comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ uelut quedan fulcra eoꝵ quib hic usus est pa¬
rantur ingenio. feris autẽ ⁊ agrestib. qͥa nemo hꝰ¬
modi qͥb fustentari queant fulcra subst̾nit. hinc
uenit usus ꝑicłi. Namq arbori unuxi. aut costas
fricant aut in somnũ sese relaxant. Que ñ numꝗͣ
uicta. atq inflexa tanto corꝑe frangit᷑. atq ille qui
se in eandem refud̾at corruit. nec erige̾. atq eleua¬
re se potest. ibiq iacens int̾it. aut gemitu suo ꝓ¬
ditus st̾nit᷑ dum uent̾. cet̾aq iuxta molliora ad
uulnꝰ pateant. Nam dorsum eius cet̾aq ext̾iora
nlła facle solent tela penet᷑re. St̃ autẽ qͥ propt̾
ebur has illi insidias parant. ut arbores eas. qͥbꝰ se
applicare ꝯsueuerint. ex alia parte. qͣ freqñtior usꝰ
eis sit. aliqnͣtum reridant. ut reflectente se elefanco
pondꝰ menbroꝵ eiꝰ sustin̾e̾ non possint. rumãq eiꝰ
nistrant Inde gens ꝑsarum ferox bellis. ualida sa¬

Expanded text:
igitur ueluti quaedam fulcra eorum quibus hic usus est paigitur ueluti quaedam fulcra eorum quibus hic usus est parantur ingenio, feris autem et agrestibus, quia nemo huiusmodi quibus sustentari queant fulcra substernit, hinc uenit usus periculi. namque arbori innixi aut costas fricant aut in somno sese relaxant. quae nonnumquam uicta atque inflexa tanto corpore frangitur atque ille qui sese in eandem refuderat corruit nec erigere atque eleuare se potest ibique iacens interit aut gemitu suo proditus sternitur, dum uentre ceterisque iuxta mollioribus ad uulnus patet; nam dorsum eius ceteraque exteriora non ulla facile solent tela penetrare. sunt autem qui propter ebor has illis insidias parant, uapplicare consueverint, ex alia parte qua infrequentior usus ei sit, aliquantulum 125 recidant, ut reflectente se elephanto, pondus membrorum ejus sustinere non possit ruinamque ejus nistrant. inde interpellari Persarum ferox bellis, ualida sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓminentẽ ꝓmuscidẽ ht̃. qͥa cum sit eminentior
cunctis. incliuare se ad pascendum non pot̾. Itaq¬
ꝓmuscide eius. ad colligñdum cibum utit᷑ ministi̾o.
ea immanis bestie largo potui infundit humorẽ.
Ideoq concaua est. qͦ ad restͥngendã tante bestie si¬
tim plenos lacus hauriat. ut collecto flumĩe pos¬
sit undare potantẽ Ceruix sane minor ẽ quã pos¬
sit tante corꝑis moles ferre. ne ea qͦ oneri magis
eẽt ꝗͣ usui. Ideoq nec genua flectit. qͥa rigidiorib
opꝰ fuit crurib. qd̾ uelut colũpnis tanta possit
m̃broꝵ machina sustineri. Calcaneũ leuit̾ incͣ¬
uat. Rigent cet̾a membra pedum. asũmo usq ad
imum. nec sicut iascellas nos sepe deponimꝰ. ita
dise neq curuandi usum. cũ cet̾is animantib po¬
test hr̃e ꝯmunẽ. fulcitur hĩc inde trabib maximis
ut in somno aliqntulum sñ ꝑicło quiescat. qͥa pes
eius. nulla artuũ ꝯiunctiõe distinguit᷑. Mansuetis

Expanded text:
minentem promoscidem habet, quia, cum sit eminentior cunctis, inclinare se ad pascendum non potest. itaque eius ad colligendum cibum utitur ministerio. ea immani bestiae largi potus infundit umorem ideoque concaua est, quo ad restinguendam tantae beluae sitim plenos lacus hauriat, ut collecto flumine possit inundare potantem. ceruix sane diuinae est quam poscit tanti corporis moles, ne ea quoque oneri magis esset quam usui. ideoque nec genua inflectit, quia rigidioribus opus fuit cruribus, quo uelut columnis tanta possit membrorum machina sustineri. calcaneum leuiter incuruat, rigent cetera pedum a summo usque ad imum. nec sicut nos in anquilas saepe deponimus, itadi se neque curuandi usum cum ceteris animantibus potest habere communem. fulcitur hinc inde trabibus maximis, ut in somno aliquantulum sine periculo dubitari, quia pes eius nulla artuum coniunctione distinguitur. mansuetis
Abbreviated transcription (Latin):
latio eiusdem carmims ꝯueniat miseris. lerentianꝰ.¬
hos elegos dicere solet. qd̾ cdlausula talis tͥstib ut
eopꝰ usus est. Nam apd̃ grecos siadhuc gramatico¬
rum. lex pendet. ut sub iudices religata sit. Nã
quidam eoꝵ colofontum quendã. quidã archilo¬
cum auctorẽ. atq inuentorẽ uolunt. Clegiacũ

Expanded text:
latio eiusdem carminis conveniat miseris. Terentianhos elegos dicere solet, quod clausula talis tristibus, ut eum prior usus est. Nam apud Graecos sic adhuc lis Grammaticorum pendet, ut sub iudice res relegata sit. Nam quidam eorum Colophonium quendam, quidam Archilochum auctorem atque inventore
Abbreviated transcription (Latin):
qrͣta eiꝰ ꝓbatione. qͥnta ꝯclusioe̾. hunc cicero ita
facit in arte rethorica. Si delib̾atio & demonstratio
gn̾a sunt causarum. non possunt recte partes ali¬
cuiꝰ gñis cause putari. Eadem enĩ res. alii genus. alii
pars eẽ non potest. eidem genus ⁊ pars eẽ non pot̾.
uł cet̾a. quousq sillogismi huiꝰ menbra claudan¬
tur. Epycurei dicti ab epycuro quodam phylosopho
amatore uanitatis non sapĩe. quẽ etiam ip̃i phi-¬
losopbi porcum nominauer̃t. qiͣ uolutatus ince¬
no. caruali uoluptate corꝑis sũmum bonũ asse¬
rens. qui ꝙ̃ dix̃ nulla diuina ꝓuidentia instruc¬
tum eẽ. aut regi mundum. s originẽ rerum acho¬
mis .i. insecabilib ac solidis corꝑib assignauit. qͦꝵ
fortuitis concursiõib uniu̾sa nascantur. ⁊ nata sit̃.
assert̃ autem dm̃ nichilagẽ. oĩa constare corꝑib.
animam nichil alid̾. ẽẽ qmͣ corpꝰ. Unde dixit. Non

Expanded text:
et ejus probatione et conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte rhetorica: Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicujus generis causae putari. Eadem enim res, alii genus, alii pars esse potest: idem genus et pars esse non potest, vel caetera, quousque syllogismi hujus membra claudant. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho; amatore vanitatis, non sapientie, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt: qui quasi volutans in ceno carnali, voluptatem corporis summum bonum asserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Adserunt autem Deum nihil agere; omnia constare corporibus: animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: 'Non
Abbreviated transcription (Latin):
ne d̾r. Clectrum autẽ uocari fabłosa argum̃tatio
dedit. Namq phetonte fulminis. ictu int̾empto
sorores eius luctu mutatas in arbores populeas. la¬
cͥmis electrum omĩb annis fund̾e̾. iuxta erida¬
nũ annẽ. ⁊ electr̃ applłatum. qm̃ sol uocitatꝰ sit
elector. płimi poete dixere. Constat autẽ eum
non eẽ succum popłi. s spinee arboris. qm̃ accẽ¬
sus. tede ndore frag̾at. Clectr̃ lacͥma uirgulti est.
Electrum uocatum. qd ad radium soł. cdariꝰ auro.
argñtoq reluceat. Solenĩ a poetis. electr̃ uocatur.
d̾r. altm̃ metallum. qd̾ nat᷑alit̾ inuenitꝰ. & inp̾cio ha¬
betur. t̾cium qd̾ est de tͥb partib auri ⁊ argentiuma.
Quas partes. ⁊̃ si nat᷑ale soluas iniuenies. Unde ni¬
chil int̾ eẽ natum. an factum. Utr̃q enĩ eiꝰdem nat᷑e ẽ.
Clectrum. qd̾ est nat᷑ale eiꝰmodi nate᷑ est. ut incõui¬
uio. ⁊ ad lumina clariꝰ cunctis metallis fulgeat. ⁊ ue¬

Expanded text:
pellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitur aElectrum vocatum, quod ad radium solis clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis elector vocatur. dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur, et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interest natum sit, an factum; utrumque enim ejusdem naturae est. 3. Electrum, quod est naturale, ejusmodi naturae est, ut in convivio, et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
deucalionis. ⁊ pyrre filio. aqͦ ⁊ prius greci ellenes nũ¬
cupati sunt Ipã est ꝙ. attica t̾ra. atte pͥꝰ dicta. Nanigͣ¬
nus quidam grecie indigena fuit. ex cuiꝰ filia actis
noĩe. attica t̾ra uocata est. ħ int̾ macedomiã. ⁊ achaiã
media iacet: archadie a septẽtͥonali parte ꝯuincta.
Ip̃ĩ est ⁊ uera grecia. uͭ fuit athenas cuitas mat̾ lib̾a¬
liũ litt̾arum. ⁊ philosophoꝵ nugͥr. qua nichil ha¬
buit grecia clariꝰ atq nobiliꝰ. Inea est ⁊ maratoniꝰ
campus. opinione quondam p̃lii cruentissimꝰ. Elladas.
autẽ due st̃ ꝓuincie boetia. ⁊ pelopensis. Clafebolion¬

Expanded text:
Deucalionis et Pyrrhae filio, a quo et prius Graeci Hellenes nuncupati sunt. Ipsa est et Attica terra Acte prius dicta. Nam Granus quidam Graeciae indigena fuit, ex cuius filia Attis nomine Attica terra vocata est. Haec inter Macedoniam et Achaiam media iacet, Arcadiae a septentrionali parte coniuncta. Ipsa est et vera Graecia, ubi fuit Athenae civitas, mater liberalium litterarum et philosophorum nutrix, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius. In ea est et Marathonius campus opinione quondam proelii cruentissimus. Helladis autem duae sunt provinciae: Boeotia et Peloponnensis. Boeo
Abbreviated transcription (Latin):
morant greci. cͥca elleborũ quẽdam fluiiũ płimũ
gigni. atq inde agrecis applłari. hũc romani. alio no¬
mine ueratr̃ dicut̃ ꝓ eo. qd̾ sũptum motã m̃tem
in sanitatẽ reducit. Duo st̃ autẽ gn̾a: albumr⁊ nigr̃.¬
ħ autẽ ꝑiti locunt᷑ escam eẽ. ⁊ alimoniã coturnic̃
eo qd̾ naturali quodã tẽꝑam̃to sui corꝑis. ium pabłi
nocentis euitant. Est enĩ rõne medicine. pler̃q ad
salubͥtatẽ humani qͦ corꝑis tẽꝑatur. cui uidetur eẽ
contͣrium. qnͣto mag̃is ꝓͥetate nate᷑ ad cibũ ꝓficit.
qd medicinali mani conu̾tit᷑ ad salutẽ. Elleforo. sitͦ.

Expanded text:
morant in Graecia circa Elleborum quendam fluvium plurimum gigni, atque inde a Graecis appellari. Hunc Romani alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigr autem periti locuntur escam esse et alimoniam coturnicum, eo quod naturali quodam temperamento sui corporis uim pabuli nocentis euitent. etenim si ratione medicinae plerumque ad salubritatem humani quoque corporis temperatur, cui uidetur esse contrarium, quanto magis proprietate naturae ad cibos proficit quod medica manu conuertitur ad salu
Abbreviated transcription (Latin):
solutus incolorem ueniat sanguinis. Est autẽ ad¬
modum liuidus. ⁊ ferrugineꝰ. Nascitur in ultima
guineus ac ꝓpterea ematites uocatus. Emat qͥppe
sanguis est. Gignitur in ethiopia quidem pͥncipał.
s in arabia.⁊ in africa inuenitur. De quo ꝓmittut᷑
nas. Embolismo bissexto. Embalismꝰ annus est. qui.
hre monstratur. Ip̃e ⁊ annus scõ moysi duimitus
reuelatꝰ. in quo iubentur hii qͥ longiꝰ habitabant
in scło mense pascha celebrare. Emnbolismũ autẽ
nom̃ grec̃ est. qd̾ interp̾tat᷑ latine suꝑagm̃tum.
eo qd̾ expleat numerum annoꝵ cõmuniũ. in qͥbꝰ . xi.
lunares dies. deesse cermunt᷑ : Embolisim autẽ an¬
ni ⁊ ꝯmunes sic inueniunt᷑. Si enĩ aqͣrta decima

Expanded text:
solutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima guineus, ac propterea haematites vocatus; αἷμα quippe sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt semper solus est. Embolismus annus est qui habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo iubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha celebrare. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interpretatur Latine superaugmentum; eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quarta decima
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ uet̾am. solutiq militia. qui iam in usu
p̾lii non st̃. Et qͥa mereri militare dr. ab stipendiis
scł. que merentur. Idem. ⁊ uet̾ani dicuntur qͥa
iam in usu prelii non sunt. s pꝰ multos milicie
labores. quietis susfragium ꝯsequũtur. Emeritꝰ

Expanded text:
dicuntur veterani solutique militia, qui iam in usu proelii non sunt, et quia mereri militare dicitur, ab stipendiis scilicet quae merentur. Idem et veterani dicuntur, quia iam in usu proelii non sunt, sed post multos militiae labo
Abbreviated transcription (Latin):
decem sibillis in agro troiano nata. que scͥbitur so¬
lonis ⁊ cyri fuisse temporib. Elles pontꝰ sinus ma
ris magni. qͥ in septẽtrionẽ retorquens. anfractibꝰ
magnis. iuxta grecias. ⁊ illiricũ in angustias.uii.
stadioꝵ stͥngitur. qͦ xexxes ponte nauib facto in
greciã ꝯmeauit. Ibi est abuidꝰ. inde diffusus equore
res copias tnͣsportauit. Inde ponticus simis amplis¬
simus a t̾go meoͣdis paludibꝰ. qd̾ mare ex multi¬
tudine fluminũ dulcius quã cet̾a. nebulosũ¬

Expanded text:
espontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia qui in Septentrionem retorquens, anfractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore rius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis, quod mare ex multitudine fluminum dulcius quam caetera, nebulosu
Abbreviated transcription (Latin):
genus serpentis. Elephantiacus morbꝰ dr ex simi¬
litudine elephantis. cuiꝰ nat̾alit̾ dura pellis.⁊ asꝑa.
nom̃ morbo in hominibꝰ dedit. quia corꝑis suꝑfici¬
em similem facit elephantoꝵ cuti. siune quia ingẽs
passio est sicut animal ip̃m ex quo dirinatum

Expanded text:
eri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex simieri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine corꝑis uocatum putant. qd̾ formam mon¬
tis p̾ferat. grece enĩ mons elafio dicitur. Apd̾ in¬
dos autẽ a uoce barro uocatur. Unde ⁊ uox eiꝰ bar¬
ritus. ⁊ uex. dentes ebur. rostrum autẽ ꝓmuscida
dr. qm̃ illo pabulum ori admouet.⁊ est angui si¬
milis. uallo munitꝰ eburno. hos boues lucas dict¬
tos. ab antiqͥs romanis. boues: quia nullũ aĩal gͣnͣ¬
dius uidebant. Lucas. qͥa in lucania illos pͥmus pyr¬
rus inp̾lio obiecit romanis. Nam hoc genus animã¬
tis in rebꝰ bellicis aptũ est. Ineis enĩꝑse. ⁊ indi lig¬
neis turrib collocatis. tanꝗͣ de muro iaculis dimicat᷑
Intellectu autẽ ⁊ memoria multa uigent. Gregatĩ
uicedunt. motuq qͦ ualent saltant. Murẽ fugiut᷑.
adu̾si coeunt. Qñ autẽ partiunt anaqͥs. uł in insulis
fetus dimiitunt ꝓpt̃ dracones qͥa inintici st̃. ⁊ ab eis
implicati necantur. Biennio autẽ portant fetꝰ.
nec ampliꝰ quã semel gignut̃ nec płes. s tantũ u¬

Expanded text:
nitudine corporis vocatum putant, quod formam montis praeferat: Graece enim mons elephio dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur unde et vox eius et barritus et dentes ebur; rostrum autem promoscida quoniam illo pabulum ori admovet. Est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves quia nullum animal grandius videbant, Lucas quia in Lucania illos primus Pyrrhus obiecit in proelio Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est. In eis enim Persae et Indi ligneis turribus collocatis tamquam de muro iaculis dimicant. Intellectu autem et memoria multa vigent, gregatim incedunt, motu quo valent salutant, murem fugiunt. Aversi coeunt, quando autem parturiunt in aquis vel in insulisfetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed tantum u
Abbreviated transcription (Latin):
des dñr lima dicta. qͣi lucina. ablata media silła.
de qͣ uirgł. Casta faue lucina. Sũpsit autẽ nom̃ ꝑ
diriuatiõem. a solis luce eo qd̾ab eo lumen accipi¬
agnitudo lune minor fert᷑ eẽ ꝗͣ solis.
Nã dũ sol suꝑior sit aluna ⁊ tña nob
maior ꝗͣ luna uidet᷑ iam si ꝓpe nos ac¬
cessiss. młto maior ꝗͣ luna ꝯspice̾tur.
Sic̃ aut̃ sol fortior ẽ t̾ra ita t̾ra fortior est luna ꝑali¬
lumen hr̃e. globiq eius unã partem ẽẽ lucifluã.
aliam uͦ obscuram ita ⁊ paulatim se u̾tendo diu̾¬
sas formas effic̾e̾. Alii e contrario lunã non suum
lumen hre aiunt s soł radiis illuminari. Uñ eclip¬
sin patitur. si int̾ ip̃am. ⁊ solem umbra t̾re se in¬

Expanded text:
 2. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, de qua Virg.: Casta fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, 161 eo quod ab eo lumen accipiMagnitudo quoque lunae minor fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis maior quam luna videtur, iam si prope nos accessisset, multo maior quam luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior est terrae, ita terra fortior est lunae per alilumen habere, globique eius unam partem esse lucifluam, aliam vero obscuram, ita: et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae in
Abbreviated transcription (Latin):
in luctando cum medios aripiãt fere quatiant.
idq apud grecos ꝯaayii. uocant᷑. Quidam opi¬
nantur artem luctandi ursoꝵ ꝯtentione monᷤ¬
tratam. Namq inter cet̾as feras eos solos. ⁊ en¬
gi agressos. ⁊ subsidẽ celerit̾ acreu̾ti. ⁊ mͦ manibꝰ
temptare inuicẽ. mͦ ꝯplexii abige̾ sese more

Expanded text:
in luctando cum medios arripiant, fere quatiunt, idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter caeteras feras eos solos, et erigi congressos, et subsidere celeriter, ac reverti, et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere s
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio nichil est. Padem ⁊ digãmon agrecis
ideo digammon đr. qr duplex est ad instar.f. lit¬
t̾e. que duplicem gãmã ht̃ ad cuiꝰ similitudĩem
ꝯiunct̾as uocales digãmon appłłari gramatici uo¬
luert᷑. Ut uotũ uͥgo. Int̾ semiuocales autẽ q̃dã liqͥ¬
de dicunt᷑. ꝓpterea qͥa interdum inuna silła pꝰpo¬
site aliis consonantibꝰ deficiunt. ⁊ a metro exclu¬
dunt᷑. Ex qͥbꝰ due aput latinos liquescunt .l. ⁊R
Ut fragor. flatus. Reliqͤ. m.⁊ .n. aput grecos liq̃s¬
cum᷑ innesteus. Decẽ ⁊ uii. autẽ. latinis litt̾is uetꝰ
scͥpt᷑a constabat. Uñ ⁊ legitime noĩant᷑. illa rõne
scilicet. uł qd̾ ab .e. uocali incipiunt. ⁊ in mutum
sonũ desinat᷑ ut sunt semiuocales. uł qd̾ a suo sono
incipiant. ⁊ inuocalem desinãt. ut sunt mute¬

Expanded text:
sine dubio nihil est. Eadem et digamma a Graecis sine dubio nihil est. Eadem et digamma a Graecis ideo digammon dicitur, quia duplex est instar F litterae, quae duplicem Gammam habet, ad cuius similitudinem coniunctas vocales digammon appellari grammatici voluerunt, ut 'votum', 'virgo'. Inter semivocales autem quaedam liquidae dicuntur propterea, quia interdum in una syllaba postpositae aliis consonantibus deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus duae apud Latinos liquescunt L et R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliquae M et N apud Graecos liquescunt: ut 'Mnestheus'. Decem et septem autem Latinis litteris vetus s, t. Unde et legitime nominantur illa ratione, scilicet vel quod ab e vocali incipiant et in mutum sonum desinant, ut sunt semivocales. Vel quod a suo sono incipiant et in vocalem e desinant, ut sunt mute
Abbreviated transcription (Latin):
d. ⁊cet̾e̾. Uocales autẽ ⁊ semiuiocales. ⁊ mutas a uetͥi¬
bꝰ sonas. ⁊ semisonas. ⁊ insonas dictas. Int̾ uocales
autẽ .i.⁊ .u. aput gramaticos uarias hñt significa¬
tiones. nã mͦ uocales sunt. mͦ semuiocales. mͦ mede
sũt. Uocales icleo sunt. qͥa solȩ positȩ sillabas fa¬
tiunt. ⁊ aliis ꝯsonantibꝰ ꝯuingunt᷑. Consonantes
ideo habentur. qͥa int̾dum hñt pꝰ se uocales in is¬
dem silłis ꝯstitutas. ut ianꝰ uates. ⁊ habent᷑ ꝓ con¬
medium sonum habent. Ut ilus. unus. Contunc¬
te aliis pinguiꝰ sonant. ut ianus. uanus. Sole. it
duabꝰ ꝯsonantib habet᷑. Ut troia. geminat᷑ autẽ
sonus eiꝰ ibi .u. qͦ litt̾a. ꝓinde int̾dum nichil est
qͥa alicubi nͨ uocalis. nec consonans est: ut qͥs uo
calis autẽ non est. qr .i. sq̃r. Consonans non est.
qr q. p̾cedit. Ideoq qñ nͨ uocalis. nͨ consonans ẽ.

Expanded text:
G, D et ceterae. Vocales autem et semivocales et mutas a veteriG, D et ceterae. Vocales autem et semivocales et mutas a veteribus sonas et semisonas et insonas dictas. Inter vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et habentur pro conmedium sonum habent, ut illius, unius; coniuncte aliis pinguius sonant, ut Ianus, vanus. Sole auteduabus consonantibus habetur, ut Troia, geminatur enim ibi sonus eius v quoque litera proinde interdum nihil est, quia alicubi nec vocalis, nec concalis enim non est, quia i sequitur; consonans non est, quia q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est,
Abbreviated transcription (Latin):
inlegendo iterent᷑. litt̾e aut̃ aut cõmunes st̃. aut li¬
b̾ales. Cõmunes dc̃e. qͥa multi eas incõmune utunt᷑.
ut scͥb̾e & lege̾ lib̾ales qͥa eas tm̃ illi nouert̃. qͥ libͦs
ꝯscͥbunt. recteq loqñdi. dictandiq rationẽ nouert̃.
litt̾arum duplex modꝰ est. Diuidunt᷑ aut̃ pͥncipałr̃
induas partes. inuocales.⁊ ꝯsonantes. Uocales aut̃¬
sunt. qͥ directo hiatu faucium. sine ulla collisione
te. Consonantes st̃ autẽ que dit̾so motu lingue
uł imp̾ssione labiorum efficiuntur. ⁊ uocate ꝯso¬
nantes qͥa ꝑ se non sonant. s iunct̾e nocalibꝰ ꝯsonãt.
he induas partes diuidunt᷑. in seminocales ⁊ in
mutas. Semiuocales dicte eo qd̾ qͥddam semis de uo¬
calibꝰ hant. ab. e qͥppe uocali incipiunt. ⁊ desimit
in nat᷑alẽ sonum. ut.f. l.m. ⁊ ret̾e. Mute autẽ dic¬
te. qͥa nisi subiectis sibi uocalib. nequaquã erum¬
punt. Si enim eis extremum uocalis detrax̾is so¬
num: indusum litt̾e mirmur sonabit. Ut bc

Expanded text:
icostrate. Litterae autem aut communes sunt aut liberales. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique rationem noverunt. Litterarum duplex modus est: dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directe. Consonantes sunt, que diverso motu lingue, vel impressione labiorum efficiuntur. Et vocantur consonantes, quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. He in duas partes dividuntur, in semivocales scilicet et mutas. Semivocales dicte, eo quod qcalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt in naturalem sonum ut F, L, M et ceterae. Mutae autem dictae, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum, inclusum litterae murmur sonabit ut B,
Abbreviated transcription (Latin):
obducta nebula caligantẽ facit. Orbis enĩ lu
eiꝰ esfulgeat. eqͣlis uidi solet. cũ plenꝰ ẽ luminis
lalis est magnitudine: s ꝑ umbrã quãdam.
lumine suo ne uideat᷑ apparꝙ. inde cornua eiꝰ
apparent. qr corpꝰ eiꝰ in orbẽ diffundit᷑. s uelut
deficientẽ portionis luce si nuat᷑ ht̃ etiã luna
ꝑe us disponat. Nam luna larga roris eẽ asseri¬
tur. Deniq cũ nox serenior ẽ. ⁊ luna ꝑ noctem
lucet. tcͥ largior ros dr̃ arua ꝑfund̾e. ⁊ pleriq
subaere quiescentes. qͥ magis sub lumine fius¬
sent lune eo plus humoris se capite collegisse sen
quȩ erant exinanita cumulant᷑ ut aĩantiũ ce¬
rebr̃ maritimoꝵ. humida siqͥdem pleniores os
crescit. De arboꝵ qͦ int̾nis idẽ allegant. qͥ hoc usu

Expanded text:
obducta nebula caligantem facit, colligi potestobducta nebula caligantem facit, colligi potestejus effulgeat. Et qualis videri solet cum plenus est luminis, talis est magnitudine:lumine suo uiduatus adparet. et inde cornua eius refulgent, quia corpus eius in orbem diffunditur et uelut deficiente portionis luce insinuatur. Mouere autem pore ros reponat. Nam et ipsa luna larga roris adseritur. Denique cum serenior nox est, et luna pernox, tunc largior ros fertur arva perfundere, et plerique sub aere quiescentes, quo magis sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse sensquae sunt exinanita. cumulantur, ut animantium cerebrum, maritimorum umida, siquidem pleniores ostunaris adolescit. de arborum quoque internis idem allegant qui hoc usu
Abbreviated transcription (Latin):
obseruau̾it. cũ eum ceꝑit nonuidẽ. ꝯu̾sus ad orien¬
tem limã furgentẽ uideat. atq inde ex alia parte
cũ ei ceꝑit ꝓpinquare. illã partẽ adnos ꝯu̾tere. qͣ
non illustrat᷑. donec ad corna redeat. Atq inde
oĩo non apparet. qr tẽ pars illa. q̃ illustrat᷑ sur¬
sum ẽ ad celum. ad terram uͦ illa quã radiare
sol non pot̾. Namꝙ post dimidiũ m̃sem. cum
ceꝑit exalio semicͥculo ꝓpinquare soli. qͣntoma¬
gis suꝑiore parte illustratur tanto mag̃ alia e
parte qͣm terris auertet non pot̾ acciꝑe radios
est. ⁊ cui uis adu̾tenti facile cognitu. qd̾ lima ñ
do. Ab illo gͦ accip̾ lumen. ⁊ cũ sub illo ẽ. semꝑexĩ¬
gua ẽ. Cũ uͦ ab illo longiꝰ abscesserit. fit ampla.
suoq ambitu plena.Si enĩ suo lumi̾e u̾teret᷑. ne¬
cesse erat semꝑ eam eẽ. equalem. nͨ die. xxͣx. exi¬
lem fieri. ⁊ si suolumine ut̾etur. huiꝰ nũꝗͣ eclip¬

Expanded text:
observaverit, cum eum coeperit non videre, conversus ad Orienobservaverit, cum eum coeperit non videre, conversus ad Orientem, lunam surgere videat; atque inde ex alia parte cum ei coeperit propinquare, illam partem ad nos convertere, qua non illustratur, donec ad cornua redeat atque inde omnino non appareat; quia tunc pars illa quae illustratur, sursum est ad coelum, ad terram autem illa quam radiare sol non potest. m, cum coeperit ex alio semicirculo propinquare soli, quanto magis superiore parte illustratur, tanto magis 31 ab ea parte quam terris avertit, non potest excipere radios est, et cuivis advertenti facile cognitum, quod luna non do. Ab illo ergo accipit lumen, et cum sub illo est, semper exigua est; cum vero ab illo longius abcesserit, fit ampla, suoque ambitu plena. Si enim suo lumine uteretur, necesse erat semper eam esse aequalem, nec die XXX exilem fieri; et si suo lumine uteretur, hujus nunquam eclip
Abbreviated transcription (Latin):
luce̾ dimidiũ autẽ obscurũ eẽ. ⁊ dum mouet᷑ in
incͥculo suo. eandem partem qua lucet paulatĩ
ad t̾ras conu̾ti. ut uideri a nob̃ possit. ⁊ ideo pͥꝰ qͣi
cormcłatam apparere. Nam ⁊ si formas pilam ex
dimidia parte candidam. ⁊ ex dimidia obscuram.
si eam partẽ q̃ obscura est corã ocłis hãs nichilcan¬
doris uidebis. ⁊ cũ ceꝑis illam candidam partem.
candoris uideb̾. Deinc sensum crescit. donͨ tota parᷤᷤ
candens apponat᷑. ocłis. ⁊ nichil obscurũ. alt̾ius par¬
tis uideat᷑. Quam si denuo paulatim ꝯu̾tis. incip̃
obscuritas apparere ⁊ candor minui donͨ it̾m ad
cornua redeat. ac si totꝰ candor ab ocłis au̾tat᷑. so
illi loco suꝑior est. hinc euenit. ut qñ sub illo ẽ
parte suꝑiore luceat. inferiore uͦ: quã ht̃ ad t̾ras
cornibꝰ. siqq paulatim sole longiꝰ discedente. parᷤ
omnis subt̾ior illuminat᷑. donͨ efficiat᷑ . xiͦ. luna.¬
lũc sole occidente oritur. ut qͥsqͥs occidentem solẽ

Expanded text:
lucere, dimidium autem obscurum esse; dum autem mouetur in circulo suo, eandem partem, qua lucet, paulatim ad terras conuerti, ut uideri a nobis possit, et ideo prius quasi corniculatam apparere. nam et si facias pilam ex dimidia parte candidam et dimidiam obscuram, si eam partem, qua obscura est, ante oculos habeas, nihil candoris uides, et cum coeperis illam candidam partem acandoris uidebis, deinde paulatim crescit, donec tota pars candens apponatur oculis et nihil obscurae alterius partis uideatur. obscuritas apparere, et candor minui, donec iterum ad cornua redeat, ac sic totus candor ab oculis avertatur, et umen. Sol enim illi loco superior est. Hinc evenit ut quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, cornibus. Sicque paulatim, sole longius discedente, pars omnis subterior illuminatur, donec efficiatur quidentem solem
Abbreviated transcription (Latin):
re. Luna amissi ac recepti luminis uicibꝰ men¬
strua spatia mod̾atur. que ideo obliqͦ incedit
cursu. ⁊ non recto. ut sol scł. ne incidat in cen¬
trum t̾re ⁊ freqñter patiat᷑ eclipsim. Uicinus
ẽ enĩ eiꝰ cͥculus t̾re. Crescens aut̃ orientẽ cornbꝰ
spectat. decrescens occidentẽ meritoq qͥa oc¬
casura. ⁊ amissura ẽ lum̃. De uicinitate lune.
Nam iter qd̾ sol in diebꝰ.ccc.lx .u. ꝑagit. ista ꝑ xx
nes duodenis iicibꝰ suũ cͣsum ꝑficiens. ꝯsũ
sinnũ. scdm hebreos aliquib diebꝰ adiectis.
adiei adiectione celebrato. Cuiꝰ etiã augm̃¬

Expanded text:
e. Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen. § 57 De vicinitate lunae Nam iter, qes duodenis uicibus suum cursum illa consummat annum secundum Hebraeos aliquibus diebus adiectis, nnium unius diei adiectione celebrato. solstitia
Abbreviated transcription (Latin):
est. Lolligo. tradunt in occeano mauritanie. ñ ꝓcł
alixo flumine tantã multitudinẽ lolligiñ euola¬
re exaqͣ ut ⁊̃ uaues dimergẽ possint. lũbare uocat᷑
qd̾ lumbis religet᷑. uł qd̾ lumbis hereat. hoc in egyp¬
to. ⁊ syria ñ tm̃ femine. s et uiri utunt᷑. Uñ ⁊ iere¬
mias tnseufratem tulit. lũbare suũ ibiq illd̾ in
foramine petre abscondit. ⁊ pꝰea scissum repperit.
hoc aqͥbꝰdam.⁊ renale dr̃. qͥa renibꝰ alligatur. lũ
bi oblibidinis lascuuã dicti. qͥa intuiris causa
corporeẽ uoluptatis in ip̃is ẽ. sic̃ in umbiculo fe¬
minis. Uñ ⁊ adiob in exordio sermonis dc̃m ẽ. Ac
p̃paratio. inqͥbꝰ libidinis est. usitata dominandi

Expanded text:
t. Lulligo. Tradunt in Oceano Mauretaniae, non procul a Lixo flumine, tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua ut etiam naves demergere possint. Conchae et quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et in Syria non tantum feminae, sed et viri utuntur. Unde et Jeremias trans Euphratem tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum reperit. Hoc a quibusdam et renale dicitur, quia renibus alligatur. 26. bi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi
Abbreviated transcription (Latin):
legumina alegendo licta qͣi electa. Uet̾es enĩ me¬
lioraqueq legebant. sine qd̾ manu legant᷑ .i. colli
gantur. nec sectionẽ reqͥrant. leguminũ płimage¬
nera. ex quibꝰ faba lenticula. pisa. faselum. cicer.
lupinũ gratiora inusu hoñim habent᷑: legunt.

Expanded text:
Legumina a legendo dicta, quasi electa. Veteres enim meliora quaeque legebant, sive quod manu legantur, neque gantur, nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera ex quibus faba, lenticula, pisum, faselum, cicer, lupinum, gratiora in usu hominum videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ rõnalis uocatur plato subiunxit. Perquã dis¬
cussis rerum moꝵq causis uineaꝵ rationabilit̾
ꝓscrutatꝰ est diuidens eam indialeticã ⁊ rethoricã.
dicta autẽ logica .i rationalis. logos .it. aput gre¬
cos. ⁊ sermonẽ significat ⁊ rõnẽ logici poete dicti.

Expanded text:
rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dialecticam et Rhetoricam. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significa
Abbreviated transcription (Latin):
luscinia auis inde nom̃ sumpsit. qͥa cantu suo
significare solq diei surgñtis exortũ. qiͣ lucinia.
Cadem ⁊ acredula. De qͣ cicero in ꝓnosticis. Et ma
tutins exercet acredula cantꝰ. De hac aut̃ auicła¬
q̃ ꝑuigil custos. cũ oua qͦdã sinu corꝑis ⁊ gremio
fouet in sompnẽ longe noctis laborẽ cantilene
suauitate solat᷑. ut mͥ uideat᷑ hec sũma enis eẽ
intentio qͦ possit ñ minꝰ dulcibꝰ moduł qͣmfo¬

Expanded text:
Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Prognosticisfrag. 6: Et matutinos exercet acredula cantus. Ulula aviquae pervigil custos cum ova quodam sinu corporis et gremio fovet, insomnem longae noctis laborem cantilenae suavitate solatur; ut mihi videatur haec summa ejus esse intentio, quo possit non minus dulcibus modulis, quam fo
Abbreviated transcription (Latin):
ex simili enuntiatione aput grecos tractumest.
alfa. inde aput latinos. a. Translator enĩ ex simi¬
li sono alt̾i̾us lingue litt̾am condidit. ut nosse
uͦ. xxiiͦii. latmi autẽ int̾ utrãq linguam ꝓgredi¬
caractibꝰ discrepant. Egyptioꝵ litt̾as isis regina
machi filia degrecia ueniens megyptum rep¬
ꝑit. ⁊ egyptiis tradidit. Aput egyptios aute m a¬
lias habuisse litt̾as sacerdotes: alias uulgus. Sa

Expanded text:
ex simili enunciatione apud Grecos tractum est ex simili enunciatione apud Grecos tractum est alpha. Inde apud Latinos a. quare translator ex simili sono alterius lingue literam condidit, ut nosse vero XXIV. Latini etenim inter utramque linguam progredicharacteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes, alias vulgus; sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cuii
sodia. sonuis equalit̾ flexus.R. litt̾am. salustius ludi¬
magister pꝰ latinis adiecit. ut in sono discrimen face¬
t̾am nͨ greci sonant nec hebrei. Exceptis enĩlati¬
qͣ xp̃i nomen innotuit. qd̾ ꝑ eam q̃ crucis signũ
figat scͥptitatur. Dudum aut̃ ꝑ ea .e. ⁊ s. scͥbebãt.
Uñ et duplex uocat᷑. qͥa ꝑc. ⁊ s. ponit᷑. hic̃ et ex eis
bant᷑. s ꝑ.z. duas. ss ponebant. ut hylarissat ꝓ hỹ
ꝯmimes existunt. qͣs librarii. ⁊ calculatores secun¬
t᷑ qͣr disciplina uelut quadã gramatice artis in¬
fantia est. Uñ & eamuarro litt̾ationẽ uocat. lut̾e
autẽ sunt indices rer̾. signa u̾boꝵ qͥbꝰ tanta uis est.
ut nob̾ dc̃a absentiũ sñ uoce loquant᷑ Uerba .ił.
uione fugiant litt̾is alligant᷑. Intanta enĩ rer̾̃
uarietate nͨ dici audiendo pot̾ant omnia. nec
memoria ꝯtineri. litt̾e latine. ⁊ grece ab hebreis ui
dent᷑ exorte. Aput illos enĩ pͥꝰ dcm est aleph. dem̃

Expanded text:
 cui sodia, sonus aequaliter flexus. 12. K litteram Salvius ludimagister prius Latinis adjecit, ut in sono discrimen face nec Greci resonant nec Hebrei; exceptis enim Lati quo Christi nomen innotuit, quod per eam, quae crucis signum figurat, scriptitatur, sed pro ea C et S scribebant, unde et duplex vocatur, quia pro c et s ponitur; unde et ex eisdbantur; sed pro z duo ss ponebant, ut hilarissat; pro y communes existunt, quas librarii et calculatores sequuntur. Quarum disciplina velut quaedam grammaticae artis infantia est; unde et eam Varro litterationem vocat. Litterae autem sunt indices rerum, signa verborum, quibus tanta vis est, ut nobis dicta absentium sine voce loquantur. Verba envione fugiant, litteris alligantur. In tanta enim rerum varietate nec disci audiendo poterant omnia, nec memoria contineri. Litterae dentur exorte. Apud illos enim prius dictum est aleph. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Buinĩ autẽ. qd̾ suꝑest. ab adolescentia in¬
cipit. cuiꝰ dext̾ pars ardua ẽ. s ad beatam uitam
tendens. sinistra facilior. s adlabẽ int̾itumq dedu¬
cens. De qͣ sic ꝑsius ait. Et tibi que samaios dedu¬
xit lict̾a ramos. surgñtem dextrao monstrauit li¬
mite callẽ. Qnq autẽ eẽ aput grecos misticas lit¬
teras. Prima .y. que humanã uitam significat.
eandem litt̾am tetam apponebant ad eoꝵ noĩa
qͦs supplitio afficiebant. ⁊ dr teta. atio ł i łata¬
litt̾a teta. Tercia tau. fig᷑am de monstrans domi¬
ince crucis. Uñ ⁊ hebraice signum int̾pretat᷑. de
qua dc̃m ẽ. inerechiele ꝑ angł̃m. Transi ꝑ medi¬
um iherusalẽ. ⁊ signa. Tau infrontibꝰ uiroꝵ gem̃¬
tium. ⁊ dolentiũ. Reliqͣs uͦ duas. sũmã et ultimã
sibi uindicat xp̃c. Ip̾e enĩ pͥncipiũ. ipẽ finis. di

Expanded text:
dedit. Bivium autem, quod superest, ab adolescentia incipit: cuius dextra pars ardua est, sed ad beatam vitam tendens: sinistra facilior, sed ad labem interitumque deducens. De qua sic Persius ait3, 56: Et tibi qua Samios deduxit littera ramos, surgentem dextro monstravit limite callem. Quinque autem esse apud Graecos mysticas litteras. Prima Υ, quae humanam vitam significat, eandem litteram Θ adponebant ad eorum nomina, quos supplicio afficiebant. Et dicitlitera theta. Tertia τ figuram demonstrans dominice crucis. Unde et hebraice, signum interpretatur, de qua dictum est in Ezechiele ad angelum transi per medium Hierusalem, et signa tau in fronte virorum gementium et dolentium. Reliquas vero duas, summam et ultimam sibi vendicat Christus. Ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ sunt locus. tempꝰ ꝙ habitus. Intra et extra usi¬
am. relatio face ꝙ pati. Appellatas autẽ katego¬
rias constat. qͥa non possunt nͥ ex subiectis ag¬
nosci. Qͣs enĩ qͥd sit homo possit agnoscere. nͥ
aliquẽ hominẽ sibi ponat ante ocłos qͣi subiec¬
tum homini: hoc opꝰ aristotił intente legenđ̃
p̾dicamenta habetur. Proficiet autẽ ad libꝰs in¬
telligendos. qͥ siue rethoribꝰ. siue dialecticis ap¬

Expanded text:
vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usivero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam relatio, facere et pati. 14. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subjectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subjectum homini? 15. Hoc opus Aristotelis intente legendumpraedicamenta habetur. Proficiet etiam ad libros intelligendos, qui sive rhetoribus, sive dialecticis ap
Abbreviated transcription (Latin):
num̃o cõprehendunt᷑. Iam uͦ agere & pati. aba¬
gentis ⁊ patientis significatione consistunt. Nam
scͥbo: uocis accum ht̃ qm̃ facientis rem indicat.
Scͥbor pacientis ẽ. qm̃ pati se ostendit. In his enĩ
ix. geñib qͦrum exempli gr̾a quedam posita succ̃.
puntur. Nlam ꝙ ea que intellectu capimus id
mis magnus orator. filius illius stans intẽplo.
hodie infilatus dispitando fatigat᷑. usia autem
ad se ip̃am subsistit. Corpus enĩ subsistit. ⁊ ideo
sub̾a est. Illa uͦ accidentia q̃ in subsistente atq in
subiecto sunt. sub̃e non sunt qͥa non subsistunt.
s mutant᷑ sicut color uł forma. De subiecto aut̃
in subiecto accidentia st̃ .i. que accidunt in sub̾a.
ut ꝗͣtitas. qualitas. uł fig̾a. De subiecto gͥ gn̾a &¬
spes. In subiecto accidentia st̃. Ex his .ix. acciden¬
tib tͥa intra usiam sunt. Quantitas & qualitas
ꝙ fitus. hec enĩ fine usia eẽ possunt. Extra uliã

Expanded text:
numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab anumero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vperiuntur. Nam et ea quae intellectu capimus, idnus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autemin subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto iges, in subjecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas, qualitas et situs. 106 Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam
Abbreviated transcription (Latin):
insunt atq clauduntur. ut in homine cicero.
Quantitas est mensura. ꝑ quã aliqͥd uł magnũ
uł mintis ostendit᷑ ut longus. breuis. Qualitas
est. ut qͣlis sit orator an rusticus niger. aut can¬
didꝰ. Relatio ẽ que refertur ad aliqͥd. Cũ enĩ dr fi¬
lius de monstrat᷑ ꝙ pater hec relatina simul incipi¬
unt. Nlamq seruus & dñs uno tempore ex ordiũ
nõis sumunt. nec aliqũ inuentus ẽ dñs pͥor ser¬
uo. nec seruus dño. Alt̾m enĩ alt̾i preesse ñ potest.
locus ẽ. ubi sit inforo. aninplatea. lociautẽ motꝰ
partes sex ht̃. dextͣm ⁊ sinistrã. Partes. ante & recͦ.
sursum atq deorsum. P̾artes qͦ iste sex duo hñt
longe ⁊ ꝓpe. Tempꝰ ut hodie. heri. Porro situs a posi
tione dictus. Ut qͥs aut stet. aut sedeat. aut iaceat.
habitus. ab habendo aliqͥd dictus. ut habere scĩam
inmente. uͥtutẽ incorꝑe. cͥca corpꝰ uestim̃tum.⁊
cera que ad habendi modum designato a doctoribꝰ

Expanded text:
insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid vel magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque deorsum. Partes quoque istae sex duo habent, longe et prope. Tempus, ut, hodie, heri. tione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ pugnaerat. fugientes in ludo hoĩes imecto la¬
queo impeditos ꝯsecutosq ꝓstrare amictos. umbo¬
eo qd in domo repositum ꝯseruat᷑. Nã antiqͥ domꝰ¬
cui hoc nomen a castello laricino inditũ ẽ. Ex qͣ
tabule regulis affixe flãmã repellunt. neq ex se
carbones ambuste efficiunt. largior copiosior. Int̾¬

Expanded text:
 pugna fugientes in ludo homines iniecto laqueo impeditos consecutosque prosternere amictos umboeo cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dict
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. loca gͦ ⁊ terre spatia in orbe t̾rarum młtiᷤᷤ
in se continẽt ꝓuintias. sicut in corꝑe. locus est.
pars una multa inse continens cubilia: Sic t̾re
sicut inasia frigia. ingallia retia. inhispania
hetica. Nã asia locus est. ꝓuintia asie frigia. ln¬
ia regio frigie. Ilium ciuitas troie. Locant. collo

Expanded text:
Nam loca, et terrae spatia in orbe terrarum, multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est, pars una multa in se continens membra, sicut esicut in Asia, Phrygia, in Gallia Rhetia, in Hispana, Baetica. 21. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troja regio Phrygiae, Ilium civitas Trojae. Item regiones
Abbreviated transcription (Latin):
Noĩa litt̾aꝵ gs̃ ex sonopͥe lingue dederunt. Nota¬
tis horis sonis atq discretis. Nã postꝗͣ eas aĩadu̾̃te¬
runt. ⁊ noĩa illis ⁊ figͣas imposuert̃. figͣas autẽ par¬
tim ex placito. partim ex sono litt̾aꝵ formauer̾t. Ut¬
puta i. ⁊ .o. qͦꝵ imius sic̃ exilis sonus. ita tenuis
ponit᷑. Est enĩ linea iacens. suꝑlitt̾am equalit̾ duc¬
ta. figa autẽ quatota litt̾a scͥbit᷑. littes: inmici¬

Expanded text:
 gentes ex sono proprie lingue dederunt, notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras imposuerunt. Figuras autem partim ex placito, partim ex sono literarum formaverunt, utputa i et o quarum unius sicut exilis sonus est, ita tenuis ponatur. Est enim linea iacens super litteram aequaliter ducta. Figura autem, qua tota littera scribitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nia lectica lectus. lectica. qua consules portant᷑:¬
uocate. lectice. siue plutei. lecti. de qͦ salitiꝰ rufus
de uita sua. Primo inquit contra consuetudinẽ
imꝑatoꝵ ipse ꝓlectis lecticis utebat᷑. Sponda aut
ertioi pars lecti. pluteus int̾ĩor. lecticalis qͥlectoᷤᷤ¬
facit. lectio dr. qͥa non cantatur. ut psalmus uł
ymnus. s legitur tĩ. Illic enĩ modulatio. hic sola
pronuntiatio queritur. lectiones aut̃ ꝓnuntia¬
re antique institutionis ẽẽ: udeoꝵ traditiodo¬
cet. Nã et ipĩ legitimis p̾fimtisq diebꝰ. ex lege ⁊
ꝓpħis lectiones insmnagogis utuntur.⁊ hocde ue¬
q̃ patrum institutione seruantes. ꝓnuntiantur¬

Expanded text:
ria. Lectica, lectus, vel in quo consules portantminati. Lecticae, sive plutei lecti. De quo Rutilius Rufus de vita sua13: 'Primum,' inquit, 'contra consuetudinem imperatorum ipse pro lectis lecticis utebatur.' Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geniales lect. Lectio dicitur, quia non cantatur, ut psalmus, vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. 10. Canticum re antiquae institutionis esse Judaeorum traditio docet. Nam et ipsi legitimis praefinitisque diebus ex lege et prophetis lectione in synagogis utuntur, et hoc de veteri patrum institutione servantes. Est au
Abbreviated transcription (Latin):
est. Dicit etiam apłs. Silinguis hoĩim loqͣt ꝙ ange¬
loꝵ. Uͥqueritur. qua lingua angeli loqͣntur. ñ qd̾
angłoꝵ alique lingue sint. s hoc ꝑ ex aggrerationẽ
dr. Itẽ querit᷑. qua lingua in fut̃m hoĩes loquant᷑.¬
nusꝗͣ reꝑitur. Nã dicit apłs. Siue lingue. cessabt̃.
Ideo autem pͥꝰ delinguis ac de inde degentibꝰ posu¬
imus: qͥa ex linguis g̃s. non exgentib lingue ȩxorte
sunt. lingue aligando cibũ uarro putat nom̃ impo
sitũ. alii qd̾ ꝑ articłatos sonos u̾baligat. Sic̃ autem
plectr̃ cordis: ita lingua illiditur dentib. ⁊ uocalem
lincis bestiȩ temꝑe indurata. Est enĩ sicut ⁊ fucinũ
fulua attrahens sp̃i folia ꝓpinquantia. linguit᷑.¬

Expanded text:
est. Dicit enim Apostolus: Si linguis hominum loquar et angelorum ; ubi quaeritur qua lingua angeli loquantur. Non quod angelorum aliquae linguae sint, sed per exaggerationem dicitur. Item quaeritur qua lingua in futurum homines loquantnusquam reperitur. Nam dicit Apostolus: Sive linguae cessabunt. 14. Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, quia ex linguis gentes, non ex gentibus linguae exortae sunt. CAPUsitum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem lyncis bestiae tempore indurata. Est autem, sicut et succinum, fulva, attrahens spiritu folia propinquantia. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
asfricafsis deos libicon habitantes lutora. Int̾ libidi¬
ammi. liuido ꝑ .u. liuor est corꝑis. Sunt autẽ multȩ
peruicatia dr̃. Sic̃ libido głandi. q̃ iactantia nũcupat᷑¬
gͥ sint multaꝵ libidies rerum. tñ cũ libido d̃r.
neq cuuꝰ rei libido sit additur: non solet aĩo occur¬
rere. nͥ illa tiñ qͣ obscene partes corꝑis ad flagitioꝵ
ĩmunditias excitant᷑. hec autẽ non solum totũ cor¬
pus. nͨ solum extͥnsecꝰ uer̾ etiã intͥnsecus uindicat.
totũq ꝯmouet hoĩem. animi affectum simulcar¬
nis appetitu cõiunctoq ꝑmixto. ut ea uoluptas se¬
quatur. qua maior incorꝑis uoluptatibꝰ nulla est.
ita ut mom̃to ipso temꝑis. qñ ad eius ꝑuenit᷑ ex¬
tremũ pene omnis acies. ⁊ qͣi iugilia cogitatioĩs
ꝓͥe nom̃ optimut. qͥa in carne corruptibili plusce¬
tĩs seuit. Dcã autẽ libido eo qd̾ libeat alienũ pudo¬

Expanded text:
em mutuam. Inter libidianimi; liuido per u liuor est corporis. Sunt autem multae peruicacia dicitur; sicut libido gloriandi quae iactantia nuncupatm sint multarum libidines rerum, tamen cum libido dicitur neque cuius rei libido sit additur, non solet animo occurrere nisi illa tantum qua obscenae partes corporis ad flagitiorum ris excitantur. Haec autem sibi non solum totum corpus nec solum extrinsecus, uerum etiam intrinsecus uindicat totumque commouet hominem animi simul adfectu cum carnis adpetitu coniuncto adque permixto, ut ea uoluptas sequatur, qua maior in corporis uoluptatibus nulla est; ita ut momento ipso temporis, quo ad eius peruenitur extremum, paene omnis acies et quasi uigilia cogitationis proprie nomen obtinuit, quia in carne corruptibili plus caeteris saeuit. Dicta autem libido eo quod libeat alienum pudo
Abbreviated transcription (Latin):
eodem gn̾e geminarum ardentium est. appellata
alucernarum flagnͣtia. Gignit᷑ in multis locis
s ꝓbatissima apud indos Quidã eam remissiorẽ
carbuncłm ẽẽ dix̾unt. huiꝰ duplex spẽs. Una quȩ
purpurea radiat. Alt̾a que cocti rubori a sole ex¬
calefacta. aut digitoꝵ atcͥtu paleas & cartarum̃
fila ad se raꝑe dr. Sculpturis resistit. ac si qn̾ scuh¬
ta est. dunsigna impͥmit. qi quodã aĩali morsu

Expanded text:
eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia. Gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Hujus duplex facies: una quae purpura radiat; altera quae cocci rubore. 279 A sole excalefacta, aut digitorum attritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur. Scalpturis resistit, ac si quando scalpta fuerit, dum signa imprimit, quasi quodam animali morsu