comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pede currere quia pedib currit᷑ mortalitate. obhoc
asuꝑiore parte currunt ad inferiora .i. ab oriente
adoccidentẽ. quia mortales moriunt᷑ ⁊ occidũt. Nu¬
di currunt quia ⁊ homini in scło nulle reliquie st̃.
sacrilegia excurare conentur. RGł. Pedor. malus

Expanded text:
pede currere quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. sacrilegia excusare conentur. De coloribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne onogrotalia. Es. Pelicanus. auis egyptũ habi¬
tans in solitudine nili fluminis. un ⁊ nom̃ sũpsit.
Nã conopus egyptus dicitur. Fertur siueꝵ sit eũ occi¬
dere natos suos eosq ꝑtriduũ lugere. dem̃ seipsum
uulnerare. ⁊ asꝑsione sui sanguinis uuificare eos.¬

Expanded text:
 praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare
Abbreviated transcription (Latin):
leum e quo ministrãtiũ scapule contegunt᷑ ut dũ
ad pende in humeris paleum et ꝑgat quãtũ ualet tu¬
oꝵ pedum ꝑnicitas dictum aut̃ palleum a pellib qͥa
pͥus suꝑ indumeta pellicea ueteres utebant᷑ qͣsi pel¬
te. quia concurrentes inuicẽ oculoꝵ obtutũ refiti¬
ut̃. pilis in ordine a̾stantib ad eoꝵ muitõem. Pal¬
pebre st̃ sinus oculoꝵ a palpitatioẽ dicte qr semꝑ
mouent concurrũt enĩ inuicẽ ut assiduo mutare¬
faciant obtutum munite st̃ aũt uallo capilloꝵ ut
et aꝑtis ocłis siqͥd madi̾t repellatur ⁊ sõno combẽ¬
tib tãquã inuoluti ꝗescãt letantes. in sumitate aũt
palpebraꝵ locis quib se utraq clausa ꝯtingt̃ exeunt
ad nati orcline ẜuato capilli tutelam oculis ministrã¬
tes. ne irruentes facile muirias excipiãt ut ex eo noce¬
antur ut pulueres ł cuiꝰquã grassio matẽie arceãt
contactũ aut ipsũ quoq aerem concidendo mitficẽt

Expanded text:
lium est quo ministrantium scapulae conteguntur ut, dum adpende in humeris pallium, et pergat quantum valet tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus, quia prius super indumenta pellicia veteres utebantur, quasi peltae. Quia concurrentes invicem oculorum obtutum reficiunt, pilis in ordine astantibus ad munitionem pebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent,
Abbreviated transcription (Latin):
Palestina ꝓuincia palestim urbẽ metͦpolim habuit q̃
nunc dr̃ ascalona. aqua ciuitate om̃is circa eã regio
palestina ẽ nuncupata. huiꝰ ab oriente mare rubrum
occurrit. ameidiano latere udea excipit᷑. aseptẽtonali
plaga tyroꝵ finib claudit᷑. ab occasu egyptio limite t̃¬

Expanded text:
habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Huius ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite t
Abbreviated transcription (Latin):
mis in explicabilis ad escã insaciabiliter herbã rapit
eo qd̾ p̃sentiat asꝑitatẽ hyemis futurã ut suꝑius her¬
be pabulo repleri faciat quã gelu adherente omĩs
herba deficiat. Es̃. Quis. molle pecus lanis corpore
tauri s oues insacrificio mactarent᷑. ex his quasdã
bidentes uocant. eas scilicet que inter octo dentes
duos altiores hñt quas maxime gentiles insacrifi¬
tus accentus linea a sinistra parte indexterã partẽ
cito tͣnsit. aut celerius interficit. ut pleuresis fre¬
nesis. oxi enĩ acutũ apud grecos ⁊ ueloce significat.

Expanded text:
mis inexplebilis ad escam insatiabiliter herbam rapit, eo quod praesentiat asperitate hyemis defuturam; ut se prius herbae pabulo farciat, quam gelu adurente omnis herba deficiat. Echinutauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrifitus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem cito transit aut celerius interficit, ut pleuresis, phrenesis. axi oxy enim acutum apud Graecos, et velocem significat.
Abbreviated transcription (Latin):
palim dicunt. Palea aquibdã uocari dr̃. qd̾ pala
uentiletur ut frum̃ta purgent᷑. Gentiles aũt paleam
a quadã pale frugũ inuentrice noauert̃. quã cererẽ eẽ
qd̃ ea pͥmũ sola in pascendis animalib p̃bebat᷑. cuiꝰ
natura ex contrario ẽ frigida. ut obrutas niues flu¬
ere ñ sinat. ad eo calida ut poma immatura matu¬

Expanded text:
iditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex contrario tantum est frigida ut obrutas nives fluere non sinat, adeo calida ut maturesce
Abbreviated transcription (Latin):
plena. Nã humidũ ẽ qd ext̃ius humorẽ ht̃. uiudũ
qd̃ int̾ius. Quidã aũt putant ouũ grecã habere
originẽ nominis. Illi aũt oua. ui. littera ablata.
Oua aũt quedã in ani uento concipiunt᷑. s nõ sũt
gnãbilia nisi que fuerint concubito masculino
concepta.⁊ feminali spũ penetrata. Ouoꝵ tantum
dicunt ut lignũ ꝓfusũ eo nõ ardeat. ac uestis quidẽ
contra adurat᷑ admixta quoq calce. glutinare fert᷑
uitri fragm̃ta. Oua honori pollucis ⁊ castoris in¬
tos credendo de signo iobe non erubescunt. De Gł.¬

Expanded text:
dum est quod exterius humorem habet; uvidum, quod interius. Quidam autem putant, ovum Graecam habere originem nominis. Illi autem dicunt ᾠὰ, j littera ablata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur; sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali spiritu penetrata. Ovorudicunt ut lignum perfusum eo non ardeat, ac ne vestis quidem contra aduratur. Admixta quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta. tos credendo de Cigno et Iove non erubescunt. Fing
Abbreviated transcription (Latin):
italie fluuius aiuigis alpiũ fusus extrib fontib
oritur. ex quib uni uocabulũ ẽ padus. qui diffusus
inmodũ stagni. amnẽ suũ dirigit a quo ⁊ padus est
nuncupatus. Hic agrecis eridanus cognominat᷑ ab
eridano solis filio quẽ fetontẽ dicunt. qui fulmine
ꝑcussus meodẽ flumine deiectus ẽ. ⁊ extinctus. an¬
getur aũt ex ortu canis liquescentib ⁊ cũ accessid̃
triginta fluminũ circa rauennã in adriaticũ mast

Expanded text:
Italiae fluvius, a jugis Alpium fusus, ex tribus fontibus oritur, ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni, amnem sinu dirigit, a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatur, ab Eridano Solis filio, quem Phaetontem dicunt, qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exortu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare
Abbreviated transcription (Latin):
marcus ex filia nurie pompilii natus. urbem in
exitu tib̾is condidit. que ⁊ ꝑegrinis merces aspi¬
ceret ⁊ hostem moraretur. quã ab ipso situ ostiã
appellauit. Ostiarii idẽ ⁊ ianitores. qui in uet̃i
testam̃to electi sunt ad custodiã templi. ut non
ingrederetur eũ immundus in om̃i re. Dicti aũt
ostiarii qd̾ presint ostiis tẽpli. ipsi enĩ testnẽtes
clauẽ omĩa intus eque custodiunt. atq int̾ bo¬
nos ⁊ malos hñtes iudiciũ. fideles recipiunt. ⁊ re
spuunt infideles. Ostiũ quia ex ustũ ẽ. fit enim
ex dependenti fuligine tectoꝵ eiecta assiduis ig¬
nib. un ⁊ colore eiusde tinguere flamineus. Ciẽ.¬

Expanded text:
Marcius ex filia Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam ab eis. Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes iudicium fidelesticium. Osticium, quia ex usto est; fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta assiduis ignibus: unde et color eiusdem tincturae flammeus e
Abbreviated transcription (Latin):
Ostrũ. conchiliũ. ostrũ iqd̾ ꝓ colore purpure tẽꝑat᷑.
plurimis quidẽ in locis. s optimũ insula ciprum¬
gignitur. siue inhis qͥs ꝓprius solis curs̃ illuminat.
Conchilia aũt sunt muris que circũcisa ferro lacri¬
mas purpurei coloris emittunt. His collectis color
purpureus tẽꝑat᷑ ⁊ ostrũ exin appellatũ dicunt qd̾
ex teste humore elicitur. Ostrũ. purpura. Osurũ.¬

Expanded text:
ostrum vocatur. Ostrum, quod pro colore purpurae temperatur, plurimis quidem in locis, sed optimum in insula Cyprgignitur sive in his quos propius solis cursus inluminat. Conchilia autem sunt maris, que circumcisa ferro, lachrymas purpurei coloris emittunt. His collectis color purpureus temperatur: et ostrum exinde appellatum dicunt, quod ex teste humore elicitur. Purpura a pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsũ quasi ꝑ hostiũ ⁊ cibos intus mittim᷑ ⁊ sputũ
foris ꝓicimus. ł quia ĩn ingrediuntur cibi. ĩn egre¬
inhis enĩ positũ ẽ om̃e robur qđ subsistit. Ossa aũt
abusto dicta ꝑꝑ qd̃ cremarentur ab antiquis. siue ut
alii putant ab ȩore. eo qd ibi pateant. Nam uͥq cu¬

Expanded text:
per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egreIn his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cu
Abbreviated transcription (Latin):
.i. soturnices. que gregẽ ducit. eum terre ꝓpinquã¬
t̃e accipiter uidens rapit. ac ꝓpterea cura ẽ uniu̾sis
duc̃e sollicitare generis externi ꝑquẽ caueant pri¬
ma discrimina. cibos gratissimos hñt semina ue¬
nenoꝵ. quã obcausam eas ueteres uesci int̃dixer̃t.
Solũ eñi hoc animal sicut ⁊ hõ caducũ patit᷑ mor

Expanded text:
citur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur mor
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. qd̾ inferat ostio pedẽ. Ospes. facilis. aptꝰ
ostio patens. ũn ⁊ ospitalis hõ dicitur. uins. O
spita. peregrina. Ospitiũ. uͥ sermo grecus uͥ quis
ad tp̃s ospitali iure in habitat. ⁊ iteꝵ m̃n tͣnsiens
strametati sunt ꝓ mutauerunt. non enĩ illic per¬

Expanded text:
quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, aptus et ostio patens: unde et ospitalis homo dicitur. Osoiatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens stra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic per
Abbreviated transcription (Latin):
loniugis interea basiũ. oscula dant᷑ amicis. sua¬
ua lasciuis miscentur grata labellis. AmG̃R.¬
Uñ ⁊dñs uelut ꝓdigii genus in ꝓditore cõdẽp¬
nans ait. Iuda. Osculo filiũ hominis tradis: hoc
ĩ caritatis insigne conuertis ad signũ ꝓditionis.
iad fidelitatis indiciũ. hoc pignore pacis uteris
dñ eñ irã dĩ in ppło isrł obcrimen ido latrie ꝓpħas¬
set. domui iude salutẽ p̃nunciauit. ꝓpt̃ qd̾ eze¬
chias rex iuda sublatis idolis que precedentes
reges consecrauerant. templũ dñi purgasse ac
fragus. uulgo appellatur auis que ossa ab alto
dimittit ⁊ frangit. ũn ⁊ a frangendo ossa nomen

Expanded text:
«coniugis interea basium, oscula dantur amicis, suauia lasciuis miscentur grata labellis». Interdominus uelut prodigii genus in proditore condemnans ait: Iuda, osculo filium hominis tradis? hoc est: caritatis insigne conuertens ad signum proditionis et infidelitatis indicium pacis hoc pignore uteris Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac fragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tione purior longe resultat. Olosirica uestis. tota¬
ex sirico. olon enĩ totũ. Olus ab alendo dictũ. eo qd̾
pͥmũ homines olerib alerentur ante quã fruges
⁊ carnes ederent. Tantũ enĩ pomis arboꝵ ⁊ olerib
alebant᷑ sicut animalia herbis. Olus molle. genus

Expanded text:
tione purior longe resultat. quam dulcis ettione purior longe resultat. quam dulcis ete fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis es
Abbreviated transcription (Latin):
auis ẽ quã greti cigñu uocant. olor aũt dictus qd
sit totus plumis albus. nullus meminit cigñu nigr̃u.
Olon enĩ grece totũ dr̃. Cignus aũt acanendo ẽ appel¬
latus. eo qd carminis dulcedinẽ modulatis uocib
fundit. Idõ aũt suauiter eũ canere dicunt: quia col¬
lũ longũ ⁊ inflexuosũ ht̃.⁊ necẽe ẽ eluctantẽ uoc̃e
ꝑ longum ⁊ flexuosũ iter uarias reddere modulati¬
ones. ferunt in iꝑboreis partib: precinentib citha¬
redis olores plurimos aduolare. apteq ad modum
concinere. Olor aũt latinũ nom̃ ẽ. nã greci cignum
dicunt. Naute uõ sibi hunc ꝓgnosim bonã facere
dicunt. Sicut emilius ht̃. Cignus in auspiciis sẽꝑ¬
letissimus ales. hunc optant naute quia se nõ mer¬
pore nec facile potest aquaꝵ inferiora penetrare.
ceruic̃e extendit ad predam. que quasi p̃uia reliq
corporis escam quã inueniͣt rapit atq eruit de
ꝓfundo. Aode ⁊ illud quia suauior ⁊ magis canor

Expanded text:
avis est quem Graeci κύκνον appellant. Olor autem dictus quod sit totus plumis albus: nullus enim meminit cygnum nigrum; ὅλὸν enim Graece totum dicitur. Cycnuso autem a canendo est appellatus, eo qfundit. Ideo autem suaviter eum canere dicunt, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytharoedis, olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece cygni dicuntur. Nautae vero sibi hunc bonam prognosin facere dicuntletissimus ales. Hunc optant naute, quia se non merpore nec facile potest aquarum inferiora penetrare, ceruicem extendat ad praedam, quae quasi praeuia reliqui corporis escam quam inuenerit rapiat atque eruat de profundo. adde illud, quia suauior et magis canor
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Ouua grece oleon dicit᷑. ex quo in latinũ tͣctũ
ẽ ut oliua dicatur. olea aũt ipsa arbor ẽ. fructus o¬
liua. sucus oleũ. Est aũt arbor pacis insignis. cuiꝰ
fructus diuersis nominib appellatur. Orcades
oliue greca ethimologia similitudine testiculoꝵ
uocate. qd̾ greci orti uocant. Radiole ꝓeo qd oblon¬
ge sint in modũ radioꝵ. Pauie apauo insula dictae
im̃ pͥus allate sunt. Lichiue eo qd̾ optimũ dent
lum̃. nam lechnius lum̃ ẽ. un ⁊ lignũ nom̃ accep̃
quia aptũ ẽ flãmis ⁊ lumini. Pausia. quã corrup¬
te rustici pusiam uocant. uiridi oleo ⁊ suaui apta.
⁊ dicta pausia qd̾ paueat᷑ .i. tundatur. uñ ⁊ pauim̃tũ.
diria dicta ꝓeo qd̾ de siria ẽ allata siue quia nig̃ ẽ.
Crastuma. eadẽ ⁊ uolemis dicta eo qd̾ uolã cõpleat
magnitudine hoc ẽ mediũ manus. un ⁊ iuolare
dicimus. Quidã aũt uolemũ gallica lingua bonũ

Expanded text:
. Oliva Graece ἔλαιον dicitur, ex quo in Latinum tractum est ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eolumen; nam λυχνίς lumen est. Unde et lignum nomen accepit, quia aptum est flammis et luminibus. Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia quod paviatur, id est tundatur; unde et pavimentum. Syria dicta pro eo quod de Syria est adlata, sive quia nigra est. Crustumia idem et volemis dicta, eo quod volam conpleat magnitudine, hoc est mediam manum; unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum
Abbreviated transcription (Latin):
cupatũ. eo qd̾ m̃t̃e moneat ad defuncti memoriã.
sũ enĩ ñ uideris monum̃tũ: illud ẽ qd̾ scptũ ẽ. Ex¬
adi tanquã mortuus acorde. Cũ aũt uideris: mo¬
net m̃te ⁊ ad memoriã te reducit. ut mortuũ re¬
corderis. Monum̃ta itaq ⁊ memorie. ꝓ m̃tis ad¬

Expanded text:
cupatur, eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum est: Excidit tanquam mortuus a corde. Cum autem videris, monet mentem, et ad memoriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Alurenã greci mirinã uocant. eo qd̃ cõplet se in
circulos. Hanc feminini tantũ sexus ẽẽ tradunt
⁊ conciꝑe a serpente. ob id apiscatorib tanquã aser¬
pente sibilo euocatur ⁊ capit᷑. ictu aũt fustis diffi¬
culter intimitur. ferule ꝓtinus animã in caudã
certũ ẽ habere. Nã capite ꝑcusso uix ea interimi.

Expanded text:
aenam Graeci μύραιναν vocant, eo quod conplicet se in circulos. Hanc feminini tantum sexus esse tradunt et concipere a serpente: ob id a piscatoribus tamquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. Animam in cauda habere certum est; nam capite percusso vix eam interimi,
Abbreviated transcription (Latin):
uandi capita infantiũ qui unguendi sunt. ne obse¬
uatione quadragesime sordidata ad unctioẽm act¬
derent. Hoc aũt die simbolũ cõpetentib tradit᷑ ꝑ
confinẽ dnĩce pasche sollepnitate. ut qui iã ad da
grãm ꝑcipiendam festinant. fidẽ quã confiteat̃
ẽ manus expansis digitis. sicut contͣcta pugnus
Pugnus aũt apugillo dictus. sicut palma uͥ spi¬

Expanded text:
vandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei graest manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expa
Abbreviated transcription (Latin):
porando nominatus .i. dicendo. nã orare dicere est.
orator gͥ uir bonus. ꝑitus natura morib artib di¬
cnti ꝑitus consistit artificiosa eloquentia. q̃ con¬
stit partib quinq. inuentione. dispositione. elo¬
asendi: trib reb consistit. natura. doctrina. ⁊ usu.
natuta ingenio. doctrina scientia. usu assiduitate.
her sunt enĩ que non solũ moratione s in ino qͦq
homine artifice expediunt ut aliquid efficiat. Gł.

Expanded text:
perorando nominatus, id est dicendo; nam orare dicere est. Vir bonus consistit natura, moribus, artibus. Dicendi peritus consistit artificiosa eloquentia, quae constat partibus quinque: inventione, dispositione, elodicendi in tribus rebus consistit: natura, doctrina, usu. Natura ingenio, doctrina scientia, usus adsiduitate. Haec sunt enim quae non solum in oratore, sed in unoquoque homine artifice expectantur, ut aliquid efficiat. De
Abbreviated transcription (Latin):
ferus. on quipye greci asinũ uocant. angrian. ferũ.
hos africa ht̃ magnos ⁊ indomitos ⁊ in deserto uagan¬
tes. Singuli aũt feminaꝵ gregib presunt. Nascẽtib
masculis zelantes testiculos eoꝵ morsib decrũcant.
qd cauentes matres: eos insecretis locis occultant.
Onager. grecũ ẽ. de hoc physiologus dicit. quia ui¬
cesimo quinto die mensis faminob qui ẽ marcius.
duodecies innocte rugit. similiter ⁊ indie. ⁊ ex hoc
cognoscitur quia equinoctiũ ẽ diei ł noctis ex numẽo

Expanded text:
ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et indomitos et in deserto vagantes. Singuli autem feminarum gregibus praesunt. Nascentibus masculis zelant et testiculos eorum morsu detruncant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant.onager. Physiologus dicit de onagro quia uicesimo quinto die mensis famenoth, qui est martius, duodecies in nocte rugit, similiter et in die; et ex hoc cognoscitur quia aequinoctium est diei uel noctis, et numerum
Abbreviated transcription (Latin):
pars eẽ dicit᷑ quaternarii numeri. ⁊ cet̾i talis
Sub suꝑ particularis numerus ẽ minor qui õ¬
tinetur in fortiori numero. cũ alia una parte sus
ut media aut tercia aut quarta. ut uerbi gr̃i
ii. ad.in.iii.ad.iiii.iiii. ad.u. ⁊ cet̾i. Suꝑ pa¬
ens numerus ẽ qui in se inferiorẽ numerũ co
tres aut quatuor aut quinq aut alias. ut nerbis
U.ad .iii. dũ cõparati fuerint. ht̃ inse quinarius
UI. ad quatuor dũ cõparati fuerint. hñt inst. aii
⁊ alias duas partes euis. uini. ad.u. dũ cõparati fu¬
rint. h̃nt inse quinq ⁊ alias tres partes eius. Si¬
suꝑ partiens numerus ẽ. qui continet᷑ in nũo su¬
partienti cũ aliquib partib suis duab aut to

Expanded text:
pars esse dicitur quaternarii numeri; et ceteri tales. pars esse dicitur quaternarii numeri; et ceteri tales. Subsuperparticularis numerus est minor, qui continetur in fortiore numero cum alia una parte sua aut media aut tertia aut quarta aut quinta, ut uerbi gratia II ad III, III ad IIII, IIII ad V et ceteri. Superpartiens numerus est qui in se inferiorem numerum tott III aut IIII aut V aut alias, ut uerbi gratia V ad III dum comparati fuerint, habet in se quinarius VII ad IIII dum comparati fuerint, habent in se IIII et alias III partes eius; VIIerint, habent in se 4 et alias tres partes ejus. Subsuperpartiens numerus est qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus partibus suis duabus, aut tribus,
Abbreviated transcription (Latin):
Minor nũs ẽ qui continet᷑ amaiori. ad quẽ cõꝑat᷑
cũ aliqua parte.iii. ut t̾narius ad quinariũ. conti¬
netur enĩ ab eo cũ duab partib suis. Multiplex
nũs ẽ qui ht̃ in se minorẽ numerũ. bis aut ter
aut quater aut multipliciter. ut uerbi gr̃a.ii. ad .i.
dũ cõꝑati fuerint duplex ẽ .ii.ad .i. tͥplex .iiii. ad¬
.I. quadruplex. ⁊ reliqui econtra. Submultiplex
numerus ẽ. qui intra multiplicẽ continet᷑. bis aut
ter aut quater. aut multipliciter. ut uerbi gr̃a. unꝰ
aduob bis continet᷑. atͥb ter. a quatuor quãt. a
particularis numerus ẽ cũ fortior continet intra
se inferiorẽ numerũ circa quẽ cõparat᷑ similiter
media pars duoꝵ. quatuor ad.iii.dũ cõparati fue¬
rint continent in se.aii. ⁊abũ unũ qui ẽ tercia pars
triũ. Iterũ quinq ad.iiii.dũ cõparati fuerint hñt
in se quaternariũ numerũ ⁊ aliũ unũ qui quarta

Expanded text:
Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se minorem numerum bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia II ad unum dum conparati fuerint, duplex est; III ad unum, triplex; IV quadruplex, et reliqui. Econtra submultiplex numerus est, qui intra multiplicem continetur bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter; ut verbi gratia unus a II bis continetparticularis numerus est, dum fortior continet infra se inferiorem numerum, circa quem comparatur similiter media pars est duorum; IIII ad III dum comparati fuerint, continent in se III et alium I, qui est tertia pars trium; iterum V ad IIII dum comparati fuerint, habent in se quaternarium numerum et alium unum, qui quarta
Abbreviated transcription (Latin):
sub multiplices sub suꝑ particulares. quinta sub mł¬
tiplices sub stꝑpartientes. ꝑse nũs ẽ qui sine re
Ad aliquid numerus ẽ qui relatiue ad alios cõꝑat᷑.
ut uerbi gr̃ã. iin. ad duos dũ cõꝑatus fuerit duplex
x. ⁊ iteꝵ .iii.adunũ. triplex .xi.ad duo.uiiii. ad .iii.¬
⁊ ceti tales. Equales numeri dicunt᷑ qui scd̾m qͣn¬
titatẽ equales sunt. ut uerbi gr̃ã. duo ad duo. iii.
ad.iii.x. ad.x.c. ad centũ. In equales niũ sũt. qui
ad inuicẽ comparati: inequalitatẽ demonstrãt. ut
ni.ad .ii.iiii.ad.iii.u. ad .iiii.x. ad .uii. ⁊ uniuersa¬
liter maior minori aut minor maiori. huius modi
dũ cõꝑatus fuĩt in equalis dicitur. Maior numer̃
ẽ qui ht̃ inse illũ minorẽ nũm ad quẽ cõꝑatur ⁊ ali¬
quid plus. ut uerbi gr̃a. quinarius numerus t̃nario
numero fortior ẽ. eo qd̾ ht̃ quinarius nũs in se t̾na¬
riũ numerũ ⁊ alias partes eius duas. ⁊ reliqui tales.

Expanded text:
submultiplices subsuperparticulares, submultiplices subsuperpartientes. Per se numerus est, qui sine relAd aliquid numerus est, qui relative ad alios conparatur; ut verbi gratia IV ad II dum conparatus fuerit, duplex V; et iterum III ad unum triplex, VI ad  et ceteri. Aequales numeri dicuntur qui secundum quantitatem aequales sunt, ut uerbi gratia II ad II, III ad III, X ad X, C ad C et ceteri. Inaequales numeri sunt qui ad inuicem comparati inaequalitatem demonstrant, ut III ad II, IIII ad III, V ad IIII, X ad VI; et uniuersaliter maior minori aut minor maiori huiusmodi dum comparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est qui habet in se illum minorem numerum, ad quem comparatur, et aliquid plus, ut uerbi gratia quinarius numerus trinarnumero fortior est, eo quod habet quinarius numerus in se trinarium numerum et alias partes eius duas, et reliqui tales.
Abbreviated transcription (Latin):
in istoriis. qd̾ napta genus sit fomitis apud ꝑsas qͦ
ł maxime nutriuntur incendia. Alii ossa oliuaꝵ
que ꝓiciunt᷑ cũ amacui amurta arefacta naptam
appellari putant. Uñ ⁊ grece riy prN dicit᷑. eo qd̾¬
olerib cõpositũ nom̃ ht̃. quia dũ sit sapore napo
similis ñ mradice. s in tyrsũ conscendit ut caulis.
Napus. a similitudine rape uocatur. nͥ qd̾ foluis lati¬
or ⁊ radicis gustu subacrior ẽ. nõis aũt affinitas in
utrisq inde pene cõis. quia utrũq sem̃ in alterũ
uicissim mutat᷑. Nam rapa in alio solo ut emilianꝰ

Expanded text:
in historiis, quod naphtha sit genus fomitis apud Persas quo vel maxime nutriantur incendia. Alii ossa olivarum quae projiciuntur cum amurca arefacta, naphthan appellari putant: unde et Graece πυρίνη dicitur ab oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, ut Aemilian
Abbreviated transcription (Latin):
si ipse solutur nõ sit. Cũ enĩ misericordib d̃s plura
restituat: om̃is qui bñficiũ p̃stet fenerat᷑. aut si nõ
placet accipere mutuantẽ. nisi eũ qui accipit reddito¬
rus intelligendũ ẽ. dũ meugłio ipsa duo gnã p̾stãdi
ẽe cõplexũ uͥ ait.⁊ qui uolu̾it abs te matuare ne adu̾
Qui mutuũ dat: aliud recepturꝰ ẽ. Qui cõmodat: utiq
idẽ sibi reddi desiderat. Mutuo. inuicẽ. alterutro.¬

Expanded text:
si non ipse soluturus est: cum enim misericordibus Deus plura restittat, omnis qui beneficium praestat, feneratur. Aut si non placet accipere mutuantem nisi eum qui accipit redditurus, intelligendum est Dominum duo ipsa genera praestandi esse compleQui mutuum dat, aliud recepturus est; qui commodat, utique idem sibi reddi desiderat. 364. Inter Mo
Abbreviated transcription (Latin):
ntania. Numidia. ab incolis passim uagantib
sicuocata. qd̾ nullã certã haberent sedẽ. nã lĩgua
ioꝵ incerte sedes ⁊ uage: numidia dicunt᷑. Incip̃
ũt a flumine ansiga in zeugitanũ lunit̃e diffi¬
nt. hñs ab ortu sirtes minores. a septẽtriõe ma¬
re qd̾ intendit sardiniã. ab occasu mauritaniam
sitifensem. ameridie ethiopũ gentes regio c̃ãpis
ỹpinguis. uͥ aũt siluestris ẽ feras educat. uͥ iu¬
gis ardua equos ⁊ onagros ꝓcreat. eximio etiam
marmore predicat᷑ qd̾ numidicũ dicit᷑. Ht̃ aũt
irbes precipuas. ippone. regiũ.⁊ rusicadã. Nu¬

Expanded text:
t. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae 'numidia' dicuntur. Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardua, equos et onagros procreat; eximio etiam marmore praedicatur, quod Numidicum dicitur. Habet autem urbes praecipuas: Hipponem Regiumo et Rusicadam.
Abbreviated transcription (Latin):
grece. Ofite heretici a colubro noãti sunt. coluber
enĩ grece ofi dicit᷑. Colunt enĩ serpent̃t dicentes ipsũ
in paradiso induxisse uirtutis cognitionẽ. Ofites.¬
lectus inministeriũ sacerdotii. cuius amissionem
suo exp̃ssit uocabulo. Apłs enĩ ait. Calciati pedes
si pedes qui annunciant pacẽ. Iste gͦ discalciatus
interpretatur. ut eius nomine uet̃is testam̃ti sac̾¬
dotiũ aueti ppło significaretur ablatũ. Offutiarũ.

Expanded text:
. Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber enim Graece ὅφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valelectus in ministerium sacerdotii, cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes si pedes qui annuntiant pacem. Iste ergo discalciatus interpretatur, ut ejus nomine veteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. 62.
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus: eo qd̃ in eo egresse de egypto trib dinuan
cithare. Nam citharã diuersis numeris auterib
cordon fecerunt. quidã pentacordon addentes qͣ¬
tuor elem̃tis diumã prudentiã. nõ nulli epticorn
iuxta numerũ sept̃e deoꝵ quoꝵ nõib dies nuncu¬
pant᷑. Alii ennacordon. qui bis septe adiunxeruss

Expanded text:
vocatur eo quod in eo egressae de Aegypto tribus dinumecitharae. Nam citharam diuersis numeris a ueteribachordon fecerunt. Quidam pentachordon, addentes quatuor elementis diuinam prouidentiam. Nonnulli heptachordon iuxta numerum septem deorum, quorum nominibus dies nuncupantur. Alii ennachordon, qui his septem adiunxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctis diuerso loco positis demonstrat. Ubi enim
in mnitio ꝓnuntiationis necdũ plena pars sensi¬
in ẽ. ⁊ hominẽ respirare oportet: fit coma .i. par¬
ticula sensus. punctũq ad mediã litterã ponit᷑.
s adhuc aliquid suꝑẽ de sententie plenitudine
fit cola. imãq litterã puncto notamus. ⁊ uocat᷑¬
plenã sentententie clausulam facimus. fit ꝑiodꝰ.
punctũq ad caput littere ponimꝰ ⁊ uocatur di¬
Icutus accentus ẽ nota ꝑ obliquũ ascendens ĩ dex¬
terã partẽ. Grauis. nota a summo indexterã partẽ
descendens. Circũflexus: nota de acudo et graui

Expanded text:
ctis diverso loco positis demonstratur. Ubi enim initio pronuntiationis necdum plena pars sensui est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur; sed adhuc aliquid superest de sententiae plenitudine, fit cola, mediamque litteram puncto notamus; et medplenam sententiae clausulam facimus, fit periodus, punctumque ad caput litterae ponimus; et vocatur dicutus accentus est nota per obliquum ascendens in dexteram partem /, grauis nota a summo in dexteram partem descendens \, circumflexus nota de acuto et graui
Abbreviated transcription (Latin):
Nupte dicte qd uultus suos uelent. tͣnslatũ nomen
a nubib quib tegitur. in celũ. un ⁊ nuptie dicunt᷑
qd̾ ibi pͥmũ nubentũ capita uelantur. obnub̾e enĩ
ẽ.i. fides. ꝓles. sacram̃tũ. In fide ut adtendatur ne
preter uinculũ coniugale cũ altera ł altero ꝯiͦugat᷑.
In ꝓle ut amant̃ suscipiat᷑. benigne nutriat᷑. religi¬
ose nutriat᷑. edoceat᷑. Iisa cram̃to. ut coniugiũ non
separct᷑. ⁊ dimissus aut dimissa nec causa ꝓlis alt̾i
coniungat᷑. Hec ẽ tanquã regła nuptiaꝵ. qua uel
nature decorat̃ fecunditas.ł in continentie regitur

Expanded text:
Nuptae dictae, quod vultus suos velent. Translatum nomen a nubibus, quibus tegitur caelum. Unde et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim est: fides, proles, sacramentum. in fide adtenditur, ne praeter uinculum coniugale cum altera uel altero concumbatur; in prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur; in sacramento, ut coniugium non separetur et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri coniungatur. haec est tamquam regula nuptiarum, qua uel naturae decoratur fecunditas uel incontinentiae regitur
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e enĩ corpus umbrã facit. ⁊ naturalit umbra
corpori adheret atq adiungitur adeo ut etiã pic¬
tores umbras corpoꝵ pͥus quã pinxerunt nitunt᷑
exprimere. idq artis ẽẽ asserant nõ int̃mittere
uim nature. Er̃go sicut in die cũ a parte solis aliꝙ
corpus hominis ł arboris occurrit. ex ea parte qͣ
lum̃ reꝑcutit᷑ umbra subsistit. sic enĩ recedente die¬
cũ sol ad eũ locũ ꝑuen̾it uͥ occidere dicit᷑ pre mon¬
tiũ magnitudine anobis separatur. sicq terre ab¬
iectu septetrionali parte obumbratur aer. uñ liq̃t¬
qd̾ noctẽ nobis faciat hec ipsa umbra terraꝵ. No

Expanded text:
Omne enim corpus umbram facit, et naturaliter umbra Omne enim corpus umbram facit, et naturaliter umbra corpori adhaeret, adeo ut etiam pictores umbras corporum quae pinxerint nitantur exprimere, idque artis esse asserant non intermittere vim naturae. 2. Ergo sicut in die cum a parte solis aliquod corpus hominis vel arboris occurrit, ex ea parte qua lumen repercutitur umbra subsistit; 43 sic cum recedente die sol ad eum locum pervenerit ubi occidere dicitur, ibi montium magnitudine a nobis separatur, sicque terrae objectu a septentrionali parte obumbratur aer, adeo ut nobis noctem efficiat haec ipsa umbra terrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
do antiquiores existunt. Nouitas. initiũ. Nox a
nocendo dicta. eo qd̃ oculis noceat. Que ic circo lu¬
ne ac syderũ lucẽ habet. ne indecora eẽt.⁊ ut con¬
solaretur om̃s nocte oꝑantes.⁊ ut quibdã animãtib
que lucẽ solis ferre non possunt ad sufficientiam
nẽ dormiendi uigilandiq effecta ẽ. ⁊ ut oꝑis diur¬
aut quia longo itinere lassatꝰ ẽ sol. ⁊ cũ adultimũ
celi spaciũ ꝑuenit elanguescit. ac tabefactꝰ efflat
suos ignes. aut quia eade ui subterras cogit᷑ qua
ũn ⁊ uirgilius. ruit occeano nox inuoluens ũbra
magna terrãq polũq. Noctis partes septẽ sunt.¬
liciniũ. matutinũ. diluculũ. Nox ẽ solis absentia
quandiu ab occasu rursũ ad exortũ recurrat. Noc
ambrosius in libro exameron ita loquit᷑ dicens.
Querit᷑ qualit spaciũ aeris occupat umbra terre.
efficiens nobis noct̃e cũ sol recedit a nobis diẽq
obducit cũ inferiora axi sept̃etrionalis illuminat.

Expanded text:
do antiquiores existunt. Quattuor nocendo est dicta, eo quod oculis noceat; quae idcirco lunae et siderum lucem habet, ne indecora esset, et ut consolarentur omnes nocte operantes, et ut quibusdam animantibus, quae lucem solis ferre non possunt, ad sufficientiamnem dormiendi vigilandique effecta est, et ut operis diurox? Resp. Aut quia longo itinere lassatur sol, et cum ad ultimum coeli spatium pervenit, elanguescit, ac tabefactus efflat suos ignes: aut quia eadem vi sub terras cogitur, quUnde et Virgilius : Ruit Oceano nox, Involvens umbra magna terramque polumque. Inter. Partes noctis quotlvuntur. CAPUT II. De nocte. 1. Nox est solis absentia, quandiu ab occasu rursus ad exortum recurrit. NoctAmbrosium in libro Hexaemeron legi dicentem: « Quaeritur qualiter spatium aeris occupet umbra terrae efficiens nobis noctem, cum sol recedit a nobis diemque obducit, cum inferiora axis septentrionalis illuminat.
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ordine exciꝑet. Rome pͥus tullius tyro ci¬
ceronis lib̾tus commentatus ẽ notas. s tantũ p̃p¬
sitionũ. Post eũ uisamꝰ filarguis ⁊ aquila liberti
metanatis. Alii alias addiderunt. Dem̃ seneca cor¬
tracto om̃iũ digestoq ⁊ aucto nũo opus effecit in
quinq milia. Note aũt dicte eo qd̃ uerba ł sila¬
bas p̃ssis catacterib notent easq ad noticiã leg̃ẽ
tiũ reuocent. quas qui didicerunt ꝓpͥe iam notan
appellant᷑. Df Noris iuradici.
Quedã aũt littere in libris uiris uerboꝵ suoꝵ¬
sunt note. quo scriptio celeris breuiorq fiat.

Expanded text:
uo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentatus est notas, sed tantum praepositionum. 2. Post eum Vipsanius Philargius, et Aquila libertus Maecenatis 38 alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium, digestoque, et aucto numero, opus effecit in quinque millia. Notae autem dictae, eo quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent, et ad notitiam legeam notarii appellantur. De notis iuridicis . Quaedam autem litterae in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ditate circuli dictũ dicunt quia sicut rota ẽ. unde
tiã breuis rotella orbiculus appellatur. undiq .ii.
occeanus circũ fluens eiꝰ incirtulo ambit fines. diui¬
sus ẽ aũt trifarie. equib una pars asia. altera curo¬
pa. tercia africa nuncupat᷑. quas tres partes uereres
non equaliter diuiserunt. Nã asia ameridie ad ori¬
nnt̃e usq ad sept̾etͥonẽ ꝑuenit. Europa uõ a septẽt¬
one usq ad occidentẽ. Atq ĩn africa ab occidente
usq admeridiẽ. un euidenter orbẽ dimidiũ duo
tenent. europa ⁊ africa. Aliũ uõ dimidiũ sola asia.
S ido iste due partes facte sunt. quia inter utr̃aq
adocceanũ mare magñũ ingreditur qui eas inter¬
secat. Qua ꝑꝑ si induas partes urientis ⁊ occidẽtis
orbem diuidas: asia erit inuna. in altera uõ europa
⁊africa. Extra tres aũt partes orbis: quarta pars̃
tͣns occeanũ interiorẽ in meridie. que solis ardõe
incognita nob̃ ẽ. incuius finib antipodes fabu¬

Expanded text:
ditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africtrans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabu
Abbreviated transcription (Latin):
habeat᷑. qd quidã canterinũ appellant. qm animalia
melus quã triticũ pascunt. ⁊ homines salubrius quã
malũ triticũ. Alterũ disticũ. eo qd̾ doros ordines ha¬
beat. hoc pleriq calaticũ uocant. Terciũ trimense.
quia cũ cogit necessitas uerno seminat᷑ ⁊ celerit col¬
gatorius sucus paleaꝵ. ut de ordeo agnoscas. Ordeũ
non frixũ coque inaqua. ⁊ uidebis defluentẽ sucũ
copiosissimũ. si uõ frixeris ordeũ refrigerabit᷑ ⁊ re¬
stringetur. Ide si adusseris. id qd̾ inẽ humidũ aut
purgatoriũ. ꝑit austeritate ignis. qd uõ remanse¬
rit: erit frigidũ ⁊ siccũ. Ergo cũ uolueris refrigera¬
Es̃. Ordinarius ẽ qui ꝑ ordinẽ militat. nec adhuc
aliquẽ consecutus ẽ gradũ honoris. ẽ enĩ gregariꝰ.
.i. humilis militie. Extra ordinarius uõ ẽ. ꝗ ob

Expanded text:
habeant, quod quidam canterinum appellant, quia animalia melius quam triticum pascit et homines salubrius quam malum triticum; aliud disticum, quia duos ordines habeat, hoc plerique calaticum vocant; tertium trimense, quia cum cogit necessitas verno tempore semigatorium sucus palearum: hoc ut agnoscas, hordeum non frixum sic coque in aqua et uidebis defluere sucum copiosissimum. Si uero frixeris, hordeum refrigerabit et restringit. Item si adusseris, it quod inest humidum aut purgatorium perit austeritate ignis, quod uero remanserit, erit frigidum et siccum. Cum ergo uolueris refrigeraus. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militiae. Extraordinarius vero, qui ob
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Nichil. cõpositũ t̃ ex nil.⁊ hilo. Hilũ aũt uarro
ait significare medullã eius ferule quã greci affode¬
lon uocant. ⁊ sic dici apud nos nichilũ: quomodo a¬
nõ res. Interdũ aũt cũ nominamꝰ nichil addimꝰ ẽ.
sicut ẽ illud de eugłio. Et sine ipso factũ ẽ nichil.
substantia ẽ aut substantia carens. Solet campi

Expanded text:
. Nihili conpositum est ex nil et hilo. Hilum autem Varro ait significare medullam eius ferulae quam Graeci ἀσφόδελον vocant; et sic dici apud nos nihilum quomodo a Quia interdum cum nominamus nihil, addimus Est; sicut est illud de Evangelio, Et sine ipso factum est nihil : substantia est, an nomen substantia carens? Solet enim d
Abbreviated transcription (Latin):
Nodus ꝓpͥe ẽ inexercitu densa peditũ multitud
sicut turma equitũ. Nodũ aũt dictũ ꝓdifficulta¬
te. qd̃ uix possit resolui. Es. Noe. requies intpre¬
tatur. deeo qd sub illo omĩa retro oꝑa quieuerunt
ꝑdiluuiũ. uñ ẽ pater eius uocans nom̃ eius noc.
dixit. Iste requiescere nos faciet ab om̃ib oꝑib mr̃s¬

Expanded text:
Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. tatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen ejus 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos faciet ab omnibus oper
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur tirannus. Isre enĩ por arripuit insueta
in ppłos tyrannidẽ.⁊ ipse aggressus ẽ aduersus dm̃
impietatis edificare turrẽ. Nebula mñ dicta uñ
mibila ab obnubendo scilicet hoc ẽ oꝑiendo terram:
siue qd uolans sursũ naues faciat. exaltat eñi ualles
humide nebulas ⁊ fiunt nubes m̃ nubila. m̃ nubes.
nebule aũt uma petunt cũ serenitas ẽ. sũmi cũ nubilũ.

Expanded text:
rpretatur tyrannus, quia prior arripuit insuetam in populos tyrannidem et aggressus est adversus Dominum impietatis edificare turrem. N 28 NEMEIN et nubila, ab obnubendo scilicet, hoc est operiendo, terram, sive quod nubes volans faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas et fiunt nubes; inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt cum serenitas est; summa, cum nubilum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ densitas nubiũ in tẽpestate obscura. ⁊ in nimbus
anube. Sunt aũt nimbi repentine ⁊ precipites plu
uie. Ninib ẽ fasciola tͣnsuersa ex auro assuta in lin¬
teo qd ẽ infronte feminaꝵ. Plautus. quo magis eã
aspicio. tã magis nimbata ẽ. Nam ⁊ lum̃ qd̾ circa ã¬
głoꝵ capita pingitur: nimb uocat᷑. licet ⁊ nĩbus sit

Expanded text:
est densitas nubis intempesta et obscura; et inde nimbus a nube. Sunt autem nimbi repentinae et praecipites plu2. Nimbus est fasciola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum. Plautus: Quo magis eam aspicio, tam magis nimbata est. Nam et lumen quod circa angelorum capita pingitur nimbus vocatur, licet et nimbus sit
Abbreviated transcription (Latin):
miũ precelsus. ita ut sub illo nubes ẽe dicantur.
olimpus quasi ololampus .i. quasi celũ. hic mons
macedonie. tante altitudinis. ut in eus cacumine¬
nec uentus sentiat᷑. nec nubes se colligãt. quia ex¬
cessit altitudine sua totũ istũ aerẽ humidũ in quo
aues uolant. ⁊ idõ nec aues ibi uolare asseuerãtur
qd̾ ab eis ꝓhibitũ dicitur qui ꝑsingłos annos sole¬
bant nescio quoꝵ sacrificioꝵ causa memorati mõ¬
us cacum̃ ascendere. ⁊ aliquas notas in puluere
scribere. quas alio integras inueniebant. quod
fieri nõ posset si uentũ aut pluuiã locus ille pa¬
tertur. Demde quia tenuitas aeris illius qui ibi
gias humefactas narib applicarent un crassiorẽ

Expanded text:
mium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur.Olympus quasi Ololampus, id est quasi caelum. Hic mons Macedoniae, et ipse altior nnec ventus sentiatur, nec nubes colligantur, quoniam excessit altitudine sua totum istum aerem humidum in quo aves volant, et ideo nec aves ibi volare asseverantur. Quod ab eis proditum dicitur, qui per singulos annos solebant, nescio quorum sacrificiorum causa, memorati montis cacumen ascendere, et aliquas notas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluviam locus ille pateretur. Deinde quia tenuitas aeris illius qui ibi gias humectas naribus applicarent, unde crassior
Abbreviated transcription (Latin):
ia quasi multicia. Iñ ⁊ militia. quã greci mutata
Nitio numeri contẽpnenda non est. In multis enim
scaꝵ scpturaꝵ locis quantũ mysteriũ hñt elucet.
don eñĩ frustra in laudib dĩ dictũ ẽ. Omĩa in me¬
sura ⁊ numero ⁊ pondere fecisti. Senarius nãq ꝗ
pirtib suis ꝑfectus ẽ. ꝑfectionẽ mundi quadã nũi
sui significatione declarat. Similit ⁊ quadraginta
des quib moyses ⁊ helias ⁊ ipse dñs ieumauerunt.
ine numeroꝵ cognitione ñ intelligunt᷑. Sic ⁊ alii
inscͥpturis numeri existunt. quoꝵ figuras nõ nisi
docti huius artis scientie soluere possunt. Datũ ẽ
stiã nobis ex magna parte sub numeroꝵ consistere
disciplinã. quando horas ꝑ eam discimus. quando
ñsiũ curricula supputamus. quando spaciũ anni
ndeuntis agnoscimus. ꝑ numerũ siquide ne confũ¬
damur instruimur. Tolle numerũ in reb: ⁊ omĩa

Expanded text:
litia, quasi multitia; inde et milia, quae Graeci mutata litia, quasi multitia; inde et milia, quae Graeci mutata Ratio numeri contemnenda non est; in multis enim sanctarum Scripturarum locis quantum mysterium habeant elucet. Non enim frustra in laudibus Dei dictum est: Omnia in mensura, et numero, et pondere fecisti. 2. Senarius namque, qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et quadraginta dies, quibus Moyses, et Elias, et ipse Dominus, jejunaverunt, sine numerorum cognitione non intelliguntur. 3. Sic et alii in Scripturis sacris numeri existunt quorum figuras non nisi noti hujus artis scienter solvere possunt. Datum est etiam nobis ex magna parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam discimus, quando mensium curricula supputamus, quando anni spatium redeuntis agnoscimus. Per numerum siquidem, ne confundamur, instruimur. Tolle numerum rebus omnibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Smeri disciplinã apud grecos primũ pytagora
antumant conscpͥsisse. ac dem̃ a nicomaco dif¬
sniis ẽẽ dispositã. quã apud latinos pͥmus apule¬
us. dẽm boetius tͣnstulerunt. Ux Nyi bicti.
Numero. nũmus nom̃ dedit. ⁊ a sui frequentatiõe
ma appellant. Quatuor uõ afigura quadrata no
supserunt. Quinq aũt nõ scdm naturã s scd̾m
plictũ uoluntatis uocabulũ acceꝑunt. ab eo ꝗ nõa
numeris indidit. Sex aũt ⁊ septẽ agreco ueniunt.
imultis enĩ nominib que in greco aspiratioẽm
int. nos ꝓaspiratione. s. ponimus. Inde ẽ ꝓ hexa
sco uõ ꝑtiis lationẽ sicut illi ⁊ nos ita. illi hena. nos
noũe. illi deca. nos decẽ. Dicti aũt decẽ agreca ethi¬
mologia eo qd̾ ligent ⁊ coniungant infra duc̃etes
nuimeros. Nam desmos coniungere ⁊ ligare apud
tos dicit᷑. Porro uiginti dicti qd̾ sint decẽ bis geni¬
n.u. ꝓ .b. littera posita. Triginta: qd̾ ter denario gi¬
usq ad mille. Mille aũt amultitudine. uñ ⁊ mi¬

Expanded text:
. Numeri disciplinam apud Graecos primum Pythagoram autumant conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam; quam apud Latinos primus Apuleius, deinde BoetiNumero nummus nomen dedit, et a sui frequentatione τρία appellant. Quattuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem non secundum naturam, sed secundum placitum voluntatis vocabulum acceperunt ab eo, qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. In multis enim nominibus quae in Graeco aspirationem habent, nos pro aspiratione S ponimus. Inde est pro ἑξOcto vero per translationem, sicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem: illi δέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniti, U pro B littera posita. Triginta, quod a terusque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et mi