comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
phylosophiȩ pari similiũ num̾inũ cauentes ꝑmittimꝰ. De qͦ quid̾ nescio qͣ rõne dei rapimur.
⁊ nicħ ȩq̃ miror ꝗͣ cũ om̃s ⁊ cupiant optime uiuere. ⁊ sciant ñ alia re ꝗͣ aĩo uiui. nec fieri
posse qͥn ut optime uiuas animꝰ colendꝰ sit: tam̃ aĩũ suũ ñ colant. At si qͥs uelit acrit̾ cetn̾e̾:
oculi curandi sunt quibꝰ cernit᷑.si uelis ꝑnicit̾ currere: pedes curandi st̃ qͥbꝰ currit᷑. ut iđ̃
si pugillare ualide uelis: brachia uegetanda st̃ q̃bꝰ pugillat᷑. Similit̾ ĩ om̃ibꝰ cet̾is membris
sua cuiq cura ꝓ studio ẽ. Qͦd cũ om̃s facile ꝓspiciant: neq̾o satis mecũ reputare. ⁊ ꝓm̃ ut
res ẽ ad mirari. cur ñ ⁊ aĩũ suũ rõne excolant. Quȩ qͥdẽ ratio uiuendi oibꝰ eque necessaria
ẽ. ñ ratio pingendi. nec ratio psallendi. qͣs qui uis bonꝰ uir sine ulla animi uttuꝑatione.

Expanded text:
uminum cauentes permittimus? De quo quidem nescio qua ratione detrahimur. Et nihil aeque miror quam, cum omnes et cupiant optime uiuere et sciant non alia re quam animo uiui nec fieri posse quin, ut optime uiuas, animus colendus sit, tamen animum suum non colant. At si quis uelit acriter cernere, oculi curandi sunt, quibus cernitur; si uelis perniciter currere, pedes curandi sunt, quibus curritur; itidem si pugillare ualde uelis, brachia uegetanda sunt, quibus pugillatur. Similiter in omnibus ceteris membris sua cuique cura pro studio est. Quod cum omnes facile perspiciant, nequeo satis mecum reputare et proinde, ut res est, admirari cur non etiam animum suum ratione excolant. Quae quidem ratio uiuendi omnibus aeque necessaria est, non ratio pingendi nec ratio psallendi, quas quiuis bonus uir sine ulla animi uituperatione,
Abbreviated transcription (Latin):
neq cũ leg̾em. eque mͥ ꝓsuerunt. neq cum audirẽ diis
dicentibus qui negabant dicenda aquoꝵ metu ab erañ.
hͥ uͦ płimum ap̃ me hũit aucroritatis cum loqueret᷑
de morte uicina. dicam ⁊̃ quid sentiam. puto fortiorem
eum esse. qui in ipsa morte est: quam qui cira mortẽ.
Mors enĩ admota:. etiam imꝑitis animũ dedit ñ intandi
ineuitabilia. Sic gladiator tota pugna timidissimus.
iugulum adu̾sario p̾stat. ⁊ errantem gladium sibi at¬
temꝑat. at illa quȩ inꝓpinquo est: Utiq uent᷑a desidãt.
lentã animi fumitatem quȩ ⁊ rarior fͦpot̾ nͥ a sapien¬
te p̾stari. Libentissime itaq illum audiebam. quasi fe¬
rentẽ de morte sententum. ⁊ quał ess eius nat᷑a uelud
ꝓͥus inspecde iudicantem. plus ut puto fidei hr̾et apud ce
plus pond̾is. si quis reuixisset ⁊ in morte nich̾ mili eẽ
nartaret ȩxꝑtus. Accessus mortis quã ꝑturbationem af.

Expanded text:
neque cum legerem, aeque mihi profuerunt, neque cum audirem iis neque cum legerem, aeque mihi profuerunt, neque cum audirem iis dicentibus, qui negabant timenda, a quorum metu aberant; hic vero plurimum apud me auctoritatis habuit, cum loqueretur de morte vicina. Dicam enim quid sentiam: puto fortiorem esse eum, qui in ipsa morte est quam qui circa mortem. Mors enim admota etiam inperitis animum dedit non vitandi inevitabilia. Sic gladiator tota pugna timidissimus iugulum adversario praestat et errantem gladium sibi adtemperat. At illa, quae in propinquo est utique ventura, desiderat lentam animi firmitatem, quae est rarior nec potest nisi a sapiente praestari. Libentissime itaque illum audiebam quasi ferentem de morte sententiam et qualis esset eius natura velut propius inspectae indicantem. Plus, ut puto, fidei haberet apud te, plus ponderis, si quis revixisset et in morte nihil mali esse narraret expertus; accessus mortis quam perturbationem a
Abbreviated transcription (Latin):
secure putares. Magna res ÷ lucili ħ ⁊ diu discenda cũ
aduentat illa hora in euitabił equo aĩo abire. Alia
grta mortis spei mixta sunt. Desinit morb incendi¬
um extingr̾. riuna quos uidebatur opp̾ssura depo¬
fuit. Mare quos hauserat. ead̾ in qua sorbebat eiecit
in columes Glidnum miles ab ipsa guice ꝑit᷑ reuoeaũ.¬
Nicħ hr̃ qd̾ spet quem senectiss ducit ad mortem. huic uni
in tcedi non pot̃. Nullo gn̾e hoĩes mollius moruntur. s
am de morte multa loq̾r ⁊ id agit sedulo. ut nob̾ ꝑ suade.¬
at. Si quidin ꝯmodi aut metꝰ in hoc neg̾o ÷ : morientis
uitium ẽẽ non mortis. Non migis impã qͥcquã molesti
ȩ e̾e pꝰ quam ip̃m. Tam dem̃s aut̃ est qui dimet qd̾ ñ est
passurus: quam qui tinet qd ñ ÷ sensurus. Anquisqͣm
hoc fut᷑m cred it ut pꝰquam nicħ sentiat᷑ ea sentiatur.
Gͦ inquit mors ad eo extri omne malum est: ut extra na

Expanded text:
securi putares. Magna res est, Lucili, haec et diu discenda, cum securi putares. Magna res est, Lucili, haec et diu discenda, cum adventat hora illa inevitabilis, aequo animo abire. Alia genera mortis spei mixta sunt: desinit morbus, incendium extinguitur, ruina quos videbatur oppressura deposuit; mare quos hauserat, eadem vi, qua sorbebat, eiecit incolumes; gladium miles ab ipsa perituri cervice revocavitNil habet quod speret, quem senectus ducit ad mortem. Huic uni intercedi non potest. Nullo genere homines mollius moriuntur sedam de morte multa loquitur et id agit sedulo, ut nobis persuadeat, si quid incommodi aut metus in hoc negotio est, morientis vitium esse, non mortis; non magis in ipsa quicquam esse molestiae quam post ipsam. Tam demens autem est, qui timet, quod non est passurus, quam qui timet, quod non est sensurus. An quisquam hoc futurum credit, ut per quam nihil sentiatur, ea sentiatur ? " Ergo," inquit, "mors adeo extra omne malum est, ut sit extra
Abbreviated transcription (Latin):
auo aufidiũ uirum optimum indi q̃s¬
sum etati obluctantem. s iam plus illum
degrauat quã & possit attolli. Magno senecdus ⁊
uniu̾so pond̾e incubuit. Scis illum semꝑ infirmi cor¬
poris. ⁊ exsucci fuisse. diu illud ꝯtimnt. ⁊ ut uenꝰ dicã
ꝯcinnauit. Subito defecit queniad̾m inniue quȩ
sentinam trahit uni rime aut alt̾i obsistitur. U̾ͥ
płimis locis laxari cepit. ⁊ ceb̾e succurri non potest
pinigis dehiscenti. ita insenili corpore. aliquatenus
mbecillitis sustineri. ⁊ fulciri pot̾. ubi tamꝗͣ. inputri
edifitio omis iunctura deducit᷑. Sum alia excipitur.
alia discmditur: Circũspitiend̾ ⁊ quomꝰ exeas. Risus du̾¬
rem. ⁊ inquocũq corporis habitu fortem letũq nec
deficientem. quamuis deficiatur. Magnꝰ guberna.¬
tor ⁊ scisso nauigat uelo. ⁊ si exarmiuͥ tn peliquas
nauigii parat. adcursum. hoc facit basus nr̃ ⁊ eo aĩo
uultuq finem spectat. quo alienum spectare nimiꝰ

Expanded text:
um Aufidium, virum optimum, vidi quassum, aetati obluctantem. Sed iam plus illum degravat quam quod possit attolli; magno senectus et universo pondere incubuit. Scis illum semper infirmi corporis et exsucti fuisse. Diu illud continuit et, ut verius dicam, continuavit ; subito defecit. Quemadmodum in nave, quae sentinam trahit, uni rimae aut alteri obsistitur, ubi plurimis locis laxari coepit et cedere, succurri non potest navigio dehiscenti; ita in senili corpore aliquatenus inbecillitas sustineri et fulciri potest. Ubi tamquam in putri aedificio omnis unctura diducitur, et dum alia excipitur, alia discinditur, circumspiciendum est, quomodo exeas. Bassurem et in quocumque corporis habitu fortem laetumque nec deficientem, quamvis deficiatur. Magnus gubernator et scisso navigat velo, et, si exarmavit, tamen reliquias navigii aptat ad cursum. Hoc facit Bassus noster et eo animo vultuque finem suum spectat, quo alienum spectare nimis
Abbreviated transcription (Latin):
meandũ ẽ. eund̾ illũ qͥ nob p̾ditꝰ fuit raptare ilico ⁊ trahere ueluti custodiã suã ad iudiciũ
atq illic ĩ causa dicenda assistere. si qͣ cõm̃tiat᷑ redarguere. si qͣ uera dicat asseuãre. ꝓrsꝰ
illiꝰ testimonio ferri sententiã. Deiñ uos os qͥ hãc platonis diuinã sententiã me int̾p̃te au-¬
intͣ aĩũ nec foris eẽ secreti qͥn oĩa curiose ille participet. oĩa uisat. oĩa ĩtelligat. ĩ ipsis pem¬
tissimis m̃tibꝰ uice conscientiȩ diu̾set᷑. ħ quẽ dico ꝓris custos singularis p̃fectꝰ domesticꝰ specu-¬
lator ꝓpͥus curator antimꝰ cognitor. assiduus obseruator. indiuiduus arbit̾. insepabilis
cestis. maloꝵ i pbatoi. bonoꝵ pbator si rite aĩadũtat᷑. sedulo cognoscat᷑. prelouose coladiori

Expanded text:
meandum est, eundem illum, qui nobis praeditus fuit, raptare ilico et trahere ueluti custodiam suam ad iudicium meandum est, eundem illum, qui nobis praeditus fuit, raptare ilico et trahere ueluti custodiam suam ad iudicium atque illic in causa dicunda adsistere, si qua commentiatur, redarguere, si qua uera dicat, adseuerare, prorsus illius testimonio ferri sententiam. Proinde uos omnes, qui hanc Platonis diuinam sententiam me interprete auintra animum nec foris esse secreti, quin omnia curiose ille participet; omnia uisitet, omnia intellegat, in ipsis penitissimis mentibus uice conscientiae deuersetur. Hic, quem dico, priuus custos, singularis praefectus, domesticus speculator, proprius curator, intimus cognitor, adsiduus obseruator, indiuiduus arbiter, inseparabilis testis, malorum inprobator, bonorum probator, si rite animaduertatur, sedulo cognoscatur, religiose colatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nullis honis sedibꝰ incerta uagatiõe ceu qͦdã exilio ponit᷑ ĩ ane t̾ricłam̃tũ bonis hõibꝰ. cȩt̾m
mał noxiũ: id genꝰ pleriq laruas ꝑhibent. Cũ uͦ ĩcertũ ÷ q̃ cuiq eoꝵ sorticio euenit: utrũ
lar sit an larua noĩe ĩanẽ dm̃ nuncupant. scilicet ⁊ honoris gr̾a dĩ uocabłm additũ
dã ĩ corꝑe uiuo fuere. St̃ aũ ñ posti̾ore nũo p̾stantiore longe dignitate suꝑiꝰ aliud angu¬
stius genꝰ demonũ qͥ semꝑ a corꝑif cõpedibꝰ ⁊ nexibꝰ libi certis potestatibꝰ curant᷑. Quoꝵ ẽ nũo
sõnꝰ atq amor diu̾sã int̾ se uĩ possident. amor uigilandi. sõnꝰ soporandi. Ex hac gͥ sullimi¬
ore demonũ copia plato autumat singuł hoibꝰ ĩ uita agenda testes ⁊ custodes additos. qͥ

Expanded text:
nullis bonis sedibus incerta uagatione ceu quodam exilio punitur, inane terriculamentum bonis hominibus, ceterum nullis bonis sedibus incerta uagatione ceu quodam exilio punitur, inane terriculamentum bonis hominibus, ceterum malis noxium, id genus plerique Laruas perhibent. Cum uero incertum est, quae cuique eorum sortitio euenerit, utrum Lar sit an Larua, nomine Manem deum nuncupant: scilicet et honoris gratia dei uocabulum additum dam in corpore humano fuere. Sunt autem non posteriore numero, praestantiore longe dignitate, superius aliud, augustius genus daemonum, qui semper a corporis conpedibus et nexibus liberi certis potestatibus curant. Quorum e numero Somnus atque Amor diuersam inter se uim possident, Amor uigilandi, Somnus soporandi. Ex hac igitur sublimiore daemonum copia Plato autumat singulis hominibus in uita agenda testes et custodes singulis ad
Abbreviated transcription (Latin):
nũ phylosophis ꝑhibi. qͦd liqͥdiꝰ ⁊ pleniꝰ de p̾sagio socͣtis deq eiꝰ amico numine cognoscatis.
Nã quodã significatu ⁊ animꝰ humanꝰ & nc̃ in corꝑe sitꝰ demon nuncupat᷑. Dii ne hunc¬
arbitͣnt᷑ ut iã pꝰ dictũ ẽ eudemonas dici beatos. qͦr̃ demon bonꝰ. id ẽ animus io¬
uͥtute ꝑfectꝰ ẽ. cũ nr̃a lingua ut ego int̾p̾tor haut sciã anbono certe quid̾
mͦ cũ homine gignit᷑. ut hȩ p̾ces qͥbꝰ geniũ ⁊ genia p̾cant᷑ coniunctionẽ nr̃am nec st̃ qͤ
uideant᷑ mͥ obtestari corpꝰ atq animũ duobꝰ nõib cõp̃ħndentes. qͦr̃ cõmunio ⁊ copłatio
sumꝰ. Est ⁊ scd̾o significatu sp̃es demonũ animꝰ humanꝰ emi̾tis stipendiis uitȩ corꝑe suo.
titus placato ⁊ qͥeto numine domỹpossidet. ar dr̃ familiaris. Q uͦ obadu̾sa uitȩ m̾ita

Expanded text:
num philosophis perhiberi, quo liquidius et plenius de praesagio Socratis deque eius amico numine cognoscatis. num philosophis perhiberi, quo liquidius et plenius de praesagio Socratis deque eius amico numine cognoscatis. caput 15 Nam quodam significatu et animus humanus etiam nunc in corpore situs daemon nuncupatur: . . . dinarbitrantur, ut iam prius dictum est, eudaemonas dici beatos, quorum daemon bonus id est animus uirtute perfectus est. Eum nostra lingua, ut ego interpretor, haud sciam an bono, certe quidemodo cum homine gignitur, ut eae preces, quibus Genium et genua precantur, coniunctionem nostram nexumque uideantur mihi obtestari, corpus atque animum duobus nominibus conprehendentes, quorum communio et copulatio sumus. Est et secundo significatu species daemonum animus humanus emeritis stipendiis uitae corpore suotitus placato et quieto numine domum possidet, Lar dicitur familiaris; qui uero ob aduersa uitae merita
Abbreviated transcription (Latin):
panistarũ ⁊ coraular̃. Itid ꝓ regioĩbꝰ ⁊ cet̾a ĩ sac̾s differt̃ longa uarietate. põpar̃ agmina.
misterioꝵ silentia. sacerdotũ officia. sacrificantiũ obsequia. Itẽ deoꝵ effigies. ⁊ ęxuuiȩ tẽploꝵ.
sõniis ⁊ uaticinatioĩbꝰ ⁊ oracuł cõꝑimꝰ. sepe numõ indignata numina si qͥd ĩ sacͥs socordia
uł suꝑbia negligat᷑. Cuiꝰ gn̾is mͥ exempla affatĩ subpetunt. s ad̾o celebrata ⁊ freq̃n¬
tata sunt ut nemo ea cõmemorare ad ortꝰ sit: qͥn multo plura omiserit ꝗͣ recensuerit.
Iccͥco suꝑsedebo ĩ p̾sentiar̃ ĩ his rebꝰ orõnẽ occupare. q̃ si ñ apud om̃s certã fidẽ: at certe
penes cunctos noticiã ꝓmiscuã possident. Id potiꝰ p̾stit̾it latine disertare uarias spes demo¬

Expanded text:
panistarum et choraularum. Itidem pro regionibus et cetera in sacris differunt longe uarietate: pomparum agmina, panistarum et choraularum. Itidem pro regionibus et cetera in sacris differunt longe uarietate: pomparum agmina, mysteriorum silentia, sacerdotum officia, sacrificantium obsequia; item deorum effigiae et exuuiae, templorsomniis et uaticinationibus et oraculis conperimus saepenumero indignata numina, si quid in sacris socordia uel superbia neglegatur. Cuius generis mihi exempla adfatim suppetunt, sed adeo celebrata et frequentata sunt ut nemo ea commemorare adortus sit, quin multo plura omiserit quam recensuerit. Idcirco supersedebo inpraesentiarum in his rebus orationem occupare, quae si non apud omnis certam fidem, at certe penes cunctos notitiam promiscuam possident. Id potius praestiterit Latine dissertare, uarias species daemo
Abbreviated transcription (Latin):
lere unꝗ nec aliqn letari. nec aliqͥd repentinũ uelle uł nolle. S sa ħ cunetas d quaceto
mtis mt̃sit.habentes cũ suꝑ is comunẽ ĩmortalitatẽ. cũ inferis passione. Na ꝓin iet nos
inuitant᷑. ⁊ p̃cibꝰ leniunt᷑. ⁊ honoribꝰ mulcent᷑ aliisq om̃ibꝰ ad similẽ nob̃ modũ uariantur.
Qͥppe ut finẽ cõp̾ħndã demones st̃ gn̾e aĩalia. ĩgenio rõnabilia. aĩo passiua. corꝑe aeria. tp̃r
ui. qͦ sint hisdẽ qͥb nos ꝑturbationibꝰ m̃tis obnoxii. Uñ &̃ religionũ diu̾sis obseruatiõibꝰ¬
⁊ sacroꝵ uariis suppliciis fides ĩꝑtienda ẽ. & st̃ ñ nulli ex hoc diuoꝵ nũo qͥ noctͣnis uł diur-¬
nis ꝓmptis uł occultis. letiorib uł tͥstioribꝰ hostus uł cerimoniis uł ritibꝰ gaudeant. uti egip¬
tia numina ferme plangoribꝰ. greca pler̃q coreis. barbara aũ strepitu cimbalistar̃ & trm¬

Expanded text:
lere umquam nec aliquando laetari nec aliquid repentinum uelle uel nolle. caput 13 Sed et lere umquam nec aliquando laetari nec aliquid repentinum uelle uel nolle. caput 13 Sed et mentis intersiti, habentes communem cum superis inmortalitatem, cum inferis passionem. Nam proinde ut nos is exasperentur et honoribus mulceantur aliisque omnibus ad similem nobis modum uarient. Quippe, ut fine conprehendam, daemones sunt genere animalia, ingenio rationabilia, animo passiua, corpore aëria, temui, quod sunt iisdem, quibus nos, turbationibus m nocturnis uel diurnis, promptis uel occultis, laetioribus uel tristioribus hostiis uel caerimoniis uel ritibus gaudeant, uti Aegyptia numina ferme plangoribus, Graeca plerumque choreis, barbara autem strepitu cymbalistarum et tym
Abbreviated transcription (Latin):
pati sis motis co. ⁊dis. ⁊ salo iñtis ad oms cogtationũ estꝰ fluctuare. Quȩ om̃s durbule tẽ¬
pestatesq ꝓcus a dos celestuĩ tͣnqͥllitate exulant. Cuncti enĩ celites sẽꝑ eođ statu m̃us etna
eqͣ bilitate ꝑotiunt᷑ qͥ nunꝗͣ illis nec ad dolorẽ usus nec ad uoluꝑtatẽ fimibꝰ siuis pellet᷑. rec
qł a sua ꝑpetua secta ad quepiã subitũ habitũ dimonet᷑ nec altꝰ ui ira mulis deso po
tentiꝰ. neqͥ suaptȩ nata. nã nicħ̃ e do ꝑfecuiꝰ. Porro aũ ei qͥd pot̾ uidi ꝑfeccꝰ fuisse q̃ apͥore
statu ad alii rectiore statũ migrat. cũ p̾sertĩ nemo sponte capessat noua nͥ quẽ peuttulla
poru. ñ pot enĩ sbseq illa mitata tatio sine p̾cedentiũ ins̾rmatiõe. Sp̃ꝑ debet d̃o nuillã
ꝑpeti uł opis uł amoris teꝑale ꝑfunctionẽ ⁊ iccͥeo nec indignatione nes ousel iadeo. iende
pullo angos e contiahi. nulla alactate gestire. S ab om̃ibꝰ animi passionibꝰ liber. nee elo¬

Expanded text:
ntis ad omnes cogitationum aestus fluctuare, quae omnes turbelae tempestatesque procul a deorum caelestium tranquillitate exulant. Cuncti enim caelites semper eodem statu mentis aeterna aequabilitate potiuntur, qui numquam illis nec ad dolorem uersus nec ad uoluptatem finibus suis pellitur nec quoquam a sua perpetua secta ad quempiam subitum habitum demouetur nec alterius ui—nam nihil est deo potentius—neque suapte natura—nam nihil est deo perfectius. Porro autem qui potest uideri perfectus fuisse, qui a priore statu ad alium rectiorem statum migrat, cum praesertim nemo sponte capessat noua, nisi quem paenituit priorum? Non potest enim subsequi illa mutata ratio sine praecedentium infirmatione. Quapropter debet deus nullam perpeti uel odii uel amoris temporalem perfunctionem et idcirco nec indignatione nec misericordia contingi, nullo angore contrahi, nulla alacritate gestire, sed ab omnibus animi passionibus liber nec do
Abbreviated transcription (Latin):
docum̃tis instructꝰ. ⁊ pueri eiꝰ acre ĩꝑtiendo ĩgeniũ. ⁊ admirandȩ uẽcundiȩ indolem laudat.⁊
pubescentis pͥmitias labore. atq amore studendi imbitas refert.⁊ ĩ uiro har̃ increm̃ta u̾tu-¬
tum ⁊ cet̾ar conuenisse testat᷑. Ex hisd̾ genitoribꝰ glaucꝰ ⁊ adamantꝰ ei fr̃es fuert̃. Hoctores
habuit ĩ pͥma literat᷑a dionisiũ. At in paltstra aristonẽ argis oruindũ. tantosq ꝓgress exer
tirambis se utilẽ firit. Iãq carminũ confidentia elatꝰ certatorẽ se ꝓfiteri cupiebat. nͥ soc̃tes
humilitatẽ cupidinis ex eiꝰ m̃tibꝰ expulisset. ⁊ uerȩ laudis głam ĩ eiꝰ aĩũ inserere curasset. Et
antea qͥdẽ heradidis secta fuerat imbutꝰ. uer̃ cũ se socͣti dedisset. ñ solũ ĩgnuo atq doctrina
soc̾ticos cetos uicit. uer &̾ labore ⁊ elegantia illustrauit sapĩam ab eo ĩ traditã. labore qͦ asse-

Expanded text:
documentis instructus, et pueri ejus aere in percipiendo ingenium, et admirandae verecundiae indolem laudat, et pubescentes primitias labore atque amore studendi imbutas refert, et in viro harum incrementa virtutum convenisse testatur. Ex eisdem genitoribus Glaucus et Adamantus ei fratres fuerunt. Doctores habuit in prima litteratura Dionysium, in palaestra Aristonem Argis oriundum. Tantosque progressus ei quoque et dithyrambis se utilem finxit. Jamque carminum confidentia elatus, certatorem se profiteri cupiebat, nisi Socrates humilitatem hujus cupidinis ab animo ejus expulisset, et verae laudis gloriam ei curasset ingerere. Et antea quidem Heraclidis secta fuerat imbutus; verum cum se Socrati dedisset, non solum ingenio atque doctrina caeteros Sacraticos vicit, sed etiam labore et elegantia sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ gr̾a ut naturã ȩchnȩ ⁊ incendia concaui montis intellige̾t. Scdo pecitu dionisii ut siracu¬

Expanded text:
riae gratiâ, ut naturam Aetnae, et incendia concavi montis intelligeret: secundo, petitu Dionysii, ut Syracuriae gratiâ, ut naturam Aetnae, et incendia concavi montis intelligeret: secundo, petitu Dionysii, ut Syracu
Abbreviated transcription (Latin):
libros expleuit: ut pͥmꝰ tͥꝑtitã phylosophiã copłaret. sibiq inuicẽ necessarias partes nec pu-
ẽẽnt phylosophiȩ m̃bra suscepta nat᷑alis a pytagoreis. dialectica rõnalis atq morał ex ipso
socͣtis fonte: unũ tam̃ ex om̃ibꝰ ⁊ qͣsi ꝓpͥi partꝰ corpꝰ effec̃. ⁊ cũ pͥncipes har̃ familiar impolitas
sententias ⁊ inchoatas auditoribꝰ tradidissent: easħ cũ rõne limando tũ ad orõnis auguste
honestissimã sp̃ẽm ĩducendo ꝑfectas atq &̃ ad mirabiles fecit. Multi auditoꝵs eiꝰ utriꝰq sexus
ĩ phylosophia floruert̃. pat̾moniũ ĩ ortulo qͥ achademiȩ unctꝰ fuit. ⁊ in duobꝰ ministris.⁊ ĩ
patera qͣ diis supplicabat reliquit. auri tm̃ ꝗͣtũ puer nobilitatis ĩsigne ĩ auricła gestauit.¬
Cet̾m tres ad siciliã aduentꝰ mali qͥdẽ carpunt diu̾sis opinionibꝰ disserentes. s ille p̾mo hysto¬

Expanded text:
imus omnium tripartitam philosophiam copulavit et sibi invicem necessarias partes nec pugnessent philosophie membra suscepta, naturalis a pithagoreis, dyaletica rationalis atque moralis ex ipso Socratis fonte, unum tamen ex omnibus et quasi proprii partus corpus effecit. Et cum principes harum familiarum impolitas sententias et inchoatas auditoribus tradidissent, hic eas tum ratione limando tum orationis auguste honestissimam speciem induendo perfectas atque etiam admirabiles fecit». in philosophia floruerunt. Patrimonium in hortulo, qui academiae junctus erat, in duobus ministris, et patera qua diis supplicabat, reliquit. Auri tantum habuit, quantum puer auricula gestai quidam carpunt, diversis opinionibus disserentes. Sed ille primo histo
Abbreviated transcription (Latin):
ouidiũ suũ ĩpingo qͥ ait. Nec pluuio suplicat herba ioui: Uñ crescere incipiat. si copꝑ̃hendi
poser. caul s̃qr iiecenti muenurent. Nic ũ magnas soluetudines puagat᷑:⁊ ĩ paludes disfus.

Expanded text:
Ouidium a suum impingo, qui ait "nec Pluuio supplicat herba Ioui"? Unde crescere incipiat si comprehendi Ouidium a suum impingo, qui ait "nec Pluuio supplicat herba Ioui"? Unde crescere incipiat si comprehendi posset, causae quoque incrementi inuenirentur: nunc uero magnas solitudines peruagatus et in paludes di
Abbreviated transcription (Latin):
lit . qͣs añ consumit: qͣ tumescere nilus incipiat. Reliq̃ ũ estatis minuit᷑ ⁊ ad hib̃̾nã magnitudi¬
nem redit ata &x ca demitit᷑. At nił añ exortũ caniculȩ auget᷑ mediis estibꝰ. ultͣ eqͥnoctiũ. Hc̃¬
nobilissimũ amniũ nat᷑a extulit añ humani genis oculos. ⁊ ita disposuit. ut eo tp̃r inundaret
egiptũ. q̃ maxime usta feruoribꝰ t̾ra undas altiꝰ traħet. tm̃ usura: qͣntũ siccitati annuȩ sufficẽ
possit. Nã ĩ ea parte qͣ in ȩchiopiã ũgit: aut nulli imbres st̃ aut rari. ⁊ qͥ ĩsuetã aqͥs celestib
t̾ra ñ adiuuent: Unã ut sc̃is egiptꝰ in hoc spe suã ht̃. ꝑromñ aut sterił annꝰ aut fertił ẽ: ꝓut
ille magnꝰ influxit aut partior. Nemo aratoꝵ respic̃ celũ. Quare ñ cũ pocta meo iocor. ⁊ illi

Expanded text:
lit, quas ante consumit quam tumescere Nilus incipiat; reliquo uero aestatis minuitur et ad hibernam magnitudilit, quas ante consumit quam tumescere Nilus incipiat; reliquo uero aestatis minuitur et ad hibernam magnitudinem redit atque ex ea demittitur. At Nilus ante exortum Caniculae augetur mediis aestibus ultra aequinoctium. Cnobilissimum amnium natura extulit ante humani generis oculos et ita disposuit, ut eo tempore inundaret Aegyptum quo maxime usta feruoribus terra undas altius traheret, tantum usura quantum siccitati annuae sufficere possit. Nam in ea parte, quae in Aethiopiam uergit, aut nulli imbres sunt aut rari et qui insuetam aquis caelestibus terrain non adiuuent. Unam, ut scis, Aegyptus in hoc spem suam habet: proinde aut sterilis annus aut fertilis est, prout ille magnus influxit aut parcior; "nemo aratorum respicit caelum". Quare non cum poeta meo iocor et illi
Abbreviated transcription (Latin):
fortunã erexit. cȩsaris fatigauit. lepidi tͣnstulit. om̃iũ cepit. q̃ illi ingenti spectaculo int̾fuit.
ex qͦ liquere mortalibꝰ posset. ꝗͣ uelox foret ad imũ lapsus ẽ sũmo. q̃q: dĩsa uia magnã poten¬
tiam fortuna destrueret. Uno enĩ tp̃r uidit põpeiũ lepidũq ex maximo fastigio. alit ad ertma
hãt sicilia in se. circaq se mirabilia: oñs ut̾im ꝓuintiȩ tuȩ q̃stiones p̾̃teribo ⁊ in diu̾sũ cogita¬
tiones tuas abstraham. Querã enĩ tecũ id qͦd libro suꝑiore distali. qͥd ita nilus estiuis m̃sibꝰ habun¬
det. Cui danubiũ similẽ naturã philosophi tradiaunt. qͦd ⁊ fontis ignoti. ⁊ estate ꝙͣ hieme ma¬
s adhuc manente int̃ mñsurã suã nilo. pͥmis calorib cũ sol uehem̃tior int̾ extrema ueris niues mol¬

Expanded text:
fortunam flexit, Caesaris fatigauit, Lepidi transtulit, omnium cepit; quae illi ingenti spectaculo interfuit, fortunam flexit, Caesaris fatigauit, Lepidi transtulit, omnium cepit; quae illi ingenti spectaculo interfuit, ex quo liquere mortalibus posset quam uelox foret ad imum lapsus e summo, quamque diuersa uia magnam potentiam fortuna destrueret: uno enim tempore uidit Pompeium Lepidumque ex maximo fastigio aliter ad extrema habeat Sicilia in se circaque se mirabilia, omnes interim prouinciae tuae quaestiones praeteribo et in diuersum cogitationes tuas abstraham. Quaeram enim tecum id quod libro superiore distuli, quid ita Nilus aestiuis mensibus abundet. Cui Danuuium similem habere naturam philosophi tradiderunt, quod et fontis ignoti et aestate quam hieme mait crescere sed, adhuc manente intra mensuram suam Nilo, primis caloribus, cum sol uehementior intra extrema ueris niues mol
Abbreviated transcription (Latin):
care: nec paucos. s iã scelus eẽ contextũ. fugiendũ gͦ. ⁊ in se recedendũ ẽ: ĩmo & a se recedendum.
Hoc tͥ ⁊ si q̃iuidim᷑ mari: p̃stare tẽptabo. ut subiñ te iniecta manu ad meliora ꝑducã. Et ne soli-¬
tudimnẽ sentias: hinc tecũ miscebo sermones. Erimꝰ una qͣ parte optimi sumꝰ. Dabimꝰ inuicẽ con-¬
silia: ñ ex uultu audientis pendentia. Longe te ab ista ꝓuincia abducã. ne forte magnã hystoriis
eẽ fidẽ credas: ⁊ placere tͥ ĩcipias. qͦtiens cogitauĩs. hanc ego habeo sub meo ure ꝑuinciã. q̃ maxi
mar᷑ urbiũ exercitꝰ⁊ sustinuit ⁊ fregit. cũ int̾ cartaginẽ ⁊ romã ĩgentis belli p̃ciũ iacuit. Cum
qͣtuor romanoꝵ pͥncipũ. id ẽ. totiꝰ imꝑii uires contractas in unum locũ uidit. Aliudq põpeii

Expanded text:
care nec paucos, sed iam scelus esse contextum. Fugiendum ergo et in se recedendum est; immo etiam a se recedendum. care nec paucos, sed iam scelus esse contextum. Fugiendum ergo et in se recedendum est; immo etiam a se recedendum. Hoc tibi, etsi diuidimur mari, praestare temptabo, ut subinde te iniecta manu ad meliora perducam, et, ne solitudinem sentias, hinc tecum miscebo sermones: erimus una, qua parte optimi sumus; dabimus inuicem consilia non ex uultu audientis pendentia; longe te ab ista prouincia abducam, ne forte magnam historiis esse fidem credas et placere tibi incipias, quotiens cogitaueris: "Hanc ego marum urbium exercitus et sustinuit et fregit, cum inter Carthaginem et Romam ingentis belli pretium iacuit; quae quattuor Romanorum principum, id est totius imperii, uires contractas in unum locum uidit aluitque, Pompeii
Abbreviated transcription (Latin):
munibꝰ animũ ⁊ in tanto anaritiȩ certamine: nũꝗͣ suppositã manũ lucro. Adice uitꝰ parsimo¬
nram sermonis modestiã. adu̾sus minores bumanitatẽ. adu̾sus maiores reu̾entiã. Post hȩc ip¬
se te consule. uera ne an falsa memorauerĩ.Si uera sunt: corã magno teste laudatꝰ es. Si falsa:
sine ceste deris es. Possum ⁊ ipse nc̃ uidi a te. aut captare. aut exꝑiri. Utrũ libet crede: ⁊ om̃s
timere a me incipe. Uirgilianũ illud exeludi. Nusꝗ tuta fides. Aut ouidianũ. qͣ t̾ra patet fera
regnat erinis: In facinꝰ uirasse putes. Aut illud menandri. Qͥs enĩ ñ in hoc magnitudinẽ inge¬
nii sui concitauit ⁊ decestatꝰ consensũ humani gn̾is tendentis ad uitia: om̃s ait male uiuere. &
ĩ scenã uelut rusticꝰ poeta ꝓsiluit. Non senẽ excipit. ñ puer᷑. ñ feminã. ñ uirũ. ⁊ adic̾ ñ singłos pec¬

Expanded text:
muneribus animum et in tanto auaritiae certamme numquam suppositam manum lucro; adice uictus parsimomuneribus animum et in tanto auaritiae certamme numquam suppositam manum lucro; adice uictus parsimoniam, sermonis modestiam se, aduersus minores humanitatem, aduersus maiores reuerentiam. Post haec ipse te consule, uerane an falsa memoraueris: si uera surit, coram magno teste laudatus es; si falsa, sine teste derisus es. Possum et ipse nunc uideri te aut captare aut experiri: utrumlibet crede et omnes timere a me incipe. Vergilianum illud exaudi "nusquam tuta fides", aut Ouidianum "qua terra patet, fera regnat Erinys: in facinus iurasse putes", aut illud Menandri quis enim non in hoc magnitudinem ingenii sui concitauit, detestatus consensum humani generis tendentis ad uitia?: omnes ait malos uiuere et in scaenam uelut rusticus poeta prosiluit; non senem excipit, non puerum, non feminam, non uirum, et adicit non singulos pec
Abbreviated transcription (Latin):
sus diu publici bostes anteꝗͣ sui: ꝓpositũ meũ potuert̾ euertere. Ceruicẽ ꝓ fide opposui. Nullũ
u̾bũ mͥ. qͦd ñ salua bona conscientia ꝓcedet: excussum ẽ. Pro amicis omĩa timui. ꝓ me nicħ.
nͥ ne par bonꝰ amicꝰ fuissem. Non mͥ muliebres fluxere lacrimȩ. ñ e manib ulliꝰ sũplex pepen¬
di. Hicħ indecoꝵ nec bono nec uiro feci. ꝑiculis meis maior paratꝰ ire: in ea q̃ minabant᷑. egi
gras fortunȩ qͥd exꝑiri uoluisset: qͣnti existimarẽ fidem. Non debebat mͥ paruo res tanta constare.
Ne gcanimauit quidẽ me dui. Neq enĩ paria pendebant. utrũ satis cẽt me ꝑire ꝓ fide: an fidẽ ꝑ me.
bam ignes. Sciebã oli sub illo ĩ eũ statũ res humanas decidisse. ut int̾ miscdiȩ oꝑa hab̃ent᷑ occisi.

Expanded text:
sus, diu publici hostes antequam sui, propositum meum potuerunt euertere: ceruicem pro fide opposui; nullum sus, diu publici hostes antequam sui, propositum meum potuerunt euertere: ceruicem pro fide opposui; nullum uerbum mihi, quod non salua bona conscientia procederet, excussum est; pro amicis omnia timui, pro me nihil, nisi ne parum bonus amicus fuissem. Non mihi muliebres fluxere lacrimae; non e manibus ullius supplex pependi; nihil indecorum nec bono nec uiro feci. Periculis meis maior, paratus ire in ea quae minabantur, egi gratias fortunae, quod experiri uoluisset quanti aestimarem fidem non debebat mihi paruo res tanta constare; ne examinaui quidem diu neque enim paria pendebant, utrum satius esset me perire pro fide an fidem pro me; bam ignes, sciebam olim sub illo in eum statum res humanas decidisse, ut inter misericordiae exempla haberen
Abbreviated transcription (Latin):
exemplar cõponere: cũ qͥs ad te adulator accesserit. Dictto. iustu ista u̾ba q̃ iã ab alio ma¬
gistratu ad aliũ cũ lictoribꝰ tͣnseunt ferre ad aliquẽ. d paria facurꝰ. uult q̃cqͥd dixĩt auꝰ¬
dire : Ego nec detiꝑe uolo: nec decipi possũ. Laudari me a uob. nͥ laudaretis & malos:
uellẽ. Qd aũ neccẽ est in hoc descende. ut te petere cominꝰ possint: Longũ int̾ uos int̾uallũ
sit. Cum cupieris bene laudari: qͣre hoc ulli debeas Ipse tr lauda. Dic. Libalibꝰ stuqusme
carmina deflexi me. ⁊ ad salutare phylosophiȩ contuli studiũ. Ostendi in om̃e pectus
eadẽ uirtutẽ.⁊ eluctat᷑ uataliũ angustias. nec sorte me s animo mens: par maximis steti. N
mͥ ĩ amicicia getulici. gaiꝰ fidem eripuit. Non ĩ alioꝵ ꝑsona infelicit̾ amatoꝵ. messala & narcis¬

Expanded text:
exemplar componere. Cum quis ad te adulator accesserit, dicito: "Vis tu ista uerba, quae iam ab alio maexemplar componere. Cum quis ad te adulator accesserit, dicito: "Vis tu ista uerba, quae iam ab alio magistratu ad alium cum lictoribus transeunt, ferre ad aliquem, qui paria facturus uult quicquid dixerit audire? Ego nec decipere uolo nec decipi possum: laudari me a uobis, nisi laudaretis etiam malos, uellem". Quid autem necesse est in hoc descendere, ut te petere comminus possint? Longum inter uos interuallum sit. Cum cupieris bene laudari, quare hoc ulli debeas? Ipse te lauda, dic: Liberalibus me stucarmina deflexi me et ad salutare philosophiae contuli studium. Ostendi in omne pectus cadere uirtutem et, eluctatus natalium angustias nec sorte me sed animo mensus, par maximis steti. Non mihi in amicitia Gaetulici Gaius fidem eripuit; non in aliorum persona infeliciter amatorum Messallina et Narcis
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositã suauitatẽ. q̃ illos qͦq qͦs tͣnsit abducit. gͣuitũ &̃ in obiuos meritũ. Nemo enĩ morta¬
liũ uni tam dulcis ẽ: ꝗͣ hic om̃ib. Cũ int̾m tanta naturalis boni uis ẽ. uͭ artẽ simulationõs
ñ redolet. Nemo ñ impitari s. bonitatẽ publicã patit᷑. Hoc qͦq loco blandiciis tuis restitie.
ut erclamares inuenisse te ĩexpugnabilẽ uirũ adu̾sus insiqdias. qͣs n ĩ sinũ recipit. Eo qͥdem
mag̾ hanc esꝰ prudentiã ⁊ meuitando ĩcuitabili malo ꝑtinaciã te susciꝑe confessus esega
spaueras posse aꝑtis auribꝰ retipi. ꝗͣuis blanda diceres. qͥa uera dicebas. S eo mag ĩtellex̃
obstandũ. semꝑ enĩ falsis a uero petit᷑ ueritas. Nolo tam̃ displiceas t̃. qͣsi male egeris mi¬
mum.⁊ qͣsi ille aliqͥd iocoꝵ aut doli suspicat᷑ sit. Non dep̾hendit te s repulit: Ad hoc ex¬

Expanded text:
compositam suauitatem, quae illos quoque quos transit abducit, gratuitum etiam in obuios meritum nemo enim mortacompositam suauitatem, quae illos quoque quos transit abducit, gratuitum etiam in obuios meritum nemo enim mortalium uni tam dulcis est quam hic omnibus, cum interim – tanta naturalis boni uis est, ubi artem simulationemque non redolet – nemo non imputari sibi bonitatem publicam petitur: hoc quoque loco blanditiis tuis restitit, ut exclamares inuenisse te inexpugnabilem uirum aduersus insidias, quas nemo non in sinum recipit. Eo quidem magis hanc eius prudentiam et in euitando ineuitabili malo pertinaciam te suspicere confessus es, quia speraueras posse apertis auribus recipi, quamuis blanda diceres, quia uera dicebas. Sed eo magis intellexit obstandum: semper enim falsis a uero petitur ueri ‹aucto›ritas. Nolo tamen displiceas tibi, quasi male egeris minium et quasi ille aliquid iocorum aut doli suspicatus sit: non deprehendit te sed reppulit. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt longiorẽ fido anme eo uirabo ⁊ apollonio pictȩ.ꝗͣuis staturã habeas. thecisũ threce cõ¬
positi homiunẽ qͥdemi ũ eẽ illũ libaliorẽ. Nlon m̃tiar cũ possis uidi om̃ibꝰ donasse qͥcqͥd deliqͥsti.
Ita ẽ m uinior qͦ aꝑtior e̾̃ adulatio. q̃ imꝑbior. qͦ mag̾ frontẽ suã ꝑfricuit. cecidit aliã. hoc
citiꝰ erpugnat. Eo enĩ iã dem̃tiȩ uenimꝰ. quod qͥ parce adulat᷑ ꝑ maligno fit. Solebã t dicere
odisse. Ab om̃ĩ ilũ parte tẽptasti. ingeniũ susciꝑe cepisti. om̃iũ maxinũ ⁊ dignissinũ qo
consecrari mallet ꝗͣ conteri. Pedes abstulit. Frugalitatẽ laudare cepisti. q̃ sic a noħ resiliutt.¬
utt illos nec hab̾e nec dãpnare uideat᷑. P rima statĩ ũba p̾cidit. cepisti murari comttate᷑. Q

Expanded text:
inquit, longiorem Fido Annaeo iurabo et Apollonio pycte, quamuis staturam habeas pithecii cum Thraece cominquit, longiorem Fido Annaeo iurabo et Apollonio pycte, quamuis staturam habeas pithecii cum Thraece compositi. Hominem quidem non esse ullum liberaliorem non mentiar, cum possis uideri omnibus donasse quicquid dereliquisti." Ita est, mi Iunior: quo apertior est adulatio, quo improbior, quo magis frontem suam perfricuit, cecidit alienam, hoc citius expugnat. Eo enim iam dementiae uenimus, ut qui parce adulatur, pro maligno sit. Solebam tibi dicere odisse. Ab omni illum parte temptasti: ingenium suspicere coepisti omnium maximum et dignissimum, quod consecrari mallet quam conteri: pedes abstulit; frugalitatem laudare coepisti, quae sic a nostprima statim uerba praecidit; coepisti mirari comitatem et in
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͣsi simplicitas illa: ñ ars sit. Plancꝰ artifer aũ uulleiũ maximꝰ. aiebat. ñ ẽẽ occulter ne
ex dissimulato blandiendũ. Eit inqͥt ꝓcari. si latet plurimũ adulator. Cũ dephensus ests
ꝓficit plus. e nc̃ si obiurgatꝰ ẽ. si erubuit. Futuros multos in ꝑsona tua plancos cogita. ⁊ hocñ
eẽ renediũ tanti mali: nolle laudari. Crispꝰ passienꝰ qͦ ego nil cognoui subtiliꝰ: ⁊̃ om̃ibꝰ qdem
rebus. maxime ĩ distinguendis ⁊ curandis uitius. sepe dicebat. adulationibꝰ ñ claude hostiui
s apire. Et qͥdem sic: ꝗadmodũ opponi amice solet. q̃ si ĩpulit grata ẽ. gratior si effiait. Deine¬
trium egregiũ uir᷑ memii dicere cuidã lib̾tino potenti. facilẽ s eẽ ad quittias uiã: q̃ die pena¬
tẽptent. q̃admodũ ñ solũ facili s̃ &̃ hylari uia pecuniã faciant. gaudentesq despolient. Te

Expanded text:
ta, quasi simplicitas illa, non ars sit. Plancus, artifex ante Vitellium maximus, aiebat non esse occulte nec ta, quasi simplicitas illa, non ars sit. Plancus, artifex ante Vitellium maximus, aiebat non esse occulte nec ex dissimulato blandiendum: "Perit, inquit, procari, si latet." Plurimum adulator, cum deprehensus est, proficit; plus etiamnunc, si obiurgatus est, si erubuit. Futuros multos in persona tua Plancos cogita et hoc non esse remedium tanti mali, nolle laudari. Crispus Passienus, quo ego nil cognoui subtilius in omnibus quidem rebus, maxime in distinguendis et curandis uitiis, saepe dicebat adulationi nos non claudere ostium sed operire, et quidem sic, quemadmodum opponi amicae solet: quae, si impulit, grata est; gratior, si effregit. Demetrium egregium uirum memini dicere cuidam libertino potenti facilem sibi esse ad diuitias uiam, quo die paenitemptent, quemadmodum non solum facili sed etiam hilari uia pecuniam faciant gaudentesque despolient." "Te,
Abbreviated transcription (Latin):
ne eruruisꝰ. Qd ẽ miserrimũ nunꝗͣ sumꝰ singłi. llecesse ẽitaq assidua sit ĩ tã niagio uttiox
contubiuo rixa. fac gͦ mi lucili: qͦd facere consuesti. At̾ba te qͣntũ pores seꝑa. ne. adul atorabs
tioni si capieris: ipse te trades. Hñt hoc ĩ se naturale blandiciȩ. & cũ reiciunt᷑ placat ̃ e
proluse: nouissime relciunt᷑. Hoc enĩ ipsũ ĩputant qͦd repellunt᷑. ⁊ subig ne contumelia qde
possunt. Incredibile ẽ qͦd dicturꝰ sũ. s tam̃ uerũ. Ea maxime qͥsq patet ꝙͣ pecit. fortasse en
ido e̾ͥa patet petit᷑. Sic gͦ formare. ut scias ñ posse te consequi. ut sis ĩpenetrabilis. Ct oĩ iai
caueris ꝑ ornam̃ta fiet. Alꝰ adulatione clam utet᷑ parce. aliꝰ ex aꝑto palã rusticitate simula¬

Expanded text:
ne exurimus; quod est miserrimum, numquam sumus singuli. Necesse est itaque assidua sit in tam magno uitiorum ne exurimus; quod est miserrimum, numquam sumus singuli. Necesse est itaque assidua sit in tam magno uitiorum contubernio rixa. Fac ergo, mi Lucili, quod facere consuesti; a turba te, quantum potes, separa, ne adulatoribus  crede: proditioni, si capieris, ipse te trades. Habent hoc in se naturale blanditiae: etiam cum reiciuntur placent; saepe exclusae nouissime recipiuntur. Hoc enim ipsum imputant, quod repelluntur, et subigi ne contumelia quidem possunt. Incredibile est quod dicturus sum, sed tamen uerum: ea maxime quisque patet, qua petitur; fortasse enim ideo, quia patet, petitur. Sic ergo formare, ut scias non posse te consequi, ut sis impenetrabilis: cum omnia caueris, per ornamenta ferieris. Alius adulatione clam utetur, parce, alius ex aperto, palam, rusticitate simula
Abbreviated transcription (Latin):
inscꝰ sedler. ⁊ meliorihꝰ auspiciis natꝰ. S ilis qͦq in nocentia ñ durabit: ñ dũ noui st̃. Scto
negtia surreptto urtꝰ qusi cis uientu ẽ. rectore ducẽq desid̾at. & sine magistꝰ uitia discunt᷑.
flectat te q̃ ad modũ scribis lucili iuroꝵ optime sicilia ⁊ officiũ ꝓcurationuis ociose.
Deletabitq si continere id utͣ fines suos uolueris. nec efficere imꝑiũ qͦd ẽ ꝓcuratio.
facurũ hocte ñ dubito. Scio q̃ sis ambtiom alietꝰ. ꝗ̃ familiars ocio ⁊ liter is. tũibã rer̃
bominũq desident: qui se pati nesciunt. libi tecũ optime conuenit. Nec ẽ mirũ paucis istis
coningere impio si nob̾ ipsi molesti sumꝰ. si mͦ amore nr̃i m̃tedio laboramꝰ. Infelce anu¬
muni nẽ suꝑbia inflamꝰ: nc̃ cupiditate distendimꝰ. Alias uoluptate lassamꝰ alias sollicetaiai¬

Expanded text:
inscius scelerum et melioribus auspiciis natus. Sed illis quoque innocentia non durabit, nisi dum noui sunt; cito inscius scelerum et melioribus auspiciis natus. Sed illis quoque innocentia non durabit, nisi dum noui sunt; cito nequitia subrepit. Uirtus difficilis inuentu est, rectorem ducemque desiderat: etiam sine magistro uitia discuntur. Delectat te, quemadmodum scribis, Lucili uirorum optime, Sicilia et officium procurationis otiosae, delectabitque, si continere id intra fines suos uolueris nec efficere imperium quod est procuratio. Facturum hoc te non dubito; scio quam sis ambitioni alienus, quam familiaris otio et litteris. Turbam rerum hominumque desiderent qui se pati nesciunt: tibi tecum optime conuenit. Nec est mirum paucis istud contingere. Imperiosi nobis ipsi ac molesti sumus; modo amore nostri, modo taedio laboramus; infelicem animum nunc superbia inflamus, nunc cupiditate distendimus; alias uoluptate lassamus, alias sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
concondia eũ semel aliqͥd ex hac idonea diligentia remiserit mund̾: statĩ undiq. er aꝑto oe
abistto sapne ab infins aquar fiet irruptio. Nicħ ẽ tã iuolentũ. tã incontinens siui tã contu
maox in festuq retinentibꝰs. qͥmi magna iuis. Unde utet᷑ lib̾tate ꝑmissa: & iuibente nat ura q̃
scona i einã t coplebit .: ut ignus diu̾sis locis ortꝰ eito miscet incendiũ Namis conre ꝓeantib̾.
siomorsito se redundantia maria cõmitent. Nec ea semꝑ licentia undis erit. S ꝑacto ecicio
oeiuis humani: ertinctiso faparit feris. in q̃rũ hoĩes ingenia tnsierant. t̃m aquas ͥra for¬
bebit. tra pelag̾ stare. aut intͣ t̾ninos suos fluere coget: ⁊ reectꝰ ẽ nr̃is sedibꝰ: in sua secret a
pellet᷑ oec euis. ⁊ antiquus ordo reuocabit᷑. Om̃e ex integro aĩal gloriabit᷑. Dabitq tris bõ

Expanded text:
concordia. Cum semel aliquid ex hac idonea diligentia remiserit mundus, statim undique ex aperto et concordia. Cum semel aliquid ex hac idonea diligentia remiserit mundus, statim undique ex aperto et abdito, superne, ab infimo, aquarum fiet irruptio. Nihil est tam uiolentum, tamax infestumque retinentibus quam magna uis undae: utetur libertate permissa et iubente natura, quae scindit circuitque complebit. Ut ignis diuersis locis ortus cito miscet incendium flammis coire properantibus, sic momento se redundantia pluribus locis maria committent. Nec ea semper licentia undis erit, sed peracto exitio generis humani extinctisque pariter feris, in quarum homines ingenia transierant, iterum aquas terra sorbebit, terra pelagus stare aut intra terminos suos furere coget, et reiectus e nostris sedibus in sua secreta pelletur oceanus et antiquus ordo reuocabitur. Omne ex integro animal generabitur dabiturque terris homo
Abbreviated transcription (Latin):
un tm tumultũ udes metꝰ ẽ e mari ⁊ magno sp̃u ecũpentibꝰ fluuiis. u ñ humore natura
disposutint unaiq nos cũ uoluisset: aggredi posset. Mercior: nͥ ecuerctobꝰ t̾ra humo ⁊ oris¬
cusrrtat ꝓ tiens nos auartia aut defodit aut aliq̃ causa penetrare altꝰ cogtt. etueumi si res
aliqn ẽ. adice qͥd ĩ manes sunt in abdito lacꝰ. ⁊ multũ maris condtti. multũ fluma nũ per
opta sabentiũ. U̾ndiq g̃ erit causa diluio cũ aliquȩ aquȩ fubt̾fluunt t̾ras. alis curcum¬
fluunt. quȩ diui cohec citȩ uincent. ⁊ amnes amnibꝰ iungent. paludibꝰ stagra i miũ uinc
maurora tontiui iosebit. & mnaioro hiatu soluet. Quẽadmodĩ corꝑa nr̃a ad egestũ uent̾ oxhiau-¬
marq comodu in sudore eunt uires: tta tellus liquefiet. ⁊ aliis causis qͥ escenrtibꝰ int̃ se q mer¬
git᷑ inueniet s mag̾ om̃ia cottã credid̾im. Nles longa erit mora exitis. leptat duellit᷑ ꝙ

Expanded text:
des, metus est, e mari et magno spiritu erumpentibus fluuiis. Ubi non umorem natura disposuit, ut undique nos, cum uoluisset, aggredi posset? Mentior, nisi eruentibus terram umor occurrit et, quotiens nos aut auaritia defodit aut aliqua causa penetrare altius cogit, eruendi finis aliquando est. Adice quod immanes sunt in abdito lacus et multum maris conditi, multum fluminum per operta labentium. Undique ergo erit causa diluuio, cum aliae aquae subterfluant terras, aliae circumfluant, quae diu coercitae uincent et amnes amnibus iungent, paludibus stagna. Omnium tunc mare ora fontium im implebit et maiore hiatu soluet. Quemadmodum corpora nostra ad egestum uenter exhaurit, quemadmodum in sudorem eunt uires, ita tellus liquefiet et aliis causis quiescentibus intra se quo mergatur inueniet. Sed magis omma coitura crediderim. Nec longa erit mora exitii: temptatur diuelliturque
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ ẽ acie nr̃a fallaciꝰ. ñ tm̃ in his a qͥbꝰ subtilit̾ ꝑuidendis. illã coloꝵ diu̾sitas sũmouer:
s &̃ in his qͦq quȩ ad manũ cernit. Remꝰ tenui aqͣ tegit᷑. & fracti sp̃em reddit. Poma ꝑ
uttrũ aspicientib multo maiora sunt. Colũpnar̃ int̾ualla: porticꝰ longior iungit. Ad ip¬
sum solem reu̾tere. Hc̃ quẽ toto t̾rar̃ orbe maiorẽ ꝓbat ratio: acies nr̃a sic contraxit. ut sa¬
pientes uiri pedalẽ eẽ contend̾ent. Quẽ uelocissimã om̃iũ scimꝰ: nemo nr̃m moueri uidet.
nec ire crełemꝰ: ñ appareret isse. Mundũ ipsũ p̾cipiti uelocitate labentẽ. & ortꝰ occasusꝙ¬
int̃ mom̃tũ temꝑis reuolucntt̃: nemo nt̃m sentit ꝓcelẽ. Quid g̃ mucaris li sculi r¬

Expanded text:
nihil esse acie nostra fallacius non tantum in his, a quibus subtiliter peruidendis illam locorum diuersitas submouet, nihil esse acie nostra fallacius non tantum in his, a quibus subtiliter peruidendis illam locorum diuersitas submouet, sed etiam in his quoque, quae ad manum cernit: remus tenui aqua tegitur et fracti speciem reddit; poma per uitrum aspicientibus multo maiora sunt; columnarum interualla porticus longior iungit. Ad ipsum solem reuertere: hunc, quem toto terrarum orbe maiorem probat ratio, acies nostra sic contraxit, ut sapientes uiri pedalem esse contenderent; quem uelocissimum omnium scimus, nemo nostrum moueri uidet, nec ire crederemus, nisi appareret isse. Mundum ipsum praecipiti uelocitate labentem et ortus occasusintra momentum temporis reuoluentem nemo nostrum sentit procedere. Quid ergo miraris
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uales qͣliscunq ad imbecillã aciem repellendã. Longe aũ mag̃: uisũ nob̾ nr̃m remittit.
Itaq qͥa crassior ẽ. & ꝑuinci ñ pot̾: s radios luminũ nr̃oꝵ morat᷑. & es uñ exiert̃ reslectit. Gͣ
cũ multa stillicidia sint: totidẽ specula sunt. s qͥa parua st̃: solis colorẽ sine figura expͥmt᷑.
Dem cũ in stillicidiis innumãbilib & sine int̾uallo cadentibꝰ reddat᷑ idem color: incipit faci¬
es cẽ. ñ multar᷑ imaginũ & int̾issar̃: s uniꝰ longȩ atq continuȩ. Quom̃ inqͥs tu mͥ. multa
milia imaginũ isfic eẽ dicis ubi ego nullã uid̾eo: Et quare cũ soł color unꝰ sit. imaginũ di¬
uersus ẽ: Ut & hec q̃ p̃posunisti refellã. & alia q̃ ñ minꝰ refellenda sunt. illud dicã oportet.

Expanded text:
enim ualet qualiscumque ad imbecillam aciem repellendam. Longe autem magis uisum nobis nostrum remittit enim ualet qualiscumque ad imbecillam aciem repellendam. Longe autem magis uisum nobis nostrum remittit aqua, quia crassior est et peruinci non potest, sed radios luminum nostrorum moratur et eo, unde exierunt, reflectit. Ergo cum multa stillicidia sint, totidem specula sunt; sed quia parua sunt, solis colorem sine figura exprimunt. Deinde cum in stillicidiis innumerabilibus et sine interuallo cadentibus reddatur idem color, incipit facies esse non multarum imaginum et intermissarum, sed unius longae atque continuae. "Quomodo", inquis, "tu mihi multa milia imaginum istic esse dicis, ubi ego nullam uideo? Et quare, cum solis color unus sit, imaginum diuersus est?" Ut et haec, quae proposuisti, refellam et alia, quae non minus refellenda sunt, illud dicam oportet:
Abbreviated transcription (Latin):
si decminatꝰ ẽ speculũ ẽ. gͣ stillicidia illa ĩfinita . quȩ imber cadens defert. totidẽ specula
sunt: totidem solis facies hñt. Hȩc contram ũ dica tuenti ꝑturbate apparent: nec despici¬
untur int̾ualla. quibꝰ singłȩ distant. spacio ꝓhibente discerm. Dcm̃ ꝓ singuł apparet una faci¬
es: turbida ex om̃ib. Aristotiles idem indicat. Ab omni inqͥt leuit᷑ate acies radios suos repli¬
cat. Nicħ aũ ẽ leuiꝰ aqͣ & aere. Gͣ c̃ ab aere spisso: uisus nr̃ in nos redit. Ubi uͦ acies hebes ce
infirma ẽ: quał libet aeris ictu deficiet. Quidã itaq hoc gen̾e ualitudinis laborant. ut ipsi s̃
uideant᷑ occurrẽ. ut ubiq imaginẽ suã cernant. Quare : qͥa infirma ius oculoꝵ. ñ pot̾ ꝑrũꝑe
ne sibi qͥdem ꝓximum aera. s resistit. Itaq qͦd ĩ aliis efficit densus aer. ĩ his facit om̃is. Satis

Expanded text:
si determinatus est, speculum est. Ergo stillicidia illa infinita, quae imber cadens defert, totidem specula si determinatus est, speculum est. Ergo stillicidia illa infinita, quae imber cadens defert, totidem specula sunt, totidem solis facies habent; hae contra intuenti perturbatae apparent, nec dispiciuntur interualla, quibus singulae distant, spatio prohibente discerni; unde pro singulis apparet una facies turbida ex omnibus. Aristoteles idem iudicat: Ab omni, inquit, leuitate acies radios suos replicat; nihil autem est leuius aqua et aere: ergo etiam ab aere spisso uisus noster in nos redit. Ubi uero acies hebes et infirma est, qualislibet aeris ictu deficiet. Quidam itaque hoc genere ualetudinis laborant, ut ipsi sibi uideantur occurrere, ut ubique imaginem suam cernant. Quare? Quia infirma uis oculorum non potest perrumpere ne sibi quidem proximum aera sed resilit. Itaque quod in aliis efficit densus aer, in his facit omnis; satis