comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. ilud ꝗdẽ certe. quo mõ resse habe cumi dr̃o po¬
sterioꝵ mulaꝵ. ait non posse. qm̃ nõ sua sponte. s ꝑcu̾¬
sȩ retro redissent ¶Quidã boues uendidit ea lege ut
daret expumdos. ptꝰ ea dedit ex ꝑiundos emptori. ser
uus inexꝑumdo ꝑcussus ab alt̾o boue cornuẽ. quere.¬
hab̾et emptos tc̃ si culpa homines factũ ẽẽt. ut abo¬
ue fertretur. non debe pr̃i. si uicio horus debere¬
Cũ pila ꝯplures ludent. quidam exhis seruulũ
cũ plã ꝑciꝑe conaretur. impulit. seruũ cetidit.
crus fregit. querebatur an dĩs seriuili lege aquilia eũ eo¬
cuiꝰ impulsu ceciderat agẽ potẽ. R ñ posse cũ casu¬

Expanded text:
 certe, quoquo modo res se haberet, cum domino posteriorum mularum agi non posse, quoniam non sua sponte, sed percussae retro redissent. Quidam boues uendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundos: emptoris uus in experiundo percussus ab altero boue cornu est: quaerehaberet emptos, tum, si culpa hominis factum esset, ut a boue feriretur, non debere praestari, si uitio bouis, debere.Cum pila complures luderent, quidam ex his seruulum, cum pilam percipere conaretur, impulit, seruus cecidit et crus fregit: qucuius impulsu ceciderat, agere potest. respondi non pos
Abbreviated transcription (Latin):
Elpianũ lib uii .x. ad edictũ Mandatorẽ debi¬
taris soluentẽ ipio uire reum a ñ libare ꝓpt̃
mandatũ enĩ suũ soluit⁊ suo nõc Iđoq mnda¬
tori actiones pirie adũsus reũ cedi debere
ugnoraret non fuisset debitor⁊ numeratã peccu¬
niã soluertt ceciusa side iussioni. nãsi nanditi
udicio ⁊sequi possit idq soluerit q̃riturs ⁊ siꝗdẽ

Expanded text:
rem debitoris solventem ipso iure reum non liberare propter mandatum enim suum solvit et suo nomine ideoque mandatori actiones putat adversus reum cedi debere.onventus, cum ignoraret non fuisse debitori numeratam pecuniam, solverit ex causa fideiussionis, an mandati iudicio persequi poss
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ repelli dolo enĩ ꝑrimum ẽ sipt̃ solucionẽ ñ nunc¬
aũit debiterz. Cede aũt res indebiti actione fideuiso¬
y debet ne duplũ creditor ansequit ¶Quedĩ tam et

Expanded text:
rem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntirem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntiaverit debitori: cedere autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditor consequatur. Quaedam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
it ignarus hanc exceptionẽ non excercuit. dicioporita
manditi er ac tionẽ competẽ. potuit enĩ atq debuit reus
ꝓnuttendi certiorart si de iussorẽ suũ ne forte ign arꝰ
soluit mdebitum N male retratalitepilcu uneri¬
ret side uissor in utilit̃ se obligatui soluert ⁊ngus miniesara
ac tionẽ hut et siquidẽ fac tum ignorabit ꝓrcipi igno
rancia eiꝰ potẽ. Siuo us aliud dici debet sicũ debi¬
t&r soluisset ignarus fide uissor soluerit. puto eũ man¬
dgi bale actionẽ. Sgnoscendum ẽ enĩ siñ diuitiauit
debitorẽ soluisse. Pebitor enĩ debuit notum facere sid¬
A uissora iã se solusse. ne forte creditor obre padet ig¬
noranciã eiꝰs circumuenut. ⁊ excutuat eis sũmã in qu
fideius nt. hoc idem tractari ⁊ insideiussore pote si
cum solusset ñ certiortuut reum. sic de inde res solut
ꝗ soluere eũ non oportebut. et credo sicum posset eumn
crtiarare ñ fecit. oporte mandati agentẽ sideruso¬

Expanded text:
ignarus hanc exceptionem non exercebit, dici oportet mandati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus solvat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, solverit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignoravit, rrantia eius potest, si uero ius, aliud dici debet.Si, cum debitor soluisset, ignarus fideiussor soluerit, puto eum mandati habere actionem: ignoscendum est enim ei, si non divinavit debitorem solvisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se solvisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumveniat et excutiat ei summam, in quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum solvisset, non certioravit reum, sic deinde reus solvit quod solvere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
uelun¶  mandatũ suscepit. si potẽ idexplore def¬
ferere ꝓmissũ officiũ ũ debet. alioquin quanti
maudatoriꝰ uit̃ sit dampnabitur. Siũo utelligit
explere se id officiũ non posse. id ipsũ cũ pͥmũ
pͥntẽ poterit debet minditor nunciare. ut
cessauerit. quantꝰo mandatori int sit tenebitur
ss̃i iliqua ex causu non poterit nuncrare. setruse¬
ritImorte quoq ͤ cumandatũ ẽ. si is integroad
huc mandato decesser te: soluit᷑ mandatũ. e ob id
hr̃serꝰ licet excecutilrtt sũit mandatũ. ñ ht̃ min¬
Pit actione¶Impendia mandati excequendi gr̃a
Yticta sibona fide fac ta sunt : restitui oñ mo de¬
bent nec ad rẽ ꝓtinere:ꝙ sus qui mandasser. potu¬
isset si ipse negotiũ gereret minũ impenderet:
Is mindito meo ticio credideris. ⁊ inctũ mandati
egeris. non alit̃ condẽ puar debeo: quã si ac diones
niis quis adisus ticiũ habes. mi ꝑstiteris scũ ticro e¬

Expanded text:
ui mandatum suscepit, si potest id explere, deserere promissum officium non debet, alioquin quanti mandatoris intersit damnabitur: si uero intellegit explere se id officium non posse, id ipsum cum primum poterit debet mandatori nuntiare, ut is cessauerit, quanti mandatoris intersit tenebitur: si aliqua ex causa non poterit nuntiare, securus erit.Morte quoqserit, solvitur mandatum et ob id heres eius, licet exsecutus fuerit mandatum, non habet mandati actionem. Impendia mandati exsequendi gratia facta si bona fide facta sunt, restitui omnimodo debent, nec ad rem pertinet, quod is qui mandasset potuisset, si ipse negotium gereret, minus impendere. Si mandatu meo Titio credideris et mecum mandati egeris, non aliter condemnari debeo, quam si actiones tuas, quas adversus Titium habes, mihi praestiteris. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
no sciente z alt̾o ignorante seruus deliquit. si añt cum
alto qui nesciebat ac tũ sit ⁊ norȩ dedit seruũ m¬
quum ẽ uilissimi hominis dedicione altuom qͦq. liba¬
ri Igitur agetur ⁊ cum alto. ⁊si ꝗđ amplius ẽ indapnui
ipsi tam̃ int̾ se sicdebent pensare comimuna diui¬
dundo udiciũ. ut ille quo sciente fecit eiꝰ ꝙ pstitit.
non tocius partẽ ferat ẜ partẽ eiꝰ quanti seruusẽ
cum quissit seruum facere consequi aliꝗd asotio
cũ ex suo dolic to dãpnũ pacraturs Si plures ciꝰdẽ
serui nõe noxali metum agẽ uelint. uł si unus plari

Expanded text:
no sciente, altero ignorante servus deliquit, si ante cum altero qui nesciebat actum sit et noxae dediderit servum, iniquum est vilissimi hominis deditione alterum quoque liberari: igitur agetur et cum altero, et si quid amplius est in damni ipsi tamen inter se sic debent pensare communi diuidundo iudicium, ut, ‹si› ille quo sciente fecit praestiterit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti seruus eseum, qui iussit seruum facere, consequi aliquid a socio, cum ex suo delicto damnum patiatur. Si plures eiusdem serui nomine noxali mecum agere uelin
Abbreviated transcription (Latin):
factũ contin entem:
Qauis libno UIAa edic tum ꝓuinciale. Pretor
decernẽ debet trans lationem iuidicii instatũ libͥũ
sieri. Siuo rei udicandȩ tempr adhuc insuspenso
st statũ libtas. sabinus : casus libari hrdem putane.
pradendo seruim: quia toto suo iurt tedet q ⁊ ucrũ ẽ:

Expanded text:
factum contingentem. 15 Gaius libro sexto ad edictum prouinciale. Praetor decernere debet translationem iudicii in statuliberum fieri: si uero rei iudicandae tempore adhuc in suspenso sit statuta libertas, Sabinus et Cassius liberari heredem putant tradendo seruum, quia toto suo iure cederet:
Abbreviated transcription (Latin):
eo agemuserit noxali aquiliȩ ac tioni locꝰ nedãpnuat᷑
in solidum singłis noxȩ dedere cogatur s potẽ dici
quasi uniũ dam pnũ sit ⁊ una obligacio aut utrisq peo¬
cuniã ufferendã. aut officio udicis simul trisq notȩ
dedendum. s et̃ si altrutri nrũm insolidum nore de¬
dit tuit. ⁊ obid ab utroc dñs sit absolutꝰ. recte dicetꝰ
eĩt cui deditꝰ sit nore. alteri tenẽi cõi diuidũdo iudicio
tit ꝯmunicet ẜuum nore s ibi deditũ. cum obrẽ cominu¬
nem aliquid ad socium ꝑuenerit ssi seruiinquo usus

Expanded text:
emus, erit noxali Aquiliae actioni locus, ne damnatus in solidum singulis noxae dedere cogatur. sed potest dici, quasi unius damnum sit et una obligatio, aut utrisque pecuniam sufferendam aut officio iudicis simul utrisque noxae dedendum: sed et si alterutri nostrum in solidum noxae deditus fuerit et ob id ab utroque dominus sit absolutus, recte dicitur eum, cui noxae deditus sit, alteri teneri communi diuidundo iudicio, ut communicet seruum noxae sibi deditum, cum ob rem communem aliquid ad socium peruenerit. Si serui, in quo us
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ de ꝓprictate possit cõmuni diuidundo exꝑrri tam̃ causi
usus sructus qui tuus ꝓprius ẽ ad osficiũ cõmuni diuidundo
uidicis nõe pertinebit. Pa pinianꝰ lib̾ iii. responsoꝵ: Ust pisi¬
Usu quoq domus relicto uiri boni arbitraitu caucionẽ int̃¬
ponioportet. nec putat si pat̃ hrds filios simulhabitare cũ uxo¬
re legataria uoluit. Ulpianus lib riux. ad sabinum:
ta sunt fruendi causa nemo dubieat nonfieri eiꝰ qui accep̃ ñ etũ
idõ traduntur ut dominiũ recedait ab eo qui tradidit. s utatur
fructus legatarius. gͦ cum non fint fruc tuarii uasa uindicare
ꝓprietario possunt caucione ñdita uidendum ẽ de condiciaẽ
an possit locum hab̾e ⁊ ꝓditum ẽ neminẽ rẽ suã nꝰ sure con

Expanded text:
enim de proprietate possit communi dividundo experiri, tamen causa usus fructus, qui tuus proprius est, ad officium communi dividundo iudicis non pertinebit. Papinianus libro septimo responsorum Vsu quoque domus relicto viri boni arbitratu cautionem interponi oportet: nec mutat, si pater heredes filios simul habitare cum uxore legataria voluit. Vlpianus libro octavo decimo adta sunt fruendi causa, nemo dubitat non fieri eius qui accepit: non enim ideo traduntur, ut dominium recedat ab eo qui tradit, sed ut utatur fruatur legatarius. ergo cum non fiant fructuarii vasa, vindicari a proprietario possunt cautione non data. videndum est de condictione, an possit locum habere: et proditum est neminem rem suam nis
Abbreviated transcription (Latin):
r̾is. nichilominus cogendumce fruc tuariũ cauertuut accionẽ
suscipe plane siex die ꝓprictas alicuu legata sit uis usructus pa¬
re dicendum ẽe pomponi ait remittendã cẽ hanc cuntionẽ srue¬
niurio ꝗicertum sit adeũ ꝓpractatẽ: uł ad hr̃dem eiꝰ puentarã:¬
Y siuestis usussruct legatus sit scripsit põponius quã quã hr̃s sti¬
pulatas sit finito ususructu uestẽ reddi adtam̃ ñ obligari ꝓ¬
missore sicã sine dolonlilo atritam᷑ reddidertt̃ .¶ Si pluresuit¬

Expanded text:
is, nihilo minus cogendum esse fructuarium cavere aut actiones suscipere. Plane si ex die proprietas alicui legata sit, usus fructus pure, dicendum esse Pomponius ait remittendam esse hanc cautionem fructuario, quia certum sit ad eum proprietatem vel ad heredem eius perventuram. Si vestis usus fructus legatus sit, scripsit Pomponius, quamquam heres stipulatus sit finito usu fructu vestem reddi, attamen non obligari promissorem, si eam sine dolo malo adtritam reddiderit. Si plures
Abbreviated transcription (Latin):
de pignore dato ꝓp̃onitur ut suꝑ fluũ debiti cũ usu¬
ris restituatur. uire cogit᷑ nec audiendus erit. si uelit
emp̃torẽ delegare cũ inuendicione querite ẽ facta
suum creditur negocium gerat:
reᷤ uellet᷑. mota sibi controũsia auicino de latitudine
ꝙ alias ꝓbãrẽ nͣ p̾ot̾at s petit acreditore ut instrum̃tũ¬

Expanded text:
ore dato proponitur, ut superfluum pretii cum usuris restituat, iure cogitur, nec audiendus erit, si velit emptorem delegare, cum in venditione, quae fit ex facto, suum creditor negotium gerat. re uellet, mota sibi controuersia a uicino de latitudine, quod alias probare non poterat, petit a creditore, ut instrumentu
Abbreviated transcription (Latin):
ut instrum̃ti facultate subducta debitor capee
posse. Nebitorẽ. petunia soluta pigneraticia fgs
opã aũt in eo ddd: tt ⁊ ante petcuniã solutã ini
int̃ ẽ cũ credibos e agi ¶Dicius cũ pecuniã nure
accep̃ gaio seio sub pignore culleoꝵ. istos culeos ei
seius in orreo baberet missus ex officio annonȩ can¬
rio culeos ad anno nã substulit. ac ptꝰ ea instancu
gau seis creditoris recuꝑati sunt q̃ro int̾ tritura
qua ex oꝑiꝰ facta ẽ utrum ticus debitor an seusa

Expanded text:
ut instrumenti facultate subducta debitor caperetur, posse debitorem pecunia soluta pigneraticia agere: opera autem in eo data tunc et ante pecuniam solutam in id quod interest cum creditore agi.Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea instantia Gaii Seii creditoris reciperati sunt: quaero, intertrituram, quae ex operis f
Abbreviated transcription (Latin):
ditor pignus suũ in cõpensacionẽ pecuniȩ suȩ certo
tp̃r possideret. uerũ ante expletũ tp̃s creditor cũ
supp̃ma sua ordinaret. testam̃to cauit. ut alt̃ ex filu̾
suis haberet eum fundum ⁊ addidit quẽ de lucro
ticio emi cũ ñ eniͥsset. ħ testam̃tũ int̾cetos signa-¬
uit ngauis serus ꝗ suit debitor: quero an ex ħ ꝙ signaũ¬
p̃iudiciũ sibi aliquid fecerit. cũ nullũ instrum̃tũ uen¬
ditionis ꝓferatur s solũ pactũ ut creditor certitẽ¬
poris fructũs caperet. herennus modestinꝰ R c̃trao
Papinianus lib̾ iii. responsoꝵ P ebitor acreditore
pignꝰ ꝙ dedit frustra emit scũ rei suȩ nulla emptio
sit. nec si minoris emerit ⁊ pignus petat: aut dñiũ uẽ¬
dicet: ei ñ totũ debitũ offerenti. creditor. possessionẽ
restituere cogetur. Idebitoris filius ꝗ manet in patrꝰ
b numis cõparat. ⁊iđo si patronus debitoris c̃trata¬

Expanded text:
ditor pignus suum in conpensationem pecuniae suae certo tempore possideret: uerum ante expletum tempus creditor cum suprema sua ordinaret, testamento cauit, ut alter ex filiis suis haberet eum fundum et addidit 'quem de Lucio Titio emi', cum non emisset: hoc testamentum inter ceteros signauit et Gaiiudicium aliquod sibi fecerit, cum nullum instrumentum uenditionis proferatur, sed solum pactum, ut creditor certi temporis fructus caperet.Herennius Modestinus respondianus libro tertio responsorum.Debitor a creditore pignus quod dedit frustra emit, cum rei suae nulla emptio sit: nec si minoris emerit et pignus petat aut dominium uindicet, ei non totum debitum offerenti creditor possessionem restituere cogetur.Debitoris filius, qui manet in patris  nummis comparat:
Abbreviated transcription (Latin):
libat urssoluta peccunia. creditor possessionẽ pig¬
noris q̃ corporalis ap̃ eum suit. restituere debet. nec
ꝗcquã ãpluis prare cogitur. itaq simedio tp̃r pignuᷤ
creditor pignori dederit dño soluente peccunia qͣm
debuit. secundĩ pignoris neq ꝑsecucio dabitur. neq
retentio relinquetur:
Pulus lib̵ iii. qstionũ: Rem alienã pignori dedisti
de inde dñs rei eiꝰ ẽẽ cȩpisti. datur utilis actio pigne¬
faticta creditori. ñ ẽ idẽ dicendũ. Si ego ticio rem
meã obligauerat sine mea uoluntate. hr̃s exstitero
ħ enĩ mõ iugeris ꝑsecucio concedenda ñ est̃ creditors.
nec utiq sufficit ad competendã utilẽ p̾igneraticiã ac¬
tionem eundẽ ẽẽ dñm. ꝗ etiã petuniã debet. s si

Expanded text:
itor possessionem pignoris, quae corporalis apud eum fuit, restituere debet nec quicquam amplius praestare cogitur. itaque si medio tempore pignus creditor pignori dederit, domino soluente pecuniam quam debuit secundi pignoris neque persecutio dabitur neque retentio relinquetur. 41 Paulus libro tertio quaestionum.Rem alienam pignori dedisti, deinde dominus rei eius esse coepisti: datur utilis actio pigneraticia creditori. non est idem dicendum, si ego Titio, qui rem meam obligauerat sine mea uoluntate, heres extitero: hoc enim modo pignoris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad competendam utilem pigneraticiam actionem eundem esse dominum, qui etiam pecuniam debet. sed si
Abbreviated transcription (Latin):
parettos agnatos uł affines abtius et cendiciona
iralit udiri onportet: quãsi et uoluntare adole¬
scentis postulent uutei ibtr ilt iste adolescens ut
merito ctiambanuis eidebeat int̃cd ¶Si peccunia
quã mutuã minor ic pit dissipauit denegare
debet ꝓconsul credtori adusus eum ac timẽ ꝗ si
enim nditor auiuene suum consequatir. Er qua
sciliat sigiul intelligiius quid obsruara opor¬
ten sisi đ petumi plurtsquam otporter emeri.

Expanded text:
ceteros cognatos vel adfines alterius esse condicionis, nec aliter audiri oportere, quam si ex voluntate adulescentis postulent aut eius vitae sit iste adulescens, ut merito etiam bonis ei debeat interdici. Si pecuniam, quam mutuam minor accepit, dissipavit, denegare debet proconsul creditori adversus eum actionem. quod si etiam creditor a iuuene suum consequatur. ex quo scilicet simul intellegimus, quid obseruari oporteat, si sua pecunia pluris quam oporte
Abbreviated transcription (Latin):
Proculus libi epistolax. Aquam quȩ uriebatur insindo ueto
plures peunde mruuam iure ducere soliti sunt. uta ut suo ꝗsq
die acipite duceret᷑ pho peunde ruum meũ q cõmunẽ d

Expanded text:
ro primo epistularum.Aquam, quae oriebatur in fundo uicini, plures per eundem riuum iure ducere soliti sunt, ita ut suo quisque die a capite duceret, primo per eundem riuum eumque communem, d
Abbreviated transcription (Latin):
Marcellus lirrir digesta. Siquis ex fundo cuiuĩ iuces
seret uendidisset loxumꝓ timum seruienti fundo nonu
cum locum ad quis sinst. habiturus ẽ struitute quã uicit¬
uolenus librȩtcusio. Silocus ꝑ quem uidau actꝰ Iluuist
aut it̃ debetur. impetu fluminum occupitus cẽt put᷑
ẽ seruit̾ q̃q in ꝑstinum statũ resçituitur ꝙ sud tempũs pea¬

Expanded text:
mo decimo digestorum.Si quis ex fundo, cui uiam uicinus deberet, uendidisset locum proximum seruienti fundo non iunt, rursus eum locum adquisisset, habiturus est seruitutem, quam uiciuolenuaut actus debebatur, impetu fluminis occupatus esset et iest, seruitus quoque in pristinum statum restituitur: quod si id tempus pra
Abbreviated transcription (Latin):
uł siuminis imꝑetu uđ ruimi amis sa ẽ uicinus ꝓrimas ucin
Id lib .ii. epistolar. Sicum seruitꝰ mͥ ꝓplures fundos debente
medum sundum ad quisui manere seruitutẽ puto quia ta¬
ens seruitus confunditur quociens uti ca is adquẽ ꝓtincit ñ po¬
te. asedio aĩt fundo ad quasto potẽ conistere. ut ꝑpͥmum.⁊ ilti

Expanded text:
inus proximus uiam ndo epistularum.Si, cum seruitus mihi per plures fundos deberetur, medium fundum adquisiui, manere seruitutem puto, quia totiens seruitus confunditur, quotiens uti ea is ad quem pertineat non potest: medio autem fundo adquisito potest consistere
Abbreviated transcription (Latin):
Nurtellus libiiii dig̃. Is cuiuia uł a tus debebatur ut ue¬
biculi certo gm̃e ut̃ctur alio geuere suit usus uideas ne
amiserit seruitutẽ ⁊ alia sit etꝰ condicio qui amplius hone¬
ris quam licuit uexerte magisq hic plus quam aliud easse
uudeatur sicuti laciore itinere usus ect ut si plura ium̃ta
erꝰ cxte qua licuit uit aquȩ miscuerie aliã: idoq in oñib

Expanded text:
rto digestorum.Is cui uia uel actus debebatur, ut uehiculi certo genere uteretur, alio genere fuerat usus: uideamus ne amiserit seruitutem et alia sit eius condicio, qui amplius oneris quam licuit uexerit, magisque hic plus quam aliud egisse uideatur: sicuti latiore itinere usus esset aut si plura iumenta egerit quam licuit aut aquae admiscuerit aliam. ideoque in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
q̃q debitori posse usumfructũ legari scribit:: renutten¬
Aisei usuras. Paulus lib̵ ÷ ad neraciũ iuut ematen
Ftoo cuicio etiam ab hoc crigendi erto.

Expanded text:
que debitori posse usum fructum legari scribit et remittendas ei usuras. 4 Paulus libro primo ad Neratium. Ergo cautio etiam ab hoc exigenda erit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quasicondicio ei dari debet adũsus furiꝰ h dem
ei rẽ. centũ. ex ẽptõ agere poterit. ut eicet̾a pr̃int᷑.
idẽ res tradatur. ⁊ de euictione caueatur. an tm ad
p̃ciũ consequendũ exuendito conueniri possit. ui¬
dendũ: ⁊si ꝗdẽ ⁊de h oc ipso iuratũ ẽ ꝙ p̾̃ciũ solu¬
pignori dedisse fundum ñ alia eum pignoraticia
age posse quam sidetẽ soluerit. Sy⁊ illud addicr
fortassis eum etiam in dexem exiure uirando suo
posse conueniri q magis ꝓbat cui ꝗntus saturninꝰ
consentit agum̃toq utitur eiꝰ ꝗ iurauit eã que
uxor sua fũit rẽ sibi indotem dedisse Nã ⁊ hrc
uiori ait utilẽ de dote actionẽ dandã que nõ
ẽe extra equitatem posita ñ negauerĩ.¶Siꝗ uiraũt¬

Expanded text:
 condic‹ti›o e‹i› dari debet aduersus furis heredem ei rem centum, ex empto agere poterit, ut ei cetera praestentur, id est res tradatur et de euictione caueatur: an tamen ad pretium consequendum ex uendito conueniri possit, uidendum. et si quidem et de hoc ipso iuratum est, quod pretium solupignori dedisse fundum, non alias eum pigneraticia agere posse, quam si decem soluerit: sed et illud adici fortassis eum etiam in decem ex iureiurando suo posse conueniri, quod magis probat. cui Quintus Saturninus consentit argumentoque utitur eius, qui iurauit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quae non esse extra aequitatem posita non negauerim. Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗb usufructu ꝓpt̃ abusũm constitur ñ potẽ
iurauit usum fructũ se hab̾e uł sibi deberi. ef.¬
fec tum iuriꝰ uirandi sequendũ arbitror. iđõq
tt̃ q̃q uideri eũ recte prasse prtom ereo iure¬
Aiuirando posse petẽ uͦsufructu cuicioneobleta
Si cũ de hr̃ditate int̃ me nte c̃ trouersia sit ⁊iu¬
rauero hr̃ditatẽ meã eẽ id consequi debeo qđ
haberem scđm me de hr̃ditate ꝓnunciatũ ec̾t.

Expanded text:
ibus usus fructus propter abusum constitui non potest, iurauerit usum fructum se habere uel sibi deberi, effectum iurisiurandi sequendum arbitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fructum caution‹e› oblata. Si, cum de hereditate inter me et te contro uersia esset, iurauero hereditatem meam esse, id consequi debeo, quod haberem, si secundum me de hereditate pronuntiatum esset.
Abbreviated transcription (Latin):
inrẽ peccuniariã ꝑ geniũ pncipi daresen
oportere ⁊ ꝑuirauer̃ uł dari sibi opporte. uł
uitra certũ tp̃us uirauerit. se soluturũ nec sol¬
uitimꝑator nr̃cũ patre rescripsit fustib euca¬
Paulũ lib̾ iii. ad edictũ: Quociens ꝓpt̃ rem iuri¬
turmet parenti. nec patrono renuttitur iusurandũ
ꝓpt̾ rẽ aũt ius iurandũ exigitur. uł uti de pecunia
credita. coniurat actor sibi dari oporte: idẽ ẽ cũ
Ulpianꝰ lib .x. ad edictũ. Si patronũ lib̾tã suã uxo¬
rem duxerit. ñ cõpelletur iurare de rerꝰ ãmotaꝵ
iudicio s ⁊si ipse defferat iusuirandũ libtȩ suȩ
de calũpnia ñ debet̾ iurare patronꝰ.
uencione extri iudiciũ deffertur refferri ñ pote
iusiurandũ defferre debet ꝙ si sine
tutore auctore de tulit. exceptioedẽ obstabit
s replicabitur ꝗ a rerũ administrandai ei ñ cõpetit
Si tutor ꝗ tutelã gerit aut curator furtos ꝓdi¬

Expanded text:
uniaria per gen‹i›um principis dare se non oportere et peierauerit uel dari sibi oportere, uel intra certum tempus iurauerit se soluturum nec soluit: imperator noster cum patre rescripsit fustibus eum caPaulus libro tertio ad edictum. Quotiens propter rem iuratur, nec parenti nec patrono remittitur iusiurandum: propter rem autem iusiurandum exigitur ueluti de pecunia credita, cum iurat actor sibi dari oportere uel reus Ulpianus libro decimo ad edictum. Si patronus libertam suam uxorem duxerit, non compelletur iurare de rerum amotarum iudicio. sed et si ipse deferat iusiurandum libertae suae, de calumnia non debet iurare. 17  defertur, referri non potest. iusiurandum deferre debet: quod si sine tutore auctore detulerit, exceptio quidem obstabit, sed replicabitur, quia rerum administrandarum ius ei non competit. Si tutor qui tutelam gerit aut curator furiosi prodi
Abbreviated transcription (Latin):
Puilus libro x ad edictũ: Remettit ius uirandũ
ꝗ defferente secuni paratus eit adũs ponũ sutip̃
ñ gtͣ ameifac̃. ⁊tẽptꝰ uolũtate suscepti iũis uirãdi. dd siñ sustepit
uisurantlũ licet pot̾ea parato iurare. as tor no¬
Ut defferre: ñ uidet᷑ remissũ ẽenã ꝙ susceptũ ẽ¬
ani dequa iusiurãdum delatum est nẽq in ipsũ. neq
ineum adquẽ ea res ꝑtinet actionẽ dabo. eiꝰ rer
sicerit accipiendum: siue de totare. siue de par
st iuratum. Nan deo ꝙ uiratum ẽ. pollicetur se a¬
actionẽ ñ datiui. nec ĩeũ ꝙ urauit. neq ineos ꝗ inlocũ eius eui
in rem successerit
gatur actio. aut si controũsia erit. idẽ si ambigit᷑
mius uirandũ datũ sit exceptioni locꝰ ẽ Pure iu¬
rando dato. uł remisso. reus quidẽ aꝗ ritexce ã¬
ptionẽ sibi aliisq actor uõ a̾c tionẽ adꝗrit. in qͣͥ
ħ solum q̃ritur: an uirauer̃ dari sibi opportere.
uł cum iurare paratus e̾et. usiurandũ ei re

Expanded text:
nono decimo ad edictum. Remittit iusiurandum, qui deferente se cum paratus esset aduersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: nam quod susceptum erei, de qua iusiurandum delatum fuerit, neque in ipsum neque in eum ad quem ea res pertinet actionem dabo.' eius rei sic erit accipiendum, siue de tota re siue de parte sit iuratum: nam de eo quod iuratum est pollicetur se actionem non daturum neque in eum qui iurauit neque in eos qui in locum ein rem successerintgatur actio: aut, si controuersia erit, id est si ambigitur, an iusiurandum datum sit, exceptioni locus est. Iureiurando dato uel remisso reus quidem adquirit exceptionem sibi aliisque, actor uero actionem adquirit, in qua hoc solum quaeritur, an iurauerit dari sibi oportere uel, cum iura
Abbreviated transcription (Latin):
sit an ñ sit. cuiꝰ e̾e dicitur marcellũ tractat. ⁊ aitꝰ s¬
ueritatẽ ee querendã qu uismirandũ alt̃i neq
ꝓdẽ. neꝙ noçet matri ig iusiurundũ partui ñ ꝓfi¬
ciet nec nõcebit. simat de tullerit ⁊ uiret᷑ ex eo pͥ¬
gnans ñ ẽẽ Iiurari aũt oportet ut delatũ ẽ uisiu¬
dum ius iurandũ. ꝙ si siexegi ut ꝑ salutẽ tuã iures.
⁊ uirati stabitur omne enĩ oñino licitũ iusui¬
randũ ꝑ ꝙ uoluit ꝗs sibi iurasidoneũ ẽ. ⁊ si ex eo fu¬
Dato iure uirando ñ aliud querit quam an u¬
ratũ sit. remissa questione. an debe̾at᷑. quasi satis ꝓ¬

Expanded text:
sit an non sit cuius esse dicitur, Marcellus tractat: et ait ueritatem esse quaerendam, quia iusiurandum alteri neque prodest neque nocet: matris igitur iusiurandum partui non proficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iuretur ex eo praegnas non esse. Iurari autem oportet, ut delatum est iusiudum iusiurandum: quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur. omne enim omnino licitum iusiurandum, per quod uoluit quis sibi iurari, idoneum est et si ex eo fuDato iureiurando non aliud quaeritur, quam an iuratum sit, remissa quaestione an debeatur, quasi satis
Abbreviated transcription (Latin):
one uł qͥ uis alia agat᷑: siue int̾dicto s ⁊ side cõdicia¬
one ꝑsonȩ fuit uratũ p̃tor ius iurandũ tuehit᷑.¬
ut puta detuli t̾ ius iurandũ. ⁊ iurasti in potestate
mea te ñ e̾e. tuendũ erit uisiurandũ. cĩn mar¬
̃cellus scribit etiamde eo iurari posse anp̃gnans st
mulier uł non sit. ut uiri iurando standũ ieniq
ait. Si de possessessione erat questio seruari opa¬
tere . si forte quasi p̃gnans ire in possessione uole¬
bat: et cũ ei contradiceretur. uł ipsa uiraũit sepe¬
nantẽ. uł cc̃ eã uiratũ ẽ. nũ si ipsa ibit inpossessio ar¬
nẽ sine metu. si contra eã ñ ibit quã uis uere p̃s¬
nans fũit. ꝓderit ꝙ inꝗt marcellus mulieri uisurint
randũ. ne conueniat᷑ qͥuasi calũniȩ causa uentris

Expanded text:
ione vel quavis alia agatur sive de interdicto. Sed et si de condiciione vel quavis alia agatur sive de interdicto. Sed et si de condicione personae fuerit iuratum, praetor iusiurandum tuebitut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier uel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat quaestio, seruari oportere, si forte quasi praegnas ire in possessionem uolebat et, cum ei contradiceretur, uel ipsa iurauit se praegnatem uel contra eam iuratum est: nam si ipsa, ibit in possessionem sine metu, si contra eam, non ibit, quamuis uere praegnas fuerit: proderitque, inquit Marcellus, mulieri iuranti iusiurandum, ne con
Abbreviated transcription (Latin):
sor lo̾ari possit ꝙ seł significit. ñ ẽe cogẽdũ eũ acept¬
re iudiciũ. sireũ locupletẽ offerat.
due necessario. siuenudioulib tiutiti
Quus libro riad edictum ꝓuinorale
CPaximũ remediũ expediendar liciũ ĩ
sum uenit uuris uirandi religro. quaua expac¬
eiqne. ꝓpse litigateꝵr. uł ex auc toritate iudicis
tionĩ continet. maiorẽ q ht̃ auc toritatẽ qua res
cũ quo aget᷑ condiciõe s de lata iurauerit. cũ cu
q aget᷑ acciꝑe debemꝰ ipsũ reũ. nec frustra adicitꝰ
codicione delata. Nã si reus iurauit nemine ei
uis uirandũ defferente p̃tor id iusuirandũ ñ tucte
sib enĩ iurauit. alioꝗn facillim quisq adius uiran¬
dũ de currens nemine sibi defferente. usuirandu
onerib actionũ se li̾ aliit iIquacũq aũt actione qs
conueniat᷑: si uiraũit. ꝓficiet ei ius uirandũ siũ m¬
ꝑsonã. siue inrẽ. siue infactum. siue penali acd¬

Expanded text:
sor liberari possit: quo scilicet significat non esse cogendum eum accipere iudicium, si reum locupletem offerat. IUE NECESSARIO SIUE IUDICIALI 1 Gaius libro quinto ad edictum prouinciale. Maximum remedium expediendarum litium in usum uenit iurisiurandi religio, qua uel ex pactione ipsorum litigatorum uel ex auctoritate iudicis ctionis continet maioremque habet auctoritatem quam rescum quo agetur condicione delata iuraverit". eum cum quo agetur accipere debemus ipsum reum. nec frustra adicitur condicione delata': nam si reus iurauit nemine ei iusiurandum deferente, praetor id iusiurandum non tuebitur: sibi enim iurauit: alioquin facillimus quisque ad iusiurandum decurrens nemine sibi deferente iusiurandum oneribus actionum se liberabit. Quacumque autem actione quis conueniatur, si iuraupersonam sive in rem sive in factum sive poenali act
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ ꝓcurator reo defferente iurauerit dari
mͥ oportere. nã ac tionẽ mͥ parit. q̃ sentencia ht̃
racionẽ Ni petitor iurauerit possessore deffe¬
rente rem suã ee actoridabit᷑ actio s ħdũ ta¬
rat adũsus eũ ꝗ uis uirandum detulit. easq ꝗ a
ineiꝰ locũ successerĩt. ceterũ adũsu̾ aliũ si uelit

Expanded text:
tendum procurator reo deferente iuraverit dari tendum procurator reo deferente iuraverit dari mihi oportere: nam actionem mihi parit. quae sententia habet rationem. Si petitor iuravit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, sed hoc dumtaxat adversus eum qui iusiurandum detulit eosque qui in eius locum
Abbreviated transcription (Latin):
nor xxx añn. detullerit. ⁊ ipso ciptũ sedicat ud¬
usus exceptionẽ iuriꝰ uirandi repliciri deb̾bit. ut
pomponi ait. Ego aũt puto hanc replicationẽ nõ
semꝑ ce dandam. s plerũq ipsũ p̃torem debe cog¬
noscere an ciptꝰ sit. ⁊ sic in integrũ restituere.
set eum utiq ꝗ mor ẽ stitim ⁊ tircum seriptũ
nuie decuit. p̃terea exreptio ista siue cognioro
stat̾utũ tp̃s pt̾ mnnum uicesimũ ꝗntũ ñ deb
eg̃di Ið: siqui in fruudẽ creditoꝵ ius uirandũ de¬
tullerit debit᷑ori. adũsus exceptioeius uirandi. re¬
daplicacio fraudi creditorib debet daris p̃t̾ ea
si fraudator detullerit ius iurandum creditor
ut iuret sibi .x. dari oportere. mox boniꝰ eiꝰ uẽ¬
uitis experiri uolet aut denegari debet actio.
aut exceptio opponitur fraudatoꝵ coreditqr
Ius uirandũ defensoris. uł ꝓcuratorisrei adũsa
srio delatũ ꝓde̾t excẽptionẽq dño parere iu¬
lianus scribit. idẽ erit dicendũ. ⁊ si datꝰ ad pe¬

Expanded text:
nque annis detulerit et hoc ipso captum se dicat, aduersus exceptionem iurisiurandi replicari debebit, ut Pomponius ait. ego autem puto hanc replicationem non semper esse dandam, sed plerumque ipsum praetorem debere cognoscere, an captus sit, et sic in integrum restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognitio statutum tempus post annum uicensimum quintum non debet egredi. Sed et si quis in fraudem creditorum iusiurandum detulerit debitori, aduersus exceptionem iurisiurandi replicatio fraudis creditoribus debet dari. praeterea si fraudator detulerit iusiurandum creditori, ut iuret sibi decem dari oportere, mox bonis eius uenditis experiri uolet, aut denegari debet actio aut exceptio opponitur fraudatorum creditorum. Iusiurandum defensoris uel procuratoris ei rio delatum prodesse exceptionemque domino parere Iulianus scribit. idem ergo dicendum erit et si datus ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
detulit iusuirandũ si petat exceptione iuriꝰiura¬
ndi utetur. Siũo amiserit p̾selsionẽ actionẽ ñ habebitꝰ
naedẽ si is possideat ꝗ ei iusuirandũ detulit. ñ
enã rem suã ee̾ uirauit. s eiꝰ ñ ee̾ ꝓinde sicũ possi¬
deret ⁊ deferente petitore rẽ suã uirauit. c̃seq̃nt̃¬

Expanded text:
detulit iusiurandum, si petat, exceptione iurisiurandi utetur: si uero amiserit possessionem, actionem non habebit, ne quidem si is possideat qui ei iusiurandum detulit: non enim rem suam esse iurauit, sed eius non esse. Proinde si, cum possider‹et
Abbreviated transcription (Latin):
condicioni sine doli exceptione locus erit:
bilianũ lib .x. digestor No om̃is numeracio eũ ꝗ
aiccep̃ obligat. s quociens id ipsũ agitur. ut cõfestĩ
obligaretur Nã ⁊is qui mortis causipetuniãdonat
cims non alit̾ obligauit accipientẽ. quam si exstitiꝰ¬
set casus inquem obligacio collata fuisset: uelu¬
ti si dõnater ẽ ualuiss. aut is qui accipiebat pͥor
decessisset:⁊ cũ peccunia daretur ut aliꝗd fier.
aquã dirinpendenti eet. anid futueet. cessabit
obligacio: cũ uõ certũ ee̾ cepisset: uł uti siticio¬
decem dedero. ut stichum intra halenda ma¬
a numitt̾et: ante halendas nullã actionẽ hab̾bo
ptꝰ ħalendas ita demũ agere potero. Simanumis
ñ fuerit Si pupillus sine tutoris auc toritate
credidit. aut soluendi causa dederit. cõsũpta pec¬
cunia condicionẽ ht̃uł aiꝰ libatur . ñ alia racione ilut
quã ꝙ facto eiꝰ intellegit᷑. ad eum qui accęꝑit

Expanded text:
condictioni sine doli exceptione locus erit. condictioni sine doli exceptione locus erit. 19 Iulianus libro decimo digestorum. Non omnis numeratio eum qui accepit obligat, sed quotiens id ipsum agitur, ut confestim obligaretur. nam et si, qui mortis caus‹a› pecuniam donatsed non aliter obligabit accipientem, quam si exstitisset casus, in quem obligatio collata fuisset, veluti si donator convaluisset aut is qui accipiebat prior decessisset. et cum pecunia daretur, ut aliquid fieret, quamdiu in pendenti esset, an id futurum esset, cessabit obligatio: cum vero certum esse coepisset futurum idecem dedero, ut Stichum intra calendas manumitteret, ante kalendas nullam actionem habebo, post kalendas ita demum agere potero, si manumissus non fuerit. Si pupillus sine tutoris auctoritate crediderit aut soluendi causa dederit, consumpta pecunia condictionem habet uel liberatur non alia ratione, quam quod fact
Abbreviated transcription (Latin):
ceti dissenserint ꝙsi cõmunẽ numerauit ñ alia
creditã efficit. nͥ ceteri q̃q consenciant quia sue
patis tantam alienacionẽ habuet:
Upianus lib̵ .i. disputacionũ Cũ filius familias
uiaticũ suũ mutuũ dederit. cum studioꝵ cui¬
sa rome ageret responsũ ẽ ad sceuola exstra or¬
dinario udicio ee illi sub ueniendu
quasi donaturꝰ dedero. tu quasi mutuã accipras.
Iulianus scribit donacionẽ ñ ẽẽ: s an mutua sit.
uidendue.& puto nec mutuã ẽẽ: magisq nũmos
accipientis ñ fe̾ri. cum in alia opinione accepe¬
rit ꝗͥ re si eos consũpserit. licet condicione tene¬
at᷑ tam̃ doli exceptione. uti poterit. ꝗa scđm uo¬
luntatẽ dantis nũmi sunt consupti nã eͥgo quafi
deponens tibi dedero. tu quas mutuã accipras. nec
depositum. nec mutuũ ẽ: idẽ ẽ ⁊ situ quasi mu¬
nũ pecuniã dederis. ego quasi comoditã ostend¬
di grã accepi: s inutroq casu consũptis nũmis.

Expanded text:
ceteri dissenserint: quod si communem numerauit, non alias creditam efficit, nisi ceteri quoque consentiant, quia suae partis tantum alienationem habuit. 17 Ulpianus libro primo disputationum. Cum filius familias uiaticum suum mutuum dederit, cum studiorum causa Romae ageret, responsum est a Scaeuola extraordinario iudicio esse illi subueniendum.quasi donaturus dedero, tu quasi mutuam accipias, Iulianus scribit donationem non esse: sed an mutua sit, uidendum. et puto nec mutuam esse magisque nummos accipientis non fieri, cum alia opinione acceperit. quare si eos consumpserit, licet condictione teneatur, tamen doli exceptione uti poterit, quia secundum uoluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens tibi dedero, tu quasi mutuam accipias, nec depositum nec mutuum est: idem est et si tu quasi mutuam pecuniam dederis, ego quasi commodatam ostendendi gratia accepi: sed in utroque casu consumptis nummis
Abbreviated transcription (Latin):
inꝓposito uit ñ ẽẽ: deniꝙ ꝑ herrore solucl
n sunt circa percuniã creditã: Nam si tibi. de br¬
sonis recipitur ħ⁊ in eadẽ ꝑsona recipiendũ ẽ
ut cũ excausa mandati pecuniã mĩ debeas: ⁊ cõ¬
uenerit. ut crediti nõe eam retineas uideantur
ni data pecunta. ⁊ ame ad te ꝓfec ta¬

Expanded text:
posito autem non esset. denique per errorem soluti ria quaedam recepta sunt circa pecuniam creditam. nam si tibi debin duabus personis recipitur, hoc et in eadem persona recipiendum est, ut, cum ex causa mandati pecuniam mihi debeas uenerit, ut crediti nomine eam retineas, uideatur mihi data pecunia et a me ad te profecta
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ⁊ stipulando sib adquirit. ISi nũ mos meos
tuo nõe dedero: uelu̾t tuos. absente te: rignoran¬
sre te. aristo scribit: aquiri tib c̃dic̃tione : Iuliañ
qͣq de ħ int̾rogatũ. li.x. scribit. uerã ẽe aristoni
sentenciam nec dubitari. ꝗn si meã peccuniam
tuo nõe: uoluntate tua de dero tib adquirit᷑ obli¬
gacio: cũ cotidie credituri peccuniã mutuã ab

Expanded text:
quoniam et stipulando sibi adquirit. Si nummos meos quoniam et stipulando sibi adquirit. Si nummos meos tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquiri tibi condictionem: Iulianus quoque de hoc interrogatus libro decimo scribit ueram esse Aristonis sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine uoluntate tua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab
Abbreviated transcription (Latin):
alieno ꝑ hinc actionẽ rec te conuenitur. Iqm igit᷑
exoñib contractib Nerti condicio competit. Siũ
re fuit contͣctu factus. siue uerbis. siue coñincti.
resseude sunt nob quȩ dam speties. quȩ dignũ bñt
trac tatũ : in ħ actio ad peticionẽ eoꝵ sufficrat. nua¬
ui tibi .x. ⁊ ħ alii stipulatus sum nulla ẽ stipulacis.
hanc̃ condicẽ .x. ꝑ hanc actionẽ possĩ. qͥsi duob c̃¬
tractib int̾ uenientib uno ꝗ re factũ ẽ. idẽ nu¬
meracione. alio ꝗ uerb. idẽ in utilit̃. q̃mꝰ alii stipud¬
lari non potuit: ⁊ pͥuto posse: side erit. si apupillo
fuero sine tatoris auctoritate stipulatus. cui sine¬
atore tutore credidi. Nam tc̃ manebit mͥ condicio sist
ex numericione: Iitẽ queri potẽ. ⁊ siquod tibi
numeraur. sub in possibili condicione stipuler
cũ enĩ nulla stipulaciõe minebit condicio. s ysier
numerauero cui postea bonis int̾dictũ ẽ. morꝰ
ab eo stipuler. puto pupillo eum comparandum

Expanded text:
em recte conuenitur. Quoniam igitur ex omnibus contractibus haec certi condictio competit, siue re fuerit contractus factus siue uerbis siue coniunctim, referendae sunt nobis quaedam species, quae dignum habent tractatum, an haec actio ad petitionem forum sufficiat. Numui tibi decem et haec alii stipulatus sum: nulla est stipulatio: an condicere decem per hanc actionem possim, quasi duobus contractibus interuenientibmeratione, alio qui uerbis, id est inutiliter, quoniam alii stipulari non potui? et puto posse. Idem erit, si a pupillo fuero sine tutoris auctoritate stipulatus, cui tutore ‹auctore› credidi: nam et tunc manebit mihi condictio ex numeratione. Item quaeri potest et si, quod tibi numeraui, sub impossibili condicione stipuler: cum enim nulla sit stipulatio, manebit condictio. Sed et si ei numerauero, cui postea bonis interdictum est, mox ab eo stipuler, puto pupillo eum conparandum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculũ. amplu quã decẽ condici ñ posse: SSi fugi
tiuus numos tib crediderit. an c̃dicẽ tͥ dñs pos¬
sit querit᷑. et ꝗdẽ seriui meus cui concessa ẽ peci¬
uiȩ ãm inistracio crediderit: tibrerit mutiu
fugutiuu aũ. uł alius seruus cont̃ uoluntatem.
dñi credendo non facit accipientis: ꝗd ergo iundi¬
cari possunt numi: siexstent. aut sidolo malo milo¬
desinant possideri: ad exibendũ agi ꝙ si sine do¬
lo malo consũpsisti. condic̃etibi potero
Pomponui libri ex plaucro. Si afurioso cũ eũ cõue¬
potẽ m̃tis ee putare: pecuniã quas mutuĩ ac¬
ceꝑis. eaq inrẽ tuã usa fuerit. c̃dicionẽ furioso ãꝗri

Expanded text:
n posse. Si fugitiuus seruus nummos tibi crediderit, an condicere tibi dominus possit, quaeritur. et quidem si seruus meus, cui concessa est peculii administratio, crediderit tibi, erit mutua: fugitiuus autem uel alius seruus contra uoluntatem domini credendo non facit accipientis. quid ergo? uindicari nummi possunt, si extdesinant possideri, ad exhibendum agi: quod si sine dolo malo consumpsisti, condicere tibi potero. Pomponius libro sexto ex Plautio Si a furioso, cum eum compotem mentis esse putares, pecuniam quasi mutuam acceperis eaque in rem tuam versa fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nuimo tibi credẽdiã oiccipientis ñ facit. s consũp m¬
tis eis nascitur condicio Unde papinianꝰ lib uiui
questionũ ait. Si alienos numos tibi mutuos
dedi non tmicħ te nerio qu
Qđ si ꝑ partes eos consumpseris. an ꝑ partem
tͥ condicã querit᷑. ⁊ ait condictum. si ad moni¬
tus alienos numos fuisse: iđo ꝑ partẽ condico.
quia non dũ totos consũptos comꝑerã.: Si serui
cõmunis detẽ crediderit. puto siue administͣ¬
cio seruo ẽcessa ẽ. siũ ñ. ⁊ consũmant᷑ nũmꝰ uĩꝗͥ
cõpet̾e actionẽ: Nã nsinrõmunes tibi nũmo

Expanded text:
nimo dedit, accipientis non facit, sed consumptis eis nascitur condictio. Unde Papinianus libro octauo quaestionum ait: si alienos nummos tibi mutuos dedi, non ante mihi teneris, quam  partes eos consumpseris, an per partes tibi condicam, quaerit: et ait condicturum, si admonitus alienos nummos fuisse ideo per partem condico, quia nondum totos consumptos compereram. Si seruus communis decem crediderit, puto, siue administratio seruo concessa est, siue non et consu‹m›antur nummi, quinum competere actionem: nam et si communes tib
Abbreviated transcription (Latin):
Is libro xrruiat edictũ. Si filiũ familia c̃tra
senitus consultũ mutuatus: peccũiã soluer pa¬
ñi consumpti acreditore nũmi. marcellũ libro¬
Nit cessare condicionem: quoniã tociens c̃dicio
Ut : quociens ex ea causa numerati sunt. exquã

Expanded text:
 edictum. Si filius familias contra senatus consultum mutuatus pecuniam soluerit, pai fuerint consumpti a creditore nummi, Marcellus ait cessare condictionem, quoniam totiens condictio datur, quotiens ex ea causa numerati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
onis ẽ. michi iudet᷑ nerue distinctio uerissiman
existimantis. multũ int̾e̾e̾ uenalẽ habui hanclanꝰ¬
cẽ uł massã. nec ne: si uenalẽ habui mͥ ꝑierit:
quẽ ad modũ sialii dedissẽ uendendã: ꝙ siñ fut
C ꝓposito ħ ut uenderẽ. s ħ causa fuit uendendi ut
tu ute ris tibi eam ꝑisse. ⁊ maxime sif ine usuri

Expanded text:
onis est. mihi uidetur Neruae distinctio uerissima existimantis multum interesse, uenalem habui hanc lancem uel massam nec ne, ut, si uenalem habui, mihi perierit, quemadmodum si alii dedissem uendendam: quod si non fui proposito hoc ut uenderem, sed haec causa fuit uendendi, ut tu utereris, tibi eam
Abbreviated transcription (Latin):
alio poscamũ. ut nr̃o nõe creditor nũet  furiuo
debitori nr̃o deposui ap̃ te decẽ. poteã ꝑmino
tibi uti. nerua. ꝓculus etiam ante quã moueantꝰ
condicere quisi mutua tib ħ posse: a iunt: ⁊ ue nĩ¬
rũeut ⁊ marcelo uidet᷑: mimoenĩ cepit posside.
ergo iansit prculũ ad ei. qui mutuã rogat.: po

Expanded text:
alio poscamus, ut nostro nomine creditor ‹numer›et futuro debitori nostro. Deposui apud te decem, postea permisi tibi uti: Nerua Proculus etiam antequam moueantur, condicere quasi mutua tibi haec posse aiunt, et est uerum, ut et Marcello uidetur: animo enim coepit possidere. ergo transit periculum a
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus lib xxxiii ad edictũ Certum ẽ ciuu
spẽc̃ies. uł quantitas que in obligacione uersa t᷑¬
aut nomine suo: aut ea de montracione. que no¬
mini tũce fungitur qualis. quantaq sit hosten¬
dit᷑: Nã ⁊ pedius lib̾.i. destipulacionib nichil re¬
ferre ait. ꝓprio nõe res appellit᷑ andigito oste¬
uice refungat᷑ que tantũ dẽp̃stent: ꝯdig
Upianu lib xxxi. ad edĩc Oñia que inseri st
pulacionib poss. eadẽ poss̃ etiã nũacioni peccuni¬
iu ae . & iđo ⁊ conditiones
Pomponiũ libri explucio. Proinde mutui da¬
cio int̾dũ pendet. ut ex pt̾ facto confirmetur:
uł uti sidem tibi mutuos numos ut s condicio
aliqͣ extiteri ⁊. tur fiant. stq nͥͥ obligatũ:
item si legatã peccuniã hr̃s crediderit: de inde
legatarius eam noluit ad se ꝑtinere quia hr̃diꝰ
ex die adite hr̃ditatis uidientur nũm fuisse.
ut credita petunia peti possit: Nam iulanũ ait
ex tradicione̾ ab hr̃de facta. ad id tempũ redigi.

Expanded text:
dictum. Certum est, cuius species uel quantitas, quae in obligatione uersaaut nomine suo aut ea demonstratione quae nominis uice fungitur qualis quantaque sit ostenditur. nam et Pedius libro primo de stipulationibus nihil referre ait, proprio nomine res appelletur an digito osteuice fungantur, quae tantundem praestent. 7 Uionibus possunt, eadem possunt etiam numerationi pecuniae, et ideo et condiciones. 8 Pomponius libro sexto ex Plautio. Proinde mutui datio interdum pendet, ut ex post facto confirmetur: ueluti si dem tibi mutuos nummos, ut, si condicio aliqua exstiterit, tui fiant sisque mihi obligatus: item si legatam pecuniam heres crediderit, deinde legatarius eam noluit ad se pertinere, quia heredis ex die aditae hereditatis uidentur nummi fuisse, ut credita pecunia peti possit. nam Iulianus ait et traditiones ab herede factas ad id tempus redigi,
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ. uł insolutũ accepat. alii porro increditũ:
in solutũ dederit. c̃suptã ea. et ipse pupillo
bligatur. uł eũ adse lib auit. et eũ cui dederit obli¬
gatũ habebit. uł se ab eo libauit: nã oñino ꝗ alie¬
nã pecuniã credendi cusa dat. consũpta ea ht̃
obligatũ eũ qui accep̃. itẽ qui in solutũ dederit.
libabitur ab eo qui acceꝑit:
in huimõr ꝓposicionib ñ ꝓpriis uerb nos uti nã
talẽ contractũ neq donacionẽ ee̾. neq pecuniã
creditã: donacionẽ ñ e̾e ꝗa ñ ea m̃te pecuni da¬
yet᷑ ut oñimõ penes accipientẽ maneret: credi
a cẽ. ꝗa ex soluendi causa magisdaret᷑. quã altiꝰ
obligandi igit᷑ si is qui pecuniã hac c̃dicione acce¬
ꝓpit ut micħ in creditum daret. acceptã dederit
ñfore creditã. magis enĩ eũ accipise intelligi

Expanded text:
ditum vel in solutum acceperat, alii porro in creditum vel in solutum dederit, consumpta ea et ipse pupillo obligatur vel eum a se liberabit et eum cui dederit obligatum habebit vel se ab eo liberabit. nam omnino qui alienam pecuniam credendi causa dat, consumpta ea habet obligatum eum qui acceperit: item qui in solutum dederit, liberabitur ab eo qui acceperitin huiusmodi propositionibus non propriis verbis nos uti, nam talem contractum neque donationem esse neque pecuniacreditam: donationem non esse, quia non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsoluendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum daret, acceptam dederit, non fore creditam: magis enim meum accepisse intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ rerũ creditaꝵ titulũ p̃misit. om̃s enĩ c̃tra¬
ctus quos alienã fidẽ secuti instituimꝰ cõplece¬
t᷑. Nã & lbro primo q̃stionũ cels ait credendign̾a¬
lis appellacio ẽ iđo sub ħ titulo p̾torat ⁊ d cõmoda¬
to. ⁊ prgnore edixit. Nã cuicũq rei ad senci¬
amur alienã fidẽ secuti. mox repturi quid
ex hoc contractu. credere dicimuꝗ . rei quoq
ũbum ut generaleꝰ p̃tor elegit

Expanded text:
ideo rerum creditarum titulum praemisit: omnes enim contractus, quos alienam fidem secuti instituimus, conplectitur: nam, ut libro primo quaestionum Celsus ait, credendi generalis appellatio est: ideo sub hoc titulo praetor et de commodato et de pignore edixit. nam cuicumque rei adsentiamur alienam fidem secuti mox recepturi quid, ex hoc contractu credere dicimur. rei quoque uerbum ut generale praetor elegit