comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agi nichil potest. ⁊ omnia sopore qͥe tis¬
ta sũt. siam tempꝰ ꝑ se non intelli¬
gitur. nisi ꝑactus humanos. medi¬
um autẽ noctis actu caret. gͦ intẽ¬
pesta in actuos a quasi sine temꝑe.
hoc est sine effectu ꝑ quem dinosct᷑¬
tempꝰ. Unde est. intempestiue uenisti.
gͦ intempesta dr̃. quia caret temꝑe
idest actu galliciniũ. ꝓpt̾ gallos lu¬
cis p̾nuncios dictũ. matutinũ est
int̾ ab scessũ tenebraꝵ ⁊ aurore aduẽ¬
tũ. ⁊ dictũ matutinũ qd̾ hoc tempꝰ in¬
choante mane sit. dilutulũ quasi iã
incipiens parua diei lux. hec ⁊ au¬
rora que solem p̾oedit. Est autẽ au¬
rora diei cdarescentis exordiũ. ⁊ pͥmꝰ
splendor aeris qui g̾ce eoos dr̃. quã
nos ꝑ diriuationẽ aurorã uocamꝰ
qͣi cororã. Unde ẽ illud. ⁊ letꝰ eous.
euxꝰ equis eo asq acies. de ebdoma
bdomada dicta a numero da¬
septem dierũ. quoꝵ repetitio
ne menses ⁊ anni ⁊ scl̃a ꝑaguntur.
hepta enim g̾ci septem dicitnt. hãc

Expanded text:
agi nihil potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actu caret: ergo tempestas inactuosa, quasi sine tempore, hoc est, sine actu, per quem dignoscitur. Unde est: intempestive venisti: ergo intempesta dicitur, quia caret tempore, id est, actu. Gallicinium propter gallos lucis praenuntios dictum. Matutinum est, inter abscessum tenebrarum et aurorae adventum; et dictum matutinum quod hoc tempus inchoante mane sit. Diluculum quasi iam incipiens parva diei lux. Haec et aurora, quae solem praecedit. Est autem aurora diei clarescentis exordium et primus splendor aeris, qui Graece ἡὼς dicitur; quam nos per derivationem auroram vocamus, quasi eororam. Unde est illud Virg. Aen. 489: Eoasque acies. De hebdomada . Hebdomada dicta a numero septem dierum, quorum repetitione et menses et anni et saecula peraguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
iniudiciis dic̾etur librarii scb̾ent cõ¬
plures simul astantes cliuisis int̾ se
peret. Rome pͥmus tullius tyrocice¬
ronis lib̾tus cõmentatꝰ est. notas: s
tantũ p̾positionũ. post eũ dipsam¬
nius. filargius.⁊aquila. lib̾tus me
cenatis. Alii alias addiderũt. Deniq
senrca contractuominiũ. digestoq
⁊ aucto numero effecit opꝰ in qͥnq mi¬
lia. Note autẽ dicte eo qd̃ u̾ba uł silla¬
bas p̾fix. s caracterib notent ut

Expanded text:
in judiciis diceretur librarii scriberent comin judiciis diceretur librarii scriberent complures simul astantes, divisis inter se peret. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentatus est notas, sed tantum praepositionum. 2. Post eum Vipsanius Philargcenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllab
Abbreviated transcription (Latin):
comediis. uel tragediis periodos. Ma¬
strophus infertur. ħ Auersa cũ obe¬
lo ad ea apponit᷑ que ad aliqͥd respi¬
fundo. conamur. nos armis eros
qui ue troꝰs achius subicit.⁊̃ dip¬
le suꝑne obelata ponit᷑ ad conditõ¬
nes locoꝵ. ac tempoꝵ ꝑsonarũq
obelata ponit᷑. finito loco sio mona¬
de significante similẽ sequentẽ quo
ẽẽ E cerauniũ ponit᷑. qͣtiens multi
u̾sus ĩꝓbantur. nec ꝑ singłos obelan¬
tur. Cerauniũ enim fulmen dicitur
ꝑ. Crissimon hec sola ex uoluntate
obscuritatis est. ob sollicitudine: ꝙ an pe
chora superior ponitur. ubi aliqua res.
nuntiatũ est .I. coronis nota ẽ que in
finc libri apponitur: alogus nota
ut ubi lector in liminari huiꝰmodi si¬
gnũ inuen̾it ad textũ recurrens
eiusdẽ sermonis uel u̾siculi. sciat es¬
se expositionẽ ciuꝰ simlem suꝑiacen
mille ⁊ centũ inuenit. Notarum
usus erat ut qͥcquid ꝓ contentõne auͭ

Expanded text:
comoediis vel tragoediis periodos. Acomoediis vel tragoediis periodos. Astrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea ponitur quae ad aliquid respifundo conamur? nos? an miseros qui Troas Achivis obiecit? Diple superne obolata ponitur ad conditiones locorum ac temporum personarumque obelata   ponitur, finita loco suo monade significante similem sequentem quoque esse. 21. Ceraunium   ponitur quoties multi versus improbantur, nec per singulos obelantur, ceraunus enim fulmen dicitur. 22. Chresimon  . Haec sola ex voluntate obscuritatis est, ob sollicitudinem ponitur. 24. Anchora   superior ponitur, ubi aliqua res nuntiatum est. 26. Coronis   nota tantum in fine libri apponitur. 27. Alogus   nut ubi lector in liminari hujusmodi signum invenerit ad textum recurrens ejusdem sermonis vel versiculi, sciat esse expositionem cujus similem superjacentmille et centum invenit. 37 Notarum usus erat ut quidquid pro concione aut
Abbreviated transcription (Latin):
reb. que in conexu concurrũt. quẽ ad̾m
in cathalogo. loca a locis. regiones a re¬
gionib in agone p̾mia a p̾miis. cer¬
damina a diu̾sis c̾caminib seꝑantur¬
N positura ẽ. figura paragrapho contͣ¬
ria. lideo sic formata. qr sicut ille pͥnci¬
pia notat. ita ista fines a pͥncipiis seꝑat.¬
u. Crifia circuli ꝑs inferior cum pũcto
ponit᷑ in hiis locis. ubi questio dura
⁊ obscirra aꝑiri. uł soluinon potuit
ꝯ antisimina ponitur ad eos u̾sus quoꝵ
ordo ꝑmutandꝰ est. sic ⁊ in antiqͥs aucto¬
rib positũ inuenitur. Mantilimina cũ
puncto in hiis locis. ubi in eod̾ sensu
duplices u̾sus sunt. ⁊ dubitatur quis
stimonia scãrum scͥpturaꝵ. ⁊ diple
cusanus apposuit homericis u̾sibus
ad seꝑationẽ olimpi a celo, .I. diple
tis. hanc antiqui in hus apponebãt.
que renodotus effessius nõ recte ad¬
iecerat. aut detraxerat. aut ꝑ motaue¬
rat. in hiis ⁊ nr̃ ea usi sunt. Adiple

Expanded text:
rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum rebus, quae in conexu concurrunt, quemadmodum in Catalogo loca a locis et regiones a regionibus, in Agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. Cryphia, circuli pars inferior cum puncto, ponitur in his locis, ubi quaestio dura et obscura aperiri vel solvi non potuit. Ͻ Antisimma poniordo permutandus est. Sic et in antiquis auctoribus positum invenitur. Ͽ Antisimma cum puncto ponitur in his locis ubi in eodem sensu duplices versus sunt, et dubitatur qui stimonia sanctarum Scripturarum. Diple cusanus posuit Homericis versibus ad separationem Olympi a caelo. Diple tis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple
Abbreviated transcription (Latin):
note apd̾ celebrimos auctores fue¬
runt. quasq antiqui ad distinctionẽ scͥ¬
pturaꝵ carminib. ⁊ historiis apposuer̃t.¬
ad demonstrandã unãqmͣq u̾bi senten¬
tiarumq ac u̾suum rationẽ. Note autem
nitur in hiis que omissa sunt. ut illuce¬
scant ꝑ eam notam. que deesse uidentur.
Stella aster dicitur g̾co sermone. a qͦ aste¬
riscus diriuatus est:. obelus id est
uirgula iacens apponitur in u̾b uł in
sentenciis suꝑflue it̾atis siue in hiis lo¬
cis ubi lectio aliqua falsitate notata est.
ut quasi sagitta uigulet. suꝑnacua atq
gula int̃ gem inos piunctos iacens appo¬
nit᷑. in hiis locis que sacre scpture int̾¬
p̾tes eodem sensu. s diu̾sis sermonib
tͣnstułunt: Y antigraphus cum pũdo
apponiit᷑. ubi in translationib diu̾sus
sensus habetur:. asteriscus cum
obelo. Hac ꝓpͥe aristarcus utebatur. in
hiis u̾sib. qͥui ñ suo loo positi erant.
Paragraphus ponit᷑ ad seꝑandas res a

Expanded text:
e apud celeberrimos auctores fuerunt, quasque antiqui ad distinctionem scripturarum carminibus et historiis apposuerad demonstrandam unamquamque verbi sententiarumque ac versuum rationem. Notae autemnitur in his quae omissa sunt, ut inlucescant per eam notam, quae deesse videntur. Stella enim ἀστήρ dicitur Graeco sermone, a quo asteriscus est dirivatus. Obolus, id est, virgula iacens, adponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive in his locis, ubi lectio aliqua falsitate notata est, ut quasi sagitta iugulet supervacua atque gula inter geminos punctos iacens, opponitur in his locis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus transtulerunt. Antigraphus cum puncto adponitur, ubi in translationibus diversus sensus habetur. Asteriscus cum obolo. Hanc proprie Aristarchus utebatur in his versibus, qui non suo loco positi erant. Paragraphus ponitur ad separandas res a
Abbreviated transcription (Latin):
decretionib de tutelis. de usu. de ca¬
ptionib que iura apd̾ nullũ aliũ
ppłm repperiunt᷑. s ꝓpͥa sũt roma¬
noꝵ. ⁊ in cosdem solos constitutta.
Constat autẽ ius quiritũ ex legib.
ex plebiscitis. constitõnib pͥncipũ.¬
edictis siue prudentũ responsis. Qͥd¬
ex est constitutio ppłi qͣt lex
maiores natu simul cum plebib
aliquid sanxerunt. Quid sit scita
cita sunt que plebes tantũ plebiũ.¬
constituunt.⁊ uocata scita ꝙ ex ea
plebs sciat. uł qd̃ sciscitat᷑. ⁊ rrgat ut
ficit. Senatus consultũ qd̃ tantũ se¬
natores ppłis consulendo dec̾nunt. Qͥd¬
qd̾ rex uel imꝑator constituit uel

Expanded text:
ditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucaditatibus, de cretionibus, de tutelis, de usucapionibus, quae jura apud nullum alium populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum, et in eosdem solos constituta.Constat autem ius Quiritum ex legibus, ex plebiscitis, constitutionibus principum sive prudentium responsis. Lex est constitutio populi, quando maiores natu simul cum plebibus aliquid sanxerunt. Quid scita plebium . Scita sunt quae plebes tantum constituunt; et vocata scita quod plebs sciat vel quod sciscitatur et rogat ut fiat. Senatusconsultum est quod tantum senatores populis consulendo decernunt. Cod rex vel imperator constituit vel
Abbreviated transcription (Latin):
nũquam iniustũ. s naturale equũ¬
Q habetur. Qͥd sit ius aiuile
Us cuule est qd̃ quisꝙ ppłs uel ciui¬
tas sibi ꝓpͥum. humana diuinaꝙ cã
constituit.. Quid gentium.
Us gentium est sediũ occupatio edi¬
ficatio. munitio. bella. captiuitates.
seruiutes. post limina. fed̾a pacis. ĩ¬
dutie legatoꝵ. non iuolandoꝵ religi¬
o conubia int̾ alienigenas ꝓhibita
⁊ inde ius gentiũ qd̾ eo iure om̃es
fere gentes utunt᷑. Qͥd sit ĩ mili
Us militare est belli inferendi tare¬
sollempnitas fed̾is faciendi nexus
signo dado eg̾ssio in hostẽ uł omis¬
sio. itẽ signo dato receptio. Idẽ fla¬
gitii militaris disciplina. si locus
deseratur. Itẽ stipendioꝵ modꝰ dig¬
nitatũ gradus p̾mioꝵ honor. uelu¬
ti cũ corona uł torques donantur.
portio. Quia sit us publicum.
Us publicum in sacͥs ⁊ sac̾dotib et
in magistratib.. Quid us quintũ¬
us quiritũ est ꝓpͥe romanoꝵ qd̃ nul
li tenent nisi quirites idest romani

Expanded text:
naturale aequumque habetur. Quid sit ius civile . Ius civile est quod quisque populus vel civitas sibi proprium humana divinaque causa constituit. Quid sit ius gentium . Ius gentium est sedium occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. Quid sit ius militare . Ius militare est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti cum corona vel torques donantur. portio. Quid sit ius publicum . Ius publicum est in sacris et sacerdotibus, in magistratibus. Quid sit iusli tenent, nisi Quirites, id est Romani
Abbreviated transcription (Latin):
runt enim in adiutoriũ ⁊ consola¬
tionẽ ornni illi ppło redeunti ad pa¬
tͥam. Nam ⁊ templũ dñi idem reedi¬
ficau̾nt ⁊ muroꝵ ac turriũ opus
ip̃i restaurarũt. Ananias gr̃a d̾i
auxilium dñi. Idẽ ⁊ ãbdenago.
qd̃ in latinũ u̾titur. seruiens ta¬
ceo. Misael qui ppłs dñi. ip̃e ⁊ mi¬
sach. qd̃ untt̾p̃tatur risus uł gau¬
dium. Azia fr̃ m̃s. Semeia audi¬
in herentes humo. curuatos in
t̾ram ⁊ ea que in uno sũt cogitan¬
tes ⁊ in reb transeuntib spem po¬
nentes tͣnsiliuit canendo. iste qui
uocantur transiliens. ethan. acci¬
piens uel formido eoꝵ. Eman ro¬
bustus. Barachia benedictus dñi.
uel bñdictus dñs. Olda distinctio
siue diu̾tim. Iudith laudans uł
confidens. Hester absoensa. zacha¬

Expanded text:
runt enim in adiutorium et consolarunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraverunt. Ananias gratia Deauxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiinhaerentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulum. Iudith laudans, vel confitens. Hester absconsa. Zacha
Abbreviated transcription (Latin):
affirmant. quem resuscidauit helias.
matre postea ad eum dicente. Nũc co
ore tuo est u̾itatis. ob hanc causã
puerum ipsũ amathi uocitatũ. A¬
mathi enim ex hebreo in latinam
rum helias locutus est. ille qui su¬
scitatus est. Filius nũcupatꝰ est ue¬
ritatis. ⁊ acharias memoria dñi
septuagesimo anno desolationis
templi completo zacharia p̾dican¬
te memoratus est dñs ppłi sui. iꝰ
dificata est ⁊ urbs ⁊ templũ. ag
geus in latinũ festiuus ⁊ letus
resonat. destructum eñi templũ
edificand̾ p̾dicat. ⁊ post luctũ ca¬
ptiuitatis regͥssionis leticiam p̾¬
dicat. Malachias int̾pretatur an¬
gelus dñi. idest nuntius. Quic¬
quid enim loquebatur quasi a
dño essent mandata ita c̾debant᷑.
unde eius nomen ita septuaginta
tnͣstułunt dicendes. assumptio u̾¬
bi dñi suꝑ isrł in manu angłieiꝰ.
hesdras adiutor. Neenuas conso¬
lator a dño qndam eñ p̾sagio
futuri. nomina ista sortiti sũt. fue¬

Expanded text:
adfirmant, quem resuscitavit Helias, adfirmant, quem resuscitavit Helias, matre postea ad eum dicente3 Reg. 17,ore tuo est veritatis.' Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam rum Helias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Zacharias memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolatiotempli completo, Zacharia predicante, memoratus est Dominus populi sui et dificata est urbs et templum. geus in Latinum festivus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. 22. Malachias interpretatur angelus Domini, id est, nuntius; quidquid enim loquebatur, quasi a Domino essent mandata, ita credebantur, et inde ita nomen ejus Septuaginta transtulerunt, dicentes: Assumptio Verbi Domini super Israel in maEsdras adiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fue
Abbreviated transcription (Latin):
xans. qui uel ex eo qd̃ amabilis
dñi fuit. uocatur amplexatio. uel ꝙ
uictamen cum d̾o cong̾ditur ample¬
xantis idest luctantes sortitꝰ est no¬
men. Nullus enim tam audaci uo¬
ce ausus est dm̃ ad disceptationẽ
iusticie ꝓuocare. cur in reb huma¬
nis ⁊ mundi istiꝰ tanta rerũ u̾satur
iniquitas. Micheas quis hic uel qͥs
ute. Sophonias specł̃m uel archañ
dm̃ interp̃tatur utrũq ad ꝓpħam
conuenit. Ip̃i enĩ sciunt myst̾ia di.
abdias seruus dñi. Sicut enĩ moy¬
ses famulus dñi ⁊ apłs seruus xͥ.¬
iste ita legatꝰ ad gentes missus. in
det ⁊ p̾dicat que ꝓph̾ali digna sunt
minist̾io ⁊ seruituti. Inde seruus dñi.
Ionas int̾pretatur colũba siue do¬
lens. Columba ꝓ gemitu quando ĩ
uentre ceti tͥduo fuit. dolens autem
uł ꝓpt̾ tͥsticiam qmͣ habuit de salute
nimuitaꝵ uel ꝓpt̾ hedram subito a¬
rescentẽ. cuius umbraculo tegebat᷑
contra solis ardorẽ. Ipse est ⁊ ama¬
thi sareptene iudue filius. ut iudei

Expanded text:
ans; qui vel ex eo, quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis, sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas. Micheas, quis hic, vel quis iste? Sophonias speculum, vel arcanum Domini interpretatur. Utrumque ad prophetam convenit; ipsi enim sciunt mysteria Dei. Abdias servus Domini. Sicut enim Moyses famulus Domini et apostolus iste legatus ad gentes missus venit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾saꝵ geritiũ eĩq sacramenta ã¬
plius qmͣ oet̾i p̾dicat. Iheremias excel¬
sus dñi. ꝓ eo qd̾ dc̃m est ei. constitui
te super gentes ⁊ regna. Ezechiel for¬
titudod̾i. damel. iudiciũ d̾i. siue qr¬
coꝵ falsitate susantiã ab int̾itu libe¬
rauit. siue qd̾ uisiones ⁊ sõpnia qͥb
per sitigła q̃dam ⁊ enigmata futura
monstrabantur. sagaci m̃te disc̾riẽs
aꝑuit. Hic et desid̾ioꝵ uir appellatus
est quia panem desid̾ii non mandu¬
cauit ⁊ uinũ concupĩe non bibit. O¬
see saluator. aut saluans. dum enim
latis ydolis quos p̾cedentes reges ꝯ¬
serrau̾ant templũ dñi pgasse ac pu¬
rificasse monstratur. Iohel dñs d̾s
siue inacipiens do. uel fuit dei. Hec
enĩ eius uocabłm resonat ethimo¬
logia incerta. Amos ppłs auulsus. ꝓ¬
płetia enim eius ad ppłm fuit csrł.
quia iam auulsus erat a dño. et
aureis uitulis deriuebat. sine auul¬
men siue consolator. Incͥpat eñĩ ci¬

Expanded text:
um gentium, ejusque sacramenta amplius quam caeteri praedicat. 8. JEREMIAS excelsus Domini, pro eo quod dictum est ei: Constitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudo Dei. DANIEL, judicium Dei, sive qeorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec salvator, aut salvans. Dum enim latis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eius ad populum fuit Israel, quia iam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulmen sive consolator : increpat enim ci
Abbreviated transcription (Latin):
geña .uii. sunt. pͥmũ genus exdasis.
qͥd̃ est m̃tis exessus. sicrit uidit pe¬
trus uas illud subinissũ de celo in
stupore m̃tis cũ uariis animalib.
sicut iacob subnixam scalam in celo
dormiens uidit. Quartũ genus ꝑ nu¬
bem sicut ad moysen ⁊ ad iob post
plagam loquit᷑ d̾s. Quuntũ genus
uox de celo. sicut ad abraham sonu
nus accepta ꝑ abola. sicut ap̃ salo¬
monẽ in ꝓu̾biis ⁊ ap̃ balaam cũ
euocaretur abalac. Septimũ genius
repletio sp̃c sc̃ĩ sicut pene ap̃ omes
ꝓpħas. alia tͥa gen̾a uisionũ ẽẽ dixe¬
runt. Unũ sod̾m oculos corꝑis. sicut¬

Expanded text:
 sunt. Primum genus ecstasis, quod est mentis excessus; sicut vidit Petrus vas illud summissum de caelo in stupore mentis cum variis animalibus. sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de caelo; sicut ad Abraham sonuinus accepta parabola; sicut apud Salomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus repletio sancti Spiritus; sicut pene apud omnes prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
scdm sp̃m quo ymaginam᷑ ea que ꝑ
corpus sentimus sicut uidit petrꝰ
discũ. illum scibnititi de celo cũ ua¬
riis animalib ⁊ sicut ysaias dm̃ ĩ
sede altissima nõ corporalit̾. s spi¬
ritalit̾ uidit. Non enim dm̃i forma
corporea cͥcũt̾minat. s quẽadmodũ
figuralit̾ non ꝓpͥe multa dicuntur.
ita etiam figurate młta monstrant᷑.
Terciũ autẽ genus uisionis est
qd̃ neq corporeis sensib neq illa
ꝑte anime qua corꝑaliũ rerum y¬
magines capiunt᷑. s ꝑ intuitũ mẽ¬
tis quo intellecta conspicit᷑ u̾itas
sicut daniel p̾ditus mente uidit ꝙ
balchasar uiderat corpore sine qͦ
gen̾e illa duo uel in fructuosa sũt.
uel etiam in eirorem mutũt. omĩa¬

Expanded text:
m, quo imaginamur ea quae per corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de coelo cum variis animalibus; et sicut Isaias Dominum in sede altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate. non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa monstrantur. tertium autem genus uisionis estod neque corporeis sensibus, neque ulla parte animae qua corporalius rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas; sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore: sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Om
Abbreviated transcription (Latin):
siones dei. Quordam autẽ ꝓpħarũ
echimologie nominiũ annotate sũt.
uocabula enim eoꝵ satis ostendunt.
quid in futuris factis dictisq sius p̾¬
quadringentis sacdͤtib baal inuoca¬
to nomine dñi descendit de celo ig¬
nis suꝑ holocaustũ. Qd̾ cum uidis¬
set omnis ppłs. oecidit in faciem et
le pͥus nomen accepit. ꝓ eo qd̃ ꝑ eũ
postea cognou̾it ppłs dñm dm̃. Idẽ et
fortis dominus int̾pretat᷑. uł ꝓpt̃ ꝙ¬
dñi salus int̾p̾tatur. uocabulũ aut̃
lidem ex futuri p̾sagio suscep̃. Deni¬
lens ppłm a morte saluauit. Nathã¬

Expanded text:
siones Dei.' Quorundam autem prophetarum etymologiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque suis prquadringentis sacerdotibus Baal, invocato nomine Domini descendit de caelo ignis super holocaustum. 'Quod cum vidisset onmis populus, cecidit in faciem suam et le prius nomen accepit quia per eum postea cognoverit populus Dominum Deum; idem et fortis Dominus interpretatur vel Domini salus interpretatur. Vocabulum autem et idem ex futuri praesagio suscepit. Denilens populum a morte salvavit. H
Abbreviated transcription (Latin):
riũ uocatũ am̃sa ꝑ diriuationẽ
qiͣ messoriũ. parapsis qͣdrangulũ
⁊ qͣdrilaterũ uas .i. parib absidis.
patenia qd̃ dispansis padentib q
sit oris lancis. gauata qiͣ cauata
.g. ꝓ .6. litt̾a poĩta. hio ⁊ conca. S
illa cauata: ista concaua. Sic ⁊ g̾ci
hec nuncupant. Scudella ab scuto
ꝑ diminutionẽ. Est eñi eiꝰdẽ similis.
apofereta ag̾as a ferendo poma
⁊ suluca quasi salzica. Acctabulũ
qiͣ acitaferũ qd̃ acetũ ferat. Code¬
ar ab usu pͥus cocleaꝵ drctũ. huic
ẽ illud ueterũ disticon. Sũ oocleis̾

Expanded text:
rium vocatum a mensa per derivationem, quasi mensorium. Parapsis quadriangulum et quadrilaterum vas, id est paribus absidis. Patena, quod dispansis patentibusque sit oris. Lancis. Gavata, quia cavata, G pro C littera posita. Hinc et conca; sed illa cavata, ista concava: sic et Graeci haec nuncupant. Scutella ab scuto per diminutionem; est enim eiusdem similis. Apophoreta a Graecis a ferendo poma  Idem et sulzica, quasi salzica. Acitabulum quasi acetaforum, quod acetum ferat. Coclear ab usu prius coclearum dictum. Hinc est illud veter
Abbreviated transcription (Latin):
gnis eminentiorib indꝰ extra¬
ue exp̾ssa a celo uocata. ꝙ est
genꝰ ferram̃̃ti quẽ uulgo celio¬
nẽ uocant. Crisendita uasa de
anrata gͥcum ẽ. anagliua ꝙ su¬
ꝑius suit sculpta. Greci enim a¬
sursũ scułpta. Discus anten iscus
a specie scitti. Unde ⁊ scutella. postea
discus uexatus qd det escã .i. ap
ponat. a qͦ ⁊ discũbendes dicti siue

Expanded text:
gnis eminentioribus intus, extragnis eminentioribus intus, extrave expressa: a coelo vocata, quod est genus ferramenti, quem vulgo cilionem aurata; Graecum est. Anaglypha, quod superius sint sculpta; Graeci enim ἄsursum sculpta. Discus antea scus ab specie scuti; unde et scutella. Postea discus vocatus quod det escas, id est adponat; a quo et discumbentes dicti: sive
Abbreviated transcription (Latin):
formã. Unde ⁊ apłs dicit. slũ¬
qͥd dicit figmentũ et qui se fĩ¬
xit. quare sic me fecisti: fictilia
uasa in samo itisula pͥtis ĩuẽ¬
da tradunt᷑ facta ex creta ⁊ĩ du¬
rata igni. Uñ ⁊ samiauasa p̾eaĩ¬
soꝵ quam fundendi eris aut ar¬
genti. Ap̃ ued̾es eñi nec aurxa
nec argendea. s ficdilia uasa
habebant᷑. sicut ad uina doliis
ex cogitatis: ad aqͣs ampliorts.
hidriis ad balneas ac reliquis
que mnusib hominut̃ aut rota
fiunt. Aut manu aptantur.
argilla audẽ excocta testa uo¬
cabulũ accepit. q drĩ mollis
ess efficit᷑ testa. nec coĩcat er̃
uocabulo pͥstini gen̾is. qr qd̃
fuit non est. Arietunia uasa ex
auetio murucipio italie drĩr
ubi fint. Sunt enĩ rubra
de qͥb seduliꝰ. Rubra ꝙ appo¬
sitũ desta menistrat olus. Sa
mida uasa qͥdam putant ab
oppido samo gͥcie hab̾e nomẽ
Ałii dñt credam esse italie que
ñ longe a roma nascitur que
samia appellatur. Celada ua¬
sa argentea uł autea sunt si¬

Expanded text:
mam, unde et Apostolus dicit: Nunquid dicit figmentum ei qui se fingit: Quare me sic fecisti? 3. Fictilia vasa in Samo insula prius inventa traduntur, facta ex creta, et indurata igne, unde et Samia vasa. Postea insorum, quam fundendi aeris, 497 aut argenti. Apud Veteres enim, nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur, sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac reliquis, quae in usibus hominum aut rota fiunt, aut manu aptantur. 4. Argilla autem excocta testae vocabulum suscipit, quia dum mollis esset, efficitur testa, nec communicat cum vocabulo pristini generis, quia quod fuit non est. 5. Aretina vasa, ex Aretio municipio Italiae dicuntur, ubi fiunt; sunt enim rubra. De quibus Sedulius: Rubra quod appositum testa ministrat olus. 6. Samia vasa quidam putant ab oppido Samo Graeciae habere nomen. Alii dicunt cretam esse Italiae, quae non longe a Roma nascitur, quae samia appellatur. 7. Caelata vasa argentea, vel aurea sunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
tinz a quo mnitiũ sumpsit. liqͣ¬
men dictũ. eo qd̃ soluti in saĩ¬
sam̃to pisciculi eũdẽ humorẽ
liquant. Cuiꝰ liqͦr appellatur
salsugo uł muria. ꝓp̾e autem
muria dr̃ aqua sale ⁊mixta ef¬
fectaq gustu ĩ mod̾ maris. Sucꝰ
dicti ꝙ facco expͥmatt᷑. ut tipsa

Expanded text:
tinet a quo initium sumpsit. Liqutinet a quo initium sumpsit. Liquamen dictum eo quod soluti in salsamento pisciculi eundem humorem liquant. Cuius liquor appellatur salsugo vel muria. Proprie autem muria dicitur aqua sale commixta, effectaque gustu in modum maris. Sucus dicti quod sacco exprimantur, ut ptisa
Abbreviated transcription (Latin):
tio que extra uinũ meb̾are podest.
Cuĩ lic nom̃ hebreũ sit. tam̃ batiñ
sonat. ꝓ eo qd̃ ex suco frum̃ti uł
pomioꝵ conficiat᷑. aut palmarũ
fructꝰ in liquorẽ expͥmant᷑ ooctis¬
ꝙ frugib aqua pinguior qͣi sucꝰ
colatur ⁊ ip̃a potio sicera nũcupa¬
tur. Ceruisia acerere dr̃ .i. fruge
uocata. ẽ eñi potio ex seminib f¬
m̃iti uario mͦ confecta. Celia a cale¬
faciendo appellata. Est etũ potio
ex suco tͥtici ꝑ artẽ confecta. Su¬
scitat᷑ eñi ignea illa us g̾minis
ma defacte frugis. ac deinde sic¬
catur. ⁊ pꝰmod̾ infariã redacta
molli suco admiscet᷑. quo ferm̃¬
tado sapor aust̾ctatis ⁊ calor ebe¬
tatis adicit᷑ q̃ fit ĩ hiiᷤ ꝑtib hispanie.
cuiꝰ ferax uini locꝰ nõ ẽ. fexdic¬
ta qd̃ seseuasis emergendo af¬
sigat. Garũ est liqͦr pisciũ sal¬
sus qͥ olim conficiebat᷑ ex pisce
uis nũc ex in funto gen̾e pisci¬
um fiat. nom̃ tam̃ pͥstinũ re¬

Expanded text:
tio quae extra vinum inebriare potest. tio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latisonat pro eo quod ex suco frumenti vel pomorum conficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi sucus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Cervisia a Cerere, id est fruge vocata; est enim potio ex seminibus frumenti vario modo confecta. Caelia a calefaciendo appellata; est enim potio ex suco tritici per artem confecta. Suscitatur enim igne illa vis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscitur, quo fermentato sapor austeritatis et calor ebrietatis adicitur. Quae fit in his partibus Hispaniae cuius ferax vini locus non est. Fex dicta, quod sese vasis emergendo adfigat. Garum est liquor piscium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce vis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum re
Abbreviated transcription (Latin):
motũ. Idromellũ qd̾ fiat. ex aqͣ ⁊ ma¬
lis mat̾ianis. Siccatũ liqr ẽ aque
fece uim admixtꝰ ⁊ sacco exp̾ssus. lu¬
ria oximelli appellatũ qd̾ accti ⁊ melł
ꝑmixta conficiant᷑ mat̾ia. Unde ⁊ dul¬
cedinẽ retinet. ⁊ aquorẽ. Rodomellũ
dr̃. eo qd̾ in suco rose mel admisceat᷑.
mellictũ uinũ mellemixtũ. Medus
qͣͦ melus. qͥa ex melle fit sicut calami¬
tas ꝓ cadamitas. fecula uua pĩ¬
guis decocta usq ad crassitudinẽ
mellis ao refrigerata utł stoma¬
cho. passũ qͥcqͥd una passa cõp̾ssũ
effluxerit. Dicitur autẽ passũ a pa¬
ciendo. slam ꝑcutit᷑ uua siccior et
decoqͥtur ⁊ inde fit passũ. defrutũ
dictũ ẽ qd̃ defraudat᷑ ⁊ qiͣ fraudẽ
patiat᷑. Carenũ eo qd̃ feruendo ꝑ¬
te careat. t̾cia enĩ ꝑte musti amiro¬
sa qd̃ uemanserit carenũ. Esu con¬
tria sapa ẽ. que fuendo ad t̾ciam
redacta descendit. Si cera ẽ omĩs po¬

Expanded text:
motum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et mamotum. Hydromelum, quod fiat ex aqua et malis Matianis. Saccatum liquor est aquae faece vini admixtus et sacco expressus. Lorea. Oxymeli appellatum quod aceti et mellis permixta conficiatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum effluxerit. Dicitur autem passum a patiendo: nam percutitur uva siccior et decoquitur, et inde fit passum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis po
Abbreviated transcription (Latin):
est meridiẽ appellari qd̾ purũ sit.
sustũ est uniũ elacu stañ sublatũ
dictũ autẽ c̾ditur. mustũ qd̾ inse li¬
niũ ⁊ t̾ram habeat mixtã. Nlam mus
t̾ra. unde ⁊ humꝰ. Cuiꝰ tanta us fer¬
uoris est ut uasa qmͣius grandia ex
eo plena absq spuamine repleta i¬
lico disrumpat. Soseũ uinũ .i. cũ ru¬
bore. rosa enĩ rubet. amineũ u qͣsi
dũ. limpha eñi aqua est. turbidĩ
falernũ uinũ uocatũ a falema re¬
defertur. Gaza erũ oppid̃ palestine¬
aut cui aqua mixta ẽ quasi spuriũ
hoc ẽ ĩmũdꝰ. honorariũ uinũ qd̃ re¬
gib ⁊ potentib honoris gr̃a offert᷑.
Cato de innocentia sua. Cũ cẽm ĩ ꝓ
consules. uinũ honorariũ dabant
nũqͣmͣ accepi ne pͥuatꝰ qͥdẽ. Crud̾
uinũ ẽ insuaue. qd̃ serui potant.
enũ aqͣ mixta cito in hẽ saporẽ redi
gm̃toꝵ cõpositũ. lactatũ ẽ potio elac¬
te. Mulsũ ex melle mixt̃ dcm̃: erũ
ad mixtũ uehem̃t̾q agitatũ acq cõ¬

Expanded text:
est, meridiem appellari, quod purum sit. 4. Mustum est vinum e lacu statim sublatum. Dictum autem creditur mustum, quod in se limum et terram habeat mistam. Nam mus terra, unde et humus. Cujus tanta vis fervoris est, ut vasa, quamvis grandia, ex eo plena, absque spiramine relicta, illico disrumpat. 5. Roseum vinum, id est, cum rubore. Rosa enim rubet. Amineum vero, qdum. Lympha enim aqua est. Turbidum,Falernum vinum vocatum a Falerna redefertur. Gaza enim oppidum est Palaestinaaut cui aqua admixta est, quasi spurium, hoc est inmundum. Honorarium vinum, quod regibus et potentibus honoris gratia offertur. Cato de innocentia sua 1: 'Quum esseconsules vinum honorarium dabant: numquam accepi, ne privatus quidem.' Crucium vinum est insuave quod servi potant. enim aqua mixtum cito in hunc saporem rediggmentorum conpositum. Lactatum est potio e lacte. Mulsum ex melle mixtum; est enim admixtum vehementerque agitatum atque com
Abbreviated transcription (Latin):
lis uetusta utumũ. s statĩ subla¬
ta ⁊ de flumine fonte. uł puteo. Fete¬
scit eñi uetusta. uinũ inde dictum
qd̃ eiꝰ potꝰ uenas sanguine cito re¬
pleat. hoc alii qd̃ nos cura soluat.
lieũ appellant. uet̾es autẽ uinũ uene¬
nũ uocabant. s postqmꝰ inuentũ est
uirus letiferi suocus. hoc uinũ uocat᷑
illd̃ uenenũ. Uñ ieronimꝰ ui libͦ quẽ
de uirginitate conseruanda scͥpsit.
adolescentulas inqͥt. ita uinũ fug̾e
deb̾e ut uenenũ ne ꝓedatis calore
feruenti bibant ⁊ ꝑeant. Inde ẽ qd̾
apd̃ antiqs uomanos femine ñ ute¬
bant᷑ uino nisi sacroꝵ causa certis
dieb. Merum dicimꝰ. cũ uinũ pu¬
rũ significamꝰ. Nam merũ dictinꝰ
quicquid purũ atq sinoerũ ẽ: sicut¬

Expanded text:
lis vetusta, ut vinum, sed statim sublata de flumine et fonte vel puteo; fetescit enim vetusta. Vinum inde dictum quod eius potus venas sanguine cito repleat. Hoc alii, quod nos cura solvat, Lyaeum appellant. Veteres vinum venenum vocabant; sed postquam inventus est virus letiferi sucus, hoc vinum vocatum, illud venenum. Unde et Hieronymus in libro, quem de virginitate conservanda scripsit, adolescentulas inquit ita vinum debere fugere, ut venenum: ne pro aetatis calore ferventi bibant et pereant. Inde est, quod apud veteres Romanos feminae non utebantur vino, nisi sacrorum causa certis diebus. Merum dicimus, cum vinum purum significamus. Nam merum dicimus, quidquid purum atque sincerum e
Abbreviated transcription (Latin):
te miscentur. Solent quide femune
canes nioctu in silius alligade ad¬
mitti ad tigres bestias a q̃uib in¬
siliri ⁊ nasci ex eodẽ fetu canes a¬
d̾o acerrimos ⁊ fortes ut in cõple¬
xii leones ꝓst̾nant. Uulpis dicta
qͣi uolupis. Est enĩ uolubił pedi¬
b ⁊ nũqmͣ rectis itin̾ib. s tortuo¬
sis an fractib curut fraudulent̃
animal insidiisq decipiens. slam
dũ non habu̾it escam fugit mor¬
tẽ. sico descendentes quasi ad ca¬

Expanded text:
te miscuntur. Solent et Indi feminas te miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes quasi ad ca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ subito tacenti dr̃. lupus in fabula.
Certe si se p̾uilũ sensent. deponit fe¬
ritatis audaciã. lupi toto anno nõ
diu portant. ⁊pꝰ longa ieumnia młtũ
deuorant. lupos ethiopia mittit. cͥiuice
iubatos ⁊ tm̃ uarios ut nullũ colorẽ¬
droant illis abesse. Canis nom̃ lati¬
Grece enĩ oenos dicitur. licet eũ qͥdã
a canore latratꝰ appellatũ existimẽt.
eo qd̾ insonat. Unde ⁊ cani̾e. Nichil aũ
segacius canib. plus enĩ sensus ce¬
t̾is animalib hñt. siamq soli sua
nomina recognoscunt. dños suoꝰ
diligũt. dñoꝵ tecta defendũt. pro
dñis sus se obiciũt uoluntarie cũ
mortuũ non uelinqũt. Quoꝵ pos¬
tremo nature est extra homines
eẽ non posse. In canib duo sũt ex¬
pectanda. aut fortitudo aut ueloci¬
tas. Catuli abusiue drir̃ quaꝵlib
bestiaꝵ filii. sam ꝓpͥe catuli canũ
sũt ꝑ diriuationẽ dicti. licsci au¬
ti ex canib ⁊ lupis cum int̾ se for¬

Expanded text:
et subito tacenti dicitur: 'Lupus in fabula.' et subito tacenti dicitur: 'Lupus in fabula.' Certe si se praevisum senserit, deponit feritatis audaciam. Lupi toto anno non diu portant, et post longa ieiunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice iubatos, et tanto varios ut nullum colorem illis abesse dicant. Canis nomen LatiGraece enim κύων dicitur. Licet eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nomina recognoscunt; dominos suos diligunt; dominorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti obiciunt; voluntarie cum mortuum non relinquunt. Quorum postremo naturae est extra homines esse non posse. In canibus duo sunt: aut fortitudo, aut velocitas. Catuli abusive dicuntur quarumlibet bestiarum filii. Nam proprie catuli canum sunt, per diminutionem dicti. Lycisci auti ex lupis et canibus, cum inter se for
Abbreviated transcription (Latin):
qui se eunuchũ ipde facitꝰ cupiẽs
euad̾e dampno. testiculi ipsi sunt¬
⁊ fibri. qui etiã ⁊ pontici canes uo¬
cantur. ursus fertur dictꝰ qd̾ ore suo
formet fetus quasi orsus. Nam ai¬
unt eos informes gen̾are ꝑtus. ⁊
carnem quandã nasci qm mat̾ lã¬
bendo in m̃bra componit. Uñ ẽ illud.
Sio format luigͣ. fetum cũ ꝓtulit
ursa. S hoc ĩmatuitas ꝑtus facit.
deniq tͥoesimo die genat unde euenit.
ut p̾cipitata fecunditas informis pro¬
creet᷑. ursoꝵ cap̃ inualidũ ius maxi¬
ma inbrachus ⁊ lumbiis. unde urt̃dũ
erecti insistũt. lupꝰ g̾ca dixiuatione in
luiguã nr̃am transfert᷑. lupos enĩ il¬
qd̃ rabie rapacitatis queq inuen̾it
trucidet. Alii lupos uocatos aiunt qͣsi
leopos qd̾ quasi leonis ita sit illi u̾tꝰ
in pedib. Unde ⁊ qͥcqͥd de pede pͥsserit ñ
uiuit. Eapax autẽ bestia ⁊ cruores ap-¬
petens. de quo rustici aiunt uocẽ ho¬

Expanded text:
s 12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens s 12, 34: Qui se eunuchum ipse facit, cupiens evadere damno testiculi. Ipsi sunt et fibri, qui etiam Pontici canes vocantur. Ursus fertur dictus quod ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Graeca derivatione in linguam nostram transfertur. Lupos enim ild rabie rapacitatis quaequae invenerit trucidet. Alii lupos vocatos aiunt quasi leopos, quod quasi leonis, ita sit illi virtus in pedibus; unde et quidquid pede presserit non vivit. Rapax autem bestia et cruoris appetens; de quo rustici aiunt vocem ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uidet facillima conu̾sione ua¬
riat᷑ qñ alioꝵ animaliũ nõ ẽ rra
ad conu̾sionẽ facilis corpulẽcia.
Cameleo pardꝰ dictus. qd̃ dum sit
ut pardus albis maołis suꝑasꝑ cͦ
collocͦq simił. pedib bubalis. ca¬
pite tñ camelo est simił. hx̃ ethio¬
pia gignit. luix dictus qd̾ in lu¬
poꝵ gen̾e numerat᷑ bestia macu¬
lis distincta t̾ga ut pardꝰ. s siłis
lupo. Unde ⁊ ille licos iste lincis.
huiꝰ urinam conu̾te̾ se induriciã
p̾ciosi lapidis dñt. qui ligunꝰ ap¬
pellant᷑. qd̃ ⁊ ip̃a linces sentire ħ
documento ꝓbat᷑. slam egestũ li¬
quorem acenib in qnͣtũ potu¬
erint contegt̃. in iudia qͣdam na¬
ture. ne talis egestio transeat in¬
usum humanũ. linces dicit plinius
stores a castrando dicti sũt. siam te¬
sticuli eoꝵ apti sunt medicaminib
ꝓpt̾ quos cum p̾senserint uenato¬
res ipsi se castrant ⁊ morsib uires
suas amputant. de quib cicero ĩ

Expanded text:
quos videt facillima conversione vaquos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad conversionem facilis corpulentia. Camelopardus dictus, quod dum sit ut pardus albis maculis superaspersus, collo equo similis, pedibus bubulis, capite tamen camelo est similis. Hunc Aethiopia gignit. Lyncis dictus, quia in luporum genere numeratur; bestia maculis terga distincta ut pardus, sed similis lupo: unde et ille λύκος, iste lyncis. Huius urinam convertere in duritiam pretiosi lapidis dicunt, qui lyncurius appellatur, quod et ipsas lynces sentire hoc documento probatur. Nam egestum liquorem harenis, in quantum potuerint, contegunt, invidia quadam naturae ne talis egestio transeat inusum humanum. Lynces dicit Plinius stores a castrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt medicaminibus, propter quos cum praesenserint venatorem, ipsi se castrant et morsibus vires suas amputant. De quibus Cicero in
Abbreviated transcription (Latin):
in lucania illos pͥmus pirrꝰ ĩ pͥlio
obiecit romanis. slam hoc geriꝰ atãnnꝰ
in reb bellicis aptum est. In eis eñi
ꝑse ⁊ indi ligneis t᷑rib collocatis tã¬
quam de muro iaculis dimicant. In¬
tellectu autẽ ⁊ memoria młta uigẽt
g̾gatini incedunt. motu q ualent
salutant. murem fugiũt au̾si ooe¬
unt. qñ autẽ ꝑ iunt in aquis uel
cant᷑. biennio autẽ portant fecus
nec amplius qm semel gignunt
nec plures. s tantũ unũ uiuũt¬
⁊ indiã elefanti pͥus nascebantur.
nũc sola eos india gignit. Grifes
uocantur. qd̃ sit animal pennatũ
⁊quadrupes. hoc genꝰ feraꝵ in hi¬
ꝑboreis nascit᷑ montib omni ꝑte
corꝑis leones sunt alis ⁊ facie aqͥl̾
similes. equis uehem̃ter in festi.
Nam ⁊ homines uisos dec̾punt.
Cameleon non hab unũ colorẽ.
s diu̾sa est uarietate consꝑsus. ut
pardus. Dictus autẽ ita qd̃ hiuuiꝰ ca¬
meleontis corpusculũ ad colores

Expanded text:
in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio in Lucania illos primus Pyrrhus in proelio obiecit Romanis. Nam hoc genus animantis in rebus bellicis aptum est; in eis enim Persae et Indi ligneis turribus conlocatis, tamquam de muro iaculis dimicant. Intelgregatim incedunt, motu quo valent salutant, murem fugiunt. Aversi coeunt, quando autem parturiunt in aquis vel in cantur. Biennio autem portant fetus nec amplius quam semel gignunt nec plures, sed tantum unum. Vivuet India elefanti prius nascebantur, nunc sola eos India gignit. Grypes vocatur, quod sit animal pinnatum et quadrupes. Hoc genus ferarum in Hyperboreis nascitur montibus. Omni parte corporis leones sunt; alis et facie aquilis similes; equis vehementer infesti. Nam et homines visos discerpunt. Chamaeleon non habet unum colorem, sed diversa est varietate consparsus, ut pardus. Dictus autem ita . . . Huius chamaeleontis corpusculum ad colores
Abbreviated transcription (Latin):
latine int̾pretat᷑ in narecornu. Idẽ
⁊monoceron .i. unuicornis. eo quod
unũ cornu in media fronte habeat
pedum .iiͦii. ita acutum ⁊ ualidũ.
ut quicqͥd impetierit aut uencil
aut ꝑforet. Nlam ⁊ cũ elefante se¬
pe c̾camen hab ⁊ inuentre uulne¬
ratũ ꝓst̾nit. Tante autẽ fortitudĩs
esse dicitur. ut nulla uenantiũ uͥ¬
puella ꝓponitur que uenienti siñ¬
aꝑit in quo ille omni ferocitate de¬
posita cap̃ deponit. sic soꝑatus ue¬
lut mermis capitur. elefantẽ gͥ¬
ci a magnitudine corꝑis uocatũ pu¬
tant. qd̾ formam montis p̾ferat
.Grece enim mons elefio dicitur.
ap̃ indos autẽ a uoce barro uocat᷑.
unde ⁊ uox eiꝰ barritꝰ. ⁊ dentes eiꝰ¬
ebur. rostrũ autẽ ꝓmuscida dicit᷑.
qm̃ illa pabulum ori ad mouet.¬
⁊ est angui similis uallo munitꝰ e¬
burneo. hos boues lucas dictos ab
antiquis romanis. boues qr nuslũ
animal grandius uidebant. lucas q

Expanded text:
latine interpretatur, in nare cornu. Idem latine interpretatur, in nare cornu. Idem et monoceros, id est, unicornis, eo quod unum cornu in media fronte habeat pedum quatuor, ita acutum et validum, ut quidquid impetierit, aut ventilet aut perforet. Nam et cum elephante semper certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tanis dicitur, ut nulla uenantium uipuella proponitur. Quae uenienti sinaperit, in quo ille omni ferocitate deposita caput ponit, sicque soporatus velut inermis capitur. Elephantum Graeci a magnitudine corporis vocatum putant, quod formam montis praeferat; Graece enim mons λόφος dicitur. Apud Indos autem a voce barro vocatur; unde et vox eius barritus, et dentes ebur. Rostrum autem proboscida dicitur, quoniam illo pabulum ori admovet; et est angui similis, vallo munitus eburno. Hos boves Lucas dictos ab antiquis Romanis: boves, quia nullum animal grandius videbant: Lucas, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gra uł alba distinguat᷑ uarietate.
hec semel om̃o ꝑtunt cuius cause
ratio manifestata est. Nam cum in
ut̾o matͥs ooaluere catuli mat᷑isq ad
nascend̾ uirib poslent odiunt tẽpo¬
rũ moras. Itaq oneratam fetib
uuluam tamqm obstandẽ partui
unguib lac̾ant. Effundit illa ꝑtũ
seu pocius dimittit. dolore oogente
Ita postea corruptis ⁊ cidatrioosis
sedib genitale sem̃ infusũ non
erit acceptũ. s ueritũ resclit. Nam
plimiꝰ dicit. Animalia cum acittis
unguib freqñt̃ parere non pos¬
le. uitiantur enim in tͥnsecus se
mouentib catuł. pardꝰ scd̃s ptꝰ
pant̾em est. genus uariũ ac uelo¬
cissimũ ⁊ p̾ceps ad sanguinẽ. Sai¬
tuenim ad mortẽ ruit. leopardꝰ
ex adult̾io leene ⁊ parli nascitur.
⁊ t̾ciam originẽ efficit sicut ⁊ pli¬
nius innaturali historia dic̃. Leo
nem cum parda aut pardũ cum
leena concumbe. ⁊̃ ex utroq coitu
dogen̾es partus creari. ut mulus

Expanded text:
gra vel alba distinguatur varietate. gra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit. Cujus causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluerint catuli, maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras. Itaque oneratam fetibus vulvam, tanquam obstantem partui, unguibus lacerant. Effundit illa partum seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non erit acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse; vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Pardus secundus post pantheram, genus est varium ac velocissimum, et praeceps ad sanguinem; satu enim ad mortem ruit. Leopardus ex adulterio leaenae et pardi nascitur, et tertiam originem efficit, sicut et Plinius in naturali historia dicit nem cum pardo aut pardum cum leaena concumbere, et ex utroque coitu degeneres partus creari, ut mulus
Abbreviated transcription (Latin):
ne eos uenator inueniat cũ genu¬
erint catulũ tͥb dieb ⁊ tͥb nocti¬
b catulꝰ dormire fert᷑. Tum dein¬
de patͥs fremitu uel rugitu ueliti
tremef actus cubił locus suscitare
dicitur catulũ dormientẽ. Circa ho¬
mine leonũ natura mitis ẽ ⁊ ni¬
si lesu neq̃unt irasci. patet enĩ eoꝵ
mis cd̃ta exemplis assidius. ꝓstratiꝰ
enĩ parcũt. captiuos obiuos repa¬
tͥare ꝑmittunt. hominẽ nõ nͥ ĩma¬
nonunant ꝑse ⁊ medi sagudã. Est
eñi bestia uaͬriis distincta maculis
uͥtute ⁊ uelocitate mirabł ex cuiꝰ si
militudine fluuius tigͥs appellatur
qd̾ is rapidissimus sit omniũ flu¬
uioꝵ. has mag̃ hucania gignit.
pant̃ dictus suie qd̃ omniu aĩaliũ
sit amicus excepto dracone sue
qr ⁊ sui gen̾is societate gaudet. ⁊ ad
eandem similitudiñe quicqͥd acci¬
pit reddit. pan erũ g̾oe omne dr̃
bestia minitis orbiculis suꝑpicta¬
ita ut ooculatis ex fulso cͥculis ni¬

Expanded text:
ne eos venator inveniat. Cum genune eos venator inveniat. Cum genuerint catulum, tribus diebus et tribus noctibus catulus dormire fertur; tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus cubilis locus suscitare dicitur catulum dormientem. Circa hominem leonum natura est ut nisi laesi nequeant irasci. Patet enim eorum misericordia exemplis assiduis. Prostratis enim parcunt; captivos obvios repatriare permittunt; hominem non nisi in manominant Persae et Medi sagittam. Est enim bestia variis distincta maculis, virtute et velocitate mirabilis; ex cuius nomine flumen Tigris appellatur, quod is rapidissimus sit omnium fluviorum. Has magis Hyrcania gignit. Panther dictus, sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone, sive quia et sui generis societate gaudet et ad eandem similitudinem quicquid accipit reddit. Πᾶν enim Graece omne dicitur. Bestia minutis orbiculis suita ut oculatis ex fulvo circulis ni