comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rarens ab om̃ibus creditus est
titanis ⁊ t̾re filius quẽ om̃s fẽ̾
latini poete hoste iouis infescissi con¬
temptorẽq deoꝵ asserũt ⁊ob id apud in¬
feros detrusũ uolũt eñq int̾ mõstruo¬
os i nestibulo inft̾ni excubias age̾ sc̃s
uirgilius dicens Et centũ geminus bri¬
arens ⁊ belua lerne ⁊cͣ. Sane homerus
en aunen fuisse iouis oudit in pliade

Expanded text:
Bryareus ab omnibus creditus est Tytanis et Terre filius, quem omnes fere Latini poete hostem Jovis infestissimum contemptoremque deorum asserunt, et ob id apud Inferos detrusum volunt, eumque inter monstruosos in vestibulo inferni excubias agere scribit Virgilius, dicens: Et centumgeminus Briareus et belua Lerne etc. Sane Omerus eum amicum fuisse Iovis ostendit in Yliade,
Abbreviated transcription (Latin):
cam te lima fefellit In nemora alta no¬
cans nec tu aspernata uotantẽ ⁊cͣ¬
¶ Insuꝑ et cam dilettam aiit ab endimus¬
ne pastore quẽ dicũt pͥmo as ea repul¬
sum. Demũ postꝙͣ aliꝙͣdu albes suos
panisset greges in suam gram susceptĩd
dicit tamẽ tullius eum in lanno ssen ĩ¬
latimo iomie monte obdormiuisse et ĩ
sop̃nis alima deosculatũ Sunt ⁊ qͥ illi
fiu̾os t̾buant nã altynaliricus poera
dicit rorẽ ab ea ⁊ aere genitũ. Silr̃ eã
młtis bocant noĩbus. ut puta. luuã. he¬
tateni. lucinã. dianam. ꝓ serpmã dri¬
niam. Argenteã phebem. Cererem. Arte¬
iñ. menãm ⁊ aliis S quid ex hiis tot
intellexerit adñtenõiẽ.¶ pr yperiois
deã sir filia dici ꝓt̃ id qq de sole dẽm ẽ
puto ego illam claritate insignẽ fuisse
muilierem ⁊ ob eius singularẽ p̃mine¬
tiam ⁊ quia solis essi soror limam denoia¬
tam fuisse ad quam sequenͣ non spͨcãt

Expanded text:
tam te, Luna, fefellit In nemora alta votam te, Luna, fefellit In nemora alta vocans, nec tu aspernata vocantem etc. Insuper et eam dilectam aiunt ab Endimione pastore, quem dicunt primo ab ea repulsum, demum postquam aliquandiu albos suos pavisset greges, in suam gratiam susceptum. Dicit tamen Tullius eum in Lamio seu Latinio Yonie monte obdormuisse et in somnis a Luna deosculatum. Sunt et qui illi filios tribuant. Nam Alcyna, lyricus poeta, dicit rorem ab ea et Aere genitum. Similiter eam multis vocant nominibus, ut puta: Lunam, Hecatem, Lucinam, Dianam, Proserpinam, Triviam, Argenteam, Phebem, Cererem, Arthemim, Menam et aliis. Sed quid ex his tot intellexerint advertendum. Cur Yperionis dicta sit filia, dici potest id quod de Sole dictum est. Puto ego illam claritate insignem fuisse mulierem, et ob eius singularem preminentiam, et quia Solis esset soror, Lunam denominatam fuisse; ad quam sequentia non espectant,
Abbreviated transcription (Latin):
nus morbi qui auginia dicit᷑ uoto pre¬
missa liberatus sit Cur aũt solis sit cre¬
dita aut dicca filia medendi ars causaᷤ
dedisse potunit De luna yperionis fillia
unam ut ao yperionis ꝓlem redeam
enusdem yperionis fuisse filia ⁊ sgł
sororẽ sslgatissimũ ẽ. De hac betes młta
enserũt Illi qmppe añ alia bigam dixẽ
ꝯcessam eo ꝙ aduersus patruos cũ ione
senfisset eaq curru bti testat᷑ accius poe¬
ta in baccis dicẽs Alinaq turru noctiua¬
go phebe ⁊cͣ et uirgilius. Iamq dies ceło
concesserat almaq c̃iru. Noctinago phe¬
be mediũi pulsabat olimpũ 2cͣ. hanc
bigaui dicit ysidorus ubi de echimolegiis
a duebus equis trahi quoꝵ alt̾ albñs
alt̾ ub̃ miitͦ est. Eam p̃tẽa a pane archa¬
die deo dilectam dicit meander poeta
⁊ lane caudide minie in suos dedux isse
concubitus. Qd ⁊ uirgilius in georgitꝭ
asserit dicens. mmmĩe sit mueo lane si
credẽ dignũ est. pandens archadie cap¬

Expanded text:
nus morbi, qui anginia dicitur, voto pronus morbi, qui anginia dicitur, voto promisso liberatus sit. Cur autem Solis sit credita aut dicta filia, medendi ars causam dedisse potuit. CAP. XVI. De Luna Yperionis filia. Lunam, ut ad Yperionis prolem redeam, eiusdem Yperionis fuisse filiam et Solis sororem vulgatissimum est. De hac veteres multa senserunt. Illi quippe ante alia bigam dixere concessam, eo quod adversus patruos cum Jove sensisset, eaque curru uti testatur Accius poeta in Baccis, dicens: Almaque curru Noctivago Phebe etc. Et Virgilius; Jamque dies celo concesserat almaque curru Noctivago Phebe medium pulsabat Olympum etc. Hanc bigam dicit Ysidoros ubi de Ethymologiis a duobus equis trahi, quorum alter albus, alter vero niger est. Eam preterea a Pane Arcadie deo dilectam dicit Nicander poeta, et lane candide munere in suos deduxisse concubitus. Quod et Virgilius in Georgicis asserit, dicens: Munere sic niveo lane, si credere dignum est, Pan deus Arcadie cap
Abbreviated transcription (Latin):
liamiͦ ⁊ haud longe ab ea in agro cãpa¬
no morritã. ẜ meliorib artib oꝑatã
de qua non in om̃ibus cui es ꝯcordãs
gans celius asserit eam circtus fuisse
sororem ⁊ bicima futi lacus occupasse
⁊ ibidem salubri scienͣ aduersus morbos
neolis deseruisse ꝙobrem diem ctaudẽs
doa ab eisdem hita est matrobius añt
in facͬnalior libro hanc angeomiã deã
uocat diciti illi apud rõnos xii ͦ. ẜł Ia¬
nuarias ferias celebrari eiꝙ a põtisici¬
bus in sacello uolupie sacrũ fieri uer¬
rius aũt flaccus iõ dicit eam angrõmã
appellari ꝙ angores ac solicitudines aĩoꝵ
ꝓpiciata depellat. Addit insuꝑ masuri
simulacrũ huiꝯdee ore obligato atq
signato in ara uolupie collocatũ et ob
d ꝙ quis sues dolores auxietatesq dis¬
smiłat bñfitio patien ᷑ in maxiam̃ obł¬
cationẽ deueniat Sane Iulius modestꝰ
huic sacrũ fieri dicit eo ꝙ populus rõ¬

Expanded text:
liam et haud longe ab ea in agro Campaliam et haud longe ab ea in agro Campano moratam, sed melioribus artibus operatam. De qua, non in omnibus cum eo concordans, Gaius Celius asserit eam Cyrcis fuisse sororem et vicinia Fucini lacus occupasse, et ibidem salubri scentia adversus morbos incolis deservisse; quam ob rem diem claudens dea ab eisdem habita est. Macrobius autem in Saturnaliorum libro hanc Angeroniam deam vocat, dicitque illi apud Romanos XII Kal. ianuarias ferias celebrari, eique a pontificibus in sacello Valupie sacrum fieri. Verrius autem Flaccus idio dicit eam Angeroniam apellari, quod angores ac sollicitudines animorum propitiata depellat. Addit insuper Masurius simulacrum huius dee ore obligato atque signato in ara Volupie collocatum, ob id quod, qui suos dolores anxietatesque dissimulant, beneficio patientie in maximam oblectationem deveniant. Sane Julius Modestus huic sacrum fieri dicit, eo quod populus Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ce i. a loto illico exrtis amari. Quod
antẽ glancus amiauit̾ seillam obeandẽ
cansam dictũ est eo ꝙ apud scillam id
a mugitu maris sit terror assidiis
Et sit cum ibi moret᷑ assidue uidet᷑
scillam dilige̾ ꝑ scilla infeccis aquis
a marnius camb nsq ad inguina rap¬
ta sit ab effcũ sumpsit ficcio causam
Est eñ seilla scopulus secus fretũ sicu¬
lum aquis suꝑeminens deo ut medius
aquas exire uideat᷑ ⁊ ab aquis medius
octupari Et cum totus sit p̃ruptus ⁊
cauernosus ribi ꝯcume maxĩo cum
impetu mare fluat ⁊ refluat dũ caũ¬
nas illas intͣt ⁊ demũ serechit ad ĩstar
canũ latrantiũ sonũ enuctit ⁊ sit seo¬
pulus a manĩs camib rapidicitur Qr
añt̃ ad picũ spcãt in sequẽtib sebet᷑
bbi de pico Ego aũt cirtẽ oete fuisse
sdrorẽ nõ credo cũ diu añ troiam̃ belu
¶De. angicia solis filia
⁊ngitiã seu angeoniã theodontiꝰ¬
dicit cutis fuisse sororẽ ⁊ solis si¬

Expanded text:
ce, id est a loco illo Cyrces amari. Quod ce, id est a loco illo Cyrces amari. Quod autem Glaucus amaverit Scyllam ob eadem causam dictum est, eo quod apud Scyllam idem a mugitu maris sit terror assiduus, et sic cum ibi moretur, assidue videtur Scyllam diligere. Quod Scylla infectis aquis a marinis canibus usque ad inguina rapta sit, ab effectu sumpsit fictio causam. Est enim Scylla scopulus secus fretum Syculum aquis supereminens adeo ut medius aquas exire videatur, et ab aquis medius occupari, et cum totus sit preruptus et cavernosus et ibi continue maximo cum impetu mare fluat et refluat, dum cavernas illas intrat et demum se retrahit, ad instar canum latrantium sonum emittit, et sic scopulus a marinis canibus rapi dicitur. Que autem ad Pycum spectant, in sequentibus scribentur, ubi de Pyco. Ego autem Cyrcem hanc Oete fuisse sororem non credo, cum diu ante Troianum bellum CAP. XV. De Angitia Solis filia. Angitiam seu Angeoniam Theodontiudicit Cyrcis fuisse sororem et Solis fi
Abbreviated transcription (Latin):
simuilis ⁊ hĩc se fingunt audire leones
aprosq. Qd anc herbis aut ⁊ cãtato
carmĩe in beluas hoĩes tnͣsfoyret hoc
uidetur a multis ꝯcedi possiᷝ ͤ magitꝭ
illus iombus dum pharcionis magos
ea suis artib fecisse credumꝰ quẽ faci¬
obat moises uirtute dĩa dum hoiẽs in
archadia lupos fieri. dum apulemĩ ĩ
asmũ ꝑmu̾tum. S ego potiꝰ credo
hanc formosicate sua multos in dilec¬
tionẽ sui craxisse morles qui sese ut
enmerentur gram q̃ metricũ absq
pecula consequi non pt̃ illecebris ua¬
riis ut dona portarẽt nuiscuisse ⁊ sic
eas induisse formas que officiis cõgrne¬
bant quas ulixes i. prudes hõ nc̃ indũ
Haut post hee amasse glaucũ ic̃ dcm̃¬
puto q ẜm ꝙ aliquib placet ⁊ potissiẽ
leoncio glaucus idem sonat qd terror
⁊ qũ terribile sit audire mugitꝰ aqͣꝵ
circa circeũ ut sup̃dciũ est ⁊ ipẽt̾¬
ror ibid̃ consistat assidue uidet᷑ acyr¬

Expanded text:
similis, et hinc se fingunt audire leones similis, et hinc se fingunt audire leones aprosque. Quod autem herbis aut cantato carmine in beluas homines transformaret, hoc videtur a multis concedi possibile magicis illusionibus, dum Pharaonis magos ea suis artibus fecisse credimus, que faciebat Moyses virtute divina, dum homines in Arcadia lupos fieri, dum Apuleium in asinum permutatum. Sed ego potius credo hanc formositate sua multos in dilectionem sui traxisse mortales, qui sese ut eius mererentur gratiam, que meretricum absque pecunia consequi non potest, illecebris variis ut dona portarent miscuisse, et sic eas induisse formas, que officiis congruebant, quas Ulixes, id est prudens homo, non induit. Hanc post hec amasse Glaucum idum quod aliquibus placet et potissime Leontio, Glaucus idem sonat quod terror, et quoniam terribile sit audire mugitus aquarum circa Cyrceum, ut supra dictum est, et ipse terror ibidem consistat, assidue videtur a Cyr
Abbreviated transcription (Latin):
tis diuisisse Rest̃ p̃tẽa de hac ouidig
ipẽ scilłam nympham amaret zelo ꝑ¬
citã fontẽ in quo nỹ pha lauari ꝯsuene¬
rat infecisse uenenis Quãobrẽdum il¬
lũ intrasset inpha repente a marinis
tanib usq ad ingrima ab sorpta in mai
rege spreta eo ꝙ pononam amaret
euiii in auem sui noĩs tnssormasse
Nũc aũt quũ sub hus ficcoĩbus sentĩe¬
dum sit uideanu ¶heodoneiq haꝵ
reꝵ sołtissimꝰ̃ miagator dicit hanc
solis yperionis filiam nõ fuisse si eius
qui apud coltos regnasse creditur s
iõ huis credica qr ut dicit seruiꝰ for¬
mosissĩã fuit mulier ⁊ metrix famosa
ꝙ ꝯtigisse fingũt ob beneris dom̃i
ꝓlem̃ solis de quo odio infra pacebit
uba de uene̾ Andiri feras mugiẽtes
in circintu mõtis ẽ. qr dimi inter
ingentia atq p̃rupta saxa rupes
⁊ c̃auernas qua ꝓ mons tirtũtatus ẽ
maris uude uentoꝵ impetu efferunt᷑
⁊ huic in frangut᷑ fit de necĩtate ru¬
mor dissonꝰ ⁊ nĩt mugitu nc̃ rugitu

Expanded text:
tis dimisisse. Refert preterea de hac Ovidius, ipse Scillam nynpham amaret, zelo percitam, fontem in quo nynpha lavari consueverat, infecisse venenis. Quam ob rem dum illum intrasset nynpha, repente a marinis canibus usque ad inguina absorpta in marirege spreta eo quod Pomonam amaret, eum in avem sui nominis transformasset. Nunc autem quid sub his fictionibus sentiendum sit, videamus. Theodontius harum rerum solertissimus indagator dicit hanc Solis Yperionis filiam non fuisse, sed eius qui apud Colcos regnasse creditur, sed ideo huius credita, quia, ut dicit Servius, formosissima fuit mulier et meretrix famosa, quod contigisse fingunt ob Veneris odium in prolem Solis, de quo odio infra patebit, ubi de Venere. Audiri feras mugientes in circumitu montis est, quia dum inter ingentia atque prerupta saxa, rupes et cavernas, quarum mons circumdatus est, maris unde ventorum impetu efferuntur, et hinc inde franguntur, fit de necessitate rumor dissonus, et nunc mugitui nunc rugitui
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs at beneris fuisse filias uerut hẽ¬
anius quid in hoc senserĩt qui fruxer̃t:
est sciend gram̃ esse quandam libe̾ iñtꝭ
affectionẽ maioꝵ potissime ĩ nũõres/
qua nullo p̃cedente mi̾to indulgẽtie
bñficia ⁊ obsequia aliqñ etiã nõ postẽ¬
tious impendinit᷑ hap tũ multiplices
esse species reor / alie quid̃ dei st̃ ĩ morlea.
quibus amotis nulli simꝰ. alie nõ hxͫ
inter se ⁊ hee in bonũ possunt tendere
⁊ in malũ quãꝙͣ semꝑ in bonũ fonare
uibeatur grã. has om̃s herebi ⁊ noitꝭ̾
filias bariatis tamen parentũ sensib
possenu oñdẽ S ut ad hanc obiis.¬
sis in sum̃ cempus reliquis uẽĩanius
reor ego hanc cam gram̃ esse q̃ ob ali¬
quod infandũ facinꝰ uł cuipes alicuiꝰ
hoĩs mores in ꝑuerso aliquo ac detes¬
tabili uiro tausatur ⁊ sic hebi i. obsti¬
nati pͨtoris ⁊ noctis .i. cece mẽtis eͭ
silia gratia talis .n
De lãbore tertio herebi filio.
Abor a citerone noctꝭ ⁊ herebi

Expanded text:
is ac Veneris fuisse filias. Verum ut habeamus quid in hoc senserint qui finxerunt, est sciendum, gratiam esse quandam liberalem mentis affectionem maiorum potissime in minores, qua nullo precedente merito indulgentie beneficia et obsequia aliquando etiam non poscentibus impenduntur. Harum tamen multiplices esse species reor. Alie quidem dei sunt immortales, quibus amotis nulli sumus. Alie vero hominum inter se, et he in bonum possunt tendere et in malum, quanquam semper in bonum sonare videatur gratia. Has omnes Herebi et Noctis filias variatis tamen parentum sensibus possemus ostendere, sed ut ad hanc omissis in suum tempus reliquis veniamus; reor ego hanc eam gratiam esse que ob aliquod infandum facinus, vel turpes alicuius hominis mores in perverso aliquo ac detestabili viro causatur, et sic Herebi, id est obstinati pectoris, et Noctis, id est cece mentis, erit filia Gratia talis. CAP. XVII. De Labore tertio Herebi filio. Labor a Cicerone Noctis et Herebi
Abbreviated transcription (Latin):
herebi filia.
nuidentiã dicit tullu herebi ⁊ noctꝭ
suisse filiã Qͥ nͥ de quõib tusculais
hãc ab iuidia differẽtem facit dicẽs
undentiã ad Inuidũ tũmmõ ꝑtin̾e̾ cũ
undia ad eum etiam cii fert᷑ ꝑtiu̾e̾¬

Expanded text:
ebi filia. Invidentiam dicit Tullius Herebi et Noctis fuisse filiam. Qui ubi de questionibus Tusculanis hanc ab Invidia differentem facit, dicens: Invidentiam ad invidum tantummodo pertinere, cum Invidia ad eum etiam cui fertu
Abbreviated transcription (Latin):
Ptimi nudie nigro squalentia tabo
decca petit domꝰ ẽ imus ĩ uallib huu
abdita sole taret nõnuilli ꝑuia uento
Tiistis ⁊ ignaui plenissiã frigai̾s ⁊ q̃
Igne bacẽt semꝑ caligiẽ semꝑ hñdet¬
Et paulo post/ Concusse patuere fões
uidet intus edentẽ uipereas carnes
uicioꝵ alimẽta suoꝵ Inuidiã uisamq
oculis auertit at illa. Surgit humo
pigre somesapq relinqt̃ Corꝑa ser¬
pontiu passuq ncedit merti utq
deam uidit formaq armis q decora/
Ingenunt wlcum q dee ad suspiria
dñxit / Pallor iore fodet maties in
corꝑe toto. Nusꝙͣ rcã aties liuẽt rub̾i¬
gine dences peccora felle iurẽt sin¬
gua est subfusa beneno / Risus abest
insi quem nisi fece dolores Nec fruit᷑
sõp̃no uigilantib excita curis Sed
uidet ingratos intabescitq bidendo
Successus houn carpitꝙ acurpit᷑ una
Suppliciũq suũ est ⁊cͣ / hos uersus siqo
ploue considerabit ⁊ eam esse ñidentiã

Expanded text:
Inuidiae nigro squalentia tabo Tecta petit; domus est imis in uallibus antri Abdita, sole carens, non ulli peruia uento, Tristis et ignaui plenissima frigoris et quae Igne uacet semper, caligine semEt paulo post: concusse patuere fores, videt intus edentem Vipereas carnes, viciorum alimenta suorum, Invidiam, visamque oculis avertit. At illa Surgit humo pigre, semesarumque relinquit Corpora serpentum, passuque incedit inerti; Utque deam vidit formaque armisque decoram, Ingemuit, vultumque dee ad suspiria duxit Pallor in ore sedens, macies in corpore toto, Nusquam recta acies, livent rubigine dentes, Pectora felle virent, lingua est suffusa veneno; Risus abest, nisi quem visi fecere dolores, Nec fruitur somno, vigilantibus excita curis, Sed videt ingratos, intabescitque videndo, Successus hominum, carpitque et carpitur una, Suppliciumque suum est etc. Hos versus si quis plene considerabit, et eam esse Invidentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Idest .uii. litigãt cĩtates de radite home̾i.
samos. sunir ͣ nechios. colophõ. pilos. aigos.
inducit in cestem Si igit᷑ uirtutũ pr̃ ẽ
a legibus hõtus est si legũ decus si
tot ciuitatũ ciuis etiam repetitus si
a p̃ceptare ip̃o placone testis assũptꝰ
stultissimũ est arbit᷑ri platonẽ idem
prudentissimũ uirũ talem poetam
urbe pellendum iussisse Insuꝑ loc
placonis iussu existumabimꝰ Enmi¬
um urbe pellendũ qui honesta pan¬
ꝑtate contentus adeo ob uirtutẽ fuã
carus scipionibus fuit hoĩbus quidẽ
nõ solum armis ⁊ bello atq sangiũs
generositate conspituis sed phie do¬
mescicis ⁊ scĩtate moꝵillust uns ut
post morte̾ eius eciã uellent suis ma¬
iorũq suoꝵ suos misceri cineres et
suo cumuilari sepulero Si credant
lni eio nõ eredam qũ potius arbicͦ
platonẽ suam cĩtatẽ optasse taliũ
fuisse repletã Quid p̃terea de solone
dicemꝰ qui datis achemẽsib legibus
esto iam senex esset sese concessit po¬

Expanded text:
eptem litigant civitates de radice Omeri: Samos, Smirne, Chios, Colophon, Pilos, Argos, inducit in testem. Si igitur virtutum pater a legibus habitus est, si legum decus, si tot civitatum civis etiam repetitus, si a preceptore ipso Platone testis assumptus, stultissimum est arbitrari Platonem idem prudentissimum virum, talem poetam urbe pellendum iussisse! Insuper hoc Platonis iussu existimabimus Emnium urbe pellendum, qui honesta paupertate contentus adeo ob virtutem suam carus Scipionibus fuit, hominibus quidem non solum armis et bello atque sanguinis generositate conspicuis, sed phylosophie domesticis et sanctitate morum illustribus, ut post mortem etiam eius vellent suis maiorumque suorum suos misceri cineres, et suo tumulari sepulcro! Si credant hi, ego non credam, quin potius arbitror Platonem suam civitatem optasse talium fuisse repletam. Quid preterea de Solone dicemus, qui, datis Atheniensibus legibus, esto iam senex esset, sese concessit po
Abbreviated transcription (Latin):
catholice uitatis hostib atq recalci¬
tntibus uoce intrepida dampnanẽ
ał eos colu̾e semꝑ adu̾retes corũ st̾ꝓ¬
ta tanta berboꝵ arte compoir̃ta tãto
lepore snauia tanto siũar sale con¬
dica canto ornatu etiã delinita ut
ab eis expeti fore incẽ uideat᷑ quidꝙ
quis belit laciuo cloquio apposuisse
decons Et ne longiori ẜmone uos
traham ut ait Citero ꝓ archia het
studia a dolestẽtiã agunt senectutem
oblectant secundas res ornãt adu̾sis
ꝑfugiũ ac solatiũ p̃bent deloccãt do¬
mi nou inrpediũt foris ꝑ noctant no¬
biscimi/ pegꝰnant᷑ rusticant᷑ qui supĩ
neq actiuge̾ neq seusu nro gustare
passenus tum ea mirari debemus, E¬
ciam cũ in aliis bide̾mus ⁊cͣ ci igit᷑
non sꝑuenda nec abitienda s colenda
poesis e⁊ inde poete si sapitis satis
dtiũ est Si autẽ obstinati ꝑsenẽtis ĩ
rabiem esto nolus compaciar cum

Expanded text:
catholice veritatis hostibus atque recalcicatholice veritatis hostibus atque recalcitrantibus, voce intrepida damnavere, alias eos coluere semper, advertentes eorum scripta tanta verborum arte composita, tanto lepore suavia, tanto sententiarum sale condita, tanto ornatu etiam delinita, ut ab eis expeti fere necesse videatur, quicquid quis velit Latino eloquio apposuisse decoris. Et, ne longiori sermone vos traham, ut ait Cicero pro Archia: Hec studia adolescentiam agunt, senectutem oblectant, secundas res ornant, adversis perfugium ac solatium prebent, delectant domi, non impediunt foris, pernoctant nobiscum, peregrinantur, rusticantur,quesi ipsi neque attingere, neque sensu nostro gustare possemus, tum ea mirari deberemus etiam, cum in aliis videremus etc. Cum igitur non spernenda, nec abicienda, sed colenda poesis sit, et inde poete, si sapitis, satis dictum est; si autem obstinati perseveretis in rabiem, esto vobis compatiar, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potissime cum orgore se hr̃e benig
Fuere enr huit hõi tam grandes nĩ
companẽdo uires ut mũꝙ circa id
exhaustũ uideatur fuisse ingeniũ
nec in st̃ bendo fatigata mamiꝰ ex
qͦ in milia uoluminũ bariaꝵ mate¬
rioꝵ excessisse credatur. Ex quibus
om̃ibus more solerus uirgĩs qͣ intͦ
spineta flores illesis colligit digitꝭ
⁊ spmarp aculeos suit seꝑat̃i milesc̾e̾
Omissis nimuis bene credicis laudan¬
da sumpsit ⁊ int̾ suos thesauros fer¬
uari uoluit uidete igit᷑ ⁊ exanuãte
⁊ equa lance poetaro dcã librate / ⁊ q̃
minꝰscẽ st̾pta sunt sunte Que ant̃
bene dcã sunt nõ dampnate qrͣ existi¬
metis euestigio clamore in poetas
sublato anguscinos aut Iõminos ab
ignaro ppło arbitri hu em̃ quib eqͣ
fuit cũ sc̃ĩtate prudenͣ miłp in poeticã
sen poetice artificiũ fect̾ rͥmuores/
uerũ in errores gentilitatꝭ recitatos
abeis quos semꝑ etiam cirtĩstantib

Expanded text:
et potissime cum Origene, se habere benigne. et potissime cum Origene, se habere benigne. Fuere enim huic homini tam grandes in componendo vires, ut nunquam circa id exhaustum videatur fuisse ingenium, nec in scribendo fatigata manus, ex quo in milia voluminum variarum materierum excessisse credatur. Ex quibus omnibus more solertis virginis, que inter spineta flores illesis colligit digitis, et spinarum aculeos sinit separatim vilescere, omissis minus bene creditis, laudanda sumpsit, et inter suos thesauros servari voluit, videte igitur et examinate, et equa lance poetarum dicta librate, et, que minus sancte scripta sunt, sinite! Que autem benedicta sunt, non damnate, quasi existimetis, evestigio clamore in poetas sublato, Augustinos aut Ieronimos ab ignaro populo arbitrari. Hi enim, quibus equa fuit cum sanctitate prudentia, nunquam in poeticam seu poetice artificium fecere rumores, verum in errores gentilitatis recitatos ab eis, quos semper, etiam circumstantibus
Abbreviated transcription (Latin):
so st̾bet̾ in libro quẽ ipẽ comẽdian
nũcupanit defiiccoꝵ tꝭplitẽ scatum
nhõ satre theologie docc̾̃nã desigͣnit
egregie Et illustris atq nomi suꝰ
uelamnẽ pastoralis elaquii ueri dei ⁊
melite t̾intatis laudes irasq eius ĩ
talcãtes ignauia pet̾ nauiculam mi¬
ra destꝰ psione notauit Stant boliũã
⁊ mtelligle bolentibus sensus aꝑpent
Hos ultra uigent ꝓrudencu atq sẽdu¬
lii carmĩa sacrã sub tegaͥmeto exꝓm̃¬
tia beritatẽ Et arator non solũ x̾anus
homo s romane eccłie sacerdos ⁊ car¬
do heroico carmuẽ apłoꝑ gesta more
cantando poetico designauit Inuẽta
uelamẽto hoĩs bons aquile ⁊ leons
xpĩ filii dei uiui redemptoris nr ĩ accq
om̃es etiam fingendo composint Et
ne plures in mediũ deducam sint
nr̃is saltem partatis nilla ues huai¬
tas trahit Nolite seueriores esse mr̃e
nrũ eccł̃ia que laudabili consideracõe
ꝓspectans non dedignat᷑ cũ multis

Expanded text:
so scriberet, in libro, quem ipse Comediam so scriberet, in libro, quem ipse Comediam nuncupavit, defunctorum triplicem statum iuxta sacre theologie doctrinam designavit egregie. Et illustris atque novissimvelamine pastoralis eloquii veri Dei et inclite Trinitatis laudes irasque eius in calcantes ignavia Petri naviculam mira descriptione notavit. Stant volumina et intelligere volentibus sensus apparent. Hos ultra vigent Prudentii atque Sedulii carmina sacram sub tegumento expromentia veritatem. Et Arator, non solum Christianus homo, sed romane ecclesie sacerdos et cardo, heroyco carmine apostolorum gesta more cantando poetivelamento hominis, bovis, aquile et leonis Christi, filii Dei vivi, Redemptoris nostri, actus omnes etiam fingendo composuit. Et, ne plures in medium deducam, si, ut nostris saltem parcatis, nulla vos humanitas trahit, nolite severiores esse matre nostra, Ecclesia, que, laudabili consideratione prospectans, non dedignatur cum multis,
Abbreviated transcription (Latin):
forsan aliqnãdo manullas suxistis ne ã
totũ poeticũ nonie adeobos dedatis p̃ci¬
pites / qu̾iimo si satis sani estis distĩtͦ ͤ
semꝑ ubi oportua sit ucanũ Ipã qdẽ
in concordiã discordantia reducit et
abistersis ignorantie nebulis intllcm
clarificat ⁊ rtã quo Wlt ducit ingeniũ
Et hoc facicote ne n honest ꝭ uenera les
implicetis poetas Ex quibus mulcos
fuisse gentiliũ oñsum est Sit nobis
satis in illecebres comices irruẽ i̾hos
marestatis indigne lacessiri pñt et p̃¬
monstratũ ẽ Iõmino accestãte quordã
ex ois sub poetico stilo stõ dictãte ppũ
sua ceciuisse baticima Equo insuper
mõ ⁊ xpĩam ab ñuriis ĩnuines ser¬
nandi sunt plures em̃ exntrĩs poete
suere ⁊ adhut suuit qui sub tegnulius
ficcionũ suaꝵ xpiãne religiõnis deuo¬
tos sacrosq seusus ꝯuendanẽ et ut
ex multis aliquio oñsum sit noster
dautes dato ir̃no ẜmone s artificio¬

Expanded text:
forsan aliquando mammillas suxistis, ne in forsan aliquando mammillas suxistis, ne in totum poeticum nomen adeo vos dedatis precipites, quin imo, si satis sani estis, distinctione semper, ubi oportuna sit, utamini. Ipsa quidem in concordiam discordantia reducit, et, abstersis ignorantie nebulis, intellectum clarificat, et recta, quo vult, ducit ingenium. Et hoc facitote, ne inhonestis venerabiles implicetis poetas, ex quibus multos fuisse gentilium ostensum est. Sit vobis satis in illecebres comicos irruere, in hmaiestatis indignatione lacessire possunt, et premonstratum est, Ieronimo attestante, quosdam ex eius sub poetico stilo, Sancto dictante Spiritu, sua cecinisse vaticinia. Equo insuper modo et Christiani ab iniuriis inmunes servandi sunt; plures enim ex nostris poete fuere et adhuc sunt, qui sub tegminibus fictionum suarum Christiane religionis devotos sacrosque sensus conmendavere. Et, ut ex multis aliquid ostensum sit, noster Dantes, dato materno sermone, sed artificio
Abbreviated transcription (Latin):
solertis biri absconditos esse sum̃q
mura compũt ͦ ͤ dampnabat ingeniũ
⁊ infortimũ ꝙ tam sero poeticũ arti¬
fitin cognoniss Rec erubuit aut semo
⁊ sepe brenis in futuꝵ uite detinei
potuiit qm̃ sepoĩtis scudiis splendẽ¬
ciũ facultatũ ut plemde uirgilio
sensuni sumie̾t cepit oporam dare
Sanre fest ma mors nouũ int̾rupͭ
studĩ qd si ꝑseneraẽ poruisset
quis dubitet quĩ in maximũ poetaꝵ
decus ⁊ ytalioꝵ ꝯmodũ studio tali ba¬
cuntiũ enasisset. Quid ergo qd regi
apiẽtissimo scmm uisum est bos near¬
rrpẽ indignũ ducetis bixcredã non
enui uos tigres aut ĩmanes beluas reor
quorpingeniũ uti illaꝵ seuitia in meliq
flecti non possit Accaniẽ si p̃terhanc
piam credulitatẽ meam in pecconbus
nrĩs impetuosus adhuc ĩ mutos ꝓseue¬
rat hostilis arder in nr̃m saltem decus
quotiens uos liugne pruritus in berba
irritat queso per fatrũ phiẽ pectus en

Expanded text:
solertis viri absconditos esse, suumque solertis viri absconditos esse, suumque mira compunctione damnabat ingenium et infortunium, quod tam sero poeticum artificium cognovisset, nec erubuit, aut senio et spe brevis in futurum vite detineri potuit, quin, sepositis studiis splendentium facultatum, ut plenum e Virgilio sensum summeret, ceperit operam dare. Sane festina mors novum interrupit studium, quod si perseverare potuisset, quis dubitet, quin in maximum poetarum decus et Ytalorum commodum studio tali vacantium evasisset? Quid ergo? quod regi sapientissimo sanctum visum est, vosne arripere indignum ducetis? Vix credam, non enim vos tygres aut inmanes beluas reor, quorum ingenium uti illarum sevitia, in melius flecti non possit. Attamen si preter hanc piam credulitatem meam in pectoribus vestris impetuosus adhuc in immeritos perseverat hostilis ardor, in vestrum saltem decus, quotiens vos lingue pruritus in verba irritat, queso per sacrum phylosophie pectus, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
nare deletis s cos colẽ laudib excolli
amare ⁊ eoꝵ ut meliores efficiamim
studẽ koliuã a quo ne bos recrahat
aut etas ãnosior aut famos iores au¬
disse facultates conemĩ ex bobisipis
id posse quod de se nõ erubuit ãno¬
sus pu̾ceps ⁊ uirtucũ om̃i singłare
decus Robertus Ierlm̃ ⁊ sicilie Rex
intlieus qui clarus olimi pħus ⁊ me¬
dicine tp̃ceptor egregnis atqrint ce¬
teros eius tꝑis insignis theologus
cũ in seragesimũ sextũ usq ecatis
cũ reliquis more nr̃o fabulosũ dice̾r
hoiem̃ ⁊ nuillius fore p̃cii ornatu fb̃¬
tracto carminũ ꝙͣ cito franciscũ pe¬
trarcham archanos pormatũ refentẽ
sensus audunt obstupestũs seipiũ
redargint ⁊ ut ego eo dicẽte meis an¬
ribus audiui asseruit se niby ante
irbitratũ adeo egregios atq sublimes
sensus sub tam riditulo cortite uti
poetaꝵ sunt ficciones lat̾e potuisse
ut aduertebat post demõstrationẽ

Expanded text:
nare debetis, sed eos colere, laudibus extollere, nare debetis, sed eos colere, laudibus extollere, amare, et eorum, ut meliores efficiamini, studere volumina. A quo ne vos retrahat aut etas annosior, aut famosiores audisse facultates, conemini ex vobis ipsis id posse, quod de se non erubuit annosus princeps et virtutum omnium singulare decus, Robertus, Ierusalem et Sycilie rex inclitus. Qui clarus olim phylosophus et medicine preceptor egregius, atque inter ceteros eius temporis insignis theologus, cum in sexagesimum sextum usque etatis cum reliquis more vestro fabulosum diceret hominem et nullius fore precii, ornatu subtracto carminum, quam cito Franciscum Petrarcam arcanos poematum referentem sensus audivit, obstupefactus se ipsum redarguit, et, ut ego, eo dicente, meis auribus audivi, asseruit, se nunquam ante arbitratum adeo egregios atque sublimes sensus sub tam ridiculo cortice, uti poetarum sunt fictiones, latere potuisse, ut advertebat post demonstrationem
Abbreviated transcription (Latin):
legibus iri possit in pacem uadama
ergo eamq capescemꝰ ultro ⁊ quietẽ
lãboribus denus librata em̃ sunt belli
pma Nam uos docc̾nam ego refero
aliquãtulũ consolacois in preda ⁊ sic
satis loci pati relictũ est Credo sic
uelitis quĩ cepisse bos penitet ⁊ ideo
enis frnam̃ bonis diuodut me exaĩo
dice̾ nostatis qui pͥmus lacessitus sũ
pͥmus seruare amicitie leges aintrpiã
⁊ ut bos etiam fatiat᷑ quẽ amicus caĩ¬
tatine pauca deid̃rus sñ equo uõ atq
tnͣquillo ꝑcipite Ette honorabiles bi¬
ri qnibus potui demõstracoĩlus elu¬
cidani quid sit poesis quã bes ipĩ nil¬
lam faciebatis qui poete sĩt qd poe¬
tarũ officiũ qui mores quos bos eciã
fabulones scelestes honnẽs suaseres
c̾minũ ⁊ nille malis infeccos clama¬
batis Quid inde nuise sunt designan
quas meret̾ tulas dicebatis ⁊ forte
arbit᷑ banũ lupmares Quos si tãtistꝰ
si adeo benũbales nõ solum nõ damꝑ¬

Expanded text:
legibus iri possit in pacem. Vadamus legibus iri possit in pacem. Vadamus ergo, eamque capessamus ultro, et quietem laboribus demus; librata enim sunt belli premia, nam vos doctrinam, ego refero aliquantulum consolationis in predam, et sic satis loci paci relictum est. Credo sic velitis, quoniam cepisse vos penitet, et ideo eius fruamur bonis. Quod ut me ex animo dicere noscatis, qui primus lacessitus sum, primus servare amicitie leges incipiam, et, ut vos etiam faciatis, que amicus caritative pauca dicturus sum, equo animo atque tranquillo percipite. Ecce, honorabiles viri, quibus potui demonstrationibus, elucidavi, quid sit poesis, quam vos ipsi nullam faciebatis, qui poete sint, quod poetarum officium, qui mores, quos vos etiam fabulones, scelestos homines, suasores criminum, et mille malis infectos clamabatis. Quid inde Muse sint, designavi, quas meretriculas dicebatis, et forte arbitramini lupanares. Quos si tanti sunt, si adeo venerabiles, non solum non dam
Abbreviated transcription (Latin):
hos ex t̾re t̾mmnos fugare nelle cum
ignorantie eoꝵ potius compaciẽd sit
ꝙ inueritũ ext̾miniũ ꝓcedendum.
liis finem prestare mens ẽ ⁊ quad ip̃i
non facent̾ Ego añ huiq libri finem
tua cũ grã fecisse uolo posuisse scilic
meritam rra omẽm ⁊ cors ignonisse E
nequitie ⁊ eos amitis alloqui uerbis t
si forsan in consiliũ meluis possim m
tes uiri iam si sapitis iras po¬
Sinte ⁊ turgida sedate pectora Satis
eiũ ymo miniũ int̾ nos odiis decerta¬
tum est uos pͥmi in insontes intrilist ꝭ
arma ut eos ext̾mnaretis orbe e ͦ
ex aduerso pectus opposin egi pro
uiribus p̃stante deo ⁊ meritis canse
inuãtibus ne bũ meriti ab infestis
pollen̾tur hostibus esto si aduersũ
ues ip̃i in eqnũ descenden̾t campuini
quãtũ p̃ualeant nrĩs meisq uirib
fera penitr̃tia nostẽtis  elligeratũ
tñ est ⁊ eo bentũ ut cũ aliquali offensoꝵ
oĩo uincendi repressa libido et ut eqs

Expanded text:
hos extra terre terminos fugare velle, cum hos extra terre terminos fugare velle, cum ignorantie eorum potius compatiendum sit, quam in meritum exterminium procedendum, his finem prestare mens est; et, quod ipsi non facerent, ego ante huius libelli finem tua cum gratia fecisse volo, posuisse scilicet meritam iram omnem, et eorum ignovisse nequitie, et eos amicis alloqui verbis, si forsan in consilium melius possim ims viri, iam si sapitis, iras ponite et turgida sedate pectora, satis enim, imo nimium inter nos odiis decertatum est. Vos primi in insontes intulistis arma, ut eos exterminaretis orbe, ego ex adverso pectus opposui, egique pro viribus, prestante deo et meritis cause iuvantibus, ne bene meriti ab infestis pellerentur hostibus, esto, si adversum vos ipsi in equum descenderent campum, quantum prevaleant vestris meisque viribus, sera penitentia nosceretis. Belligeratum tamen est, et eo ventum, ut cum aliquali offensoruaululum sit omnino vincendi repressa libido, et, ut equis
Abbreviated transcription (Latin):
introducit Ergo poscꝙͣ illas phĩa suo
ĩmuscet artificio eas honestas esse ex¬
istimand̃ est/ et si houeste suit ⁊ lin
quibus fauuliares sunt ut loꝵ bidet᷑
uelle deduccio honesti sit hoiẽs nccẽ
est Et sic honeste sũt muse/ ⁊ poete
honesti st̾ horẽs qͣs ⁊ qs ĩmitẽturpi
nota ĩuacnũ labefactare crnati fũt
Alloquitur autor Rogem
inbus potm racionibus tlemẽtis¬
sime rex lioꝵ zelanciũ maledca retui
di ⁊ ni honestati peꝑ cissem mee in te¬
merariã eoꝵ p̃siiptionẽ ⁊ uctã mores
suos longe acrioribus berbis ⁊ acu¬
leis acucioribus ĩn exissem Reor tam̃
eos ꝓp̾tͦ dc̃a multa dcur̃os quib om̃ib
rũdere uoluisse in longũ minis ꝓten¬
detur oratio ⁊ multitũdo berboꝵ mima
ꝑsepe ꝯsueuit nedum aiõs magnis
occupatos ut regii sunt s et bacuos
et ociosos offendere Et id tirco ne cessi¬
tudim tue tediosus su ⁊ ne bidear

Expanded text:
introducit. Ergo, postquam illas phylosophia suo introducit. Ergo, postquam illas phylosophia suo inmiscet artificio, eas honestas esse existimandum est; et si honeste sint, et hi, quibus familiares sunt, ut horum videtur velle deductio, honesti sint homines necesse est. Et sic honeste sunt muse, et poete honesti sunt homines, quas et quos invicem turpi nota in vacuum o labefactare conati sunt! XXI Alloquitur auctor regem. Quibus potui rationibus, clementissime rex, horum zelantium maledicta retudi, et, ni honestati pepercissem mee, in temerariam eorum presunptionem et vitam moresque suos longe acrioribus verbis et aculeis acutioribus invexissem. Reor tamen eos preter dicta multa dicturos, quibus omnibus respondere voluisse, in longum nimis protenderetur oratio, et multitudo verborum nimia persepe consuevit nedum animos magnis occupatos, ut regii sunt, sed etiam vacuos et ociosos offendere. Et id circo, ne celsitudine tue tediosus sim, et ne videar
Abbreviated transcription (Latin):
mitis tracta scenas atq theatra et qͣ¬
druua tenet ⁊ scelescibus fitoĩb ob
mercedẽ se inherti lolgo placidã exlu¬
bet nullo ꝯmendabili ornatu ꝯspitua
hec nõ consolatione uirtutũ nõ salubꝰ¬
bus anthidotis. non sacris etiã reme¬
diis egritudines langnẽtiũ mitigat
aut sanat S querelis gemitib qr ĩ
mortẽ usq amplificat ea deleccatõe
qua passiomibus inpliciti delectãtur
Ex quibus satis pñt quod ignorabãt
uidẽ poetis infesti boetiũ sciłic dimi
musas mẽtriculas scenicas bocitabat
de cheatrali nuuisaꝵ spetie intellexisse
Quod aꝑtissime obiectores hn uidisse
potuissent si quod post pauta a phr̃a
S meis eum musis curandũ sanãdũ¬
q reliquite Et ut eindencius apparet
quĩ de secunda nusaꝵ spẽ laqueret᷑
ꝑsepe in sequẽtibus phĩa ad curũ et
cansolatio nẽ bocrii in eodem libͤ oblet¬
tamẽta carminũ ⁊ fictiones poeticas

Expanded text:
micis tracta, scenas atque theatra et qumicis tracta, scenas atque theatra et quadruvia tenet, et scelestibus fictionibus ob mercedem se inerti vulgo placidam exibet nullo conmendabili ornatu conspicua. Hec non consolatione virtutum, non salubribus anthidotis, non sacris etiam remediis egritudines languentium mitigat aut sanat, sed querelis gemitibusque in mortem usque amplificat ea delectatione, qua passionibus impliciti delectantur. Ex quibus satis possunt, quod ignorabant, videre poetis infesti, Boetium scilicet, dum Musas meretriculas scenicas vocitabat, de theatrali Musarum specie intellexisse. Quod apertissime obiectores hi vidisse potuissent, si, quod post pauca a phylosSed meis eum Musis curandum sanandumque relinquite. Et, ut evidentius appareret, quoniam de secunda Musarum specie loqueretur, persepe in sequentibus phylosophia ad curam et consolationem Boetii in eodem libro oblectamenta carminum et fictiones poeticas
Abbreviated transcription (Latin):
quid per eas seuserĩt qllustres uiri si
non quiescẽte paululũ laborand̃ est
Satis ego arbutror ex p̃mõstratis as¬
sini posse duplicẽ esse poecaꝵ spẽ
quaꝵ altera benerabilis ⁊ landa l ir est
et pus homĩbus semꝑ graca alca
uero obstena atq detestabilis rea est
poetar quos dixi non brbe tm̃ sod
orbe pellendos Equo mõ de musis
dici pt̃ quaꝵ ⁊ si genus unũsit
spetres due dici pñt Nam dato eisdẽ
biribus ensdemq legibius accualitꝰ
unaqueq uitat᷑ tũ narius ex accitatis
ludeat᷑ expͥmi suctus hic scil dulcis
amarus ille non incongrne honestã
unã arbutrari possunq ⁊ reliqnã inho¬
nestam haꝵ igitur altera totis quiẽ¬
dauda p̃coniis laurea incalit nemora
castaliũ fontẽ ⁊ quetũq religione ue¬
nerabilia loca cognoscunꝰ ꝑhebi sotia
floribus et sertis ornata. ⁊ dulcedie
cantus atq bocũ sonoritate specta ᷝł iᷤ
Altera ant̃ ea est que ab inhonestis co¬

Expanded text:
quid per eas senserint illustres viri, siquid per eas senserint illustres viri, sinon quiescente, paululum laborandum est. Satis ergo arbitror ex premonstratis assummi possit, duplicem esse poetarum speciem, quarum altera venerabilis et laudabilis est, et piis hominibus semper grata, altera vero obscena atque detestabilis, et ea est poetarum, quos dixi non urbe tantum, sed orbe pellendos. Equo modo de Musis dici potest, quarum et si genus unum sit, species due dici possunt; nam dato eisdem viribus eisdemque legibus actualiter una queque utatur, cum varius exactitatis videatur exprimi succuamarus ille, non incongrue honestam unam arbitrari possumus et reliquam inhonestam. Harum igitur altera, totis conmendanda preconiis laurea incolit nemora, Castalium fontem, et quecunque religione venerabilia loca cognoscimus, Phebi socia, floribus et sertis ornata, et dulcedine cantus atque vocum sonoritate spectabilis; altera autem ea est, que, ab inhonestis co
Abbreviated transcription (Latin):
carnee mulieres eo ꝙ feminini gn̾is
suit eoꝵ noĩa inhonestas obscenas
beneficas atq me̾trices esse ꝓclanãt
⁊ eo ꝙ dimimitiuo utant᷑ boetius illas
extreme sortis ⁊ exͣmo etiã lupanari
a fete lblgi ꝓscratas ex iscuuant Nec
hoc satis est qu̾ymo hnt uolunt poe¬
tas etiam esse hoiẽs inhonestos sit ar¬
guurẽtũ dedutẽtes suũ Si muse brecii
assertione mẽtricule sunt inhouesce mu¬
lieres sunt Et sic lui quibus familia¬
res sũt ut inhonesti sĩt hoiẽs nccẽ ẽ
cum amicitia sen fauuliaritas insi ex
querentia moꝵ ingi aut stare nõ pos¬
sit fas enĩ esse familiarissimas poetis
constat liquido eciã in carm̃bus eoꝵ
tescantib et sic ut iam dcm̃ est inhoẽsti
sunt holes Aduertis ne prudẽtissime
Rex in quem exitũ tendat ilecebris
horo ascutia Sz qualiscũ sit ueritate
lucida confmdenda ẽ Quot igit᷑ ⁊ que
nuise sinit ⁊ quibus insig̾ te noĩbus ⁊

Expanded text:
carnee mulieres, eo quod femini generis carnee mulieres, eo quod femini generis sint earum nomina, inhonestas, obscenas, veneficas atque meretrices esse proclamant, et, eo quod diminutivo utatur Boetius, illas extreme sortis et extremo etiam in lupanari a fece vulgi prostratas existimant. Nec hoc satis est, quin imo hinc volunt poetas etiam esse homines inhonestos, sic argumentum deducentes suum: Si Muse Boetii assertione meretricule sunt, inhoneste mulieres sunt, et sic hi, quibus familiares sunt, ut inhonesti sint homines, necesse est, cum amicitia seu familiaritas, nisi ex convenientia morum, iungi aut stare non possit; eas autem esse familiarissimas poetis constat liquido, etiam carminibus eorum testantibus, et sic, ut iam dictum est, inhonesti sunt homines. Advertisne, prudentissime rex, in quem exitum tendat illecebris horum astutia? Sed, qualiscunque sit, veritate lucida confundenda est. Quot igitur et que Muse sint, et quibus insignite nominibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ouisas infici nõ posse ob defcm lasci¬
uientis cuiusquam ingenii in¬
Ostremo rex inclite hu nomen¬
poeticũ blasphenates infanda te¬
meritate ꝑciti silentia sacra semotos
antrigorganei aditus honesta peneclia
benerande poesis ⁊ puellaꝵ choros cã¬
tus q diuinos intrare ausi sunt atq dis¬
sonis turbare clamorib ⁊ boecii scĩssi¬
im atq eruditissum uiri berbis armati
eis scilicet que pn̾cipiũ circa libri eius
de cunsolatione legunt᷑ plã loquente
atq dicente Quis has scenicas mẽtrieu¬
las ad hũc egrũ ꝑmisit accede̾ que dolo¬
res enus nõ mõ ullis remedus fouerẽt
berũ dultibus insuꝑ alerẽt benenis ⁊tͣ
Omiã nõ alit̾ ꝙͣ autores complere cta¬
morib ⁊ mocuas ludentiũ mẽtes ig¬
no nimosis oꝓꝓbriis ꝯmone̾ si possit
Et cũ nõ sentiant quid per illa uerba
uelit boetius solũ inspitiẽtes cortitẽ
pudicissimas nusas nõ alitꝭ ꝙ si eeñt

Expanded text:
Musas infici non posse ob defectum lasciMusas infici non posse ob defectum lascivientis cuiusquam ingenii. Postremo, rex inclite, hi nomenpoeticum blasfemantes, infanda temeritate perciti, silentia sacra, semotos antri Gorgonei aditus, honesta penetralia venerande poesis, et puellarum choros cantusque divinos intrare ausi sunt, atque dissonis turbare clamoribus, et Boetii, sanctissimi atque eruditissimi viri, verbis armati eis scilicet, que circa principium libri eius De consolatione leguntur, phylosophia loquente atque dicente: Quis has scenicas meretriculas ad hunc egrum permisit accedere, que dolores eius non modo ullis remediis foverent, verum dulcibus insuper alerent venenis etc. omnia non aliter quam victores complere clamoribus et innocuas ludentium mentes ignominiosis opprobriis commovere, si possint, et cum non sentiant, quid per illa verba velit Boetius, solum inspicientes corticem, pudicissimas Musas, non aliter quam si essent
Abbreviated transcription (Latin):
pidine ⁊ desiderio wolgaris applausy
scelestis compoi̾tis fabulis eas minꝰ
introductis recitabant inscenis Ex
quibus lascimẽtiũ pectora ꝓuocabãt᷑
in seelera ⁊ constantiũ agitabantu.
uirtus ⁊ om̃ĩs fere moꝵ disti plina
reddebatur enerus ⁊ quod ꝑnicio¬
sissmiũ erat quĩtũtĩꝵ et inceteris
religio gentiliũ decestanda sit ppłos ĩ
tam turpia sacra deduxerãt ut erubes¬
crnda a suis eciam uide̾tur huibĩ quid̃
poetas ut in p̃cede̾tibus sepe dcm̃ ẽ
non sola abhorret xpiãna religio ẜ
ipã etiam abiecit gencilicas hn quiꝑ¬
pe sunt quos urbe pellendos reor pło
nsserit Ego autẽ non urbe s orbeta¬
les ext minandos fore existino Sed
hos ꝓpt̾ est ne Exiodus Euripedes
Statius claudianus aut similes cĩtate
pellendus Ego nõ arbitror distĩgnãt
igit᷑ hni ⁊ si nõ odio laborãt indigno
male meritos carpant sua luiquẽtes
in pace conspituos. Sinir nechies

Expanded text:
pidine, et desiderio vulgaris applausus, pidine, et desiderio vulgaris applausus, scelestis compositis fabulis, eas, mimis introductis, recitabant in scenis, ex quibus lascivientium pectora provocabantur in scelera et constantium agitabatur virtus, et omnis fere morum disciplina reddebatur enervis. Et quod perniciosissimum erat, quantumcunque et in ceteris religio gentilium detestanda sit, populos in tam turpia sacra deduxerant, ut erubescenda a suis etiam videretur. Huius modi quidem poetas, ut in precedentibus sepe dictum est, non sola abhorret Christiana religio, sed ipsa etiam abiecit gentilitas. Hi quippe sunt, quos urbe pellendos reor Plato iusserit; ego autem non urbe, sed orbe tales exterminandos fore existimo. Sed hos propter est ne Exiodus, Euripides, Statius, Claudianus, aut similes civitate pellendus? Ego non arbitror. Distinguant igitur hi, et, si non odio laborant indigno, male meritos carpant, sua linquentes in pace conspicuos. CAP. XX
Abbreviated transcription (Latin):
nõ millis conati st̃ adeo ut hostes uide¬
rent᷑ potius ꝙͣ mĩstri Si queso ꝓpt̾ hos
Socratẽ ueneeratẽ anaragorã pane¬
ciũ aliosir hoc eodem insignitos titulo
abitiendos fore dicemus stolidũ et ig¬
nani defecatoris esset officiũ Quid uͣa¬
na usquã religione sanitius Et hec do¬
natistas macẽdones fotinos ⁊ alios lm̃t
heresiartas longe fetidiori fece exetrribi¬
les net ꝓpt̾ hos inste basiliũ cesariẽ¬
seni Iohem crisostoniũ ambrosĩ me¬
diolanẽsem leonẽ papani ⁊ alios sa¬
eros at benerabiles uiros dicemꝰ esse
ꝓphanos. Sic et poesis ut de reliquis
taceã habuit suam fetẽ ut frre quidã
qui comuci poete dãi sunt. Ques intꝭ
⁊ si nõ nuilli honesti fueruit hoiẽs nt
plautus ⁊ terrẽtius ut płmiũ curpis¬
simuis ficcoibus suis spleudidã poesis
gloriam infice̾ iusi sunt ⁊ hus ĩgi pt̃
aliqñ pelignẽsis omdius lin quidẽ
senmẽtis ĩnata lascuua, sen lucri eu¬

Expanded text:
non nullis conati sunt, adeo ut hostes videnon nullis conati sunt, adeo ut hostes viderentur potius quam ministri. Sed queso, propter hos Socratem, Xenocratem Anaxagoram, Panetium, aliosque hoc eodem insignitos titulo abiciendos fore dicemus? Stolidum et ignavi defecatoris esset officium! Quid Christiana usquam religione sanctius? Et hec Donatistas, Macedones, Fotinos, et alios habuit heresiarcas longe fetidiori fece execrabiles. Nec propter hos iuste Basilium Cesariensem, Iohannem Crisostomum, Ambrosium Mediolanensem, Leonem Papam, et alios sacros ac venerabiles viros dicemus esse prophanos. Sic et poesis, ut de reliquis taceam, habuit suam fecem, ut fuere quidam, qui comici poete dicti sunt; quos inter et si non nulli honesti fuerint homines ut Plautus et Terrentius, ut plurimum turpissimis fictionibus suis splendidam poesis gloriam inficere visi sunt. Et his iungi potest aliquando Pelignensis Ovidius. Hi quidem seu mentis innata lascivia, seu lucri cu
Abbreviated transcription (Latin):
touicos epulones, cetariosq seu forte
furciferos aut simles illis assimient
felixo mansura du platois res pu-
si poetas pellat ⁊ hos cmnes hẽat et
moꝵ unteq honni presides S absit
ut arbitrer doctissimũ birũ id intellex¬
isse quod sentiãt int̾ p̃tes hn qu̾ymo
reor ⁊ poxtas insignes/ et quoscũq
alios smiłeo eisdeminõ tñ cuntatũ
sen sue rei pu. cuies esse s pucipes
atq ingrõs Srinquient stomacãtes
lini Si lios non quos pelli nb plato
poetas ess nidendũ talib uos ip̃i
ꝑquiratis censores mepti S quĩ igᵒ¬
iuutie quorũciq compatiendũ est
si male suit meriti compatiẽd̃ cũ
Est nti liqͥnorib omĩbus sic et facul¬
tatib sua fex que esto abhoiã bilis ⁊
abitienda nõ tame defecatus liquor
efficit᷑ bilior ⁊ equo mõ facultas Qruid
a murce loto ut de ceteris tatrã exm¬
cos luũt et epycuros qui infandis er¬
roribus moluti se̾ eam dehonestare ĩ

Expanded text:
tonicos, epulones, cetariosque, seu forte tonicos, epulones, cetariosque, seu forte furciferos aut similes illis assumet? O felix, o mansura diu Platonis Respublica, si poetas pellat, et hos cives habeat et morum viteque hominum presides! Sed absit, ut arbitrer doctissimum virum id intellexisse, quod sentiunt interpretes hi, quin imo reor, et poetas insignes, et quoscunque alios similes eisdem non tantum civitatum seu sue Reipublice cives esse, sed principes atque magistros. Sed inquient stomacantes hi: Si hos non, quos pelli iubet Plato poetas? Esset respondendum talibus: Vos ipsi perquiratis, censores inepti! Sed quoniam ignorantie quorumcunque compatiendum est, et si male sint meriti, compatiendum tamen. Est uti liquoribus omnibus sic et facultatibus sua fex, que esto abominabilis et abicienda, non tamen defecatus liquor efficitur vilior; et equo modo facultas. Quidamurce loco, ut de ceteris taceam Cynicos habuit et Epycuros, qui infandis erroribus involuti, fere eam dehonestare in