et ferro uiuere laetum
Uulgus ad hirmarchide pariter ges accola nili
Corpora ab immodico seruas nigrãtia phoebo
Quis positum agminib caput imperuĩq nealoes
At paite i dextra sinuat q̃ flexib undam
Aundꝰ et curuo circuerat gurgite ripas
Mago regit subiere leues quos horrida misit
Pirene populi uarioq hausere tumultu
Flumineũ latui effulget catrata iuuerꝰ
Cantaber an oculos nec tectus tẽpora uasto

Expanded text:
neu uos Garganus Daunique fefellerit ora, neu uos Garganus Daunique fefellerit ora, ad muros statis Romae. licet auia longe urbs agat et nostro procul a certamine distet, hic hodie ruet, atque ultra te ad proelia miles nulla uoco: ex acie tende in Capitolia cursum.’ Haec memorat. tum propulso munimine ualli fossarum rapuere moras, aciemque locorum consilio curuis accommodat ordine ripis. barbaricus laeuo stetit ad certamina cornu bellator Nasamon unaque immanior artus Marmarides, tum Maurus atrox Garamasque Macesque et Massylae acies et ferro uiuere laetum uulgus Adyrmachidae pariter, gens accola Nili, corpora ab immodico seruans nigrantia Phoebo. quis positum agminibus caput imperiumque Nealces. at parte in dextra, sinuat qua flexibus undam Aufidus et curuo circum errat gurgite ripas, Mago regit. subiere leues, quos horrida misit Pyrene, populi et uario cinxere tumultu flumineum latus: effulget caetrata iuuentus, Cantaber ante alios nec tectus tempora Vasco
Abbreviated transcription (Latin):
Lidia flãminio premitur lateq refulgẽt
Ossib ac nullo sulcant᷑ uome campi
Clarior his titulis plusq allatura eruoris
Lux oritur mihi magna satis. sat uoͣ suꝑop
Bellandi merces sit gloria coetera uobis
Uincatur quioꝗd diti deuexit hibero
Ouicquid est in ethneis iactauit Roma tͥumphis
Quinẽt libico si quid de lutore rap̃tu
Condidit ĩ uestras ueniẽt sihne fomb ẽses
Ferte domos quod dextra dabit nil ductoͣ honoĩs
Ex opib posco raptor ꝑ saecula lõga
Dardanus edomitum nobis spoliauerit orbe
Qui tyria ducis serranũ ab origine nomẽ
Seu laurẽs tibi sigeo sulcata colono
Amdet tellus seusit bizãtia cordi
Fura magis cẽtum lerei fruticãtia culmis
Electos optare dabo iter proelia campos
Adlam etiam flaua tibris quas irrigat uda
Captiuis late gurgitib depascere ripas
Qui uero extremo socius mihi sanguiẽ byrse
Signa moues dextrã ausonia si cede cruẽta
Attoles iam hĩc ciuis kartaginis esto

Expanded text:
Lydia Flaminio premitur, lateque refulgent ossibus ac nullo sulcantur uomere campi. clarior his titulus plusque adlatura cruoris lux oritur. mihi magna satis, sat uero superque bellandi merces sit gloria: cetera uobis uincantur. quicquid diti deuexit Hibero, quicquid in Aetnaeis iactauit Roma triumphis, quin etiam Libyco si quid de litore raptum condidit, in uestros ueniet sine sortibus enses. ferte domos quod dextra dabit. nil ductor honoris ex opibus posco. raptor per saecula longa Dardanus edomitum uobis spoliauerit orbem. qui Tyria ducis Sarranum ab origine nomen, seu Laurens tibi, Sigeo sulcata colono, adridet tellus, seu sunt Byzacia cordi rura magis centum Cereri fruticantia culmis, electos optare dabo inter praemia campos. addam etiam, flaua Thybris quas inrigat unda, captiuis late gregibus depascere ripas. qui uero externo socius mihi sanguine Byrsae signa moues, dextram Ausonia si caede cruentam attolles, hinc iam ciuis Carthaginis esto.
Abbreviated transcription (Latin):
Haec paulus lacrimeq oculis ardentib orte
N ecno̾ et nodte̾ scoeleratus polluit error
Xantppo captus libicis tollerarat ĩ oris
Seruitius satricus mox inter proemia regi
Antololum uno datus obuirtutis honorem

Expanded text:
haec Paulus, lacrimaeque oculis ardentibus ortae. haec Paulus, lacrimaeque oculis ardentibus ortae. Necnon et noctem sceleratus polluit error. Xanthippo captus Libycis tolerarat in oris seruitium Satricus, mox inter praemia regi Autololum dono datus ob uirtutis honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Per totiens inquit concusse mocnia romae
Perq has nox stigia quas iam circũuolat ũbra
In sonus animas cladi paree obuius irae
Dum transit diuu furor et cõsumit᷑ ira
Fortunae nouus hanibalis sat noĩa serre
Sic dixit miles nec frigidus aspicit hoste
Non ne uides cũ uicinis audit᷑ĩ armis
Q subiius linquat pallentia corpora sãguis
Oq fluant ante arma tubas cũcrator et eger
Ut rere impugnas fabius quoscũq sub illis
Culpaus duxit signis nuc arma capessũt
Haud quos flaminius sed dita auenite diui
Sin nostris animis monius precibq repugnai
Aures pande deo cecinit grinea ꝑ orbem
Haec olim uates et te presaga tuosq
Uulgauit terris proauor etate furores
Iamq alter tibi nec perplexo carmine cora
F ata cano uates si stas in crastina signa
Firmabis nostro febee dicta sibilla
Sanguine nec graio post haec diomede ferẽtur
Sed te si perstas insignes cõsule campi

Expanded text:
Per totiens inquit ‘concussae moenia Romae, Per totiens inquit ‘concussae moenia Romae, perque has, nox Stygia quas iam circumuolat umbra, insontis animas, cladi parce obuius ire. dum transit diuum furor et consumitur ira Fortunae, nouus Hannibalis, sat, nomina ferre si discit miles nec frigidus aspicit hostem. nonne uides, cum uicinis auditur in aruis, quam subitus linquat pallentia corpora sanguis, quamque fluant arma ante tubas? cunctator et aeger, ut rere, in pugnas Fabius quotcumque sub illis culpatis duxit signis, nunc arma capessunt. at quos Flaminius—sed dira auertite diui. sin nostris animus monitis precibusque repugnat, aures pande deo. cecinit Cymaea per orbem haec olim uates et te praesaga tuosque uulgauit terris proauorum aetate furores. iamque alter tibi, nec perplexo carmine, coram fata cano uates: sistis ni crastina signa, firmabis nostro Phoebeae dicta Sibyllae sanguine. nec Graio posthac Diomede ferentur, sed te, si perstas, insignes consule campi.’
Abbreviated transcription (Latin):
Seruatas a cede aĩas nam turbidus ira
Infensusq more dilata ob proelia ductor
Siccine nuc inquit grates pretiũq rependĩt:
Paule tui capitis meruert talia q te
Legib atq ume dira eripuere minãti
Tradant uno hosti reuocatos illicet ẽses
Tradant arma iube aut pugnatum dempe dextras
Sed uos quoꝵ oculos atq ora liuẽua uidi
Uertere cum cõsul terga & remeare iuberet
Memore et pugnae signum expectate petẽde
Dux sibi quisꝙ uiam capito cum ĩpargere pͥmis
Incipiet radus gargana cacumina. phocb
Pandam egomẽt propere portas ruite ociꝰ atq hũc
Creptum reuocate diẽ sic turbidus egra
P estifero pugnae castra ĩ cedebat amore
At paulus iam nõ idẽ nec mẽte nec ore
S ed qualis stratis deleto milite cãpis
Post pugnam stetit ante oculos atq ora futuro
Obuersante malo ceu iam spe lucis adẽpta
Cum stupet exanimata parens natiq tepẽtes
Ne quicꝙͣ fouet extremis amplexib arctus

Expanded text:
seruatas a caede animas. nam turbidus ira seruatas a caede animas. nam turbidus ira infensusque morae dilata ob proelia ductor Sicine, sic inquit ‘grates pretiumque rependis, Paule, tui capitis? meruerunt talia, qui te legibus atque urnae dira eripuere minanti? tradant immo hosti reuocatos ilicet enses, tradant arma iube, aut pugnantum deripe dextris. sed uos, quorum oculos atque ora umentia uidi, uertere cum consul terga et remeare iuberet, ne morem et pugnae signum expectate petendae. dux sibi quisque uiam rapito, cum spargere primis incipiet radiis Gargana cacumina Phoebus. pandam egomet propere portas. ruite ocius atque hunc ereptum reuocata diem.’ sic turbidus aegra pestifero pugnae castra incendebat amore. At Paulus, iam non idem nec mente nec ore, sed qualis stratis deleto milite campis post pugnam stetit, ante oculos atque ora futuro obuersante malo, ceu iam spe lucis adempta cum stupet exanimata parens natique tepentis nequiquam fouet extremis amplexibus artus,
Abbreviated transcription (Latin):
URBATO MONSTRIS
Latio cladisq future
Signa per ausoniam pro¬
dentib irrita diuis
Naud secus ac si fausta
forent ac prospera pugna
Omina uenture cõsul traducere nõcte
Ex somnis telumq manu uibrare ꝑ umbras
c medio segnitie paulu ĩcrepitare mͦ acus
Exercere tubas nocturnaq classica uelle
Nec minor ĩ peno properi certamĩs ardor
E rumpãt uallo fortuna urgente sinistra
Conscrieq manus. Nam sparsi ad pabula cãpis
Uicinis raptanda mace fudere uoluerẽ
Teloꝵ nubem ante omnis ĩuadere bella
M ancinus gaudens hostiliq ungue̾ primus
Tela cruore cadit. Cadit & numerosa iuuẽtꝰ
Nec pecudũ fibras. Uarro e cõtraria paulo
Auspitia icusante deum cõpesceret arma
Ni sors alterni uiris quo castra regutur
Arbutum pugnae properanti ĩ fata negasset
Quae tam haud ualuit periturus milib una
Plus donasse die rediere in castra gemẽtes
Naud dubie paulo qui crastina iura uideret
Amẽti cessura uiro frustraq: suor

Expanded text:
urbato monstris Latio cladisque futurae signa per Ausoniam prodentibus inrita diuis, haud secus ac si fausta forent et prospera pugnae omina uenturae, consul traducere noctem exsomnis telumque manu uibrare per umbras ac modo segnitie Paulum increpitare, modo acris exercere tubas nocturnaque classica uelle. nec minor in Poeno properi certaminis ardor. erumpunt uallo fortuna urgente sinistra consertaeque manus. nam sparsi ad pabula campis uicinis raptanda Macae fudere uolucrem telorum nubem. ante omnis inuadere bella Mancinus gaudens hostilique unguere primus tela cruore cadit, cadit et numerosa iuuentus. nec pecudum fibras Varro et contraria Paulo auspicia incusante deum compesceret arma, ni sors alterni iuris, quo castra reguntur, arbitrium pugnae properanti in fata negasset. quae tamen haud ualuit perituris milibus una plus donasse die. rediere in castra, gemente haud dubie Paulo, qui crastina iura uideret amenti cessura uiro, frustraque suorum
Abbreviated transcription (Latin):
Fulgebat nutuq uetans trepidare parẽte
Monstrabat grauidam telis se ferre pharetrã
Ast alius niuea comebat frõte capillos
Purpureos alius uestis religabat amictus
Cum sit suspirans roseo uenus ore decoro
Alloquitur natos testis certssima ure
Ecce dies pietãtis adest quis credere saluis
Hoc ausit uobis de forma atq ore quid ultra
Iam superest retum certat Genus õnia paruis
Si mea tela dedi blando medicata ueneno
Si uester eelo ac terris qui focdera sanat
Stat supplex cum uults auus uictoria nr̃a
Cipron idrineas referat de pallade palmas
Et iunone paphos centum mihi fumet ĩ aris
Dumq aligeris ĩstat citherea sonabat
Omne nemus gradiẽte dea. Iam bellica uirgo
Egide deposita atq assuetũ casside crines
Inuoluit tuc compta tamẽ pacẽq serenis
Condiscens oculis ibat lucoq ferebat
Predicto sacrae uestigia cõcita plãtae
Parte alia itrabat iussis saturnia siluis

Expanded text:
fulgebat, nutuque uetans trepidare parentem fulgebat, nutuque uetans trepidare parentem monstrabat grauidam telis se ferre pharetram. ast alius niuea comebat fronte capillos, purpureos alius uestis religabat amictus. cum sic suspirans roseo Venus ore decoros adloquitur natos: ‘Testis certissima uestrae ecce dies pietatis adest. quis credere saluis hoc ausit uobis? de forma atque ore quid ultra iam superest rerum? certat Venus. omnia paruis si mea tela dedi blando medicata ueneno, si uester, caelo ac terris qui foedera sancit, stat supplex, cum uultis, auus: uictoria nostra Cypron Idymaeas referat de Pallade palmas, de Iunone Paphos centum mihi fumet in aris.’ dumque haec aligeris instat Cytherea, sonabat omne nemus gradiente dea. iam bellica uirgo, aegide deposita et qua adsuetum casside crinem inuoluit, nec compta tamen pacemque serenis condiscens oculis, ibat lucoque ferebat praedicto sacrae uestigia concita plantae. parte alia intrabat iussis Saturnia siluis,
Abbreviated transcription (Latin):
Is postqͣ sat gnarus .it. rerumq metusq
Per uanas lusit formas et terruit atri
Serpentis squamis horrendaq sibilla torsit
Aut fremuit toruo mutatus mẽbra Icone
Dicite ait quae causa uiae quis ue ora repẽte
Peruasit pallor curscire futura libido
Ad quem cimodote nimphaex maxima natu
Italidum nosti nostros presage umoris
Quid tyrie classes obsessaq: littora nobis
Portenduntur nũ migrantur rheteia regna
In libiam superis: ut hos sarranus habebit
N auita iam portus patria num sede fugate
Achlantem et calpẽ extrema habitabimꝰ antra
Tunc sic inuolues repetita exordia retro
Incipit ambiguus uatos reseratq futura
Laumedonteus phrigia cum sedit ĩ ida
Pastor et errantis dumosa per auia tauros
Arguta reuocans ad roscida pascua canna
Au diuit sacra lentus certamine formae
Tum matris currus niueos agitabat olores
Tempora sollicitus lius seruasse. cupido
Paruulus ex humero gorcos & aureus arcus

Expanded text:
is postquam sat gnarus enim rerumque metusque is postquam sat gnarus enim rerumque metusque per uarias lusit formas et terruit atri serpentis squamis horrendaque sibila torsit aut fremuit toruo mutatus membra leone, Dicite, ait ‘quae causa uiae? quisue ora repente peruasit pallor? cur scire futura libido?’ Ad quae Cymodoce, Nympharum maxima natu Italidum: ‘Nosti nostros, praesage, timores. quid Tyriae classes ereptaque litora nobis portendunt? num migrantur Rhoeteia regna in Libyam superis? aut hos Sarranus habebit nauita iam portus? patria num sede fugatae Atlantem et Calpen extrema habitabimus antra?’ Tunc sic euoluens repetita exordia retro incipit ambiguus uates reseratque futura: ‘Laomedonteus Phrygia cum sedit in Ida pastor et errantis dumosa per auia tauros arguta reuocans ad roscida pascua canna audiuit sacrae lentus certamina formae, tum matris currus niueos agitabat olores tempora sollicitus litis seruasse Cupido. paruulus ex umero corytos et aureus arcus
Abbreviated transcription (Latin):
Iam cernes libicum huc uallo assultare leonẽ
Lam predas offerre tibi iam uertere terga
Respectantem adeo atq iras cũ fraude coqͥntẽ
Claude oro castra et cunctas spes eripe ꝑugne
Haec monuisse satis. sed si compesce̾ corda
Nõ datur oranti magnote iure pioq¬
Dictator capere arna ueto sic castra relinque̾s
Uallarat monius & se referebat ad urbem
Ecce autẽ flatu classis phocnissa secũdo
Luttora Caiete lestrigoniosq recessus
Sulcabat rostris portusq intrarat apertos
Ac totus multo spumabat remige pontus
Cum trepide fremitu uitrcis e sedib anen
Equore pelago simul emersere sorores
At possessa uident infestis littora proris
Tum magno perculsa metu. Nereia turba
Attonite propere reslurit ad limina nota
Telleboi medio surgunt qua regna profũdo
Punice q procul sedes ĩmanis ĩ antro
Conditur abrupto procheus ac spumea lata
Cautib obietis reiectat cerula uettes

Expanded text:
iam cernes Libycum huic uallo adsultare leonem, iam cernes Libycum huic uallo adsultare leonem, iam praedas offerre tibi, iam uertere terga, respectantem adeo atque iras cum fraude coquentem. claude, oro, castra et cunctas spes eripe pugnae. haec monuisse satis. sed si compescere corda non datur oranti, magno te iure pioqudictator capere arma ueto.’ sic castra relinquens uallarat monitis ac se referebat ad urbem. Ecce autem flatu classis Phoenissa secundo litora Caietae Laestrygoniosque recessus sulcabat rostris portusque intrarat apertos ac totus multo spumabat remige pontus, cum trepidae fremitu uitreis e sedibus antri aequoreae pelago simul emersere sorores ac possessa uident infestis litora proris. tum magno perculsa metu Nereia turba attonitae propere refluunt ad limina nota, Teleboum medio surgunt qua regna profundo pumiceaeque procul sedes. immanis in antro conditur abrupto Proteus ac spumea late cautibus obiectis reiectat caerula uates.
Abbreviated transcription (Latin):
Et gressus premeret castris ni sacra uocarẽt
Ad patrios ueneranda deos tum uersus ad urbeꝰ
Adloquitut iuuene cui mos tramitere signa
Et belli scimmã primasq iubebat habenas
Atq his praeformat dictis fingitq mouẽdo
Si factis nõ dum minuci te cauta probare.
Erudiit fortuna meis nec ducere uerba
Ad uerum decus ac prauis arcere ualebũt
Uidisti clausum hannibalẽ nil miles & ale
Iuuere aut densis legio cõferta maniplis
T estor te solus clausi nec deinde morator
Dis sine me libare dapẽ et solemnia ferre¬
N unc iterum atq iteꝵ uictum uł mõtib altis
Amnib aut rapidis mͦ pugnã asistite trada
Interea crede experto nõ fallim egris
N il notusse salus reb sit glona multis
E t placet quipꝑe egregium prosternere ferro
N ostem sed fabio sit nos seruasse tnumphus
Plena tibi castra & intactus uulne̾ miles
Creditur hos nobis erit haec tibi glona redle

Expanded text:
et gressus premeret castris, ni sacra uocarent et gressus premeret castris, ni sacra uocarent ad patrios ueneranda deos. tum uersus ad urbem adloquitur iuuenem, cui mos tramittere signa et belli summam primasque iubebat habenas, atque his praeformat dictis fingitque monendo: ‘Si factis nondum, Minuci, te cauta probare erudiit Fortuna meis, nec ducere uerba ad uerum decus ac prauis arcere ualebunt. uidisti clausum Hannibalem. nil miles et alae iuuere aut densis legio conferta maniplis. testor te, solus clausi nec deinde morabor. dis sine me libare dapem et sollemnia ferre: hunc iterum atque iterum uinctum uel montibus altis amnibus aut rapidis modo pugna absistite tradam. interea crede experto, non fallimus aegris nil mouisse salus rebus. sit gloria multis et placeat, quippe egregium, prosternere ferro hostem, sed Fabio sit uos seruasse triumphus. plena tibi castra atque intactus uulnere miles creditur: hos nobis erit haec tibi gloria redde.
Abbreviated transcription (Latin):
Per iuga peruallis erat uulcania pestis
Nusꝗͣ stante malo uicinaq littora fulgẽt
Q multa affixus celo sub nocte serena
ł ludtib emedus sulcaror nauita põto
A stra uidet qͣ multa uidet feruorib atris
Cum calabros urũt ad pinguia pabula saltꝰ
Uertice gargani residens icendia pastor¬
H ac facie subita uolitata mõtib altis
ł lãmar quis tunc cedit custodia sori
Horrere atq ipsos nullo spargẽte uagari
Credere et indomitos pasci sub collib iones
Celoue exciderit & magna fulmina dextra
Torserit omnipotens anceos rupta cauernis
Fuderit egestas accenso sulfure flãmas
Infoelix tellus media ĩ formidine querunt
Iamq abeũt faucesq uie citus occupat armis
P oenus ee ĩ patulos exultans emicat agros
Nuc tamen usq uigil processerat arte regedi
D ictator trebiam et tusci post stagna ꝑfundi
Esset ut hannibali fabiũ romanaq tela
Euasisse satis quin et uestigia pulsi

Expanded text:
per iuga, per uallis errat Vulcania pestis per iuga, per uallis errat Vulcania pestis nusquam stante malo, uicinaque litora fulgent: quam multa adfixus caelo sub nocte serena fluctibus e mediis sulcator nauita ponti astra uidet, quam multa uidet, feruoribus atris cum Calabros urunt ad pinguia pabula saltus, uertice Gargani residens incendia pastor. At facie subita uolitantum montibus altis flammarum, quis tunc cecidit custodia sorti, horrere atque ipsos nullo spargente uagari credere et indomitos pasci sub collibus ignes. caelone exciderint, et magna fulmina dextra torserit Omnipotens, an caecis rupta cauernis fuderit egestas accenso sulphure flammas infelix tellus, media in formidine quaerunt. iamque abeunt, faucesque uiae citus occupat armis Poenus et in patulos exultans emicat agros. huc tamen usque uigil processerat arte regendi dictator Trebiam et Tusci post stagna profundi, esset ut Hannibali Fabium Romanaque tela euasisse satis. quin et uestigia pulsi
Abbreviated transcription (Latin):
Festinant cui parca quies nimiuiq soporis
N ec notum somno noctes equare feroci
Peruigil ĩscruibat equo fessumq leuabat
Tractando et frenis ora exagitata fouebat
Ac socii renouant tela arẽteq cruore
Ferro detergũt. et dant mucronib iras
Quid fortuna loci poscat quid tp̃s et ipsi
quenã agitẽt pandũt et cocpuis ire ministru¬
E aud segne ortant᷑ discurtit tessera castris
Intentiq docent q̃ sit properãda mouet q
Quisquis suos ĩstat trepidis stimulatq ruẽtis
N auus abire timor dũ ceca siletia dũq
Maiores umbre rapida iam subdita peste
Uirgulta atq altis surgunt ccornib ignes
Nic uero ut gliscẽte malo ee quassãtib egra
Armẽtis capita adiute pĩguescere flammne
Coepere et uicens fumos erumpere uerteꝵ
ꝑcollis dumosq lues agit atra ꝑ altos
Saxosi scopulos mõtis limphata ferut᷑
Corpora anela boum atq obsessis narib igni
Luctantur frustra rapidi mugire iuueci

Expanded text:
festinant, cui parca quies minimumque soporis, festinant, cui parca quies minimumque soporis, nec notum somno noctes aequare: feroci peruigil inseruibat equo fessumque leuabat tractando et frenis ora exagitata fouebat. at socii renouant tela arentemque cruorem ferro detergent et dant mucronibus iras. quid fortuna loci poscat, quid tempus, et ipsi quaenam agitent, pandunt et coeptis ire ministrum haud segnem hortantur. discurrit tessera castris, intentiquo docent, quae sint properanda, monentque quisque suos: instat trepidis stimulatque ruentis nauus abire timor, dum caeca silentia dumque maiores umbrae. rapida iam subdita peste uirgulta atque altis surgunt e cornibus ignes. hic uero ut, gliscente malo et quassantibus aegra armentis capita, adiutae pinguescere flammae coepere et uincens fumos erumpere uertex, per collis dumosque lues agit atra per altos saxosi scopulos montis lymphata feruntur corpora anhela boum, atque obsessis naribus igni luctantur frustra rabidi mugire iuuenci.
Abbreviated transcription (Latin):
Et uaga per collis ceruice ĩcendia i actẽt
Tum terrore nouo trepidus lassabit iniquas
Custos excubias maioraq nocte timebit
Si cordi consulta moras extrema recusant
Accingamur ait gemino tentoria gressu
Inde petunt ingens clipeo ceruice reposta
Inter equos iterq uiros iterq iacebat
Capta manu spolia et rorãtia cede maraxes
Ac dirum ĩ somno ceu bella capesserit ames
Clamorem tum forte dabat dextraq trem̃tẽ
Arma toro & notũ quaerebat seruidus ense
H inc mago inuersa quauies ut dispulit hasta
Bellantẽ somnũ tenebris fortissime ductor
Iras conpesce atq ĩ lucẽ proelia differ
Ad fraudem occultamq fugam tutosq receptꝰ
N unc nocte utendũ est arẽtis nedere frõdes
Comnib et latis accensa ĩmittere siluis¬
Armẽta opposin resonẽt qua claustra manipli¬
Ci ermanus parat atq obsessa euellere castra
Emergamus et hic fabio ꝑsuadeat hastus
N on certare dolis nihil hic cuctante sed acris
Incoept laeto iuiuene ad tentoria Acherre

Expanded text:
et uaga per collis ceruice incendia iactent. tum terrore nouo trepidus laxabit iniquas custos excubias maioraque nocte timebit. si cordi consulta moras extrema recusant accingamur’ ait. gemino tentoria gressu inde petunt. ingens clipeo ceruice reposta inter equos interque uiros interque iacebat capta manu spolia et rorantia caede Maraxes ac dirum, in somno ceu bella capesseret, amens clamorem tum forte dabat dextraque tremente arma toro et notum quaerebat feruidus ensem. huic Mago, inuersa quatiens ut dispulit hasta bellantem somnum, ‘Tenebris, fortissime ductor, iras compesce atque in lucem proelia differ. ad fraudem occultamque fugam tutosque receptus nunc nocte utendum est. arentis nectere frondes cornibus et latis accensa immittere siluisarmenta, oppositi reserent quo claustra manipli, germanus parat atque obsessa euellere castra. emergamus, et hic Fabio persuadeat astus non certare dolis.’ nihil hinc cunctante, sed acris incepti laeto iuuene, ad tentoria Acherrae
Abbreviated transcription (Latin):
Ut qui collapsa pressi iacuere ruina
E xura cum subito mẽbra et nox atra recessit
Coniuẽt solemq ꝑauẽt agnoscere uisu
Quis actis senio numerato milite letus
Collib et tuto reppettebãt ĩ aggere castra
E cce autẽ emedia iã morte renata itiuetꝰ
Clamorẽ tollens ad sidera et ordine lõgo
Ibat ouans. fabiũq decus. fabiũq salutẽ
Certatim et magna memorabat uoce parẽte
Tu qui partitis discederat ante maniplis.
Sancte ait o genitor reuocate ad lucis honõre¬
Si fas uera quaen cur nobis castra uirosq
Diuidere est licitũ patiens cur arma dedisti
Quae solus rexisse uales hoc murmure lapsi
Eteras multo iam sanguine uidimꝰ umbras
Ouus hue aquilas seruataq signa referte
H ic patria est. muriq urbis stant pectore ĩ uno
Tuq dolos poene atq hastus eandẽ extie notos
Cum solo tibi iam fabio sũt bella gerẽda
Haec ubi dicta dedit. mille hĩc uienerabile uisu
Cespite de uindi surgũt properãtibo are

Expanded text:
ut, qui conlapsa pressi iacuere ruina, ut, qui conlapsa pressi iacuere ruina, eruta cum subito membra et nox atra recessit, coniuent solemque pauent agnoscere uisu. Quis actis senior numerato milite laetus collis et tuto repetebat in aggere castra. ecce autem e media iam morte renata iuuentus clamorem tollens ad sidera et ordine longo ibat ouans Fabiumque decus Fabiumque salutem certatim et magna memorabant uoce parentem. tum qui partitis dissederat ante maniplis Sancte ait ‘o genitor, reuocato ad lucis honoresi fas uera queri, cur nobis castra uirosque diuidere est licitum? patiens cur arma dedisti, quae solus rexisse uales? hoc munere lapsi aeternas multo cum sanguine uidimus umbras. ocius huc aquilas seruataque signa referte. hic patria est, murique urbis stant pectore in uno. tuque dolos, Poene, atque astus tandem exue notos: cum solo tibi iam Fabio sunt bella gerenda.’ Haec ubi dicta dedit, mille hinc, uenerabile uisu, caespite de uiridi surgunt properantibus arae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ora rapit gladio prefixaq cuspide portat
Ac seuo mauorte feroꝵ prerumpit hanelũ
Dictator cum cede globu miserabile uisu
Uulnerib fessum ac multo labẽte cruore
Ductorem cemit suprema ac fceda precãte
N anc pellamus ait pocnoq obinita facta
Q millos nrp̾s ĩgnes desperserit aruis
Dignum expendamus pretium tuc arte pateͣna
At stimulis gaudens iuuenis circũdata poenũ
Agmina deturbat gladio campũq relaxat.
Donec sidonius decederet equore ductor
Ceu stimulante fame rapuit cum martins agnũ
Auerso pastore lupus frerũq tremẽtẽ
Ore tenet presso tum si uestigia cursu
Auditis celeret balatibo obuia pastor
Iam sibimet metuens spirantẽ dentib imis
Reiectat predam et uacuo fugit eger hiato
Tum demũ tynis quas circũ fuderat ara
Tempestas stigie tande fugere tenebre
T orpebant deera et se se metuisse negabãt
Seruari subitisq bonis mens egra natabat

Expanded text:
ora rapit gladio praefixaque cuspide portat. ora rapit gladio praefixaque cuspide portat. At saeuo Mauorte ferox perrumpit anhelum dictator cum caede globum. miserabile uisu, uulneribus fessum ac multo labente cruore ductorem cernit suprema ac foeda precantemhanc pellamus’ ait ‘Poenoque ob mitia facta, quod nullos nostris ignis disperserit aruis, dignum expendamus pretium.’ tunc arte paterna ac stimulis gaudens iuuenis circumdata Poenum agmina deturbat gladio campumque relaxat, donec Sidonius decederet aequore ductor: ceu, stimulante fame, rapuit cum Martius agnum auerso pastore lupus fetumque trementem ore tenet presso, tum, si uestigia cursu auditis celeret balatibus obuia pastor, iam sibimet metuens, spirantem dentibus imis reiectat praedam et uacuo fugit aeger hiatu. †tum demum, Tyriis quas circumfuderat atra tempestas, Stygiae tandem fugere tenebrae. torpebant dextrae, et sese meruisse negabant seruari, subitisque bonis mens aegra natabat:
Abbreviated transcription (Latin):
N igra uiro membra & fului iuga celsa trahebãt
Cornipes totusq nouae formidinis arte
Concolor aequabit liuẽua currus equoꝵ
Terga nec erectis similes ĩponere cristis
Cessarit poẽnas a terq tergebat amictus
Ceu quõdas aeternae regnator nodis adimos
Cum fugeret thalamos heneã uirgiẽ rapta
Egit nigrantem stigia caligine curni
At cato tum primas sparsus lanugine malas
Quod pepere decus circeo tuscula dorso
Mocnia laerte quõdã regnata nepoti
Q ꝗͣ tardatos turbata frõte latinos
Collegisse gradum uide ĩ ꝑterritus ipse.
Ferrata calce atq effusa largus habena
Cunctante impellebat equum negat obuiusire
Et trepidat cassa somipes extemtus umbra
Tum celer ĩ pugnã dorso delatus ab alto
Ali pedẽ planta currũ premit atq uolãti
Assilit a tergo cecidere et lora repẽte
Et stimuli ferrumq super ceruice tremiscẽs
Palluit ĩ foelix subducto sanguine maurus

Expanded text:
nigra uiro membra, et furui iuga celsa trahebant nigra uiro membra, et furui iuga celsa trahebant cornipedes, totusque nouae formidinis arte concolor aequabat liuentia currus equorum terga: nec erectis similes imponere cristis cessarat pennas, aterque tegebat amictus: ceu quondam aeternae regnator noctis, ad imos cum fugeret thalamos Hennaea uirgine rapta, egit nigrantem Stygia caligine currum. at Cato, tum prima sparsus lanugine malas, quod peperere decus Circaeo Tuscula dorso moenia, Laertae quondam regnata nepoti, quamquam tardatos turbata fronte Latinos collegisse gradum uidet, imperterritus ipse ferrata calce atque effusa largus habena cunctantem impellebat equum. negat obuius ire et trepidat cassa sonipes exterritus umbra. tum celer in pugnam dorso delatus ab alto alipedem planta currum premit atque uolanti adsilit a tergo. cecidere et lora repente et stimuli, ferrumque super ceruice tremiscens palluit infelix subducto sanguine Maurus.
Abbreviated transcription (Latin):
At nõ tam tristi sorutus proclia marte
Phochei soractis honor carmelus agebat
Sanguine quippe suo iam bagrada tixerat ẽser
Dux rectorq iube populi iã fusus eide
⁊eusis amicli stirps impacata phalanti
Quẽ tulerat mater claro phoenissa laconi
Talia dum metuit nec pugnae sisus ĩ hoste
Tum rapido nec deinde fuga suadẽte pauore
Per dumos miser ĩuicina cacumina querctis
Repserat atq alta sese occultabat ĩ umbra
Nam p̾sicus insistẽs tremulis sub pondere ramis¬
N unc longa multa orante Carmelus et altos
Murantẽ saltu ramos transuerberat hasta
Ut qͥuiscatos populatur harudine lucos
Dum nemon celsi procera cacumina sensum
Subtracta certat tacitus cõtigere meta
Sublimẽ thalamo sequitur crẽscete uoluẽre
Effudit uitam atq alte manate cruore
Membra pependert curuato exanguia ramo
Iamq pallantis aduersus terga feroces
Pugnabant itali subitus cũ mole pauẽda
Terrisicis maurus ꝓrupit niger ĩ armis

Expanded text:
At non tam tristi sortitus proelia Marte At non tam tristi sortitus proelia Marte Phoebei Soractis honor Carmelus agebat. sanguine quippe suo iam Bagrada tinxerat ensem, dux rectorque Nubae populi, iam fusus eidem Zeusis Amyclaei stirps impacata Phalanti, quem tulerat mater claro Phoenissa Laconi. talia dum metuit, nec pugnae fisus in hoste tam rapido nec deinde fugae, suadente pauore, per dumos miser in uicina cacumina quercus repserat atque alta sese occultabat in umbra Hampsicus, insistens tremulis sub pondere ramis. hunc longa multa orantem Carmelus et altos mutantem saltu ramos transuerberat hasta, ut, qui uiscatos populatur harundine lucos, dum nemoris celsi procera cacumina sensim substructa certat tacitus contingere meta, sublimem calamo sequitur crescente uolucrem. effudit uitam, atque alte manante cruore membra pependerunt curuato exanguia ramo. Iamque in palantis ac uersos terga feroces pugnabant Itali, subitus cum mole pauenda terrificis Maurus prorumpit Tunger in armis.
Abbreviated transcription (Latin):
Laudatur ueneri et certat maiorib astris
Ostro ipse ac sonipes ostro totũq per agmẽ
Purpura a genoreis saturata micaba aenis
H ic auidum pugnae tam claꝵ excidere nom̃
Brcitum exoptantẽ uarie nũc leuis ĩ orbẽ
N unc dexter leuib flexo per deuia giris
Ludificatus equo uolucre per terga sagitam
F udit achemenio detractans proelia ritu¬
Hac damnata manus medio sed flebile mẽto
Armigeri casce penetrabilis hesit arindo
Obliquum q secans sub recta cuspide uulnus
Uiuenti ferrũ ad mouit tepefacta palato
At brutus diro casu turbatus amici
Ausum multa uirũ et spargẽte ĩ uulnera saeuos
Fraude fuge calamos iã nullis cursib ĩstat
Prendere comipedis: sed totam pectoris ira
Mandat atrox haste telũq uolatile nodo
Excutit ac summũ quaqua laxa monilia crebro
Nudabat cursu tramisit cuspide pectus
Labitur itento cornu transfixus & unda
Arcum leua cadens dimisit dextra sagittas

Expanded text:
laudatur Veneri et certat maioribus astris. laudatur Veneri et certat maioribus astris. ostro ipse ac sonipes ostro totumque per agmen purpura Agenoreis saturata micabat aenis. hic auidum pugnae et tam clarum excidere nomen Brutum exoptantem, uarie nunc laeuus in orbem, nunc dexter leuibus flexo per deuia gyris ludificatus equo, uolucrem post terga sagittam fundit Achaemenio detractans proelia ritc damnata manus, medio sed, flebile, mento armigeri Cascae penetrabilis haesit harundo oblicumque secans subrecta cuspide uulnus umenti ferrum admouit tepefacta palato. at Brutus diro casu turbatus amici ausum multa uirum et spargentem in uulnera saeuos fraude fugae calamos, iam nullis cursibus instat prendere cornipedis, sed totam pectoris iram mandat atrox hastae telumque uolatile nodo excutit et summum, qua laxa monilia crebro nudabant uersu, tramittit cuspide pectus. labitur intento cornu transfossus, et una arcum laeua cadens, dimisit dextra sagittam.
Abbreviated transcription (Latin):
Et campis seruat mãdatum affixa cadauer
N ec non exemplo laudis furiata iuuentus
Silleeq crassiq simul iunctusq metello
Faunius atq melior dextre torquatus ĩ ibãt
Dum rapit et molem subducto corpore uitat
In torti bibulus sari atq ĩterga refertur
Strage super lapsus socium qua fibula morsus
Lonce crebro lassata resoluerat ictu
Accepit lateri poenitusq ĩ uiscera adegit
Et stabat fixo quod forte cadauera ferrum¬
N eu sortẽ necis euasit garamãtica tela
Marmaridumq manus ut ineni cuspide fustis
Occideret telo nõ ĩ sua uulnera misso
Uoluitur exanimis turpatq decora iuuẽta
Ora rous pallor membris dimissa solutis
Arma fluunt erratq nige̾ per lumina somnꝰ
Uenerat ad bellum tyria sidone nepotũ
Excitus prece et auxilio socia arma ferebat
Foa tumidus faretran militis ala¬
Ci ens cadmi cleadas fulua cui plurima passi
Casside et aurato fulgebat gemma monili
Quali subi occeani reuocatus lucifer u̾da

Expanded text:
et campo seruat mandatum adfixa cadauer. et campo seruat mandatum adfixa cadauer. Necnon exemplo laudis furiata iuuentus, Sullaeque Crassique simul iunctusque Metello Furnius ac melior dextrae Torquatus, inibant dum rapit et molem subducto corpore uitat intorti Bibulus saxi atque in terga refertur, strage super lapsus socium, qua fibula morsus loricae crebro laxata resoluerat ictu, accepit lateri penitusque in uiscera adegit extabat fixo quod forte cadauere ferrum. heu sortem necis! euasit Garamantica tela Marmaridumque manus, ut inerti cuspide fusus occideret, telo non in sua uulnera misso. uoluitur exanimis, turpatque decora iuuenta ora nouus pallor. membris dimissa solutis arma fluunt, erratque niger per lumina somnus. Venerat ad bellum Tyria Sidone, nepotum excitus prece, et auxilio socia arma ferebat, Eoa tumidus pharetrati militis ala, gens Cadmi, Cleadas; fulua cui plurima passim casside et aurato fulgebat gemma monili, qualis ubi Oceani renouatus Lucifer unda