comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or Sitiuit inquit ppłs aquã.
imurmurabant aduersus
moysen. Suffecit dicere quia
siciit. quid opus fuit addere
aquam: Non est suꝑflua ad¬
iectio. Sunt ergo diuerse si¬
tes. ⁊ quisq ht̃ ꝓpriam. Qui
bom sunt esuriunt ⁊ siciunt
iuisticiã. alii quoq dnt᷑. Siti¬
uit anima mea adte ds̃. Qui
uõ sunt peccõres. paciunt᷑ ñ
sitimaq̃ non famem panis.
s audiendi u̾bum dei. Siciit
ergo ppłꝰ aquam qui debuit
sitire iusticiam. S d̾ erudi¬
tor infantium magister
insipientium. corrigitcul¬
pas ienĩdat errores. ducens
admoysenut sumat uͥgã.
ꝑcutiat petram. ⁊ educat
aquas. uultenim eos iã de
rioramistĩa uenire. Murmu¬
rauerunt enimadũsus moy¬
sen. Iõ ubet dñs ut ostendat
eis petram. dequa bibant.
Si quis ẽqui legens moysen
murmurat adu̾sus eũ. ⁊ dis¬
plicet ei lex scd̾m litterã. qr
tiam. ostendit ei moyses pe¬
tram que est xpẽ. ut in̾bi

Expanded text:
 Sitivit, inquit, populus aquam, et murmurabat adversus Moysen. Suffecit dicere quia sitivit, quid opus fuit addere aquam? Non est superflua adjectio. Sunt ergo diversae sites, et quisque habet propriam. Qui boni sunt, esuriunt et sitiunt justitiam . Alii quoque dicunt: Sitivit anima mea ad te, Deus . Qui vero sunt peccatores patiuntur non sitim aquae, non famem panis, sed audiendi verbum Dei. Sitivit ergo populus aquam, qui debuit sitire justitiam. Sed Deus eruditor infantium, magister insipientium, corrigit culpas et emendat errores, dicens ad Moysen ut sumat virgam, et percutiat petram, et educat aquas. Vult enim eos jam de riora mysteria venire. Murmuraverunt enim adversus Moysen, ideo jubet Dominus ut ostendat eis petram de qua bibant. Si quis enim est qui legens Moysen, murmurat adversus eum, et displicet ei lex secundum litteram, quia tiam, ostendit ei Moyses petram, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
figura exprimitur. qui bonũ incorꝑe
fecert̃. ꝓquo in requiem uite ꝑhennis
merent᷑ introduci. qui nunc inoꝑib
iusticie que casto corꝑe ⁊ corde agunt.
qĩ bissus retortanitent. ⁊ tunc in eod̾
corꝑe mortalitatis gloria sublimato.

Expanded text:
figura exprimitur, qui bonum in corpore fecerunt, pro quo in requiem vitae perpetuis merentur introduci; qui nunc in operibus justitiae quae casto et corpore et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc in eodem corpore immortalitatis gloria sublimato,
Abbreviated transcription (Latin):
nupcias intrant. Quinq uõ que oꝑa casti¬
tatis ñcasto animo fecerant. repulse cũ
cubitos altitudims. quia nereẽ ẽ. ut qͥ
ꝓmisronem hnĩs quietis. ⁊ pat̾e celes¬
tis. mundemuis nos aboĩ inquinam̃to

Expanded text:
nuptias intrant; quinque aliae, quae opera castitatis non casto animo exercuerant, repulsae cum cubitos altitudinis; quia necesse est, ut qui promissionem habemus quietis et patriae coelestis, mundemus nos ab omni inquinamento
Abbreviated transcription (Latin):
isr ł aaron suꝑpectus memoriale corã dno
portat inet̾num. qñ p̃sul niunquã subditoꝵ
ceiram intromittit. s uitam eoꝵ ꝯso lando
increpando. exhortando confortat. ⁊ tutan¬
dam dnõ crebris orõnib satagit ꝯm̃dare.

Expanded text:
Israel Aaron super pectus memoriale coram Domino portat in aeternum, quando praesul nunquam subditorum curam intermittit, sed vitam eorum consolando, increpando, exhortando, confortat, et tutandam Domino crebris orationibus satagit commendare.
Abbreviated transcription (Latin):
palmas uictorie xpĩ.mundus agnouit. non sufficit ergoppło dei.
aquam marath bibere. quamris indulcoratam ꝑ lignum uite.
Solum uetus testam̃tum non fufficit. adbibendum. ueniendũ
est gͦ adnouum. dequo sine scrupulo ⁊ difficultate potatur. Iudei
⁊ nunc ap̃ marath sunt. uł adaquas amaras. nondum enim os.¬
tendit eis dd lignum. dequo dulcescunt. quia nisi crediderit̃
Qui egipcios uidet extinetos ⁊ car¬
ues egipti oesidãt. qui egiptiorũ
carnes uidet. ⁊piscib datis ⁊ uolati¬
lib. Murmurat adu̾sus moysen.
fortassis t̾cio. s si n̾ desinant. s ꝑ sis¬
tant. audiquid sequat᷑. in libro nu¬

Expanded text:
palmas victoriae Christi mundus agnovit. Non sufficit ergo populo Dei aquam Mara bibere, quamvis indulcoratam per lignum vitae; solum Vetus Testamentum non sufficit ad bibendum, veniendum est enim ad Novum, de quo sine scrupulo et difficultate potatur. Judaei etiam nunc apud Mara sunt, id est ad aquas amaras: nondum enim ostendit eis Deus lignum de quo dulcescunt, quia nisi crediderint,qui Aegyptios vidit exstinctos; et carnes Aegypti, qui Aegyptiorum carnes videt et piscibus datas et volatilibus! Murmurat adversus Mosen, fortassis tertio: sed si non desinant, sed persistant, audi quid sequitur, in libro Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑitate causam᷑. contradm̃ mur¬
muram᷑ s hec pͥmo ignoscunt᷑. ĩ
ꝑsitentes grauit̾ uindicat᷑. qr
mutent᷑ in eos serpentes .i. inmũ¬
dis. ⁊ ueneficis sꝑitib tradent᷑. qͥ
occultis morsib penetralia cordis
depascant᷑.¬
uellem pͥmosuꝑ hanc scripturã
cum uideris hre sermonẽ. quibere¬
dita sunt eloqtra dei. quid illis ui¬
deat᷑ deeo qd̾ dicit. ur dieb conti¬
nus colligetis. die aut̃ sexta ou
cum sabb̃ouideor. Exscriptuta
enum apparet. quia diednĩca pͥ¬
mumdat᷑ manna .ui. dieb con¬
manna ⁊ ñ insabbo. intelligant
dei grã ad eos descendĩt decelo.⁊
panis celestis qui ẽ sermo dei adeoᷤᷤ¬

Expanded text:
prosperitate causamur, contra Deum murmuramus. Sed haec primo ignoscuntur, in persistentes graviter vindicantur, quia mittentur in eos serpentes, id est, immundis et veneficis spiritibus tradentur, qui occultis morsibus penetralia cordis depascantVellem primo super hanc scripturam cum Judaeis habere sermonem, quibus credita sunt eloquia Dei, quid illis videatur de eo quod dicit: Sex diebus continuis colligetis, die autem sexta ducum sabbato Judaeorum. Ex Scriptura enim apparet quia die Dominica primum datur manna, sex diebus conmanna, et non in sabbato, intelligant Dei gratia ad eos descenderit de coelo, et panis coelestis, qui est sermo Dei, ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
uitam. si ñ seruet᷑ mortemgnãt. nõ serran¬
tib gͦ dnr̃ mandata ñ bona. ⁊ inquib ñ
iuuant. S ãmixto ligno erucis indulcedi¬
seruata. sunt mandata uite. cũctũ languo
seruet mandata. nullã egritudinẽ paciat᷑ .i.
nec febres. nec alios dolores corꝑeos. s iustis
adpedes. replet̾ ulc̾e pessimo. S uisti nõ
hñt illas infurmitates. quas egipcii. Egip¬
tus enĩ mundꝰ. diligẽ gͦ mũdũ.⁊ q̃ ĩmun¬
do st̃. egipti languor ẽ. obseruare. m̃ses

Expanded text:
etur, mortem generat. Non servantibus ergo dicuntur mandata non bona, et in quibus non vivant. Sed admisto ligno crucis, in dulcediservata sunt mandata vitae. Cunctum languorservet mandata nullam aegritudinem patiatur, id est nec febres, nec alios dolores corporeos. Sed omnicapite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Sed justi non habent illas infirmitates quas Aegyptii. Aegyptus est mundus: diligere ergo mundum et quae in mundo sunt, Aegyptius languor
Abbreviated transcription (Latin):
inhelimducit᷑ ppł. ubi erant duodecĩ fonteᷤᷤ
aquarũ. quib nicħ inerat amaritudinris.
s amenitas płima. exdensitate palmarũ.
s pͥus ductus ẽ adaquas salsas. ⁊ amaras.
quib ꝑ ligirũ ad nõ monstratũ dulcoratis.
uenitur ad fontes.Si historiã solam sequa¬
mur. ñ inultum ectificat nos scire adquẽ

Expanded text:
in Elim ducitur populus, ubi erant duodecim fontes aquarum, quibus nil inerat amaritudinis, sed amoenitas plurima ex densitate palmarum: sed prius ductus est ad aquas salsas et amaras, quibus per lignum a Domino monstratum dulcoratis, venitur ad fontes. Si historiam solam sequamur, non multum nos aedificat scire ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
¶oRuare addidit. postquã posuit illi d̃s uis¬
ticiam ⁊ iudicia. ibi temptauit eũdicens Si
audieris uocẽ dnĩtui ⁊c̃. uidet᷑ expone̾ qͣre
iustificationes ⁊ iudicia. dedit .s. ut tẽptaret
eos. Si audirent uocem dnũ dei. ⁊ mandata
custodirent. Nam quantũ ad pͥorẽ ppłm
quid eis boni aut ꝓfecti murmurantib
⁊ contradicentib mandaret᷑. Qui paulo pꝰ.
mirabiliũ dei obliti. adydola conuertunt᷑.
Dantur gͦ p̃cepta inquib temꝑdet᷑. Uñ de¬
di uobis p̃cepta ⁊ iustificõnes ĩ bonas. in.¬

Expanded text:
uare addidit: Postquam posuit illi Deus justitias et judicia, ibi tentabat eum dicens: Si audieris vocem Domini Dei tui. Videtur exponere quare justificationes et judicia dedit, ut scilicet tentaret eos si audirent vocem Domini Dei, et mandata ejus custodirent. Nam quantum ad priorem populum, quid eis boni aut perfecti murmurantibus et contradicentibus mandaretur, qui paulo post, mirabilium Dei obliti, ad idola convertuntur? Dantur ergo praecepta in quibus tententur; unde: Dedi vobis praecepta et justificationes
Abbreviated transcription (Latin):
adorabis deos eorum.
nec coles eos. non facies
oꝑa eorum. s destrues
eos ⁊ confringes. statu¬
as eorũ. seruietisq dnõ¬

Expanded text:
adorabis deos eorum, neque coles eos. non facies opera eorum, sed destrues eos et confringes statas eorum: seruietisque do
Abbreviated transcription (Latin):
tunebo. ab hocdicitur da¬
iuid duxisse originem. ⁊
polimitarii nomen. quia
beseleel oꝑe polunto. cab¬
naculũ construxit.

Expanded text:
quem . Ab hoc dicitur David duxisse originem, et polymitarii nomen, quia Beseleel opere polymito tabernaculum construxit.
Abbreviated transcription (Latin):
aaron difficilia p̃ci¬
pe. ut hoc mõ eos ab
illa intentione reuo¬
daret. factum ẽ dñ
ullud ipm difficile.
ut eẽt aurum adfa
ciendum y̾dolum.
qd ꝓpt̾ eos notandũ
putaui. qui contris.¬
tantur. siquid tale
ꝓpt̃ uitam et̃nam
diuinitus fieri. ut
equo animo tolle¬
rari iubeatur.

Expanded text:
Aaron difficilia praecipere, ut hoc modo eos ab illa intentione revocaret. Factum est tamen illud ipsum difficile, ut eciendum idolum, propter eos notandum putaui, qui contristantur, si quid tale propter uitam aeternam diuinitus fieri uel aequo animo tolerari iubeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
colligant pauꝑes. siinseptimo anno itapar¬
citur t̾re. ut nec seminet᷑. Non enim aduineã
ꝑes gentis tue. qr det̾ra ñ seminata. nicħ
possunt sum̾ẽ. ubi segetes. nasciñ possunt.
uitint. an sic accipiendũ.ui. anius semina
gatur seminabis. ⁊̃ si dictum est. ut adsex

Expanded text:
colligant pauperes, si septimo anno ita parcit terrae, ut nec seminetur quidem — non enim ad uineam peres gentis tuae — quia de terra non seminata nihil possunt sumere, ubi segetes nasci non possunt. uiunt. an sic accipiendum: sex annis seminagatur seminabis, etiamsi dictum non est: ut ad sex
Abbreviated transcription (Latin):
uõ ꝑ ipm̃ dñm. ut cognoscamꝰ
inquib dam ꝑsacrificia sacer¬
docum. ⁊ obsecrationes ponti¬
ficum. nos eẽ purgandos. qͦs
aaron ꝑsona designat. in qͥb¬
dam. ꝑ seĩam legis emĩdandos.
quod ĩoysi designat offm̃. In
difficiliorib aut̃ ipsius domi¬
ni uirtute egemus.¬

Expanded text:
um Dominum; ut cognoscamus in quibusdam per sacrificia sacerdotum et obsecrationes pontificum nos esse purgandos, quos Aaron persona designat: in quibusdam per scientiam legis emendandos, quod Mosi designat officium. In difficilioribus autem ipsius Domini virtute egemus.
Abbreviated transcription (Latin):
laudando corrumpunt. fruc
lingue. adappetendas lau¬
des transitorias cor oꝑantis
inclinant. herbam iocuste
ꝯmedunt. qñ adulatores. ũ
ba loq̃ntium. fauorib ex¬
tollunt. poma arborum
deuorant. cum uanis lau¬
dib quorumdã iam qĩ for¬
tium. oꝑa eneruant.

Expanded text:
laudando corrumpunt? Fructlinguae ad appetendas laudes transitorias cor operantis inclinant. Herbam vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favoribus extollunt. Poma quoque arborum devorant, quando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortium et opera enervant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ. dica sꝑnit. pariatim decidit.
Si enimcurare paruane¬
moysi quid fecĩt ppłs de
ro fecerant. diẽ eos dixisse.
hi sunt dii tui isrł. qui
eduxeruant te det̾ra egip¬
ti qd̾ eos dixis se ñ legit᷑.
Si animum eoꝵ hunc
fuisse ostendit. horũ qͥp¬
pe ũborum gerebant in
corde sententiam. q̃ dm̃
latẽ ñ poterant.

Expanded text:
dica spernit, paulatim decidit. Si enim curare parva neMoysi quid fecerit populus de suo fecerant, dicit eos dixisse: Hi sunt dii tui, Israel, qui eduxerunt de terra Aegypti. Quod eos dixisse non legitur, sed animum eorum hunc fuisse Deus ostendit. Horum quippe verborum gerebant in corde sententiam, quae Deum latere non poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussionis impetum mor¬
tis sue oblatione restrinxit.
dicens. dimitte illis hanc
noxam.alioquin dele
me delibro tuo quem sc̃p¬
incensi fumo temꝑauit.
dans zelum suũ duune
indignationi obtulit.
⁊furdrem gladio placa
nis grãm añtempus ꝓ¬
dixim medullitus mo
ds. aliquid abuitimis.¬
o÷ irascendo disponit. hic̃ ẽ it qd¬

Expanded text:
cussionis impetum mortis suae oblatione restrinxit, dicens: Dimitte illis hanc noxam, alioquin dele me de libro quem scripincensi fumo temperavitdans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavnis gratiam et ante tempus pdixerim, medullitus movDeus aliquid ab intimis irascendo disponit. Irae i
Abbreviated transcription (Latin):
uõ foris ꝑabant. cornua quoq foris
parentia. spãh fastigio altius emi¬
nebant. deaurat᷑ uõ craticula. cum
splendet. deaurant᷑ parietes. cum eadẽ
grã dnĩce dilectionis ꝑbona oꝑa ext̾i¬

Expanded text:
vero foris parabant cornua, et ipsa foris parentia, speciali fastigio altius eminebant. Deauratur autem craticula, cum isti gratia resplendet. Deaurantur parietes, cum eadem gratia Dominicae dilectionis per bona se ext
Abbreviated transcription (Latin):
tionib uicioꝵ se expur¬
gare. ⁊ oĩb mundi curis
ac delectationib exuere
latari. ⁊ ad p̃dicandum
uerbum. longe lateq
possent discurrẽ. recte

Expanded text:
tionibus se vitiorum expurgare, et omnibus mundi curis ab delectationibus exuere latari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possent discurrere, recte
Abbreviated transcription (Latin):
cerecur puniat᷑. Nescio ait dñm ineugłio. u̾beratus enĩ
dat. hanc uocem. qr demones clamauert̃. Scimꝰ te quis sis.
tues filius deiuiui. post f lagella. ⁊iscł dimittet. ⁊ ĩ urgeb̾ ex
¶ Serabus uam triumdierum ⁊ẽ. Cercia mansione postqua tran¬
sierunt mare rubrum. ꝑuenerunt ethan. qui locus ⁊̃ mara uocat᷑.
runt. ⁊ legem accepunt. ubi erectum ẽ cab̾naculum.
corde. qd ds̃ illum suscitauit. t̾ciadie. saluus erit ꝑuenienᷤ
ad locum. inquo ĩmolet᷑ sacrifienm laudis.

Expanded text:
cere cur puniatur. Nescio, ait, Dominum. In Evangelio dat hanc vocem, quia daemones clamaverunt: Scimus te quis sis: tu es Filius Dei vivi. Post flagella etiam Israel dimittet, cere cur puniatur. Nescio, ait, Dominum. In Evangelio  Viam trium dierum, etc. Tertia mansione, postquam transierunt mare Rubrum, pervenerunt Ethan, qui locus etiam Mara vocatrunt, et legem acceperunt, ubi erectum est et tabernaculum.corde quod Deus illum suscitavit tertia die, salvus erit, perveniens ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ios. Quinquagesimodie
passionẽ dnĩ. quam paschai
illud figurabat. datus e̾ spẽ
p̃dicõne mundus ĩpletus
est. dr̾ illic. scripta ẽ lex di¬
lampades. montẽq fumi¬
⁊ clangorem buctine. per.¬
strepentem. inuocib ⁊ to¬

Expanded text:
. Quinquagesima die passionem Domini, quam pascha illud praefigurabat, datus est Spirpraedicatione mundus impletus est. Dicitur illic scripta lex diet lampades, montemque fum clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ bri.otandũ qd lex non
incautis uł nescientib inge¬
ricur. s expositis p̃miis que
debentur seruantib ⁊ bñfi¬
ciis p̃teritis que iam exꝑti
sunt. ⁊ mirabilib cũ sponte
se legi seruande deuoueant.
lex pecentib datur. ut scd̾m
ꝓmissionẽ suã. qĩ uoti rei
qui uiolauerint. uidicent᷑

Expanded text:
 Notandum quod lex non incautis vel nescientibus ingeritur: sed expositis praemiis quae debentur servantibus, et beneficiis praeteritis quae jam experti sunt, et mirabilibus cum sponte se legi servandae devoveant, lex petentibus datur: ut secundum promissionem suam, quasi voti rei, qui violaverint, jud
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potat᷑us poculũ salutis.
ab oĩ inquinam̃to cartus
tu ne inmunda feceris. au¬
di scĩficõnis genus. Ne ac¬
cesseris inquit. admuli¬
erẽ hodie ⁊ crastino. ut
die t̾cio audias u̾bũ dĩ. hoc

Expanded text:
 potaturus poculum salutis. ab omni inquinamento carnistu immunda ne feceris. Audi sanctificationis genus: ne accesseris, inquit, ad mulierem hodie et crastino, ut die tertio audias verbum Dei; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
culi ⁊ templi positionẽ.
cisse putamꝰ.¬
litterã. quomõ ligna
altaris tanto igne uici¬
no in ꝯbusta ꝑmane̾
potuerint. accrpiat iero
inquit ligna. que de
lignis ꝑ adisi sunt. ñ
cremantur igne ui¬
cino. s puriora reddũ¬
tur. nec mirũ hoc de¬
scũario. ⁊ intĩorib tem¬
pli. ⁊ altarithuniama¬

Expanded text:
culi et templi positionem, cisse putamlitteram, quomodo ligna altaris tanto igne vicino incombusta permanere potuerint, accipiat beatiinquit, ligna quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc sanctuario et interioribus templi, et altari thymiama
Abbreviated transcription (Latin):
nã naturã admaliciã creat.
s ꝑ fert eos pacient̃ quousq
onem bonoꝵ. Ecce enim ut
dest. adeorũ gͦ utilitatẽ phario¬
est seruatus.¬

Expanded text:
nam naturam non ad malitiam creat, sed perfert eos patienter, quousque onem bonorum. ecce enim ut dest. ad eorum utique utilitatem Pharao seruatus
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ uolens d̾ oftendere
iram ⁊ demõstrare pocẽtiã
suã. sustinuit in multa paci¬
entia uasa ire parcendo.s his
quos malos futuros ẽẽ p̃sci¬
erat. q̃ uasa dicit ꝑ fecta inꝑ.¬
dicionẽ. Et ut nos in qͣt notaᷤᷤ
facẽt diuicias głie sue inua¬

Expanded text:
deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam attulit in multa patientia uasa irae — parcendo utique his quos malos futuros esse praesciebat: quae nasa dicit perfecta in perditione - et ut notas, inquit, faceret diuitias gloriae suae in ua
Abbreviated transcription (Latin):
esgpca propter israel. uiniuersũ la¬
horem qui accidisset eis iruere
qͣuo uiberauerit eos dñs. Detlitusq est
iethro suꝑ omnib bonis que fecerat dñs
isrł. eo quod eruisset eum demanu egip
tem dei moyses. ⁊ iechro sibi
oceurrenti exiit obiuam decas.¬
tris. nec ducit eũ admontẽdĩ.
s adtab̃naculũ suũ. ñ i potat
sac̾dos madian. ascende ĩmon¬
dem dei. s nec inegiptũ descen¬
dere. nec rixor moysi. s nc̃ ad
eũ uenit cũ filiis. ñ it pot̾at¬
inegiptũ. ⁊ srbire agones
egiptioꝵ. nͥ athleta ꝓbabilis.
abstinet. Moyses quia mag¬
nus. ⁊ potens athleta descen¬
dit. inegitum adagones ⁊ ex¬
ercitia uircutũ.⁊ abraham
ia cobquoq qui ipõ noĩe
athleta ẽ. cum descendis set

Expanded text:
s propter Israhel universum laborem qui accidisset eis in itinere quo liberarat eos Dominus laetatusque est Iethro super omnibus bonis quae fecerat Dominus Israheli eo quod eruisset eum de manu Aegyptem Dei Moyses, et Jethro sibi occurrenti exiit obviam de castris, nec duxit eum ad montem Dei, sed ad tabernaculum suum. Non enim poterat sacerdos Madian ascendere in montem Dei, sed nec in Aegyptum descendere, nec uxor Moysi, sed nunc ad eum venit cum filiis. Negyptum, et subire agones Aegyptiorum, nisi athleta probabilis, abstinet. Moyses, quia magnus et potens athleta, descendit in Aegyptum ad agones et exercitia virtutum; Abraham et Jacob quoque, qui ipso nomine athleta est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens egiptũ.
diserisseris tureas to¬
curs corruptele. ⁊ u¬
ciorum incitam̃ta
reiecĩs. habitabis in
tab̃naculis. quibus
.s. nolumus exspol¬
ari. s suꝑuestiri. ha¬
bitatio aut̃ cab̃nacu¬
lorum. expeditum
uidicat eẽ eũ. qui fes¬
tinat addm̃. S nec
in hoc standũ est.mo¬
uenda sunt ⁊̃ castra
desochot. ⁊ festinã¬
int̾p̃tat᷑ signa eis.
quia hic .s. audies.
qd̃ d̾s añcedebat eo
ꝑdiem incolũꝑna
nubis. ꝑ noctẽ inco¬
lumpna ignis. nõ
hoc in ramesse. nec
sunt castra. t̾cia sc̃
diuna. hoc erat tͣ¬
duum ad qd̾ festi¬
nabat moyses ⁊
aaron. ⁊ contradi¬
cebat pharao dicẽs.
Non eatis longius.
llolebat ad locum
signoꝵ ꝑuenire
filios isrł. ut pos

Expanded text:
relinquens Aegyptum, discusseris tineas totius corruptelae, et vitiorum incitamenta rejeceris, habitabis in tabernaculis, quibus scilicet nolumus exspoliari sed supervestiri. Habitatio autem tabernaculorum expeditum indicat esse eum qui festinat ad Deum. Sed nec in hoc standum est: movenda sunt etiam castra de Socoth, et festinaninterpretatur signa eis, quia hic scilicet audies quod Deus antecedat eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis; non hoc in Ramesse, nec sunt castra. Tertia sunt divina: hoc erat triduum ad quod festinabant Moses et Aaron, et contradicebat Pharao dicens: Non eatis longius. Nolebat ad locum signorum pervenire filios Israel, ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑeandem alterã coronam aureolam. Eudit ⁊ iiii. cir¬
culos aureos. quos posuit in .iiii.anguuis. ꝑsingłos pe¬
des mense. contra coronam. Misitq in eos uectes. ut poss
mensa portari. Ipsos quoq uectes fecit oelignis sechim. ⁊
circumdedit eos auro. ⁊ uasa. ad diuersos usus mense. ace¬
tabula. phialas. eyathos. ⁊ thuribula exaurd purissimo.¬

Expanded text:
auream. Fudit et quatuor circulos aureos, quos posuit in quatuor angulis, per singulos pedes mensae contra coronam, misitque in eos vectes ut possit mensa portari. Ipsos quoque vectes fecit de lignis setim, et circumdedit eos auro; et vasa ad diversos usus mensae, acetabula, phialas, et cyathos, et thuribula ex auro puro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpieratoris excendentes alas ⁊i tegentes ꝓpiciatoriũ. seq
mutuo. ⁊ ulud respectantes. ¶ecit ÷miam deugnis sechim.
inlongitudine duorum cubitorũ. ⁊ in latitudine unius
cubiti. q̃ habebat inaltitudine cubitũ ac semissẽ. ⁊ cireũde¬
dit eam auro mundissimo ⁊fecit illi labiũ aureum ꝑgi.¬

Expanded text:
pitiatorii extendentes alas et tegentes propitiatorium seque mutuo et illud respectantes fecit et mensam de lignis setthim in longitudine duorum cubitorum et in latitudine unius cubiti quae habebat in altitudine cubitum ac semissem circumdeditque eam auro mundissimo et fecit illi labiu
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾p̃tati sunt. ad
moysen. Illa sane
ei imposita. uer¬
bum aut̃ graue.
dictũ ẽ ꝓq̃stione
graui.
una mansio fuit.
sint̾ om̃s max¬
una. Ibi enim lex
accepta. taberna¬
culum erectum.
Ibi exodus.⁊ max¬
una pars lerutici.
omnesq libri le¬
gis pene consup̃¬

Expanded text:
tati sunt, ad Moysen. Illa sane ei impositum. Verbum autem grave dictum est pro quaestione gravi.una mansio fuit, sed inter omnes maxima. Ibi enim lex accepta, tabernaculum erectum. Ibi Exodus et maxima pars Levitici omnesque libri legis pene cons
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit referant adte.
up̃i minora tm̃mõ
iuidicent. leuiusq tͥ
sustinere. ⁊ omnis hic
ppłs reuertet᷑ cũ pace
ad loca sua. Quibus
auditis moyses fecit
Nuir deo famiłiaris ⁊ sapi¬
entissimus. ⁊ĩ erubescens amiori ⁊ gñ¬
tili doceri. formam doctorib p̃buit.
ne aquib libet erubescant erudiri.

Expanded text:
fuerit, referant ad te, et ipsi minora tantummodo judicent: leviusque sit sustentare: et omnis hic populus revertetur cum pace ad loca sua. Quibus auditis, Moyses fecitir Deo familiaris, sapientissimus, non crubescens a mintili doceri, formam doctoribus ne a quibuslibet erubescant erudiri.
Abbreviated transcription (Latin):
UII. ⁊ t̾cius c̾cii m̃sis qui asollempnita¬
de occisi agn. quinquagesimus ẽ. ac ꝑ
hoc ituista rimbra futĩ.sed̾m agni smolati
diem festum. quia quinquagesima die.
xp̃ĩ. quinguaginta dies numerant᷑. ut spĩ¬

Expanded text:
tius tertii mensis qui a solemnitate occisi agni quinquagesimus est; ac per hoc in ista umbra futuri secundum agni immolati diem festum; quia quinquagesimo Jesu, quinquaginta dies numerantur: ut Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tot archana dei.abipõdõ
discebat. extolleret᷑. ⁊ pu¬
tare se humano ꝯsilior
egere. p̃figurabat᷑ ĩ. qd̾
doctrina gentiũ uideoꝵ¬
ret. ⁊ que in lege deerat᷑¬
fideles exgentibus cõ¬
plenda suggererent.⁊
spũalem intellectum.
adlegem dei afferrent.¬
sciebat quoq moyses
audiret. ⁊ faceret q̃cũq
minutio eugłio sugge¬

Expanded text:
tot arcana Dei ab ipso discebat, extolleretur, et putaret se humano consilio egere. Praefigurabatur etiam quod doctrina gentium Judret; et quae in lege deerafideles ex gentibus complenda suggererent, spiritualem intellectum ad legem Dei afferrentSciebat quoque Moyses audiret, et faceret quaecunque minutio sug
Abbreviated transcription (Latin):
fuit̾. referent
adte. Audiant
pͥncipes ppłi ⁊
pb̃ri plebis. qr
debent omni
hora ppłm iu¬
dicare semꝑ. ⁊
sine int̾mifs¬
one sede̾ iniu¬
dicio. dirimẽ
sit inhis que
u̾bum dei edisse¬
uõ principes qͦs
appellauit tui-¬
buinos quia tͣ¬
centuriones
uł quinquage¬
narii qui p̃st
minorib iu¬
diciis. q̃ adfin¬
gulos ꝑtinet᷑
dirimentes. ꝗͣ
figurã ⁊̃ infu¬
turd scło seruã¬
dam puto. Uñ¬

Expanded text:
it referent ad te. Audient principes populi et presbyteri plebis, qui debent omni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimeresit in his quae verbum Dei edissevero principes, quos appellavit tribunos, quia trcenturiones, vel quinquagenarii qui praesunt minoribus judiciis, quae ad singulos pertinent dirimentes. Quam figuram etiam in futuro saeculo servandam puto. Un
Abbreviated transcription (Latin):
s dicat gramathoisa. ⁊ũ gogos quos de¬
curiones ñ facile sciri põs: qm̃ hoc nom̃
innullo usu hñs uł officioꝵ uł ma¬
gisti̾orum. nã quidã doctores int̾p̃tati st̃¬
grecum uocabulũ sonat. hic sane signifi
ad ppłm isrł. S unde hoc ꝓbari possit
ignoro.
oculus uisu. nei auris auditu. nec nos
saciar possumus considãndo que scrip¬
ta sunt. quib nos edificent. quantis
nos modis instruant. cũ enĩ ꝯspicio
socero sacerdote madian. ammiratioẽ
ninua. obstupesco. auduit it moyses
uocẽ socĩ siii. ⁊ fecit q̃cũq dixit ei. ñ
dixit. quia ds̃ michiloquet᷑. quid
agere debeam. quomõ ab hoĩe ꝯsiliũ
accipiã. ⁊ ab hõie gentili. alieno appło
dei ⁊ ñquis dicat. ẜ qͥd dicat abscultat
nos gͦ si inuenimꝰ aliquid sapient̃ agen¬
tilib dictũ. ñ cum auctoris noĩe sꝑna¬
mus ⁊dicta. nec quia legem dei tene¬
mus. ꝯuenit nobis cumẽ suꝑ bia. ⁊ sꝑ¬
nere prudentiũ u̾ba. S omnua ꝓban¬

Expanded text:
 dicat grammato isagogas post decuriones, non facile sciri potest, quoniam hoc nomen in nullo usu habemus vel officiorum vel magisteriorum; nam quidam doctores interpretati sgraecum uocabulum. hic sane significad populum Israhel; sed unde hoc probari possit, ignoro.oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio socero sacerdote Madian, admiratione nimia obstupesco. Audivit enim Moyses vocem soceri sui, et fecit quaecunque dixit ei. Non dixit, Quia Deus mihi loquitur quid agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia legem Dei tenemus, convenit nobis tumere superbia et spernere prudentium verba; sed omnia proban
Abbreviated transcription (Latin):
Au. ensis aut̃ t̾cii exitus filioꝵ isrł de
t̾ra egipti. hac die uenerunt in he̾mũ
⁊ moyses ascendit inmontẽ dei. ⁊ uocauit
erimdñsꝰ demonte didens. hec dices do
iui iacob. ⁊ nunciabis fitiis isrł. ⁊ pau¬
lo post. descende ⁊ contestare ppło. ⁊ purifi¬
cabis illos hodie ⁊ cras. ⁊ lauent uestim̃ta
sua. ⁊ sint ꝑatiindiem t̾cium. Terua it
die descendet dñs inmontẽ sina. coram
omni ppło. hoc die reꝑit᷑ dari lex. que in
tabulis lapideis scripta ẽ digito dei. siẽ
sequentia docent.dies aut̃ iste t̾cius appa¬
ret t̾cii m̃sis. abexitu filiorũ isrł deegip¬
to. ex quo die pascha fecert̃.i. agnũ ĩmo¬
lauerunt. ⁊ ederunt. qui fuit quartus
datur. dies quinquaginta numerant᷑.x.

Expanded text:
. Mensis autem tertii exitus filiorum Israhel de terra Aegypti hac die uenerunt in heremumet Moyses ascendit in montem dei. et uocauit eum dominus de monte dicens: haec dices domui Jacob, et nuntiabis filiis Israel, etc. Et paulo post: Descende et contestare populo, et purificabis illos hodie et cras, et lavent vestimenta sua, et sint parati in diem tertiam. Tertia enim die descendet Dominus in montem Sina coram omni populo. Hoc die reperitur dari lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito Dei, sicut sequentia docent. Dies autem iste tertius apparet tertii mensis ab exitu filiorum Israel de Aegypto; ex quo die pascha fecerunt, id est, agnum immolaverunt et ederunt, qui fuit quartus datur, dies quinquaginta numerantur, s
Abbreviated transcription (Latin):
egipto ⁊ inpalestina domus edificant᷑.
deauratis. porro ex orientah parte.
unus uectis erat. uñ introitus fuit. qͥ
ꝑmedias tabulas. abangulo usqad
angulum ꝑueniret .i. asũmitate ul¬
tima huius parietis usq adparietis
altĩus sũmitatem. cii cortine taber¬
nacuhi ⁊ tectum incubuere. ubi ⁊ ten¬
torium erat .u. columpns suspen¬
textis .x. que ꝓpͥe tab̃naculũ uoca¬
bantur. tegebatur. ⁊̃ hoc undiq sa¬
aliud oꝑim̃tũ. deiacinetinis pellib
erat enim uelum oꝑe plumario uari¬
atum. columpnis quatuor appensũ.
quo scũarium ⁊ scũatii stũaria dunde¬
bant᷑. intia quod posita erat archates¬
tam̃ti ⁊ contra areham extra uelum
altare thumiamatis. Item in medio
ipsius scũarii candelabiũ in parte auis

Expanded text:
dificandi. deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspentextis, quae proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique saaliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Erat etiam et velum opere plumario variatum, columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur: intra quod posita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii candelabrum in parte aus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Be. Quia eella que ex
angłis ⁊ hoĩb constat
partim ꝑegͥnat᷑ in infi¬
inis. partim regnatin
suꝑnis adhuc ciuer
suos dirimente ueloceh.
ht̃ adiniricẽ segregatos.

Expanded text:
. Quia Ecclesia, quae ex angelis et hominibus constat, partim peregrinatur in infimis, partim regnat in supernis, adhuc cives suos, dirimente velo coeli, habet ab invicem segregatos.
Abbreviated transcription (Latin):
tabulis binebases sup¬
ponuntur. ut consensus
ꝓphetice accestationis
inomnibus que apłi dix¬
ere monstrecur. uł bi
ne ꝑduos angelos subi¬
cuint᷑. ut bñ suffaltis
angłis tota recte pos¬
sit consistere tabula.
quia omnis apłici. ⁊
engłici sermonis. in
ꝓpheticis librs inici¬
um p̃signat᷑ ⁊ finis.
omnis apłoꝵ ⁊ succes¬
sorum uita. abuncio fi¬
der usq adfinem ru-¬
te p̃sentis. misticis ue¬

Expanded text:
tabulis binae bases supponuntur, ut consensus propheticae attestationis, in omnibus quae Apostoli dixere, monstretur. Vel binae per duos angulos subjiciuntur, ut bene suffultis angulis tota recte possit consistere tabula, quia omnis apostolici et evangelici sermonis in propheticis libris initium praesignatur, et finis omnis apostolorum et successorum vita ab initio fidei usque ad finem vitae praesentis mysticis ve
Abbreviated transcription (Latin):
Cor. In hoc sermone solent nos heti¬
ci sugillare qd̾ ñ sic boĩ dei sermo. qͥ
ꝓpeccĩs att̾ius aliũ iudicat. s qui
dm̃ legis mandantẽ hec. licet ñbo¬
iuã iustũ tñ dnt̃. nec ipi quidem
possunt ostend̾e quoniõ iusticie
uideatur conuenire. si alio peccan¬
te alius puniatur.
o ÷ festinat. deeo dicit dñs. Ego sũ ans ds̃
cuus ⁊ c̃. non adillos tm̃. qui deegip¬
to ꝓfecti sunt. s adeos. qͥ uitra egip¬
ciis ñ seritiunt. deegipto educti. dedo¬
moseruitutis negocia scł. accus car¬
nis domus seruitutis ẽ. sic̃ relinq̃re

Expanded text:
r. In hoc sermone solent nos haeretici suggillare, quod non sit boni Dei sermo, qui pro peccatis alterius alium judicat. Sed qui Deum legis mandantem haec dicent non bonum, justum tamen dicunt: nec ipsi quidem possunt ostendere quomodo justitiae videatur convenire si alio peccante alius puniatur. festinet, de eo dicit Deus: Ego sum Dominus Deus tuus, etc. Non ad illos tantum qui de Aegypto profecti sunt, sed ad eos qui ultra Aegyptiis non serviunt, de Aegypto educti de domo servitutis . Negotia saeculi, actus carnis, domus servitutis est: sicut relinque
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qd ꝓ peccatis aldlus altm̾ dicat plec¬
.s. ostendẽ. quomõ iniustus sit. si aliũ alio pec¬
eius suscipimꝰ. tum facimꝰ qd̾ suadet. iã
aduldum nemo solus ꝯmitit. necceẽ
ẽ adult̾am consortem fieri. ⁊ si ñ plures
necẽẽ ẽ aliquẽ uł aliquã minist̾io sceleris
adiungi. Qui om̃s uelut uirus ex alto̾
scd̾m ꝑsuasionis ordinem genãt exdia¬
bolo ꝓgeniem oucunt. uelrit intradicio¬
ne diũ. diabolus intrauit incor uide i
primũ filiũ petũgenunt. quisolus hoc
fac̾e ñ potuit. ab iitgͤ adscribas. ⁊ phariseos
⁊ pontifices. Nascit᷑ gͦ exuida gn̾atio t̃cia. ⁊
quarta peccati. uideamus gͦ quomõ peccã
patrum reddidit infilios. ine̾ciã ⁊ quartã
dr̃. Di abolus gͦ quia iam peccandi modum

Expanded text:
sit, qui pro peccatis alterius alterum dicat plecsit, qui pro peccatis alterius alterum dicat plecunt ostendere quomodo injustus sit, si alium alio pecejus suscipimus; cum facimus quod suadet, jam adulterium nemo solus committit, necesse est adulteram consortem fieri, et si non plures, necesse est aliquem vel aliquam ministerio sceleris adjungi: qui omnes, velut unus ex altero, secundum persuasionis ordinem, generati, ex diabolo progeniem ducunt; velut in traditione Domini diabolus intravit in cor Judae, et primum filium peccati genuit, qui solus hoc facere non potuit; abiit ergo ad Scribas et Pharisaeos et pontifices; nascitur ergo ex Juda generatio tertia, et quarta peccati. Videamus ergo quomodo peccata patrum reddit Deus in filios in tertiam et quartam dicitur. Diabolus ergo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ ierłm libera ẽ. ⁊ c̾. Sic gͦ t̾rena
⁊ quia deꝑadiso lib̃tatis ꝑpecem̃ uen¬
tã ẽ ad seruitutẽ mundi. primus ser¬
to audire ñ poti̾s. ⁊ si tibi iniuingat᷑
ut facias pascha. accingas lumbos
accipias scãdalia inpectib. uirgã te¬
neas inmanu. ⁊ azima cũ amaritudĩẽ
ꝯmedas. S nec in pͥma mantione n
inseda nec int̾cia. nec cum transieris
mare rubrũ. ⁊̃ si admara uenĩs. ⁊ fu¬
erit tibi amaritudo indulcedinem
ascend̾is ñdũ ydoneus iudicaris. s
qui mandat ostñdit. pͥmũ gͦ manda¬
tum e̾. ñ erunt tibi dii alii p̃ter me.
liud est colere. alid̾ adorare. Potest
quis inuitus adorare. ut adtilando
regib ydolatris. uł torm̃ts uictus
cũ sciat qr ydolum nicħ e. colere uõ
ẽ totohis affectu ⁊ studio mancipa¬
ri. utrũq gͥ resecat. ut nec affectu
colas. nec ipẽ adores.
¶or. Neddens peceã patrũ infilios i¬
c̃. auint hẽtici. qd̾ non botu dei sermo

Expanded text:
sum est Hierusalem, libera est. Sicut ergo terrena et quia de paradiso libertatis per peccatum ventum est ad servitutem mundi, primus serto audire non poteris. Et si tibi injungatur ut facias pascha, accingas lumbos, accipias sandalia in pedibus, virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Sed nec in prima mansione, nec in secunda, nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad mare veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinemascenderis, nondum idoneus judicaris, sed qui mandat ostendit. Primum mandatum ergo est: Non erunt tibi dii alii praeter me. liud est colere, aliud adorare. Potest quis invitus adorare, vel adulando regibus idololatris, vel tormentis victus, cum sciat quia idolum nil est. Colere vero est toto his affectu et studio mancipari. Utrumque ergo resecat, ut nec affectu colas, nec specie adores.. Reddens peccata patrum in filios, etc. Aiunt haeretici quod non boni Dei sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ecce ppłs filiorũ
qui possunt m̃te
cior ẽ nobis. ue¬
opprimamus e
aliorumquoq
scõrum luctas
senfit. spũalia
certamina pcu
dant det̾ra sua.
uidetur michi
exhis que patri¬
indicata fuerãt.
quia sentt uen¬
crucis

Expanded text:
filiorum qui possunt mente tior est nobis: Veopprimamus euAliorum quoque sanctorum luctas sensit, spiritualia certamina pertdant de terra sua. Videtur mihi ex his quae patriindicata fuerant, quia sentit vencrucis
Abbreviated transcription (Latin):
indies. Cumq introduxerte
te incerram chananei sicut uirauit
tibi ipatrbu cuis. ⁊ dederit eam
tibi. seꝑabis omne qd̃ aꝑit uul-¬
uam dño. ⁊ quod primitiuũ ẽ
inpecorib tuis. Quicquid habiu̾

Expanded text:
in dies cumque introduxerit te in terram Chananei sicut iuravit tibi et patribus tuis et dederit eam tibi separabis omne quod aperit vulvam Domino et quod primitivum est in pecoribus tuis quicquid habu
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis. adolebit aaron in hocaltari. iticeni¬
trata fidelium corda noue grẽ splendore
adduleedinẽ orõnis initigabit. ut partici¬
pes sacdocii ipsus sedula exhortatione fi¬
deses. ad dep̃candam faciem sui conditoris.
dit᷑. ut̃ in pͥncipio oĩs boni. qd deo inspiã¬
de facẽ disponimus. illius auxiliũ. quoꝵ
ficiamus inuocemus. aduesꝑmuõ. ut cũ
bñcepta complemus. illi aquonicepimꝰ gr̃as¬

Expanded text:
nat, adolebit Aaron in hoc altari incentrata fidelium corda, novo gratiae suae jubare ad dulcedinem orationis instigat, vel participes sacerdotii illius sedula exhortatione fideles, ad deprecandam faciem sui conditoris editur, ut in principio omnis boni quod Deo inspirante facere disponimus, illius auxilium quo perficiamus, invocemus. Ad vesperum vero, ut cum bene coepta complemus, illi a quo accepimus, p
Abbreviated transcription (Latin):
causas ꝓsola int̾mi uidicis intñ¬
cione. diseritit. ut nichil huma¬
nitatis admisceat. in hoc qd̾ di¬
iuna positus uice dispensat. ne
correctionẽ priuatus dolor ex¬
asꝑet. Cũq ꝯtra aliena intia.¬
emulator ostendit᷑. q̃ sua sunt
exequat᷑. netͣnquillitatẽ indicii
aut latens inuidia maculet.
aut p̃ceps ira ꝑturbet. S dũ
considãtur t̾rbr enis. qui suꝑ

Expanded text:
causas pro sola interni judicis intentione discutere, ut nihil se ei humanitatis admisceat in hoc quod divina positus vice dispensat, ne correptionis studia privatus dolor exasperet. Cumque contra aliena vitia aemulator ostenditur, quae sua sunt exsequatur, ne tranquillitatem judicii aut latens invidia maculet, aut praeceps ira perturbet. Sed dum consideratur terror ejus qui super
Abbreviated transcription (Latin):
.. upẽ iurtutes ita
uinculo caritatis
continent᷑. ut nul¬
la rerũ mitiabilita¬
dere. uł dehabitu
saẽ̾dotis torpente
leant ꝓlabi.

Expanded text:
 virtutes ita vinculo charitatis continentur, ut nulla rerum mutabilitadere, nunquam de habitu sacerdotis torpente leant praelabi.
Abbreviated transcription (Latin):
quo pectus sac̃do
sũmi rudicis irrun¬
dus corde assistere
contendat. omĩa
agens deindust᷑a.
ut quieqͥd foris er
gaꝓximos agit
aut iuidicat. totũ
exregula int̾ne
racionis ꝓbatum.
⁊ suo condidori pla¬
citum fulgeat. It̾.
rõnale iudieii sac̾¬
oet rector subtili examĩe¬

Expanded text:
quo pectus sacerdosummi judicis mundos corde assistere contendat, omni agens industria ut quidquid foris erga proximos agit, aut judicat, totum ex regula internae rationis probatum, ac suo Conditori placidum fulgeat. Item rationale judicii sacet rector subtili sempe
Abbreviated transcription (Latin):
am. ⁊c̃. Luc̾ne candelabr exadu̾so tabnaculũ
tribuebat destia plenitudine. mansuetis ⁊ in¬
opibus u̾bum eugłii ꝯmittens. penitentib
medelam. indulgentie ꝯferens. nc̃ tempꝰ eẽ

Expanded text:
c. Lucernae candelabri ex adverso tabernaculum te omnibus tribuebat de sua plenitudine; mansuetis et pauperibus verbum Evangelii committens; poenitentibus medelam indulgentiae conferens. Nunc tempus e
Abbreviated transcription (Latin):
traditionem ueterem.¬
t̾ram chananeoꝵ. filii
sortiti sunt. quã uolen¬
Uñ iusto iudiciodei ex¬
pulsi st̃. uoluntas qͦ¬
diũ. possessionẽ cordis

Expanded text:
traditionem, terram Chananaeorum filii sortiti sunt, quam Chane justo, judicio Dei expulsi sunt. Voluntas qui possessionem cordis
Abbreviated transcription (Latin):
nei monitra t̾re multiplicent᷑ .i. insuꝑ¬
biã erigant᷑. ⁊ ualã głiam ⁊ hunꝰ modi.¬
Nam cum scĩ contia maiora uicia pug¬
nant: ⁊ uincunt. relinquunt᷑ minora.
⁊ ꝑmittunt᷑ dnãri. ne ꝑ eladionẽ gra¬
uius corruant. uñdatus ẽ paulo stimulꝰ
carnis. adcustodiã humilitatis.

Expanded text:
Deus enim loquitur: in cujus sermone si figurate aliquid dicatur, quod ad proprietatem non sit iNam cum sancti contra majora vitia pugnant et vincunt, relinquunt minora, et permittuntur dominari, ne per elationem gravius corruant. Unde Paulo datus est stimulus carnis ad custodiam humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
influuo mortui sunt. computruitq¬
fluuius ⁊ non poterant egipcii bibere.a-¬
quam fluuii. ⁊ fuit sanguis intota ter:

Expanded text:
ine, mortui sunt: computruitqunon poterant Aegyptii bibere aquam fluminis, et fuit sanguis in tota ter
Abbreviated transcription (Latin):
pendiose locutus ẽ. ñ dicens qd̾ ipe
foimauit᷑. ut exiret uitulus fusilis.
anexcusationis causa tim̃do m̃tu
ꝓiecit̃. atq ipõ ñ id agente. forina
uitul exierit. qd̾ĩo ñẽ credendũ.
o÷ quia nec latere moysen posset

Expanded text:
pendio locutus est non dicens quod ipse formauerit, ut exiret uitulus fusilis. an excusationis causa timendo mentproiecerit atque ipso non id agente forma uituli exierit? quod ideo non est credendum  quia nec latere Moysen posset
Abbreviated transcription (Latin):
monii digito dei seriptas fregisse
iteratio testamt̃ti . qr uetus fuerat ab¬
lendum ⁊ nourĩ ꝯstituendrĩ. Notan¬
dũ sane quanta ꝓppło ad dm̃ suppli¬
catione lauit. qui tam seuerus in
rundicando frit.¬

Expanded text:
monii digito dei scriptas conlisissigurata est iteratio testamenti, quoniam uetus fuerat abolendum et constituendum nouum. notandum sane quanta pro populo ad deum supplicatione laborauerit, qui tam seuerus in eos uindicando ext
Abbreviated transcription (Latin):
dicit seriptura dehisqdᷤᷤ¬
p̃ceptum regis egipti.
uident᷑ utriusq testam̃qi
figuram seruare. ⁊ se¬
phora que passer int̾p̃¬
tatur. legi. q̃ spulalis ẽ
conuenire.phua uõ que rubens uel uere¬
rubent. ⁊ puniuersum mundum passio¬
nis eruore rutilant. abhis ergo anime q̃
nascunt᷑ inecełla. uelut obstetricib medi¬
cantur. quia descripturis cuncta erudicio¬
nus medicamina conferunt᷑. T̃emptat tñ
pharao. ꝑhas necare masculas. cum studi¬
osis indiuinis seripturis hereses. ⁊ praua
doginata suggerẽ. s stat ĩ mobile funda¬
mebant obstetrices dm̃i fecerunt sibi do¬
mos. quod scd̾m ltteram uullam ht̃ con¬
sequentiam. Non enim ꝓpterea domus
fiti quia timetur deus. Si aut̃ uideas quo¬
modo scripture noui ⁊ ueteris cestam̃ti ti¬
morem dei docentes. domos eiłie faciant.⁊
totum orbem orationis domib repleat᷑.
racionabilit̾ scriptum uidebitur:. Sic ergo
iste obstetrices quia tuuent dm̃ .i. dei timo

Expanded text:
dicit Scriptura de his qudicit Scriptura de his qupraeceptum regis Aegypti videntur utriusque Testamenti figuram servare, hora, quae passer interpretatur, legi, quae spiritualis est, convenire: Phua vero, quae rubens vel vererubent, et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo animae quae nascuntur in Ecclesia, velut obstetricibus medicantur, quia de Scripturis cuncta eruditionis medicamina conferuntur. Tentat tamen Pharao per has necare masculos, cum studiosis in divinis Scripturis haereses et prava dogmata suggerit. Sed stat immobile fundamebant obstetrices Deum, fecerunt sibi domos. Quod secundum litteram, nullam consequentiam habet: non enim propterea domus fit, quia timetur Deus. Si autem videas quomodo Scripturae Novi et Veteris Testamenti timorem Dei docentes domos Ecclesiae faciant, et totum orbem domibus orationis impleant, rationabiliter scriptum videbitur. Sic ergo istae obstetrices, quia timent Deum, id est, timorem
Abbreviated transcription (Latin):
olentia filios ifrahel ⁊ doceant israheli¬
tica opera. ⁊ mente indere deum. relin¬
quere opera pharaonis exire deterra
egipti.egipeios mores ⁊ cotum ueterẽ
hominem cum actib suis exuere. ⁊ in¬
duere nouũ qui sed̾m dm̃ creatus est.
ste ⁊̃ obstecrices corrumꝑe nitit᷑. quarũ
una ũocabat᷑ sephora .i. passer. altera phua .i.
rubens. uel uerecunda. phasnecari mares.
⁊uiuificari feminas querit. s timebant ob¬
dicionis formatenẽ. obstetrices enim medice
sunt. ⁊ tam inasculos nascentes quã feminaᷤ
fouent. Erudicio gͥ cõmuns est. ⁊ racionabilis
scientia. ⁊ ad omnẽ pene puenit sensum. om̃s
instruit ⁊ fouet. Si quis ineaum ut animi fi¬
uelut medicatus ⁊ fotus. ꝑ has erudiciones
addiuinorum incelligentiã ꝑatior ueniet.
est enim una uelut pas¬
onabilis doctrine pennis
rubens uel uerecunda¬
moralis ẽ. mores cõponit.¬
uerecundiam docet ⁊ ho¬
nestatem. michitũ quia¬

Expanded text:
olentia filios Israel, et doceant Israeliolentia filios Israel, et doceant Israelitica opera, et mente videre Deum; relinquere opera Pharaonis, exire de terra Aegypti, Aegyptios mores et totum veterem hominem cum actibus suis exuere, et induere novum, qui secundum Deum creatus est. etiam obstetrices corrumpere nititur. Quarum una vocabatur Sephora, id est, passer; altera Phua, scilicet rubens vel verecunda; per has necari mares et vivificari feminas quaerit: sed et timebant obditionis formam tenere. Obstetrices enim medicae sunt, et tam masculos nascentes quam feminas fovent. Eruditio ergo communis est rationabilis scientia, et ad omnem pene pervenit sensum, omnes instruit et fovet. Si quis in ea virilis animi fuead divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut pasonabilis doctrinae pennis rubens vel verecundamoralis est, mores componit,verecundiam docet et honestatem. Mihi ta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdix. congregauit que non peperit. fecit
diuicias non cum iudicio. Indimidio di¬
erumeius derelinquent eum. ⁊ inno¬
uissimis sius erit stultus. Intelligit gͦ
ꝑ dix se que non peꝑit congregasse. ⁊qd̃
hii quos sine iudicio congregauit. relin.¬
quent eum. ⁊ sequentur xp̃m. qui genu¬
it. ipse stultus permanebit. cium ad facto
rem ⁊ parentem suum. uniuersa ereatu¬
ra confugerit. Ideo indignatur dicens
ne expugnantes nos exeant det̾ra nrã.
non uult eos exire deterra sua. ut semꝑ
portemus unaginem terreni. ne eo relie¬
to fugiamus adeum. qui p̃ꝑauit regonũ
celorum. relinq̃ntes imaginem t̾remi. ⁊
suscipientes imaginem celestis. Ideo statu¬
it magistros oꝑm. qui ardes suas doceat̃.¬
⁊ nos artifices malicie faciant. ⁊ quia
multi sunt magistri malicie. quosi
ficit pharao qui imꝑant exigunt extor
cit alios doctores. contra illos p̃gnantes.
qui subicientes omnes principatus eoꝵ
⁊ potestates ⁊ uirtutes. defendant aui¬

Expanded text:
peperit, fecit divitias, et non in judicio: in dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit stultus. Intelligit ergo perdicem se, quae non peperit, congregasse; et quod hi, quos sine judicio congregavit, relinquent eum, et sequentur Christum, qui genuit. Ipse stultus remanebit, cum ad factorem suum et parentem universa creatura confugerit; ideo indignatur, dicens: Ne expugnantes nos exeant de terra nostra. Non vult nos exire de terra sua, ut semper portemus imaginem terreni: ne eo relicto fugiamus ad eum qui praeparavit regnum coelorum, relinquentes imaginem terreni, et suscipientes imaginem coelestis. Ideo statuit magistros operum, qui artes suas doceant, et nos artifices malitiae faciant. Et quia sunt multi magistri malitiae, quos praefecit Pharao, qui imperant, exigunt, extorcit alios doctores contra illos pugnantes, qui subjicientes omnes principatus eorum, et potestates, et virtutes, defendant a vi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. deficit oscum loquit᷑ mdacium aueritate ⁊ ꝓbatio¬
nib Ille abinicio m̃dax fuit. ⁊ iõtales ciuita¬
tes uult sibi edificare. os abyssi quia ab ussus ꝑ¬
ditionis eius ẽ locus. alia eius eiuitas ꝯmotioti¬
nee ẽ. qui enim eum sequit᷑ ibithesauritat. uͥ
tinea demolit᷑.⁊ fures effodiunt ⁊ furant᷑. cui¬
tatem quoq solis edificat falso noĩe. qi trans¬
figurat se inangłm lucis. in hisoccupat m̃tes.¬

Expanded text:
a veritate et probationibus. Ille ab initio mendax fuit, et ideo tales civitates vult sibi aedificari: os abyssi, quia abyssus perditionis ejus est locus; alia ejus civitas est commotio tineae: qui enim eum sequitur, ibi thesaurizat ubi tinea demolitur, et fures effodiunt et furantur . Civitatem quoque Solis aedificat, falso nomine transfigurans se in angelum lucis. In his occupat mentes
Abbreviated transcription (Latin):
ciat sentiat uale̾ suꝑ se. ut scił cogitatione¬
malas ⁊ concupiscentias quas inmittit. nõ
suscipiam. s iacuta ignita. seuto fidei repellã.
⁊ inomnib que suggesserit dicam. uade
retro sathanas. scriptum est enim. dñm dm

Expanded text:
 se: ut scilicet cogitationes, et concupiscentias malas, quas immittit, non suscipiam sed jacula ignita scuto fidei repellam, et in omnibus quae suggesserit, dicam: Vade retro, Satana: scriptum est enim: Dominum Deum