comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt: Tunc cupidi tatesimprobus ordinant : Tuncquicquid aut metu aut pudorecelabat an¬
mus ex ponit: Tuncaudatiam acuit : libi dinem inritat iracundiam insalgat: Denq: qu
unui solitudo babae comma : dummihil ulli comimit tere non cimere. indicerperit stuto
psesepro dit ÷ uide itaque quid detesperem immoquid sponde ammibis pesenimincer uib¬
nino menest non inuenio cũ quo temalum cẽ quam tecum: Repetomemoria quamina gno a¬
mo qued anuerba pro ieceris tiuantiroborisplena ⁊ gratula tussum protinus inibi : a drx
nona sum mis bris istauenerunt : Habent he uoces fundamencum: istehomo noncn
unas popula ad salutem spectat: sic loqueres̃icuiue: uide nete ullas res deprimat: uoto
tuo rũue terum lic& deis gracia mfacias alia deintegrosus cipe: Nogibo namm¬
temibonam ualetud inem animi deinde tunc corporis quid nitu is tauota sepefacios

Expanded text:
unt; tunc cupiditates improbas ordinant; tunc quicquid aut metu aut pudore celabat, anunt; tunc cupiditates improbas ordinant; tunc quicquid aut metu aut pudore celabat, animus exponit, tunc audaciam acuit, libidinem inritat, iracundiam instigat. Denique quod unum solitudo habet commodum, nihil ulli committere, non timere indicem, perit stulto; ipse se prodit. Vide itaque, quid de te sperem, immo quid spondeam mihi, spes enim incerti boni nomen est: non invenio, cum quo te malim esse quam tecum. Repeto memoria, quam magno animo quaedam verba proieceris, quanti roboris plena. Gratulatus sum protinus mihi et dixi: " Non a summis labris ista venerunt, habent hae voces fundamentum. Iste homo non est unus e populo, ad salutem spectat." Sic loquere, sic vive; vide ne te ulla res deprimat. Votorum tuorum veterum licet dis gratiam facias, alia de integro suscipe; roga bonam mentem, bonam valitudinem animi, deinde tunc corporis. Quidni tu ista vota saepe facia
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ s edquisentiat refert: nec quid unodiesen cut : sed quid af sidue: non est aut quoduerearis neu
indignum restanta ꝑueniat : nis isapienti s ua nonplacent: om̃is stulticial aborat fastidios
VALE SENECALUCILIOSUOSAL UTEM
ic est non muto sentenciã fugemultitud in efu gepaucitatem fugo & iam unum nonhabeo cũq
te comimnum catum uelimxui de quodiudicium ineum habcas : audeo tetibier edere÷ crato
ut iunt huis ipsius ĩtilbonis auditor cuius mencionem priore epistula feci. cum uidiss& add¬
centulum secre to ambulantem interrogauit quidillic solus facer & metum inquit locer
timentem que custo dire solemus ñ esolitudne male utatur: nemo ost exm prudentibus quir¬
linqui sibideb eat: tuncmala consila agitant : tunc aut aliis autipsis futura periculestri¬

Expanded text:
dicat, sed quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue. Non est autem quod verearis, ne ad dicat, sed quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue. Non est autem quod verearis, ne ad indignum res tanta perveniat; nisi sapienti sua non placent. Omnis stultitia laborat fastidio sui. VALE. Seneca Lucilio suo salutem Sic est, non muto sententiam: fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo, cum quo te communicatum velim. Et vide, quod iudicium meum habeas: audeo te tibi credere. Crates, ut aiunt, huius ipsius Stilbonis auditor, cuius mentionem priore epistula feci, cum vidisset adulescentulum secreto ambulantem, interrogavit, quid illic solus faceret ? " Mecum," inquit, " loquor.timentemque custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex inprudentibus, qui relinqui sibi debeat; tunc mala consilia agitant, tunc aut aliis aut ipsis futura pericula stru
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uincere: Hec uox illi cominunis est : cũ stoico aeque & icintactabona ꝑconꝰ¬
ema tasur besfert: seenim ipse contentus est: hoc felicitatẽ suã finedeugna
ie existim es nos solos genero sa uerbaiactare : & ipsestilbonis obiur gator
picurus similem illi uoce memisit. quamboni consule & iam siuncdiem
n expug si sicut inquit sua non uidentur amplis sima: lic& totiusmundi
dominus sit tamen miser est: uel si ut mundo totiu melius enuncurfuideatur ido
licet impen & mondo utscias autem hos sensus et̃ communes natura scilic& dic tante
apudpo &am comicum inuenies : non estbeatus cȩ sequi nomputat: quidenime efers
qualis stautustuus sit. sitibiuidetur malus : quid ergo in quisibeatum sedix eͣ ille
turpiter diues &illemultorũ dominus sed plurium seruus beatus sua sententiafia s̃ a quis

Expanded text:
virum vincere ? Haec vox illi communis est cum Stoico. Aeque et hic intacta bona per concrvirum vincere ? Haec vox illi communis est cum Stoico. Aeque et hic intacta bona per concrematas urbes fert. Se enim ipso contentus est. Hoc felicitatem suam fine designat. Ne existimes nos solos generosa verba iactare; et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi. " Si cui," inquit, " sua non videntur amplissima, licet totius mundi dominus sit, tamen miser est." Vel si hoc modo tibi melius enuntiari videtur,— ilicet imperet mundo.'' Ut scias autem hos sensus esse communes, natura scilicet dictante, apud poetam comicum invenies: Non est beatus, esse se qui non putat. Quid enim refert, qualis status tuus sit, si tibi videtur malus? " Quid ergo?" inquis. "Si beatum se dixerit ille turpiter dives et ille multorum dominus sed plurium servus, beatus sua sententia fiet ? " Non quid
Abbreviated transcription (Latin):
cetatis. quomodo hominem bomininatura conciliat. sic in est huic quo¬
quereistimulus. qui nos amiciarum. ad petentes faciat: nichil hominus.
um sit amicorũ amantissimus. cum illossibi conpar&. sepe preferat. omne
intras ebonumterminabit.& dic& quod st ilbomilledixt stilbon quem
epicuri epistola in sequitur : hic enĩ capta patria amis sisberis amissauxore
um ex incendio publicosolus tam̃ &beatus exire interrogantidemetrio cui
cognom̃ ab exiti o urbium polior cetes fuit num quid ꝑdidiss&. omĩa in quid bona
mea mecum sunt : ecceuir fortis acstrenuus i psã hostis suiuiccoriã uicit: nihilinquit
& ipsum᷑ nihilbonũ putare quod eripipossit & miramur animalias queꝑ mediosig¬
nes si nenexa corporũ transeant: quanto hicmirabilior uir quiꝑ ferrum & ruinas
ignes inlesus & in dẽpnis euast : Uidos quanto facilius sit. totam gentem quam unũ

Expanded text:
cietatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quocietatis, quomodo hominem homini natura conciliat, sic inest huic quoque rei stimulus, qui nos amicitiarum adpetentes faciat. Nihilominus cum sit amicorum amantissimus, cum illos sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod Stilbon ille dixit, Stilbon quem Epicuri epistula insequitur; hic enim capta patria, amissis liberis, amissa uxore cum ex incendio publico solus et tamen beatus exiret, interroganti Demetrio, cui cognomen ab exitio urbium Poliorcetes fuit, numquid perdidisset, " Omnia," inquit, " bona mea mecum sunt." Ecce vir fortis ac strenuus! Ipsam hostis sui victoriam vicit. " Nihil," inc ipsum est nihil bonum putare, quod eripi possit. Miramur animalia quaedam, quae per medios ignes sine noxa corporum transeant; quanto hic mirabilior vir, qui per ferrum et ruinas et ignes inlaesus et indemnis evasit! Vides, quanto facilius sit totam gentem quam unum
Abbreviated transcription (Latin):
ta nonquerit: domicolitur exse totum est: Incipit fortunȩ eẽ sub iec tussiqua
parte suiforisquerit : : qualistamen fut ura est uita sapientis sisine amicisre¬
linquatur : incusto diam con iectus. uel in aliquagente alien adestitutus uel in
nauigatione longaretentus. aut in desertum litus eiectus: qualis est iouis
uuimre solu tomun do & diis in unum confusis paulis ꝑcessante natura ad quies¬
cit sibi cogitationibus suis traditus. talequidem sapiens facit. insere condi¬
tur secum est: quam diu quidem lic & suo arbitriores suas ordinaresi con¬
tentus est: & ducit uxorẽ se contentus & libȩros alit secontentus: & ta¬
men non uiuer& si foret sine homineuicturus ad amicitia mfert illum
nulla utilitas sua sod naturtdis inritatio⁊ nam ut aliarũ nobis rerũ iinata
dulcedo est sic amiciti&e .: quo modo solitudo in odium est x ad p&itio so¬

Expanded text:
ta non quaerit. Domi colitur, ex se totum est. Incipit fortunae esse subiectum, si quam ta non quaerit. Domi colitur, ex se totum est. Incipit fortunae esse subiectum, si quam partem sui foris quaerit. "Qualis tamen futura est vita sapientis, si sine amicis relinquatur in custodiam coniectus, vel in aliqua gente aliena destitutus, vel in navigatione longa retentus, aut in desertum litus eiectus?" Qualis est Iovis, cum resoluto mundo et dis in unum confusis paulisper cessante natura adquiescit sibi cogitationibus suis traditus. Tale quiddam sapiens facit; in se reconditur, secum est. Quamdiu quidem illi licet suo arbitrio res suas ordinare, se contentus est et ducit uxorem; se contentus est et liberos tollit; se contentus est et tamen non viveret, si foret sine homine victurus. Ad amicitiam fert illum nulla utilitas sua, sed naturalis inritatio. Nam ut aliarum nobis rerum innata dulcedo est, sic amicitiae. Quomodo solitudinis odium est et adpetitio so
Abbreviated transcription (Latin):
tus est sapiens: hocmi lucili plerique ꝑperã inter praȩtantur. sapie¬
tem undique sub mouent & in tra cutem suam cogunt: Distinguen¬
dũ autem est : quid & quatenus. uoxista ꝓmittat: se contentus
est sapiens adbea teuiuendum: non aduiuendum: Ad hoc enĩ mul¬
tis illirebus opus est : slludtantũ animosa no& erecto & dispi cien¬
tefortunã: uolo tibi chrxsippi quoque distictione mindicare
Ait sapientem nullare egere & tamenmultis illirebus opus esse
Contra stulto nullare opus est : nullaenire utisci .t. scd omnibus eg& sapien¬
si & manibi & oculis & multis ad cotidianum usumne cessariis eg& opuset nul¬
lare : Egereenĩ necessitatis est: nichilneces sesapientis est: ex goquã uisseipso
contentus sit: amic illiopus sunghoscupit aberequã plurimos non utbeate
uiuat. uiu& enim &iã sin eamicis beate : summũbonũ extrinsecus instrumen¬

Expanded text:
tus est sapiens. Hoc, mi Lucili, plerique perperam interpretantur; sapietus est sapiens. Hoc, mi Lucili, plerique perperam interpretantur; sapientem undique submovent et intra cutem suam cogunt. Distinguendum autem est, quid et quatenus vox ista promittat; se contentus est sapiens ad beate vivendum, non ad vivendum. Ad hoc enim multis illi rebus opus est, ad illud tantum animo sano et erecto et despiciente fortunam. Volo tibi Chrysippi quoque distinctionem indicare. Ait sapientem nulla re egere, et tamen multis illi rebus opus esse. " Contra stulto nulla re opus est, nulla enim re uti scit, sed omnibus eget." Sapienti et manibus et oculis et multis ad cotidianum usum necessariis opus est, eget nulla re. Egere enim necessitatis est, nihil necesse sapienti est. Ergo quamvis se ipso contentus sit, amicis illi opus est. Hos cupit habere quam plurimos, non ut beate vivat; vivet enim etiam sine amicis beate. Summum bonum extrinsecus instrumen
Abbreviated transcription (Latin):
quia expedit: placebit aliquod pretium contra amicitiã . siullum in illap¬
cet preter ipsam: inquio: amicum paro. ut habeam ꝑ quo mori possim
ut abeam quem in exiliũ sequarcuius memoa ti&opponam &impendam
ista quam tudes cribis negociatio est non amicitiaquȩ ad cõmodu accedit.
Quae quic quid consecutura sit spectat ⁊ non dubie ab & aliquid simile amicm
affectus amantium: possis dicere illam eẽ insana amicitiam: nũ quide
uium aliar umrerũ. neglegens amicos. incupiditatis formã nonsine
spe nutuae caritatis accendit : quidergo echonestiore causacoit
turpis affectus. non agitur inquis nunc dehoc. an am icitiaꝓp
tus est : Quomodo ergo adilla maccedat : quo modo ad rempulcho¬
rimam : non lucro captus necuaria& atefor tunȩ ꝑterritus : dem¬
hit amicitiae maiestatem suã quullam parat. adbo nos casus seconten¬

Expanded text:
quia expedit, et desinet, quia expedit. Placebit aliquod pretium contra amicitiam, si ullum in illa pquia expedit, et desinet, quia expedit. Placebit aliquod pretium contra amicitiam, si ullum in illa placet praeter ipsam. In quid amicum paro? Ut habeam pro quo mori possim, ut habeam quem in exilium sequar, cuius me morti opponam et inpendam. Ista, quam tu describis, negotiatio est, non amicitia, quae ad commodum accedit, quae quid consecutura sit spectat. Non dubie habet aliquid simile amicitiae affectus amantium; possis dicere illam esse insanam amicitiam. Numquid ernium aliarum rerum neglegens animos in cupiditatem formae non sine spe mutuae caritatis accendit. Quid ergo? Ex honestiore causa coit turpis adfectus? " Non agitur," inquis, " nunc de hoc, an amicitia protus est. " Quomodo ergo ad illam accedit?" Quomodo ad rem pulcherrimam, non lucro captus nec varietate fortunae perterritus. Detrahit amicitiae maiestatem suam, qui illam parat ad bonos casus. Se conten
Abbreviated transcription (Latin):
aliut: ut exer ccat amititia ne cãm agnauir tusuacestnon. non ad hoc qđ dicebat epi¬
curus in bacipsatpistola ut ab eat quisibi aegro side at succuritat in uine uia
cõniectouelimipspͥsde ut habeat alique cuipse aogro adsedeat quem ips ecir cu¬
uentũ hostilicustodia bber&: Quisespectat. xppt̃ hoc ad amicitiamuenit m¬
le cogitat: que ad modum caepit. sicdesinereẽ ⁊ parauit amicumrãduer sũ uin¬
claliturum opemcũ primũ crepuerit cathenadisced&:: hesunt amicntis
quastẽporarias populus apeliat⁊ qui ut ilitatiscausa ad suptus est: tamdi¬
uplacelit quam diu utilis fuerit: hac reflorentes amicorum tur ba circum¬
sedo cir ca euerso si solitudo est ÷ & in de amicifugiunt: ubi ꝓbatur ⁊ hac re
gan e faria exempla sunt : alioꝵ metũ relinquentiũ aliorũ metuprouio¬
tium: neces se est initia inter se & exitus cõgruant: quia micus eẽ cepit.

Expanded text:
aliud, ut exerceat amicitiam, ne tam magna virtus iaceat, non ad hoc, quod dicebat Epialiud, ut exerceat amicitiam, ne tam magna virtus iaceat, non ad hoc, quod dicebat Epicurus in hac ipsa epistula, " ut habeat, qui sibi aegro adsideat, succurrat in vincula coniecto vel inopi," sed ut habeat aliquem, cui ipse aegro adsideat, quem ipse circumventum hostili custodia liberet. Qui se spectat et propter hoc ad amicitiam venit, male cogitat. Quemadmodum coepit, sic desinet: paravit amicum adversum vincla laturum opem; cum primum crepuerit catena, discedet. Hae sunt amicitiae, quas temporarias populus appellat; qui utilitatis causa adsumptus est, tamdiu placebit, quamdiu utilis fuerit. Hac re florentes amicorum turba circumsedet; circa eversos solitudo est, et inde amici fugiunt, ubi probantur. Hac re ista tot nefaria exempla sunt aliorum metu relinquentium, aliorum metu prodendum. Necesse est initia inter se et exitus congruant. Qui amicus esse coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
aecca ton ait : ego tibimonstrabo amatoriũ sine me dicamento. sincherbasine
ullius uene ficae carmine : siuis amari : ama: habe saut non tantũ usu amicitiae
ueteris &certȩmagnam uo luptatẽ : sad & iã inreium & comparationem nio¬
uae : quod inter est intermeentẽ agricolam & serentem̃ hoc inter eum
qui amicũparauit. & quiparat: at talus philosopbus dicere solebat. lacundi¬
us eẽ amicum face re quam habere:: Quomodo artifici iacundius pingere
est : quã pinxisse ⁊ illa in operesuo ocupata sollicitudo ingens oblet tam̃to ha¬
b& in ipsa occupatione : N aequedelectatur : qui ab opere ꝑfectore mouit
manum: lamfructir artis suae fruitur : ipsa fruebatur arte cumpinger&
ruc tuo sior est adhules centia liberorum : sod in fantiadulcior : nuncad pꝰpositum
sebet amur:sapiens & iamosi contentus est se: tamer habereamicumuult: simhil

Expanded text:
Hecaton ait: " Ego tibi monstrabo amatorium sine medicamenta, sine herba, sine Hecaton ait: " Ego tibi monstrabo amatorium sine medicamenta, sine herba, sine ullius veneficae carmine: si vis amari, ama." Habet autem non tantum usus amicitiae veteris et certae magnam voluptatem, sed etiam initium et comparatio novae. Quod interest inter metentem agricolam et serentem, hoc inter eum, qui amicum paravit et qui parat. Attalus philosophus dicere solebat iucundius esse amicum facere quam habere, quomodo artifici iucundius pingere est quam pinxisse. Illa in opere suo occupata sollicitudo ingens oblectamentum habet in ipsa occupatione. Non aeque delectatur, qui ab opere perfecto removit manum. Iam fructu artis suae fruitur; ipsa fruebatur arte, cum pingeret. Fructuosior est adulescentia liberorum, sed infantia dulcior. Nunc ad propositum vertamur. Sapiens, etiam si contentus est se, tamen habere amicum vult, si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
it: uide quã sit se contentus : aliquando suipartecout us est : sullimanũ.
aut morbus. aut hostis exciderit: siquis oculũ uel oculos casus excusserit : reli¬
qui ȩillis uce satis facient & lerit inminuto corpore & amputato tã lȩtus quam
nin tegro fuit: sed quȩ sibi desunt. non desiderat. nonde eẽmauõlt : It a sapiens
se contentus est : non ut uelit eẽ sine amicosedut possit : & hoc quoddicopossit:
tale est . amissum ȩ quo animofert ⁊. Sin eam icoquidemuim quãerit : in suapo¬
testate hab& quam cito reparet. quo modo siꝑ diderit phidias statuã ꝓtinus alte¬
ram faciet : sichic faciendarum amicitiarũ artifex substitu & aliũ in loco amis¬
si : queris quomodo amicũ cito facturus sit : dicam siillud miin tecumconuenerit:
ut statimtibi soluam quod debeo, & quantũ adhanc epistolam pamiã faciamus:

Expanded text:
at. Vide quam sit se contentus; aliquando sui parte contentus est. Si illi manum at. Vide quam sit se contentus; aliquando sui parte contentus est. Si illi manum aut morbus aut hostis exciderit, si quis oculum vel oculos casus excusserit, reliquiae illi suae satisfacient, et erit inminuto corpore et amputato tam laetus, quam integro fuit. Sed quae si desunt, non desiderat, non deesse mavult. Ita sapiens se contentus est, non ut velit esse sine amico, sed ut possit. Et hoc, quod dico " possit," tale est: amissum aequo animo fert. Sine amico quidem numquam erit. In sua potestate habet, quam cito reparet. Quomodo si perdiderit Phidias statuam, protinus alteram faciet; sic hic faciendarum amicitiarum artifex substituet alium in locum amissi. Quaeris, quomodo amicum cito facturus sit; dicam, si illud mihi tecum converterit, ut statim tibi solvam, quod debeo, et quantum ad hanc epistulam, paria faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ipoteso: hoc norimputo in solutum detuotib: VALΕ. HΕΝEC AlCCILio
SUOSALUTEXU
ninerito reprehendat in quadam episto laepicurus eos quidicunt sapientem
seipso eẽ contemptum & propterhoc amico non in digeredesi derasscire:
o c̃obicitur stillaboniab epicuro iis quibus sum mũbonumuisum est ani¬
musimpatiens: In abiguitatem incidendum est : si ex primere aphathian un ouer¬
bo cito uoluerimus &mpacientĩa dicers poterit enim contrariũ ei quod signifi¬
care uolumus intelligi ⁊ nos eũ uolumus dicere. quires puat om̃is mali sensũ: acci¬
i& ur his quinullum referrepossit malũ : uideergonũ satius sit aut nuubie¬
rabilem arimũ dicere aut animũ extra omne patientiã positũ: Hoc imir nos
& illos inter est: nr̃t sapiens uin cit quidemin commodum os edsentit: illor :
esen tit quidem: illud nobis & illis comnune est :sapientẽ seipso eẽ contentum:
ad tam̃ amicum habere uult & uicinu & contub nalem : quãuis sibi ipse: suffici¬

Expanded text:
potest. Hoc non inputo in solutum; dedi de tuo tibi. Seneca Lucilio suo salutem An merito reprehendat in quadam epistula Epicurus eos, qui dicunt sapientem se ipso esse contentum et propter hoc amico non indigere, desideras scire. Hoc obicitur Stilboni ab Epicuro et iis quibus summum bonum visum est animus inpatiens. In ambiguitatem incidendum est, si exprimere ἀπάθειαν uno verbo cito voluerimus et inpatientiam dicere. Poterit enim contrarium ei, quod significare volumus, intellegi. Nos eum volumus dicere, qui respuat omnis mali sensum; accipietur is, qui nullum ferre possit malum. Vide ergo, num satius sit aut invulnerabilem animum dicere aut animum extra omnem patientiam positum. Hoc inter nos et illos interest: noster sapiens vincit quidem incommodum omne, sed sentit; illorum ne sentit quidem. Illud nobis et illis commune est: sapientem se ipso esse contentum. Sed tamen et amicum habere vult et vicinum et contubernalem, quamvis sibi ipse suffici
Abbreviated transcription (Latin):
qua renisi quias ume unt cane nontimeant :a prar& illismnee nocituris cientiam experimto
uiidectani ante qua possint experi fauenti de inde nehocciu sue xistimes fierin eo ma uuntil.
quã debent necũ quã obliuiscunt᷑ huiu stutȩ & dibigentie fualisestilli sapermitiosesugi
pretẽrta non fiunc timidiora cuuenac ex quoquidẽ appara noni unullahił ocpuenire echa¬

Expanded text:
aelem timeant, canem non timeant ? Apparet illis inesse nocituri scientiam non experimento aelem timeant, canem non timeant ? Apparet illis inesse nocituri scientiam non experimento collectam; nam antequam possint experisci, cavent. Deinde ne hoc casu existimes fieri, nec metuunt alia quam debent nec umquam obliviscuntur huius tutelae et diligentiae; aequalis est illis a pernicioso fuga. Praeterea non fiunt timidiora vivendo. Ex quo quidem apparet non usu illa in hoc perve
Abbreviated transcription (Latin):
curamago si omnia ꝓpt̃ cura ei facioante om̃ a est meicurt hec animalib: in estcunctis ne dnserit᷑
sed innascitur ꝓducit facos suosnatur a non abicit & quatur e lacertissima ex ꝓximo est sibi
quisq: comissus est:taq: ut in priorib: posselis die nera quoq: animalia & matar nouterouol¬
tiũ reformidant oͥbnoxia aunb r arcõuiuentib: Nullũ animalad uitã ꝓdit sine m&umor¬
tis : que ad modũ in quit editũ animil intellectũ habertaut sauitaris. aut martstraerei
potest p̃rimũ quaritur anintel lgat. ñ quẽ ad modũ intelleͥgatet̃ aũ illi intellectũ
exeo appara qđ inhilã plius siintel lixerit facient. Quidȩquare pauonẽ quar eanserẽ
gallinane fugiaoad tanto minore : & nenoca quidẽ sibi accipit requare pulli falĩti¬

Expanded text:
uo ? Pro me. Ergo mei curam ago. Si omnia propter curam mei facio, ante omnia est mei cura. Haec animalibus inest cunctis nec inseritur, uo ? Pro me. Ergo mei curam ago. Si omnia propter curam mei facio, ante omnia est mei cura. Haec animalibus inest cunctis nec inseritur, sed innascitur. Producit fetus suos natura, non abicit. Et quia tutela certissima ex proximo est, sibi quisque commissus est. Itaque, ut in prioribus epistulis dixi, tenera quoque animalia et materno utero vue transvolantium reformidant obnoxia avibus rapto viventibus. Nullum animal ad vitam prodit sine metu mortis. " Quemadmodum," inquit," editum animal intellectum habere aut salutaris aut mortiferae rei potest ? " Primum quaeritur, an intellegat, non quemadmodum intellegat. Esse autem illis intellectum ex eo apparet, quod nihil amplius, si intellexerint, facient. Quid est, quare pavonem, quare anserem gallina non fugiat, at tanto minorem et ne notum quidem sibi accipitrem ? Quare pulli f
Abbreviated transcription (Latin):
in fanssi nedentib: aiuic constitutione s̃uar conciliatur ȩ natis dentes. huic constitutioni con
eminens solcocila cũconualut & molliquidẽ culmo qđ strat omus saũ comstitit aliã cã flaueseit
dadari e& spectat aspicatius induruitin quã cũq: constitutionẽ uenite ã tu&urtin cã componitur
alia est a&as in fantis pueriad uͦlescentissenisẽ gotamenidẽ sũ quiainsans fuia ꝓuer& aduͦlescens sic
quã ui salia adq: alia cuiq constitutio sit conciliatio constitutionis sue eadẽẽ non em̃ puerũ mihiut
uuenẽ aut senẽ : sed menatura com̃ datergo in fans constitutionis suat conciliatus. qͦ tunc infantiẽ :
ronqͦ futura iuuenii est neq: enĩ si aliquidillimaius in qđ ransent restar. na haequoq: inquo
muscitur scđnnatura ẽ :Primũ sibi ipsi conciliatur animal deb& enĩ aliquidet̃ ad qđ alia

Expanded text:
INFANS SINE DENTIBUS EST: HUIC CONSTITUCIONI CONCILIATUR. ENATI SUNT DENTES: HUIC CONSTITUCIONI CONeminens sulco, aliam, cum convaluit et molli quidem culmo, sed quo ferat onus suum, constitit, aliam cum flavescit et ad aream spectat et spica eius induruit; in quamcumque constitutionem venit, eam tuetur, in eam componitur. Alia est aetas infantis, pueri, adulescentis, senis; ego tamen idem sum, qui et infans fui et puer et adulescens. Sic, quamvis alia atque aha cuique constitutio sit, conciliatio constitutionis suae eadem est. Non enim puerum mihi aut iuvenem aut senem, sed me natura commendat. Ergo infans ei constitutam suae conciliatur, quae tunc infanti est, non quae futura iuveni est. Neque enim, si aliquid illi maius in quod transeat, restat, non hoc quoque in quo nascitur, secundum naturam est. Primum sibi ipsum conciliatur animal, debet enim aliquid esse, ad quod alia
Abbreviated transcription (Latin):
unungnulo natus patria meatotus hicmundus est. quod siliquerit tibi n admirareris nil
adiuariteregio nunuarieatibus inquas sub inde priorũ tediomignas primaenim
queque ola cuiss& sio mnemtuã credere nuneperegrinaris soc erras & ageris acdocũ
nlord̃imutas cu ilud quod quaeris beneuuer e omnilocopositumsit: numquidtã tur bidũ
foni nooresie iue ⁊ fore um ab i quo q ueliea quiace uuere sinetes sest ⁊ sed filbiceat dis po nerese
onpectũ queq ue ceiuici miẽ soriꝓ cil sugiam. Nãudociga ua & ia firimisim e ualitu di etemo¬
bus cerũ nogno brimoconluc tuntur sapiens fernt ista non dige &e mallas n pace ⁊̃ quan
moigna nonmults ꝑdesuit iasea pro iecis se sicũ alienis tixandũ st: Trigintimnquds cprao¬

Expanded text:
Uni angulo natus, patria mea totus hic mundus est." Quod si liqueret tibi, non admirareris nil Uni angulo natus, patria mea totus hic mundus est." Quod si liqueret tibi, non admirareris nil adiuvari te regionum varietatibus, in quas subinde priorum taedio migras. Prima enim quaeque placuisset, si omnem tuam crederes. Nunc non peregrinaris, sed erras et agens ac locum ex loco mutas, cum illud, quod quaeris, bene vivere, omni loco positum sit. Num quid tam turbidum fieri potest quam forum ? Ibi quoque licet quiete vivere, si necesse sit. Sed si liceat disponere se, conspectum quoque et viciniam fori procul fugiam. Nam ut loca gravia etiam firmissimam valitudineibus rerum magno animo conluctantur. Sapiens feret ista, non eliget, et malet in pace esse quam in pugna. Non multum prodest vitia sua proiecisse, si cum alienis rixandum est. " Triginta," inqu
Abbreviated transcription (Latin):
dumest non ante tibi ullusplacebitlocus: talẽ nunc eẽ ab itum tuũ cogitaqualem.
uergilius noster uatis inducit iã concitatam & instigatã multũ quehabentes inse spiritus
non suib ac chatur uates magnũ si pec tore possit ex cussi sedcum: uadis hua illucut excucias
insid enspondus quod ipsa lactacionein cõmodĩ fit: sicutin ni uehonera in mota minũ
surgent in equaliter conuoluta titius enĩpartẽ in quã in cubuere demergunt quid qid
facis contra facis & mo tuipsono cestibi: egrũ enim concutis: at cumistud exemeris mne¬
lũ om̃s mutatioloci iucundafi& in ultimas expellaris terras licebit in quo lib& barba¬
iusagngulo cumloceris ospitalis tibuilla qualiscũ que sedeserit: magisqus ueneris quẽ
quo inter et & ido nulli loco ad iceredebemus animũ: cumhaepsuasione uiuendũ est: nonsũ

Expanded text:
dum est; non ante tibi ullus placebit locus. Talem nunc esse habitum tuum cogita, qualem dum est; non ante tibi ullus placebit locus. Talem nunc esse habitum tuum cogita, qualem Vergilius noster vatis inducit iam concitatae et instigatae multumque habentis in se spiritus non sui: Bacchatur vates, magnum si pectore possit Excussisse deum. Vadis huc illuc, ut excutias insidens pondus, quod ipsa iactatione incommodius fit, sicut in navi onera inmota minus urgent, inaequaliter convoluta citius eam partem, in quam incubuere, demergunt. Quicquid facis, contra te facis et motu ipso noces tibi; aegrum enim concutis. At cum istud exemeris malum, omnis mutatio loci iucunda fiet; in ultimas expellaris terras licebit, in quolibet barbariae angulo conloceris, hospitalis tibi illa qualiscumque sedes erit. Magis quis veneris quam quo, interest, et ideo nulli loco addicere debemus animum. Cum hac persuasione vivendum est: " Non sum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt adlegẽ nature compositap auꝑtas: hoc sepedicit epicurus aliter atq aliter sednũ qu
nimis dicitur quod nũ quam sac is dicitur quib: dẽ remedia monstranda quibus damin cul¬
canda sunt uale SeXxECA LUCILIOSUOSΑ Luten
octibisoliputas accidisse & admiraris quasirẽ in ouã quod peregrinatione tãlo¬
ga& totlocorum ualrie tatibus non discufisti tristiciuã grauitatẽ que mentis animũd¬
bes mutare non calũ : lic& uastũ traiecerismare lic& ut ait uergilius nr̃ terreqi
quid miraris nibiltibiper egrinationis prode secumte cir cũ feras premitte eadẽ causa que
pulit: quid terrarumꝰ nouitas potest: quid cognitio urbium aut locorum in inritũ. cae¬
dit ista iactatio: queris quarete fugaist a non a diuu&. tecumfugis. onus animideponen¬

Expanded text:
sunt ad legem naturae conposita paupertas." Hoc saepe dicit Epicurus aliter atque aliter; sed numquam sunt ad legem naturae conposita paupertas." Hoc saepe dicit Epicurus aliter atque aliter; sed numquam nimis dicitur, quod numquam satis discitur. Quibusdam remedia monstranda, quibusdam inculcanda sunt. VALE. Seneca Lucilio suo salutem Hoc tibi soli putas accidisse et admirans quasi rem novam, quod peregrinatione tam longa et tot locorum varietatibus non discussisti tristitiam gravitatemque mentis? Animum debes mutare, non caelum. Licet vastum traieceris mare, licet, ut ait Vergilius noster, Terraeque dam Socrates ait: " Quid miraris nihil tibi peregrinationes prodesse, cum te circumferas ? Premit te eadem causa, quae expulit." Quid terrarum iuvare novitas potest ? Quid cognitio urbium aut locorum ? In inritum cedit ista iactatio. Quaeris quare te fuga ista non adiuvet ? Tecum fugis. Onus animi deponen
Abbreviated transcription (Latin):
in quietare: habebat adpedes hos a quibus sub indicũ peter&e uersus quo s refer& sep
nmedio uerbo excidebat: sua sit ille satellius quadratus sculiorum diuitũ ad rosor & quo
sequitur adrisor & quo d duob his adiunctum est dirisor ut grãmaticos haber& an alec tas
cũ dixiss& sabinuscentenis millib sibi constare singulos seruos minore s inquid cotidem
scriniagnisses: ille tantũ nea opimoneerat ut putar& sescire quod quis quã indom
suascir&: idem satellius illum orcaricepit ut luctaretur hominẽ egnum pallidũ gracilem
Cu sabinus respondiss& & quo modo possum uix uiuo noliop secrotem quid istuc dicerenoniundo
quã multosseruos ualentissimas habeas bonamens nec cõmodatur nec emitur. & puto siuen¬
lis eã non haber& emptorẽ: atma lacotidie emitur: sed accipe iã quod debeo & uale: diuici

Expanded text:
inquietare. Habebat ad pedes hos, a quibus subinde cum peteret versus, quos referret, saepe inquietare. Habebat ad pedes hos, a quibus subinde cum peteret versus, quos referret, saepe in medio verbo excidebat. Suasit illi Satellius Quadratus, stultorum divitum adrosor, et quod sequitur, adrisor, et quod duobus his adiunctum est, derisor, ut grammaticos haberet analectas. Cum dixisset Sabinus centenis milibus sibi constare singulos servos; "Minoris," inquit, "totidem scrinia emisses." Ille tamen in ea opinione erat, ut putaret se scire, quod quisquam in domo sua sciret. Idem Satellius illum hortari coepit, ut luctaretur, hominem aegrum, pallidum, gracilem. Cum Sabinus respondisset: " Et quomodo possum ? Vix vivo," " Noli, obsecro te," inquit, " istuc dicere; non vides, quam multos servos valentissimos habeas ? " Bona mens nec commodatur nec emitur. Et puto, si venalis esset, non haberet emptorem. At mala cotidie emitur. Sed accipe iam quod debeo et vale. " Divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
inpendas si efficicupis : deligationem resista ñ recipit. aliudlite rarũ genus ad iutorium admati
Caluisius sabinus memoria nra fuitdiues & pa trimonium habebit libertim& ingeniũ nũ qua
uidihominem beatũ indecentius: huic memoriatã mala erat ut illinom̃ modo ulixis
excidere modo achillis modo priami quos cãbenenouerat quã peda gogos nr̃os nouim
iremouetulus nomenclator qui nomina non rea dit s& in ponit. tũꝑperã tribus quã illet¬
ianus & ahuos ꝑsalutabat: nihilominus eruditus uolebat uideri hanc ita que cõpendiarũ
excogitauit magna sũma emit seruos unũ quiho merũ tenerea alterum quehesio dum
nouẽ praeterea lyricis singulos ad signauit: magnũ emis seilum ñ est quodinir eris ñ
in uoenerac faciendos locauit᷑ postquã hec familia illi comparata est caepit conuiuassuos

Expanded text:
inpendas, si effici cupis. Delegationem res ista non recipit. Aliud litterarum genus adiutorium admittit. inpendas, si effici cupis. Delegationem res ista non recipit. Aliud litterarum genus adiutorium admittit. Calvisius Sabinus memoria nostra fuit dives. Et patrimonium habebat libertini et ingenium; numquam vidi hominem beatum indecentius. Huic memoria tam mala erat, ut illi nomen modo Vlixis excideret, modo Achillis, modo Priami, quos tam bene quam paedagogos nostros novimus. Nemo vetulus nomenclator, qui nomina non reddit, sed inponit, tam perperam tribus quam ille Troianos et Achivos persalutabat. Nihilominus eruditus volebat videri. Hanc itaque conpendiariam excogitavit: magna summa emit servos, unum, qui Homerum teneret, alterum, qui Hesiodum; novem praeterea lyricis singulos adsignavit. Magno emisse illum non est quod mireris; non invenerat, faciendos locavit. Postquam haec familia illi conparata est, coepit convivas suos
Abbreviated transcription (Latin):
clamom ipsti numeta unostuos & pudcbit at acdẽ uellequt uolucris purr cidt
parare: Hoc denique tibi circamortis diem prescamoriantur arte te uitia. dimitteistasuo¬
iuptates inaurbidas magnoleuatutas non uenture tantũ sed preterite non eent: quen ad mo¬
dum scelera & iã non sunt depreensacũ fierent: sollicitudo noncũ rabit ita in ꝓbarũ uolup¬
tatũ &iã post ipsas penitentia est: non sunc solide. non st̃ fideles &iã si ñ nocent fugiunt. ali¬
quod potius bonũ mansurumcir circumspice: nullũ aute est nisi quod animus exesibunuent:
solauirtus pra stat gaudium ꝑp&uũsecurũ &iã si quid obstat nubium modo interuenit que
in fra feruntur necum quã diemuincunt: quando ad hocgaudiũ ꝑuenir e conting& ñ quidẽ cessa¬
tur ad huc sed festinatur multũ restatoperis in quod ipsenecesse est uigilã ipsela boremtiũ

Expanded text:
Clamo mihi ipse: " Numera annos tuos, et pudebit eadem velle, quae volueras puer, eadem Clamo mihi ipse: " Numera annos tuos, et pudebit eadem velle, quae volueras puer, eadem parare. Hoc denique tibi circa mortis diem praesta: moriantur ante te vitia. Dimitte istas voluptates turbidas, magno luendas ; non venturae tantum, sed praeteritae nocent. Quemadmodum scelera etiam si non sint deprehensa cum fierent, sollicitudo non cum ipsis abit; ita inprobarum voluptatum etiam post ipsas paenitentia est. Non sunt solidae, non sunt fideles; etiam si non nocent, fugiunt. Aliquod potius bonum mansurum circumspice. Nullum autem est, nisi quod animus ex se sibi invenit. Sola virtus praestat gaudium perpetuum, securum; etiam si quid obstat, nubium modo intervenit, quae infra feruntur nec umquam diem vincunt." Quando ad hoc gaudium pervenire continget ? Non quidem cessatur adhuc, sed festinetur. Multum restat operis, in quod ipse necesse est vigiliam, ipse laborem tuum
Abbreviated transcription (Latin):
dat ad elausulã sed confidenda sunt sacra & huic istule uaticũ d induca puta mendicore
inde sup̃tur ustã imetium scis cunus arca utar ex pet camepuiss illum & de domorie nuneracio
ntertmn eouino dadit pneurus quiait meditare mortẽ uelsi cõmodãt ites sit transireatͥ ncosiac
putet sensus ẽgregiares est mortẽ condiscere supuacuu forsita nputas iddis cereuo dsemci
utun dumest hoc est ipsum quaremeditari debcamus s ꝑ discen dendum est quod anscunus cer
fab berum bostiunbabe unanst atena quenos aliga tostent amor iuite qui acosonest a alaut¬
dus uaeinuendus ut utsi quandores exig& nihil nõs detineat nec inpediat quominis paratisa¬
nor uaeas nodisuntã in probus at curatio nereget beam s& tam quã neo dem ualitudi¬
ncrio laceade commu nitecum malo conlocor & remedio cõmunico sici taqitene
auditam quã mecũ lo quar in secretũ temeũ admitto &te a ddbubi tom etũeaigens

Expanded text:
ienda sunt sacra et huic epistulae viaticum dandum est. Puta me non dicere, unde sumpturus sum mutuum: scis cuius arca utar. Expecta me pusillum, et de domo fiet numeratio; interim commodabit Epicurus, qui ait: " Meditare mortem " vel si commodius sit " transire ad deos ." Hic patet sensus: egregia res est mortem condiscere. Supervacuum forsitan putas id discere, quod semel utendum est. Hoc est ipsum, quare meditari debeamus; semper discendum est, quod an sciamus, ? Liberum ostium habet. Una est catena, quae nos alligatos tenet, amor vitae, qui ut non est abiciendus, ita minuendus est, ut si quando res exiget, nihil nos detineat nec inpediat, quo minus parati sitioni vacas ? " Non sum tam inprobus, ut curationes aeger obeam, sed tamquam in eodem valitudinario iaceam, de communi tecum malo conloquor et remedia communico. Sic itaque me audi, tamquam mecum loquar. In secretum te meum admitto et te adhibito mecum exigo.
Abbreviated transcription (Latin):
ue id laudandum est quod ipsius est. familiã formonsaim bab& & domũpulcrã multum serit
multũ fenerat nihil orum in ipso est sed cir ca ipsum: lauda millo quod neceripi potest necdon
quod ꝓpriũ hominis est queris quid sit animus & ratio in animo ꝑfecta rationaleenĩ animal
ł homo: consũmatur itaq bonum eius suid mmpleuit cumascitur: quiese aut̃ quod ab illora¬
tio hec exigat remfacillimam secundum naturã suã uiuere: sed banc dificilem faci t communis
nsania : inuitia alter alterum trudimus: quomodo autere uocari ad salutem. possunt quos
nemoretin& populis inpellit: LANNANEI SENECALUCILIOSUOSALUTẼ¬

Expanded text:
ue id laudandum est, quod ipsius est. Familiam formosam habet et domum pulchram, multum serit, ue id laudandum est, quod ipsius est. Familiam formosam habet et domum pulchram, multum serit, multum fenerat; nihil horum in ipso est, sed circa ipsum. Lauda in illo, quod nec eripi potest nec dari, quod proprium hominis est. Quaeris quid sit ? Animus et ratio in animo perfecta. Rationale enim animal est homo. Consummatur itaque bonum eius, si id inplevit, cui nascitur. Quid est autem, quod ab illo ratio haec exigat ? Rem facillimam, secundum naturam suam vivere. Sed hanc difficilem facit communis insania; in vitia alter alterum trudimus. Quomodo autem revocari ad salutem possunt, quos nemo retinet, populus inpellit? VALE. Seneca Lucilio suo salute
Abbreviated transcription (Latin):
to regnissue illincpendent illuc spectat. bancnititur nostris tamquã mel¬
or inter est quis est ergo hinc animus qui nullo bononisi suonit&. q uidenĩ
est stultius quã in hominem ali enalauda re. quideo dementiusqui ea miratin
que ad alium transferri protinus possunt: non faciunt meliore equum aurei
aliter sleo aurata iuba mittitur dũ contractatur. & ad pacientia recipiendi
orna menti cogitur fatigatus aliter incultus in tegrispiritus: hic scilie&im¬
petu. acer qualem illum. natura eẽ. uoluit speciosus ex orrido cuius hic de
est non sinetimore aspici prefertur illo languido & brateato noe mogloria¬
rinisi suo deb& uitam laudamus si fructupalmites honorat: si ipsapondera a
terram eorum que tulit aaminiculo deducitꝰ num quis huic illatm. preferr&
num ci aurcaeuue aure aesoliadependene propriauur tus est inuite fertilitas: In hominentiuo¬

Expanded text:
t origini suae; illinc pendet, illuc spectat ac nititur, nostris tamquam melit origini suae; illinc pendet, illuc spectat ac nititur, nostris tamquam melior interest. Quis est ergo hic animus ? Qui nullo bono nisi suo nitet; quid enim est stultius quam in homine aliena laudare ? Quid eo dementius, qui ea miratur, quae ad alium transferri protinus possunt ? Non faciunt meliorem equum aurei freni. Aliter leo aurata iuba mittitur, dum contractatur et ad patientiam recipiendi ornamenti cogitur fatigatus, aliter incultus, integri spiritus; hic scilicet inpetu acer, qualem illum natura esse voluit, speciosus ex horrido, cuius hic decor est, non sine timore aspici, praefertur illi languido et bratteato. Nemo gloriari nisi suo debet. Vitem laudamus, si fructu palmites onerat, si ipsa pondere ad terram eorum, quae tulit, adminicula deducit; num quis huic illam praeferret vitem, cui aureae uvae, aurea folia dependent ? Propria virtus est in vite fertilitas, in homine quoq
Abbreviated transcription (Latin):
tium fontes & stagna quedã uel opatitas uel in mensa altitudo sacrauit. siomiũ uide¬
ris interritum. periculis intactũ. cupiditatibus inter aduersa felicem in medus tẽp¬
tatibus placidum exsuꝑeriorelo co homines uidentem ex equode os non sub ibit te ue¬
ratio cius, non diccsis cares maior est altior quequã ut credis similis huic in co est cor¬
pusculo possit uis istuc diuinadescendiꝰ animũ excollentem moderatam omĩa
tã quãminora transe untẽ quid quittimemus. obtamusq: ridentem caclestis
tencia agitat. non pot est restata sineadm iniculo. numinisstare: Ita quema¬
ior suparte illic est. unde descendit: quẽ ad modũ radi solis contingunt. quide
terrã sed ibi sunt undemit tuntur. sic animus magnus. acsacer & in hoc demissu
ut ꝓpitius quidem diuina nos semus conuersatur quidem nobiscum. sed haere¬

Expanded text:
tium fontes, et stagna quaedam vel opacitas vel inmensa altitudo sacravit Si hominem videtium fontes, et stagna quaedam vel opacitas vel inmensa altitudo sacravit Si hominem videris interritum periculis, intactum cupiditatibus, inter adversa felicem, in mediis tempestatibus placidum, ex superiore loco homines videntem, ex aequo deos, non subibit te veneratio eius ? Non dices: " Ista res maior est altiorque quam ut credi similis huic, in quo est, corpusculo possit ? Vis isto divina descendit." Animum excellentem, moderatum, omnia tamquam minora transeuntem, quicquid timemus optamusque ridentem, caelestis potentia agitat. Non potest res tanta sine adminiculo numinis stare. Itaque maiore sui parte illic est, unde descendit. Quemadmodum radii solis contingunt quidem terram, sed ibi sunt, unde mittuntur; sic animus magnus ac sacer et in hoc demissus, ut propius divina nossemus, conversatur quidem nobiscum, sed haere
Abbreviated transcription (Latin):
manus nec ex orandus aedituus ut nos ad auremsimulacri quasi magis ex audiripas¬
simus ad mitatur ꝓpeest antedeus tecum est intus est. ita dico lucili sacer intranos sp¬
tus s& & malor ũ bonorumq nostrorũ. obseruator custos. hic ꝓ ut a nobis tractatus ei
ita nosipse tractatur. bonus uero uir. sinedeonemoest: poitest aliquis supe fortuñ
nisi ab illo ad iutus. exurgere illedat consilia magnifica & recta in uno quo que uiro¬
rum bonorũ quis deus incertũ est babitat deus. sitibi occur rerit uetustis arbori¬
bus & solutam altitudinẽ egressus frequens lucus & conspectuceli ramorũ alior
ex essis montem suspenderit. non manu factis sed naturalibus causis intant ã laxitant
& cauatus animũtuũ quadã religionis suscipio neꝑcuti& magnorũ fluminum capitaue¬
neramur subita & ex abdito uasti amnis eruptio. aras hab&. coruntur aquarũ cal¬

Expanded text:
manus nec exorandus aedituus, ut nos ad aurem simulacri, quasi magis exaudiri posmanus nec exorandus aedituus, ut nos ad aurem simulacri, quasi magis exaudiri possimus, admittat; prope est a te deus, tecum est, intus est. ' Ita dico, Lucili: sacer intra nos spiritus sedet, malorum honorumque nostrorum observator et custos. Hic prout a nobis tractatus est, ita nos ipse tractat. Bonus vero vir sine deo nemo est; an potest aliquis supra fortunam nisi ab illo adiutus exurgere? Ille dat consilia magnifica et erecta. In unoquoque virorum bonorum Quis deus incertum est, habitat deus. Si tibi occurrerit vetustis arboribus et solitam altitudinem egressis frequens lucus et conspectum caeli ramorum aliorum exesis montem suspenderit, non manu factus, sed naturalibus causis in tantam laxitatem excavatus, animum tuum quadam religionis suspicione percutiet. Magnorum fluminum capita veneramur; subita ex abdito vasti amnis eruptio aras habet; coluntur aquarum calen
Abbreviated transcription (Latin):
ego in uiro sapiente pecipionon exigo. ut oratio eiussine inpedimento exeat ꝓfe¬
atur tamen malciquam ꝓfluatꝰ. eo aut̃ magis tedeterreo abisto morbo quod
non potest tibiisteres contingere aliter quam osit te pudere desierit ꝑfices fron¬
tem oport& & teipsumnon audias multa enĩ obseruatus illecursus ferex quere p̃ren¬
lere uellis non potest. in quam tibi contingereresis tasalua. uerecundia: preter
exercitatione opus est cotidiana & arebus studium transferendum est ad uerba
haet autẽ &iã si aderunt. & poterunt sine ullo tuo labore decurrere tamentẽ¬
eranda sunt: namquem ad modũ sapientiuiro incessus modestior conuenitita oratio
praessa non audax: suma ergo sumarum hec erit tardilocum cẽ teiubeo: Uale
mentem quamstultum est obtare cum possis ate impetrare: non sunt ad caelum eleuande

Expanded text:
ego in viro sapiente recipio, non exigo; ut oratio eius sine impedimento exeat, proferego in viro sapiente recipio, non exigo; ut oratio eius sine impedimento exeat, proferatur tamen malo quam profluat. Eo autem magis te deterreo ab isto morbo, quod non potest tibi ista res contingere aliter quam si te pudere desierit; perfrices frontem oportet et te ipse non audias. Multa enim inobservatus ille cursus feret, quae reprehendere velis. Non potest, inquam, tibi contingere res ista salva verecundia. Praeterea exercitatione opus est cotidiana et a rebus studium transferendum est ad verba. Haec autem etiam si aderunt et poterunt sine ullo tuo labore decurrere, tamen temperanda sunt. Nam quemadmodum sapienti viro incessus modestior convenit, ita oratio pressa, non audax. Summa ergo summarum haec erit: tardilocum esse te iubeo. VALmentem, quam stultum est optare, cum possis a te impetrare. Non sunt ad caelum elevandae
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis nescio triauer ba non potest iungere: quidn malistusicdicere quo¬
iodo uicinius: aliquis tam in sulsus inter uenerit: quam quiilli singula uerba
uellinti tãquã dicta & non dicer& ait. dic nũ quamdicas nam que hae teri
cursum sui tẽporibus oratoris celeberrimi longebabesse ab homines anauolo:
um quam dubita ut numquam inter misit semel incipiebat. semeldesinebat:
qued amtamen & nationibus puto magis ut minus conuenire ingrecis hanc licen¬
tiam tuleris nos &iam cumscribimus. interpuge re ad sueuimus: cicero quo¬
ue noster est aquoromanaeloquentia exi luit gradarius fuit: romanus sermo
magis secir cum spicit & estimat prebeiꝰ que esti mandũ: fauianus uir ȩgregius
uita & scientia & quod post ista est eloquentia quoque disputabat & ex pedite
magis quam concitate ut pos sesdice refacilitatem cẽ illam nonceleritatem: hanc

Expanded text:
dicatis nescio; tria verba non potest iungere." Quidni malis tu sic dicere, quodicatis nescio; tria verba non potest iungere." Quidni malis tu sic dicere, quomodo Vinicius ? Aliquis tam insulsus intervenerit quam qui illi singula verba vellenti, tamquam dictaret, non diceret, ait: " Dic, numquid dicas." Nam Q. Hateri cursum, suis temporibus oratoris celeberrimi, longe abesse ab homine sano volo; numquam dubitavit, numquam intermisit; semel incipiebat, semel desinebat. Quaedam tamen et nationibus puto magis aut minus convenire; in Graecis hanc licentiam tuleris; nos etiam cum scribimus, interpungere adsuevimus. Cicero quoque noster, a quo Romana eloquentia exiluit, gradarius fuit. Romanus sermo magis se circumspicit et aestimat praebetque aestimandum. Fabianus, vir egregius et vita et scientia et, quod post ista est, eloquentia quoque, disputabat expedite magis quam concitate, ut posses dicere facilitatem esse illam, non celeritatem. Hanc