comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loco cat idem. Sciebat sibi omuia
restane. Idõq quicquid factum eẽt
dictutus fuerat sciebam. ¶ Multoa
mint ultto equidem constancie silis
erempla se offeriut. s epłe modus
plum non tecipit. finem igitur un¬
ponaui. Et si cui forsan pacientis
tuai ab hus laudatissmus actibus
lumi ꝓdid̃is s fratrem equo aĩo pa¬
cicit unũquẽq sentire qd̾ opimo sua
teit. Ego quidem in me ip̃o alterur
casin dum tarat exꝑtus sum. fili
auissionem nõ nomi. at fratue ne¬
cis mlliuis eecepi. de boc certius loi
poaliuu. Nichil itaq contendo. uec
luctus nuicem confero. Sed illud scio
sepe facilius amissum filium restar¬
rar posse qmi fintrem. uale ad fontẽ
dasu amiti mortui et sepulti. Et mł¬
ta de titibus sepulture.
ancum bonun ꝑiisse tibi
doleo. s mag̾ in te rectum p¬
iisse iudiciu indignor. ⁊ leq
eumi aut te ipse satis inrilit̾ ne di¬
cam ꝓhỹce consolaris. aut illum qͣ
fiendus est defles si modo quisqmͣ

Expanded text:
loco ait idem, sciebat “sibi omnia loco ait idem, sciebat “sibi omnia restare”, ideoque, quicquid factum esset, dicturus fuerat: ‘sciebam’. 37 Multa nunc ultro equidem constantie similis exempla se offerunt, sed epystole modus plura non recipit; finem igitur imponam. Et si cui forsan patientia tua ab his laudatissimis actibus lium perdideris sed fratrem, equo animo patiar unumquenque sentire quod opinio sua fert. 38 Ego quidem in me ipso alterum casum duntaxat expertus sum: filii amissionem non novi, at fraterne necis vulnus excepi; de hoc certius loqui possum. Nichil itaque contendo, neque luctus invicem confero; sed illud scio, sepe facilius amissum filium restaurari posse quam fratrem. Vale. Ad fontem casu amici mortui et insepulti, et multa de ritibus sepulture. 1 Amicum bonum periisse tibi doleo, sed magis in te rectum periisse iudicium indignor; neque enim aut te ipse satis viriliter, ne dicam philosophice, consolaris, aut illum qua flendus est defles, si modo quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
larius admiaiũ ꝙͣ ꝙ mortem filu
sacrificium cui tunc int̾ereat non o¬
iuisit. cororam tam̃ quam capite
rogans diligentius ato audieus o
strenue pugnans cecidisset: Coronã
ipsam capiti reposint. ut oñderes de
cumisꝙͣ morte non dolendum insit¬
pitꝰ et ignane morientis. Quo metu
uisiule est uirum sapientem ue¬
q secraticum ad pͥmun iunar e¬
latum deposuisse coronam. ¶ Auã¬
ragoras mortem filii nuncianti in¬
chil inquit nouum aut merpecta¬
tim auidio. Ego eium cum si mor¬
talis sciebam ex me genitũ ẽe mor¬
taleui. O uere dignum houñe respõ¬
suut. Qm̃n multi sunt e medio ecia
grege phylosophoꝵ et si nature con¬
ditionem amplecti sumularẽt. taiũ
pusum moriendi ordiue taciti uõ
tulissent. Ainciragore u̾o nichil mo¬
pmatũ poterat contiugere. cogita¬
bat enim assidue qd̾ est apud sene¬
cam oũa ⁊ mortalia esse ⁊ iucerta
lege mortalia. Quodq alio quedã

Expanded text:
larius admiramur, quam quod mortem filii, larius admiramur, quam quod mortem filii, sacrificium cui tunc intererat, non omisit; coronam tantum quam capite rogans diligentius atque audiens quod strenue pugnans cecidisset, coronam ipsam capiti reposuit, ut ostenderet de cuiusquam morte non dolendum, nisi turpiter et ignave morientis; quo metu verisimile est virum sapientem vereque socraticum ad primum nuntii relatum deposuisse coronam. 35 Anaxagoras mortem filii nuntianti, ‘Nichil’ inquit, ‘novum aut inexpectatum audio; ego enim, cum sim mortalis, sciebam ex me genitum esse mortalem’. 36 O vere dignum homine responsum! Quam multi sunt, e medio etiam grege philosophorum, qui etsi nature conditionem amplecti simularent, tamen perversum moriendi ordinem taciti non tulissent! Anaxagore vero nichil inopinatum poterat contingere; cogitabat enim assidue quod est apud Senecam, «omnia et mortalia esse et incerta lege mortalia»; quodque alio quodam
Abbreviated transcription (Latin):
tamen orbitatem suam tam excel¬
so aĩo ꝑtulit ut ꝓdiret in publicum.
ubi audiente ppło romano casum
sirum tam maguifice consolatus ẽ.
ut mag̾ metuere ne quem dolor ille
fregisset ꝙͣ ipẽ fractus esset inderetur.
ex quo non rumorem iudice me glo¬
riam cepit ꝙͣ ex triumpho quem uł
dieb speciosissimũ egerat. ꝑ illum
enim macedonre. ꝑ hec mortis ac
fortune uictor apparuit. ¶ Peti¬
cles athenensis dux int̾ quatuor
dies duob filus orbatus non solum
nõ gemuit sed uec priorem fcontis
mñtum uuitauit. ¶Cato semor il¬
le cuius supia mentionem huĩ qnͣ¬
tum laudetur ab omnib nullusi¬
guorat. qui modo uł temut̾ uorit
hystorias qd̃q manis est siue ulla
hystoriaꝵ noticia. Sic iami apud
cunctos huius uouũs fama ꝑcce¬
buit. ut eo audito ue quiaqͣ ad sa¬
piencie sũmam aidici posse indentur
Ita fit ut non mag̾ ueterum iudicio
qm̃ mod̾norum consensu Cato sapi¬
entissimus hẽatur. atqui iit̾ iulta

Expanded text:
tamen orbitatem suam tam exceltamen orbitatem suam tam excelso animo pertulit, ut prodiret in publicum; ubi, audiente populo Romano, casum suum tam magnifice consolatus est, ut magis metuere nequem dolor ille fregisset, quam ipse fractus esse, videretur; ex quo non minorem, iudice me, gloriam cepit quam ex triumpho quem illis diebus speciosissimum egerat; per illum enim Macedonie, per hoc mortis ac fortune victor apparuit. 32 Pericles, Atheniensis dux, intra quattuor dies duobus filiis orbatus, non solum non ingemuit, sed nec priorem frontis habitum mutavit. 33 Cato senior ille cuius supra mentionem habui, quantum laudetur ab omnibus, nullus ignorat qui modo vel tenuiter norit historias, quodque maius est, sine ulla historiarum notitia sic iam apud cuntos huius nominis fama percrebruit, ut, eo audito, vix quicquam ad sapientie summam adici posse videatur. Ita fit ut non magis veterum iudicio quam modernorum consensu, Cato sapientissimus habeatur. Atqui inter multa
Abbreviated transcription (Latin):
duui est ue ut idem ait ĩuidi mag̾
ꝙͣ amici sit. ¶ Hec non tam ad in¬
tormacionem qmͣ ad glĩam tuam
retuli. quoniam sicut inceperam gu¬
cias ꝯsolatori et̾no tu et̾ua consola¬
cione nou iudiges. Qͣ qmͣ quid eciã
iudigenti conferre potuissent. hee lic¬
terule raptim de arcescentis iugenii
scatebris expresse. ¶ Supuatu
est deinceps illoꝵ erempla subtere.
qui suox mortem fortiter tulisse me¬
morantur. Et tamen ut intiligns
quorum ego te numieris ascribo. tau¬
toq fretus comitatu bereas ĩ incepto.
quantum mẽoria complecti potũo.
pauci enum libelli me in hauc solitu¬
diuẽ sunt secuti. aliquot nobiliora
exempla ex omĩ copia uetustatis
int̾seram. ¶ Enulius paulus ui
amplissimus et sue etatis ac patͥe
sũimu decus ex quatuor filuis p̾cla¬
rissime indolis duos excra familiã
in adopcionem aliis dando ip̃e sibi
abstulit. duos reliquos intra seꝑte
dietum spacium mors rapuit. Ipse

Expanded text:
dum est ne, ut idem ait, «invidi magis dum est ne, ut idem ait, «invidi magis quam amici sit». 29 Hec non tam ad informationem quam ad gloriam tuam retuli; quoniam, sicut inceperam, gratias consolatori eterno, tu externa consolatione non indiges. Quanquam, qui etiam indigenti conferre potuissent he literule raptim de arescentis ingenii scatebris expresse? 30 Supervacuum est deinceps illorum exempla subtexere qui suorum mortem fortiter tulisse memorantur. Et tamen, ut intelligas quorum ego te numeris ascribo, tantoque fretus comitatu hereas in incepto, quantum memoria complecti potuero — pauci enim libelli me in hanc solitudinem sunt secuti —, aliquot nobiliora exempla ex omni copia vetustatis interseram. 31 Emilius Paulus, vir amplissimus et sue etatis ac patrie summum decus, ex quattuor filiis preclarissime indolis, duos extra familiam in adoptionem aliis dando ipse sibi abstulit, duos reliquos intra septem dierum spatium mors rapuit. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
patria ur̃a est aut fuerat sua. ubi et
nes pegrinaunr ad huc. et eum irti¬
tis uotis expectauimus ad meliora
ꝓperantem. Exilium est hoc ipse in
patrian profectus est. oremus ut
sospes et sine labore pueniat. Id illi
prodesse pot̾it. Id aganius. pium ob¬
sequii genus est pro definictis orare.
laccune autem sunt arma muliex.
uires non decent nisi mod̾atissime
foisan atq rarissime. Alioqum ⁊ fim¬
uos tñ ad illum oporteat satis celerit̾
ꝓficisci. Omĩa autem breuia ut ait
cicero tolerabilia eẽ debent eciam si
magua suit. frat̾ tuus ereptus ẽ nul¬
le laborib et ueri similit̾ speratur ad
et̾uam requiem pueĩsse cuit de pro¬
rimo puẽturus. Nos in seculi fluitã¬
tis agone remansimus. Quã obrẽ
si quis ꝓpter se ipsum ꝙ relictus est
deflet. udeat ne m̾uito possit̾ audite.
Tullianuu ilud. Sius incõmodis
grauit̾ augi nou amicũ s se ipsuz
amantis est. Si u̾o ꝓpter illum u̾en¬

Expanded text:
patria nostra est aut fuerat sua, ubi et patria nostra est aut fuerat sua, ubi et nos peregrinamur adhuc et eum irritis votis expectavimus ad meliora properantem. Exilium est hoc; ipse in patriam profectus est. Oremus ut sospes et sine labore perveniat; id illi prodesse poterit, id agamus. Pium obsequii genus est pro defunctis orare. Lacrime autem sunt arma mulierum, viros non decent, nisi moderatissime forsan atque rarissime; alioquin et funnos tamen ad illum oporteat satis celeriter proficisci. «Omnia autem brevia» ut ait Cicero, «tolerabilia esse debent, etiamsi magna sint». 28 Frater tuus ereptus est mille laboribus et verisimiliter speratur ad eternam requiem pervenisse aut de proximo perventurus; nos in seculi fluitantis agone remansimus. Quamobrem, siquis propter se ipsum quod relictus est, deflet, videat ne merito possit audire tullianum illud: «Suis incommodis graviter angi, non amicum sed se ipsum amantis est»; si vero propter illum, veren
Abbreviated transcription (Latin):
parte spes maues ac fallaces fuant
dobis ab illo qui et falli non potest
et fallere non nouit spes certa p̾sta¬
tur. illuc tandeui quo frem tuum
translatum ꝯfidimus ẽẽ uenturos.
¶Sed quid interun faciam dreit
aliquis. desid̾io torqueor. amore lan¬
gueo. auditate crucior frẽm meum
reuidendi. Quid facias aliud uili qd̃
facere solent qui taũ aliquo a ꝑsoius
carissimis auelluntur: Memoriam re¬
tinent et absencium ymaginiem pro¬
funda mente custodiunt. Illos auiãt.
de illis loquũtur. Illis prosperum oꝑ¬
tant iter. Idem fac et certus sum iaz
feaisti. fraccem tuũ in ea parte cordis
absconde unde nulla enui pellat obli¬
uio. Illum dilige sepultum ut uiuen¬
tem dilexisti uł eciam multo ueheiiẽ¬
cius. Illum coge sepius ad te reuerti
cõmemoracionez pia et frequenti p̃¬
care iter ut faustum sibi contiugate
et calcatis ꝑfidi hostis insidiis. uelor
in paccia reditus. Neq enimi hec auti

Expanded text:
parte spes inanes ac fallaces fuerant, parte spes inanes ac fallaces fuerant, nobis ab Illo qui et falli non potest et fallere non novit, spes certa prestatur, illuc tandem, quo fratrem tuum translatum confidimus, esse venturos. 24 ‘Sed quid interim faciam?’ dixerit aliquis, ‘desiderio torqueor, amore langueo, aviditate crucior fratrem meum revidendi’. Quid facias aliud, nisi quod facere solent qui casu aliquo a personis carissimis avelluntur? memoriam retinent et absentium imaginem profunda mente custodiunt; illos amant, de illis loquuntur, illis prosperum optant iter. Idem fac et, certus sum, iam fecisti. 25 Fratrem tuum in ea parte cordis absconde, unde nulla eum pellat oblivio; illum dilige sepultum ut viventem dilexisti, vel etiam multo vehementius; illum coge sepius ad te reverti commemoratione pia et frequenti; precare iter ut faustum sibi contingat et calcatis perfidi hostis insidiis, velox in patriam reditus. 26 Neque enim hec aut
Abbreviated transcription (Latin):
paganum fuisse sicut notissimũ ita
dolendum est credẽs aĩami ĩmortalez
et gliosissimis spiritib post haut ui¬
tam celestes hĩtaculum petere nõ hec
oppinabatur. Nũꝙ̃ euim .m. catonez
illum senem induceret in eo libro qͥ
msctibitur Cato maior spautem et
u̾bis talibus utentem. O predanim
diem cum in illud diuinoꝵ aĩorum
ꝯcilium cetũq ꝓficiscar. cũq ex hac
turba et collumone discedam. Pro¬
ficistat enim nõ ad ets solum uiros
de quibus ante dixi. sed eciam ad ca¬
tonem meum quo neuio uir melior
natus est nemo pietate p̾stantior.
Et nirsus eodem loco Equidẽ ĩquit
efferor studio prẽs nr̃os quos colui
et dilexi indendi. Neq eos solum cõ¬
uenire hẽo quos ip̃e cognoui Sed il¬
los etiam de quibus audim et legi.
eo ipse consccipli Hec et hiis sumlia
q̃ apud ciceronem cato loquitur. sa¬
tis quid ut̾q crederet testant᷑. Illi tñ
utrũq credidint. quoꝵ magna ex

Expanded text:
paganum fuisse sicut notissimum ita paganum fuisse sicut notissimum ita dolendum est, credens animam immortalem et gloriosis spiritibus post hanc vitam celeste habitaculum patere, non hec opinabatur. Nunquam enim Marcum Catonem illum senem induceret, in eo libro qui inscribitur Cato Maior, sperantem et verbis talibus utentem: «O preclarum diem, cum in illud divinorum animorum concilium cetumque proficiscar, cumque ex hac turba et colluvione discedam! Proficiscar enim non ad eos solum viros de quibus ante dixi, sed etiam ad Catonem meum, quo nemo vir melior natus est, nemo pietate prestantior». 22 Et rursus eodem loco «Equidem» inquit, «efferor studio patres vestros quos colui et dilexi, videndi; neque eos solum convenire habeo quos ipse cognovi, sed illos etiam de quibus audivi et legi et ipse conscripsi». Hec et his similia, que apud Ciceronem Cato loquitur, satis quid uterque crederet testantur. 23 Illi tamen utcunque crediderint, quorum magna ex
Abbreviated transcription (Latin):
spectanius: quid aid uos pertinet.
ubi hauc corpoꝵ sartiuam depona¬
nius. insi suspicari libeat difficilio¬
rem futuram esse longe iacentiũ
corpoꝵ reassumꝑcõne in die nouis¬
suuo. ¶ Sed hoc religiosissima
et u̾e tali digna filio mulier non
timebat. que moriens ordiuansq
de sepulcco. pourte ait hoc corpus uͥ¬
tũq uchil uos eius cura conturbe
Int̃cogata q nuquid non procul
ci pacria mortem formidaret. uide ꝙͥ
pendit. Nichil est inquit longe deo
Neq tuendu est ne ille nõ agno¬
scat in fine seculi mude me resucitet.
hec muliet illa catholica. Nos qui ⁊
catholiti suinus. et uiros pollicem᷑.
xlunquid muliebrius sentiemus.
¶ Sed scio quid ac̾cune lugeant
supstites in mortib amicoꝵ. Ce uide¬
licet nũꝙͣ eos remisiti ssuit quos sũ¬
mo amore dilexunt. Paganorim
sit illa crudelitas. eaq nõ ominum
s eoꝵ tm̃ qui aĩas putant cum corpo¬
tib int̾ire. Certe Marchus tullius quẽ

Expanded text:
spectamus, quid ad nos pertinet ubi hanc corporum sarcinam deponamus? Nisi suspicari libeat difficiliorem futuram esse longe iacentium corporum reassumptionem in die novissimo. 19 Sed hoc religiosissima et vere tali digna filio mulier non timebat, que moriens ordinansque de sepulcro: “‘Ponite’” ait; “‘hoc corpus ubicunque; nichil vos eius cura conturbet’”. Interrogataque nunquid non procul a patria mortem formidaret, vide quid respondit: “‘Nichil est’” inquit, “‘longe Deo; neque timendum est ne Ille non agnoscat in fine seculi unde me resuscitet’”. Hec mulier illa catholica. Nos qui et catholici sumus et viros pollicemur, nunquid muliebrius sentiemus? 20 Sed scio quid acerrime lugeant superstites in mortibus amicorum; quod videlicet nunquam eos revisuri sunt quos summo amore dilexerunt. Paganorum sit ista credulitas, eaque non omnium, sed eorum tantum qui animas putant cum corporibus interire. 21 Certe Marcus Tullius, quem
Abbreviated transcription (Latin):
eduxisti altex iuuene. Infantẽ
uo alter poportuis etatu gradi¬
b distantes ut sili cum illo cu¬
rax sartiuami partiri posses. cũ hoe
etiam obliuisti huic p̾sidium in¬
des. Illuic solanen profectionis
tue. hii tibi dulcem patriam faci¬
ebant. los hẽs. Quid requiris aliud.
Expectas. ut uror pudicissima ut
parentes optum ut blandissime
filie reunscant: ⁊ ion illos tibi exi
et p̾cipue uatos tantoꝵ pignoꝵ re¬
liquias auferre nõ ꝓhibet. uerum
ego ut dixi. et hoc solacium et om̃e
qd̃ fortune ictib subiectũ est sileo.
Suo que patriam abstulit in filios
nis hr̃e. ¶ Redeo ad untutum sta¬
biliora p̾sidia. quas tibi nec cimũ
tuoꝵ decceta. nec imꝑia tyrannoꝵ
nec p̾donũ molencia. nec noctur¬
in fures eripient. hec si tecum de¬
tulisti. mencietur quisqͥs te exulẽ
dre̾it. Si autem reliquisti omnus
dies nomini aliquid quod lugeas
fert. oniis locus nõ molestus tr̃.

Expanded text:
eduxisti, alterum iuvenem, infantem eduxisti, alterum iuvenem, infantem vero alterum, peroportunis etatum gradus distantes, ut scilicet cum illo curarum sarcinam partiri posses, cum hoc etiam oblivisci; hinc presidium vides, illinc solamen profectionis tue. Hi tibi dulcem patriam faciebant, hos habes. 33 Quid requiris aliud? Expectas ut uxor pudicissima, ut parentes optimi, ut blandissime filie reviviscant? Non illos tibi exilet precipue natos, tantorum pignorum reliquias, auferre non prohibet. 34 Verum ego, ut dixi, et hoc solatium et omne quod fortune ictibus subiectum est, sileo; scio, que patriam abstulit, in filios ius habere. Redeo ad virtutum stabiliora presidia, quas tibi nec civium tuorum decreta nec imperia tyrannorum nec predonum violentia nec nocturni fures eripient. Hec si tecum detulisti, mentietur quisquis te exulem dixerit; si autem reliquisti, omnis dies novum aliquid quod lugeas feret, omnis locus non molestus t
Abbreviated transcription (Latin):
reruit. ¶ Tateo ninc exilii tui nõ
speruenda solacia. Si sub archon et̾¬
num illuo scithie gelu aut sub ar¬
denti sole inhospitale mũdi latus
ncolete iubereris. Deiq ꝓprius
licet s extra italiam ꝓiectus hrẽs
fortasse aliquid qd̃ fortune tue pos¬
ses obicere. Nuuc uide ꝙͣ digna q̃¬
rela tua sit. Iussus es florentiam
ire et illic mauere donec te ppl̾s
reuccet. Nõ ne aĩadũtis quantas
grates agere debeas magistratib
tius qui te ocio longuo consopitũ
excitarunt. et ex duiturna consue¬
tudine mat̾is uberibus herẽte
abduxerunt. teq ex patria ut pa
sumus naturalit̾ affecti ut incul¬
tum licet cic deffectum scopulu
ubi natos nos educatosq menu¬
nmus om̃b aute ponendu t̾ris
arbittenurr. Q si aliqũ error iste
cessaret: ignosc̾es profecto fortũe
ymo u̾o ueniam peteres ꝙ bñfici¬
um suũ aute cognou̾is ¶ Addẽ
ꝙ duos p̾cdare iudolis filics tecu

Expanded text:
xerint. 30 Taceo nunc exilii tui non xerint. 30 Taceo nunc exilii tui non spernenda solatia. Si sub Arthon eternum illud Scithie gelu aut sub ardenti sole inhospitale mundi latus incolere iubereris; denique, propius licet, sed extra Italiam proiectus, haberes fortasse aliquid quod fortune tue posses obicere. Nunc vide quam digna querela tua sit: iussus es Florentiam ire et illic manere donec te populus revocet. Nonne animadvertis quantas grates agere debeas magistratibus tuis, qui te otio longo consopitum excitarunt, et ex diuturna consuetudine maternis uberibus herentem abduxerunt, teque ex patria — ut psumus naturaliter affecti, ut incultum licet ac desertum scopulum ubi natos nos educatosque meminimus, omnibus anteponendum terris arbitremur. Quod si aliquando error iste cessaret, ignosceres profecto fortune, imo vero veniam peteres quod beneficium suum non ante cognoveris. 32 Adde quod duos preclare indolis filios tecum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ accurate maticum parat peregre
profecturus copiosior cupit esse quo
longiꝰor ꝑgit. Opimũ tibi in hac pe¬
grinacione uaticu ex uirtutib con¬
stabit. quibus affluentid ecicau si
alimienta corporis desint pauꝑ eẽ nõ
pot̾io. Has igitur congrega. hus te
undiq fulcias. plectaram tibi fuisse
oliui scio multaꝵ uirtutum suppłec¬
tilem. nõ ĩportuua nec difficilis sed
agilis et amena res est laboriose fa¬
teor tauta res quenitur. Ceter post¬
qmͣ quesita fu̾it sine labore circum¬
fectur. Quesusti eam ab adolescẽ¬
cia. Seruasti eam doni. Noli eam
nunc senior et pegrinus anuttere.
S quãtum hũisti uł eo ampliore
quo maior se ostendit uecessitas ꝑ
rum sponte sua. uiatitum quidẽ hoc
nũqmͣ usu cõsumitur sed augetur
pocius. Est enun ex unrtutib q̃ usu
pullulant et in mediis difficultati¬
b crescunt donec possessorem suun
ad supremũ felicitatis culien euhe¬

Expanded text:
quam accurate viaticum parat peregre quam accurate viaticum parat peregre profecturus; copiosior cupit esse, quo longius pergit. Opimum tibi in hac peregrinatione viaticum ex virtutibus constabit; quibus affluentibus, etiam is alimenta corporis desint, pauper esse non poteris. Has igitur congrega, his te undique fulcias. 29 Preclaram tibi fuisse olim scio multarum virtutum supellectilem; non importuna nec difficilis, sed agilis et amena res est. Laboriose, fateor, tanta res queritur; ceterum, postquam quesita fuerit, sine labore circumfertur. Quesivisti eam ab adolescentia, servasti eam domi; noli eam nunc, senior et peregrinus, amittere; sed quantum habuisti, vel eo ampliorem quo maior se ostendit necessitas, prum sponte sua. Viaticum quidem hoc nunquam usu consumitur, sed augetur potius; est enim ex virtutibus, que usu pullulant et in mediis difficultatibus crescunt, donec possessorem suum ad supremum felicitatis culmen eve
Abbreviated transcription (Latin):
uupon̾e possit exilio ¶ Ne quis
pretea ꝙ ipse depulsus sit u̾tutu
suarum proiciat ornamẽta grane
uias atq aurũ urbana predia et
onuiẽ ĩutilem aut ouerosam sar¬
tinam in incendio celinqͣuius. Q¬
si aurum int̾ p̾ciosa numuerandũ
esse ꝑsuasum est homũb: quid tan¬
deui de untutib iudicandũ est. ui¬
lius argentum est auro. uirtutib
aurum. Atqui cum nõ semp in exi¬
liiz ferre argentum et auril suauit.
quocumq ierunus. uirtutes et bona
aĩ ferce ꝑmittim᷑. Qd̃ fecisse idemꝰ
eos quoꝵ t̾ inuic erempla p̃posui ut
ad mmutaudũ exardesceres nec diffi¬
deres fieri posse iterum qd̾ tociens
factum est. licet iuꝙͣ in exiliu et ĩ
carcerem et in mortem ipsam ferre
uirtutes. licet dixi. ymo u̾o expedit.
⁊ecessarium ẽ. oportet q. alioquin
uere exules sunt. qui telictis hiis ab¬
eunt. u̾e mopes u̾e infelices sunt et
unseri. Nec satis est quantũ hueris
referte. Plusculum erigitur. ¶ Uide

Expanded text:
imponere possit exilio. 26 Nequis imponere possit exilio. 26 Nequis preterea, quod ipse depulsus sit, virtutum suarum proiciat ornamenta, gravemmas atque aurum, urbana predia et omnem inutilem aut honerosam sarcinam in incendio relinquamus. Quodsi aurum inter preciosa numerandum esse persuasum est hominibus, quid tandem de virtutibus iudicandum est? Vilius argentum est auro, virtutibus aurum. 27 Atqui cum non semper in exilium ferre argentum et aurum sinamur, quocunque ierimus, virtutes et bona animi ferre permittimur. Quod fecisse videmus eos quorum tibi nunc exempla proposui, ut ad imitandum exardesceres, nec diffideres fieri posse iterum quod totiens factum est. Licet, inquam, in exilium et in carcerem et in mortem ipsam ferre virtutes; ‘licet’, dixi; imo vero expedit, necessarium est, oportet. Alioquin, vere exules sunt qui relictis his abeunt; vere inopes, vere infelices et miseri. 28 Nec satis est quantum habueris efferre; plusculum exigitur. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
curus nultu nõ supplice reges: Quo¬
cieus roue et ꝑ italiam nũciata mo
eius erat: Quociens actum ẽẽ de reb
lo ipsius pectore restabat. Nunꝙͣ tũ
corum bellis int̾dum utriq partiũ
unchi nociora receuseo: Quis ergo
muiseꝵ dicat hunc eeulem cum quo
tantus u̾tutu conuitatus erulabat
quemi post detenuei sui expienciã
in priorem statum u̾a cũ magnitu¬
do nõ fortuna reposuit: ¶ Sed ꝙͣ¬
sum hec tam multoꝵ exemploꝵ cõ¬
quisicio. ut uenio pũti malo actoni¬
tus uentur opimone p̾occupet. et me¬
dioccit̾ gram exilio grauissimũ ma¬
lorum oĩi despacionẽ accumulet
p̾sectur cũ nõ solum uirtus oposa
ea que stephanum ipsum ii patͥa
reuerit. s unitatis sepe ppłoꝵ mori¬
b uł discessio simultatum. uł que
feros cũcs nutigat longa dies uł
uitidens cõmiseratio non digna
pacientiur. uł ipsa tacite uirtutis
obsequium. uel publite necessitatis
ocasio uł aliqua us fortune siuez

Expanded text:
curus, vultu non supplice, reges. 23 Quocurus, vultu non supplice, reges. 23 Quotiens Rome et per Italiam nuntiata mors eius erat, quotiens actum esse de rebus lo ipsius pectore, restabat; nunquam tacorum bellis interdum — utrique partium michi notiora recenseo. Quis ergo miserum dicat hunc exulem, cum quo tantus virtutum comitatus exulabat, quem post decennem sui experientiam in priorem statum vera animi magnitudo, non fortuna, reposuit? 25 Sed quorsum hec tam multorum exemplorum conquisitio? Ut nemo, presenti malo attonitus, venturum opinione preoccupet, et mediocriter gravi — exilio — gravissimum malorum omnium — desperationem — accumulet; presertim cum non solum virtus operosa, ea que Stephanum ipsum in patriam revexit, sed mutatis sepe populorum moribus, vel discessio simultatum vel, que feros animos mitigat, longa dies vel incidens commiseratio non digna patientium vel ipsa tacite virtutisobsequium vel publice necessitatis occasio vel aliqua vis fortune finem
Abbreviated transcription (Latin):
ta supplicia. cũ stephanus uũc citea.
Nuuc traus equora. ⁊ iunc disinctis¬
suncis utriusq maris insulas sicili¬
cun britamainq. Nunc extrema gal¬
liaꝵ soliiagus circiuret. Egenus ĩt̾
cum apud arelarem casu quodam ĩ
manus explorãcium uenisset. Int̾ro¬
gatus quis esset nomen suun qd̾
dissimulare pocerat multis audieu¬
tibus dicit. seq ciuiem romanũ in¬
trepido ore professus est: Quanta
autem ds̃ bone unius capitis iuaie¬
stas que odiosas eciam et ciriuatas
manus a furore detercuit. Edicto ꝓ¬
poĩto sollici tabant᷑ reges ne quis
eum foueret hospicio. cuius obtẽtu
cum sicilia discedere iuberetur eo aĩo
parut ut exul in ea prounicia re¬
mansisse Riex adiisse crederetur. Sic
illum. sic alios toto persecucionis sue
tempore reges uidit tanqmͣ ipẽ rex
esset altissimo aĩo nec ullis adu̾sita¬
nb concracto et supͣ fortune fluctus
emmente ꝓrsus ut uni sibi dictum
uideri posset poeticum illud. Aspice se¬

Expanded text:
ta supplitia, cum Stephanus nunc citra nunc trans equora, nunc disiunctissimas utriusque maris insulas, Siciliam Britanniamque, nunc extrema Galliarum solivagus circuiret, egenus inter21 Itaque cum apud Arelate casu quodam in manus explorantium venisset, interrogatus quis esset, nomen suum, quod dissimulare poterat, multis audientibus dixit, seque civem romanum intrepido ore professus est. Quanta autem, Deus bone, unius capitis maiestas, que odiosas etiam et armatas manus a furore deterruit! 22 Edicto proposito solicitabantur reges, nequis eum foveret hospitio; cuius obtentu cum Sicilia discedere iuberetur, eo animo paruit ut exul in ea provincia remansisse, rex abiisse crederetur. Sic illum, sic alios, toto persecutionis sue tempore, reges vidit, tanquam ipse rex esset; altissimo animo nec ullis adversitatibus contracto et supra fortune fluctus eminente, prorsus ut uni sibi dictum videri posset poeticum illud: Aspice se
Abbreviated transcription (Latin):
scendendi spem teliquit dicamus
alit Quid refert utrum in italia
au in galliis an in hispare fiib
an in rubri matis litorib iacea¬
mus. undiq ad celum tautũde
me est Illa nob̾ ma calcanda est
arcta quidem et difficilis. s ducẽ
hẽmus quem sequentes aberrare
uõ possunis. Si ad illam uiam

Expanded text:
scendendi spem reliquit, dicamus scendendi spem reliquit, dicamus aliter: ‘Quid refert utrum in Italia an in Galliis an in Hispanie finibus an in Rubri Maris litoribus iaceamus? Undique ad celum tantundem vie est’. Illa nobis via calcanda est, arcta quidem et difficilis;, sed ducem habemus, quem sequentes aberrare non possumus. 18 Si ad illam viam
Abbreviated transcription (Latin):
Es tamen hoc u̾o uerius est. qd̾ ait
apłs. ⁊ on hẽmus hic manenter
cuntatem. sed ailiam inquirimus
Didentur hec sͥ inuicem aduersa.
sed non sunt. Quisq pro diulitate
loquenciũ satis breuiter qd̵ sentie¬
bat expressit. et ꝙͣuis alit̾ atq alit̾
ut̾q tamen u̾e. Si poetam seq̃ris.
nõ potuit frat̾ tuus extra patriam
eetta patriam morim᷑ ut sic tandẽ
in patriam reu̾tamut. ¶ Et sa¬
ne uttãius siñam sequaris. ⁊ lich
iuenies cur de fatalis zoue di¬
stancia conq̃raris. Detur fortasse
uiuentib ut quibusdam sen hõe¬
itis affectib seu tipibus inducti
iocum unũ alteri p̾ferendum ẽẽ
contendant: moriencium c̾te nicħ
intetest uhi potissimũ moriantͤ.
Et si cui contrariũ uidetur. ad huc
se uutricis et mulierculaꝵ errorib
ubi sepeliri mallet: Nichil sua in¬
teresse rendit undiq enĩ inquit
ad inferos tantũdem uie est. Nios
quib ascendens xpũs in celum a¬

Expanded text:
et tamen hoc vero verius est quod ait et tamen hoc vero verius est quod ait Apostolus: «Non habemus hic manentem civitatem, sed aliam inquirimus». 15 Videntur hec sibi invicem adversa, sed non sunt; quisque pro diversitate loquentium satis breviter quod sentiebat expressit, et quamvis aliter atque aliter, uterque tamen vere. Si Poetam sequeris, non potuit frater tuus extra patriam extra patriam morimur, ut sic tandem in patriam revertamur. Et sane, utramvis sententiam sequaris, nichil invenies cur de fatalis zone distantia conqueraris. 16 Detur fortasse viventibus, ut quibusdam seu honestis affectibus seu turpibus inducti, locum unum alteri preferendum esse contendant; morientium certe nichil interest ubi potissimum moriantur; et si cui contrarium videtur, adhuc se nutricis et muliercularum erroribubi sepeliri mallet, nichil sua interesse respondit: “‘Undique enim’” inquit, “‘ad inferos tantundem vie est’”. Nos quibus ascendens Cristus in celum a
Abbreviated transcription (Latin):
queret. Huuc tali constancia prorec¬
tum sibi a tarnfice uenem uasculũ
uam labiis applicantem multum
disparit̾ affecta uror adu̾tit cunis
initer ceceta feminei ululatus ꝯmi¬
seracio uiti erat. ꝙ is uistus atq in¬
noceus moreretur. Quod ille audi¬
eus et a potu tantisp in urorem u̾¬
sus. Quid ergo. An tu inquit sainc¬
cius putabas nocentem et ĩnistu
mor. hec ille quidem eleganter ut
teliqua.¶ Ego itaq ut unde di¬
scesseram reu̾tar a plĩmorum op¬
pionib aũ̾sus sic tenseo. lugen¬
dam esse maloꝵ mortem q̃ armã
simul et corpus int̾nuit. Contra¬
qr bouoꝵ exitum gaudio proseq̃¬
dum ꝙ eos d̾s ex hcic ualle unseri¬
arum misericordit̾ eruens ad len¬
ora tcadirẽit. ⁊ Isi forte fcĩs tui mors
idõ acerbior iusa est. ꝙ eum ꝓcul
a finib patriis inualit. Sed non
sumns usq ad eo rerum ignari.
Scimus a poeta u̾issime dictum
ẽẽ ꝙ om̃e solum forti patria est.

Expanded text:
queret. Hunc, tali constantia porrecqueret. Hunc, tali constantia porrectum sibi a carnifice veneni vasculum iam labiis applicantem, multum dispariter affecta uxor avertit, cuius inter cetera feminei ululatus commiseratio viri erat, quod is iustus atque innocens moreretur. Quod ille audiens et a potu tantisper in uxorem versus: ‘Quid ergo? an tu’ inquit, ‘satius putabas nocentem et iniustum mori?’ Hoc ille quidem, eleganter ut liqua. 13 Ego itaque, ut unde discesseram revertar, a plurimorum opinionibus aversus, sic censeo: lugendam esse malorum mortem, que animam simul et corpus interimit; contraque, bonorum exitum gaudio prosequendum, quod eos Deus ex hac valle miseriarum misericorditer eruens, ad letiora traduxerit. 14 Nisi forte fratris tui mors ideo acerbior visa est, quod eum procul a finibus patriis invasit. Sed non sumus usque adeo rerum ignari; scimus a Poeta verissime dictum esse quod «omne solum forti patria est»,
Abbreviated transcription (Latin):
facillime possem et auctoritatibus
et racionib et exemplis ostend̾e insi
quia longum setionem eplaris bre¬
iutas nou capit. Iaui ergo felre ado¬
lesceus ista non metuit. Euasit em̃
buic. et modicum discessit a nob̾. ta¬
leui sin nominis odorem post se lu¬
quens ut non praua dulcedĩe mẽo¬
rantium sensus ⁊ corda ꝓmulceat
¶alt hoc iiquiet quispian dolbemꝰ
ꝙ bonum uobis et eg̾gim uitum
uors p̾ripuit. Laus enmi defunctoꝵ
quadam dampni memoria lacͥmas
inuentibus extutit et inconsolabi¬
lem gemutu parit irreparabilis iac¬
tura. ⁊ Ion sum nescius hoc a plerisq
dici solere. Ego autem ut uua uoce
tetum dirisse menimi longe aliter
extimo. agebatur ad supplitium so¬
crates iiquissimis iudicũ sentẽciis.
eoq aĩo ibat ad mortemr: quo stet̾at
semp in uita magno quidem ⁊ erecto
et oui fortime uigum ferte non uosser.
letus erat ꝙ tyramnoꝵ uimas quas
uiuendo despererat: monendo relui¬

Expanded text:
facillime possem et autoritatibus facillime possem et autoritatibus et rationibus et exemplis ostendere, nisi quia longum sermonem epystole brevitas non capit. Iam ergo felix adolescens ista non metuit; evasit enim hinc et modicum discessit a nobis, talem sui nominis odorem post se linquens, ut non parva dulcedine memorantium sensus et corda permulceat. 11 ‘At hoc’ inquiet quispiam, ‘dolemus, quod bonum nobis et egregium virum mors preripuit; laus enim defunctorum quadam damni memoria lacrimas viventibus excutit, et inconsolabilem gemitum parit irreparabilis iactura’. Non sum nescius hoc a plerisque dici solere; ego autem, ut viva voce tecum dixisse memini, longe aliter extimo. 12 Agebatur ad supplicium Socrates iniquissimis iudicum sententiis, eoque animo ibat ad mortem quo steterat semper in vita: magno quidem et erecto et qui fortune iugum ferre non nosset. Letus erat quod tyrannorum minas, quas vivendo despexerat, moriendo relin
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sed poterat ulterius uiuere. po¬
mon. Poterat et alit mori. Et qm̃ꝙͣ
bonesto uito nulla mors possit ibo¬
nesta conting̾e pot̾at tñ durius mo¬
n. Iste u̾o sic uixit. sic mortuus est ut
dõ gras agẽ debeas. et ꝙ talem dedit.
iir̃ talit̾ abstulit. et si fata recuni
humanaꝵ aic uarietatem casinim re¬
cognoscas. ⁊ Ion solum nõ lugebis. s
fortassis eciam gaudebis extiuctum
Sepe eium labores uite pũtis mt̾ti¬
pia Sepe p̾arrupas. Qius aurietates
et lollititudiues uimdi huius. Qius
miserias. Quis erumpnas. et tot cõ¬
tumelias fortune. Quis amini corpis¬
tamen subiacemus donec nos ab eoꝵ
ptãte sup̾ma dies eremerit. ¶ ab
hus omubus itaq frat tuus bñficio
tempestine morus ĩmunis est In heoc
enumn pat̾ benignissime fallimut. et
nimis uulgarit̾ erramus. ꝙ morien¬
tes dicinius uite cõmodis abduti qui
tũ si quis alcius ꝯsideret ab m̃ume¬
tabilibus malis morte discedunt. Qd̾

Expanded text:
8 ‘Sed poterat ulterius vivere’. Po8 ‘Sed poterat ulterius vivere’. Pooterat et aliter mori, et quanquam honesto viro nulla mors possit inhonesta contingere, poterat tamen durius mori. Iste vero sic vixit, sic mortuus est, ut Deo gratias agere debeas, et quod talem dedit et quod taliter abstulit. 9 Et si fata rerum humanarum ac varietatem casuum recognoscas, non solum non lugebis, sed fortassis etiam gaudebis extinctum; sepe enim mors labores vite presentis intercipit, sepe preoccupat. Quis anxietates et solicitudines mundi huius, quis miserias, quis erumnas et tot contumelias fortune, quis animi corporistamen subiacemus, donec nos ab eorum potestate suprema dies exemerit. 10 Ab his omnibus itaque frater tuus beneficio tempestive mortis immunis est. In hoc enim, pater benignissime, fallimur et nimis vulgariter erramus, quod morientes dicimus vite commodis abduci, qui tamen, siquis altius consideret, ab innumerabilibus malis morte discedunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓpoĩto adueneraui non tam tibi
opem meaui uecessariam cognoui qͣ
ipse solamen curis meis elicui. ⁊ich
ergo consolantis in morem locututꝰ
laudo. probo admiror et stupeo ma¬
guitudine cũ tui. ¶ Frẽm optinũ
auisisti. y̾mo u̾o non amisisti sed ĩ
patriam pͥmisisti ad quam tibi qͦ
ueniendumi est. Sed loquanuit ut
uulgus. Non senciamus ut uulgus.
fratreui amisisti. N Iõ amisisses insi
foret ille mortalis. Querela est igit᷑
nõ de uius homĩs morte sed de mor¬
talitate nature. que nos ea lege in¬
trodireit in hanc uitam ut egrede̾m᷑
ad reuccantis impium. ¶ At reuo¬
tauit aute tempus et precipiti edic¬
to fecisse uidetur ĩuiriam. N Iullum
hic p̾fiuitu tempus est. sine t̾mino
debitores suuius. Si eẽmus ĩ diem
obligati: possemus utiq differre t̾¬
giusati et exactricis auaricia culpa¬
re ⁊ lunc de celeritate conqueri non
possumiꝰ quasi aute diem repetatur
quod statim ut accepinus debumius.

Expanded text:
di proposito adveneram, non tam tibi di proposito adveneram, non tam tibi opem meam necessariam cognovi quam ipse solamen curis meis elicui. Nichil ergo consolantis in morem locuturus, laudo probo admiror et stupeo magnitudinem animi tui. 6 Fratrem optimum amisisti; imo vero non amisisti, sed in patriam premisisti, ad quam tibi quoque veniendum est. Sed loquamur ut vulgus, non sentiamus ut vulgus: fratrem amisisti; non amisisses nisi foret ille mortalis. Querela est igitur non de unius hominis morte, sed de mortalitate nature, que nos ea lege introduxit in hanc vitam, ut egrederemur ad revocantis imperium. 7 ‘At revocavit ante tempus et precipiti edicto fecisse videtur iniuriam’. Nullum hic prefinitum tempus est; sine termino debitores sumus. Si essemus in diem obligati, possemus utique differre, tergiversari et exactricis avaritiam culpare; nunc de celeritate conqueri non possumus, quasi ante diem repetatur quod statim ut accepimus, debuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ĩualidis tỹronib fuisse mortife¬
ros ques spreuisset fortis et exptus mi¬
les. Quosdam aliem sangnĩs effusio¬
ne ꝑt̾ritos exclamasse ingeniuisse ex¬
palluisse. sepe ii extasim concidisse.
cũ tamen int̾im quoꝵ ille pectorib
emanabat taciti et intrepidi starẽt.
siccis q oculis uulueꝵ suoꝵ fluenta
conspicerent. Ueneram itaq mestꝰ
et ad bene ualentem medicus eger
accesseram. Inuem faciem tuam int̾
affectuu debite ꝓietatis ac decorem ꝓ¬
prie bonestutis frat̾ne compassionis ⁊
uirilis aĩ signa p̾ferentem. utrũq mͥ
placuit. Alterum mansuetudinẽ. alte¬
rum sapienciã tuam decet. humanũ
est in morte suorum pietatis testes la¬
crunas fundere. uitile est modum il¬
lis impone. easq cũ siliꝙͣ diu flure¬
ruit coercere. Id te utriuq qua decuit
implesse uultus tui hĩtus desigͣtat.
Accesserunt et u̾ba marimoꝵ plena
seusuum ex quibus ego qui ꝯsolan¬

Expanded text:
tus invalidis tyronibus fuisse mortifetus invalidis tyronibus fuisse mortiferos, quos sprevisset fortis et expertus miles; quosdam, alieni sanguinis effusione perterritos, exclamasse ingemuisse expalluisse sepe in extasim concidisse, cum tamen interim quorum ille pectoribus emanabat, taciti et intrepidi starent siccisque oculis vulnerum suorum fluenta conspicerent. 4 Veneram itaque mestus et ad bene valentem medicus eger accesseram. Inveni faciem tuam, inter affectum debite pietatis ac decorem proprie honestatis, fraterne compassionis et virilis animi signa preferentem. Utrunque michi placuit; alterum mansuetudinem, alterum sapientiam tuam decet. Humanum est in morte suorum pietatis testes lacrimas fundere; virile est modum illis imponere easque, cum aliquandiu fluxerint, coercere; id te, utrinque qua decuit, implesse, vultus tui habitus designabat. 5 Accesserunt et verba maximorum plena sensuum, ex quibus ego, qui consolan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad philippum caualliaceũ. episcopũ
suorum mortes equo aunuo ferẽ
corporis sic aĩ
grauius affecti
difficicillior tu¬
ra est. utriq a
sauo autnullis cuit plane lemorib
temediis est opus. ut q illic medico
ita hic consolatori inius ymo uero
uir optue accuracius agerem si te
fregisset aut strauisset adu̾sitas. Nũc
cum fortune impetu forti aĩo tuleru
consolatoris michi partes eripiens:
laudatoris ac miratoris officium reli¬
quisti. Qua in re ut dicebam oꝑosioris
stili michi mat̾i̾am p̾cidisti. Consola¬
tio eium ut in mesti auditoris auĩm
penetret. eget multa u̾borum maie¬
state. Eget granib aĩosisq sĩiis. uir¬
tuti: testĩoniu simplex et incultum
sufficit. nec oportet u̾itatem rerum
fictis adimubrare colorib. qm̃ u̾tus
¶Ueneram ad te nuꝑ acci rumo¬
re ꝓcussus ĩmature mortis amãtissi¬
mi frattis tui. et ꝙͣ concussus eẽt am¬
mus tuus ex mei pectoris auxietudĩe
meciebar. nec cogitabam quosdami ic¬

Expanded text:
 Ad Philippum Cavallicensem epyscopum, suorum mortes equo animo ferendcorporis, sic animi gravius affecti difficilior cura est; utrique autem sano aut nullis aut plane levioribus remediis est opus; utque illic medico, ita hic consolatori minus imo verovir optime, accuratius agerem, si te fregisset aut stravisset adversitas; nunc, cum fortune impetum forti animo tuleris, consolatoris michi partes eripiens, laudatoris ac miratoris officium reliquisti. 2 Qua in re, ut dicebam, operosioris stili michi materiam precidisti; consolatio enim, ut in mesti auditoris animum penetret, eget multa verborum maiestate, eget gravibus animosisque sententiis; virtuti testimonium simplex et incultum sufficit, nec oportet veritatem rerum fictis adumbrare coloribus, quoniam v3 Veneram ad te nuper, acri rumore perculsus immature mortis amantissimi fratris tui, et quam concussus esset animus tuus ex mei pectoris anxietudine metiebar; nec cogitabam quosdam ic
Abbreviated transcription (Latin):
gius manauit. Apud grecorum olim ac
latinorum uetustissimos celebratum. Si¬
quidem et atthicos et tomanos uulga¬
res rithimuico tantum carmine uti soli¬
tos accepinius. ¶ Hec itaq uaniatu
rerum tanta colluiuo aliquot me dieb
cccupatum huit. Et licet dulcedine non
parua atq amore ad ꝓprias inuencoẽs
insito retralierer. uicit tũ caritas maior

Expanded text:
anavit, apud Grecorum olim ac Latinorum vetustissimos celebratum; siquidem et Athicos et Romanos vulgares rithmico tantum carmine uti solitos accepimus. 7 Hec itaque variarum rerum tanta colluvio aliquot me diebus occupatum habuit; et licet dulcedine non parva atque amore ad proprias inventiones i
Abbreviated transcription (Latin):
gradatim a dolescentie tue curas mecien¬
tem recognoscere: uicit hec sentencia.
Sicut enum nõ magnificus sic non ĩ¬
amenus labor usus est. quid quo tem¬
pore cogitassem recordan. Se temere ꝯ¬
gesta nullo ordine uersanti mirum
dictu ꝙͣ discolor et qmͣ turbida retu¬

Expanded text:
gradatim adolescentie tue curas metientem recognoscere?’ Vicit hec sententia; sicut enim non magnificus, sic non inamenus labor visus est, quid quo tempore cogitassem recordari. 5 Sed temere congesta nullo ordine versanti, mirum dictu quam discolor et quam turbida re
Abbreviated transcription (Latin):
plecti. Et uix ad singula suffecturum
ingenium in diu̾sa distrabere. Presectĩ
cum ut nosti labor alius me mancat
tanto p̾larior. quanto plus solide lai¬
dis est i actionib qmͣ ĩ u̾bis. ¶ Qͥd
multa: Incredibilem forte rem audi¬
es. U̾cim tũ. mille uł eo amplus seu
omins genis sparsa pormata. seu fa¬
miliares eplas. non quia nichil in
eis placuisset. sed quia plus negocui
quͣi uoluptatis metat: uulcauo cor¬
gendas tradidi. non sine suspirio q̃dez¬

Expanded text:
ula suffecturum ingenium in diversa distrahere; presertim cum, ut nosti, labor alius me maneat, tanto preclarior quanto plus solide laudis est in actionibus quam in verbis. 9 Quid multa? incredibilem forte rem audies, veram tamen: mille, vel eo amplius, seu omnis generis sparsa poemata seu familiares epystolas — non quia nichil in eis placuisset, sed quia plus negotii quam voluptatis inerat — Vulcano corrigendas tradidi. Non sine suspirio quide
Abbreviated transcription (Latin):
sine expectacione multorum de maĩb
meis pendent. uicit recordacio uite bre¬
ius. Tunui fateor insidias. Quid cui
queso fugacius uita est. Quid morte se¬
quacius: Subiit aĩ que iecissera fũ¬
damenta. quid midi laborum iugilia¬
rumq restaret. Temeritas ymo uero
insania uisa est. in tam breui ⁊ nic̃to

Expanded text:
one multorum de manibus meis pendent; vicit recordatio vite brevis. Timui, fateor, insidias; quid enim, queso, fugacius vita est, quid morte sequacius? 8 Subiit animum que iecissem fundamenta, quid michi laborum vigiliarumque restaret: temeritas, imo vero insania visa est in tam brevi et incerto
Abbreviated transcription (Latin):
Ad uerium mortuidũ forolimen¬
sem. Gratulacio recuperate ualitudĩs
et fugiendi piculosi conscilium labo¬
tis. Multa insuꝑ de ac̾cimo et ꝓprio
Gratumi ut ĩ malis. In¬

Expanded text:
Ad Nerium Morandum Foroliviensem, gratulatio recuperate valitudinis et fugiendi periculosi consilium laboris; multa insuper de acerrimo et proprio Gratum, ut in malis, ha
Abbreviated transcription (Latin):
mandem: cirtumspicio. Nichil enum ue¬
nale nucdui est. Sum sane dicior seu ue¬
rius impedicior ꝙͣ putabam. Multa mͥ
scciptorum diũsi gn̾us suppellex domi ẽ.
Sparsa quidem et neglecta. Perquisiui
situ iam squalentes acculas et scripturas
carie semesas pulucrulentus explicui.
Importunus midii mus nocuit atq eda¬
cissimum tinee uulgus. Et palladias
res agentem ĩnuica palladis tutbauit
aranea. Sed nichil est quod non frãgat
durus et iugis labor. Confusis itaq cu¬
cũuentus lr̃arum cumulis ⁊ infori pa¬
piro obsitus. pͥmum quidem cepi impe¬
tum. tiuicta flãnus exurere. et laborem
inglonum uitare. deinde ut cogitaciones
e cogitacionib erumpunt. Et quid ĩꝙͣ
prolubet uelud e spetula fessum longo
itinere matorem in terga respicere. et

Expanded text:
mandem, circumspicio. Nichil enim venale michi est. Sum sane ditior seu, verius, impeditior quam putabam: multa michi scriptorum diversi generis supellex domi est, sparsa quidem et neglecta. Perquisivi situ iam squalentes arculas, et scripturas carie semesas pulverulentus explicui. Importunus michi mus nocuit atque edacissimum tinee vulgus; et palladias res agentem inimica Palladis turbavit aranea. 4 Sed nichil est quod non frangat durus et iugis labor. Confusis itaque circumventus literarum cumulis et informi papiro obsitus, primum quidem cepi impetum cunta flammis exurere et laborem inglorium vitare; deinde, ut cogitationes e cogitationibus erumpunt, ‘Et quid’ inquam, ‘prohibet, velut e specula fessum longo itinere viator
Abbreviated transcription (Latin):
gnacio et querela contra il¬
lũ quisqͥs sit qui debet ꝓt̾rete
bas que dicinitur societates predonũ
⁊unc italiaui puagantes. epła pͥma.¬
lad ce satem hunc ur̃iu pꝰ dulcis gra¬
tulaitio pͥuntiui pro si famiuaritate.

Expanded text:
gnatio et querela contra illum, quisquis sit, qui deberet proterere has que dicuntur sotietates predonum, nunc Italiam pervagantes. 1 Ad Cesarem hunc nostrum, primo dulcis gratulatio privatim pro sui familiaritate,
Abbreviated transcription (Latin):
d impatorem karolum. Comen¬
dacio emisdem multa de se. deq ĩpio
ces. et tumdos. Iu¬
Ad amiani mmpatricem. Respon¬
sio gratulatoria suꝑ ens feĩueo
licet partu. Et ob id ipsim multa

Expanded text:
d imperatorem Carolum, commendatio eiusdem multa de se deque imperio ces et timidos Ad Annam imperatricem, responsio congratulatoria super eius femineo licet partu et ob id ipsum multa
Abbreviated transcription (Latin):
lesta. ¶S a querelis saltem ĩ puu¬
cipio temꝑandum est. Tibi frater q̃uã
tui cura sit. Quid de te ipso cogites igͦ¬
ro. Ego iam sarcinulas ꝯpono. Et qd
imigraturi solent. quid metum deferã
Quid int̾ amicos partiar. quid ignib
mandem: cutumspicio. Nichil enum ue¬
nale mchi est. Sum sane dicior scu ue¬
rius impedicior ꝙͣ putabam. milta mͥ
scciptorum diu̾si gius suppellex donu ẽ.¬

Expanded text:
elis saltem in principio temperandum est. Tibi, frater, quenam tui cura sit, quid de te ipso cogites, ignoro; ego iam sarcinulas compono, et quod migraturi solent, quid mecum deferam, quid inter amicos partiar, quid ignibus mandem, circumspicio. Nichil enim venale michi est. Sum sane ditior seu, verius, impeditior quam putabam: multa michi scriptorum diversi generis supellex domi e
Abbreviated transcription (Latin):
Uid u̾o nunc.
agimus fratꝰ.
Ecce iam u̾e
tauimus. et
nusqͣ reqͥes.
Quando illã
cxpectamus:
ubi cam que¬
minus: tempora ut aint inter digitos ef¬
flurerunt. Spes nr̃e ueteres cum anucis
sepulte sunt. aullesinius trecentessimꝰ

Expanded text:
uid vero nunc agimus, frater? Ecce, iam fere tavimus, et nusquam requies. Quando illam expectamus? ubi eam querimus? Tempora, ut aiunt, inter digitos effluxerunt; spes nostre veteres cum amicis sepulte sunt. 2 Millesimus trecentesim
Abbreviated transcription (Latin):
d alb̾tinum de cauobio phisicu.
bom aĩ signumi esse credulitatem. de
cõtemptu rei familians. de seruili ue¬
quitia de neceslitate moriendi contra
quã nullũ uisi eqͣnuntat̾ est remediũ.¬

Expanded text:
d Albertinum de Canobio physicum, boni animi signum esse credulitatem; de contemptu rei familiaris; de servili nequitia; de necessitate moriendi, contra quam nullum nisi equanimitatis esse remediu