comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euidentiꝰ deteget᷑. exposita platonis sententia Nunc iã pythagoricũ dogma recenseat̃.
Nr meuios ex pythagore magisfĩo stoycoꝵs ħ de iitiis dogma refellens pythagorȩ
aognate. Cui conciñe dicit dogna platonicũ. ait pythagorã. dm̃ qͥd singłantaris
noĩe nõasse. siluã uͭ dunitatis. Qͣmduimitatẽ indet̾mmatã qͥd̾ minime genitam li.
uinitatẽ uͦ gñatam ẽẽ dic̃e. hocẽ anteqͣm exornaret᷑ quid̾ formãq ior dinẽ nãscisc̾ẽt᷑̃
sine ortu ⁊ gn̾atiõe. Ex ornatam uͦ atꝙ illustratã adigestore dõ eẽ gñatã. Atq ita qi ge.¬
neratiõis sit fortuna post̾ior inordinatũ illud: minime gñatũ equeuũ d̾o aqͦ ẽ ordina.¬
tũ intelligi debeat. S nõnullos pythagoreos. ũĩ sententie nõ recce assecutos putasse dici
sua singłaritate ⁊ indiunitatis habitum migrante. Nõ recte. Ut q̃ erat singlaritas

Expanded text:
euidentius detegetur exposita Platonis sententia. Nunc iam Pythagoricum dogma recenseatur. Numenius ex Pythagorae magisterio Stoicorum hoc de initiis dogma refellens Pythagorae dogmate cui concinere dicit dogma Platonicum, ait Pythagoram deum quidem singularitatis nomine nominasse, siluam uero duitatis; quam duitatem indeterminatam quidem minime genitam, limitatam uero generatam esse dicere, hoc est, antequam exornaretur quidem formamque et ordinem nancisceretur, sine ortu et generatione, exornatam uero atque illustratam a digestore deo esse generatam, atque ita, quia generationis sit fortuna posterior, inornatum illud minime generatum aequaeuum deo, a quo est ordinatum, intellegi debeat. Sed non nullos Pythagoreos, uim sententiae non recte assecutos, putasse dici sua singularitate et in duitatis habitum migrante — non recte, ut quae erat singularitas
Abbreviated transcription (Latin):
to locutus ẽ cumdiũse hominũ memorie tenatioris. ilabide cãs expͥm̃et. Ait ẽẽ i hominũ ingil
⁊ inq̃ndã cere simillimã. q̃ faciet ⁊ acutos ad intelligens. ⁊ celeres ad ediscens̾. ⁊ eo es subirde
obluuosos. Itẽ alios qͥd̾ taidos ad discend̾. uerũ uigit᷑ memores. q̃soã ita ingeniatos ut i cito de¬
nominase fluxior su̾lutiorꝙ ert. facile qͥd discunt. s ato amntunt. obsoletis ob iuniã tem.¬
ssionẽ cere signaclis. Cont᷑ ingenĩ m̃tisꝙ durior cera. uix recipit formas q̃ impͥnuuat᷑. i si
unq̃m aecepit dui conseruat oꝑose mp̃ssas figas utꝑotestabuli matie locatas: Tertia ai

Expanded text:
oriae, tenacioris et labidae, causas exprimeret. Ait esse in hominum ingeniis oriae, tenacioris et labidae, causas exprimeret. Ait esse in hominum ingeniis uim quandam cerae simillimam, quae faciat et acutos ad intellegendum et celeres ad ediscendum, et eosdem subinde obliuiosos; item alios quidem tardos ad discendum, uerum iugiter memores; quosdam ita ingeniatos ut et cito diψυχῆς κέαρ cognominasse, fluxior solutiorque erit, facile quidem discunt, sed cito amittunt obsoletis ob nimiam remissionem cerae signaculis. Contra ingenii mentisque durior cera uix recipit formas quae imprimuntur, sed si umquam receperit, diu conseruat operose impressas figuras, utpote stabili materia locatas. Te
Abbreviated transcription (Latin):
ctam hano trenã illam silue soliditatẽ. Necuͦ putand̾ ẽ agẽ nũc platonẽ d̃ nominũ ꝓprietate
qͥnpoti dareoꝑam. ut assuescamꝰ sinceram siluã q̃ cõcursu uarioꝵ corpoꝵs tegit᷑ ab eoꝵdͥ cor.¬
corꝑum formas repꝑit̾. Hec qͥppe minime recedit exconditione ꝓpͥa. tecepit enĩ cuncta nctul¬
lam de hisd formã trahit. Ergo formata qͥd sunt corꝑa silua sine forma. Cumq int̃ gremuio
net. ẽq usus eius simił molli cedentiq matĩe. inq̃m in pͥmunt᷑ uaria signacula. Espiciũ ẽ aliqs¬
ẽẽ mollia corꝑa q̃ cedentia uarioꝵ simulacroꝵs inp̃ssioni tecepta dui cõseruẽt ĩposita signada.
Ut siceram quis ł plumbũ. ł argentũ consignet undiq erit timc insilue uicẽ cera imfoinis
⁊ habebit innum̃as formas. so suas. s aliude adhibitas sibi Ratio gͥ ⁊recte usui silue n¬
poree q̃ consignata ẽ uudiq: corpoꝵs formis uata mollis cedentisq matie cõꝑat᷑. S decera qͥd̾ inͥe¬

Expanded text:
nam illam siluae soliditatem. Nec uero putandum est agere nunc Platonem de nominum proprietate, quin potius dare operam ut assuescamus sinceram siluam, quae concursu uariorum corporum tegitur, ab eorundem corcorporum formas, reperitur. Haec quippe minime recedit ex condicione propria; recipit enim cuncta nec ullam de isdem formam trahit». Ergo formata quidem sunt corpora; silua sine forma. «Cumque intra gremium eius net estque usus eius similis molli cedentique materiae, in quam imprimuntur uaria signacula, moueturquesse mollia corpora, quae cedentia uariorum simulacrorum impressionibus recepta diu conseruent imposita signacula, ut si ceram quis uel plumbum uel argentum consignet undique. Erit tunc in siluae uicem cera informis et habebit innumeras formas non suas, sed aliunde adhibitas sibi. Ratione igitur et recte usui siluae corporeae, quae consignata est undique corporum formis, natura mollis cedentisque materiae comparatur. Sed de cera
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cognominata. E od̾ gͥ m ⁊̃ in exemplo rerũ gemina sp̾es cõsid̾at᷑ illa qͥ exornata sil¬
uaẽ. nichiloq minꝰ alia sp̃ẽs. ad cutꝰ similitudinẽ illasp̾es facta ẽ. q̃ silue tributa ẽ.
e tẽ imposita qͥs silue sꝑes scd̃a. Prima uͦ illa adcuns similitudinẽ hec sed̾a factaẽ.
s nmirũ fiet ħ manifestiꝰ maliqͣ simulitudine ⁊ cõꝑatione considatũ. St enĩ ĩ
simlacro capitolini coitis e. una spẽs eboris. Est itẽ alia qͣm apollontꝰ artifex au¬
xit anmo. ad qͣm dnrecta m̃tis acie sp̃em ebous poliebat. harũ aut̃ duar spẽr̃ altã

Expanded text:
est cognominata. Eodem igitur modo etiam in exemplo rerum gemina species consideratur: illa qua exornata silest cognominata. Eodem igitur modo etiam in exemplo rerum gemina species consideratur: illa qua exornata silua est, nihiloque minus alia species ad cuius similitudi facta est. Sed nimirum fiet hoc manifestius in aliqua similitudine et comparatione consideratum. Vt enim in simulacro Capitolini Iouis est una species eboris, est item alia quam Apollonius artifex hausit animo, ad quam directa mentis acie speciem eboris poliebat — harum autem duarum specierum altera
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ dm̃s mundũ nõ solũ aiã s ̃ ratione atq intelligentia p̃ditũ. face: cum ead siluaĩt᷑
se mouet spes. ł ati: cum inuicẽ ip̃a sp̃eb semet mouentib cõmouet᷑. Dem̃ pro greclitur
Est ne aliquis ignis seorsumpositꝰ. ⁊ incõmutabilis: Nunc iam dehis tractare incipit uo-
sunulac᷑ sint illa itẽ hoꝵ inuicẽ exempla. O portet gͦ nos ĩ de exemplari breuit̃ q̃ sunt
dicenda disserere. atq ut de silua diximus cũ deea tractatũ haberentꝰ ẽẽ eã pͥncipalit̃
subiectã rer̃ nat᷑aliũ gnãtioni sic ⁊̃ de exemplo dicend̾ qd̾ sit spẽs principał. Om̃is qͥrpe
mat̾a siluestris opifici subiacet. ut es statuar̃ opifici. naupegoitẽ ligna. S hec nõ pri-¬
mitꝰ subiacent. qr sunt aliar̃ arttũ inuenta. Aes qͥd̾ metallice. ligna uͦ sectionis suie pu-¬
tationis: his dem̃ subẽ tr̃a. t̾req itẽ silua. silue nich. Snde recte pͥncip alis subiectõ

Expanded text:
um dicimus mundum non solum anima, sed etiam ratione atque intellegentia praeditum; facere uero cum eadem silua intra se mouet species; pati cum inuicem ipsa speciebus semet mouentibus commouetur. Deinde progreditur: «Estne aliquis ignis seorsum positus et incommunicabilis?» Nunc iam de his tractare incipit, uolsimulacra sint, illa item horum inuicem exempla. Oportet ergo nos etiam de exemplari breuiter quae sunt dicenda disserere. Atque ut de silua diximus, cum de ea tractatum haberemus, esse eam principaliter subiectam rerum naturalium generationi, sic etiam de exemplo dicendum quod sit species principalis. Omnis quippe materia siluestris opifici subiacet, ut aes statuarum artifici, naupego item ligna, sed haec non primitus subiacent, quia sunt aliarum artium inuenta, aes quidem metallicae, ligna uero sectionis siue putationis; his demum subest terra, terrae item silua, siluae nihil, unde recte principalis subiectio
Abbreviated transcription (Latin):
tentie seu uestigia confusa ad huc minueq ordinata. ħ̃ gͦ cũ uoluit ds disponẽs ⁊ or.¬
dinãs immortale ħ sensił mundi aĩal figiris. ⁊ qͣlitatib conuenustauit: certis ⁊ inet̾nũ
rationib duraturis. Om̃ĩa porto q̃ fiuint optima diuna m̃te acuoluntate fieri p̃sumere
nos uibr. Qua p̃sumptione nicħ ẽẽ u̾iꝰ asseũat. uic iam ordinationẽ geniturãq eoꝵ
singillatim demonstrari inquit conuenit nouõ qͥd̃ unusitato gñe demonstrationis. Ser̃
uobis qui om̃is eruditionis ingenue uias pagraueritis: neq incognito ⁊ ex leui ãmoni-¬
tiõe ꝑspicuo. Demonstraturus rõne sub̃as quatuor pͥncipaliũ corpoꝵ q̃ censent᷑ elem̃ta:
ordinationẽ qͥd̃ uocat habitum eoꝵ uixtase cõmunicationẽq i qĩ qͣndã sotietate q̃ nas¬
at᷑ uxta analogiã q̃ tałe. ut ħ uixta illud: sic illud iuxta illud. Geniturã u appellat

Expanded text:
aec ergo cum uoluit deus disponens et oraec ergo cum uoluit deus disponens et ordinans immortale hoc sensilis mundi animal figuris et qualitatibus conuenustauit certis et in aeternum duraturis rationibus. Omnia porro quae fiunt optima diuina mente ac uoluntate fieri praesumere nos iubet; qua praesumptione nihil esse uerius asseuerat. «Nunc iam ordinationem genituramque eorum singillatim demonstrari, inquit, conuenit nouo quidem et inusitato genere demonstrationis, uerum uobis, qui omnes eruditionis ingenuae uias peragraueritis, neque incognito et ex leui admonitione perspicuo». Demonstraturus ratione substantias quattuor principalium corporum, quae censentur elementa, «ordinationem» quidem uocat habitum eorum iuxta se communicationemque et quasi quandam societatem, quae nascitur iuxta analogiam quae talis est: ut hoc iuxta illud, sic illud iuxta aliud; «genituram» uero appellat
Abbreviated transcription (Latin):
uniũsitati. S ubi cuncta inquit redigi admod̾ placuit. Dĩ uoluntatẽ sig̃cat ꝓuidam
s eoꝵs exigua uestigia. Sestiguimꝰ. quippe ignis nõdum ignis ẽ. nec uͦ cefors corpoꝵ
uestigia ip̃a corꝑa sunt. uestigium quippe potentiã rei nõ rẽ sig̃cat. multoq ĩ minus
corpus sigcat᷑ uestigiĩ nomine. Gͦ silua ⁊ĩ uestigiuim corꝑis fuit. Ante mundi exorna¬
tionẽ ineo inquit scalore. ac deformitate qui apparet inhis quib diuna deẽ ꝓspitien.¬
tia. Iure m̃itoq. Quid enĩ diuina oꝑa carens pulcrũ aut uenustatis erit p̃ditũ:
Apparatꝰ illegͥ erat ⁊̃ tunc elem̃tis confusis incondite. Nondum mundus nec claritu¬
do q̃ exoportunitate ꝓuide ordinationis accessit. Er̃at gͥ silua subiecta cum nat᷑ali o-¬
portunttate suscipiende pulcritudinis aut uenustans. Erant ⁊̃ quatuor corpors po-

Expanded text:
uniuersitati. «Sed ubi cuncta, inquit, redigi ad modum placuit». Dei uoluntatem significat prouidam, uniuersitati. «Sed ubi cuncta, inquit, redigi ad modum placuit». Dei uoluntatem significat prouidam, sed eorum exigua uestigia». Quippe uestigium ignis nondum ignis est nec uero ceterorum corporum uestigia ipsa corpora sunt; uestigium quippe potentiam rei, non rem significat multoque etiam minus corpus significatur uestigii nomine; ergo silua etiam uestigium corporis fuit ante mundi exornationem. «In eo, inquit, squalore ac deformitate qui apparet in his quibus diuina deest prospicientia». Iure meritoque; quid enim diuina opera carens pulchrum aut uenustate erit praeditum? Apparatus ille igitur erat etiam tunc, elementis confusis incondite, nondum mundus nec claritudo quae ex opportunitate prouidae ordinationis accessit. Erat igitur subiecta silua cum naturali opportunitate s
Abbreviated transcription (Latin):
tatione insistere. ꝑm̃ut in fium̃ti purgatione. Nouimus enĩ ẽẽ q̃dã iam dudũ parata
ut solent poete dicẽ arma cerealia quib eaq̃ missa erunt sec̾nunt᷑. Granaqͥd̾ sen¬
sim motu ⁊ agitatiõe. palee uͦ alior ͭ ͫ sum ęx iactatione. Et leuia quid̾ uolitare ga¬
uia uͦ resid̾e: sic inquit quatuor qͦ illa pͥma corꝑa uelut in euripo fluctuante iai¬
tant᷑. ⁊ ad postremũ gn̾atĩ secernunt᷑. Euripum qͥd̾siluam cognõans. secretionẽ
uͦ sedẽ elem̃ti cuiꝰq diuina ꝓuidentia seꝑatam. Que or dinatio ẽ. scł ne ex diũsors
corpoꝵs coherentia confusio ⁊ inordinatio q̃ ante constitutionẽ mundi fuat ꝑseuea¬
ret. hanoait fortunã mundi fuisse puꝰ qͣm exoruatasilua splendor ⁊ pulcritudo ꝓueniret

Expanded text:
itatione consistere, «perinde ut in frumenti purgatione». Nouimus enim esse quaedam iam dudum parata, itatione consistere, «perinde ut in frumenti purgatione». Nouimus enim esse quaedam iam dudum parata, ut solent poetae dicere, «arma Cerealia», quibus ea quae messa erunt secernuntur, grana quidem seorsum motu et agitatione, paleae uero aliorsum ex iactatione; et «leuia» quidem uolitare, «grauia» uero residere. «Sic, inquit, quattuor» quoque «illa» prima corpora «uelut in euripo fluctuante iactantur» et ad postremum generatim «secernuntur», «euripum» quidem siluam cognominans, «secretionem» uero sedem elementi cuiusque diuina prouidentia separatam. Quae ordinatio est scilicet ne ex diuersorum corporum cohaerentia confusio et inordinatio, quae ante constitutionem mundi fuerat, perseueraret. Hanc ait fortunam mundi fuisse, priusquam exornata silua splendor et pulchritudo proueniret
Abbreviated transcription (Latin):
equale qd̾ iactacionẽ p̃pondationẽq corpoꝵ coerceret. s ut stagnis cum ĩmobilis ẽ aqͥ
suꝑficies incidente aliqͣ grauiore mole pͥmo nascit᷑ uutiũ motꝰ. deũ agitatiõe factato.¬
ouis elem̃ti nõ soł agnẽ aq̃ mouet᷑. s illud ip̃m qd̾ incidit cãmq motꝰ p̃buit: uicissim
mouet. sic silua qͦ ex initiũ corpors sumpto motu. nõ solũ ip̃a om̃ifariã mouet᷑. uer̃
ip̃a corꝑa q̃ initiũ motꝰ sunt uiuicẽ pellit. Talẽ porro motũ eiꝰ. sigc̃at nõ ad aliquẽ u¬
sum rernascentiũ fieri. s ad sola cõũsionẽ cõmutationẽq corpors. Siqͥd̃ dicit ex q̃ flucti
figurasq uͥtat᷑. atq omnia fiat poI tentias eius neceẽ ẽ oportunitatesq uarie cõma¬
tationis p̃noscimentib. Deinde. Manifesto exemplo qd̾ dr. ex planat cum seꝑat

Expanded text:
aequale» quod iactationem praeponderationemque corporum coerceret. Sed ut in stagnis, cum immobilis est aquae aequale» quod iactationem praeponderationemque corporum coerceret. Sed ut in stagnis, cum immobilis est aquae superficies, incidente aliqua grauiore mole primo nascitur initium motus, deinde agitatione facta totius elementi non solum agmen aquae mouetur, sed illud ipsum quod incidit causamque motus praebuit, uicissim mouet, sic silua quoque ex initio corporum sumpto motu non solum ipsa omnifariam mouetur, uerum ipsa corpora, quae initium motus sunt, inuicem pellit. Talem porro motum eius significat non ad aliquem usum rerum nascentium fieri, sed ad solam conuersionem commutfigurasque uertatur atque omnia fiat, potentias eius necesse est opportunitatesque uariae commutationis praenosci mentibus. Deinde manifesto exemplo quod dicit explanat, cum separ
Abbreviated transcription (Latin):
tib ueq exequatis potentiis instruat᷑. Nicħ eẽ eiꝰ eqͣle. Iunc iam ueluti seꝑato opifice d̾o
ta ⁊ ꝑfectũ corpꝰ ad̾o facta. mot̾ stationisq sumpsit officia. quib diũsis tẽporib utet᷑.
Gͦ uolẽs motꝰ eius p̃stare cãm dicit silue pmitꝰ corꝑib iuuectis ⁊ ex p̃pond̾atione eoꝵ hic̃
illic uergentiũ substitisse motũ. s iniertũ adhuc i fluctui similẽ cũ hinc illinc mͦop¬
p̃ssa. mͦ subleuata silue inbecillitas reciprocaret: uniquus turbulentꝰq motꝰ ꝑ unũisã
erus fluctuaret capacitatẽ. Ex qͦ factũ ut hunc inordinatũ motũ. intimã silue ꝓpͥa
⁊ inordinatio scd̾ nat᷑am silue ꝓueniebat. p̃bentis instabilẽ tremulamq sedẽ. Ido qd
priuatim neq similib iuirib neq erequatis potentiis instructa ne quicꝗͣ in eaeẽt

Expanded text:
ribus neque exaequatis poribus neque exaequatis pota et perfectum corpus a deo facta, motus stationisque sumpsit officia, quibus diuersis temporibus uteretur. Ergo uolens motus eius praestare causam, dicit siluae primitus corporibus iniectis et ex praeponderatione eorum hinc illinc uergentium substitisse motum, sed incertum adhuc et fluctui similem, cum hinc illinc oppressa modo, modo subleuata siluae imbecillitas reciprocaret et iniquus turbulentusque motus per uniuersam eius fluctuaret capacitatem. Ex quo factum ut hunc inordinatum motum intimam siluae propret inordinatio secundum naturam siluae proueniebat praebentis instabilem tremulamque sedem, ideo «quod priuatim neque similibus uiribus neque exaequatis potentiis instructa nec quicquam in ea esset
Abbreviated transcription (Latin):
casd̃ꝙ gestat. humectatã mͦ mͦ ignitã recte. N on enĩ ip̃a silua ł humectat᷑. ł ignit᷑. ĩmutat̃¬
neue ꝑatit᷑ ullam. Om̃ino enĩ e incõmutabił. nec declinat anatã sua. s ut q̃ recipiat qͣliti¬
tes ⁊ qͣnitates. humoris utẽ caloris. humectari atq igniri putat᷑. Explanat euidentius cũ
aduingit. tr̃eꝙ ⁊ ctẽ aeris formas suscipientẽ. Cet̃asq pedissecas passiones ꝑpetientẽ: rõnabit¬
Nõ eñ heȩ qͣlitates humectarisolent. s ⁊̃ siccari. ⁊ frigesc̃e q̃ꝙ his similia ꝓuenuint. Ceti¬
ꝑ edissecas passiones ppetientẽ: s̃o qi cõformat᷑ i fig̃at᷑ conuentu formatoꝵs corpors. ã ip̃ã
ex natã sua impetibił ẽ nec ullã feit ꝑpessionẽ. Deiñ ait. Qd̃ t̃n pͥuatim neq similib ui.¬

Expanded text:
easdemque gestat. «Humectatam modo, modo ignitam». Recte; non enim ipsa silua uel humectatur uel ignitur immutatieasdemque gestat. «Humectatam modo, modo ignitam». Recte; non enim ipsa silua uel humectatur uel ignitur immutationemue patitur ullam; omnino enim est incommutabilis nec declinat a natura sua, sed ut quae recipiat qualitates et quantitates humoris et item caloris, humectari atque igniri putatur. Explanat euidentius, cum adiungit: «terraeque et item aeris formas suscipientem ceterasque pedissequas passiones perpetientem». Reque his similia proueniunt. «Ceteras pedissequas passiones perpetientem», ideo quia formatur et figuratur conuentu formatorum corporum, nam ipsa ex natura sua impetibilis est nec ullam fert perpessionem. Deinde ait: «Quod tamen priuatim neque similibus ui
Abbreviated transcription (Latin):
mundi ꝙͥ sensilis exornationẽ fuisse tria ħ. existẽs. I locũ. gn̾ationẽ. suã ꝓfȩtet᷑ senten¬
tiã. Mito. Nullus quippe uetum ĩ tũc tria h adũ terat. Qiuppe quoꝵ pleriq sola opi.¬
nati sunt ẽẽ sensilia. ut emedocles. alii sola intelligibilia ut parmenides. siluã nulbꝰ
omnino m̃te cõceꝑat. ut ip̃e dixit insuꝑiorib Sult aut̃ intelligi existens qͥd̾ y deam suie
intelligibilẽ spẽm. locum aut̃ siluã. Gen̾ationẽ porro qͣlitates. ⁊ qͣntitates. ⁊ cet̾as sẽ¬
siles conformationĩs: ⁊existens qͥd̾ qd̾ suaptenatã sit id̾q aliis qͦ reb causa ex-¬
gñationis inquit nutriculam humectatã mͦ. mͦ ignitã. t̃req itẽ ⁊ aeris formas suscipiẽ.¬
sẽ. Snationis nutriculam siluam sig̃cat. qi quieqͥd nascit᷑ retur sũ ht ad mafias pͥnci¬
pales. matĩe demũ pͥncipales hinc in acceptum ferunt᷑. Est enĩ earũ omniũ silua nutriy

Expanded text:
sensilis exornationem fuisse tria haec: existens, locum, generationem». Suam profitetur sententiam. Merito; nullus quippe ueterum etiam tunc tria haec animaduerterat, quippe quorum plerique sola opinati sunt esse sensilia, ut Empedocles, alii sola intellegibilia, ut Parmenides; siluam nullus omnino mente conceperat, ut ipse dixit in superioribus. Vult autem intellegi «existens» quidem idean siue intellegibilem speciem, «locum» autem siluam, «generationem» uero quantitates et qualitates et ceteras sensiles conformationes; et «existens» quidem quia suapte natura sit idemque aliis quoque rebus causa exigenerationis, inquit, nutriculam humectatam modo, modo ignitam, terraeque item et aeris formas suscipientem». «Generationis nutriculam» siluam significat, quia quidquid nascitur recursum habet ad materias principales, materiae demum principales huic in acceptum feruntur; est enim earum omnium silua nutrix
Abbreviated transcription (Latin):
ut putant stoyci. s extͥnsecꝰ obueniunt: ut incera signacła. Nutricłam uͦ id̾o qd̾ alienos
fetꝰ uelut ꝓpriis humeris uehat. qͥppe nicħ his p̃br ampltꝰ p̃t̃ subiectionẽ. De iñ ꝓgͥdt.¬
dũr. Mułte quippe or̃ones tiere qͥd̾ s obscure. Nascit᷑ quippe obscuritas e dicentis ñ nũqͣm
uoluntate. E audientis uitio. łex natã rei de q̃ tractatꝰ ẽ. Iuxta dicentẽ fit obscuritas cũt
studio dataq oꝑa dogna suũ uelat auctor. ut fecer̃ aristotiles ⁊ eracditꝰ. ł ex inbecillitate
sermonis. Iuxta audientẽ uͦ ł̃ cũ inaudita. uinsolita dñr. ł cum is qͥ audit pigriore ingenio
ullo sensu contingi neq intellectu cõphendi queat. Ut pote carens forma sine qlita¬
to sine fiue. S neq thy meus qui disserit instabił orator. nec audientes tar di. die.¬

Expanded text:
ut putant Stoici, sed extrinsecus obueniunt ut in cera signacula, «nutriculam» uero ideo quod alienos ut putant Stoici, sed extrinsecus obueniunt ut in cera signacula, «nutriculam» uero ideo quod alienos fetus uelut propriis humeris uehat; quippe nihil his praebet amplius praeter subiectdicuntur. Multae quippe orationes uerae quidem sed obscurae; nascitur quippe obscuritas uel dicentis non numquam uoluntate uel audientis uitio uel ex natura rei de qua tractatus est. Iuxta dicentem fit obscuritas, cum uel studio dataque opera dogma suum uelat auctor, ut fecerunt Aristoteles et Heraclitus, uel ex imbecillitate sermonis; iuxta audientem uero, uel cum inaudita et insolita dicuntur uel cum is qui audit pigriore ingenio obis est, ut neque ullo sensu contingi neque intellectu comprehendi queat, utpote carens forma, sine qualitate, sine fine. Sed neque Timaeus, qui disserit, instabilis orator nec audientes tardi; re
Abbreviated transcription (Latin):
natã eam simplicit̃ ⁊ er nata sua neꝙ corꝑea neq incorpeã cognõamꝰ:s possibilitate eons
⁊ itẽ posibilitate nõ corpꝰ. Iam cum om̃ia q̃ ꝓpositũ erat recensere pspicaci cõsid̾atiõe decu
sunt uirta platonici dognats auctontatẽ. suꝑẽ reditũ fieri ad orationis ip̃t ex planatui
uulo intuendi. ⁊ enĩ tã uultꝰ qͣm qͣlitates uarias necñ qͣntitates ħt. Nõ effectus possibilite
lecta deu̾itate eiꝰ p̃sum̃e. Quippe ut sompnũ qͦ magis tractare cupuaꝰ. ħ impensiꝰ iago
esfugit. Opinor inquit omnium q̃gignunt᷑ receptaculum ẽ: ⁊ qͣiͣ q̃dã nutricula. Om̃ia
q̃ gignunt᷑ ⁊ ex aliqͦ temꝑe sint necẽe ẽ. Sunt gͥ mortalia ĩmortaliũ ũeq existentum
simulac imagines. Accipuint aut̃ sub̃am insilua. ꝓpteaq up̃a illic apparent ⁊ silue ni
iuitiunt recordatiõẽ. Qͣm qͥd̾ receptacdłm eoꝵs appellat. qr nõ exg̾mio silue gñate sp̃es floresc̃

Expanded text:
incorpoream cognominamus, sed possibilitate corpus et item possibilitate non corpus. Iam cum omnia quae propositum erat recensere perspicaci consideratione decursa sint iuxta Platonici dogmatis auctoritatem, superest reditum fieri ad orationis ipsius explanatiouultus induendi; etenim tam uultus quam qualitates uarias nec non quantitates habet, non effectu, sed possibilitate lecta de ueritate eius praesumere; quippe ut somnium, quo magis contrectare cupimus, hoc impensius imago effugit. «Opinor, inquit, omnium quae gignuntur receptaculum est et quasi quaedam nutricula». Omnia quae gignuntur et ex aliquo tempore sint necesse iluae nobis iniciunt recordationem. Quam quidem «receptaculum» eorum appellat, quia non ex gremio siluae generatae species florescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nitate qui moueat eam rationabilit̃ totã int̃dum. nõnunqͣ ꝓ portiõe q̃ causasit tã crebre
tam uehem̃tis unũse tei conũsionis. Sp̃m porro motruũ illũ fore ũ nat᷑am s nminã. Et

Expanded text:
nitate, qui moueat eam rationabiliter totam interdum, non numquam pro portione, quae causa sit tam crebrae nitate, qui moueat eam rationabiliter totam interdum, non numquam pro portione, quae causa sit tam crebrae tamque uehementis uniuersae rei conuersionis; spiritum porro motiuum illum fore non naturam sed animam, e
Abbreviated transcription (Latin):
ssimum fundam̃tũ ear. suapte natã sine uultu rinforme. Uoputa es. aurũ. ferrum.¬
⁊ cet̾a huuism̾i. Silua ẽ eoꝵ q̃ exhis fabre fuunt: nõ tñ eẽntia. atuͦ qd̾ tamhis qͣm
asseuerant ẽẽntiam: qͥd̾ oꝑis eẽ fundam̃tũ. Ut mundifore m̃ito dicat᷑ atq existime¬
s̃ eẽntia. Siluam uͦ contẽplationẽ opificis dictã qd̾ eam figuret acformet. Deinde
 eno hanc ipam eẽntiã finitã eẽ ilic̃. Unãq eã cõmunẽ oũmi q̃ sunt: eẽ subam. di
uiduã ꝙ ⁊ usꝙ qͦq motabilẽ. Partes qͥppe ciꝰ u̾ti.s nõ intĩre ita ut deexistentib con-¬
tñ ẽẽ semꝑ ⁊ inseꝑabilit coherere alicui qͣlitati. Cumq tam sine ortusit qͣm sine int̾itui: qr
neq de nõ existente substitit nec cõsumet᷑ in nichilum. Nõ deeẽ ei spm aut uigorẽ ex et̃-¬

Expanded text:
ssimum fundamentum earum, suapte natura sine uultu et informem, ut puta aes, aurum, ferrum,ssimum fundamentum earum, suapte natura sine uultu et informem, ut puta aes, aurum, ferrum, cetera huius modi silua est eorum quae ex isdem fabrefiunt, non tamen essentia; at uero quod tam his quam asseuerant essentiam quidem operis esse fundamentum, ut mundi fore merito dicatur atque existimetur essentia, siluam uero contemplatione opificis dictam, quod eam fingat ac formet. Deinde Zeno hanc ipsam essentiam finituoque et usque quaque mutabilem; partes quippe eius uerti sed non interire ita ut de existentibus contamen esse semper et inseparabiliter cohaerere alicui qualitati; cumque tam sine ortu sit quam sine interitu, quia neque de non existente substitit nec consumetur in nihilum, non deesse ei spiritum ac uigorem ex aeter
Abbreviated transcription (Latin):
nionẽ diligentius explicari. Auint enĩ ut ȩnea q̃ꝙ ex ere sit. argenteaq ex argẽ¬
to: sio corporeas matĩas ex silua fore. cum eisd̾ ut ȩxe ⁊ argento: ⁊̃ simlib cetĩs. Esse
enĩ quasdã magis alias minus siluestres mati̾as aliasq aliis corpulentior. Quat̃
tñ ex ordium fore unã qͣndã antiquiorẽ cõmunẽ siluã omnium: atq ut stama
eorpus coherens sine qͣlitate. Patibile totum ⁊ cõmutabile qd̃ siluã simul et¬
cẽntiam appellant hactenus diffinientes. E ssentia ⁊ siluaẽ qd̾ subiacet corpori cuncto.
ꝓpͥomanente. Itẽq qd̾ subditũ ẽ corꝑib qͣlitates ħntib ipm ex natura ꝓpria sineqͣli:¬
tate. P leriq tñ siluam seꝑant abeẽntia ut zeno ⁊ crisippus. Siluam giuppe dñt ẽẽ id
qd̾ ẽ subhis omnib S q̃ hñt qͣlitates. Eentiam uͦ pͥmã rerũ omniũ siluã ł antiqui¬

Expanded text:
nionem diligentius explicari. Aiunt enim ut aenea quaeque ex aere sint argenteaque ex argennionem diligentius explicari. Aiunt enim ut aenea quaeque ex aere sint argenteaque ex argento, sic corporeas materias ex silua fore cum isdem, ut aere et argento, etiam similibus ceteris; esse enim quasdam magis, alias minus siluestres materias, aliasque aliis corpulentiores, quarum tamen exordium fore unam quandam antiquiorem communem omnium siluam. Atque ut statua e esse corpus cohaerens sine qualitate, patibile totum et commutabile, quod siluam, simul essentiam appellant hactenus definientes: «Essentia et silua est quod subiacet corpori cuncto, proprio manente, item quod subditum est corporibus qualitates habentibus, ipsum ex natura propria sine qualitate». Plerique tamen siluam separant ab essentia, ut Zeno et Chrysippus. Siluam quippe dicunt esse id quod est sub his omnibus quae habent qualitates, essentiam uero primam rerum omnium siluam uel antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
uã s carentiã. ħ ẽ enĩ informitas nullus cultꝰ ⁊ turpitudosilue. ꝓptẽaq ⁊̃ ma
leficientia. ⁊ ideo siluam diffinit seu potiꝰ appellat: corpꝰ incorporeũ. Ut posibi¬
litate quid̾ sit corpꝰ. effectu uͦ atq oꝑatione nullũ corpꝰ ħ aristotile̾s de siluasẽ¬
tentia: nisi qd̾ addit platonẽ tria illa nominib tm̃ atugisse: effectu aut̃ duo
posuisseinitia. Corꝑee rei spẽm ⁊ minimũ gnde qd̾ sit silua. Nõ gͦ tria s duohe
erunt initia. inquit sp̃es ⁊ silua. qͣm ait exnatã nullam hab̃e sub̃am. aut sim
quit gnͣde ħ minimũ: carentiã. fore intelligend̾ ÷. Rursum silna p̃rĩta erit: ⁊ duo
iudebunt᷑ iiia rerum sp̃es atq carentia. Stoyci q ortumsilue reiciunit. qͥn potꝰ
ip̃am ⁊ dm̃. doro totiꝰ rei sumunt initia. Dm̃ ud opificẽ. siluã ut q̃ oꝑationi subiciat.

Expanded text:
uam sed carentiam; haec est enim informitas et nullus cultus et turpitudo siluae, proptereaque etiam uam sed carentiam; haec est enim informitas et nullus cultus et turpitudo siluae, proptereaque etiam maleficentia. Et ideo siluam definit seu potius appellat corpus incorporeum, ut possibilitate quidem sit corpus, effectu uero atque operatione nullum corpus. Haec Aristotelis de silua sententia, nisi quod addit Platonem tria illa nominibus tantum attigisse, effectu autem duo posuisse initia corporeae rei, speciem et minimum grande, quod sit silua. «Non ergo tria sed duo haec erunt initia, inquit, species et silua», quam ait ex natura nullam habere substantiam. «Aut si, inquit, grande hoc minimum carentiam fore» intellegendum est, rursum silua praeterita erit et duo uidebuntur initia rerum, «species» atque «carentia». Stoici quoque ortum siluae reiciunt, quin potius ipsam et deum duo totius rei sumunt initia, deum ut opificem, siluam ut quae operationi subiciatur;
Abbreviated transcription (Latin):
necin habitu ꝓprio ꝑseuerat. Suꝑ ẽ gͦ ut silua cultum ornatũq desid̾et. q̃ defor¬
mis ẽ nõex se s ob indigentiã. est enĩ turpitudosilue cultuformaq indige. Sic qͥppe
femineꝰ uirlẽ. q̃q sit inaliqͣ posita deformitate formã atq cultum simul cupiens
ꝑire atq ex solescẽ qd̾ ẽ insemet ex indigentie uicio. C ontraria si quid ħ duo sibi
⁊ repugnantia spẽs utemcarentia. Quoꝵ quod optinuerit: altum ꝑunit. Cupi¬
ditatẽ uͦ negat eẽ talẽ qͣł ẽ aĩaliũ. s ut cũ qͥdceptũ atq inchoatũ dr̃ ꝑfectionem
desid̾are. sic opinor ⁊̃ silua spẽm cupit. Lot̃ enĩ eus florere consortio. E rgo uix.¬
tia. ex accidenti uͦ silua. Patit̃ qͥppe id qd̾ uẽ atq exnatã nõ ẽ. ił carentiã. G sil¬
ua alio qͦdã gn̾e ẽ una itẽ alionõ ẽ. et pot aliquid᷑ ea fieri ut de renõ existente nõ

Expanded text:
nec in habitu proprio perseuerat. Superest ergo ut silua cultum ornatumque desideret, quae defornec in habitu proprio perseuerat. Superest ergo ut silua cultum ornatumque desideret, quae deformis est non ex se sed ob indigentiam. Est enim turpitudo siluam cultu formaque indigere; sic quippe femineus uirilem», quoque sit in aliqua posita deformitate, formam atque cultum, simul cupiens perire atque exolescere quod est in semet ex indigentiae uitio, contraria siquidem haec duo sibi et repugnantia, species et item carentia, quorum quod obtinuerit alterum perimit. Cupiditatem uero negat esse talem qualis est animalium, sed ut, cum quid coeptum atque inchoatum dicitur perfectionem desiderare, sic, opinor, etiam silua speciem cupit; potest enim eius florere consortio. Ergo iuxtia. Ex accidenti uero silua, patitur quippe id quod uere atque ex natura non est, id est carentiam. Ergo silua alio quodam genere est, item alio non est, et potest aliquid ex ea fieri ut de re non existente, non
Abbreviated transcription (Latin):
qd nercẽ erat his q̃ nascunt᷑ sabiacẽ aliqͥd antiqut̃. ex qͦ fierẽt atq ad gu̾ato¬
ne uenitẽt: ⁊̃ ala e porrohec natã. Necet̃ ẽ gͥ fuisse siluã ante qͣm fieret. Si¬
qui erea funit ceta. suie qd dissoliuit᷑ ⁊ ꝑit. ad hano eand naturam postre¬
mo redeat necẽẽ ẽ. G. ⁊̃ corrupta erit ante corruptelam dissolutionẽq. ħ̃ ans¬
totiles assistens sententie sue de mitiis rerum deq natã silue loquit᷑. s qr
obscurior sermo ẽ explanandꝰ uidet᷑ T̃res ab eo ponunt᷑ origines uniũse rei. spi¬
ties. silua. carentia. Sp̃em laudat. St sumii dĩ similẽ diuuinitatẽ pleno ꝑfec¬
toq nixam bono id̾o ꝙ appetibilẽ. Quid gͦ ẽ: qd appetit: neq ip̃a inquit. qr
nich̃ ei deẽ ad ꝑfectam exornationẽ.:⁊ ẽ ꝓpͥus indigentiũ appetitꝰ. Nec uͦ caren¬
tia cupit spẽm. Int̾itum enĩ cuꝑet. quippe accessu sp̃ei formeq tollit̃ indigentia.

Expanded text:
e aliquid antiquius, ex quo fierent atque ad generationem uenirent; talis est porro haec natura: necesse est igitur fuisse siluam ante quam fieret, siquidem ex ea fiunt cetera, siue quod dissoluitur et perit ad hanc eandem naturam postremo redeat necesse est; ergo etiam corrupta erit ante corruptelam dissolutionemque». Haec Aristoteles assistens sententiae suae de initiis rerum deque natura siluae loquitur; sed quia obscurior sermo est, explanandus uidetur. Tres ab eo ponuntur origines uniuersae rei, species, silua, carentia. Speciem laudat ut summi dei similem diuinitatem pleno perfectoque nixam bono ideoque appetibilem. Quid est ergo quod appetit? «Neque ipsa se, inquit, quia nihil ei deest ad perfectam exornationem et est proprius indigentium appetitus». Nec uero carentia cupit speciem; interitum enim suum cuperet, quippe accessu speciei formaeque tollitur indigentia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa siccitas. aeris humor Iͥgnito uͭ aere ⁊ aliq̃tenus conũso in nat̾amignis. humor qͥd̾ ad
sicaitatẽ facit tnsitum: calor aut̃ cõmunis qͣlitas neq inigne neq in aere residebit. nec
uͥ nisq̃ ertt. manebit gͥ insilua. Ex qͦ ꝑspicuũ ẽ qd̾ in illa corꝑoꝵ mutua ꝑmutatione in¬
uent᷑ silua antiquissima. ⁊ pͥncipalis subiectio. Perinde ut era mollis inqͣimpͥmuntur
signacula. aut ut eors q̃ gñant̃ cõmiine onnniũ receptaculũ. Eieys ita decursis se.¬
quit᷑ ut an corpꝰsilua sit cosideret᷑. Neq corpꝰ. neq incorporeũ qͥ ddã posse dici simplicit̃
puto. s tam corpus qͣm incorporeũ possibilitate. Quippe corpꝰ qd ꝓpͥe dr̃ ex silua constat

Expanded text:
propria siccitas, aeris humor; ignito ergo aere et aliquatenus conuerso in naturam ignis, humor quidem ad siccitatem facit transitum, calor autem, communis qualitas, neque in igni neque in aere residebit, nec uero nusquam erit: manebit igitur in silua. Ex quo perspicuum est quod, in illa corporum mutua permutatione, inuenitur silua antiquissima et principalis subiectio, perinde ut cera mollis in qua imprimuntur signacula, aut ut eorum quae generantur commune omnium receptaculum. Quibus ita decursis sequitur ut an corpus silua sit consideremus. Neque corpus neque incorporeum quiddam posse dici simpliciter puto sed tam corpus quam incorporeum possibilitate; quippe quod proprie dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
nusẽ. neq ulli subiacet gñi. sicẽe qd pͥmit᷑ pͥatit᷑ id̾ silua: ougo altã neq gñse neq ulli sibsa¬
cet gñi. Qua ppt̃ cumsit origo nich antiqͥ eam̃te ꝯpcipiend̾ ẽ. Que cumitasint corpꝰ sentit᷑ sil¬
ua sensibił nõ ẽ. Siluagͥ nõ erit corpꝰ. eod̾ꝙ mͦ silua simplex res ẽ: uincõposita. corpꝰ neq simplo
icompositũ. minimne gͥ silua corporea. Dico eand̾ hancne in corporeã qͥd qr quicqͥd incorpere sis
nullã conditionẽ corꝑis patit̃. neo corpꝰ uinqͣm fieri pot̃. Atũ silua formata qlitatib qͣntita.
Igͥ nec in corporea ẽ qͥd. Deuide si corpꝰ ẽ sensile ẽ: ateñ sensile nõ ẽ. ne comꝰ gͥ ertt. Silet¬

Expanded text:
enus est neque ulli subiacet generi, sic etiam quod primitus patitur, id est silua, origo altera, neque genus est neque ulli subiacet generi; quapropter, cum sit origo, nihil antiquius ea mente concipiendum est. Quae cum ita sint, corpus sentitur, silua sensibilis non est: silua igitur non erit corpus. Eodemque modo silua simplex res est et incomposita, corpus neque simplex et compositum: minime ergo silua corporea. Dico eandem hanc ne incorpoream quidem, quia quidquid incorporeum est nullam condicionem corporis patitur nec corpus umquam fieri potest; at uero silua formata qualitatibus, quantigitur ne incorporea quidem. Deinde, si corpus est, sensile est; at enim sensile non est: ne co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti rationẽ uitꝰ late sem̃q possibilitate aĩal eẽ. Altã qd̾ rationẽ qͥd̾ inse futẽ ge.¬
nerationis nõdum ħt.s qr tale ẽ natã ut extrinsecꝰ acciꝑe possit rationes formar i
qͣlitatũ. Possibilitate dm̃s fore qd̾ nõdũ ẽ. ut exis. cerȩue massa informis ẽ. anteq̃ ex
arte recipiat formas. Qr̃ sunt siluã ratioformar̃ ⁊i qͣlitatũ latet ut stoycis uidet᷑. ha-¬
bundat opificis di mod̾atio. s opinor silue opificẽ necessariũ sic̃ ip̃i ⁊̃ stoyci sanctũt
Opifex gͥ silue ut aeris informati cereq formas insigniet atq ita constabit obnefa¬
riã dogmatis rõnẽ. Nichilominꝰ de ec̃nitate ⁊̃ silue cõsentuint ꝑpetuã fore cẽsentes

Expanded text:
perfecti rationem intus latere semenque possibilitate animal esse, altera quod rationem quidem in se futurae geperfecti rationem intus latere semenque possibilitate animal esse, altera quod rationem quidem in se futurae generationis nondum habet, sed quia tale est natura ut extrinsecus accipere possit rationes formarum et qualitatum, possibilitate dicimus fore quod nondum est, ut aeris ceraeue massa informis, antequam ex arte recipiat formas. Quare si intra siluam ratio formarum et qualitatum latet, ut Stoicis uidetur, abundat opificis moderatio, sed opinor siluae opificem necessarium, sicut ipsi etiam Stoici sanciunt. Opifex igitur siluae ut aeris informitati ceraeue formas insigniet atque ita constabit ob necessariam dogmatis rationem. Nihilo minus de aeternitate etiam siluae consentiunt perpetuam fore censentes
Abbreviated transcription (Latin):
sas qͣlitates ⁊ ĩmutationes. Fit porro cõũsio uixta siluã nec ip̃a silua ꝑpetiente mutato.¬
nẽ s earũ q̃ sunt inead̾ ⁊ continent᷑ ab ea qlitatũ. Qiuippe sup̃a mutabit᷑ in aliud qͥddã
conũtat᷑ necẽe ẽ. ac desinat ẽẽ silua qd̾ ratione c̃te caret. Namq ut cera q̃ tͣnsfigata in
qd̃ cera ẽ. sic opinor siluã qͦ formis figurisq uariatã cum de sua conditione minime
recedat recte ꝑ atibilẽ dici. Etiam ħ cõmunit̃ ab hom̃ib ꝓnuntiat᷑. siluã sine qͣlitate
eẽ. ac sine figã ⁊ sine sp̃e. N õ qͦ sine his unqͣm eẽ possit. s qd̾ hec ex ꝓpͥa nat᷑a nõ ħat.
nec possideat potius ꝙ comitet᷑ sp̃es ⁊ qͣlitates. Deniq sim̃tis ꝯsid̾atione uolumꝰ ħ ei adbi¬
mere sine qͥb ñ ⁊ possumus ei ñ effectu s possibilitate hoꝵ om̃iũ possessionẽ dare . Po.¬
ssibilitas aut̃ gemina ratione intelligit᷑. Una ut cum dm̃s ĩ semine omnẽ totiꝰ corpis

Expanded text:
sas qualitates ex immutatione. Fit porro conuersio iuxta siluam non ipsa silua perpetiente mutationem sed earum quae sunt in eadem et continentur ab ea qualitatum. Quippe si ipsa mutabitur, in aliud quiddam conuertatur necesse est ac desinat esse silua, quod ratione certe caret. Namque ut cera, quae transfigurata in quod cera est, sic opinor siluam quoque formis figurisque uariatam, cum de sua condicione minime recedat, recte patibilem dici. Etiam hoc communiter ab omnibus pronuntiatur siluam sine qualitate esse ac sine figura et sine specie, non quo sine his umquam esse possit, sed quod haec ex propria natura non habeat nec possideat potius quam comitetur species et qualitates. Denique si mentis consideratione uolumus ei haec adimere sine quibus non est, possumus ei non effectu sed possibilitate horum omnium possessionem dare. Possibilitas autem gemina ratione intellegitur: una ut cum dicimus in semine omnem totius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
minatũ ẽ silua aut̃ infinita ⁊ minime t̾minata. ñgͦ corpꝰ. Itẽ om̃e gñs corꝑis sub cathe.¬
goriã redigt᷑ appellationẽ. Dm̃s enĩ corpꝰ ẽẽntiã ut pote qd lũsis tẽporib contrarias
suslmeat passiones. Et inqͥ alterum ex duob contrariis inueniat᷑. necẽẽ ẽ. Itẽ hoc dm̃s qͣnit¬
tẽ cum ẽ ꝑfectũ longitudinis. latiuidinis soliditatis. consortio nicholominꝰ corpꝰ qͣte: ⁊ quali¬
te p̃ditũ nuncupamꝰ. Id hoc ad aluid corpꝰ cõꝑantes maiꝰ ẽe dĩs autminꝰ ł eqͣle. qͣm cõꝑanont¬

Expanded text:
is sub categoricam redigitur appellationem. Dicimus enim corpus essentiam, utpote quod diuersis temporibus contrarias sustineat passiones et in quo alterum ex duobus contrariis inueniatur necesse est. Idem hoc dicimus quantitatem, cum est perfectum longitudinis, latitudinis soliditatisque consortio. Nihilo minus corpus quale et qualitate praeditum nuncupamus. Idem hoc ad aliud corpus compa
Abbreviated transcription (Latin):
sit ex ppͥanatã. s uͥtute opificis hec eicimcta conera sint. ut exhis umũsa corꝑi i sillgillatĩ
ꝑfectio: ⁊ cõminit᷑ uarietas ꝯꝑaret᷑. Q.d̾uͦ sit unũsi corꝑis fomes ⁊ pͥma subiectio facile ꝓbat᷑
exelem̃toꝵs inse contisiõe mutua ⁊ ex qͣlitatũ inconstanti mutatiõe. Et enĩ tra duas h̃t ꝓ-¬
puas qͥliates fugus siecitatẽ ł iñ enĩ tractemus ad p̃sens quasi tr̃a exaliqͣ parte maliud
aliqs conuertat᷑ olem̃tũ. similtt̃ aqua induab qͣlitatib inuentt̃. humoris uidł ifugoris. ⁊¬

Expanded text:
ori et singillatim perfectio et communiter uarietas comparetur. Quod uero sit uniuersi corporis fomes et prima subiectio, facile probatur ex elementorum in se conuersione mutua et ex qualitatum inconstanti mutatione. Etenim terra duas habet proprias qualitates, frigus et siccitatem perinde enim tractemus ad praesens quasi terra ex aliqua parte in aliud aliquod conuertatur elementum. Similiter aqua in duabus qualitatibus inuenitur, humoris uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
simplicia. s ex cliũsis matĩis natisꝙ cõcreta st̃ corꝑa. Initii porro simplicẽ eẽ natam in
ꝑpe nõsolus plato s antiquiores ꝙͦ om̃s cõsentiunt. Cum partĩ colorẽ ifrigꝰ iitia cõstituunt
parti humorẽ i siccitatẽ. alii qͥd̾ consensũ ⁊ dissensionẽ. ł unũ utẽ multa parq umpar. idẽ
singłantatis duunitatisꝙ natãm ut pythagore placebat. Quoꝵ om̃iũ sententie de contra.¬
netate intioꝵs conciunt. Si utr̃ꝙ: ea et̾na antemporaria ⁊ an incorꝑea ancorpee molis
dissentuint. Quoꝵ altã ut faciẽs altũ ut patiẽs. Oportr ꝑorro uitia nee oex aliis ullisreb

Expanded text:
simplicia sed ex diuersis materiis naturisque concreta sunt corpora; initii porro simplicem esse naturam in simplicia sed ex diuersis materiis naturisque concreta sunt corpora; initii porro simplicem esse naturam in icem. Sic quippe non solus Plato sed antiquiores quoque omnes consentiunt, cum partim calorem et frigus initia constituunt, partim humorem et siccitatem, alii quidem consensum et dissensionem uel unum et item multa, parque et impar, id est singularitatis duitatisque naturam, ut Pythagorae placebat. Quorum omnium sententiae de contrarietate initiorum concinunt, sed utrum ea aeterna an temporaria et an incorporea an corporeae molis dissentiunt. Quorum alterum ut faciens, alterum ut patiens. Oportet porro initia nec ex aliis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ eiꝰ necẽe ẽ. Ita erit itio aliqͥd antiqutꝰ. S h absurdũ ẽ initiũ initiisuspicari. de t̃na
ẽgͥ orgo rerum. ead̾ꝙ ĩmortalis. Nã sioccidua: nõ deerit ei cõditio intitꝰ. neq enĩ insim¬
plex aliqͥd neq incõpositũ dissoluet᷑. In simplex id̾o qr sola initia simplicia. Gͦ inse dis¬
soluet᷑: ⁊ recreabit᷑ pottꝰ qͣm intibit. ne incompositũ qͥd̃. Continebit᷑ enĩ ex cõpositis. Gͦ nec
disoluet᷑. Qiippe om̃e compositam ex simpliciũ nat᷑ar conerione subsistit. nec uͦ in-
nicbilũ dissolui pot̃. Nec enĩ qͥcꝙͣ pot̃ ẽẽ qd nich̃ ẽ. Certe ut ait plato initio ꝑdito: nec ip¬
sum exalio qͦꝙͣ nec eod̾ aliud qͥcꝙͣ recreabit᷑. Quo pacto imnmortale rer̃ initiũ reꝑit᷑. Qͥ a
gͥ quid: ⁊ cuius mͦi sit initiũ demonstrauimꝰ. cõseq̃ns erit iã nũc cõsid̾are utr̃ ħ ignis sit

Expanded text:
ortum eius necesse est: ita erit initio aliquid antiquius. Sed hoc absurdum est initium initii suspicari: aeterna est igitur origo rerum eademque immortalis. Nam si occidua, deerit ei condicio interitus, neque enim in simplex aliquid neque in compositum dissoluetur: in simplex, ideo quod sola initia simplicia; ergo in se dissoluetur et recreabitur potius quam interibit. Neque in compositum quidem, continebitur enim ex compositis; ergo nec dissoluetur, quippe omne compositum ex simplicium naturarum conexione subsistit. Nec uero in nihilum dissolui potest; nec enim quicquam potest esse quod nihil est. Certe, ut ait Plato, «initio perdito nec ipsum ex alio quoquam nec ex eodem aliud quicquam recreabitur»; quo pacto immortale rerum initium reperitur. Quia igitur quid et cuius modi sit initium demonstrauimus, consequens erit iam nunc considerare utrum hoc ignis sit
Abbreviated transcription (Latin):
luam suie eẽntiã. Que ũtat᷑ qͥd nec int̾eat tñ neq tota nec partiuĩ excidio. Id̃o qͥa
philosophoꝵ om̃iũ cõmune dogna ẽ. neq qͥd fieri ex nichilo nec innichilũ intĩre. lice
unexistens desiñe qd̃ finiat᷑. Immortalib ꝑseuerantib aqͦ fit utẽ exqͥ fio qd̃ gignit᷑.
Rephendunt ⁊̃ qd̾ cum suit in eminenti p̃stantissimaq ⁊ uecẽ existente alia sub̃a
terum omniũ exempla: mundum sensilẽ iuxta immortale exemplum ad̾o factũ
ẽẽ dicat plato. Non enĩ ullo exemplo fuisse qͣndo seminum ratio incurrens aliꝙ. cõ-¬
cipientẽ conp̃hendentẽq nat̾am totum mundum q̃q ineo sunt enixasit. ħ stoya
desilua deq initiis rer̃ partĩ aplatone usurpantes partim eom̃tis sic ut facile sit
intelligere. Hullam eos nec suspicari quid̾ potuisse diumã uirtutẽ sub̃ amq carẽ¬
tem corꝑe cunccis corꝑib ł ⁊̃ seminib efficatiorẽ ꝓptẽaq facẽ ut opinmmes incurrerẽt

Expanded text:
ec intereat tamen neque tota neque partium excidio, ideo quia philosophorum omnium commune dogma est neque quid fieri ex nihilo nec in nihilum interire — licet et in existens desinere quod finiatur, immortalibus perseuerantibus, a quo fit et item ex quo fit quod gignitur. Reprehendunt etiam quod, cum sint in eminenti praestantissimaque et uetere existente alia substantia rerum omnium exempla, mundum sensilem iuxta immortale exemplum a deo factum esse dicat Plato; non enim opus ullo exemplo fuisse, quando seminum ratio incurrens aliquam concipientem comprehendentemque naturam totum mundum quaeque in eo sunt enixa sit. Haec Stoici de silua deque initiis rerum partim a Platone usurpantes partim commenti, sic ut facile sit intellegere nullam eos ne suspicari quidem potuisse diuinam uirtutem substantiamque carentem corpore cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
formationẽ. s potiꝰ impediat acrenitat᷑. Quatenꝰ qi cum spẽs diuinares sit ⁊
appetibilis contraria ẽ ei carentia. Silua uͦ appetit formã ullustrationẽ cupi¬
daq euis ẽ. uixta natam ꝓpriã. Porro carentia si appetat forniã: necc̃e ẽ eam
tum suũ carenna desid̾abit. Necuͭ spẽs se ip̃am pot̃ cupere. Est enĩ ꝑfectũ iple¬
num bonũ. ⁊ om̃e ꝗd desid̾at ĩ indigentia positũ ẽ. Sola gͥ silua ẽ q̃ eupit ilt¬
listrationẽ. ꝑm̃ ut femineꝰ sexꝰ umnlẽ ⁊ deformitas pulcrtudinẽ. Ita tñut de¬
formtas siue nõ ex natã s accidenti fit. Que silua fit ⁊ corrumpit᷑ certe. cũꝙ

Expanded text:
formationem sed potius impedit ac renititur, quatenus quia, cum species diuina res sit et formationem sed potius impedit ac renititur, quatenus quia, cum species diuina res sit et appetibilis, contraria est ei carentia, silua uero appetit formam et illustrationem cupidaque eius est iuxta naturam propriam; porro carentia si appetat formam, appetere eam netum suum carentia desiderabit. Nec uero species se ipsam potest cupere, est enim plenum et perfectum bonum; et omne quod desiderat in indigentia positum est: sola ergo silua est quae cupit illustrationem, perinde ut femineus sexus uirilem et deformitas pulchritudinem, ita tamen ut deformitas siluae non ex natura sed ex accidenti sit. Quae silua fit et corrumpitur certe
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ effectus accessit. Eod̾ꝙ mͦ ex eo qd̾ aliqͣtenus ẽ. ⁊ ereo qd aliquatenus nõ est.¬
pot᷑ aliquid effic̾e. nichiloꝙ minius ⁊̃ in id ꝗd̾ aliq̃tenꝰ nõ ẽ pot̾ aliquid dissolui atq
infire. E st gͥ genitura: iurt̃tus. hec ad p̃sens iusa nob̃ necessaria fore ad expla¬
muis. sielt eiuss̃ aristotilis ũba declarant. Ait enĩ sic. Nob̃ qͦ uidebit᷑ induuduaẽe
silua carentie. ⁊ taut silia nõsit existens quid: s ex accideni. Carentia uͦ pͥncipa¬
ue ⁊ grande cognominẽt. duasq res seꝑ atim spectandas iunã eand̾q rem
redigant. ⁊ unum aliqͥd subiacẽ corꝑib putent. Qui ĩ si diuidant mains illd̾
immus. ut sint duo eque. exhac dutate unares sig̾cat᷑: alia int̾imitit᷑ Siq̃
silua tamqͣm mat̃ corꝑum: formationi aduim̃to sit. Carentia uͭ nõ adiuuet

Expanded text:
nondum effectus accessit. Eodemque modo aliquatenus est, aliquatenus non estnondum effectus accessit. Eodemque modo aliquatenus est, aliquatenus non estpotest aliquid effici nihiloque minus etiam in id quod aliquatenus non est potest aliquid dissolui atque interire. Est ergo genitura et interitus. Haec ad praesens uisa nobis necessaria fore ad explamus, sicut eiusdem Aristotelis uerba declarant. Ait enim sic: «Nobis ergo uidebitur diuidua esse silua carentiae, ita ut silua non sit existens quid sed ex accidenti, carentia uero principaue et grande cognominent duasque res separatim spectandas in unam eandemque rem redigant et unum aliquid subiacere corporibus putent. Qui etiamsi diuidant maius illud et minus ut sint duo, aeque ex hac duitate una res significatur, alia intermittitur, siquidem silua tamquam mater corporum formationi adiumento est, carentia uero non adiuuat