comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s oblatã ratꝰ. dep̾hendi ocłis & manibꝰ q̃bli cogitone q̃rebat:
fabros adit. ⁊ ĩminens oꝑucuriosiꝰ intuet̾: ad notans sono qͥ desin¬
głoꝵ lactis ꝯficiebant᷑: Qͦs oũ ferientiũ uirib ad scͥbũdoᷤ puta¬
ret : ub ut int̾se malleoᷤ mutent. Qbꝰ mutatis: sonoꝵ diu̾sitas¬
ab hõib recedñs: malle̾ seq̃bat᷑. łc̃ omẽm curã ad ponda eoꝵ ex¬
amũda ꝯu̾tit. Cũq sͥ diũsitatẽ pondis q habebat᷑ ĩ singłis adno¬
ta ss. aliis pondib ĩ maiꝰ minꝰue excedñtib fieri malleoᷤ. ĩꝑauit.
Quoꝵ ictibꝰ soni neqͣꝗͣ pͥorib simileᷤ. nec ita sͤ ꝯsonant̃s. ex audi¬
ebant᷑. Tẽ aĩadũtit ꝯcordiã uociᷤᷤ lege ponderũ ꝓuenire. Col
adfideᷤ utit exam̃. Et ĩ testina boũ ł ouiũ. neruoᷤᷤ. tã uarii s
pondib illigatis tetñdit: qͣlia ĩ malleiᷤᷤ fuisse didicerat. T alisq

Expanded text:
sibi oblatam ratus, deprehendit oculis et manibus quod olim cogitatione quaerebat. sibi oblatam ratus, deprehendit oculis et manibus quod olim cogitatione quaerebat. Fabros adit et imminens operi curiosius intuetur, adnotans sonos qui de singulorum lacertis conficiebantur. Quos cum ferientium uiribus adscribendos putaret, iubet ut inteTunc omnem curam ad pondera eorum examinanda conuertit, cumque sibi diuersitatem ponderis quod habebatur in singulis adnotasset, aliis ponderibus in maius minusue excedentibus fieri malleos imperauit, quorum ictibus soni nequaquam prioribus similes nec ita sibi consonantes exaudiebantur. Tunc animaduertit concordiam uocis lege ponderum prouenire, collad fides uertit examen, et intestina ouium uel boum neruos tam uariis ponderibus inligatis tetendit qualia in malleis fuisse didicerat, talisque
Abbreviated transcription (Latin):
educit᷑. At cũ ancirepat tumultuaria ⁊ nulł mõis gubnata collisio
fragor t̾bidꝰ ⁊ icditꝰ offñdit auditũ. Incelo aũt̃ ꝯstat nib foctuituo
niħꝰ tumultuariũ ꝓuenire. s unũis a illic diuinis legib :÷ Prata rõne
ꝓecdẽ. Exhis ĩ expugnabili rõne collectũ ÷. musioo sonoᷤᷤ desꝑar̃ celes¬
m̃te c̃cepit. ⁊ intellex̃ ꝗ cõpositũ qͥddã desꝑis sonare. ꝑꝑ necessitatem
ñ facile dep̃hendebat Cũq frustͣ tantȩ.tãq archane rei diutna ei
ĩ qͥsicio fatigaret: fors optulit.qͥ cogitacio alta ñ reꝑit. Cũ. it. casu
p̃tiret ĩ puplioo fabs ignitũ ferrũ ictib mollienteᷤᷤ: ĩ aureᷤ eiꝰ. malaꝵ
soni ẽto s̃ repondñt̃s ordine. repnte cecider̃: Inqͥbꝰ ita guitati acu¬
mina ꝯsonabant. ut utrũq ad audientiᷤᷤ sñsũ statuta dim̃sione
remearet. ⁊ exuariis ĩ pulsibꝰ unũ sͥ ꝯsonans nasc̾et᷑. ħ occasionẽ

Expanded text:
educitur; at cum increpat tumultuaria et nullis modis gubernata collisio, fragor turbidus et inconditus offendit auditum. In caelo autem constat nihil fortuitum, nihil tumultuarium prouenire, sed uniuersa illic diuinis legibus et stata ratione procedere. Ex his inexpugnabili ratiocinatione collectum est musicos sonos de sphaerarum caelesmente concepit, et intellexit quidem compositum quiddam denon facile deprehendebat, cumque eum frustra tantae tamque arcanae rei diuturna inquisitio fatigaret, fors obtulit quod cogitatio alta non repperit. Cum enim casu praeteriret in publico fabros ignitum ferrum ictibus mollientes, in aures eius malleorum soni certo sibi respondentes ordine repente ceciderunt, in quibus ita grauitati acumina consonabant ut utrumque ad audientis sensum stata dimensione remearet, et ex uariis impulsibus unum sibi consonans nasceretur. Hic, occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾ti. S qͣ corpꝰ tãq. ꝑegr ine ĩcolt̃: cito pꝰ corpꝰ uelud ad patͥa re¬
olẽciꝰ sepat ͤ : tãto ad suꝑa seriꝰ reu̾tunt᷑. S iã. finẽ sõpnio eohĩbi¬
ta disputatiõe. faciamꝰ. ħ adiecto : q cõcluisionẽ docebit. Quia
cũ sit̃ tociꝰ philosophie tres partes. Morał. nat̾ał. ⁊ roał.⁊ sic¬

Expanded text:
reuerti; sed quae corpus tamquam peregrinae incolunt, cito post corpus uelut ad patriam rereuerti; sed quae corpus tamquam peregrinae incolunt, cito post corpus uelut ad patriam reiolentius separantur, tanto ad supera serius reuertuntur. Sed iam finem somnio cohibita disputatione faciamus, hoc adiecto quod conclusionem decebit, quia, cum sint totius philosophiae tres partes, moralis, naturali
Abbreviated transcription (Latin):
tune cure de salite patrie. qͥb agitatꝰ ⁊ exercitat᷑ꝰ aĩns: uelociꝰ
uhae sedẽ ⁊ comũ suã ꝑuolabit. de in qͣsi nminꝰ docto ꝗ forae
uiro. pholosophis apta subdũt cũ or. Ioq ociꝰ faciet. si iã tẽ
mortẽ philosophãtib appecẽdã. Ex qͣ fit ut adhuc ĩcorꝑe positi. corpꝰ
ut alienã sarcinã ĩqn̾tũ patit᷑ nat᷑a: despiciãt. Et facile nc̃ atq o¬
beant᷑: ĩ dixit. S qi ĩt leges qͦ illa ĩꝑfecta dr̃. ĩ qͣ nulla deuiãtib
pena sãccit᷑ iõ ĩ cõclusione oꝑis penã sãcit. extͣ ħ pceͣpta uiuẽti¬
b. Que locu. eR. ille platonicꝰ copiosiꝰ exsecutꝰ ÷. scła ĩfinita di¬
numerãs. qͥb nocẽtũ aĩe ĩ easdẽ penas sepe reuolute: sero detar-¬
taris ꝑmictũt᷑ emergere.⁊ adnat̾e sue pͥncipia. qd ÷ celũ: tãdẽ ĩpe¬
trata purgatiõe remeare. Nec̾c̾e ÷ .n. om̃ẽ aĩã adoriginis sue sedẽ

Expanded text:
timae curae de salute patriae, quibus agitatus et exercitatus animus uelocius in hanc sedem et domum suam peruolabit.» Deinde quasi non minus docto quam forti uiro philosophis apta subduntur, cum mortem philosophantibus appetendam; ex qua fit ut, adhuc in corpore positi, corpus ut alienam sarcinam, in quantum patitur natura, despiciant. Et facile nunc atque opdeuiantibus poena sancitur, ideo in conclusione operis poenam sancit extra haec praecepta uiuentibus; quem locum Er ille Platonicus copiosius exsecutus est, saecula infinita dinumerans quibus nocentum animae, in easdem poenas saepe reuolutae, sero de Tartaris permittuntur emergere et ad naturae suae principia, quod est caelum, tandem impetrata purgatione remeare. Necesse est enim omnem animam ad originis suae sedem
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Nullã de trib : tulliꝰ ĩ ħ sõpnio p̃t̃ misit.Nã illa ad uircutes
amorẽq pat̾e. ⁊ ad cõptẽptũ głe adortatio. qͥs alius cõcinet. nͥ
ethice philosophie ĩsticuta moralia: Cũ uͦ ł de sꝑar̃ modo ł de
nouitate.siue magnitudine sidũ. deq pͥncipatu soł. ⁊ circis ce¬
lestib eĩgułq derestrib. ⁊ oceani situ. loqͥt᷑.: ⁊ armonie suꝑũ pã¬
dit archanũ: phisice secreta cõmemorat. At cũ demotu. ⁊ ĩmorta¬
litate aĩe disputat. cui nicħ c̃stat ieẽ corporeũ.: cͤuiꝰ eẽnciã nallꝰ

Expanded text:
tes amoremque patriae et ad contemptum gloriae adhortatio quid aliud continet nisi ethicae philosophiae instituta moralia? Cum uero uel de sphaerarum modo uel de nouitate siue magnitudine siderum deque principatu solis et circis caelestibus cingulisque terrestribus et Oceani situ loquitur et harmoniae superum pandit arcanum, physicae secreta commemorat. At cum de motu et immortalitate animae disputat, cui nihil constat inesse corporeum cuiusque essentiam nullus
Abbreviated transcription (Latin):
ut idẽ aptꝰ ⁊ agedi ⁊ disputadi ꝑfectone sublimis sit :⁊ celũ utͦq
ad ipiscat᷑ exercitio uirtutũ¶ Romulꝰ nob̾ ĩpͥmo gñe ponat᷑. cꝰ ui¬
ts iurtutes ñq deseruit. sẽꝑ exercũit. ¶In scdo pitugoras qͥ agendi
uesciꝰ fuit artifex disserẽdi. ⁊ solas doc tne. ⁊ c̃sciencie uirtutes
secuit ⁊ Sit ĩtcio ac iirto gñe a pd̾ grecos ligurgꝰ. ⁊ salon s it̃
romanos: nunia satones ãbo multiq aliĩ q philosophiã hau

Expanded text:
ut idem pectus et agendi et disputandi perfectione sublime sit, et caelum utroque adipiscatur exercitio uirtutum. Romulus nobis in primo genere ponatur, cuita uirtutes numquam deseruit, semper exercuit; in secundo Pythagoras, qui, agendi nescius, fuit artifex disserendi et solas doctrinae et conscientiae uirtutes secutus est; sit in tertio ac mixto genere apud Graecos Lycurgus et Solon, inter Romanos Numa, Catones ambo, multi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ inhonoie sunt opinionum cõmemoratio. A notonies ut quidi ꝓuidenti ami sqas
lune reguonẽ igredi ceuscat iunfra ũ neq ꝓuidentie scitis regi nec angelons ope consal¬
tusin sanbentari. nec ũ demonũ pspicieniã putet int̾uenire ꝓpdeage tollat o monen
dumraton ẽ ueget ꝓ p̃nosei futã. unũ gns ommoꝵ aomittat aiq artto botiat omien¬
uolaoes agruis aut ogranus relidens in memoria mouet int pellatos ꝑ qqiet gesti¬
cu auema rõne conecuit. regente acmodante mundana ꝓpt inse ꝑabile c omitatĩ. oma¬
ain detretiratio nabilis faetã quiescentib animis oꝑe sensuũ fiuã den untiart. Sequo
fen at erparant mmagiues i gnotoplocoꝵ simulacraꝙ hominũ tãiuuentiũ q mortum¬

Expanded text:
emoratio. Aristoteles, ut qui dei prouidentiam usque ad lunae regionem progredi censeat, infra uero neque prouidentiae scitis regi nec angelorum ope consultisque sustentari nec uero daemonum prospicientiam putet interuenire proptereaque tollat omnem diuinationem negetque praenosci futlantes agimus aut cogitamus residens in memoria mouet interpellatque per quietem gesta ratione conectit regente ac moderante mundana: propter inseparabilem comitatum consciam decreti rationabilis factam, quiescentibus animis opere sensuum futura denuntiare; ex quo fieri ut appareant imagines ignoto
Abbreviated transcription (Latin):
luminandã ut estimo obscuritatẽ ũboꝵ oicoĩs. demusica tͣctatus
uiccuictꝰ a nob̾. ꝗ licuit b uitate. sufficiet. Nã necaᷤᷤ.⁊ hipataᷤᷤ alia¬
rq fidiũ uocabula ꝑcrere.⁊ tonoꝵ. uł limatũ minuta subtilia:
occasione hac. eundũ ÷. ꝑ uniũsoᷤᷤ tͣctatꝰ qͥ posỹ eẽ demusica. qͦs qͣntũ
do pła ꝙͣ nẽe ÷ suꝑfundit: add tenebs. ñ adimit densitate Uñ finẽ
aehac tͣctatꝰ pͣ faciemꝰ. adiecto uno. q̃ scitu dignũ putamꝰ. qr ouo
sint melodie musice tͥa gn̾a. Enarmoniũ. ⁊ diatonũ. ⁊ cͦmaticũ.
mollicie. Uñ mediũ .i. dictonũ: mundane musice doctͥna platoruꝰ

Expanded text:
luminandam, ut aestimo, obscuritatem uerborum Ciceronis de musica, tractatus succinctus a nobis qua licuit breuitate sufficiet. Nam netas et hypatas aliarumque fidium uocabula percurrere, et tonorum uel limmatum minuta subtilia, occasione hac eundum est per uniuersos tractatus qui possunt esse de musica, quos, quantum  necesse est superfundit addit tenebris, non adimit densitatem. Vnde finem de hac tractatus parte faciemus, adiecto uno quod scitu dignum putamus, quia, cum sint melodiae musicae tria genera, enarmonium, diatonum et chromaticum, mollitie, unde medium, id est diatonum, mundanae musicae doctrina Platonis
Abbreviated transcription (Latin):
desinit. Et qr maiorẽ impetũ ꝑmaiꝰ foram̃ ĩpellit: ẽtͣaut̃ in angustis
c̃ting̃. ⁊ eminꝰ positis gͦ orb̾ altissimꝰ. et ut ĩm̃sũ patens. ⁊ ut spũ eoͦ for-¬
ciore qͦ origini sue uicinioꝵ ⁊: incitatꝰ. sonoꝵ dese acum̃ emittit.

Expanded text:
desinit, et quia maiorem impetum per maius foramen impellit, contra autem in angustis desinit, et quia maiorem impetum per maius foramen impellit, contra autem in angustis contingit et eminus positis. Ergo orbis altissimus, et ut in immensum patens, et ut spiritu eo fortiore quo orig
Abbreviated transcription (Latin):
aut gͣusor ꝓferat᷑: ictꝰ esfic̃. qͥ dũ ingens ⁊ celer ĩ oidit : aoutũ sonuo
pr̃ait. Si tardior. lentiorue: guiorẽ. Indicio t̾ uirga. q̃ dũ auraᷤᷤ ꝑoutt
si ĩ pulsu cito feriat. sonũ acuit. si leniore. ĩ gͣuiꝰ frang̃ auditum
Infidib qͦ id̾ uid̾ms. Que si tͣctu arciore tendunt᷑ : acute sonant
Grauiꝰ. si laxioreᷤ. Gͦ. ⁊ suꝑioreᷤᷤ orbe dũ ꝓ ãplitu dine sua ĩpetu
gͣndiore uoluunt᷑. dũq spũ. ut ĩ ougine sua. forciore tendunt᷑ :
ꝑ ipsã ut ait ꝯcitaciorẽ ꝯu̾sionẽ acuto ⁊ excitato mouẽt᷑ sordo
Srauissino aũt ħͥ lunaris. atq ĩ fimꝰ. qm̃ spũ ut ĩ extmnitate lani
leniore ꝯũtit᷑. Neo secꝰ ꝓamꝰ intibiis. deqr̃ foraminibꝰ uicinis
ĩfiantis ori.: sonꝰ acutꝰ emittit᷑. De longinqͥs aũ ⁊t̾mino longiore
posttiᷤ gͣuior. It̃ acucior: ꝑ patñoiora foramin᷑. gͣuior: ꝑ angusta

Expanded text:
aut grauior proferatur, ictus efficit qui, dum ingens et celer incidit, acutum sonum praestat, si tardior lentiorue, grauiorem. Indicio est uirga quae, dum auras percutit, si impulsu cito feriat, sonum acuit; si lentiore, in grauius frangit auditum. In fidibus quoque idem uidemus, quae, si tractu artiore tenduntur, acute sonant, grauius laxiores. Ergo et superiores orbes, dum pro amplitudine sua impetu grandiore uoluuntur, dumque spiritu, ut in origine sua, fortiore tenduntur, propter ipsam, ut ait, concitatiorem conuersionem, «acute excitato mouentur sono, grauissimo alenioreconuertitur. Nec secus probamus in tibiis, de quarum foraminibus uicinis inflantis ori sonus acutus emittitur, de longinquis autem et termino proximis, grauior; item, acutior per patentiora foramina, grauior per angusta.
Abbreviated transcription (Latin):
hec quatuor corꝑa. Priꝰq excõũsione mutant᷑ ꝙ er̃t cognõata more torrentis inrefrenabił. qͥ
impetu ꝓruentis. Itaq inqͥt ignis iste qͥ uelut exudans in aerias auras dissoluit᷑ cũ instabili
nutabił sit nec ħat ꝑpetuã ꝓprietatẽ. Nõ ẽ ignis censend̾.s igneum qͥddã. nec q̃ exalatis ui¬
porib in auras a quaũtit᷑ humor ẽ nuncupanda. s humidũ quid. Similit̃ ceta. Et erar
mas siluã scł solũ illud appelland̾ puto certe ꝓnomine recteq de eo diciposse hocł illud. sca¬
Sola enĩ ħ̃ ut cius nulla qͣlitas sit. nullaꝙ forma ĩilla. nec in cõtrͣias qlitates nec in diũsasei¬
mas patit᷑ conũsionẽ. Et qr sẽꝑ ead̾ manet. certonoĩe appellari firme pot̃. Atq ut om̃eni.¬
bilũ nał discutẽt obscuritatis. adhibito splendore ĩlustris exempli uib⁊ cõciꝑe aĩo unfing
cogitatiõe opificẽ ex uno eod̾q auro innum̃as sine int̾̃missiõ e formantẽ figãs. mͦ pyramidis.

Expanded text:
haec quattuor corpora priusque ex conuersione mutantur quam erunt cognominata, more torrentis inrefrenabili quodam impetu proruentis. Itaque, inquit, ignis iste qui uelut exudans in aereas auras dissoluitur, cum instabilis mutabilisque sit nec habeat perpetuam proprietatem, non est ignis censendus, sed igneum quiddam, nec quae exhalatis uaporibus in auras aqua uertitur humor est nuncupanda sed humidum quid; similiter cetera. Et exmas», siluam scilicet, «solum illud appellandum puto certo pronomine recteque de eo dici posse "hoc" uel sola enim haec, ut cuius nulla qualitas sit nullaque forma, nec in contrarias qualitates nec in diuersas formas patitur conuersionem, et quia semper eadem manet, certo nomine appellari firme potest. Atque ut omne nubilum naturalis discuteret obscuritatis adhibito splendore illustris exempli, iubet concipere animo et infingere cogitatione opificem «ex uno eodemque auro innumeras sin
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmͦi ut aliqͥd possit tuñe: sic nec pͥmaria qͥd̃ spẽs qͣlitate dicet᷑ carere qr ⁊ natã etꝰ alie.¬
naẽ a qͣlitate. atq ip̃a aliis causaẽ. cur sint p̃dita qͣlitate. atq ut amimã neq animatã di.¬
silue silua nõ ẽ necessaria. Carere aut̃ silua id̾o qd̾ omĩa siluestria ꝓpt̃ hanc sint mat̃a.¬
lia. Que crimita suut ⁊̃ de pͥncipali sp̃e ꝑiñ sentiemꝰ. ut neq qͣlitate p̃ditã putemꝰ nec car̃.¬
necẽe ẽ ex participante ⁊ ex participabili ut statua inqͣ participat qͥd̾ es participat᷑ iͥ
imp̃ssa forma. q̃ res ẽ simplex uncõposita. ł ptea gͥ siluanegat᷑ ẽẽ formata. Nam ꝓpt hãc¬
alia ꝙͦ omnia q̃ sunt formata inpossessiõe uultꝰ sunt. Est gͥ pͥncipalis spes ut cũ aliqͥ
dicat᷑ esfigie. uixta nos qͥd̾ qͥ uitellectꝰ compotes sumꝰ pͥmũ intesligibisẽ. Iuxta dm̃ uͥ ꝑ¬

Expanded text:
e, sic ne primaria quidem species qualitate dicetur carere, quia et natura eius aliena est a qualitate et ipsa aliis causa est cur sint praedita qualitate. Atque ut animam neque animatam disiluae silua non est necessaria, carere autem silua ideo quod omnia siluestria propter hanc sint materialia. Quae cum ita sint, etiam de principali specie perinde sentiemus, ut neque qualitate praeditam putemus nec carennecesse est ex participante et ex participabili, ut statua, in qua participat quidem aes, participatur uero impressa forma, sed species est simplex et incomposita. Propterea ialia quoque omnia quae sunt formata in possessione uultus sunt. Est igitur principalis species, ut cum aliqua dicatur effigie, iuxta nos quidem qui intellect
Abbreviated transcription (Latin):
noscit᷑. Et gͥ certe rei diffiniteq c̃ta ⁊ diffinita ẽ ꝯp̃hensio. sic uic̃te minimeq diffinte i.

Expanded text:
noscitur; ut igitur certae rei definitaeque certa et definita est comprehensio, sic incertae minimeque definitae inoscitur; ut igitur certae rei definitaeque certa et definita est comprehensio, sic incertae minimeque definitae i
Abbreviated transcription (Latin):
statue forme ꝙͦ int̾itꝰ seqt᷑ neces ẽ: ⁊ ttẽ ad alti statue collocationẽ teuocati ad redire.
densib aut noscendã dicit hanc sp̃em. qi inp̾ssa forma oꝑi spectantiũ oculis uidet᷑. Opi¬
mone uͭ noscendã qi mẽs opificis nõ de c̃co exemplari transfert hanc spẽm s ex ꝓpͥa ñte
baustã ꝓ uirib. ⁊ ecciĩ gñs eẽ dicit loci. ꝑ uto eum dignitatis respectu tc̃iũ gãs dixisse
eam uelut regionẽ qͣndã suscipientẽ sp̃er̃ in corporear̃ intelligibiliumq simulacra
ceptione dicit ip̃am sine tangentis sensu tangi. Quippe om̃e qd tangit᷑ sensile ẽ. ⁊ sensib
exnatura sua minime contiguũ ẽ: Uide altitudinẽ pectoris ⁊ ut breui eloquitione
suspitionẽ m̃tis ste de silua reuelauerit. Om̃e c̃te qd̾ alicutꝰ simile ẽ ex simili suo recog¬

Expanded text:
tus sequatur necesse est et item ad alterius statuae collocationem reuocari ac redire. tus sequatur necesse est et item ad alterius statuae collocationem reuocari ac redire. «Sensibus» autem «noscendam» dicit hanc speciem, quia impressa forma operi spectantium oculis uidetur, «opinione» uero «noscendam», quia mens opificis non de certo exemplari transfert hanc speciem, sed ex propria mente haustam pro uiribus. «Tertium genus esse» dicit «loci». Puto eum dignitatis respectu tertium genus dixisse eam uelut regionem quandam suscipientem specierum incorporearum intellegibiliumque simulacra,rediens mira quadam animi conceptione dicit «ipsam sine tangentis sensu tangi»; quippe omne quod tangitur sensile est et sensibus aliquid quod ex natura sua minime contiguum est? Vide altitudinem pectoris et ut breui elocutione suspicionem mentis suae de silua reuelauerit: Omne certe quod alicuius simile est ex simili suo recog
Abbreviated transcription (Latin):
gmaris reb q̃ uixtanos simulata uultꝰ corpora tñ ꝑfecta uiuanõ sunt. Que cuncta dicit
psemet eẽ intellectu potiꝰ qͣm sensib asseq̃nda. qi nicħ ex his q̃tuor sub sensꝰ nrõs cienit. st
tam sciãm ꝗͣ opinionẽ ⁊ cc̃a m̃te discͥnimꝰ. Sinuͦ ut qͥb dã uidet᷑ inquit ũa opinio abĩ¬
se corpora. Cumꝙ intelligibile gñs idẽ ydeas pene suboculos constitusset dicens. ini¬
telligibilẽ spẽm semotã asensib inse ip̃a locatã sine ortu. sine ociasu. q̃ nec recipiet inse¬
tibile. ꝯsistens ĩ alio loco. Et iñ nirsũ cũ imittatiõe atq intĩtu recedẽs: sensib ⁊ opinio¬
ne noscend̾. Quo loco uult intelligi scd̾am spẽm q̃ nascti᷑ cũ opifex concipit animo
futĩ oꝑis linam̃ta. effigieq int locata uixta eaud̃ format qd̾ agg̾ssus ẽ. Id uͦ cõsistere
aliqͥ inloco dicit. uñ tursũ cũ ĩmutatiõe untitu reꝓced̾e. Preclare dem olitionẽ quippe

Expanded text:
ariis rebus, quae iuxta ueros simulata uultus corpora tamen perfecta et uiua non sunt. Quae cuncta dicit «per semet esse intellectu potius quam sensibus assequenda», quia nihil ex his quattuor sub sensus nostros uenit sed tam scientiam quam opinionem et ceteras mente discernimus. «Sin uero, ut quibusdam uidetur, inquise corpora; cumque intellegibile genus, id est ideas, paene sub oculos constituisset dicens intellegibilem speciem «semotam a sensibus in se ipsa locatam sine ortu, sine occasuns aliquo in loco et inde rursum cum immutatione atque interitu recedens, sensibus et opinione noscendum». Quo loco uult intellegi secundam speciem, quae nascitur, cum opifex concipit animo futuri operis liniamenta effigieque intus locata iuxta eandem format quod aggressus est; id ergo consistere aliquo in loco dicit et inde rursum cu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibilẽq nat᷑am docẽ ⁊̃ ac demonstrare qd̾ sint rerum initia spes archetipe sue
pla facte sunt. aliunde oportet sub̃am mutuent᷑. ut forma socratis natał existens
comꝑatioe imaginis uelut archetipe spes ẽ. Imago onĩ ex arte facta. ⁊ uixta airche¬
upã spẽm effigiata nisi ħat siluã. siqͥd̾ erit pitura colores. si aut̃ ficcura limũ ł es
cetamq huiusm̃ scippellectilẽ nõ hñs carebit certa ꝑfectione. Igit᷑ qr sensiles qͦ. sp̃es
imagnes sunt sp̃er̃ intelligibiliũ. sic̃ sepe iã dixi mus. ⁊ ab intelligibilib sub̃am

Expanded text:
intellegibilemque naturam, docere etiam ac demonstrare quod sint rerum initia species archetypae siue intellegibilemque naturam, docere etiam ac demonstrare quod sint rerum initia species archetypae siue pla sunt factae, aliunde oportet substantiam mutuentur, ut forma Socratis naturalis existens comparatione imaginis uelut archetypa species est. Imago autem ex arte facta et iuxta archetypam speciem effigiata, nisi habeat siluam si quidem erit pictura, colores si autem fictura, limum uel aes ceteramque huius modi supellectilem, carebit certa perfectione. Igitur quia sensiles quoque species imagines sunt specierum intellegibilium, sicut saepe iam diximus, et ab intellegibilibus substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sompnia. Exsompnẽ ꝑuigilẽq naturã nuncupat intelligibilẽ atq incorporeum gñs qd̾
semꝑ id̾ ẽ. pͥncipalitq subsistit. sine ortii. sine occasu minime mutabile nullã hñs cum
sensib societatẽ. puram̃te ꝑceptibile. dm̃ uidl̃ icogitationes eius intelligibiles atq in-¬
corporeas spẽs. has porro eẽ qͥd̾ negant qd̾ his usu accidit ex alto ⁊ ꝓfundo sopore. De-¬
niꝙ si quis eos ad comtemplationẽ ũam minimeq soporatã excitet ȩt̃narũ ũmortali¬
um rerum: indignant̃ ac moleste ferunt. similit̃ ut in politia. illi dediti ꝑpetuis abdi-¬
ti tenebus spelunce densis umbris opace. Atũ qui se aꝓfunda imꝑitia uindicant lobo.¬
riose licet ex tenebris ad lum̃ emergunt. ⁊ ad conscĩe ũitatisq claritudinẽ aspirant
nec moleste ferunt excellentes in studiis humanitatis uiros duud̃e ac seꝑare sensilẽ

Expanded text:
somnia». Exsomnem peruigilemque naturam nuncupat intellegibile atque incorporeum genus, quod somnia». Exsomnem peruigilemque naturam nuncupat intellegibile atque incorporeum genus, quod semper idem est principaliterque subsistit sine ortu, sine occasu, minime mutabile, nullam habens cum sensilibus societatem, pura mente percipibile, deum uidelicet et cogitationes eius, intellegibiles atque incorporeas species. Has porro esse quidam negant, quod his usu accidit ex alto et profundo sopore. Denique si quis eos ad contemplationem ueram minimeque soporatam excitet aeternarum et immortalium rerum, indignantur ac moleste ferunt, similiter ut in Politia illi dediticii perpetuis abditi tenebris, speluncae densis umbris opacae. At uero qui se a profunda imperitia uindicant laboriosius licet, ex tenebris ad lumen emergunt et ad scientiae ueritatisque claritudinem aspirant nec moleste ferunt excellentes in studiis humanitatis uiros diuidere ac separare sensilem
Abbreviated transcription (Latin):
ullum corpꝰ pot̃. Dicit gͦ nos hac opmionis ꝑcelebrate consuetudine ita ẽẽ imnbutos it cum
tes intelligibiles cõtemplam̃ aĩo putemꝰ eas ꝯsistere aliqͦ ̃ loco ullãue regionẽ obtiñe. ł inde
ut mundi corpꝰ qd̾ sitũ ẽ loco q̃m cõplet mundana moles hñs ĩ regionẽ q̃ ꝑceptis corpoꝵs for¬
mis exornataẽ. Sidł siluã cuiꝰ partes ex qͥb constat qr diũsas locis acregionib cõsid̾amus:
putamus omĩa q̃ sunt eod̾ mͦ consistere inlocis ac regionib certis. Dem̃ deniq siqͥs dicat fo¬
re sub̃am sine sedo acloco q̃ neq intr̃a neq incelo sit portenti similia dici putamꝰ ⁊ res
uanam̃tis opinione conceptas. Iamdudũ quippe ⁊ ab ineunte etate p̃uidicauimꝰ om̃e
qd̾ sit corpꝰ et nec quicꝗͣ fore qd̃ sub̃a sensili careat cognitorib uelut assertorib corpo s
credentes sensib. Et concludit. Ob qͣm depͣuationẽ itẽq alias consanguineas. Ne iire¬

Expanded text:
um res intellegibiles contemplamur animo, putemus eas consistere aliquo in loco ullamue regionem obtinere perinde ut mundi corpus, quod situm est loco quem complet mundana moles, habens etiam regionem quae perceptis corporum formis exornata est, uidelicet siluam. Cuius partes ex quibus constat quia diuisas locis ac regionibus consideramus, putamus omnia quae sunt eodem modo consistere in locis ac regionibus certis. Dehinc denique si quis dicat fore substantiam sine sede ac loco quae «neque in terra neque in caelo sit», portento similia dici putamus et res uana mentis opinione conceptas. Iam dudum quippe et ab ineunte aetate praeiudicauimus omne quod sit corpus esse nec quicquam fore quod substantia sensili careat, cognitoribus et uelut assertoribus corporum credentes sensibus. Et concludit: «Ob quam deprauationem itemq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ hanc eand̾ rationẽ. ipsis tñ qui om̃s ingenue eruditionis uas ꝑagrat̃unt neq igno-¬
tas ⁊ exleui ãmonitiõe ꝑspicuas. Et enĩ qui aderant om̃s erãt instructi p̃cipuis doctrinis
quas ingenuas disciplinas appellauit. ꝓptẽa qd̃ apueris etas illa ueluti pͥncipiis altio¬
ns doctrine ⁊ tanꝗͣ gradib inbuebat᷑. geometrica. musica. arithinetica. astronomia.
fecce licet eruditiõis. hos gͥ tamꝙͣ exercitatos ingeometria uiros ãmonet qd̾ sciebant
huussĩi q̃stiones non nisi geomẽtricis ꝓbationib explicari: simul ht̃ exortationem
sermo ad affectionẽ institutionis ingenue. Exx L ICIt.

Expanded text:
ationem, ipsis tamen, qui omnes «ingenuae eruditionis uias peragrauerint, neque ignotas et ex leui admonitione perspicuas». Etenim qui aderant omnes erant instructi praecipuis doctrinis, quas «ingenuas disciplinas» appellauit propterea quod a pueris aetas illa ueluti principiis altioris doctrinae et tamquam gradibus imbuebatur geometrica, musica, arithmetica, astronomia. ndamenta, imperfectae licet eruditionis. Hos igitur tamquam exercitatos in geometrica uiros admonet quod sciebant huius modi quaestiones non nisi geometricis probationibus explicari; simul habet exhortationem sermo ad effectionem institutionis ingenuae.
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ci qͣm nos legitimos utẽ plũptos nominib discernimꝰ. legitios g̃a ẽ ius ios uo-¬
truntq geminũ sonũ. or̃o tñ de silua infinitã ẽẽ unc̃tã eã asserẽs certa ẽ. Becte
gͥ notha ⁊ sꝑtitia rõtinatiõe atq opiniõe pottꝰ ꝙͣ intellectu. c̃to cõp̃hendi eã censet¬

Expanded text:
Graeci quam nos legitimos et item praesumptos nominibus discernimus. Legitimos Graeci γνησίους uoGraeci quam nos legitimos et item praesumptos nominibus discernimus. Legitimos Graeci γνησίους uortiuntque genuinum sonum. Oratio tamen de silua infinitam eam et incertam esse asserens certa est. Rite igitur «notha et spuria ratiocinatione» atque opinione pot
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵs omnium q̃ oculi uident. Sunt enĩ tenebre decolores. ⁊ sine claritudinis illustane.
Nec pot̃ uisus comp̃bend̾e aliqͣm qͣlitatẽ tenebrarũ. s suspicar potiꝰ qͥd nõ sit: qͣm qͥdis.¬
iudeat. Quis enĩ uisꝰ intenebris: s qr nata oculi ħ ẽ ut colores discernat conãso¬
pinor discerñe naturã decolorẽ tenebras sentire se suspicat᷑. Sic gͥ ⁊̃ silua contigui
ẽ qͥd̾. qi contigua putat᷑. cum ea q̃ pͥncipalit̃ contingunt᷑ subsensus uenuiit. s con¬
tactꝰ eus ꝓuenit ex accidenti. Serũ ħ ip̃m sine sensu qr ip̃a ꝑse neq tactu sentit᷑ nes
cetĩs sensib. N ec contentꝰ hac tanta diligentia suꝑ addidit notha ⁊ ad ult̾ina qͥdã
ratiotinatione siluã eẽ dicc̃s opinabilẽ. Filios om̃s nat᷑ales ẽẽ nullus ignorat. S tã

Expanded text:
eorum omnium quae oculi uident — sunt enim tenebrae decolores et sine claritudinis illustratione —, eorum omnium quae oculi uident — sunt enim tenebrae decolores et sine claritudinis illustratione —, nec potest uisus comprehendere aliquam qualitatem tenebrarum, sed suspicari quod non sit potiuideat — quis enim uisus in tenebris?. Sed quia natura oculi haec est ut colores discernat, conans, opinor, discernere naturam decolorem, tenebras sentire se suspicatur. Sic igitur etiam silua contigua quidem est, quia contingi putatur, cum ea quae principaliter continguntur sub sensus ueniunt, sed contactus eius prouenit ex accidenti, uerum hoc ipsum sine sensu quia ipsa per se neque tactu sentitur neque ceteris sensibus. Nec contentus hac tanta diligentia superaddidit «notha et adulterina quadam ratiocinatione» siluam esse dicens «opinabilem». Filios omnes naturales esse nullus ignorat, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
e quippe hntiũ fig̾as ⁊ qͣlitates. necẽẽ ẽ ⁊̃ cõp̃hensionẽ ear̃ certã diffinitãq eẽ. S enĩ silua
indest̃inita res ẽ. ut pote informis i figa carens iuxta nat̾am suam. Mmime gͥ cũ senli
ip̃tꝰ mage qͣm eoꝵs q̃ int᷑ ipam sunt corpoꝵ. Quecũ sentiunt᷑ suspitio nascit᷑ ip̃am senti¬
ri ꝓpt̾ea qd̾ ex his spẽb qͣs recipit formari cum sit informis uidet᷑. Itaq sensꝰ qͥd spet¬
in siłiia constitutat᷑ clarꝰ ẽ. Ip̃tꝰ aut̃ silue q̃ spẽb sub iacet obscurus cõsens poti qm
cum hisd̾ sentiri putat: fit huius mͦi sensus incertus. P rec lareq dictũ siluã sine sen¬
su tangentiũ tangi. qr puro sensu minime sentiat᷑. St siquis dicat tenebras ꝙͥ l
ne sensi uid̾i. Nõ enĩ ꝑinde sentit uisus hominis tenebras intueri intuentis ut cũ
solet intrieri res coloratas dilucidasq s contraria passione ⁊ ãmissione atq indigentu

Expanded text:
tates, necesse est etiam comprehensionem earum certam definitamque esse. Sed enim silua indefinita res est, utpote informis et figura carens iuxta naturam suam; minime igitur cum sensu ipsius mage quam eorum quae intra ipsam sunt corporum; quae cum sentiuntur, suspicio nascitur ipsam sentiri, propterea quod ex his speciebus quas recipit formariin silua constitutarum clarus est, ipsius autem siluae, quae speciebus subiacet, obscurus et consensus potius quam er siluestria cum isdem sentiri putatur, fit huius modi sensus incertus, praeclareque dictum siluam «sine sensu tangentium tangi», quia puro sensu minime sentiatur, ut si quis dicat tenebras quoque sine sensu uideri. Non enim perinde sentit uisus hominis tenebras intuentis ut cum solet intueri res coloratas dilucidasque, sed contraria passione et amissione atque indigentia
Abbreviated transcription (Latin):
dilatariq oportet q̃ contracta sunt angustiis silli. Intellectũ appellat hoc locomotĩ ani¬
mi cõphendentẽ. huiccomꝑat opinionẽ: cum inplerisq aliis libris tũ euident̃ inpolitia.

Expanded text:
dilatarique oportet quae contracta sunt angustiis syllogismi. Intellectum appellat hoc loco motum anidilatarique oportet quae contracta sunt angustiis syllogismi. Intellectum appellat hoc loco motum animi comprehendentem; huic comparat opinionem cum in plerisque aliis libris tum euidenter in Politia.
Abbreviated transcription (Latin):
utẽ ũe opmantẽ ħ int̾ ẽ. Qd̾ intelligens fidẽ rerũ rationis ht indagine cõp̃hensam.
uitellig̃. Neq t̃usimilib ꝑsuasionib inductꝰ mutat sententiã. ⁊ pot̃ ut sciꝰ p̃stare ratiõe
rei ꝯp̃hense. Atuͦ qui ũe opinat᷑ ut qui sola m̃tis elegantia nitat᷑ sine ratione acdisci¬
plina. neq rationẽ curitaopinet᷑ p̃stare pot̃. ⁊ falsis aliq̃n psuasionib captꝰ mutat sẽ.¬
tentiã. nutans ⁊ ambiguus ut q̃m nulla stabił ratio sustentet. Itaꝙ platosillogistice
rationis formulã ex pͥmit talẽ. Simtellectꝰ iui̾a opinio una res ẽ: om̃ia q̃ corꝑe sentimus
ũa sunt. eritq eoꝵ indubitabił u̾itas. Siaut̃ u̾a opinio minꝰ h̃t atq intellectꝰ. nõ una
atꝙ ead̾res ẽ. s due. atq diũse. erunt alia q̃ sentiunt᷑. alia que intelligunt᷑. s si diũsa
cupant᷑. at enĩ nõ om̃ĩa q̃ corꝑe sentimꝰ u̾a ic̾ta sunt sunt gͥ ydee. S opinor explanari

Expanded text:
item uere opinantem hoc interest quod intellegens fidem rerum rationis habet indagine comprehensam; intellegit, neque ueri similibus persuasionibus inductus mutat sententiam et potest ut scius praestare rationem rei comprehensae. At uero qui uere opinatur, ut qui sola mentis elegantia nitatur sine ratione ac disciplina, neque rationem cur ita opinetur praestare potest et falsis aliquando persuasionibus captus mutat sententiam nutans et ambiguus, ut quem nulla stabilis ratio sustentet. Itaque Plato syllogisticae rationis formulam exprimit talem: «Si intellectus et uera opinio una res est, omnia quae corpore sentimus certa sunt eritque eorum indubitabilis ueritas; si autem uera opinio minus habet atque intellectus, non una atque eadem res est, sed duae atque diuersae, et erunt alia quae sentiuntur et cupantur. At enim non omnia quae corpore sentimus uera et certa sunt: sunt igitur ideae». Sed, opinor, explanari
Abbreviated transcription (Latin):
na difsta distent. Quippe quoꝵ atm doctrna nob̃ insinuet. altm̃ uͭ ꝑsuasionis assumi.
traducibile. altm̃ nutans incertũꝙ semꝑ ⁊ diriuabile. Quid: qd̾ recte opinionis om̃is ho
lectꝰ opuionisꝙ diffĩãm. cum docet altum eoꝵ id ẽ intelleccũ ꝓuenire exdisciplina.
alt̃m sola ꝑsuasione. Deinde cũ asserit altm̃ cũratiõe uͭa. porro alt̾m̃ sine tõnis eramus
Quid cumdicit alt̃m eoꝵ nulli ꝑsuasioni duquabile. ⁊ ad postremũ altum eois. idẽ opmi
inq̃muis hominẽ cadat intellectꝰ u d̾i soli ⁊ paucoꝵ admod̾ sit examinators uirors a
ro ħ intelligibile gn̾s utẽ opinabile unde recte ꝓnuntiat unã fore spẽm ꝑ semet p̃a
te frustra p̃sumat᷑ ẽẽ intelligibilẽ spẽm hanc cut᷑ sint imagines sensiles. eaꝙ ni qͥ

Expanded text:
ntia distant, quippe quorum alterum doctrina nobis insinuet, alterum persuasionis assumptitransducibile, alterum nutans, incertum semper et deriuabile. Quid quod rectae opinionis omnis uir lectus opinionisque differentiam: cum docet alterum eorum, id est intellectum, prouenire ex disciplina, alterum ex sola persuasione; deinde cum asserit alterum cum ratione uera, porro alterum sine rationis examine. Quid cum dicit alterum eorum nulli persuasioni deriuabile, et ad postremum alterum eorum, id est opinio, in quemuis hominem cadat, intellectus uero dei solius et paucorum admodum sit examinatorum uirorum? Quod  intellegibile genus et item opinabile. Vnde recte pronuntiat unam fore speciem per semetipsam, te «frustra praesumatur esse intellegibilem speciem hanc cuius sint imagines sensiles, eamque nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uerat nunc sp̃alit̃ uilt ꝓbare postis exemplis ĩusiu freqͣnti:. At qͥ odora pigñt as¬
ficiunt nõpatunt᷑ ẽẽ odoris natał acpprii qõ condunt: q meracos sinceros q susaipãt
succos otłoraminum. Uasculari ꝙ̃ argento informi signaipssuri: leuigãt pͥ liꝑ¬
uult intelligi sensilẽ mundũ matrẽꝙ euis ⁊ corꝑors receptacłm siluã uocat. ob ratio¬
ne lupcictã. ẜ neq tĩam bane neqꝙ aqͥu nec igne ł̃ acia rcte gcistimari hec quipe¬
sibili ratiõe int̃ nullã ⁊ aliqͣm sub̾am. nec plane intelligibilẽ positã. Hec oꝑostꝰ in parmenide

Expanded text:
uerat nunc specialiter uult probare positis exemplis in usu frequenti: «Vt qui odora pigmenta couerat nunc specialiter uult probare positis exemplis in usu frequenti: «Vt qui odora pigmenta conficiunt» non patiuntur esse odoris naturalis ac proprii quod condiunt, quo meracos sincerosque suscipiat sucos odoraminum; uascularii quoque argento informi signa impressuri leuigant prius supuult intellegi sensilem mundum; «matremque» eius et corporum «receptaculum» siluam uocat ob rationem supra dictam, sed neque terram hanc neque aquam nec ignem uel aera recte existimari. Haec quipsibili ratione inter nullam et aliquam substantiam nec plane intellegibilem nec plane
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾s unũ ẽ. qd̾ uocat᷑ color. s hec duo ase plurimũ distant. Candido enĩ minimũ distir
ꝗd̾ d̾r pallidũ. aligͣnto plus qd̾ appellat᷑ rubeũ. h amploꝰ eraneus color pluriũ uͥ ng̃¬
do. Indeoq candidũ utẽ iugrum nõ cdũsa sunt s contraria. q int̾capedoplirior. S̾ con¬
trana seꝑata qͥ d̾ ase sunt magna q̃ dã seꝑatiõe. nec tñ om̃io aliena sunt facit enĩ eau¬
luti cognata ⁊ consanguinea gñs suũ ꝗd̾ colorẽ ẽẽ p̃deximꝰ Natã uͭ distãt eͣa q̃ diũsast¬
ut candor i dulcedo. nig̾loq iodor. Illoꝵ quippegũs color. hoꝵs suceꝰ ⁊ uapor ꝓptẽaq di¬
usis sensib cõphendunt̃. St gͥ ea q̃ subiacet his om̃ib sllua possit hoꝵ facies siucera
nuieip ient̃polatas ostend̾e: lpãm necẽe ẽ nulas qͣlitates ħre. Id ip̃m qͥd gnalt ast¬

Expanded text:
genus unum est quod uocatur color. Sed haec duo plurimum a se distant — candido enim minimum distat genus unum est quod uocatur color. Sed haec duo plurimum a se distant — candido enim minimum distat quod dicitur pallidum, aliquanto plus quod appellatur rubeum, hoc amplius cyaneus color candidum et item nigrum non diuersa sunt sed contraria, quia intercapedo prolixior. Ergo contraria separata quidem a se sunt magna quadam separatione, nec tamen omnino aliena sunt; facit enim ea ueluti cognata et consanguinea genus suum, quod colorem esse praediximus. Natura uero distant omnidor; illorum quippe genus color, horum sucus et uapor proptereaque diuersis sensibus comprehenduntur. Vt igitur ea quae subiacet his omnibus silua possit horum facies sinceras minimeque interpolatas ostendere, ipsam necesse est nullas qualitates habere. Id ipsum quod generaliter asse
Abbreviated transcription (Latin):
cuinondũ accesserit ex artificio forna. formari tñ possit: ⁊ concludit asserens om̃e qd b̃n
atq affabre tecepturumerit formas. Imforme eẽ deb̾e purũꝙ abhis om̃ib q̃ ent recen.¬
Siaq̾ sit uniũse rei silua siue sub̾a. Uttales censet habebit ẽce qͣlitates nat᷑e sue pͥas
cipiet rur sum igneas qͣlitates. humecta uignea ꝯt̾ne sibi sunt Ruippe alt̃tꝰ humori
frigus ꝓpͥa sunt alt̾i siccitas ⁊ calor. h ec gͥ inquit diu̾sasibi ⁊ repugnantia nõ ꝑatient ali
sincerã exprimi q̃litatẽ. cũ calor qͥ d̾ srigꝰ mpugnet. siccitas demũ intimat humorẽ. uelt
re. t diũsum ut ruborẽ siue pallorẽ. ł contrariũ. ut atrũ: tunc candor nõ patit᷑ inm¬
euntes colores sinceros ꝑseuerare. ł ꝑmixtione sui faciet int̃polatos. Quid gͥ uult iͥ
uui a se pltrimũ distãt. licet sint gñis eiusõ utputa candor utẽ nigͥdo quors

Expanded text:
informe saxum, cui nondum accesserit ex artificio forma, formari tamen possit. Et concludit asserens omne quod bene atque affabre recepturum erit formas informe esse debere purumque ab his omnibus quae erit recepsi aqua sit uniuersae rei silua siue substantia, ut Thales censet, habebit certe qualitates naturae suae pre, suscipiet certe rursum igneas qualitates. Humecta et ignea contrariae sibi sunt, quippe alterius humor et frigus propria sunt, alterius siccitas et calor. Haec ergo, inquit, diuersa sibi et repugnantia non patientur alterius sinceram exprimi qualitatem, cum calor quidem frigus impugnet, siccitas demum interimat humorem, uel, ut ri in alium colorem uel diuersum ut ruborem siue pallorem, uel contrarium ut atrum, tunc candor non patietur introeuntes colores sinceros perseuerare sed permixtione sui faciet interpolatos. Quid igitur sibiuae a se plurimum distant, licet sint generis eiusdem, ut puta candor et item nigredo, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ auditores platonis. Iuippe alii gñatamdici abeo putauer̃t ũba q̃dã potiꝰ qͣm
dinato dixit eam fluctuasse cũ motꝰ intimꝰ genuinusꝙ sit uiuentiũ ꝓpͥus. Quoq id̾e
sepe alias duasẽe mundianimas dix̃it. Snã malignã ex silua. alt̃am beneficã ex dõ.
Existentib itaꝙ bonis acmalis. bonaqͥd̾ ex anima bñ mundo tributa. incomoda por.
i egiluestr maligna. s um diuina sap̃ĩa intelligentiaq opificis d̾i silue seuere
at esficaciõ ꝑsuad̃e p̃bere cułtuu ate exornatiomi sue patientiã: ꝑsuasio uͭ nõ nͥ

Expanded text:
dentur auditores Platonis. Quippe alii generatam dici ab eo putauerunt uerba quaedam potius quam dentur auditores Platonis. Quippe alii generatam dici ab eo putauerunt uerba quaedam potius quam dinato dixerit eam fluctuasse, cum motus intimus genuinusque sit uiuentium proprius, quoque idem saepe alias duas esse mundi animas dixerit, unam malignam ex silua, alteram beneficam ex deo. Existentibus itaque bonis ac malis, bona quidem ex anima benefica mundo tributa, incommoda porro ex siluestri maligna, cum diuina sapientia intellegentiaque opificis dei siluae seuere atque efficaciter persuaderet praebere cultui atque exornatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitatẽ deuocari cõmutariq possit. Ordinẽ in ordinate cõfusioni modũ ĩmod̾ationi
i cultũ feditati conuingẽs totũ statũ eiꝰ illustrando atq: exornando conũtit. Deniq negat
inueniri numeniꝰ i recce negat ĩmunẽ auiciis usq qͣq gñatoꝵ fortunã nõ ĩ artib hõiũ.
maq̃ tracca nec ip̃o qͥd ĩcelo. Sbiq miscente se ꝓuidentiȩ detĩoris natẽ qi qͦdã piaculo. Idẽq
nudã silue imaginẽ demonstre iuelut inlucẽ destituere. studẽs detractis om̃ib singillatĩ
cnꝑib q̃ gremio eiꝰ formas inuicẽ mutuant᷑. unuicẽ mutãt. ip̃m illud qd̃ ex egestione ua-
ionstitisse d̾oꝑsuadente. necessitateͤ obsecundante. hẽ pythagore doriginibꝰ asseũatio.
uren est ipanob ad tractandũ platonis desilua sententia. Qm diũse intp̃tari ui¬

Expanded text:
prosperitatem deuocari commutarique possit, ordinem inordinatae confusioni, modum immoderationi prosperitatem deuocari commutarique possit, ordinem inordinatae confusioni, modum immoderationi et cultum foeditati coniungens totum statum eius illustrando atque exornando conuertit. Denique negat inueniri Numenius — et recte negat — immunem a uitiis usque quaque generatorum fortunam, non in artibus hominum, in aquae tractu, nec in ipso quidem caelo, ubique miscente se prouidentiae deterioris naturae quasi quodam piaculo. Idemque nudam siluae imaginem demonstrare et uelut in lucem destituere studens, detractis omnibus singillatim corporibus quae gremio eius formas inuicem mutuantur et inuicem mutant, ipsum illud quod ex egestione uacudi machinam constitisse deo persuadente, necessitate obsecundante. Haec est Pythagorae de originibus asseueratio. Superest ipsa nobis ad tractandum Platonis de silua sententia, quam diuerse interpretari ui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ lib̃alitate collata sunt. malauͭ matris siluȩ inttio coheserunt. Qͣ ratione intelligidat᷑
dicant᷑. stelle porio coiꝑa sunt ignesq celites. Omniũ qͥppe corpoꝵs silua nitux ut ĩ que
sidereus mot̾ miꝰ utilit impsꝑe turbat. originẽ traħe. uideant᷑ ex silua. Inqͣẽ multa
intẽpeties. iipuidꝰ impetꝰ icasus atq utlib eragitata p̃sumptio. Itaq sid̾s eã correrit
ut intymeoloquit᷑ plato redegitis in ordinẽ ex incondita ⁊ turbulenta iactatione cette
itẽ ꝓuidentiȩ fortuneq cetu cunctȩ rei molẽ ẽẽ constructã. s pꝰ ꝙͣ silue ornatꝰ accesserit ĩp̃a
tute ñcomebat uitiaq eius om̃ifaria corrigebat. Nõ int̃ficiẽs ne nã siluestͥs funditꝰ inti-¬
ret. nec uͦ ꝑmittẽs porrigi dilatariq passim.s ut manente na q̃ ex incomodo habitu ad

Expanded text:
 liberalitate collata sunt, mala uero matris siluae uitio cohaeserunt. Qua ratione intellegi datur  liberalitate collata sunt, mala uero matris siluae uitio cohaeserunt. Qua ratione intellegi datur dicantur. Stellae porro corpora sunt ignesque caelites, omnium quippe corporum silua nutrix, ut etiam quae sidereus motus minus utiliter et improspere turbat originem trahere uideantur ex silua, in qua est multa intemperies et improuidus impetus et casus atque ut libet exagitata praesumptio. Itaque si deus eam correxit, ut in Timaeo loquitur Plato, «redegitque in ordinem ex incondita et turbulenta iactatione», certitem prouidentiae fortunaeque coetu cunctae retute comebat uitiaque eius omnifariam corrigebat non interficiens, ne natura siluestris funditus interiret, nec uero permittens porrigi dilatarique passim; sed ut manente natura quae ex incommodo habitu ad
Abbreviated transcription (Latin):
ua certe factars ẽ. de existente natã maligna. Pptẽaq numenius laudat
eraditum rep̃hendentẽ homerũ qui obtauerit utitũ acuastitatẽ mał uitȩ. Qd
nõ intelligẽt mundũ sibi deleri placẽ. si qͥd̾ silua q̃ maloꝵ fonsẽ ext̃minaret᷑.
Platonẽq id numeniꝰ laudat qd̾ duas mundi aĩas autumet. Unã beneficien¬
tissimam. malignã alt̾am. scł siluam. Que licet incondite fluctuet: tñ qi intimo
ꝓpͥoq motu inouet᷑. Uiuat: aĩa conut getet᷑ neceẽ ẽ. lege eoꝵ omniũ q̃ genu¬
no motu mouent᷑ . Que qͥd̾ ĩ patibilis anime partis inqͣ ẽ aliqͥd corpulentũ mortaleq
⁊ corꝑis simile auctrix ẽ ⁊i patrona. Sic̃ rationabilis anime pars auccorẽ ttit᷑ d̾o ac rõe
Pouo exõo islua faccus ẽ iste mundus. Igit᷑ uixta platonẽ mundobona sua tamꝙͣ patris:¬

Expanded text:
ua, certe factus est de existente olim natura maligna, proptereaque Numenius laudat ua, certe factus est de existente olim natura maligna, proptereaque Numenius laudat Heraclitum reprehendentem Homerum, qui optauerit interitum ac uastitatem malis uitae, quod non intellegeret mundum sibi deleri placere, siquidem silua, quae malorum fons est, exterminaretur, Platonemque idem Numenius laudat quod duas mundi animas autumet, unam beneficentissimam, malignam alteram, scilicet siluae, quae, licet incondite fluctuet, tamen, quia intimo proprioque motu mouetur, uiuat et anima conuegetetur necesse est lege eorum omnium quae genuino motu mouentur; quae quidem etiam patibilis animae partis, in qua est aliquid corpulentum mortaleque et corporis simile, auctrix est et patrona, sicut rationabilis animae pars auctore utitur ratione ac deo. Porro ex deo et silua factus est iste mundus. Igitur iuxta Platonem mundo bona sua dei tamquam patris
Abbreviated transcription (Latin):
differens s plane noxiã. dm̃ quippe eẽ ut ĩ platoni uidet᷑ initium ⁊ cãmbonoꝵ sil¬
uam maloꝵ. atuͦ qd ex sp̃õ siluaq sit indifferens. nõ g siluã s mundum ex spẽi bom¬
tate silueq malicia temꝑatum. Dcniq ex ꝓuidentia mecessitate. ꝓgenitum. ueterũ
theologoꝵ scitis habi. Siluam gͥ informẽ ⁊ carentẽ qlitate tamstoyci qͣm pytha.¬
rium moloꝵ fore causatisunt. Nec expeduint adhuc uñ ip̃a ꝑsisitas cum iuxta
illos duo sint initia rerum d̾s ⁊ silua. Ds sũmũ ⁊ p̃cellens bonũ: silua ut censent
nec bonum neo malũ. S pythagoras assistere ũitati miris licet. ⁊ cont᷑ opinionẽ
hominum oꝑantib asseuerationib nõ ueret᷑. Qͥ ait. eristente ꝓuidentia. M alagͥ
necessario subsiitisse ꝓptẽa qd̾ silua sit ⁊ ead sit malitia p̃dita. Qd̃ si inund̾ꝰ exsil¬

Expanded text:
differens, sed plane noxiam. Deum quippe esse — ut etiam Platoni uidetur — initium et causam bonorum, sildifferens, sed plane noxiam. Deum quippe esse — ut etiam Platoni uidetur — initium et causam bonorum, siluam malorum, at uero quod ex specie siluaque sit, indifferens, non ergo siluam, sed mundum ex speciei bonitate siluaeque malitia temperatum; denique ex prouidentia et necessitate progenitum ueterum theologorum scitis haberi. Siluam igitur informem et carentem qualitate tam Stoici quam Pytharium malorum fore causati sunt. Nec expediunt adhuc unde ipsa peruersitas, cum iuxta illos duo sint initia rerum, deus et silua, deus summum et praecellens bonum, silua, ut censent, nec bonum nec malum. Sed Pythagoras assistere ueritati miris licet et contra opinionem hominum operantibus asseuerationibus non ueretur; qui ait existente prouidentia mala quoque necessario substitisse, propterea quod silua sit et eadem sit malitia praedita. Quod si mundus ex sil
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ desineret q̃ nõ erat diuinitas subsistẽt. atq ex d̃o silua. ⁊ ex singłaritate ĩm̃sa ⁊
indet̃minata diuinitas conũtet᷑. Que opinio nec mediocrit̃ qd̃ institutis hoĩb ꝯpe.¬
tit. Deniq stoy cos definitã ⁊ limitatã siluam ẽẽ uatã ꝓpa. pythagorã uͦ infinitã
⁊ sine linite dicere. cumq illi qd̃ natã sit ĩm̃sum. nõ posse ad ordinẽ atq modũ
tedigi censeant pythagorã soliis hanc d̃ĩ fore uirtutẽ ac potentiã asserere ut qd
natã officete neq̃ at d̾s facile possit. St qͥ sit om̃i urtute potentior atq p̃stantior
⁊ aqͥnatã ip̃a mutuet᷑. Igit᷑ pythagoras ꝙͦ: inquit fluidam ⁊ sine qlitate siluã eẽ ẽ.¬
set. nectñ ut stoyci natẽ mediȩ. Int̃qibonoꝵs inaloꝵq uicinam qd̾ gñs illi appellant iu.¬

Expanded text:
esse desineret, quae non erat duitas subsisteret, atque ex deo silua et ex singularitate immensa et esse desineret, quae non erat duitas subsisteret, atque ex deo silua et ex singularitate immensa et indeterminata duitas conuerteretur; quae opinio ne mediocriter quidem institutis hominibus competit; denique Stoicos definitam et limitatam siluam esse natura propria, Pythagoram uero infinitam et sine limite dicere, cumque illi quod natura sit immensum non posse ad modum atque ordinem redigi censeant, Pythagoram solius hanc dei fore uirtutem ac potentiam asserere ut quod natura efficere nequeat, deus facile possit, ut qui sit omni uirtute potentior atque praestantiorine qualitate siluam esse censet nec tamen, ut Stoici, naturae mediae interque bonorum malorumque uiciniam, quod genus illi appellant in