comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita pueros orientes animari. atqr
formari. Ex eoq nĩgemo mores.
animũ coepus. actione uite. casus
cuiꝰ q euentusq fnigi. O delirati¬
one incredibilẽ. Nõ en ĩ omnis
error stulcicia dicenda ẽ. quib q̃ di¬
ogenes sroicus concedit aliqd. ut
p̃dicere possint dũtaxat quał ꝗsq
natura ⁊ ad quã quisq maxime
rẽ aptus futurus sit. Cet̾a q̃ ꝓficcã¬
tur. negat ullo mõ posse sciri. Et¬
enĩ geminoꝵ formas esse siłes.
uit̾a atq fortuna płmq disparẽ.
ꝓclus ⁊ Euristenes lacetemonioꝵ¬
genum frẽs fuerũt. at hii nec to¬
tidem annos uixerũt. anno eĩ ꝓcli
ꝙ uir optimus diogenes chaldeis
qiͣ quadã p̃uaricatione concedit.
nego posse incelligi. Et enĩcur ut
ip̃i dicunt ortus nascentiũ hna
moderetur. ea que aĩadũitant ⁊ no¬
tant sit̾a natalicia chaldei q̃ cumq¬
lune uincta uideant. oculor fal¬
latissimo sensu iudicant ea que

Expanded text:
ita pueros orientis animari atque ita pueros orientis animari atque formari, ex eoque ingenia, mores, animum, corpus, actionem vitae, casus cuiusque eventusque fingi. O delirationem incredibilem! non enim omnis error stultitia dicenda est. Quibus etiam Diogenes Stoicus concedit aliquid, ut praedicere possint dumtaxat, qualis quisque natura et ad quam quisque maxume rem aptus futurus sit; cetera, quae profiteantur, negat ullo modo posse sciri; etenim geminorum formas esse similis, vitam atque fortunam plerumque disparem. Procles et Eurysthenes, Lacedaemoniofratres fuerunt. At ii nec totidem annos vixerunt; anno enim Procli quod vir optumus, Diogenes, Chaldaeis quasi quadam praevaricatione concedit, nego posse intellegi. Etenim cum, ut ipsi dicunt, ortus nascentium luna moderetur, eaque animadvertant et notent sidera natalicia Chaldaei, quaecumqlunae iuncta videantur, oculorum fallacissimo sensu iudicant ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
astrolegoꝵ p̃dicta reiecit anchia¬
lu ⁊ Cassandꝵ sũmũ astrolegor
ulius etatis qua erat ip̃e cũ incere¬
ris astrologie ꝑtib excelenͣt hoc
p̃dictionis genẽ nõ usos Silaxali¬
Carnassiꝰ familiaris ꝑanecii. eccellẽs
in astrologia. tdq in regenda sua
ciuitate prniceps. totũ hoc caldaicũ
p̃dicendi genus repudianit. ¶S
ut rõne utam̃ omissis testib sic
isti disputant. qui ħ chaldeoꝵ nata¬
litia p̾dicta defendunt. uĩ qnͣdam
esse aiũt sigm fero in orbe qui grece
zodiacus d̾r talẽ. ut eis orbis una
queq pars. alia alio mõ meueat
ĩmutetq celũ ꝑm̃ ut queq stelle
inhiis finitu. hiisq ꝑtib fint qͤ¬
q temꝑe camq uimi uatie mourri
inqua sit ortus eus qui nascitur.
aut incã que ꝯĩctũ aliquid heat
ꝯĩctu ut ꝯsenciens ea t̾angula
illi. ⁊̃ quadrata nõĩant. Et enĩ cu
temꝑe aun tempe statũq celi con¬
censent. pinde ut cũq tp̃atus sit aer

Expanded text:
astrologorum praedicta reiecit, Anchialum et Cassandrum, summos astrologos illius aetatis, qua erat ipse, cum in ceteris astrologiae partibus excellerent, hoc praedictionis genere non usos. Scylax Halicarnassius, familiaris Panaetii, excellens in astrologia idemque in regenda sua civitate princeps, totum hoc Chaldaicum praedicendi genus repudiavit. Sed ut ratione utamur omissis testibus, sic isti disputant, qui haec Chaldaeorum natalicia praedicta defendunt: Vim quandam esse aiunt signifero in orbe, qui Graece zwdiako/s dicitur, talem, ut eius orbis una quaeque pars alia alio modo moveat inmutetque caelum, perinde ut quaeque stellae in his finitumisque partibus sint quoque tempore, eamque vim varie moveri in qua sit ortus eius, qui nascatur, aut in eam, quae coniunctum aliquid habeat aut consentiens, ea triangula illi et quadrata nominant. Etenim cum †tempore anni tempestatumque caeli concensent perinde, utcumque temperatus sit ae+r,
Abbreviated transcription (Latin):
ducũt maiestate sua. Nichilemin
bñficiencia p̾stanciꝰ ẽ. neq ñ pos¬
sunt futura p̃noscere. nõ gͥ dn st̃.
nec significant nobis futura. sũt
aut̃ dii. sigͥficant qͦ. ⁊ si nõ sig̾ficãt
futura. nullas dant nob̾nias ad sig̾¬
ficacionũ scĩam. frustra enĩ signi̾¬
ficarent. neq si dant uias ñ ẽ diui¬
nacio. Est ig̾ diuinacio. O acucos
honuines qmͣ pantis u̾bis ꝯfectu
negociũ putant. Ẽa sumũt ad ꝯlu¬
dendũ quoꝵ usus nichil concedit᷑
conclusio no rõnis ea ꝓbanda est.¬
in qua ex reb no dubus id ꝙ dubi¬
tat᷑ efficit᷑ uides ne epicire qũe ebe¬

Expanded text:
maiestate sua nihil est enim beneficentia praestantius neque non possunt futura praenoscere; non igitur di sunt nec significant nobis futura; sunt autem di; significant ergo; et non, si significant futura, nullas dant vias nobis ad significationum scientiam frustra enim significarent nec, si dant vias, non est divinatio; est igitur divinatio. O acutos homines! quam paucis verbis confectum negotium putant! ea sumunt ad concludendum, quorum iis nihil conceditur. Conclusio autem rationis ea probanda est,in qua ex rebus non dubiis id, quod dubitatur, efficitur. Videsne Epicurum, quem hebe
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝯp̃hendit᷑ nõ int̾poniniꝰ. s aut
pͥmũ. aut postrenũ collocamꝰ. p̾mũ hͦ
pacto. deflorescit forme dignitas aut
morbo. aut uetustate. postremũ sic a
morbo. ã uetustate dignitas d̾flores¬
cit / ad festiuitatẽ disũctio ẽ apposita qrͣ
ranꝰ utem̃ cane sacictatẽ pariat. ad

Expanded text:
rehenditur, non interponimus, sed aut primum aut postremum conlocamus. Primum hoc pacto: «Deflorescit formae dignitas aut morbo aut vetustate.» Postremum sic: «Aut morbo aut vetustate formae dignitas deflorescit.» Ad festivitatem diiunctio est adposita: quare rarius utemur, ne satietatem pariat; ad
Abbreviated transcription (Latin):
tims uires corpis auxiliate sũt. Nich̾
carthaginensib scĩa rei militatis ad¬
uimĩto fuit. Nichil cormthiis erudi¬
ta calliditas p̃sidii tulit. Nich̃ flagelł
moꝵ ⁊ ẜmonis societas opitulata ẽ.¬
¶ tẽ forme dignitas a amorbo d̾ flores¬
cit. aut netustate extinguit᷑. ħ utrũq¬
⁊ m suꝑiore exẽplo unãꝙͣq rẽ certo u¬
onunctio ẽ cũ int̾posicione u̾bi

Expanded text:
es corporis auxiliatae sunt, nihil Kartaginiensibus scientia rei militaris adiumento fuit, nihil Corinthis erudita calliditas praesidii tulit, nihil Fregellanis morum et sermonis societas opitulata est.» Item: «Formae dignitas aut morbo deflorescit aut vetustate extinguitur.» Hic utrumque, in superiore exemplo unam quamque rem certo voniunct
Abbreviated transcription (Latin):
eo insectaris. Cõmouet̾ ħ gnͣe aĩꝰ
auditoris. Res eĩ ꝯmũi u̾bo elata
oratoris correpcionẽ. mag̃ idonea fit
ꝓnũciatio. Nõ ig̾ satis ess dicet aͥs.¬
lectissimũ u̾bũ deuenire: est cũ nõ
mõstratã ciꝰ mõi rẽ esse. ut cũ eam
cõi uͥbo appellaris leuiꝰ dixisse ude¬
aris cũ ad electiꝰ u̾bũ accedas ĩsigm¬
erẽ rẽ fatias. Qd̾ si ꝯtinuo uenisses
ad id u̾bũ. nec rei nec u̾bi g̃. aĩadũ¬
cũdicimꝰ nos p̃ti̾re. aut ñ scire
s nolle dice̾. id ꝙ tũc maxime dice¬
tũ o̾i in tp̃ancie addixisti dicẽm. si
ħ temipꝰ idoneũ putarẽ. nã ĩ ꝯsulto

Expanded text:
eo insectaris !» Commovetur hoc genere animus auditoris. Res enim communi verbo elata oratoris correctionem magis idonea fit pronuntiatione. «Non igitur satius esset», dicet alectissimum verbum devenire?» Est, cum non monstratura, eiusmodi rem esse, ut, cum eam communi verbo appellaris, levius dixisse videaris, cum ad electius verbum accedas, insigniorem rem facias. Quodsi continuo venisses ad id verbum, nec rei nec verbi gratia ancum dicimus nos praeterire aut non scire aut nolle dicere id, quod nunc maxime dicitu omnium intemperantiae addixisti, dicerem, si hoc tempus idoneum putarem: nunc consulto
Abbreviated transcription (Latin):
tor ad illud deqͦ uidiciũ ẽ It̃ ñ dico
se a sociis petuias accepisse. ñ sum
iec octupatꝰ. ꝙ ciuitates. regna. do¬
mꝰ om̃ de petulatꝰ es. furta rapĩas
siaut rẽ ꝙͣ nõ ꝑtineat aliis ostẽdẽ¬
qͥlł ẽ aut ignobile. iut plinũ ñ pot¬
fi. aut facile pot̾ rep̃hendi. ut utilius¬
sit occulte fecuse suspicionẽ ꝙ̃ eiꝰmõi
intendisse orõnẽ q̃ redarguat᷑. De dis¬
quib dicimꝰ. aut utrũq aut unũ

Expanded text:
or ad illud, de quo iudicium est.» Item: «Non dico te ab sociis pecunias cepisse; non sum in eo occupatus, quod civitates, regna, domos omnium depeculatus es; furta, rapinas si aut ad rem quam non pertineat aliis ostenderngum est aut ignobile aut planum non potfieri aut facile potest reprehendi, ‹ut› utiliussit occulte fecisse suspicionem, quam eiusmodi intendisse orationem, quae redarguatur. Disquibus dicimus, aut utrumque aut unum
Abbreviated transcription (Latin):
tas autẽ si se extra modũ
suũ extollat. faciet uirũ mmnacẽ
inflatum. curbidũ inquictum.
⁊ inquascumq excellencia doctoꝵ
auctoꝵ. neglecta honestate testi¬
uũ. Qui momentis omĩb suꝑ¬
cilia subrigens. ut bestiariꝰ etiã
quieta extitat. Aliũ ferit. alium
fugat. S qũauis audax sit ĩpug¬
nator. tn multa extra se ualẽcia
ferre nõ potit. s aut miseꝵ appe¬
tit finẽ. Aut erũpnosam sui me¬
moriam derclinquit. Mensura
ergo magnanimitatis ẽ. nec ti¬
midũ ẽc hominẽ nec audacem.

Expanded text:
tas autem si se extra modum suum extollat, faciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias dictorum actorumque, neglecta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam quieta excitat, alium ferit, alium fugat. Sed quamvis audax sit impugnator, tamen multa extra se valentia ferre non poterit. Sed aut miserum appetit finem, aut aerumnosam sui memoriam derelinquit. Mensura ergo magnanimitatis est, nec timidum esse hominem, nec audacem.
Abbreviated transcription (Latin):
nis afferat. ut religionẽ pietatẽ
gr̃am. uindicacione. obẜuanaiam
uĩtatem. ⁊eligionẽ cã que ĩ metu
⁊ incerimonia deoꝵ sit appellant.
pietatẽ que erga pat̾am. a penis
⁊ alios sangnine ꝯuictos officul
ria a remunacione officioꝵ ⁊ houo¬
ris ⁊ amicitiaꝵ obẜuantiamterie¬
at uindicationẽ ꝑqu̾a ui etcõ¬
tumeliã defendendo a ulciscena
ꝓpulsaniꝰ a nobis ⁊ aurĩs qui nob
cari esse debent. ⁊ ꝑ qmͣ pectatipi¬
sapientia aut honore aut aliqua
dignitate añcedentes uenam

Expanded text:
 ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem, observantiam, veri- tatem. religionem eam, quae in metu et caerimonia deorum sit, appellant; pietatem, quae erga patriam aut parentes aut alios sanguine coniunctos officium ria et re- muneratione officiorum et honoris et amicitiarum ob- servantiam teneat; vindicationem, per quam vim et contumeliam defendendo aut ulciscendo propulsamus a nobis et nostris, qui nobis cari esse debent, et per quam peccata pusapientia aut honore aut aliqua dignitate antecedentes veremur
Abbreviated transcription (Latin):
a frẽ eam indẽpnatã necari. Hoc m
gne̾ cause. pͥmũ siqd̃ aceti̾s dabitur
ꝯstitucionib sumi oportebit. sicuti ĩ
cõpacionc p̃̾ceptũ est.Postea siqua fa¬
cultas erit ꝑ aliquã ꝯstitutionẽ. illũ
inquẽ c̾men transfert᷑ defcnde̾. Dem̃
lemiꝰ eẽ illud qd̾̃ ialtm peccatũ reus¬
⁊yquos ⁊ quõ qͦ tempe. aut agi aut
inidicari. aut statui de eare ꝯueneit
ac sinił ostende̾ nõ oportuisse añ sup¬
olitĩ ꝙͣ uidiciũ intponẽ tũc leges
ẜ ⁊ iuditia demõstranda sũt. ꝑ que
potuit id peccatũ qd sponte sua rens¬

Expanded text:
a fratre indamnatam necari? Hoc in genere causae primum, si quid ex ceteris dabitur constitutionibus, sumi oportebit, sicuti in com- paratione praeceptum est; postea, si qua facultas erit, per aliquam constitutionem illum, in quem crimen transferetur, defendere; deinde, levius esse illud, qmodo et quo tem- pore aut agi aut iudicari aut statui de ea re convene- rit; ac simul ostendere non oportuisse ante supplicium quam iudicium interponere. tum leges quoque et iudi- cia demonstranda sunt, per quae potuerit id pecca
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es pitĩ milites eẽnt nͥ ad hãc
pactionem uenissent. utrũ satis
fuerit pire milites anad hanc pac¬
sor aut̃ quib in lotis ab accusato¬
re alie ꝯstituciones erũt inducte
in hiis ip̃e qͦr ex hiisdem ostitutõm¬
b comyabit. Cetõs aut̃ omes lo¬
cõmunes erũt accusatoris mcum
qui cũ defacto turpi aliquo & inti¬
li aut utroq fateat᷑. q̃rat tñ aliqua
defensionẽ. ⁊ facti mutilitatẽ. aut
turpitudinẽ cũ indignacione ꝓfer¬
re. Defensoris ẽ. nullũ fc̃m ĩ nnle
neq turpe neq itẽ utile. neq boẽ¬
stum putati oportere. nisi quo Al¬
mo. quo tempe. qua decã fc̃m si¬

Expanded text:
lites essent, nisi ad hanc pactionem venissent, utrum satius fuerit perire milites, an ad hanc pacsor autem, quibus in locis ab accusatore aliae constitutiones erunt inductae, in iis ipse quoque ex isdem constitut comparabit; ceteros autem omnes locommunes autem erunt: accusatoris in eum, qui, cum de facto turpi aliquo aut inutili aut utroque fateatur, quaerat tamen aliquam defensionem, et facti inutilitatem aut turpitudinem cum indignatione pro- ferre; defensoris est, nullum factum inutile neque turpe neque item utile neque honestum putari opor- tere, nisi, quo animo, quo tempore, qua de caus
Abbreviated transcription (Latin):
ris gencrib ꝯtrouersiaꝵ sic exsua
ui ꝯsidrabitur. si illud qd̾ ꝯꝓbabit᷑¬
tanto ope nccͣium fuisse de mõ¬
strabitur. Deinde oꝑtet accusato¬
rem illud ꝙ ip̃e arguat ab eo ꝙ
defensor oparet seꝑarelid aut̾ fa¬
ciet si demonstrabit᷑. nõ ita fieri
solere neq oꝑte̾. neq esse rõnẽ qrͣ
hoc ꝑꝑ hoc faci fiat. ut ꝓpt̾ salutem
militũ ea que salutis cã ꝯꝑatas̃
a defensore laudabit᷑. aut fatiend̾
fuisse demõstrabit᷑ ꝯtende̾. ⁊ hoc
extenuando maleficii magnitu¬
dinẽ simul ad augere. Id fieri po¬
terit si demõstrabit᷑ honestiꝰ. uti¬
lius mag̾ nccͣ̃ium fuisse illud qd
uitarit reus. ꝙͣ illud qd fecit. ho¬
nesti aũt ⁊ ucilis ⁊ necessarii ius
⁊ nã indelib̾acionis pceptis ꝯgno¬
scitur. denid̾ oꝑtebit ip̃am uła¬

Expanded text:
ris generibus controversiarum sic ex sua vi considerabitur, si illud, quod comparabittantopere necessarium fuisse demonstrabitur. deinde oportet accusatorem illud, quod ipse arguat, ab eo, quod defensor conparat, separare. id autem faciet, si demonstrabit non ita fieri solere neque oportere neque esse rationem, quare hoc propter hoc fiat, ut propter salutem militum ea, quae salutis causa ab defensore laudatur aut faciendum fuisse demonstratur, conten- dere et hoc extenuando maleficii magnitudinem simul adaugere. id fieri poterit, si demonstrabitur honestius, utilius, magis necessarium fuisse illud, quod vitarit reus, quam illud, quod fecerit. honesti autem et utilis et necessarii vis et natura in deliberationis praecep- tis cognoscetur. deinde oportebit ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
cionũ rõnem atq p̃cepta. Ac maxiẽ
ꝯiecturis faciendis intirmare illud
qd̾ cũ eo qd c̾minabit᷑. hii qui actu¬
sabunt᷑ cõꝑabunt. id fiet si ant id ꝙ
dicent defensores futuꝵ t̾uisse nͥ
id fc̃m ess dequo fc̃o indiciũ est f̾u¬
turũ fuisse negabitur. ant si alia rõ¬
ne ⁊ aliam obcam̃. ac dicet se reus
fccisse de mõstrabit᷑ esse fcm. Eiꝰ rei
confirmacio ⁊ idẽ qͣria departe ĩfir¬
macio exgiecturali ꝯstitucione su¬
metur Sin aut̃ certo noĩc malc¬
ficii uocabitur in iudiciũ sicut in
hanc. Nam maiestatis arcessitur.
diffinicione. ⁊ pceptis diffimicõis
nti oꝑtebit. Atq h quidem płmq¬
in hoc genẽ accidunt. ut ⁊ ꝯiettuã
⁊ diffinicõe utendũ sit. Sin aut̃ ali¬
ud q aliqd̾ genꝰ incidet ciꝰ generis
p̾cepta licebit huc pari rõne tͣnsfer¬
re. Nam accusatori maxime ẽ mh

Expanded text:
ionum rationem atque praecepta; ac maxime coniecturis faciendis infir- mare illud, quod cum eo, quod crimini dabitur, ii, qui accusabuntur, comparabunt. id fiet, si aut id, quod dicent defensores futurum fuisse, nisi id factum esset, de quo facto iudicium est, futurum fuisse negabi- tur; aut si alia ratione et aliam ob causam, ac dicet se reus fecisse, demonstrabitur esse factum. eius rei con- firmatio et item contraria de parte infirmatio ex con- iecturali constitutione sumetur. sin autem certo nomine maleficii vocabitur in iudicium, sicut in hac causa— nam maiestatis arcessitur—, definitione et praeceptis definitionis uti oportebit. atque haec quidem pdunt, ut et coniectura et definitione utendum sit. sin aliud quoque aliquod genus incidet, eius generis praecepta licebit huc pari ratione transferre. Nam accusatori maxime est in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
statuẽ gͣlos degͣis nõ or. Indicatio
ẽ. Cũ sũme u̾tutis ꝯcelebrande cau¬
sa gͣi degis et̾nũ ĩiiciciaꝵ monu
m̃tu statuerint. recte ne an ꝯt fẽte¬
rint hanc ideo rõnem subiecimꝰ
ut hoc cause genꝰ ip̃m dequo agi¬
nꝰ demonstraret᷑. Nam si eam sub¬
posuissemꝰ qua fortasse usi sũt nõ
em̃ iuste nec pie bellũ gessistis in
relacionẽ cͥminis dilabemͣ. Dequa
post loquem᷑. utrumq aut̃ cause
genus inhanc causã iicidere ꝑspi¬
cuũẽ. In hanc argumĩtaciones ex
hiisdem locis sumĩde sũt atq ĩ cĩ
negocialem. qͣ de ante dc̃m ẽ. Locos
ant̾ cõmunes ⁊ ex causa ip̃a siquid
merit indignaciomis ⁊ ꝯq̃stionis
ł exiuris utilitate ⁊ nat᷑a młtos
⁊ gͣues simẽ licebit ⁊ oportebit
si cause dignitas uideb̾r postulad
¶Nunc assũptiuã ꝑteni iuriditiał¬

Expanded text:
. iudicatio est: cum summae virtutis concelebrandae causa Graii de Graiis aeternum inimicitiarum monu- mentum statuerunt, rectene an contra fecerint? hanc ideo rationem subiecimus, ut hoc causae genus ipsum, de quo agimus, cognosceretur. nam si eam subpo- suissemus, qua fortasse usi sunt: non enim iuste neque pie bellum gessistis, in relationem criminis de- laberemur, de qua post loquemur. utrumque autem causae genus in hanc causam incidere perspicuum est. in hanc argumentationes ex isdem locis sumendae sunt atque in causam negotialem, qua de ante dictum est. Locos autem communes et ex causa ipsa, si quid inerit indignationis aut conquestionis, et ex iuris uti- litate et natura multos et graves sumere licebit et oportebit, si causae dignitas videbitur postulare. Nunc adsumptivam partem iuridicia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquoꝵ ꝯstitutũ ẽ.iam iuralima
ex legib agnosci oportebit. ¶hiis
ex simili. aut maiore. minore ue nas¬
ei in debit᷑ attendẽ quisq atq elicẽ
debit. Locorũ. aut̾ cõmuniũ qm̃ ut¬
iñcc̃m ẽ. duo qnͣa sũt. quoꝵ alteru
⁊ nbie rei. alteꝵ certe ꝯtinet amplifi¬
citionẽ. quid ip̃a causa det. a quid au¬
geri ꝑ cõmunem locũ possit ⁊ opteat
ositerabitur. Nam c̾ti qui momẽs
incidant loci p̃scribi nõ pñt. Imple¬

Expanded text:
aliquorum con- stitutum est. iam iura legitima ex legibus cognosci oportebit. his erex ipsa re aut ex simili aut maiore minoreve nasci videbitur, attendere atque elicere ortebit. Locorum autem communium quduo genera sunt, quorum alterum dubiae rei, alterum certae continet amplificationem, quid ipsa causa det et quid augeri per communem locum possit et oporteat, considerabitur. nam certi, qui in omnes incidant, loci praescribi non possunt; in ple
Abbreviated transcription (Latin):
o cͥminis. Remocio. Concessio. Cõ¬
sit ꝓbandum exeo cuiꝰ id causa fac¬
tum ẽ defenditur. Ea ẽ huimodi.
q fecit armis ⁊ impedim̃tis amis¬
sis p̃t̾ spem milites ꝯẜunut. Accu¬
satur maiestatis Incurrit huic dif¬
S nos hunc locum de quo agmuiꝰ
ꝯside̾mꝰ. Intencio ẽ. Nõ oꝑtuit ar¬
ma ⁊ ĩpedimẽta relinquere. de
sent. In firmatio ẽ ant ꝯiecturalis
nõ pissent. aut alt̾a ꝯiectał nõ ideo
fecisti. Ex quib uidicatio ẽ. ꝑissẽt¬
cuiꝰ nũc indigemꝰ. at enĩ satis fint¬

Expanded text:
o criminis, concessio. Comsit probandum, ex eo, cuius id causa factum est, defenditur. ea est huiusmodque fecit; armis et in- pedimentis amissis praeter spem milites conservavit. accusatur maiestatis. incurrit huc denos hunc locum, de quo agimus, consideremus. intentio est: non oportuit arma et inpedimenta relinquere. de-sent. infirmatio est aut coniecturalis: non perissent; aut altera coniecturalis: non ideo fecisti ex quibus iudicatio est: perissentcuius nunc indigemus: at enim satius f
Abbreviated transcription (Latin):
sant᷑. ⁊ auulgari intlłigentia remo¬
ciora sunt. Ad similitudinẽ uõ ali¬
ꝙͣ. aut ad rem ãplificand̾a sepe snt̃
in ferenda Consuetudinis at̾ uis
esse ꝑutat᷑ id qd̃ uoluntate oĩum
⁊ coꝵ multo maxima ꝑs qmͣ p̃tores
edice̾ s sueuerunt Quedam aũt ge¬
neta nitis iã certa s suetudine facta
sunt qd genꝰ ractum.par. uidicatũ.

Expanded text:
rsantur et a vulgari intellegentia remotiora sunt; ad similitudinem vero aliquam aut ad rem amplificandam saepe sunt inferenda. consuetu- dine autem ius esse putatur id, quod voluntate omnium set eorum multo maxima pars, quae praetores edicere consuerunt. quaedam autem genera iuris iam certa consuetudine facta sunt; quod genus pactum, par, iudica
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝵ sit. Rõ. pat̾ enĩ et sibi. ⁊ filio
testamentũ scripsit. dũ is pupillus
ess. or̃ que filii fuerũt testaniento
testari an h̾rdes sed̾i ip̃ius patris¬
fimilias nõ fuii qͦ ciꝰ pupilli here¬

Expanded text:
utrorum sit? ratio: pater enim et sibi et filio testamentum scripsit, dum is pupillus esset. quare, quae filii fuerunt, testamento testari, an haeredes secundi ipsius patrisfamilias, non filii quoque ejus pupilli haere
Abbreviated transcription (Latin):
iuridiciałe. Negociał ẽ que i ip̃o
negocio uiris cuilis ħt implicitã
ꝯtrou̾siam. ea ẽ hinꝰ mõi. Quidam
rupillũ ħ̾rdem fecit. pupillus aũ
in ortuus c̃ aũ ꝙͣ m suam tutelam
uenisset. deb̾rditate ea que pupil¬
lo uenit int̾ eos qui patris pupilli
B̾rdes scdi sunt ⁊ int̾ agnatos pupil¬
li ꝯtrou̾sia ẽ. possessio ħrdũ ẜorum¬

Expanded text:
 quae in ipso negotio iuris civilis habet implicatam controversiam. ea est huiusmodi: quidam pupillum heredem fecit; pupillus autem ante mortuus est, quam in suam tutelam venit. de hereditate ea, quae pupillo venit, inter eos, qui patris pupilli heredes secundi sunt, et inter adgnatos pupilli contro- versia est. possessio heredum secu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩto futur᷑ sit.
⁊. alt̾ locus ꝑ quẽ magna cũ ampli¬
ficacione bñficii magnitudo exuti¬
ntate aut honestate aut fcĩ necessi¬
tudme demõstrat᷑ ⁊ t̾cius ꝑ quẽ res
exp̃ssa u̾bis añ oculos eoꝵ qui audi¬
unt pomt᷑. ut ip̃i se quoq idẽ fcũros
fuisse arbitrent᷑. si sibi illa res atq fa
ciendi causa ꝑiclẽ tempꝰ accidisset.
Relacio cͥminis ẽ cũ reus id qd̾ ar¬
guit᷑ ꝯfessus. altius se inductũ pec¬
cato iure fecisse demõstrat. Ea est
⁊ duob amissis frĩb domũ se nictor
recepit. Is aĩadũtit sororem suã de
fr̃m morte nõ laborantẽ. sponsi at̾ no¬
mẽ appellantẽ identidẽ curiatis ẽ ge¬
mitu ⁊ lamentacione. Indigne pas¬
sus uirginẽ occidit. accusatur. inten¬
cio ẽ. in iuria sororẽ occidisti. Bepul¬
sio ẽ. nire occidi. Qstio ẽ. iure ne occi
derit. Rõ est. alla enĩ hostiũ mortẽ lu
cisse moleste ferebat. In firmatio est.
Tam̃ afrẽ in dẽpnat᷑a necari nõ opor¬

Expanded text:
mento futurus sit; et alter locus, per quem magna cum amplificatione beneficii magnitudo ex utilitate aut honestate aut facti necessitudine demonstratur; et tertius, per quem res expressa verbis ante oculos eorum, qui audiunt, ponitur, ut ipsi se quoque idem facturos fuisse arbitrentur, si sibi illa res atque ea faciendi causa per idem tempus accidisset. Relatio criminis est, cum reus id, quod arguitur, confessus alterius se inductum peccato iure fecisse demonstrat. ea est et duobus amissis fratribus domum se victor recepit. is animadvertit sororem suam de fratrum morte non laborantem, sponsi autem nomen appellan- tem identidem Curiatii cum gemitu et lamentatione. indigne passus virginem occidit. accusatur. intentio est: iniuria sororem occidisti. depulsio est: iure occidi. quaestio est: iurene occiderit? ratio est: illa enim hostium mortem lugcisse moleste ferebat. infirmatio est: tamen a fratre indamnatam necari non opor
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ est. ut eiꝰdem pecume alius
testam̃to. aliꝰ lege heres ess. Itifir
ꝓpterea ꝙ aita pupilli iam̾ eratad¬
uentici.a. cuiꝰ ħrs nõ illo tempore
intestam̃to quisꝙͣ scriptus erat.
si quid pupillo accidiss et dealta
patris. ⁊ iam nũc mortui uolũtas
psimũ ualebat que iam mortuo pr¬
pillo suis ħrdib ꝯcedebat. iudica¬
cio ẽ. una ne pecumia fuent. Aut
si hac er̾ usi infirmactẽ posse płes
esse uinꝰ h̾rdes pecimie dissimili¬
b de causis. De eo ip̃o iudicatio a¬

Expanded text:
m est, ut eiusdem pecuniae alius testamento, alius lege heres esset, infirmpropterea quod altera pupilli iam erat adventicia, cuius heres non illo in testamento quisquam scriptus erat, si quid pupillo accidisset; et de altera patris etiamnunc mortui vo- luntas plurimum valebat, quae iam mortuo pupillo suis heredibus concedebat. iudicatio est: unane pe- cunia fuerit; aut, si hac erunt usi infirmatione: posse plures esse unius heredes pecuniae dissimilibus de cau- sis et de eo ipso esse co
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũ beneficium s effuge hxc
dicert uideris. Qñ isto carcto. quo¬
cumq mõ mͥ laborandũ ẽ. ne isti
obligatus sim. Si oꝑtares ut illi
de suo solueres. multũ abeẽ uit̾¬
ris agrato. hoc ꝙ optas ini quius
ẽ exccraris enĩ illum ⁊ caput scm̃
tibi dira p̃cacione defigis./ Nicmo
ut cxistimo de ĩmanitate aĩ tin
dubitaret. si aꝑ te illi pauptatem
si captuutatem.si tamẽ ac metũ
in p̃careris. at quid int̾ ẽ. utrum
uor ista sit uoti tuui. Samꝰ aliquio
enĩ hor opta.sim mĩc ⁊ hoc esse
gratum puta.ꝙ ne ingracus qd̃
faceret. qui modo nõ nsꝙ adm
capi uo¬

Expanded text:
acceptum beneficium, sed effugere. Hoc dicere videris : " Quando isto carebo ? Quocumque modo mihi laborandum est, ne isti obligatus sim." Si optares, ut illi de suo solveres, multum abesse videreris a grato. Hoc, quod optas, iniquius est ; exsecraris enim illum et caput sanctum tibi dira precatione defigis. Nemo, ut existimo, de immanitate animi tui dubitaret, si aperte illi paupertatem, si captivitatem, si famem ac metum imprecareris ; at quid interest, utrum vox ista sit voti tui an vis ? Aliquid enim horum optas. I nunc et hoc esse grati puta, quod ne ingratus quidem faceret, qui modo non usque in capi vo
Abbreviated transcription (Latin):
mec erubescat. q̃ reditu mereat:
siõ ẽistt. exilium cuiꝰ neminẽ
nẽ magis qm dampnatũ pud
cueadrsdũ ille ẜuauerũt bo¬
noꝵ ciuium oft̃icium qui recldi
sibi penates suos noluerũt cla¬
de cõi. qr satiꝰ erat duos iniquo
malo affici. qmͣ om̃es publico.
ita nõ ẜuat grati hoĩs afcectum
qui bene de se merentẽ difficui¬
tatibꝰ nult oppͥmi quas ip̃e sõ¬
moueat qui ⁊̃ si bene cogitat.
maĩe p̾catur. Ne in patrocinin
cendin extinxisse ꝙ feceris. In
quibdam euntatib ĩ piũ uotũ
sceleris uicem tenuit.

Expanded text:
meo erubescat, quam reditu maereat ! meo erubescat, quam reditu maereat ! " Non est istud exilium, cuius neminem non magis quam damnatum pudet. Quemadmodum illi servaverunt bonorum civium officium, qui reddi sibi penates suos noluerunt clade communi, quia satius erat duos iniquo malo adfici quam omnes publico, ita non servat grati hominis adfectum, qui bene de se merentem difficultatibus vult opprimi, quas ipse submoveat, quia, etiam si bene cogitat, male precatur. Ne in patrocinium incendium extinxisse, quod feceris. In quibusdam civitatibus impium votum sceleris vicem tenuit.
Abbreviated transcription (Latin):
enci. si patriam
capi uolui̾t. ut captiuitati patrẽ
erpiat. Quis siculos iuuenes ũ
bona lib̾is exempla monstrarẽt.
si optauerunt ut ethna ĩ mensa
igniũ ui suꝑ solitum ardens da
tatis. Ex medio parentib ĩcendio
raptis. Aichil debet scipiomi ro¬
ma. si punicũ bellũ ut fiiret d
morte patriam ẜuauerũt. si pͥus
optauerant. ut deuociom fortis¬
sime locũ ultima reꝵ necessitas
taceret. Grauissima in famia me
dici ẽ opus querere. multi quos
auterant morbos ⁊ irritauerãt ut
maiore głia sanarent. nõ potucrũt
discutete. aut cũ magna miẜoꝵ
uexacione uicerunt. Canstra¬
tum auĩt ita certe heccaton auc¬
tor ẽ. cũ in exiliũ iret inqd mul¬
tas ⁊ mtemꝑant̾ lib̃a expulerat.
optante quodam ut athemẽsib
ncc̃ĩtas restituendi exules cẽnt.
alhoĩnatũ talẽ reditũ. Rutilius
retur ⁊ dicẽt. instare arma ciuilia.
breui futuꝵ ut om̃es exules re¬
ciuria reiorẽ reditũ ꝙͣ exitim
optares: Malo ut patria exilio

Expanded text:
n, si patriam capi voluerit, ut captivitati patrem eripiat ? Quis Siculos iuvenes ut bona liberis exempla monstrabit, si optaverint, ut Aetna immensam ignium vim super solitum ardens et tatis ex medio parentibus incendio raptis ? Nihil debet Scipioni Roma, si Punicum bellum, ut finiret, morte patriam servaverunt, si prius optaverant, ut devotioni fortissimae locum ultima rerum necessitas faceret. Gravissima infamia est medici opus quaerere ; multi, quos auxerant morbos et irritaverant, ut gloria maiore sanarent, non potuerunt discutere aut cum magna miserorum vexatione vicerunt. Callistratum aiunt ita certe Hecaton auctor est, cum in exilium iret, in quod multas et intemperanter libera expulerat, optante quodam, ut Atheniensibus necessitas restituendi exules esset, abominatum talem reditum. Rutilius retur et diceret instare arma civilia, brevi futurum, ut omnes exules reihi peiorem reditum quam exitum optares ? Ut malo, patria exilio
Abbreviated transcription (Latin):
serum esse ut ip̃e gratus sit ⁊ ob
hoc ip̃m ingratus. exonerare eĩ
se uult ⁊ graui sartina libare ml¬
tum int̾est utrum ꝓperes refer¬
re gr̃am. ut recldas ueneficium
an ne ut debeas. Qui redde̾ uult
illius se ꝯmodo aptabit et ydonc¬
um illi uenire cempꝰ uolet. Qui i¬
chil aliũ qm̃ se lib̾ari nult. qͦmõ¬
cumq adhoc cupiet ꝑuenire ꝙẽ¬

Expanded text:
serum esse, ut ipse gratus sit, ob serum esse, ut ipse gratus sit, ob hoc ipsum ingratus ; exonerare enim se vult et gravi sarcina liberare. Multum interest, utrum properes referre gratiam, ut reddas beneficium, an ne debeas. Qui reddere vult, illius se commodo aptabit et idoneum illi venire tempus volet ; qui nihil aliud quam ipse liberari vult, quomodocumque ad hoc cupiet perve
Abbreviated transcription (Latin):
ordine emittit᷑ ad quẽtumq ita¬
q istoꝵ ueneris quoꝵ salutacio
urbem ꝯcutit. scito ⁊̃ si aĩadu̾tis
obsessos nigenti freqũcia uicos
⁊ cõmeancium in utramq ꝑtem
cat̾uis itinera ꝯ p̾ssa. tñ uenire
te inlocũ hoĩmib plemĩ. amicis
uacuũ. In pectore amnicus. ñ in
acrio querit᷑ illo recipiendꝰ. illic
retinendꝰ est. ⁊ in sensus recõden¬
dus hoc doce gratus es. Male de
te existimas. si mutilis es. nͥ af
fligis. si reb bonis suꝑ uacuus
Est quẽadmodũ te in dubiis et
madusis ⁊ in letis sapienter ge¬
ras. ut dubia prudent̾ tractes.
adu̾sa fortit᷑. leta mod̾rate. ⁊ta
in omĩa utilem teamico ex hibe
potes.si aduersa eius nec deseru¬
que tibi mat̾iam ex̾cende fidei p̃¬
beant.incident. Quẽadmodum
qui optat diuicias alicui in hoc.
cit. sic qui optat amico aliqua
necessitatem. quã adiutorio suo
fideq discuciat. ꝙ ẽ ingͣti se illi
p̃fert. ⁊ tanti exustimat illũ mi¬

Expanded text:
ordine emittitur ? Ad quemcumque itaque istorum veneris, quorum salutatio urbem concutit, scito, etiam si animadverteris obsessos ingenti frequentia vicos et commeantium in utramque partem catervis itinera compressa, tamen venire te in locum hominibus plenum, amicis vacuum. In pectore amicus, non in atrio quaeritur; illo recipiendus, illic retinendus est et in sensus recondendus. Hoc doce : gratus es. Male de te existimas, si inutilis es nisi flicto, si rebus bonis supervacuus es. Quemadmodum te et in dubiis et in adversis et in laetis sapienter geris, ut dubia prudenter tractes, adversa fortiter, laeta moderate, ita in omnia utilem te exhibere amico potes. Adversa eius nec deseruquae tibi materiam exercendae fidei praebeant, incident. Quemadmodum, qui optat divitias alicui in hoc, cit, sic, qui optat amico aliquam necessitatem, quam adiutorio suo fideque discutiat, quod est ingrati, se illi praefert et tanti existimat illum mi
Abbreviated transcription (Latin):
mũt. siec hiis ꝓporcionib quib
adsũma ꝑuentum ẽ. retro iri. S
sepe int̾ fortunã maximã ⁊ ultĩa
nichil int̾eẽ. Nescis qnͣtũ sit p̃ti¬
um amicicie. si nõ intelligis mł¬
tũ te ei datuꝵ cui dederis amicu
tur habundare. Quid. istos tu li¬
titur. aut memoria. aut manus
amicoꝵ existimas eẽ. Nõ sũt isti
amici.qui agmine magno ianu¬
am pulsant qui inp̃mas ⁊ scd̾as
admissiones degerunt᷑. Consue¬
cudo ista uetus est. regib regesq
simulantib. ppłm amicoꝵ descri¬
bere. Est ꝓp̾um suꝑbie magno esti¬
mare introitũ. ac tm̃ sui liminis
et ꝓhonore dare ut hostio suo ꝓ¬
prius assideas. ut gradum prior
intͣ domũ ponas. in qua deĩceps
multa sũt hostia que recepturos
quoq excludant.Apud nos pri¬
mi oĩum grachus ⁊ mox liui¬
us drusus instituerunt segre¬
gare turbam suam. ⁊ alios inse
sos habuerunt. Itaq isti primos
ueros amicũ uocas cuiꝰ disponi¬

Expanded text:
niunt, nec iis portionibus, quibus niunt, nec iis portionibus, quibus ad summa perventum est, retro iri, sed saepe inter maxinihil interesse ? Nescis, quantum sit pretium amicitiae, si non intellegis multum te ei daturum, cui dederis amicum,tur abundare. Quid ? Istos tu lititur aut memoria aut manus, amicorum existimas esse ? Non sunt isti amici, qui agmine magno ianuam pulsant, qui in primas et secundas admissiones digeruntur. Consuetudo ista vetus est regibus regesque simulantibus populum amicorum discribere, et proprium superbiae magno aestimare introitum ac tactum sui liminis et pro honore dare, ut ostio suo propius adsideas, ut gradum prior intra domum ponas, in qua deinceps multa sunt ostia, quae receptos quoque excludant. Apud nos primi omnium C. Gracchus et mox Livius Drusus instituerunt segregare turbam suam et alios in sesos. Habuerunt itaque isti amicos veros. Amicum vocas, cuius disponi
Abbreviated transcription (Latin):
ignib surrexerunt meliora con¬
sũpcis. Tota uita agrippe ⁊ mece¬
natis uacauit locus. Quid putẽ
defuisse similes qui ad sumerent̃.
an ip̃ius uiciũ t̾uisse qr maluit
ucra dicere qui si iuxissent. int̾
dissimułantes fuissent.Regalis
ingeni mos ẽ in p̃sentiumꝯtu¬
mcliam amissa laudare. et miis
uirtutẽ darc uera dicendi. aqui¬
biam audiendi ꝑiculũ nõ ẽ. Set
ut mc adme ꝓpositũ reducam.
uides qmͣ facile sit gr̃am referre
fclicib ⁊ insũmo hũanaꝵ opum
positis. dic illis nõ ꝙ uolunt au¬
dire. sꝙ au disse semp uolunt.
plenas aures adulacionib aliqũ
ucra uox intret.da ꝯsilũ ntile.
Queris quid felici p̾stare possiõ.
effice ne felititati suc credat. ut
sciat illam multis ⁊ fidis mani¬
b ꝯtinendã. parum in illũ ꝯtulc¬
ris si illi stultam fiduciã ꝑman¬
sure semp potencie excusscris. do¬
cuerisq mobilia esse que dedit
casus. ⁊ maiore cursu fuge̾ qmͣ ue¬

Expanded text:
ignibus, surrexerunt meliora conignibus, surrexerunt meliora consumptis. Tota vita Agrippae et Maecenatis vacavit locus. Quid ? Putem defuisse similes, qui adsumerentur, an ipsius vitium fuisse, quia maluit vera dicere ; qui si vixissent, inter dissimulantes fuissent. Regalis ingenii mos est in praesentium contumeliam amissa laudare et his virtutem dare vera dicendi, a quibus iam audiendi periculum non est. Sed ut me ad propositum reducam, vides, quam facile sit gratiam referre felicibus et in summo humanarum opum positis. Dic illis, non quod volunt audire, sed quod audisse semper volent ; plenas aures adulationibus aliquando vera vox intret ; da consilium utile. Quaeris, quid felici praestare possis ? Effice, ne felicitati suae credat, ut sciat illam multis et fidis manibus continendam. Parum in illum contuleris, si illi stultam fiduciam permansurae semper potentiae excusseris docuerisque mobilia esse, quae dedit casus, et maiore cursu fugere, quam ve
Abbreviated transcription (Latin):
Inus angustus filiã intͣ pu¬
dicicie maledictũ. ĩpudicam
relegauit. ⁊ flagicia pñcipal dom
ipudicum enuisit. ad iissos gͤ¬
gatim adultõs. ꝑerratã noctur¬
ns omessacõib ciuitatẽ foru
ip̃m ac rostra ex quib pat̾ legẽ
de adultuͣs tułat. filie in stupra
placuisse. ad cotidianũ admar¬
siã ꝯcursum. cũ exadult̾a in q̃stu¬
ariam u̾sa ius omĩs licencie ib̾
ignoto adultõ peteret. ħ nõ tã
iidicanda pu̾cipi qm̃ tacenda.
qr quardam reꝵ turpitudo eciã
adiudicantẽ redit. parũ potens
ire publicauerat.deide cũ int̾¬
posio tempe in locũ ire subiss
ucrecundia. gemens ꝙ nõ illa
sĩlencio p̃ssus que tam dui nes¬
cierat. donec loqui turpe ess. sepe
exclamauit. Hoꝵ mͥ nnchilaccidi¬
ss. si aut agrippa aut metenas in¬
xissent.adeo tot hũti milia hoĩ¬
nũ duos reꝑire difficile ẽ. cese
sunt legiones ⁊ ꝓtinus scpte fc̃a
classis. ⁊ intra paucos dies nata¬
uit noua. Scuitũ ẽ in opa publica

Expanded text:
ivus Augustus filiam ultra impudicitiae maledictum impudicam relegavit et flagitia principalis domus in publicum emisit : admissos gregatim adulteros, pererratam nocturnis comissationibus civitatem, forum ipsum ac rostra, ex quibus pater legem de adulteriis tulerat, filiae in stupra placuisse, cotidianum ad Marsyam concursum, cum ex adultera in quaestuariam versa ius omnis licentiae sub ignoto adultero peteret. Haec tam vindicanda principi quam tacenda, quia quarundam rerum turpitudo etiam ad vindicantem redit, parum potens irae publicaverat. Deinde, cum interposito tempore in locum irae subisset verecundia, gemens, quod non illa silentio pressisset, quae tam diu nescierat, donec loqui turpe esset, saepe exclamavit : " Horum mihi nihil accidisset, si aut Agrippa aut Maecenas vixisset ! " Adeo tot habenti milia hominum duos reparare difficile est. Caesae sunt legiones et protinus scriptae ; fracta classis et intra paucos dies natavit nova ; saevitum est in opera publica
Abbreviated transcription (Latin):
simas et ꝓceuas ut gratior aro
suo d.ciuo tiat. Quid si im ꝑator
deos cret ut magna nis hostur
circũ fusa castris fossas sudito mi¬
petu cõpleat. et ualcũ crepidante
exercitu duellat. et in ip̃is porns
infesta signa ꝯstituat. quo maio
re sensu reb lassis ꝓfligatisq suc¬
currat. Omẽs isti benefitia suad¬
cestabili uia ducunt qui deos ꝯ̃
cũ aduocant cni ip̃i ad fntiõ
et ante illos sterm q̃ erigi uolũs
ste de esse nõ possis sion nocet
iiquis illi uotum meũ. qr siml
opto et ꝑiculum ⁊ remediũ hec
dicis ũ n

Expanded text:
as petat, ut gratior ars sua periculo fiat ? Quid, si imperator deos oret, ut magna vis hostium circumfusa castris fossas subito impetu compleat et vallum trepidante exercitu vellat et in ipsis portis infesta signa constituat, quo maiore cum gloria rebus lassis profligatisque succurrat ? Omnes isti beneficia sua detestabili via ducunt, qui deos contra eum advocant, cui ipsi adfuturi sunt, et ante illos sterni quam erigi volunt. ste deesse non possis. " Non nocet," inquit, " illi votum meum, quia simul opto et periculum et remedium." Hoc dicis n
Abbreviated transcription (Latin):
ergo. qͣr medico et p̾ceptori. pł
qddam debeo. nec adu̾sus illos
mercede defungor. qr ex medico
⁊ p̃ceptore iamicũ tͣnseũt. et
nos nõ arte quã uendunt obli¬
gant. s beneficio ⁊ familiari uolũ¬
tate. Itaq si medicus nichil am¬
pliꝰ qmͣ manu tangit ⁊ me int̾
eos quos ꝑambulabat ponit sũ

Expanded text:
ergo ? Quare et medico et praeceptori plus ergo ? Quare et medico et praeceptori plus quiddam debeo nec adversus illos mercede defungor ? Quia ex medico et praeceptore in amicum transeunt et nos non arte, quam vendunt, obligant, sed benigna et familiari voluntate. Itaque medico, si nihil amplius quam manum tangit et me inter eo
Abbreviated transcription (Latin):
uenditori debet. qui bñ emit. de¬
inde eti ã si płis ista sunt. ñ tm̃ ul¬
lum istic munꝰ tuũ est. ut nõ ex
usu effectu ue. s ex ꝯsuctudine q
ãnoua estimet᷑ ꝙ tu p̃ciũ ponĩs
trabicienti maria. ⁊ ꝑmedios f¬
fluctus cũ et̾re ꝯspc̃u recessit. c̾tã
seqñti uiam ⁊ ꝓspicienti fut᷑as
tempestates ⁊ securis oĩb subito
iubenti. uł astringi armamẽta¬
ł demicti. ꝑatos ad incursũ ꝓcel¬
le ⁊ repentinũ ĩpetũ stare. huic
t̃ tante rei p̃miñ uectura ꝑsol¬
uit. qnͣti estimas in solitudine
hospiciũ. in ymbre tectum ĩ fri
nob̾ pr̃at qui labentẽ domũ ful¬
cit. ⁊ agentem eximo ruinas in¬
sulam in credibili arte suspẽdit.
certo cñ ⁊ leui p̃cio fultura sb̃du¬
citur. Murus nos ab hostib tu¬
tos ⁊ asubitis latronũ incursib
securitate publica ꝓpugnacula
habituras ex̾citurus faber qd¬
in diem mereat. Intinitũ erit.
si latiꝰ exempla ꝯquirã. quib ap¬
pareat paruo magna ꝯstare. Qd

Expanded text:
 nihil venditori debet, qui bene emit. Deinde, etiam si pluris ista sunt, non tamen ullum istic tuum munus est, ut non ex usu effectuve, sed ex consuetudine et annona aestimetur. Quod tu pretium ponis traicienti maria et per medios fluctus, cum terra e conspectu recessit, certam secanti viam et prospiciens futuras tempestates et securis omnibus subito iubenti vela substringi, armamenta demitti, paratos ad incursum procellae et repentinum impetum stare ? Huic tamen tantae rei praemium vectura persolvit ! Quanti aestimas in solitudine hospitium, in imbre tectum, in frignobis praestat, qui labentem domum suscipit et agentem ex imo rimas insulam incredibili arte suspendit ! Certo tamen et levi pretio fultura conducitur. Murus nos ab hostibus tutos et a subitis latronum incursionisecuritate publica propugnacula habituras excitaturus faber quin diem mereat. Infinitum erit, si latius exempla conquiram, quibus appareat parvo magna constare. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
adultimũ audatẽ uiuentã fru¬
galitati.pudori. morio bonis. si
parum sequit᷑. coactam applicat
Adolescentib quoq ac iã potenti¬
b sui si remedia metu ac mntem¬
pancia reiciunt᷑. ius adhidet᷑ et
ẜuitus. itaq beneficioꝵ maxĩa
sunt.que aparentib accrpimus
dũ aut nescimꝰ aut nolumt hiis
nigratis. et repudiantib bñficia
ñ qr nolunt. s ne debcant. similec
sũt ex aduerso minis grati qui
aliquid momodi p̃cari solent.
hiis quib obligati sũt. Aliquid
adu̾si in quo affectũ memorem
accepti beneficii approbent. anh
recte faciant et pia uolitate. q̃¬
amore flagrantib. qui amice sue
optant exiliũ. ut deẜtam fugien¬
temq coĩtent᷑. optant in opiam
ut magis desidranti donent op¬
tant egritudinẽ ut assideant. et
quitqd mimitꝰ optaret. amãtes
mouent. fere ⁊dem itaq exitus
ẽ odii ⁊ amoris insam. talc qdd̃
⁊ hiis accidit. qui amitis iꝯmo¬
daoptant que detrahant. et ad

Expanded text:
ad ultimum audacem iuventam fruad ultimum audacem iuventam frugalitati, pudori, moribus bonis, si parum sequitur, coactam applicant. Adulescentibus quoque ac iam potentibus sui, si remedia metu aut intemperantia reiciunt, vis adhibetur ac severitas. Itaque beneficiorum maxima sunt, quae a parentibus accepimus, dum aut nescimus aut nolumus. His ingratis et repudiantibus beneficia, non quia nolunt, sed ne debeant, similes sunt ex diverso nimis grati, qui aliquid incommodi precari solent iis, quibus obligati sunt, aliquid adversi, in quo adfectum memorem accepti beneficii approbent. An hoc recte faciant et pia voluntate, quamore flagrantibus, qui amicae suae optant exilium, ut desertam fugientemque comitentur, optant inopiam, ut magis desiderant donent, optant morbum, ut adsideant, et, quidquid inimicus optaret, amantes vovent. Fere idem itaque exitus est odii et amoris insani. Tale quiddam et his accidit, qui amicis incommoda optant, quae detrahant, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
magis głietur. aut certe cui gͥlie¬
tur. Quantus iste furor ẽ. ꝯtrouer¬
siam dũs muneris sui face̾. Qͦ¬
m᷑ adusus eos hic erit gratꝰ qb
gr̃a referri sinc impedio nõ pot.
qui negat se ab hiis accepisse. a
quib cũ maxime accepit. qui ⁊
semp daturi sunt. ⁊ nũq̃ receptu¬
ri. quanta aut̃ pu̾sitas obħ alic
nõ debere. qr ⁊̃ n ficianti benignꝰ
neficioꝵ argumentũ uocare ne¬
cessario dantis. siolo sͥ heat.qs
illũ rogat. ⁊ om̃es aliãs ĩpuden¬
tis aĩ uoces hiis ascruere sõ ideo
de te minꝰ meret᷑ is cuiꝰ ubalitas
ad te etiã dũ negas puenit cuiꝰq
beneficioꝵ. uł hoc maximũ est ꝙ
admodum tenerã nb̾oꝵ ĩfanciar
parentes ad salubriũ reꝵ pacien¬
ciam cogant. flenciũ corpa ac re¬
pugnantiũ diligenti cura fouct.
⁊ ne menbra ubertas ĩ matura de¬
torqueat. in rectum exitura ꝯstrĩ¬
gunt᷑. ⁊ mox ubalia scudia ĩ cul¬
cant. adibito timore nolentib

Expanded text:
magis glorietur, aut certe, cui gloriemagis glorietur, aut certe, cui glorietur. Quantus iste furor est controversiam dis muneris sui facere ! Quomodo adversus eos hic erit gratus, quibus gratia referri sine impendio non potest, qui negat se ab iis accepisse, a quibus cum maxime accepit, qui et semper daturi sunt et numquam recepturi ? Quanta autem perversitas ob hoc alicui non debere, quia etiam infitianti benignus neficiorum argumentum vocare necessario dantis! "Nolo! Sibi habeat! Quis illum rogat ? " et omnes alias impudentis animi voces his adstrue. Non ideo de te minus meretur is, cuius liberalitas ad te etiam, dum negas, pervenit, cuiusque beneficiorum vel hoc maximum est, quod emadmodum teneram liberorum infantiam parentes ad salubrium rerum patientiam cogant ? Flentium corpora ac repugnandum diligens cura fovent et, ne membra libertas immatura detorqueat, in rectum exitura constringunt et mox liberalia studia inculcant adhibito timore nolentibus ;
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ S hec que accepiniꝰ acceptu¬
situm sit. maiorq actus sĩn fruct̃
quoq utilitates apũcipio rerũ
do datus. ut appeat curam nrĩ ñ
int̾ multa hitam. demꝰ parenti¬
b nr̃is pietatem. ⁊ multi nõ ut
gignerent coicrant. dii ñ posst̃
uideri nescisse ꝙ effecturi essent.
cũ onũb alimenta ꝓtinus ⁊ alia
ꝓuiderent. nec eos ꝑ negłiam ge¬
nuere. quib tam multa gn̾abat.
Cogitauit nos ante natura qmͣ
fecit. nec tã leuc opꝰ sumꝰ. ut uli po¬
tucrimꝰ excidere. Uide qͣcũ nobis
pmiserit. qͣ nõ intra hom̃es hu¬
mani imipii ꝯdicio sit. Uide inq̃¬
tũ corpib uagari liceat. que nõ
cohertuit fine trarũ. s in oc̃m ꝑ¬
tem sui misit. Uide aĩ qnͣtũ au¬
deant q̃ admodũ soli aut none¬
rint deos. aut querant. ⁊ mente
maltũ data. diuina comitentur
Scies nõ esse hominẽ cum iltua¬
riũ. ⁊ in cogitatu opꝰ int̾ maxĩa
rerũ suaꝵ natura nichil ht quo

Expanded text:
dimus, sed haec, quae accipimus, acceptudimus, sed haec, quae accipimus, acceptusitum sit maiorque actus sui fructus, quoque utilitates a principio rerum do datus, ut appareat curam nostri non inter ultima habitam. Debemus parentibus nostris pietatem, et multi non, ut gignerent, coierant. Di non possunt videri nescisse, quid effecturi essent, eum omnibus alimenta protinus et auxilia providerint, nec eos per neclegentiam genuere, quibus tam multa generabant. Cogitavit nos ante natura, quam fecit, nec tam leve opus sumus, ut illi potuerimus excidere. Vide, quantum nobis permiserit, quam non intra homines humani imperii condicio sit ; vide, in quantum corporibus vagari liceat, quae non coercuit fine terrarum, sed in omnem partem sui misit ; vide, animi quantum audeant, quemadmodum soli aut noverint deos aut quaerant et mente in altum elata divina comitentur : scies non esse hominem tumultuarium et incogitatum opus. Inter maxima rerum suarum natura nihil habet, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ⁊ muito. cuntq ista tua c̃a.
etiã si maior illis alia ac p̾or c̃a
est. adice nũc. q nõ ext̾na cogt̃
deos. s sua illis in lege et̾na uo¬
luntas est. statuerũt que non
mutarent. Itaq nõ possũt u¬
deri facturi aliquid qͣuis nolĩt.
qr qcqd desinere nõ possint. per¬
senerare uoluerunt. nec umꝙ̃
p̾mi ꝯsilii deos penitent. sñ du¬
in becillicitate pͥmanent. S qr
nõ licet aboptimis aberrare. ⁊
sic ire decictum ẽ. In p̾mam at̾
illa ꝯstitucione cũ uinu̾sa dispo¬
nerent. eciã nr̃a niderũt rõemq
hõinis hũerunt. ⁊taq nõ posst
uideri sua t̾m causa deciurere et
explicare opꝰ suũ. qr pars opis su
mꝰ ⁊ nos. debemꝰ ergo et soli et
lune ⁊ cetĩs celestibꝰ beneficui
qr q̃ si pociora illis sũt in que ori¬
untur. nos t̾m in maiora itura
iuuant. Adice ꝙ exdestinato iu¬
uant. idcoq obligati sumꝰ qui ũ
in beneficium ignoranciũ inci¬

Expanded text:
tibi etiam invito euntque ista tua causa, tibi etiam invito euntque ista tua causa, etiam si maior illis alia ac prior causa est. Adice nunc, quod non externa cogunt deos, sed sua illis in lege aeterna voluntas est. Statuerunt, quae non mutarent ; itaque non possunt videri facturi aliquid, quamvis nolint, quia, quidquid desinere non possunt, perseverare voluerunt, nec umquam primi consilii deos paenitet. Sine duimbecillitate permanent, sed quia non libet ab optimis aberrare et sic ire decretum est. In prima autem illa constitutione, cum universa disponerent, etiam nostra viderunt rationemque hominis habuerunt; itaque non possunt videri sua tantum causa decurrere et explicare opus suum, quia pars operis et nos sumus. Debemus ergo et soli et lunae et ceteris caelestibus beneficium, quia, etiam si potiora illis sunt, in quae oriuntur, nos tamen in maiora ituri iuvant. Adice, quod ex destinato iuvant, ideoque obligati sumus, quia non in beneficium ignorantium inci