comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rat ꝑusino cuidã doliũ ui¬
ni sapidi et boni ad modu
ꝑuũ. ad eũ pro uino cum
ꝗdã puerꝵi cũ uase maiuscu¬
lo destinassẽt: sumpto in
manibus uase atq ad nares
ad moto hohe inꝗt uasistud
ad modũ fetet: nũꝗͣ in hoc
uinũ meũ ĩfũdã uade atq
ad eũ qui te misit: istud re¬
porta.

Expanded text:
rat Perusino cuidam dolium vini sapidi et boni admodum parvum. Ad eum pro vino cum quidam puerum cum vase maiusculo destinasset, sumpto in manibus vase atque ad nares admoto, “Ohe!” inquit “vas istud admodum foetet. Nunquam in hoc vinum meum infundam: vade atque ad eum qui te misit istud reporta
Abbreviated transcription (Latin):
omanus ꝗdã nobis notus
ascẽdit semel maceriẽ in
arũdineto sitã: ac simul
statu. Inter dicẽdũ ex le¬
ui aura arũdinũ capita
ceperunt flecti. homot
ridiculiis qui sibi arũdi¬
nes pro hoĩbus finxerat.:
tanꝗͣ pro cõtione gratias
ageret. nõ tanta reuerẽ¬
tia inquit druĩ romani.
nã ego ex uobis minimꝰ

Expanded text:
Romanus quidam nobis notus ascendit semel maceriem in arundineto sitam, ac similistatu. Intet dicendum, ex levi aura arundinum capita coeperunt flecti. Homo ridiculus, qui sibi arundines pro hominibus finxerat, tanquam pro concione gratias agerent: “Non tanta reverentia” inquit “Domini Romani: nam ego ex vobis minim
Abbreviated transcription (Latin):
agẽtes absq cibo et somno.
neq uero pluribus diebus
aut illos agrũ exire aut
alios ad illos ut sciscitarẽt᷑
ꝗdnã id sibi uellet: accede¬
re potuisse. cũ multi circũ¬
starent fatuos illos esse exis¬
timãtes uidisse se illos moe¬
rẽtes librarius asseruit ꝗd
uero illis postea acciderit se
nescire.

Expanded text:
agentes, absque cibo et somno; agentes, absque cibo et somno; neque vero pluribus diebus aut illos agrum exire, aut alios ad illos ut sciscitarentur quidnam id sibi vellet accedere potuisse, cum multi circumstarent fatuos illos existimantes. Vidisse se illos metentes librarius asseruit; quid vero illis postea acciderit, nescire
Abbreviated transcription (Latin):
Dem in altercatione quã suꝑ
iure põtificatus cũ ipso ha¬
bebant: cũ petrus dixisset
hic est arca noe designans
apud se is esse apostolicae
sedis. et in arca noe in ꝗt
qui nuꝑ ex ea quã uocant
Britania redierat. retulit
mihi in coena ad uiii. idus
octobris penultimo marti¬
ni anno quaedã mirabilia
quae se iudisse asserebat ho¬
modoctus et minime mẽ¬
dax. frimũ est sanguinẽ
inter Ligerĩ biturga et pi¬
ctones pluisse: exq ea plu¬
uia sanguine ꝓfusos lapi¬
des uideri. hoc qm̃ scepius
accidisse historiae ꝓdiderũt:
minus mirandũ uidetur.
Quod sequitur nequa ꝗͣ cre¬
didissem: nisi asse uerantis
iuramẽtũ accessisset. In fe¬
sto petri et pauli apłoꝵ qđ
messores in patria sua cũ pri¬
die nescio ꝗd foeni in agro
reliquissent: contẽpto die
ne foenũ amitteretur re¬
disse ad metẽdũ id qđ uni¬
ca hora esfici potuisset. sed
dei iudicio messores diutius
uagatos esse ꝑ agrũ metẽtes
neq aliud ꝗcꝗͣ die noc tuq

Expanded text:
dem in altercatione, quam super iure pontificatus cum ipso habebant, cum Petrus dixisset: “Hic est Arca Noe” designans apud se ius esse Apostolicae Sedis, “In Arca Noe” inquit qui nuper ex ea quam vocant Britanniam redierat, retulit mihi in coena a. d. VIII Idus Octobris, penultimo Martini anno, quaedam miracula, quae se vidisse asserebat homo doctus et minime mendax. Primum est sanguinem inter Ligerim, Biturigas, et Pictones pluisse, exque ea pluvia sanguine perfusos lapides videri. Hoc quoniam accidisse saepius historiae prodiderunt, minus mirandum videtur. Quod sequitur nequaquam credidissem, nisi asseverantis iusiurandum accessisset. In festo Petri et Pauli Apostolormessores in patria sua, cum pridie nescio quid foeni in agro reliquissent, contemplo die, ne foenum amitteretur, rediisse ad metendum, id quod unica hora effici potuisset. Sed Dei iudicio messores diutius vagatos esse per agrum metentes, neque aliud quicquam die noctuque
Abbreviated transcription (Latin):
simũ oĩu qui uiuant: in la¬
cunã suã cõiiciet curãdum
cũ caeteris mẽte captis. atq
ultra õnes usq ad mentũ sin
aquã sũmã collocabit. ostẽ¬
dit aucupii studiũ sũma
esse amẽtia: nisi aliqũ et
ab opulẽtis et ex̾citii gratia
fiat.
ex familia guasconũ: dũ as¬
semus Cõstãtiae: ad modũ
tarde surgebat e lecto. Cũ
sotii eam tarditatẽ culparẽt:
ꝗdue tam diu in leci age¬
rit ꝑcunctarẽtur: subridẽs
respondit. lin garites discep¬
tantesq ausculto. ad sut eĩz¬
mane miihi e uestigio quom
exꝑgiscor. due habitu mau-¬
liebri solicitudo uidelicet
et pigritia. quari altera sur¬
gere hortatur. et aliga cipe¬
ris agere: neq diẽ in lecto
terere. altera priorẽ incre¬
pans. qui escẽdũ asserit: et
ꝓeter frigoris uĩ in calore
lecti ꝑmanẽdũ indulgen¬
dũ corporis quieti neq sẽꝑ
laboribus uacãdũ. frior in¬
suꝑrationes suas tuetur.

Expanded text:
simum omnium qui vivant, in lasimum omnium qui vivant, in lacunam suam coniiciet curandum cum caeteris mente captis, atque ultra omnes usque ad mentum in aquam summam collocabit”. Ostendit aucupii porro studium summam esse amentiam, nisi aliquando et ab opulentis, et exercitii gratia fiat”.ex familia Guascorum, dum essemus Constantiae, admodum tarde surgebat e lecto. Cum socii eam tarditatem culparent, quidnam tamdiu in lecto ageret percunctarentur, subridens respondit: “Litigantes disceptantesque ausculto. Adsunt enimane mihi e vestigio cum expergiscor duae habitu muliebri, Sollicitudo videlicet et Pigritia: quarum altera surgere hortatur et aliquod operis agere, neque diem in lecto terere: altera, priorem increpans, quiescendum asserit, et propter frigoris vim in calore lecti permanendumindulgendumque corporis quieti, neque semper laboribus vacandum. Prior insuper rationes suas tuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũtur ad se uocauit. rei
tenebat mnemoria ncum
accessissei iuuenis. heus
tu mꝗt ille. ausculta oro
me paricis. ac si lubet re¬
soonde. hoc quo ueheris:
ꝗd est & quã obrẽ illud
tenes: Equus est inquit:
et aucupii gratia. tum
nu gestas. ꝗd uocatur: et
qua in re illo uteris : acci¬
pltre rescõdit. et aucu¬
pio actus quequedularũ
aut ꝑdicũ. tũ alter: hi qui
te comitãtur: qui sunt age:
et aucupio accõmodati ad
inuestigandas aues. hae au¬
tẽ aues quaꝵi capiẽdaꝵ causa
tot resparas: cuius sunt pre¬
tii: si in unũ cõferas totius an¬
ni capturam : pari ꝗd nescio
cũ respondisset: et soꝵ aure¬
os nõ excederent. subdit ho¬
mo: quaenã est equi canũq
et accipitris impẽia : oiqua¬
ginta aureoꝵ affirmauit.
Tum ad miratus stultitiam
equestris uiuenis hoho in¬
quit: abi hine ocius ero
atq adto auola: anteq̃ mie¬
dicus domũ redeat. nam
si te hic cõꝑit: ueluti ĩsanis¬

Expanded text:
cuntur, ad se vocavit rei cuntur, ad se vocavit rei tenebat memoria. Cum accessisset iuvenis: “Heus tu” inquit ille “ausculta, oro, me paucis, ac, si libet, responde: hoc quo veheris, quid est, et quamobrem illud tenes?”. “Equus est” inquit “et aucupii gratia”. Tum nu gestas, quid vocatur et in qua re illo uteris?”. “Accipiter” respondit “et aucupio aptus querquedularum et perdicum”. Tum alter: “Hi qui te comitantur, qui sunt, age,et aucupio accommodati ad investigandas aves”. “Hae autem aves, quarum capiendarum causa tot res paras, cuius pretii sunt, si in unum conferas totius anni capturam?”. Parum quid nescio cum respondisset, et quod sex aureos non excederent, subdit homo: “Quaenam est equi, canumque et accipitris impensa?”. “Quinquaginta aureorum” affirmavit. Tum admiratus stultitiam equestris iuvenis: “Ho, ho” inquit “abi hinc ocius, oro, atque adeo avola, antequam medicus domum redeat. Nam si te hic compererit, veluti insanis
Abbreviated transcription (Latin):
piebat. Erat autẽ curatio
huius modi. habebat domi
aream et in ea lacunã aqua
fetida atq obscenae: in quã
nudos ad palũ ligabat eos
qui insani adducebãtur :
aliquos usq ad genua quos¬
dam inguinetenus nom¬
nullos ꝓfũdius pro ĩsanie
modo. ac eos tamdiu aqua
atq inedia macerabat: quo¬
ad uiderẽtur sani. Allatus
est inł caeteros ꝗdã quẽ usq
ad fethur in aquã posuit
qui post ꝗndecĩ dies ecepit
resipiscere ac curatorem
rogare: ut ex aqua eclu¬
ceretur. Ile hominẽ ne¬
emit a cruciatu ea tamã
conditione ne arxã egir¬
deretur. cui cũ dies alist
paruissetut uniuersar
domuĩ gambularet: ita ut
exterionĩ ianuã nõ egre¬
deretur. ꝑmisit. religs
sotiis ꝗ plures erant in
aqua relictis. faruit dili¬
gẽter medici mãdatis
stans uero aliqñ suꝑliosti¬
umineq etũ agredi a¬
debai timore lacunae: aa¬
aduenientẽ equestrẽ iuue¬
nẽ cũ accipitre et duobus
canibus exhis ꝗ sagaces di¬

Expanded text:
piebat. Erat autem curatio piebat. Erat autem curatio huiusmodi: habebat domi aream, et in ea lacunam aquae foetidae atque obscenae, in quam nudos ad palum ligabat eos qui insani adducebantur: aliquos usque ad genua, quosdam inguine tenus, nonnullos profundius pro insaniae modo, ac eos tamdiu aqua atque inedia macerabat, quoad viderentur sani. Allatus est inter caeteros quidam, quem usque ad femur in aquam posuit, qui post quindecim dies coepit resipiscere ac curatorem rogare, ut ex aqua reduceretur. Ille hominem exemit a cruciatu, ea tamen conditione, ne aream egrederetur. Cui cum diebus aliquot paruisset, ut universam domum perambularet, ut exteriorem ianuam non egrederetur, permisit; reliquis sociis, qui plures erant, in aqua relictis, paruit diligenter medici mandatis. Stans vero aliquando super ostium, neque enim egredi audebat timore lacunae, advenientem equestrem iuvenem cum accipitre et duobus canibus, ex his qui sagaces di
Abbreviated transcription (Latin):
tur suꝑuerit scitulus pu¬
er triatinio maior blandi¬
ens ut mos est pueror: ma¬
tri. Cõseicãti hũc marito
sciscitantiq ꝗsnã quei asset.
siũ ꝯtiã. por respõdit ꝯtu¬
pẽti querẽtiq uiro unde se
absente puer ꝓuenisset. dei
quoq in eo acꝗrẽdo sibi asti¬
tisse gratiã mulier affirma¬
uit. Tũ uir indignatus di¬
uinã gratiã etia in ꝓcreã¬
dis filiis sibi ad eo exuberas¬
se malasiam inquit gra¬
tias deo habeo agoq: qui
tot cogitationes suscepit de
rebis meisuisũ est homi¬
ni deũ nimiũ curiosũ fu¬
isse qui etiã e cõparẽdis
se absente liberis cogitarit.
ꝑuacua cura ne dicã stul¬
titia nori qui canes ac acci¬
pitres ad aucupiũ alunt.
lũ faulus ꝗdã florẽtinus
recte hos inꝗt: risit stultus
mediolanẽsis. cũ narrari
fabulã posceremus. fuit in¬
quit olim ciuis. Mediolani
demẽtiũ et insanoꝵ medi¬
cus: qui ad se delatos ĩfra
certũ tẽpus sanandos susci¬

Expanded text:
tur, supervenit scitulus putur, supervenit scitulus puer triennio maior, blandiens ut mos est puerorum matri. Conspicanti hunc marito sciscitantique quisnam puer esset, suum etiam uxor respondit. Stupenti quaerentique viro, unde se absente puer provenisset, Dei quoque in eo acquirendo sibi astitisse gratiam mulier affirmavit. Tunc vir indignatus divinam gratiam etiam in procreandis filiis sibi adeo exuberasse: “Multas iam” inquit “gratias Deo habeo agoque, qui tot cogitationes suscepit de rebus meis!”. Visum est homini Deum nimium curiosum fuisse, qui etiam de comparandis, se absente, liberis cogitarit. pervacua cura, ne dicam stultitia, eorum qui canes aut accipitres ad aucupium alunt. Tum Paulus Florentinus: Recte hos” inquit “risit stultus Mediolanensis”. Cum narrari fabulam posceremus: “Fuit” inquit “olim civis Mediolani dementium et insanorum medicus, qui ad se delatos infra certum tempus sanandos susci
Abbreviated transcription (Latin):
Aretani qui ex plebe sunt:
Iut plurimũ nauigio uic¬
tũ quaerunt. nauclerus ex
eis ad modũ pauꝑ cũ ad ua¬
ria loca lucri causa relicta
domi uxore iuuẽcula et
tenui supellectile nauigas¬
set. post ꝗntũ ferme ãnũ re¬
diit e naui euestigio ad ui¬
sendã uxorẽ. qua interĩ ui¬
ri reditũ desperans cũ alio cõ
rata in meliusq auctã uidis¬
set admiratus uxorẽ que¬
siuit quomodo domũcula
antea informis adeo essẽt
ꝓpolita. respõdit statĩ mu¬
lier sibi in ea re eius qui
oĩbus fert opẽ dei gratia¬
dicatur uir inꝗt deus pro
tanto hoc bñficio erga nos
suo. Uidens insuꝑcubile
quoq prouenissent et dei
indulgẽtia illa sibi submi¬
nistrasse asseuerauit. gra¬
tias itẽ uir deo egit. qui tã
liberalis in se fuisset. Lodẽ
modo et aliis ꝗbusdã quar no¬
ua domi et insueta uide¬
bãtur cõspectis. cũ largito¬
ris dei maunificãtiã affirisse
diceret iurq iese tã ꝓfusa
erga se doi gratiã admirare¬

Expanded text:
aietani, qui plebei sunt, ut plurimum navigio victum quaerunt. Nauclerus ex eis admodum pauper, cum ad varia loca lucri causa, relicta domi uxore iuvencula et tenui suppellectile, navigasset, post quintum ferme annum rediit. E navi e vestigio ad visendum uxorem quae interim viri reditum desperans cum alio convratam in meliusque auctam vidisset, admiratus, uxorem quaesivit quomodo domuncula, antea informis, esset perpolita. Respondit statim mulier sibi in ea re eius, qui omnibus fert opem, Dei gratidicatur” inquit “Deus, pro tanto hoc beneficio erga nos suo!”. Videns insuper cubile quoque provenissent, et Dei indulgentiam illa sibi subministrasse asseveravit: gratias iterum vir Deo egit, qui tam liberalis in se fuisset. Eodem modo et aliis quibusdam quae nova domi et insueta videbantur conspectis, cum largioris Dei munificentiam affuisse diceret, virque ipse tam profusam erga se Dei gratiam admirare
Abbreviated transcription (Latin):
Rat olim florẽtiae eques¬
tris ordinis uir nobilis no¬
tus mihi statura ad mo¬
dũ paruuis et barba ute¬
batur paulũ ꝓmuissa. Qui¬
dã fatuus eũ irridere ce¬
pit: et in staturã ac barbã
iocari: quotiens in ipsum
inuia incidisset: adeo im¬
portune aliqñ ut ei mo¬
lestus esset. hoc eꝗtis sen¬
tinis uxor fatuũ ad se uo¬
catũ optimo cibo farsis ue¬
stẽq dedit. rogans ne am¬
plius irrideret᷑ uiro . ꝓmi¬
su ille Et cũ offẽdeet:
aliqũ hominẽ tacitus pre¬
tes ad loquẽdũ irritabant
simul querẽtes cur nil ut
antea loqueretur : Tu ille
digito ad os posito obtura¬
uit inquit osmeũ ut am¬
plius nequeam loꝗ. opti¬
mus ergo ad cõciliandam
beniuolẽtia opifex est ci¬
bus.

Expanded text:
rat olim Florentiae equestris ordinis vir nobis notus, statura admodum parvus, et barba utebatur paulum prolixa. Quidam fatuus eum irridere coepit et in staturam ac barbam iocari quotiens in via in ipsum incidisset, adeo importune, aliquando ut molestus esset. Hoc equitis sentiens uxor, fatuum ad se vocatum optimo cibo farsit vestemque dedit, rogans ne amplius illuderet viro. Promisit ille, et, cum offenderet aliquando hominem, tacitus prtes ad loquendum irritabant, simul quaerentes cur nil, ut antea, loqueretur. Tum ille, digito ad os posito: “Obturavit” inquit “os meum, ut amplius nequeam loqui”. Optimus ergo ad conciliandam benevolentiam opifex est cibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Nhanc ferme snĩa Nico¬
laus anagninus iocatus est
in põtific̾e Eugeniũ: quẽ
dicebat plurimũ stultis et
insipiẽtibus fauere. nam
cũ essemus cõplures uariis
de rebusut fit. in palatio
cõfabulãtes: ꝗdã iniꝗtate
fortunae maxime accusa¬
bant. querebãturq eã rebͦ
suis ad modũ aduersam
Tũ Nicolaus uir doctissimꝰ
sed ingenio incõstãti et ꝓca¬
ci lingua nullus est om̃ni¬
um qui uiuant inquit.
cu magis ꝗͣ mihi fortuna
fuerit ininica. nã cum
hoc tẽpore sit stultitiae re¬
gnũ: uideãq õnes fere a¬
mẽtes atq insanosange¬
lottũ quoq noĩans inter e¬
os ad amplas dignitates atq
officia extolli. ego solus re¬
lictus sũ ex omniu demẽ¬
tũ nuo: cui nihil cõcedit᷑
hoc mihi solius accidit ma¬
lignitate fortunae.

Expanded text:
hanc ferme sententiam Nicolaus Anagninus iocatus est in Pontificem Eugenium, quem dicebat plurimum stultis et insipientibus favere. Nam cum essemus complures, variis de rebus, ut fit, in palatio confabulantes, quidam iniquitatem Fortunae maxime accusabant, querebanturque eam rebus suis admodum adversam. Tum Nicolaus, vir doctissimus, sed ingenio inconstanti et procaci lingua, “Nullus est omnium qui vivant” inquit “cui magis quam mihi Fortuna fuerit inimica. Nam cum hoc tempore sit Stultitiae regnum videamque omnes fere amentes atque insanos Angelottum quoque novimus inter eos ad amplas dignitates atque officia extolli, ego solus relictus sum ex omnium dementium numero, cui nihil conceditur: hoc mihi solius accidit malignitate Fortunae
Abbreviated transcription (Latin):
appetitũ. hoc postea eu
sana fuit ꝓmpta ad respõ¬
dẽdũ. accedẽs histrio ꝗ¬
dã ad illudẽdũ ei: pre¬
putiũ inꝗt asini uos salu¬
tat. Tũ il la euestigio ho¬
he inꝗt sane unus ex siuis
nũtiis uideris. quo facete
mane ad fenestras uarii
generis uestimẽta ab ad¬
ulterodata. matrona an¬
te doniũ trãsiens cõspectis
tot uestibus sicut arane¬
a telas ita hec inꝗt et ue¬
stes sua culo effecit pudẽ¬
doꝵ artificiũ oĩbus ostẽtãs.¬
Ogabat ꝗdã cõtribulẽ me¬
trm uirũ facetũ tẽpore
uindemia: ut sibi uasa
quaedã uinaria mutuo cõ¬
cederet. Tũ ille inꝗt: do
uxori extẽsas ꝑ uniuersur
ãnũ: ut ea in sarnispri¬
uio uti possim. Uonuit
hoc dicto nõ esse postulã¬
das ab alus ea res quaꝵ usus¬
esset eis necessarius.

Expanded text:
appetitum: hoc postea narrappetitum: hoc postea narrsana fuit prompta ad respondendum. Accedens histrio quidam ad illudendum ei, “Praeputium” inquit “asini vos salutat”. Tum illa e vestigio: “Ohe!” inquit “sane unus ex suis nunciis videris”. Quo facete mane ad fenestras varii generis vestimenta ab adultero data. Matrona ante domum transiens, conspectis tot vestibus: “Sicut aranea telas, ita haec” inquit “vestes suas culo effecit, pudendorum artificium omnibus ostentansogabat quidam contribulem meum virum facetum tempore vindemiae, ut sibi vasa quaedam vinaria mutuo concederet. Tum ille inquit “Do uxori expensas per universum annum, ut ea in Carnisprivio uti possim”. Monuit hoc dicto non esse postulandas ab aliis eas res, quarum ususesset eis necessarius.
Abbreviated transcription (Latin):
Rat in opido nostro terre
nouae uir noĩe Guillielm᷑
faber lignarius priapea su¬
pellectile satis copiosa. di¬
uulgauerat hoc uxor ĩ ter
uicinas : ea mortua duxit
aliã uxorẽ iuuẽculã sim¬
plicẽ Antonia noĩe. quae
despõsata praesenserat ex ui¬
cinis ingens uiri telũ. Quã
ergo nocte primũ cũ uiro
cõcubuit: tremebunda
nolebat haerere uiro neq
coitũ pati. Sẽsit uir tanꝰ¬
dẽ ꝗd timeret adolescen¬
tula. cõsolatusq illã uerũ
esse qđ audierãt ait: sed
duas se mẽtulas habere
ꝑuã ac maiorẽ quãdã. ne
te ergo offendã ait: utar
hac nocte ꝑua: quae tibi
minime nocebit. post mo¬
dũ maiore si tibi uidebi¬
tur. Cõsentiens puella
obsecuta est uiro absq cla¬
more aut nocumẽto ali¬
quo. Sost mẽsem uero fa¬
cta liberior atq audẽtior
cũ noctu uiro suo blãdi¬
retur. mi uir inquit si li¬
bet maiore iã illo sotio u¬
taris licet. Risit uir cũ
se niasellus in eare uide¬
retur ꝓxter bonũ uxoris

Expanded text:
Erat in oppido nostro Terrae Novae vir nomine Guilhelmus, faber lignarius, priapea suppellectile satis copiosus. Divulgaverat hoc uxor inter vicinas. Ea mortua, duxit aliam uxorem iuvenculam simplicem, Antoniam nomine, quae desponsata praesenserat ex vicinis ingens viri telum. Qua ergo nocte primo cum viro concubuit, tremebunda nolebat haerere viro neque coitum pati. Sensit vir tandem quid timeret adolescentula consolatusque illam, verum esse quod audierat, ait, sed duas se mentulas habere, parvam, ac maiorem quamdam. “Ne te ergo offendam” ait “utar hac nocte parva, quae tibi minime nocebit; postea maiori, si tibi videbitur”. Consentiens puella obsecuta est viro absque clamore aut nocumento aliquo. Post mensem vero facta liberior atque audentior, cum noctu viro suo blandiretur: “Mi vir” inquit “si libet, maiore iam illo socio utaris licet”. Risit vir, cum semiasellus in ea re videretur, bonum uxoris
Abbreviated transcription (Latin):
gientibus auibus cũ auceps
captura frustraretur: ho
nũꝗd latine sciunt inquit
aues Existimauit doctor
ele nõ ad sonũ sed ad sen¬
sum uerboꝵ tanꝗͣ abse in¬
tellectã uoce aues diffugisse.
Asquinus ꝗdã senẽsis uir
dicaxac iocosus mutato sta¬
tu ciuitatis cũ exula patria
Ferrariã se cõtulisset: acces¬
sit ad eũ uisendi gratia ci¬
uis olã senẽsis haud magni
uir oretii. qui ex uenetiĩs
Sanas redibat: comiter a
sasquino susceptus. Cũ inter
loquẽdũ suam ille oꝑam
si ꝗd in eius gratiã ageret
posset Senis polliceretur: &
aliꝗd se posse ad iactantiam
ostendens subderet ego su
de corpore praesentis status.
Tum sasꝗnus utinã cito cre¬
pet ia corpus inꝗt: ut tu
tuiq similes ex eo ꝗͣprimũ
egrediantur. facete hoĩs¬

Expanded text:
gientibus avibus, cum auceps gientibus avibus, cum auceps captura frustraretur, homr: “Numquid Latine sciunt” inquit “aves?”. Existimavit doctor ille, non ad sonum, sed ad sensum verborum, tanquam ab se intellectam vocem, aves diffugisse.asquinus Senensis, vir dicax ac iocosus, mutato statu civitatis, cum exul a patria Ferrariam se contulisset, accessit ad eum visendi gratia civis quidam Senensis, haud magni vir pretii, qui ex Venetiis Senas redibat. Comiter a Pasquino susceptus, cum inter loquendum suam ille operam si quid in eius gratiam agere posset Senis polliceretur, et aliquid se posse ad iactantiam ostendens, subderet: “Ego sum de corpore praesentis Status” tum Pasquinus: “Utinam cito crepet id corpus” inquit “ut tu tuique similes ex eo quam primum egrediantur!”. Facete
Abbreviated transcription (Latin):
tiorẽ uuluã reꝑissẽ. Illa
existimans id sibi laudi es¬
se: ex tua gratia hoc ĩquit
dicis nõ meo merito. uti¬
nã mihi ea quã ꝓfers ades¬
set copia. nam nrulto ꝓpter¬
ea me nobiliorẽ et maiori
estimãdã reputarẽ.
Octor mediolanẽsis ĩdoctꝰ
atq insulsus hoĩe qui ad
capiẽdas aues cũ noc tua
ꝓficiscebatur: rogauit ut
se qui id uidere cupiebat .:
ad capturã auiũ secũ duce¬
ret. Annuit auceps et ho-¬
minẽ frondibus cõtectu
iuxta noctuã statuit: ea
cõditione ut uerbũ non¬
faceret: ne aues terreren¬
tur. Cũ auiculae plures
cõuenissent: stultus ille
euestigio exclama uit ma¬
multas ad essẽ ut rete cõ¬
traheret. Illae audita uoce
diffugierũt. Increpatus a¬
criter ab aucupe silẽtium
pollicetur. Aues cũ iterũ
uenissent: euestigio stul¬
tus uerbis latinis aues per¬
multae sunt inꝗt: ex isti¬
mans quae ab eo latine di¬
cebantur. aues minime
intellecturas. Rursus fu¬

Expanded text:
tiorem vulvam reperisse, illa tiorem vulvam reperisse, illa existimans id sibi laudi esse: “Ex gratia tua, hoc” inquit “dicis, non meo merito: utinam mihi ea, quam profers, adesset copia! Nam multo propterea me nobiliorem et maiori existimandam reputarem”. octor Mediolanensis, indoctus atque insulsus, hominem qui ad capiendas aves cum noctua proficiscebatur, rogavit ut se, qui id videre cupiebat, ad capturam avium secum duceret. Annuit auceps, et hominem frondibus contectum iuxta noctuam statuit, ea conditione ne verbum faceret, ne aves terrerentur. Cum aviculae plures convenissent, stultus ille e vestigio clamavit amultas adesse, ut rete contraheret. Illae audita voce diffugerunt. Increpatus acriter ab aucupe, silentium est pollicitus: aves cum iterum convenissent, e vestigio stultus verbis Latinis: “Aves permultae sunt” inquit, existimans quae ab eo Latine dicebantur aves minime intellecturas. Rursus fu
Abbreviated transcription (Latin):
pulchriorẽ gener habere
dixit. Tum sotius preter
eam. alterã etiã inꝗt du¬
plo p̃tiosiorẽ illi essẽ asseue¬
rauit. Rogante socero &¬
⁊uas possessiones haberet:
se orediũ extra oppidum
possidere ait qđ uictũ sup¬
peditaret. Nõne memi¬
nisti inꝗt sotius et alteri¬
us precsii qđ illo multo est
elegãtius : ex quo pluri¬
mos nũmos cõtrahis. Deniq
ad singula quae ab illo iac ħ¬
tabãtur: sotius duplũ con¬
ferebat. Cũ uero paꝵ quid
ederet: socerq hortaretur
ad cibũ. nõ b̾ene me inꝗt¬
ille aestate habeo. hic soti
us solitã iactãtiã ut serua¬
ret: multo plusꝗͣ dicat est
inquit. nam aestate male
se ht̃ et multo peius hieme.
His uerbis cũ risissent õnes
leuissimi hominis iactãtiã
ad falsam laudẽ quesitam¬
debitũ stultitiae premiũ tu¬
lit.
Ubigebatur ab adultero mu¬
lier senẽsis. hic cũ post
coitũ in eius cõtumeliam
dixisset: se nũꝗͣ in alia la¬

Expanded text:
pulchriorem gener habere pulchriorem gener habere dixit. Tum socius praeter eam alteram etiam duplo pretiosiorem illi esse asseveravit. Rogante socero ecquas possessiones haberet, se praedium extra oppidum possidere ait, quod victum suppeditaret: “Non meministi” inquit socius “et alterius praedii, quod illo multo est elegantius, ex quo plurimos nummos contrahis?”. Deinde ad singula quae ab illo iactabantur, socius duplum conferebat. Cum vero parum quid ederet socerque hortaretur ad cibum: “Non bene me” inquit “aestate habeo”. Hic socius, ut solitam iactantiam servaret: “Plus multo quam dicat est” inquit, “nam aestate male se habet, et multo peius hieme”. His verbis cum risissent omnes levissimi hominis iactantiam ad falsam laudem quaesitam, stultitiae praemium tulit. ubigebatur ab adultero mulier Senensis. Hic cum post coitum in eius contumeliam dixisset se nunquam in alia la
Abbreviated transcription (Latin):
Ediolanẽsis ꝗdã siue stul¬
tus siue hicocrita: siue
obliuiosiis cũ libellũ per
grandẽ suoꝵ erratoꝵ scrip¬
sisset: ꝓfectus est semel
apud uiꝵ doctissimũ. inq
ca re admodũ ꝑitũ anto¬
niũ rodẽsem mediolanẽ¬
sem ex ordine minori: ut
ei peccata sua cõfiteretur.
libello porrecto rogauit.
ut eũ legeret qui cõtine¬
ret cõfessionẽ suã. Uir sci¬
rus et prudẽs quii rã lec¬
tionẽ plurimi tẽporis es¬
se uideret stultitia hoĩs
cognita paucis illũ uerbis
ĩ terrogans ab oĩbus te in¬
quit quae in hoc colice
cõtinẽtur absoluo. Cũ al¬
ter quã sibi poenitẽtiam
miũgeret: rogaret. ut
septies in die legas. Cuo
id ab se fieri posse nega¬
ret: ꝑscict cõfessor ĩ sen¬
tẽtia. Ita fatui uerbositas¬
Espõsauerat uxriet ꝗlas
haud satis firma ualitu¬
dine et minime oparbẽ¬
tus. accersitus estate ad
coenã ab uxoris parẽtibus
qua a se dicerẽtur. Lau¬
dante socru tunica qua ue¬
stitus erat: se aliã multo

Expanded text:
stultus, sive hypocrita, sive obliviosus, cum libellum quemdam pergrandem suorum erratorum scripsisset, profectus est semel ad virum doctissimum inque ea re admodum peritum, Antonium Raudensem Mediolanensem, ex ordine Minorum, ut ei peccata sua confiteretur, libelloque porrecto, rogavit ut eum legeret, qui contineret confessionem suam. Vir scitus et prudens, qui eam lectionem plurimi temporis esse videret, stultitia hominis cognita, paucis illum verbosum interrogans: “Ab omnibus te” inquit, “quae in hoc codice continentur, absolvo”. Cum alter quam sibi poenitentiam iniungeret rogaret: “Ut septies in die legas”. Cum id a se fieri posse negaret, perstitit confessor in sententia. Ita fatui verbositasesponsaverat uxorem quidam haud satis firma valetudine et minime opuletus. Accersitus aestate ad coenam ab uxoris parentibus,quae ab se dicerentur. Laudante socru tunicam qua vestitus erat, se aliam multo
Abbreviated transcription (Latin):
Auꝑculus ꝗ nauicula
ad flumẽ trãsportãdis
hoĩbus uictũ querebat.
cũ neminẽ una die trãs¬
uexisset: seroq moestus
domũ rediretꝰ: apparu¬
it longe ꝗdã clamitans
ut ueheretur. Ille pre¬
miũ sperãs cũ redisset:
laetus hoĩe traduxit.
Cũ pecunia peteret. ille¬
enixe iurans nullos sibi
nũmos adesse. sed sapiẽ¬
tiam illi pronũmis polli¬
quit esuriens sapiẽtia
solo alter ait possũ tibi
satisfacere. Ille subira¬
tus petens quaenã esset
ait quẽpiã trãsportes de
de cetero nisi prius pecu¬
nia recepta:. tũ ut nũq̃
dicas uxori: cuiꝗͣ maius
genitale mẽbrũ. ꝗͣ tibi.
His auditis moestus domũ
rediit. Uxor. et ꝗd questꝰ
fecisset ad emẽdũ panẽ
cũ ꝑcuctaretur. uir pro
lucro sapiẽtiã se reportas¬
se affirmat. rẽq narrãs
ordine tradita sapiẽtiã
refert. Mulier cũ ad ge¬
nitale aurẽ arrexisset.
inter nos differẽtia. na
sacerdos noster dimidio
ferme nos omnes excedit :

Expanded text:
culus, qui navicula ad flumen transportandis hominibus victum quaerebat, cum neminem una die transvexisset seroque maestus domum rediret, apparuit longe quidam clamitans ut veheretur. Ille, lucellum sperans, cum redisset laetus hominem traduxit. Cum pecuniam peteret, illeenixe iurans nullos sibi nummos adesse se sapientiam illi pro nummis daturum pollimea esuriens sapientia solo” alter ait “tibi satis possum facere”. Ille subiratus petens quaenam haec ait “quempiam transportes de caetero, nisi prius pecunia recepta; tum ut nunquam dicas uxori cuiquam maius genitale membrum quam tibi esse”. His auditis maestus domum rediit. Uxor quid quaestus fecisset ad emendum panem cum percontaretur, vir pro lucro sapientiam se reportasse affirmat, remque narrans ordine, traditam sapientiam refert. Mulier, cum ad genitale aurem erexisset: inter nos differentia. Nam sacerdos noster dimidio ferme nos omnes excedit”
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur fanatica duceba¬
tur a uiro et genere ꝓximis
oꝑe curaretur. Cũ Arnũ
fluuiũ trãsituri mulierẽ
supra dorsũ hoĩs ualidioris
imposuissent. coepit illa e
uestigionates mouere simi¬
lis coerinii: ac magna uoce
clamitaris ego inꝗr saepi¬
us uerha uerans uellem
futiure cbus uocibus cau¬
sam exp̃ssit morbi. Qui fe¬
rebat foeminã adeo est in
risum effusus: ut una cu¬
ea in aquã caderet: Iunc ri¬
niae cognouissent: nõ esse
opiis incãtatioĩbus asserunt
sed coitu ad sanitatẽ resti¬
tuẽdã. et in uiꝵ uersi tu
inꝗunt optimus uxoriscu
rator eris. Redeũtibus igi¬
tur illis cũ uir uxorẽ cogno¬
uisset: mens pristina rediit.
haec optima ad mulieꝵ ĩsa¬
niam est medela.
rariã una cũ certis curiali¬
bus duae mulieres ex hisquae
seruiunt indigẽtibus. tũ
mulier quaedã supra padũ
astans foeminas cõspicata
ostulti inꝗt an putabatis
meretrices uobis ferrariae
defuturas:

Expanded text:
ideretur phrenetica, ducebatur a viro et genere promixiopere curaretur. Cum Arnum fluvium transituri mulierem supra dorsum hominis validioris imposuissent, coepit illa e vestigio nates movere, similis coeunti, ac magna voce clamitans, “Ego” inquit saepius verba iterans “vellem futuiri”, quibus vocibus causam expressit morbi. Qui ferebat feminam adeo est in risum effusus, ut una cuea in aquam caderet. Tunc rielam cognovissent, non esse opus incantationibus asserunt, sed coitu, ad sanitatem restituendam. Et in virum versi: “Tu” inquiunt “optimus curator uxoris eris”. Redeuntibus igitur illis, cum vir uxorem cognovisset, mens pristina rediit. Haec optima ad mulierum insaniam est medela. rariam, una cum certis curialibus duae mulieres ex his quae serviunt indigentibus. Tum mulier quaedam supra Padum astans feminas conspicata: “O stulti” inquit “an putabitis meretrices vobis Ferrariae defuturas
Abbreviated transcription (Latin):
culũ accersito uolo in ꝗt
post aliqua primi cõgres¬
sus uerba: ut ludũ ali
quẽ nos in eamus. Cum
ille ãnueret. simulemꝰ
ait mulier bellũ inter
nos esse: et pacẽ postea
faciemus. altero modũ
querẽte: luctemur
paulũ inꝗt: et cũ me
ad terrã ꝓstraueris. te¬
lũ inferes in meũ uuil¬
niis: tuc̃q mutuis oscu-¬
lis pacẽ constituemus.
placuit illi cũ semper
pacẽ audisser laudari
ab oĩbus. pax tã suauis
futura. Cũ uero recũ¬
bẽtes ambo ad pacẽ se
pararent: tũ uir e la¬
tebra egrediẽs centum
ego iam diebus meis in¬
quit paces ꝑfeci. hanc ego
unã tantũ dirimã pre¬
ter cõsuetudinẽ meam.
Ita pace infecta abierũt.
Widã ciuis noster qui se
castũ sũmaeq religionis
uideri uoleb̾at: dephen
sis semel a sotio in coitu
inhonesto: acriter ab illo
reprehẽsus est : ꝙ castita¬
tem predicans in id fa¬
ciniis labaretur: Tũ alter
hoho inquit nõ ꝓpter
luxuriã ut forsan putas.

Expanded text:
culum accersito: “Volo” inquit culum accersito: “Volo” inquit post aliqua primi congressus verba “ut ludum aliquem inter nos ineamus”. Cum ille annueret: “Simulemus” ait mulier “bellum inter nos esse, et pacem postea faciemus”. Altero modum quaerente: “Luctemur paululum” inquit “et cum me ad terram prostraveris, telum inferens in meum vulnus, tuncque mutuis osculis pacem constituemus”. Placuit illi, cum semper pacem audisset laudari ab omnibus, pax tam suavis futura. Cum vero recumbentes ad pacem se pararent, tum vir e latebra egrediens: “Centum iam ego diebus meis” inquit “paces per feci. Hanc ego unam tantum dirimam, praeter consuetudinem meam”. Ita pace infecti abierunt.idam civis noster, qui se castum summaeque religionis videri volebat, semel deprehensus a socio in coitu inhonesto, acriter ab illo reprehensus est quod castitatem praedicans in id facinus laberetur. Tum alter: “Oh! Oh!” inquit “non propter luxuriam, ut forsan putas,
Abbreviated transcription (Latin):
bus passuũ in mõtibus Sũ¬
ma qđ est castrũ eo locisi¬
tũ puer lõbardus xiii. an¬
noꝵ captus est. et apudr
praetoriũ ꝑductus: qui iã
duos infantulos triũ ãnoꝵ
cõmederat. Seducebat
eos blãditiis in spelũcam
quãdã atq suspẽsos in fru¬
sta partiebatur. ꝑtĩcru¬
das ꝑtĩ a recẽti caede car¬
nes edens ꝑtĩ igni coctas.
fassus est plures alios come¬
disse. idq se agere qm̃ sa¬
pidiores reliꝗs carnes uide¬
rẽtur: seq de nuo cõmestur¬
si posset. Cũ dubitaretur
insania ne hoc faceret. cõ¬
sulte ad caetera respõdit:
ut feritate nõ demẽtia
factũ cõstaret.¬
Ques florẽtinus podagro¬
siis cuuiis nomẽ hono¬
ris causa reticeo habebat
uxorẽ. quae in dispẽsato¬
re domus oculos cõie¬
cerat. Id uiro cũ esset ꝑ¬
spectũ: die festo cũ simu¬
lasset se foras ituꝵ in cu¬
biculo inscia uxore latu¬
it. Illa euestigio uiꝵ ab¬
esse rata dispẽsatore. clã¬

Expanded text:
bus passuum, in montibus Sumbus passuum, in montibus Summae, quod est castrum eo loci situm. Puer Lombardus tredecim annorum captus est, ad praetorem perductus, qui iam duos infantulos trium annorum comederat. Seducebat eos blanditiis in speluncam quamdam, atque ibi suspensos in frusta partiebatur, partim crudas a recenti caede carnes edens, partim igni coctas. Fassus est se plures alios comedisse idque se agere quoniam sapidiores reliquis carnibus viderentur; seque denuo commestursi posset. Cum dubitaretur insania ne hoc faceret, consulte ad caetera respondit, ut feritate, non dementia factum constaretques Florentinus podagrosus, cuius nomen honoris causa reticeo, habebat uxorem quae in dispensatorem domus oculos coniecerat. Id viro cum esset perspectum ac die festo simulasset se foras iturum, in cubiculo, inscia uxore, latuit. Illa e vestigio virum abesse rata dispensatore clan
Abbreviated transcription (Latin):
osculari hominẽ uellet et
rẽ optatã ꝑficere in doloris
ret: eo arctius torquebat᷑.
Cruciabatur miser petens
aquã frigidã: qua abluto
telo tuimor ille resideret.
Uirgo quae domesticos ti¬
mebat. aquã prtere non
audebat. Tandẽ hoĩs cla¬
more doloreq ꝑcita aquã
aduexit. ea pfuso ingui¬
ne et ea parte qua ta¬
brila inserta erat paulu¬
lũ tumor abiit.Monach¬
dã fieri ꝑsentirit ab eundi
deduxit maiori ex parte
decoriatũ. medicũ cum
morho quesisset: fabula
palã facta est .S caeteris
tantũ sua uitia cõstarent.
plures fierent cõtinẽtiores.
Aserã his nostris cõfabula¬
tioĩbus rẽ infandã horrẽ¬
damq nullis antea seculis
audita. quã ego quoq fa¬
bulosam existimabã: quo¬
ad litteris cuiuscdã secreta
rii regii certior factus sũ
uori esse qđ ferebatur. se¬
tẽtia ꝑticulae litteraꝵ his
ferme uerbis explicabatur.
Re mõstrosimilẽ accidis¬
se ꝓpe Neapoli dece mili¬

Expanded text:
osculo solari hominem vellet et osculo solari hominem vellet et rem optatam perficere in doloris ret, eo arctius torquebatur. Cruciabatur miser, petens aquam frigidam qua abluto telo tumor ille resideret. Virgo, quae domesticos timeret, aquam petere non audebat; tandem hominis clamore doloreque percita aquam advexit. Ea perfuso inguine, et ea parte quae tabulae inserta erat, paululum tumor abiit. Monachdomi fieri persentiret, abeundi deduxit maiori ex parte decoriatum. Medicum cum morbo quaesisset, fabula palam facta est. Si caeteris tanto sua vitia constarent, plures fierent continentiores.seram his nostris confabulationibus rem nefandam horrendamque, nullis antea saeculis auditam, quam ego quoque fabulosam existimabam, quoad litteris cuiusdam Regii secretarii certior factus sum verum esse quod fatebatur. Sententia particulae litterarum his ferme verbis explicabatur: Rem monstro similem accessisse prope Neapolim decem mili
Abbreviated transcription (Latin):
Npiceno est oppidũ hesis
noĩe in eo monachus ꝗdã
qui Lupus uocabatur: ama¬
bat uirginẽ adolescẽtulam:
cui cũ multis uerbis coitũ
suasisset: cessit illa tandez
precibus. Sed cũ uerita es¬
set ne nimio dolore trãsfo¬
deretur: paulũq haesitaret.
monachus tabulã lignea
ꝑ cuius foramẽ telũ emit¬
teretur: intermediã se po¬
situri dixit. Deinde tabu¬
la abiegna quae ꝑtenus
erat. quesita ac paulũ ꝑfo¬
rata ad puella clãculu
adiit. missoq ꝑforamen
priapo: qui adhuc dormi¬
ebat: cũ puellã de oscula¬
sublatis uestibus cibũ con¬
cupitũ querebat. Uirga
uero suauitate oris et infe¬
rioris ꝑtis tactu exꝑgefa¬
cta cepit ad modũ et pre¬
ter mẽsurã foraminis tu¬
mescere: adeo ut ualde
cõstricta teneretur. Res
ita in arcto erat ut neq in¬
gredi neq regredi absq
magno dolore posset. Uer¬
sa in dolore uoluptate cla¬
mare et gemere cepit mo
nachus nimio uexatus crii¬
ciatu. Exterrita puella cũ

Expanded text:
Piceno est oppidum Esis nomine. In eo monachus quidam, qui Lupus vocabatur, amabat virginem adolescentiorem, cui cum multis verbis coitum suasisset, cessit illa tandem precibus; sed cum verita esset ne nimio dolore transfoderetur paululumque haesitaret, monachus tabulam ligneam, per cuius foramen telum mitteretur, intermediam se positurum dixit. Dehinc tabula abiegna, quae pertenuis erat, quaesita ac paulum perforata, ad puellam clanculum adiit missoque per foramen priapo qui adhuc dormiebat, cum puellam deosculasublatis vestibus cibum concupitum quaerebat. Virga vero, suavitate oris et inferioris partis tactu expergefacta, coepit admodum et praeter mensuram foraminis tumescere, adeo ut valde stricta teneretur. Res ita in arcto erat ut neque ingredi, neque egredi absque magno dolore posset. Versa in dolorem voluptate, clamare et gemere monachus coepit nimio vexatus cruciatu. Exterrita puella, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quit nisi hic sũma esset li¬
bertas: tu tã libere minime
loquereris. libere enĩ loqui
a die Angelottus romanus
factus est a pontifice enge¬
nio cardinalis: quida Lau¬
rẽtius sacerdos urbanus
domũ rediit hilaris applau¬
dens totusq in risũ ac laeti¬
tiam effusus. Cũ rogarent
uicini ꝗdnã sibi obtigisset
noui : ꝙ tam laetus atq alacris
esset. bene inꝗt est: magna
in spe sum posteaq̃ demẽte
atq insani cardinales fieri
coeperũt: prope diẽ cũ An¬
gelottus amẽtior me sit:
cardinalẽ me quoq esse fu¬
turum.

Expanded text:
quit “nisi hic summa esset liquit “nisi hic summa esset libertas, tu tam libere minime loquereris”. Libere enim loqui a die Angelottus Romanus factus est a Pontifice Eugenio cardinalis, quidam Laurentius sacerdos urbanus domum rediit hilaris, applaudens, totusque in risum ac laetitiam effusus. Cum rogarent vicini quidnam sibi obtigisset novi, quod tam laetus et alacris esset: “Bene” inquit “est; magna in spe sum, posteaquam dementes et insani cardinales fieri coeperunt, prope diem cum Angelottus amentior me sit cardinalem me quoque esse futurum
Abbreviated transcription (Latin):
Bbas septimi homo corpulẽ¬
tus et pingius uesꝑi floren¬
tia ꝓficiscens interrogauit
rusticũ obiuũ. an portam
se ingredi existimaret : in¬
tellexit abbas an putaret se
ꝑuẽtuꝵ in urbẽ. anteqͣ clau¬
derẽtur portae. Ille uero in
pinguedinẽ iocatus atꝗ in¬
tẽdẽdã quã tũc multi reꝗ¬
rebant concilii cõstantiẽsis
libertatẽ: in magno praela¬
toꝵ cõuẽtu hoc attulit testi¬
moniu. Fuisse ait Cõstãtiae
ciuẽ. cuiuis soror innupta:
grauida facta erat. quom
fratri tumoruẽtris inno¬
tuisset: accepto gladio ꝗd
id esset: aut unde id pro¬
disset: quesiuit: ꝑcussuro
similis Tum iuuenis ex¬
territa id esse ait cõcilii opꝰ
se q ex concilio pregnãtem.
Hoc intellecto frater cõci¬
lii metu ac reuerẽtia soro¬
rẽ impunitã reliꝗt. cũ ce¬
teri aliaꝵ reꝵ libertatẽ que¬
rerent:. ille praetulit licẽ¬
tia futuẽ di
cuidã corã eo querẽti Cõstã¬
tiae libertatẽ nõ essẽ. atꝗ in¬

Expanded text:
bbas Septimi, homo corpulentus et pinguis, vesperi Florentiam proficiscens, interrogavit rusticum obvium an portam se ingredi existimaret. Intellexit abbas an putaret se perventurum in urbem antequam clauderentur portae. Ille vero in pinguedinem iocatus, “Atqui” intendendam quam tunc multi requirebant Concilii Constantiensis libertatem, in magno praelatorum conventu hoc attulit testimonium. Fuisse ait Constantiae civem, cuius soror innupta gravida facta erat. Cum fratri tumor ventris innotuisset, accepto gladio, quid id esset, aut unde id prodisset, quaesivit, percussori similis. Tum iuvenis exterrita id esse ait Concilii opus, seque ex Concilio praegnantem. Hoc intellecto frater, Concilii metu ac reverentia, sororem impunitam reliquit. Cum caeteri aliarum rerum libertatem quaererent, ille praetulit licentiam futuendi. cuidam coram eo querenti Constantiae libertatem non esse, “Atqui” in
Abbreviated transcription (Latin):
Onstra hoc anno plura diuer¬
sis in locis natura edidit
In agro ⁊ enogaliẽsi in pice¬
no bos quaedã serpẽtẽ peꝑit
mirae magnitudinis. capite
erat grossiori ꝗͣsit uituli.
collo oblongo ad mẽsurã ul¬
nae corpore canis simili te¬
rete et longiore. Nunc e¬
ditũ cũ bos cõuersa respex¬
isset: magnoq mugitu edi¬
to exterrita aufugere uel¬
let. erectus serpens subito
posterioribis cruribis cau¬
da circũdatis ad ubera os
admouit: tã diu sugens
quoad lac merat uberibiis.
demde boue relicta ad sil¬
uas uicmnas au fugit. ube¬
ra post modũ et ea crurũ
pars quã serpens cauda teti¬
gerat ueluti adusta nigraq
diutius ꝑmãserũt. hoc pas¬
tores. nã in armẽto bos erat
se uidisse affirmarũt: bouẽ
quoq uitulũ postea peꝑissẽ:
idq ex litteris ferrariã nũ¬
tiatum.

Expanded text:
onstra hoc anno plura diversis in locis natura edidit. In agro Senogalliensi, in Piceno, bos quemdam serpentem peperit mirae magnitudinis. Capite erat grossiori quam sit vituli, collo longo ad mensuram ulnae, corpore cani similis terete et longiore. Hunc editum cum bos conversa respexisset, magnoque mugitu edito exterrita aufugere vellet, erectus serpens subito posterioribus cruris cauda circumdatis ad ubera os admovit, tamdiu sugens quoad lac inerat uberibus: deinde bove relicta ad sylvas vicinas aufugit. Ubera postmodum et ea crurium pars quam serpens cauda tetigerat veluti adusta nigraque diutius permanserunt. Hoc pastores nam in armento bos erat se vidisse affirmarunt, bovem quoque vitulum postea peperisse; idque ex litteris Ferrariam nuntiatum.
Abbreviated transcription (Latin):
priapo uestibus enĩ curtis
tũc utebaturꝰ ac supra mẽ¬
sam posito: omnes ad rei no¬
uitatẽ magnitudinẽq con¬
uertit: et an culpandus aut
reiiciendus est quesiuit:
Maior mulieꝵ pars ut ui¬
ris suis talis copia inessẽt :¬
optabat. Uiri ꝑmulti se ab
illo tali supellectile suꝑari sẽ¬
tiebant. qui omnes in ado¬
lescẽtulã cõuersi: grauiter
illius stultitiã incrẽpabant.
me reprehẽditis inquit:
asellus noster quẽ ruri nu¬
per cõspexi: bestia est: et a¬
deo extẽso brachio oblõgum
mẽbrũ habet. hic uir me¬
us qui homo est: nõ habet
eius medietatẽ. credidit
simplex puella homĩbus lõ¬
gius ꝗͣ beluis eiusmodi mẽ¬
brũ inesse debere.

Expanded text:
priapo vestibus enim curtis priapo vestibus enim curtis tunc utebatur, ac supra mensam posito, omnes ad rei novitatem magnitudinemque convertit et an culpandus aut reiiciendus esset quaesivit. Maior mulierum pars ut viris suis talis copia inesset optabant. Viri permulti se ab illo tali suppellectili superari sentiebant, qui omnes in adolescentulam conversi graviter illius stultitiam increpabant. me reprehenditis?” inquit “Asellus noster, quem ruri nuper conspexi, bestia est, et adeo” extenso brachio “oblongum membrum habet: hic vir meus, qui homo est, non habet eius medietatem”. Credidit simplex puella hominibus longius quam bestiis eiusmodi membrum inesse debere.
Abbreviated transcription (Latin):
Dolens ad modũ fortunã filia
mater: rẽ cũ Nerio coĩcat.
Deinde re ut fit inter con¬
sanguineos mulieresq quae
ad cõuiuiũ aderant: uulga¬
ta: moestitia doloreq omnis
ĩpletur domus. cũ non nup¬
tam sed suffocatã adolescẽtula
egregia forma dicerent. Su¬
ꝑuenit postmodũ uir cuius
gratia cõuiuiũ parabatur.
et cũ omnes uultu moerẽti
afflictoq cõspiceret: miratus
rei nouitatẽ: ꝗd nã noui ac¬
cidisset rogabat. Nullus e¬
rat: qui causa doloris au¬
dẽ liberior ait dixisse puel¬
lã mancũ esse illũ in uirili
sexu. Tum iuuenis alacer
nequa ꝗ̃ inquit erit causa: qua
aut uos cõturbet: aut cõui¬
uiũ disꝑdet: cito hoc piir¬
gabitur crimẽ. Cũ in mẽ¬
sa omes sederẽt uiri pari¬
ter ac mulieres sup̃tis iam
fere cibis surgens ad olesces
pa̾tres inquit sentio me cul¬
pari in ea re: cuius uos testes
esse an uera sit: uolo. Dein¬
de educto egregiae formae

Expanded text:
Dolens admodum fortunam filiae, Dolens admodum fortunam filiae, mater rem cum viro communicat. Deinde re, ut fit, inter consanguineos mulieresque quae ad convivium aderant vulgata, maestitia doloreque omnis impletur domus, cum non nuptam, sed suffocatam adolescentulam egregiam forma dicerent. Supervenit postmodum vir, cuius gratia convivium parabatur, et cum omnes vultu maerenti atque afflicto conspiceret, miratus rei novitatem, quidnam novi accidisset rogabat. Nullus erat qui causam doloris audem liberior ait dixisse puellam mancum esse illum in virili sexu. Tum iuvenis alacer: “Nequaquam” inquit “erit haec causa quae aut vos conturbet, aut convivium disperdat. Cito hoc purgabitur crimen”. Cum in mensa omnes sederent viri pariter ac mulieres, sumptis iam fere cibis, surgens adolescens: “Patres” inquit “sentio me culpari in ea re, cuius vos testes esse an vera sit volo”. Deinde educto formae egregiae
Abbreviated transcription (Latin):
ra se ait omisisse unꝗͣ: ꝗn de¬
bitũ thoro preberet/ eo ex¬
cepto tẽpore: quo illa non¬
recte ualeret: ne coitu fa¬
tigaretur. Tũ mulier licet
morbo grauis hoc inquit
mittam tibi. nullo eĩ tem¬
pore adeo inualida atq in¬
firma extiti: ꝗn cõmode pos¬
sem resupina iacere. Danda
est igitur uiris oꝑa: ne hoc
ueniae genus ab uxoribus im¬
plorent: cũ rite negari pos
signis duxit uxorẽ filiã Ne¬
rii de pacciis eꝗtis florẽtini
inter caeteros suae aetatis egre¬
gii et praestãtis uiri. Fost ali¬
quot dies ut moris est. ad¬
olescẽtula ad patrẽ reuerti¬
tur nõ alacris aut iueñda
ut ceterae assolent: sed in¬
moesta ac uultu languido
intuens terrã. Aduocatam
in cubiculo clãculũ rogat
mater: nũꝗd res sint satis
saluae: ut uultis flens iu¬
uẽcula respondit: nõ eni
uiro me despõsastis ait: sed
ei uirilia desunt. nihil eniz
aut paꝵ habet eius partis:
ꝓpter quã fiunt matrimoĩa.

Expanded text:
ra, se ait omisisse unquam quin dera, se ait omisisse unquam quin debitum thoro praeberet, eo excepto tempore quo illa non valeret, ne coitu fatigaretur. Tum mulier, licet morbo gravis, “Hoc” inquit mittam tibi: nullo enim tempore adeo invalida atque infirma extiti, quin commode possem resupina iacere”. Danda est igitur viris opera ne hoc veniae genus ab uxoribus implorent, cum rite negari posssignis duxit uxorem filiam Nerii de Paciis, equitis Florentini, inter caeteros suae aetatis egregii ac praestantis viri. Post aliquot dies, ut moris est, adolescentula ad patrem revertitur, non alacris aut iocunda, ut caeterae assolent, sed maesta ac vultu languido, intuens terram. Advocatam in cubiculo clanculum rogat mater numquid res sint satis salvae. “Ut vultis” flens iuvencula respondit. “Non enim me viro desponsastis” ait “sed ei cui virilia desunt: nihil enim aut parum habet eius partis, propter quam fiunt matrimonia”.