comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessirio a quieqis repugnat eiusmodie. Ut coherere nuque possit
cus triꝑtito& distribuaet locus hic mẽsetutione. antece sine ipi¬
cũ sit ome argentũ legatũ. utrũ hoc modo c̃cludas argum̃tũ. si pecu¬
illo modo. Non & legatũ ẽ argentũ ẽ. & nẽ legata numerata pecunia.
legatũ aut̃ argentũ ẽ. Legatagͥ numerata pecuma ẽ. Appellant aut̃
dialectici eã conclusionẽ argum̃ti inqua cũ pͥmũ assũpseris c̃sequit᷑
id qđ annexũ ẽ pͥmũ conclusionis modũ. Cũ id qđ annexũ ẽ negaris.
ut id qq̃ eui fuerit ad nexũ negandũ sit : scđs̃ appellat᷑ modus c̃cludendi.
Cũ aut̃ aliqua c̃iuncta negaris & ex his unũ aut plura supseris. ut quod
relinquit᷑ tollendũ sit :is tertius appellat᷑ c̃clusionis modus. Ex hoc
illa rethorũ ex contrariis c̃clusa quȩ VIN EΡΛ ΗOCATa. appellant.
tiã cõmune poetarũ nom̃ efficit apud grecos suũ. Sic cũ omissenten¬

Expanded text:
cohaerere numquam possit. cum tripertito igitur distribuatur locus hic, in consecutionem antecessionem recui sit argentum omne legatum, utrum hoc modo concludas argumentum: Si pecuillo modo: Non et legatum argentum est et non est legata numerata pecunia. Legatum autem argentum est; legata igitur numerata pecunia est? appellant autem dialectici eam conclusionem argumenti, in qua, cum primum adsumpseris, consequitur id quod adnexum est primum conclusionis modum; cum id quod adnexum est negaris, ut id quoque cui fuerit adnexum negandum sit, secundus is appellatur concludendi modus; cum autem aliqua coniuncta negaris et ex eis unum aut plura sumpseris, ut quod relinquitur tollendum sit, is tertius appellatur conclusionis modus. ex hoc illa rhetorum ex contrariis conclusa, quae ipsi enqumh/mata appellant; tiam, commune poetarum nomen efficit apud Graecos suum, sic cum omnis senten
Abbreviated transcription (Latin):
prruat uerbũ ena ui quã haberet si np̃positũ ñ fuisset. ecdignttas in¬
eligntis. humanita s inhumanitas. & cetera gñis eiusdẽ quoꝵtracti¬
tioe tade quȩ suꝑioꝵ. que diuersadixi. Nãalia q̃q̃ s̃ contrariorrgnã
uelut eni que eũ aliquo ẽ ferunt᷑: et duplũ simplũ multa pauca longo
breue. mauis minꝰ St̃ enĩ alia ualde ẽtriria que apellant᷑ atogalix¬

Expanded text:
privatur verbum ea vi, quam haberet si 'in' praepositum non fuisset, dignitas indignitas, humanitas inhumanitas, et cetera generis eiusdem, quorum tractactio est eadem quae superiorum quae adversa dixi. nam alia quoque sunt contrariorum genera, velut ea quae cum aliquo conferuntur, ut duplum simplum, multa pauca, longum breve, maius minus. Sunt etiam illa valde contraria quae appellantur nega
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis loco. &ũ exempla sumunt᷑. Ut crassus incuriani causa exẽpli
plurimis ususẽ agens deeo quitestim̃to sic heredẽ instituisset. ut si
filius natus eet̃ indecẽ m̃sib isq mortuus priusquã in suã tutelã ue¬
nisset ubcreditatẽ optinuisset. Quȩ cõ memoratio exemploꝵ uullc a¬
eaq uos inirspondendo uti multũ soletis. Ficta &iã exempla simili
tudinis. habent uĩ sed ea oratoria migiss̃ quã urã. quãquĩ uti & am
uos soletis seo hoc mͦ. Finge mancipio aliquẽ dedisse id nimcipio dari
ñ potest. Nũ id cireo id enus factũ ẽ quiaccepit. aut nũis quimancipio dedit
obeare se ullare obligauit : In hoc genere oratorib: & philo sopluis co¬
cessũ ẽ ut multa &iã loquant᷑. ut mortui ab inferis exeitent᷑ : ut aliqid qđ̃
it ante dixi & in maximis & in minimis questionib ducunt᷑ argumti. Se¬

Expanded text:
tudinis loco etiam exempla sumuntur, ut Crassus in causa Curiana exemplis tudinis loco etiam exempla sumuntur, ut Crassus in causa Curiana exemplis plurimis usus est, qui testamento sic heredes instituisset, ut si filius natus esset in decem mensibus isque mortuus prius quam in suam tutelam venisset, hereditatem obtinuissent. Quae com- memoratio exemplorum eaque vos in respondendo uti multum tudinis habent vim, sed ea oratoria magis sunt quam vestra, quanquam uti etiam vos soletis, sed hoc modo: Finge mancipio aliquem dedisse id quod mancipio dari non potest, num idcirco id ejus factum est qui accepit? Aut num is qui mancipio dedit, ob eam rem se obligavit? In hoc genere oratoribus et philosophis concessum est ut muta etiam loquantur, ut mortui ab inferis excitentur, ut aliquid quod ut ante dixi et in maximis et in minimis quaestionibu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ id qđ arguas dolo malo factũ includere : qđ genꝰ argum̃ti in
pͥmis firmũ uideri solet. Similitudo sequit᷑ quȩlate patet. sed ora¬
torib &philo sophis magis quã uob̵: & si enĩ om̃s locis om̃iũ disputa¬
tionũ ad argum̃ta suppeditinda : tam̃ aliis disputitionib: ab unam¬
tius occurrt̃. aliis angustius. Itaq generatibi nota sint. Ubi aut̃
insutare : quȩstiones ipsȩ te ad monebunt. Sunt enĩ similitudines
quȩ explurib collitionib ꝑueniunt quo uolunt hoc modo. Situtor
fidẽ p̃stare deb&. si sotius si cui mandiueris si qui fidutiã acceperit
deb& &iã ꝓcuritor. Hȩc explurib ꝑueniens quo uult. appellat᷑ in¬
ductio qm̃ grece enaratote nominit᷑ qua plurima ẽ usus in
sermonib socraites. Alterũ similitudinis genꝰ collatione sumit᷑. cũ una
trũ ñ possis. sic siaqua pluuia in urbe nocet qm̃ res tota maigis agro¬
rũ ẽ. aquȩ pluuiȩ arcendȩ adigere arbitrũ ñ possis. Ex eodẽ simui¬

Expanded text:
aliquem id quod arguas dolo malo factum includere; quod genus argumenti in primis firmum videri solet. similitudo sequitur, quae late patet, sed oratoribus et philosophis magis quam vobis. Etsi enim omnes loci sunt omnium disputationum ad argumenta suppeditanda, tamen aliis disputationibus abundantius occurrunt aliis angustius. Itaque genera tibi nota sint; ubi autem eis utare, quae- stiones ipsae te admonebunt. sunt enim similitudines quae ex pluribus conlationibus perveniunt quo volunt hoc modo: Si tutor fidem praestare debet, si socius, si cui mandaris, si qui fiduciam acceperit, debet etiam procura- tor. Haec ex pluribus perveniens quo vult appellatur inductio, quae Graece epagwgh\ nominatur, qua plurimum est usus in sermonibus Socrates. alterum similitudinis genus conlatione sumitur, cum una trum non possis, sic, si aqua pluvia in urbe nocet, quoniam res tota magis agrorum est, aquae pluviae arcendae adigere arbitrum non possis. ex eodem simili
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ Antere eniquerunt᷑ quȩ talia s̃ apparatꝰ colloquia. locus con
onisaconscientiȩ p̃terea restinetus ignis. gladiuseruentus cectrad
que suspitione facti possint mouere. Deinceps locus ẽ dialee ueet
pprus exeon sequentib & intecedentib & repugnantib. Ilã c eta

Expanded text:
quidem. ante rem enim quaeruntur quae talia sunt: apparatus conloquia locus consquidem. ante rem enim quaeruntur quae talia sunt: apparatus conloquia locus consionis et conscientiae, praeterea restinctus ignis, gladius cruentus ceteraque quae suspicionem facti possunt movere. deinceps est locus dialecticorum proprius ex cons
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligant in arguinto querendo ẽtrariis om̃ib ẽ taria ñ conuenirdũ
Abad iunetis aut̃ posin equidẽ exẽplõ pauloante. multa ad iungi qus
siscipiendueent sistotuissemꝰ ex edicto scđłm eas tabulas possessionẽdar
quasis instituisset cui testam̃tifactio nulla eẽt. Sedlocus hic magis
ade secturales causas quȩ uersant᷑ iniuditus ualet. eũ quert᷑ qdent
ss. aut euenestaut suturĩ seit. u qd̃ ominmofieri posit. Aclo ci qdẽ
ipsius forma talise. Ad monet aut huclocus ut querat᷑ qidanterẽ quro
cisres qiđ̃ postre euenerat. nihil hoc adius ad eiceronẽ inquiehat ual
iusur. siqiđ id eñ quistale retulerit ut defacto quereret᷑ totamipa¬
tiare nulĩ ame artis institutȩ locũ p̃teriri. nesi nibuil nisi qđ adte
ꝑtineat se ribendũ putibis. nimis̃ te amare uideare. Et gͥ magnaes
parte locus hic oratorius ñ modo ñiuris consultoꝵ sed ne plilo sopliori

Expanded text:
rgumento quaerendo contrariis omnibus contraria non convenire. ab adiunctis autem posui equidem exemplum paulo ante, multa adiungi, quae suscipienda essent si statuissemus ex edicto secundum eas tabulas possessionem dari, quas is instituisset cui testamenti factio nulla esset. Sed locus hic magis ad coniecturales causas, quae versantur in iudiciis, valet, cum quaeritur quid aut sit aut evenerit aut futurum sit aut quid omnino fieri possit. ac loci quidem ipsius forma talis est. Admonet autem hic locus, ut quaeratur quid ante rem, quid cum re, quid post rem evenerit. 'Nihil hoc ad ius; ad Ciceronem,' inquiebat Gallus noster, si quis ad eum quid tale rettulerat, ut de facto quaereretur. Tu tamen patiere nullum a me artis institutae locum prae- teriri; ne, si nihil nisi quod ad te pertineat scribendum putabis, nimium te amare videare. Est igitur magna ex parte locus hic oratorius non modo non iuris consultorum, sed ne philosophorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. adolescentia ẽ flos ȩtatis. Illa quoq diffinitio eẽ dr̃. quȩ fitex
priuatione contrarii. ut bonũ ÷ qđ malũ ñẽ. Illã ꝗꝗ diffinitionẽ
typsis appellat᷑. ut ȩneas: ueneris & anchisȩ filius. Pret̃ has &iã
illa ÷ quȩ fit ꝑ indigentiã pleni. ut quadrans: cui dodransde ÷
ut sit assissPonit enĩ uictorinꝰ int̾ differentias diffinitionum
illã ꝗꝗ quȩ ꝑ quandã laudẽ fieri potest. ut lexẽ mens& ani¬
mus & consiliũ & sententia ciuitatis. qđ maxime ratione
caret. Non enĩ laudis modus ille faciet differentiã. Illa enĩ
considerandas̃ quȩ in diffinitione ponunt᷑. ñ quo animo con¬
stituta st̃. Qđ si recipienda fuit laudandi uoluntas int̃ dif¬
ferentias diffinitionũ. cur ñ uiturandi ꝗꝗ uoluntas aliã diffe¬
rentiã diffinitionis efficiat: sed hoc aꝑtissime in conuemienso
& ueritati uidet᷑ eẽ contrariũ.Eiunt etiã diffinitiones ꝑꝓpor

Expanded text:
ut Adolescentia est flos aetatis. Illa quoque definitio esse dicitur quae fit ex privatione contrarii, ut bonum est quod malum non est. Illa quoque  appellatur, ut Aeneas est Veneris et Anchisae filius. Praeter has etiam illa est quae fit per indigentiam pleni, ut quadrans est cui dodrans deest ut sit as. Ponit etiam Victorinus inter differentias definitionum illam quoque quae per quamdam laudem neri potest, ut Lex est mens, et animus, et consilium, et sententia civitatis. Quod maxime ratione caret. Non enim laudis modus illi faciet differentiam. Illa enim consideranda sunt quae in definitione ponuntur, non quo animo constituta sunt. Quod si recipienda fuit laudandi voluntas inter differentias definitionum, cur non vituperandi quoque voluntas aliam differentiam definitionis efficiat? Sed hoc apertissime inconveniens et veritati videtur esse cont
Abbreviated transcription (Latin):
midiũ duplũ intelligit᷑. & cũ patrẽ nominauero filius ad intel¬
ligentiã uenit & omã quȩcũq ad aliqid sunt a sese penders
nec ase inuicẽ deserunt᷑. Igit᷑ ome affectũ &a dom̃e ipsũ respic̃

Expanded text:
midium, duplum intelligitur, et cum patrem nominavero, filius ad intelmidium, duplum intelligitur, et cum patrem nominavero, filius ad intelligentiam venit. Et omnia quaecunque ad aliquid sunt, ex sese pendent, nec a se invicem deseruntur. Igitur o
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit. a qua siducit᷑ argum̃tũ fitlocus. &qm̃ nomen om̃e ei uidet᷑
ad eẽ cuiꝰ intelligentiã signat. locusꝗꝗ qui÷ a notatione in ipso
heret deqͦ uersat᷑ intentio. At in affectis quȩ intredecĩ partes
quo coniunctis̃ hiloci quiatoto a partiũ enumeratione. a nota eẽ
de qͦ querit᷑ eiusq affecta ꝑpendas ea quȩ ꝑ hibent᷑ affectaextia
id de quo ambigit᷑ posita eẽ consideres. Nihilenĩ eorũ quȩ sunt
ad aliqid exse ipso eẽ potest sed semꝑ exaltero. Ut eñimm p̃dica¬
m̃tis ostendit᷑ om̃a quȩ ad aliqid̃ dnr̃ oppositas̃ ftam̃ ita dis
gunt᷑. necesse ÷ aliqͦ mͦ inipso sint ad qđ uident᷑ affecta. Uiẽ qͥppe
affectũ ex eo ad qđ affectũ ÷ suscipit formã &sine eo eẽ Ñ porest¬
& dicto altero. alteriusse statĩ subicit intellectus. ut cũdixero di¬

Expanded text:
prehendit, a qua si ducitur argumentum, fit locus, et quoniam nomen omne ei videtur prehendit, a qua si ducitur argumentum, fit locus, et quoniam nomen omne ei videtur adesse, cujus intelligentiam signat, locus quoque qui est a notatione, in ipso haeret de quo versatur intentio. At in affectis quae in tredecim partes quo conjuncti sunt hi loci, qui a toto, a partium enumeratione, a nota essede quo quaeritur, ejusque affecta perpendas, ea quae perhibentur affecta, extra id de quo ambigitur, posita esse consideres, nihil enim eorum quae sunt ad aliquid, ex se ipso esse potest, sed est semper ex altero: ut enim in praedicamentis ostenditur, omnia quae ad aliquid dicuntur, opposita sunt, non tamen guntur, necesse est aliquo modo in ipso sint ad quod videntur affecta. Omne quippe affectum, ex eo ad quod affectum est suscipit formam, et sine eo esse non potest, et dicto altero, alterius se statim subjicit intellectus, ut cum dixero di
Abbreviated transcription (Latin):
genis & deceteris eadẽ ratio ÷. Nc̃ illud dicendũ ÷ ꝓpt̃ qđ ista p̃misimus.
id atoto apartib a nota. sit ut ipse quidẽ terminꝰ ad cuius fidẽ querit᷑
argum̃tũ intra quã lib& earũ rerũ ẽtineat᷑. quȩ cũ ad argum̃tũ ductȩ
fuerint locieẽ monstrant᷑. uelut cũ sit argum̃tũ atoto ipse quidẽ ter¬
minus cui fides affert᷑ intratotũ cõp̃hendit᷑. Totũ uͦ ipsũ qđ ÷ diffinitio
resẽ: si quidẽ orationẽ rẽ uocari placeat. At si ex ea sumit᷑ argum̃tũ
m̃tũ fit ipsũ totũ locus. Qđ totũ qm̃ claudit terminũ qui inquȩ
quoq enumeratio eundẽ terminũ claudit. quẽ partiũ collectio
c̃iungit. Ipsaq partiũ enimeratio resquȩdã t:sioratio reb ar. ume¬
eũ locũ quiẽ a coniunctione partiũ ipsi illi termino deqͦ querit᷑
inherere. Nota &iã rẽ designat & significatione aliquomodo cõ¬

Expanded text:
genus; et de caeteris eadem ratio est. Nunc illud dicendum est, propter genus; et de caeteris eadem ratio est. Nunc illud dicendum est, propter  ad cujus fidem quaeritur argumentum, intra quamlibet earum rerum contineatur, quae cum ad argumentum ductae fuerint, loci esse monstrantur. Velut cum fit argumentum a toto, ipse quidem terminus cui fides affertur, intra totum comprehenditur; totum vero ipsum quod est definitio, res est, siquidem orationem, rem vocari placet. At si ex ea sumitur argumentumentum, fit ipsum totum, locus; quod totum, quoniam claudit terminum qui in quaequoque enumeratio eumdem terminum claudit, quem partium collectione conjungit. Ipsaque partium enumeratio res quaedam est, si oratio rebus annumeoque locum qui est a conjunctione partium ipsi illi termino de quo quaeritur inhaerere. Nota etiam rem designat, et significatione aliquo modo com
Abbreviated transcription (Latin):
psũ÷ qđ c̃fuse ac singularit intelligit᷑ ut homo in eo mnẽ totũ suũ qđ ÷
diffinitio ipsius Igit᷑ totis abeo ꝗđ ipsũ ÷ intellegentia separat᷑ : qđ illud
quidẽ singularit᷑ intelligit᷑: hoc uͦ subgnr̃is ac differentiarũ enumeri¬
tione monstrat᷑. Diuidit enĩ diffinitio atq disꝑtit. totũq patefacit. qđ
termini referas intellectũ. statĩ ipsius ac partiũ differentiã cõp̃hen¬
des. Nota &iã ab eo cuiꝰ nota ÷ facile distat. quia illud uox & significatio:
illud res significationi subiecta. Eoꝵ uͦ quȩ affecta s̃ p̃sunt dubiȩ dif¬
ferentiȩ ab his quaꝵ affecta eẽ monstrant᷑. Quisenĩ idẽ dicat eẽ coniu
qđ forma: quis contraria : quis similia ÷ quando quidẽ neq contrariũ
sibi ipsi c̃trariũ eẽ potest. nec simile sibi ipsi simile. nec genꝰ sibimet ipsi

Expanded text:
psum est quod confuse ac singulariter intelligitur, ut homo, in eo inest totum suum, quod est psum est quod confuse ac singulariter intelligitur, ut homo, in eo inest totum suum, quod est definitio ipsius; igitur totum, ab eo quod ipsum est, intelligentia separatur, quod illud quidem singulariter intelligitur, hoc vero sub generis ac differentiarum enumeratione monstratur. Dividit enim definitio atque dispertit, totumque patefacit quod tionem, singularis termini referas intellectum, statim ipsius ac partium differentias comprehendas. Nota etiam ab eo cujus nota est facile distat, quia illud vox et significatio est, illud res significationi supposita, eorum vero quae affecta sunt non sunt dubiae differentiae ab his quorum affecta esse monsquod forma? quis contraria? quis similia? Quandoquidem neque contrarium, sibi ipsi contrarium esse potest; nec simile, sibi ipsi simile; nec genus, sibimetipsi
Abbreviated transcription (Latin):
a toto quando quidẽ idem÷ ipsũ eẽ qđ totũ: Neq eñ ÷ aliud eẽ qũ elibet
terminũ inquȩstione ꝓpositũ. quã totũ eẽ terminũ eundẽ qui inquȩstio
ne ÷ constitutus. Departib qꝗ idemdicemꝰ. Nã si om̃s partes id efficiunt
cuiꝰ s̃ partes. terminũq inquȩstione ꝓpositũ suȩ partes efficiunt :¬
p̃ ÷ dubiũ quin partesꝗꝗ om̃s c̃uenientes idẽ eẽ qđ ipsũ ÷ in questione
ꝓpositũ rectissime intellegant᷑. Notatio uͦ eodẽ mͦ illud ipsũ ÷ qđ inquȩs¬
gͥ ut totũ. partes ac nota idem qđ ÷ ipsũ de qͦquerit᷑ eẽ uideantur. Intanta
gͥ si militudine rerũ danda ÷ differentia. Neq eñ ut dictũ ÷ silocus he¬
ret ineo ipso dequo querit᷑. atq. ab ipso deqꝰquerit᷑ capi p̃potest argu¬
mentũ. fieri potest ut locꝰ idẽ eẽ possit qđ ipsũ ÷ Sed hȩc differentia ÷¬

Expanded text:
a toto? quandoquidem idem est ipsum esse quod totum, neque enim est aliud esse quemlibet a toto? quandoquidem idem est ipsum esse quod totum, neque enim est aliud esse quemlibet terminum in quaestione propositum, qu idem dicimus. Nam si omnes partes efficiunt id cujus partes sunt, terminumque in quaestione propositum suae partes efficiunt, non est dubium quin partes quoque omnes convenientes idem esse quod ipsum est, in quaestione propositum rectissime intelligantur. Notatio vero, eodem modo illud ipsum ur ut totum, partes ac nota, idem quod est ipsum de quo quaeritur esse videantur. In tanta igitur similitudine rerum danda est differentia. Neque enim, ut dictum est, si locus haeret in eo ipso de quo quaeritur, atque ab ipso de quo quaeritur capi non potest, argumentum fieri potest, ut locus idem esse possit quod ipsum est de
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qm̃ ut inquit auidissimũ studii adhas doctrinarũ epulas recepit :¬
ũ uult degustatũ sed satiatũ relinquere. ut nedesit aliqiđ. sed depleno
&iam relinquat᷑. factaq ÷ a conuuando translatio iocundissima
delocoꝵ in atq ordine disputabo. Quib plenissima disputatione
expeditis: ad eaquȩ restant explananda trans grediar. Sed id tertio
aggrediar. p̃a caut sũ pollicitꝰ deui atq ordine locoꝵ mihi uident᷑
eẽ tractanda: ut eoꝵ natura diligentius cognita: facilior se ar gum̃taꝵ apia
submimstret. Primũ igit᷑ qm̃ loci om̃s diuisi s̃ in eos qui in ipso hererent
de quo querit᷑ & in eos qui extrinsecꝰ assumerent᷑: uidendũ ÷ qui na hi¬
dnr̃. Atq illud quidẽ planissime expeditũ ÷ ipsos dici terminos illos
suꝑior expeditio patefecit. Abeo gͥ termino deqͦ agit᷑ qiđ differt locꝰ

Expanded text:
Sed quoniam, ut inquit, avidissimum studii ad has doctrinarum epulas recepit, nSed quoniam, ut inquit, avidissimum studii ad has doctrinarum epulas recepit, non vult degustatum, sed satiatum relinquere, ut non desit aliquid, sed de pleno etiam relinquatur, factaque est a convivando translatio jucundissima.de locorum vi atque ordine disputabo, quibus plenissima disputatione expeditis, ad ea quae restant explananda transgrediar. Sed id tertio aggrediar, pauca, ut sum pollicitus, de vi atque ordine locorum mihi videntur esse tractanda, ut eorum natura diligentius cognita, facilior se argumentorum copia subministret. Primum igitur quoniam loci omnes divisi sunt in eos qui in ipso haerent de quo quaeritur, et in eos qui extrinsecdicuntur, atque illud quidem planissime expeditum est, ipsos dici terminos illos subjectum, superior expeditio patefecit. Ab eo igitur termino de quo agitur, quid differt locus
Abbreviated transcription (Latin):
hinc patiar ñ satiatũ discedere Omẽ elem̃tũ principiũ ÷ eiꝰ
rei cuius elem̃tũ eẽ ꝑpendit᷑ . Nã eiꝰ qđ ex elem̃tis fit ipsa elem̃¬
argum̃toꝵ quasi quȩdã principia st̃. Ipsi eñ st̃ qui c̃tinentas¬
gumenta. Omẽ aut̃ qđ etinet eiꝰ qđ continet᷑ principiũ ÷ Idcir¬
co aitcicero uel utiquȩdã elem̃ta argum̃toꝵ uiderilocos bos
quos suꝑius posuit. Cautissimeq adiecit. quasi quȩdã elem̃ ta
Ionenĩ integre elem̃ta sed quasi. insi militudine elem̃torũ
st̃ hiloci qui in argum̃tis efficiendis sumnt᷑. Id circo qm̃ argu¬
m̃toꝵ quȩdã uident᷑ eẽ principia. Alio quin elem̃tũ elem̃tũ om̃e
m̃ti sed totũ ÷ Estenĩ significatio quȩdã & demonstratio ad repe¬
riendũ argum̃tũ data: ut silocũ respexeris: nouens ubi c̃dit᷑
unde duci debeat argumentũ. Sed reliqua ad trelatiũ expeditissime
cũ sit iuris occupatione districtus & tempus legendi ñ plura habeat.

Expanded text:
iatum discedere. Omne elementum principium est ejus rei cujus elementum esse perpenditur. Nam ejus quod ex elementis fit, ipsa elemeargumentorum quasi quaedam principia sunt ipsi enim sunt qui continent argumenta; omne autem quod continet, ejus quod continetur principium est, idcirco ait Cicero veluti quaedam elementa argumentorum videri locos hos quos superius posuit. Cautissimeque adjecit, quasi quaedam elementa; non enim integre elementa, sed quasi in similitudine elementorum sunt hi loci qui in argumentis efficiendis sumuntur. Idcirco quoniam argumentorum quaedam videntur esse principia, alioqui elementum omne, menti, sed totum est. Est enim significatio quaedam, et demonstratio ad reperiendum argumentum data, ut si locum respexeris, noveris ubi conditur, unde duci debeat argumentum. Sed reliqua ad Trebatium expeditissime cum sit juris occupatione districtus, et tempus legendi plura non habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
ritate firmabis dicens sceuolã respondisse hoc eẽ solũ ambitus
ȩdiũ quantũ tectũ ꝓiceret᷑. ñ quantũ parietes ambirent .Ius ÷
gͥ ꝓicere tectũ quia intra ambitũ ad huc suarũ ȩdiũ tegit. Sed ita
ut in suũ tectũ aqua defluat. neuicino noua noceat seruitute. Inqͣ
quȩstione neq a subiecto neq ap̃dicato terminoductũ ÷ argum̃tũ.
Qđ in his locis considerari moris ÷ qui inpsis herent dequib agit᷑ termi¬
nis ut in om̃ib exemplis ÷ diligentissime declaratũ. Sed quia sumit᷑
argum̃tũ extrinsecus dubitatiom iudiciũ cuiꝰ lib& opponit᷑. ut nc̃
sceuolȩ cuiꝰ auctoritate responsũ ÷. atq ideo ex loco qui uocatur

Expanded text:
ritate firmabis, dicens Scaevolam respondisse hoc esse solum ambitus ritate firmabis, dicens Scaevolam respondisse hoc esse solum ambitus aedium, quantum tectum projiceretur, non quantum parietes ambirent. Jus est igitur projicere tectum, qui intra ambitum adhuc suarum aedium tegit, sed ita ut in suum tectum aqua defluat, nec vicino nova noceat servitute. In qua quaestione neque a subjecto neque a praedicato termino ductum est argumentum, quod in his locis considerari moris est, qui in ipsis haerent de quibus agitur terminis, ut in omnibus exemplis est diligentissime declaratum. Sed quia sumitur argumentum extrinsecus, dubitationi judicium cujuslibet opponitur, ut nunc Scaevolae, cujus auctoritate responsum est, atque ideo ex loco qui vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
ambitus ediũ dixerit. quantũ parieus cõmunis tegendi causa tectũ
psceret. ex quo tecto in eiusȩdes qui ꝓtexisset aqua deflueret.
tegeret᷑. Manifestũ ÷ enĩ tecta latius fundi nec parietib ad ȩquari.
ut stillicidiũ longiuscadat. Quȩ cũ ita sint. quidã parietẽ cõmu¬
nẽ tegere intebat᷑. Quȩrit᷑ ansit aliqđ ius tegendi Respondeas
tu inquit trebati id iuseẽ tegendi parietis cõmunis utͥ eius qui
tegit ñ in aliud qđ libet tectũ stillicidii aqua fundat᷑. Alias pon
eẽ iuris uttegat quis parietẽ stillicidio inuicim tectadefluente.
Hȩc enĩ stillicidii seruitus noua. nisi consentiente uicino nihiliuris
babet. Sed si huic responso opponat᷑. nec sic quidẽ ut tegat eẽ iuris.
qm̃ quidẽ ȩdiũ solũ tantũ ÷ quantũ cuiusq parietes claudunt. qͥ
uͦtegit tectũ longius mittt. tu inquit responsũ tuũ sceuolȩ aucto¬

Expanded text:
ambitus aedium dixerit, quantum parietis communis tegendi causa tectum ambitus aedium dixerit, quantum parietis communis tegendi causa tectum projiceretur, ex quo in tectum ejus aedes qui protexisset aqua deflueret, tegeretur. Manifestum est enim tecta latius fundi, nec parietibus adaequari, ut stillicidium longius cadat. Quae cum ita sint, quidam parietem communem tegere nitebatur, quaeritur an sit aliquod jus tegendi. Respondeas tu, inquit, Trebati, id jus esse angendi parietis communis, ut in ejus qui tegit non aliud quodlibet tectum stillicidii aqua fundatur, alias non esse juris ut tegat quis parietem, stillicidio in vicini tecta defluente. Haec enim stillicidii servitus nova, nisi consentiente vicino, nihil juris habet. Sed si huic responso opponatur, ne sic quidem ut tegat esse juris, quandoquidem aedium solum tantum est, quantum cujusque parietes claudunt, qui vero tegit, tectum longius mittit, tu, inquit, responsum tuum Scaevolae aucto
Abbreviated transcription (Latin):
secus sic loquit᷑. Quȩ aut̃ assumunt᷑ extrinsecꝰ ea maxime ex
auctoritate ducunt᷑. liaq grecitales argum̃tationes ATE YNOS
uocant ÷ artis expertes. Alia quippe argum̃tas̃ quȩ ipse ediepel
orator. atq ipse quodãmͦ ex designatis locis sibi cõparat & ꝓpria
facultate c̃quirit. alia quȩ extrinsecꝰ posita ñ ipse inuenit : sed pr¬
sentib: utitur & cõparatis. ueluti testimonia tabulȩ forma cetera
dequib marcus tullius latiꝰ tractaturus ÷. Nonenĩ sibi ipse testi¬
monia parat orator sed paratis utit᷑ nec ipse iudiciũ facit. sed
iã posito ac spontaneo rumore ueniente utit᷑ ad causã. atq idenꝰ¬
pertes. Quȩ enĩ ñ ꝓprio oratoris artificio cõparant᷑ sed se extinsi
uenientia sub ministrant : hȩc iure artis ex ꝑtia appellata st̃. Huis
exemplũ ÷. ut siita respondeas qm̃ ita publiussceuola id solum

Expanded text:
secus loco sic loquitur: Quae autem assumuntur extrinsecus, ea maxime ex secus loco sic loquitur: Quae autem assumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate dicuntur. Itaque Graeci tales argumentationes ἀτέχνους vocant, id est artis expertes. Alia quippe argumenta sunt, quae ipse elicit orator, atque ipse quodammodo ex designatis locis sibi comparat, et propria facultate conquirit. Alia quae extrinsecus posita non ipse invenit, sed praesentibus utitur et paratis, veluti testimonia, tabulae, fama, caeteraque de quibus M. Tullius latius tractaturus est. Non enim sibi ipse testimonia parat orator, sed paratis utitur, nec ipse judicium facit, sed jam posito ac spontaneo rumore veniente utitur ad causam. Atque idcirpertes. Quae enim non proprio oratoris artificio comparantur, sed se extrinsecus venientia subministrant, haec jure artis expertia sunt appellata. Hujus exemplum est: Ut si ita respondeas: Quoniam P. Scaevola id solum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sisparia iura desiderat. Sed uidet᷑ nadictũ qm̃ immobiles s̃ ȩdes
ut fundus biennio uͦ fundus usucapit᷑ : edesꝗꝗ biennio usu capienꝰ
& sibi ipse rursus opponit. Sed in lege xiideũ tabularũ deȩdib
nihil asscriptũ ÷. & int̃ eas relictȩ st̃. taciturnitate legis quarũ:
usus annuus Nã cũ defundo p̃scriberec lex biennii usus capionẽ
tacuit ȩdes & his potius hac taciturnitate easiunxit. quarũ an¬
nuus ÷ usus. Sed soluit obiectionẽ ita sed ȩquitas parib in reb. paru
iura desiderat. Itaq qm̃ ȩque fundus atq ȩdes immobiles s̃ ȩque
exemplũ. Hic uͦ qui sumit᷑ ab auctoritate iudicii locus. ualde ꝓli¬
bilis & iãsi ñ maximȩ necessitatis. Quȩ enĩ necessaria st̃ hȩc ex
ꝓpria considerant᷑ natura. Quȩ uͦ ꝓbabilia st̃ plurimoꝵ iudiciũ
eruditis. ut qđ medico in medicina. geometrȩ ingeo metria. ce¬
terisq in ꝓpria studioꝵ facultate uersatis. De quoloco extrin¬

Expanded text:
am immobiles sunt aedes ut fundus, biennio vero fundus usucapitur, aedes quoque biennio usucapiantur, et sibi ipse rursus opponit, sed in lege duodecim tabularum, de aedibus nihil ascriptum est, et inter eas relictae sunt res, taciturnitate legis, quarum est usus annuus. Nam cum de fundo praescriberet lex biennii usucapionem, tacuit aedes, et iis potius hac taciturnitate eas junxit quarum annuus est usus. Sed solvit objectionem ita, sed aequitas paribus in rebus paria jura desiderat. Itaque quoniam aeque fundus atque aedes immobiles sunt, aeque exemplum. Hic vero est qui sumitur ab auctoritate judicii locus valde probabilis, etiamsi non maximae necessitatis. Quae enim necessaria sunt, haec ex propria considerantur natura. Quae vero probabilia sunt, plurimorum judicium eruditis, ut quod medico in medicina, geometrae in geometria, caeterisque in propria studiorum facultate veritatis. De quo extrin
Abbreviated transcription (Latin):
n hocg questio ÷ Locusuͦꝰ animilitudine qr p̃oportet heredẽ
ȩdes restituere. sicut nec mancipiũ si id aliqua ratione depereai
Cũ gͥ si milissit ȩdiũ usus fructus atq mancipii. qđ querit᷑ in eddiu

Expanded text:
o est, locus vero a similitudine, quia non oportet haeredem aedes restituere, sicut nec mancipium, si id aliqua ratione depereat. Cum igitur similis sit aedium ususfructus atque mancipii, quod quaeritur, in aediu
Abbreviated transcription (Latin):
ingenere eẽ monstrat᷑. Ipsũ uͦ unde suptũ : argum̃tũ informa eẽ
ꝑpendit᷑. Nã cũ querat᷑ anlegatũ sit uxoriargentũ. ostendit᷑ p̃
eẽ legatũ. qr ñ fuerit uxori tantũ legatũ. sed matrifamilias uxor
litudi ne trahit᷑ argum̃tũ. qm̃ id qđ simile ÷ ñ sibi sed alterisi¬
mile eẽ ꝑpendit᷑ : res quidẽ dequaquerit᷑ inuno eoꝵ quȩ s̃ simi¬
lia posita ÷. At uͦ locus in alterouelut cũquerit᷑ anheres resti¬
tuene uitiũ rumãue cogatur ediũ imisũ fructũ relictarũ.

Expanded text:
ere esse monstratur, ipsum vero unde sumptum est argumentum, in forma esse perpenditur. Nam cum quaeratur an legatum sit uxori argentum, ostenditur non esse legatum, quia non fuerit uxori tantum legatum, sed matrifamilias uxori. litudine trahitur argumentum, quoniam id quod simile est, non sibi, sed alteri simile esse perpenditur, res siquidem de quo quaeritur, in uno eorum quae sunt similia, posita est; at vero locus, in altero est, velut cum quaeritur an haeres restituere vitium ruinamve cogatur aedium in
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ea ÷ affectoꝵ natura ut alterũ existat ab altero. seq. ipsa pos¬
sideant qm̃ quidẽ &id & id qđ affectũ uocat᷑ eiꝰ ÷ termini adquẽ
c̃siderat᷑ affectũ. & terminꝰ inquȩstione ꝓpositus affecto suo
id quidẽ de quoquerit᷑ in altrinsecꝰ posito c̃iugato heret. Is uͦ locꝰ
unde argum̃tũ trahit᷑ ab altero ducit᷑ c̃iugato. uelut sicõpascu¬
us ÷ ager ius ÷ cõpascere. Igit᷑ copascere atq conpascuũ c̃iugat
st̃. Sed querebat᷑ anuiseẽt cõpascere . Tractũ uͦ argum̃tũ ÷ a cõpas¬
cuo. Itaq terminꝰ quidẽ deqͦ fuit quȩstio. in altero c̃iugato postꝰ
dep̃hendit᷑ .i. in cõpascendo loc us uͦ unde argum̃tũ tractũ ÷
in altero ÷ .i. in cõpascuo. Itẽ quotiens agenere ducit᷑ argum̃¬

Expanded text:
 est affectorum natura ut alterum existat ab altero, seque ipsa possideant, quandoquidem et id quod affectum vocatur, ejus est termini ad quem consideratur affectum, et terminus in quaestione propositus affecto suo id quidem de quo quaeritur, in altrinsecus posito conjugato haeret. Is vero locus unde argumentum trahitur, ab altero ducitur conjugato, veluti si compascuus ager est, jus est compascere. Igitur compascere atque compascuum conjugata sunt; sed quaerebatur an jus esset compascere, tractum vero est argumentum a compascuo; itaque terminus quidem de quo fuit quaestio, in altero conjugato positus deprehenditur, id est in compascendo; locus vero unde argumentum tractum est, in altero est, id est in compascuo. Item quoties a genere ducitur argum
Abbreviated transcription (Latin):
equitas c̃stituta &rł. id uͦ utile ẽ. Utile ẽ gͥ uisciuile. Itẽ a partibꝰ
Qui neꝙ censu neq uindicta neq testam̃to ẽ manu missus. hic exser¬
uitute liber factꝰ ñ ẽ. Stichus uͦ neq testam̃to neq censuneꝙ uin aua nini¬
dicta manumiissus ẽ. Stichus gͥ liber ñẽ : & incet̾is eodẽ modo
Omã uͦ quȩcũꝙ ꝑ cathego ricũ sillogis mũ ꝓferri poss¬
tiua ꝓpositio. in conditionalẽ uerti potest hoc mͦ
Om̃is homo animalẽ: p̃dicatiuaẽ: hȩe facile

Expanded text:
 utile est, utile est igitur jus civile. Item a partibus: Qui neque censu, neque vindicta, neque testamento est manumissus, hic ex servitute liber factus non est; Stichus vero neque testamento, neque censu, neque vindicta manumissus est; Stichus igitur liber non est: et in caeteris eodem modo. Omnia vero quaecunque per categoricum syllogistiva propositio in conditionalem verti potest, hoc modo: omnis homo animal est, praedicativa est; haec facile
Abbreviated transcription (Latin):
exeo argum̃ta cõposita. aceteris locis quos suꝑius descripsimꝰ non
ꝑpendit᷑ hoc mͦ. Si utilis ẽ ȩquitas c̃stituta adres suas optinendas:

Expanded text:
ex eo argumenta composita, a caeteris locis quos superius descripsimus non ex eo argumenta composita, a caeteris locis quos superius descripsimus non perpenditur hoc modo: Si utilis est aequitas constituta ad res suas obtinendas,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inconditionali posita. ł p̃cedere ł c̃sequi intellegunt᷑ Cũ uͦ fit
exgnẽ argum̃tũ speties quidẽ ẽ dequa aliqĩ ꝓbare c̃tendimꝰ. Genꝰ
iꝰ assumimꝰ ñ quasi p̃cedens. sed quasi ẽtinens. ut quic qid eẽ c̃siderat᷑
ingnẽ. id &iã formȩ debeat qͦꝙ aptari. Genus enĩ quousco ꝑmaneta
sua spetie ñ recedit. Cũ uͦ despetie sumimꝰ argum̃tũ genus quidẽ ẽ
de quo aliqiđ̃ querit᷑. Sed idlaboramꝰ ut qđ degnẽ conam̃ ostenderȩ:
exspetie possit facilius agnosci. Ut cũ uxori fabiȩ relictũ fuisset lega¬
tũ simat᷑ familias fuisset. qm̃ ñ c̃uenerit in manũ scilic& ab in manꝰ
c̃uentione quȩ ẽ speties uxoris. uxorẽ qđ ẽ matrisfamiliȩ genus.
alegati iure se iungimꝰ & legatũ ad spetiẽ .i. matrẽ familias deri¬
uamꝰ. Sed illud uerius dispiciendũ uidet᷑ nũ locus ab antecedentib
&c̃seq̃ntib totus suꝑuacaneus eẽ uideat᷑. cũ quolib& mͦ fuerint

Expanded text:
 fit ex genere argumentum, species quidem est de qua aliquid probare contendimus; genus vero assumimus non quasi praecedens, sed quasi continens, ut quidquid esse consideratur in genere, id formae quoque debeat aptari. Genus enim quoad permanet, a sua specie non recedit: cum vero de specie sumimus argumentum, genus quidem est de quo aliquid quaeritur; sed id laboramus, ut quod de genere conamur ostendere, id ex specie possit facilius agnosci. Ut cum uxori Fabiae relictum fuisset legatum, si materfamilias esset, quoniam non convenit in manum, scilicet, ab in manus conventione, quae est species uxoris, uxorem quod est matris familiae genus a legati jure sejungimus, et legatum ad speciem, id est matremfamilias derivamus. Sed illud interius dispiciendum videtur, num locus ab antecedentibus et consequentibus totus supervacaneus esse videatur, cum quolibet modo fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
uertit᷑ in conditionalẽ ita. Si homo ẽ animalẽ. Non uͦ om̃is conditio¬
nalis. in p̃dicatiuã uerti potest. velut hȩc. Sipeperit. cũ uiro concu¬
buit. Nemo eñĩ dicere potest. ipsũ peperisse. id eẽ qđ cũ uiro c̃cũbere
quo mͦ dicimꝰ hominẽ ideẽ qđ animalsit. Alia uͦ ratio ẽ in his ꝓpositio¬
nib quȩ ita dnr̃. quȩ peperit cũ uiro c̾cubuit. hoc eni simile ẽ ei qđ
dicit. sipeperit cũ uiro concubuit. Sed p̃dicatiua ꝓpositio id eẽ sub iec

Expanded text:
ertitur in conditionalem ita, si homo est, animal est. Non vero omnis conditionalis in praedicativam verti potest, velut haec: si peperit, cum viro concubuit. Nemo enim dicere potest ipsum peperisse, id esse quod cum viro concumbere, quo modo dicimus hominem id esse quod animal sit. Alia enim ratio est in his propositionibus quae ita dicuntur, quae peperit, cum viro concubuit. Haec enim similis est ei quae dicit, si peperit, cum viro concubuit, sed praedicativa propositio id esse subjec
Abbreviated transcription (Latin):
restinguens tũ metũ eripiens. tũ exultantẽ lȩtitia cõprimens tũ
egritudinẽ abstergens. Hȩc cũ in ꝓpositis questionib gnã sint eadẽ
in causas tranferunt᷑. Lociaut̃ qui ad quasq questiones ac cõmoda¬
ti st̃. de incepsẽ uidendũ. Om̃s illi quidẽ adplerasq sed alii ad alias
ut dixi aptiores. Ad coniecturã gͥ maxime apta quȩ ex causis quȩ
ex effectis quȩ ex coniunctis sumi possunt. Ad diffinitionẽ aut̃ ꝑtinec
oratio & scientia diffiniendi. atq huic generi finitimũ ẽ illud qđ ap¬
pellari de eodẽ &de altero diximus. Qđ genꝰ forma quȩdã diffinitio¬
nisẽ. Si enĩ querat᷑ idẽ nesit ꝑtinatia & ꝑseuerantia. diffinitionib iu
dicandũ ẽ. Loci aut̃ conuenient in eius gnĩs questionẽ. Consequentes
effectis. Nã sihanc rẽ illa sequit᷑. hanc aut̃ ñ sequit᷑. Aut si huic resilla

Expanded text:
restinguens, tum metum eripiens, tum exsultantem laetitiam comprimens, tum restinguens, tum metum eripiens, tum exsultantem laetitiam comprimens, tum aegritudinem abstergens. Haec cum in propositi quaestionibus genera sint, eadem in causas transferuntur. loci autem qui ad quasque quaestiones accommodati sint deinceps est videndum. Omnes illi quidem ad plerasque, sed alii ad alias, ut dixi, aptiores. Ad coniecturam igitur maxime apta quae ex causis, quae ex effectis, quae ex coniunctis sumi possunt. Ad definitionem autem pertinet ratio et scientia definiendi. Atque huic generi finitimum est illud quod appellari de eodem et de altero diximus, quod genus forma quaedam definitionis est; si enim quaeratur idemne sit pertinacia et perseverantia, definidicandum est. Loci autem convenient in ejus generis quaestionem, consequentes,  causis et effectis. Nam si hanc rem illa sequitur, hanc non sequitur; aut si huic rei illa
Abbreviated transcription (Latin):
Simpliciũ tria genera st̃ de expetendo fugiendoꝙ Deȩquo
& iniquo. De honesto & turpi. Cõ parationũ aut̃ duo. unũ de
eodẽ & alio alterũ de maiore & minore. De expetendo &
fugiendo huius modi. Si ex petendȩ diuitiȩ : fugienda pauꝑ¬
tas Deequo &iniquo a equũ ne sit ulcisci a quocũꝙ in iuriã
acceperis De honesto & turpi honestũ ne sit ꝓpatria mori
Ex altero aut̃ genere qđ erat bi ꝑtitũ. Unũ ẽ de eodẽ &alio
quid int̃ sit int̃ amicõ & assentatorẽ. regẽ & tyrannũ. Alterũ
demaiore & minore . ut siquerat᷑ ȩlo quentiane pluris sit an
iurisciuilis scientia. De cognitionis quȩstionib hactenꝰ. Actio¬
animi ł gignendũ ł sedandũ planeue tollendũ. Ad officiũ sicut.
Querit᷑ suspiciendine sint liberi ad mouendos animos. Cohortationes
incitationes miserationesq flebiles. Rursusq oratio tũ iracundiam

Expanded text:
Simplicium tria genera sunt: de expetendo fugiendoque, de aequo Simplicium tria genera sunt: de expetendo fugiendoque, de aequo et iniquo, de honesto et turpi. Comparationum autem duo: unum de eodem et alio, alterum de maiore et minore. De ex- petendo et fugiendo huius modi: Si expetendae divitiae, si fugienda paupertas. De aequo et iniquo: Aequumne sit ulcisci a quocumque iniuriam acceperis. De honesto et turpi: Honestumne sit pro patria mori? ex altero autem genere, quod erat bipertitum, unum est de eodem et alio: Quid intersit inter amicum et adsentatorem, regem et tyrannum; alterum de maiore et mjuris civilis scientia? De cognitionis quaestionibus hactenus. Actioanimi vel gignendum vel sedandum planeve tollendum. Ad officium sic, ut cum quaeritur suscipiendine sint liberi. Ad movendos animos cohortationes incitationes miserationesque flebiles; rursusque oratio tum iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑. Sit nec nesit. eo quid nãshonestũ. eo qiđ ȩquũ reuera. anhȩc
tantũ inopinione sint. Vnde aut̃ sit ortũ. ut cũ querit᷑. natura
andoctrina possit effici uirtus. Causa aut̃ efficiens sic queritur¬
quib reb eloquentia efficiat᷑. De cõmutatione sic. possit ne elo¬
quentia cõmutatione aliqua ẽ uerti in infantiã. Cũ aut̃ qiđ sit
querit᷑ notio explicandaẽ & ꝓprietas & diuisio & partitio. Nȩc
enĩ sunt diffinitioni ẽ attributa. Addit᷑ &iã descripsio quã araka¬
tera uocant greci. Notio sic querit᷑. Sit ne id equũ qđ ei qui plus
potest. utileẽ. ł prietas sic. in hom nẽne solũ cadat anetiã inbe
dẽ generis inquib natura & uita describit᷑. Cũ aut̃ queritur
quale quid sit. aut simplicit̃ querit᷑. aut cõparate.Simplicit̃
expetendane sit gła. cõparate p̃ponenda nesit diuitus gła

Expanded text:
ritur: Sit necne sit? Ecquidnam honestum sit, ecquid aequum revera, an haec ritur: Sit necne sit? Ecquidnam honestum sit, ecquid aequum revera, an haec tantum opinione sint? Unde autem sit ortum, ut cum quaeritur natura an doctrina possit effici quibus rebus eloquentia efficiatur. De commutatione sic: possitne eloquentia commutatione aliqua converti in infantiam. cum autem quid sit quaeritur, notio explicanda est et proprietas et divisio et partitio. Haec enim sunt definitioni attributa; additur etiam descriptio, quam xarakth=ra Graeci vocant. Notio sic quaeritur: sitne id aequum quod ei qui plus potest utile est. Proprietas sic: in hominemne solum cadat an etiam in bsdem generis, in quibus et natura et vita describitur. cum autem quaeritur quale quid sit, aut simpliciter quaeritur aut comparate simpliciter: Expetendane sit gloria; com- parate: Praeponendane sit divitiis gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ aut̃ in aliquib eoꝵ aut inplurib nec tam̃ ĩ maximis. ltaqꝙ ꝓ¬
positũ parsẽ causȩ. sed om̃is questio edrũ aliqua dereẽ. quib causȩ c̃¬
tine nt᷑. aut una aut plurib aut ñ nunquã omnib Quȩstionũ aut̃
quacũq deresint duo st̃ gnã. unũ cognitionis alterũ actionis. Cogni¬
tionis s̃ hȩ quarũ ẽ finisscientia. ut siquerat᷑ naturȩ ne ius ꝓfectũ sit.
anab aliqua quisi conditione hominũ &pactione. Actionis aut̃ huius
modi exempla sunt: sit ne sapientis adrẽ publicã accedere. Cogni¬
tionis questiones triꝑtitȩ st̃. Aut sit ne. aut qiđ sit. aut quale sit que¬
ritur horũ prima coniectura scđm diffinitionẽ. Tertiũ iuris & iniu¬
riȩ distinctione explicatur. Coniecturȩ ratio. in .iiiiͬ. partes distri
buta ẽ. Quarũ unaẽ cũ querit᷑ sit nealiqiđ altera unde ortũ sit
terdiã quȩ id cansa effecerit: quarta inqua demutatione reiquȩ¬

Expanded text:
uo eorum aut in pluribus, nec tamen in maximis. Itaque propositum pars causae est. Sed omnis quaestio earum aliqua de re est quibus causae continentur, aut una, aut pluribus, aut nonnunquam omnibus. Quaestionum autem quacunque de re sint, duo sunt genera, unum cognitionis, alterum actionis. Cognitionis sunt eae quarum est finis scientia, ut si quaeratur a naturane ius profectum sit an ab aliqua quasi condicione hominum et pactione. Actionis autem huius modi exempla sunt: Sitne sapientis ad rem publicam accedere. Cognitionis quaestiones tripertitae sunt; aut sitne aut quid sit aut quale sit quaeritur. Horum primum coniectura, secundum definitione, tertium iuris et iniuriae distinctione expbuta est, quarum una est, cum quaeritur, Sitne aliquid? altera, Unde ortum sit? tertia, Quae id causa effecerit? quarta, in qua de mutatione rei quae
Abbreviated transcription (Latin):
uitii cũ absit ab eo quiparietẽ iunxit : ab est &iã eiusdẽ uitu resti¬
tutio. Maxi ma ꝓpositio ÷ Vnã quãq rẽ ex causis spectari oportere
Ab effectis reb hoc mͦ. Cũ mulier uiro in manũ c̃uenit: oma quȩ
causis. ñ tẽpore p̃cedentib sed natura. Uelut siquerat᷑ uxore de fino
quȩ inmanũ uiri conuenit. aneiꝰ bona ad uirũ ꝑtineant. Inqua
quȩstione bona uxoris de functȩ quȩ in manũ uiri c̃uenerit sub¬
iectũ ÷ ad uirũ aut̃ ꝑtinere p̃dicatũ. Quȩro gͥ argum̃tũ ab effecto

Expanded text:
vitii, cum absit ab eo qui parietem junxit, abest etiam ejusdem vitii restivitii, cum absit ab eo qui parietem junxit, abest etiam ejusdem vitii restitutio. Maxima propositio, unamquamque rem ex causis spectari oportere. Acausis, non tempore praecedentibus, sed natura, velut si quaerat, uxore defuncta quae in manum viri convenit, an ejus bona ad virum pertineant. In qua quaestione, bona uxoris defunctae quae in manum viri convenerit, subjectum est, ad virum autem pertinere, praedicatum. Quaero igitur argumentu
Abbreviated transcription (Latin):
andãni infecti ꝓmissio cogateũ qui ꝓmiserat uitiũ restituere.
Sumimꝰ gͥ argum̃tũ a causis hocmͦ. Si enĩ is quidãpni ꝓmisit in¬
fecti restitutionẽ. eiꝰ uitii causa fuit: restituere deb&iutiunp
qđ eiꝰ accidit culpa:
Qđ si eanatura parietis fuit ut suspendi sustineriq ñ posset. forniea
enĩparietis ñ ea natura ÷ ut suspendiqueat : parietis potius formaq
demolientis culpauitiũ fecisse uidebit᷑: atq ita p̃cogit᷑ p̃tareutis
qui se dã pni infecti ꝓmissione c̃strinxerit. Fiet gͥ argum̃tatio hocs
Sipenes parietis formã c̃stitit ut ed adiungente parietẽ quidãnin¬
fecti ꝓmiserat uitiũ fier& iduitiũ qđ ꝓmisit p̃stare ñ cogitur
Fuit aut̃ causa paries ut uitiũ fieret qui ea fuit natura. ut suspendi
c̃ iungentis parietẽ. Itaq factũ ÷ ut formauitiũ faceret quȩ caus

Expanded text:
an damni infecti promissio cogat eum qui promiserit damnum restituere. an damni infecti promissio cogat eum qui promiserit damnum restituere. Sumimus igitur argumentum a causis hoc modo. Si enim is qui damni promisit infecti restitutionem ejus vitii causa fuit, restituere debet vitium quod ejus accidit culpa; quod si ea natura parietis fuit ut suspendi sustinerique non posset fornicati enim parietis non ea natura est ut suspendi queat, parietis potius forma quam demolientis culpa vitium fecisse videbitur, atque ita non cogitur resqui se damni infecti promissione obstrinxerit. Fiet igitur argumentatio hoc modo: Si penes parietis formam constitit ut eo adjungente parietem qui damni infecti promiserat, vitium fieret, id vitium, qui promisit, praestare non cogitur. Fuit autem causa paries ut vitium fieret, qui ea fuit natura ut suspendi sconjungentis parietem. Itaque factum est ut fornix vitium faceret, quae causa
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunẽ ad iungere. usq si eiꝰ oꝑis uitio qđ ita ȩdifficatũ ÷ ut suspen¬
di p̃ possit. Causarũ quidẽ multa s̃ gñra. quȩ cicero paulo posteri
diuidit. Sed nunc de efficientiũ causarũ disserit argum̃to. Effi¬
ciens uͦ causa ÷ qua p̃cedente aliqid̃ effectũ ÷. ñ tẽpore sed ꝓpͥeta¬
te naturȩ. uelut in hoc qđ nc̃ declaramꝰ exemplo. Damni in¬
fecti ꝓ missio ÷ quotiensquis ꝓmittit siqđ dãnũ eiꝰ opera c̃tige¬
rit : sua restitutione eẽ pensandũ. Ius aut̃ ÷ parieti cõmunipari¬
tẽ aliũ ł fornicatũ h arcũ habentẽ. ł directũ continuũq c̃iun¬
gere. Quidã gͥ ad parietẽ cõmunẽ aliũ extrinsecꝰ parietẽ iunx̃ :
deditq satis dãni infecti. Cõmunis aut̃ paries fornicatus fuit.
id arcũ habens ł signinã fabricã sustinens. Ad iungente aut̃ eo
qui satis delerat. & ut ad iungeret demoliente partẽ parietis
quo iunctura coheres ceret : uitiũ cõmunis pariesfecit. Querit᷑

Expanded text:
 operis vitio quod ita aedificatum est, ut suspendi non possit. Causarum quidem multa sunt genera quae Cicero paulo posterius dividit. Sed nunc de efficientium causarum disserit argumento. Efficiens vero causa est qua praecedente aliquod effectum est, non tempore, sed proprietate naturae, velut in hoc quod nunc declaramus exemplo. Damni infecti promissio est quoties quis promittit, si quod damnum ejus opera contigerit, sua restitutione esse pensandum. Jus autem est parieti communi parietem alium vel fornicatum, id est arcum habentem, vel directum continuumque, conjungere. Quidam igitur ad parietem communem alium extrinsecus parietem junxit, deditque satis damni infecti. Communis autem paries fornicatus fuit, id est, arcum habens vel signinam fabricam sustinens; adjungente igitur eo qui satis dederat, et ut adjungeret demoliente partem parietis, quo junctura cohaeresceret, vitium communis paries fecit; quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
possit amittere. Sumo gͥ argum̃tũ arepugnanti. Repugnans
in hoc ipso qđ tractamꝰ exemplo. Recte accipere & recte p̃acci¬
pere c̃traria s̃. Sed p̃recte accipere cõmitat᷑ inuitũ reddere.
ure enĩ inuitus reddit. qui p̃recte accipit. Repugnat gͥ inuitũ
reddere ei qđ ÷ recte accipere. Faciamꝰ gͥ argum̃tũ sic. Quite sta¬
m̃to accipit : recte accipit qđ aut̃ recte accipit᷑. inuito ei qui
semel recte accipit auferri p̃ potest. At mulier testam̃to usũ fruc
fectũ contrarietatis modo. ut suꝑ ius dictũ ÷. Est aut̃ argum̃tum
arepugnanti. Maxima ꝓpositio ÷ Repugnantia c̃uenire s̃poso¬

Expanded text:
possit apossit ain hoc ipso quod tractamus exemplo, recte accipere, et non recte accipere, contraria sunt, sed non recte accipere comitatur invitum reddere. Jure enim invitus reddit, quod non recte accepit. Repugnat igitur invitum reddere ei quod est recte accipere. Faciemus igitur argumentum sic: Qui testamento accepit, recte accepit; quod autem recte accipitur, invito eo qui semel recte accepit, auferri non potest; at mulier testamento usumfructfectum contrarietatis modo, ut superius dictum est. Est autem argumentum a repugnanti. Maxima propositio, repugnantia convenire no