comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siluit. qui in andreae ep̃i animum perspeciem scãe monialis feminae
quae in epis copio eius habitabat. quantam temptasonem carnis com¬
mouis set aperuit. Cum uero hoc malignus qui prae erat sp̃s in hianter
audiret. et tanto sibi factum lucrum grande crederet. quanto
sanctioris uiri animam ad lapsum perditionis inclinaret: ille sps
quibaec eadem fatebatur: Ad iunxit . quiausque ad hoc quoque die
precerito uespertinahora eiusmente traxerit : ut interga eidem
scãemonialis femina eblandiens ałapam daret: Tunc malignꝰ sp̃s
at quehumani generis antiquus inimicus. exhortatus huncblande
est ut perficeret quod coepisset. quatenus ruinae illius singularẽ
inter ceteros palmam tenered: Cum que iuda eus qui aduenerat
hoc uigilans cerneret: et magne formidinis anxietate palpitaret
ab eodem spũ qui cunctis illic obsequentibus prae erat. iussum est
ut requirerent. quis nam esset ille. quiiacere intemplo eodem

Expanded text:
siliit, qui in Andreae episcopi animum per speciem sanctimonialis feminae, siliit, qui in Andreae episcopi animum per speciem sanctimonialis feminae, quae in episcopio ejus habitabat, quantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi factum lucrum grande crederet, quanto sanctioris viri animum ad lapsum perditionis iclinaret, ille spiritus, 292 qui haec eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus atque humani generis antiquus inimicus exhortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requir
Abbreviated transcription (Latin):
ut in lectus ne fanda cogitaret: Quadam uero die iudaeus quidam excãpaniae
partibus romam ueniens: capuae carpebat iter. Quiad fundanam cliuum
perueniens. cum iam diem uesperescere cerneret. et quo declinareposset
minime reperiret. iuxta apollinis templum fuit. ibiq: se ad manendũ
contulit: qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens. quamuis fidem
crucis minime haberet. signotamen secrucis munire curauit: Noc te
autem media. ipso solitudinis pauore turbatus peruigil iacebat:
et repente conspiciens: uidit malignorum spirituum turbam. quas
in obsequium cuiusdam potestatis praeire: Eum uero quiceteris prieerat
in eius gremio loci consedisse: Qquicoepit singulorum spirituum obse¬
quentium sibi causas actusq discũtere : quatenus unus quisque quantũ
nequitiae egisset inueniret: Cumque singulis p̃s. ad inquisitionem eius
exponerent quid operati contrabonos fuissent : unus in medium pro¬

Expanded text:
ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente conspiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium sibi causas actusque discutere, quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad inquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medium pro
Abbreviated transcription (Latin):
quid erga andream fundanae ciuitatis ep̃m diuina miseri cordia fecerit:
Quod tamen ad hoclegentibus ut ualeat exopto: quatenus qui corpus
suum continentiae dedicant: habita recum feminis non praesumant
Neruinamenti tanto repentina subripiat quanto adhoc quod male
concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec
res est dubia quam narro. quia poene tanti in ea tes tes sunt. quanti
et eius loci habitatores existunt: hic nam que uenerabilis uir cumuitã
multis plenam uirtutibus dũceret: seque subsacerdotali custodia in con¬
tinentiae arte custo diret. Quandam scae monialem feminam quam
secum prius habuerat. noluit ab episcopisui curam repellere. sed certus
desua eius que continentia. secum hanc permisit habitare: Ex qua re
actum est ut antiquus hostis. apud eius animum aditum temptationis
exquirẽrit. Nam coepit speciem illius oeulis mentis eius in primert.

Expanded text:
quid erga Andream Fundanae civitatis episcopum divina misericordia fecerit. quid erga Andream Fundanae civitatis episcopum divina misericordia fecerit. Quod tamen ad hoc legentibus ut valeat exopto, quatenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctimonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere,
Abbreviated transcription (Latin):
fatus rex totila narniis uenis set. ei uiruitae uenerabilis casius eius urbis eps
occurrit: cui quidam ex consparsione semperfacies rubere consue uerat.
hoc rex tõtila non consparsionis esse credidit: sed assiduae potationis.
eumq omnimodo dispexit: Sed om̃ps ds̃ ut quantus uit esset quidis pi¬
ciebatur ostenderet: in narniensi campo quo rex aduenerat malignus sp̃s
coram omni exercitu eius spatharium inuasit eumq uexare crudeliter
coepit. Quicum ante regis oculos aduenerandum uirum casium fuis sec
adductus hunc ab eo uirdñi oratione facta signocrucis exp̃ulit. qui in cũ
in gredi ulterius non praesumpsit: Sicq factum est ut rexbarbarus
seruumdĩ ab illoiam die ueneraretur ex corde: quem dispectum ualde
iudicabat ex facie Nam quia uirum tantae uirtutis uidit. erga eum
illamens effera abclationis fastude tumuit UII.
Sed eccedum facta fortium uirorum narro. repente ad memoriãuenit.

Expanded text:
fatus rex Totila Narniis venisset, ei vir vitae venerabilis Cassius eius urbis episcopus fatus rex Totila Narniis venisset, ei vir vitae venerabilis Cassius eius urbis episcopus occurrit. Cui quia ex consparsione semper facies rubere consueverat, hoc rex Totila non consparsionis esse crededit, sed assiduae potationis, eumque omnimodo dispexit. Sed omnipotens Deus, ut, quantus vir esset qui dispiciebatur, ostcoram omni exercitu eius spatarium inuasit, eumque uexare crudeliter cepit. Qui cum ante regis oculos ad uenerandum uirum Cassium fuisset adductus, hunc ab eo uir Do- mini, oratione facta, signo crucis expulit, qui in eum ingredi ulterius non presumpsit. Sicque factum est, ut rex barbarus seruum Dei ab illo iam die ueneraretur ex corde, quem despectum ualde iudicabat ex facie. Nam quia uirum tantae uirtutis uidit, erga illum illa mens effera ab elationis fastu detumuit, Sed ecce dum facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit
Abbreviated transcription (Latin):
sum que sibi ad os calicem duceret. uirdñi compescuit dicens. nonbibas:
Damihi ego bibo. seduade dic ei quitibi illud dedit. Ego quidem uenenũ
bibo sed tũ eps noneris. facto igitur signo erucis. uenenũ ep̃s bibit se¬
curus eademq hora in loco alio quo in erat archidiaconus eius defunctus
est: ac siperos ep̃i ad archidia coni uiscera illauenena transis sent.
cuitamen ad in ferendam mortem uenenum quidem corporaledefutt
sed hunc in conspectu aeterni iudicis uenenum suae malitiae occidit¬
sd buns: inedus iasunt haec et nris ualde stupenda tem poribus
Sed talis eiusdem uiri uita perhibetur. ut qui conuersationem eius agno¬
uerit: uir tutem non debeat mitari GRE CORIUS
eque hoc petre sileam quod multinunc qui hc de narniensi ciuitate ad sunt
mihi sedulo testificantur: Eodem namq gothorum tempore. cum prae¬

Expanded text:
Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, Cumque sibi ad os calicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae malitiae occidit. PETR. Mira sunt haec, et nostris valde stupenda temporibus; sed talis ejusdem viri vita perhibetur ut qui conversationem ejus agnoverit, virtutem non debeat mirari. ΚΕΦΑΛ. eque hoc, Petre, sileam, quod multi nunc, qui hic de Narniensi civitate adsunt, mihi sedulo testificantur. Eodem namque Gothorum tempore cum prae
Abbreviated transcription (Latin):
calicem abstulit: eumq perse ep̃ouice pueri praebuit ut uideret an
spu pro uidente dis cerneret quis ei poculum praebuit: tunc uirdĩ ac
cipiens calicem. sed tamen ministrum non uidens dixit: Viuat ipsa
manus. de quo uerbo rex laetus erubuit. quiaquamuis ipse dephensus
uiri cumad exemplum uitae sequentium in longum saenium uita
traheretur. eius dia conus ambitione ad ipiscendi epis copatus accensus.
eum extinguere ueneno molitus est: Quicum uni expueris eius
animum corrupisset. et mixtum uino ei ueneni poculum praeberet.
refectionis hora cumiam uirdĩ ad edendum discumberet. ei praemus
corruptus puerbocquod ab archi diacone eius acceperat. ueneni poculũ
obtulit. Cuistatim uenerabilis ep̃s dixit: Bibetu hoc quod mibi bibendũ
praebes. Treme factus puerde prehensum se esse sentiens. maluit mori¬
turus bibere: quam poenas proilla tanti homicidii culpa tolerare

Expanded text:
calicem abstulit eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret, an calicem abstulit eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret, an spiritu providente discecipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: Vivat ipsa manus. De quo verbo rex laetatus erubuit, quia quamvis ipse deprehensviri, cum ad exemplum vitae sequentium in longum senium vita traheretur, ejus archidiaconus ambitione adipiscendi episcopatus accensus, eum exstinguere veneno molitus est. Qui cum vini fusoris ejus animum corrupisset, ut mistum vino veneni ei poculum praeberet, refectionis hora cum jam vir Dei ad edendum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis episcopus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolerare.
Abbreviated transcription (Latin):
culum facta est : quia dum eam unus ueraciter fidelis in gressus est abea
protinus mendax sp̃s atque infidelis absces sit: Sed oportet iam ut
priora tactamus: et ad ea quaedibus nr̃is sunt gesta ueniendum est.
uidam et enim religiosiuiri apuliae prouintiae partibus cogniti
hõc quod apud multorum notitiam longelateq per crebsuit. desabino
canosinae urbis ep̃o testarisolent. qui aisdemuir longo iam senio ocu¬
lorum lumen amiserat. itaut omni modo nil uideret: Quem rexgothoꝵ
totila prophetiaebaberes p̃m audiens minime credidit: sed probarestuduit
quod audiuit: quicum in isdem partibus deuenisset: hunc uirdñi ad
prandium rogauit: Cum que iam uentum esset ad mensam rex discubere
noluit sed ad sabini uenerabilis uiri dexteram sedit: Cum uero eidem
patripuer exmore uini poculum praeberet. rexsilenter manũ tetendi

Expanded text:
culum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea culum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum est, uidam etenim religiosi viri, Apuliae provinciae partibus cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, de Sabino Canosinae urbis episcopo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem rex Gothorum Totila prophetiae habere spiritum audiens, minime crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque iam ventum esset ad mensam, rex discumbere noluit, sed ad Savini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri puer ex more vini poculum praeberet, rex silenter manum tetendit,
Abbreviated transcription (Latin):
securusq illam antiqui hostis certamina toleraturus in trauit: Itaque in¬
tem pesta noctis silentio cum uirdĩ quies ceret: antiquus hostis in mensis
uocibus magnisq clamoribus coepit imitari. rugitus leonum. balatus
pecorum ruditus a sinorum. sibilos serpentium. porcorum stridores
et suricum: Cumque repentedatius totbestiarum uocibus excitatus sur¬
rexit : uehementer iratus et contra antiquum hostem magnis coepit
uocibus clamaredicens: Bene tibi contigit miser. Tuille qui dixis ti
ponam sedem meam ad aquilonem et erosimilis altissimo ecce per
superbiam tuam porcis et sori cibus similis factus es. et quumitari
dnm indigne uoluisti: ecce ut dignus es bestias imitaris: Ad quam
eis uocem ut ita dicam : deiectionem suam sp̃s malignus erubuit:
Annon erubuit: qui candem domum ad exhibendam monstra quae
consueuerit ulterius non intrauit: Sicq post modum fidelium habita¬

Expanded text:
securusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque insecurusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam ejus vocem, ut ita dicam, dejectionem suam malignus spiritus erubuit. An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habita
Abbreviated transcription (Latin):
Miratiq omnes flere praegaudio coeperunt eorumq mentes ilico metus
et reuerentia in uasit. cum hoc uidelicet cernerent. quid agapitus facere
in uirtutedni exad iutorio petri potuisset IIII.
iusdem quoque principis tempore. cumdatius mediola nensis urbis ep̃s
causa fidei exactus ad constantino politanam urbem pergeret. corinthũ
deuenit: Quidum largam domum ad hospitandum quaereret. quae
comitatum illius totum ferre potuis set et uix inueniret as pexit eminus
domum congruentis magnitudinis. eamq sibi praeparari ad hos pitan
dum ius sit. Cumque eiusdem loci in colae dicerent in ea hunc manere non
posse quia multis iam annis hanc diabolus in habitaret. at que id eo
uacua remansis set uir uenerabilis datius res pondit dicens: Immo
ideo hospitare indomo cadem debemus si hanc malignus sp̃s inuasit.
et ab ea hominum habitationem reppulit In ea sibiigitur parari p̃cipit

Expanded text:
Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuisset.usdem quoque principis tempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitdum iussit. Cumque eiusdem lposse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, vir venerabilis Datius respondit, dicens: Imo ideo hospitari in domo eadem debemus, si hanc spiritus malignus invasit, et ab ea hominum inhabitationem repulit. In ea igitur sibi parari praecepit,
Abbreviated transcription (Latin):
in posita oculorum tenebras fugauit. INU¬
ost non multum uero temporis exigente causa gothorum uir quoque
beatis simus agapitus huius scaeromanie ecclesiae pontifex cuido dispen¬
sante deseruio. ad iustinianum principem accessit : Cui adhuc pergenta
quadam die an gretiarum iam partibus curandus oblatus est mutus
et claudus quin eque ulla uerba edere neque ex terra umquam surgere
ualebat. Cum que bunc propinqui illius flentes obtulissent uirdn
sollicite requisiuit ancurationis illius haberent fidem : cuidum in uir¬
tutedi exauctoritate petri fixam salutis illius spemhabere sedicerent
protinus ueneri ulus uir orationi incubuit et missarum solepniaeats
sacrifitium in conspectudi omnipotentis immolauit: Quo peracto
ab altari exiens laudimanum tenuit. atque ad sistento et aspiaent
populo eum moxaterri in propriis gressibus erexit : Cum qu e do¬
minicum corpus in os miteret illa diumuta ad loquendu lingiuas d a

Expanded text:
posita oculorum tenebras fugavit. posita oculorum tenebras fugavit. ost non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus hujus sanctae Romanae Ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti quadam die in Graeciarum jam partibus curandus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assistente et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est.
Abbreviated transcription (Latin):
quem dederat propter suam coniugem retransmitti: factumque est ut
usque ad certum locum praedictus uir equo eodem sub uehente perductus ẽ
Quimox ut alium repperit illum quem acceperait retransmisit: Cumq
eum praedicti nobilis uiri coniux sedete exmore uoluisset ultra nualuit
qui a post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusauit : Coepit
namq inmenso flatu et frẽmitu atque incessante totius corporis motu
quasi dispiciendo prodere. quia post membra pontificis mulierem ferre
non posset. Quod uir eius prudenter intuitus hunc ad eundem uenerabile
uirum protinus recransmisit. magnis precibus petens at equum suic¬
ipsepossideret : quem iuri suo sedendo dedicas set: dequo etam illud mira¬
bile anr̃is senioribus narrari solet: quod in constantino politana urbe
ad portam qua euocatur auream ueniens populorum turbis sibioccur¬
rentibus in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit et manu super¬

Expanded text:
quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu super
Abbreviated transcription (Latin):
in sua soliditate persis teret. cubiculum quoiacebat eger faoto urremotu
contremuit omnes qi qui illic ad erant nimio terrore concussit Sicq
sca anima carne soluta est: factumq est ut magnus pauor in uãderet
tos qui paulinimortem uiderepotuissent: Sed quia haec quã superius
dixi pauliniuirtus ualde est intima: nunc si placiet ad miracula exte¬
riora ueniamus quae et multis iam nota sunt et egotam religiosorũ
uirorum relationedidici: ut dehis omnimodo ambigere ñ possim:¬
othorum temporedum iohannes uirheatissimus huius romarae
ecdesiae pontifex ad iustinum seniorem principem pergerit
inchorinti partes aduenit Cuimeces sefuit ut in itnere addsedendũ
equus requi rere debuis set: Quod illic uir nobilis audiens equum quemp
magnamansuetudine eius coniunx sedere consueuerat ita ei obtulit ut
cum ad loca alia perueniente aptus equus potuis se inueniri. deberet ille

Expanded text:
in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possimothorum tempore dum Iohannis vir beatissimus huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iin Corinthi partibus advenit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus equus inveniri potuisset, deberet ille
Abbreviated transcription (Latin):
in africana regione requisiti.cum onustis frumento nauibus prouene¬
randi uiri paulinisatis factione in eius comitatu laxati sunt ẜ ost non
multos uero dies uuandilorum rex occubuit. et flagellum quod ad suam
perniciem dis pensantedõ profiliorum disciplina acceperat a misit
Sicq factumest ut omni potentis di famulus paulinus uera praediceret
et quise in seruitium solus tradiderat. cum multis a seruitio ad liber¬
tatem redĩre : Illum uidelicet imitatus qui formam serui ad sumpsit
nenos essemus serui peccati: Cuius sequens uestigia paulinus ad tempus
uoluntariae seruus factus est solus ut esset postmodum liber cũ multis.
P ITRUS: Cumme audire contigit quod imitari non ualeo
flere magis libet quam aliquid dicerȩ CREGORIUS¬
Iccuius etiam mortȩ opud eius ecclesiam scriptum est quia cũdolore esset
lateris tactus adextrema perductus est: Dumque eius omnis dom

Expanded text:
in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venein Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Vandalorum rex occubuit, et flagellum quod ad suam perniciem, dispensante Deo, pro fidelium disciplina acceperat amisit. Sicque factum est ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servitium solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret, illum videlicet imitatus qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR. Dum me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. De cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus
Abbreviated transcription (Latin):
sedebat et flagello quod aliquando acceperam eorũ mihi iudicio
tollebatur. Sed percuncta re quis nam sit Namego hunc tanti
meritiuirum popularem ut conspicitur esse non suspicor:
T unc regis genersecreto paulinum tulit: quinam es set inquisiuit
Cuiuir dni respondit: Seruus tuus sum quem profilio uiduae
uicarium suscepisti. Cumque instanter ille requireret ut noia
quid es set sed quid in sua terra fuis sec indicaret atquehoc ab eo tteratione
frequenti in quisitione exigeret : uirdni constrictus magnis coniurationibus
iam non ualens negare quid essit: ep̃m sefuisse testatus est. Quod pos¬
sessor eius audiens ualde pertimuiti at quehumiliter. obtulit̃ dicens
p etequoduis quatenus ad terram tuam a me cum magno munere reuer¬
taris: Cuiuir dnipaulinus ait: Unum est quod mihi in pendere beneficium
potas ut omnis ciuitatis meae captiuos relaxes. Qui cuncti protinus

Expanded text:
sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinus ait: 'Unum est quod mihi inpendere benpotes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus
Abbreviated transcription (Latin):
ritate moriturus. Quod ille audiens qui ab eodem rege praeceteris
diligebatur. ei mini me tacuit. sed quid asuo hortolanosapienti scilicet
uiro agnouis sit indicauit: Quoddum rexaudisset: ilicorespondit
ego uelim hunc dequo loqueris hominem uidere : Cuigener eius ut¬
nerabilis paulini temporalis dominus respondit dicens Virentes
herbas mihi ad prandium deferre consueuit: has ita quehuc ad men¬
sam eum deportarefacio: ut quisit quimihi haec estlocutus agnoscas
F actum que est ut cum rex ad prandendum discubuit paulinus exsuo
opere holera quaeque et uirentia delaturus uenit: Cum que hunc rex
subito conspexisset intremuit. atque accersito eius domino sibi per
filium propinquo ei secretum quod prius abs conderat indicauit
dicens. Verum est quod audisti: Nam nocte hac in somnio sedentes
in tribunalibus contrame iudices uidi inter quos iste etiamsimul

Expanded text:
ritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris ritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi est locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque accito eius domino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul
Abbreviated transcription (Latin):
unitinsi ban reldeicimque iult uenustiualeus homanem eon be¬
t issetn quimia: tei ñ os fet in quisiuit. Cuiur dnpaulinus res¬
e arolere stos quod uir gentilis ualde libenter accepit cũ imnetr¬
endis holeribus quia peritus esset audiuit: Suscepit itaqueseruum
et roganti uiduae reddidit filium Quo accepto uidua ab africanaregi¬
one discessit paulinus uero excolendihorti suscepit curam: Cumquȩ
isdem regis gener crebro ingredereturhortum suum. horto lanum
quidum requireret. sapientem ualde esse hominem uideret: amicos
coepit familiares deserere et saepius cum suohorta lano conloqui: atq
eius sermonibus delectari: Cui paulinus cotidie ad mensam olera uiren¬
tesq: herbas deferre consueuerat: et acceptopane ad curam horti re¬
meare. Cum que hoc diutius a geretur: quadam diesuo domino secum
secretius loquenti ait: Vide quid agas. et uuandalorum regnum
qualiter disponidebeat prouide quia rex citius et sub omni est cele¬

Expanded text:
redde'. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset, inquisivit. Cui vir Domini Paulinus resexcolere scio'. Quod vir gentilis valde libenter accipit, cum, in nutriendis holeribus quia peritus esset, audivit. Suscipit itaque servum et roganti viduae reddedit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque isdem regis gener crebro ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidie ad mensam odoras virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cura horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni cele
Abbreviated transcription (Latin):
fulsit .: lux interior inmente fuit: quae uidentis animum quia
ad superiora rapuit. ei quam angusta essent omnia inferiora
monstrauit: PETRVS. Vi deor mihiutiliter non intellexisse
quaedixeras. quando ex tarditatemea tantum creuit expositiotua
Sed quia haec liqui de meis sensibus in fudisti. quaeso ut ad narra¬
tionis ordinem redeas: GREGORIUS¬
ibe pere adhuc deuenerabili patre multa narrare. sed quaedam ei
studiose praetereo quia ad aliorum gesta uoluenda festino. hocautẽ
nolo telateat. quod uirdi inter totmiracula quibus inmundo claruit
doctrinae quo que uerbo non medio criter fulsit : Nam scripsit mona¬
chorum regulam discretione precipua. sermoneluculento Cuius
siquis uelit subtilius mores uitamq cognoscere. potest in eadem
institutione regulae omnis magisteri illius actus inuenire
Quia scs uir nullo mo potuit aliter docere quam uixit: XXXUII

Expanded text:
fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum fulsit, lux interior in mente fuit, quae videntis animum cum ad superiora rapuit, ei quam angusta essent omnia inferiora monstravit. Petr. Videor mihi utiliter non intellexisse quae dixeras, quando ex tarditate mea tantum crevit expositio tua. Sed quia haec liquido meis sensibus infudisti, quaeso ut ad narrationis ordinem redeas. CAPULibet, Petre, adhuc de hoc venerabili Patre multa narrare: sed quaedam ejus studiose praetereo, quia ad aliorum gesta evolvenda festino. Hoc autem nolo te lateat, quod vir Dei inter tot miracula, quibus in mundo claruit, doctrinae quoque verbo non mediocriter fulsit. Nam scripsit monachorum regulam, discretione praecipuam, sermone luculentam. Cujus si quis velit subtilius mores vitamque cognoscere, potest in eadem institutione regulae omnes magisterii illius actus invenire: quia sanctus vir nullo modo potuit aliter docere quam vixit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
t eloinisime surreat  sed uocetis statribus eum intror sustulit
utbe udiu mosam a ccperet priecepit: Quem ad sereducturiustneu
tute eiũ doneitis in sana quiescrre deberet ad monuit. Quisfictons
tertdens idl ulterius pere qar ustico praesum ꝑsit: quem ur dinon
tangendo sidres piciendo soluerit. Ecce est petre quoddita quiaba
quioenui pstenti do famibuarius seruiunt: aliquandomira sa este esa
quusoons pgt eos susit : &idi enim ferocitirem gothi terti bilem sedens
re prerstilo roueno nodosq ligiturae quie in nocentis binehia uil¬
serin xerase s culos dissolut  psa miraculi celertare indice quie
ex potesint acas petsi habero quo d fect: Rursumquo que quale
quootumq nirabulu moranido ualuit obtinere subuins quideor ii¬

Expanded text:
tione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, tione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indicat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam.
Abbreviated transcription (Latin):
et seiuente galla rusticus dixit. ecce iste est dequodixeram: benedictus
pater. Quem dum feruido spũ cumperuersae mentis insania fuissit
intuitus. eo terrore quo consueuerat acturum se existimans
magnis coepit uocibus clamare dicens. Surge surge et resistius
rustici redde quas accepisti: Ad cuius uocem uirdi protinus
oculos leuauit a lectione: eumq intuitus. mox etiam rusticum
quiligatus tenebatur attendit: Ad cuius brachia dũc culos
deflexis set miro modo tanta se cderitate coeperunt in liguta bra¬
dius lor de souet mnout desolui tam concite nulla hominum feft¬
eliso ot poriissent : sumque is quiligitiis uenerat eoepis sel subito
aesiue solutus ad tantas potestatis uim treme factus galla a d
terram corfuit et ceruicem erudelititis regidae ad eius uestigia
in elimans orationibus scilius commen dauit. Uit auten ses alec¬

Expanded text:
et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lec
Abbreviated transcription (Latin):
othorum quidam galla nomine perfidiae fuit arrianae. qui totile regis
eorum temporibus. contra catholicae ecclesiae religiosos uiros ardore
in manissimae crudelitatis exarsit : Ita ut quis quis ei clericus mona¬
chus ue ante faciem aduenisset : ab eius manibus uiuus nullo modo
exiret: Quidam uero die a uaritae suae aestu succensus in rapinam
rerum in hians: dum quendam rusticum tormentis crudelibus
affligeret : eumq: persupplitia diuersa laniaret. uictus poenis
rusticus. se ressuas benedicto dĩ famulo commendasse. professus. ẽ
Vt dum hoc a torquente creditur sus pensa interim. crudelitate
aduitam hore raperentur: Tunc isdem galla cessauit rusticum
tormentis affligere: sed eius brachia loris fortibus ad stringens
ante equum suum coepit implere. ut quis es set benedictus qui ẽi res
sus ceperat demonstraret: Quemligatis brachiis rusticus antecedens
duxit ad scĩ uiri monasterium. eumq ante in gressum cellae
solum sedentem repperit et legentem: Ei demautem sub sequenti

Expanded text:
othorum quidam Zalla nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti
Abbreviated transcription (Latin):
genero suim filium in captiuitatem fiuis se ductum pegbibunus
aeque a uiro di eius pretium postulauit si forteillius domienis
hocdi gnaretur accipere. et hunc concederet ad propria semere
s eduir di magno pere petenti feminae quid dare potuis set ue¬
quirens : nihil apud se aliud nisi semet ipsum inuenot pe¬
tentiq feminae respondit dicens Mulier quid possiur
dare : non habeo sed memet ipsum tolle meseruem cenis
tui es sepro fitere atque ut filium tuum recipiasien e uice illans
inserietm trade: Quodilla exore tantiuiri audiens inrision
pocius oredidit quam conpassionen: ribus quo que suidels¬
quentis simius aque adprime in exterioribus quo que studus
enudrsus dubitant fẽminae crtius persuasit ut audtion dubita
et psorec cptione fili sui in seriutium epm tradere non dabsgere
epre cot engotii utaiq ad afticam. procedente autem regisgenet
quicius filiun habebat uidua rogatura seobtuaroo eptusi petut iđt

Expanded text:
genero suum filium in captivitatem fuisse ductum perhibuit, genero suum filium in captivitatem fuisse ductum perhibuit, atque a viro Dei ejus pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere, et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in servitium episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui ejus filium habebat, vidua rogatura se obtulit, ac prius petiit
Abbreviated transcription (Latin):
UM UICINIS UALDEPATRIBUS IN¬
ITAUT PAULINI MIRACULUO
nolanae urbis ep̃i. quimultos quorum memini uirtute
et tempore praecessit. memoriae defuisse uideatur.
Seđ ad priora nunc redeo eaq: quantum uale subbreuuta
perstringo. si cut enim bonorum facta in notes cere citius si¬
qulibus solent senioribus nr̃is periustorum exemplagra¬
dientibus praedicti uenerabilis uiri celebre nomen in notuit
eiusq opus ad mirabile ad eorum se instruenda studiate¬
tendit: Quorum me necessefuit grandeuttatem tam
certo eredere. acsiea quae dicerent meis oculis uidis seit andupist¬
uientum uuandalorum tem pore fuis set itilia in campaniar oao¬
tibus dop opuladamultiq es sent dehae terra in afrueuns regone
tans ducebiuit dni paulinus cuneta quae ad epis copuu insauie ba¬
bere potuit captiuis in digentibus q largitus est. Cum que iam
nihil omnimodo super es set quod petentibus dareporuis sorui
quodamdie quaedam uidua aduenit quae aregis uuandalorum

Expanded text:
um vicinis valde Patribus inita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque jam nihil omnino superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua advenit, quae a regis Vandalorum
Abbreviated transcription (Latin):
elix qui appellabatur coruus quem ipsebene cognouisti. qui eius demonasterui
nuper praepositus fuit : multa mihi defratribus eius monasterii ad miranda
nartabat: Ex quibus aliqua quae ad memoriam ueniunt sup primo: que adalia
festũno. Sedunum dicam quod ab eo narratum praeter eundum. t. ullomodo
furuero uenire consueuerat persepem ascendere n et occulte holera auferre:
Cum que illẽ multa plantaret quaeminus inueniret. et alia pedibus con¬
culcata. alia direpta conspiceret: totum ortum circum iens. inuenit i ter
unde furuenire consueuerat : Qui in e indem ortum deambulans. repperit
itiam serpentem : Cui p̃cipiens dixit: Sequereme : At que ad ad itum furis

Expanded text:
qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modoFur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dix
Abbreviated transcription (Latin):
a fundo cordis considerans as peritatẽ et duritasuam: humilitstem ac marisue¬
tudinemlibertini exlecto prosiliuit: peder lsberun uenuit e sepec ean siue
reum es setestatus e quia tanto taliq uiro tamcru delem factre contume¬
bam p̃sumpsic set At contra libertinus se interram uroseier fns cus iumne¬
dibus prouolutus. suae culpue non illius saeuttiae fuisse referebis.: quod per¬
tulerat: Sicq actum ẽ ut ad magnam mansuetudinem perduceretur pater
et humilitas discipuli magistra fieret magistri: Cum que pro utilitatemonasteri
ad consitutionem causae egressus fuis set: multiuit noti ac nobiles quicum

Expanded text:
a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuea fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutione
Abbreviated transcription (Latin):
ortunati uiri uenerabilis abbate monas terii quod appellaturbaln eum
ci ceronis. aliorumq: etiam uirorum uenerabilium. didici relatione
quod narro:
rito apud omnes illic magnae admirationis habebatur. Cui fortunatus
isdem familiariter : notus fuit: Quinimirũ aequitius prosuae magnitudine
scĩtatis. multorum in eadem prouintia monasteri orum pater extitit:
Huc cum in iuuentutis suae tempore acricertamine carnis incentiua fati¬
garent : ipsae suae temptationis angustiae. ad orationis studium soller¬
tiorẽ fecerunt: Cum que hac inre ab omni potentedõ remedium continuis
p̃cibus quaereret: noc te quadam assis tente angelo eu nuchitari seuidit
eiusq: uisioni apparuit. quod omnem motum: ex genitalibus membris eiꝰ¬
abscideret: Atque ex eo tempore ita alienus excrut atemptatione : ac si
sexum non haberet in corpore : Qua uirtute frecus. exdipotentis auxibo¬
nenueo quiahes ternodie mehodic iturum promis ubiredisposui, Tuncille

Expanded text:
Fortunati viri venerabilis abbatis monasterii quod appellatur Balneum Ciceronis, aliorumque etiam virorum venerabilium didici relatione quod narro. rito apud omnes illic magnae admirationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute fretus ex omnipotentis Deidisposui. Tunc ille
Abbreviated transcription (Latin):
ire e cui illeres pondit: Mon asteri causa constituta est pat̃. quã dedinare
neono qiuiabesteno die mchodie iturum promisi ubi redisposui Tuncille
a fundo cordis considerans asperitatẽ et duritia suam: humilititem ac mansue¬
tudin emlber tini eeleo prosilunt pedes liber tini tenuitet sepeccuasi sic
ramies se testatus e quiatanto taliq uro tamcru delem facere contume¬
dumn ẽ sumpsicset. At contra libertinus seinterram pros uernent esusqi pr¬
dibus pro uolutus suae culpae non illius sacuttiae fuisse referebat : quod per¬
tulert: Si d̃ ac tum ẽ ut ad magnam mansuctudinem perducereurpater:
et humilitas discipuli magistra fieret magistri: Cumque proutilitatem nonastori
ad consitutionem caus ae egressus fuis set : multiuiri not ac nobiles qui eum
ualde semperhonorabant uehementer admirati solli cite requirebant quid¬
nam hoc esset quod tam tumentem acliuidam faciem haberit: Quibus ille

Expanded text:
ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magisad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille