comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo crescunt etrłq: si autẽ fenũ agri
qđ hodie ẽ et cras incliba nummitatur
ds̃ sic uestit : quanto magis uos minimȩfi¬
dei: quidã coacte duos passeres animã
passeres secundũ lucã qui duobus assi¬
busuentant ad sensus refer̃ sed quomodo
illa intelle gentia toto euangelũ sermo¬
nis corporł coaptetur non paruȩ difficul¬
tatisẽ : urĩ aut̃ẽ et capillicapitis numera¬
iti sunt nolitȩergo timere:¬

Expanded text:
agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei! Quidam coacte duos passeres, animamoque passeres, secundum Lucam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur, non parvae difficultatis est. Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere
Abbreviated transcription (Latin):
na conuenient̃ aptactur. qui sc̃s existens
scĩficabatur adhucsdum ꝑ offtium euan¬
gelitandi admartrrii palmam ꝑuenit:
dicautẽ natalis hȩro dis saltauit filia
herodis inmedio et placuit hȩrodi: un¬
decũ iura mento pollicitus ẽ eidare qđ¬
cũq postulcs set ab eo: tria parit̃ impioꝵ
scelera audimus: celerationem natalis

Expanded text:
nam convenienter aptatur, qui sanctus existens nam convenienter aptatur, qui sanctus existens sanctificabatur adhuc, dum per officium evangelizandi ad martyrii palmam pervenit. Die autem natalis Herodis saltavit filia Herodiadis in medio, et placuit Herodi. Unde cum juramento pollicitus est ei dare quodcunque postulasset ab eo. Tria pariter impiorum scelera audivimus: celebrationem natalis
Abbreviated transcription (Latin):
it populũ quia sicut ꝓphetã eum habeban
non populus tantũ sed ipse etiam hȩro des
io hannem sicut ꝓphetã habebat t este eu¬
angelista marco quidicit: hȩro des enĩme¬
tuebat io hannẽ sciens eum uirũ iustũ et scm̃
et custo diebat eũ set audito eo multa faci¬
ebat. et libent̃ eũ audiebat : sed uicitamor
mulieris eum que in illũ quẽ scm̃ eẽ noue¬
rat etiustũ manus mittere coeget: quiqm̃
noluit ꝓhibere lux driam ad homicidii
reatũ ꝓ lapsus ẽ minusq illi peccatum.
maioris erat causa peccati : cui dis tricto dĩ
iudicio contingit sut ꝓpt̃ appetitũ adul¬
terȩ quã detestandit̃ sciebat. sanguinẽ fun¬
deret ꝓphetȩ. quẽdõ acceptũ eẽ cognoue¬
rat : haecnamq: ẽ illa diuinꝗ dispensatio
examinis dequadicitur: qui nocet noceat
ad huc : et qui in sordibus .ẽ sordescat
adhuc: At contra quod sequitur et sc̃s
scĩ ficetur adhuc ad beatiiohannis ꝑso¬

Expanded text:
it populum, quia sicut prophetam eum habebant. it populum, quia sicut prophetam eum habebant. Non populus tantum, sed ipse etiam Herodes Joannem sicut prophetam habebat, teste evangelista Marco, qui dicit: Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum et sanctum, et custodiebat eum . Et audito eo multa faciebat, et libenter eum audiebat. Sed vicit amor mulieris, eumque in illum quem sanctum esse noverat et justum manus mittere coegit. Qui quoniam noluit cohibere luxuriam, ad homicidii reatum prolapsus est, minusque illi peccatum majoris erat causa peccati: cui districto Dei judicio contigit ut propter appetitum adulterae quam detestandam sciebat, sanguinem funderet prophetae, quem Deo acceptum esse cognoverat. Haec namque est illa divini dispensatio examinis, de qua dicitur: Qui nocet, noceat adhuc: et qui in sordibus est, sordescat adhuc . At contra quod sequitur, Et sanctus sanctificetur adhuc, ad beati Joannis perso
Abbreviated transcription (Latin):
cessit in regnũ : quocũ uix decem annis po¬
tiret᷑ accusantib: in solentiã eius iudȩis
pulsus ẽ regno abaugusto ac ꝓpetuodam¬
natus exilio : deinde augustus ut regni
iudaici minueret potentiã diuisainqua¬
tuor partes prouincia quattuor fr̃s
Archaelai eidem regende p̃fecit qui
singuli a principatu quartȩ partis greco
sermone sunt tetrarchȩ uocati e quib
philippus hero diadem filiamareteregis
arabam accepit ux orẽ q̃uã idemareta
post modum ab latam ab eo dedithȩrodi
factũq ẽ adulterium publicũ sicut perfidis
causa pereundislta fide lissimo p̃coni nrae
redemptionis materia trium phandi qui
ꝓhibendo regis in iusti scelera morte qui¬
dem in iuista meruit plecti: sed post mortis
gustum a regeiustitiȩ cuites timonium ꝑ¬
hibebat iustã uite ꝑ enniscoronam acce¬
pit : dicebatergo illi ioħ ñ licettibi habe¬
reeã : Et uolensillũ inquit occidere timu¬

Expanded text:
cessit in regnum; quo cum vix decem annis pocessit in regnum; quo cum vix decem annis potiretur, accusantibus insolentiam ejus Judaeis , pulsus est regno ab Augusto ac perpetuo damnatus exsilio. Deinde Augustus, ut regni Judaici minueret potentiam, divisa in quatuor partes provincia, quatuor fratres Archelai eidem regendae praefecit, qui singuli a principatu quartae partis Graeco sermone sunt tetrarchae vocati. E quibus Philippus Herodiadem, filiam Arethae regis Arabum, accepit uxorem, quam idem Aretha postmodum ablatam ab eo dedit Herodi,factumque est adulterium publicum. Sicut perfidis causa est pereundi, ita fidelissimo praeconi nostrae redemptionis materia triumphandi, qui prohibendo regis injusti scelera, morte quidem injusta meruit plecti, sed post mortis gustum a rege justitiae cui testimonium perhibebat, justam vitae perennis coronam accepit. Dicebat ergo illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Et volens, inquit, illum occidere, timu
Abbreviated transcription (Latin):
inculti. ambo insolitudine degentes. ambo
p̃cones ueritatis. amboregis et reginȩ
ꝑ sequutionem ꝓpt̃ iusticiã ꝑpessi suNT:
Ille a habet ietabel : istehȩrodis et
hȩro diadis: illeneabimpiis occideretur
igneo curru ẽ raptus incȩlũ. Isteneabim¬
piis uinceretur. ꝑfectomartrrii certamine
spũ caelestia regnapetiuit An gelorũ utiq
sub uectus auxilio de quibus scriptũ ẽ
currus dĩ decemmilia multiplex milia lȩ¬
tantium. dñs in illis : Et iterũ qui facitan¬
gelossuos sp̃s et ministros suos ignẽ ureo¬
tem : sed quaerit fortealiquis qui sit iste
hȩro des quiue frat̃ eius quace etiã hȩro¬
dias de quibus sermo ẽ: hȩro des iste qui
et iohannem decollauit et in passionem
redẽptoris nr̃ipilato adsensũ p̃buit : fi¬
lius ẽ hero desillius sub quo dns̃natus ẽ
quicũ postnatiuitatẽ dominicã pauco
tempore regnaret sicut euangelicate¬
statur hystoria . Archȩ laus ei filius suc¬

Expanded text:
inculti, ambo in solitudine degentes, ambo inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urentem . Sed quaerit forte aliquis quis sit iste Herodes, quive frater ejus, quae etiam Herodias, de quibus sermo iste? Herodes iste qui et Joannem decollavit, et in passionem Redemptoris nostri Pilato assensum praebuit, filius est Herodis illius sub quo Dominus natus est: qui cum post nativitatem dominicam pauco tempore regnaret, sicut evangelica testatur historia, Archelaus ejus filius suc
Abbreviated transcription (Latin):
in eo. quibene intellex̃ mortuũ posse ho¬
minẽ resuscitari aduitcobenede resur¬
rectionis gloria sensit. qui iuistos post
resurrectionẽ maioris potentiae quam
spex̃ sed misere desipuit. qui quod de
homine purosponte credere potuit
hoc dedõ homine credere totmiraculis
Ac testantibus tantis p̃dicatorũ p̃coni¬
is consonantibus nullaratione consensit :
gamus ñ incredibile resurrectionis mi¬
raculũ sed prauorũ animo acredendi
gratia peccatis obstantibus eẽ p̃peditos
maioresq: illigratias referamus quinr̃is
cordibus ab lato erroris uel amine lucẽ
ueritates aperire dignatus ẽ hȩro des
enĩ tenuit iohannẽ et alligauit eũ et po¬
suit in carcerẽ ꝓpt̃ hȩro diadem uxori philipi
fratris łsui: dicebatenim illi ioħ ñ licet
tibi habere etom : Impletum ui demus in
io hanne qđ de illo angelus ⁊ achariae
prius quã nasceret᷑ p̃dix̃ quia p̃cederet
ante dnm inspũ et uirtute heliae : Ambo
nãq: continent̃ uiuentes. Ambo habitu

Expanded text:
in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis gloria sensit, qui justos post resurrectionem majoris potentiae quos erspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. gamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcfratris sui. Dicebat enim illi Joannes: Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu
Abbreviated transcription (Latin):
ctibus uirtutẽ sui certaminis beatus p̃cur¬
sordominicȩ natiuitatis p̃dicationis et
mortis ostendit q̃uiut scriptura ait et
sicorã hominibus cormenta passus ẽ spes
illius imorta liuate plena ẽ Cuius
diemnatalis merito faesta cxelebritccte
repetimus que ips e ꝓpria passione nob̵
sollenẽ reddiditquẽro seo sanguinis
sui fulgoredecorauit merito memoriã
illius cũ spiritali gaudio ueneramur
trrii signaculo conclusit: neq: enĩ du
cerem et uincula sustinuit: ꝓipso etani¬
mã posuit : cui ñ ẽ dictũ aꝑsecutore utx p̃m
negareo sedut ueritatẽretĩceret et tam̃ ꝓ
xpo occubuit quia enĩ xpͥs ipseait e go¬
caturo. baptizaturo prius nascendo ac

Expanded text:
ctibus virtutem sui certaminis beatus praecurctibus virtutem sui certaminis beatus praecursor dominicae nativitatis, praedicationis et mortis ostendit, qui ut Scriptura ait: Et si coram hominibus tormenta passus est, spes illius immortalitate plena est . Cujus diem natalis merito festa celebritate repetimus, quem ipse propria passione nobis solemnem reddidit, quem roseo sanguinis sui fulgore decoravit: merito memoriam illius cum spirituali gaudio veneramur,tyrii signaculo conclusit. Neque enim ducerem et vincula sustinuit, mam posuit, cui non est dictum a persecutore ut Christum negaret, sed veritatem reticeret, et tamen pro Christo occubuit. Quia enim caturo, baptizaturo, prius nascendo
Abbreviated transcription (Latin):
sabilit̃ posset disponeba ÷ qui si caput hero¬
dia dis peteretur: nulli dubium quin illud
dare ueracit̃ tristis abnueret : ꝓpt̃ iura¬
mentũ autem et eosqui parit̃ recũbebant :
ius sit dari misitq: et decollauit io hannẽ
in carcerem : et allatũ ẽ caput eius indisco:
Indignum quidẽ natalisuo rexspectacu¬
lum p̾buit. qui conuocat is adepulas
principibus tribunis. ac ducibus gen¬
tis. spectandum indisco caput occisiꝓ.¬
tato resuo condigni e quibus nullus in¬
uentus ẽ qui hominẽ int̃festa discũ ben¬
tium puniri. quia dulteriͥ iustum quiiu¬
dicem arẽis capite plectiuetaret : p̃sertim
cũ rex assumpta specie mȩstitiae cͥoactũ
sehoc facere ꝓtestcretur : eẽtq oportu¬
nu quo hortatu conuiuantium a promis¬
so scelere reuocari deberet : sinon illum
haec deindustria p̾struisse cognosce¬
rent. immo ipsos quoq pareius dẽ scele¬
risamor in retiret : sed dignã suꝑnis aspe¬

Expanded text:
sabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herosabiliter posset, disponebat. Qui si caput Herodiadis peteretur, nulli dubium quoniam illud dare veraciter tristis abnueret. Propter juramentum autem, et eos qui pariter recumbebant, jussit dari: misitque, et decollavit Joannem in carcere, et allatum est caput ejus in disco. Indignum quidem natali suo rex spectaculum praebuit, qui convocatis ad epulas principibus, tribunis ac ducibus gentis, spectandum in disco caput occisi pus invitatori suo condigni, e quibus nullus inventus est qui hominem inter festa discumbentium puniri, qui ab adulteris justum, qui judicem a reis capite plecti vetaret: praesertim cum rex assumpta specie moestitiae, coactum se hoc facere protestaretur, essetque opportunum quod hortatu convivantium a promisso scelere revocari deberet, si non illum haec de industria praestruxisse cognoscerent, imo ipsos quoque par ejusdem sceleris amor irretiret. Sed dignam supernis aspe
Abbreviated transcription (Latin):
caput iohannis baptistȩ : et c̃tristatus ÷
rex : tristreia regis non ab lutio ẽ: sed c̃¬
fessio sceleris : haec et enĩ ẽ suꝑni iustitia
iudicii nit plerũq rȩꝓbi et agnos cantse
et fatecntur erras se Certãq erroris
suipenitudinem gerant nectamen
ab errando quies cantꝰ quatinus eadẽ
confessione ac paenitentia contrascipsi
testimoniũdent : quia non nesci delin¬
quunt dũ a peccato quod culpant. cohi
fouetm ꝑditionis quã p̃uidere ualuer̃
stitia hȩro dis qualis penitentia phara¬
onis. et iudȩ: quorũ quisq facinora sua
postquã accusante conscientia inuitus
ꝓdidit uȩcors augmentecuit Itacq hȩ¬
rodes caput io hannis petitus tristitiã
quidem p̃tendebat in uultuquase ipse
damnaret : õstendendo cunctis li qͥdo
quia in sontem nouerat et scm̃ quem
erat neci daturus : uerum sidiligentius cor
nefandũ ins.pimus lictabatur occulte qđ
ea petebatur quae ctantea facere si ex cu¬

Expanded text:
caput Joannis Baptistae: et contristatus est caput Joannis Baptistae: et contristatus est rex. Tristitia regis non absolutio est, sed confessio sceleris. Haec etenim est superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se, et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errore quiescant, quatenus eadem confessione ac poenitentia contra se ipsi testimonium dent: quia non nescii delinquunt, dum a peccato quod culpant prohibfoveam perditionis quam praevidere valuerant stitia Herodis, qualis poenitentia Pharaonis et Judae: quorum quisque facinora sua postquam accusante conscientia invitus prodidit, vecors augmentavit. Itaque Herodes caput Joannis petitus, tristitiam quidem praetendebat in vultu, qua se ipse damnaret, ostquia insontem noverat et sanctum, quem erat neci daturus. Verum si dilinefandum inspicimus, laetabatur occulte quod ea petebantur quae et antea facere, si excu
Abbreviated transcription (Latin):
minas. reuo cauit ensem in uaginam neq:
aliquid culpae setali periurio contra¬
xisse doluit: iurauit hȩro des dccresal¬
tatrici quod cũq postulas sec ab eo et ne
ꝑiurus diceretur A conuuus. ipsum conui¬
uium sanguine polluit dũ ꝓphete mortẽ
saltationis p̃mium fecit : nonsolũ autẽ in
iurando sed et in omne quod agimus. hȩc
ẽ. moderatio sollertius obseruanda ut si
talẽ forte lapsum uersuti hostis incideri¬
mus insidiis ex quosine aliquo pecca¬
ti contagio surgere N possimus. illum
potius euadendi aditum petaemis¬
in quominus periculi nos perpessur osẽe
cernamꝰ iuxta exemplum eorũ qui hostib:
clacusi muris dum euadere sedesiderant
sed portarum omnium accessum sibi
int̃ dictũ considerant : ibinecesse ẽ. desili¬
endi locum eligant ubi muro existente
breuiore minimũ periculi cadentes in¬
currant: sequitur: At illa p̃monita
ama tresua: lamihi inquit hic indifco

Expanded text:
minas, revocavit ensem in vaginam, neque minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis praemium fecit. Non solum  iurando, sed et in omne, quod agimus, haec est moderatio sollertius observanda, ut, si talem /orte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamusin quo minus periculi / nos perpessuros esse cernamus. Et iuxta exemplum eorum, qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est, desiliendi locum eligant, ubi muro existente brecurrant. Sequitur: At illa, praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, hic in disco
Abbreviated transcription (Latin):
et a libi obsecrat ꝑmiseri cordiã di. ut ex hi¬
beamus corpora urã hostiam uiuentem.
scam dõ placentem : quantũ uero temȩri¬
tactem iurandi uitaredebeamus : et ipse
in euangelio dñs: et ia cobus in episto¬
lasua docetdicens : An te omnia autem fr̃s
mei nolite iurare neq ꝓcelũ neq pt̃rã¬
neq: ali ud quod cũq: iuramentũ sit au¬
tem sermour̃t ẽ ẽ non non ut non subiu¬
dicio decidatis: illouidelicet iudicio
sub quo decidit hȩro dessut uel p᷑iura¬
re uel obperiurium cauendum aliud
necesse haberet patrare flagitiũ: atsiali¬
gerit quod obseruatũ scilicet peiorẽ
uergat in exitum libereillud consilio
salubriore mutandum nouerimus . Ac
magis instante neces sitate perurandũ
nobis quam ꝓuitaendo ꝑiurio in aliud
crimen grauius eẽ diuertendũ : deniq
iurauit dauid ꝑ dñm occidere nabal
uirum stultũ et impium atq: omnia q̃ adil¬
lum ꝑtinent demoliri sed ad primã int̃cessio¬
ne abiga il feminȩ prudentis. mox remisit

Expanded text:
et alibi obsecrat per misericordiam Dei, ut exhibeamus corpora nostra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Quantum vero temeritatem jurandi vitare debeamus, et ipse in Evangelio Dominus , et Jacobus in Epistola sua docet, dicens: Ante omnia autem, fratres mei, nolite jurare neque perneque aliud quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, Est est, Non non, ut non sub judicio decidatis ; illo videlicet judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel ob perjurium cavendum aliud necesse haberet patrare flagitium. At si aligerit, quod observatum scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit
Abbreviated transcription (Latin):
iurandũ et recũbentes ius sit dari misitq¬
et decollauit io hannẽ . et aͥllatũ ẽ ca¬
put eius in disco. et datũ puellȩ puella
autẽ detulit matrisuae . Audistis fr̃s
quanta nata sit deuo luptate crudelitas.
de libidine impietces: allatũ ẽ caput
fit cibus cades. uinum transit in sanguinẽ
fings apponitur innatali inortu ex hibe¬
tur occasus: conuiuium mutatur in homi¬
dicce ꝑsonant sȩculorũ intrat bestia non
puella quaerit caput amputare ñ salta¬
re: discurrit fera non femina. aspergit
iubas perceruices non capillos an fracti¬
mebris fit grandis crudelitate non cor¬
pore et singularis fera usq dũ capiat
p̃dã fremit ore.dentibus frendit. fer¬
rum non suscipit. sed ꝑducit p̾monita in

Expanded text:
propter discumbentes jussit dari, misitque decollari Joannem, et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, convivium in homidiam personant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per cervicem, non capillos; memmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum ne
Abbreviated transcription (Latin):
leones in lacure ueritis : iustũ uero illũ
nabtth ł etabelint̃ fecit : cȩtus ionã in
uentre custodiuit dalila autẽ sã soncir
matũ alieniginis tradidit: dracones
et aspides et cornutȩ. Io hannẽ baptistã
inde serto uiuentẽ subdita feritate tremu¬
erunt herodias uero eidem caput abs¬
cidit. et tantiuiri mortem inp̃tium sal¬
tationis accepit

Expanded text:
leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre custodivit. Dalila autem Samsonem cimatum, alienigenis tradidit. Dracones et aspides et cornutae bestiae Joannem Baptistam in deserto viventem subdita feritate tremuerunt. Herodias vero eidem caput abscidit, et tanti viri mortem in pretium saltationis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
Io hannem posuit incusto diami quã obrẽ
ꝓpt̃ hȩrodiadem uxorẽphi lippi fr̃issui:
et rep̃hendã forsitan leui tatem hȩro dis:
stimo nullĩ eẽ in hoc mundo bestiã compa¬
rabilẽ mulieri male: sed nunc mihi de¬
malamuliere sermõe non debona etho¬
nesta noui eni multas bonas et honestas
etordinatas in omne opus bonũ prãptas
quarũ meuitã cõmemorare oportet ad ac¬
dificationẽ audientium et ad amorem
bon orũ excitandũ mentib: singulorum:
Nulla ergo in hocmundo bestia similis ẽ
muliere malȩ quidint̃ qua drupe dia
animalia leone sȩuius sed nihil ad hanc
aut in serpentibus: quid dra cone atro¬
cius ne hoc quidẽ iux tamu lierẽ malã
et linguosã conferripotestinã et leo et
dra cosinmclo inferiores s̃ : testi ficctur
huic sermonimeo sapientissimus sala mon
dicens cohabitari leoni et dra conime¬
lius : quã cũmuli eremala et linguosa: Et ne
ex ipsis rebus discemani festius: dani helẽ

Expanded text:
Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui. Et reprehendam forsitan levitatem Herodis, anstimo nullam in hoc mundo esse bestiam comparabilem mulieri malae. Sed nunc de mimala muliere sermo est, non de bona et honesta. Novi enim multas bonas et honestas et ornatas, in omne opus bonum promptas, quarum me vitam commemorare oportet ad aedificationem audientium, et ad honorem bonarum excitandum in mentibus singulorum. Nulla ergo in hoc mundo bestia similis est mulieri malae. Quid inter quadrupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et draco in malo inferiores sunt. Attestatur huic sermoni meo sapientissimus Salomon, dicens: Cohabitare leoni et draconi melius est, quam cum muliere mala et litigiosa. Et ne ex his rebus disce manifestius: Danielem
Abbreviated transcription (Latin):
Verũ nequis aestimet detcclibus nos uelle
declamare nos non declamare uo¬
teneat in exultatione m̃ suram. epulis ue¬
stris intersitxp̃s infacie prandeatur
auctoris hones tate conuiuium natura
ipsa q̃ nos ꝓducit honoretur: laeticier
mense ur̃ae pertingat ad pauperes xp̃i
familiaur̃a. Innocentiae tripudi et
disciplina absit ebrietas. luxus absistat
fugetur effusio saltatricum pestis. lenocinia
cantorũ uoluptactum fomenta uentris
onera nau fragium mentis cũ hȩro diadis
tis auditor intellegit quanta sit gloria
martyris quando miseriam ꝑsecutoris au¬
dierit cerũ tamen nos conuenit scire quia¬
io ħ de mortesuanatus ẽ et denatedli suo hȩro¬
eume quidagamꝰ undeser¬
monis exordium faciam:
quiddicam uel taceam : ñ enĩ
ego tantu instuporementis
factus sum sede comnes qui audier̃ euangelii
uoce et miranturmecũ uelio hannis constan¬
tiam. uel hȩrodis leuitatẽ uelimpiarũ
mulierũ ferinam dementiam: quid enim
Audiuimus hȩro des inquitan p̃hensũ

Expanded text:
Verum ne quis existimet declamare nos velle de ta libus, nos non declamare olemnitas teneat in exsultatione men suram, epulis nostris intersit Christus, in facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet disciplina, luxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis tis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: scire tamen nos convenit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali suoeu me, quid agam? Unde sermonis exordium faciam? Quid dicam, vel quid taceam? Non enim ego tantum in stuporem mentis factus sum solus, sed et omnes qui audierunt Evangelii vocem, et mirantur mecum vel Joannis constantiam, vel Herodis nequitiam, vel impiarum mulierum ferinam levitatem. Quid enim audivimus? Herodes, inquit, apprehensum
Abbreviated transcription (Latin):
a faciemulieris haec inuenit uerũ labo¬
rem et p̃ssurã q nunc occidit iohannẽ.
baptistã deicit pueritiam ꝑ ditiuuen¬
tutem in licitet inquiet mortuam sene¬
ctutẽ : p̃monita in quit amatresuadamib
inquit indisco caput iohannis bap̃tae¬

Expanded text:
a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, in disco caput Joannis Baptistae
Abbreviated transcription (Latin):
datiqui ergotantȩ uirtutis nondum ẽ de
et quae habet : in quantum habet aelrͣ¬
mosinã faciat: tantum o peretur bona
uoluntas quantũ suppetit facultas: ꝑ¬
fectus possideat primũ uirtutis locũ in ꝑfec¬
tus saltim ꝑueniat ad secundum: e fficut᷑
illegloriosedigus sit iste laudabiliter
largus: sit illescãe paupertatis arden¬
tissimus amator: sit iste scõrũ pauperum
piissimus consolator: Habeat iste apud
dm̃ patronos pauperes quos ille segau¬
det uirtutis habere consortes : sit ille
talis quicũ dño iudicaturus sedeat. sit
istetalis qui addexterã iudicandus
assistit sitis e talis qui et̃ natabernacula
ꝑpetuo iure possidecet sitistetalis quẽ
ille recipiat : Amꝰ monet enĩ dñs dicens
facite amicos uobis demã mona iniqui¬
tatis quiuos recipiant in aeterna tab¬
nacula hoc ergo fr̃s neces sarium . ẽ omni¬
nibus nobis ut in bonis operibus iimo

Expanded text:
dat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8. Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo
Abbreviated transcription (Latin):
mã suã amorut pereat odium nepereat:
simaleamaueris : tuncodisti : sibeneo de¬
ris tunca masti felices quioder̃ custo di¬
endo n epdant amando: sediuide netibi
subrepat. utceipsum uelis interimere sic
intellegenda quod debesodisse in hoc
mundo animam tuã : Hinc enim quidam¬
ma ligniatq peruersi et inseipsis crude¬
liores et sceleratiores homicidae . flã¬
missedonant aquis p̃focantꝰ p̃cipitio
conlidunt et pereunt: hoc xp̃s non docu¬
it immo etiam diabolo p̃cipitiũ sugge
autemdix̃ significans quamorte clarifi¬
caturus erat dm̃ : Cũ esses iunior cinge¬
baste etambulabas quouolebas cũ autẽ
senueris alterte cinget etferet quotu ñ
uis : ubisatis exp̃ssit. ñ a seipso sed ab alio
debere occidi quiuestigia sequiturx p̃i :
Cũ ergo causȩ articulis uenerit. ut haec con¬
dicio ꝓponat᷑. aut faciendũ eẽ contradi p̃ce¬
ptũ aut ex hacuita migrandũ quorũ duoꝵ

Expanded text:
mam suam amor ut pereat, odium ne pereat! mam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidammaligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerautem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duo
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum fuerit ipsũ solum
manet si autem mortuũ fue¬
Erit multũ fructũ a ffert : Nedice bat dis¬
ipsũ eẽ granum morti ficandum et mult¬
pliccendũ : mortificandũ in sidelitateiu¬
deorum multiplicandũ fide omnium po¬
pulorũ: lamuero exortaens ad passionis suȩ
sectanda uestigia. quia mat inquit animã
suam perdetetẽ quod duobus modis intel
ligi potest: quiamat perdet id ẽ siamas ꝑde:
sicupis uitã tenere in xp̃o nolitimeremor:¬
ꝓxpͣo : Itemaliomodo quiamat animã suã
ꝑdeteam : noliamare : ne ꝑ des : nolia mare
in hacuita : ne ꝑ das in aeterna uita hoc
autem qđ poterius dixi magis habere ui¬
detur sensus euangelicus : sequitur enĩ
et qui oditanimam suã in hoc mundo inui¬
tã aeternã custodit eã Ergo qđ supra diccũ
ẽ quiamat subintellegitur in hocmundo :
ipseitaq perdet quia utẽ oditutiqin bocmus¬
do inuitã aet̃nã ipsecus todit eã : magnaet
mira sententia quẽ dmodũ sit hominis a ni¬

Expanded text:
m fuerit, ipsum solum manet. Si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat ipsum esse granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Jam vero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia, Qui amat, inquit, animam suam, perdeligi potest, qui amat perdet, id est, si amas perdes, si cupis vitam tenere in Christo, noli timere moro. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus: sequitur enim, Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodiet eam. Ergo quod supra dictum est, Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in ani
Abbreviated transcription (Latin):
quod lumenẽ intantũ autẽ uerum ẽlum̃
ut nonsolum ñ egeat in luminari sed in¬
luminandihabeat potestatem: In lumi¬
nat en imut legitur omnẽ hominẽ uenientẽ
in hunc mundũ a it ergo xp̃s ut dictũ ẽ qui

Expanded text:
quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, quod lumen est. In tantum autem verum est lumen, ut non solum non egeat illuminari, sed illuminandi habeat potestatem: illuminat enim, ut legitur, omnem hominem venientem in hunc mundum Ibid. Ait ergo Christus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ hoc pro fundo habes quod fidecre¬
decs non habes qđ discutias argumentis
Audis filium de patrenatũ sedne sexum
Aliquẽ possis in diuinitaterimari. ipse
filius et uerbum dicitur et lumendicitur
etiam dĩ uirtus et dĩ sapientia et aduer¬
tas non quasi ꝑ liniamenta genitaliũ
corporalit̃ creasse patrem sed pin ef¬
fabile maiestatis secretum deuirtute ꝓdis¬
se uirtutem et lumenm anas se delumi¬
mine rursus ne uerbum ipsũ non substan¬
tiam ueritatis sed prolatiuum loquen¬
tis dĩ putares eẽ sermonẽ dicitur filius
ut in eo illius qui pat̃ ẽ et consonantiam
eẽ disceres et affectum iterũ qui a lum̃
dicitur neforte eum uelutradium solis.
Aut splendorem lucernȩ alieno putcres
lucere fulgore ait deipso beatus euan¬
gelista ioħ cuiarcanũ dĩ uidere etre¬
uelare concessum ẽ dicens erat lu men
uerũ uerũ lumenait ut scias illũ noncu¬
iuscũq creaturalis deficientisq luminis
eẽ fulgorem sed auera luce ueri tatemeẽ

Expanded text:
tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et lumen. Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdesiderium gloriae mundo uiuunt: Coni¬
passionẽ uero animi plerũq latent obsi¬
det pieccs falsa ut hancñ nunquã usq ad
condescendũ uitiis pertrahat c̃ ũadcul

Expanded text:
desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad cul
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ : bene exẽplo adortatus ẽ quia uera
dicentes solent ꝑsecutionẽ pati. Necteo¬
menideo : ꝓphetȩ antiquitimore ꝑsecutio¬
nis a ueritatis p̃dicatione defecer̃ : Notaen¬
dũ sane quia sicut maitheus pocto quas po¬
suit becctitudines octauã speinrae ꝑfectio¬
nẽ q̃ resurrectionis gloria dedicatur
in sinuat. Italucas ꝑ quattuor uirtutes am¬
fam e cõmonitiesurientib: eẽ miserendũ et
ipsiꝑiustitiam miserentur ut ualent: nã els¬
mosinã quã xp̃onon nr̃a donamus sed sua
reddimus iustitiam recte dici testatur
quicquam debentes. nisut inuicem dil¬
gamus: Beati qui ꝑ prudentiam in t̃bo¬
num dinoscentes et mcclũ occido uflere

Expanded text:
eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis, a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines octavam spei nostrae perfectionem quae resurrectionis gloria dedicatur insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amfame commoniti esurientibus esse miserendum, et ipsi per justitiam miserentur ut valent. Nam eleemosynam qua Christo non nostra donamus, sed sua reddimus, justitiam recte dici testatur quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere
Abbreviated transcription (Latin):
dos: Gaudete in illa die et ex ultate ecce
enim merces ur̃a multa .ẽ. incȩlo. non hoc
a quo libet paente sed acbeoqui supernȩ
tuntum mercedis intuitu patitur prȩ¬
ceptum potest impleri : ut sclicet in ter
odia cordiam interprobra linguarũ
interipsas persequentium mecnus. ȩqua¬
liimino lȩtiori adhuccorde uersetur
non ad hoc nr̃ĩ similes uclent: sedeorũ
quiibant gaudentes a conspectucon¬
cilii. qm̃ digni habitis. ꝓnomine iNũ con¬
tumeliam pati quiergomulta interris
Ax h̃orecipietdon& ceterum quantec
ab helia uerborũ uacula falsi sustinuere ꝓphe¬
tae quos deridens a gebat: Clama te uocema¬
iore ds̃ enĩ ẽbaal et forsitan loquitur aut
indiuersorio ẽ aut in itinere autcerte dor¬
mit ut exexcitet᷑ quaentam dederestra¬
gem quioctinginta simul et qua drachin
tes̃ interempti uerũ quiaba al et non xp̃s
in causa erat nec inͣ risigaudebant : nec occi¬
si palmã sed poenã meruere pennem : se¬
cundũ haec enĩ faciebant ꝓphetis patres

Expanded text:
dos. Gaudete in illa die, et exsultate; ecce enim merces vestra multa est in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur praeceptum potest impleri, ut, scilicet, inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc, corde versetur. Non ad hoc nostri similes valent, sed eorum qui ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in terrisristo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore, deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur ! Quantam dedere stragem qui octinginti simul et quinquaginta sunt interempti! Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres
Abbreviated transcription (Latin):
et ada et̃na nor̃ anhelare : beatiqui ꝑ for¬
titudinẽ fidei omnia ucclent molestoctole¬
raore : Igitur qui necdũ consũmatȩ uirtutis
arcem conscendere uclent generclis in¬
terim ꝑ fectionis .s. beatidine ꝑfouendi
quatinus abonis paulatim ad meliora ꝓ¬
gres si dũ consistentẽ in planitie dnm̃ liben¬
t̃ aus cultant : Ad huncquandoq: in monte se¬
dentẽ sub limit̃ ascendant : Nã quorũ ad huc
edomandis instruendisq cordibinsi stit hos qua¬
si staens qui sit selaborntis affat : qđ uero lon

Expanded text:
et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero lon
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ petrus. quem xpi eẽ confidentis si¬
mum subiecta uestigiis eius maria ꝓba¬
uer̃ : Namadño suo nouos sibi dcriin
fluctib gressus ut fidelis poposcit. et
ut dilectus emeruit qui ob hocsolũ tre¬
pidas se uisus ẽ ut frecgilitas humana
cognosceret quanta eẽt int̃dñm seruũq¬

Expanded text:
quem Christi esse confidentissimum subjecta vestigiis ejus maria probaverunt. Nam a Domino suo novos sibi dari in fluctibus gressus, ut fidelis poposcit, et ut dilectus emeruit: qui ob hoc solum trepidasse visus est, ut fragilitas humana cognosceret quanta esset inter
Abbreviated transcription (Latin):
monet ut meminerimus multo ampli¬
us nobis dm̃ dedis se q đ n fec̃ et c̃posuit
exanima et corpore. quão ẽ alim̃tũ atq
tegum̃tũ ut intellegas eũ quid edit animã. mul¬
to facilius escã ẽẽ daturũ: similit̃ eũ qui corpꝰ
dedit. multo facilius daturũ eẽ uestim̃tũ:
quo loco quȩrisolet utrũ ad animã cibus
iste ꝑueniat : cũ anima incorperea sit.
iste autẽ cib corporeus: sed animam
hoc in loco pistopositam nouerimus cuius

Expanded text:
monet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tacit᷑nitatis obmutuit nec pristinũ loquen¬
di recepis set usunisinomen pueriquo uo¬
candus eẽtclãsi oris et uincularelaxas sit
Atq ita factũ ẽ utos sacerdo tale qđ trepida¬
tio c̃ligauerat dubitantis meritũ filiinas cenis
ab solueret ẽtreparatapatris lingua in fanis
gloriã testare t: quid autẽ dec̃tinentiȩ eiꝰ uirtite
quiddeamore iustiticeloquar: cͥuisic̃ legit
inimitabi lisuictus et luceipsa carior ueritas fuit:
c̃uersatu sem̃ in deserto uestitũ habens depͥlis
cameli ettonã pelliciã circalũ bossuos locustas
edebat et mel sil uestre : ut increpaturꝰ hominũ
mala nullũ penitus haberet uł in ueste ulin
epulis uoluptatẽ eleniq tantac ei m̃tẽ diuinȩ¬

Expanded text:
taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esset, clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis, meritum filii nascentis absolveret, et reparata patris lingua infantis gloriam testaretur. Quid autem de continentiae ejus virtute, quid de amore justitiae loquar, cui, sicut legitur, inimitabilis victus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus haberet vel in veste, vel in epulis voluptatem. Denique tanta e
Abbreviated transcription (Latin):
re peralienas ȩdes non demori in pla¬
teis non aliquos in publicomiscereser¬
mones : marca in domoseria festina in
publico : mansit apud cognatã suã trib:
mensib: et enĩquae ꝓpt̃ officiũ ueNe¬
rat. in hȩrebatofficio : mansit mensib:
tribus ñ quod omus ecc̃ delectaret ali¬
ena. sed quia frequentius uideriin
publico dis plicebat : didicistis uirgi¬
nes pudorem mariae : discite bumili¬
tcctẽ : uenit ꝓpinqua ad ꝓximã iunior
ad seniore : nec solũ uenit sed etiã prior
salutauit : decet enĩ ut quanto castior
uirgo tanto humilior sit: nouerit de¬
ferre senioribus sit magistra humilitatis.

Expanded text:
re per alienas aedes, non demorari in plare per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat. didicistis, uirgines, pudorem Mariae: discite humilitatem. uenit propinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
orale ẽ omnibus ut qui fi¬
dem exigunt fidemastru¬
ant : et ideo cngelus cũ abs¬
conditanuntiaret . ut si¬
des astrueretur exẽplosenioris feminȩ
sterilisq: conceptũ uirgini maria e nun¬
tiauit. ut possibiledõ omne quod dõ
placuerit as sereret : ubi audiuit hoc
maria non quasi incredula deora cu¬
lonec quasi incerta denuntio. nec qua¬
si dubitcns de exemplo. sed quasi lȩta
ꝓuoto relegiosa proofficio festina p̃
gaudio inmontana perrex : quo enim
iam dõ plenanisi ad superiora cũ festi¬
natione conscenderete nescittarda
molimina sc̃ĩ sp̃s gratia discite et uos
scãe mulieres sedulitatẽ quã prȩgnan¬
tibus deatis exhibere cognatis : mariã
quae antesola inintimis penetreelibis
uersabatur non a publico uirginitacis
pudor non astudio as peritas mantiũ
ñ ab officio plixitas itineris retcerdauit
in montana uirgo cũ festinatione :
uirgo officu memor inuiriae in memor
affectu uigente non sexurelicta prex̃
domo: discite uirgines non circũ cursa¬

Expanded text:
orale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit tarda molimina sancti spiritus gratia. discite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, adfectu uigente, non sexu relicta perrexit domo. discite, uirgines, non circumcursa
Abbreviated transcription (Latin):
militudinẽ dĩ quã peccando corrupit :
bonum ergo eius ẽ uerũitq aet̃nũ si
renascendo signetur : Et non potuer̃
uerbum etus rep̃hendere corã plebe
et miratiin res ponsis eius tacuer̃: qui
credere debuerant ad tantã sapientiã
miratis qđ calliditas eorũ insidiandi
non inuenis set locũ

Expanded text:
militudinem Dei , quam peccando corrupit. militudinem Dei , quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aeternum, si renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe; et mirati in responsis ejus, tacuerunt. Qui credere demirati sunt, quod calliditas eorum insidiandi non invenisset locum.
Abbreviated transcription (Latin):
ritateuiã dĩ doces: licet nobis daretribu
tũ caesariannonꝰ: blandaet fraudulenta
int̃rogatio illucꝓuocat respondentẽ ut
magis dm̃ quã cȩsarẽ timeat et dicat ñ de¬
bere tributasolui: ut saactim audientes mi¬
nistri p̃sidis qui uixtacalios euangeli¬
stas ađ fuis se legunt᷑ seditiones contra
romanos principẽ teneant: Considerans¬
autẽ do lũ illorũ dix̃ ad eos quidimne tẽpta¬
tis  ostendite mihidenariũ fuius hab&
imaginẽ et inscriptionẽ sapientia sẽ ꝑ sapi¬
ent̃ agit : ut suis potissimũ tẽptatores ser¬
monib: c̃futent᷑ ostenditemihi inquit de¬
nariũ hoc ẽ genus nũ mi qđ ꝓdecenũmis
imputabat᷑ et habebat imaginẽ cȩsaris :
qui autẽ putant in t̃rogationẽ saluatoris
ignorantiã eẽ et ñ dispensationẽ discan
Exp̃senti loco qđ utiq poterit scire iħs cu

Expanded text:
ritate viam Dei doces. Licet nobis tributum ritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Consideransautem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem? Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendere principes sacerdotũ et scribȩ
timuer̃ populũ atq: ideo quod ꝑse ñ po¬
terant p̃sidis manib: efficere tẽptabant :
ut uelut ipsi amorte eius uiderent᷑ im mu¬
nes : Nuꝑ enĩ subcesare augusto iudea sub¬
iecta romanis quando in toto orbe ẽ. cele¬
brata descriptio : stipendiaria facta fue¬
ratȩterat in populo magna seditio dicen¬
tibus aliisꝓsecuritate et quiete qua roma¬
ni ꝓpomnib: militarent debere tributa
ꝑsolui ꝓhariscis uero qui sibi applau¬
debant deiustitia e contrario nitentibis :
non debere populũdĩ quidecimas solue¬
ret. Primitiua daret eccetera q̃ in lege
scripta s̃ humanis legib: subiacere. cuius
seditionis a deo fomes inualuit ut post
dnĩ passionẽ in sistentib: sibiromanis pa¬
triã gentẽ et regnũ nobile illud cũ sua
religione tẽplũimimo ipsã lucẽ ꝑdereqũ
tributa pendere maluerint : et int̃ roga¬
uer̃ illũ dicentes magist̃ scimus quia recte
dicis et doces et non accipis ꝑsonã sed inue¬

Expanded text:
prehendere principes sacerdotum et scribae timuerunt populum, atque ideo quod per se non poterant praesidis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat, et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militabant, debere tributa persolvi; Pharisaeis vero qui sibi applaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitias daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacereseditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non accipis personam, sed in ve