comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid de celi supmo ambitu qͦ tota unuersitas uisibiliũ corpoꝵ tmitiat᷑. e
sima in hoc gene sp̃es ac saluberrima loci excȩllentia Ista certe omĩa
intuauiis aglos p̃cedit. &e itodificat nitar motꝰ. seruieds dño rerii om̃iũ
ñ tẽporalia habens digesta intualla nuxtierce suor s tẽpora miietrans
posentia. supͥ qͥm rationales & inteliectuales numeri beatarii xtumar᷑
atq sc̃arũ. legẽ ipsã dĩ. sine ꝗͥ foliũ de arbore t̃ cadit. & cui nta capilli
numerati surit. nulla int̾posita xat᷑a excipientes usꝙ ad t̾rȩna ce ĩtedria
uira transmitunt. Que potiꝵ & sicut potui de tantis tantiiꝰ tec̃ ẽtuli¬
Sermonem aut̃ hunc nr̃m mandetũ litt̾is si qͥ legent. sçiant multo ĩ firmio¬
rib ħ ẽẽ scripta. qͥm sc̃ alli qͥ und sũcmi dĩ consubtantiaiẽ & incõmutabi¬
dendo sꝑando diligendo. Hii enĩ ñ scintillantib humanis ratiocinatiõĩb

Expanded text:
Quid de coeli supremo ambitu, quo tota universitas visibilium corporum terminatur, et summa in hoc genere species, ac saluberrima loci excellentia? Ista certe omnia intervallis agiles praecedit et modificat vitalis motus, serviens Domino rerum omnium, non temporalia habens digesta intervalla numerorum suorum, sed tempora ministrante potentia; supra quam rationales et intellectuales numeri beatarum animarum atque sanctarum, legem ipsam Dei, sine qua folium de arbore non cadit, et cui nostri capilli numerati sunt, nulla interposita natura excipientes, usque ad terrena et inferna jura transmittunt . COSermonem autem hunc nostrum mandatum litteris si qui legunt, sciant multo infirmioribus haec esse scripta, quam sunt illi qui unius summi Dei consubstantialem et incommutabidendo, sperando et diligendo. Hi enim non scintillantibus humanis ratiocinationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
entes pauio post retegemꝰ. hauc regłarũ diuisionẽ c̃firmat scͥpt̾a
cõuiuii. Nlã dissimili tẽꝑe uiui sillabe constitute notat᷑ simłr. q̃ pͥor¬

Expanded text:
entes paulo post retegemus. Hanc regularum diuisionem confirmat scriptura entes paulo post retegemus. Hanc regularum diuisionem confirmat scriptura ‘conuiuii’: nam dissimili tempore -uīuĭ- syllabae constitut
Abbreviated transcription (Latin):
nuitima fuerit. ꝑ .u. mutã scribet᷑. ut ubido. rubigo. tibicen. ãbitꝰ c̾cu¬
bina cubile. S .h. etiã manifestamꝰ. qd̃ harũ q̃dã in tͥnfiguratioe cor¬
ripiunt᷑. ut tibicn. tibia. cubile. cubitꝰ. uel conubiũ. Que lic iui lõga¬
rũ amiserint. tñ eandẽ scͥpt᷑am & in deriuationib desiderant custodi
sedem .ii. lõga inciderit siliaba. ꝑ .u. uocalẽ ꝓ cõsonante scribent᷑.
ut inuitꝰ. diugenꝰ. iauinia. pͥuilegiũ. ac talia. Pͥuilegiũ etiã nnic re
guie i seruire ñ dubito. q̃ ꝑ. decͥctionẽ e. utt̾e dici puto. pͥuilegiũ enĩ
integrã magis esse dictionẽ nr̃ animꝰ arbitrat᷑. Ammonemꝰ qͦ qͦd in
deriuatiuis hic etiã sicut ubiq spectauimꝰ pͥmiforiniũ regłas. ut
ceruix ceruicale. puluis. puluinariũ. qͥs a posteritate sillabe ueni¬

Expanded text:
nultima fuerit, per b mutam scribetur, ut ‘libido’, ‘rubigo’, ‘tibicen’, ‘ambitus’, ‘concunultima fuerit, per b mutam scribetur, ut ‘libido’, ‘rubigo’, ‘tibicen’, ‘ambitus’, ‘concubina’, ‘cubile’. Sed hoc etiam manifestamus, quod horum quaedam in transfiguratione corripiuntur, ut ‘tibicen’ ‘tibia’, ‘cubile’ ‘cubitus’ uel ‘conubium’, quae, licet uim longarum amiserint, tamen eandem scripturam et in deriuationibus dessede, vi longa inciderit syllaba, per u vocalem pro consonante scribetur, ut, invitus, divigegulae inseruire non dubito, quod per detractionem e litterae dici puto: ‘priuigenum’ enim integram magis esse dictionem noster animus arbitratur. Ammonemus quoque quod in deriuatiuis hic etiam sicut ubique spectauimus primiformium regulas, ut ‘ceruix’ ‘ceruicale’, ‘puluis’ ‘puluinarium’, quas a posteritate syllabae ueni
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑a siruauso u utterã ñ medie s pͥme adiungentes sinabe. Uii biꝰ
⁊ abftractus a regła qr̃a uirũ ui factũ esse memorant. Quẽ
nuimerũ ꝑ .u. mutatri scͥbi antedicta declaran. Ada uirũ
posita in una eadẽ ꝙ dictiõe ñqͣm .ai. utt̾a ꝓ c̃sonãti seqt᷑
Huic opponit᷑ quãuis. S hoc uidet᷑ esse cõpositũ oũ posterior
us sillaba subiũgit᷑ plurimis ut abs qͦuis. qͦꝑus utruĩus detalia
Ouseruandu tãtũ ne es ꝑ ura siliaba t̃minauerit nomina. SLerii
snata
ꝑ.b. mutam scribi cõpulit nomina ut nobilis mobilis. mirabilis. lauda¬
bilis debilis habilis. effabilis. Exceptis. seruili ciuili ouile. Que a seruo
sciendũ qd̾ q̃cũq nomina cũ uerbis hñt societatẽ. u̾boꝵ. regulis. q̃ pos¬
tea cũ loco suo dederimꝰ. ipsa qͦ necessario subiacebunt. Bi iõga si pe¬

Expanded text:
ptura seruasse, b litteram non mediae sed primae adiungentes syllabae. ‘Virbius’ ptura seruasse, b litteram non mediae sed primae adiungentes syllabae. ‘Virbius’ etiam abstractus a regula, quoniam “uirum bis factum” esse memorant, quem numerum per b mutam scribi antedicta declarant: quidam “uirum posita in una eademque dictione numquam u littera pro consonante sequitur. huic opponitur quamuis; sed hoc uidetur esse compositum, cum posterior uis syllaba subiungitur plurimis, ut abs quouis quorumuis utrumuis ac talia. obseruandum tamen ne es pura syllaba terminauerit nomina: si enimnata per b mutam scribi compulit nomina, ut ‘nobilis’, ‘mobilis’, ‘laudabilis’, ‘mirabilis’, ‘debilis’, ‘habilis’, ‘affabilis’, exceptis ‘seruili’, ‘ciuili’ et ‘ouile’, quae a ‘seruo’, sciendum quod quaecumque nomina cum uerbis habent societatem, uerborum regulis quas postea cum loco suo dederimus ipsa quoque necessario subiacebunt. -Bi- longa, si pae
Abbreviated transcription (Latin):
p c̃gosita uel appeliatiua. uel tͥductitia. si ue ficticia. id ÷ q̃ ex aliis
nouaus. riuus riualis. & deriuatũ ab alba atbanꝰ. a silua siguanꝰ. &¬
cõsonanti. ꝑ u uocalẽ loco positã cõsonantis notet᷑. ut inueniꝰ al¬
ueus. fouea aduena inuencus. cau̾na nou̾ca. Et adu̾sus ppositio pt
trabeam. Guꝑ nator enĩ ucet ꝑħ mutã scribat᷑. tan ħ nom̃ a gubno ubo
figuratu cõnslere Cuuis reguas postea mneditabim. cũ ad tͥctatũ lite
trifariã in noĩe posite uenerimꝰ. Ita tñ si diminuitiua noĩa uł doriua¬
tiua fuerint. Inia enĩ sic̃ suꝑuis diximꝰ ꝓtotipa sua sequent᷑. it liber
ꝑ b. mutã cru pͥmiformia scribent᷑ cęrtissime. be ꝓdudta ꝑ nutã
om̃ifariã scribet᷑. ut berbena ruberia ãuenũ habena. Excipit᷑
obit᷑ adu̾ria q̃ ob & sub. ut pote p̃positioes anti a uos pito: in sc̃b¬

Expanded text:
et ‘ambire’. Ergo composita uel appellatiua uel traducticia siue facticia id est quae ex aliis et ‘ambire’. Ergo composita uel appellatiua uel traducticia siue facticia id est quae ex aliis ‘noualis’, ‘riuus’ ‘riualis’, et deriuatiua ab ‘Alba’ ‘Albanus’, a ‘silua’ ‘siluanconsonante, per u uocalem loco positam consonantis notetur, ut iuuenis alueus fouea aduena iuuencus cauerna nouerca et aduersus praepositio, praeter trabeam. gubernator enim licet per b mutam scribattabimur, cum ad «Tractatum b litterae trifariam in nomine positae» uenerimus; ita tamen, si non deminutiua nomina uel deriuatiua fuerint: illa enim sicut superius diximus prototypa sua sequentur, ut ‘libeper b mutam ceu primiformia scribentur certissime. -Be- producta per b mutam omnifariam scribetur, ut ‘berbena’, ‘rubeta’, ‘ambesum’, ‘habena’. Excipitur r’ aduerbia, quia ‘ob’ et ‘sub’ utpote praepositiones antiquos puto in scri
Abbreviated transcription (Latin):
ato. id ÷ battulia q̃ uuigo battaua dñt. q̃ .u. mutã habere cognioumꝰ.
exercitationes actus miictũ. uel gladiatoꝵ significant. Iñ & bat uia¬
litt̾e añ positas .i. aut̃ litt̾as eoherentes latina noscit oĩtio fac̃dia.
De meiis sillabis. eiꝰdẽ adamantis mr̃.
e suiabis in capitib nomiñ positis ꝗͥtũ poriumꝰ sine p̃t̃¬
missions tͣctauimꝰ. Notũ enĩ õtu. esse eͦda qͥa necesse est
u. ittt̾ã iabori p̃positã si cõsonans fuerit c̃soqͥta in q̃c̃ ꝙ
dictione eã sine dubio scribi ut blandꝰ. gibbus. R ꝑtoc
bracteũ. latebre. tenebre. atq oĩa talia tc rationabilit̃ medie fillaba
tiomã sortiẽt᷑ laborẽ. Ua siuaba ĩ medio ciõĩs posita ꝑ .i scͥbet᷑. ut
auarus. caluare. p̃t̃ carbascĩ. qd nom̃ g̃cũ mag̃ qͣm iatinũ arlttr.
Ambages enĩ ꝑ .b. mutã notat᷑. Aut qd̃ p̃posita ⁊̃ .in. iitta a ut qd̃ ex

Expanded text:
 id est battualia, quae uulgo battalia dicuntur, quae b mutam habere cognouimus. exercitationes autem militum uel gladiatorum significat. inde etiam battualitterae antepositas, b autem litterae cohaerentes, Latina nescit omnino facundia. VI. DE MEDIIS SYLLABIS EIVSDEM ADAMANTII MARTYRII De syllabis in capitibus nominum positis, quantum potuimus, sine praetermissione tractauimus. Notum enim omnibus esse credo, quod nec nostro labori propositam si consonans fuerit consecuta, in quacumque dictione b mutam sine dubio scribi, ut blandus, gibbus κυρτός, bratteum, latebrae, tenebrae atque omnia talia. nunc rationabiliter mediae syllabanostrum sortientur laborem. -Va- syllaba in medio nominis posita per u scribetur, ut ‘auarus’, ‘caluare’, praeter ‘carbasum’, quod nomen Grecum magis quam Latinum arbitror. ‘Ambages’ enim per b mutam notatur, aut quod praeposita est m littera, aut quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
signabit᷑. ut uenator. uelũ. uerũ. uenabulu. Si uero erunt femi¬
nina tantũmodo. quoꝵ origo a masculino uenire ñ cernit᷑. ꝑ .b.
mutam scribint᷑. ut besica. bęlua. bestia. ita tam si ñ duarũ fueruit sil¬
labarũ. Nlam mutaut̃ script᷑am ut uena. nespa. & hiis similia. Nis ͦ¬

Expanded text:
signabitur, ut ‘uenator’, ‘uelum’, ‘uerum’, ‘uenabulum’. Si uero erunt femisignabitur, ut ‘uenator’, ‘uelum’, ‘uerum’, ‘uenabulum’. Si uero erunt feminina tantummodo, quorum origo a masculino uenire non cernitur, per b mutam scribentur, ut ‘besica’, ‘belua’, ‘bestia’; ita tamen, si non duarum fuerint syllabarum: nam mutabunt scripturam, ut ‘uena’, ‘uespa’ et his similia. His
Abbreviated transcription (Latin):
singłaris in .o. desinat. ultima .o. littera in .e. tã breuẽ qͦm lõgã ꝯu̾sa
facit aduerbiũ ut doctus. docti. docto. docte. malus. mali. malo. male.
Ergo  bonꝰ. boni. bono. bone debet facere. S ne uocatiuus casus non
ut hoc ad uerbiũ illud nom̃ putet᷑. Igit᷑. a botio factũ ÷ adubiũ bene
Bonii uͦ ꝑ hanc litt̾ã significari monstrabunt sequentia. Itaq si ab
aduerbio qd̃ ⁊ bene cõposita fuerint nomina ꝑ .u. mutã scribunt᷑. ut
ꝑ .ii. scribi nullus ignorat. Meminerimꝰ tam̃ ueatũ a suꝑiore abhor¬
rere regła. qd pͥmã sillabans nulla sequit᷑ consonans. & qm huic ap¬
ponit᷑ regle uehemens & uehiculũ. amonemꝰ hoc fac̾ẽ aspirationẽ.
ue. ꝓducta in capite constituta. Siquidem masculini uel neutri generis

Expanded text:
singularis in o desinat, ultima o littera in e tam breuem quam longam conuersa singularis in o desinat, ultima o littera in e tam breuem quam longam conuersa facit aduerbium, ut ‘doctus’ ‘docti’ ‘docto’ ‘docte’, ‘malus’ ‘mali’ ‘malo’ ‘male’. Ergo et ‘bonus’ ‘boni’ ‘bono’ ‘bone’ debuit facere. Sed ne uocatiuus casus, non ut hoc aduerbium illud nomen iudicetur. Igitur a ‘bono’ factum est aduerbium ‘beneo per hanc litteram significari monstrabunt sequentia. Itaque, si ab aduerbio quod est ‘bene’ composita fuerint nomina, per b mutam scribuntur, ut cus’ a ‘ueneno’ per u scribi nullus ignorat. Meminerimus tamen ‘beatum’ a superiore abhorrere regula, quod primam syllabam nulla sequitur consonans. Et quoniam huic opponitur regulae ‘uehemens’ et ‘uehiculum’, ammonemus h facere aspirationem er in capite constituta, siquidem masculini uel neutri generis
Abbreviated transcription (Latin):
ut non eandem i seruet iti p̃terito. ut uoluo uolui. eruo erui. Ungo
sic insertam uidimꝰ .ui. iitterã ut euelli non possit. sic̃ ap̃ eundẽ uͥgiliũ.
qd̃ tamen sine .ui. debet scribi. Lepsi a pruritu nimio ipsius scabi ei
dicti st̃. & ido ꝑ .p. scribi debent. Mule numerus a qͥbusdã ꝑ unũ .l.
scribit᷑. qd milia dicimꝰ ñ millia. Alii meliꝰ ꝑ duo .bl. existimant scͥ¬
du crassiorẽ expͥmit sonũ. transit in consonantium potestatem.
ut uates. uanus. uagis. ualidus. uacuus. exceptis basio. balineo.
& bacuie. a qͦ bacuius nascit᷑ dĩminutiuus. Iua qͦ nomina qrum
scd̾a sillaba in a. litterã desinit. ꝑ .b. litterã scͥbent᷑. ut ualatro. AEUTos.
positionẽ habuerint nomina. hec nãq ꝑ .u. mutã notabunt᷑. eo qd̃ ad¬
uerbiũ bene. ꝑ .b. mutam scribi ratio regularũ cõpellit. hac de causa
qd̃ constat qͣdam aduerbia a nomine uenire. & si noĩs datiuus casus

Expanded text:
ut non eandem u seruet in praeterito, ut uoluo uolui, eruo erui. ungo ut non eandem u seruet in praeterito, ut uoluo uolui, eruo erui. ungo sic insertam uidimus u litteram, ut euelli non possit, sicut apud eundem Virgilium: quod tamen sine u debet scribi. leprosi a pruritu nimio ipsius scabiei dicti sunt et ideo per p scribi debent. mille numerus a quibusdam per unum l scribitur, quia milia dicim- dum crassiorem exprimit sonum - transit in consonantium potestatem, ut ‘uates’, ‘uanus’, ‘uagus’, ‘ualidus’, ‘uacuus’, exceptis ‘basio’, ‘balineo’ et ‘baculo’ a quo ‘bacillus’ nascitur diminutiuus. Illa quoque nomina, quorum secunda syllaba in a litteram desinit, per b mutam scribentur, ut ‘balatro’ ἄσωτος, positionem habuerint nomina. Haec namque per b mutam notabuntur, eo quod aduerbium ‘bene’ per b mutam scribi ratio regularum compellit hac de causa: quod constat quaedam aduerbia a nomine uenire, et si nominis datiuus casus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ecñuenit circinacet. Ante ypoigtio int̃dũ itegra itanta cot
ante acti ante uonit. antecedt. int̃du mutatione oa ledera cor¬
mũp it. ut antaistat. anticipat. Int̃ ỹpositio inuna uose denti. uo
uttera r in eandem mutat. ut interligo. Ceteris utceris seantib uor¬
bebantur. Nlos autem ce ad preuitatẽ festinauimꝰ scribenos & alła pĩgue¬
Dinem lumare maluimꝰ. Accerso ꝑ.c. & arcesso ꝑ.r. S accerso ꝑ .c. sig¬
nificat aduoco. At cesso. repero ꝓ hibeo. Coqui gratꝰ arthigohus.pac
pͥma sillaba. scd̾ã ꝑ.q. scribendam ꝓutauit. Non eni dicitꝰe: ao cere
Scoqueras t uͥgilius apͥcis coqͥt᷑ uindemia saris u atteragin qui¬
busdam partib orationis uitiose inserit᷑. ut in eo qd est. urguere.
nu ferrũ ꝙ armare ueneno. Nã qͦminꝰ nguod beattũ. eiuce so¬
dent apparet. qd nuliũ ũbũ ẽ.uo. t̃miciatũ. si ue iunictũ. siue so¬
lutũ

Expanded text:
umuenit’, ‘circumiacet’. ‘Ante’ praepositio interdum integra manet, ut ‘anteactum’, ‘anteuenit’, ‘antecedit’; interdum mutatione in i litteram corrumpitur, ut ‘antistat’, ‘anticipat’. ‘Inter’ praepositio in una uoce sequente l littera r in eandem mutat, ut ‘intelligo’; ceteris litteris sequentibus uobebantur, nos autem et ad breuitatem festinauimus scribendi et illam pinguedinem limare maluimus. ‘Accerso’ per c et ‘arcesso’ per r: sed ‘accerso’ significat ‘aduoco’, ‘arcesso’, ‘repello’, ‘prohibeo’. ‘Coqui’ Gratus artigraphus per c primam syllabam, secundam per q scribendam putauit. Non enim dicimus ‘cocere’, sed ‘coquere’, ut Virgilius: apricis coquitur uindemia saxis. V littera in quibusdam partibus orationis uitiose inseritur, ut in eo quod est ‘urguere’.nu, ferrumque armare ueneno. Nam quominus ‘unguo’ debeat dici euidenter apparet, quod nullum uerbum est -uo terminatum siue iunctlute,
Abbreviated transcription (Latin):
nanq uernus nera nũ fit. ut si quis dicat. uertiꝰ sol. iina hirudo ũnũ
tempꝰ. &.ii. sicut pͥmitiuũ eius in seript᷑a tenebit. hiis tta se habentib pos¬
uem ueq iõga in iatino sermone. ulli inueni p̃positã nomins lͥ uorter
ꝑ eo qd ÷ uertex. sicuti uolnꝰ antiqͦs notnasse meminiꝑi. bur. siutẽ
m̃ ttionosiniabũ repꝑi. Significat aut̃ uncias octo. qd̾ .u. mutã tene c̃sue¬
tudo tͦdidit ⁊ scͥpta breuẽ ĩ uenire ñ ꝑotui. Nã uesꝑ. uestis. & similia uc

Expanded text:
namque vernus, verna, vernum fit, ut si quis dicat, vernus sol, verna hirundo, vernum namque vernus, verna, vernum fit, ut si quis dicat, vernus sol, verna hirundo, vernum tempus; et u, sicut prototypon ejus, in scriptura tenebit. His ita se habentibus, posvem neque longam in Latino sermone, ulli inveni praepositam nomini, nisi vortex, pro eo quod est vertex; sicuti volnus antiquos figurasse meminimus. Bur similiter men monosyllabum reperi; significat autem uncias octo; quod b mutam tenere consuetudo tradidit in scriptura, brevem invenire non potui. Nam vesper, vestis, ac simi
Abbreviated transcription (Latin):
uiti. sillabe.u. uocalem habebunt ꝓ c̾sonante. ut uannus. uentꝰ.
uindicta. Uap. p̃finita sillaba .ui. uocalẽ habobit ꝓ cõsonante.
ut nappa. ydapnic alias uocales int̾.ai. & .p. collocatas inueni
deficere. Bar cũ incip̃ siliaba .b. mutã habebit positã ut þartꝰ.
men ꝓpͥũ uarro tantũ tͦ. Uer a uir. sillabe ionge uł breues.u
uocalem ioco tͤsonantis positã habebunt. ut uertex. uirgigiue.
mͦ uerna. qd̃ nom̃ licet ego inuenerĩ ꝑ .ii. scͥptũ tatitũ. riã in¬
iustris memorie audiui memanoniũ hominẽ oĩs fac̃die iudiẽ
se dicentẽ de hoc rep̃tiensũ a romano. qͥdã disertissimo qd ꝑiha
eñtiauerit litterã slos qͦ notamꝰ & tẽptamus rationẽ redde quasi
diuerfitatis causa. Si etũ berna domti genitũ significe uid sent
& ꝑ u. mutã scribit̃. Si uͥ teporaie quoddam dem̃tiet erit mobile. Quare

Expanded text:
uin syllabae u uocalem habebunt pro consonante, ut uannus, uentus, uin syllabae u uocalem habebunt pro consonante, ut uannus, uentus, uindicta. uap praefinita syllaba u uocalem habebit pro consonante, ut uappa ὑδαρής. alias uocales inter u et p collocatas inueni deficere. bar, cum incipit syllaba, b mutam habebit positam, ut barrus men proprium Varro tantummodo. uer et uir syllabae longae uel breues u uocalem loco positam consonantis habebunt, ut uertex, uergiliae modo berna: quod nomen licet ego inuenerim per u scriptum, tamen, quia illustris memoriae audiui Memnonium hominem omnis facundiae iudicem se dicentem de hoc reprehensum a Romano quodam disertissimo, quod per hanc enuntiauerit litteram, nos quoque notamus ac temptamus rationem reddere quasi diuersitatis causa. si enim berna domi genitum significet id est per b mutam scribetur. Si vero temporale quoddam denuntiet, erit mobile; a vere
Abbreviated transcription (Latin):
detractionẽ .i. litt̾e dictũ esse ñ dubiũ ÷. Ualide enĩ ĩtegͣ dictio ꝯsistt
rit arbitͦr. Et hoc nãq euenit de noĩe. Fac̃ enĩ ualid̃. ualidi ualido. oͦ
ualide adu̾biũ facere debet. Inde si uoluerimꝰ incorreptã emitt̾e dictio¬
nẽ pͥme siti abarui subiaceat regule. uel si su iaba siqͥdẽ sola ꝑ maneat:
erit coniutictio disũctiua. q̃ ꝑ.ii. oifariã scͥbet᷑. Si uͦ cap̃ nominis
fuerit. b. mutã habeat. in script᷑a. ut bellũ. bellissimũ. & belaria
p̃t̃ uellus discretionis gr̃a nã si ꝑ .ui. uellus scribat᷑. gn̾e noutͦ &
declinatione t̾cia ñ cupet᷑. ut lanã significat. Hoc uellus enĩ huiꝰ
uelleris facit. Si autẽ ꝑ b mutã notef. gñe masculino ac declinatioẽ
scd̾a declarabit᷑. ut scitũ denuntiet. hic enĩ bellus huius belli. scit᷑ uł
ocosꝰ ꝑ casus declinabit᷑. Uil. sillaba si fuerit antecedens .ii. uocalem
habebit ꝓ c̃sonante. ut uillus uestim̃ti. iuilla possessio. Uan. ueti.

Expanded text:
onem i litterae dictum esse non dubium est. ualide enim integra dictio consistit - ut arbitror - et hoc namque euenit de nomine: facit enim ualidus, ualidi, ualido; ergo ualide aduerbium facere debet: inde si uoluerimus incorruptam emittere dictionem, primae syllabarum subiaceat regulae. uel syllaba, siquidem sola permaneat, erit coniunctio disiunctiua, quae per u omnifariam scribetur. si uero caput fuerit nominis, b mutam habeat in scriptura, ut bellum, bellissimum et bellaria, praeter uellus discretionis gratia. nam si per u uellus scribatur, genere neutro ac declinatione tertia nuncupetur, ut lanam significet: hoc uellus enim huius uelleris facit. si autem per b mutam notetur, genere masculino ac declinatione secunda declinabitur, ut scitum denuntiet: hic enim bellus huius belli scitus uel iocosus per casus declinabitur. uil syllaba, si fuerit antecedens, u uocalem habebit pro consonante, ut uillus uestimenti, uilla possessio. uan et uen et
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint. ꝑ .ii. uocalẽ loco positã c̃so nãtis scͥbera᷑. ut nonus. tioua
ait̃ intenectus sequit᷑. nͥ femminũ discretiõis gr̃a. ꝑ.u. mutã¬
uoiuerimꝰ scbere. Caluus caiua: coruus ꝓmiscuũ. hic & hec. olanuis
alterũ ꝑ genꝰ significats orbo. gibbo. ꝓbo. subductis a regła. albo at̃ dis¬
cretionis gratia. Nam c̃uet᷑m significat ꝑ digãmon. u Cũ colorẽ ꝑu. rautã
scribet᷑. Certissime sciendũ simir. qͥa hic qͦ dissillabaꝵ suꝑantia numer̃
rint numerũ. siue uniꝰ siue tͥũ g̾orũ fuerint. si sedã ab ultima sẽgã
nareant. oĩa ꝑ ii. uocalem ꝓ cõsonatte scribent᷑. ut cliuus. riuus. fla¬
femirina neut᷑ q gena si mtiilẽ masculinoꝵ suoꝵ script᷑ as ĩuscipiutit. ut
flauus flaua. flauũ. aibus. alba albũ. ac talia. S q̃ ñ omũa inbus de¬
sinentia existunt mobuia. sic̃ in pͥncipio huꝰ regle gn̾a diudentes noi

Expanded text:
ocalem loco positam consonantis, ut nouus noua alter intellectus sequitur, nisi femininum discretionis gratia per b mutauoluerimus scribere; caluus caluarium et coruus promiscue et hic et haec clauus alterum per genus significans: orbo gibbo probo subductis a regula, albo etiam discretionis gratia. nam cum uentrem significat, per digammon u, cum colorem, per b mutam scribetur certissime. Sciendum similiter quod hic quoque disyllaborum superantia numerum rint numerum, siue unius seu trium generum fuerint, si secundam ab ultima longam habeant, omnia per u uocalem pro consonante scribentur, ut ‘riuus’, ‘cliuus’, ‘flafeminina neutraque genera similem masculinorum suorum scripturam suscipiunt, ut ‘flauus’ ‘flaua’ ‘flauum’, ‘albus’ ‘alba’ ‘album’ ac talia. Sed quia non omnia in -bus desinentia existunt mobilia, sicut in principio huius regulae genera diuidentes nos
Abbreviated transcription (Latin):
cere. demõstrare. detrude. aut correptioni .e. litt̾a corrũpit᷑ ut deorsũ.
Nam qͥn in .i. aitterami tͥnst. ut ẽ. Aera dimnouit tenebrosũ: dispiuit ũbrã.
Non÷ a yꝰposgtione. de. s. dis ut distraho. disꝑeo. dis. p̃positio seqn¬
tem litterã s ñ amittit. ut dispicio. Sequonti u andosd. dimo scit
amitit ut dibucinat. didicit. digerit. dilacetat. dimonet. dinoserũ
diripit. Int̃ dus fͥlita soquonta .r. in candera litterã mutai. it didoũ¬
po Sequente .E. consuctudine in eandẽ iatterã mutat. is difurie

Expanded text:
cere’, ‘demonstrare’, ‘detrudere’, aut correptione e litterae corrumpitur, ut ‘deorsum’. cere’, ‘demonstrare’, ‘detrudere’, aut correptione e litterae corrumpitur, ut ‘deorsum’. Nam, quando in i litteram transit, ut est aëra dimouit tenebrosum et dispulit umbras, non est a praepositione ‘de’, sed ‘dis’, ut ‘distraho’, ‘dispereo’. ‘Dis’ praepositio s sequente litteram s non amittit, ut ‘disspicio’; sequentibus uero b d g l m n r amittit, ut ‘dibucinat’, ‘diducit’, ‘digerit’, ‘dilacerat’, ‘dimouet’, ‘dinoscit’, ‘diripit’; interdum s littera sequente r in eandem litteram mutatur, ut ‘dirrumpo’; sequente f nostra consuetudine in ean
Abbreviated transcription (Latin):
int̃dũ ponit᷑ pletia. ut ÷ obire. oberrare. Int̾dũ in eandem litterã transit.
a qua sequens sermo incipit. ut offulsit. ommutuit. opposuit. seqͣnte
uͦ .u. loco consonantis posita integra. ut obuersus. obutis. Sub. p̃positio
suꝑior int̾dũ .u. ltt̾a seruat. ut subire. subesse. subauscultare. Int̃dũ
mutat in eandem litteram. a qua seqͥns inchoat u̾bũ. ut sufficit. suffi¬
dit. sumouit. sũ ministrat. supponit. suppͥmit. suggerit. Sequente
.r. litt̾a integra maneti ut subrado. subremigo. subrideo. Nec unꝗͣ
sequonte.t. lttt̾a corrupit᷑. B. ins. mutat᷑. sequentib .t. & .c. ut sustu¬
ut. suscepit. De. p̃positio. aut plena in cõpositionib ponit᷑. ut dedu¬

Expanded text:
interdum ponitur plena, ut est ‘obire’, ‘oberrare’; interdum in eandem litteram transit, interdum ponitur plena, ut est ‘obire’, ‘oberrare’; interdum in eandem litteram transit, a qua sequens sermo incipit, ut ‘offulsit’, ‘ommutuit’, ‘opposuit’; sequente uero u loco consonantis posita integra custoditur, ut ‘obuersus’, ‘obuius’. ‘Sub’ praepositio, ut superior, interdum b litteram seruat, ut ‘subire’, ‘subesse’, ‘subauscultare’; interdum mutatur in eandem litteram, a qua sequens inchoat uerbum, ut ‘sufficit’, ‘soffudit’, ‘summouit’, ‘sumministrat’, ‘supponit’, ‘supprimit’, ‘suggerit’; sequente r littera integra manet, ut ‘subrado’, ‘subremigo’, ‘subrideo’, nec umquam sequente r littera corrumpitur. B in s mutatur sequentibus t et c, ut ‘sustulit’, ‘suscepit’. ‘De’ praepositio aut plena in compositionibus ponitur, ut ‘dedu
Abbreviated transcription (Latin):
sita sit. & .p. aut .b. uel.m. sequat᷑.n. in .iti. conuertit. ut imꝓb. imbuit.
ĩmutat. Quotiens uͦ.g. illã sequit᷑ .ii. amittit. ut ignotꝰ. ignaruis. Nã
gnarus & notus sĩplices sunt. Ad p̃positio int̾dũ retinet .d. litterã. ut
adfert. ad fuit. Int̾dũ uariat. ut ammonet ãminiculũ. p̃ler̃q t̃uenit
ut cosonantes q̃dã u̾borũ aut uocabulotũ c̃iũcte huic p̃positiõi mutent᷑.
Qn autẽ fiat qñ non. sono intt̃noscunꝰ. Accedo duo .oc. attuli duot .t.
Assiduus. duo .s.s. appareo duo .pp. Auigo duo .Il. annuo duo n .n.
Est enĩ ubi necesse ÷ hanc litt̾am int̾ire. id÷.d. ut aspiro. aspicio.
b. g.l. ini .ii. litt̾isi & u. & .i. cũ ꝓ cõsonantibus sunt .x. litt̾am aiit¬
tit ut obiut. edidit. egessit. elusit. emicuit. enarrͣauit. seqͥnte uero .f.
nr̃a consuetudine in eandem litterã mutat ut effundo. Ou p̃positio

Expanded text:
sita sit et p aut b uel m sequatur, n in m conuertit, ut improbus, imbuit, sita sit et p aut b uel m sequatur, n in m conuertit, ut improbus, imbuit, immutat; quotiens uero g illam sequitur, n amittit, ut ignarus, ignotus: nam gnarus et gnotus simplices sunt. ad praepositio interdum retinet d litteram, ut adfert, adfuit; interdum uariat, ut ammonet, amminiculum. plerumque euenit ut consonantes quaedam uerborum aut uocabulorum coniunctae huic praepositiquando autem fiat, quando non, sono internoscemus. Accedo duo cc, attuli duo tt, ut, assiduus duo ss, appareo duo pp, alligo duo ll, annuo duo nn. Est etiam ubi necesse est hanc litteram interire, id est, d, ut, aspiro, aspicio; b d g l m n litteris et u et i cum pro consonantibus sunt x litteram amittit, ut ‘ebibit’, ‘edidit’, ‘egessit’, ‘elusit’, ‘emicuit’, ‘eneruauit’; sequente uero f nostra consuetudine in eandem litteram mutat, ut ‘effundo’. ‘Ob’ praepositio
Abbreviated transcription (Latin):
uit cescilio uidct᷑.p. babere post.m. litte rã non debet. quod¬
satis sine ea litt̾a non sonet. uel quod ꝑ om̃s casus nec uestigiũ
illius appareat. S upsi aut̃ q̃rit᷑. an possit sine .p. litt̾a ut hi
sũptus sumpturus. necessario ꝑ .p. scribi debet. a.&. ab. & abs.
abstuli. aufugi. S obseruandum ut tunc . ab. p̃positio scribat᷑. quotiens
parti cuilibet orationis coniungit᷑. q̃ a uocali incipiat. ne dictio inultis cõso¬
nantib hon̾et᷑. Si uͦ a cõsonatiti pars aliqͥ cui p̃ponit᷑ incipiat. ñ ÷ poneci¬
da .ab. p̃positio . s .a. solũ. Ut a fr̃e a uicino. ab homine. ab urbe. Abs uͦ
ap̃ nos. nominib cũ qͥb in cõpositioẽ uenit respuenda ⁊̃. Ut ẽ. Ab uobe
uenio. ñ abs urbe uenio. Nam in cõpositioe ñ ÷ euitanda. ut abs condo absti¬
neo. Au ꝙͦ hiis p̃ponenda ẽ. q̃ a cõsonantib incipiunt. In. p̃positio si cõpo¬

Expanded text:
ut Caesellio uidetur p habere post m litteram non debet, quodut Caesellio uidetur p habere post m litteram non debet, quodsatis sine ea littera m sonet, uel quod per omnes casus ne uestigium quidem illius appareat. ‘Sumpsi’ autem quaeritur an possit sine p littera sonare,‘sumptus’ ‘sumpturus’, necessario per p scribi debet. ‘A’ et ‘ab’ et ‘‘abstuli’, ‘aufugi’. Sed obseruandum ut tunc ‘ab’ praepositio scribatur, quotiens parti cuilibet orationis coniungitur, quae a uocale incipiat, ne dictio multis consonantibus oneretur; si uero a consonante pars aliqua cui praeponitur incipiat, non da ab praepositio, sed a solum, ut a fratre, a uicino, ab homine, ab urbe. abs uero apud nos nominibus, cum quibus in compositione uenit, respuenda est, ut est ab urbe uenio, non abs urbe uenio. nam in compositione non est euitanda, ut abscondo, abstineo. au quoque his praeponenda est, quae a consonantibus incipiunt. in praepositio, si compo
Abbreviated transcription (Latin):
enim dix erunt antiqui calidũ. Unde ÷ formosus. Uulgus.
nurtũ paruũ toruum. sunt qͥ putant ꝑ duo .u. scribi ñ debe.
qͥa similis nocalis uocau adiuncta ñ solũ ñ choereat. sed etiã
siuabam augeat. ut ẽ. uacuus. inge nuus. occiduus. erigu¬
us. ꝑspicuus. & in uerbis metuunt. tribuunt. statuurit. S
uelius iongus ꝑ rationẽ p̃sũtã decipi eos putat. qͥ pͥmitiuus. &. ad
P̃tea qui contra sentiunt. ñ respexerunt unũ .u. tociens cõso¬
nantis nim habere. qͦtiens ꝓ cõsonante ponit᷑. qd ap̃ gros di¬
gãmon nocatur. Ac sicfieri. ut nominatiuus duas qͥdẽ. a lit¬
teras habeat. s pͥorem ꝓ consonante. posteriorẽ ꝓ uocali scu¬
licet positã. Sic & donatꝰ dicit. quotiens .u.& .i. sen sibi seu au¬
is uocatib p̃ponunt᷑. loco habendas esse consonantiũ. Hieraps

Expanded text:
enim dixerunt antiqui ‘calidum’, unde est ‘formosus’. ‘Vulgus’, enim dixerunt antiqui ‘calidum’, unde est ‘formosus’. ‘Vulgus’, ‘uultum’, ‘paruum’, ‘toruum’ sunt qui putant per duo u scribi non debere, quod similis uocalis uocali adiuncta non solum non cohaereat, sed etiam syllabam augeat, ut est ‘uacuus’, ‘ingenuus’, ‘occiduus’, ‘exiguus’, ‘perspicuus’ et in uerbis ‘metuunt’, ‘tribuunt’, ‘statuunt’. Sed Velius Longus per rationem praesumptam decipi eos putat, qui ‘primitiuus’ et Praeterea qui contra sentiunt, non respexerunt unum u totiens consonantis uim habere, quotiens pro consonante ponitur quod apud Grecos digammon uocatur; ac sic fieri ut ‘nominatiuus’ duas quidem u litteras habeat, sed priorem pro consonante, posteriorem pro uocale scilicet positam. Sic et Donatus dicit, quotiens u et i seu sibi seu aliis uocalibus praeponuntur, loco habendas esse consonantium. ‘Hiemps’
Abbreviated transcription (Latin):
atiis casibus ꝑ .p.& .h. scribit᷑. Quicqͥm. in medio ꝑ.c. ñ ꝑ.d. scͥbi debet
In cõ positione enim plerumq.d. in .c. cõmurtat᷑. ut in p̾positionib
accedo accutulo. formosus sine.n. scd̾a sillaba scribendũ ẽ. ut ha¬
renosus. frondosus. aquosus. herbosus. Participia uͦ habent .n. ut ton¬
sus. tunsus. mensus. pensus. Antiquorũ nulla obseruantia fuit.
cũ .n. aut sine .n. scriberent. Iili enĩ tosus. tusus. plerũq scribebant.
cuminũ. in quibusdam non conuertimꝰ ut sẏria. cyriatꝰ. sẏmbolũ
sycophanta. forfices scd̾m echimologiam debemꝰ dicere & scrib̾e.
ut si a fulo dicamꝰ .f. debeamꝰ ponere. ut forfices q̃ sunt sartorũ.
& si a pilo per p. ut forpices q̃ sunt tonsorũ. Si a capiendo.ꝑ.c.
ut forcipe̾ eo quod formũ capiant. q̃ sunt fabrorũ: for mum

Expanded text:
aliis casibus per p et h scribitur. quicquam in medio per c, non per d scribi debet. aliis casibus per p et h scribitur. quicquam in medio per c, non per d scribi debet. in compositione enim plerumque d in c commutatur, ut in praepositionibus, accedo, accumulo. formosus sine n secunda syllaba scribendum est, ut arenosus, frondosus, aquosus, herbosus. participia uero habent n, ut tonsus, tunsus, mensus, pensus. antiquorum nulla obseruantia fuit, cum n an sine n scriberent: illi enim tosus, tusus, prasus plerumque scribebant. ‘cuminum’; in quibusdam non conuertimus, ut ‘Syria’, ‘Syriacus’, ‘symbolum’, ‘sycophanta’. ‘Forcipes’ secundum aethimologiam debemus dicere et scribere: ut si a ‘filo’ dicamus, f debeamus ponere, ut ‘forfices’, quae sunt sartorum; et si a ‘pilo’, p, ut ‘forpices’, quae sunt tonsorum; et si a ‘capiendo’, c, ut ‘forcipes’, eo quod formum capiant, quae sunt fabrorum. ‘Formum’
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo ꝑmiserit. S tam̃ libellus nos eudent̃ docet. qͥ ĩferius
de aspiratione scͥptꝰ ÷. Trabs ab eo qd dicit᷑ trabis. & sturbs ꝑ .b.
debet scribi. licet uarro ꝑ .u. scribendũ putet. qd in reliqͥi casib
.b. habent. s tm̃ cũ ꝑ litt̾a g̃ca nullo mͦ tͥnferri potuerit. ĩ usũ¬
nr̃m. & iis eius ꝑ .p. &.s littera scribat᷑. necessarium ẽ ut ubi.y. gͣcũ
sonat ap̃ nos qd̾ uitari non potest. ꝑ has litteras scribat᷑. id ẽ.p. ꝙ .s.
Licet in obliquis casib .u. habe̾nt ut celeps celibis. urps urbis. itẽ
in aliis ipsam retineant. ut auceps aucupis. Unde apparet inniis¬
casibus mutare nos deb̾e. p. &.u. in quib se ñ ambe consequnt᷑ int̃¬
posita uocali. hanc etiam regłam sequit᷑ & .i. q̃ & ipsa ꝑ .p.& .h.
constat. ut cimips ciniphis. Que in nominatiuo casu .p. & .s. in

Expanded text:
suetudo permiserit. Sed tamen libellus nos euidenter docet, qui inferius suetudo permiserit. Sed tamen libellus nos euidenter docet, qui inferius «De aspiratione» scriptus est. ‘Traps’ ab eo quod dicitur trabis et ‘urps’ per p debent scribi, licet Varro per b scribenda putet, quia in reliquis casibus b habent. Sed tamen, cum ψ littera Greca nullo mnostrum et uis eius per p et s litteras scribatur, necessarium est ut, ubi ψ Grecum sonat apud nos quod uitari non potest, per has litteras scribatur, id est per p et s, licet in obliquis casibus b habeat, ut ‘caeleps’ ‘caelibis’, ‘urps’ ‘urbis’; item in aliis ipsam p retineacasibus mutare nos debere p et b, in quibus se ambae non consequuntur interposita uocale. hanc etiam regulam sequitur in φ, quae et ipsa per p et h constat, ut Cynyps Cynyphis, quae in nominatiuo casu per p et s, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad uerbiũ negandi.d. litt̾a t̾minat᷑. & aspirat᷑ in capite. Qñ aut̃
coniunctio disiunctiua ÷. ꝑ .t. litt̾a sine aspiratione scribit᷑. Malo ꝑ¬
unũ .l.. qd̃ ÷ mag̃ uolo. Maue ꝑ duo .l.l. qd̃ ÷ magis uelle. Nolo
ap̃ latinos ꝑ unũ .i. scribebat᷑. sic̃ suadela. tutela. candela. corruptela
Quauis usus sibi &ẽ ap̃ eos uindicaret. ut aliqͣ in figura diminuti
m̃ ꝑ .d. scribendũ ÷. sla totidem ꝑ .t. scͥbit᷑ qͥa numetꝰ est. Quec̃q
uerba ab .s. litt᷑a scͥbunt᷑. si sic c̃posita sint. ut ͤs p̃positionẽ accipi¬
ant seruata .s. litt̾a scribunt᷑. ut specto exspecto. salio. exsitio.
Cet̾a uerba q̃ s. in pͥncipio ñ habent honorari ñ debent ea. ut esti¬
mo. existimo. Acuo exacuo. agito exagito. p̃ndo dicimꝰ & p̃hetido.
ut hercle & hercule. & nichil & nichili. S in hiis u̾bis q̃ aspira¬
tionem habere dobent. hec obseruari eatenꝰ poterunt. qͣtenꝰ con¬

Expanded text:
adverbium est negandi, D littera terminatur et aspiratur in capite; quando autem coniunctio disiunctiva est, per T litteram sine aspiratione scribitur. 'Aunum l, quod est magis uolo; malle per duo ll, quod est magis uelle: nolo apud antiquos per unum l scribebatur, sicut suadela, tutela, candela, corruptela, quamuis usus sibi etiam apud eos uindicaret ut aliqua i d scribendum est. nam totidem per t scribitur, quia numerus est. quaecumque uerba ab s littera incipiunt, si sic composita sint, ut ex praepositionem accipiant, seruata s littera scribuntur, ut specto exspecto, salio exsilio. cetera uerba, quae s in principio non habent, onerari non debent, <ut> aestimo existimo, acuo exacuo, agito exagito. prendo dicimus et prehendo, ut Hercle et Hercule et nihil et nihili. sed in his uerbis, quae aspirationem habere debent, haec obseruari eatenus poterunt, quatenus con
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ .u. & .i. coliocatã repꝑire ñ potui. Bem & bam sillabas cũ aliss
uocalib in nõiatiuo casu a latino sermone abhorrere cogno¬
ul imꝰ. excepto utio noĩe. Significat autẽ ĩ decliniabilẽ numerum
temꝰ gñib. ẜat & ber. sillabe t̃minate ꝑ .b. mutã scribent᷑.
si dissiuaborũ ñ eg̃diant᷑ numerũ. Erũ nat᷑alit̾ lõga minime
carebit. penustima. id ÷ si ñ fuerit trissiliaba. q̃ nat᷑alẽ loagã ñ
nabebunt penultimã. ut iubar. libat. imber. uber. faber. suber
couiuet. mulciber. Si eni tͥssuiaba fuerĩt nentͥ gn̾is q̃ iõgã pemu¬
timã
nat᷑alit̃ babebunt ꝑ u uocaiem loco positã cõsonantis notent᷑. ut cadauer

Expanded text:
inter b et l collocatas repperire non potui. bam et bem syllabas cum aliis inter b et l collocatas repperire non potui. bam et bem syllabas cum aliis uocalibus in nominatiuo casu a Latino sermone abhorrere cognouimus, excepto nouem significat autem indeclinabilem numerum, er, syllabae terminatae, per b mutam scribentur, si disyllaborum non egrediantur numerum, quorum naturaliter longa minime carebit penultima, id est, si non fuerit trisyllaba, quae naturalem longam non habebit penultimam, ut, jubar, liber, imber, uber, faber, suber, Calaber, Mulciber. Si enim trisyllaba fuerint neutri generis, quae longam penultimam naturaliter habebunt, per u vocalem loco positam c
Abbreviated transcription (Latin):
longa ñ erit penuitima. B. muitũ decent̃ in scͥpt᷑a locũ suũ teniebit.
itat̾n si ñ a masculino gn̾e noĩa fuerint figurata ut herba. tuba. t᷑ba
cat̾ua. minerua. Que dissaͥllabo rũ huiꝰ regłe suꝑant numerũ. hñt sõgã
a se oriant᷑ noĩa seu ab aliis ueniant. ut cõclane suaue. siue midue atq¬
hiis similia. Bi. n inueni t̃minatũ nͥ ĩ ꝓ nominibus datiui casus & in
aduerbio q̃ ꝑ .b. mutã oĩfariã scribent᷑. ut tͥ sibi. ubi.ibi. & ĩ pluralib
głari uel plurali . b. litt̾ã habeant in alio casu penttꝰ eadẽ ñ fulgen¬
te uitt̾a ꝑ .u. mutã scribent᷑. ut õib. similib pluribus. ac talia.
Bo. silaba defitita ꝑ .u. mutã scribot᷑. ut tͣbo. torbo. bubo. & tabo
ucet ꝑ ablatiuñ casũ eñtiet᷑. excepto pauone solũmͦ. Bai. sillaba
t̃minata ꝑ .b. mutã scripet᷑.  q̃ in barbaris nõibus aut latinis
os nouimus inuenisse. utist hãnibal. hasdrubal. alias uocales

Expanded text:
it paenultima, b mutam decenter in scriptura tenebit, ita tamen si non a masculino genere nomina fuerint figurata, ut herba tuba turba icaterua Minerua, quia disyllaborum huius regulae superantia numerum habuere longam a se oriantur nohis similia. -Bi non inueni terminatam nisi in pronominibus datiui casus et in aduerbio, quae per b mutam omnifariam scribentur, ut ‘tibi’, ‘sibi’, ‘ubi’, ‘ibi’ et in pluralibus gulari uel plurali b litteram habeant in alio casu penitus eadem non fulgente littera per b mutam scribentur, ut ‘omnibus’, ‘similibus’, ‘pluribus’ ac talia. -Bo syllaba definita per b mutam scribetur, ut ‘turbo’ et ‘orbo’, ‘bubo’ et ‘tabo’, licet per ablatiuum casum enuntieterminata per b mutam scribetur, quam in barbaris nominibus aut Latinis nos nouimus inuenisse, ut Hannibal, Hasdrubal. alias uocales
Abbreviated transcription (Latin):
ad latinum seritionẽ. b. mutã sibi pler̃ s defendunt. Ido auts diximꝰ pie¬
rũq qͥa st̃ q̃ latinis regłis seruiutt. ut massiua. hoc eni nom̃ licet
barbarũ constet. tam̃ regulã latinam script᷑a conseruat. qͣm suus
locus monstrabit. Buc. sillabã in uno repperi solũ mͦ nomine hoc
est bucca. qd ꝑ .u. mutam scribit᷑. Ual pͥma sillaba. si qͥdẽ .i. lit tera
fuerit cõsecinta. ꝑ .ui. scribet᷑. ut uaues & uallũ. Nã ballena & ballistrũ
lenũ ꝑ b. scribenda sĩ. Si uͦ .l. ñ seqͥt᷑. intera ꝑ .b. muta signabit᷑.

Expanded text:
ad Latinum sermonem, b mutam sibi plerumque defendunt. Ideo autem diximus plead Latinum sermonem, b mutam sibi plerumque defendunt. Ideo autem diximus plerumque, quia sunt quae Latinis regulis seruiunt, ut ‘Massiua’: hoc enim nomen, licet barbarum constet, tamen regulam Latinam <in> scriptura conseruat, quam suus locus monstrabit. Buc- syllabam in uno repperi solummodo nomine, hoc est ‘bucca’, quod per b mutam scribitur. Val- prima syllaba, siquidem l littera fuerit consecuta, per u scribetur, ut ‘ualles’ et ‘uallum’: nam ‘ballena’ et ‘ballistra’ per b scribenda sunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
reguias dabimꝰ. Uo. breuis ł ꝓducta soruans pͥncipiũ nominis ꝑ .ii.
uorago uomit. uotũ. Bono tłnitiodo regulam suꝑante eo qd in ta gen̾a
disꝑtitũ sit cũ p̃dictori nichi mobiliũ figara recipiat. Bu. seu ꝓducta seu
correpta fuerit. p̃posituu. mutã habeliit. ut buxus. busfo. bustũ. buciia
uucula. & huiuscemodi omĩa. Nullo eni mͦ pot̾at ipsa sibi .u. litt̾a p̃potu
ñ conruncta etiã alie cõsotianti in pͥma sillaba. cii tam̃ dissimił cõtimio
Nlam si pͥma sillaba desinat in cõionantẽ. ex qͥ etiã scd̃a incipiat.b. mutã
retinet. scͥpt̃a ut bucca bulla & hiis similia. Uar. sillaba qͥtiens p̃posita
sillabas inueni doficere. Boc unũ barbarũ didici. id ⁊ boceos. qd̾ .i.
mutã habere cognoscimꝰ. in scͥpt᷑a. E sciendũ qd̵ noĩa ꝑegͥna si trabãt᷑

Expanded text:
regulas dabimus. Vo- breuis uel producta seruans principium nominis per u regulas dabimus. Vo- breuis uel producta seruans principium nominis per u ‘uomitus’, ‘uotum’, ‘bono’ tantummodo regulam superante, eo quod in tria genera dispertitum sit, cum praedictorum nihil figuram mobilium recipiat. Bu- seu producta seu correpta fuerit praeposita, b mutam habebit, ut ‘buxus’, ‘buffo’, ‘bustum’, ‘bucina’, ‘bucula’ et huiuscemodi omnia. Nullo enim modo poterat ipsa sibi u littera praeponi non coniuncta etiam alia consonanti in prima syllaba. Cum tamen dissimilis continuo Nam, si prima syllaba desinat in consonantem, ex qua etiam secunda incipiat, b mutam retinet scriptura, ut ‘bucca’, ‘bulla’ et similia. Vac- syllaba, quotiens praeposita . Bec- et bic- syllabas inueni deficere. Boc- unum barbarum didici, id est ‘Bocchos’, quod b mutam habere cognouimus in scriptura. Et sciendum quod nomina
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. Pret̾ea querimꝰ. cur ueritas & ferminini gen̾is existens. & dissilla¬
positionis. s descendit a mobili gen̾e. Est enĩ uerꝰ. uera. uerũ. et qͦ nas¬
cit᷑ appellatio ueritas. Et idõ pͥmiformis sui regłam necessario defendit.
Simili mͦ & uenatrix masculi sui originẽ sequit᷑. Ui. lotiga ł breuis
scribunt᷑. Discretiois enĩ gr̃a.bis. numerꝰ ꝑ hanc litterã scͥptt᷑. ut sopa¬
ret᷑ a nomine monosillabo. qd̃ uim & necessitatẽ significat. ueluti biceps.
bilingius. uiformis. bipartenis. bienniũ. bicnũ. biga biduũ. bicolor
bipennis. bi iugũ. ac talia. si aut̃ pura remaneant. numero .n. t̾dacta
in cõsonantiũ potestatẽ habebunt positam. ut uictot. uinũ. uitis uetꝰ
gnis consistens numetꝰ dissillabarũ excessit. Bile &̃ discretiõis causa
dicit᷑. Nlã si fei significat ꝑ .b. mutã. Si abiectũ aliqͥd aut parui
p̃cii ꝑ .u. scribet᷑. Bibuia aut̃ a u̾bo qd̵ ÷ bibo tͣducit᷑ cuiꝰ postea

Expanded text:
syllapositionis nomen, sed descendit a mobili genere. est enim uerus uera uerum, ex quo nascitur appellatio ueritas, et ideo primiformis sui regulam necessario defendit. simili modo et uenatrix masculini sui originem sequitur. ui longa uel breuis scribetur. Discretionis enim gratia ‘bis’ numerus per hanc litteram scribitur, ut separetur a nomine monosyllabo, quod ‘uim’ et ‘necessitatem’ significat, ueluti ‘biceps’, ‘bilinguis’, ‘biformis’, ‘bipatens’, ‘biennium’, ‘bimum’, ‘biga’, ‘biduum’, ‘bicolor’, ‘bipennis’, ‘biiugum’ ac talia. Si autem pura remaneant numero, u traductam in consonantium potestatem habebunt positam, ut ‘uictor’, ‘uinum’, ‘uitis’d neutri generis consistens numerum disyllaborum excessit. ‘Bile’ etiam discretionis causa dicitur: nam si ‘fellem’ significat, per b mutam; si “abiectum aliquid ac parui a
Abbreviated transcription (Latin):
Ae siiaba qͥm nc̃ in fine sermonis diptongon scribitnus. ut cogitatio¬
nes magnę ap̃ antiquos ꝑ .ai. scribebat᷑. ut esset distantia geniti¬
uoꝵ a datiuis. Nam genitiuo hanc diuisionẽ dabant. ut ñ t̾et
suiabis similis datiuo. si tͥsillabis inueniret᷑. ut magnai. asiai
aulai. frugai. ferai. Relique ⁊ reliqui ꝑ .c. scribebant᷑. & sicut relicu¬
us & uacuus. sic relicui & uacui. sic mortiuis ⁊ mortui. strenus stre¬
nui. Ant nc̃ reliqͥe uel exaeqͥae ꝑ .q. scribunt᷑. Cotidie ꝑ ceo. scͥbit᷑¬

Expanded text:
ae syllaba, quam nunc in fine sermonis diptongo scribimus, ut cogitatioae syllaba, quam nunc in fine sermonis diptongo scribimus, ut cogitationis magnae, apud antiquos per a et i scribebatur, ut esset distantia genitiuorum a datiuis. nam genitiuo hanc diuisionem dabant, ut non esset disyllabus similis datiuo, sed trisyllabus inueniretur, ut magnai, Asiai, aulai, frugiferai. reliquiae et reliqui per c scribebantur, et sicut relicuus ut uacuus, sic relicui et uacui, sic et mortuus et mortui, strenuus <et> strenui. at nunc reliquiae uel exequiae per q scribuntur. cotidie per c et
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ÷ .p. ante .u. habere debeant. Nam sicut in casib nominũ
p. littera in u. cõmutat᷑. ut ÷ celeps celibis. ita in tẽporib
q uerborũ e contrario u. in p. cõmutatũ uidemꝰ. ut scͥbo scͥpsi
scripturꝰ. iabo lapsus. lapsutꝰ. Nubo nupsi nupt᷑a. E. iti aniti¬
quis ubris latinoꝵ scriptũ ñ ÷. s ꝓ illo duo .s.s. ponebant᷑. crota¬
g̃tor ũ uti in latina lingua tĩ erubuerint erubescendũ crediderunt.
lit t̾as grecas int̾miscere. Nã satiꝰ ÷ alienis bene uti. qͦm nr̃a ine
cũ enĩ qd̾ nos pubucũ. &̾ qd̾ nos cuipã illi colpã dixert̃. Supt̃
ꝑ p. scribondũ.ñ ꝑ .u. Neglegen ꝑ .g. nĩ ꝑ .c. scribendũ. Et ut ali¬
meapolim & aua huiusmodi. quidam ꝑ y. litterã putauerunt. eo qd g̾ca
esse dicerent. s a pud nos .y. litt̾a ñqͣm uocali conungit᷑.
Ee papiriano ista collecta sunt.

Expanded text:
 incertum est p an b habere debeant. Nam sicut in casibus nominum  incertum est p an b habere debeant. Nam sicut in casibus nominum p littera in b commutatur, ut est ‘caeleps’ ‘caelibis’, ita in temporibus quoque uerborum econtrario b in p commutatum uidemus, ut ‘scribo’ ‘scripsi’ ‘scripturus’, ‘labor’ ‘lapsus’ ‘lapsurus’, ‘nubo’ ‘nupsi’ ‘nuptura’. Z in antiquis libris Latinorum scriptum non est, sed pro illo duo ss ponebantur, ‘crotantegris Grecorum uti in Latina lingua non erubuerunt, erubescendum crediderunt litteras Grecas intermiscere. Nam satius est alienis bene uti, quam nostra inel. supter per p scribendum, non per b. neglegere per g, non per c scribendum. Eutalium, Eupolim et alia huiusmodi quidam per y litteram putauerunt, eo quod Greca esse dicerent; sed apud nos y littera numquam uocali coniungitur. {IV.} ex Papyriano ista collecta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓU. nos. eo utim̃. ꝙͦ nulo m̾ transferri potuit. S uis ipsiui tͥnslata:
in p.s. uUt que ꝑ qͦ. scribatt᷑. ꝑ p .s. scͥbauiꝰ. In cet̾is casu aut iubis exe¬
unt. aut in pis. Ut celels celibis. anceps. aucupis. cynyps cynypis.
Diuisionẽ p̃t̾ea siiabarũ ad .b.s. & p .s. ꝑtiuentẽ hinc obseruabis.
qd̾ ubicunq p .s. erunt. diuidi ñ possunt. s ad sequentẽ uel antece
dentem sulabã applicabunt᷑. tanquã utuus litt̾e potestatẽ habeãt.
Apstinui. aps. & teriui. Apscessi. aps & cessi. apscondo. aps. & cõdo
At uui .b.s. fuerint. diuidant᷑ necesse ÷. ut obttupui. obstupeo.
obsũ obstrepo. Pret̾ea .b .s. ñquã coniunctas itiue nues. Hon
enim possunt facere siliabam. Q si pͥmã qͥdetn tiocalẽ habeant
fauunt. quas ipse cõsonent. ut trabs quã dicimꝰ trabem. Cet̃ ui
si añ uocalem ponant᷑. nulio mͦ enuntiationẽ capiunt. Contra
ps etiam p̃posite sic sonant. ut ap̃ g̃cos hatic tantundem ratio¬

Expanded text:
t, sed uis ipsius translata est in ps, ut quae per ψ scribuntur per ps scribamus. haec in ceteris casibus aut in bis exeunt aut in pis, ut caeleps caelibis, auceps aucupis, Cynyps Cynypis. diuisionem praeterea syllabarum ad bs et ps pertinentem hanc obseruabimus: quod, ubicumque ps erunt, diuidi dentem syllabam applicabuntur, tamquam unius litterae potestatem habeant, ut ‘apstinui’ ‘aps’ et ‘tinui’, ‘apscessi’ ‘aps’ et ‘cessi’, ‘apscondo’ ‘aps’ et ‘condo’. At ubi bs fuerint, diuidantur necesse est, ut ‘obstipui’, ‘obstupeo’, ‘obsum’, ‘obstrepo’. Praeterea bs numquam coniunctas inuenies: non enim possunt facere syllabam et, si primam quidem uocalem habeant, fallunt quasi ipsae consonent, ut ‘trabs’ quam dicimus ‘trabem’. Ceterum si ante uocalem ponantur, nullo modo enuntiationem capiunt. Contra ps etiam praepositae sic sonant, ut apud Grecos ψ. Eandem ratio
Abbreviated transcription (Latin):
cient̃ ut puto tͣctauimꝰ. Ab expositis etũ recte iã ĩtellige
possumꝰ. si qͥd cueniet dictorũ c̃trariũ. Ibi nãq cõsidare debe¬
uimꝰ. ne aliqͦd dissimile fuerit uei gn̾e ł numio sillabarũ
uel teꝑti signiticatiõe. uel si ex aua parte orbĩs descend̾int. q̃ obser¬
ti necessariũ. & cupra eam laborire ñ suꝑuacuũ iudico. De hac g parde
regłas qͥntu possumꝰ breuit̃ meditom. Idicatiui mͦ. pͥitia ĩspiciẽtes ꝑsona
uerbi souicet actiui uei ã neutri. Sicut enĩ auctiuum sic & pͣsauum
seribet᷑ Nam in comunibus et deponentib nuuam inuenire potui qͣsti¬
onem Ex datis enum in noĩe regłis. exponendis q q̃ in u̾bo inueniuat᷑

Expanded text:
cienter, ut puto, tractauimus. ab expositis enim recte iam intellegere possumus, siquid eueniet dictorum contrarium. ibi namque considerare debebimus ne aliquid dissimile fuerit uel genere uel numero syllabarum, tempore, significatione, uel si ex alia parte orationis descenderint, quae obserre necesregulas, quantum possumus, breuiter meditemur, indicatiui modi primam inspicientes personam, uerbi scilicet actiui uel etiam neutri. Sicut enim actiuum, sic et passiuum scribetur: nam in communibus et deponentibus nullam inuenire potui quaestionem. Ex datis enim in nomine regulis exponendisque in uerbo, quae inueniuntur