comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ualerius dictator consules apius et
seruilius erant: hii eum uolcis et equis
pugnauerunt: Anno urbis condie
liberat. Anno urbis conditȩ cclxu.
cassuis et ꝓculus consules erant: hoc¬
anno seditio grauis inter senatores et
lustrum instituerunt: Anno urbis con¬
et serus ingens bellum habuerunt:
ꝓ consulibus creantur. hi i leges romanꝰ¬
tribum militum ꝓconsulibus creant᷑
dictator ereatur mamilius. et consules
gregamus et sergius. hii maximum bel¬
lum egerunt cum faliscis. et fidenis:
dictator. uuilius et mentula consules eraa
hii cum uolcis et equis ingens bellum
habuerunt. Anno urbis condite cce.
XXUIII emilius dictator. et quatuor
itibum ꝓ consulibus constituuntur: Ab
hii cum uolcis ẽquis pugnauerunt:
ab agro dictator. tribum ꝓ consulibus
militum ꝓ consulibus creantur: hii cũ
sallis pugnauerunt. s romani uicti sunt:
samnitas graui bello uicerunt: Anno
dro rege epiri pugnauerunt et occidert᷑:
genutius consul. afros et tarentinos

Expanded text:
Appius et Servilius. Hi cum Volscis et equitibus pugnaverunt. Anno Urbis 262. liberant. Anno Urbis 265. Cassius et Proculus consules. Seditio gravis contra  l. inter senatores et lustrum instituerunt. Anno Urbis et servis ingens bellum habuerunt. proconsules creantur. Anno Tribuni militum procoss. creantur. dictator creatur Mamertus, et coss. Gorgonius et Sergius. Hi maximum bellum gesserunt cum Phaliscis et Fidenis. dictator, Julius et Mento coss. Hi cum Volscis, et equitibus ingens bellum habuerunt. Anno Urbis 327. Aemilius dictator, et quatuor tribuni proconsules constituti. Ab Hi cum Volscis et equit. pugnaverunt. ab agro dictator; tribuni proconsules.militum proconsules creati. Hi cum Gallis pugnaverunt. Sed Romani victi sunt. Samnitas gravi bello vicerunt. Anno dro rege Epiri pugnaverunt et occiderunt.Genutius consul Aphros et Tarentinos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ annos cclxx. Romam post reges habu¬
erunt consules. quorũ p̃cipuos annota¬
bimus: Anno urbis condite ce xl.iiii.
pͥmi consules brutus et tarqͥnius erant.
hii cum porsenna rege bellum gessertͣ.
Anno urbis condite.cc. xl.uiii. Ualeriꝰ.
et postumius consules sabinos. et aurun¬
cos uicerunt: Anno urbis condite.ccli.

Expanded text:
S ROMAE. Romani post reges habuerunt consules, quorum praecipuos hic adnotabimus. Anno Urbis conditae 244. Primi consules Brutus et Tarquinius. Hi cum Porsenna rege bellum gerunt. Anno Urbis cond. 248. Valerius et Posthumius Coss. Sabinos et Auruncos vicerunt. Anno Urbis 251.
Abbreviated transcription (Latin):
regnans. apud mirsam occiditur: Postu
cecatur et occiditur: Thetricꝰ a militibꝰ
occiditur:. Glaudius unũ annũ. m̃ses
Aurelianus regnans annos .u. insesan¬
aput pontũ occiditur: Florianus reguan
occiditur: Ipse tres tẏrannos oceidit.
saturninũ. ꝓculum. bonosum. Garus
cum filiis carino et numeriano .i: a .ii.

Expanded text:
enus apud Mirsam occiditur. Secundcreatur, et occiditur. Sextus Tetricus a militibus cutio. Claudius unum annum, menses AURELIANUS, XXIX, regnat annos quinapud Pontum occiditur. Florianus regnat c a militibus occiditur. Ipse tres tyrannos occidit, Saturninum, Proculum, Bonosum. Carus cum filiis Carino et Numiano, regnat
Abbreviated transcription (Latin):
Terbinos deciesq nouẽ suꝑ exit in annas.
Iusta senescentũ quos complet utiroum.
hos nouies suꝑat. iiuendo garrula corntȩ.
Et quater egreditur cornicis scła ceruus.
Calipidem ceruum. ter uincit coruus et illi.
Multiplicat nouies fenix reꝑabilis ales.

Expanded text:
Ter binos deciesque novem super exit in annos, Justa senescentum quos implet vita virorum. Hos novies superat vivendo garrula cornix: Et quater egreditur cornicis saecula cervus. Alipedem cervum ter vincit corvus: et illum Multiplicat novies Phoenix, reparabilis ales.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebatur: Agrippa siliuiꝰ regnauit
annos .xl. Aremulus siluiꝰ. regnauit
cuiꝰ filia rea remum et romulum ge¬
nuit. qui occiso amulio munitorem
in regnum statuunt. sub quo defecit
tuit. morbo ꝑiit: Tulliꝰ hostiliꝰ regna¬
hostiam condidit. morbo periit. Tarqͥntꝰ
ludos rome constituit: hunc filii anci

Expanded text:
nnis 8. Agrippa Silvius regnavit annis 40. Aremulus Silvius regnavit ejus filia Rhea, Rhemum et Romulum genuit, qui occiso Amulio Numitorem in regnum statuit. Sub quo defecit tuit. Morbo periit. Tullus Hostilius regnaOstiam condidit. Morbo periit. Tarquiniuludos Romae instituit. Hunc filius Anci
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus est regno. quia filium fr̃is occidit:
matrem occidit. ꝓtolomeus phiscon
xexx a .r. hic sororem eleopatrã habuit:
hic pompeiũ occidit. naufragio perut:
Cleopatra soror et uxor ptolomei regis.
andrum magnum: hic condidit seleuciã
hunc ptolomeus lagides occidit. Antiochus
antiochiam. morbo obiit. Seleueus galli
nieus cum fr̃e antiocho filii suꝑioris
post illum regnauerunt: hunc ptolomens

Expanded text:
pulsus est regno, quia filium fratris occiditmatrem occidit. Ptolomaeus Phiscon, nta; hic sororem Cleopatram habuit. Hic Pompeium occidit. Ipse naufragio periit. Cleopatra, soror et uxor Ptolomaei, regnaandrum Magnum. Hic condidit Seleuciam. Hunc Ptolomaeus Lagides occidit, sub PhiladAntiochiam. Morbo nicus cum fratre Antiocho filio superioris post illum regnavit. Hunc Ptolomaeus
Abbreviated transcription (Latin):
regnauit mͣsibus ui: hunc oceicdit
selliꝰ Selliꝰ regnauit m̃sem unum:
hunc occidit manate̾n: Manathes
regnans annos .x. morbo ꝑͥutͭ. facrta
filiꝰ eiꝰ regnauit annos duos Hunc
occidit phacee dux eiꝰ: phacee regna¬
uit .Xx. annos: Hunc occidit oseẽ: Osee
regnauit annos uiiii: Hune salma¬
nasar rex assiriorum. cum omni ppło
transtrilit in assirios. et sic defecit reg
filiꝰ ꝑdicȩ. illi amirthas. huic philip
philipptis frat᷑ alexandri.ili
cassander Stetitq regnum macedo¬
ad tempora tholomei et philomethoris.
eneas annos.iii. hic lauinum condidit.

Expanded text:
regnavit menses sex. Hunc occidit Sellum. Sellum regnavit mensem unum. Hunc occidit Manahen. Manahen regnavit annos decem. Morbo obiit. Phaceia filius ejus regnavit annos duos. Hunc occidit Phaceia dux ejus. Phaceia regnavit annos viginti. Hunc occidit Osee. Osee regnavit annos novem. Hunc Salmanasser rex cum omni populo transtulit in Assyrios, et sic defecit regnfilius Perdiccae. Illi Amyntas. Huic PhilippPhilippus frater Alexandri. Illi Cassander. Stetitque regnum Graecoad tempora Ptolomaei Philometoris, Aeneas annos tres. Hic Lavinium condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore olimpias instituitur a grecis.
apud elidem ciuitatem: Achaz regna
Nomulus senatum constituit. et an¬
regnauit annos duos: Arion eitha¬
rista claruit: Iosias regnauit .xxxi.
itur a rege giaxare. quȩ stetit a nino
cbim. regnauit menses tres: Sede
tempore destructa est hirłm. ababilo¬
niis. Post hunc defecit regnum ida
usq ad transmigrationẽ babilonis¬

Expanded text:
tempore olympias instituitur a Graecis, apud Aelidem civitatem. Achaz regnat to. Romulus senatum constituit, et anregnavit annis duobus, rista claret. Josias regnat annos triitur a rege Cyaxare, quae stetit a Nino chim, regnat menses tres. Sedec Hoc tempore destructa est Jerosolyma a Babyloniis. Post hunc defecit regnum Judausque ad transmigrationem Babyloni
Abbreviated transcription (Latin):
abia rex. et obiit: Nabath filiꝰ eiꝰr
tur morbo periit: hela filiꝰ eiꝰ regna¬
uit .ii. annos: hunc occidit ⁊am¬
bri seruus eiꝰ: Tambri regnauit
dies uii. hunc occidit amri pͥnceps
miliciȩ Amri regnauit.xii. annos
in samaria: hie morbo periit: Achab
debatur ꝑ cancellos et obiit: Ioram
hunc occidit ihen serutis achab
hieu regnans annos xxuiii morbo¬

Expanded text:
Abia rex, et obiit. Nabath filius ejusMorbo interiit. Sela filius ejus regnat duos annos. Hunc occidit Zamri servus ejus. Zamri regnavit septem dies. Hunc occidit Amri, princeps militiae. Amri regnavit duodecim annos in Samaria. Hic morbo periit. Achab dit per cancellos, et obiit. Joram Hunc occidit Jehu servus Achab. Jehu regnavit annos
Abbreviated transcription (Latin):
lampeto. quȩ ephesum condidit: De
post hanc orethia. post illam pentisilea:
regnauit: huic successit filiꝰ erictoniꝰ:
hectoris et paridis: Tunc greci des¬
iruxerunt regnum frigiorum. quod
nauit. et grecas luteras repperit:
huic successit pentͥeus. illi laus. huic
etlippus illi ethiocles. et pollinices.
nus Post hunc iupiter. deinde minos:
Ex in idomeneus. qui cum aliis troiã
tantalus: Peinde filiꝰ eiꝰ pelops Ex in
non. et menelaus: Post hos orestes. filiꝰ
Italus aquo italia: Sabinus. a quo
a quo saturnia Picus qui auguria
regnum laurentum: Quarta etas.¬
et kartago conditur: Nathan et gad,
regnum isrł oritur: Abia regnauit¬
annis: hic pͥmus mortuum suscitauit:
Ioram regnauit. Uiii. annos: heliseus
tus est: Ozias regnauit unum an¬
num: Athalia mater eiꝰ. regnauit
lapidatur: Amasias regnauit .xx.¬

Expanded text:
Lampeto, quae Ephesum condiderunt. Lampeto, quae Ephesum condiderunt. Post hanc Oretria. Post illam Pentesilea. regnavit. Huic sucessit filius Erictonius Hectoris et Paridis. Tunc Graeci destruxerunt regnum Phrygiorum, quod navit, et Graecas litteras reperit. Huic successit Pentheus. Illi sub Gedeone Laus. Huic Oedypus. Illi Etheocles, et Polynices. nus. Post hunc Jupiter. Deinde sub Aiot Minos Exin Idomenus, qui cum aliis Trojam Tantalus. Dein filius ejus Pelops. Exin filii Agamemnon et Menelaus. Post hos Orestes, filiusItalus, a quo Italia. Sabinus, a quo a quo Saturnia. Latius Picus, qui auguria regnum Laurentium. QUARTA AETASet Carthago ondita. Nathan et Gad pregnum Israel oritur. Smyrna coannis. Hic primus mortuum suscitavit. Joram regnavit annos octo. Elisaeus tus. Azarias regnavit unum annum. Athalia mater ejus regnat anfilius lapidatur. Amazias regnat
Abbreviated transcription (Latin):
a grecia nauigans in ethiopiam. ue¬
uit in egiptum. ibiq luteras repperit.
dicta dea eius maritus ostris: Phorone¬
us successit macho: huic apius qui et
ephaphus. qui postea in egypto regnans.
argos. et aquo argiui: Deinde hono¬
reus. qui pͥmus boues ad aratrum
iupxit: huic successit criasus. Iui
dardani: Illi stelenus: huicd anaus.
qui habuit totidem filios. qui omines
preter unum a filiabus sunt interseei
Ab hoc egisto egẏptus dicta est. Post
danaum regnauit abas: huic sueces¬
sit filiꝰ acrisius. Illi euristens Aili endiy¬
argos destruexit. et sic regnum arguio
in oriente: Athlas frat̃ eiꝰ rex affrice.
docuit astrologiam: hesperus ilorum
iugans. cum pharaone submersus est
iu mari rubro: Post hune regnauit
tonitis eurrus et quatuor ausus: Iun¬
uictor P ost hune pandior. pater ꝓgnes
et philomenȩ: Deinde egeus. Ex hinc
theseus: Post hunc demophon: Post uliũ
post hunc magistratus populo p̃fue.
regnabant: In pͥmis marphesia et

Expanded text:
piam, veniens in Aegyptum, ibi litteras reperit, dea dicta. Ejus maritus Osiris sub Jacob. Phoroneus successit Inacho. Huic Apis, qui et Epaphus, qui postea in Aegypto regnans SArgos, et a quo Argivi. Deinde Honoreus, qui primus boves ad aratrum junxit. Huic successit Eriasus. Illisius, frater Dardani. Illi Stelenus. Huicvero habuit totipraeter unum a filiabus sunt interfecti. Ab hoc Aegysto Aegyptus est dicta. Post Danaum regnavit Abas. Huic successit filius Acrisius. Illi Euristeus. Illi Euchip Theseus Argos destruxit, et sic regnum Argivorum in Oriente. Atlas frater ejus rex Africae docuit astrologiam. Hesperus, eorum jugavit, cum Pharao submersus est in mari Rubro. Post hunc regnavit tonius currus et quattuor ausus iunus. Post hunc Pandion, pater Prognes et Philomenae. Deinde Aegeus. Exin Theseus. Post hunc Demophoon. Post illum Post hunc magistratus populo praefuiregnaverunt. Inprimis Marpesia et
Abbreviated transcription (Latin):
ercia etate pͥmus rex idume¬
orum erat bala aeb fii beoi
Post quem reguauit iobal qui et
iob. deuide husan. ex in alii quinq
reges. deinde duces: Iob aut erat
quintus ab abraham: Abraham gem¬
it ysaac. ẏsaac genuit esau. qui et
duxit ariolum balaam. qui et heliui¬
dicitur. ut ini libro iob legitur. Iob
tatus est. et post plagam rex factus.

Expanded text:
ertia aetate primus rex Idumaeorum erat Balaac filius Beor. Post quem regnavit Jobab, qui et Job. Deinde Husan. Exin alii quinque reges. Deinde duces. Job autem erat quintus ab Abraham. Abraham genuit Isaac. Isaac genuit Esau, qui et duxit ariolum Balaam, qui et Eliu in libro Job legitur. Job tatus est. Post plagam, rex factus,
Abbreviated transcription (Latin):
xx duos annos: huiꝰ tempore fuit
thebanum et carm̃tis nimpha: Iepthe
iudicauit isrł .ui. annos: huiꝰ tempore
erant amazones et theseus: Abessan
iudicauit isrł .ui. annos: huiꝰ tempore
boor sumpsit ruth hoc etiã claruit
sibilla quarta eriehthera uel babilom ea
Achialon indicauit isrł .x. annis:
hiuiꝰ tempore obsessa est troia: Labdon
iudicauit isrł .uii. annis: huiꝰ tempore
capta est troia. et ex parte grecorum
italia pugnauit cum turno: Sanson
regnum albanorum ortum est. et asca
isrł .xii. annis: huiꝰ tempore orestes et
pilades fuerunt: Lacelemonium regnũ
oritur. Saul pͥmus rex hebreorum reg¬
testantur. xl annis: huiꝰ tempore occidit
dauid goliam gẏgantem: hec tercia mun¬
di etas continet generationes .xiiii. ab
abraham usq ad dauid. uxia utramq

Expanded text:
 annos. Hoc tempore fuit bellum Thebanum. Carmentis nympha. Jephte judicat Israel sex annos. Hujus tempore erant Amazones et Theseus Abessan judicat Israel septem annos. Hoc tempore Booz sumpsit Ruth. Hoc etiam tempore claruit sibylla quarta, Erythraea vel Babylonica. Achialon judicat Israel decem annos. Hujus tempore obsessa est Troja. Labdon judicat Israel octo annos. Hujus tempore capta est Troja. Ex parte Graecorum Italia pugnavit cum Turno. Samson regnum Albanorum ortum est. Ascaniusduodecim annos. Hujus tempore Orestes et Pilades fuerunt; Lacedaemonum regnum tunc oritur. Saul primus rex Hebraeorum regtestantur, quadraginta. Hujus tempore occidit David Goliam gigantem. Haec tertia mundi aetas continet generationes ab Abraham usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus legem ppło conseripsit:. huiꝰ tenpos
lione: Tunc tempore etiã moysi lacele¬
mon urbs condita est a cecrope. et temptũ
nis ppło dei. et sol sterit ab gabaon spa¬
cio duorum dierum: Caleph successit
huiꝰ tempore fictȩ sunt sunt fabulȩ:
hoc tempore elaruit orpheus alesbo
Prima sibilla ꝑsica elaruit: Nam decẽ¬

Expanded text:
ripsit. Hujus tempore lia. Tempore etiam Moysis Lacedaemon urbs condita a Cecrope, et templum nis populo Dei, et sol stetit spatio duorum dierum. Caleb successit rum. Hujus tempore fictae sunt fabulae. Hoc tempore claruit Orpheus in musiPrima sibylla Persica claruit. Othonie
Abbreviated transcription (Latin):
struitur: Amphion musicus claritit:
rentum: bͥ arach cum debora. iudica
secł̃a sibilla libica: Pieus rex in italia:
huiꝰ tempore erat hereules. Or pheus
musicus claruit: Abimelechi filiꝰ gedeon.
regnauit suꝑ tribus isrł tres annos:

Expanded text:
struitur. Amphion musicus claruit. Srentium. Barach cum Debora judicat secunda sibylla Libyca. Picus rex in Italia. Hujus tempore erat Hercules. Orpheus musicus claret. Abimelech filius Gedeonis regnat super filios Israel tribus annis.
Abbreviated transcription (Latin):
diluiium fuit nouem menses in achaia.
sub oggio rege thebanorum. in quo cercarisꝰ
uolasse fertur: Hoc tempore claruit minit¬
ua in affrica: Tempore i aeob mortuus est
Nemphis in egẏpto conditur: Ioseph uxit
annis Caath filiꝰ leui frĩs iosepl. uixit
UII. annos: horum tempore obpresi¬
sunt filis isrł in egẏpto: Cecrops athenes
condidit: Moy ses filiꝰ are iuxit. Cxxami

Expanded text:
diluvium novem mensium in Achaia, sub Ogygio rege Thebanorum, in quo Cerambus volasse fertur. Hoc tempore claruit Minerva in Africa. Tempore Jacob mortuus est emphis in Aegypto conditur. Joseph vixitannis. Caath filius Levi, fratris Joseph vixitm annos. Horum tempore oppressi filii Israel in Aegypto. Et Cecrops Athenas condidit. Moyses filius hujus vixi
Abbreviated transcription (Latin):
in egyptum: Post hunc regnauit ebron.
deinde amenophis: Ex in meffres. sub
quo moritur ioseph: Inde regnauit
misphar: Post hunc muthusis. deinde
Item chencres. qui submersus est in
mari rubro: Apud sithionios. id est¬
et egeleas: huic successit archas a quo
archadia: Inde tantalus. post hunc eu¬
rops. qui europam subirigauit. Unde
et europa dicitur: Cuiꝰ tempere esron
qui et enoch gygas ebron condidit.
post quam septimo anno condita est
qui et scephisos. post hunc eratho inde
penieus: Ex inide orthopolis Post hune
hercules Ex inde menalion: Post hune
parthonopens. post illum phineus: Demde
pallar Ex in dutanes: Deinde polifidus:
Post hunc pelasgus. a quo pelasgi Post
hunc deusippus. quem occidit alethes.
rex chorinthiorum. et tunc consumptũ
est regnum sicioniorum. quod stetit an
hic inuenit litteras hebreas: hic etiam
docuit chaldeos astronomiã: egyptios
geometriam: huiꝰ tempore. U. eiuitates

Expanded text:
in Aegyptum. Post hunc regnavit Hebron. in Aegyptum. Post hunc regnavit Hebron. Deinde Amenopolis. Exin Mespres. Sub quo moritur Joseph. Inde regnavit Nuffar. Post hunc Muthusis. Deinde Item Cencres, qui submersus in mari Rubro. et Aegelasus. Huic successit Archas, a quo Archadia. Inde Tantalus. Post hunc sub Abraham Europs, qui Europam subjugavit, unde et Europa dicitur; cujus tempore Efron, qui et Enac gigas Ebroe condidit, post quam octavo anno condita est qui et Zephysus. Post hunc Eratho. Inde Ptolomaeus. Exin Orthopolis. Post hunc,Hercules. Exin Menalion. Post hunc Parthenopeus. Post illum Phineus. Deinde Phallax. Exin Dodanus. Deinde Polyphidus. Post hunc Pelasgus. Post hunc Zeuxippus, quem occidit Alethes rex Corinthiorum. Et tunc consumptum est regnum Sicyoniorum, quod stetit annHic invenit Hebraeas litteras. Hic etiam docuit Chaldaeos astronomiam, Aegyptios geometriam. Hujus tempore quinque civitates,
Abbreviated transcription (Latin):
annos: Hic condidit salem: Abhoc
samarit̾ȩ et indi nati sunt: heber.
huiꝰ tempore diuisȩ sunt linguȩ. in
latria exorta est: Reu uixit. ec orxx.
scithiarum et egyptiorum exortum
sitioniorum nascitur Nachor uirit
hec sccd̃a ȩtas continet annos adilu¬
uio usq ad habraham. iuxta hebraicã
huiꝰ tempore inuenta est magica ars.
a doroastre rege bactrianorum. quẽ
idlem ninus bello uictum oceidit. qui
etstoephanem. pͥmũ ydolatriȩ egyptũ
subiecit: Tempore nini natus est abra
babilomam. subiugauit incliam et
eihiopiam: hine successit filiꝰ ipsius ni¬
suecessit perses: Post hune regnauit
beloch. cleuide armaiitres. Post hune
baal. qui et baleus. deinde mamithos.
ex in saphorus. post hunc agatides. aminthas.
uita̾s. post hunc lampores. post illum
assiriorum. quod stetit annis mille.
ante quã assir iorum ubi pͥmus regna¬
uit thanaus. a quo flum thanays
reges dicti: Hic et does: Ab hoc septimꝰ
ilecumnus omasis sub quo uenit ioseph

Expanded text:
annos; hic condidit Salem. Ab hoc Samaritae et Indi. Heber, Hujus tempore divisae sunt linguae in latria exorta est. Reu vixit ducentos tScytharum et Aegyptiorum exortum Sicyoniorum nascitur. Nachor vixit Haec secunda aetas continet annos a diluvio usque ad Abraham, juxta Hebraicam Hujus tempore inventa est magica ars a Zoroastre rege Bactrianorum, quem idem Ninus bello victum occidit, qui et Syrophanem primum idololatram Aegyptium subjecit. Tempore Nini natus est AbrahBabyloniam et subjugavit Indiam et Aethiopiam. Huic successit filius ipsius Nisuccessit Xerxes. Post hunc regnavit Beloch. Deinde Armamitres. Post hunc Baal, qui et Balaeus. Deinde Mamitos. Exin Saporus. Post hunc Agatides Sub Caleb, Amyntas. Post hunc Lamperes. Post illum Assyriorum, quod stetit annis mille cantequam Assyriorum, ubi primus regnavit Tanaus, a quo flumen Tanaisreges dicti. Hinc Zoes. Ab hoc decimus septimus Amasis, sub quo venit Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
em filius noe. ipse
diuisum est genus humanũ intria.
in liberos. in milttes. in seruos: Liberi
de sem. milites de iapheth. serui de
cham Arfaxath filiꝰ sem. uixit cec

Expanded text:
em filius Noe ipse eivisum est genus humanum in tria: in liberos, milites, servos. Liberi de Sem, milites de Japhet, servi de Cham. Arphaxad, filius Sem, vixit trec
Abbreviated transcription (Latin):
conscientie stimulis et
quiequid dicto facto cogitatio
ne peccatum est. siue lubrice
ȩtatis impulsu. siue ignoran¬
tiȩ errore cõmissum. pietas
re dignetur.ꝑ. Alla.
dempnationẽ oꝑum
nr̃oꝵ. da capitiꝰ nr̃o
aquam. et oculis nr̃is fontẽ
in funde lacrimarum. ut pec¬
cati maculas abluendo ultri¬
ces penarum flam mas fletuũ
ubertate uincamus. quia tibi
non sunt occulta quȩ gerimus:
confessio sed et doloris. ñ exeu¬
satio criminum s lamtatio
peccatorum: Castos enĩ nr̃i
corporis ocłos. lasciuia inmui
di inolauit aspectus: Mores¬
corrupti. disciplina uiciata.
simulatio in uultu. fallacia in
uerbis. dolus in corde uolubi¬
litas in lingua. oꝑatio stulta.
mens dubia. concupiscentia
carnalis. sollicitudo terrena.
obliuio animȩ. negligentia
sc̃itatis: Suꝑ hec aũt mortis
timor increuit. Miserere no¬
bis dñe miserere nobis. et
tibus em̃dationem. de futuriᷤ
largire custodiam Itẽ alia
conscientia teste confuncdimur.

Expanded text:
conscientiae stimulis et amur, ut quidquid dicto, facto, cogitatione 823 peccatum est, sive lubricae aetatis impulsu, sive ignorantiae errore 824 commissum, pietas re dignetur. Per. demnationem operum nostrorum, da capiti nostro aquam, et oculis nostris fontem infunde lacrymarum, ut peccati maculas abluendo ultrices poenarum flammas fletuum ubertate vincamus, 836 quia tibi non sunt occulta quae 837 gerimus. confessio, sed et doloris; non excusatio criminum, sed lamentatio peccatorum. 839 Castos enim nostri corporis oculos lasciviae 840 mundi violavit aspectus. corrupti, disciplina violata, simulatio in vultu, fallacia in verbis, dolus in corde, volubilitas in lingua, operatio stulta, mens dubia, concupiscentia carnalis, sollicitudo terrena, oblivio animae, negligentia sanctitatis, super haec autem mortis timor increvit. Miserere nobis Domine, miserere nobis, et tibus emendationem, futuris largire custodiam. Per. Item conscientia teste, confundimur,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde in quibusdam montibus ꝑpetu
sint mues.u.¬
n hac tam̃ montes. in quorum
summitatibuis sunt ꝑpetuȩ nuiis.
cum in conuallibus maximus sit
calor S quare cum calor sit ex
sole et exuꝑioubus montes uero
sint ꝓpinquiores soli. quã sue cõn¬
ualles. quare insuꝑioribus illom̃
sint niues. et in conuallibus non:
Contra hoc dicimus quod et insuꝑi¬
oribus inde tetigimus. quod quãuis
ex sole sit calor. qui idem est calide
nature. donec tam̃ humido. quod

Expanded text:
Unde in quibusdam montibus perpetuae sint nives. In hac item sunt montes, in quorum summitatibus sunt perpetuae nives, cum in convallibus maximus sit calor. Sed quaeritur, cum calor sit ex sole, et ex superioribus: montes vero sint propinquiores soli, quam suae convalles, quare in superioribus illorum sint nives et in convallibus non? Contra hoc dicimus, quod et in superioribus breviter tetigimus: quod quamvis ex sole sit calor, qui idem est calidae naturae, donec tamen humido, quod
Abbreviated transcription (Latin):
philosophoꝵ. consentit. ⁊ uera
est illi concordamus: Contra quã
hoc quod ille dixit. solem afirma¬
m̃tũ ñ posse referri. cum in eo¬
ñ sit. et si possumus dicere quod
est infirmam̃to scd̃m nr̃am sen¬
tentiam qua dicimus firmam̃tũ
ñ sit infirmam̃to. tam̃ posse refer¬
ri ab eo Ut enim in eodem exem¬
plo de naui ꝑsistamus. si aliquid
leue iuxta nauim sit. impetu illiꝰ
refertur. et si in ea nͥ sit. Ergo cũ
sol leuis et igneȩ sit naturȩ. afir¬
mam̃to. et si in eo nͥ sit potest referri:¬

Expanded text:
philosophorum consentit, et verum philosophorum consentit, et verum est, illi concordamus. Contraque hoc, ille dixit, solem a firmamento non posse referri cum in eo non sit, etsi possunt dicere, quod est infirmum secundum nostram sententiam, quam dicimus firmum  fonon sit in firmamento, tamen posse referri ab eo. Ut enim in eodem exemplo de navi persistamus, si aliquid leve juxta navim sit impetu illius refertur, ut si in ea non sit. Ergo cum sol levis et igneae sit naturae, a firmamento, etsi in eo non sit, potest referri
Abbreviated transcription (Latin):
cursus est. quod ad occasum et
ortum. ex alterius impetu: Hehͥo
dicit hoc esse ñ posse: Cum enĩ
sol ñ sit de stellis infixis infirma¬
m̃to. qualtter ab ipso refertur ÷
Si enim aliquis extra nauimet
quomͦ ab ipsa defertur: Deto
uͦ quod sol uadit ad signa. uerfie
ouentem posita. dicit sic uideri.
ñ uͦ sic ẽẽ Cum enim ait firma¬
m̃tum ⁊ sol naturali motu ab
ertu ad occasum tendant. ita
quod est sub pͥma parte aerietis
quia fir mam̃tum aliquando
uelocius sole transit. cum inxx.
parte unius signi est: Cum uͦ
sol uenerit ad ortum. nͥ illa pars
signi que ante uidebatur. supͣ
solem uidetur. s post̾ior. ⁊ita
ꝑsingulos dies transeundo ui¬
detur quod ad signa postiora.
cum tam̃ ñuadat. quod potest
quilibet ꝓbare ꝑlitam: Cum
enim certum sit lunam ad sep¬
tentrionem nͥ currere si nubes
ipsam pͣcurrant quando transe¬
unt lunam. uidetur quod ad
possiora currat: S. cum pͥcei
sententie doctissimus om̃ium

Expanded text:
cursus est, quod ad occasum et cursus est, quod ad occasum et ortum, ex alterius impetu. Helpericus dicit hoc esse non posse; cum enim sol non sit de stellis infixis in firmamento, qualiter ab ipso refertur. Si enim aliquis extra navim est, quomodo ab ipsa defertur? De eo vero, quod sol vadit ad signa versus orientem posita, dicit sic videri, non vero sic esse. Cum enim, ait, firmamentum et sol, naturali motu ab ortu ad occasum tendant, ita quod est sub prima parte Arietis, quia firmamentum aliquando velocius sole transit, cum in vicesima parte unius signi est: ergo vere sol venit ad ortum, non illa pars signi quae ante videbatur, supra solem videtur, sed posterior; et ita per singulos dies transeundo, videtur quod ad signa posteriora, cum tamen non vadat, quod potest quilibet probare per lunam. Cum enim certum sit lunam ad septentrionem, non currere, si nubes ipsam praecurrant, quando transeunt lunam, videturque quod ad posteriora currat. Sed, cum priori sententiae doctissimus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
et orientem taurus est. deinde gemini.
post cancer. int̾ eiuidem occidentem
sunt pisces. post aquarius. deinde
capͥcornus. ut in hac figura apparet.
Si gͦ sol uersus
occidentem
tenderet de
ariete insignum uersus occidentẽ
positum transiret. scilicet in pisces.
deinde in ceteros: Cum gͦ signa uer¬
sus orientem posita. de ariete tͣnse¬
ant scilicet in taurum. denide ni
cetera sine dubietate. contra firma¬
mouent᷑ Subnectunt enun ra¬
nem quare necesse fuit sic eẽ. Eun
firmam̃tũ ab ortu in occasum ua¬
uatur. si plauete similiter moni¬
rentur. eẽt tantus impetus. quos
in terra nichil stare uel uiueri
posset: Ut gͦ rapido motui obuia¬
rent. et impetum illius tempera¬
rent. in contrarietatem motus
retorta sunt S quamuis conta
firmam̃tum deferantur. firmam̃tũ
tam̃ defert eas. secum ad occasim
et inde ad ortum. ut si aliquis
existens in naui. contra quem
escentem: Ergo quod paulaties
uadunt ad orientem. naturalis

Expanded text:
et orientem, taurus est; deinde gemini, et orientem, taurus est; deinde gemini, post cancer; inter eumdem et occidentem sunt pisces, post aquarius, deinde capricornus, ut in hac figura apparet. Si ergo sol versus occidentem tenderet, de ariete in signum versus occidentem positum transiret, scilicet in pisces, deinde in caeteros. Cum ergo signa versus orientem posita, de ariete transeant, scilicet in taurum, deinde in caetera sine dubietate contra firmamoverentur. Subnectunt etiam rationem, quare necesse fuit sic esse. Cum firmamentum ab ortu in occasum volvatur, si planetae similiter moverentur, esset tantus impetus, quod in terra nihil stare vel vivere posset. Ut ergo radii motui obviarent, et impetum illius temperarent, in contrarietatem motus illius retorta sunt. Sed, quamvis contra firmamentum deferantur, firmamentum tamen defert eas secum ad occasum et inde ad ortum. Ut si aliquis existens in navi, contra quem escentem. Ergo quod paulatim vadunt ad orientem, naturalis
Abbreviated transcription (Latin):
uenerium: S quia facilius illa¬
bitur animo. ocłis subiecta descrip¬
tio intersecationẽ illã ostendamus:
solis. ab in¬
ferioribus
partibus illorum ambiatur. iuste
inferior illis dicitur: S quia con¬
tngit aliquando quod sol currit
ꝑ suꝑiorem partem sui circuli. infe
riores suꝑiorum. tunc liberiꝰ apparent.
Sol enim tantum ñ obscurat sub¬
iecta quantum suꝑposita: Reputa¬
tus est gͦ sol illis suꝑior. s iam trac¬
tatum ad solem. et ad alios planetas
transferamus: S qͣm ceteri planete
quemadmodum et sol mouentur.
de motu solis loquamur. ut similia
de aliis intelligantur. Utrum pla¬
nete moueantur cũ firmamͣto
eneralis gͦsententia omniũ
philosophorum est firmam̃¬
tum ab ortu ad occasum uolui. solẽ
uͦ et alios planetas contrario motu.
ab occasu ad ortum moueri quod
ostenditur ocłis ꝑ signorum dispositio¬
nem Cum enim aries sic sit positus.
quod quando in mecdio cęli. int̃ illũ

Expanded text:
Venerium. Sed, quia facilius illaVenerium. Sed, quia facilius illabitur animo, oculis subjecta descriptio intersecationem illam ostendamus. solis, ab inferioribus painferior illis dicitur. Sed quia contingit aliquando, quod sol currit per superiorem partem sui circuli et illae inferiores suorum et tunc liberius apparent sol enim non tantum obscurat subiecta quantum sutus est ergo sol illis superior, sed jam tractatum ad solem, et ad alios planetas transferamus. Sed quoniam caeteri planetae, quemadmodum et sol moventur, de motu solis loquamur, ut similia de aliis intelligantur. CAP. netae moveantur cum firmamento eneralis ergo sententia omnium philosophorum est, firmamentum ab ortu ad occasum volvi, solem vero et alios planetas contrario motu; ab occasu ad ortum moveri, quod ostenditur oculis per signorum dispositionem. Cum enim aries sic sit positus, quod quando in medio coeli, inter illum
Abbreviated transcription (Latin):
raretur. ne cum uicina eẽt terre.
mine. ut ostendemus. et a sole acci¬
piat. ratio est. ut fonti sia luminis
nis hoc ita ẽẽ uerum sit. chaldeis
tam̃ aliter uisum est. ex hoc quod
dicemus: Sol Iet mercurius et
uenus. ita con n ciuncti sunt. quod
fere in eodem spatio temporis. scili
cet in anno plus. minusue cursus
suos ꝑficiant: Fere gͦ sunt eorum¬
equales circuli. s iuxta quantita¬
tem circulorum planete breuius.
uel ꝓlixius tempus in ꝑagratione
rodiaci consumunt: Cum gͦ fere
equales sint. unus abalio totus
iͥ potest contineri: Int̾secant gͦ
sese. ita quod circulus ueneris
inferiori sui parte circuli. int̾secat.
suꝑiores partes circulorum mer¬
curii et solis. plus comphendit de
mercuriali quam de solari: Cirełs
uͦ mercurii suꝑiori parte su int̾secat
uenerium. s infer iori solarem:
Circulus uͦ solaris suꝑiori sui par¬
te. intersecat mercurialem et ue¬
uerium. plus mercurialem minꝰ

Expanded text:
raretur, ne cum vicina sit terrae, raretur, ne cum vicina sit terrae, lendore ut ostendimus et a sole accipiat, necesse fuit ut fonti sui luminis, vis hoc ita esse verum sit, Chaldaeis tamen aliter visum est, ex hoc quod dicemus. Sol et Mercurius et Venus ita conjuncti sint, quod fere in eodem spatio tecet in anno, plus minusve, cursus suos perficiant. Fere ergo sunt aequales eorum circuli, sed juxta quantitatem circulorum planetae brevius vel prolixius tempus in peragratione zodiaci consumunt. Cum ergo fere aequales sint, unus ab alio totus non potest contineri. Intersecant ergo sese, ita quod circulus Veneris, inferiori parte sui circuli intersecat, superiores partes circulorum Mercurii et solis plus comprehendit de Mercuriali, quam de solari. Circulus vero Mercurii superiori parte sui intersecat Venerium, scilicet inferiori solarem. Circulus vero solaris superiori sui parte intersecat Mercurialem et Venerium, plus Mercurialem, minus
Abbreviated transcription (Latin):
stat enim iit omines astrologos. uni¬
quemiq de planetis aliquando plus
solito remoueri a terra. et tune
eleuatur. aliquando plus descenĩt
uersus terras. quod de pͥmi ddicimꝰ
Cum gͦ eleuant᷑ uel depͥmuntir.
si recto mͦ hoc fit. sub eadem parti
signi uidentur. et stare credunt᷑.
.Sin aut retro. obliquando ire
retro uidentur. huiꝰ gͦ eleuationis
uel dep̾̃ssionis causa est sol: Cum
enim sit fons totius caloris. aliqͣn
plus desiccat. suꝑiora et inferiora.
plus solito leuia ascendunt: Si
iterum ad nutrim̃tum sui plus¬
solito humores attrahunt. graua
descendunt: Q uod gͦ dicuntur
stare. astrologum est est. quia sie
uidetur: Peinde dicendum est
cur caldei dicant solem ẽẽ quar¬
tum egẏptii et plato sextum:
Uerum est solem ẽẽ sub merenti
et uenere. iuxta lunam: Cum
enim luna frigida et humida sit.
necesse fuit ut ei sol qui est calidꝰ
ex calore solis. frigiditas illa. et
siccitate humiditas lune tempe¬

Expanded text:
stat enim inter omnes astrologos unustat enim inter omnes astrologos unuquemque de Planetis aliquando plus solito removeri a terra, et tunc elevatur, aliquando plus descendere versus terras, quod deprimi dicimus. Cum ergo elevantur vel deprimuntur, si recto modo hoc fit, sub eadem parte signi videntur, et stare creduntur. Sin autem retro obliquent, ire tro ire videntur. Hujus elevationis et depressionis causa est sol. Cum enim sit fons totius caloris, aliquando plus solito desiccat superiora et inferiora.  plus solito levia ascendunt. Si iterum ad nutrimsolito humores attrahat, gravia descendunt. Quod ergo dicuntur stare, astrologum est, quia sic videtur. Deinde dicendum est, cur Chaldaei dicant solem esse quartum, Aegyptii et Plato sextum. Verum est solem esse sub Mercurio et Venere, juxta lunam. Cum enim luna frigida et humida sit, necesse fuit ut ei ex calore solis frigiditas lunae, et ex siccitate humiditas tempe
Abbreviated transcription (Latin):
S quia sunt unuis coloris et quan¬
titatis. una et eadem stella reputate
Uintus est mercuriꝰ. fere in
anno cursum suum similit̾
ꝑagens. cum quo uenus legitur
adulterata eẽ. quia quando est in
inferiori abside sui circuli. quali¬
tatibus illiꝰ se miscet: de statu ⁊ retro¬
gradatione pͣdictaru̾i stellarũ ⁊ qd̾
uerũ sit solem ẽẽ sub mercurio ⁊
uenere ⁊ de circulis ipsorũ xxii¬
extus est sol: S ante de
statu et retrogradatione
stellarum p̃dictarum doceamus.
deinde cur caldei. et eorum sequaces
dixerunt. solem ẽẽ in medio plane¬
tarum. siꝑ uenerem. et mercuriũ.
enẏptis quos secritus est plato. eun¬
dem sextum dixerunt. et suꝑpositũ
mercurio et ueneri Dicunt quidã
quod est quedam pars in circulo uniꝰ¬
cuiꝰq ad quam cum una queque
ꝑuenerit. sol facit eam stare. uel
retro ire. s ñ dicunt quare: Nos
aliquaulo stare. ex arsi. et thesi.
id est eleuatione et dep̾ssione: Con¬

Expanded text:
Sed, quia unius sunt coloris, et quanSed, quia unius sunt coloris, et quantitatis, una et eadem stella reputataercuria. Quintus est Mercurius, fere in anno cursum suum similiter peragens, cum quo Venus legitur adulterata esse: quia quando est in inferiore abside sui circuli qualitatibus illius se miscet. CAP. edictarum stellarum, et quod verum sit solem esse sub Mercurio et Venere, et de circulis ipsorum. Sextus est sol. Sed ante de statu et retrogradatione stellarum praedictarum doceamus, deinde cur Chaldaei, et eorum sequaces dixerint, solem etarum super Venerem et Mercurium, Egyptii vero, quos secutus est Plato, eundem sextum dixerunt et suppositum Mercurio et Veneri. Dicunt quidam quod est quaedam pars in circulo uniuseuiusque, ad quam cum unaquaeque pervenerit, sol facit eam stare vel retroire; sed non dicunt quare. Nos vero aliquando stare ex arsi et thesi, id est elevatione et depressione. Con
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ anni tempore p̃cedit solem et
tunc est lucifer. in alio subse¬
quitur et tunc est hesperiis:
Alii dicunt in uno eodemq tp̃r
aniri. illam ante ortum solis
uideri. et post occasum eiꝰdem.
ñ tam̃ p̃cedere et subsequi: Hoc
namque impossibile est: Dicunt
enim stellam illam altiorem ẽẽ
sole. unde diutius uidetur in
uesꝑe. etiam si ñ subsequatur
solem. ciciꝰ in mane. etiam̃si illũ
ñ ante cedat: Dicitur gͦ lucifer.
et hesperus. in eodem tempore auni.
ñ quia pͣcedat et subsequatur.s
quia ante et post. ex sui altitudine
uidetur: Tercii dicunt uenerem
et mercurium ẽẽ fere eiꝰ dem coloriͤ
et quantitatis. semꝑq solem comi¬
tari Cum gͦ sic comitantur illũ.
quod una p̃cedit. alia subsequitur.
p̃cedens in uesꝑe. ꝓpter splendorem
solis ñ uidetur. sed subsequens post
occasum eiꝰ apparet: Contra aũt
est in mane. p̃cedens nempe uudet᷑.
sequens uͦ splendore diei occultaf᷑.

Expanded text:
ergo anni tempore praecedit solem, et ergo anni tempore praecedit solem, et tunc est Lucifer: in alio subsequitur, et tunc est Hesperus. Alii dicunt in uno eodemque tempore anni, illam ante ortum solis videri, et post occasum ejusdem non tamen praecedere et subsequi, hoc namque impossibile est. Dicunt enim stellam illam altiorem esse sole, unde diutius videtur in vespere, etiamsi non subsequatur solem, citius in mane etiamsi illum non antecedat. Dicitur Lucifer et Hesperus, in eodem tempore anni, non quia praecedat et subsequatur, sed quia ante et post ex sui altitudine videtur. Tertii dicunt Venerem et Mercurium esse fere ejusdem coloris et quantitatis, semperque solem comitari; cum ergo sic comitantur illum, quod una praecedit, alia subsequitur: praecedens in vespere, propter splendorem solis non videtur, sed subsequens post occasum ejus apparet. Contra autem est in mane, praecedens nempe videtur, sequens vero splendore diei occultatur.
Abbreviated transcription (Latin):
abside. facta uiema marti. ẽ muꝰ
beniuola: Dea ligxurie dicitur
esse quia confert calorem et hu¬
morem. et in calidis et humidis
inget luxuria: Ut enim ꝓpter
uenerem breuius dicamus. qd̃
ꝓlixits loquentes de homine
exponemus. calidi et sicci mul¬
tum expetunt. ex calore luxu¬
riam. s ex siccitate ñ suistinent
effectum. et si faciunt. maxime
eis nocet: Frigidi et humidi econ¬
trario male appetunt: s sustinent.
S frigidi et sicci nec appetunt
nec habent effectum. maximeq
dicat᷑ lucifer ⁊ hesꝑus .xXi.
ec eadem stella lucifer
et hesperus dicitur. Lucifer
quando ante solem uidetur: hes¬
perus quando post eum in uesꝑe
uidetur: Uunde est questio. an
ieodem tempore anni possit ẽẽ
lucifer. et hesperus: Dicunt qui¬
lam hoc ẽẽ ñ posse. Cum enim
sit paris uelocitatis cum sole. et
fere in eodem spacio cursum
suum ꝑficiens. quomͦ in una. et
eadem nocte. in uesꝑe sequetur
solem et in mane p̃cedetur. In uno

Expanded text:
abside, facta vicina Marti est minus abside, facta vicina Marti est minus benivola. Dea luxuriae dicitur esse, quia confert calorem et humorem, et in calidis et humidis viget luxuria. Ut enim propter Venerem brevius dicamus, quod prolixius loquentes de homine exponemus: calidi et sicci multum appetunt ex calore luxuriam, sed ex siccitate non sustinent effectum, et si faciunt maxime eis nocet. Frigidi et humidi e contrario male appetunt, sed sustinent: sed frigidi et sicci nec appetunt, nec habent effectum, maxime dicatur Lucifer et Hesperus. eadem stella dicatur Lucifer et Hesperus. Lucifer quando ante solem videtur, Hesperus quando post eum in vespere videtur. Unde est quaestio: An in eodem tempore anni possit esse Lucifer et Hesperus? Dicunt quidam hoc esse non posse. Cum enim sit paris velocitatis cum sole, et fere in eodem spatio cursum suum perficiens, quomodo in una et eadem nocte, in vespere sequeretur solem et in manc praecederet. In uno
Abbreviated transcription (Latin):
la est. quippe ut temꝑata in suis
qualitatibus. quod ꝑ conunctionẽ
eiꝰ cum sole ꝓbatum est: S quando
media est inter saturnum et martẽ.
si existat insuꝑiori abside sui cireli
uel iinferiori. temꝑatur eorum
nociuztas. eiꝰ benuolentia: In de
est quod infabulis dicitur iupit̃
patrem saturnum a regno expu¬
lisse. quia satur no uicinior factꝰ.
naturalem nociuitatem ei aufert:
Nicitur etiam adulterando chuer¬
sos genusse. quia comungendo
se p̾dictis. in terrenis diu̾sa efficit
mars stella. Scilicet calula.
et sicca. et inde nociua. in bienmo¬
inter iouem et uenerem. que stͣ
stelle beniuolȩ. uicuritate minui
suã nociuitatem. et illorum beni¬
uolentiã In preliis dicitur dñari
quia calorem confert. et siccitate.
ex quibus est ammositas Calidi
enim et sicci animosi sunt:
humida stella. unde est beniuola.
in anuo fere zodiacum cireidens
Uicitur adulterata cum marte.
que existens insuꝑiori eirculi sui

Expanded text:
la est, quippe ita temperata in suis la est, quippe ita temperata in suis qualitatibus, quod per conjunctionem ejus cum sole probatum est. Sed quando media est inter Saturnum et Martem, si existat in superiore abside sui circuli, vel in inferiori, temperatur eorum nocivitas ejus benevolentia. Inde est quod in fabulis dicitur: Jupiter patrem Saturnum a regno expulisse, quia Saturno vicinior factus, naturalem nocivitatem ei aufert. Dicitur etiam adulterando diversos genuisse, quia conjungendo se praedictis, in terrenis diversa efficit. Mars stella, scilicet calida et sicca et inde nociua. Pointer Iouem et Venerem, que sunt stellae benevolae, vicinitate minuit suam nocivitatem, et illorum benevolentiam. In praeliis dicitur dominari, quia calorem confert et siccitatem, ex quibus est animositas. Calidi enim et sicci animosi sunt. humida stella, unde est benivola, in anno fere zodiacum circuiens. Dicitur adulterata cum Marte, quia existens in superiori circuli sui
Abbreviated transcription (Latin):
S queret forsans aliquis: Si
corpora stellarum ignea sunt.
unde contingit quod quedam
efficiunt frigus: Hicimus ñ in
omibus posse inueniri rationẽ.
s in quibusdam recurrendum
ad creationem. quamiris possimꝰ
chuersa ignea exꝓpinquitate. et
faciunt: Unde saturnus qͥa
remocior anobis est. ñ calefacit
terram. soluͦ quia ꝓpinquus est
terre. magis incendit eam: Uel
dicamus quod quamuis aliqua
stella calida sit. sunt in ea alie
qualitates nobis ignotȩ. a quibꝰ
caloe ñ potest descendere: Sel
quia in medio ꝓpositmus questionẽ.
ñ omĩa possumus omnes. sit ingenii
cuiꝰque inquirere. quid ꝓsoluenda
hac questione possit inuenire: Hec
eadem stella ex frigiditate dicit᷑
nociua. et maxime quando est re¬
trograda Unde in fabulis dicit᷑.
falcem deferre: Neferens enim fal¬
cem plus nocet recedendo. quam
ost saturnum est iupiter.
in ꝑagratione. ⁊odiaci .xii.
annos consumens. Hec stella beniuo¬

Expanded text:
Sed quaeret forsitan aliquis: "Si Sed quaeret forsitan aliquis: "Si corpora stellarum ignea sunt, unde contingit, quod quaedam efficiunt frigus?" Dicimus non in omnibus posse inveniri rationem, sed in quibusdam recurrendum esse ad creatorem, quamvis possimus diversa ignea ex propinquitate et faciunt, unde Saturnus, quia est remotior a nobis, non calefacit terram, sol vero, quia propinquus est terrae, magis incendit terram. Vel dicamus, quod quamvis aliqua Stella calida sit, sunt in ea aliae qualitates nobis ignotae, quibus calor non potest descendere. Sed quia in medio proposuimus quaestionem nec omnia possumus omnes, sit ingenii cujusque inquirere, quid pro solvenda hac quaestione possit invenire. Haec eadem stella ex frigiditate dicitur nociva, et maxime quando est retrograda: unde in fabulis dicitur falcem deferre. Deferens enim falcem plus nocet recedendo, quam  Jove. Post Saturnum est Jupiter, in peragratione zodiaci duodecim annos consumens. Haec stella benevo
Abbreviated transcription (Latin):
commutent: Unde si alieui igneo
desit uicinitas spissi humoris. de¬
ficit in eo ealor: Hoc aũt ꝓbant
ꝑsolem. quia in conuallibꝰ mon¬
tium. ubi aer est spissior. magnũ
exercet calorem. insuꝑioribus
ꝓpter aeris subtilitatem ñ exercet:
huiꝰ rei sunt indicirun ꝑpetuȩ
mues. existentes: S de hoc loquen¬
tes de situ terre satis dicemus:
Uolunt etiam isti suꝑ lunam.
nullum ẽẽ sensum caloris. p̃minia
etheris subtilitate: Nos uͦ dicimus
nomina qualitatum tribus mo
dis rebus attribui. uel ꝓpter effec¬
tum ut uinum dicitur calidum.
cum dicimus aquam bullientẽ
calidam. et si naturaliter sit fri¬
gida. uel ꝓpter signum. ut cum
dicius sanum bene dormire.
sine difficultate spirare: Cum
enim aliqua stella dieitur frigi¬
da. effectui deputetur. Quam¬
uis gͦ inse sit calida. si efficiat
frigus dicitur frigida: Inde qͥa
saturnus iunctus soli minuit
calorem. ꝓpter effectum dicitur
frigidus. et si in se sit calidus:

Expanded text:
commutent. Unde, si alicui igneo commutent. Unde, si alicui igneo desit vicinitas spissi humoris, deficit in eo calor. Hoc autem probant per solem, quia in convallibus montium, ubi est aer spissior magnum exercet calorem, in superioribus propter aeris subtilitatem non exercet. Hujus rei sunt indicium perpetuae nives existentes. Sed de hoc loquentes de situ terrae satis dicemus. Volunt etiam isti super lunam nullum esse sensum caloris, prae nimia aetheris subtilitate. Nos vero dicimus nomina qdis rebus attribui: vel propter effectum ut vinum dicitur calidum, cum dicimus aquam bullientem calidam, etsi naturaliter sit frigida; vel propter signum, ut cum dicimus sanum est bene dormire, sine difficultate spirare. Cum igitur aliqua Stella dicitur frigida, effectui deputetur. Quamvis ergo in se sit calida, si efficiat frigus, dicitur frigida; inde quia Saturnus iunctus soli minuit calorem, propter effectum dicitur frigidus, etsi in se sit calidus.
Abbreviated transcription (Latin):
natura solis. hoc̃ ñ contingere. qui¬
sierunt quis planeta in eodem sig¬
no eẽt cum solȩ. reꝑientesq satur¬
num dixerunt ex eo causam fri¬
gulitatis eẽ S dicet aliquis
Cum omne corpus stellarum ig¬
nee sit nature quod ꝓbat motus.
et splendor. unde una stella dict᷑
frigida. alia calida: Nleq eñ
ꝓbamꝰ ex ratione illa quã dicunt
quedam ex uieinitate aquarum
congelatarum. saturnum ẽẽ frigi¬
dum. sicut et luna est ex uicmi¬
tate terre et aque: ꝓbariimus
enim aquas congelatas. in suꝑio¬
ribus ẽẽ ñ posse: Sunt qui inde
dicunt plures ẽẽ qualitates ignis.
que in quibusdam corporibꝰ sunt
coniunctȩ. in quibusdam chuisȩ:
Quem admodum gͦ est quiddã
igneum et ñ calidum. et ñ splendi-¬
dum. ita est quiddam splendidũ.
nec calidum: Dicunt enim quod
ignea ñ sunt calida. nͥ que coniune¬
ta sunt a licui spisse et humide
nature quam in sui substanciã

Expanded text:
natura solis hoc non contingere, quanatura solis hoc non contingere, quaesierunt quis planeta in eodem signo esset cum sole reperientesque dixerunt ex eo causam frigiditatis esse. Sed dicet aliquis: Cum omne corpus stellarum igneae sit naturae quod probat motus et splendor, unde una stella dicitur frigida, alia calida; neque enim probamus ex ratione illa quia dicunt quidam ex vicinitate aquarum congelatarum Saturnum esse frigidum, sicut et luna est ex vicinitate terrae et aquae. Probavimus enim aquas congelatas, in superioribus esse non posse . Sunt qui inde dicunt plures esse qualitates ignis, quae in quibusdam corporibus sunt conjunctae, in quibusdam divisae. Quemadmodum ergo est quoddam igneum et calidum, et non splendidum, ita est quoddam splendidum, nec calidum. Dicunt enim quod ignea non sint calida, nisi quae conjuncta sint alicui spissae et humidae naturae, quam in sui substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc capite. alia in alio. Axis uͦ est
linea intelligibilis. de polo ad po¬
sit inter medium celi elatus. xx
nr̃a partȩ. similiter ex alia: Linea
que dicitur axis. obliqua est. et
circa ipsam oblique uoluitur
firmam̃tum: Et qͣm falsam sen¬
tentiam quorumdam de firmam̃to¬
satis impbauimus. nrãm uͦ ponen¬
tes ꝓbauimus. et de stellis infixis
in eo. et de circulis. et motum
eiꝰdem ñ tacuimus. de planetis
dicere incipiamus: Ergo asum¬
mo planetarum sumamus exor
dium: De satur no ⁊ quare aliqͣ stella
dieat᷑ frigida. ⁊ quot moctis nomina
qualitatũ rebꝰ attribuant᷑.
ummus itaque planeta¬
rum saturnus di idit
gida et nociua dicitur ẽẽ: Defri¬
giditate gͦ pͥmum. deinde de no¬
ciuitate disseramiis: Stellam istã
ẽẽ frigidam et siccam. antiqui
astraogi ꝓbauerunt. cum scirent
solem existentem in cancro. terral
adurere uidebant. in anno aliqͦ
minus solito: Scientes aũt ex

Expanded text:
hoc capite, alia in alio. Axis vero est hoc capite, alia in alio. Axis vero est linea intelligibilis de polo ad posit inter medium coeli, et latus ex nostra parte, et similiter alter ex alia linea, quae dicitur axis obliquata est, et circa ipsam oblique volvitur firmamentum. Et quoniam falsam sententiam quorumdam de firmamsatis improbavimus, nostram vero ponentes probavimus, et de stellis infixis in eo, et de circulis, et motu ejusdem non tacuimus. De planetis dicere incipiamus; ergo a summo planetarum sumamus exorDe Saturno, et quare aliqua stella dicatur frigida, et quot modis nomina qualitatum rebus attribuantur. Summus itaque planetarum Saturnus dicitur,gida et nociva dicitur esse. De frigiditate ergo primum, deinde de nocivitate disseramus. Stellam istam esse frigidam et siccam, antiqui astrologi probaverunt cum scirent solem existentem in cancro, terras adurere videbant in aliquo anno minus solito. Scientes autem ex