comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessione purgitio. & dep̃catio Copiecturalis status est. cũ factũ quod abalio obicatur abialioꝑpẽgatur:
Definitiuus status est cum id quod obicitur non hoc esse c̃tndiur seedquid illad sit alhibitis lefint¬
nbus ad probutur  Qualitas est dum qualis ressit quȩritar. Q quia deui elg: uri negotil con¬
Quersia agitur conlitutio generalis ippellatur Vrans latio est cum eiusa  ceopendet quo dnon autas
gere uidetur quẽ oportet. Aut non apud quos quo tempore qualege quocrio ine quaꝑgena
oporeit Trans latiua constitictio quod actio translationis e lcõmictatiomis Indigere iudeiur Pulica¬
lis est inqua aequi & recti natur & premii. aut poenaeratio quaeritu Nege. alis est inqua quiad
iuris exciulimore & aequitite sit consileratur Asũptiua st quae psi e asc pubilila firmi adrecus uone

Expanded text:
concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id, quod obicitur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit adhibitis definitionibus adprobatur. Qualitas est, dum qualis res sit quaeritur: et quia de vi et genere negotii controversia agitur, constitutio generalis appellatur. Translatio est cum causa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere videtur. Iudicialis est, in qua aequi et recti natura et praemia aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est, in qua quid juris ex civili more et aequitate sit consideratur. Assumptiva est, quae ipsa ex se nihil dat firmi ad recusation
Abbreviated transcription (Latin):
genus est oppositorum habitus uel orbatio. quod genus cicero priua¬
onem uocat. qua ostendit aliquid quempiam habuisse undecca
priuatus est ¶Cuius species sunt tres. squarũ prima est inrel Secux d
& usionis in oculis locus est In tempore congruo ut infantem non dicere sine den¬
tibus eum cuidentes ad huc aetas parua fegat Non enim: priuatus dentibs
quos Nondum habuit ¶Quartum uero genus ex confirmatio
ne et negatione opporũtur ut socrates disputat socrates non
disputat : h aec a superioribus ideo differt. quod illa singillatim dici
possuNt haec nsi conexe dici non possunt : Quod geNius quar¬
um apud di alecticos multum habet cor flictum. el ap¬
pellatur ab eis ualde oppositum siquidem. & tertium non
recipit Nam ex illis quidem habere tertium possuN
ut in conitrariis carididum. & Ni grum: Tertium eius
Nec scan didum pecnigrum seo fuscum & pallidum
nrelatiuis quo que multa e pancaTertium eius

Expanded text:
genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privagenus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aprivatus est; cuius species sunt tres. Quarum prima est in re, secunda in oco, ut cecitatis et visionis in oculis locus est: in tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus cum, cui dentes adhuc etas parva negavit: non est enim privatus dentibus, qne et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum et nigrum; tertium ejus nec candidum nec nigrum, sed fuscum, vel pallidum. In relativis quoque, ut multa, et pauca, tertium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aequales. Palii inae quales istediuiditur sic .s. Mii sunt maiores saliimiinores
muores diuiduntur sie .÷ multiplices .i. superparticula res .ur super partientes .iii

Expanded text:
sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt minores. sunt aequales, alii inaequales. Iste dividitur sic: alii sunt majores, alii sunt minores. Majores dividuntur sic: in multiplices, superpartic
Abbreviated transcription (Latin):
Alu suNt superfiui. AAlii diminutiuis alii perfecti ¶Super flui sunt quorum partes simul
ductȩ pleni tudinem suam excedunt ut puta duo denarius : Habet enim partes quinque
duo decimam quod estunum ¶Sextam quod duos Quartam quodtria¶ Tertiam quo
& longe aduo denario excedunt. sic &alu similes plurimi. Vtxii. uigesimus &mu
tales. DDiminuti numeri sunt quipar tibus suis computati minorem sũ mam efficiunł dnuuo
ut puta denarius. cuius partes sunt .iii. . Decima quod est urum. quinta quodduo di
noram. ¶ Similis est huic octonarius uel alii plurimi quiimpartes redacti infra consistut.
¶Perfectus pumerus est quisuis partibus adimpletur ¶ ut senarius habet enim trespar esito¬
tes sextam tertiam & dimidiam. ¶S exta eius unum est. Tertia duo dunidia .iii. haepar¬
lemarium qua dringenti. non aginta & sex
ns piumerus ÷ Aut ꝑseconsiderat᷑ .ii sAut aliquid iste diuiditur sic: Aluienim

Expanded text:
 numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul  numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Hduodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quartam quod tria; tertiam, quo longe a duodenario excedunt; sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, etmulti tales. 10. Diminuti numeri sutpote denarius, cuius partes sunt tres; decima quod est unum, quinta, quod duo, norem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi, qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est qui suis partibus adimpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. He parinfra millenarium, quadringinta nonaginta et sexsecundum se consideratur, aut ad aliquid. Iste dividitur sic: alii enim
Abbreviated transcription (Latin):
tradi uisionem non recipit sectio illa .I sed ante unitatem inuenitur terminus quem secar
non possis Vmpariter impar est qui abin pari numero impariter mensuratur ut xxv.
xluiiii.sq̃ui dum sint impares numeri abimparibus etiam partibus diuiduntur ut septi
plice sunt alii compositi Alii mediocres CSimplices sunt quinullam aliam partem hab
nisi solã unitatem utternarius solam tertiam & quinarius solam quintam & septenari¬
us solam septimam. his eniꝰ una parssola est CCompositi sunt qui non sola unitatem etiun¬
tur sedetiam alieno nunero pro creantur . ut xiiii.xx. & xxi xXU. dicimus enĩ¬
ter terni & septies terni terquini & quin qui es quini T nediocros numeri sunt qui quo¬
dinmodo simplices &in compositi esse uidentur ¶ Alio uero modo & compositi ut uer
gratia .uiiii ad xxu. lum comparatus fuerit primus est & in compositus quia non habet

Expanded text:
tra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare tra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem invenitur terminus, quem secare non possis. Inpariter inpar est, qui ab inpari numero inpariter mensuratur, ut XXV, XLIX; qui dum sint inpares numeri, ab inparibus etiam partibus dividuntur, ut septies plices sunt, alii conpositi, alii mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent nisi solam unitatem, ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam. His enim una pars sola est. Conpositi sunt, qui non solum unitate metiuntur, sed etiam alieno numero procreantur, ut novem, XXI,o XV et XXV. Dicimus enter terni, et septies terni, ter quini, et quinquies quini. Mediocres numeri sunt, qui quodammodo simplices et inconpositi esse videntur, alio vero modo et conpositi; ut verbi gratia, novem ad XXV dum conparatus fuerit, primus est et inconpositus, quia non habet
Abbreviated transcription (Latin):
do secundus & compositus est ¶Par numerus est qui haduabus aequis partibus hiuidipotest. ut
uo quartuor & octo  np̃aruero pumerus est quidiuidi acquis partibus nequit uno mec
uel deficiente uel dest rante .utiii.u.uii.uiiii. & reliquis ãriter par nuonerus est qui scranpn¬
dum parrm fumerum pariter diuiditur quo usq ad inuisibilem perueniat unitatem q LT¬
rius .iu quater narius duos binarius unum quui singularis ix diui sibilis est ¶Pariter ino¬
parest qui ho partes aequas recipit sectionem sed partes eius mox inde secabi les perma
nent ut ui .x. & xiii. & xuiii. XXii . XXX. l. mox enim udiuno rumerum diui¬
seris ipcurres ipnumerũ quem secare non possis U ipariter par piumerus est cuus ue
partes etiam diuidi p̃bssunt sed usque adinetatem nom per ueniunt. Vt xxiui. hierim in me¬
detatem diuisi Xii. faciunt rursumq inialiam medietatem sex deinde inaliam tres &ul¬

Expanded text:
do secundus et conpositus est. Par numerus est, qui in duabus aequis partibus dividi potest, ut do secundus et conpositus est. Par numerus est, qui in duabus aequis partibus dividi potest, ut II, IV et VIII. Inpar vero numerus est, qui dividi aequis partibus nequit, uno medio vel deficiente vel superante, ut III, V, VII, IX et reliqui. Pariter par numerus est, qui secundum parem numerum pariter dividitur, quousque ad indivisibilem perveniat unitatem; cto et octonarius quatuor, quaternarius duos, binarius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles perma L. Mox enim hunc numerum divideris, incurris in numerum quem secare non possis. Inpariter par numerus est, cuius partes etiam dividi possunt, sed usque ad unitatem non perveniunt, ut XXIV. Hi enim in medietatem divisi XII faciunt rursumque in aliam medietatem VI, deinde in aliam tres; et ul
Abbreviated transcription (Latin):
tione non intelliguntur .¶ Sic & alii ipscripturis sacris pumeri existunt quorum figuras no¬
minis inotiͦhuius artis scientia soluere possunt . ¶Datim est &iam nobis exali qua parte
iumerorum consistere disciplina quando horas per eam dicimus quando demensium
curriculo disputamus quando spatium anniredeuntis agnoscimus . Per pumerum siquidem¬
iecon fundamur instraumur Nolle numerũ inrebus omnibus &omnia pereunt Adim
seculo compotum & cuncta ignorantia caeca complectitur nec differripossunt aceteris
ammalibus qui calculi pesciunt rationemlt aloa¬
Vi mierus diuidiuur in paribus &imparibus parnumerus diuidit᷑ in his pariter parimpari t¬
ter impar& ina pariter Par impar numerus diuiditur & in his primũ & simplum secđin
& compositum tercium inedio erem qui quo dammodo primus & in compositus. Alio uero mo¬

Expanded text:
tione non intelleguntur. Sic et alii in scripturis sacris numeri existunt, quorum figuras notione non intelleguntur. Sic et alii in scripturis sacris numeri existunt, quorum figuras nonnisi noti huius artis scientiae solvere possunt. Datum est etiam nobis ex aliqua parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam dicimus, quando de mensuum curriculo disputamus, quando spatium anni redeuntis agnoscimus. Per ne confundamur, instruimur. Tolle numerum a rebus omnibus, et omnia pereunt. Adime saeculo computum, et omnia caeca ignorantia complectitur. Nec differri possunt a caeteris animalibus, qui calculi nesciunt rationem. DISNumerus dividitur in his paribus et inparibus. Par numerus dividitur in his: pariter par, pariter inpar, et inpariter par. Inpar numerus dividitur in his: primum et simplum, secundum et conpositum, tertium mediocrem; qui quodammodo primus et incompositus est, alio vero mo
Abbreviated transcription (Latin):
quae ingreco ad spirationem habentnos pro adspiratione .s. pomimus siñdeest prohexa sex
& prohepta septem ¶Sicut proher pyllo herba serpillum ¶De to uero per trans lationem
sicut illi erios. Itaillinenos nouem silli decanos decim. Dicti autem decinagreca & hu¬
lagia et quođ ligent & coniungant infraiacentes numeros ¶Nam demes coniungere ued
ligare apud eos dcitur : Porro uigiitidieti quod sint decombis geniti. u. pro .b. liter
posita. TT riginta quodam ternario denario gignantur sic usque adnon agita TCentun
uero uocati a cantu quod est circulum. ducenti aduocentum. sic & reliqua usque ad mille
¶Mille autem amultitudire. unde & militia quasi multitia. Inde &inila quasimilatia quȩ
greci mutata litera miria desuocant.
quantum mysterium habet clucet  Non enim frustra in laudibus didictum est
liter & xl. dies quibus moyses & helias &ipsedns iei un auerunt sine piumerorum cogni¬

Expanded text:
quae in Graeco aspirationem habent, nos pro aspiratione S ponimus. Inde est pro ἑξ sex, et pro ἑπτά septem, sicut pro herpillo herba serpillum. Octo vero per translationem, sicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem: illi δέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniti, U pro B littera posita. Triginta, quod a ternario denario gignantur: sic usque ad nonaginta. Centum vero vocati a cantho, quod est circulum; ducenti a duo centum. Sic et reliqui usque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et militia, quasi multitia: inde et milia, quae Graeci mutata littera myriada vocant. quantum mysterium habent elucet. Non enim frustra in laudibus Dei dictum esimiliter et quadraginta dies, quibus Moyses et Helias et ipse Dominus ieiunaverunt, sine numerorum cogni
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur dies atq nox quo circulo dimidia sperae pars constituta praespicitur ¶ Quart᷑
arculus antarticos uocatur eoquod contrarius sit circulo quem arcticon nominamus
uintus circuluscimerinos tropicus qui a latinis hie malis siue brumalis appella tus
ideo qui qͥcum ad eum circulum per uenerit biemem his qui ad aquilonem sunt facit ȩsta¬

Expanded text:
dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus rculus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatur, ideo scilicet quia sol cum ad eum circulum pervenerit, hiemem his qui ad aquilonem sunt, facit, aesta
Abbreviated transcription (Latin):
tum septimum brustenus XXII ¶DT HẼ MIS PERIIS
Nimis peria dimidia pars sperae esthẽmisperion superterras est ea pars caeliquȩ
polis totauidetur: henisperion subterra est quae uiderinon potest quam diu subter¬
rifuerit XXIII ¶DE QUIN QUE CIRCULIS CAELI
Ponȩ caeli .v. sunt quarum distinctionibus quaedam partes temperie sua in coluntursquȩ¬
am inmanitate frigoris aut caloris in habitales existunt s quae ideo tonȩ uel circuli
appellantur eo quod incircum ductione sperae existunt ¶ Quorum primus circulus
arcucos appellatur s eõ quod intraeum arctorũ signa inclusa prospiciuntur ¶ Se
bus aestatem facit : & ultra eum circulum non transit sed statim reuertitur s&inde tropi¬
cos appellatur ¶Tertius circulus emerinos qui a latinis ideo aequi noctialis ꝓppellat᷑¬
eo quod sol cum ad eum orbem peruenerit aequi noctium facit. TE merinos enĩ latine

Expanded text:
tum, septimum Borusthenes. § 43 De hemisphaeriis. tum, septimum Borusthenes. § 43 De hemisphaeriis. Haemisphaeria dimidia pars sphaerae est. Hemisphaerion supra terra est ea pars caeli quae a nobis tota videtur; Hemisphaerion sub terra est quae videri non potest, quam diu sub terra fuerit. § 44 De quinque circulis caeli. Zonae caeli quinque sunt, quarum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur,am inmanitate frigoris aappellantur, eo quod arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntur, quaebus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellateo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine
Abbreviated transcription (Latin):
acies caeli uel caput orientalis regio sultima septen. MINA FACIECAELI.¬
⁊trionalis .¶ Dequalucanus sic mundipars imaiacet quam tonaniualis perpetueq p̃. ficus al¬
munt hiemesis XX. CEQUAT TUORPARTIBUS CALLI
liquȩ stellae oriuntur Secunda occidenta lissubi nobis aliquȩ stellae occidunt
Vertia septentriona lissubi solperuenit indiebus maioribus ¶Quarta australis subiper¬
nt in noctibus maioribus ¶Oriens autem abexor tu solis est non cupatus. Occidens¬
quod diem faciat occidere atque inter ire ¶ Abscondit enim lumen mnundo & tenebras
ur iaducit ¶Septentrio autem a septem stellis axis uocatus quȩ inipso reuolutȩ ro¬
tantur Hinc proprie & uertex dicitur eo quod uertitur ¶Meri dies autẽ uocatus¬
ul qura iln sol facit medium diem qua su ne didies uel quia tunc purius micat aecher
riento inoc cidente sub quibus & inores hominum dispares atq animalia specialiter
huersa nascunturs quae uocata sunt alocis quibus dam famosis quorum primum es

Expanded text:
acies caeli vel caput orientalis regio, ultima septentrionalis. De qua Lucanus4, 106: Sic mundi pars ima iacet, quam Zona nivalis perpetuaeque premunt hiemes. § 42 De quattuor partibus caeli. aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab exortu solis est nquod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertex dicitur eo quod vel quia ibi sol facit mriente in occidentem, sub quibus et mores hominum dispares atque animalia specialiter diversa nascuntur, quae vocata sunt a locis quibusdam famosis; quorum primum es
Abbreviated transcription (Latin):
lum quid sperȩsitus &cursus quid axescȩli & poliquȩ sint climata caeli quĩ
Formatio mundi ita demonstratur Nam que ad modũ erigitur mundus itisep¬
tentrionalem plagam ita declinatur in aust ralem caput autem eius & quasi
facies ori entales regio est ultim apars septentrionalis est ¶DECELOLIQ NÕE
aclum philo sophi rotundum uolubile atq ardens esse dicerunt uocatũ autẽ
hoc pomine eo quod tam quauas catlatũ iripres sa signa habeat st ellarum:
Sexons mibus partibus aequaliter conclusas h ane speram nec prinei dum
habere dicunt onec tebin inum ideo quod in rotundum quasicir eulas tige li
idi lo sion u autem mundi Sii caelos idest planetas doborũ qoo soo mior

Expanded text:
lum, quid sphaerae situs et cursus, quid axis caeli et poli, quae sint climata caeli, qui forma mundi. 1. Formatio mundi ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in Australem. Caput autem ejus, et quasi facies, orientalis regio est, ultima pars septentt eius nomine. Caelum philosophi rotundum, volubile atque ardens esse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat stellarum. ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt nec terminum, ideo quod in rotundum, quasi circulus, unde iutem mundi septem caelos, id est planetas, globorum consono motu
Abbreviated transcription (Latin):
stellarum caecatis mentibus corruerunT lta ut per supputationes noxias quae mathesis dci¬
tur euentus rerum praȩscire posse conentur quos non solum xp̃i anȩ relegionis doctores :
sedetiam gentilium plato aristote laes atque alii rerũ ueritate cominotĩ concordisentema
damn a uerunt dicentes confusiones rerũ potius detali per suasione generari ¶ Nam sigenꝰ
humanum aduarios actus nascendĩ necessitate premeretur cur aut laudem mere antur bo
mutinali percipiant ultionem & quam uis ipsi nonfucrint caelestis apientiae dedicĩ
tatis tamientestimonio errores eoꝵ merito pertulerunt ¶Ordo autem iste septem seculariu
disci pdinemtuen idco aphnlosophis usq ad astra perductus est̃ scilicet ut animos secularis¬
pientia Implicatos a terrenis rebus abduceret &in superna contẽplatione collocaret¬
I Demedicina

Expanded text:
stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicistellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut genus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocarent: DE MEDICINA
Abbreviated transcription (Latin):
enim eius ingeniuni ad imitationem solis accessisse & pp̃t hoc nomen eius postmar¬
temipater sidera poderut. Siccalisto licaonis regis filia dumabioue compres sa
& fabulose aiunone ipurs fuissit speciem uersã quȩ grecȩ arctos appellatur post interfexa¬
onem ipsius nomeneius iouis cumfilio ini stellis septen trionabus transtulit eamq arctum̃ filũ
enis are to filax appellauit ¶ Sĩc lira pomercurio in locum locata sSiccentaurus ciron prapꝰ
quod uutrierit scola pium & achillem̃ inter astradinu meratus est Sed quolibet modo suꝑ¬
stitionis haec ab homiplbus noncupanturs. Sunt tamensidera quȩ ds inmundi principioe
didit accerto motũ distinguere tempora ordinauit ¶Horumigitur signorũ obseruationmo ĩ
uel geneses uel cetera superstitiosa quaese ad cognitionem siderum coniungunt idest aho¬
iam fatorũ & fidei nrae sine dubitatione contraria sunt  Sĩc ignorari debent axp̃iani

Expanded text:
nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilax appellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitionis haec ab hominibus nuncupentur, sunt tamen sidera quae Deus in mundi principio condidit, ac certo motu distinguere tempora ordinavit. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel cetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum coniungunt, id est ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt, sic ignorari debent a Christi
Abbreviated transcription (Latin):
perp secundum uituram. publius p̃er A uer socapite pupilla per unũba aput perduo Rłl conunca
calum nue causa peri &e iudex esto sperd &m. dolum malũ Cuius generis plurimas e corsimiles
uotis in libris antiquis inuenies Hasiuris potas pouicii imperatores a codicibus legũ abolendassanxmp̃

Expanded text:
per P secundum naturam 'pupillus', per verso capite 'pupilla', per unum K 'caput', per duo KK iuncta per P secundum naturam 'pupillus', per verso capite 'pupilla', per unum K 'caput', per duo KK iuncta 'calumniae causa', per I et E 'iudex esto', per D et M 'dolum malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis in
Abbreviated transcription (Latin):
usus erat ut quic quid pro contentione. Aut in iudiciis diceretur librarii scriberent complures
simul as stantes diuisis interse partibus quot quisq uerba & quo ordine exciperet Romae tullus
ꝓrimustiro cicerons libertus cõmentatus est notas Sed tantum praepositionum Post eũ dipsamnius
filargius &aquilã libertus mecenatis. inecenatis alius. alias ad diderunti Deniq serueca conitractii¬
um digestoq & aucto numero opus effecit inquinq milia INotae autem dietae eoquoduerb
uel sullaluis praefixis caracteribus notent ut ad notitiã legentium reuocent quas quididi cerint pro
uaedam autem lit terae in libris iuris uerborũ suorũ notae sunt quo scriptio celerius breuorq
Scribibatur autem uerbi gratia perb obopium factũ pers &e senatus consultũ per .r
&p respublica Iper p. &r populus romanusꝰ perd et t tdumtixit : ꝑ supinã ui itterã mulier

Expanded text:
usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentus est notas, sed tantum praepositionum. Post eum Vipsanius, Philargius, et Aquila libertus Maecenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent et ad notitiam legentium revocent; quas qui didicerunt propQuaedam autem litterae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi gratia per B et F 'bonum factum', per S et C 'senatus consultum', per R et P 'respublica', per P et R 'populus Romanus', per D et T 'dumtaxat', per supinam W litteram 'mulier',
Abbreviated transcription (Latin):
quoq essel A Ceraunium poutur quotiens multi uersus improbant nec ꝑsingulos obolantur cerau¬
nium enim ful mendicitur ꝑCrifimon haec sola ex uoluntate uniuscuiusq ad aliquid notandum
popitur ProBiatro id est fỹontis haec ubi aliquid obscuritatis est obsollicitudinem porutur CAn
chora superior ponitur ubi aliquares magnã est ¶ V Anchora inferior est ubi aliquid uilissime uel
coquenientius depuntiatum est: P Coronis nota tantum infine libri apponiturs AAl.
nota ademendos adhibetur  Eiunt & aliae notulae librorũ pro agnoscendis his quae per exre¬
spagiparũ exponuntur ut ubi lector in liminare huius modi signũ inuenerit ad textũ rtt¬
rens eiusdem sermonis uel uersiculi sciat esse expositionem : cuius similem superiacentẽ uotã hiueperit
ulgares notas ennius. primus mille & centũ inuenit Notarum DENOTIS UULCARIBOS¬

Expanded text:
quoque esse. Ceraunium ponitur quotiens multi versus inprobantur, nec per singulos obolatur; κεραύquoque esse. Ceraunium ponitur quotiens multi versus inprobantur, nec per singulos obolatur; κεραύνιον enim fulmen dicitur. Chrisimon. Haec sola ex voluntate uniuscuiusque ad aliquid notandum ponitur. Phi et Ro, id est φροντίς. Haec, ubi aliquid obscurichora   superior ponitur, ubi aliqua res magna omnino est. 25. Anchora inferior ubi aliquid vilissime, vel inconvenientius denuntiatum est. 26. Coronis   nota tantum in fine libri apponitur. 27. ad mendas adhibetur. Fiunt et aliae notulae librorum pro agnoscendis his quae per extremitates paginarum exponuntur, ut, ubi lector in liminare huiusmodi signum invenerit, ad textum recurrens eiusdem sermonis vel versiculi sciat esse expositionem, cuius similem superiacentem notam invenerit. § 22 De notis vulgaribus. Vulgares notas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum
Abbreviated transcription (Latin):
sui dupliceos uersus sunt e dubitatur quis potius eligenadus sit T I Diple hanc scriptores nr apporiunt
in libris ec cles asticorũ uirorum ad separandit uel demonstranda testimonia scãrũ scripturarũ
loᷤ ÷ Dipleperdistigmene id est cum geminis punctis̃ hanc antiqui in his apponelant que
⁊ enodotus efesius non recte adiecerat. aut detraxerat. aut permuta uerat in his & nostri ea usi sunt
ole obdismene interponitur adseparandos in commoediis uel trago ediis perhiodos Y A uersa
obolismene quotiens trofa ex antistrofiis infertur IPAuersa cumobelo ad eaponitur quae ad ali
subicit I Diple superne obelata ponitur ad conditiones locorũ ac tem porũ ꝑsonarũq mutatas
R ecta el auersa superne obolita poruitur finita lo cosuo monadẽ significamtes simile sequentem

Expanded text:
su duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. 13. Diple  : hanc scriptores nostri apponunt su duplices versus sunt, et dubitatur qui potius eligendus sit. 13. Diple  : hanc scriptores nostri apponunt in libris ecclesiasticorum virorum ad separanda, vel demonstranda testimonia sanctarum scripturarua caelo. Diple περιεστιγμένη, id est cum geminis punctis. Hanc antiqui in his opponebant quae Zenodotus Ephesius non recte adiecerat, aut detraxerat, aut permutaverat. In his et nostri ea usi sunt. Diple ὀβολισμένη interponitur ad separandos in comoediis vel tragoediis periodos. Aversa ὀβολισμένη, quotiens strophe et antistrophus infertur. Adversa cum obolo ad ea ponitur quae ad aliqobiecit? Diple superne obolata ponitur ad conditiones locorum ac temporum personarumque mutatas. Diple recta et adversa superne obolata ponitur finita loco suo monade, significatque similem sequentem
Abbreviated transcription (Latin):
uotat aest ant quas segirta uigulet super uacua at q falla corefodite saigttaenim geres sobelos ed
oppouitur inhuslocis quae sacrie scripturie interp̃tes eodem sepsu sed diuersis sermonibus trapstulerunt¬
obelo hac proprut aristarchius utebaur in his uersibus qui ponsuo loco positierant .I. Naragra phuspos et¬
qitus ad sepurandis res arebus quaeq in conexu concurrunt quem ad modũ. in catalogo. loci alocis
Regiones
Nonesonibus in agone praemia apremus certamina ad iuersiscertam inibus sepuatantur Iositura est
guta paragrapho contraria. & ideo sic formã quia sicat illa principia notat᷑ Ita ista fines apriptip̃
VCrifia circuli pars insenor cum puneto popitur in his locis ubi questio dura & obscura aperisepurate
tiquis auctoribus positum inueniturs DAnti simma cum pupeto ponitur in hislocis ubi in eodem sepa¬

Expanded text:
notata est, ut quasi sagitta quedam iugulet supervacua, atque falsa confodiat, sagirra enim grece obnotata est, ut quasi sagitta quedam iugulet supervacua, atque falsa confodiat, sagirra enim grece obopponitur in his locis, quae sacrae Scripturae interpretes eodem sensu, sed diversis sermonibus transtuleruntobelo: hac proprie Aristarchus utebatur in iis versibus, qui non suo loco positi erant. 8. Paragraphus   ponitur ad separandas res a rebus quae in connexu concurrunt, quemadmodum in catalogo loca a locis, et regiones a regionibus, in agone praemia a praemiis, certamina a diversis certaminibus separantur. 9. Positura   est figura paragrapho contraria, ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines a principiis separat. 10. Cryphia  , circuli pars inferior cum puncto, ponitur in iis locis ubi quaestio dura et obscura aperiri vel soantiquis auctoribus positum invenitur. 12. Antisigma   cum puncto ponitur in iis locis ubi in eodem sen
Abbreviated transcription (Latin):
spicitur sus nedicãs ursus uel propter proruntiationem nedicas meta breuiter & nonpro¬
duct& mẽta : uel disceruendae ambiguitatis causã ut ergo nam cum producitur go causa significat
igurae accentuum x sunt quae a grã maticis pro uerborum distinctionibus ad ponuntur
Oxia id est acutus accentus linea asinistra parte indexterã partem sursumducta fit᷑ Abari
lexetera pans circuli supposita uersui fit itaA postrophus pars item est circuli dextera & ad su
tribunale  Dasia quod intor p̃tatur aspirtatio ubienim .h. lateti apponi debe talifigura aduot at
Psile quod interp̃tatur siccitas uelpurum id est ubi h. littera esse pondebe tali pota estenditura¬
Quorum dlorum accertuum figuram lanri ex ipsi lat tera aspiretonis fecerunt. Unde sicoriun¬
Quo husꝰ secist eandem aspirationis piotam. rursum simediũ eius apicem scipdes dascan epsilen facis
&s pen hodos quuedum ordipefuo ad porctur sensum pobis lectionis ostendit Dictie autẽpositure¬

Expanded text:
spicitur sus' ne dicas 'ursus'; vel propter pronuntiationem, ne dicas 'meta' breviter et non producta A 'meta'; vel discernendae ambiguitatis causa, ut 'ergo'. Nam cum producitur 'go' causam significat; ris accentuum. Figurae accentuum decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem sursum ducta, fit ita: extera pars circuli supposita versui fit ita: . 8. Apostrophos, pars item circuli dextera, et ad s‛tribunale’. Dasia, quod interpretatur aspiratio, id est, ubi h littera poni debet, hac figura notatur ⱶ ; psile, quod interpretatur siccitas seQuorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde; si conjungas has, facis eamdem aspirationis notam H. Rursum si medium ejus apicem scindis, δασεῖαν , et ψιλὴν fperiodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum nobis 32 lectionis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
nũ reuersi sunt Nauto logia est idem eloquiũ ut si fatauirũ seruant : siuescitur aura aether
neq ad huc crudelibus occupat umbris totum᷑ quod repecitur unares est sed crebro sermone adranti
enim erat Nłi pinosis est humilitis statũ rormagnie dictis in firmans. ut Appirent rarinantes bi
quem in ipso uersu demonstra uerit esse uictorem sfit &per ini certã distinctionem utbellũ in genis.
titalia. incerta distinctio est utrum bellum ingens An. ingens italia sł it & percomminio
ditur

Expanded text:
domum reversi sunt. 9. Tautologia, idemloquium, ut: Si fata virum servant, si vescitur aura, aetherea, domum reversi sunt. 9. Tautologia, idemloquium, ut: Si fata virum servant, si vescitur aura, aetherea, neque adhuc crudelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntiaenim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: Apparent rari nantes in quem in ipso versu monstraverit esse victorem. 14. Fit et per incertam distinctionem, ut, bellum ingens geret Italia. Incerta distinctio, utrum bellum ingens, an ingens Italia. 15. Fit, et per comnditur
Abbreviated transcription (Latin):
potius quã sequi debet qui regulã rectelo quendi tenerestudet ¶DE UITIIS
itia apud grãmaticos illa dicuntur quae in edequio cauere debemus Nunt autem haec barbaris m
ocismus Aciro logia scãcenfaton & reliquas Barbarismus est corruptio uerbi unuiss Solo
tem est timenti formidare nonsperare el gramineo incãpo : Proprium est graminosũ dicere cã
non gramineum ¶ Cacen faton est obscena diccio una uel in cõposite sonans. obscena ut hisanimũ arrecq
dictis In composita ut iuuatire & udere doricx castra mala enim fuit illa cõpositio ab ea syllala ha
pere qua superior finuerat IPleo nasmus adiectio unius uerbi superuacua. ut Nictenus aruorum
cultus & sideracaeli Neq enĩ alibi nisi incado sunt sidera Peri sologia adiectio plurimorũ uerborum
longiloquiũ resnonnecessirus corphendens. Vt legati non impetratata pace retro unde uereso¬

Expanded text:
potius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere studet. CAPUT XXXpotius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere studet. CAPUT XXXIV. De Vitiis. 1. Vitia apud grammaticos illa dicuntur, quae in eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus, soloecismus, acyrologia, cacephaton, et reliqua. 2. Barbarismus est corruptio verbi unius, ut siest autem timenti formidare, non sperare; et, gramineo in campo: proprium est graminosum dicere campum, non gramineum. 5. Cacephaton, dictio obscena, vel incomposite sonans. Obscoena, ut, 54 his animum arrecti dictis. Incomposita, ut, juvat ire et Dorica castra. Mala enim comppere, qua superior finierat. Pleonasmos adiectio unius verbi supervacua, utVirg. Georg. 2, 1: Hactenus arvorum cultus et sidera caeli. Neque enim alibi nisi in caelo sunt sidera. Perissologia adiectio plurimorum verborum longiloquiu
Abbreviated transcription (Latin):
quae punc pom peiopolis appellatur profeq cũ apud alios cõmorantes suã & illorũ lingiã uitiose in cop¬
pterq copfunderent solocismo nomen dederunt. Vnde e similiter loquentes solocismos facered
Solocismus autem apud poetas scemadicitur quonens inuersu necessitate metri factus inuenitur Cũ autẽ
non inuenitur pecessitas permanet solo cismiculpasSo locismus fit duobus modissaũt perpartes orationis
aut peraccidentia prtibus orationis erpartes orationis fit si alterã partem pro altera ponamus it pa¬
ta si praepositiones pro ad uerbiis applicemus Peraccidentia fit id est perea quae acculunt partibus ut pua¬
litates genera & numeros & figuras & casuss Perista igitur ominia fiunt solocismm sicut dopatis
ex posuit ł fiunt p̃terea expluribus modis Nam iucilius .c. genera solocismorũ dixit quos omnes iutare

Expanded text:
quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes, suam et illorum linguam vitiose inconquae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes, suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. 53 3. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quoties inversu necessitate metri factus invenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per accidentia fit, id est, per ea quae accidunt partibus, ut puta per qualitates, genera, numeros, figuras, et casus. Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. 5. Fiunt praeterea et plurimis modis. Nam Lucilius centum genera soloecismorum dixit, quos omnes vitare
Abbreviated transcription (Latin):
mortaismos lotacismos & lautacismos Mortacismus est quotiens m. litterã uocalis sequitur ut
um aurum iustum amicum. Sed hoc uitium. aut suspensione .m. littere aut detractione uitamꝰ
otacismus est quotiens in io litera duplicatur sonus ut troia. ei maia Vbi earum litigrarũ adeo exilis
urit propuntiatio ut uuũ iota nonduo sonareuidentur NLautacismus ist si prouno l duo ꝓnuntiantu
ut afri faciunt apti ilis sicut collo quium ꝓrosloquiũ uelquicuns .uuñ Hecilius ꝓferre debemus
Coplisio est quotiens pouissimae syllaliue finis in alterius pripcipio est ut materterra ¶ MO
Obaris mus upius uerbi corruptio Uerba enim non rectalege coniunta solocismus est ut siquis dicait int̃
prohiternos aut date uenuã sceleratorũ prosceleratis. Dictus autem solocismus aciuibus qui exurbesol

Expanded text:
motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut sus7. Iotacismus est quoties in iota littera duplicatur sonus, ut, Troiia, Maiia, ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo, souare videatur. 8 Lambdacismus est, si pro uno l duo pronuntientur, ut Afri 52 faciunt, sicut colloquium pro conloquium; vel quoties unum l exilius, duo largius Collisio est quoties novissimae svllabae finis in alterius principio est, ut matertera. CAPUTbarismus unius verbi corruptio. Verba enim non recta lege conjuncta soloecismus est; ut si quis dicat, inter nobis pro inter nos; aut dare veniam sceleratorum, pro sceleratis. 2. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Solae,
Abbreviated transcription (Latin):
dum corrumpitur. Quando barbara uerba latinis eloquiis inseruntur barbarolexis dicitur . Item quando
prosa uitium fit sermonis barbarismus uocatur. quando autem in metro metaplas mus dicitur
Barbarismus autem fit scripto & pronuntiatione scripto .iiIͦIͦ modis siquis in uerbo litterã uel sellabã
liciat mutet transmutet. uelminuat : Pronuntiationẽ fit intemporibus torus. a płspiratiombus e
reliquis quae sequuntur. Pertem pora quippe fit barbarismus si pro longa syllaba breius ponatur. Aut
robreuilor gas ftonos si accentus in alia syllaba commutetur ser ad spirationẽ si adiciatur .h. litter
ubi non debet aut detrahatur ubi esse oportets ꝑhiatum quotiens in pronuntiatione scinditur uersus
aprequã compleatur siue quotiens uocalis uocalem sequitur ut musae aonides fit barbarismus & per

Expanded text:
dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per
Abbreviated transcription (Latin):
finem aut populatas interp̃tamur uastatas & omnino unius uerbi remuno uerbo maniseslinus
de codem ede altero nominant haecenim duo quadam interse cõmuptone confusa coniecta diffe
secernunt ut perquam quid sit utrumq cognoscitur. ut cum quaeritur quid interregem sit
eꝰ trrannum adiecta differentia quoduterq sit definitur ut rexmodestus &x temperans Enaomus ÷
crudelis. Interhaec enim duo differentia cum posita fuerit quid sit uterq cognoscit᷑ & ceter
Lit tera ut floriet dum florebit dicere oporteat sono si pro media syllaba prima producatur ut la¬
tebra tenebrae IAppellatur autẽ barbarismus ab arbaris gentibus dũ latinae orationus integitatẽ
uescirent una quaeque gens: romanorũ facta cum opibus suis uitia quoq uerborũ & morũ romã trans¬
usit Inter barbarismum autem & barba rolexin hoc inter est. Quod barbarismus in uerbo latino fo

Expanded text:
finem, aut populatas interpretamur esse vastatas, et omnino cum unius verbi rem uno verbo manifestamusfinem, aut populatas interpretamur esse vastatas, et omnino cum unius verbi rem uno verbo manifestamusdem et de altersecernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus vero crudelis'. Inter haec enim duo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognoscitur. SicLittera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia quaedam non secundum qualitatem quagenita sunt. sed iuxta anpͥstrium humanae uoluntatis uocibi
cceperunt Sunt autem ethimologiae nominũ aut exciusadatie ut roges aregendo. Aut exorg
ra opacus parum luecat. Quaedim etuam faciasunt ex pominũ diruiatione ut a prudentia praden
Q uaedam etiam exuoribus e a gare ulitiute garrulus quacdam ex grecaechmoligia orta sed eldecdinatasi n
in latinum ut silua domus Podiã quo q exuominibus locorũ urbiũ fluminũ togriont as caloile ⁊ inultsin
etu ex diuersarum gertium sormane uocaptur. unde eerigo eorum ux cernitur Sunt autẽ plertiq ba¬
bara nomina e i cognita latinis. e grecis ¶DẼ GLO SIS
losa grecie bner p̃tatione linugnae sortitur nomen hanc philosophi aduerbiũ dicunt quia uocẽillã
Ide cuius requritur upio & singulari uerbo designat quid enim illud sit in upo uerbo positum deda

Expanded text:
quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etym'lucus', quia umbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta et declinata sunt in Latinum, ut silva, domus. 5. Alia quoque ex nominibus locorum, urbium, fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Undebara nomina et incognita Latinis et Graecis. § 30 De glossis. Glossa Graeca interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adverbium dicunt, quia vocem illam, de cuius requiritur, uno et singulari verbo designat. Quid enim illud sit in uno verbo positum decla
Abbreviated transcription (Latin):
uniculus ostendit sicut marmor neutri generis marmusculum᷑ indicat Nam quad gepus ins
palitate est id esse solet ii diminutione sed hoc non semper ut pistrinũ pistrilla: sed scire debemus
thi mologia est origo uocabulorũ cumius uerbi uel nominis. per in terp̃tationẽ colligir
Ehanc aristotiles simbolon. cicero adnotationem nominauit quia rerum nomina & uerbo
uota facit exemploposito ut puta flumen aifluendo ereuit afluendo dictũ cuius cognitio saepe
usum necessarium habet interp̃tationesua: Nam uideris unde ortum est nomen citiusiũ eius
unis enim rei inspectio ethimologia cognita planior est. Non autẽ omnia nauiina a ueteribus
uod placet nostrae uoluntat nominadamus hinc est quod omniũ nominũ aethimologiae non reper

Expanded text:
funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrilla'. Sed quia scire deEtymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a veteribus erdum secundum quod placet nostrae voluntati nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ost ad aliquid simile quod non est dubium referatur.  incerta certis probentur. Oeto autem mo¬
dis comparatio analogiae colligitur Nld est qualitate s comparatione: gepert numero figura casus extre¬
mitatibus similium syllabarũ Tessimilitudine temporum SSiquid unum dehis defuerat lam non est ap¬
logia id est similitudo sed anomala idest extra regulam. ut lepus & lupus totum conuenit sed dissentus
casu facit enĩ lupi leporis Nam regulariter est dum quaeris utrum trames masculinũ sit apfeminiũ
similis est illi nomini in omni declinatione limes & erit masculinũ Ntem funis si incerti generis esse
credis similis illipanis indedinatione eTerit masculinũ Item ex comparatione positiuorũ ut sid
dactus magnus positiui sunt & sui similes Fit & perdiminationem ut puta finem masculinũ esse

Expanded text:
od dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem mood dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem modis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse