comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sultimum sementis hoc tempuserts fertine mus ergo campos
omnes serere redmagis eos quisunt uberrimi repleamus¬
sne incipiamus tempore merris aliis ambulantib: esurire
Operemur bonum adomnes ꝥ maxime autẽ ad domert corfidei.
Inagencib: iudaeis a paganis a omnibus xp̃i a nisbonis malisq
miperi cordiam faciamurinec alicui qđ dñs communiter tri¬
buit denegemurs maxime tamen his qui peculi are pidei
ex hibent pamulatums uidete qua libus litteris scribri uobis
manu mea sintellegite quam non timeam quilitteras manu
mea nuꝑ scripsis quicum uolunt in carne placere hic cogunt¬

Expanded text:
s. Ultimum sementis hoc tempus est. Festinemus ergo campos omnes serere; sed magis eos, qui sunt uberrimi, repleamus: ne incipiamus tempore messis, aliis abundantibus, esurire. Operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Indigentibus Judaeis, et paganis, et omnibus Christianis, bonis malisque misericordiam faciamus: nec alicui quod Dominus communiter tribuit, denegemus: maxime tamen his, qui peculiarem fidei exhibent famulatum. Videte qualibus litteris scripsi vobis mea manu. Intelligite quod non timeam, qui litteras manu mea nuper scripsi. Quicumque enim volunt placere in carn
Abbreviated transcription (Latin):
spiue in sua iustitia non alieno peccato nemo enim proficit ad
alterius de trumentum nec ex illius delicto iurtior quã puenit
sapparebit. I Vnus quisque onussuum portabit : non enim
onuseius aufert lausre dicentirs commonicet his quicat he¬
xizatur uerbum & qui pecattheiz at in omnibus bonip:
Siue obaudientiam uerbo & actibus imitationem riue rubstan¬
tiam uictuss Nolite errare dr̃ non in ride tuns. homo potem
arerpente dĩ uindictam negante in rderi ricut eualpa dp̃
exhibet quod ꝓmittits namut omne m eiur artutiam exclude¬
nec ampliur primo peccantibus red didit qua ꝓmiritset uxoru
loths etiam qđ non dixerat pecit quȩ enim peminauerit hono
pte &e metet .qm̃ qui reminat in carne rua de carine e mecet
cornuntionẽ qui rpem habet incircũ cirione carnali uel qui
uitia reminat metet poenam : qui autem reminat in rpu
de rp̃u metet uitam aecerna : qui in sp̃itali conuerratione

Expanded text:
sive in sus justitia, non alieno peccato. Nemo enim proficit ad sive in sus justitia, non alieno peccato. Nemo enim proficit ad alterius detrimentum; nec ex illius delicto justior quam fuerit, apparebit. Unusquisque enim onus suum portabit. Non enim onus ejus aufert laus sectantis. Communicet autem is, qui catechizatur verbo, ei qui se catechizat in omnibus bonis. Sive obedientiam verbo, et actibus imitationem, sive substantiam victus. Nolite errare, Deus non irridetur. Homo potest a serpente, Dei vindictam negante, irrideri, sicut Eva. Nam Deus exhibet, quod promittit: nam ut omnem ejus astutiam excluderet, amplius primo peccantibus reddidit, quam promisit, et uxori Lot etiam quod non dixerat, fecit. Quae enim seminaverit homo, haec et metet; quoniam qui seminat in carne sua, de carne et metet corruptionem. Qui spem habet in circumcisione carnali, vel qui vitia seminat, metet poenam. Qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam. Quia in spirituali conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
lesestis in ptruite huius modi in sp̃u lenitatiss hoc illis dicit
qui ñ fuerant ꝑ suasi ut p̃uentus corrigigant mansuetae
ranae in his p̃uenitur humana fragilitars quȩ leuiora runt
exinspiratione continguntsceterũ nonert p̃uentio ubi aliquia
cum conpilio diumeditato committitur. sCon piderans teiprũ ne
& tu tempteriss quia a tuipre homo cum ris potes in aliquo p̃¬
uenire đ adiutorio indigeres Sicut rani in firmos pustinent
sđ mortuos pepeliunt uiuisquia & ipsi in firmari e morise
posse credunt adinuicems honera usia portate : a ric ad
in plebitis legem xp̃is lex xp̃i caritas eƿtssicut ipre dicit¬
q mandatum nouum do uobis ut uor in uicẽ diligatis: ꝗ¬
picut & ego dilexiuors Notandum gratia lex dicaturs Namriquir
exertimatre aliquid erre cumnihil ƿit ipse peducit.: qui seputat
non posse temptari
monio conscientiae s Et pic inse met ipro tantum gloriam habebit¬
s &e non in alteros Inrua conscientia & non in alterius a dolatione¬

Expanded text:
emodi instruite in spiritu lenitatis. Hoc illis dicit, qui non fuerant persuasi, ut praeventos corrigant mansuete. Sane in his praevenitur humana fragilitas, quae leviora sunt, et ex insperato contingunt. Caeterum non est praeventio, ubi aliquid cum consilio diu meditato committur. Considerans teipsum, ne et tu tenteris. Quia et tu ipse homo cum sis, potes in aliquo praeveniri, et adjutorio indigere, sicut sani infirmos sustinent, et mortuos sepeliunt vivi: quia et ipsi infirmari, et mori se posse ct ipse dicit: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis: sicut et ego dilexi vos. Notandum quod gratia lex dicatur. Nam si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit. Qui se putat non posse tentari: monio conscientiae. Et sic in semetipso tantum gloriam habebit, et non in altero. In sua conscientia, et non in alterius adulation
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ ruã crucifixerunt ciluitiis & concupircentus s Si om̃a
pimul uitia crucifixarunt d caro quari pendens in ligno
non concupiscesut quid nobis lex quȩ data ept aduitia coercenda
¶Simul illud notandum quod eos dixerit xp̃i eẽs qui carne
cum uitus crucifixerunt hoc contra illos qui solampide
manis gloriae cupidurs qui alteriis quam uis uera doctrinã
euacuare conaturs ut plures uide atur habere discipulos
huiur moditam̃ pe alter utrum adiracundiã ꝓ uocare con¬
rueuerunt s quanta ribi inuicẽ inuidere non de pinuntł in anis
alitergloria eptspiȩxhis q̃ non p̃cipiuntur in lege om̃s cogamus
paceres quantũ ñ pacimurs a cum ipsi ñ poterimus haec suꝑ¬
plua erre du camur : Inuicem ꝓuocantes inuicẽ inuidentess
piinpidendo reductor ad iracundiã ꝓ uocetirs a illiuobis inuideant:¬

Expanded text:
carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Si omnia simul vitia crucifixa sunt, et caro quasi pendens in ligno, non concupiscit: ut quid nobis lex, quae data est ad vitia coercenda? Simul illud notandum, quod eos dixerit Christi esse, qui carnem cum vitiis crucifixerunt. Hoc contra ilInanis gloriae est cupidus, qui alterius quamvis veram doctrinam evacuare conatur, ut plures videatur habere discipulos; hujusmodi tamen se alterutrum ad iracundiam provocare consueverunt: quamdiu sibi invicem invidere non desinunt. Inanis aliter gloria est, si ex his quae non praecipiuntur in lege, omnes cogamur facere, quantum non facimus: et cum ipsi non poterimus, haec superflua dicamus. Invicem provocantes, invicem invidentes. Si irridendo seductos ad iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
Siuos pp̃italib: ꝑ om̃a actib: occupetir nonept uobislex neceprania
quȩ carnalibus dataerti Maniperta aute unt opera carnir
ec dippicile discernere inter ut raque operas quae runt
cial inmicitial contentiones aemulationeri irae: rixe dispen¬
non carnis ne ma nichei eum substantia carnis accurpane
putanentł sed omne malũ carnale dippiniunt somne bonũ

Expanded text:
Si vos spiritualibus per omnia actibus occupetis, non est vobis lex necessaria, quae carnalibus data est. Manifesta sunt autem opera carnis. Non est difficile discernere inter utraque opera. Quae sunt cia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, dissennon carnis: ne Manichaei eum substantiam carnis accusare putarent; sed omne malum, carnale definiunt: omne bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
sũo picircum cida mini xp̃s uobis nihil ꝓdertt: quia polũ illũ
adralutem uobis rufficere nonputatisstertificor autrur¬
rum omni homini circum cidentes quõ debitores uniuerre
legis faciendes quicaput operum legis suscepit necesseest
ut cetera membra rurtineat : ne male dictio pubiaceat:
Euacuatreptis axp̃o qui inlege iustificaminis a gratia ex¬
cidistir Simlege sƿem ponitisse iurtificare posseuos
ceditiss in pirmam xp̃i gratiam iudicatis & qđ iam gratis
conrecuti eptis tam quam ñ habentes ꝓprus uultib: laborib
adipiscis Non enim sp̃u exfide spem iustitiae exspectamus.
yniritali conuerratione ꝑfectae fideisperamus nos iurti¬
tiae inmortalis accepturos esse mercedem : xxV.

Expanded text:
si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit. Quia solum illum ad salutem vobis sufficere non putatis. Testificor autem rursus omni homini circumcidenti se, quoniam debitor est universae legis faciendae. Qui caput operum legis suscepit, necesse est ut caetera membra sustineat, ne maledicto subjaceat. Evacuati estis a Christo: qui in lege justificamini, a gratia excidistis. Si in lege spems consecuti estis, tamquam non habentes, propriis vultis laboribus adipisci. Nos enim spiritu ex fide spem justitiae exspectamus. Spirituali conversatione perfectae fidei speramus nos justitiae immortalem accepturos esse mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
ipre erat pacere cupiebadne illi porsit in hereditate
ꝑferris Ideo habraham deiciendo eõ uocem sarrã iubet
audire s Ita đ nuncsita & irti peruuos puos ribi rimiles
facere nitunturi Ingeneris Sed quid dicit scriptura
Geice ancilla a filium eiuss non enim heres erit filius
ancillae cum filio libere : quantum uisre extollat̃ iniqui¬
tas ancille ert a rubicienda sc̃is picut a iudei qua uis
abrahae filios seiactent quam diu piluancillȩ fuerint¬
¶ uobiscum hereditate habere non posrunt : It aque fr̃s
ñ rumus ancille pilii red libere qua libertate xp̃r nos libe¬
rauits Non deberemus ancillam requis matre relictal
quia licet eiusdẽ uiri fuerit: uxor tamen adtempus quia
parrȩ tempus ñ dumuenerat generandi State & nolite
iamenim tempus legis effluxit noli iugum cum iud aeis
trahere quod nec ipse ferre poterunt : xxiiii.

Expanded text:
erat, facere cupiebat: ne illi possit in haereditate praeferri. Ideo Abraham dejiciendo eum, vocem Sarae jubet audire. Ita et nunc. Ita et isti servos suos sibi similes facere nituntur. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae, cum filio liberae. Quantumvis se extollat iniquitas, ancilla est, et subjicienda sanctis sicut et Judaei: quamvis Abrahae filios se jactant, quamdiu filii ancillae fuerint, nobiscum haereditatem habere non possunt. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii, sed liberae: qua libertate nos Christus liberavit. Non debemus ancillam sequi, matre relicta, quia licet ejusdem viri fuerit uxor, tamen ad tempus, quia Sarae tempus nondum venerat generandi. CAPUT V. Statefide Evangelii, jam enim tempus legis effluxit: nolite jugum cum Judaeis trahere, quod nec ipsi ferre possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem operatio. Naminxp̃o ihũ ne que circum cirio aliquid
ualed neque prae putios neque circum cirio ꝓdert nec s̃puciũ¬
poritum nocet temporib xp̃ia niss Sc̃a fides que ꝑ caritatẽ
operatur sergo  fides opera tur sed ꝑ caritate ñ ꝑtimorẽ
Nuienim cre dit dõ ad tenditur mandatis  na qui credit.
puturi s amplius operatur quam qui prȩsentem meris pe nã :¬

Expanded text:
u, neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium. Neque circumcisio prodest, nec praeputium nocet temporibus Christianis. Sed fides, quae per charitatem operatur. Ergo et fides operatur per charitatem, non per timorem: qui enim credit Deo, attendit mandatis: nam qui credit futuris, amplius operatur, quam qui praesentem metuit poena
Abbreviated transcription (Latin):
puadentium ad reductorem. curre batisbene fideigres¬
ribus a moralib: dirciplinis quis uobis inpediit ueritate non
oboedine. quis ille ruit quiuos legis operib: implicauit cursũ
qui uocat uori nec illis nec mnihi pine uerbis dĩ conpentine debeatis
squiuos iterum ad poenitentia uacat .:III Modicũ permentũ
totam massam cor rum pits Nequis diceretscur omnes con¬
ripis dum non om̃s errauerunt soƿtend it qđ modicũ malit iae
fermentum totam possit eccleriam ẽ maryam suam euer¬
pitate corrumpere s Conpido inuobis in dño quod nihil aliud
rapitis quam habet ueritas xp̃i.I qui autem conturbat uor
portabit iudicium.¶ quicumque ert ille abeuangeli uenitate:

Expanded text:
praesentem metuit poenam. Currebatis bene. Fidei gressibus, et moralibus disciplinis. Quis vos impedivit veritati non obedire? Quis ille fuit qui vos legis operibus implicavit, ut cursum est ex eo qui vocat vos. Nec illis, nec mihi, sine verbis Dei consentire debetis: qui vos iterum ad poenitentiam vocat. Modicum fermentum totam massam corrumpit. Ne quis diceret: Cur omnes corripis, dum non omnes erraverunt? Ostendit quod modicum malitiae fermentum, totam possit Ecclesiam et massam suam a veritate corrumpere. Ego confido in vobis, in Domino, quod nihil aliud sapietis. Quam habet veritas Christi. Qui autem conturbat vos, portabit judicium, quicumque e
Abbreviated transcription (Latin):
ad firmatur sergo euacuatum ept rcandalum cruciss ideo rcan¬
dalum patiuntuns quia in rola fide crucis dico eẽ yalutem.
utinam de ab reidantur qui uos conturbant sSiputant ribihoc
ꝓderre non polum circum cidunturs yed etiam abrcidantur:
Sienim ex poliatio e membri ꝓficit : multo magis ablutio
Quida indicunt s ut inam ernone abrcsi uenitatir nadicib
inrerantur : Vos enim in libertate uocatiertis ps̃s tantum
nelibertatẽ inoc carionem detis carniss Tantũ neꝑ occarione
taneum erre uolo pise non peruitium coactum: Xxiiiii.

Expanded text:
affirmatur? Ergo evacuatum est scandalum crucis? Ideo scandalum patiuntur: quia in sola fide crucis dico esse salutem. Utinam abscindantur qui vos conturbant. Si putant sibi hoc prodesse, non solum circumcidantur, sed etiam abscindantur: si enim exspoliatio membri proficit, multo magis abolitio. Quidam dicunt: Utinam errore abscisi, veritatis radicibus inserantur. Vos enim in libertatem vocati estis, fratres: tantum ne libertatem in occasionem detis carnis. Tantum ne per occasionem taneum esse volo servitium, non coactum. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hotum enim uobis facio fs̃is euangeliũ quod euangelira¬
tum ert ames uult purgare usurpationis & humanȩ
traditionis in pamiam VNuia non pecundum hominem
neque enim ab homine accepi illud neque didici redyer
re uel ationem ihuxpil Neque ame conpixi neque abalio
homine accipi neque a quo quam didici quodgentef pola

Expanded text:
 Notum enim vobis facio, fratres, Evangelium, quod evangelizatum est a me. Vult purgare usurpationis et humanae traditionis infamiam. Quia non est secundum hominem. Neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici, sed per revelationem Jesu Christi. Neque a me confinxi, neque ab atio homine accepi, neque a quoquam didici, quod gentes sola
Abbreviated transcription (Latin):
delictis omnib: re conciliati fuerant dõ ¶ Quide dit remet¬
iprum ꝓpeccatis nr̃issostendit beneficia xp̃i quib ex¬
estimabant ingrati & in lege que peccatorib: dataest.
uiuere cupientib: cum illis oma errent peccata dimirra
Iuteriperit nor dep̃renti saeculi nequa Inon quod rȩculu
ne quam pit red qđ mala fint que aguntur in rȩculo/ Sicut
& dñs in euangelio dicit.s supficit diei malitia ruai non
quia dies mala ritꝰped propter illam que in eiustem¬
pore aguntur uel bona uel mala dicitur Item de malis
seculis operibus que commi tuntur in ipro  Secundum
uoluntatem dĩ & patrisnr̃is ñ recundũ merita nr̃a
sCuiest gloria in rȩcula reculorũ amen in ꝑmnitisbene

Expanded text:
delictis omnibus, reconciliati fuerant Deo. Qui dedit semetipsum pro peccatis nostris. Ostendit beneficia Christi, quibus existebant ingrati, in lege quae peccatoribus data est, vivere cupientibus, cum illis omnia essent peccata dimissa. Ut eriperet nos dd mala sint quae aguntur in saeculo: sicut et Dominus in Evangelio dicit: Sufficit diei malitia sua. Non quia dies mala sit, sed propter illa, quae in ejus tempore aguntur, vel bona, vel mala dicitur. Item mala saeculi opera dicuntur, quae committuntur in ipso. Secundum voluntatem Dei et Patris nostri. Non secundum merita nostra. Cui est gloria in saecula saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
promisrionem donauit dr̃. non ꝑlegem quae necdũ enat:
nis: Quid igitur lex square ergo data estlex Propter
trans gressiones porita est. clonec ueniret semen ciu ꝓmi¬
rerat  P roƿter ea data est. ut nos non trans gredi uel
cozeret ł doceret usque dumxp̃s ueniret. IOrdinat a ꝑ
angelori hoc loco morren dĩ & hebreorum mediatore rig¬
nificat legem ꝑ angelum dñi accepisse . Sicut in libro actuud
apostolorum stefanus dici hoc ept quifuit moypes inec¬
deria in politudine cum angelũ quiloque batur ei in monte
rina Item quia legimus angelus ꝑlegem pepe populo ad pu¬
ipre. In manu mediatoris riue morri quidam putant riue
xp̃i. Nam e moyses agunt inter dm̃ a populũ medius fuit

Expanded text:
repromissionem donavit Deus. Non per legem, quae necdum erat. repromissionem donavit Deus. Non per legem, quae necdum erat.  Quid igitur lex? Quare ergo data est lex? Propter transgressionem posita est, donec veniret semen cui promiserat. Propterea data est, ut nos non transgredi, vel cogeret, vel doceret, usque dum Christus veniret. Ordinata per angelos. Hoc loco Mosen, Dei et Hebraeorum mediatorem, significat legem per angelum Domini accepisse: sicut in libro Actuum apostolorum Stephanus dicit: Hic est Moses qui fuit in Ecclesia in solitudine cum angelo, qui loquebatur ei in monte Sina. Item legimus angelos per legem saepe populo affuisse. In manu mediatoris. Sive Mosi ut quidam putant, sive Christi. Nam et Moses, aiunt, inter Deum et populum medius fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Nuae post qua dringentos a triginta annos factaert lex
p irritum facit adeuacuandum pro missionem INequis pices
ẽẽ contrarium qm̃ in libro genereo abraham a dõ dr̃ Iscito
prae noscens qđ pere grinum futurũ pit sementuũ interna¬
ñ rua & rubiciunt eos peruituti e adfligent qua d ragincor
hocest reptuagirimo quinto aetatissue anno habra ham
accepit adõ reꝓmissione sant quo tempore urq adinitiũ legis
moysaice quadrĩgenti E triginta anni hacratione conplẽt
ex tempore repromis urque adcentirimum annum habrahȩ¬
quando isaac nasciturus. pilius uiginti quinque anniꝰ nume¬
patuss portea quinto aetatis annos isa ac paruulus abis¬
mahele coepit ad fligis Si cut idem a portolur in hacipya epis¬
tola memoriat : e uidenter ergo monstratur recundũ rerio¬
nemdĩ ad abraham factum pore truginta annos reꝓmiprionis
remeneius ꝑ recutionib: laborare coepirpet : Namriex lege
heriditas iam non exrepromissione  habra hae autẽ ꝑre

Expanded text:
iginta annos, facta est lex: non irritum facit ad evacuandam promissionem. Ne quis putet esse contrarium, quoniam in libro Geneseos ad Abraham a Deo dicitur: Scito praenoscens, non sua, et subjicient eos servituti, et affligent quadragintis hoc est, septuagesimo quinto aetatis suae anno, Abraham accepit a Deo repromissionem, a quo tempore usque ad initium legis Mosaicae, quadringeex tempore repromissionis usque ad centesimum annum Abrahquando Isaac nasciturus filius, viginti quinque anni numerantur, postea quinto aetatis anno Isaac parvulus ab Ismahele coepit affligi, sicut idem apostolus in hac ipsa epistola memorat. Evidenter ergo monstratur, secundum sermonem Dei ad Abraham factum, post centum triginta annos repromissionis, semen ejus persecutionibus laborare coepisse. Nam si ex lege haereditas, jam non ex promissione. Abrahae autem per
Abbreviated transcription (Latin):
ad finem legis mandata seruauerit s quȩ ritur rana hoe
locossipides sola sufficiat xp̃i anos Et utrum non fit male¬
dictur qui euangelica p̃cepta contempned redfider ad hoc
ꝓficit ut in primitus credulitatis accedentes ad dm̃ iurti¬
ficetsgide incepr iniurtificatione ꝑmaneat ceterum rine
operibus pidei ñ legis mortua ẽ pideri quienim cuedit
mandatis e eor qui e uangelii p̃cepta contempnunt maledictus
erree paluator edocuit dicenss discedite a me male dieti
ingnem aeternum Pst ia cobus a portolus qui unius mandati
qransgressori omnium reum erre demonstrauitsdehis
nemoillam reruat ideo dictum ert quod sola pide iustipi¬
candi errent credenter Item uult ortendere quia exope¬
nuibur legis morpi iustificari homo non porrit nisihabuerit
ł pidem quȩ ueniam dat credenti in dõ Nonenim quicre¬
quia iurtus expide uiuit sper fecta fidesert ñ rolum xp̃m¬

Expanded text:
ad fidem legis mandata servaverit. Quaeritur sane hoc ad fidem legis mandata servaverit. Quaeritur sane hoc loco, si fides sola sufficiat Christiano: et utrum non sit maledictus, qui evangelica praecepta contemnet. Sed fides ad hoc proficit, ut in primitiis credulitatis accedentes ad Deum justificet, si deinceps in justificatione permaneant: caeterum sine operibus fidei, non legis, mortua est fides. Qui enim non credit mandatis, et eos qui Evangelii praecepta contemnunt, maledictos esse, et Salvator edocuit, dicens: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Et Jacobus apostolus, unius mandati transgressorem, omnium reum esse demonstravit. Quoniam nemo illum servat: ideo dictum est, quod sola fide justificandi essent credentes. Item vult ostendere, quia ex operibus legis Moysi justificari homo non possit, nisi habuerit et fidem: quae veniam dat credenti in Deo. Non enim qui crejustus ex fide vivit. Perfecta fides
Abbreviated transcription (Latin):
conrtituti ꝓ xp̃ifide parsipint ꝑ recutione Iltem tanta
pine caura ꝓxp̃o toller as tis sitamen ñ iterũ pxp̃o corre¬
satis ƿiue quod hic sita men ñ dubitantis ser mosit :
sed potius confirmantis secundũ illũ ssita meniurtũ ẽ
a puddm̃ retribuere his qui uos tribulant. tribulatione
Nui erigo tribuit uobis spm & operatur uirtutes in uobir
ex operib: legis ianex auditu fidei sSisp̃mscm̃ pola pide
accepistiss qui non nisi aiustis accipitur iustos sinelegis
dõ credidit a reputatum est ei ad iustitiam. Ita & uobir
hurunt pilii abrahae piue iuda ei ƿiue greci ñ carnaliter
circum ciris Prouidens autem scriptura quia exfide
iustificat gentes dr̃ ꝓ̃nuntiauit abrahae quia benedicent
inte omnes gentes .¶ Non un a gens iudaica deomnib quȩ
qui expiderunt bene dicentur cum fidelẽ abrahami non
enim circum cirisunt gentes ut posrint ex operibur bene¬

Expanded text:
constituti, pro Christi fide passi sunt persecutionem. Item tanta constituti, pro Christi fide passi sunt persecutionem. Item tanta sine causa pro Christo tolerastis, si non iterum pro Christo corrigatis. Sive quod hic, si tamen, non dubitantis sermo sit, sed potius confirmantis: secundum illud: si tamen justum est apud Deum, retribuere, qui nos tribulant tribulationem. Qui ergo tribuit vobis spiritum, et operatur virtutes in vobis: ex operibus legis, an ex auditu fideaccepistis, qui non nisi a justis accipitur: justos autem sine legis  credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Ita et vobis hi sunt filii Abrahae. Sive Judaei, sive Graeci, non carnaliter circumcisi. Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae; quia benedicentur in te omnes gentes. Non una gens Judaica, sed omnes quae fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Non enim circumcisae sunt gentes, ut possint ex operibus bene
Abbreviated transcription (Latin):
non est contrarium saluatoris uerbo quo fratrem
patuũ uocariꝓ hibuit : Non enim hic dicitur pine caura
quir uos fascinauit  ꝑ uulgi uerbum inuidiam rignifi¬
cauit spicut ait salomon fascinatio nugacitatis obreu
quib per meam p̃dicationem manifestata ert parrio
eius ut iprum ante uospendere put aretir p̃rcriptus ẽ¬
sententiam damnationis accepit. ser in uobis crucipixur¬
est quasi apuduos omnia factarintiriue sicque uere ꝓ
damnato e mortuo etiam nunc uilem habetisidumputatis
tum uobis non sufficere adsalutem shoc polum a uobis uolo
discere s hoc unum uos internogo exoperib: legis rp̃m acce¬
pistirs anex auditu pideis siex merito fidei sp̃m accepirtis
quid uobislex amplius poterit dare  Sic scultiestis cũ rp̃u
coeperitis nunc carnem consum maminis Cum nec iudaei
aliter sp̃m accipiant quam ꝑfidem xp̃isuos econtrario
putatis uobis sp̃m ñ sufficere sine lege tanta passiestis
sine caura spitamen pine causa T ostendit quia ingalatia

Expanded text:
Non est contrarium Salvatoris verbo, quo fratrem fatuum vocari prohibuit: non enim hic dicitur sine causa. Quis vos fascinavit. Per vulgi verbum, invidiam significavit: sicut ait Salomon: Fascinatio nugacitatis obscurQuibus per meam praedicationem ita manifestata est passio ejus, ut ipsum ante nis accepit. Et in vobis crucifixus. Quasi apud vos omnia facta sint. Sive sic, quem vere pro damnato, et mortuo etiam nunc vilem habetis, dum putatis eum vobis non sufficere ad salutem. Hoc solum a vobis volo discere. Hoc unum vos interrogo. Ex operibus legis spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Si ex merito fidei spiritum accepistis, quid nobis lex amplius poterit dare? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummemini? Cum nec Judaei aliter spiritum accipiant, quam per fidem Christi, vos econtrario putatis vobis spiritum non sufficere sine lege. Tanta passi estis sine causa, si tamen sine causa. Ostendit, quia in Galatia
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit Et ideo indebito maledicto eius nm̃ debitũ conpen
Maledictus omnes qui pependit in ligno sicept scriptum
picui fuenit iudicium mortis purpenditis eum in ligno ñ ideo
e maledicti neatur ꝓ nobirs Male dictum suscepit squia om̃s
male dictieramur & debitiligno quari male dicti quiñ ꝑinaupi¬
mus
in omnibus quȩ pcripta erunt in lege utrum qđ ea dem lex
bene dictio abrahae pieret in xp̃o ihusut rola pide gentesbene¬
dicerentur in xp̃o sicut ꝓmissul fuerat abra hae : ut polli¬
citationem pp̃s accipiamus ꝑfidem  Nuae per io hel ꝓphetã¬

Expanded text:
implevit, et ideo indebito maledicto ejus nostrum compensatumMaledictus omnis qui pendet in ligno. Sic est scriptum: Si cui fuerit judicium mortis, suspendetis eum in ligno. Non ideo et maledicti reatus, pro nobis maledictum suscepit: quia omnes maledicti eramus, et debiti ligno, et ideo maledicti: quia non permansimus in omnibus quae scripta erant in lege. Ut in benedictio Abrahae fieret in Christo Jesu. Ut sola fide gentes benedicerentur in Christo, sicut promissum fuerat Abrahae. Ut pollicitationem spiritus accipiamus. Qui per Johel p
Abbreviated transcription (Latin):
tam quam a peccatorib: Nos natura iudaei & non exgentib:
peccatoresspeccatores tameneramus qui conclusit
scriptura omnia sub peccato ¶ Scientes autem quod ñ
iustificatur homo exoperib: legis nisiꝑfidem ihũ xp̃i
e nos in xp̃o ihũ cre dimus ut iurtificemur ex pide xp̃i
đ non exoperib: legis propter qđ exoperibus legir ñ iurti¬
picabitur omnis caro Opera lezip circum cipio a rabba¬
tum diesfesti & ceteras que non propt̃ iurtitia red ad
e domandam populi duritiam runt mandata ħ quo d pi
quaerentes iurtipicare inxp̃o inuentirumus at ipripecca¬
tones
Num quid xp̃s peccatiministerertq abpit iSi enim gentes
fiderola non saluatꝰ necnos.i quia ex operibus nemo ius¬
tificatursergo adhuc peccatores sumus a xp̃s peccatorũ

Expanded text:
te, tamquam a peccatoribus? Nos natura Judaei, et non ex gentibus te, tamquam a peccatoribus? Nos natura Judaei, et non ex gentibus peccatores. Peccatores tamen eramus: quia conclusit Scriptura omnia sub peccato. Scientes autem quod non justificatur homo ex operibus legis, nisi per fidem Jesu Chri ut justificemur ex fide Christi, et non ex operibus legis. Propter quod ex operibus legis, non justificabitur omnis caro. Opera legis: circumcisio et sabbatum, dies festi, et caetera, quae non propter justitiam, sed ad edomandam populi duritiam sunt mandata. Quod si quaerentes justificari in Christo, inventi sumus et ipsi peccatores: nufides sola non salvavit, nec nos, quia ex operibus nemo justificabitur. Ergo adhuc peccatores sumus, et Christus peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
rubtra hebatre timens eos qui ex cincũ cirione erant
A rimulationieius conrenrerunt ceteri iudaei non ideo
nepre henribilis erat̃ quia cumillis aedebatiƿed quia port¬
ea propter hominem subtra hebatsita ut at barnabar
deicerecur ab eis in illa rimulatione . qui mecum adgen¬
tes mirrus nihil adeos intereos docuerat erre dircni¬
minips Sed cum uidirrem quod ñ necte ambulanentiad
ueritatem euangelus quam uis propter hoc rcandalũ
paceret iudaeorum tam̃ publicȩ illum conueni ut đ iu¬
daeis ruꝑbia a gentibus dirperatio tollere turł dixicephe
coram omnib publicum scandalum ñ poterit priuate
cuna rilsitu cum iudeus ris: pitu nontenes quod natur ep̃
quomodo illos facis tenere quod nati non runt : ratione
neddit non in iuriam facit sgentiliter & non iudaice¬
uiuis gentilit̃ uiuis & ñ iudaicȩ Non exoperib: legis red
solafide picut gentes. ui tam xp̃o inuenisse te nopti
quo modo cogis gentes iudaizare dum te rubtra his

Expanded text:
regabat se, timens eos qui ex circumcisione erant: et simulationi ejus consenserunt caeteri Judaei. Non ideo reprehensibilis erat, quia cum illis edebat: sed quia postea propter homines se subtrahebat. Ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illam simulationem. Qui mecum ad gentes missus, nihil inter eos docuerat esse discriminis. Sed cum vidissem, quod non recte ambularent ad veritatem Evangelii. Quamvis hoc propter scandalum faceret Judaeorum: tamen publice illum conveni, ut Judaeis superbia, et gentibus desperatio tolleretur. Dixi Cephae coram omnibus. Publicum scandalum non poterat private curari. Si tu cum Judaeus sis. Si tu non tenes, quod natus es: quomodo illos facis tenere quod nati non sunt? Rationem reddit, non injuriam facit. Gentiliter vivis, et non Judaice. Non ex operibus legis, sed sola fide sicut gentes, vitam in Christo invenisse te nosti. Quomodo gentes cogis judaizare? Cur subtrahis
Abbreviated transcription (Latin):
cietatis ut nos ingentes:lpsi autem incircum cisione.
Ambo enim missierant irimul ut gentib p̃dicarent.
Tantum ut pauperu memores essemus quia omarua
dis tribuentes ad aportolorum peders praetia deponebant
suel quorum bona fuerant aiudueis inuara picut legimup
ad heb reos: quod etiã pollicitur fui hoc ipsũ facere.
hoc ert quod in omni pene scribit epistolam :¬

Expanded text:
cietatis: ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem. cietatis: ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem. Ambo enim missi erant simul, ut gentibus praedicarent. Tantum ut pauperum memores essemus. Qui omnia sua distribuentes, ad apostolorum pedes pretia deponebant. Vel quorum bona fuerant a Judaeis invasa: sicut legimus ad Hebraeos. Quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere. Hoc est, quod in omni pene scribit Epistola.
Abbreviated transcription (Latin):
sub iectione ut ueritas euangelii ꝑ maneat aput uor ut
periculum uitaremus & esrent quimn nobis ueritatem
euangelii confirmarent: ab his autem qui uidebantur
erre aliquid hic eos rignificat quigalathas iudaizane
conpulerant aliquando in signis interdiscipulus apos¬
puerint nihil mea interẽ ds̃ perronam hominis ñ accipit:
Non mihi cura ẽ quia cum año ambula uerunt : quia nec
tempus prae iudicat fidei nec ꝑrona labori .Mihi enim
diysent quod creditum ert mihi euangelium p̃putii. ut
prae dicem ingentib: ƿicut illi iudaeirs y icut petro circũ¬
cipioniri qui enim operatus ert petrum in aportolatũ¬
circum cisionis operatus est a mihi intergentes. Et cũ
cogno uisrent gratiam quȩ data est mihi Ipnullo rum
ilio inpepaor quia ab uno dõ rumur in ministerio oridmati.
Pecnur ae iacobur & iohanner qui uidebantur colunae ẽẽ
ruꝑ quorerat eccleria conpirmatas dex tras dedenunt¬
conpenrerunt ita nos docere debere mihi a barnabae po¬

Expanded text:
tas Evangelii permaneat apud vos. Ut periculum vitaremus: et essent in nobis qui veritatem Evangelii confirmarent. Ab his autem qui videbantur esse aliquid. Hic eos significat, qui Galatas judaizare compulerant: qui aliquando insignes inter discipulos aposfuerint, nihil mea interest. Deus enim personam hominis non accipit. Non mihi cura est, quia cum Domino ambulaverunt: quia nec tempus praejudicat fidei, nec persona labori. Mihi autemdissent, quod creditum est mihi Evangelium praeputii. Ut praedicem in gentibus, sicut illis Judaeis. Sicut et Petro circumcisionicircumcisionis operatus est cognovissent gratiam, quae data est mihi. In nullo sum illo inferior; quia ab uno Deo sumus in ministerio ordinati. Joannes, qui videbantur columnae esse. Super quas erat Ecclesia confirmata. Dextras dederunt. Ita nos docere debere. Mihi et Barnabae, so
Abbreviated transcription (Latin):
re prae hen sibilis erat Ig alatharũ in firmitas conpel¬
liteum narrare ł qđ nec ipsi apostolorũ principi pequo
quattuor decim celauerat uisionem hoc autẽ totul att
Vtostendat senum quam circũ cirionis fuisse factore
quod de illo palre a portoli confingebant sunde e alibi dicit
¶Ego autem fr̃s ƿicircũ cirione p̃dico quid ad huc ꝑrecutio¬
nem patior Iprius enim quam uenirent quidam ad iaco

Expanded text:
reprehensibilis erat. Galatarum infirmitas compellit eum narrare, quod nec ipsi apostolorum principi Petro quatuordecim celaverat. Hoc autem totum ait, ut ostendat numquam circumcisionis fuisse factorem, quod de illo falsi apostoli confingebant. Unde et alibi dicit: Ego autem, fratres, si circumcisionem praedico, quid adhuc persecutionem patior? Prius enim, quam venirent quidam a
Abbreviated transcription (Latin):
dircipuli de euangelio dubitare putarents neporte mua cuĩ
curperim aut cucunrisrem : hoc non ẽ dubitantis sed potiur
conpirmantipsed neque titus qui mecum erat cumepret
gentilis compulsus ept circum cidi inuacuum cucurpit.
redpropter sub introductos autem falsos fr̃s reddit
cauras quare circum cidit. titum nos quia illi circũ cirio
prodesred sed ut scandalũ inminens uita recurs qui rub¬
introierunt ex plorare libertatem nrãm qua habemur

Expanded text:
discipuli de Evangelio dubitare putarent. Ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Hoc non est dubitantis, sed potius confirmantis. Sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset gentilis, compulsus est circumcidi. In vacuum cucurrit. Sed propter subintroductos falsos fratres. Reddit causas cur circumcidit Titum: non quia illi circumcisio prodesset, sed ut scandalum imminens vitaretur. Qui subintroierunt explorare libertatem nostram, quam habemus
Abbreviated transcription (Latin):
aocera quibus tribusdam annis aliis prae dicarat.
¶eni hierurolima quantore discipulis iungere ad temp¬
tabat aUlidere petrum ae susceptumre ab illo in cari¬
tate de monstrat a in breui tempore nihil discernere
potuirre ¶ Et manrit apud eum dieb : xv. Videndigratia
non discendi. ¶Alium autem apostolorũ uidineminem
Neuel ab illis dedicipse uidereturi Nisiia cobũ fratrẽ
dm̃squȩ autem scribo uobis ecce coram dõ quiañ mentior.
Quattuor modis fratres appellare quis dubitet primo
naturae recundȩ cognationi. Tertiozente quarto affectu.
Elpde iacobgente. secundum cognationẽ frat̃ ar̃ qm̃¬

Expanded text:
doceri, qui tribus jam annis aliis praedicarat. doceri, qui tribus jam annis aliis praedicarat. Veni Jerosolymam. Quando se discipulis jungere attentabat. Videre Petrum. Et susceptum se ab illo in charitate demonstrat: et in tam brevi tempore nihil discere potuisse. Et mansi apud eum diebus quindecim. Videndi gratia, non discendi. Alium autem Apostolorum vidi neminem. Ne vel ab illis didicisse videretur. Nisi Jacobum fratrem Domini. Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior. Quatuor modis fratres appellari, quis dubitat? Primo, natura: secundo, cognatione: tertio, gente: quarto, affectu. Unde Jacobus secundum cognationem frater
Abbreviated transcription (Latin):
aemulatur expistens pater narũ mear̃ traditionum
sex poritios ponrupra om̃s ne iactantia putaret̾ Cũ aut̃
placuit ei quime segregaũ abutero maqus meae :
hic prae pcientiam di ad dilectionem a portoli antequam
narcere cur ostendit sitem qui meiam in praerentiam
abuteno pegregauit quando uoluit fecit quod sciebat.
erre futurum ssst uocauit ꝑgratiam suam non meis
meritis ut reuelaret pilium ruum inme ut euangeliza¬
pem illum ingentib ut pilium suum ꝑ me gentib neue laret:
Continuo non ad qui eui carnia ranguini hoc dicit. qm̃ secun¬
dum mipterium reuelationis commissa pibip̃dicatione
euangelu exercuerit neque cum carnis sangumnis uoce
audius sed disne que ueni hie rusolimam ad ante cerpo¬
nesmeos apostolos red habii in arabiã e iterũ reuer¬
rurrum damascum Non quod mihi necepre ruit. ut ab
illis aliquid & doceretursed dedamareo inarabia pro¬
tinur ibo ut docerem quod mihi ado reuelatũ fuerat.
Veinde port annostres Ostenditre non indiguispe

Expanded text:
um traditionum. Non supra omnes, ne jactabundus putaretur. Cum autem placuit ei qui me segregavit ex utero matris meae. Hic praescientiam Dei, ad dilectionem Apostoli antequam nasceretur, ostendit. Item qui me in praescientia ab utero segregavit, quando voluit, fecit quod sciebat esse futurum. Et vocavit per gratiam suam. Non meritis meis. Ut revelaret Filium suum in me, ut evangelizarem illum in gentibus. Ut Filium suum per me gentibus revelaret. Continuo non acquievi carni et sanguini. Hoc dicit: quoniam secundum mysterium revelationis, commissam sibi praedicationem Evangelii exercuerit, neque tunc carNeque veni Jerosolymam ad antecessores meos apostolos, sed abii in Arabiam: et iterum reversus sum Damascum. Non quod mihi necesse fuit, ut ab illis aliquid edocerer: sed de Damasco in Arabiam protinus ibam, ut docerem quod mihi a Deo revelatum fuerat. Deinde post annos tres. Ostendit se non indiguisse
Abbreviated transcription (Latin):
erant inxp̃os Tantum autem auditum habebant qm̃
qui perre quebatur nos aliquando Nunc euangelizat
fidem quam aliquando ex pugnabat I Seorrum quiex
iudaeir erant eccleriis habebantt nechis quierant ex
gentib: miscebantur: Inme clarificabant. dm̃ dere dip¬
picile maxima narcitur admiratio e laudabatur dr̃¬
N. qui hoc rolus possit eꝑficere : Vide falsis fratribus
lt depetro in circum cisione paulo uero ingentib ordi
dehonenib: legis quaestio mouebatur Iterum ascendi
hierurolimam cum barnaban ad rumpto &e tito honuo¬
luntate mea redimperii diuinitati necerres Ascendi autẽ
pecundum reuelationem shoc ait apostolus cum uenis¬
pem inquid hierurolimã recundum reuelatione dĩ con¬
gregatione fratrum ꝑ aedificationẽ meti red didinatione.
Seorsum autem ae aportolis nonut abillis aliquo instru¬
etur quippe qui plenam fuerat gratiam consecutus

Expanded text:
erant in Christo. Tantum autem auditum habebant, quoniam qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. Seorsum, qui ex Judaeis erant, Ecclesiae habebantur, nec his qui erant ex gentibus, miscebantur. Et in me clarificabant Deum. De re difficili maxima nascitur admiratio: et laudabatur Deus qui hoc solus posset efficere. De falsis fratribus, et de Petro in circumcisione, Paulo vero in gentibus ord Quando de oneribus legis quaestio movebatur. Iterum ascendi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Non voluntate mea, sed imperii divini necessitate. Ascendi autem secundum revelationem. Hoc ait Apostolus. Cum venirem, inquit, Jerosolymam secundum revelationem Dei, congregationi fratrum per aedificationem meam reddidi rationem, seorsum et apostolis: non ut ab illis in aliquo instruerer, qui plenam fueram gratiam consecutus:
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quȩ ro hominib: placere ubi cumque pine addita men¬
to aliquo homines nominantur in malã partẽ accipitur
inrcrpturiss ut ert illud omnis homo mendaxis quẽ dicunt
homines erre &e nonne homines ertis a recundũ homiue
ambula ciss igitur quicumque talib placere uoluerit
Necesse ert ut eorum faciat uoluntatẽ ¶pc̃i autem dõ tanto
& dõ amantibus placent quiplus quam homines esre me¬
ruerunt : Si ad huc hominibus placerem xp̃i reruus ñ
essem  Nam ideo meode runt quia per uur rum xp̃i.¬

Expanded text:
An quaero hominibus placere? Ubicumque sine additamenAn quaero hominibus placere? Ubicumque sine additamento aliquo homines nominantur, in malam partem accipitur in Scripturis. Ut est illud: Omnis homo mendax. Et: Quem dicunt homines esse? Et: Nonne homines estis? Et: secundum hominem ambulatis. Igitur quicumque talibus placere voluerit, necesse est ut eorum faciat voluntatem. Sancti autem Deo tantum, et Deum amantibus placent: qui plus quam homines esse meruerunt. Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem. Nam ideo me oderunt, quia servus sum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
zante smiror quod sic tam cito transfere mini abeo
illo potuerint reperari nisisunt aliqui quiuos contur¬
non potert nirixp̃i I Et uolunt conuertere euangeliũ xp̃i
Dumlex ad euangeliũ ꝓficerits illi ꝑuerso ordine euan¬
gelium adlegem prouocare nituntur Sed licet nos
aut angelus decelo euangelizet uobis p̃ter qua quod euan¬
elerauit uobir breuiter omni uoluit p̃ iudicare ꝑponȩ
squando nec apostolus contra qđ primũ p̃dicauerat nec
uocem decȩlo loquentis angeli prȩmisit audire ł facit
autem sententia e contra oms hereticos quitraditionq
a poptolicas mutare conantursanathema rits hoc est
ab hominabilis uobisrit picut p̃diximus & nunc iterũ dico
Si quis uobis euange lizauerit prae t̃ id quod accepirtis
a nathe mapit. repecitum fortius commendaturDe apor¬
aut̃ dõ : Num quid propter homines uossuadeo sicut ꝓpter
iudeorũ traditiones ante faciebam sOrtendere uult re¬
odia hominum ñtimentem liberae defendere ueritatẽ

Expanded text:
ic tam cito transferimini ab eo,illo potuerint separari. Nisi sunt aliqui, qui vos conturnon potest, nisi Christi. Et volunt convertere Evangelium Christi. Dum Lex ad Evangelium profecerit: illi, perverso ordine, Evangelium ad Legem provocare nituntur. Sed licet nos, aut angelus de coelo evangelizet vobis praeterquam quod evangelizamus vobis. Breviter omni voluit praejudicare personae, quando nec Apostolus contra id quod primum praedicaverat, nec vocem de coelo loquentis angeli permisit audire. Facit autem sententia contra omnes haereticos, qui traditiones apostolicas mutare conantur. Anathema sit. Hoc est, abominabilis vobis sit. Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis anathema sit. Repetitum fortius commendatur. Moan Deo? Numquid propter homines vobis suadeo, sicut propter Judaeorum traditiones ante faciebam? Ostendere vult odia hominum se non timentem, libere defendere veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
mirri at rp̃u sco habierĩt releutiam . Quod autem hic ihm̃
xp̃m primo loco ponits at ita dm̃ patrem picut & alibi in¬
difperenter dm̃patrem ante poniti fre quenter enim
dicunt ne que ꝑ apostolos aliossut aaron per morren sed
ꝑiprum dñms ut morses & omnes a portoli uel ꝓphetae
red plerique ab hominib: ordinanturł Cum indgne fauore
populi patientiam dñi contempnentes diuino racer dotio¬
sunt omnes
pr̃s ecclesiis galatiae ne solus indigne nferre putaret
ruam conculcari doctrinam aportolus obiurgaturus
galathas propter conuersatione ruam ñtantũ exrua
ꝑrona scribit adeoriped ex omnium fratrũ qui in con¬
sortio recum orant suorine pirtola ad corintheor
aportolus uocat dicenps giue pratres nr̃i aposcoliede¬

Expanded text:
Spiritu sancto abierunt Seleuciam. Quod autem hic Jesum Christum primo loco ponit, et ita demum Patrem, et alibi indifferenter Deum Patrem anteponit, frequenter etiam dicunt, neque per Apostolos alios, ut Aaron per Moysen: sed per ipsum Dominum, ut Moyses et omnes Apostoli, vel Prophetae; sed plerique ab hominibus ordinantur, cum indigne favore populi patientiam Domini contemnentes, divino sacerdotiosunt omnes fratres, Ecclesiis Galatiae. Ne solus indigne ferre putaretur, suam conculcari doctrinam, Apostolus objurgaturus Galatas propter conversationem suam; non tantum ex sua persona scribit ad eos, sed ex omnium fratrum, qui in consortio secum erant: quos in Epistola ad Corinthios apostolos vocat, dicens: Sive fratres nostri apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
porrumus aliquid aduersus ueritatem red ꝓueritate
pnocentia enim nrĩa rententia obẽe non poterit niriei qui
ꝓcerto peccauerit Saudemus enim quandonos in firm
rumus uos aute potentes erciss gaudemus rinonsit necerre
sut nr̃ia uirtur appareat sricut petri apƿarutt in fapphinam
& annaniã T hoc & oramus ur̃am consummationem lut uos
ꝑpectiritis atque potenters iaeo haec abrens scribo ut non
pnerens duriurs agam recundum potertatem qua dñs dedit
mihi  sion correxeritis durius adhuc acturur rũ quam
perbendũ denuntio in aedificatione sut &t uor decetero emenditis
e alii peccare pormidents et non in distriuctione. t qua ribi
preudo apostoli potestatem usur ƿant̃ xxiiii.
ꝑrecti ertote ex hortaminis. Notandum quo domni eccleriue

Expanded text:
possumus enim aliquid adversus veritatem: sed pro possumus enim aliquid adversus veritatem: sed pro nnocentiae enim nostrae sententia obesse non poterit, nisi ei, qui pro certo peccaverit. Gaudemus enim quoniam nos infirmi sumus, vos potentes estis. Gaudemus si non sit necesse, ut nostra virtus appareAnania. Hoc et oramus vestram consummationem. Ut vos perfecti sitis potentes. Ideo enim haec absens scribo, ut non praesens durius agam, secundum potestatem, quam Dominus dedit mihi. Si non correxeritis vos, durius adhuc acturus sum, quam scribendo denuntio. In aedificationem. Ut et vos de caetero emendetis: et alii peccare formident. Et non in destructionem. Ad quam sibi pseudo-apostoli potestatem usurpant. rfecti estote, exhortamin
Abbreviated transcription (Latin):
tatis quod uiuit ruae iurtutis I Nam anos rimꝑir mi pumur
in illo peduiuimus cum illo inuirtute dĩ in uobip Siue
quinos quari in firmos ꝓuocaueritis inuenietisnos uiuqre
cumxp̃o inuirtute dĩscum in uor uindicare coeperimur¬
res E nor in prerente quidem in firma mur ƿed infuturo
cumillo ñ in nr̃a red dĩ uirtute uiuemur suor met ippor
temptate riertis infide ipriuos ꝓbate piinfide ertip¬
a in uobis uos cognoscitedate rententiã in peccante sł uidete
sinon statim cum usio uerbo uindicta ꝓceditłAr non cog¬
uos minime reꝓbauit ISpero autem quod cognoreitis quia
nos non rumus reꝓbi.:spero uos senruros quomodo uos¬
uideo conuerrari Oramus autem dm̃ ut nihil male faciatis
non ut nos ꝓbati pareamus ped ut uos quod bonũ ẽ faciatis
Nos autẽ ut reꝓbirimus i pienim mali aliquid feceritis nor
uindicando parebimur ꝓbati red malluimus nor neꝓbos
uidere tantums ut uor qđ bonũ
est faciatis non enim¬
porsumus aliquid aduersur¬

Expanded text:
ivit, suae virtutis. Nam et nos infirmi sumus in illo, sed vivemus cum eo ex virtute Dei in vobis. Sive, qui nos quasi infirmos provocatis, invenietis nos vivere cum Christo in virtute Dei, cum in vos vindicare coeperimus. Sive nos in praesenti quidem infirmamur, sed in futuro cum illo, non in nostra, sed Dei virtute vivemus. Vosmetipsos tentate, si estis in fide: ipsi vos probate. Si in fide e ex vobis nos cognoscite, date sententiam in peccante, et videte si non statim verbo vindicta procedit. Annon cogvos minime reprobavit. Spero autem quod cognoscitis: quia nos non sumus reprobi. Spero vos sensuros quomodo nos conversemur. Oramus autem Deum, ut nihil mali faciatis: non ut nos probati pareamus, sed ut vos quod bonum est faciatis. Nos autem ut reprobi simus. Si enim mali aliquid feceritis, nos vindicando parebimus probati: sed maluimus, nos reprobos videri, tantum ut vos, quod bonum est faciatis. Non possumus eni
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Audistis enim meam conuerratione aliquando iniudaeis¬
mos Nec uos credo latere quod dicosortendere uult qua
cionib: patrum ex pugnaret eccleriã ut intellega mus
eum non poruirre inde humano conpilio nisi reuelatione
reparare diuina ¶ Nm̃ pupra modum ꝑsequar ecleria
dĩ & expugnabam illam grt pro ficiebam in iudae is mo

Expanded text:
 Audistis enim conversationem meam aliquando in Judaismo. Nec vos credo latere quod dico. Ostendere vult quam o traditionibus patrum expugnarit Ecclesiam: ut intelligamus eum non potuisse inde humano consilio, nisi revelatione separari divina. Quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei, et expugnabam illam, et proficieba
Abbreviated transcription (Latin):
AULLS APOSIONS NONAD NOMI¬
m busneque per hominẽ picut sacrapũ rerip¬
turarum testatur auctoritas pon
paulum apostolum in euangelii prȩdicatione ꝑ iħ̃m
modum liber aposcolorum actuum docet dicens:
Minis trantibus autem illi dño a ieiunantib dixit

Expanded text:
aulus apostolus non ab hominibus, neque per hominem. Sicut sacrarum Scripturarum testatur auctoritas, neminem Paulum apostolum in Evangelii praedicationem, per Jmodum liber Apostolicorum Actuum docet, dicens: Ministrantibus autem illis Domino, et jejunantibus, dixit