comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamus necessarii. correptus. & ꝓductus.
correptus. ẽ: quotiessine ulla mora
uocis mediassyllaba senuntiam: ut
moenia. tabula: ꝓductus ẽ: quoties
media ssyllabas cũ aliqua mora
uoci sex primimꝰ: ut fortuna. natura.
sy llaba quae inuerbis .i. correpta
ꝓferunt᷑ : cũ in mediũ uenerint. & ip¬
sũ .i. in .e. mutauerint. utlegis. lege
legere : ubiq breuiant᷑. excepto cũ
atrib excipiunt᷑ consonantib .b. &
.m. & .t. ⁊ ut legebã. legemus. leget᷑:
Cetera: melius accentib colligunt᷑.
quiaccentꝰ intrissyllabis. & tetra¬
fyllabis. & deinceps. ita consideran¬
dus ẽ : ut sique rat᷑ amicissimorũ quib
syllab const& edicimus : Primã bre¬
Tertiã : longã positionẽ ⁊ Quartã:
breuẽ accentu: qui cũ dicimꝰ. amicis¬
simus: penultimã cũ breui accentu
inuenimus: quintã. accentulongã.⁊
Vltima uero qualissit: ꝑ singulas
parte sorationis monstrabim inora¬
tione subiecta: DEULTINUS SILA¬

Expanded text:
tamus necessarii, correptus et productus. tamus necessarii, correptus et productus. correptus est, quoties sine ulla mora uocis medias syllabas enuntiamus, ut moenia, tabula. productus est, quoties medias syllabas cum aliqua mora uocis exprimimus, ut fortuna, natura. la quae in uerbis i correpta proferuntur, cum in medium uenerint et ipsam i in e mutauerint, ut legis lege legere, ubique breuiantur, excepto cum a tribus excipiuntur consonantibus b et m et t, ut legebam legemus legetur. cetera melius accentibus colliguntur. qui accentus in trisyllabis et tetrasyllabis et deinceps ita considerandus est, ut si quaeratur amicissimorum quibus syllabis constet, ediscimus primam bretertiam longam positione; quartam breuem accentu, quia, cum dicimus amicissimus, penultimam cum breui accentu invenimus, quintam accentu longam; ultimam vero qualis sit, per singulas partes orationis monstrabimus in oratione subjecta. 6. De ultimis sylla
Abbreviated transcription (Latin):
nent :cor reptã hab& . qi: Diad consio¬
inem: ꝓdlictã ÷ colo colis. breuis . co.
colontolas ꝓducta: placo placas.
ꝓducta. plał placeo. places. cor rep¬
ta: pareo. pares. id ẽ. appareo. siue
obcẽpero: ꝓducta. pa: Paro. paras.
idest p̃paro. & paria paris correp¬
ta Larentes cũ parentes signi ficat.
ꝓducta . pa. Cũ genitores. correp¬
ta sicut & parientes: Id .ẽ. sineutri
generis . ẽ. corripit᷑. simasculini
ꝓducit᷑. in utroq numero: Leuitas.
siins tabilitatẽ mentis signif: aut
pusillitatẽ ponderis. breuis. ẽ. le:
Silentatẽ tactus. unde ligna medifi¬
tio leuigata dicunt᷑. longa .ẽ. Le:
DENUEDUS SILLABIS:
Cediassillabas. trib modiscog¬
noscimus: Positione : & diptongis.
& accentu: sed de positione & dip¬
tongis. supra tractauim: Accentꝰ
aut̃ quasi ad cant᷑ dictꝰ: qđ ad cantile¬
nc̃ uocisnos facit cognoscere spl
Quiuocis accentꝰ duosunt: adea quae trac¬

Expanded text:
nent, correptam habent ci; si ad concisnent, correptam habent ci; si ad concisionem, productam. colo colis, breuis co; colo colas, producta. placo placas, producta pla; placeo places, correpta. pareo pares, id est, appareo siue obtempero, producta pa; paro paras, id est, praeparo, et pario paris, correpta. parentes, cum apparentes significat, producta pa; cum genitores, correpta, sicut et parientes. idem, si neutri generis est, corripitur; si masculini, producitur in utroque numero. leuitas, si instabilitatem mentis designat aut pusillitatem ponderis, breuis est le; si lenitatem tactus, unde ligna in aedificio leuigata dicuntur, longa est le. V. de mediis syllabis medias syllabas tribus modis cognoscimus, positione et diptongis et accentu. sed de positione et diptongis supra tractauimus. accentus autem est quasi adcantus dictus, quod ad cantilenam uocis nos facit cognoscere syllabas. qui uocis accentus duo sunt ad ea quae trac
Abbreviated transcription (Latin):
odio odi cũ odero: sero seui: cũ seue¬
cũ cauero: Itẽ contrt inueniunt᷑. qua in
p̃senti tẽpore ꝓducta sunt: & in p̃teri¬
to breuiant᷑: ut sunt hac: pono. po¬
sui: cogo coegi . do. dedi sto. steti:
ltẽ: omnia uerba quae in p̃teritis an¬
te crescunt.: in primissy llabis breui¬
antur : ut pend o. pependi tondo.
totondi posco po posci. curro. cui¬
curri. tendd. tetendi pello pepu¬
li : ltẽ in uerbisque eisdẽ litge ris
scribunt᷑ : notandũ. qđ liber silibitirr
significat. aut corticẽ: breuẽ hac &
li. siliberũ: Longã : pila. siuas
tectũ: longã : Plaga. cũ dima signif.
breuis . ẽ. pla: cũ uindictt̃: longa :
palus. palu dis: breuis. pa: palus. pa¬
li: longa : populus cũ uulgus signif.
breuis ẽ. po: cũ arborẽ : Longa: Ni¬
tens. anitore: breuis. ni: anisu: lon¬
gti ltẽ educo. educis. longa du: edu¬
co. educas. Id ẽ. nutrio: breuis: conci¬
do decido incido. occido siad ca sũ ꝑti¬

Expanded text:
odio odi cum odero, sero seui cum secum cauero. item contra inueniuntur quae in praesenti tempore producta sunt et in praeterito breuiantur, ut sunt haec, pono posui, cogo coegi, do dedi, sto steti. item omnia uerba quae in praeteritis antecrescunt in primis syllabis breuiantur, ut pendeo pependi, tondo totondi, posco poposci, curro cucurri, tendo tetendi, pello pepuli. item in uerbis quae eisdem litteris scribuntur, notandum quod liber, si librum significat aut corticem, breuem habet li; si liberum, longam. pila, si uas tectum, longam. plaga cum clima significat, breuis est pla; cum uindictam, longa. palus paludis, breuis pa; palus pali, longa. populus cum uulgus significat, breuis est po; cum arborem, longa. nitens a nitore, breuis ni; nitens a nisu, longa. item educo educis, longa du; educo educas, id est, nutrio, breuis. concido, decido, incido, occido, si ad casum perti
Abbreviated transcription (Latin):
.I. &u. plerumq in consonantiũ¬
potestatẽ transeunt Cũ aut ipse¬
interse geminantur. ut iumentũ.
uinũ : aut cũ aliis uocalibus iungun¬
tur: ut ianua. iecur. iocus. uanitas.¬

Expanded text:
erumque in consonantpotestatem transeunt, cum aut ipsinter se geminantur, ut iumentum, uinum, aut cum aliis uocalibus iunguntur, ut ianua, iecor, iocus, uanitas
Abbreviated transcription (Latin):
omnes uocales. sunt dichronȩ¬
hoc .ẽ. & breuib syllabis ha¬
biles & longis. quomodo
illos breuesnatura ꝑmanent
ltaq oins litterȩ quib utimur
lic& .UIII. & consonantes un

Expanded text:
omnes vocales sunt dichronhoc est, et brevibus syllabis ha longis, quomodo illos breves natura permanent. Itaque omnes litterae quibus utimur licet octo, et consonantes un
Abbreviated transcription (Latin):
quoties locũ tenens consonantis.
alterã antese in eadẽ parte matio
breuiserat. semꝑ eã positione faci¬
aelonoti. ut maius. peiuriũ: un

Expanded text:
quoties, locum tenens consonantis, alteram ante se in eadem parte oratiobreuis erat, semper eam positione faciat longam, ut maius, peiurium: un
Abbreviated transcription (Latin):
pedibus suꝑ fuit: sicut hoc qđ itẽ po¬
nunt . ẽ : Omĩa uincitamor: & nosce¬
damus amori: ubi mor ideo potuit
ꝓduci: quia postemensos pedes inte

Expanded text:
pedibus superfuit, sicut hoc, quod item ponunt, est: Omnia vincit amor, et nos cedamus amori. Ubi mor ideo potuit produci, quia post emensos pedes inte
Abbreviated transcription (Latin):
aduplicilittera .⁊. ut me ten¬
tius. aut a duab. consonantibus
ut agri. uł acres: falluntur¬
orationis breuẽse quit᷑ uocalẽ:
potest eã ꝓducere si sic poeta

Expanded text:
a duplici littera z, ut Mezetius, aut a duabus consonantibus, ut agri uel acres, falluntuorationis breuem sequitur uocalem, eam producere, si sic poeta
Abbreviated transcription (Latin):
Sed de eisdem consonantibus. septẽ
dicuntur semiuocales .f.l. in .ii.
r .s.x. : Ceterae nouem: mutae
sex tã uocalem: & .t. septimam
decimã consonantẽ. ꝓpter greca
uerba quibus consuete utantur ad

Expanded text:
 de iisdem consonantibus septem dicuntur semivocales, f, l, m, n, r, s, x, caeterae novem mutae, sextam vocalem, et z decimam septimam consonantem, propter Graeca verba, quibus consuete utimur, a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter auctoritatẽ nominis
toritatẽ dominici sermonis.
& enĩ: tantũ nomine discre¬
pat: Ceterũ: & figura &¬
potestate nostrũ. A. equi¬
R. ñr̃o & figura distat & no¬
mine: Forro. H. & .c. hoc

Expanded text:
pter auctoritatem nominis toritatem dominici sermonis, tenim tantum nomine discrepat, ceterum et figura potestate nostrum a aequir nostro et figura distat et nomine. Porro η et ω hoc
Abbreviated transcription (Latin):
bat: Luxerat orbi. quae modo in toto
species ꝓbat᷑ : orbe cũ scaẽ pia parsfidei:
ful geat xp̃oreliquos tenebris: obru¬
at error: Sic meo quase fer& actusora:
cuncta nicetȩ dominus secund&: donec
optatã patriã uehat᷑: Letus a durbẽ
DEACETROTE TRAMETROCATALECTICO:
etrũ dactilicũ tetra metrũ cata¬
lecticũ: constat ex sponđ. & dacđ. ca¬
lecto dacđ. sponđ .: quo usus .ẽ. scsam¬
brosius in p̃catione pluuiae: cuiꝰ exor¬
diũ hoc ẽ: Squalent arua solipuluere
multo: Pall& siccusa gert̾ra faciscit:
nullus roris honos nulla uenustas:
quando nulla uir&. gr̃a florũ: tellus
dura sitit. ne scia roris: fonsiã nescit

Expanded text:
bat, Lux erat orbi. Quae modo in toto bat, Lux erat orbi. Quae modo in toto species probatur, Orbe, cum sanctae pia pars fidei Fulgeat Christo, reliquos tenebris Obruat error. Sic mea qua se feret actus hora, Cuncta Niceta Dominus secundet, Donec optatam patriam vehatur Laetus ad urbem. 19. De metro tetrametro catalectico. Metrum dactylicum tetrametrum catalecticum constat ex spondeo, dactylo, catalecto, dactylo, spondeo; quo usus est sanctus Ambrosius in pdium hoc est: squalent arua soli puluere multo, / pallet siccus ager, terra fatescit, / nullus roris honos, nulla uenustas, / quando nulla uiret gratia florum. / tellus dura sitit nescia roris, / fons iam nescit
Abbreviated transcription (Latin):
nera metrorũ. eadũtaxat quae magis
usuihaberi repperimꝰ: parũꝑ cõme¬
um. penta metrũ : qđ constat exsponđ
pollens: sese magnificis decorat actis:
Dũ currus celeres egyptiorũ: iunctis
equitib. grauiq turba: rubrimarmo¬
ris. enecat fluentis. Adiutor ualidus
mea salutis: plebẽ demedio tulit
ꝓ fundo: custos & genitor salusq uera:
Hic ẽ. hic dñsm̃s & altor: ipsũ conspicua
sacrabo laudẽ : qui. ẽ ꝓgenitor mei pa¬
rentis: ipsũ uocib. arduis fatebor:
quibellũ tulit obruitq fortes: dignus¬
dacđ. duobus trocheis: cuimetro: post
hoc metro: sc̃s antistes paulmꝰ. sextum
beatifelicis c̃fessoris librũ cõposuit:
Cuius principiũ . ẽ: Lamne abis & nõs ꝓ¬
perans relinquis quos tam̃ sola regio¬
ne linquis: Sẽ ꝑ ad nixa sine fine & cu:
mente futurus: & paulo post dicit: Sicut
egipto pereunte quondã: Noctis & dense
tenebrisoꝑta: qua dĩuiui sicra gensage¬

Expanded text:
nera metrorum, ea dumtaxat quae magis nera metrorum, ea dumtaxat quae magis usui haberi reperimus, parumper commeum pentametrum, quod constat ex spondeo pollens. / sese magnificis decorat actis, / dum currus celeres Aegyptiorum / iunctis equitibus grauique turba / rubri marmoris enecat fluentis. / adiutor ualidus meae salutis / plebem de medio tulit profundo. / custos et genitor salusque uera! hic est, hic dominus meus et altor. / ipsum conspicua sacrabo laude, / qui est progenitor mei parentis. / ipsum uocibus arduis fatebor, / qui bellum tulit obruitqdactylo et duobus trocheis, cui metro post Hoc metro sanctus antistes Paulinus sextum beati confessoris Felicis librum composuit, cujus principium est: Jamne abis et nos properans relinquis, Quos tamen sola regione linquis Semper adnixa sine fine tecum Mente futurus. Et paulo post dicit: Sicut Aegypto praeeunte quondam, Noctis et densae tenebris operta, Qua Dei jussu sacra gens age
Abbreviated transcription (Latin):
dũ faciunt aquae tactũ atq uaporem:
peret᷑ a c̃ sonante &li quida : int̃ cõmu¬
nes syllabas deputauer̃: ut uirgilius:
astusq pluuiasq & agentes frigora
aspera silua: Lappeq tribuliq
absint fuge pabula locta : qđ nunc¬
poete in eadẽ parte orationis. ut supra
docum. magis fieri oportere decernuft.
Id .ẽ. uocalẽ infine uerbi correptam
quae excipit᷑ alit tera. ⁊ int̾ cõmunes
syllabas deputauit : curiq ⁊ephy¬
synalipha utebat᷑: Siquidẽ . & .m. ubi
uoluit infine uerbi positã: a suꝑ ue¬
nientis uocalis absũptione reseruauit:
ut. iterũ iterũq monebo &. Longã¬
uocalẽ longã remanere ꝑmisit:
ut . si peccori apib quanta experi¬
uiauit : ut. & multũ formose uale ua¬
re scruauit : ut ullã morã fecere : neq
posteriores poeta sut dixi distinctius
obseruare repperies : DEMETROFALLEVCI
erũ quia demetroheroico quae uide¬
bant᷑ tractauim: lib& & aliorũ ge¬

Expanded text:
dum faciunt aquae tactum atque uaporem dum faciunt aquae tactum atque uaporem peretur a consonante et liquida, inter communes syllabas deputarunt, ut Virgilius: aestusque pluuiasque et agentes frigora aspera silua / lappaeque tribulique absint, fuge pabula laeta poetae in eadem parte orationis, ut supra docuimus, magis fieri oportere decernunt. idem uocalem in fine uerbi correptam, quae excipitur a littera z, inter communes syllabas deputauit, ut eurique zephisynalipha utebatur, siquidem et m, ubi uoluit, in fine uerbi positam a superuenientis uocalis absumptione reseruauit, ut iterum iterumque monebo Verguocalem longam remanere permisit, ut: sit pecori, apibus quanta experiuiauit, ut: et multum formose uale uareseruauit, ut: ulla moram fecere, neque posteriores poetas, ut dixi, distinctius obseruare reperies. XVII. de metro falleucio uerum quia de metro heroico quae uidebantur tractauimus, libet et aliorum ge
Abbreviated transcription (Latin):
ansolutis syllabis iuxta qđ supra
monstrauimus. dactilũ fieri uoluerit
A & mexemplis antiquorũ inue¬
nIunt᷑ aliquotiens duospondei in fine
uersus : sic̃ & duodactili ñ nũ quã : ut s
illa maronis : at tuba t̾ribilẽ sonitũ
ꝓcul excitathorrida: & auel eues ocre¬
rarissime : inueniat᷑. nsi ita ordinatum
ut & dactili qͥ infine . ẽ. ultima syllaba
ꝑsynaliphã sequentiuer sui iungat᷑: &
spond qui inquinta regione. ẽ . R. litte¬
rã habeat alteric̃sonanti ł p̃positã
uł subiectã: cui duritia ꝑ adiectã uoca¬
lẽ leuigata : dacł sentiat᷑ in sono. cum
pareat sponđ inscripto : qđ utrũq ut fi¬
at: exẽplis supra monstrauimꝰ: qui & ali.¬
is in metrico opere regulis multũ libere
ute bant̾: quas moderni poete distincti¬
us adcerte normã definitionis obseruare
maluer̃. Nã & uocalẽ breuẽ quae .a.q.
& .u. & uocali qualib& exciperet᷑ uo¬
luer̃ ẽẽ cõmunẽ : ut lucre tius: qua cali¬

Expanded text:
an solutis syllabis, iuxta quod supra an solutis syllabis, iuxta quod supra monstrauimus, dactylum fieri uoluerit  exemplis antiquorum inueniuntur aliquoties duo spondei in fine uersus, sicut et duo dactyli nonnumquam, ut sunt illa Maronis: at tuba terribilem sonitum procul excitat horrida; et: aut leues ocrerarissime inueniatur, nisi ita ordinatum, ut dactyli qui in fine est ultima syllaba per synalipham sequenti uersui iungatur, et spondeus qui in quinta regione est r litteram habeat alteri consonanti uel praepositam uel subiectam, cuius duritia per adiectam uocalem leuigata, dactylus sentiatur in sono, cum pareat spondeus in scripto. quod utrumque ut fiat, exemplis supra monstrauimus. qui et aliis in metrico opere regulis multum libere utebantur, quas moderni poetae distinctius ad certae normam definitionis obseruare maluerunt. nam et uocalem breuem, quae q et u et uocali qualibet exciperetur, uoluerunt esse communem, ut Lucretius: quae cali
Abbreviated transcription (Latin):
barũ : Auctoritate aut̃ c̃ tẽpnit̾ regu¬
la grã maticorũ : ut sedulius melau¬
sula carminis cuiꝰ supra memini. cũ
dixiss& gła magna patri semꝑ
syllabã hab& Longã : unde ueras cansio
uersusistius: hac. ẽ: cũ sanc: sponđ: to
gł am scaẽ & in diuiduȩ trinitatis clara
uoce decantar&: neglex itregulã grãma
tice dispositionis: idem ipse in carmine
paschali: Sic ait ipse docens ego in patre
dactł: ipsedo : dacđ: cense trocheus
ginpa : sponđ: ablata .o. ꝑsynali¬
phã: aut si scandere uis censego & fa¬
cere dacđ : c̃tra morẽ ipsius sedulii.
quẽ ꝑ om̃ia seruauit. agis. ut inmunis
st& uocalis. altera suꝑ ueniente uoca¬
li de foris: Idẽ meodẽ opere : clari
nis aꝑtius cõmendar&. p̃ter posuit or¬
dinẽ disciplinȩ secularis: Idẽ iterũ. scri¬
modo scandendũ iudicauerit: uideat qui
potest. utrũ iudeoꝵ duosspondeos
quinta & sexta regione c̃tra morem:

Expanded text:
barum. Auctoritate autem contemnitur regubarum. Auctoritate autem contemnitur regula grammaticorum, ut Sedulius in clausula carminis, cujus supra meminimus, cum dixisset: Gloria magna Patri, semper syllabam habet longam. Unde vera scansio versus istius haec est: cum san spondeus, cto gloriam sanctae et individuae Trinitatis clara voce decantaret, nticae dispositionis. idem ipse in carmine paschali: sic ait ipse docens, ego in patredactylus, ipsedo dactylus, cense trocheus, ginpa spondeus, ablata o per synalipham, aut si scandere uis censego et facere dactylum, contra morem ipsius Sedulii, quem per omnia seruauit, agis ut inmunis stet uocalis altera superueniente uocali de foris. idem in eodem opere: clarifnis apertius commendaret, postposuit ordinem disciplinae saecularis. idem iterum: scrimodo scandendum iudicauerit, uideat qui potest, utrum Iudaeorum duos spondeos quinta et sexta regione contra morem,
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ exẽplũ: Italiã se quimꝰ fugientẽ
sepiuserat nominaturus a ppellare
ualebat. nisi aut syllabã. que natu¬
ra breuis. erat. ꝓducer&: aut tribra¬
chũ loco dactili poner& : Siccũ deapi¬
bus loquens aluearia nominare uel¬
.l&. necessitate posuit antibachium
muersu dactili: Seulento fuerint alue¬
aria uimine texta : & paulinꝰ: quisi¬
mul acscã ꝓreligione coistis: re: con¬
tranaturã ꝓlonga posuit : quia non
alit̾ hoc nom̃ uersus examet̃ reci pere
ualebat : tale .ẽ & illud eiusdẽ: Ba¬
silicis hac iuncta trib. pat& area cunc
ponit᷑ eadẽ syllaba. dicente fortunato
hic paulina agnes basilissa. eugenia
loquens hieronimꝰ: cũ dixissa eũ max¬
ima ex parte uersib ex ametris a pud
hebreosẽẽ descriptũ. ad didit : quidał
sponđq currentes ꝓpt̃ idioma linguȩ
crebro recipiunt & alios pedes. eorun¬
dẽ quidetẽ porũ. sed ñ earundẽ sylla

Expanded text:
huius exemplum: Italiam sequimur fugientem huius exemplum: Italiam sequimur fugientem  Italiam, quam saepius erat nominaturus, appellare valebat, nisi aut syllabam, quae natura brevis erat, produceret, aut tribrachym loco dactyli poneret. Sic cum, de apibus loquens, alvearia nominare vellet, necessitate posuit antibacchium in versu dactylico, ut: Seu lento fuerint alvearia vimine texta Et Paulinus: Qui simul ac sancta pro religione coistis. Re contra naturam pro longa posuit, quia non aliter hoc nomen versus hexameter recipere valebat. Tale est et illud ejusdem: Basilicis haec juncta tribus paponitur eadem syllaba, dicente Fortunato: hic Paulina, Agnes, Basilissa, Eugenia loquens Hieronimus, cum dixisset eum maxima ex parte uersibus exametris apud Hebreos esse descriptum, addidit: qui dactylo spondeoque currentes propter idioma linguae crebro recipiunt et alios pedes eorundem quidem temporum, sed non earundem sylla
Abbreviated transcription (Latin):
tritus: in herdicouersu. eẽ. ñ potest:
forteergo sponđ. ẽ: ab sum̃te syna¬
lipha duci suocales. suꝑuentuunius:
qđ ñ facile uł a gramaticis ꝑmissum.
uł a poeti susur patũ inuenies: Tam&¬
sidixerit fortunatꝰ: uincentiihis pa¬
uersus: par . ẽ. prȩ fati: nisi forte regu¬
lã lucilii secuti sunt: qui luciliũ &e¬
miliũ. & cetera nomina quae ante .u. ha¬
bent: ñ solũ inuocatiuo. sed &iã ingeni¬
tiuo casu ꝑ unũ .i. scribi posse existi¬
mant: Quod & auccoritas saepe &
necessitas: metricorũ decreta uiolet:
Attam̃ intuendũ . ẽ. nob: quia & auc¬
toritas ñnũ quã & necessitas metrice
disciplinae: regulas licite c̃tẽpnit:
Necessitas quidẽ in his uerbis: qua ñ alit̃
inuer su poni possunt: ut s̃ ea : qu&e qua¬
tuor syllabas breues habent. italia:
tas trinitas.: qua neq dacł c̃suetum.
neq spondeũ facere possunt : qđ ꝓpͥ¬
is Nominibus maxime sol& euenire :

Expanded text:
tritus in heroico uersu esse non potest. tritus in heroico uersu esse non potest. forte ergo spondeus est, absumente synalipha duas uocales superuentu unius, quod non facile uel a grammaticis permissum uel a poetis usurpatum inuenies, tametsi dixerit Fortunatus: Vincentii Hispauersus par est praefati, nisi forte regulam Lucilii secuti sunt, qui Lucium et Aemilium et cetera nomina quae ante u habent i non solum in uocatiuo, sed et in genetiuo casu per unum i scribi posse existimat. XV. quod et auctoritas saepe et necessitas metricorum decreta uiolet at tamen intuendum est nobis quia et auctoritas nonnumquam et necessitas metricae disciplinae regulas licite contemnit. necessitas quidem in his uerbis quae non aliter in uersu poni possunt, ut sunt ea quae quattuor syllabas breues habent, ita, bastas, trinitas, quae neque dactylum consuetum neque spondeum facere possunt, quod propriis nominibus maxime solet euenire.
Abbreviated transcription (Latin):
dure naturalit̃ sonat. duriore fficitur
cũ abaliis consonantib excipit᷑ : Atq
ideo sonus ei uocalis ad ponit̾: cuitẽ pera¬
mento eiꝰ leuiget as peritas: qđ &iam
incantileni s eclesiasticis saepemeadẽ
.r. littera facere c̃suer̃. quiantiphonas
ł responsoria. ł cetera huꝰ modi quae
cũ melodia dicunt᷑ ritedicere norunt:
Sedhoc cõmemorandũ : quia cũ nomi¬
na quae in .ius. ł in .ium. t̃minatatur
duo .i. ingenitiuo habere debeant ca¬
su. duarũ &eq syllabarũ Metrici
nonnũ quã in eodẽ genetiuo casu unã
syllabã ponunt ꝓduab uł ablata
uidelic&. una .i. deduab uł amba¬
bus inunã syllabã geminatis: quã¬
uis id fieri posse : donato teste plu¬
riminegent : Dicitenĩ paulinꝰ: oblec¬
quorũ dacł infine posuisse uersiculi:
legat qđ idẽ alibi dicit: Ex coluit biiu¬
que: daccł: qui ẽ. ergo pesquartus
ar&̃: habet enĩ quattuor sillabas
longã. breuẽ. & duas longas: Epi¬

Expanded text:
dure naturaliter sonat, durior efficitur, dure naturaliter sonat, durior efficitur, cum ab aliis consonantibus excipitur; atque ideo sonus ei uocalis adponitur, cuius temperamento eius leuigetur asperitas. quod etiam in cantilenis ecclesiasticis saepe in eadem r littera facere consuerunt qui antiphonas uel responsoria uel cetera huiusmodi, quae cum melodia dicuntur, rite dicere norunt. sed et hoc commemorandum, quia, cum nomina quae in ius uel in ium terminantur duo i in genetiuo habere debeant casu duarum aeque syllabarum, metrici nonnumquam in eodem genetiuo casu unam syllabam ponunt pro duabus, uel ablata uidelicet una i de duabus uel ambabus in unam syllabam geminatis, quamuis id fieri posse, Donato teste, plurimi negent. dicit enim Paulinus: oblecquorum dactylum in fine posuisse uersiculi, legat quod idem alibi dicit: excoluit, biiuque dactylus. qui est ergo pes quartus? ariiet habet enim quattuor syllabas, longam, breuem, et duas longas. epi
Abbreviated transcription (Latin):
culis infusc& uellera pullis : lungit
nifallor & paulinus easdẽ ubi ait:¬
ast alii pictis accendunt lumina ce
regione c̃tra morẽ posuisse dicendus. ẽ:
Recipit & .r. littera solutronẽ : quã¬
uis ordine dissimili: Ibi enĩ discissis
siue c̃glutinatis uocalib syllaba c̃tra
naturã aut ad crescit. aut interit:
hic aut ea uocali quae nequaquã a scrip¬
ta .ẽ. in sono uocis assũpta. suꝑ accres¬
cere tantũ syllaba c̃sueuit: ut. illi
c̃tinuo statut ter. dena argenti:
siclonge sita culmina resꝑgebat
& laeta libidinis int̾ fectae: & idẽ in
ris erat ponere: sedita tam̃ uersus
huiꝰ modi illos scandere uoluisse re¬
or: ut additi insono uocali quã non
scribebant: dacđs potius quã exis¬
ter& : sponđs : Verbi gr̃a: interi¬
cepto: increm̃ta: int̾ifectae respe¬
rigebat : & ꝑsy naliphã denari¬
genti: qđ id eo magis .i. littera. quã
cetera c̃sonantes patit̾: quia qu&

Expanded text:
culis infuscet vellera pullis. Jungit, culis infuscet vellera pullis. Jungit, nisi fallor, et Paulinus easdeast alii pictis accendant lumina cerregione contra morem posuisse dicendus est. recipit et r littera solutionem quamuis ordine dissimili. ibi enim discissis siue conglutinatis uocalibus syllaba contra naturam aut adcrescit aut interit; hic autem ea uocali, quae nequaquam adscripta est, in sono uocis adsumpta superadcrescere tantum syllaba consueuit, ut: illi continuo statuunt ter dena argenti Isic longe sita culmina respergeba laeta libidinis interfectae Prudentius moris erat. sed ita tamen uersus huiusmodi illos scandere uoluisse reor, ut addita in sono uocali, quam non scribebant, dactylus potius quam existeret spondeus, uerbi gratia, intericepto, incerementa, interifectae, resperigebat, et per synalipham denarigenti. quod ideo magis r littera quam ceterae consonantes patitur, quia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fit : quarũ : & innratib poematibus
multa hab& exẽpla: ut paulinus:
sim ꝓfugus munditã quã benedictꝰ
ia cob fortunatꝰ : dirigit& ia cobos
t̃rabeata sagros: hic .i.&.a. discindit.
ille c̃glutinat: Itẽ paulinꝰ: parietib
nouitas lat& int̾oꝑta uetustas: Parieti
dactilũ fecit deꝓceleumatico : c̃gluti¬
natis c̃tranaturã .a. & .r. in unã sylla¬
bã : i. & .e. in alterã : Itẽ sed ulius distinc¬
paulinꝰ diuisis .u. & .i. iuxta naturam:
conscia seruitii quidgesseris & cui
tandẽ : fortuna tꝰ conexis. iux tali¬
centiã poeticã: cuitam̃ hoc opus ẽ.
cũ uir ginitatis honore : ut placeat
sponso mens moderata suo: Itẽ disiunc¬
tis eisdẽ malio ꝓ nomine paulinus:
cũ subito Aut illis corda hostib aut
huic ora: Pros ꝑ c̃glutinatis: huic
homo sirecte famulat᷑ ꝓximꝰ her&:
Maro .e. & .i. c̃iunctis: titire pascentes
a flumine reiceca pellas: Itẽ alibi
disiunctis uixta naturã: reice nema¬

Expanded text:
fit, quarum et in nostratibus poetis multa habes exempla, ut Paulinus: Sum profugus mundi, tanquam benedictus Jacob Fortunatus: Dirigit: et Jacobos terra beata sacros. Hic i et a discindit, ille conglutinat. Item Paulinus: Parietibus novitas latet intus operta vetustas. Parieti dactylum fecit de proceleusmatico, conglutinatis contra naturam a et r in unam syllabam, i et e in alteram. Item Sedulius disjuncPaulinus, divisis u et i juxta naturam: Conscia servitii quid gesseris, et cui tandem. Fortunatus, connexis juxta licentiam poeticam: Cui tamen hoc opus est eum virginitatis honore, Ut placeat sponso mens moderata suo. Item, disjunctis eisdem in alio pronomine, Paulinus: Cum subito aut illis corda hostibus, aut huic ora. Prosper, conglutinatis: Huic homo, si recte famulatur, proximus haeret. Maro, e et i conjunctis: Tityre, pascentes a flumine reice capellas. Item alibi sejunctis juxta naturam: Reice ne ma
Abbreviated transcription (Latin):
tã t̾minat: ut impius. impie
Quietiã uocatiuus dũsimilis no¬
minatiuo fuerit: regulã nominat
sequit᷑: ut haec pauꝑtas. & o pauꝑ¬
in m̃a scło. & fem̃o genere ꝓducun¬
tur : corripiunt᷑ inneutro: Ambo
& duo : sineutra sunt corripiunt᷑:
Sima sculina: ꝓducunt᷑: gen pł un¬
t̃minant᷑. longisunt: ut doctis: si
bus. breuiant᷑: utrebus Hac regula.
omnia nomina. ꝓnomina . & par¬
ticipia. c̃tinent᷑: Sed ꝓnominis
declinatio in hoc tantũ differt: qđ
in mono syllab quae uocalib: ter¬
minant᷑. ut me. te. se.tu. qui: aut
uocalib constant. ut .o. in quolib&
casu ꝓducunt᷑: Sed gẽn. cũ. us. finit᷑.
breuiat᷑. ut illius: Dat̃. uero: sicut
in nom̃e. sẽ ꝑ longus ẽ: excepto
mihi. tibi. sibi: quae in different̃ po¬
n possunt: Sic reliqui quoq casus.
regulã sumunt ex nomine : In
grecis uero : nominatiuus singular̃.
has hab& breues : a. ut eccła bap¬
tisma: As: cũgeñt dos. habuerit :

Expanded text:
tam terminant, ut impius impie. tam terminant, ut impius impie. qui etiam uocatiuus, dum similis nominatiuo fuerit, regulam nominatiui sequitur, ut haec paupertas et o pauin masculino et feminino genere producuntur, corripiuntur in neutro. ambo et duo, si neutra sunt, corripiuntur; si masculina, producuntur. genetiuterminantur, longi sunt, ut doctis; si bus, breuiantur, ut rebus. hac regula omnia nomina, pronomina, participia continentur. sed pronominis declinatio in hoc tantum differt, quod in monosyllabis quae uocalibus terminantur, ut me, te, se, tu, qui, aut uocalibus constant, ut o, in quolibet casu producuntur. sed genetiuus, cum us finitur, breuiatur, ut illius. datiuus uero, sicut in nomine, semper longus est, excepto mihi, tibi, sibi, quae indifferenter poni possunt. sic reliqui quoque casus regulam sumunt ex nomine. in Graecis uero nominatiuus singularis has habet breues: a, ut ecclesia, baptisma; as, cum genetiuus dos habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
inlitirs. n inuenit̾ hat diptengus¬
ositione autẽ : Longe fiunt sylla¬
bae modissex: cũ correpta uocalis.
aut induas desinit consonantes. ut¬
ast: aut in unã duplicẽ. ut dux¬
aut inunã desinit consõnantẽ. & ex

Expanded text:
tinis non inuenitur haec diptongusositione autem longae fiunt syllabae modis sex: cum correpta uocalis aut in duas desinit consonantes, uast; aut in unam duplicem, ut dux unam desinit consonantem et ex
Abbreviated transcription (Latin):
in longã : cũ correpta uocalis¬
in consonantẽ desinit. & excipitur¬
ab .h. littera : Estenĩ naturabreuis
inhoc: porcinũ tenuere. gregẽ. ni
gerhispidis horrens : Estuo lunta¬
te poetȩ longa: in hoc: Vir humilis

Expanded text:
 est cum correpta vocalisin consonantem desinit, et excipiturab h littera; est enim natura brevis in hoc: Porcinum tenuere gregem, ger hispidus horret. Est voluntate poetae longa in hoc, Vir humilis
Abbreviated transcription (Latin):
defterat uocalẽ: ut seduliuf: stare
choro & placidiscaelestia psallere
ternis diuina poematit psallurt
posseliquescere: nisi ipsa antecedat:
ut ponite spessibi quisque : hanc uirgi¬
lius in medio uerbo alteri consonanti¬
p̃positt̃ : ubi cõmodũ duxit. liquenti¬
huncuersũ ita scandendũ puta imus: ut¬
sit horta spondeus : turmne sponđ:
stheusnunc. spondeus : coniunctis
scilic& uocalibus qđ diptongon uocant:¬
Vnde bene donatuscũ deliquentib litte¬
ris loqueret᷑: dix̃ specialit̃ de hac: & .s.

Expanded text:
desierat uocalem, ut Sedulius: stare choro et placidis caelestia psallere ternis diuina poemata psallunt Veposse liquescere, nisi ipsa antecedat, ut ponite spes sibi quisque Vergiet in medio uerbo alteri consonanitam, ubi commodum duxit, liquentiunc uersum ita scandendum putamus ut sit horta spondeus, turMne spondeus, stheusnunc. spondeus, coniunctis cet uocalibus, quod diptongon uocannde bene Donatus, cum de liquentibus littloqueretur, dixit specialiter de hac, et s
Abbreviated transcription (Latin):
cae artis habere deside acut¬
rat. primone ces¬
se est : distantiã lit terarũ sillaba¬
rumq sedulus discat. Sunt autem
quinq uocales appellantur A.e.
I .o.u. Caterȩ om̃s. consonantes:

Expanded text:
cae artis habere desrat, primo necesse est distantiam litterarum syllabarumque sedulus discat. Sunt autem e vocales appellantur, a, e, i, o, u, caeterae omnes consonantes
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. tabulaeq & troiagazt pun¬
das: aut desinit in consonantem
& excipit᷑ ab .i. uł .u. positis inlo¬
co consonantiũ. ut aduena. ad iu

Expanded text:
rum tabulaeque et Troia gaza per undas; aut desinit in consonantem, aut excipitur ab u et i positis in loco consonantium, ut aduena, adiu
Abbreviated transcription (Latin):
phe: parante sis. themesis. sinthesis: .i.
Historologia. uł istero ꝓheron: senten¬
tiae cũ uerbis ordomutatus : Vt hic ac¬
cipiat benedictionẽ adño: & miscđiam¬
adõ salutarisuo: Prius dñs miserando
iustificat impiũ: & sic benedicendo coro¬

Expanded text:
phe, parenthesis, tmesis, synchisis. hysterologia uel hysteroproteron est, sententiae cum uerbis ordo mutatus, ut: hic accipiet benedictionem a domino, et miserio salutari suo: prius enim Dominus miserando iustificat impium, postea benedicendo coro
Abbreviated transcription (Latin):
serenitatis: qđ ita incipit: obduxere
polũ nubilacaeli : absconduntq diẽ sole
te redẽptis: Prior diluuiũ ꝑtulit atas:
ut munda r&aqua crimina terrae ÷
Sedmundata tuo sanguine t̾ra. ẽ ilam
nunc missa ferens ore colũba: Ramũ
pacifere munus oliuȩ ⁊ exutas liquido
flumine t̾ras: laeto signific& lapsa
etrũ iãbicũ senaMETRO:¬
riũ recipit iãbũ locis om̃ibus tribrachũ
richiũ loco tantũ ultimo: quo nobilissi¬
mus. his panorũ scolasticus aurelius pru¬
densclemens: scripsit proemiũ. phico¬
machiae : id .ẽ. librũ quẽ deuir tutũ uitio¬
rũq pugna herdico carmine cõposuit:
Ita enĩ inchoat: senex fidelis prima
credendiuia : abrã beatiseminis serus
pat̃ : adiecta cuius nomen auxit syl¬
laba : abrã parenti dictꝰ abrahã dõ:¬

Expanded text:
serenitatis, quod ita incipit: obduxere polum nubila caeli / absconduntque diem sole te redemptis, / prior diluuium pertulit aetas, / ut mundaret aqua crimina terrae, / sed mundata tuo sanguine terra est: / iam nunc missa ferens ore columba, / ramum paciferae munus oliuae, / exutas liquido flumine terras / laeto significet lapsa metrum iambicum senarium recipit iambum locis omnibus, tribrachinrichium loco tantum ultimo. quo nobilissimus Hispaniarum scolasticus, Aurelius Prudens Clemens, scripsit proemium psychomachiae, id est, libri quem de uirtutum uitiorumque pugna heroico carmine conposuit. ita enim inchoat: senex fidelis, prima credendi uia / Abram, beati seminis serus pater, / adiecta cuius nomen auxit syllaba, / Abram parenti dictus, Abraham d
Abbreviated transcription (Latin):
tribus : Ab animo. a corpore. extrinsec:
Hisduob tropis: uł uitu peram aliquẽ
uł ostendim: uł ornamꝰ: UII. Sinedo¬
che .ẽ. significatio pleniitellectꝰ capax
cũ plus minusue ꝓnuntiat: aut enĩ a par
topeia ẽ. nom̃ desono factũ : utcym¬

Expanded text:
extrinsecus. his duobus tropis uel uituperamus aliquem uel ostendimus uel ornamus. synecdoche est significatio pleni intellectus capax, cum plus minusue pronuntiat. aut enim totum topeia est nomen de sono factum, ut: cym
Abbreviated transcription (Latin):
nominatio ⁊ huius: multa sunt species :
aut enĩ ꝑid quod c̃tin& id qđ continetur :¬
ostendit: ut effundens hydriã incana
neq: enĩ hy dria effundebat᷑. sed quȩ
in ea c̃tinebat᷑: neclitte rȩ inmanus.
sed carta quaelitteras c̃tin&. assumit᷑:
& aspicietis : ñ enĩ arca nec plaustrũ
quo c̃tinebat᷑ arcaseaboues qͥ ducebaNT
plaustrũ ire poterant: Haec ꝑeffici¬
entẽ id qđ sit : &e contra ꝑ hoc qđ fit
sita Ex accidentib uidelic& ꝓpͥã sig¬
nificat ꝑsonã : quae fittrib modis:
abanimo: a corpore: extrinsecus
altitudinissex cubitorũ & palmo:
a quantitate corporis gigans signi¬
ficat᷑: extrinsecus: qua sumuntur:
inplures species diuidunt᷑: Discen
duntenĩ a genere : utnũ quid om̃ib
ut. auctorẽ seditionis secta nazare
ut discipulus illequẽ diligebat iħs:¬
łhunctropũ: aliquoties & dñsipse de¬
faciã tibi ocustos hominã : VI.¬

Expanded text:
nominatio. huius multae sunt species. nominatio. huius multae sunt species. aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut: effundens hydriam in cananeque enim hydria effundebatur, sed quod in ea continebatur; nec litterae in manus, sed charta quae litteras continet assumitur. t aspicietis. Non enim arca, sed plaustrum quo continebatur aqua, vel boves qui ducebant plaustrum, ire poterant. Haec et per efficientem id quod fit, et, e contra, per hoc quod fit sita: ex accidentibus, videlicet, propriam significat personam; quae tribus fit modis: ab animo, a corpore, extrinsecus.altitudinis sex cubitorum et palmo. A quantitate corporis, Goliath gigas significatur. Extrinsecus quae sumuntur in plures spedunt enim a genere, ut: numquid omnibus ut: auctorem seditionis sectae Nazarenut: discipulus ille quem diligebat Ieshunc tropum aliquoties et dominus ipse defaciam tibi, o custos hominum? V
Abbreviated transcription (Latin):
quiuidelic& tropus: & in cõmuni locu¬
tione usitatissimus . ẽ : ut cũ dicimꝰ fluc¬
tuare segetes. gẽ mare uites. floridam
iuuentutẽ. & lacteã canitiẽ : II. Cata¬
chresis ẽ : ab usio nominis aut uerbi.
ad significandã rẽ quae ꝓpria appella¬
tione deficit᷑: ut pones uectes in quatuor
angulis mensae ꝑsingulos pedes: & sex¬
tũ sagũ infronte tectiduplicis: & ibi
differt᷑ : quo illa uocabulũ habentilargi¬
utit᷑ : Pedes quippe & frons & cornua
& labiũ : hominũ tantũ s̃ & animantiũ:
Ñ & iã rerũ insensibiliũ : quae nomina
siscriptura p̃fatis reb ñ inposuiss&:
quid ꝓpͥũ his dicer& ñ haber&. Ad
hunc tropii: ꝑtin& qđ scriptũ. ẽ:
Est aut̃ hie rosolimis ꝓbatica piscina
apiscib enĩ: uocabulũ accepit : aqua:
quae nequa quã ꝓpt̃ pisces: sed adla¬
uandas ut ferunthostias collectasit:
.iII. Metalempsis ẽ. dictio: gradatim
iIII. Meto nomia. ẽ : quȩdã ueluti trans¬

Expanded text:
qui uidelicet tropus et in communi locutione usitatissimus est, ut cum dicimus, fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, et lacteam canitiem. catachresis est abusio nominis aut uerbi ad significandam rem quae propria appellatione deficit, ut: pones uangulis mensae per singulos pedes, et sextum sagum in fronte tecti duplicis, et ibi differt quod illa uocabulum habenti largialieno utitur. pedes quippe et frons et cornu et labium hominum tantum sunt et animantium, non etiam rerum insensibilium. quae nomina si scriptura praefatis rebus non inposuisset, quid proprium his diceret non haberet. ad hunc tropum pertinet quod scriptum est: Est autem Hierosolymis probatica piscina; a piscibus enim nomen accepit aqua, quae nequaquam propter pisces, sed ad lavandas ut ferunt hostias, collecta est, st. metalempsis est dictio gradatim . metonomia est quaedam ueluti trans
Abbreviated transcription (Latin):
mo: nuedealba bunt᷑: in sel mon.
montẽ dñi. montẽ uberẽ: Monscoa¬
gulatꝰ monspinguis : ut quit suspici¬
mini montes uberes : mon sinquo
do series orationis tenorẽ suũ usque
adultimũ seruat. nulla uide lic&
alia causa. uł ꝑsona mutatt : ut
inpsalmo: Ds in nomine tuo saluũ
ꝓpheta: ut auxilio dñi saluatoris
ab hostiũ insecutione liberet᷑ Coli¬
sindeton .ẽ. oratiomultis nexa con¬
uiui fic& eũ: & beatũ faci& eũ. &e
mund& in t̃ra animã eiꝰ & ñ trad&¬

Expanded text:
mo: niue dealbabuntur in Selmon. montem dei, montem uberem; mons coagulatus, mons pinguis. utquid suspicitis montes uberes? mons in quo do series orationis tenorem suum usque ad ultimum seruat, nulla uidelicet alia uel causa uel persona mutata, ut in psalmo: deus, in nomine tuo saluum propheta ut auxilio domini saluatoris ab hostium insecutione liberetur. polysindeton est oratio multis nexa conuiuificet eum et beatum faciat eum et emundet in terra anima
Abbreviated transcription (Latin):
Ropus ẽ. dictio trans lata
La ꝓpria significatione ad ñ ꝓpͥã
similitudinẽ: ornatꝰ necessitatis uecausa:
Dunt aũt tropi qͥ latine modi ł mores
int̃ p̾tari possunt: xiii: meta fora.
catȩ cresis: metalẽ sis. meto nomia.
anto no masia. epiteton sine doche
onomato peia. perifrasis. hyꝑ¬
baton. hyꝑbole allegoria. omo¬
eosis: Meta fora . ẽ: rerũ uerborũ¬
q translatio: Hac fit modi s .iIIͦI.
Abanimali. ad ammale : ab in anima
ad manimale: ab animali. ad mani¬
male : abinanimali. ad animale ÷
Ergo abanimali. ad animale : ut. quare
bent : Abinanimali. ad inanimale : ut
aperilibane portastuas: & qui ꝑam¬
aciuitate ad montẽ. & at̾ra ad mare.
quorũ nulla animã habent: ab anima¬
cẽ habent : abinanimali. ad animale:
lapis sed populus animã hab& :
Hic tropus & ad dm̃ fit multifarȩ: &¬
a uolucrib: ut . subumbra alarũ tua¬
rũ ꝓtegeme: Aferis : ut. dñs desyon
rugi& : a mẽ bris humanis: ut quis m̃

Expanded text:
tropus est dictio translata a propria significatione ad non propriam similitudinem ornatus necessitatisue causa. sunt autem tropi, qui Latine modi uel mores interpretari possunt, tridecim: metafora, catachresis, metalempsis, metonomia, antonomasia, epitheton, synecdoche, onomatopeia, perifrasis, hyperbaton, hyperbole, allegoria, homoeosis. metafora est rerum uerborumque translatio, haec fit modis quattuor: ab animali ad animale, ab inanimali ad inanimale, ab animali ad inanimale, ab inanimali ad animale. ergo ab animali ad animale, ut: quare bent. ab inanimali ad inanimale, ut: aperi, Libane, portas tuas Vulgaa ciuitate ad montem et a terra ad mare, quorum nulla animam habent. ab animacem habent. ab inanimali ad animale, lapis, sed populus animam habet. Hic autem tropus et ad Deum fit multifarie. A volucribus, ut: Sub umbra alarum tuarum protege me. A feris, ut: Dominus de Sion rugiet. A membris
Abbreviated transcription (Latin):
moeon ẽ: cũ abisdẽ litteris diuersa
uerba ponunt᷑: quȩ nimirũ figura. qđ
ad positionẽ litterarũ ꝑtin& : melius
ealingua qua scriptura . ẽ. edita reqͥ¬
rit᷑: habemꝰ tam̃ nos & intrans latione:
unde demus exẽplũ : dictũ ẽ. in psalmo:
Benediximꝰ uob̵ dedomo dñi: ds̃ dñs

Expanded text:
moeon est, cum ab hisdem litteris diuersa uerba ponuntur. quae nimirum figura, quia ad positionem litterarum pertinet, melius in ea lingua qua scriptura est edita requiritur. habemus tamen nos et in translatione unde demus exemplum. dictum est in psalmo: benediximus uos de domo domini; deus dominus
Abbreviated transcription (Latin):
us .ẽ. a sapiente corripi: quã stultoꝵ
adulatione decipi: hac figura: & po¬
etȩ. & oratores utunt᷑ : Pocta: hoc modo:
ꝑuici diuisi patuer̃ cerula ponti:
Oratoresuero: ita: heatꝰ iob solidõ
sibiq cognit intranquillitate : ad nr̃am
notitiã ꝑducend : Tactus ẽ. uerbere.
ut odorẽ suarũ uiriũ tantolatius spar¬
ger& quanto maiore aromatũ. me¬
lius ex incensione flagrar&: quo
gre gorius. se pissime usus fuisse re¬
perit᷑: & hui cemodi orationes eẽ.
reor: quas hieronimꝰ c̃cinas r& hoꝵ
decli nationes appellat: O moeop¬
toton. ẽ. cũ insimiles sonos exeunt dic¬
Inmontib comedentẽ & uxorẽ ꝑxi¬
mi sui polluentẽ. egenũ & paupe¬
rẽ c̃tristatẽ. rapientẽ ra pinas
pignꝰ ñ reddentẽ. & adi dola. le

Expanded text:
us est a sapiente corripi, quam stultorum adulatione decipi. Hac figura poetae et oratores saepe utuntur. Poetae hoc modo: Pervia divisi potuerunt caerula ponti. Oratsibique cognitus in tranquillitate ad nostram notitiam perducendus tactus est uerbere, ut odorem suarum uirium tanto latius spargeret, quanto more aromatum melius ex incensione flagraret GregGregorius saepissime usus fuisse reperitur. et huiusmodi orationes esse reor, quas Hieronimus concinnas rethorum declamationes appellat. omoeoptoton est, cum in similes sonos exeunt dicin montibus comedentem, et uxorem proximi sui polluentem, egenum et pauperem contristantem, rapientem rapinas, p
Abbreviated transcription (Latin):
Epi ⁊eusis. ẽ. eiusdẽ uerbi. in eodẽ
uersusine aliqua dilatione c̃gemi¬
natio: ut. c̃solamini c̃solamini po
repetitio eius dẽ sermonis. pal in lo¬
giȩ obtin& nom̃ : Laronomasia.
id ẽ. denominatio: dicit᷑. quotiens dic¬
tio penesimilis ponit̾ in significatio¬
ne diuersa. mutata uidelicet littera
uł syllaba: ut inpsalmo .xxi. iuxta
ebraicã ueritatẽ : Inte c̃fisisunt. &ñ

Expanded text:
epizeuxis est eiusdem uerbi in eodem uersu sine aliqua dilatione geminatio, ut: consolamini, consolamini, porepetitio eiusdem sermonis palinlogiae optinet nomen. paronamasia, id est, denominatio, dicitur, quoties dictio pene similis ponitur in significatione diuersa, mutata uidelicet littera uel syllaba, ut in psalmo XXI iuxta Hebraicam ueritatem: in te confisi sunt et non
Abbreviated transcription (Latin):
exantiquoꝵ opusculis scriptorũ excer¬
pere curaui: & quaes parsim reꝑta ip¬
se diutino labore collegerã : tibi collec¬
ta obtuli ⁊ ut quẽ ad modũ in diuinis lit¬
teris statutisq ecclesiasticis inbuere
studui: ita & in metrica arte quae diui¬
nis non .ẽ. in cognita libris: tesollerteR
instruerẽ : cui&iã defiguris. ł modis
Locutionũ. quae agrecis scemata ł tro¬
pi dicunt᷑: paruũ subicerelibellũ ñ i¬
congrue duxi : tuãq dilectionẽ sedulus
exoro utlectioni operã inpendas: illa¬
rũ maxime lit terarũ. in quibus nos
uitã habere credimus sempit̃ nam:¬

Expanded text:
ex antiquorum opusculis scriptorum excerex antiquorum opusculis scriptorum excerpere curavi, et quae sparsim reperta, diutino labore collegeram, tibi collecta obtuli, ut quemadmodum in divinis litteris statutisque ecclesiasticis imbuere studui, ita etiam metrica arte, quae divinis non est incognita libris, te solerter instruerem: cui etiam de figuris vel modis locutionum quae a Graecis schemata vel tropi dicuntur, parvum subjicere libellum non incongruum duxi; tuamque dilectionem sedulus exoro ut lectioni operam impendas, illarum maxime litterarum in quibus nos vitam habere credimus sempiternam
Abbreviated transcription (Latin):
Loquente s introducunt᷑. sine poete int̃¬
locutione: ut sehabent tragoedia & fa¬
bul&e: Drãma enĩ: latine fabula dr̃
quogenere scripta. ẽ. ubidicit᷑: quote
moeri. pedes. anquouia ducit inurbẽ
re manifesta repperit᷑ . Exegema¬
ticon uł enarratiuũ : inquo poeta
ipse loquit᷑ sineullius int̾ positione
ꝑ sonae: ut sehabent .iii. libri geor¬
gictoi: & prima pars quarti: lcẽ
lucretii carmina & hissimilia, quo
genere sunt a pudnos scriptae parabo¬
le salomonis: & ecdesiastes. quae in sua
lingua sicut & psalteriũ. metro c̃stat
ẽẽ conscripta: Coenon. ł micton. in quo
poeta ipseloquit᷑: & ꝑ sonȩ loquen¬
tes intro ducunt᷑: Vt sunt scripta. ilias
& odisia homeri & aeneidos uirgilii.
& apud nos: historia beatiiob quãuis
hac in sua lingua ñ tota poeticao: sed
partĩ rethorico. partĩsit metrico. uł rit¬
mico scripta sermone: Hac tibidulcis¬
sime fili & conleuita gudb̾te: diligent̃

Expanded text:
loquentes introducuntur, sine poetae inteloquentes introducuntur, sine poetae interlocutione, ut se habent tragoediae et fabulae. Drama enim, Latine fabula dicitur; quo genere scripta est illa Ecloga, Quo te, Moeri, pedes, an quo via ducit in urbem. re, manifeste reperitur. Exegematicon est, vel enarrativum, in quo poeta ipse loquitur sine ullius interpositione personae, ut sunt tres libri Georgici toti, et prima pars quarti; item Lucretii carmina, et his similia. Quo genere apud nos scriptae sunt Parabolae Salomonis et Ecclesiastes, quae in sua lingua, sicut et Psalterium, metro constat esse conscripta. Coenon est, vel micton, in quo poeta ipse loquitur, et personae loquentes introducuntur, ut sunt scripta et Ilias et Odyssea Homeri, et Aeneis Virgilii; et apud nos historia beati Job, quamvis haec in sua lingua non tota poetico, sed partim rhetorico, partim sit metrico vel rhythmico scripta sermone. Haec tibi, dulcissime fili, et collevita Cuthberte, diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
potest: qđ liquidius itt diffinitur:
Metrũ .ẽ. ratio cũ modulatione : rith¬
mus modulatio sineratione : Plerũq
tam̃casu quodã inuenies & ict̃ rationẽ
in richmo : ñ artificis moderatione
seruatt̃ : sec sono & ipsa modulatione
ducente: quẽ uulgares poetȩ necesse. ẽ.
rustice : doctifaciant. docte : quomodo
instar. iã bicimetri pulcherrime
factus ẽ. hy mnꝰille p̃clarus : Rexaec̃¬
ne dñe rerũ creator om̃iũ : Quierasante
scl̃ai sẽꝑ cũ patre filius : & alii ambro¬
siani ñ pauci : Itẽ. ad formã metri
trochaici: canunt hẏmnũ dedieiuditii
ꝑal fabetũ: A pparebit repentina
dies magna dm̃. fur obscura uelut noc¬
disputa uimꝰ de poematib & me¬
tris cõmemorandũ in calce quia poe¬
matos genera sunt tria : Aut enĩacti¬
uũ. łimitatiuũ . ẽ. qđ greci drã maticon
ł micticon. appellant: autenarrati
Drã maticon . ẽ. actiuũ: in quo ꝑ sonae

Expanded text:
potest: quod liquidius ita definitur. potest: quod liquidius ita definitur. Metrum est ratio cum modulatione; rhythmus modulatio sine ratione: plerumque tamen casu quodam invenies etiam rationem in rhythmo non artificis moderatione servatam, sed sono et ipsa modulatione ducente, quem vulgares poetae necesse est rustice, docti faciant docte; quomodo et ad instar iambici metri pulcherrime factus est hymnus ille praeclarus: Rex aeterne Domine, Rerum creator omnium Qui eras ante secula Semper cum patre filius Et alii Ambrosiani non pauci. Item ad formam metri trochaici canunt hymnum de die judicii per alphabetum: Apparebit repentina Dies magna Domini, Fur obscura velut nocdisputavimtris, commemorandum in calce quia poematos genera sunt tria. aut enim actiuum uel imitatiuum est, quod Graeci dramaticon uel micticon appeDramaticum est, vel activum, in quo personae