comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutibus tot et tanta biçia
suꝑari. Que cum ita sint qͥrit̾.
uos quẽ admodum iam antea
dixi uestra tecta custodiis ui¬
giliisq defendite michi ut ur¬
bi sine ur̃o motu ac sine ullo
tumultu satis esset presidii cõ¬
sultum atq ꝓusum est colo¬
in omines mumcipesq uestri
certiores a me facti de hac no¬
cturna extursione Catiline
facile urbes suas finesq de¬
fendent Giadiatores quam
tissimã fore putant. qmꝙͣ aiõ
meliore st̃ ꝙͣ pars patricioꝵ
potestate tamen restra conti¬
nebunt᷑. Quintus metellus
quem ego hoc ꝓspiciens in a¬
grum gallicũ picenũq p̾misi.
Aut opp̾met hominem aut eiꝰ
onnes motus conatusq ꝓhibe¬
bit. Zeliquis autem de rebus
construendis. maturandis a¬
gendis. iam ad senatum defc¬
remus quem nocari uidetis.
Nunc illos qui in urbe remã¬
serunt atq adeo qui contra
uebis salutem oĩmq nc̃m in
urbe a Catilina relicti sunt
ꝙͣꝙͣ sunt hostes. tamen qͥa

Expanded text:
virtutibus, tot et tanta vitia virtutibus, tot et tanta vitia superari? Quae cum ita sint Quirites, vos, quemadmodum iam antea dixi, vestra tectacustodiis, vigiliisque defendite: mihi, ut urbi sine vestro motu, ac sine ullo tumultu satis esset praesidii, consultum, ac provisum est. Coloni omnes, municipesque vestri, certiores a me facti de hac nocturna excursatione Catilinae, facile urbes suas, finesqfendent; gladiatores, quam tissimam fore putavit, quamquam animo meliore sunt quam pars patriciorum, potestate tamen nostra continebuntur. Q. Quintus Metellus quem ego hoc prospiciens in agrum Gallicum Picenumque praemisi aut opprimet hominem aut eius omnis motus conatusque prohibebit. reliquis autem de rebus constituendis, maturandis, agendis iam ad senatum referemus, quem vocari videtis. nunc illos qui in urbe remanserunt atque adeo qui contra urbis salutem omniumque vestrum in urbe a Catilina relicti sunt, quamquam sunt hostes, tamen, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rebus omĩbus quibus nos sup¬
peditamur. eget ille senatu.
xio. uectigalibus. cuncta yta¬
ua. ꝓuinciis omnnbus. exteris
nacionibus. Si hiis rebus omis¬
lis caulas iplas que int̾ se cõ¬
fligunt contendere uelimus
ex eo ipso qm ualde illi iaceant
intelligere possumꝰ. Ex hac
enim parte pudor pugnat illuc
petulancia. Hinc pudicicia. Illic̃
stuprum. hinc fides. illiñc
fraudacio. Hinc pietas. illic̃
scelus. hinc cõstãcia. illiuc fu¬
ror. Hinc honestas. illmc tur¬
pitudo. Hinc contmẽcia. alinc
ubido. Hinc demq equitas.
temꝑançia. fortitudo. prudẽ cia
uirtutes omnes. certant cum
iiquitate. luxuria. ignauia.
temeritate. cum uiciis ouini¬
bus. Postremo. copie cum e¬
gestate. bona racio cũ ꝑdita.
niens sana cum amencia. bo¬
na demiq spes. cũ oĩm terũ
desꝑacione confligunt. In ei¬
usmodi certamine ac prelio.
Nonne ecia si hominũ studia
de ficiant. dii ipsi ĩ mortale
cogant ab hiis precdarissimis

Expanded text:
rebus quibus nos suprebus quibus nos suppeditamur, eget ille, senatu, rio, vectigalibus, cuncta Italia, provinciis omnibus, exteris nationibus, si his rebus omissis causas ipsas quae inter se confligunt contendere velimus, ex eo ipso quam valde illi iaceant intellegere possumus. ex hac enim parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate, bona ratio cum perdita, mens sana cum amentia, bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit. in eius modi certamine ac prnonne, etiamsi hominum studia deficiant, Dii ipsi immortales cogent ab his praeclarissimis
Abbreviated transcription (Latin):
liit. num suas secum mulier¬
culas st̃ in castra ducturi. Nũẽ
ad modum autem illis care̾ po¬
terunt. Hiis p̾ẜtim iam nocti¬
bus. quo autẽ pacto illi appen¬
ninũ. atq illas pruinas ac n¬
ues ꝓferent. nsi id arco se fa¬
cilius hiemẽ tollãturoi putãt
qd̾ nudi in cõuiuiis saltare didi¬
cerunt: O bellũ magno pere
ꝑtimescendũ cũ hanc sit habi¬
turꝰ Catilia scortoꝵ cohortẽ
p̃toriam instruite Nuc̃ qͥrites
contra. has tam p̃claras Ca¬
tiline copias uestra presidia.
uestrosq excitus. Et pͥmum
gladiatori illi confecto et sau¬
cio conlules imꝑatoresq uestros
opponite. Denide contra illaz
naufragorum ciectam ac debi¬
utatam manum: Florem tociꝰ
ytalie ac robur educite. Iam
uo̾ uebes colomaꝵ ac munci¬
piorum respondebunt Cati¬
lie tumulis siluestribus. Ne¬
q ego ceteras copias. ornamẽ¬
ta. prelidia uestra cũ illiꝰ latro¬
nis mopia ato egestate con¬
ferre de beo. S si omissis hns

Expanded text:
lunt? num suas secum mulierlunt? num suas secum mulierculas sunt in castra ducturi? quem ad modum autem illis carere poterunt, his praesertim iam noctibus? quo autem pacto illi Appenninum atque illas pruinas ac nivis perferent? nisi idcirco se facilius hiemem toleraturos putant, quod nudi in conviviis saltare didicerunt. O bellum magno opere pertimescendum, cum hanc sit habiturus Catilina scortorum cohortem praetoriam! instruite nunc, Quirites, contra has tam praeclaras Catilinae copias vestra praesidia vestrosque exercitus. et primum gladiatori illi confecto et saucio consules imperatoresque vestros opponite; deinde contra illam naufragorum eiectam ac debilitatam manum florem totius Italiae ac robur educite. iam vero urbes coloniarum ac municipiorum respondebunt Catilinae tumulis silvestribus. neque ego ceteras copias, ornamenta, praesidia vestra cum illius latronis inopia atque egestate conferre debeo. sed si, omissis his
Abbreviated transcription (Latin):
q oĩm fac morosor. quos ego a
catilma non reuoco. Nam neq
ab eo diuelli possunt. et ꝑeant
sane in latrocimo. qmͣ suat ita
multi ut eos carcer capere nõ pos¬
sit. Postremũ autem gena
est non solũ numero uerum e¬
am genere ipso atq uita quo
ꝓprium Catilme est. de eiꝰ dele¬
ctu inmo uero de cõplexu eiꝰ
Ac sinu. quos pexo capillo niti¬
dos. aut inberbes. aut bene bar¬
batos uidetis. manicatis et
tritis tumcis. uelis amictos nõ
togis. quorũ omnis industria
uite. et uigilandi labor in aute¬
lucanis cems expromitur. In
hus gregibus omnes aleatores
omnes adulteri. om̃s impuri
impudiciq u̾sant᷑. Hii pueri
tam lepidi ac delicati non solũ
amare et amari. neqz cantare
et saltare s eciam siccas uibra¬
re et spargere uenena didice¬
runt. Qui insi exeunt insi pe¬
reunt. eciam si Catilina perie¬
rit. latote hoc in re p. semi¬
narium Catilinaꝵ futur. Uerũ
tamen Quid sibi isti miseri uo¬

Expanded text:
ique omnium facinerosorum. quos ego a ique omnium facinerosorum. quos ego a Catilina non revoco; nam neque ab eo divelli possunt et pereant sane in latrocinio, quoniam sunt ita multi ut eos carcer capere non possit. postremum autem genus est non solum numero verum etiam genere ipso atque vita quod proprium Catilinae est, de eius dilectu, immo vero de complexu eius ac sinu; quos pexo capillo, nitidos, aut imberbis aut bene barbatos videtis, manicatis et talaribus tunicis, velis amictos, non togis; quorum omnis industria vitae et vigilandi labor in antelucanis cenis expromitur. in his gregibus omnes aleatores, omnes adulteri, omnes impuri impudicique versantur. hi pueri tam lepidi ac delicati non solum amare et amari neque saltare et cantare sed etiam sicas vibrare et spargere venena didicerunt. qui nisi exeunt, nisi pereunt, etiam si Catilina perierit, scitote hoc in re publica seminarium Catilinarum futurum. verum tamen quid sibi isti miseri vo
Abbreviated transcription (Latin):
et dictaturas cogitare. Tantͤ
enim illoꝵ temp̾oꝵ dolor in¬
ustus est ciuitati ut iam ista
non modo homines. s ne pecu¬
des quidem michi passure eẽ
uideantur. Quartũ genꝰ
est sane uarium et mixtum et
turbulentum. qui iam pridem
p̾mũt᷑ qui nũꝙͣ emergunt. qͥ
partim merciã partim male
gorendo tregocio ꝑtim eciam
sumptibus in uetere ere alie¬
no uacillant. qui uadimoniis
iudiciis prescriptionibus bo¬
norum de fatigati. ꝑ multi et
exurbe. et ex agris se in illa ca¬
stra conferre dicunt᷑. Hoste ego
non tam milites atres ꝙͣ inficia¬
tores leutos esse arbitror. qui
homines pͥmũ si stare non pos¬
sunt corruant. s ita ut non mõ
ciuitas. s ne uicim quidem ꝓ¬
xiiiii senciant. Nam illud non in¬
tellego. Qͣ obrem si uiue̾ hone¬
ste non possunt. perire turpit
ueliut. Aut cur minore dolore
ꝑituros se cũ młtis ꝙͣ si soli ꝑi¬
ant arbitrant᷑. Qntũ geuꝰ
est parricidarũ sictarioꝵ dem¬

Expanded text:
et dictaturas cogitare. tantus et dictaturas cogitare. tantus enim illorum temporum dolor inustus est civitati ut iam ista non modo homines sed ne pecudes quidem mihi passurae esse videantur. quartum genus est sane varium et mixtum et turbulentum; qui iam pridem premuntur, qui numquam emergunt, qui partim inertia, partim male gerendo negotio, partim etiam sumptibus in vetere aere alieno vacillant, qui vadimoniis, iudiciis, proscriptione bonorum defetigati permulti et ex urbe et ex agris se in illa castra conferre dicuntur. hosce ego non tam milites acris quam infitiatores lentos esse arbitror. qui homines quam primum, si stare non possunt, conruant, sed ita ut non modo civitas sed ne vicini quidem proximi sentiant. nam illud non intellego quam ob rem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si soli pereant arbitrentur. Quintum genus est parricidarum, sicariorum, den
Abbreviated transcription (Latin):
dictatores. aut eciam reges
sperant futuros. Non uident
id se cupere qd̾ si adepti sint
fugitiuo alicui aut gladiatori
concedi sit necesse. Terciũ
genus est etate iam ad fectum
s tamen ex̾citacione robustũ.
Quo ex genere est ip̃e Mauliꝰ.
Cui nũc catilina succedit. hũ
st̾ homines ex hiis coloniis qͣs¬
fesulas Silla constituit. quas
ego unu̾sas ciuium optimoꝵ
ot fortissimoꝵ uirorum ẽẽ sẽcio.
tis ac repentinis pecumis sũp̃¬
tuosius insolentiꝰq iactatunt.
Hii dum edificant cãꝙͣ btĩtu
dinem prediis. lecticis. familus.
magnis cõuiuiis apparatis de¬
lectant᷑ In tantũ es alienũ in¬
ciderunt ut si salui esse uelint
Sylla sit hiis ab inferis excitã¬
dus. Qui eciam nõnullos agre¬
stes Homines tenues atq egen¬
tes in eandem illam spem rapi¬
narum uecerum impulerunt.
Quos ego quirites in eodem
genere predatorũ direptorũq
pono. Sed eos hoc moneo. de¬
sinant furere et proscriptiões

Expanded text:
dictatores aut etiam reges dictatores aut etiam reges sperant futuros? non vident id se cupere quod, si adepti sint, fugitivo alicui aut gladiatori concedi sit necesse? Tertium genus est aetate iam adfectum, sed tamen exercitatione robustum; quo ex genere iste est Manlius cui nunc Catilina succedit. hi sunt homines ex eis coloniis quas Sulla constituit; quas ego universas civium esse optimorum et fortissimorum virorum sentio, tis ac repentinis pecuniis sumptuosius insolentiusque iactarunt. hi dum aedificant tamquam beati, dum praediis lectis, familiis magnis, conviviis apparatis delectantur, in tantum aes alienum inciderunt ut, si salvi esse velint, Sulla sit eis ab inferis excitandus: qui etiam non nullos agrestis homines tenuis atque egentis in eandem illam spem rapinarum veterum impulerunt. quos ego utrosque in eodem genere praedatorum direptorumque pono, sed eos hoc moneo, desinant furere ac proscriptiones
Abbreviated transcription (Latin):
cum usuris. fructib predioꝵ
et lo cuplecioribus hiis et me¬
lioribus ciuibus ute̾mur. S
hosce homines minime puto
ꝑtimestendos. qd̃ aut deduci de
sentencia possunt. Aut si ꝑma¬
nebũt magis michi uidentur uo¬
ta fracturĩ contra rem p. ꝙͣ ar¬
ma laturi. Alterũ genus est
dominationem tamen expectãt
rerum potiri uolunt Honores
quos quieta re p. desperant ꝑ¬
turbata consequi se posse ar¬
bitrantur Quibus hoc precipi¬
endum uidetur unũ .s. et idem
qd̾ reliquis omnibus ut despe¬
rent id qd̾ conant᷑ se conse qui
posse. p̾mũ omniũ me ipm ui¬
inde magnos anmos esse in boĩs
uiris. magnã ꝯcordiam. ma¬
tales Huic in uicto populo. da¬
rissimo imꝑio. pulcherrime ur¬
bi. contra tantam uim sceleris
presentis. auxiliũ esse laturos.
Qd̾ si iam sint id qd̾ sũmo fu¬
rore cupiũt adepti. nũ illi in cuue̾
urbis. et in sanguiẽ tiuium. que
mente conscełata ac nẽ faria
concupierunt: se consules aut

Expanded text:
cum usuris fructibus praediorum, cum usuris fructibus praediorum, et locupletioribus his et melioribus civibus uteremur. sed hosce homines minime puto pertimescendos, quod aut deduci de sententia possunt aut, si permanebunt, magis mihi videntur vota facturi contra rem publicam quam arma laturi. alterum genus est dominationem tamen exspectant, rerum potiri volunt, honores quos quieta re publica desperant perturbata se consequi posse arbitrantur. quibus hoc praecipiendum videtur, unum scilicet et idem quod reliquis omnibus, ut desperent id quod conantur se consequi posse: primum omnium me ipsum viinde magnos animos esse in bonis viris, magnam concordiam talis huic invicto populo, clarissimo imperio, pulcherrimae urbi contra tantam vim sceleris praesentis auxilium esse laturos. quod si iam sint id quod summo furore cupiunt adepti, num illi in cinere urbis et in sanguine civium, quae mente conscelerata ac nefaria concupiverunt, consules se aut
Abbreviated transcription (Latin):
uobis quirites. ex quibus ge¬
neribus hominũ iste copie cõ¬
parentur. Deinde singulis me¬
dicinã consilii atq or̃onis mee
si quam potero afferam. Unũ
gonus est. eoꝵ qui magno ĩ
aere alieno maiores etiam pos¬
sessiones habent. quaꝵ amo¬
re adducti dissolui nullo mõ
possunt. Horũ hominũ species
est honestissima. Sunt eimin
locupletes. uoluritas emĩ et
causa impudentissima. Tu
agris. tu ede ficiis. tu argẽto
tu familia. tu rebus omñib
ornatus et copiosus sis. Et
dubites de possessione detrahe
adquire ad fidem. Quid em̃
ex pectas: bellum. Quid er¬
go: in uastacione oĩm tuas pos¬
sessiones sacrosauctas futuras
putas. An in tabulis nouis. et¬
rant qui istas a Catilma ex¬
pectant. Meo beneficio tabu¬
ie noue proferentur. uerum
auctionarie neq em̃ isti qui pos¬
sessiones habent. alia racione
ulla salui esse possunt. Qd̾ si
maturiꝰ face̾ uoluissent. neq
id qd̾ stultissimũ est certare

Expanded text:
vobis, Quirites, ex quibus gevobis, Quirites, ex quibus generibus hominum istae copiae comparentur; deinde singulis medicinam consili atque orationis meae, si quam potero, adferam. Vnum genus est eorum qui magno in aere alieno maiores etiam possessiones habent quarum amore adducti dissolvi nullo modo possunt. Horum hominum species est honestissima — sunt enim locupletes — voluntas vero et causa impudentissima. tu agris, tu aedificiis, tu argento, tu familia, tu rebus omnibus ornatus et copiosus sis, et dubites de possessione detrahere, adquirere ad fidem? quid enim exspectas? bellum? quid ergo? in vastatione omnium tuas possessiones sacrosanctas futuras putes? an tabulas novas? errant qui istas a Catilina exspectant: meo beneficio tabulae novae proferuntur, verum auctionariae; neque enim isti qui possessiones habent alia ratione ulla salvi esse possunt. quod si maturius facere voluissent neque, id quod stultissimum est, certare
Abbreviated transcription (Latin):
fectus sit eiectum else dicant.
Idem si interfectus esset quid
dicerent: Qmꝙͣ isti qui Cati¬
linam Massiliam ire dictitant
non tam hoc queruntur qͣz ue¬
rentur. Nemo est istorũ tam
imẜicors qui illũ non ad man¬
lũ ꝙͣ ad massilienses ire ma¬
lit. Ille autem si me ħ̾cule hoc
qd̾ agit nũꝙͣ antea cogitasset.
tñ latrocina̾ntem se interfici
mallet ꝙͣ exulem uiu̾e. Nuc
uo cũ ei nichil adhuc p̃ter ipiꝰ
uoluntatem cogitacionẽq acci¬
derit insi ꝙ uiuis nobis roma
ꝓfectus est. optemꝰ pocius
ut eat in exiliũ ꝙͣ queraniur.
S cur tam diu de uno hoste
loquimur et de eo hoste qui iã
fatetur se esse hostem. Et qr
est. non timeo. De hus qui
dissimulant. qui rome remanẽt
qui nobiscũ st̾: nichil dicimus
Q nosquidẽ ego si ullo modo
fieri posset non tam ulcisci
studeo ꝙͣ sana re sibi ipsos pla¬
core rei ꝑ.. neq id quare fi
non possit. si me audire uolũt
intellego. Exponam em̃

Expanded text:
fectus sit, eiectum esse dicant, fectus sit, eiectum esse dicant, idem, si interfectus esset, quid dicerent? quamquam isti qui Catilinam Massiliam ire dictitant non tam hoc queruntur quam verentur. nemo est istorum tam misericors qui illum non ad Manlium quam ad Massiliensis ire malit. ille autem, si me hercule hoc quod agit numquam antea cogitasset, tamen latrocinantem se interfici mallet quam exsulem vivere. nunc vero, cum ei nihil adhuc praeter ipsius voluntatem cogitationemque acciderit, nisi quod vivis nobis Roma profectus est, optemus potius ut eat in exsilium quam queramur. sed cur tam diu de uno hoste loquimur et de eo hoste qui iam fatetur se esse hostem, et queerest, non timeo: de his qui dissimulant, qui Romae remanent, qui nobiscum sunt nihil dicimus? quos quidem ego, si ullo modo fieri possit, non tam ulcisci studeo quam sanare sibi ipsos, placare rei publicae, neque id qua re fieri non possit, si iam me audire volent, intellego. exponam enim
Abbreviated transcription (Latin):
leris. et belli iter. ad fugam
atq in exilium cõuerterit. nõ
ille a me spoliatus armis au¬
dacie nõ obstupefactus ac ꝑ¬
territus mea diligencia non
de spe conatuq depulsus sed in¬
dempnatus. in noceus. in exillũ
ciectus a consule. ui et inuis
esse dicetur. et erunt qui illũ
si hoc fecerit. non improbum
s tumdum. me nõ diligentissi¬
mũ consulem. s crudelissimum
tyranniũ existimari uelint. Est
inichi tanti quirites huiꝰ inui¬
die false atq imique tempesta¬
tem subire dũmodo a uobis h
horribilis belli. ac nefarii ꝑi¬
culum de pellatur. Dicatur
sane eiectus esse a me dũ mõ
eat in exiliũ. S michi cre¬
dite non est iturus. Nũqͣ ego
a diis ĩmorlibus optabo qͣrites
stium. atq in armis uolitare
audiatis. S triduo tamẽ au¬
dietis. mułtoq magis illud ti¬
meo. ne michi sit iniidiolum
aliquando qd̾ illum emiserim
potiꝰ ꝙͣ qd̾ eiecerim. Sed cum
sint Homines qui illum cũ pro¬

Expanded text:
leris ac belli iter ad fugam leris ac belli iter ad fugam atque in exsilium converterit, non ille a me spoliatus armis audaciae, non obstupefactus ac perterritus mea diligentia, non de spe conatuque depulsus, sed indemnatus innocens in exsilium eiectus a consule vi et minis esse dicetur: et erunt qui illum, si hoc fecerit, non improbum sed miserum, me non diligentissimum consulem sed crudelissimum tyrannum existimari velint! est mihi tanti, Quirites, huius invidiae falsae atque iniquae tempestatem subire, dum modo a vobis huius horribilis belli ac nefarii periculum depellatur. dicatur sane eiectus esse a me, dum modo eat in exsilium. sed mihi credite, non est iturus. numquam ego ab dis immortalibus optabo, Quiritestium atque in armis volitare audiatis, sed triduo tamen audietis; multoque magis illud timeo ne mihi sit invidiosum aliquando quod illum emiserim potius quam quod eiecerim. sed cum sint homines qui illum, cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
apud .M. letam fuisset nec ne.
Cum ille homo audacissimus
consciencia conuictus primo re¬
ticusset patefeci ceta. quid ea
nocte egisset. ubi fuisset. quid
belli descripta edocui. Cu
Hesitaret. cum teneretur. q̃¬
suui quid dubitaret proficisci
eo quo iam pridem pararat.
cum arma cum secures. cum
fasces. cũ tubas. cũ insiguia
militaria. cum aquilam illam
argenteam cui ille eciam sa¬
crariũ scelerum domi sue fe¬
cerat: scirem esse p̾missam. In
exilium eiciebam. que in iam
ingressum esse in bellum uide¬
bam. Et enim credo Mauliꝰ
iste Centurio qui in age fesu¬
lano castra posuit bellum p .r.
suo noĩe indixit. et illa castra
mĩc non Catilina ducem ex¬
pectant. et ille eiectus in exili¬
uin se Massiliam ut aiuint
non in hec castra conferet.
O condicionem miseram non
ꝑiculis meis circũclusus ac
debilitatus subito ꝑtimuerit.
sentenciam mutauerit. deser¬
uerit suos: consiliũ belli faciẽ¬
di abiecerit ex hoc cursu sce¬

Expanded text:
ad M. Marcum Laecam fuisset necne. ad M. Marcum Laecam fuisset necne. cum ille homo audacissimus conscientia convictus primo reticuisset, patefeci cetera: quid ea nocte egisset, ubi fuisset, quid belli descripta edocui. cum haesitaret, cum teneretur, quaesivi quid dubitaret proficisci eo quo iam pridem pararet, cum arma, cum securis, cum fascis, cum tubas, cum signa militaria, cum aquilam illam argenteam cui ille etiam sacrarium domi suae fecerat scirem esse praemissam. in exsilium eiciebam quem iam ingressum esse in bellum videram? etenim, credo, Manlius iste centurio qui in agro Faesulano castra posuit bellum populo Romano suo nomine indixit, et illa castra nunc non Catilinam ducem exspectant, et ille eiectus in exsilium se Massiliam, ut aiunt, non in haec castra confert. O condicionem miseram non periculis meis circumclusus ac debilitatus subito pertimuerit, sententiam mutaverit, deseruerit suos, consilium belli faciendi abiecerit, et ex hoc cursu sce
Abbreviated transcription (Latin):
q racione sanabo. que rese¬
canda crunt. non paciar ad
ꝑuciem cuutatis manere.
Proinde aut exeant aut qui¬
escant. Aut si in urbe in eadẽ
mente ꝑmanent. ea que me¬
rentur expectent. At eciam
sunt qui dicant quirites a
tilinam. Qd ego si uerbo ad¬
sequi possem. istos ipsos ci¬
corem qui hec loquuntur.
Homo enim uidelicet tum¬
Dus aut eçiã ꝑ modestus uocẽ
consulis ferre non potuit. sił
atq iee in exiliũ iussus est
paruit. Qui ut hesterno die
eũ domi mee pene int̾fectus
essem. senatũ in edem iouis
statoris cõuocaui. rem om̃er
lina uenisset. quis eũ senacor
appellauit: quis salutauit
quis domiq ita aspexit ut ꝑ¬
ditũ ciuẽ. ac non pociꝰ ut m¬
portunssimũ hostem qͥn eciã
principes eius ordinis ꝑtom
illam subsellioꝵ accesserant ad
quã ille accesserat. nudam atq
manem reliquerunt. Hic eg̾o
uehemens ille consul qui uer¬
bo ciues in exiliũ eicio. quesiui
a catilina an nocturno conuẽtu

Expanded text:
que ratione sanabo, quae reseque ratione sanabo, quae resecanda erunt non patiar ad perniciem civitatis manere. proinde aut exeant aut quiescant aut, si et in urbe et in eadem mente permanent, ea quae merentur exspectent. at etiam sunt qui dicant, Quirites, a tilinam. quod ego si verbo adsequi possem, istos ipsos eicerem qui haec loquuntur. homo enim videlicet timidus aut etiam permodestus vocem consulis ferre non potuit; simul atque ire in exsilium iussus est, paruit. quin hesterno die, cum domi meae paene interfectus essem, senatum in aedem Iovis Statoris convocavi, rem omnem lina venisset, quis eum senator appellavit, quis salutavit, quis denique ita aspexit ut perditum civem ac non potius ut importunissimum hostem? quin etiam principes eius ordinis partem illam subselliorum ad quam ille accesserat nudam atque inanem reliquerunt. hic ego vehemens ille consul qui verbo civis in exsilium eicio quaesivi a Catilina in nocturno conventu
Abbreviated transcription (Latin):
qui michi accubantes in cõ¬
iuuiis. complexi mulieres
impudicas. uino lauguidi. cõ¬
ferti cibo. sertis redimiti. un¬
guentis obliti. debilitati stu¬
pris. Eructant ẜmonib siuis
cedem bonoꝵr atq urbis in¬
cendia. Quibꝰ ego ofido mi¬
pendere fatum aliquod et pe¬
nam iam diu improbitati ne¬
quicie. sceleri. libidimt debita
aut instare iam plane. aut̃
corte ad ꝓpinquare: Quos
si meus consulatus qm̃ sana¬
re non potest sustulerit. nõ
breue nestio qd̾ tempus sed
multa secula propagarit rei
p. Nulla est enm natio qua
ꝑtime scamꝰ Nullus rex qui
bellũ populo r. facere possit.
omina sunt externa uinus
uirtute terra mariq pacata.
domesticũ bellum mauet. in¬
tus insidie sunt. intus inclu¬
sum piculum est. Intus hostis¬
est. cum luxurie nobis. cum
amencia cum scelere certandã
est. Huic ergo me bello ducẽ
ꝑfiteor quirites. sulcipio im¬
micicias hominũ ꝑditorum.
Que sanari poterunt: quacũ¬

Expanded text:
qui mihi accubantes in conqui mihi accubantes in conviviis, complexi mulieres impudicas, vino languidi, conferti cibo, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem bonorum atque urbis incendia. quibus ego confido impendere fatum aliquod et poenam iam diu improbitati, nequitiae, sceleri, libidini debitam aut instare iam plane aut certe appropinquare. quos si meus consulatus, quoniam sanare non potest, sustulerit, non breve nescio quod tempus sed multa saecula propagarit rei publicae. nulla enim est natio quam pertimescamus, nullus rex qui bellum populo Romano facere possit. omnia sunt externa unius virtute terra marique pacata: domesticum bellum manet, intus insidiae sunt, intus inclusum periculum est, intus est hostis. cum luxuria nobis, cum amentia, cum scelere certandum est. huic ego me bello ducem profiteor, Quirites; suscipio inimicitias hominum perditorum; quae sanari poterunt quacum
Abbreviated transcription (Latin):
suefactus: frigore et fame ac
siti et uigiliis ꝑferendis for¬
tis ab istis predicabatur. cũ
ndustrie subsidia atq instru¬
menta uirtutis in libidine au¬
daciaq cõ sumerentur. Hunc
uero si secuti erunt su comi¬
tes si exurbe exierint desꝑe¬
ratoꝵ hominũ flagiciosi gre¬
ges. o uos beatos. o rem p. for¬
tunatam. o predaram laudem
consulatus mei. Non enim iã
sunt mediocres hominũ libi¬
dines. non humane ac toile¬
rande audacie. Nichil cogitãt
msi cedes insi intendia insi ra¬
pinas. Patrimoma sua ꝓ¬
fuderunt. fortunas suas ob¬
ligauerunt. res eosiam pridẽ.
fides nuper deficere cepit.
Eadem tamen illa que erat
in habundançia libido ꝑmanet.
Qd̾ si in uiuo et alea comes¬
saciones lolum et scorta q̃re¬
rent. essent quidẽ illi despe¬
randi. s tamen essent ferẽ¬
di. Hoc uo quis ferre possit.
mertes homines fortissimis
uiris insidiari. stultissimos
prudentissimis. ebriosos sobri¬
is. doriientes uigilantibus.

Expanded text:
suefactus frigore et fame et suefactus frigore et fame et siti et vigiliis perferendis fortis ab istis praedicabatur, cum industriae subsidia atque instrumenta virtutis in libidine audaciaque consumeret. hunc vero si secuti erunt sui comites, si ex urbe exierint desperatorum hominum flagitiosi greges, o nos beatos, o rem publicam fortunatum, o praeclaram laudem consulatus mei! non enim iam sunt mediocres hominum libidines, non humanae et tolerandae audaciae; nihil cogitant nisi caedem, nisi incendia, nisi rapinas. patrimonia sua profuderunt, fortunas suas obligaverunt; res eos iam pridem, fides nuper deficere coepit: eadem tamen illa quae erat in abundantia libido permanet. quod si in vino et alea comissationes solum et scorta quaererent, essent illi quidem desperandi, sed tamen essent ferendi: hoc vero quis ferre possit, inertis homines fortissimis viris insidiari, stultissimos prudentissimis, ebrios sobriis, dormientis vigilantibus?
Abbreviated transcription (Latin):
potest. qui se cum catilina nõ
familiarissime uixisse fateat᷑
Que cedes ꝑ hoste annos sine
ilo facta est Qd̾ nephariũ
stuprum non ꝑ illum: Iam uo
que tanta unꝙͣ in ullo hoĩe¬
iuuentutis in lecebra fuit ꝙͣta
in illo: qui alios ipse amabat
turpissime. aliorum amori Ela¬
giciosissime ẜiuebat. aliis fruc¬
tum libidinũ. Aliis mortem pa¬
rentum. non modo impellendo
uerũ eciam ad iuuando pollice¬
batur. Nunc uo̾ ꝙͣ subito nõ
solum ex urbe. uerum eciam ex
agris. ingẽtem numerũ ꝑd̃i¬
torum hominũ collegerat
MLemo non modo rome. sed
ne ullo in augulo tociꝰ ytalie
oppressus aere alieno fuit. quẽ
non ad hoc incredibile sceleris
fedus adstinerit. Atq ut eiꝰ
Dii̾sa studia in dissimili racioẽ
pspice̾ possicis: nemo est in iu¬
do gladiatorio paulo ad facinꝰ
audatior. qui se non intimum
dem ꝓpe sodalem fuisse cõme¬
moret. Atq idem tamenstu¬
prorũ et scelerũ ex̾citacione as¬

Expanded text:
potest qui se cum Catilina non potest qui se cum Catilina non familiarissime vixisse fateatur? quae caedes per hosce annos sine illo facta est, quod nefarium stuprum non per illum? iam vero quae tanta umquam in ullo iuventutis inlecebra fuit quanta in illo? qui alios ipse amabat turpissime, aliorum amori flagitiosissime serviebat, aliis fructum libidinum, aliis mortem parentum non modo impellendo verum etiam adiuvando pollicebatur. nunc vero quam subito non solum ex urbe verum etiam ex agris ingentem numerum perditorum hominum conlegerat! nemo non modo Romae sed ne ullo quidem in angulo totius Italiae oppressus aere alieno fuit quem non ad hoc incredibile sceleris foedus asciverit. atque ut eius diversa studia in dissimili ratione perspicere possitis, nemo est in ludo gladiatorio paulo ad facinus audacior qui se non intimum dem prope sodalem fuisse commemoret. atque idem tamen stuprorum et scelerum exercitatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ expectaui iam sum ad secu¬
tus. ut uos omines factam esse
aperte cõuirationem contra tẽ
p. uideretis. Nisi u̾o si quis
est qui Catilie similis. cũ
catilina sentire non putet
Non est iam lenitatis opus.
seuitatem res ipsa flagitat.
unũ eciam nũt concedam. exi¬
ant ꝓficiscantur. ne paciant᷑
desiderio sui Catilina miseꝵ
tabescere. De monstrabo iter
aurelia uia ꝓfectus est si ad¬
celerare uolent ad resꝑam cõ¬
sequent. O fortunatam rem ꝑ
si quidẽ hanc sentiuã Huiꝰ ue¬
bis eieterit. Uno me h̾cule Ca¬
tilina ex hausto. releuata mͥ
et recreata res p. uidetur. O
enim mali aut sceleris fingi
aut cogitari potest qd̾ non
ille concepit. Quis tota Itali¬
a ueneficus. quis gladiator. qͥs
iatro. quis sicarius. quis par¬
ricida. quis testamentorũ sub¬
iector. quis circũscriptor. quis
ganeo. quis nepos. quis adul¬
ter. Que muilier infamis. qͥs
corruptor iuuẽtutis. quis cor¬
ruptus. quis ꝑditus inueniri

Expanded text:
quod exspectavi, iam sum adsecuquod exspectavi, iam sum adsecutus ut vos omnes factam esse aperte coniurationem contra rem publicam videretis; nisi vero si quis est qui Catilinae similis cum Catilina sentire non putet. non est iam lenitati locus; severitatem res ipsa flagitat. unum etiam nunc concedam: exeant, proficiscantur, ne patiantur desiderio sui Catilinam miserum tabescere. demonstrabo iter: Aurelia via profectus est; si accelerare volent, ad vesperam consequentur. O fortunatam rem publicam, si quidem hanc sentinam urbis eiecerit! uno me hercule Catilina exhausto levata mihi et recreata res publica videtur. quid enim mali aut sceleris fingi aut cogitari potest quod non ille conceperit? quis tota Italia veneficus, quis gladiator, quis latro, quis sicarius, quis parricida, quis testamentorum subiector, quis circumscriptor, quis ganeo, quis nepos, quis adulter, quae mulier infamis, quis corruptor iuventutis, quis corruptus, quis perditus inveniri
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾citũ maluerunt. Quibus c¬
go non modo si aciem ex̃citus
nrĩ. uerum eciam si edictum pre¬
toris ostendero. concident hos
quos uideo uolitare in foro. qͦs
stare ad turiam. quos etiam in
senatum uenire qui intent un¬
guentis qui fulgent purpu¬
ra mallem secum suos milites
eduxisset Qui si hic ꝑmanẽt
Mementote non tam ex̾citũ
illum esse nobis qͣm hos qͥ ex̾¬
citum deseruerunt ꝑtimescẽ¬
tos. Atq Hoc etiam sunt ti¬
mendi magis ꝙ quid cogitẽt
me scire sencuĩt neq tamen
ꝑ mouentur. Uideo cui sit apu¬
lia actributa. Quis habeat
etruriam. Quis agrum pice¬
nũ. Quis gallicũ. Quis sibi
has urbanas insidias cedis at¬
q incendiorum de poposcerit.
omnia supioris noctis consiba
ad me delãta esse senciũt. pa¬
tefeci in senatu. Hesterno die
Catilina ipse ꝑtimuit. profu¬
git. Hii quid expectant. Ne
illi uehement̾ errant. si illa
meam pristiuam lentatem p̃¬
petuam sperant futuram.

Expanded text:
exercitum maluerunt; quibus eexercitum maluerunt; quibus ego non modo si aciem exercitus nostri, verum etiam si edictum praetoris ostendero, concident. hos quos video volitare in foro, quos stare ad curiam, quos etiam in senatum venire, qui nitent unguentis, qui fulgent purpura, mallem secum suos milites eduxisset: qui si hic permanent, mementote non tam exercitum illum esse nobis quam hos qui exercitum deseruerunt pertimescendos. atque hoc etiam sunt timendi magis quod quid cogitent me scire sentiunt neque tamen permoventur. video cui sit Apulia attributa, quis habeat Etruriam, quis agrum Picenum, quis Gallicum, quis sibi has urbanas insidias caedis atque incendiorum depoposcerit. omnia superioris noctis consilia ad me perlata esse sentiunt; patefeci in senatu hesterno die; Catilina ipse pertimuit, profugit: hi quid exspectant? ne illi vehementer errant, si illam meam pristinam lenitatem perpetuam sperant futuram.
Abbreviated transcription (Latin):
uiderem me uob̾ quidẽ oĩbus re¬
eciam tum probata si illũ ut
erat meritus morte mulctassẽ
fore ut eiꝰ socios muidiam op¬
pressus persequi non possem.
rem huc teduxi ut tum pala
pugnare possetis. cum hostem
aperte iuideretis. Quem qͥdez
ego hostem quirites ꝙͣ uehe¬
menter foris esse timendũ putẽ.
licet hinc intelligatis qui eciã
illud moleste fero. qd̾ ex urbe
parũ comitatus exierit. u tinã
ille omnes secum suas copias
eduxisset. Tongilium michi e¬
duxit quem ãmare in p̾texta
nacium quoꝵ es alienũ contra¬
ctum in popina. nullum rei p.
motum ad forre potãt. Reli¬
quit quos uiros. qnͣto ere alie¬
ego illum ex̾citum ex gallica¬
nis legiomibus et hoc delectu
quem in agro piceno et galli¬
co.Q. metellus habuit et ex
hus copiis que a nobis coti¬
die cõpant Magnopere con¬
tempno collectũ ex semb despe¬
ratis ex agresti luxuria ex
rusticis decoctorib ex hiis qͥ
uadimoma deserere qm illum

Expanded text:
viderem, ne vobis quidem omnibus eviderem, ne vobis quidem omnibus etiam tum re probata si illum, ut erat meritus, morte multassem, fore ut eius socios invidia oppressus persequi non possem, rem huc deduxi ut tum palam pugnare possetis cum hostem aperte videretis. quem quidem ego hostem, Quirites, quam vehementer foris esse timendum putem, licet hinc intellegatis, quod etiam illud moleste fero quod ex urbe parum comitatus exierit. Vtinam ille omnis secum suas copias eduxisset! Tongilium mihi eduxit quem amare in praetexta nucium quorum aes alienum contractum in popina nullum rei publicae motum adferre poterat: reliquit quos viros, quanto aere alieego illum exercitum prae Gallicanis legionibus et hoc dilectu quem in agro Piceno et Gallico Q. Quintus Metellus habuit, et his copiis quae a nobis cotidie comparantur, magno opere contemno, conlectum ex senibus desperatis, ex agresti luxuria, ex rusticis decoctoribus, ex eis qui vadimonia deserere quam illum
Abbreviated transcription (Latin):
et retorquet oculos profecto
sepe ad hauc urbem quã e sius
faucibus ereptam esse luget.
Que quidem michi letari ui¬
detur. qd̾ tantam pestem euo¬
muerit forasq ꝓiecerit Ac
li quis est talis quales esse
omnes oportebat qui in hoc ip̃o
in quo exultat et triũphat ora¬
cio mea me uehenenter accu¬
set ꝙ tam capitalem hostem
nonꝰ cõprehenderim pociꝰqͣ e¬
miserim. non est ista mea culpa
quirit᷑. sed tempoꝵ. Int̾ fectũ
esse l. catilma. et grauissiõ
supplicio ad fectum iam pridem
oportebat. idq ame et mos ma¬
iorum et huiꝰ imperii leu̾itas et
res p. postulabat. S ꝙͣ młtos
fuisse pucatis qui que ego defer¬
rem non crederent. ꝙͣ młtos qui
propt̾ stulticiam non putarent.
ꝙͣ młtos qui eciam defenderent.
uerent. Ac si illo sublato depelli
a uobis omne ꝑiculum iudica¬
rem. Iam pridem ego l. catilinã
non modo inuidie mee uerũ etiã
uite piculo sustulissem. S cũ

Expanded text:
et retorquet oculos profecto et retorquet oculos profecto saepe ad hanc urbem quam e suis faucibus ereptam esse luget: quae quidem mihi laetari videtur, quod tantam pestem evomuerit forasque proiecerit. ac si quis est talis qualis esse omnis oportebat, qui in hoc ipso in quo exsultat et triumphat oratio mea me vehementer accuset, quod tam capitalem hostem non comprehenderim potius quam emiserim, non est ista mea culpa, Quirites, sed temporum. interfectum esse L. Lucium Catilinam et gravissimo supplicio adfectum iam pridem oportebat, idque a me et mos maiorum et huius imperi severitas et res publica postulabat. sed quam multos fuisse putatis qui quae ego deferrem non crederent, quam multos qui propter stultitiam non putarent, quam multos qui etiam defenderent, verent? ac si illo sublato depelli a vobis omne periculum iudicarem, iam pridem ego L. Lucium Catilinam non modo invidiae meae verum etiam vitae periculo sustulissem. sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
urbi ferrũ flaminaq inan¬
tem ex urbe. uł ciecimꝰ uł emi¬
simꝰ. uł ipm̃ egredientem u̾bis
ꝓsecuti sumꝰ. Abiit excessit. eua¬
sit. erupit. nilla iam ꝑincies a
monstro illo atoꝵ ꝓdigio men¬
bus ipsis intra memã comꝑa¬
bitur. Atq hunc quidem unũ hu¬
uis belli domestici ducem sine co¬
trou̾sia uicimꝰ. Non enim iam
inter latera nostrã sica illa uer¬
sabitur. non in campo. non in
foro. non in curia. non denq
intra domesticos parietes ꝑti¬
mescemꝰ loco ille motus est cũ
ex urbe depulsus palam iam
cium hoste. nullo impediente bel¬
lum iustum geremus. Sine du¬
bio ꝑdidimꝰ hominen.Magni¬
fico uicimꝰ. cũ illũ ex occultis in¬
sidis in apertũ latrocimum cõ
qd̾ uuus nobis egressus est.
qd̾ ei ferrũ e manb extorsimꝰ
qd̾ incolumes ciues. qd̾ stantẽ
uebem reliquit. qnͣto tandem
illum merore esse afflictum
et profligatũ putatis. Iacet
sum atq abiectum esse sentit

Expanded text:
urbi ferro flammaque minitanurbi ferro flammaque minitantem ex urbe vel eiecimus vel emisimus vel ipsum egredientem verbis prosecuti sumus. abiit , excessit, evasit, erupit. nulla iam pernicies a monstro illo atque prodigio moenibus ipsis intra moenia comparabitur. atque hunc quidem unum huius belli domestici ducem sine controversia vicimus. non enim iam inter latera nostra sica illa versabitur, non in campo, non in foro, non in curia, non denique intra domesticos parietes pertimescemus. loco ille motus est, cum est ex urbe depulsus. palam iam cum hoste nullo impediente bellum iustum geremus. sine dubio perdidimus hominem magnificeque vicimus, cum illum ex occultis insidiis in apertum latrocinium conquod vivis nobis egressus est, quod ei ferrum e manibus extorsimus, quod incolumis civis, quod stantem urbem reliquit, quanto tandem illum maerore esse adflictum et profligatum putatis? iacet sum atque abiectum esse sentit
Abbreviated transcription (Latin):
in fronte umuscuiꝰq quid de
re p. senciat. polliceor hoc uo
ligenciam tantam in uobis au¬
ctoritatem. tantam in equiti¬
bus romanis uirtutem. tan¬
tam in omnibus bonis con¬
lenlionem. ut catilme profe¬
ctione omina pate facta illu¬
strata oppressa uindicata
esse uideatis. Hiis omnibo.¬
Catilina cũ sũma rei p. sa
uite et cũ tua peste ac perni¬
cie. cumq eorum exicio qui
le tecum omin scelere parri¬
cidioq iunxerunt proficisce̾
ad impium bellum ac nefa¬
rium. Tum tu iupiter qui
hiisdem quib hec urbs au¬
spiciis a romulo es consti¬
tutus. quem statorem huiꝰ
urbis acq imperii uere no¬
minamus. Hũc et huꝰ socios
a tis aris ceterilqz templis
ytalie scelerũ federe inter se
ac nefaria societate coniun¬
ctos eternis suppliciis uiuos
mortuosq mactabis.
I I
Andem aliquando Qui¬
rites .l. Catilina fu¬
rentem audacia. scelus anhe¬
lantem pestem patrie ne farie
molientem uobis atq huic

Expanded text:
in fronte unius cuiusque quid de in fronte unius cuiusque quid de re publica sentiat. polliceor hoc vobligentiam, tantam in vobis auctoritatem, tantam in equitibus Romanis virtutem, tantam in omnibus bonis consensionem ut Catilinae profectione omnia patefacta, inlustrata, oppressa, vindicata esse videatis. hisce ominibCatilina cum summa reipublicae salute, et cum tua peste, ac pernicie, cumque eorum exitio, qui se tecum omni scelere parricidioque iunxerunt, proficiscere ad impium bellum, ac nefarium. Tum tu, Iupiter, qui iisdem, quibus haec urbs. auspiciis a Romulo es constitutus: quem statorem huius urbis, atque Imperii vere nominamus: hunc, et huius focios a tuis aris, ceterisque templis, Italiae, et scelerum federe inter se, ac nefaria societare coniunctos, aeternis supplicis vivos, mortuosque mactabis. IMIandem aliquando, Quirites, L. Lucium Catilinam, furentem audacia, scelus anhelantem, pestem patriae nefarie molientem, vobis atque huic
Abbreviated transcription (Latin):
tam adulta rei p. pestis uerũ
eciam stirps ac semen maloꝵ
quo pacto ominũ scelerũ ac ue¬
teris furoris. et audacie matu¬
ritas in nostri consulatus tem¬
pus erupit. Hic si ex tanto la¬
trocimo iste unus tolletur. ui¬
debimur fortasse ad breue qd¬
dam tempus cura et metu ẽẽ
releuati piculũ autem reside¬
bit et erit inlusura penitus
in uenis atq in uisceribus rei
bo gram cũ estu febriq iactãt᷑.
si aquam gelidam bibernit p̾mo
relenari uidentur. deinde multe
gͣuiꝰ uehemenciꝰq afflictantur
sic hic morbus qui est in reꝑ.
releuatus istius pena uehe mẽ¬
ciꝰ reliquis uiiuis in grauescet
Quare secedant improbi secer¬
uant se a bonis unum in locũ
congregentur. muro demq id
qd̃ sepe iam dixi disc̾nantur
a nobis desmant insidiari do¬
inui sue consuli cͥcũstare tribu¬
ual pretoris uebam obsidere
cum gladiis curiam malleolos
et faces ad inflamandam urbẽ
comꝑare. Sit deniq inscriptũ

Expanded text:
tam adulta rei publicae pestis verum tam adulta rei publicae pestis verum etiam stirps ac semen maloruquo pacto omnium scelerum ac veteris furoris et audaciae maturitas in nostri consulatus tempus erupit. nunc si ex tanto latrocinio iste unus tolletur, videbimur fortasse ad breve quoddam tempus cura et metu esse relevati, periculum autem residebit et erit inclusum penitus in venis atque in visceribus rei bo gravi, cum aestu febrique iactantur, si aquam gelidam biberunt, primo relevari videntur, deinde multo gravius vehementiusque adflictantur, sic hic morbus qui est in re publica relevatus istius poena vehementius reliquis vivis ingravescet. qua re secedant improbi, secernant se a bonis, unum in locum congregentur, muro denique, quod saepe iam dixi, secernantur a nobis; desinant insidiari domi suae consuli, circumstare tribunal praetoris urbani, obsidere cum gladiis curiam, malleolos et faces ad inflammandam urbem comparare; sit denique inscriptum
Abbreviated transcription (Latin):
imposteritatem redũdaret. Qd̾
si ea michi maxime impenderet.
Tamen hoc ammo semꝑ fui ut
inuidiam uirtute partam glam
non inuidiam putarem. Qm̃ꝙͣ
nõ nulli st̾ in hoc ordine qui aut
ea que ĩminent non uideant
aut ea que uident dissimulẽt
qui spem catilme mollibus sẽ¬
tenciis aluerũt. cõuiracionẽq
nascentem nõ credendo corrobo¬
rauerunt: quoꝵ auctoritatẽ¬
secuti multi non solum imꝓbi
uerum eciam imꝑiti. si in hunc
ammad ũtissent. crudeliter et re¬
gie factum esse dicerent. Nuc
intelligo si iste quo intendit in
Mauliana castra ꝑuenerit. He¬
minem tam stultum fore qͥ non
uideat cõuiracionem factam ẽẽ
neminem tam imꝓbum qui nõ
fateatur. Hoc autem uno int̾fecto
intelligo hanc rei ꝑ. pestem pau¬
usper reprimi. nõ ĩꝑpetuũ com¬
primi posse. ꝙ li se eiecerit se¬
cũq suos eduxerit. et eodem
ceteros undiq collectos nau¬
fragos adgregarit ex tinguet
atq delebitur. non modo hec

Expanded text:
in posteritatem redundaret. quod in posteritatem redundaret. quod si ea mihi maxime impenderet, tamen hoc animo fui semper ut invidiam virtute partam gloriam, non invidiam putarem. quamquam non nulli sunt in hoc ordine qui aut ea quae imminent non videant aut ea quae vident dissimulent; qui spem Catilinae mollibus sententiis aluerunt coniurationemque nascentem non credendo conroboraverunt; quorum auctoritate multi non solum improbi verum etiam imperiti, si in hunc animadvertissem, crudeliter et regie factum esse dicerent. nunc intellego, si iste, quo intendit, in Manliana castra pervenerit, neminem tam stultum fore qui non videat coniurationem esse factam, neminem tam improbum qui non fateatur. hoc autem uno interfecto intellego hanc rei publicae pestem paulisper reprimi, non in perpetuum comprimi posse. quod si sese eiecerit secumque suos eduxerit et eodem ceteros undique conlectos naufragos adgregarit, exstinguetur atque delebitur non modo haec
Abbreviated transcription (Latin):
te hominem ꝑ te cõgnitũ. nul¬
la cõmendacione maiorũ tam
mature ad sũmũ imperiũ. Per
omnel honorũ gradus exculit
si propt̾ inuidiam. aut alic uiꝰ
ꝑiculi metũ salutem ciuiũ tuoꝵ
neglegis. S si quis est inuidie
metus non est uehemẽtior se ũi¬
tatis ac fortitudinis inuidia.
ꝙͣ mercie ac nequicie ꝑtime¬
scenda. An cũ bello uastabitur
utalia. uexabunt᷑ urbes. tecta
ardebunt. tu te nõ existimas in¬
uidie incendio conflagraturũ.
Hiis ego sauctissimis rei p. uo¬
cibus et eoꝵ hominũ qui de¬
Hoc idem senciunt. mentibus
pauca respondebo. Ego si hoc
tilinam morte mulctari. unius
usuram hore gladiatori isti ad
uuendum non dedissem. Et¬
enn si sũimi uiri et clarissimi
ciues saturmini et gracchorũ
et flacci et suꝑiorum cõpluri¬
um sanguĩe. non modo se non
contaminarunt. s et iam hone¬
starunt. certe uerendũ michi
non erat ne quid hoc parrici¬
da ciuium int̾fecto inuidie mͣ

Expanded text:
te, hominem per te cognitum, nulte, hominem per te cognitum, nulla commendatione maiorum tam mature ad summum imperium per omnis honorum gradus extulit, si propter invidiam aut alicuius periculi metum salutem civium tuorum neglegis. sed si quis est invidiae metus, non est vehementius severitatis ac fortitudinis invidia quam inertiae ac nequitiae pertimescenda. an, cum bello vastabitur Italia, vexabuntur urbes, tecta ardebunt, tum te non existimas invidiae incendio conflagraturum?’ his ego sanctissimis rei publicae vocibus et eorum hominum qui hoc idem sentiunt mentibus pauca respondebo. ego, si hoc tilinam morte multari, unius usuram horae gladiatori isti ad vivendum non dedissem. etenim si summi viri et clarissimi cives Saturnini et Gracchorum et Flacci et superiorum complurium sanguine non modo se non contaminarunt sed etiam honestarunt, certe verendum mihi non erat ne quid hoc parricida civium interfecto invidiae mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dam prope iustam patrie que¬
rimoniam detester ac deprecer
precipite que so diligenter. que
dicam. et ea penitus aninus
restris mentibuloꝵ mandate.
Et enimi si mecũ patria que
michi uita mea multo est cari¬
or. si cuncta ytalia. Si omins
agis. Tu ne eum quem esse
x̾stem comꝑisti quem ducem
belli futurum uides. quem ex¬
spectari imꝑatorem in castris
Hostiũ sentis auctorem sceleris
principem ꝯiuracionis euoca¬
torem ẜuorum et cuium ꝑdi¬
torem exire paciere ut abste
non emissus exurbe. s ĩmissꝰ
murbem esse uideatur. Nõ ne
hunc in uincula duci non ad
mortem rapi. non sũmo sup¬
plicio mactari imꝑabis. Qd
tandem te impedit. mos ne
maioꝵ: Ac ꝑsepe. etiã p̾uati
in hac rep. pinciosos ciues mor¬
te mulctarunt. an leges que
de ciuiũ t. supplicio rogate
st̾: At nũꝙͣ in hac urbe hii qͥ¬
A re .p. defecerunt ciuiũ uira
tenuerunt. An inuidiam po¬
steritatis times. preclarã uero
populo .r. referes gram qui

Expanded text:
dam prope iustam patriae quedam prope iustam patriae querimoniam detester ac deprecer, percipite, quaeso, diligenter quae dicam, et ea penitus animis vestris mentibusque mandate. etenim si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cuncta Italia, si omnis agis? tune eum quem esse hostem comperisti, quem ducem belli futurum vides, quem exspectari imperatorem in castris hostium sentis, auctorem sceleris, principem coniurationis, evocatorem servorum et civium perditorum, exire patiere, ut abs te non emissus ex urbe, sed immissus in urbem esse videatur? nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis? quid tandem te impedit? mosne maiorum? at persaepe etiam privati in hac re publica perniciosos civis morte multarunt. an leges quae de civium Romanorum supplicio rogatae sunt? at numquam in hac urbe qui a re publica defecerunt civium iura tenuerunt. an invidiam posteritatis times? praeclaram vero populo Romano refers gratiam qui