comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
subtractum inchoare tranquillus quoque his ad sentians
iampello sũoplenis sĩme edere inchoata disseruit simi¬
lo nondicimus sed simillis est ia nedixerunt auctores
simul at pero hoc est omrati ut cicero derepupli¬
canullũ est eemplum quam alius adsĩmula rerem
publicam uirgilius formam adsimulata camerti Secunda
formae st quae licencia antiquitatis uel consuetdmis
ucentus uitat &i il itcerã puram desimnit nulla duce
sonante utest sono sonui crepocrepui tonotonui frigo fri¬
ginuetoue tiu se coseci increpo inerpiplicoplicu cubo
cubuidomo domui micomicui neconecui quasicre pui.L
tamen & ne gauilegimus uinectus negatus & hoc cafferr
malunt neccui quasi suffocaui necaui ferro oculi unde
necem cedem appellamus & adiectis prȩpositionib:
intono in tonui explico explicui. conplico conplicuire¬
plico peplicui. tertia formaest que alitera eximi¬

Expanded text:
subtractum incohare. Tranquillus quoque his adsentiens subtractum incohare. Tranquillus quoque his adsentiens in libello suo plenissime edere incohata disseruit. similat non dicimus sed similis est. sane dixerunt auctores simulat per u, hoc est ὁμοιάζει, ut Cicero de re publica«nullum est exemplum cui malimus adsimulare rem publicam», Vergilius «formam adsimulata Camerti». secunda forma est quae licentia antiquitatis uel consuetudinis a libentius uitat et in i litteram puram desinit nulla duce consonante, ut est sono sonui, crepo crepui, tono tonui, frico fricui, ueto uetui, seco secui, increpo increpui, plico plicui, cubo cubui, domo domui, mico micui, neco necui, quasi crepui; uerum tamen et necaui legimus, ut nectus necatus, et hoc differre malunt, necui quasi suffocaui, necaui ferro occidi, unde necem caedem appellamus: et adiectis praepositionibus intono intonui, explico explicui, conplico conplicui, replico replicui. tertia forma est qua a littera eximi
Abbreviated transcription (Latin):
deferendo ueseres dicebant sed ꝓamm aduerto & punio
ut salustuus nisiuindicatum fuerit in noxios & incatili¬
uindica tum in eos qui contra imperium pugnauerant
de collo de collaui: hoc uerbum apud ueteres dec ipio
significat ut apud plautum una est decolauit. item luci¬
lius duo decimo quib: fructibus mede collam uictus quȩ
significatio apud fenestellam inuenitur in libro epito¬
marum secundo que mad modum cȩsar apiratis captus
sit. ut que eos ipse postea coeperit & decollauerit. u&¬
res autem securicȩsos dicebant prefoco p̃ focaui. ꝓb
quasi noua muocem miratur agi enim teres dicebant
ut uirgilius & angit in herens lucilius tamenait & suf¬
focare lacunas conatur inchoinchoaui sic dicentũ putat
iulius modestus quia s it compositum achoinitiorerũ
seduerius & flaccus in postrema syllaba adspirandum
ꝓbauer̃ choũenim apudu&eres mundum significat unde

Expanded text:
pro defendo ueteres dicebant sed pro animaduerto et punio, pro defendo ueteres dicebant sed pro animaduerto et punio, ut Sallustius «nisi uindicatum fuerit in noxios», et in Catilina«uindicatum in eos qui contra imperium pugnauerant». decollo decollaui: hoc uerbum apud ueteres decipio significat, ut apud Plautum «una est decollauit»; item Lucilius duodecimo «quibus fructibus me decollaui uictus» quae significatio apud Fenestellam inuenitur in libro epitomarum secundo «quem ad modum Caesar a piratis captus sit utque eos ipse postea ceperit et decollauerit». ueteres autem securi caesos dicebant. praefoco praefocaui Probus quasi nouam uocem miratur. angit enim ueteres dicebant, ut Vergilius «et angit inhaerens». Lucilius tamen ait «et suffocare lacunas / conatur ». inchoo inchoaui: sic dicendum putat Iulius Modestus, quia sit conpositum a chao, initio rerum. sed Verrius et Flaccus in postrema syllaba adspirandum probauerunt. cohum enim apud ueteres mundum significat, unde
Abbreviated transcription (Latin):
trium photrium phaui fundo fundaui. fugo figaui
focilo focilaui. ȩquo e quaui. l&ifico l&ificaui aucupo
aucupaui uestigouestigaui supplico suplicaui hilaro
hilar aui deuelo deuelaui lquo lauaui inuolo inuolau
sedeo sedaui deturbo de turbaui cauocauaui insimulo
simulaui sterco rostercoraui puto putaui stimulo
stimulaui fulmino fulminaui cõmedo cõmodaui lacto
iactaui considero consider aui sincero sinceraui man¬
duco manducaui ꝓ prie autem est quod grecidicunt
massume hocẽ : edentidem mando ideoque ꝓbusne¬
gat rectedici piscem uel alud tenerum quidman¬
duco sed potius edo quod significat. eft hic Manducatur aũt
quoddenti aut reluctatur. Namdicam ideo quid faciam
ostendo cũ ueromanduco non tantũ quid faciam oftendo
sed & qualiter faciam. u& erestamen & inedendi significa¬
tione manduco dixere uindico uindicaui. hoc uerbo ñ

Expanded text:
triumpho triumphaui, fundo fundaui, fuco fucaui, triumpho triumphaui, fundo fundaui, fuco fucaui, focilo focilaui, aequo aequaui, laetifico laetificaui, aucupo aucupaui, uestigo uestigaui, supplico supplicaui, hilaro hilaraui, deuelo deuelaui, leuo leuaui, inuolo inuolaui, sedo sedaui, deturbo deturbaui, cauo cauaui, insimulo insimulaui, stercoro stercoraui, puto putaui, stimulo stimulaui, fulmino fulminaui, commodo commodaui, iacto iactaui, considero consideraui, sincero sinceraui, manduco manducaui, id est edo; proprie autem est quod Graeci dicunt μασσῶμαι, hoc est identidem mando, ideoque Probus negat recte dici piscem uel aliud tenerum quid manduco, sed potius edo, quod significat ἐσθίω. manducatur autem quod dentibus reluctatur. nam cum dicam edo, quid faciam ostendo, cum uero manduco, non tantum quid faciam ostendo sed et qualiter faciam. ueteres tamen et in edendi significatione manduco dixere. uindico uindicaui: hoc uerbum non
Abbreviated transcription (Latin):
tigeret infinitiuo modo temp̃r p̃senti contingi p̃terito
Noniugationum omniu uerba oliteraterminata temp̃r
p̃terito ꝑfecto inilitteram ultimaminittunt. ut amo
amaui doc eodocui lego legi uariantur autẽ species in
prima coniugatione quater In secunda quinquies intertia
correpta nouies intertia ꝑducta quȩ aquib: dam quarta
dicitur quinquies coniugationis primȩ temporis ꝑfecti
formȩ sunt quattuor quȩ mutationem capiunt in hunc mo
abundat syllaba quasi sospito sospitaui portapoportat¬
ui aroaraui famulo famulaui ꝓpaloꝓpalaui manifes¬
to manifestaui profano ꝑfanaui duplico duplicaui
noto notaui tumulotum ulaui excus oexcus aui a moe¬
no amoenaui nauseo nauseaui multo multaui pedico
pedicaui fermento fermentaui fermentaut libro
libraui lamento lamentaui letoletaui ldrico ldrica¬
ui humo humaui stipo stipaui sacrifico facrificaui

Expanded text:
contigerit. infinitiuo modo tempore praesenti contingere, praeterito contigerit. infinitiuo modo tempore praesenti contingere, praeterito perfecti coniugationum omnium uerba o littera terminata tempore praeterito perfecto in i litteram ultimam mittunt, ut amo amaui, doceo docui, lego legi. uariantur autem species in prima coniugatione quater, in secunda quinquies, in tertia correpta nouies, in tertia producta, quae a quibusdam quarta dicitur, quinquies. coniugationis primae temporis perfecti formae sunt quattuor, quae mutationem capiunt in hunc modt, quasi sospito sospitaui, fortuno fortunaui, aro araui, famulo famulaui, propalo propalaui, manifesto manifestaui, profano profanaui, duplico duplicaui, noto notaui, tumulo tumulaui, excuso excusaui, amoeno amoenaui, nauseo nauseaui, multo multaui, paedico paedicaui, fermento fermentaui, libro libraui, lamento lamentaui, laeto laetaui, lorico loricaui, humo humaui, stipo stipaui, sacrifico sacrificaui,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniretur ꝑfecto utinam uenitum sit plusquam ꝑfecto¬
uenitumess& & fuiss& futuroueniatur Coniunetiuomo¬
do tempr prȩsenti cumueniatur. in ꝑfecto cum uenire tur
ꝑ fecto cumuenitum sit & fuerit plus quam ꝑ feltum ue¬
nitum ess& & fuiss& fut cũuenitumerit & fuerit. In¬
finitiuo modo tempore prȩsenti ueniri prȩteritum
uentum ẽe & fuisse fut uro uentum iri:¬
ontigit uerbum imꝑ sonale indicatiuo modo dictũ con¬
iugationis tertiȩ correptȩ. numeri singularis
figurȩ simplicis. temporis instantis quod declina¬
bitur sic. contigit mibitibuilli nõbuobis illis. In¬
ꝑ fecto contingebatꝰ ꝑ fecto contigit plus quam ꝑfecto
contigerat futuro conting& Imperatiuo modo
tempr prȩsenti contingit. Optatiuo modo tem p̃r
presenti &in ꝑ fecto utinam continger&. ꝑ fecto
contigerit plus quam ꝑ fect̃ contigisse futuro contingat. Con¬
iunctiuo modo tempr p̃senti cum contingat & in ꝑfeei contin

Expanded text:
ueniretur, perfecto utinam uentum sit etueniretur, perfecto utinam uentum sit etet fuisset, futuro utinam ueniatur. coniunctiuo modo tempore praesenti cum ueniatur, inperfecto cum ueniretur, perfecto cum uentum sit et fuerit, plusquamperfecto cum uentum esset et fuisset, futuro cum uentum erit et fuerit. infinitiuo modo tempore praesenti ueniri, praeterito uentum esse et fuisse, futuro uentum iriingit uerbum inpersonale indicatiuo modo dictum coniugationis tertiae correptae numeri singularis figurae simplicis temporis instantis, quod declinabitur sic. contingit mihi tibi illi nobis uobis illis, inperfecto contingebat, perfecto contigit, plusquamperfecto contigerat, futuro continget. imperatiuo modo tempore praesenti contingat. optatiuo modo tempore praesenti et inperfecto utinam contingeret, perfecto contigerit, plusquamperfecto contigisset, futuro contingat. coniunctiuo modo tempore praesenti cum contingat, inperfecto cum co
Abbreviated transcription (Latin):
nos uos illos ꝑ fec̃ cumpenituerit me teillũ nosuos illos plusquam¬
ꝑfect̃ cum pȩnituis s& mete illum nos uos illos. futuro cum pe¬
nauerit metc illum nosuos illos. infinitiuo modo numeris & ꝑ¬
sonis temporis prȩsentis penitere pret penituisse ab hoc
in ꝑ sonali uerbo usur patum est participium temporis ins¬
tantis hic & hȩc & hoc penitens quidam autem dicuntinꝑso¬
nalia neque actiua neq: a passiua participium habere :
Nampudens non est participiũ sed appellatio unde & inpudens
aliud inꝑsonale uenitur uerbum in ꝑ sonale indicatiuo modo
dictum coniugationis tertiȩ ꝓductẽ numeri singularis
figure simplicis temporis instantis quod declinabitur sic
uenitur ame ate abillo a nobis a uobis abillis inꝑ fect̃ uenie¬
itur ꝑ fect̃ uenitum est &ulteriore. uenitum fuit plus¬
quã ꝑfect̃ uenitum erat &ulteriore uenitũ fuerat. futuro
uenietur. Imperatiuo modo temporistantum p̃sentis
ueniatur. Optatiuo modo tempr̃ prȩsenti & in ꝑfect̃ ut inã

Expanded text:
fecto cum paenituerit me te illum nos uos illos, plusquamperfecto cum paenituisset me te illum nos uos illos, futuro cum paenituerit me te illum nos uos illos. infinitiuo modo numeris et personis tempore praesenti paenitere, praeterito paenituisse. ab hoc inpersonali uerbo usurpatum est participium temporis instantis hic et haec et hoc paenitens. quidam autem dicunt inpersonalia neque actiua neque passiua participia habere. nam pudens non est participium sed appellatio, unde et inpudens. aliud inpersonale. uenitur uerbum inpersonale indicatiuo modo dictum coniugationis tertiae productae numeri singularis figurae simplicis temporis instantis, quod declinabitur sic. uenitur a me a te ab illo a nobis a uobis ab illis, inperfecto ueniebatur, perfecto uentum est et ulteriore uentum fuit, plusquamperfecto uentum erat et ulteriore uentum fuerat, futuro uenietur. imperatiuo modo temporis tantum praesentis ueniatur. optatiuo modo tempore praesenti et inperfecto utinam
Abbreviated transcription (Latin):
anteo e peneultimã correptam litteram ut eo is
ibo queo quis quibo: Tertia coniugatio passiui
uerbi itaduplex est ut pronuntiatiuo modo tem¬
pore p̃sonti numerisingularis ꝑ sonȩ secundȩ a
÷productam litteram iuxtanouissimã sillabã
hab& ut nutrior nutriris aut ecorreptam ut
rapioraperis legor legeris futuro autem tempo¬
re pronuntiatiuo modo prima persona ꝑ arsilla¬
bam finitur ut nutriar rapiar legar uerba
astiua ad coniugationũ speciem astiuum uerbum
sequuntur deponentia & communia passiuis cohe¬
ent quȩ dam ex trabas coniugationes non nulla ex
ipsis uerba ꝑ hano maliã uariȩ declinari nec osse est
que inceps ostendentur: Primȩ coniugationis
uerba imper atiuo modo temp̃r p̃senti sec unda
sona a littera terminantus: ut amoama cant.
ratiuo modo Resilbam terminantur utama
amago cantasantare prime coniugationis uer¬
bdindi całiuo mado temporo in ꝑficto spocio

Expanded text:
ante o e paenultimam correptam litteram, ut eo is ante o e paenultimam correptam litteram, ut eo is ibo, queo quis quibo. tertia coniugatio passiui uerbi ita duplex est ut pronuntiatiuo modo tempore praesenti numero singulari persona secunda aut i productam litteram iuxta nouissimam syllabam habeat, ut nutrior nutriris, aut e correptam, ut rapior raperis, legor legeris. futuro autem tempore pronuntiatiuo modo prima persona per ar syllabam finitur, ut nutriar rapiar legar. uerba neutralia ad coniugationum speciem actiuum uerbum sequuntur; deponentia et communia passiuis cohaerent. quaedam extra has coniugationes, non nulla ex his ipsis uerba per anomaliam uarie declinari necesse est, quae deinceps ostendentur. primae coniugationis uerba imperatiuo modo tempore praesenti secunda persona a littera terminantur, ut amo ama, canteratiuum modum re syllaba terminantur, ut ama amare, canta cantare. primae coniugationis uerba indicati
Abbreviated transcription (Latin):
uis simam sillabam hab& ut moneor moneris
inutraautem coniugatione pronuntiatiuo modo
futuro tempore prima ꝑ sona perbor sillabã
finitur ut monelior laudabor: tertia est quȩ eo¬
demmodo & tempore & ꝑsona & numero ÷ ante no¬
uissimã Slitteraterminatur interdim correpta
interdum productã correpta uedico dicis ꝓducta
ut audio audis hȩci suum productpm ubiq: custouit. Cors¬
ta autẽ an producta sit facile perspicimus in indicatiuo mo¬
dotemporepresentinum ero plurali prima uel secun.¬
da ꝑsona ubi sine summa de formitate aduersus natura
uerba corrumpi uel produci non possunt ut legimus
legitis audiu:mus auditis & utraq tam producta
quam correpta futuro tempore. pronuntiatiuom¬
donumeri singularis persona prima ꝑamsillabamfi¬
nitur ut audiamdicam sed &iam inbõ in histamen
dumtax at quȩcum ꝓductasint sec unde coniugatio¬
nis formolam in p̃rima persona seruant habenti

Expanded text:
uissimam syllabam habet, ut moneor moneris. uissimam syllabam habet, ut moneor moneris. in utraque autem coniugatione pronuntiatiuo modo futuro tempore prima persona per bor syllabam finitur, ut monebor laudabor. tertia est quae eodem modo et tempore et persona et numero i ante nouissimam s litteram terminatur interdum correpta interdum producta, correpta, ut dico dicis, producta, ut audio audis. haec i suam productam ubique custodit. correpta autem an producta sit facile perspicimus in indicatiuo modo tempore praesenti numero plurali prima uel secunda persona, ubi sine summa deformitate aduersus naturam uerba corripi uel produci non possunt, ut legimus legitis, audimus auditis. et utraque, tam producta quam correpta, futuro tempore pronuntiatiuo modo numero singulari persona prima per am syllabam finitur, ut audiam dicam; sed etiam in bo, in his tamen dumtaxat quae, cum producta sint, secundae coniugationis formulam in prima persona seruant habentque
Abbreviated transcription (Latin):
indicatiuo modo tempore presenti numeri singu¬
laris figure simplicis ꝑsone prime uerbo actiuo
e neutrali autolittera nulla alia p̃cedente uocaliter¬
minatur ut amno aute&o ut cum eo aut i& o utlanio aut
ir& ota diuuo sadem indicatiuo modo temporea
presentis secunda persona numero singular papro¬
ducta & slitteris terminatur ut laudo laudas pas¬
siui quoq: uerbi coniugatio prima est quȩ pronsun
labe ut laudaris: sec unda est quȩ eodem modo &
tempore numero secunda persona uerbo atiuo
& neutrali eproductam ante nouissimã glitterã
terminatur ut doceo doces: huiu sautem coniu¬
gationis semꝑ sec unda ꝑsona unad& erio resti
sillaba ut doceo doces sedeo sedes hec enim &
superior futuro tempore pronuntiatiuo modo
nu mero singulari persona prima hosillabafi¬
nitur ut laudabo do cebo secunda quoque con iu¬
gatio passiui uerbi eodem modo tempore nu¬
mero & personȩ litteram productam iuxta no¬

Expanded text:
indicatiuo modo tempore praesenti numero singuindicatiuo modo tempore praesenti numero singulari figura simplici persona prima uerbo actiuo et neutrali aut o littera nulla alia praecedente uocali terminatur, ut amo, aut e et o, ut commeo, aut i et o, ut lanio, aut u et o, ut adiuuo. eadem indicatiuo modo tempore praesenti secunda persona numero singulari a producta et s litteris terminatur, ut laudo laudas. passiui quoque uerbi coniugatio prima est quae pronuntilabae, ut laudaris. secunda est quae eodem modo et tempore et numero secunda persona uerbo actiuo et neutrali e producta ante nouissimam s litteram terminatur, ut doceo doces. huius autem coniugationis semper secunda persona una deterior est syllaba, ut doceo doces, sedeo sedes. haec autem et superior futuro tempore pronuntiatiuo modo numero singulari persona prima bo syllaba finitur, ut laudabo docebo. secunda quoque coniugatio passiui uerbi eodem modo tempore numero et persona e litteram productam iuxta no
Abbreviated transcription (Latin):
Sefectiua uerborum speciesest cumin declinatione¬
Duerba deficiant nec habent automnia tempora aut
omne s numeros autom nespersonas aut modos. hȩc inuoo¬
calẽ ex eunt᷑ ut odi coepi meminiquȩ o mniapscrstem¬
pus non habent nec futurum dicimusenim odiodenam
ꝓtesncedo quod non hab& nisi secundã personã presentis
tem poris & estimperatiuo modõ deacobiquauerboꝵ specie
Nmbigua uerbadicuntur quȩ o litterater minaaa easen¬
tiua possuntesse & neutralia prosignificatione dueo¬
t̃s ut iudo sienim significat ut ludum exerceoludo
actiuum ut ludo illũ & ludo rabillo uta pudter ren¬
tiũ num iudistume deconiuetnonib: UeNor
Imnia uerba indicatiuo modo finiuntur litteris
quinq O.Rł .M .I. sicolittera ut laudo Rutlaudor
t ut pud& m ut sum & quȩ ex eo componuntur ut pos¬
sum ad sum ÷. ut odinoui degignx euo uecouiuganonũ
doniugationes uerborum sunt tres. prima est quȩ

Expanded text:
defectiua uerborum species est cum in declinationedefectiua uerborum species est cum in declinationeuerba deficiunt nec habent aut omnia tempora aut omnes numeros aut omnes personas aut omnes modos. haec in i uocalem exeunt, ut odi coepi memini, quae omnia praesens tempus non habent nec futurum. dicimus enim odi oderam. item cedo, quod non habet nisi secundam personam praesentis temporis, et est imperatiuus modus de ambigua uerborum specie ambigua uerba dicuntur quae o littera terminata et actiua possunt esse et neutralia pro significatione dicentis, ut ludo. si enim significat ut ludum exerceo, ludo actiuum, ut ludo illum et ludor ab illo, ut apud Terentium «num ludis tu me?». de coniugationibus uerborum omnia uerba indicatiuo modo finiuntur litteris quinque, o r t m i, sic, o littera, ut laudo, r, ut laudor, t, ut pudet, m, ut sum et quae ex eo conponuntur, ut possum adsum, i, ut odi noui. de distinctione coniugationum oniugationes uerborum sunt tres. prima est quae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbacuiuscumq sint coniugationis excepto quod esti
dinẽ primum confertut uisito uisitas Item sȩpe induos tan¬
tum gradds deducunt declinationẽ uerbi ut uolo uolo uolito:
sunt &iam frequentatiua de nomine uenientia ut patrissa
grecissat sunt item deminutiua aꝑfecta forma ut sor¬
billo. sunt sine origine ꝑfeste formȩ ut pytisso uaccillo
hȩc autem iterantur que decorem ac sermonis figuram
subi repossunt deore ditatiua uer nongortus se
editatiua est uerborum forma qua non aeiris es
apparatus ostenditur ut parturio lecturio a maturio osu
mȩ regulȩ declinationẽ seruare non possunt: tempo¬
reonĩ p̃terito ꝑfecto specie tam absoluta quam exasta tran¬
seant in formam passiuarũ & deponentiũ quȩ quadã
id eomixta appellauerunt sic abeo quod est aud eo ausus
sum esest Iteminex asta specie aususerameras erat itẽ
gaudeo & similia des pecie uertoruo denitione

Expanded text:
uerba cuiuscumque sint coniugationis, cum iterata fueriuerba cuiuscumque sint coniugationis, cum iterata fueridinem primum confert, ut uisito uisitas. item saepe in duos tantum gradus deducunt declinationem uerbi, ut uolo uolito. sunt etiam frequentatiua de nomine uenientia, ut patrissat graecissat. sunt item deminutiua a perfecta forma, ut sorbillo. sunt sine origine perfectae formae, ut pitisso uacillo. haec autem iterantur quae decorem ac sermonis figuram subire possunt. de meditatiua uerborum forma editatiua est uerborum forma qua non actus sed apparatus ostenditur, ut parturio lecturio amaturio esurimae regulae declinationem, seruare non possunt. tempore enim praeterito perfecto specie tam absoluta quam exacta transeunt in formam passiuorum et deponentium, quae quidam ideo mixta appellauerunt. sic ab eo quod est audeo ausus sum es est, item in exacta specie ausus eram eras erat. item gaudeo et similia. de defectiua uerborum specie
Abbreviated transcription (Latin):
siduaminagendo uimhab& unde & appellatione sulut
qm̃ frequenter agendi itereffectum uelud merso
mersas mersat id est sȩpius mergo: Item exerceo &
exerceor ꝑfectum exercui & exercitus sum dicimus
hoc iteratur hoc pacto exercito exercitaui idestassidue
exerceo Item exercitor exercitatus sum idestassidi
indementibus animȩ paux illulum in me habitat :
Item adeo adis adis hoc iteramus adito aditas dictita
antio paloca horrida in hitas similiter alare & alita¬
re ennius in lustris lublime i ter quadrupedantes
flammam halitantes hiare & hi&are u&erosdixe¬
runt. plautus siqua forte contio est ubieum hi&are
modo eniintiauit hi&antur fores inquid proeo sane
quodest hi&ant idest patent: sunt quȩ damiter a¬
torum iteratiua & sepeintres grados deducunt uer¬
hum qualo est uideo deinde uiso & quod est plus iusito
Item curro de indecursu & quod plus est cursito & hȩc

Expanded text:
siduam in agendo uim habet, unde et appellationem subit, siduam in agendo uim habet, unde et appellationem subit, quoniam frequenter agendi iteret effectum, uelut merso mersas mersat, id est saepius mergo. item exerceo et exerceor, perfecto exercui et exercitus sum, dicimus: hoc iteratur hoc pacto, exercito exercitaui, id est assidue exerceo; item exercitor exercitatus sum, id est assidue dementibus«animae pauxillulum in me habitat». item adeo adis: hoc iteramus adito aditas dictitanAntiopa«loca horrida initas». similiter halare et halitare: Ennius in lustris«sublimiter quadrupedantes flammam halitantes». hiare et hietare ueteres dixerunt: Plautus «siqua forte contio est, / ubi eum hietare modo enuntiauit, «hietantur fores» inquit, pro eo sane quod est hietant, id est patent. sunt quaedam iteratorum iteratiua, et saepe in tres gradus deducunt uerbum, quale est uideo, deinde uiso, et quod plus est, uisito. item curro, deinde curso, et quod plus est, cursito. et haec
Abbreviated transcription (Latin):
q: alia inchoatiuis similia quȩ inchdatiua non os se
temporũ consideratione ꝑ noscimus ut conpesco con¬
pescui ex apellationibus quoq sio egerest egrescit
exigne igniscit & flamma flam mescit adumis
umescit exherba herbescit: sed hec quȩ do appel¬
latiuis diriuantur ꝑ focta non habent̃ omnino or rant
pleriq: quid ignoscere querunt iteratiua uerba ab in¬
choatiuis quedam enum sunt quȩ ut ramq speciem ad mit¬
tunt quasi hietare iteratiuum inchoatiuum hiscere
principaleeorũ estlio. Item lapsor iteratiuum. inchoati¬
uum labiscor principale esteorum labor. error igitur hoc
modo corrigitur cuiuscumque fuerint ordinis uerba infi¬
uram inchoatiuam conlataerunt coniugationis dumtaxa
tertiȩ. Iteratiuam uero cumadmittunt᷑ speciem erunt
ordinistantum modo primihastenus deinchoatiuis de inceps
deiteratiuis: Desiertiixa uerhoruor por ma
teratiua siue frequentatiua est uerborum qualitas quȩ as¬

Expanded text:
uoque alia inchoatiuis similia, quae inchoatiua non esse uoque alia inchoatiuis similia, quae inchoatiua non esse temporum consideratione pernoscimus, ut conpesco conpescui. ex appellationibus quoque sic, aeger est aegrescit, ex igne ignescit, ex flamma flammescit, ex dumis dumescit, ex herba herbescit. sed haec quae de appellatiuis deriuantur perfecta non habent omnino. errant plerique qui dinoscere quaerunt iteratiua uerba ab inchoatiuis. quaedam enim sunt quae utramque speciem admittunt, quasi hietare iteratiuum, inchoatiuum hiscere, principale eorum est hio. item lapsor iteratiuum, inchoatiuum labiscor, principale eorum est labor. error igitur hoc modo corrigitur: cuiuscumque fuerint ordinis uerba, in figuram inchoatiuam conlata erunt coniugationis dumtaxat tertiae; iteratiuam uero cum admittunt speciem, erunt ordinis tantum modo primi. hactenus de inchoatiuis, deinceps de iteratiuis. de iteratiua uerborum forma iteratiua siue frequentatiua est uerborum qualitas quae as
Abbreviated transcription (Latin):
uidicimus ꝑ aliã tamen transfiguradionẽ hȩc uerbaqĩ¬
dam declinare consuerunt ut palles co palle factus sum
lique scolique factus sum quamuis quidam eũ ad ꝑ fostum
inchoatiuorũ uenerint declinant modo primitiuorum
uthorrescohorrui ex eoquod est horreo. nec ta meno¬
nia inchoatiua habent̃ primã positionẽ. albesco enini
non hab& albeo lic& figurauit uirgilius campiquẽ
ingentis ossibus albent. item puerisco item grandes co
iulesco palmesco siluesco brutesco iuuenesco non habe
iuueneo: Nam senesco & seneo apud antiquos diceba¬
cur. unde & catullus non recordatasen & qui&es
ȩquedicebant tibi gemelle castor & gemollecastoris:
Deducuntur item in choatiua aneutris uerbis &
appellationib: ex uerbisut caleo calosco deliteo de¬
litisco frondeo frondesco floreo floresco & sunt hȩo
quȩ a ꝑ fecta formaueniunt: suntitem quȩ origi¬
nem sui non habent ut consuesco quiesco : suntq¬

Expanded text:
cui dicimus. per aliam tamen transfigurationem haec uerba quicui dicimus. per aliam tamen transfigurationem haec uerba quidam declinare consuerunt, ut pallesco pallefactus sum, liquesco liquefactus sum. quamuis quidam cum ad perfectum inchoatiuorum uenerint, declinant modo primitiuorum, ut horresco horrui ex eo, quod est horreo. nec tamen omnia inchoatiua habent primam positionem. albesco enim non habet albeo, licet figurauit Vergilius, «campique ingentis ossibus albent». item puerisco, item grandesco uilesco palmesco siluesco brutesco. iuuenesco non habet iuueneo. nam senesco et seneo apud antiquos dicebatur; unde et Catullus «nunc recondita / senet quiete seque dedicat tibi, / gemelle Castor et gemelle Castoris». deducuntur item inchoatiua a neutris uerbis et appellationibus: ex uerbis, ut caleo calesco, deliteo delitesco, frondeo frondesco, floreo floresco; et sunt haec quae a perfecta forma ueniunt. sunt item quae originem sui non habent, ut consuesco quiesco. sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
quiorepat& uel tacitus quod in reb fictis animaduern&
test hiscore uero incipere loqui. illud ptereali bute nonn al¬
Usaniniud uertere quo dactiuis non nulla figu rata inelnatn
reperuntuer esos pessiua quoloest gelo gelas pilat cum in¬
choatiuum
gelascofacit quodostincipio gelari item cumestlentolentus
unde & uirgilius lentandus remus inunda exhoc incho¬
uum lentis cofacit : Utidem uirgilius lentiscit habendo
eius modi uerborum figuratio parum admittit ex seper¬
fectum nec conuenit admittere ut aut possit aut debeat
cum c&eris temporibus ꝑ totam declinationẽ uim in¬
cipien di signific&: Absurdumestergo ereaquȩ sintin¬
choatiua ꝑ fecto tempore definire & mox futuro decli¬
nando ineoatiua esse demonstrare: Nec eñ impotesto
tota uerbi species incoatiuadicatur. alia parte finiti ua
uideri ut ꝑfectum admittat nec enim palles cui horras¬

Expanded text:
qui ore patet uel tacitus, quod et in rebus fictis animaduerti qui ore patet uel tacitus, quod et in rebus fictis animaduerti potest, hiscere uero incipere loqui. illud praeterea libuit non nullis animaduertere, quod ab actiuis non nulla figurata inchoatiua reperiuntur esse passiua, quale est gelo gelas gelat, cum inchoatiuum gelasco facit, quod est incipio gelari. item cum est lento lentas, unde et Vergilius «lentandus remus in unda», ex hoc inchoatiuum lentesco facit, ut idem Vergilius «lentescit habendo». eius modi uerborum figuratio parum admittit ex se perfectum, nec conuenit admittere ut aut possit aut debeat, cum ceteris temporibus per totam declinationem uim incipiendi significet. absurdum est ergo ea quae sunt inchoatiua perfecto tempore definire et mox futuro declinando inchoatiua esse demonstrare. nec enim potest, cum tota uerbi species inchoatiua dicatur, aliqua parte finitiua uideri, ut perfectum admittat. nec enim pallescui horres
Abbreviated transcription (Latin):
incoatiua iteratiua siue frequentatiua medita¬
tiua trans gressiuo defectiua supina ambigua
lute aliquid facerenos indicat utcaleo curro feruoo
incipiendi dumtaxat ineffectuh ab& hȩc ycosillaba
terminatur & figuratur uel ab illis quȩ olitteratermin an¬
tur uthorreo id est inhorrore sum horresco horrere incipio
uel abillisquȩ plittora cluduntur clatesco ut misereor
miseresco quale estmise rescimus ultro tem labescit utai
terrentius labascituictus uno uerbo ex eo quod est labor
tẽ Itemamou& eres incoatiuo modio amas codieruit
unde & amasios amatores dicebant ut plaatus intrucu¬
lento stos mundolos amasios neuios nunc primo lumatu¬
co est pr&erita hro hias ex quo iteratiuum figuratur
hr& oln&las inchoatiuu in uero figuratur hiscohiscis
cum dicimus sed quam quã ita essehabent tamen plusin¬
esse uid&ur in eo quod est hiscerequã biate iiat eem

Expanded text:
inchoatiua, iteratiua siue frequentatiua, meditainchoatiua, iteratiua siue frequentatiua, meditatiua, transgressiua, defectiua, supina, ambiguasolute aliquid facere nos indicat, ut caleo curro ferueo incipiendi dumtaxat in effectu habet. haec sco syllaba terminatur et figuratur uel ab illis quae o littera terminantur, ut horreo, id est in horrore sum, horresco, horrere incipio, uel ab illis quae r littera cluduntur, ut misereor miseresco, quale est «miserescimus ultro»; item labascit, ut ait Terentius «labascit uictus uno uerbo», ex eo quod est labor. tem». item amo ueteres inchoatiuo modo amasco dixerunt, unde et amasios amatores dicebant, ut Plautus in truculento«stos mundulos amasios»: Naeuius «nunc primulum amasco». est praeterea hio hias, ex quo iteratiuum figuratur hieto hietas; inchoatiuum uero figuratur, hisco hiscis cum dicimus. sed quamquam ita se habent, tamen plus inesse uidetur in eo quod est hiscere quam hiare. hiat enim
Abbreviated transcription (Latin):
nec significationẽ quȩ solo ab in ꝑsonabilibus differunt
Naminꝑsonalia agentis iantumbabent significatum ut
pula logitur scribitur hoc estomues legunt onines scri¬
bunt. Nom legitur pomnes leguntur nemodixit parti¬
cipalaarte & patientis habent significatum Namcum
dicu u irgilius frigidus in paratis cantando rumpitur
aignis patientẽ non faciente ostendit significateni
dunon caatanus & urit quȩ iudendo semina nondũ
uid& secldum ab: alis ipsa conspeciture pccin siandoa¬
quod
si forte tuas ꝑ uenita daures produmdicitur passiua
significatione. Miter enim dictum est. quistalia fando
astiua significatione ⁊tem miser abi leuisu quod sig¬
dum loquitur & dictu mirabile monstrum quo est
mirabi ledumdicitur ex huius modi declinatio tam
ex astiua quam passiua significatione nascitur:
ualitas uerborum sunthȩ absoluta siue ꝑ fecta

Expanded text:
nec significatum, quo solo ab inpersonalibus differunt. nec significatum, quo solo ab inpersonalibus differunt. nam inpersonalia agentis tantum habent significatum, ut puta legitur scribitur, hoc est omnes legunt, omnes scribunt. nam legitur pro omnes leguntur nemo dixit. participialia autem et patientis habent significatum. nam cum dicit Vergilius «frigidus in pratis cantando rumpitur anguis», patientem, non facientem ostendit; significat enim dum incantatur: et «uritque uidendo femina», non dum uidet, sed dum ab aliis ipsa conspicitur: item «fando aliquod si forte tuas peruenit ad aures», pro dum dicitur passiua significatione. aliter enim dictum est «quis talia fando», actiua significatione; item «miserabile uisu», quod sigdum loquitur; et «dictu mirabile monstrum», quod est mirabile, dum dicitur. et huius modi declinatio tam ex actiua quam ex passiua significatione nascitur. ualitates uerborum sunt hae, absoluta siue perfecta,
Abbreviated transcription (Latin):
leg&ur hac ratione modus in personalis colligitur ut
uero sirlitera uerba fuerint terminata ut sunt
passiua & communia & deponentia uni formitercur¬
runt c&erum uerba in ꝑsonalia quȩ a seoriuntur inter
genera uerborum potiu sordinare quidã probauer
quibu seloquentiȩ & doctrinae tributa est auctorit
hȩc enim integram declinationẽ habere desider ant
& ꝑomnia tempora atq: modussicut c&era uerba de¬
clinantur ut pud& penit& & similia dequibus insu
loco plenius exposdimus: depaaticipalimode
pussimilia participalis dicitur nec tamen porticipiis sunt
ut legendi leg endo legendum lectum lecto dicimi senĩ
legendi officium mihiest egendo dedici legendumest
lelui proficit & lectum quibus participia similia sunt
ut huius legendi huic legendo hunclegendum & hune
lectum. hȩc eadem sunt quȩ prob supina appellat me¬
rito qm̃ nec certum habent nec numerum nec persorã¬

Expanded text:
legetur. hac ratione modus inpersonalis colligitur. at legetur. hac ratione modus inpersonalis colligitur. at uero si r littera uerba fuerint terminata, ut sunt passiua et communia et deponentia, uniformiter currunt. ceterum uerba inpersonalia quae a se oriuntur inter genera uerborum potius ordinare quidam probauerunt, quibus eloquentiae et doctrinae tributa est auctoritas. haec enim integram declinationem habere desiderant et per omnia tempora atque modos, sicut cetera uerba, declinantur, ut pudet paenitet et similia, de quibus in suo loco plenius exposuimus. de participiali mopiis similia, participialia dicuntur, nec tamen participia sunt, ut legendi legendo legendum, lectum lectu. dicimus enim legendi officium mihi est, legendo didici, legendum est, lectu proficit et lectum it; quibus participia similia sunt, ut huius legendi huic legendo hunc legendum et hunc lectum. haec eadem sunt quae Probus supina appellat merito, quoniam nec certum habent
Abbreviated transcription (Latin):
conferttalidictioni. Meminis seautẽ debemus futurũ
tempus nonsemꝑ infinitis accedere : Nam egeo & stu¬
deo egere & eguisse siudere & studuisse faciunt nec
tamen studitumire ad egitũ iredicere pos sumus ut
lectu re÷ DEΙNperꝰ souali modo
aꝑsonalis quoq: uerborum modussine ꝑ sona pronori¬
nis intelleginon potest unde in ꝑsonalis dicitur his ab
omnigenere uerborum iuxta similitudinẽ coniui¬
gationis collegitur. Nam si prima est uel secunda uel
tertia coniugatio sublata secundȩ ꝑsonȩ nouissimalũ¬
tera & additator sillaba inꝑsonale facit ut putaamo
amaamatur teneo ten&ur currocurricurritur
pr&eritum autẽ eius inbatur exiredeb& ut tenebatur
ꝓfeltuminest uel fuit ut tentũ estuel fuit plusquã per¬
fectum inerat uel fuerat ut tentumer at uel fleruar
futurum a prima & secunda coniugatione inbitur
sicut est amabitur tenebitur a tertia in &ur ut est

Expanded text:
confert tali dictioni. meminisse autem debemus futurum confert tali dictioni. meminisse autem debemus futurum tempus non semper infinitis accidere. nam egeo et studeo egere et eguisse, studere et studuisse faciunt; nec tamen studitum ire aut egitum ire dicere possumus, ut lectum ire. de inpersonali modo inpersonalis quoque uerborum modus sine persona pronominis intellegi non potest; unde inpersonalis dicitur. is ab omni genere uerborum iuxta similitudinem coniugationis colligitur. nam si prima est uel secunda uel tertia coniugatio, sublata secundae personae s nouissima littera et addita tur syllaba, inpersonale facit, ut puta amo ama amatur, teneo tene tenetur, curro curri curritur. praeteritum autem inperfectum eius in batur exire debet, ut tenebatur; perfectum in est uel fuit, ut tentum est uel fuit; plusquamperfectum in erat uel fuerat, ut tentum erat uel fuerat; futurum a prima et secunda coniugatione in bitur, sicut est amabitur tenebitur, a tertia in etur, ut est
Abbreviated transcription (Latin):
rumtalis sermone digfinita est ꝑsona ꝑ p &uus &iam
non in merito appellatur siquidem ꝑ p&uum est quod fine
non hab& ut legere scribere tem poribus numeris ꝑi
accedit: Tempora hab& ipsaquȩ sunt preci pua ins¬
tansꝑfectum futurum hoc modo plerumque u&eres
precipue historiȩ scribtores & in ꝑfecta temporaol
finitiua quale estapud salustiũ hic ubi primum adole¬
uit non seluxu neque in erciȩ corrumpendum dedit
certare & cumomnes ante i ret omnibus tamen carus
pro eo sanequodest utimos gentis illius est iaculabatur
equitabatcursu cume qualibus certabat &cumomnes
ante ir& omnibus tamen caruserat in hoc modo & il
fuit obseruandum quod in passiua declinatione er sil¬
labam u&eres crebroaddunt quas iaccusarier appello¬
mier quale est apud uirgilium proximisenim utar
exemplis magicas inuitam accingier artes proeo quođ
est ancingi estenim moris antiquis in quibus sermone
ex habundanti addere : Nihilenim sillaba addita

Expanded text:
rum tali sermone definita est persona. perpetuus etiam rum tali sermone definita est persona. perpetuus etiam non inmerito appellatur, si quidem perpetuum est quod finem non habet, ut legere scribere omnibus numeris et personis accidit. tempora habet ipsa quae sunt praecipua, instans perfectum futurum. hoc modo plerumque ueteres praecipue historiae scriptores et inperfecta tempora finitiua uit, non se luxu neque inertiae corrumpendum dedit, certare, et cum omnis anteiret, omnibus tamen carus esse»; pro eo sane quod est, uti mos gentis illius est, iaculabatur equitabat cursu cum aequalibus certabat, et cum omnis anteiret, omnibus tamen carus erat. in hoc modo et illud fuit obseruandum, quod in passiua declinatione er syllabam ueteres crebro addunt, quasi accusarier appellarier; quale est apud Vergilium proximis enim utar exemplis «magicas inuitam accingier artes», pro eo quod est accingi. est enim moris antiquis in quibusdam sermonem ex abundanti addere. nihil enim syllaba addita
Abbreviated transcription (Latin):
ubi unctiuus siue adiunctiuus ideo dictus quod
ꝑsenon exprimat sensumnisiinsuper alius addatur
sermo quo superior patofiat. subiunguenim sib
uel subiungitur nec essario alusormoni hoc modo
cum dixero audies cum fecero aspicies & similia
quodindeclinatione finitiua non desideratur
& ni hildiffert adoptatiua nisi tempore tantũ
futuro & in hac subiunctiua numeroptur ali
uniformẽ declinationẽ ꝑfecti& futuri tempo¬
risaccentus distinguit ꝑ fectũ enim acuto acen¬
tu declinatur futurũ circum flectitur quaꝑfeo¬
to cumdixerimꝰ itẽ futuro cũ dixerimus
derpinnuo sire per petuo Modo.
Infinitiuus qui & ꝑp&uus numeris & ꝑsoms ideo
dictus infinitius ex eo quod parum definita sha¬
h& ꝑsonis & numerũ Idemenim sermod&ribus
ꝑsonis & duobus numeris usur patur ut cumdicimus
facore ego tuille uolo & uolumu s unde in ꝑsonatiuum
hunc quoq non nulli & insignificatiuum dixerunt qm̃ pa¬

Expanded text:
subiunctiuus siue adiunctiuus ideo dictus, quod subiunctiuus siue adiunctiuus ideo dictus, quod per se non exprimat sensum, nisi insuper alius addatur sermo quo superior patefiat. subiungit enim sibi uel subiungitur necessario alii sermoni hoc modo, cum dixero audies, cum fecero aspicies, et similia; quod in declinatione finitiua non desideratur: et nihil differt ab optatiua nisi tempore tantum futuro. et in hac subiunctiua numero plurali uniformem declinationem perfecti et futuri temporis accentus distinguit. perfectum enim acuto accentu declinatur, futurum circumflectitur, quasi perfecto cum dixerimus, item futuro cum dixerimus. de infinitiuo siue perpetuo modo infinitiuus, qui et perpetuus numeris et personis, ideo dictus infinitiuus ex eo, quod parum definitas habet personas et numeros. idem enim sermo de tribus personis et duobus numeris usurpatur, ut cum dicimus facere ego tu ille uolo et uolumus; unde inpersonatiuum hunc quoque non nulli et insignificatiuum dixerunt, quoniam pa
Abbreviated transcription (Latin):
cuisimile faciunt instans dicendo utinam leg am
utinam faciam proinstantis & futuri idom usur¬
pantes nec respiciunt quantum discrimen sit
interhȩc tempora quȩ uni formiter prauedecli¬
nant debentenim cum sint cum sint interse longe
discrepantia sensudeclinatione quoq: dissentire
Pectiusergo alii fecere quiobamhiguitate in ꝑfec¬
to &iã instansiunxerunt ut sitidem instans & in¬
ꝑ fectum utinã facerẽ exoritur idem altera
questio quo pacto p̃terita tempora inseruntur
qui enim pocost quis quã in ꝑtertum optare sod
Hȩc questio non ab surdauid&ir adseritur iamen
ratione idonea uł non in merito inserta hec tem¬
pora uideantur. per sȩpeenimoptamus nonmodo
ut habeamus quod cupimus uerum &am incusan¬
es factum dequibusddam quȩ qm̃ non habuerimus
in posterum habere non possumus que uellimus
quasi utinam scribsis sem ut proficerem utinã
uenis sem ut audirẽ hec &hissimilia ĩ
DE SUBIUNETITO oIODO

Expanded text:
cui simile faciunt instans dicendo utinam legam cui simile faciunt instans dicendo utinam legam utinam faciam, pro instanti et futuro idem usurpantes, nec respiciunt quantum discrimen sit inter haec tempora, quae uniformiter praue declinant. debent enim, cum sint inter se longe discrepantia sensu, declinatione quoque dissentire. rectius ergo alii fecere, qui ob ambiguitatem inperfecto etiam instans iunxerunt, ut sit idem instans et inperfectum, ut utinam facerem. exoritur item altera quaestio, quo pacto praeterita tempora inserantur. qui enim potest quisquam in praeteritum optare? sed haec quaestio non absurda uidetur, adseritur tamen ratione idonea, ut non inmerito inserta haec tempora uideantur. persaepe enim optamus non modo ut habeamus quod cupimus uerum etiam incusantes factum de quibusdam, quae quoniam non habuerimus, in posterum habere non possumus quae uelimus, quasi utinam scripsissem ut proficerem, utinam uenissem ut audirem haec, et his similia. de subiunctiuo modo
Abbreviated transcription (Latin):
faleris in signẽ uicto hab&o : Item tertius hacgalex con¬
tentus habito in hoc modo declinatione passiua tempus fu¬
turum apud u& eres uulgo in usicatumest loquitur lar¬
gitor repperimus apud terrentium loquitur paucula
idem d&elargitor puer idestloquere &dargire
& plautus in sedulo pi&atemorgo amplexator non nu
u&lerum & ia maltiuo more tempus futurum impera¬
tiuo modo ex uerbis quoq: passiuis declinationes usur¬
pauerunt ut tullius india logis derepublica nitito cũ
nitor sit positio uerbi: DeΟΟ OΡtΑtuo
iquitur optatiuus modus quemtum demum usur¬
pamus cum precibus exposcimus ad disunde ab
optando optatiuus dictũs est: sunt qui excludunt
ex hoc modo presens tempus nec esse estenim omni
consensu in futurumoptemus nonnulli uero
admittunt quod nimis uid&lur absurdum qm̃ ne¬
mooptat quod hab& sed ut habeat idemtidem hi qui
admittunt inambiguum dicunt tempus futuri

Expanded text:
faleris insignem uictor habeto», item «tertius hac galea confaleris insignem uictor habeto», item «tertius hac galea contentus abito». in hoc modo declinatione passiua tempus futurum apud ueteres, uulgo inusitatum est. loquitor largitor reperimus apud Terentium, «loquitor paucula», idem «de te largitor, puer», id est loquere et largire, et Plautus in Pseudulo«pietatem ergo amplexator». non nulli ueterum etiam actiuo more tempus futurum imperatiuo modo ex uerbis quoque passiuae declinationis usurpauerunt, ut Tullius in dialogis de re publica nitito, cum nitor sit positio uerbi. de optatiuo modo sequitur optatiuus modus, quem tum demum usurpamus, cum precibus exposcimus a dis; unde ab optando optatiuus dictus est. sunt qui excludunt ex hoc modo praesens tempus. necesse est enim omnium consensu in futurum optemus. non nulli uero admittunt, quod nimis uidetur absurdum, quoniam nemo optat quod habet, sed ut habeat. identidem hi qui admittunt in ambiguum ducunt tempus futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
ripluralis temporis instantis modifinitiuussic accu¬
samus accusatis accusant huic cedit olittera & fit accusan¬
to idem i nomnibus futurum teuero tempus differt
ac eris futuris quia nonut confestimfiat imperamus
sed infuturũ fieri ut ꝑp&uum fiat quia facito lego
est semꝑ fac semꝑlege : Iurȩ ergo dicer &ur quasi futuri
que in sermonẽ non nulli censuer mandatiuum potius quã
imperatiuum diciqm̃ p̃senti tempore imperaresolemus
ut fiat in futurum uero magismandare c&ere personȩ pro¬
prienon reperiuntur in hoc modo temporis futuri non nulli
temporis presentis ab utuntur cumdicit facito faciat facitote
faciant mendidipsum quod nossec unda ꝑsona uulgotem¬
pore futuro usur pamus facito legito dicentes & proteri
ꝑsona apud u&eres admitutur cumdicimꝰ ille heres esto
& ut proximis utar exemplis apud uirgilium primus equũ

Expanded text:
ri pluralis temporis instantis modi finitiui sic, accuri pluralis temporis instantis modi finitiui sic, accusamus accusatis accusant; huic accedit o littera et fit accusanto. item in omnibus. futurum uero tempus differt a ceteris futuris, quia non ut confestim fiat imperamus sed in futurum fieri, ut perpetuum fiat, quasi facito legito, id est semper fac, semper lege. iure ergo diceretur quasi futuri. quem sermonem non nulli censuerunt mandatiuum potius quam imperatiuum dici, quoniam praesenti tempore imperare solemus ut fiat, in futurum uero magis mandare. ceterae personae propriae non reperiuntur in hoc modo temporis futuri: non nulli personis temporis praesentis abutuntur, cum dicunt facito faciat facitote faciant. tamen id ipsum quod nos secunda persona uulgo tempore futuro usurpamus, facito legito dicentes, et pro tertia persona apud ueteres admittitur, cum dicunt: ille heres esto et, ut proximis utar exemplis, apud Vergilium «primus equum
Abbreviated transcription (Latin):
offitio imperantes & hic modus singulari quidemnu me
facere imperuenĩ indigent extornȩ ꝑsonȩ plur aliuero ne¬
cessario tres ꝑsonȩ adhibentur. conserit enim se primaꝑ so¬
nacũ aliis & dum imperat sequoq: inidem mninisterium uocat.
uẽ quidẽ ortatiuum potius nonimperatiuumes seput aueri
nemoab sentiimperat quorum nonnimis firmare phensio
qm̃ꝑ meuniuersus sermo inseritur interprimã & secundã
ꝑsonã Tertia uero suacedit usumateriõ prestatura & pni¬
me dicendi & secunde audientiimporamus ut pareat ipse
nuntiandi ꝑsona hoc tantum ac&eris differens erit quod de
cus& undo uel merito hoc pacto & in hacdeclinatione er
ramus enim ut nunticur illi facere uelleeere in hoc modo
instanti tempore numero plurali persona tertia dupli¬
citer delinotur accusemus accusate accũsent & accus anto
potterior sermo moreu&erumusurpatur. figuratur
autẽ hoc modo lit teraut dicitur tertiȩ persone nu me¬

Expanded text:
officio imperantes. et hic modus singulari quidem numerfacere: imperii enim indigent externae personae. plurali uero necessario tres personae adhibentur. conserit enim se prima persona cum aliis et, dum imperat, se quoque in idem ministerium uocat: uem quidam hortatiuum potius, non imperatiuum esse putauerunnemo absenti imperat. quorum non nimis firma reprehensio, quoniam ferme uniuersus sermo inseritur inter primam et secundam personam; tertia uero succedit usu materiam praestatura et primae dicenti et secundae audienti. imperamus aut ut pareat ipse, nuntiandi persona. hoc tantum a ceteris differens erit, quod decuset. unde uel merito hoc pacto et in hac declinatione erramus enim ut nuntietur illi facere uel legere. in hoc modo instanti tempore numero plurali persona tertia dupliciter declinatur, accusemus accusate accusent et accusanto. posterior sermo more ueterum usurpatur. figuratur autem hoc modo: o littera adicitur tertiae personae nume
Abbreviated transcription (Latin):
iungiur contra ad superius iunctum. subiuNctiuis sic uelut
antequam uenisses. disiunctum finitiuis ut apud uirgilium
antepudor quamte uiolo. Item &ninisi sub iuNctiua reo¬
pit ueluti nifecisses &nifeciss& quam quam apud aiceronem
Nonnum quam & finitiuo iungitur tunc maxime cumpa¬
a tefacere uobis prouincias quo exire possimus quam curar
ut &i amilli qui ab sint habeant quiuictores reuertantur.¬

Expanded text:
iungitur, contra ac superius: iunctum subiunctiuis, iungitur, contra ac superius: iunctum subiunctiuis, antequam uenisset; disiunctum finitiuis, ut apud Vergilium «ante, pudor, quam te uiolo». item ni et nisi subiunctiua, uelut ni fecisset et nisi fecisset: quamquam apud Ciceronem non numquam finitiuis iungitur, tunc maxime cum papatefacere uobis prouincias quo exire possimus, quam curare ut etiam illi qui absint habeant quo uictores reuertantur