comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
officia deputatas̃ nom quia archangeli angeli sps
diebatur inoccursumeius et dixitadeum uirreloque¬
read puerũ istũ dicens absq muro habitabitur hierusc¬
lem si enimin ipsis officiis angelorũ ne qua quã potestate
superio res inferiores disponerent. nullomodo hocituoa ueri
udiceret angelus ab angelo cognouisset quid a trteceoll¬
gelerum Priuatis nommibus a ppellãcur ut peruocadula
sosa mopere quid ualeant designe tur Sabriel le boc¬
ce in linguamnrã muerticur fortitudo dĩ ubie nim pocen¬
tia diuina uel fortitudo manifes tabitur gabribelmit¬
ticur undeet eo tempore quo erat dñs nasciturus et ut¬
um phaturus demundo ga bribel uenit ad mamaptent
illum ad nuntiaret qui ad debellandas aereas potestu¬
tes humilis uenire dignatus ẽ micha be linterortuts
quis ut ds̃ quan doenĩaliquid in mundo mirae uirtene
fit icar changelus mittitur et ex ipsoo pere nome nes

Expanded text:
officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praofficia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis pradiebatur in occursum eius, et dixit ad eum: Curre, loquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Hierusalem.' Si enim in ipsis officiis angelorum nequaquam potestates superiores inferiores disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret angelus, ab angelo cognovisset. Quidam autem archangelorum privatis nominibus appellantur, ut per vocabula ipsa in opere ce in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. 11. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilis venire dignatus est. 12. Michael interpretatur quis ut Deus? Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
nonna turae. semper enim sp̃s sunt sed cum mittuntur uo¬
cantur angeli. quibus i deo pictorũ licentia pinnas faciunt
ut celerem eorum incuncta discursum significent sicut et
iuxta fabulas poetarum uenit pirncis habere dicuntur
nes angelorum sacrae scripturae testantur. Id ẽ angeli
archangeli throni dominationes Virtutes principatus
potestates cherubin et sera phin. Quorũ officiorum uoca¬
bula cur ita dicta sint. interpraetando ex sequimur. An¬
geliuocantur propter quod decaelis ad adnuntiandum
hominibus mittuntur angelus enim grece latinenunti¬
us dicitur. Archangeli greca lingua summinuntu. inter¬
practantur qui enim parua uel minima adnunciant angeli
qui uero summa archangeli nuncupantur. archangeli
dicti eo quod primatum teneant inter angelos arcos eñ
grece latine princeps inter praetatur. Sune enimdu¬
ces et principes sub quorũ ordine unicuiq angelorun

Expanded text:
non naturae. Semper enim spiritus sunt, sed cum mittuntur, vonon naturae. Semper enim spiritus sunt, sed cum mittuntur, vocantur angeli. Quibus ideo pictorum licentia pinnas faciunt, ut celerem eorum in cuncta discursum significent, sicut et iuxta fabulas poetarum venti pinnas habere dicuntur, nes angelorum sacrae Scripturae testantur, id est angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Quorum officiorum vocabula cur ita dicta sint, interpretando exequimur. Angeli vocantur propter quod de caelis ad adnuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima adnuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; ἀρχός enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim duces et principes, sub quorum ordine unicuique angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc significatur quod ad semincem referuntur raoulo
sus ubstantia quia unum sunt Pro in de trinitatis in rela¬
tiuis per sona rum nominib ẽ. deitas non triplicatur sed
insingularitate ẽ quia sitriplicatur deorũ inducimus
pluralitatem Nomenautem deorũ in angelis et sc̃ĩs homi¬
nibus ideo pluraliter dicitur propter quod non sint me¬
ritode quales de quibi pscilmus Ego dixiduestis de patri
autemet filo et spũ scõ propter unã et ae qualem diuinita¬
tẽ ñ nomen deorum sed dĩ esse ostenditur. sicut aitapłs
Nobis tam̃ unus ds̃ uel sicut uoce diuinadicitur audiisrłdñs
sit Fides apud grecos detrinitate bor modo ẽ una usia
acsidicat una natura cuit una essentia Tresippostasis qđ
resonat in latinum. uel tres ꝑsonas. uel tres substantias pã
nuntii inter pretantur. ab eo quod dnĩ uoluntatem populis
nunciant. Angelorum autem uocabula officii nomen est

Expanded text:
hoc significatur, quod ad se invicem referuntur, non hoc significatur, quod ad se invicem referuntur, non ipsa substantia, qua unum sunt. Proinde Trinitas in relativis personarum nominibus est; deitas non triplicatur, sed in singularitate est; quia si triplicatur, deorum inducimus pluralitatem. 9. Nomen autem deorum in angelis et sanctis hominibus ideo pluraliter dicitur, propter quod non sint aequales. 10. De quibus psalmus: Ego dixi: Dii estis. De Patre autem, et Filio, et Spiritu sancto, propter unam et aequalem divinitatem non nomen Deorum, sed Dei esse ostenditur, sicut ait Apostolus: Nobis tamen unus Deus, vel sicut voce divina dicitur: Audi, Israelsit. 11. Fides apud Graecos de Trinitate hoc modo est: una οὐσία, ac si dicatur una natura, aut una essentia; tres hypostases, quod resonat in Latinum, vel tres personas, vel tres substantias. 12. Nam nuntii interpretantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntiant. Angelorum autem vocabulum officii nomen est,
Abbreviated transcription (Latin):
tura unum inpersonis tric Unum propter malestatis
communionem. Tria propter ꝑsonarũ proprietatem
namalius pater clius filius clius sp̃s sc̃s sed alius qui¬
dem non aliud. quia pariter simplex pariterq: in con¬
mutabile bonum & coceternum Pater solus non est
decilio ideosolus appellatur ingenitus. filius solus de
putre ẽ natus ideo solus dicitur genitus sp̃s sc̃s solus de
patre et filio preudit Ideo solus amborum nuncuput᷑ sp̃s
in hactrinitate alia appellatiua nomina alia pr oniuauni
bro pria sunt is sentialia ut ds̃ dñs ommipotens lni uitabsic
innortauis et indepro pria quia ipsa subs antidoignificat
quiaunũ sunt appella tiua uero pater et filius et sc̃iss
ingenitus et genitus et procedens e ade met reletued quia
ad einuicem referuntur Cũ em̃ dicitur dẽ essentia s quia
Nampater non adselpsũ sed ad filium relatiue adicaicur
quic e eifilius Sic et filius relatiue dicitur quie ẽeiponib:¬

Expanded text:
tura unum, in personis tria. Unum propter maiestatis tura unum, in personis tria. Unum propter maiestatis communionem, tria propter personarum proprietatem. Nam alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus: sed alius quidem non aliud, quia pariter simplex pariterque incommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; ideo solus dicitur genitus. Spiritus sanctus solus de Patre et Filio procedit; ideo solus amborum nuncupatur spiritus. In hac Trinitate alia appePropria sunt essentialia, ut Deus, Dominus, omnipotens, immutabilis, immortalis; et inde propria, quia ipsam substantiam significant qua unum sunt. Appellatiua us sanctus, Ingenitus et Genitus et Procedens. Eadem et relativa, quia ad se invicem referuntur. Cum enim dicitur Deus, essentia est, quia Nam Pater non ad se ipsum, sed ad Filium relative dicitur, quia est ei filius: sic et Filius relative dicitur, quia est ei
Abbreviated transcription (Latin):
aqua queie significat sp̃mdĩ aquaenim scicramentiui sibilis est
Sõs sẽs ideo unctio dicitur lohanne testante a postolo qui a sicut
oleum naturali pondere super fertur omniliquori Itamprin¬
cipio superferebatur sp̃s sc̃s aquis Vndeet dñs oleo exultati¬
onis boc ẽ sp̃u scõ legitur fuisse unctus sed et lohanne s aposcolis
aicepisti ab eoper manect in uobis et necesseñ habeti s utali¬
quis doceituos. sed sicut unctio eius docet uos deomnireipse
Trinitas appellata quod fiat totum unum ex quibus dã trib
quasi triunitas. Vt me moria intelligentia et uolumtas
inquibus mens habet inse quandã imaginem diuinetri¬
nitatis. nam dum tria sint unum sunt quia et. singula
insemanent et omnia in omnibus. Pater igitur. et filius. et
sp̃s sc̃s trinitas et unitas idememmunum ide mectria. In na¬

Expanded text:
aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est: aqua quae significat Spiritum Dei. Aqua enim sacramenti visibilis est: r. Spiritus sanctus ideo unctio dicitur, Iohanne testante apostolo, quia sicut oleum naturali pondere superfertur omni liquori, ita in principio superferebatur Spiritus sanctus aquis. Unde et Dominus oleo exultationis, hoc est Spiritu sancto, legitur fuisse unctus. Sed et Iohannes apostolus accepistis ab eo, permaneat in vobis; et necesse non habetis ut aliquis doceat vos: sed sicut unctio eius docet vos de omni re.' Ivisibilis. De trinitate . Trinitas appellata quod fiat totum unum ex quibusdam tribus, quasi Triunitas; ut memoria, intellegentia et voluntas, in quibus mens habet in se quandam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se manent et omnia in omnibus. Pater igitur et Filius et Spiritus sanctus trinitas et unitas. Idem enim unum, idem et tria. In na
Abbreviated transcription (Latin):
bac haccemmaues corpora liter ioso fellenaero nabens
diuisionem linguarum ut ignis aꝑpariut quuittmsd¬
dit superunum quem que eorum Propterea autem di¬
uersarum linguarum gratiam a poscolis dedit util¬
donei efficerentur fidelium eruditione populorunso
Quo duero supra singulos sedisse memoratur. Id causa e
ut in telligatur perplures nonfuis se diuisus sed man¬
is se in singulis totus sicut fere ignibus mos est hane
enim babet naturamignis aiccensus ut quantadeum
quantia derinem purpureis plendoris as pexerintu
tantis uisum sucelucis in pertiat Tantis minis teriũ
suimuneris tribuat et losenihil hominus in sureltat¬
ariate permaneat sp̃s sc̃s nomine a quae ap oelint
in euangelio dño cdamante et dicente si quis sitis uen¬
at ad me etbibat Quicre dit in me fluminc aqueie
uiucȩ fluent deuentrerius euangelista at exposuit
unde diceret secutus enimait. hocenim dicebat despũ que macceptu
nerant credentes in eum Sed aliud est aqua sacrtimenti aliud

Expanded text:
bae.' Haec enim avis corporaliter ipso felle caret, habens divisionem linguarum ut ignis apparuit, qui et insedit super unumquemque eorum. Propterea autem diversarum linguarum gratiam apostolis dedit, ut idonei efficerentur fidelium eruditioni populorum. Quod vero supra singulos sedisse memoratur, id causa est, ut intellegatur per plures non fuisse divisus, sed mansisse in singulis totus, sicut fere ignibus mos est. Hanc enim habet naturam ignis accensus, ut quanti ad eum, quanti ad 'crinem purpurei splendoris' aspexerint, tantis visum suae lucis inpertiat, tantis ministerium sui muneris tribuat, et ipse nihilominus in sua integritate permaneat. Spiritus sanctus nomine aquae appellatur in Evangelio, Domino clamante et dicente Ioann. 7, iat ad me et bibat. Qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre eius.' Evangelista autem exposuit unde diceret. Secutus enim ait: 'Hoc enim dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum.' Sed aliud est aqua sacramenti, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
euun eut canet id ẽ pos sedi hominem perdm̃ de petnaner¬
tutio to quod oruinter ferto abel inter fetus sit e puonomi
suis celerio dederit. Abelluctus interpraeaniequcor¬
nr orarfigura batur occidendus idemet uanite sin uecito
polutus t at que subtractus. Sech inte np̃tatnt quas iresus
eo quod postetabes interfectionem natus sit queso ifior
pciuionem fratris ex mortuis suscitaret lde me uasuio

Expanded text:
 'Cain, id est, Possedi hominem per Deum.' Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. Abel luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est atque subtractus. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectirectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem et positio,
Abbreviated transcription (Latin):
bula ut aut futuris. aut praecidentibus eorũccusis
conueniant in quib tamen manentespirita lisciram̃to
Nunc tantum ad litteram intellectu historiae ꝑsequimir
Vbi autem & hmologiae interpraetationẽ non adtm¬
gimus solã ipscm & himologiã inlatinũ posuimus quod
autem unũ nomen hebraicum aliter atq aliter inter¬
practttur hoc secundũ accentum et litterarum
eue uit diuensitate ut inuarus significationbus no¬
mino conmutentur. Adam sicut beatus hieronim̃
tradit homo siue terrenus siueter rarubra inter¬
practatur exterraenim fac tae caroet humus
hominis faciendi materi es fuit: Eaagosen prdcendi usuam
asetuas quia gracuaricationem causam extice orit o hoc
lendoenim no men su mosit cala mitas alra ttrẽ liser it ob loe¬

Expanded text:
bula, ut aut futuris aut praecedentibus eorum causis bula, ut aut futuris aut praecedentibus eorum causis conveniant. In quibus tamen manente spiritali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequimur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus, solam ipsam in Latino etymologiam posuimus. Quod autem unum nomen Hebraicum aliter atque aliter interpretatur, hoc secundum accentuum et litterarum evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interpretatur. Ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Eva interpretatur as et ve quia per prevaricationem causa extitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas; vel ideo vita
Abbreviated transcription (Latin):
ationẽ in principiore petitur. fiat firismeptã
et uocatũ ẽ fir mam̃tũ ccielũ nimirũ ostendentes
uori seost runam angelorũ malorum hu quiper manserum
fimuno a nueter nae per seuerantiae conseriti suntnsulo
iei lapsu auersi nulla superbia cadentes ses fir mitero
indẽ amere et contemplationemanentes nihnt aliud dulce
bebent nisicum a quo creatisunt. Quod a uttm duoseta¬
obut diesaua leguntur figuralter ueteris et noui testam̃¬
V so pn ficationem ostendunt. Quod uero faciem e t pȩdes
norsi unt quia praeterita ante mundũ et futura post
mundũ scire nion posumus sed media tantũ eorũ testuio¬
nis contemplamur. Singulis enasalas habent quic
de fabrica tantũ mundi quaemsex diebus faccta sunt
in frae senti scło nouimus quodelamatter sc̃s alter
adalterum trinitatis in una diuinita tedemons trant
Prelique primorum hominum ex ꝓpriis causis originem
nomi nũbabent quib:lta profetice in ditu sunt uoca¬

Expanded text:
ationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, ationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam angelorum malorumfirmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes: sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter Veteris et Novi Testamenti significationem ostendunt. Ideo vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamat ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrat myio nomen acceperunt . Plerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt voca
Abbreviated transcription (Latin):
ategt haecigitur uocabula agminũ a nge loe nsim
Sta sunt speciaua ordinum singulorũ apronis casin
exparte conmunia omnium namdũ tentinisedes
di inquorundam cingelorumor dines spetioderul
dr sedideo istior dines angelorũ priuatis nominibi
appellantur quia hoc ipsum officium in proprio
ordine plenius acceperunt Et cumsintoporoinb
conmuns a propriȩtamen haec nominasiis ordinib
deputantur. Vnicuiq enimsicut prae dictumest
propria officia sunt. in iuncta quȩ ꝓmeruis seeos
inmundi constat ex or dium Nam quia angelietdo¬
uis et hominibus p̃sunt ꝑ prophetã testatur angelis
dicens Princeps regni ꝑsarum restitit mihi
unde a pparet nullum es selocum cuian geliñp̃sin
Prae sunt enim et auspiciis operum omnium hic ẽ
ordo uel distinctio angelorũ qui post lapsũ malorũ
in caelesti uigorestiterunt nam post quã apotes¬
tatae cngeli caeciderunt. hn ꝑ seue rantio uelic¬
ne beatitudinis solidatisunt unde et post caeliere¬

Expanded text:
tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum Throni sedes Dei in quorundam angelorum ordine specialiter  Sed ideo isti ordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsum officium in proprio ordine plenius acceperunt. Et cum sint omnibus communia, propria tamen haec nomina suis ordinibus deputantur. 28. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt injuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et hominibus praesunt, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . 29. Unde apparet nullum esse locum cui angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. 30. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in coelesti vigore steterunt. Nam post quam apostatae angeli ceciderunt, hi in perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli cre
Abbreviated transcription (Latin):
uũ sicutenĩ &p̃s significat regem Itahis signficet sel¬
u toram nonltaq nos saluos fucit quicumm dec nora
nex sauuator quod uerbũ latina lingua uonde uodu
habebatsed habere poterat si cut potuit quandos coliꝗs
aoerirra spa diuinitatis substan tiã quer pentiner
cũ patrit ubstantiã. dñs propteb sen uiento uonidẽ¬
curan ds autemet homo quia uerbumeteno abidẽ
tibis genitus dicitur siue cina pater eũgeirit sine
tofre in aetenitate siue quia matercaneo duuini
in temporis unigenitus autẽ uocatup secun dũ digin

Expanded text:
suum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus significat salsuum.' Sicut enim Christus significat regem, ita Iesus significat salvatorem. Non itaque nos salvos facit quicumque rex, sed rex Salvator. Quod verbum Latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit, quando voluit.aperiret. Ad divinitatis substantiam quae pertinent cum Patre substantiam. Dominus propter servientem creaturam. Deus autem et homo, quia Verbum et caro. Unde et bis genitus dicitur, sive quia Pater eum genuit sine matre in aeternitate, sive quia mater sine patre in tempore. U
Abbreviated transcription (Latin):
unguenti nomen ac potestatẽ regiam conferebat
et indexp̃i dicti a crismate quod ẽ unctio Nũ cris¬
magrece. latine unctionuncupatatur quaeetiam
dño nomen ad conmodauit facta sp̃ilis. quia spũ. unc¬
tus ẽ adõ patre sicut in actibus dr̃ collectis untem̃
in hacciui tate aduersus sc̃m filiũ tuũ que munxisti
non utiq oleo uisibilis ed gratiae dono. quoduisili
significatur unguento. Non ẽ autem saluatoris pro¬
prium nomenx p̃s sed communis nuncupatio potestatis
nomennus quã a libiomnino necaliquagente fuit
nisi tantũ in illoreg noubix p̃s profetabatur et undeuenturus
erat messias autem hebraice dicitur. grece xp̃s lutina au¬
tem loquutione unctus ihs̃ hebraice grecesother latine
autẽ salu toris siue saluator interpraetatur proeo qđ
cunctis gentibus salutiferuenit ethimologiã enino¬
minis huius etiam euangelista significat dicens uoca

Expanded text:
unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; unguenti nomen ac potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrismate, quod est unctio. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen adcommodavit facta spiritalis, quia Spiritu unctus est a Deo Patre, sicut in Actibus 4, 27: 'Collecti sunt enim in hac civitate adversus sanctum Filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili significatur unguento. Non est autem Salvatoris proprium nomen Christus, sed communis nuncupatio potestatis.nomen nusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, nisi tantum in illo regno ubi Christus prophetabatur, et unde venturus erat. Messias autem Hebraice dicitur, Graece Christus, Latina autem locutione unctus. Iesus Hebraice, Graece σωτήρ, Latine autem salutaris sive salvator interpretatur, pro eo quod cunctis gentibus salutifer venit. Etymologiam autem nominis huius etiam Evangelista significat, dicens Mat
Abbreviated transcription (Latin):
sedere suꝑ cherubin dicitur. quod ẽ ad sitũ et abis sũ
tam quamuestimentũ amictus quod ẽ ad habitum et an¬
nitui non deficient quod ad tempus ꝑtinet. etsi ascendero
plaus triportantis faenũ species ad dm̃ dicitur et haec
omnia perfiguram ds̃ quianihil horũ tid proprietati
substuntiae eius. I Decilio dĩ Multis etiã mo¬
dis x p̃s cippellari inscripturis inuenitur diuinis. nã ipsedĩ
patris unigenitus filius dũ esset aequalis patripropter
salutem nr̃am formamserui accepit proinde quaedã no¬
mina in illo ex diuinitatis subs tantia quaedã ex dispen¬
satione susceptae humanitatis ad sumpta sunt. X p̃snã
que acris mateẽ appellatus hoc ẽ unctus p̃ceptũ enĩ
fuerat iuda eis ut sacrum conficerent unguentum
quo ꝑ ungui possent. hn qui uocabantur ad sacerdotũ
uel adregnũ. It sicut nunc regibus indumentũ purpu¬
rae insigne ẽ regiae dignitatis. Sic illis unctio sacri

Expanded text:
sedere super Cherubin dicitur, quod est ad situm; et: Abyssum sedere super Cherubin dicitur, quod est ad situm; et: Abyssum tanquam vestimentum amictus , quod est ad habitum; et: Anni tui non deficient , quod ad tempus pertinet; et: Si asce2, 13: 'Plaustri portantis fenum' species ad Deum dicitur. Et haec omnia per figuram Deus, quia nihil est horum ad proprietatem substantiae eius. De filio dei . Multis etiam modis Christus appellari in scripturis invenitur divinis. Nam ipse Dei Patris Unigenitus filius, dum esset aequalis Patri, propter salutem nostram formam servi accepit. Proinde quaedam nomina in illo ex divinitatis substantia, quaedam ex dispensatione susceptae humanitatis adsumpta sunt. Christus namque a chrismate est appellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod audit omnia dicatur auris proeo autẽ
quod auertitur ambulat ꝓeo quod spectat stat
Sicet inceteris horũ similis᷑ ab humanis mentibus trahitur
similitudo ad dm̃ sicut ẽ obliuis cens et memorans. hinc est
suã non quoddĩ animam non habeat. sed hoc nr̃o narrat
effectu. Nã et facies dĩ inscripturis scĩs non caro. sed
diuina cognitio in telligitur eadẽratione quia perfaci¬
em conspectam quisq. cognoscitur hoc enĩ in oratioñ
dr̃ dõ osten de nobis faciem tuã ac sidicatur da nobis
cognitionẽ tuc̃i sic et uestigia dĩ dicuntur qui a nunc
ds̃ ꝑspeculũ cignoscitur adperfectũ. uero omni po¬
tens repperietur . dũ infuturũ facie cidsticiem
quib q. electis praesentabitur . ut ipsamspeciem cor¬
templentur. cuius nunc uestigia conpraehendere
tus et habitus et locus et tempus indm̃ non proprie
sed persimilitu dinẽ trans late dicuntur. Quippe

Expanded text:
propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens et memorans. Hinc est cum Deus animam non habet? Resp. Hoc nostro narrat effectu; sicut et facies Dei in Scripturis sanctis non caro, sed divina cognitio intelligitur, eadem ratione, quia per faciem conspectam quisque cognoscitur. Hoc enim in oratione Deo dicitur: Ostende nobis faciem tuam; ac si dicatur: Da nobis cognitionem tuam. Sic et vestigia Dei dicuntur, quia nunc Deus per speculum cognoscitur; ad perfectum vero omnipotens reperietur, dum in futuro facie ad faciem quibusque electis praesentabitur, ut ipsam speciem contemplentur, cujus nunc vestigia comprehendere tus et habitus, et locus et tempus non in Deo proprie, sed per similitudinem translata dicuntur; quippe
Abbreviated transcription (Latin):
qua tenus id quod ineffabile ẽ ut cumque diciposit
qm̃ de dõ nihil digne humanus sermodicit sicut sunt
et alia creator dictus prototius mundirebus ab ipso
creati s nihilenim ẽ quod non originem adõtraxerit
ip sectunus qui a diuidi non potest uel quia nihil aliud
es sc̃ potest quod tantundem capiat potestatis
haec igitur quae dedõ dicta sunt ad totã ꝑtinenttrinitatẽ
Propter unã eccoaeternã substantiam siue in patre. siue
infilio eius unigenito informadĩ siue ins sp̃uscõ. quiunus
sp̃s ẽ dĩ patris ec filii eius unigenit. Sunt et quaedã uoca¬
bula ex usu nr̃o ad dm̃ sumpta de membris nr̃is siuede in¬
ferioribus et quia in propria natura in uisibilis et in cor¬
poreus ẽ. proefficientiis tamencaus arũ in ipsorerũ
species adscribuntur ut more locutionis nr̃ae facilius
selpsũ insinuet. Ut quic omnia uidet dicatur oculus. et

Expanded text:
quatenus id quod ineffabile est utcumque dici possit, quatenus id quod ineffabile est utcumque dici possit, quoniam de Deo nihil digne humanus sermo dicit, sicut sunt et alia. Creator dictus pro totius mundi rebus ab ipso creatis. Nihil enim est quod non originem a Deo traxerit. Ipse et unus, quia dividi non potest, vel quia nihil aliud esse potest quod tantundem capiat potestatis. Haec igitur, quae de Deo dicta sunt, ad totam pertinent Trinitatem propter unam et coaeternam substantiam, sive in Patre, sive in Filio eius unigenito in forma Dei, sive in Spiritu sancto, qui unus Spiritus est Dei Patris et Filii eius unigeniti. Sunt et quaedam vocabula ex usu nostro ad Deum sumpta, de membris nostris, sive de inferioribus; et quia in propria natura invisibilis et incorporeus est, pro efficientiis tamen causarum in ipso rerum species adscribuntur, ut more locutionis nostrae facilius se ipsum insinuet: ut quia omnia videt, dicatur oculus; et
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ autem habet essentiũ habet et scpientiã. Sed quae ha¬
bet hoc et ẽ et omnia unus ẽ ac proinde simplex ẽ quia in
eo aliquid accedentis ẽ sed et quod ẽ et quod in ipsoẽ essen¬
taliterẽ ex cepto quod relatiue cid quã cũq. personã ẽ
Sum mebonus quia in conmutabilis ẽ creatura uerobo¬
num sed non summũ ẽ qua mutabilis ẽ et dũ sit quidem
bonũ non tamenes sepotest et summũ incorporeus autẽ
uel incorporalis ideo dicitur ds̃ ut sp̃s crtatur uel in telligat᷑
es senon corpus. Namdũ dicitur sp̃s eius significatur scibstan¬
tia Inmensus quia cuncta concludit. ipsea nullo concluditur
sed omnia in traeius om̃nipotentiai coartantur. Perfec¬
tus dicitur qui a nihil eipossit adiciad tamen de consumma¬
tione alicuius factiperfectiodicitur . Ds̃ autẽ quinon ẽ
factus quomodo ẽ perfectus. Sed hoc uocabulũ deusu
nr̃o sumpsit humanainopia sicut ecreliqua uerbaqa

Expanded text:
Deus autem habet essentiam, habet et sapientiam; sed quae haDeus autem habet essentiam, habet et sapientiam; sed quae habet, hoc et est, et omnia unus est; ac proinde simplex est, quia non in eo aliquid accidentis est, sed et quod est, et quod in ipso est, essentialiter est, excepto quod relative ad quamcumque personam est. Summe bonus, quia incommutabilis est. Creatura vero bonum, sed non summum est, quia mutabilis est. Et dum sit quidem bonum, non tamen esse potest et summum. Incorporeus autem vel incorporalis ideo dicitur Deus, ut spiritus credatur vel intellegatur esse, non corpus. Nam dum dicitur spiritus, eius significatur substantia. Inmensus, quia cuncta concludit, ipse a nullo concluditur; sed omnia intra eius omnipotentiam coartantur. Perfectus dicitur quia nihil ei possit adici. Adtamen de consummatione alicuius facti perfectio dicitur. Deus autem, qui non est factus, quomodo est perfectus? Sed hoc vocabulum de usu nostro sumpsit humana inopia, sicut et reliqua verba,
Abbreviated transcription (Latin):
aeternus ẽ aeternus ẽ quia sine tẽpore q noneniba ba
initiũ neque finẽ hinc et sempiternus eo quod a semꝑ
dictus quonia caelũ sedes eius habetur. unde .ẽ. illud
nã una eadem queres dicitur siuedicatur aeternusds̃
siuemmor tulis siue in corruptibilis siue in mutabilis
inuisibilis quianũ quã persubs tantiã suã apparuit
oculis mortaliũ trinitas nisi ꝑspeciem subiecta etre
manifestationẽ essenticie dĩ uidere et uiuere sicut
et dictũ ẽ morsi. Vnde & dñs in euangelio dicit. dm̃ ne¬
mnouiditum quã res ẽ enim in uisibilis. ideoq. non
mana sub cumbit non enĩ at tingunt eũ allae pei ssiones
ra quibus mens humana turbatur. sed cũ dicitur dm̃ irasci
Aut zelare aut dolore nos trousudicitur apudd m̃enĩptur¬
batio nulla ẽ apud quẽ tranquillitas summa ẽ. Simplex cu
ciliuo ẽ ipse et aliud qđ in ipso ẽ sicut in homine cuius aliud
ẽ esseetaliud sapere nã et esse potest et sapiens non esse

Expanded text:
aeternus? Resp. Quia sine tempore est, non enim habet initium, neque finem; hinc et sempiternus, eo quod sit sedictus, quoniam caelum sedes eius habetur. Unde est illud nam una eademque res dicitur, sive dicatur aeternus Deus, sive inmortalis, sive incorruptibilis, sive inmutabilis. Invisibilis, quia numquam per substantiam oculis mortalium Trinitas, nisi per speciem subjectae creamanifestationem essentiae Dei videre et vivere, sicut et dictum est Moysi. Unde et Dominus in Evangelio dicit: Deum nemo vidit unquam . Res est enim invisibilis, ideoque non mana subcumbit; non enim attingunt eum ullae passiones, ra, quibus mens humana turbatur. Sed cum dicitur Deus irasci, aut zelari, aut dolere, nostro usu dicitur. Apud Deum enim perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Inter. Quaaliud est ipse, et aliud quod in ipso est; sicut in homine, cujus aliud est esse, et aliud sapere, nam et esse potest, et sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tũi ulispsen suo deninon ẽ corpus etcamera est
uidetur restare ut sp̃s sit intellegunt enim ibi non nulli trinita¬
tem significari . Inspũ principali patrem. inspũ rectofilium
addando enim donũ ẽ nuncupatũ notissimum ẽ enim
disset in caelũ de disse spm̃ scm̃ quo credentes impleti
linguis omnium gentium loquebantur. Intantũ autẽ
donũ dĩ ẽ in quantum datur eis quipereũ diligunt dm̃
quibus uolet demittit nam peccata sinespũscõnon
uel quia naturaliter eos a quibus procedit conlungit
it seunũ cũ eis esseostendit Uel quia in nobis idagit
ut in dõ maneamus et ipse in nobis. Vndeet indonis dĩ
tris seduo luntute diuinagratis datur. Indegratica
nuncupatur. Sicut autẽ unicũ dĩ uerbum propriȩ
uocamus nomine supienticȩ cũ sit uniuerscliter et
geli apertis simae declaratur. Cumenim unus etun¬
gelista dixisset indigito elecio de monia alius hoc

Expanded text:
tus est.' Quod enim non est corpus, et tamen est, videtur restare ut spiritus sit. Intellegunt enim ibi nonnulli Trinitatem significari: in Spiritu principali Patrem: in Spiritu recto FiliumA dando enim donum est nuncupatum. Notissimum est enim disset in coelum, dedisse Spiritum sanctum, quo credentes impleti, linguis omnium gentium loquebantur. 16. In tantum autem donum Dei est, in quantum datur eis qui per eum diligunt Deum. quibus vult dimittit. Nam peccata sine Spiritu sancto non tas nuncupatur, vel quia naturaliter eos a quibus procedit conjungit, et se unum cum eis esse ostendit, vel quia in nobis id agit, ut in Deo maneamus, et ipse in nobis. 19. Unde, et in donis Dei tris, sed voluntate divina 309 gratis datur, inde gratia nuncupatur. Sicut autem unicum Dei Verbum proprie vocamus nomine Sapientiae, cum sit universaliter et gelii apertissime declaratur. Cum enim unus evangelista dixisset: In digito Dei ejicio daemonia, alius hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mnotũ oieingnificans sub deprae cantis affectũ integree
dicitur osianna quod noscorrupta media uo cdius. ntter
aurudicmus osa nna sicut fit in uersibi cũscandur nbiutmens
aluifica subcudiendo uel populũ tuũ aelitotũ mundẽ m̃¬

Expanded text:
, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem , motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera salvifica subaudiendo: ut populum tuum, ut totum mundum
Abbreviated transcription (Latin):
bymnus. Cui contrarium est trinum quod ẽ. carmen. lamenti et funeris
Alleluia duorũ uerborũ incerp̃tatio ẽ hoc .ẽ. lausdiet .e. hebrec
aenim unum .ẽ. decem nominibus quibus apud hebreos dsuocatur
Amen significat uere siue fideliter quod et ipsud hebre um .e
Q uae duo uerba amenet alleluia. Nec grecis nec latinis ne barbaris
licet in suam linguam omnino trans ferre uel alia lingua ad nuncia¬
re. Nam quamuis interp̃tari possint. Propter sectiorem tamex
auc torita tem seruata .ẽ. ab apostolis in his propriae linguae ap¬
tiquitas. tanto enim sacra sunt nomina ut etiã lohannes inapocalips
re ferat sespũ reuela nceuidisse et audis seuocẽ celestis exercitus
tã quã uocẽ aquarũ multarũ et conitruum ualidorũ dicentium .
A men et alleluia acꝑhoc si coportet interris utraq dicisic̃in caelores
osanna in alterius linguae inter praetatons̃ hn tocetrasesi renon

Expanded text:
hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium: amen et alleluia: ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpretationem in toto transire non
Abbreviated transcription (Latin):
bus hoc inter ponitur sempiterna esse confirment quidã uen
grecũ uerbũ existimant. quo significatur inter uallum
pscllendi ut psalmasit quo dpsallitur. Dia psalma uero int¬
positum in psallendo silentium. Vt quem ad modum sinpsalma dicitur
uocis copulatio in cancando Ita diapsalma disiunctio earũ ubi quaedam requies
distinctae continuationis ostenditur. Vnde illud probabile .ẽ. Non coniugendas
sententias in psallendo ubidiapsalma inter posita fuerit. Quia adeo interpa¬
tur ut conuersio sensuum uel personarũ esse noscatur. Hymnus ẽ. canticũ
laudantium quod degreto inlatinum laus interp̃tatur. pro eo quod sit car¬
men laetitiae et laudis. Propre autẽ hymni sunt continentes laudẽ di
Siergo sic laus et non sit di non ẽ. hrmnus si sicet laus et dilause non can¬
tur non .ẽ hrmnus. Siergoet in laudẽ didicitur et cantatur tunc est

Expanded text:
bus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero bus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est
Abbreviated transcription (Latin):
anũ uer sũ dicit in antiphonis autẽ uersibus alternant chori
lectio dicitur quia non cantatur ut psalmus uel hrmnus
Sedlegitur tantũ . illuc enim modolatio hcsola pronuntiatio
dicitur Canticũ ẽ uox cantis inletitiã. ꝑsalmus autẽ dicit᷑
quia cantatur adpsclteriũ quo usũ esse dauid profetã m
magnomis terio prodit historia haec autẽ duo in quibidã
ps al morũ titulis iux ta musi cãarcẽ alter natĩ sibiad ponuntꝰ
Namcanti cũpsalmi ẽ cũ id quodor ganũ modo latur dbn
postea cantantis eloquitur Esal mus uero cantiui quod hu¬
mana uor p̃loquitur ars organi modo lantis imitatur
psalmus autẽ apscilterio dicitur unde nec mos est ex alio opere eu
componi Tres autẽ gradus sincantando Primus succentoris
secundus incentoris. Tertius accentoris. Dia psalma quidã heb
ũ uerbumes seuolunt. quo significatur semꝑ id ẽ quod illa qa¬

Expanded text:
unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. 9. Lectio dicitur, quia non cantatur, ut psalmus, vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. 10. Canticum est vox cantantis in laetitiam. 11. Psalmus autem dicitur qui cantatur ad psalterium, quo 281 usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi apponuntur. 12. Nam canticum psalmi est cum id quod organum modulatur vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici cum quod humana vox praeloquitur ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum componi. 13. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, securaeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nus remansit ex eat foras. et in demissa quia sacramentis altaris
pnter es se nonpossunt quinondũ regenerati noscuntur. Choris
t̃ multitudo in sacris collectus et dictus chorus quo dinitio
in modum coronae circum aras starent et lta psallerent
aliichorũ dixerunt a concordia quae in caritate consistit
quia si carita tẽ non habeat respondere conuenienter ñ potest
cũ autẽ unus canit grecemonodia latine si uiniũ dicitur
cuuero duo canunt biciniũ appellatur cũ multichorus. nam
corecis ludricũ cantilenae uel saltationes classium sunt
cnti phona ex greco interp̃tat᷑ uox reci pro caduob scilicet
ihoris alternatim pscllentib ordine commutato siue de uno
ad unũ quodgenus psallendi greciinuenis setraduntur
Responsurios itali tra diderunt quos inderesponsurios can¬
tus uocant quod alio desinente idalterres pondeat Interres
ponsurios autẽ et antiphonã hoc differt quod in res ponsurus

Expanded text:
nus remansit, exeat foras'; et inde missa, quia sacramentis altaris nus remansit, exeat foras'; et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. Chorus est multitudo in sacris collecta; et dictus chorus quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in caritate consistit; quia, si caritatem non habeat, respondere convenienter non potest. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sicinium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur; cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae vel saltationes classium sunt. Antiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum. Quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. Responsorios Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente id alter respoponsorios autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis
Abbreviated transcription (Latin):
festiuita tẽ suc̃ illis enĩ solũ caelebrandũ sabba tũ traditũ
e duiaerat antea re quies mortuorũ Resurratio aute
ullius erat qui resur gensa mortuis non moreretur
Post quã autem facta ẽ talis resurratio incorpore dñ¬
ust inripanca pite ec desice quod corpus et lessae soera¬
reo ifinem iã dies dm̃cus id ẽ octauus quist primꝰ ele bra ricoeo
ab esficiendo dictũ quasi efficiũ propterde coresetrno¬
sis una niutata littera uel certe ut quis ꝙilla agat
qua qnul lofficiant sed ꝓ sint omnibus uesptinũ officũ
ẽ in noctis initio uocatũ abstella uespert quaestr¬
git orsinte nocte matutinum uero officiumest
inlucis initium ab stella lucifero appellatũ quaeorit᷑
Inchoante mane quorũ duorũ temporũ significatione osten ditui
ut de nocte semꝑd̃ laudetur missa tẽ poresaerifienẽ quando
ateumini foris mittuntur. Clam ance leuita siquis catecumi¬

Expanded text:
festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Dcapite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepitab efficiendo dictum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, sed prosint omnibus. Vespertinum officium est in noctis initio, vocatum ab stella Vespere, quae surgit oriente nocte. Matutinum vero officium est in lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. Missa tempore sacrificii est, quando catechumeni foris mittuntur, clamante levita: 'Si quis catechume
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ accederent hoc autẽ diesimbulũ competentibus
tia ditur propter confiniũ dñi cae paschae sollem nita tẽ ut
qunama d dĩ gratiã ꝑcipiendã festinant fidem quã confiteo¬
tor oag nos cant cena dñica dicta ẽ eo quodineodie scisua¬
tor pascha ei suis discipulis fecerit quod hodie que sicut
. tra ditũ celebratur scm̃ que in eo crisma conficitur
Sabbatũ ab hebreis ex interp̃tatir one uocabuli siure qui¬
ssnominatur . quod ds̃ in ipso ꝑfecto mundo requieur sa
si quidem et eo dierequieuit dñs in sepulchro ut quietis
illius mnisteriũ confirmaret . quod iudae is obser uandũ
mumbra futuri praeceptũ .ẽ sed post quam xp̃s in sepulto¬
rasuaeius figurã ad in pleuit obseruatioeius quieuit
uñ cus dies proinde uocatur quia ineo resur rectionis dñ
nẽ gaudiũ celebratur quidies non iudeis sedrep̃ianis in
resstiitectionẽ dm̃ decla ratus e. et ex illo habere coepit

Expanded text:
tionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus tionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficiturSabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit
Abbreviated transcription (Latin):
mensis subpotantur et graecemene luna apellantur
inde neumenia id ẽ noualuna. Eran tenima pude breos
ipsidies kalendarum ex legali institutio nesolem Nies de quib:
mpsalteriodicitur : Canite in initio mensistuba iri dieinsignis
solemnitais nostrae Incenia ẽ nouate pliedificatio grece
enimcaeno dicitur nouum quando enim aliquid nouuns
decdicatur Iniceni adicitur: hanc dedicationis templi sol¬
demnitatẽ iudae ec tobrio mensecolebant Diespsalma¬
rum ideo dicitur quia in eo dñs et saluator mt̃ sicut ꝓ¬
oheta cecinit hierusalem tendens a sellũ sedisseo hibet
tunc gradiens cũ ramis palmarũ multitudo plebium
obuiam ei clo mauerunt. osanna filio dauid bene¬
dictus quiuenit in nominedm̃. rex his rahel. uulgusaut̃
id eohunc diem capitala uium uocant. quiatunc mo¬
ris ẽ laban dicapita infantũ qui unguendisunt neob
obseruationẽ quadragen simee sordidata ad unc¬

Expanded text:
menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense celebrant. 13. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini rex Israel.' Vulgus autem ideo hunc diem Capitilavium vocant, quia in eo tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unc
Abbreviated transcription (Latin):
sonis actemnã requiem praefigurtttur epifarian
eotns̃ ditous aoparitio siue i canifestatio uocatur
orus uuceanp deris inditiomagis apparunit adora¬
cius diuo deuit figura primitiae credentiũ gencior
q uodi eet dominicae baptis matis sticra m̃ tiet ꝑmuitat¬
nuinũ aque factorũ per dnm̃ signorũ principia extiterunt
buae sunt autẽ epiphaniae prima in qua natus x p̃s pas torib:
hebreorũ angelo nunciante apparuit secunda in quat e
tentiũ populus stella indiae praesepis cuna bula magos
adoracuros exhibuit. Sceno fegia sollemnitas hebre¬
orum de greco in latinum cabernaculorũ dedicatio in uterpraetat᷑
quaecaelebrabatur audeis in memoria mexpeditionis cũ abegrto
promoti in tab ernaculis agebant et ex eosce nofegia. scaena
enim graecetabernaculumdicicur. Queso lemniutas apudebreos
septemb nense caele brabatur. Neumenia apud nos la¬
lendae. Apudebreo sautẽ quia secundum limarem cursum

Expanded text:
sionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania sionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocaturus sideris indicio Magis apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et permutatnum aquae, factorum per Dominum signorum principia extiterunt. Duae sunt autem epiphaniae: prima, in qua natus Christus et pastoribus Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur; quae celebrabatur a Iudaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabeenim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum