comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sepontino ꝑuisionẽ apparens. monuit
ut intrarent eccłam quã ipse dedica¬
uit : & missas iuata morẽ ibi agerent.
aleũ inqͥt erit ostendere. qͦmͦ ꝑmemet¬
ipsuĩ locũ consecrauerim. Adueniunt
mane cũ oblationib & magna instan¬
tia p̾cũ: intrant regiã australẽ. Ecce
longa porticus ad aquilonẽ porrecta
atq ad illam adtingens posterulã: ex¬
tra quã uestigia marmore diximꝰ imp̃s¬
sa. S pͥusꝗͣ huic ꝑuenirent. apparet ad
oriente basilica p̃grandis. qua ꝑ gradus
ostendens.
rat aut̃ ipsa domus angulosa. ñ
inmore oꝑis humani parietib
erectis. s instar spelunce p̃ruptis . &.
sepius emminentib asꝑa scopulis. Cul¬
mine qͦ petroso diuerse altitudinis:
ꝗd hic uertice targi. alibi mariu uix
possit attigi. Credo docente archan¬
gło dr̃m non ortiatu lapidũ. s cordis
querere & diligere ueritatẽ. Hullus
gredi : s aurora transacta matutinoᷤᷤ

Expanded text:
Sipontino per visionem apparens, monuit Sipontino per visionem apparens, monuit ut intrarent ecclesiam, quam ipse dicavit, et missas juxta morem ibi agerent. Meum, inquit, erit ostendere quomodo per memetipsum locum consecraverim. Adveniunt mane cum oblationibus, et magna instantia precum intrant regiam Australem. longa porticus in aquilonem porrecta, atque illam attingens posterulam januam extra quam vestigia marmore diximus impressa. Sed priusquam huc pervenias, apparet ad orientem basilica praegrandis, ad quam per gradus ostendens. Erat autem ipsa domus angulosa, non in morem operis humani parietibus erectis, sed instar speluncae praeruptis, et saepius eminentibus asperata scopulis. Culmine quoque petroso diversae altitudinis; quod hic vertice tangi, alibi manu vix possit attingi: credo, docente archangelo, Dominum non ornatum lapidum, sed cordis quaerere et diligere puritatem. Nullus gredi; sed aurora transacta, matutinos
Abbreviated transcription (Latin):
as cernentes. quaꝵ australis quȩ maior
erat. aliqͥd gradib inoccasũ uergentib
adiri pot̾at. S nec ultra criptã intra¬
re ausi. p̃forib cotidie orationi uacabãt.
tanos bello lacescere temptant. Qͥ an¬
tistitis sui monitis edocti: triduanũ
reiuniũ agunt. Et ecce noc̃ te ipsa qͣ
belli p̃cesserat diem: idem inuisione
sc̃s michahel apparens antistiti: p̃ce dix̃
eoꝵ exauditas. spondit uictoria seq eiᷤ
pusille. quasi hominis uestigia marmo¬
ri arciꝰ imp̃ssa: agnoscuntq beatũ mi¬
chahelem p̾sentię suę hoc sigriũ uolu¬
isse monstrare. Ubi postea culm̃ appo¬
sitũ. & altare impositũ. ipsa eccła ob
signa uestigioꝵ oppodonia ẽ uocata.¬
ni adorrentẽ loci illiꝰ beati petri apłoꝵ
pͥncipis nomine condunt eccłam/.
terũ romano pontifice & lẽ.u/.
sepontno ep̃o deconsecratione loci ip¬
sius querentib ue ꝓpterea tripuanũ
leiuniũ cũ eiuib suis celebrittibus.
nocte ieiunii suppma sẽs michael ep̃o

Expanded text:
 cernentes, quarum Australis, quae et major erat, aliquot gradibus in Occasum vergentibus adiri poterat. Sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. tanos bello lacessere tentant. Qui antistitis sui monitis edocti, triduanum jejunium agunt: et ecce nocte ipsa quae belli praecedebat diem, idem in visione sanctus Michael apparens antistiti, preces dixit eorum exauditas, spopondit victoriam, seque eis pusilla quasi hominis vestigia, marmore arctius impressa, agnoscuntque beatum Michaelem hoc praesentiae suae signum voluisse monstrare, ubi postea culmen appositum, et altare impositum, ipsaque ecclesia ob signa vestigiorum. Oppidania est vocata.ni, ad Orientem loci illius, B. Petri apostolorum principis nomine condunt ecclesiam. Iterum Romano pontifice et Sipontino episcopo de consecratione loci ipsius quaerentibus, ac propterea triduanum jejunium cum civibus suis celebrantibus, nocte jejunii suprema sanctus Michael episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
teri. neq inferiñto malicie & nequicie.
smadimis sinceritatis & ueritatis. Nam
sierit modicũ ferm̃tũ totam farine cui
miscet᷑ massam corrumpit. uniu̾samq
mosr consꝑsionẽ suo sapore cõmaculat:
sic nmirũ simulatio eui semel animũ
imbuerit tota uirtutũ sinceritate &.
uerttate fraudabit. Le. Uiii.¬

Expanded text:
neque in fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis . Nam sicut modicum fermentum totam farinae qui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihi
Abbreviated transcription (Latin):
Q amat patre aut matre plusquãme: ne
ordinate in me caritatẽ. Hic ordo in
nerit ut amor parentũ acfilioꝵ. dia¬
mori comparet᷑. & ñpossit utrũq ser¬
uari: odiũ ẽ in suo. pietas ẽ indeo.¬

Expanded text:
matrem plus quam me. Et Ordinate in me charitatem . Hic ordo in nerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos, pietas in De
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. & caput eiꝰ nubes tetigerit: quasi
sterquiliniũ infine ꝑdetur. Infine
inqͥt ꝑdet̾: qͥ in pͥncipio florere ude
niet ꝓfect̾o tempꝰ. in quo & nr̃a iur¬
tus om̃ib & eoꝵ reuelet᷑ ẏpocrisis.

Expanded text:
ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videniet profecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, et eorum reveletur hypocrisis.
Abbreviated transcription (Latin):
cce discpłs uxorẽ diligendã p̃¬
dicat. cũ magister dicat: qͥ uxo¬
rem n odit. ñ potest m̃s eẽ disepłs.
N umqd aliud iudea nunciat. aliud p̾¬
co clamat.: an simul & odisse possumꝰ
& diligere: S: si uĩ p̃cepti ꝑpendimꝰ. u¬
trũq agere ꝑdiscretionẽ ualemꝰ. ut eoᷤ¬

Expanded text:
cce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ueture abneget semetipsũ.
Quia nͥ qͥs asemetipso defi¬
ciat: ad eũ qͥ suꝑ ipsum ẽ ñ
adꝑpinquat. Necualet app̾hende qđ̃
ultra ipsum ẽ: si nescierit mactare
qdͥ ẽ. Sic olerũ plantę transplantant
ut ꝓficiant. atq ut ita dixerim eradi¬
cant᷑ ut crescant. Sic rerũ semina in
tre ammixtione deficiunt: s in repa¬
ratione sui generis uberiꝰ ad surgũt.
Unde enĩ uident̾ ꝑdidisse qđ eran.
de incipiunt hoc apparere qđ ñe¬

Expanded text:
. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere q
Abbreviated transcription (Latin):
pare ueniã debemꝰ qͥ in illo trem̃do
paumine cirege nr̃o exeqͦ ad iudiciũ
puumnimꝰ: quos nimirũ condicio in¬
furaitis & causa inferiores exibet.
fortase iam mali oꝑis culpas absci¬
dimꝰ. iam pͥua queq exteriꝰ declina¬
mꝰ Numqͥd ad reddendam racionem
ogitationis nr̃e sufficimꝰ: nãcũ.xx.¬
milib uenire dr. contra quẽ minime
sifficit: quicũ decẽ milib uenit.
milia: simplũ adduplũ sunt.
os aut̃ simultũ ꝓficimꝰ: uix exteri¬
ora nra oꝑa inrectitudinẽ seruamꝰ
Iam & si iam luxuria carnis abscisa ẽ.
ora simul & interiora iudicat: facta
parit̾ & cogitationes pensat. Cũ duplo
ẜ edercitu ad simplũ uenit. qͥ nos uix
insolo ꝯpe paritos. simul de ope & co¬
contra duplũ illiꝰ sufficere ñposse cõs¬
picimus. dũ adhuc longe ẽ legationẽ
mittamꝰ. rogemꝰ ea quȩ pacis surte:

Expanded text:
are veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad iudicium non venimus, quos nimirum condicio infirmitatis et causa inferiores exhibet? Sed fortasse iam mali operis culpas abscidimus, iam prava / quaeque exterius declinamus. Numquid ad reddendam rationem cogitationis nostrę sufficimus? Naur, contra quem minime sufficit ille, qui cum decem milibus venit. milia simplum ad duplum sunt. Nos autem, si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam etsi iam luxuria carnis abscisa est, ora simul et interiora iudicat, facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos, vix in solo opere praeparatos, simul de opere et cocontra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus: Rogemus ea, quae pacis
Abbreviated transcription (Latin):
tasunt que nob̵ ꝓmittunt᷑ inoe¬
lis. uilescunt animo om̃a quȩ habent᷑
int̾ris. Terrena namq substantia suꝑne
felicitati comparata: pondus ẽ nsubsidiũ
Cemporalis uita ȩt̾nȩ uite comparata. mors
ẽ poci dicenda quã uita. Ip̃se enim coti¬
dianus defectus corruptionis. qͥd ẽ ali¬
ud. quã quedã ꝓliritas mortis: quę uit̃

Expanded text:
ta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
nii coficiũ expensas colligendo con¬
sruit᷑. c&leste uͦ edificiũ exipensas dis¬
ꝑgendo aa illud sumptꝰ facimꝰ: sin
haba colliganꝰ. Ad istud sumptꝰ faci¬
mus si & habita relinquamꝰ. Istos suptꝰ
sesiones posidens. magistrus reqͥsint
dicens. Magister bone qͥd faciens u
rinam possidebo: qͥ cũ p̃cepta rel¬
di omia audisset: tristis abscesse
inde ẽ angustatꝰ iniñte: unde fus
it latior inpossessione. Quia enim u
uita amabat sumptꝰ celsitudinis i¬
dendo ad. et̾nant patriã habe nole
silmptus humilitatis. Lẽ iiii¬

Expanded text:
ificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si habita relinquamus. Istos sumptus sessiones multas possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo? Qui cum praedi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. C
Abbreviated transcription (Latin):
& utiliũ ꝓfessionib om̃ib. Et qͥcqd ali
dici potest scđ̾m innumerabiles dife
distant: ab excelsimis usq adhumilli¬
niia inqͥt traham pꝰ me. ut sit ei¬
put eoꝵ & illa m̃bra eiꝰ. S siexul¬
tatus inquit fuero at̾ra. hoc ẽ eũ ex¬
altatus fuero. Hlon enĩ dubitat futu¬
rũ eẽ qd uenit implere. hoc refertͥ
adillud qđ suꝑiꝰ ait. Si aut̃ mortuum

Expanded text:
et utilium professionibus omnibus, et quidquid aliud dici potest secundum innumerabiles diffedistant, ab excelsissimis usque ad humillinia, inquit, traham post me: ut sit caput eorum, et illi membra ejus. Sed si extatus, » inquit, « fuero a terra, » hoc est, cum exaltatus fuero. Non enim dubitat futurum esse quod venit implere. Hoc refertur ad illud quod superius ait: « Si autem mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
illic capite puniret᷑. Cũq ducereꝵ. u nꝰ
ex militib nomine cerealis rogare cepit
beatũ papam ut uisitaret uxorẽ eiꝰ. qͥ
annis qͥnq paralitica iacebat. In gressꝰ
aut̃ indomũ eiꝰ. renuit marũ salu¬
natareni. surge & sta suꝑ pedes tuos.

Expanded text:
illic capite puniretur. Cumque duceretur, unus illic capite puniretur. Cumque duceretur, unus ex militibus nomine Cerealis rogare cepit beatum papam, ut visitaret uxorem ejus, quae annis quinque paralitica jacebat. Ingressus autem in domum ejus, tenuit manum SaluNazareni, surg
Abbreviated transcription (Latin):
micę crai tepedans secũ tulit.X
rosoluna unde ĩuł uti fuerat cum
mi na uenemtione ceteruit. t re¬
nouante do antiqua miracła int alia
multa quę tunc celitꝰ ostensa fuerãt
die eodẽ mortuus recepit uita. Pa¬
ralitici qͣtuor sanati sunt. lepsi decẽ
mundati sunt. XU. ceci illuminaci.
plurimi qͦ ademonib erepti. multi
auariis infirmitatatib lib̾at. ł .iiIi.
Icii. cũ pb̃ris & diaconib centun¬
cellis exilio deputat. Ad quẽ confo tan¬
dũ multi xp̃ianoꝵ ueniebatit. Quo
tpre beats cipriauais scripsit ei de e¬
cesar audito qr multi ei scrib̾ent. & de
heato eipͥano. rogauit eũ sͥ exibi. ẜxi¬
bitus decio int̾rogaiti cur acipͥano cõ¬
tra re publicã litceras accepisset. Res¬
pondit. Ego decorona dñi litteras ae¬
cepi. ñ contra re publicam. Lẽ.¬
ratus aut̃ deciꝰ uissit ut os eiꝰ cũplũbo¬
tis cederet᷑. & ut ad templũ martis sa
crificaret duceret᷑. Qđ si contenipfiss&.

Expanded text:
e repedans secum tulit, et Hierosolymam, unde sublatum fuerat, cum magna veneratione restituit. Et renovante Deo antiqua miracula, inter alia mira quae tunc coelitus ostensa fuerunt, die eodem mortuus unus recepit vitam, paralytici quatuor sanati sunt, leprosi decem mundati, caeci quindecim illuminati, plurimi quoque a daemonio erepti, multique a variis infirmitatibus liberati.cii cum prespeteris et diaconibus Centumcellis exilio deputati ; ad quem confortandum multi Christianorum veniebant. Quo tempore beatus Ciprianus scripsit ei de Ceesar audito quod multi ei scriberent: et de beato Cypriano rogavit eum sibi exhiberi. Exhibitus Decio interroganti, cur a Cypriano contra Rempublicam litteras accepisset, respondit: Ego de corona Domini litteras accepi, non contra Rempublicam. Iratus Decius, jussit ut os ejus cum plumbatis sacrificaret duceretur: quod si contempsisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ma & corpꝰ. Etillud qđ intelligimꝰ & il¬
lud qdđ uidemꝰ. & illud qd uisibiles &
contrectabiles sumꝰ. Le. uiii.
uieni cdixẽ capillus decapite ur̃o ñ
pibit. om̃ia trahit post se. Aut si
om̃ia ipsi homines intelligendi sunt.
omia pdestinata ad salitẽ. possura di¬
cere. exqͥb om̃ib ait. Nichil ẽẽ ꝑtcu¬
rũ. cũ supra de suis ouib loqueret᷑. ait
certe omia hominũ genera. siue in lingil
om̃ib siue inetatib om̃ib. siue ungu

Expanded text:
mam, et corpus; et illud quo intelligimus, et illud quo vivimus, et illud quo visibiles et contrectabiles sumus. Qui enim dixit, Capillus capitis vestri non peribit , omnia trahit post se. Aut si omnia ipsi homines intelligendi sunt, omnia praedestinata ad salutem possumus dicere: ex quibus omnibus ait nihil esse periturum, cum supra de suis ovibus loqueretur . Aut certe omnia hominum genera, sive in linguis omnibus, sive in aetatibus omnibus, sive
Abbreviated transcription (Latin):
arrat aureũ. Ibiq solis quadrigã.
lonę ul stellarũ immaginẽ colloca¬
uerat. atq ꝑ occulias fistulas aq me¬
arus adduxerat: ut quasi ds̃ pluuiã
desuꝑ uideretͥ infundi. Et du subtra¬
neo specu equis in circuiti trahentib
circũacta turris fabrica. mouere ui¬
debatur quasi quodam nͦ rugitũ toni¬
trui iuxta possibilitatẽ artificis ñttie¬
hat̃ li. hoc ita i loco sedem sibi para¬
uerat. atq iurta eam quasi collega di
no tieto: ipse infano huiꝰ modi resi¬

Expanded text:
solis quadrigam et lunae vel stellarum imaginem collocaverat, atque per occultas fistulas aquae meatus adduxerat, ut quasi Deus pluviam desuper videretur infundere. Et dum subterraneo specu equis in circuitu trahentibus, circumacta turris fabricata moveri videbatur, quasi quodam modo rugitum tonitrui, juxta possibilitatem artificis, mentiebatur. In hoc itaque loco sedem sibi paraverat, atque juxta eam, quasi collega Deino tradito, ipse in fano hujuscemodi resi
Abbreviated transcription (Latin):
thecis argenteis. sit reseruata. Mul¬
tor itaq tempoꝵ labente curriculo
foca romanis imꝑante ꝑsȩ aduersus
rem publca. chosdroe rege grauissima
bella gerente multas romanoꝵ ꝓuin¬
cias ipsamq iherosolimã inuadunt.

Expanded text:
olymis thecis argenteis sit reservata. Multorum itaque annorum labente curriculo, Phoca Romanis imperante, Persae adversus rempublicam, Chosdroe rege, gravissima bella gerentes, multas Romanorum provincias, et ipsam Hierosolymam invadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
udiens hoc dͥcciꝰ mittens tenut es
om̃s. & iussit ut cũ beato cornelio
ducerent ad sacrificandũ. Et sinollent
parere capete plec terent᷑. Pucti aut̃ fo¬
ras muros porte apie. expuentes intem¬
plum : decollati sunt una cũ beatissimo
uerit beata lucina cũ clericis & fami¬
lia sua rapuit mr̃m corpora & sepelin¬
uit ea mnagro suo. inscripta incimiterio
calisti. Huiꝰ beate lucinȩ rogatu idem
beatus corneliꝰ corpora apłoꝵ decatacũ¬
suit uia ostensi. uͥ decollatus ẽ. Petri aut̃

Expanded text:
udiens haec Decius, mittens tenuit omnes eos, et jussit ut cum beato Cornelio ducerentur ad sacrificandum, et si nollent parere, capite plecterentur. Ducti autem foras muros portae Appiae, expuentes id templum, decollati sunt una cum beatissimo venit beata Lucina cum clericis et familia sua, et rapuit martyrum corpora, et sepelivit ea in agro suo in crypta, in coemeterio Callisti. Hujus beatae Lucinae rogatu idem beatus Cornelius corpora apostolorum de catacumquidem via Ostiensi, ubi decolla
Abbreviated transcription (Latin):
caute o cireumspecte: petrus testimoniu¬
suo reddat amori. Cum dño sciscitante
anse plus aliis diligeret. nẽ ausus res¬
pond̾e ni scisq amote plꝰ his. s tẽperata
Quanitũ uͦ te aliĩ diligant. mͥ qͥdem: ignotũ:

Expanded text:
caute et circumspecte testimonium reddat suo amatori, cum, Domino sciscitante an se plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uideamꝰ nsumꝰ: qt ueritatis
testes habemꝰ. Deo gͦ numerabibes
nob suꝑ arenam multiplicati sunt.
qr quanti sint a nob̾ comp̾hendi nõ
possunt. S: qͥsqͥs adhanc ꝑuenit dig¬
nitate ut amicꝰ uocet̾ cͥi: sese inse
conspiciat: dona aut̃ que ꝑcipit suꝑ
se richil sius meritis tribuat. ne ad
inimicicias erumpat. Unde & sub¬
dit. Nonuos me clegistis s: ego elegi
uos & posui uos: ut eatis & fructum
afferatis. Posui ad gr̃am plariaui ut
eatis uolendo fructum afferaiis ope¬
rando. Eatis enĩ uolendo dix : qr
uelle ali qͥd facere iam m̃temre ettoi
ualem uͦ fructum. afferer debe

Expanded text:
ideamus non sumus quot veritatis testes habemus. Deo ergo numerabiles nobis super arenam multiplicati sunt, quia quanti sint, a nobis comprehendi non possunt. 5. Sed quisquis ad hanc pervenit dignitatem, ut amicus vocetur Dei, sese in se conspiciat, dona autem quae percipit, super se. Nihil suis meritis tribuat, ne ad inimicitias erumpat. Unde et subditur: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis. Posui ad gratiam, plantavi ut eatis volendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem ver
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. nilla festa suꝑnę patriȩ quȩ nr̃is
cotidie m̃tib ꝑ aspirationẽ sui amoris
impͥmit: dum enim audita suꝑne pa¬
trie cęlestia amam. amata iam nouimͦ.
qr amor ipse noticia ẽ.L. III.¬
m̃ia gͦ eis nota fecerat: q int̾niᷤ
desidiis imniutati amoris sũmi
facib ardebant. Istos uꝰamicos di
aspexerat ꝓpħa cũ dicebat. Michi aut̃
nimis honorificatisunt : amici tuids.
A micus enim: quasi animi custos uo¬
cat. Quia gͥ psalmista ꝓspex̃ electos
di amundi huiꝰ amore separatos custo¬
dire inmandatis celestib uoluntatẽ
dei : miratꝰ ÷ amicos di dicens. Michi
aut̃ uimis honorificati sunt: amiei tui

Expanded text:
tatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, cum dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista prospexit electos Dei a mundi hujus amore separatos custodire in mandatis coelestibus voluntatem Dei, miratus est amicos Dei, dicens: Mihi autem nimis honorificati sunt amici
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ. Qui fodit in altũ & posuit fũ¬
dam̃ta sup̾ petram: q incorda suoꝵ
sideliũ qͥcqͥd t̾rene intencionis inue¬
nit. funditꝰ extirpare uoluit: qͥtinꝰ
eiectis pͥsce consuetudinis ruderib &
cogitationib suꝑfluis. stabilẽ ineis ip¬
se & inconcussã mansione posset habe.¬

Expanded text:
odit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus, ac cogitationibus superfluis, stabilem in eis ipse et inconcussam possit haber
Abbreviated transcription (Latin):
adem namq turba noxiȩ consue¬
tudinis que supͣ cecuĩ clam antem
nelum̃ peteret increpabat. & iam suscipi¬
ente publicanũ ne iħm uideat tardat.
S: sicut cecus turbaꝵ uoces magis aemagiᷤ
clamando deuieit: ita pusillus necesse
cendat. t̾rena relinquat: arborẽ cru¬
cis ascendat. Si comorus namq ẽ arbor
foliis moro similis: s altitudinẽ p̃stans.
Unde & alatinis celsa numcupat᷑. ficus fa¬
tua de. Et eadẽ dñca cruxꝰ ͥcͤ redentes
alit ut ficus: ab incredulis irridet᷑ ut

Expanded text:
adem namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necessecendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut
Abbreviated transcription (Latin):
que diligimꝰ auferre molit᷑. Nec cu¬
rat antiquus hec faciens ut t̾rena tol¬
lat: s ut caritatẽ in nob feriat. Nam
modio repente exardescimus: xuũ
foris iniuc ti ẽẽ cupimꝰ: intꝰ grautt̾
ferimus. Dum praua foris defendimꝰ.
mꝰ dilectionẽ. Om̃is qͥppe qͥ nr̃a tol¬
lit : inimicus ẽ.S si odio hab̾e ceꝑimꝰ
inimicũ : intꝰ ẽ qđ ꝑdimus. Cum gͦ
aliqͥd exterius a ꝓrimo patim̾: cont̾
occultum raptorẽ interiꝰ uigilemus.
Qui numꝗͣ meliꝰ uincit᷑: nͥ eum raptor
exterior amat᷑. Una qppe & summa
ẽ ꝓbatio caritatis: si & ipse diligit̾
qͥad uersat᷑. Hinc ẽ qđ ipsa ueritas &.¬

Expanded text:
oliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus,mus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
bent. Et sunt pleriq qui compassione
ꝓrimo ñ sp̾altt̾ s carnalit̾ impendunt
ut eum ñ aduirtutẽ s quasi misexen¬
do ad culpas foueant. Hui itaq erua
qͥdem uidertt̃ ferre. s dñm ñ secunt᷑. Un¬
de rec de hec eadem ueritas dicit. Qui

Expanded text:
hibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Verit
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃in roborant. Demonib imꝑant.
uirtutib choruscant. Presentia des¬
piciunt: et̾nam patriam cũ uoce &.
morib p̾licint. E am etiam morien.¬
do diligunt: atq ad illam ꝑtorm̃ta
ptingunt. Occidi possunt: &flecti
ir queunt. Nimis gͦ confortatus est
pͥncipatꝰ eoꝵꝰ. In ista ipsa passione qͣ
ceder᷑ ꝑ mortẽ carnis. uidete quan¬
tũ fuerit culm m̃tis. Unde hoc nͥq
confortatꝰ ÷ pͥncipatꝰ eoꝵ: s simag¬
ni forsitan pauei sunt: subunde. Di¬

Expanded text:
monibus imperant, virtutibus coruscant, praesentia despiciunt, aeternam patriam cum voce et moribus praedicant, eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt, occidi possunt, et flecti nequeunt. Nimis ergo confortatus est principatus eorum. In ista ipsa passione qua ceciderunt in mortem carnis, videte quantum fuerit culmen mentis. Unde hoc, nisi quia confortatus est principatus eorum? Sed sic magni forsitan pauci sunt. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
piei. martinũ tͥ dicere solitũ.
nequaquã s inopis enpatu ram
uirtutũ gr̃am supprtisse quã pͥus se
babuisse meminiss&. Qđ siuerũr̃ im¬
mo qr urrum ẽ: conicete possumꝰ ꝗͣta
fuer illa que monachus oꝑatus est.
& que teste nullo solus eporruit: cũ
tanta illũ inrpiscopatu signa fecisse
sub ocłis om̃iũ uiderimus. Lẽ .ii.¬
ulta qͥden illiꝰ priꝰ gesta innotu¬
ere mundo. neq poturre celari
s in numer bilia ẽẽ dicurtt᷑. que dũ
iactanciã uitai occultauit. Heq in
hominũ norie am passus e ꝑuenire:

Expanded text:
Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem illius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neque in ho
Abbreviated transcription (Latin):
loco tabnacłi głe eius. sidule ogita¬
re: de nos alterutrũ ammonere curo¬
mus. Unũ aut̃ om̃s potamꝰ aheo. oc
hoc infatigabili intentione quȩramꝰ ut
inhabitare meream indomo eiꝰ om̃ibs

Expanded text:
ae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
illisum ẽ flum̃ domui illi: & ñpotu¬
enim fundata. Patet exposicio. q
suris. si qui credentiũ male uicti .  ces¬
serunt: adhanc utiq domũ ñꝑti¬
nebant. Quia si supͣ petram fidei &
ñpotiꝰ suꝑ arenam. ꝑfidie ul leuita¬
tis fundati consisterent: labefacta

Expanded text:
illisum est flumen domui illi, et non potusupra petram. Patet expositio, quec dejecta. Quod si qui credentium male victi cesserunt, ad hanc utique domum non pertinebant, quia si supra petram fidei, et non potius super arenam perfidiae vel levitatis fundati consisterent, labefactari
Abbreviated transcription (Latin):
atimationem qͥppe p̾cii ñ habes: s. tm̃
regnũ di tantũ ualet quantũ habes.
aluit namq zacheo dimidiũ substan¬
hoc qđ iniuste abstulit restituendũ
inquadruplũ reseruauit. Ualuit pe¬
tro &andreę: dimissis retib ꝙ naui:
aluit uiduȩ: duob mimutis. Ualet
alteri: calicẽ aque frigide. Regnum
luq dͥi ut diximus: tantum ualet.
quntum habes. LC UIIII.¬
ensate itaq frs hemi qͥd uilius
cũ emitur. qͥd cariꝰ cũpossidet᷑.:
s. fortasse nec calix aque frigidȩ supperit.
qͥ indigenti tribuat᷑. E tiam tunc sec uri.¬
tate nob ꝓmittit: sermo diuinꝰͦ. Redẽp¬
tore & enim nato. celi ciues ostensi sũt.
qͥ clamarent gła in excelsis deo. & intra
pax hominib bonȩ uoluntatis. Ante
đi namq ocłos. nũmquã ẽ uacua ma¬
nus amunere: si archa cordis repleta
ẽ bona uoluntate. Hinc & enĩ ipsalmi¬
sba dicit. In me sunt ds̃ uota tua: que
reddam laudationes tͥ. Ac si aꝑte dicit.

Expanded text:
Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substanhoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam enus a munere, si arca cordis repleta est bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ: ar. Ostende queso dñe & re¬
liquoꝵ cadauera mortuoꝵ: ut &pp¬
li cognoscant te dm̃ uerũ &. solu. Hec
eo dicente : statim apparuer. a.x.x.¬
& noue corpora adlitus unda famu¬
lante deuecra. Cunc flente ioueni.¬

Expanded text:
nde, quaeso, domine, et reliquorum cadavera mortuorum, ut et ipsi cognoscant te Deum verum et solum'. Haec eo dicente, statim apparuerunt 30 et 9 corpora ad litus, unda famulante, devecta. Tunc, flente iuven
Abbreviated transcription (Latin):
magna aqͦdam doctore qͥ sẽ di affir¬
cũ pueris & amicis meis: subito or¬
ta e tempestas. cõmotoq mari obp̃ssi
piecti fuissemꝰ : ut & illi resuscitati ate¬
suissent. sicut & ego.LC.u.¬

Expanded text:
a quodam doctore, qui se veri Dei adfircum pueris et amicis meis, subito orta tempestae, commoto mari, obpraessi proiecti fuissemus, ut et illi resuscitati fuissent a te sicut et ego
Abbreviated transcription (Latin):
stantẽ cueuaginato gladio att di¬
chil tͥ nunc malefeceris. si reconde
gladiũ tuũ inlocũ suũ. E rit enitẽp
quando adnos exerendus erit. ded
nichil intelligens p̾ses: dedit accede¬
di locu. T unc apłs ueniens anteli¬
ctum infirmę facta oracione. apa¬
hendit inanũ eius. & statim sudori
ꝑfusa ẽ mulier: & discessit abea fe¬
di. quos ille nec aspicere uoluit.
porrigebant unde aluntũ haberẽ.

Expanded text:
inato gladio, ait: 'Nihil tibi nunc mali feceris, sed reconde gladium tuum in locum suum. Erit enim tempus, quando ad nos exerendus erit'. Sed nihil intellegens praesis, dedit accedendi locum. Tunc apostolus veniens ante lectum infirmae, facta oratione, adpraehendit manum eius, et statim sudore perfusa est mulier, et discessit ab ea feDei, quos ille nec aspicere voluit. porrigebant, unde alimentum haberet.
Abbreviated transcription (Latin):
pentiũ uł conqͥrentiũ studia. cum
aulatim magna fuisset multitudo
a&. om̃s Nudiosius uellent p̃parato
aduictimã tauro. certũ aliqͥd de hi
quȩ dicebant᷑ agnoscere: deosq suo
itatione ingentis hostię. uł ꝓbare uł¬

Expanded text:
entium et stupentium stu| dia . cum paulatim magna fuisset multitudo . et omnes studiosius uellint parato ad uicti| mam tauro certi aliquid de his qui dicebantur agnosce| re et deos suos litatione . tam ingenti hostiae . u
Abbreviated transcription (Latin):
si consolabunt᷑. Luctus n mortuoꝵ po¬
nit̾ cõmuni lege nature. s peccatis &
uieiis mortuoꝵ. Sic fleuit & samuel
se dieit apłs eos qͥ pꝰ forncationẽ & im¬
mundiciã ñeger penitentiã. Beati qui
esuriunt & siciunt iusticiam. Non nob

Expanded text:
abuntur. Luctus hic non mortuorum ponitur communi lege naturae, sed peccatis et vitiis mortuorum. Sic flevit et Samuel se dicit eos, qui post fornicationem et immunditiam non egerunt poenitentiam . 24 Beati qui esuriunt, et sitiunt ju
Abbreviated transcription (Latin):
b tenetͥ. ut accedas ad eam: libeni
enĩ uult audire doc̃trina tua N
& ꝓconsul coniun& eiꝰ stat ande let¬
tulũ illiꝰ flens. gladiũ q inmanut¬
nens. ut eũ illa sp̃u exala uerit. sti
se mucrone ꝑfodiat. Lo ii¬
t ille p̃cedente efidinͥa. uent

Expanded text:
ribus retenetur, ut accedas ad eam, libenter enim vult audire doctrinam tuam. Nam et proconsul, coniux eius, stat ante lectulum, flens gladiumque in manu tenens, ut, cum illa spiritum exalaverit, iste se mucrone perfodeat'. At ille, praecedente Ef
Abbreviated transcription (Latin):
ricepit: postremum cuncti cat̾ua¬
tim ad genua beati uiri ruere cepe¬
runt: fidelit̾ postulantes ut eos ef¬
ficeret apianos. Nec cunctatꝰ in me
laudiomachus uicus ẽ reuera in
confinio bitturicũ atq turonoꝵ
ecła ihi ẽ celebris religione scõꝵ. ner̃
manus gloriosa saeraꝵ uirginũ mul¬
titido. Preteriens gͦ martimis : inse¬
cretario ȩccłiȩ habuit mansionem
ost discessũ illiꝰ cunc te insecreta riũ
llud uirgines obruer̃. allambunt
sirgła loca. uͥ aut sederat uir beatus.
uit Peterat : stram̃tũ etiam in quo
qͥeuerat partiunt᷑. Una eaꝵ pꝰ dies
peucos partẽ straminis quam sͥ ꝓ
hened etione collegerat. inergumi¬
no quẽ sp̃s erroris agitabat. decer¬
uice suspendit. Hec mori dicto citiꝰ
pecto demone. ꝑsona purgata est.

Expanded text:
ri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in medlaudiomagus vicus est in confinio Biturigum atque Turonorum. Ecclesia ibi est celebris religione sanctorum, nec minus gloriosa sacrarum virginum multitudine. Praeteriens ergo Martinus, in secretario ecclesiae habuit mansionem. Post discessum illius cunctae in secretarium illud virgines irruerunt: allambunt singula loca, ubi aut sederat vir beatus aut steterat: stramentum etiam in quo quieverat, partiuntur. Una earum post dies paucos partem straminis, quam sibi pro benedictione collegerat, energumeno, quem spiritus erroris agitabat, de cervice suspendit; nec mora, dicto citius, ejecto daemone, persona purgata est.
Abbreviated transcription (Latin):
sisse te uror: urũ tantũmͦ sus. itarti.
C uĩ rei tistis ego sum. Sitam̃ nichil de
minus idoneo teste dubitatis: idu¬
sum aut̃ qualit̾ gestum sit explia¬
bo. fuerat causa nescio qua: carnos
oppiduĩ petebamus. Interea dũ ua
quemdã habitantiũ multitudino si¬
quentissimũ p̃teriremus: obua ni
immanis turba ꝓcessit: quȩ erat ari
gentiliũ. Nam nemo in illo u
erum ad famã tanti uari o¬
pos om̃s late patentes: confi¬
entiũ multitudo contex rat. Sen¬
sit hic martinus oꝑandũ & ad nun¬
ciarte sibi sp̃u totus infremutt¬
Nec mortale sonans uerbum di geni¬
lib p̃dicabat: sepius ingemiscens
cui tanta dñm saluatore turbin¬
cirit. Intterea sicut nos incredibils
circũdederat multitude. muler
quedam cuiꝰ filius paulo ar ⁊ ds¬
cerat: corpus exanime beato uir
ꝓtensis manib cepit offerre duend
Scimꝰ qr anucus di es: restitue m fa¬
unx se si qͥdem cetera multitudo. id

Expanded text:
sisse te miror, unum tantummodo suscitaverit. Cujus rei ego testis sum, si tamen nihil de minus idoneo teste dubitatis. Idipsum autem vobis qualiter gestum sit, explicabo. Fuerat causa nescio quae, qua Carnotum oppidum petebamus. Interea, dum vicum quemdam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obviam nobis immanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo viverum ad famam tanti viri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. Sensit hic Martinus operandum, et annuntiante sibi spiritu totus infremunec mortale sonans uerbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemescens, cur tanta Dominum Saluatorem turba nesciret. interea, sicut nos incredibilis circumdederat multitudo, mulier quaedam, cuius filius paullo ante defecerat, corpus exanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue miu
Abbreviated transcription (Latin):
se diues. & RI. Que impossibila
sunt apd homines. possibilia surt pd
dm̃. E cce enĩ camelus deposita gibbi
sarcina ꝑforam acus transit: hoc ẽ di¬
ues & publicanus relicto honere diui¬
tiar. contempto censu fraudiũ. anci¬
stam portam artaq uiam. quȩ ad utõ
ducit ascendit. Qui mira deuotiene
fidei aduidendũ saluatorẽ. qđ nati¬
ra minus habuerae: ascensu supplet u¬
boris. Atq ideo iuste quauis ipsen
gare non audeat: benedictione tan¬
d suce susceptionis quã desiderabat a
qͥ int̾p̃tat᷑ iustificatus: credenten
exgentib ppłm significat. Qui quanti
curis scłarib occupatior: tanto flas¬
cus depͥm̃tib erat factus humila
S: ablutus ẽ .s. scificatus ẽ. s iustifica¬

Expanded text:
siturus, etc. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit.  interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justifica
Abbreviated transcription (Latin):
oblaturus sacrificiũ deo. ueste ꝓcedit.
qͦ qͥdem die mira dicturus sum rũ iã
altariũ sicut ẽ sollempne benediceret:
globum ignis decapite illiꝰ uidimus
enucare. ita ut insublime contendenᷤ
longiꝰ collũ crinẽq flamma ꝓduce¬
ret. Hoc licet celebrimo factum die
inmagna ppłi multitudine uiderimꝰ.
una tantũ de uirginib & unꝰ de p̃s¬
biteris. tres tantũ uidere demona¬
chis. Ceteri cur ñuiderint: ñ potest
er idem fere tempꝰ cũ euuanctꝰ
uit. Hec cunctatꝰ. ꝓperauit. Prius
tam̃ quã mediũ uite spaciũ uir be¬
atus euolueret: uirtutẽ adueni-¬
entis sensit egrotus. Receptaq conti¬
nuo sanitate. uenientib nob̾ obuiã
ipse ꝓcessit. Altera die redire cupien¬
te. magna p̾ce detinuit. Cũ interi
unũ efamilia puerũ letali ic tu ser¬
posuit. Cerneres om̃ib uenis inflatã
cute : & adutris instar tensa uitalia.
ar̃a parte reuocatũ: ad martini digi¬
nũ cucurrisse. Dem le ꝑ illud ulceris

Expanded text:
oblaturus sacrificium Deo ueste procedit. quo quidem die — mira dicturus sum — cum iam altarium, sicut est sollemne, benediceret, globum ignis de capite illius uidimus emicare, ita ut in sublime contendens longum admodum crinem flamma produceret. et licet celeberrimo factum die in magna populi multitudine uiderimus, una tantum de uirginibus et unus de presbyteris, tres tantum uidere de monachis: ceteri cur non uiderint, non potest Per idem fere tempus cum Euanthius uit. nec cunctatus ille properauit: prius tamen quam medium uiae spatium uir beatus euolueret, uirtutem aduenientis sentit aegrotus, receptaque continuo sanitate uenientibus nobis obuiam ipse processit. altera die redire cupientem magna prece tenuit, cum interim unum e familia puerum letali ictu serrat : cerneres omnibus uenis inflatam cutem et ad utris instar tensa uitalia. omni parte prouocatum ad Martini digitum cucurrisse: dein per illud ulceris
Abbreviated transcription (Latin):
Post cuiꝰ abscessum: aiunt turonici sa¬
cerdoti suo. Uade pꝰ eum: & exerce
nego ciũ tuũ. Qd sieũ ꝓsecutꝰ ñfueris
adnr̃m om̃iũ contemptũ humiliabe¬
ris. Iustinianꝰ uͦ egressus aturonis. uer¬
cellis italie ciuitate ad gressus: iudi¬
cio di ꝑeussus: obiit ꝑegrinus. Curo¬
nici eiꝰ obitũ audientes. & in sua ma¬
licia ꝑdurantes. arm̃tiũ in loco eius
constituunt. At briccius ep̃s romã
ueniens. cunc ta que ꝑtulerat pape
ritate pape. turonis redire disposuit.
U eniens aut̃ aduicũ cui nom̃ ẽ cladia¬
e serto ab urbe miliario: mansione
accepit. Armtiꝰ uͭ febre correptus. me¬
dia aut nocte. sp̃m exalauit. Qđ ꝓti¬
nus briecio ep̃o: ꝑuisum reuelatũ ẽ.
Qui ait suis. Surgite uelocius: ut ad
tumulandũ frẽm nr̃m turonicũ p¬
tificẽ occurramꝰ. Cumq illi ueniene
portam ciuitatis ingrede rentͥ: ecce s
paliam portã mortuũ efferebant
Quo sepulto : beatus ep̾e incathedra si
regressus ẽ. septe postea felicit̾ uiues

Expanded text:
Post cujus abscessum, aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptum humiliaberis. Justinianus vero egressus a Turonis, Vercellas Italiae civitatem aggressus, judicio Dei percussus, obiit peregrinus. Turonici eius obitum audientes et in sua malitia perdurantes, Armentium in eius loco constituunt. At Brictius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae ritate papae illius Toronus redire disponit; et veniens ad vicum cui nomen est Laudiacum, sexto ab urbe miliario, mansionem accepit. Armentius vero febre corripitur, media autem nocte spiritum exalavit. Quod protinus Brictio episcopo per visum revelatum est; qui ait suis: 'Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum, Turonicum pontificem, occurramus'. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederent, ecce! istum per aliam portam mortuum efferebant. Quo sepulto, Brictius in cathedram suam regressus est, septem postea feliciter vivens
Abbreviated transcription (Latin):
unanimit̃ lapidare. diebant enĩ. Diu
pietas scĩ. tuam celauit luxuriã: nec nõ
ds diuciꝰ sinet manus tuas indignas os¬
culando pollui. Illo qͦ econtrario uiri¬
lit̾ hȩc negante ait. Afferte inqͥt in¬
fantem adme. Cumq oblatus fuisset
te generaui coram cunctis edicas. Et
tu pat̃ m̃s. Pplis aut̃ iogantib ut qͥs
ep̃s. Honẽ hoc m̃m. qd adme ꝑtinu¬
it: sollicitꝰ fui. Uob̾ si aliqͥd supenit¬
Tunc illi magicis hoc artib factũ¬
et asseuerantes: insurgunt contͣ
prunas ardentes in birro suo posuit . &¬
adse stringens usq adsem sepulchrũ be¬
ati martini una cũppłoꝵ turbis uadit
ꝓiec tisq ante sepulchrum prun is: ues¬
tuntũ inustũ apparuit. Illo qͦ. si: ꝓse¬
quente ait. Sicut istũ uestim̃te ab hi
ignib uidetis illesum: ita &. coꝵus mim
a tactu mulieris ẽ impollutũ. Illis uͦ
ncredentib s contradicentib ses bric¬
eius trahit̾. calumpniat᷑. eicit̾: ut ser

Expanded text:
unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario viriliter haec negante: 'Adferte', inquid, 'infantem ad me'. Cumque oblatus fuisset te generavi, coram cunctis edicas'. Et tu pater meus'. Populis autem rogantibus, ut quis est hoc meum. Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis si aliquid suppetitTunc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens, usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo quoque sic prosequente: 'Sicut istud vestimentum ab his ignibus videtis inlesum, ita et corpus meum a tactu muliebris coiti est inpollutum', illis vero non credentibus, sed contradicentibus, trahitur, calumniatur, ei
Abbreviated transcription (Latin):
nam expeteret: bricciꝰ adhuc diaconus
inplatea conuenit. Cui simplicit̾ art.
ece ego p̾stolor beatũ uirũ: &. nescio uͥ
quit delirũ illũ queris: ꝓspice eminꝰ
ecce celũ solito sicut amens respieit.
umq pauꝑ ille occursii lẽ.i.¬
reddito qđ petierat impetrasset.
briccione diaconẽ uir beatꝰ martinus
alloqͥtur. E n ego bricci delirus tͥ uide¬
o: cũq ille confusus hȩc audiens di¬
aisse se denegaret : ait sc̃s martinus.
Ionne aures mee ad os tuũ erant. cum
hec eminꝰ loquebaris: am̃ dico tͥq ob¬
unui apd dm̃ ut pꝰ me ad pontificatꝰ
honorẽ accederes. s noueris te inepis¬
copatũ aduersa passurũ. B ricciꝰ hec
audiens: irridebat eũ dicens. Hon ne
uerũ didxi istũ delira uerba ꝓferre.¬
ĩ marinũ conuiciis lacessiuit..iii.¬
nficatus officiũ oracioni uacabat.
abile ecim̃. Nam mulier ad quã cu¬
alluendũ. quȩ sub spetie religionis erat
ueste mutata: concepit &. peꝑit. Qua de

Expanded text:
no expeteret, Briccium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubiquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat impetrasset, Briccium diaconum vir beatus adloquitur: 'En ego, Brictio, delerus tibi videor?' Cumque ille confusus haec audiens dixisse se denegaret, ait vir sanctus: 'Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia obtinui apud Deum, ut post me ad pontificatus honorem accedas, sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum'. Brictius haec auuerum dixi istum delira uerba proferreis eum conuiciis lacessiuit. Aficatus officio orationi uacabat, ad quam cuabluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de
Abbreviated transcription (Latin):
debant uiuere quẽ mortuũ reliquis.¬
sent. lta redditꝰ uite. statim baptisma
consecutus: plures postea ui& annos.
Primꝰq apud nos martini uirtutũ uł
matheria uł testimoniũ fuit. Idemtin
referre erat solitꝰ se corpore exitum
adtribunal iudicis ductũ. obscurisq
stem execepisse sententiã: cũꝑduos an¬
głos indiei fuisset suggestum. hunc ẽẽ
ꝓquo martinus oraret: ita ꝑ eosdem
angłos se iussum reduci. & martino red¬
ditũ uiteq pͥstinę restitutũ. Nec mubto
pͥ dũ agrũ lupicũ cuiꝰdã honorati
seđ̾m scłm uiri p̃teriret. clamore &
luctu turbȩ plangentis excipit᷑. Ad q̃
rusolueitꝰ adstitisser. & qͥs eet hic fletꝰ
in ĩreret: indicat᷑ unũ e familia serui¬
lum laqueo uitam extorsisse. Quo eo¬
cente uultu. marcescentib ocłis iĩ
sa beati martini dextera inpedes siuos¬

Expanded text:
debant uiuere, quem mortuum reliquisdebant uiuere, quem mortuum reliquissent. ita redditus uitae, statim baptismum consecutus plures postea uixit annos, primusque apud nos Martini uirtutum uel materia uel testimonium fuit. idem tamen referre erat solitus, se corpore exutum ad tribunal iudicis ductum deputandumqustem excepisse sententiam: tum per duos angelos iudici fuisse suggestum, hunc esse pro quo Martinus oraret: ita per eosdem angelos se iussum reduci, et Martino redditum uitaeque pristinae restitutum. ab hopost, dum agrum Lupicini cuiusdam honorati secundum saeculum uiri praeteriret, clamore et luctu turbae plangentis excipitur, ad quam cum sollicitus adstitisset et quis esset hic fletus inquireret, indicatur unum ex familia seruulum laqueo sibi uitam extorsisse. quo cogcente uultu, marcescentibus oculis in sa beati uiri dextera in pedes
Abbreviated transcription (Latin):
morante: se ei qͥdã cathecuminꝰ uinx̃.
cupiens scĩ uiri institui disciplinis.
Paucisq int̾positis dieb languote correp¬
tus ui febriũ laborabat. Ac tunc mar¬
tinus sorte discesserat. & ũ ꝑtriduũ
drfuisset: regressus exanime corpꝰ in¬
uenit. lta subito mortuus fuerat: ur.
abq baptismo humanis reb excede¬
retꝰ. Corpꝰ in mebio positũ. tristi fr̃m
merentiũ frequentabatͥ officio. t̃ un
martinus. flens & eiulans accprrit
cellulam inqua corpꝰ iacebat ceteros iu¬
bet. acforib obseratis: suꝑ exanimata
defuncti fr̾is mbra ꝓsternit᷑. Et cũ ali¬
quandu oracioni incubuisset. sensiss&.
sue. ac miscdie dñi intrepidus expeta¬
bat euentũ. Uixq duarũ fere horaꝵ
spaciũ int̾cesserat : uidit paulatim m̃
bris om̃ib eũ cõmoueri: e laratis in
usũ uidendi palpitare luminibꝰ. T̃unc
agens cellulam clamore compleuerat.
Quo audito qͥ ꝓforib astabant. statim
irruunt : mirũ expectaculum qđ ui¬

Expanded text:
ore se ei quidam catechumenus iunxit, cupiens sanctissimi uiri institui disciplinis: paucisque interpositis diebus languore correptus ui febrium laborabat. ac tum Martinus forte discesserat: et cum per triduum defuisset, regressus exanime corpus inuenit: ita subita mors fuerat, ut absque baptismate humanis rebus excederet. corpus in medio positum tristi maerentium fratrum frequentabatur officio, cum Martinus flens et eiulans accurrit.cellulam, in qua corpus iacebat, ceteros iubet, ac foribus obseratis super exanimata defuncti fratris membra prosternitur. et cum aliquamdiu orationi incubuisset sen- . sisssuae ac misericordiae Domini intrepidus expectabat euentum: uixque duarum fere horarum spatium mbris omnibus commoueri et laxatis in usum uidendi palpitare luminibus. tum uagens cellulam clamore conpleuerat: quo audito qui pro foribus adstiterant statim inruunt. mirum spectaculum, quod ui
Abbreviated transcription (Latin):
unt deuoratis. Imꝑat deinde pon¬
bant gurgitẽ relinquentes: aridas p¬
rent desertasq regiones. Eo minis
eirca aues illas usus imꝑio. qͥ dena
fugare consueuerit: ita grege facb
inunũ ille uolueres congregate rals
flumine montes siluas q peuer

Expanded text:
unt deuoratis. imperat deinde pobant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petier