comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in anis faciebat impetus omnem enimuim
omnium sceleratorũ a ceruitas meiccsus
excepertt non erat in tam immani in iuria
tuntis queruinis nouae crudelitati locus
ccto fuerat proximus quidageres nonerat
ut qui modus moribus fuercet idem eẽt in¬
iuriae quid ꝓosses extrudere adorpricẽ
pecuniam p̃meda perierit alia non derit
hanc modo amandẽs eẽ sic ai catoinuisus
quasi perbene ficiũ eyprum relegatur. ei¬
ciuntur duo quo suidere in probi non poterant
alter perbonorẽ turpissimũ alter ꝑhones¬
tissimam caclamitatẽ atque ut satis
Non hominibus istum sed uirtutibus hostẽ
semperfuisseme expulso catone amanda¬
to in eum ipsum se conuertit quo ductore
quo adiutore in contionibus eaquae gerebat
omnia quaeq gesserat seeffecisse et fucere
dicebat .qn. pompeium quemomnium iu¬
ditio longe principem esseciui tatis uidebat
diutius furori suo ueniam dacturũ non ar¬
bitrabactur qui ex eius custodia perinsi¬

Expanded text:
inanis faciebat impetus; omnem enim vim inanis faciebat impetus; omnem enim vim omnium sceleratorum acerbitas mei casus exceperat; non erat in tam immani iniuria tantisque ruinis novae crudelitati locus. Cato fuerat proximus. quid ageres? non erat ut, qui modus amoribus fuerat, idem esset iniuriae. quid posses? extrudere ad Cypriam pecuniam? praeda perierit. Alia non deerit; hinc modo amandandus est. sic M. Cato invisus quasi per beneficium Cyprum relegatur. eiciuntur duo, quos videre improbi non poterant, alter per honorem turpissimum, alter per honestissimam calamitatem. atque ut sciatis non hominibus istum sed virtutibus hostem semper fuisse, me expulso, Catone amandato, in eum ipsum se convertit quo auctore, quo adiutore in contionibus ea quae gerebat omnia quaeque gesserat se et fecisse et facere dicebat: Cn. Pompeium, quem omnium iudicio longe principem esse civitatis videbat, diutius furori suo veniam daturum non arbitrabatur. qui ex eius custodia per insi
Abbreviated transcription (Latin):
uim improborum quaein ueterata compres¬
soodio atque ticcito lam erum pebat nanctte
audacis duces excepimeo corpore lnmeun
consulares faces lactae manibus tribu¬
nicus In me omnia quae ego quondam re¬
tunderam coniurationis nefacria tela
ad heserunt : quod siut multis formisuins
placuit ui et armis contraim decertare
uoluissem aut uicissem cum magna inter¬
netione inx proborum sed tumen ciuium: aut
INterfectis bonis omnibus quod illisoptatis
dignitate reditum nec intelle gebc fieri
diutius posseut mihi non liceret eẽ. In ec re .p.
quam ipse seruassem : quod si non liceret audierã
et legerã clarissimos nostrae ciuitatis uiros se
Inmedios hostis ad perspicuã mortem prosalu¬
te exercitus in iecisseego prosclute uni uerscie
rei .p. dubitarem hoc meliore conditione esse
quam decii quod illȩ necuiditores quidẽ suae
glorice ego etiam spectatore meae laudis
essepocuissem lttq in fractus furortuus

Expanded text:
vim improborum, quae inveterata compresvim improborum, quae inveterata compresso odio atque tacito iam erumpebat nancta tam audacis duces, excepi meo corpore. in me uno consulares faces iactae manibus tribuniciis, in me omnia, quae ego quondam rettuderam, coniurationis nefaria tela adhaeserunt. quod si, ut multis fortissimis viris placuit, vi et armis contra vim decertare voluissem, aut vicissem cum magna internecione improborum, sed tamen civium, aut interfectis bonis omnibus, quod illis optatisdignitate reditum, nec intellegebam fieri diutius posse ut mihi non liceret esse in ea re publica quam ipse servassem. quod si non liceret, audieram et legeram clarissimos nostrae civitatis viros se in medios hostis ad perspicuam mortem pro salute exercitus iniecisse: ego pro salute universae rei publicae dubitarem hoc meliore condicione esse quam Decii, quod illi ne auditores quidem suae gloriae, ego etiam spectator meae laudis esse potuissem? itaque infractus furor tuus
Abbreviated transcription (Latin):
sidere aliquod bellum semperuideretur
Nibilerat latũ deme non adesse eram iussi
non citactus a fuercm eram etiã tuo iuditio
ciuis in columis cumdomus in peclatio uilloe
intusculano altera adclterum consulem
trans ferebaturs senatus consules uocabant¬
columnae marmorece exaedibus mei sins¬
pectante populo .R. ad socerum consulis por¬
tabantur. Infundum autem uicini consulis
non instrumentũ auetor namenta uillae
sed etiam arbores cransferebantur. tũ ipsa
uilla non praedae cupiditate quid enim
erut praedae. sed odio et crudelitate fun¬
ditus euerteretur domus ardebat in pea¬
latio non fortuito sed oblato INcendio coñse
pulabantur et in coniuratorum gratula¬
tione uerscbatur cum alter secatili nae
delitias altercethegi consobrinũ fuisse di¬
ceret. hanc egouim pontifices hoc solus hu
furorem meocorpore opposito ab omnium
bonorum ceruicibus depuli omnem que im¬
petum discordiarũ omnem diu collectum

Expanded text:
sidere aliquod bellum semper videtur sidere aliquod bellum semper videtur nihil erat latum de me; non adesse eram iussus, non citatus afueram; eram etiam tuo iudicio civis incolumis, cum domus in Palatio, villa in Tusculano, altera ad alterum consulem transferebatur—scilicet eos consules vocabant—columnae marmoreae ex aedibus meis inspectante populo Romano ad socrum consulis portabantur, in fundum autem vicini consulis non instrumentum aut ornamenta villae, sed etiam arbores transferebantur, cum ipsa villa non praedae cupiditate —quid enim erat praedae?—sed odio et crudelitate funditus everteretur. domus ardebat in Palatio non fortuito, sed oblato incendio; consules epulabantur et in coniuratorum gratulatione versabantur, cum alter se Catilinae delicias, alter Cethegi consobrinum fuisse diceret. hanc ego vim, pontifices, hoc scelus, hunc furorem meo corpore opposito ab omnium bonorum cervicibus depuli, omnemque impetum discordiarum, omnem diu conlectam
Abbreviated transcription (Latin):
te carbitror cum post meum discessum omniũ
locupletium fortuna somnium prouintia¬
rum fructus et archarum acregum bona spe
at que auaritia deuorasses argenti et supel¬
lectilis mace cupiditate essecaecatum non
existimo campanum illum consulem cum
saltutore collega cum alteri totamacheclac̃
thesscliam boetiam graeciam macedonicũ
omnẽq baerbariam bona ciuium .N. condonas¬
ses alteri srriam babrlonem perscis Integer¬
rimas pacatissimasque gentes ad diripien¬
dum tradidisses illostam cupidos liminum
meorum et columnarum et ualuarum fuisse.
neque porro illa manus copiae que catilinae
ccementis ac testis tectorum meorum se fac¬
mem suam expleturas puta uerunt : sed ut
hostium urbes nec omniũ hostium uerum eo¬
rum quibus cum a cerbum bellum in nociuom¬
que suscepimus non praeda adducta id odio
solemus excipere quod iniquos propter eorũ
crudelitatem In flam maticementes nostrae
fuerunt cum horum etiam tecti s et sedib re¬

Expanded text:
te arbitror, cum post meum discessum omnium te arbitror, cum post meum discessum omnium locupletium fortunas, omnium provinciarum fructus, tetrarcharum ac regum bona spe atque avaritia devorasses, argenti et supellectilis meae cupiditate esse caecatum: non existimo Campanum illum consulem cum saltatore conlega, cum alteri totam Achaiam, Thessaliam, Boeotiam, Graeciam, Macedoniam omnemque barbariam, bona civium Romanorum condonasses, alteri Syriam, Babylonem, Persas, integerrimas pacatissimasque gentis, ad diripiendum tradidisses, illos tam cupidos liminum meorum et columnarum et valvarum fuisse. neque porro illa manus copiaeque Catilinae caementis ac testis tectorum meorum se famem suam expleturas putaverunt; sed ut hostium urbes, nec omnium hostium, verum eorum quibuscum acerbum bellum internecivumque suscepimus, non praeda adducti sed odio solemus exscindere, quod, in quos propter eorum crudelitatem inflammatae mentes nostrae fuerunt, cum horum etiam tectis et sedibus re
Abbreviated transcription (Latin):
um crudelitati scederique cessissem ne
apsens quidem luctu meo mentes eorum
satiare potuit : quid enimuos uxore mea
misera uiolarat quam uexauistis rap¬
tu uisti somni crudelitate lacerastis
quid mea filiaacuius fletus assiduussor¬
desque lugubres uobis erant iucundae
ceterorum omnium menites oculos que
flectebant quid paruos filius quem
quam diua fui nemonisi lacrimantem con¬
fectũq uidit quid fecerat quod eũ totiens ꝑ
ixsidias int̃ficere uoluistis quid fraterme¬
us quicũ aliquanto post meũ discessũ ex ꝓ¬
uintia uenisset neq sibi uiuendũ nisi me
restituto putaret scum eius maeror squa¬
lor incredibilis et inauditas omnib mor¬
talib: miserabilis uidebatur quotiens. est
& uestro ferro acmanib lapsus. sed quid
ego uestram crudelitatem expromoquã
IN ipsum me ac meos adhibuistishis qui pa¬
rietibus qui tectis qui columnis ac postibus
meis hostificum quoddam et nestcriumom¬
nunbutum odiobelum intulistis Non enim

Expanded text:
um crudelitati scelerique cessissem, ne um crudelitati scelerique cessissem, ne absens quidem luctu meo mentis eorum satiare potui. quid enim vos uxor mea misera violarat, quam vexavistis, raptavistis, omni crudelitate lacerastis? quid mea filia, cuius fletus adsiduus sordesque lugubres vobis erant iucundae, ceterorum omnium mentis oculosque flectebant? quid parvus filius, quem, quam diu afui, nemo nisi lacrimantem confectumque vidit: quid fecerat quod eum totiens per insidias interficere voluistis? quid frater meus? qui cum aliquanto post meum discessum ex provincia venisset neque sibi vivendum nisi me restituto putaret, cum eius maeror, squalor incredibilis et inauditus omnibus mortalibus miserabilis videbatur, quotiens est ex vestro ferro ac manibus elapsus! sed quid ego vestram crudelitatem exprobro quam in ipsum me ac meos adhibuistis, qui parietibus, qui tectis, qui columnis ac postibus meis hostificum quoddam et nefarium omni imbutum odio bellum intulistis? non enim
Abbreviated transcription (Latin):
plicare: anquia causam probare non po¬
teram cuius tanta bonitas estuteas i psce
non modo se sed eticm me apsentem per
se probarit ansenatus anor dines an
hi qui cuncta exitulia ad mereuo candũ
conuolauerunt segniores me precesente
ad meretinendum et conserucandum
fuissent in ec causa quam ipse icm par¬
ricida talem dicat fuisse ut me ab om̃¬
nibus ad meam pristinam dignitutem
exspectatum atque reuocatum quae¬
ratur: anuero iniuditio periculinihil
fuit priuilegium pertimui ne mihi prae¬
sentis i multã in rogacretur nemo Non¬
intercederetꝰ tam in ops autem ego erã
ab amicis aut tamnudares p am̃agis¬
tratibus q̃uid si uocatae tribus essent pros¬
criptionem Non dicam in meitu desuasa¬
lutem erico sedomnino inullociui com¬
probauissent : Ansiego praesens fuissem
ueteres illae copice coniuratorum tui¬
que perditimilites atque egentes et noua¬
nus sceleratissimorum consulum corpo¬
rimeo pepercsssent quicum eorum omni¬

Expanded text:
plicare. an quia causam probare non poplicare. an quia causam probare non poteram? cuius tanta bonitas est ut ea ipsa non modo se, sed etiam me absentem per se probarit. an senatus, an ordines omnes, an ii qui cuncta ex Italia ad me revocandum convolaverunt, segniores me praesente ad me retinendum et conservandum fuissent, in ea causa quam ipse iam parricida talem dicat fuisse ut me ab omnibus ad meam pristinam dignitatem exspectatum atque revocatum queratur? an vero in iudicio periculi nihil fuit: privilegium pertimui, ne, mihi praesenti si multa inrogaretur, nemo intercederet? tam inops autem ego eram ab amicis aut tam nuda res publica a magistratibus? quid? si vocatae tribus essent, proscriptionem non dicam in me, ita de sua salute merito, sed omnino in ullo civi comprobavissent? an, si ego praesens fuissem, veteres illae copiae coniuratorum tuique perditi milites atque egentes et nova manus sceleratissimorum consulum corpori meo pepercissent? qui cum eorum omni
Abbreviated transcription (Latin):
tionem quem initarentur meterrent
minis mihi cacedem et dimicationem de¬
nunciarent meam domum referttm
uiris bonis peramicos suos complerent
pros criptionis metumefrequenticnu¬
darent ui rorum bonorum mepraesidio
spoliarent senatum prome Non modo
pugnare amplissimum ordinem sed
etiam plorare et supplicare mutatic
ueste prohiberent necum qui demui se¬
rat : quidigitur ego gessi aut quitimor
fuit non dicam inme stac metimidũ
eẽ natura quid illa tot uirum fortis¬
simorum milia quod nostri equites .R
quid senatus quid deniq: omnes boni
sinulla eratuiscur meflentes potius
prosecuti sunt quam aut increpantes
retinuerunt autiratireliquerunt
an hoctimebam simecum a geratur
more instituto quemaiorum ut possẽ
praesens sustinere uerum sidies dicito
esset iudicium mihi fuit pertimes ceridũ
ansine iuditio priui legium iuditium Ini
ccuisa tamtur piscilicet homo quiecim
suam esset ignotte dicendo nom possẽ ex¬

Expanded text:
tionemque minitarentur, me terrerent tionemque minitarentur, me terrerent minis, mihi caedem et dimicationem denuntiarent, meam domum refertam viris bonis per amicos suos complerent proscriptionis metu, me frequentia nudarent virorum bonorum, me praesidio spoliarent senatus, pro me non modo pugnare amplissimum ordinem, sed etiam plorare et supplicare mutata veste prohiberent, ne tum quidem vis erat? quid igitur ego cessi, aut qui timor fuit? non dicam in me: fac me timidum esse natura: quid? illa tot virorum fortissimorum milia, quid? nostri equites Romani, quid? senatus, quid? denique omnes boni, si nulla erat vis, cur me flentes potius prosecuti sunt quam aut increpantes retinuerunt aut irati reliquerunt? an hoc timebam, si mecum ageretur more institutoque maiorum, ut possem praesens sustinere? utrum, si dies dicta esset, iudicium mihi fuit pertimescendum an sine iudicio privilegium? iudiciumne? causa tam turpis scilicet, homo qui eam, si iam esset ignota, dicendo non possem ex
Abbreviated transcription (Latin):
prudenticmq: quuerebas cũ arma in ae¬
dem castoris compostcibas nichil aliud pisi
uti nequid peruimagi possẽ machin abare
cum uero gradus castoris conuellis ac remo¬
uistitum ut modestetibi agereliceret ho¬
mines audaces ab eius templi aditu atque
ascensu reppulisti cum eosqui conuentu
uirorũ bonorũ uerba des cclute mea
ad cẽ ius sisti eorumq ccduocatione manib
ferro lapidib discus sisti. tum profecto os¬
tendistiuim tibi maxime displicere : Verũ
haec furio sccui sua es anitribuni pł facile
superari frangiq: potuit uinrum bono¬
rum uel uirtute uel multitudine quid cũ
gabinio syriadabactur macedonia piso¬
niutrique in finitum imperium̃ ingens
pecunia ut tibiomnia permitterent te
adiuuarenttimanũm copias tibi suosspe¬
ratoscenturiones tibi pecuniam tibi sccmi¬
liascompararent tesuis sceleratis contio¬
nibus subleuarent senatus auctoritatẽ
INriderent equitibus & mortem proscrip¬

Expanded text:
prudentiamque quaerebas; cum arma in aeprudentiamque quaerebas; cum arma in aedem Castoris comportabas, nihil aliud nisi uti ne quid per vim agi posset machinabare; cum vero gradus Castoris convellisti ac removisti, tum, ut modeste tibi agere liceret, homines audacis ab eius templi aditu atque ascensu reppulisti; cum eos qui in conventu virorum bonorum verba de salute mea adesse iussisti, eorumque advocationem manibus ferro lapidibus discussisti, tum profecto ostendisti vim tibi maxime displicere. verum haec furiosa vis vaesani tribuni plebis facile superari frangique potuit virorum bonorum vel virtute vel multitudine. quid? cum Gabinio Syria dabatur, Macedonia Pisoni, utrique infinitum imperium, ingens pecunia, ut tibi omnia permitterent, te adiuvarent, tibi manum, copias, tibi suos spectatos centuriones, tibi pecuniam, tibi familias compararent, te suis sceleratis contionibus sublevarent, senatus auctoritatem inriderent, equitibus Romanis mortem proscrip
Abbreviated transcription (Latin):
siiam pR deista re consulatus esset et non
omnia perseruos latrones que gessisses non¬
nefieri poterat ut populo decyprio rege pla¬
ceret de exulibus brtantinis displiceret
Quce est qua si clia uis quae sententia cue¬
cilice legis et didicenisi haec nepopulo ne¬
cessit in coniunctis rebus compluribus aut id
quod nolit accipere aut id quod uelit repudi¬
are : quid si peruim tulisti tamen nolex estau
quicquam iure gestum uider potese quo d
peruim gestum esse conscet ansi in ipsecla¬
tione tua captaiam urbe lapides iactisi
manus collata non .ẽ. Idcirco tucdillcm
labem atq eluiem ciuitatis sine summa ui
peruenirepotuisti cũ in tribunadi aurelio
conscribebas palã nonmodo liberos sedetiã
seruos ex omnib uicis concitatos uim tuã
uidelicet non parabas cũ edictis tuis taber¬
Nas claudi iubeas. Nonuim imperitatȩ mul¬
titudinis sed hominũ honestorũ modestiã

Expanded text:
si iam populus Romanus de ista re consultus esset et non si iam populus Romanus de ista re consultus esset et non omnia per servos latronesque gessisses, nonne fieri poterat ut populo de Cyprio rege placeret, de exsulibus Byzantiis displiceret? quae est, quaeso, alia vis, quae sententia Caeciliae legis et Didiae nisi haec, ne populo necesse sit in coniunctis rebus compluribus aut id quod nolit accipere aut id quod velit repudiare? quid? si per vim tulisti, tamenne lex est? aut quicquam iure gestum videri potest quod per vim gestum esse constet? an, si in ipsa latione tua capta iam urbe lapides iacti, si manus conlata non est, idcirco tu ad illam labem atque eluviem civitatis sine summa vi pervenire potuisti? cum in tribunali Aurelio conscribebas palam non modo liberos sed etiam servos, ex omnibus vicis concitatos, vim tum videlicet non parabas; cum edictis tuis tabernas claudi iubebas, non vim imperitae multitudinis, sed hominum honestorum modestiam
Abbreviated transcription (Latin):
sit quidoperum publicorum ex accio quid
nominis inscriptio tibiñum aliud uidetur
esse ac meorum bonorum direptio praeterquã
quod neid quidem perlegem liciniamut ipse
tibi curationem ferres facere potuisti quid
hoc ipsum quod nunc a put ponti fice sagisce
meam domum consecras set emonumentũ
fecisse in meis ciedibus tesignum dedicasse
ea que te ex una terogatiuncula fecisscunũ
ctidem uidetur esse atque id quod de me
ipsonominatim tulisti tam hercule est
unum quam quodidem tulege unatulis¬
tiut crprius rexcuius mores huic populo
socii atque amici semper fuerant cum bonis
omnibus sub prae conesubi cerentur et exules
bi zantium reducerentur eidem in quidutraq
dedisset ut in asia cistophorum flagitcretindi
iret in hispaniam cum romae decessisset con¬
sulactum ei potere liceret cum stctusesset
prouinciam srriam optineret quoniam
deuno homine scriberet una res esset Quod

Expanded text:
sit: quid? operum publicorum exactio, quid? sit: quid? operum publicorum exactio, quid? nominis inscriptio tibi num aliud videtur esse ac meorum bonorum direptio? praeterquam quod ne id quidem per legem Liciniam, ut ipse tibi curationem ferres, facere potuisti. quid? hoc ipsum quod nunc apud pontifices agis, te meam domum consecrasse, te monumentum fecisse in meis aedibus, te signum dedicasse, eaque te ex una rogatiuncula fecisse, unum et idem videtur esse atque id quod de me ipso nominatim tulisti? tam hercule est unum quam quod idem tu lege una tulisti, ut Cyprius rex, cuius maiores huic populo socii atque amici semper fuerunt, cum bonis omnibus sub praeconem subiceretur et exsules Byzantium reducerentur. eidem, inquit, utraque et ut in Asia cistophorum flagitaret, inde iret in Hispaniam, cum Romam decessisset, consulatum ei petere liceret, cum factus esset, provinciam Syriam obtineret,—quoniam de uno homine scriberet, una res esset? quod
Abbreviated transcription (Latin):
uatꝰ est enim quod a. tullius fadsum sena
tus .c. reculeritꝰ sugitur reculit falsum so
tum est rogatiosi non retulit nullac ẽ satis¬
netibi uidentur a senatu iudicatum menon
modo non ementitum esse auctori tctẽ eius
ordinis sed etiam unum post urbem conditã
diligentissime senatui paruis se quod modis
doceo legemistum quam uocas non esselege:
quidsi etiam pluribus de rebus uno sortitu¬
retuli stamen ne arbitrcris id quod .a.
drusus in legibustuis plerisque in bonisille
uir .n. scauro et .l. crasus consularis non op¬
tinuerit id te posse hominum facinorum
et stu prorum omnium decumis et cloelus
auctoribus optinere tulisti demenereciperer
non ut exirem quem tu ipse non poterasdicere
nomlicere non licere esse romae quidenim:
diceres damnatum certe non expulsumqui
licuit sed tamen neid quidem est scriptũ
ut exirem poena est qui receperit quamom¬
nes neglex erunt eiectio nus quamestuerũ

Expanded text:
vat? est enim: qvod M. Tvllivs falsvm senavat? est enim: qvod M. Tvllivs falsvm senatvm rettvlerit. si igitur rettulit falsum senatus consultum, tum est rogatio: si non rettulit, nulla est. satisne tibi videtur a senatu iudicatum me non modo non ementitum esse auctoritatem eius ordinis, sed etiam unum post urbem conditam diligentissime senatui paruisse? quot modis doceo legem istam, quam vocas, non esse legem? quid? si etiam pluribus de rebus uno sortitore tulisti, tamenne arbitraris id quod M. Drusus in legibus suis plerisque, perbonus ille vir, M. Scauro et L. Crasso consiliariis non obtinuerit, id te posse, omnium facinorum et stuprorum hominem, decumis et Clodiis auctoribus obtinere? tulisti de me ne reciperer, non ut exirem, quem tu ipse non poteras dicere non licere esse Romae. quid enim diceres? damnatum? certe non. expulsum? qui licuit? sed tamen ne id quidem est scriptum, ut exirem; poena est, qui receperit, quam omnes neglexerunt; eiectio nusquam est. verum
Abbreviated transcription (Latin):
denique suffrcigii latorem inistuitua pros¬
criptione quem quam nisi furem acsicariũ
reperire potuisti: Ittquecumtu florens ac
potens perme dium scortum populare uoli¬
tures amicuillitus teuno amico tecti etbea¬
ti qui sepopulo commiserant itacropelleban¬
tur ut et ũ n& palatinam tuam perderent
qui in iudicium uenerant siue accuscitores
erant siue reitedep cnd amnabantur: deniq
etiam illi nouicius ligusuenalis ad scriptor
et subscriptortuus cũm̃ papirisui frutrisesset
testa mento et iuditio in probatus mortem
eius seuelle persequi dixit nomen sexti pro¬
periti deculit accuscire alience dominae
dominationes sceleris que socias propterca¬
iumniae metum non est ciusus de bacigitꝰ
lege dicimus quaeiure rogata uidecitur
cuius quam quis quepcartem tẽgit diȩito
uoco praedac suffragio quocum que uenit re¬
pudiatus conuictusq discernit. Quid siisuer¬
bis scriptac est ista proscriptio ut seipsa dissol¬

Expanded text:
denique suffragii latorem in ista tua prosdenique suffragii latorem in ista tua proscrireperire potuisti. itaque cum tu florens ac potens per medium forum scortum populare volitares, amici illi tui te uno amico tecti et beati, qui se populo commiserant, ita repellebantur ut etiam Palatinam tuam perderent; qui in iudicium venerant, sive accusatores erant sive rei, te deprecante damnabantur. denique etiam ille novicius Ligus, venalis adscriptor et subscriptor tuus, cum M. Papiri, sui fratris, esset testamento et iudicio improbatus, mortem eius se velle persequi dixit: nomen Sex. Properti detulit: accusare alienae dominationis scelerisque socius propter calumniae metum non est ausus. de hac igitur lege dicimus, quasi iure rogata videatur, cuius quam quisque partem tetigit digito voce praeda suffragio, quocumque venit, repudiatus convictusque discessit? quid si iis verbis scripta est ista proscriptio ut se ipsa dissol
Abbreviated transcription (Latin):
dictum sitꝰ oceinum õ portent umõscelus
hunctibi legem cloelius scripsit spurtiorõ
linguai suaut interdictum sit cui non sit inter
dictum sexte noster bona uenia quonicm
iam diccleticus et haec quoque liguris quod
factum non est ut sit factum ferriadpopu¬
lum aut uerbis ullis sanciri aut suffragiis
confirmari potest : hoc tuscriptore hoc con¬
silicrio hocministro omnium non ui pedum
solum sed etiam qua dripedum inpurissimo
rem .p. perdidisti ne que tuercstam excors
tam que demens ut nescire s. doelium esse qui
contraleges faceret c̃clios qui leges scribere
solerent sed neque eorum. neque ceterorũ
inquibus esset aliquid modestice cuius¬
quam tibi potestus fuit neque tulegum scrip¬
toribus isdem potiuisti uti quibus ceterineq¬
operum architectis neque pontificom ad hi¬
bere quem uelles: postremo nein praede quidẽ
societutem ancipem aut praedem socium
extratuorum gladictorum numerum aut

Expanded text:
dictum sit, ô coenum, ô, portentum, ô scelus! dictum sit, ô coenum, ô, portentum, ô scelus! hanc tibi legem Clodius scrip fit spurciorem lingua sua, ut interddictum? Sexte noster, bona venia, quoniam iam dialecticus es et haec quoque liguris, quod factum non est, ut sit factum, ferri ad populum aut verbis ullis sanciri aut suffragiis confirmari potest? hoc tu scriptore, hoc consiliario, hoc ministro omnium non bipedum solum sed etiam quadrupedum impurissimo, rem publicam perdidisti; neque tu eras tam excors tamque demens ut nescires Clodium esse qui contra leges faceret, alios qui leges scribere solerent; sed neque eorum neque ceterorum, in quibus esset aliquid modestiae, cuiusquam tibi potestas fuit; neque tu legum scriptoribus isdem potuisti uti quibus ceteri, neqoperum architectis: neque pontificem adhibere, quem velles: postremo nein praedae quidem societate mancipem, aut praedae socium, extra tuorum gladiatorum numerum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ferret etm legemputare : ac si hoc deme
potuit quem honos quem dignitas. quem
causa quemres .p. tuebatur. cuius denique
pecunia non expetebatur cuinibil oberat¬
praeter conuersionem status et inclinationẽ
communium temporum: quidaandem futurũ
estisis quorum uitaremota abhonore popu¬
lari et abbac in lustri gratia est pecuniae
dutem tantue sunt ut ea snimium multi
egentes sumptuosi nobiles concupiscantdate
hanc tribuno .pl. licentiam et intuemini
paulis per animis iuuentutem et iosmncexi¬
me qui inminere iam cupiditate uidentur
in cribuniciam potes tetem collegia medius
fidius tribunorum .pl. tota reperentur hoc
iure firmato quae coeant de hominum
locupletissimorum bonis praeda praesertim
populari et spe largitionis oblocta: atquis
culit legum scriptor peritus et callidu sũeli¬
cis iubecitis ut as. tullio aqua et igni inter¬
dicatur crudelenestcrium ne insceleratis¬
culit ut interdicaitur quidergoũt inter¬

Expanded text:
ferre et eam legem putari? ac si hoc de me ferre et eam legem putari? ac si hoc de me potuit, quem honos, quem dignitas, quem causa, quem res publica tuebatur, cuius denique pecunia non expetebatur, cui nipraeter conversionem status, et inclinationem communium temporum: quid tandem futurum est iis,quorum vita remota ab honore populari, et ab hac illustri gratia est? pecuniae autem tantae sunt, ut eas nimium multi egentes, sumptuosi, nobiles concupiscant. Dare hanc tribunopl. licentiam, et intuemini paulisper animis iuventutem, et eos maxime, qui imminere iam cupiditate videntur in tribunitiam potestatem. Collegia medius fidius tribunorum pl. tota eperientur, hoc iure firmato quae coeant de hominum locupletissimorum bonis, praeda praesertim populari, et spe largitionis oblata. At quid tulit legum scriptor peritus, et callidus? Velitis, iubeatis, ut M. Tullio aqua et igni interdicatur? crudele, nefarium, ne in sceleratisn tulit, ut interdicatur. Quid ergo? ut inter
Abbreviated transcription (Latin):
uobi smet ipsis pontifices et uestris liberisce¬
teris que ciuibus prouestra auctoritate et
sapientia consulere debetis : Nam cumit̃
moderata tudicia populi sint amadoribus
constituta primum ut nepoena capitis cum
pecunia coniungatur deinde ne in prodicta
die quis accusetur : ut terante magistratis
accuset intermissa die. quãm ultamin¬
roget aut iudicet quartusit accusatio
trinum nundinum prodicti diequodie iudiciũ
sit futurum tum multa etiam ad placandũ
atque admiseri cordicm reis concessa sint:
deinde exortbilis populus faccilis suffragatio
proscalute denique etiam siquacres illum diẽ
aut auspicuis. aut excusatione sustulit̃ tota
causa iudicium quẽ sublatum est ihaeccum
ita sint in reubi crimen est ubi accuscctor ubi
testes quod indignius quam quineque ad esse
sit iussus nequecitatus. neque accusatus de
eius capite liberis fortunis omnibus conductos
et sicarios et gentis. et perditos suffracgium

Expanded text:
vobismet ipsis, pontifices, et vestris liberis cevobismet ipsis, pontifices, et vestris liberis ceterisque civibus pro vestra auctoritate et sapientia consulere debetis. nam cum tam moderata iudicia populi sint a maioribus constituta, primum ut ne poena capitis cum pecunia coniungatur, deinde ne improdicta die quis accusetur, ut ter ante magistratus accuset intermissa die quam multam inroget aut iudicet, quarta sit accusatio trinum nundinum prodicta die, quo die iudicium sit futurum, tum multa etiam ad placandum atque ad misericordiam reis concessa sunt, deinde exorabilis populus, facilis suffragatio pro salute, denique etiam, si qua res illum diem aut auspiciis aut excusatione sustulit, tota causa iudiciumque sublatum est: haec cum ita sint in iure, ubi crimen est, ubi accusator, ubi testes, quid indignius quam, qui neque adesse sit iussus neque citatus neque accusatus, de eius capite, liberis, fortunis omnibus conductos et sicarios et egentis et perditos suffragium
Abbreviated transcription (Latin):
onis miserrimum nomen illud et omnisa cerui¬
tus syllani temporis quid habet quod maxime
sit in signe ad memoriam crudelitati s õpinor
poencem inciues & nominatim sineiuditiocons¬
titutum: hanc uo sigitur pontifices iuditio
at que auctoritute uestra ΓR .ΡI. pote sititem
dabitis ut pros cribere possit quos uelit qͥua ero
enim quid sit cliui proscribere ueliti s subeatis
ut al. tullius inciuitaete nesit bona que eius ut
mec sint ituenim fecitssicdiis̃ uerbistulit hoc
plebeis scitum est haec lex haec rogatioes hoc
uos pati potest is hoc ferre ciuitas ut singuli
ciues singulis uersiculis tersiculi feciui tateta¬
luntur equidem lamperfunctus sumꝰ nullã
uim nullum impecum mecuo expleui animos
inuidiorum placcaui odia in proborum saturaui
etiam perfidiam et scelus proditorum deniq
demec causa qua e uidebectur perditi sciuib:
ad inuidicm esse propositaciamomnesurbes
omnes ordines diatque homines iudi cauerunt

Expanded text:
onis miserrimum nomen illud et omnis acerbionis miserrimum nomen illud et omnis acerbitas Sullani temporis quid habet quod maxime sit insigne ad memoriam crudelitatis? opinor, poenam in civis Romanos nominatim sine iudicio constitutam. hanc vos igitur, pontifices, iudicio atque auctoritate vestra tribuno plebis potestatem dabitis, ut proscribere possit quos velit? quaero enim quid sit aliud nisi proscribere velitis ivbeatis vt M. Tvllivs in civitate ne sit bonaqve eivs vt mea sint: ita enim re, etsi aliis verbis, tulit. hoc plebei scitum est? haec lex, haec rogatio est? hoc vos pati potestis, hoc ferre civitas, ut singuli cives singulis versiculis e civitate tollantur? equidem iam perfunctus sum; nullam vim, nullum impetum metuo; explevi animos invidorum, placavi odia improborum, saturavi etiam perfidiam et scelus proditorum; denique de mea causa, quae videbatur perditis civibus ad invidiam esse proposita, iam omnes urbes, omnes ordines, omnes di atque homines iudicaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc totum sine causa relinquo uid eo enim
quosdam clarissi mos uiros principesciui¬
tatis aliquod locis iudicasse tecum plebeiure
a gerepotuisse qui etiam demei psocum tucc
rogatione funere elatamrem .p. essedicerẽ
tumen id funus et simiserum atq a cerbũ
fuisset iurde indictum esse dicebant quod
indixissesrei p:quod saluis auspiciistulis¬
sosiure egisse dicebant quare licebit uto¬
pinor nobis eius actiones non in firmare:
quibus illi actionibus constitum tribunatũ
comprobauerunt : fueris sa ne .Γ.R .p.l. ttim
in iure quã lege quam fuit hic ipserullius
uiromnibus rebus clarissimus atque am¬
polissimus qui iure quomore quo exemplo
legem nominatim decapite ciuis indemna
tulisti. Vetunt leges sacratȩ uetunt .xn.
tabulae leges priuatis in hominibus in ro¬
geuri idest enim priuilegium nemoumquã
tulitꝰ mibil est crudelius nibil perniciosius nihil
quod minus hcec ciuitas ferrepossit proscripti¬

Expanded text:
hoc totum non sine causa relinquo. video enim hoc totum non sine causa relinquo. video enim quosdam clarissimos viros, principes civitatis, aliquot locis iudicasse te cum plebe iure agere potuisse; qui etiam de me ipso, cum tua rogatione funere elatam rem publicam esse dicerent, tamen id funus, etsi miserum atque acerbum fuisset, iure indictum esse dicebant; quod indixisse rei publicae, quod salvis auspiciis tulisses, iure egisse dicebant. qua re licebit, ut opinor, nobis eas actiones non infirmare, quibus illi actionibus constitutum tribunatum tuum comprobaverunt. fueris sane tribunus plebis tam iure legeque, quam fuit hic ipse P. Servilius, vir omnibus rebus clarissimus atque amplissimus: quo iure, quo more, quo exemplo legem nominatim de capite civis indemnati tulisti? vetant leges sacratae, vetant xii tabulae leges privatis hominibus inrogari; id est enim privilegium. nemo umquam tulit; nihil est crudelius, nihil perniciosius, nihil quod minus haec civitas ferre possit. proscripti
Abbreviated transcription (Latin):
dicebas tetuis umeris mecus todem urbis in
urbem relaturum : uidete hominis amentiã
persuum tribunatum cuesaris acti sinliga¬
tus teneretur:si et sacrorum iure pontifices
et auspiciorum religione augures totume¬
uertunt tribunatum tuum quid quaeris
amplius ã neticm a pertius aliquo iuspopu¬
li atque legum hora fortasses extacdiei
quescus sum in iuditiocum .c. an tonium col¬
legẽ meum defenderem: quacedam derep
pertinere : haec homines improbi ad quosdã
uiros fertes longecliter atque a medictu
erant deculeruntꝰhora nona illo ipsodietues
adoptatus si quod inceteris legibus trinum
nundinum esse oportet idinadoptione satis
est trium esse hora rum: nihil repraehendo:
sineadem opseruanda sunt : iudiccuit senatis
M. dru silegibus quae contra legem cceci¬
licm et didicm latae essent populum
non teneri : Iam intellegi s omni genere iuris
quod ex saccris quod incuispiciis quod inle¬
gibus sit tetribunum .pl. non fuissefadego

Expanded text:
dicebas te tuis umeris me custodem urbis in dicebas te tuis umeris me custodem urbis in urbem relaturum. videte hominis amentiam per suum tribunatum Caesaris actis inligatus teneretur. si et sacrorum iure pontifices et auspiciorum religione augures totum evertunt tribunatum tuum, quid quaeris amplius? an etiam apertius aliquod ius populi atque legum? Hora fortasse sexta diei questus sum in iudicio, cum C. Antonium, conlegam meum, defenderem, quaedam de re ppertinere. haec homines improbi ad quosdam viros fortis longe aliter atque a me dicta erant detulerunt. Hora nona illo ipso die tu es adoptatus. si quod in ceteris legibus trinum nundinum esse oportet, id in adoptione satis est trium esse horarum, nihil reprehendo; sin eadem observanda sunt, iudicavit senatus M. Drusi legibus, quae contra legem Caeciliam et Didiam latae essent, populum non teneri. iam intellegis omni genere iuris, quod in sacris, quod in auspiciis, quod in legibus sit, te tribunum plebis non fuisse. at ego
Abbreviated transcription (Latin):
uir singulariuir tute constantia gra¬
uitate praeditus M. bibulus hunc consulẽ
illo ipsodie contendo seruasse deccelo in¬
firma sigitur tua acta .c. caesaris uiri
fortissimi minime neque enim me mea
lcm quic quam inter est exceptis telis quae
ex illius actionibus in meum corpus in missa
sunt sed haec deauspiciis qua e egonunc per¬
breuiter attingo actic sunt ate : tutuo prae¬
cipitunte iam et debilitato tribunatuaus¬
piciorum paetronus subito extitisticu abi¬
bulum in contionem tu augures produxisti.
te inter roganti augures responderunt cũ
deccelo seruatum sit cum populo agi non
possst ibi .M. bibulus quaerentise decuelo
seruasserespondit ĩdem que in contione
dixit ab oppiotuo fratre productus te omnino
quod contra auspicia ad optatus esses Γ .R
non fuisse : Iua denique omnis actio poste¬
rioribus mensibus fuit. omnia quae .c. cat¬
sa re gesset quo contra auspicia essenata:
persenctum rescindio portere quod sifier&

Expanded text:
vir singulari virtute, constantia, gravir singulari virtute, constantia, gravitate praeditus, M. Bibulus: hunc consulem illo ipso die contendo servasse de caelo. infirmas igitur tu acta C. Caesaris, viri fortissimi? minime; neque enim mea iam quicquam interest, exceptis iis telis quae ex illius actionibus in meum corpus inmissa sunt. sed haec de auspiciis, quae ego nunc perbreviter attingo, acta sunt a te. tu tuo praecipitante iam et debilitato tribunatu auspiciorum patronus subito exstitisti; tu M. Bibulum in contionem, tu augures produxisti; tibi interroganti augures responderunt, cum de caelo servatum sit, cum populo agi non posse; tibi M. Bibulus quaerenti se de caelo servasse respondit, idemque in contione dixit, ab Appio tuo fratre productus, te omnino, quod contra auspicia adoptatus esses, tribunum non fuisse. tua denique omnis actio posterioribus mensibus fuit, omnia quae C. Caesar egisset, quod contra auspicia essent acta, per senatum rescindi oportere; quod si fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid acciderit quare commodiussit
essepleberum simili ratione ad optabitꝰ
crorum neque flamines neo sclios hac¬
bebit nec exparte dimidia reliquos
sacerdoces neque auctores centuriatorũ
etcuratorum comitiorũ auspitia que
populi .R. si magistratus patrici creciti
non sint interecent necesse est cũ interrex
nullius sit quod et ipsum pactricium esse.
et a patricuꝰ prodi necesseꝰ dixi apud pon¬
tifices istam adoptionem nullo decreto
huius collegi probatam contra omne pon¬
tificum ius ftctam pronihilo esseb abendã :
qua sublata intellegis totum tribunatũ
tuum conudis: Venio ad augures quorũ
ego librossiqui sunt reconditi non scrutor.
non sum in ex quirendo iure cugurum
curiosus haec qu& euna cum populo dici
quae scepe in contionibus responsa sunt
noui. Negunt sas esse agicum populo
de caelo seruatum sit quodit de celex
curiat alate esse dicatur. audes negare
decuelo esseseruatum : ad est praesens

Expanded text:
aliquid acciderit qua re commodius sit aliquid acciderit qua re commodius sit esse plebeium, simili ratione adoptabitur.crorum neque flamines nec Salios habebit, nec ex parte dimidia reliquos sacerdotes neque auctores centuriatorum et curiatorum comitiorum, auspiciaque populi Romani, si magistratus patricii creati non sint, intereant necesse est, cum interrex nullus sit, quod et ipsum patricium esse et a patriciis prodi necesse est. dixi apud pontifices istam adoptionem nullo decreto huius conlegi probatam, contra omne pontificum ius factam, pro nihilo esse habendam; qua sublata intellegis totum tribunatum tuum concidisse. venio ad augures, quorum ego libros, si qui sunt reconditi, non scrutor; non sum in exquirendo iure augurum curiosus; haec quae una cum populo didici, quae saepe in contionibus responsa sunt, novi. negant fas esse agi cum populo cum de caelo servatum sit. quo die de te lex curiata lata esse dicatur, audes negare de caelo esse servatum? adest praesens
Abbreviated transcription (Latin):
et pontificio iure quaerat : et ittcado ptet
ut ne quid aut de dignitate generum a ut
de sacrorum religione minuatur illud
in primis nequa calum nia nequa fraus
ne qui dolus adhibeatur : ut haec simula¬
ta adidio filis quam maxime ueritatẽ
illam suscipiendorum liberorum imi¬
tata es seuidecitur . Quaemaior calũ¬
nia est quam uenire in berbum adules¬
centulum beneuclentem ac maritum:
diceres filium senatorem populi .R. sibi
uelle adoptare. id autem scire ecuidere
omnes non ut illefilius instituatur sed
id circo adoptari neque id obscure nã
adoptatumemanciparimꝰ siatim nesit
eius filius qui adoptaritscurergo adop¬
tubat probat egenus adoptionis tam
omnium sacrtm interierint quorum
custodes uos essedebetislam patricius
nemore linquetur cur enim quisquam
uellet Γ N p.l. sefieri non licere. angusti¬
orem sibi essepetitionem consulatus.
in scacerdotium cum possit uenire quia
patritio non sitis locus non uenire ut cuiq

Expanded text:
et pontificio iure quaerat, et ita adoptet et pontificio iure quaerat, et ita adoptet ut ne quid aut de dignitate generum aut de sacrorum religione minuatur: illud in primis, ne qua calumnia, ne qua fraus, ne qui dolus adhibeatur: ut haec simulata adoptio fili quam maxime veritatem illam suscipiendorum liberorum imitata esse videatur. quae maior calumnia est quam venire imberbum adulescentulum, bene valentem ac maritum, dicere filium senatorem populi Romani sibi velle adoptare; id autem scire et videre omnis, non ut ille filius instituatur, sed idcirco adoptari? neque id obscure; nam adoptatum emancipari statim, ne sit eius filius qui adoptarit. cur ergo adoptabat? probate genus adoptionis: iam omnium sacra interierint, quorum custodes vos esse debetis, iam patricius nemo relinquetur. cur enim quisquam vellet tribunum plebis se fieri non licere, angustiorem sibi esse petitionem consulatus, in sacerdotium cum possit venire, quia patricio non sit is locus, non venire? Vt cuique
Abbreviated transcription (Latin):
uelle pontificibus bona cacusa uisccestad¬
probauerunt non aetaseius qui adopta¬
bat est quaesita ut .cn. aufidigm̃pup¬
pio quorum uterque nostra memoria
sum ma senec tute alter oresten alterpi¬
sonem ad optauit: quas adoptiones sicut
alicis innumerabiles hereditates nominis
pecunie sacrorum secutue suntꝰ tuneq
fonte ius es qui esse debebas neque patris
heres neque a missis sacris paternis in
haec ad optiua uenis tinta perturbatis
sacris contaminatis gentibus et quam de¬
seruisti et quam polluistiiure quiritium
legitimotutelarum et hereditatium re¬
licto factus es eius filius contrastis cuius
peraetatem pater esse potuistiꝰ Dicoaput
pontifices nego istum adoptionem ponti¬
ficio iure esse factam primum quode ae
uestrae sint aetates ut isquite ad opta¬
uit uel illitibi locoper aecatem esse
gotuerit : ueleo quo fuedeinde quod cacuste
quaerisolet adoptandiut et is ad optet qui
quod natura lam ad sequi non potest legitimo

Expanded text:
velle. Pontificibus bona causa visa est: advelle. Pontificibus bona causa visa est: adprobaverunt. non aetas eius qui adoptabat est quaesita, ut in Cn. Aufidio, M. Pupio, quorum uterque nostra memoria summa senectute alter Oresten, alter Pisonem adoptavit, quas adoptiones sicut alias innumerabilis hereditates nominis pecuniae sacrorum secutae sunt. tu neque Fonteius es, qui esse debebas, neque patris heres, neque amissis sacris paternis in haec adoptiva venisti. ita perturbatis sacris, contaminatis gentibus, et quam deseruisti et quam polluisti, iure Quiritium legitimo tutelarum et hereditatium relicto, factus es eius filius contra fas cuius per aetatem pater esse potuisti. dico apud pontifices: nego istam adoptionem pontificio iure esse factam: primum quod eae vestrae sunt aetates ut is qui te adoptavit vel fili tibi loco per aetatem esse potuerit, vel eo quo fuit: deinde quod causa quaeri solet adoptandi, ut et is adoptet qui quod natura iam adsequi non potest legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
Vides neme non radicitus euellere omnis
actiones tuas neque illud a gere quod
appertum est te omnino nihil gessisse
iure non fuis setribunum .p.l. hodie esse
patricium dico apud pontifices augures
ad sunt uersor in medioiure publico quod
ost pontificesius adoptionis nem peutis
ad optet qui neque procreareiam liberos pos¬
sit et cumpotuerit sit expertus quae deinde
causa cui quesiti: ad õptionis quaeratio ge¬
nerarum ac dignitatis quae sacrorum quo¬
ria pontificum collegio soletꝰ quid est horũ
in ista adoptione qua esitum: ad optut
annosxx. natus etiam minor senatorem
liberorum necausa ađ procreare potest
habet uxorem suscipietiam liberos exhere¬
dabitigitur pater filium quid sacraclodiae
gentis cur intereunt quod inte est̃ qua eom¬
nis notio pontificum cum adoptare esse
debuit . Nisi forte extertt quaesitum est
nunc pertur barerem .p. seditionibus uelle
et ob ecim causam optari non ut eius filugs

Expanded text:
videsne me non radicitus evellere omnis videsne me non radicitus evellere omnis actiones tuas neque illud agere, quod apertum est, te omnino nihil gessisse iure, non fuisse tribunum plebis, hodie esse patricium? dico apud pontifices, augures adsunt: versor in medio iure publico. quod est, pontifices, ius adoptionis? nempe ut is adoptet qui neque procreare iam liberos possit, et cum potuerit sit expertus. quae deinde causa cuique sit adoptionis, quae ratio generum ac dignitatis, quae sacrorum, quaeri a pontificum conlegio solet. quid est horum in ista adoptione quaesitum? adoptat annos viginti natus, etiam minor, senatorem. liberorumne causa? at procreare potest; habet uxorem, suscipiet ex ea liberos; exheredabit igitur pater filium. quid? sacra Clodiae gentis cur intereunt, quod in te est? quae omnis notio pontificum, cum adoptarere, esse debuit: nisi forte ex te ita quaesitum est, num perturbare rem publicam seditionibus velles et ob eam causam adoptari, non ut eius filius
Abbreviated transcription (Latin):
net ad ipsam cognitionem que uestram :
Quaecumsit inius religionis et iniusrcip
distributa religionis partem quae multo
est uerbosior practer mittam deiure
rei .p. dicam. Quid est enim aut tum ad¬
ro gans quam dereligione derebus diuinis
caerimoniis sccris pontificum collegiũ
docere conari aut tam stultum quam si
quis quod in uestris libris inuenerit id
narrare uobis aut tam curiosũ quamea
scire uelle de quibus maiores nostriuos
solos et consuliet scire uoluerunt : Nego
potuis se iure publico legibusus quibus haec
ciuita sutitur quem quam ciuem ulla eius
modi calamitate ad ficisine iuditio hoc
iuris in hacciuitate etiam tum cum re¬
ges essent dico fuisse: hoc nobis esse a ma¬
loribus traditum. hoc esse denique pro¬
prium liberae ciuitatis. ut nihil de capi¬
te ciuis aut debonis sineiuditio senatus
aut populi aut eorum qui dequaquere
constituti iudices sint detrahi possit :

Expanded text:
net ad ipsam causam cognitionemque vestram; net ad ipsam causam cognitionemque vestram; quae cum sit in ius religionis et in ius rei publicae distributa, religionis partem, quae multo est verbosior, praetermittam, de iure rei publicae dicam. quid est enim aut tam adrogans quam de religione, de rebus divinis, caerimoniis, sacris pontificum conlegium docere conari, aut tam stultum quam, si quis quid in vestris libris invenerit, id narrare vobis, aut tam curiosum quam ea scire velle de quibus maiores nostri vos solos et consuli et scire voluerunt? nego potuisse iure publico, legibus iis quibus haec civitas utitur, quemquam civem ulla eius modi calamitate adfici sine iudicio: hoc iuris in hac civitate etiam tum cum reges essent dico fuisse, hoc nobis esse a maioribus traditum, hoc esse denique proprium liberae civitatis, ut nihil de capite civis aut de bonis sine iudicio senatus aut populi aut eorum qui de quaque re constituti iudices sint detrahi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
hic itacliae totius auxilium cupientis inplo¬
rauit hic insenatu princeps sententiae fuit
populum &. opsetrauit. Quare istimorati¬
onem quae susus omittias licet post illam sen¬
tentiam quã dixeram de annona pontificũ
animos esse mutatos pro inde quasi is dut
de .cn. pompeio aliter atque ego existimo
senti aut quid mihi proex spectatione popu
LΙ .R pro .CΝ. pompei imeritis ergame pro
ratione mes temporis faciendum fuerit
gnorent cuit eticm sicuius forte pontif¬
cis animum quod certostio aliter essemea
sententia offendit. aliomodo sic constitu¬
cus dut dereligione pontifices aut dere .p.
cuius quam meum aut caerimoniarumius
Que ciuitatis salus coegerit : Intellego ponti¬
fices meplura extracciuscom dixis sequã¬
ut opinio tulerit aut uoluntas mece sedcũ
mepurgatum uobis esse cuptremtum etiã
uestra in me attente audiendo benignitas
prouexit orationem mecmised hoc compen¬
sabo breuitate eius orationis quae perti¬

Expanded text:
hic Italiae totius auxilium cupientis implohic Italiae totius auxilium cupientis imploravit, hic in senatu princeps sententiae fuit;populum Romanum obsecravit. qua re istam orationem qua es usus omittas licet, post illam sententiam quam dixeram de annona pontificum animos esse mutatos; proinde quasi isti aut de Cn. Pompeio aliter atque ego existimo sentiant, aut quid mihi pro exspectatione populi Romani, pro Cn. Pompei meritis erga me, pro ratione mei temporis faciendum fuerit ignorent, aut etiam, si cuius forte pontificis animum, quod certo scio aliter esse, mea sententia offendit, alio modo sit constituturus aut de religione pontifex aut de re publica civis quam eum aut caerimoniarum ius aut civitatis salus coegerit. intellego, pontifices, me plura extra causam dixisse quam aut opinio tulerit aut voluntas mea; sed cum me purgatum vobis esse cuperem, tum etiam vestra in me attente audiendo benignitas provexit orationem meam. sed hoc compensabo brevitate eius orationis quae perti