comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fortpasitat et nonũꝙ. hasta ꝓsternere qũq obsistentea gladii apire
intesere aret nersas  fuga fulxmas pellere et toticñꝙ gramatioe
et esuiter agerisut ipm̃spectantim aliquãdo hectorem ⁊̃ ad miratiõe
sui deduceret ¶Tandem dũ ĩ cõfertissimo hoste uirago hece dece
poreliaret una seq ultra solitũ tanto amasio dignam onderet:
multis ex sius iam cesis letali suscepto uulnere/ miẜanda/ medios
intir grecos a se stratos occubuit. ¶ Alii uõ uolũt. eã hectore
iam mortuo applicuisse troyam et ibidem ut assexit᷑ acri pugna
cesam. ¶Essent qui possent mirari mulieres ꝙͣtũcũq armatae
⁊ uiros ũꝙͣ occũrere ausas ĩ admirationẽ subtraheret. qm̃ usus
Ĩ naturã subu̾tat᷑ alterã quo hec et hui modi. longe magis
armis hoiẽs facte sũt ꝙͣ sint/ quos sexus masculos natura fecit
et ociositas et uoluptaꝵ᷑ uertit in feminas seu lepores galeatos :
olixena uirgo priami regis Troyanorũ ex heccuba fuit filia tan

Expanded text:
raret; et non nunquam hasta prosternere, quandoque obsistentes gladio aperire et persepe arcu versas in fugam turmas pellere et tot tanque grandia viriliter agere, ut ipsum spectantem aliquando Herculem in admirationem sui deduceret, Tandem dum in confertissimos hostes virago hec die preliaretur una, seque ultra solitum tanto amasio dignam ostenderet, multis ex suis iam cesis, letali suscepto vulnere, miseranda medios inter Grecos a se stratos occubuit. Alii vero volunt eam, Hectore iam mortuo, applicuisse Troiam et ibidem — ut scribitur — acri in pugna cesam. Essent qui possent mirari mulieres, quantumcunque armatas, in viros unquam incurrere ausas, ni admirationem subtraheret quoniam usus in naturam vertatur alteram, quo hec et huiusmodi longe magis in armis homines facte sunt, quam sint quos sexu masculos natura fecit, et ociositas et voluptas vertit in feminas seu lepores galeatos. Polysena virgo Priami, regis Troianorum, ex Hecuba fuit filia, tam
Abbreviated transcription (Latin):
cõplexioris sue uitio seu regiõis ĩfegcione in qͣ płurimũ iudetut poss
lasciuia sen mentis cõrupte malitia factũ sit  Adone mortir ii
tem errandeopi eͥ prnrie pruritũ lapsa est ut omem decoris sui clã¬
ritatem edebris formcatioib nõ obfusiatiȩ oculis macłasse uideret
cã irm adiacentib regionib notũ foret eam a uulcano uiro pmo
ciuis dennigeno copersfi ex quo credit᷑ fabula adulter martis ꝓetͦ
paisu fubotipenisse locum. ¶ Postremo aut̃ ut ab ĩpudica fiote
paulilũ paboris abstersisse iuderetur et lascuuendi sibi ãpliotẽ
feculie stata e. uod satio execuanda eyprioꝵs cosueredo matulti peua¬
ubamera psoisurensiũ utereñt focubitu et sic future ctistitatio sue
libamei ꝓsoliusse uderent᷑ ueneri et suas ĩ nuptas quesisse dotio
cum ue gdem at hemiãda sanletia poste penetramit ao tules ssistate
cum legat᷑. hoc idem aliquando fecisse locrensecit

Expanded text:
complexionis sue vitio, seu regionis infectione, in qua plurimum videtur posse complexionis sue vitio, seu regionis infectione, in qua plurimum videtur posse lascivia, seu mentis corrupte malitia factum sit, Adone mortuo, in tam grandem luxurie pruritum lapsa est, ut omnem decoris sui claritatem crebris fornicationibus non obfuscatis oculis maculasse videretur, cum iam adiacentibus regionibus notum foret eam a Vulcano, viro primo, cum armigero compertam; ex quo creditum fabulam adulterii Martis et eiusdem sibi comperisse locum. Postremo autem, ut ab impudica fronte paululum ruboris abstersisse videretur et lasciviendi sibi ampliorem compulit; quod satis execranda Cypriorum consuetudo in multa prota, ut forensium uterentur concubitu et sic future castitatis sue libamenta persolvisse viderentur Veneri et suas in nuptias quesisse dotes. Que quidem abominanda stultitia postea penetravit ad Ytalos usque, cum legatur hoc idem aliquando fecisse Locrenses.
Abbreviated transcription (Latin):
quod uenerem nũcupamus dicebant. ¶ alii cam celestem feiãm tras  ex
Iorus grenio lapsam et breuiter omẽs tetra obfuscati caligine quã sciebãt
a mortali fiia editã ĩmortalem asserebat deam : eãq ĩ fuusti amorgea
quẽ cupidinem uocitabant genitricem totis insibus affirmabant. ¶ Ne
illi intercipiendi stultorũ intuencium mentes uariis gesticulationib
deerant artes quib agentib meritis eo usq itum est ut nequntib
una rtiã uinerandissimã habita sit nec solum apud paphes uetusta¬
fimuns cypͥoꝵ oppidũ thure solo placata est ¶ Nam mortuã ⁊ ĩ cesfuora
feiar reo delcctari existimabant odore que uiues in prostibuloꝵ desectis¬
pat tenspuretis ttuderũ et apud nationes celiquas et romang
misituudotĩ filio Eynare atq anrre regi Coporũ Qd̾ iui̾simili
mulurndetur ꝙ̃ si pͥmum uixũ Adonem dixerinue/ eo ꝓ sur

Expanded text:
quod Venerem nuncupamus, dicebant: alii eam celestem feminam in terris ex quod Venerem nuncupamus, dicebant: alii eam celestem feminam in terris ex Iovis gremio lapsam. Et breviter omnes, tetra obfuscati caligine, quam sciebant a mortali femina editam, immortalem asserebant deam eamque infausti amoris, quem Cupidinem vocitabant, genitricem totis nisibus affirmabant; nec illi intercio piendi stultorum intuentium mentes variis gesticulationibus deerant artes. Quibus agentibus meritis eo usque itum est ut, nequeuntibus una etiam venerandissima habita sit. Nec solum apud Paphos, vetustissimum Cypriorum oppidum, thure solo placata est — nam mortuam et incestuosam feminam eo delectari existimabant odore que vivens in prostibulorum volutabatur spurcitie —; verum et apud nationes reliquas et Romanos, nupsit Adoni, filio Cynare atque Myrre, regi Cypriorum. Quod verisimilius michi videtur quam si primum virum Adonem dixerimus, eo quod, seu
Abbreviated transcription (Latin):
et inter potissimos romanoꝵ deos cum Iunone regina et ipã dea parit
haberet᷑. ¶ Sũt tam̃ nõnulli grauissimi uiri asserentes nõ unius
arinerue sed pluriũ que dicta sũt fuisse cõꝑta. quod ego libenter assenciã
ut clare mulieres ampliores sint numero:¬
enerem cyprianam fuisse feminam quorũdam arbitratur opimo.
de parentib aut̃ a nõ mllis ambigit᷑. Nam alii iam Cyri cuiusdã
et byrie uolũt filiã quidã uõ cyri et dyonis Cypͥe mulieris. ¶ Nõnulli
reor ad extollendã eiꝰ pulchritudĩs claritatẽ. Iouis et dyonis predicte
genitã asserũt. ¶ Sane ex quocũq sit patre genita cam Inter claras
mulieres potiꝰ ob Illustr̃e eiꝰ pulchritudiẽ ꝙͣ ob dedecorosum inuentam
destribendam censui. ¶ Canto igit᷑ oris decore et totius corporis uenustate
guoruere se pe intuenciũ falleret᷑ credulitas ¶ Nam quidam ipm celi sydus

Expanded text:
et inter potissimos Romanorum deos, cum Iunone regina et ipsa dea pariter et inter potissimos Romanorum deos, cum Iunone regina et ipsa dea pariter haberetur. Sunt tamen non nulli gravissimi viri asserentes non unius Minerve, sed plurium que dicta sunt fuisse comperta. Quod ego libenter assentiam, ut clare mulieres ampliores sint numeroenerem cyprianam fuisse feminam quorundam arbitratur opinio; de parentibus autem a non nullis ambigitur. Nam alii eam Cyri cuiusdam et Syrie volunt filiam; quidam vero Cyri et Dyonis cyprie mulieris. Non nulli, reor ad eius extollendam pulchritudinis claritatem, Iovis et Dyonis predicte genitam asserunt. Sane, ex quocunque sit patre genita, eam inter claras mulieres potius ob illustrem eius pulchritudinem quam ob dedecorosum inventum describendam censui. Tanto igitur oris decore et totius corporis venustate emicuit, ut sepe intuentium falleretur credulitas. Nam quidam illam ipsum celi sydus,
Abbreviated transcription (Latin):
galeatã uolentes ob id sapientũ tecta et armata significari consilia.
Indutã lorica. eo ꝙ ad quoscũq fortune ictus semꝑ armatus sit sapiẽs
longissima munitam hasta ut cõprehendat᷑ sapiente in longinqͦ spicłã
figere ¶ preterea cristallino egide/. et in gorgonis caput ĩfixum ꝓtectã
p̃tendentes ob hoc lucida sapienti oĩa eẽ tegum̃ta. eoeq ẜ pentina semꝑ
astutia adeo p̃monitos ut saxei eoꝵ intuytu uideant᷑ ignari eiusq in
tutelam noctuã posuere firmantes prout in luce sic et ĩ tenebris uideri
prudentes ¶Tandẽ huiꝰ mulieris fama atq mim̃s reuẽncia se adeo
longe lateq diffundit tantũq fauit illi ueterũ error ut fere ꝑ uniu̾su
eius ĩ honorẽ templa cõstruerent᷑ ac colerent᷑ sacra eoq usq cõscẽderet
ut ĩ capitolio peñ Iouem optimum maximũ cella dedicaretur eidem.

Expanded text:
galeatam, volentes ob id sapientum tecta et armata significari consilia; galeatam, volentes ob id sapientum tecta et armata significari consilia; indutam lorica, eo quod ad quoscum que fortune ictus semper armatus sit sapiens; longissima munitam hasta, ut comprehendatur sapientem in longinquo spicula figere; preterea cristallino egide, et in eo Gorgonis caput infixum, protectam, pretendentes ob hoc lucida sapienti omnia esse tegumenta, eosque serpentina semper astutia adeo premunitos, ut saxei eorum intuitu videantur ignari; eiusque in tutelam noctuam posuere, firmantes, prout in luce, sic et in tenebris videre prudem tes. Tandem huius mulieris fama atque numinis reverem tia se adeo longe lateque diffudit tantumque favit illi veterum error, ut fere per universum eius in honorem templa construerentur et celebrarentur sacra; eoque usque conscenderet, ut in Capitolio penes Iovem optimum maximum cella dedicaretur eidem
Abbreviated transcription (Latin):
eeduit satia huiꝰ fiusse opus cã iam quadrigare pͥma reꝑ sselanstiũ
ferru arma arte quertere armis corpus tegere.Aciem bellantur
Grduiare et leges omẽs quib eat᷑ in pugnam edecere Uinucut ꝓ̃ serea
cam nuõs Inuenisse. et ĩ ordinem deduxisse quẽ ihodiernus ⁊ͥ sdi
sauamus Eentoꝵ ex osse ceuris aliciuns auis sen ey paluso der
falamacam tobiae seu pastorales fistulas pͥmã coposuisso creducer
casqro tepras enicelo deiecisse. eo ꝙ flantis reddũt turgidũ atutur
easora deformia. q Quid multa ob tot cõperta ꝓdiga deitas tra
argitrix antiquitas eidem sapiẽ numen actribuit. quo ltuptu prqete
athenienses ab ea nũcupati et eo ꝙ ciutas studiis apta uiderẽt ꝑiere
quis q efis prudene ⁊ sapiens eã ĩ sua sũpsere tutelam eiq arã dfituieer
oculis toruam coq raro noscatur. in quem finem sapientis tedat itent

Expanded text:
Volunt etiam huius fuisse opus, cum iam quadrigarum prima repperisset usum, Volunt etiam huius fuisse opus, cum iam quadrigarum prima repperisset usum, ferrum in arma arte convertere, armis corpus tegere, aciem bellantium ordinare et leges omnes, quibus eatur in pugnam, edocere. Dicunt preterea eam numeros invenisse et in ordinem deduxisse, quem inhodiernum usque servamus. Ceterum ex osse cruris alicuius avis, seu ex palustralamo, eam tibias seu pastorales fistulas primam composuisse credidere easque in terras ex celo deiecisse, eo quod flantis redderent turgidum guctur et ora deformia. Quid multa? Ob tot comperta, prodiga deitatum largitrix, antiquitas eidem sapientie numen attribuit. Quo intuitu tracti, Athenienses ab ea nuncupati; et eo quod civitas studiis apta videretur, per que quisque fit prudens et sapiens, eam in suam sumpsere tutelam eique arcem dicavereoculis torvam, eo quod raro noscatur in quem finis sapientis tendat intem tum;
Abbreviated transcription (Latin):
et celo lapsam creditum est. ¶ Cui ridiculo errori tanto plus fidei
auctũ est ꝙͣto occultior eius fuit origo. ¶ Hanc ante alia uoluere
ꝑpetua floruisse uirginitate quod ut plemori credat᷑ fide finxer
nulcanũ igͥs deury .i. cõcupiscencie carnis feruorẽ diu cum/ ea
Inuentum fuisse uolut̃. Nam oñso quo ordĩẽ purgata suꝑfluitatibus
lanentaq fenfio n onoluita ferreis apponeret᷑ colo ato eoriũt dipacto
de duceretur nslumotxtein ex cogitauit offitiũ eoq dociut qͦ paste
dntuonuturent fInuicem fila et tractu putenis unũgerent᷑ eisiglie
soltdant intaxtum gr Iñ cuiꝰ opificii laudem pugsa oble esisq
eortalib i auditu hec suenit dociut q a thicos bachos saolai tureisi
mapalusq premere. Quod ꝗa multum utilitatĩ ufferu ts i diet
traptuosus meptima ⁊ noiandis ase atheie actributo iutsia ctesit

Expanded text:
et e celo lapsam creditum est. Cui ridiculo errori tanto plus fidei et e celo lapsam creditum est. Cui ridiculo errori tanto plus fidei auctum est quanto occultior eius fuit origo. Hanc ante alia voluere perpetua floruisse virginitate; quod ut pleniori credatur fide, finxere Vulcanum, ignis deum, id est concupiscentie carnis fervorem, diu cum ea luctatum superatumquenon illi fuisse mortalem originem stolidi arbitrati sint homines. lana eaque dentibus mollita ferreis apponeretur colo atque demum digitis deduceretur in filum, textrine excogitavit offitium eoque docuit quo pacto internecterentur invicem fila et tractu pectinis iungerentur et calce solidaretur intextum. In cuius opificii laudem pugna illa insignis mortalibus inauditum, hec invenit docuitque Acticos bachas mola terere trapetisque premere. Quod, quia multum utilitatis afferre visum sit, ei adversus Neptunum in nominandis a se Athenis attributa victoria creditur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõsurgũt peiunia. Sceua fames nũꝙͣ silius cognita gurgustiolos
Intrat ĩopum non absq diuitum ꝑsepe ꝑiculo ¶ hinc turpis ⁊ effeta
macies ĩferiiꝰ pallor et titubanti incedens gradu debilitas morboꝵo
et festinate mortis multiplices exoriunt᷑ cause ¶ Quibus inspectis
una cum ĩnumeris aliis uix scio ĩmo scio qua lõge aurea illa
nentdxudia. et agrestia fuerĩt hiis nr̃is ferreis cõptisq seculis p̃po¬
nenda sint
non illi fuisse mortalem originem stolidi arbitrati sũt hoĩẽ.
Caliut quidem hanc Ogigii regis tẽpore apud lacum. Tritomũ haud
longea sinu syrtiũ minori pͥmo uisam in terris et cognitan¬
¶ Et qũi tractu tẽgoris multa facientem uidissent ante nõ uisa
nõ solum apud rudes affros ueꝵ ap̃d grecos qui ea te pestate pru¬
dencia anteibant ceteros . absq matre/ ex yomis cerebro genitam

Expanded text:
consurgunt ieiunia, seva fames, nunquam silvis cognita, gurgustiolos consurgunt ieiunia, seva fames, nunquam silvis cognita, gurgustiolos intrat inopum, non absque divitum persepe periculo. Hinc turpis et effeta macies, infernus pallor et titubanti incedens gradu debilitas morborumque et festinate mortis multiplices exoriuntur cause. Quibus inspectis, una cum innumeris aliis, vix scio, imo scio, quia longe aurea illa, licet rudia et agrestia fuerint, his nostris ferreis comptisque seculis preponenda sinnon illi fuisse mortalem originem stolidi arbitrati sint homines. Aiunt quidem hanc Ogigii regis tempore apud lacum Tritonium, haud longe a sinu Syrtium minori, primo visam in terris et cognitam; et quoniam tractu temporis multa facientem vidissent, ante non visa, non solum apud rudes Affros, verum apud Grecos, qui ea tempestate prudentia anteibant ceteros, absque matre ex Iovis cerebro genitam
Abbreviated transcription (Latin):
coiã termins et fossa distingui cepta sũt. agrigolatiois subire cur
et partixi inter mortales cepere labores. ¶ Hinc meum et tuuui
uenit in medium noiã quidem Inmica pacis publice et priuate.¬
¶ Hiñc pauꝑies ẜuitusq. necnon et litigia odia cruentaq bella
et urins ĩ circuitu euolauit Iniudia. que egere ut uix dũ cũuatoꝵ
falces ĩ messem. in acutos rectosq ĩ sanguinem gladios uerterentur.
¶Hinc sulcata maria. et occidius eoa cognita et Eois occidua. ¶hĩc
mollicies corpoꝵ. Sagina uentris. ornatus uestium/ accuratiores mẽse
cõiuiua splendida torpor et otiũ aduenere . et que ĩ dies usq illos
friguerat uenus calefieri cepit maximo orbis ĩcomodo. Et qd̾ deteriꝰ
forsan est. si ñmꝰ eque labentib am̃s ut fit celi seu belloꝵ ira culta
respondeant subintrat illico annone penuria et duriora prisci

Expanded text:
comunia, terminis et fossa distingui cepta sunt, agriculationis subiere cura comunia, terminis et fossa distingui cepta sunt, agriculationis subiere cura et partiri inter mortales cepere labores; hine meum et tuum venit in medium, nomina quidem inimica pacis publice et private; hinc pauperies servitusque nec non et litigia odia cruentaque bella et urens in circuitu evolavit invidia; que egere ut vixdum curvate falces in messem, in acutos rectosque in sanguinem gladios verterentur. Hinc sulcata maria et occiduis eoa cognita et eois occidua; hinc mollicies corporum, sagina ventris, ornatus vestium, accuratiores mense, convivia splendida, torpor et otium advenere; et, que in dies usque illos friguerat, Venus calefieri cepit, maximo orbis incommodo; et — quod deterius forsan est — si minus, eque labentibus annis, ut fit, celi seu bellorum ira, culta respondeant, subintrat illico annone penuria et duriora priscis
Abbreviated transcription (Latin):
publicam uersum. Quis xude seculũ ĩ ciuile. Quis ad deludia ĩ con¬
tẽplationẽ excitata Ingenia. Quis uires torpentes in speleis ĩ urbitũ
seu rusticanũ exercitiũ tractas  quib tot ampliate urbes tot de nouo
ꝯdite tot aucta imperia tot mores spectabiles ĩuenti cultiq sunt
frumentarie artis adĩuenta noticia/ quȩ cũ de se bona sit/ et que ditã
sũt oia reor iuditio plurium siquis faciat dicet᷑ ĩsiꝑidus. ¶ Demũ
uersa uice quis laudet multicudinem sparsam siluas ĩ colente glãdib
pornieq filuestrib ferino lacce herbisq atq fluento assuetã soluta
curis habentem pectora. sola nature lege cõtentam sobriã pudicã
et doli nesciam Inimicam ferie tantũ et auib ĩ meliores atq
ĩcognitos euocatã cibos. ¶ E quib nisi nos ipos decipimus secuta
cermmus ut ĩ abditis adhuc latentib uitiis exitũq timentibus
aperiret᷑ iter/ et procedenti prostraret᷑ securitas. hinc arua eousq

Expanded text:
publicam versum? Quis, rude seculum in civile? Quis, a desidia in contemplationem excitata ingenia? Quis, vires, torpentes in speleis, in urbicum seu rusticanum exercitium tractas, quibus tot ampliate urbes, tot de novo condite, tot aucta imperia, tot mores spectabiles inventi cultique sunt, frumentarie artis adinventa notitia? Que, cum de se bona sit, et que dicta sunt omnia, reor, iudicio plurium, si quis faciat, dicetur insipidus. Demum versa vice, quis laudet multitudinem spara sam silvas incolentem, glandibus pomisque silvestribus ferino lacte herbisque atque fluento assuetam, soluta curis habentem pectora, sola nature lege contentam sobriam pudicam et doli nesciam, inimicam feris tantum et avibus, in molliores atque incognitos evocatam cibos? E quibus, nisi nos ipsos decipimus, secutum cernimus ut in abditis adhuc latentibus vitiis exitumque timentibus aperiretur iter et procedendi prestaretur securitas. Hinc arva, eousque
Abbreviated transcription (Latin):
ĩclitũ suu seculi uatem ex quo ꝯceptũ nõ prodat antiꝗtar peperus¬
¶ Alii nõ aliter senciũt dicutq eam cũ cõplicibus quibidã suia
post thebanũ bellũ exrasse diu et tãdem ĩ Italiã deuenis se
ibiq Tyberino iũcta cuidã tõcepisse ex eo et peperisse fillum
quẽ Citheonũ dixere a quibdam bianorem etiam uocitatu
et Inde cũ prole ĩ Cisalpinam gallia trãsiecisse/ ubi cũ plausta
loca benaco cõterimina lacui. ꝯꝑisset/ sui nã munita seu sius canta¬
cionib posset uacare liberius seu uite residuũ securiꝰ duce̾r media
ĩ palude ⁊̃ supemnnẽto quis solo posuisse sedem et ibidem post tẽpus
mortuã atq sepultam. ¶ Circa cuiꝰ thumiuum aie esitheonũ suiaitito

Expanded text:
inclitum sui seculi vatem, esto ex quo conceptum non prodat antiquitas, peperitinclitum sui seculi vatem, esto ex quo conceptum non prodat antiquitas, peperit. Alii vero aliter sentiunt dicuntque eam cum complicibus quibusdam suis, post thebanum bellum, errasse diu et tandem in Ytaliam devenisse ibique Tyberino iuncta cuidam, concepisse ex eo et peperisse filium, quem Cithconum dixere, a quibusdam Byanorem etiam vocitatum; et inde cum prole in Cisalpinam Galliam transiecisse, ubi cum palustria loca, Benaco contermina lacui, comperisset sua natura munita, seu ut suis cantationibus posset vacare liberius, seu vite residuum securius ducere, media in palude, in supereminente aquis solo, posuisse sedem et ibidem post tempus mortuam atque sepultam. Circa cuius tumulum aiunt Cithconum civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
antho Iyresie maximi Thebanorũ uatiş filia tempore Edippi
regis filiorũq fuit Insigine ¶ Hec quidem su prete magĩo
tam prompti atq capacis fuit ĩgenuui ut pirromancia uetustissimũ
caldeorũ seu ut uolunt alii ẽbroth ĩuentũ adeo egregie disceret
ut euo suo nemo melius flãmarũ motus celeres et murmura ꝗb
nescio quo dyabolico oꝑe futuroꝵ dicũt demõstracoes ĩ esse cogͦsceret
ꝑꝑͣ fibras pecudũ et tauroꝵ actinora et quoꝵcũq aĩaliũ esta
ꝑspicaci cognouit intuytu traxitq sepissime ut treditũ est sius
artib spũs ĩmũdos et ĩferoꝵ manies coegit ĩ uoces et responsa
dare q̃renti. ¶Sane cũ bello iam cecidissẽt argiui beges
qui thebas obsiderãt. occupassetq creon ciuitatis Imꝑiũ / hec ut
placet aliquibus regẽ nouũ fugiens. secessit in asiam. ibiq clari
Apollims fanum postea celeberrimũ diuinatione ĩstituits et ꝙapsũ

Expanded text:
Mantho, Thyresie, maximi Thebanorum vatis, filia, tempore Edipi Mantho, Thyresie, maximi Thebanorum vatis, filia, tempore Edipi regis filiorumque fuit insignis. Hec quidem sub patre magistro tam pronpti atque capacis fuit ingenii, ut pyromantiam, vetustissimum Caldeorum, seu — ut volunt alii — Nembroth inventum, adeo egregie disceret, ut evo suo nemo melius flammarum motus colores et murmura, quibus, nescio quo dyabolico opere, futurorum dicunt demonstrationes inesse, cognosceret. Preterea fibras pecudum et taurorum iecinora et quorumcunque animalium exta perspicaci cognovit intuitu; traxitque sepissime — ut creditum est — suis artibus spiritus immundos et inferorum manes coegit in voces et responsa dare querentibus. Sane cum iam bello cecidissent argivi reges qui Thebas obsederant, occupassetque Creon civitatis imperium, hec — ut placet aliquibus — regem novum fugiens, secessit in Asyam ibique Clarii Apollinis fanum, postea celeberrimum divinatione, instituit et Mopsum,
Abbreviated transcription (Latin):
cõdidit: nec igne patefacto pio facinore a seueriꝰ regis subipgla¬
dium et cathenas expauit. ¶ Fleuere ꝑsepe plurune iurorum
egritudines carce̾res pauꝑtatem et ĩfortuma multa stante tñ
spe mitionie fortune ⁊ amote seuerioris pauore: qd ⁊ si laudãble
iuideit᷑ extremum tamen dilecrionis fudtiũ dici non potests ut
Argie dici obsequia potuer̃. ¶ Hec hostiles peciit agro dũ floere
posset ĩ patria fetidũ tractauit cadauer qd ĩnĩgrisse poterat
aliis flãris regiũ impendit honorem dum clam ĩ fodisse quali¬
tate tpis inspecta satis erat lulatꝰ eiisit femineos  ubĩ
poterat ꝑtrasire tacita nec ꝗd spectaret habebat ex octiso exule
cũ ꝗd tĩmeret adesset ab hoste . ¶ Dic uerus amorͦ sic fidr
Integrar dic ꝯiugi sct̃itas. et illibata castitas suasisse potuere
quo merito laudanda colenda et splendido extollenda precoiõ ueit
Argia.

Expanded text:
condidit nec, igne patefacto pio facinore, severi regis subire glacondidit nec, igne patefacto pio facinore, severi regis subire gladium et catenas expavit. Flevere persepe plurime virorum egritudines carceres paupertatem et infortunia multa, stante tamen spe mitioris fortune et amoto severioris pavore. Quod etsi laudabile videatur, extremum tamen dilectionis inditium dici non potest, ut Argie dici obsequia potuere. Hec hostiles petiit agros, dum flere posset in patria; fetidum tractavit cadaver, quod iniunxisse poterat aliis; flammis regium inpendit honorem, dum clam infodisse, qualitate temporis inspecta, satis erat; ululatus emisit femineos, ubi poterat pertransire tacita; nec quid speraret habebat ex occiso exule, cum quid timeret adesset ab hoste. Sic verus amor, sic fides integra, sic coniugii sanctitas et illibata castitas suasisse potuere. Quo merito laudanda, colenda et splendido extollenda preconio venit Argia.
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ĩpie nõ fere nõ occisorũ aues houĩ sequentes corpora
nõ circũuolantes ut arbitrant᷑ stolidi. cesorũ manes. nec.
qd terribilius uidebat᷑ Creontis Imꝑantis edictũ/. quo caue¬
batur pena capitalis supplitii. ne quis ciꝙ occisoꝵ funebre
p̃staret offitiũ/ ꝗn ardenti mestoq aĩo noctẽ media certamĩs
Aream intrane desorũ atq tetro odore redolençia corpora
nuc̃ hec nũc illa reuolueret/ ut parue facis auxilio ora ta¬
bencia dilectissum uiri cognosceret /Nec ante destitit ꝙͣ quod
q̃rebat ĩuenerit. ¶ O mirũ semesa iam faties ar morũ et
nec ĩfecti uultꝰ sorde uxoris amouere potuerũt oscula non uoces
nõ lacrimas nõ ignes Ercontis Imꝑiũ. Nã cũ sepe uitalem spiritũ
per ories oscula quesiuisset lauissetq lacrunis fetidos artus ⁊ sepe
ne quid pii officii omissum liqueret tradidit ꝯsup̃tut urnia

Expanded text:
manus impie, non fere, non aves occisorum hominum sequentes corpora, manus impie, non fere, non aves occisorum hominum sequentes corpora, non circumvolantes, ut arbitrantur stolidi, cesorum manes, nec — quod terribilius videbatur — Creontis imperantis edictum, quo cavebatur pena capitalis suplicii, ne quis cuiquam occisorum funebre prestaret officium; quin ardenti mestoque animo, nocte media, certaminis aream intrans, cesorum atque tetro odore redolentia corpora nunc hec nunc illa devolveret, ut parve facis auxilio ora tabentia dilectissimi viri cognosceret; nec ante destitit quam quod querebat invenerit. O mirum! Semesa iam facies armorum rubigine et nec infecti vultus sordes uxoris amovere potuerunt oscula, non voces, non lacrimas, non ignes Creontis imperium; nam cum sepe vitalem spiritum per oris oscula exquisisset lavissetque lacrimis fetidos artus et sepentibus, ne quid pii offitii omissum linqueret, tradidit consumptumque urna
Abbreviated transcription (Latin):
curis facta anxietatũ particeps. patrem iã senem non solu
lacrimis ex orauit precibq uerũ et armauit in ethioclem.
p̃ter pactionũ leges cũ fratre thebarũ regnũ occupantem
tyrapnnce. Et ne fatale responsum detrimentũ susciperet
eruditi. amphiarai uatis cõiuigis preter naturã femincã libe¬
ralis effecta. pretiosũ illud munile matronis olim thebamie
ĩfaustum ultro tõtilit. ¶ Ex quo latitans ꝑatefactus ãphiarau̾
ĩ thebas ctum est sed ĩfelici omme. ¶ Nam post plurimã
certaminũ stragem ceteris interfectis ducib et adrasto Au¬
xiliis nudato et semifugato tũ inter cetera sordidi uulgi
cesiq cadauera polinicis corpus ĩ sepultũ iacere anxia cõuix
audisset: extimplo regio abiecto splendore. et mollitie thalami
atq debilitate feminei sexus seposita paucis conitantibus
arripuit iter ĩ castra. Nec xã tenuere ĩsidenciũ itinera

Expanded text:
curis, facta anxietatum particeps, patrem iam senem non solum curis, facta anxietatum particeps, patrem iam senem non solum exoravit lacrimis precibusque, verum et armavit in Ethioclem, preter pactionum leges cum fratre thebanum regnum occupantem tyramaice; et ne fatale responsum detrimentum susciperet, Euridici, Anphiorai vatis coniugi, preter naturam femineam liberalis effecta, pretiosum illud monile, matronis olim thebanis infaustum, ultro contulit; ex quo latitans patefactus Anphyoraus, in Thebas itum est, sed infelici omine. Nam post plurimam certaminum stragem, ceteris interfectis ducibus et Adrasto auxiliis nudato atque semifugato, cum inter cetera sordidi vulgi cesique cadavera Polinicis corpus insepultum iacere anxia coniunx audisset, extemplo regio abiecto splendore et mollicie thalami atque debilitate feminei sexus seposita, paucis comitantibus, arripuit iter in castra. Nec eam terruere insidentium itinera
Abbreviated transcription (Latin):
palustres latitans moneret᷑ pocris credexet᷑ a uiro bebaciisagipta
ferris aut stolidine querere qd co perissenõ uelio tannot mortẽ
ũteuq ⁊ suiens nuilier approbat sibi ⁊debilem dotan etsuerui
uient qua numme ĩquirebat h Sed auri ĩmoderatuma desideriu
sinam quo srolidi fere trahunt omẽs quo tam obstinas decorie
correptiꝰ dicant quid Inde sibi emolumenti senciãt quid decorid
quid laudis aut glorie cõsequant̃: meo quippe Iuditio hec ridi¬
cula mentis est egritudo.A prisillaminitate patiencie originẽ
Suceno cum nõ alibi iuderimus ꝙͣ hos penes qui se adeo deiecte
rgia greca mulier ab antiquis argiuorũ regib generosã
ducens originem. Adrasti regis filia fuit et spectablupul¬
chritudine sua uti de se contẽporaneis letũ spectaculum prebuitdu
Rdippi thebarũ regis et exuli cũ iam ex illo ⁊hesandrũ pepe¬
ris set filiũ editheus eñ ob fris fraudem mortalib agitari

Expanded text:
palustres latitans moveretur Pocris, credita a viro belua, sagitta palustres latitans moveretur Pocris, credita a viro belua, sagitta s auro in terris, aut stolidius querere quod comperisse non velis. Quorum dum utrunque insipiens mulier approbat, sibi indelebilem notam et mortem invenit quam minime inquirebat. Sed, ut auri immoderatum desiderium sinam, quo stolidi fere trahimur omnes, queso, tam obstinato zelo correpti dicant quid inde sibi emolumenti sentiant, quid decoris, quid laudis aut glorie consequantur. Meo quippe iudicio hec ridicula mentis est egritudo a pusillanimitate patientis originem ducens, cum non alibi viderimus quam hos penes, qui se adeo deiecte Argia greca mulier, ab antiquis Argivorum regibus generosam ducens originem, Adrasti regis filia fuit et spectabili pulchritudine sua, uti de se contemporaneis letum spectaculum prebuit, sEdipi, Thebarum regis, et exuli, cum iam ex illo Thessandrum peperisset filium, advertens eum ob fratris fraudem mordacibus agitari
Abbreviated transcription (Latin):
neru uere ne quanicuq grandia s ponderent̃ impetu pͥmo mouisse ⁊¬
hediunere: eo tandem ꝑseuerante et Iocalia augenten oonolitinsũ
aisecantean flexit aiũm illiq uox optatiq a mpsegnte saduiltinũ¬
aneu ꝓnomiss sit m ce phalus mexoue eoitesndet sfesi
apuit quoniã dolo friuolui pocris amorem inteecepsserat Que
rubore cospsa et cõscia ĩpulsa facinoris ꝯfestim i duat abiit
et se solicitudini dedit.¶ Iuuenis aut̃ amoris ĩꝑatiens/ ultro
uerna data precibus aspernãtem reuocauit in gratiam. ¶ Sed ꝗd
refert: mille sunt Indulgencie uires aduersus conscĩe morsue.¬
¶ Angebat᷑ pocris in uarios aĩ motꝰ: et zelo ꝑtita ne forte id ĩ se
blanditiis aurore uir ageret quod ipã ĩ illum. auro mercata fuerat
clam ꝑ scopłos et abrupta montiũ iuga ualliũq secreta uenatorẽ
cõsequĩ cepit. quod pagens cõtigit᷑ dũ Inter ualliũ herbida calamoq

Expanded text:
uxoris. Que, quantumcunque grandia sponderentur, impetu primo movisse nuxoris. Que, quantumcunque grandia sponderentur, impetu primo movisse nequivere; eo tandem perseverante et iocalia augente, ad ultimum hesitantem flexit animum, illique nox optatique amplexus, si detu promissi sunt. Tum Cephalus, merore consternatus, aperuit quoniam dolo frivolum Pocris amorem intercepisset; que, rubore conspersa et conscientia inpulsa facinoris, confestim in silvas abiit et se solitudini dedit. Iuvenis autem amoris inpatiens, ultro venia data, precibus aspernantem revocavit in gratiam. Sed quid refert? Nulle sunt indulgentie vires adversus conscientie morsus. Agebatur Pocris in varios animi motus; et zelo percita, ne forte id in se blanditiis Aurore vir ageret quod ipsa in illum auro mercata fuerat, clam per scopulos et abrupta montium iuga valliumque secreta venatorem consequi cepit. Quod peragens contigit, dum inter vallium herbida calamosque
Abbreviated transcription (Latin):
iure argui possimus ut illud prouirib in eternã memoia deferami
piissimum est
occis pandionis athenarũ regis nata. et Cephalo eolii regis
filio nupta. uti auaritia sua ꝑudicis matronis exosa ẽ sic et
aris accepta quomã ꝑ eam ceterarũ mulieꝵ uitiũ adopertum sit
Nam cũ leto pioq amore uir et uxor Iuuenes gauderent. eorum
ĩfortumo factũ est ut desiderio Cephali caperet᷑ aura seu poti
aurora qd̾am ut placet aliquib spectande pulchritudims mulier:
quẽ cripidine pocris sue detentũ aliꝙͣ diu frustra m suam smã
precibus trahere conata est. ¶ Et que inquit indiguãs ¶ Penstebit
te ptephale adeo feruide dilexisse pocuim ꝯpones saxo si sienitebi
teptes. dam auxũ amori pposiusse tuo. Quod aldienss suueni
experixi auidus pegrinationem longinquã fingeng abiit. ⁊ fueoq
uxasam gradu per Intermediũ munerib costanciam tepfaue

Expanded text:
iure redargui possimus, ut illud pro viribus in eternam memoriam efferamus iure redargui possimus, ut illud pro viribus in eternam memoriam efferamus piissimum est.ocris Pandionis Athenarum regis nata et Cephalo, Eoli regis filio, nupta, uti avaritia sua pudicis matronis exosa est, sic et viris accepta, quoniam per eam ceterarum mulierum vitium adapertum sit. Nam cum leto pioque amore vir et uxor iuvenes gauderent, eorum infortunio factum est ut desiderio Cephali caperetur Aura, seu potius Aurora quedam, ut placet aliquibus, spectande pulchritudinis mulier, quem cupidine Pocris sue detentum aliquandiu frustra in suam sententiam precibus trahere conata est. Ex quo inquit indignans: — Penitebit te, Cephale, adeo fervide dilexisse Pocrim: comperies, faxo, sisit qui temptet, eam aurum amori preposuisse tuo —. Quod audiens iuvenis, experiri avidus, peregrinationem longinquam fingens abiit flexoque in patriam gradu, per intermedium muneribus constantiam temptavit
Abbreviated transcription (Latin):
germana rapacitas. nec germanus furor/ nec astutia anglica. nec
hyspana ferotitas. nec alicuuꝰ alterius natioĩs ĩ culta barbaries uł ĩsultꝰ
hanc tam grandem tam spectabilem. tã oportunã latino noĩ glorian
surripuisse potuit ũꝙͣ ut sui scilic uiris pͥma lraꝵ̃ posset᷑ aut au¬
derent dicere elemẽta. Et longe muris suum cõpertũ fuisse grama¬
ticam qua uti cõperimꝰ ip̃i sic etiã dedimus ultro nr̃o tñ semper
Insignita uocabulo. Uñ fit ut ꝙͣto longiꝰ ferunt᷑. tanto magis latim
noĩs amplient᷑ laudes et honores clariꝰq uetustissimũ decoĩs nobili
et Ingemi testimoiũ deferũt et ĩcoruptũ nr̃e prospitatitatis ẜuãt
etiã ĩdignãte barbarie argumentum. ¶ Tuiꝰ tam̃ eximii fulgoris
et si deo datori gratias agere debeamus multũ tam̃ laudis earitatis
et fidei Carmente debemus. Quã obrem ne a quocũq tanꝙ̃ ingrati

Expanded text:
germana rapacitas, nec gallicus furor, nec astutia anglica, nec germana rapacitas, nec gallicus furor, nec astutia anglica, nec hispana ferocitas, nec alicuius alterius nationis inculta barbaries vel insultus, hanc tam grandem, tam spectabilem, tam oportunam latino nomini gloriam surripuisse potuit unquam, ut sui scilicet iuris prima literarum possent aut auderent dicere elementa et longe minus suum compertum fuisse grammaticam; quas, uti comperimus ipsi, sic etiam dedimus ultro, nostro tamen semper insignita vocabulo. Unde fit ut, quanto longius feruntur, tanto magis latini nominis amplientur laudes et honores, clariusque vetustissimi decoris nobilitatis et ingenii testimonium deferunt et incorruptum nostre perspicacitatis servant, etiam indignante barbarie, argumentum. Cuius tam eximii fulgoris, etsi Deo datori gratias agere debeamus, multum tamen laudis caritatis et fidei Carmente debemus. Quam ob rem ne a quoquam, tanquam ingrati,
Abbreviated transcription (Latin):
grecisq lrĩs parte maxia glorie deuicta oĩs qiͣ europa amplo terrarũ
tractu nr̃is utat᷑. ¶ Quib delimta faccultatũ oĩ ĩfinta splendent
uolumina hoũi gesta deiq magnalia ꝑpetua ẜuant᷑ mnemoria ut que
iudisse nequiuimus ip̃i eis opitulantibus cognoscamus. ¶ Hiis uota nr̃ã
trãsmictimus et aliȩna cũ fide suscipimus Q hĩis amititias in lõginqui
iuugimꝰ et mutius responsionibus cõẜuamus. ¶Hẽe demũ prout fiei̾
potest nobis describũt celũ terrasq et maria. aĩancia cũcta designant.
rec ẽ qd queras possibile qd̃ ab hiie uigilans possis ꝑcipere. ¶ harũ ur̃¬
opere quicquid amplitudine uie cõplecti atq teneri nõ pot̃ fidissiẽ cõmẽdat᷑
custodie. Que tamen et si aliis ex hiis nõnulla cõtingat᷑ nil tam̃ nostris
cõmendabile aufertur. ¶ Ceterũ ex tam egregiis dotibus quedã ꝑdidimͦ

Expanded text:
grecisque literis parte maxima glorie dempta, omnis quasi Europa amplo terrarum grecisque literis parte maxima glorie dempta, omnis quasi Europa amplo terrarum tractu nostris utatur. Quibus delinita, facultatum omnium im finita splendent volumina, hominum gesta Deique magnalia perpetua servantur memoria ut, que vidisse nequivimus ipsi, eis opitulantibus, cognoscamus. His vota nostra transmictimus et aliena cum fide suscipimus, his amicitias in longinquo iungimus et mutuis responsionibus conservamus. He Deum — prout fieri potest — nobis describunt; he celum terrasque et maria et animantia cuncta designant; nec est quod queras possibile quod ab his vigilans non possis percipere; harum bropere quicquid amplitudine mentis complecti atque teneri non potest, fidissime commendatur custodie. Que tamen, etsi aliis ex his non nulla contingant, nil tamen nostris commendabile aufertur. Ceterum ex tam egregiis dotibus quedam perdidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
et Gcometriam artes dedere egypcii ¶ philosophya et eloquencia
ac aechanicum fere opus omne ab eisdem grecis suiptum est. ¶ Agͥcul¬
turam paucis ad huc cognitam saturnus intulit exul. ¶ Teorui ĩfaustͤ
cultus ab struscis et Nũma põpilio habitus ¶ Leges publicas athene
pͥmo. Inde Senatꝰ cõsultꝰ et cesares prebuere. ¶ Sacerdotium sũmum
r̃ligionẽq sinceram. a Ierosolimis actulit Symon petrus. ¶ Disciplinam
aut militarem ueteres excogitauere romani. qua et armorũ ⁊ corpoꝵ
robor et in rem publicã caritate integra orbis totiꝰ sibi q̃siuer̃ imꝑĩ
¶licteraꝵ caratheres satis ex dictis patet/ qm̃ ex dictis nris carmenta
cõcesserit. cum iam ex archada deuenisset Italica sic et gramatice
faccultates prima dedisse semina creditur / que ĩ ampliorem segeten
successu tẽporũ prisci traxere. Quib adeo propitiꝰ fuit deus ut hebraicis

Expanded text:
et geometricam artes dedere Egyptii; phylosophia et eloquentia et geometricam artes dedere Egyptii; phylosophia et eloquentia ac mechanicum fere opus omne ab eisdem Grecis sumptum est. Agriculturam, paucis adhuc cognitam, Saturnus intulit exul; deorum infaustus cultus ab Etruscis et Numa Pompilio habitus; leges publicas Athene primo, inde senatusconsultus et Cesares prebuere; sacerdotium summum religionemque sinceram a lerosolimis attulit Simon Petrus; disciplinam autem militarem veteres excogitavere Romani, qua et armorum atque corporum robore et in rem publicam caritate integra orbis totius sibi quesivere imperium. Literarum caracteres satis ex dictis patet quoniam maioribus nostris Carmenta concesserit, cum iam ex arcada devenisset ytalica. Sic et gramatice facultatis prima dedisse semina creditum, que in ampliorem segetem successu temporum prisci traxere; quibus adeo fuit propitius Deus ut, hebraicis
Abbreviated transcription (Latin):
uaticimum et si plurimũ mirati sũt latini hoc tam̃ ĩuentũ adeo mira¬
bile uisum est ut ꝑrofecto crediderint xudes non hoiẽm sed potius deam
ẽẽ Carmentam. ¶ Quã obrẽ cum uiuente diuinis celebrasset honorib
mortue sub ĩfima capitolii montis parte ubi uitã duxerat Sacellum
suo noi condidere et ad eius ꝑpetuã memoriam suo noĩe loca adiacẽcia
Carmentalia uocauere. ¶ Qd̾ quidẽ nec Roma iã grandis abolesse passa ẽ
quimo Ianuã ciuitatis quam ibi exigente necessitate ciues cõstruxerut
Carmẽtalem per multa secula de carmento noiẽ uocauer̃. ¶ Multis olĩ
dotib Italia preceteris orbis regiombus florida fuit. et fere celesti luce
cõrusca/. Nec tantũ suo sub celo. tã splendidus q̃sitꝰ ẽ fulgor. ¶ Nam
ab asia opilencia uenit et supellectił regia sanguims claritas et si
multũ adĩuenerit greti sa Troyanis habitã primo Arismetricam¬

Expanded text:
vaticinium, etsi plurimum mirati sint Latii, hoc tamen inventum adeo miravaticinium, etsi plurimum mirati sint Latii, hoc tamen inventum adeo mirabile visum est, ut profecto crediderint rudes, non hominem sed potius deam esse Carmentam; quam ob rem cum viventem divinis celebrassent honoribus, mortue sub infima Capitolini montis parte, ubi vitam duxerat, sacellum suo condidere nomini et ad eius perpetuam memoriam a suo nomine loca adiacentia Carmentalia vocavere. Quod quidem nec Roma iam grandis abolesse passa est; quin imo ianuam civitatis, quam ibi, exigente necessitate, cives construxerunt, Carmentalem per multa secula de Carmente nomine vocavere. Multis olim dotibus Ytalia pre ceteris orbis regionibus florida fuit et fere celesti luce corusca; nec tantum suo sub celo tam splendidus quesitus est fulgor. Nam ab Asya opulentia venit et supellectilis regia; sanguinis claritas, etsi multa addiderint Greci, a Troianis habita primo. Arismetricam
Abbreviated transcription (Latin):
siluestros cõperisset hoiẽs ex quo iam dudum profugi Saturm munere
sẽgetes didicissent serere eaq nullo licterarũ : usui seu modico et hoc
greco assuetos a longe diuina mente prospiciens quãta loco regioniq
delebritas seruaret᷑ imposterum. ĩ dignũ rata ut adminiculo grecaꝵ
lrãꝵ futuris seculis sua monstrarent᷑ magnalia in eũ studium iuit
totis Ingenii uiribus ut proprias et oĩno a ceteris natioĩb diu̾sas lrãe
exiberet popłis. ¶ Tui ceptiu nec defuit deus. sua ei gratia factũ est
ut nouis ab ea adĩuentis caractheribus ẜm Italicum ydyoma eoꝵ ꝯiũc¬
tiones edoceret cõtenta sexdecim tantũ excudisse figuras. Et uti diu añ
Cadinus Thebaxũ cõditor adĩuenerat grecis quas nos in hodiernum
usq latinas dicimus eius tenemus munere datis aliquas et oportune
quidem sa pientes addiderunt. nulla ex ueterib a mota ¶ Cuiꝰ mulieris

Expanded text:
silvestres comperisset homines, esto iamdus dum, Saturni profugi munere, silvestres comperisset homines, esto iamdus dum, Saturni profugi munere, segetes didicissent serere, eosque nullo literarum usui, seu modico et hoc greco, assuetos, a longe divina mente prospiciens quanta loco regionique celebritas servaretur in posterum, indignum rata ut adminiculo exterarum literarum futuris seculis sua monstrarentur magnalia, in eum studium ivit totis ingenii viribus, ut proprias et omnino a ceteris nationibus diversas literas exhiberet populis; cui ceptui nec defuit Deus. Sua enim gratia factum est ut, novis ab ea adinventis caracteribus secundum ytalicum ydioma, earum coniunctiones edoceret, contenta sexdecim tantum excudisse figuras, et uti diu ante Cadmus, Thebarum conditor, adinvenerat Grecis. Quas nos in hodiernum usque latinas dicimus eiusque tenemus munere; dato aliquas, et oportune, quidam sapientes addiderint, nulla ex veteribus amota. Cuius mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
Archadum filia ẜm quosdam pallanti archado nupsit ẜm quosdã
nũrus fuit eiusdem. Nec regini solum fulgore Insignis fuit quimo
grecaꝵ lrãꝵ doctissima adeo uersatilis fuit ĩgenii. ut ad uatiamũ usq
uigilanti penetraret studio. et uates efficerẽt᷑ notissima. que cum latancͤ
cõceptũ. Qui ut quidã dĩcũt cũ casu eũ qui uerus pater erat occidisset
sen ut aliis placet. seditionẽ ciuiũ suoꝵ alia ex causa orta pulsus ereg¬
auita. suadente Carmenta uate/ et magna uaticimo promictentesi has
peteret quas oñderet sedes facta ꝑegrinationiş sotia ꝯscẽsis nauib cum
parte popłoꝵ secundo uento ad hostia Tyberis ex peloponenso deueriens.
radem matre duce in palantino monte/ quem a pallante patre ser a pallãte
filio noĩauit obi postea Roma ingens codita est cũ sius ⁊ matre oscedit.
Estrueitq oppidũ pallanteum. ¶ Eane cum darmenta indigenas fere

Expanded text:
Arcadum filia; secundum quosdam Pallanti arcado nupsit, secundum alios Arcadum filia; secundum quosdam Pallanti arcado nupsit, secundum alios nurus fuit eiusdem. Nec regni solum fulgore fuit insignis, quin imo grecarum literarum doctissima adeo versatilis fuit ingenii, ut ad vaticinium usque vigilanti penetraret studio et vaste efficeretur notissima. Que cum querenticonceptum. Qui — ut quidam dicunt — cum casu eum, qui verus erat pater, occidisset, seu — ut aliis placet seditione civium suorum alia ex causa orta, e regno pulsus avito, suadente Carmenta matre, et magna vaticinio promictente, si has peteret quas ostenderet sedes, facta peregrinationis socia, conscensis navibus, cum parte por pulorum secundo vento ad hostia Tiberis ex Peloponeso deveniens, eadem matre duce, in Palatino monte, quem a Pallante patre, seu a Pallante filio, nominavit, ubi pos stea Roma ingens condita est, cum suis et matre consedit construxitque oppidum Pallanteum. Sane Carmenta, cum indigenas fere
Abbreviated transcription (Latin):
ad eosdem tanꝙͣ. ad ioraculũ recurrebant. ¶ Michi durũ est credeta
hac̃ eadem extitisse cũ deyphile eam tam̃ apud Siculos cdausiste dixe
legimꝰ et ibidẽ diu eius tumulũ ab ĩcolis demoristratum estͥ s dbtu¬
diis igit᷑ et diuina gratia Illustres efficiũt que nemini insi dignum
facienti denegata sunt. ¶ Qd̾ si spectaremus desidia torpentes. sentireᷤᷤ
plane ꝙ tẽpore perdito ab ut̾o etiã ãnosi morientes deferam ad tumulu¬
¶ Demum si ĩgenio et diuinitate ꝑuigiles ualẽt̃ feiẽ quod hõibꝰ imiẜis
arbitrandum est quib ad oĩa aptitudo prꝓmꝑcior si pellaturr ignauiai
in ipãm quippe euaderẽt deitatem. ¶ Fleant igit᷑ et tabescat quibu
tam grande donũ ĩercia sublatũ est et se inter hoiẽs aĩãtos fateantur
lapides. quod fiet dũ suũ crinen confitebunt᷑ elingues
icostrata. cuiꝰ postea Carmenta apud Italos nomen fuit. Yonii regis

Expanded text:
ad eosdem, quasi ad oraculum, recurrebant. Michi quidem durum est credere ad eosdem, quasi ad oraculum, recurrebant. Michi quidem durum est credere hanc eandem extitisse cum Deyphebe; eam tamen apud Syculos clausisse diem legimus et ibidem diu eius tumulum ab incolis demonstratum est. Studiis igitur et divina gratia illustres efficimur; que nemini se dignum facienti denegata sunt. Quod si spectaremus, desidia torpentes, sentiremus plane quod, tempore perdito, ab utero, etiam annosi morientes, deferamur ad tumulum. Demum si ingenio et divinitate pervigiles valent femine, quid hominibus miseris arbitrandum est, quibus ad omnia aptitudo promptior? Si pellatur ignavia, in ipsam quippe evaderent deitatem. Fleant igitur et tabescant quibus tam grande donum inertia sublatum est; et se, inter homines animatos, fateantur lapides! Quod fiet dum suum crimen confitebuntur elinguescostrata, cui postea Carmenta apud Ytalos nomen, fuit Yonii regis
Abbreviated transcription (Latin):
men usq s hodurnum: quod et si corrosum sit uetustate plurima
et incurias semiruptum etiam sit ĩ ruynis tamen maiestate ẜu̾at
ueterem et admirationem prestat ad huc Intuenti magnitudiis sue¬
¶ Sũt p̃terea qui dicant hanc ẽnee profugo ducatum ad Inferos
prestitisse. quod ego nõ credo/. Sed de hoc ałs. Qui aut̃ illã pla uidisse
secula uolũt. asserũt eam uenisse romam et Tarquimo prisco nouez
actulisse libros ex quib cũ uegat᷑ a Tarquimo pretium postulatum
idem quod ante ex nouem petierat postulasset asserius setq m daret᷑
tres euestigio exusturam et die sequenti reliquos: a sarquimo petitũ
suscepit. quon cũ ẜuasset a posteris cõpertum est eos Romanoꝵ fata
oiã ꝯtiner̃. ¶ Quã ob causam/. maxima cũ diligencia post hec rdi¬
mani seruauere et iuixͣ oportiũtatum exigenciam de futuris ꝯsultur

Expanded text:
omen usque in hodiernum; quod etsi corrosum sit vetustate plurima omen usque in hodiernum; quod etsi corrosum sit vetustate plurima et incuria semirutum etiam sit, in ruinis maiestatem servat veterem et admirationem prestat, adhuc intuenti, magnitudinis sue. Sunt preterea qui dicant hanc Enee profugo ducatum ad inferos prestitisse, quod ego non credo; sed de hoc alias. Qui autem illam plura vidisse secula volunt, asserunt eam venisse Romam et Tarquinio Prisco novem attulisse libros, ex quibus, cum negaretur a Tarquinio precium postulatum,idem pretium, quod ante ex novem petiverat, postulasset asseruissetque, ni daretur, tres evestigio exusturam, et die sequenti reliquos, a Tarquinio petitum suscepit. Quos cum servasset, a posteris compertum est eos Romanorum fata omnia continere. Quam ob causam maxima cum diligentia post hec Romani servavere et iuxta oportunitatum exigentiam de futuris consulturi