comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾ia pͥncipantur. Dñationes
tates dissimilitudine alta transcen¬
dunt. Nã pͥncipari ẽ: inter reliqͦs
pͥorẽ existere. Dñari uͦ ẽ: etiã subiec¬
tos qͦsq possidere. Ea gͦ angłoꝵ ag¬
mina que mira potentia p̾minent:
ꝓeo qd̾ eis cetͣa ad obediendũ subiecta
s̃: dñationes uocantur. Throni qͦ
Qͥa enim thronos latino eloqͥo sedes
dicimꝰ: throni dei dicti s̃ hii qui tã¬
ta diumitatis grã replentur. ut in
eis dñs sedeat: ⁊ ꝑ eos sua iudicia
decernat. Uñ ⁊ ꝑ psalmistã dr. Sedeᷤ
suꝑ thronũ qͥ iudicas eqͥtatẽ. Cheru¬
bin qͦ plenitudo scientie dr̃. Et suꝑi¬
ora illa agmina iccirco cherubin uo¬
cata s̃: qͥa tanto ꝑfectiori scientia
plena s̃. quanto claritatẽ dei uiciniꝰ
dũ. eo plene oĩa sciant: qͦ uisioni cõ¬
ditoriᷤ sui ꝑ meritũ dignitatis ap¬
ꝓpinquãt. Seraphin qͦ uocantur
illa scõꝵ sp̃uũ agmina: que ex sin

Expanded text:
ministeria principantur. Dominationes ministeria principantur. Dominationes ipatum dissimilitudine alta transcendunt. Nam principari est inter reliquos priorem existere, dominari vero est etiam subjectos quosque possidere. Ea ergo angelorum agmina, quae mira potentia praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendum subjecta sunt, dominationes vocantur. Throni quoque s praesidet. Quia enim thronos Latino eloquio sedes dicimus, throni Dei dicti sunt hi qui tanta divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat. super tronos, qui iudicas equitatem». Cherubin quoque plenitudo scientie dicitur, et sublimiora illa agmina idcirco cherubin vocata sunt, quia tanto perfectiori scientia plena sunt, quanto claritatem Dei vicinius visioni conditoris sui per meritum dignitatis appropinquant. Seraphin etiam vocantur illa sanctorum spirituum agmina, que ex sing
Abbreviated transcription (Latin):
rex głe. ꝑ dei gͦ fortitudinẽ nun-¬
ciandus erat : qͥ uirtutum dñs ⁊
potens in p̾lio. contra potestates
aereas ad bella ueniebat. Raphael
dei. Qͥa uidelicet dũ tobi ocłos qͣsi
ꝑ officium curationis tetigit: ceci¬
tatis eiꝰ tenebras tersit. Qͥ gͦ ad cu¬
randũ mittitur: dignũ uidelicet
fuit: ut dei medicina uocaretur.
S qͥa angłoꝵ noĩa int̾p̾tando ꝑstrĩ¬
ximus: nũc suꝑ ẽ ut ipsa officioꝵ
uocabula breuiter exequamꝰ. uir¬
tutes et enim uocantur illi nimirũ
sp̃s: ꝑ quos signa ⁊ miracula fre¬
quentius fiunt. Potestates etiã uo
cantur hii qͥ hoc potentiꝰ cet̾is in
suo ordine ꝑceꝑunt: ut eoꝵ ditioni
uirtutes adu̾se subiecte sint. Qrũ
potestate refrenãtur. ne corda homi¬
nũ tantũ temptare p̾ualeant: quã¬
tũ uolunt. Principatꝰ etiã uocant᷑:
qͥ ipsis qͦ bonis angłoꝵ sp̃ibꝰ p̾sũt.¬
Qͥ subiectis aliis dũ queq s̃ agen¬
da disponũt: eis ad explẽda diuma

Expanded text:
Per Dei ergo fortitudinem nuntiandus erat, qui virtutum Dominus, et potens in praelio, contra potestates aereas ad bella veniebat. Raphael Dei, quia videlicet dum Tobiae oculos quasi per officium curationis tetigit , caecitatis ejus tenebras tersit. Qui ergo ad curandum mittitur, dignum videlicet fuit ut Dei medicina vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest ut ipsa officiorum vocabula breviter exsequamur. 10. Virtutes etenim vocantur illi nimirum spiritus, per quos signa et miracula freqcantur qui hoc potentius caeteris in suo ordine perceperunt, ut eorum ditioni uirtutes aduersae subiectae sint quorum potestate refrenantur, ne corda hominum tantum tentare praeualeant quantum uolunt. Principatus uocantur qui ipsis quoque bonis angelorum spiritqui subjectis aliis dum quaeque sunt agenda disponunt, eis ad explenda divina
Abbreviated transcription (Latin):
archangeli uocantur. Hĩc ẽ enĩ
qd̾ ad mariam uirginẽ non qͥlibet
angłs: s gabrihel archãgelꝰ mit¬
titur. Ad hoc minist̾ium summũ
angłm uenire dignũ fuerat: qͥ
summũ om̃ium uenire nuntia¬
bat. Qͥ iccirco etiam pͥuatis no¬
minibꝰ censentur: ut signetur
ꝑ uocabula. etiã in oꝑatione qͥd
ualeant. Neq enim in illa scã ci¬
uitate quã deuisione oĩpotestis
sint. S cũ ad nos aliqͥd ministra¬
turi ueniunt: aput nos etiam
noĩa ammisteriis trahũt. Micha¬
el nãq qͥs ut ds: gabrihel aũt
fortitudo dei: rapha el uero dr
medicina dei. Et quociens mire
uirtutis aliqͥd agitur: michael
mitti ꝑibetur: ut ex ipso actu ⁊
nomine detur intelligi: qͥa nullꝰ
potest facere qd̾ facere p̾ualet ds.¬

Expanded text:
rchangeli, vocantur. Hinc est enim quod ad Mariam virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus, mittitur . Ad hoc quippe ministerium summum angelum venire dignum fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Qui idcirco etiam privatis nominibus censentur, ut signetur per vocabula etiam in operatione quid valeant; neque in illa sancta civitate, quam de visione omnipotentis sint, sed, cum ad nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam nomina a ministeriis trahunt. Michael namque «quis ut Deus», Gabriel autem «fortitudo Dei», Raphael vero dicitur «medicina Dei». Et quotiens mire virtutis aliquid agitur, Michael mitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur intelligi, quia nullus potest facere, <quod facere> prevalet De
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Sardiꝰ. thopaziꝰ. iaspis. crisolitꝰ.
onix: ⁊ berillus. Saphirꝰ. carbunculꝰ:
⁊ smaraglus. Ecce nouẽ dixit no¬
mina lapidum: qͥa ꝓfecto nouem
s̃ ordines angłoꝵ. Qͥbꝰ nimirum
ordinibꝰ. ille pͥmis angłs ideo ornat᷑ꝰ.
⁊ oꝑtꝰ extitit: qͥa dũ cuc̃tis agmi¬
ꝑatione clarior fuit. S cur istos
ꝑsistentiũ angłoꝵ choros enum̾an¬
do ꝑstrinximꝰ: si non eoꝵ qͦq mi¬
nist̾ia subtiliter expͥmamus :
Greca ⁊ enim lingua angłi nuntii.¬

Expanded text:
rdius, topazius, et jaspis, chrysolitus, onix, et berillus, saphirus, carbunculus, et smaragdus. Ecce novem dixit nomina lapidum, quia profecto novem sunt ordines angelorum. Quibus nimirum ordinibus ille primus angelus, ideo ornatus et coopertus exstitit, quia dum cunctis agmiparatione clarior fuit. 8. Sed cur istos persistentium angelorum choros enumerando perstrinximus, si non eorum quoque ministeria subtiliter exprimamus? Graeca etenim lingua angeli nuntii
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Siue throni. siue dnãtiones.
siue pͥncipatꝰ. a  potestates: iã ad
epħesios loquens descripserat. S
ea quoq colosensibus dicturus.
pͥmisit thronos: de qͥbus nec dũ
quicquã fuerat ephesiis locutus.
Dum gͦ illis quatuor que ad epħe¬
sios dixit. idẽ. pͥncipatibus. potes¬
tatibꝰ. uirtutibꝰ. atq dñationibus
coniunguntur throni: qͥnq sũt
ordines qͥ specialiter expͥmunt᷑.
Qͥbꝰ dũ angłi. archangłi. cherubĩ
atq seraphin adiuncta s̃: ꝓculdu

Expanded text:
nationes vero, principatus atque potestates, jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios ante dixit, id est, principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim a
Abbreviated transcription (Latin):
rub signaculũ similitudinis. ple¬
nus sapientia. ⁊ ꝑfectꝰ decore: in
deliciis ꝑadisi dei fuisti. Qͥ notan¬
Ut quo in eo subtilior ẽ natura:
eo in illo imago dei similiꝰ insinue¬

Expanded text:
u signaculum similitudinis, plenus scientia et perfectione, decorus in deliciis paradisi Dei fuisti. Quoto in eo subtilior est natura, eo magis in illo imago Dei similis insinua
Abbreviated transcription (Latin):
sedebo in monte testam̃ti in lat̾ibꝰ
aqͥlonis: ascendã suꝑ altitudinẽ
nubium. similis ero altissimo: dũ
infine mundi in sua uirtute relin¬
qͥtur extremo supplicio pumiendꝰ.:
ad dei similitudinẽ suꝑbꝰ extulerat:
ꝑ michaelem ꝑbemptus discat.
gabrihel mittitur: qͥ dei fortitu¬
do nominatur. Illũ quippe nuti¬
aereas potestates. humilis aparere

Expanded text:
nte testamenti in lateribus Aquilonis; ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo . Dum in fine mundi in sua virtute relinquitur extremo supplicio perimendus, ad Dei similitudinem superbus extulerat, per Michaelem peremptus discat Gabriel mittitur , qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniaereas potestates humilis appare
Abbreviated transcription (Latin):
dũ se dñs condidit.
Quam dũ consistere
ad et̾nitatẽ uoluit:
eam ꝓculdubio ad
suã similitudinẽ crea¬
uit. Decẽ uero drag¬
mas habuit mulier: quia nouemi
s ordines angłoꝵ. S ut comple¬
retur electoꝵ numerus. hõo decimꝰ¬

Expanded text:
dum se Dominus condidit, quam dum consistere ad aeternitatem voluit, eam procul dubio ad suam similitudinem creavit. Decem vero dragmas habuit mulier, quia novem sunt ordines angelorum; sed ut compleretur electorum numerus, homo decim
Abbreviated transcription (Latin):
nãq angłos ⁊ archangłos: pene
õs sacri eloquii pagine testantur.
Cherubin uero atq seraphin: sepe
ut notũ ẽ libri ꝓpħaꝵ loquuntur.
Quatuor qͦ ordinũ nomina: pau¬
lus apłs ad epħesios enumerat
dicẽs. Suꝑ omnẽ pͥncipatũ ⁊ po¬
testatẽ. ⁊ uirtutẽ ⁊ añationem.

Expanded text:
namque angelos et archangelos, pene omnes sacri eloquii paginae testantur. Cherubim quoque et seraphim saepe, ut notum est, libri prophetarum loquuntur. Quatuor quoque ordinum nomina Paulus apostolus ad Ephesios enumerat dicens: Supra omnem Principatum et Potestatem et Virtutem et Dominationem.
Abbreviated transcription (Latin):
exitũ tulit.x a dm̃ice deuotio¬
iiis similitudine nec morte
discerptus est: scilicet ut quẽ
imitabat᷑ fide. imitaretur &
passione. De pauli uͦ ceruice
cum eam ꝑsecutor gladio per¬
cussisset: dicit᷑ fluxisse lactis
magis unda quã sangumis.
baptism gr̃a in ip̃sa cede exti¬
tisse splendidũ. pocius quam
cruentũ. Quȩ quidem res inscõ
paulo stupenda ñ est. Ded emo
mirũ si habundat lacte. nutͥ¬
tor eccłiȩ ⁊ Sicut ipse ad cormt̾i¬
os ait. Lac uob̃ potum dedi ñ
escam: Hec est plane repromi
mel. Non enĩ de hac t̾ra locutuᷤ
est. quȩ manantib aqͥs cenuoi
inuoluit. lutũq ꝑmiscet : sed
de illa t̾ra pauli ⁊ similiũ pau¬
lr:quȩ nigiter purum suaueq
distillat. Quȩ enĩ pauli epła.
non melle dulcior est. lacte can¬
didior: Quȩ epłe tanquam
ubera ȩccłiaꝵ. ppłos enutriunt
ad salutẽ. De ceruice gͦ apłi. ꝓ
sanguine lac manauit. Legimꝰ

Expanded text:
exitum tulit, et dominicae devotionis similitudine nec in morte discerptus est: scilicet ut quem imitabatur fide, imitaretur et passione. De Pauli vero cervice, cum eam persecutor gladio percussisset, dicitur fluxisse magis lactis unda, quam sanguinis, Baptismi gratia in ipsa caede exstitisse splendidum potius quam cruentum. Quae quidem res in sancto Paulo stupenda non est. Quid enim mirum, si abundat lacte nutritor Ecclesiae? sicut ipse ad Corinthios ait, Lac vobis potum dedi, non escam . Haec est plane repromismel . Non enim de hac terra locutus est, quae manantibus aquis coenum involvit, lutumque permiscet: sed de illa terra Pauli et similium Pauli, quae jugiter purum suaveque distillat. Quae enim Pauli Epistola non melle dulcior est, lacte candidior? Quae Epistolae tanquam ubera, Ecclesiarum populos enutriunt ad salutem. De cervice ergo Apostoli pro sanguine lac manavit. Legimus
Abbreviated transcription (Latin):
im̃ nec potuit de infati¬
gabili eiꝰ pectore calorẽ
diuiitus infusum. cor¬
poreus ille ⁊ mortalium
ministratus manibus ig¬
nis excluderet. De hoc ua¬
lidissimo xͥ milite illud
credendum ẽ dictum :
qđ ante multa annoꝵ mi
ignẽ. flãma te non cõbu¬
ret. Ecce enim beatus la¬
urentiꝰ transiuit ꝑ ignem
qͦ non adustꝰ. in horruit:
s illuminatus effulsit. ⁊rã¬
neum atq terrenũ. flãmã
gehenne ꝑpetuo exurẽtiᷤᷤ eua
Qͥd hoc beatiꝰ iuiro. qͥ mise¬
rantis dei dispensante gr̃a
arsit ne arderet ⁊ ⁊ ne ure¬
retur exustꝰ ẽ: Qui si nul¬
lis eẽt ignibꝰ ac suppliciis
traditꝰ. fuerat qͥdẽ securi¬
tas libertatis: s nulla exti¬
terat gła dimicantis. Ad
hoc enim nos exẽplis atq
doctrinis in eccła sua xp̃e
erudit. non ut nicħ mali
paciam̃ in hoc mundo.s
ut mumdũ multimoda
passione uincamus. Cecmit
quondã uariis tribulatio

Expanded text:
unde nec potuit de infatiunde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum mignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, tranneum atque terrenum, sed flammam gehennae perpetuo exurentis evasit. Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimicantis; ad hoc enim nos exemplis atque doctrinis in Ecclesia sua Christus erudit, non ut nihil mali patiamur in mundo, sed ut mundum multiplici passione vincamus. Cecinit quondam variis tri
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimi laurentii
noua festiuitas. ecclã
dei iugit̾ in gaudia
lencie sp̃alis accendit :
ad monens uniu̾sitatẽ
credentium ut sieut ille
ꝑfecte deuocionis ardore
furentibꝰ non cessit incẽ¬
diis: ita nos diuersarũ tͥ
bulationũ ignis. ⁊ maloꝵ
ille nusterioꝵ celestium do¬
ctor ac tociꝰ uirtutis exẽ¬
plũ głosissimus paulꝰ. Qͥs
nos seꝑabit a caritate .xͥ.
tribulatio. an angustia.
an fames. an nuditas. an
ꝑiculũ. an gladiꝰ: Et uere
nullis p̾sentium ꝑsecutio¬
nũ potest inclinari ꝑicłis:
qͥ semel ꝓmissa oĩpotentis
dei.⁊ et̾na largissimi redẽ¬
ptoris p̾mia. fide stabili
⁊ inconcussa m̃te cõcepit.
Neq enĩ potest arduum
illud p̾celsumq bonoꝵ
immortaliũ iter. debilis
animus ⁊ fides clauda cõ¬
scendere. Ideo ⁊ fortissimũ
mrem incumbentium tor¬
mñta penarũ ⁊ seuissimi
ꝑsecutoris suꝑare flãma
non potuit. qr longe a¬
rdentiꝰ ueritatis radiĩs
mens eiꝰ accensa feruebat:

Expanded text:
eatissimi Laurentii,nova festivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustiaan fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris superare flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat;
Abbreviated transcription (Latin):
reret: hĩc cęlestis irrigui
uitalis unda ꝑfunderet.
Transibat ꝑ ignẽ ⁊ aquam:
cũium furentis uicendii. fontiᷤ
clem̃tia temꝑaret. Ardebat
gͦ laurentiꝰ: s uincebat ig¬
nis ille. de quo ait saluator
Ignẽ ueni mittere in t̾ram:
⁊ quid uolo nisi ut ardeat.
O nouum mirandumq cer¬
⁊ flãmis corpꝰ urebatur :¬
⁊ ardentis fidei calore mẽs
ignita feruebat. Sicut
loquebant᷑ ad inuicẽ uiri
illi dicentes. Nonne cor nr̃m
ardens erat ĩ nob̾ ĩuia: Ubi
gͦ cor ardet. flãmã m̃bra
non sentiunt. Ubi xͥ ignis
oꝑatur. diaboli necesse ẽ
uincantur ĩcendiũ: ⁊ ubi
dei sp̃s feruet: frigida sit
fãma mortalium. Hĩe est
ħm̃i. qd̾ trumphum bea¬
ti laurentii totus ubiq
mũdus consona hodie
deuoeione concelebrat:
hĩc qd̾ insuꝑabilẽ fidem
eiꝰ letior roma miratur:
qr radiis et̾n solis accensꝰ.
igeiẽ scłi pacienᷤᷤ sustinuit:
⁊ confidenter euasit. Expli¬

Expanded text:
reret, hinc coelestis irrigui reret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque!et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc estmi, quod triumphum beati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit, e
Abbreviated transcription (Latin):
tradens ꝑsequenti corpus
ad penam. Illud eugłicum
seruans. nolite timere eos
qui oecidũt corpꝰ. aĩam aũt
non possũt occidere. Ex co¬
gitatur itaq in laurentiũ
ferale tormẽtumait qͥ metu
mortis non mouebatur. acbi¬
tate supplicii frangeretur.
S quẽ suaꝵ confortabat
multitudo uirtutũ: nõ pot̾at
uncere magnitudo penaꝵ.
paratur gͦ craticula igne
succensa: que triumphalis
mr̃is ⁊ animum fagitaret
ustio illa membroꝵ fidelis
animi ẽẽt ȩt̾na purgatio :¬
⁊ corpus qd̾ corrumpentibꝰ
flãmis p̾sentẽ uitam dese¬
reret : ad incorruptionem
uiuendi dãnata morte tra-¬
nsiret. Uere in compabile
salutaris huius fidei sacra¬
m̃tum. quo ꝑ torm̃ta bea¬
titudo queritur. ad flam¬
mis refrigerium p̾paratur.
Ut ait patriarcha dauid.
mus ꝑ ignẽ ⁊ aquã: ⁊ edu-¬
xisti nos in refrigerium.
Transibat ꝑ ignẽ ⁊ aqͣm bea¬
tꝰ laurentius. cum eum hĩc
mortifera mundi flãma tor¬

Expanded text:
tradens persequenti corpus tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et ustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David mus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma tor
Abbreviated transcription (Latin):
nem pat̾nam ut piissimꝰ
filiꝰ in consolabili merore
nem fili mi de mea morte
tristiciã: nec enim diu te
mea contristabit absentia.
Post triduum me sequeris.
Quo responso mens deuo¬
ta ꝑcepto: indubitatam su¬
sripiens optimo ab antis
ȩccłam. de p̾da ȩccłȩ gaudi¬
um non haberet. Inuenit
uir prudentissimꝰ. unde acriꝰ
suum posset torquere torto¬
rem. Omnẽ gͥ eccłȩ censum.
cũctaq sacri uasa misterii.
neea sacrilegꝰ macularet as¬
pectus: cõuocatis inopum
turbis pia erogatione dis¬
tribuit: ut futurus m̃r in
retributione cȩlesti pariter
⁊ mercede sui sanguinis et
tante lib̾alitatis pͥmio dita¬
retur: non dubitans ⁊ in se¬
cas opes in pauꝑibꝰ seruatu¬
rum. Propt̾ quod ꝓtinus ad
tribunal rapitur impioꝵ:
uir simplicitate innocens:
uirtute fortissimꝰ: nichil aliud
deferens iudicanti quam m̃
tis constantiã ⁊ illese consci¬
entiȩ puritatẽ: deuotã deo
offerens aĩam.⁊ castissimũ

Expanded text:
nem paternam, ut piissimus nem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore nem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistEcclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in secas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum
Abbreviated transcription (Latin):
sixtꝰ apłice sedis sacerdo¬
tio fungeretur. ⁊ scĩssimo
laurentii archidiacomi mi¬
nisterio romana floreret
eccła: inuidia ardente dia¬
boli. adu̾sus nom̃ ⁊ fidem
xͥ. flãma durissime ꝑ secu¬
cionis incanduit: atq ut
ꝑniciosius dñicum gregẽ
feralis bestiȩ rabies insa¬
ciata uoraret. nocendi ar¬
tifex inmucus. ꝑuigilem
priꝰ molitur custodiam¬
pastoris eriꝑe. Et ideo sixtũ
ante õs sumiũ dñi sacer-¬
dotem. furor gentilis ag¬
greditur ut geccłastica mẽ¬
bra tam ualido truncata
capite: uelut munimine
p̾sidii cęlestis amoto. cru¬
entꝰ ꝑsecutor inuaderet.
S magnus ille sixto qui
commissis sibi ouibus adeo¬
affuerat pastor in t̾ris : ad¬
erat patronus ecelis. De¬
niq sc̃m laurentiũ quasi
iam pontificis sui solatio
destitutum. ad subeunda
supplicia manus pagana
ꝑquirit: quẽ mirabilis
sixtꝰ adusus oĩa seuientis
mundi mala uatiemio ꝓpħi¬
ci sermonis armauit. Nã
cum idem laurentiꝰ passio¬

Expanded text:
stolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiampastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passio
Abbreviated transcription (Latin):
nocentis uite fortissimeq
mortis triumpho apłico
se consortio copulauit. Nec
inmerito eum apłoꝵ suppa¬
rem p̾dicamꝰ : cui ⁊ castitas
anu leuiticũ ministeriũ
dedit : ⁊ plenitudo fidei
mr̃ii cõtulit dignitatem.
quẽ uenerabilis sixtus ro¬
mane urbis antistes. cũ
impietatem seuientis

Expanded text:
nocentis vitae, fortissimaeque nocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis
Abbreviated transcription (Latin):
simus patriarcha dđ: dicẽs.
concaluit cor meũ intra
me: ⁊ in meditatione mea
ex ardescet ignis. Quã sen¬
tentiã etiam uenerabili
laurentio cõuenire mani¬
festũ ẽ: euius cor tanta ĩ
fide xͥ magnanimitate cõ¬
caluit. ut despectis ꝓprii
corꝑis cruciatibꝰ insanissi¬
mo tortori suo triumpha¬
tis eiꝰ ignibꝰ letetur illude̾.
uere in meditatione eiꝰ
insuꝑabilis exarsit ignis:
qͥ hodio ꝑfidie ⁊ amore ue¬
ritatis accensus: appositã
sibi extrinsecus flãmam.
aut non sensit aut uicit.
letemur in dño. non dubi¬
tantes ⁊ ꝑsecutorẽ mr̃is ꝓ
ignibꝰ quos accendit p̾̃pa¬
rata impiis incendia susti¬
nere: ⁊ ipsum beatissimum
apud omĩpotentẽ dm̃ in¬
corruptȩ lucis illuminati¬
citum. ut natalẽ b̾i
laurentii p̾cipua de¬
uocione ueneremur: cuiꝰ
radiantibꝰ flãmis iuictrix
in hũc quoq diem toto
orbe xͥ coruscat eccła. Qͥ
cum in sede głosissum pa-¬
triarche diaconatꝰ funge¬
retur officio: puritate in¬

Expanded text:
m patriarcha David, dicens: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejus insuperabilis exarsit ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit, aut vicit.laetemur in Domino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminaticitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate in
Abbreviated transcription (Latin):
si boni amatores fueritis:
Faciat in te licet ꝑseeutor
malum : tu ne deficias aman¬
do bonum. Si enum uere
quod bonum ẽ toto cor¬
de dilexeris: om̃e malũ
patienter ⁊ equanimiter
sustinebis. Eaud enim be¬
ato laurentio illa que aꝑ
secutoribꝰ illata s̃ torm̃ta
nocuerũt. nisi quo  eum
clariorẽ ipsis supplicũs
reddiderunt: ⁊ hunc nob̾
festiuissimũ diem de p̾ci¬
osa eiꝰ morte fecerunt:¬

Expanded text:
si boni amatores fueritis ? si boni amatores fueritis ? Faciat in te licet persecutor malum: tu ne deficias amando bonum. Si enim vere quod bonum est, toto corde dilexeris, omne malum patienter et aequanimiter sustinebis. Quid enim beato Laurentio illa, quae a persecutoribus illata sunt, tormenta nocuerunt; nisi quod eum clariorem ipsis suppliciis reddiderunt, et hunc nobis festivissimum diem de pretiosa ejus morte fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
poralibꝰ rebus mundus in¬
gesserit: respuatur. Qͥcqͥd
infremuerit asꝑum atq t̾ri¬
bile: contemnatur. Et qui
sic aget non dubitet.xͥ se
coherere uestigiis: ut meri¬
to dicere audeat. cum apło
paulo. Conu̾satio nr̃a incȩlis
uirtus inuicta: si non sit
caritas ficta. Ille gͦ nobis dat¬
ueram uirtutẽ: qui diffun¬
dit in nr̃is cordibus carita¬
tem. Quando enim beatus
laurentiꝰ ignes appositos ex¬
trinsecus non timeret. nisi
uitꝰ flãma caritatis arderet:
Ideo fr̃s mei głosus m̃r atro¬
ces meendioꝵ flãmas non
ꝑtimescebat in corꝑe: qr
ardentissimo cȩlestium ga¬
udioꝵ desiderio flagrabat
in m̃te. In conꝑatione fer¬
uoris quo pectꝰ eiꝰ ardebat:
exterior ꝑsecutoꝵ flãma
frigebat. Quando enim
ferret tantoꝵ aculeos do¬
loꝵ : nisi ęt̾noꝵ diligeret
gaudia p̾mi oꝵ. Postremo
qñ contenneret istain ui¬
tã nisi amando meliorẽ
uitam: Et quis nocere uob̾
potest ait apłs petrꝰ. quis
inqͥt nocere uob̾ potest.

Expanded text:
poralibus rebus mundus ingesserit, respuatur: quidquid infremuerit asperum atque terribile, contemnatur. Et qui sic agit, non dubitet Christi se cohaerere vestigiis, ut merito dicere audeat cum apostolo Paulo, Conversatio nostra in coelis virtus invicta, si non sit charitas ficta. Ille ergo dat nobis veram virtutem, qui diffundit in nostris cordibus charitatem . Quando autem beatus Laurentius appositos extrinsecus ignes non timeret, nisi intus flamma charitatis arderet? Ideo, fratres mei, gloriosus Martyr atroces incendiorum flammas non pertimescebat in corpore, quia ardentissimo coelestium gaudiorum desiderio flagrabat in mente. In comparatione fervoris, quo pectus ejus ardebat, exterior persecutorum flamma frigebat. Quando enim ferret tantorum aculeos dolorum, nisi aeternorum diligeret gaudia praemiorum? Postremo quando contemneret istam vitam, nisi amando meliorem vitam? Et quis nocere vobis potest, ait apostolus Petrus; quis, inquit, nocere vobis potest,
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝯtingit: diuicias meas mecũ ad
paradisũ ueho. Tuas diuicias post
mortẽ exẽplo illiꝰ purpurati diuitis
ignis ⁊ tenebre subsequẽtur: meas
ouucias. ex ẽplo lazari sinus abrahe
⁊ beatitudo suscipiet. Explieit. In

Expanded text:
re contingit, divitias meas mecum ad paradisum veho; tuas divitias post mortem, exemplo illius purpurati divitis, ignis et tenebrae subsequentur; meas divitias, exemplo Lazari, sinus Abrahae et beatitudo suscipiet. CLASSI
Abbreviated transcription (Latin):
te sit grẽ: quod cum inter ho¬
mines agit. spͤciali quadã diui¬
nitati grã. ⁊ paradisus illi pene¬
trabilis. ⁊ celũ ꝑuium fuit. Qͥo
gͦ fr̃s hoc doctore ꝑfectius: qui
in cęlo didicit. quod doceret in¬
t̾ris: Qͥd hoc teste ueracius.
merita pier hec incedentes mi¬
racula. apłatũ suum deo hac dno
nr̃o effusione deuoti sangͥnis cõ-¬

Expanded text:
tae sit gloriae, quod cum inter hotae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coelum pervium fuit? Quid ergo, fratres, hoc doctore perfectius, qui in coelo didicit quod in terris doceret? Quid hoc teste veracius, merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis con
Abbreviated transcription (Latin):
men ambigat mnimitabilis fu-¬
isse fidei. quod eum descende¬
ntem de naui tremula ⁊ incõ¬
cessa humanis gressibꝰ maris
unda sustinuit : S iam ueni¬
amus ad beatissimũ paulum:
cuius tanta est nicħominꝰ fidei
plenitudo ut peculiarẽ quodã¬
mͦ eum sibi ducẽ ad illuminã¬
da gentium corda. cunctoꝵ
p̾sciꝰ saluator eligeret. Erat
enim tam p̾cipuus in doctri-¬
na. animi uirtute tã potens:
in nocentia ⁊ integritate tã ses
ut imo eodẽq tẽpore. hinc eũ
sac̾dotes ac pͥncipes iudeoꝵ ꝑ
emulationẽ legis antiq data
in xͥanos ꝑsequendi auctoritate
dirigerent: hinc illũ ad eccłȩ
solatium atq oĩum credentiũ
Cuius ob hoc sũt a dño cecati
ocłi. ut suscepta grã u̾itatis. cȩ¬
lesti acie ⁊ lumine clariore ful
nandiq habere uirtutem. Ut aũt
p̾teream cęt̾a que eum uniu̾so
orbi mirabilem faciunt: unũ
illud quod ad om̃s eiꝰ laudes su¬
ficit. quis ualeat estimare quan¬

Expanded text:
men ambigat inimitabilis fmen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgnandique habere virtutem. Ut autem praeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quan
Abbreviated transcription (Latin):
certa sit adornari: hoꝵ tamen¬
qñ quidẽ uidet de hoc scło ipsos
fidei patres ⁊ magistros mr̃m
triumphasse. Quid enĩ insignꝰ
petro. qui in carne positus nĩ¬
suram carius egressus. xp̃m iħm
bat. prima petri lingua nouo
ẽ sermone confessas Laud fr̃s
mei magnificenciꝰ petro. qui tã¬
te confessionis m̾ito. cum cor¬
ruptibili adhuc eẽt in corpore:
⁊ necdum ip̃e ascendisset in cę-¬
lum. regnũ illi cęleste ⁊ clau¬
dere ⁊ aꝑire ꝑmissum est.
Quid eiꝰ sublimius fide.qui
gradiente dño suꝑ aquas huma¬
ne conditionis oblitus: mam
sibi influctibus dari ⁊ poposcit¬
⁊ meruit. tantaq mentis eius
confidentia fuit. ut erederet se
posse ꝑ fidem. quod sciebat ho-¬
min impossibile ꝑ naturã:
Nam quia pꝰea mgebatur. ut
mͥ uidetur necessarium fuit.:
ne tanti sublimitate miraculi
in ꝑniciem forte sui equata xͦ
carnis fragilitas suꝑbiret.F.ue¬
rit certe infirmitatis corporeẽ
quod paulopꝰ timuit: quis ta¬

Expanded text:
certa sit adornari; qndoquidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis egressus, Christum bat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infirmitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis ta
Abbreviated transcription (Latin):
sit sp̃ales pennas: ⁊ reqͥeuit in
monte. Et licet ipse de monte
ad montem uolare se dixerit.
tam̃ in ipsa translatiõe maio¬
rem requiem fuisse significo.
Qͥd enim aliud ẽ de monte
ad montem uolare. nisi de sal-¬
uatoris gła ad patris głam ꝓpe-¬
rare. Ipsi enim s̃ montes : sic̃
dicit ꝓpħa. Mons de monte sine
manibꝰ concidens. hoc ẽ filius
de patre. absq ullius creatio¬
nis accessu. Exphcit. Sermo

Expanded text:
sit spiritales pennas, et requievit in sit spiritales pennas, et requievit in monte. Et licet ipse de monte ad montem volare se dixerit: tamen in ipsa translatione majorem requiem fuisse significo. Quid enim aliud est de monte ad montem volare, nisi de Salvatoris gratia ad Patris gloriam properare? Ipsi enim sunt montes, sicut dicit propheta: Mons de monte sine manibus concidentium; hoc est, Filius de Patre, absque ullius creationis accessu. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
martir accepit. Noticiam quã
ille exorat. iste consequitur.
futurs eẽt agnouit. Ille usq
ad exitum quid desit ignorat:
iste post exitum quod suꝑsit
mus. uolare non potest. nisi qd
purum leue atq subtile est:
cinius nec sinceritas intemꝑan¬
tia retardatur nec alacritas nec
uelocitas mole grauatur. Gra-¬
uari aũt uolatum dico. non
tam mole m̃brorum: quam põ-¬
dere delictorum. Unde puto
etiam in ipsis auibus ideo ue¬
locius colũbam pene p̾ oĩbus
uolitare: quod alacritatem in¬
nocentia comitetur. Deniq sc̃s
dauid cum puratate m̃tis uo-¬
lare conspisceret: non alteriꝰ
animantis nisi colũbe optauit
alas dicens. Quis dabit michi
pennas sicut colũbe: ⁊ uola-¬
telligebat enim quod ad altio¬
ra facilius penetratur simpli-¬
citate m̃tis: quãm leuitate pẽ¬
narum. uolauit. hãe die sc̃s eu¬
sebius. Estimemusnam eius
innocentiam demolatu: et
pietatem eius de ipsa elatione
indicemus. Tanquam colũba
enim in domo degens. assũp¬

Expanded text:
Martyr accepit: notitiam quam ille exorat, iste consequitur; futurus esset, agnoscit: ille usque ad exitum quid desit, ignorat; iste post exitum quid supersit,mus, volare non potest, nisi quod purum, leve, atque subtile est: cujus nec sinceritas intemperantia retardatur, nec alacritas, nec velocitas mole gravatur. Gravari autem volatum dico, non tam mole membrorum, quam pondere delictorum; unde puto etiam in ipsis avibus ideo velocius columbam pene prae omnibus volitare, quod alacritatem innocentia comitetur. Denique sanctus David cum puritate mentis volare concupisceret, non alterius animantis, nisi columbae optavit alas, dicens: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volatelligebat enim quod ad altiora facilius penetratur simplicitate mentis, quam levitate pennarum. 4. Volavit ergo hac die sanctus Eusebius. Aestimemus jam ejus innocentiam de volatu, et puritatem ejus de ipsa elatione judicemus; tamquam columba enim in domo Dei degens, assump
Abbreviated transcription (Latin):
pectus in filio: quo pater uide¬
ri asseritur ⁊ pater. Uidet sine
dubio infilio patrem: qui ere¬
dit filium scd̾m in cogitabi¬
lem deitatis naturam in effabi¬
illũ sub comunione paterni
nominis non ingeniose artis
industria. s simplicis potesta¬
te p̾cepti.aquas in uina u̾ten¬
tem creaturarũ mutare nat᷑as:
ub̾tates etiam benedictionis
suȩ exesum panẽ fãcundis
esurientium morsibus augm̃¬
tantem. Multiplicando namq
escas in ore mandentiũ. ⁊ pa¬
nes reformando demus: fecit
pene non eẽ mirabile quod
manna fluxit ecȩlo. Quis nõ
adu̾tat inxp̃o paterne equa¬
litatis opus cum uideat eũ
auctoritate dñantis t̾rere de¬
mones: fugare langores: ocłos
dare homini. nec dũ figuratoᷤᷤ
in homine: Cuius etiã uesti¬
m̃ti fimbrias occulto aditu mu¬
lier egrota tangendo uelut
furtiuã subripuit sanitatẽ:
s tanquã u̾e d̾s̾ quem nullũ
humanorum pectoꝵ pot̾ãt
latere secretum. egressam de

Expanded text:
pectus in Filio, quo pariter videpectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiillum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare homini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de
Abbreviated transcription (Latin):
disceres ⁊ affectũ. Iterum qr
lum̃ d̾r: ne forte eum uelu¬
ti radium solis aut splendorẽ
lucernȩ alieno putares luc̃e
fulgore: ait de ipso beatus
eugłista ioħeᷤ. eui archanum
dei ⁊ uidere ⁊ reuelare conce-¬
ssum ẽ. dicens. Erat lum̃ ue¬
rum̃ uerum lum̃ ẽ. ut seias
illũ non ciuꝰcumq creaturał.
deficientisq luminis eẽ fulgo¬
rem: s au̾a luce u̾itatem ẽẽ
quod lum̃ ẽ. In tantũ autẽ
uerum ẽ lum̃: ut non solũ
non egeat illuminari: s illu¬
minandi habeat potestatem.
Illumiat enim ut legitur om¬
nem hominẽ uenientem in hũe
trem. Qͦ mͦ non ⁊ duo ⁊ unũ
s̃. cũ alter uideatur in altero.
⁊ unum uidisse sit utriusq
cognitio: Et reu̾a fr̃s sicut ui¬
dere filium uidere ẽ patrem.
ita intellecto patre. intelligit᷑
⁊ filiꝰ. Nam qͥi patrem credit.
⁊ confitetur eternũ. credat ne¬
cesse ẽ filium coeternum.s.
iam uideamus quis iste sit as¬

Expanded text:
disceres et affectum. Iterum quia disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem venientem in hunc trem. Quomodo non et duo, et unum sunt, cum alter videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cognitio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem credit et confitetur aeternum, credat necesse est et Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit as
Abbreviated transcription (Latin):
edocens u̾itatem. dixerit. ego
⁊ pater unum sumus: Qui
⁊ unum dicit ⁊ sumus : nec
seꝑatione se diuidit. nec uni¬
one confundit. Qͥ unum cũ
patre ẽ. nec ꝑpetuitate apatre
differt. nec uirtute discordat.
Cũq in patre ẽ unum de pa¬
tre tam̃ natus asseritur: ne ut
impius blasphemat arrius.
aut creatura quecumq filiꝰ
aut patri impar ẽẽ credatur.
Audiis gͦ o hoo. deum de deo
natum: sed in tanto hoc ꝓfu-¬
ndo habes quod fide credas:
non quod liscutias argum̃¬
tis. Audis filium de patre na-¬
tũ. s ne sexũ aliquẽ possis ĩ
diuinitate rimari: ipse filius
ut adu̾tas non quasi plinia¬
m̃ta genitalium corporalit̾
creasse patrem: s ꝑ in effabi¬
le maiestatisisegretum de uir¬
tute ꝓdisse mixtutem. ⁊ lum̃
manasse de lumine. Rursus
ne sũbũ non substantiam u̾i¬
tatis. s prolatiuum loquentis
der putares ẽẽ sermonem.
dr filius: ut in eo illius qui
pater ẽ. ⁊ consonantiam eẽ

Expanded text:
edocens veritatem, dixerit: Ego edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse
Abbreviated transcription (Latin):
porta p̾ualuit: qui sibi porte
ȩternalis ingressum regem głȩ
confessus aꝑuit. Aut qͦmodo ei
non pateret porta illa uitalis.
qui plenitudi ͤ eugłice lectionis
edoctus: in patre filioq inscru¬
tabile unice maiestatis asseruit
sacram̃tum : edocens ⁊ ostendẽs
que ẽẽt in uno eodemq dei filio.
⁊ suscepte carnis ratio ⁊ natura¬
lis pͥuilegium deitatis: Sciebat
ꝓfecto saluatorẽ dixisse. Ego et
pater unum sumꝰ: ⁊ qui me ui¬
det uidet ⁊ patrem. Hec illum
confessio. ⁊ honorabilem t̾ris:
cȩlo reddidit głosum. S neces¬
sarium minc feor. ut occasione
fides in declinabiliter ab eo ser¬
uata ꝓuexit. nos quoq ꝓpicio
largiente deo salutaribus doc¬
trine dñice testimoniis imbua
solitarius nõ ẽ. Qͥ dicit unũ
sumus: utiq ab eo cũ quo unũ
ẽ. non potest ẽẽ diuisus. Qd
mͥ nunc heretice in patre ⁊ filio
diu̾sitatem conaris astruere:
cum filius substantiȩ suȩ nos

Expanded text:
porta praevaluit, qui sibi portae porta praevaluit, qui sibi portae aeternalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vitalis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in uno eodemque Dei Filio et susceptae carnis ratio, et naturalis privilegium deitatis? Sciebat profecto Salvatorem dixisse: Ego et Pater unum sumus: et qui me videt, videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse reor, ut occasione fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente Domino, salutaribus doctri nae dominicae testimoniis imbuamsolitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos
Abbreviated transcription (Latin):
cõrum patrum memorias
religiosis conuentibus ho
ina miramur. Qui id circo nob
sunt uenerabiles. quia p̾sentis
uitȩ luce despecta. contemtoq
suoꝵ corporum cruciatu. seui¬
entem mundum dei ꝓ honore
uicerunt. Sicut beatissimus
pater nr̃ dum ꝓ assercione in¬
disputabilis deitatis spũ feruen¬
tiore consurgens. arrianis im¬
pietatibus obluctatur. ⁊ ęccłas
dei concertãtium hereticorum
ꝓcellis ac turbinibus ꝑfbatas.
serene. fidei tranqͥllitate pacca¬
uit.⁊ ⁊ sibi ęt̾na p̾mia multi¬
moda passione que sunt: illiꝰ
nimirum inconcussa sectans
uestigia. ad quẽ dñs ait. Tu
es petrus. ⁊ suꝑ hanc petram
edificabo eccłam meam. Et por¬
te inferi non p̾ualebunt adu̾¬
sus eam. uere ac m̾ito cunctis
posteritatibus honorandus :¬
ille qui firmissime petre soli-¬
ditatẽ secutus. inmicos xp̃i ⁊
cȩlestis sp̃s auctoritate confu-¬
dit: ⁊ infatigate patientie for¬
titudine triumphauit. Nec in¬
feri sicut dictũ est ad u̾sus eũ

Expanded text:
ctorum Patrum memorias religiosis conventibus honina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corporum cruciatu, saevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic Pater noster, dum, pro assertione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuenientẽ in uos. Et factũ ẽ.
Quadragesimo die ascendit
in cęlũ. Et ecce hodierno die ad¬
ueniente spũ scõ. implent᷑ om̃s
qui aderant: locuntur lingͥs
omniũ gentiũ. Item ipsa unita ᷤᷤ¬
ꝑ linguas omniũ gentium
cõmendat᷑. Cõmendatur a dño
resurgente: cõmendatur a xp̃o
ascendente: confirmat᷑ a sp̃u scõ.
hodie ueniente. Explicit :..

Expanded text:
supervenientem in vos . Et factum est: quadragesimo die ascendit in coelum, et ecce hodierno die adveniente Spiritu sancto implentur omnes qui aderant, loquuntur linguis omnium gentium. Item ipsa unitas per linguas omnium gentium commendatur. Commendatur a Domino resurgente, commendatur a Christo ascendente; confirmatur ab Spiritu sancto hodie veniente. SERMO CCLXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Aliqñ enĩ uicti a diabolo. uncũt
dolores: non habentes pacientiã. sed
duriciã. Ille gͦ ad iũtor affuit ut do¬
naret̃ ei u̾am fidẽ fac̾et ei bonã ca¬
usam: ⁊ ꝓ bona causa donaret pari¬
entiã. Tuc̃ enĩ ẽ paciẽtia: qñ pͥcedit
bona causa. Non eñ ⁊ ipsam fidẽ.
aliꝰ quã ds̃ donot. B̾reuit̾ utrũq
cõm̃dauit apłs: ⁊ causam ꝓ qua pa¬
ciam̃.⁊ pacientiã qua mala feramus

Expanded text:
ret. Aliquando enim victi a diabolo, vincunt ret. Aliquando enim victi a diabolo, vincunt dolores; non habentes patientiam, sed duritiam. Ille ergo adjutor adfuit, ut donaret ei veram fidem, faceret ei bonam causam, et pro bona causa donaret patientiam. Tunc enim est patientia, quando praecedit bona causa. Non enim et ipsam fidem alius quam Deus donat. Breviter utrumque commendavit Apostolus, et causam pro qua patiamur, et patientiam qua mala perferamus,
Abbreviated transcription (Latin):
tu. memoria nõ tenaci: s utroq par¬
uo p̾ditũ. Illũ aũt suꝑbũ: istũ humilẽ.
Istũ. de paruis deo grãs agẽtẽ. illũ
paruo grãs agit. ad magnũ ds̃ admi¬
habet: qͥ nescit unde habet. Tollit᷑
eñĩ adeo res sua: ⁊ remanet illi ini¬
qͥtas sua. Ergo nemo ẽ ꝯtinẽs. nisi
d̾s det. Habes ꝯtra mnuꝰ uoluptates.
qm̃ hoc ipsũ erat inqͥt sapientiȩ :¬
scire cuius eẽt hoc donũ: nemo ẽ
ꝯtinẽs nisi ds̃ det. Habes munꝰ ꝯtra
dolores: qm̃ ab ipso ẽ in qͥt pacientia
mea. Ergo sꝑate in eũ omne ꝯciliũ
plebis. In eũ sꝑate: nolite ur̃is uiribꝰ
fidere. Illi ꝯfitemini mala ur̃a: ab illo
sꝑate bona ur̃a. Sine illiꝰ adiutorio
nihil eritis: quãtũcũq suꝑbi fueri¬
tis. Ergo ut huiles sitis. effundite
corã illo corda ur̃a. Et ne in uobis
male remaneatis: dicite qd̾ seqͥt᷑.
ramur: cuius sollẽntatẽ hodie cęle¬
bramꝰ. Sine illo nõ uinceret. Et si
dolores uinceret: diabolũ nõ uince¬

Expanded text:
roque parvo praeditum: illum autem superbum, istum humilem; istum de parvis Deo gratias agentem, illum parvo gratias agit, ad magnum Deus admihabet, qui nescit unde habeat. Tollitur enim a Deo res sua, et remanet illi iniquitas sua. Ergo nemo est continens, nisi Deus det. Habes munus contra voluptates: Quoniam hoc ipsum, inqscire cujus esset hoc donum: nemo est continens, nisi Deus det. Habes munus contra dolores: Quoniam ab ipso est, inquit, patientia mea. Ergo sperate in eum, omne concilium plebis. In eum sperate, nolite vestris viribus fidere. Illi confitemini mala vestra, ab illo sperate bona vestra. Sine illius adjutorio nihil eritis, quantumcumque superbi fueritis. Ergo ut humiles esse valeatis, effundite coram illo corda vestra. Et ne in vobis male remaneatis, dicite quod sequitur, ramur, cujus solemnitatem hodie celebramus. Sine illo non vinceret. Et si dolores vinceret, diabolum non vince
Abbreviated transcription (Latin):
sionis tẽꝑe ligni affixione ꝯstruite
tarũ disciplinaꝵ uirtutibꝰ coaptat᷑.
de qua m iudetur saluator dic̃e.
Qͥ uult post me uenire. tollat
crucẽ suã. ⁊ sequatur me. Humn¬

Expanded text:
sionis tempore ligni affixione construittarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere, Qui vult post me venire, tollat crucem suam, et sequatur me . Num