comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nec trebro teceptus cõcidat sñia. nec
eo usq trahatur tonec deficiat. nã adefor¬
mis ẽ cõsupti illĩ sonus. ⁊ respitatio sb̃aqͣ
diu p̃si filis ꝯ teceptus longior gno oporta¬
quare longiorem dictuns perroton colli¬

Expanded text:
quoque nec crebro receptus concidat sententiam, nec eo usque trahatur, donec deficiat. nam et deformis est consumpti illius sonus et respiratio sub aqua diu pressi similis et receptus longior et non opportusse est. quare longiorem dicturis periodum colli
Abbreviated transcription (Latin):
cõtinet ueĩt. t̾tio italiã. qr int̾iectio ẽ fato ꝓ¬
fugus q cõtinuũ ẜmonẽ qui faciebat italia
lauinaꝙ diuidit obeatẽq cam quarto ꝓfug
de ĩdelauinaꝙ ueĩt litora ubi iam eĩt distictio
qr iñ alius ĩcipit sensue. s ĩ ip̃is q̃ distĩctiõĩb
tp̃c alias buius alias longiꝰ dabimꝰ init̾ ẽ enĩ

Expanded text:
continetur venit. tertio Italiam, quia interiectio est fato profugus et continuum sermonem, qui faciebat Italiam Lavinaque, dividit. ob eandemque causam quarto profugus, deinde Lavinaque venit litora, ubi iam erit distinctio, quia inde alius incipit sensus. sed in ipsis etiam distinctionibus tempus alias brevius, alias
Abbreviated transcription (Latin):
pstat pterea ut sit̃ fances ĩtegte ro ẽ molles
ac leues quaꝵ uino ꝗ frãgit᷑ ⁊ obscurat᷑ ⁊ exas¬
patur ꝯsciadit᷑. ilam ut tibie eodẽ sp̃u accep¬
to aliũ clausis aliũ aꝑtis foram̃ib aliũ non
satis purgate aliũ quasse sonũ reddũt itafa¬
uces timẽtes sttãgulat uocẽ obtuse obscurãt
rase exasꝑant. cõuilse fractis sũt organis si¬
miles. findit᷑ q̃ sp̃s̃ obiectu aliquo sicut lapillo
qo tñ cau reliqͥt postioipͥm ꝙ offẽterat hũor
quoq uocẽ ut nimiꝰ ĩ peditita ꝯsũptꝰ destituit.
slam fatigatio. ut corpora nõ adp̃sẽs mõ tp̃e
s etiã ĩ futuꝵ a fficit sed ut coĩt̾ ⁊ phonascis
ꝗoratorib nectĩa ẽ ex̾citatio qua oĩa cõna¬
lescũt ita cure nõ ite genꝰ. slam neq c̃ta tp̃ra
aospitãdũ dari possũt tot ciuilib officus eccu

Expanded text:
molles ac leves, quarum vitio et frangitur et obscuratur et exasperatur et scinditur vox. nam ut tibiae eodem spiritu accepto alium clausis, alium apertis foraminibus, alium non satis purgatae, alium quassae sonum reddunt, ita fauces tumentes strangulant vocem, obtusae obscurant, rasae exasperant, convulsae fractis sunt organis similes. finditur etiam spiritus obiectu aliquo sicut lapillo cavi relinquit post id ipsum quod offenderat. humor quoque vocem ut nimius impedit, ita consumptus destituit. nam fatigatio, ut corpora, non ad praesens modo tempus, sed etiam in futurum adficit. sed ut communiter et phonascis et oratoribus necessaria est exercitatio, qua omnia convalescent, ita curae non idem genus est. nam neque certa tempora ad spatiandum dari possunt tot civili
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fius cͥtaminib speciosa atꝙ robusta similita¬
re itͥ fascẽq uigilias ĩ petes oeficiet.⁊ quetẽt
uetores suoo nitoũꝙ sudore¶ Illa quide ĩħ ope
pcipi quis ferat uitãtos soles atq uẽtos ꝯun¬
bila q̃ ac ficcitates. ita srditẽdũ ĩ sole. ut ueto¬
so humido caltoo die fuit reos deserem. Nam
qurde carou aut saturũ aut ebriũ aut ciecto
mo uomitu q̃ caueda quide mouet declama¬
re nẽine qui sit mẽtis ꝯpos puto. Illudno siñ
cã ẽ ab oib pceptũ. ut parcat᷑ maxĩe uoa ĩ illo
apnentia ĩ adolescetiã trasitu. qui naturaliter¬

Expanded text:
in suis certaminibus speciosa atque robusta, si militain suis certaminibus speciosa atque robusta, si militare iter fascemque et vigilias imperes, deficiant et quaerant unctores suos nudumque sudorem. illa quidem in hoc opere praecipi quis ferat vitandos soles atque ventos et nubila etiam ac siccitates? ita , si dicendum in sole aut ventoso, humido, calido die fuerit, reos deseremus? nam crudum quidem aut saturum aut ebrium aut eiecto modo vomitu, quae cavenda quidam monent, declamare neminem, qui sit mentis compos, puto. illud non sine causa est ab omnibus praeceptum, ut parcatur maxime voci in illo a pueritia in adolescentiam transitu
Abbreviated transcription (Latin):
nec sẽꝑ ad cõtẽtõe cõtẽ oe̾. licet cũ plurib
uidiciis sepedicẽdũ sit. ne tiboꝵ quitẽ ẽ ea¬
tem obẜuatio. nõ ẽ tam molli teneraꝙ uoce
qͣ forti ac durabłi opꝰ ẽ. cũ illi em̃s q̃ altissiõs
sonos leniat cãtu oris. nobis pletaq aspe¬
re sit̃ cõcitateq dicẽda quigilãde noctes.⁊
fuligo lucubrationũ bibẽda. ⁊ ĩsudata ue¬
ste durãdũ. quare uocẽ delitus nõ mollia¬
nus nec ĩbuat ea ꝯsuetudie ꝙͣ desi deratura sit.
s ex̾citatio eĩ tal sit qualis usus. ne filetio sb̾¬
fidat. s firmet᷑ ꝯsuctudiẽ. qua difficultas om̃is
leuetur sedisce̾ aũt quo exerteans erit optimũ.
nã extp̃r dicetis auocata cura uocis ille qui ex
que q clamore q disputatioe ⁊ ẏmonẽ ⁊ flexus
heant. ut sunł ĩ oia parem̃ hoc satis ẽ abioquin
nitidailla ⁊ curata nox ĩ solitũ labore recusabͭ
ut a s̃ fueta gumasus ⁊ oleo corpora ꝙͣlib sint

Expanded text:
condere licet, cum pluribus iudiciis saepe dicendum sit. ne ciborum quidem est eadem observatio. non enim tam molli teneraque voce quam forti ac durabili opus est, cum illi omnes etiam altissimos sonos leniant cantu oris, nobis pleraque aspere sint concitateque dicenda et vigilandae noctes et fuligo lucubrationum bibenda et in sudata veste durandum. quare vocem deliciis non molliamus, nec imbuatur ea consuetudine, quam desideratura sit; sed exercitatio eius talis sit qualis usus, ne silentio subsidat, sed firmetur consuetudine, qua difficultas omnis levatur. ediscere autem, quo exercearis, erit optimum nam ex tempore dicentes avocat a cura vocis ille, qui ex quae et clamorem et disputationem et sermonem et flexus habeant, ut simul in omnia paremur. hoc satis est; alioqui nitida illa et curata vox insolitum laborem recusabit, ut assueta gymnasiis et oleo corpora, quamlibet sint
Abbreviated transcription (Latin):
aut transitus postulabit. ut qui singuł pin¬
terũt colorib alia tñ emuẽçiora alia redu¬
ctiora fecent. sine quo ne mebris quidẽ su¬
as lineas dedisset̃ ꝓponamꝰ eĩ nob̾ illo cice¬
romis ĩ orõne nobilissima ꝓmilone pͥnupi¬
u nõ ne ad singłas pene distĩcticẽs ꝙͣuis ĩ

Expanded text:
aut transitus postulabit: ut, qui singulis pinaut transitus postulabit: ut, qui singulis pinxerunt coloribus, alia tamen eminentiora alia reductiora fecerunt, sine quo ne membris quidem suas lineas dedissent. proponamus enim nobis illud Ciceronis in oratione nobilissima pro Milone principium; nonne ad singulas paene
Abbreviated transcription (Latin):
hii quoꝙ tũ augẽda utẽtioe excitãdi. tum
sumictẽta sũt tẽpadi. Nam pͥma ẽ obẜua¬
cio tecte ꝓnũtiãdi equalitas neẜmo subsu¬
ltet ĩ parib spaciis ac sonis miscẽs longabre¬
uib grauia acutis elata submissis ĩ equali¬
tate hoꝵ õiũ sic̃̾ pedũ claudicet. secũto uarie¬
tatis ꝙ solũ ẽ ꝓnũtiatio ac ne ꝗs pugnare ĩt̾
se puter equalitatẽ ⁊ uanetate cũ illi uartuti
di tũ grãm p̃bet ac remouet aures tũdicen¬
tẽ ip̃a laboris mutatioẽ reficit ut stadi anbu¬
landi sedẽdi iacẽdi uices sũt nicħꝙ eoꝵ pati
unũ diu possumꝰ illud nõ maximũ s id paulo
mus. animoꝵꝙ hĩtꝰ cõfirmãda uox ẽ. ne ab
oratice dũcoͣdet. uitemꝰ igͥ illã que g̾te aio n¬
ototia uocat una qda sp̃s ac soni intẽtõ no
solũ ne dicam᷑ oĩa clamose dyĩsanũ ẽ aut ĩtra
lcquẽdi modũ ꝙ motu caret aut sũmisso mũ¬
nuite quo q̃ debilitatur oĩs i tecio. s ut ĩbis¬

Expanded text:
tentione excitandi, tum summittenda sunt temperandi. nam prima est observatio recte pronuntiandi aequalitas, ne sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, gravia acutis, elata summissis, et inaequalitate horum omnium sicut pedum claudicet; secunda varietas, quod solum est pronuntiatio. ac ne quis pugnare inter se putet aequalitatem et varietatem, cum illi virtuti di cum gratiam praebet ac renovat aures, tum dicentem ipsa laboris mutatione reficit, ut standi, ambulandi, sedendi, iacendi vices sunt, nihilque eorum pati unum diu possumus. illud vero maximum sed id paulo mus, animorumque habitus conformanda vox est, ne ab oratione discordet. vitemus igitur illam, quae Graece tur, una quaedam spiritus ac soni intentio; non solum ne dicamus omnia clamose, quod insanum est, aut intra loquendi modum, quod motu caret, aut summisso murmure, quo etiam debilitatur omnis intentio; sed ut in iis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ illa p̃ uelox fere cito effluit. quelat p̃senti
a ffica sit̃. ex hac ĩgẽioꝵ diu̾sitate nata dubite¬
cio ẽ adubũ sit ediscẽdũ dicturis an iii mõ
reꝵ atq ordinẽ cõplecti satis sit dequo sin du¬
bionõ põt ĩuniu̾su ꝓnũtiai̾. nam si meõria
suffragat᷑ tp̃s nõ tefuit. nulla me uelĩ sillaba
effugi. at alioqn ꝗ iam sctibe̾ sit supuacuũ to¬
qr p̃cipue apuenis optinẽdũ atq ĩ hac̃ ꝯsuetu¬
dinẽ ne memoria ex̾citatõe redigẽtia ne nob

Expanded text:
 illa praevelox fere cito effluit, et, velut praesenti adfixa sint. ex hac ingeniorum diversitate nata dubitatio est, ad verbum sit ediscendum dicturis, an vim modo rerum atque ordinem complecti satis sit; de quo sine dubio non potest in universum pronuntiari. nam si memoria suffragatur, tempus non defuit, nulla me velim syllaba effugiat; alioqui etiam scribere sit supervacuum. idque praecipue a pueris obtinendum, atque in hanc consuetudinem memor
Abbreviated transcription (Latin):
tara ĩfelicitas ent. Ceteꝵ ꝙ̃tũ nã studioq
ualeat meõria. uł themistotes testis. ꝙ̃ unũ
intra ãnu optime locutũ ẽẽ ꝑsice ꝯstat. nel
mititeates cui duas ⁊ iugĩti linguas quot
natioĩb ĩ ꝑabat tradit᷑ notas fuisse. uł cras
monis differẽtias sic tenuit. ut qua quisꝙ
apd̃ eum lingua postulasset. eadem ius sibi
redditũ ferret. uł cirus quẽ oĩu militũ te¬
nuisse creditũ ẽ noĩa qnsemł auditos ꝙ̃ libet
multos u̾sus ꝓtinus dr̃ reddidisse theodec¬
tes dicebãt᷑ q̃ nũc eẽ qui facerẽt. s michi nũ¬
ꝙͣ ut ip̃e int̾eem̃ contigit. hñda tam̃ fides
ẽ uł inhoc. ut qui credident ⁊ speret. Depro¬

Expanded text:
infelicitas erit. ceterum quantum natura studioque valeat memoria, vel Themistocles testis, quem unum intra annum optime locutum esse Persice constat; vel Mithridates, cui duas et viginti linguas, quot nationibus imperabat, traditur notas fuisse; vel CrassGraeci sermonis differentias sic tenuit ut, qua quisque apud eum lingua postulasset, eadem ius sibi redditum ferret; vel Cyrus, quem omnium militum tenuisse creditum est nomina. quin semel auditos quamlibet multos versus protinus dicitur reddidisse Theodectes. dicebantur etiam nunc esse, qui facerent, sed mihi nunquam, ut ipse interessem, contigit; habenda tamen fides est vel in hoc ut, qui crediderit, et speret. pro
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝰ uti licet mala uł ĩ betilla ⁊ inhibet mł¬
ta. ut ĩ surg̾e̾ exclamate ⁊ aliq̃ cogit. ut sb̾mit¬
t̃ẽ qdeflecte q tasas fauces aclatus fatigatũ
deforini cantico reficere. sednos de co nũc lo¬
quamur cui nõ frustra p̃cipit᷑ Cũ sit aut oĩs
actio ut dixi ĩ duas diuisa ꝑtes uocem gestũ¬
ꝙ quoꝵ alt̾ oculos alt̾ aures mouet ꝑ quos
duos sensꝰ oĩs adaĩum penetrat a ffectꝰ. pri
ẽ deuoce dice̾ cui q̃ gestus accõmodat᷑. inea
pͥma obẜuatio ẽ quale hãs secũda quomo
utͥtis: Nlatura uccis spectat. ꝙͣtitate ⁊ qualita¬
te quãtitas simpliciora ĩ sũmã em̃ grãdis aut
etigua ẽ. s inthas extremitates medie sũr spe
⁊ abima adsũma ac retro sũt multigrad̃ qͣli¬
tas magis uana. nam ẽ ⁊ candita ⁊ fusca. Et
breuiorꝙ. nec cãs cur ꝗeꝗd eoꝵ accidat ꝑseci
cura illa cõcipitur. an eoꝵ ꝑ que uelud organeᷤ
mea tam ip̃i ꝓpͥa natura an ꝓut mouetur᷑ lates

Expanded text:
becilla et inhibet multa, ut insurgere et exclamare, et aliqua cogit, ut intermittere et deflectere et rasas faces ac latus fatigatum deformi cantico reficere. sed nos de eo nunc loquamur, cui non frustra praecipitur. cum sit autem omnis actio, ut dixi, in duas divisa partes, vocem gestumque, quorum alter oculos, altera aures movet, per quos duos sensus omnis ad animum penetrat adfectus, prius est de voce dicere, cui etiam gestus accommodatur. in ea prima observatio est, qualem habeas; secunda, quomodo utaris. natura vocis spectatur quantitate et qualitate. quantitas simplicior; in summa enim grandis aut exigua est, sed inter has extremitates mediae sunt species, et ab ima ad summam ac retro sunt multi gradus. qualitas magis varia. nam est et candida et fusca, et breviorque. nec causas, cur quidque eorum accidat, persequi aura illa concipitur, an eorum, per quae velut organa meat; ipsi propria natura, an prout movetur; lateris
Abbreviated transcription (Latin):
agẽdi more. ac mõ ꝯtineti. quo ip̃o mentis ha¬
illa uitia sũmissa adulatõ ad fectata scuri
dor inoĩ negõ neglecta aũctas que fere acci¬
dũt his qui nimiã ut bladi ẽẽ ridiculi uolũt
ip̃m qiã eloꝙͣtie genus alios aliud decet. sla
neꝙ tã plenũ ⁊erectũ ⁊audax ⁊ p̃cultũ senib
cõuenit ꝙ̃ p̃ssũ ⁊ mite q limatũ ⁊ quale ĩcłłi¬
gi uult ciceto cũ dic̃ oratioe suã cepisse cane¬
sce̾ sic̃ uestib quoq ñ purpura coctoq fulgẽ¬
tib illa ctas satis apta sit miueib q̃ ubeno¬

Expanded text:
agendi more ac modo contineri, quo ipso mentis hailla vitia: summissa adulatio, adfectata scurridor, in omni negotio neglecta auctoritas; quae fere accidunt iis, qui nimium aut blandi esse aut ridiculi volunt. ipsum etiam eloquentiae genus alios aliud decet. nam neque tam plenum et erectum et audax et praecultum senibus convenerit quam pressum et mite et limatum et quale intelligi vult Cicero, cum dicit, orationem suam coepisse canescere; sicut vestibus quoque non purpura coccoque fulgentibus illa aetas satis apta sit. in iuven
Abbreviated transcription (Latin):
apio enrditũ ꝙ militate ac rustitu dercat. sit¬
qpo nõ nũꝙ sumicteta ⁊ cotrahenda oratione
uitex eã uł intelligete. uł capere no possit. tẽ¬
pus quoq ac locus egent obẜuatione ꝓpria
abiena ciuitate antua ĩ castris deriq an fo¬
ro dicas inter ẽ plimũ ac suã ꝗd ꝙ formã ap
pͥum ꝙͣdam modũ eloquentie poscit. cũ etiã
icetens actib uite nõ idẽ ĩ foro  cuna capo

Expanded text:
apud eruditum quod militarem ac rusticum deceat, sitapud eruditum quod militarem ac rusticum deceat, sitque nonnunquam summittenda et contrahenda oratio, ne iudex eam vel intelligere vel capere non possit. tempus quoque ac locus egent observatione propaliena civitate an tua, in castris denique an foro dicas, interest plurimum, ac suam quidque formam et proprium quendam modum eloquentiae poscit: cum etiam in ceteris ac
Abbreviated transcription (Latin):
da fũt. alit̾ eĩ ꝓalio sepe dicẽdũ ẽ ut qsꝙo ho¬
nestꝰ hiũlis. ĩ iudios fauorabilis erit adiec¬
ta ꝓpoĩtoꝵ quoq ⁊ añ acte uite differencia
Iocũdissima uero ĩ oratore humanitas faci¬
litas moteratio beniuolẽtia s illa quoꝙdi
u̾sa bonũ iuꝑ tecẽt malos odisse publica uo¬
ce ꝯmoueĩ ultũ ire scelera q̃ in cutias ⁊ oĩa ut
q potestas. nec eade apud pͥncipe magr̃atu
senatore pͥuatũ tin libeꝵ ratio ẽ. nec eode sono
publica urdicia ⁊ arbitioꝵ disceptatioc̾s agũ¬
tur. Nam ut orãte ꝓcapite sollicitudo deceat
qcura qom̃s adamplifittã orõe quasi machi¬
ne ita ĩ pius reb uidicib una sint eatẽ ndea¬
tur que mento qui apud disceptatore dere le¬
uissima setẽs dicturus utatur illa ciceronis cõ
genus poscat grauitas senatoria aliud uita
populans cumgiam singulis iudicantibus
nõ toem apud granes uiros. ꝙ leuiores ñ idẽ

Expanded text:
nda sunt; aliter enim pro alio saepe dicendum est, ut quisque honestus, humilis, invidiosus, favorabilis erit, adiecta propositorum quoque et anteactae vitae differentia. iucundissima vero in oratore humanitas, facilitas, moderatio, benivolentia. sed illa quoque diversa bonum virum decent: malos odisse, publica vice commoveri, ultum ire scelera et iniurias, et omnia, ut et potestas, nec eadem apud principem, magistratum, senatorem, privatum, tantum liberum ratio est, nec eodem sono publica iudicia et arbitrorum disceptationes aguntur. nam ut orantem pro capite sollicitudo deceat et cura et omnes ad amplificandam orationem quasi machinae, ita in parvis rebus iudiciisque vana sint eadem, rideaturque merito, qui apud disceptatorem de re levissima sedens dicturus utatur illa Ciceronis confgenus poscat gravitas senatoria, aliud aura popularis? cum etiam singulis iudicantibus non idem apud graves viros quod leviores, non idem
Abbreviated transcription (Latin):
stes magis feret. ut uõ raticẽ defensionis
sue redoit cum se studisse petitioĩ sulpicii ꝯͣ
honorẽ murene. nõ idem debete accusatioĩ s̃
caput dice̾t ꝙͣ molli aũt articło tractauit ca¬
tonẽ cuĩ nãm sũme adiiratus nõ ip̃ius uit̾o
sed stoice septe quibdam in reb factam duri¬
orem uiden uolebat. ut int̾ eos nõ forẽse con¬
tẽtionẽ sed studiosam disputatioem crederes
ĩcroisse. hec ẽ ꝓfecto ratio ꝯcertissimũ p̃cep¬
toꝵ genus illius uin obẜuatio. ut cum aligo
tetithẽ salua grã uelis concedis alia oĩa ĩh
solo uł minꝰ ꝑitũ qͣ inceteris ad iecta si potu¬
etit fieri ⁊ iam cã cui data sit. uł paulo¬
retractantur ut crebra iteratione firmentur
ꝙͣ qͣ solẽt. hoc ip̃o maxĩe herẽ ꝙ exciderũt illud

Expanded text:
stes magis ferret? ut vero rationem defensionis stes magis ferret? ut vero rationem defensionis suae reddidit, cum se studuisse petitioni Sulpicii contra honorem Murenae, non idem debere accusationi contra caput diceret! quam molli autem articulo tractavit Catonem Cuius natura summe admiratus non ipsius vitio, sed Stoicae sectae quibusdam in rebus factam duriorem videri volebat; ut inter eos non forensem contentionem, sed studiosam disputationem crederes incidisse. haec est profecto ratio et certissimum praeceptorum genus illius viri observatio, ut, cum aliquid detrahere salva gratia velis, concedas alia omnia: in hoc solo vel minus peritum quam in ceteris, adiecta, si poterit fieri, etiam causa, cur id ita sit, vel pauloretractantur, ut crebra iteratione firmentur, quanquam solent hoc ipso maxime haerere, quod exciderunt. illud
Abbreviated transcription (Latin):
tia. ut semel plura cõplectar nũꝙͣ decebit sic ad¬
u̾sus tales agẽ ꝑsonas quo mõ q̃ nos agi abho¬
minib cõtt̾onis ciusde iniquo animo tulis¬
semꝰ p̃statur hoc aliqñ q̃ dignatioĩb ut lib̾ta¬
tis nr̃e ratio reddat. ne quis nos aut petulã¬
tes mledẽdis his aut etiã ãbitiosos putet
itaq cicero ꝙͣ ꝙ̃ ertat ĩ cottã gͣuissiẽ dictus
neq alit̾ agi .p. oppu cã poterat. longa tñ
p̃fatoẽ extusauit officii sui ncc̃itatẽ. aliꝙͣdo
etiã ĩferiorib p̃cipueq atolescetulis parte̾
aut uider decet. utit᷑ hac moderatione cice¬
ro ꝓcelio ꝯͣ atratinũ. ut cum nõ inmuce cor¬
riꝑe s pene patrie monẽ uideat᷑. Nlam ⁊ nobi¬
lis ⁊ uiueĩs. ⁊ nõ ĩ iusto dolore uencrat adac
ip̃os ꝯͣ quos dicimus ueremur offente̾ due
simul hiuĩmoi ꝑsone ciceroni ꝓmurena di¬
centi obstiterũt. in catonis ẜun ꝙ sulpici
aliuid eet ꝙ se uictum hõ nobilis ⁊ uitis anti¬

Expanded text:
t ut semel plura complectar, nunquam decebit sic adversus tales agere personas, quomodo contra nos agi ab hominibus condicionis eiusdem iniquo animo tulissemus. praestatur hoc aliquando etiam dignationibus, ut libertatis nostrae ratio reddatur, ne quis nos aut petulantes in laedendis eis aut etiam ambitiosos putet. itaque Cicero, quanquam erat in Cottam gravissime dicturus, neque aliter agi P. Oppii causa poterat, longa tamen praefatione excusavit officii sui necessitatem. aliquando etiam inferioribus praecipueque adolescentulis paut videri decet. utitur hac moderatione Cicero pro Caelio contra Atratinum, ut eum non inimice corripere, sed paene patrie monere videatur. nam et nobilis et iuvenis et non iniusto dolore venerat ad acipsos, contra quos dicimus, veremur offendere. duae simul huiusmodi personae Ciceroni pro Murena dicenti obstiterunt, M. Catonis Serviique Sulpaliud esset, quo se victum homo nobilis et iuris anti
Abbreviated transcription (Latin):
soluat. docum̃to sũt uł scenici actores qui et
optimis poctaꝵ tm̃ adiciũt grẽ. ut nos ĩ fini¬
te magis eadem illa audita. quã lecta delec¬
tent ⁊uilissimis qiam quibdam ĩ petrant
aures. ut quib nullus e ĩbibliotecis locus
fit q̃ freques ĩtheatris. ꝙ si inreb quas fictas
crimas sollicitudie atferat. ꝙ̃to plus uale¬
at necc̃e ẽ. ubi ⁊ credim. equidem uł medio¬

Expanded text:
solvatur. documento sunt vel scenici actores, qui et optimis poetarum tantum adiiciunt gratiae, ut nos infinito magis eadem illa audita quam lecta delectent; et vilissimis etiam quibusdam impetrant aures, ut, quibus nullus est in bibliothecis locus, sit etiam frequens in theatris. quodsi in rebus, quas fictas crimas, sollicitudinem adferat, quanto plus valeat necesse est, ubi et credimus? equidem vel medio
Abbreviated transcription (Latin):
cero unã ĩdicẽto actioe dnati putat hĩc en
lentulu plus opionis cõsetutũ ꝙ̃ eloquẽtia
tradit eatem c gracchũ ĩ defenda fratris ne
ꝙͣ diu pͥnceps oratoꝵ aliqñ emulus ciceronis
etistimatus ẽ slouissime quo aduixit setito
ut appeat placuisse aliꝗd eo dicẽte ꝙ legetes
nõ ĩuennus. ꝗ hercule tum ualeat. multum

Expanded text:
cero unam in dicendo actionem dominari putat. hac Cn. Lentulum plus opinionis consecutum quam eloquentia tradit, eadem C. Gracchum in deflenda fratris necqua diu princeps oratorum, aliquando aemulus Ciceronis existimatus est, novissime, quoad vixit, secundus, ut appareat placuisse aliquid eo dicente, quod legentes non invenimus. et hercule cum valeant multum
Abbreviated transcription (Latin):
cora dicentib guro aspiorem hr̃e ftõte põt
aut ꝗo autes hoĩnũ magis respiuit ꝙ̃ cũ est
filio filiiue aduocatis ĩ matrem ꝑ orandũ. ali¬
qñ tñ neccͣe ẽ. ut ĩ cã cluc̾ti hĩti s nõ seꝑ illa
uia qua ꝯ̃ sasia cicero usus ẽ nõ qr nõ ille op¬
time s quia płimũ refeit qua ĩre ⁊ quo mõ
ledat. itaq illa cũ filii caput palã ĩpugnaret
fortit᷑ fuit repellenda duo tñ que sola superãt
diume cicero ẜuauit. pͥmũ ne obliuiscantur re¬
uerentie que pentib debetur. deĩte ut tepeti¬
tis altius caĩs diligentissurie oĩceret ꝙ̃ id ꝙ¬

Expanded text:
cora dicentibus. quid asperiorem habere frontem potest aut quid aures hominum magis respuunt, quam cum est filio filiive adn necesse est, ut in causa Cluentii Habiti. sed non semper illa via, qua contra Sasiam Cicero usus est; non quia non ille optime, sed quia plurimum refert, qua in re et quo modo laedat. itaque illa, cum filii caput palam impugnaret, fortiter fuit repellenda. duo tamen, quae sola supererant, divine Cicero servavit, primum, ne oblivisceretur reverentiae, quae parentibus debetur; deinde ut, repetitis altius causis, diligentissime ostenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
tediũ illito ꝯscripta ⁊̃ lecta sepius reuoluẽdi.
⁊ qͣi ei eũde cibũ remãdẽdi. ꝙ ip̃m hoc fi põt le¬
uius si pauca pͥmu ⁊ que odiũ nõ afferãt te¬
pumus edisçere tũ cotidie adice̾ singłos u̾sus
quoꝵ accessio labori sñsu increm̃ti nõ afe¬
tat᷑ sũmã ac infinitã usꝙ ꝑueĩat ⁊ poetica pͥ¬
us tũ oratoꝵ nouissime ⁊̃ solutiora numens
qmagis abusu diceroi remota qualia sunt
uiris cosultoꝵ difficiliora enĩ debẽt ẽẽ q̃ exer¬
cent quo sit leuiꝰ ip̃m illud inꝙ ex̃cẽt. ut. ith¬
lete pondetib plũbeis as sue faciũt manus
quib naciuis q nudis inc̾tamine utẽdum ẽ
minime fitelem eẽ paulo taroiorib ĩgeniis
tecẽte memoriã miꝑ dictũ ẽ. nec ĩ ꝓmptu ra¬
tio ꝙͣtũ nox int̾ posita aẜferat firmitatis sine
requiescit labor ille cui sibi ip̃a fatigatio obsta¬
bar siue maturat᷑ atq cõtequit᷑ seu fumissi¬
ma eiꝰ pats ẽ recortatio. que staum tefem ñ

Expanded text:
t scripta et lecta saepius revolvendi et quasi eundem cibum remandendi. quod ipsum hoc fieri potest levius, si pauca primum et quae odium non adferant coeperimus ediscere, tum cotidie adiicere singulos versus, quorum accessio labori sensum incrementi non adferat, in summam ad infinitum usque perveniat, et poetica prius, tum oratorum, novissime etiam solutiora numeris et magis ab usu dicendi remota, qualia sunt iurisconsultorum. difficiliora enim debent esse, quae exercent, quo sit levius ipsum illud, in quod exercent, ut athletae ponderibus plumbeis adsuefaciunt manus, quibus vacuis et nudis in certamine utendum est. lo tardioribus ingeniis recentem memoriam. mirum dictu est nec in promptu ratio, quantum nox interposita adferat firmitatis, sive requiescit labor ille, cuius sibi ipsa fatigatio obstabat, sive maturatur atque concoquitur, quae firmissima eius pars est, recordatio; quae statim referri non
Abbreviated transcription (Latin):
Arata ficut supiore libro continet᷑
facultate scribendi cogitãdiq ⁊ ex
tẽpore qiam cũ tes poscet orandi.
⁊ icultipł cõueiatꝙ aliꝰ alii rusi fũt accõmo
cõsentiant: sigenꝰ sublie dicendi ꝓuis ĩ caĩs
paruũ limatumꝙ grãdib. letũ tustib lene
asꝑis minax supplicib sũmissũ concitatis:
ttue atq molentum iocundis adhibeamus.
ut monilib ⁊ marganitis ac ueste lõga que
sũt ornamita femmaꝵ deform̃tur uin. nec
habitus trũiphalis quo nichil excogitari
põt angustius feminas deceat hũc locũ cice¬
ro breuit̾ int̾cio deoratore libro ꝑstñgit ne
ꝙ tñ uiteri põt quicꝙͣ omisisse dicẽdo. nõ oĩ
cause neq auoitori n ꝑsone neq tpͣti cõ¬
gniere orois. unũ genus. nec fere płib ĩ ora¬
tore catem s illic.l. crassus. cũ apud sũmos
oratores hoĩesꝙ eruditissimos dicat satis hi
ꝑtem hac uelus notate int̾ agnoscẽtes ⁊hic
cicero al loques brutũ testatur ẽẽ hec ei nota.

Expanded text:
arata, sicut superior libro continetur, facultate scribendi cogitandique et ex tempore etiam, cum res poscet, orandi, et multiplex conveniatque alius alii, nisi fuerit accommodconsentiant, si genus sublime dicendi parvis in causis, parvum limatumque grandibus, laetum tristibus, lene asperis, minax supplicibus, summissum concitatis, trux atque violentum iucundis adhibeamus? ut monilibus et margaritis ac veste longa, quae sunt ornamenta feminarum, deformentur viri, nec habitus triumphalis, quo nihil excogitari potest augustius, feminas deceat. hunc locum Cicero breviter in tertio de Oratore libro perstringit, neque tamen videri potest quidquam omisisse dicendo, non omni causae neque auditori neque personae neque tempori congruere orationis unum genus. nec fere pluribus in Oratore eadem. sed illic L. Crassus, cum apud summos oratores hominesque eruditissimos dicat, satis habet partem hanc velut notare inter agnoscentes; et hic Cicero adloquens Brutum testatur esse haec ei nota
Abbreviated transcription (Latin):
quidda ⁊ erectũ ⁊ ĩ patiens suꝑioris. iõꝙ ab¬
iectos aut submictentes se libent̾. id leuamꝰ
quia hoc faceretanꝙͣ maiores uidemur. ⁊ quo¬
ciens discessit emulatio succedit humãĩtas
at qui se supͣ modum extollit premere ac
despicere credit᷑. nec tam se maiore ꝙ̃ mio¬
res ceteros facere inde ĩ uroet hiũliotes. hoc
uitiũ ẽ eoꝵ qui nec cedere uolũt. nec possunt

Expanded text:
quiddam et erectum et impatiens superioris; ideoque abiectos aut summittentes se libenter allevamus, quia hoc facere tanquam maiores videmur; et quotiens discessit aemulatio, succedit humanitas. at qui se supra modum extollit, premere ac despicere creditur, nec tam se maiorem quam minores ceteros facere. inde invident humiliores, hoc vitium est eorum, qui nec cedere volunt nec possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dine q ꝙ̃ lib grauia silio p̃r obiectur̾ miẜimã
sibi ostendat eẽ hãc ipã nccͣitate: neħ pautis
tutor irascat᷑ ñꝙ̃: ut nõ remaneat amoris ue¬
stigiar⁊ sacra q̃dã prĩs eiꝰ memoria. iam quomͦ
o̾ abdicantẽ patre querẽtẽ uxore agi cã opor¬
teret ĩ libro ut arbitror septimo dixi. qñ q̃ aduo

Expanded text:
avia filio pater obiecturus miserrimam sibi ostendat esse hanc ipsam necessitatem, nec hoc paucis tutor irascatur unquam, ut non remaneant amoris vestigia et sacra quaedam patris eius memoria. iam quomodo contra abdicantem patrem, querentem uxorem, agi causam oporteret, in libro, ut arbitror, septimo dixi. quando
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ac triũphaliũ sepata ẽ aliqua exꝑterato
eloqͣtie sic popei. abñte diẜtus reꝵ sũaꝵ nar¬
rator ⁊ hic qui bello ciuili se intͥftcit cato elo¬
par magnũ aĩu fere p̃se uitebũt. ego te ingo¬
consule putẽl crassus philippo cũ tume nõ

Expanded text:
c triumphalium separata est aliqua ex parte ratio eloquentiae, sicut Pompeius abunde disertus rerum suarum narrator, et hic, qui bello civili se interfecit, Cato elopari: magnum animum ferre prae se videbuntur. ego te consulem put
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑. siqua tñ fortuna tam subitã feci̾t
agẽdi nccitatẽ mobłiori quodã opꝰ erit ĩge¬
nio. quis oĩs ĩtẽdẽda reb ⁊ p̃sentia remit
sa ac uelut dubitãs orõ ut tñ deliberate ñ
hesitare uiteam̃. Hoc dum egredim᷑ eportu
si nõ dũ aptatis satis armanientis aget uẽ¬
tus. deiĩ paulatĩ simul eũtes aptebimꝰ ue¬
la adisponemꝰ nudentes ĩ plen sinus optabi¬
mus. to ꝓtinus ꝙͣ se ĩani nboꝵ tortẽti date
qͣi si tẽpestatib qui uolc̃tiferendũ. s ñ mi

Expanded text:
am subitam fecerit agendi necessitatem, mobiliore quodam opus erit ingenio, et vis omnis intendenda rebus, et in praesentia remittsa ac velut dubitans oratio, ut tamen deliberate, non haesitare videamur. hoc , dum egredimur e portu, si nos nondum aptatis satis armamentis aget ventus; deinde paulatim simul euntes aptabimus vela et disponemus rudentes et impleri sinus optabimus. Id potius quam se inani verborum torrenti dare quasi tempestatibus quo volent auferendum. sed non mi
Abbreviated transcription (Latin):
fuert Nohoe aofirmatioĩs gen̾ tenꝑandum
sit aliq̃ moderatiõe sic̾ oia ĩ quib patronꝰ ar¬
loco negasset cicero equitis toam ẽẽ filiũ s
esfentete adule fecit s ꝙ fauorabile cõiũgẽ¬
to cũ uroicib dignitatẽ suã equitis roma¬
ni aũt eẽ filiũ cris loco pomi abaccusatoribus
neꝙ his iudicantib oportuit. nec tefẽteri¬
b nob ĩ putẽs. tumultuosa iracũda actio õi¬
d ĩ tecora s ut quisq etate dignitate risu
p̃cedit. magis ĩ ea rep̃ntẽs. uideas au̾t ris¬
satores. quosta neq iudicũ reueretia neqoꝰ¬
in uidie cui tñ nõ fuit par ẜuate patrie pe¬
nam passus etiliũ. ut illoꝵ que egerat con¬
sul frequens cõmemoratio possit uider nõ
glorie. magis ꝙͣ defensiom data eloquẽtiam
qurdem cum plenissimã duse ꝑtis ad uocatis¬

Expanded text:
mationis genus temperandum sit aliqua moderatione sicut omnia, in quibus patronus arloco negasset Cicero equitis Romani esse filium, se defendente? at ille fecit hoc etiam fauorabile coniungendo cum iudicibus dignitatem suam: equilis autenm Romani esse filium, criminis loco poni ab accusatoribus, neque vobis iudicantibus oportuit neque defendentibus nobis. impudens , tumultuosa, iracunda actio omnibus indecora, sed ut quisque aetate, dignitate, usu praecedit, magis in ea reprehendendus. videas autem rixatores quosdam neque iudicum reverentia neqinvidiae cui tamen non fuit par, servatae patriae poenam passus exilium, ut illorum, quae egerat in consulatu, frequens commemoratio possit videri non gloriae magis quam defensioni data. eloquentiam quidem, cum plenissimam dive
Abbreviated transcription (Latin):
tur agfectus. quos no ut aduocati s ut passi
subicimꝰ. cum q̃ hoc genꝰ simulari litiũ soleat cu
uis mortis asenatu quidam.uł obaliꝙͣ magͣ
ĩ felicitatẽ uł ⁊̃ penitẽtia petũt. in quib non
solũ cantare ꝙ uitiũ puasit aut lascuure. sed
ne argum̃tan quide nisi mixtis ⁊ qdẽ ita ut¬
ĩ ip̃a ꝓlatioẽ magis emineant apfectibus
deçet. nam qui int̾mitte ĩagẽdo dolorẽ pot
ur posse q̃ teponẽ nescio tñ an hui dequo loꝗ¬
mur decoris custodia maxĩe tcͣ eos ccͣ ques
dicimꝰ ex aminãda sit. Nam sine dubio ĩ oĩb
statĩ acc̃atioib hoc agẽdũ ẽ ne adeas libẽt᷑
descedisse uroeamur ioꝙ mͥ illud cassi ĩ e¬
uen no medioent displicet di bom uiuo ⁊ quo
ieiunẽ muet asꝑnate teũ uicco nõ eñi iusta

Expanded text:
tur adfectus, quos non ut advocati, sed ut passi tur adfectus, quos non ut advocati, sed ut passi subimus. cum etiam hoc genus simulari litium soleat, cum ius mortis a senatu quidam ob aliquam magnam infelicitatem vel etiam paenitentiam petunt, in quibus non solum cantare, quod vitium pervasit, aut lascivire, sed ne argumentari quidem nisi mixtis, et quidem ita ut ipsa probatione magis emineant, adfectibus decet. nam qui intermittere in agendo dolorem potur posse etiam deponere. nescio tamen an huius, de quo loquimur, decoris custodia maxime circa eos, contra quos dicimus, examinanda sit. nam sine dubio in omnibus statim accusationibus hoc agendum est, ne ad eas libenter descendisse videamur. ideoque mihi illud Cassii ocriter displicet: di boni, vico; et, quo iuvet, Asprenatem reum video. non enim iusta
Abbreviated transcription (Latin):
du patri fuĩt/ aut ĩ narrãdo grã illa expõitio¬
nis q̃ cõtĩget ẽ ẜmone puro atq dilucido que¬
ret breuit ac significant ordine tei ꝑtulisse
cõtẽtus. aut argum̃ta de ducet ĩdigitos. ⁊ ꝓpo¬
sitionũ ac ꝑticionũ captabit leporem. ⁊ utꝰ ple¬
tũq in hoc gne̾ moris ẽ intentione omĩ reru¬
ssa loquetur quo fugent inteñ dolor ille. ubi la¬
crime substiterit unte se ĩmediũ tam secura
obyuatio artiũ miẜit nõ ab exordio usq adul¬
tumã uocem cõtimiꝰ qdã gemitus ⁊ item tristi¬
cie uultus yuabitur. siqdem uolet dolore suũ
q̃ ĩ autoiẽtes trãsfunde quẽ si usꝙͣ remiẜit ĩ
aium iudicantiũ nõ reducet d p̃cipne declam¬
antib neq eñi me penitet ad hoc quoꝙ opus
meũ⁊ curam susceptoꝵ semel.acoloscẽtiũ re¬
spic̾e̾ custodiendũ ẽ quo plures ĩ scola fingũ¬

Expanded text:
dum patri fuerit, aut in narrando gratiam illam expositiodum patri fuerit, aut in narrando gratiam illam expositionis, quae continget ex sermone puro atque dilucido, quaeret, breviter ac significanter ordinem rei protulisse contentus, aut argumenta diducet in digitos et propositionum ac partitionum captabit leporem et, ut plerumque in hoc genere moris est, intentione omni remissa loquetur? quo fugerit interim dolor ille? ubi lacrimae substiterint? unde se in medium tam secura observatio artium miserit? non ab exordio usque ad ultimam vocem continues quidam gemitus et idem tristitiae vultus servabitur, si quidem volet dolorem suum etiam in audientes transfundere? quem si usquam remiserit, in animum iudicantium non reducet. quod praecipue declamantibus neque enim me paenitet ad hoc quoque opus meum et curam susceptorum semel adolescentium respicere custodiendum est, quo plures in schola fingun
Abbreviated transcription (Latin):
fictis aut repentis ex uetustate u̾bis cõpoi¬
tione q̃ sit maxiẽ auulgari usu remota decũ¬
rentib ꝓhiodis quã lecissimis locis senten¬
clitanti sollicidĩs colore petẽdũꝙ q̃ nõno¬
cẽtib miẜicordie auxiliũ. moneat ne ꝗsꝙͣ
eiꝰ fortuna ꝙ̃ tumroũ ac sui iactãte ⁊ ambiti¬
osu ĩstitore eloꝙ̃tie in ancipiti sorte uideat.
slõ ĩmo oderit reũ uba aucirpãte ⁊ anxiũ de
fama ĩgenii. ꝗcus eẽ diẜto nacet ꝙ mire celi¬
us ĩoefensioẽ tãe qua reus deui fuit cõprẽ
uox ĩmoderatior aliqua aut demq ꝙ nimiũ
qͣdam accioes ĩ satisfactione tep̾catione fes¬
sicẽ posite secẽtiolis neflẽdũ ent epiphone¬
mata aut einthimemata exorabũt nõ quid¬
go mens adicet᷑ aẜfectib om̃s eoꝵ diluet ui¬
res. ⁊ miẜatioẽ secuntatẽ laxabit age si demõ¬
te filii sui uł ĩ iuria que mõte sit grauior dicẽ¬

Expanded text:
fictis aut repetitis ex vetustate verbis, composition quae sit maxime a vulgari usu remote, decurrentibus periodis, quam laetissimis locis sentenclitanti sollicitudinis colorem, petendumque etiam innocentibus misericordiae auxilium? moveaturne quisquam eius fortuna, quem tumidum ac sui iactantem et ambitiosum institorem eloquentiae in ancipiti sorte videat? non immo oderit reum verba aucupantem et anxium de fama ingenii, et cui esse diserto vacet? quod mire M. Caelius in defensione vox immoderatior aliqua aut denique, quod mquaedam actiones in satisfactione, deprecatione, confessione positae: sententiolisne flendum erit? epiphonemata aut enthymemata exorabunt? non , quidquid meris adiicietur adfectibus, omnes eorum diluet vires et miserationem securitate laxabit? age , si de morte filii sui vel iniuria, quae morte sit gravior, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
plus uindicat sͥ. erãt eñi intuẽda cum obice¬
tentur ĩ carminib utinam peꝑtiss. que nõ
desierunt carꝑe maligni cedant arma toge
concedat laurea lingue ꝗ fortunatã natam
me consule tomã ⁊ ioue illũ aquo conciluiz
teoꝵ aduocat᷑ ⁊ minerua que artes eũ etccu¬
it. que sibi ille secutꝰ queda g̾coꝵ etempla ꝑ¬
ꝙ concetenda fidutia ẽ. Nam quis rep̾bẽda
rec. quid putẽ ꝯceptũ ne me no uidco nec ĩ
uita. nec igrã nec inreb gestis. nec ĩhac mea
mediccntate ĩgenii qo tespic̾ẽ possit antonĩ
c paulo post aꝑtiꝰ. in decertare metũ uoluit con¬
ad futõs fuisse ꝓponut. Nam ⁊ ĩ uiti uidices
aitoiũt p̃sum̃te ꝑtes suas nec ħ oratõi cõcin¬
gere int̾adusarios ꝙ pictagore int̾ discipulos
contigit põt ip̃e dixit. s istito mag̃ minusue ui¬

Expanded text:
plus vindicat sibi. erant enim illa tuenda, cum obiiceplus vindicat sibi. erant enim illa tuenda, cum obiicerentur. in carminibus utinam pepercisset, quae non desierunt carpere maligni: cedant arma togae, concedat laurea linguae; et O fortunatam natam me consule Romam; et Iovem illum, a quo in concilium deorum advocatur; et Minervam , quae artes eum edocuit; quae sibi ille secutus quaedam Graecorum exempla puam concedenda fiducia est. nam quis reprehendat haec: quid putem? contemptumne me? non video nec in vita nec in gratia nec in rebus gestis nec in hac mea mediocritate ingenii, quid despicere possit Antonius? et paulo post apertius: An decertare mecum voluit conadfuturos fuisse proponunt. nam et inviti iudices audiunt praesumentem partes suas, nec hoc oratori contingere inter aduersarios quod Pythagorae inter discipulos potest ipse dixit. sed ist
Abbreviated transcription (Latin):
cendi tñ facultatem magis illi detraxit ꝙͣ
gd rogauit sibi seꝙ nõ ꝯsecutũ. s oĩa fecisse
ut poss q̃ consequi dixit ĩ eplis aliqñ fami¬
gliari nescio an sit magis tollerabile. uł ipã
uitii huĩ simplicitate ꝙͣ illa iactatione per¬
usa si habudans opib pauꝑe se neget nobi¬
lis obscuꝵ ⁊ potens ĩ firmrã ꝯdiẜtus ĩ ꝑitũ
plane ⁊ ĩ fantẽ uocet ãbitiosissimũ gloriãdi
genus ẽ q̃ teride̾ abaliis ergo laudem᷑ nã ip̃os
ut demõstenes ait erubescete q̃ cũ abaluis lau¬
dabim᷑ decet. Neq hoc dico nõ aliqñ dereb
a se gestis oratori ẽẽ dicẽdũ sicut erdẽ demõ¬
tate to faciẽdi ostentẽt ĩ iuidiãꝙ om̃e ĩ eũ
regerẽti qui hoc se coegisset. ⁊ m . tul. sepe dic̾
se opp̃ssa ꝯuiratioe catiline s mõ id uirtuti
senatus modo ꝓuidẽtie dõꝵ ĩ mõtaliũ adsi¬
gnat pleꝵq ꝯtta inimices atꝙ ꝯtrectatores

Expanded text:
cendi tamen facultatem magis illi detraxit quam adrogauit sibi, seque non consecutum, sed omnia fecisse, ut posset eam consequi, dixit. in epistolis aliquando famigloriari nescio an sit magis tolerabile vel ipsa vitii huius simplicitate, quam illa iactatio perversa, si abundans opibus pauperem se neget, nobilis obscurum et potens infirmum et disertus imperitum plane et infantem vocet. ambitiosissimum gloriandi genus est etiam deridere. ab aliis ergo laudemur; nam ipsos, ut Demosthenes ait, erubescere, etiam cum ab alis laudabimur, decet. neque hoc dico, non aliquando de rebus a se gestis oratori esse dicendum, sicut eidem Demotatem id faciendi ostenderet invidiamque omnem in eum regereret, qui hoc se coegisset. et M. Tullius saepe dicit de oppressa coniuratione Catilinae; sed modo id virtuti senatus, modo providentiae deorum immortalium adsignat. plerumque contra inimicos atque obtrectatores
Abbreviated transcription (Latin):
nos simꝰ tam humiles. ut que laudamꝰ ĩ uti¬
lia credamꝰ. s qualetumq discrimen raro
admodũ cueniet. idem fere ut dixi in om̃i
traꝙ neĩem nũquã nullo ĩ loco turpit̾. mĩo¬
ri. uł rep̃hendenda cũ dicamꝰ aut dereb aut
alieĩs aut nĩs diuidẽta rõ ẽ eoꝵ. dum sciamꝰ
pleraq neutto loco cõueĩte. In pͥmis ig ortũs sua

Expanded text:
nos simus tam humiles, ut quae laudamus inutinos simus tam humiles, ut quae laudamus inutilia credamus. sed hoc qualecunque discrimen raro admodum eveniet: idem fere, ut dixi, in omni traque neminem unquam ullo in loco turpiter. minori vel reprehendenda. cum dicamus autem de rebus aut alienis aut nostris, dividenda ratio est eorum, dum sciamus pleraque neutro loco conve
Abbreviated transcription (Latin):
scłoꝵ oñi ꝯsecutꝰ. itaꝙ ꝙ̃ius lifias qui tũ ĩdi¬
cẽto pͥstantissimus hebatur defensicẽ illi scti¬
pta obtuliss. uti ea noluit tu bonã fidẽ qui¬
tem sed par sibi ꝯueiente iudicasset quo uł
solo patet nõ ꝑsuatedi s benedicẽdi finem
ĩ oratore ẜuandum. cum interi ꝑsuadẽ defor¬
me fit nõ fuit hoc utile absolutioĩ sed d est
hac utimur. ut abeo ꝙ deceat urilitate sepa¬
remus nisi forte pͥor ille affricanꝰ qui patria
cedẽ quam cum tribuno plus humillimo cõ¬
tẽdere innocetia sua maluit. ĩ utilit̾ sibi ur
ꝯfuluisse. aut.p. rutiliꝰ. uł cum illo pene sccta¬
tico gn̾e tefẽsiois ẽ usus. uł cũ reuocante eũ
p si illa manẽ in exilio maluit ꝗd sibi maxi¬
me ꝯducẽt nesciebat. hi uõ parua illa q̃ ab
abiectissimꝰ quisq aĩmꝰ utilia credit si cum
iĩtute conferãt᷑ despiciẽda urdicauerũt. iõ¬
qr ppetua scłoꝵ admĩratioẽ celebrãt᷑. neque

Expanded text:
consecutus. itaque quamvis Lysias, qui tum in dicendo praestantissimus habebatur, defensionem illi scriptam obtulisset, uti ea noluit, cum bonam quidem, sed parum sibi convenientem iudicavisset. quo vel solo patet non persuadendi sed bene dicendi finem in oratore servandum, cum interim persuadere deforme sit. non fuit hoc utile absolutioni, sed, quodone hac utimur, ut ab eo, quod deceat, utilitatem separemus; nisi forte prior ille Africanus, qui patria cedere quam cum tribuno plebis humillimo contendere de innocentia sua maluit, inutiliter sibi videtur consuluisse; aut P. Rutilius, vel cum illo paene Socratico genere defensionis est usus, vel cum revocante eum P. Sulla manere in exilio maluit, quid sibi maxime conduceret, nesciebat. hi vero parva illa, quae abiectissimus quisque animus utilia credit, si cum virtute conferantur despicienda iudicaverunt, ideoque perpetua saeculorum admiratione celebrantur. neque
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eẽt obẜuatio sus locis subĩ de sb̾iecimꝰ. Ius̃
e diligetius docendũ eũ demũ dicẽ apte ꝗno
solũ ꝗo expediat. s q̃ ꝗo deceat ĩ spexent. nec
me fugit pleꝵq hec ẽẽ cõiũcta. nam ꝙͣ dece¬
at fere ꝓdestn alio mag̃. animi uidiciũ con¬
ciliari. aut si res ĩ ꝯͣiu tulit alienari solẽt. aliꝙͣ
ntilitatẽ uĩcet ꝙdecet nam quis nescit nichil
magis ꝓfutuꝵ eto absolutioem soctatis fuisse
ꝙͣ si eet ufus illo utoiciali gn̾e̾ defensioĩs. ⁊ or̃ce
sũmissa conciliass urdicũ aĩos sibi crim̃q ip̃m
sollicite redarguiss. neꝵ io cũ minime decebat.
iõꝙ sic egit. ut qui pena sua honõib sumis eẽt
extiumaturꝰ mabuit eni uirsapiẽtissimꝰ. d supec̾t

Expanded text:
et observatio, suis locis subinde subiecimus. illud est diligentius docendum, eum demum dicere apte, qui non solum quid expediat, sed etiam quid deceat inspexerit. nec me fugit, plerumque haec esse coniuncta. nam quod decet, fere prodest, neque alio magis animi iudicum conciliari aut, si res in contrarium tulit, alienari solent. aliquautilitatem vincet quod decet. nam quis nescit, nihil magis profuturum ad absolutionem Socrati fuisse, quam si esset usus illo iudiciali genere defensionis et oratione summissa conciliasset iudicum animos sibi crimenque ipsum sollicite redarguisset? verum id eum minime decebat; e sic egit, ut qui poenam suam honoribus summis esset aestimaturus. maluit enim vir sapientissi
Abbreviated transcription (Latin):
nit. s u̾ba q̃ copulat tãtotãq ita ꝯtexit ora¬
cionẽ. ut ei nichil preter manũ defit.
nulla scribẽdi seciũtate laxat᷑. s ne adhãc
quide uim cogitandi ꝑuenĩ põt aut sũbi¬
to aut cito. Nam pͥmũ faciẽda multo stilo
forma ẽ. que nos q̃ cogitantes sequat᷑. tũ as¬
sũmẽd̾ usus paulatĩ. ut pauca pͥmu conplec¬
tamur aĩo. que reddi fideliter possĩt. mox
ꝑ intrem̃ta tam modica ut honeran se labor
ille nõ sentiat augẽta usu ⁊ ex̾citatioẽ mł¬
cõstat. ideoq aliqua mͥ imillum locũ differẽ¬

Expanded text:
ta contexit orationem, ut ei nihil praeter manum desit. nulla scribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perveniri potest aut subito aut cito. nam primum facienda multo stilo forma est, quae nos etiam cogitantes sequatur; tum adsumendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fideliter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione muconstat. ideoque aliqua mi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ qd̃em nichil ꝑtinebat. adeo ut ĩcã difficili at
ꝙ ꝑplexa nichil pͥus intuedũ credidit. ꝙ̃ go
deceret. fecit itaq nom̃ pẽtis nõ filio ĩ uidio¬
uiore aurminꝰ ĩ feste ꝯ̃ filiũ state. tũ leuor at¬
q sũmissior tecebit oratio Nam ⁊ satisfacien¬
do aut nr̃am minuemꝰ ĩ uidia aut q̃ ĩdu̾isu
eã trãsferemꝰ ⁊ si grauit dolere filiũ palã fui̾t
ctederet᷑ ab eẽ ab eo culpã. fietq ulito tntẜabi¬
lis. ad u̾tere quoq in alios crimẽ decet. ut fra¬
ude aliquoꝵ cõcita c̃ dat᷑. ꝗ oĩa nos passuros
nicħ a spete oicturos testandũ. ut giam si nõ

Expanded text:
tionem nihil pertinebat. adeo in causa difficili atque perplexa nihil prius intuendum credidit quam quid deceret. fecit itaque nomen parentis non filio invidioviore aut minus infeste contra filium stare; tum lenior atque summissior decebit oratio. nam et satisfaciendo aut nostram minuemus invidiam aut etiam in diversum eam transferemus; et si graviter dolere filium palam fuerit, credetur abesse ab eo culpam fietque ultro miserabilis. avertere quoque in alios crimen decet, ut fraude aliquorum concita credatur, et omnia nos passuros, nihil aspere dicturos testandum, ut, etiamsi non
Abbreviated transcription (Latin):
ni. eatem differetia diligẽtes ẽ custodienta
utim̃ enĩ fictioe ꝑsonaꝵ ⁊ uelud ore alic̃õ lo¬
quim̃ dandiq sũt his quib uccẽ accomoda¬
mus sui mores ałr eĩ .p. clodiꝰ. ałr appius cecꝰ
alit̾ cecilianꝰ ille alit̾ frẽtianꝰ pater fingit̾ ꝗd
bat᷑ cuus romanꝰ sũ qua digne miloni si ĩ po¬
raticẽ ip̃a uoces co uiro qui pro re publica
sediciosũ ciue quociens ꝯpescusset quisq
ĩ sidias uirtute suꝑasset. deniq nõ mo ꝙ in
cã totide ĩ ꝓsopopeia sũt uarietates s ãbec¬

Expanded text:
custodienda. utimur enim fictione personarum et velut ore alieno loquimur, dandique sunt iis, quibus vocem accommodamus, sui mores. aliter enim P. Clodius, aliter Appius Caecus, aliter Caecilianus ille, aliter Terentianus pater fingitur. quid batur: ciuis Romanus sum? quam dignae Milonis in peroratione ipsa voces eo viro, qui pro re publica seditiosum civem totiens compescuisset quique insidias virtute superasset? denique non modo quot in causa totidem in prosopopoeia sunt varietates, se
Abbreviated transcription (Latin):
cã. ⁊ inꝑtes suas dingẽda. neq hũile atꝙ co¬
taidianũ ẜmonis genus ⁊ ꝯpoitione ⁊p̃ã disso¬
lutũ epilogis dabimꝰ. nec ioçis lacrimas ubi
opus erit mifatioe siccabimꝰ. nam ornatus
oĩs nõ tam sua quã rei cui aohibet᷑ cõdicti¬
one ꝯstat nec plus refert. ꝗo dicas ꝙͣ quo lo¬
coss totum ħ̃ apte drẽ nõ elocutionuis tm̃ ge¬
nẽ costat s ẽ cum ĩuentioẽ cõe. nam si t̾m ha

Expanded text:
 partes suas digerenda, neque humile atque cotidianum sermonis genus et compositione ipsa dissolutum epilogis dabimus, nec iocis lacrimas, ubi opus erit miseratione, siccabimus. nam ornatus omnis non tam sua quam rei, cui adhibetur, condicione constat; nec plus refert, quid dicas quam quo loco. sed totum hoc apte dicere non elocutionis tantum genere constat, sed est cum inventio
Abbreviated transcription (Latin):
q exclusi debẽt tñ ĩitere. ut neq tepren¬
sus orator. neq litigator destitutꝰ eẽ in¬
teatur. plerũq aũt multa agentib acci¬
dit ut maxĩe necͣcͣia q utiꝙ initra sctibãt
cetera q̃ domo adfenĩt cogitatione ꝯplec¬
fuerat. ⁊ ĩ libros digesti. ut cãꝵ que sũt aͥte
a ẜuitio sulpicio. cuĩ tres oratcẽs extãt sed
hu deqͥb loquor cõmẽtatii ita sũt exactunt
ab ip̃o m ĩ memoriã posteritatis uideat᷑ eẽ

Expanded text:
que exclusi debent tamen sic dicere, ut neque deprehenque exclusi debent tamen sic dicere, ut neque deprehensus orator neque litigator destitutus esse videatur. plerumque autem multa agentibus accidit, ut maxime necessaria et utique initia scribant, cetera quae domo adferunt cogitatione complecsuerat, et in libros digesti, ut causarum quae sunt actae a Ser. Sulpicio , cuius tres orationes extant; sed hi de quibus loquor commentarii ita sunt exacti, ut ab ipso mihi in memoriam po