comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuissedr̃. In eo aut̃ q igne capitatis in dm̃
⁊ ꝓximũ plenũs fuit. ⁊ iocundũ orationũ
odorẽ ꝓmundo deo es fudit: thuribulo
iure assimil at᷑ ignẽ continenti ⁊ odorẽ
thuris insuꝑiora emittentis. Idẽ ⁊̃ e archa
uet̾is testam̃ti .i. inqͦ reseruabat᷑ testam̃¬
tũ ⁊ latebat qͥa insapientia patͥs oũ qua
nouȩ latebant. Ex eiꝰ dispositione pen¬
debant. qͥ ⁊̃ eaclaudic ⁊ nemo aꝑit. aꝑit
⁊ nemo claudit. Hec archa ex oĩ parte
tã interiꝰ ꝗͣ extersꝰ auro tecta erat.
qͥ aipse ⁊ aĩa ⁊ corꝑe oĩu̾ consũ matione
uirtutũ enituit. ⁊ nulla ei defuit iꝰtioia.
nhao archa erat aurea urna. qͥa in
corpe x erat uera ⁊ humana anima
⁊ eadẽ om̃ĩ uirtute ⁊ ꝑfecta sapientia plena.
Erat ñ in arcba uirga aãron.⁊ tabule testa¬
m̃ti. Uirga aãron uerũ sig̾cauit sac̃dotiũ.
tabulȩ testam̃t corda eoꝵ st̃ in qͥb legis

Expanded text:
In eo autem quod igne charitatis in Deum et in proximum plenus fuit, et jucundum orationum odorem pro mundo Deo effudit, thuribulo jure assimilatur ignem continenti, et odorem thuris in superiora emittenti. Idem etiam est arca testamenti, id est in qua reservabatur testamentum et latebat, quia inovae latebant, et jam ex ejus dispositione pendebant; qui etiam ea claudit et nemo aperit, aperit et nemo claudit . Haec arca omni parte tam interius quam exterius auro tecta erat, quia ipse et anima et corpore omnium consummatione virtutum enituit, et nulla ei defuit justitia. In hac arca erat urna aurea, quia in corpore Christi erat vera et humana anima, et eadem omni virtute et perfecta sapientia plena. Erant etiam in arca virga Aaron et tabulae Testamenti. Virga Aaron verum significavit sacerdotium. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificioꝵ .i. ꝑficientes sacrificia scd̾m
ritũ offieii sui. Inpͥori seꝑ̃. s insedo
tabnacło semel inanno intgoibat slis
poutifer. ⁊ ñ sine sanguine qͥ aecepto dẽ
animali foris ĩ molato in tinguhit dees
cornua altaris incensi. quẽ sangunẽ ot¬
ferc sacerdos ꝓ ignorantia sua y ponee¬

Expanded text:
ficientes sacrificia secundum ritum officii sui in prius semper. Sed tabernaculum semel in anno introibat solus pontifex, et non sine sanguine, quo accepto, de animali foris immolato, tingebat de eo cornua altaris incensi; quem sanguinem offert sacerdos pro ignorantia sua
Abbreviated transcription (Latin):
espusua amior purendos eca peccan¬
te n rsm dicens. Uere q̃ uolantalie
pesut unueritato puniet᷑ nã abiõs n¬
uerlcando faciens irricã legẽ mox s qb
nerat n ubra ueritatis. morit sine uela
miseratione conuietꝰ de peccato subduob
ħtcib cetib. Et si p̃uaricans in lege
moysi morit᷑. qͥnto mag̃ putatis eũ hẽe deo
aeteriora supplicia qͥ conculeauerit filiũ dĩ:
lle coneulcabilẽ ⁊ nimis uilẽ intelligit
filiũ dĩ. qͥ adremittenda peccata eũ in po

Expanded text:
 puniendos esse peccantes in Christum, dicens: Vere qui voluntarie peccat, in veritate punietur. Nam aliquis praevaricando faciens irritam legem Moysi, quae non erat nisi umbra veritatis, moritur sine ulla miseratione convictus de peccato sub duobus vel tribus testibus. Et si praevaricans in lege Moysi moritur, quanto magis putatis eum mereri deteriora supplicia, qui conculcaverit Filium Dei? Ille conculcabilem et nimis vilem intelligit Filium Dei, qui ad remit
Abbreviated transcription (Latin):
intendis: Ideo utiq dico legẽ sub ipso. ⁊ ipsũ le¬
uiticũ facerdotiũ ẽẽ. destr uetũ. ꝗa translato sa¬
cerdotio. necesses ut fiat translatio legis eiꝰ sa¬
cerdotii. cũ lex sic in manu sacerdotis. Destrue¬
tionẽ aut̃ legis ꝓbare intendo: dũsacerdotiũ
esꝰ destruo. Uere alꝰ surrex̃ sacerdos. ⁊ uere sa¬
cerdotiũ ÷ translatũ qd̾ idẽ ÷: nã ahꝰ scd̾m tribũ¬

Expanded text:
egem sub ipso, et ipsum Leviticum sacerdotium esse destructum, quia translato sacerdotio, necesse est ut fiat translatio legis ejus sacerdotii, cum lex sit in manu sacerdotis. Destructionem autem legis probare intendo, dum sacerdotium ejus destruo. Vere alius surrexit sacerdos, et vere sacerdotium est translatum, quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ȩxẽplo bonȩ oꝑatronis tanꝗͣ liliũ suo odore
cognoscit᷑. restat ut efficiat᷑ p̃dicator. ⁊ ca¬
tholicȩ doctrinȩ indigentib ꝓpinator.
Qui oꝑatione ⁊ doct̾na talis effeccꝰ ÷ ⁊ seip¬
sũ igne caritatis accendit. ⁊ aliis lum̃ os¬
a pͥmo ueli int̃positione diuidebat᷑: in qͦ

Expanded text:
 exemplo bonae operationis tanquam lilium sua odore cognoscitur, restat ut efficiatur praedicator, et catholicae doctrinae indigentibus propinator. Qui operatione et doctrina talis effectus, et seipsum igne charitatis accendit, et aliis luma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊insacͥficiũ xͥ semeloblatũ iustificationẽ
consistere ꝑhibuit: finẽ faciens dehuiꝰ¬
modi transit ad instructionẽ moralẽ ad¬
hortans eos in pͥmis ut puro corde inte¬
gritatẽ fidei teneant: si incũbat ꝑsecu¬
tio. Audact̾ confiteam᷑ gaudentes pati
ꝑ xp̃o. ⁊ sic infide ⁊ confessione firmã spẽ
dico fidutiã insanguine xͥ. quẽ semel offe¬
rens ꝓ nr̃a emundatione fudit: quã uiã

Expanded text:
isti semel oblato, omnem justificationem consistere perhibuit, faciens finem de hujusmodi, transit ad instructionem moralem, adhortans eos in primis ut puro corde integritatem fidei teneant; et si incumbat persequi, audacter confiteantur, gaudentes pati pro Christo, et sic in fide, et confessione firmam spem dico, fiduciam in sanguine Christi, quem semel offerens pro nostra emundatione fudit: quam viam,
Abbreviated transcription (Latin):
panis scĩficatꝰ necessariꝰ erat ad sacri¬
ficia: paratꝰ erat panis similit̾ desimi
sabbo ablatis: alii duodecĩ restituebant᷑.
suꝑ ĩmolabant᷑ animalia. Post uela¬
m̃tũ auc̃ erat scd̾m tab̾nacłm. Uelum
enĩ int̾positũ fuerat qͥ priꝰ tab̾nacłm
⁊. continens testam̃cũ incircuitu tectã
auro.⁊ qͥa exteriꝰ cirẽtecta posset ee Au
ut memorit̃ teneret᷑ quo pane ds pauecat
eos in deserco. Esterat in eadẽ uirga aa
Et erant ibidẽ tabulȩ testam̃t. inqͥb lex
obũbrantia ꝓpitiatoriũ. Tabulaerat
suꝑ archã. que dicebat᷑ ꝓpitiatoriũ:
eoqͦ int̃ duo cherubin suꝑ eã tabulã con¬

Expanded text:
panis erat necessarius ad sacrificia paratus erat panis similiter de simSabbato ablatis, alii duodecim restituebantur quod immolabantur animalia. Post velamentum autem erat secundum tabernaculum. Velum enim interpositum fuerat, quod prius tabernaculum est continens testamentum, in circuitu tectam auro. Et quia exterius circumtecta posset esse aut memoriter tenerent quo pane Deus paverat eos in deserto. Et erat in eadem arca virgacerdotem, et erant ibidem tabulae testamenti, in quibus lex obumbrantia propitiatorium. Tabula erat super arcam quae dicebatur propitiatorium, eo quod inter duo cherubim super eamdem tabulam con
Abbreviated transcription (Latin):
Baniel ⁊ enĩ qͥ caste uixit continentes sub
ueteri lege ostendit. Nõe uͦ fabricator. ⁊
artifex archȩ dñi: doctores legis p̃signa¬
uit. Iob uͦ qͥ in coniugio ⁊ in possessione¬
rerũ fuit: demonstrat illos qͥ in coniugiis
yreb mundanis placuert̃ dõ. In omĩb
aut̃ his ramis erant sperulȩ : qͥa rotun¬
ditas ꝑfectionis erat inõib ⁊ eqͣlitas

Expanded text:
Daniel etenim qui vixit caste, continentes sub veteri lege ostendit. Noe vero fabricator et artifex arcae Domini, doctores legis praesignavit. Job vero qui in conjugio et rerum possessione fuit, demonstrat illos qui in conjugiis et rebus mundanis Deo placuerint. In omnibus autem his ramis erant sphaerulae, quia rotunditas perfectionis erat in omnibus, et aequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
accipiamꝰ: ita dicimꝰ. Propitiꝰ ero iniqͥ¬
tatib eoꝵ. E qͥa ꝓpiciatio diciposset
si absq ultone dimitteret pecoata in
p̃senti: ideo addit ita ꝓpittꝰ ero. qͣ iã ult᷑
Iñ memorabor peccatoꝵ eoꝵ infuturo.
Habent qͥdã libri peccatũ illoꝵ: ⁊ scd̾m hanc
litterã intelligit᷑ originale. Ab hoc loco
incipit paulꝰ. Dix̃ ꝓpħa. Dabo testam̃tũ
nouũ. Dicendo aut̃ nouũ ueterauit priꝰ
testam̃tũ: in acqua sig̃catione. Uel uete¬
rauit: i. uetꝰ factũ ÷ priꝰ testam̃tũ in

Expanded text:
a dicimus, dicit: Propitius ero iniquitatibus eorum. Et quia propitiatio dici posset, si absque ultione dimitteret in praesenti, ideo addit: Ita propitius ero quod jam ultra non memorabor peccatorum eorum in futuro. Habent quidam libri, peccatum illorum, et secundum hanc litteram intelligitur originale. Ab hoc loco incipit Paulus. Dixit propheta: Dabo testamentum novum. Dicendo autem novum, veteravit prius testamentum in activa significatione. Vel veteravit,
Abbreviated transcription (Latin):
q seqͥt᷑ implendũ restat infuturo. Er̃t mͥ
in popłm. ⁊ ñ docebit unꝰ qͥsq ꝓximũ suũ.
Dicẽt aliqͥs fortassis qͥa ñcurabit de eo. Ideo
addit nec unꝰqͥsq docebit ⁊̃ frẽm suũ quẽ
multũ diligeret dicens ita. fr̃ cognosce dm̃.
deo alt̾ ñ docebit alt̾m: qͥa o̾sscient me
a minore usq ad maiorẽ eoꝵ. H.c aut̃
cõplebit᷑ in die iudicii. qñ ⁊ impii confi¬
tebunt᷑ cp̃m filiũ dĩ. Notant sq̃ qͦ ait
ã minore usq ad maiorẽ ⁊ ñ econu̾so:
Aminore enĩ impossibile ⁊ doceri maiorẽ.
Ero eis indm̃: om̃s itm scient me. ꝙ hȩc

Expanded text:
restat in futuro. Erunt mihi in populum, et non docebit unusquisque proximum suum. Diceret aliquis fortassis, quia non curabit de eo, ideo addit nec unusquisque docebit etiam fratrem suum, quem multum diligit, dicens ita: Frater, cognosce Deum. Ideo alter non docebit alterum, quoniam scient me a minore usque ad majorem eorum. Hoc autem complebitur in die judicii, quando etiam impii confitebuntur Christum Filium Dei. Notant sancti, quod ait a minore usque ad majorem. et non e converso: a minore enim hoc impossibile est doceri majorem. Et ero eis in Deum, omnes iterum scient me, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
umbrȩ cȩlestiũ. ita cõplendo oĩa sic̃ adõ res¬
ponsũ ÷ moys. E cũ illi saõdotes bñ legẽ
implerent: frustra iħc hoc sacerdotiũ assu¬
meret. Responsũ ⁊ moỹsi cũ ñ inciꝑet s
eũ consũmaret cab̾nacłm. Quasdã enim

Expanded text:
umbrae coelestium, ita complendo omnia, sicut a Deo responsum est Moysi, et cum illi sacerdotes 387 bene legem implerent: frustra Jesus hoc sacerdotium assumeret. Responsum est Moysi non cum inciperet, sed cum consummaret tabernaculum. Quasdam enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sic dic̃ dñs. disponã utiq dando leges
meas in m̃tes.i. in intelligentias eoꝵ.
nec solũ disponã s ⁊̃ scribã eas. ut inet̾nũ
mnaueant incorda .i. in uoluntates eoꝵ.
qͥa ⁊ intelligent ⁊ ex uoluntate leges meas
oꝑabunt᷑. Scribã dico quas illud qͥ suꝑesse
debet eisq duãri. Et postaᷤ in m̃tes ⁊ in
corda eoꝵ leges meas scriptas habebt̃: ere
eis in dm̃. qͥa dicet᷑. uereds in istis habitat.
qͥa tot refulgent miraculis: ⁊ iꝑsi mͥer̃o¬

Expanded text:
quia sic dicit Dominus. Disponam utique dando leges quia sic dicit Dominus. Disponam utique dando leges meas in mentes, id est in intelligentias eorum, nec solum disponam, sed etiam scribam eas, ut in aeterno maneant, in corda, id est in voluntates eorum: quia et intelligent et ex voluntate leges meas operabuntur. Scribam dico quasi illud quod superesse debet eisque dominari, et postquam in mente et in corde eorum leges meas scriptas habebunt; ero eis in Deum, quia dicetur: Vere Deus in istis habitat, qui tot refulgent miraculis, et ipsi er
Abbreviated transcription (Latin):
n ude. ⁊ ñ sit qͣsi lex uetꝰ ancilla in manu
sacerdotis. &qͥaposset ẽẽ. testam̃tũ nouũ.
minat hoc dicens nouũ ita ut ñ sit sed̾m
illud testam̃tũ qͦ ego feci patrib eoꝵ
indie qua app̾hendi manũ eoꝵ uc edu¬
cerẽ illos det̾ra egiꝑq App̾hendi manũ¬
illoꝵ ea si militudine dic̃. qua aliqͥs ma-¬
nũ in luto racentis. ⁊ ꝑse surgere impo¬
tentis app̾hendit ⁊ erigit. Sic d̾s eos ꝑse
impotentes app̾hendit. ⁊ de erũpna egip¬
tioꝵ extraxit. Quomͦ eos uituꝑa uerit
nc̃ ait. Ego qͥd ẽ app̾hendi manũ eoꝵ. s
qͥñ ipsi ñ ꝑmansert̃ intestam̃to nouo
ipsi neglexert̾ me: ⁊ego neglexi eos. Eo si
dico uos neglectos a dõ: nemolest sitis mͥ.
qͥa hoc dic̃ dñs. Uere dabo test m̃tũ nouũ.
⁊ ñ scd̾m illud q dedi patrib eoꝵ: qͥa hoc ÷
testam̃tũ qͦ ego disꝑonã .i. ordinabilit̃ dabo
s pt dies illos det̾minatos. ⁊ itm̃ hoc eredice.

Expanded text:
manu sacerdotis. Et quia posset esse testamentum novum, rminat hoc dicens: Novum ita ut non sit secundum illud testamentum 388 quod ego feci patribus eorin die qua apprehendi manum illorum, ut educerem illos de terra Aegypti. Apprehendi manum, ea similitudine dicit qua aliquis manum in luto jacentis, et per se surgere impotentis apprehendit, et erigit; sic Deus eos per se impotentes apprehendit, et de aerumna Aegyptiorum extraxit. Quomodo eos vituperaverit nunc ait: Ego quidem apprehendi manum eorum, sed quoniam ipsi non permanserunt in testamento meo, ipsi neglexerunt me, et ego neglexi eos: et si dico vos neglectos a Deo, ne molesti sitis mihi: quia hoc dicit Dominus: Vere dabo testamentum novum, et non secundum illud quod dedi patribus eorum: quia hoc est testamentum quod ego disponam, id est ordinabiliter dabo sed post dies illos determinatos, et hoc iterum credite:
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ : hireꝰ ꝓpt̾ similitudinẽ carnis pec¬
catricis ⁊ qͥa hostra ꝓpeccato fuit. dũ pecca
de latere suo ineruce. ꝑ aquã scĩficans bap¬
tisma. p̃cio sanguinis redimens nos a
peccatis. accipiens illũ cũ lana coccinea.
qͥ color igneus ⁊ ⁊ cũ ysopo. Lana enĩ
qͥualet ad depellendũ tumorẽ pulmonis.

Expanded text:
cus, propter similitudinem carnis peccati, et quia hostia pro peccato fuit, dum peccatde latere suo in cruce: per aquam sanctificans baptisma, pretio sanguinis redimens nos a peccatis: accipiens illum cum lana coccinea: qui color igneus est et cum hyssopo. Lana enim s autem qui valet ad depellendum tumorem pulmonis,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ ꝑieremiã. E cee ueniunt paulat̃
ppinqͣndo magis ⁊ magis dies. Tẽpꝰ xp̃i dies
uuluxit dies.i. ueritatis cognitio. Etqͣ
uenianc hi dies: ñego s dñs dic̃. credite ill.
ꝙ in dieb illis consũmabo.i. dabo destam̃tũ
nouũ. q erit consũmans uetꝰ. qͥa ad ꝑfectũ
adducens. Quomͦ nouũ: satis in seq̃ntib
det̾minabit. Consũmabo inꝗͣ. illud indo¬
moisrł. ⁊ indomo iuda. Ad lict̾am ꝑisrł¬

Expanded text:
dicit per Jeremiam. Ecce veniunt paulatim propinquando magis ac magis dies. Tempus Christi dies Et illuxit dies, id est veritatis cognitio. Et hoc quod veniant hi dies: non ego, sed Dominus dicit: credite illi, et in diebus illis consummabo, id est dabo testamentum novum, quod erit consummans vetus: quia ad perfectum adducens: quomodo novum satis in sequentibus determinabit. Consummabo, inquam, illud in domo Israel et in domo Juda. Ad litteram per
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. scd̾m dignicatẽ ordinis melchisedech.
Quomͦ scd̾m ordinẽ melchisedech: multis in t̾po¬
sitis tandẽ ex seqͥt᷑ dicens. Benedico iħm
pontificẽ scd̾m dignitatẽ melchisedech: hic
enĩ melchisedech rexsalẽ fuit. q̃ nc̃ ierłm.
t̃c dicebat᷑ salẽ. s ꝓpt̃ iebuseos eã postea
in habitantes addicũ ÷ ieru ad salẽ. ⁊ exinde
cerdotiũ dĩ. qͥ melchisedech obuiauit abrahe.
regresso a cede regũ qͥ loth nepotẽ suũ duce¬
bant captiuũ. ⁊ ei abrahȩ benedir̃ melchise¬
dech. cui benedicenti sibi abrabã diuisit deci¬
qui .i. qđ nom̃ int̾p̾tat᷑ rex iticiȩ. Deinde
aut̃ dictꝰ ÷ rex salẽ. q̃ ÷ int̃p̃tatũ rex pacis.
Hic it̾m melchi sedech sine ꝑatre. si ne matre:
ñd parentes non habuerit: s qͥa scriptura
eũ habuisse nullatenꝰ dic̃. Euit ⁊̃ sine genea¬
logia ñ hñs filios ł filias: neq initũ dierũ

Expanded text:
rnum, secundum dignitatem ordinis Melchisedech.rnum, secundum dignitatem ordinis Melchisedech.edech, multis interpositis tandem exsequitur, dicens: Bene dico Jesum pontificem secundum dignitatem Melchisedech. Hic enim Melchisedech rex Salem, quae nunc Hierusalem, tunc dicebatur Salem; sed, propter Jebusaeos eam postea inhabitantes, additum est Hieru ad Salem, et exindecerdotium Dei; qui Melchisedech obviam venit Abrahae regresso a caede regum, qui Lot nepotem suum ducebant captivum, et ei Abrahae benedixit Melchisedech, cui benedicenti sibi Abraham divisit deciqui id est quod nomen interpretatur rex justitiae. Deinde autem dictus est rex Salem, quod est interpretatum rex pacis. Hic iterum Melchisedech, sine patre, sine matre, non quod parentes non habuerit, sed quia Scriptura eum habuisse nullatenus dicit. Fuit etiam sine genealogia, non habens filios vel filias, neque initium dierum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositã .i. oĩb infide sꝑantib oblatam.
lle confugit ad spẽ qͥ tribulationẽ sꝑnit
gaudio beatitudinis. quã sibi futuram
sꝑat. Quã sp̃e habeamꝰ qͣsi anchorã aĩȩ
tutã aefirmã. Sic̃ anchora naiũ denet:¬
sic spes aĩam nesubmergat᷑ consentiendo iniqͥtat.
& firmã q̃ ñꝗͣ refugiat pati: salt̃ in minimo
titubans. Sp̃e dico ⁊̃ incedentẽ usq ad inc̾iora
uelaminis.i. in int̾iorẽ ⁊ uelatã beatitudinẽ
quã nemo uiuengũ uidit. Int̾iora uelaminis
sacerdotes. s ad scã scõꝵ semel in anno ingre¬
diebat᷑ pontifex. Quȩ int̾iora uelaminis. sig¬
nificabant celestẽ beatitudinẽ in hac uica¬
nob̾ uelatã. & sic̃ sꝑamꝰ illuc utiq incedemꝰ:
.i. p̃nob̾currens. ut eũ subsequamͣ. Cursor
idõ: qͥa nulla culꝑa cursũ eiꝰ aliqñ reflexit.
Introiit inꝗͣ ꝓ nobꝰ incroducendis: ꝓ nob̾ op¬
timedico. qr factꝰ : pontifex nr̃ duraturꝰ in ȩt̃¬

Expanded text:
st omnibus in fide sperantibus oblatam. Ille confugit ad spem, qui tribulationem spernit gaudio beatitudinis, quam sibi futuram sperat. Quam spem habemus sicut anchoram animae tutam ac firmam; ut sicut anchora navim tenetiat tutam, ne submergatur consentiendo iniquitati, et firmam quod nunquam refugiat pati saltem in minimo titubans. Spem etiam dico incedentem usque in interiora velaminis, id est in interiorem et velatam beatitudinem, quam nemo viventium vidit. Interiora velaminis sacerdotes, sed ad sancta sanctorum semel in anno ingrediebatur pontifex; quae interiora velaminis significabant coelestem beatitudinem, nobis in hac vita velatam. Et sicut speramus illuc utique incedemus, is currens ut eum sequamur, cursor ideo quia nulla culpa cursum ejus aliquando reflexit. Introiit, inquam, pro nobis introducendis. Pro nobis optime dico, quia factus est pontifex noster duraturus in aete
Abbreviated transcription (Latin):
reat inconspectii eiꝰ. qͥ tantꝰ ⁊ͥ ut simul
oĩa cõp̾hendat. ⁊ cũ ser modĩ ita sit efficax.
ut pocentiã efficiendi qͥoqͥd uelit hãt.⁊ cũ
a dõ sit sapiens bene ⁊ poterit ⁊ soiet uni
cuiq qͥqͥd debeat retribuere. In conspectu
eiꝰ nulla ereatura inuisibilis. s oĩa st̃ nu
da .i. reuelata. ⁊ qd maiꝰ ÷. ⁊̃ interiꝰ aꝑta
tã subtilit̃ oĩa ꝑspioientẽ nob̾ ⁊ sermo.
huic enĩ sumꝰ reddituri rationẽ de singłis.
F estinate gͦ ad eũ relicto malo incredulita¬
cũ dĩ filiũ. s qͦm᷑ in eũ penderet tota salꝰ
om̃iũ necdũ dixerat. ad qd̾ possent illi obi¬
cere. qͥd ꝓdest nob̾ si maior angłis filiꝰ dĩ.
legis. Littera sic legit᷑. Qͥa ad istũ tã potentẽ.
tã sapientẽ: nob̾ ⁊ sermo. gͦ teneamꝰ ꝯfessionẽ
faccꝰ ⁊ nob̾ pons ansalucẽ. Pontifiõe dico mag¬
nũ. longe p̃oĩb leuiticis. qui pontifex nr̃
penetrauit celos in sublimitate pocentiȩ.

Expanded text:
reat in conspectu ejus, qui tantus est ut simul omnia comprehendat. Et cum sermo Dei ita sit efficax ut potentiam efficiendi quidquid velit habeat, et cum adeo sit sapiens, bene et poterit, et sciet quid unicuique debeat retribuere. In conspectu ejus nulla creatura invisibilis: sed omnia sunt nuda, id est revelata et quod majus est ereat in conspectu ejus, qui tantus est ut simul tam subtiliter omnia prospicientem, nobis est sermo: ut potentiam efficiendi quidquid velit habeat, et cum Festinate ergo ad eum relicto malo incredulitaejus nulla creatura invisibilis: sed omnia sunt nuda, hominum, necdum dixerat: ad quod possent illi objicere: Quid prodest nobis si major angelis sit Filius Dei, legis. Littera sic jungitur: Quia ad istum tam potentem, tam sapientem nobis est sermo: ergo teneamus confessionem factus est nobis pons in salutem. Pontificem dico magnum longe prae omnibus Leviticis: qui pontifex noster penetravit caelos in sublimitate potentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
pollutꝰ ĩ absentia uitioꝵ. nec mͦ impollutꝰ
ut aliqñ fuerit pollutꝰ. s om̃i die segͣgatꝰ
ãpeccatorib .i. a grege peccatoꝵ seg̃gatꝰ.
factꝰ ⁊̃ excelsior celis .i. om̃i celesti creatura.
qͥ pontifex talis ⁊ talis ñ ht̃ necessitatẽ coti¬
die offerre ꝓse quẽ ad modũ sacerdotes.
leuitiq necessitatẽ hñt offerre hostias priꝰ
int̾cedentes ꝓ suis delictis. de iñ ꝓ delictis
popħ. Honait cotidie quasi aliqͦ die ne¬
cesse sit xp̃m offerre ꝓse: s ut remoueat
axp̃o. qͦ attribuit illis. Cotidie habent

Expanded text:
absentia vitiorum. Nec modo impollutus ut aliquando fuerit pollutus, sed omni die segregatus a peccatoribus, id est a grege peccatorum segregatus, factus etiam excelsior coelis, id est omni coelesti creatura. Qui pontifex talis et talis non habet necessitatem quotidie offerre pro se, quemadmodum sacerdotes Levitici necessitatem habent offerre hostias, prius intercedentes pro suis delictis, deinde pro delictis populi. Non ait quotidie, quasi aliquo die necesse sit Christo offerre pro se, sed ut removeat a Christo quod attribuit illis quotidie habenti
Abbreviated transcription (Latin):
popłs tãdiu enutriret᷑ doner ꝑueritia figu¬
rarũ transire posset ad maturitatẽ uerita¬
tis. Et hoc mͦ ueritas priꝰostensa exẽplar
dnr exẽplar ueritatis: scd̾m implecionẽ
illꝰ adsimilicudinẽ figurarũ p̃cedentiũ.
⁊ scd̾m hc̃ modũ figuras. hic exẽplar uocat
nseq̃ntib aut̃ ueritatẽ priꝰ in monte moys
reuelatã. exẽplar uocat respectu figurarũ:
ad similitudinẽ ostense ueritatis inuentarũ.¬

Expanded text:
populus tandiu enutriretur, donec de pueritia figupopulus tandiu enutriretur, donec de pueritia figurarum transire posset ad maturitatem virtutis, et hoc modo veritas prius ostensa exemplar dicuntur exemplar veritatis, secundum impletionem illius, ad similitudinem figurarum praecedentium, et secundum hunc modum figuras hic vocat exemplar. In sequentibus autem veritatem prius in monte Moysi revelatam, exemplar vocat respectu figurarum ad similitudinem ostensae virtutis ver
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa oĩs pontifex constituit᷑ .i. ad offerendũ.
ad offerendũ. aut illud erit suꝑ t̾rã aut
sacerdos. nedũ pontifex. Grgo celeste erit ꝗ
offeret. Suꝑt̾rã eẽ. dicit: qͥc qͥd in carnalib
⁊ ꝓ carnalib offerc᷑. Siẽet. suꝑ t̃rã qͥ iħe oẜ¬
fer ret: ñ solũ nego illũ ẽẽ. pontificẽ. s nec̃
ẽẽt. sacerdos. Frustra enĩ incarnalib
sacerdos eẽt: cũ ẽẽnt. multi sac̃dotes qͥ offer
ille. Mult qͥdẽ st̃ offerentes. s qͥa nemo
sic digne offerret. Bonũ erat ut xp̃c offer¬
ret scd̾m legẽ. W hoc remouet dicens: eũ
sermunt exẽplari. Eccẽplardr̃ allud
ad cuiꝰ similitudinẽ fit aliqͥd. Exrẽplũ
aut̃: similicudo q̃ ab exẽplari capit᷑. Qñdo
d̾s moysen uocauit in montẽ ibi reuelauit
omẽm q̃ implenda erat decultudĩ uerita¬
tẽ. S d̾s cũ moyse intelligens popłm illũ
carnalẽ ñ staq̃ posse caꝑe sp̃ualia dix̃ mor¬
si ut scd̾m ueritatẽ quã ib uidebat faceret

Expanded text:
offerendum, ad offerendum, aut illud erit super terram, aut sacerdos, nedum pontifex. Ergo coeleste erit quod offerret. Super terram esse dicit quidquid in carnalibus et pro carnalibus offerret. Si esset super terram q sed nec esset sacerdos; frustra enim in carnalibus sacerdos esset, cum essent multi sacerdotes qui offerrille: Multi quidem sunt offerentes, sed quia nemo sic digne possit offerre, bonum erat ut Jesus offerret secundum legem, et hoc removet, dicens: Cum xemplari. Exemplar dicitur illud ad cujus similitudinem fit aliquid. Exemplum autem similitudo, quae ab exemplari capitur. Quando Deus Moysen vocavit in montem, ibi revelavit ei omnem quae implenda erat de cultu Dei veritatem. Sed Deus cum Moyse intelligens populum illum carnalem non statim posse capere spiritalia, dixit Moysi, ut, sicut veritatem quam ibi videbat, faceret
Abbreviated transcription (Latin):
ne dñr hec de alia tribu ẽẽ. ⁊ ñ detribu le¬
tribu moyses nichillocutꝰ : desacerdotib. ut
qͥlibet ex illa tribu deb̾et sacerdos fieri. Trans¬
latio sacerdotii scd̾m tribũ iã p̃cesserat insa¬
iuele: repbatis filiis heli qͥ sed̾m lineã gn̾is
heredeserant sacerdotii. Que transmutatio
sig̾cabat uerã: quȩ futura erat in xp̃otrans.¬
tribꝰ repbaret᷑. ritus tñ ñ st̃ cõmutat̃. Unde
ait. Probaui scd̾m tribũ transferri sacerdo
de ritu ꝗͣ de tribu. Manifestũ inꝗͣ transla¬

Expanded text:
ne dicuntur haec; de alia tribu est, et non de tribu Letribu Moyses nihil locutus est de sacerdotibus, ut quilibet de illa tribu deberet sacerdos fieri. Translatio autem sacerdotii secundum tribum jam praecesserat in Samuele, reprobatis filiis Heli, qui secundum lineam generis haeredes erant sacerdotii: quae transmutatio significabat veram quae futura erat in Christribus reprobaretur, ritus tamen non sunt mutati. Unde ait: Probavi secundum tribum transferri sacerdotde ritu quam de tribu. Manifestum est, inquam, transla
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ hoc inillo modo de reqͥe illa mites
itm agens de eadẽ reqͥe. diem quendã
sp̃o sc̃s dicendo hodie indd̾ diẽ huic
dicit quendã .i. discretũ. ⁊ oĩb q̃ ante
fuert̾ p̃cellentẽ. qͥa in hac die impletur
pꝰt tm̃tẽporis. multũ enĩ tẽpꝰ p̃derierat
a iosue qͥ trã ꝓmissionis ⁊ udeis distribu
xisse futurã. quã illã t̾rã quã iã diupos¬
sederant. dicendo inꝗͣ hodiȩ sit̃ sup̃die¬

Expanded text:
Quia hoc et illo modo de requie illa nuntiatum iterum agens de eadem requie, diem quemdam Spiritus sancti dicendo hodie in David. Diem hunc dicit quemdam, id est discretum et omnibus qui ante fuerunt praecellentem: quia in hoc die impletur post tantum temporis. Multum enim tempus praeterierat a Josue qui terram promissionis Judaeis distribuixisse futuram, quam illam terram quam jam diu possederant. Dicendo, inquam, hodie sicut supra dic
Abbreviated transcription (Latin):
inductũ subiungit: ne adu̾sariꝰ opponerit
Quare dicis dm̃ dedisse aliud sacerdotiũ adres¬
bationẽ uet̾is. qͥuetꝰ utiq sacer dotiũ inteꝵ¬
it: Ad hoc respondensart. Reꝓbati ato
dãpnosa. Uere infirmitatẽ habuit. tẽpte
enĩ qͦ tenebat᷑ lex nichil adduxit adꝑfetũ.¬

Expanded text:
inductum subjungit ne adversarius opponeret. Quare dicis Deum dedisse aliud sacerdotium ad reprobationem veteris, qui vetus utique sacerdotium instituit? Ad hoc respondens ait: Reprobatiodamnosa. Vere infirmitatem habuit. Tempore enim quo tenebatur lex, nihil adduxit ad perf
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ erat cõsũmatio .i. habebat᷑ ꝑfecta itificauo.
⁊ bñdico ꝑsacerdotiũ deb̾e fieri cõsũmationẽ.
qͥa ꝑopłi acceꝑit legẽ existentẽ sub ipso sacer¬
dotio. In manuenĩ sacerdotis lex erat. ⁊ lex
impleri ñ poterat. nec saltẽ minimũ oꝑari
nͥ ministerio sacerdotis. Si inꝗͣ cõsũmatio
erat ꝑ leuiticũ sacerdociũ ꝗͥd adhuc pꝰtꝗͣ uetꝰ
sacerdociũ consũmaret necessariũ fuit dici
a ꝓpħa dd̾. surgere sacerdotẽ aliũ a leuiticis.
scd̾m tribũ. ⁊ scd̾m ritũ surgere scd̾m dignitatẽ
ordinis melchisedech. ⁊ neillediceret utiq sur¬
gat sed̾m ordinẽ ita ut cõmixt̃ teneat ordinẽ
aaron. ad hocait. ita scd̾m ordinẽ melchisedech.
ut ñ sit in aliqͦ scd̾m ordinẽ aaron: Surgere ideo
ait. qͥa leuitici sacerdotes dep̾ssi erant ĩpotentes
excutere ł a se ła popło iugũ peccati ꝑ legẽ. Hic
aut̃ xp̃c surrexit ꝑ cuiꝰ sacerdotiũ fideles excu¬

Expanded text:
ta justificatio. Et bene dico per sacerdotium debere fieri consummationem: quia populus accepit legem existentem sub ipso sacerdotio. In manu enim sacerdotis lex erat, et lex impleri non poterat, nec saltem minimum operari, nisi ministerio sacerdotis. Si, inquam, consummatio erat per Leviticum sacerdotium, quid adhuc postquam vetus sacerdotium consummaret, necessarium fuit dici a propheta David surgere sacerdotem alium a Leviticis, et secundum tribum. Surgere secundum dignitatem ordinis Melchisedech. Et ne ille diceret, utique surgat secundum hunc ordinem ita ut commistim teneat ordinem Aaron. Ad hoc ait ita dici secundum ordinem Melchisedech, ut non sit in aliquo secundum ordinem Aaron. Surgere ideo ait quia Levitici sacerdotes depressi erant impotentes excutere, vel a se, vel a populo jugum peccati per legem. Hic autem Christus surrexit, per cujus sacerdotium fideles excu
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ successoꝵ de mundo ablato aliꝰ qui
uice eiꝰ fungat᷑ loco ilhꝰ sustitui debet.
Qui panes om̃s insabbo assumunt᷑: qͥapͥtẽ
ad uere głȩ reqͥẽ in die iudicii ꝑueniet᷑.
u candelabr cui tria brachia ex dextra par
cui quasi firmostipit tam uet̾is ȩccłȩ fi¬
deles quã nouȩ inherent. ⁊ hoc tocũ qͥ st̃
ł fuer̃t exdõ hñt. Tres enĩ rami qͥ exdeit᷑¬
assumet᷑ aha relinq̃t᷑. Duo in lecto conti¬
nentes: quoꝵ illi relinq̾nt᷑. qͥ uł ꝓfauore
mundi abstinentes. ł ꝓdõ hoc facientes
demonstrant huiꝰ soħ possessores in uolubi¬
litate humanarũ rerũ manentes. qͥ labo¬
rant qͦmͦ uir placeat muliers. ⁊ mulier uiro.
Hoꝵ ilhrelinquent᷑. qͦs ipsiꝰ mundi delectato
incrimina ⁊ ꝑnitiem trahit. Illi uͦ assu¬
m̃t᷑ qͥ in oriminalia ñ ĩnoidunt. ⁊ de mã¬
mona iniqͥtatis amicos faoiunt. Illi aut̃

Expanded text:
um successorum de mundo ablato, alius qui ejus vice fungatur, loco illius substitui debet. Qui panes omnes in Sabbato absumuntur: quia postquam ad verae gloriae requiem in die judicii pervenietur, vero candelabri, cui tria brachia ex dextera parts est, cui quasi firmo stipiti tam veteris Ecclesiae fideles quam novae inhaerent, et hoc totum quod sunt vel fuerunt ex eo habent. Tres enialter relinquetur . Duo in lecto, continentes, quorum illi relinquentur qui vel pro favore mundi abstinentes, vel pro Deo hoc facientes, demonstrant hujus saeculi possessores in volubilitate mundanarum rerum manentes, qui laborant quomodo vir placeat mulieri, et mulier viro. Horum illi relinquentur, quod ipsius mundi delectatio in crimina et perniciem trahit. 391 Illi vero assumentur, qui in crimina non incidunt, et de mammona iniquitatis amicos
Abbreviated transcription (Latin):
sedech. sufficient̃q ꝓbauit hoc sacerdotiũ. &
tẽpore ⁊ multa dignitate excellentiꝰ ẽẽ. sacer¬
dotio leui. qͦ itm̃ multis modis dep̃ssit. Nc̃ aut̃
cõm̃dato sacerdotio xp̃i. transit ut ostendat
qͣ ꝑsacerdotiũ xͥ sacerdotiũ leuiticũ destruat᷑.¬

Expanded text:
sedech, sufficienterque probavit hoc sacerdotium, et tempore et multa dignitate excellentius esse sacerdotio Levi: quod iterum multis modis depressit. Nunc autem commendato sacerdotio Christi, transit ut ostendat quomodo per sacerdotium Christi, Leviticum destruat
Abbreviated transcription (Latin):
tio leuitico morientes hoĩes accipiunt de¬
cimas. Ibi aut̃ insuꝑiori loco scripturȩ
contestat᷑ moyses qͥa melchisedech uiuit dũ
deuita loquens de morte ni ladiunxit. hoc
⁊̃ mͦ intuemini dignitatẽ eiꝰ. qͥa leui qͥ deci¬
mas accepit. Ipse ħ leuiticꝰ ordo decimatꝰ ÷.
.i. decimas dedit. E hoc dico ut ita dictũ
sit decimas dedisse. ꝑabrahã leui .i. per

Expanded text:
tio Levitico morientes homines accipiunt decimas. Ibi autem in superiori loco Scripturae contestatur Moyses, quod Melchisedech vivit, dum de vita loquens de morte nil adjunxit. Hoc etiam modo intuemini dignitatem ejus, quia Levi qui decimas accipit, ipse etiam Leviticus ordo decimatus est, id est decimas dedit. Et hoc dico, ut ita dictum sit decimas dedisse Levi per
Abbreviated transcription (Latin):
fide ⁊ patientta. ⁊ ꝑ fidẽ. ⁊ qͥa diu sustinendo
ñ fuer̃t fatigati. Qa soiebat paulꝰ multũ
placere illis si patrib eoꝵ diceret reꝓmissã
salutẽ ait. acsi qͥlibet int̾rogaret. St̃ ne
facte ꝓmissiones: St̃ utiq. Nã abrahe.¬

Expanded text:
id est per fidem, et quia diu sustinendo non fuerunt fatigati. Quia sciebat Paulus multum placere illis si patribus eorum diceret repromissam salutem, ait, ac si quilibet interrogaret: Suntne factae promissiones? Sunt utiq
Abbreviated transcription (Latin):
unt eis. In hoc qͥa sumunt decimas differ̃t
ãpopło: ꝗuãqͣm ⁊ ipsi filii leui exiert̃ de
lũbis abrahe. sic̃ reliqͥ de popło. Filii leui
sumunt decimas a fr̾ib. s melchisedech
generatio ñ adnumerat᷑ in eis .i. in iudeis.
Hic inꝗͣ sũꝑsit decimas ab abrahã. ⁊ bñdix̃
hẽ intẽpore maioris dignicatissuȩ. scł¬
qñ lã habebat reꝓmissiones a dõ. ñc ex pre¬
missis colligit. Abra hãdedit. melchisedech
benedixit: sine ulla aut̃ contradictione.
nullus enĩ contradicere pot̃ ꝙ illud qd minꝰ:

Expanded text:
unt eis, in hoc quod sumunt decimas, differunt a populo; quanquam etiam ipsi filii Levi exierint de lumbis Abrahae, sicut reliqui de populo. Filii Levi sumunt decimas a fratribus, sed Melchisedech generatio, cujus non adnumeratur in eis, id est in Judaeis, hic, inquam, sumpsit decimas ab Abraham et benedixit hunc in tempore majoris dignitatis suae, sc jam habebat repromissiones a Deo. Nunc ex praemissis colligit, Abraham dedit, Melchisedech benedixit, sine ulla contradictione. Nullus enim hoc contradicere potest, quin illud quod minus
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo .xi.i. unꝰ ⁊ decẽ ꝑfectio designat᷑.
Primũ ꝗđ dictꝰ melchisedech qͥ int̃p̾tat᷑ rex
iusticiȩ. deinde rex salẽ .i. rexpacis. Ita
crp̃e priꝰ regit suos in iusticia huiꝰ uite:
in alia uita reget eos in pace. Sine patre
xp̃c scd̾m carnẽ. sine matre xp̃c sod̾m deitatẽ.
sine genealogia. qͥ a filios carnales ñ habu¬
it. ñ habens i nitiũ dierũ. nec finẽ sod̾m
diuinitatẽ coȩt̾nꝰ patri. E p̃cedentia satis
cõmendata ⁊ dignitas melchisedech. s ñ
⁊̃ ad augmĩta dignitatũ eiꝰdẽ: intuemu
quant̾ sit iste melchisedech. eii abriũ
patirareha .i. pͥnceps patrũ meoꝵ isaãc

Expanded text:
id est unus et decem perfectio designatur. Primum quidem dictus Melchisedech, qui interpretatur rex justitiae. Deinde rex Salem quod est rex pacis; ita Christus prius regit suos in justitia hujus vitae; in alia vita regit eos in pace. Sine patre Christus secundum carnem, sine matre secundum deitatem, sine genealogia, quia filios carnis non habuit, non habens initium dierum, nec finem secundum divinitatem, coaeternus Patri. Per praecedentia satis commendata est dignitas Melchisedech, sed nunc etiam ad augmentum dignitatis ejusdem intuemini, quantus sit hic Melchisedech, cui Abraham pat
Abbreviated transcription (Latin):
iorẽ ñ habuit ꝑ senirauit. subdit. s u̾ba
o abrahã nͥ benedicãte.i. increm̃to uirtu¬
tũ ditauero te in hac uita. benedicã dico
benedicens.i. ita ut in officio benedicendi
sẽꝑmaneã. & nisi multi plicabote infut᷑a
beatitudine remunerando fidẽ tuã. multi¬
plicabo inꝗͣ multi plicans .i. ñ huiꝰ mul¬
tiplicationis finẽ faciens. nͥ fecero: defecqo
qͥa ⁊ diu uixit. ⁊ multa aduersa
sustinuit: adeptꝰ ÷ tandẽ repmissionẽ .i.
seꝑe reꝑmissã beatitudinẽ. Ideo iurauit: qͥa
hoĩes iurant. Ideoꝑse: qͥa maiorẽ ñ habuit.¬
missionẽ iurauit. condescendens confuetudini
hõiũ. quoꝵ usus ⁊ certosfieri ꝑ iusiurandũ:
sic̃ dñs i ħc in dieb suis scd̾m morẽ ilhꝰ regio¬
nis inparabolis ⁊ simihtudine loq̃bat᷑ eis:
cũ tñ iurare dĩ nichil aliud e quã immu¬
tabilit̾ stabilire. Hoiẽs uirant ꝑ maiores

Expanded text:
jorem non habuit, per se juravit subdet, sed verba O Abraham nisi benedicam te, id est incremento virtutum ditavero te in hac vita. Benedicam dico, benedicens, id est ita ut in officio benedicendi semper maneam, et nisi multiplicabo te in futura beatitudine remunerando fidem tuam. Multiplicabo, inquam, multiplicans, id est non hujus multiplicationis finem faciens nisi hoc fecero, defectio quia et diu et multa adversa sustinuit, adeptus est tandem repromissionem, id est saepe promissam beatitudinem. Ideo juravit quia homo jurat. Ideo pemissionem juravit condescendens consuetudini hominum, quorum usus est certos fieri per jusjurandum, sicut Jesus diebus suis secundum morem illius regionis, in parabolis et similitudinibus loquebatur illis, cum tamen jurare Dei nihil aliud sit, quam immutabiliter stabilire.
Abbreviated transcription (Latin):
licterȩ coniungit᷑. ñ tñ sic idonee. Uere i
alia uita nemo pot̃ renouar ad penitentiã.
nã t̾ra .i. homo in hac uita tm̃bibit ueni¬
entẽ imbrẽ .i. pot̃ niq ad em̃datonẽ. Hic
enĩ locus merendi. idi recipiendi. Uel scd̾m
aliã sententiã. impossibile ÷ renouari .i.
rebaptizari. Nã t̾ra semel bibit imbrẽ.i.
homo semel suscipit a quã baptismatis.
Qͥa satis durit̃ increpauit eos dicens suꝑiꝰ eũ
deb̾etis ẽẽ. magistri rursũ indigetis ut do
facere. ⁊ ꝑ contrariũ det̾ruit: nẽ blandit᷑
ut sic̃ nimis concussit. ita inͦ foreat blan¬
dim̃tis dicens. Tam ⁊ si ita loqͥm᷑ incre¬
pando uos suꝑiꝰ. tam̃ o dileotissimi nos
confidimꝰ de uob̾ meliora. quã cõbustionẽ
⁊ uiciniora salut ur̃e quã sint sꝑine
&e tribuh. Ubi ait de uob̾ sigͣcat talẽ
Meliora ⁊ uiciniora. hoͥc cõparatio ñfit int̃
participantia. ꝓpt̃ea de uob̾ confidimꝰ:
qͥa multa bona olim oꝑati estis. quȩ si

Expanded text:
litterae conjungitur, non tamen sic idonee. Vere in alia vita nemo potest renovari ad poenitentiam; nam terra, id est homo in hac vita tantum bibit venientem imbrem, id est potest niti ad emendationem. Hic enim locus merendi, ibi recipiendi. Vel secundum aliam sententiam, impossibile est renovari, id est rebaptizari. Nam terra semel bibit imbrem, id est homo semel suscipit aquam baptismatis. Quia satis duriter eos increpavit, dicens superius, cum deberetis esse magistri; rursum indigetis ut docfacere, et per contrarium deterruit, nunc blanditur eis, ut sicut minis concussit, ita modo foveat blandimentis, dicens: Tametsi ita loquimur, increpando vos superius, tamen, o dilectissimi nos confidimus de vobis meliora, quam combustionem, et viciniora saluti vestrae, quam sint spinae et tribuli. Ubi ait dMeliora et viciniora haec comparatio non fit inter participantia. Propterea de vobis confidimus quia multa bona olim operati estis; quae si
Abbreviated transcription (Latin):
Quas pauca dixisset de hoc sacerdote. breuit̃¬
sis cõplexus sit. Quasi dicat. multa dixide
laude huiꝰ sacerdotis. s nc̃ faciã capitulũ.
ħbreuẽ multoꝵ cõplexionẽ. capitulũ dico
ꝗ ea oĩa q̃ dñr in pͣmissis. hoc inꝙͣ est
capitulũ. Nos hm̃s talẽ pontificẽ qͥiã¬
diu ÷. qͥ consedit cũ patre qͥescens ⁊ iudi¬
cans. consedit dico in dext̾a .i. in eqͣlitate
sedis magnicudinis.i. sedentis diuinicatis.
Magnitudo enĩ pat̃ dr̃ cuiꝰ similitudo .i. fihꝰ¬
sedons qͥescit ⁊ iudicat. Consedit dico in
thronos dñationes. Hic pontifex dico
ib minist̾ scõꝵ. In celis enĩ ministrat.¬

Expanded text:
Quasi pauca dixisset de hoc sacerdote, brevitsis complexus sit. Quasi diceret: Multa quidem dixi de laude hujus sacerdotis, sed nunc faciam capitulum, id est brevem multorum complexionem. Capitulum dico,  ea omnia quae dicuntur in praemissis; hoc, inquam, est capitulum. Nos habemus talem pontificem qui jamdiu est; quod consedit cum Patre quiescens et judicans. Consedit dico in dextera, id est in aequalitate sedis magnitudinis, id est sedentis divinitatis. Magnitudo enim Pater dicitur qui similiter sedens quiescit et judicat. Consedit dico in thronos et dominationes. Hic pontifex dico ibi minister sanctorum. In coelis enim ministrat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sane credendo festinẽmꝰ ingredi in illã reqͥẽ.
ita festinemꝰ tit neqͥs nr̃m i noidat in id ipsũ
exẽplũ inexdulitatis .i. in eandẽ ⁊ ncreduli¬
tatẽ in quã patres indider̃t̃. nos dico graniꝰ
tc̃ offendentes. qͥa hm̃s nos illos i n exẽplũ ca¬
uendi nob̾. illi sine p̃cedenti exẽplo ceciderc̃.
Festinare nos oporcet in reqͥẽ. ⁊ ñ ineidere
in in creduhtatẽ: qͥa sermo dĩ .i. u̾bũ patͥs
iuxta illud. omp̃s sermo tuus dñe ã rega¬
lib sedib uenit. hic inꝗͣ sermo ÷ uiuus .i.
uitã hñs. suisq uitã ministrans. Cũq sic
remunerando ꝑios ⁊ dãpnando impios.
Et cũ tantã hãt pocestatẽ. ñ minorẽ hc̃ sa¬
pientiã: est enĩ penetrabilior oĩ gladio.
.i. omĩ humano ingenio. qͣ qͥa occulta pe-¬
netrat. dr̃ gladiꝰ ꝑforans interiora.
Gladio dico anoiꝑiti: qͥa sic̃ gladiꝰ anceps
qͥ in medio tenet᷑ ante ⁊ recro ꝑcutit.
sic humanũ ingeniũ. ⁊ de sapientia sp̃ali.

Expanded text:
 sane credendo, festinemus ingredi in illam requiem: ita festinemus ut ne quis nostrum incidat in idipsum exemplum incredulitatis, id est in eamdem incredulitatem, in quam patres nostri inciderunt. Nos dico, gravius nunc offendentes, quia nos habemus illos in exemplum cavendi nobis, illi sine praecedenti exemplo ceciderunt. Festinare nos oportet in requiem, et non incidere in incredulitatem: quia sermo Dei, id set verbum patris juxta illud: « Omnipotens sermo tuus, Domine, a regalibus sedibus veniitam habens, suisque vitam ministrans. Cumque sitremunerando pios, damnando impios: et cum tantam habeat potentiam, non minorem habet sapientiam. Est enim penetrabilior omni gladio, id est omni humano ingenio: quod quia occulta penetrat, dicitur gladius perforans interiora. Gladio dico, ancipiti: quia sicut gladius anceps qui in medio tenetur ante et retro percutit; sic humanum ingenium: et de sapientia spiritali,
Abbreviated transcription (Latin):
cere iudici. Qahis oĩb indigebant. ꝓpt̃ea
ait feram̃ ad ꝑfectionẽ iacientes. sic̃ lapis
infundam̃to iacitur. sic̃ fundam̃tũ peniten¬
tiȩ. ⁊ seq̃ntia sic̃ ex posita sc̃. iacientes dico
ñ rursũ .i. ñ iterato pͥori mͦ. ut sic̃ pͥiecimꝰ¬

Expanded text:
cere Judici. Quia his omnibus indigebant, propterea ait: Feramur ad perfectionem jacientes sicut lapis in fundamento jacitur fundamentum poenitentiae, et sequentia, sicut exposita sunt. Jacientes dico non rursum, id est non iterato priori modo, ut sicut pri
Abbreviated transcription (Latin):
datiũ es qd maneat in ȩt̾nũ. Unde qͥa manet
inet̾̃nũ semꝑit̾nũ ht̃ sacerdotiũ. saluare
ñ potest inꝑpetuũ. cũ constet mor cales le¬
gis sacerdotes tẽpore sacerdotii sui potuisse
aliqͥs saluationes conferre. Ostenso qͦmͦ
ipso sacerdotio a satis cõm̃dato. cõm̃dad ⁊̃
nẽ actũ ⁊exibitionẽ sacerdotalis officii in xp̃o.
depͥmendo ꝑ contraria oꝑationẽ uet̾is sacer¬
docii dicens. Pot̃ iħc saluare inꝑpetuũ.
ipsedico accedens addm̃ ñ ꝑalienas hostias
animaliũ. s ꝑsemet ipsũ. hostiã uiuã
in ara erucis oblatã. iħc dico sẽꝑ uiuens
ad int̾pellandũ patrẽ ꝓ nob̾. qͥa caro eiꝰ ad

Expanded text:
t in aeternum. Unde quia manens in aeternum sempiternum habet sacerdotium, salvare etiam potest in perpetuum, 385 cum constet mortales legis sacerdotes tempore sacerdotii sui potuisse aliquas salvationes conferre. Ostenso quomoipso sacerdotio Christi satis commendato, commendat etiam nunc actum et exhibitionem sacerdotalis officii in Christo, deprimendo per contrarium operationem veteris sacerdotii, dicens: Potest Jesus salvare in perpetuum, ipse, dico, accedens ad Deum, non per alienas hostias animalium, sed per semetipsum, hostiam vivam in ara crucis oblatum. Jesus, dico, semper vivens ad interpellandum Pat
Abbreviated transcription (Latin):
renouari rursus adpenitentiã motos. Et
impossibile ⁊ rursũ eos eẽ. crucifigentes
filiũ dĩ sibimet ipsis .i. in aliauita impo¬
tentes efficere. ut ulteriꝰ ualeat sibi eru¬
cifixio xp̃i. & rursus ñ hñtes filiũ dei
ostentui.i. ostensioni. ut iitent᷑ eiꝰ osten¬
sionẽ. Quasi dice̾t. rursũ impotentes
iterationẽ in hoo u̾su. Impossibile ÷ eos qͥ talos
⁊ tales fuer̾t. necdũ inferiores. rursus re¬
nouari .i. rebaptizari motos ad peniten¬
trã: ipsi dico sibaptizarent᷑ rursus crucifi¬
gentes sibimet ipsis filiũ dĩ. Nonqͥa in re

Expanded text:
itentiam, et impossibile est eos rursum esse crucifigentes Filium Dei sibimet ipsis, id est in alia vita impotentes efficere ut ulterius valeat sibi crucifixio Christi, et rursum non habentes Filium Dei ostentui, id est ostensioni ut imitentur ejus ostensionem. Quasi diceret: Rursum impotentes us in hoc versu: Impossibile est eos qui tales et tales fuerunt, nedum inferiores rursus renovari, id est rebaptizari motos ad poenitentiam. Ipsi dico si rebaptizantur, rursum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, non quod in r
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile ⁊ in aliena uita ꝑpenitentiã reno¬
uari. Ibi enĩ locꝰ accipiendi qđ meruit: hic
locus merendi qͦ ita ait. Si ds ꝑmiserit ideo
dico: qͥa infutura uita ñ ꝑmittet. Impossibile
enĩ ÷ renouari ꝓpt̃ recuꝑandã iusticiã aliqͦs
in alia uita: motos adpenitentiã đ renouat᷑
rursus eẽt. Hic enĩ licet qd ibi i terari ñ pot᷑:
scł ut aliqͥs ibi renouet᷑. Renouari dico eos
qͥ semel illuminati ꝑfidẽ. qͥa credider̃t qͥ ⁊ĩ ꝑ¬

Expanded text:
impossibile est in alia vita per poenitentiam renovari; ibi enim locus accipiendi quod meruit; hic locus 378 merendi. Quod ita ait. Si Deus permiserit, ideo dico, quia in futura vita non permittet. Impossibile enim est renovari per recuperatam justitiam aliquos in alia vita motos ad poenitentiam; quod renovare rursus esset. Hic enim licet quod ibi iterari non potest, scilicet ut quis ibi renovetur. Renovari dico, eos qui semel illuminati per fidem quia credider
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑellatꝰ ⁊ pontifex ñ ab hoĩb s a dõ. nec scd̾m
leuiticũ. s uixta dignitatẽ ordinis melchi¬
sedech. Dicturꝰ eis qͦmͦ sacerdotiũ suũ legale
destruat sacerdotiũ. ⁊ qͦmͦ oĩ alegalia in eo
legale. ⁊ in ȩt̃nũ sit ꝑmansurũ: pͥmũ eos
scd̾m parcẽ. tñ asꝑa inuectione aggredit᷑.
⁊ conuenient̃ pͥmũ eos corrigit. ut correcq
deuotiores sint ad audiendũ. ⁊ ꝓmores ad
sermo grandis .i. multa cõp̾hendens.⁊ in int̾¬
qͥa ñ habeo congruos auditores. nec uob̾ int̾¬
p̃tabilis. qͥa caꝑe ñ potestis. in int̾p̾tabilis
dico dicendũ .i. ad exponendũ uob̾. qm̃ uos
factiestis in becilles ad audiendũ .i. ad intelli¬
gendũ. ł sermo iste grandis : ⁊ in int̾p̾cabił.
qͥa multa sacram̃ta hic continent᷑. q̃ oporcet
exponi. grandis idõ dico. qͥa uos facti estis
in becilles audiend. Uere inbecilles cũ tñ¬
debetis ẽe magisbri aoc̃ tẽsꝰ plxũ. qͥ sabu

Expanded text:
ellatus est pontifex non ab hominibus, sed a Deo, nec secundum Leviticum, sed juxta dignitatem ordinis Melchisedech. Dicturus eis quomodo sacerdotium suum legale destruat sacerdotium, et quomodo omnia legalia in eo legale, et in aeternum sit permansurum. Primum eos secundum partem tamen aspera invectione aggreditur, et convenienter primum eos corrigit, ut correcti devotiores sint ad audiendum, et proniores ad sermo grandis, id est multa comprehendens, et inquia non habeo congruos auditores, nec vobis interpretabilis, quia capere non potestis. Ininterpretabilis dico ad dicendum, id est ad exponendum vobis, quoniam vos facti estis imbecilles ad audiendum, id est ad intelligendum. Vel sermo iste grandis est et interpretabilis, 376 quia multa sacramenta hic continentur, quae oportet exponi. Grandis ideo dico quoniam vos facti estis imbecilles ad audiendum. Vere imbecilles, ndeberetis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. eoꝵ qͥ hñt sensus .i. incellectꝰ suos ꝓcon¬
suetudine .i. ꝓ assiduitate studii exercitatos
ad discretionẽ boni ⁊ mali. ut bonũ discer¬
in lege dñi uosoporcet hr̃e. ideo nosint̃¬
mictentes sermonẽ inchoationis &ͥ .i. ele
m̃ta ȩxordii qͥb aliqͥs inchoat in cognitio
ram᷑ ad ꝑfectionẽ. ut sciamꝰ qͦmͦ in pͥncipio

Expanded text:
i habent sensus, id est intellectus suos pro consuetudine, id est pro assiduitate studii exercitatos ad discretionem boni et mali, ut bonum discerin lege Domini vos oportet habere, ideo nos, intermittentes sermonem inchoationis Christi, id est elementa exordii, quibus aliquis inchoat in cognitionramur ad perfectionem, ut sciamus quomodo in principio
Abbreviated transcription (Latin):
ro ⁊ ꝓdestructione ierłm miserando ubiq
humanũ defectũ lacrimasse dr̃. multomag̃
la ot imasse dicendꝰ ÷. ut consũmatione
obedientiȩ suȩ defectũ humani generis
saluaret. Offerens in ꝗͣ p̃ces oũ lacrimis
exauditꝰ ÷. cõpleto q postulabat ꝓ sua re¬
uerentia. i. ꝓsua religione. Uel ꝑsua reue¬
rentia .i. ꝓsua obedientia quase patrẽ sẽꝑ re-¬
ueritũ fuisse ꝓbauit. Non tm̃p̃ces cũ lacrimis
obtulit. s ⁊̃ didicit. ñ cognitione s ꝑ exꝑientiã
rei. obedientiã exillis q̃ passuss .i. ꝑ mortẽ. cũ¬

Expanded text:
ro destructione Hierusalem, miserando ubique humano defectui, lacrymasse dicitur, multo magis lacrymasse dicendus est, ut, consummatione obedientiae suae, defectum humani generis sanaret. Offerens, inquam, preces cum lacrymis exauditus est, completo quod postulabat, pro sua reverentia, id est pro sua religione. Vel pro sua reverentia, id est pro obedientia qua se Patrem semper reveritum fuisse probavit. Non tantum preces cum lacrymis obtulit, sed etiam didicit, non cognitione, sed per experientiam rei obedientiam ex his quae passus est, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in ẽspectu quoꝵ stare ñ possent. Quib ⁊ huiꝰ¬
modi auditis dixert̃. faciamꝰ nob̾ducẽ. ⁊ reũ¬
tam̃ in egiptũ. Hii incredulitate exacer-¬
fides. ꝓderic nob̾ locꝰ a contrariis. qͦ ita ait.
Nos q̃ credidimꝰ .i. qͥ fidẽ auditis admisciumꝰ¬

Expanded text:
in conspectu stare non possent; quibus et hujusmodi auditis dixerunt: « Faciamus 370 nobis ducem et revertamur in Aegyptum , » in incredudulitate exacerfidei proderit nobis. Locus a contrariis. Quod ita ait: Nos qui credidimus, id