comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a probatione magis emineat afRectibus decet. Nan
qui intermitte in agendo dolorem potest iudetur poe
etiam deponete. Nestio tamen au huiꝰ de ꝙͦ loqium
decoris custodia maxime curca eos circa quos dicimus
examinanda sit. Nam sine dubio in om̃ibus statm ac¬
cusatiomibes hoc agendum est ne ad eas libenter. E¬
scendisse uideamur. Ideoq mihi illud casii seueri non
mediocriter displicet dii boni uiuo et quo me neuere
iuuet aspernant em reum uideo. Non eñ iusta ex cã
uel necessaria inderi p̃c postulasse eum sed quadam ac¬
cusandi uoluxtate preter hec tamen quõe est cõe ꝓp̾am
moderationem quedam caui depderant. Qrapp̃r et qui
curationem bonorum patris postulabit doleat eius ua¬
litudine et ꝯlibet grama filio pater obiecturus miẜri¬
mam sibi osterdat epte hauc ip̃am necesfitatem. Hec
hoc pancis modo uerbis sed toto colore actiomis: ut id

Expanded text:
ipsa probatione magis emineant, adfectibus decet. nam ipsa probatione magis emineant, adfectibus decet. nam qui intermittere in agendo dolorem potest, videtur posse etiam deponere. nescio tamen an huius, de quo loquimur, decoris custodia maxime circa eos, contra quos dicimus, examinanda sit. nam sine dubio in omnibus statim accusationibus hoc agendum est, ne ad eas libenter descendisse videamur. ideoque mihi illud Cassii Severi non mediocriter displicet: di boni, vico; et, quo me vivere iuvet, Asprenatem reum video. non enim iusta ex causa vel necessaria videri potest postulasse eum, sed quadam accusandi voluptate. praeter hoc tamen, quod est commune, propriam moderationem quaedam causae desiderant. quapropter et, qui curationem bonorum patris postulabit, doleat eius valetudinem; et quamlibet gravia filio pater obiecturus miserrimam sibi ostendat esse hanc ipsam necessitatem, nec hoc paucis modo verbis, sed toto colore actionis, ut id
Abbreviated transcription (Latin):
ac particionum captabit leporem et ut pleriq in h ͦ qne
moris est intencione oñ remissa loquatur quo fugerit
interim dolor ille ubi lacrime ubstiterins iuil & in mediũ
tam secura obseruatio artium miserit non ab exordio usa
ad ultimam uocem ꝯtiiꝰ quĩam geniitus ec idem t̾sti
nultus ẜ̾uabitur Siquidem uolet dolorem suũ etian
in audientes transfundere quem a usꝙ remigerit in
animũ iudicanciũ non reducet quod precipue declamã¬
tibus. neqz ẽm̃ me penitet ad hoc ꝙͦ opus meam ⁊ cͣam
susceptorum semel adolescencũ ⁊ espicere custodiendum est
quo plures in schola fungunt᷑ affectus. quos non ui aduo¬
cati sd ut passi ubimus Cum etiam hoc genus simulure
litium oleat cuius mortis a senatu quidam nel as aligu
magnam infelicitatem uel etiam peruteucĩa petum m b.
non solum cantare quod uiciũ ꝓsuasit aut last̾iure ae
ne argumẽtari quidem nnsi nuxtis et quidem ita et in¬

Expanded text:
ac partitionum captabit leporem et, ut plerumque in hoc genere ac partitionum captabit leporem et, ut plerumque in hoc genere moris est, intentione omni remissa loquetur? quo fugerit interim dolor ille? ubi lacrimae substiterint? unde se in medium tam secura observatio artium miserit? non ab exordio usque ad ultimam vocem continues quidam gemitus et idem tristitiae vultus servabitur, si quidem volet dolorem suum etiam in audientes transfundere? quem si usquam remiserit, in animum iudicantium non reducet. quod praecipue declamantibus neque enim me paenitet ad hoc quoque opus meum et curam susceptorum semel adolescentium respicere custodiendum est, quo plures in schola finguntur adfectus, quos non ut advocati, sed ut passi subimus. cum etiam hoc genus simulari litium soleat, cum ius mortis a senatu quidam ob aliquam magnam infelicitatem vel etiam paenitentiam petunt, in quibus non solum cantare, quod vitium pervasit, aut lascivire, sed ne argumentari quidem nisi mixtis, et quidem ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
euteumsgs diccui rnnuon perdant. Hec onmnin me cessa
pecentitant poilicitudinis colorem petendum q it lr
nnocentisus misericordie aux lium monceat᷑:Nec qst
eins fortuma quem tummidum ac sui iactantem et ãbitio su
ꝯdoit denm uba aucupantem et auxilium de fama Rrgerir
et nu ꝯe diserto uacet quod mire A celius m deReusiole
cause qͣua reus de in fuit comprehendisle indetianadri
n cui uestrũm atq etiam om̃nu quiod rem ad eutam ald suĩ¬
deatur mo iqu sut quedam actiones in sauislattione depꝰ¬
attone confespione posite sententiolis ne fleudimaduati
affactipie om̃s eo diluet nires et iiẜationerr setitatẽ
caxabit. Age i de morte filu sui nel iniubia que moete su
grauior dicendum patri fuerit : aut in narrando gratiam¬
illam ex positionis q̃ continget ex sermone puro atq dilucido
queret breuiter ac significanter ordinem ret pertulise
concentus aut argumenta diducet in digues et ꝓpostionũ

Expanded text:
entem? non perdant haec omnia necessarium periclitanti sollicitudinis colorem, petendumque etiam innocentibus misericordiae auxilium? moveaturne quisquam eius fortuna, quem tumidum ac sui iactantem et ambitiosum mmo oderit reum verba aucupantem et anxium de fama ingenii, et cui esse diserto vacet? quod mire M. Caelius in defensione causae, qua reus de vi fuit, comprehendisse videtur mihi: ne cui vestrum atque etiam omnium, qui ad rem agendam adsudeatur. atqui sunt quaedam actiones in satisfactione, deprecatione, confessione positae: sententiolisne flendum erit? adfectibus, omnes eorum diluet vires et miserationem securitate laxabit? age , si de morte filii sui vel iniuria, quae morte sit gravior, dicendum patri fuerit, aut in narrando gratiamillam expositionis, quae continget ex sermone puro atque dilucido, quaeret, breviter ac significanter ordinem rei protulisse contentus, aut argumenta diducet in digitos et propositionum
Abbreviated transcription (Latin):
contextus erndem arte quomol ꝯprehendit᷑ Micto ꝙꝓ
quedum in illie peg simulacris sig inficari possunt ui
rerte gictiones haberimus enim pĩne ut qui notis
cabunt certas magiies om̃nium et loca stiliter infe¬

Expanded text:
contextus eadem arte quomodo comprehendetur? mitto quod contextus eadem arte quomodo comprehendetur? mitto quod quaedam nullis simulacris significari possunt, ut certe coniunctiones. habeamus enim sane, ut qui notis scribunt, certas imagines omnium et loca scilicet inf
Abbreviated transcription (Latin):
ponere optimũ fuerat locis est utendum mulsis Ilb¬
stribus explicatis mods interuallis. Imagnibus añte
agentibus acribus insignitis que occuoiere celeriter
percurre̾ animuã possuit. Quo magis miror quodo
metrodorus in n ignis ꝑ que pol meat tricenos et
sepapeuos inuenerit loces Uanctas niiirum Fuito
atq iactatio cirta memoriam suam pofius arte ꝙ̃ nata
gloriantis. Ripundem hec ad quedam proilespe non ne¬
gauerim aut si rer p nomĩa multa per ordinem audita
reddenda suit. Namq in his que didicerunt locis porut
res illas mersam ut hoc utar in nestibulo ppłm in atrio.
et n espet deude relegantes mueniunt ubi posuerũt
et prritan in hoc sunt add̾neti aduti qui actione
dmissa quid tmq nendidispet testibus argentarioꝵ ta¬
bulis reddiderut̃ quod presticisse hortensium dicunt¬
minus ulm proderit in ediscendis que orone ꝓpetue erũt
Nam et seusus non eaudem magiem quãm res hñi

Expanded text:
ponere optimum fuerit: locis est utendum multis, inluponere optimum fuerit: locis est utendum multis, inlustribus, explicatis, modicis intervallis, imaginibus autem agentibus, acribus, insignitis, quae occurrere celeriterque percutere animum possint. quo magis miror, quomodo Metrodorus in XII signis, per quae sol meat, trecenos et sexagenos invenerit locos. vanitas nimirum fuit atque iactatio circa memoriam sua potius arte quam natura gloriantis. equidem haec ad quaedam prodesse non negaverim, ut si rerum nomina multa per ordinem audita reddenda sint. namque in iis quae didicerunt locis ponunt res illas: mensam, ut hoc utar, in vestibulo et pulpitum in atrio et sic cetera, deinde relegentes inveniunt, ubi posuerunt. et forsitan hoc sunt adiuti qui, auctione dimissa, quid cuique vendidissent testibus argentariorum tabulis reddiderunt; quod praestitisse Hortensium dicuntminus idem proderit in ediscendis, quae orationis perpetuae erunt. nam et sensus non eandem imaginem quam res habent
Abbreviated transcription (Latin):
frria debett onpe mencoria que aliam memoriã adiner
tamer que sorpienu uel cogitarone complectu eralia
etiam excidinteto unius admonitione ubi in meroa
reponũtutit autem magniũ nauigacois ut anchora
mlicie in aliquid ex armis. hec ita diligere pomũ pẽciũ
uello cum uesibulo quasi assignant: Cecundũ puta ast̾ctũ
ut pliuiia circumeunt nec cubilis moi aut hedris sed
status etiam similibus q ꝑ ordinem cõmictunt hic fitõ
cum est repetenda memoria incipiunt ab iitio loca
hei receusere et quod cuiq crediderunt reposcunt ut
eorum imagnie admonentuꝵ. ut q̃ libet mulra suit
quoꝵs memnie oporteat suit singula conuexa qͦda
corio ouerant coniuugentes p̾oribus consequencia colo
ediscendi labore qd̾ de domo dixi et in operibus publitꝭ
et in itinere longno ut urbim ambitu et picturis
fieri potest eciam fingere abi has magines licet. op
est nͦ locis que uel finigunt᷑ uel simĩuitur imagimb

Expanded text:
a debet esse memoria, quae aliam memoriam adiuvet. tum , quae scripserunt vel cogitatione complexi sunt, aliquo etiam excidentes unius admonitione verbi in memoriam reponuntur. Sit autem signum navigationis ut ancora, militiae ut aliquid ex armis. haec ita digerunt. primum sensum vestibulo quasi adsignant, secundum, puta, atrio, tum impluvia circumeunt, nec cubiculis modo aut exedris, sed statuis etiam similibusque per ordinem committunt. hoc facto, cum est repetenda memoria, incipiunt ab initio loca haec recensere, et quod cuique crediderunt reposcunt, ut eorum imagine admonentur. ita , quamlibet multa sint, quorum meminisse oporteat, fiunt singula conexa quodam choro, nec errant coniungentes prioribus consequentia solo ediscendi labore. quod de domo dixi, et in operibus publicis et in itinere longo et urbium ambitu et picturis fieri potest. etiam fingere sibi has imagines licet. opus est ergo locis, quae vel finguntur vel sumuntur, et imaginibus
Abbreviated transcription (French):
et rectum e cx el pretuitum senibus connemit q pressum
et mite et liatum et quale inelligi uult cicero cur dicit
or̃onero suam apisse cauescere sicit uesetbr otao q ꝯore
propa coctoq fulgentibus illa etas satre. apta at. Iune¬
nibus etiam uberiora paulo et pene periclitancia Rude᷑¬

Expanded text:
et erectum et audax et praecultum senibus convenerit quam pressum et mite et limatum et quale intelligi vult Cicero, cum dicit, orationem suam coepisse canescere; sicut vestibus quoque non purpura coccoque fulgentibus illa aetas satis apta sit. in iuvenibus etiam uberiora paulo et paene periclitantia feruntu
Abbreviated transcription (Latin):
mi lema: aed de ful ese sollicitum. Difficilior et ratio
murdicio eluentiano fuit cum stamandrẽt necese hret
dicere nocentem curus egerat causam Terum ind̾. ele¬
gantissime cum eorum a quibus a se perductus espet
precibus tum etiam adolescentiam suam excusat det itus
eum exe qd temere nocentis reos suscixere fateretur
in causa quam suscexium aut sunt ut persuadendi ardua
cause nnhil nos timere simulabimus. Ipsa erat gloria
infandus ut tanto clarior futura sit fides ac religio pro¬
niinando quãto minus uel offense uel utilitati sue ĩdulserit.
hos et apud nos quibus appellatum erit si forte ad eosdemad¬
mictentur adicienda ratio uel necessitas alicuus i id canse

Expanded text:
nii fama, sed de fide esse sollicitum. difficilior ei ratio in iudicio Cluentiano fuit, cum Scamandrum necesse haberet dicere nocentem, cuius egerat causam. verum id elegantissime cum eorum, a quibus ad se perductus esset, precibus, tum etiam adolescentia sua excusat, detracturus  si eum se esse, qui temere nocentes reos susciperet, fateretur.a causa, quam nos susceperimus, aversus, ut persuadendi ardua t nostrae causae nihil nos timere simulabimus. ipse erit gloria inflandus, ut tanto clarior eius futura sit fides ac religio in pronuntiando, quanto minus vel offensae vel utilitati suae indulserit. hoc et apud eos, a quibus appellatum erit, si forte ad eosdem remittemur; adiicienda ratio vel necessitatis alicuius, si id causa
Abbreviated transcription (Latin):
peeus ed cedo stribemibq comline est uiria: plurimũ
conseore bonam balitudinem digestum cibum aniraum
cogitatiombus a siie liberum uim etiom ilis que
scrrosinus complectendis multim ualet sculis qne
cogltanus conmendis ꝓye pola exapta q̃ uotislage du¬
⁊ excitatione dio et compositio. Nam quirecte diuo
i digereudis questoibus sed etiam in donhiretdioeoe
modo reost dicn prima ac ecunda et diaps cosfereris

Expanded text:
illud ediscendo scribendoque commune est, utrique plurimum conferre bonam valetudinem, digestum cibum, animum cogitationibus alis liberum. verum et in iis quae scripsimus complectendis multum valent, et in iis quae cogitamus continendis prope solae excepta, quae ercitatione divisio et compositio. nam qui recte diviin digerendis quaestionibus, sed etiam in exsequendis, si modo recte dicim
Abbreviated transcription (Latin):
pauima acebit naduenius tabes ageor yonao ⁊ uomoi
coutraq nos apib homi nobus conditioius ugsmt et gi
anmo tuli emꝰ. prestatur hoc aligũ etram dicrintati bi
ut libertatis nĩe ratio reddatur. ne quis nõs aut pe¬
tulantes m lederdis eis aut etram ambicio oipont

Expanded text:
us tales agere personas, quomodo contra nos agi ab hominibus condicionis eiusdem iniquo animo tulissemus. praestatur hoc aliquando etiam dignationibus, ut libertatis nostrae ratio reddatur, ne quis nos aut petulantes in laedendis eis aut etiam ambitiosos put
Abbreviated transcription (Latin):
cõtrẽtur natura nel constitu᷑. Nlatura quod fit seciũ
rius ⁊ei dignitato hic sunt pietas fides contmẽtiã
at talia adicit et id quos fit ꝑurrsit id non tem
Intuendũ est. Nam et uis contͣ uimi et talia nnchit
habent ad idsũ euz qui por fecit miuste et non quom̃a
des pares sunt eniam id est iustũ quod añcussit: illa
utr̃q iuxͣ eadem lex ead̃ conditio ac forsitam nec sit
ꝗdaz paria que ulla parte sũt dissimilia constitunoẽ
in lege more indicato parto. alteꝵ ẽ defẽsionus geno
in quo factũ ꝑ se imꝓbabłe assuptis egtrĩsecus auxilus¬

Expanded text:
continetur natura vel constitutione; natura, quod fit secundum continetur natura vel constitutione; natura, quod fit secundum cuiusque rei dignitatem. hinc sunt pietas, fides, continentia et talia. adiiciunt et id, quod sit par. verum id non temere intuendum est: nam et vis contra vim et talio nihil habent adversum eum, qui prior fecit, iniusti; et non, quoniam res pares sunt, etiam id est iustum, quod antecessit. illa utrinque iusta, eadem lex, eadem condicio; ac forsitan ne sint quidem paria, quae ulla parte sunt dissimilia. constitutio est in lege, more, iudicato, pacto. alterum est defensionis genus, in quo factum per se improbabile adsumptis extrinsecus auxil
Abbreviated transcription (Latin):
ac non fatrenda appetenda iutanda que in suaforias quidum
max ᷝ caidũt u in cont̾uersus quoq sunt frequẽtia ac ro¬
ia differẽtia ꝙ illit de futis hic dẽ factꝭ agituo tem d¬
mõstͣtine partis orĩã sũt in h ͦ statu factũ eẽ cõstat quasi
sit factũ querit᷑ lis est om̃is aut de p̃mio aut de puna
aut de quãtitateeg regiũ genus cause aut simplex aut
compartitiuũ Ilit quid eqnũ hit quid equius aut ᷑ quid
equissimũ sit excutitur Cũ d pena iidiciũ est a parte
uius qui cam dicit aut deftensio ẽ crinũs aut ĩminu¬
tio autexcusatio autceg ut quidra ꝑutãt depcario.
Defẽsio longe potentissima est quã ip̃m et factũ quod obi¬
citur dicimus honestũ esse abdicatur aliquis ꝙ inuto
patre militauerit honores petierit utorẽ duxerit
tueniuir quod fecimꝰ hant ꝑtem uocant hermagorei
ni ad uerbũt tãslatã non iueĩo absoluta apelleatur sed
uiuz de ⁊e sola questro iusta sit ea mt ne iustũ ome

Expanded text:
ias quidem maxime cadunt, sed in controversiis quoque sunt frequentia, hac sola differentia, quod illic de futuris hic de factis agitur. item demonstratiuae partis omnia sunt in hoc statu: factum esse constat, quale sit factum quaeritur. lis est omnis aut de praemio aut de poena aut de quantitate. igitur genus causae aut simplex aut comparativum. illic , quid aequum, hic, quid aequius aut quid aequissimum sit, excutitur. cum de poena iudicium est, a parte eius, qui causam dicit, aut defensio est criminis aut imminutio aut excusatio aut, ut quidam putant, deprecatio. defensio longe potentissima est, qua ipsum factum, quod obiicitur, dicimus honestum esse. abdicatur aliquis, quod invito patre militarit, honores petierit, uxorem duxerit: tuemur, quod fecimus. hanc partem vocant Hermagorei ne ad verbum translatam non invenio; absoluta appellatur. sed enim de re sola quaestio, iusta sit ea necne. iustum omne
Abbreviated transcription (Latin):
mr s cene deffuerat nomen tuuulo quod ectaxerũt
ist pseiñt. pater nius a trãsinarina peregriuarõe
cur ad lictus idem appulisset lecto nor̃e suspendit
so. dicũtus hi causa morti fuisse. hic funitio est accu¬
farous per quem factũ est ut qus perierit. cauca
mortis est ^ noͣnt est qui fecit quod sciens pir quod
peure honũ necesse est remota fiitione accusato¬
ris sat est dicere: cansa mortis fuit fuistis. ꝑ uos
uiu acturuest ut homo periret qr inisi nos illud
fecissetꝭ niueit Contͣ non satis ꝑ quem factum
est ut quis periret is dãnari dẽbet ut accusa¬
tor testis, iudex rei capitalis. Nec uñcũq causi
fulsit ibĩ culya est ut si quis profectiorixm sua¬
serit aut amicũ accesserit trãsmare et iͣx naufia¬
gio perient. ad cenam iuitarit et is eruditate il¬
uc̃ contͣcta decesserit. nec fuerit incausa iort
solũ adolestentiũ factũ: sed eindelitas siis in dolore

Expanded text:
, qui cenae defuerat, nomen tumulo, quem exstruxerant, , qui cenae defuerat, nomen tumulo, quem exstruxerant, inscripserunt. pater eius, a transmarina peregrinatione cum ad litus idem appulisset, lecto nomine suspendit se. dicuntur ii causa mortis fuisse. hic finitio est accusatoris, per quem factum est, ut quis perierit, causa mortis est; rei est, qui fecit quid sciens, per quod perire homini necesse est. remota finitione accusatori sat est dicere, causa mortis fuistis; per vos enim factum est, ut homo periret; quia, nisi vos illud fecissetis, viveret. contra , Non statim, per quem factum est, ut quis periret, is damnari debet, ut accusator, testis, iudex rei capitalis. nec undecunque causa fluxit, ibi culpa est: ut si quis profectionem suaserit aut amicum arcessierit trans mare et is naufragio perierit, ad cenam invitarit et is cruditate illic contracta decesserit. nec fuerit rei causa mortis solum adolescentium factum sed credulitas senis, rei dolore
Abbreviated transcription (Latin):
est autẽ in ea qualitas an amor insama: huit ꝑti¬
nebunt pbationes quas cicero dicit ꝓpͥas esse fi¬
nntiones ex antecedẽtibus consequõtibus adĩstꝭ¬
⁊ epugnantibus cansis effectis similibus  dr qno¬
& argiuietorũ natura dictu est breuit autem
ꝓ cecina cicero mitia causas estecta añcedĩtia con¬
sequẽtia ꝯpligoris est. Quid igitur fugiebam ꝓpt
natũ quid metuebant uimi uidelitit. potestis igitur
pucima nes a recum exma contedatt sud simelitu¬
diẽ quoq usus est que ius in bello appellat ea ii
ocio non appellabitur sud ex contrario argumẽta ducuntur ut¬
si queratur an amatoriũ neuenũ sitꝰ necne qr uenũ.
amarouũ non sit. Illud alterũ genus quid si manifestius
adolescentibus mris: meos eur semꝑ adolescentes putabo. hic
quoꝙ fet te contͣliersie utar exemplo: iuuenes qui cori¬
nuere solebant constiturrũt ut i littore cenarent uniꝰ

Expanded text:
est autem rei ea qualitas, an amor insania. huc pertiest autem rei ea qualitas, an amor insania. huc pertinebunt probationes, quas Cicero dicit proprias esse finitionis, ex antecedentibus, consequentibus, adiunctis, repugnantibus, causis, effectis, similibus; de quorum argumentorum natura dictum est. breviter autem pro Caecina Cicero initia, causas, effecta, antecedentia, consequentia complexus est: quid igitur fugiebant? propter metum Quid metuebant? vim videlicet. potestis igitur principia negare, cum extrema concedatis? sed similitudine quoque usus est, quae vis rei bello appellatur, ea rei otio non appellabitur? sed esi quaeratur, amatorium venenum sit necne; quia venenum amatorium non sit. illud alterum genus quo sit manifestius adolescentibus meis meos enim semper adolescentes putabo, hic quoque fictae controversiae utar exemplo. iuvenes , qui convivere solebant, constituerunt, ut rei litore cenarent. unius
Abbreviated transcription (Latin):
eniꝵ aliud tumultus insi ꝑturbatio tanta ut maior
queritur an addictus quem lex seruire domet so iur¬
rit iubet seruus sit aitera parp pirnta ofur¬
uus est qui est iure in seruitute altera altera qu
in ẜuitute est es ꝑo iure quoẜuus aut ut antigu
degeruut qui ẜuitutem seruit: que funtio enam¬
si distat aliquo insi tamen ꝓpiu̾s et differõtibus
adiuuetur manis est dicet enĩ aduersarius ser¬
urre eñ ẜuitute aut eo iur quo seruũ: uideanus
ergo ꝓp̾a et differencia que libro quĩto leiteri
trãsitu attigeram seruus cum manumittitur fit
uibtims. addictus receͣpta libe ⁊tate ẽ ingeng.
seruus nuito dnõ non consequetur: ad seruũ mil¬
la lex ꝑtrẽt. addictus legem habet. ꝓpͥa liberĩ
que nemo habet inisi liber. prenomen nomen co¬
gnonren tuibum habet hec addictus excusso qruo
sit ꝓpe pacta ẽ questio an hor sit id eni agnnus
ut sit eciuse nostie cõueiẽns finitio potentissima

Expanded text:
enim est aliud tumultus, nisi perturbatio tanta, ut maior enim est aliud tumultus, nisi perturbatio tanta, ut maior quaeritur an addictus, quem lex servire, donec solverit, iubet, servus sit. altera pars finit ita, servus est, qui est iure rei servitute; altera, qui rei seruitute est eo iure, quo servus, aut, ut antiqui dixerunt, qui servitutem servit. quae finitio, etiamsi distat aliquo, nisi tamen propriis et differentibus adiuvatur, inanis est. dicet enim adversarius, servire eum servitutem aut eo iure quo servum. videamus ergo propria et differentia, quae libro quinto leviter rei transitu attigeram. servus , cum manumittitur, fit libertinus, addictus recepta libertate ingenuus; servus invito domino la lex pertinet, addictus legem habet. propria liberi, quod nemo habet nisi liber, praenomen, nomen, cognomen, tribum; habet haec addictus. excusso quid sit, prope peracta est quaestio, an hoc sit. id enim agimus ut sit causae nostrae conveniens finitio. potentissima
Abbreviated transcription (Latin):
suno quo sit res lucidior non ⁊ ecedamꝰ Qui p̾ua¬
tam pecumã de templo surripit sacrlegui reus est
cutpa maiifesta questio est an huit c̾rũ nomẽ quod est i
lege cõueiãt. ergo ambigitur in hoc saciuisr ⁊t at
reus quia p̃uatam surripuenit negat esse sacri legiũ
quid sacu.uterq finitioni alcerius imipugnat. ea du¬
obus geni̾bus euertitur si aut falsa est aut paꝵ pleã
Nlam illud t̾ciũ nisi scult non accidit ut inhil ad que¬
stionem pertiõat falsa est et si dicas equus aĩal rõnale
nã est equus aĩal sed ir racionale: quod autẽ cõmue
cum alio est desmet esse ꝓp̾uz. hie. reus falsam dicit
rẽfinitionem accusatoris: accusator aut̃ põt dicere
falsam ⁊ ey tiam est saculegiũ surripere aliguis sacs
dicit parũ plenã ad ĩiciendũ ei aut ex sarro. Ma¬
ac differẽtiũ. nonniuꝙ etiam eTonloaoriai que tame
omia sicut in ceteris confiriuat equitas non nũquã
ut coriectuxa morto ⁊ tiriolosia maxoie rara est: qd

Expanded text:
 quo sit res lucidior, non recedamus: qui privatam pecuniam de templo surripuit, sacrilegii reus est. culpa manifesta est; quaestio est an huic crimini nomen quod est rei lege conveniat. ergo ambigitur an hoc sacrilegium sitreus , quia privatam surripuerit, negat esse sacrilegium quid sacri. uterque finitionem alterius impugnat. ea duobus generibus evertitur, si aut falsa est aut parum plena. nam illud tertium nisi stultis non accidit, ut nihil ad quaestionem pertineat. Falsa est, si dicas, equus animal rationale; nam est equus animal sed irrationale. quod autem commune cum alio est, desinet esse proprium. Hic reus falsam dicit esse finitionem accusatoris, accusator autem non potest dicere falsam rei; nam est sacrilegium surripere aliquid sacri; sed dicit parum plenaac differentium, nonnunquam etiam etymologiae. quae tamen omnia, sicut rei ceteris, confirmat aequitas, nonnunquam et coniectura mentis. etymologia maxime rare est: quid
Abbreviated transcription (Latin):
ut pħoꝵ quibusdam nullũ uideatur esse uerbũ
quod non plura significet. uenera ad modũ panca
Aut ei uocibus accidit fingulis. aut cõm̃ctis su¬
gula adferunt eniorem cum płibus ⁊ ebus aut honuĩ¬
bus eadem appellatio est oruoyortia dicitur ut gall
airem gentiz an nomen an fortuna corporis si¬
gnificet Incertũ est. et aiaxo telanonis an ole
filius. Uerba quoꝙ quedam diuersos intellectꝰ
habenta ut cero que aubignitas plur iu
modis accidit unde fere lites precpue ex
testamentꝭ cum delibertate aut eciam he
reditate contendunt  quibus idem nome
ust aut qlũd sit legatũ queritur. alferum
ust eni quo alia integio uͦ signifiratio est alia
diuisio ut ĩgemua ut armamẽtũ et corninũ ĩepte sane
cauillatões. ex qua tamẽ greci cõtluersias ducũt indre

Expanded text:
phorum quibusdam nullum videatur esse verbum quod non plura significet; genera admodum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut coniunctis. singula adferunt errorem, cum pluribus rebus aut hominibus eadem appellatio est  ὁμωνυμία dicitur, ut gallus, avem an gentem an nomen an fortunam corporis significet, incertum est; et Aiax, Telamonius an Oilei filius. verba quoque quaedam diversos intellectus habent, ut cerno. quae ambiguitas plurimis modis accidit. unde fere lites, praecipue ex testamentis, cum de libertate aut etiam de hereditate contendunt ii quibus idem nomen est, aut quid sit legatum quaeritur. alterum est, in quo alia integro verbo significatio est, alia diviso, ut ingenua et armamentum et Corvinum, ineptae sane cavillationis, ex qua tamen Graeci controversias ducunt: inde
Abbreviated transcription (Latin):
clamare nennẽm qui sit mentis compos puto. Illud
non sine causa est ab oñb pceptum. ut pare atuy may
uoci in illo a puericia ad adolescenciam transitu qui
natura lit̾ impedit᷑ non ut arbitor pp̃r calorem quod
quidam puta uerũt. nam est maĩoꝵ alio sced ꝓpter hũorẽ
potius. Nam hei etas illa turgescit. Itaq nares etram
ac pectus eo maxine tempore tument atq omia uelut ger
minant tenera et inuirie obnoxia ded ut ad propositum
redequi iam confirmate constituteq uocis genus extita ᷤᷤ
optimum duco quod est oꝑi similimum due᷑ quotidie sicut
agiius. Namq hoc moio uox non tm̃ confromatar et
latus ed etiam corporis decens it accomodatus or̃om
motus componitur. Non alia est autem ratio xnãtiar
parõ apta ere debet: ita h quoq emenatita scru ieas
uitio carebitE fuerit ex facile ixplanatum Rocmsuma

Expanded text:
eclamare neminem, qui sit mentis compos, puto. illud eclamare neminem, qui sit mentis compos, puto. illud non sine causa est ab omnibus praeceptum, ut parcatur maxime voci in illo a pueritia in adolescentiam transitu, quia naturaliter impeditur, non, ut arbitror, propter calorem, quod quidam putaverunt nam est maior alias, sed propter humorem potius; nam hoc aetas illa turgescit. itaque nares etiam ac pectus eo tempore tument, atque omnia velut germinant eoque sunt tenera et iniuriae obnoxia. sed , ut ad propositum redeam, iam confirmatae constitutaeque voci genus exercitationis optimum duco, quod est operi simillimum, dicere cotidie sicut agimus. namque hoc modo non vox tantum confirmatur et latus, sed etiam corporis decens et accommodatus orationi motus componitur. non alia est autem ratio pronuntiaa, apta esse debet, ita haec quoque emendata erit, id est, vitio carebit, si fuerit os facile, explanatum, iucundum,
Abbreviated transcription (Latin):
quã deaderatiua sit. ded ex̾citano euꝵ talie qualis ũui
ne alentio subideat sed fiomentur consnetudine qua
difficultas omnes leuetur. Edistere autem q ͦ eiearis
erit optimum. Nam ex tempore dicentis ad noc ata
cura uocis. Ille qui ex rebus ip̃is conapitur affectus
Et ed iscere qmaxnne uaria que et clamarẽ ⁊ disputacoe
et hmonem et flexus habeant ut simul in onña paren
hoc satis est alioquin nitida illa et curata nox inolitu
laborem recusabit ut assueta gyamasiis et dles corpa
q̃libet sut in sius e taminibus speniosã at ꝙ robusta.
a militare iter fastemq iugilias imuperes deficient et
querant inctores nos undumq sudorem. illa quuln
in hoc opere precixi quis fecat intandos poles atꝙp
uentos et nubila eciam ac siccitates ita ⁊ dicendum m
cole aut uentoso humido calido die fuerit reos deseremꝰ
NIam quid crudum aut saturum aut ebrium. aut
eiecto modo nomitu que canienda quidem mouent d¬

Expanded text:
quam desideratura sit; sed exercitatio eius talis sit qualis usus, ne silentio subsidat, sed firmetur consuetudine, qua difficultas omnis levatur. ediscere autem, quo exercearis, erit optimum nam ex tempore dicentes avocat a cura vocis ille, qui ex rebus ipsis concipitur, adfectus et ediscere quam maxime varia, quae et clamorem et disputationem et sermonem et flexus habeant, ut simul in omnia paremur. hoc satis est; alioqui nitida illa et curata vox insolitum laborem recusabit, ut assueta gymnasiis et oleo corpora, quamlibet sint in suis certaminibus speciosa atque robusta, si militare iter fascemque et vigilias imperes, deficiant et quaerant unctores suos nudumque sudorem. illa quidem in hoc opere praecipi quis ferat vitandos soles atque ventos et nubila etiam ac siccitates? ita , si dicendum in sole aut ventoso, humido, calido die fuerit, reos deseremus? nam crudum quidem aut saturum aut ebrium aut eiecto modo vomitu, quae cavenda quidam monent, d
Abbreviated transcription (Latin):
pimeri nihil attinet. ut in adulterus ut uzfur¬
tis: qr iuas ꝑse ipa cumiã secum habent postil
ctuenda uidẽtur et consilia que late patẽt anc¬
dibili sit teũ sꝑare io aso scelus effici posselan
ignorari cum fecisset:. an etꝭsi iguoratũ uon ita
absolui uel pena traffigi uel tardiore uel ex qua nn
ĩcõmodi consecuturus ꝙͣ ex facto gandii uideretiuo.
ti n ecĩa tanti ꝓutauit prna subire: post hec an alio tr̃¬
pore et alit facẽ uel fatilius uel securius poterit
dicit citero ꝓiuilone enumerans plurimas occasiore
q̃bus ab eo clodius npine occidi potueritꝭ precha
cur potissimũ illo loco illo tẽpore ilio moͦ sit aggssus
qui et ip̃e diligẽtissĩe t̾ctat᷑ ꝓ eode locꝰ an etiam si nulla

Expanded text:
quaeri nihil attinet, ut in adulteriis, ut in furquaeri nihil attinet, ut in adulteriis, ut in furtis, quia illas per se ipsa crimina secum habent. Post haec intuenda videntur et consilia, quae late patent; an credibile sit, reum sperasse id a se scelus effici posse, ignorari, cum fecisset, an, etiamsi ignoratum non esset, absolvi vel poena levi transigi vel tardiore vel ex qua minus incommodi consecuturus quam ex facto gaudii videretur, an etiam tanti putaverit poenam subire; post haec, an alio tempore et aliter facere vel facilius vel securius potuerit, ut dicit Cicero pro Milone enumerans plurimas occasiones, quibus ab eo Clodius impune occidi potuerit; praeterea, cur potissimum illo loco, illo tempore, illo modo sit aggressus, qui et ipse diligentissime tractatur pro eodem locus an, etiamsi nulla
Abbreviated transcription (Latin):
alia deffecerint non utiq spectandas esse causas
Nam quẽ posse reperiri qui non metuat oderit
peret płimos tamen hec salua iunocẽtia fatere
tleq illud est omittendũ non om̃is cansas moi¬
bus ꝑsonis nabere tlam ut alicui sit furãdi causa
paurtas non erit idem in curio fabbricioq monrẽ¬
tũ .d. causa pͥus an de ꝑsona dicendũ sit quere¬
tuo : uarie q ẽ ab oratoribus factũ a cicerone et
p̃late fregͣte⁊ causo. mihi si stur ullo litis conicis
pponderet: secũdum naturã indetur incipere ap¬
roua. nam hoc mag generale est dectior ꝙ diui¬
sio autͣ nullũ e̾men credibile aut hoc ipotestitũ
io ipm̃ sicut ple rũq uertere utilitas⁊ decto
ris ut ebuetas et ignorantia nam unubtn
qͣlitate crimen eleuãt. ita in cõrectura p̃mũtiett
sonao quidemn nestio au nũꝙͣ utiq in uero actu rei
possit ĩcide̾ de qua nent᷑ pars dicat. de causis freqnuẽ

Expanded text:
alia defecerint, non utique spectandas esse causas; alia defecerint, non utique spectandas esse causas; nam quem posse reperiri, qui non metuat, oderit, speret? plurimos tamen haec salva innocentia facere. neque illud est omittendum, non omnes causas in omnibus personis valere. nam ut alicui sit furandi causa paupertas, non erit idem in Curio Fabricioque momentum. De causa prius an de persona dicendum sit, quaeritur, varieque est ab oratoribus factum, a Cicerone etiam praelatae frequenter causae. mihi , si neutro litis condicio praeponderet, secundum naturam videtur incipere a persona. nam hoc magis generale est rectiorque divisio, an ullum crimen credibile, an hoc. potest tamen id ipsum, sicut pleraque, vertere utilitas. nec taris, ut ebrietas, ignorantia. nam ut haec in qualitate crimen elevant, ita in coniectura premunt. Et persona quidem nescio an unquam, utique in vero actu rei, possit incidere, de qua neutra pars dicat; de causis frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
inte absttrre cõicio ꝑuã lembus aut pruuoliat
aut maĩfesto falsis ⁊uu intessede: qr fidus cet̾is detlnt᷑.
et qr mchil obint: omisisse credi põt maledicta tarꝙͣ su¬
ꝑnatua qui nana cõgerit. cõfitetur nauũ in aucte actis
arguuẽtu in quibus uiuti qͣuẽ tacere maluerit. Dx
cies cadiuit quoꝵ si quid in ⁊eũ conuẽiet accãtoris
est effigtoe ad id quid qiuid faciend cause uale iudr̃at̃
uas ħ quas in argumẽtu sumet aug̾e̾ si m̃ĩs illu cõ¬
ferenda est oratio: Aut aliquas fortasse latertteo
fuisse: aut inchil ad rem ꝑtin̾e cuo fecit si fecit aut
rtiam dignius esse odio scelus ꝙ non habiut causa.
sronus uoro quotiẽs poterit : iustabit hunit loco utim¬
cir cirdibile sit factũ esse siue causa quos citero
urhemẽtissiure multꝭ oroĩbus tractat p̃cipur tñ xro
nareno ꝙ i onũbus malis p̃mebatuo. Nam tdã¬
narꝰ est at si gponitur cur factũ sutanti falser
an accusaturus fuerit eũ a quo dicitur occisus. ui

Expanded text:
vitae abstinere convicio quam levibus aut frivolis aut manifesto falsis reum incessere, quia fides ceteris detrahitur; et qui nihil obiicit, omisisse credi potest maledicta tanquam supervacua; qui vana congerit, confitetur unum in anteactis argumentum, in quibus vinci quam tacere maluerit. cetcies cadunt. quorum si quid in reum conveniet, accusatoris est efficere ut ad quidquid faciendum causae valere videantur, easque quas in argumentum sumet augere; si minus, illuc conferenda est oratio, aut aliquas fortasse latentes fuisse aut nihil ad rem pertinere cur fecerit, si fecit, aut etiam dignius esse odio scelus, quod non habuerit causam. patronus vero, quotiens poterit, instabit huic loco, ut nihil credibile sit factum esse sine causa. quod Cicero vehementissime multis orationibus tractat, praecipue tamen pro Vareno, qui omnibus aliis premebatur; nam et damnatus est. at , si proponitur, cur factum sit, aut falsam an accusaturus fuerit eum, a quo dicitur occisus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
litigatonem decet patronum. Nude tm̃ res mouent aut
cun iptis loqui fnigimus: Ex personis quoq trahitus affectus
Nen enm audire iudax iuidetur aliena mala cleflentes secd
sensum at uocem auribus accire miserorum quorum etam
nutus aspertus lacrimas mouet: quantoꝙ essent nserabi¬
nora sicea dicernt ipsi tanto sunt quadam porcione ad
esficiendum potentiora cum uelut ip̃orum ore licuntur
ut stemcis auctoribus eãdem uoꝵ eadem q promentiado
olus aci iouandos affectus sub persona ualeoclua mm̃

Expanded text:
litigatorum ore dicit patronus. nudae tantum res movent; at litigatorum ore dicit patronus. nudae tantum res movent; at cum ipsos loqui fingimus, ex personis quoque trahitur adfectus Non enim audire iudex videtur aliena mala deflentis, sed sensum ac vocem auribus accipere miserorum, quorum etiam mutus aspectus lacrimas movet; quantoque essent miserabiliora, si ea dicerent ipsi, tanto sunt quadam portione ad adficiendum potentiora, cum velut ipsorum ore dicuntur, ut scenicis actoribus eadem vox eademque pronuntiatio plus ad movendos adfectus sub persona valet. itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplum ad memoriã postentatis : plurũ tamẽ
ualet miseratio que iudicem non flecti tñi cogit. sed
motum quoq animi sui lacrimiis ꝯfiteri. hec petent
aut ex hus que passus est reui aut ex his que ꝙ̃
tum maxime patitur: aut his que damnatum ma¬
uent que et ipsa duplicant᷑ cum dicimus exͣilla
fortuna et in quam recidendum sit: Affent in his
momentũ ẽt etal et sexus et pignora liberi dico et
parentes et propurqui que onña tractari uane solent.
Nonumꝙͣ etiam ip̃e patronus has partes subit ut
cicero pyo milone. o. me nilerum o te infelicem ue-
preces: Nam qui ferret milonem pro capite suo sup¬
ꝑlicantem qui a se uirum nobilem intentectum quia
id fieri oportuisse fateretur. Engo et ille captauit ex
ip̃a prestancia animi fauorem et in locũ lat̾ marum
Cius ip̃e successit. his precipue utiles sunt proso peye
iest ficte alienarum personarum oraciones quales

Expanded text:
ad exemplum, ad memoriam posteritatis. plurimum tamen ad exemplum, ad memoriam posteritatis. plurimum tamen valet miseratio, quae iudicem non flecti tantum cogit, sed motum quoque animi sui lacrimis confiteri. haec petentur aut ex iis, quae passus est reus, aut iis quae cum maxime patitur, aut iis quae damnatum manent; quae et ipsa duplicantur, cum dicimus ex qua illi fortuna et ira quam recidendum sit. adfert ira his momentum et aetas et sexus et pignora; liberi, dico, et parentes et propinqui. quae omnia tractari varie solent. nonnunquam etiam ipse patronus has partes subit, ut Cicero pro Milone, O me miserum! o te infelicem! reui accusatur preces. nam quis ferret Milonem pro capite suo supplicantem, qui a se virum nobilem interfectum, quia id fieri oportuisset, fateretur? ergo et illi captavit ex ipsa praestantia animi favorem et ira locum lacrimarum eius ipse successit. his praecipue locis utiles sunt prosopopoeiae, id est fictae alienarum personarum orationes, quales
Abbreviated transcription (Latin):
responsuris auffert cum ea que p̾ditã sunt ab accusatore
lam si pro neo petent᷑ non sint noua ut seruiul sulpicius
contra anficliam: ne signatorũ ab ip̃is distrimẽ obitiatur sibi
premonet. Nicnon ab eschine quali sit usus cle mosthenes
actoẽ predictum est. Docendi interim quoq iudices quid
rogantibus respondere debeant. quod est unũ repeticioms
genus: Periclitantem uero ꝯmendat dignitas et studra
forcia et suscepte bello ciratrices. et nobilitas. et merira
maiorum: hoc quod proxime dixi cicero atq asimuis
certatin sunt ust. pro scauro parte hic ille pro filio
cõmendat. et cã ꝑiculi. si suscepissem muncicigras ob ali¬
quod factum honestum uicleturꝰ precipue honitas. hu¬
manitas nusencordia. iustum emĩ tunc petine ea qͥsq
uicletur a iudice que aliis ip̃ẽ presuterit: Refferenda
pars hͨ quoq ad utilitatem rei. p. ad iudicum gloriam

Expanded text:
responsuris aufert, cum ea quae dicta sunt ab accusatore responsuris aufert, cum ea quae dicta sunt ab accusatore iam, si pro reo repetentur, non sint nova: ut Servium Sulpicium Messala contra Aufidiam, ne signatorum, ne ipsius discrimen obiiciatur sibi, praemonet. nec non ab Aeschine, quali sit usurus Demosthenes actione, praedictum est. docendi quoque interim iudices, quid rogantibus respondere debeant; quod est unum repetitionis genus. periclitantem vero commendat dignitas et studia fortia et susceptae bello cicatrices et nobilitas et merita maiorum. hoc , quod proxime dixi, Cicero atque Asinius certatim sunt usi, pro Scauro patre hic ille pro filio. commendat et causa periculi, si suscepisse inimicitias ob aliquod factum honestum videtur; praecipue bonitas, humanitas, misericordia. iustius enim tum petere ea quisque videtur a iudice, quae aliis ipse praestiterit. referenda pars haec quoque ad utilitatem rei publicae, ad iudicum gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
mit tamen afferat atrocitatis moduis: A grauiter st ꝯhume¬
mosolut de mosthenes ex parte ꝑcussi corporũ ex liulto Perno¬
entisex habitu iniudiam medee querit occisus uentã fent
an igne an ueneno uno nuluire. an pluribus subito an
An pettatione / Cortus ad hanc partem maxime ꝑtruet
Itit frequenter accusator et nihatione dum aut eiut
tasum quem ultistitur ac libe rorum ac parenti sillene
dan ꝯquepitus. etiam futuri temporis magraee audice
mouer que maneant eos qui de ui et muria questi sur
insi iuinditent᷑ fugiendum igitᵃ de ciuitate cedendũ bom
aut omna quecumq ininicus fecorit ꝑforenda. sed sepius
idem accãtoris auertere iudicem a niẜacione qua reus
sit usurus. atq fortiter ad inditandum conatare. Cuius leci¬
est etiã occupare que dicturũ facturum ue adu̾saniũ putes: Nam et
cauciones ad cus todiam sue religionis iudices facit et graciam

Expanded text:
mum tamen adfert atrocitatis modus, si graviter, si contumemum tamen adfert atrocitatis modus, si graviter, si contumeliose: ut Demosthenes ex parte percussi corporis, ex vultu ferientis, ex habitu invidiam Midiae quaerit. occisus utrum ferro an igne an veneno, uno vulnere an pluribus, subito an exspectatione tortus, ad hanc partem maxime pertinet. utitur frequenter accusator et miseratione, cum aut eius casum, quem ulciscitur, aut liberorum ac parentium solitudinem conqueritur. etiam futuri temporis imagine iudices movet, quae maneant eos, qui de vi et iniuria questi sunt, nisi vindicentur; fugiendum de civitate, cedendum bonis aut omnia, quaecunque inimicus fecerit, perterenda. Sed saepius id est accusatoris, avertere iudicem a miseratione, qua reus sit usurus, atque ad fortiter iudicandum concitare. cuius locest etiam occupare, quae dicturum facturumve adversarium putes. nam et cautiores ad custodiam suae religionis iudices facit et gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
odiũ turpitudo iram offensio iudĩci facit : si ꝯtumaꝵ ano¬
gans secuins sit Que non ex fagto modo dicto uel aliguo.
s uultu habitu aspectu moueri poffet solet. Egregie q no¬
bis adolostentibus dixisse accusator cossuciaui capitoris uide¬
bat᷑ grece quidem s in hmc sensum erubestis cesarem
tiuere. Summa tamẽ affectus ꝯcitandi affectus accusateri in
horenon est ut id quod obient aut ꝙͣ atrocissimũ anii etiã
pulsatum queruu de re pͥmũ ip̃a dicendum. Tur sesenen
si puern mgno magrãtus si probus si bene derrapai mi¬
fotte solemm aut hns temporibuiꝰ cum iuditia euis ei eꝵ¬
conte maxime axertent᷑ aut in sollicito ciuitatis stuta.
Item nn theatre in templo in conçione crescit igua
Et si nõ urrore nec ira⁊ uel etrã si forte ira feo mirina
ꝙ patri affiusset quod respondisset quod honotes conna
peteret  etiss plus eniã iuideri pt̾ noluisse ꝙͣ fecit : olunine¬

Expanded text:
odium turpitudo, iram offensio iudici facit, si contumax, arroodium turpitudo, iram offensio iudici facit, si contumax, arrogans, securus sit, quae non ex facto modo dictove aliquo sed vultu, habitu, aspectu moveri solet. egregieque nobis adolescentibus dixisse accusator Cossutiani Capitonis videbatur, Graece quidem, sed ira hunc sensum, erubescis Caesarem timere. summa tamen concitandi adfectus accusatori ira hoc est, ut id, quod obiecit, aut quam atrocissimum aut etiam, pulsatum querimur: de re primum ipsa dicendum; tum si senex, si puer, si magistratus, si probus, si bene de re publica meforte sollemni aut iis temporibus, cum indicia eius rei maxime exercerentur, aut ira sollicito civitatis statu; item ira theatro, ira templo, ira contione, crescit invidia; et si non errore nec ira vel etiam, si forte ira, sed iniqua, quod patri adfuisset, quod respondisset, quod honores contra peteret, et si plus etiam videri potest voluisse quam fecit. pluri
Abbreviated transcription (Latin):
rabile mnuisum miẜabile: aut sit in rebus aut uiden possit
ea dicat. quib si iudex esset ip̃e maxime moueret᷑/ Sed cer¬
cuis est ire per singula. et que ꝯsiliẽt quidãm accusatorẽ
in preceptis exordii iam dixinui: Quedam tamẽ que illic
ostendere sat est in peroͬacione implenda sunt magil si contra impo¬
uentem inuisum ꝑnitiosum suscepta causa est. si iudicib ipsis
aut glorie damñacio nei. aut deformitati futura abẜolutio.
Nam agregie in uatimũ caluus factum in quit ambitum. scitis
om̃s et hoc uos stire om̃s sciũt. Cicero quidem in uerrem etiã
emiendari posse infamiam iudicioꝵ damnato peo diçit qugd est
unie & supradictis: Metus etiam si ist habendus ut facu
udem hunt ht̃ locum fortioreni ꝙͣ in proemio qua de re quod
sutrrem alio iam libro exposiui / contitare q iuidiã odium
iram liberus in penoracionem ꝯtingit / quorũ iiudiã gra

Expanded text:
rabile, invisum, miserabile aut sit ira rebus aut videri possit, rabile, invisum, miserabile aut sit ira rebus aut videri possit, ea dicat, quibus, si iudex esset, ipse maxime moveretur. Sed certius est ire per singula. et quae concilient quidem accusatorem, ira praeceptis exordii iam diximus. quaedam tamen, quae illic ostendere sat est, ira peroratione implenda sunt magis, si contra impotentem, invisum, perniciosum suscepta causa est, si iudicibus ipsis aut gloriae damnatio rei aut deformitati futura absolutio. nam egregie ira Vatinium Calvus, factum , inquit, ambitum scitis omnes et hoc vos scire omnes sciunt. Cicero quidem ira Verrem etiam emendari posse infamiam iudiciorum damnato reo dicit; quod est unum ex supra dictis. metus etiam, si est adhibendus, ut faciat idem, hunc habet locum fortiorem quam ira prooemio. qua de re quid sentirem, alio iam libro exposui. concitare quoque invidiam, odium, iram, liberius ira peroratione contingit; quorum invidiam gratia,
Abbreviated transcription (Latin):
plirrib argumẽtis defensa utiliter aaterꝙanauotap÷ fiori
solere. Sicut nemo dubitauerit multas esse causis in quibus
nullo loco sit necessaria: si breues et simplices fuerint her
dais ꝑorationis accãtori prõno q ex equo cõĩs est: Affectib
qͦ hisdem utiiꝰ fero: sei aliiꝰ sit: aut ille sepus ac magi
Nam hunc concitari iudices illi frectere ꝯuenit: Uerum
et accãtor hab nitͥmm lac̾mas ex insenatioẽ eius rei quẽ
ultistitur et reus de maignitute calume conspiranonis ue¬
tum adiuitti satis est et or̃o tota superest᷑: Et iam nihil
amplius dicturi samus nec restat quo seruenius: Est igit᷑
utusq cõmũe ꝯsiliare sibi: auertere ab aduensario uiditem
concitare affectus componẽ: Et pͥr breuissimũ quidem hoc
preceptum dam utriq parti p̃t ut totas cause sue uires ora¬
tor ponat ante oculos et cum iuderit quod muidiosum fauo¬

Expanded text:
pluribus argumentis defensa, utiliter ἀνακεφαλαίωσιν fieri pluribus argumentis defensa, utiliter ἀνακεφαλαίωσιν fieri solere, sicut nemo dubitaverit multas esse causas, ira quibus nullo loco sit necessaria, si breves et simplices fuerint. haec pars perorationis a fere utuntur, sed aliis hic, aliis ille saepius ac magis, nam huic concitare iudices, illi flectere convenit. verum et accusator habet interim lacrimas ex miseratione eius rei quam ulciscitur; et reus de indignitate calumniae aut conspirationis vecum admitti satis est et oratio tota superesamplius dicturi sumus nec restat quo reservemus. est igitur utrisque commune, conciliare sibi, avertere ab adversario iudicem, concitare adfectus et componere. et brevissimum quidem hoc praeceptum dari utrique parti potest, ut totas causae suae vires orator ponat ante oculos; et cum viderit, quid invidiosum, favo