comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendic summus pontifex ad altare ⁊ facit incensum ⁊ demũ redit ad
dñs uobiscum uel pax uõb sine gloria in excessis dio ut dics iequiret
⁊ dicit oracionem dñce alte ⁊ aliam dicit pro se setrece. Qua oracione
complera et seiuta responsione añ papa residet in sede ⁊ prior diaconoꝵ
Cardinalium portuns ferulum in manib cum diacons ⁊ subdiaconis sai¬
niariis ⁊ iudicib om̃ib induicis solenter descendit ante altare ⁊ fucit du-¬
as acies siue fila imam ex una ꝑte ⁊ unam ex reliqna equaliter diudẽdo
ita ꝙ in qualib acie sint de quol ordĩe Et ponit primo diaconos iuxta
alture. Secundo subdiaconos uertio Iudices Quarto scriniarios in ordĩe
¶ De laude incipienda per priorem diaconoꝵ Cardm̃ ⁊ai¬
d ip̃e puor diaconoꝵ mapit laudem sic alta uoce quasi legendo ¶ Ro¬
audi xp̃e Et ¶udices ⁊ saumarii respondent suult in cantu quasi legendo.

Expanded text:
ascendit summus pontifex ad altare, et facit incensum; et demum redit ad ascendit summus pontifex ad altare, et facit incensum; et demum redit ad s vobiscum, vel Pax vobis, sive Gloria in excelsis Deo, ut dies requiret; et dicit Orationem Dominicae alte, et aliam dicit pro se secreto; qua Oratione completa, et secuta responsione Amen, papa residet in sede, et prior diaconorum cardinalium portans ferulam in manibus 257 cum diaconis et subdiaconis scriniariis, et judicibus, omnibus indutis solemniter, descendit ante altare, et facit duas acies sive filas, unam ex una parte, et unam ex reliqua, aequaliter dividendo, ita quod in qualibet acie sint de quolibet ordine; et ponit primo diaconos juxta altare, secundo subdiaconos, tertio judices, quarto scriniarios in ordine. XVI. De Laude incipienda per priorem diaconorum ca ipse prior diaconus incipit laudem sic alta voce, tamen quasi legendo: Exaudi, Christe; et judices et scrinarii procedent similiter in cantu quasi legendo:
Abbreviated transcription (Latin):
boretur ꝑ. Terciam ep̃s uł Archipb̃i. ostieñ. Oratio¬
IEus qui apostolum cuum Petrum incer cetõs coaplos qͥmacum tene-¬
re uoluisti eiq uniuerse xpĩanitatis molem super imposuisti respice
ꝓpicius q̃sumus hũc famłm cuum .N. quem de hũili Cathedra uolenter
sublimacum in cronum ciusdem apłoꝵ principis sublimamꝰ ut sicut pio¬
fectib tante dignitatis augetur ita uirtucũ meritis cumuletur quatemis
eccl̃iastice uniuersitatis onus te adiuuance digne ferat ⁊ ace qui es bitu-¬
do cuoꝵ meritam uitem recipiat. Qui uiuis.¬
⁊ prelatos ad pedem a osculum. de pallio dando pape per priorem
diaconorum Cardinalium
priores diaconi Card tenent pallium ip̃m Et tunc perior illoꝵ duorũ
solus dat palium porcifici sul huis uerbis acape palium plenite. di¬
nem sulicet pontificalis offici ad honorem om̃ potentis dei glose ma¬
¶ Et aptato paslio ipso super cum aun tub spmulis aureis ut est moris

Expanded text:
boretur. Perboretur. Per.--Deus, qui apostolum tuum Petrum inter caeteros coapostolos primatum tenere voluisti, eique universae Christianitatis molem superimposuisti, respice propitius, quaesumus, hunc famulum tuum N. quem de humili cathedra violenter sublimatum in thronum ejusdem apostolorum principis sublimamus; ut sicut profectibus tantae dignitatis augetur, ita virtutum meritis cumuletur; quatenus ecclesiasticae universitatis onus te adjuvante digne ferat, et a te, qui es beatitudo tuorum, meritam vicem recipiat. Qui vivis. et episcopos et praelatos, ad pedem et osculum. XV. De pallio dando papae per priorem diaconorum cardinalium. priores diaconi cardinales tenent pallium ipsum, et tunc prior illorum duorum solus dat pallium summo pontifici sub his verbis: Accipe pallium plenitudinem pontificalis officii ad honorem omnipotentis Dei; glo; et aptato pallio ipso super eum cum tribus spinulis aureis, ut est moris, 227
Abbreviated transcription (Latin):
sic processionali ꝙ eccl̃iam continue bñdicit. Cum antẽ ꝑuenerit ad cho-¬
rum obuiant ei tres pb̃ri card qui aptant ei planetam quos ad pacẽ
recipit / et ip̃i osculantur cum euerentia pectus eius Inde ꝓcedens ua¬
dit processioncłr usq ad altare sed non ascendit ad altare tunc sed fac¬
ta confessione ascendit sedem pp̃aratam nõ eminentiorem sed sedet in fal¬
distorio in plano posito inter altare ⁊ sedem eminentiorem / Et ibi corã
sinon sit ep̃s qui albaneñ dat puimam orationem salicet Oratio¬
IEus qui adesse non dedignaris ubitunq deuota mente inuocaris a¬
desto quesumus inuocatidĩb iuis ⁊ huic famlo cuo .N. quem ad culinẽ
apostolicum cõmune iudicium mue plebio elegit ub̃tatem superne bñdi¬
ctionis infunde ut sentiat se tuo munere ad hunc apitẽ ꝑuenisse. ꝙ.
et gratia sp̃c sc̃i hunc famulum tuum .N. perfunde ut qui in capite et¬
cliarum nostre seruitutis mĩsteno constituitur tue uirtucis soliditate ro¬

Expanded text:
sic processionaliter per ecclesiam, continue benedicit. Cum autem pervenerit ad chorum, obviant ei tres presbyteri cardinales, qui aptant ei planetam, quos ad pacem recipit, et ipsi osculantur cum reverentia pectus ejus. Inde procedens vadit processionaliter usque ad altare, sed non ascendit ad altare. Tunc facta confessione ascendit sedem praeparatam non eminentiorem, sed sedet in faldistorio in plano posito inter altare, et sedem eminentiorem; et ibi coram ir Ostiensis, si non sit episcopus; qui Albanensis dat primam orationem, scilicet: Oremus.--Deus, qui adesse non dedignaris ubicunque devota mente invocaris, adesto, quaesumus, invocationibus nostris, et huic famulo tuo N. quem ad culmen apostolicum commune judicium tuae plebis elegit, ubertatem supernae Benedictionis infunde, ut sentiat se tuo munere ad hunc apicem pervenisse. Pet gratia Spiritus sancti hunc famulum tuum N. perfunde; ut qui in capite Ecclesiarum nostrae servitutis mysterio constituitur, tuae virtutis soliditate ro
Abbreviated transcription (Latin):
piscopum Et cubicularius ꝑuũ anulum impouit digito sumini pontifi-¬
as Et dum dñs pp̃ dalraciticam recipit ipse ep̃s induit se superpellcio a¬
mictu ⁊ pluuiali coloris diei ⁊ poitai micram simplicem Cum autem do¬
minus spͣ planetam induit uenit idem Ep̃s ad lacus sũmi pontificis ⁊
accepto anuło de manu acoliti ponit eum in manu dñi pp᷑. parati om̃ib ꝑ
amentis a micra solenb Et Cubicularius ponit puum anulum Et Ep̃s ac¬
cepta mauiauisa cum inceriso de manu aicoliti ponigit cam pape ⁊ oscilatur
manum ipiũs Et imposito mtenso mn iurui łnlũ ꝑ papam ep̃s uadit
pensis obsequiis que fieri sosent a impendi qnͣdo reuestiuntur Romam̃
pontifices a parantur saluo ꝙ tunc in ip̃a processione non portat pal¬
lium quod ut infra sequitur accipiet in altari Quam ꝓcessionem ordiãt
Archidiaconus uł ponor diaconoꝵ infrascripto modo
¶ De processione quałr fieri de bet

Expanded text:
piscopum; et cubicularius primum annulum imponit digito summi pontificpiscopum; et cubicularius primum annulum imponit digito summi pontificis. Et dum dominus papa dalmaticam recipit, ipse episcopus induit se superpellicio, amictu, et pluviali coloris diei, et portat mitram simplicem. Cum autem dominus papa planetam induit, venit idem episcopus ad latus summi pontificis; et accepto annulo de manu acolythi, ponit eum in manu domini papae parati omponit primum annulum. Et episcopus, accepta navicula cum incenso de manu acolythi, porrigit eam papae, et osculatur manum ipsius; et imposito incenso in thuribulum per papam, episcopus vadit pensis obsequiis quae fieri solent et impendi quando Romani pontifices parantur, salvo quod tunc in ipsa Processione non portat pallium, quod, ut infra sequitur, accipiet in altari; quam processionem ordinat archidiaconus, vel prior diaconorum infra scripto modo. 255 XIII. De processione qualiter fieri
Abbreviated transcription (Latin):
diaconoꝵ dc̃am electionem ppło ãnunciat dicens si placet Etce ãtunti¬
o uob̃ gaudium magnum uel sluid Ihema suit placebit Et narrat qũõ
concorditer uel a duab ꝑtib Cardinał ⁊ uium sirurinii cõpromissi uł
sp̃s sancti de collegio uł extra collegiũ elegerint nonunando ⁊ laudan¬
do ꝓsonam elti ⁊ pronuntiando nomen de nouo assumptum.
¶ De Ep̃õ in papam elto ⁊ eius bñdictione ⁊ coronacõe 2ͫ¬
Ip̃s qui in papam electus non cõsecratur donuo sed bñdicitur aliqͦ
dic dñico quo et coronatur Et descencens de pallatio suo apud sc̃m pe¬
crum intrat ercl̃iam more solico cun iubeo plumali ⁊ mitra ⁊ in loco solito
ꝑ priortm subdiaconoꝵ sen per priorem basiliee qui ⁊ portat mitrã
et omilum ⁊ habet serulam Et ibidem cłius in papam induitur om̃i
sissima mitra in capite Et datur sibi anulus pontificalis ꝓ eundem e¬

Expanded text:
diaconorum dictam electionem populo annuntiat, dicens: Si placet ave annuntidiaconorum dictam electionem populo annuntiat, dicens: Si placet ave annuntio vobis gaudium magnum, vel aliud thema sicut placebit; et narrat quomodo 254 concorditer, vel a duabus partibus cardinalium per viam scrutinii, compromissi, vel Spiritus sancti de collegio, vel extra collegium elegerunt, nominando et laudando personam electi, et pronuntiando nomen de novo assumptum. XII. De episcopo in papam electo, et ejus Benedictione et coronatione. Episcopus qui in papam electus est, non consecratur denuo, sed benedicitur aliquo die Dominico, quo et coronatur; et descendens de palatio suo apud sanctum Petrum, intrat ecclesiam more solito cum rubeo pluviali, et mitra in loco solito.per priorem diaconorum, seu per priorem basilicae, qui et portat mitram, et annulum, et habet ferulam; et ibidem electus in papam induitur omnib pretiosissima mitra in capite, et datur sibi annulus pontificalis per eumdem e
Abbreviated transcription (Latin):
Epõꝵ dicit. pater noster et suffragia consueta et orationem. Omuipdcẽs
sempiterne deus miscirere elto no. Qua sinita idem cltus furgens ab
oratione dicit Sit nomen dñi bñdc̃m Et facit bñdc̃oem/ Qua exple¬
ta reuerenter osculacur altare. Et ut ordinate uenis ad eccliamisie
redit ad Cameram suam ⁊ signando semper in eundo ⁊ redeundo. Et po¬
scꝙͣ redierit ad Cameram deponit pluiuale ⁊ mitram et assumit rur̾eũ
mantellum ac habere debet Caligas de paro rubeo sine pedulibgatĩ
dom ⁊ culteos religiosos usq ad medium crus de corio rubeo ⁊ tiuicas
⁊ uestes de scarleto albo ⁊ desuꝑ pãnos albã camisiam ⁊ erit subciactꝰ daglo
de serico rubeo sup camisiam ⁊ ip̃a camisia erit ita longa ꝙ eleuata cõpẽtẽ¬
ter suꝑ ip̃m cingłm reflectatur. De ꝓuũtiatõe noĩs assumpa se lbaranpõ
Um autem predc̃e Romañ Ecclie fuerit de pastore ꝓiusum Pnor

Expanded text:
episcoporum dicit Pater noster, et suffragia consueta, et Orationem Omnipotens episcoporum dicit Pater noster, et suffragia consueta, et Orationem Omnipotens sempiterne Deus, miserere electo nostro. Qua finita, idem electus surgens ab Oratione dicit Sit nomen Domini benedictum, et facit benedictionem; qua expleta, reverenter osculatur altare, et ut ordinate venit ad ecclesiam, sic redit ad cameram suam, et signando semper in eundo et redeundo. Et postquam redierit ad cameram, deponit pluviale et mitram, et assumit rubeum mantellum, ac habere debet caligas de panno rubeo sine pedulibus et dem, et calceos religiosos usque ad medium crus de corio rubeo, et tunicas et vestes de scarleto albo, et desuper pannos albam camisiam; et erit subcinctus cingulo de serico rubeo super camisiam; et ipsa camisia erit ita longa, quod elevata competenter super ipsum cingulum reflectatur. XI. De pronuntiatione nominis assumpti per Cum autem praedictae Romanae Ecclesiae fuerit de pastore provisum, prior
Abbreviated transcription (Latin):
Et ci nutram competentem ꝙi super. caput impoĩt Et petes ab eo quo no¬
nũe uocan uelit ip̃m eo nomĩe quo ei placuerit uocabunt ¶ Qũo facto
facit eum sedere in sede siune in faldistorio et depositis cõib calteis si ha-¬
bentur rubea caltiamenta papalia caltiatur cidem ¶ Et sic Cardinales
coram eo flexis genib et idem elais ipos ordinate ad pedem recpit ⁊¬
ad pacis osculum necnõ ⁊ om̃s alios capellos suos ac cet̾os cl̃icos ⁊
laicos ueniences ad eius reuerentiam insimos maiores ⁊ mediocres¬
¶ Quib expeditis cruce precunte papali ducitur processionaliter a Card
⁊ a cota curia ad cathedralem uel ad aliam maiorem Eccl̃iam. loci in quo
est curia si locus in quo cligitur Ciuicas non existit In qua eccl̃a ad alta¬
re ducitur ⁊ ante ip̃m altare ꝓstiatus orat diuctius Et dum orat ue deũ
laudamus ab om̃ib cl̃icis soleminter detantatur. Quo decantato pnor

Expanded text:
et ei mitram competentem tempori super caput imponit; et petens ab eo quo nomine vocari velit, ipsum eo 253 nomine quo ei placuerit vocabunt; quo facto, facit eum sedere in sede, sive in faldistorio; et depositis communibus calceis, si habentur rubea calceamenta papalia, calciatur eidem. Et sic cardinales coram eo flexis genibus; et idem electus ipsos ordinate ad pedem recipit et ad pacis osculum, necnon et omnes alios capellanos suos, ac caeteros clericos et laicos venientes ad ejus reverentiam, infimos, majores et mediocres. Quibus expeditis, cruce praeeunte papali ducitur processionaliter a cardinalibus, et a tota curia ad cathedralem, vel ad aliam majorem ecclesiam loci, in quo est curia, si locus in quo eligitur civitas non existit; in qua ecclesia ad altare ducitur, et ante ipsum altare prostratus orat diutius; et dum orat, Te Deum laudamus ab omnibus clericis solemniter decantatur; quo decantato, prior
Abbreviated transcription (Latin):
Card qui scipserat nonũa et addiderat ut supra legit predc̃am cartam
cum suis additionib per hunc modum
¶ Singularia quedã in electione. Rom̃ poncifilis obseruantur ut infrasẽbit᷑
Non solent acari absentes qui sunt extra terram ubi sunt dus partes col¬
legii sed sic possunt esse reliqui in uiano ꝙ presentes condicũt se certadie ĩ¬
cepturos suꝑ negono. electioĩs ꝓcedere quidies ꝑ aliquẽ uł aliquos ami
¶ Solent eligi tres saucatores collegii ⁊ alu tres scrutatores scrutatoꝵ se¬
Duc ꝑtes collegi iequirantur uocem in electione habentium non com¬
pucato esecto¬
¶ Forma decietalis. Quia pꝑ in om̃ib suis capitulis non seruatur¬
¶ Sufficit ꝙũdem tẽpus certum sit duas ꝑtes concurrere in candem ꝑsonam
ea non computata et cam electam a duab ꝑtib et ieceptam¬
¶ Solet ctiam fieri ex consensu duarum ꝑcium cõis electo licet forsan non sit
de substancia ut cõis electio subsequatur ex quo electus a duab ꝑtib no¬

Expanded text:
qui susbcripserat nomina, et addiderat ut supra, legit praedictam chartam cum suis additionibus per hunc modum. VIII. Singularia quaedam in electione Romani pontificis observantur, ut infra scribitur. Non solent citari absentes qui sunt extra terram, ut sunt duae partes collegii; sed sic possunt esse reliqui in vicino quod praesentes condicunt se certa die incoepturos super negotio electionis procedere, qui dies per aliquem vel aliquos amiscrutatorepartes collegii requirantur vocem in electione habentium, non computato electo. Forma decretalis Quia propter in omnibus suis capitulis non servatur. Sufficit quod in idem tempus certum sit duas partes concurrere in eamdem personam, ea non computata, et eam electam 251 a duabus partibus et receptam. Solet etiam fieri ex consensu duarum partium communis electio, licet forsan non sit de substantia, ut communis electio subsequatur, ex quo electus a duabus partibus no
Abbreviated transcription (Latin):
Ouar̃ Ecclia pastore uacante ille qui fuerit cõcorditer ab om̃ib
pontisex habeatur Qui si fuerit absens uel de Collegio Cardinalium
noyi fuerit ad locum in quo cardinales sunt in consistorio deiure debet
Aoratus et eo electioni de se st̃e consensum prestante prior diaconoꝵ exu¬
it euim cãpa son clamide qua utitur/ ⁊ ponit ei si non habet abbam ro
lenam ꝑtem si est diaconus ⁊ nõ in pb̃rn ordĩe constitutus Et postea po-¬
niseimancum a dicit ¶ Inuestio te de papatu romañ ut presis uerbi
et orbi Et tradis ei etiam anulum quo uti consueuerunt p̃decessors ip̃i

Expanded text:
omana Ecclesia pastore vacante, ille qui fuerit concorditer ab omnibusia Romanus pontifex habeatur; qui si fuerit absens, vel de collegio cardinalium non fuerit, ad locum in quo cardinales sunt in consistorio venire debet vocatus; et ipse coelectionis de se facit consensum praesente. Prior diaconorum exuit eum cappam seu chlamydem qua utitur, et ponit ei, si non habet, albam Romanam, vel super laevam partem, si est diaconus, et non in presbyterii ordine constitutus; et postea ponit ei mantum, et dicit: Investio te de papatu Romano, ut praesis Urbi et orbi; et tradit ei etiam annulum quo uti consueverunt praedecessores ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
loqui de absente
¶ Re cõmendationes et laudes et uerba curialia quib cõpiissius utũtu.
cum̃ de fratril siuis uol aliis loquuntur heantur pro conseusu ⁊ ad iuitã¬
da ꝑiclã que possent sequi solent cõpromissaris inuicem condicere ⁊ pro¬
testari ꝙ uichil ꝙ dicunt habeatur pro efficaa consensu nisi unusquisq
eorum consensum suũ in scriptis redigat quo redacto ita ꝙ quilibet su¬
um consensum saipsent ex tunc solet dici ꝙ consensum reuocare non
¶An cõpronussiaui postꝙͣ olecti fuerint possint reuocari ⁊cͦ.
¶ Que his dicuntur que uõ sunt de Iure cam diu stent firma in hac ua¬
catiõe quousq totum collegium ⁊ singli uł due ꝑtes tocius collegiiuo¬
Ectmu Efectõe habentium ea duxerint inmutanda

Expanded text:
loqui de absente. Haec commendationes et laudes, et verba verialia, quibus compromissarii utuntur cum de fratribus suis, vel aliis loquentur, habeantur pro confessione. Et ad vitanda pericula quae possent sequi, solent compromissarii invicem condicere 252 et procertari quod nihil quod dicunt habeatur pro efficaci consensu, nisi unusquisque eorum consensum suum in scriptis redigat, quo redacto, ita quod quilibet suum consensum scripserit, et tunc solet dici quod consensum revocare non An compromissarii, postquam electi fuerint, possint revocare, etc. Quae hic dicuntur quae non sunt de jure, tandiu stent firma in hac catione, quousque totum collegium et singuli, vel duae partes totius collegii vocem in electione habentium ea duxerint immutanda
Abbreviated transcription (Latin):
an placeat om̃ib ꝙ aꝑiantur i. publicentur in cõi depositões scruta¬
coꝵ collegii Et respondentib ꝙ placet diaconꝰ sautator saucatoꝵ pu-¬
ta dñs Gu̾ilłs legit ut scaptum est uidelicet.
¶In nõmĩe dri dam̃. Ego frater Nicolanuis ostiẽn ⁊ ueletren ep̃s nomuĩo
dinal̃ singl̃i comprehendant deposiciones fratrum idem diaconus puta do-¬
minꝰ Gll̃s legit eas bis uel pluries. post hec non fit collatio merici ad.
meritum zeli ad zelum sed solum numeri ad numerum ⁊ ca¬
¶ Aliquis alius diaconꝰ Cardinal̃ saibit in aliqua carta omĩa noĩa dñoꝵ
Caidinal singlariter per hunc modum qui sequitur ut collato numeri
ad numerum fiat ut debet
¶ dñs N. Ostieñ et uelletreñ Ep̃s habet

Expanded text:
an placeat omnibus quod aperiantur et publicentur in communi depositiones scrutaan placeat omnibus quod aperiantur et publicentur in communi depositiones scrutatorum collegii. Et respondentibus quod placet; diaconus scrutator scrutatorum, puta dominus Aemilius, legit ut scriptum est, videlicet, In nomine Domini amen. Ego frater Nicolaus Ostiensis et Velletrensis episcopus dinales singuli comprehendant depositiones fratrum, idem diaconus, puta dominus Aemilius, legit eas bis vel pluries. Post haec non fit collatio meriti ad meritum, zeli ad zelum; sed solum numeri ad numerum. Aliquis alius diaconus cardinalis scribit in aliqua charta omnia nomina dominorum cardinalium singulatim, per hunc modum qui sequitur, ut collatio numeri ad numerum fiat ut debet: Dominus N. Ostiensis et Velletrensis episcopus habet
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et sic unum uel plures suie de initus siue de extra siue ꝑtem de ntꝰ et
partem de extͣ ꝓut ⁊ quot uoluit deponens poterit nomĩare decentie
tamen est et fortassis expedientie ꝙ non multi ab uno ini scrutinio
nominentur licet hodie ab aliquib contrarium obseruetur curiĩ
scrutinio nomiuent uasde mustos¬
cantur ⁊ singłis in suis locis et ordinib more solito residentib petunt
sautatores collegii an placeat om̃ib ꝙ aꝑiatur scrucinium et in cõi pu¬
blicetur Et respondentib ꝙ placet diaconꝰ sciutator collegii puta dñs
neapoleo legit ut scriptum est uide licet¬
¶ In noĩe dñi amen. Ego Berengarius Gũsculañ ep̃s momĩo et eligo ⁊¬
c. ut supra Et sic de aliis. Et ut melius Cardinal̃ singl̃i cõprehendãt
deposiciones fratrum idem diaconus legit eas bis uel pluries
¶lectis depositionib singlorum de collegio scrucatores scrutacorũ petũt

Expanded text:
. Et sic unum vel plures, sive de intus, sive de extra, sive partem de intus, sive partem de extra, prout et quot voluerint, deponens poterit nominare. Decentiae tamen est, et fortassis expedientiae, quod non multi ab uno in scrutinio nominentur, licet hodie ab aliquibus contrarium observetur, cum in scrutinio nominent valde multostorium revocantur; et singulis in suis locis et ordinibus more solito residentibus, petunt scrutatores collegii an placeat omnibus quod aperiatur scrutinium, et in communi publicetur. Et respondentibus quod placet, diaconus scrutator collegii, puta dominus Neapoleo, legit ut scriptum est, videlicet: In nomine Domini amen. Ego Berengarius Tusculanus episcopus nomino et eligo, etc., ut supra, et sic de aliis. Et 249 ut melius cardinales singuli comprehendant depositiones fratrum, idem diaconus legit eas bis vel pluries. Lectis depositionibus singulorum de collegio, scrutatores scrutatorum petunt,
Abbreviated transcription (Latin):
asta uoce iñ cantu legendo. Exaudi xp̃e. Et Iudices ⁊ scriuarii respõ¬
dent similiter in cantu quasi legendo. dũo nostro .n. a decreto summo põ¬
tifici ⁊ uniuersali pape uita ¶ Item̃ idem prior diaconoꝵ secundo di-¬

Expanded text:
alta voce, tamen quasi legendo: Exaudi, Christe; et judices et scrinarii procealta voce, tamen quasi legendo: Exaudi, Christe; et judices et scrinarii procedent similiter in cantu quasi legendo: Domino nostro papae a Deo decreto summo pontifici et universali papae vita. Item idem prior dicit secundo
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam dei uidelicet sanctam uniuersalem eccł̃iam ⁊ t̾ ut supra. Et deinde
dat ei setudum modum prescriptum lib̾rum euangelioꝵ dicens. Accpe euãgi
⁊ uade predra ppło uniuerso potens est enim ⁊ cͦ ut supra ¶ Post hec archidia¬
conus imponat ei pallium dicens. Accipe pallium plenitudiẽm salicet pontifical
officii ad honorem omnipotentis dei ⁊ gloriosissime uirginis marie genitricis eiꝰ¬
⁊ beatorum apostolorum petri ⁊ pauli ⁊ sancte romañ eccl̃ie ¶ Deinde escen-¬
biscum secundum ꝙ tempus requirit ¶ Ile autem sp̃s Cardinał qui papã
consecrauit/ consetratione finita deponit pontificalia ornamenta. ⁊ assũpto
una ⁊ unam ex reliqua equałr diuidendo Ponens primo diaconos iuxta
altare/. Secundo subdiaconos Gercio deorsum in choro Iudices. Quarto¬
Scriniarios ordinate. Quo facto ip̃e Prior diaconoꝵ incipit laudem sio

Expanded text:
sponsam Dei, videlicet sanctam universalem Ecclesiam, etc., ut supra; et deinde sponsam Dei, videlicet sanctam universalem Ecclesiam, etc., ut supra; et deinde dat ei secundum modum praescriptum librum Evangeliorum, dicens: Accipe Evangelium, et vade, praedica populo universo. Potens est enim, etc., ut supra. Post haec archidiaconus imponat ei pallium, dicenofficii ad honorem omnipotentis Dei; gloriosissimae Mariae virginis ejus genitricis, beatorum apostolorum Petri et Pauli, et sanctae Romanae ecclbiscum, ut tempus requirit. Ille autem episcopus cardinalis qui papam consecravit, connam ex una parte, et unam ex reliqua, aequaliter dividendo; et ponit primo diaconos juxta altare, secundo subdiaconos, terscriniarios ordinate; quo facto, ipse prior diaconorum in
Abbreviated transcription (Latin):
finitam libro sic p̃posito. Tunc consecrator imponat manum dexteram super caput
consetrandi nichil dicendo. Et simibr faciant omnes Ep̃i Cardm̃ ac alii Archiepĩ
norum Pontificis eleganter fit hec additõ. Et dicitur sic. Et idcirco huic fa¬
mulo tuo .u. quem apłice sedis presulem ⁊ primatem omnium qui in orbe ter¬
rarum sunt sacerdotum ac uniuersalis eccl̃ie doctorem dedisti/ ⁊ ad summũ
sacerdotu ministerium elegisti hanc quesumus dñe gratiam largiaris ⁊ cͦ. ut
ubi usꝙ de profectu omnium consequatur ¶ Consequenter uero ubi dicitur
Tnb̾uas ei dñe ⁊cͦ. In consecratõe romanoꝵ pontificis dicatur sic Gr̃ibu¬
as ei dñe cathedram pontisicalem ad regendam eccliam tuam ⁊ plebem tue sor-¬
tis intra mundisimites uniuersam sis ei auctoritas ⁊ reliqua ¶ Consetratõe
manuum facta Consecrator inmittit anusum in digitum auniusarem dextere
manus pape consetrati dicens. Acape anulum fidei salicet signacłm quatenꝰ

Expanded text:
finitam. Libro sic praeposito, tunc consecrator imponat manum dextram super caput consecrandi, nihil dicendo; et similiter faciant omnes episcopi cardinales, et alii ani pontificis eleganter fit haec additio, et dicitur sic: Et idcirco huic famulo tuo N. quem apostolicae sedis praesulem, et primatem omnium qui in orbe terrarum sunt sacerdotum, ac universalis Ecclesiae doctorem dedisti, et ad summum sacerdotii ministerium elegisti, hanc, quaesumus, Domine, gratiam largiaris, etc., usque De profectu omnium consequatur. Consequenter vero ubi dicitur Tribuas ei, etc., in consecratione Romani pontificis dicatur sic: Tribuas ei, Domine, cathedram pontificalem ad regendam Ecclesiam tuam, et plebem tuae sortis intra mundi limites universam. Sit ei auctoritas, et reliqua. Consecratione manuum facta, consecrator immittit annulum in digitum annularem dextrae manus papae consecrati, dicens: Accipe annulum, fidei scilicet signaculum, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cardmales uero et alii p̃laci redibũt ad hospicia sua
eques cum mitris parati sicut in comestione faeerũt eqͥs
tamẽ nõ cooꝑtis ⁊ otandũ ꝙ nobiliores layai eciã sĩ re¬
ges eeñt cõsueuerũt a dextͣre dñm ppm eqͥtãtem et parci¬
ucur loca int̾ se uicissim ẜm ꝙ uolu̾int et ordinatũ fuit ut

Expanded text:
 Cardinales vero et alii praelati redibunt ad hospitia sua eques  Sic  cum mitris, parati sicut in comestione steterunt, equis tamen non coopertis. Notandum quod nobiliores laici, etiamsi reges essent, consueverint adextrare papam equitantem, et partiuntur loca inter se vic
Abbreviated transcription (Latin):
ria ppeͣ et cardinalibꝰ prout ordinatũ erit. Uciũ autẽ
aliqui ex p̃dc̃is ẜuiẽtibꝰ ppeͣ nobilibꝰ puca filii Regum
uel ex similibꝰ sedeãt uel nõ sedeãt in mensa et ubi et
qualit̾ nũc dic̾e omittamꝰ.
Memorandũ ꝙ Iudeis non fiat aliqua oppressio cum
offerũt le gem
Incipit ordo qualit̾ Romanus pontifex apud basilicam
beati petri apłi debeat cõsecrari.

Expanded text:
pae et cardinalibus, prout ordinatum erit. Utrum autem aliqui ex praedictis servientibus papae nobilibus, puta filii regum, vel ex similibus, sedeant, vel non sedeant in mensa, et ubi et qualiter, nunc dicere omittamus. Memorandum quod Judaeis non fiat aliqua oppressio, cum offerent legem. XLV. Incipit ordo qualiter Romanus pontifex apud basilicam beati Petri apostoli debeat consecrari.
Abbreviated transcription (Latin):
breue ẜmone. In fine uero ẜmons destẽdit
per ordme ad noĩãtoem cardinaliũ tar pncium
in curia ꝙͣ absenciũ quos creauit quel eoꝵ cõ¬
mendando de sc̃ia fidelitate prdẽcia et alias ꝓui
merita cuusl requirent ¶ Et in fine cõmen¬
datois dict cuilib nouoꝵ Cardinaliu sic Całe
ab soliumꝰ a uinculo quo ecołie sue tenebat᷑ et
eum assupsimo et assuminio in pbrm sce Roman¬

Expanded text:
dit per ordinem ad nominationem cardinalium, tam praesentium in curia, quam absentium quos creavit, quemlibet eorum commendando de scientia, fidelitate, prudentia, et alia, prout merita cujuslibet requirent; et in fine commendationis dicit cuilibet novorum cardinalium sic: Talem absolvimus a vinculo, quo ecclesiae suae tenebatur, eum assumpsimus et assumimus in presbyterum
Abbreviated transcription (Latin):
re. nullos ꝙ se int̾ eos ingerat. Post hos ingrediat᷑
dracom ꝓbabiles quos ordo poposterit interesse. Et
deant quos tñ sessuros secum metͤpolitanꝰ eleg̾it
qui utiq et cum eo iudica̾e aliquid et diffimre
possut. Dyacon in cõspectu epoꝵ scent deinde ĩ¬
grediant᷑ laici qui elciõne concilii int̾esse merue¬
nit ¶ Ingrediant᷑ ꝙͦ notarii quos ad recitand
uel excipiẽd ordo requinc obsecratis q ianuis¬
et sodences in diutͥno silencio sac̾dotes acꝙ cor

Expanded text:
re. Nullus se inter eos ingerat diaconorum. Post hos ingrediantur diaconi probabiles, quos ordo poposcerit indeant, quos tamen sessuros secum metropolitanus elegerit, qui utique et cum eo judicare aliquid, et definire possunt. Diacones in conspectu epgrediantur laici qui electione concilii interesse meruerint; ingrediantur quoque et notarii quos ad recitandum vel excipiendum ordo requirit et obserentur januae; sedentesque in diuturno silentio sacerdotes et co
Abbreviated transcription (Latin):
reducotur a duobus dyaconis Cardinalibꝰ ad ca¬
cris uestibus et discalciatus sandaliis a subdyaco¬
no quiescet.
¶ De reu̾sione Cardinaliũ ⁊ platorũ ad domũ ꝑpriam
Cardinales uero et alii prelati redibunt ad hospia¬
a sua eques cum mitris paraci sicut in comescione ste¬
terunt equis tamen non cropertis.

Expanded text:
reducitur a duobus cardinalibus ad careducitur a duobus cardinalibus ad cacris vestibus, et discalceatus sandaliis a subdiacono, quiescit. XLIV. De reversione cardinalium et praelatorum ad dominum papam. Cardinales vero et alii praelati redibunt ad hospitia sua eques  Sic  cum mitris, parati sicut in comestione steterunt, equis tamen non coopertis.
Abbreviated transcription (Latin):
Epĩ et pbri Cardinales. In sinistra uero dyaco¬
iII Card. Et actende ꝙ dominꝰ ppaͣ duni est in
mensa est indutus om̃ibus paramẽtis missalibus
exceptis casula pallio et cirothecis et tenebit mã¬
tum ad scapulas et fauonem in capite cum mitͣ
de suy. Cardinales uero om̃es habebũt suppellicia
cum mancellis et iitras simplices et omes pre¬
laci similicer ¶ Coram domino nr̃o ppaͣ ẜuient lay¬
ci nobiliores qui p̃sentes erunt . Et post mẽsas
Cardinaliũ erunt mense om̃i prelatorũ et alioꝵ
nobilium ¶ Comestione sumpta dñ ppaͣ lauabit
manus ut prius ministrãtibus sibi dnobꝰ dyaco¬
ns Cardinalibꝰ fundente sibi aquam Epo Cardi¬
nali. Et similiter quilib Cardinalis lauabit sibi¬
manus Domicello fundence aquam Cardmali la¬
uanti. Cardiuales autem qui assistunt teneãt
cobaleam unus ex parte lauantis. et alter ex al¬
tera et sic sibi adinuicem mutuo seruum ¶ Q¬
bus om̃ibus lotis et redditis graciis dominꝰ ppͣ

Expanded text:
esbyteri cardinales, et in sinistra vero diaconi. Et attende quod dominus papa, dum est in mensa, est indutus omnibus paramentis missalibus, exceptis casula, pallio et chirothecis; et tenebit mantum ad scapulas, et fanonem in capite cum mitra desuper. Cardinales vero omnes habebunt superpelliciacum mantellis, et mitras simplices, et omnes praelati similiter. Coram domino papa servient laici nobiliores, qui praesentes erunt, et post mensas cardinalium erunt mensae omnium praelatorum et aliorum nobilium. Comestione sumpta, dominus papa lavabit manus ut prius, ministrantibus sibi duobus diaconibus cardinalibus, fundente sibi aquam episcopo cardinali. Et similiter quilibet cardinalis lavabit manus, domicello fundente aquam cardinali lavanti. Cardinales autem qui assistunt, teneant tobaleam, unus ex parte lavantis, et alter ex altera, et sic sibi ad invicem mutuo serviant; quibus omnibus lotis, et redditis gratiis, papa
Abbreviated transcription (Latin):
et mitram p̃ciosam. Cirothecas et Amilu pon¬
tificalem. et sic ornatus cum omibus uenit ad portã
uel ad gradꝰ eccłie et astendit cadafaltũ seu pulpitu
lineũ ubi inuemiet seden suam sollepint̾ p̃paratam.
et sedens sede. Prior dyaconoꝵ Caidinaliũ extrah
sibi mitram et inponet capiti suo coronam que uocat᷑
¶ De ornatu equorum in ꝓcessione.
Quo facto destendit pulpitum et quilz Cardinał. et p̃¬
latꝰ cum om̃i ornatu equitab̾it equũ cooꝑtum pano
albo. Subdyacomi uero capellani. Iudices strimarii et
alii Equitabunt u ornate uestiti. nõ tanie equos cooꝑ¬
tos. papa uõ equitabit equũ magnũ falleratum et coo¬
ꝑtum tantũ ex ꝑte postiori de scarleto

Expanded text:
pontificalem; et sic ornatus cum omnibus veniet ad portam vel ad gradus ecclesiae, et ascendet cadafalcum seu pulpitum ligneum, ubi inveniet sedem suam solemniter praeparatam; et sedenti in sede prior diaconorum cardinalium extrahet sibi mitram, et imponet capiti suo coronam quae vocatur XXXVII. De ornatu equorum in Processione. Quo facto, descendent pulpitum, et quilibet cardinalis et praelatus cum omni ornatu equitabit equum coopertum panno albo; subdiaconi vero, capellani, judices, scriniarii et alii 268 equitabunt ornate vestiti, non tamen equos coopertos. Papa vero equitabit equum magnum faleratum ex parte posteriori de scarleto
Abbreviated transcription (Latin):
nunc et usqrͣ in seculũ. Quo facto ducetur ad se¬
dem eminentem et sedebit in loco p̃parato cum orna¬
mentis suis amota planeta et pallio et cirotheas
tenente eo mantum super scapul et mitram super
fauonem seu orariũ. Et dabit cuilibet Cardinali

Expanded text:
nunc et usque in saeculum. Quo facto, ducetur ad senunc et usque in saeculum. Quo facto, ducetur ad sedem eminentem, et sedebit in loco parato cum ornamentis suis, amota planeta et pallio et chirothecis, tenente eo manum super scapulas, et mitram super fanonem seu orarium; et dabit cuilibet ca
Abbreviated transcription (Latin):
¶De hiis que fuint post processionẽ tam de laudibus
Dia igit̾ sic completa. peruento ad introitum pala¬
cii. seu donius predicatoꝵ fratres predicatões in¬
duti sollempint̾ cum cruce. incenso. et a qua benedicta
dñm ppͣam ꝓcessionalit̾ recipient reu̾e̾nter. Te deumi
laudaiꝰ. decancando. Cum aucẽ dominꝰ ppaͣ ꝑuen̾it
ad eccl̃iam anteꝙͣ descendat de equo prior pb̃ionun
Cardmalium. ordinatis Iudicibus et scrimariis in filo
faciet ibi laudem sicut dyaconus Cardinalis fecerat
in missa ante Episcolam post oratõem. Et post ꝙͣ de
equo descenderit pnior dyaconoꝵ Cardinaliũ qui du
cit eum deponet sibi Regnum de capite et imponet
ei mitram. Et idem prior erit a dextris et ducet eũ
usq ad altare. et alius a sustris. ubi orabit in fal¬
distorio sibi preꝑaco. Oratõne facta dabit bonedciõe
dicens. Dit nomen dñi benedc̃m. Et rfudet᷑. Ex hoc

Expanded text:
De his quae fiunt post Processionem, tam de laudibus De his quae fiunt post Processionem, tam de laudibus . Via igitur sic completa, pervento ad introitum palatii, seu domus Praedicatorum, fratres Praedicatores induti solemniter cum cruce, incenso et aqua benedicta, dominum papam processionaliter recipient reverenter, Te Deum laudamus decantando. Cum autem dominus papa pervenerit ad ecclesiam, antequam descendat de equo, prior presbyterorum cardinalium ordinatis judicibus et scriniariis in filo, faciet idem laudem, sicut diaconus cardinalis fecerat in Missa ante Epistolam post Orationem. Et postquam de ecit eum, deponit sibi regnum de capite, et imponit ei mitram; et idem prior erit a dextris, et ducet eum usque ad altare, et alius a sinistris, ubi orabit in faldistorio sibi praeparato. Oratione facta, dabit Benedictionem, dicens Sit nomen Domini benedictum; et respondetur Ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eodem loio post eum ꝑ marescallu. uel alium fiẽt
ter missilia uel iactus pecinẽ. Cum aũt ꝑuen̾it ad pla¬
team ante eccl̃iam sc̃i incerii aliquis familiaꝵꝭ dñi ppẽ
scans in aliquo loco eminẽti faciet alium iactum pecu¬
nie. et ibi dominꝰ ppã trahet aliquã moĩam.
De lege offerenda per iudees et ifasione ppe.
t uenient Iudei cum lege sua. et facient ei laude
et offerent ei legem ut adoret. Et tũc dom̃ꝰ ppaͣ
cõmendabit legem et dampnabit obsuanciam iude¬
orum siue intellcum. quia quẽ dicũt uentuꝵ. eccł̃ia
docet et pr̃edicat iam uẽĩsse per dñm nr̃m ihm̃ xp̃m.
Similit̾ cũ ꝑuen̾it ad plateam ubi morat᷑ dñꝯ .x.
de columpna unus de famliar ibus dm̃pape uel idem fa¬
miliaris faciet alium iactum pecuie. Siilit̾ cum
pemenerit ad quadriuium ubi moratur Electus uiter¬
bienẜ. Idem familiaris faciet alium iactum pecume.
Bub sequẽter cum ꝑuenerit ad introitum palacii idẽ
familiaris faciet alium iactum pecunie.

Expanded text:
eodem loco post eum per marescallum, vel alium, fient ter missilia vel jactus pecuniae. Cum autem pervenerit ad plateam, ante ecclesiam sancti Nicenii, aliquis familiaris domini papae stans in aliquo loco eminenti faciet alium jactum pecuniae, et ibi dominus papa trahet aliquam moram. XL. De lege offerenda per Judaeos, et responsione papae. Et venient Judaei cum lege sua, et facient ei laudem, et offerent ei legem ut adoret. Et tunc dominus papa commendabit legem, et damnabit observantiam Judaeorum, sive intellectum, quia quem dicunt venturum, Ecclesia docet et praedicat jam venisse Dominum Jesum Christum. Similiter cum pervenerit ad plateam, ubi moratur D. de Columna, 269 unus de familiaribus domini papae, vel idem familiaris facit jactum pecuniae; similiter cum pervenerit ad quadrivium, ubi moratur electus Viterbiensis, idem familiaris facit alium jactum pecuniae. Subsequenter cum pervenerit in introitum palatii, idem familiaris facit alium jactum. XLI.
Abbreviated transcription (Latin):
De ascensu ppẽ ad altare et incesacõne altaris. et de
tercia receptone Cardĩaliũ et p̃latoꝵ ad reue̾nciã. dũ
est in eminẽti sede.
t aptato pallio ip̃o suꝑ eum cum tribꝰ spiuilis au¬
reis per dyaconũ Card̃ et sub dyaconũ ut est morꝭ
ascendit dominꝰ ppaͬ ad altare et moẽsabit altare quo
incensato ibi ad eminẽtiore sedem. et sedens in dc̃a sede
palliatꝰ. Recipit omẽs Cardinales et p̃lacos ad pedes et
oris osculum itato. Qua receptõne funta stando incipre
gla in excelsis deo. quo ypno angelico cutato a cãcorib
dicet in eadem sode. pax uobis. et Ra et cũ pũ tuo. Incipiet
oroem dince alte. Quĩa orõe conpleta et secuta responsiõe
amen. potit dice aliam orõem secrete pro se ip̃o si uolient
Bxprimat᷑ tamẽ oratõ per extensum postiodum reside¬
bit in sede.
Cdu acebus seacuti oidmandis ꝑer priorem dyaconoꝵ
Sard masiu et de laudibꝰ per ende mapiedis sneplam

Expanded text:
De ascensu papae ad altare, et incensatione altaris, et de tertia receptione cardinalium et praelatorum ad reverentiam, dum est in eminenti sede. Et aptato pallio ipso super eum cum tribus spinulis aureis per diaconum cardinalem et subdiaconum, ut moris est, ascendit dominus papa ad altare, et incensabit altare; quo incensato, ascendet ad eminentem sedem; et, sedens in dicta sede palliatus, recipiens omnes cardinales et praelatos ad pedis et oris osculum iterato. Qua receptione finita, stando incipit Gloria in excelsis Deo; quo Hymno Angelico cantato a cantoribus, dicet in eadem sede Pax vobis, et, Orationem Dominicae alte; qua Oratione completa, et secuta responsione Amen, potest dicere aliam Orationem secrete pro se ipso, si voluerit. Exprimatur tamen Oratio per extensum; postmodum residebit in sede. XXXI. De rebus statuum ordinandis per priorem diaconorum cardinalium, et laudibus per eumdem incipiendis
Abbreviated transcription (Latin):
est eplam grecam. Post predc̃os subdyaconos sequẽtur
dyaconꝯ qui lcurus est euuageliũ in greco sub se ꝙ̃ter pn¬
cedent dyacon Cardinales ordine suo iduti dalmatias
inter quos est ille Card̃ qui dc̃unis est euuãgeliu ultimꝰ
De inde duo dracom Card̃ unus a dextris et alius a sins¬
tris. ducent dni ppaͣm excensa mappa suꝑ caput euis. ut¬
est moris. et ultimo subsequet᷑ Subdyaconꝰ qui ẜuiet
de mitra cum tobalea. procedes aut̃ dñꝰ ppa sic ꝑcessiona¬
lit̾ per eccl̃iam continue benedicet. Cum autẽ ad chorũ
ꝑuenerit obiabunt sibi tres pbr̃i Cardinales. quos ad
pacem recipiet et ip̃i ostulabunt᷑ cum reuencia pectꝰ eiꝰ
ut ultimiꝰ ꝑ aptabit planetam ppeͣ.
¶De confessione que fit ad altare et introitu misse et
oracõibꝰ que dicũt᷑ suꝑ eum ꝑpe altare. et de scda reuẽn

Expanded text:
os subdiaconos subsequitur diaconus qui lecturus est Evangelium in Graeco. Subsequenter incedent diaconi cardinales ordine suo, induti dalmaticis, inter quos est ille cardinalis qui dicturus est Evangelium ultimus. Deinde duo diaconi cardinales, unus a dextris, et alius a sinistris, ducunt dominum papam extensa mappa super caput ejus, ut moris est; et ultimo subsequitur subdiaconus qui serviet de mitra, cum tobalea procedens ante. Dominus papa sic processionaliter per ecclesiam continue benedicet. Cum autem ad thronum pervenerit, obviabunt sibi tres presbyteri cardinales, quos ad pacem recipiet, et ipsi osculabantur cum reverentia pectus ejus, et ultimus aptabit planetam papae. XXVII. De confessione quae fit ad altare, et Introitu Missae, et Orationibus quae dicuntur super eum prope altare. Subsequen
Abbreviated transcription (Latin):
bilium / Et actende ꝙ ppaͣ stabit dum comedet indu¬
tus et calciatus ut dem̃ est cum mitra. Cardmnales uõ
omẽs habebunt suꝑpellicia cum camisiis et mantellis
simul sedendo lauabit se seruiente fundẽte aquam Car¬
dinali lauanti. Cardmales aut̃ qui assistũt teneant
tobaleam uin ex ꝑte lauantis. alter ex altera. Et sic
sibi adĩuicem mutuo seruiant ¶ Quibꝰ omibꝰ locis
et reddicis graciis ppa reducit᷑ a duobꝰ Cardinalib ꝯ¬

Expanded text:
bilium. Et attende quod papa stabit, dum comedit, indubilium. Et attende quod papa stabit, dum comedit, indutus et calceatus, ut dictum est, et cum mitra; cardinales vero omnes habebunt superpellicium cum camisiis et mantello, similiter sedendo lavabit, serviente fundente aquam cardinali lavanti. Cardinales qui assistunt tenent tobaleam, unus ex una parte lavantis, alter ex altera, et sic sibi ad invicem mutuo serviant; quibus omnibus lotis, et redditis gratiis, papa reducit
Abbreviated transcription (Latin):
sedere. Et nilla istarũ sedium nec etiã stercoraria eut
cooperta uel parata. s mida. Deinde surgens ducitur
et ante altare suam orõẽm facit. Et postea reducit᷑
aco capellam sc̃i siluestri in qua intrat. Ibiq deposicis
passio casula. et cirothecis. et accepto manto ad spa¬
tulas sedet in loco p̃parato. Et dat cuilibet Caidĩali
quani dat ei in uno cypho argenteo camarius. Et quã
pit peciuãm in mitra ostulatur genu dñi ꝓpẽ. Idem uero¬
Camarius habet ante se magnã mẽsam cooꝑtam toba¬
lea. ubi sunt huiꝯmõi monete. Et assistunt ip̃i came¬
rario. cũcus cam̾e. et duo mercatores. Ip̃i uo̾ camariꝰ¬
et duobꝰ dyaconis cobaleam tenẽtibꝰ. et eo loco stãq be¬
nedcione mẽse uadũt om̃es sede̾. sedet at ppͣ in una sede
eminẽti solus diuersis et magnis uasis aureis et argen¬
In parte autẽ sinistra dyaconi Cardinales Et post mẽ¬

Expanded text:
sedere; et nulla istarum sedium, nec etiam stercoraria, erit sedere; et nulla istarum sedium, nec etiam stercoraria, erit cooperta vel parata, sed nuda. Deinde surgens ducitur et ante altare suam Orationem facit; et postea reducitur ad capellam sancti Silvestri, in qua intrat; ibique, depositis pallio, casula et chirothecis, et accepto manto ad scapulas, sedet in loco praeparato, et quam dat ei in uno 229 scypho argenteo camerarius, et quam pit pecuniam in mitra osculatur genu domini papae; et idem camerarius habet ante se magnam mensam coopertam tobalea, ubi sunt hujusmodi; et assistunt ipsi camerario clericus ta, duobus diaconibus tobaleam tenentibus; et eo loto, factaque Benedictione meeminenti solus, diversis et magnis aureis vasis et argenia parte ad sinistram diaconi cardinales, et postm
Abbreviated transcription (Latin):
Et pͥmo sẽdet in una que est in dextͣ ubi pͥor basilice st̃i
laurẽcii dat ei fenilain que est signũ corrtiõns et regi¬
minis et claues ipĩs basilice et sacri lacerañ palacii. ĩ
quibꝰ designat᷑ potestas claudendi et aperiẽdi ligandi acq
soluendi et cum ipã ferula et aliis clauibus accedit ad
aliam sedem similem, que est ad suustram et tũc restituit
eidem priori ferulain et claues. et incipit sede in illa ẜa
sede Et postꝙͣ aliꝙͣtulum sederit. idem p̾or cingit eidem
dño pp̃e zonam de ẜico rubeo in qua debet pende buisa pur¬
purea in qua sunt .xii. lapides p̃ciosi cum sigillis ⁊ muscus
Et dum ppaͣ in sede sedet recipit officꝭ palacii ad pedem et
osculum. recipit etiã de manu Cam̾arii postea denarios ar
tes et hoc facit ter dicẽdo singłis uicibꝰ. dispersit de dit
panꝑibꝰ ⁊ iusticia eiꝰ manet in scłm scłi. Et in istis duabꝰ
sedibꝰ debet ppã taliter sede̾ ut uideat᷑ pocuis iacere ꝙͣ

Expanded text:
et in illa quae est ad dexteram, ubi prior basilicae sancti Laurentii dat ei ferulam, quae est signum correctionis et regiminis, et claves ipsius basilicae et sancti Laterani palatii, in quibus designatur potestas claudendi, aperiendi, ligandi atque solvendi; et cum ipsa ferula et aliis clavibus accedit ad aliam sedem similem, quae est ad sinistram, et tunc restituit eidem priori 231 ferulam et claves, et incipit sedere in illa secunda sede. Et postquam aliquantulum sedit, idem prior cingit eidem domino papae zonam de serico rubeo, in qua dependet bursa purpurea, in qua sint duodecim lapides pretiosi cum sigillo et musco; et dum in ipsa sede sedet, recipit officiales palatii ad pedem osculum. Recipit etiam de manu camerarii postea denarios arg super astantes; et hoc facit ter, dicendo singulis vicibus: Dispersit, dedit pauperibus; justitia ejus manet in saeculum saeculi; et in istis duabus sedibus debet papa taliter sedere, ut videatur potius jacere quam
Abbreviated transcription (Latin):
ta sibi uuc̃ta. Beriuentes albi eũt parati ad dextrã¬
dumm Equũ et ad portandum soletum et calcaria capellũ
et cappam contͣ aquã ne pluat et mitrale. Item ẜui¬
entes ingri portabũt capellam. capeta faldistoria sta¬
bella et alia cõsueta qñ dominꝰ ppͣ uadit cantare in
sollepnibꝰ festis. Item micã de tribꝰ panibꝰ. Itẽ .ii.
masoria de pane in una tobalea ꝑ manibꝰ lauand
Item de aqua frigida et calida pro manibꝰ lauandis
Item parabunt in eccłia locum ubi se debet induere
sedere et faldistoriũ erit paratum ante altare in quo
Item subdyacom dñi ppẽ tam capellam ꝙͣ alii suit ĩduti
tuicellis et ẜuiant et cantent laudes cum pore dyacõ
Cardinaliũ et faciant seruicia que erunt eis ĩuiẽta
et habeant equos ut uemant eques cum ꝓcessione cũ
ppã et unus eoꝵ sit ꝑatus ad portandum crucẽ alius
ad faciẽdum lectariam in ecc̃a. et t̾cius ad ẜmendũ

Expanded text:
ta sibi injuncta. Servientes albi erunt parati ad dextranta sibi injuncta. Servientes albi erunt parati ad dextrandum equum, et ad portandum soleclum et calcaria, capellum et cappam contra aquam ne pluat, et mitrale. Item servientes nigri portabunt capellam, capitia, faldistoria, scabella et alia consueta, quando dominus papa vadit cantare in solemnibus festis. Item micam de tribus panibus. Item quatuor incisoria de pane in una tobalea pro manibus lavandis. Item de aqua frigida et calida pro manibus lavandis. Item portabunt in ecclesia locum ubi se debet induere, sedere: et faldistorium erit paratum ante altare, in quo Item subdiaconi domini papae, tam capellani, quam alii, sint induti tunicellis, et serviant et cantent laudes cum priore diaconorum cardinalium, et faciant servitia quae erunt eis injuncta: et habeant equos, et veniant eques cum Processione cum papa; et unus eorum sit paratus ad portandum crucem, alius ad faciendum litaniam, et tertius ad serviendum
Abbreviated transcription (Latin):
ad palaciũ dñi ppẽ ⁊ Item thesaurarii habeãt ꝑamẽta
ꝑata preciosa pro dño ppã cõpetẽtia ẜm tp̃us cũ conse¬
crabit᷑ et alba ꝓ missa celebrãda et ꝑcessione mitrã reg¬
nũ. septẽ candelabra. cum cereis. tobaleis. capit̾gium
crisma et alia eis dcã. Itẽ .xii. bexilla et duo chembu
in lanceis qui dabunt᷑ .xiiii. cursoribꝰ ui portẽt ea
nirta ppãm. Et unus ex ip̃is Thesaurariis cum dñq
ppã coronabit᷑ assignata corona recipiet mitram. et
p̃cedat. Et expectabit in porta eccł̃ie et dabit mitrã
et recipiet coronam. Item stabit ꝑatus reciꝑe palliũ
et casublam qñ ppͣ recipiet mantum. Et post comesti¬
onem recipiet indumẽta et sandalia que ppaͣ deponet.
frat̃ .n. marestallꝰ marestalle habebit patos equos
cum phaleris et aliis nccͣriis. et equũ quẽ equitabit ppͣ
cum cooꝑimẽto postius descarleto et faciat alia cõsue¬

Expanded text:
ad palatium domini papae. 280 Item thesaurarii habeant paramenta ad palatium domini papae. 280 Item thesaurarii habeant paramenta parata pretiosa pro domino papa competentia secundum tempus, cum consecrabitur, et alba pro Missa celebranda et Processione, mitra, regnum et septem candelabra cum cereis, tobalea, caputergium, chrisma, et alia eis dicta. Item duodecim vexilla et duo cherubini in lanceis, qui dabuntur quatuordecim cursoribus, ut portent ea juxta papam; et unus ex ipsis thesaurariis, cum dominus papa coronabitur, assignata corona, recipiet mitram, et praecedet, et exspectabit in porta ecclesiae, et dabit mitram, et recipiet coronam. Item stabit paratus recipere pallium et casulam, quando papa recipiet mantum; et post comestionem recipiet indumenta et sandalia, quae papa deponet. Frater N. marescalcus marescalliae habebit paratos equos, cum faleris et aliis necessariis equo quem equitabit papa, cum cooperimento posterius de scarleto; et faciat alia consue