comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
per arbitrum circumuenire non posses cuius de ea re ꝓprium nõ
erat uidicium nunc per uidicem condemnabis cuius de re nł¬
lum est arbitrium: Quin tu hoc crimen aut obiioe ubi licet agẽ
aut tacere noli ubi non oportet. Tametsi hoc tuo testimonio eri¬
men sublatum est. Nam quo tu tempore illa formula uti no¬
bulas hẽt an non: si non hẽt quemadmõm pactio est: si hẽt
cur non nominas: Dic nunc roscium abste petisse ut familia¬
rem suum sumeres arbitrum. non petiit. dic pactionem fecisse
ut absolueret᷑. non pepigit. Quęre quare sit absolutus.q erat sũ¬
ma innocentia et integritate. Quid enim factum est: Uenisti
domum ultro roscii. satisfecisti quod temere cõmisisti in iudici¬
um ut denunciaret. Rogasti ut ignosceret. te affuturum nega¬
sti: debere tibi ex societate nihil clamitasti. Iudier hic denuncia¬
uit. absolutus est tam̃ fraudis ac furti mentionem facere audes.

Expanded text:
per arbitrum circumvenire non posses, cuius de ea re proprium non per arbitrum circumvenire non posses, cuius de ea re proprium non erat iudicium, hunc per iudicem condemnabis, cuius de ea re nullum est arbitrium? quin tu hoc crimen aut obice ubi licet agere, aut iacere noli ubi non oportet. tametsi iam hoc tuo testimonio crimen sublatum est. nam quo tu tempore illa formula uti no, tabulas habes an non? si non habes, quem ad modum pactio est? si habes, cur non nominas? dic nunc Roscium abs te petisse ut familiarem suum sumeres arbitrum! non petiit. dic pactionem fecisse ut absolveretur! non pepigit. quaere qua re sit absolutus! quod erat summa innocentia et integritate. quid enim factum est? venisti domum ultro Rosci, satis fecisti; quod temere commisisti, in iudicium ut denuntiares, rogasti ut ignosceret; te adfuturum negasti, debere tibi ex societate nihil clamitasti. iudici hic denuntiavit; absolutus est. tamen fraudis ac furti mentionem facere audes?
Abbreviated transcription (Latin):
stus recipere posses: non codem tempore. et gestum et anima:
ageres. Dic nunc te ab roscio sext̃. liii. cireuscriptum ẽẽ. qui tã¬
tas et tam infinitas pecunias non ꝑꝑ mertiam laboris. sed ꝑp
magnificentiam liberalitatis repudiarit.Quid ego nunc illa
dicam. quę uobis in mentem uenire certo scio. Fraudabat te ĩ
societate roscus. sunt uira. sunt formule de omnib rebus
constitute ne quis aut genere in uire. aut rõne actiomis errare
possit. exp̃ssȩ sunt enim ex uniuscuiusq damno ddolore in cõ¬
modo. cal amitate in iuria publica. hȩ a piȩtore formule: add
quas priuata lis accommodat̾: qui cum ita sint cur non arbitrũ
pro socio adegeris. Q roscium quȩro. Formulam non noras:
notissima erat᷑. udicio graui expiri nolebas: quid ita: ꝓp fami¬
liaritatem ueterem: cur ergo lȩdis: ꝑꝑp integnitatem hominis.
cur igitur insimulas: ꝑꝑ egritudinem corporis: Ita ne uero quẽ

Expanded text:
stus recipere posses, non eodem tempore et gestum et animam stus recipere posses, non eodem tempore et gestum et animam ageres? dic nunc te ab Roscio HS iↄↄↄ circumscriptum esse, qui tantas et tam infinitas pecunias non propter inertiam laboris sed propter magnificentiam liberalitatis repudiarit! quid ego nunc illa dicam quae vobis in mentem venire certo scio? fraudabat te in societate Roscius! sunt iura, sunt formulae de omnibus rebus constitutae, ne quis aut in genere iniuriae aut in ratione actionis errare possit. expressae sunt enim ex unius cuiusque damno, dolore, incommodo, calamitate, iniuria publicae a praetore formulae, ad quas privata lis accommodatur. quae cum ita sint, cur non arbitrum pro socio adegeris Q. Roscium quaero. formulam non noras? notissima erat. iudicio gravi experiri nolebas? quid ita? propter familiaritatem veterem? cur ergo laedis? propter integritatem hominis? cur igitur insimulas? propter magnitudinem criminis? itane vero? quem
Abbreviated transcription (Latin):
rit quero. Nam tibi. M. perpenna. C. piso certe tanti non fuiss
ut socium fraudaretis. Roscio cur tanti fuerit requiro cãm. Ege¬
bat: immo locuplex erat. debebat: ĩmo in nũmis suis uersabat᷑.
nificentissimusq fuit. Froho deum hominumq fidem qui sert.
cccliii. quęstus facere noluit. Nam certe sextercia cccliumerere et
ponut et dehuit si põt. dionysya sextercia ccclii. merere is per sũ¬
mam fraudem. et maliciam et perfidiam sexter. liii. appetit.
et illa fuit pecunia ĩmanis. hȩc paruula illa honesta: hec sor¬
dina. illa iocunda hec acerha illa propria: hȩc in causa et in
iudicio collocata. Decem his annis proximis sext sexagies ho¬
nestissime conseqi potuit: noluit: Laborem quȩstus recepit:q̃¬
stus laboris reiccit. ppło ro. adhuc seruire non destitit. sib serui¬
re iam p̾dem destitit. Noc tu unꝗͣ fanni faceres: sed si hos quȩ¬

Expanded text:
rit quaero; nam tibi, M. Perpenna, tibi C. Piso, certe tanti non fuissent rit quaero; nam tibi, M. Perpenna, tibi C. Piso, certe tanti non fuissent ut socium fraudaretis. Roscio cur tanti fuerint causam requiro. egebat? immo locuples erat. debebat? immo in suis nummis versabatur. nificentissimusque fuit. pro deum hominumque fidem! qui HS iↄↄↄ ccciↄↄↄ quaestus facere noluit —nam certe HS iↄↄↄ ccciↄↄↄ merere et potuit et debuit, si potest Dionysia HS ccciↄↄↄ ccciↄↄↄ merere—is per summam fraudem et malitiam et perfidiam HS iↄↄↄ appetiit? et illa fuit pecunia immanis, haec parvola, illa honesta, haec sordida, illa iucunda, haec acerba, illa propria, haec in causa et in iudicio conlocata. decem his annis proximis HS sexagiens honestissime consequi potuit; noluit. laborem quaestus recepit, quaestum laboris reiecit; populo Romano adhuc servire non destitit, sibi servire iam pridem destitit. hoc tu umquam, Fanni, faceres? et si hos quae
Abbreviated transcription (Latin):
et in alicia existimarit non mihi uidetur nisi fortasseq p̃clare
hunc imitari se in ꝑsona lenonis animaduertit. & obrem eti am
atq etiam considera . C. piso quis quem fraudasse dicatur: Ro¬
scius fannium: Quid est hoc: probus improbum. prudens im¬
pudentem piurum castus callidum impitus liberalis auidum.
in credibile est. Quemadmõm si fannius roscium fraudasse di¬
ceretur utrunq ex utriusq psona uerissimile iuderet᷑. et fanni¬
um per maliciam fecisse: et roscium per imprudentiam deceptũ
eẽ cum roscius fannium fraudasse arguatur utrunq incredibile
est et roscium quicꝗͣ per auariciam appetisse. et fannium quicqͣ
per se bonitatem amisisse. Principia sunt huiusmõi. Spcetemꝰ
reliqua sexterẽ. Liii  roscius fraudauit fannium. Quadecausa: Sub¬
ridet Saturius ueterator ut sibi uidet᷑ uit pp ip̃a sextercia. Liii.
iudeo: sed tamen cur ip̃a sexter. liii. tam uchementer concupie¬

Expanded text:
et malitia existimarit, mihi vix videtur, nisi forte quod praeclare et malitia existimarit, mihi vix videtur, nisi forte quod praeclare hunc imitari se in persona lenonis animadvertit. quam ob rem etiam atque etiam considera, C. Piso, quis quem fraudasse dicatur. Roscius Fannium! quid est hoc? probus improbum, pudens impudentem, periurum castus, callidum imperitus, liberalis avidum? incredibile est. quem ad modum, si Fannius Roscium fraudasse diceretur, utrumque ex utriusque persona veri simile videretur, et Fannium per malitiam fecisse et Roscium per imprudentiam deceptum esse, sic, cum Roscius Fannium fraudasse arguatur, utrumque incredibile est, et Roscium quicquam per avaritiam appetisse et Fannium quicquam per bonitatem amisisse. principia sunt huius modi; spectemus reliqua. HS iↄↄↄ Q. Roscius fraudavit Fannium. qua de causa? subridet Saturius, veterator, ut sibi videtur; ait propter ipsa HS iↄↄↄ. video; sed tamen cur ipsa HS iↄↄↄ tam vehementer concupie
Abbreviated transcription (Latin):
tem. inertem nactus eẽt qui expiri non posset. tamen incredi¬
bile cẽt. Uerumtamen quem fraudarit uideamus. C. fanniũ
cheream roscius fraudauit. Oro atq: obsecro uos qui nostis
uitam interse utriusq conferte: qui non nostis faciem utrius¬
q considerate. Nonne ip̃m caput et suꝑcilia illa penitus ab¬
rasa olere maliciam. et clamitare calliditatem uident᷑: Non¬
ne ab imis unguib usq ad uerticem sũmum si quam conie¬
cturam affert hominib tacita corporis sigura ex fraude. falla¬
ciis mendaciis constare totus uidet᷑: Qui idcuro capite et suꝑ¬
ciliis semper est rasus. ne ullum pilum uiri bom hẽre dicatur
bñficio ei par gratia refertur. Nam balionem illum improbis¬
simum et ꝑiurissimum lenonem cum agit agit Cheream per¬
sona illa lutulenta. impura inuisa in huius moribus natura ui¬
taq est exp̃ssa. Qui quamobrem roscium similem sui in fraud̃¬

Expanded text:
divitem, inertem nactus esset qui experiri non posset? tamen incredidivitem, inertem nactus esset qui experiri non posset? tamen incredibile esset. verum tamen quem fraudarit videamus. C. Fannium Chaeream Roscius fraudavit! oro atque obsecro vos qui nostis, vitam inter se utriusque conferte, qui non nostis, faciem utriusque considerate. nonne ipsum caput et supercilia illa penitus abrasa olere malitiam et clamitare calliditatem videntur? non ab imis unguibus usque ad verticem summum, si quam coniecturam adfert hominibus tacita corporis figura, ex fraude, fallaciis, mendaciis constare totus videtur? qui idcirco capite et superciliis semper est rasis ne ullum pilum viri boni habere dicatubeneficio ei par gratia refertur. nam Ballionem illum improbissimum et periurissimum lenonem cum agit, agit Chaeream; persona illa lutulenta, impura, invisa in huius moribus, natura vitaque est expressa. qui quam ob rem Roscium similem sui in fraud
Abbreviated transcription (Latin):
ineptus de roscio apud pisonem dico: Ignotum hominem scił
dentior. humanior officiosior liberaliorq uideat᷑.: quid: Tu
Saturi. qui contra hunc uenis existimas aliter: nonne quotiens¬
cunq in causa. in nomen huius incidisti. totiens hunc et uirũ
bonum eẽ dixisti. et honoris causa appellasti: quod nemo nisi
aut honestissimo aut amicissimo facere consueuit: Qua in re
mihi ridicule est uisus eẽ inconstans qui eundem et lȩderes et
laudares: et uirum optimum et hoĩem improbissimum ẽẽ di¬
ceres. eundem tu et honoris causa appellabas. et uirum pͥmari¬
um ẽẽ dicebas et socium fraudasse arguebas. Sed ut opinor
laudem ueritati tribuebas. crimen gratiȩ concedebas. de hoc
ut existimabas p̃dicabas. Chereȩ arbitratu cam agebas. frauda¬
uit roscius. Est hoc quidem pͥmum auribus. animisq hominũ
absurdum: qui si tandem aliquem diuitem. timidum demẽ

Expanded text:
ineptus de Roscio apud Pisonem dico? ignotum hominem scilicet ineptus de Roscio apud Pisonem dico? ignotum hominem scilicet dentior, humanior, officiosior liberaliorque videatur? quid? tu, Saturi, qui contra hunc venis, existimas aliter? nonne, quotienscumque in causa in nomen huius incidisti, totiens hunc et virum bonum esse dixisti et honoris causa appellasti? quod nemo nisi aut honestissimo aut amicissimo facere consuevit. qua in re mihi ridicule es visus esse inconstans qui eundem et laederes et laudares, et virum optimum et hominem improbissimum esse diceres. eundem tu et honoris causa appellabas et virum primarium esse dicebas et socium fraudasse arguebas? sed, ut opinor, laudem veritati tribuebas, crimen gratiae concedebas; de hoc, ut existimabas, praedicabas, Chaereae arbitratu causam agebas. fraudavit Roscius! est hoc quidem auribus animisque omnium absurdum. quid si tandem aliquem timidum, dementem,
Abbreviated transcription (Latin):
ic societatis eque enim ꝑfidiosum et nefarium est. fidem÷
frangere. quę continet uitam: et pupuium fraudare. qui in
tutciam peruenit et socium fallere. qui se in regno coniunx̃
Quȩ cum ita sint. quis sit qui socium fraudaritꝰ. et fefellerit
consideremus. Sabit enim nobis iam tacite uita acta in alter¬
utram partem firmum et graue testunonium ꝗ Roscuis.
ouid ais: nonne ut ignis in aquam eomectus continuo restĩ¬
guitur et refrigeratur. sic referens falsum ĩ purissimam et ca¬
itissimam uitamꝰ collatum statim concidet et extinguit᷑. Ro¬
scus sõcium fraudauit: põt hoc huic homini her̾ere peccatũ
qui mediusfiduis audacter dico plus fidei ꝗͣ artis. plus ueritatis
q̃ disciplinȩ possidet in se: quem ppłs mo. meliorem uirum q ĩ
histrionem eẽ arbitratur: qui ita dignissimus est sçena ꝑpartifi¬
cium ut dignissimus sit curia ꝑp abstinentiam: Sed quidego

Expanded text:
lae, societatis. aeque enim perfidiosum et nefarium est fidem lae, societatis. aeque enim perfidiosum et nefarium est fidem frangere quae continet vitam, et pupillum fraudare qui in tutelam pervenit, et socium fallere qui se in negotio coniunxit. quae cum ita sint, quis sit qui socium fraudarit et fefellerit consideremus; dabit enim nobis iam tacite vita acta in alterutram partem firmum et grave testimonium. Q. Roscius? quid ais? nonne, ut ignis in aquam coniectus continuo restinguitur et refrigeratur, sic refervens falsum crimen in purissimam et castissimam vitam conlatum statim concidit et exstinguitur? Roscius socium fraudavit! potest hoc homini huic haerere peccatum? qui me dius fidius—audacter dico—plus fidei quam artis, plus veritatis quam disciplinae possidet in se, quem populus Romanus meliorem virum quam histrionem esse arbitratur, qui ita dignissimus est scaena propter artificium ut dignissimus sit curia propter abstinentiam. sed quid ego
Abbreviated transcription (Latin):
lumus. et aduocatio ea est quam pꝑ eximium splendoremi
ut udicem unum uereri debeamus pinde acsi in hane for¬
mulam omnia udicia legitima. omnia arbitria honoraria
omnia officia domestica conclusa et comp̃hensa sint ꝑinde
diceinus. Illa suꝑior fuit oratio necessaria: hȩc erit uolunta¬
ra. lua ad uidicem hec ad .c. pisonem. Illa pro reo: hec pro
Roscio illa uictorię. hȩc bonȩ existimationis cã comparata ẽ.
fecuniam petis fanni a Roscio: quam: dic audacter et aperte
utrum quȩ tibi ex societate debeat: an quȩ ex liberalitate hu¬
uis ꝓmissa sit et ostentata. Quoꝵ alterum est grauius. et odi¬
osius. alterum leuius et facilius. Quę ex societate debeatur:
quid ais: hoc iam neq leuiter ferendum est. neq negligent
defendendum. si qua enim sunt pͥuata uidicia summę exi¬
stumrationis et pene dicam capitis. tria hȩc sunt. fiducię tute¬

Expanded text:
limus, et advocatio ea est quam propter eximium splendorem limus, et advocatio ea est quam propter eximium splendorem ut iudicem unum vereri debeamus, perinde ac si in hanc formulam omnia iudicia legitima, omnia arbitria honoraria, omnia officia domestica conclusa et comprehensa sint, perinde dicemus. illa superior fuit oratio necessaria, haec erit voluntaria, illa ad iudicem, haec ad C. Pisonem, illa pro reo, haec pro Roscio, illa victoriae, haec bonae existimationis causa comparata. pecuniam petis, Fanni, a Roscio. quam? dic audacter et aperte. Vtrum quae tibi ex societate debeatur, an quae ex liberalitate huius promissa sit et ostentata? quorum alterum est gravius et odiosius, alterum levius et facilius. quae ex societate debeatur? quid ais? hoc iam neque leviter ferendum est neque neglegenter defendendum. si qua enim sunt privata iudicia summae existimationis et paene dicam capitis, tria haec sunt, fiduciae, tute
Abbreviated transcription (Latin):
lisse non dicit: cum tabulas non recitat. Reliquum est ut stipu¬
latum se ẽẽ dicat. Prȩterea enim quemadmõm certam pecumã
petere possit. non repio. Stipulatus es: ubi : quo dic: quo tẽpo¬
te: quo pñte: quis spoponlisse dicit me: nemo. He ego si fi¬
nem faciam dicendi satis fidei et diligentiȩ satis cause. et cõ¬
trouersiȩ satis formulȩ et sponsioni. Satis etiam iudici fecis¬
se uidear: cur secundum roscium uidicari debeat. Pecunia
petita est certa cum tertia parte sponsio facta est hec pecunia
necẽẽ est aut data aut expensa lata aut stipulata sit. Batam
non ẽẽ fannius confitet᷑. expensam latam non ẽẽ. codices fanii
confirmant stipulatam non ẽe taciturnitas testium concedit.
Quidergo est: ꝙ et res eius est cuius et pecunia leuissima ꝗ
existimatio sanctissima fuit semꝑ. et uidex est is. quem nos nõ
minus benc de nobis existimare ꝗͣ secundum nos iudicare uo¬

Expanded text:
lisse non dicit, cum tabulas non recitat. reliquum est ut stipulisse non dicit, cum tabulas non recitat. reliquum est ut stipulatum se esse dicat; praeterea enim quem ad modum certam pecuniam petere possit non reperio. stipulatus es—ubi, quo die, quo tempore, quo praesente? quis spopondisse me dicit? nemo. hic ego si nem faciam dicendi, satis fidei et diligentiae meae, satis causae et controversiae, satis formulae et sponsioni, satis etiam iudici fecisse videar cur secundum Roscium iudicari debeat. pecunia petita est certa; cum tertia parte sponsio facta est. haec pecunia necesse est aut data aut expensa lata aut stipulata sit. datam non esse Fannius confitetur, expensam latam non esse codices Fanni confirmant, stipulatam non esse taciturnitas testium concedit. quid ergo est? quod et reus is est cui et pecunia levissima et existimatio sanctissima fuit semper, et iudex est is quem nos non minus bene de nobis existimare quam secundum nos iudicare ve
Abbreviated transcription (Latin):
tuarum tabellarum fide compromissum feceris. arbitrum sum¬
pseris quanto equius et meluis sit dari. reprmitti. si peieres. Quis
in hanc rem fuit arbiter: Utinam is quidem romȩ ẽẽt rome est.
utinam adeẽt in iudicio adest. utinam sederet in consilio.C. pi¬
sonis. ip̃e.C. piso est. Eundem ne tu arbitrum et uidicem sume¬
bas: idest et infinitam largitionem remittebas. et cundem in an¬
gustissimam formulam sponsionis concludebas. Quis unq̃ ad
irbitrum. quantum petiit. tantum abstulit: nemo quantum eĩ
equius cẽt sibi dari petit. De quo nomine ad arbitrum adisti de
co ad iudicem uenisti: Ceteri cum ad iudicem cam labefactari
animaduertunt. ad arbitrum consuguint. hic ab arbitro ad ui¬
dicem uenire est ausus. qui cum de hac pecunia tabulaꝵ fide
arbitrum sumpsit: indicauit sibi pecuniam non deberi. Iam duc
partes cause sunt confechȩ. adulterasse sese negat. expensum tu¬

Expanded text:
tuarum tabularum fide compromissum feceris, arbitrum sumtuarum tabularum fide compromissum feceris, arbitrum sumpseris qvantvm aeqvivs et melivs sit dari repromittiqve si pareat. quis in hanc rem fuit arbiter? Vtinam is quidem Romae esset! Romae est. Vtinam adesset in iudicio! adest. Vtinam sederet in consilio C. Pisonis! ipse C. Piso est. eundemne tu arbitrum et iudicem sumebas? eidem et infinitam largitionem remittebas et eundem in angustissimam formulam sponsionis concludebas? quis umquam ad arbitrum, quantum petiit, tantum abstulit? nemo; quantum enim aequius esset sibi dari, petiit. de quo nomine ad arbitrum adisti, de eo ad iudicem venisti! ceteri cum ad iudicem causam labefactari animadvertunt, ad arbitrum confugiunt, hic ab arbitro ad iudicem venire est ausus! qui cum de hac pecunia tabularum fide arbitrum sumpsit, iudicavit sibi pecuniam non deberi. iam duae partes causae sunt confectae; adnumerasse sese negat, expensum tu
Abbreviated transcription (Latin):
petitur per uidicem: in qua legitimȩ partis sponsio fc̃i est. hic
tu si amplius sextere nũmo petisti ꝗͣ tibi debitum est. cam pdidi
sti ppea ꝙ aliud est iudicium aliud est arbitrium iudicu ẽ
pecunie certȩ: arbitrium incertę. Ad iudicium hoc mõ uenimus
ut totam litem. aut obtincamus. aut amutamus. Ad arbitium
hoc mõ adimus. ut neq nihil neq tantum quantum postulaui¬
Quid est in iudicio: directum asperum simplex. Si peteret seet¬
cia . Liii. dari. hic nisi planum facit sextere Ini. ad libellum sibi
deberi causam ꝑdit. Quid est in arbitrio: Mite moderitum qͣn¬
to equius et meluis id clarius. ule tamen consitet᷑ plus se petere
ꝙͣ deheatur. sed satis superq habere dicit: quod sibi ab arbitrio tͥ¬
huatur. Itaq alter cause considit alter diffidit. Quȩ cum ita sint
quęro abste quid ita de hac pecunia dehis ip̃is sexterciis . Lui. d̾

Expanded text:
petitur per iudicem, in qua legitimae partis sponsio facta est. hic petitur per iudicem, in qua legitimae partis sponsio facta est. hic tu si amplius HS nummo petisti, quam tibi debitum est, causam perdidisti, propterea quod aliud est iudicium, aliud est arbitrium. iudicium est pecuniae certae, arbitrium incertae; ad iudicium hoc modo venimus ut totam litem aut obtineamus aut amittamus; ad arbitrium hoc animo adimus ut neque nihil neque tantum quantum postulaviuid est in iudicio? derectum, asperum, simplex: si paret HS iↄↄↄ dari—. hic nisi planum facit HS iↄↄↄ ad libellam sibi deberi, causam perdit. quid est in arbitrio? mite, moderatum: qvantvm aeqvivs et melivs sit dari. ille tamen confitetur plus se petere quam debeatur, sed satis superque habere dicit quod sibi ab arbitro tribuatur. itaque alter causae confidit, alter diffidit. quae cum ita sint, quaero abs te quid ita de hac pecunia, de his ipsis HS iↄↄↄ, de
Abbreviated transcription (Latin):
diu iacet hoc nomine in aduersariis: quid si tandem amplius
triennium est: quomodo cum om̃s qui tabulas conficiant m̃¬
struas pene rationes in tabulas transferant. Tu hoc nom triẽni¬
um amplius in aduersariis iacere pateris: Utrum çȩtera noĩa
in codicem accepti et expensi digesta habes an non: si non quo
modo tabulas conficis: si etiam qͥobrem cum oetera nomina in
ordinem referebas. hoc nomen triennio amplius quod erat in pri¬
mis magnum in aduersariis relinquebas: Nolebas sciri debeͬ
tibi R õscium. cur scribehas: rogatus eras ne referres: cur in adũ¬
sariis senptum hẽbas. Sed hec quanꝗ̃ sirma ẽe uideo tamen ip̃e
mihi satisfacere non possum: nisi a. C. fannio ip̃o testimonio sũ¬
mo hanc pecuniam ei non deberi. Magnum est quod conor dif¬
ficile est quod polliceor. nisi et eundem aduersarium et testem ha¬
buerit Roscius. nolo uincat. Pecunia tibi debeatur certa que nc̃

Expanded text:
diu iacet hoc nomen in adversariis? quid si tandem amplius diu iacet hoc nomen in adversariis? quid si tandem amplius triennium est? quo modo, cum omnes qui tabulas conficiant menstruas paene rationes in tabulas transferant, tu hoc nomen triennium amplius in adversariis iacere pateris? Vtrum cetera nomina in codicem accepti et expensi digesta habes an non? si non, quo modo tabulas conficis? si etiam, quam ob rem, cum cetera nomina in ordinem referebas, hoc nomen triennio amplius, quod erat in primis magnum, in adversariis relinquebas? nolebas sciri debere tibi Roscium; cur scribebas? rogatus eras ne referres; cur in adversariis scriptum habebas? sed haec quamquam firma esse video, tamen ipse mihi satis facere non possum, nisi a C. Fannio ipso testimonium sumo hanc pecuniam ei non deberi. Magnum est quod conor, difficile est quod polliceor; nisi eundem et adversarium et testem habuerit Roscius, nolo vincat. pecunia tibi debebatur certa, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
est quod negligenter scribamus aduersaria: quid est quod diligen¬
ter conficiamus tabulas: qua decausa: quia hec sunt menstrua.
ille sunt eterne. hec delentur statim. ille seruant̾ sancte: hec parui
temporis memoriam. ille perpetuc existimationis fidem et religio¬
nem amplectuntur: hec sunt deiecta. illȩ in ordinem confectȩ.
ltaq aduersaria in uidicium protulit nemo codicem protulit ta¬
bulas recitauit. Tu .C. piso tali fide. uirtute grauitate auctorita¬
te ornatus ex aduersariis pecuniam petere non auderes. Ego quę
clara sunt consuctudine dutius dicere non debeo. Illud uero qđ
ad rem uehementer ꝑtinet quęro ꝗ̃ pridem hoc nomen fanni in
aduersaria retulisti : frubescit. quid respondeat nescit. quid fin¬
gat extemplo non hẽt. Sunt duo menses iam dices tum in codi
c̾e et expensum referri debuit. Amplius sunt sex menses curtã

Expanded text:
est quod neglegenter scribamus adversaria? quid est quod diligenest quod neglegenter scribamus adversaria? quid est quod diligenter conficiamus tabulas? qua de causa? quia haec sunt menstrua, illae sunt aeternae; haec delentur statim, illae servantur sancte; haec parvi temporis memoriam, illae perpetuae existimationis fidem et religionem amplectuntur; haec sunt disiecta, illae sunt in ordinem confectae. itaque adversaria in iudicium protulit nemo; codicem protulit, tabulas recitavit. tu, C. Piso, tali fide, virtute, gravitate, auctoritate ornatus ex adversariis pecuniam petere non auderes. ego quae clara sunt consuetudine diutius dicere non debeo; illud vero quod ad rem vehementer pertinet, quaero: quam pridem hoc nomen, Fanni, in adversaria rettulisti? erubescit, quid respondeat nescit, quid fingat extemplo non habet. sunt duo menses iam, dices. tamen in codicem accepti et expensi referri debuit. amplius sunt sex menses. cur tam
Abbreviated transcription (Latin):
codicem iniuratus referre noluit: id iurare in litem non dubi¬
tet: quod sibi. probare non possit. id ꝑsuadere alteri conetur:
Nimium cito ait me indignari de tabulis non hẽre se hoc no¬
men in codice accepti et ex̾pensi relatum confitetur. sed in ad¬
uersariis parte contendit usq eo ne te diligis et magnisice cucunspi¬
cis ut pecumam non ex tuis tabulis sed aduersariis p̾etas: Suum co¬
dicem testis loco recitare arrogantic est. suarum perscriptionum et
literarum aduersaria proferie non amentia est: & si candem uim
diligentiam auctoritatemq habent aduersaria quam tabulȩ quid
attinet codicem instituere conscribere: ordinem conseruare mẽo¬
re tradere litteranim uetustatem: Sed siq aduersariis nihil. cre¬
dimiis id circo codicem serbere institiumus quod etiam apud om̃s
lcue et infirmum est id apud iudices sanctum et graue eẽ ducet᷑. quid

Expanded text:
codicem iniuratus referre noluerit, id iurare in litem non dubicodicem iniuratus referre noluerit, id iurare in litem non dubitet, quod sibi probare non possit, id persuadere alteri conetur! nimium cito ait me indignari de tabulis; non habere se hoc nomen in codicem accepti et expensi relatum confitetur, sed in adversariis patere contendit. Vsque eone te diligis et magnifice circumspicis ut pecuniam non ex tuis tabulis sed ex adversariis petas? suum codicem testis loco recitare adrogantiae est; suarum perscriptionum et liturarum adversaria proferre non amentia est? quod si eandem vim, diligentiam auctoritatemque habent adversaria quam tabulae, quid attinet codicem instituere, conscribere, ordinem conservare, memoriae tradere litterarum vetustatem? sed si, quod adversariis nihil credimus, idcirco codicem scribere instituimus, quod etiam apud omnis leve et infirmum est, id apud iudicem grave et sanctum esse ducetur? quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgrediar. Si tabulas. C. fanius accepti et expensi profert su¬
ad. in suam rem suo arbitratu scriptas. quo minus secundum
illum udicetis non recuso. Quis hoc frater fratri: quis parens
filio tribut id quodcunq retulisset id ratum hẽret. Ratum
rit probatum. huic erit probatum. Paulo ante. M. perpẽnȩ
P.Saturi tabulas poscebamus: nunc tuas. C. fanni cherȩ so¬
lius flagitamus et quominus secundum cas lis detur non re¬
cusamus. Quid ita non profers: Non confecit tabulas: ĩmo
diligentissime. Non refert parua nomina in codices: immo
omnis sũmas. leue et tenue hoc nomen est sextere᷑. eccel iii. qt¬
sunt: quomõ tibi tanta pecunia extraordinaria iacet: quomõ
sextercia. cccluii. in codice accepti et expensi non sunt. Proho
dii ĩmortales. eẽ ne quenꝗͣ tanta audacia p̃ditum qui quod
nomen referre in tabulas timeat id petere audeat: quod in

Expanded text:
progrediar. si tabulas C. Fannius accepti et expensi profert suprogrediar. si tabulas C. Fannius accepti et expensi profert suas in suam rem suo arbitratu scriptas, quo minus secundum illum iudicetis non recuso. quis hoc frater fratri, quis parens filio tribuit ut, quodcumque rettulisset, id ratum haberet? ratum rit probatum, huic erit probatum. Paulo ante M. Perpennae, P. Saturi tabulas poscebamus, nunc tuas, C. Fanni Chaerea, solius flagitamus et quo minus secundum eas lis detur non recusamus; quid ita non profers? non conficit tabulas? immo diligentissime. non refert parva nomina in codices? immo omnis summas. leve et tenue hoc nomen est? HS ccciↄↄↄ sunt. quo modo tibi tanta pecunia extraordinaria iacet? quo modo HS ccciↄↄↄ in codice accepti et expensi non sunt? pro di immortales! essene quemquam tanta audacia praeditum qui, quod nomen referre in tabulas timeat, id petere audeat, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
Maliciam nature crederetur is. s. uir optimus. et singulari fi¬
de p̾ditus in suo iudicio suis tabulis testibus uti conatur. So¬
lent fere dicere. qui per tabulas homines citi pecuniam expẽ¬
sam tulerunt: Ego ne talem uirum corrumꝑe potui ut mea
causa falsum in codicem referret. Expecto ꝗͣ mox cherea hac
oratione utatur. Ego ne hanc manum ꝑfidiȩ̃ plenam. et hos
digytos icos impellere potui ut falsum ꝑscriberem nomen:
Q si ille suas ꝓferet tabulas. proferet suas quoq roscius. erit
in ulis tabulis hoc nomen. At huius non erit. cur potius ulus
ꝗͣ huius crederetur scripsisse: Illi si non iussu huius expensũ
tulisset. non scripsisset hic quod sibi expensum ferre ussisset
Nam quem admõm turpe est scribere. quod non debeatur: sic
improbum est non referre quod debeas. xque enim tabulȩ cõ¬
deminant᷑ eius qui uerum non retulit. et eius qui falsum per¬
scripsit. S ed ego copia et facultate cause consisus uide quo

Expanded text:
malitiam naturae crederetur. is scilicet vir optimus et singulari fide praeditus in suo iudicio suis tabulis testibus uti conatur. solent fere dicere qui per tabulas hominis honesti pecuniam expensam tulerunt: 'egone talem virum corrumpere potui, ut mea causa falsum in codicem referret?' exspecto quam mox Chaerea hac oratione utatur: 'egone hanc manum plenam perfidiae et hos digitos meos impellere potui ut falsum perscriberent nomen?' quod si ille suas proferet tabulas, proferet suas quoque Roscius. erit in illius tabulis hoc nomen, at in huius non erit. cur potius illius quam huius credetur?— scripsisset ille, si non iussu huius expensum tulisset? —non scripsisset hic quod sibi expensum ferre iussisset? nam quem ad modum turpe est scribere quod non debeatur, sic improbum est non referre quod debeas. aeque enim tabulae condemnantur eius qui verum non rettulit et eius qui falsum perscripsit. sed ego copia et facultate causae confisus vide quo
Abbreviated transcription (Latin):
ab omni magrãtu agitatus atq pterritus: quem p̃ter te appel¬
mendat. Tibi cõmittit existimationem ac spem reliquȩ uite suc
Multis uexatus contumeliis. plurimis iactatus in iuriis non tur¬
pis ad te. sed miser confugit. E fundo ornatissimo deiectus. Ig¬
miniis omnib appctitus. cum illum in suis paternis bonis domi¬
nari uideret: ip̃e filie nubili dotem conficere non posset: nihil
alienum tamen uita supiore cõmisit. Itaq hoc obseerat .C. aqui¬
li: ut quam existimationem. quam honestatem in iudicium tu¬
um. prope acta iam ętate decursaq attulit. eam liceat ei secum
ex hoc loco afferre: ne is de cuius officio. nemo unꝗͣ dubitauit
sexagesimo deniq: anno dedecoris macula turpissimaq: igno¬
minia notetur. ne ornamentis cius omnib ncuius pro spoliis abu¬
tatur. ne per te ferat: quominus. quȩ existimatio. p. Quintiu
usq ad senectutem perduxit. cadem usq ad rogum prosequat᷑:¬

Expanded text:
ab omni magistratu agitatus atque perterritus, quem praeter te appelab omni magistratu agitatus atque perterritus, quem praeter te appelmendat, tibi committit existimationem ac spem reliquae vitae. multis vexatus contumeliis, plurimis iactatus iniuriis non turpis ad te sed miser confugit; e fundo ornatissimo eiectus, ignominiis omnibus appetitus, cum illum in paternis bonis dominari videret, ipse filiae nubili dotem conficere non posset, nihil alienum tamen vita superiore commisit. itaque hoc te obsecrat, C. Aquili, ut, quam existimationem, quam honestatem in iudicium tuum prope acta iam aetate decursaque attulit, eam liceat ei secum ex hoc loco efferre, ne is de cuius officio nemo umquam dubitavit lx denique anno dedecore, macula turpissimaque ignominia notetur, ne ornamentis eius omnibus Sex. Naevius pro spoliis abutatur, ne per te fiat quo minus, quae existimatio P. Quinctium usque ad senectutem produxit, eadem usque ad rogum prosequat
Abbreviated transcription (Latin):
est. C. aquili. Non prȩtorem mõ a quo ius impetraret inueni¬
re non potuit: atq: adeo ne unde arbitratu quidem suo postu¬
laret: sed ne amicos quidem sexti neuii quorum sepe et du ad
pedes iacuit stratus. obsecrans per deos ĩmortales: ut aut secum
uire contenderent: aut iniuriam sine ignominia sibi impone¬
rent. Deniq ipĩus inimici uultum supbissimum subiit ip̃us
ncuii lachrymans manum p̃hendit: in propinquoꝵ honis p¬
scribendis exercitatam. Obsecrauit per frĩs sui mortui cruo¬
rem. per nomen ꝓpinquitatis per ip̃ius coniugem et liberos
quibus propior.p. quintio nemo est: ut aliquando miseri¬
cordiam capet aliquam: si non propinquitatis: at etatis suę.
Si non hominis. at humanitatis rationem hẽret: ut secum ali¬
quid integra sua fama: qualib dummodo tolerabili condicio¬
ne transigeret. Ab ip̃o repudiatus. Ab amicis eius non subleuat᷑

Expanded text:
est, C. Aquili; non praetorem modo a quo ius impetraret inveniest, C. Aquili; non praetorem modo a quo ius impetraret invenire non potuit, atque adeo ne unde arbitratu quidem suo postularet, sed ne amicos quidem Sex. Naevi, quorum saepe et diu ad pedes iacuit stratus obsecrans per deos immortalis, ut aut secum iure contenderent aut iniuriam sine ignominia sibi imponerent. denique ipsius inimici voltum superbissimum subiit, ipsius Sex. Naevi lacrimans manum prehendit in propinquorum bonis proscribendis exercitatam, obsecravit per fratris sui mortui cinerem, per nomen propinquitatis, per ipsius coniugem et liberos, quibus propior P. Quinctio nemo est, ut aliquando misericordiam caperet, aliquam, si non propinquitatis, at aetatis suae, si non hominis, at humanitatis rationem haberet, ut secum aliquid integra sua fama qualibet, dum modo tolerabili, condicione transigeret. ab ipso repudiatus, ab amicis eius non sublevatus,
Abbreviated transcription (Latin):
dente obtinere: spes est hunc miserum atq infelicem aliquando
tandem posse consistere. Sin et poterit neuius id quod libet: et
ci libebit. quod non licet: quid agendum est: qui deus appellan¬
dus est: cuius hominis fides imploranda est: qui deniq quȩstꝰ
qui mȩror dignus inueniri in calamitate tanta põt: Miserum ẽ
deturbari fortunis omnib. miserius iniuria Acerbum est ab ali¬
quo circumueniri: acerbius a propinquo. Calamitosum est boĩs
cuerti.Calamitosius cum dedecore funestum est a forti uiro at¬
q: honesto iuugulari. funestius ab eo cuius uox in p̃conio questũ
p̃stitit. Indignum a pari uinci aut supiore. indignius ab infe¬
riore. atq humiliore. Ludtuosum est tradi alteri cum bonis. Lu¬
ctuosius inico. Horribile est cãm capitis dicere horribilius
priore loco dicere. Omnia circũspexit quintius. Omnia piclitatꝰ

Expanded text:
dente obtinere, spes est etiam hunc miserum atque infelicem aliquando dente obtinere, spes est etiam hunc miserum atque infelicem aliquando tandem posse consistere. sin et poterit Naevius id quod libet, et ei libebit id quod non licet, quid agendum est? qui deus appellandus est? cuius hominis fides imploranda est? qui denique questus, qui luctus, qui maeror dignus inveniri in calamitate tanta potest? miserum est exturbari fortunis omnibus, miserius est iniuria; acerbum est ab aliquo circumveniri, acerbius a propinquo; calamitosum est bonis everti, calamitosius cum dedecore; funestum est a forti atque honesto viro iugulari, funestius ab eo cuius vox in praeconio quaestu prostitit; indignum est a pari vinci aut superiore, indignius ab inferiore atque humiliore; luctuosum est tradi alteri cum bonis, luctuosius inimico; horribile est causam capitis dicere, horribilius priore loco dicere. omnia circumspexit Quinctius, omnia periclitatus
Abbreviated transcription (Latin):
qui posse non ab afflicta amiciera transfugere atq in florentem
aliam transuolare. Non profusis sumptib uiuere non ornare splẽ¬
dide magnificeq conuiuium. Non hẽte domum clausam pudo¬
ri et sanctimonie: patentemq: adeo expositam cupiditati atq uo¬
luptatibus. contra sibi officium fidem diligentiam uitam omĩo
semper horridam ac aridam cordi fuisse. Ista supiora ẽẽ ac plu¬
rimum posse his morib sentit. Quid ergo est: Non usq co tam̃
ut in capite. fortunsq hominum honcitissimoꝵ dominent᷑ ii ꝗ
relicta bonoꝵ uiroꝵ disciplina et questum et sumptum calonũ
scqui malucrunt: atq: etiam: quod in illo non fuit: cum audacia
ꝑfidiaq uixcrunt. Si licet cum uiuere quem sex. ncuius non
uult. Si est homini honesto locus in ciuitate inuito neuio. Si fas
respirare.p. quintium contra nutum dicionemq neuii.Si quȩ
pudore ornamenta sibi pepit ea põt contra petulantiam te defẽ¬

Expanded text:
qui posse, non ab adflicta amicitia transfugere atque ad florentem qui posse, non ab adflicta amicitia transfugere atque ad florentem aliam devolare, non profusis sumptibus vivere, non ornare magnifice splendideque convivium, non habere domum clausam pudori et sanctimoniae, patentem atque adeo expositam cupiditati et voluptatibus; contra sibi ait officium, fidem, diligentiam, vitam omnino semper horridam atque aridam cordi fuisse. ista superiora esse ac plurimum posse his moribus sentit. quid ergo est? non usque eo tamen ut in capite fortunisque hominum honestissimorum dominentur ei qui relicta virorum bonorum disciplina et quaestum et sumptum Galloni sequi maluerunt atque etiam, quod in illo non fuit, cum audacia perfidiaque vixerunt. si licet vivere eum quem Sex. Naevius non volt, si est homini honesto locus in civitate invito Naevio, si fas est respirare P. Quinctium contra nutum dicionemque Naevi, si, quae pudore ornamenta sibi peperit, ea potest contra petulantiam me defen
Abbreviated transcription (Latin):
per se ac senectutem et solitudinem suam: nil aliud nisi ut ue¬
stix nature bonitatiq: obsequamini: ut cum uentas hoc faciat.
plus huius inopia possit ad misericordiam q̃ illius opes ad cru¬
delitatem. Quo die ad te udioem uenimus. eodem die illorum
minas quas antea horrebamus negligere cocpimus. Si causa cum
causa contenderet nos nr̃im ꝑfacile cuiuis probaturos statucremus
Q uite ratio cum ratione uite decerneret. id circo nobis etiam ma¬
gis te iudice opus ẽẽ arbitrati sumus. Ea res enim nunc in discri¬
men uersatur. possit ne se contra luxuriam atq licentiam rustica¬
na illa ato: inculta parsimonia defendere: an deformata. ornam̃¬
tis omnib spoliata nuda cupiditati petulanticq addicatur. Nõ
comparat se tecum gratia p. quintius Sexte neui. Non opibus
non facultate contendit. Omnes tuas artes quib tu magnus es
tibi concedit. Fatetur se non uelle dicere non ad uoluntatem lo¬

Expanded text:
per senectutem ac solitudinem suam nihil aliud nisi ut veper senectutem ac solitudinem suam nihil aliud nisi ut vestrae naturae bonitatique obsequamini, ut, cum veritas cum hoc faciat, plus huius inopia possit ad misericordiam quam illius opes ad crudelitatem. quo die ad te iudicem venimus, eodem die illorum minas quas ante horrebamus neglegere coepimus. si causa cum causa contenderet, nos nostram perfacile cuivis probaturos statuebamus; quod vitae ratio cum ratione vitae decerneret, idcirco nobis etiam magis te iudice opus esse arbitrati sumus. ea res nunc enim in discrimine versatur, utrum possitne se contra luxuriem ac licentiam rusticana illa atque inculta parsimonia defendere an deformata atque ornamentis omnibus spoliata nuda cupiditati petulantiaeque addicatur. non comparat se tecum gratia P. Quinctius, Sex. Naevi, non opibus, non facultate contendit; omnis tuas artis quibus tu magnus es tibi concedit; fatetur se non belle dicere, non ad voluntatem lo
Abbreviated transcription (Latin):
constitui: ꝙ bonoꝵ possessio spectetur: non in aliqua parte s
in uniuersis quȩ teneri. ac possideri possunt. Dixi domum ro¬
mȩ fuisse. quo iste ne aspirarit quidem: seruos complures:
ex quibus iste possederit neminem: ne attigerit quidem unũ
fuisse quem attingere conatus sit: prohibitum fuisse et quie¬
uisse. In ip̃a gallia cognouistis in p̃dia priuata quintii sextũ
neuium non uenisse. Deniq ex hoc ip̃o saltu quem per uim
expulso socio possedit seruos priuatos quintii om̃s eiectos. S
quo et ex cȩteris dictis factis cogitatisq sexti neuii quiuis po¬
test intelligere istum nihil aliũd egisse: neq nunc agere. ni¬
si uti per uim per in uriam per inquitatem uidicii totum
agrum qui cõmunis est suum facere possit. N une cã porata
res ip̃a et piculi magnitudo. C aquili cogere udet᷑ ut te. at¬
q eos qui tibi in consilio sunt obseeret obtesteturq p. quintiꝰ

Expanded text:
constitui, quod bonorum possessio spectetur non in aliqua parte, sed constitui, quod bonorum possessio spectetur non in aliqua parte, sed in universis quae teneri et possideri possint. dixi domum Romae fuisse quo iste ne aspirarit quidem, servos compluris, ex quibus iste possederit neminem, ne attigerit quidem; unum fuisse quem attingere conatus sit; prohibitum quievisse. in ipsa Gallia cognostis in praedia privata Quincti Sex. Naevium non venisse; denique ex hoc ipso saltu quem per vim expulso socio possedit servos privatos Quincti non omnis eiectos esse. ex quo et ex ceteris dictis, factis cogitatisque Sex. Naevi quivis potest intellegere istum nihil aliud egisse neque nunc agere nisi uti per vim, per iniuriam, per iniquitatem iudici totum agrum, qui communis est, suum facere possit. nunc causa perorata res ipsa et periculi magnitudo, C. Aquili, cogere videtur, ut te atque eos qui tibi in consilio sunt obsecret obtesteturque P. Quinctius
Abbreviated transcription (Latin):
isse. mnc nobis uix respirandi potestatem dare. Quęsiui quȩ
causa fuisset cur bona non uenissent cum ex edicto possideret
Deinde illud quoq iequisiui qua ratione ex tot creditoribus ne¬
mo neq tum idem fecerit neq nunc contradicat omnesq pro .p.
quintio pugnent. p̃sertim cum in tali negocio testimonia credito¬
rum existiment᷑ ad rem maxime ꝑtinere. Postea sum usus addueo¬
sarii testimonio qui sibi eum nuper edidit socium quem quo
modo nunc intendit. ne in uiroꝵ quidem numero tum ddemõ¬
strat fuisse. Tum illam incredibilem celeritatem scu potius auda¬
ciam ꝓtuli. Consirmaui necẽe ẽẽ ut biduo septingenta millia
passuum eẽ decursa. aut sex. neuium diebus complurib ante
in possessionem misisse. ꝗͣ postularet uti ei liceret bona posside̾
Postea recitaui ex edicto non possedisse cum confiteret᷑ ex p̃dio¬
ui detrusum eẽ quintium. Omnia aũt bona possessa non esse

Expanded text:
isse, nunc nobis vix respirandi potestatem dare. quaesivi quae isse, nunc nobis vix respirandi potestatem dare. quaesivi quae causa fuisset cur bona non venissent, cum ex edicto possiderentur. deinde illud quoque requisivi qua ratione ex tot creditoribus nemo neque tum idem fecerit neque nunc contra dicat, omnesque pro P. Quinctio pugnent, praesertim cum in tali iudicio testimonia creditorum existimentur ad rem maxime pertinere. postea sum usus adversarii testimonio, qui sibi eum nuper edidit socium quem, quo modo nunc intendit, ne in vivorum quidem numero tum demonstrat fuisse. tum illam incredibilem celeritatem seu potius audaciam protuli; confirmavi necesse esse aut biduo dcc milia passuum esse decursa aut Sex. Naevium diebus compluribus ante in possessionem misisse quam postularet uti ei liceret bona possidere. postea recitavi edictum vi detrusum esse Quinctium. omnino autem bona possessa non esse
Abbreviated transcription (Latin):
lideri eẽnt et ꝓcurator eque utriusq necessarius. Socui cum
lescrtum c̃e dieat uadimonium omnino uadimonium nllm
suise. Quo die hunc sibi ꝓmnisisse dicat codic re romę quidẽ
cum fuisse I testibus me pollicitus sum planum facturum: q
et scur deberent et cãm cur mentirent᷑ non hẽrent. Ex edicto
iutem non potuisse bona possideri demonstraui ꝙ neq frautũ¬
dienusa Tantasset. neq exilii causa solum uertisse diceret᷑. Reli¬
quum ẽẽ ut cum nemo iuddicio ddefenderit. quod contra copio¬
sislime defensum ẽẽ contendi: non ab homine alieno. neq ab ali¬
quo calum niatore atq improbo sed ab equite ꝓpinquo atque
necessirio suo quem ip̃e neuius procuratorem relinquere antea
consuesset. adeq cum si tribunos appellant idcuto minus iudici¬
um pati paratum suisse. Neq potentia procuratoris neuio ui
ereptum. contra ip̃m potentia sua tum tantummõ supiorem fu¬

Expanded text:
liberi essent et procurator aeque utriusque necessarius. docui, cum liberi essent et procurator aeque utriusque necessarius. docui, cum desertum esse dicat vadimonium, omnino vadimonium nullum fuisse; quo die hunc sibi promisisse dicat, eo die ne Romae quidem eum fuisse; id testibus me pollicitus sum planum facturum qui et scire deberent et causam cur mentirentur non haberent. ex edicto autem non potuisse bona possideri demonstravi, quod neque fraudandi causa latitasset neque exsili causa solum vertisse diceretur. reliquum est ut eum nemo iudicio defenderit. quod contra copiosissime defensum esse contendi non ab homine alieno neque ab aliquo calumniatore atque improbo, sed ab equite Romano, propinquo ac necessario suo, quem ipse Sex. Naevius procuratorem relinquere antea consuesset; neque eum, si tribunos appellarit, idcirco minus iudici pati paratum fuisse, neque potentia procuratoris Naevio ius ereptum; contra istum potentia sua tum tantum modo superiorem fu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tum: Dominui inquit¬
Cum ip̃m qui fraudandi cau¬
sa lattet. cum ip̃m quem uidicio aemo destndat. Cum ip̃m e
cum oinib op di cordni scus male agat. inuitum de predio
aoeciadio & obseruas: Muto ullud dicere. Eum qui non
Acitiem amconȩ domus uxor liberi ꝓcurator ẽẽt cum qui
ntant nonium non deserusset. Hec omnia mitto. Illudi
niss auatas ẽẽ ante suos Lares familiares. cum hoc edicti noĩe¬
ri posset cõticdie. Ocindeq omnia iudicia difficillima cum sũ¬
masua inuidia maximoq ꝑiculo ꝑ quintii fieri mallet. ꝗ il¬
lud pccumarium uidicium quod uno dic transigi põt. ex quo
uno hec omna nata ẽe et ꝓfrc̾ta concedit. Quo in loco condici¬
onem tuli si uellet pecimiam pctere quintium uidicatum sol¬
ur satisdaturum dum ip̃e si quid peteret pari condicione utet᷑.
Otendi qͥmulta ante fieri conueniret ꝗ hominis ꝓpinqu bõã
uossideri postularentur p̃sertim cum nmȩ domus eius uxor

Expanded text:
quid tum? dominum, inquitEum ipsum qui fraudandi causa latitet, eum ipsum quem iudicio nemo defenderit, eum ipsum qui cum omnibus creditoribus suis male agat, invitum de praedio quem ad modum observas? Mitto illud dicere, eum qui non latitaret, cui Romae domus, uxor, liberi, procurator esset, eum qui tibi vadimonium non deseruisset; haec omnia mitto; illud dnus adlatas esse ante suos Lares familiaris; hoc dico si qui uiri posset cotidie; deinde quod omnia iudicia difficillima cum summa sua invidia maximoque periculo P. Quincti fieri mallet quam illud pecuniarium iudicium quod uno die transigi posset; ex quo uno haec omnia nata et profecta esse concedit. quo in loco condicionem tuli, si vellet pecuniam petere, P. Quinctium iudicatum solvi satis daturum, dum ipse, si quid peteret, pari condicione uteretur. ostendi quam multa ante fieri convenerit quam hominis propinqui bona possideri postularentur, praesertim cum Romae domus eius, uxor,
Abbreviated transcription (Latin):
bit. aut ex hoc loco repulsa. u et gratia. ubi res consistat repire
non poterit. Non co dico. C. aquili quo mihi ueniat in dubiũ
tua fides. et constantia: aut quo non in his quos tibi aduocauisti
cogilate nonminus sepe ei uenit in mentem is potestati oͥ delũ

Expanded text:
bit, aut ex hoc loco repulsa vi et gratia locum ubi consistat reperire bit, aut ex hoc loco repulsa vi et gratia locum ubi consistat reperire non poterit. non eo dico, C. Aquili, quo mihi veniat in dubium tua fides et constantia, aut quo non in his quos tibi advocavisti cogitat, non minus saepe ei ven