comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequatur. He in p̾cipicium ruas:
uide ut recto tramite gradiaris.
Sic uos parate ĩtrare ad illã nouã
nuptã. ad illã pulchrã. ornatã uiro
suo: non monilibꝰ. s uirtutibꝰ. Si
enim casti.⁊ scĩ.⁊ boni intraueritis :
m̃bra ipsius noue nupte. beate ⁊ gło

Expanded text:
sequatur. Ne in praecipitium ruas, sequatur. Ne in praecipitium ruas, vide ut recto tramite gradiaris. Sic vos parate intrare ad illam novam nuptam, ad illam pulchram, ornatam viro suo, non monilibus, sed virtutibus. Si enim casti, et sancti, et boni intraveritis, membra ipsius novae nuptae, beatae et glo
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ter ipsam. Tu dñs es: illa ancilla.
Ds̃ fecit utrũq. Sara inqͥt scͥptã
obsequebatur habrae dñm eum
uocans. uerũ ẽ. Istis tabulis sub¬
disce̾̃nitur: ⁊ sexus sibi uterq mis¬
cetur: uxor non ħt potestatẽ cor-¬
poris sui: s uir. Gaudebas. erige¬
bas te: iactabas te. Bñ dixit apłs.
optime dixit uas electionis: uror
non ħt potestatẽ corporis sui s uir.
qr ego sum dñs. Laudasti: audi qd̾
seqͥtur. Audi qd̾ non uis: rogo ut
uelis. Qͥo ẽ hoc : Audi. Similiter
⁊ uir. dñs ille. similit̾ ⁊ uir. non ħt
potestatẽ corporis sui: s mulier.
hoc libenter audi. Uicium tibi tolli¬
tur: non dñiũ. Ad ult̾ia tua ꝓhiben¬
tur: nõ femine subrigunt᷑. Tu uir
es: ostende. Uir enima uirtute :¬
uł uirtus auiro. habes gͦ uirtutẽ:
uince libidinẽ. Mulieris in qͥt caput.
uir. Si caput es: duc ⁊ sequatur.
S uide quo ducas. Caput es. duc.
Sequatur. S noli ire. qͦ ñ uis ut

Expanded text:
quid praeter ipsam. Tu dominus es, illa ancilla: quid praeter ipsam. Tu dominus es, illa ancilla: Deus fecit utrumque. Sara, inquit Scriptura, obsequebatur Abrahae, dominum eum vocans . Verum est; istis tabulis subdiscernitur, et sexus sibi uterque miscetur; Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Gaudebas, erigebas te, jactabas te. Bene dixit Apostolus, optime dixit Vas electionis: Uxor non habet potestatem corporis sui, sed vir. Quia ego sum dominus. Laudasti: audi quod sequitur, audi quod non vis, rogo ut velis. Quid est hoc? Audi: Similiter et vir; dominus ille; similiter et vir non habet potestatem corporis sui, sed mulier . Hoc libenter audi. Vitium tibi tollitur, non dominium: adulteria tua prohibentur, non feminae subriguntur. Tu vir es, ostende: vir enim a virtute, vel virtus a viro. Habes ergo virtutem? Vince libidinem. Mulieris, inquit, caput vir . Si caput es, duc, et sequatur: sed vide quo ducas. Caput es, duc quo sequatur: sed noli ire quo non vis ut
Abbreviated transcription (Latin):
accipimꝰ. Ip̃sa ẽ ciuitas. que de cęlo
descendit. Tales sumus. ut intremꝰ
ĩ eam. Audistis enim quales intrẽt:
q̃les nõ intrent. Nolite eẽ tales qͣles
non intraturos audistis: maxime
fornicatores. Nã cũ scͥptura cõmemo¬
rasset eos qͥ nõ intrabũt: ibi etiam
nominauit homicidas nõ ex paues¬
tis. Moĩauit fornicatores: audiui qr
pectora tutudistis. Ego audiui. ego
audiui: ego uidi. Et qd̾ non uidi
incubilibus ur̃is. uidi ĩ sonstu: uidi
i pectoribꝰ ur̃is: qñ tutudistis pec¬
tora uña. Eicite inde peccatũ. Nam
pectora tundere: ⁊ hȩc eadem fac̾e:
nichil ẽ aliud quã peccata pauim̃ta¬
r̾e.F r̃s mei: filii meiͥ estote casti:
amate castitatẽ. Amplectimini cas¬
titatẽ. diligite mumdiciã: qr ds̃
auctor mũdicie ẽ. ĩ tẽplo suo qd̾ es¬
tis uos: eam querit. Procul a tẽplo
expellit immũdos. Sufficiant uo¬
bis uxores ur̃e : qm̃ sufficere uos
uultis uxoribꝰ ur̃is. Non ins ab illa

Expanded text:
atem. Ipsa est civitas, quae de coelo descendit: tales simus, ut intremus in eam. Audistis enim quales intrent, quales non intrent. Nolite esse tales, quales non intraturos audistis: maxime fornicatores. Nam cum Scriptura commemorasset eos qui non intrabunt, ibi etiam nominavit homicidas: non expavistis. Nominavit fornicatores : audivi quia pectora tutudistis. Ego audivi, ego audivi, ego vidi: et quod non vidi in cubilibus vestris, vidi in sonitu, vidi in pectoribus vestris, quando tutudistis pectora vestra. Ejicite inde peccatum: nam pectora tundere, et haec eadem facere, nihil est aliud quam peccata pavimentare. Fratres mei, filii mei, estote casti, amate castitatem, amplectimini castitatem, diligite munditiam: quia Deus auctor munditiae in templo suo, quod estis vos, eam quaerit; procul a templo expellit immundos. Sufficiant vobis uxores vestrae, quia sufficere vos vultis uxoribus vestris. Non vis ab illa
Abbreviated transcription (Latin):
re multis u̾b̾ simplicitatẽ colũbaꝵ:
Cauẽda enĩ s̃ uenena serpentis. ubi
imitatio ꝑiclitabatur: ⁊ ubi erat
qd̃ timebat᷑. Colũbã uͦ securus iii¬
tare. Attende colũbas. in societate
uolant: simul pascunt᷑ : nolũt eẽ
sole. communione gaudent. Cari¬
tatẽ seruãt: gemitibus amoris un
lis suis: quodã mͦ paccata illa cõten¬
tio ẽ. Nuqͥd que rixãtur seꝑantur:¬
Noi. Simul uolat simul pascũtur.

Expanded text:
re multis verbis simplicitatem columbarum? Cavenda enim erant venena serpentis; ibi imitatio periclitabatur, ibi erat quod timeretur: columbam vero securus imitare. Attende columbas in societate volant, simul pascuntur, nolunt esse solae, communione gaudent, charitatem servant, gemitibus amoris murlis suis, quodam modo pacata contentio est. Numquid quia rixantur, separantur? Simul volant, simul pascunt
Abbreviated transcription (Latin):
lupꝰ int̾ multas oues
ueniat: quantacũq sint ouiũ mi¬
lia: uno lupo in medio misso turbãt᷑.
Et si nõ õs lanientur: õs tam̃ t̾rent̃.
Qualis gͦ ẽ ista ratio: Quale cõsiliũ:
Qualis potestas: Nec lupũ ad oues
admitt̾e. s in lupos oues immitt̾e:
Oitto inqͥt uos. sic̃ oues in medio lu

Expanded text:
lupus inter multas oves veniat, quantacumque sint ovium millia, uno lupo in medio turbabuntur: et si non omnes laniantur, omnes tamen terrentur. Qualis ergo erat ista ratio, quale consilium, qualis potestas, nec lupum ad oves admittere, sed in lupos oves mittere? Mitto, inquit, vos sicut oves in medio lu
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ. Queritis q̃ causa eos
meũ ut diligatis inuicẽ. Biligunt
imuicẽ: qͥ hystriones simul p̾ectãt.
diligũt inuicẽ: qͥ simul se in popi¬
nis in ebriãt. diligũt inuicẽ mala
sibi cõscientia sociati. Cũ gͦ dixisset
onẽ. Fecit utiq audite. Cũ enim
dixisset hoc ẽ pͥceptũ meũ ut di¬
ligatis inuicẽ: mox addidit. sicut
ego dilexi uos. Sic diligite ĩuicẽ
simul: s me. Amaretis iniuicẽ: si
simul diligeretis hystrionẽ. Magis
diligite ĩuicẽ: simul amando eum.
qͥ displicere non potest saluatorẽ.

Expanded text:
ramus. Quaeritis quae causa eos meum, ut diligatis invicem. Diligunt invicem qui histriones simul spectant, diligunt invicem qui simul se in popinis inebriant, diligunt invicem mala sibi conscientia sociati. Cum ergo dixisseonem. Fecit utique: audite. Cum enim dixisset, Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem; mox addidit sicut ego dilexi vos. Sic diligite invicem,simul, sed me. Amaretis invicem, si simul diligeretis histrionem: magis diligite invicem, simul amando eum qui displicere non potest, Salvatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs tͥ dicit. Exuite ueterẽ hominẽ
cũ actibꝰ suis: ⁊ induite nouũ. Habens
gͦ qd̾ imiiteris inserpente: noli mori
ꝓuetustate s ꝓueritate. Qui moritur
ꝓ comiodo tẽporali: ꝓ uetustate mo¬
rit᷑. Cũ exutꝰ fueris oĩ ista uetustate.
imitatꝰ es astuciã serpentis. Imitare¬
tu illũ: ⁊ in hoc sẽ̾ua caput tuũ. Qͥᷤ
ẽ serua caput tuũ  Tene apud te.xp̃m.
Forte aliqͥs ur̃m adu̾tit aliqñ cũ
ꝓ capite suo totũ corpꝰ obicit ictibꝰ
ferientis. Illud in se feriri nõ uult.
ubi se nouit uitã hab̾e. Xp̃e uita¬

Expanded text:
apostolus tibi dicit: Exuite vos veterem hominem apostolus tibi dicit: Exuite vos veterem hominem cum actibus suis, et induite novum . Habes ergo quod imiteris in serpente. Noli mori pro vetustate, sed pro veritate. Qui moritur pro commodo temporali, pro vetustate moritur. Cum autem exutus fueris omni ista vetustate, imitatus es astutiam serpentis. Imitare illum et in hoc: serva caput tuum. Quid est, serva caput tuum? Tene apud te Christum. Si forte aliquis vestrum advertit aliquando, cum pro capite suo totum corpus objicit ictibus ferientis. Illud in se feriri non vult, ubi se novit vitam habere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mus gͦ qͥd monuit. qͥ coronas pro¬
spectat certantes: ad iuuat laborã¬
tes. huiꝰmodi certam̃ indixit. Estote
ait astuti ut serpentes: ⁊ simpliceᷤ
sicut colũbe. hoc qͥ intellexerit et
tenuerit: securus morit᷑: qͥa non mo¬
ritur. Nemo enim debet securus mo¬
ri. nisi qͥ nouit sic moriturũ: ut mo¬
rs in illo moriat᷑. ⁊ uita coronetur.
tsit ẽẽ simplices ut columbe: ⁊ astu¬
tos ut serpentes. Si iã simplicitas co¬
lumbarum indicta ẽ nobis. astucia
serpentis qͥd facit faeit in simplicita¬
te collimbe: Amo in colũba qd̃ fel nõ
habet: timeo ĩ serpente qd̾ uenenũ
habet. Holi exoĩ parte horrere serpẽ¬
pentẽ. habet qd̾ oderis: habet qd ini¬
teris. Serpens enĩ cũ fuerit senectu¬
te p̾grauatꝰ. ⁊ senserit pondera uetus¬
statis: coartat se ꝑ cau̾nã. ⁊ ponit tu¬
nicam ueterẽ. ut nouus exultet. Imi¬
tare illũ tu xͥane: qͥ audis xp̃m dicen¬
tem. intrate ꝑ angustã portã. Et paulꝰ

Expanded text:
mus ergo quid monuit, qui coronas prospectat certantes, adjuvat laborantes. Cujusmodi certamen indixit? Estote, inquit, astuti ut serpentes, et simplices sicut columbae. Hoc qui intellexerit et tenuerit, securus moritur, quia non morietur. Nemo enim debet securus mori, nisi qui se noverit sic moriturum, ut mors in illo moriatur, vita coronetur. sit esse simplices ut columbae, astuti ut serpentes. Si jam simplicitas columbarum indicta est nobis, astutia serpentis quid facit in columbae simplicitate? Amo in columba quod fel non habet: timeo in serpente quod venenum habet. Noli ex omni parte horrere serpentem: habet quod oderis, habet quod imiteris. Serpens enim cum fuerit senectute praegravatus, et senserit pondus vetustatis, coarctat se per cavernam, et deponit tunicam veterem, ut novus exultet. Imitare illum, christiane, qui audis Christum dicentem, Intrate per angustam portam . Et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa oꝑa nr̃a habere debeãt hylaritatẽ
Et qͥdẽ de mr̃ibꝰ deri potest qr cũ la¬
crinus seminauer̃t: fortit̾ enimm cer¬
tauer̃t.⁊ in magnis tribulatiõibꝰ fue
nstulit eos ⁊ transfigurauit eos: ⁊ dix̃.¬
Tristis ẽ aĩa mea usq ad mortẽ. Uerun¬
tam̃ fr̃s mei uidetur mͥ qd̾ caput nr̃m
infirmioribꝰ suis m̃bris compassum ẽ:
ue de se forte m̃bra infirma deẜarent:
si ut ẽ hũana fragilitas. morte ꝓpinqͣn¬
te ꝑturbarentur: ⁊ dicerent nõ se ad
derent. Ideo pͥus xꝰ dicit. Tristis ẽ aĩa

Expanded text:
t hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuenstulit eos et transfiguravit eos iTristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad derent. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ne: tollentes manipulos suos. Quo
euntes ⁊ unde uenientes: Qͥo semi¬
nantes ĩ lacrimis: Que s̃ semina.
qͥ manipuli : Cuntes in mortẽ: ue¬
mentes a morte. Cuntes nascẽdo: ue¬
mẽtes resurgendo. Semmnantes oꝑa
bona: metentes mercedẽ et̾nã. Se
manipuli nr̃i. qd ĩ fine recipiemꝰ.
Si gͦ bona s̃ semina bona oꝑa. quare
cũ lacͥmis cũ hylarẽ datorem diligat

Expanded text:
pulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Smanipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat
Abbreviated transcription (Latin):
tibilib & mirat᷑ alia :. cũ sit¬
magnũ ipse mirator mira¬
culum. Unde gͦ ista quȩ ui¬
des. nͥ ex illo quem ñ uides:¬
Sed ut dicere ceꝑã quia tͥ ista
uiluerant. uenit ipse ad faci¬
sceres artificẽ tuũ. Uenit ille¬
Innoua signa. Cui dictum ẽ.
Mirifica miscd̃ias tuas. Lar¬
giebat᷑ enim eas. largiebat᷑: &¬
nemo mirabat᷑. Uenit gͦ paruꝰ
ad paruos: uenit medicus ad
egrotos: qͥ pot̾at uenire cuo
uellet. redire cũ uellet: facere
quicqͥd uellet: iudicare. ut uel¬
let. Et hoc qd̃ uellet ĩpsa iusti¬
cia ẽ. Et qd̾ ille uult inquam.
ipsa iusticia ẽ. Non enĩ iniquũ
est qd̃ ille uult: aut equum
potest eẽ qd̃ ille non uult. Ue¬
nit suscitare mortuũ miran¬
tib. reddẽ luci hominẽ qui ñ¬
erat in luce: qui cotidiẽ quȩ
non erant ꝓducit ad lucẽ. ẜec̃
plus attendentib ñ qͣm mag¬
na facẽt. s quã paruus face̾t:¬
tam̃ dicentib apud se. Ista di¬

Expanded text:
tibilibus. Et miratur alia, cum sittibilibus. Et miratur alia, cum sit ipse mirator magnum miraculum. Unde ergo ista quae vides, nisi ex illo quem non videsSed, ut dicere coeperam, quia tibi ista viluerant, venit ipse ad facisceres artificem tuum. Venit illeInnova signa : cui dictum est, Mirifica misericordias tuas . Largiebatur enim eas; largiebatur, et nemo mirabatur. Venit ergo parvus ad parvos, venit medicus ad aegrotos, qui poterat venire cum vellet, redire cum vellet, facere quidquid vellet, judicare ut vellet. Et hoc quod vellet, ipsa justitia est; et quod ille vult, inquam, ipsa justitia est. Non enim iniquum est quod ille vult, aut aequum potest esse quod non vult. Venit suscitare mortuum, mirantibus reddere luci hominem, qui erat in luce, qui quotidie qui non erant, producit ad lucem. CAPUTplus attendentibus non quam magna faceret, sed quam parvus: tanquam dicentibus apud se, Ista di
Abbreviated transcription (Latin):
Post ponebas ista nec atten¬
debas ut homo. s ut animal
irracionale. Clamauit ad te
ꝓpħa: & frustra clamauit.
Noli eẽ sicut equuiᷤᷤ ⁊ mulꝰ.
quib ñ est intellectus. Uide
tate s assiduitate uiluerunt.
Ud enim difficilius cognicio¬
ne quã ut nascat᷑ homo qͥ ñ¬
erat. moriendo discedat in
secreta qͥ erat. nascendo ꝓce¬
dat in publica qͥ non erat:
Qͥd tam mirabile. qͥd tam
difficile cognitu: Deo aũt fa¬
cile factu. Mirare ista exꝑgi¬
scere. Insolita nosti mirari:
maiora sunt quȩ uide consu¬
esti. Mirati sunt homines
non mirant᷑ ꝑ pauea grana
fit de pluuia : ꝑ radicẽ uitiᷤ:
Ipse illa fecit: ipse ista. Illa
ut pascaris: ista ut mireris.
Sed utraq miranda sunt: qͥa
oꝑa di sunt. Uidet homo in¬
solita:  mirat᷑. Unde ẽ ipse
homo qͥ mirat᷑ ÷ uideat uñ
ꝓcessit: uñ forma corporis.
uñ mẽbroꝵ distinctio ⁊ uñ
habitus iste speciosus: de-
qͥb pͥmordiis de quã contẽp¬

Expanded text:
Postponebas ista, nec attendebas ut homo, sed ut animal irrationale. Clamavit ad te propheta, et frustra clamavit: Nolite esse sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Videtate, sed assiduitate viluerant. Quid enim difficilius cognitione, quam ut nascatur homo, moriendo discedat in secreta qui erat, nascendo procedat in publica qui non erat? Quid tam mirabile, quid tam difficile cognitu? Deo autem facile factu. Mirare ista, expergiscere: insolita nosti mirari, majora sunt quam quae videre consuevisti? Mirati sunt homines non mirantur per pauca grana fit de pluvia per radicem vitis? Ipse illa fecit, ipse ista: illa ut pascaris, ista ut mireris. Sed utraque miranda sunt, quia opera Dei sunt. Videt homo insolita et miratur: unde est ipse homo qui miratur? ubi erat? unde processit? unde forma corporis? unde membrorum distinctio? unde habitus iste speciosus? de quibus primordiis? de quam comtemp
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerdos ille ideo intrau̾at in
scã scõꝵ : ut filios p̾caretur
a dño : Absit. Dicit aliqͥs. Uñ
hoc ꝓbas: Non enĩ indicauit
zacharias qͥd rogau̾it. Unum
est qd̾ breuit̾ dico. Si petisset
filiũ. crederet annuntiatum.
Angłs dicit qd̾̃ ei filius nasce¬
retur. ille ñ credit. Certe hoc
rogau̾at. Quis rogat sine ẜe.
aut qͥs non c̾dit in spe: Si ñ
s peras qͣre petis.si speras qͣre
non credis: Quid gͦ : Exaudi¬
ta ẽ inquit oratio tua ꝯiã ecce
concipiet elisabeth ꝙ pariet
tibi filiũ. Quare : Quia exau¬
dita est or̃o tua. Si diceret
zacharias qͣre. hoc rogaui. it¬
utiq angłs non falleretur.
nec falleret: qͣndo dicebat ex¬
audita est or̃o tua. Nam ecce
paritura ẽ uxor tua. S qͣre
hoc dictũ est : Quia ille ꝓ ppło
sacrificabat. Sacerdos ꝓ ppło

Expanded text:
sacerdos ille ideo intraverat in sacerdos ille ideo intraverat in sancta sanctorum, ut filios precaretur a Domino: Absit. Dicit aliquis: Unde hoc probas? non enim indicavit Zacharias quid rogaverit. Unum est quod breviter dico: Si petisset filium, crederet annuntiatum. Angelus dicit quod ei filius nasceretur, ille non credit? certe hoc rogaverat? Quis rogat sine spe? aut quis non credit in spe? Si non speras, quare petis? si speras, quare non credis? Quid ergo? Exaudita est, inquit, oratio tua: nam ecce concipiet Elisabeth, et pariet tibi filium. Quare? Quia exaudita est oratio tua. Si diceret Zacharias, Quare? hoc rogavi? Utique angelus nec falleretur, nec falleret, quando dicebat? Exaudita est oratio tua: nam ecce paritura est uxor tua. Sed quare hoc dictum est? Quia ille pro populo sacrificabat: sacerdos pro populo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dixerit : Uerbũ caro
factũ est. non tam̃ uerbũ
in carnẽ uersũ est. Uerbumr
caro factũ est accipiendo qd̾
non erat: non amittendo qd̃
erat. Ecce admirati sumus
p̃conis eiꝰ natiuitatẽ. quam
hodie cȩlebramꝰ: s ꝓpt̃ quem
facta est uideamꝰ. Uenit angłs¬
helisabet uxorẽ eius: matrẽ
ioħis. Uenit inquã angłs ga¬
briel ad zachariã. ñ ad elisa¬
beth. Quare : Quia ioħs ꝑ
zachariã facturus erat in
elisabetꝰ. Ergo angłs annun¬
cians uenturũ ioħm nascẽ¬
do. ñ uenit ad exceptorium
uentris: s ad fontẽ seminis.
Nuntiauit amboꝵ futurũ fi¬
liũ: s patͥ nuntiauit. uent᷑us
enĩ erat iohs de conubio mas¬
culin ꝙ femine. Ecce iteruo
ipse gabrihel uenit ad mariã:
non ad ioseph. Unde erat caro
illa conceptura. unde erat mi¬
cĩ habitura:. ad ipsã angłs
uenit. Patri aũt sacerdoti za¬
charie quomͦ angłs futurum
filiũ p̾mntiauit: Noli inqͥt
timere zacharia: exaudita ẽ
oratio tua. Quid enĩ fr̃s mei:

Expanded text:
rbum caro factum est : non tamen Verbum in carnem versum est. Verbum caro factum est, accipiendo quod non erat; non amittendo quod erat. Ecce admirati sumus praeconis ejus nativitatem, quam hodie celebramus, sed propter quem facta est videamus. 3. AnElisabeth uxorem ejus, matrem Joannis: venit, inquam, angelus Gabriel ad Zachariam, non ad Elisabeth. Quare? Quia Joannes per Zachariam futurus erat in Elisabeth. Ergo angelus annuntians venturum Joannem nascendo, non venit ad exceptorium ventris, sed ad fontem seminis. Nuntiavit amborum futurum filium, sed patri nuntiavit. Venturus enim erat Joannes de connubio masculi et feminae. Ecce iterum ipse Gabriel venit ad Mariam, non ad Joseph: unde erat caro illa coeptura, unde erat initium habitura, ad ipsam angelus venit. Patri autem sacerdoti Zachariae quomodo angelus futurum filium praenuntiavit? Noli, inquit, timere, Zacharia, exaudita est oratio tua. Quid enim, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
Utiq ualde magnꝰ erit. Qui
tan magnꝰ cepit. qͥd erite or
tantillus tantus est. quid erit:
Hebescit humana infirmitas.
omniũ considantiũ corda con¬
tremiscunt. Quid putas erit
puer iste : Magnꝰ erit. S qͥd
erit qͥ maior illo erit ⁊ ualde
iste magnꝰ erit. S qͥd erit. qui
isto magno maior erit: Si ille
qͥ modo ẽẽ cepit tã magnus
erit. qͥd erit qui erat : S qͥd
dixi qui erat : Ante iohm ꝙ
zacharias erat. Multomagis
ante ioħm: & abraham :ysaac.
x iacob erant. Ante ioħm cer¬
te. cȩlũ ⁊ t̾ra erant. Qd erit
qͥ in pͥntipio erat: In pͥncipio
enĩ quod est ante ioħm. ⁊ añ
omnẽ hominẽ. Fecit d̾s cȩlũ
& t̾ram. Sed ꝑ quid fecit qͤriᷤᷤ.

Expanded text:
Utique valde magnus erit, qui Utique valde magnus erit, qui tam magnus coepit. Quid erit, qui tantillus tantus est? quid erit: Hebescit humana infirmitas, omnium considerantium corda contremiscunt: Quid, putas, erit puer iste? Magnus erit: sed quid erit qui major illo erit? Valde iste magnus erit: sed quid erit qui isto magno major erit? Si ille qui modo coepit esse, tam magnus erit, quid erit qui erat? Sed quid dixi, qui erat? Ante Joannem et Zacharias erat, multo magis ante Joannem et Abraham et Isaac et Jacob erant. Ante Joannem certe coelum et terra erant. Quid erit qui in principio erat? In principio enim, quod est ante Joannem, et ante omnem hominem, fecit Deus coelum et terram . Sed per quid fecit
Abbreviated transcription (Latin):
angłs patri ñ credenti. Re¬
manet mutus: in filii natiui¬
tate expectans linguã. Conce¬
pit sterilis: concepit ꝙ anus.
Gemina infecunditas sterilitaᷤᷤ
ꝙ etas. Dicit᷑ ab angło qualis
fut̾us sit. implet᷑ in eo qd̃ dicit᷑:
ꝙ qd̃ maxime mirandũ est.
implet᷑ sp̃u scõ. adhuc ex ut̃o
matris suȩ. Beinde ueniente
maria scã exultat in utero.
ꝙ quẽ non pot̾at uocibus:
salutat motibꝰ. Nascit᷑: dat
patͥ uocẽ : pat̾ loquens. dat
filio nom̃. Mirantur omnes
tantã gr̃am. Quid enĩ aliud
quã gr̃am: Ubi enĩ ioħs iste
ꝓmeruit dm̃. Ebi ꝓmeruit
motu cordis. sui dicunt. ut
scriberet᷑: nob̃q legeretur.
Nam manus dm̃ cum illo.
Quid putas erit puer iste :.
Excedit metas humane nat᷑e.
Nouimꝰ pueros. Sed quid pu¬
tas erit puer iste : Quare di¬
cis qͥd putas erit puer iste :
Manus enĩ dñi: cum illo. Qa
manus dñi cũ illo ẽ iam sci¬
mus : sed qͥd erit nescimus.

Expanded text:
angelus patri non credenti; reangelus patri non credenti; remanet mutus, in filii nativitate exspectans linguam. Concepit sterilis, concepit et anus: gemina infecunditas, sterilitas et aetas. Dicitur ab angelo qualis futurus sit: impletur in eo quod dicitur; et quod maxime mirandum est, impletur Spiritu sancto adhuc ex utero matris suae. Deinde veniente Maria sancta, exsultat in utero; et quem non poterat vocibus, salutat motibus. Nascitur, dat patri vocem; pater loquens dat filio nomen: mirantur omnes tantam gratiam . Quid enim aliud quam gratia? Ubi enim Joannes iste promeruit Deum? Ubi promeruit motu cordis sui dicunt, ut scriberetur nobis quod legeretur: Nam manus Domini cum illo. Quid, putas, erit puer iste? Excedit metas humanae naturae. Novimus pueros: sed, quid, putas, erit puer iste? Quare dicis, Quid, putas, erit puer iste? Manus enim Domini cum illo? Quia manus Domini cum illo est, jam scimus; sed quid erit, nescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tore głieris. Quid enim eras
homo: Omnis homo. attende
qd̾ natus es. Si nobilis natꝰ:
nudus natus es Qͥd est no¬
bilitas: Natiuitas pauꝑis ꝙ
diuitis: equalis ẽ nuditas.
An forte quia nobilis natus
es. quantũ uis uiuis: Qͣndo
nescisti intrasti. qͣndo ñ uis
exis. Postremo sepulchra in¬
spiciant᷑. x ossa diuitũ agnos¬
cȩlebramꝰ hodiernum
uob̃ dici non opus est:
quia omnes cũ eugłin lege¬
retur audistis: Hodie accepi
rem. sterilis filiũ nuntiantẽ
uirguns filiũ:. sed tam̃ seruũ
nuntiantẽ dñm. Quia enior
uent᷑us erat ꝑ uirginẽ deus
homo: p̾cessit eum de sterili
mirabilis homo. ut cum se
indignũ dicit cuiꝰ calciam̃ti
corrigiã soluat mirabilis
homo: agnoscat᷑ ds homo.
Mirare ioħm quantũ potes:
xp̃o ꝓficit qd̾ miraris. ꝓfiẽ¬
stas aliquid xͦ: s ut tu ꝓfi¬
cias in xp̃o. Mirare gͦ ioħm
quantũ potes. Audisti quod
mireres. Annuntiat᷑ ꝑ ange¬
lũ patͥ sacerdoti: uocẽ aufert

Expanded text:
tore glorieris. Quid enim eras, tore glorieris. Quid enim eras, homo? Omnis homo, attende quid natus es: etsi nobilis natus es, nudus natus es. Quid est nobilitas? Nativitas pauperis et divitis aequalis est nuditas. An forte quia nobilis natus es, quantum vis vivis? Quando nescisti, intrasti: quando non vis, exis. Postremo sepulcra inspiciantur, et ossa divitum agnoscelebramus hodiernum vobis dici non opus est, quia omnes, cum Evangelium legeretur, audistis. Hodie accepimrem, sterilis filium nuntiantem virginis filium, sed tamen servum nuntiantem Dominum. Quia enim venturus erat per virginem Deus homo, praecessit eum de sterili mirabilis homo: ut cum se indignum dicit, cujus calceamenti corrigiam solvat mirabilis homo, agnoscatur Deus homo. Mirare Joannem, quantum potes: Christo proficit quod miraris. stas aliquid Christo, sed ut tu proficias in Christo. Mirare ergo Joannem, quantum potes. Audisti quod mireris. Annuntiatur per angelum patri sacerdoti: vocem aufert
Abbreviated transcription (Latin):
queris extingui. głificent pa¬
trem ur̃m qui in cęlis ẽ. Per
bona oꝑa ur̃a głificent patrẽ
ur̃m: ut lucerne eẽ possitis.
Accende uos ñ potuistis: pon̾e
uos suꝑ candelabrũ ñ potestiᷤ.
Ille głificet᷑. qui uob̃ hoc p̾stitit.
Audi gͦ paulũ apłm. audi lu¬
cernã in candelabro exultan¬
tẽ. Michi aũt ait. clamat. Qi
nouerunt. qͥd sequit᷑ : Michi
In candelabro głior: si se can¬
delabrũ subtrahat cado. Absit
dastis & fauistis. Crucifigatur
uob̃ mundus: crucifigimini
mundo. Qͥd est hoc : Felicita¬
tẽ ñ quę̧ratis de mundo: ab¬
stinete uos a felicitate mundi.
Glandit᷑ mundꝰ: caueat᷑ corup¬
tor: minat᷑ mundus. ñ time¬
atur oppugnator. Si bona tn¬
mundi ñ te corruꝑint.si ma¬
la mundi ñ te corruꝑint: cru¬
cifixus ẽ tibi mundus. cruci¬
fixus es mundo: głiare in
candelabro. Lucerna in can¬
delabro: sꝑa humilitatem:
ut teneas splendorẽ. Obserua
ne suꝑbia extinguaris: con¬
serua qd̃ factus es. ut de fac¬

Expanded text:
ificent Patrem vestrum qui est in coelis . Per bona opera vestra glorificent Patrem vestrum. Ut lucernae esse possitis, accendere vos non potuistis, ponere vos supra candelabrum non potuistis: ille glorificetur, qui vobis hoc praestitit. Audi ergo Paulum Apostolum, audi lucernam in candelabro exsultantem. Mihi autem, ait clamant qui noverunt quid sequitur, Mihi su Christi. In candelabro glorior: si se candelabrum subtrahat, cado. Absit dastis, et favistis. Crucifigatur vobis mundus, crucifigimini mundo. Quid est hoc? Felicitatem non quaeratis de mundo: abstinete vos a felicitate mundi. Blanditur mundus, caveatur corruptor: minatur mundus, non timeatur oppugnator. Si bona mundi non te corruperint, si mala mundi non te corruperint, crucifixus est tibi mundus, crucifixus es mundo. Gloriare in candelabro: serva, lucerna, in candelabro semper humilitatem, ut teneas splendorem: observa, ne superbia exstinguaris. Conserva quod factus es, ut de fac
Abbreviated transcription (Latin):
iam u̾bum ẽ in corde meo.
Uerbũ est in corde: & nõdũ
uor in ore. Potest gͦ eẽ u̾bũ
sine uoce: ꝙ potest eẽ uox
sine ũbo. Ad de uocẽ uerbo:
ꝓcedit innoticiã u̾bũ. Qd
ergo xp̃c ad mariã: Uerbũ
occultũ. Premissa ẽ uox. ut
p̃cederet u̾bum. Ꝙd est ioħs:

Expanded text:
jam verbum est in corde meo. jam verbum est in corde meo. Verbum est in corde, et nondum vox in ore. Potest ergo esse verbum sine voce, et potest esse vox sine verbo. Adde vocem verbo, procedit in notitiam verbum. Quid ergo Christus ad Mariam? Verbum occultum. Praemissa est vox ut praecederet Verbum. Quid est Jo
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde dixit dñs ꝑ ꝓphetã.
Exclama. Et dixit. Quid ex¬
clamabo: Et dñs ibi. apud
ꝓpħam. Omnis caro fenũ.⁊
omĩs claritas carnis: ut flos
feni. fenũ aruit. x flos deci¬
dit: uerbũ aũt dñi manet
in ȩt̾num. Ioħs dixit. ego uox
clamantis in heremo: para¬
te uiã dño: Hoc ẽ dicere. De
me p̾dictum ẽ a ꝓpħa. quod
ego fut᷑us erã. clamans in
heremo. Ad ioħm gͦ ꝑtinet
dicere. Omnis caro fenuor.
x omnis claritas carniᷤᷤ ut
flos fem. Fenũ aruit.⁊ flos
decidit: uerbũ aũt dñi ma¬
net in ȩt̃num. Uerbũ con¬
cipit᷑. in ut̃o uirginis: cla¬
mat in heremo uox u̾bum.
Uox si u̾bum ñ sit. strepitus
est auriũ forte. Niam nec
hoc tam̃ forte dici posset.
omne u̾bum uox: ñ omnis
uox u̾bum. Si homo ore pa¬
tente clamet quantũ potest.
uox ẽ: u̾bum non est. Quȩ ẽ
intelligitur aliqͥd. Uox signi¬
ficans ũbum ẽ. Sed ecce ñdũ
sonat. Dicere uolo aliquid.

Expanded text:
» Deinde dixit Dominus per Prophetam: » Deinde dixit Dominus per Prophetam: Exclama; et dixi, Quid exclamabo? Et Dominus ibi apud Prophetam: Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit; Verbum autem Domini manet in aeternum . Joannes dixit, Ego vox clamantis in eremo, Parate viam Domino: hoc est dicere, De me praedictum est a Propheta quod ego futurus eram clamans in eremo. Ad Joannem ergo pertinet dicere, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni: fenum aruit, et flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum. Verbum concipitur in utero virginis; clamat in eremo vox Verbum. Vox si verbum non sit, strepitus est aurium forte; nam nec hoc forte dici posset. Omne verbum vox, non omnis vox verbum. Si homo ore patente clamet quantum potest, vox est, verbum non est. Quae est intelligitur aliquid, vox significans verbum est. Sed ecce necdum sonat, dicere volo aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
Si cõparet᷑ hominib ioħs:
om̃s suꝑat. Ille homo. ñ eũ
uincit nisi ds homo. Ioħs p̾¬
missus ẽ ante dñm. Tanta
in illo excellentia erat: tan¬
xp̃c. Erpectabant absentẽ:
occiderunt p̾sentẽ. Cum pu¬
tant ñ esse ipsũ. defecerunt
ipsi: & mansit ipse. Non tam̃
om̃s defecerunt: & de iudeis
multi crediderunt. Ergo qͥa
ioħis. Cum eñ in illo adu̾tere¬
tur tanta gr̃a. cũ baptizaret
in penitentia.⁊ pararet uiã
dño uelut p̾missus metator:
miserunt ad illũ iudei. ⁊ di¬
xerunt. Quis es tu: Numqͥd
tu es helias. aut ꝓpħa. aut tu
helias: nec ꝓpħa. Et tu inqͥunt
mantis in heremo. Audistis
si intenti fuistis lectionẽ pro¬
pheticã: quȩ pͥmo recitata ẽ.
Ibi scriptũ est. Uox clamantiᷤᷤ
in heremo. parate uiam dño:
rectas facite semitas eius.
Omnis uallis ĩplebit᷑. x oĩs
mons & collis humiliabitur.
ꝙ erunt tortuosa in directa.
& asꝑa in uias planas. E uide¬
bit omnis caro salutare di.

Expanded text:
Si comparetur hominibus Joannes, Si comparetur hominibus Joannes, omnes superat ille homo, non cum vincit nisi Deus homo. Joannes praemissus est ante Dominum. Tanta in illo excellentia erat, tanChristus. Exspectabant absentem, occiderunt praesentem: cum putant non esse ipsum, defecerunt ipsi, et mansit ipse. Non tamen omnes defecerunt, et de Judaeis multi crediderunt. Ergo quia Joannis: cum enim in illo adverteretur tanta gratia, cum baptizaret in poenitentia, et pararet viam Domino velut praemissus metator, miserunt ad illum Judaei, et dixerunt, Quis es tu? Numquid tu Elias, aut propheta? aut tu nt,mantis in eremo. Audistis, si intenti fuistis, lectionem propheticam, quae primo recitata est. Ibi scriptum est: « Vox clamantis in eremo, Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus. Omnis humiliabitur, et erunt tortuosa in directa, et aspera in vias planas; et videbit omnis caro salutare Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ego iã sencio. Cõmendandũ
aũt erat uob: ut in ipsa in¬
tentione ur̃a possitis orare
lisabeth: hominẽ maria. Eli¬
sabeth mat̾ ioħis: maria mat̾
xp̃i. S elisabeth solũ hominẽ:
maria dm̃ ⁊ hominẽ. Mira res
est. quomͦ potuerit concipere
creatura creatorẽ. Qͥd est gͦ in¬
telligendũ fr̃s mer: nisi quia
ipse sibi fecit carnẽ de sola
matre. qͥ fecit primũ hominẽ
sine patre & matre ⁊ Primus
ille nr̃ casus fuit: qͣndo femina
ꝑ quã mortui sumus. in corde
concepit uenena serpentis.
Persuasit enĩ serpens peccatũ:
& admissus ẽ male suadens.
Si pͥmus casus nr̃ fuit. cum
femina concepit corde uenena
serpentis: non mirandũ qͥa
salus nr̃a facta ẽ. cum femina
concepit in ut̃o carnẽ omni¬
potentis. Uterq cecid̾at sexus:
ut̃q fuerat reparandus. Per
mulierẽ in interitũ missi-
eramꝰ: ꝑ mulierẽ nob̃ reddi¬
ioħs: unde int̾positus. unde
p̾missus : Dicã si potuero. Dñs

Expanded text:
ego jam sentio. Commendandum ego jam sentio. Commendandum autem erat vobis, ut in ipsa intentione vestra possitis orare lisabeth, hominem Maria: Elisabeth mater Joannis, Maria mater Christi: sed Elisabeth solum hominem, Maria Deum et hominem. Mira res est, quomodo potuerit concipere creatura Creatorem. Quid est ergo intelligendum, fratres mei, nisi quia ipse sibi fecit carnem de sola matre, qui fecit primum hominem sine patre et matre? Primus ille noster casus fuit, quando femina per quam mortui sumus, in corde concepit venena serpentis. Persuasit enim serpens peccatum, et admissus est male suadens. Si primus noster casus fuit, cum femina concepit corde venena serpentis; non mirandum quod salus nostra facta est, cum femina concepit in utero carnem Omnipotentis. Uterque ceciderat sexus, uterque fuerat reparandus. Per mulierem in interitum missi eramus, per mulierem nobis reddiJoannes? Unde interpositus? unde praemissus? Dicam si potuero. Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ausa hodierne celebris
congregationis nr̃e. na¬
talis est iohis baptiste.
Cuius mirabilem conceptũ
sus in utroq desperata poste¬
ritas. Sed qͥa dõ impossibile
nichil est:. ꝓmissus est filius
nõ credenti. Uox ablata ẽ patͥ.
cuz de fuit fides.Iam enz̃ fue¬
rat scriptũ. Credidi. ꝓpt̾ qd̾ lo¬
cutus sũ. Non credidit ꝙ nõ
est locutus. Int̾ea etiã uirgo
concepit. Et hoc sublime
miraculũ: longeq p̾stantiuᷤᷤ.
Concipit sterilis p̾cursorem:
uirgo iuidicẽ. Ioħs de mascu¬
lo ⁊ femina: xp̃c de sola femi¬
na. Cõparandus ẽ forte ioħs
xp̃o. Absit. Non tam̃ frustra
tantus tantũ p̾cessit. Si enĩ
potestatẽ conatu meo ipso
dignante atq donante dño
do nr̃o pot̾o explicare quod
sencio: nec mea uilitas desere¬
tur: nec expectatio ur̃a frau¬
dabit᷑. Si aũt minus potuero
explicare qd̃ sentio: supplebit
subtraxerit: Hoc ideo p̾locutꝰ
sum. qm̃ qͥd uelim dic̾e ego
scio. uos nescitis: x quȩ sit
difficultas in exponendo.

Expanded text:
ausa hodiernae celebris congregationis nostrae, Natale est Joannis Baptistae, cujus mirabilem conceptum sus in utroque desperata posteritas. Sed quia Deo impossibile nihil est, promissus est filius non credenti. Vox ablata est patri, cui defuit fides: jam enim fuerat scriptum, Credidi, propter quod locutus sum . Non credidit, et non locutus est. Interea etiam virgo concepit, et hoc sublime miraculum longeque praestantius. Concipit sterilis praeconem, virgo judicem. Joannes de masculo et femina, Christus de sola femina. Comparandus est forte Joannes Christo? Absit. Non tamen frustra tantus tantum praecessit. Si enim, potestatem conatui meo ipso dignante atque donante Domino Deo nostro, potuero explicare quod sentio, nec mea vilitas deseretur, nec exspectatio vestra fraudabitur. Si autem minus potuero explicare quod sentio, supplebit subtraxerit. Hoc ideo praelocutus sum, quoniam quid velim dicere, ego scio, vos nescitis; et quae sit difficultas in exponendo
Abbreviated transcription (Latin):
eo uolebant audire. qd̾ crede¬
rent. Tantũ enĩ mirabant᷑
eius gr̃am: ut qd̃ diceret. si¬
ne dubio credẽnt. Ecce inue¬
nerat occasionẽ decipiendi
geñis human: si dicẽt ego
sum xp̃c. credent illi. Si iac¬
taret se ꝑ nom̃ alienũ: ꝑde¬
ret meritũ ꝓpriũ. Si iactaret
se quasi xͦ : nonne ipse sibi
respond̾et. qͥd te extollis
Omnis caro fȩnũ: & omnis
claritas eiꝰ ut flos fem. ꝥe¬
nũ aruit: flos decidit. Intel
eũ dixit. Dñs de ioħe hoc ait.
Ille erat lucerna ardens et
lucens: & uos uoluistis exul¬
tare ad horã in lumine eius.¬

Expanded text:
eo volebant quod credeeo volebant quod crederent. Tantum enim mirabantur ejus gratiam, ut quod diceret, sine dubio crederent. Ecce invenerat occasionem decipiendi generis humani: si diceret, Ego sum Christus, crederent illi. Si jactaret se per nomen alienum, perderet meritum proprium. Si jactaret se quasi Christus, nonne ipse sibi responderet, Quid te extollis? Omnis caro fenum, et claritas ejus ut flos feni: fenum aruit, flos decidit. Intelleum dixit. Dominus de Joanne hoc ait: Ille erat lucerna ardens et lucens, et vos voluistis exsultare ad horam in lumine ejus
Abbreviated transcription (Latin):
fem. Yȩnũ aruit. ⁊ flos decidit:
u̾bum aũt dm̃i manet in et̾¬
nũ. Tene te ad u̾bum: ꝓ te
enĩ suscepit fenũ uerbum.
nis. ut flos fem. Contẽnamꝰ
p̾sencia: sꝑemꝰ futura. Omnis
uallis ĩplebit᷑: om̃is humilitaᷤᷤ
exaltabit᷑. ⁊ omĩs mons et
collis humiliabit᷑ omĩs suꝑ¬
bia deiciet᷑. Depone montes:
ĩple ualles: & facta est cãpi
equalitas. Da mͥ diuites.⁊ ho¬
noratos de flore feni: ipsi au¬
diant. Ds̃ suꝑb̃ resistit : hu¬
milib aũt dat gr̃am. Da mͥ
pauꝑes desꝑatos. conscioᷤ in¬
firmitatis sue : nõ desꝑent.
credant in eũ qui uenit ꝓpt̾
om̃s. Illi erigant᷑: illi p̾mant᷑.
Uent᷑us ille campũ inueniat:
ñ lapidẽ ubi pedẽ offendat.
Ideo enĩ dicebat. ipse ioħes.
Parate uiã dño. Non mͥ. sed
dño a quo missus sũ: ñ qd̾
ego sum. Sed dicunt uidei.¬
Numnqͥd tu es xͦ : Iste si nõ
eẽt uallis ĩplenda. s mons
humiliandus : inuen̾at occa¬
sionẽ decipiendi. Illi enĩ ab

Expanded text:
feni: fenum aruit, et flos decidit: Verbum autem Domini manet in aeternum. Tene te ad Verbum; pro te enim suscepit fenum Verbum. nis ut flos feni: contemnamus praesentia, speremus futura. Omnis vallis implebitur, omnis humilitas exaltabitur: et omnis mons, et collis humiliabitur, omnis superbia dejicietur. Depone montes, imple valles, et facta est campi aequalitas. Da mihi divites et honoratos de flore feni; ipsi audiant, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Da mihi pauperes desperatos, conscios infirmitatis suae; non desperent, credant in eum qui venit propter omnes. Illi erigantur, illi premantur. Venturus ille campum inveniat, non lapidem ubi pedem offendat. Ideo enim dicebat ipse Joannes, Parate viam Domino; non mihi, sed Domino; a quo missus sum, non quod ego sum. 4. Numquid tu es Christus? Iste si non esset vallis implenda, sed mons humiliandus, invenerat occasionem decipiendi. Illi enim audire ab
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. ecce homo post me erat.
ꝙ añ me factus ẽ: Qd ẽ hoc
qͥ post me erat añ me factus
est : Qui ambulat post me.
celeritate eiꝰ factũ est. ut eẽt
añ me. Nam si ubicũq lege¬
ris factus ẽ. ñ intelligis insi
formatũ eẽ qui ñ erat. ⁊ dñm
dm̃ dicturus es factũ. de qͦ
dictũ est: factus ẽ michi dñs
in refugiũ. factus est dñs
adutor: ꝙ factus ẽ mͥ in sa¬
lutẽ. Quociens factus. ⁊ ipse
fecit omĩa. Ergo intellige
mecũ u̾ba. Neq enĩ tacuit
idem ioħs & illud qd̃ uerbũ
erat. ne ibi putares signifi¬
casse u̾bum qͣndo dixit añ
me factus ẽ. ut nou̾is ad hoc
ꝑtin̾e añ me factus ẽ. quia
precessit me: qͥa głificatus
est ãplius me : qͥa cum me
intendent homines p̾curso¬
rẽ : agnouerunt dñm. quẽ
nascendo p̾cesserã: quẽ obse¬
quendo nuntiauerã: spesq
eoꝵ. concursus eoꝵ. in dñm
factus ẽ: głificatus est ille
tanꝗͣ. filius dĩ. ante me factꝰ.

Expanded text:
ejus: Ecce homo post me erat, ejus: Ecce homo post me erat, et ante me factus est? Quid est hoc, qui post me erat, ante me factus est? Qui ambulabat post me, celeritate ejus factum est ut esset ante me. Nam si ubicumque legeris, factus est, non intelligis nisi formatum esse qui non erat; et Dominum Deum dicturus es factum, de quo dictum est, Factus est mihi Dominus in refugium . Factus est Dominus adjutor ; et, Factus est mihi in salutem . Quoties factus? Et ipse fecit omnia. Ergo intellige mecum verba. Neque enim tacuit idem Joannes et illud quod Verbum erat; ne ibi putares significasse Verbum, quando dixit, ante me factus est: ut noveris ad hoc pertinere ante me factus est, quia praecessit me, quia glorificatus est amplius me, quia cum me intenderent homines praecursorem, agnoverunt Dominum, quem nascendo praecesseram, quem obsequendo nuntiaveram; spesque eorum, concursus eorum in Dominum factus est; glorificatus est ille tanquam Filius Dei, ante me factus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut crescere merearis. Certe hoc
te mouet. quomͦ dictũ sit. qui
post me uenit ante me factus
est. Moueat plane ut querentẽ:
non ut rixantẽ. Certe & ego
quero tecũ. Simul iuenie¬
mus : si simul queramꝰ: ãbo
accipiemꝰ : si ambo petamꝰ:
utriq nr̃m aꝑiet᷑. si ambo
pulsemꝰ. Post me uenit inqͥt.
agnosco natiuitatẽ. ex uͥgine
maria. Ante me factus est.
Qͥd est añ me factus ẽ : In¬
telligo. añ posituᷤ est mͥ. Ille
qui post me uenit: factus ẽ
añ me. Quomͦ si duo ambu¬
lent in itin̾e: & unus sit tar¬
dior. alt̾ uelocior: & precedat
tardior aliquantũ: post pau¬
lulũ aũt sequat᷑ uelocior: res¬
picit tardior. p̾cedens ueloci¬
orẽ sequentẽ: ꝙ dicit. Lost me
uenit. Et ecce accelerante illo
x ꝓpinqͣnte. ꝙ adherente et
transeunte ⁊ uidet ille ante¬
riorẽ: quẽ respiciebat post̾io¬
rẽ. Certe si celeritatẽ euiᷤ expa¬
uescat qͦdãmodo ⁊ admiret᷑.
nonne poterunt ẽẽ ista u̾ba

Expanded text:
ut crescere merearis. Certe hoc ut crescere merearis. Certe hoc te movet, quomodo dictum sit, Qui post me venit, ante me factus est. Moveat plane ut quaerentem, non ut rixantem. Certe et ego quaero tecum: simul inveniemus, si simul quaeramus; ambo accipiemus, si ambo petamus; utrique nostrum aperietur, si ambo pulsemus. Post me venit, inquit: agnosce nativitatem ex virgine Maria. Ante me factus est: quid est, ante me factus est? Intellige, antepositus est mihi. Ille qui post me venit, factus est ante me. Quomodo si duo ambulent in itinere, et unus sit tardior, alter velocior, et praecedat tardior aliquantum, post paululum autem sequatur velocior; respicit tardior praecedens velociorem sequentem, et dicit, Post me venit. Et ecce accelerante illo, et propinquante, et adhaerente, et transeunte, videt ille anteriorem, quem respiciebat posteriorem: certe si celeritatem ejus expavescat quodam modo et admiretur, nonne poterunt esse ista verba
Abbreviated transcription (Latin):
est qͥd est. nͥ quia in pͥncipio
u̾bum factũ erat : Sic enĩ añ
ioħm erat. Ham ex uͥgine pꝰ
ioħm erat. Accipe. ⁊ si ñ rixa¬
ris aduert̾e. Aliquantũ enor
forte subobscurũ est qd̃ uis
intelligere: ut rixando tibi
augeas fumũ quo ĩpediaris
ab intellectu. Scripturã illam
pͥmo intuere. quȩ te docet ut
docilis fias. Esto mansuetus
ad audiendũ uerbũ: ut intel¬
ligas. Patere gͦ paulisꝑ. forte
mueniemꝰ quomodo dictũ sit
ante me factus ẽ: dum tam̃
ñ intelligamꝰ factũ uerbum
ꝑ qd̃ facta sunt omĩa. Quomͦ
inquit: Si potero. dicam. Si
dicere ñ potuero: nõ tam̃ nõ
est qd̾ dicat. qui dic̾e potuerit.
Credo aũt & sꝑo. qd̃ illius ma¬
iestas unigeniti qͥ cum eẽt uer¬
bũ infans factus ẽ: aꝑiet in¬
fantiã linguȩ meȩ. & faciet in
ore partũ : qui fecit in corde
conceptũ. Ecce dicã ut potue¬
ro ÷ intellige ut potes: ⁊ quod
ñ pot̾is intellig̾e. noli rep̾hend̾e :
qͣsi iam magnꝰ sis: sed differ

Expanded text:
est, quid est, nisi quia in principio Verbum factum erat? Sic enim ante Joannem erat; nam ex virgine post Joannem erat. Accipe, et si non rixaris, adverte. Aliquantum enim forte subobscurum est quod vis intelligere, ut rixando tibi augeas fumum, quo impediaris ab intellectu. Scripturam illam primo intuere, quae te docet ut docilis fias. Esto mansuetus ad audiendum verbum, ut intelligas . Patere ergo paulisper: forte inveniemus quomodo dictum sit, ante me factus est; dum tamen non intelligamus factum Verbum per quod facta sunt omnia. Quomodo, inquit? Si potero, dicam: si dicere non potero, non tamen non est quod dicat qui dicere potuerit. Credo autem et spero, quod illius majestas Unigeniti, qui cum esset Verbum, infans factus est, aperiet infantiam linguae meae, et faciet in ore partum, qui fecit in corde conceptum. Ecce dicam ut potero: intellige ut potes; et quod non poteris intelligere, noli reprehendere, quasi jam magnus sis; sed differ,
Abbreviated transcription (Latin):
flãmula extinguat᷑. Non uoᷤᷤ
pono sub modio. s ut lucea¬
tis in candelabro eritis. Qd̃
est candelabrũ lucerne: Au¬
dite candelabrũ. Estote luc̾¬
ne: & habebitis candelabrum.
srux .xͥ. est magnũ candelabrũ.
Qui uult lucere ñ erubescat
de ligneo candelabro: Audi.
ut intelligas qͥa candelabrũ
accendit lucernã ꝙ ponit eã
sub modio: sed suꝑ candela

Expanded text:
flammula exstinguatur. Non vos flammula exstinguatur. Non vos pono sub modio: sed ut luceatis, in candelabro eritis. Quod est candelabrum lucernae? Audite candelabrum: estote lucernae, et habebitis candelabrum. Crux Christi est magnum candelabrum. Qui vult lucere, non erubescat de ligneo candelabro. Audi, ut intelligas quia candelabrum accendit lucernam, et ponit eam sub modio, s
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs. Quisqͥs es qͥ te magnũ
putas. ñ eris qd̃ ioħs. Nondũ
natus erat. & iam nasciturũ
dñm exultans in utero pre¬
nuntiabat. Quid excellentius
ista scĩtate : Imitare. audi
qͥd dicat de xp̃o. Hos de pleni¬
tudine eiꝰ accepimꝰ. Lucerna
in nocte fontẽ tibi ostendit.
Inde & ipse bibit. Nos enoy
inqͥt. de plenitudine eiꝰ acce¬
pimus. Nos om̃s. Ille fons.
nos uasa.Ille dies: nos lucer¬
ne. Magna infirmitas homi¬
nũ. Per lucernã querit᷑ dies.
sunt diei. Nolite putare qͥa
ioh̃s solus est luc̾na: & apłi
non s̃. Ait illis dñs. Uos estis
lux mundiꝰ. Ene putarent
qͥa talis lux erant. quał est
dictus lux de qͦ dictũ ẽ erat
lum̃ uerũ quod illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundũ: continuo do¬
cuit illos uerã ipsam lucẽ.
Cum dixisset uos estis lux
mundi : adiunxit ꝙ ait. Ne¬
mo accendit lucernã. ⁊ ponit
eã sub modioQd̃ uos dixi
lucẽ. luc̾nam uos dixi. Noli¬
te exultare in suꝑbia ur̃a. ne

Expanded text:
s? Quisquis es qui te magnum putas, non eris quod Joannes. Nondum natus erat, et jam nasciturum Dominum exsultans in utero praenuntiabat. Quid excellentius ista sanctitate? Imitare: audi quid dicat de Christo. Nos de plenitudine ejus accepimus. Lucerna in nocte fontem tibi ostendit, inde et ipse bibit: Nos enim, inquit, de plenitudine ejus omnes accepimus. Nos omnes: ille fons, nos vasa: ille dies, nos lucernae. Magna infirmitas hominum: per lucernam quaeritur dies.sunt diei. Nolite putare quia Joannes solus est lucerna, et Apostoli non sunt. Ait illis Dominus: Vos estis lux mundi. Et ne putarent quia talis lux erant, qualis dictus est lux, de quo dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum; continuo docuit illos veram ipsam lucem. Cum dixisset, Vos estis lux mundi; adjunxit, et ait, Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio. Quod vos dixi lucem, lucernam vos dixi: nolite exsultare in superbia vestra, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nouissimo tp̃re factus ẽ qui
erat. ne ꝑiret qd̵ fec̾at. Beͥd
putas erit puer iste : Manus
enĩ dñi cum illo ẽ.Si puer
tam magnꝰ erit: qͥa est cum
illo manus dñi. qͥd ipsa ma¬
dñi. Filius dĩ. manꝰ dĩ. Uerbũ
dĩ. manꝰ dĩ. Quȩ est enĩ manꝰ
di : nisi ꝑ quã facta s̃ omĩa:
Qͥd putas erit puer iste : Manꝰ
enĩ dñi cum illo. O humana
infirmitas qͥd factura es in
iudice : quȩ sic esitas in p̾cone :
Sed etiã hic qͥd dixis Redeo
ad consid̾ationẽ consuetudiniᷤᷤ
humane. E qͥd dixis Preco¬
nẽ dixi: iudicẽ dixi. Et p̾co
homo: & udex homo. Quod

Expanded text:
re factus est qui erat, ne periret quod fecerat. Quid, putas, erit puer iste? Manus enim Domini cum illo est. Si puer tam magnus erit, quia est cum illo manus Domini; quid ipsa maDomini, Filius Dei manus Dei, Verbum Dei manus Dei. Quae est enim manus Dei, nisi per quam facta sunt omnia? Quid, putas, erit puer iste? Manus enim Domini cum illo. O humana infirmitas, quid factura es in judice, quae sic haesitas in praecone? Sed etiam hic quid dixi? Redeo ad considerationem consuetudinis humanae. Et quid dixi? Praeconem dixi, judicem dixi et praeco: homo, et judex hom
Abbreviated transcription (Latin):
Missus est gͦ sũmus homo.
qͥ ꝑhiberet testimoniũ ei qui
plus eẽt quã homo. Quando.
enĩ ille quo nemo maior exsur¬
rexit in natis mulierũ. dicit
non sũ ego xp̃e ÷ & humiliat
se xͦ. aliquid plus homine in¬
telligendus ẽ. Nam si queris
sũmum hominẽ ioħm: plus
homine xp̃e ẽ. Sic intellige p̃¬
cursorẽ ÷ ut queras iudicem:
sic. audi p̃conẽ. ut timeas ui¬
dicẽ. Missus ẽ÷ p̃dixit uentu¬
rũ. Et quale testimoniũ ioħs
non sũ dignus corrigiã calci¬
amenti solũe. Intellexisti hoo
qͥd ageres. Omnis qͥ se hiummli
nos de plenitudine eiꝰ accepi¬
mus. Nos uasa sumꝰ. ille fons
est. Ergo si intelleximꝰ misteri¬
ds̃ est. Humiliet᷑ homo: ⁊ exal¬
tet᷑ ds Ut humiliet᷑ homo eo
die natus ẽ ioħs quo dies inci¬
piunt decrescere: ut exaltetur
ds. eo die natus ẽ. xp̃c. qͦ dies
incipiunt crescere. Magnum
sacramentũ. Ideo cȩlebramus
Quo misterio ⁊ Altitudimᷤᷤ nr̃e.
In homine minuam᷑: in deo

Expanded text:
Missus est ergo summus, homo, qui perhiberet testimonium ei qui plus esset quam homo. Quando enim ille, quo nemo major exsurrexit in natis mulierum, dicit, Non sum ego Christus, et humiliat se Christo, aliquid plus homine intelligendus est. Nam si quaeris summum hominem Joannem, plus homine Christus est; sic intellige praecursorem, ut quaeras judicem; sic audi praeconem, ut timeas judicem. Missus est, praedixit venturum. Et quale testimonium Joannnon sum dignus corrigiam calceamenti solvere . Intellexisti, homo, quid ageres? Omnis qui se humilianos de plenitudine ejus accepimus. Nos vasa sumus, ille fons est. Ergo si intelleximus mysteris est: humilietur homo, et exaltetur Deus. Ut humilietur homo, eo die natus est Joannes, quo dies incipiunt decrescere. Ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo dies incipiunt crescere. Magnum sacramentum. Ideo celebramus NQuo mysterio? Altitudinis nostrae. In homine minuamur, in Deo