comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos benefici uocant᷑.
uos aũt nonsic. sed ꝗmaior
est inuob̾. fiat sicut uini:¬
or. et ꝙ p̃cessor ẽ sicut
ministrator. Certantibꝰ
ñ inite contentionis eos
arguit. sed formã quã se¬
quant᷑ humilitatis. mode¬
sta ricione monstrint.
Inqua tam̃ forma adobri¬
res et p̃cessores uł docto¬
res ȩccłȩ ñ modica discre
seꝙ abeis gaudeant suꝑ¬
uacuis laudib at tolli.
se ẽ: ut sic bene agentib
ꝑ humilitatẽ sint socu:
quatenus contra delrn¬
stitie sint erecti. ut et bo¬
ns innullo se preferant
et cũ priuoꝵ culpa engit.
potestatẽ ꝓtinꝰ sui prio¬
ratꝰ agnoscat.Ne em̃ pre¬
sidentis animꝰ. ad elatio

Expanded text:
ici vocantur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibusnon initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtires et praecessores, id est doctoresseque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, se est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinstitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elatio
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ et ñ nulli ex epi¬
scopis. ꝙ ad constituen¬
dũ antistitẽ fuerant
euocati impie repu
indignũ episcopatu.
hominc̃ uultu despi¬
cabilẽ. ueste sordidũ.
crine deformẽ. Ita
apło sententiȩ sani¬
oris. hȩc illoꝵ in risa
dem̃tia ẽ. Qui inlu¬
strẽ uirũ dũ uitupe¬
rare cupiunt p̃dica¬
bant. Nec aliud fa
cere his licuit quã
uero sũpto episcopal
qualẽ se quantũꝙ
prestiterit. ñ est nr̃e
facultatis euoluere.
Idẽ enĩ constantissi.
me ꝑseuerabat. qui
prius fuerat. Eadẽ
incorde eiꝰ humilitaᷤᷤ
eadẽ in uestitu eius
uilitas erat. Atoꝑ ita
plenus auctoritatis
et grẽ implebat epi¬
scopii dignitatẽ. ut
chi. uirtutẽq nͥ de¬

Expanded text:
tamen, et nonnulli ex epitamen, et nonnulli ex episcopis, qui ad constituendum antistitem fuerant evocati, impie repugindignum esse episcopatu, hominem vultu despicabilem, veste sordidum, crine deformem. Ita a populo sententiae sanioris haec illorum irrisa dementia est, qui illustrem virum dum vituperare cupiunt, praedicabant. Nec vero aliud his facere licuit, quam uero sumpto episcopatu qualem se quantumque praestiterit, non est nostrae facultatis euoluere. idem enim constantissime perseuerabat qui prius fuerat. eadem in corde eius humilitas, eadem in uestitu eius uilitas erat: adque ita, plenus auctoritatis et gratiae, inplebat episcopi dignitatem, ut chi uirtutemque de
Abbreviated transcription (Latin):
batã eccłam cõperis
monasteriũ staturt.
norũ grauisume
in sectatus ẽ.multis¬
que affectũ in iuri¬
is de ciuitate ertir¬
multo post cũ scõ hi¬
lario cõperisset. regis
penitentia potestatẽ
indultã fuisse redeum¬
di. rome ei tẽprauir
occurre. Profectus ep¬
est ad urbẽ. Cũ iam
hilarius p̃terisset. ita
eũ est uestigiis ꝓsecu¬
gratissime susceptus.
raud longe sibimona
ad episcopatũ turora¬
ce eccłȩ petebat᷑. Seb
cũ erui amonasterio
suo ñ facile posset. ni¬
ex ciuibꝰ uxoris lan¬
guorti simulato. ad
genua illiꝰ. ꝓuolutꝰ
ut egrederet᷑ obtinu¬
it. Ita dispositis iam
in itmere eiuiũ tur¬
mis. sub quadã custo¬
dia ad ciuitatẽ usq
deducit᷑. Alirũ in
modũ incredibilis
multitudo ñ solum
ex illo oppido. sed
eciã ex uicinis urbibꝰ
suffragia ferenda con¬
uenerant. Una om̃ĩũ
uoluntas. eadẽ uota.
eadẽ sententia. mar¬
tinũ episcopatu esse
dignissimũ felicẽ fore
eccła sacerdotẽ. Pauci

Expanded text:
batam ecclesiam comperissmonasterium statuit. norum, grauissime insectatus est, multisque adfectum iniuriis de ciuitate exturmulto post, cum sancto Hilario comperisset regis paenitentia potestatem indultam fuisse redeundi, Romae ei temptauit occurrere profectusque ad urbem est. Cum iam Hilarius praeterisset, ita eum est uestigiis prosecugratissime fuisset susceptus, haut longe sibi aad episcopatum Turonicae Ecclesiae petebatur; sed cum erui a monasterio suo non facile posset, Rue civibus, uxoris languore simulato, ad genua illius provolutus, ut egrederetur obtinuit. Ita dispin itinere ciuium turbis, sub quadam custodia ad ciuitatem usque deducitur. mirum in modum incredibilis multitudo non solum ex illo oppido, sed etiam ex uicinis urbibus ad suffragia ferenda conuenerat. una omnium uoluntas, eadem uota eademque sententia, Martinum epdignissimum: felicem fore tali Ecclesiam sacerdote. Pauci
Abbreviated transcription (Latin):
felicibꝰ eiꝰ actibus
inuidebat. cũ esset
annorũ quindetĩ.
raptus et catenatus
sacram̃tis militaribꝰ
implicatus est. Uno
tantũ seruo comite
contentus. cui tamen
uersa uice ut dño ser¬
ui ebat. Ad eo ut ple¬
rũq ei. et calciam̃ta
ipse detraherer. et
ipse detergeret. Ci¬
bũ cũ una caperẽt.
hic sepius ministra
Rienniũ fere añ¬

Expanded text:
felicibus eius actibus felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus, cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. triennium fere an
Abbreviated transcription (Latin):
situr marunus saba¬
riȩ pannoniorũ op¬
pido oriundus fuit.
sed intra italiã ucini
fimis. gentilib tamen.
Pat̃ etꝰ miles primus.
post tribimũ militũ
fuit. Ipse armatã mi¬
liciã. in ad olescencia
secutus. int̃ scolares a¬
las sub rege constan¬
tio. dein sub iuliano
cesare militauit. Non
tam̃ sponte. quia a
primis fe re annis
diuinã pocius seruitu¬
tẽ. sacra in lustris pu¬
eri inspirauit infanna
Nam cũ esset annorũ
decẽ. in uitis parenti¬
buf ad eccłam con fu¬
git. seq catecuminũ
fieri rogauit. Maxmi¬
rũ in modũ. totus in
dei opere conuersus.
cũ esset annorũ duo¬
decĩ. Heremũ concu¬
piuit: fecis setq uota
satis. si etatis infirmi¬
tas ñ obstitisser. Animꝰ
tam̃ aut circa mora¬
steria. aut circa ȩccłã
semꝑ intentus erat.¬
Mecdi tabat᷑. ad hue in
ȩtate puerili. quod
postea de uotus im¬
pleuit. Sed cũ edic¬
tũ esset aregibus. ut
ueteranorũ filii ad
miliciã scriberent᷑.
prodente patre ꝗ

Expanded text:
itur Martinus Sabaria Pannoniarum oppido oriundus fuit, sed intra Italiam Ticinifimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur prodente patre, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiso uir dñi beaus¬
simus ñ ingłam est
elanas humanã. sed
bonitatẽ dei in suo
opere cognoscens. cũ
esset annoꝵ luo de¬
uinginti. ad baptis¬
mũ con uolauit. Nec
statĩ miliciȩ renun¬
ciauit tribuni sui p̃¬
cib euinctus. cui con¬
tuberniũ familiare
prestabat. & enĩ trans¬
acto tribunatus sui
tp̃r. renunciaturum
se scłm pollicebat᷑.
Qua martinus ex¬
pectatione suspensꝰ.
per bienniũ fert po¬
stea quã baptisma ẽ
con secutus. solo scili¬
cet nomine militaũ.
Ex inde relicta mili¬
cia scm hilariũ pic¬
taue eccłȩ ciuitatis¬
ep̃m. cuius tunc in
dei rebꝰ spectata et
cognita fides habe¬
batur expetiuit. et
aliquandiu apuid
eũ cõmoratus est.
Rẽptauir aũt idem
hilarius in posito
diaconii officio si¬
bi eũ arcius impli¬
care. et ministerio
uinciri di uino. Seci
cũ sepissime restrus¬
set. et indignũ se
esse uociferans. in¬
tellexit uir dei al¬
cioris in genii hoc
eũ modo posse con¬
stringi. si id ei officii

Expanded text:
uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, militauit. Exinde relicta militia sanctum Hilarium Pictauae episcopum ciuitatis, cuius tunc in Dei rebus spectata et cognita fides habebatur, expetiit et aliquamdiu apud eum commoratus est. temptauit autem idem Hilarius inposito diaconatus officio sibi eum artius inplicare et ministerio uincire diuino. sed cum saepissime restitisset, indignum se esse uociferans, intellexit uir altioris ingenii, . uno eum modo posse constringi, si id ei officii
Abbreviated transcription (Latin):
instantes. ieninus adhe¬
rentes. ingilias sacris
ad amantes. elemosi¬
nas secrantes. paupe¬
res recreantes. nudos
uestientes. infirmos ui¬
sitantes. intribulatio¬
ne gaudentes. maier¬
bis calumpnie uel
contumelie pacientes.

Expanded text:
instantes, jejuniis adhaerentes, vigilias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae p
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. Pacientia uero
atq humilitas.ul¬
tri humanũ modũ.
Nã frugalitatẽ in eo
lauclari nõ est ne¬
cesse. qua ita usus ẽ.
ut iã illo tpr̃ ñ mi¬
les. sed monachus
putaret᷑. Quibus
rebꝰ ita sibi om̃s co¬
militones suos de¬
uinperat. ut eũ mi¬
ro affectu ueneraren¬
tur. Quodã itaꝙ
arma et sim plicẽ ue¬
mechia hyeme quę
solito asperior inhor¬
ruerat. adeo ut pleros¬
ꝙ uis algoris extingue¬
ret. obiuã habet in
portã abianensiũ
ciuitatis pauperẽ nu¬
dũ. Qui ͣ p̃tereuntes
ut sui mi sererentur
oraret. om̃sq miserũ
preterirent. intellex̃
Quid tam̃ ageret.
nichil pret̾ clamidẽ
qua indutus ert ha¬
bebat. iã enĩ reliqua
in opus simile consũp¬
serat. Arrepto itaꝙ fer¬
ro quo accinctus erat.
mediã diuidit. partẽq
eiꝰ pauperi tribuit.
reliqua rursus indu¬
itur. Iii.¬
octe igit᷑ insecuta
.cũ se sopori declisse.
uidit xp̃m clamidis
sue qula pari perẽ
texerat parte uestuũ
In tueri diligentissi¬

Expanded text:
ritas, patientia uero adque humilitas ultra humanum modum. nam frugalitatem in eo laudari non est necesse, qua ita usus est, ut iam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. pro quibus rebus ita sibi omnes commilitones deuinxerat, ut eum miro adfectu uenerarentarma et simplicem mimedia hieme quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque vis algoris exstingueret obvium habet in porta Ambianensium civitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret, omnesque miserum praeterirent; intellexit Quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: jam enim reliqua in opus simile consumpserat. Arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam dividit, partemque ejus pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. Iocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Circuiert̃ in
meloris. et inpellib
caprinis. Egentes.
angustiati. afflicti.
quibus cdignis non
erat mundus. Et cete¬
ia. Et beatus papa
gregorius in expo¬
sitione ciuusdam
eagłii. de istiusmo¬
di bellatoribꝰ que¬
rimoniam faciendo¬
lecti dei. carnẽ do¬
mant. sp̃m roborãt.
demonib imperãt.
iurtutib corrusant.
presentia despiciũt.
et̃nã patriã uocibꝰ

Expanded text:
. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus, et caetera. Et beatus papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendoelecti Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam pa
Abbreviated transcription (Latin):
hostiã uiuã. dõꝙ pla¬
centẽ. id est semeupsos si¬
ne macula atꝙ anniti¬
one pͣm operis offerre
non desistum. Et licet
persecutorũ non sensi¬
sent gladiũ. tam̃ ꝑuite
meritũ dõ digni mar¬
tirio ñ priuant᷑. ꝗa mar¬
tiriũ ñsolũ sanguinis
effusione. sed absiment¬
a peccator. et exercita

Expanded text:
hostiam vivam Deoque plahostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exercit
Abbreviated transcription (Latin):
et inuenit eos dignoᷤᷤ
se. Tãquã aurũ in
fornace ꝓbauit il¬
los. et quasi holocau¬
sta hostie accepit il¬
los. Nunc ergo marti¬
iũ apĩ certamina.
atq iuctorias audun¬
mus eis nimirũ hũc
diem tanto credimus
seĩficatũ. quanto in
semetipsis ut scĩfica¬
rẽt᷑ laborire ꝑtorm̃¬
ta non cessauerunt.¬
sacerdotibꝰ atꝙ
doctoribꝰ siue con¬
fessorib. huuis festu¬
tatẽ diei non ignotã
esse creclimus. qui cor¬
da fideliũ spiritalit
quasi imbrib irrigãt
celestibus. ut feliciter
proferre in marcessibilẽ
bonorũ operũ possint
fructũ. Qui talenta
sibi crecdita ñ solum
reddere. sed etiã cum
usura sine fraude ea
telligendo didicere
non sibimet tantũmꝰ.
arguendo. obsecrando.
increpando. cinã ꝙ fa¬
ciendo inserere niteban¬
tur. Quorũ mens
lucidissima. manus
uero plenȩ st̃ mundi¬
cia. eo quod mm̃sa al¬
taris. sacro scã api corpo¬
ris et sanguinis miste¬
ria cęlebrantes. et insui
corlis penerribilibus

Expanded text:
et invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere; Csacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude ampti intelligendo didicere, non sibimet tantummodoarguendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo ante partũ aur¬
go post partũ. p̃sentis
sollẽpnitate diei. cũ
suis uirginibꝰ expers
nullomodo credencda
est. Que dei ppłm
faciendo monebat sper¬
nere perituri. luxus
talis natine declinare.
Carnis pudiciciã cũ
uirginitatis honore.
miri cordis hospana
obseruare. eãꝙ omĩũ
uirtutũ reginã. fruc¬

Expanded text:
irgo in partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus talis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum regina
Abbreviated transcription (Latin):
portantes. Hi i sunt
triũphatores et a¬
mici dei. ꝗ contẽp¬
nentes sceleratorũ
iussa principũ. mo¬
do coronant᷑ et acci¬
piunt palmas la¬
borũ. ꝗa fundati
erant suꝑ firmam
petrã. id est xpm̃. De
talib et huius modi
ingemesces ait. Scĩ
ludibria et uerbera

Expanded text:
portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Christum. De talibus et hujusmodi ingemiscens ait: Sancti l
Abbreviated transcription (Latin):
Uic atletȩ dei elec¬
torũ concordat. cdu¬
odenis apłor nume¬
rus. quos aprimis mi¬
racułor uirtinibus
bat mundus elegit.
et infines orbis t̾̃re. eoꝵd¬

Expanded text:
uic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus,bat mundus, elegit, et in fines orbis terrae eo
Abbreviated transcription (Latin):
hori papã romanũ ꝑuisi¬
onẽ ꝗdã adsistens. talia cõ¬
pellere insus ẽ. Curte pi¬
ger sõnꝰ tp̃ib p̃suis necat
stratis relictis custodiã tuȩ
hab̾e ꝓuinciȩ: ⁊ quare di¬
missis supplicus utilitati¬
b ꝓpͥis implicaris. Nãꝙ
cmus carere. benedicti sci¬
licet atꝙ scolastice sororiᷤᷤ
liȩ orir huc aduentan¬
tes illuc ferł humanda.
His auditis romnꝰ antistiᷤ.
prounꝰ thoro relicto. arma.
comitesq inꝗrit. ac ꝑseq
conat̾ recedentes. m̃ctis
sibi langobardoꝵ aunluᷤ.
Hac itaꝙ famuli dĩ uisiõe
accepta. formidantes ali¬
cuiꝰ incomoditatis tͥstẽ ac¬
cessũ. respiciũt retro. uidẽt¬
ꝓ se subseꝗ ab hostibus.
Tc̃ꝙ timoris pleni t̃re con¬
sternati rogabãt cũ ꝗsuoꝵ

Expanded text:
hora papam Romanum per visihora papam Romanum per visionem quidam assistens talia compellare visus est: Cur te piger somnus temporibus pressis negat stratibus relictis custodiam tuae habere provinciae? et quare dimissis publicis utilitatibus, propriis implicaris? namque patrociniis carere Benedicti scilicet atque Scholasticae sororis liae oris huc adventantes, illuc ferunt humanda. His auditis Romanus antistes protinus relicto thoro arma comitesque inquirit, ac persequi conatur recedentes, junctis sibi Langobardorum auxiliis. Hac itaque famuli Dei visione accepta, formidantes alicujus incommoditatis tristem accessum, respiciunt retro, videntque se subsequi ab hostibus: tuncque timore pleni terraeque conster
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi spacia cõpleret.adlo¬
cũ intrepidus. ꝓperit. cuiꝰ noti¬
tor extiterit. Ibiꝙ sicut longe
obtauerit. cũcta ueniens ꝓspa¬
tori tineris sui grites innume¬
ri is rependit. Nãꝙ locũ adi¬
ens. loculũ ibidẽ inuenit. ex
quoꝵ intiꝰ bustaiacebãt. His
sicut diu obtauerit inuentis.
pateficto alatere euacuatoq
locello. thes aurũ ĩuentũ unuiꝰ
spor tellȩ c̃cdusit sinu. Quȩ spor
retulit. aunomanica urbe
ꝓfectos. querentes et ipsi
ñ equesita diubenedictio¬
ne frustriti. Tc̃ ꝙ pͥmũ sibi¬
met mutuo patefecere sui
itineris causĩ. ꝗa scilicet
et ip̃i reuelatione diuma
admoniti. ad corp̾beate
scolastice ierĩt deferendũ
Morꝙ cũ festinationt it¬
trogradũ iterarripientes
festinite simul regredi cu¬
rabãt. portantes quas irue¬
nerĩt diuino p̃cio sissimas
rit repedantib. iãꝙ ori fi¬
illa diumitꝰ ꝑalta silencia
noctis. ꝓhibuit eos moraᷤᷤ
innectere in eundo. Cadẽꝙ

Expanded text:
mundi spatia ampla compleret, ad lomundi spatia ampla compleret, ad locum intrepidus properat cujus notator exstiterat: ibique sicut longe optaverat cuncta inveniens, prosperatori itineris sui grates innumeras rependit. Namque locum adiens loculum ibidem invenit, extquorum interius busta jacebant. His sicut diu optaverat inventis, patefacto a latere evacuatoque locello, thesaurum inventum unius sportellae conclusit sinu, quae sportretulit a Cinomanica urbe profectos, quaerentes et ipsi non quaesita diu benedictione frustrati. Tuncque primum sibimet mutuo patefecere sui itineris causam, quia scilicet et ipsi revelatione divina admoniti ad corpus B. Scholasticae ierant deferendum: moxque cum festinatione retrogradum iter arripientes, festinato simul regredi curabant portantes quas invenerant dono divino pretiosissimas riter repedantibus, jamque oras fialta divinitus per alta silentia noctis prohibuit eos moras innectere in eundo. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uerbicũuir dñiporantis
audisset. nulla inquã erit
imunere dando difficultaᷤᷤ.
qͥn omĩa que ame poscis dẽ
tantũẽ ut ꝓmissionis tuȩ
ne admodicũ indulge ꝗeti.
sed iecti aditalinquẽs. nudo
subaeris axe indeffessus spe¬
culator.adesto. Cũq solitu¬
dinis huiꝰ locũ aliquem
lumine clarissimoradiare
c̃spexeris. niuei montis adin¬
star. notatocertamine locũ.
nãꝙ ibi inuemendũ ẽ unde
tuȩ curȩ finis inponit᷑. Igĩ¬
ꝗdẽ sidẽ dãs ardẽs aũt desi¬
dłio. pͥmoꝗetis sõno ꝑcepto.
stratu sese excutiens. p̃ceptoꝵ
senis haud segnis obtẽꝑator
eustit. Nãꝙ p̃dicte soliritoi¬
ns plagã respiciens. c̃spicit
eminus locũ lumine claro
micantẽ. ceu cũluminaribꝰ
ficib ꝙ densis locꝰ aliꝗs ꝑ fu¬
sus inlustrit᷑. Quib iusis reue¬
mũdigub̾natori et scłoꝵ recto¬
ribendicẽs ineis dẽ laudibus
noctis t̃minũ expectabat. Qͥ
cũ duui p̃stolatus ad fuisset. so¬
lisq glob nec dũ iubare suo

Expanded text:
verba cum vir Dei perorantis audisset: Nulla, inquam, erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae mne ad modicum quidem indulge quieti, sed tecti adyta linquens, nudo sub aeris axe indefessus speculator adesto. Cumque solitudinis hujus locum aliquem lumine clarissimo radiare conspexeris nivei montis instar, notato certa mente locum: namque ibi inveniendum est unde tuae curae finis imponatur. rbis fidem dans, ardens autem desiderio, primo quietis somno percepto stratu sese excutiens, praeceptorum senis haud segnis obtemperator exstitit. Namque praedictae solitudinis plagam respiciens conspicit eminus locum lumine claro micante, ceu cum luminaribus facibusque densis locus aliquis perfusus illustratur. Quibus visis revemundi Gubernatori et saeculorum Rectori benedicens in iisdem laudibus noctis terminum exspectabat. Qui cum diu praestolatus affuisset, solisque globus, necdum jubare suo
Abbreviated transcription (Latin):
itineriꝰ finẽ ĩ ponẽs. expecta¬
bat euentũ rei. Orãs illum
quisionẽ suꝑiꝰ ꝓlatã reuelare
opus destinauerat. uti ñ inua¬
cuũ tantũ it̃ c̃sũmi uellet. sed
sicut ꝓmiserat thecã thesa¬
uri sui ei reuelare dignaret᷑.
endi loca ꝑagraret. & huc illuc¬
ꝙ circũ spiciẽs. oculoꝵ orbes
uolueret sedulꝰ explorator.
cõspiciẽs eũ hõ ꝗdã multo¬
rũ annoꝵ crebro id agentẽ.
sic eũ prioraffit᷑. heu te in¬
ꝗt. ꝗbꝯ aboris nr̃as adisti se¬
des. cuiꝰue negocii gr̃i: Id
hec ille. ñ inclagini illiꝰ. ausꝰ
sũ. sed cũiterato suꝑ ipsa re
introgaret᷑. ip̃e tm negotiũ
diuulgare metueret. hȩc
ab eodẽ sene audiũ. Cur inet
me secreti tui ñefficis cõsiũ̃:
Nã si delatoris scandalũ caue.
securus estoinme tutã
reꝑies fidẽ. Et sidictis
meis ad cõmod aueris¬
aurẽ. fortassis eciã negoti¬
otuo ꝓfuturũ erit. Istauͦ
cũ p̃dictꝰ dĩ famulus aurib
ẽ sapientia. et rerũ p̃utaꝵ

Expanded text:
imponens, exspectabat eventum rei, orans illum qui visionem superius prolatam revelare opus destinaverat, ut non in vacuum tantum iter consumi vellet, sed sicut promiserat thecam thesauri sui ei revelare dignaretur.endi loca peragraret, et huc illucque circumspiciens oculorum orbes volveret sedulus explorator, conspiciens eum homo quidam multorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve negotii gratia? Ad haec ille non indagini illius ausus tum: sed cum iterato super ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metueret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis meis fidem accommodaveris, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulus auribus est sapientia et rerum praeteritarum
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ĩploris aunliũ ab oĩ¬
poteme dõꝑfimulũ illiꝰ be¬
nedictũ. Itaꝙ nuro mͦ ceper̃
se nerui diu contricti eaten¬
dere. et aridi du meatꝰ uenaꝵ
sangiuns inundatione hu¬
mectari. atꝙ ita dõuolente
accepto robore letꝰ suꝑ pe¬
des cõstitit. et curitori suo.
magnis uocibꝰ benedix̃. Qui
locꝰ hactenꝰ basilicã retinet do¬
mino. inhonore beati bene¬
loco cũ aliquantulũ eis requi¬
esccir placui̾set. obuiã ei ꝗdã
cecꝰ factꝰ ẽ. ꝗ magno impetu fe.¬
rocit̾ facto. sportã qͣbeati uiri
ciniᷤ portabat᷑ ad p̃bendit.
Quẽ uir dñi aigulsus modã¬
ta studuit correpciõe castiga¬
re. atꝙ ab ĩlicita p̃sũpciõe re¬
uocare. Sed ille quẽ lum̃ a¬
missũ c̃tristabat. resp̃odit nul¬
lo mͦ se posse ab ea diuelli. nͥ
quã pͥmũ lum̃ recipet. Pro¬
nunciaũq se tante fideiẽe.
ut ꝗe ꝗd peteret sc̃s benedic

Expanded text:
auxilium ab omnipotente Deo per famulum illius Benedictum. Itaque miro modo coeperunt se nervi diu contracti extendere, et aridi diu meatus venarum sanguinis inundatione humectari, atque ita Deo volente accepto robore laetus super pedes constitit et curatori suo magnis vocibus benedixit. Qui locus hactenus Basilicam retinet Domino in honore B. Benem cum aliquantulum eis requiescere placuisset, obviam eis quidam caecus factus est, qui magno impetu ferociter facto sportam qua beati viri cinis portabatur apprehendit. Quem vir Domini Aigulfus moderata studuit correptione castigare, atque ab illicita praesumptione revocare. Sed ille quem lumen amissum contristabat, respondit, nullo modo se posse ab ea divelli nisi quamprimum lumen reciperet; pronuntiavitque se tantae fidei esse, ut quidquid peteret S. Ben
Abbreviated transcription (Latin):
ne pietati anmiere libu¬
it. Nã oĩpotentis potentia
tenebro densitate ita eoᷤ
occuluit. ut sibi ꝗdẽ nil
omẽm ficultatẽ se inueni¬
enli auferret. Sicq famu¬
li dĩ maloꝵ timore subla¬
to ocius redirẽt. Tandẽ gͥ¬

Expanded text:
inae pietati annuere libuit. Nam omnipotentis potentia tenebrarum densitate ita eos occuluit, ut sibi quidem nil omnem facultatem se inveniendi auferret: sicque famuli Dei malorum timore sublato ocius redirent. Bonodii
Abbreviated transcription (Latin):
euoluentib annis. supͣdictꝰ
leo debod ins corpore erẽptꝰ.
sic̃ credimꝰ celicas recessissꝰ
supͣ gregis sibi cõmissi custo¬
dias obtime seruãs. et lec¬
cioni assidue studiũ dãs. ĩt
cet̃a repperit inlibris beati
acp̃ccltissimiuri gregorii.
romani antistitis. quomͦ sc̃s
ac dõdilectus benedictꝰ ago¬
nis sui cursũmbeneuentina
prouincia c̃sumauerit. Re¬
cordãsꝙ ꝗa isdẽ uenerabilis
pat̃ oraculo diumo ad monitꝰ
p̃sciensꝙ futuros casus. p̃di
carneis c̃spiciebat. misit ao
utonib suis noĩe aigulfũ. mo¬
nachũ. sic naq sibi fuisse reue¬
latũ diuinitꝰ dicebat ut p̃dictꝰ
uir illuc ꝑges. corpiã dicti trans¬
ferret benedicti. Fuit nã ꝙidẽ
aigulfus ueneribił uir. et cleo
om̃im placere gestiens. ꝗ qͣn¬
te scĩtatis suerit cume uͥtutiꝰ
sinis ꝓbauit. in qͦ omĩs laus se¬
cure canit᷑. lãꝙo cũbonis pol¬
leret oꝑib etinmonasterio
liriensi obbonoꝵ studiũ oꝑũ
peteret. aliqͥntis ꝑ exempli

Expanded text:
evolventibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset us gregis commissi custodias optime servans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac praecellentissimi viri Gregorii Romani antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia consummaverit: recordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus, praedcarneis conspiciebat, misit ad litonibus nomine Aigulfum monachum. Sic namque sibi fuisse revelatum divinitus dicebat, ut praedictus vir illuc pergens, corpus jam dicti transferret Benedicti. Fuit namque idem Aigulfus venerabilis vir et Deo omnimodo placere gestiens: qui quantae sanctitatis fuerit cujusve virtutis, finis probavit, in quo omnis laus secure canitur. Namque cum bonis polleret operibus, et in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur aliquantisper exempli
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ꝗdã sine ocuł mat̾no
fusus ut̃o aduenit. magni¬
ꝙ uocibꝰ oris ac fidĩ sc̃m
int̃ pellabat. utꝙ natura
negiuerit. sibi lumina p̃¬
staret. Igit᷑ dũ inhis uocibꝰ
p̃staret. paruo int̃uallo atꝙ
uix una hori effluente. dis¬
scuꝰsa caligine cecitati lu¬
m̃ diusibi negatũ cepit aspi¬
cere. et datorẽ illius simiilꝙ¬
beatũ benedictũ magnis
raculo aliud incodẽ loco
c̃iungere. ut quante scĩtntis
eẽt cuiꝰ cinis portabat᷑ osten¬
det. Nãq debilis ꝗdã ꝗeret¬
tus ire neꝗbat. ꝑt̾ri rependo

Expanded text:
oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina praestaret. Igitur dum his vocibus perstaret, parvo intervallo atque vix uuna hora effluente discussa caligine caecitatis lumen sibi dia negatum coepit aspicere, et datorem illius simulque B. Benedictum magnis racu o aliud in eodem loco conjungere, ut quantae sanctitatis esset cujus corpus portabatur ostenderet. Namque debilis quidam qui erectus ire nequibat per
Abbreviated transcription (Latin):
simul studuer̃t ꝑagere.
iũctiq simul tã diu indiui¬
sibilit̃ sibi adhesere. qͦusꝙ
romã uenientes heati pe¬
tribasilicã oraturi intrarẽt.
Atcũ in eadẽ urbe fubop¬
tentu uisentoꝵ sc̃oꝵ locoꝵ¬
gr̃i. a se inuicẽ diuidentur.
ritꝰ aigulfus int̃missis in¬
terĩ his quȩ palã ostentaue¬
rat. uelle locoꝵ scilicet scõꝵ
circũicionib expedicioni

Expanded text:
e, junctique simul tandiu indivisibiliter sibi adhaesere, quousque Romam venientes B. Petri basilicam oraturi intrarent. At cum in eadem urbe sub obtentu visendorum sanctorum locorum a se invicem dividerentur, ratus Aigulfus intermissis interim his quae palam ostentaverat velle, locorum scilicet sanctorum circuitionibus, expedition
Abbreviated transcription (Latin):
cep̃. Post hȩc uͦ cũ in cundo
nulla mora fieret. agmina
monachoꝵ cũ plebe t̃rito¬
rii aurelianensis. obiuã eiꝰ
processer̃ miliario amona¬
floriacꝰ. Ibiꝙ cũ gaudio
et leticia atꝙ honore ma¬
gno exceper̃ corꝑa sc̃oꝵ su¬
um uiliarũ. Et in eodẽ
qͦꝙ loco die illo eandem
sollepnitatẽ. cũ ingenti le¬

Expanded text:
. Post haec vero cum in eundo nulla mora fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monaFloriacus: ibique cum gaudio et laetitia atque honore magno exceperunt corpora sanctorum suum Juliarum. In eodem quoque loco die illo eamdem solemnitatem cum ingenti lae
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandi grã. et suo eã
dñio subiugandi. Cuiꝰ in¬
colas. occulto dĩ iudicio. eiꝰ
mucroni trididit feriendos.
Quȩ gens longe lateq suȩ
cedis extendens crudelita¬
tẽ. bene uentanã adgressa
ẽ expugnare ꝓuinciã. Cuiꝰ
urbes t̃rȩ coȩquans. mona¬
steria. uillasꝙ depopulãs.
ñminimas ap̃ianoꝵ strages
dedit. Oues eñĩ dñicas ab
oruilib exclusas. diuersa
cȩde lacerans. ouilia dñi
euertebat. ita ut inheremi
uastitatẽ loca prius deside¬
rabilia c̃ u̾sa uident᷑. Unde
int̃ cȩt̃a facinora sua. mona¬
steriũ erimii patris benedic¬
ti depopulans. reb oĩb
orbatũ. in habitabile reddi¬
dit. Quod quomͦ accidit.
legenti beati gregoriiscđm
dialogoꝵ librũ clarũ ẽ. Q¬

Expanded text:
pugnandi et suo eam dominio subjugandi, cujus incolas occultum Dei judicium ejus mucroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provinciam, cujus urbes terrae coaequans, monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum Dialogorum librum clarum est: q
Abbreviated transcription (Latin):
ones. factȩ st̃ memorato abba
dicto recipca uicissitudine.
ꝓeo agellũ quendã floriacũ
cognominatũ. cũ appendi¬
cus sius. haito longe aluto¬
religeris. Qd̾ testam̃tũ mu¬
tuȩ uicissitudinas. usꝙ hodi¬
c inarcuus publicis nr̃i re¬
seruatur monasteru. Predic¬
tus aũt uͥ ñi leo debodus
cȩp̃elisicare habitationes
utiles monachis. Qd̾ opꝰsaga¬
ci insistens industria. mirifi¬
coconsumaũ effectu. Edisicãs¬
ꝙ ibi basilicã in honore sc̃i
petri atẽ aliã in honorẽ sc̃e

Expanded text:
ones factae sunt, memorato abbatones factae sunt, memorato abbatdicto reciproca vicissitudine pro eo agellum quemdam Floriacum cognominatum cum appendiciis suis haud longe amutuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S.
Abbreviated transcription (Latin):
ta euersione. et multis effui¬
entib annoꝵ curriculis.
idẽ locus adheremũ redac¬
tus.cepit ẽẽ fera. ꝗ pͥus fu¬
erat habitacio hõiũ. aisꝙ qͦ
regni francoꝵ gubnacula
adeptus ẽ clodoueus filius
dagob̾ti. Ꝙꝙ ut erat uͥ no¬
bilusimꝰ. rerũ ãministracio¬
ne publicarũ. miro polle¬
bat ingenio. Idẽ eciã rex
cũ egregiis polleret mori¬
b. peticionib ꝙ iustis. et
sensũ. int̃pellatus ẽ abone
memoriȩ leobodo patre
monasteru scĩ aniani. qdẽ
sitũ ꝓpe menia urb̃ aureli¬
anȩ. ut monasteriũ ordina
monastico ẽgruens. sibi lice¬
ret c̃struere inagro floria¬
censi. datis ꝓeodẽ agro in
mutua uicissitudine p̃dus.
que sibi aparentibꝰ uire he¬
reditario relictis possidebat.
Nã idẽ ager floriacensis. sci¬
licet regał tc̃ fiscus erat. Ib
auditis rerlibentissime eius
p̃cib annuit. et desicłiũ illiꝰ
ꝙ du dilatione creuerit cõ¬
pleri iudicauit. Igñ abutris¬
ꝙ partib mutue cõmutaci¬

Expanded text:
ta eversione et multis effluentibus annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Idem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et aeberet, interpellatus est a bonae memmonasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus jure haereditario relicta possidebat. Namque idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat. Quibus auditis rex libentissime ejus precibus annuit, et desiderium illius quod diu dilatione creverat compleri judicavit. Igitur ab utrisque partibus mutuae commutati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. cuietiã passio peneᷤ
huicisioni. incinno manni¬
ca urbe apparuit uisio. ut
scilicet ꝑgc̃s & ipiu in eadẽ
sororis scĩbenedicti. scola¬
stica noĩe. ut qͦs uniꝰ urne ha

Expanded text:
enit: cujus etiam passio penes huic visioni in Cenomanica urbe apparuit visio, ut scilicet pergentes et ipsi in eamdem sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, u
Abbreviated transcription (Latin):
etas ẽ. x exortatio tuacru¬
delitas. Et c̃uersa ad filios dix̃.
Uidete filii cȩlũ et sursũ aspi¬
cite. ubiuos expectat xp̃s.
cũ scĩs suis. pugnate ꝓaĩabꝰ
iussit eñ alapiꝰ cedidicens. Au

Expanded text:
etas est, et exhortatio tua crudelitas est. Et conversa ad filios suos dixit: Videte, filii, coelum, et sursum aspicite ubi vos exspectat Christus cum sanctis suis. Pugnate pro animjussit eam alapis caedi. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
adduci. et blando colloquio
ad sacͥficiũ eã ꝓuocans. minat᷑
penaꝵ intritũ. Cuife licitas¬
dix̃. Necblãdim̃tis tuis resol¬
ui potero. nec t̾rorib  frangi.
fuero. meliꝰ te uincã occisa. Pu¬

Expanded text:
ari. Qui blando alloquio ad sacrificium eam provocans, minatur poenarum interitum. Cui beata Felicitas: Nec blandimentis tuis resolvi potero, nec terroribus frangi; fuero, melius te vincam occisa.
Abbreviated transcription (Latin):
antiquo ante dicti
ignis miriculo uere
p̃dixi ñ fuisse dissi¬
mile. ꝗtriũ puerorũ
et uestim̃ta ñconti¬
git. et uincula incen¬
dit. Petrus. Mirast̃
ualde scõr facta quȩ
narras. et p̾senti infir¬
mitati hominũ uehe¬
ment̃ stupenda. Sed
quia tantos nuꝑ ini¬
talia fuisse aucdio ad¬
mirande uirtutis uiros.
nosse uelĩ sinullas eo ᷤᷤ
contigit antiq hostis
insidias ꝑtu lisse. an
ex insidi is ꝓfuisse. Grẽs.
Sine labore certaminᷤ
non est palma iuictori¬
e. Unde ergo uictores
sunt. nisi contra antiꝗ
hostis insidias decertai¬
uerint: Malignus ꝗp.¬
pe sp̃s. Cogitatione. lo¬
cutioni. atꝙ oꝑi nr̃o
semꝑ insistit. nisi fortaᷤᷤ¬
se quis inueniat. unde
apud exam̃ et̃ni iuidi¬
cis. accusator existat.

Expanded text:
antiquo antedicti antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos contigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisse. GREGOR. Sine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat.
Abbreviated transcription (Latin):
egressus est. tantũq
crescens ut unda ei
suꝑ muros urbis in¬
flueret. atꝙ in ea
maximẽas regiones
occuparet apud ue¬
ronensẽ urbẽ flu¬
iuius athesis excrescenᷤ
ad bean̾ tenonis
martiris atq ponti¬
ficis eccłam uenit.
Cuius ȩccłȩ dũ essẽt
ianue aꝑtȩ: aqua
Que paulisꝑ cre¬
scens usꝙ ad fenestras
eccłȩ. q̃ erant tectis
proaime peruenit.
Sicq stans aqua ecdi
ia nuas eiꝰ clausit.
ac si illud elem̾tũ
liquidũ insolidita¬
tem parietis fuisset
inmutatũ. Cũꝙ eẽnt
multi interius in¬
uenti sed aquarũ
magnitudine ȩcđa
omĩ cirtũdata qua
possint egrecli non
haberent. ibiꝙ se siti
ac fame deficere
formidarent. ad ec¬
clesie ianuã uenie¬
bant ad bibendum
intra eccłam nullo
modo defluebat.
Auriri itaq ut aqua¬
poterit. sed difflue¬
re ut aqua ñ poterat.
Utans aũt ante ianuã
ad ostendendũ cunc¬
tis meritũ martiris.
et aqua erat ad ad¬
iutoriũ. et quasi aqua
non erat ad inuaden¬
dũ locũ. Quod ego

Expanded text:
egressus est, tantumque crescens, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque essent multi interius inventi, sed, aquarum magnitudine ecclesia omni circumdata, qua possent egredi non haberent ibique ses siti ac fame deficere formidarent, ad ecclesiae ianuam veniebant, ad bibendum intra ecclesia nullo modo diffluebat. Auriri itaqpoterat, sed diffluere ut aqua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego
Abbreviated transcription (Latin):
sicdus om̃i ppło cla¬
ruit. mhonore dei et
cerdotis. quidã erge¬
nere galieni fecit re¬
ipsius requieuit. Qui
eciã uenerabił locꝰ in

Expanded text:
is omni populo claruit, in honore Dei et in cerdotis quidam ex genere Gallieni fecit saipsius corpus requiescit, qui eti
Abbreviated transcription (Latin):
unc fabianus iussit an¬
bones uiuos effundi. et aut
adeũ. Elige tibi unũ edu¬
ob. aut t̾uri inistis carbo¬
nib acdice. aut ƿedib suꝑ

Expanded text:
unc Fabianus jussit anbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super
Abbreviated transcription (Latin):
legis. ap̃s ad iustitiã omni cre¬
denti. Miister est ap̃i. usꝙ
ad illud opus magne caritatiᷤ.
quod est animã suã ꝓfribus
ponere. Hoc est enĩ et ꝓap̃o
ponere. quia et hoc ꝓpt̃̾ sua
menbri dicturus est. cũ ꝓistiᷤᷤ
fecisti. ꝓme fecisti. Detali ꝓp¬
pe opere se ministrũ facere
et appellare dignatus est. ubi
ait. Sicut filius hominis non
uenit ministrri sed ministrire
et aĩam suã ponere ꝓ multis.
xp̃i. unde ẽ minister et xp̃s.
Sic ministrantẽ xp̃o. hono¬
rificabit eũ pat̾ eiꝰ honore
illo magno. ut sit cũ filio eiꝰ.
nec uiquã deficiat felici¬

Expanded text:
Legis Christus, ad justitiam omni credenti , minister est Christi usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Christi unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam deficiat felici
Abbreviated transcription (Latin):
re noluerit diuersis sup¬
pliciis macerent᷑: Torqua¬
tus ait. Hic magister m̃s
est. et ip̃e me sẽꝑ docuit.
quod hẽ udero facere. ne¬
cesse ẽ ut et ego faciam.
adtiburciũ. Audisti quod
torquatus adserit. quid ad
ista respondis. Tiburcius di
ait. Ego salutis meȩ melius
non consuleo. quã aut deos
deasꝙ contẽpnens. unũ dñm

Expanded text:
 noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper docuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non consulo, quam ut deos deasque contemnas, unum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ipe custocdit eã. Magña et
mira sentencia. quẽ ad modũ
hominis inanimã suã amare
ut pereat. odire neƿereat. Si
mile amaueris. tc̃ odisti. Sibe¬
ne oderis. tunc amasti. felice ᷤ
qui oderunt custodiendo. ne
perdant amando. Sed uide ne
tibi subripiãt. ut temetipsũ
uelis interimere sic intellegẽ¬
do quoo debes odisse in hc̃c
mundo anunã tuã. Huc eni
quidã maligni atꝙ ꝑuersi.
et insemetipsis crudeliores
et scelerationes homicdȩ. sã¬
mis se donant. aquis ꝑfocant.
p̃cipicio collidunt. et pereũt.
hoc xp̃s nondocuit. Immo
eciã diabolo p̃cipiciũ suggeren
ti. redi retro inquit sathana.
ũ Petro aũt diut. significans
qua morte glorificaturus esset
dm̃. Cũ esses iumor cingebas
te. et ibas quo uolebas. Cum
aũt senueris alt te cinget. et
feret quotu nonuis. Ubi saus
eipressit. ñase ipso. sed abalio
debere occidi. qui uestigia se¬

Expanded text:
ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenRedi retro, satanas; um . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia se
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ superiꝰ ait. ubi ego sum
illic et minister m̃s erit. Hoc
intelligit᷑ ex posuisse cũ dicit.
Honorificabit cum pat̾ m̃s.
Namꝙ maiorẽ honorẽ bonoꝵ.¬
accipere poterit ad optatꝰ. quã
ut sit ubiest unicꝰ: Nõ equalis
fictꝰ diuinitati. sed consociatuᷤ

Expanded text:
superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit, hoc intelligitur exposuisse cum dicit, Honorificabit cum pater meus. Nunquam majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est enĩ me sequat᷑. uias am¬
bulet meas non suas. Sicut ali¬
bi scriptũ ẽ. Qui se dicit in
xp̃o manere. debet sicut ille¬
ambulauit. et ipse ambulare.
Debet ecũ siporrigit esurien
querere quã opus bonũ. ne¬
sciente sinistri. quid faciat
dexteri. Id est ut alienet᷑ in¬
tentio cupiditatis. ab opere
caritans. Qui sic ministrat.¬

Expanded text:
Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurientquaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charita
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ecce qd̾ dictrũ ẽ siquis
miħ ministrat me sequat᷑. Quo
fructu. qua mercede. quo me¬
rito: Tubi sũ inquit ego illic
et minister m̃s erit. Gratis a¬
mer᷑. et operis quo ministratur
illi. p̃ciũ sit esse cũ ulo. Ubi
enĩ. bene erit sine illo: Aut
quando male esse poterit cũ
illo: Audi euidencius. Siquis
miħ minstriuerit honorifica¬
bit eũ pat̃ ms. Quo honore

Expanded text:
cce quod dictum est, Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi, pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando esse male poterit cum illo? Audi evidentius. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
loco ait. Sicut filiꝰ hominiᷤ
ñuenit ministrari sed mi¬
iistrare. et dare aĩam sũa
redẽptionẽ ꝓmultis. Et
puũ ministrandi genꝰimi¬
tandũ ostendens. ut ñ so¬
doctrinȩ salutaris ministra

Expanded text:
dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et puum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non sodoctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos benefici uocant᷑.
uos aũt nonsic. sed ꝗmaior
est inuob̾. fiat sicut uini:¬
or. et ꝙ p̃cessor ẽ sicut
ministrator. Certantibꝰ
ñ inite contentionis eos
arguit. sed formã quã se¬
quant᷑ humilitatis. mode¬
sta ricione monstrint.
Inqua tam̃ forma adobri¬
res et p̃cessores uł docto
res ȩccłȩ ñ modica discre
seꝙ abeis gaudeant suꝑ¬
uacuis laudib at tolli.
se ẽ: ut sic bene agentib
ꝑ humilitatẽ sint socu:
quatenus contra delrn¬
stitie sint erecti. ut et bo¬
ns innullo se preferant
et cũ priuoꝵ culpa engit.
potestatẽ ꝓtinꝰ sui prio¬
ratꝰ agnoscat.Ne em̃ pre¬
sidentis animꝰ. ad elatio

Expanded text:
ici vocantur. Vos autem non sic. Sed qui major est in vobis, fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibuseos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtires et praecessores, id esseque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, se est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinstitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elatio
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ros. adheretũ. et caloce¬
nobilissimũ uirũ. et leu¬
chadiũ filosophũ diaco¬
nes fecit. Sex em̃ lericos
statuit. cũ ꝗbꝰ die noctuꝙ¬

Expanded text:
byteros, Adheretum et Calocenobilissimum virum, et Leucadium philosophum diaconos, et sex clericos statuit, cum quibus die noct
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ ẽ antonino impe¬
ratori. eo qd conuentꝰ fie¬
ret intitulo praxedis.
misit & tenuit multos.¬
alus iuginti duo :. Quos
sine int̾rogatione gladio
pumri p̃cepit. ineodem
titulo. Quoꝵ cor ꝑa noc¬
tu beata prixedis collegit
& sepelliuit incimiterio
prisillȩ subdie uii łe ui¬
rne afflictione constric¬
ta beata praredis. inge¬
muit et orauit ad dñm
ut transiret ex hoc mũdo.
Cuiꝰ orationes et lacͥme
quattuor post martiri¬
ũ scõꝵ supra dictoꝵ cũ¬

Expanded text:
gatum esset Antonino imperatori quod conventus fieret in titulo Praxedis, misit et tenuit Symmetris viginti duobus, quos sine interrogatione gladio puniri praecepit in eodem titulo, quorum corpora beata Praxedis collegit et sepelivit in coemeterio Priscillae sub die VII Tunc afflictione constricta beata Praxedis ingemuit, et oravit ad Dominum ut transiret ex hoc mundo, cujus orationes et lacrymae runt. Post martyrium sanctorum supra dicto
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ aspicere. nisi in m̃sã miãm
insigno adexemplũ peni¬
tentie posuit eos quos ꝑpe
nitentiã iuuere post lapsũ
fecit. ferpendo et em̃ petrũ.
considero latronẽ. aspici¬
o gacheũ. intueor mariã.
et nichil in his aliuo ui¬
deo niii ante oculos nr̃os
posita spei et penitentie
exẽpla. Fortasse enĩ infide
Lapsus ẽ aliquis. aspiciat
petrũ. q amare fleuit.

Expanded text:
debemus aspicere, nisi immensam miseriin signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit,