comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quibus lues orientis ambitur dataq atcepta aex¬
tera signas quo foris securus agĩtares. si nihl sol¬
licitumꝰ et expectandũ domi reliquisfes: tunc to¬
pias tuas trifariam diuidis. ut et hostis aulatiã
multiplicato terrore ꝑtelleres. et fugam circufu
sus ambires. Postremo populis barburorũ ultrone¬
am tibi operam ferre fouentibus comilitũ mu.¬
nus indulges ut et limiti manus suspecta dece¬
deret et nũliti auxiliator accederet: qua tua benig.¬
nitate pellecte om̃es seythicȩ nationies tantis ex ami¬
nibus confluebant: ut qũ remiseras tuis barbarĩs
uidereris imꝑasse dilectum o res digna mnconitu
ibat sub ducibus uexillisq Romanis hostis aliqñ
Romanus. et sĩgna contra quę steterat sequeba¬
tur. Urdesq pannoniȩ quas inimica dudũ popu¬
latione uatuauerat: miles illic impleuerat.
Gothus illic et hunus. et alanus respondebant
ad nomen et alternabat excubias. et notari infre¬

Expanded text:
quibus limes Orientis ambitur data atque accepta dexquibus limes Orientis ambitur data atque accepta dextera signas, quo foris securus agitares, si nihil sollicitum et suspectandum domi reliquisses. Tunc copias tuas trifariam dividis, ut et hostis audaciam multiplicato terrore percelleres et fugam circusus ambires. Postremo populis barbarorum, ultroneam tibi operam ferre voventibus commilitonum munus indulges, ut et limiti manus suspecta desederet, et militi auxiliator accederet. Qua tua benignitate pellectae omnes Scythicae nationes tantis examinibus confluebant, ut, quem remiseras tuis, barbaris videreris imperasse dilectum. O res digna memoratu! Ibat sub ducibus vexillisque Romanis hostis aliquando Romanus, et signa contra quae steterat sequebatur, urbesque Pannoniae, quas inimica dudum populatione vacuaverat, miles impleverat. Gotthus ille, et Hunnus, et Alanus respondebat ad nomen, et alternabat excubias, et notari infre
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius deniq ambitu imꝑatoris optatum: se in
ultimo terrarũ recessu. legionibus nescq̃s aduer¬
sis prouintiarũ studĩs. nullis deniq auspitis in
ullud trrãnici nominis aspirasse furtũ Posbrx¬
mo tecum fidem. secũ ꝑfidiam. tetũ fas. secũ
nefas. tecũ ius. secũ iniuriam: tecũ dementiã
pudicitiam. religionem: secũ impietatẽ luxu¬
riam crudelitatem: et omniũ scelerũ postremoꝵ¬
q uitioꝵ stare collegium. Res ipsas interrogenus
et quȩ certissima coniectatio est colligamus perẽ¬
da gestis. Num tandem dubitari potest. quid fue¬
rit eo presente facturus quẽ non uidit et fugit
Qͣuis igitur Imp: hoste tali ad utereris: nec tam
ad presiui conserendũ ꝗͣ ad suplitũ de nefario ca¬
pite sumendũ uenires. Consiliis tamẽ tantis tan.¬
tisq rationibus bellũ ad ministrabas: ut cũ perse
aliquo decertaturus aut pyrrho aut cũ ilo ipso
Nãnibale uidereris Nam primũ tidem regum

Expanded text:
arum, ipsius denique ambitu imperatoris optatum; se in arum, ipsius denique ambitu imperatoris optatum; se in ultimo terrarum recessu, legionibus nesciis, adversis provinciarum studiis, nullis denique auspiciis in illud tyrannici nominis adspirasse furtum? Postremo tecum fidem, secum perfidiam; tecum fas, secum nefas; tecum ius, secum iniuriam; tecum clementiam pudicitiam religionem, secum impietatem libidinem crudelitatem et omnium scelerum postremorumque vitiorum stare collegium? Res ipsas interrogemus et, quae certissima coniectatio est, colligamus gerenda gestis. Num tandem dubitari potest quid fuerit eo praesente facturus, quem non vidit et fugit? Quamvis igitur, imperator, hoste tali abutereris nec tam ad proelium conserendum quam ad supplicium de nefario capite sumendum venires, consiliis tamen tantis tantisque rationibus bellum administrabas, ut cum Perse aliquo decertaturus aut Pyrrho aut cum illo ipso Hannibale videreris. Nam primum fidem regum
Abbreviated transcription (Latin):
non potuerit postea uel uictus occidere. Et eꝗ
pandamq uictoriam suffecisset in bella uel so¬
lum uenire nam si olim domini aduersus re¬
belles seruos dimicaturi flagra in atĩem detule¬
runt. tantaq uis conscientłe ut ad inermibus
uterentur armati et qui obtulerũt mortibus
pectora darent terga uerberibus. Nõne tu quorꝑ
legionibus otiosis rem totam uisus xgisses. An su¬
stinere te coram et solũ oculoꝵ tuorit ferre cõ¬
iectum. Ille quondam domus tuȩ negligentissi¬
mus uernula mensularũq seruiliũ statarius.
lix̃a potuisset. non statim subĩsset hominẽ p̃teri¬
ta sui. tuiq reputatio. non ipse sibi obiccisset
te esse triumphalis uiri filiũ: se patris incertũ
te heredem nobilissimȩ familiȩ ditem. Te omni
retro tempore Romani exercitus dutẽ: liberta¬
tis patronũ. se orbuł extoͬrem. patrix̃q fugĩti¬
uũ. Iam uero te princĩpem in medio r.p. sinu

Expanded text:
non potuerit postea ve1 victus occidere? Et te non potuerit postea ve1 victus occidere? Et te pandamque victoriam suffecisset in bella vel solum venire; nam si olim domini adversum rebelles servos dimicaturi flagra in aciem detulerunt tantaque vis conscientiae fuit ut ab inermibus verterentur armati et qui obtulerant mortibus pectora darent terga verberibus, nonne tu quoque legionibus otiosis rem totam visus egisses? An sustinere te coram et solum oculorum tuorum ferre coniectum ille quondam domus tuae neglegentissimus vernula mensularumque servilium statarius lixa potuisset? Non statim totum subisset hominem praeteriti sui tuique reputatio? Non sibi ipse obiecisset te esse triumphalis viri filium, se patris incertum; te heredem nobilissimae familiae, se clientem; te omni retro tempore Romani exercitus ducem, libertatis patronum, se orbis extorrem patriaeque fugitivum? Iam vero te principem in medio rei public
Abbreviated transcription (Latin):
nostra respexit. Et hũc saterrimo capĩti obiecĩt fu¬
rorem ut focdus abrũpere. ius fetiale uiolare
bellum editere non timeret. An egosine oliuino
numine factum putem. ut qui sub nom une pa¬
cis ludere et sceleris pęnas lutrari quiescendo po¬
tuisset. secundũ tertiũq uexillũ latrotinũ tiui¬
lis attolleret. et suꝑatis alpibus cotĩis uilia quo¬
q claustra laxaret tibiq imꝑator ĩmpineret
seruanti adhut ueniȩ fidem uincendi neces¬
sitatem. Agebat eũ tredo precipitem uindicã¬
da ĩam proximo ultore.r.p. et extinctus a ꝑto
dñus paricidũ penas ab eo debitas expetebat. nõ
illud confidentia sed amentia non temeritas
sed necessitas erat. nec ultro latessebat ille te
bello: sed ulterus non potirat se negare suplitio
Alioquin qm̃ tantã concepisset audatiam: ut
ruere in ferrum et obuiam morti uenire tam
ignauus et timens mortĩs auderet. ut qui se

Expanded text:
nostra respexit et hunc sacerrimo capiti obiecit funostra respexit et hunc sacerrimo capiti obiecit furorem ut foedus abrumpere, ius fetiale violare, bellum edicere non timeret. An ego sine divino numine factum putem, ut qui sub nomine pacis ludere et primi sceleris poenas lucrari quiescendo potuisset, secundum tertiumque vexillum latrocinii civilis attolleret et superatis Alpibus Cottiis Iulia quoque claustra laxaret tibique, imperator, imponeret servanti adhuc veniae fidem vincendi necessitatem? Agebat eum, credo, praecipitem vindicanda iam proximo ultore res publica et exstinctus aperto dominus parricidio poenas ab eo debitas expetebat. Non illud confidentia sed amentia, non temeritas sed necessitas erat, nec ultro lacessebat ille te bello sed ulterius non poterat se negare supplicio. Alioquin quando tantam concepisset audaciam, ut ruere in ferrum et obviam morti venire tam ignavus et timens mortis auderet, ut qui se
Abbreviated transcription (Latin):
nimia religio et diligentius culta diuinitas.
Quid hoc maius poterat intendere actusator sa¬
cerdos. fuit enim. fuit et hoc delatorũ genus ꝗ
nominibus antistites. reuera aũt satellites atq
adeo cariũfices non contenti auitis spoliasse patri¬
moniis calũniabantur in sanguinẽ et uĩtas preme¬
bant reorum iam pauperũ: Duin ẽt cũ uiditiis
capitalibus astĩtissent: cũ gemĩtus ac tormenta
miscrorũ auribus ac lumibus hausissent: tum
lictorũ arma cũ damnatoꝵ frena tractassent. pol¬
lutas penali contactu manus ad satra referebãt
et cerimonias quas incestauerant mentibus. etiã
coiporibus impiabant. Nos ille phalaris in amitis
habebat: Nĩ in oculis eius atq etiam in osculis
erant. Nec ĩniuria: a quibus tot uotiua uenĩe¬
bant auaro diuitum bona. cruento ĩ notentit pena
Impio religionis inuiria. Tanilem in nos oculos
deus retulit: et bonis orientĩs intentus ad mala

Expanded text:
nimia religio, et dilinimia religio, et diliQuid hoc maius poterat intendere accusator sacerdos? Fuit enim, fuit et hoc delatorum genus qui nominibus antistites, re vera autem satellites atque adeo carnifices, non contenti miseros avitis evolvisse patrimoniis calumniabantur in sanguinem et vitas premebant reorum iam pauperum; quin etiam, cum iudiciis capitalibus adstitissent, cum gemitus et tormenta miserorum auribus ac luminibus hausissent, cum lictorum arma cum damnatorum frena tractassent, pollutas poenali contactu manus ad sacra referebant et caerimonias quas incestaverant mentibus etiam corporibus impiabant. Hos ille Falaris in amicis habebat, hi in oculis eius atque etiam in osculis erant, nec iniuria, a quibus tot simul votiva veniebant: avaro divitum bona, cruento innocentium poena, impio religionis iniuria. Tandem in nos oculos deus rettulit et bonis Orientis intentus ad mala
Abbreviated transcription (Latin):
teritum: quorũ alter post amplissimos magĩstra
tus et purpuras consulares. et contractũ intra
unani domũ quendã honorũ senatũ uĩtam se¬
se ab dicare compulsus est: alteri manibus satel.¬
litũ britãnoꝵ gula domi fracta et inusta fȩmineȩ
mortis infanua. ut sicl malusse. uir ferri amã¬
tissimus uideretur laqueo perire ꝗͣ gladio Sed
in illos torte spetiales putarentur habuisse odio¬
rum causas. tyrãnus steterat enim uterq in
acie Gratiani. gratianus utrũq dilexerat. ꝗd
de iis ilicimus qui honorũ at principũ noscĩĩ
et tantũ inter suos clari nobiles animas sub car¬
nifice fuderunt. De iurorũ mortibus loquor
cum descensum recorder ad sangiĩem młierf
et in sexum cui bella parcunt non parte seuitum
Sed nimirũ graues suberant inuidioseq cause
ut unco ad penam cdari uatis matrona mperet᷑
Obĩciebatur erĩ atq ẽt probabatur mulieri uiduȩ

Expanded text:
teritum; quorum alter post amplissimos magisteritum; quorum alter post amplissimos magistus, et purpuras consulares, et contractum intra unam domum quemdam honorum senatum, vita sese abdicare compulsus est; alteri manibus satellitum Britannorum gula domi fracta et inusta foemineae mortis infamia, ut scilicet maluisse vir ferri amantissimus videretur laqueo perire quam gladio. Sed in illos fortasse speciales putaretur habuisse odiorum causas tyrannus; steterat enim uterque in acie Gratiani, et Gratianus utrumque dilexerat: quid de his dicimus, qui honorum ac principum nescii, et tantum inter suos clari, nobiles animas sub carnifice fuderunt? XXIX. De virorum mortibus loquor, cum descensum recorder ad sanguinem foeminarum, et in sexum cui bella parcunt non parce saevitum? Sed nimirum graves suberant, invidiosaeque causae ut unco ad poenam clari vatis matrona raperetur. Objiciebatur enim, atque etiam exprobrabatur mulieri viduae
Abbreviated transcription (Latin):
laudis uidebatur. qui preter insitũ pessimo cũis
boni exemplũ sũmam felicitatẽ habendi at no¬
cendi fine determinans. Non solũ ut ħ plurimũ
quereret. sed ut nihil cuiꝗͣ reliqui fateret labo¬
rabat Nec enim qui regibus mos est exerendis
inuigilabat metallis: ut latentia nature bona
in usum arcesseret et pararet ĩnoxias nullo pau¬
periore diuitias: parũ ille pretiosum putabat au¬
rum. quod de montiũ uenis aut fluminũ glare¬
ĩs quȩsitor bessus. aue scrutator gallicus eruis¬
set. Illud purius. splendidiusq credebat. quod
dedissent dolentes. quod hominũ lachrymȩ. nõ
amniũ aquȩ abluissent: nec ẽ terrenis specubus
egestum sed ẽ teruicibus uigulisq cesorũ esset
et gladius. transicrat in uota pauꝑtas: et ut pos¬
semus effugere carnĩficem optabamus subire sec¬
torem. Qsi ille tu cui ur̃m pro cȩteris sceleri¬
umphalis et trabeati meroboadis recordetur in¬

Expanded text:
laudis videbatur; qui praeter insitum pessimo cuivis laudis videbatur; qui praeter insitum pessimo cuivis boni exemplum summam felicitatem habendi ac nocendi fine determinans non solum ut quam plurimum quaereret sed ut nihil cuiquam reliqui faceret laborabat. Nec enim qui regibus mos est, exercendis invigilabat metallis ut latentia Naturae bona in usum arcesseret et pararet innoxias nullo pauperiore divitias. Parum ille pretiosum putabat aurum quod de montium venis aut fluminum glareis quaesitor Bessus aut scrutator Gallaicus eruisset; illud purius splendidiusque credebat quod dedissent dolentes, quod hominum lacrimae non amnium aquae abluissent, nec e terrenis specubus egestum sed e cervicibus iugulisque caesorum esset et gladius, transierat in vota paupertas et, ut possemus effugere carnificem, optabamus subire sectorem. Quod si cui ille pro ceteris sceleriumphalis et trabeate Merobaudes, recordetur in
Abbreviated transcription (Latin):
lum ratio est abstulisse om̃ibus quod nullus habitu¬
rus sit. et priuatorũ auaritie licet mala tamen a¬
liqua defensio est. Timetur in opia & reponitur
senectuti. et prospicitur heredi. Quani affert cau¬
sam concupiscendi qui quantũ ubiq habet. Quĩ
ego si fas piumq mortalibus estimare celestia
nullam maiorẽ da crediderĩ principũ esse felici¬
tatem ꝗͣ fecisse felicẽ et intercessisse ĩnopiȩ. et
uicisse fortunã & dedisse homini notiũ statum
Itaq Imp propriam maiestatem bene estimanti
non tam illud suũ uideri debet quod ab stulit. qͣ
quod dedit. Nam cũ intra ipsũ uoluantur onũa
et ut ille qui cuncta ambit oceanus quas suggeit
aquas terris recipĩt e terris. Ita quicꝗd iñ cũies
manat a principe redundat iñ principem. Et
rei et famȩ bene consulit munificus impator
Lucratur enĩ gloriam cũ det pecuniam reuersu¬
ram Sed illi quidẽ stulta omnis ratio captandȩ

Expanded text:
lum! ratio est, abstulisse omnibus, quod nullus habitulum! ratio est, abstulisse omnibus, quod nullus habiturus sit? Et privatorum quidem avaritiae licet mala, tamen aliqua defensio est, timetur inopia, et reponitur senectuti, et prospicitur haeredi. Quam affert causam concupiscendi, qui, quantum ubique est, habet? Quin ego, si fas piumque mortalibus existimare coelestia, nullam majorem crediderim esse principum felicitatem quam fecisse felicem, et intercessisse inopiae, et vicisse fortunam, et dedisse homini novum fatum. Itaque imperatori propriam majestatem bene aestimanti, non tam illud videri suum debet, quod abstulit, quam quod dedit. Nam cum intra ipsum volutantur omnia, et ut ille, qui cuncta ambit oceanus, quas suggerit aquas terris recipit e terris, ita quidquid in cives manat a principe redundat in principem; et rei et famae bene consulit munificus implucratur enim gloriam, cum det pecuniam reversuram. Sed illi quidem stulta omnis ratio captandae
Abbreviated transcription (Latin):
sed latronis receptaculũ uideretut. Sed tamen
latro raptis abutitur. ablata aliis uel sibi red¬
dit: nec ideo uias saltusq obsidet ut thesaurũ
struat atq defodiat. et cũ scelere miser sit: sed
ut gulȩ uentriq suppeditet: ne desit sumptus
impendiisnam et effundĩt et negligit eadem
querendi et perdendi facilitate. Noster ille py¬
rata quicquid undecũq conuenerit. ul nobis
sibiq petiturum in illam specus sui caribdim cõ¬
gerebat carybilim loquor que cũ plena nauigia
sorbuerit. dicitur tamen reiestare naufragia
et contortas fundo rates tauromenitanis lictore¬
bus exponere. Bona nostra ad xrariũ una perpe¬
tua uia ibant: nullas eoꝵ reliquias. nulla frag¬
menta uel sero uicta fastidĩo illa comunis uo¬
rago reuomebat. Est improboꝵ principũ ex¬
trema defensio auferre domando et inuidiãm ra¬
pinarum. magnitudine munerũ dep̃can quȩ ma¬

Expanded text:
sed latronis receptaculum videretur. Sed tamen sed latronis receptaculum videretur. Sed tamen latro raptis abutitur, et ablata aliis sibi reddit; nec ideo vias saltusque obsidet, ut thesaurum struat atque defodiat, et cum scelere miser sit; sed ut gulae ventrique suppeditet, nec desit sumptus impendiis. Nam et effundit et negligit, eadem perdendi et quaerendi facilitate. Noster ille pirata, quidquid undecumque converrerat, id nobis sibique periturum, in illam specus sui Charybdim congerebat. Charybdim loquor? quae cum plena navigia sorbuerit, dicitur tamen rejectare naufragia, et contortas fundo rates Taurominitanis littoribus exponere. Bona nostra ad aerarium una et perpetua via ibant, nullas eorum reliquias, nulla fragmenta vel sero victa fastidio illa communis vorago revomebat. XXVII. Est improborum principum postrema defensio, auferre donandi gratia, et invidiam rapinarum magnitudine munerum deprecari; quae, ma
Abbreviated transcription (Latin):
delimentum dedisse lathrymas malis. et pectus
laxasse suspiriis. Nulla maior est pena ꝗͣ esse mĩse¬
rum nec uicderi. Spes inter hȩc nulla predonis ex¬
plendi. Nec enĩ ut natura fert copĩam sacietatis
sequebatur. Crescebat in dĩes habendi fames. et
predandi rabiem parta irritabant: ut egrorum
sitim potus attendĩt: ut ignis lignis arentibus
non obruitur: sed augetur. ita coacte publita xge¬
state diuitię auiditatem ĩciunȩ mentis acuebãt
Stabat ipse purpuratus ad lances ad momenta põ¬
derũ. nutusq trutinarũ pallens atq inhians exi¬
gebat. Comportabantur interim spolia ꝓuintia¬
rum. exuuiȩ̃ exulũ: bona ꝑemptoꝵ. hic aurũ
matronarũ manibus extractũ. ilic raptȩ pu¬
pilloꝵ teruicibus bullȩ. istis dominoꝵ cruore ꝑ¬
fusum appendebatur argentũ. Numerari ubiq
pecuniȩ. fiscus repleri. era cumulari: uasa con¬
cĩdi:. Cuius intuenti nõ illud Imp: domicilium

Expanded text:
delinimentum dedisse lacrymas malis, et pectus delinimentum dedisse lacrymas malis, et pectus laxasse suspiriis. Nulla major est poena quam esse miserum, nec videri. Spes inter haec nulla praedonis explendi. Nec enim, ut natura fert, copiam satietas sequebatur, crescebat in dies habendi fames, et parandi rabiem parta irritabant. Ut aegrorum sitim potus accendit, ut ignis arentibus non obruitur, sed augetur, ita coactae publica egestate divitiae aviditatem jejunae mentis acuebant. XXVI. Stabat ipse purpuratus ad lances, et momenta ponderum, nutusque trutinarum pallens atque inhians exigebat. Comportabantur interim spolia provinciarum, exuviae exsulum, bona peremptorum. Hic aurum matronarum manibus extractum, illic raptae pupillorum cervicibus bullae, istic dominorum cruore perfusum appendebatur argentum. Numerari ubique pecuniae, fisci repleri, aera cumulari, vasa concidi; cuivis ut intuenti non illud imperatoris domicilium,
Abbreviated transcription (Latin):
bona publicata. Capĩta diminuta. Uitam aere
taxatam. Uidimus redactas in numerũ dignĩ¬
tates: et exutos trabeis consulares. et senes for¬
tunarũ suꝑstites. et infantũ sub ipso sectore
ludentiũ flendam securitatem. Cum interĩ mi¬
seri uetabamur plangere miseros:tmo ẽt̃ cogeba.¬
mur mentiri beatos: et cũ domi atq secreto solis
coniugibus ac liberis credidissemus furtiuũ dolo¬
rem. procedebamus in publicũ non nostrȩ fortu.¬
nȩ uultu. Audires enĩ ditere delatorẽ. Quid ille
ita tristis incedit: an quia pauꝑ ex diuito est.
non enĩ se uiuere gratulatur. quid ita in publi¬
cũ atratus incestat᷑. luget tredo fratre: sed habet
filiũ. ita fleri non lice̾bat amissa. metu reliquo¬
rum Serenos ergo nubilis mentibus uultus ĩn¬
duebamus. et ađ illoꝑ uicẽ qui degustato sardos
graminũ succo feruntur in morte ridere imita¬
bamur leta merentes. Ett aliquod calamitatum

Expanded text:
bona publicata, capita diminuta, vitam aere bona publicata, capita diminuta, vitam aere taxatam? Vidimus redactas in numerum dignitates, et exutos trabeis consulares, et senes fortunarum superstites et infantium sub ipso sectore ludentium flendam securitatem; cum interim miseri vetabamur agere miseros, imo etiam cogebamur mentiri beatos, et cum domi atque secreto solis conjugibus ac liberis credidissemus furtivum dolorem, procedebamus in publicum non nostrae fortunae vultu. Audires enim dicere delatorem: Quid ita ille tristis incedit? An quia pauper ex divite est? Non enim se vivere gratulatur? Quid ita hic publicum atratus incestat? Luget, credo, fratrem. Sed habet filium. Ita fleri non licebat amissa, metu reliquorum. Serenos ergo nubilis mentibus vultus induebamus, et ad illorum vicem, qui degustato Sardorum graminum succo, feruntur in morte ridere, imitabamur laeta moerentes. Est aliquod calamitatum
Abbreviated transcription (Latin):
gallia malis. quȩ ex omĩbus terris quas illa
pestis insederat haud ĩniuria tibi uindicas pri¬
uilegiũ miseriarũ. Non auribus modo quarum
sensus est leuior: sed coram oculis ferre cõpul¬
sa iuctoriam Maximi et interitũ Gratians.
Alta lit& uulnera: quod fatendũ est proximus
nobis italus & contiguus ostendat hyspanus : sed
iñ dolore sũmo habet suũ uterq solatiũ. Tyran¬
nidem ille non uidit. hic tyrãnitidiũ uidit. Nos
primi impetum belue furentibus ex cxpimus nos
sęuitiam eius ĩnocentiũ sanguine: uos cupidita.¬
tem publica pauꝑtate satiauimus. Apud nos se¬
met ȩxercuit trudelitas iam secura & adhuc in¬
ops auaritia: alibi malũ publicũ aut cepit̃ aut
destitit. In gallia sedit qusse nobis calamitate
contulerat. t̾xrãnum et cũ aliis tulimus et soli
Quid ego referam uacuatas municipibus suis
ciuitates. Impletas fugitiuis nobilibus solitudi¬
nes. quid ꝑfunctoꝵ honoribus sũmis uirorum

Expanded text:
Gallia malis? quae ex omnibus terris, quas illa Gallia malis? quae ex omnibus terris, quas illa pestis insederat, haud injuria tibi vindicas privilegium miseriarum, non auribus modo, quarum sensus est levior, sed coram oculis ferre compulsa victoriam Maximi, interitum Gratiani. Alta licet vulnera, quod fatendum est, proximus nobis Italus, et contiguus ostendat Hispanus; sed in dolore summo habet suum uterque solatium. Tyrannidem ille non vidit, hic tyrannicidium vidit. Nos primi impetum belluae furentis excepimus, nos saevitiam ejus innocentium sanguine, nos cupiditatem publica paupertate satiavimus. Apud nos semet exercuit crudelitas jam secura, et adhuc inops avaritia. Alibi malum publicum aut coepit, aut destitit; in Gallia sedit. XXV. Quis se nobis calamitate contulerit? Tyrannum et cum aliis tulimus, et soli. Quid ego referam vacuatas municipibus suis civitates, impletas fugitivis nobilibus solitudines? quid perfunctorum honoribus summis virorum
Abbreviated transcription (Latin):
armatum. Nolo tamen usq quaq nuserorum
uel factum honerare uel fatum : qui dum carni¬
tici purpurato tua se et affinitate et fauore iac¬
tanti infeliciter credunt. grauissimũ oim nefas
tecerunt affecta ĩnocentum. Intelligo ꝗͣ difficile
in locum strypulosumq deuenerim. nam cum
reuolui illud lustrale iustitiũ aures tuȩ respu¬
ant. laudes petantꝰ intersit ad p̃ntum cõmenda.¬
tionem bonorum mala decursa reputari. Contͣ
uero clementiam sũmũ benefitq̃ tuĩ malit ĩmi¬
nui ꝙͣ tristiũ enumeratione cumulari. necesse
uel tacentem publita ĩcomoda uel loquentem
aut ingratũ uirtuti. aut honerosũ esse pietati
Sed tamen Imp: exiguam sensibus tuis ĩnuinge
patientiam: nam si dultis in bonis miseriarum
recordatio est: si nautas tempestatũ: si medi¬
cos uiuat meminisse morborum. Cur non tu
quoq mala nostra audias. ut tua benefitia
cognoscas. Unde ergo ordiar nisi de tuis mea

Expanded text:
armatum. XXIV. Nolo tamen usquequaque miserorum armatum. XXIV. Nolo tamen usquequaque miserorum vel factum onerare, vel fatum, qui dum carnifici purpurato, tua se et affinitate et favore jactanti, infeliliciter credunt, gravissimum omnium nefas fecerunt affectu innocentium. Intelligo quam difficilem in locum scopulosumque devenerim. Nam cum revolvi id lustrale justitium, aures tuae respuant, laudes petant; gloriaeque intersit ad praesentium commendationem bonorum mala decursa reputari, contra vero clementia summa beneficium suum malit imminui, quam tristium enumeratione cumulari, necesse erit me, vel tacentem publica incommoda, vel loquentem, aut ingratum virtuti, aut onerosum esse pietati. Sed tamen, imperator, exiguam sensibus tuis injunge patientiam. Nam si dulcis in bonis miseriarum recordatio est, si nautas tempestatum, si medicos juvat meminisse morborum, cur non tu quoque mala nostra audias, ut tua beneficia recognoscas? Unde igitur ordiar, nisi a tuis mea
Abbreviated transcription (Latin):
terrarũ uincendo protedis: dũ ultra termi¬
nos rerũ metas naturȩ regna orientis exten¬
dis. dũ ad illos primę lucis indigenas et in
ĩpsum si quod solis cubile est festinas. Inue¬
nit tyrãnus ad scelera secretũ. oꝗ̃ paruis ue¬
niunt mala sũma principiis. Sĩt in ultimũ
prope italici generis extidiũ effrato en. len¬
tuli ludo mirinilloꝵ agmen emicuit᷑. sit bel.¬
la consulibus ancipiti marte pugnata Cilex
ꝑyrata conflauit. Sĩc ferentibus arma fugiti.¬
uis Romana du pila cesserũt ferro ergascu¬
lorũ. Quis non aud primũ noui sceleris nuntiũ
risit: nam res infra dignitate iracundiẽ
uidebatur. cũ pauci homies et insulã Britaniã¬
totius incendiũ continentis adderent. et regali
habitu exulem suum illi exules orbis induerent
At quantos parturiebat fortuna motus. quantũ
r.p: malum petit augenda: quantam tibi gloriã
restinguenda seruabat: precipue cũ perfidia du¬

Expanded text:
terrarum vincendo procedis, dum ultra termiterrarum vincendo procedis, dum ultra terminos rerum, metasque naturae regna Orientis extendis, dum ad illos primae lucis indigenas, et in ipsum, si quod est solis cubile, festinas, invenit tyrannus ad scelera secretum. O quam parvis veniunt summa mala principiis! Sic in ultimum propre Italici generis excidium, effracto Cnaei Lentuli ludo mirmillonum agmen emicuit. Sic bella consulibus ancipiti Marte pugnata Cilix pirata conflavit. Sic tenentibus arma fugitivis Romana diu pila cesserunt ferro ergastulorum. Quis non ad primum novi sceleris nuntium hominem risit? nam res infra dignitatem iracundiae videbatur, cum pauci homines, et insulanitotius incendium continentis adolerent, et regali habitu exsulem suum illi exsules orbis induerent? At quantos parturiebat fortuna motus, quantum republicae malum pestis augenda, quantam tibi gloriam restinguenda servabat? praecipue cum perfidia du
Abbreviated transcription (Latin):
terris sufficere cultorẽ. Dicã a rebellibus sara¬
tenis pęnas polluti foederis expetitas. Dicam
interdictũ scychis thanauim et imbelles arcus
etiam fugientis albani: quȩ cũq natio barba¬
rorũ robore ferotia nũo grauis unꝗͣ fuit nõs
aut boni consulit ut quie scat: aut letatur qͣsi
amica si seruiat. Persis ip̃sa r.p. nostre retro
emula. et multis Romanorũ ducũ famosa fa¬
neribus. quicꝗd unꝗͣ in princip̃es nostros iñ¬
dementius fecit extusat obsequio. deniq ipse
ille rex eius. dedignatus se ante confiteri honui¬
neni. iam fatetur tĩmorẽ ꝙ inus te tolit tem¬
plis in quibus colitur tũ legatione mutenda
gemimis sericoq prebendo ad hoc trũiphalib
biluis in tua essedra suggerendis: Et s adhuc
nomine foederatus. Iam tamen tuis cultibus tri¬
ad aurium gratiam locuturum. Triũphis tuis
galli stupeaiꝰ licebit. irasctimur dũ in remotã

Expanded text:
terris sufficere cultorem? Dicam a rebellibus Saraterris sufficere cultorem? Dicam a rebellibus Saracenis poenas polluti foederis expetitas? Dicam interdictum Scythis Tanaim, et imbelles arcus etiam fugientis Albani? Quaecumque natio barbarorum robore, ferocia, numero gravis unquam nobis fuit, aut boni consulit aut quiescat, aut laetatur, quasi amica, si serviat. Persis ipsa, reipublicae nostrae retro aemula, et multis Romanorum ducum famosa funeribus, quiquid unquam in principes nostros inclementius fecit, excusat obsequio. Denique ipse ille rex ejus, dedignatus antea confiteri hominem, jam fatetur timorem, et in his te colit templis, in quibus colitur: tum legatione mittenda, gemmis, sericoque praebendo, ad hoc triumphalibus belluis in tua esseda suggerendis; etsi adhuc non est foederatus, jam tamen tuis cultibus triad aurium gratiam locuturum, triumphis tuis Gallicis, stupeas licebit, irascimur. Dum in remota
Abbreviated transcription (Latin):
Miremur in urbibus tius & atius populis te ui¬
deri: quẽ fere nulla in solo suo natio externa
non uidit. idq ĩta trebro ut pene tam notus sit
barbaris uultus iste ꝗ̃ nobis. Nec frustra cũ xta¬
tes omes foris. hyemes domi ducens cũubus. ho.¬
stidusq pari sorte anni spatia diuiseris. et si qui
forte sunt barbaroꝵ: qui non dũ uirtutis tuȩ
fulmen excȩꝑint. nominis tui flatu ꝑtussi ter
rore at afflati quiescant. Tua enĩ Imp: auspi¬
tia non heȩ tantũ gentes tremunt.quas ab orbe
nostro siluarũ interualla et flumina montesꝙ
distinguut. sed quas xternĩs ardoribus in acces¬
sas. aut continua hyeme seꝑatas. aut interfusis
equoribus abiunctas natura distirminat. Non
ocrano indus nec frigore bosforanus: nõ arabs
medio solo securus est quo uix ꝑuenerat nomẽ
ante Romanũ accedit ĩmꝑium. Dicã ne ego
receptos inseruitiũ gothos castris tuis militẽ

Expanded text:
Miremur in urbibus tuis, et a tuis populis te viMiremur in urbibus tuis, et a tuis populis te videri, quem fere nulla in solo suo natio externa non vidit, idque ita crebro, ut pene tam notus sit barbaris vultus iste quam nobis? Nec frustra, cum aestates omnes foris, hyemes domi ducens, civibus hostibusque pari sorte anni spatia diviseris: et si qui forte sunt barborum, qui non virtutis tuae fulmen exceperint, nominis terrore perculsi et velut afflati quiescant. Tua enim, imperator, auspicia non hae tantum gentes tremunt, quas ab orbe nostro silvarum intervalla, vel flumina, montesve distinguunt, sed quas aeternis ardoribus inaccessas, aut continua hyeme separatas, aut interfusis aequoribus abjunctas natura disterminat. Non oceano Indus, non frigore Bosphoranus, non Arabs medio sole securus est; et quo vix pervenerat nomen ante Romanum, accedit imperium. Dicamne ego receptos ad servitium Gothos, castris tuis militem,
Abbreviated transcription (Latin):
cipum mos fuit quos loquor notũ est qui maic¬
statẽ regiam numini et uulgari putabant. nisi
cos iñtra repositũ palatinȩ eđis inclusos tanq̃ ale¬
quod uestale secretũ ueneratio occulta cõsũlus¬
set: nĩsi intra domesticam urbem ĩacentes ũmbrã¬
solitudo prouisa et silentia late conciliata ual.¬
lafsent. Quin si quando in lucẽ uenire et dĩem
ferre potuissent. lecticis tensisq subuecti. et den¬
sissima circum supraq cooperti uiroꝵ armoꝵg
testudine sensim atq innumerũ mouebãtus
Tum longe populus abigebatur. nec otiosa uia¬
toris manus plebem uerbere sũmouibat: ut se¬
cretũ esset in publico. At noster hit omĩbus specͤ¬
tandis affertur: nec magis couẽz hunc diem
atq solem ꝗͣ nostrũ Imꝑatorẽ uideri licet. Quiñ
cũ uicinum habeant permissa fastidium: nunꝗͣ
iste mirantes explet oculos. magis magisq uisus
expetitur. et mirũ dictu presens de sideratur.

Expanded text:
cipium mos fuit, quos loquar notum est, qui majecipium mos fuit, quos loquar notum est, qui majestatem regiam imminui et vulgari putabant, nisi eos intra repositum palatinae aedis inclusos tanquam aliquod Vestale secretum veneratio occulta consuluisset, nisi intra domesticam umbram jacentes solitudo provisa et silentia late conciliata vallassent. Quin siquando in lucem venire et diem ferre potuissent, lecticis tensisque subvecti, et densissima circum supraque cooperti virorum armorumque testudine sensim atque adnumerum movebantur. Tum longe populus abigebatur, nec otiosa viatoris manus plebem verbere submovebat: ut secretum esset in publico. At noster hic omnibus spectandus affertur, nec magis communem hunc diem atque solem quam nostrum imperatorem videri licet. Quin, cum vicinum habeant permissa fastidium, numquam iste mirantes explet oculos. Magis magisque visus expetitur, et, novum dictu, praesens desideratur. XXII.
Abbreviated transcription (Latin):
in statũ imꝑatore te esse ꝗ̃ consule se fuisse
necessario fateretur. Tarquiniũ sub moueri de¬
busse. non regnum. Sed quod fatere magnas
urbes ingressi solemus. ut primũ satras edes
et dicata numini sũmo delubra uisamus: tum
fora atq gemnasia: et prosuis extenta portict¬
bus ambulachra miremur. Ita in laudibus tuis
sanctos palatĩ ritus: et priscis xquanda cerimo¬
niis instituta. uenerati gradum ad ila proferi¬
mus. quȩ in medio constituta. ad publicos usus
patentia non parti: sed in coũe conducũt: nec
parietibus: sed orbe daudũtur: nec tecto. sed
celo oꝑiũtur. uelut primũ illud est: ne statim
sũma capianiusꝙ creber egressu expectanti¬
bus populis te fateris: nec uideri modo patiens
sed facilis adiri e preximo accipĩs uota hominũ
tuoꝵ. ut quisquis ille consultor est ẽt si merue¬
rit quod est rarũ repulsam ferat. tamen uĩsi
numinis conscientiã. At quanto alter illoꝵ prin¬

Expanded text:
in statu imperatore te esse quam consule se fuisset, in statu imperatore te esse quam consule se fuisset, necessario fateretur Tarquinium submoveri debuisse, non regnum. XXI. Sed quod facere magnas urbes ingressi solemus, ut primum sacras aedes, et dicata numini summo delubra visamus, tum fora, atque gymnasia, et pro suis extenta porticibus ambulacra miremur, ita in laudibus tuis sanctos palatii ritus, et priscis aequanda cerimoniis instituta venerati, gradum ad illa proferimus, quae in medio constituta, et ad publicos usus facientia, non partim, sed in commune conducunt, nec parietibus, sed orbe clauduntur, nec tecto, sed coelo operiuntur. Velut primum illud est, ne statim summa captemus, quod crebere egressu exspectantibus populis te fateris, nec videri modo patiens, sed facilis adiri, e proximo accipis vota hominum tuorum: ut, quisquis ille consultor est, etiamsi meruerit, quod est rarum, repulsam, ferat tamen visi numinis conscientiam. At quam alter illorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
sint coacti post bellatores Tullos. Num asq sacrĩ¬
ficos et Romulos conditores: regnum usq ad
nomen odisse. Deniq ĩpsum illum Tarquinium
ex etratione postrema. hoc damnauere maledie¬
to: ut hominem libidine p̃cipitẽ: auaritia cecũ
t̃manẽ crudelitate furore uecordem uocauerãt
superbũ: et putauerũt sufficere confitiũ. Quid
si per rerũ naturam literet: ut ille Romane
libertatis auctor. regii nominis brutus osor
precariȩ reddlitus uitȩ sȩculũ tuũ cerneret stu¬
dĩis uirtutĩs parsimoniȩ. humanitatis imbutũ
ac refertũ. Nullũ toto orbe tẽrarũ suꝑbiȩ libidi¬
nis. crudelitatis extare uestigiũ. Iam te ipsum
qua publite qua priuatim uideret priscoꝵ du¬
ritia ducũ: castitate pontificũ. consulũ mode¬
ratione. petitorũ comitate uiuentem. Mutar&¬
profecto sententiam tanto post suam. et cũ Roma¬
nam dignitatem ac libertatim probaret meliort

Expanded text:
sint coacti post bellatores Tullos, Numasque sacrisint coacti post bellatores Tullos, Numasque sacrificos, et Romulos conditores regnum usque ad nomen odisse. Denique ipsum illum Tarquinium execratione postrema hoc damnaverunt meledicto; et hominem libidine praecipitem, avaritia caecum, immanem crudelitate, furore vecordem vocaverunt superbum, et putaverunt sufficere convicium. Quod si per rerum naturam liceret, ut ille Romanae libertatis assertor, regii nominis Brutus osor, precariae redditus vitae, saeculum tuum cerneret studiis virtutis, parcimoniae, humanitatis imbutum ac refertum; nullum toto orbe terrarum superbiae, libidinis, crudelitatis exstare vestigium; jam te ipsum qua publice, qua privatim videret priscorum duritia ducum, castitate pontificum, consulum moderatione, petitorum comitate viventem; mutarprofecto sententiam tanto post suam: et cum Romanam dignitatem ac libertatem probaret, meliore
Abbreviated transcription (Latin):
nũ inciperent felicitate gaudere cũ crpissent esse
felices. Tu promittendo prestanda. inuenisti tẽ.¬
pus quod nobis natura subtraxerat.:ut quos adep¬
ta solũ uuabant. etiami adipiscenda delectent
les q̃ honõnorã loca aemieterent et angustior
est materia uoluntate. nec mentt̃ etiã qͣuil
diffusam caper& imperiũ: quẽ non dũ aliqͦ
ꝓuexisti gradu. tamen dignatione solitus es
atq haud scio quibusdam consolatio ĩsta suffe¬
cerit. Iue cohortatus affatu. ille mensa beatus
ille osculo consecratus est. Ita omĩbus qui te
principe sibi ure confiderent aut processit
dignitas aut satisfecit humanitas. humanitas
inꝗͣ quȩ tam cdara Imꝑatore ꝗ̃ rara est. Nam
cum indiscreta fxlitium pedissequa sit suꝑbea
uix cuiꝗ̃ contingit et habundare fortuna et in¬
digere arrogantia. Cuius quid ita maiores no.¬
stͥros semꝑ pertesum est. ut grauiorem putaue¬
rint seruitute contemptũ. eiusq inpatientia

Expanded text:
mum inciperent felicitate gaudere cum coepissent esse mum inciperent felicitate gaudere cum coepissent esse felices, tu promittendo praestanda invenisti tempus quod nobis Natura subtraxerat, ut quos adepta solum iuvabant etiam adipiscenda delectent. lles quam honorum loca admitterent et angustior esset materia voluntate nec mentem tuam quamvis diffusum caperet imperium, quem nondum aliquo provexisti gradu tamen dignatione solatus es. Atque haud scio an quibusdam consolatio ista suffecerit. Ille cohonestatus adfatu, ille mensa beatus, ille osculo consecraprincipe sibi jure confiderent, aut processit dignitas, aut satisfecit humanitas, humanitas inquam, quae tam clara in imperatore quam rara est. Nam cum indiscreta felicium pedissequa sit superbia, vix cuiquam contigit et abundare fortuna, et indigere arrogantia. Cujus quidem ita majores nostros pertaesum est, ut graviorem semper putaverint servitute contemptum, ejusque impatientia
Abbreviated transcription (Latin):
no purifiex mentis candore ꝓficiscitur. Nã cu¬
ius est animi nec uota honunũ fatigare. nec
adhibere muneribus partẽ difticultatis sed dde¬
nuntiare prestanda: ut et ꝓlixior sit sensus bono¬
rum: nec repentina felicitas faciat attonitos et
similes reddat ingratis. Animos enĩ nostros subi¬
tis affectibus impares. perinde letĩtia aut dodor
si de prehendat extermĩat. An non illa Romana
pietatis notissimȩ mater nuncio male cãnensis
tetirrita filio redute quẽ flebat diriguit in mor¬
timi nec ꝑar esse gaudio potuit quȩ suꝑfuerat
orbitati. Consciusꝰ igitur celestis artani & naliũ
depositoꝵ mauis hominĩdus sperata procidere
ꝗ insꝑata suꝑuenire benctitia: nec ĩmerito nãq
fugitiua successuũ repentinoꝵ᷑ nec occupat: sic
relinquit. felicitas. longior est expectare secu¬
rum. It aq cũ hactinusꝰ a natura esset statutum
ut bona sua homines ante nescirent: et tũ pri¬

Expanded text:
mo purissimae mentis candore proficiscitur? Nam cumo purissimae mentis candore proficiscitur? Nam cuius est animi nec vota hominum fatigare nec adhibere muneribus artem difficultatis, sed denuntiare praestanda, ut et prolixior sit sensus bonorum nec repentina felicitas faciat attonitos et similes reddat ingratis? Animos enim nostros subitis adfectibus impares perinde laetitia ut dolor, si deprehendat, externat. An non illa Romana pietatis notissimae mater nuntio mali Cannensis exterrita, filio reduce quem flebat, deriguit in mortem, nec par esse gaudio potuit quae superfuerat orbitati? Conscius igitur caelestis arcani et naturalium depositorum mavis hominibus sperata procedere quam insperata supervenire beneficia. Nec immerito: namque fugitiva successuum repentinorum voluptas ut occupat, sic relinquit; felicitas longior est exspectare securum. Itaque cum hactenus a Natura esset statutum ut bona sua homines ante nescirent, et tum pri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ altero quisq cõuenimus conferimus. unũ
inuenire non possumus: cuius spem atq expecta¬
tionẽ non dĩcam fefelleris: sed quȩ delicatior
est querela distuleris. Solam ne me imp beniuo¬
lentiam tuam mirari putas. At ego miror etiã
memoriam. Nam cui hortensio lucullo ue uel sȩ¬
sari tam parata unꝗ̃ fuit recordatio. quã tibi sa¬
tra mens tua loco momentoq quo iusserĩs redit
omne depositũ. Utrũ aũt ipse te admones. an
ut illi maiestatis tuȩ participi deo feruntur as¬
sistere fata cũ tabulis: sic tibi aliqua uis diuina
subseruit. quȩ quoa dixeris stribat & suggerat¬
Nihilita primoribus labris polliceris quin ꝓmis¬
so fidem subdas & uerba resartias Nemo iam ne¬
mo benetitia quȩ dederis ad eo credit tempore co¬
putanda quo dederis: quia tam sunt certa q̃
spondes. ut tũ uideantur accxpta cum spondes
Iam illud ipsum quod ante ꝓmittis nõne de sũ¬

Expanded text:
cum altero quisque conferimus. Vnum cum altero quisque conferimus. Vnum invenire non possumus cuius spem atque exspectationem non dicam fefelleris sed, quae delicatior est querela, distuleris. Solamne me, imperator, benivolentiam tuam mirari putas? At ego miror etiam memoriam; nam cui Hortensio Lucullove vel Caesari tam parata umquam adfuit recordatio quam tibi sacra mens tua loco momentoque quo iusseris reddit omne depositum? Vtrum tamen ipse te admones an, ut illi maiestatis tuae participi deo feruntur adsistere Fata cum tabulis, sic tibi aliqua vis divina subservit, quae quod dixeris scribat et suggeratNihil ita primoribus labris polliceris quin promisso fidem subdas et verba re sancias. Nemo iam, nemo beneficia quae dederis ab eo credit tempore computanda quo dederis, quia tam sunt certa quae spondes ut tum videantur accepta cum spondes. Iam illud ipsum quod ante promittis, nonne de sum
Abbreviated transcription (Latin):
moren et benefitioꝵ sũmas tuoꝵ protua uolũ¬
tate ducentes. quicquid fanuliaribus tuis tribuuas
non expendi potius: sed rependi putemus. Eni¬
uero cum leuĩter cognitos aut etiam semel ui¬
sos qs nonoribus ditas. quibus et amici possent
esse contenti. non ine omĩbus uis probart amicũ
tibi esse qui bonus sit: Cuicũq quia publice man¬
datum fuerit offitiĩ premium spondetur et red¬
ditur. sibi humilitatem et tenebras suas imput&
ĩatens uirtus quȩ non obtulit se probandam
quod conscientiȩ tuȩ sufficit. Nonoratus est qui
probatus. Uelim tamen dicas unde cũ tantis
promissa ꝑsoluas. quid tui promiseris scĩas. Ne
turba confundat: ut pautior tardior tempore
quẽ modo ue decipias. Quis debitor uorecũdus
ita mutuus ad dĩem redit: ut tu quod ꝓmictis
appendis. nec imponi negligentibus arbitreris
Quotidie benefitia tua quęrimus et memoriã
conueninus: et ne singulis infidietur obliuio

Expanded text:
morem, et beneficiorum summas tuorum pro tua volunmorem, et beneficiorum summas tuorum pro tua voluntate ducentes, quidquid familiaribus tuis tribuis non expendi potius sed rependi putemus. Enimvero cum leviter cognitos aut etiam semel visos his honoribus ditas, quibus et amici possent esse contenti, nonne omnibus vis probare amicum tibi esse qui bonus sit? Cuicumque quid publici mandatum fuerit officii, praemium spondetur et redditur. Sibi humilitatem et tenebras suas imputet iacens virtus, quae non obtulit se probandam. Quod conscientiae tuae sufficit, honoratus est qui probatus. Velim tamen dicas unde, cum tantis promissa persolvas, quid cui promiseris scias, nec turba confundat, ut parcior tardiorve tempore quem modove decipias. Quis debitor verecundus ita mutuum ad diem reddit ut tu quod promittis appendis? Nec imponi neglegentibus arbitreris. Cotidie in beneficia tua quaerimus et memoriam convenimus et, ne singulis insidietur oblivio,
Abbreviated transcription (Latin):
bus aneeferrecur. Prebuisti igitur tu amicis. quo
plus ne patri prestare potusses . O beniuolentiȩ tuȩ
singulare consilium Auges tempore dignĩtatem
quȩ incrementũ ex magnitudine non hãbebat:
Renuntiantur amĩti ante filios consules. quia
ostentatrix uetustas: et illa ĩnumeris lieteraru
uulgata monumentis iactet exempla. Peritor fi¬
demꝰ predicet. et decantatũ omibus scenis ⁊hocei
dicat. et damona: quoꝵ alter in amiai mor¬
te se uadem obtulit. alter ad diem uadatȩmor.¬
tis octũrit. ut hec esse uera credamus. quȩ men¬
datĩis uatũ in plausus aptata cautarũ fidem tĩ¬
pori debent. Num prestare credendo plus possu.¬
mus. qͣ ut istos qui amititiȩ laude tensentur
amicoꝵ fuisse ꝗͣ sui diligentiores putenius. Sed
cũ instituente natura plus fere filios ꝗ̃ nos met¬
debentiũ ueretundiam quȩ in tuos confers. nõ
uis uideri prestare: sed reddere. Eteramus tibe

Expanded text:
bus anteferretur? Praestitisti igitur amicis, quo bus anteferretur? Praestitisti igitur amicis, quo plus nec patri praestare potuisses. O benevolentiae tuae singulare consilium! Auges tempore dignitatem, quae incrementum ex magnitudine non habebat. Renuntiantur amici ante filios tuos consules, quia ostentatrix vetustas, et illa innumeris litterarum vulgata monumentis jactet exempla. Pirithoi fidem praedicet, et decantatum omnibus scenis Phocaei dicat et Damona, quorum alter in amici morte se vadem obtulit, alter ad diem vadatae mortis occurrit. Ut haec esse vera credamus, quae mendaciis vatum in plausus aptata cavearum, fidem tempori debent: num praestare credendo plus possumus, quam ut istos, qui amicitiae laude censentur amicorum fuisse, quam sui diligentiores putemus? Sed cum instituente natura plus fere filios, quam nosmetdebentium verecundiam, quae in tuos confers, non vis videri praestare, sed reddere. Geramus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
fortuna prestantior. Cũ fide ac facultate paribus
agas et familiaribus tuis Imp. tribuas quod e¬
priuatus optaras. Quanꝗͣ quȩ capere uota potue¬
runt: quod plȩriq te princĩpe consecuti sunt
Necnunc de uͥs honoribus loquor quos in quȩ¬
cunq conferre ĩmꝑatori necesse est. Dux aliꝗs
euchitur: exipit disciplina: castrorũ prifectus
attollitur. Imponendũ est prouintĩis caput. cõ¬
sul treatur. habiturus est nomẽ annus. Ita in
sũmis illis pulthẽrimisq benetitiis est aligua pñ¬
tis utilitas. A te noua benignitate is amitis ho¬
nos habitus est. qui totus esset illaf quibus
deferebatur. nihilq ex eo ad te redundaret nisi
dandi ucduptas. Cui cum essent domi filii geminȩ
ale spes oculiq rei .p. dilatis eorũ magistratib
amicos consulatus ornauit. si me hercułe uir ille
diuinus felicitatis publicȩ auctor parens tuus ui¬
ueret. quid aliud ex spectasset a filio ꝗut nepoti¬

Expanded text:
fortuna praestantior, cum fide ac facultate paribus fortuna praestantior, cum fide ac facultate paribus agas, et familiaribus tuis imperator tribuas, quod privatus optaras. Quanquam quae capere vota potuerunt, quod plerique te principe consecuti sunt? Nec nunc de his honoribus loquor, quos in quemcumque conferre imperatori necesse est. Dux aliquis evehitur? Exigit disciplina castrorum. Praefectus attollitur? Imponendum est provinciae caput. Consul creatur? Habiturus est nomen annus. Ita in summis illis pulcherrimisque beneficiis, est aliqua praestantis utilitas. A te, nova benignitate, is amicis honos habitus est, qui totus esset illorum, quibus deferebatur, nihilque ex eo ad te redundaret nisi dandi voluptas. Cui cum essent domi filii, geminae illae spes oculique reipublicae, dilatis eorum magistratibus amicos consulatu ornavit. Si mehercule vir ille divinus, felicitatis publicae auctor, parens tuus viveret, quid aliud exspectasset a filio, quam ut nepoti
Abbreviated transcription (Latin):
quibus militaris rei fũmam: quibus consilio¬
rum tuoꝵ archana cõmuteres. Ergo cũ duplex
fuerit istt dilectus. unus ex iudit̾io. alter ex
fato incertũ meliores uiros sapientia tua a for¬
tuna quesiuerit. cũ tales uel accrptos habeas uł
repertos: ut et illi meruerint teneri. et isti de¬
buerint cooptari. Nec quis im̃peratorum unꝗͣ
putauit amicitiȩ cultũ in regia laude ponendũ
humilis hȩc uirtus. dubiũq an uirtus iuditaba¬
tur. nec palatiis digna: sed ꝑiculis habebatur. In¬
de facilius inueneris qui pecuniam exerario ꝗͣ
qui ex animo fĩdem promserint. Optumos ile
aitabat. non ẽt diligebat. prodesse nouerat. ama¬
re nesciebat. Tu amititiam nomẽ ante priuatũ
non solum intra aulam uocasti. sed iñdutam pur¬
pura auro gẽmisq redimitam solio recepisti
rebus non uerbis asseruisti principis mentem
tanto in suos benigniorẽ esse debere quanto sit

Expanded text:
quibus militaris rei summam, quibus consilioquibus militaris rei summam, quibus consiliorum tuorum arcana committeres? Ergo cum duplex fuerit iste dilectus, unus ex judicio, alter ex fato, incertum meliores viros sapientia tua, an fortuna quaesiverit, cum tales vel acceptos habeas, vel repertos, ut et illi meruerint teneri, et isti debuerint cooptari. XVI. Ecquis imperatorum unquam putavit amicitiae cultum in regia laude ponendum? Humilis haec virtus, dubiumque an virtus judicabatur, nec palatiis digna, sed periculis habebatur. Inde facilius inveneris, qui pecuniam ex aerario, quam qui ex animo fidem prompserint. Optimus ille ditabat, non etiam diligebat, prodesse noverat, amare nesciebat. Tu amicitiam, nomen ante privatum, non solum intra aulam vocasti, sed indutam purpura, auro gemmisque redimitam, solio recepisti, reque, non verbis asseruisti, principis mentem tanto in suos benigniorem esse debere, quanto sit