comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Torsit. ⁊ ĩleu̾ĩ pupp dedit utq secar&
Quas asiȩ cautes ⁊ sc̃hios asꝑat undas
Hõs dedit ĩprã ten& hoͣ ĩpupe rudentes
Aequora senser̃ motꝰ alit̾q sec ante
a pͥelagus fos gr̃o nec idẽ spectante carina
Mutaue sonũ ñsic moderator equoꝵ
D extiore rota leuũ cũ circuit axẽ
Cogit ĩoffense curꝰ acceđe mȩte
Ostendit t̾rirs titan ⁊iđa texit
Sparssus abemathia fugit. quicũq. ꝓcella
Asiequit᷑ magnũ pͥm̾q alitore lesbi
Occurrit natꝰ ꝓcerũ mox t᷑ba fidelis
Nã neq deiecto fatis acieq sugato
Dbstulerat magno regesfortuna ministros
Perrarũ dñoi ⁊ sceptra eoa tentes
Exul hab&. comites: iub& iremundi ĩdaua
Deuotarũ: qͥsparsa ducis uestigia legitꝰ
Quando ait emathiis a missũs cladib orbis
Q uaromanꝰ erat. suꝑ ÷ sidissĩme regũ
Eoã teptare sidẽ popłosq. bibentes
Heu fratem:iadhuc securũ acesare tigrĩ

Expanded text:
Torsit, et in laevum puppim dedit, utque secaret, Torsit, et in laevum puppim dedit, utque secaret, Quas Samiae cautes et quas Chios asperat, undas, Hos dedit in proram, tenet hos in puppe rudentes. Aequora senserunt motus, aliterque secante Iam pelagus rostro, nec idem spectante carina, Mutavere sonum. Non sic moderator equorum, Dexteriore rota laevum cum circuit axem, Cogit inoffensae currus accedere metae. Ostendit terras Titan, et sidera texit. Sparsus ab Emathia fugit quicumque procella, Adsequitur Magnum: primusque a litore Lesbi Occurrit natus, procerum mox turba fidelis. Nam neque deiecto fatis, acieque fugato Abstulerat Magno reges Fortuna ministros: Terrarum dominos et sceptra Eoa tenentes Exsul habet comites. Iubet ire in devia mundi Deiotarum, qui sparsa ducis vestigia legit. Quando, ait, Emathiis amissus cladibus orbis Qua Romanus erat, superest, fidissime regum, Eoam tentare fidem, populosque bibentes Euphraten, et adhuc securum a Caesare Tigrim.
Abbreviated transcription (Latin):
Doctꝰ ad hec fat᷑ taciti sernator olĩpi ue
Signifero quecũq. fluunt labencia cȩlo
Nonꝗ stante polo miseros fallencia nautas
Ile regit pupes. hiccũmͥ seꝑ in altũ
Sorg& ⁊ instabiti sũmis ursa cherucis
Dos forõn ⁊ sciticȩ᷑ curuantẽ litora pontũ
Spectam qͥcqͣd descend& ab arbõre sũ ma
Artho  philax ꝓpiorq. mari cino sura feret᷑
Insirȩ portꝰ tend& ratis. ĩ de canopos
Excip̃. australi cęlo cõtenta uagari
Stella tim̃s boreã: illa qͦq ꝑgę sinis tra
Traui faron ĩ medio tang& ratis aȩqͦre siltã
Sed qͦ uela dari qͦnẽ pede carbãsa tendi
oc solũ toto respon̾dit ĩ &qͦre serua
t sit ademathiis sẽꝑ tua longius aruis
Eeppis: ⁊ hesꝑia cȩlo pelagoq relinquas
Cetera dauentis consite̾ pignꝰq recepi
Depositũ : tẽ certꝰ erãq̃ litora uellȩ̃
Auneportũ fortuna dabit sicfat᷑ ac ille
Tosto uela mͦ pendencia cornib eqͥs

Expanded text:
Doctus ad haec fatur taciti servator Olympi: Doctus ad haec fatur taciti servator Olympi: Signifero quaecumque fluunt labentia coelo, Numquam stante polo, miseros fallentia nautas Ille regit puppes. Hic cum mihi semper in altum Surget et instabit summis minor Ursa ceruchis; Bosporon et Scythiae curvantem litora pontum Spectamus. Quidquid descendit ab arbore summa Arctophylax, propiorque mari Cynosura feretur, In Syriae portus tendit ratis. Inde Canopos Excipit, Australi coelo contenta vagari Stella, timens Borean: illa quoque perge sinistra, Trans Pharon, in medio tanget ratis aequore Syrtes. Sed quo vela dari, quo nunc pede carbasa tendi Hoc solum toto, respondit, in aequore serva, Ut sit ab Emathiis semper tua longius oris Puppis, et Hesperiam pelago coeloque relinquas: Cetera da ventis. Comitem pignusque recepi Depositum: tunc certus eram, quae litora vellem; Nunc portum Fortuna dabit. Sic fatur: at ille Iusto vela modo pendentia cornibus aequis
Abbreviated transcription (Latin):
Ponpeiu imin eui fortuna dolorẽ
Mou̾at: ast illa ꝗ toto tẽpore belli
Ut ciuẽ uide᷑ suã: disceđe c̃nens
Ingemuit popłs ꝗuis sic astra mariti
Uictoras peter&: siceis dimite  matres
Non pot᷑ant oculqs tanto deuixit amore
umos pudor hõs ꝓbitas castiq modestia uultꝰ
Qđ subdita nimus. nulli grauis hospita tͣbe
Stantis adhuc fati uix̃ quasi cõuige uicto
Ia pelago medios titan demissus adignes
Nec qͥb: abscõdit nec siqͥbͣ exerit orbẽ
Totꝰ erat: uigiles ponpeu pectors curȩ
Nonc socias ad eunt romani federis urbes
Et uarias rerũ m̃tes ne iniua mondi
Arua suꝑ minios soles austrãq iacentis
Sepe labor mestꝰ curarũ oͣdiũq. fut᷑i
Proiec̃ fesiõs ĩ c̃ti pectoris estꝰ
Uectorẽq ratis decuntis cõsulit astris
nde not& t̾ras q̃ sit m̃sura secandi
Aequoris ĩ celo siriã qͦsiđe serua
Aot qͦtꝰ in plaustro libiã bene dirigat ĩgnis

Expanded text:
Pompeiumque minus, cuius Fortuna dolorem Pompeiumque minus, cuius Fortuna dolorem Moverat, ast illam, quam toto tempore belli Ut civem videre suam, discedere cernens Ingemuit populus: quam vix, si castra mariti Victoris peteret, siccis dimittere matres Iam poterant oculis: tanto devinxit amore Hos pudor, hos probitas, castique modestia vultus, Quod, submissa nimis, nulli gravis hospita turbae, Stantis adhuc fati vixit, quasi coniuge victo. Iam pelago medios Titan demissus ad ignes, Nec quibus abscondit, nec si quibus exerit orbem, Totus erat: vigiles Pompeii in pectore curae Nunc socias adeunt Romani foederis urbes, Et varias regum mentes, nunc invia mundi Arva super nimios soles Austrumque iacentes. Saepe labor moestus curarum odiumque futuri Proiecit fessos incerti pectoris aestus, Rectoremque ratis de cunctis consulit astris: Unde notet terras; quae sit mensura secandi Aequoris in coelo; Syriam quo sidere servet: Aut quotus in plaustro Libyam bene dirigat ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
Et dãpnasie. muer
ali pietate uirorũ
Letꝰ inadu̾sis & miridi nõe gaudens
& sĩe sidẽ. nullũ tgto mͥ dixit inorbe
Gracuis. ẽẽ solu non paruo pignore uob
stendi tenuit nr̃os hac obside lesbos sin nde¬
ffectꝰ: huc sacra domꝰ cariq pęnaces
icmͥ roma fuit: non ulla in lictora pupẽ
nte dȩdi sugiens. serucũ cesaris ama
a scirẽ meritã seruata uige lȩsbos
onueritꝰ tantã ueniȩ cõmittẽre uob
Natheriã: s iã satis : fecisie nogentes
ata mͥ totũ measunt agitañda ꝑorbẽ
eunimiũ felyxͣ ęt̾no nõe lesbos
Siue doces popłos regesq admttere magnũ
as quib ĩ terris ub sit scelus. accipe num
i qd adhuc met̾ũ ÷ uotorũ extrema meoꝵ
auimiles lesbos popłos: qͥ marte sub ccuñ
Non intrare suos ifesto cesare portus
onexire uetant: dixit ł¬
estãq carie
nposuit cõmittẽ cunctos mutare putares
Tellurẽ patrięq. solũ. siclitore. toto
Plangit᷑. ĩ feste tendunt᷑ ĩ aetherae dextre

Expanded text:
nasse miser. Tali pietate virorum Laetus in adversis, et mundi nomine gaudens Esse fidem, Nullum toto mihi, dixit, in orbe Gratius esse solum, non parvo pignore vobis Ostendi. Tenuit nostros hac obside Lesbos Adfectus: hic sacra domus carique penates, Hic mihi Roma fuit. Non ulla in litora puppim Ante dedi fugiens, saevi cum Caesaris iram Iam scirem meritam, servata coniuge, Lesbon, Non veritus tantam veniae committere vobis Materiem. Sed iam satis est fecisse nocentes: Fata mihi totum mea sunt agitanda per orbem. Heu nimium felix aeterno nomine Lesbos, Sive doces populos regesque admittere Magnum,Fas quibus in terris, ubi sit scelus. Accipe, numen, Si quod adhuc mecum es, votorum extrema meorum: Da similes Lesbo populos, qui Marte subactum Non intrare suos, infesto Caesare, portus, Non exire vetent. Dixit, moestamque carinae Imposuit comitem. Cunctos mutare putares Tellurem patriumque solum: sic litore toto Plangitur: infestae tenduntur in aethera dextrae:
Abbreviated transcription (Latin):
Iupit̃: ut memoꝵant s non aut sulmina uibrans
Aot sĩmił nr̃o s tortis cõnib amon
Non illic lohice posuer̃ dicia  gentes
Tẽpla nec eois splendent donaria. gemis
Quãus aethio pũ popłis harabũq. beatis
Gentib atq idis unꝰ sit iupit̾ amon
Esiẽ locis suꝑos testat᷑ silua ꝑom̃em
Sola uirens lybien/ nã quiequid pulu̾e sicce
Separat ardentẽ tepida berentãdã lep̃toͣ
gnorat frondes soł nem̃ abstulit̾ amon
iluarũ sons causa loco que putria t̾re¬
Alligat & domitas uinda connectit harenas
ic quoq. nil obstat᷑ phebo. cũ cardine summo
tat librata dies. truncũ uix ꝓtegit arbor
Labeuis inmedũ radiis compellit̃ ubra

Expanded text:
Iupiter, ut memorant, sed non aut fulmina vibrans, Aut similis nostro, sed tortis cornibus Ammon. Non illic Libycae posuerunt ditia gentes Templa, nec Eois splendent donaria gemmis. Quamvis Aethiopum populis Arabumque beatis Gentibus atque Indis unus sit Iupiter Ammon, Esse locis superos, testatur silva, per omnem Sola virens Libyen. Nam quidquid pulvere sicco Separat ardentem tepida Berenicida Lepti, Ignorat frondes: solus nemus extulit Ammon. Silvaram fons caussa loco, qui putria teAdligat, et domitas unda connectit arenas. Sic quoque nil obstat Phoebo, cum cardine summo Stat librata dies: truncum vix protegit arbor: Tam brevis in medium radiis compellitur umbra
Abbreviated transcription (Latin):
Procubuit timuitq rapi constrinx̃ amictꝰ a
Inseruitq manꝰ terrae nec pondere solo
Sednixũ iacut iuxsĩc in mobilis austro
Qui suꝑ ĩ gentes cũ mulos inuoluit harene
Atq: oꝑit tellure uiros. iux tollere miles
Menbra ual& multo c̃gestũ pulu̾is herens
lligat & stantẽs a suse magnꝰ harene
gger. & in moti t̾r& surgente: tenent᷑¬

Expanded text:
Procubuit, metuensque rapi, constrinxit amictus, Procubuit, metuensque rapi, constrinxit amictus, Inseruitque manus terrae: nec pondere solo, Sed nisu iacuit, vix sic immobilis Austro: Qui super ingentes cumulos involvit arenae, Atque operit tellure viros. Vix tollere miles Membra valet, multo congestu pulveris haereus. Adligat et stantes adfusae magnus arenae Agger, et immoti ter
Abbreviated transcription (Latin):
Rapta uehit .l quantũq lic& cõsurgere fumo
Et uiolare diem. tantꝰ ten& aera. puluis
Iũ. quoq. romanũ solito uiolencior am̃
A gredit᷑ nullusq potest cõsiste miles
Instabił raptis eciã quas calcat harenas
Concut& t̾ras orbẽq asede mou̾a&
Sisolida lybrȩ cũpage. & ponđe duro
Claud& exesĩs austrũ scopulosa cau̾nis
Sedquia mobilib facilis t̾bat᷑ harenis
Ausꝗ luctando stabił man& imaq telbꝰ
Statꝰ quia summa fugit galeas & scuta uiroꝵ
Pilaq contorsit uiolento sp̃s actu
Intentꝰq tulit magni ꝑmania cęli¬
ł llud inextrema forsan. longeq. remota
Prodigiũ tellure fuit. delapsaq cȩlo
Arma timent᷑ hominũq erepta lac̃tis
A suꝑis demissa putant sĩc illã ꝓfecto
Sacrifico cecide numȩ̃ qu̾ȩ lacta iuuentꝰ
Patricia ceruice mou&. spoliau̾at aust̃
A it boreas popłos ancilia nr̃a ferentes
Sic orbẽ torquente notho romana uiuentꝰ

Expanded text:
Rapta vehit: quantumque licet consurgere fumo, Rapta vehit: quantumque licet consurgere fumo, Et violare diem, tantum tenet aera pulvis. Tum quoque Romanum solito violentius agmen Adgreditur, nullusque potest consistere miles, Instabilis, raptis etiam, quas calcat, arenis. Concuteret terras, orbemque a sede moveret, Si solida Libye compage et pondere duro Clauderet exesis Austrum scopulosa cavernis: Sed quia mobilibus facilis turbatur arenis, Nusquam luctando stabilis manet: imaque tellus Stat, quia summa fugit. Galeas et scuta virorum Pilaque contorsit violento spiritus actu, Intentusque tulit magni per inania coeli. Illud in externa forsan longeque remota Prodigium tellure fuit: delapsaque coelo Arma timent gentes, hominumque erepta lacertis A superis demissa putant. Sic illa profecto Sacrifico cecidere Numae, quae lecta iuventus Patricia cervice movet: spoliaverat Auster Aut Boreas populos ancilia nostra ferentes. Sic orbem torquente Noto Romana iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
Orhis: & immotis annũ ñsentit harenis¬
N õc tam segne solũ raras tam̃ exer̃it hȩrbas
Q uas nasamon gens clura legit quiꝑxima ponto
Nuđ rura ten& quẽ mundi harbara damnis ta¬
Sirtis alit nã ligoreis populator harenis
Inm uice inulla portꝰ tangente. carina uertatum
Nouit opes siccũ toto comm̾cia mundo
Naufra giis nasa mones habent: hac ire catonẽ
Dura ĩub& uirtus. illic secura auuentꝰ
Uentoꝵ. nullasq tim̃s tellure ꝓcellas
Aequor eos ÷ passã metꝰ. nã litore sicco
Qrã pelago sirts uiolentr ac̃cip̃ austrũ
Et t̾re magis ille nocens ÷ ñmontib oͣitũ
Adũsis frangit lybiȩ scopułq: repulsũ
Disspat & liquidas setͣbine soluit in auras
Necruit insiluas annosaq robora torquens
Uassat᷑ : pat& om̃e sõlũ: libq meatu
Foliã rabiem totis exerc& harenis
E tñ imbri ferõ cõtorto u̾be nbẽ
nflexũ iolentꝰ agit. pars plurima
Detecto garamante case ñalei ignis

Expanded text:
Orbis, et immotis annum non sentit arenisOrbis, et immotis annum non sentit arenis. Hoc tam segne solum raras tamen exserit herbas, Quas Nasamon gens dura legit, qui proxima ponto Nudus rura tenet; quem mundi barbara damnis Syrtis alit. Nam litoreis populator arenis Imminet, et, nulla portus tangente carina, Novit epes. Sic cum toto commercia mundo Naufragiis Nasamones habent. Hac ire Catonem Dura iubet virtus. Illic secura iuventus Ventorum, nullasque timens tellure procellas, Aequoreos est passa metus. Nam litore sicco, Quam pelago, Syrtis violentius accipit Austrum. Et terrae magis ille nocens. Non montibus illum Adversis frangit Libye, scopulisque repulsum Dissipat, et liquidas e turbine solvit in auras: Nec ruit in silvas, annosaque robora torquens Lassatur: patet omne solum, liberque meatu Aeoliam rabiem totis exercet habenis: Et non imbriferam contorto pulvere nubem In flexum violentus agit: pars plurima Detecto Garamante casae. Non altius ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ñde europa fugit lybiẽ. & litora fiuxu
Occeano fecere᷑ locũls maior ĩ unã
Orbisabit asĩa. nãcũ cumunit̃ istȩ dia¬
Effundunt zephirũ borȩ latꝰ illã sinistrũ
Contingens dextrũq. nothi descendit mort᷑
Curũ sola tenens lybie qđ fertile t̾rȩ ÷
Nergit inoccaiũs. ł & hec non fontib ullis
Soluitur archoos saris aquilonib imbres
Accipit & nr̃is refic̃ sua rura serenis
Innullas uiciat᷑ opes ñ ere nęq auro
Excoquit᷑: nullo glebarũ crimine cura
Et penitꝰ t̾ra:. tantũ maurusia genti
Robora diuiciȩ: quaͣrũ ñnou̾at usum
Sed citri contenta comis uiuebat ⁊ ũbris
Innemꝰ ignotũ nr̃ȩ uen̾&e̾ secures
Ex tremoq epulas m̃sasq petiuimꝰ orbe
Atquecũq uagã sirtĩ complectit᷑ ora
Sobnimio piecta die uicina ꝑ usti
Aetheris: exurit mesies & pulu̾e baccũ
Fnetãt & nulla putris. tenetur¬
Cura iouis tra ÷ inat᷑a desidẽ torpoꝵo

Expanded text:
Unde Europa fugit Libyen, et litora flexu Unde Europa fugit Libyen, et litora flexu Oceano fecere locum: sed maior in unam Orbis abit Asiam. Nam cum communiter istae Effundant Zephyrum, Boreae latus illa sinistrum Contingens, dextrumque Noti, descendit in ortus, Eurum sola tenens. Libycae quod fertile terrae est, Vergit in occasus: sed et haec non fontibus ullis Solvitur: Arctoos raris Aquilonibus imbres Accipit, et nostris reficit sua rura serenis. In nullas vitiatur opes; non aere neque auro Excoquitur, nullo glebarum crimine, pura, Et penitus terra est. Tantum Maurusia genti Robora divitiae, quarum non noverat usum, Sed citri contenta comis vivebat, et umbris. In nemus ignotum nostrae venere secures, Extremoque epulas mensasque petivimus orbe. At quaecumque vagam Syrtim complectitur ora Sub nimio porrecta dieBacchum Enecat, et nulls putris radice teneturCura Iovis terra est: Natura deside torpet
Abbreviated transcription (Latin):
Him sunt comites : quos ipsa ꝑicula d ucent
Quie teste pati uł quẽ tristisima pulcrũ.
Romanũq putant: acqͥ sponsorẽ salutis
iles eg&: eapit᷑q anme dulce dine. uadat
Ad dñm meliore uia dũ pͥm̃ harenas
Mecalor ehereus feriat mͥ plena ueneno
Occurrat sẽrpens fatoq ꝑicula ur̃a
Precipitate meo siciat qͥcũq bibente
Ciđ̃it aut ũbras nemoꝵ quicũq p̃etentẽ
Estuat aut̃ equit᷑e peditũ p̃cede turmas
Defici at  liquo suerit disc̃rimine notũ
Sola potest lybie turba p̃stare maloꝵ
Ut deceat fugisse uiros: sic̃ ille calentes
Incendit uirtute animos &amore laboꝵ
Inrȩducẽq uiã directo limite carpit
Et sacrũ paruo noñi clausura sẽpulero
Inuasit lẏbiȩ securi faca catonis
Tercia pars rerũ lybię. sicredere. famȩ
Cynçta uelis: acsi uentos celũꝰ sequaris
Parserit europe neq eni plus litora nili
Quã sc̃iticꝰ tanais pͥmis agadib: absuntar

Expanded text:
Hi mihi sint comites, quos ipsa pericula ducent, Hi mihi sint comites, quos ipsa pericula ducent, Qui, me teste, pati vel quae tristissima, pulchrum Romanumque putant. At qui sponsore salutis Miles eget, capiturque animae dulcedine, vadat Ad dominum metiore via. Dum primus arenas Me calor aethereus feriat, mihi plena veneno Occurrat serpens; fatoque pericula vestra Praetentate meo: sitiat, quicumque bibentem Viderit: aut umbras nemorum quicumque petentem, Aestuet: aut equitem peditum praecedere turmas, Deficiat; si quo fuerit discrimine notum, Sola potest Libye turbam praestare malorum, Ut deceat fugisse viros. Sic ille paventes Incendit virtute animos, et amore laborum, Irreducemque viam deserto limite carpit: Et, sacrum parvo nomen clausura sepulchro Invasit Libye securi fata Catonis. Tertia pars rerum Libye, si credere famae Cuncta velis: at si ventos coelumque sequaris, Pars erit Europae. Neque enim plus litora Nili, Quam Scythicus Tanais primis a Gadibus absunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Sirtib haud ultͣ garamantidas attigit undae
Sed duce põpeio libie melioris inhoris
Mansit. at in paciens uirtꝰ herere catonis
ud& inignotas agm̃ cummatẽ gentes
rmoꝵ fidens & terra cingere sertĩ
Hoc eadẽ sua debat hiems quȩ clauserat &quor
:spes imbis erat: nimios metuentib ignes¬
tneq sole uiã nec duro frigore sȩuã
nde polo lybie hinc bruma tẽꝑat annꝰ
Atq ingresurꝰ steriles sic fat᷑ harenas
o quib una salus placuit mea signa secutis
I ndomita ceruice mori. componite m̃tes
Admagnũ uirtutis opꝰ sũmosq labores
Uadimus in cãpos steriles exust̃aq. mundi
Qu̾animĩ tytan. trare infontib unde
Siccaq loctiferis squalent serpentib uuđe
Dorũ it̃ adleges patriȩq ruentis amorẽ
Dermediã lybiem uenient atq inuia tẽpten
Siqͥb ĩnullo positũ ÷ euadę uoto
Siqͥuib ire sat÷ neq̃ eni mͥ fallere quẽꝙ.
Est̃animꝰ. tectoq meti ꝑducere uulgꝰ

Expanded text:
Syrtibus, haud ultra Garamantidas attigit undas: Syrtibus, haud ultra Garamantidas attigit undas: Sed duce Pompeio Libyes melioris in oris Mansit. At impatiens virtus haerere Catonis Audet in ignotas agmen committere gentes, Armorum fidens, et terra cingere Syrtim. Haec eadem suadebat hiems, quae clauserat aequor; Et spes imber erat, nimios metuentibus ignesneque sole viam, nec duro frigore saevam, nde polo Libyes, hinc bruma temperet annus. Atque ingressurus steriles sic fatur arenas: O quibus una salus placuit mea castra secutis Indomita cervice mori, componite mentes Ad magnum virtutis opus summosque labores. Vadimus in campos steriles, exustaque mundi, Qua nimius Titan, et rarae in fontibus undae, Siccaque letiferis squalent serpentibus arva, Durum iter. Ad leges patriaeque ruentis amorem Per mediam Libyen veniant, atque invia tentent, Si quibus in nullo positum est evadere voto, Si quibus ire sat est. Neque enim mihi fallere quemquam Est animus, tectoque metu perducere vulgus.
Abbreviated transcription (Latin):
Pars raciũ maior regim̃ c̃lauũq secuta:
uta fuga. nautasq loci sortita ꝑitos
orpente t̾ritonos adit in lesa paludẽ
Hanc ut fama ds̃ quẽ toto litore pontꝰ
Audit. uentosa ꝑflantẽ litora concha
uultꝰ uidit aqua. posuitq̃. ĩmargine̾ plantas¬
lantas
Et sedilȩcta tritonida dix̃ abundã
uẽ iuxta soetes tacitꝰ p̃labit᷑ amnis
nfernis ut fam̾a tͣhens obliuia ripis
tq insõpiti quondã tutela drix conis
Hesꝑidũ pauꝑ spoliatis frondib ortꝰ
nuid annoso quifamã derogat. aeuo
Quiuates adu̾a uocat. Iũit aurea silua
Diuiciisq. gͣuis. & fuluo germine rami
irgine uꝰq̃ chorꝰ nitidi custodia luci
Et nũquã sõmno dãpnatꝰ lumina serpens
Robora cũplexus rutilo curta metallo¬
Abstulit arborib p̃ciũ nemoriq laborẽ
Alcides passusq in opes sine ponđe ramos¬
Detulit argolico sulgencia poma tyranno
Dis gͥ depulia locis eiectaq classis

Expanded text:
Pars ratium maior regimen clavumque secuta est, Pars ratium maior regimen clavumque secuta est, Tuta fuga, nautasque loci sortita peritos, Torpentem Tritonos adit illaesa paludem. Hanc, ut fama, deus, quem toto litore pontus Audit ventosa perflantem murmura concha, Vultus vidit aqua, posuitque in margine plantas, Et se dilecta Tritonida dixit ab unda. Quam iuxta Lethon tacitus praelabitur amnis, Infernis, ut fama, trahens oblivia venis: Atque insopiti quondam tutela draconis, Hesperidum pauper spoliatus frondibus hortus. Invidus, annoso qui famam derogat aevo, Qui vates ad vera vocat. Fuit aurea silva, Divitiisque graves et fulvo germine rami: Virgineusque chorus nitidi custodia luci, Et numquam somno damnatus lumina serpens, Robora complexus rutilo curvata metalloAbstulit arboribus pretium, nemorique laborem Alcides: passusque inopes sine pondere ramosetulit Argolico fulgentia poma tyranno. His igitur depulsa locis, effectaque classis
Abbreviated transcription (Latin):
Egit. & in lato cfremit litore pontũ
unc quarũ. recto deprendit carbasa malo
ripuit nautis. fruit̾raq ruderitib ausis
ela negare. notho spaciũ uicere᷑ carinȩ
tq. ultra ꝓrã tumuit sinꝰ. om̃ia siquis
Prouidus antẽnę subdux̃. lintea summe
Uincit᷑. ⁊ nudis: au̾tit᷑ armam̃tis e
Sors melior classi quȩ fluctib incidit altis
Etcerto iactata mari÷ quecũq leuate
rborib cesũs. flatũ effudene pintẽ
Aestus & obnixũ uĩctor detrusit iaustrũ
Has uada destituunt᷑. atq in t̾rupta ꝓfundo
T erra ferit pipes dubioq obnoxia fato
Tars sẽd& una ratis. pars alt̾a pend& ĩuodie.
Tunc magis impactis breuis mare t̾rati sepe
Obuia consurgens. quamuis elis̃ ab austro
Sepe tam̃ cumulos fuictꝰ ñuinc̃ harene¬
i min& it̃go pelagi ꝓcul om̃ib undis
Iniuolatꝰ aqua sicci iã pulu̾is atger
Stant mueri nautȩ. t̾rȩq herente carina
itora nulla uident. sic partẽ int̾cip &quor

Expanded text:
Egit, et illato confregit litore pontum. Egit, et illato confregit litore pontum. Tum quarum recto deprendit carbasa malo Eripuit nautis; frustraque rudentibus ausis Vela negare Noto, spatium vicere carinae, Atque ultra proram tumuit sinus. Omnia si quis Providus antennae suffixit lintea summae, Vincitur, et nudis avertitur armamentis. Sors melior classi, quae fluctibus incidit altis, Et certo iactata mari. Quaecumque levatae Arboribus caesis flatum effudere frementem, Aestus, et obnixum victor detrudit in Austrum. Has vada destituunt, atque interrupta profundo Terra ferit puppes: dubioque obnoxia fato Pars sedet una ratis, pars altera pendet in undis. Tunc magis impactum brevibus mare, terraque saevit Obvia consurgens: quamvis elisus ab Austro, Saepe tamen cumulos fluctus non vincit arenae. Eminet in tergo pelagi procul omnibus arvis, Inviolatus aqua, sicci iam pulveris agger; Stant miseri nautae, terraeque haerente carina Litora nulla vident. Sic partem intercipit aequor:
Abbreviated transcription (Latin):
Proximꝰ inmuros & mȩ̨ ma cyrenarũ
st labor: exclus nulla seuindicat ire
Penaq deuictis sola÷ uicisĩe catonẽ
ã neq sub sẽdit penitꝰ qͦ stagna ꝓfundi
Accip&. nec se defendit ab aęquore tellus
Ambigua s lege loci iac& iniua sedes
Aequor a fracta uadis abrubtaq t̾ra ꝓfundo
Et pꝰ multa sonant ꝓ iecti littora fiuctus
Sic male deseruit nullosq exegit inus
Hanc partẽ nat᷑a sui uł plenior alto
lĩ sỹrtis erat. pelago penit̾q. natabat
Sed rapidus tẏtan. ponto sua lumina pascen
Cequora subdux̃ zone uicina ꝑ uste
Etnc̃ pontꝰ adhuc phebo siccante repugnat
oxubi dampnosũ radios ad mou̾it euũ
Tellus syrtis erit. nã iã breuis unda suꝑne
Innatat: ⁊ late ꝑiturũ deffic̃ &quor¬
Et pͥmũ pͥmũ remis actũ mare ꝓp̾ulit om̃e.
lassis honꝰ: densis fremuit niger imbrib: aus
nsua regna surrus. tẽptatũ class̃b aequor
urbine defendit: longeq asircib undas

Expanded text:
Proximus in muros et moenia Cyrenarum Proximus in muros et moenia Cyrenarum Est labor: exclusus nulla se vindicat ira: Poenaque de victis sola est, vicisse, Catoni. am neque subsedit penitus, quo stagna profundi Acciperet, nec se defendit ab aequore tellus; Ambigua sed lege loci iacet invia sedes: Aequora fracta vadis, abruptaque terra profundo, Et post multa sonant proiecti litora fluctus. Sic male deseruit, nullosque exegit in usus Hanc partem natura sui. vel plenior alto Olim Syrtis erat pelago, penitusque natabat: Sed rapidus Titan, ponto sua lumina pascens, Aequora subduxit zonae vicina perustae: Et nunc pontus adhuc Phoebo siccante repugnat. Mox ubi damnosum radios admoverit aevum, Tellus Syrtis erit: nam iam brevis unda superne Innatat, et late periturum deficit aequor. Ut primum remis actum mare propulit omne Classis onus, densis fremuit niger imbribus Auster In sua regna furens: tentatum classibus aequor Turbine defendit, longeque a Syrtibus undas
Abbreviated transcription (Latin):
tis adheredẽ: curñ maiora mereri
Quã uitã ueniãq lib&: rapiat᷑ in undas
Infelix conuix magni: plesq̃ metelli
Ducite põpeios. p̃holo mei uincite munꝰ
raquoq in uiso siquis fera or atranno
on parua mercede dabit. sc̃iat uta uiuentꝰ
Ceruicis p̃cio bene semea castra secutã
Quin agite & magna m̾itũ cũcede parate
Ignaũ scełꝰ ÷ tantũ fuga dix̃. & om̃s
aud alit̃ medio reuocauit ab aequore. pupes
Quã simul effetas linqunt examina ceras
Atq oblita saui ñmiscent nexib alas
Sed sib quȩq uolat. nec iã degustat amarũ
Desidiosa thimũ. tũsi sonꝰ increpat aeris
Attonite posuerẽ fugã studiũq laboris
loriꝰ ferę repetunt. & sparsi mellis amore
Caud& inhybleo securꝰ gͣmine pastor
iuicias seruasĩẽ calȩ̃. sic uoce catonis
Inculcata uiras iusti ꝓaciencia marte
ãq actu belli ñ doctas ferre quietẽ
Const̾ituit m̃tes. serięq agitare laboꝵ
Primũ littoreis miles lasiat᷑ harenis

Expanded text:
tis ad heredem. Cur non maiora mereri, Quam vitam veniamque, libet? Rapiatur in undas Infelix Magni coniux, prolesque Metelli: Ducite Pompeios: Ptolemaei vincite munus. Nostra quoque inviso quisquis feret ora tyranno, Non parva mercede dabit. Sciet ista iuventus Cervicis pretio bene se mea signa secutam. Quin agite, et magna meritum cum caede parate: Ignavum scelus est tantum fuga. Dixit: et omnes Haud aliter medio revocavit ab aequore puppes, Quam, simul effetas linquunt examina ceras, Atque oblita favi non miscent nexibus alas, Sed sibi quaeque volat, nec iam degustat amarum Desidiosa thymum: Phrygii sonus increpat aeris, Adtonitae posuere fugam, studiumque laboris Floriferi repetunt, et sparsi mellis amorem: Gaudet in Hyblaeo securus gramine pastor Divitias servasse casae: sic voce Catonis Inculcata viris iusti patientia Martis. Iamque acta belli non doctas ferre quietem Constituit mentes serieque agitare laborum. Primum litoreis miles lassatur arenis:
Abbreviated transcription (Latin):
Arent ora siti conspecta ÷ parua maligna
Unda ꝓcul uena. quã uix epulu̾e miles
Corrip̾iens patulũ galee consudit ĩorbẽ
Porrex̾q duci iqulebant pulu̾e faces
Conctoꝵ: minimũ tenens dux ipse licoris
Inudios: erat. mene̾ iquit degen  unũ
iles in hac tͥba ũcuũ uirtute putasti
sq adeo mollis pͥmisq̃ calorib in par
Sũ uis. quanto pena tuꝰ dignior ista.
Qui popło siciente bibus: sic concitꝰ ura
Excusũt galȩã suffeeq om̃ib unda
Ueñtũ ad tẽplũ lybicis qđ gentib un̾ũ
Inc̃ulti garã mantes habent st̃at corniger hamo

Expanded text:
Arent ora siti: conspecta est parva maligna Unda procul vena: quam vix e pulvere miles Corripiens, patulum galeae confudit in orbem, Porrexitque duci. Squalebant pulvere fauces Cunctorum: minimumque tenens dux ipse liquoris Invidiosus erat. Mene, inquit, degener unum Miles in hac turba vacuum virtute putasti? Usque adeo mollis primisque caloribus impar Sum visus? Quanto poena tu dignior ista es, Qui, populo sitiente, bibas! Sic concitus ira Excussit galeam, suffecitque omnibus unda. Ventum erat ad templum, Libycis quod gentibus unum Inculti
Abbreviated transcription (Latin):
lla sn aethere ĩmedio uelud &quore flame
Sidib nou̾e uiã. nec sida tota
Ostendit lybie siitor circulꝰ ore
Aultaq deuexo t̾rarũ margine cę lat
U t̾q calor solũ quẽ torierat era uentꝰ¬

Expanded text:
lla, nisi aetheriae medio velut aequore flammae. Sideribus novere vias: nec sidera nota Ostendit Libycae finitor circulus orae, Multaque devexo terrarum margine celat. Utque calor solvit, quem torserat aera vent
Abbreviated transcription (Latin):
A suꝑis. aut roma uol& feralib austr̃is mn
Egnb autmiis aut t̾rȩ tecta mouenti
Confilio. iussuq dm̃ transibis in u̾bẽ
Magn̾e tuã sũmq fer& tua busta sac̃dos
Nã quis ad exustã cancrb  torrente sienẽ
I bit & imbriftra siccas supplyadẽ hebas
Spectator nili : quis rubi stagna ꝓsundi
Aut arabũ. portꝰ mercis mutatoꝵ eo ȩ
Et casio p̃ferre ioui. nil ista nocebunt
Fame busta tuȩ : tẽplis aur̃oq. sepultus
U ilior uͣbrͣ fores nc est ꝓnumine sũmo
Hoc tumuloͣ ͦ fortuna iacens. laugͣustiꝰ aris
U̾ ictoris libico pulsat᷑ in aequore saxũ
T arpheus qui sepe deis tua tura negaran
Inclusũ tusco uenerant᷑ cespĩte fulm̃
Proderit ħ olĩ qđ ñ mansura suturis
Ardua marmnoreo surrexit ponđe moles
Pulu̾is exigui sparg& ñ longa uetꝰtas
Congerie. ibustũq cad&. mortisq̃. ꝑibt̃
Argum̃ta tuȩ. ueni& felicior aetas
Quasit nulla sides. monistrantib illud

Expanded text:
superis, aut Roma volet feralibus Austris, superis, aut Roma volet feralibus Austris, Ignibus aut nimiis, aut terrae tecta moventi, Consilio iussuque deum transibis in urbem, Magne, tuam, summusque feret tua busta sacerdos. Nunc quis ad exustam Cancro torrente Syenen Ibit, et imbrifera siccas sub Pleiade Thebas, Spectator Nili: quis rubri stagna profundi, Aut Arabum portus mercis mutator Eoae, Et Casio praeferre Iovi? Nil ista nocebunt Famae busta tuae. Templis auroque sepultus Vilior umbra fores: nunc est pro numine summo, Hoc tumulo Fortuna iacens. Augustius aris Victoris Libyco pulsatur in aequore saxum. Tarpeiis qui saepe deis sua tura negarunt, Inclusum fusco venerentur cespite numen. Proderit hoc olim, quod non mansura sepulcri Ardua marmoreo surrexit pondere moles. Pulveris exigui sparget non longa vetustas Congeriem, bustumque cadet, mortisque peribunt Argumenta tuae. Veniet felicior aetas, Qua sit nulla fides saxum monstrantibus istud:
Abbreviated transcription (Latin):
scipiomi. ⁊ alioꝵ socioꝵ. catonis ĩfugã eoꝵ
cõuicia. cirrenas expugnatas a catone. nau¬
fragiũ ĩsirtib exercitus catonis & it̃ ꝑaren
petentis uiȩ regnũ ñ ĩpetrasie lauienũ utca¬
to c̃suler& hamona debelli euentu
desscripcionẽ gorgonis occisse ⁊ sanguine
nota om̃ia genera serpentũ &uim uniꝰ
& aduentũ cesaris ĩ egr̃ptũ cons pectoq
capite magni lacrimasse exitũ tanti uiri
t non ĩpharia manes iacuere fauilla¬
Nec cinis exiguus tantã conspes cuit᷑ ũbrã
Prõ siluit bustoꝰ semitaq m̃bra relinquens
Degenerẽq rogũ sequit᷑ conuexa tonantis
Quaniger astriferis coneçtit᷑ axib aͥr
Qđq. pͣatens t̾ras int̾ luneq meatug
Senud ei manes habitant qͣos ignea uirtue
Ossa tui magni: sino dũ subruta fluctu
Inuisa tellure sedent. quis busta timebit
Quis sacre dignã inouis se uebitur ubrã
Imꝑ& hoc nobis utinã scel. ⁊ uelitͣ uti
Forsitan aut sulco sterili cũ poicere sinẽ arib

Expanded text:
imoti et aliorum sociorum: Catonis in fugam eorum convicia; Cyrenas expugnatas a Catone; naufragium in Syrtibus exercitus Catonis et iter per harenas petentis Iubae regnum; non inpetrasse Labienum, ut Cato consuleret Hammona de belli eventu; descriptionem Gorgonis occisae et sanguine eius nata omnia genera serpentum et vim uniet adventum Caesaris in Aegyptum conspectoque Magni capite lacrimasse exitum tanti viri. AT NON INec cinis exiguus tantam compescuit umbram: Prosiluit busto, semustaque membra relinquens Degeneremque rogum, sequitur convexa Tonantisqua niger astriferis conectitur axibus aer, / quodque patet terras inter lunaeque meatus, / semidei manes habitant, quos ignea uirtus Ossa tui Magni, si nondum subruta fluctu Invisa tellure sedent. Quis busta timebit? Quis sacris dignam movisse verebitur umbram? Imperet hoc nobis utinam scelus, et velit uti Forsitan, aut sulco sterili cum poscere finem A
Abbreviated transcription (Latin):
Sangune. nc̃ patriȩ iugulos ensesq negatis
Dũ ppe lib̾tas unũ fortuna reliquitu a¬
Iatrib e dñis: pudeat: plus regia ni li
Contulit inleges & parthi militis arcꝰ qiu
Ite q̃ degeneres: ptholo mei munꝰ & arma
Sꝑ nite quis ur̃as ulla put& eẽ nocentec
Cede manꝰ: creda faciles sibi t̃ga dedisse
Credo ab emathiis pͥmos fugisie philipis
Uadite securi merustis uidice uitã
Cȩsare ñ armis ñ obsĩdione subactr
Osamuli turpes. dñi post fata pͥoris

Expanded text:
Sanguine: nunc patriae iugulos ensesque negatis, Sanguine: nunc patriae iugulos ensesque negatis, Cum prope libertas? Unum Fortuna reliquit Iam tribus e dominis. Pudeat: plus regia Nili Contulit in leges, et Parthi militis arcus. Ite, o degeneres, Ptolemaei munus et arma Spernite. Quis vestras ulla putet esse nocentes Caede manus? Credet faciles sibi terga dedisse, Credet ab Emathiis primos fugisse Philippis. Vadite securi: meruistis indice vitam Caesare, non armis, non obsidione subacti. O famuli turpes, domini post fata prioris
Abbreviated transcription (Latin):
Aot sciticũ fortuna iugũ: sub uirr togati
Ciuis eo. quisquis magno uuęte seds
Sũmꝰ honor: dñm quẽ cladis cogit habebo
ullũ magne̾ ducẽ tesolũ in bella secutꝰ
Cost te fata sequar: nec eñi sꝑare scđa :
Tas mͦ nec liceat fortuna cuncta tenent᷑
Cesaris: emathiũ sparsit uictoria ferrũ
lausa fides miseris. & toto solꝰ iorbe ÷
Quiuelit ac possit uictis p̃stare salutẽ
Põpeio scelus ÷ bellũ ciuile ꝑemto
Quo fuerat uiuente sides. sipuplica iura
Romanꝰquȩ consulht̃ sic ille ꝓfatur
P nsiluit ꝓupi uiuenũ comitante tumultu
u romanis fuerat dereb & om̃is
Indica serucii feruebat littore plebes
ruꝑe ducis sacro depectore uoces
rgo pari. uoto gesũsti bella iuiuentꝰ
đ tibi ñducib uiuis. morerisq qđ orbẽ
Ad quiris nulli: & qđ tib uincere totũ ÷
Della fugis: querisq igũ ceruice uacanti
t nescis sine rege pati: nc̃ causa ꝑidi

Expanded text:
Aut Scythicum Fortuna iugum: sub iura togati Aut Scythicum Fortuna iugum: sub iura togati Civis eo. Quisquis Magno vivente secuSummus honor; dominum, quem clades cogit, habebo; Nullum, Magne, ducem. Te solum in bella secutus, Post te fata sequar: neque enim sperare secunda Fas mihi, nec liceat. Fortuna cuncta tenentur Caesaris: Emathium sparsit victoria ferrum. Clausa fides miseris, et toto solus in orbe est, Qui velit ac possit victis praestare salutem. Pompeio scelus est bellum civile peremto, Quo fuerat vivente fides. Si publica iura,Romanus quae consul habet. Sic ille profatus Insiluit puppi, iuvenum comitante tumultu. Actum Romanis fuerat de rebus, et omnis Indiga servitii fervebat litore plebes. Erupere ducis sacro de pectore voces: Ergo pari voto gessisti bella, iuventusQuod tibi, non ducibus, vivis morerisque, quod orbem Adquiris nulli, quod iam tibi vincere tutum est, Bella fugis, quaerisque iugum cervice vacante, Et nescis sine rege pati? Nunc caussa pericli
Abbreviated transcription (Latin):
Uocib his maior. quã si romana sonarent
Rostra ducis laudes generosam uenit adũbra
ortis honos: fremit discordia uulgi
Castroꝵ belliq pig& post fun̾a. magni
Tõ tarchon motꝰ: liquendi signa catonis
Sustulit᷑. hunc rapta fugientẽ clasie secutꝰ
L itꝰ inextremũ talicato uocẽ notauit
Unũq pacate cilixͣ. iterũ nẽrapinas
Uadis in aequoreas : magnũ fortuna remouit
Iã pelago pirata redis : tũ respicit om̃s
Incetũ motuq uiros quoꝵ unꝰ aꝑta
Mente fugȩ tali conpellat uoce regentem
Noscato daueniã põpeii dux̃ ĩ ama
Nonbelli ciuilis amor: parͣtesq̃. fauore
Tecimꝰ. ille iac& quẽ paci p̃tulit orbis
Causaq nr̃a ꝑit. patrios ꝑmitte penates
Desertãq domũ dulcesq reuisẽre nates
Nãquis erit sinis: sinec pharsalia pugnȩ ł
Prospiciat flamas bellũ ciuile sepulera
Uixducib p̃stare potest ñbarbar uictos
Regna manent. ñ armeniũ. mͥ sȩua minat᷑

Expanded text:
Vocibus his maior, quam si Romana sonarent Vocibus his maior, quam si Romana sonarent Rostra ducis laudes, generosam venit ad umbram Mortis honos. Fremit interea discordia vulgi Castrorum, bellique piget post funera Magni, Cum Tarchondimotus linquendi signa Catonis Sustulit. Hunc rapta fugientem classe secutus Litus in extremum, tali Cato voce notavit: O numquam pacate Cilix, iterumne rapinas Vadis in aequoreas? Magnum Fortuna removit: Iam pelago pirata redis. Tunc respicit omnes In coetu motuque viros: quorum unus, aperta Mente fugae, tali compellat voce regentem: Nos, Cato, da veniam, Pompeii duxit in arma Non belli civilis amor, partesque favore Fecimus. Ille iacet, quem paci praetulit orbis, Caussaque nostra perit: patrios permitte penates, Desertamque domum, dulcesque revisere natos. Nam quis erit finis, si nec Pharsalia, pugnas, Prospiciat flammas. Bellum civile sepulchra Vix ducibus praestare potest. Non barbara victos Regna manent: non Armenium mihi saeva minatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Coi ñnulla. fuit tusti reuerenȩia. salua
ibtate potens: & soł plebe parata
Priuatꝰ seruire sibi rectoꝵsenatꝰ
Sed regnanͣtis erat nilbelli iure ꝓopos ẽ
Queq dari uoluit. uoluit sibi posse negari
Im modicas posiedit opes: s pluta retentie
Intulit inuasit ferrũ s ponere norat.
Pertulit arma togę .s pacẽ armatꝰ amaũ
Iuuit᷑ sũpta duc̃e. uuuit. dunissa potest̃as
asta dom̃. luxũq carens corruptaq nũꝙ
Cortuna dñi. clarũ & uenerabile nom̃
lĩ uera fedes sillit marioq receptis
Libtatis obic: põpeio reb ademto
c̃ & sicta ꝑit. ñ iã regnare pudebit
eccolor imꝑii nec frons erit ulla senat
Ofelix cui sũma dies fuit obuia uicto
Etcui querendos phariũ scelus ob tulit en
orsitan in soceri potuisses uiu̾e regno
Scire mor sors pͥma uiris ÷ s ꝓxim̾a cogi
Et mͥ sifatis aliena in iuroc uenimꝰ¬
actale fontuna ĩbã: ñ dep̃cor hosti
Seruari dũ me seru& ceruice recisa

Expanded text:
Cui non ulla fuit isti reverentia, salva Libertate potens, et solus plebe parata Privatus servire sibi, rectorque senatus, Sed regnantis, erat. Nil belli iure poposcit: Quaeque dari voluit, voluit sibi posse negari. Immodicas possedit opes, sed plura retentis Intulit: invasit ferrum, sed ponere norat. Praetulit arma togae: sed pacem armatus amavit. Iuvit sumta ducem, iuvit dimissa potestas. Casta domus, luxuque carens, corruptaque numquam Fortuna domini. Clarum et venerabile nomen rioque receptis, Libertatis obit: Pompeio rebus ademto Nunc et ficta perit. Non iam regnare pudebit: Nec color imperii, nec frons erit ulla senatus. O felix, cui summa dies fuit obvia victo, Et cui quaerendos Pharium scelus obtulit enses! Forsitan in soceri potuisset vivere regno. Scire mori, sors prima viris, sed proxima cogi. Et mihi, si fatis aliena in iura vemimua talem, Fortuna, Iubam: non deprecor hosti Servari, dum me servet cervice recisa.
Abbreviated transcription (Latin):
Culmina ⁊ exgructos spolus hostilib areus
Hautd ꝓcul ÷ ima põpei i nom̃ harena
Depͣssu tumulo. qđ ñ legat aduena rectꝰ
Qđ nͥ monstratũ romanꝰ tͣnseat hospes
Noxia ciuili tellus egrptia fato
Hauꝗ eqͥde inmito cumane carmine uatis
Cautũne nili pelusia tanger& ora
Hesꝑiꝰ miles: ripasq ełtate tum̃tes
Quid tͥ seua p̃cer ꝓtanto crumne tellus.
Uertat aquas nił qͦ nascit᷑ orbe retentꝰ
Et sgeriles egeant hib̵nis imbrib agri
Totaq inȩthiopũ putres soluaris harenas
Nos intẽpla tuam romana accepimꝰ issim
Semi deqq̃ canes & sistra iubencia luctus
Et quẽ tuplangens honiine testaris osiri
Nondũ põperi cineres. oroma pecisti
Exeuł adhue iac&. u̾bra ducis. siscła pͥma
Uictoris timuere minas nẽ excipe saltĩ¬

Expanded text:
Culmina, et exstructos spoliis hostilibus arcus, Culmina, et exstructos spoliis hostilibus arcus, Haud procul est ima Pompeii nomen arena, Depressum tumulo, quod non legat advena rectus, Quod, nisi monstratum, Romanus transeat hospes. Noxia civili tellus Aegyptia fato, Haud equidem immerito Cumanae carmine vatis Cautum, ne Nili Pelusia tangeret ora Hesperius miles, ripasque aestate tumentes. Quid tibi saeva precer pro tanto crimine tellus? Vertat aquas Nilus, quo nascitur orbe, retentus, Et steriles egeant hibernis imbribus agri, Totaque in Aethiopum putres solvaris arenas. Nos in templa tuam Romana accepimus Isin, Semicanesque deos, et sistra iubentia luctus, Et quem tu plangens hominem testaris OsirinNondum Pompeii cineres, o Roma, petisti: Exsul adhuc iacet umbra ducis. Si saecula prima Victoris timuere minas: nunc excipe salt
Abbreviated transcription (Latin):
Includis s sit ÷ qua tra extrema resuso
Pend& iocceano ÷ romanũ. nom̃ ⁊ om̃e
Inꝑiũ magno tumuli÷ modus. obrue saxa
Crimine plana dñi: sitota : hercił dechȩ
Et iuga tota uagant brromio nisea : quare
Unͥ inegrpto ÷ magno lapis: om̃s lagi
Rora tenere᷑ potest sinullo cespite nom̃
Magñe metu nullas nili calcem harenas
Qđsita sacro dignaris nomine saxũ
Adde actꝰ tantos momintaq maxima rerũ
Ade truçes lepidi motꝰ alpinaq. bella
Armaq sertori reuocato consule uicta
Et currꝰ quos egit eques com̃mercia tuta
Gentib ⁊ pauidos cilicas maris. adde subactã
Barbare : gentesq uagas ⁊ qͥd qͥd ĩ euro
Rregnoꝵ boreaq iac&: dic sẽꝑ abarmis
Ciuilẽ repetisse togã st̃currib actis
Costentu multos patriȩ donasse triũphos
Quis cap̃ħ tumul curgit miserabile bustu
Nonullis pͥenũ titũł. n ordine tanto
Fastoꝵ ssolitũq legi suꝑ alta dõr ũ

Expanded text:
Includis? Situs est, qua terra extrema refuso Includis? Situs est, qua terra extrema refuso Pendet in Oceano. Romanum nomen et omne Imperium Magno est tumuli modus. Obrue saxa, Crimine plena deum. Si tota est Herculis Oete, Et iuga tota vacant Bromio Nyseia, quare Unus in Aegypto Magno lapis Omnia Lagi Arva tenere potest, si nullo cespite nomen Magne, metu nullas Nili calcemus arenas. Quodsi tam sacro dignaris nomine saxum, Adde actus tantos, monimentaque maxima rerum: Adde truces Lepidi motus, Alpinaque bella, Armaque Sertori, revocato consule, victa, Et currus, quos egit eques: commercia tuta Gentibus, et pavidos Cilicas maris. Adde subactam Barbariem, gentesque vagas, et quidquid in Euro Regnorum Boreaque iacet. Dic semper ab armis Civilem repetisse togam: ter curribus actis Contentum patriae multos donasse triumphos. Quis capit haec tumulus? Surgit miserabile bustum Non ullis plenum titulis, non ordine tanto Fastorum: solitumque legi super alta deorum
Abbreviated transcription (Latin):
Corte uol&: plenos & redde mortis honores
Inueniat trunçcicineres & norit harenas
Ad quas magne tuũ referat cap̃ħ ubĩfatꝰ
Aurorȩ p̃missa dies ille ordine rupto
Foneris a tonitus latebrs ilitore querit
Qua metius dem̾s isto ꝓcrimine pęnã
Quate fama loquãx. om̃s accepit ĩ annos
Condica laudabit magni socer impiꝰ ossa
mͦ socurus ueniȩ. fassusq sepulcrũ
Posce capud. s cogit pietas. inponere inẽ
Officio semta capit resolataq ñdũ
Osa satis nerius: ⁊ mustis plena mȩdullis
Aequorea restinguit aqua: sc̃ gestaq ĩunũ
Parua clausit humo: tene leuis aura retecto
Aufer& cineres saxo conp̃ssĩt harȩnã
Nautaq nebustũ religato fune mou̾&
Inscrubit sacrũi sepito stipitẽ nom̃ sip
Hic sit  magnꝰ s plac& l fortuna sepulcrũ
Dicere ponpeii: quo condi maluit illũ
Qua tra caruisie soc tem̾aria dextra
Cur obic̃is magno tumulũ: manesq uagantes

Expanded text:
Forte volet, plenos et reddere mortis honores; Forte volet, plenos et reddere mortis honores; Inveniat trunci cineres, et norit arenas, Ad quas, Magne, tuum referat caput. Haec ubiAurorae praemissa dies: ille, ordine rupto Funeris, adtonitus latebras in litore quaerit. Quam metuis, demens, isto pro crimine poenam, Quo te fama loquax omnes accepit in annos Condita laudabit Magni socer impius ossa: I modo securus veniae, fassusque sepulchrum Posce caput. Cogit pietas imponere finem Officio. Semiusta rapit resolutaque nondum Ossa satis, nervis et inustis plena medullis Aequorea restinguit aqua, congestaque in unum Parva clausit humo. Tunc, ne levis aura retectos Auferret cineres, saxo compressit arenam: Nautaque ne bustum religato fune moveret, Inscripsit sacrum semiusto stipite nomen: HIC SITUS EST MAGNUS. Placet hoc, Fortuna, sepulchrum Dicere Pompeii, quo condi maluit illum, Quam terra caruisse socer? Temeraria dextra, Cur obicis Magno tumulum, manesque vagantes
Abbreviated transcription (Latin):
Sic fatus plenq sinꝰ ardente fauilla:
Peruolat adtruncu qui fluctu pene relatꝰ
Littore pende t sũmas di mouit harenas
Etcollecta ꝓcul lacere fracm̃ta carine
Exigua trepidus posuit serobe: nobile corpus
Robora nula p̾munt: nulla strue m̃bra recũbt̃
Amotus magnũ ñ subditꝰ accipit ignis
Ille sedens uixta flamas o maximȩ dixit
Aoctor ⁊ esperii maiestas nõis un a
Sitibi uceta pelagi sifunere nullo   lli aus¬
Pmistior uterogꝰ: manes animãq potentẽ
Officius au̾te meis: in iuria fati
N ocfas ee iub&: neponti belua quicq
Cefera neuolucres. neseui cesaris ira
Audeat: ex iguã quãtũ potes accipe flãmã
Lomana succense manu: fortuna recursus
Sid& in hesꝑiã ñhac ĩ sede quiescent
Tã sacri cineres sed te cornelia magne
Accipi& nr̃aq manu trans fund& iurnã
Interra paruo signem litora saxo
Et nota sit busti. siquis placare. ꝑenitũ

Expanded text:
Sic fatur, plenusque sinus ardente favilla Sic fatur, plenusque sinus ardente favilla Pervolat ad truncum; qui fluctu paene relatus Litore pendebat. Summas dimovit arenas, Et collecta procul lacerae fragmenta carinae Exigua trepidus posuit scrobe. Nobile corpus Robora nulla premunt, nulla strue membra recumbunt: Admotus Magnum, non subditus, accipit ignis. Ile sedens iuxta flammas: O maxime, dixit, Ductor, et Hesperii maiestas nominis una, Si tibi iactatu pelagi, si funere nullo Tristior iste rogus; manes animamque potentem Officiis averte meis: iniuria fati Hoc fas esse iubet; ne ponti belua quidquam, Ne fera, ne volucres, ne saevi Caesaris ira Audeat: exiguam, quantum potes, accipe flammam, Romana succense manu. Fortuna recursus Si det in Hesperiam, non hac in sede quiescent Tam sacri cineres, sed te Cornelia, Magne, Accipiet, nostraque manu transfundet in urnam. Interea parvo signemus litora saxo, Ut nota sit busti; si quis placare peremptum
Abbreviated transcription (Latin):
Purgandũ gladio: qđ nod sceptra senatur¬
Enomana suũ gestent. pia colla parentẽ
Preferat utueteres feralis põpa triũ phos
Et resonent tristi cantu. fora. totus. at ignes
Proiectis merens exercitꝰ abiat armis
Dauilẽ magno plebei finiis: artã
Q uȩ lacerũ corpꝰ siccos effundat ĩ ignes
Robora ñ desuit misero: nec sordidꝰ ustor
Sit satis õ suꝑi. qđ ñ cornelia fuso
Eruie iac& subiciq faces cõplexa maritũ
Imꝑat extremos: ab est amunere busti
Infelix conuix net adhuc alitore longe :
Sic fatꝰ paruos iuuenis ꝓcul aspicit iges
Corpus uile suis : nullo custo de cremantes
Inde rapit flamas ssẽmꝰtaq robora m̃bris
Sub ducit: quecũq esait negleta nec ulli
Cara tuo. s poptio felicor ũbra uio
Quod iã cõpositũ uiolat manꝰ hospita bustũ
Daueniã : siquid sens p̾fata relictũ ÷
Cedis ã ip̃sa rog̃o paterisq ħ dãpna sepuleri
Req pud& spar sis pompei manib uri

Expanded text:
Purgandum gladio, quod nobis sceptra senatuPurgandum gladio, quod nobis sceptra senatuomana suum gestent pia colla parentem, Praeferat ut veteres feralis pompa triumphos, Ut resonent cantu tristi fora, totus ut ignem Proiectis moerens exercitus ambiat armis. Da vilem Magno plebeii funeris arcam, Quae lacerum corpus siccos effundat in ignes. Robora non desint misero, nec sordidus ustor. Sit satis, o superi, quod non Cornelia fuso Crine iacet, subicique facem complexa maritum Imperat, extremo sed abest a munere busti Infelix coniux, nec adhuc a litore longe est. Sic fatus, parvos iuvenis procul adspicit ignes, Corpus, vile suis, nullo custode cremantes. Inde rapit flammas, semiustaque robora membris Subducens, Quaecumque es, sit, neglecta, nec ulli Cara tuo, sed Pompeio felicior umbra, Quod iam compositum violat manus hospita bustum, Da veniam; si quid sensus post fata relictum est, Cedis et ipsa rogo, paterisque haec damna sepulchri, Teque pudet sparsis Pompeii manibus, uri.