comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uideor in quit bene crassum & sceuolam cognouisse:
cum de te & de ser. sulpicio cogitans esse quandam
uobis cum illis similitudinem iudico: Quonam ĩ ꝗͣr
istud modo: Quia mibi & tu uideris inquit tatum
iuris ciuilis scire uoluisse qͣtum sans ess& oratori: &
seruius aeloquentiae tantum assumpsisse: ut ins ci¬
uile facile possit tueri: aetatesq uestrae: ut illoꝵ nihł
aut non fere multum differunt. Et ego de me in qͣ
dice nibil est necesse. De seruio autem & tu ꝓbedi¬
cis & ego dicam quod sentio. Non enim facile que
dixerimꝰ plus stucdu qͣ illum & ad dicendum & ad
omnes bonaꝵ reꝵ disciplinas adhibuisse. Nam &
ĩusdem exercitationibus in ennte aetate fuimus. et
postea una rhodum ille &̃ ꝑfectus est: quo melior
ess& & doctior & inde ut rediit uidetur mibi ĩ
secunda arte primus esse maluisse: ꝗͣ in prima se¬
cundus. Atꝙ haud scio an parum principibus esse po-¬

Expanded text:
videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, tum de te et de Ser. Sulpicio cogitans esse quandam vobis cum illis similitudinem iudico. Quonam, inquam, istuc modo? Quia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis scire voluisse quantum satis esset oratori, et Servius eloquentiae tantum assumpsisse ut ius civile facile posset tueri; aetatesque vestrae, ut illorum, nihil aut non fere multum differunt. et ego: De me, inquam, dicere nihil est necesse; de Servio autem et tu probe dicis et ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studi quam illum et ad dicendum et ad omnis bonarum rerum disciplinas adhibuisse. Nam et in isdem exercitationibus ineunte aetate fuimus et postea una Rhodum ille etiam profectus est, quo melior esset et doctior; et inde ut rediit, videtur mihi in secunda arte primus esse maluisse quam in prima secundus. Atque haud scio an par principibus esse po
Abbreviated transcription (Latin):
ornatum uirum: tamq excellens ĩgenium fuisse ĩ no¬
stra repubs: Hic ego noli inꝗͣ brute existimare bis
duobus quicꝗͣ fuisse in nostra ciuitate praestantius.:
Nam ut pauloante dixi consultoꝵ alteꝵ disertissimũ.
disertoꝵ alteꝵ consultissimum fuisse. Sic in reliquis
rebus ita dissimiles erant inter sese : stanere ut tam̃
non posses utrius te malles similiorem. Crassus erat
elegantium parcissimus: sceuola. parcoꝵ eleganiissim.
Crassus in summa comitate. habebat etiam seueritans sa¬
tis. Sceuola multa ĩ senei̾tate: non deerat tamen co¬
mitas: licet omnia hoc modo: sed uereor: ne fingi ui¬
deantur haec ut dicantur a me quoda modo res: sed
tamen sic sehab&: cum omnis uirtus sit: ut uestra
brute achadennia dixit mediocritas: uterq hoꝵ me¬
dium quiddam uolebat sequi. sed ita cadebat ut
alter ex alterius laude partem: uterq autem suam to¬
tam haber& . Tum brutus cum ex tua oratione mihi

Expanded text:
ornatum virum tamque excellens ingenium fuisse in noornatum virum tamque excellens ingenium fuisse in nostra re publica. hic ego: Noli, inquam, Brute, existimare his duobus quicquam fuisse in nostra civitate praestantius. Nam ut paulo ante dixi consultorum alterum disertissimum, disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese, statuere ut tamen non posses, utrius te malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus, Scaevola parcorum elegantissimus; Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis, Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc modo; sed vereor ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodam modo; res se tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Academia dixit, mediocritas, uterque horum medium quiddam volebat sequi; sed ita cadebat ut alter ex alterius laude partem, uterque autem suam totam haberet. tum Brutus: Cum ex tua oratione mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ab iis patronis aequalibus & consularibus causa. illa dic¬
ta est: cum nter̾q ex contrai᷑a parte ius ciuile defen¬
der&: ut aeloquentium iuris pitissimus crassus: uiris
peritoꝵ aeloquentissimus sceuola putaretur. Qui ꝗ¬
dem cum ꝑacutus ess& ad excogitandum quid ĩ iure
ant ĩ aequo neꝵ aut ess& aut non ess& tum uẽbis
erat ad rem cum summa breuitate mirabłr aptus.
Quare sit nobis orator in hoc interpraetandi: explanadi
& diserendi genere mirabilis: sicut simile nũqͣ uide¬
rim. In augendo. ĩ orando ĩ refellendo magis existimator
metuendus ꝗͣ admirandus orator. Ueꝵ ad crassum re¬
uertamur: Tum brutus & si satis in quit mihi uide¬
bar haberi cognitum sceuolam: exhis rebus quas audie-¬
bam saepe ex .C. rutilio: quo utebatur ꝓpter familiai¬
tatem scͥeuolae nostri: tamen ista mihi eius dicendi a¬
tanta laus nota non eaͣt. Itaꝙ coepi uoluptatem tam

Expanded text:
ab his patronis aequalibus et iam consularibus causa illa dicab his patronis aequalibus et iam consularibus causa illa dicta est, cum uterque ex contraria parte ius civile defenderet, ut eloquentium iuris peritissimus Crassus, iuris peritorum eloquentissimus Scaevola putaretur. Qui quidem cum peracutus esset ad excogitandum quid in iure aut in aequo verum aut esset aut non esset, tum verbis erat ad rem cum summa brevitate mirabiliter aptus. qua re sit nobis orator in hoc interpretandi explanandi edisserendi genere mirabilis, sic ut simile nihil viderim; in augendo, in ornando, in refellendo magis existimator metuendus quam admirandus orator. verum ad Crassum revertamur. Tum Brutus: etsi satis, inquit, mihi videbar habere cognitum Scaevolam ex eis rebus quas audiebam saepe ex C. Rutilio, quo utebar propter familiaritatem Scaevolae nostri, tamen ista mihi eius dicendi tanta laus nota non erat; itaque cepi voluptatem tam
Abbreviated transcription (Latin):
patrono cuiusꝗͣ ĩgenium requirer&. Equidem ꝗͣ ꝗͣ anto¬
nio tantum tribuo ꝗͣtum supradixi: tamen crasso nihil
statuo fieri potuisse ꝑfectius. Erat sum̃a grauitas. erat
cum grauitate iunctus facetiaꝵ & urbanitatis oratori¬
us non scurrilis lepos. latine loquendi accurata & sinemo¬
lestia diligens eleganna: in diserendo mira. explicano cũ
de iure ciuili: cum de aequo & bono disputaretur argum̃¬
torum & similitudinum copia. Nam ut antonius con¬
iectura mouenda: aut sedanda sus picione aut excitan¬
da ĩ credibilem uim habebat. sic in interpratando. ĩ defi¬
mendo: in explicando aequitate nihil erat crasso copiosiꝰ.
gnitum est. Ita enam multa tum contra scripium ꝓ
equo & hono dixit: ut hominem acunissimum .o. sce¬
sceuolam & ĩ uire ĩ quo illa cansa uertebatur paratissimũ
obrueret argumentoꝵ exemploꝵq copia. Ate ita cum

Expanded text:
patrono cuiusquam ingenium requireret. Equidem quamquam Antopatrono cuiusquam ingenium requireret. Equidem quamquam Antonio tantum tribuo quantum supra dixi, tamen Crasso nihil statuo fieri potuisse perfectius. Erat summa gravitas, erat cum gravitate iunctus facetiarum et urbanitatis oratorius, non scurrilis lepos, Latine loquendi accurata et sine molestia diligens elegantia, in disserendo mira explicatio; cum de iure civili, cum de aequo et bono disputaretur, argumentorum et similitudinum copia. nam ut Antonius coniectura movenda aut sedanda suspicione aut excitanda incredibilem vim habebat: sic in interpretando, in definiendo, in explicanda aequitate nihil erat Crasso copiosius; gnitum est. ita enim multa tum contra scriptum pro aequo et bono dixit, ut hominem acutissimum Q. Scaevolam et in iure, in quo illa causa vertebatur, paratissimum obrueret argumentorum exemplorumque copia; atque ita tum
Abbreviated transcription (Latin):
eaꝙ non tam ĩ uerbis pingendis habent pondus ꝗͣ ĩ illumi¬
nandis sententus. Sed cum haec magna ĩ antonio tum ac¬
to singularis: quaȩ si pãtienda est ĩ gestum atq uocem
gestus erat nõ uerba exprimens: sed cum sentennis con¬
gruens manus humei latera. supplosio pedis: status: ⁊̃ ces
ni ĩhonum conuertebat. habebat enim flebile quiddam
ĩ quaestionibus: aptumq cum ad fidem faciendam. tum
ad mi sericordiam cõmouendam: ut ueꝵ uideretur ĩ hoc
illud quod demosthenem ferunt ei qui quasiuiss & quid
primum ess& in dicendo actionem: quid secundum iddẽ
& iedem tertium respondisse. Nulla res magis poenetrat
ĩ animos: eos ꝙ fingit: format: flectit: talisq oratores uide¬
ri facit quales ipsi uideri uolunt. huic alii parem esse di¬
cebant: alii ante ponebant. Lcrassum. illudꝰ quidem certe
omnes ita iudicabant: neminem esse qui hoꝵ alteo utro

Expanded text:
eaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inlumieaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inluminandis sententiis. sed cum haec magna in Antonio tum actio singularis; quae si partienda est in gestum atque vocem, gestus erat non verba exprimens, sed cum sententiis congruens: manus umeri latera supplosio pedis status incessni in bonum convertebat. habebat enim flebile quiddam in questionibus aptumque cum ad fidem faciendam tum ad misericordiam commovendam: ut verum videretur in hoc illud, quod Demosthenem ferunt ei, qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem; quid secundum, idem et idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos eosque fingit format flectit talisque oratores videri facit, qualis ipsi se videri volunt. huic alii parem esse dicebant, alii anteponebant L. Crassum. Illud quidem certe omnes ita iudicabant, neminem esse qui horum altero utro
Abbreviated transcription (Latin):
non illa. quidem eleganiissimo sermone: Itaꝙ diligenter
loquendi laude cariut neq tamen est admodum ĩ qui¬
nate soquutus: sed illa quae ꝓpriesaus oratoris est iuebis.¬
nam ipsum latine loqui est. illud quidem est ut paulo
ante dixi ĩ magna laude ponendum. sed non tam sua
sponte: ꝗͣ qđ est a plerisq neglectum. Non enim tam p̃¬
darum est scire latine ꝗͣ turpe nes cire: neq tam id mihi ora¬
ratoris boni ꝗͣ ciuis romani ꝓpium uidetur. Sed tamen anto¬
nius in uerbis & eligendis: neq id ipsum tam leporis causa
ꝗͣ pondeis & collocandis & compraebensione deuinciendis.
nihil non ad rationem & tanꝗͣ ad artem dirigebat. Ueꝵ
multo magis hoc iddem ĩsententaꝵ ornamentis & cõfor¬
manonibus. Quo gne̾ qui praestat omnibis demosthenes.
id cixco a. doctis oratorum est princeps uidicatus. Sche ma¬
ta enim quae uocant graeci: eamaxime ornant oratorẽ:

Expanded text:
non illa quidem elegantissimo sermone—itaque diligenter non illa quidem elegantissimo sermone—itaque diligenter loquendi laude caruit neque tamen est admodum inquinate locutus—, sed illa, quae propria laus oratoris est in verbis,—nam ipsum Latine loqui est illud quidem, ut paulo ante dixi, in magna laude ponendum, sed non tam sua sponte quam quod est a plerisque neglectum: non enim tam praeclarum est scire Latine quam turpe nescire, neque tam id mihi oratoris boni quam civis Romani proprium videtur;—sed tamen Antonius in verbis et eligendis, neque id ipsum tam leporis causa quam ponderis, et conlocandis et comprehensione devinciendis nihil non ad rationem et tamquam ad artem dirigebat; verum multo magis hoc idem in sententiarum ornamentis et conformationibus. quo genere quia praestat omnibus Demosthenes, idcirco a doctis oratorum est princeps iudicatus. Sxh/mata enim quae vocant Graeci, ea maxime ornant oratorem
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝗͣ ĩ omnibus rebus difficilis oprimi ꝑfectio atq abso¬
luno ex eo qđ dicam existimari potest. Qͣ multi enĩ
iam oratores cõmemoran sunt. & ꝗͣdiu ĩ eoꝵ enuaͬ¬
tonȩ uersamur. Cum tamen spisse atq uix ut dudum
ad demosthenen & hiperidem. sic nunc ad antonium cras¬
sumq ꝑuenimus. Nam ego sic existimo hos oratores fuisse
maximos & ⁊̃ his primum cum gracchorum głia latine ⁊¬
dicendi copiam aequatam. Omnia ueniebant antonio ĩ
mentem ea. quae suo quaeꝙ dicencdi loco ubi płimum ꝓfi¬
cere & ualere possent: ut ab imꝑatore aequites. pedites. leuis
armatura: sic ab illo ĩ maxime oportunis orationis partib
collocabantur. erat memoria. sum̃a. nulla meditationis
suspitio. imparatus semꝑ aggredi ad dicendum uidebatur.
sed ita erat paranuis ut iudices illo dicente nõ nunqͣ uide¬
rentur non satis parati ad cauendum fuisse. Uerbad. ipsa

Expanded text:
quam in omnibus rebus difficilis optimi perfectio atque absoquam in omnibus rebus difficilis optimi perfectio atque absolutio ex eo quod dicam existimari potest. quam multi enim iam oratores commemorati sunt et quam diu in eorum enumetione versamur, cum tamen spisse atque ViX, ut dudum ad Demosthenem et Hyperidem, sic nunc ad Antonium Crassumque pervenimus! Nam ego sic existimo, hos oratores fuisse maximos et in his primum cum Graecorum gloria Latine dicendi copiam aequatam. Omnia veniebant Antonio in mentem; eaque suo quaeque loco, ubi plurimum proficere et valere possent, ut ab imperatore equites pedites levis armatura, sic ab illo in maxime opportunis orationis partibus conlocabantur. Erat memoria summa, nulla meditationis suspicio; imparatus semper aggredi ad dicendum videbatur, sed ita erat paratus ut iudices illo dicente non numquam viderentur non satis parati ad cavendum fuisse. verba ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Tum &̃ G.l. memu fuerunt oratores mediocres accu¬
satores acres & acerbi. Itaq ĩiudicium capitis multos
uocauerunt ꝓ reis non saepe dixerunt. sp. torius satis
ualuit ĩ populari genere dicendi is qui agrum publi¬
cum uitiosa & iitili lege uectigale leuauit. M.ma¬
cellus aesernini pater non ille quidem ĩ patronis : sed
etiam ĩ ꝓmpts tamen & non ĩ exercitatis ad dicendũ
fuit: ut filius eius. Plentulus. L. &̃ corta praetoruis ĩ
mediocrium oratoꝵ numero dicendi non ita multũ
laude ꝓcesserat: sed de ĩdustria cum uerbis: tum &̃¬
ipso sono quasi subrustico ꝑsequaebatur atq imitabat᷑
antiquitatem. Atq ego & t̃hoc ipso cotta & ĩ aliis pliuͣ¬
bus intelligo me non ita disertos homines & retulisse
ĩ oratoꝵ numeꝵ & relatuꝵ. Est enim ꝓpositum colli¬
gere eos qui hoc mune̾ ĩ eiuitate functi sint: ut tene¬
rent oratoꝵ locum. quoꝵ quidem quae fuert ascensiõ

Expanded text:
tum etiam C. L. Memmii fuerunt oratores mediocres, accutum etiam C. L. Memmii fuerunt oratores mediocres, accusatores acres atque acerbi; itaque in iudicium capitis multos vocaverunt, pro reis non saepe dixerunt. Sp. Thorius satis valuit in populari genere dicendi, is qui agrum publicum vitiosa et inutili lege vectigali levavit. M. Marcellus Aesernini pater non ille quidem in patronis, sed et in promptis tamen et non inexercitatis ad dicendum fuit, ut filius eius P. Lentulus. L. etiam Cotta praetorius in mediocrium oratorum numero, dicendi non ita multum laude processerat, sed de industria cum verbis tum etiam ipso sono quasi subrustico persequebatur atque imitabatur antiquitatem. Atque ego et in hoc ipso Cotta et in aliis pluribus intellego me non ita disertos homines et rettulisse in oratorum numerum et relaturum. Est enim propositum conligere eos qui hoc munere in civitate functi sint, ut tenerent oratorum locum; quorum quidem quae fuerit ascensio et
Abbreviated transcription (Latin):
te appellandaꝵ literarum qm̃ filium cognouisti: noli
expectare quid dicam ꝗͣ ꝗͣ fil. ꝗdem non fuit ĩ orato¬
rum numero: sed non deerat ei tamen in sententia.⁊
dicenda cum piudentia tum elegans quoddam & e¬
ruditum or̃onis genus: nec habitus est tamen pater ip̃e
catulus princeps ĩnumero patronoꝵ: sed erat talis: ut
cum quosdam audires qui tum erant praestantes ui¬
deretur inferior esse. Cum autem ipsum audires sine
comparatione: non modo contentus esses: sed melius
non quaereres. Qmetellus numidicus & ciũscolle¬
ga. M. sillanus dicebat de re pub qđ essent illis ui-¬
ris & consulari dignitati satis. M.aurelius scaurus nõ
scepe dicebat. sed polite. Latine uõ imprimis est ele¬
ganter loquutus: Quae laus eadem ĩ aulo albino bene
Poquendi fuit: nam flamen albinus etiam ĩnumero
est habitus disertoꝵ. Q & caepio uir acer & fortis ꝗ
fortuna belli crimini iuidia populi fuit calamitati.

Expanded text:
te appellandarum litterarum, quoniam filium cognovisti, noli te appellandarum litterarum, quoniam filium cognovisti, noli exspectare quid dicam. Quamquam filius quidem non fuit in oratorum numero, sed non deerat ei tamen in sententia dicenda cum prudentia tum elegans quoddam et eruditum orationis genus. nec habitus est tamen pater ipse Catulus princeps in numero patronorum, sed erat talis ut, cum quosdam audires qui tum erant praestantes, videretur esse inferior, cum autem ipsum audires sine comparatione, non modo contentus esses, sed melius non quaereres. Q. Metellus Numidicus et eius conlega M. Silanus dicebant de re publica quod esset illis viris et consulari dignitati satis. M. Aurelius Scaurus non saepe dicebat sed polite; Latine vero in primis est eleganter locutus. Quae laus eadem in A. Albino bene loquendi fuit; nam flamen Albinus etiam in numero est habitus disertorum. Q. etiam Caepio, vir acer et fortis, cui fortuna belli crimini, invidia populi calamitati fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
picureius. euaserat minime aptum ad dicendum genͦ:
Iamqo.Q catulus non antiquo illo more sed hoc nostro.
nisi quid fieri potest ꝑfectus: eruditius multe luere
sume. nõ uite solum atq nauirae. sed orationis etiam⁊
comitas. ĩ corrupta. quaedam latini sermonis integritas.
quae pspici cum ex orationibus eius potest. tum facilli¬
me ex eolibro quem de consulata & de rebus gestis cõ
scriptum molli & xenophonteio gene᷑ sermonis mi¬
sit ad .A. furium poetam familiarem suum qui liber
nihilo notior est qͣ illi tres de quibus ante dixi scauri
libri. Tum brutus mihi quidem inquit nec iste no¬
tus est: nec illi: sed haec mea culpa est: nusqͣ eĩm ĩ ma¬
nus ĩciderunt. Nunc autem aetate suma & conqui¬
ram ista posthac curiosius. łuit igitur ĩ eatulo sermo
latinus: quae laus dicengi non mediocris ab oratoribus
plerisq neglecta est. Nam de sono uocis & suauita¬

Expanded text:
picurius evaserat, minime aptum ad dicendum genus. picurius evaserat, minime aptum ad dicendum genus. iam Q. Catulus non antiquo illo more, sed hoc nostro, nisi quid fieri potest perfectius, eruditus. Multae litterae, summa non vitae solum atque naturae sed orationis etiam comitas, incorrupta quaedam Latini sermonis integritas; quae perspici cum ex orationibus eius potest tum facillime ex eo libro quem de consulatu et de rebus gestis suis conscriptum molli et Xenophontio genere sermonis misit ad A. Furium poetam, familiarem suum; qui liber nihilo notior est quam illi tres, de quibus ante dixi, Scauri libri. tum Brutus: Mihi quidem, inquit, nec iste notus est nec illi;— sed haec mea culpa est, numquam enim in manus inciderunt —nunc autem et a te sumam et conquiram ista posthac curiosius. Fuit igitur in Catulo sermo Latinus; quae laus dicendi non mediocris ab oratoribus plerisque neglecta est. Nam de sono vocis et suavita
Abbreviated transcription (Latin):
id non saepe faciebat. Itaꝙ consilio eius non uolebat
hemines uͥtebantur patrocinio cum licebat: lisdem
temporibus. M.brutus in quo magnum fuit brute genus ge¬
neri uestro. quicum tanto nomine esset: patrẽt optimum
uiꝵ habiuss&. & iuris ꝑitissimum accusationem facti¬
tauit. ut athenis ligurgus. is magistratus non petiuit:
sed fuit accusator uebemens & molestus: ut facile ceynef
nauirale queddam stirpis bonum degenerauisse uitio de¬
prauatae uoluntans. At eodem tempore accusator de⁊
plebe .l. cesidenus fuit. quem ego audiui iam senem cũ
ab lucio sabellio mulstam lege aquilia de uistitia peti¬
uiss&. non fecissem hominis poene infimi mentionem:
nisi iudicarem qui suspiciosius aut criminosius dicer&
audiuisse me neminem. doctus &ẽ graecis g.ł albutius uel
potius poene graecus. Ioquor ut opinor sed lic& ex orano¬
nibus iudicare. Fuit autem athenis adolescens pfectus e¬

Expanded text:
id non saepe faciebat. Itaque consilio eius, cum volebant, id non saepe faciebat. Itaque consilio eius, cum volebant, homines utebantur, patrocinio, cum licebat. Isdem temporibus M. Brutus, in quo magnum fuit, Brute, dedecus generi vestro, qui, cum tanto nomine esset patremque optimum virum habuisset et iuris peritissimum, accusationem factitaverit, ut Athenis Lycurgus. Is magistratus non petivit, sed fuit accusator vehemens et molestus, ut facile cerneres naturale quoddam stirpis bonum de— generavisse vitio depravatae voluntatis. atque eodem tempore accusator de plebe L. Caesulenus fuit, quem ego audivi iam senem, cum ab L. Sabellio multam lege Aquilia de iustitia petivisset. Non fecissem hominis paene infimi mentionem, nisi iudicarem qui suspiciosius aut criminosius diceret audivisse me neminem. doctus etiam Graecis T. Albucius vel potius plane Graecus. Loquor ut opinor; sed licet ex orationibus iudicare. Fuit autem Athenis adulescens, perfectus E
Abbreviated transcription (Latin):
tem & quator consulares. L. bestiam .c. catonem. isp.
albicium ciuem praestantissimum. Li. opimium gracchi
interfectorem a populo absolutum: cum is contra. populi
studium stetiss&: gracchani iudices sustulerũt. huiusdis¬
similis in tribunatũ. reliquaq omĩ uita ciuis imꝓbus.C.
licinius nerua non ĩdisertus fuit. C. fimbria tem poib
usdem fere sed longius aetate ꝓuectus. habitus est sa¬
ne ut ita. dicam luculentus pat̾ronus: asp.maledicus
genere toto paulo feruidior atq in cõmotior. Diligen¬
tia tamen & uirtute animi atq uita bonus auctor.
ĩ senatu idem tolerabilis patroniis: nec rudis ĩ cuuli ui¬
re. & cum uirtute tum etiam ip̃o orationis gne liber.
cuuis orationes pueri legebamus. quas iam reperire uix
possumus. Atq & ĩgenio & sermone eleganti ualetu¬
esine ĩ coda .C. sestũs caluinus fuit: qui & si cum re-¬
miserant dolores pedum non deerat ĩcausis. tamen

Expanded text:
tem et quattuor consularis L. Bestiam C. Catonem Sp. tem et quattuor consularis L. Bestiam C. Catonem Sp. Albinum civemque praestantissimum L. Opimium, Gracchi interfectorem, a populo absolutum, cum is contra populi studium stetisset, Gracchani iudices sustulerunt. huius dissimilis in tribunatu reliquaque omni vita civis improbus C. Licinius Nerva non indisertus fuit. C. Fimbria temporibus isdem fere, sed longius aetate provectus, habitus est sane, ut ita dicam, lutulentus patronus asper maledicus; genere toto paulo fervidior atque commotior, diligentia tamen et virtute animi atque vita bonus auctor in senatu; idem tolerabilis patronus nec rudis in iure civili et cum virtute tum etiam ipso orationis genere liber; cuius orationes pueri legebamus, quas iam reperire vix possumus. atque et acri ingenio et sermone eleganti, valetudine incommoda C. Sextius Calvinus fuit; qui etsi, cum remiserant dolores pedum, non deerat in causis, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ere. sed & alere ĩgenium potest. Huic successit aetati
P. galba. seruilius aloqueniissimi uiri filius .p. crassi aelo¬
quentis & iuris periti gener. Laudabãt hunc patres
ĩ cursu. Nam rogatione mamilia iugurnnae cõiura¬
tionis ĩ uidia. cum ꝑsesȩ ipse dixiss& oppraessus est.
Extat eius ꝑorano qui epilogus dicitur qui tanto ĩ honore
pueris nobis erat: ut eum & edisceremus. hic qui ĩcol¬
legio sacerdotum ess& primus post romam conditam
uidicio publico est condemnans. ẜscipio qui est ĩ con¬
sulgni. mortuus. non multum ille quidem. nec sape
dicebat: sed & lanne uiuendo cuuis erat par: &t
omnes sale facetusq suꝑabat. Eius collega. Li. bestia bo¬
nas matus orsus tribunatus. Nam .p. popillum ui
c. gracchi expulsum: sua rogatione restituit. uir & a¬
cer & non indisentus tristis exitus habuit consulatus.
Nam ĩiudiosa lege mamiliã quaestio .c. galbam sacerdo¬

Expanded text:
ere sed etiam alere ingenium potest. huic successit aetati ere sed etiam alere ingenium potest. huic successit aetati C. Galba, Servi illius eloquentissimi viri filius, P. Crassi eloquentis et iuris periti gener. Laudabant hunc patres in cursu. Nam rogatione Mamilia, Iugurthinae coniurationis invidia, cum pro sese ipse dixisset, oppressus est. Exstat eius peroratio, qui epilogus dicitur; qui tanto in honore pueris nobis erat ut eum etiam edisceremus. Hic, qui in conlegio sacerdotum esset, primus post Romam conditam iudicio publico est condemnatus. P. Scipio, qui est in consulatu mortuus, non multum ille quidem nec saepe dicebat, sed et Latine loquendo cuivis erat par et omnis sale facetiisque superabat. Eius conlega L. Bestia a bonis initiis orsus tribunatus—nam P. Popilium vi C. Gracchi expulsum sua rogatione restituit—, vir et acer et non indisertus, tristis exitus habuit consulatus. Nam invidiosa lege Mamilia quaestio C. Galbam sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
uita suppeditauiss& & splendor ei non defuiss&. cõ¬
sulem non fule fuisse. Sed ecce ĩ manibus uir & praestã¬
tissimo ĩgenio & flagranti studio & doctus a puero .C.
gracchus. Noli enim putare quenꝗͣ brute plemorẽ aut
uberiorem ad dicendum fuisse: Et ille sic ꝓrsus inquit
existimo. atq istum de superioribus poene solum lego.
mo plane inꝗͣ brute legas censeo. Damnum enim illiꝰ
ĩ maturo interitu res romane latineq litere fecerunt.
Utinam non tam fratri pietatem ꝗͣ patriae praestare uo¬
luiss&: qͣ ille facile tali ingenio duitius si uixiss& uel
paternam ess& uel auitam głiam consequiitus. Eloquẽ¬
tia quidem nescio an habuiss& parem neminem. Ean¬
dis est uerbis: sapiens sententus. gene  toto grauis. manͦ
extrema non accessit oꝑibus eius. Praedare incohata
multa. ꝑfecta non plane. Legendus est inꝗͣ hic oratõ
brute: si quisꝗͣ alius iuuentutiꝰ: non enim solum acu¬

Expanded text:
vita suppeditavisset et splendor ei non defuisset, convita suppeditavisset et splendor ei non defuisset, consulem non fuisse. sed ecce in manibus vir et praestantissimo ingenio et flagranti studio et doctus a puero C. Gracchus. Noli enim putare quemquam, Brute, pleniorem aut uberiorem ad dicendum fuisse. Et ille: Sic prorsus, inquit, existimo atque istum de superioribus paene solum lego. Immo plane, inquam, Brute, legas censeo. Damnum enim illius immaturo interitu res Romanae Latinaeque litterae fecerunt. vtinam non tam fratri pietatem quam patriae praestare voluisset! Quam ille facile tali ingenio, diutius si vixisset, vel paternam esset vel avitam gloriam consecutus! Eloquentia quidem nescio an habuisset parem neminem. Grandis est verbis, sapiens sententiis, genere toto gravis. Manus extrema non accessit operibus eius; praeclare incohata multa, perfecta non plane. Legendus, inquam, est hic orator, Brute, si quisquam alius, iuventuti; non enim solum acu
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis oratio. Nobis quidem pueris hec omnium op¬
nia putabatur. quae uix iam compar& ĩ hac tur¬
ba nouorum uoluminum: Praeclare. inquit brutus te¬
neo qui istam turbam uoluminum effecerit. Et ego
inqͣ intelligo brute quem dicas : certe enim & boni
aliquid atulimus iuuentuti magnificentius ꝗͣ fuerat
genus dicendi & ornatius: & nocuimus forrasse qđ
uetere orationes post nostras non a me quidemmeis
enim illas antepono: sed a plerisq legi sunt desite:
Enumera inquit in plerisq: ꝗͣ ꝗͣ uideo mihi multale¬
genda iam te auctore quae antea contemnebam. Atꝗ
haec inꝗͣ de in cestu saudata oratio puerilis est focis po¬
multis de amore: de tormentis: de rumore. Loci
sane in aneses: ueꝵ tamen non dum trius nostrorũ
hominum auribus nec erudita ciuitate tolerabiles.
scripsit & alia nõnulla & multa dixit & illustrit
& ĩnumero patronoꝵ fuit : ut eum mirer cum &

Expanded text:
nobilis oratio. Nobis quidem pueris haec omnium opnobilis oratio. Nobis quidem pueris haec omnium optima putabatur, quae vix iam comparet in hac turba novorum voluminum. praeclare, inquit Brutus, teneo qui istam turbam voluminum effecerit. Et ego inquam: Intellego, Brute, quem dicas; certe enim et boni aliquid adtulimus iuventuti, magnificentius quam fuerat genus dicendi et ornatius; et nocuimus fortasse, quod veteres orationes post nostras, non a me quidem— meis enim illas antepono—, sed a plerisque legi sunt desitae. Me numera, inquit, in plerisque; quamquam video mihi multa legenda iam te auctore, quae antea contemnebam. atqui haec, inquam, de incestu laudata oratio puerilis est locis multis: de amore, de tormentis, de rumore loci sane inanes, verum tamen nondum tritis nostrorum hominum auribus nec erudita civitate tolerabiles. Scripsit etiam alia non nulla et multa dixit et illustria et in numero patronorum fuit, ut eum mirer, cum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficebe oratorem possit ipsa ꝑ sese: nec sine ea oratoᷤ
esse ꝑfectus. Nam ut stoicoꝵ astrictior est oratio
aliquanto contractior qͣ aures populi requirũt: sic
illoꝵ siberior & latior qͦ patitir consuetudo iudicioꝵ
& fori. Quis enim uberior in dicendo platone : Iouẽ
sicut aiunt philos ophi si graece loquatur. Quis ari¬
stotele neruosior: Theo phrasto dulcior: Lestitauisse
platonem studiose: audiuisse &̃ demosthenes dicitur.¬
Idq appar& ex geneͬ & granditate uerboꝵ. Dicit &
ĩ quãdam epła hoc ipse de sese: sed & huius & oratio
ĩ phisosophiam translata pugnatio ut ita dicam uide.¬
tur: & illoꝵ ĩiudicia pacauor. Nunc reliquoꝵ orato¬
rum aetates si placet & gradus ꝑsequamur. Nobis uoͣ
am. Curio fuit igitur eiusdem aetatis fere sane illust̾s
orator: cuius de igenio ex orationibus eius existimarit
potest. Sunt enim & alie & ꝓ ser fuluio de in cestu

Expanded text:
perficere oratorem possit ipsa per sese nec sine ea orator perficere oratorem possit ipsa per sese nec sine ea orator esse perfectus. Nam ut Stoicorum astrictior est oratio aliquantoque contractior quam aures populi requirunt, sic illorum liberior et latior quam patitur consuetudo iudiciorum et fori. Quis enim uberior in dicendo Platone? iovem sic aiunt philosophi, si Graece loquatur, loqui. Quis Aristotele nervosior, Theophrasto dulcior? Lectitavisse Platonem studiose, audivisse etiam Demosthenes dicitur—idque apparet ex genere et granditate verborum; dicit etiam in quadam epistula hoc ipse de sese—, sed et huius oratio in philosophiam tralata pugnacior, ut ita dicam, videatur et illorum in iudicia pacatior. nunc reliquorum oratorum aetates, si placet, et gradus persequamur. Nobis veroam. Curio fuit igitur eiusdem aetatis fere sane inlustris orator, cuius de ingenio ex orationibus eius existimari potest: sunt enim et aliae et pro Ser. Fulvio de incestu
Abbreviated transcription (Latin):
num excipio catonem: ĩ quo ꝑfectissimo stoico sum¬
mam aeloquentiam non desiderem qͦ exiguam ⁊ fanio:
ne ĩ rutilio quidem magnam. ĩ tubtrone nullam ui-¬
deo fuisse: Et ego non inqͣ uideo fuisse brute sine ⁊¬
cansa: ꝓpterea qđ istoꝵ in dialecticis omĩs cura cõsu¬
mitur. Uagum illud oranonis & fusum gentis & mł¬
tiplex non adhibetur genus. Tuus autem anundus
quẽ admodum scis hab& a stoicis id qued ab illis petẽ¬
dum fuit: sed dice᷑ didicit ad dicendum magistris:
coꝵq mores exercuit. Q đ si omnia a philosophis es¬
sent petenda: peri pateticorum institutis comodins
fingeretur oratio. Quo magis tuum brute iudiciũ
ꝓbo. qui eoꝵ id est ex uetere achademia philoso¬
phoꝵ septem sequutus es: quoꝵ ĩ doctrina atqo prae¬
ceptis disserendi ratio cõiungitur cum suauitate di¬
cendi & copia. qͣ qͣ ea ipsa pipateticoꝵ achademico¬
rumq consuetudo in ratione dicendi talis ẽ: ut nec

Expanded text:
num excipio Catonem, in quo perfectissimo Stoico sumnum excipio Catonem, in quo perfectissimo Stoico summam eloquentiam non desiderem, quam exiguam in Fannio, ne in Rutilio quidem magnam, in Tuberone nullam video fuisse. et ego: Non, inquam, Brute, sine causa, propterea quod istorum in dialecticis omnis cura consumitur, vagum illud orationis et fusum et multiplex non adhibetur genus. Tuus autem avunculus, quem ad modum scis, habet a Stoicis id quod ab illis petendum fuit; sed dicere didicit a dicendi magistris eorumque more se exercuit. Quod si omnia a philosophis essent petenda, Peripateticorum institutis commodius fingeretur oratio. quo magis tuum, Brute, iudicium probo, qui eorum id est ex vetere Academia philosophorum sectam secutus es, quorum in doctrina atque praeceptis disserendi ratio coniungitur cum suavitate dicendi et copia; quamquam ea ipsa Peripateticorum Academicorumque consuetudo in ratione dicendi talis est ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas non molesta. Et qm̃ stoicorum est facta mentio.
Q aelus tubero fuit illo tempore . L. pauli nepos. nullo ĩ ora¬
torum numero: sed uita senerus & congruens. Cum ea. di¬
sciplina. quam colebat paulo &̃ durior qui quidem ĩ triũ¬
uiratum iudicauerit contra.s. africani auunculi sui testi¬
monium uacanonem augures quo minus iudicus oꝑam
darent. non habere: Sed ut uita. sic oratione durus. in¬
cultus. horridus. Itaꝙ honoribus maiorum responde nõ
potuit. Fuit autem constans ciuis & fortis & ĩ primis
graccho molestus. quod indicat gracchi in eum oratio.
Sunt & in gracchum tuberonis. Is fuit mediocris in dicẽ¬
do: doctissimus in disputando. Tum brutus ꝗͣ hoc iddem
in nostris contngere intelligo: quod ĩ graecis: ut omẽs
fere stoici prudentissimi in diserendo sint & id arte
faciant sintq architesti poene uerboꝵ Ildem tradu-¬
cti in disputando ad dicendum iopes reꝑiantur n¬

Expanded text:
veritas, non molesta. et quoniam Stoicorum est facta mentio, veritas, non molesta. et quoniam Stoicorum est facta mentio, Q. Aelius Tubero fuit illo tempore, L. Paulli nepos; nullo in oratorum numero, sed vita severus et congruens cum ea disciplina quam colebat, paulo etiam durior; qui quidem in tribunatu iudicaverit contra P. Africani avunculi sui testimonium vacationem augures quo minus iudiciis operam darent non habere; sed ut vita sic oratione durus incultus horridus; itaque honoribus maiorum respondere non potuit. Fuit autem constans civis et fortis et in primis Graccho molestus, quod indicat Gracchi in eum oratio. Sunt etiam in Gracchum Tuberonis ; is fuit mediocris in dicendo, doctissimus in disputando. Tum Brutus: quam hoc idem in nostris contingere intellego quod in Graecis, ut omnes fere Stoici prudentissimi in disserendo sint et id arte faciant sintque architecti paene verborum, idem traducti a disputando ad dicendum inopes reperiantur. V
Abbreviated transcription (Latin):
opinio firma in hoc uno & stabilis ĩuenta est: qui qͣ ĩno¬
centissimus ĩ iuidicium uocanis ess&: quo iudicio cõuulsa
poenitus scimus essem Irem pub. Cum essent eo tempore
eloquentissimi uiri .L. crassus &. Mantonius consulares
coꝵ adhibere neutri uoluit. dixit ipse ꝓsese & pauca
C.cotta. Qđ sororis erat filius: & is quidem tamen ut orato
qͣͥ qͣ erat admodum adolescens. Sed.Q. munius enuclea¬
te ille quidem & polite ut solebat. nequaꝗͣ autena ea
ui atq copia quam gemis illud iudicii & magnitudo cau¬
sie postulabat. habemus iguur in stoicis oratoribus ruuliũ
scaurum in antiquis: utriĩq tamen landemus. qm̃ ꝑ illos
ne haec quidem in ciuitate genera hac oratona laude ta¬
ruerunt. Uolo enim ut scena sic etiam ĩ foro non eos mo¬
dolaudari qui caeleri motu & diffi cili utantur. sed eos
& quos statarios appellant quoꝵ sit illa. simplex ĩ agẽdo

Expanded text:
opinio firma in hoc viro ec stabilis inventa est. qui cum innoopinio firma in hoc viro ec stabilis inventa est. qui cum innocentissimus in iudicium vocatus esset, quo iudicio convulsam penitus scimus esse rem publicam, cum essent eo tempore eloquentissimi viri L. Crassus et M. An- tonius consulares, eorum adhibere neutrum voluit. Dixit ipse pro sese et pauca C. Cotta, quod sororis erat filius—et is quidem tamen ut orator, quamquam erat admodum adulescens—, et Q. Mucius enucleate ille quidem et polite, ut solebat, nequaquam autem ea vi atque copia quam genus illud iudici et magnitudo causae postulabat. habemus igitur in Stoicis oratoribus Rutilium, Scaurum in antiquis; utrumque tamen laudemus, quoniam per illos ne haec quidem in civitate genera hac oratoria laude caruerunt. Volo enim ut in scaena sic etiam in foro non eos modo laudari, qui celeri motu et difficili utantur, sed eos etiam quos statarios appellant, quorum sit illa simplex in agendo
Abbreviated transcription (Latin):
lam quidem. sed neq tam rebris nostris aptam: nec tamen
laudibus anteponẽdam. ipse & fusidius ĩ aliquo patronoꝵ
numero fuit. Rurilius autem ĩ quodam irsti & seuero ge¬
uere dicendi uersatuis est: & uterq natura uehemens &
acer. Itaꝙ cum una consulatum petiuissent. non ille
solum qui repulsam tulerat: accusauit ambitus desigͣ¬
tum competirorem. Sed scaurus &̃ absolutus rutliũ in
indicium uocauit.: multaq oꝑa. multaq industria. ru¬
uliul fuit quae erat ꝓpterta gaanor quod iddem magn
muniis de iure respondendi sustinebat. Sunt euis orano¬
nes ieiune. multa. precdara. de uire doctus uir & gnecis
literis eruditus panetũ auditor ꝓpe ꝑfectus in stoicis. qͦꝵ
ꝑacutum & artis plenum oranonis genus. Scis tamen esse
exile nec sans populari assensioni accomodatum. Itaq il¬
la. quie ppria est huius disciplinae pħoꝵ de se ipsorũ

Expanded text:
lam quidem, sed neque tam nostris rebus aptam nec tamen lam quidem, sed neque tam nostris rebus aptam nec tamen Scauri laudibus anteponendam. ipse etiam Fufidius in aliquo patronorum numero fuit. Rutilius autem in quodam tristi et severo genere dicendi versatus est. Erat uterque natura vehemens et acer; itaque cum una consulatum petivissent, non ille solum, qui repulsam tulerat, accusavit ambitus designatum competitorem, sed Scaurus etiam absolutus Rutilium in iudicium vocavit. Multaque opera multaque industria Rutilius fuit, quae erat propterea gratior, quod idem magnum munus de iure respondendi sustinebat. sunt eius orationes ieiunae; multa praeclara de iure; doctus vir et Graecis litteris eruditus, Panaeti auditor, prope perfectus in Stoicis; quorum peracutum et artis plenum orationis genus scis tamen esse exile nec satis popular adsensioni accommodatum. Itaque illa, quae propria est huius disciplinae, philosophorum de se ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
id quidem satis est nisi id quod dicitur fit uoce uultu motu¬
ꝙ conditius. quid dicam opus esse doctrina sinę qua &̃ siqd
bene dicitur ad uuante natura. tamen id quia fortuito fir
semꝑ paratum esse non potest. In scauri or̃one sapientis ho¬
minis & tecti grauitas summa & naturalis quaedam in eãt
auctoritas. non ut causam: sed ut testimonium dice̾ puta-¬
tes cum ꝓ eo dicer&. hoc dicendi genus ad principia. me¬
diocriter actum uidebatur. ad senatoriam uo sentennã
cuins erat: ille princeps: uel maxime significabat enim
non prudentiam solum: sed qđ maxime rem continebat
fidem habebat hoc a natura ipsa quod a doctrina non
facile poss&. ꝗͣ ꝗͣ huius quoq ipsuis rei quẽ admodum pre¬
cepra. sunt. huins & orationes sunt & tres ad .l. fusidiũ
libri scripti de uita ipsius acta sane nales quos nemo
legit. At cyriuitam & disciplinam legunt praedaram il¬

Expanded text:
id quidem satis est, nisi id quod dicitur fit voce voltu motuid quidem satis est, nisi id quod dicitur fit voce voltu motuque conditius. quid dicam opus esse doctrina? sine qua etiam si quid bene dicitur adiuvante natura, tamen id, quia fortuito fit, semper paratum esse non potest. In Scauri oratione, sapientis hominis et recti, gravitas summa et naturalis quaedam inerat auctoritas, non ut causam, sed ut testimonium dicere putares, cum pro reo diceret. hoc dicendi genus ad patrocinia mediocriter aptum videbatur, ad senatoriam vero sententiam, cuius erat ille princeps, vel maxime; significabat enim non prudentiam solum, sed quod maxime rem continebat, fidem. Habebat hoc a natura ipsa, quod a doctrina non facile posset; quamquam huius quoque ipsius rei, quem ad modum scis, praecepta sunt. Huius et orationes sunt et tres ad L. Fufidium libri scripti de vita ipsius acta sane utiles, quos nemo legit; at Cyri vitam et disciplinam legunt, praeclaram il
Abbreviated transcription (Latin):
uir & oratione grauis & auctoritate: eiꝙ ꝑxime
adiunctus .C. drusus frater fuit. Tuus & genulis bru¬
te. M. pennus facile agitauit in tribunatu paulum .C.
gracchum aetate antecedens. Fuit enim. M.lepido. &
L.oreste cons: quaestor gracchus pennus illius. M. filiꝰ
qui cum .q. elio cons. fuit: sed is omnia sum̃a sꝑans
aedilitius est mortuus. Nam de .T. flaminio quẽ ipẽ
uidi nihil acccepi nisi latine diligenter loquutum. ⁊¬
His adiuncti sunt .C.curio. M.scaurus . F. rutilins .C.
gracchus. De scauro & rutiliobreuiter licet dicere.
Quoꝵ neuter sum̃i oratoris habuit laudem: & utẽq
in multis causis uersatus est erat. In quibusdam lau¬
dandis uiris &̃ si maximi ĩgeni non essent ꝓbabilis
tamen industria: ꝗͣ ꝗͣ us quidem non omĩno ingenium
sed oratorium ĩgenium defuit. Neq enim refert uidei
quid dicendum sit: nisi id quasi solute & suauiter dice̾. ne

Expanded text:
vir et oratione gravis et auctoritate, eique proxime vir et oratione gravis et auctoritate, eique proxime adiunctus C. Drusus frater fuit. Tuus etiam gentilis, Brute, M. Pennus facete agitavit in tribunatu C. Gracchum, paulum aetate antecedens. Fuit enim M. Lepido et L. Oreste consulibus quaestor Gracchus, tribunus Pennus, illius Marci filius, qui cum Q. Aelio consul fuit; sed is omnia summa sperans aedilicius est mortuus. Nam de T. Flaminino, quem ipse vidi, nihil accepi nisi Latine diligenter locutum. his adiuncti sunt C. Curio M. Scaurus P. Rutilius C. Gracchus. De Scauro et Rutilio breviter licet dicere, quorum neuter summi oratoris habuit laudem, et est uterque in multis causis versatus. Erat in quibusdam laudandis viris, etiam si maximi ingeni non essent, probabilis tamen industria; quamquam his quidem non omnino ingenium, sed oratorium ingenium defuit. Neque enim refert videre quid dicendum sit, nisi id queas solute et suaviter dicere; ne
Abbreviated transcription (Latin):
tribuerat idem accius &̃ .Q. maximo.L. pauli nepoti. Et
uo ante maximum illum scipionem: quo duce priuato
T. gracchus occisus ess& cum omnibus in rebus uehem̃tẽ:
tum acrem aiebat in dicendo fuisse. Tum & .P. lentu¬
lus ille princeps ad rempub dũtaxat qđ opus esset
satis habuisse aeloquentae dicitur. lisdemq temporbus
Lfurius pilus ꝑbene latine loqui putabatur. literatiusq
qͣ cęteri .s. sceuola ualde prudenter & acute. faulo &
copiosiũs nec multo minus prudenter Mmanilius ap¬
pũ claudũ uolubilis: sed paulo feruidior or̃o erat. In
aliquo numeo etiam. M. fuluius flaccus & .C. cato a¬
fricani soronis filius mediores oratores & si flacci scrip¬
ta sunt. sed ut studiosi literaꝵ. Nacci autem emulus
P.decius fuit non infans ille quidem. sed ut uita sic
oratione & turbulentus & M. drusus. C filius qui m
tribunatu. C. gracchum collegam iteꝵ tribunum fecit

Expanded text:
tribuebat idem Accius etiam Q. Maximo L. Paulli nepoti; et tribuebat idem Accius etiam Q. Maximo L. Paulli nepoti; et vero ante Maximum illum Scipionem, quo duce privato Ti. Gracchus occisus esset, cum omnibus in rebus vehementem tum acrem aiebat in dicendo fuisse. tum etiam P. Lentulus ille princeps ad rem publicam dumtaxat quod opus esset satis habuisse eloquentiae dicitur; isdemque temporibus L. Furius Philus perbene Latine loqui putabatur litteratiusque quam ceteri; P. Scaevola valde.prudenter et acute; paulo etiam copiosius nec multo minus prudenter M'. Manilius. Appi Claudi volubilis, sed paulo fervidior oratio. Erat in aliquo numero etiam M. Fulvius Flaccus et C. Cato, Africani sororis filius, mediocres oratores; etsi Flacci scripta sunt, sed ut studiosi litterarum. Flacci autem aemulus P. Decius fuit, non infans ille quidem, sed ut vita sic oratione etiam turbulentus. M. Drusus C. F., qui in tribunatu C. Gracchum conlegam iterum tribunum fregit,
Abbreviated transcription (Latin):
cem: & ꝑfacetum fuisse dicebat. addebat industriũ
& & diligentem & in exercita nonibus comendatioib¬
ꝙ multum oꝑae solium esse pone. hic optimiis illis tẽ¬
poribus est patronus habitus: coꝵꝙ foꝵ tenente pła
fieri iudicia coeperunt. Nam & quaestiones perpe¬
tuae hoc adolescente constitute sunt: quae antea nul¬
le fuerũt. L. enim piso tr .pl. legem pͥmus de pecunus¬
censorino & manilio consulibus tulit. Ipse &̃ piso &
causas egit & multae legum aut auctor aut dissua¬
sor fuit. Isq & orationes reliquit quae iam cuanue¬
runt: & annalis sane exiliter serip̃tos & iudicia po¬
puli: Quibus aderat carbo iam magis patronum
desiderabant tabella data ꝗͣ legem l.i crassius lepido
& mancino consulibus tulit. Uester etiam .D. brutus
Mfilius ut ex familiari eius luccio accio sum audiẽ
solitus & dicere non ĩculte solebat: & cum liteis lati¬
nis tum &̃ graecis ut temporibus illis eruditus: Quae¬

Expanded text:
cem et perfacetum fuisse dicebat; addebat industrium cem et perfacetum fuisse dicebat; addebat industrium etiam et diligentem et in exercitationibus commentationibusque multum operae solitum esse ponere. hic optimus illis temporibus est patronus habitus eoque forum tenente plura fieri iudicia coeperunt. Nam et quaestiones perpetuae hoc adulescente constitutae sunt quae antea nullae fuerunt; L. enim Piso tribunus plebis legem primus de pecunCensorino et Manilio consulibus tulit—ipse etiam Piso et causas egit et multarum legum aut auctor aut dissuasor fuit, isque et orationes reliquit, quae iam evanuerunt, et annalis sane exiliter scriptos—; et iudicia populi, quibus aderat Carbo, iam magis patronum desiderabant, tabella data; quam legem L. Cassius Lepido et Mancino consulibus tulit. vester etiam D. Brutus M. filius, ut ex familiari eius L. Accio poeta sum audire solitus, et dicere non inculte solebat et erat cum litteris Latinis tum etiam Graecis ut temporibus illis eruditus. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
interfectus. Alter ꝓpter perpetuam ĩ populari rationelẽ¬
uitatem morte uoluntaria se a seuei̾tate iudicũ uindi¬
cauit. Sed fuit uterq sum̃us orator. atq hoc memoria
patrum teste dicimus. Nam & carbonis & gracchi ha¬
bemus orationes nondum saus splendidas uerbis: sed acu¬
tas prudentiaeq plenissimas. Fuit gracchus diligennae
corneliae matris a puero doctus: & graeciae literis erudi¬
tus: Nam semp habuit ex quaesitos e graecia magistros.
in eis iam adolescens: di apbanem mutileneum graeciae t¬
temporibus illis disertissimum. Sed & breue tem pus ĩ¬
genũ augendi & dedarandi fuit. Carbo quo cui uita
suppeditauit est ĩmults indicus causisq cognitus. huc
qui audierant prudentes homiẽs: ĩ quibus familiaris
noster. L. gellius: qui se illi contuberhalem ĩ consulatu
fuisse narrabat: canorum oratorem & uolubilem & sa¬
tis acrem atq eundem & uehementem & ualde dul¬

Expanded text:
interfectus; alter propter perpetuam in populari ratione leinterfectus; alter propter perpetuam in populari ratione levitatem morte voluntaria se a severitate iudicum vindicavit. Sed fuit uterque summus orator. atque hoc memoria patrum teste dicimus; nam et Carbonis et Gracchi habemus orationes nondum satis splendidas verbis, sed acutas prudentiaeque plenissimas. Fuit Gracchus diligentia Corneliae matris a puero doctus et Graecis litteris eruditus. Nam semper habuit exquisitos e Graecia magistros, in eis iam adulescens Diophanem Mytilenaeum Graeciae temporibus illis disertissimum. Sed ei breve tempus ingeni augendi et declarandi fuit; carbo, quoi vita suppeditavit, est in multis iudiciis causisque cognitus. Hunc qui audierant prudentes homines, in qui— bus familiaris noster L. Gellius, qui se illi contubernalem in consulatu fuisse narrabat, canorum oratorem et volubilem et satis acrem atque eundem et vehementem et valde dul
Abbreviated transcription (Latin):
minori dixit se illud: sed maiori filiae detulisse. Is tamen
institato lelũ panetium audiuerat: eius omnis in dicẽdo
facultas i histõra ipsius non in leganter scripta. ꝑspici põt.
quae neq nimis est infans. neq pfecte diserta.: Mutius
autem augur qđ ꝑ se opus erat ipse dicebat. ut de pe¬
cuniis repetundis contra Ti. albutuim. Is oratoꝵ ĩ numero
non fuit. uiris cuulis intelligentia: atq omni prudentiae
genere praestitit. Lucius celius anupater scriptar quẽadio¬
dum uidetis fuit: ut temporibus illis luculentus uiris ual¬
de peritus. multoꝵ &ẽ. ut lucũ crassi magister. Ueniam
I Ti. graccho gaioq carbone. talis ad rem publicam benege¬
rendam fuiss&. quale ingenium ad dicendum fuit̃. pro¬
fecto nemo us uiris głia praestitiss&. sed eoꝵ alter ꝓpter
turbulentissimũ iribunatum ad quem ex ĩuilia foedeis
numantini bonis pratus accesserat: ab ipsa re pub. est

Expanded text:
minori dixit se illud, sed maiori filiae detulisse—, is tamen minori dixit se illud, sed maiori filiae detulisse—, is tamen instituto Laeli Panaetium audiverat. Eius omnis in dicendo facultas historia ipsius non ineleganter scripta perspici potest, quae neque nimis est infans neque perfecte diserta. mucius autem augur, quod pro se opus erat, ipse dicebat, ut de pecuniis repetundis contra T. Albucium. Is oratorum in numero non fuit, iuris civilis intellegentia atque omni prudentiae genere praestitit. L. Caelius Antipater scriptor, quem ad modum videtis, fuit ut temporibus illis luculentus, iuris valde peritus, multorum etiam ut L. Crassi magister. vtinam in Ti. Graccho Gaioque Carbone talis mens ad rem publicam bene gerendam fuisset, quale ingenium ad bene dicendum fuit: profecto nemo his viris gloria praestitisset. Sed eorum alter propter turbulentissimum tribunatum, ad quem ex invidia foederis Numantini bonis iratus accesserat, ab ipsa re publica est