comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lxx conputat porrohieronimus in expositione ꝓph&de damielis
quo hieremias captiuitatẽ populi iudeorũ dixerat eẽ soluendam
dequo & Zacharias in principio uoluminis suilo quitur irritam
putans dĩ pollicitationem baldazar falsamq: ꝓmisum uersus in
gaudium fecit gyande conuiuium insultans quodam modo speuu¬
deor̃ & uasistẽplidĩ sed statim ultio consecuta est : iñ cecexx iu
dñi exore hieremiae primo suisegni annolaxata hebreor̃
captiuitate lferme honunũ milia regredi fecit iniudeam res¬
tituens eis uasa templidñ aurea & argentea vec ce qui congre¬
gatr hierus alem anenscseptimo aedificauerunt altare &a¬
primodie mensis eius demcaepert̃ offerne holo caustũ dño
anno autẽ dñõ secundo aduentus suimense fecundo templi
fundamenta iecerunt anno incensioris eius uxta affrica
sedimpedientib famaritis int̃misumest opus usqrad annum¬
darii E qui&iã inregno a sueri & astar ꝓxerxis seripfer̃t

Expanded text:
LXX computat. Porro Hieronymus, in expositione prophetae Danielis, LXX computat. Porro Hieronymus, in expositione prophetae Danielis, um annum, quo Hieremias captivitatem populi Judaeorum dixerat esse solvendam, de quo et Zacharias in principio voluminis sui loquitur: Irritam putans Dei pollicitationem Balthasar, falsumque promissum, versus in gaudium fecit grande convivium, insultans quodammodo spei Judaeorum, et vasis templi Dei, sed statim ultio consecuta est. A. M. Hebr. 34Domini ex ore Hieremiae, primo sui regni anno laxata Hebraeorum captivitate, L ferme hominum millia regredi fecit in Judaeam, restituens eis vasa templi Domini aurea et argentea VM,CCCC. Qui congregati in Hierusalem primo die mensis ejusdem coeperunt offerre holocaustum Domino. Anno autem secundo adventus sui, mense secundo, templi fundamenta jecerunt; anno incensionis ejus, juxta Africased impedientibus Samaritanis, intermissum est opus usqDarii secundum, qui etiam in regno Asueri et Artaxerxis scripserunt
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ eius labosordach mensib: .viii. hoc defuncto adbalda¬
⁊ ar quinaboan nuncupatur transis seimperiũ quicũ iam
x&uii regnaueritannis captã aciro ꝑsarũ & dario pidor̃
regibabiloniã & sequitur Darius autẽ asti. agis filius qui
babi lonia distrux̃ imperiũ cũcrro cognato suo a gebatannũ
s exagisimũ & secundum cũ babilon fuiss& inuasa qui tñ alio
nomine uocabitur agrecis quiq danihelem ꝓph&am su¬
mens adse in mediã dux̃ & omni eum honore celebrauit.
huius darii danihel ipseita meminit in annoprimo darii filii
asueri de semine medorũ quumperauit suꝑ regnũ kaldeorũ
egod anihel intellexi in libris numeni an nor̃ dequofactur t ser
modñi ad hiepemiã ꝓph&cã ut conplerentur desolationis hieru¬
salem lxx anni. Eusebius in tempor̃ libroxxx annos abeuersione
herus alem usq adinigũ ciripegis ꝑsar̃ iulius autẽ affricanus

Expanded text:
filium ejus Labosordoch mensibus IX. Hoc defuncto, ad Balthfilium ejus Labosordoch mensibus IX. Hoc defuncto, ad Balthasar, qui Naboan nuncupatur, transisse imperium. Qui, cum jam XVII regnaverit annis, captam a Cyro Persarum et Dario Medorum rege Babyloniam exequitur. Darius autem Astyagis filius, qui Babyloniorum destruxit imperium, cum Cyro cognato suo, agebat annum sexagesimum et secundum, cum Babylon fuisset invasa, qui tamen alio nomine vocabatur a Graecis, quique Danielem prophetam sumens ad se, in Mediam duxit, et omni eum honore celebravit. Hujus Darii Daniel ipse ita meminit: In anno primo Darii filii Asueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum, ego Daniel intellexi in libris numerum annorum, de quo factus est sermo Domini ad Hieremiam prophetam, ut complerentur desolationis Hierusalem LXX anni. Eusebius, in Temporum libro, XXX annos ab eversione Hierusalem usque ad initium Cyri regis Persarum, Julius autem Africanus
Abbreviated transcription (Latin):
siquis euas serat gladium ductus in babr. lonẽ seruiuit regi&
filuis eius donecimperar& rex ꝑsarũ & cõpler&ur sermodñ
ex orehieremia & celebrar& t̃ra sabbata sua cõnctis enĩ
dieb desolationis egit sabbatum usq dum cõplerentur lxx
anni anno autẽ primo ciriregis ꝑsarũ adexplendũ sermo¬
nẽ dñi quẽ locũs fuerat ꝑ os hieremi ae suscitauit dñs spiritũ
cirifegis ꝑsarũ &eera quib: uerbis ostenditur q uastata ehal¬
dei iudea ñut assrri in samariã alior misere colonos sedde¬
seftã reliquere terrã donec ipsi p̃annos lex inc̃a redie se iudei
consentit his iosephus inx mo antiquitatũ libroscribens tẽplũ &
hieru salẽ &omnẽ iudeã hexannis ꝑ mansirse desolatã quirur sũ
enumerando regisbabr lonis sitñ ipse sic scripsit & ñ codex fal¬
lit mendosus cfere annos ab euersa hierusalẽ usqi ad euersi oñẽ
regni chaldeorũ facitcollõ scribit i p̃ nabo codonosor quiteste

Expanded text:
si quis evaserat gladium ductus in Babylonem servivit regi et filiis eius donec imperaret rex Persarum et conpleretur sermo Domini ex ore Hieremiae et celebraret terra sabbata sua cunctis enim diebus danni. Anno autem primo Cyri regis Persarum, ad explendum sermonem Domini quem locutus fuerat per os Hieremiae, suscitavit Dominus spiritum Cyri regis Persarum, etc. Quibus verbis ostenditur, quia vastata Chaldaei Judaea, non ut Assyrii in Samariam alios misere colonos, sed desertam reliquere terram, donec ipsi post annos LXX in eam rediere Judaei. Consentit his Josephus, in decimo Antiquitatum libro, scribens templum et Hierusalem, et omnem Judaeam LXX annis permansisse desolatam. Qui rursum enumerando reges Babylonis  si tamen ipse sic scripsit, et non Codex fallit mendosus C fere annos ab eversa Hierusalem usque ad eversionem regni Chaldaeorum facit colligi. Scribit enim, post Nabuchodonosor, qui, teste
Abbreviated transcription (Latin):
añ reg̃ ꝑ quinos dies senatores republicã rexert̃ atqrita unus
ex pleus est annus pͦ quos numa pampiliur añ xli quicapitoliũ
ditus in babiloniã ducitur. sed ob poenitentiã & p̃cer pestituitur
in regnũ romanorũ testiur tullur hostilius reg̃ a ñ xxxir qui
primus fegum romanor̃ purpura & farcib: ursus ÷ & adiecto
monte caelio urbem ampliauit ĩccc .x¬
legitur regnasse xihistrus ciuitar im ponta condita amon
in nouato p̃abiectas idulatriae softes par chadño cheberrimum
sur occiditur in campoma᷑gedo q̃ nuncmaximiano ꝑolir uocatur
romanori quastus ancus marcius numae exfilia nepos reg̃
añ xXiii. qui auentnũ montẽ &ianiculum urbi addidit & su
ur pͥs̃cus añ xxxvii quicircũ rome aedificauit numerũ senatõr
auxit pomanos ludor instituit moror &cloacar aedificauit
capitoliũ exstrux̃ in hebreoxxxi annis regnasse iosi ar le¬

Expanded text:
VIII regnavit annis, per quinos dies senatores rempublicam rexerunt, atque ita unus VIII regnavit annis, per quinos dies senatores rempublicam rexerunt, atque ita unus expletus est annus. Post quos Numa Pompilius annis XL, qui Capitolium ditus in Babyloniam ducitur, sed ob poenitentiam et preces restituitur in regnum. Romanorum tertius Tullus Hostilius regnavit annis XXXII. Qui primus regum Romanorum purpura et fascibus usus est, et adjecto monte Caelio urbem ampliavit.a legitur regnasse XII. Histrus civitas in Ponto condita. Amoninnovato, post abjectas idololatriae sordes Pascha Domino celeberrimum sus occiditur in campo Mageddo, quae nunc Maximianopolis vocatur. Romanorum quartus Ancus Martius, Numae ex filia nepos, regnavit annis XXIII. Qui Aventinum montem et Janiculum Urbi addidit, et sus Priscus annis XXXVII. Qui circum Romae aedificavit, numerum senatorum auxit, Romanos ludos instituit, muros et cloacas aedificavit, Capitolium exstruxit. In Hebraeo XXXI annis regnasse Josias le
Abbreviated transcription (Latin):
inchoat primũ habens regẽ capienũ añ xxuiii lacedemonior̃
reges dificiunt . lxdorũ incipiunt : ñĩ cexiii
o atham f̃ ozieanxui olempias prima ab eliensibus constitui¬
tur pͦ annos troianae captiuitatis cccv. remus & remulus
generaentur marte &ilia Io atham int̃c&era uistutũ bona¬
rũ opera postam domus dñi sublissimã aedificauit que in ac¬
tib apõr speciosa uocatur omnes siquidem poste tẽpli int̃ re
fuer̃ excepta speciosa que pendebat q̃ ab hebseis posta uo cabat¬
orũ rasimegẽ siriae int̃ficit & habitatores damas citranstulit cyre¬
nen. roma condta in monte palatino xi Ił maias ageminis remo
& romulo filiis rhae siluiae q̃erat filia numitoris fratris pegis a muli
uirgo uestalis sed constru prata consualib: ludis sabinae raptae
anno a burbe conditat̃tio remus rutro pastorali a fabio romuli
as syrior̃ capta samaria transtulit isrł in assyrios. cuius regnũ

Expanded text:
inchoat, primum habens regem Caranum annis XXVIII. Lacedaemoniorum inchoat, primum habens regem Caranum annis XXVIII. Lacedaemoniorum reges deficiunt, Lydorum incipiunt. A. M.  Oziae annis XVI Olympias prima ab Eliensibus constituitur post annos Trojanae captivitatis CCCCV. Remus et Romulus generantur Marte et Ilia. Joatham, inter caetera virtutum bonarum opera, portam domus Domini sublimissimam aedificavit, quae in Actibus apostolorum Speciosa vocatur. Omnes siquidem portae templi in terra fuerunt, excepta Speciosa quae pendebat, quae ab Hebraeis porta vocabatorum Rasin regem Syriae interficit, et habitatores Damasci transtulit Cyrenem. Roma condita in monte Palatino, XI Kalendas Maias, a geminis Remo et Romulo, filiis Rheae Sylviae, quae erat filia Numitoris fratris regis Amulii, virgo vestalis, sed constuprata. Consualibus ludis Sabinae raptae, anno ab urbe condita tertio. Remus rutro pastorali a Fabio Romuli Assyriorum, capta Samaria, transtulit Israel in Assyrios, cujus regnum
Abbreviated transcription (Latin):
cerentur in lxx int̃p̃tib: vii annos regnass& athalia narratur:
Imo in principis sui fegni templũ innouat. In extrimis int̃
c&era facinora ꝑachariã qq̃ filiũ io ade tutoris quondam dc
significatoris sui inttẽ plũ & altare lapidare p̃cipit quẽ obme¬
ritor̃ gratiã dñs in euangelio filiũ barachiae id÷benedieti dñ
cognominat latinor xiimus aremulus siluius agrippae supri¬
nunc roma ÷ posuit huius filius fuit iuliur ꝓauus iuli ꝓculi qui
tus u sepultus a& nũ loco uocabulũ dedit: iñ excii¬
tus tͥonos concoleros quiuo catur grece sardana pallus thar¬
sum atque anchialem condidit &in p̃lio uictus ab arbo comedo
sem& incendio concremauit usq adid tempus fuisse regesas¬
syriorũ historia refest & fiuntsimul anni ĩ exeuii omnes¬
autẽ anni assuriorũ a primo añ nini supputantur mille¬
abarces medus as syriorũ imperio destructo regnũ in medus
transtulit ubi primus ipse reg̃ añ xcviii. macedonũ regnum

Expanded text:
eptuaginta interpretibus VII annis regnasse Athalia narratur. imo, in principiis sui regni templum innovat, in extremis, inter caetera facinora, Zachariam quoque filium Joadae, tutoris quondam ae regnificatoris sui, inter templum et altare lapidari praecepit; quem ob meritorum gratiam Dominus in Evangelio filium Barachiae, id est, benedicti Domini cognominat. Latinornunc Roma est, posuit. Cujus filius fuit Julius proavus Julii Proculi, qui tuus ac sepultus, aeternum loco vocabulum dedit. Vitus, Tonosconleros, qui vocatur Graece Sardanapalus, qui Tharsum atque Anchialem condidit, et in praelio victus ab Arbace Medo, semet incendio concremavit. Usque ad id tempus fuisse reges Assyriorum historiae referunt; et fiunt simul anni a autem anni Assyriorum a primo anno Nini supputantur M,Arbaces Medus, Assyriorum imperio destructo, regnum in Medos transtulit, ubi primus ipse regnavit annis XXVIII. Macedonum regnum
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ eorũ & suꝑt̃rã chaldeorũ & ponã illã in solitudines sẽpit̃nas
& alibis cribens ad trans migrationẽ ꝙ trans duxerat na¬
bocodonosor dehierusalem inbabr lonẽ cũ iechonia rege Cũ
coeperint in qͥt impleri in babi. loni lxx anni uisitabo uos & susci¬
tabo suꝑuos uerbũ meũ bonũ & reducãuos ad locũ istum ait dñs

Expanded text:
tatem eorum, et super terram Chaldaeorum, et ponam illam in solitudines sempiternas. Et alibi scribens ad transmigrationem quam transduxerat Nabuchodonosor de Hierusalem in Babylonem cum Jechonia rege: Cum coeperint, inquit, impleri in Babylone LXX anni, visitabo vos, et suscitabo super vos verbum meum bonum, et reducam vos
Abbreviated transcription (Latin):
trans migationis regirio achim subleuauit euil mero dacha
rexbabi lonis anno quo regnare ceperat caputl io achin re¬
gis iudae decarcere & posuit thronũ eius suꝑthronũ regũ
quieraent cũ eo in babilone meminithunis temporis ad¬
huo futuri ꝓph&a hieremias ita scribens Ecceegomittam &ad¬
sumã uniuersas cognationes aquilonis ait dñs adnabocodonosor
regẽ babi lonis seruũmeũ &adducãcor suꝑt̾rã istã & si ꝑhabrato¬

Expanded text:
transmigrationis regis Joachim, sublevavit Evilmerodach rex Babylonis anno quo regnare coeperat, caput Joachim regis Judae de carcere, et posuit thronum ejus super thronum regum qui erant cum eo in Babylone. Meminit hujus temporis adhuc futuri propheta Hieremias ita scribens: Ecce ego mittam et adsumam universas cognationes Aquilonis, ait Dominus, et Nabuchodonosor regem Babylonis servum meum, et adducam eos super terram istam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cede cias qui& mathian p̃ ioside añ xihuius añ ximo pegirautẽ
babilonis xuniimo iude a captiuata in babiloniã &tẽplũ dñ incen¬
sumest anno exquo fundaricaepit cecexxxͦ qui autem seliqui
fuer̃t iudei tilens fugert̃ in aegiptũ quap̃ annos v ꝑcussa alialdeis
uinta mundi a&as ab ext̃minio caepit regni iudaici ꝙ iuxta
Anno xiii p̃ꝗ ꝑcus a est ciuitas quiest uicesimus quintus anus
trans migrationis regisio achincum quo & egehihel captiuatus ÷
ipse ez ehiel in uisionib: di adductus in t̃rã isrł uidit penouatio¬
nẽ dĩ ciuitatis ac tẽpliceremoniarũq eius roma nor̃ sextus ser¬
uus reg̃ añ xxxini quitres montes urbi addidit quirinalẽ aes¬
quilinũ uiminalem forsas circũ muros dux̃ censgs roma nor̃u

Expanded text:
Hujus anno undecimo, regis autem Babylonis decimo nono, Judaea captivata in Babyloniam, et templum Domini incensum est, anno ex quo fundari coepit CCCCXXX. Qui autem reliqui fuerant Judaei transfugerunt in Aegyptum, qua post annos V percussa a Chaldaeis, QUINTA AETAS. Quinta mundi aetas ab exterminio coepit regni Judaici, quod juxta am percussa est civitas, qui est vicesimus quintus annus transmigrationis regis Joachim, cum quo et Ezechiel captivatus est, ipse Ezechiel in visionibus Dei adductus in terram Israel, vidit renovationem civitatis ac templi, ceremoniarumque ejus. Romanorum sextus Servius regnavit annis XXXIV, qui tres montes Urbi addidit, Quirinalem, Aesquilinum, Viminalem, Fossas circum muros duxit, census Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
Iorã p̃ ios aphat añ viii helias curruigneo sapitur quasi
Iusq: in calũ & heliseus heres ꝓf&ia de rebictus primorurte¬
culo
aciuas hiericho sanat in diebiiorã reces sit edom necssee subiuda &x
constituit sibi regẽ ambula uit autẽ iorã inuisdomus aham filia

Expanded text:
ius Josaphat annis VIII. Helias curru igneo rapitur quasi usque in coelum, et Helisaeus haeres prophetiae derelictus, primo miraculo aquas Hiericho sanat. In diebus Joram recessit Edom ne esset sub Juda, et constituit sibi regem. Ambulavit autem Joram in viis domus A
Abbreviated transcription (Latin):
Io achim filius iosiae añ xi p̃iosi ã regnauit io acha⁊ filius eius
trib: mensib: quẽ nechao uinctũ ducens in aegiptũ io achim
constituit pegẽ huius annotestio nabo codo nosor capta hien¬
salẽ & plurimis captiuatis inquib: eraont danihel annanias
Marias & misahel pastẽ uasorũ tẽplibabi lonĩã t fans fest
a quasto iacim anno scriptura regnũ nabo codonosor conputat q ex
eo non solũ caldeis &iudeis sed & as siris aegiptis moabitis aluirq
innumeris gentib incipit regnare

Expanded text:
chim filius Josiae annis XI. Post Josiam regnavit Joachaz filius ejus tribus mensibus: quem Nechao vinctum ducens in Aegyptum, Joachim constituit regem. Hujus anno tertio Nabuchodonosor, capta Hierusalem, et plurimis captivatis, in quibus erant Daniel, Ananias, Azarias, et Misael, partem vasorum tempA quarto Joachim anno Scriptura regnum Nabuchodonosor computat: quia ex eo non solum Chaldaeis, et Judaeis, sed et Assyriis, Aegyptiis, Moabitis, aliisque innumeris gentibus incipit regnare.
Abbreviated transcription (Latin):
Iosue añ xxvi regit populũ isrł ut ioseppus doc& : Nam
Iscriptura scã quot fuertintur anniducatus illius tac&
quareuero eusebius inchronicis xxvii posuerit in fra
dicemus primo autẽ sui ducatus anno iosueprimo men¬
se decima diemensis populũ patefacto iordanis alueo in
terrã reꝓmissionis indux̃. Quouidelic& anno ut inchro¬
nicis p̃fati eusebi repperimus principiumerat quin¬
quagissimi primi iubilei secundõ hebreos id est ñd
anm erant abinitio mundi conpl&i singulis iubeleori
ordtub: ꝑ quinquagenos annos deputatis aut u
hanc tẽporis huius ẽẽ sũmã nr̃a in quisione quaquã in¬
uonire ualuit constat it quȩa mil ðelvi addiluiium
usq: fuere anniinde ad abrahã cexen. quilxxv estet
annosũ qñ ꝓmiss onẽ di Accipit promisionis anni cccxax
ducatus mosi domixł qui profecto numerus ñ ũdseduii
minus idest ũ ecccxeiii ut p̃notauimus annos implour¬

Expanded text:
osue annis XXVI regit populum Israel, ut Josephus docet; nam Scriptura sancta quot fuerint anni ducatus illius tacet. Quare vero Eusebius in Chronicis XXVII posuerit, infra dicemus. Primo autem sui ducatus anno, Josue, primo mense, decima die mensis, populum, patefacto Jordanis alveo, in terram repromissionis induxit; quo videlicet anno, ut in Chronicis praefati Eusebii reperimus, principium erat quinquagesimi primi jubilaei secundum Hebraeos, id est, MM,D anni erant ab initio mundi completi, singulis jubilaeorum ordinibus per quinquagenos annos deputatis. At vero hanc temporis hujus esse summam nostra inquisitio nequaquam invenire valuit. Constat enim quia M,DCLVI ad diluvium usque fuere anni; inde ad Abraham CCXCII, qui LXXV erat annorum quando promissionem Dei accepit; promissionis anni CCCCXXX, ducatus Moysi anni XL, qui profecto numerus non MM,D, sed VII minus, id est, MM,CCCCXCIII, ut praenotavimus, annos impl
Abbreviated transcription (Latin):
lo post. Cestũ ÷ inquid solis defec tũ nnisi nouis sima pri¬
ma uesierilunaq uocant conum. lunae autẽ ñ nisi plena
semꝑq citra quã ꝓximae suerit : omnib auteman Ci¬
nis fieri utriusq sideris defectus statiru is dieb: horis

Expanded text:
 occultari; sed solis defectum non nisi novissima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem semperque citra quam proxime fuerit; omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectus, statutis diebus horis
Abbreviated transcription (Latin):
grece parallelost : Principiũ hab& indiȩ pars uersa ad aus¬
trumpat& usq arabi& & rubrimaris ac colas cominentur ge

Expanded text:
Graeci parallelos. 212 Principium habet Indiae pars versa ad austrum. patet usque Arabiam et Rubri maris accolas. continentur Ge
Abbreviated transcription (Latin):
nem sesubrigendo magis magisq: nobis ad ꝓpiat: Eonob̵
oculos adilla & ꝑilla dirigentib: ad celui uideuree illo sub¬
limius quod eiec uios incedere manifestu ratione paaebit
cherrimos naturalis historiae radescribit. Manifes¬
tũ : solem in t̾uentuluna eoccultari : lunaq t̾rae abiec¬
tu. acuices feddi. eosdemsolis radios lunaint᷑ positu suo
auferente t ebiq: lunae . hac subeunte repentinas ob¬
duci tenebras rursũq illius umbra sidus hebe taris¬
truisunc ut riq desectos ꝑp̃obliquitatem signiferi. lune¬

Expanded text:
nem se subrigendo magis magisque nobis appropiat, eo nobis nem se subrigendo magis magisque nobis appropiat, eo nobis oculos ad illa et per illa dirigentibus ad coelum, videtur esse illud sublimius, quod dejectius incedere manifesta ratione patebit. cherrimo naturalis Historiae ita describit: « Manifestum est solem interventu lunae occultari, lunamque terrae objectu, ac vices reddi, eosdem solis radios luna interpositu suo auferente terrae, terraque lunae. Hac subeunte repentinas obduci tenebras, rursumque illius umbra sidus hebetaritrui non sunt utrique defectus propter obliquitatem signiferi lunae
Abbreviated transcription (Latin):
q: subtꝰra. Nectunc cũsuꝑ nesiant ubiq cerni aliqͥan ð
do ꝓƿt̃nebula. sepius globot̾rae  stante c̃uexitatib aton
mundi intraducentos annos hippasci sagacitate con¬
ꝑtũ ÷ sed negentilis tm̃uiridictis uideamur consũ¬
mase capitulũ. Etiã aecdesia edoctores quidde
hoc senserint quaeramus. beatus hieronimus intꝰ¬
pͥtans euangelii sententiã quadictũ ÷ in dni passio¬
ne tenebras factas suꝑ omne t̾ni: quiscripseruNt
in quid ctraeuangelia suspitantur deliquiũ solis
Nimirum ubifaris appropinquare incipiens recto
nium ualeas uasadinoscere. Nimir uubi faris. adppinqua¬
posita laqueariorũ ł pari&̃s loca sustuleris illa tibiallor
qua euicinior : farus apparebit. & quanto acceseris tan¬
totibiq submersior ÷ uidebitẽe suspentior donec ꝑspeo¬
tucertius ueritate cunctaut sum posria cogoscas. Ita
esgo cnos inffirduo magna caeli luminaria stu qrutrũque
habemus ad meridiem quo hoc quod inferius ÷ in septẽ trio¬

Expanded text:
 sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando ropter nebulam, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi, intra ducentos annos Hipparchi sagacitate comest. » Sed ne gentilis tantum viri dictis videamur consummare capitulum, etiam Ecclesiae doctores quid de hoc senserint quaeramus. Beatus Hieronymus interpretans Evangelii sententiam, qua dictum est in Domini passione tenebras factas super terram: « Qui scripserunt, inquit, contra Evangelia, suspicantur deliquium solisnimirum ubi pharis appropinquare incipiens, rectonium valeas vasa dignoscere: nimirum ubi pharis appropinqua ad contra posita laqueariorum vel parietes loca sustuleris, illa tibi altior, quae vicinior est pharus apparebit; et quanto accesseris, tanto tibi quae submersior est videbitur esse suspensior, donec, perspecta certius veritate, cuncta ut sunt posita cognoscas. Ita ergo et nos infra duo magna coeli luminaria siti, quia utrumque habemus ad meridiem, quo hoc quod inferius est in septentrio
Abbreviated transcription (Latin):
calabram quae casae romuli ꝓxima ÷ : quot numero dier
a hł adnonas suꝑessent ꝓnuntiabat : & quintanas qͥdem
dicto quinquies uerbokalo: septimanas rep&ito septies

Expanded text:
Calabram, quae casae Romuli proxima est, quot numero dies a Kalendis ad Nonas superessent pronuntiabat, et quintanas quidem dicto quinquies verbo calo, septimanas repetito, septies
Abbreviated transcription (Latin):
tur mmonasterio: beatipauli a porđ qđ dicitur ad aquas saluiar.
Annoheracli regn .xuiͦ. indictio .xu. aeduimi & cellentir simus rgx
anglorum inbrittania trans humbranae gentis ad aqulonem
p̃ dicante puilino epis copo que miserat decintico uenerabilir archi¬
ep̃ir iustus uerbum salitur cum suagente sus cipit anno regnisui xi.
aduentur autem anglorum inbrit tam amplurminur anno olxxx
eiq pauli nosedem episcopatur eburacidonauit cui profectur egi
mauspicium uenture fidei. & regnicelefar potestcer quoq terre¬
ni ereuerat regni ita ut imniuersor brit teoniae finerq nemo
inglorum ante eum qui a uel ipsorum uel britto num genter
habitabunt subdicione acciper&: eo tem pore & ortum apud scot¬
tos in obseruatione pasche erporem quar ta decim anorum
honorur papa pepistulẽ redcerguit sed & iohiannis qui suc cerora
enus seuerino succert xum adhiuc ers& electur inpentificatum

Expanded text:
tur in monasterio beati Pauli apostoli quod dicitur ad aquas Salvias. tur in monasterio beati Pauli apostoli quod dicitur ad aquas Salvias. Anno Heraclii regni XVI, indictione XV, Aeduinus, excellentissimus rex Anglorum, in Brittania Transumbranae gentis ad Aquilonem, praedicante Paulino episcopo quem miserat de Cantia venerabilis archiepiscopus Justus, verbum salutis cum sua gente suscepit, anno regni sui undecimo, adventus autem Anglorum in Brittaniam plus minus annos CLXXX, eique Paulino sedem episcopatus Eburaci donavit. Cui profecto regi in auspitium venturae fidei et regni coelestis, potestas quoque terreni creverat regni, ita ut universos Brittaniae fines, quod nemo Anglorum ante eum, qua vel ipsorum, vel Britonum, gentes habitabant, sub ditione acciperet. Eo tempore exortum apud Scotos in observatione paschae errorem Quartadecimanorum Honorius papa per epistolam redarguit; sed et Joannes qui successori ejus Severino successit, cum adhuc esset electus in pontificatum,
Abbreviated transcription (Latin):
uexillum dominicȩ crucis abducunt: nĩ. dxci.
maer trrium patitur magicas ã patrepuer arter discebat
xp̃m querens acde in deherusolimam p&it : ubi acceptac
babtis matis gratiam quarto ab eadem urbe milicerio mo¬
nccsterium abbatis cenastas.i. intrauit ubi uii anꝰ regularit
uiuens dumce sccricm palestine orationis gratiec ueninsa captur
a ꝑsir & multer diu uerbero inter car ceres & uincule marta¬
bana iicdhee ꝑpersus ÷ tandem mittitur ꝑsidem ad regem eorũ
chos ronem eoquoter tioꝑint ualla temporis uerberatur cedđ
& tremum una suspensar manu ꝑtrer hior ces cdiei siedecolatur
cum alir lxx martirium conpleuit: mox tunica eiur indutus
quidam demoniacus curatus est interea suꝑuenienr cum ecerci¬
tuheradius princepssuperatir persirx pͥicenos quierant
captiuati reduxit gaudentes: reliquiae beceti marte ris anastc¬
si primo manasterium suum deinderomam ceduecte ueneran¬

Expanded text:
vexillum dominicae crucis abducunt. A. M. 4591vexillum dominicae crucis abducunt. A. M. 4591martyrium patitur; qui natus in Perside magicas a patre puer artes discebat, Christum querens ac deinde Hierosolimam petiit. Ubi accepta baptismatis gratia, quarto ab eadem urbe miliario monasterium abbatis Anastasii intravit. Ibi septem annis regulariter vivens, dum Caesaream Palaestinae orationis gratia venisset, captus a Persis, et multa diu verbera inter carceres et vincula Marzabana judice perpessus, tandem mittitur Persidem ad regem eorum Chosroem, a quo, tertio per intervalla temporis verberatus, ad extremum una suspensus manu per tres horas diei, sic decollatus cum aliis LXX martyrium complevit. Mox tunica ejus indutus quidam daemoniacus curatus est. Interea superveniens cum exercitu Heraclius princeps, superatis Persis, Christianos qui erant captivati reduxit gaudentes. Reliquiae beati martyris Anastasii primo monasterium suum, deinde Romam, advectae, veneran
Abbreviated transcription (Latin):
ab aquilone hum bri fluminis subregib aelle & edil frido sitae necdum
uerbum uitae audierunt: gregorius .xuiiͦ. anno mauricii indictione .iiii
scribens augustino londoniae quoq & ebura ciepir accepta ã sedeapostolica
papa. migrauit adchim. hic rogante pap̃a boni facio statinit
sedem romane & apostolice aeclesiae caput ẽẽ. omnium aeclesia¬
rum quȩ aeclesicc constantino politanacdios primumse
omnium aeclesiarum scribebat: idem alio papa bonifacio p&en¬
te iusit inu&eri fanoꝙ pantheum uocabatur ab lactir idolatriȩ
sordib: aeclesi com beccte semꝑ uirginis mariae & omniũ marti¬
rum fieri ut ubi quondam omnium nondeorum sed demonio¬
rum cultus agebatur ibideinceps omnium fier& memoria
tes multecs romanorũ ꝓuicicos &ipseom hierusolimã auferunt
& destruentes aeclesi ces sca quaeque ꝓfananter inter ornamen¬
tec locorum uel scorum uel cõmunium quae abstulere &ioem¬

Expanded text:
ab aquilone Humbri fluminis, sub regibus Elle ab aquilone Humbri fluminis, sub regibus Elle verbum vitae audierant. Gregorius decimo nono anno Mauritii, indictione quarta, scribens Augustino, Londini quoque et Eburaci episcopos, accepto a sede apostolica patus est. Hic rogante papa Bonifacio statuit, sedem Romanae et apostolicae ecclesiae caput esse omnium ecclesiarum, quia ecclesia Constantinopolitana prima se omnium ecclesiarum scribebat. Idem alio papa Bonifacio petente iussit, in veteri fano quod pantheum vocabatur, ablatis idolatriae sordibus, ecclesiam beatae semper virginis Marine et omnium martyrum fieri, ut, ubi quondam omnium non deorum, sed demoniorum cultus agebatur, ibi deinceps omnium fieret memoria tes, multas Romanorum provincias et ipsam Hierusolimam auferunt. Et destruentes ecclesias, sancta quoque profanantes, inter ornamenta locorum sanctorum vel co
Abbreviated transcription (Latin):
filius obfidei catholies confersionem in &xpugnabile ã patre arriano
regni priuatur in folis & incarceremac uincula ꝓiectur ad & tremũ nocte
sca dominicȩ resurrectionir securi incapite ꝑcussis regnũ celeste ꝓter reno
rex & marter intrauit : cuiur frater richardus mex ut regnum post
patrem accipit omnem gochorum cui p̾erat gentem instante leandro
hns pomano ep̃is qui& hirmin geldum docuerat catholicam conuertit adfiden
Tregorius romanȩ aelesae pontif&x & doctor eimiur annomaurici¬
imperii xiii mo indictione xii si nodum episcoporum .xxiii. ad cor¬
purbeati a postoli p&ri congregans de neces sariis aeclenȩ decernit : Item
tus moxahxp̃i gratiam conuersus cumgente cantuariorum cui p̃erat
ꝓximisq: ꝓuincus &icc mepis copum doctoremq: suum augustinũ sed&
c&eros scccros antestiter ȩpis copale sededonabat porrogentes anglorũ

Expanded text:
filius, ob fidei catholicae confessionem inexpugnabilem, a patre Ariano filius, ob fidei catholicae confessionem inexpugnabilem, a patre Ariano regni privatus infulis, insuper in carcerem projectus, ad extremum nocte sancta Dominicae resurrectionis, securi in capite percussus, regnum coeleste pro terreno rex et martyr intravit. Cujus patrem accepit, omnem Gothorum cui praeerat gentem, instante Leandro, Hispalitano episcopo, qui et Hirminigildum docuerat, catholicam convertit ad fidem. Gregorius Romanae Ecclesiae pontifex, et doctor eximius, anno Mauriimperii XIII, indictione XIII. synodum episcoporum XXIII ad corpus beati Petri apostoli congregans, de necessariis Ecclesiae decernit. Idem, tus mox ad Christi gratiam conversus cum gente Cantuariorum, cui praeerat, proximisque provinciis, etiam episcopum doctoremque suum Augustinum, sed et caeteros sacros antistites episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum
Abbreviated transcription (Latin):
accufitus apuhiustinum & conugem eiur sopͥham qđłiserutio pͥmer&e ralã
reces sit ne apolim cam paniae & scripsit gent longabar dorũ ut uenirent
& pos sederent italiam: iohanns romanȩ aecles ae pontir& ȩclesiam a posto¬
lorum philippi & sacobi quam prodecesor eius pelagius caeperat fecit
nopoli post romansr epir libror &x postions in iob condit &
eutr eium eius de murbir epnsc in fide nostraeresurrectionir errasl¬
se tbereo p̾sente conuicit i tautipse ccugustas librum eiur quemde
resurs rectione scripit suirqũoq catholicir alligationib destruens del¬
berar& flãmis demari debuirse gdcebat enim idem euthi cur corpus
nostrum millao resar rectionr gloria inpal pable & uentis aeriq
sibtilius erse futurum. contra ilud dominicum palpate & iidae quia spr
carnem & orsac non hab& sicut me uid&ir habere: gens longobardorũ
comitante fame & mortalitate omnem inuadit italiam ipsamq: roma¬

Expanded text:
accusatus apud Justinum et conjugem ejus Sophiam quod servitio premeret Italiam, secessit Neapolim Campeniae, et scripsit genti Longobardorum, ut venirent et possiderent Italiam. Joannes, Romanae Ecclesiae pontifex, ecclesiam Apostolorum Philippi et Jacobi quam praedecessor ejus Pelagius coeperat, fecitnopoli, post Romanus episcopus, Libros expositionis in Job condidit et Eutychium ejusdem urbis episcopum in fide nostrae resurrectionis errasse Tiberio praesente convicit, ita ut ipse Augustus librum ejus quem de resurrectione scripsit suis quoque catholicis allegationibus destruens, deliberaret flammis cremari debuisse. Docebat enim idem Eutychius corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, et ventis aereque subtilius esse futurum, contra illud dominicum: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Gens Longobardorum, comitante fame et mortalitate, omnem invadit Italiam, ipsamque Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ mundũ paschalib estredem ptec imsterus oꝑtedeiunti cnt: nã &
septinariosepenumero uniuersitatẽ designarescripturec consueuit: un¬
de quod ccitproph&cc septier indie laudẽ dixitibi nilmelius intellegitꝰ
quã qđ cclibi cait semꝑlaus enis in orineo : & sp&cialit totam catholicȩ
aeclesicẽ ꝑfectionẽ eo figurcri iohannis testat. quadui as̃ siaeseri

Expanded text:
per totum mundum paschalibus est redempta mysteriis, a parte denuntiant. Nam et septenario saepe numero universitatem designare Scriptura consuevit. Unde quod ait Propheta: Septies in die laudem dixi tibi , nil melius intelligitur, quam quod alibi ait: Semper laus ejus in ore meo . Et specialiter totam catholicae Ecclesiae perfectionem eo figurari Joannes testatur, qui ad septem
Abbreviated transcription (Latin):
adlonqginquio res aeclesias indiciũ generale ꝑcusrer& : Verũ
ordine cp̃hendendo diempas chae qͥ moxsequente dominiea futu¬
ruserat facillime ciuilib& inueniendũ fel inquer& : Cuiuscir¬
culi ꝓterius alexan drinaeurbis antestes ad inquisitione scĩ
pupaeleonis iuculentissima fed dens rationem Talisrescripti
a eomeruit tenor ep dicari : Ex euificauerunt melittere dilec¬
tionistuae quas fr̃ & co episcopus ni nectorius pio aportauit
officio. Opostebat at ut ab alexan drinaoredesiae p̃suletalia
scripta ad sedem apostolicamitrerent qu ostendefent magis¬

Expanded text:
ad longinquiores Ecclesias indicium generare percurreret. Verum ordine comprehendendo, diem Paschae, qui mox sequenti dominica futurus erat, facillime cuilibet inveniendum relinqueret. Cujus circuli Proterius Alexandrinae urbis antistes, ad inquisitionem sancti papae Leonis, luculentissimam reddens rationem, talis rescripti ab eo meruit tenore praedicari: Laetificaverunt me litterae dilectionis tuae, quas frater et coepiscopus noster Nectarius pio adportavit officio. Oportebat enim ut ab Alexandrinae Ecclesiae praesule talia scripta ad sedem apostolicam mitterentur, quae ostenderent magis
Abbreviated transcription (Latin):
axi. Iar&h añ chxgn genut e noch cui suꝑiuxit añ deec in hec cgenercetione nus¬
quã utriq codices discrepeent: hunc e noch nonrullco diumaescripsisse
iuda apostolo quo cedtes tante conperimus sedutbeatus cogustinus dt̃ non
frustite nonr̃ ineo cano nae scriptur cerum quiseruabat᷑ intẽplo hebrei
popuili succe dditiũ diligentic scccer dotũ isi qđ ob aoti quitectem sus¬
poctae fidei iudicata sunt nec utrum h& essent quaeillescripsis s& po
tercotinuenire undeilla quae subeius nomine ꝓferuntꝰ & continantillces
degignantib fccbulces quod nonhabuerint homines patre recteccpru¬
posuere chxyañ posteco .CC. & beneinsept mec generetone choch
qui int̃ pr&actur dedicatio tulit amor talib: dr̃ quia ciuitas elector̃
insex huius scłi prodõ laborans cc&aotib: in septima sabbeti futuri
gloric̃ dediccotionis exs pecteet & quiareprobi sola presenti sunt felici¬
tecte conteniti cam ciuitatm quamstatuit non in septima genepae¬

Expanded text:
annorum CLXII, genuit Enoch; cui supervixit annis DCCC. In hac generatione nusquam utrique Codices discrepant. Hunc Enoch nonnulla divine scripsisse, Juda apostolo attestante, comperimus. Sed, ut beatus Augustinus dicit: « Non frustra non sunt in eo canone scripturarum, qui seruabatur in templo Hebraei populi succedentium diligentia sacerdotum, nisi quia ob antiquitatem suspectae fidei iudicaterat inveniri. » Unde illa quae sub ejus nomine proferuntur, et continent illas de gigantibus fabulas, quod non habuerint homines patres, recteposuere CLXV annos, postea CC. Et bene in septima generatione Enoch, qui interpretatur dedicatio, tulit a mortalibus Deus, quia civitas electorum in sex hujus saeculi pro Deo laborans aetatibus, in septima Sabbati futuri gloriam dedicationis exspectat. At quia reprobi sola praesenti sunt felicitate contenti, Cain civitatem quam statuit non in septima genera
Abbreviated transcription (Latin):
decimo setr̃ ceplium die dñm fusse crucisexũ: decebcot omim unccecedẽ¬
q nons olũ ebdo mcedir sed & mensis die secundũ eedcem progeneris humeo¬
nssclitace uiuficamortȩ sopitũ deproduc tircdctere suo sccercomen¬
tis caelestib sponscomsibi sẽi ficcere ae clesicem: quaui delic& die pri¬
mũ cedem pectrem uidelic& humceni generis ipsecreccuerct eiq
delatere costc̃ tollens aedisi cauit mulierẽ cuius aditorio genus propa

Expanded text:
end. April. die Dominum fuisse crucifixum. Decebat enim una eademque non solum hebdomadis sed et mensis, die, secundum Adam pro generis humani salute, vivifica morte sopitum, de productis e latere suo Sacramentis coelestibus sponsam sibi sanctificare Ecclesiam, qua videlicet die primum Adam, patrem videlicet humani generis, ipse creaverat, eique, de latere costam tollens, aedificavit mulierem, cujus adjutorio genus propa
Abbreviated transcription (Latin):
tectur resurr&ctio significans resurretionẽ xp̃i cmortuis cuius mor¬
tẽ in lcctã cc̃iudeis significat cbel quidia t̃luctus cẽfrectre cainoccisus
ncctũ enos ceñ .ccu. postec posuere dc Cvi. enos interp̃tat̃ homo dequo
benedicit᷑ is tecaepit inuocare nomendñ quia hominũ ÷ ꝓpriũ ut sude
frccgilitatis memores inuocent conditoris ccuxiliũ eorumdũta

Expanded text:
esurrectionem Christi a mortuis, cujus mortem illatam a Judaeis significat Abel, qui dicitur luctus, a fratre Cain occisusnatum Enos annos CCV, postea posuere DCCVII. Enos interpretatur homo, de quo bene dicitur: Iste coepit invocare nomen Domini, quia hominum est proprium ut, suae fragilitatis memores, invocent
Abbreviated transcription (Latin):
ux tacutrosq codices .xvii quas tartuͣ euangelistec matheus certim sterui
grcetico xiiponit cc̃que uelutiuuens li a cete in populo di negĩt tempo¬
ra ccceperunt: ha&ncẽq: in hominib a&aes cept gubernaendo solergis¬
usq: incduentũ dñi scluatoris in carnẽ gȩnercetionib: ipsccxiuii
porroannis dlxyxuini extennto: in quac ut grauisenec tute fessco medis
crebrorib: plebs hebrec quas scctꝰ: sex tecquaemunc agitur ec& cesnul¬
lcgenerctionũ uel tẽporũ seriae cestco seduta & cos decrepitto ip

Expanded text:
juxta utrosque codices 17; quas tamen evangelista Matheus certi mysterii gratia 14 ponit. A qua velut juvenali aetate in populo Dei regum tempora coeperunt. Hausque ad adventum salvatoris in carne, generationibus et ipsa XIIII, porro annis DLXXXVIII extenta. In qua ut gravi senectute fessa malis crebrioribus plebs Hebrea quassatur. Sexta, quae nunc agitur, nulla generationum vel
Abbreviated transcription (Latin):
noctum noe ponunt cennos chaxeuni & posteae dlxu in hacesole
generatone summco uniuersi tatis discrepeet quico xx. or iiui

Expanded text:
aginta ante natum Noe ponunt annos CLXXXVIII, et postea DLXV. In hac sola generatione summa universitatis discrepat, quia XXIV
Abbreviated transcription (Latin):
dia &cłr quiq felicimorte uicerunt septimcciami scebbati perennis
cceiccte suscepti. Oc tabã beatae resurrectionis a& atẽ inquasem ꝑ cũ
Primaigitur aatescłinas contis prima huius die fecitdr̃ luam
quã ceppellauit dum: secunda firma m etũ coeli in medio librecuita ce
quacrũ ipsis acterra cum caelo superiori accuirticib: quae ineo condi¬
core laudartitcente hor᷑ se dier̃ ecordiũ crecctis. tertia die con¬
gregectis in suũ locũ cequis quaecuncta conteereent ceridãiussit
coppccrere : quarte sidera infirmameto posuit quahunc quaoti

Expanded text:
ancti quique felici morte vicerunt. Septima jam sabbati perennis aetate suscepti, octavam beatae resurrectionis aetatem, in qua semper cum Prima igitur aetate seculi nascentis, prima hujus die, fecit Deus lucem, quam appellavit diem. Secunda firmamentum quarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus quae in eo conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertia die, congregatis in suum locum aquis quae cuncta contexerant, aridam jussit apparere. Quarta, sidera in firmamento coeli posuit, quae nunc, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
oculos adilla & ꝑ illa dirigentib: ad celũ uid&uree illo sub¬
limius quodeiec tiõs incedere manifestu ratione patebit
cherrimos naturalis historiae nadescribit. Manifes¬
tũ : solem in t̾uentulunaeoccultari : lunaq t̾rae aͦbiec¬
tu. acuices feddi. eos demsolis radios lunaint᷑ positu suo
auferente tebiq: lunae. hac sub eunte repentinas ob¬
ducitenebras rursũq: illius umbra sidus hebe taris¬

Expanded text:
oculos ad illa et per illa dirigentibus ad coelum, videtur esse illud sublimius, quod dejectius incedere manifesta ratione patebit.cherrimo naturalis Historiae ita describit: « Manifestum est solem interventu lunae occultari, lunamque terrae objectu, ac vices reddi, eosdem solis radios luna interpositu suo auferente terrae, terraque lunae. Hac subeunte repentinas obduci tenebras, rursumque illius umbra sidus hebetari
Abbreviated transcription (Latin):
abiab: reuestebant᷑. Kalendae addiem septimũ decimũ:
ueru habentib: quintanas adoctauum decimũ remeabat
initium balendarũ sed cũhionumerus neq solis cur suine¬
q rationib: lunae conuenir&. Nonnũ quã usuue niebat
ut frigus anni acstiuis mensib: & contra calor hie malib
nomine patiebant ab sum quantũ adid anni tempus ad

Expanded text:
bus revertebantur Calendae ad diem septimum decimum; verum habentibus quintanas ad octavum decimum remeabat initium Calendarum: sed cum hic numerus neque solis cursui, neque rationibus lunae conveniret, nonnunquam usu veniebat ut frigus anni aestivis mensibus, et contra calor hiemalibus nomine patiebantur absumi, quantum ad id anni tempus ad
Abbreviated transcription (Latin):
q: subtꝰra. Nectunc cũsu ꝑnesiant ubiq: cerni aliqͥans¬
do ꝓpt̃ nebula. sepius globotrae stante c̃uexitatib:
mundi intraducentos annos hippasci sagacitate con
ꝑtũ ÷ sed negentilis tm̃uiri dictis uideamur consũ¬
mase capitulũ. Etiã aecdesia edoctores quid de
hoc senserint quaeramus. beatus hieronimus intꝰ¬
pͥtans euangelii sententia quadictũ ÷ indm̃ passio¬
ne tenebras factas suꝑ omne t̾nr̃: quiscripserun
in quid etraeuangelia suspitantur deliquiũ solis
Nimirum ubi faris appropinquare incipiens recto
nium ualeas uasadinoscere. Nimiruubi faris ad ppinqua¬
reincipiens rec tointuit uoculos ad faros & ꝑfuros ad contio
posita laque ariorũ ł pariais loca sustuleris illa tibialuor
qua euicinior÷ farus apparebit. & quanto acceseris tan¬
totibi qq submersior ÷ uidebitẽe suspentior donec ꝑspeo¬
tucertius ueritate cunctaut sum posita comoscas. Ita

Expanded text:
 sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquanropter nebulam, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi, intra ducentos annos Hipparchi sagacitate compertum est. » Sed ne gentilis tantum viri dictis videamur consummare capitulum, etiam Ecclesiae doctores quid de hoc senserint quaeramus. Beatus Hieronymus interpretans Evangelii sententiam, qua dictum est in Domini passione tenebras factas super terram: « Qui scripserunt, inquit, contra Evangelia, suspicantur deliquium solisnimirum ubi pharis appropinquare incipiens, rectonium valeas vasa dignoscere: nimirum ubi pharis appropinquare incipiens, recto intuitu oculos ad pharos, et per pharos ad contra posita laqueariorum vel parietes loca sustuleris, illa tibi altior, quae vicinior est pharus apparebit; et quanto accesseris, tanto tibi quae submersior est videbitur esse suspensior, donec, perspecta certius veritate, cuncta ut sunt posita cognoscas. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
q: subtꝰra. Nectunc cũ suꝑne siant ubiq cerni aliqͥ anso
do ꝓƿt̃ nebula. sepius globotrae stante c̃uexitatib aniun
mundi intraducentos annos hippasci sagacitate con¬
ꝑtũ ÷ sed negentilis tm̃ uiri dictis uideamur consũ¬
mase capitulũ. Etiã a ecdesia edoctores quid de
hoc senserint quaeramus. beatus hieronimus int̾¬
p̾ͥtans euangeli sententiã quadictũ ÷ in dni passio¬
ne tenebras factas suꝑ omnẽ tnr᷑: quiscripseruN
in quid ctraeuangelia suspitantur deliquiũ solis
quoduenꝰis certisq: temporibi accidere sol& discipulos xp̃i ob
imperrtiam suꝑresurrectioned ñi imꝰpͥtatos: cũ desectus solis
numquã nisi ostulunae fierisoleat. Nulliautem dubiũ: pasche
tempore lunam suis seplenissima: xXUII. Deeffec¬
tIUΛLunae poten tia

Expanded text:
 sub terra; nec tamen cum superne fiant ubique cerni, aliquando propter nebulam, saepius globo terrae obstante convexitatibus mundi, intra ducentos annos Hipparchi sagacitate comest. » Sed ne gentilis tantum viri dictis videamur consummare capitulum, etiam Ecclesiae doctores quid de hoc senserint quaeramus. Beatus Hieronymus interpretans Evangelii sententiam, qua dictum est in Domini passione tenebras factas super terram: « Qui scripserunt, inquit, contra Evangelia, suspicantur deliquium solis, quod veris aestatisque temporibus accidere solet, discipulos Christi ob imperitiam super resurrectione Domini interpretatos, cum defectus solis nunquam nisi ortu lunae fieri soleat; nulli autem dubium est, Paschae tempore lunam fuisse plenissimam. » CAPUT XVIII. De effectiva lunae potentia
Abbreviated transcription (French):
utautem alitꝰannũ t c̃suis sec pinatũ n seti inc fedibile. adi¬
ciunt q ł ipud plerosq scriptores historiae fepperitur
aegiptios habuisse annũ .iiii. mensiũ. a carnanas uimen

Expanded text:
Ut autem aliter annum tunc fuisse computatum non sit incredibile, adjiUt autem aliter annum tunc fuisse computatum non sit incredibile, adjiciunt quod apud plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse annum IV mensium, Acarnanas VI men
Abbreviated transcription (Latin):
sitio sordium sed conscientiaebonde Interdgatio indm̃ ꝑost
resunectionẽ ihũ xp̃i quiest index tertedi in a quadilui baptis¬
mũ in arca &his que continebat aeclesiã & fideles illius inoc¬
tonario animasĩ numero misteriũ dominice refurectio¬
nis incuius fide baptizamur docens esse figuratũ. ce delviui¬

Expanded text:
tio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum, per resurrectionem Jesu Christi qui est in dextra Dei. In aqua diluvii baptismum, in arca et iis quae continebat Ecclesiam et fideles illius, in octonario animarum numero mysterium Dominicae resurrectionis in cujus fide baptizamur, docens esse figuratum.
Abbreviated transcription (Latin):
nus secunda seculi a&as ꝓtenditur cuiustota seriae re¬
censeta beatus agustinus in libro deciuitatedi XUI capitu¬
lodecimo hoc modo condusit fiunt itaq anni adiluuio
ores annos ꝑhibent inueniri dequib poctionẽ aut nul¬
lã aut defilimã reddunt
patria adimpẽriũ dĩuenit interrũc chahaan accipiens
promssionẽ nascitu desuo semini saluatoris in quobe¬
nedicentur omnes gentes simul & seipsum ingentem
magnã esse futurũ quarũ unaspiritalis altera est
ꝓmisio carnalis histẽporib: nimus & semiramis as sy
menti u&eris seriae legitur octauadie circũcisus quađ
ñ sine magnomisterio priuilegiũ ÷ filic̃ promisionis est

Expanded text:
nus secunda saeculi aetas protenditur, cujus tota serie recensita beatus Augustinus, in libro de Civitate Dei XVI, capitulo decimo, hoc modo conclusit: « Fiunt itaque anni a diluvio ores annos perhibent inveniri, de quibus rationem aut nullam aut difficillimam redduntpatria, ad imperium Dei venit in terram Chanaan, accipiens promissionem nascituri de suo semine Salvatoris, in quo benedicerentur omnes gentes, simul et seipsum in gentem magnam esse futurum; quarum una spiritalis, altera est promissio carnalis. His temporibus Ninus et Semiramis Assyrimenti Veteris serie legitur octava die circumcisus, quod non sine magno mysterio privilegium est filio pro
Abbreviated transcription (Latin):
hab& autem ia feh flumen ti gridem quidiuidit mediã
ł &babiloniã in patris ducentis sermone uario in lingu¬
is xx & trib fiuntergo om̃s simul linguae hexduae¬
patriae autẽ generati onũ mille que intriꝑtito scło
hoci ordine site sunt. hab& ut diximus iafeth flu
geon quiuocatur nilus: Mdec lxxx UII¬

Expanded text:
Habet autem Japheth flumen Tigridem, qui dividit Mediam Habet autem Japheth flumen Tigridem, qui dividit Mediam et Babyloniam in patriis ducentis, sermone vario, in linguis XX et III. Fiunt ergo ompatriae autem generationum mille, quae in tripartito saeculo hoc ordine sitae sunt. Habet, ut diximus, Japheth flumGeon, qui vocatur Nilus. In his tri