comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ad crationis ornatum. Sed illa quum res exiget nũo
eaiquȩ ad probationem pertinent exequar. Potentis¬
simura autem est inter ea quȩ sunt huius generis quod
proprie lio camis exemplam idest rei gestȩ aut ut
gestȩ aut ut gestȩ utilis ad suadendum id quod In¬
tenderis commemoratio. Intuendum igitur totum
simile sit an ex parte ut omnia ex eo sumamus: aut
quȩ utilia erunt. Simile est. iure occisus est Satur¬
ninus sicut gracchi. Dissimile Brutus occidit liberos
proditionem molientes. Manlius uirtutem filii mor¬
te mulctauit. Contrarium. Marcellus ornamenta sy¬
racusanis hostibus restituit. Uerres eadem sociis abstu¬
lit. Et probandorum et cul pandorum ex his confirma¬
tio eosdem gradus habet. Etiam in iis quȩ futura dice¬
mus utilis similium admonitio est. Ut si quis dicens
Dyonysium iccirco petere custodes salutis suȩ ut eo¬
rum adiutus armis tyrannidem occupet hoc referat

Expanded text:
et ad orationis ornatum; sed illa, cum res exiget, nunc et ad orationis ornatum; sed illa, cum res exiget, nunc ea, quae ad probationem pertinent, exsequar. potentissimum autem est inter ea quae sunt huius generis, quod proprie vocamus exemplum, id est rei gestae aut ut gestae utilis ad persuadendum id quod intenderis commemoratio. intuendum igitur est, totum simile sit an ex parte, uquae utilia sunt. simile est, iure occisus est Saturninus sicut Gracchi. dissimile , Brutus occidit liberos proditionem molientes; Manlius virtutem filii morte multavit. contrarium , Marcellus ornamenta Syracusanis hostibus restituit; Verres eadem sociis abstulit. et probandorum et culpandorum ex iis confirmatio eosdem gradus habet. etiam in iis, quae futura dicemus, utilis similium admonitio est, ut si quis dicens, Dionysium idcirco petere custodes salutis suae, ut eorum adiutus armis tyrannidem occupet, hoc referat
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illa qua plurimum est Socrates usus hane habuit
uiam: quum plura interrogasset quȩ fateri aduersario
necesse esset nouissime id de quo querebatur inferret
ut simile concessisse. Id est inductio. Hoc inorato¬
re fieri non potest. sed quod illic interrogatur hic
fere sumitur: Fit igitur illa interrogatiotalis. Quo
est pomum generosissimum : Nonne quod optimum:
Concedetur. Quid equus qui generosissimus: nonne
qui optimus : Et plura in eundem modum. Deinde cuius
rei gratia rogatum est quid homo: non ne is generosis¬
simusi qui optimus: Fatendum erit. Hoc in testium in¬
terrogatione ualet plurimum : Inoratione perpetua
dissimile est. Sibi enim ipse respondet orator. Quod
pomum generosissimum : puto quod optimum. Et equus:
qui uelo cissimus: Ita hominum non qui claritate nascen¬
di: sed qui uirtute maxime excellit. Ommnia igieur
ex hoc genere sumpta necesse est aut similia esse aut
dissimilia aut contraria. Similitudo assusntur interĩ

Expanded text:
nam illa, qua plurimum est Socrates usus, hanc habuit viam, ut cum plura interrogasset, quae fateri adversario necesse esset, novissime id, de quo quaerebatur, inferret, ut simile concessis. Id est inductio. hoc in oratione fieri non potest; sed, quod illic interrogatur, hic fere sumitur. sit igitur illa interrogatio talis: quod est pomum generosissimum? nonne quod optimum? concedetur. quid equus? qui generosissimus? nonne qui optimus? et plura in eundem modum. deinde , cuius rei gratia rogatum est, quid homo? nonne is generosissimus, qui optimus? fatendum erit. hoc in testium interrogatione valet plurimum, in oratione perpetua dissimile est; aut enim sibi ipse respondet oratopomum generosissimum? puto, quod optimum; et equus? qui velocissimus: ita hominum, non qui claritate nascendi sed qui uirtute maxime excellet. omnia igitur ex hoc genere sumpta necesse est aut similia esse aut dissimilia aut contraria. similitudo adsumitur interim
Abbreviated transcription (Latin):
a possessore eius proficiscatur in aliam uerbum personam:
et sic ah illa rursus ad possessionem tertie. sicut t ad se
Ut rogat ille me ut suus seruus ministret mihi uel ti¬
bi. Precatur me ut sui patris miserear : petit te ut suo
prosis filio: Obsecrat cicero Uarronem ut suum erudi¬
at natum. Et notandum quum a tertia in tertia fit tran¬
sitio personam in dubium uenit possessio ad quam perti¬
neat earum. Ut rogat iste illum ne suo noceat filio. Am¬
biguum cuius filio: suo istius an illius idest rogantis
NAIAEYCEI dubium fit utrum platonis an aristotelis
suum.

Expanded text:
a possessore eius proficiscatur in aliam uerbum personam a possessore eius proficiscatur in aliam uerbum personam et sic ab illa rursus ad possessionem tertiae, sicut et ad se, ut rogat me ille, ut suus seruus ministret mihi uel tibi; precatur, ut sui patris miserear; petit te, ut suo prosis filio; obsecrat Cicero Varronem, ut suum erudiat natum. et notandum, quod, cum a tertia in tertiam fit retransitio personam, in dubium uenit possessio, ad quam pertineat earum, ut rogat iste illum, ne suo noceat filio, ambiguum, cuius suo filio, istius an illius, id est rogantis φίλον παιδεύσῃ dubium fit, utrum Platonis an Aristotelis suum.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam uerbis sociata possunt resolui: ut amicum meun
moneo pro amicum mei. et Euandrium filium Tur¬
nus interfecit pro Euandri filium. Et Daunius fili¬
us ab enea uictus est pro Daum filuis. Hoc autem in¬
terest quod uoce possessiui genus et casus et nume¬
rus ipsius possessionis ostenditur. Et substantina
quidem uerba possessiuis coniuncta ad possessores re¬
feruntur: ut tuus filius sum: et meus pateres: et su¬
primitiuis quidem idest sui sibi se a se uel per re¬
ciprocationem ut sui potior: sibi indulget. uel per re¬
transitionem utimur: ut hortatur me ille ut sui
potiar. Rogat te ille ut sibi indulgeas. Possessiuis
uero quum in eis fiat transitio. ut sui serui miseretur:
et suo seruo prodest: et suum seruum diligit. Nec aliter
tamen potest supradictum possessiuum tertie persone
construirum aliis extrinsecus personis nisi per transi¬
tionem quomodo primituum eius. id est nisi prius

Expanded text:
etiam uerbis sociata possunt resolui, ut amicum meum etiam uerbis sociata possunt resolui, ut amicum meum moneo pro amicum mei, et Euandrium filium Turnus interfecit pro Euandri filium, et Daunius filius ab Aenea uictus est pro Dauni filius; hoc autem interest, quod uoce possessiui genus et casus et numerus ipsius possessionis ostenditur. et substantiua quidem uerba possessiuis coniuncta ad possessores referuntur, ut tuus sum filius, meus es pater, suprimitiuis quidem sui, sibi, se, a se uel per reciprocationem, ut sui potitur, sibi indulget, uel per retransitionem utimur, ut hortatur me ille ut sui potiar, rogat te ille ut sibi indulgeas, possessiuis uero, cum in ea et suo seruo prodest et suum seruum diligit. nec aliter tamen potest supra dictum possessiuum tertiae personae construi cum aliis extrinsecus personis nisi per retransitionem, quomodo et primitiuum eius, id est nisi prius
Abbreviated transcription (Latin):
uero modis construuntur tribus : quum uerba uel
a possessore in possessionem uel a possessione in posses¬
ssorem uel extrinsecus transferuntur. A possessore
in possessionem ut doceo meum filaum doces tuum di¬
scipulum docet ille suum auditorem. A possessione ue¬
ro in possessorem. Paret mihi meus filius. paret tibi
tuus cliens. paret illi suus seruus. Extrinsecus. ut
suum illius. filium. Sed melius hoc per retransitio¬
nem. ut rogat ille ut doceam suum filium. Quum
sit enim relatiuum exigit ut prius cognoscatur per¬
sona possessoris sui ad quam referatur. Et sciendum
quod omnia ista possessiua possessoris quidem personã
secundum primitiuum significant. Possessio uero ip¬
sa tertiae est personae: ut meus. tuus suus quo¬
modo et nomina quibus coniunguntur ut meus pater
tiuuis filius excepto uocatiuo. qui solus in primae pe¬
sonae possessiuis inuenitur quum secundae copula¬
tur persone. Ut mi pater o mea tu o noster chremes
Omma tamen possessiua in genitiuos primitiuorum/

Expanded text:
uero modis construuntur tribus, cum uerba uel a possessore in possessionem uel a possessione in possessorem uel extrinsecus transferantur: a possessore in possessionem, ut doceo meum filium, doces tuum discipulum, docet ille suum auditorem; a possessione uero in possessorem, ut paret mihi meus filius, paret tibi tuus cliens, paret illi suus seruus; extrinsecus, ut suum illius filium. sed melius hoc per retransitionem dicitur, ut rogat ille, ut doceam suum filium. cum sit enim relatiuum, exigit, ut prius cognoscatur persona possessoris sui, ad quam referatur. et sciendum, quod omnia ista possessiua possessoris quidem personam secundum primitiuum significant, possessio uero ipsa tertiae est personae, ut meus, tuus, suus, quomodo et nomina, quibus coniunguntur, ut meus pater, tuus filius, excepto uocatiuo, qui solus in primae personae possessiuis inuenitur, cum secundae copulatur personae, ut mi pater, o mea tu, o noster Chremes. omnia tamen possessiua in genetiuos primitiuorum
Abbreviated transcription (Latin):
post inquit. Non aliter tamen hoc fit nisi prius a ter¬
tia persona uerbum aliquod ut diximus proficiscatur
ad aliam extrinsecus personam: et sic ab illa per re¬
transitionem ad eam reciprocetur aliud uerbum. Ut
rogat me ille ut ad se ueniam. Detit te ut sibi des.
Nortatur milates imperitor ut se largo potiantur.

Expanded text:
pitur. nec aliter tamen hoc fit, nisi prius a tertia persona uerbum aliquod, ut diximus, proficiscatur ad aliam extrinsecus personam et sic ab illa per retransitionem ad eam reciprocetur aliud uerbum, ut rogat me ille, ut ad se ueniam; petit te, ut sibi des; hortatur milites imperator, ut se largo potiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
mant quidam etiam illud Biantis. uiri sapientis ac
nobilis responsum consimile esse atque est Protago¬
rȩ illud de quo diximodo antistrephon. Nam quum
rogatus esset a quodam Bias. deberetne uxorem
ducere an uitam uiuere cȩlibem ti toi inquit

Expanded text:
MANT quidam etiam illud Biantis, viri sapientis ac nobilis, responsum consimile esse atque est Protagorion illud de quo dixi modo, ἀντιστρέφον. Nam cum rogatus esset a quodam Bias, deberetne uxorem ducere an vitam vivere caelibem, Ἤτοι, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
spectari per se possunt: aut In ipsa causa quum Inuenit᷑
aliquid non commui ratione ductum: sed eius iudicis
de quo cognoscitur proprium. Probationum prȩterea
Adhuc omnium probationum quad ruplex ratio est
ram dies est. uel quia aliud non est aliud sit: Nox
non est dies est. Uel quia est aliquid et aliud non sit¬
prȩdictis partes subiiciam.¬

Expanded text:
spectari per se possint, aut in ipsa causa, cum invenitur spectari per se possint, aut in ipsa causa, cum invenitur aliquid in ea non ex communi ratione ductum, sed eius iudicii, de quo cognoscitur, proprium. probationum praeterea e non repugnantes. et adhuc omnium probationum quadruplex ratio est,ram, dies est; vel quia aliquid non est, aliud sit: nox non est, dies est; vel quia aliquid non est, nec apraedictis partes subiiciam.
Abbreviated transcription (Latin):
Loquimur potest. Nec abnuerim esse aliqurid in de¬
Lecͥtatione. multum uero in commouendistraffecti¬
bus. Sed hȩc ipsa plus ualent. quum se didicisse iu¬
dex putat: quod consequi nisi argumentatione alia¬
que omni fide rerum non possumus. Quorum priusqua
partior species indicandum est esse quȩdam in om¬
ni probationum genere communia. Nam nec ulla
questio est quȩ non sit aut in re aut in persona. Ne¬
que esse argumentorum Loci possunt nisi in iis quȩ
rebus. aut personis accidunt: eaque aut per se inspici
solent: aut ad aliud referri. Neque ulla confirmatio
nisi aut ex sequentibus aut ex pugnantibus. Et hoc ne¬
cesse est. aut ex prȩterito tempore aut ex coniuncto
aut ex sequenti petere. Nec ulla res probari nisi ex alia
potest. eaque sit oportet aut maior aut par aut mi¬
nor. Argumenta uero reperiuntur aut in quȩstionibus
quȩ etiam separatȩ a complexu rerum personarumque

Expanded text:
loquimur potest. nec abnuerim esse aliquid in deloquimur potest. nec abnuerim esse aliquid in delectatione, multum vero in commovendis adfectibus; sed haec ipsa plus valent, cum se didicisse iudex putat, quod consequi nisi argumentatione aliaque omni fide rerum non possumus. quorum priusquam partiamur species, indicandum est esse quaedam in omni probationum genere communia. nam neque ulla quaestio est, quae non sit aut in re aut in persona; neque esse argumentorum loci possunt nisi in iis, quae rebus aut personis accidunt, eaque aut per se inspici solent aut ad aliud referri; nec ulla confirmation nisi aut ex consequentibus aut ex repugnantibus, et haec necesse est aut ex praeterito tempore aut ex coniuncto aut ex insequenti petere; nec ulla res probari nisi ex alia potest, eaque sit oportet aut maior aut par aut minor. argumenta vero reperiuntur aut in quaestionibus, quae etiam separatae a complexu rerum personarumque
Abbreviated transcription (Latin):
ARS altera probationum quȩ est in arte
constatq rebus ad faciendam fidem appositis
plerunq aut omnino negligitur. aut leuissime
attingitur ab iis qui argumenta uelut horrida et cõ¬
fragosa uitantes amoemoribus locis desident neq
alirer ꝗͣ ii qui traduntur a poetis. gustu cuiusdam
apud Lofhophagos graminis et syrenum cantu deli¬
niti uoluptatem saluti pretulisse dum laudis falsam
imaginem persequuntur. Ipsa ꝑꝑ quam dicitur uicto¬
ria cedunt. At qui cȩtera que continuo magis ora¬
tionis tractu decurrunt in auxilium atq ornamen¬
tam argumentorum comparantur. neruisq illis ꝗbꝰ
causa continetur adiiciut inducti super corporis
speciem: ut si forte quid facctum ira uel metu uel
cupiditate dicatur: Latuis. quȩ cniusq affectus naͣ
sitio persequemur. Tisdem Laudamus : incusamus÷
augemus minuimus describimus deterremus
querimur / consolamur hertamur. sed horum esse
opera in rebus certis aut de quibus tanquam certis

Expanded text:
ars altera probationum, quae est tota in arte constatque rebus ad faciendam fidem appositis, plerumque aut omnino negligitur aut levissime attingitur ab iis, qui argumenta velut horrida et confragosa vitantes amoenioribus locis desident, neque aliter quam ii, qui traduntur a poetis gustu cuiusdam apud Lotophagos graminis et Sirenum cantu deleniti voluptatem saluti praetulisse, dum laudis falsam imaginem persequuntur, ipsa, propter quam dicitur, victoria cedunt. atqui cetera, quae continuo magis orationis tractu decurrunt, in auxilium atque ornamentum argumentorum comparantur, nervisque illis, quibus causa continetur, adiiciunt inducti super corporis speciem: ut, si forte quid factum ira vel metu vel cupiditate dicatur, latius, quae cuiusque adfectus natura sit, prosequamur. iisdem laudamus, incusamus, augemus, minuimus, describimus, deterremus, querimur, consolamur, hortamur. Sed horum esse opera in rebus aut certis aut de quibus tanquam certis
Abbreviated transcription (Latin):
ut Liberiore campo postea de ea quam incohaueram
tem praeter eos qui dicti sunt alter prioris modus
Eorum enim quae conuertuntur secundum essentiȩ
consequentiam ꝙ alterius quomodolibet causa est es-¬
ntiae prius dignae natura dicitur. Quia uero sunt
quaedam huiusmodi palam est. esse nanq hominem
conuertitur secundum essentiȩ consequentam ad ue-¬

Expanded text:
M tem praeter eos qui dicti sunt alter esse prioris modus; eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est digne prius natura dicitur. QVIA VERO sunt quaedam HVIVSMODI, PALAM est; esse NAMQVE hominem convertitur secundum ESSE consequentiam ad VE
Abbreviated transcription (Latin):
Significat autem infinitum ipsam rem quam continet
uerbum Currere est enim cursus. et scribere scriptu¬
ra. et legere lectio. Itaque frequenter et nominibus
adiunguntur et aliis casualibus more nominum: ut
persius sed pulchrum digito monstrari et dicier-
hic est. Terentius in adelphis. Quapropter te ipsum
purgare ipsis coram placabilius est : Idem in tunucho
certe extrema linea amare non nihil est: et bonum
est legere. utile est currere. aptum est scribere. op¬
timum est philosophari. Bona quidem prisciam exem¬

Expanded text:
significat autem infinitum ipsam rem, quam continet uerbum. currere enim est cursus et scribere: scriptura et legere: lectio. itaque frequenter et nominibus adiunguntur et aliis casualibus more nominum, ut Persius: «sed bonum est digito monstrari, et dicier: hic est». Terentius in adelphis : «quapropter te ipsum purgare ipsis coram placabilius est». idem in eunucho : «certe extrema linea / amare non nihil est», et bonum est legere; utile est currere; aptum est scribere; optimum est philosophari. quod cum aliis uoci
Abbreviated transcription (Latin):
gere Liceret illam singularem quandam qualitatẽ
et incommutabilem a licui alii substantiae suo ficto nomi¬
ie nuncuparem ut clarior fieret forma propositi.
uocabulo nuncupare possemus. quomodo hominis qͥli¬
tatem dicimus humanitatem. haet ergo platonitas

Expanded text:
gere liceret, illam singularem quamdam qualitatem et incommunicabilem alicui alii subsistentiae suo ficto nomine nuncuparem, ut clarior fieret forma propositi. vocabulo nuncupare possumus, quomodo hominis qualitatem dicimus humanitatem, haec ergo Platonitas
Abbreviated transcription (Latin):
PIATONITATEM
solius unius est hominis. et hec non cuius libet. sel so¬
lius platonis. Humanitas uero et platonis et cȩteroꝵ
quicunque hoc uocabulo continentur. Unde fit ut
quoniam platonitas in unum conuenit platonem : au¬
dientis animus platonis uocabulum ad unam ꝑsonam
unamq particularem substantiam referat. Quum au¬
tem audit hominem ad plures quoq intellectum re¬
ferat. quoscunque humanitatem continere nouit.

Expanded text:
Platonitas solius unius est hominis, et hoc non cujuslibet, sed solius Platonis; humanitas vero et Platonis et caeterorum quicunque hoc vocabulo continentur. Unde fit ut quoniam Platonitas in unum convenit Platonem, audientis animus Platonis vocabulum ad unam personam unamque particularem substantiam referat; cum autem audit hominem, ad plures quoque referat intellectum quoscunque humanitatem continere novit:
Abbreviated transcription (Latin):
mal rationale terrenum mortale risus capax.
Hoc rursus si conuertas salua est declaratio :
Quaerenti enim ita quid est animal terrenum
rationale mortale bipes. risus capax: fiat rec¬
ta responsio homo est. Potius praua responsio¬

Expanded text:
m, rationale, mortale, bipes, risus capax. Hoc rursus si convertas, homo sit optima declaratio. Quaerenti enim quid est animal terrenum, rationale, mortale, bipes, risus capax, fiat recta responsio, homo est. At si ita diffini
Abbreviated transcription (Latin):
ut est hec substantia homo. non est magis et
minus homo. neque ipse ase neque alter ab
bum. et bonum alterum altero magis bonum :¬
et ipsum a se magis. et minus dicitur: Ut cor¬
citur quam prius: et quum calidum est. magis
et minus calidum dicitur: Substantia uero nõ
prius dicitur: neque aliorum quicquam que sunt
substantie. Qua propter non recipit substantia

Expanded text:
 est HAEC substantia homo, non EST magis et minus homo, NEQVE ipse  NEQVE ALTER ab bum et bonum alterum altero magis; SED et ipsum A SE magis et minus dicitur, ut corCITVR quam PRIVS, et CVM calidet minus calidum dicitur. Substantia vero non prius dicitur, nec aliorum quidquam quae substantiae sunt, qua propter nec recipit substantia
Abbreviated transcription (Latin):
aut habet originem autnon. Si tempis habet originẽ
non fuit semper: Habet autem originem fuit igit᷑¬
quid quando non fuit tempus. Sed fuisse temporis signi¬
ficatio est fuit igitur tempus quando non fuit tem᷑¬
pus quod fieri non potest. Non est igitur ullum prin¬
cipium tempo is. Reditur Itaque ad alteram partem

Expanded text:
 habet, aut non. Sed si tempus habet originem, non fuit semper. Tempus autem habet originem, fuit igitur quando non fuit tempus. Sed fuisse temporis est significatio, fuit igitur tempus quando non fuit tempus, quod fieri non potest. Non est igitur ullum principium tempori
Abbreviated transcription (Latin):
non ratrim id neque iustum disiunc¬
tum esse ait. quoniam non necessarium est si alterum
ex duobus que distinguntur uerum esse quod in prolo¬
quio disuine tiuo necessadium est. Eminentia enim
quȩdam significari formarum turpes et puilchrȩ ui¬
dentur. Est autem inquit tertium interduo ista quȩ
disiunguntur : cuius rationeme prospectumque dias
non habuit Interenim pulcherrimam feminam et de¬
chritudinis periculo et a summȩ deformitatis odio ua¬

Expanded text:
non ratum id neque iustum diiunctivum esse ait, quoniam non necessum sit alterum ex duobus quae diiunguntur verum esse, quod in proloquio diiunctivo necessarium est. Eminentia enim quadam significari formarum turpes et pulcrae videntur. Est autem, inquit, tertium quoque inter duo ista quae diiunguntur, cuius rationem prospectumque Bias non habuit. Inter enim pulcherrimam feminam et de pulcritudinis periculo et a summae deformitatis odio va
Abbreviated transcription (Latin):
stica. Uento semper rubet aurea phete. Et cornix
plena pluiiam uocat improba uoce. Si causas ex quali¬
tate cȩli trahunt. sane ita appellentur Nam si uent
rubet luna signum uenti est rubor. Et si ut idem poe¬
ta colligit den satus et laxatus aer facit ut sit inde
ille auium concentus idem sentiemus. Sunt autem si¬
gna etiam parua magnorum ut hȩc ipsa Cornix. Nan
maiora minorum esse nemo miratua
De argumentis

Expanded text:
stica. vento rubet aurea Phoebe et cornix stica. vento rubet aurea Phoebe et cornix plena pluviam vocat improba voce, si causas ex qualitate caeli trahunt, sane ita appellentur. nam si vento rubet luna, signum venti est rubor. et si, ut idem poeta colligit, densatus et laxatus aer facit, ut sit inde ille avium concentus, idem sentiemus. sunt autem signa etiam parva magnorum, ut vel haec ipsa cornix; nam maiora minorum esse, nemo miratur. nunc de argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
tam quia cum iuuenibus per siluas uagetur. Quod
si receperimus uereor ne omnia quȩ ex facto dicun¬
tur signa faciamus: eadem tamen ratione: qua signa
tractantur. Nec mihi uidentur areo pagitȩ quũm
damnarunt puerum oturnicum oculos eruente
aliud iudicasse quam id signum esse perniciosissimȩ
mentis multisque malo future si adoleuisset : Unde
spuris Melii M. Manlii popularitas signum affec¬
tati regni fuit existimatum. Sed uereor ne lon¬
ge nimis nos ducat hȩc uia. Nam si est Signum ad¬
ultere Lauati cum uiris: erit et conuiuere cum
adolescentibus. Deinde etiam familiariter alicu¬
ius amicitia uti. Fortasse corpus uulsum fractum
incessum uestem muliebrem dixerim mollis
et parum uiri signa. Sicut enim signum id proprie
sit: quod ex eo. de quo queritur. nat᷑um. sub oculos
uenit: ut sanguis e cȩde ita illa ex impudititia flue¬
re uideantur. Ea quoque quȩ etiam plȩrunque
obseruata sunt uulgo signa creduntur: ut prono¬

Expanded text:
tam, quia cum iuvenibus per silvas vagetur. quod tam, quia cum iuvenibus per silvas vagetur. quod si receperimus, vereor, ne omnia quae ex facto ducuntur signa faciamus. eadem tamen ratione qua signa tractantur. nec mihi videntur Areopagitae, cum damnaverint puerum coturnicum oculos eruentem, aliud iudicasse quam id signum esse perniciosissimae mentis multisque malo futurae, si adolevisset. unde Spurii Maelii Marcique Manlii popularitas signum adfectati regni est existimatum. Sed vereor, ne longe nimium nos ducat haec via. nam si est signum adulterae lavari cum viris, erit et convivere cum adolescentibus, deinde etiam familiariter alicuius amicitia uti; fortasse corpus vulsum, fractum incessum, vestem muliebrem dixerit mollis et parum viri signa, si cui cum signum id proprie sit, quod ex eo, de quo quaeritur, natum sub oculos venit ut sanguis e caede, ita illa ex impudicitia fluere videantur. ea quoque quae, quia plerumque observata sunt, vulgo signa creduntur, ut progno
Abbreviated transcription (Latin):
tollendam dubitationem sola non sufficiunt: tamen
diuncta cȩteris plurimum ualent. Signum uocant
ut dixi
gium nominauerunt.per quod alia res intelligitur ut
per sanguinem cȩdes: at sanguis uel ex hostia respersis¬
se uestem potest. uel ex naribus profluxisse. Non utiq
qui cruentam uestem habuit homicidium fecerit.
Sed ut per se non sufficit. ita aliis coniunctum testi¬
monis Loco ducitur. Si inimicus si ante minatus. si eo¬
dem loco fuit quibus signum quum accessit efficit
ut quȩ suspecta erant certa uideantur. Alioquin
sunt quȩdam signa utrique parti communia: ut liuores.
tumores. Nam uideri possunt et ueneficii. et crudi¬
tatis. et uulnus in pectore sua manu et aliena per¬
isse dicentibus. In quo est. Hȩc perinde firma ha¬
bebuntur atque extrinsecus adiuuantur. Forum au¬
tem quȩ signa sunt quidem sed non necessaria. ge¬
nus Hermagoras putat: non esse uirginem athlan.¬

Expanded text:
tollendam dubitationem sola non sufficiunt, tamen tollendam dubitationem sola non sufficiunt, tamen adiuncta ceteris plurimum valent. signum vocatur, ut dixigium nominaverunt, per quod alia res intellegitur, ut per sanguinem caedes. At sanguis vel ex hostia respersisse uestem potest vel e naribus profluxisse: non utique, qui vestem cruentam habuerit, homicidium fecerit. Sed ut per se non sufficit, ita ceteris adiunctum testimonii loco ducitur, si inimicus, si minatus ante, si eodem in loco fuit; quibus signum cum accessit, efficit ut, quae suspecta erant, certa videantur. alioqui sunt quaedam signa utrique parti communia, ut livores, tumores nam videri possunt et veneficii et cruditatis et vulnus in pectore sua manu et aliena perisse dicentibus, in quo est. haec proinde firma habentur atque extrinsecus adiuvantur. eorum autem, quae signa sunt quidem, sed non necessaria, genus Hermagoras putat, non esse virginem Atalan
Abbreviated transcription (Latin):
uiro quȩ peperit: quod est prȩteriti: et fluctus esse quum
quum magna uis uenti in mare incubuit quod coniune¬
i. et eum mori cuius cor est uulneratum quod futuri
necesse est. Nec fieri potest ut ibi messis sit ubi sa¬
tum non est: ut quis romae sit. quum est athenis: ut
sit ferro uulneratus qui sine cicatrice est. Sed quȩ¬
dam et retrorsum idem ualent: ut uiuere homane
qui spirat: et spirare qui uiuit. Quedam in con¬
trarium non recurrunt. Nec enim quia mouetur
qui ingreditur etiam ingreditur: qui mouetur. Qua¬
re potest coisse cum uiro quȩ non peperit: et non
esse uentus in mari quum esset fluctus. nec utique
cor eius uulneratum esse qui perit: ac similiter sa¬
tum fuisse potest ubi non fuit messis: nec fuisse ro-¬
mȩ  qui non fuit athenis: nec fuisse ferro iilnera¬
tum qui habet Cicatricem. ALia sunt signa non ne¬
cessaria. quȩ ETRia grȩci uocant. Quȩ etiam si ad

Expanded text:
viro, quae peperit, quod est praeteriti, et fluctus esse, viro, quae peperit, quod est praeteriti, et fluctus esse, cum magna vis venti in mare incubuit, quod coniuncti, et eum mori, cuius cor est vulneratum, quod futuri, necesse est. nec fieri potest, ut ibi messis sit, ubi satum non est, ut quis Romae sit, cum est Athenis, ut sit ferro vulneratus, qui sine cicatrice est. Sed quaedam et retrorsum idem valent, ut vivere hominem qui spirat, et spirare qui vivit. quaedam in contrarium non recurrent; nec enim, quia movetur qui ingreditur, etiam ingreditur qui movetur. Quare potest et coisse cum viro, quae non peperit, et non esse ventus in mari, cum est fluctus, neque utique cor eius vulneratum esse, qui perit. ac similiter satum fuisse potest, ubi non fuit messis, nec fuisse Romae, qui non fuit Athenis, nec fuisse ferro vulneratus, qui habet cicatricem. alia sunt signa non necessaria, quae εἰκότα Graeci vocant; quae etiamsi ad
Abbreviated transcription (Latin):
argumentis aut exemplis. Nec ignoro plȩris quȩ
uideri signa partem argumentorum. Que mihi sepera¬
di ratio hȩc fuit prima quod sunt pene ex illis inarti¬
ficialibus. Cruenta enim uestis et lamor et Liuor
et talia sunt instrumenta: qualia sunt tabulȩ ru¬
mores testes: nec inueniuntur ab oratore: sed ad eum
cum ipsa causa deferuntur. Altera quod signa: siue indu¬
bitata sint non sunt argumenta: quia ubi illa sunt quȩ¬
tio non est. Argumentis autem nisi in re controuersa
Locus esse non potest siue dubia. non sunt argumenta
sed ipsa argumentis egent. Diuiduntur autem in has
duas primas species: quod eorum alia sunt ut dixi ne
mihi uix pertinere ad prȩcepta artis uidentur: Nam
ubi est signum insolubile ibi ne lis quidem est. Idau¬
tem accidit: quum quid aut necesse̾ est fieri factum¬
ue esse: aut omnino non potest fieri uel esse factum.
Quo in causis posito non est lis nisi facti. Hoc genus pei
omnia tempora perpendi solet. Namet coisse eam cum

Expanded text:
argumentis aut exemplis. nec ignoro plerisque videri signa partem argumentorum. quae mihi separandi ratio haec fuit prima, quod sunt paene ex illis inartificialibus; cruenta enim vestis et clamor et livor et talia sunt instrumenta, qualia tabulae, rumores, testes; nec inveniuntur ab oratore, sed ad eum cum ipsa causa deferuntur; altera, quod signa, sive indubitata sunt, non sunt argumenta, quia, ubi ilia sunt, quaestio non est, argumento autem nisi in re controversa locus esse non potest; sive dubia, non sunt argumenta sed ipsa argumentis egent. dividuntur autem in has duas primas species, quod eorum alia sunt, ut dixi, quae ix pertinere ad praecepta artis videntur; nam ubi est signum insolubile, ibi ne lis quidem est. id autem accidit, cum quid aut necesse est fieri factumve esse aut omnino non potest fieri vel esse factum; quo in causis posito non est lis facti. hoc genus per omnia tempora perpendi solet. nam et coisse eam cum
Abbreviated transcription (Latin):
hac causa quȩ apud grecos est peruagata. quum Epa¬
minondas T hebanorum imperator ei qui sibi ex lege
prȩtor successerat exercitum non tradidit : et quum
paucos ipse dies contra legem exercitum tenuis set la¬
edȩ monios penitus uicit. Poterit accusator argumẽ¬
tatione utĩ per inductionem : quum scriptum legis cõ¬
tra sententiam defendat ad hunc modum. Si iudices
id quod E paminondas ait legis scriptorem sensisse
iscribat ad legem et addat hanc exceptionem ex¬
Non opinor Quid si uos metipsi quod a uestra religione
et sapientia remotis simum est istius honoris causa hac
eandem exceptionem in ius su populi ad legem ascribiiu¬
beatis populus thebanus idne patietur fieri : profec¬
to om patietur. Quod ergo ascribi ad legem nefas ese
id sequi quasi as criptum sit rectum uobis indeatue
bloui uestram io telligentiam non potest ita uideri

Expanded text:
hac causa, quae apud Graecos est pervagata, cum Epaminondas, Thebanorum imperator,  quod ei, qui sibi ex lege praetor successerat, exercitum non tra- didit et, cum paucos ipse dies contra legem exercitum tenuisset, Lacedaemonios funditus vicit, poterit accusator argumentatione uti per inductionem, cum scrip- tum legis contra sententiam defendat, ad hunc modum: si, iudices, id, quod Epaminondas ait legis scriptorem sensisse, adscribat ad legem et addat hanc ex- ceptionem: exnon opinor. quid, si vosmet ipsi, quod a vestra religione et a sa- pientia remotissimum est, istius honoris causa hanc eandem exceptionem iniussu populi ad legem adscribi iubeatis, populus Thebanus id patieturne fieri? pro- fecto non patietur. quod ergo adscribi ad legem nefas est, id sequi, quasi adscriptum sit, rectum vobis vi- deatur? novi vestram intellegentiam; non potest ita videri
Abbreviated transcription (Latin):
autem hȩc sunt uerba. Nis duobus uelut principiis
et generibis argumentandi duo quidam alii depre¬
henduntur argumentandi modi. unus quidem syl¬
Logismo alter uero inductioni suppositus. In quibus ꝗ¬
dem promptum sit consyderare quod hic quidem a
yllogismo ille uero ab inductione ducat exordium.
N on tamen aut hic syllogismum. aut ille impleat indue¬
tionem. Hec autem sunt enthymema atque exem

Expanded text:
at. His igitur duobus velut principiis et generibus argumentandi, duo quidem alii deprehenduntur argumentationis modi: unus quidem syllogismo, alter vero inductioni suppositus. In quibus quidem promptum sit considerare, quod ille quidem a syllogismo, ille vero ab inductione ducat exordium; non tamen aut hic syllogismum, aut ille impleat inductionem; haec autem sunt enthymema atque exem
Abbreviated transcription (Latin):
gendis nauibus non sorte sed arte legitur guberna¬
tor si in regendis equis auriga non sortis euentu
ed commendatione artis eligitur: si in administran¬
darep. non sors principem facit sed peritia mode¬
randi similiaque in pluribus conquiruntur. Quibus
infertur et in omni quoque re quam quisque regi et
administrari gnauiter uolet non sorte accommodet sed

Expanded text:
gendis navibus non sorte, sed arte, eligitur gubernator; si in regendis equis auriga non sortis eventu, sed artis commendatione assumitur; si in administranda republica non sors principem facit, sed peritia moderandi, similiaque in pluribus conquiruntur, quibus infertur, et in omni quoque re quam quisque regi atque administrari graviter volet, non sorte accommodat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo Inductio est oratio quȩ rebus non
dubiis captat assensionem eius qui cum instituta est.
Quibus assensionibus facit ut illi dubia quȩdam res:
propter similitudinem earum rerum quibus assensit:
probetur: uelut apud Socraticum a eschinem demo¬
strat socrates cum Renophontis uxore aspasiam
locutam. Dic mihi quȩso Tenophontis uxor et¬
phonte instituit. Queso inquit xenophon si ui¬
cinus tuus equum meliorem hibeat quam tuus est tu¬
meliorem scilicet. Quod si uxorem meliorem habeat
quam tu habes utrum illius malis : Atque hic xeno¬

Expanded text:
em. Inductio est oratio, quae rebus non dubiis captat assensionem eius, quicum instituta est; quibus assen- sionibus facit, ut illi dubia quaedam res propter si- militudinem earum rerum, quibus assensit, probetur; velut apud Socraticum Aeschinen demonstrat Socrates cum Xenophontis uxore et cum ipso Xenophonte Aspa- siam locutam: dic mihi, quaeso, Xenophontis uxorphonte instituit. Quaeso, inquit, Xenophon, si vicinus tuus equum meliorem habeat quam tuus est, tumeliorem scilicet. Quid si uxorem meliorem habeat utrum tuamne an illius malis? atque hic Xeno
Abbreviated transcription (Latin):
male uti potest. Pecimia potest quis male riti: non
pecunia: qua quis male riti potest. Si pecunia quȩ ẽ
in argento signato argentum est qui argentum omne
legauit et pecuniam quȩ est in argento signato le¬
gauit. Argentum autem omne legauit. igitur ee
pecuniam: quȩ est in argento signato legauit. tla¬
bebit formam syllogismi. Oratori satis est dicere
quum argentum omne legauerit pecciniam quo¬
que legauit. quȩ est in argento. at boetius et

Expanded text:
male uti potest; pecunia potest quis male uti, non male uti potest; pecunia potest quis male uti, non s: An bonum est pecunia, qua quis male uti potest?—Si pecunia, quae est in argento signato, argentum est, qui argentum omne legavit, et pecuniam, quae est in argento signato, legavit; argentum autem omne legavit, igitur et pecuniam, quae est in argento, legavit, habet formam syllogismi. oratori satis est dicere, cum argentum legaverit omne, pecuniam quoque legavit, quae est in argento.
Abbreviated transcription (Latin):
tis genus: quum proposito dissimili uel contrario ra¬
tio subiungitur. Quale est demosthenis. Non eni
si quid unquam contra legem actum est idquetu
es imitatus iccirco te conuenit pȩnaliberari sed e
contrario damnari multo magis. Nam ut si quis ecru
damnatus esset tu hoc non scripsisses: ita clamnatus
tu si fueris non scribet alius. Paulo post idem Quin
tilianus ita inquit. Enthymema ab aliis oratorius
syllogismus ab aliis pars dicitur syllogismi. Propter
quod syllogismus utique conclusionem et propositio¬
nem habet᷑: et per omnes partes efficit quod proposuit
Enthymema tantum intenta intelligi contentum sit
Sillogismus talis. Solum bonum uirtus: Nam id de¬
mum bonĩ est quo nemo malus uti potesto:. Uir¬
ute nemo malus uti potest: solum ergo bonum uir¬
tus. Enthymema ex consequentibus. Bonum est
uintias qua nemo malus uti potest. Et contra. non
est bonum pecunia: non enim bonum quo quisquam

Expanded text:
tis genus, cum propositio dissimili vel contraria ratis genus, cum propositio dissimili vel contraria ratio subiungitur, quale est Demosthenis: Non enim, si quid unquam contra leges actum est, idque tu es imitatus, idcirco te convenit poena liberari; quin e contrario damnari multo magis. nam ut, si quis eorum damnatus esse, tu haec non scripsisses, ita, damnatus tu si fueris, non scribet alius.a connexio. enthymema ab aliis oratorius syllogismus, ab aliis pars dicitur syllogismi, propterea quod syllogismus utique conclusionem et propositionem habet et per omnes partes efficit, quod proposuit, enthymema tantum intelligi contentum sit. syllogismus talis: solum bonum virtus, nam id demum bonum est, quo nemo male uti potest; virtute nemo male uti potest, bonum est ergo virtus. enthymema ex consequentibus: bonum est virtus, qua nemo male uti potest. et contra, Non est bonum pecunia; non enim bonum, quo quis
Abbreviated transcription (Latin):
et argumentum ipsum idestrem quȩ probationi alteri¬
us adhibetur appellant et argumenti elocutionem. Eam
uero ut dixi duplicem. Ex consequentibus. quod habet
propositionem coniunetamque ei protinus probationem:
Quale pro ligario. Caisa tum dubra. quod erat aliquid
in utraque parte quod probari posset. nunc etiam me¬
lior iudicanda est quam dii adiuuerunt. Habet .n.
rationem et propositionem non habet condusionem
Eta est ille imperfectus syllogismus. Expugnantibus
uero quod etiam solum enthymema quidam uocant
fortior multo probatio est. Talis est Ciceronis proMi¬
lone . Eiusigitur mortis sed etis ultores: cuius uitam si
prtetis per uos restitui posse nolitis. Quod quidem etiam
aliquando multiplicari solet. ut est ab eodem pro eođe
reo factum. Quem igitur cm aliqua gratia noluit
hunc uoluit cum aliquorum querela : quem iure que
loco alieno tem pore cm periculo capitis non dubita¬
uit acidere : Optimum autem uidetur enthymema¬

Expanded text:
et argumentum ipsum, id est rem, quae probationi alterius adhibetur, appellant et argumenti elocutionem, eam vero, ut dixi, duplicem: ex consequentibus, quod habet propositionem coniunctamque ei protinus probationem, quale pro Ligario, causa tum dubia, quod erat aliquid in utraque parte, quod probari posset; nunc melior ea iudicanda est, quam etiam dii adiuverunt; habet enim rationem et propositionem, non habet conclusionem. ita est ille imperfectus syllogismus. Ex pugnantibus vero, quod etiam solum enthymema quidam vocant, fortior multo probatio est. tale est Ciceronis pro Milone: eius igitur mortis sedetis ultores, cuius vitam si pletis per vos restitui posse, nolitis. quod quidem etiam aliquando multiplicari solet, ut est ab eodem et pro endem reo factum: quem igitur cum omnium gratia noluit, hunc voluit cum aliquorum querela? quem iure, queloco, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitavit occidere? optimum autem videtur enthymema
Abbreviated transcription (Latin):
untur. Uirgilius. Non ulli pastos illis egere diebus
Flumina dapni boues ad frigida ulla neque amnem
Libauit quadrupes nec graminis attigit herbam. Et¬
In eadem egloga. Nec lupus insidias pecori. nec retia
ceruis ulla dolum meditantur. Idem non hunquam¬

Expanded text:
crudelia mater. non ulli pastos illis egere diebus frigida, Daphni, boues ad flumina; nulla neque amnem libauit quadrupes nec graminis attigit herbam.  puellas; nec lupus insidias pecori, nec retia cervis ulla dolum meditantur: amat bonu
Abbreviated transcription (Latin):
riculosum et cum cura Intuendum genus. quia si
in proponendo unum quod libet omiserimus cum risu
quoque tota res soluitur. Tutius sic interrogare.
omnia. Uel quum duo ponentur inter se contraria
quorum tenuisse utrunlibet sufficiet. Ecce eodem¬

Expanded text:
riculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in proponendo unum quodlibet omiserimus, cum risu quoque tota res solvitur. tutius , quod Cicero proomnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet sufficiat, quale Cice
Abbreviated transcription (Latin):
Inquiens. Inter aliquis et ullus. et alicubi et usqua
et aliquando et unquam hoc interest. quod aliquis
et alicubi. et aliquando absolute proferuntur ut
aliquis uenit ad me. Similiter alicubi fuimus idest¬
In aliquo loco: et aliquando contigit. idest In ali¬
quo tempore. Sin autem dicam ullus pendet ex
infinito omnium numerorum. Necesse est enim
ullus omnium intelligere et cunctos posse numeros
ad hoc referri. Nec Incongrue diminutiuum esse uni¬
us dicitur. Et hoc uidetur ad aliquid esse quomodo sum¬
mus et Imus: primus et ultimus ad omnia dicuntur
tam locis quam temporibus uel ordinibus subiecta
uel superposita. Similiter usquam ad omnia loca
refertur. et unquam ad omnia tempora. Et sciendũ.
quod composita quoque eorum abnegatiua sut omni¬
um generaliter que per ea possunt significari. Inep¬

Expanded text:
que. inter aliquis et ullus, et alicubi et usquam, et aliquando et umquam hoc interest, quod aliquis et alicubi et aliquando absolute proferuntur, ut aliquis uenit ad me, similiter alicubi fuimus, id est aliquo loco, et aliquando contigit, id est aliquo tempore; sin autem dicam ullus, pendet ex infinito omnium numero. necesse est enim ullus omnium intellegere et cunctos posse numeros ad hoc referri, nec incongrue diminutiuum esse unius dicitur. et uidetur hoc ad aliquid esse, quomodo summus et imus, primus et ultimus ad omnia dicuntur, tam locis quam temporibus uel ordinibus subiecta uel superposita. similiter usquam ad omnia loca refertur et umquam ad omnia tempora. et sciendum, quod composita quoque eorum abnegatiua sunt omnium generaliter, quae per ea possunt significari, u
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Si particularis quidam homo iustus est falsa
fuerit. uniuersalis etiam. Omnis homo iustus est
falsa erit. Nam si quidam homo iustus est falsa fuerit
ueraerit. Nullus homo iustus est. falsa igitur par
ticulari falsaerit uniuersalis. Item negatiue. Si ne¬
gatiua particularis falsa fuerit que est quidͥam ho¬
mo sustus non est  falsa etiam erit. Nullus homo iu¬
stus est. Nam si falsa est. Quidam homo non est

Expanded text:
am si particularis quidam homo iustus est falsa fuerit, universalis etiam omnis homo iustus est falsa erit. Nam si quidam homo iustus est falsa est, vera est nullus homo iustus est. Si verticulari, falsa erit universalis. Item si negativa particularis falsa fuerit, quae est, quidam homo iustus non est, falsa erit etiam, nullus homo iustus est. Nam si falsum e
Abbreviated transcription (Latin):
detur antis trephon quoniam ex altero latere conuer¬
sum frigidius est infirmiusque. Nam dias proposuit
non esse ducendum uxorem propter alterutrum in com¬
modum quod necessario patiendum erit ei qui duxerit :
quod conuertit autem non ab eose defendit in commo
quod abest. sed carere se altero dicit quod non abest
Satis est autem tuendȩ sententie quam Bias dixit: quod
eum qui duxit uxorem pati necesse est ex duobuis in com¬
modis alterum: ut aut habeat

Expanded text:
detur ἀντιστρέφον, quoniam ex altero latere conversum frigidius est infirmiusque. Nam Bias proposuit non esse ducendam uxorem propter alterutrum incommodum, quod necessario patiendum erit ei qui duxerit. Qui convertit autem, non ab eo se defendit incommodo quod adest, sed carere se altero dicit quod non adest. Satis est autem tuendae sententiae quam Bias dixit, quod eum qui duxit uxorem pati necesse est ex duobus incommodis alterum, ut aut κοινὴν
Abbreviated transcription (Latin):
ad quem id pertinet: quot et que partes oratio.¬
nis: quanquam de numero parum conuenit. Ue¬
teres enim quorum fuerunt aristoteles quoq
atque Theo dectes. uerba modo et nomina. et
coniunctiones tradiderunt. uidelicet In uerbis
uim sermonis. In nominibus materiam. quia al¬
terum est quod Loquimur: alterum de quo loqui¬
mur. In coniunctionibus autem complexum eorũ¬
iudicauert̃. Paulatim a philosophis ac maxime
stoicis auctus est numerus: ac primum coniune¬
tionibus articuli adiecti post prepositiones nomi¬
nibus appellatio. deinde pronomen. Deinde mix¬
tum uerbo participium: Ipsis uerbis aduerbia.

Expanded text:
ad quem hoc pertinet, quot et quae partes orationis; quanquam de numero parum convenit. veteres enim, quorum fuerunt Aristoteles quoque atque Theodectes, verba modo et nomina et convinctiones tradiderunt; videlicet quod in verbis vim sermonis, in nominibus materiam quia alterum est quod loquimur, alterum de quo loquimur, in convinctionibus autem complexus eoruio. paulatim a philosophis ac maxime Stoicis auctus est numerus, ac primum convinctionibus articuli adiecti, post praepositiones, nominibus appellatio, deinde pronomen, deinde mixtum verbo participium, ipsis verbis adverbia.
Abbreviated transcription (Latin):
se ut tentantes unũ quodq eoꝵ quod sit aptum atq
conueniens experiendo noscamis. Nescio an etiam in¬
pedimento futura sint. nisi et animi quȩdam ingeni¬
ta natura et studio exercitata uelocitas recta. nos ad
ea quȩ conueniunt cause ferat. Nam ut cantus u¬
cis plurimum iuuat sociata neruorum concordia
si tamen tardior manus. nisi ins pectis dimensisque filiis
quibus queque uox fidibus iungenda sit dubit et potius fuc¬
rit esse contentum eo quod simplex natura canendum tu¬
lerit. Ita huiusmodi prȩceptis debet quidem apta esse et
cythare modo intenta ratio doctrinȩ. Sed hoc exercita¬
tione multa consequendum: Ut quemadmodum illorum
artific um etiam si alio spectent manus ipsa consuetudine
ad graues. acutos mediosque horum sonos fertur. Sic ora¬
toris cogitationem nihil moretur hȩc uarietas argumento¬
rum et copia: sed quasi offerat se et occurrat. Et ut lit¬

Expanded text:
sit, ut temptantes unumquodque eorum, quod sit aptum atque sit, ut temptantes unumquodque eorum, quod sit aptum atque conveniens, experiendo noscamus; nescio an etiam impedimento futura sint, nisi et animi quaedam ingenita natura et studio exercitata velocitas recta nos ad ea, quae conveniunt causae, ferant. nam , ut cantus vocis plurimum iuvat sociata nervorum concordia, si tamen tardior manus nisi inspectis demensisque singulis, quibus quaeque vox fidibus iungenda sit, dubitet, potius fuerit esse contentum eo, quod simplex canendi natura tulerit, ita huiusmodi praeceptis debet quidem aptata esse et citharae modo intenta ratio doctrinae; sed hoc exercitatione multa consequendum, ut, quemadmodum illorum artificum, etiamsi alio spectant, manus tamen ipsa consuetudine ad graves, acutos, medios nervorum sonos fertur, sic oratoris cognitionem nihil moretur haec varietas argumentorum et copia, sed quasi offerat se et occurrat, et, ut lit
Abbreviated transcription (Latin):
batio est ꝙ exemplis eorum ueteribus utuntur: et ab or¬
toribus ea repetunt. Ipsi nullum nouum quod dictum
non sit inueniunt. Artifices ergo illi qui dixerunt. S
habenda his qͦ gratia est. per quos Labor nob̵ detractus¬
est. Nam quȩ priores beneficio ingenii singula inuene¬
runt nobis et non sunt requirenda et nota omnia. S¬
non magis hoc sat est ꝗͣ palestram didicisse: nisi corpus
exercitatione continentia cibis ante omnia natura iuua¬
tur. Sicut contra ne illa quidem satis sine arte profue¬
rint. Illud quoq studiosi eloquentiȩ cogitent. neq om̃i¬
bus in causis ea. quȩ de monstrauimus cuncta posse re-¬
periri: neq quum proposita fuerit materia dicendi scru¬
tanda singula et uelut hostiatim pulsanda: ut sciant
an ad probandum id quod intendimus forte respondeãt
nisi quum discunt et adhuc usu carent Infinitam .n.
faciat ipsa res dicendi tarditatem: si semper sit neces

Expanded text:
batio est, quod exemplis eorum veteribus utuntur et ab orbatio est, quod exemplis eorum veteribus utuntur et ab oratoribus ilia repetunt, ipsi nullum novum et quod dictum non sit inveniunt. artifices ergo illi qui dixerunt; sed habenda his quoque gratia est, per quos labor nobis est detractus. nam , quae priores beneficio ingenii singula invenerunt, nobis et non sunt requirenda et notata snon magis hoc sat est quam palaestram didicisse, nisi corpus exercitatione, continentia, cibis, ante omnia natura iuvatur, sicut contra ne illa quidem satis sine arte profuerint. illud quoque studiosi eloquentiae cogitent, neque omnibus in causis, quae demonstravimus, cuncta posse reperiri; neque, cum proposita fuerit materia dicendi, scrutanda singula et velut ostiatim pulsandum, ut sciant, an ad probandum id, quod intendimus, forte respondeant, nisi cum discunt et adhuc usu carent. infinitam enim faciat ista res dicendi tarditatem, si semper necesse