comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sum mea meiuc tam doceat fostuna dolere
Extremam hanc oro ueniam. mis rere sororia.
Quam miehucũ dederis cumulatã moste remetã
Talib orabat. talisq miserrima flaus.
E est que refereque soror. seo nulis ille mouet᷑
Fletib: aut uoces ullas trac tabilis audit
Fata obstant. placidasq uiri deus obstruit aures.
Acuelut annoso ualidam cum robore quercum
Alpini boreae. nunc hiic. nune flatibus illine
Fruere inter se cestant. it stridor & alte
Consternunt terrã concuso stipite frondes
I psa haer& scopulis. & quantũ uestice ad auras
A&herias. tantũ radice intartara tendit.
Haud secus assiduis hinc atq hinc uocib hero ÷
Tunditur. & magno ꝑsensit pec tore curas.
Mens immota man&. lacrimȩ ualuunt᷑ in anes.
Tum uero infelix fatis ex territa dido
Mortem orat. tęd& caeli conuexa tueri.
Q uomagis in ceptiĩ ꝑ agat lucemq relinquat
Uidit tͥliri eremis cũ dona in poner& aris.
Horrendum dic tu latices nigrescere saeros

Expanded text:
dum mea me victam doceat fortuna dolere. dum mea me victam doceat fortuna dolere. Extremam hanc oro veniam—miserere sororis— quam mihi cum dederit, cumulatam morte remittam. Talibus orabat, talisque miserrima fletus fertque refertque soror: sed nullis ille movetur fletibus, aut voces ullas tractabilis audit; fata obstant, placidasque viri deus obstruit auris. Ac, velut annoso validam cum robore quercum Alpini Boreae nunc hinc nunc flatibus illinc eruere inter se certant; it stridor, et altae consternunt terram concusso stipite frondes; ipsa haeret scopulis, et, quantum vertice ad auras aetherias, tantum radice in Tartara tendit: haud secus adsiduis hinc atque hinc vocibus heros tunditur, et magno persentit pectore curas; mens immota manet; lacrimae volvuntur inanes. Tum vero infelix fatis exterrita Dido mortem orat; taedet caeli convexa tueri. Quo magis inceptum peragat lucemque relinquat, vidit, turicremis cum dona imponeret aris, horrendum dictu, latices nigrescere sacros,
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitur & supplex animos summit terc amori
Ne quid in expestum frustra moritura relinquat.
Anna uides. toto ꝓperari litorer circum
U ndique conuenere. uocat iam carba susauras
Puppibus & la&i nautȩ imposuere coronas.
Hunc egosi potui tantum sperare dolorem.
Et ꝑferresoror potero. misere hoc tam̃ unũ.
Exequere anna michi. solã nam ꝑfidus ille
Te colere. ardanos &iã tibi credere sensus.
Sola uiri mollis aditus & tempora noras.
I soror atque hostem supplex ad fare suꝑbum.
Non ego cum danais troianam ex cindere gentẽ
A ulide iuraui. classem ue ad ꝑgama misi.
N ȩc patris anchisae cinerẽ manes ue refelli.
Cur mea dicta neg&. duras dimittere in auris:
Quo ruit: extremum hoc miserȩ d& munus amanti
Expecta facilem que fugam uentos que ferentis.
N on iam conubiũ antiquam quod ꝓdidit oro.
Nec palcho ut latio careat. regnum que relinquat.
Tempus in ane p&o. requiem spaciumque furori.

Expanded text:
cogitur, et supplex animos submittere amori, cogitur, et supplex animos submittere amori, ne quid inexpertum frustra moritura relinquat. Anna, vides toto properari litore; circum undique convenere; vocat iam carbasus auras, puppibus et laeti nautae imposuere coronas. Hunc ego si potui tantum sperare dolorem, et perferre, soror, potero. Miserae hoc tamen unum exsequere, Anna, mihi. Solam nam perfidus ille te colere, arcanos etiam tibi credere sensus; sola viri mollis aditus et tempora noras. I, soror, atque hostem supplex adfare superbum: non ego cum Danais Troianam exscindere gentem Aulide iuravi, classemve ad Pergama misi, nec patris Anchisae cineres Manisve revelli, cur mea dicta neget duras demittere in auris. Quo ruit? Extremum hoc miserae det munus amanti: exspectet facilemque fugam ventosque ferentis. Non iam coniugium antiquum, quod prodidit, oro, nec pulchro ut Latio careat regnumque relinquat: tempus inane peto, requiem spatiumque furori,
Abbreviated transcription (Latin):
Atpius aeneas quanquani lenire dolentem.
Solando cupit. & dictis auertere curas
M ulta gemens magnoq animũ labe factus amore
Lussa tam̃ duium exequit᷑. classemq reuisit.
Tum uero teueri in cumbunt. & litore celsas.
Deducunt toto nauis. natat uncta carina.
ł rondentis que ferunt remos. & robora silius.
In fabricata fugae studio.
Migrantis cernas. tota que exurbe ruentis.
c uelut ingentẽ. formicae farris aceruum.
Cum populant hiemis memores. tectoque re ponunt
It nigrũ cãpis agmen. pracdamque ꝑ herbas.
Conuectant calle angusto. pars grandia trudunt.
Obnixae frumenta lumeris. pars agmina cogunt.
Castigant que moras. opere omnis semita feru&.
Quis tibi tunc dido cernenti talia sensus:
Quo sue dabas gemitus. cũ litora feruere late.
Prospiceres aree ex summa. totumq uideres
Misceri ante occulos tantis clamorib: aequor:
Im probe amor. quid nom mostalia pectora cogis:
Ire iterũ in lacrimas. iterum temptare p̃cando

Expanded text:
At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem At pius Aeneas, quamquam lenire dolentem solando cupit et dictis avertere curas, multa gemens magnoque animum labefactus amore, iussa tamen divom exsequitur, classemque revisit. Tum vero Teucri incumbunt, et litore celsas deducunt toto naves: natat uncta carina; frondentisque ferunt remos et robora silvis infabricata, fugae studio. Migrantis cernas, totaque ex urbe ruentis. Ac velut ingentem formicae farris acervum cum populant, hiemis memores, tectoque reponunt; it nigrum campis agmen, praedamque per herbas convectant calle angusto; pars grandia trudunt obnixae frumenta umeris; pars agmina cogunt castigantque moras; opere omnis semita fervet. Quis tibi tum, Dido, cernenti talia sensus? quosve dabas gemitus, cum litora fervere late prospiceres arce ex summa, totumque videres misceri ante oculos tantis clamoribus aequor? Improbe Amor, quid non mortalia pectora cogis? Ire iterum in lacrimas, iterum temptare precando
Abbreviated transcription (Latin):
Nusquam tuta fides. cieetum litore egentem
Excepi. & regni demens in parte locaui.
Amissam classam socios a morte reduxi.
Heufurus incensa feror. nunc augur apollo
N unc litiȩ sortes. nunc ioue musus ab ipso
Interpiis diuum fert horrida uissa ꝑauras.
Scilic& his superis labor est. ea cura qui&os
Sollicitat. neque te teneo. neque dicta refello.
l. sequere italiam uentis. p&e regna perundas.
Spero equidem medus si quid pia numina possunt
Supplica hausurum scopulis & nomine dido
Sȩpe uocaturum. sequar atris ignibus absens
Etcum frigida mors anima seduxerit artus.
Omnibus umbra locis adero. dabis in ꝓbepenas.
Audiam & haec manes ueni& michi fama subimos.
His mediũ ductis sermonem ab rũpit. & auras
Egra fugit. seque exoculis auertit & auferc.
Linquaens multametu cunctantẽ & multa parantẽ
Dicere suscipiunt famulae cõ lapsa que membra
Marmoreo referunt thalamo stratis que reponunt

Expanded text:
Nusquam tuta fides. Eiectum litore, egentem Nusquam tuta fides. Eiectum litore, egentem excepi, et regni demens in parte locavi; amissam classem, socios a morte reduxi. Heu furiis incensa feror! Nunc augur Apollo, nunc Lyciae sortes, nunc et Iove missus ab ipso interpres divom fert horrida iussa per auras. Scilicet is Superis labor est, ea cura quietos sollicitat. Neque te teneo, neque dicta refello. I, sequere Italiam ventis, pete regna per undas. Spero equidem mediis, si quid pia numina possunt, supplicia hausurum scopulis, et nomine Dido saepe vocaturum. Sequar atris ignibus absens, et, cum frigida mors anima seduxerit artus, omnibus umbra locis adero. Dabis, improbe, poenas. Audiam et haec Manis veniet mihi fama sub imos. His medium dictis sermonem abrumpit, et auras aegra fugit, seque ex oculis avertit et aufert, linquens multa metu cunctantem et multa parantem dicere. Suscipiunt famulae, conlapsaque membra marmoreo referunt thalamo stratisque reponunt.
Abbreviated transcription (Latin):
m epatris anchisae quotiens lim̃tib umbris
nax oꝑit t̃ras. quotiens astraignea surguas
admon& in somnis & tͥbida c̃r&eimago
m epuer ascanius capitisq iniuria cari.
Quẽ regaio hesꝑiȩ fraudo & fatalib aruis.
Hunc &iam int̃p̃s diuũ ioue missus abipso
T estor utrũq caput celeris mandata pauras
O&ulit. ipse dm̃ manifesto in lumine uidi
Intrantẽ muros uocẽq his aurib hausi
Desine. meq tuis incendere ceq querellis
lttiliam nõ spõte sequor.
Ialia dicentẽ iamdudũ auersa tuetur
uc illuc uoluens. oculos. totũq perrat
Luminib tacitis. & sic accensa ꝓfatur.
nec tibi dua parens generis necdardan auo
ꝑfide sed duris genuitte cautib: horrens
Caucasus hircanȩq ad morunt ubera cygres
nam quid dissimulo. autq meadmaiorareser
Nũflau inginuit nr̃o nũ lumina fleait¬
Quȩquibus ante feram iamiam nec maxima iuno.
Nae saturnius haco aculis pater aspiet aequis. c¬

Expanded text:
Me patris Anchisae, quotiens umentibus umbris Me patris Anchisae, quotiens umentibus umbris nox operit terras, quotiens astra ignea surgunt, admonet in somnis et turbida terret imago; me puer Ascanius capitisque iniuria cari, quem regno Hesperiae fraudo et fatalibus arvis. Nunc etiam interpres divom, Iove missus ab ipso— testor utrumque caput—celeris mandata per auras detulit; ipse deum manifesto in lumine vidi intrantem muros, vocemque his auribus hausi. Desine meque tuis incendere teque querelis: Italiam non sponte sequor. Talia dicentem iamdudum aversa tuetur, huc illuc volvens oculos, totumque pererrat luminibus tacitis, et sic accensa profatur: Nec tibi diva parens, generis nec Dardanus auctor, perfide; sed duris genuit te cautibus horrens Caucasus, Hyrcanaeque admorunt ubera tigres. Nam quid dissimulo, aut quae me ad maiora reservo? Num fletu ingemuit nostro? Num lumina flexitQuae quibus anteferam? Iam iam nec maxuma Iuno, nec Saturnius haec oculis pater aspicit aequis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerat. ille ious monitis immota tenebat
Lumina. & obnidcus curam sub cor de p̃mebat
Tandem pauca refert. ego teq: plurima fando
Ennumerare uales. nũ quã reginanegabo
ꝑ meritã. nec me meminisse pigebit elissce.
dũmemor ipse meodũ sp̃s hosrogit artus Nuflau ingeinuit nr̃o :nũ lumina fleai¬
dũ memor ipse mei dũ sp̃s hosregitartus.
Ere pauea loquar net ego huanc ab scõ deq siu
S peraui nefinge fugam ne cõ uigis uinquoi
Pretendi itedas. aut hec in foedesa ueni¬
oi esi fatameis paterent᷑ ducere uitam
A uspieis & sponte mea componere curas
Urbem troianam primũ dulcisq mano
Relliquias colerẽ. priami terta alta mange
& recidiua manu posuissem ꝑgama uictis
S& nunc italiam magnam grineus apollo
I taliã liciae ussere capessere sortes
hic amor. he patria est. sice cartigins arces
Pocnissam libiceq aspecbus d& in& urhis
Q uȩ tandem ausonia ceucros cõsidero t̃ra
I nuidia est: & nõfas extera ꝗrere rgna

Expanded text:
Dixerat. Ille Iovis monitis immota tenebat Dixerat. Ille Iovis monitis immota tenebat lumina, et obnixus curam sub corde premebat. Tandem pauca refert: Ego te, quae plurima fando enumerare vales, numquam, regina, negabo promeritam; nec me meminisse pigebit Elissae, dum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus. Pro redum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus. Pro re pauca loquar. Neque ego hanc abscondere furto speravi—ne finge—fugam, nec coniugis umquam praetendi taedas, aut haec in foedera veni. Me si fata meis paterentur ducere vitam auspiciis et sponte mea componere curas, urbem Troianam primum dulcisque meorum reliquias colerem, Priami tecta alta manerent, et recidiva manu posuissem Pergama victis. Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo, Italiam Lyciae iussere capessere sortes: hic amor, haec patria est. Si te Karthaginis arces, Phoenissam, Libycaeque aspectus detinet urbis, quae tandem, Ausonia Teucros considere terra, invidia est? Et nos fas extera quaerere regna.
Abbreviated transcription (Latin):
n ete noster amor. nec tedata dea tera quondã
ec moritura ten& crudeli funere dido
Q uin& iam hib nomoliri sidere classem
Et medis ꝓꝑas aquilonib ire paltum.
Crudelis quid si nõ arua aliena domosq
Ignotas p&eres & trora antiqua maner&
Trora ꝑ undo sum p&eraeur classibi aequor
oi ene fugis ꝑego has lacrimas dextrũq tuãt
Quando aliud mihi iã miserȩ nichil ipsareliq
Sibene quidete merui fuit aut tibiquiequo
Dulce meũ. miserere domus labentis & istã
Oro siquis adhuc p̃cib locus exue m̃tem.
Teppt̃ libicȩ gentes. numadũq tranni
Odere infensi tirii. te ꝓpt̃ eundem
Ex uinctus pudor & quaso la sidera adibã¬
E ama prior cui memor ibundam deseris¬
hospes¬
Hoc solum nom̃ qm̃ de cõuige restat.
Quidmoror: an mea pigmaliondum moe
Saltẽ si quamihi d&e suscepta fuiss&
Ante fugam soboles siquis mihi paruul: aula
Luder& eneas. quite cam̃ orere ferr&.
n on equidẽ omĩno capta ac deserta uiderer

Expanded text:
 te noster amor, nec te data dextera quondam, nec moritura tenet crudeli funere Dido? Quin etiam hiberno moliris sidere classem, et mediis properas aquilonibus ire per altum, crudelis? Quid, si non arva aliena domosque ignotas peteres, sed Troia antiqua maneret, Troia per undosum peteretur classibus aequor Mene fugis? Per ego has lacrimas dextramque tuam te quando aliud mihi iam miserae nihil ipsa reliqsi bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum, miserere domus labentis, et istam— oro, si quis adhuc precibus locus—exue mentem. Te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni odere, infensi Tyrii; te propter eundem exstinctus pudor, et, qua sola sidera adibam, fama prior. Cui me moribundam deserihospeHoc solum nomen quoniam de coniuge restat. Quid moror? An mea Pygmalion dum moeSaltem si qua mihi de te suscepta fuisset ante fugam suboles, si quis mihi parvulus aula luderet Aeneas, qui te tamen ore referret, non equidem omnino capta ac deserta viderer.
Abbreviated transcription (Latin):
Pncipe mȩnalios mecum mea tibia uersus.
O̾ digno coniuncta uiro. dum despicis omnes.
Dum que tibi est odio mea. fistula dumque capellae.

Expanded text:
ncipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. O digno coniuncta viro, dum despicis omnes, dumque tibi est odio mea fistula, dumque capellae
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ animũ modo utipascat ꝓspec tus mnanem.
Sed quia nõ aliter iures dabit om̃ib aequas.
Ierraneq inuacuum poter̃ se extendererami. C

Expanded text:
non animum modo uti pascat prospectus inanem, sed quia non aliter viris dabit omnibus aequas terra neque in vacuum poterunt se extendere rami.
Abbreviated transcription (Latin):
Quosrami fructus quos ipsa uolencia rura.
S ponte culere sũa carpsit. nec ferrea iura
I nsanũq forũ aut populi cabularia uidic.
Sollicitant alii remis frata cȩca ruuntqͣ
nferrum. penetrant aulas & limina regum.¬

Expanded text:
quos rami fructus, quos ipsa volentia rura sponte tulere sua, carpsit; nec ferrea iura insanumque forum aut populi tabularia vidit. sollicitant alii remis freta caeca ruuntque in ferrum, penetrant aulas et limina regum
Abbreviated transcription (Latin):
Hic oninis largo pubescit uinea f&u
Complent᷑ uallesq caue saltusq ꝓfundi
Etꝰ quocunmq ds̃ cir cũ caput egit honestũ.
Ergorite suũ baccho diceni homorem

Expanded text:
Hinc omnis largo pubescit vinea fetu, conplentur vallesque cavae saltusque profundi, et quocumque deus circum caput egit honestum. Ergo rite suum Baccho dicemus honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Hic incerdensas corilos modo namq gemellos
pe maluni hoc noliissimens non lęuã fuuss&.
Dȩ caelo tactas memini prȩdicere quercus.
Erbem quam dicunt romani melihoee putaiu
tuistus digossat uidiur so̾nilem quo sccepe solemus.
Sic canibus catules simules sic matribus haedos.

Expanded text:
hic inter densas corilos modo namque gemellospe malum hoc nobis, si mens non laeva fuisset, de caelo tactas memini praedicere quercus:—Urbem, quam dicunt Romam, Meliboee, putavi stultus ego huic nostrae similem, quo saepe solemus Ad v. 22 sic canibus catulos similes sic matribus haedos
Abbreviated transcription (Latin):
asioraaimusam damonis & alphe siber
I rme mor herbarum quos est mirata uiuença.
Certantes. quorum stupe fac tae carmine linces

Expanded text:
astorum musam Damonis et Alphesiboei, Immemor herbarum quos est mirata iuvenca Certantes, quorum stupefactae carmine lynces
Abbreviated transcription (Latin):
Perre manum: duroq in tendere brachiã tergo
Oibstipuere animi tantorum. ingentia septem
Perga boum plumbo in suto ferroq rigebant
Ante om̃nesstup& ipse dares. Longeq reculat
Magnanimus q anchisi ades. & pondus & ipsa

Expanded text:
ferre manum, duroque intendere brachia tergo. ferre manum, duroque intendere brachia tergo. Obstipuere animi: tantorum ingentia septem terga boum plumbo insuto ferroque rigebant. Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat; magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
N atedea sinemo aud& secredere pugnae.
Quae finis standi. quo medec& usq teneri:
Ducere dona iube. cuncti simul ore fremebant
Dardanidȩ. reddiq uiro ꝓmissa iube¬
bant
N iegniuis entellum dic tis castigat acestes
P rerimus ct turidante tbro consederat herbȩ
E ntelle beroum quandam fostissame frustra.
Tanta netam patiens nullo cestamine tolli
D ona sinesi ubi nunc nobis deus ille magister
Ac quiquam memoratus eryx abi faa ꝑ õminem
Prina criam. & spolico illa tuis pendentia tectis:
I lle sub haec non laudis amor nec gloria cesit
Pulsa m&u ses enim gelidus tardante senecłã
S anguis heb&. frigentq effetae in corporẽ ures
S i michi quae pͣndam fuorat. quaq improb iste
Exultat fidens. si mine fora& illa iuuentas.
H aut̃ equidem pcio in ductus pulehroq iu uencõ
U enusem nec dona moror. sic deinde locutus
In medium geminos in mani pondere caestus
Protecit. quib acer eryx inproelia fa&uas

Expanded text:
Nate dea, si nemo audet se credere pugnae, Nate dea, si nemo audet se credere pugnae, quae finis standi? Quo me decet usque teneri? Ducere dona iube. Cuncti simul ore fremebant Dardanidae, reddique viro promissa iubebant. Hic gravis Entellum dictis castigat Acestes, proximus ut viridante toro consederat herbae: Entelle, heroum quondam fortissime frustra, tantane tam patiens nullo certamine tolli dona sines? Ubi nunc nobis deus ille magister nequiquam memoratus Eryx? Ubi fama per omnem Trinacriam, et spolia illa tuis pendentia tectis? Ille sub haec: Non laudis amor, nec gloria cessit pulsa metu; sed enim gelidus tardante senecta sanguis hebet, frigentque effetae in corpore vires. Si mihi, quae quondam fuerat, quaque improbus iste exsultat fidens, si nunc foret illa iuventas, haud equidem pretio inductus pulchroque iuvenco venissem, nec dona moror. Sic deinde locutus in medium geminos immani pondere caestus proiecit, quibus acer Eryx in proelia suetus
Abbreviated transcription (Latin):
Post ubi confecti cursus & dona per egit.
N unc sicui uirtus animus que in pectore prȩsens.
Ad sit. & eunctis at collat brachia palmis.
Sic ait. & geminum pugnȩ proponit honorem
Uictori uelatum auro uittis que niuuencum.
Ensemut que insignem galeam solatia uicto
Nec mora. continuo uastis cum uiribus effest
Oradares. magnoq uirum se marmore tollit
Solus qui paridem solitus contendere contra
Idemq ad tumulum quo maximus occubat haector
Uictorem buten immani corpore qui se
Bebrycia ueniens amici degente ferebat
Perculit. & fulua moribundum extenditarena
Talis prima dares caput altum in proelia tollit
Ostenditq humeros latos alterna que iaetat
Brachia protendens. & uerberat ictibrs auras.
Quaeritur huic alius nec quis quam ex agmine tanto
Aud& adire uirum. manibusq inducere cęstus.
Ergo alacris. cunc tosq putans excedere palma
Aena stetit ante pedes. nec plura moratus
Tum lȩuataurum cornuten&. atq ita fatur.

Expanded text:
Post, ubi confecti cursus, et dona peregit: Post, ubi confecti cursus, et dona peregit: Nunc, si cui virtus animusque in pectore praesens, adsit, et evinctis attollat brachia palmis. Sic ait, et geminum pugnae proponit honorem, victori velatum auro vittisque iuvencum, ensem atque insignem galeam solacia victo. Nec mora: continuo vastis cum viribus effert ora Dares, magnoque virum se murmure tollit; solus qui Paridem solitus contendere contra, idemque ad tumulum, quo maximus occubat Hector, victorem Buten immani corpore, qui se Bebrycia veniens Amyci de gente ferebat, perculit, et fulva moribundum extendit harena. Talis prima Dares caput altum in proelia tollit, ostenditque umeros latos, alternaque iactat brachia protendens, et verberat ictibus auras. Quaeritur huic alius; nec quisquam ex agmine tanto audet adire virum manibusque inducere caestus. Ergo alacris, cunctosque putans excedere palma, Aeneae stetit ante pedes, nec plura moratus tum laeva taurum cornu tenet, atque ita fatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Post helymus subit. & nunc tertia palma diores
Hic totum caueae consessum ingentis. & hora
Prima patrum magnis salius clamoribus impl&
Freptumq dolo reddi sibi poscit honorem
Tutatur fauoreuryalum. lacrimȩ que de corȩ.
Gratior & pulchro ueniens in corpore uistus
Ultima si primi salio redduntur honores
Ium pater aeneos. ur̃a inquit munera uobie
Cesta manent pueri. & palmã mou& ordine nemo.
Meliceat casus miserari in sontis amici.
Sie fatus. tergum getuli immane leonis
Dat salio. uillis onerosum. atq unguib: aureis
Hic nisus sitanta in quit sunt praemia uictis
Et te lapsorum miser&. quȩ niso munera
Digna dabis. prima in meruitui laude coronam
N ime quae salium fortuna inimica tuliss& :
Etsimul his dictis faciem ostentabat. & udo
Turbiã membra fimo. risit pater optimus. olli
Et clipeum efferri iussit dydimonis arte
Neptumi sacro danais depostere fixum.
Hoc iuuenem egregium praestanti munere donat

Expanded text:
Post Helymus subit, et nunc tertia palma Diores. Post Helymus subit, et nunc tertia palma Diores. Hic totum caveae consessum ingentis et ora prima patrum magnis Salius clamoribus implet, ereptumque dolo reddi sibi poscit honorem. Tutatur favor Euryalum, lacrimaeque decorae, gratior et pulchro veniens in corpore virtus.ultima, si primi Salio reddentur honores. Tum pater Aeneas Vestra inquit munera vobis certa manent, pueri, et palmam movet ordine nemo; me liceat casus misereri insontis amici. Sic fatus, tergum Gaetuli immane leonis dat Salio, villis onerosum atque unguibus aureis. Hic Nisus, Si tanta inquit sunt praemia victis, et te lapsorum miseret, quae munera Niso digna dabis, primam merui qui laude coronam, ni me, quae Salium, fortuna inimica tulisset? Et simul his dictis faciem ostentabat et udo turpia membra fimo. Risit pater optimus olli et clipeum efferri iussit, Didymaonis artem, Neptuni sacro Danais de poste refixum. Hoc iuvenem egregium praestanti munere donat;
Abbreviated transcription (Latin):
Primus abit. longeq ante ominia corpora nsus
Emuicat. & uentis & fulminis ocioralis
Pioximus huic longo. s& proxinus intoruallo
In se quitur silius spacio post deinde relicto
Testius euryalus
Furialumq helymus sequitur. quo deinde sub ipso
Ecce uolat. calcemq terit iam calcediores
Incumbens humero spatia & si plura suꝑ sint
Transeat elapsus prior. amligucumq relinquat.
Iam que fere spatio extremo. fessiq sub ipsum
Finem aduentabant. leuicum sanguine nisus
Labitur infelix. caesis ut foste iuuencis
Fusus humum uiridisq super madefecerat herbas
Hic iuuenis iam uictor ouans. uestigia presso
Haud tenuit titubata solo. sed ꝓnus in ipso.
Concidit. in mundoq fimo sacroq cruore
Non tamen euriali. non ille oblitus amorum
Nam sese opposait salio per lubriea surgene
Ille autem spissa iacuit reuolutus arena.
Emicat eurialus. & munere uictor amici
Prima ten&. plausuq uolat fremituq secundo

Expanded text:
Primus abit longeque ante omnia corpora Nisus Primus abit longeque ante omnia corpora Nisus emicat, et ventis et fulminis ocior alis; proximus huic, longo sed proxumus intervallo, insequitur Salius; spatio post deinde relicto tertius Euryalus: Euryalumque Helymus sequitur; quo deinde sub ipso ecce volat calcemque terit iam calce Diores, incumbens umero, spatia et si plura supersint, transeat elapsus prior, ambiguumque relinquat. Iamque fere spatio extremo fessique sub ipsam finem adventabant, levi cum sanguine Nisus labitur infelix, caesis ut forte iuvencis fusus humum viridisque super madefecerat herbas. Hic iuvenis iam victor ovans vestigia presso haud tenuit titubata solo, sed pronus in ipso concidit immundoque fimo sacroque cruore. Non tamen Euryali, non ille oblitus amorum; nam sese opposuit Salio per lubrica surgens; ille autem spissa iacuit revolutus harena. Emicat Euryalus, et munere victor amici prima tenet, plausuque volat fremituque secundo.
Abbreviated transcription (Latin):
Nisus amore piopueri. quos deinde secutus
Regius egregia priami destirpe diores
Hunc salius simul & patron. quorum alter acarnan
Alter ab arcadia tegeae de sangiune gentis
Tum duo trinacrii iuuenes helimius panopesq
Ad su&i siluis comites seniores acestae.
Multi praeterea. quos fama obseura recondit
Aeneas quib in mediis sie de inde locutus.
Accipite haec animis. la& asq ad uertite mentes
N emo ex hoc numero michi non donatus abibit
Gnosia bina dabo leuato lucida ferro
Spicula. caelatamq argento ferre bipennem
Omnib bic erit unus oͥnos. tres praemia primi
Accipient. flauaq caput nectentur oliua.
Primus equum faleris insignem uictor abeto.
Alter a maꝵoniam pharaerã. plenamq sagicas
Ulixeicus. lato quã circum amplectitur auro
Balteus. & tereti subnecait fibula gemina.
Tercuis argolica hac galea contentus abito.
Haec ubi dicta locum capiunt. signoq repente
Corripiunt spacia audico. limenq relinquunt.
łffusi nimbo similes simul ultima signant.

Expanded text:
Nisus amore pio pueri; quos deinde secutus regius egregia Priami de stirpe Diores; hunc Salius simul et Patron, quorum alter Acarnan, alter ab Arcadio Tegeaeae sanguine gentis; tum duo Trinacrii iuvenes, Helymus Panopesque, adsueti silvis, comites senioris Acestae; multi praeterea, quos fama obscura recondit. Aeneas quibus in mediis sic deinde locutus: Accipite haec animis, laetasque advertite mentes: nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit. Gnosia bina dabo levato lucida ferro spicula caelatamque argento ferre bipennem; omnibus hic erit unus honos. Tres praemia primi accipient flavaque caput nectentur oliva. Primus equum phaleris insignem victor habeto; alter Amazoniam pharetram plenamque sagittis Threïciis, lato quam circum amplectitur auro balteus et tereti subnectit fibula gemma; tertius Argolica hac galea contentus abito. Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente corripiunt spatia audito, limenque relinquunt, effusi nimbo similes, simul ultima signant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis ubi in medio & socii craterat coronã nt
Telibans lence uocat. pecorisq magistris¬
Uelocis iaculicer tamina ponit mulmo.

Expanded text:
ignis ubi in medio et socii cratera coronant, te libans, Lenaee, vocat pecorisque magistriselocis iaculi certamina ponit in ulmo
Abbreviated transcription (Latin):
Effugiesineqenim his telis nec uulneris auctor.
Sic ait & sublatum alte consurgit in ensem.
Et median ferro gemina inter etmpora frontẽ
Diuidit in pubesq immani uulnere mala ÷.
Fit sonitus in genti concussa est pondere cellus.
Con lapsas artus atq arma cruenta cerebro
S ternithumum moriens. atq illi partib aequis
Huc caput atq illuc limero exutroq pependit.
Diffugiunt uersi trepida formidine troes.
Et si continuo uictorem ea cura subiss&
R umpere claustra manus ociosq in mittere portis.
Ultimus ille dies bello gentiq fuiss&.
Sed furor ardentem caedisq insana cupido
Egit in aduersos.
Principio phalerim & succiso poplite gigen
Excipit hinc raptas fugientib ingerit hastas
Incergũs iuno ures animumq ministrat.
Addit halim comitem & confixa phegea parma.¬
Ignaros: deinde in muris mastemq clientior

Expanded text:
effugies; neque enim is teli nec volneris auctor. effugies; neque enim is teli nec volneris auctor. Sic ait et sublatum alte consurgit in ensem et mediam ferro gemina inter tempora frontem dividit inpubesque immani volnere malas. Fit sonus, ingenti concussa est pondere tellus: conlapsos artus atque arma cruenta cerebro sternit humi moriens, atque illi partibus aequis huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. Diffugiunt versi trepida formidine Troes: et si continuo victorem ea cura subisset, rumpere claustra manu sociosque immittere portis, ultimus ille dies bello gentique fuisset; sed furor ardentem caedisque insana cupido egit in adversos. Principio Phalerim et succiso poplite Gygen excipit; hinc raptas fugientibus ingerit hastas in tergum, Iuno vires animumque ministrat; addit Halym comitem et confixa Phegea parma,ignaros deinde in muris Martemque cienti
Abbreviated transcription (Latin):
Ast alios secum in cludit. recipitq ruentis
Demens. qui rutulum in medio non agmine regem
Uiderit in rumpentemultroq incluserit urbi
Immanem ueluti pec̃cora inter in ertia tigrim.
Continuo noua lux oculis effulsit & arma
Horrendum sonuere. tremunt in uestice cristae
Sanguineae. clipeoq micantia fulmina mit̃ti.
Ad gnoscunt faciem in uisam atq immania membra.
Turbati subito aeneadȩ. tum pandarus ingens
Emicat & mortis fraternae feruidus ira
Effatur. non haec dotalis regia amatę.
Nec muris cohib& patriis media ardea turnum.
Castra inimica uides. nulla hinc exire potestas.
Olli subridens sedato pectore turnus.
Incipe si qua animo uistus. & consere dextram.
Hic &iam inuentum priamo narrabis achillem.
Dixerat. ille rudem nodis & costice crudo
In corqu& summis ad nixus uirib: hastam.
Excepere aurȩ uulnus. saturnia iuno
Detorsit ueniens postaeq infigitur hasta.
At non hoc telum mea quod ui dextera uersat

Expanded text:
ast alios secum includit recipitque ruentis, ast alios secum includit recipitque ruentis, demens, qui Rutulum in medio non agmine regem viderit inrumpentem ultroque incluserit urbi, immanem veluti pecora inter inertia tigrim. Continuo nova lux oculis effulsit, et arma horrendum sonuere; tremunt in vertice cristae sanguineae, clipeoque micantia fulmina mittit: agnoscunt faciem invisam atque immania membra turbati subito Aeneadae. Tum Pandarus ingens emicat et mortis fraternae fervidus ira effatur: Non haec dotalis regia Amatae, nec muris cohibet patriis media Ardea Turnum. Castra inimica vides; nulla hinc exire potestas. Olli subridens sedato pectore Turnus: Incipe, siqua animo virtus, et consere dextram: hic etiam inventum Priamo narrabis Achillem. Dixerat. Ille rudem nodis et cortice crudo intorquet summis adnixus viribus hastam: excepere aurae volnus; Saturnia Iuno detorsit veniens, portaeque infigitur hasta. At non hoc telum, mea quod vi dextera versat,
Abbreviated transcription (Latin):
Fulminis. acta modo quam nec duo taurea terga
U ec duplicisquama lorica fidelis & aaro
Iustinuit. conlapsa ruunt immania membra.
Dat tełus gemitum. & cl ypeum suꝑ intonat ingens.
Qualis in euboico balarum litore quondam
Saxea pila cadit. magnis quam mollib ante
Constructam ponto iaciunt. sic illa ruinam
Prona trabit penitusq uadis inlisa recumbit.
Miscent se maria & nigra tolluntur harena.
Tum sonitu prochyca alta cremit. durumq cubile
Lnarime iouis imperiis in posta typhoco
Qic mars armi potens animum uiresq latinis
Addidit & stimulos acris sub pectore uestic
Inmisitq fugam teueris. a trumque timorem.
Undique conueniunt. quoniam data copia pugnae.
Bellator que animo deus incidit.
Pandarus ut fuso germanum corpore cernit.
Et quo sit fartuna loco qui casus agat res.
Portam ui multa conuerso cardine torqu&.
Obnixus latis łimeris. multosq suorum
Moenib exclusos duro incertamine linquit.

Expanded text:
fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga nec duplici squama lorica fidelis et auro sustinuit: conlapsa ruunt immania membra. Dat tellus gemitum, et clipeum super intonat ingens. Talis in Euboico Baiarum litore quondam saxea pila cadit, magnis quam molibus ante constructam ponto iaciunt; sic illa ruinam prona trahit penitusque vadis inlisa recumbit: miscent se maria, et nigrae attolluntur harenae; tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile Inarime Iovis imperiis imposta Typhoeo. Hic Mars armipotens animum viresque Latinis addidit et stimulos acris sub pectore vertit immisitque Fugam Teucris atrumque Timorem. Undique conveniunt, quoniam data copia pugnae bellatorque animo deus incidit. Pandarus ut fuso germanum corpore cernit et quo sit fortuna loco, qui casus agat res, portam vi magna converso cardine torquet, obnixus latis umeris, multosque suorum moenibus exclusos duro in certamine linquit;
Abbreviated transcription (Latin):
Et preceps animi in aurus & inauorcus huemon
Agminib totis aut uersi terga dedere.
Aut ipso poste posuere in limine uitam.
Tum magis increscunt animis discordib irae.
Et iam collecti troes glomerantur eodem.
Et conferre manum & ꝓcurrere longius audent.
Duc tori turno diuersa in paste furenti.
Turbantiq uiros perfestur nuntius. hostem
Feruere caede noua & portas p̃bere patentis.
Deserit in ceptum. atq immani concitus i rae
Dard aniam ruit ad postam. fratresq superbos.
Et primum antiphaten. is enim se primus agebat
Thebana de matre nothum sarpedonis alti
Coniccto sternit iaculo uolat itala cornus
U era ꝑtenerum stomachoq infixa sub altum
Pcetus abitreddit specus atri uulneris undam
Spumantem. & fixo ferrum in pulmone tepescit.
Tum meropem acq erimantama nutũ sternit aphidnum
Tum bitian ardentem oculis animisq frementem
Noniaculo. neq enim iaculo uitam ille dediss&.
Sed magnum stridens contosta phalarica uenit

Expanded text:
et praeceps animi Tmarus et Mavortius Haemon et praeceps animi Tmarus et Mavortius Haemon agminibus totis: at versi terga dedere aut ipso portae posuere in limine vitam. Tum magis increscunt animis discordibus irae; et iam collecti Troes glomerantur eodem et conferre manum et procurrere longius audent. Ductori Turno diversa in parte furenti turbantique viros perfertur nuntius, hostem fervere caede nova et portas praebere patentis. Deserit inceptum atque immani concitus ira Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos. Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti, coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum pectus abit: reddit specus atri volneris undam spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum, tum Bitian ardentem oculis animisque frementem non iaculo, neque enim iaculo vitam ille dedisset, sed magnum stridens contorta phalarica venit,
Abbreviated transcription (Latin):
Intendunt acris arcus amimentaq torquent.
S ternitur omne solum telistum scuta cauaeque
Danc sonitum ad flictu galeae. pugna aspera surgt.
Quantus aboccasu ueniens pluuialiab haedis
Uerberat imber humum. quam multa grandine nỹmbi
Inuada precipitant cum iuppiter horridus austris
Torqu& a quosam hiemẽ. & caelo caua nubila rumpit.
Pandarus & bitias idaeo alcano retr&i.
Quos iouis eduxit luco siluestris lybera.
Abietib uiuenes pares. & montib aequos.
Portam quae ducis imperio commisa recludunc.
Fr&i armis ultroq inuitant moenib hostem.
Ipsi intus dextra aclaeua ꝓturrib addstant
Armati ferro. & cristis capita alta corusci.
Quales aeriae liquentia flumina circum.
Siue padi ripis. atesim seu ꝓpt̃ amoenum
Consurgunt geminȩ quercus. intonsa ꝙcuelo
At tollunc capita. & sublimi uertice nutane.
Inrumpunt aditus rutuli ut uidere patentes.
Continuo quercens & pulcher aquiculus armis.

Expanded text:
intendunt acris arcus amentaque torquent. intendunt acris arcus amentaque torquent. Sternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit: quantus ab occasu veniens pluvialibus Haedis verberat imber humum, quam multa grandine nimbi in vada praecipitant, cum Iuppiter horridus austris torquet aquosam hiemem et caelo cava nubila rumpit. Pandarus et Bitias, Idaeo Alcanore creti, quos Iovis eduxit luco silvestris Iaera abietibus iuvenes patriis et montibus aequos, portam, quae ducis imperio commissa, recludunt, freti animis, ultroque invitant moenibus hostem. Ipsi intus dextra ac laeva pro turribus adstant, armati ferro et cristis capita alta corusci: quales aëriae liquentia flumina circum, sive Padi ripis Athesim seu propter amoenum, consurgunt geminae quercus intonsaque caelo attollunt capita et sublimi vertice nutant. inrumpunt aditus Rutuli ut videre patentis continuo Quercens et pulcher Aquiculus armis
Abbreviated transcription (Latin):
Nec te troia capit. simul haec effatur. ab alto
A& here semittit. spirantis dimou& auras.
Ascaniumq p& it formas ĩ uertitur oris
Antqudm inbuten hic dardanio anchisae
Armigerunte fuit. fidus que ad limina custos.
Hunc comitem ascanio pater addidit. ibat apollo
Omnia longeuo similis uocemq coloremque.
Et crinis flauos & saeua sonorib arma.
Atq his ardentem dictis ad fatur iulum.¬
S it satis aenȩi dȩtelis im pune iumanum
Opp& iisse cuis primam hanc tibi magnus apollo
Concedit laudem & paribus noninuid& armis.
C&era parce puer bello sicorsus apollo
Mortalis medio aspectus sermone reliquit:
Et ꝓcul intenuem exoculis euanuit auram.
Ad gnouere deum ꝓceres. diuinaque tela
D ardanidaci pharaeramq fuga sensere sonantem.
Ergo auidum pugnȩ dictis ac nunine phocbi
Ascanium ꝓhibent psi incertamin& rursus
Succedunt. animasque in aꝑta pericula mit tunt.
It clamor totis ꝑ propugnacula muris.

Expanded text:
nec te Troia capit. Simul haec effatus ab alto nec te Troia capit. Simul haec effatus ab alto aethere se misit, spirantis dimovet auras Ascaniumque petit. Forma tum vertitur oris antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae armiger ante fuit fidusque ad limina custos, tum comitem Ascanio pater addidit. Ibat Apollo omnia longaevo similis, vocemque coloremque et crinis albos et saeva sonoribus arma, atque his ardentem dictis adfatur IulumSit satis, Aenide, telis impune Numanum oppetiisse tuis; primam hanc tibi magnus, Apollo concedit laudem et paribus non invidet armis: cetera parce, puer, bello. Sic orsus Apollo mortalis medio aspectus sermone reliquit et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. Agnovere deum proceres divinaque tela Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem. Ergo avidum pugnae dictis ac numine Phoebi Ascanium prohibent, ipsi in certamina rursus succedunt animasque in aperta pericula mittunt. It clamor totis per propugnacula muris,
Abbreviated transcription (Latin):
Constetit ante iouem suppleyper uota precatus.
Luppiter omnipotens audacib adnue coeptis.
Ipse tibi ad tua templa feram sollempnia dona.
Ecstatuam ante aras aurata fronte iuuencum
Candentem pariterq caput cum matre ferentem.
Iam corna p&at. & pedib quispargat harenam.
Audiit & caeli genitor. de parte serena
In conuit lacuum. sonat una fatifer arcus.
Ec fugit horrendum stridens adducta sagitta.
Perque caput remuli uenit.& caua tempora ferro
Traiecit: uerbis uirtutem in lude superbis.
Bis capti phryges haec rutulis responsa remittunt.
Hoc tantum ascanius. teucri clamore sequntur.
La& itiaq fRemunt. animos que ad sidera collunt.
A& heria cum foste plaga crinitus a pollo
Desuꝑ ausonias acies urbemq uidebat
Nube sedens: atq hic uictorem ad fatur iulum.
Macte noua uirtute puensic itur ad astra.
Dis genite. & geniturȩ deos. iure omnia bella
Gente subhectorea fato uentura resident.

Expanded text:
constitit, ante Iovem supplex per vota precatus: constitit, ante Iovem supplex per vota precatus: Iuppiter omnipotens, audacibus adnue coeptis. Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona et statuam ante aras aurata fronte iuvencum candentem pariterque caput cum matre ferentem, iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. Audiit et caeli Genitor de parte serena intonuit laevum, sonat una fatifer arcus: effugit horrendum stridens adducta sagitta perque caput Remuli venit et cava tempora ferro traicit. I, verbis virtutem inlude superbis! His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt. Hoc tantum Ascanius. Teucri clamore sequuntur laetitiaque fremunt animosque ad sidera tollunt. Aetheria tum forte plaga crinitus Apollo desuper Ausonias acies urbemque videbat, nube sedens, atque his victorem adfatur Iulum: Macte nova virtute, puer: sic itur ad astra, dis genite et geniture deos. Iure omnia bella gente sub Assaraci fato ventura resident,
Abbreviated transcription (Latin):
Durum astirpe genus. natos ad flumina primum
Deferimus. saeuoq gelu duramus & undis.
Uenatu inuigilant puerusiluasque fatigant.
Flectere ludus equos & spicula tendere cornu.
At patiens operum aruoq ad su&a iuuentus.
Aut rastris terram domat. aut quatit opida bello.
Onine aium ferro teritur. uersaq iuuencum
Terga fatigamus hasta. nec tarda senectus
Debilitat uires animi. iutat que uigorem.
Canitiem galea praemimus. semꝑq recentis
Conportat uiuatꝰ praedas & iuuere rapto
Uobis picta croco & fulgenti murice uestis.
Desidiae cordi. uiuat indulgere choreis.
Et tunicae manicas & habent redimicula mitrae.
Ouere plirigiae. neq enim phriges. ite ꝑ alta
Dindima. ubi adsu&is biforem dat tibia cantum.
Tympana uos buxus que uocãt berẽyntlia matris
Id eac sinice arma uiris & cedite ferro
Talia iactantem dictis acdira canentem.
Nonculit ascanius neruoq obuersus equino
Contendit telum. diuersaq brachia ducens.

Expanded text:
durum a stirpe genus natos ad flumina primum durum a stirpe genus natos ad flumina primum deferimus saevoque gelu duramus et undis, venatu invigilant pueri silvasque fatigant, flectere ludus equos et spicula tendere cornu. At patiens operum parvoque adsueta iuventus aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. Omne aevum ferro teritur, versaque iuvencum terga fatigamus hasta; nec tarda senectus debilitat vires animi mutatque vigorem: canitiem galea premimus, semperque recentis comportare iuvat praedas et vivere rapto. Vobis picta croco et fulgenti murice vestis, desidiae cordi, iuvat indulgere choreis, et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. O vere Phrygiae, neque enim Phryges, ite per alta Dindyma ubi adsuetis biforem dat tibia cantum! Tympana vos buxusque vocat Berecyntia Matris Idaeae sinite arma viris et cedite ferro. Talia iactantem dictis ac dira canentem non tulit Ascanius nervoque obversus equino contendit telum diversaque bracchia ducens
Abbreviated transcription (Latin):
Pictus acu clamidem & ferrugine clarus hibera
In signis faciei genitor quem miserat arcens
Eductũ martis lucos ẏmethia circum
Hlumina pinguis ubi & placabilis ara palici.
tridentem fundum positis mefentius hastis
I pse ter adducta circum caput egit ab ena
Et media aduersi lique facto tempora plumbo
Diffidit. ac multa porreitum extendit larena.
Tumprimum bello celerem intendisse sagittam
Dicitun ante feras solitus terrere fugacis
Ascanius fortemq: manu fudisse numanum.
Cui remulo cognomen erat. turniq minorem
Germanam nuꝑ thalamo sociatus habebat.
Is primam ante aciem digna atq indigna relatu
Uociferans. tumidusq nouo precordia regno
.Ulbat & ingentem scse clamore ferebat.
Nonpud& obsidione iterum ualloq teneri
Bis capti friges & morti prȩtendere muros:
Enqui nostra sibi bello conubia poscunt:
Quis deus italiam quae uos dementia adegit:
Non hic atridȩ. nec fandi fictor ulixas.

Expanded text:
pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, insignis facie, genitor quem miserat Arcens, eductum Matris luco Symaethia circum flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici: stridentem fundam positis Mezentius hastis ipse ter adducta circum caput egit habena et media adversi liquefacto tempora plumbo diffidit ac multa porrectum extendit harena. Tum primum bello celerem intendisse sagittam dicitur ante feras solitus terrere fugaces Ascanius fortemque manu fudisse Numanum, cui Remulo cognomen erat, Turnique minorem germanam nuper thalamo sociatus habebat. Is primam ante aciem digna atque indigna relatu vociferans tumidusque novo praecordia regno ibat et ingentem sese clamore ferebat: Non pudet obsidione iterum valloque teneri, bis capti Phryges, et morti praetendere muros? En qui nostra sibi bello conubia poscunt! Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Non hic Atridae nec fandi fictor Ulixes:
Abbreviated transcription (Latin):
Pendentem & magni muri cum parte reuellit.
Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore eygnum
S ustulit alta p&ens pedib iouis armiger uncis.
Q uaesitum aut matri multis balatib agnum
A astius astabulis rapuit lupus undiq clamor
Tollitur in uadunt & fossa aggere conplent.
Ardentis taedas alii ad fastigia iactant.
Iloneus saxo atq in genti fragmine montis
Cue etium poste sub euntem. ignisq ferentem.
Emat hion aliter corẏna eum sternita silas.
Hic iaculo bonus. hic longe fallente sagitta.
Ostigium caeneus. uictorem caenea turnus.
T urnus item cloniumq dioxi ppum ꝓ mulumq
Itsagarim & summis stantem ꝓturrib idan.
P riuernum capys. hunc primo leuis hastate millȩ
Strinxerac ille manum ꝓiecto tegmine demens
Ad ublnus culit ergo alis ad lapsa sagitta est¬
Et laeuo infixa ẽ. lateri. manus additaq intus
Spiramenta anime la& ali uolnere rumpit.
Stabat in egregiis arcentis filius armis

Expanded text:
pendentem et magna muri cum parte revellit. pendentem et magna muri cum parte revellit. Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis quaesitum aut matri multis balatibus agnum Martius a stabulis rapuit lupus. Undique clamor tollitur: invadunt et fossas agere complent; ardentis taedas alii ad fastigia iactant. Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem, Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas, hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta, Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, Turnus Ityn Cloniumque, Dioxippum Promolumque et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan, Privernum Capys. Hunc primo levis hasta Themillae strinxerat: ille manum proiecto tegmine demens ad volnus tulit; ergo alis adlapsa sagitta et laevo infixa est lateri manus abditaque intus spiramenta animae letali volnere rupit. Stabat in egregiis Arcentis filius armis,
Abbreviated transcription (Latin):
In partem quae peste car &. tum pondere turris
Procubuit subito. & caelum conat omne fragore.
Semineces ad terram im mani mole secuta
Confixique suis telis & pectora duro
Trans fossi ligno ueniunt. uix unus helenor
Et licus elapsi quorum primeuus helenor
Ma eonio regi quem serudli cymnia furtim
Sustulerat. u& itisq ad troiam miserat armis.
Ense leuis nudo. parmaq inglorius alba.
Isque ubi se turni media intermilia uidit.
Hinc acies atque hine acies astare latinas
Ut fera que densa uenantum septa corona
Contra tela furit seseq haud nestia morti
I nicit & saltu supra uenabula fertur.
Haud aliteriuuenis medios moriturus in hostis
In ruit& qua telauid& densissima tendit
Inter & arma fuga muros ten& alta que certat
Prendere cecta manusociumq actingere dextras.
Quem turnus pariter cursa teloque secutus
Encrepatibis uictor nrus neeuadere demens
S perastite posse manus simul arripit ipsum

Expanded text:
in partem, quae peste caret, tum pondere turris in partem, quae peste caret, tum pondere turris procubuit subito et caelum tonat omne fragore. Semineces ad terram, immani mole secuta, confixique suis telis et pectora duro transfossi ligno veniunt. Vix unus Helenor et Lycus elapsi. Quorum primaevus Helenor, Maeonio regi quem serva Licymnia furtim sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis, ense levis nudo parmaque inglorius alba; isque ubi se Turni media inter milia vidit, hinc acies atque hinc acies adstare Latinas: ut fera, quae densa venantum saepta corona contra tela furit seseque haud nescia morti inicit et saltu supra venabula fertur, haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis inruit et, qua tela videt densissima, tendit. inter et arma fuga muros tenet altaque certat prendere tecta manu sociumque attingere dextras. Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus, increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum