comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tritic̃ sem̃ hordeũ occato sarito runcato qͥbꝰ dictũ erit diebꝰ singłe ꝗꝑe cuiq
generi ĩ iugero sufficient sarculatio induratũ hib̾no rigore soli tristiciã
laxat tẽporibꝰ uerniꝰ nouosq soles admitat qͥ sariet caueit ne frum̃ti ra¬
dicẽ subfodiat. tritic̃ sem̃ hordeũ fabã bis sarux meliꝰ. Runcatio cũ serto
in artido eẽ in molsis inutilitꝰ herbis fragũ radices uindicat segetẽq disag¬
nit a cespite. Leguminũ cicer eadẽq far desid̾at faba runcari ñgestit.
pectinari segetẽ inherba cogat gratis.⁊ħ genꝰ dentatę stilis ferreis ea
dẽq nichilominꝰ ⁊ depascunt᷑ ꝗ̃ depasta st̃. sarculo iterũ exeitari ne¬
cessarium. At inbactris affrioa cirenis omĩa hȩc suꝑi aquę fecit
induigentia celi. ⁊ a semense ñ nuisi m̃sibꝰ. inarea redeunt qͥa siccitas

Expanded text:
triticum, semen, hordeum occato , sarito, runcato quibus dictum erit diebus. singulae operae cuique triticum, semen, hordeum occato , sarito, runcato quibus dictum erit diebus. singulae operae cuique generi in iugero sufficient. sarculatio induratam hiberno rigore soli tristitiam laxat temporibus vernis novosque soles admittit. qui sariet, caveat ne frumenti radices subfodiat. triticum, semen, hordeum, fabam bis sarire melius. runcatio, cum seges in articulum exiit, evolsis inutilibus herbis, frugum radices vindicat segetemque discernit a caespite. leguminum cicer eadem quae far desiderat . faba runcari non gestit. pectinari segetem in herba cogat—cratis et hoc genus dentatae stilis ferreis —, eademque nihilominus et depascuntur. quae depasta sunt, sarculo iterum excitari necessarium. at in Bactris, Africa, Cyrenis omnia haec supervacua fecit indulgentia caeli, et a semente non nisi messibus in arva redeunt, quia siccitas
Abbreviated transcription (Latin):
Hec qͦ uͥ c̃suetudo patit᷑ crate c̃tenta uł tabula aratro adnera q uocãt lirare
existimat᷑ uoluisse cũ dix̃ optimã eẽ segetẽ quȩ bis solẽ bis figura sen¬
sisset. Spissiꝰ solũ sic̃ plerũq initalia qͥnto sulco seri meliꝰ ẽ. intuscis uͦ nono.
tã. salsa siccũ subiectoᷤ alpibꝰ depopularent᷑ agroᷤ. pani̾uĩ miliũq iam
excrescens tẽptauere. pꝰ quã respuebat nat᷑a inarar̃. at illȩ̃ messes
multiplicate docuere qđ nc̃ uocant artrare idest aratrare. ut credo
t̃t dictũ oc fit uł incipienit culmo cũ iã si aut bina t̾naue emiserit fõlia.
nec recisis subtrahemꝰ exemplũ intreuerico agro t̾cio añ hunc annũ c̃ꝑtũ.
Nã cũ hieme p̃gelidȩ captȩ segetes cẽnt. reseuer̃ ⁊ scient cãpos m̃se mar-¬
tio ubrimasq messes habuer̃. nc̃ reliqͣ cult᷑a tradet᷑ ꝑgna frugũ. siliginẽ far

Expanded text:
haec quoque, ubi consuetudo patitur, crate contenta vel tabula aratro adnexa—quod vocant lirahaec quoque, ubi consuetudo patitur, crate contenta vel tabula aratro adnexa—quod vocant liraexistimatur voluisse, cum dixit optimam esse segetem, quae bis soles, bis frigora sensisset. spissius solum, sicut plerumque in Italia, quinto sulco seri melius est, in Tuscis vero nono. tam. Salassi cum subiectos Alpibus depopularentur agros, panicum miliumque iam excrescens temptavere. postquam respuebat natura, inararunt. at illae messes multiplicatae docuere quod nunc vocant artrare, id est aratrare, ut credo, tune dictum. hoc fit vel incipiente culmo, cum iam se ad bina ternave emiserit folia. nec recens subtrahemus exemplum in Treverico agro tertio ante hunc annum conpertum. nam cum hieme praegelida captae segetes essent, reseverunt etiam campos mense Martio uberrimasque messes habuerunt. Nunc reliqua cultura tradetur per genera frugum. Siliginem, far,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obliqͥs subigi debet incollibꝰ. transuerso tantũ monte arat᷑. s mͦ
insuꝑiora mͦ inferiora rostrante uoniere. tantũq est labori homi¬
ni ut &ẽ boũ uice fungat᷑. certe sine hoc animali montanę gen¬
tes sarculis arant. Arator nͥ incuruus p̾uaricat᷑ inde translatũ
hoc crim̃ inforũ ibi ubiq caueat᷑ ubi inuentũ ẽ. purget uome¬
rem. subinde stimulus cusꝑidatꝰ. rallo scamna int̾̃ duos sulcos
cruda ne relinquant᷑ glebȩ ne exultent. male arat᷑ aruũ qłsatiᷤ
frugiliꝰ occandũ ẽ. Id demũ recte subactũ erit ubi ñ intelligit᷑
utro uomeri erit inusu ⁊ collicias int̃ponere siita locꝰ poscat am¬
pliore sulco quȩ infossas a quã educant a ratione ꝑtracta uersũ
tr̾ãta occatio serit᷑. uͥ resposcit erate ł rastro ⁊ sato semine it̾atio.

Expanded text:
et obliquis subigi debet. in collibus traverso tantum monte aratur, sed modo et obliquis subigi debet. in collibus traverso tantum monte aratur, sed modo in superiora modo in inferiora rostrante vomere, tantumque est laboris homini, ut etiam boum vice fungatur. certe sine hoc animali montanae gentes sarculis arant. arator nisi incurvus praevaricatur. inde tralatum hoc crimen in forum. ibi utique caveatur, ubi inventum est. purget vomerem subinde stimulus cuspidatus rallo. scamna inter duos sulcos cruda ne relinquantur, glaebae ne exultent. male aratur arvom, quod satis frugibus occandum est. id demum recte subactum erit, ubi non intellegetur, utro vomer ierit. in usu est et collicias interponere, si ita locus poscat, ampliore sulco, quae in fossas aquam educant. <3> Aratione per traversum iterata occatio sequitur , ubi res poscit, crate vel rastro, et sato semine iteratur
Abbreviated transcription (Latin):
ne tangito. ut oĩ aratro pͥꝰquã aras ꝓscindito. hoc utilitatẽ ht̃ qđ inuer¬
so cespite herbarũ radices necant᷑. Qͥdã utiq ab eqͥnoctio uerno ꝓscuidi uo-¬
lunt qđ uere semel aratũ ẽ atẽpr̃is argum̃to. uerũ ac tũ uocat᷑ hoc in
nouali atq necessariũ nouale ẽ. q̃ alt̾niᷤ anniꝰ serit᷑. rat᷑os boues
ꝗͣ artissune iungi oportet ut capitibꝰ sublatiᷤ arent. sic minime colla
c̃tundunt. Sunt̾ arbores uitesq aret᷑ fistellis capistrati ne germinũ t̃ra
p̃cerpant sericulã insituã pende qͣ int̃cidant᷑ radices. hoc meliꝰ quã
c̃uelli aratro bouesq luctari. In arando uersũ ꝑ agi nec strigare in
actu sp̃s iustũ ẽ ꝓscindi sulco dodrantali iugerũ uno die it̃ari.
es qui uigerũ si sit facilitas soli siminꝰ ꝓscindi semissẽ it̃ari assem.
qͣndo ⁊ aĩaliũ labori natͥa leges statuit. om̃e aruũ rectis sulcis mex

Expanded text:
ne tangito. vi omni arato. prius quam ares proscindito. hoc utilitatem habet, quod inverso caespite herbarum radices necantur. quidam utique ab aequinoctio verno proscindi volunt. — quod vere semel aratum est, a temporis argumento vervactum vocatur. hoc in novali aeque necessarium est. novale est quod alternis annis seritur.—araturos boves quam artissime iungi oportet, ut capitibus sublatis arent—sic minime colla contundunt —; si inter arbores vitesque aretur, fiscellis capistrari, ne germinum tenera praecerpant; securiculam in stiva pendere, qua intercidantur radices—hoc melius quam convelli aratro bovesque luctari —; in arando versum peragi nec strigare in actu spiritus. iustum est proscindi sulco dodrantali iugerum uno die, iterari sesquiiugerum, si sit facilitas soli; si minus, proscindi semissem, iterari assem, quando et animalium labori natura leges statuit. omne arvum rectis sulcis, mox
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qđ deinde lȩtiormens discedat acȩlo. ⁊ facta sentiat q̃ fut̾a
noctisq qͣdrantes ita fit ut tradi ñ possint certa sider̃ tempora
accedit c̃fusa rer̃ obscurita̾ nc̃ p̃currente nec pauciꝰ diebꝰ. tẽpes¬
epichimazin ⁊ plerũq alia seriꝰ alia tardiꝰ cęli effectu ad t̾raĩ
deciduo uulgo serenitate reddita. c̃fectũ sidꝰ audimꝰ. Pretẽa
cũ oiã hȩc statutiꝰ sidibꝰ. cȩloq adfiris c̃stent. int̾ueniunt io.¬
tu stellarũ grandinũ imbriũ ⁊ ipsi ñ leui effectu ut dociumᷤ
turbãt quȩ c̃ceptȩ spei ordinẽ. idq nob̃ tantũ putemꝰ aecid̾e
⁊ reliqͣ fallit animalia sagatiora circa hoc. ut qͦ uita eoꝵ
estꝰ. Idõ uirgiliꝰ errantiũ qͦ sider̃ rationẽ ediscendã p̃cipit. ad¬
monens obseruandũ frigidȩ saturni stellȩ transitũ. St̃ qͥ ceras¬
simũ ueriꝰ indiciũ arbitrent᷑ ob infirmitatẽ animał passionis

Expanded text:
est, quo deinde laetior mens discedat a caelo et facta sentiat, quae futura noctisque quadrantes. ita fit, ut tradi non possint certa siderum tempora. accedit confessa rerum obscuritas, nunc praecurrente nec paucis diebus tempeset plerumque aliascelerius, alias tardius caeli effectu ad terram deciduo: vulgo serenitate reddita confectum sidus audimus . praeterea cum omnia haec statis sideribus caeloque adfixis constent, interveniunt motus stellarum, grandinum , imbrium, et ipsi non levi effectu, ut docuimus, turbantque conceptae spei ordinem. idque, ne nobis tantum putemus accidere, et reliqua fallit animalia sagaciora circa hoc, ut quo vita eoraestus. ideo Vergilius errantium quoque siderum rationem ediscendam praecipit, admonens observandum frigidae Saturni stellae transitum. sunt qui certissimum veris indicium arbitrentur ob infirmitatem animalis
Abbreviated transcription (Latin):
adrosarũ ⁊ uineȩ satũ uert̾e iupario oportet iugero oꝑe. Ho.
sufficiunt fossas purgare aut noua̾ fac̃e. añ lucani ferram̃ta a¬
cuere. manubria aptare. dolia quassa sarcire. ipsarũq lanos scaben

Expanded text:
ad rosaria et vineae satum vertere bipalio oportet—iugero operae LXX ad rosaria et vineae satum vertere bipalio oportet—iugero operae LXX sufficiunt —, fossas purgare aut novas facere, antelucanis ferramenta acuere, manubria aptare, dolia quassa sarcire, ovium tegimen
Abbreviated transcription (Latin):
deferari ut oe disfundi hyguꝰ suadet aeftcta co s eptono dierna qu i
septima luna copetat. cesaria cirea brumã seri. Sutꝰ glande tũ aseg
euenit in iuga singła modio largior ualitusinẽ infestat ⁊ qrũq tocñ¬
estent. cũ sunt noctes tanto ãplior es qualos eratos fiseimas terci
faces incide rindica p̃parare int̾diu atrx. palas. Ex. es inducubrati¬
boniũ cesari nobilia sida signficãt .ii. heł ianr. matutino canrocei¬
dens. q die attice ⁊ finitimis regioĩoꝰ aqͥla uesꝑi occide tioisat pdre
egipto sagita uespi occidit. Itẽ ad ui. idꝰ iant᷑. eiꝰaẽ del phiniuies¬
ꝑtino occisu c̃tinui dies hiemant italiȩ. ⁊ cũ sol in aquariũ senciat᷑
transire qđ fere. xui. ł febr eueñ. uiii. Ee stella regiȩ uenit appẽl¬
lata taberoni. inpectore leoni occid matutina :i p̃dore nꝰ febr fiai¬
cula uesꝑa huiꝰ t̃pris nouissimis diebꝰ. ubicũq patiet᷑ cęli ratiot̾rã

Expanded text:
defaecari vel etiam diffundi Hyginus suadet a confecta ea septimo die, utique si septima luna conpetat; cerasa circa brumam seri. bubus glandem tum adspergi convenit in iuga singula modios. largior valetudinem infestat, et quoct, cum sint noctes tanto ampliores, qualos, crates, fiscinas texere, faces incidere, ridicas praeparare interdiu XXX, palos LX et in lucubrativonium Caesari nobilia sidera significant, III kal. Ian. matutino canis occidens, quo die Atticae et finitimis regionibus aquila vesperi occidere traditur. pridie Aegypto sagitta vesperi occidit. Item ad VI idus Ianuar. eiusdem delphini vespertinus occasus et continui dies hiemant ltaliae, cum sotransire, quod fere XVI kal. Feb. evenit. VIII kal. stella regia appellata Tuberoni in pectore leonis occidit matutina , et pridie nonas Feb. fidicula vespera. huius temporis novissimis diebus, ubicumque patietur caeli ratio, terram
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ sua. oN ꝑ ompeio qͥ numquã agrũ mercatꝰ ẽ. cont̾inuiũ.
digo empto donũ uenaendã inelement̃ atq ⁊̃ er utilitate
publici statꝰ nago censuit hoc exordio ꝑ̃cepta pande in
ꝓcepit nobis satis sit arrise quam ꝓormũ dño torde ẽẽ
debere n tum sibince ipsi ñ uideri coli rura. ergastulis
pessimũ ẽ. ⁊ quieqͥd agit᷑ adespantibꝰ temerariũ uideat᷑
uniam uoce antiquoꝵ poriusse ⁊ fortassis inereoidile penitꝰ

Expanded text:
io, qui numquam agrum mercatus est conterminum. agro empto domum vendendam inclementer atque non ex utilitate publici status Mago censuit, hoc exordio praecepta pandere ipraecepit. nobis satis sit dixisse, quam proximum domino corde esse debere et tamen sibimet ipsi non videri. coli rura ab ergastulis pessumum est, ut quidquid agitur a desperantibus. temerarium Videatur unam vocem antiquoru
Abbreviated transcription (Latin):
uernũ eqͥnoctiũ. Edã emissa cȩlestĩ uilitate tẽporibꝰ deficuit
uere linũ ⁊ auenã ⁊ papauer atq uti nc̃ transpadani seruãt
ẽ. illis nimia ⁊ idõ ceca subtditas cũ res gerat᷑ int̃ rustico intã¬

Expanded text:
vernum aequinoctium. quidam omissa caelesti subtilitate temporibus definiunt: vernum aequinoctium. quidam omissa caelesti subtilitate temporibus definiunt: vere linum et aveest, illis nimia, et ideo caeca subtilitas, cum res geratur inter rusticos litter
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ ⁊ far auergiliar̃ occasu seri iubae hordeũ int̃ eqͥ noctiũ autũni
⁊ brumã. intiã uͦ ⁊ fassiolos ⁊ lentẽ boote occidente. qͣ fit ut hoꝵ
sider̃ alioꝵq exortꝰ ⁊ occasꝰ dirigendi sint in suos dies. St̃ qͥ ⁊ ante
uergiliar̾ occasũ seri iubeant dũ terat in arida t̾ra calidisq ꝓiuntus
custodiri enĩ sem̃ corrũpente umore ⁊ aprimo imbre uno die erũꝑ
Alii statĩ ab occasu uergiliar̃ seqͥ imbres aseptimo feredie. aliqͥ infri¬
gidis ab eqͥnoctio autũni incalidis seriꝰ ne añ hiemẽ luxurient. int̾
õs aut̃ c̃uenit circa brumã serendũ ñ eẽ magno argum̃to. qm̃ hi¬
berna semina ecũ añ brumã sata sint septimo die erũpant. sipꝰ
brumã uix qͣdra gesimo. St̃ qͥ ꝓꝑant atq ita ꝓnuntient festini¬
tã sem̃tem sepe deciꝑe. serotinã seꝑ. Ec̃trario alii uł uere potius
serendũ quã malo autĩmo. atq uͥ fuerit necesse int̃ fauoniũ et

Expanded text:
giliarum occasu seri iubet, hordeum inter aequinoctium autumni et brumam, viciam vero et passiolos et lentem boote occidente. quo fit, ut horum siderum aliorumque exortus et occasus digerendi sint in suos dies. sunt qui et ante vergiliarum occasum seri iubeant, dumtaxat in arida terra calidisque provinciis; custodiri enim semen, corrumpente umore, et a proximo imbre uno die erumpere; alii statim ab occasu vergiliarum—sequi imbres a septimo fere die —; aliqui in frigidis ab aequinoctio autumni, in calidis serius, ne ante hiemem luxurient . inter omnes autem convenit circa brumam serendum non esse, magno argumento, quoniam hiberna semina, cum ante brumam sata sint, septimo die erumpant; si post brumam, vix quadragesimo. sunt qui properent atque ita pronuntient, festinatam sementem saepe decipere, serotinam semper. e contrario alii vel vere potius serendum quam malo autumno atque, ubi fuerit necesse, inter favonium et
Abbreviated transcription (Latin):
erit sinul intelligere cycladas insulas cũ macedonia magnesiã trachiã.
cũ egipto. fenicem. ciprũ. ciliciã. cũ boetia. locridẽ. phochdẽ. ꝙr sinitino
sẽꝑ tinetꝰ. cũ hellesponto. cersonensũ. ⁊ c̃ainentia usq athomoniẽ. cuim
ionia. asiã. ⁊ insulas asie eũ peloponensi. achagiã ⁊ ad uesꝑã iacentĩ
tra esaldaicas. syriã: ⁊babil oniã demonstrabt̃ africã. hifpanias. galli¬

Expanded text:
erit, simul intellegere Cycladas insulas; cum Macedonia, Magnesiam, Threciam; cum Aegyptus, Phoenicen, Cyprum, Ciliciam; cum Boeotia, Locridem , Phocidem et finitimos semper tractus; cum Hellespontus , Chersonesum et continentia usque Atho montem; cum Ionia, Asiam et insulas Asiae; cum Peloponnesus, Achaiam et ad vesperam iacentes terras. Chaldaei Assyriam et Babyloniam demonstrab
Abbreviated transcription (Latin):
tes uersat. sem̃ ꝓtinꝰ initunt cratesq dendatas suꝑ trahunt.
nec sarienda s̃ hoc mͦ sata s ꝓ telis binis t̃nisq sic arant. Uno boũ
ligo censeri anno facili soli qͣdragena iugera difficił tricena iustũ
Ẽ. In arando magnoꝑe reseruandũ ẽ. catonis or aculũ qđ est. bene
ares. tẽpestiue ares tepidioribꝰ locis abruma ꝓsindi arua oportet
sigidiorꝰ abeqͥnoctio uerao ⁊ maturiꝰ sicaa rtegio nequã umiba matͥiꝰ
densa t̃ra ꝗͣ soluta pingui quã macra. ubi sicce ⁊ graues estatiᷤᷤ t̾rȩ cretos aut

Expanded text:
tes versat. semen protinus iniciunt cratesque dentatas supertrahunt. tes versat. semen protinus iniciunt cratesque dentatas supertrahunt. nec sarienda sunt hoc modo sata, sed protelis binis ternisque sic arant. uno boum iugo censeri anno facilis soli quadragena iugera, difficilis tricena iustum est. <1> In arando magnopere servandum est Catonis oraculum: quid est bene ares. tempestive ares. tepidioribus locis a bruma proscindi arva oportet, frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca regione quam umida, maturius densa t
Abbreviated transcription (Latin):
ad tigri restagnantibꝰ. qm̃ rigandi modꝰ ibi manu tẽꝑat᷑. Siria qͦ tenui
lent. In oĩ qͥd ẽ parte cult᷑e s in hac maxime ualet oraculũ illud.
qͥd. quȩ regio patiat᷑. Uomerũ plura genera culter uocat᷑ infelix
p̃densam pͥꝰ ꝓscidat᷑ t̾rã secans. fut᷑isq sulcis uestigia p̾seribens
incisuris qͣs resupinꝰ in arando mordeat. Uomer alterũ genus ẽ.
iulgare rostra uti uectis. t̃ciũ insolo facili nec toto porrectũ den¬
tal ẜerigua cuspide in rostro latior. Hȩc qͣrto generi ⁊ acutior
uimucronẽ fatigata codẽq glandi oscindens solũ. ⁊ acie laterum
sadices herbarũ secant ñ pͥdem inuentũ in retia galliȩ duas ad¬
derent alii rotulas. qđ genꝰ uocant plaumorati cuspis efficiem
palȩ habent. ser̃ ita ñ nͥ cultatra ⁊ fere noua latitudo uomeri cespi¬

Expanded text:
atque Tigri restagnantibus, quoniam rigandi modus ibi manu temperatur . Syria quoque tenui atque Tigri restagnantibus, quoniam rigandi modus ibi manu temperatur . Syria quoque tenui lent. in omni quidem parte culturae, sed in hac maxime valet oraculum illud: quid quaeque regio patiatur. Vomerum plura genera: culter vocatur inflexam proscindatur, terram secans futurisque sulcis vestigia praescribens incisuris, quas resupinus in arando mordeat vomer. alterun genus est volgare rostrati vectis. tertium in solo facili, nec toto porrectum dentali, sed exigua cuspide in rostro. latior haec quarto generi et acutior in mucronem fastigata eodemque gladio scindens solum et acie laterum radices herbarum secans. non pridem inventum in Raetia Galliae duas addere tali rotulas, quod genus vocant plaumorati. cuspis effigiem palae habet. serunt ita non nisi culta terra et fere nova. latitudo vomeris caespi
Abbreviated transcription (Latin):
inurginẽ transg̃sso atq in libra residet. si xii. cubita ñ ecessit fames
certa ẽ nec minꝰ. si xui. exsuꝑabit. Tanto enĩ tardiꝰ decedit. qͣnto abun.¬
dantiꝰ creuit ⁊ sementẽ arcet. uulgo credebat᷑ ac decessu eiꝰ serere solitꝰ.
mer sues ĩpellere uestigiis semina depͥm̃tis ⁊ madido solo ⁊ credo anti¬
quitꝰ factitatũ. nc̃ qͦ ñ multo grauiora oꝑa s tam̃ inarari certũ
ẽ. abiecta priꝰ semina inlimo degressi amnis hoc ẽ. nouembri
m̃se incipiente. postea pauci runcant pauci botanismon uocãt.
reliqͣ pars ñ nͥ cũ falce arua uisit paulo añ hł apͥł. Peragitat᷑
aũ messes maio stipula nũ quã cubitali qͥppe sabulũ subest granũq
limo tantũ c̃tinet᷑. excellentibꝰ thebaidis regioni frum̃tũ qm̃ palustriᷤ
egiptꝰ. Simił ratio s felicitas maior babiloniȩ seleutiȩ euphratȩ

Expanded text:
in virginem transgresso atque in libra residit. si XII cubita non excessit, fames in virginem transgresso atque in libra residit. si XII cubita non excessit, fames certa est; nec minus si XVI exsuperavit. tanto enim tardius decedit, quanto abundantius crevit, et sementem arcet. vulgo credebatur a decessu eius serere solitos, mox sues inpellere vestigiis semina deprimentes in madido solo, et credo antiquitus factitatum, nunc quoque non multo graviore opera; sed tamen inarari certum est abiecta prius semina in limo degressi amnis. hoc fit Novembri mense incipiente, postea pauci runcant—botanismon vocant—, reliqua pars non nisi cum falce arva visit paulo ante kal. Apriles. peragitur autem messis mense Maio, stipula numquam cubitali, quippe sabulum subest granumque limo tantum continetur. excellentius Thebaidis regioni frumentum , quoniam palustris Aegyptus. similis ratio, sed felicitas maior Babyloniae Seleuciae, Euphrate
Abbreviated transcription (Latin):
inpingui aũ q̃ cibi s̃ maioriᷤᷤ ut olꝰ triticũ siligolinũ. sic gͦ tenue solũ ordeo
dibit᷑. minꝰ enĩ alim̃ta radix poscit. Lenior t̾ra densiorq tritico ĩ loco umili
far adoreũ potiꝰ ꝙ triticũ seret᷑ tẽꝑato ⁊ tritic̃ ⁊ hordeũ colles robustoᷤᷤs minꝰ
redat̃ tritic̃. far siligo ⁊ cretosũ  uliginosũ solũ satiunt᷑. E frugibꝰ ostentũ
senel qd eqͥdẽ inuenerit accidit .R. aelio. GN. cornelio cõss. qͦ antio suꝑatꝰ ẽ
hunnibal. In arboribꝰ enĩ tũ nata ꝓdunt᷑ frum̃ta. E qm̃ defrugũ treq generibꝰ
abunde dͥxximꝰ. nc̃ dearandi ratioẽ dicemꝰ. Añ oĩa egipti facilitate c̃memo¬
rata. nilꝰ ibi coloni uice fungẽs euagari incip̃ ut diximꝰ a solsticio aut
noua luna apͥmolente. dein uehem̃tiꝰ ꝗͣdiu inleone sol ẽ. mox pigrescit.

Expanded text:
in pingui autem quae cibi sunt maioris, ut olus, triticum, siligo, linum. sic ergo tenue solum hordeo in pingui autem quae cibi sunt maioris, ut olus, triticum, siligo, linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus enim alimenti radix poscit—, laetior terra densiorque tritico. in loco umidiore far adoreum potius quam triticum seretur, temperato et triticum et hordeum. colles robugibus ostentum semel, quod equidem invenerim , accidit P. Aelio Cn. Cornelio cos., quo anno superatus est Hannibal. in arboribus enim tum nota produntur frumenta. Et quoniam de frugum terraeque generibus abunde diximus, nunc de arandi ratione dicemus, ante omnia Aegypti facilitate conmemorata. Nilus ibi coloni vice fungens evagari incipit, ut diximus, a solstitio ac nova luna, primo lente, dein vehementius, quamdiu in leone sol est. mox pigrescit
Abbreviated transcription (Latin):
bert̃. Igit᷑ catoniꝰ hȩc sententia ẽ. in agro crasso ⁊ leto frum̃tũ seri.
postea incalido. insolo aũ lubricoso uł pullo ł serenoso. si ñ sit aqͦsum
lupinũ increta ⁊ rubrica ⁊ aqͦsiore agro adoreũ inficco ⁊ ñ erboso
nec umbroso. triticũ insolo ualido. fabã uitiã uͦ ꝗͣminime aqͦsoher.¬
bidoq Siliginẽ ⁊ triticũ in loco aꝑto edito qͥ sale ꝙ diutissime torreat᷑.
Lentẽ infrutecto ⁊ rubricoso qͥ ñ sit herbidꝰ. hordeũ in nouali ⁊ inar¬
uo qł restibile possit fieri trimestre ubi sem̃tẽ maturã facere ñ pos-¬
sit. ⁊ cuiꝰ crassitudo sit restibilis. Subtił ⁊ illa sententia serenda ea
intenuore t̾ra q̃ ñ multo indigenti succo ut citisꝰ ⁊ cicer exceptiꝰ legumi¬
nibꝰ q̃ uellunt᷑ et̾ra ñ subsecunt᷑. uñ ⁊ legumina appellata qͥa ita legũt᷑.

Expanded text:
bere. Igitur Catonis haec sententia est: in agro crasso et laeto frumentum serbere. Igitur Catonis haec sententia est: in agro crasso et laeto frumentum serpostea in calido, in solo autem rubricoso vel pullo vel harenoso, si non sit aquosum, lupinum; in creta et rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso nec umbroso triticum; in solo valido fabam; viciam vero quam minime aquoso herbidoque; siliginem et triticum in loco aperto, edito, qui sole quam diutissime torreatur ; lentem in rudecto et rubricoso, qui non sit herbidus ; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possis et cuius crassitudo sit restibilis. Subtilis et illa sententia: serenda ea in tenuiore terra, quae non multo indigent suco, ut cytisus et cicere excepto legumina quae velluntur e terra, non subsecantur—unde et legumina appellata, quia ita leguntur—,
Abbreviated transcription (Latin):
retur
n semine sparso ił decoctarũ aq̃s ⁊ redolet uirꝰ aĩaliũ eoꝵ ñ inpane. ob
io felle tubulo semina attingi utiliꝰ putant. Rubigo qͥdẽ maxima
sege tẽpestis lauri ramis inaruo defiris. transit in ea folia exaruis.
Luxuria scgetũ castigat᷑ dente pecoris inherba dũ tarat.⁊ depastȩ
qͥdẽ uł sepiꝰ nullã inspica inuiriã sentiunt. retusarũ &̃ semol oĩno cer-¬
tum ẽ. granũ longiꝰ fieri ⁊ inane crassũq ac satũ ñ nasci. Babilone tũ
iissecant. t̃tiũ dẽpascunt. alioqͥn folia tantũ fierent. sic qͦ cũ qͥnto
centesimo qͥnquagesimo neq ẽ cura difficił quã dutissime aqͣ rigandi
ut p̃pinguis ⁊ densa ub̾tas diluat᷑. Limũ aũ ñ inuehunt euphrates
tygrisq sic̃ inegipto nilꝰ. nec t̾ra ipsa herbas gignit. ub̃tatiꝰ tam̃
tante s̃ sequente anno sponte restibilis fiat seges. imp̃ssis uestigio
seminibꝰ. q̃ tanta soli differentia admonet t̾rę genera infruges deseri¬

Expanded text:
ret. t semine sparso vel decoctarum aqua. sed redolet virus animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina attingi utilius putant. 161 rubigo quidem, maxima segetum pestis, lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex arvis. luxuria segetum castigatur dente pecoris in herba dumtaxat, et depastae quidem vel saepius nullam in spica iniuriam sentiunt. retonsarum etiam semel omnino certum est granum longius fieri et inane cassumque ac satum non nasci. Babylone tamen bis secant, tertium depascunt; alioquin folia tantum fierent. 162 sic quoque ccentesimo. neque est cura difficilis quam diutissime aqua rigandi, ut praepinguis et densa ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsa herbas gignit. ubertas tamen tanta est, ut sequente anno sponte restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae tanta soli differentia admonet terrae genera in fruges discri
Abbreviated transcription (Latin):
Nni cũ salsilagie idõ solũ urit nec nͥ madefactũ pͥdie seri de¬
at differentiȩ plures magnitudine colore figura sapore. Est enĩ
minꝰ qđ religio ꝑuigilis adhibet.Est ⁊ cicereula minuti ciceris
inȩqualis angulosi ueluti pisũ duleissimũ aũ id quod ero similli.¬
nũ firmiusq qđ nigrũ ⁊ rufũ quã qđ albũ. Siliquȩ rotunie¬
aceri cet̾is leguminũ songe ⁊ ad figurã seminis latę. Piso cilindra¬
le possio loꝵ cũ ipsis mandunt granis serere eoꝰ qua uelis t̾ra liex¬

Expanded text:
gigni cum salsilagine, ideo solum urit nec nisi madefactum pridie seri degigni cum salsilagine, ideo solum urit nec nisi madefactum pridie seri debet. differentiae pminus, quod religio pervigiliis adhibet. est et cicercula minuti ciceris, inaequalis, angulosi, veluti pisum, dulcissimum autem id quod ervo simillimum, firmiusque quod nigruciceri, ceteris leguminum Iongae et ad figuram seminis. latae, piso cylindratae. passiolorum cum ipsis manduntur granis. serere eos qua velis terra lice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ megipto spinoso caule qͣ decausa crocodrilli ocłis tim̃tes refugiũt
bngitudo scabro qͣtuor cubitorũ ẽ. amplissima crassitudo intonige¬
ncla ab eẽt molli calamo simił capud papaueri colore roseo meo
fibe ñ supͣ tricena folia ampla fructꝰ ipse amarꝰ ⁊ odore .s radix ꝑ¬
quã lata incolarũ cibis cruda ⁊ om̃o decoeta harundinũ radicibꝰ.
Simił nascit᷑ ⁊ insiria ciliciaq ⁊ in torone caleidis lacu exlegu¬
nimbꝰ aũ nouȩ reserunt᷑ lens & ing̾cia pisum. Lens amat solũ
tenuẽ mag̾ quã pingue celũ utiq siccũ duo genera eiꝰ egipto al
terũ rotundiꝰ nigriꝰq alterũ sua figa̾. un uario usu translatũ ẽ
inlenaiculas nom̃ inuenio apd auetorẽ ę quanimitatẽ fieri uescentibꝰ
ed. Psũ inapͥcis seri debet frigorũ impacientissimũ idõ intalia
naustĩore cȩlo ñ nͥ uerno tẽpore t̾ra facili soluta. Ciceri natura ẽ

Expanded text:
in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocodili oculis timentes refugiunt. in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocodili oculis timentes refugiunt. longitudo scapo quattuor cubitorum est amplissima, crassitudo digiti. ni genicula abessent, molli calamo similis; caput papaveri, colore roseo, in eo fabae non supra tricenas; folia ampla, fructus ipse amarus et odore, sed radix perquam grata incolarum cibis, cruda et omni modo cocta, harundinum radicibus similis . nascitur et in Syria Ciliciaque et in Toronae Chalcidi ces lacu. Ex leguminibus autumno vereve seruntur lens et in Graecia pisum. lens amat solum tenue magis quam pingue, caelum utiqtralatum est in lenticulas nomen. invenio apud auctores aequanimitatem fieri vescentibus ea. pisum in apricis seri debet frigorum inpatientissimum. ideo in Italia et in austeriore caelo non nisi verno tempore terra facili, soluta. Ciceris natura est
Abbreviated transcription (Latin):
nox ẽ auspici causa q̃ idõ referiua appellat᷑ ⁊ auctionibꝰ adhi¬
bere eã lucrosũ putant. Sola certe frugũ &ẽ eresa repletͣ cres¬
inte luna aqͣ marma aliaue salsa ñ ꝑcoquit᷑. serit᷑ añ uergili¬
irũ occasũ leguminũ pͥma aut ante cedat hiemẽ. uirgiliꝰ eam
ꝑuersari iubet circũ padane italiȩ ritu. s maior pars malunt.
fabalia maturȩ rationis quã trimestrẽ. fructũ eiꝰ. nãq siliquȩ
cuilesq gratissimo sunt pabuli peccori aqͣs in fiore maxime
conspicit. Cũ uͦ defloruit exiguas desidat solũ inqͦ sata ẽ.
letificat stercoris uice. Idõ eirca macedoniã thessaliamq eũ
flerere cep̃ uertunt arua. Nascit᷑ ⁊ sua sponte plerisq in locis
sic̃ septentrionalis oceani in suł qͣs obidnr̃ĩ fabarias appellant.
t̃ in mauritania siluestris passi s p̃dura ⁊i q̃ ꝑ coqͥ ñ possit. Nlasit᷑

Expanded text:
mos est auspici causa, quae ideo referiva appellatur. et auctionibus adhimos est auspici causa, quae ideo referiva appellatur. et auctionibus adhibere eam lucrosum putant. sola certe frugum etiam exesa repletur crescente luna. aqua marina aliave salsa non percoquitur. seritur ante vergiliarum occasum leguminum prima, ut antecedat hiemem. Vergilius eam per ver seri iubet circumpadanae Italiae ritu, sed maior pars malunt fabalia maturae sationis quam trimestrem fructum. eius namque siliquae caulesque gratissimo sunt pabulo pecori. aquas in flore maxime concupiscit, cum vero defloruit, exiguas desiderat. solum, in quo sata est, laetificat stercoris vice. ideo circa Macedoniam Thessaliamque, cum florere coepit, vertunt arva. nascitur et sua sponte plerisque in locis, sicut septentrionalis oceani insulis, quas ob id nostri Fabarias appellant, item in Mauretania silvestris passim, sed praedura et quae percoqui non possit. nascitur et
Abbreviated transcription (Latin):
uotũ rite eribraria q̃ simili mͦ int̾cio remansit cribro angus¬
tissimo ⁊ tantũ arenas transmittente. delia ratio ubiq ad ulteran
nextritico candidissima ⁊ grandissima cligt̃ grana ac semicoc¬
ta mollis postea arefaciunt sole adinitũ rursq leuit̃ asꝑsa molis
fangunt. Ex ⁊ ea pulcriꝰ quã etritico fit granaeũ quãuis id
alicȩ uitiũ sit. candorẽ aũ ⁊ ꝓcreta lactis in coeti mixt̾a confert.
Sequit᷑ leguminũ nat᷑a int̃quȩ maxime honos fabe. qͥppe erqͣ
ssco ritu fabata sue religioni̾ diis insaero ẽ. p̃ualens pulmĩtari
abo ⁊ hebetare sensꝰ existimata in somnia qͦ facere. Obhȩc phyta¬
grice sententiȩ damnata ut alii tradide qm̃ mortuoꝵ animę
sumine inea ñ uesci tradit ⁊ qm̃ infiore eiꝰ litt̾ȩ lugubres repꝑi¬
intͣ ineadẽ peculiaris. Religio nãq fabã utiq ⁊ frigibꝰ referro

Expanded text:
vocatur, item cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angusvocatur, item cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum harenas transmittente. alia ratio ubique adulterandi ex tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta in ollis postea arefaciunt sole ad dimidium rursusque leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius quam e tritico fit tragum, quamvis id alicae vitium sit. candorem autem ei pro creta lactis incocti mixtura confert. Sequitur legunminlum natura, inter quae maxime honos fabae, quippe ex qua prisco ritu puls fabata suae religionis diis in sacro est. praevalens pulmentari cibo, set hebetare sensus existimata, insomnia quoque facere, ob haec Pythagoricae sententiae damnata, ut alii tradidere, quoniam mortuoruflaminem ea non vesci tradit et quoniam in flore eius litterae lugubres reperiantur. in eadem peculiaris religio, namque fabam utique ex frugibus referre
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ dictu admiscet᷑ creta q̃ transit incorpꝰ colorẽq ⁊ teneritatẽ affert.
qui augisti decretũ qͦ anno ad uicena milia neapolitanis ꝓeo nume¬
pari uissit efisco suo coloniã deducens capiã. adieentq causã afferen
⁊ qñ negassent cãpani alicã ẽfici sine &o metallo posse. ieodẽ reꝑit᷑¬
nsulpnir emicantq fontes arari ocłoꝵ cdaritati ⁊ uulnerũ medici¬
⁊ dentiũq firmitati. Alica adult̾ina fit maxine qͥdẽ ezea q̃ in
frica degenerat. latiores etꝰ spicȩ nigrioresq ⁊ breui stipula pisunt
ũ arena ⁊ sic qͦ difficult̾̃ deter̃ utriculos fitq dimudia nudi m̃¬
sura. Postea quȩ gypsi pars qͣrta inspargit᷑ atq ut eohesit fari¬
urio eribro subcernunt q̃ inco remansit excepticia appellat᷑
igrandissima ẽ. ruisꝰ quȩ transit artiore cernit᷑ ⁊ secundaria

Expanded text:
mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert. mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert. divi Augusti decretum, quo annua ducena milia Neapolitanis pro eo numerari iussit e fisco suo, colonial deducens Capuam, adiecitque causam adserendi, quoniam negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse. — In eodem resulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum medicinae dentiumque firmitati . — <3> Alica adulterina fit maxime quidem e zea, quae in Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque gypsi pars quarta inspargitur atque, ut cohaesit, farinario cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur et secundaria
Abbreviated transcription (Latin):
crebros enĩ imbres ꝑculat atq transmittit nec dilui aut
made uoluit ꝓpt̾ felicitatẽ culturȩ eadẽ acceptũ humorem
nullis fontibꝰ reddit s tẽꝑat ⁊ coquens intͣ se uice fusi c̃tut
serit᷑ toto anno panico semel bis ferre. & tam̃ uere segit
quȩ int̾quieuere fundunt rose mͦ satiorẽ satiuã adot̾rã
labori euocant᷑ quẽ phlecreũ g̃ci appellant. finiunt᷑ leuior
uia ab utroq latẽ c̃sulariq apd aeolis ⁊ quȩ acumis capua dũ.
Alica fit ezea quã sem̃ appellauimꝰ tundit᷑ granũ eiꝰ inpilalis o
uł lapidĩ duritia c̃terat. nobiliꝰ notũ ẽ pilo uinctorũ poenali oꝓ
pͥmori inesi prxis ferrea exeussis intunicis iter̃ isdẽ armam̃tsau¬
data c̃cidit᷑ medulla ita fiunt alicę triagenera. minimun
ac secundariũ. grandissimũ uͦ apherema appellant. ñ duss
subent candorẽ suuẽ qͥ p̃cellunt. lom tam̃ alerandrine ꝓferunt᷑ postea

Expanded text:
crebros enim imbres percolat atque transmittit, nec diluit aut madore volvit propter facilitatem culturae. Eadem acceptum humorem nullis fontibus reddit, sed temperat et concoquens intra se vice succi continet. Seritur toto anno: panico semel, bis farre. Et tamen vere segetes, quae interquievere, fundunt rosam, odoratiorem sativa: adeo terra Leboriae vocantur, quem Phlegraeum Graeci appellant. finiuntur Leboriae via ab utroque latere consulari , quae a Puteolis et quae a Cumis Capuam ducit. <2> Alica fit e zea, quam semen appellavimus. tunditur granum eius in pila lignea, ne lapidis duritia conterat, mobili, ut notum est, pilprimori inest pyxis ferrea. excussis inde tunicis iterum isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum vero aphaerema appellant. 113 habent candorem suum, quo praecellunt, iam tamen Alexandrinae praeferuntur. postea,
Abbreviated transcription (Latin):
it ñ inuite ea ⁊ indigna credant᷑ io fieri. s nõ miramur
ergistuloꝵ ñ eadẽ molum̃ta eẽ q̃ fuerint ĩꝑatorũ. Gͣ decult᷑a
agri pciꝑe pͥncipale fuit & apd ertos siqͥdẽ ⁊ reges fecere hie¬
rphilonetor attalꝰ arehelaus ⁊ duces ⁊ xenophor ⁊ puonꝰ eẽ
nago. cni qͥdẽ tantũ honorẽ senatꝰ nr̃ habuit carchagine
epta ut cũ ritiuꝰ aftice bibtyothecas donaret Nuniꝰ eiꝰ duo¬
detriginta uolumina censeret inlatinã lingã tratisferendo
cũum.Mcato p̃cepta c̃didisset ꝑitisq punice dandũ
legotiũ in qͦ p̃cessit oĩs iurtꝰ clarissime fanube d. sianꝰ

Expanded text:
. et nos miramur ergastulorum non eadem emolumenta esse, quae fuerint imperatorum! Igitur de cultura agri praecipere principale fuit etiam apud exteros, siquidem et reges fecere, Hiero, Philometor, Attalus, Archelaus, et duces, Xenophon et Poenus etiam Mago, cui quidem tantum honorem senatus noster habuit Carthagine capta, ut, cum regulis Africae bibliothecas donaret, unius eius duodetriginta volumina censeret in Latinam linguam transferenda, cum iam M. Cato praecepta condidisset, peritisque Punicae dandum negotium, in quo praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
misit exeo loco diuo augusto ꝓcurator eiꝰ ex uno grano uix ere¬
dibile dictu. eccc. paucissimis germina extantq de eare epłȩ.
Misit ⁊ neroni similit̃ccclx. stipulas exuno grano cum
centesimo qͥdẽ ⁊ leontini siciliȩ campi fundunt. aliiq ⁊ cota
boceica & in pͥmis egyptꝰ fertilissima tritici genera ramosũ
aut qđ centigraniũ uocant. Inuentꝰ ẽ ꝙ̃. ꝙ scapus unus.
centũ fabis honustꝰ. Aestiua frum̃ta diximꝰ sisimã miliũ
panicũ. sisima ab indis ueñ. ex ea ⁊ oleũ faciunt. color eiꝰ candidꝰ.

Expanded text:
misit ex eo loco divo Augusto procurator eius ex uno grano, vix cremisit ex eo loco divo Augusto procurator eius ex uno grano, vix credibile dictu, cccc paucis minus germina, exstantque de ea re epistulae. misit et Neroni simililer CCCLX stipulas ex uno grano. cum centesimo quidem et Leontini Siciliae campi fundunt aliique et. tota Baetica et in primis Aegyptus. fertilissima tritici genera ramosum ac quod centigranium vocant. inventus est iam et scapus unus centum fabis onustus. Aestiva frumenta diximus sesamam, milium, panicum. sesama ab Indis venit. ex ea et ole
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. qm̃ sẽꝑ rectã ht̃ spicã nec rorẽ c̃tinet qͥ rubiginem
faciat. Ex africa dulcissimꝰ panis ipsa spissior quã far ⁊ maior
spica eadẽ ⁊ pondosior raro modios grani. nã xui. libras im¬
plet exterit᷑ ingc̃ia difficult̾ obid ium̃tis dari ab homero dietã.
Hȩc enĩ ẽ. quã olyrã uocat eadẽ inegipto facilis fertilisq bar
sine arista ẽ. Itẽ siligo excepta q̃ laconica appellat᷑ adiciunt᷑
his genera bromos siligo excepta.⁊ tragos ext̾na. onña ab
oriente in uecta oriza similia. thiphe ⁊ pisa eiꝰdẽ ẽ generi.
exqͣ fit innr̃o orbe oriza. Apd g̃cos ẽ ⁊ ixia traduntq eã tiphen
cũ sint degeneres redire ad frum̃tũ si pistȩ serant᷑. nec ꝓtinꝰ
s t̃cio anno. Tritico nichil ẽ. ferciliꝰ ħ ei nat᷑a tribuit qm̃ eo
maxime alebat hominẽ. pote cũ emodio sisit aptũ solum
qͣle inbizacio a frice cãpo centeni qͥnquageni modii reddant᷑.

Expanded text:
am semper rectam habet spicam nec rorem continet, qui robiginem faciat. <4> Ex arinca dulcissimus panis. ipsa spissior quam far, et maior spica, eadem et ponderosior. raro modius grani non XVI libras implet. exteritur in Graecia difficulter, ob id iumentis dari ab Homero dicta. haec enim est quam olyram vocat. eadem in Aegypto facilis fertilisque. Far sine arista est, item siligo, excepta quae Laconica appellatur. adiciuntur his genera bromos et tragos, externa omnia, ab oriente invectae oryzae similia. tiphe et ipsa eiusdem est generis, ex qua fit in nostro orbe oryza. apud Graecos est et zea, traduntque eam ac tiphen, cum sint degeneres, redire ad frumentum, si pistae serantur, nec protinus, sed tertio anno. Tritico nihil est fertilius—hoc ei natura tribuit , quoniam eo maxime alebat hominem —, utpote cum e modio, si sit aptum solum, quale in Byzacio Africae campo, centeni quinquageni modii reddantur.
Abbreviated transcription (Latin):
furfurũq tantundẽ. Panis uͦ emodio similaginiꝰ. carrii.
efloris modio. cxuii. pretiũ huic annona media in modios
farinȩ. xL. asses similaginis castratȩ duplũ octonis assibꝰ am¬
plius siligini castrate duptum. Est ⁊ alia disticietio semel¬
tẽpore.L. pollinatã. xuii. p̃. paut̾ redde uisa. xuiii. t̾cia
xix. cũ triente  secundari paniꝰ quinasse libras toridẽ esbari

Expanded text:
furfurumque tantundem, panis vero e modio similaginis p. XXII, furfurumque tantundem, panis vero e modio similaginis p. XXII, e floris modio p. XVI. pretium huic annona media in modios farinae XL asses, similagini octonis assibus amplius, siligini castratae duplum. est et alia distinctio semel..... pollinatam XVII p. panis reddere, bis XVIII, ter XIX cum triente et secundarii panis quinas selibras, toti
Abbreviated transcription (Latin):
rios quatuor furfuris sertarios totidẽ. Episana autem
siligins sect᷑ qͥnq ceta paria st̃ dusina arretinaq & iamnũ sert̃
siliginis aasciunt inreliqͥs pares. Si uͦ pollionẽ facere libeat.xui.
pondo panes redeunt ⁊ cibari tria furfurũq se modius. Mole
discrimine hoc c̃stat nã quȩ sicca molunt᷑ plꝰ farine reddunt
quȩ salsa aqͣ sparsa candidiorẽ medullã uerũ plꝰ retinẽt infur¬
fure. Rarinã a farre dictã nomine ipso apparet. Siliginea fa¬
rine modios gallice.xxx ii. libras panis reddit. italicȩ duabꝰ
tribꝰue ampliꝰ in arptoticio pane nã furnaceis binas adiciũt
libras. i in qͦcũq genere similago etritico fit laudatissima.
exafrico iustũ est emodiis redire sex modios &e pollinis sextͣrioᷤ
qͥnq ita ut appellant intritico qđ florẽ insiligine hoc arariȩ
officine chartari eque utunt᷑. p̃tea secundarii Peł quatuor

Expanded text:
rios IV, furfuris sextarios totidem, e Pisana autem rios IV, furfuris sextarios totidem, e Pisana autem siliginis sextarios V, cetera paria sunt. Clusina Arretinaque etiamnum sextarios siliginis adiciunt, in reliquis pares. si vero pollinem facere libeat, XVI pondo panis redeunt et cibarii III furfurumque semodius. molae discrimine hoc constat. nam quae sicca moluntur, plus farinae reddunt, quae salsa aqua sparsa, candidiorem medullam, verum plus retinefure. 88 farinam a farre dictam nomine ipso apparet. siligineae farinae modius Galliae XX libras panis reddit, Italicae duabus tribusve amplius in artopticio pane. nam furnaceis binas adiciunt libras in quocumque genere. 89 Similago e tritico fit, laudatissima ex Africo. iustum est e modiis redire semodios et pollinis sextarios V — ita appellant in tritico quod florem in siligine; hoc aerariae officinae chartariaeque utuntur—, praeterea secundarii sextarios IV
Abbreviated transcription (Latin):
ui det᷑q tam plꝰ ignotȩ greciȩ fuisse quã italiȩ. polenta tritici
semine auidiꝰ nullũ ẽ. nec qđ plꝰ alim̃ti trahat. Siliginẽ ꝓprie
dixerĩ tritici delicias candor ẽ. ⁊ sine iurtute sine ponde c̃ueni¬
ens humidis tractibꝰ quale sit. aliȩ st̃ ⁊ gallię comate s transal¬
pis in allobrogũ tantũ memorũq agro ꝑtinax. Incetis ibi par¬
tibꝰ biennio intriticũ transit remediũ ut grauissima q̃q
grana eiꝰ serantur. Esiligine latissimꝰ panis pistrinarũq oꝑa
laudatissima p̃cellet initalia. si campana pisis nate misce¬
at᷑ rufior illa. at pisana candidior. pondosiorq cretacea.
Iustũ ẽ. egrano cãpaniȩ quã uocant castratã emodio redire
sextarios qͣtuor siliginis uel egregali sine castrat᷑a sextarios
qͥnq Pret̾ea fiorisse modiũ ⁊ cibari qđ secundariũ uocant serta.¬

Expanded text:
videturque tam puls ignota Graeciae fuisse quam Italiae polenta. <1> Tritici videturque tam puls ignota Graeciae fuisse quam Italiae polenta. <1> Tritici semine avidius nullum est nec quod plus alimenti trahat. siliginem proprie dixerim tritici delicias candore sive virtute sive pondere. conveniens umidis tractibus, quales Italiae sunt et Galliae Comatae, sed trans Alpes in Allobrogum tantum Remorumque agro pertinax , in ceteris ibi partibus biennio in triticum transit. remedium, ut gravissima quaeque grana eius serantur. e siligine lautissimus panis pistrinarumque opera laudatissima . praecellit in Italia, si Campana Pisis natae misceatur. rufior illa, at Pisana candidior ponderosiorque cretacea. iustum est e grano Campanae, quam vocant castratam, e modio redire sextarios IV siliginis vel e gregali sine castratura sextarios V, praeterea floris semodium et cibarii, quod secundarium vocant, sexta
Abbreviated transcription (Latin):
ac gͣciȩ peculiares zea olita. Thipȩ egiptꝰ similaginẽ conficit
etritico suo nequaq italiȩ parem. Q zea utunt᷑ non habent far.
Est ⁊ hȩc italiȩ incãpania maxime sem̃ quȩ appłllatur hoc
ht̃ nom̃ res p̃clara ut mox docebimꝰ. ꝓpt̾quã homerus zido¬
Amilũ qͦ erea fit pͥore crassiꝰ hȩc sola differentia ẽ. er oĩ gene¬
re durissimũ far ⁊ contͣ hiemes firmissimũ. patit᷑ frigidissimaᷤ
loca ⁊ minꝰ subacta uel estiuosos sitientesq Primꝰ antiqͥs latio
cibꝰ magno argum̃to in adoriȩ donis sicuti diximꝰ pulte aut̃
ñ pane uixisse longo tẽpore romanos. manifestũ qm̃ i pulm̃ta¬
ria hodieq dicunt᷑. & ennius antiquissimꝰ uates obsidionis
famã expͥmens offam eripusse plorantibꝰ. liberis patres cõmemo¬
rat. & hodie sacra prisca atq nataliũ pulte fritilla c̃ficiunt᷑.

Expanded text:
ac Graeciae peculiares zea, oryza, tiphe. Aegyptus similaginem conficit ac Graeciae peculiares zea, oryza, tiphe. Aegyptus similaginem conficit e tritico suo nequaquam Italicae parem. qui zea utuntur non habent far. est et haec ltaliae, in Campania maxime, semenque appellatur . hoc habet nomen res praeclara, ut mox docebimus, propter quam Homerusζείδωamylum quoque ex ea fit priore crassius; haec sola differentia est. ex omni genere durissimum far et contra hiemes firmissimum . patitur frigidissimos locos et minus subactos vel aestuosos sitientesque. primus antiquis Latii cibus, magno argumento in adoriae donis, sicuti diximus. pulte autem, non pane, vixisse longo tempore Romanos manifestum, quoniam et pulmentaria hodieque dicuntur et Ennius, antiquissimus vates, obsidionis famem exprimens offam eripuisse plorantibus liberis patres commemorat. et hodie sacra prisca atque natalium pulte fitilla conficiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. seri ñ uolet nͥ insicca ⁊ soluta t̃ra ac nͥ lȩta palea exoptimis
stram̃to uͦ nullũ comparat᷑. Hordeum ex oĩ frum̃to minie cala¬
mitosũ. qͥ ante tollit᷑ quã tritieũ occupet rubigo. Itaq sapientes
agricole triticũ cibariis tantũ ser̃. Hordeũ sacculo seri dieunt ꝓpt̾ea
celerrime redit fertilissimũq qđ inhispania carthagine apͥl m̃se
collectũ ẽ. hoc serit᷑ eodẽ m̃se in celtibiria eodẽq a nob̃ nascit᷑. ra¬
pitur õẽ apͥma statĩ maturitate festinantiꝰ quã cet̾a. fragili enĩ
stipula ⁊ tenuissima palea granũ continet᷑ meliꝰ. &̃ polentã fieri
tradunt si ñ exrocta maturitate tollat᷑. Frum̃ti genera ñ eadẽ ubiq
appellauere siligo triticũ. hȩc plurimis t̾ris cõmunia. arinca gal¬
liarũ ꝓpͥa copiosa ⁊ italiȩ ẽ. In egypto aũ acsiriȩ cilicieq ⁊ asiȩ

Expanded text:
est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis , stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni frumento minime calamitosum, quia ante tollitur quam triticum occupet rubigo—itaque sapientes agricolae triticum cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—, propterea celerrime redit, fertilissimumque quod in Hispaniae Carthagine Aprili mense collectum est. hoc seritur eodem mense in Celtiberia, eodemque anno bis nascitur. rapitur omne a prima statim maturitate festinantius quam cetera. fragili enim stipula et tenuissima palea granum continetur. meliorem etiam polentam fieri tradunt, si non excocta maturitate tollatur. Frumenti genera non eadem ubique appellavere, siligo, triticum. haec plurimis terris communia. arinca Galliarum propria, copiosa et Italiae est, Aegypto autem ac Syriae Ciliciaeque et Asiae
Abbreviated transcription (Latin):
g̾at᷑ qͥnquies in die mutata meliꝰ si ⁊ in noctu ita ut misceat᷑ parit̃
emollitũ pͥ quã acescat linteo aut sportis siccatũ tegulȩ infundit᷑
inlite ferm̃to atq ita insole densat᷑. Pꝰ chiũ maxime laudat᷑ creti¬
cũ mox. egyptiũ ꝓbat᷑ aũ leuiore ⁊ leuitate atq ut recens sit.
Iã ⁊ catonis dictũ apd nos hordei farina ⁊ ad medendũ utuntur
mirũq inusu ium̃toꝵ ignibꝰ durato ac postea molito offisq huma¬
na manu demissis. maiores eẽ in aluũ uires torosq corporis fieri.
Spicȩ quędã binos ardines hñt. q̃dã plures usq ad senos. Grano ip¬
si aliqͥd differentię longiꝰ leuiusq aut breuiꝰ aut rotundiꝰ candi¬
dus nigrius uel cui purpura ẽ. ultimo ad polentã contͣ tẽpesta¬
tes candido maxima infirmitas. Hordeũ frugũ oĩum mollissimũ

Expanded text:
gatur quinquies in die mutata; alius, si et noctu, ita ut misceatur pariter. 77 gatur quinquies in die mutata; alius, si et noctu, ita ut misceatur pariter. 77 emollitum priusquam acescat, linteo aut sportis saccatum tegulae infunditur inlitae fermento, atque ita in sole densatur. post Chium maxime laudatur Creticum, mox Aegyptium — probatur autem levore et levitate atque ut recens iam et Catoni dictum apud nos. Hordei farina et ad medendum utuntur, mirumque in usu iumentorum ignibus durato ac postea molito offisque humana manu demissis in alvum maiores vires torosque corporis fieri. spicae quaedam binos ordines habent, quaedam plures usque ad senos. grano ipsi aliquo t differentiae: longius leviusque aut brevius ac rotundius , candidius nigriusve, cui purpura est opimo ad polentam. contra tempestates candido maxima infirmitas. hordeum frugum omnium mollissimum