comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
per necessario questore tuo dicere ꝙͣ tibi primunz
munisti ad te audiendum uiam Ecce autem cum
te nihil aliud proficisse arbitrabar nisi homines ti¬
bi ciuem improbum defendenti agnoscendum prop¬
ter necessitudmem arbitrarentur serpere occulte ce¬
pisti anhil dum aliis suspicantibus. me uero iam ꝑ¬
timescente ut illam narboni seditionem. sed illani
populi x. iracundiam. neq eam in uistam sed me¬
ritam ac debitam fuisse defenderes Demde qui lo¬
cus abs te pretermissus est in cepionem. ut tu illa
omma. odio niuidia misericordia miscuisti. Neq
hec solum in defensione sed etiam inscauro ceteris¬
q meis testibus quorum tu testimonia non refellen¬
do. sed ad cundem impetum populi confugiendo refi¬
tasti Que cum abs te modo commemorarentur. e¬
quidem nulla precepta desiderabam Istam enim
ipsam demonstrationem defensionum tuarum abs
te ipõ commemoratam esse doctrinam non necho¬
crem puto

Expanded text:
pernecessario, quaestore tuo, dicere! Quam tibi primum pernecessario, quaestore tuo, dicere! Quam tibi primum munisti ad te audiendum viam. Ecce autem, cum te nihil aliud profecisse arbitrarer, nisi ut homines tibi civem improbum defendenti ignoscendum propter necessitudinem arbitrarentur, serpere occulte coepisti, nihil dum aliis suspicantibus, me vero iam pertimescente, ut illam non Norbani seditionem, sed populi Romani iracundiam neque eam iniustam, sed meritam ac debitam fuisse defenderes. Deinde qui locus a te praetermissus est in Caepionem? Ut tu illa omnia odio, invidia, misericordia miscuisti! Neque haec solum in defensione, sed etiam in Scauro ceterisque meis testibus, quorum testimonia non refellendo, sed ad eundem impetum populi confugiendo refutasti; quae cum abs te modo commemorarentur, equidem nulla praecepta desiderabam; ipsam tamen istam demonstrationem defensionum tuarum abs te ipso commemoratam doctrinam esse non mediocrem puto.'
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid esset minuere maiestatem explicarem per¬
quam breiiter perstrinxi atq attigi. His duabus
partibus orationis quarum altera conotationem
habet altera commendationem que minime pre¬
ceptis artium sunt perpolite omnis est a me illa
causa tractata. ut & acerrimus in cepionis inui¬
dia reuocanda & in mers moribus erga meos ne¬
cessarios declarandis mansietissimus uiderer. Ita
magis affectis animis iudicum ꝙͣ doctis. tua sul¬
piti est a nobis tum accusatio uicta
Ie sulpitius uere hercule inquit Antoni
ista commemoras. Nam ego nrihil umq
uidi quod tam e manibus claberet᷑ ꝙͣ mihi
tum est elapsa illa causa Cum cnim quem admodu
dixisti tibi. ego non iuiditium sed incendium tradi¬
dissem quod tuum priciprum dii immortalles
ut. qui timor que dubitatio. quanta hesitatio.trac¬
tus q uerborum. ut tuo illud initio quod tibi unum
ad cognoscendum homines dabant te pro homine

Expanded text:
ut quid esset minuere maiestatem explicarem, perut quid esset minuere maiestatem explicarem, perquam breviter perstrinxi atque attigi; his duabus partibus orationis, quarum altera commendationem habet, altera concitationem, quae minime praeceptis artium sunt perpolitae, omnis est a me illa causa tractata, ut et acerrimus in Caepionis invidia renovanda et in meis moribus erga meos necessarios declarandis mansuetissimus viderer: ita magis adfectis animis iudicum quam doctis, tua, Sulpici, est a nobis tum accusatio victa.' Hic Sulpicius, 'vere hercle,' inquit 'Antoni, ista commemoras; nam ego nihil umquam vidi, quod tam e manibus elaberetur, quam mihi tum est elapsa illa ipsa causa. Cum enim, quem ad modum dixisti, tibi ego non iudicium, sed incendium tradidissem, quod tuum principium, di immortales, fuit! qui timor! quae dubitatio, quanta haesitatio tractusque verborum! Ut tu illud initio, quod tibi unum ad ignoscendum homines dabant, tenuisti, te pro homine
Abbreviated transcription (Latin):
propinquorum uel odio proprio in cepionem ad
causam nostram conuerteram.Tum amiscere hui
generi orationis uehementi atq atroci genus aliud
Alterum de quo ante disputaui leuitatis & mauluetu¬
dinis cepi me pro meo sodali qui mihi an liberum lo¬
ço more maiorum esse deberet ut pro mea omni¬
fama prope fortunisq decernere. Nihil mihi ad ex¬
astimationem turpius Nihil ad dolorem truprus¬
acerbius accidere posse ꝙͣ si qui sepe alienissimis sed
meis tamen ciuibus saluti existimare fuisse sodali me
auxilium ferre non potuissem. petebam a iulicibus
ut illud etati mee. ut honoribus: ⁊t rebus gestis.
si uisto. si pio dolore me esse affectum uiderent. con¬
cederent preserti si in aliis causis intellexissent
onima amicorum a me semper pro amicorun
periculis. nihil unquam pro me ip̃o deprecatum
Sit in illa omni defensione atq causa quod esse in
arce positum uidebatur ut de lege aprileya ddicerem

Expanded text:
propinquorum vel odio proprio in Caepionem ad propinquorum vel odio proprio in Caepionem ad causam nostram converteram, tum admiscere huic generi orationis vehementi atque atroci genus illud alterum, de quo ante disputavi, lenitatis et mansuetudinis coepi: me pro meo sodali, qui mihi in liberum loco more maiorum esse deberet, et pro mea omni fama prope fortunisque decernere; nihil mihi ad existimationem turpius, nihil ad dolorem acerbius accidere posse, quam si is, qui saepe alienissimis a me, sed meis tamen civibus saluti existimarer fuisse, sodali meo auxilium ferre non potuissem. Petebam a iudicibus ut illud aetati meae, ut honoribus, ut rebus gestis, si iusto, si pio dolore me esse adfectum viderent, concederent; praesertim si in aliis causis intellexissent omnia me semper pro amicorum periculis, nihil umquam pro me ipso deprecatum. Sic in illa omni defensione atque causa, quod esse in arte positum videbatur, ut de lege Appuleia dicerem,
Abbreviated transcription (Latin):
nobilium dissentione potusse ac si ille seditiones sa¬
luti hiuic ciuitati fuissent. non continuo si qui motus
facti populi esset id .G. norbano in nephario crinune
atq in fraude capitali esse ponendum. Quod si unqͣ
p.r̃. concessum esset ut iure incitatus iideretur ⁊d
quod docebam sepe esse concessum nullam illa cau¬
sam uistiorem fuisse tum omnem orationem tra¬
duxi & conuerti in increpandam Cepionis fugam
indeplorandum interitum exercitus Sic ceteroꝵ
dolorem qui lugebant suos oratione refricabam &
animos equitum .x. apud quos cum uidices cau¬
sa agebatur. ad .q. Cepionis odium a quo erant ĩpr̃
propter iuditia ab alienati renouabam atq reuo¬
cabam. Quod ubi scusi me in possessione iuditii ac
defensionis mee constitisse. quod & populi beniuo¬
lentiam mihi conciliaram ciisius etiam cum sea¬
tiones coniunctione defenderam. Iuditium animos
totos uel calamitati ciuitatis uel lucti ac desiderio

Expanded text:
nobilium dissensione potuisse; ac, si illae seditiones sanobilium dissensione potuisse; ac, si illae seditiones saluti huic civitati fuissent, non continuo, si quis motus populi factus esset, id C. Norbano in nefario crimine atque in fraude capitali esse ponendum. Quod si umquam populo Romano concessum esset ut iure incitatus videretur, id quod docebam saepe esse concessum, nullam illa causa iustiorem fuisse. Tum omnem orationem traduxi et converti in increpandam Caepionis fugam, in deplorandum interitum exercitus: sic et eorum dolorem, qui lugebant suos, oratione refricabam et animos equitum Romanorum, apud quos tum iudices causa agebatur, ad Q. Caepionis odium, a quo erant ipsi propter iudicia abalienati, renovabam. Quod ubi sensi me in possessionem iudici ac defensionis meae constitisse, quod et populi benevolentiam mihi conciliaram, cuius ius etiam cum seditionis coniunctione defenderam, et iudicum animos totos vel calamitate civitatis vel luctu ac desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
tioni nemio poterat negare Accedebat ut hec tu ad¬
ulescens pro re pub. queri summa cum dignitate
existimarere Ego homo censorius rux satis hoa¬
neste uiderer seditiosum ciuem & in hominis consu¬
laris calamitate crudelem posse defendere erant
optimi ciues iudices bonorum uirorum. plenum
forum uix ut mihi tenius quedam uema dareturꝰ
excusationus. quid tamen defenderem qui mihi q̃stor
fuisset Hic quid ego dicam me artem aliquam
adhibiussi. quid fecerim narrabo si placuerit. Uos
meam defensionem in aliquo artis loco reponetis
Omnium seditionum genera uitia pericula collegi e¬
amq orationem ex omni re pub. nr̃e temporum ua¬
ra etate reperii conelusiq ita ut dicerem. Et si oninel
moleste seditiones fuissent. iustas tamen fuisse non nul¬
las & prope necessarias. Tum illa que modo Crassus
commemorabat ego neq reges ex hac ciuitate exigi
potest atem minui. neq prouocationem patronam

Expanded text:
ationi, nemo poterat negare. Accedebat ut haec tu adationi, nemo poterat negare. Accedebat ut haec tu adulescens pro re publica queri summa cum dignitate existimarere; ego, homo censorius, vix satis honeste viderer seditiosum civem et in hominis consularis calamitate crudelem posse defendere. Erant optimi cives iudices, bonorum virorum plenum forum, vix ut mihi tenuis quaedam venia daretur excusationis, quod tamen eum defenderem, qui mihi quaestor fuisset. Hic ego quid dicam me artem aliquam adhibuisse? Quid fecerim, narrabo; si placuerit, vos meam defensionem in aliquo artis loco reponetis. Omnium seditionum genera, vitia, pericula conlegi eamque orationem ex omni rei publicae nostrae temporum varietate repetivi conclusique ita, ut dicerem, etsi omnes semper molestae seditiones fuissent, iustas tamen fuisse non nullas et prope necessarias. Tum illa, quae modo Crassus commemorabat, egi: neque reges ex hac civitate exigi potestatem minui neque provocationem, patronam
Abbreviated transcription (Latin):
Non fuic hec sine meis lacrimis non sine dolore
magno mseratio omnium q deorum & hominum
ciuium & sotiorum imploratio Quibus omnibus
uerbas que a me cum sinit habita si dolor affursset
meus non modo non miserabilis sed enam irrider¬
da fuisser littera nostra. Quamobrem hoc uos do¬¬
ceo sulpici bonus ego uidelicet atq eruditus ma¬
gister ut in dicendi mrasci.ut dolere ut flore possitis
Quam quas te quidem quid hoc doccam qui ina¬
cusando sodali & questore in co tantum incendium
non oratione solum sed multo etiam magis ui & do¬
lore & ardore animi concitaras ut ego adid restin¬
guendum uix conarer accedere Habueras enim
tum omnia in cã superiora. im. fugam. lapida¬
tionem crudelitatem tribunatiam. in sepionis gra¬
ui aniserabili q cali an iuditium uocabas. Denide
principem & senatus &s ciuitatis.i. emilium lapi¬
de percussum esse constabat Ui pulsum e templo.L
costam. &t. didium cum mercedem uellent roc¬

Expanded text:
non fuit haec sine meis lacrimis, non sine dolore non fuit haec sine meis lacrimis, non sine dolore magno miseratio omniumque deorum et hominum et civium et sociorum imploratio; quibus omnibus verbis, quae a me tum sunt habita, si dolor afuisset meus, non modo non miserabilis, sed etiam inridenda fuisset oratio mea. Quam ob rem hoc vos doceo, Sulpici, bonus ego videlicet atque eruditus magister, ut in dicendo irasci, ut dolere, ut flere possitis. Quamquam te quidem quid hoc doceam, qui in accusando sodali meo tantum incendium non oratione solum, sed etiam multo magis vi et dolore et ardore animi concitaras, ut ego ad id restinguendum vix conarer accedere? Habueras enim tu omnia in causa superiora: vim, fugam, lapidationem, crudelitatem tribuniciam in Caepionis gravi miserabilique casu in iudicium vocabas; deinde principem et senatus et civitatis, M. Aemilium, lapide percussum esse constabat; vi pulsum e templo L. Cottam et T. Didium, cum intercedere vellent rog
Abbreviated transcription (Latin):
umbrare dicendo. neq actor essem aliene persone
Sed actor mee. cum mihi. inaquilius in ciuitate
retinendus esset. que in illa causa peroranda feceri
sine magno dolore fecesse. Quem ego consudem fu¬
isse imperatorem ornatum a senatu ouantem in ca¬
pitolium ascendisse meminissem. Hunc afflictum
debilitatum merentem in summum discrimen ad¬
ductum uiderem. Non prius sum conatus mise¬
ricordiam aliis commouere qͣ misericordia sum
ipẽ captus. Sens equidem tum magnopere moueiͣ
uidices cum excitaui mestum ac sordidatum se¬
nem.& cum isto feri que tu crasse laudas non ar¬
te de qua quid loquar nescio. sed motu magno animi.
ac dolore ut discinderem tuncam ut cicatrices osten¬
derem cum Gauis marinus merorem orationis nice
presens ac sedens multum lacrimis aduuiaret Cum¬
q il ego illum crebro appellans collegam ei suur
comniendarem atq ipsum aduocatum ad conui¬
neni imperatorem fortunam defendere inuocare

Expanded text:
umbrare dicendo neque actor sim alienae personae, umbrare dicendo neque actor sim alienae personae, sed auctor meae, cum mihi M'. Aquilius in civitate retinendus esset, quae in illa causa peroranda fecerim, sine magno dolore fecisse: quem enim ego consulem fuisse, imperatorem ornatum a senatu, ovantem in Capitolium ascendisse meminissem, hunc cum adflictum, debilitatum, maerentem, in summum discrimen adductum viderem, non prius sum conatus misericordiam aliis commovere quam misericordia sum ipse captus. Sensi equidem tum magno opere moveri iudices, cum excitavi maestum ac sordidatum senem et cum ista feci, quae tu, Crasse, laudas, non arte, de qua quid loquar nescio, sed motu magno animi ac dolore, ut discinderem tunicam, ut cicatrices ostenderem. Cum C. Marius maerorem orationis meae praesens ac sedens multum lacrimis suis adiuvaret cumque ego illum crebro appellans conlegam ei suum commendarem atque ipsum advocatum ad communem imperatorum fortunam defendendam invocarem,
Abbreviated transcription (Latin):
genere sepe ipe uidicum ex persona mihi ardere o¬
culli hominis histrionis uiderentur. Spondalia ⁊ pã
na ingredi neq paternum aspectum es ueritus:
nunquaz allum aspectum dicebat quin mihi thela¬
mon iratus furore luctu filii uideretur Ut idem in¬
flexa ad miserabilem sonum uoce quem etate ex acta
indigere liberum lacerasti orbasti extinxisti. neq fra¬
tris necis & eius gnati parii qui tibi in tutellam
est traditus flens ac lugens dicere uidebatur Que
si ille hystrio cotidie cum ageret tamen recte agere
sine dolore poterat Quid pacumum putatis in scri¬
bendo leui animo ac remisso fuisse fieri nullo modo
potuit Sepe enim audiui poetam bonum nemine¬
id quod democrito & platone inscriptis relictum
esse dicunt sine inflamatione animorun ex istere
posse& sine quodam afflatu quasi furoris. Quare
nolite existimare me ipsum qui non herorim fra¬
tres casus. ficcosq luctos uellem ymitari atq ad¬

Expanded text:
genere saepe ipse vidi, ut ex persona mihi ardere ogenere saepe ipse vidi, ut ex persona mihi ardere oculi hominis histrionis viderentur †spondalli illa na ingredi? neque paternum aspectum es veritus? Numquam illum aspectum dicebat, quin mihi Telamo iratus furere luctu fili videretur; at idem inflexa ad miserabilem sonum voce, cum aetate exacta indigem liberum lacerasti, orbasti, exstinxti; neque fratris necis, neque eius gnati parvi, qui tibi in tutelam est traditus, flens ac lugens dicere videbatur; quae si ille histrio, cotidie cum ageret, tamen recte agere sine dolore non poterat, quid Pacuvium putatis in scribendo leni animo ac remisso fuisse? Fieri nullo modo potuit. Saepe enim audivi poetam bonum neminem—id quod a Democrito et Platone in scriptis relictum esse dicunt—sine inflammatione animorum exsistere posse et sine quodam adflatu quasi furoris. Qua re nolite existimare me ipsum, qui non heroum veteres casus fictosque luctus velim imitari atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus ip̾se ad eam & ardens accesserit. Ac ne forte
hoc magrium ac mirabile esse uideatur honunem
presertim in rebus alienis. magna uis est carum
sentiarum atq eorum locorum quos agas tractes q
dicendo ut nihil opus sit simulatione & fallatiis ⁊ pã
natura orationis eius que suscipitur ad aliorum ani¬
mos permoriendos oratorem ipsum magis etiam
ꝙͣ quemꝙͣ corum qui audiunt permoret Et ne hoc
in causis in uiditiis in amicorum periculis in con¬
cursu hominum in ciuitate in foro accidere miren᷑
cum agitur. non solum ingenii nostri existimatio.
Nam id esset leuius ꝙͣ qͣr cum professus sis te id
posse facere quod pauci. ne id quidem neggligendum
est sed alia sunt maiora multo. fides offitium dilligen¬
tia quibus rebus adducti etiam cum alienissimos
defendinius. tamen eos alienos si xp̃i uiri boni uoli¬
mus haberi existimare non possumus Sed ut dix
no hoc in nobis mirum esse uideatur. Quid potest

Expanded text:
tus ad eam et ardens accesserit. Ac, ne hoc tus ad eam et ardens accesserit. Ac, ne hoc forte magnum ac mirabile esse videatur hominem praesertim in rebus alienis, magna vis est earum sententiarum atque eorum locorum, quos agas tractesque dicendo, nihil ut opus sit simulatione et fallaciis; ipsa enim natura orationis eius, quae suscipitur ad aliorum animos permovendos, oratorem ipsum magis etiam quam quemquam eorum qui audiunt permovet. Et ne hoc in causis, in iudiciis, in amicorum periculis, in concursu hominum, in civitate, in foro accidere miremur, cum agitur non solum ingeni nostri existimatio, nam id esset levius;—quamquam, cum professus sis te id posse facere, quod pauci, ne id quidem neglegendum est;—sed alia sunt maiora multo, fides, officium, diligentia, quibus rebus adducti, etiam cum alienissimos defendimus, tamen eos alienos, si ipsi viri boni volumus haberi, existimare non possumus—sed, ut dixi, ne hoc in nobis mirum esse videatur, quid potest
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua forsitan esset requirenda. Nunc ego quid tibi
Crasse. quid ceteris accidat nescio. de me autem cau¬
sa nulla est cur apuol homines prudentissimos at¬
q amicissimos anentiar. Non me hercule unquam
Ut dolorem aut misericordiam aut inudiam au
odium excitare dicendo uolui qum ipẽ in commo¬
uendis iudicibus his sensibus ad quos illos ad¬
ducere uellem permouerer. Neq enim facile est
perficere ut mrascatur ei cui tu uellis uidex. si tu¬
rpẽ id lente ferre uideare. Neq ut oderit eum que
tli uellis nisi te ipsum flagrantem odio ante uide¬
rit. Neq ad misericordiam adducetur nisi & tu
signa doloris tui uerbis sententiis. uoce uultu. col¬
la crimatione demq ostenderis ut enim nulla
materies tam facilis ad ex ardescendum est. que
nisi ad moto igni. ignem concipere possit. Sic
nulla mens tam ad comprehendendam iuim ora¬
toris parata que possit indicendo nisi inflama¬

Expanded text:
aliqua forsitan esset requirenda: nunc ego, quid tibi, aliqua forsitan esset requirenda: nunc ego, quid tibi, Crasse, quid ceteris accidat, nescio; de me autem causa nulla est cur apud homines prudentissimos atque amicissimos mentiar: non me hercule umquam apud iudices aut dolorem aut misericordiam aut invidiam auodium excitare dicendo volui quin ipse in commovendis iudicibus iis ipsis sensibus, ad quos illos abducere vellem, permoverer. Neque enim facile est perficere, ut ipse id lente ferre videare; neque ut oderit eum, quem tu velis, nisi te ipsum flagrantem odio ante viderit; neque ad misericordiam adducetur, nisi tu ei signa doloris tui verbis, sententiis, voce, vultu, conlacrimatione denique ostenderis; ut enim nulla materies tam facilis ad exardescendum est, quae nisi admoto igni ignem concipere possit, sic nulla mens est tam ad comprehendendam vim oratoris parata, quae possit incendi, nisi ipse inflamma
Abbreviated transcription (Latin):
Crassus modo flagitabat cum a me diuinitus tracta¬
ri solere diceret Et in causam marci aquilii Gaizq
narboni non nullis aliis quasi preclare acta lauda¬
ret. Que me hercule ego Crasse cum a te tractant
in causis horrere soleo tanta us animi. tantus im¬
petus tantus dolor oculis uultu gestu digito deni¬
q isto tuo significari solet. tantum est flumen gr¬
ussimorum optimorumq uerborum tam integ̾re
sententie tani uere. tam nore tam smne pigmientis
fucoq puerili. ut mihi non solum tum incendere
iudicenti sed ipẽ ardere uidearis. Neq fieri potest
ut doleat as qui audit ut oderit ut niuideat ut per¬
timescat aliquia ut ad fletum miscricordiamq du¬
catur nisi oinnes hi motus quos orator adhibere
uolet. rudici in ꝓpõ oratore impressi esse atq inus¬
ti uidebuntur. quod si fictus aliquis dolor suscipien¬
dus esset & si in euismodi genere orationis nnihil r
si falsum atq imitatione simulatum. maior ars

Expanded text:
Crassus modo flagitabat, cum a me divinitus tractaCrassus modo flagitabat, cum a me divinitus tractari solere diceret et in causa M'. Aquili Gaique Norbani non nullisque aliis quasi praeclare acta laudaret, quae me hercule ego, Crasse, cum a te tractantur in causis, horrere soleo: tanta vis animi, tantus impetus, tantus dolor oculis, vultu, gestu, digito denique isto tuo significari solet; tantum est flumen gravissimorum optimorumque verborum, tam integrae sententiae, tum verae, tam novae, tam sine pigmentis fucoque puerili, ut mihi non solum tu incendere iudicem, sed ipse ardere videaris. Neque fieri potest ut doleat is, qui audit, ut oderit, ut invideat, ut pertimescat aliquid, ut ad fletum misericordiamque deducatur, nisi omnes illi motus, quos orator adhibere volet iudici, in ipso oratore impressi esse atque inusti videbuntur. Quod si fictus aliqui dolor suscipiendus esset et si in eius modi genere orationis nihil esset nisi falsum atque imitatione simulatum, maior ars
Abbreviated transcription (Latin):
bi eius cui mederi uolet. sed etiam consuetudo ua¬
lentis & natura corporis cognoscenda est. Sic e¬
quidem cum aggredior ancipitem causam & gra¬
rem ad animos iudicum pertractandos omni men¬
te in ea cogitatione curaq uersor uit odorem ꝙͣ
sagacissimẽ possim quid sentiant. quid existimren
quid exspectent. quid ueluit quo deduci oratione
facilime posse uideantur si sedeant ita ut ante dixi
sua sponte quo impellimus inclinant atq propen¬
dent. accipio quod datur & ad id unde aliquis flatus
ostendinir uela do id Sin est integer qui etusq iu¬
dex plus est operis Sunt enim ommna dicendo exci¬
tanda nibil aduiiante natura sed tantam minha¬
bet illa que recte a bono poeta dicta est: Flexamina
atqr oninia regnia uerum oratio ⁊it modo niclinã¬
tem exigere aue stantem mnalmare Sed etiam⁊ ad¬
uersantem ac repugnantem ut imperator fortis
ac bonus capere possit. Hec sunt illa que me ludẽs

Expanded text:
bus eius cui mederi volet, sed etiam consuetudo vabus eius cui mederi volet, sed etiam consuetudo valentis, et natura corporis cognoscenda ea, sic equidem cum aggredior rem an cipitem et gravem ad animos iudicum pertractandos omni mente in ea cogitasagacissime possim, quid sentiant, quid existiment, quid exspectent, quid velint, quo deduci oratione facillime posse videantur. Si se dant et, ut ante dixi, sua sponte, quo impellimus, inclinant atque propendent, accipio quod datur et ad id, unde aliquis flatus ostenditur, vela do; sin est integer quietusque iudex, plus est operis; sunt enim omnia dicendo excitanda, nihil adiuvante natura. Sed tantam vim habet illa, quae recte a bono poeta dicta est flexanima atque omnium regina rerum oratio, ut non modo inclinantem excipere aut stantem inclinare, sed etiam adversantem ac repugnantem, ut imperator fortis ac bonus, capere possit. Haec sunt illa, quae me ludens
Abbreviated transcription (Latin):
dam sententiarum & genere uerborum adhibita etiaꝵ
actione leui facilitate q significandi efficitur ot pro¬
bi. ut boni morati. ut boni uiri esse uideantur
Uic autem est illa dispar aduncta ratio ora¬
tionis que alio genere menns uidicum per¬
mouet. impellit q ut aut oderint aut dilligãt
aut inuideant. aut saluũ uelint aut metuant. aut sperãt.
aut cupiant aut abhorreant. aut letentur aut mere¬
ant aut misereantur. aut pumre uelint. aut ad cos
motus deducentur si qui finitimi sunt & propin¬
qui his ac talibus aninni permotionibusAtq il¬
lud optandum est oratori ut aliquam permotioriẽ
aninorum sua sponte ipĩ afferant ad cͥausam. Iu¬
dices ad id quod utilitas oratoris feret accom oda¬
tam facilius est enim turrentem ut aiunt incit¬
re ꝙ commorere languentem Sin id aut non eit.
aut erit obscurius sicut medico diligenti prius ꝙͣ
conetur egro adhibere medicinam. non solum mor¬

Expanded text:
dam sententiarum et genere verborum, adhibita etiam dam sententiarum et genere verborum, adhibita etiam actione leni facilitatemque significante efficitur, ut probi, ut bene morati, ut boni viri esse videamur. Huic autem est illa dispar adiuncta ratio orationis, quae alio quodam genere mentis iudicum permovet impellitque, ut aut oderint aut diligant aut invideant aut salvum velint aut metuant aut sperent aut cupiant aut abhorreant aut laetentur aut maereant aut misereantur aut poenire velint aut ad eos motus deducantur, si qui finitimi sunt et de propinquis ac talibus animi permotionibus. Atque illud optandum est oratori, ut aliquam permotionem animorum sua sponte ipsi adferant ad causam iudices ad id, quod utilitas oratoris feret, accommodatam; facilius est enim currentem, ut aiunt, incitare quam commovere languentem; sin id aut non erit aut erit obscurius, sconetur aegro adhibere medicinam, non solum mor
Abbreviated transcription (Latin):
litigiosum. non acerborum sunt. ualde beniuolenna
conciliant abalienanto ab is in quibus hec non sũt
q̃taq eadem sunt in aduersarios ex contrario con¬
ferenda Sed genus hoc totum orationis in his cau¬
sis excellet in quibus minus potest in flammari
animus iudicis acri & uchementi quadam incitati¬
one. Non enim semper fortis oratio queritur. scd
sepe placila summissa leuisq maxime comnicu¬
dat recis. Neos autem appello non cos modo qui
arguuntur. Sed omnis quorum de re disceptatur.
Sic enim loquebantur Horum igitur e
mores oratione iustos integros religiosos timidos
perferentis iniuriarum mirum quiddam ualet
& hoc uel in principiis uel in re narranda uel in per¬
oranda tantam haber uim si est suauiter & cum sen¬
su tractum ut sepe plusꝙͣ causa ualcat. Tantum au¬
tem efficitur sensu quodam ac ratione dicendi ut qua¬
si mores oratoris effigat oratio. Genere eni quo¬

Expanded text:
litigiosorum, non acerborum sunt, valde benevolentiam litigiosorum, non acerborum sunt, valde benevolentiam conciliant abalienantque ab eis, in quibus haec non sunt; itaque eadem sunt in adversarios ex contrario conferenda. Sed genus hoc totum orationis in eis causis excellit, in quibus minus potest inflammari animus iudicis acri et vehementi quadam incitatione; non enim semper fortis oratio quaeritur, sed saepe placida, summissa, lenis, quae maxime commendat reos. Reos autem appello non eos modo, qui arguuntur, sed omnis, quorum de re disceptatur; sic enim olim loquebantur. Horum igitur exprimere mores oratione iustos, integros, religiosos, timidos, perferentis iniuriarum mirum quiddam valet; et hoc vel in principiis vel in re narranda vel in perorando tantam habet vim, si est suaviter et cum sensu tractatum, ut saepe plus quam causa valeat. Tantum autem efficitur sensu quodam ac ratione dicendi, ut quasi mores oratoris effingat oratio; genere enim quo
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid dicere Sed cum tria sinc a me proposita de uno
dictum cum de duobus reliquis dixero tum erit de¬
niq de disponenda tota oratione querendum.Ua¬
let igitur multum ad uincendum probari mores in
stiruta & facta & uitam corum qui agent causas &e
corum pro quibus Et item improbari aduersariorii
animos q corum apud quos agitur conciliari ꝙ ⁊
maxime ad beniuolentiam tum erga oratorem tu
erga illum pro quo dicet orator. Conciliantur autez
animi dignntate hominis rebus gestis existimatione
uite que facilius ornari possunt si modo sunt ꝙͥ fin¬
gi si nulla sunt Sed aduiuant in oratore leuitas uo¬
cis. uultus pudoris significatio. uerborum comitas
Si quid persequare acrius ut inuitus. & coactus
facere iudcare. facilitatis. liberalitatis. mansuctudi¬
nis. pietatis. grati animi non appetentis. non aurdi
signa proferri perutile est Eaq omina que probo¬
rum demissorum. non acrium. non pertinatium. nõ

Expanded text:
aliquid dicere; sed cum tria sint a me proposita, de uno aliquid dicere; sed cum tria sint a me proposita, de uno dictum, cum de duobus reliquis dixero, tum erit denique de disponenda tota oratione quaerendum. Valet igitur multum ad vincendum probari mores et instituta et facta et vitam eorum, qui agent causas, et eorum, pro quibus, et item improbari adversariorum, animosque eorum, apud quos agetur, conciliari quam maxime ad benevolentiam cum erga oratorem tum erga illum, pro quo dicet orator. Conciliantur autem animi dignitate hominis, rebus gestis, existimatione vitae; quae facilius ornari possunt, si modo sunt, quam fingi, si nulla sunt. Sed haec adiuvant in oratore: lenitas vocis, vultus pudoris significatio, verborum comitas; si quid persequare acrius, ut invitus et coactus facere videare. Facilitatis, liberalitatis, mansuetudinis, pietatis, grati animi, non appetentis, non avidi signa proferre perutile est; eaque omnia, quae proborum, demissorum, non acrium, non pertinacium, non
Abbreviated transcription (Latin):
plura enim multo homines uidicant odio amore aut
cupiditate aut xracundia aut dolore. aut leticia. aut
spe. aut timore. aut errore. aut aliqua permotione
mentis ꝙͣ ueritate aut prescripto. aut uiris norma
aliqua. aut uiditii formula. aut legibus. Quare nis
quid nobis aliud placet ad alia pergamus.
Aulum inquit. Catulus etiam nunc de esse
uidetur istis rebus Antoni quas exposuisti
quod sit tibi ante explicandum ꝙͣ illuc pro
tio argumentorum in qua tu mihi semper deus ui.
uenisser in mentem ut possis existimare
Ac res quidam ista quam ego quia non noram sic
tamꝙͣ ignotum honinem preteribam. tantum potest
indicendo ut ad uincendum nulla plus possit. Sed¬
Sedd tamen mihi uideris ante tempus a me ratio¬
nem ordinis & disponendarum xerum requisisse.
Nam si ego omnem uim oratoris in argumentis
& in reipsa perse comprobanda posuissem tempus
esset iam de ordme argumentorum & de collatione

Expanded text:
plura enim multo homines iudicant odio aut amore aut plura enim multo homines iudicant odio aut amore aut cupiditate aut iracundia aut dolore aut laetitia aut spe aut timore aut errore aut aliqua permotione mentis quam veritate aut praescripto aut iuris norma aliqua aut iudici formula aut legibus. Qua re, nisi quid vobis aliud placet, ad illa pergamus.' 'Paulum' inquit Catulus 'etiam nunc deesse videtur eis rebus, Antoni, quas exposuisti,quod sit tibi ante explicandum, quam illuc ptio argumentorum, in qua tu mihi semper deus videvenisset in mentem; ut possis existimare Ac res quidem ista, quam ego, quia non noram, sic tamquam ignotum hominem praeteribam, tantum potest in dicendo, ut ad vincendum nulla plus possit; sed tamen mihi videris ante tempus a me rationem ordinis et disponendarum rerum requisisse; nam si ego omnem vim oratoris in argumentis et in re ipsa per se comprobanda posuissem, tempus esset iam de ordine argumentorum et de conlocatione rerum
Abbreviated transcription (Latin):
mos eorum ita affitiet apud quos aget. ⁊it eos quocu¬
q uelit uel trahere uel rapere possit. nihil profecto pre¬
terea ad dicendi requiret. Iam illud cuidemus ne¬
quaqua satis esse reperire quid dicas nisi id in uen¬
tum tradere possis Tractanio autem uaria debet esse
ue aut cognoscat artem quid audiat ut defetegetur
similitudinis satietate. Proponi oportet quid afferas.
id q ita sit ostendere. Et ex hisdem illis locis interdu
concludẽ alias relniquere alioq transire Sepe non
proponere ac ratione ipsa deferenda quid prouendũ
fuerit declarare. Si cui quid simile dicas Prius ut
fimile confirmes. denide quod agitur adrungas In¬
terpuncta argumentorum plerumq ut occulas ne
quis ea numerare possit ut re distinguantur uerbis
con fusa esse uideantur¬
Ec ut &e properans & apud doctos & semi¬
ut q ipẽ sic moueatur ut impetu quodam animi &
perturbatione magis ꝙͣ uiditio aut consilio regatur.

Expanded text:
mos eorum ita adficiat, apud quos aget, ut eos quocumos eorum ita adficiat, apud quos aget, ut eos quocumque velit vel trahere vel rapere possit, nihil profecto praeterea ad dicendum requiret. Iam illud videmus nequaquam satis esse reperire quid dicas, nisi id inventum tractare possis; tractatio autem varia esse debet, ne aut cognoscat artem qui audiat aut defetigetur similitudinis satietate: proponi oportet quid adferas et qua re ita sit ostendere; ex eisdem illis locis interdum concludere, relinquere alias alioque transire; saepe non proponere ac ratione ipsa adferenda quid proponendum fuerit, declarare; si cui quid simile dicas, prius ut simile dicas confirmes, deinde quod agitur, adiungas; interpuncta argumentorum plerumque occulas, ne quis ea numerare possit, ut re distinguantur, verbis confusa esse videantur. Haec properans ut et apud doctos et semiue ipse sic moveatur, ut impetu quodam animi et perturbatione magis quam iudicio aut consilio regatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ut enim si aurum aut quod esset multi farma de¬
fossum commonstrare uellem satis esse deberet si signa
& notas ostenderem locorum quibus cognitis ille si¬
bi ipẽ foderet. & id quod uellet paruo labore nullo er¬
rore inueniret. Sic has ego argumentorum no¬
iui uotas/ que illa mihi querenti demonstrant ubi
sint reliqua cura ae cogitatione eruuntur. Quod
autem argumentorum genus ciq causarum gene¬
ri maxime conueniat. non est artis exquisite prescri¬
bere & est mediocris ingenii iudicare. Neq enim
nunc id agimus. ut artem aliquam dicendi expli¬
cemus. Sed ut doctissimis hominibus usus nostri
quasi quedam ammonita tracdamus his igitur lo¬
cis in mente ae cogitatione defixis & in onini re ad
dicendiam posita excitatis Nihil erit quod oratorem
effugere possit non modo in forensibus disceptation¬
bus Sed omnino in ullo gene dicendi Si uero asse¬
quitur ut talis uideatur qualem se uideri nolit. & ani¬

Expanded text:
ut enim si aurum cui, quod esset multifariam deut enim si aurum cui, quod esset multifariam defossum, commonstrare vellem, satis esse deberet, si signa et notas ostenderem locorum, quibus cognitis ipse sibi foderet et id quod vellet parvo labore, nullo errore, inveniret; sic has ego argumentorum notavi notas quae quaerenti demonstrant, ubi sint; reliqua cura et cogitatione eruuntur; quod autem argumentorum genus cuique causarum generi maxime conveniat, non est artis exquisitae praescribere, sed est mediocris ingeni iudicare, neque enim nunc id agimus, ut artem aliquam dicendi explicemus, sed ut doctissimis hominibus usus nostri quasi quaedam monita tradamus. Hic igitur locis in mente et cogitatione defixis et in omni re ad dicendum posita excitatis, nihil erit quod oratorem effugere possit non modo in forensibus disceptationibus, sed omnino in ullo genere dicendi. Si vero adsequetur, ut talis videatur, qualem se videri velit et ani
Abbreviated transcription (Latin):
sepe in contionibus deplorasti. quod .p. affricani ne¬
cis sonus fuisti quod eam legem in tribunatu tu¬
listi. quod semper bonis dissensisti. Ex causis autem
rerum sic auaritiam si tollere uultis mater eius es
tollenda luxuries. Ex his autem que sunt ortande
causis. Si errarii copiis a ad belli adiumenta. & ad
ornamenta patis utimur cuettigalibus seruiamus
bona existimatio diuinis prestat & pecumia tanto¬
pere expetitur quanto gloria magis expectenda est
Ex minore sic. Hic parue consuetudinis causa hu¬
ius mortem tam fert familiarrter. q̃ .s. in .a.q. h. in
largiri pecunias. foris autem assumuntur, ea que
non sua ui. sed extranee subleuantur ut hec. Hoc ue¬
rum est. Dixit enim.q lucatius hoc falsum est. Habr¬
ta enim questio & hoc si qui necesse est. recito enim
tabulas de quo genere toto paulo ante dixi. Hec
Ut breuissime dici potuerunt.⁊ta a me dicta sunt.

Expanded text:
saepe in contionibus deplorasti, quod P. Africani nesaepe in contionibus deplorasti, quod P. Africani necis socius fuisti, quod eam legem in tribunatu tulisti, quod semper a bonis dissedisti." Ex causis autem rerum sic: "avaritiam si tollere vultis, mater eius est tollenda, luxuries." Ex eis autem, quae sunt orta de causis: "si aerari copiis et ad belli adiumenta et ad ornamenta pacis utimur, vectigalibus serviamus." bona existimatio divitiis praestat et pecunia tanto opere expetitur, quanto gloria magis est expetenda!" ex minore: hic parvae consuetudinis causa huius mortem tam fert familiariter: quid si ipse amasset? rem publicam largiri pecunias." Foris autem adsumuntur ea, quae non sua vi, sed extranea sublevantur, ut haec: "hoc verum est; dixit enim Q. Lutatius. Hoc falsum est; habita enim quaestio est. Hoc sequi necesse est; recito enim tabulas." De quo genere toto paulo ante dixi. Haec, ut brevissime dici potuerunt, ita a me dicta sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
rii dignitatem. ex similitudine autem si fere partus
suos diligunt. qua nos in uberos nostros indulgentia
esse debemus. At ex dissimilitudine barbaroriu ẽ
in diem uiue̾. nostra consilia in sempiternum tempi
spectare tebent. Atq uterq in genere & similitudi¬
nis & dissimilitudinis exempla sut ex aliorum fac¬
tis. aut dictis aut euentis. & ficte narrationes sy sepe
ponente Iam ex contrario. si gracchus nepharie. pre¬
clare opinius Ex consequentibus si & ferro interfec¬
tus ille & tu minicus & cum gladio cruento compre¬
hensus es in illo ipo loco & nemo preter te ibi uisus
& causa nemini. & tu semper audax. quid est quod de
facinore dubitare possumus. Ex consentancis ex pre¬
currentibus & repugnantibus ut olim crassus adu¬
lescens. Non si opinium defendisti Carbo id circo te
isti bonum ciem purabunt simulasse te &t aluid ꝗd
quesisse perspicuum est quod ti berii Gracchi mortem

Expanded text:
ri dignitatem." Ex similitudine autem: "si ferae partus ri dignitatem." Ex similitudine autem: "si ferae partus suos diligunt, qua nos in liberos nostros indulgentia esse debemus?" At ex dissimilitudine: "si barbarorum est in diem vivere, nostra consilia sempiternum tempus spectare debent." Atque utroque in genere et similitudinis et dissimilitudinis exempla sunt ex aliorum factis aut dictis aut eventis et fictae narrationes saepe ponendae. Iam ex contrario: "si Gracchus nefarie, praeclare Opimius." Ex consequentibus: "si et ferro interfectus ille et tu inimicus eius cum gladio cruento comprehensus in illo ipso loco et nemo praeter te ibi visus est et causa nemini et tu semper audax, quid est quod de facinore dubitare possimus?" Ex consentaneis et ex praecurrentibus et ex repugnantibus, ut olim Crassus adulescens: "non si Opimium defendisti, Carbo, idcirco te isti bonum civem putabunt: simulasse te et aliquid quaesisse perspicuum est, quod Ti. Gracchi mortem
Abbreviated transcription (Latin):
scituendum aut sua sponte fatiendum Aliud consi¬
lium superbum suum arrogans utendum igitur fuit
consilio senatus Sin ex uocabulo ut Carbo Si consul est
qui consulit patrie. quid aliud fecit opunius Sin ab
eo eo ꝙ rem attingat plures sunt argumentorum se¬
des ac loci. Nam & coniuncta querenus. & genera
& partibus generibus subrectas & similitudines ae
dissimilitudines & contraria & consequentia & con
sentanca. & quasi precurrentia. & repugnantia. &
causas rerum uestigabimus. & ea que ex causis
orta sunt. & maiori paria minora queremus. Ex
coniuinctis sic argumenta dicuntur si pietatẽ sum¬
mo tribuenda laus debetis moueri cum .R. metel¬
lum tam pie lugent iutxaris Ex genere autem si
banum accusas cuiis tribunatus uoluntati paruit
ciuitatis ex partem autem & que est subrecta ge¬
bent certe in primis imperatores quorum consiliis xͥ¬
tute periculis retinemus. & nostram salutem & impe¬

Expanded text:
stituendum aut sua sponte faciendum; aliud consistituendum aut sua sponte faciendum; aliud consilium, superbum; suum, adrogans; utendum igitur fuit consilio senatus." Si ex vocabulo, ut Carbo: "si consul est, qui consulit patriae, quid aliud fecit Opimius?" Sin ab eo, quod rem attingit, plures sunt argumentorum sedes ac loci, nam et coniuncta quaeremus et genera et partis generibus subiectas et similitudines et dissimilitudsentanea et quasi praecurrentia et repugnantia et causas rerum vestigabimus et ea, quae ex causis orta sint, et maiora, paria, minora quaeremus. Ex coniunctis sic argumenta ducuntur: "si pietati summa tribuenda laus est, debetis moveri, cum Q. Metellum tam pie lugere videatis." Ex genere autem: "si banum accusas, cuius tribunatus voluntati paruit civitatis?" Ex parte autem ea, quae est subiecta bent, certe in primis imperatores, quorum consiliis, virtute, periculis retinemus et nostram salutem et impe
Abbreviated transcription (Latin):
nutrices infantibus pueris in os inserant. Sin sit
is qui & doctrina mihi liberaliter institutus ae aliqͦ
iam imbutus usu & satis acri ingemo esse uideatur
flluc cum rapiam ubi non seclusa aliqria acula tencat᷑
domicilia omnium argumentorum commonstret &
ea breiiter illustret cerbis q definiat. Quid enim est
in quo hereat qui uiderit omne quod sumatur in ora¬
tione ad probandim aut ad refellendum aut &r sua
sumnia ui atq natura Aut assũmi foris ex sua ui cum
aut res que sit tota queratur aut pars eius aut uoca¬
builum quod habeat / aut quippiam rem illam quod
astingat Extrinsecus autem cum ca que sunt foris
neq in herent in rei natura colliguntur si res tota q̃¬
ritur diffinitione umuersa ius explicanda est. Sic si
maiestas est amplianola ac dignitas ciuitatis Is eam
minuit qui exertitum hostibus populi gomani tradi¬
rendiun de salute .⁊ .p. fuit Aut aliua consilium᷑ in¬

Expanded text:
nutrices infantibus pueris in os inserant; sin sit nutrices infantibus pueris in os inserant; sin sit is, qui et doctrina mihi liberaliter institutus et aliquo iam imbutus usu et satis acri ingenio esse videatur, illuc eum rapiam, ubi non seclusa aliqua acula teneatur,domicilia omnium argumentorum commonstret et ea breviter inlustret verbisque definiat. Quid enim est, in quo haereat, qui viderit omne, quod sumatur in oratione aut ad probandum aut ad refellendum, aut ex re sua sumi vi atque natura aut adsumi foris? Ex sua vi, cum aut res quae sit tota quaeratur, aut pars eius, aut vocabulum quod habeat, aut quippiam, rem illam quod attingat; extrinsecus autem, cum ea, quae sunt foris neque haerent in rei natura, conliguntur. Si res tota quaeritur, definitione universa vis explicanda est, sic: "si maiestas est amplitudo ac dignitas civitatis, is eam minuit, qui exercitum hostibus populi Romani tradirendum de salute rei publicae fuit aut aliud consilium in
Abbreviated transcription (Latin):
bus ipẽ sua quedam de eadem arte dixit ar hos germa¬
nos hiuius artis magistros hoc mihi uisum est inter¬
esse. quod ille eadem atie mentis qua rerum ornni.¬
um uim naturamq uiderat. Hec quoq aspexit que
ad dicendi artem quam ille displiciebat pertinebant
Illi autem qui hoc solum collendum ducebant habi¬
tarunt in hac una ratione tractanda non cadem pru¬
dentia qua illi sed usu in hoc uno genere studioq ma¬
iore. Carneadi uero uis incredibillis illa dicendi &
uarietas per quam esse optanda nobis qui nullan an¬
quam in illis siuus clisputationibus rerum defendi
quam non probarit nullam oppugnauit quam non
cuerterit Sed hoc mauis est quidam qoͣ ut hi qrii hec
tradunt & docent postulandum sit Ego autem sr
quem nunc plane rudem institui ad dicendum. ue¬
lim his potius tradam assiduis uno opere candenz
in eũdem drem noctemq tundentibus qui omines
tenuissimas particulas atq omnia minima ut aiuin

Expanded text:
bus ipse sua quaedam de eadem arte dixit, et hos germabus ipse sua quaedam de eadem arte dixit, et hos germanos huius artis magistros hoc mihi visum est interesse, quod ille eadem acie mentis, qua rerum omnium vim naturamque viderat, haec quoque aspexit, quae ad dicendi artem, quam ille despiciebat, pertinebant; illi autem, qui hoc solum colendum ducebant, habitarunt in hac una ratione tractanda non eadem prudentia qua ille, sed usu in hoc uno genere studioque maiore. Carneadi vero vis incredibilis illa dicendi et varietas perquam esset optanda nobis, qui nullam umquam in illis suis disputationibus rem defendit quam non probarit, nullam oppugnavit quam non everterit. Sed hoc maius est quiddam quam ab his, qui haec tradunt et docent, postulandum sit. Ego autem, si quem nunc plane rudem institui ad dicendum velim, his potius tradam adsiduis uno opere eandem incudem diem noctemque tundentibus, qui omnis tenuissimas particulas atque omnia minima mansa ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicam non docet atq idem etiam impedit quiod et in¬
multa reperit que neget ullo modo posse dissolui &
genus sermonis affert non liquidiun non fussum
ac profluens Sed exile aridum con cisum ac minu¬
tum. Quod si qui probabit ita probabit ut oratori
tamen aptum non esse fateatur. Nec enim nostra
oratio mul titudinis est auribus accomodanda¬
& ad oblectandos animos. & impellendos ad ea pro¬
banda que non aurificis statera sed quadam popu¬
lari trutina ex aminantur. Quare istam artem totar
dimittamus. que in excogitandis argumentis muta
nimium est in uidicandis nimium loquax Crito.¬
laum istum quem si mul cum digne uenisse corme¬
moras puto plus hie nostro studio prodesse potiusse
Erat enim ab isto aristotile & cuius iuentis tibi ego
uideor non longe ab errare. Atq hunc inter aristoti¬
lem cuius & illum legi librum in quo exposuit dicen¬
di omnes artes omnium superiorum & illos in qui¬

Expanded text:
dicam, non docet; atque idem etiam impedit, quod et dicam, non docet; atque idem etiam impedit, quod et multa reperit, quae negat ullo modo posse dissolvi, et genus sermonis adfert non liquidum, non fusum ac profluens, sed exile, aridum, concisum ac minutum, quod si qui probabit, ita probabit, ut oratori tamen aptum non esse fateatur; haec enim nostra oratio multitudinis est auribus accommodanda, ad oblectandos animos, ad impellendos, ad ea probanda, quae non aurificis statera, sed populari quadam trutina examinantur; qua re istam artem totam dimittimus, quae in excogitandis argumentis muta nimium est, in iudicandis nimium loquax. Critolaum istum, quem cum Diogene venisse commemoras, puto plus huic nostro studio prodesse potuisse; erat enim ab isto Aristotele, a cuius inventis tibi ego videor non longe aberrare. Atque inter hunc Aristotelem, cuius et illum legi librum, in quo exposuit dicendi artis omnium superiorum, et illos, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
nis fidem Sed ut eo reuocetrr unde declmauit oratio
Ex tribus istis clarissimis philosophis quos roman⁊
uenisse dixisti uides ne dyogenem fiusse qui diceret
artem se tradere bene disserendi & uera ac falsa di¬
iudicandi quam cuerbo greco diacktin appellaret
In hac arte si modo est hec ars nullum est preceptum
cetur Nam & omne quod eloquiniur sit ut aut esse
dicamus id. aut non esse. & si simpliciter dictum
sit. suscipiunt dyaletiti ut iuudicent perum ne sit e¬
rum an falsum Et si coniuncte sit elatum & adiuncta
sint alia udicent recta. ne adiuncta sint & uera ne sũ¬
ma sit unius ouiusq rationis ae ad extremum ipĩ se
compungunt sius acuminibus & multa querendo
reperiunt non modo ea iam non possint ipsi dissolueͣ.
Sed etiam quibus ante exorsa & potius detexta pre¬
pe recessantur. Hic nos igitur stoycus iste nihił ad¬
iuuat quoniam quem admodum mueniam quid

Expanded text:
nis fidem. Sed, ut eo revocetur, unde huc declinavit oratio, nis fidem. Sed, ut eo revocetur, unde huc declinavit oratio, ex tribus istis clarissimis philosophis, quos Romam venisse dixisti, videsne Diogenem eum fuisse, qui diceret artem se tradere bene disserendi et vera ac falsa diiudicandi, quam verbo Graeco dialektikh/n appellaret? In hac arte, si modo est haec ars, nullum est praeceptumcetur; nam et omne, quod eloquimur sic, ut id aut esse dicamus aut non esse, et, si simpliciter dictum sit, suscipiunt dialectici, ut iudicent, verumne sit an falsum, et, si coniuncte sit elatum et adiuncta sint alia, iudicant, rectene adiuncta sint et verane summa sit unius cuiusque rationis, et ad extremum ipsi se compungunt suis acuminibus et multa quaerendo reperiunt non modo ea, quae iam non possint ipsi dissolvere, sed etiam quibus ante exorsa et potius detexta prope retexantur. Hic nos igitur Stoicus iste nihil adiuvat, quoniam, quem ad modum inveniam quid