comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
explorancii uenisset inc̾eogatus quis eẽt nomẽ suũ qd dissimla¬
re poterat multis audietibꝰ dix̃. seq ciuẽ Romanũ intrepido
ore ꝓfessꝰ est. Quãta aut deus bone unus capitis magestas.
que ddiosas eciam ⁊ armatas manus a furore detexruit. Et dic¬
to ꝓposito sollicitabãt᷑ reges/ nequis eũ foueret hospicio. cuis
obt̾entu cũ Sicilia disce dere inberetur eo ãmo paruit ut exul.
in ea puincia remansisse rex abiisse crederetur. Sic illũ sic
usios toto psecuciois sue tprẽ reges indit tanꝙͣ ipe rex ẽẽt Altis¬
imo aĩo nec ullis ad usicatibꝰ contracto ⁊ supͣ fortune fluctꝰ emi¬
nente prorsus ut uni sibi dictũ iuderi posset poeticũ illud. aispi¬
co securus nultu nõ supplice reges. Quocrẽs Rome ⁊ ꝑ Italiam
nũtiata mors eiꝰ exat quociẽs actũ eẽ dexebus Columnẽsium
fama fuit. et cũ illo iuro egregĩa corruisse fa milia. Nulla
usꝙͣ de illo spes p̾t ꝙͣ in solo ip̃ius pectore restabat. n̾ũꝙͣ tñ ind

Expanded text:
explorantium venisset, interrogatus quis esset, nomen suum, quod dissimulare poterat, multis audientibus dixit, seque civem romanum intrepido ore professus est. Quanta autem, Deus bone, unius capitis maiestas, que odiosas etiam et armatas manus a furore deterruit! 22 Edicto proposito solicitabantur reges, nequis eum foveret hospitio; cuius obtentu cum Sicilia discedere iuberetur, eo animo paruit ut exul in ea provincia remansisse, rex abiisse crederetur. Sic illum, sic alios, toto persecutionis sue tempore, reges vidit, tanquam ipse rex esset; altissimo animo nec ullis adversitatibus contracto et supra fortune fluctus eminente, prorsus ut uni sibi dictum videri posset poeticum illud: Aspice securus, vultu non supplice, reges. 23 Quotiens Rome et per Italiam nuntiata mors eius erat, quotiens actum esse de rebus Columnensium fama fuit et cum illo viro egregiam corruisse familiam! Nulla usquam de illo spes, preterquam in solo ipsius pectore, restabat; nunquam tamen inde
Abbreviated transcription (Latin):
copidse matitũ exututibꝰ constabit quib affluentibꝰ eciã si alme¬
ua conponis gesint pauꝑ cẽno pot̾is. ł ias igicur congrega. hia
pellectiłm. nõ importia nec difficilis. sedagiłis ⁊ amena ⁊es estue
pesbrio so fatror toita les querit. ceteru postꝙͣ quesita fuerit siue
labor suscũfert  quesuust cam ab adolestelitia ẜuasti cã domiia
laberem nũs semor ⁊ pegemus amittere. ẜ quasitũ habiusti uel

Expanded text:
rinatione viaticum ex virtutibus constabit; quibus affluentibus, etiam is alimerinatione viaticum ex virtutibus constabit; quibus affluentibus, etiam is alimenta corporis desint, pauper esse non poteris. Has igitur congrega, his pellectilem; non importuna nec difficilis, sed agilis et amena res est. Laboriose, fateor, tanta res queritur; ceterum, postquam quesita fuerit, sine labore circumfertur. Quesivisti eam ab adolescentia, servasti eam domi; noli eam nunc, senior et peregrinus, amittere; sed quantum habuisti, vel
Abbreviated transcription (Latin):
sus sic ututũ suaꝵ piciat genamẽta graue cogitans p̾ciosis¬
una roꝵo in exiliũ ferre cũ iuliora nõ liceat. noq enĩ nouu
est ut efferentes gẽmas atq aurũ urbana p̾sia ⁊ omne inuci¬
lem aut oner osam sarcina in incendio relinquamꝰ. ꝙ si auxum
ut pciosa mim̾andu ẽẽ ꝑsuaꝵ est homibꝰ. quidtante de u̾tuti¬
bus idicandũ est: uilius argentũ est auro. ututibꝰ aurũm.
Siitq cũ nõ semꝑ inexiliũ ferre argentũ et aurũ sinamur. qui¬
ciniq ierimꝰ uirtutes ⁊ bona am̃ ferxe ꝑmictiniur. quod̃ ꝑe¬
est sicet iuꝙͣ mexiliũ. et incarcore et In morte ip̃am forte
uixtutes. dicos dixi ino uero expedit. necessariũ est oportee
ellio quin uere exules siit qui ⁊ cactis sris abeunt. uore in opes.
uere infelices ⁊ misexi. Nec satis est quantũ habueris effrore plus
cesem eoigitu ide ꝙͣ accireate maticũ parat ꝑegre ꝓfecturꝰ.
copuosor cupit ee quo songus pergit. Opimnu tibi inħac ꝑeg¬

Expanded text:
namenta, grave cogitans preciosissima rerum in exilium ferre, cum viliora non liceat. Neque enim novum est ut efferentes gemmas atque aurum, urbana predia et omnem inutilem aut honerosam sarcinam in incendio relinquamus. Quodsi aurum inter preciosa numerandum esse persuasum est hominibus, quid tandem de virtutibus iudicandum est? Vilius argentum est auro, virtutibus aurum. 27 Atqui cum non semper in exilium ferre argentum et aurum sinamur, quocunque ierimus, virtutes et bona animi ferre permittimur. Quod feest. Licet, inquam, in exilium et in carcerem et in mortem ipsam ferre virtutes; ‘licet’, dixi; imo vero expedit, necessarium est, oportet. Alioquin, vere exules sunt qui relictis his abeunt; vere inopes, vere infelices et miseri. 28 Nec satis est quantum habuericulum exigitur. Vide quam accurate viaticum parat peregre profecturus; copiosior cupit esse, quo longius pergit. Opimum tibi in hac pereg
Abbreviated transcription (Latin):
hostili classe conspetta ubi pugnandi horã aduenisse cogso¬
us numcio licet iiferior. tñ suos pro tpĩe magnifice ac bre¬
uter adhortatus manũ cid hoste conseruit. cũq peo conus¬
ufilius illinantus florentissunq adolescens qui patͣne nauis
prora ecinebat sagita trarectus pͥmꝯ om̃rũm corruisset. ets¬
u iacete suctus horrendus sublatus cẽt. Accirerit pater filu¬

Expanded text:
hostili classe conspecta, ubi pugnandi horam advenisse cognohostili classe conspecta, ubi pugnandi horam advenisse cognovit, numero licet inferior, tamen suos pro tempore magnifice ac breviter adhortatus, manum cum hoste conseruit; cumque in eo congressu filius illi unicus, florentissimus adolescens, qui paterne navis proram obtinebat, sagitta traiectus primus omnium corruisset ac circa iacentem luctus horrendus sublatus esset, accurrit pater
Abbreviated transcription (Latin):
Quo negare nos potis Iam cermis qui contactũusschseorior
surus. uerum ista nõ adeo metuuntur. qmĩ usu iam quotidiana sunt
biors itaꝙ qd se pe dice soleo nec mea solũ est / ẜ illuscriũ phylo¬
sophoꝵ sentencia quitquid in hac uita patimur molesci nõ tam
uoipa rexũ natura ꝙͣ ex nr̃e mentis ibecillitate siuent eorũ
eciã ubis utar eo oppinonũ ꝑu̾sitate ꝓcedi.Mona timemo. usi¬
ecica cõreuninꝙ. Qui queso: insi quia in altero mens mermis
impu sa rerinfacie ti rebatur. In alcero prequẽti meditacione ra¬
nono ssapeufabricata est. quẽ aspicatibꝰ cunctis oppon̾et. tes
pico siautarũ morẽ ꝙͣ eqno am̃o patiũtur cor pora suorrifilas¬
puce efundi smode iultis exemplu il lustre nõ silebo. Lambas
desstia li aterrimꝯatq fortissinio. dux Iamiensiũ fusse
deeratiar eo maxitimo psis qd primũ cũ uenetis habuerunt.
parrat incmorabile que patrũ nr̃orum tpr̃ibꝰ gesta sut̃. qui

Expanded text:
bus negare non poteris; iam cernis, qui contactum pulcerrimorusurus. 6 Verum ista non adeo metuuntur, quoniam usu iam quotidiana sunt; vides itaque — quod sepe dicere soleo, nec mea solum est, sed illustrium philosophorum sententia — quicquid in hac vita patimur molesti, non tam ex ipsa rerum natura, quam ex nostre mentis imbecillitate sive, ut eorum etiam verbis utar, ex opinionum perversitate procedere. Nova timemus, usitata contemnimus: cur, queso, nisi quia in altero mens inermis improvisa rerum facie turbatur, in altero frequenti meditatione rationis clipeum fabricata est, quem asperitatibus cuntis opponeret? 7 Respice nautarum morem, quam equo animo patiuntur corpora suorum in fluctus effundi. Unum de multis exemplum illustre non silebo. Lambas de Auria, vir acerrimus atque fortissimus, dux Ianuensium fuisse narratur eo maritimo prelio, quod primum cum Venetis habuerunt, omnium memorabile que patrum nostrorum temporibus gesta sunt. 8 Qui,
Abbreviated transcription (Latin):
nefls nousi quoaiens ant isendi auidus cst disted ssisdco
nt ia ieranti amini aut curandi corporis aut amplifican¬
dures famibiario pposito aut necessitate belloꝵ aut sue rei pu
ru dn seu panentis imꝑio donu liquit ⁊̃ pacrĩa. Cur aũt
ita pegͥnantes nõ misexi om̃es sũt insi quia restiterũt nec mi¬
peli seapos iu miseriã passi sunt. que dm̃ caruert coniugio.
liberis cognatis. parentibꝰ. amnicoꝵ coniuctu. amare urbis aspectu. hoꝵ
cu umim desidenu leniit modestia et solamẽ aliqd inuenit ab sencie.
tred ⁊ muctu ꝑfint spẽs reditus nũꝙͣ iuissent tam constanti aĩo insi
se redicuros ipatria credidissent Sic ita. Tibi uero spem quis abstr
eur posexiliũ mr bonus as tyranm mitũ spoliatur rebrs om̃pbꝰ incar¬
trei muttitur Setrucat . Pematur. occiditur insepustus abicitur. Iot
cor eminas utq ipetus fortue cũ cogamur ad cotera ad despandũ

Expanded text:
mollis, non aliquotiens, aut visendi avidus, aut discendi studio, aut illustrandi animi aut curandi corporis aut amplificande rei familiaris proposito, aut necessitate bellorum, aut sue reipudomini seu parentis imperio, domum liquit et patriam? cur autem ita peregrinantes non miseri omnes sunt, nisi quia restiterunt nec impelli se ipsos in miseriam passi sunt? eque etenim caruerunt coniugio, liberis, cognatis, parentibus, amicorum convictu, amate urbis aspectu; horum tamen omnium desiderium leniit modestia et solamen aliquod invenit absentie. 7 ‘Sed et multum profuit spes reditus; nunquam ivissent tam constanti animo, nisi se redituros in patriam credidissent’. Sit ita. Tibi vero spem quis abstultur in exilium vir bonus, ad tyranni nutum spoliatur rebus omnibus, in carcerem mittitur, detruncatur, laniatur, occiditur, insepultus abicitur; inter tot minas atque impetus fortune, cum cogamur ad cetera, ad desperandum
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inopmatũ potat conting̾e. cogitabat enĩ assibus qd ẽ apdi
Seneca omĩa et mortalia ẽẽ et incorta lege mortalia. Qd̾q
alio quodã loco ait ide. Sciebat sibi om̃ia restare. Ideoq quitqͥd
sti eẽt dicturus fuerat Sciebam. Multa nũt̃ ult̾ro equide¬
constancie sumilis exempla se offerũt.ẜ eple modus plura uõ ħs¬
coost fioie sgiue npona Et fitu fbrsan paciencia tua abhis
ipiastissimio actibus asiena uidebituir. ꝓpcerea ꝙ tu nõ filiũ ꝑ¬
liderio s fratre. equo ar̃o patiar niu quẽq sentire qdapio

Expanded text:
nichil inopinatum poterat contingere; cogitabat enim assidue quod est apud nichil inopinatum poterat contingere; cogitabat enim assidue quod est apud Senecam, «omnia et mortalia esse et incerta lege mortalia»; quodque alio quodam loco ait idem, sciebat “sibi omnia restare”, ideoque, quicquid factum esset, dicturus fuerat: ‘sciebam’. 37 Multa nunc ultro equideconstantie similis exempla se offerunt, sed epystole modus plura non recipit; finem igitur imponam. Et si cui forsan patientia tua ab his laudatissimis actibus aliena videbitur, propterea quod tu non filium perdideris sed fratrem, equo animo pa
Abbreviated transcription (Latin):
to sapientissimꝰ habeatur. Atq int̾er multa p̾clara hois illi¬
us inchil singusariꝰ admiramur ꝙͣꝙ mortẽ filii oꝑtimi uiri
modestissime dicitur tulisse Xenophon filii morte nĩciata sa¬
crificiũ cui tunc intererat nõ omisit. coronã tmĩ quã capite ges¬
tabat᷑ de posuit. mox int̾eogans diligentius acq audiens ꝙ stre¬
nue pugnans crcdisset coronam ip̃am capiti reposuit. ut oston¬
deret decuiusꝙͣ morte nõ dolendum insi curpiter et ignaue mo¬
rientis. quo nretu uerisimile est uirũ sapientem uereq socraticũ
ad pͥmũ nũcii relatũ deposuisse coronam. Anaxagoras mortẽ
filii nuncianti. Nichil inquit nouũ aut mexpectatũ audio. ego
enũ cũ sim mortalis sciebam exine genitũ ẽẽ mortalem. Oue
re dignũ hoĩe responsu. Qua multi sunt e medio eciã grege
phylosophor. qui et nature condicioẽm amplecti simularent.
tũ puersu moriendi ordĩe taciti nõ tulissent. Anaxagore u̾o

Expanded text:
beatur. Atqui inter multa preclara hominis illius, nichil singularius admiramur, quam quod mortem filii, optimi viri, modestissime dicitur tulisse. 34 Xenophon, filii morte nuntiata, sacrificium cui tunc intererat, non omisit; coronam tantum quam capite gestabat, deposuit; mox interrogans diligentius atque audiens quod strenue pugnans cecidisset, coronam ipsam capiti reposuit, ut ostenderet de cuiusquam morte non dolendum, nisi turpiter et ignave morientis; quo metu verisimile est virum sapientem vereque socraticum ad primum nuntii relatum deposuisse coronam. 35 Anaxagoras mortem filii nuntianti, ‘Nichil’ inquit, ‘novum aut inexpectatum audio; ego enim, cum sim mortalis, sciebam ex me genitum esse mortalem’. 36 O vere dignum homine responsum! Quam multi sunt, e medio etiam grege philosophorum, qui etsi nature conditionem amplecti simularent, tamen perversum moriendi ordinem taciti non tulissent! Anaxagore vero
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor dies Suobꝰ filiis orbatus nõ solum nõ ingeniuit. R
modone tenuter norit ystorias. qdꝙ maius est/ sine ulla ysto¬
riaxũ noticia sit iam aptis cũctos hinꝰ nõis fama ꝑtrebruit.
utt eo audito uix quitꝙrͣ ad sapiencie sũma adici posse uideat.¬

Expanded text:
quattuor dies duobus filiis orbatus, non solum non ingemuit, sed quattuor dies duobus filiis orbatus, non solum non ingemuit, sed modo vel tenuiter norit historias, quodque maius est, sine ulla historiarum notitia sic iam apud cuntos huius nominis fama percrebruit, ut, eo audito, vix qui
Abbreviated transcription (Latin):
ubtexere. qui suoꝵ morte fortiter culisse mẽorant᷑. Et tñ ut
suclligas quoꝵ ego tenin̾is astribo. cantoq fretus comita¬
tu hereas i incepto qͣntũ memoria complecti potuero paua
ni uelli me inhanc solitudine sunt secuti. aliquot nobiliora
epem pla ex bñũ copia uetustatis int̾seram. Enuilius pau¬
us ui amplissimus ⁊ sue etatis ac patrie sũmu decus ex qua¬
uor filiis pclarissime indolis duos extra familia in adopa¬
one aliis dundo ip̃e sibi absculit. duos reliquos inera septe
Sioꝵ spaciũ mors rapuit. Ip̃e tñ orbitãte suam cam excelso
dio ptulit. ut ꝓdiret inpublicũ ubi audiente ppło Romano ca¬
quit sui tamiagnifice consolatus est ut magis metuere
neque dosor ille fregisset ꝙͣ ip̃e fractꝰ eẽ inderet᷑ exquo nõ
monore nrdice me głiam copit ꝙͣ extriumpho quẽ illis die¬
uuo speciosissimu egerat ᷑ ꝑ illum enĩ macedonis ꝑ hoo mor¬
ois ac fortune uctor apparuit Mericles athemẽsis dux intͣ

Expanded text:
xempla subtexere qui suorum mortem fortiter tulisse memorantur. Et tamen, ut intelligas quorum ego te numeris ascribo, tantoque fretus comitatu hereas in incepto, quantum memoria complecti potuero — pauci enim libelli me in hanc solitudinem sunt secuti —, aliquot nobiliora exempla ex omni copia vetustatis interseram. 31 Emilius Paulus, vir amplissimus et sue etatis ac patrie summum decus, ex quattuor filiis preclarissime indolis, duos extra familiam in adoptionem aliis dando ipse sibi abstulit, duos reliquos intra septem dierum spatium mors rapuit. Ipse tamen orbitatem suam tam excelso animo pertulit, ut prodiret in publicum; ubi, audiente populo Romano, casum suum tam magnifice consolatus est, ut magis metuere nequem dolor ille fregisset, quam ipse fractus esse, videretur; ex quo non minorem, iudice me, gloriam cepit quam ex triumpho quem illis diebus speciosissimum egerat; per illum enim Macedonie, per hoc mortis ac fortune victor apparuit. 32 Pericles, Atheniensis dux, intra
Abbreviated transcription (Latin):
mo uero quis eistu nocet: qd ip̃is patrie diñs pundiosu est
uulo commemoro quos penitencia ciurũ reduxit. ꝙͣ mulcos au
fortuna restitunt . ⁊. Inꝙͣ Dumiliu Roma reuocasset. sors illiet
ootionaz esebis quis ccederet ac fremeno ꝑ staliam transalpinar
genciũ fuxor mam fecit ad reditũ ut e et amio ui̾r memor aueti patria¬
des cp̃ stiso ⁊ bone poci snulr spectate crea iugratam licet patria

Expanded text:
imo vero quis exilium vocet, quod ipsis patrie dominis invidiosum est? imo vero quis exilium vocet, quod ipsis patrie dominis invidiosum est? 13 Illos commemoro quos penitentia civium reduxit; quam multos autem fortuna restituit! Nunquam Camillum Roma revocasset: sors illi et excidium urbis — quis crederet? — ac fremens per Italiam transalpinarum gentium furor viam fecit ad reditum, ut esset unus vir memorandum cuntis exulibus et bone spei simul et spectate erga ingratam lic
Abbreviated transcription (Latin):
ioeteito que uars sicet aspicatibꝰ ꝑferendis aĩõs armat acq¬
est sceuĩt ulerat aut̃ Isric in epilio talis ut magrra no pbere pr¬
piscuquasio futurꝯ eẽt̃ in morte. Lxquo no tacebo quidpi libro
deciũtiate Ficerone Grncuo reffert uidisse se eũ uideliert antĩ¬
deurcisceles tay iufracto co tanq auido bonor scudioꝵ tam
semaae peliciter beato di sposico ut nõ ille sibi ꝙͣuis longe relegatꝰ.
deiiqrꝭ potius exul tũ ab ilło discereret inderetur Adbit ecia
sdi sulĩ Qesarem qui sibi ⁊ exulandi auctor fuerat ⁊ postino¬
Sum redeundi fuit ꝑ ea loca trinseuntẽ u̾ecundia ꝑmodũ suꝑexi¬
so tant iuri uibeꝵq idio ubi ille tuc erat de pndustria pͥtuectũ¬
S glios u exulem quiꝯ exiliu / potentissimoꝵ ciiũ alter suspe¬
uit alter exubouit. Ss cesar muneo t̾xizilis brutus ⁊ Cesau. utrũq
tit reuencia cepit exulis. a prcelli. Quis exiliu tale nõ cupiat.

Expanded text:
irtus, que variis licet asperitatibus perferendis animos armat atque instruit. Fuerat autem hic in exilio talis, ut magnum sui preberet indicium qualis futurus esset in morte. 11 De quo non tacebo quid in libro De virtute ad Ciceronem Brutus refert: vidisse se eum videlicet Mytilenis exulem tam infracto animo tamque avido bonorum studiorum, tam denique feliciter beateque disposito, ut non ille sibi, quamvis longe relegatus, sed ipse potius exul, cum ab illo discederet, videretur; addit etiam Gaium Iulium Cesarem, qui sibi et exulandi auctor fuerat et postmodum redeundi fuit, per ea loca transeuntem, verecundia permotum super exilio tanti viri, urbemque ideo ubi ille tunc erat, de industria pret gloriosum exulem, cuius exilium potentissimorum civium alter suspexit, alter erubuit! Sic Cesar mundo terribilis, Brutus et Cesari; utrunque tamen reverentia cepit exulis Marcelli. Quis exilium tale non cupiat,
Abbreviated transcription (Latin):
epsintes comburore extreme fu̾it uel pasrie uel uiadtu¬
ce ⁊ pris nultatimores oppiõnes hompiũ altranteetes esi
fur sus id quero dequo magnos pedũ iuros desseretee ua¬
dius uter eet se pustire modus honescior. Ille ne quẽ ma¬
ioribus irris fuisse memoraui. quẽq nustis ad hue gẽtibꝰ
suari fama est lege addita que sepolliri hoiez in Cunrociboet de
quasq sama pautis admodis ⁊ sceptis quos singlaris uatue fegu¬

Expanded text:
treme fuerit vel iniurie vel vindictesu temporis mutati mores opiniones hominum alternant. 19 Nec rursus id quero, de quo magnos interdum viros disserentes autivi, uter esset sepulture modus honestior: ille ne quem maioribus nostris fuisse memoravi quemque multis adhuc gentibus servari fama est, lege addita que sepeliri hominem in civitatibus vetat, quibusdam paucis admodum exceptis, quos singularis virtus “legi
Abbreviated transcription (Latin):
lan cppremũ pesicitatis culiũ eueperit Taceo mlt exilii tiũ
ad spuenda solacia Si sus ccecthon etuũ illus Scithie gelu
nõ ¶fus dedenti solem inhospitale mundi latus incolere iubere
seesa nua sit iussus est florentiã ire ⁊ illic monore donect po¬
pilus resioret. sone ciaduertis quãtas grates agere debtas ma¬

Expanded text:
um felicitatis culmen evexerint. 30 Taceo nunc exilii tui non spernenda solatia. Si sub Arthon eternum illud Scithie gelu aut sub ardenti sole inhospitale mundi latus incolere iubererquerela tua sit: iussus es Florentiam ire et illic manere donec te populus re
Abbreviated transcription (Latin):
saooe ppones ꝓdesfcio orare lacͥme au̾t sunt arma mu¬
lequira ros nos decent nisi moderatissime forsaꝵ atq rarisse¬
bieꝵ. Miegu et fundentibq cas officiũt. et illis nõ ꝑficiut quo¬
pue amor funutur. Siquib etiã nũc desidexi scimulio ur¬
curis cogitand ꝯuuturnũ ẽẽ nõ posse. brenis ẽ era uita. ret¬

Expanded text:
st pro defunctis orare. Lacrime autem sunt arma mulierum, viros non decent, nisi moderatissime forsan atque rarissime; alioquin et fundentibus eas officiunt et illis non proficiunt quorum amore funduntur. 27 Si quibus etiam nunc desiderii stimulis urgeris, cogita id diuturnu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ exercucone facilior sponte tua morte appet̾e ut abt̾i unic¬
pareẽ nõcas securꝰ ixet ad mortẽ ꝙ ꝓ salute suoꝵ ciuira
corene illo autort dedicerat Quos bello caretino adũ sꝰ¬
paru imitata nepos t̾cia rande uno de grege metima et si nõ
accensus fieri illi por pi aii moirxisset Nuqͣr iułiꝰ Cesax
in ulud głie culiũ ascenderer nͥ Mariĩ et mitari mariũ ab
adolostencia didicisser dun er Alexandri ꝓfuit ymago yn
tenplo hercũl gadibꝰ ꝯspecta qua mox ad cupiditatẽ magͣs
res agend̃ nõ exarsit mͦ ẜ ut ait tranquillꝰ ingemuit/ ꝓ
accrmdere qd sesi. maximũ er ꝑ. cornẽlm̃ sapione dic̃e so

Expanded text:
quam executione facilior, sponte tua mortem appetere ut alteri vicpatrem vocans, securus iret ad mortem, quam pro salute suorum civium contemnere illo autore didicerat; quos bello tarentino adversPyrrum imitatus nepos, tertia tandem uno de grege victima, etsi non accensus, fieri illi par in animum induxisset; nunquam Iulius Cesar in illud glorie culmen ascenderet, nisi mirari et imitari Marium ab adolescentia didicisset; quin et Alexandri profuit imago in templo Herculis Gadibus conspecta, qua mox ad cupiditatem magnas res agendi non exarsit modo, sed, ut ait Tranquillus, “ingemuit”accendere, quod Q. Fabium Maximum et P. Cornelium Scipionem dice
Abbreviated transcription (Latin):
pter ob ꝓuarõrs ac miratoes m̃os sepis icͤanda uideo .i. qͣr
mltꝭ exempla ꝯtuleruit ad u̾tutẽ et quid in me agãt sencio
et de alnͣ̃s idom sꝑo si fallor res ꝑiclo abest quiba exenpla
nõ placẽt nõ legant neminẽ cogo et si ie regas a paut legi
mãli. Dale aduenionẽ uiiͦ ixins occobr̃. Ad Darbatũ sul

Expanded text:
pter observatores ac miratores meos sepius iteranda; video enim quam multis exempla contulerint ad virtutem, et quid in me agant sentio, et de aliis idem spero. Si fallor, res periculo abest; quibus exempla non placent, non legant; neminem cogo; et si me rogas, a paucis legi malim. Vale. Avinione, VI
Abbreviated transcription (Latin):
sdibe dept᷑u si racio queritur cur exõplis int̾dum afflua
curiose q̃ in his iudear iumorari dicã puto lectore es animo
lid heãt an gͣnosi ad atq aduersꝯ fortuna pdõmiti et infrac¬
magristro rere̾ ullo melꝰ modo fit qͣ s eu hil quibꝰ su¬
limꝰ ẽe cupit admoneã Iraq sicut omios quos lego gram
hẽo sic in sepe ꝓpoitꝭ exeplis hanc expiengũ fuculrãte dederit
sic in grãm hicuros sꝑo qui me legent fallor forsam in hac
spectu cũ in hac naracione no fallors hoc .ar una rei ca est
crat ut muerẽ libentissume eoliuscor ĩ q hoc ãi ires cñc¬
incredibili me afficĩt atq in extimabiłi iocunditate que
si camĩos̃ nota ẽẽt młes in stupore cogerer quu ira et aro
illos mũe qͥ cũ utute er glia diem obierũt hes int̾ delicial et
fla gaudia exultares luxu soneq marcidos ino guel er¬
siuuere uideant᷑ eẽ tu adhuc quidẽ spirancia s obseeua ia
et orrida cadaua uero hos iut̾ uitios et indictis er̾nalis ma

Expanded text:
en si ratio queritur cur exemplis interdum affluam, curioseque in his videar immorari, dicam: puto lectorem eo animo lidi habeat, an generosi aliquid atque adversus fortunam indomiti et infracmagistra rerum est, nullo melius modo fit, quam si eum his quibus simillimus esse cupit, admoveam. Itaque, sicut omnibus quos lego, gratiam habeo, si michi sepe propositis exemplis hanc experiendi facultatem dederint, sic michi gratiam habituros spero qui me legent. Fallor forsan in hac spe; tu tamen in hac narratione non falleris; hec enim una vera rei erat ut viverem, libentissime obliviscor; inque hoc animi vires cunincredibili me afficiunt atque inextimabili iocunditate, que si omnibus nota esset, multos in stuporem cogeret, quid itaillos vivere qui cum virtute et gloria diem obierunt; hos inter delitias et falsa gaudia exultantes, luxu somnoque marcidos, vino graves, etsi vivere videantur, esse tamen adhuc quidem spirantia sed obscena iam e
Abbreviated transcription (Latin):
auribꝰ audire ꝑ me mͥ pauptate defles ꝙ̃ nescias nudu te in-¬
re hec inpreses de henesta et sobria pauptate p̾stinxeri illa
eni inportuna et sordide que tpris egestas apd poerã dẽ deo¬
gras te no cangit ad quõ leuienda maior eloquẽcie uribus opꝰ
Iam hunc ad podeage remedia ueniẽd ẽ o si quis eo morbo tẽtꝰ
In hãc eple ꝑtẽ forte occłos ꝯgecerit ꝙͣ pucas spem ꝯcipiet fo¬
me clia spare uolo la bori suo ꝑcere si ex his lr̃is hos sꝑat ultu
nõ legat huiꝰ .n. gͣuis medicina medicoꝵ erudiciõrs magͣ ex
ꝑte despant reliquos si ꝯsules n honimi diuiti desꝑondũ nł¬

Expanded text:
rinde michi paupertatem defles, quasi nescias nudum te in47 Hec in presens de honesta et sobria paupertate perstrinxerim; illa enim importuna et sordida, que «turpis egestas» apud poetam dquam leniendam maioris eloquentie viribus opus Iam hinc ad podagre remedia veniendum est. O siquis eo morbo tentus in hanc epystole partem forte oculos coniecerit, quam putas spem concipiet fome talia sperare: volo labori suo parcere; si ex his literis hoc sperat, ulterius non legat. Huius enim generis remedia medicorum eruditiores magna ex parte desperant; r
Abbreviated transcription (Latin):
per tram Occurit pietas illiꝯ qui solos morbos nr̃os et morboꝵ
nrors meditam̃ta cog̾uit no id eͥco mim̃ utilia ꝙ omariora sũt
lla mag ingenua iuderi p̃r et humanitate tua digor qrela
ꝙ present̾ia atq quictũ men ualde suauit᷑ q̃r̃ et in quo uniae t
ꝓplaesbas ut dit tn cũ maxe delectaret oblatũ luges Em nuo¬

Expanded text:
per terram”. Occurrit pietas Illius qui solus morbos nostros et morborum per terram”. Occurrit pietas Illius qui solus morbos nostros et morborum nostrorum medicamenta cognoscit, non idcirco minus utilia quod amariora sunt. 63 Illa magis ingenua videri potest et humanitate tua dignior querela, quod presentiam atque convictum meum valde suaviter requiris, et in quo unice tibi complacebas, ut dicis, tum cum maxime delectaret, ablatum luges.
Abbreviated transcription (Latin):
iutas tercũ l et agstem aĩu mltere queant nͥ semꝑ asseeit
pat̾e predulas aspeciꝰ amitoꝵ moderata ꝑpinqͥtas sb motore¬
diis absente fastidio q̃ t᷑ uł iuiuense urbis sc̾pitꝰ uł iugis for/¬
tasse tot natoꝵ ꝯũsacio ꝑepisset fruere bonis tuis gͣtatancur
equanimit pacifice meliꝯ tibi accidit ꝙͣ putabas cõmodiorẽ
toto orbe locu nequisseo clig̾e qͣ quẽ t̾ua ribi sors obtulit E
instabis et cur inquies siue hac corpore iniuria Iubes respõ¬
dere qd sencio aiꝯ tuꝰ uinclis egebat qd nõ ad infaniã s in
prem laudis accipias precor Quo n fercilior est ager es
pluriba habundat ꝯpescendis extir pandieq ut seges utilior coaꝰ¬
Rescat et sopequo glosior atq nalidior es forcior e equo et tenacio¬
ribꝰ uincłis eges Esses nc̃ ut anguror in aͦd mud angulo a oxt¬
bũ iã pndu aut Tanaꝵ transnatars iã ripheos mõtes aut orti¬
nii saltꝰ dumeta transcenderes uagꝰ semꝑ et ꝓfustũ ꝑfugũ su¬

Expanded text:
stem animum mulcere queant; ubi semper adsit patrie predulcis aspectus, amicorum moderata propinquitas, submotis tediis, absente fastidio, que tibi vel immense urbis strepitus vel iugis fortasse tot notorum conversatio peperisset? Fruere bonis tuis gratanter equanimiter pacifice. Melius tibi accidit quam putabas; commodiorem toto orbe locum nequivisses eligere, quam quem tua tibi sors obtulit. 62 Sed instabis et ‘Cur non’ inquies ‘sine hac corporis iniuria?’ Iubes respondere quod sentio: animus tuus vinclis egebat. Id non ad infamiam sed in partem laudis accipias, precor; quo enim fertilior est ager, luribus abundat compescendis extirpandisque, ut seges utilior coalescat; et sepe, quo generosior atque validior, eo ferocior est equus et tenacioribus vinclis egens. Esses nunc, ut auguror, in aliquo mundi angulo: iam Nilum, iam Indum aut Tanaim transnatares, iam Ripheos montes aut Hercynii saltus dumeta transcenderes, “vagus” semper “et profugus su
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse uideor qn nondũ ad me ĩ ao podagre soliꝰ famo ꝑuen̾at
si conũ qd̃ me tũt latebit ilłis addidero Credere mediuinitꝰ ꝑmis
oribꝯ dulcia mella ꝯficuit ita tu malis cuis nõ alum̃ ꝙͣr ex tu¬
is mal̾ possis ꝯflare remedia et de pauꝑtate quidẽ rentedioq ꝙ
De animi aũt moderacione pascienciaꝙ longior ẜmio est aucca¬
tibo igniba et epẽpłis instructꝰ hic occurie a ariꝰ hic Maxcꝰat
tiliꝯ lue integra Romana legiõns rilla i gens inhac głia

Expanded text:
dixisse videor, quando nondum ad me nisi podagre solius fama pervenerat, si unum, quod tunc me latebat, illis addidero: credere me divinitus permissoribus dulcissima mella conficiunt, ita tu malis tuis non aliunde quam ex tuis malis possis conflare remedia. Et de paupertate quidem remedioque quod De animi autem moderatione patientiaque longior sermo est, aunibus et exemplis instructus. Hic occurrit Marius, hic Marcus Atilius, hic integre romane legiones; nulla enim gens in hac gloria
Abbreviated transcription (Latin):
niore est nõ mn uiros fortes s sepe ec mulierculas ac ꝓuellas de¬
dico notisima iõq diuicio ño psisto ad socretaria festinas Esi
remedi geno qd cu facis foxte ñ cogitas ꝙ cũ legenti iͥbras tuas subi¬
to occurrisset risum monit ut dixi Nolo aut idigneris me ꝙ iu mi-
is sepe soleo in rius mal et iocari Noniu dolorib̾ꝰ tm s i morteio¬
cari solitos mros fortes docrosꝙ cõpio Testes sur Uespisiana pͥn¬

Expanded text:
ioris est, non modo viros fortes, sed sepe etiam mulierculas ac puellas dibito notissima; ideoque diutius non insisto, ad secretiora festinans. 56 Est remedito occurrisset, risum movit, ut dixi. Nolo autem indigneris me, quod in meis sepe soleo, in tuis malis etiam iocari; non in doloribus tantum sed in morte iocari solitos viros fortes doctosque comperimus: testes sunt Vespasianus prin
Abbreviated transcription (Latin):
semx aduso flumine criba passumir milibo aut paulo ampho as¬
cerdens argenceũ iurgitẽ aburũ hebis ad dex t̾am flecre it sor¬
passiut miłia ꝯscendes nlli sc̃dm fonce lucidissimi anus orignie
uidebis et hicunberem statebris balta rup̃s ut iam transiriul¬
t̾iꝯ no possit ño oporteat ut em dextra et secunda suit onnia
illis cande in t̾ra depoitꝰ ad dexc̾am me mdebis Ubin. ꝓcul ab

Expanded text:
er adverso flumine, tribus passuum milibus aut paulo amplius ascendens, argenteum gurgitem obvium habebis ad dexteram; flecte iter: Sorpassuum milia conscendens, nulli secundum fontem, lucidissimi amnis originem, videbis, et incumbentem scatebris prealtam rupem, ut iam transiri ulterius nec possit nec oporteat. Ut enim dextera et secunda sint omnia, illic tandem in terram depositus, ad dexteram me videbis. 69 Ub
Abbreviated transcription (Latin):
inceca i utile pͥsenciã putas diex ad id ma ẽ nã et ego sup̃ spẽ
tuã ad ce uenire tiũiq et horatii uatꝭ stuũ hitatułu aidere ꝙ¬
tunq desiderio tuo sũfficiat mane no renuo et tu si ad mere¬
dend uenremalles / humanꝯ  aiꝯ his dulcio ẜem sels qudee
boriosio quesinit mostrabo t iã in quanee pedo incio tardeet¬

Expanded text:
nam et ego supra spem tuam ad te venire, tuumque et Horatii vatis estivum habitaculum videre, quantumque desiderio tuo sufficiat manere non renuo; et tu, si ad me videndum venire malles — humanus enim animus his dulcius frui solet que laboriosius quesivit —, monstrabo tibi viam, in qua nec pedum vitio tarde
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nocs uemenidn saborẽ abstulisse iudeor si m hoc ꝑsegie etf¬
deuo tres ongabunde me uides. uale ram cande dun  collo¬
qui uideor eplam me sẽbere sum oblitꝰ ad fontẽ Sorgic mͦ
i pino: Ed̃ cundem ꝙͣ exempla uileant Exemplis ostendit
ua fateor possem et sine exͣ agere nec istud pificior
Cuuppe cũ et tat̾e pessem et forte ꝯsulcio s in tot mudimo¬

Expanded text:
im hec perlegis et fidem habes, abunde me vides. Vale iantandem; dum enim colloqui videor, epystolam me scribere sum oblitus. Ad fontem Sorgie, Iunias. 4 Ad eundem, quid exempla valeant exemplis ostendituuti. Fateor, possem et sine exemplis agere; nec istud infitior, quippe cum et tacere possem, et forte consultius. 2 Sed
Abbreviated transcription (Latin):
leres spẽm ꝙ prehibuit ridentis In iimabilia sũt id̾ geno
equibꝰ nõ modo epłam inpleas ẜ librũ nept̃n utdixi post
Cicerone ueretũdum modestũq scilenciu utde̾tur Est scds illiꝰ
incer tusculanas hisputacones liber ꝙ sepe salub̃re i meis
uoloribꝰ exptus aliquor isignes niros audrmi de libri illa ẽ
fficatia filia me morates illũ tibi familiare facias nc̃li Ilen¬

Expanded text:
e “prebuit ridentis”. 53 Innumerabilia sunt id genus, e quibus non modo epystolam impleas, sed librum; veruntamen, ut dixi, post Ciceronem verecundum modestumque silentium videtur. Est secundus illius inter Tusculanas disputationes liber, quem sepe salubrem in meis doloribus expertus, aliquot insignes viros audivi de libri illius efficacia similia memorantes. Illum tibi familiarem facias velim, il
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ⁊̃ fortasse alius dicendi empꝰ eueniet. Nunc ut ceptũ ꝑagan
siquos om̃es spant nulłꝰ assequitur. ꝙͣ multos inte sõniis elusos ex¬
pectãtesq mor̃s oppiesẜit quotq infine opp̾ssura sit cogita. Qui¬
Bo ego territus hant ip̃e inͥ lege statui altiora me nõ querere ꝑaria
uꝰ panta quide ⁊̃ modeste quo. ẜ. ⁊ obtentis sobrie gaudẽa ⁊ ãmissa
fora fortitr ⁊ iepulse doloient torquear. Ad hanc lege ita me fer¬
mai ut ux rei cuiꝯq uerear euentũ m̃o exopectaciõis fastidia Selca¬
hiantQuam obrem ꝑom̃es te celicolas frater oro ab hac ꝙͣ pͥmũ
polexitate dissolui. Auferte mͣ expectanonẽ quitquid erit eqͣmis¬
fti frram fmt facio cũ illo ciuꝯ hot mn placet intercet᷑a paro bene¬

Expanded text:
cipit. Et fortasse aliud dicendi tempus veniet. 10 Nunc, ut ceptum peragam, cipit. Et fortasse aliud dicendi tempus veniet. 10 Nunc, ut ceptum peragam, si quod omnes sperant nullus assequitur, quam multos vite somniis elusos expectantesque mors oppresserit, quotque in finem oppressura sit, cogita. Quibus ego territus, hanc ipse michi legem statui: altiora me non querere, paria vero pauca quidem et modeste, quo scilicet et obtentis sobrie gaudeam et amissa feram fortiter et repulse dolore non torquear. 11 Ad hanc legem ita me formavi, ut vix rei cuiusquam verear eventum, modo expectationis fastidia detrahantur. Quamobrem per omnes te celicolas, frater, oro ab hac quamprimum perplexitate dissolvi; auferte michi expectationem; quicquid erit, equanimiter feram. Finem facio cum illo cuius hoc michi placet inter cetera. «Pars bene
Abbreviated transcription (Latin):
eiarptcedere ꝰ/ uero añt ꝙ̃libet felice modo aliqͥs sic. aultus
est frater uanaropettatoe siberari. Ignorant homines quidlucͥ est
elipuatua ⁊ infmita depideria pietisse. ꝑdita saciant possessa cruciãt
epoftari ab erroribꝯ nt fiat uero locus metuunt dum sibi ꝓsꝑoħt reꝵ
Sgrandiu exitus pollicent᷑ Sibi quippe placentes ac suꝑbi ⁊ iniqui
uer suaꝵ i̾dices dignos se finxerunt quib ad mitu ĩmiusa succe¬
dieeet. Ita qd in amatoria materia dixit aso. Dum sibi quisq pla¬
det credula tba suus. iam iuinediũ inte ooĩs late delicando ꝑdu¬
xinius. Ut enimi eleganter a Tullio dcm̃ est. necelli sꝑat sibi quisq
nulli nõ fallunt᷑ ħuic licet adutere. qd si ueteꝵ sc̃ͥptoꝵ tescimoio
stamus exom̃ibꝰ sclis fclix ille necullus nõ nisi unicũ comitẽ
eũq ip̃m nõ domi s ꝑcul et extra ytalie cminos dicit᷑ inuenisse
qua tñ ip̃i ꝙͣ rite felicitatis ħ mane nõmẽ usurpau̾it locus iste nõ re-¬

Expanded text:
quemlibet felicem, modo aliquis sit. Multum est, frater, vana expectatione liberari. 8 Ignorant homines quid lucri est, supervacua et infinita desideria proiecisse. Perdita satiant, possessa cruciant extricari ab erroribus ut fiat vero locus, metuunt, dum sibi prosperos rerum pregrandium exitus pollicentur. Sibi quippe placentes ac superbi et iniqui rerum suarum iudices, dignos se finxerunt quibus ad nutum universa succederent; ita, quod in amatoria materia dixit Naso, Dum sibi quisque placet, credula turba sumus, iam in medium vite comunis late delirando perduximus; ut enim eleganter a Tullio dictum est: «Metelli sperat sibi quisque nulli non falluntur! Hinc licet advertere, quod, si veterum scriptorum testimonio stamus, ex omnibus seculis felix ille Metellus nonnisi unicum comitem, eumque ipsum non domi sed procul et extra Italie licitatis hoc inane nomen usurpaverint, locus iste non re
Abbreviated transcription (Latin):
Rabilitate comũe humanoꝵ actuũ imiẜabar ⁊ quẽ in locũ quam
obcãm uenissem quodã modo iudebar oblitus donec ut omissiscu
ris alter tocus ess opportunior respic̾e ⁊ iuderẽ que insurrꝯ adue¬
na Instare enĩ tempꝰ abeundi ꝙ inclmaret iam sol ⁊ ibro morite

Expanded text:
tabilitatem comunem humanorum actuum miserabar; et quem in locum, quam tabilitatem comunem humanorum actuum miserabar; et quem in locum, quam ob causam venissem, quodammodo videbar oblitus, donec, ut omissis curis, quibus alter locus esset oportunior, respicerem et viderem que visurus adveneram — instare enim tempus abeundi, quod inclinaret iam sol et umbra montis
Abbreviated transcription (Latin):
nes onime mee nõꝙ eas amemi s ut anĩe te deus meus. Michi quide
nultũ od huc ambigui molestiq negotii suꝑest./ Qd amare uleba
iam nõ amo mentior/ amo s paetiũs. Iteꝵ etoe mentit̾ sum amo s
nõ amarẽ amem qd odisse cupiami. Ano tñ s inuitꝰ s orãt¬
Brre rebelle ⁊ reluctãte sibi. Intquas iam dudũ incampis cogita¬
cionũ meaꝵ de ut̃ꝯq homiĩs imꝑio laboriosissima ⁊ anceꝑs ecio
nuc pugna conserit᷑. Sic ꝑ exactũ deccimũ oogitacibe uolue¬
bar. Huic iam curas meas incteriora mitteba ⁊ q̃ rebam ex in
ipo / Si tͥ forte conting̾et ꝑ alia duo lustra uolatile Hanc inta poo¬
duce tñq prorata t pr̃is adutute accedere ꝙͣtum hoc bieno ꝑ
temi oppete ⁊ illd ⁊esiduũ iute iusemũ abeuntis equa mente negłi¬
gere Ptlec atq his suuiles cogitaciones inpectore m̃o recursabãt
uator. de prouectumeo gandebam imꝑfectũ meũ flebami ⁊ nu

Expanded text:
nes anime mee, non quod eas amem, sed ut amem te, Deus meus». 21 Michi quidem multum adhuc ambigui molestique negotii superest. Quod amare solebam, iam non amo; mentior: amo, sed parcius; iterum ecce mentitus sum: amo, sed non amare amem, quod odisse cupiam; amo tamen, sed invitus, sed coacbere rebellem et reluctantem sibi, inter quas iandudum in campis cogitationum mearum de utriusque hominis imperio laboriosissima et anceps etiam nunc pugna conseritur’. Sic per exactum decennium cogitatione volvebar. 23 Hinc iam curas meas in anteriora mittebam, et querebam ex me ipse: ‘Si tibi forte contingeret per alia duo lustra volatilem hanc vitam producere, tantumque pro rata temporis ad virtutem accedere quantum hoc biennio,rtem oppetere et illud residuum vite in senium abeuntis equa mente negligere?’. 24 Hec atque his similes cogitationes in pectore meo recursabant, pater. De provectu meo gaudeb
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multi tum p̾cipue lactantius optabiles reddidit ⁊ Romana
plinii Tranquillꝰ hysciariã ⁊ Agelliꝰ eloꝙtiam fauorim. Itẽq
Anmiei flori florentissima breuicas ad inquirendas Titilimi rel¬
quias oĩauit. ut nostissima ⁊ uulgatissima illa p̾team que teste
nõ egent ⁊̃ tñ cũ accosserit cestis illustrior altius in aĩu desten¬
dunt. quał est in Declamacioĩbꝰ Senece laudatus ille Eceroma¬
ne facundie pncipatus ingeniiq singulare p̾comũ ⁊ illd̾ in da¬
turnalibꝰ multiforme Maronis eloquiu ab tusebio demõs¬
tratũ. et ills̃ dtatii Pãpinei poete uenerens submissũq testi¬
moniũ de uirgiliana Etueyde. ouiꝰ longe seꝙ̃da ⁊ adoranda ues¬
tigia ⁊ hebaydem suam in publicũ exoiturã admonet ⁊ illd abho¬
racio Flaceo ymo uero ab om̃ibꝰ concordater delatũ Hlomero poe
recordacio. Prisciani gramatici iuuemił olim leccio quot michilibro¬

Expanded text:
ce libros cum multi tum precipue Lactantius optabiles reddidit, et Romanam ce libros cum multi tum precipue Lactantius optabiles reddidit, et Romanam Plinii Tranquillus Historiam et Agellius eloquentiam Favorini itemque Annei Flori florentissima brevitas ad inquirendas Titi Livii reliquias animavit; 6 ut notissima et vulgatissima illa preteream, que teste non egent, et tamen, cum accesserit testis illustrior, altius in animum descendunt; qualis est in Declamationibus Senece laudatus ille ciceroniane facundie principatus ingeniique singulare preconium; et illud in Saturnalibus multiforme Maronis eloquium ab Eusebio demonstratum; et illud Statii Pampinii poete reverens submissumque testimonium de virgiliana Eneyde, cuius “longe sequenda et adoranda vestigia” Thebaydem suam, in publicum exituram, admonet; et illud ab Horatio Flacco, imo vero ab omnibus concorditer delatum Homero poetonga nimis recordatio, Prisciani grammatici iuvenilis olim lectio quot michi libro
Abbreviated transcription (Latin):
am noluptate. libri medullitus delectant colloquũt᷑ consulunt ⁊
niua quadã nobis atq arguta familiaritate iungunt᷑. neq solu
sese lectoribꝰ quisq suis insinuat. s et alioꝵ nomẽ ingerit ⁊ alt̾
alt̾ius dexideriu facit. Ac ne ues egeat exemplo. ⁊ iarchu
michi uaronẽ eaꝵ ⁊ amabile Eiceronis Achademicus fecit. Eimuir
nomẽ in officioꝵ libris audini. Pmũ Terrentii amorẽ extus¬
culanaꝵ q̃onu leccione concopi. Catonis origines ⁊ zenophontis
yconomicũ exlibro de senectute cognoni. euudẽ a Cicorone t̾as¬
latũ in irsdem officialibꝰ libris edidici. Sic ⁊ platonis Thyme¬
us Solonis nͥ comẽdauit ingeniũ et Platonicũ Phedronem
mors Catoins ⁊ Ptholomei regis int̾dictũ Crrenattũ Negesia
i de Diceronis epłis Seneco prius ꝙͣ ocuł meis credidi Et Se¬
nece contra suꝑ sditioes abrum ut q̃rere incipem auguscinũs ad¬

Expanded text:
am voluptatem; libri medullitus delectant, colloquuntur, consulunt et am voluptatem; libri medullitus delectant, colloquuntur, consulunt et viva quadam nobis atque arguta familiaritate iunguntur, neque solum se se lectoribus quisque suis insinuat, sed et aliorum nomen ingerit et alter alterius desiderium facit. 4 Ac ne res egeat exemplo, Marcum michi Varronem carum et amabilem Ciceronis Achademicus fecit; Ennii nomen in Officiorum libris audivi; primum Terrentii amorem ex Tusculanarum questionum lectione concepi; Catonis Origines et Xenophontis Economicum ex libro De senectute cognovi, eundemque a Cicerone translatum in eisdem officialibus libris edidici. 5 Sic et Platonis Thimeus Solonis michi commendavit ingenium, et Platonicum Phedronem mors Catonis, et Ptholomei regis interdictum cyrenaicum Hegesiam, et de Ciceronis epystolis Senece priusquam oculis meis credidi. Et Senece Contra superstitiones librum ut querere inciperem, Augustinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ter si ploriari licet apud te. gloriabor m illo ĩ quo solo glo¬
riati tutũ est. fere iam ex omibꝯ humanaꝵ cupiditatu
ardoriba ⁊ sino cotu magna cũ exꝑte diuina me pietas exipuit
ardolo eru estiosenis mͣ nature bonitas seu dies p̾stit̾it. Miulta qͥ¬
Dem iueds murtũq cogitado incelligere tande ceꝑi qͣnti sinit
studia e quibo mortale genus exescuat. Sle tñ ab om̃ibꝰ homi¬
num piacul mimine putes. Una in explebił cupiditas tue tenet
qua frenore hactenus nec potui c̾te nec uolui. Ayichi enĩ inter¬
plandior ħonestar reꝵo nõ inhonestã esse cupidinẽ. Expectas
audire morbi genus. libris saciari nequeo ⁊ habeo płes forte ꝙͣ
oportet. Sed sic̃ incet̾is rebus/ sic et iulibris accidit. querẽdi suc¬
cessꝯ auaritie caltar est quimino singulare quiddã mlibris ẽ. Ruꝵ
argentũ geme purpurea nestis marmorea domꝰ cultus ager picte
tabule phaleratꝯ sompes ooteraq id genus inuitã hñt ⁊ suꝑficiari¬

Expanded text:
ter. Si gloriari licet apud te, gloriabor in illo in quo solo gloriari tutum est: fere iam ex omnibus humanarum cupiditatum ardoribus, etsi non totum, magna tamen ex parte, divina me pietas eripuit; e celo enim est, seu id michi nature bonitas seu dies prestiterit. Multa quidem videndo multumque cogitando, intelligere tandem cepi quanti sint studia hec, quibus mortale genus exestuat. 2 Ne tamen ab omnibus hominum piaculis immunem putes, una inexplebilis cupiditas me tenet, quam frenare hactenus nec potui certe nec volui; michi enim interblandior honestarum rerum non inhonestam esse cupidinem. Expectas audire morbi genus? libris satiari nequeo. Et habeo plures forte quam oportet; sed sicut in ceteris rebus, sic et in libris accidit: querendi successus avaritie calcar est. 3 Quinimo, singulare quiddam in libris est: aurum, argentum, gemme, purpurea vestis, marmorea domus, cultus ager, picte tabule, phaleratus sonipes, ceteraque id genus, mutam habent et superficiari
Abbreviated transcription (Latin):
cila ccodiou ꝙ ꝓ so umio penitq abdicasset. Riefert Cacero ⁊ posti
⁊alicorone asii quord diuuiees podagra inutiles cũ paupes faiti
dent samcari Rcdditos. onaudeo iubere ut sis pauꝑ. qͣi eube
paupfate den mentior. Cexte intra religions bmen ⁊ pẜtim
tldie ire. Se hoc tñ ĩp̃e inderis qui fedeꝵ que cũ xp̃o habes or¬
pisue meministi. di oblitꝰ es lege pactoꝵ cyrographu inueni¬
es quid tu itas piuiseris. quid ille tibi Egoinꝙͣ nõ iub̾eo ut pu¬
eseꝯsis nõq ies tibi nõ expedit uel me nõ secet ⁊ amplectifi¬
dees confidiu ⁊ dare sed quia piget uba ꝓfundere et incasi
coqui. uideoꝵ em̃ ip̃ui nomẽ pauꝑtatis horrendũ ⁊ in fame
loꝯ uicot amipsceꝯ sis dc pone sponte nõ potes. Ild soster dui¬

Expanded text:
 quod se vino penitus abdicasset. 9 Refert Cicero, et post Ciceronem alii, quosdam divites podagra inutiles, cum pauperes facti essent, sanitati redditos. Non audeo iubere ut sis pauper; quamvispaupertatem. An mentior? certe intra religiosum limen et presertim elibera, qui federum que cum Cristo habes, optime meministi; si oblitus es, relege pactorum cyrographum, invenies quid tu illi promiseris, quid ille tibi. Ego, inquam, non iubeo ut pauper sis, non quia vel tibi non expedit vel me non decet et amplecti fidele consilium et dare, sed quia piget verba profundere et incassum loqui; video enim ipsum paupertatis nomen horrendum et infame, quod licet am
Abbreviated transcription (Latin):
stacione dissollet parendiq studio stiens ac uolens ad int̾itũ festina¬
plato Dyonisur sibiconciiare potint Sirracusanũ tirramiũ. Ar¬
thelaũ utero salrosome fiete/ Eurpideo poeta Nec aut illi tyra
tro tnstrediture rator anthonius senos carifices ad seoe¬
crdendu nussos ⁊ ian stͣctis nucronibꝰ reruentes. blanda or̃o¬
eum ioguentẽ nĩ alidierat cet̾is iam digressis suꝑueniens uelut
espis pcentatoris uoro no audita iurus in illum scellestie xoi
ysuius usos ac seones atq anias tͣmices ⁊ puglidas besbuaio alo¬

Expanded text:
statione dissolveret, parendique studio sciens ac volens ad interitum properaPlato Dyonisium conciliare sibi potuit siracusium tyrannum; Archelaum vero Macedonie regem Euripides poeta; nec aut illi tyrantra transgreditur, orator Antonius sevos carnifices ad se occidendum missos et iam strictis mucronibus irruentes blanda oratioeum loquentem non audiverat, ceteris iam digressis superveniens, velut aspis, incantatoris voce non audita, virus in illum scelesti ministemus, pardos ac leones atque alias truces et prevalidas beluas, bla
Abbreviated transcription (Latin):
mene carentur Segdo soeio dogitanti miꝵ dictus uix amicoꝵo quisꝙp̃
oñnexꝑte raoneus iusebat᷑. Adeo ecia inter caros exatrissima illa
uoluntutu om̃iu moꝵq concordia rara est. Nlic segnior illeui
hui pondus ac pingnedo illiꝯiacies ato uibecissicas gerrebat. hia¬
Quo recusat cocicia. ueꝵ h̾ eade fiunt mitin̾e grimiores Itaqrde¬

Expanded text:
carpitur. Sed de sotio cogitanti, mirum dictu, vix amicorum quisquam omni ex parte ydoneus videbatur: adeo etiam inter caros exactissima illa voluntatum omnium morumque concordia rara est. 4 Hic segnior, ille vcitas; huius pondus ac pinguedo, illius macies atque imbecillitas terrebat; hudus recusat amicitia —; verum hec eadem fiunt in itinere graviora.
Abbreviated transcription (Latin):
fat ibide qd nunꝙͣ facis Sc̃be mͥ mox nẽpe subsista ⁊ uel rarius stͥba
ip̃e nel breluus uitisse ⁊ de ista silencii cui arcete deiecisse sufficiet.
Nius quereris frater. nichil habeo qd scbam. EIgo uero et si initato
Qadyia talibꝰ ingemio ẽloquione miꝙͣ defutura sc̃bendi mat̾iam
astẽ qd muot ab amĩtis petierut ẜ eoꝵ quos ego legerum pͥmus oĩ
dimes autore me. Sic ego qd multis agcidit consilio meo ludar. ded
iam satis suꝑq q̃relai est nisi qr ad ustione tondo ⁊̃ taciturmitate ũ
loguitato pumo ut uero asiquis ena familiariũ curaꝵ huit epłe me

Expanded text:
fac itidem quod nunquam facis, scribe michi. Mox nempe subsistam et vel rarius scribam ipse vel brevius; vicisse et de ista silentii tui arce te deiecisse sufficiet. ‘Quid quereris, frater? nichil habeo quod scribam’. Ego vero, etsi in tanta rerum copia talibus ingenio eloquio ve nunquam defuturam scribendi materiam saltem, quod multi ab amicis petierunt, sed eorum quos ego legerim primus omndimes autore me; sic ego, quod multis accidit, consilio meo ludar. 7 Sed iam satis superque querelarum est, nisi quia ad ultionem tendo et taciturnitatem tuam loquacitate punio. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑodaupum tuguriis habitaret. Domũ tuã amte podagã
pontrarre andio ioꝵ Non ꝑutaba illi socũ ẽẽ indomo tã
sobrla uercorq nequis ibi si iuxis inuen̾it. Qd suere est

Expanded text:
et pauperum tuguriis habitaret. 8 Domum tuam, amice, podagram et pauperum tuguriis habitaret. 8 Domum tuam, amice, podagram subintrasse audio; miror. Non putabam illi locum esse in domo tam sobria, ver