comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictauit᷑ Recexta ᷝͣ olei semꝑ mũda sũtt ne nouos
saores pafecta ueteri rancore corrũxant Ac si ꝗs
maiori diligencie studet/ subiectis huic inde cuntlis
paum̃tis suspendat/ et ignẽ sugeras fornace succẽ/ a
Ita uurus calor olei cellã siue Rumi indore uaporab
tabula egͦꝵ uel boũ meridianas quidẽ equoꝵ¬
facta refrigent / Ip̃a stabula põ ungut a ialiũ al¬
onũ hũore suspensa siut/ Bones intidiores fiẽt
qi rocũ ꝑximit habeaur et lum̃ intendant Octo
pedes ãd spatiũ standi singut xarib habundant
et in porrectione iq. Plance robores suxonant᷑ sto¬
tmes tquoie ut Iacertib molle sit stãtib dueũ
poruet⁊̃ qus uel scunidulis si copia suoetit tegulis
ltas facisis et sine ip̃sa placuerit tegẽtur ca¬

Expanded text:
ingi. Receptacula olei semper munda sint, ne novo sapore infecta, veteri rancore corrumpantur. At si quis maiori diligentia studet, subiectis hincinde cuniculis pavimenta suspendat et ignem suggerat, fornace succensa. Ita purus calor olei, cellam sine fumi nidore vaporabit, tabula equorum vel boum, meridianas quidem facta refrigerent. Ipsa stabula propter ungulas animalium ab humore suspensa sint. Boves nitidiroes fient, si focum proxime habeant et lumen intendant. Octo pedes ad spatium standi, singulis boum paribus abundant; et in porrectione quindecim plante roboree supponantur stationibus equorum, ut iacentibus molle sit, stantibus durum. formari debent, vel scindulis; vel si copia suppetit tegulis, vel si facilius et sine impensa placuerit tegentur ca
Abbreviated transcription (Latin):
acultas ẽ / longũ xinguẽ rostidũ planũ leuit
incliũatũ utł hĩoi uallem dexutabimiꝰ. ubi hũor
nec statĩ precyatari cogit᷑ nec diuid herere. potest
quidẽ ⁊ soluto ⁊ grãcili solo / prati forma sirget
nuxoni. Eptirxandus ẽ ita locus hoc semxore
et liberandus impedi ͭ ͥ ᷤ om̃ib et herbis laciorib
et solidis ⁊ uirgultis/ Dem̃ cũ freqũter exciᵗ
fuerit ac mult̃a aracione resolutus/ sũmotis
laxidib et glibis ubiq cõfractis stereoretur C
crestente. recenti letamĩe ab unglis iumentoꝵ
hũestit/ nc intquale solũ reddant / multis locis¬
Impressa uestigia. Eed si prata uelera mustus
obtexerit᷑. radendꝰ c̃ et stahotis cisdẽ locis. sem seia
spargenda. Et ꝯd̾ ad necandũ mustũs urode st
tius seocꝰ iugrerendus/ Euod si sterilis factris
est Iocus carie incuria uetustate toaret᷑ / ac denuo
uioiã rõ feni sem̃ĩb imptã post hec spargenuis

Expanded text:
acultas est, locum pinguem roscidum planum; oderint inclinatum: vel huiusmodi vallem deputabimus, ubi humor nec statim precipitari cogitur, nec diu debet herere. Potest quidem et soluto et gracili solo prati forma si rigetur imponi. Extirpandus est itaque locus hoc tempore et liberandus impedimentis omnibus, vel herbis latioribus et solidis, virgultisque: deinde cum frequenter exercitus fuerit ac multa a ratione resolutus, submotis lapidibus et glebis ubique confractis, stercoretur. Luna crescente recenti letamine: ab ungulis iumentoruhumescit, ne mequale solum reddant multis impressa locis vestigia. Sed si prata vetera muscus obduxerit, abradendus est; et scalptis eisdem losemina et quod ad necandum muscum prodest, cinis sepius ingerendus. Quod si sterilis factus est locus carie, incuria, vetustate, exaretur ac de novo viciam cum feni seminibus mixtam post hoc spargemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Mense octobri ordeũ sermuis Etriticũ. Iusta
gionib tẽxatis ⁊ Nuc ⁊letanen ẽfert ⁊ ẜpar¬
gituo

Expanded text:
mpore adoreum seremus, ut triticum. Iusta gionibus temperatis, nunc etiam letamen effertur ac spargitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ducitur aut forma scructibili aut plũ¬
beis fistulis / aut canalib ligneis, aut ficti¬
lib tubis Si xer formã ducetur solidandus
est caualis nt xer Rimas aqua possit elabi
Cuus magin do poo aqne insura faciẽda est
Sapdt planũ ueniar miet centeñ uel sexageñ
uedes sesĩ iclinet᷑ structura sesꝯmoede ut
uim possit hẽee ciẽdꝭ / Si quis mous Inter¬
rectus occurerit/ aut ꝑ latera om̃s aqua du¬
cenus obliquã/ aut ad aque caput spelũcas
liorabimꝰ potr quas scructura peruemat ded
si se uallis interserat / erectas pilas uel arcus
uiqs ad aque iuxta uestigia construeniꝰ Aut plũ¬
beis fistulis ccausã deici pacien᷑ et explicata uul
consurgere. Sed quod est salubriꝰ et  utilius ficasail
tabis conducitur duob digitis gł ohs et esõ una paite
reddant angusti ue palm sacio unus m abtaa me
sit incrare eluas suctuns uina cate ołeo suã ttos
xossit si qua sũt uicia cubuloꝵ. ultia ia  e uũ¬
beis fistulis ducere que aquas noxias redũt  Nu

Expanded text:
ducitur aut forma structili, aut plumbeis fistulis, aut cannalibus ligneis, aut fictilibus tubis, si per formam ducitur, solidandus est canalis, ne per rimas aqua possit elabi, cuius magnitudo pro aque mensura facienda est, si per planum veniet, inter centenos vel sexagenos pedes sensim reclinetur structura sesquipede, ut vim possit habere currendi, si quis mons interiectus occurrerit, aut per latera eius aquam ducemus obliquam, aut ad aque caput speluncas librabimus, per quas structura perveniat, sed si se vallis interserat, erectas pilas, vel arcus usque ad aque iusta vestigia construemus aut plumbeis fistulis clausam deiici patiemur et explicata valle consurgere. Sed quod est salubrius et utilius, fictilibus tubis cum ducitur, duobus digitis crassi et ex una parte reddantur angusti, ut palmi spatio unius in alterum possit intrare; quas iuncturas viva calce oleo subacta possit, si qua sunt vitia tabularum. Ultima ratio est plumbeis fistulis ducere, que aquas noxias reddunt. nam
Abbreviated transcription (Latin):
querende sũt aque/ qr in his locis marrio ha¬
aĩas extorq̃nt. Nisi quis fuge sibi uelociͭ  succur¬
rat /. Prius g ͦ ꝙͣ descendatur ad intima in diõ
locis luceruã ponos accensã Qut si gꝯtoita
nõ fucrit / perictmñ nõ trntbis Si uero extiguar
cauendꝰ est lotus mortisen Q st alio lecõ aqͣ
non potest mueniri dextra leuaqz puteos fo¬
uormus usq ad aque ip̃ius cibramentũ: et
abhinc foramĩa hucinde patefacta / uelut na/¬
us intro agenius/ qua nocẽs sp̃s euaporat
Quo facto latera puteoꝵ structura suscipiat
ũaqualiũ ut bmos pedes structuu tõrlu¬
gat  Que structura uectib ligneis sb̃inde
den seatⁿ et structura fit lapide Tefico uel
eues Si aqua limo /a sit salis admiotros
tabulas obicits directas undiq et castrãs¬
uersas uectib sustiebis. Ne fodlẽtel Ruy/¬

Expanded text:
querende sunt aque; quia in his locis magis aus extorquent animas, nisi quis sibi velocitate succurrat. Prius ergo quam descendatur ad intima, in eis locis lucernam ponis accensam, que si extincta non fuerit periculum non timebis: si vero extinguatur, cavendus est lnon potest inveniri, dextra levaque fodiemus puteos usque ad aque ipsius libramentum; et ab his, foramina hinc inde patefacta, velut nares intro agemus, qua nocens spiritus evaporet; quo facto latera puteorum structura suscipiat. quaque versum, ut binos pedes structura concludat que structura vectibus ligneis subinde densetur et structa sit lapide tosico vel si lice. Si aqua limosa fuerit salis admixtionetabulas obiicies directas undique et eas transversis vectibus sustinebis, ne fodientes rui
Abbreviated transcription (Latin):
cuxrmnũ manu ꝑite et eorrũ sarculis miste / Net
ꝓdest minium scercorare uno temporeͫ ed Reũt
et modice/ agtr aquosus pluo Atrcoris Sarur
uero minus icqͣuirit / Bed se lotanũo coxia deit
hoe prostercore oxtime cedit / Ut sabulosis locis
cceta .s. argillã fpergas . Coctosis et miniũ spissis
sabulonẽ hoc et segetib proficit / el umeta pul¬
aemã reddit  nam letamen in umiersisaporem

Expanded text:
caprinum manu proiice et terram sarculis misce; nec prodest nimium stercorare uno tempore, sed frequenter et modice. Ager aquosus plus stercoris, siccus vero minus requirit. Sed si letaminis copia non hoc pro stercore optime cedit, ut sabulosis locis cretam id est argillam spargas; cretosis ac nimium spissis sabulonem: hoc et segetibus proficit et vineas pulcherrimas reddit: nam letamen in vineis, saporem
Abbreviated transcription (Latin):
pa sirentas coustat Ut rances fru  ante hutrit
Solat terua huorem salsũ mouere qui segetes
fneta  ubi hoc fit colubmnũ stercus aut cipress fo¬
na o inspargere Et ita ut tadẽ misceãtiu suarare
Mclius tanit᷑ crit om̃ib itinediis. si aquarius sultꝰ

Expanded text:
renitas constat, ut radices frumenti ante hyemen m terra humorem salsum vomere, que segetes necat. Ubi hoc sit, columbinum stercus, aut cypressi folia oportet inspergere; et ita ut eadem misceantur inarare: melius tamen omnibus remediis erit, si aquarius succus
Abbreviated transcription (Latin):
ne qm̃ quẽdã aĩalia socerianta fectis radicib necãt
aliqũ fuit᷑a contra hoc ꝓderit sag̾stis cucumeris
hũos eox̾ssus ꝯtiꝰ radix trita aqua diluat᷑/ et
eodẽ qut spargenda sũt inacereut᷑ hũore/ Aliqͬ
ubi hec segetẽs suas ꝑferri sẽserĩt mer̃ iuicia ui¬
cioꝵ insulsa amĩca. utł potdcã aqͣ sulcos et arata

Expanded text:
niam quedam animalia, subterraneis sectis radicibus, necant plerumque frumenta, contra hoc proderit agrestis cucumeris humor expressus et eius radix trita, si aqua diluatur et eodem que serenda sunt macerentur humore. Aliqui ubi hoc segetes suas perferre senserint, inter initia vitiorum insulsa amurca, vel predicta aqua, sulcos et aratra
Abbreviated transcription (Latin):
fluuus seleantes per ea torrens transit sta
Ut nec illoꝵ aqua nec istus misteri uideat¬
Et om̃s iter suum agentes reuertiuit: ad eãdẽ¬
montis caucasi nastit᷑ hic eciã ad unum
Iungens/ efectus unus de .d. occurut ⁊ gãges

Expanded text:
 Saleantes, per eos torrens transiens ita ut nec eorum aqua nec eius misceri uideatur. Omnes iter suum agentes reuertuntur admontis Caucasi nascuntur. Huic etiam se ad unum iungens effectus unus de octo ‒occurrit ei Ganges
Abbreviated transcription (Latin):
ãius iñse febr ͦ sĩt ꝯserẽda rosauiã
tanĩ doc calidis apric at maritĩs hoc etiã nĩse
poterimꝰ instituere rosaria. Que si Indigꝰ¬
plãtaꝵ uolueris ex xancis ungultis hẽĩe
copiosa quaternoꝵ digi᷑l surculos gẽmantes
cũ genicul suit debeb excicere et in modũ
proxagĩt stemert/ stercorare. ac ri acionib
adiũare ubi ãm etatt᷑ cõxlenerĩt pedis spa ͦ¬

Expanded text:
nse februario sint conserenda rosaria, tamen locis calidis apricis atque maritimis. Hoc etiam mense poterimus instituere roseta, que si indigplantarum, volueris ex paucis virgultis habere copiosa, quaternorum digitorum surculos gemmantes cum geniculis suis debebis excidere et in modum propaginis sternere; stercore ac rigationibus adiuvare: ubi anni etatem compleverint, pedis spa
Abbreviated transcription (Latin):
eis ndate uel trũco lentisti uel terebutt
cuncꝰ afiga᷑. ul te̾brate ĩ meͦ palꝰ salicis/
ĩfuga᷑/ Si poma rugo sa cicauit a putria
circa ynũ trũcũ cortex restidat ᷑/ et cũ Inde
moditꝰ hũõr eflux̾it argilla uelpaleato
cax̾m laccis ingesseris. Cont᷑ uicia ꝑsici

Expanded text:
eius vel trunco, lentisci aut terebinthi cuneus affigitur, vel terebrate in medio palus salicis imprimitur. Si poma rugosa creabit aut putria, circa imum truncum cortex rescidatur et cum inde modicus humor effluxerit, argilla vel paleato caprini lactis ingesseris. Mense ianuari
Abbreviated transcription (Latin):
que et socundũ/ Si utaris mellis uice ab inflacone
fiscest clause iũco factis aliquateꝰ rariore cõtextu
ongris pͦ fortiter uerberaut᷑ / Demde ubi corpꝰ uuaꝵ¬
Uis ꝯtusionis exsoluerit/ coclee suxpoͬ ͣͥ sporta cõ¬
pͥmit᷑. hĩe passũ e̾ ꝗcꝗd efluxerit/ Et conditũ

Expanded text:
quo ad condimentum si utaris mellis vice ab inflatione fiscellis clause, iunco factis aliquatenus ratiore contextu, virgis primo fortiter verberentur: deinde ubi uvaussionis exoluerit, cochlee supposita sporta comptimitur: hinc passum est quicquid effluxerit et conditum
Abbreviated transcription (Latin):
toes mictant᷑ ad pascua. Safficiet autẽ
prusiy ꝓcedãt matres mant/ et cũ sature
Reu̾tentur ad uesxã agnis ubera haieri da
ꝑmictere. Qui doñes firment᷑ intra
stabulu furfurib uel medicã herbai yt
donec conceptũ paulisy etatis robur
pascuũ matrib possir habere cõmune¬
uel in pratis suciorib excitant᷑. Dalus¬
tria uero noxia sunt siluestria dãxnosa
Lanatis Salis tamiẽ ciebra cõspersio
uel pascis muixta uel canalib ficq̃uti
oblata. d pecoris leuare tastidiũ. Nã
xer hiemẽ si penuria est. femũ uel pa¬
lee. uel uicia. uel facilior uictus ulimi
seruatis frondib prebeat᷑ aut fraxim
st̃is nĩsib pastant᷑ so lucis mitio: cũ
grannĩo teneri suauitatẽ ioris ixtura

Expanded text:
mittantur in pascua. Sufficiet autem priusquam procedant mane et cum sature revertuntur ad vesperam, agnis ubera haurienda permittere; qui donec firmentur, intra stabulum, furfuribus, vel medica herba, vel donec conceptum paulisper robur etatis, pascua matribus possint habere communiel in pratis siccioribus excitantur. Palustria vero noxia sunt, sylvestria damnosa lanatis: salis tamen crebra conspersio, vel pascuis mixta, vel canalibus frequenter oblata, debet pecoris levare fastidium: nam per hyemem, si penuria est, fenum, vel palee, vel vicia, vel facilior victus ulmi, servatis frondibus prebeatur, aut fraxini. Estivis mensibus pascantur sub lucis initio, cum Graminis terreni suavitatem, roris
Abbreviated transcription (Latin):
Medios folis ardores. aut uallis, aut arbor
umbrosa declinet/ Deinde ubi flexoia
die ardor intfrĩgit᷑ et solũ pͦ umibie
uesꝑtĩ roris hũmescit. giegt reuoce mꝰ
ad pascua. S carcularib Destuus
diebz ita pastende sũt oues. Ut caxita
gregis semx au̾tant᷑ a solis obiectu
ieme autem uel uere. nisi solutis geli¬
cidiis nõ debenr ad xastua prodire
Nã pruio sa herba huic generi morbos
cotat/ Actam̃ semel aqua̾re sufficiet
solũ in qᵈ claudent᷑ insteruere/ ut pc
tuta cabilia p̃ot ĩmuriã preciosi uelleris
moy reddat clabens/. Sed.3. per totũ amnũ

Expanded text:
Medios solis calores, vallis aut arbor umbrosa declinet: deinde ubi flexo iam die ardor infringitur et solum primo imbre vespertini roris humescit, gregem revocemus ad pascua. Sed canicularibus et estivis diebus, ita pascende sunt oves, ut capita gregis semper avertantur a solis obiectu. Hyeme autem vel vere, nisi resolutis gelicidiis ad pascua prodire non debent. Nam pruinosa herba, huic generi morbos creabit: at tunc semel adaquare sufficiet. solum in quo claudentur insternere, ut sint tuta cubila et propter iniuriam pretiosi velleris, humor reddatur elaben
Abbreviated transcription (Latin):
accis asserẽtib ut unã serues in uite usq
ad ueris Iuicia/ cirea ipsã uitẽ q̃ faictu ple̾¬
na ẽ loco umbraso serobẽ fodies altitudłe
pedũ .i. catitudie duoꝵ/ et mictis sabulo¬
nẽ ⁊ ibi calanios figis. in quib retorques
assidut sarm̃ta fructib plena. et illesis
botrionib aligabis . Ut polum nõ contu¬
gant/ et cooperies ut eo  ͫ p̃ber penttrare
nõ possit ¶it g̾cis doccii unias uel po¬
ma in uitt uel in arbore si diu seruare uo¬
lutris uascut clausa futilib ab una par¬
te xtusis diligẽter a sũmo tecta suspende
quãius et poma gixso aicta in logam ser¬
uentur etatem.

Expanded text:
am serves in vite usque ad veris initia; circa ipsam vitem, que fructu plena est, loco umbroso scrobem fodies, altitudine trium pedum, latitudine duorum et immittes sabulonem, ibi calamos figens, in quibus retorques assidue sarmenta fructibus plena et illesis botri finibus alligabis, ut solum non contingant; et cooperies, ut imber eo penetrare non possit. Item grecis docentibus, uvas vel poma in vite aut arbore, si diu servare volueris, vasculis clausa fictilibus ab una parte pertusis, diligenter a summo tecta suspende; quamvis poma gipso cooperta in longam serventur etatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc dordeũ maturum adhuc seremus In hꝰ
prĩci  fabã fpargimus/ que pnigiussinũ uesce¬
coratã diligit solũ uel uallem̃ quã succus
uenitus a sumi ͭ ͤ fecundat primo seritur de
inde prostinditur et tit sulcatur. Deceoida
est large ut tegi plurimũ possit Aliqui ft
Iocis dicũt in fabe sacione glibas non els
frangendas.Ut per eas gelicidiaꝵ ip̃e pos¬
suit gramma obũbrata deffendi. Sationtꝰ
eium generis sicut oppio ht̃ non fecondat
uacuus fuerit ꝙͣ quĩ calamos fabace messi
eduxit Ingerũ sex modii occuxaur/
Mediocre amp̃liꝰ. Spisso bent poouenit
Iocũ maciũ rebulosum q non patitur.
Curandũ preccpue ut lima iii. serat᷑
si adhuc ittuni solis rextͥussa non
sentit. Aliqui dicũt i4 pocuis cliᵈ
Sanginẽ caponis greci asserunt fabe
semina maceratã. herb adu̾sãtib non
nocere ¶ Aqua pridis infusa etiã ciciꝰ
nasti. Coquenda aqua respersa cocturã
nõ here dificilem. Nuc serit᷑ lenticlã¬

Expanded text:
 hordeum maturum adhuc seremus. In huius principio fabam spargimus, que pinguissimum, vel stercoratum desiderat locum, vel vallem, quam succus veniens a summitate fecundet. Primo seritur et deinde proscindatur et tunc sulcatur: locanda est large, ut tegi plurimum possit. Aliqui locis frigidis dicunt in fabe satione glebas non esse frangendas, ut per eas gelicidiorum tempore possint germina obumbrata defendi. Satione eius generis, sicut opinio habet, non fecundatur vacuus fuerit, quam qui calamos fabacee messis eduxit. Pingue iugerum sex modii occupant, mediocre amplius, spisso bene provenit. Macrum locum nebulosumque non patitur. Curandum precipue ut luna XV seratur, si adhuc ictum solis repercussa non sensit. Aliqui dicunt XIV potius eligendum. Sanguine caponis greci asserunt fabe semina macerata, herbis adversantibus non noceri: aqua pridie infusa citius nasci; nitrata aqua respersa, cocturam non habere difficilem. Nunc quoque seri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pruna si ossibus serãt᷑
paliuis obruancur/ Ossa cade̾ ponũ᷑ eciã¬
sebrõ/ Sed tũc sũt prius lexiᵇ macerãda
per triduũ ut cito gmĩare rogantur
ponũ : ⁊ plantis quas sumomiꝰ ex cor ͭ ͤ
fuuo oblitis/ loco gaudent leto ⁊huĩdo¬

Expanded text:
Pruna si ossibus seratur,palmis obruantur ossa, eadem ponuo. Sed tunc prius lixivio sunt maceranda per triduum, ut cito germinare cogantur, ponuntur et plantis quas sumemus ex codice mense fimo oblitis. Gaudent loco
Abbreviated transcription (Latin):
uã passũ grecã sic facies melioris acim̃
⁊ lucidi ⁊ dulcis bocriones in ip̃a uite tor qͣbis
Epacieris spõte marcescere Dem̃ gblates
fagetes ⁊ manu cõpomis / et ubi uas ixleueris
culab et statues in ioco fr̃o sicco / qñt miaᵃ

Expanded text:
am passam grecam sic facies: acini et dulcis et lucidi botriones in ipsa vite torquebis et patieris sponte marcescere; deinde sublatos frigentes et comprimes manu; et ubi vas impleveris, cula
Abbreviated transcription (Latin):
suscurere/ locis laxidos ⁊ glareo s Iuuãt
Petaiã excusant nt pomia caduca E Iuer/¬
mculosa nastant᷑. Otcurpande sũt sobo¬
les a radiet/ Excextis rectiorib que ser¬
uabunt᷑ ad platas / Si laguida prum
arbor est/ amurca cũ aqua equallter lopata
radicib d infidi uel solũ lociũ bu-¬
bulũ. uel hũanũ uetus cũ duab aque
partib nixcum. uel cmĩes ex furno et

Expanded text:
lapidosis et glareosis iuvantur letamine, excusante ne poma caduca et vermiculosa nascantur. Extirpande sunt soboles a radice, exceptis rectioribus, qui servabuntir ad plantas. Si languida pruni arbor est, amurca cum aqua equaliter temperata radicibus debet infundi, vel bubulum lotium solum, vel humanum vetus, duabus aque partibus mixtum, vel cineres ex fimo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
marcessit᷑ er ideo focq̃nti agestione cumulet¬
et uesptio Iuuet᷑ hũore / Obiectis defendat¬
unubiacalis ⁊ Inuat in ea spoliũ seipẽtis ap¬
pendi nũt iã contra priuuas stertꝰ Inge¬
rat᷑ ꝑsico  Uel feces unii cũ a qua perurexte
utl q̃d̾ magis pordest aqua in qua faba

Expanded text:
marcescit: frequenti aggestione cumuletur, vespertino iuvetur humore, obiectis defendatur umbraculis iuvat in ea et spolium serpentis appendi. Nunc iam contra pruinas, stercus ingeratur persico, vel feces vini cum aqua permixte, vel quod magis p
Abbreviated transcription (Latin):
isi ptrpluat᷑ leiis. ligida. et in ope¬
rib siccis xht̃ne durabilis/ larix uti¬
Incendia contulisti. Neq enĩ flãmas reci-¬
om̃t, aur carbones creant/ Quercus
durabilis si terrems operib obruatur
et aliquatenus palis. Estulus aptae
dificiis, Castanea mira solidite durat.
I agris et tectis/ et operib interis
in sicco utilis, humore facile corruxut
Moxulus utra. salix. Tilia in sculxturis
mus et fraxinus si siccent᷑ rigestunt
añ curuabiles catenis utiles habeni

Expanded text:
nisi perpluatur lenis, rigida et in openisi perpluatur lenis, rigida et in operibus siccis perenne durabilis, larex utiincendia contulisti. Neque enim flammam recipiunt, aut carbones possunt creare. Quercus durabilis, si terrenis operibus obruatur et aliquatenus palis et edificiis, apta materies. Castanea mira soliditate perdurat in agris et tectis et operibus ceteris in sicco utilis, humore corrumpitur. Populus in utraque. Salis et tilia in sculpturis mus et fraxinus si siccentur rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentu
Abbreviated transcription (Latin):
Nuc hirai admietendi sunt ut fecum prim
ueris foucre possint exortus S caper
eligendus est cui sub maxillis duc ui¬
deutur pendere uernicłe. magni corporis
grossis cruribz. breu xlenaq ceruite
auribz flexis et grauibz, paruo capite
intido. spisso. ⁊ longo capillo. ad ineũdas
fennãs et ante ãnum congruus Nõ aut̃
durat ultra sepenmũ. Capella silis corpõr
ita multe capre ut oues una stacione
claudende ꝙ luto ⁊ stercore care̾ ꝯuemet
Iodis sux̃ lactis habidanciã. edera et
arbuti ⁊ lẽtisti caciuĩa sũt prebenda. Tri¬
me educare oxtunt possutꝭ Quod
teneriores matres generaut trãsigendũ
ẽ Si ultrr d. ãnõs seruande nõ sunt
matres, qd̾ gꝰ hoc longiore sterilescit
ut materits ad fabricã cedendaẽ
cum luna decrescit/ Sed arbores q̃
cedentur usq ad medulã securib reci¬
sas stare aliqndiu paciaris/ ut per
eas partes. hũorisi quis in uenus cõ¬
tinetur excurrat utiles autẽ maxĩe
sunc he. Abits quã galicã uocant᷑

Expanded text:
nc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris fovere possit exordiis. Sed caper eligendus, cui sub maxillis due videntur pendere verrucule, magni corporis, crassis cruribus, brevi plenaque cervice, auribus flexis et gravibus, parvo capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella similis corporis, ita multe capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercore carere conveniet, hedis supra lactis abundantiam, hedera et arbuti et lentisci cacumina, sunt sepe prebenda: trime educare optime possunt. Quod teneriores matres generant, transigendum est. Sed ultra octo annos servande non sunt matres, quia genus hoc largiore sterilescit ET MATERIA AD FABRICAM CEDEcum luna decrescit. Sed arbores que cedentur, usque ad medullam securibus recisas, aliquandiu stare patieris, ut per eas partes humor, si quis in venis continetur, excurrat. Utiles sunt autem maxime hec, abies, quam Gallicam vocant
Abbreviated transcription (Latin):
celebranda posicio Nuc proxago iure
dicetur / et locis frĩs nouelle uites. et
arboꝵ plantas circũfodere/ et opire cõ¬
ut ⁊ deniceps uinea uetus que in
parte corticis acuto ferram̃ti mucione
feriat᷑. ac fossã fetꝯ̃nciꝰ incitetur.
nãsicut asserit coluᷝ ex eo loco germĩ
plerud producit. et uenicnte uere fudit
maxime alla fossa ⁊ subacta sint
stertore. Sulcos in areis facies/ dt sermã
locis altiorib pones .R. digitis sexarata
nez altuis pressa Sarculabis Rcq̃m
Inde xlus crestent/ Si caxitatu face᷑
uolueris ut cexnr caules prodire cõcul¬
ca ita succut reutrtetur ld spicas. Ifert¬
si luna so terris posita serat᷑/ et ita sub t̾rit
Quã latente uelatur odoris fedi ͭ ͤ carituruns
uel paleis condita allia utl fumo suspẽ sa du¬
rabunt. Nuc ⁊cexula seri potest
Ioc m̃se locis calidis / ceteris uero ĩanua ͦ ꝑ
Acc õssa in pascinatis areis siir pontudã
binis a se pedib sexarata. et cũ ibi plante

Expanded text:
celebranda positio: nunc et propago iure ducetur; et locis frigidis, novellas vites et arborum plantas circumfodere atque operire conc deinceps vine vetus que in parte corticis, acuto ferramenti mucrone feriatur ac fossa frequentius incitetur. Nam sicut asserit Columella, ex eo loco germen plerumque producit et veniente vere, maxime alba, fossa et subacta sine stercore. Sulcos in areis facies et semina in locis altioribus pones, quatuor digitis separata, neque altius pressa: sarculabis frequenter, inde plurescent: si capitatum facere volueris, vi cepit caulis prodire per culta, ita succus revertetur ad spicas. Fertsi luna sub tertis posita seratur et item sub terris luna latente vellatur, odoris feritate cariturum. Vel paleis condita allia, vel fumo suspensadurabunt. Nunc et cepula seri potestHoc mense locis calidis, ceteris vero ianuario, perfici ossa in pastinatis sunt ponenda, bimis a se pedibus separata et cum ibi plante
Abbreviated transcription (Latin):
st Idus nõuẽbris ablaꝯanda ẽ om̃is nouetla siue
in pastuo / seu in strobib/ aut in sulcis saut ãpu¬
tancuo radices supuacue quas pouoit estate Que
s cõualutunt inirnores radices factãt᷑ interire/ et
ita remaries it uitis in sũmi᷑ ͭ iuspẽsa Qut Res frigors
gebent recidi / ntͣ polures Inde uastant᷑/ aut noua
plaga corxori uitis ĩpressa insecuti algoris uratur
Rectomꝰ autẽ uelicto digiti spacio et si placida ibi hiexs
ẽ./ apertas reliquimꝰ uites / Di uiolenta / aute idus¬

Expanded text:
bris ablaqueanda est omnis novella, seu in pastino, seu in scrobidus, aut sulcis amputentur radices supervacue, quas produxit estate; que si convalverint, inferiores radices facient interire; et ita remanebit vitis in summitate suspensa; que res eam frigori debent rescindi; ne aut plures inde nascantur nove, aut plaga corpori vitis impressa, vi secuti algoris vratur. Rescindemus autem relicto digiti spatio; et si placida ibi hyems est, apertas relinquemus vites: Si violenta, ante d
Abbreviated transcription (Latin):
uelud essr distuciã ut ꝓ dules est grautus dicãt
Quod albũ et aliquatenus sasñ tonemueue dce
Quod crteo cosort blanditur digestiom coneut
Qued albũ ⁊ stixticũ prodesse stonitito caxior
Tiñsmaruĩ poailiorẽ facer et tatid /agniem nõ
creare. uius igris forte fieri. Iubtis suaue. Al/¬
uno aliqui grecore mustũe decoctũ ad medietatẽ
Uel  partem uio adicuit Alii greci ita iubet᷑
aquã mariuã mundã de xiuo et quiero mari/ quã ãnio
ante. cõpieuerĩt reseruau cuiꝰ talt̃ fert̾ tsse naturã

Expanded text:
iam, ut quod dulce est gravius dicant; quod album et alquatenus salsum, convenire vesice; quod croceo colore blanditur, digestioni accommodum; quod album et stipticum, prodesse stomacho largiori, transmarinum pallorem facere et tantum sanguinem non creare. Uvis nigris fieri vino aliqui Grecorum, mustum decoctum ad medietatem, vel tertiam partem, vino adiiciunt. Alii Greci ita iubent, aquam marinam mundam, de puro et quieto mari, quam anno ante compleverint reservari, cuius talem
Abbreviated transcription (Latin):
et lutetꝭ Uniũ quo asserũt ex moli forte sit fcri
Altre .i. ibisci folia uel radices aur eiꝰ caulẽ tenerũ de¬
coctũ micti aut gipsi/ aut cineris cotulas .2. ã cupress
xillas .℥. aut buxi folia quantũ manꝰ cexerit
reliquit exile onũi solidi ͭ ͭ decracta ¶ uniũ uero ta di

Expanded text:
forte sic fieri. Altee hoc est evisci folia, vel radices, aut eius caulem tenerum decoctum immitti, aut gypsum, aut cineris conchulas duas, aut cypressi pilulas tres, aut buxi folia quantum manus ceperit, reliquit exile, omni soli
Abbreviated transcription (Latin):
nua est / cuius tempore nõtanda ẽ seconditas ui¬
saritnta possis clugeit asserit aute colu  uno
Lost  ubi exieis et aridus cãxus. ubi colłis pͥruxt᷑
anit macer uites utilime ponũtuo. De ꝗb satis iñse febr ͤ
desputaui Nuc locis siccis calidis / exilib / macris ha-¬
fuĩt ut cont̾ui exilitatẽ glebe hiberms imbrib adiu¬

Expanded text:
a est, cuius tempore notanda est fecunditas visarmenta possumus eligere. Assserit autem Columella, uno est, ubi exilis et aridus campus, ubi collis preruptus aut macer est, vites utillime ponuntur, de quibus satis mense februario disputavi. Nunc locis siccis, calidis, exilibus, macris, afiunt, ut contra exilitatem glebe, hybernis imbribus adiu
Abbreviated transcription (Latin):
x̃ s s fratrũ. aut aliqͣlio iu̾ctoꝵ fed̾e nob̾
A ut hoĩm ceͣrte tͣulta eẽ ⁊ houesti sinamꝰ.
N eue thyeiteis cuͣmulem̃ usctra mensis.
Q ͣm male cõsuescit: qmͣ se ꝑat ille cruori.
Impiꝰ humano: uituli qͥ gut᷑a fec᷑ro .¬
R umpit: ⁊ immota  p̾bet nugitib a u̾res
Aut qui uagit᷑ similes puerib edu.
e dentem iugulare potest . aut alitt uesa¬
c fii dedit ip̃e cibos o qͣnͣtũ est ꝙͣ desit ĩ uiis i.
Ad plenũ facinꝰoqͥ transitꝰ inde putat᷑ s
Bos aret. iłt mortem semorib impntet annis.
Borriferũ contͣ borenu ouis arma ministret
bera dant sature mianib p̾ssanda capelie.
R ecia cõ pedicis laqueos q artes q dolosas.
T ollice. nec uolucrẽ uiscita falsite uͥg̾a.
Nec formidatis ceruos intcludite pennis
Nec celate cͥibis uncos fallacib hãmos
O ⁊a uacent epłis. alim̾ta q mutia catpat.

Expanded text:
fratrum aut aliquo iunctorum foedere nobis aut hominum certe, tuta esse et honesta sinamus neve Thyesteis cumulemus viscera mensis! Quam male consuescit, quam se parat ille cruori impius humano, vituli qui guttura cultro rumpit et inmotas praebet mugitibus aures, aut qui vagitus similes puerilibus haedum edentem iugulare potest, aut alite vesci, cui dedit ipse cibos! Quantum est, quod desit in istis ad plenum facinus? Quo transitus inde paratur? Bos aret aut mortem senioribus imputet annis, horriferum contra borean ovis arma ministret, ubera dent saturae manibus pressanda capellae! Retia cum pedicis laqueosque artesque dolosas tollite nec volucrem viscata fallite virga, nec formidatis cervos includite pennis, nec celate cibis uncos fallacibus hamos! ora vacent epulis alim
Abbreviated transcription (French):
Ñ  capedespopło que t̾ra creau̾at unus.
Exelamat aͦ de caulib insere bellis:
⁊ ełi u a t᷑rigenis rigido de frĩb unũ.
imiiu enise ferit. iaculo cadit eminͦ n
iuit:i expirat m qt acceꝑat auen¬

Expanded text:
 cape,” de populo, quem terra creauerat, unus Exclamat “nec te ciuilibus insere bellis.” Atque ita terrigenis rigido de fratribus unum Comminus ense ferit; iaculo cadit eminus iuit et exspirat, modo
Abbreviated transcription (Latin):
In uadaᷤ cephesi : panopesqr euert᷑ ir
Bos. stetit. ⁊ tollens spetioiam corib altis.
Ad celũ frontem: iiuigiti impulit auas.
At i iͥta  respͥiciens comiges sua t̾ga seãtes.
ꝓ cubuit. cen̾aᷤ q latus submisit ĩ hba.
S acra roui facturꝰ erat. uib nre mumstͦs.¬

Expanded text:
 vada Cephisi Panopesque evaserat arva: bos stetit et tollens speciosam cornibus altis ad caelum frontem mugitibus impulit auras, atque ita, respiciens comites sua terga sequentes, procubuit teneraque latus submisit in herba. Sacra
Abbreviated transcription (Latin):
hac duce cupeniis ⁊ ꝗđ reqmenerit᷑ hba..
meiua fac ꝯdt. bceteaq ilia uo̾cato
uix bene castalio cadiũ descend̾at aͣntip:⁊
I ncustoditam lente u̾idet ire iniuenaã.
N uliũ sermcũ signũ ceruce exreute¬

Expanded text:
Hac duce carpe uias et, qua requieuerit herba, Moenia fac condas Boeotiaque illa uocato.” Vix bene Castalio Cadmus descenderat antro; Incustoditam lente uidet ire iuuencam, Nullum seruitii signum ceruice gerent
Abbreviated transcription (Latin):
Ncitiã quem p̾cyeret. Fergo ꝯaidere talri.¬
Cuͣ deu a ̃ terra ficco qͣ a litore sensit.
F alsa ꝑe dum p̾nu uentigia ponit in undis.¬
S inade aeit uiterius mediiqi ꝑ eqͣuo a ponti
Respicit. ⁊ d̾ext ioeun cinetꝰ astaeoso¬

Expanded text:
cia quem premeret, tergo considere tauri,eus a terra siccoque a litore sensim Falsa pedum primo uestigia ponit in undis, Inde abit ulterius mediique per aequora ponti Respicit et dextra cornum tenet, alt
Abbreviated transcription (Latin):
T orta coronate soluũt retindeula pupis.
Impulerat leuis aura ratem. deus eninet alter
Imposita q p̃mient puppim cerͣuice recͤuam:
Ceruleas despectat aquas. madicis qi ꝑ ecruor.
N oniũ ⁊ephiris sexte pallantidos ortu.
yͥ taliam temuit p̃terq lacinua templaꝰ
dbsfitate dea. scillea q litora fert᷑.¬
T inqͥt iapeiam. leua qi amptrasia remis.
S axa fugit. dext᷑ p̾rmpta celentpnia parte.
E uincit q fretũ: siculi qͣi augusta pelori.

Expanded text:
torta coronatae solvunt retinacula navis. torta coronatae solvunt retinacula navis. Impulerat levis aura ratem: deus eminet alte, impositaque premens puppim cervice recurvam caeruleas despectat aquas modicisque per aequor Ionium zephyris sextae Pallantidos ortu Italiam tenuit praeterque Lacinia templo nobilitata deae Scylaceaque litora fertur; linquit Iapygiam laevisque Amphrisia remis saxa fugit, dextra praerupta Celennia parte, evincitque fretum
Abbreviated transcription (Latin):
T errita turba pauet cognouit numina castos.
E uinctus uitta crͣmes albente sacerdõe
En deus est: deus est : animis linguis q fauete:
Qͥ squis adest dixit sis o pulchrime uisus.
tilit̾: populos q iuues tua sacra colentes.
Qͥ cqͥs adest uu̾sum uenerat᷑ numen. ⁊ om̃es.
Serba sacerdotis reserant geminata. piũq.
T neade̾ p̾stant et mͤiente ⁊ uoce fauorem.
Annuit hiis: motis q d̾euis ut̾a pignora cristis.
⁊ repet̾ita dedit uibrata sibĩia linga.
A ssuetas q domos: habitata q templ salu̾tat.
I ude ꝑ nuectis ad eꝑtam florib ingens.¬
S s epit hini. flectit q sinus: mediam e ꝑ urbem.
t eudit ad incuruo munitos aggere portus.
Reiitit hiciagien q suũ ẜbe q sequentig.
O sficum placido uisui cõmict̾e uult u
Corpus in arsonia p᷑osint᷑ fate. nimins ci
S ensit honus. p̾ssa qr dei grauitate carma ⁊̃.
Qͥ nẽade gaudent : ceso q mñ lutore tanro.

Expanded text:
Territa turba pavet. Cognovit numina castos Territa turba pavet. Cognovit numina castos evinctus vitta crines albente sacerdos: “En deus est deus est! Animis linguisque favete, quisquis ades!” dixit. “Sis, o pulcherrime, visus utiliter populosque iuves tua sacra colentes !” Quisquis adest, visum venerantur numen, et omnes verba sacerdotis referunt geminata piumque Aeneadae praestant et mente et voce favorem. Adnuit his motisque deus rata pignora cristis et repetita dedit vibrata sibila lingua. adsuetasque domos habitataque templa salutat. Inde per iniectis adopertam floribus ingens serpit humum flectitque sinus mediamque per urbem tendit ad incurvo munitos aggere portus. Restitit hic agmenque suum turbaeque sequentis officium placido visus dimittere vultu corpus in Ausonsensit onus, pressa estque dei gravitate carina; Aeneadae gaudent caesoque in litore tauro
Abbreviated transcription (Latin):
A nte tuum romane thoru̾. s esur ił ede r¬
Esse solet. baculũ qͦ tenems agͣreste ̃ siutra
Cesariem lunge dertra debuc̾ere pͥarbe.
Et placido taies ensĩter̾e pectre uoces¬
P one metus uemam: si iiacra q nr̃a reliuꝙͣ.
H unc modo serpentem baculũ qui nexib ambit.
ꝑ spice: et utq nota uili cognoscere possis.
S ertar in hunc s maior e̾ro: tantꝰ q uidebor.
In quantũ uerti celetia corꝑa debent.
E xtemplo cũ uoce deus: cũ uoce: deo q:
S ompnus abit. sompni e fugã lux almã secuta t̃
P ostera si dereos aurora fugau̾at igneꝵ:
Incerti quid agant ꝓceres: ad temtpla petiti a¬
S ede uelit signis celestib indicet oͣtãt.
Bix bñ desierant᷑. cũ cristis aurens attis:
In serpente dei prenũtia sibila misit
a duentu q suo signũ q aras q fores q.
Marmoreũ q solũ: fastigia q aurea mouit.
Pectorib q renus media sublimis in ede.
Constitit: atq oͣołos circũtulit igne micantes.

Expanded text:
ante tuum, Romane, torum, sed esse solet, baculumque tenens agreste sinistra caesariem longae dextra deducere barbae et placido tales emittere pectore vocesPone metus! Veniam simulacraque nostra relinquam. Hunc modo serpentem, baculum qui nexibus ambit, perspice et usque nota visu, ut cognoscere possis! Vertar in hunc, sed maior ero tantusque videbor, in quantum verti caelestia corpora debent.” Extemplo cum voce deus, cum voce deoque somnus abit, somnique fugam lux alma secuta est. Postera sidereos aurora fugaverat ignes: incerti, quid agant, proceres ad templa petiti sede velit, signis caelestibus indicet, orant. Vix bene desierant, cum cristis aureus altis in serpente deus praenuntia sibila misit adventuque suo signumque arasque foresque marmoreumque solum fastigiaque aurea movit pectoribusque tenus media sublimis in aede constitit atque oculos circumtulit igne micantes.
Abbreviated transcription (Latin):
Obiua turba ruit: q̃q ignes troica seruat.
Gͦ esta deͥost leto q deũ clamore salutant.
Q uaqi ꝑ adu̾sas nauis cita ducitur undas:
T hura suꝑ ripas aris ex ordine factier
ꝑ te ab utͣq sonant. ⁊ odorant aera fumitꝰ.
I cta qi coniectos incalfacit hostia cultros.
I amq caput rers̃ romanam intrauerat urbem:
Erigit᷑ serpens sũmoq acliuiã malo

Expanded text:
obvia turba ruit, quaeque ignes, Troica, servant, obvia turba ruit, quaeque ignes, Troica, servant, Vesta, tuos, laetoque deum clamore salutant. Quaque per adversas navis cita ducitur undas, tura super ripas aris ex ordine factis parte ab utraque sonant et odorant aera fumis, ictaque coniectos incalfacit hostia cultros. Iamque caput rerum, Romanam intraverat urbem: erigitur serpens summoque acclinia malo
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ euieam qͥ urbem. st qͥbiaᷤ : ⁊ in occia natã.
ꝑ thenopen. ⁊ al hac cumee templa mim̾e sibile.
H unc calidi fontes. lentiscifecũ q tenẽt᷑.
Iint̾ii. mnultã q trabens sub gu̾rgͣte harenã:
olt᷑nus. niueis q frequens sumessa colubris.
M ĩnt᷑e q graues. ⁊ quam tͣiuulauit alupnꝰ.
Anthaphate qi domus. trãncas qr obsessa palude:
⁊ cellus cyrcea. ⁊ spusi lutoris arcon.
Huc uͥ ueliferam naute au̾tere carinam
Asper enim iam pontus erat. deꝰ explicat otbes:
ꝑ er sinͣ crebros: ⁊ magna uolumina labens.
⁊ empla parentis tlauũ tangentiã litꝰ.
e cͦre placato patͥas epidauriui ara¬
I inquit: ⁊ hospicio iuncti sibi nuininus usus.
Tĩtoream tr᷑acti scame crepitantis harerã.
F ulcat: ⁊ innrus moderamine nauĩ: in alta
ꝑuppe c̾aput posuit. donͦ clanstrũ q saerasq.
L quiui sedes : ⁊ hyberma ad hostia uenit.
Kuic̾ om̃es popiili passim̃ mnatrũ q patrũqr:

Expanded text:
uleamque urbem Stabiasque et in otia natam Parthenopen et ab hac Cumaeae templa Sibyllae. Hinc calidi fontes lentisciferumque tenetur Liternum multamque trahens sub gurgite harenam Volturnus niveisque frequens Sinuessa columbis Minturnaeque graves et quam tumulavit Antiphataeque domus Trachasque obsessa palude et tellus Circaea et spissi litoris Antium. Huc ubi veliferam nautae advertere carinam asper enim iam pontus erat, deus explicat orbes perque sinus crebros et magna volumina labens templa parentis init flavum tangentia litus. Aequore placato patrias Epidaurius aras linquit et hospitio iuncti sibi numinis usus litoream tractu squamae crepitantis harenam sulcat et innixus moderamine navis in alta puppe caput posuit, donec Castrumque sacrasque Lavini sedes Tiberinaque ad ostia venit. Huc omnis populi passim matrumque patrumque
Abbreviated transcription (Latin):
U oce dabat renut aĩorũ hortator epopetli
H omes alii. p̾de tam ceca cupidͥo ÷
ĩ gũ. hane sacro moliri pondere pͣmnũ.
I n q aditu obsisto. furit audacissimꝰ om̃i  ͥ¬
D e nu̾o licabas. qui tusca pͥulsus ab urbe. E¬
ieuqͣs s mnͥ dũ resto: iuuenilia pectora pugnos

Expanded text:
Voce dabat remis, animorum hortator Epopeus, Hoc omnes alii; praedae tam caeca cupido est. “Non tamen hanc sacro uiolari pondere pinum Inque aditu obsisto. Furit audacissimus omni De numero Lycabas, qui Tusca pulsus ab urbe Ei, dum resto, iuuenili guttura pugno
Abbreviated transcription (Latin):
Ueutoꝵ qi domos ⁊ portus pupib apaꝵ
Foete petens deion cinne teslulms us heicue.
a ppucor et dextris ad ducoiꝰ intora remis:
Do q leuei saltis. hude qͣi ĩ nuto   harene
N ox uͥ aꝯͣsumpta ÷ auiora rubescere pͥmo.
Ceperat. ex urgo laticerq inferre recentes.
Admoneo. monitro᷑ qr uiam q̃i ducit ad ũdas.
I ꝑc. quid aura mͥ tumulo ꝓmitat ab alto.
p spitio. countes qi uoco. repetoq caruiam.
U ireinei pͥuum ducit ꝑ lutora forma.
Iułe  n̾o sũpno ꝙ grauit: titubare indet᷑
N u ubi ꝙꝑ credi porset mortaie uidebam.
e ᷝ t seusi. ⁊ dixi socus ꝙ uumen in isto.¬
⁊ de corpe sit dubito. s corꝑe num̃ in itot
Q lqui  es o faueas nr̃is qͣ iabiorib aisis. S¬
huiiꝰ qͣuoqi dei uenim. ꝓ nobis mitte pͥcrti.
dͣ ĩci  aĩt. quo uon aliui conscend̾e sũmas.
O ccio auteinias p̃sso q ru̾de̾nte resabi.

Expanded text:
Ventorumque domos et portus puppibus aptos. Forte petens Delon Chiae telluris ad oras Applicor et dextris adducor litora remis Doque leues saltus udaeque immittor harenae. Nox ubi consumpta est aurora rubescere primo Coeperat, exsurgo laticesque inferre recentes Admoneo monstroque uiam quae ducit ad undas. Ipse, quid aura mihi tumulo promittat ab alto, Prospicio comitesque uoco repetoque carinam. Virginea puerum ducit per litora forma. Ille mero somnoque grauis titubare uidetur quod credi posset mortale, uidebam. Et sensi et dixi sociis: “Quod numen in isto Corpore sit, dubito; sed corpore numen in isto est. Quisquis es, o faueas nostrisque laboribus adsis; His quoque des ueniam.” “Pro nobis mitte precari Ditis ait, quo non aocior antemnas prensoque rudente relabi.
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ uerꝰ ciderta suu ꝑ cussit utroq¬
ꝑ ectus. ⁊ ethea molit᷑ conder e nubiie el
Qlia ͥus infesto paris ÷̃ ereptꝰ atͥde qͥ romredi¬
⁊doedeos eneas fugerat enser.
⁊ alib hanͣc genitor sola ĩsnꝑabile fatum:
Nͨ ata mou̾e putas. intres nic ͥpa sorta  ĩ.
Tecta triũ: cernes illic molimiue uasto.
F exere: de solido rerũ tabularia ferro.
Q nͦ cõcussũ celi nͦ fulminis iram .¬
N ec metuũt ullac t̾uta atq et̾nͣa ruinas.
I nuenies illisc incisa adamante ꝑhenni.
Facta tui gn̾is. legi ip̃e aĩo e notani:
⁊ re feram nei sis etiam nͣ ĩ cͣnar᷑a ᷤᷤ fut᷑i.
¶  sua  copleuit ꝓ quo cͦitherta laboras.
T empora : ꝑsectis qͦs terris de buit auins
Et deus accedat celo. remybis qi colat᷑.
T u facies. natius q suus qui nimmis hec¬
I mpõitũ feret Snus houus: cesi q pentis.
N os in bellã subs fortissimꝰ ultͥor hẽbit.

Expanded text:
Tum vero Cytherea manu percussit utraquTum vero Cytherea manu percussit utraque pectus et Aeneaden molitur condere nube, qua prius infesto Paris est ereptus Atridae et Diomedeos Aeneas fugerat enses. Talibus hanc genitor: “Sola insuperabile fatum, nata, movere paras? Intres licet ipsa sororum tecta trium: cernes illic molimine vasto ex aere et solido rerum tabularia ferro, quae neque concussum caeli neque fulminis iram nec metuunt ullas tuta atque aeterna ruinas. Invenies illic incisa adamante perenni fata tui generis: legi ipse animoque notavi et referam, ne sis etiamnum ignara futuri. Hic sua complevit, pro quo, Cytherea, laboras, tempora, perfectis, quos terrae debuit, annis. Ut deus accedat caelo templisque colatur, tu facies natusque suus, qui nominis himpositum feret unus onus caesique parentis nos in bella suos fortissimus ultor habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Arma ferũt iut̾ nigris crepitãtia nubes:
⁊ ribiles q tulas audita q cornua celo.
ꝑ remonuise nephas. sols eͦ tͥitis ymago:
Purida sollicitis prebelut sum᷑ma terris.
Sepes faces uise mediis ardere sub astrie.
Sepe inter ninlos gute cecidere eruente.
Cerulus ⁊ uultu ferrugine lueffer atra.
S ꝑsus erat sꝑsi luares sanguine earrus.
T ristia miłłe locis stigius dedit omia bubo.
ꝙ ille locis lacrimauit ebur. cant᷑ q ferñt᷑.
Auditi sanctis. ⁊ uerba minãtia lũca.
Sictima nulla uitat magnes q iustare tumlt᷑.
Fibia monet: cesum qͣi capͭ reꝑit᷑ in extis.
I n q foro circũ eri domas. ⁊ temuyla deoꝵ.
Noct nos uliꝗasse canes: umbras co silentu.
errauisse t̾erũt: mo̾tã q tremorib uibem.
ñ tñ insidias uent᷑a q suincere fata.
Pͥ remonitꝰ potuere deu stricti qͣ ferũtur.
I n templũ gladii. nͨq .xx. locus ullus ĩ urbes.r
Ad facinus dixã qͣ placet nͥ curia cedemi

Expanded text:
itantia nubes terribilesque tubas auditaque cornua caelo praemonuisse nefas; solis quoque tristis imago lurida sollicitis praebebat lumina terris. Saepe faces visae mediis ardere sub astris, saepe inter nimbos guttae cecidere cruentae. Caerulus et vultum ferrugine Lucifer atra sparsus erat, sparsi Lunares sanguine currus. Tristia mille locis Stygius dedit omina bubo, mille locis lacrimavit ebur, cantusque feruntur auditi sanctis et verba minantia lucis. Victima nulla litat magnosque instare tumultus fibra monet, caesumque caput reperitur in extis. Inque foro circumque domos et templa deorum nocturnos ululasse canes umbrasque silentum erravisse ferunt motamque tremoribus urbem. Non tamen insidias venturaque vincere fata praemonitus potuere deum, strictique feruntur in templum gladii; neque enim locus ullus in urbe ad facinus diramque placet nisi curia, caedem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ni foret hic stͥ mortali sangin̾e cretꝰ.
Ille deus faciendis erat. ꝙ ut anrea uidit.
e nee genitͥx. uidit qͦ triste parari.
p  bͣntifici letũ: ⁊ cõiuita arma mou̾i.
P alluit.⁊ cuntis uͭ cuiq erat obiua diuie.
Aspice dicebat. quãta mͥ moie parent᷑
I. nsidie. ꝙͣta qi caput cou fraude petat᷑
Qͥ de dardanio solũ michi restat yulo.
S ola ne semꝑ ero ĩiustisꝰ exercita curis.
Qͣ mͦ tẏtide calidoniã imln̾et hasta.
Nunc male deffense confundarit meniã tͦie:
Q ue iudeam natũ lueiꝰ errorib actum.
Tactari q freto: sedes fintrare silentu
B ella q con tͣur᷑uo gerere. si uera ẜtem᷑.
C on iunone magis. quid nũt antiqͣ rcondor
Dapna mei gen̾is. tunor hic meminise maoꝵ
Nou sinit. in me acui scelatos cerintis enses.
Clios iͦ. hilete p̾cor. facinꝰ q repellite. neue
Cede sacerdotis flãmas extinguite ueste.
T alia neqͥaꝙͣ toto uenꝰ anxia cela.

Expanded text:
Ne foret hic igitur mortali semine cretus, Ne foret hic igitur mortali semine cretus, ille deus faciendus erat. Quod ut aurea vidit Aeneae genetrix, vidit quoque triste parari pontifici letum et coniurata arma moveri, palluit et cunctis, ut cuique erat obvia, divis “adspice” dicebat, “quanta mihi mole parentur insidiae quantaque caput cum fraude petatur, quod de Dardanio solum mihi restat Iulo. Solane semper ero iustis exercita curis, quam modo Tydidae Calydonia vulneret hasta, nunc male defensae confundant moenia Troiae, quae videam natum longis erroribus actum iactarique freto sedesque intrare silentum bellaque cum Turno gerere, aut, si vera fatemur, cum Iunone magis? Quid nunc antiqua recordor damna mei generis? Timor hic meminisse priorum non sinit: en acui sceleratos cernitis enses? Quos prohibete, precor, facinusque repellite, neve caede sacerdotis flammas exstinguite Vestae!” Talia nequiquam toto Venus anxia caelo
Abbreviated transcription (Latin):
C ołla mouet sedes qi sib i cirtuspicit aptas.¬
ẜ cindit᷑ in geminas ꝑtes eirclifluus annis.
P otrgit equales media tellure ladertos.
K uc se deiata pinu ꝑhebeiꝰ a ngu ⁊
Contulit: ⁊ finẽ sp̃e celete resumpᷤta:
S uctib intꝑposuit᷑ : uenit q salutifer urbiꝰ
¶h i cñ accessit delubris aduena nr̃is:
f edor. in urbe sua deus est. qũe mͣrte togaq.
ꝑ cipiiũ: nõ bel. la magͣ finita tͥumphis.
R es qi domi geste. ꝓperata cͥꝑ gła rerũ
I n syaus uertere nouui.: stelam q com̃atẽ:
G llũ maius apus ÷̃ ꝙͣ ꝙ pater extitit Ux sꝰ sti q̃¬
Senicet equoreis plus ⁊̃ domiuisse britãnos
ꝑ qr papiriferi septẽflua fluuina n̾ili.
Si ictrices egise rates: mimidas qi rebelles:
Cinifium q iubam nntridaticisq tuinentem.
Nom̃ib portu popło adiecisse quirini:
Et młtos meruiie aliquos egisse tͥñphos
Qͣ tñit gemuilẽ uiru. quoͣ preside reru.
humano gen̾i suꝑi fauitis habnͣde.

Expanded text:
colla movet sedesque sibi circumspicit aptascinditur in geminas partes circumfluus amnis e duorum porrigit aequales media tellure lacertos. Huc se de Latia pinu Phoebeius anguis contulit et finem, specie caeleste resumpta, luctibus imposuit venitque salutifer urbi. Hic tamen accessit delubris advena nostris: Caesar in urbe sua deus est; quem Marte togaque praecipuum non bella magis finita triumphis resque domi gestae properataque gloria rerum in sidus vertere novum stellamque comantem, ullum maius opus, quam quod pater exstitit huius: scilicet aequoreos plus est domuisse Britannos perque papyriferi septemflua flumina Nili victrices egisse rates Numidasque rebelles Cinyphiumque Iubam Mithridateisque tumentem nominibus Pontum populo adiecisse Quirini et multos meruisse, aliquos egisse triumphos, quam tantum genuisse virum? Quo praeside rerum humano generi, superi, favistis abunde!
Abbreviated transcription (Latin):
¶le  aꝑ mn nr̃is errat qui maximus agris:
I le mͥ feriendus aꝑ ruit om̃is in unͣti:
T urba surens. cuncte chesunt. tͦpiduꝰq secũt᷑.
I amn  trepidũ iam u̾ba uiiui uuosenͣta se lo¬
T am se dampnãteil iam se p̾cane ratente.

Expanded text:
 in nostris errat qui maximus agris, Ille mihi feriendus aper. ”Ruit omnis in unum Turba furens; cunctae coeunt trepidumque sequuntur, Iam trepidum, iam uerba minus uiolenta loquentem, Iam se damnantem, i