comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra gesticulationib: promptior ẽ. altera oneri
ferundo ac cõmodatior. Pudoris disciplinã &iã
int̃ de functa corporanatura discreuit acsi
quando cadauera ne catorũ fluctib: euehunt̃
uirorũ supina ꝓnaflutant feminarũ
Verũ ut ad ꝑnicitatis titulũ transeamꝰ primã
pilmã uelocitatis ladas qͥdã ad eptꝰ est qͥita sup
cauũ puluerẽ cursitauit. ut in arenis penden¬
tib: nulla indicia relinquere uestigiore
Polimestor milesius puer cũ amatre locatꝰ ec̃
ad ca prarios pastus. ludicro leporẽ conse cutꝰ e
d obid statim ꝓductꝰ a gregis domino ol pmpude
sexta & quadra gesima ut bocchus auctor .ẽ.
uictor instadio meruit coronã. Phy̧ lippides
biduo mille cȩxlstadia ab athenis lace demo¬
nẽ decucurt. Anostis lacon  phylonides ale¬
xandrimagni cursores clinab q sicione mulle du¬
centa stadia unodie transier̃. Pompe io iuipsa noq:
consulib: in italia uIII annos puernat quinq & lxx

Expanded text:
ra gesticulationibus promptior est, altera oneri ra gesticulationibus promptior est, altera oneri ferundo accommodatior. Pudoris disciplinam etiam inter defuncta corpora natura discreuit; ac si quando cadauera necatorum fluctibus euehuntur, uirorum supina, prona fluitant feminarum. Verum ut ad pernicitatis titulum transeamus, primam palmam uelocitatis Ladas quidam adeptus est, qui ita supra cauum puluerem cursitauit, ut harenis pendentibus nulla indicia relinqueret uestigiorum. Polymestor Milesius puer cum a matre locatus esset ad caprarios pastus, ludicro leporem consecutus est et ob id statim productus a gregis domino olympiade sexta et quadragesima, ut Bocchus auctor est, uictor in stadio meruit coronam. Philippides biduo mille ducenta quadraginta stadia ab Athenis Lacedaemonem decucurrit. Anystis Lacon et Philonides,xandri Magni cursores, Elin abusque Sicyone mille ducenta stadia uno die transierunt. Fonteio Vipsanoque consulibus in Italia octo annos puer natus quinque et LXX
Abbreviated transcription (Latin):
plesse longitudinẽ cubitorũ uii.
Scripta quoq quȩ exantiqͥtate memorias accers
infidẽ utrihoc &iã receper̃ qđ bello creico cũ da¬
ta flumina plus quã ui annica tras rupissent
ẜost discessũ fluctuũ : int̃ plurima humi discidia q÷
cuius inspectandi cupidine .L. flaccũ legatũ
metellũ &iã ipsũ inpendio captos miraculo qđ
auditu refutauerant oculis potitos Non ori¬
serĩ salaminȩ euthimenis filiũ creuisse intr¬
ennio triacubita sublimitatis. sed incessu tar¬
dũ sensu heb&ẽ . robustauoce pułate festina
statimq: obsessũ morbis plurimis. inmodera¬
tis agritudinũ supplicis compensasse p̃cipitẽ
increm̃ticeleritatẽ . Mensurȩ ratio bifarũ
conuenit Nã quantꝰ manib: expansis int̃ digi¬
tos longissimꝰ mođ est tantũ constat eẽ int̃
calces & uerticẽ. Ideoq phisysi hominẽ mino¬
rẽ mundũ iudicauer̃ Pastidextrȩ habilior
ad scribit motꝰ. leuȩ firmitas maior unde alte¬

Expanded text:
plesse longitudinem cubitorum septem. plesse longitudinem cubitorum septem. Scripta quoque quae ex antiquitate memorias accersunt in fidem ueri hoc etiam receperunt, quod bello Cretico, cum elata flumina plus quam ui amnica terras rupissent, post discessum fluctuum inter plura humi discidia humiginta; cuius inspectandi cupidine L. Flaccum legatum, Metellum etiam ipsum inpendio captos miraculo, quod auditu refutauerant, oculis potitos. Non omiserim Salamine Euthymenis filium creuisse in triennio tria cubita sublimitatis, sed incessu tardum, sensu hebetem, robusta uoce, pubertate festina, statimque obsessum morbis plurimus, inmoderatis aegritudinum suppliciis conpensasse praecipitem incrementi celeritatem. Mensurae ratio bifariam conuenit; nam quantus manibus expansis inter digitos longissimos modus est, tantum constat esse inter calces et uerticem; ideoque physici hominem minorem mundum indicauerunt. Parti dexterae habilior adscribitur motus, laeuae firmitas maior; unde alte
Abbreviated transcription (Latin):
si de ipsis hominũ formis reqͥramꝰ. liquido mani¬
festabit̃ nibil dese antiqͥtatẽ m̃dacit p̃dicasse
sed corrupta de generi successione sabolẽ nr̃i tẽ¬
poris ꝑ nascentũ deruñta decus ueteris pid¬
chritudinis ꝑdidisse. Lic& ergo pleriq defi¬
niant nullũ posse excedere longitudinẽ pedũ
VIi. qđ uitra m̃ surã istã hercules fuerit. dep̃.
& secundillã denospedes & ãplius habuis se ꝓceri¬
tatis quorũ reliqȩ adhuc inconditori sallis¬
tianorũ uident᷑. Sost modũ diuo claudio prin¬
cipe gͥabbari nomine exarabiaduectũ. nouẽ
pedũ & totidẽ untiarũ sedante augustũ an¬
nis mille ferne ñ apparuit forma huius mo¬
di sic̃ nec post cladiũ uisa est. quis enĩ iã ȩuo
isto ñ minor parentib suis nascit᷑  Priscorũ
autẽ testant᷑ mole &iã orestis sup̃ma. cuius
oss olympiade quinquagesima d octaua tegeȩ
inuenta aspastanis oraculo monitis discimꝰ im¬

Expanded text:
si de ipsis hominum formis requiramus, liquido manisi de ipsis hominum formis requiramus, liquido manifestabitur nihil de se antiquitatem mendaciter praedicasse, sed corruptam degeneri successione subolem nostri temporis per nascentum detrimenta decus ueteris pulchritudinis perdidisse. Licet ergo plerique definiant nullum posse excedere longitudinem pedum septem, quod intra mensuram istam Hercules fuerit, deprehet Secundillam denos pedes et amplius habuisse proceritatis, quorum reliquiae adhuc in conditorio Sallustianorum uidentur; postmodum diuo Claudio principe Gabbaram nomine ex Arabia aduectum nouem pedum et totidem unciarum. Sed ante Augustum annis mille ferme non apparuit forma huiusmodi, sicut nec post Claudium uisa est. Quis enim iam aeuo isto non minor parentibus suis nascitur? Priscorum autem testantur molem etiam Orestis suprema, cuius ossa, olympiade quinquagesima et octaua Tegeae inuenta a Spartanis oraculo monitis, discimus im
Abbreviated transcription (Latin):
nogenẽ aliũ quã mes salã putauerint. Piscator exici¬
lia ꝓconsuli syriȩ p̃t̃ abia. &iã rictu oris cõparabat
lta ineadẽ uocs in pedim̃ta & tardatae sonũ lin¬
gue nituralib: offendiculis congrueluit : Intdũ
ñ modo int̃ extros. sed &iã int̃ conductos exdiuer¬
sis sima paste orbis. miraculo indisereti uultꝰ fuere
eros uelut geminos trecentis sestestus uencudis¬
set quorũ alterũ detrans alpina gallia. alterũ
exasia cõparauerat ad eoq unares uiderent᷑ ut
saus sermo fidẽpander& atq ideo in risũ se anto¬
niusgraua ret᷑. ñ in facete thoramus. id uel p̃ci¬
pue qđ emptor criminabat᷑ p̃tiosius ꝓbauit. Neq
enĩ mirũ si forent pares gemini ilud nullis posse
taxationib: aestimari. qđ tantis spatis diuersi¬
tas separata. plus quã geminos attuliss& quores¬
ponso adeo antonius mitigatꝰ est ut de inceps nihl
sehabere carius in substantia iactitar&. Nunc

Expanded text:
nogenem alium quam Messalam putauerunt. Piscator ex Sicinogenem alium quam Messalam putauerunt. Piscator ex Sicilia proconsuli Surae praeter alia etiam rictu oris comparabatur; ita in eadem uocis inpedimenta et tardatae sonum linguae naturalibus offendiculis congruebant. Interdum non modo inter externos, sed etiam inter deductos ex diuersissima parte orbis miraculo indiscreti uultus fuere.eros uelut geminos trecentis sestertiis uendidisset, quorum alterum de Transalpina Gallia, alterum ex Asia comparauerat, adeoque una res uiderentur, nisi solus sermo fidem panderet, atque ideo inrisum se Antonius grauaretur, non infacete Toranius id uel praecipue quod emptor criminabatur pretiosius probauit; neque enim mirum si forent pares gemini; illud nullis posse taxationibus aestimari, quod tantis spatiis diuersitas separata plus quam geminos attulisset. Quo responso adeo Antonius mitigatus est, ut deinceps nihil se habere carius in substantia sua iactitaret. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nibil patri cõparandũ reddi dissas. ipse in aethiopẽ
anũ regenerauit. Sed hoc minꝰ mirũ si respicamꝰ
adraquȩ spectita s̃ int̃ ȩxt̃nos. Rege anthio chlau
bot̃ ut post modũ laodice uxor regia obiecto pͥopula:¬
re istotandiu dissimulauerit defunctũ maritũ.
quo ad exarbitratu eiꝰ regnisuccessor ordinaret᷑ ꝑ
Ine gñ ponpeium as g̃ubiũ humili locontũ tañ s¬
tus erro extat deparib liniam̃tis. ut remani
uibiũ pompe romine. pompeiũ uibii uocabulo
cognominarent. Oratorehl. plancũ rubrius histrio
sic impleuit ut & ipse plancus apopulo uocaret᷑ Arm̃¬
tarius myr millo & cassius seuerus orator ita semutuo
reddidec̃ ut si quando parit̃ uiderent᷑ dinosci ñ pos¬
snt nisidiscrepantiã habitꝰ indicar& M. mes sala
censorius & me nogenes effigie uulgari hoc fuer ut̃ q
qđ singuli : necaliũ messalã quã me nogenẽ. nec me¬

Expanded text:
quae nihil patri comparandum reddidisset, ipse in Aethiopem quae nihil patri comparandum reddidisset, ipse in Aethiopem avum regeneravit. Sed hoc minus mirum, si respiciamus ad ea, quae spectata sunt inter externos. Regem Antiochum batur, ut postmodum Laudice uxor regia, obiecto populare isto, tamdiu dissimulauerit defunctum maritum, quoad ex arbitratu eius regni successor ordinaretur. Inter Cn. Pompeium et C. Vibium humili loco natum tantus error extitit de paribus lineamentis, ut Romani Vibium Pompeii nomine, Pompeium Vibi uocabulo cognominarent. Oratorem L. Plancum Rubrius histrio sic impleuit, ut et ipse Plancus a populo uocaretur. Armentarius murmillo et Cassius Seuerus orator ita se mutuo reddiderunt, ut si quando pariter uiderentur, dinosci non possent, nisi discrepantiam habitus indicaret. M. Messala censorius et Menogenes e faece uulgari hoc fuerunt uterque quod singuli, nec alium Messalam quam Menogenem nec Me
Abbreviated transcription (Latin):
r& Milonẽ quoq crotoniense egisst om̃ supri quã
sfecit uictimã eumq solidũ quamac tauerat. die ab sump¬
st solus non grauatim. suꝑhoc nihildubiũ. Namhic
factũ elogium extat . Victor ille omniũ certamini¬
quȩ obiuit : aleccoriausustradit᷑. Quilapis spetie
chrystallina. fabe modo ingallina ceorũ uentricilis
inuentt aptꝰ ut dicunt yliantib Milon porro prisci
tarquinii tẽporib enauit. lã uero qͥdeslexũ animũ
referat ad similitu dinũ causas. quantũ artificis natu¬
rȩ ingeniũ dephendit Int̃dũ enĩ ad genꝰ spectant &
ꝑsabolẽ in familias transitꝰ faciunt. sic̃ plerũq pariuli
modo nȩlios modocicitrices mͦ quales cũq originis
iuȩ notas refer̃. ut in lepidis quoꝵ tres. int̃uulsa tam̃
serie exeadẽ domo obducto m̃ brani oculo similesgȩ¬
niti repperiunt᷑. uel inbi tantino Nobilipugile
quicũ matrẽ haber&, adulterio ex aahiope conceptã

Expanded text:
ret. Milonem quoque Crotoniensem egisse omnia supra quam ret. Milonem quoque Crotoniensem egisse omnia supra quam fecit uictimam eumque solidum qua mactauerat die absumpsit solus non grauatim. Super hoc nihil dubium; nam factum elogium extat. Victor ille omnium certaminum obiit. Sane alectoria usus traditur, qui lapis specie crystallina, fabae modo, in gallinaceorum uentriculis inuenitur, aptus ut dicunt proeliantibus. Milon porro Tarquinii Prisci temporibus emicuit. Iam uero qui deflexum animum referat ad similitudinum causas, quantum artificis naturae ingenium deprehendet! Interdum enim ad genus spectant, et per subolem in familias transitus faciunt, sicut plerumque paruuli modo naevos modo cicatrices modo qualescumque originis suae notas ferunt: ut in Lepidis, quorum tres intervulsa tamen serie ex eadem domo obducto membrana oculo similes geniti reperiuntur: vel in Byzantio nobili pycta, qui cum matrem haberet adulterio ex Aethiope conceptam,
Abbreviated transcription (Latin):
se. hab& int̃ exepla : Anconiã drusi non spuisse. ꝑcle¬
bre est Nonnullos nasci accepimꝰ concretis ossib eos
neq sudart consuesse neq: sitire : Qualis sira cusamis
silug damꝰ festur qͥt estia & tricesima olsmpude primꝰ
exolympico cestamine pancratii corona reportauit
cuiusq: ossad ep̃hensas medullã nonhibere Maximã
uriũ substantiã neruos facere cestissimũ est : quantos
suerint densiores. tanto ꝓpensius augescere firmitatt.
Marro in relatione ꝓdigiosȩ fostitudinis ad notautt
erit tannũ gladitorẽ: natura san nite fuis se qui
s reccis a tranuersis neruis non modo crate pectoris
sed& manib: cancellatis & brachus omnssadciersirios
leui tactu pene securis congressionib: uicerit
Euis filiũ milit q̃ gñ. pompei pirimodos natũ ta spreuisse
host̃ puocantẽ. ut inermieũ dextera &. superara
& captũ digito uno incastra imperatoris sui reporta¬

Expanded text:
se habetur inter exempla; Antoniam Drusi non spuisse percelese habetur inter exempla; Antoniam Drusi non spuisse percelebre est. Nonnullos nasci accepimus concretis ossibus, eosque neque sudare consuesse neque sitire, qualis Syracusanus Lygdamus fertur, qui tertia et tricesima olympiade primus ex Olympico certamine pancratii coronam reportauit, cuiusque ossa deprehensa sunt medullam non habere. Maximam uirium substantiam neruos facere certissimum est, quantoque fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Varro in relatione prodigiosae fortitudinis adnotauit Tritannum gladiatorem natura Samnitem fuisse, qui et rectis et transuersis neruis non modo crate pectoris, sed et manibus cancellatis et brachiis omnes aduersarios leui tactu ac paene securis congressionibus uicerit. Eius filium, militem Cn. Pompeii, pari modo natum, ita spreuisse hostem prouocantem, ut inermi eum dextera et superaret et captum digito uno in castra imperatoris sui reporta
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ discernit qualitas sȩxus cũ in uiris plures
sint. in feminis pauciores quos Κ yno a ontacuocant¬
& quib geminipcedunt ab dextera parte fostunȩ blan¬
dim̃ta ꝓmitunt . Quib: ab leua uersa uice
Nascentiũ uox prima uagitꝰ ẽ. ladiciȩ enĩ sensus dif¬
fert᷑ in quad ragesimũ diẽ Ntaq unũ nouimꝰ eadẽ hora
risisse qua erat natꝰ scilic& toro astren. socratt̃ mox
oetimarũ astiũ peritissimũ At crass auus eiꝰ que
rapuer̃ bella parthica qđ nũ quã riserit sage lastus
cognominabat᷑ i Int̃ alia socratis magni p̃darũ illud
est qđ ine odẽ uultꝰ tenore &iã ad uersis irt̃ pellan¬
tib ꝑstitit : heraclitꝰ a didgenes cynicus: nihil ũ nquã
derigore animiremiser̃. Calcatisq t̃binib: fostuitoꝵ
aduersũ omnẽ dolorẽ & miscłiã. uniformi durauere
ꝓpesito Pomponiũ podã consularẽ uirũ nũ quã ructas¬

Expanded text:
numerum discernit qualitas sexus, cum in uiris plures numerum discernit qualitas sexus, cum in uiris plures sint, in feminis pauciores. Quos cynodontas uocant, quibus gemini procedunt ab dextera parte, fortunae blandimenta promittunt, quibus ab laeua, uersa uice. Nascentium uox prima uagitus est; laetitiae enim sensus differtur in quadragesimum diem. Itaque unum nouimus eadem hora risisse qua erat natus, scilicet Zoroastren, mox optimarum artium peritissimum. At Crassus, auus eius quem rapuerunt bella Parthica, quod numquam riserit Agelastus cognominabatur. Inter alia Socratis magna praeclarum illud est, quod in eodem uultus tenore etiam aduersis interpellantibus perstitit. Heraclitus et Diogenes Cynicus nihil umquam de rigore animi remiserunt, calcatisque turbinibus fortuitorum aduersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere proposito. Pomponium poetam consularem uirum numquam ructuas
Abbreviated transcription (Latin):
u ipna flicitatis exẽplũ ẽ : Nec tam̃ usq eo in¬
offense ut ñ plura aduersa ptulerit quã secundã
Nãq misera pedũ ualitudint. &a ꝑto coniugis
adulterio & aliquot infelicitatis notis p̃posteri
ostus omenluit : Feminis per inde est in fausta
natiuitas si concretũ uirginal fuerit quo pacto
genitalia fuere corneliȩ quȩ editis gracdis oste¬
tũ hocpiauit sinistro exitu liberorũ. rursũn¬
catis matrib: nat᷑ cͦ auspicatior sic̃ scipio a fricas
prior qͥ defuncta pirente đ excisus utero indiẽ¬
uenerat primꝰ roma norũ cesar distus ẽ:
Egeminis si remanente altero alẽ abostiuo flu¬
xu excidert alc̃ qlegitime naeꝰ est uopiscus no ꝓ¬
mint᷑ qudã & cũ dentib ꝓcreant᷑ ut gñ pupi¬
rius carbo am: curio dentit᷑ ohid cogneminatus
Qudã uice dentiũ continui ossis ar mant᷑ soliditata
qualẽ filiũ bithẏnorũ rex prusias habuit ipsũ dentiũ

Expanded text:
Agrippa felicitatis exemplum est, nec tamen usque eo inAgrippa felicitatis exemplum est, nec tamen usque eo inoffensae, ut non plura aduersa pertulerit quam secunda; namque misera pedum ualitudine et aperto coniugis adulterio et aliquot infelicitatis notis praeposteri ortus omen luit. Feminis perinde est infausta natiuitas, si concretum uirginal fuerit, quo pacto genitalia fuere Corneliae, quae editis Gracchis ostentum hoc piauit sinistro exitu liberorum. Rursum necatis matribus natus est auspicatior, sicut Scipio Africanus prior, qui defuncta parente, quod excisus utero in dieuenerat, primus Romanorum Caesar dictus est. E geminis si remanente altero alter abortiuo fluxu exciderit, alter qui legitime natus est Vopiscus nominatur. Quidam et cum dentibus procreantur, ut Cn. Papirius Carbo et M'. Curius, Dentatus ob id cognominatus. Quidam uice dentium continui ossis armantur soliditate, qualem filium Bithynorum rex Prusias habuit. Ipsum dentium
Abbreviated transcription (Latin):
qđ si natu alis mateiio lie serit : decimus
a conceptu dies doloregrauidas ad monebit
lã inde incipia & capitis inqͥetudo & caligine
uisus hebetabit. Cilorĩ quoq fastidis stomi¬
color grauidis & ꝓnior partitudo uteri deniq
a quad rage si modie motꝰ alt̃ sexus nonage simo
primũ die palpitat. & concepta femina. gestan santi¬
cis uultũ pallore inficit. cruraquoq pͥpedit lan¬
guida tarditate : Inutroq: sexu. cũ capilli ger¬
minant in cõmodũ mauis ẽ. fitq plenilunus
auetior aegritudo qđ cẽpꝰ &i am ediis seꝑ noc&
Eũ sel siores escus edit grauida. ungiculis caro
partͦ IAtcũ ppe aduterũ liberandũ uener mo¬
m̃ta maturitatis enitentis spiritũ retinere
plurimũ congruit. quoniã quidẽ lxalimoraos¬
citatio suspendit puerperia. Contra naturã est
in pedes ꝓcedert nascentes qua ꝓpt̃ uelut aegripura
appellant᷑ agrippȩ Ita editi minus pspere uiuunt
e deuita ȩuobreuicedunt. deniq in uno m.

Expanded text:
 si natalis materia haeserit, decimus a conceptu dies dolore grauidas admonebit. Iam inde incipiet et capitis inquietudo, et caligine uisus hebetabitur; ciborum quoque fastidiis stomlior est color grauidis et pronior partitudo uteri, denique a quadragesimo die motus. alter sexus nonagesimo primum die palpitat et concepta femina gestantis uultum pallore inficit, crura quoque praepedit languida tarditate. In utroque sexu cum capilli germinant, incommodum maius est fitque pleniluniis auctior aegritudo, quod tempus etiam editis semper nocet. Cum salsiores escas edit grauida, unguiculis caret partus. At cum prope ad uterum liberandum uenerint momenta maturitatis, enitenti spiritum retinere plurimum congruit, quoniam quidem letali mora oscitatio suspendit puerperia. Contra naturam est in pedes procedere nascentes, quapropter uelut aegre parti appellantur Agrippae. Ita editi minus prospere uiuunt et de uita aeuo breui cedunt. Denique in uno M.
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fumio potissimũ in colȩ ꝑsentiscunt. quinam
flatus intriduo ꝑtrendat . quo factũ. ut ȩolis
rexuentoꝵ crederet᷑ oeras didimen
eriphusam . phenicusã euonymon qm̃ similes
sunt dicta habemꝰ Europe sinꝰ tercius in¬

Expanded text:
eius fumo potissimum incolae persentiscunt quinam eius fumo potissimum incolae persentiscunt quinam flatus in triduo pertendant; quo factum, ut Aeolus rex uentorum crederetur. Ceteras Didymen Eriphusam Phoenicusam Euonymon quoniam similes sunt dictas habemus. VII Tertius
Abbreviated transcription (Latin):
dat ereta quẽ curali achetenuocant curaliosi mlẽ¬
sed in litũ gatis auromicantils & scopionũ ic¬
tib resistentẽ. Dat india reddentẽ nurc nemo¬
rum nuncanimaliũ facies que uidisse oculis faue
quiq: intra os receptꝰ sedac sitim. Sunt e qđł
usti redolent myrrhȩ odorẽ achates sangiu¬
neis maculis in rubescit. Sed quimaxime ꝓban¬
tͥ uit reã habent ꝑspicutatẽ ut coprius : Nã
qui sunt facie cerca. abindantes. triuialit̃ ne¬
glegunt. Omĩs ambitꝰ huius insulȩ. claudit᷑
It ali uulcarias uocant Nã & ipsa natura soli
ignea ꝑocculta cõmertia. aut muruant ꝙ nȩ
incendia aut subminis trant: hadicta : ẽdes
hieranuouer̃ :ea p̃cipue uulcano sa crata est
a plu i mũ colle eminentis simo nocte ardo
Stronꝰ gile testia a eolidomꝰ uergit᷑ ad exotiꝰ
solis minine angulosa quȩ flãmis liquidiari¬
b diffest ac&eris. haec causa efficit. qđ ex

Expanded text:
Dat Creta quem curalliachaten uocant curallio simileDat Creta quem curalliachaten uocant curallio similesed inlitum guttis auro micantibus et scorpionum ictibus resistentem. Dat India reddentem nunc nemorum nunc animalium facies, quem uidisse oculis fauet quique intra os receptus sedat sitim. Sunt et qui usti redolent myrrhae odorem: haemachates sanguineis maculis inrubescit; sed qui maxime probantur uitream habent perspicuitatem, ut Cyprius: nam qui sunt facie cerea abundantes triuialiter negleguntur. Omnis ambitus huius insulae clauditur Itali Vulcanias uocant, nam et ipsa natura soli ignea: per occulta commercia aut mutuantur Aetnae incendia aut subministrant. Hic dicta sedes Hieran uocauerunt; ea praecipue Vulcano sacrata est et plurimum colle eminentissimo nocte ardet. Strongyle tertia, Aeoli domus, uergitur ad exortus solis minime angulosa, quae flammis liquidioribus differt a ceteris. Haec causa efficit, quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
grante halitii ab ipso numine fit accendiũ. Ibiepulan¬
tes adludit flãma quȩ flexuosis ex cessib: uagabun¬
da quẽ contigerit ñ adhurit. Nec aludẽ qua ima¬
gonuntio ꝑfectirite uoti. Ide ager agrigentinus
eructat limosas scat᷑rigines & ut uenȩ fontiũ suffi¬
ciant riuis sũministrandis. ita in hac siciliȩ parte solo
nium quã deficiente . & erna reiectatione terrãrũ¬
tra euomit. chatem lapidẽ sicilia primũ dedit. in.¬
achate fluminis ripis reꝑtũ. ñ uilẽ. cũ ibitantũ in ue¬
niret . quippe int̃ scribentes eũ. uene naruralib:
sic notant formis. ut cũ optumus ẽ. uarias p̃ferat
rerũ imagines. Vnde anulus pyrrhi regis. qui ad¬
uersus romanos bellagessit ñ ignobilis famȩ fuit
Cuius gemina achates erat. in quonouẽ musȩ cũ
in signib: suis singulȩ. & apollotenens citharã ui¬
debat᷑ ñ in pressis figuris sed ingenitis. Nunc di¬

Expanded text:
grante halitu ab ipso numine fit accendium. Ibi epulangrante halitu ab ipso numine fit accendium. Ibi epulantes adludit flamma, quae flexuosis excessibus uagabunda quem contigerit non adurit nec aliud est quam imago nuntia perfecti rite uoti. Idem ager Agrigentinus eructat limosas scaturrigines et ut uenae fontium sufficiunt riuis subministrandis, ita in hac Siciliae parte solo numquam deficiente aeterna reiectatione terram terra euomit. Achaten lapidem Sicilia primum dedit inAchatae fluminis ripis repertum, non uilem, cum ibi tantum inueniretur, quippe interscribentes eum uenae naturalibus sic notant formis, ut cum optimus est uarias praeferat rerum imagines. Vnde anulus Pyrrhi regis, qui aduersus Romanos bella gessit, non ignobilis famae fuit, cuius gemma achates erat, in quo nouem Musae cum insignibus suis singulae et Apollo tenens citharam uidebantur, non inpressis figuris sed ingenitis. Nunc di
Abbreviated transcription (Latin):
uel aegyptias. alia spe a musicis ꝑdiuersas officiorũ & no¬
minũ species sepiratas. Inhalesina regione fons alias
qui& us & tranquillus cũ silet si insonent tibiȩ exul¬
tabundus ad cantus eleuat᷑. & quasi miret᷑ uocis dul¬
cedinẽ utra margines intumescit . Celonium
stagnũ. tetro odore abigit ꝓximantes lliꝰ fonte¬
duo Alterũ de quosi sterilis sumpserit fecunda fia
alterũ quẽsi fecunda hauserit. uestit᷑ insterilitatẽ
Stagnũ p&rensiũ serpentib noxiũ est. hominisa
lictare In lacu agrigentino oleũ suꝑnatat. hoc
pirgue her& harundinũ comis. deassiduo uoluta¬
bro equarũ. capilla m̃tis legit᷑ ungentũ medicũ con¬
tra armentarios morbos. Neclonge inde collis uul¬
canius. In quo quidiuinȩ rei operant᷑. ligna uitea
suꝑ aras struunt. Nec ignis ad ponit᷑. In hanc conge¬
riẽ cũ ꝓsitias intulerꝰ siad est deus si sacrũ ꝓbat᷑ sar psicias¬
nita lic& uiridia sponte concipiunt. & nullo in fla¬

Expanded text:
uel Aegyptias aliasue a musicis per diuersas officiorum et nominum species separatas. In Halesina regione fons alias quietus et tranquillus cum siletur, si insonent tibiae, exultabundus ad cantus eleuatur, et quasi miretur uocis dulcedinem, ultra margines intumescit. Gelonium stagnum taetro odore abigit proximantes. Ibi et fontduo, alter de quo si sterilis sumpserit fecundatur, alter quem si fecunda hauserit uertitur in sterilitatem. Stagnum Petrensium serpentibus noxium est, homini lutare. In lacu Agrigentino oleum supernatat; hoc pingue haeret harundinum comis de assiduo uolutabro, e quarum capillamentis legitur unguentum medicum contra armentarios morbos. Nec longe inde collis Vulcanius, in quo qui diuinae rei operantur ligna uitea super aras struunt nec ignis adponitur in hanc congeriem; cum prosicias intulerint, si adest deus, si sacrum probetur, sarmenta licet uiridia sponte concipiunt et nullo infla
Abbreviated transcription (Latin):
deniq est dũ ina quilonẽ fluit. dulcis ubi ad meri¬
diẽ flectit᷑. Quanta piaquis. tanta nouitas in
salinis. Salc̃ a grigentinũ siigni iunxeris. dissol¬
uit ustione. Qui siliquor aquȩ ꝓximauerit
creptat ueluti torreat. Purpureũ hennanit¬
ti in pachino trans lucidus inuenit. carera
salinarũ maalla quȩ s̃ aut a grigento autcentu¬
ripus ꝓximantia fungunt᷑ cautiũ ministerio
Nã illinc excudunt᷑ signa ad facies hominum
uel deorũ It nermitanis Locis insulaẽ. harun dinũ
ferax quȩ acco mo dates olet̃ inomnẽ sonũ tibi¬
arũ seu p̃centorus facias quarũ locꝰ est adpͣliquina¬
ria p̃anendi siuȩ uascas quȩ foraminũ numeris
p̃centorias anteceđunt. seu puellatorios qb a so¬
no clariore uocamendat᷑ siue gingrinas quȩ
breuiores li& suptiliorib: tam̃ modis in sonant
aut miluinas quȩ in accentꝰ exeunt acutissi mos
autlo dias quas & turarias dicunt ł corinthias

Expanded text:
denique est, dum in aquilonem fluit, dulcis ubi ad meridenique est, dum in aquilonem fluit, dulcis ubi ad meridiem flectitur. Quanta in aquis, tanta nouitas in salinis. Salem Agrigentinum si igni iunxeris, dissoluitur ustione; cui si liquor aquae proximauerit, crepitat ueluti torreatur. Purpureum Aetna mittit, in Pachyno translucidus inuenitur. Cetera salinarum metalla, quae sunt aut Agrigento aut Centuripis proximantia, funguntur cautium ministerio; nam illinc excuduntur signa ad facies hominum uel deorum. Thermitanis locis insula est harundinum ferax: hae accommodatissimae sunt in omnem sonum tibiarum, seu praecentorias facias, quarum locus est ad puluinaria praecinendi, siue uascas quae foraminum numeris praecentorias antecedunt, seu puellatorias quibus a sono clariore uocamen datur, siue gingrinas quae breuiores licet subtilioribus tamen modis insonant, aut miluinas quae in accentus exeunt acutissimos, aut Lydias quas et turarias dicunt, uel Corinthias
Abbreviated transcription (Latin):
lnt̃ caetoñ & siracusas. certam̃ est de inlustriũ fraecrã
memoria quoꝵ nomina sibidiuersȩ partes adoptant
sicat ynenses audiamꝰ anaphuis fuit & amphiriom.
si qđ malunt si racusȩ manti ampitabimꝰ & criconẽ
Caty nensis tam̃ regio causam dedit facto inquã secũ
& nȩ incendia ꝓtulis sent iuuenes duo sublatos paren¬
tes euexer int̃ flammas in lȩ signib: horũ me mora
ita posterias munerata est ut sepulcri loc nomi nare¬
t cãpus piorx dearethusa & al pheo uerũ est hactenꝰ
qđ conueniunt fons & amnis. fluminũ uaria mira¬
cula abunde uarias. dianã quiad camerinã fluit
sibit im pudicȩ hausere . non coibunt in corpunũ
latex uineus & latex aquȩ : apud segestanos helbeꝰ¬
sus in medio fluminꝰẽ subita exestuatione ferua
Acidẽ quãiis dimissũ &na pullus frigore ante¬
uestit. he mereũ cȩlesces mutant plagȩ A marꝰ

Expanded text:
Inter Catinam et Syracusas certamen est de inlustrium fratrum Inter Catinam et Syracusas certamen est de inlustrium fratrum memoria, quorum nomina sibi diuersae partes adoptant: si Catinenses audiamus, Anapius fuit et Amphinomus; si quod malunt Syracusae, Emantiam putabimus et Critonem; Catinensis tamen regio causam dedit facto. In quam se cum Aetnae incendia protulissent, iuuenes duo sublatos parentes euexerunt inter flammas inlaesi ignibus. Horum memoriam ita posteritas munerata est, ut sepulcri locus nominaretur campus piorum. De Arethusa et Alpheo uerum est hactenus, quod conueniunt fons et amnis. Fluminum miracula abunde uaria sunt. Dianam qui ad Camerinam fluit si habitus inpudice hauserit, non coibunt in corpus unum latex uineus et latex aquae. Apud Segestanos Helbesus in medio flumine subita exaestuatione feruet. Acidem, quamuis dimissum Aetna nullus frigore anteuertit. Himeraeum caelestes mutant plagae; amarus
Abbreviated transcription (Latin):
calor frigore mitigat. Nec frigus calore dissol Desal¬
uit᷑. Laudant alios montes duos nebroden
e neptuniũ eneptuno specula est inpelagus
tuscũ & hadriaticũ trebroden dammȩ eini¬
lei gregatim ꝑuagant᷑ inde nebrodes. Quic¬
quid sicilia gignit siue soli siue hominis. ingenic
um ꝓximũ ẽ. hisq optima iudicant᷑ nisi qđ fȩ¬
tus trȩ. centuri pino croco uincit. hie primũ
inuenta comoedia. hinc & cauillatio mimica
insce nastetit. hinc domo archimedes qͥuixca
siderũ disciolinã machinarius commentor fut
hinc laisilla quȩ eligere patriã maluit quam
fiteri. Gentẽ ciclopũ testant᷑ uasti specus
Lestrigonũ sedes adhuc sic uocant᷑ Ceres
inde magistra sationis fruetuariȩ hicibi¬
dẽ capus hennensis inflorib seꝑ & nomni uer¬
nusdie que ꝓote est de mersũ foram̃ quadit
pierẽ ad ratus liberȩ exeuntẽ fuma est lucẽ hausum

Expanded text:
calor frigore mitigatur nec frigus calore dissocalor frigore mitigatur nec frigus calore dissouitur. Laudant alios montes duos Nebroden et Neptunium. E Neptunio specula est in pelagus Tuscum et Adriaticum. Nebroden dammae et hinnulei gregatim peruagantur: inde Nebrodes. Quidquid Sicilia gignit siue soli siue hominis ingenio, proximum est his quae optima iudicantur, nisi quod fetu terrae Centuripino croco uincitur. Hic primum inuenta comoedia; hic et cauillatio mimica in scaena stetit; hinc domo Archimedes qui iuxta siderum disciplinam machinarius commentor fuit; hinc Lais illa quae eligere patriam maluit quam fateri. Gentem Cyclopum testantur uasti specus; Laestrygonum sedes adhuc sic uocantur. Ceres inde magistra sationis fructuariae. Hic ibidem campus Hennensis in floribus semper et omni uernus die; quem propter est demersum foramen, qua Ditem patrem ad raptus Liberae exeuntem fama est lucem hausum.
Abbreviated transcription (Latin):
diuante trorana bella si canꝰ rex nom̃ dede
aduec tus cu am plis si mahiberorũ mani postsicu¬
los neptun filius in unc plurimi corinchiorũ
ergiorũ uiensiũ doriensiũ cretensiũ con¬
fluxee ht̃ quos & dedilius fabricȩ astis nagist̃ :
Frieitis urbiũ syracusas hub& inqua & iã cũ hiber¬
no cuei dunt uerena. nullo ñ die solest Adde et
arethusa fonsin hacurbe est Emin& montibus
a na & eryche uulcano & nasacer est erix ue¬
neri in &nȩ uestice. hiatꝰ duos crater&s nomi¬
nati ꝓ quos eructatꝰ erũpit uapor p̃misso priũ
fremitu qper ȩstuantis cauernarũ latebras
longo mugtu intratrȩ uiscera diu uoluit
Necantese flammarũ globi at tollunt quã int̃¬
nistrepteꝰ ant ecedint : mirũ hoc est Nec illud
minus qđ in illa feruentis naturȩ ꝓuicatia
mixta signib: niues p̃fest & lic& uastis exunde
incendus a prici canitie ꝑpetua. brumilẽ deti¬
no faciẽ Ita inuicta in utroq uiolentia Nec

Expanded text:
diu ante Troiana bella Sicanus rex nomen dedit, diu ante Troiana bella Sicanus rex nomen dedit, aduectus cum amplissima Hiberorum manu, post Siculus Neptuni filius. In hanc plurimi Corinthiorum Argiuorum Iliensium Doriensium Cretensium confluxerunt, inter quos et Daedalus fabricae artis magister. Principem urbium Syracusas habet, in qua etiam cum hiberntur serena, nullo non die sol est. Adde quod Arethusa fons in hac urbe est. Eminet montibus Aetna et Eryce. Vulcano Aetna sacer est, Eryx Veneri. In Aetnae uertice hiatus duo sunt, crateres nominati, per quos eructatus erumpit uapor, praemisso prius fremitu, qui per aestuantes cauernarum latebras longo mugitu intra terrae uiscera diuoluitur, nec ante se flammarum globi attollunt quam interni strepitus antecedant. Mirum hoc est: nec illud minus quod in illa feruentis naturae peruicacia mixtas ignibus niues praefert, et licet uastis exundet incendiis, apicis canitie perpetua brumalem detinet faciem. Ita inuicta in utroque uiolentia nec
Abbreviated transcription (Latin):
uenantib: ꝑt̾renos tramites qͥb: pedestris ac¬
cessꝰ excipit. duplicẽ piscandiuenandiq: p̃beat
uoluptatẽ nũmerat᷑ int̃ eximia tertium :¬
ara sacrũ ad ꝓbat. quȩ in mediosita. breuiadi¬
uidit a ꝓfundis qua adeã ꝑgit᷑ aquascrurũ te¬
nus ꝑuenit. quod ultraẽ. nec ex plorarilica:
necat tingi & sifiat qui id ausussr  plectit᷑
quantãq: suipastẽ gurgiti intima uerit.
rantã id ꝑditũ: fer̃ quendã. in haec alta quã
longissime poterat iecisse lineã eã ut reci¬
perar& dũ mer sobrachio nisũ ad uiuat. cada¬
uermanũ factã. peloritana ora habitat᷑ colo¬
nia tauromoenia. quã priscinaxũ uocabant
Oppido messana italiȩ rhegio opposita. qđ rł¬
giũ adehiscendi argumtoΡΓΗΤ ΙΟΝ grȩcidic¬
titabat᷑. pachino multa thynnorũ in est copia
acꝓpterea captura larga. Lilybitano. lybeũ
oppidũ decꝰ est sybillȩ sepulcro. Sicaniȩ

Expanded text:
uenantibus per terrenos tramites, quibus pedestres acuenantibus per terrenos tramites, quibus pedestres accessus excipit, duplicem piscandi uenandique praebeat uoluptatem, numeratur inter eximia. Tertium ara sacrum adprobat, quae in medio sita breuia diuidit a profundis. Qua ad eam pergitur, aqua crurum tenus peruenit; quod ultra est, nec explorari licet nec attingi et si fiat, qui id sit ausus malo plectitur quantamque sui partem ingurgitauerit, tantam perditum it. Ferunt quendam in haec alta quam longissimam poterat iecisse lineam, eam ut recuperaret dum merso brachio nisum adiuuat, cadauer manum factam. Peloritana ora habitatur colonia Tauromenia, quam prisci Naxum uocabant, oppido Messana Italiae Regio opposita. Quod Regium a dehiscendi argumento Rhegion Graeci dictitabant. Pachyno multa thynnorum inest copia ac propterea semper captura larga. Lilybitano Lilybaeum oppidum decus est Sibyllae sepulcro. Sicaniae
Abbreviated transcription (Latin):
Sirespiciamꝰ ador dinẽ tẽporũ uel locorũ. post
sardinã. resuocant siculȩ Primũ qđ utra que
in sula in romanũ arotttatũ redacta isdẽ cẽpo¬
rib facta ꝓuintia est. cũ eodẽ annosardimani
m ualeruis alterã .c. flãminius p̃torsortitis.¬
adele qđ freto siculo excipit᷑ nom̃ sardimaris
Ergosicilia qđ cũ primis ad signandũ est. diffusis
ꝓminentib: triqu&ra spetie figurat᷑ pachy¬
nus aspectꝰ. inpeloponensũ & imeridianã pla¬
gã dirigit :selorias aduersa uespero italiam
uid& : Lilybeũ in a fricã extendit᷑ Int̃quȩ pe¬
lorias prȩstat. laudata unico soli tẽperam̃to
qđ neq humido inlutũ madefiat. neq fatis cat
impuluerẽ siccitate : Eaubi intror sũ recedit
& in latitu dinẽ pandit᷑ treslacus optin& quoꝵ
unꝰ qđ pisciũ copiosus est ñ e quidẽ ad miraculũ
duxerim sed qđ ei ꝓrimans condensus arbustis
int̃ uirgultorũ opaca feras nutriat . & ad missis

Expanded text:
Si respiciamus ad ordinem temporum vel locorum, post Sardiniam res vocant Siculae. Primo quod utraque insula in Romanum arbitratum redacta isdem temporibus facta provincia est, cum eodem anno Sardiniam M. Valerius, alteram C. Flaminius pAdde quod freto Siculo excipitur nomen Sardi maris. Ergo Sicilia, quod cum primis adsignandum est, diffusis prominentibus triquetra specie figuratur. Pachynus aspectus in Peloponnesum et meridianam plagam dirigit, Pelorias aduersa uespero Italiam uidet, Lilybaeum in Africam extenditur. Inter quae Pelorias praestat laudata unico soli temperamento, quod neque umido in lutum madefiat neque fatiscat in puluerem siccitate. Ea ubi introrsum recedit et in latitudinem panditur, tres lacus optinet, quorum unus quod piscium copiosus est, non equidem ad miraculum duxerim. Sed quod ei proximans condensus arbustis inter uirgultorum opaca feras nutriat et admissis
Abbreviated transcription (Latin):
accedit & herba sardonia quȩ inde fluuiis fontaneis
ꝓuenit iustogius ea siȩ dulio fuerit nescientib: er¬
uos contrahit diducit rictu ora ut qui mortẽ op¬
petunt intereant facie ridentiũ uelut ridentiũ¬
cõmodis seruit. stagna pisculentissima: hibernȩ
pluuiȩ inȩstiuã penuriã reseruant᷑. Nã homo sar¬
dus opẽplurimã de imbrido cȩlo hab&. hoc colletaneũ
de pascit᷑ ut sufficiat usui ubi defecerint scaturri¬
& salubres aliquot locis efferuescunt quimedelas
affer̃. aut solidant ossa fracta aut molliunt. aut a¬
bolent a solifugis insertũ uenenũ. aut &iã ocularias
dissipant aegritudines. sed qui oculis medent᷑ & co ar¬
guendis ualent furib: Nã quis quis sac ram̃to raptũ
negat lumina aquis at trectat ubi ꝑiuriũ non est
cernit clarius si ꝑfidia abnuit de tegit facinꝰ cȩcita¬
te & captꝰ oculis ad missũ tenebris fatetur .V.¬

Expanded text:
accedit et herba Sardonia, quae in defluuiis fontaneis accedit et herba Sardonia, quae in defluuiis fontaneis prouenit iusto largius. Ea si edulio fuerit nescientibus, neruos contrahit, diducit rictu ora, ut qui mortem oppetunt intereant facie ridentium. commodis seruit. Stagna pisculentissima. Hibernae pluuiae in aestiuam penuriam reseruantur, nam homo Sardus opem plurimam de imbrido caelo habet: hoc collectaneum depascitur, ut sufficiat usui ubi defecerint scaturriet salubres aliquot locis efferuescunt, qui medelas afferunt aut solidant ossa fracta aut abolent a solifugis insertum uenenum aut etiam ocularias dissipant aegritudines. Sed qui oculis medentur, et coarguendis ualent furibus; nam quisquis sacramento raptum negat, lumina aquis adtrectat; ubi periurium non est, cernit clarius, si perfidia abnuit, detegitur facinus caecitate, et captus oculis admissum fatetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sardinia quoq: quã apudtymȩũ ÷ATILAΛIΩ¬
sita sit . quos in colarũ auctores habeat. sat iscele¬
bre est Nihil ergo adtin& dicere ut sardus
hercule norx mercurio ꝓcreati . cũ alcer
alobia alt̃ ab usq tartes sohospiniȩ in hosce fines ꝑmeauis¬
sent a sardo trȩ anora ceporȩ oppido nom̃ datũ mox
aristeũ regnandohis ꝓximũ inurbe caralis quã condide¬
rat ipse conuincto populo utriusq sangunis. se iuges
usq ad segentes adhunũ morẽ copiugasse. imperium
ex insolentia nihil asꝑnatas. Sed ut hȩc & iolaum qui
adid locorũ agrosibi insedit p̃terea &ilienses & locren¬
ses transeamꝰ sardinia ȩ̃ est quidẽ absq serpentib:
Sed qđ aliis locis serpens hoc solifuga sardis agris ani¬
mal ꝑ exiguũ: quȩ araneis. forma: soli fuga dicta. qđ
diẽ fugiat. in metallis argentariis plurima est Nãso¬
lũ illud argenti diues est. occultũ reptat & ꝑ in pru¬
dentiam su ꝑsedentib: pestẽ facit. Huic in cõmodo

Expanded text:
Sardinia quoque, quam apud Timeum Sandalisita sit, quos incolarum auctores habeat, satis celebre est. Nihil ergo attinet dicere ut Sardus Hercule, Norax Mercurio procreati cum alter a Libya, alter ab usque Tartesso Hispaniae in hosce fines permeauissent, a Sardo terrae, a Norace Norae oppido nomen datum, mox Aristaeum regnando his proximum in urbe Caralis, quam condiderat ipse coniuncto populo utriusque sanguinis, seiuges usque ad se gentes ad unum morem coniugasse, imperium ex insolentia nihil aspernatas. Sed ut haec et Iolaum, qui ad id locorum agros ibi insedit, praeterea et Ilienses et Locrenses transeamus, Sardinia est quidem absque serpentibus. Sed quod aliis locis serpens, hoc solifuga Sardis agris, animal perexiguum aranei forma, solifuga dicta quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, nam solum illud argenti diues est; occultim reptat et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Huic incommodo
Abbreviated transcription (Latin):
Caͣptũ uilludẽ qđ int̃ duos conceptꝰ cũ int̃ ces¬
sit paululũ tẽporis ut̃q reside sic̃ in hercule
dificle apparuit fratre eiꝰ qͥ gestati eodẽ onere
int̃ uallis tam̃ qͥb: conceptifuerant natiuident᷑
VEtde ꝓconensi ancilla quȩ eduplici adulterio
geminosedidit ut rũq patri suo similẽ hicifi¬
des iolaũ creat. Quisar diniã ingressꝰ palan¬
tis in colarũ animos ad concordiã eblanditꝰ. obiã
atq alia grȩca oppida extrux̃. lolenses ab eo
dici sepulchro eiꝰ teplũ ad dider̃ qđ imitatꝰ
uirtutẽ patrui malis plurimis sardiniã libe¬

Expanded text:
Compertum et illud est, quod inter duos conceptus cum intercesCompertum et illud est, quod inter duos conceptus cum intercessit paululum temporis, uterque residet, sicut in Hercule et Iphicle apparuit fratre eius, qui gestati eodem onere, interuallis tamen quibus concepti fuerant nati uidentur; et de Proconnesia ancilla, quae e duplici adulterio geminos edidit, utrumque patri suo similem. Hic Iphicles Iolaum creat, qui Sardiniam ingressus, palantes incolarum animos ad concordiam eblanditus, Olbiam atque alia Graeca oppida extruxit. Iolenses ab eo dicti sepulcro eius templum addiderunt, quod imitatus uirtutem patrui malis plurimis Sardiniam libe
Abbreviated transcription (Latin):
unũ fitq d& enacitate conexa. contagione par¬
titio repentina hab& plane illud inse solũ salu¬
tare qđ auertit sidus helenȩ. ꝑniciosis simũ naui¬
gantib: Ca&erũ ipse feminȩ quib: munꝰ est ne¬
cessitatis huius. quã diusint in sualege ñ in nocen¬
tib: oculis contuent᷑. Aspectu specula uitiant.
ita ut heb& et᷑ uisu fulgor offensus. & solitã ȩmu¬
ilationẽ uultus extinctus splendor amittat.
faciesq obtunsinitoris. quadã caligine nubilot
Mulierũ aliȩ in ac̃nũ steriless̃. aliȩ muta¬
tis coniugus exuunt sterilitatẽ Non nullȩ
tantũ semel pariunt. Quaȩdã aũfeminas
aut mares sẽper. Post annũ l. fecunditas
omniũ conquiescit. Nã in annũ ł exonãni
uirige nerant sic̃ masinissa rex maettiumau¬
nũ filiũ septuagesimũ &uI annũ agens genu¬
it cato octogesimo exacco. exfilia saloni cli¬
entis sui auũ uticensis catonis ꝓcreauit

Expanded text:
unum, fitque de tenacitate conexa contagione parunum, fitque de tenacitate conexa contagione partitio repentina. Habet plane illud in se solum salutare, quod auertit sidus Helenae perniciosissimum nauigantibus. Ceterum ipsae feminae, quibus munus est necessitatis huius, quamdiu sint in sua lege, non innocentibus oculis contuentur; aspectu specula uitiant, ita ut hebetetur uisu fulgor offensus et solitam aemulationem uultus extinctus splendor amittat faciesque obtunsi nitoris quadam caligine nubiletur. Mulierum aliae in aeternum steriles sunt, aliae mutatis coniugiis exuunt sterilitatem, nonnullae tantum semel pariunt, quaedam aut feminas aut mares semper. Post annum quinquagesimum fecunditas omnium conquiescit; nam in annum octogesimum uiri generant, sicuti Masinissa rex Mathumannum filium septuagesimum et sextum annum agens genuit, Cato octogesimo exacto ex filia Salonis clientis sui auum Vticensis Catonis procreauit.
Abbreviated transcription (Latin):
deanimalib: quȩ digna dictu uidebunt᷑ ꝓut patria
cuiusq: ad monebit simꝰ notaturi. ure ab eo potissimũ
n diemꝰ qđ rerũ natura sensus iuidicio & rationis
capaitate p̃posut omnib: Itaq ut de mortꝰ phy sicus
ostendit : mulier solũ animal mens criale est
Cuus pfiuuia ñ parus spectata do cum̃tis int̾ mons u. demensti¬
trifica merito pume rant᷑. Contactȩ his fruges non omulier ño¬
germinabunt acestent musta morient᷑ herbȩ
amittent arbores facus ferrũ robigo corripio
Nigrescent ara siquid canes inde ederint in rabit̃
efferabunt᷑ nocituri morsib: quib ly mphaticos faci¬
unt. Parua hac sunt
molliae glutinosa. ut a se nequeant separari enim¬
uero si abrũ pere partẽ uelis uniuersitas sequitur
scindiq ñ pot est qñionquantũ ducat᷑ extendit
Seadubu adinota fuerant cruore illo polluta fila spon¬
te dis secrit udplicita tabe diducit᷑ paulo ante corpꝰ

Expanded text:
de animalibus quae ligna dictu uidebuntur, prout patria de animalibus quae ligna dictu uidebuntur, prout patria cuiusque admonebit simus notaturi, iure ab eo potissimum ordiemur, quod rerum natura sensus iudicio et rationis capacitate praeposuit omnibus. Itaque ut Democritus physicus ostendit, mulier solum animal menstruale est, cuius profluuia non paruis spectata documentis inter monstrifica merito numerantur. Contactae his fruges non germinabunt, acescent musta, morientur herbae, amittent arbores fetus, ferrum robigo corripiet, nigrescent aera, si quid canes inde ederint in rabiem efferabuntur, nocituri morsibus quibus, lymphaticos faciunt. Parua haec sunt.mollitie glutinosa, ut a se nequeat separari, enimuero si abrumpere partem uelis, uniuersitas sequetur scindique non potest, quoniam in quantum ducatur extenditur. Sed ubi admota fuerint cruore illo polluta fila, sponte dispergitur, et adplicita tabe diducitur paulo ante corpus
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ : bellohy llirico. angustiȩ reimilitaris : corpꝰ
morbidũ contu meliosa disseisria priuigninero¬
nis uxoris iã & tiberi cogitationes parũ fidȩ Atq
in hunc modũ plura huius tam̃ sup̃ma quasilugera
sȩculũ penuria in secuta ẽ. frugũ omniũ. Aene
for tuitũ qđ acciderat uideret imminentia mala
ñ dubus signis apparuor. Nã fausta quȩdã explebe
partuuno edidit quattuor gemnos mares duos.
cotidẽq feminas monstruosa fecunditate porten¬
dens futurȩ calamitatis indiciũ quã lib& trogus
auctor adfirm& in a gẏpto septenos uno utero simul
gigni qđ ibi minus mirũ cũ fa&i fero potu : nilus.
n tantũ terrarũ sed &iã hominũ inat̃na fecund& ar¬
ua Legimꝰ sane gr̃ pompeiũ tutsi gidẽ feminã a suexi¬
bitã quã constabat tricies enixã cũ xx eiꝰ liberis in
theatrosuo publicauisse. Vnde cõpetens hoc lo co
duco suꝑ hominis generatione tractare: & enĩ cũ

Expanded text:
liae, bello Hillyrico angustiae rei militaris, corpus liae, bello Hillyrico angustiae rei militaris, corpus morbidum, contumeliosa dissensio priuigni Neronis, uxoris etiam Tiberii cogitationes parum fidae, atque in hunc modum plura. Huius tamen suprema quasi lugeret saeculum, penuria insecuta est frugum omnium; ac ne fortuitum quod acciderat uideretur, inminentia mala non dubiis signis apparuerunt; nam Fausta quaedam ex plebe partu uno edidit quattuor geminos, mares duos, feminas totidem, monstruosa fecunditate portendens futurae calamitatis indicium; quamlibet Trogus auctor adfirmet in Aegypto septenos uno utero simul gigni; quod ibi minus mirum, eum fetifero potu Nilus non tantum terrarum sed etiam hominum fecundet arua. Legimus Cn. Pompeium Eutychidem feminam Asia exhibitam, quam constabat tricies enixam, cum uiginti eius liberis in theatro suo publicasse. Vnde competens hoc loco duco super hominis generatione tractare. Etenim cum
Abbreviated transcription (Latin):
ti hocmodo possent repensari. Ex qua disciblina om¬
nũ postea tt̃porũ fundata ratio est
Verũ cũ & hoc & multa alia augus tite pord: debeant
qui pene sine exẽplorerũ potitus est ÷bite & torin
uitaeius inueniunt aduersa ut non sifacileanas¬
nere cilamitosior anbeatior fuerit Mamũ qđ apud
auunculũ inpetitione magisteri i otruccãt platus est
eilepidus tribunꝰ cũ quadã auspicantiũ coeptorũ nota
moxtriũ uiratꝰ collegiũ. p̃graui potestate antinii
philappensis. Inde ꝓscriptionis inuidia aicatio post¬
tumi agryppȩ post ad optionẽ : deande desiderioet
in signis pȩntoentia. Nuo fragia sicula turpisibi
inspelunca occultatio. Seditiones militũ plurimȩ
Perusina cura detectũ filigad ulteriũ & uoluntas
parricidalis Nec mino reade de cort: neptis in fa¬
mia incusatȩ . Mortes filierũ damissis leberis non
solus orbitatis dolor. Vrbis pestilentia. famesita¬

Expanded text:
ti, hoc modo possent repensari. Ex qua disciplina omti, hoc modo possent repensari. Ex qua disciplina omnium postea temporum fundata ratio est. Verum cum et hoc et multa alia Augusti temporibus debeantur, qui paene sine exemplo rerum potitus est, tanta et tot in uita eius inueniuntur aduersa, ut non sit facile discernere, calamitosior an beatior fuerit. Primum quod apud auunculum in petitione magisterii equitum praelatus est ei Lepidus tribunus, cum quadam auspicantium coeptorum nota; mox triumuiratus collegium praegraui potestate Antonii, Philippensis, inde proscriptionis inuidia; abdicatio Postumi Agrippae post adoptionem, deinde desiderio eius insignis paenitentia; naufragia Sicula; turpis ibi in spelunca occultatio; seditiones militum plurimae; Perusina cura; detectum filiae adulterium et uoluntas parricidalis; nec minore dedecore neptis infamia; incusatae mortes filiorum et amissis liberis non solus orbitatis dolor; urbis pestilentia, fames Ita