comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentia disponis nos : sub. ẽ. enim tibicumue¬
lis posse : Docuisti autem populumtuum ꝑtalia
opera : qm̃ opost& iustum esse & humanũ &
bonae spei fecisti filiostuos. qm̃das locum in
peccatis paenitentiae : si enim in imicos seruoꝵ
tuorum & debitos mosti cum tanta cruciasti
attentione & liberasti. dans tempus & locũ
ꝑ quae possent mutari amalitia: Cum quan¬
ta diligentia iudicasti filiostuos. quorum pa¬
rentib: iuramenta & conuentiones dedistibo¬
narum ꝓmissionum: Cum ergo nobis discipli¬
nam das inimicos nr̃os multipliciter flagellas
Vt bonitatẽ tuam cogitemus iudicantes. &cũ
de nobis iudicatur. speremus miseri cordiam
Vnde & illis quiinuita sua in sensate & in iuste
uixerunt : Perhaec quac coluerunt dedisti sũ¬
ma tormenta : & enim in erroris uia diutius er¬
rauerunt: Deos acstimantes haecquae in ani¬
malib: sunt suꝑ uacua : Infantum in sensatorũ
more uiuentes:. Propter hoctam quam pueris

Expanded text:
reverentia disponis nos subest enim tibi cum vreverentia disponis nos subest enim tibi cum voles posse docuisti autem populum tuum per talia opera quoniam oportet iustum esse et humanum et bonae spei fecisti filios tuos quoniam das locum in peccatis paenitentiae si enim inimicos servorum tuorum et debitos morti cum tanta cruciasti adtentione et liberasti dans tempus et locum per quae possint mutari a malitia cum quanta diligentia iudicasti filios tuos quorum parentibus iuramenta et conventiones dedisti bonarum promissionum cum ergo nobis disciplinam das inimicos nostros multipliciter flagellas ut bonitatem tuam cogitemus iudicantes et cum de nobis iudicatur speremus misericordiam unde et illis qui in vita sua insensate et iniuste vixerunt per haec quae coluerunt dedisti summa tormenta etenim in erroris via diutius erraverunt deos aestimantes haec quae in animalibus sunt supervacua infantum insensatorum more viventes propter hoc tamquam pueris
Abbreviated transcription (Latin):
et qm̃ non poterat mutari cogitatio illorum in
ꝑpuum: Semen enim erat maledictum ab ini¬
tio : Nectimens aliquem ueniam dabas peccatis
illorum : Quisenim dic& tibi quid fecisti. aut quis
stabit contra iudicium tuũ. aut quis in conspectũ
tuũ ueni& uindex in iquorum hominum. Aut
quis tibi inputabit siperierint nationes quas tũ
fccisti : Nec enim est alius ds̃ quamtu cuius cura
ẽ deomnib: ut ostendas qm̃ non iniuste iudicas iu
dicium : Neq rexNeq trrannus inconspectutuo
inquirent dehis quos ꝑdidisti: Cumsi sergo iustus
iuste omnia disponis: Ipsum quoq quinon deb&
puniri condemnas : & exterum aestimas atua
uistute : Vistus enim tua iustitia e initium est:
et ob hocquod omnium dñs es. omnib: tẽ parce¬
refacis : Vistutem enim ostendistu qui non
crederis cẽ inuistute consumatus: & hosdͥsciuifs
audaciam tͥraducis : Tu autem dominator uir¬
tutiscum tranquillitate iudicas. & cum magna

Expanded text:
et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in et quoniam non poterat mutari cogitatio illorum in perpetuum semen enim erat maledictum ab initio nec timens aliquem veniam dabas peccatis illorum quis enim dicet tibi quid fecisti aut quis stabit contra iudicium tuum aut quis in conspectum tuum veniet vindex iniquorum hominum aut quis tibi inputabit si nationes perierint quas tu fecisti nec enim est alius Deus quam tu cuius cura est de omnibus ut ostendas quoniam non iniuste iudicasti neque rex neque tyrannus in conspectu tuo inquirent de his quos perdidisti cum sis ergo iustus iuste omnia disponis ipsum quoque qui non debet puniri condemnas exterum aestimas a tua virtute virtus enim tua iustitiae initium est et ob hoc quod omnium Dominus es omnibus te parcere facis virtutem enim ostendis tu qui non crederis esse in virtute consummatus et hos qui sciunt audaciam traducis tu autem dominator virtutis cum tranquillitate iudicas et cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
corripis. & dequib: peccaÑ ad mones & ad loque¬
ris ut relicta malitia credant intedñe : Et illos
enim antiquos inhabitatores scãe tuae terrȩ odiens
quos horriusti qm̃ o dibilia tibi opera faciebaNT
ꝑ medicamina & sacrificia in iusta & filiorum¬
suorum pecatores sine misericordia. & cõmesto¬
res uiscerum hominum &d euoratores sanguinis
amedio sacramentotuo & auctores parentes ani¬
marum in auxiliatarum uoluisti ꝑdere ꝑmanus
parentum nostrorum. ut digne perciperent pere¬
grinationem puerorum dĩ quae tibi omnium
carior terra: Sed &his tamquam hominib:
pepercisti: & misisti antecessores exercitus tui
ues pas. ut illos paulatim ex terminarent. Non
quia in potens eras in bello subicere impios iustis
autbestiis sacuis aut uerbo duro simul exter¬
minare : sed pastib: iudicans dabas locum
paenitentiae : Non ignorans qm̃nequã est
natio illorum & naturalis malitia ipsorum.

Expanded text:
corripis et de quibus peccant admonens adloquecorripis et de quibus peccant admonens adloqueris ut relicta malitia credant in te Domine et illos enim antiquos inhabitatores sanctae tuae terrae odiens quoniam odibilia tibi opera faciebant per medicamina et sacrificia iniusta et filiorum necatores sine misericordia et comestores viscerum hominum devorationem et sanguinis a medio sacramento tuo et auctores parentes animarum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exercitus tui vespas ut illos paulatim exterminarent non quia inpotens eras in bello subicere impios iustis aut bestiis saevis aut verbo duro simul exterminare sed partibus iudicans dabas locum paenitentiae non ignorans quoniam nequa est natio illorum et naturalis malitia ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
bestias. aut uaporem igneum spimentes. autodo¬
rem fumi ꝓferentes. aut horrendas ab oculis
scintillas emittentes: Quarum non solum lae¬
sura poterat illos exterminare : sed & aspectus.
ꝑtimorem occidere : sed & sine his uno sp̃u
occidi poteranT Persequutionem passi ab ipsis
nia mensunt & numero & pondere disposuisti.
Multum enim ualere tibi soli superat semper:
& uistuti brachiitui quis resist& Qm̃ tamquam
momentum staterȩ sic antete . ẽ. orbis terrarũ.
& tam quam guttaroris antelucani quae descen¬
dit interrã : sed miscreris omnium qm̃omnia po¬
tes et dissimulas peccata hominum ꝓpterpae¬
nitentiã : Diligis enim omnia quae sunt. &ni¬
hil odistihorum quae fecisti: Nec enim odiens
aliquid constituisti: Quomodo autem porr&
aliquid ꝑ manere nisituuolus ses. aut quo d
ate uocatum non ess& conseruar&ur : Parcis
autem omnib: qm̃ tua sunt dñ e qui animas
in omnib: ꝓpter quod hos qui exerrant pastib

Expanded text:
bestias aut vaporem igneum spirantes aut odobestias aut vaporem igneum spirantes aut odorem fumi proferentes aut horrendas ab oculis scintillas emittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem occidere sed et sine his uno spiritu occidi poterant persecutionem passi ab ipsis nia mensura et numero et pondere disposuisti multum enim valere tibi soli superat semper et virtuti brachii tui quis resistet quoniam tamquam momentum staterae sic ante te est orbis terrarum et tamquam gutta roris antelucani quae descendit in terram sed misereris omnium quoniam omnia potes et dissimulas peccata hominum propter paenitentiam diligis enim omnia quae sunt et nihil odisti horum quae fecisti nec enim odiens aliquid constituisti quomodo autem posset aliquid permanere nisi tu voluisses aut quod a te vocatum non esset conservaretur parcis autem omnibus quoniam tua sunt Domine qui animas in omnibus propter quod hos qui exerrant partibus
Abbreviated transcription (Latin):
Hos quidem tamquam pater mouens ꝓbasti :¬
illos autemtamquam durus rex interrogans
condemnasti. Ab sentes enim & p̃sentes. simi¬
liter torquebantur : Duplex enimillos accepe
rat taedium : & gemitus cum memoria p̃teritorũ :
Cum enim audirent ꝑ sua tormenta bene secũ
agi : commemorati sunt dñm ad mirantes
in fine exitus: Quem enim in expositione pra¬
ua proiectum deriserunt. isti sitientes in finẽ
cuentus mirati sunt : Non similiter iustis faci¬
ens : ꝓ cogitationib autem in sensatis. iniquita¬
tes illorum: Quod quidam errantes colebant
mutos serpentes. & bestias suꝑ uacuas.
In misisti illis multitudinem mutorum ani¬
malium inuindictam: ut scirent qui a per
quae peccat quis ꝑhaec & torqu&ur. Non
enim in possibilis erat om̃p̃s manustua quȩ
creauit orbem terrarũ. exmateria in uisa Inmit¬
tere illis multitudinem ursorum. aut audaces
leones aut noui generis ira plenas aut ignotas

Expanded text:
hos quidem tamquam pater monens probasti hos quidem tamquam pater monens probasti illos autem tamquam durus rex interrogans condemnasti absentes enim et praesentes similiter torquebantur drat taedium et gemitus cum memoria praeteritorum. Cum enim audirent per sua tormenta bene secum agi, commemorati sunt Dominum, et admirantes in finem exitus. Quem enim in expositione prava projectum deriserunt, isti sitientes in finem eventus mirati sunt non similiter iustis faciens pro cogitationibus autem insensatis iniquitates illorum quod quidam errantes colebant mutos serpentes et bestias supervacuas inmisisti illis multitudinem mutorum animalium in vindictam ut scirent quia per quae peccat quis per haec et torquetur non enim inpossibilis erat omnipotens manus tua quae creavit orbem terrarum ex materia invisa inmittere illis multitudinem ursorum aut audaces leones aut novi generis ira plenas et ignotas
Abbreviated transcription (Latin):
xit opera illorum inmanib: proph&ae: sc̃ĩ iter fece¬
runt ꝑ desesta quae non in habitabantur. & inlo¬
cis secr&is fixerunt casas. St&erunt contra hos¬
tes. & deinimicis seuindicauerunt. Sitierunt &
in uocauerunt tedñe. &data est illis aqua de p&ra
altissima & requies sitis delapideduro. Perquȩ
enim paenas passi sunt inimiciillorum. adefectio
ne potus sur. In ciscum ab undarent fili isrł lae¬
tatisunt. Per haec cum illis de essent benecum illis
actum est. Nam ꝓfonte quidem sempiterni flu¬
minis humanum sanguinem dedistiiniustis.
Quicum minuerentur intrãductione in fantum
occisorum. dedistullis ab undantem a quam
in speratȩ salutis : Ostendens ꝑsitim quaetunc
fuit quem ad modum tuos ex altares. & ad¬
uersarios illorum necures. Cum enim temp¬
tatisunt. & quidem cum miseri cordia discipli¬
nam accipientes : Scierunt quem ad modum
cum ira iudi cati impii. tormenta paterentur

Expanded text:
xit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecexit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se vindicaverunt sitierunt et invocaverunt te et data est illis de petra altissima aqua et requies sitis de lapide duro per quae enim poenas passi sunt inimine potus sui, et in eis cum abundarent filii Israel, laetati sunt. Per haec cum illis deessent bene cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim quae tunc fuit, quemversarios illorum necares cum enim temptati sunt et quidem cum misericordia disciplinam accipientes scierunt quemadmodum cum ira iudicati impii tormenta paterentur
Abbreviated transcription (Latin):
ditum iustum non dereliquit. sed a peccatorib
liberauit illum. Descendit que cum illo in foueã.
et inuin culis non dereliquitillum. donec affer¬
r& illi sceptrum regni. & potentiam aduersus cos
quuillum de primebant. Et mendaces ostendit
qui maculauerunt illum. & dedit illi claritatem
acernam. Haec populum iustum. & semen sine
querella Liberauit anationib quae illum con¬
primebant. Et intrauit in animam seruidñi &
st&it contra reges horrendos inpotentis & signis
Et reddidit iustis mercedem laborum suorum.
& deduxit illos inuia mirabili. et fuit illis in uela¬
mento die. & in lucestellarum nocte. Transtulit
illos marerubrum & trans duxit illos ꝑ aquam ni¬
miam. Inimicos autem illorum dimersit inmare.
& ab altitudine inferorum eduxit illos. Ideo iusti
tulerunt spolia impiorum. & decantauerunt dñe
nomen scm̃tuum. Et uietricem manumtuam.
laudauerunt pariter : Qm̃ sapientia aperuit os mu¬
torum . & linguas in fantium fecit disestas: Dire¬

Expanded text:
ditum justum non dereliquit, sed a peccatoribus liberavit eum; descenditque cum illo in foveam, et in vinculis non dereliquit illum, donec afferret illi sceptrum regni, et potentiam adversus eos qui eum deprimebant et mendaces ostendit qui maculaverunt ipsum et dedit illi claritatem aeternam haec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum conprimebant intravit in animam servi Domini et stetit contra reges horrendos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento dillos per mare rubrum: et transtulit illos per aquam nimiam. Inimicos autem illorum dimersit in mare: et ab altitudine inferorum eduxit illos. Ideo justi tulerunt spolia impiorum: et decantaverunt Domine nomen sanctum tuum et victricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas dire
Abbreviated transcription (Latin):
&erunt accepta opera mea: & disponam populũ
tuum iuste & ero dignus sedium patris mei. Quis
enim hominum poterit scire consiliumdĩ. aut
quis poterit cogitare quiduelit dr̃: Cogitationes
enim mostaliumtimidae . & inceste ꝓuidentiae
nostrae. Corpus enim quod corrumpitur ad gra¬
uat animam & deprimit terren a in habitatio
sens ummulta cogitantem. Et difficile aestima
mus quae in terris sunt. & quae in prospectu sunt
inuenimus cum labore. Quae autẽ in caelissunt
quis inuestigabit : Sensum autemtuum quis sciuit
pisitudederis sapientiam. & miseris sc̃m sp̃mtuũ
dealtissimis : Et si correctae sunt semitae corũ
qui in terrissunt. et quae tibi placent didiceruNt
homines: Nam ꝑsapientiam sanati sunt. quicũ¬

Expanded text:
et erunt accepta opera mea et disponam populum et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et incertae providentiae nostrae corpus enim quod corrumpitur adgravat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem et dmus quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt invenimus cum labore: quae in coelis autem sunt, quis investigabit? Sensum autem tuum quis scit, nisi tu dederis ei sapientiam, et miseris Spiritum sanctum de altissimis? Et si correctae sunt semitae eorum qui in terra sunt, et quae tibi placent didicerint homines, et per sapientiam sanati sunt: ambu
Abbreviated transcription (Latin):
in directione cordis iudicium iudic&: Damihi se¬
diuntuarum ad sistricem sapientiã & nolime
repbare apucristuis qm̃ ego scruustuus & filius an¬
cilla &uae sum homo infirmus & exiguitem¬
poris &minor ad intellectum iudicu & legum
Et si quis erit consummatus interfilios homi¬
num si a fucrit ab illo sapientiatua in nihilum
conputabituri Tume clegisti regem populotuo
& nudicem filiorum tuorum & filiarum. Dixisti
aedificare templum in montescõtuo & inciuitate
habitationistuae aram: similitudinem taberna¬
cul scitui quod p̃parasti abinitio & tecum sapien¬
tia quae nouit operatua quae & ad fuit tunc cũ
orbem terrarum faceres & sciebat quid placitũ
ess& oculistuis & quid direetum in p̃ceptistuis¬
de magnitu dinistuae. ut mecum sit & mecũ la¬
bor& & sciam quid acceptum sit apudte. Scit
erim illa omnia & intellegit & deduc& me in ope¬
rib meis sobrie & custodi&me in sua potentia

Expanded text:
in directione cordis iudicium iudicet da mihi sein directione cordis iudicium iudicet da mihi sedium tuarum adsistricem sapientiam et noli me reprobare a pueris tuis quoniam ego servus tuus et filius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui temporis et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu me elegisti regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum et filiarum dixisti aedificare templum in monte sancto tuo et in civitate habitationis tuae aram similitudinem tabernaculi sancti tui quod praeparasti ab initio et tecum sapientia quae novit opera tua quae et adfuit tunc cum orbem terrarum faceres et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum in pde magnitudinis tuae ut mecum sit et mecum laboret et sciam quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia
Abbreviated transcription (Latin):
enim hab& amaritudinem conuersatio illius.
Nec taedium conuictus ipsius sed la&itiam & gau¬
dium. Hacc cogitans apud me & commemorans
in cordemeo : qm̃ in mostalis est incogitatione
sapientia & in amicitia illius delectatio bona &
in operib: manuum illius honestassine defectio¬
ne : & incestamine loquellae illius sapientia.
& p̃claritas in communicatione sermonum ipsus
Circum ibam quaerens ut cam mihi ad sumerẽ
Puer autem eram ingeniosus. & sostitus sum
animam bonam. Et cum essemmagis bonus ue¬
ni ad corpus in coinquinatum : et ut sciui qm̃ alit̃
non possum esse continens pisi dr̃d&. Et hocip¬
sum erati summa sapientiae scire cuius ess& hoc
donum. Adii dñm & dep̃catus sum illum & dixi
extotis precordiis meis. Ds̃patrum nr̃orum &
dñe misericordiae qui fecistiomnia uerbotuo
& sapientiatua constituisti hominem ut domi¬
n&ur creatura &uae quae ate factanẽ. ut dispo¬
nat orbem terrarum in aequitate &iustitia. &

Expanded text:
enim habet amaritudinem conversatio illius enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius honestas sine defectione et in certamine loquellae illius sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens ut mihi illam adsumerem puer autem eram ingeniosus et sortitus sum animam bonam et cum essem magis bonus veni ad corpus incoinquinatum et ut scivi quoniam aliter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum adii Dominum et deprecatus sum illum et dixi ex totis praecordiis meis Deus parentum et Domine misericordiae tuae qui fecisti omnia verbo tuo et sapientia tua constituisti hominem ut dominetur creaturae quae a te facta est ut disponat orbem terrarum in aequitate et iustitia et
Abbreviated transcription (Latin):
nihil est inuita hominib & similitudinẽ scien¬
tiae desiderat qui scit p̃terita & defuturis aesti¬
mat. Scit uersutias sermonum & dispositio¬
nes argumentorum Signa & monstra scit
antequam fiant & euentus temporum & scłoꝵ
Proposui ergo hanc adiungere mihi ad conui¬
uendum sciens qm̃ communicabit mecum de
bonis & erit allocutio cogitationis & taedii
mei. Habebo ꝓpterhanc claritatem adturbas
& honorem apud seniores &iuuenes. & acutus
inueniar in iudicio & inconspectu potentium
amabilis ero & facies principum mirebuntur
me. Tacentemme sustinebunt . & loquentem
me respicient. & sermocinantem me plura
manus orisuo inponent. Propterca habeboꝑ
hanc in mostalitatem & memoriam adernam
his qui post me futuri sunt relinquam. Dispona
populos &nationer mihi erunt subieeta e
Timebunt me audientes reges horrendi qnmul¬
titudine uideborbonur & in bello fostis. Intrans
indomumm cam . conqui escam cum illa. Non

Expanded text:
nihil est in vita hominibus et si multitudinem sciennihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstra scit antequam fiant et eventus temporum et saeculorum proposui ergo hanc adducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt relinquam disponam populos et nationes mihi erunt subiectae timebunt me audientes reges horrendi in multitudine videbor bonus et in bello fortis intrans in domum meam conquiescam cum illa non
Abbreviated transcription (Latin):
mas scãs se tiens fest. Amicos dĩ & proph&as
constitu&. Neminem enim diligit ds̃. nisi cũ
qui cum sapientia inhabitat. Est enim haec
speciosior sole & suꝑomnem stellarum dispo¬
sitionem. Luci conparata inuenitur prior.
illi enim succedit nox. Sapientiam autem.
non uincit malitia. Ad tingit ergo a fincusq
adfinem fostiter & disponit omnia suauiter.
Hanc amaui & exquisiuieam aiuuentute mea
et quaesiui sponsam mihi eam a sumere &ama¬
tor factussum formae illius. Cenero sitatem
glorificat contubernium habens dĩ. sed &om̃¬
nium dñs dibexit illam: doetrix est enim discipli¬
naedĩ. & electrix operum illius. Et si diuitiae
app&untur inuita quid sapienia locupl&ius quae
omnia operatur : Siautem sensus operatur quis
horum quae sunt magis quam illa est astifex
Et si iustitiam quis diligit labores huius magnas
habeNt uistutes. Sobri&atem enim & sapientiã
doc&  & iustitiam &uistutem. Quib utilius

Expanded text:
mas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas mas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suaviter hanc amavi et exquisivi a iuventute mea et quaesivi sponsam mihi adsumere et amator factus sum formae illius generositatem glorificat contubernium habens Dei sed et omnium Dominus dilexit illam doctrix est enim disciplinae Dei et electrix operum illius et si divitiae appetuntur in vita quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius
Abbreviated transcription (Latin):
arum : Uim uentorum & cogitationes homi¬
num. differentias arborum & uistutes radĩ¬
cum. Et quac cumque sunt absconsa & in pui
sa didici: Omnium enim astifex. docuit me
sapientiam. Est eniminilla sp̃s intellecdis
sc̃s unicus. multiplex subtilis mobilis: Disestus.
in coinquinatus cestus. suauis amansbonum.
acutus quinihil u&at benefacere : Benignus¬
humanus. stabilis. cestus sccurus Omnem
habens uistutem.omnia ꝓspiciens. & qui capiat
omnes sp̃s intellegibilis mundur subtilis:
Omnib: enim mobilib: mobilior est sapien¬
tia . Ad tingit autem ubique propter suam
munditiam. Vapor est enim uistutis dĩ. & e¬
manatio quaedam est claritatis omnipotentis
dĩ sincera. & ideonihil inquinatũ in illa in cur¬
rit. Candor est enim lucis axernae. & spe¬
culum sine macula dĩ maiestatis &imagobo¬
nitatis illius. Et cum sit una omnia potest & ꝑma¬
nens in se omnia innouat . &ꝑnationes in ani¬

Expanded text:
arum, vim ventorum, cogitationis homiarum, vim ventorum, cogitationis hominum, differentias arborum, et virtutes rcum, et quaecunque sunt absconsa et isa didici omnium enim artifex docuit me sapientia est enim in illa spiritus intellectus sanctus unicus multiplex subtilis mobilis dissertus incoinquinatus certus suavis amans bonum acutus qui nihil vetat benefacere humanus stabilis certus securus omnem habens virtutem omnia prospiciens et qui capiat omnes spiritus intellegibiles mundos subtiles omnibus enim mobilibus mobilior est sapientia adtingit autem ubique et capit propter suam munditiam vapor est enim virtutis Dei et emanatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera et ideo nihil inquinatum in illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illius et cum sit una omnia potest et permanens in se omnia innovat et per nationes in ani
Abbreviated transcription (Latin):
cum illa : & innumerabilis honestas ꝑmanus
illius : & la&atus sum in omnib: Qm̃ antece¬
debat me ista sapientia. & ignorabam qm̃¬
omnium horum mater est: quam sine fictione
didici & sine inuidia communico: & honesta¬
tem illius non abscondo: Infinitus enim est¬
thesaurus hominib:: quo quiusi sunt : pasticipes
facti suNt amicitiae di : disciplina e ꝓpterdonã
commendati. Mihi autem d& ds̃ dicere exsen¬
tentiai: & p̃sumere digna: horum quaed antur:
Qm̃ ipse: sapientiae dux est . & sapientium emen¬
dator: Inmanu enim illius & nos & sermones
nostri : &omnis sapientia & operum scientiae disi¬
ciplina Ipse enim mihi dedit horum quac sung us¬
scientiam uerã ut sciami dispositionem orbis ter¬
raruma & uistutes eleimentorum: In itium &
consummationem . & medi& atem temporum ũd¬
cis situdinem ꝑmutationes. & consummationes
temporum : Morum mutationes & diuisio¬
nes temporum : Anni cursus & stellarum
dispositiones. natunes animalium &iras besti¬

Expanded text:
us illius et laetatus sum in omnibus quoniam antecedebat ista sapientia et ignorabam quoniam horum omnium mater est quam sine fictione didici et sine invidia communico et honestatem illius non abscondo infinitus enim thesaurus est hominibus quod qui usi sunt participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator inostri, et omnis sapientia, et operum scientia et disciplina. Ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutem elementorum, initium et consummationem, et medietatem temporum, vicissitudinum permutationes, et consummationes temporum, morum mutationes, et divisiones temporum, anni cursus, et stellarum dispositiones, naturas animalium, et iras besti
Abbreviated transcription (Latin):
obseruant ad olorib: liberauit. Hacc autem ꝓfu¬
gum irae fratris. Iustum deduxit ꝑuias rectas.
& ostendit illi regnum dĩ & dedit illi scientiam
scõrum. Hon estauit illum in laborib & comple

Expanded text:
observant a doloribus liberavit haec profuobservant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi scientiam sanctorum honestavit illum
Abbreviated transcription (Latin):
qui primus finctus est patrem orbis terrarum¬
cum solus ess& creatus custo diuit. & eduxit illũ
adelicto suo & dedit illi uistutem continendiom¬
nia: abhac ut reces sit in iustur inira suã. Per cam¬
iram homicidii fraternitatis deperiit. Propter
quem cum a qua deler& terram. iterum sanauit
sapientia. Per contemptibile lignum iustum gu¬
bernans: hacc & in consensu nequitiae cum sena¬
tiones contulissent. sciuit iustum & seruauit sine abr̾hã.¬
querella dõ. & in filiis miseri cordia fostem custo¬
diuit. Haec iustum a pereuntib impiis. liberauit
fugientem: Descendente igne in pentapoli. cuius
in testimonium nequitiae fumigabunda constat
desesta terra : Et in cestotempore fructus habenes
arbores. & in credibilis animae memoria stans
figmentum salis. Sapientiamenim p̃tercuntes
Non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorent bona
sed & insipientiae suae reliquerunt hominib
memoriam ut in his quac peccauerunt necla¬
tere potuissent Sapientia autem hos qui se

Expanded text:
rarumcum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum et servavit sine querella Deo et in filii misericordia fortem custodivit haec iustum a pereuntibus impiis liberavit fugientem descendentem ignem in Pentapoli cuius in testimonium nequitiae fumigabunda constat deserta terra et incerto tempore fructus habentes arbores et incredibilis animae memoria stans figmentum salis sapientiam enim praetereuntes non tantum in hoc lapsi sunt ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se
Abbreviated transcription (Latin):
tis initium. Vnus ergo omnib: est introitus
adiuitam : & similis exitus. Propter hoc
optaui &datus est mihi sensus. & inuocaui &
uenit in mesp̃s sapientiae : Et p̃posui illam
regnis & sedib & diuitias nihilesse dixi in con¬
paratione illius. Nec conparaui illi lapidem
p̃tiosum: qm̃ omne aurum in conparatione illi¬
usarena ẽ exigua : & tamquam lutum aesti¬
mabitur argentum in conspeetuillius: Super
salutem & speciem dilexiillam : & ꝓposui ꝓbu
ce habere illam. qm̃ in extinguibile est lumen

Expanded text:
tis initium unus ergo introitus est omnibus tis initium unus ergo introitus est omnibus ad vitam et similis exitus propter hoc optavi et datus est mihi sensus et invocavi et venit in me spiritus sapientiae et praeposui illam regnis et sedibus et divitias nihil esse duxi in conparatione illius nec conparavi illi lapidem pretiosum quoniam omne aurum in conparatione illius harena est exigua et tamquam lutum aestimabitur argentum in conspectu illius super salutem et speciem dilexi illam et proposui pro luce habere illa
Abbreviated transcription (Latin):
pientiam ut in ꝑp&uum regn&is. Diligite lu¬
sit referam: & non abscondam a uobissa cram̃¬
ta dĩ. sed ab initio natiuitatis inuestigabo: Et
ponam inlucem scientiam illius. & non p̃teri¬
bo ueritatẽ. neque cum inuidia tabescente iter
habebo qm̃ ista non erit pasticeps sapientiae.
Multitudo autem sapientiae sanitas est orbis
terrarum : & rex sapiens stabilimentum est po¬
puli Ergo accipite disciplinam ꝑsermones
meos & ꝓderit uobis: Sum quidem & egomor¬
talis homo similis omnib: & ex genere terre¬
no illius qui prior finctus est. & inuentre ma¬
tris figuratus sum caro. Decemmensum tem¬
pore coagulatus sum in sanguine ex semine:
hominis÷ Et delectamento somnii conueni¬
ente. Et ego natus accepi cõmmunem aerẽ.
& in similiter factã deciditerram : Et primã
uocem similem omnib: cmisi plorans: In in¬
uolumentis nutritus sum & curis magnis:
Nemoenim ex regib aliud habuit natiuita¬

Expanded text:
pientiam, ut in perpetuum regnetis. Et pientiam, ut in perpetuum regnetis. Et sit referam et non abscondam a vobis sacramenta Dei sed ab initio nativitatis investigabo et ponam in lucem scientiam illius et non praeteribo veritatem neque cum invidia tabescente iter habebo quoniam ista non erit particeps sapientiae multitudo autem sapientium sanitas est orbis terrarum et rex sapiens populi stabilimentum est ergo accipite disciplinam per sermones meos et proderit vobis sum quidem et ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior finctus est et in ventre matris figuratus sum caro decem mensuum tempore coagulatus in sanguine ex semine hominis et delectamento somni conveniente et ego natus accepi communem aerem et in similiter factam decidi terram primam vocem similem omnibus emisi plorans in involumentis nutritus sum et curis magnis nemo enim ex regibus aliud habuit nativita
Abbreviated transcription (Latin):
didicerint inuenient quid respondeant.
Concupiscite ergo sermones meos. diligite
illos & habebitis disciplinã. Clara est¬
& quae numquam marcescat sapientia. & fa¬
cleiud&ur ab his qui diligunt eam. & inueni&
abhis quiquaerunt illã. Prac occupat qui se
concupiscunt. ut illis se prior ostendat. Qui
deluce uigilauerit adillã non laborabit:
Ad sidentem enimillam. forib suis in ueni&
Cogitare ergo deilla sensus est consummatis
Et quiuigilauerit propter illam. cito erit secu¬
rus qm̃ dignos se ipsa circũit quaerens. & in uis
ostendit se illis hilariter . & in omni ꝓuidentia
occurr& illis. In itium enim illius. uerissima ẽ
disciplinae concupiscentia: Cura ergo discipli¬
nae dilectio est : Et dilectio custodia legum
illius est: Custoditio autem legum. consumma¬
tio in corruptionis est. Incorruptio autẽ. facit
eẽ ꝓximum dõ. Concupiscentia itaq sapientiae:
deducit ad regnum ꝑ p&uum. Siergo delecta¬
mini sedib: & sceptris reges populi: Diligite sa¬

Expanded text:
didicerint ista invenient quid respondeant concupiscite ergo sermones meos diligite illos et habebitis disciplinam clara est et quae numquam marcescat sapientia et facile videtur ab his qui diligunt eam et invenietur ab his qui quaerunt illam praeoccupat qui se concupiscunt ut illis se prior ostendat qui de luce vigilaverit ad illam non laborabit adsidentem enim illam foribus suis inveniet cogitare ergo de illa sensus est consummatus et qui vigilaverit propter illam cito erit securus quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in viis ostendit se illis hilariter et in omni providentia occurrit illis initium enim illius verissima est disciplinae concupiscentia cura ergo disciplinae dileillius est: custoditio autem legum confirmatio incorruptionis est; incorruptio autem facit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. Si ergo delectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sa
Abbreviated transcription (Latin):
Qui confidunt in dño quasi monssion in mobilis. in
a& ernũ habitabilir. Hierusalem montes in circui¬
tuei. & dñr in circuitu populi. a modo &usq in a &¬
suas. Bene facdñebonis & rectis corde qui autẽ
declinant ad prauitates suas. deduc& cordñs cũ his
qui operantur iniquitatẽ pax suꝑ isrł CXXU

Expanded text:
Qui confidunt in Domino, quasi mons Sion, immobilis, in aeternum habitabilis. Jerusalem montes in circuitu ejus, et Dominus in circuitu populi sui: amodo et usque in aetsuas. Benefac, Domine, bonis, et rectis corde. Qui autem declinant ad pravitates suas, deducet eos Dominus cum his, qui operantur iniquitatem: pax super Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
ne desiderium meum. et gemitus meus ate non est
absconditus. Cormeum fluctuabat dereliquit me for¬
titudo mea & lux oculorum meorum &iam ipsa non
Et in ruebant quaerenter animam meam & inues¬
tiganter mala mihi loquebantur insidias & dolos
totadie meditabantur. Ego autem quasi surdus pon
audiebam & quasi mutus non aperiebam õs meum
suo redargutiones Tcenim dñe expectabam
tu ex audies dñe dr̃ meur. Quia dixi pefoste insul¬
tent mihi et cum uaccillauerint pedes mei supie
magnificentur. Quia ego ad plagas paratus & dolor
mei uiuentes confostati sunt. et multiplicati sunt
odientes me mendaciter. Et qui reddunt malum
probono aduers ab antur mihi quia sequeb ar bonum
Nederelinquas medñe dr̃meus. Nee longeris amet
Pestina in auxiliumicum dñe salutis meaeto¬

Expanded text:
ne desiderium meum: et gemitus meus a te non est absconditus. Cor meum fluctuabat, dereliquit me fortitudo mea: et lux oculorum meorum etiam ipsa non Et irruebant quaerentes animam meam: et investigantes mala mihi loquebantur insidias, et dolos tota die meditabantur. Ego autem quasi surdus non audiebam, et quasi mutus qui non aperit os suum. suo redargutiones. Te enim, Domine, exspectabam, tu exaudies, Domine Deus meus. Quia dixi, ne forte insultent mihi, et cum vacillaverit pes meus, super me magnificentur. Quia ego ad plagam Al. plagas paratus sum, et dolor mei viventes confortati sunt, et multiplicati sunt odientes me mendaciter. Et qui reddunt malum pro bono, adversabantur mihi: quia sequebar bonum. Ne derelinquas me, Domine: Deus meus, ne elongeris a me. Festina in auxilium meum, Domine Al. a
Abbreviated transcription (Latin):
ñe neiratua arguas me neque in furor & uo
& t&igit me manustua. Non est sanitas in carne
mea a facie in dignationistuae. Non est pax ossib
meis a facie peccatimei. Qui a iniquitates meae tran¬
sierunt caput meum quasi onurgraue ad grauatae suNt
suꝑme Conputruerunt & tabuerunt cicatrices meȩ
a facie in sipientiae meae. Ad flictur sum & in cur¬
uatus nimis totadie maerens ambulabam. Quia

Expanded text:
ne tua arguas me: neque in furore tuo , et tetigit h. terruit me manus tua. Non est sanitas in carne mea a facie indignationis tuae: non est pax Al. Add. in ossibus meis a facie peccati mei. Quia iniquitates meae transierunt caput meum: quasi onus grave aggravatae sunt super me. Computruerunt, et tabuerunt cicatrices meae. a facie insipientiae meae. Afflictus sum, et incurvatus sum nimis: tota die moerens ambulabam. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
in gentib gloriameiꝰ inuniuersis populis mirabi¬
uacius quia magnus dñs & laud abilis nimis
terribilis est suꝑomner deos. Omnes enim du
tatio in scũ ario eiꝰ. Ad feste dño familiae popu
lorum ad feste dño gloriam & fostitudinem.
ad feste dño gloriam nominieius. leuate munera
& introite atriacius. Ad orate dñm in decore
scũ arii paueat a facie eiꝰ omnis terra. Dicite in
gentib dñs regnauit si quidem appendit orbem
inmobilem. iudicauit populos in aequitate.
La& amini caeli & exult& terra. ton& mare
& plenitudo eius. Caudeat ager & omnia quȩ
in eosunt. tunc laudabunt uniuersa ligna saltis.
infide sua .xCUI. HUC DAUID QUANDO

Expanded text:
in universis populis mirabilia ejus. Quia magnus Dominus, et laudabilis nimis: terribilis est super omnes deos. Omnes enim dii tatio in sanctuario ejus. Afferte Dlorum, adferte domino gloriam et fortitudinem. adferte domino gloriam nomini eius, leuate munera et introite in atria eius. adorate dominum in decoresanctuarii: paveat a facie ejus omnis terra. Dicite in gentibus, Dominus regnavit, siquidem appendet orbem immobilem. judicabit populos in aequitatibus. Laetamini, coeli, et exsultet terra: tonet mare et plenitudo ejus. Gaudeat ager meus et omnia quae in eo sunt: tunc laudabunt universa ligna saltus. i
Abbreviated transcription (Latin):
habebit laudem & in terbenedictos benedic&ur
dicens. Ego ex ore altissimi ꝓdu primo genita an¬
te omnem creaturam. Ego incaelis feci ut orir&
lumen in deficiens. & sicut nebula texiomnem
terram. Ego in altissimis habitaui. & thronus
meus in columna nubis. Errum caeli circuiui sola
& in ꝓfundum a brssipen&raui. & influctibus
maris ambulaui. & in omniterra st&i. & in omni
populo & in omnigente primatum habui : Et
omnium excellentium & humilium corda uistu¬
te calcaui. Et in his omnib: requiem quaesiui. &
in hereditate eiꝰ morabor. Tunc p̃cepit & dixit
mihi creator omnium. & qui creauit me requieuit
in tabernaculomeo. & dixitmibi. Inia cobinhabi¬
ta & inisrł hereditare. & inclectis meis mittera¬
dices Abinitio ante scłm creatasum . &usq: ad fu¬
turũ sđm non desinam: & in habitationes cã cor̃e
ipso ministraui : Et sic insion firmata sũ. &in
ciuitate sc̃ificata similiter requieui. Et in hie¬
rusalem potestasmea. & radicaui in populo ho¬

Expanded text:
t laudem et inter benedictos benedicetur dicens ego ex ore Altissimi prodivi primogenita ante omnem creaturam ego in caelis feci ut oriretur lumen indeficiens et sicut nebula texi omnem terram ego in altis habitavi et thronus meus in columna nubis gyrum caeli circuivi sola et in profundum abyssi penetravi et in fluctibus maris ambulavi et in omni terra steti et in omni populo et in omni gente primatum habui et omnium excellentium et humilium corda virtute calcavi et in his omnibus requiem quaesivi et in hereditate eius morabor tunc praecepit et dixit mihi creator omnium et qui creavit me requievit in tabernaculo meo et dixit mihi in Iacob inhabita et in Israhel hereditare et in electis meis ede radices ab initio ante saeculum creata sum et usque ad futurum saeculum non desinam et in habitatione sancta coram ipso ministravi et sic in Sion firmata sum et in civitate sanctificata similiter requievi et in Hierusalem potestas mea et radicavi in populo ho
Abbreviated transcription (Latin):
duos simul esse quam unum. Habentenim emo¬
lumentum soci&atissuae : siunus ceciderit ab al¬
tero fulci&ur. Vaesoli quia cum ceciderit pon
hab& subleuantẽ d Et si dormierint duo. foue¬
buntur mutuo. Vnus quomodo calefi&: & siquis¬
piam p̃ualuerit contraunum. duo resistunt ei
Funiculus triplex difficile rumpitur. Meliorẽ.
puer pauꝑ & sapiens regesene & stulto. qui nescit
p̃uidere in posterum. Quod & decarcere catenisq
interdum quis cgreditur ad regnum. & alius natus
in regno. in opia consumatur. Ui di cunctos uiuen¬
tes qui ambulañ subsole. cumadolescente secundo
qui consurgit ꝓeo . In finitus numerus ẽ populi
omnium qui fuerunt ante eum. & qui postea futu¬
risunt p̃ la& abuntur in co: sed & hocuanitas. &
afflictio sp̃s Custo dipedemtuum an grediens domum di & ad¬

Expanded text:
duo simul esse, quam unum: habent enim emoduo simul esse, quam unum: habent enim emolumentum societatis suae: si unus ceciderit, ab altero fulcietur: Vae soli; quia cum ceciderit, non habet sublevantem se. Et si dormierint duo, fovebuntur mutuo; unus quomodo calefiet? Et si quispiam praevaluerit contra unum, duo resistunt ei: funiculus triplex difficile rumpitur. Melior est pauper et sapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Infinitus numerus est populi omnium, qui fuerunt ante eum: Et qui postea futuri sunt, et non laetabuntur in eo: Sed et hoc vanitas et afflictio sp
Abbreviated transcription (Latin):
D&erra facta sunt & in terra pariter reuestent᷑¬
Quis nouit si sp̃s filiorum adam ascendat sur¬
sum & si sp̃s iumentorum descendat deorsum :
Et dep̃hendi nihil esse melius quã la& ariho¬
minẽ in operesuo. & hanc essepastem illius.
uiolentiae cunctorum auxilio destitutos. Et lau¬
dauimagis mostuos quam uiuentes: Et felicio
rem utroq iudicaui qui nec dumnatus est nec
ui dit mala q̃ sub solefiunt. Rursur contempla¬
tus sum omnes labores hominũ & in dustrias
anim aduesti patere in uidiae ꝓximi: & in hoc
ergo uanitas. & cura suꝑ flua ẽ. Stultus con¬
plicat manussuas & cõmcde carnessuas dices
Melior est pugilluscum requie quã plena
utraq manus cum labore & afflictione animi
Considerans repperi & aliam uanitatẽ subsoles
Unus est & secundũ non hab& non filiũ non ra¬
trem : & tamen laborare noncessat Nec satiañ
oculiciꝰ diuitus. nec recogitat dicens. Cui laboro

Expanded text:
de terra facta sunt et in terram pariter revertentde terra facta sunt et in terram pariter revertentQuis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum, et si spiritus jumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. violentiae, cunctorum auxilio destitutos. Et laudavi magis mortuos, quam viventes: et felrem utroque iudicavi qui necdum natus est nec vidit mala quae sub sole fiunt rursum contemplatus omnes labores hominum et industrias animadverti patere invidiae proximi et in hoc ergo vanitas et cura superflua est stultus conplicat manus suas et comedit carnes suas dicens melior est pugillus cum requie quam plena utraque manus cum labore et adflictione animi considerans repperi et aliam vanitatem sub sole unus est et secundum non habtrem, Et tamen laborare non cessat, nec satiantur oculi ejus divitiis: Nec recogitat, dicens: Cui laboro,
Abbreviated transcription (Latin):
at homo opus quod operatus. ẽ ds̃. ab initio usque
ad finẽ. Et cognoui quod non ess& melius nisi
la& ari & facere bene inuita sua. Omnis enim
homo qui cõmedit & bibit &uid& bonum delabo¬
resuo. hocdonum dĩ est. Didici quod omnia opẽ¬
ra quae fecit ds̃ ꝑscuerent in ꝑp&uũ. Non possu¬
mus hir quicquam addere nec auferre quae fe¬
cit dĩ ut timeatur. Quod factum est ipsum ꝑma¬
n& quae futura sun iam fuerunt & ds̃ instaurat
quod abiit. Uidi sub sole in loco iudiciumpi&atẽ.
& in loco iustitiae iniquitatẽ . Et dixi incordemeo.
Iustum & impium iudicabit dr̃. & tempus omnirei
tuncerit. Dix sincorde meo defiliis hominum ut ꝓ¬
bar& eos ds̃ & ostender& similes. eẽ bestus.
Id circo unus interitus est hominis & iumentorum.
& aequa utriusq conditio. Sicut moritur homo.
sic & illa moriuntur. Similiter spirant omnia.
& nihil hab& homo iumento amplius. Cuncta
subiacent uanitati. & omnia ꝑguNt ad unũ locum

Expanded text:
at homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque at homo opus, quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Et cognovi quod non esset melius nisi laeteri, et facere bene in vita sua. Omnis enhomo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde meo iustum et impium iudicabit Deus et tempus omni rei tunc erit dixi in corde meo de filiis hominum ut probaret eos Deus et ostenderet similes esse bestiis idcirco unus interitus est hominis et iumentorum et aequa utriusque condicio sicut moritur homo sic et illa moriuntur similiter spirant omnia et nihil habet homo iumento amplius cuncta subiacent vanitati et omnia pergunt ad unum locum
Abbreviated transcription (Latin):
tori autem dedit afflictionem & curam suꝑ¬
fluã : Vt addat & congreg& & tradat ei qui
placuit dõ: sed & hocuanitas. & cassa sollicitu¬
do mentis. Omnia tempus habent. & suis spa¬
tus transcunt uniuersa sub caelo. Tempus nas
cendi & tempurmoriendi. Tempus plantandi.
& tempus euellendi quod plantatũ . ẽ. Tempus
occidendi & tempus sanandi. Tempus destru¬
endi & tempus aedificandi. Tempur flendi.
& tempus ridendi Tempus plangendi & tem¬
pus saltandi Tempus spargendi lapides. &
tempus colligendi Tempus amplexandi &
tempus longe fieri a complexib Tempus adqͥ¬
rendi. & tempus ꝑdendi. Tempus custodien¬
di & tempus abiciendi Tempus scindendi
& tempus consuendi. Tempus tacendi & tẽpꝰ
loquendi Tempus dilectionis & tempus odii
Tempur belli & tempus pacis. Quidhab& am¬
plius homo delabore sũo: Vidi afflictionem
quam dedit dr̃ filiis hominum. ut distendanur
in ea Cuncta fecit bona intempore suo & mun¬
dumtra didit disputationi corũ: Vt non in ueni¬

Expanded text:
uram superfluam ut addat et congreget et tradat ei qui placuit Deo sed et hoc vanitas et cassa sollicitudo mentis omnia tempus habent et suis spatiis transeunt universa sub cacendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod plantatum est. Tempus occidendi, et tempus sanandi. Tempus destruendi, et tempus aedificandi. Tempus flendi, et tempus ridendi. Tempus plangendi, et tempus saltandi. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri a complexibus. Tempus acquirendi, et tempus perdendi. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Tempus tacendi, et tempus loquendi. Tempus dilectionis, et tempus odii. Tempus belli, et tempus pacis. Quid habet amplius homo de labore suo? Vidi afflictionem, quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum, ut non inveni