comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uciendus &pilati pocestati id est sđi iudicio tredendus & amorte tãquã
gens eaigitur quece in homine de conceptu uirginis sumptodiuina
erant plena uirtutum cognoscrat que intellegi desoluit & prophetdies
sis turbis abut: sed quia infidelitatis errorinsilentium animus optal¬
Et cumuenis s& trans fretum obliti sunt discipulieius panes accipere: Aba
dixitillis: ad tendite uobis a fermento phacriscieorun & sadduca eorum
soluta omnis defermento pharis a eorum & scdducaeorum obscaritas dt
quod acut̃ abstinere seco apłi iubentur. non ad misceri doctrina iuidaco
monentur quiadegisopera in effeccum fidei & p̃formationem rerum
sequentium constitua sint: ut in quorum tem pora atque a etarem
contigis s& nihilultra inueritatissimilitudine spei positum arbitr
ned octrina pharis a eorum xpm̃ nesciens effectus ueritatis euangelicat
cipulos suos & rełq: in processuser monis at queo peris ab solutius dis

Expanded text:
ciendus, et Pilati potestati, id est, saeculi judicio tradendus: et a morte tamquam gens. Ea igitur, quae in homine de conceptu virginis sumpto divinarum erant plena virtutum, cognosci atque intelligi de se voluit et prophetae signo missis turbis abiit: sed quia infidelitatis error insolentium animos obtEt cum venisset trans fretum, obliti sunt discipuli ejus panes accipere. Jesus autem dixit illis: Attendite vobis a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum . Absoluta omnis de fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum obscuritas est. Quod autem abstinere se eo apostoli jubentur, non admisceri doctrinae Judaeorum monentur; quia legis opera in effectum fidei et in praeformationem rerum consequentium constituta sint: ut in quorum tempora atque aetatem veritas contigisset, nihil ultra in veritatis similitudine spei positum arbitrarentur; ne doctrina Pharisaeorum Christum nesciens, effectus veritatis evangelicae discipulos suos, et reliqua . In processu sermonis atque operis absolutius discipulis
Abbreviated transcription (Latin):
accorum libromorsi contenentur : Verum post tot diuinae
utis documente i dẽ decẽ plagis ꝑcussam aegrptum & colũ
iubis aduminis noctedieq: famulantẽ & in aer yhreo
in sidentem plebis istius peccatoribus spm̃ in mundũlex quaepos
dataẽ interuentu suo eiecit & ueluti quadã custodia circũiecas
pocestatis exdusit : quiillinc exiens circum gentes desertas atq an
oberruit domum ueterẽ derlinquens ut in his usquem diemu¬
cu non inquieta habitatione requiescer& : Sed rursũ dĩ gratia ne¬
dicũ his locus nullus est : & cumiam in hisrequiem ñ habebit im
uacua inuenitur : a qua& custodia legis abscesserit qui comnis lexus
sollicitudine & mundaca sit &onrnata. Septemigit᷑ sp̃s nequiores adla¬
muntur : quia toterant gratiarũ munera destinata cũ xp̃o quiema
multi formis illadĩ scpientia septi formi gloria conlocauit uitar

Expanded text:
quidem eorum libris Moysi continentur. Verum post tot divinae quidem eorum libris Moysi continentur. Verum post tot divinae virtutis documenta, id est, decem plagis percussam Aegyptum, et columnam nubis ac luminis nocte dieque famulantem, et in Erythreo insidentem plebis istius pectoribus spiritum immundum lex, quae postea data est, interventu suo ejecit, et veluti quadam custodia circumjectae potestatis exclusit. Qui illinc exiens, circum gentes desertas atque aridas oberravit, domum veterem derelinquens: ut in his usque in diem judicii non inquietata habitatione requiesceret. 23. Gentibus indtandi cum his locus nullus est: et cum jam in his requiem non haberet, intra aeparata, vacua invenitur: a qua et custodia legis abscesserit quia omnis lex usque sollicitudine, et mundata sit et ornata. Septem igitur spiritus nequiores assumuntur; quia tot erant gratiarum munera destinata cum Christo, quae in eo multiformis illa Dei sapientia septiformi gloria collocavit: ut tanta
Abbreviated transcription (Latin):
apdicata hocmagis indigni uenia. qui ex lege sunt infideles
iuiem & noninueni &. &rlq:: Continens lecuo ẽ oi ex ipso in iti
nonis exordio exsensu superiore ꝓficisci indicatur. ex uerbi
nconiunctione coepit : sed totius ꝓposite conparitionis racio
atindaẽ: exiens ab homine inmundus sp̃s arida & in aquosa
acircuit : in quibus nullus fons uitȩ effluebai & cũrequiẽ non
emi& tum intrasclo quitur congruũ sibieẽ ad domũ suã undeex
o uissimahominis illius. prima peiorae fiunt : et qͣui dem dñs
luit dicens: sicerit generationi huic pessimae: Nonigitur am¬
ere possumus cotum hoc ad ꝑsonam popul huiuscẽ referendũ:
contuendumẽ quatenus ꝓposita singula singulis temporibus
is que reddantur: superius nempe innineuitarum & regine
n nomineiusti ficate fides gentiumẽ: sed longe antec

Expanded text:
on erat praedicata: hoc magis indigni venia qui ex lege sunt infideles, on erat praedicata: hoc magis indigni venia qui ex lege sunt infideles, requiem, et non inveniet, et reliqua . Continens lectio est, et, ex ipso initi sermonis exordio, ex sensu superiore proficisci indicatur: ex verbi enim conjunctione coepit. Sed totius propositae comparationis ratio tractanda est. Exiens ab homine immundus spiritus, arida et inaquosa loca circuit, in quibus nullus fons vitae effluebat. Et cum requiem non inveniet, tum intra se loquetur, congruum sibi esse, ad domum suam unde exivit ibi, et novissima hominis illius primis pejora erunt. Et quidem Dominus absolvit, dicens: Sic erit generationi huic pessimae . 22. Judabigere possumus, totum hoc ad personam populi hujus esse referendum: sed contuendum est quatenus proposita singula singulis temporibus rebusque reddantur. Superius, nempe in Ninivitarum et reginae Austri nomine, justificata fides gentium est: sed longe antea,
Abbreviated transcription (Latin):
lentiã recepturi qualẽ decaelestis gloriae dñõ sententiã ten
ignum deinderogatur ut praest&. quodse exionae signo dati
ce respondit ut sicut triduo & totide noctibus iona ineoeti uent
detentussit itcise intra interiora terraepari temporis spatiode¬
raturũ: Sed maiorem futurã gentium fidẽ monstrat: nini ura
eni iona p̃dicante paenitentiã egerunt: & ado ueniã paeniteno
confessionẽ meruer : Sed & austriregina nunc in exemplu eeda
praesumpta scpientiã ad mirata solomonis exultimis terrȩpud
uenitaudire quãerat adinirata sapientiã: cumulatigit̃ in uidus
paratio : & iuda eos sineexcusatione facit fidesgentium utul
ꝓphetis idestionae salomoni quecrediderintxp̃o isti noni
danuionae salomoniq potiori: & idcirco in resurrectione cos
dicabunt: quia in his reptus cimordi fuerit quibus lexn

Expanded text:
lentiam recepturi, qualem de coelestis gloriae Domino sententiam tenlentiam recepturi, qualem de coelestis gloriae Domino sententiam tenignum deinde rogatur ut praestet, quod se ex Jonae signo daturum esse respondit : et sicut triduo et totidem noctibus Jonas in ceti ventre detentus sit, ita se intra interiora terrae pari temporis spatio demoraturum. Sed majorem futuram gentium fidem monstrat. Ninivitae enim Jona praedicante poenitentiam egerunt, et a Deo veniam poenitendi confessione meruerunt. Sed et Austri regina nunc in exemplum Ecclesiae praesumpta, sapientiam admirata Salomonis, ex ultimis terrae partibus venit audire quam erat admirata sapientiam . Cumulat igitur invidiam comparatio, et Judaeos sine excusatione facit fides gentium: ut cum illi prophetis, id est, Jonae Salomonique crediderint, Christo isti non credant Jona Salomoneque potiori. Et idcirco in resurrectione eos judicabunt, quia in his repertus timor Dei fuerit, quibus lex n
Abbreviated transcription (Latin):
mentis & sensus genero sitatẽ cius quã confiteries coaccus in no¬
neabnegata paternȩ substantiae cõmumonedecer pas: atq
o&iam in eo dominus bonittatis suae munus extendit : dicens
aut mala arborem dimabs fructib autbonã cumbonis frucib
ee facienda : quia ex malae arboris opihione subsecreto indug¬
tiaedi reposita situenia : quicc omne peccatum sic remittendi
inbone confessione: fructus aeterhussit: Nemn cidentes mediui
interutrũq sententiã cũ constituere malũ non audetimus co¬
fiteribonum nollumus indissolubilicor ruptae deseopinions
ilidicio relinquamur:: Omnẽ aut̃ ita sentiendi corruptelam
ex naturȩuitio ꝓfisci docuit dicens de malo thesauro non nis
quȩ mada sunt possȩ ꝓferri. &omnisotiosi id ẽ in epti & inul
dicti rationẽ dõ eẽ reddendã: quia de confessionis nrae uerbis u
condẽpnandisimus autiudicanditalem futuri iudicii benuo¬

Expanded text:
mentis et sensus, generositatem ejus, quam confiteri es coactus in nomine, abnegata paternae substantiae communione decerpas. Atque ideo etiam in eo Dominus bonitatis suae munus extendit, dicens aut malam arborem cum malis fructibus, aut bonam cum 732 bonis fructibus esse faciendam: quia in malae arboris opinione sub secreto, indulgentiae Dei reposita sit venia; quia omne peccatum sit remittendum; in bonae confessione fructus aeternus sit: ne incidentes mediam inter utrumque sententiam, cum constituere malum non audeamus; confiteri bonum nolimus, indissolubili corruptae de se opinionis judicio relinquamur. 19. Omnem autem ita sentiendi corruptelam, ex naturae vitio proficisci docuit, dicens: De malo thesauro non nisi quae mala sunt posse proferri, et omnis otiosi, id est, inepti et inutilis dicti rationem Deo esse reddendam : quia de confessionis nostrae verbis aut condemnandi simus, aut justificandi; talem futuri judicii benevo
Abbreviated transcription (Latin):
nitudineteporũ destinatorum & expectationis istius gaudiuas
dñscompariuit agrimaxime &omniũ seminũ minimo cuius uit
acpocestas tribulationib & praessuris accendit granũ: hocigo
postquã in agro satũ fuerat ide ubi a populo comphensus &iras
mortitam quã i nagrositione quadã fuit corporis consepultus
msura omnium olerũ excrescit & uniuersam prophetarũgloru
ex ramis arboris exsolo in sublime ꝓlate cacli uolucres in habu¬
a postolos scilic& & xp̃i uirtute protentos & mundum inum brantes ia
intellegimus: in quosgentes inspemuitae aduolabunc ẽs aurum turbinit¬

Expanded text:
plenitudinem temporum destinatorum, et exspectationis istius gaudium plenitudinem temporum destinatorum, et exspectationis istius gaudium us comparavit, acri maxime, et omnium seminum minimo, cujus virtus ac potestas tribulationibus et pressuris accenditur. Granum hoc igitur postquam in agro satum fuerit, id est, ubi a populo comprehensus et traditus morti, tamquam in agro, satione quadam fuit corporis consepultus; ultra mensuram omnium olerum excrescit, et universam prophetarum gloriex ramis arboris ex solo in sublime prolatae, coeli volucres inhabitant. Apostolos scilicet, et Christi virtute protensos, et mundum inumbrantes, in ramis intelligemus: in quos gentes in spem vitae advolabunt, et aurarum turbin
Abbreviated transcription (Latin):
pũ praefert. intraquã uerbum uitciepositũ & p̃dicatũ hiqui extras
irenae modo steriles atq: inutiles adiacent intellegere nom possunt :
urabolis autẽ iã ad ño absolutiais loquiotiosuẽ: quienĩ hab&¬
biturei & habundabiit: quiaut non hab& & quod hab& auferet᷑ ab eo
nimisteria fides ꝑcipit. haecinquib fuerit ꝓfici& & incrementis
pofectus sui abundabit: Inquib: uero non fuerit &iã qd habent
seretur ab his: dam nũ scilic& legis ex fidei inopia delarat quã fidẽ
dici non habentes legẽ quoque quã habuerant ꝑdiderunt &ideo
fatum fides eu angelica hab&donũ: quia suscepta nouis fructib
tit arepudiacauero & iã ueteris subscantiae opesde trahit: Vrĩaũt
uinedo c& quorũ oculis atque auribus contigit dĩ salutare uisere
& uidire prophetis atqueiustis cupientibus uidere & audiren

Expanded text:
typum praefert: intra quam verbum vitae positum et praedicatum hi, qui extratypum praefert: intra quam verbum vitae positum et praedicatum hi, qui extra sunt, et arenae modo steriles atque inutiles adjacent, intelligere non possunt. De parabolis autem jam a Domino absolutis loqui otiosum est. dabitur ei, et abundabit: qui autem non habet, et quod habet auferetur ab eo . Regni mysteria fides percipit. Haec in quibus fuerit proficiet, et incrementis profectus sui abundabit: in quibus vero non fuerit, etiam quod habent auferetur ab eis. Damnum scilicet legis ex fidei inopia declarat: quam fidem Judaei non habentes, legem quoque quam 735 habuerant perdiderunt. Et ideo perfectum fides evangelica habet donum; quia suscepta novis fructibus ditat, repudiata vero etiam veteris substantiae opes detrahit. 3. Vestritudinem docet, quorum oculis atque auribus contigit Dei Salutare visere et audire: prophetis atque justis cupientibus videre et audire in
Abbreviated transcription (Latin):
gratiereuerte t᷑: et quia totum istud in paternaem aiesta
uirtuteloqueretur : nuntianti sibi qđ foris amatre atq ass¬
trib: expectaret᷑ manũ in discipulos ostendens eossibi fratresces
desiae cõmunione retinendum: ceterũ non fastidio sede ma¬
esua sensisse existimandus est: cũ cui in passione positus maxime
llicitudinis tribuerit ad fectũ : ẽuit &ic̃ in eo typica ratioseruata:
i mat̃ eius & fratres forisstarent cũ utiq: ingrediendi ad eu habe¬
ent ucceteri potestatẽ. Sed quia insuauenit & sui eũ nonreceper̃:
matreeius acfratrib: sincagoga & israhelitȩ p̃figurantur ingressuei
tgate sunt ad eũ curbae itautnauiculã ascender& : Sedisse dnm̃ in naui
urbas foris stecisse ex subiectis rebus ẽratio: In parabolis enĩ erat
quuturus & stactustius genere significateos qui ex traecdesiã positis
illa diuini sermonis capere posse intellegentiã : Naui senĩ aecdesiae

Expanded text:
ga. --Et quia totum istud in paternae majestatis virtute loqueretur; nuntianti sibi quod foris a matre atque a fratribus exspectaretur, manum in discipulos extendens, eos sibi fratres esse Ecclesiae communione retinendum. Caeterum non fastidiose de matre sua sensisse existimandus est, cui in passione positus maximae sollicitudinis tribuerit affectum . Est autem etiam in eo typica ratio servata, ut mater ejus et fratres foris starent, cum utuiqe ingrediendi ad eum haberent ut caeteri potestatem. Sed quia in sua venit, et sui eum non receperunt; in matre ejus ac fratribus Synagoga et Israelitae praefigurantur, ingressu ejus gregatae sunt ad eum turbae, ita ut in naviculam ascenderet : Sedisse Dominum in navi, et turbas foris stetisse, ex subjectis rebus est ratio. In parabolis enim erat locuturus: et facti istius genere significat eos, qui extra Ecclesiam positi sunt, nullam divini sermonis capere posse intelligentiam. Navis enim Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
& eius dẽ patris familias & unius utraq thesauri: Et fecctumest cuma
summasset iħs parabolas istas. transut inde & uenit in patriamsid
randiuirtus ad mirationẽ cõmouer& in fidelitas tamen eorim
ueritatem iudicii non recepit. non enim credunthaec in hominedi
agere : quin &iam patremipsius matrem fratres quenuncuplia¬
ternae artis quodam obꝓbrio lacescunt : Sed planehic fabrieru fis
ferrum igne uincentis omnẽ sdiuirtutem iudicio dequoquentis mi
formantis in omneopus utilitatis humanȩ. formãscilic& corponus
nrorum & materiem indiuersa menbrorum minis teria & cidos
aeterna euitȩ opera fingentis: in hisigitur scandalit ab anturo
& intertot tcĩq magnifica quae rebatcorpa ris eius contẽpliu¬

Expanded text:
et ejusdem patrisfamilias, et unius utraque thesauri. 2. Et factum est, cum et ejusdem patrisfamilias, et unius utraque thesauri. 2. Et factum est, cum consummasset Jesus parabolas istas, transiit inde, et venit in patriam operandi virtus admirationem commoveret; infidelitas tamen eorum veritatem judicii non recipit. Non enim credunt haec in homine Deum agere: quin etiam patrem ipsius, matrem, fratresque nuncupant, et paternae artis quodam opprobrio lacessunt . Sed plane hic fabri erat filius, ferrum igne vincentis, omnem saeculi virtutem judicio decoquentis, massamque formantis in omne opus utilitatis humanae: informem scilicet corporum nostrorum materiem in diversa membrorum ministeria, et ad omnia aeternae vitae opera fingentis. In his igitur scandalizabantur omnes: et inter tot tamque magnifica quae gerebat, corporis ejus contempl
Abbreviated transcription (Latin):
siuricum agro potestas non potesteẽ sinep̃tio qui a cadestes diuitiȩ¬
nsimnedampnosdi possident᷑ : Et demargarita par ratioẽ sed
negotictorem iam diu in legeuers intem ꝓficiens hic sermnoest
ilongo acdiutino labore admargaritae scientiã ꝑ uenerit & caquȩ
onere legis aedeptus sit derelinquat : Diuenĩ est negotiatus & mir¬
mine ueri solis educat inbonorum clectione & maloruabn ectione
futuri udici ex amen ostendens : Intellexistis haecom̃a : dicmno¬
utiq : etuitillis : Ideo omnis scriba doctus in regnocelorum ans
Non turbis sed discipulis estlocutus. & intellegentibus parabols
testimonium reddidit ipsosscilic& sub patris familiae nominesbi
parans quod doctrina dethesauro suo nouorum sp̃s scĩ acuetens
adeptii quosquescribas propterscientiam nuncupat : quodind¬
xerint ea quaeillȩ noua& uetera idẽ in eu angelus & in lege illeydli

Expanded text:
thesauri cum agro potestas non potest esse sine pretio; quia coelestes divitithesauri cum agro potestas non potest esse sine pretio; quia coelestes divitinsiens. -- Et de margarita par ratio est . Sed ad negotiatorem jamdiu in lege versantem proficiens hic sermo est, qui longo ac diutino labore ad margaritae scientiam pervenerit, et ea quae sub onere legis adeptus sit, derelinquat. Diu enim est negotiatus, et mareculo in lumen veri solis educat: in bonorum electione, et malorum abjectione, futuri judicii examen ostendens. ei, utique. Et ait illis: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, etc. . Non turbis, sed discipulis est locutus; et intelligentibus parabolas dignum testimonium reddit, ipsos scilicet sub patris familiae nomine sibi comparans, quod doctrinam de thesauro suo novorum ac veterum sint adepti: quosque scribas propter scientiam nuncupat, quod intellexerint ea, quae ille nova et vetera, id est, in Evangeliis et in lege protulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
noum uocationem exsemcham &ia fechtres mnensuras farinaete re¬
rendas sensisse multos memini : sed nescio an hoc ittioppinariratio
ap̃snon absconsus sit. sed ostensus & in tanta in fideliũ multitudinẽ
hemthes iuri in agro ispeinrãe opes intrasepositas ostendit: quia
in homine sit reptus. in cuius ptium om̃s scłiuendendae sunt fa¬
lutes. ut uestitucibo potuq indigentium aeternas caelestis
es uiridiuiti as conparemus : Seo contuendũ est inuentũthes¬
rum & absconsum fuis se cũ utiq quimuenic & secreto & tẽpore
io abscondit. auferre potuiss& . & auferens emendi necessitate
ruisset: sedutres ita & dicti fueritratio explicanda: Id eoenim
sconsus est thes iurus. quicc& agrũ emio portebat: Thes uirus enĩ
agro ui diximus . xp̃s intellegitur in carne queminuenisse ẽ gratũ :
ungeliorum enĩ predicatio in ab soluto ẽ : sed utendi & possidendi huius

Expanded text:
um vocationem, ex Sem, Cham et Japhet, tres mensuras farinae esse referendas, sensisse multos meminerim. Sed nescio an hoc ita opinari ratio n his Christus non absconsus sit, sed ostensus; et in tanta infidelium multitudine em thesauri in agro, spei nostrae opes intra se positas ostendit: quia Deus in homine sit repertus, in cujus pretium omnes saeculi vendendae sunt facultates, ut vestitu, cibo, potuque indigentium, aeternas coelestis thesauri divitias comparemus. Sed contuendum est, inventum thesaurum et absconsum fuisse; cum utique qui invenit, et secreto et tempore quo abscondit auferre potuisset, et auferens emendi necessitate caruisset. Sed ut rei, ita et dicti fuerit ratio explicanda. Ideo enim absconsus est thesaurus, quia et agrum emi oportebat. Thesaurus enim in agro, ut diximus, Christus intelligitur in carne, quem invenisse est gratuitum. Evangeliorum enim praedicatio in absoluto est, sed utendi et possidendi hujus
Abbreviated transcription (Latin):
utantiã decdinat & nihilominus cognitionẽ sii praestat in eo
dum ad mon& desetaceri quia obseruantia silenti exre quae
lenda ꝓficiscitur: quin&iam ꝑhanctacendi deseuoluntatẽ¬
um admonemus. hunc & dilectum cdõ & paternae bencplaci¬
mtum id est caduca & quacs satagentium corpora non fuise
pita sed in salutem potius reseruata: Neque exiguitate ignis
omiamin lino fumigantis extinectt̃ & siomi srł & exreliquisꝰ srł¬
diquis ueteris graticae spm̃no noblatum : quiaresumendi totius
nsintem pore paenitentiae sit facultas. Sedistud intracerti
ons statuta praescribitur : doneccum ei ciat uictoriam adiudi
sublato scilic& mortis potestate iudiciũ claritatis suae reditu

Expanded text:
de se jactantiam declinat, et nihilominus cognitionem sui praestat in eo ipso, de se jactantiam declinat, et nihilominus cognitionem sui praestat in eo ipso, dum admonet de se taceri; quia observantia silentii ex re quae sit silenda proficiscitur. 10. tantum admonemus, hunc et dilectum ns non exstinctum: id est, caduca et quassata gentium corpora non fuisse contrita, sed in salutem potius reservata: neque exiguitatem ignis tantum jam in lino fumigantis exstinctam, exiguum Israel ex reliquiis veteris gratiae spiritum non ablatum; quia resumendi totius luminis in tempore poenitentiae sit facultas. Sed istud intra certi temporis statuta praescribitur, donec cum ejiciat victoriam ad judicium , sublata scilicet mortis potestate judicium claritatis suae reditu
Abbreviated transcription (Latin):
dandae salutis substantiã non habeb ant & manus officium cesul
& ministerium corporis quo aliquid agitur atq inꝑtitur aruo
curatio omnis in uerbo est &manus sicut altera redditur. idẽ siml
nisterio apłorũ in officium dandae salutis efficitur: doc&qp
sacos aegre ferre nono portere operationẽ humanae salitos m
iosis ad officius cius demminis teriũmanussic reformanda sicre
t: sedi inuidia factiphariseos commou& : & aduersuseum in¬
a consilium quia contuentes hominem in corpore dm̃ inoperi
non incellegebant. Sciensq: eorum consilia secessit uta con
malignantium ꝓcula futurus cognosceretur: plures que
buc cum secutae sunt: ab in fidelibus uidelic& recedenti fideliũ
icurationis caciturnitas iubebatur: nonutiq : Nam salus uni¬
eredditaerat sibiipsitestis sediubendo secretũ & gloriandi

Expanded text:
Dandae enim salutis substantiam non habebant, et manus officium cessabat, Dandae enim salutis substantiam non habebant, et manus officium cessabat, et ministerium corporis, quo aliquid agitur atque impertitur, at altera . Curatio omnis in verbo est, et manus sicut altera redditur, id est, similis ministerio apostolorum in officium dandae salutis efficitur: docetque Pharisaeos aegre ferre non oportere operationem humanae salutis in apostolis; cum ipsis ad officii ejusdem ministerium manus sit reformanda, si credant. 8. Sed invidia facti Pharisaeos commovet, et adversus eum ineunt consilium : quia contuentes hominem in corpore, Deum in operibus non intelligebant. Sciensque eorum consilia secessit ; ut a consiliis malignantium procul affuturus cognosceretur. Pluresque turbae eum secutae sunt: ab infidelibus videlicet recedenti, fidelium quid curationis taciturnitas jubebatur? Non utique; nam salus unicuique reddita, erat sibi ipsa testis. Sed jubendo secretum, et gloriandi
Abbreviated transcription (Latin):
sciretis quid ẽmiscricor diamuolo non sacrificiũ num quaco¬
dempnassctis in nocentes: o pus salutis nrãe non in sacrificio ss
in miseri cordia ẽ : &legecessinte indibonitate saluamur: Cca
rei donum suntellexissent : num quã condempnas sent in noce
idẽ apostolos quo sin simulaturi eranteransgresse legis in uida
cum sacri ficiorum uetustate cessante uniuersis ꝑeos misericord
nouicas subueniret. neque existimassent sabbati praescriptos
tes ancurare sabbatis licer& occasionem arguendi eum ex
ponsione quaerentes: quos decidentis in foueam ouis conds
exemplo quã sinecrimine sabbato extrahere sintsoliti. reccs
homini quioui prest& medendũ ec̃ meque in ministerio saluas
manȩ existimandũ sabbatum posse uiclari quod extrahendic
gãuenit: etiã illinc messissuae o perarios parcetus us qui plures po¬
madum unacũ a postolis extiterunt: Hugiturcurantur : in mano

Expanded text:
sciretis quid est, Misericordiam volo, non sacrificium; numquam cosciretis quid est, Misericordiam volo, non sacrificium; numquam condemnassetis in misericordia est: et lege cessante, in Dei bonitate salvamur. Cujus rei donum si intellexissent, numquam condemnassent innocentes, id est, apostolos: quos insimulaturi erant transgressae legis invidia, cum sacrificiorum vetustate cessante universis per eos misericordiae novitas subveniret; neque existimassent sabbati praescripto Dominum tes an curare sabbatis liceret : occasionem arguendi eum ex responsione quaerentes. Quos decidentis in foveam ovis conclusit exemplo, quam sine crimine sabbato extrahere sint solliciti : rectiusque homini, qui ovi praestet, medendum esse; neque ministerio salutis humanae existimandum sabbatum posse violari, quod extrahendae de agogam venit: etiam illinc messis suae operarios paraturus, qui plures postmodum una 728 cum apostolis exstiterunt. Hi igitur curantur in manco.
Abbreviated transcription (Latin):
Niutilis aristarum : sed futuri fidem facti specics ex sequitur
itus inter iecta uerborum sacramentũ &esuritionis & saei
io subrerum argumento prophetiae ratio continctur:
monuit daund unacumhis qui secum aderant esurientem
ibus in licits expletum fuisse : Nequeenĩ si non licebat fieri¬
dcreditus fuit fecissesi ne crimine : uerum sine criminis pi
factis ꝓphetait in lege ut ipsecũ ceteris panibus ꝓpositi
sapletus sitaita ostenden s xpm̃cum a poscolis gentiũ sailute
indum quod iudaeis inlicitũ uideretur: alterius quoq
dmon& prophetiae : ut consumaruin scomã quaeante
sunt dicta cognosierent: In legesabbatõ intemplosacor
siuolant sinecrimine tem plum: scipsu scilica indicans inquo
pstolicam doctrinã populo legis infideliter orante salusgen
datur quia maior ipsesit sabbato & absqueuio latae legis

Expanded text:
est utilis aristarum: sed futuri fidem facti species exsequitur, et est utilis aristarum: sed futuri fidem facti species exsequitur, et virtus interjecta verborum sacramentum et esuritionis et sain quo sub rerum argumento prophetiae ratio continetur, admonuit David una cum his qui secum aderant esurientem panibus illicitis expletum fuisse . Neque enim si non licebat fieri, David creditus fuisset fecisse sine crimine. Verum sine criminis piaculo factis prophetat in lege; ut ipse cum caeteris, panibus propositionis expletus sit: ita ostendens Christum cum apostolis gentium salute satiandum, quod Judaeis illicitum videretur. 4. Alterius quoque eos admonet prophetiae, ut consummari in se omnia, quae anterius sunt dicta, cognoscerent in lege; sabbatum in templo sacerdotes violare sine crimine ; templum se ipsum scilicet indicans, in quo per apostolicam doctrinam, populo legis infideliter otiante, salus gentibus datur: quia major ipse sit sabbato, et absque violatae legis
Abbreviated transcription (Latin):
quid onere leuius probabile fieri scdere abstinere : bonun
malũ nolle: amareoms odissenullum: aecerna consequ
tibus noncuapi. Nolle mn ferre alteri quod ipsi sibi ꝑpecisici
nillo tempore. ab utihs̃ ꝑsegetes sabbatis. discipuliaut eaus
entes coeperunt uellere spicas & manducare .et egres sus u
tem & dies sabbati & discipulorum esuritio & spicarũ ꝑcepa
subiacentem interioris causae intellegentiã ̃ Om̃senimu
mus faccorũ ueritates in ipsis illis gestorũ effectibus suisi
atque ex se intellegendã futureueritatis imaginẽ conseu¬
a principio contuendũ sermonehinc itacoeptumẽe:
nillo tẽpore abutihs ꝑsegetes: Id est: in eotem pore quo
iseinẽ: Ergosabbato inagrum profectus in legisotiodñ ꝓ
tucuellere iꝰ scilic& scorũ sesalute satiare discipuli festinant:
quueni homini congruit cibus spicae. neque p̃cerptarum ae

Expanded text:
quid onere levius, probabilem fieri, scelere abstinere, bonum velle, quid onere levius, probabilem fieri, scelere abstinere, bonum velle, malum nolle, amare omnes, odisse nullum, aeterna consequi, praesentibus non capi, nolle inferre alteri, quod ipsi sibi perpeti n illo tempore abut Iesus sabbato per sata, discipuli autem eius esurientes coeperunt uellere spicas et manducare, et cetera usqusegetem, et dies sabbati, et discipulorum esuritio, et spicarum praesubjacentem interioris causae intelligentiam. Omnes enim, ut diximus, factorum veritates, in ipsis illis gestorum effectibus sui similem atque ex se intelligendam futurae veritatis imaginem conse principio contuendum, sermonem hunc ita coeptum esse: In illo tempore abiit Jesus per segetes, id est, in eo tempore quo messem est. Ergo sabbato in agrum profectus, in legis otio Domiac vellere, scilicet sanctorum se salute satiare discipuli festinant. Neque enim homini congruit cibus spicae, neque praecerptarum esus
Abbreviated transcription (Latin):
aruulis arlq: digne superioribus dictis confessiotalis adun¬
rmnãtam & sio ptabilis fucrit salusi srł:tamen non extragau
ma atq uirtutes sapientibus absconduntur & paruulis reue¬
nr paruulis malitia non sensu. sapientibus uero stultitiae
iae sumptione. non prudentiae causis : factique huius
uatẽ dñs patern ȩ uoluntatis iudicio confirmat : ut quidedig¬
tir paruuli indm̃ fieri stultidemceps in sapientia sua fiant :
ur, quareuelatione eandẽ utriusq inmutua cognitione eẽ
untiã doc& : cũ qui filium cognoscere patrẽ quoq: cogniturus e&s
lo qui a omã ei a patre sint̃ tradita: tradita autem non alia sunt
demturumq selaborẽ onusq ꝓmitat. simodo eius iugumo
mandatorũ scilic& suorum pcepta suscipi ant eum quasi¬
mento crucis ad eant. quia corde humilis & mitus sit &u
animabus suis requiem inueniant iugisuauis & leuis ono
blandimenta ꝓponens. ut credentibus eius boniscienuar

Expanded text:
reliqua . Digne superioribus dictis confessio talis adjungitur. Nam tametsi optabilis fuerit salus Israel, tamen non extra gauarcana atque virtutes sapientibus absconduntur, et parvulis revelantur: parvulis malitia, non sensu; sapientibus vero stultitiae suae praesumptione, non prudentiae causis. Factique hujus aequitatem Dominus paternae voluntatis judicio confirmat : ut qui dedignantur parvuli in Deo fieri, stulti deinceps in sapientia sua fiant. 1oretur. Qua revelatione eamdem utriusque in mutua cognitione esse substantiam docet, 726 cum qui Filium cognosceret, Patrem quoque cogniturus esset in Filio: quia omnia ei a Patre sint tradita. Tradita autem non alia sunt, dempturumque se laborem onusque promittit, si modo ejus jugum tollant, mandatorum scilicet suorum praecepta suscipiant, eumque sacramento crucis adeant: quia corde humilis et mitis sit, et in his animabus suis requiem inveniant : jugi suavis et levis oneris blandimenta proponens, ut credentibus ejus boni scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
dem propheccie accipi&: qui ꝓphecã recipit habitantem
int in ꝓphett fitq prophettie mercede dignum: prophecc̃
hetie nomine recipiens: parquoque recepisse iustũ merces
ca mercedẽ ad quirit officium plures consequendae aeternita
iasiones dõ largiente quando in recipiendo iusto & ꝓphecec
tuerentiae affectiis & iustihonorem accipiat & ꝓphetcie. Et qui¬

Expanded text:
dem prophetae accipiet . Qui prophetam recipit, habitantem recipit in propheta: fitque prophetae mercede dignus, prophetam prophetae nomine recipiens. Par quoque recepisse justum merces  ex fide, et mercedem acquirit officium, plures consequendae aeternitatis occasiones Deo largiente: quando in recipiendo justo et propheta, ipse reverentiae affectus et justi honorem accipiat et prophetae.
Abbreviated transcription (Latin):
mner einũ diui sum contrase desolabitur: sermo didiuesd
intellegentiã patent : causi sinterioris in moremur :om
b eratditũ in eosipsos quibus respondebat responsionis ipsius
aluatur necessec̃ : & potestas omnis diuisione detrahitur
toniuirtus aduersum se se parita consumitur : acsicregnum
samisit exlege cumquando adimpletionẽ legis in xp̃o plebs
dem indicatur gentium semꝑgloriosa dominatu nunc̃ postea
indnm suũ furoreplebis exarsit & a ploseiuscũ credentiũ turbis
igunt discedentium illincdiuisione nonstibit: acq itei quod
n consecutumẽ ꝑhancdiuisionem ciuitati s illius denuntiatur
dũ Sieni satanas satanan eicit. aduersũ sediuisus ẽ: Dicti su¬
oris maliuolentiã quocum inbeelzebub haecagere loquebant᷑
pso quo locuti sunt genere condempnant: non intellegentes
nsosse fuisse bed rebub eẽdiuisum: ec addiuisionẽ suacoat

Expanded text:
mne regnum divisum contra se desolabitur . Sermo Dei diveintelligentiam patent, causis interioribus immoremur. 13d de Beelzebub erat dictum, in eos ipsos, quibus respondebat, responsionis ipsius issolvatur necesse est. Et potestas omnis divisione detrahitur, et regni virtus adversum se separata consumitur: ac sic regnum Israel amisit ex lege, cum quando adimpletionem legis in Christo plebssalem indicatur, gentium semper gloriosa dominatu. Nunc posteaquam in Dominum suum furore plebis exarsit, et apostolos ejus cum credentium turbis effugavit, discedentium illinc divisione non stabit: atque ita, quod mox consecutum est per hanc divisionem, civitatis illius denuntiatur-- Si enim satanas satanam ejicit, adversus se divisus est . Dicti superioris malevolentiam, quo cum in Beelzebub haec agere loquebantur, eo ipso quo locuti sunt genere condemnant: non intelligentes confessos se fuisse, Beelzebub esse divisum: et si ad divisionem suam coactus
Abbreviated transcription (Latin):
daemoniaci & cacci& muti oportun acuratio. Nonenimsinea¬
one cũ turbas om̃scuratas in cõmunedixisset nuncextrinseo
daemoniu habens caecus & mutus offertur : ut sine ambiguita
aliquaide intellegentiae ordo sequeretur. spicas uellere ide
sup saarificium p̃dicabatur: manus aridae homo oblatus
gogacuratur ad quachaec aduertendũ isrł non solũ nihii¬
uerietam pharisaei consilium necis ineunt o portebatio
ut posthaec in unius huius formagentiũ salus fier& : utox
habitatĩdaemonis e caecus& mutus dõ capax pararetura
quia humanã in firmitatẽ haec tanta eius opera excederen
dorem confesnonis suac maiore ꝑ fidiae scel ere declinant

Expanded text:
daemoniaci et caeci et muti opportuna curatio. Non enim sine ratione, cum turbas omnes curatas in commune dixisset, nunc extrinsecus daemonium habens caecus et mutus offertur: ut sine ambiguitate aliqua idem intelligentiae ordo sequeretur. Spicas vellere, id 729 super sacrificium praedicabatur, manus aridae homo oblatus in synagoga curabatur: atque haec ad convertendum Israel non solum nihietiam Pharisaei consilium necis ineunt. Oportebat igitur, ut post haec in unius hujus forma gentium salus fieret: ut qui erat habitatio daemonis et caecus et mutus, Deo capax pararetur, Nam quia humanam infirmitatem haec tanta ejus opera excederent, pudorem confessionis suae majore perfidiae scelere declinant:
Abbreviated transcription (Latin):
postulat adhostiã isa acn defintaries aduictimã: exunadeinde
asurbes fugam suada. qui a p̃dicatiocius primũ aiudea effugata
i tad greciam. dehincdiuersi s intragraeciae urbesa poscolorum
onib fatigata tertio in uniuersis gentibus demoratur : sed
tender& gentes quidem a postolorũ p̃dicationi credituras : uerũ

Expanded text:
postulato ad hostiam Isaac non defuit aries ad victimam . Ex una deinde in postulato ad hostiam Isaac non defuit aries ad victimam . Ex una deinde in duas urbes fugam suadet . Quia praedicatio ejus primum a Judaea effugata transit ad Graeciam, dehinc diversis intra Graeciae urbes apostolorum passionibus fatigata, tertio in universis gentibus demoratur. Sed ut ostenderet, gentes quidem apostolorum praedicationi credituras, verum u
Abbreviated transcription (Latin):
hereticis sermoest : crad& frater fratrẽ & pater filium & insur genf
in parentes. idest familiam interse eiusdem dous dissidere quicdo
rentum cognationũq nominibus populi quondam unitas indicq
nunchostili inuicẽ odio diuersis iudicibus &iam regibus terrcieos¬
a dimenda sit ꝓsequentib gentib uero uia panpdenda credendixpn¬
cibus interseuiuentiũ poenas cofessorum uocib p̃dicatũ istructos
ordinedocuit: primũ enĩ animũ sexus mollioris ad gressus est sp
de inlexit & cõmunionẽ in mortalitatis spopondit et ꝑhaett
p̃mia opus consilii & uoluntatis suaegessit: parugitur oportus
introspecta unius cuiusq & natura & uoluntate uerborũ ad¬
recicis ꝓmissis regnorũ caelestiũ occupemus & rerũ fidẽ serpenis
ponsionẽ inscientiae inscructur. in exem pl habentes abraho

Expanded text:
haereticis sermo est: Tradet frater fratrem, et pater filium, et insurgent filii haereticis sermo est: Tradet frater fratrem, et pater filium, et insurgent filii in parentes : id est, familiam inter se ejusdem modi dissidere: quia de parentum cognationumque nominibus, populi quondam unitas indicatur nunc hostili invicem odio diversi; judicibus etiam et regibus terrae offerenadimenda sit persequentibus; gentibus vero via pandenda credendicibus inter saevientium poenas confessorum vocibus praedicatum. Instructos igitur consilii ordine docuit. Primum enim animum sexus mollioris aggressus est, spe deinde illexit, communionem immortalitatis spopondit: et per haec tanta praemia, opus consilii et voluntatis suae gessit. Pari igitur opportunitate, introspecta uniuscujusque et natura et voluntate, verborum adlupis et haereticis, promissis regnorum coelestium occupemus, et rerum fidem serpentis responsionis scientiam instruetur: in exemplo habentes Abraham, cui
Abbreviated transcription (Latin):
respuerint &egressucoru & signo pulueris pedibus excussis acterna
dictiorelin quatur: nescio quuenim in sistendi inlococũeo in quo
ent loco uidetur cõmunio & fit interos quaedã corporis soliq
netidergoom nedomus illius habitationis que peccatũ intrapsam
sopuluere pedum relinquit̃ nihilq scitatis deinsistentium a postolorũ
uis mutuatur ut quorũ aditu ingressuq delictti cerrena coriginis
int eorũtestimonio in fidelitor scumomniter rȩsuae pulucre
tur Tolerabilius in dieiudicii terrae sodomorum & gomor
hex piabile sit aut p̃dicatum non recepisse autreͣptũ non scẽ neq¬
la hinc aliqui memoriae mandauerint qđ ubi seminanus hominũ
t intellegat omnigenere ab ictu caput subtrahat idq autcollecto
em corpore contegtit aut foueae in mergat caedique partẽredi quã
tumniactura corponis cõmuniamus sed om̃is hicdni deiudeis atq

Expanded text:
respuerint, egressu eorum, et signo pulveris de pedibus excussi, aeterna maledictio relinquatur . Nescio enim quae insistenti in loco cum eo in quo institerit loco videtur esse communio, et fit inter eos quaedam corporis solique conjunctio. Ergo omne domus illius habitationisque peccatum intra ipsam excusso pulvere pedum relinquitur, nihilque sanctitatis de insistentium apostolorum vestigiis mutuatur: ut quorum aditu ingressuque delicta terrenae originis auferuntur, eorum testimonio infidelitas cum omni terrae suae pulvere judicetur. Tolerabilius in die judicii terrae Sodomorum et Gomorvero inexpiabile sit, aut praedicatum non recepisse, aut receptum non sancte neqcet quaedam hinc aliqui memoriae mandaverint, quod ubi se in manus hominum venisse intelligat, omni genere ab ictu caput subtrahat, idque aut collecto in orbem corpore contegat, aut foveae immergat, caedique partem reliquam acceptam jactura corporis communiamus. 12. Sed omnis hic Domini de Judaeis atque
Abbreviated transcription (Latin):
hexundi quae sumiserit: Haec quidem intellecta simplicter
im modestiae congruunt utcum dignps sit hospitalitas neue ꝓm
im autignorantiã cohabitatione probosae famibat polluant
ntro cuntes ciuitatẽ dedigno iub& incerrogari. & cum eo habitare
cad pro fectionẽ domum quoq: ab introcuntibus paci fice silutari
. quiaut̃ non receperinteos sermonesq eorum : excusso pedũ puluere
legentiae cõmou&: sienim successeri hospitio non erint nisiante
dignus sit interrogauerint. quomodo indigna domus postec
erietur & quomodo sermone s eorũ non audiens & ipsos non au
ndignus repꝑtus sit. nec cõmunio erithabitationis in eunda &
interrogasse proderit & quaesis se dedigno si aduersus in dignũ
um & ob seruantia p̃cipiatur & poena : sed in struiteos dns ñ admisceri

Expanded text:
exeundique summiserit. Haec quidem intellecta simpliciter exeundique summiserit. Haec quidem intellecta simpliciter sanctorum modestiae congruunt, ut cum digno sit hospitalitas, neve per incuriam aut ignorantiam cohabitatione probrosae familiae polluantur. Sed introeuntes civitatem de digno jubet interrogare, et cum eo habitare usque ad profectionem: domum quoque ab introeuntibus pacifice salutari: tatur: qui autem non receperint eos, sermonesque eorum; his excusso pedum pulvere, intelligentiae commovent. Si enim successuri hospitio non erunt, nisi ante quis dignus sit interrogaverint; quomodo indigna domus postea reperietur? Et quomodo sermones eorum non audiet, et ipsos non audiens, um: aut si indignus repertus sit, nec communio erit habitationis ineunda. Et quid interrogasse proderit et quaesisse de digno, si adversus indignum hospitem et observantia praecipiatur et poena? Sed instruit eos Dominus, non admisceri
Abbreviated transcription (Latin):
nis terii apparatus & adefficiam operis p̃cintio : ergo nequidr
nisterio nro uenalesit ad monemur: neque hoc apostolatus nño
fiat auri argenti aerisq possessio: Nec perã inuiam: curã scilicase¬
sufficit enim nobis semelx p̃sindutus neueꝑ prauitatẽ intellegti
nrãe altera deincepsuel heresa eos uellegis ueste indua mur : No
accepimus apparatum : Ne que uirgam in manibus idest potestitis
ericxp̃i instricti omni supeniore sermone ad conficiendum iter
ligratia uatico ueste calciamento potestate inhis enim operantes
mercede nrã repperiemur: idẽ phorum obseruantiam caidestis
pͥmia recepturi : Inquamcũq ciuitatẽs intraueritis interrogate
ineadignus eiẽ & reliq: leuia forte dñs dedisse apostolis p̃cepta
limabitur : quodq seusque ad monita introcundi habitandi mo

Expanded text:
ministerii apparatus, et ad efficaciam operis praecinctio. Ergo ne quid in ministerii apparatus, et ad efficaciam operis praecinctio. Ergo ne quid in ministerio nostro venale sit admonemur; neque hoc apostolatus 712 nostri opus fiat auri, argenti, aerisque possessio. Nec peram in via, curam scilicet saeSufficit enim nobis semel Christus indutus: neve, per pravitatem intelligentiae nostrae, altera deinceps vel haerescos vel legis veste induamur. Non , quam quem a Christo accepimus, apparatum. Neque virgam in manibus, id est, potestatis risti: instructi omni superiore sermone ad conficiendum iter saeculi, gratia, viatico, veste, calceamento, potestate; in his enim operantes, digni mercede nostra reperiemur, id est, per horum observantiam coelestis spei praemia recepturi. 6. In quamcumque civitatem introieritis interrogate quis in ea dignus est, et reliqua . Levia forte Dominus dedisse Apostolis praecepta existimabitur: quod se usque ad monita introeundi, habitandi, morandi,
Abbreviated transcription (Latin):
im ineum luporũ ac uiperarũ linguis & faucib saeuierunt sedlegis
eounere priuilegiũ eu angelii debea: hocminusi srł sclerissui excusa
in apostolos potestas uirtutis dominicae trans fertur & qui in adon
ginem & similitudinẽ sortiantur nihil a dñi sui uirtutibus differo¬
& qui terrestres anteerant caelestes modo fitant : p̃dicent regnumo¬
rum ꝓpinquare i maginẽ scilic& & similitudinẽ dĩ nunc in conso
in firmoscurrent. mortuos suscitent. leprosos emundent. daen
eiciant : quicquid malorũ ad ea corporis satanae instinctus i¬
rat hocrursũ ipside communione dominicae potestati semn
& ut extoto secundum genesis ꝓphetiã disimilitudine consco
daregratis quod gratis acceperunt iubentur : ut sit scilic&m
rius: Non inuidiosus ut arbitror: chesaurus in tonaest & quies
uult auri argenti atq aeris in rona in hibi capossessio: Tonac

Expanded text:
Atquin in eum luporum ac viperarum linguis et faucibus saevierunt. Sed legislatio Atquin in eum luporum ac viperarum linguis et faucibus saevierunt. Sed legislatio obtinere privilegium Evangelii debebat: hoc minus Israel sceleris sui excusationem in apostolos potestas virtutis dominicae transfertur: et qui in Adam in imaginem et similitudinem Deiet qui terrestres antea erant, coelestes modo fiunt. Praedicent regnum coelorum propinquare , imaginem scilicet et similitudinem Dei nunc in consorInfirmos curent, mortuos suscitent, leprosos emundent, daemones ejiciant ; quidquid malorum Adae corpori satanae instinctus intulerat, hoc rursum ipsi de communione dominicae potestatis emundent. Et ut ex toto, secundum Genesis prophetiam , Dei similitudinem consequantur, dare gratis quod gratis acceperunt jubentur: ut sit scilicet operarius . Non invidiosus, ut arbitror, thesaurus in zona est: et quid sibi vult auri, argenti, atque aeris in zona inhibita possessio? Zona est
Abbreviated transcription (Latin):
te uiolentia uexatã & sublegis onere acgrotam plebem hnismise
utẽ domiistius copiosissimmis fructus sed nondũ messus a quoquam:
mñcopia haurientiũ dissimilitudine uincit. Nam quantũ lib&
imatur acunctis ad largiendum sed tamen semper exubi erat : & qui
res ee utilesit ꝑquos miniscr&ur. rogaridnm̃ messis iub&. ut in
sem operarios plures eiciat. ad capessendum scilic& quod p̃ pa
am hoc nobis adõ munus effundetur: atque ut messem illam
spresque numero sȩxhis duodecim. primum apostolis dif¬
tint & turbator expelli & in firmacurari : Et dignum c̃ p̃cepto
singulorum significantiã contueri: abstinere sacuiis gentiũ ad¬
entur non quod non&iã ad salutẽgentiũ mitterentur seduto pere
agentilis ignorantiae abstinerent inciuitatesamari canorum
sunt introire Num quid non potius samaritanã ipsccurauit:
oritione ꝑuersitas: mittuntur deinde ad ouespditas domusisrł:

Expanded text:
te violentia vexatam, et sub legis onere aegrotam plebem Dominus mditurus. Erat autem doni istius copiosissimus fructus, sed nondum messus a quoquam. Ejus enim copia haurientium de se multitudinem vincit. Nam quantumlibet assumatur a cunctis, ad largiendum se tamen semper exuberat. Et quia plures esse utile sit, per quos ministretur; rogari Dominum messis jubet, ut in messem operarios plures ejiciat: ad capessendum scilicet quod praepac precem hoc nobis a Deo munus effunditur. Atque ut in messem illam messores numerosos ex his duodecim primum Apostolis difus, poterant et turbator expelli, et infirma curari. Et dignum est praeceptorum singulorum significantiam contueri. 3. Praecepta Christi amonentur : non quod non etiam ad salutem gentium mitterentur, sed ut opere et vita gentilis ignorantiae abstinerent. In civitates Samaritanorum vetiti sunt introire. Numquid non potius Samaritanam ipse curavit ab ignoratione perversitas. Mittuntur deinde ad oves perditas domus Israel .
Abbreviated transcription (Latin):
generibus frustra habitis nec ꝑgratiã iustificent & alegesint abdicat:¬
Etiusti ficata ẽ sapientia a filiissuis ab hisscilic& quiuim facientes regus
lorũ ipsũ illud iustificatione diripiunt confitentes iustũ sapienti
eẽ quia munussuũ ad fideles & obsequentes a contumacibus infidso¬

Expanded text:
generibus frustra habitis, nec per gratiam justificentur, et a lege sint abdicatgeneribus frustra habitis, nec per gratiam justificentur, et a lege sint abdicatEt justificata est Sapientia a filiis suis: ab his scilicet, qui vim facientes regno coelorum, ipsum illud fidei justificatione diripiunt: confitentes justum Sapientiae opus esse, quia munus suum ad fideles et obsequentes a contumacibus infid
Abbreviated transcription (Latin):
q Totus hic sermo in fidelitatis ob probriue aideaffectu supe¬
s quaerimoniae descendit qui a in solens plebsdiuersa p̃dicationun
ingogȩ ta quã inpublico foriconuentii. populũ coarguant. quod
pruerint ad cantici eni modũ saltantiũ motus aptat᷑: in simpli¬
caut sensu s ut puer̃ĩ p̃dicauerunt & ad confessionẽ psallendi
uocauerunt. uacantico morsitenet᷑ ut aesaie ut dauid utcete
mꝓphetari rursũq eos inpaenitentiã peccatorũ & ad dolorẽ ac
iueterũ deliccorũ nec iohannis p̃dicatio inflexerit: quibus & lex
is uisa sit poti erbiq p̃scriptis & difficilis & molesta peccatum
quod dore moniũ nuncupat habens qui pobseruantiã difficultatẽ
necesse sibic& in lege peccare: ursuq in xp̃o eu ingelii p̃dications
libertate n placeat ꝑquã difficultates legis & omer laxita sunt &das
publicam peccatoresq crediderint atq ita toc&cantis ad monitionun

Expanded text:
 Totus hic sermo infidelitatis opprobrium est, et de affectu superioris querimoniae descendit; quia insolens plebs per diversa praedicasynagogae, tamquam in publico fori conventu, populum coarguant, quod paruerint. Ad cantantium enim modum saltantium motus aptatur. In simplicitate autem sensus, ut pueri, praedicaverunt, et ad confessionem psallendi Deo provocaverunt, ut cantico Moysi tenetur, ut Esaiae, ut David, uphetarum: rursumque eos in poenitentiam peccatorum, et ad dolorem ac luctum veterum delictorum nec Joannis praedicatio inflexerit: quibus et lex gravis visa sit potus cibique praescriptis et difficilis et molesta, peccatum in se, quod daemonium nuncupat, habens : quia per observantiae difficultatem necesse sibi esset in lege peccare: rursumque in Christo Evangelii praedicatio vitae libertate non placeat, per quam difficultates legis et onera laxata sint, et jam publicani peccatoresque crediderint : atque ita tot et tantis admonitionum