comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus int̾ duoꝵ nominũ dies festoᷤ neptuni atq uulcani. Ferq̃
subtili obseruatione qͦta luna ꝓcedente hieme nix pͥma cecidit.
si totidẽ luminũ die intͣ p̃dictũ tẽporiᷤ spaciũ serant᷑ mire ꝓue¬
nire. serunt᷑ ⁊ uere in calidis atq humidis. Lupinus usus
ꝓrimꝰ cũ sit ⁊ hoĩ ⁊ qͣdrupedũ generi ungulas habenti cõ¬
munis remediũ eiꝰ ne metentes fugiat exiliendo ut ab imbre
tollat᷑ nec ulli usq serat᷑ natͥa ad sensu t̾re quę mirabilior ẽ.
pͥmũ oĩum cotidie cũ sole circũagit᷑ horasq agricolis ꝙ̃ nubilo
demonstrat᷑. ter p̃tẽa floret t̾rã amat t̾ra atq oꝑiri ñ uult
⁊ unũ hoc serit᷑ ñ arato fuerit maxime sabulosa ⁊ sicca atq ꝙ̃.
harenosa. coli utiq ñ uult tellurẽ adeo amat ut quãuis fru
tecto solo coactũ int̾folia uepresq ad trã tam̃ radice ꝑueniat.

Expanded text:
tus inter duorum numinum dies festos, Neptuni atque Volcani, feruntque tus inter duorum numinum dies festos, Neptuni atque Volcani, feruntque subtili observatione, quota luna praecedente hieme nix prima ceciderit, si totidem aluminum die intra praedictum temporis spatium serantur, mire provenire . seruntur et vere in calidis atque umidis. Lupino usus proximus, cum sit et homini et quadripedum generi ungulas habenti communis. remedium eius, ne metentes fugiat exiliendo, ut ab imbre tollatur. nec ullius quae seruntur natura ad sensum.... terraeque mirabilior est. primum omnium cotidie cum sole circumagitur horasque agricolis etiam nubilo demonstrat . ter praeterea floret. terram amat terraque operiri non vult. et unum hoc seritur non arato. quaerit maxime sabulosa et sicca atque etiam harenosa. coli utique non vult. tellurem tectoso solo coiectum inter folia vepresque, ad terram tamen radice perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
serendi modi exeodẽ semine densiore enĩ semine satu maseulescere.
Itẽ int̾ra difficili senĩ p̃stantiꝰ qͦ subtiliꝰ. spẽs uͦ oĩum tres aut enĩ
in latitudinẽ fundi aut in rotunditatẽ glolari. tc̃iã speciẽ siluestrẽ
appellauere in longitudinẽ radice ꝓcurrente. raphani similitudi¬
ue ⁊ folio anguloso scabroq suco acriq circa messẽ erceptꝰ oculos
purget medetͥq caligini admixto lacte mulierũ. frigore stulti¬
ora fieri existimant᷑ ⁊ grandiora tepore infolia creunt. palma
inursino agro nascentibꝰ. taxio in libras sesterei singłi ⁊ mpenu¬
ria bini ꝓximꝰ inalgido natis. Napi uͦ amit̾ni qͦꝵ eadẽ fere
sextarii .iiii. diligentiores qͥnto sulco rapũ seri iubent rapa qͣrto
utrũq stercorato. Rapa letiora fieri si palea seminaret᷑ serere
nudũ uolunt p̃cantẽ sͥ ⁊ uicini serece se. Satus utiq generi iuis¬

Expanded text:
serendi modo ex eodem semine: densiore enim satu masculescere , serendi modo ex eodem semine: densiore enim satu masculescere , item in terra difficili. semen praestantius quo subtilius. species vero omnium tres. aut enim in latitudinem fundi, aut in rotunditatem globari. tertiam speciem silvestrem appellavere, in longitudinem radice procurrente, raphani similitudine et folio anguloso scabroque, suco acri, qui circa messem exceptus oculos purget medeaturque caligini admixto lacte mulierum. frigore dulciora fieri existimantur et grandiora. tepore in folia exeunt. palma inNursino agro nascentibus—taxatio in libras sesterti singuli et in penuria bini —, proxima in Algido natis, napis vero Amiterni. quorum eadem fere sextarii IIII. diligentiores quinto sulco napum seri iubent, rapa quarto, utrumque stercorato, rapa laetiora fieri, si cum palea semen inaretur. serere nudum volunt precantem sibi et vicinis serere se. satus utrique generi ius
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ int̾ hortensia si uistꝰ ordo fiat frum̃to ꝓtinꝰ aut corte faba dicen¬
dis qͣndo ali usꝰ p̃stantior abis ñ ẽ. ante oiã nãq eũetis aĩalibꝰ nas¬
cunt᷑ nec in nouissinus sitiant ruoris. altũ qͦ genera magisq si deco¬
sus horis grã quã cimarũ flauidoꝵ qͦ ⁊ inhorreis enacatoꝵ uł
maiore quã uirentiũ. ipsa uͦ durãt ⁊ insua t̾ra seruata ⁊ postea
passo pene ad aliũ uentũ famẽq sentiri ꝓhibent a iuno atq messe.
Terciꝰ hic transpadanis fructꝰ t̾ra ñ moros elegit pene ubi nichil
aliud seri possit nebulis ⁊ pruinis afrigore ultro alunt᷑ ãplciudine
mirabili uidi .x2. libras excedentia incibis qͥdẽ nr̃is pluribꝰ mo¬
dis cõmendant᷑ durantq ad alia sin apis acrinomia domita xiã
coloriꝰ pieta p̃t̃ suũ sexalis purpureo qͦ neq aliud in oibis tingui
decet. Genera coꝵ g̃ri duo pͥma fecere masculinũ femininũq ⁊ ea

Expanded text:
tamen inter hortensia—si iustus ordo fiat, a frumento protinus aut certe faba dicendis, quando alius usus praestantior ab iis non est. Ante omnia namque cunctis animalibus nascuntur, nec in novissimis satiant ruris alitum qsuis horis gratia quam cymarum, flavidorum quoque et in horreis enecatorum vel maiore quam virentium. ipsa vero durant et in sua terra servata et postea passa paene ad alium proventum , famemque sentiri prohibent. a vino atque messe tertius hic Transpadanis fructus. terram non morose eli- git, paene ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis ac frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras excedentia. in cibis quidem nostris pluribus modis commendantur , durantque ad alia sinapis acrimonia domita, etiam coloribus picta praeter suum sex aliis, purpureo quoque. neque aliud in cibis tingui decet. genera eorum Graeci duo prima fecere, masculinum femininumque, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
dinis usu ⁊ postõ die arcturi erortu uesꝑtino. Itẽ .iii. nͦ mir cȩ¬
sar canceri ȩxortu id fieri obseruaũ maior pars auctorũ uindex¬
mitoris emersu.uiii.idꝰ aqͥlonis piscis erorta ⁊ postõ die orioniꝰ in
attica miluũ apparere seruat᷑. cesar ⁊ idꝰ mr. ferales fibis notauit
scorpioni̾ occasu. xu. ħ uͦ apͥt italiş miluũ ostenđ.mii. so equũ occiae

Expanded text:
dinis visu et postero die arcturi exortu vespertino, item III non. Mart.—Caesar cancri exortu id fieri observavit , maior pars auctorum vindemitoris emersu—VIII idus aquilonii piscis exortu et postero die Orionis. in Attica miluum apparere servatur. Caesar et idus Mart. ferales sibi notavit scorpionis occasu, xv kal. vero April. Italiae
Abbreviated transcription (Latin):
fruges fundes tria tẽpora monstrata rabi erbis unũ. hocerit idẽ ⁊ lino ac
papaueri serendo. Cato depapauere ita trad uirgas usirm̃ta qͣ tbicisioni
suꝑerunt in segete cõburito. uͥ ea cõbusseriꝰ ibi papaue serito siluestr
in miro usꝰ ẽ melle decoetũ ad fauciũ remedia uisq sonnifera ꝙx satiuo
gat᷑i eul̃ tepore c̃ueniet arbores stẽorare. adcumulare utẽ uinca susti¬
cit inugerũ oꝑa. ⁊ ibi patiet᷑ loci ratio arbusta ac uinea potar sosũ
seminaris bipalio p̃parare incilia aꝑire. aguã de agro pellere torcidar
ma cͥficiat᷑ in eũ diẽ t̾na dena subictto. estate tota heme pattiora
ñ tam̃ uifra nouena. Bemoeritꝰ talẽ futiorã łiemẽ arbitrat᷑. qual fut

Expanded text:
fruges fundens tria tempora monstrat arandi. 229 Ex his unum hoc erit idem et lino ac papaveri serendo. Cato de papavere ita tradit: Virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete comburito. ubi eas combusseris, ibi papaver serito. silvestre in miro usu est melle decoctum ad faucium remgatur, eodem tempore conveniet arbores stercorare, adcumulare item vineas — sufficit in iugerum opera — et, ubi patietur loci ratio, arbusta ac vineas putare, solum seminariis bipalio praeparare, incilia aperire, aquam de agro pellere, torcularma conficiatur. in eum diem ternadena subicito aestate tota, hieme pauciora, non tamen infra novena. Democritus talem futuram hiemem arbitratur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tes uersat. sem̃ ꝓtinꝰ initunt cratesq dendatas suꝑ trahunt.¬
nec sarienda s̃ hoc mͦ sata s ꝓ telis binis t̃nisq sic arant. Uno boũ
ligo censeri anno facili soli qͣdragena iugera difficił tricena iustũ
Ẽ. In arando magnoꝑe reseruandũ ẽ. catonis or aculũ qđ est. bene
ares. tẽpestiue ares tepidioribꝰ locis abruma ꝓsindi arua oportet
sigidiorꝰ abeqͥnoctio uerao ⁊ maturiꝰ sicaa rtegio nequã umiba matͥiꝰ
densa t̃ra ꝗͣ soluta pingui quã macra. ubi sicce ⁊ graues estatiᷤᷤ t̾rȩ cretos aut

Expanded text:
tes versat. semtes versat. semnec sarienda sunt hoc modo sata, sed protelis binis ternisque sic arant. uno boum iugo censeri anno facilis soli quadragena iugera, difficilis tricena iustum est. xlix 174 In arando magnopere servandum est Catonis oraculum: quid est bene ares. tempestive ares. tepidioribus locis a bruma proscindi arva oportet, frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca regione quam umida, maturius densa t
Abbreviated transcription (Latin):
ad tigri restagnantibꝰ. qm̃ rigandi modꝰ ibi manu tẽꝑat᷑. Siria qͦ tenui
sileo cũ multifaria initalia ocioni boues ad singłos uomeres anhe-¬
lent. In oĩ qͥd ẽ parte cult᷑e s in hac maxime ualet oraculũ illud.
p̃densam pͥꝰ ꝓscidat᷑ t̾rã secans. fut᷑isq sulcis uestigia p̾seribens
incisuris qͣs resupinꝰ in arando mordeat. Uomer alterũ genus ẽ.
iulgare rostra uti uectis. t̃ciũ insolo facili nec toto porrectũ den¬
tal ẜerigua cuspide in rostro latior. Hȩc qͣrto generi ⁊ acutior
uimucronẽ fatigata codẽq glandi oscindens solũ. ⁊ acie laterum
sadices herbarũ secant ñ pͥdem inuentũ in retia galliȩ duas ad¬
derent alii rotulas. qđ genꝰ uocant plaumorati cuspis efficiem
palȩ habent. ser̃ ita ñ nͥ cultatra ⁊ fere noua latitudo uomeri cespi¬

Expanded text:
atque Tigri restagnantibus, quoniam rigandi modus ibi manu temperatur. Syria quoque tenui atque Tigri restagnantibus, quoniam rigandi modus ibi manu temperatur. Syria quoque tenui sulco arat, cum multifariam in Italia octoni boves ad singulos vomeres anhelent. in omni quidem parte culturae, sed in hac maxime valet oraculum illud: am proscindatur, terram secans futurisque sulcis vestigia praescribens incisuris, quas resupinus in arando mordeat vomer. alterun genus est volgare rostrati vectis. tertium in solo facili, nec toto porrectum dentali, sed exigua cuspide in rostro. latior haec quarto generi et acutior in mucronem fastigata eodemque gladio scindens solum et acie laterum radices herbarum secans. non pridem inventum in Raetia Galliae duas addere tali rotulas, quod genus vocant plaumorati. cuspis effigiem palae habet. serunt ita non nisi culta terra et fere nova. latitudo vomeris caespi
Abbreviated transcription (Latin):
inurginẽ transg̃sso atq in libra residet. si xii. cubita ñ ecessit fames
certa ẽ nec minꝰ. si xui. exsuꝑabit. Tanto enĩ tardiꝰ decedit. qͣnto abun.¬
dantiꝰ creuit ⁊ sementẽ arcet. uulgo credebat᷑ ac decessu eiꝰ serere solitꝰ.
mer sues ĩpellere uestigiis semina depͥm̃tis ⁊ madido solo ⁊ credo anti¬
quitꝰ factitatũ. nc̃ qͦ ñ multo grauiora oꝑa s tam̃ inarari certũ
ẽ. abiecta priꝰ semina inlimo degressi amnis hoc ẽ. nouembri
m̃se incipiente. postea pauci runcant pauci botanismon uocãt.¬
reliqͣ pars ñ nͥ cũ falce arua uisit paulo añ hł apͥł. Peragitat᷑
aũ messes maio stipula nũ quã cubitali qͥppe sabulũ subest granũq
limo tantũ c̃tinet᷑. excellentibꝰ thebaidis regioni frum̃tũ qm̃ palustriᷤ
egiptꝰ. Simił ratio s felicitas maior babiloniȩ seleutiȩ euphratȩ

Expanded text:
in virginem transgresso atque in libra residit. si XII cubita non excessit, fames in virginem transgresso atque in libra residit. si XII cubita non excessit, fames certa est; nec minus si XVI exsuperavit. tanto enim tardius decedit, quanto abundantius crevit, et sementem arcet. vulgo credebatur a decessu eius serere solitos, mox sues inpellere vestigiis semina deprimentes in madido solo, et credo antiquitus factitatum, nunc quoque non multo graviore opera; sed tamen inarari certum est abiecta prius semina in limo degressi amnis. hoc fit Novembri mense incipiente, postea pauci runcantreliqua pars non nisi cum falce arva visit paulo ante kal. Apriles. peragitur autem messis mense Maio, stipula numquam cubitali, quippe sabulum subest granumque limo tantum continetur. 170 excellentius Thebaidis regioni frumentum, quoniam palustris Aegyptus. similis ratio, sed felicitas maior Babyloniae Seleuciae, Euphrate
Abbreviated transcription (Latin):
conȩra. Quã obrẽ sententia oĩũ in pͥmis ad id ꝑtiñtes exponemꝰ.
Hesicoꝰ qͥ pͥnceps hõiũ deagri culta p̃cipit. unũ tẽpꝰ serendi tradiđ̃ a
uergiliar occasu. scribebat enĩ in boaia helladis uͥ ita seri dirimnꝰ in¬

Expanded text:
conexa; quamobrem sententias omnium in primis ad id pertinentes exponemus. conexa; quamobrem sententias omnium in primis ad id pertinentes exponemus. Hesiodus, qui princeps hominum de agricultura praecepit, unum tempus serendi tradidit a vergiliarum occasu. scribebat enim in Boeotia Helladis, ubi ita seri dixim
Abbreviated transcription (Latin):
ciceris ⁊ eicereulȩ ⁊ pisi.iii. lupini .x.lentis.iii. s hanc cũ fimo
arido seri uolunt. erui .ui. si cilia.ui. fassiliolorũ.iiii. papuli
.xx. mili panici sextͣ .iiii. pingui solo plꝰ. gracili minꝰ. Est ⁊
alia distinctio in denso aut cretoso aut uliginoso tritici aut sili¬
ginis modios sex in soluta tra ⁊ sicca ⁊ leta.iiii. macies enĩ solũ
nͥ rarũ culmũ ht̃ spicã minutã fac̾ nin ane.pinguia arua
ex uno seminiꝰ radice numerosũ fundunt. densãq segetẽ ex ra-
aut in macro hoc ꝑtinet oraculũ. Illud magnoꝑe custodien¬
dum segetẽ ne defruges adiecit insartius in prauidico ut se¬
reret᷑ eũ luna eẽt. in ariete. geminis. leone. libra. aquario.
Toro astius sole scorpioniꝰ duodecĩ partes transgsso cũ luna
eẽt intauro seqͥt᷑ huc delata ⁊ maxima indigens cura detẽ¬
pore fruges seruandi questio magna quȩ exparte ratione fider̃¬

Expanded text:
ciceris et cicerculae et pisi III, lupini X, lentis III - sed hanc cum fimo ciceris et cicerculae et pisi III, lupini X, lentis III - sed hanc cum fimo arido seri volunt —, ervi VI, siliciae VI, passiolorum IIII, pabuli XX, milii, panici sextarios IIII, pingui solo plus, gracili minus. 199 est et alia distinctio: in denso aut cretoso aut uliginoso tritici aut siliginis modios VI, in soluta terra et sicca et laeta IIII. macie enim solum, nisi rarum culmum habeat, spicam minutam facit et inanem; pinguia arva ex uno semine fruticem numerosum fundunt densamque segetem ex rarout in macro. hoc pertinet oraculum illud magno opere custodiendum: Segetem ne defrudes. adiecit his Attius in Praxidica, ut sereretur, cum luna esset in ariete, geminis, leone, libra, aquario, Zoroastres sole scorpionis duodecim partes transgresso , cum luna esset in tauro. Sequitur huc dilata et maxima indigens cura de tempore fruges serendi qu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ualla semina habebit abiciet᷑. Optimũ granũ qđ rubet ꝙ¬
alias plꝰ seminis reciꝑe. alias minꝰ. religiosũq inãe pͥmum
colonis augarium cũ auidiꝰ accipiat esurire credit᷑. ⁊ cũ eẽ
semen sationẽ locis humidis celeriꝰ fieri ratio ẽ. nesem̃ im¬
bre putrescat. sic cis seriꝰ ut pluuiȩ sequant᷑. nec diu iacens
atq ñ c̃cipiens euanescat. Itẽq festinata satione densuũ spar¬
gi sem̃ qͥa turde c̃eipiat serotina rarũ qͥa densitate nimia
bet cũ gradꝰ sẽꝑq cũ dextra opede sit qͦ qͦrundã occulta ratio¬
ne. qđ fors genialis aut pecuda ẽ. ñ transferendũ ẽ. exfrigi¬
dis locis sem̃ in calida neq exp̃cocibꝰ. nichilq in c̾trariũ p̃ciꝑe¬
aut siliginiꝰ modio̾.u. farris aut femintꝰ qđ frum̃ti genꝰ ita ap¬
pellamꝰ.x. ordei .ui. fabȩ qͥnta ãpliꝰ quã tritici uitię .xii.

Expanded text:
intervallaintervallaalias plus seminis recipere, alias minus, religiosumque inde et primum colonis augurium, cum avidius accipiat: esurire creditur et comesse semen. sationem locis umidis celerius fieri ratio est, ne semen imbre putrescat; siccis serius, ut pluviae sequantur nec diu iacens atque non concipiens evanescat; itemque festinata satione densum spargi semen, quia tarde concipiat, serotina rarum, quia densitate nimia bet cum gradu semperque cum dextro pede. fit quoque quorundam occulta ratione, quod sors genialis atque fecunda est. non transferendum est ex frigidis locis semant siliginis modios V, farris aut seminis, quod frumenti genus ita appell
Abbreviated transcription (Latin):
obtinet ⁊ ratio deqͣ ⁊ pͥore diximꝰ uolunune. hoc tantũ enĩ in cõ¬
pessũ ẽ. nͥ stercorato seri ñ oportẽ quãꝗ ⁊ huic leges st̃ ꝓpriȩ.
miliũ panicũ rapa napos nͥ instc̃oratione serit᷑. ñstt̃orato frum̃.¬
tũ potiꝰꝗͣ ordeũ serito. Itẽ in noualibꝰ. tã ⁊si in illis fabã seri uolt̃
turis ꝑhiemẽ fiũ disponant iustũ ẽ. ueges xuiii. iugero
gulas pecudes minores in maiores denas nͥ c̃tingat hoc mala sub¬
strauisse peccori colonũ appareat. St̃ qͥ optime stercorari putẽt.
sub diuo retibꝰ. inclusa pecoꝵ mansione. Ager si ñ stc̃orat᷑ alget.
si nimiũ stercoratꝰ ẽ adurit᷑. satiꝰq ẽ id sepe ꝗͣ supͣ modũ facere
lum bimũ deteriꝰ trimũ pessimũ. ultͣ sterilẽ ⁊ in imo oĩũ defini¬
ta generatio ẽ. qđ inima area subsedit ad sem̃ reseruandũ est.
Idenĩ optimũ qm̃ grauissimũ.neq alio mͦ utiliꝰ disꝑnit᷑. q̃spica

Expanded text:
optinet ratio, de qua et priore diximus volumine. hoc tantum nemini inconpertum est, nisi stercorato seri non oportere, quamquam et huic leges sunt propriae. milium, panicum, rapa, napus nisi in stercorato ne seritor. non stercorato frumentum potius quam hordeum seritor. item in novalibus, tametsi in illis fabam seri volunt, turus, per hiemem fimum disponat. iustum est vehes XVIII iugero gulas pecudes minores, in maiores denas. nisi contingat hoc, male substravisse pecori colonum appareat. sunt qui optime stercorari putent sub diu retibus inclusa pecorum mansione. ager si non stercoretur, alget; si nimium stercoratus est, aduritur, satiusque est id saepe quam supra modum facere. lum, bimum deterius, trimum pessimum, ultra sterile; etenim omnium definita generatio est. quod in ima area subsedit, ad semen reservandum est; id enim optimum, quoniam gravissimum, neque alio modo utilius discernitur. quae spica
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qđ deinde lȩtiormens discedat acȩlo. ⁊ facta sentiat q̃ fut̾a
p̃nosi ñ possint. Primũ oĩũ dier̃ ipsoꝵ anni sołq motꝰ ꝓe in¬
noctisq qͣdrantes ita fit ut tradi ñ possint certa sider̃ tempora
accedit c̃fusa rer̃ obscurita̾ nc̃ p̃currente nec pauciꝰ diebꝰ. tẽpes¬
epichimazin ⁊ plerũq alia seriꝰ alia tardiꝰ cęli effectu ad t̾raĩ
deciduo uulgo serenitate reddita. c̃fectũ sidꝰ audimꝰ. Pretẽa¬
cũ oiã hȩc statutiꝰ sidibꝰ. cȩloq adfiris c̃stent. int̾ueniunt io.¬
tu stellarũ grandinũ imbriũ ⁊ ipsi ñ leui effectu ut dociumᷤ
turbãt quȩ c̃ceptȩ spei ordinẽ. idq nob̃ tantũ putemꝰ aecid̾e
⁊ reliqͣ fallit animalia sagatiora circa hoc. ut qͦ uita eoꝵ
monens obseruandũ frigidȩ saturni stellȩ transitũ. St̃ qͥ ceras¬
simũ ueriꝰ indiciũ arbitrent᷑ ob infirmitatẽ animał passionis

Expanded text:
est, quo deinde laetior mens discedat a caelo et facta sentiat, quae futura praenosci non possint. Primum omnium dierum ipsorum annis solisque motus noctisque quadrantes. ita fit, ut tradi non possint certa siderum tempora. accedit confessa rerum obscuritas, nunc praecurrente nec paucis diebus tempeset plerumque alias celerius, alias tardius caeli effectu ad terram deciduo: vulgo serenitate reddita confectum sidus audimus. atis sideribus caeloque adfixis constent, interveniunt motus stellarum, grandinum, imbrium, et ipsi non levi effectu, ut docuimus, turbantque conceptae spei ordinem. idque, ne nobis tantum putemus accidere, et reliqua fallit animalia sagaciora circa hoc, ut quo vita eormonens observandum frigidae Saturni stellae transitum. sunt qui certissimum veris indicium arbitrentur ob infirmitatem animalis
Abbreviated transcription (Latin):
fure. Rarinã a farre dictã nomine ipso apparet. Siliginea fa¬
rine modios gallice.xxx ii. libras panis reddit. italicȩ duabꝰ
tribꝰue ampliꝰ in arptoticio pane nã furnaceis binas adiciũt
libras. i in qͦcũq genere similago etritico fit laudatissima.
exafrico iustũ est emodiis redire sex modios &e pollinis sextͣrioᷤ
qͥnq ita ut appellant intritico qđ florẽ insiligine hoc arariȩ
officine chartari eque utunt᷑. p̃tea secundarii Peł quatuor
furfurũq tantundẽ. Panis uͦ emodio similaginiꝰ. carrii.
efloris modio. cxuii. pretiũ huic annona media in modios
farinȩ. xL. asses similaginis castratȩ duplũ octonis assibꝰ am¬
plius siligini castrate duptum. Est ⁊ alia disticietio semel¬
xix. cũ triente  secundari paniꝰ quinasse libras toridẽ esbari

Expanded text:
fure. 88 farinam a farre dictam nomine ipso apparet. siligineae fafure. 88 farinam a farre dictam nomine ipso apparet. siligineae farinae modius Galliae XX libras panis reddit, Italicae duabus tribusve amplius in artopticio pane. nam furnaceis binas adiciunt libras in quocumque genere. 89 Similago e tritico fit, laudatissima ex Africo. iustum est e modiis redire semodios et pollinis sextarios V — ita appellant in tritico quod florem in siligine; hoc aerariae officinae chartariaeque utuntur —, praeterea secundarii sextarios IV furfurumque tantundem, panis vero e modio similaginis p. XXII, e floris modio p. XVI. 90 pretium huic annona media in modios farinae XL asses, similagini octonis assibus amplius, siligini castratae duplum. est et alia distinctio semXIX cum triente et secundarii panis quinas selibras, toti
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ biennio intriticũ transit remediũ ut grauissima q̃q
grana eiꝰ serantur. Esiligine latissimꝰ panis pistrinarũq oꝑa
laudatissima p̃cellet initalia. si campana pisis nate misce¬
at᷑ rufior illa. at pisana candidior. pondosiorq cretacea.
Iustũ ẽ. egrano cãpaniȩ quã uocant castratã emodio redire
sextarios qͣtuor siliginis uel egregali sine castrat᷑a sextarios¬
qͥnq Pret̾ea fiorisse modiũ ⁊ cibari qđ secundariũ uocant serta.¬
rios quatuor furfuris sertarios totidẽ. Episana autem
siligins sect᷑ qͥnq ceta paria st̃ dusina arretinaq & iamnũ sert̃
siliginis aasciunt inreliqͥs pares. Si uͦ pollionẽ facere libeat.xui.
pondo panes redeunt ⁊ cibari tria furfurũq se modius. Mole
discrimine hoc c̃stat nã quȩ sicca molunt᷑ plꝰ farine reddunt
quȩ salsa aqͣ sparsa candidiorẽ medullã uerũ plꝰ retinẽt infur¬

Expanded text:
tibus biennio in triticum transit. remedium, ut gravissima quaeque tibus biennio in triticum transit. remedium, ut gravissima quaeque grana eius serantur. e siligine lautissimus panis pistrinarumque opera laudatissima . praecellit in Italia, si Campana Pisis natae misceatur. rufior illa, at Pisana candidior ponderosiorque cretacea. iustum est e grano Campanae, quam vocant castratam, e modio redire sextarios IV siliginis V, 87 praeterea floris semodium et cibarii, quod secundarium vocant, sextarios IV, furfuris sextarios totidem, e Pisana autem siliginis sextarios V, cetera paria sunt. Clusina Arretinaque etiamnum sextarios siliginis adiciunt, in reliquis pares. si vero pollinem facere libeat, XVI pondo panis redeunt et cibarii III furfurumque semodius. molae discrimine hoc constat. nam quae sicca moluntur, plus farinae reddunt, quae salsa aqua sparsa, candidiorem medullam, verum plus retinent in fur
Abbreviated transcription (Latin):
Est ⁊ hȩc italiȩ incãpania maxime sem̃ quȩ appłllatur hoc
ht̃ nom̃ res p̃clara ut mox docebimꝰ. ꝓpt̾quã homerus zido¬
Amilũ qͦ erea fit pͥore crassiꝰ hȩc sola differentia ẽ. er oĩ gene¬
re durissimũ far ⁊ contͣ hiemes firmissimũ. patit᷑ frigidissimaᷤ
loca ⁊ minꝰ subacta uel estiuosos sitientesq Primꝰ antiqͥs latio
cibꝰ magno argum̃to in adoriȩ donis sicuti diximꝰ pulte aut̃
ria hodieq dicunt᷑. & ennius antiquissimꝰ uates obsidionis
famã expͥmens offam eripusse plorantibꝰ. liberis patres cõmemo¬
semine auidiꝰ nullũ ẽ. nec qđ plꝰ alim̃ti trahat. Siliginẽ ꝓprie
dixerĩ tritici delicias candor ẽ. ⁊ sine iurtute sine ponde c̃ueni¬
ens humidis tractibꝰ quale sit. aliȩ st̃ ⁊ gallię comate s transal¬
pis in allobrogũ tantũ memorũq agro ꝑtinax. Incetis ibi par¬

Expanded text:
est et haec Italiae, in Campania maxime, semenque appellatur. hoc est et haec Italiae, in Campania maxime, semenque appellatur. hoc habet nomen res praeclara, ut mox docebimus, propter quam Homerus Ζείδamylum quoque ex ea fit priore crassius; 83 haec sola differentia est. ex omni genere durissimum far et contra hiemes firmissimum. patitur frigidissimos locos et minus subactos vel aestuosos sitientesque. primus antiquis Latii cibus, magno argumento in adoriae donis, sicuti diximus. pulte autem, ria hodieque dicuntur et Ennius, antiquissimus vates, obsidionis famem exprimens offam eripuisse plorantibus liberis patres commemosemine avidius nullum est nec quod plus alimenti trahat. siliginem proprie dixerim tritici delicias candore sive virtute sive pondere. conveniens umidis tractibus, quales Italiae sunt et Galliae Comatae, sed trans Alpes in Allobrogum tantum Remorumque agro pertinax , in ceteris ibi par
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. seri ñ uolet nͥ insicca ⁊ soluta t̃ra ac nͥ lȩta palea exoptimis
stram̃to uͦ nullũ comparat᷑. Hordeum ex oĩ frum̃to minie cala¬
mitosũ. qͥ ante tollit᷑ quã tritieũ occupet rubigo. Itaq sapientes
agricole triticũ cibariis tantũ ser̃. Hordeũ sacculo seri dieunt ꝓpt̾ea
celerrime redit fertilissimũq qđ inhispania carthagine apͥl m̃se
collectũ ẽ. hoc serit᷑ eodẽ m̃se in celtibiria eodẽq a nob̃ nascit᷑. ra¬
pitur õẽ apͥma statĩ maturitate festinantiꝰ quã cet̾a. fragili enĩ
stipula ⁊ tenuissima palea granũ continet᷑ meliꝰ. &̃ polentã fieri
appellauere siligo triticũ. hȩc plurimis t̾ris cõmunia. arinca gal¬
liarũ ꝓpͥa copiosa ⁊ italiȩ ẽ. In egypto aũ acsiriȩ cilicieq ⁊ asiȩ
etritico suo nequaq italiȩ parem. Q zea utunt᷑ non habent far.

Expanded text:
est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis est. seri non volt nisi in sicca et soluta terra ac nisi laeta. palea ex optimis , stramento vero nullum conparatur. hordeum ex omni frumento minime calamitosum, quia ante tollitur quam triticum occupet rubigo—itaque sapientes agricolae triticum cibariis tantum serunt, hordeum sacculo seri dicunt—, propterea celerrime redit, fertilissimumque quod in Hispaniae Cacollectum est. hoc seritur eodem mense in Celtiberia, eodemque anno bis nascitur. rapitur omne a prima statim maturitate festinantius quam cetera. fragili enim stipula et tenuissima palea granum continetur. meliorem etiam polentam fieri appellavere, siligo, triticum. haec plurimis terris communia. arinca Galliarum propria, copiosa et Italiae est, Aegypto autem ac Syriae Ciliciaeque et Asiae e tritico suo nequaquam Italicae parem. qui zea utuntur non habent far.
Abbreviated transcription (Latin):
actis ac sole siccatis. iñ pastillos in pane faciendo dilutos cũ simila
geni seminis feruefaciunt. utq ita farine miscent sic optimũ
panẽ fieri arbitrantes gẽi inbinos ⁊ semodios farinȩ satiꝰ eẽ beses
Qͦ libeat li tẽpore exaqͣ hordeoq bilibres offe feruenti foco ul ficali
patina torrent᷑ cinere ⁊⁊ carbone usq dũ rubeant. postea oꝑuen¬
tur inuasis donec acescant hinc ferm̃tũ diluit᷑. Cũ fieret aut̃
panis ordeacius herui aut cicer culȩ farinȩ ipse ferm̃ tabatur
iustũ erat due librȩ inqͥnq semodios. Nc̃ fermentũ fit ex ipsa fa¬
rina q̃ subigit᷑ pͥꝰquã addat᷑ sal adpultis modũ decocta ⁊ relea
donec acescat. Uulgo uͦ nec sufferuere faciunt. s tantũ pͥdie as¬
seruata matheria urunt᷑ palãq naturã ẽ. ac ore ferm̃tari sĩ¬

Expanded text:
actis ac sole siccatis. inde paactis ac sole siccatis. inde pagine seminis fervefaciunt atque ita farinae miscent, sic optimum panem fieri arbitrantes. Graeci in binos semodios farinae satis esse bessequo libeat vero tempore ex aqua hordeoque bilibres offae ferventi foco vel fictili patina torrentur cinere et carbone, usque dum rubeant. postea operiuntur in vasis, donec acescant. hinc fermentum diluitur. cum fieret autem panis hordeacius, ervi aut cicerculae farina ipse fermentabatur; iustum erat II librae in V semodios. 104 nunc fermentum fit ex ipsa farina, quae subigitur, priusquam addatur sal, ad pultis modum decocta et relicta, donec acescat. vulgo vero nec suffervefaciunt, sed tantum pridie adservata materia utuntur, palamque est
Abbreviated transcription (Latin):
guȩ eualiunt᷑ uariã pristinarũ rationẽ habent. Acus uocattor
cũ ꝑse piscat᷑ spica tantũ aurificũ adustis. Si u̾ in area teritio
cũstipula palea ⁊ maiore trarũ parte ad pabula iumentatum.
Mili i panici ⁊ sesimȩ purgam̃ta ad pludã uocat ⁊ alibi alisno¬
minibꝰ. Milio campania p̃cipue gaudet pultẽq candidã exeo
facit sit ⁊ parus p̃dulcis. Sarmatarũ q̃ gentes hac maxime
pulte alunt᷑ ⁊ eruda &̃ farina cqͥno lacte it sanguine qa
ris uenis admixto & thiopes ñ aliã frugẽ quã mili hordeiq nouge
frum̃ta rigius mag̾ ꝙẽ quã ibribꝰ gaudent. Miliũ ⁊ panieũ aqͥs
minime qm̃ infolia exeunt uetant ea int̾uites arboresue feugife¬
ras seri t̾ram emactari hoc satu existimantes. Mili p̃cipuus ad fe¬
menta usus emusto subacti in annũ tempꝰ. Simile fit ⁊ tritici p¬
sius furfuribꝰ minutis ⁊ optimis emusto albo triduo mat᷑ato sit¬

Expanded text:
quae evalluntur, variam pistrinarum rationem habent. acus vocatur, quae evalluntur, variam pistrinarum rationem habent. acus vocatur, cum per se pisitur spica tantum, aurificum ad usus, si vero in area teritur cum stipula, palea, in maiore terrarum parte ad pabula iumentorum. mili et panici et sesamae purgamenta adpludam vocant et alibi aliis nominibus. facit. fit et panis praedulcis. Sarmatarum quoque gentes hac maxime pulte aluntur et cruda etiam farina, equino lacte vel sanguine e cruris venis admixto. Aethiopes non aliam frugem quam mili hordeique noverfrumenta riguis magis etiam quam imbribus gaudent , milium et panicum aquis minime, cum in folia exeunt . vetant ea inter vites arboresve frugiferas seri, terram emaciari hoc satu existimantes. Mili praecipuus ad fermenta usus e musto subacti in annuum tempus. simile fit e tritici ipsius furfuribus minutis et optimis e musto albo triduo maceratis, sub
Abbreviated transcription (Latin):
qđ apd nõ uotant trionũ medicaminibꝰ adnumerandũ potiꝰ
quã frugibꝰ. Eiꝰ dẽ nat᷑e ⁊ orminũ ag̃cis dictũ. s ciminosimile
pilo p̃ferrata fistula serrata ⁊ stella intꝰ tendiculata. aut si
interiti pisant coneibant᷑ grana ferrũq frangat᷑. Maior
pans italiȩ ruido utit᷑ pilo rotis &̃ quas aqͣs uerset orbit᷑ ꝙ
molat deipsa ratione pisendi magonis p̃ponet᷑ sentencia tri¬
ticũ ante ꝑfundi aqͣ multa iubet postea euelli. dem sole sicca¬
tũ pilarepeti. Simils mͦ hordeũ huiꝰ sext luginti spargi duobꝰ
sextariis aquȩ. Lentũ torrere pͥꝰ dem cũ furfurabꝰ. leuit᷑ pnsi
aut addito insextͣ atx. lat̾is crudi frusto ⁊ arenȩ semodio.
Eruiliam isdẽ modis qͥbꝰ lentẽ sesima incalida maceratã erporrigi deri¬
confricari efrigida mergi ut paleş fluctuant᷑ it̃umq crporrigi in sole
suꝑ lintea qđ nͥ festinato ꝑ agat᷑ lurido colore mutescre:  ipsa autẽ

Expanded text:
rionem, medicaminibus adnumerandum potius quam frugibus. eiusdem naturae et horminum Graecis dictum, sed cumino simile; pilo praeferrato fistula serrata et stella intus denticulata, ut, si intenti pisant, concidantur grana ferrumque frangatur. maior pars Italiae nudo utitur pilo, rotis etiam, quas aqua verset, obiter et mola. de ipsa ratione pisendi Magonis proponemus sententiam: 98 triticum ante perfundi aqua multa iubet, postea evalli, dein sole siccatum in pila repeti, simili modo hordeum. huius sextarios XX spargi II sextariis aquae. lentem torreri prius, dein cum furfuribus leviter pisi aut addito in sextarios XX lateris crudi frusto et harenae semodio. erviliam iisdem modis, quibus lentem. sesamam in calida maceratam exporrigi, deiconfricari esuper lintea, quod nisi festinato peragatur, lurido colore mucescere. 99 et ipsa autem,
Abbreviated transcription (Latin):
torrent. leuissimũ ex his ordeũ raro excedit.xu. libras. ⁊ fi¬
ba .xiix. ponderosiꝰ far mag̾q ⁊ iannũ triticũ. sarina¬
egypto ex olyra c̃ficit᷑. t̾eium genꝰ spice hoc ibi ẽ. Gallie qͦ
suũ genꝰ farris debere qđ illic bracem uocant. apd nos sasi¬
dalam nitidissimi grani. ⁊ alia differentia qd fere quatais
anti

Expanded text:
torrent. Levissimum ex his hordeum raro excedit XV libras et fatorrent. Levissimum ex his hordeum raro excedit XV libras et faba XXII. Ponderosius far magisque etiamnum triticum . far in aegypto ex olyra conficitur. tertium genus spicae hoc ibi est. Galliae quoque suum genus farris dedere , quod illic bracem vocant, apud nos scandalam, nitidissimi grani. Est et alia differentia, quod fere quaternis pani
Abbreviated transcription (Latin):
sub uinctȩ. Frum̃ta cũ defloruere crassescunt maturanturꝙ
cũ plurimũ diebꝰ xL. Itẽ faba paucissimis cicer idenĩ asentis
bus maturant᷑ aflore. Magna t̾rȩ celiq differentia inegpti
enĩ ordeũ serto a satu m̃se. frum̃ta septimo metunt᷑ inhelloi.
hordeũ inpeloponenso octauo ⁊ frum̃ta ꝙ iannũ tardiꝰ griud
instipula crinito textu spicant᷑. in faba leguminibꝰq alt̾ns li.¬
teribꝰ siliquant᷑. Fortiora hieme frum̃ta legumina incibo
tunicȩ frum̃to plures hordeũ maxime nudũ ⁊ aruncas &
p̃cipue auena. Calamꝰ altior frum̃to quã ordeo arista mor¬
datior hordeo in area exterunt᷑ triticũ ⁊ silico ⁊⁊ hordeũ. sic
serunt᷑ pura qualit̃ moluint᷑ qͥa tosta ñ sunt. Ediuso far milũ
panicũ purgari nͥ tosta ñ posst̃. Itaq hȩc eũ suis folliculis se
rantur cruda . ⁊ far inuaginulis sius seruãt. at satus atq ñ

Expanded text:
subeunte. 60 Frumenta cum defloruere, crassescunt maturanturque, subeunte. 60 Frumenta cum defloruere, crassescunt maturanturque, cum plurimum, diebus XL, item faba, paucissimis cicer. id enim a seme aestiva XL diebus maturantur a flore, magna terrae caelique differentia. in Aegypto enim hordeum sexto a satu mense, frumenta septumo metuntur, in Hellade VII hordeum, in Peloponneso octavo, et frumenta etiamnum tardius. grana in stipula crinito textu spicantur. in faba leguminibusque alternis lateribus siliquantur. fortiora contra hiemes frumenta, legumina in cibo. 61 Tunicae frumenta plures. hordeum maxime nudum et arinca, set praecipue avena. calamus altior frumento quam hordeo, arista mordacior hordeo. in area exteruntur triticum et siligo et hordeum. sic et seruntur pura, qualiter moluntur, quia tosta non sunt. e diverso far, milium, panicum purgari nisi tosta non possunt. itaque haec cum sruntur cruda. et far in vaginulis suis servant ad satus atque non
Abbreviated transcription (Latin):
tunt nullis distinctũ int̾nodis. reliqͣ legumina surculosa sut̾.
ex his ramosa cicer eruum lens qͦrundã caules spargunt᷑ int̾rĩ
si ñ habeant adminiculũ ut piscandũ nͥ habuere aut detioaf
p̃tenui surculo. oĩbꝰ uͦ fistulosis foliũ quȩdã ab radice mutunt.
quędã acacumine frum̃tũ n hordeũ uitiũq ⁊ qͥcqͥd instipula ẽ.
in cacumine unũ foliũ ht̃ s hordeo scabra st̃ cet̾is leuia . muti
ficia contͣ fab cicerpisũ. frum̃tis foliũ hartindinaceũ faben.¬
tunda ⁊ magna leguminũ parte longiores uiliȩ ⁊ piso pasilis
uenosa sesimȩ corioni sanguinea cadunt folia lupino tantũ
n papaueri. Legumina diutiꝰ florent ⁊ ex his eruũ acciar
s diutissime faba .ML. diebꝰ. ñ aut̃ singłis capitã diuqm̃ aio
desinente aliud incip̃. nec tota seges sic̃ frum̃ti parit̾ siliquã
tam uͦ omĩa diuersis diebꝰ. ⁊ ab ima pͥmũ parte paulatĩ fiore

Expanded text:
tunt nullis distinctum internodiis. Reliqua legumina surculosa sunt. tunt nullis distinctum internodiis. Reliqua legumina surculosa sunt. Ex his ramosa cicer, ervum, lens. Quorundam caules sparguntur in terram, si non habeant adminiculum; at pisa scandunt, si habuere, aut deteriora ris ramosis praetenui surculo, omnibus vero fistulosis. folium quaedam ab radice emittunt, quaedam a cacumine, ut frumentum et hordeum. Utrumque et quidquid in stipula est inarundinaceum, fabae rotunda et magnae leguminum parti, longiora erviliae et piso, phasiolis venosa, sesamae et irioni sanguinea. cadunt folia lupino tantum et papaveri. Legumina diutius florent, et ex his ervum ac cicer, sed diutissime faba, XL diebus, non autem singuli scapi tamdiu, quoniam alio desinente alius incipit, nec tota seges, sicut frumentitur vero omnia diversis diebus et ab ima primum parte, paulatim flore
Abbreviated transcription (Latin):
ria ⁊ emidio fit epani corarus s nullũ ponderosiꝰ frum̃to ẽ. autoa
coquendo mag̾ crescat Lx. pondo paniꝰ emodio reducunt. modiu̾s
pultis extribꝰ sextariis madidis. Milid̾m intͣ hos.x. annoꝰ exinda
initaliã inuectũ ẽ. nigro colore amplũ grano arundineũ culmo s
frugũ fertilissimũ. exuno grano sextari t̾ni gignunt᷑ seridehet
inhumidis. Fum̃ta quędã int̾cio genu spicã incipiunt c̃ciꝑe iq̾dĩ
inquarto s ⁊ iannũ occultã. Genicula aũ st̃ tritico quatna famꝰ
sena. hordeo octona. s ñ ante supͣdictũ geniculoꝵ numerũ c̃ceptꝰ
ẽ spicȩ. qͥ ut spem sui fec̃ qͣtuor aut qͥnq tardissime diebꝰ florem
incipiunt. totidẽq eut paulo pluribꝰ deflorescunt. hordea uͥ cĩ
tardissime septẽ uarro quat̾ nouenis diebꝰ fruges ab solui tralt
⁊ m̃se nono meti. Eabe infolia exeunt ac deinde caulis emit¬

Expanded text:
fariam et e milio fit, e panico rarus; sed nullum ponderosius frumentum est aut quod fariam et e milio fit, e panico rarus; sed nullum ponderosius frumentum est aut quod coquendo magis crescat. LX pondo panis e modio reducunt modiumque pultis ex tribus sextariis madidis. milium intra hos X annos ex india in Italiam invectum est nigrum colore, amplum grano, harundineum culmo. frugum fertilissimum. ex uno grano sextarii terni gignuntur. seri debet in umidis. 56 Frumenta quaedam in tertio genu spicam incipiunt concipere, quaedam in quarto, sed etiamnum occultam. genicula autem sunt tritico quaterna, farri sena, hordeo octona. sed non ante supra dictum geniculorum numerum conceptus est spicae, qui ut spem sui fecit, IIII aut V tardissime diebus florere incipiunt totidemque aut paulo pluribus deflorescunt, hordea vero, cum tardissime, diebus VII. Varro quater novenis diebus fruges absolvi tradit et mense nono meti. <5> Fabae in folia exeunt ac deinde caulem emit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ &e pͥorfloret radicẽ crassior pars grani fundit tenuior florem
cȩt̾is seminibꝰ eadẽ pars. ⁊ radicẽ ⁊ florẽ. Frum̃ta hieme inherba
s̃ uerno tẽpore fatigant᷑ instipulã q̃ st̃ hiberni generiꝰ. at miliũ
⁊ paniciũ inculmen geniculatũ ⁊ concauũ. Si semina uero inferula
uallo aristarũ qͣdripedes aut includit᷑ siliqͥs ut leguminũ aut ua¬
culis ut sesime ac papaueris. Miliũ ⁊ panicũ tantũ ꝓ indiuiso ⁊ pas¬
uis auibꝰ expositũ ẽ. indefensa qͥppe m̃branis c̃tinet᷑. Panicũ apan¬
culis dictũ cacumine languide nutante paulatĩ extenuata culno
pene insurculũ p̃densis aceruat᷑ granis cũ longissima pedali obfam
uȩ come granũ complexe fibriato capillo curuant᷑. St̃ ⁊ panicoge¬
nera mammosa epano parius racemata panicłis ⁊ cacumine gemio
qͥn ⁊ colore distingunt᷑ candido nigro fufo &̃ purpureo. Panis mulas¬

Expanded text:
quae et prior floret. radicem crassior pars grani fundit, tenuior florem, quae et prior floret. radicem crassior pars grani fundit, tenuior florem, ceteris seminibus eadem pars et radicem et florem. 52 Frumenta hieme in herba sunt, verno tempore fastigantur in stipulam quae sunt hiberni generis, at milium et panicum in culmum geniculatum et concavum, sesama vero in ferulavallo aristarum contra aves et parvas quadripedes, aut includitur siliquis, ut leguminum, aut vasculis, ut sesamae ac papaveris. milium et panicum tantum pro indiviso et parvis avibus expositum est; indefensum quippe membranis continetur. Panicum a paniculis dictum, cacumine languide nutante, paulatim extenuato culmo paene in surculum, praedensis acervatur granis, cum longissima, pedali phoba. milio comae granum complexae fimbriato capillo curvantur. 54 sunt et panico genera mammosa, e pano parvis racemata paniculis, et cacumine gemino; et colore distinguntur candido, nigro, rufo, etiam purpureo. panis multi
Abbreviated transcription (Latin):
meni nutruint᷑ ut triticũ hordeũ. estiua q̃ estate ante uer¬
gliarũ ex ofiri serunt᷑ ut miliũ paniciũ sesima urminũ
arũ occasu serunt᷑. Quȩdã aut̃ utroq tẽpore in italia ex his
q̃dam ertercio ueris aliqͥ uernã miliũ paniciũ lentẽ eicer alicam
appellant. Sementiuã aut̃ triticũ hordeũ fabã rapã ⁊ intritici
genere pars aliqͣ pabuli ẽ qͣ orupedũ causa sati ut farrago ⁊ in le¬
guminibꝰ ut uitia ad cõmune qͣdrupedũ hoĩũq usui lupinum.
Legumina oĩa singłis hñt radices p̃t̃ falũ. eusq surculosis qͥa¬
ñ in multa duuaant᷑. Al tissimas aũ cicer frum̃ta multiꝰ radicant᷑
fidris sine ramis erũpit apͥmo satu hordeũ die septimo. legumen
qͣrto uł cũ tardissime septimo. faba .xu. aut xu. Legumina eggo
t̾cio die. Ex hordeo alterũ capd grani inradicẽ exit alterũ inherlũ

Expanded text:
mem nutriuntur, ut triticum, hordeum; aestiva, quae aestate ante vermem nutriuntur, ut triticum, hordeum; aestiva, quae aestate ante vergiliarum exortum seruntur, ut milium, panicum, sesama, horminum, a a vergiliarum occasu seruntur, quaedam autem utroque tempore in Italia, ex his quaedam et tertio veris. 50 aliqui verna milium, panicum, lentem, cicer, alicam appellant, sementiva autem triticum, hordeum, fabam, rapam. et in tritici genere pars aliqua pabuli est quadripedum causa sati, ut farrago, et in leguminibus, ut vicia; ad communem quadripedum hominumque usum lupinum. 51 Legumina omnia singulas hnon in multa dividuntur, altissimas autem cicer. frumenta multis radicantur fibris sine ramis. erumpit a primo satu hordeum die septimo, legumen quarto vel, cum tardissime, septimo, faba a XV ad XX, legumina in Aegypto tertio die. ex hordeo alterum caput grani in radicem exit, alterum in herbam,
Abbreviated transcription (Latin):
aut exaratas uomeri harundine imposita similit̃ ⁊ harun¬
dinẽ erarari felice uomeri imposita p̃cipiunt. iunco fucus
ager uerti pala debet aut insaxoso bidentaꝰ frutecta igni
optine tollunt᷑. humidiorẽ agrũ fossi concidi atq siccari
utilissimũ ẽ. fossas aũ retrusis locis aꝑtas relinqͥ insolutione
t̾ra sepitꝰ firmari inreprociuꝰ aut supinis lateridꝰ ꝓcuberee¬
quasdã obcecari ⁊ inalias dirigi maiores potentioresq sit
occasio silice uł glarea. Sternior aũ earũ binis utriq lapidibꝰ
ista tuminari ⁊ alio suꝑ integi. Siluȩ erstirpandȩ rationẽ
demoeritꝰ ꝓdidit lupini flore insuco cicute uno die macera¬
natura frugũ. Sunt aũ duo pͥma eaꝵ genera frum̃ta ut
triticũ ordeũ ⁊ legumina. ut faba cicer. differentia notior
quã ut indicari deceat. Frum̃ti ipsiꝰ totidẽ genera ꝑtẽpora
satũ duusa hiberna q̃ circa uergiliarũ occasũ sata t̾raphie¬

Expanded text:
aut exaratas vomeri harundine inposita. similiter et harunaut exaratas vomeri harundine inposita. similiter et harundinem exarari filice vomeri inposita praecipiunt .—Iuncosus ager verti pala debet aut in saxoso bidentibus. frutecta igni optime tolluntur. umidiorem agrum fossis concidi atque siccari utilissimum est, fossas autem cretosis locis apertas relinqui, in solutiore terra saepibus firmari quasdam obcaecari et in alias dirigi maiores patentioresque et, si sit occasio, silice vel glarea sterni, ora autem earum binis utrimque lapidibus statuminari et alio superintegi. silvae extirpandae rationem Democritus prodidit, lupini flore in suco cicutae uno die maceranatura frugum. sunt autem duo prima earum genera: frumenta, ut triticum, hordeum, et legumina, ut faba, cicer. differentia notior, quam ut indicari deceat. x 49 Frumenti ipsius totidem genera per tempora satu divisa: hiberna, quae circa vergiliarum occasum sata terra per hie
Abbreviated transcription (Latin):
misit exeo loco diuo augusto ꝓcurator eiꝰ ex uno grano uix ere¬
dibile dictu. eccc. paucissimis germina extantq de eare epłȩ.
Misit ⁊ neroni similit̃ccclx. stipulas exuno grano cum
centesimo qͥdẽ ⁊ leontini siciliȩ campi fundunt. aliiq ⁊ cota
boceica & in pͥmis egyptꝰ fertilissima tritici genera ramosũ
aut qđ centigraniũ uocant. Inuentꝰ ẽ ꝙ̃. ꝙ scapus unus.

Expanded text:
misit ex eo loco divo Augusto procurator eius ex uno grano, vix cremisit ex eo loco divo Augusto procurator eius ex uno grano, vix credibile dictu, cccc paucis minus germina, exstantque de emisit et Neroni similiter CCCLX stipulas ex uno grano. cum centesimo quidem et Leontini Siciliae campi fundunt aliique et tota Baetica et in primis Aegyptus. fertilissima tritici genera ramosum ac quod centigranium vocant. inventus est iam et scapus unus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ꝓpriũ genꝰ existimauerit eẽ cũ sit antiqͥssimi g̃cise anson
uocant. Tradunt in bactris grana tantȩ magnitudini fieri
ut singłas spicas nr̃as ȩquent. Primũ exoĩbꝰ frum̃tis serit᷑ hordeũ
dabimꝰ ⁊ dies serendo cuiq generi mat᷑a singłoꝵ exposita. hor¬
deũ indie satiuũ ⁊ silur̃e. in qͦ panis apd eos p̃cipuus. italica
exime qͥdẽ oriza gaudent ex qͣtisanã c̃ficiunt quã reliqui
mertales exhordeo. orizȩ folia carnosa porrosimilia s latiora.
altitudo cubitał. flos purpureus. radix genimȩ rotunditatis.
entiqͥsimũ incibis hordeũ sic̃ ante mensũt ritũ menandro
tore apparet ⁊ gladiatoꝵ cognomine qͥ hordiaru uocaban¬
ar. Polentã qͦ g̃ei ñ aliunde p̃fer̃ pluribꝰ fit hȩc modis. greci
ꝑfisũ aqua hordeũ siccant nocte una ac postero die frigunt
demmolis frangunt. St̃ qͥ uehementiꝰ tostũ rursꝰ erigua aqͣ

Expanded text:
quidem proprium genus existimaverit esse, cum sit antiquissimum. Graeci setanion quidem proprium genus existimaverit esse, cum sit antiquissimum. Graeci setanion vocant. tradunt in Bactris grana tantae magnitudinis fut singula spicas nostras aequent. primum ex omnibus frumentis seritur hordeum. dabimus et dies serendo cuique generi natura singulorum exposita. hordeum Indis sativum et silvestre, ex quo panis apud eos praecipuus et alica. maxume quidem oryza gaudent, ex qua tisanam conficiunt, quam reliqui mortales ex hordeo. oryzae folia carnosa, porro similia, sed latiora , altitudo cubitalis, flos purpureus, radix gemmeae rotunditatis. Antiquissimum in cibis hordeum, sicut Atheniensium ritu Menandro auctore apparet et gladiatorum cognomine , qui hordearii vocabantur. polentam quoque Graeci non aliunde praeferuperfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die frigunt, dein molis frangunt. 73 sunt qui vehementius tostum rursus exigua aqua
Abbreviated transcription (Latin):
um fuscũ ẽ.panemq nigrũ fac̃. Itaq miscet᷑ alexandrinũ candi¬
dũ recituntq xxxu. pondo thebaicũ libras adicit. Marina aqͣ
subigi qđ pleriq maritimis locis faciunt occasionẽ lucrandisalis uti¬
lissimũ. ñ alia decausa oportum ora morb corpora existunt. Gallia his¬
pinia frum̃to in potũ resoluto qͥbꝰ diximꝰ generibꝰ. spuma ita c̃creta
ferm̃to utunt᷑. qͣ decausa leuior illisq. cet̾is panis ẽ. differentia ẽ
ucalami crassior qͥppe melioriꝰ ẽ generis plurimis tunicis. Trachiũ
nticũ uestit᷑ obmimia frigora illi plage exqͥsitũ. eadẽ causa et
ullui hoc frum̃to letiꝰ uni calamũ p̃tea nec usquã capax serit᷑q
st maturescit. mirũq nulli frum̃to plꝰ eẽ pondĩs ⁊ furfuribꝰ.
urte. utit᷑ eo ⁊ sicilia ⁊ achaia montuosis utraq partibꝰ eu
ta qͥ circa caristũ. Intantũ fallit᷑ columella qͥ ne trimestri

Expanded text:
um fuscum est panemque nigrum facit, itaque miscetur Alexandrinum candium fuscum est panemque nigrum facit, itaque miscetur Alexandrinum candidum, redeuntque XXV pondo. Thebaicum libram adicit. marina aqua subigi, quod plerique in maritimis locis faciunt occasione lucrandi salis, inutilissimum. non alia de causa opportuniora morbis corpora existunt. Galliae et Hispa niae frumento in potum resoluto quibus diximus generibus spuma ita concreta pro fermento utuntur, qcalami, crassior quippe melioris est generis. plurimis tunicis Thracium triticum vestitur ob nimia frigora illi plagae exquisitum. eadem causa et nullum hoc frumento laetius, unicalamum praeterea nec usquam capax, seriturqest, maturescit, mirumque nulli frumento plus esse ponderis et furfuribus carere. utitur eo et Sicilia et Achaia, montuosis utraque partibus, Euboea quoque circa Carystum. in tantum fallitur Columella, qui ne trimestris