comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deitarẽ fictam hinghoĩs ppͨtare ab̾
ignaris credita sunt cantũq molenit
het in scitia ut nõ solũ ioms esse que
dei s dei ueri esse qui iois erant crede̾t᷑
it puta adulteria ꝓdiciones ⁊ bella et
limoi Sane quetiens ꝓ isto ioue illust̾s
ligi uoluere qd ego nõ lando ꝑ illece¬
bres fictiones dñimã designani potẽtiã
deoꝵ in suꝑ mio sitatem nõ adĩuener
ut tot crediderut deos esse qu̾ymo p̾¬
dentes uoluere deitates illas multis
asst ꝑtas diis potentie uniñs dei beri of¬
ficia esse existimiãtes sic ꝑ mĩstros deũ
age nti mortales agimũs ꝙ clarissime
iñ libro de dogniate platonis ostendit
Apuleiꝰ Nõs antẽ ⁊ bene ẜm psaliuis¬
tam credimus de deo quia dixit ⁊ fcã
sunt Nec tamẽ negamꝰ deo mĩstres
esse alios insticie nt̃ demones alios grẽ.
nt angelos alios oportiñtatũ ⁊ big̃tus
nt sũꝑcelestia corpa S de hus al¬

Expanded text:
et deitatem fictam huius hominis spectare ab et deitatem fictam huius hominis spectare ab ignaris credita sunt, tantumque inolevit hec inscitia, ut non solum Iovis esse que dei, sed Dei veri esse que Iovis erant crederentur, ut puta adulteria, proditiones et bella et huiusmodi. Sane quotiens pro isto Iove illustres ligi voluere; quod ego non laudo per illecebres fictiones divinam designari potentiam. Deorum insuper numerositatem non adinvenere, ut tot crediderint deos esse, quin imo prudentes voluere deitates illas multis ascriptas diis, potentie unius veri Dei officia esse, existimantes sic per ministros deum agere uti mortales agimus, quod clarissime in libro De dogmate Platonis ostendit Apuleius. Nos autem et bene secundum psalmistam credimus de Deo, quia dixit, et facta sunt. Nec tamen negamus Deo ministros esse, alios iustitie ut Demones, alios gratie ut Angelos, alios opportunitatum et victus, ut supercelestia corpora; sed de his al
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt eiq loco sceptri trisulcũ fuliẽ
t luulit Enis p̃terea arborem dixe quer¬
cui Sic et in eius eutelam aquilã posu¬
ere Nũc quid ꝑ hec seusisse potuerĩt
uideamꝰ deoꝵ añt pt̾ ⁊ dñs iõ hic d̃s¬
est qr eo regnãte heroñ tꝑa seu cepere
sen floruẽre in quib ⁊ pocturo seu che¬
ologorũ gentiliũ cepit ⁊ florint studi¬
um apio grecos Qui cñ istũ tamquã
ea tempestate mortalibus ceteris p̃na¬
lentẽ cernerẽt enlẜiam sibi ned apno
snos s ⁊ apud exteras nationes adhnc
uinẽti diuinos honores quesisse et eoꝵ
nõr̃e celum etiam appellamꝰ enm deoꝵ
smxere patrem ⁊ celi regem Nec suffe¬
eit att bnisse ilłi quoᵈ fecerit quymo
multa ex hiis que aute eũ per plura
seculu fcã fuerant ⁊ potissie coꝵ du¬
ors temꝑibus quos sͣ iones mĩcupa¬
tos diximꝰ ꝑ nom̃ alusionẽ in hñc
reuocata sunt nec alit̾ ꝙͣ suo euo fcã
speccãtia sub hmõi futionis belo recon¬
dita ⁊demũ enueleata ad potentiam

Expanded text:
dicunt, eique loco sceptri trisulcum fulmen tribuunt. Eius preterea arborem dixere quercum. Sic et eius in tutelam aquilam posuere. Nunc quid per hec sensisse potuerint videamus. Deoest, quia, eo regnante, heroum tempora seu cepere seu floruere, in quibus et poetarum seu thologorum gentilium cepit et floruit studium apud Grecos. Qui cum istum tanquam ea tempestate mortalibus ceteris prevalentem cernerent, eumque iam sibi ne dum apud suos, sed et apud exteras nationes adhuc viventi divinos honores quesisse et eorum nomine celum etiam appellamus, eum deorum finxere patrem et celi regem. Nec suffecit attribuisse ille quod fecerit, quin imo multa ex his que ante eum per plura secula facta fuerant, et potissime eorum duorum temporibus, quos supra Ioves nuncupatos diximus, per nominum abusionem in hunc revocata sunt, nec aliter quam suo evo facta spectantia, sub huiusmodi fictionis velo recondita, et demum enucleata ad potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quia habeat hympidus fons non solũ
debectare intur̃tis oculos s eius eciamge¬
mũ quadam uirtute abscondita in medĩta¬
tionem trahe̾ ⁊ componendi desiderio uige
Regius aut̃ iõ illis sacrũ est ut per̾h ͦ
inrelliganius solitudinẽ qua uti debent
portẽ quoꝵ est poemata meditari Qd
quid nũłp̃ bene fit int̾ strepatus ciita¬
tũ aut compita etiam nralia quymo
ut qm̃tiliano placet ubi de ortoriamsti¬
tutione in loco obscuro ⁊ quicto ut puta
nocturno tpe qd ꝑ nemora demõ strat᷑
satis congrue Sinit eni opaca deufita¬
te ramõꝵ ⁊ quieta eo ꝙ semota ut pł¬
ysidoro ubi de ethimologiis ioms
fuit filius ⁊ ab eo bolt appellãtos acheos
seu achrinos hiis pancis berbis egregn
hoĩs negotiũ ꝑtuͣsisse contẽtũs Aitii
cheodoncins postquã eñ iomis siliũ dixit
aidit eũ antiquissimũ messemoꝵ fusse
pñcipem camq eiq silioꝵ amplissimã
suisse manũ quoꝵ ope ⁊ quia pre apud

Expanded text:
hoc quia habeat limpidus fons, non solum hoc quia habeat limpidus fons, non solum delectare intuentis oculos, sed eius etiam ingenium quadam virtute abscondita in meditationem trahere, et componendi desiderio urgere. Nemus autem ideo illis sacrum est, ut per hoc intelligamus solitudinem, qua uti debent poete, quorum est poemata meditari, quod quidem nunquam bene fit inter strepitus civitatum, aut compita etiam ruralia. Quin imo, ut Quintiliano placet ubi De oratoria institutione, in loco obscuro et quieto, ut puta nocturno tempore, quod per nemora demonstratur satis congrue, sunt enim opaca densitate ramorum, et quieta eo quod semota ut plYsidoro ubi De ethymologiis, Iovis fuit filius, et ab eo vult appellatos Acheos seu Achivos. His paucis verbis egregii hominis negocium pertransisse contentus. Attamen Theodontius, postquam eum Iovis filium dixit, addit eum antiquissimum Messeniorum fuisse principem, eique filiorum amplissimam fuisse manum, quorum opere, et quia pie apud
Abbreviated transcription (Latin):
doctis apparent s potius stolida quãda
p̃sumptione loquates Et cũ multadice̾
ignaris uideant᷑ nec aliquid tamie dicãt
iõm consonũ nec sese loquẽtes intlłi¬
gant lusi a prudentib pice existimã¬
tur Quequidem uoces pocius hñanas
ꝙ intellcm garriendo uuitant᷑ Et ob hoc
eales a stiẽntifias tnsformari in picas
iite a poetis confictũ est. Sas antẽ
boliusse pireneũ nclude̾ mł aliud pu¬
to y quosdam ad oũtationẽ sui impetu¬
osos ⁊ auidos qui neglt̃is studioꝵ labori¬
bus posequã scrinea libris cõplenerĩt
que in eis ꝯt̃nent᷑ cognouerit sese audẽt
extimare poetas aut a circũ piciẽtibus ar¬
uitran uerũ cũ euolauerĩt muse quas pu¬
in p̃cipiciũ confestim ruũt So quibus
nõ nullos ego cognoni qui libroꝵ conge¬
me cuuiłata se c̃redide̾ ingrõs ⁊ in coñsp ͨ¬
tu scientie corrie̾ Est ⁊̃ imisis consecra¬
tus fons castaliꝰ Et alii insup plures ⁊

Expanded text:
doctis apparent, sed potius stolida quadam doctis apparent, sed potius stolida quadam presumptione loquaces; et cum multa dicere ignaris videantur, nec aliquid tamen dicant rationi consonum, nec sese loquentes intelligant, lusi a prudentibus pice existimantur. Que quidem voces potius humanas, quam intellectum garriendo imitantur, et ob hoc tales a scientificis transformari in picas rite a poetis confictum est. Has autem voluisse Pyreneum includere, nil aliud puto, quam quosdam ad ostentationem sui impetuosos et avidos, qui, neglectis studiorum laboribus, postquam scrinea libris compleverint, que in eis continentur cognoverint, sese audent extimare poetas, aut a circumspicientibus arbitrari. Verum cum evolaverint Muse, quas puin precipitium confestim ruunt. Ex quibus non nullos ego cognovi, qui librorum congerie cumulata se credidere magistros, et in conspectu scientium corruere. Est et Musis consecratus fons Castalius et alii insuper plures, et
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ nr̃i flacci ⁊ greci pidari nũt
iambo cuirit nũt achaito personat
mĩe saphicotͥiet mĩc sempede in¬
gredit᷑ Quid deuterononini ⁊ ysaie
cantico pult̾us Quid salomone gͣmꝰ
Quã perstius Iob Que omiã exame¬
tris ⁊ penchametris bersibus ut Io¬
sephus ⁊origenes st bñt apud sicos
composita decurrũt ⁊c̾ Nestrebant pu¬
to tules musaꝵ officiũ esse uotũ tpa er¬
dinare nestrebant ccͣ scientiã inusas
agenda disponẽ Nesciebant dininis in¬
ris ad marestatẽ lraꝵ suaꝵ angendam
sna officia prestitisse daceant igitur ⁊
seipos rabidi morteant qui dñm nons
intelligñt alios mordere cenait᷑ ⁊ nos
omissum rentremus itẽ¶¶ Dusis cũ
pieriis fuisse de cantu cerłamẽ hoc ar¬
bitror sensu simiẽdũ. Sunt nõ milli
tam inepte audatie ut cũ mullã none¬
rut disciplinã suo tm̃ itẽtes ingero
audeant se disciphnatis ip̃ferre nẽc du¬
uitent disꝑucacõis inire certame᷑ qd d
in conspcũ doctoꝵ fatiũt nõ scientifici

Expanded text:
morem nostri Flacci et Greci Pyndari, nunc yambo currit, nun achayco personat, nunc saphyco tumet, nunc semipede ingreditur? Quid Deuteronomii et Ysaie cantico pulchrius? Quid Salomone gravius? Quid perfectius Iob? Que omnia exametris et pentametris versibus, ut Iosephus et Origenes scribunt, apud suos composita decurrunt etc. Nesciebant puto tales Musarum officium esse vocum tempora ordinare, nesciebant circa scientiam Musas agenda disponere, nesciebant divinis viris ad maiestatem licterarum suarum augendam sua officia prestitisse. Taceant igitur et se ipsos rabidi mordeant, qui dum non intelligunt, alios mordere conantur, et nos omissum reintremus iter. Musis cum Pieriis fuisse de cantu certamen, hoc arbitror sensu summendum. Sunt non nulli tam inepte audacie, ut, cum nullam noverint disciplinam, suo tamen innitentes ingenio, audeant se disciplinatis preferre, nec dubitent disputationis inire certamen, quod dum in conspectu doctorum faciunt, non scientifici
Abbreviated transcription (Latin):
bene ꝑ ferre quod elegis hͨ fulgc̃tis
Ellem ego hos quẽmre si põsse ꝙ
erectis signis atiebusꝙ compoĩtis ĩ
nusas im̃petũ face̾ ⁊ eas ab eis sũp̃tꝭ
armus ext̾mminare si possuit conuineu
insipidi Et dumimale mellcs berdis
beccii se armatos existimãt ing̾tamẽ
miimes descendũt Et que succũte de
musis dca sunt intuẽtes dicant mĩiid
has cam sublimes mulieres in lupanai
uiderunt nuĩquid eis abusi suit mĩgudo
credant ꝓsalmistam ysalam Iobaliosq
scĩssimos dei uiros illas e mẽtricio ma¬
mi duxisse ut int̾ satra uoliuã celloca¬
rent Stio negarent hos mĩquõ has
quas indifferẽnt̾ scenicas me̾triculas
dicũt usos in cestes michi sacer diuinaꝵ
lraro interpres Ionimus esset eiuane
ab eoꝵ in scitia refuti possim libet ut¬

Expanded text:
bene proferre quod elegeris. Hec Fulgentius. bene proferre quod elegeris. Hec Fulgentius. Vellem ego hos convenire, si possem, qui, erectis signis aciebusque compositis, in Musas impetum facere et eas, ab eis sumptis armis, exterminare, si possint, conantur insipidi, et dum male intellectis verbis Boetii se armatos existimant, in certamen inermes descendunt et, que succincte de Musis dicta sunt intuentes, dicant, nunquid has tam sublimes mulieres in lupanari viderint, nunquid eis abusi sint, nunquid credant Psalmistam, Ysaiam, Job, aliosque sanctissimos Dei viros illas e meretricio manu duxisse, ut inter sacra volumina collocarent? Scio negarent hos unquam his, quas indifferenter scenicas meretriculas dicunt, usos, ni testis michi facer divinarum licterarum interpres Ieronimus esset, cuius ne ab eorum inscitia refri
Abbreviated transcription (Latin):
thalia i. capacitas qiͣ siditat᷑ tychon¬
lia i ponens g̾mina Qn̾ta polimina
qiͣ polum nem̃en .i. multã memoriam
faciens dicimꝰ qr post capatitatẽ est
memoria necessaria Sexta eratho iͥ
eurmcomenon ꝙ nos latine t̃uerens
similem dicimꝰ qr post scĩẽtiã ⁊ mẽori¬
aui inscũ ẽ ut aliqud̃ simile ⁊ de suo
ĩuenat Septima Tersicore i. deicans
instructionẽ ergo post ĩuẽtionẽ oꝑt
te iam disc̾nẽ ac indicare qđ ĩnemas.
Urania occana ẽ .i. celestis post enim
dudicationẽ eligis quũd dicas quid des¬
picias eligẽ em̃ utile ⁊ caduca desꝑne
celeste ingeniũ est Nona caliope .i.
optime bõtis Ergo hic exit ordol Ren
est belle doct̾nam̃. scom̃ ẽ deltãre qd
uelis t̾tiũinstare ad id̾ qd delectat
quartũ est caꝑe ad quod instes qntũ
est memgrari quod capis sextũ est
ĩliemre de tuo smule ad quod memi¬
neris septimõ iditare qd i̾uenias
Occanũ elige̾ de quo indices Nonũ

Expanded text:
asi si dicatur tythonlia, id est ponens germina. Quinta Polymina, quasi polium neemen, id est multam memoriam faciens, dicimus, quia post capacitatem est memoria necessaria. Sexta Eratho, id est euruncomenon, quod nos Latine inveniens similem dicimus, quia, post scientiam et memoriam, iustum est, ut aliquid simile et de suo inveniat. Septima Therpsicore, id est delectans instructionem. Ergo post inventionem oportet te iam discernere ac iudicare quod invenias. Urania octava est, id est celestis. Post enim diiudicationem eligis quid dicas, quid despuas; eligere enim utile, et caducum despuere celeste ingenium est. Nona Caliope, id est optime vocis. Ergo hic erit ordo. Primum est velle doctrinam, secundum est delectare quod velis, tertium instare ad id quod delectat, quartum est capere ad quod instas, quintum est memorari quod capis, Sextum est invenire de tuo simile ad quod memineris, septimum iudicare quod invenias, octavum eligere de quo iudices, nonum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit filia ⁊ dronis ⁊cͣ hec quã int¬
snis ubi de naturis deoꝵ terciã uocat ⁊
qugem dicit fuisse bbltam hanc amut
martem amasse de quoꝵ adulterio ⁊ cap¬
tinitate s̃ ubi de marte dcm̃ est Sic et
enee mrem dicũt de qua eciam ubi deene¬
a sc ptum est Sic et nbi de dyomede de
ulnere ab eodem suscepto Et eque ubi
de adone narratũ est qualit̾ a filio cañ
uluerata adone dilexerit nec desunt
qui credant de hac dici qd legitur in hitõ
acra uenerẽ scilicet instituisse mẽericũ
questum Quoi augustimꝰ noi de cuntate
du uidetur asserẽ dum dicit. huic obła¬
ta a phenicibus esse dona de ꝓscitucoĩb
filiaꝵ añquã iuris illas ꝯuĩgerẽt huic
pterea claudianꝰ ubi de laudio stilliconis
apuo tuam ciprũ rex eptime deliciosis¬
smiñ desc̾bit uiridariũ in quo omiã fa¬
cile possint enuari sptantia ad suadeu¬
dam lascimiã Incipit eiũ sic mons latus
ridario desc̾pto ꝙͣ grandis sit ueneri

Expanded text:
fuit filia et Dyonis, et est hec, quam Tullius, ubi De naturis deorum, terciam vocat. Et coniugem dicit fuisse Vulcani. Hanc aiunt Martem amasse, de quorum adulterio et captivitate supra ubi de Marte dictum est. Sic et Enee matrem dicunt, de qua etiam ubi de Enea scriptum est. Sic et ubi de Dyomede de vulnere ab eodem suscepto. Et eque ubi de Adone narratum est, qualiter a filio casu vulnerata Adonem dilexerit. Nec desunt qui credant de hac dici, quod legitur in Hystoria sacra Venerem scilicet instituisse meretricium questum. Quod Augustinus ubi De civitate dei videtur asserere, dum dicit: Huic oblata a Phenicibus esse dona de prostitutionibus filiarum antequam viris illas coniungerent. Huic preterea Claudianus ubi De laudibus Stylliconis apud tuam Cyprum, rex optime, deliciosissimum describit viridarium, in quo omnia facile possint enumerari spectantia ad suadendam lasciviam. Incipit enim sic: Mons latus ridario descripto quam grandis sit Veneri
Abbreviated transcription (Latin):
ierib multa et᷑ futiones de be¬
nẽ dcã sunt esset hic replicae̾ suꝑflm̃
suꝑest quod ambigit᷑ ponẽ hant enĩ
uenerẽ quidam putant eandem esse cũ
erpria/ ego duas fuisse arbitror ⁊ hant
uere iomĩs filiam fuisse ⁊ uolcam quigẽ
aliam ciri ⁊ciprie sen dionis filiam̃ ⁊
adoms ꝯuigem Qui unã ⁊ eandem putãt
dicũt eani Iouis ⁊ dionis filiam pmo bbl¬
cano imptam ⁊ inde adom ⁊ ob eximuã
formositatẽ celestẽ uenerẽ acipriis ar¬
bitratadea deã est ⁊ tamqͣ dea sacris ho¬
norata eiq apud paphos templũ et
ara fuit eamq aram solo chure ⁊ florib
redolentẽ faciebant eo ꝙ benus ex ua¬
riis cansis odoribus dleret᷑ auit̃q cũ
het uiro fuisset suꝑstes tanto ferbmsse
pruritu ut fere in publicũ dechinaret
inꝑanar rai sciũ palliandũ scelus di
questum ex quo sub secutũ ut uirgines
etiam ad licorũ mutterent᷑ uenerei uirgini¬
tutis ⁊ future ꝓudititie libamẽta datẽ

Expanded text:
eribus multa circa fictiones de Venere dicta sunt, esset hic replicare superfluum. Superest quod ambigitur ponere. Hanc enim Venerem quidam putant eandem esse cum Cypria. Ego duas fuisse arbitror, et hanc vere Iovis filiam fuisse et Vulcani coniugem. Aliam Syri et Cyprie seu Dyonis filiam et Adonis coniugem. Qui unam et eandem putant, dicunt eam Iovis et Dyonis filiam primo Vulcano nuptam, et inde Adoni, et ob eximiam formositatem celestem Venerem a Cypriis arbitratam, dea dicta est, et tanquam dea sacris honorata, eique apud Paphos templum et ara fuit, eamque aram solo thure et floribus redolentem faciebant, eo quod Venus ex variis causis odoribus delectetur. Aiuntque cum hec viro fuisset superstes, tanto ferbuisse pruritu, ut fere in publicum declinaret lupanar, et ad suum palliandum scelus, diquestum, ex quo subsecutum ut virgines etiam ad litora mitterentur,Veneri virginitatis et future pudicitie libamenta dature,
Abbreviated transcription (Latin):
picio sibi comitate sua ⁊ amicitia co¬
pulabat ⁊ cum ab eis digrede̾tur ii¬
ꝑabat sibi ed ificari fanũ ⁊ suo hospitꝭ¬
q sui noie insigniri quasi ut ex hot
posset amititiẽ ac federis memoria
conseruari Et hac astutia stm̃ ut consti¬
tuta fuit templa Iou a tabuno Ioui la¬
byiando cũ ataburius ⁊ labriandus aux¬
iliares eius sĩt in bello Sic et Ioui la p̾o
et iom moliam ⁊ iou easio ⁊ quehnõi

Expanded text:
pitio sibi comitate sua et amicitia copitio sibi comitate sua et amicitia copulabat, et cum ab eis digrederetur, imperabat sibi edificari fanum et suo hospitisque sui nomine insigniri, quasi ut ex hoc posset amicitie ac federis memoria conservari. Et hac astutia factum est, ut constituta sint templa Iovi Ataburio, Iovi Labriando, cum Ataburius et Labriandus auxiliares eius fuerint in bello. Sic et Iovi Laprio, et Iovi Molioni, et Iovi Casio et que hui
Abbreviated transcription (Latin):
pabula min̾e dei sortitas quib ipe par¬
nũ educauerant alup̃nũ hec ille Ex qͥb
simit᷑ ioirẽ melle tantũ educatũ hit tã¬
dem cũ adoleuisset ob captos pentes bel¬
lum habuit cũ citanis liberauitq illos
Inde prem̃ regno expulit eo ꝙ ꝯͥperiss
enm uite sue insidiari que ẜͣ noi de sat¬
cum grgantib consecutũ ques suꝑatos
smposut mõtib ut p̃mostratũ est
Deinde orbe subacto cum frĩb impiũ
ꝑtitus est dato plutomi infernorũ
dño nepͥtimo aut̃ maris sibi olimpo
sinato Et cũ iam duu ante Innonẽ soro¬
rem suam sumꝑsisset in ꝯuigẽ ⁊ rex
potens st̃us głie amdus cep̃it ambire
⁊ non minus astucia ꝙͣ unib nõ solum
humanas landes ẜ diumios etiã sibi quẽ¬
sunt honores templa quidut in sacra
legitur lustoͣ in multis locis cõstruxit
⁊ suo dicant noĩ Et in quãtũꝵ regionẽ
uenerat reges pn̾cipesq populor hos¬

Expanded text:
pabula munere dei sortitas, quibus ipse parpabula munere dei sortitas, quibus ipse parvum educaverant alumnum. Hec ille. Ex quibus sumitur Jovem melle tantum educatum. Hic tandem cum adolevisset, ob captos parentes bellum habuit cum Tytanis, liberavitque illos. Inde patrem regno expulit, eo quod comperisset eum vite sue insidiari, que supra ubi de Satcum Gigantibus consecutum, quos superatos supposuit montibus, ut premonstratum est. Deinde orbe subacto cum fratribus imperium partitus est, dato Plutoni Infernorum dominio, Neptuno autem maris, sibi Olympo servato. Et cum iam diu ante Iunonem sororem suam sumpsisset in coniugem, et rex potens factus, glorie avidus, cepit ambire, et non minus astutia quam viribus non solum humanas laudes, sed divinos etiam sibi quesivit honores, templa quidem, ut in Sacra legitur hystoria, in multis locis construxit et suo dicavit nomini, et in quamcunque regionem venerat, reges principesque populorum hos
Abbreviated transcription (Latin):
narrationis pyndarite asserit melliseo
cretensiũ regi duas fuisse filias Amal¬
theam ⁊ melissam que caprino lacce
amalchee nymphe ionem nfantẽ uberi
crethee mulsit fidissima capie Sidere¬
que claro gratum cestat᷑ alũꝑnũ Qruod
etiam cestari uidetur poeta celebris fran¬
ciscus petrarcha in bncrolicis ea in egło¬
gla cui titulus. Argus est sic dicens Te¬
neris signata labellis/ Wera ce moueant
nisi forte oblimia lactis Illiuis astrig̾e net¬
tar tibi singerit aule. De grege nẽmpe
fuit mitrix tua ⁊cͣ. Seruius aut̃ dicit
non in ydam ẜ in dicceũ montẽa matre
columela de agricultura se bens abro
nono. sic de educatione iouis infãtis ait
Rec sane rustico dignũ ẽ scitari fuerit¬
ne mulier pult̾rima spetie melissa quã
impit in apemi ꝯuertit ant nt Gihemeri
poeta dicit cabromib ⁊ sole generatas apes
quas nrmphe frixoindes educauere mox
dicit ex specu ionis extitisse mit̾ces eaq

Expanded text:
Narrationis Pyndarice asserit, Mellisseo Narrationis Pyndarice asserit, Mellisseo Cretensium regi duas fuisse filias Amaltheam et Melissam, que caprino lacte Amalthee nynphe Jovem infantCretque claro gratum testatur alumnum etc. Quod etiam testari videtur poeta celebris Franciscus Petrarca in Buccolicis, ea in egloga, cui titulus Argus est, sic dicens: teneris signata labellis Ubera te moveant, nisi forte oblivia lactis, Illius astrigere nectar tibi suggerit aule. De grege nempe fuit nutrix tua etc. Servius autem dicit non in Ydam, sed in Dicteum montem a matre Colummella De agricultura scribens, libro IX, sic de educatione Jovis infantis ait: Nec sane rustico dignum est sciscitari, fueritne mulier pulcherrima specie Melissa, quam Juppiter in apem convertit, an, ut Euhemerus poeta dicit, crabronibus et sole generatas apes, quas nynphe Frixonides educaverunt. Mox dicit eo specu Jovis extitisse nutrices, eaque
Abbreviated transcription (Latin):
De reliquis duob qui setũt᷑ stil de ħcale
xexuiii ⁊ Eolo xxxix. in lib ͦ xiii. scribit᷑
Buem cretensem qui terciq in hoc
oꝑe est saturm ⁊ opis fuisse filiũ
omis testatur antiquitas hit ecdẽ
cito natus est clam in ydam cretensem
montẽ alendus ab opi tuͣsmissus est
Et ut quidam uolunt curetis populis q¬
mendatus sen ut alisdicũt ydeis dacci¬
lis. Eusebiis uo̾ in libro tpm dicit cren
regi cretensiũ ⁊ hũc illum in hoson tĩta¬
tẽ in qua mrĩs eius ẽ templũ ẜuasse
atq mitrisse Qui a curetis dixẽ acd̃t
enm ab eisdem in autrũ mõtis yde dela¬
tum Ibiq duni ut ꝑmili faciit fleret
ne audiret᷑ cuabala ⁊ timpana et cli¬
peos ⁊ arma pulsabant ad sonitũ qro
more suo quẽientes apes mella in ogeꝰ
inferebant ob quod bñficiũ postea deg
stũs dedit eis ut absq coitu generarẽt
iliis bero placet eũ nomplus alendũ
datũ Inc̾ quas ut didmius in libris

Expanded text:
De reliquis duobus qui secuntur, scilicet de Hercule De reliquis duobus qui secuntur, scilicet de Hercule XXXVIII et Eolo XXXVIIII, in libro XIII scribitur. Jovem Cretensem, qui tercius in hoc opere est, Saturni et Opis fuisse filium omnis testatur antiquitas. Hic eodemcito natus est, clam in Ydam Cretensem montem alendus ab Opi transmissus est, et, ut quidam volunt, Curetis populis commendatus, seu, ut alii dicunt, Ydeis Dactilis. Eusebius vero in libro Temporum dicit Creti regi Cretensium, et hunc illum in Hoson civitate, in qua matris eius est templum servasse atque nutrisse. Qui a Curetis dixere, addunt eum ab eisdem in antrum montis Yde delatum, ibique dum, ut parvuli faciunt, fleret, ne audiretur, cimbala et timpana et clipeos et arma pulsabant. Ad sonitum quorum, more suo convenientes apes, mella in os eius inferebant. Ob quod beneficium, postea deus factus, dedit eis, ut absque coitu generarent. Aliis vero placet eum Nynphis alendum datum, inter quas, ut Dydimus in libris
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ tenentẽ fore ꝑpendi s horem̃ ciꝰ ac¬
ta mores ⁊ reliqu̾a nõ maiori labore ꝙͣ
alior deoꝵ gentiliũ poterant ex t̾reis
spetulis intueri Renotatis igitur uirib
ut eius enisq nuĩdsissima plem dest bã
iter qd p̃peditum rebar intrabo orains
moptatũ me t̾minũ dirigat qui futiũ
sibi diltĩssimũ popolũ ꝑ rubrũ maie
eduxit sicco nestigio ex egipto. De
tercio ioue x ͦ saturm filio. qui xxxix.
genuit filios. Quoꝵ hec sunt noĩa. p̾¬
ma. clio .ii. Euterpe .iii. melpomone.
iiiiͦ Thalia .u. polymia .ui. Era tho .uii.
Tersicore .uiii. urama ix. caliope. .x.
acheus .xi. uenus .xii. amor xiii. pro¬
serpina .xiii. castor .xu. pollux .xui. he¬
lena .xuii. clitemestra .xuiii. palistus
xix. patistus .xx. Iarbas .xxi. mena
xxii. mirmidon .xxiii. xantus .xxiiii.
lius xxxii. perleus .xxxiii. aon .xxxiiii.
Cacus . xxxu. pylũmis xxxui. merturiꝰ
xxxuii. uulcanus. De hiis u̾o octo sci¬
licet a xxix. citra in xii ͦ libro tracta

Expanded text:
enentem, fore perpendi, sed hominem, cuius acta, mores ut reliqua non maiori labore quam aliorum deorum gentilium poterant ex terrenis speculis intueri. Revocatis igitur viribus, ut eum eiusque numerosissimam prolem describam, iter, quod prepeditum rebar, intrabo, orans in optatum me terminum dirigat, qui futurum sibi dilectissimum populum per Rubrum mare eduxit sicco vestigio ex Egypto. CAP. I. De tertio Jove X Saturni filio, qui XXXVIIII genuit filios, quorum hec sunt nomina: Prima Clio, II Euterpe, III Melpomene. IIII Thalya, V Polymia, VI Eratho, VII Tersycore, VIII Urania, VIIII Caliope, X Acheus, XI Venus, XII Amor, XIII Proserpina, XIIII Castor, XV Pollux, XVI Helena, XVII Clythemestra, XVIII Paliscus, XVIIII Paliscus, XX Jarbas, XXI Mena, XXII Mirmidon, XXIII Xantus, XXIIII Lsius, XXXII Perseus, XXXIII Aon, XXXIIII Eacus, XXXV Pylumnus, XXXVI Mercurius, XXXVII Vulcanus. De his vero octo scilicet a XXVIIII citra, in XII libro tractatur.
Abbreviated transcription (Latin):
miguus suisse ꝓclmes cum legerinus
a luca medico sc̾ptũ apud lystros
licro ne bernabam ⁊ paulũ uiros sc̃is¬
simos ⁊dimin dogniatis predicatoe̾t
eo ꝙ cancortũ ã natĩtate hoiem̃ ĩ no ͤ
ilm̃ xͥ reccũ ambulantẽq fecissẽt a
lystris deos enestigio creditos Ber¬
nabam ionẽ ⁊ mercuriũ paulũ eisq
remiẽtibus serta ⁊ holocansta tamquã
diis a pontificib ⁊ populo p̃parata
De quibus ego minoiiror dininũ eñ
opus fecerant ignorantib listris qm̃
non suo ut ip̃ĩ cestabant᷑ ẜ xpĩ oꝑe
uisus est. Na equidem uittoriosno fuit
⁊ nõ nũpͣ fortune opus ẜit ut ob id deq
⁊ celi res debeat a quoquã credi ꝓsto
bertibiles nmiũ in credulitatẽ erant
illius eni mortales Nos qute beteres
in sui facintate sinamꝰ ⁊ ad omissa ber

Expanded text:
minus fuisse proclives, cum legerimus minus fuisse proclives, cum legerimus a Luca medico scriptum apud Lystros Licaonie Barnabam et Paulum viros sanctissimos et divini dogmatis predicatores, eo quod contortum a nativitatelantemque fecissent, a Lystris deos evestigio creditos, Barnabam Iovem, et Mercurium Paulum, eisque renuentibus serta et holocausta tanquam diis a pontificibus et populo preparata, de quibus ego minus miror, divinum enim opus fecerant ignorantibus Lystris, quoniam non suo, ut ipsi testabantur, sevisus est? Nil equidem. Victoriosus fuit m fortune opus sit, ut ob id deus et celi rex debeat a quoquam credi? Profecto vertibiles nimium in credulitatem erant illius evi mortales. Nos autem veteres in sua fatuitate sinamus, et ad omissa
Abbreviated transcription (Latin):
q alia bona fecit ĩmortalem głiam
memoriãq qdeptus sempit᷑̾na mo¬
nimĩta suis liquit etatẽ pessũ actam
in creta uitam ꝯmintauit. ⁊ ad deos
aluiit. eniq curetes filiisuu curane¬
rñt decorauerñtꝙ enm ⁊ sepulcrum
ei in creta in opido aulacia idicitur
uestam hanc urbem creanisse Inq se¬
pulcro enis sc ptũ auciquis lr̃is
grecis 2ẜ oł Roycy. enemerus aute
dicit dñ in occrania mortuũ ẜ bene
in aulatia opido sepultũ forsan ⁊ ho
nomẽ occeame crete sui anty a greta
numpha experidis filia ut płinius
uit ubi de lustoria nali dcã fuerit
uides ne celeberrime Rex quãtomige¬
mo qnãto fortuue fauore quot aut̃iq
hostis fallaciis longeuũ nomẽ manem
głiam ⁊ diuinos honores sibi quesuer ᷑
homo iste anror equidem illis quãtũ¬
natũ passibilẽ atq mortale biderãt
derẽt Scio possint esse qui dicãt młto
recentiores in hanc eaudem insticiãnõ

Expanded text:
ue alia bona fecit, immortalem gloriam ue alia bona fecit, immortalem gloriam memoriamque adeptus, sempiterna monumenta suis reliquit, etatem pessime actam in Creta vitam commutavit, et ad deos abiit, eumque Curetes filii sui curaverunt, docoraveruntque eum et sepulcrum ei in Creta in oppido Aulatia, et dicitur Vesta hanc urbem creavisse, inque sepulcro eius scriptum antiquis licteris Grecis Zeus Kronou. Euemerus autem dicit eum in Occeania mortuum, sed bene in Aulatia oppido sepultum. Forsan et hoc nomen Occeanie Crete fuit antequam a Creta nynpha Experidis filia, ut Plinius ait ubi de Hystoria naturali, dicta fuerit. Videsne, celeberrime rex, quanto ingenio, quanto fortune favore, quot antiqui hostis fallaciis longevum nomen, inanem gloriam et divinos honores sibi quesiverit homo iste? Miror equidem illius quantumnatum possibilem atque mortalem viderant ederent. Scio possint esse qui dicant multo recentiores in hanc eandem inscitiam non
Abbreviated transcription (Latin):
mios ⁊ festa colebralunt Et hoc mõ
religione cultus sun ꝑ orbem t̾rrempr̃
seminauit et exempłũ ceteris ad mu¬
cand dedit Is insuꝑ in olympo mõte
lr̃tauit ut eadem sacra testat᷑ histona
ubi legit᷑ Ea tempestate ipr̃ ĩ mõte
⁊eo ad enmi in ns uemelant si que
res in ꝯcrouersia erant Id Item si qͥs
quĩ nomi menerat ꝙ ad uitã huanã
Etile esset eo beniebat atq iom oñde¬
bat icͣ p̃terea quãtũuiũp homo hic
cirta honores occupandos ambitiosi
esset ⁊ libidim deserniret multa tũ
bona ⁊ ucilia huõne uite adine ᷑ et in¬
troduxit ⁊ nõ nilla mala sustulit. ⁊
tpe bescebant᷑ Qui tandem dispoĩtis
rebus suus diem clansit de exitucꝰ
testis est Enimꝰ Ipẽ quidẽ in sacra
historia deseptis um̃bus que i bita
sua gesserat Inpit̾ ad ultrinũ fit ait
dem̃de inpit postquã quĩtmes t̾rã
entinuit omibusq amicis ati cogna¬
tis suns imperia duusit liquitq om̃ib
leges mores fruuẽtaq ꝑauit młtã¬

Expanded text:
ebrabant. Et hoc modo religionem cultus sui per orbem terre Iuppiter seminavit, et exemplum ceteris ad imitandum dedit. Is insuper in Olympo monte habitavit, ut eadem Sacra testatur hystoria, ubi legitur: Ea tempestate Iuppiter in monte et eo ad eum in ius veniebant, si que res in controversia erant. Item si quis quid novi invenerat, quod ad vitam humanam utile esset, eo veniebat atque Iovi ostendebat etc. Preterea quantumcunque homo hic circa honores occupandos ambitiosus esset et libidini deserviret, multa tamen bona et utilia humane vite adinvenit et introduxit et non nulla mala sustulit, ettempore vescebantur. Qui tandem dispositis rebus suis diem clausit, de exitu cuius testis est Ennius. Ipse quidem in Sacra hystoria, descriptis omnibus, que in vita sua gesserat Iuppiter, ad ultimum sic ait: Deinde Iuppiter postquam quinquies terram circumivit, omnibusque amicis atque cognatis suis imperia divisit, liquitque omnibus leges, mores, frumentaque paravit, multaq
Abbreviated transcription (Latin):
Iarbam Inpit̾ antẽ ob impensũ serm¬
crũ cancrũ in celo locauit signũq zo¬
diati fecit ¶ Leoncius dicit credi
Iarbam Iomis bere fuisse siliũ cũ ipẽ
mund cutũiens lota oĩa libidiẽ sua
fedauerit ⁊ gramãtidem filiam fras¬
se gramãtis regis garanãtũ eamq
ab eo in ripa ili captam atq uiolatã
Quod ego arbitror stm tpẽ solsticii esti¬
ualis ⁊ ob id fictũ uirgniẽ penes slu¬
mũ calore decentam a caucro moratã
Theodoncius dicit Iarbam garamãtꝭ
los ab extremis echiopie solicũdĩb
⁊ arenis aretibus in affricũ litus e¬
duxit et eos in multis ad huadtatem
ꝑtinẽtibus instruxit p̃tẽa iã dcũs
paulus longe alit de hoc Iarba alibi
stbit dicit enĩse legisse garamãtide̾
peciosissimã atq nobilem regionis
illiuis fuisse uirgniẽ ⁊ cñ ab estui esti¬
no penes flumũ quẽdam detine̾tur
a mezseralio rege raptã atq oppssã
et ei peꝑisse Iarbam Iõ betusto more

Expanded text:
Iarbam. Iuppiter autem ob impensum servIarbam. Iuppiter autem ob impensum servitium cancrum in celo locavit, signumque Zodiaci fecit. Leontius dicit credi Iarbam Iovis vere fuisse filium, cum ipse mundum circumens loca omnia libidine sua fedaverit, et Garamantidem filiam fuisse Garamantis regis Garamantum, eamque ab eo in ripa Nyli captam atque violatam. Quod ego arbitror factum tempore solstitii estivalis, et ob id fictum virginem penes fluvium calore detentam, a cancro moratam. Theodontius dicit Iarbam Garamantislos ab extremis Ethyopie solitudinibus et harenis arentibus in Affricum litus eduxit, et eos in multis ad humanitatem pertinentibus instruxit. Preterea iam dictus Paulus longe aliter de hoc Iarba alibi scribit. Dicit enim se legisse Garamantidem speciosissimam atque nobilem regionis illius fuisse virginem, et cum ab estu estivo penes fluvium quendam detineretur, a Mezsetulio rege raptam atque oppressam, et ei peperisse Iarbam, ideo vetusto more
Abbreviated transcription (Latin):
subtrancondi ⁊ demũ apud lacus palis¬
coꝵ iterũ nasei ⁊ sic exiene nati palisa
De Iarba getuloꝵ rege xx iouis filio.
Arbas getulorarex filius fuit Io¬
is ⁊ garamãtidis nympħe teste
uirgilio qui dicit hic amone satus rp¬
ta gramãtide nympha ⁊c᷑. paulus
bo dicit eñ iouis fuisse filiũ ex filia
bisalpis regis quã dicit Ione in formã
arietis oppressisse S huiarei fabu¬
lam sic narrabat benerabilis andalo
inꝑit ꝭ a quiuio ethiopũ rediens cum
uiisset in riꝑa bragade flũs gramã¬
tidem nymphã spetrosissimã lauãte
pedes suos ut erat in libidinẽ pronii
enestigio concubitũ eius optanit quẽ
in se emnite cum uirgo bidisset t̾ricano¬
luit capostẽ fugã uoꝵ cant̾ quidam
pedi nymphe ꝓpinquus mĩmo pedis
digito ore capto nympham dolore tar¬
daint que dumi remonẽ eũ conaret᷑
a suꝑnẽiente ione capta et oppressa
est ⁊ ex eo concubitu concepit ⁊ pepit

Expanded text:
sub terras condi, et demum apud lacus Palissub terras condi, et demum apud lacus Paliscorum iterum nasci. Et sic ex Iove nati Palisci. CAP. XI. De Iarba Getulorum rege XX Iovis filio. Iarbas Getulorum rex filius fuit Iovis et Garamantidis nynphe, teste Virgilio, qui dicit: Hic Amone satus rapta Garamantide nynpha etc. Paulus vero dicit eum Iovis fuisse filium ex filia Bisalpis regis, quam dicit Iovem in formam arietis oppressisse. Sed huius rei fabulam sic narrabat venerabilis Andalo: Iuppiter a convivio Ethyopum rediens, cum vidisset in ripa Bragade fluminis Garamantidem nynpham speciosissimam lavantem pedes suos, ut erat in libidinem pronus, evestigio concubitum eius optavit, quem in se euntem cum virgo vidisset, territa voluit capessere fugam. Verum cancer quidam pedi nynphe propinquus, minimo pedis digito ore capto nynpham dolore tardavit, que dum removere eum conaretur, a superveniente Iove capta et oppressa est, et ex eo concubitu concepit et peperit
Abbreviated transcription (Latin):
rus añt inflatur adeo ut sacerdos lo¬
ci nullãras eo ꝓ purgatione sacisstĩo
accipiat macrobius aut̃ asserit ꝙ si
surti nł aliciuꝰ alterius rei ꝯtͦuersia
esset int̾ aliquos ⁊ accusatus diceret
se apud erateras inramẽto nelle pur¬
gare sumptis badib accedebant Sus
qui irabat rite inrasset essetq ĩoces
illesus abibat falsus ant̃ Iurator mox
uita p̾nabatur in lacu anranda quid
sunt ⁊ grandis erat in tales hostis an¬
tiqui potestas. ¶ Cuy ant̾ Iouis dũ
sunt filii ⁊ absorpta mr̃ sit reddit tale
cheodoncius rõnem uitit ant̃ haud̾ lõ¬
ge a panormo ignobilem sinisse strobẽ
loco ubi dicebatur taliam quã omĩs
aqͣͥ que a plaga illa mõtis ecgne obym¬
brem cadebãt m̾gebat᷑ ⁊ quidꝙ tñt̾ fuiss
in canernã deiectũ nõ mĩto post in lacq
sen fontes paliscoꝵ ebmlictes indcta ͨ
emergi ꝑ quod appebat ymbrẽ quam
Iomisi. aeris opere natam uolũt eo ĩ leco

Expanded text:
urus autem inflatur, adeo ut sacerdos lourus autem inflatur, adeo ut sacerdos loci nullam ab eo pro purgatione satisfactionem accipiat. Macrobius autem asserit, quod si furti vel alicuius alterius rei controversia esset inter aliquos, et accusatus diceret se apud crateras iuramento velle purgare, sumptis vadibus accedebant, si is qui iurabat rite iurasset, essetque innocens, illesus abibat. Falsus autem iurator mox vita privabatur in lacu. Miranda quidam sunt, et grandis erat in tales hostis antiqui potestas. Cur autem Iovis dicti sunt filii et absorta sit mater, reddit talem Theodontius rationem. Dicit enim haud longe a Panormo ignobilem fuisse scrobem loco ubi dicebatur Thalya, in quam omnis aqua, que a plaga illa montis Ethne ob imbrem cadebat, mergebatur. Et quicquid tunc fuisset in cavernam deiectum, non multo post in lacus, seu fontes Paliscorum ebullientes, videbatur emergi, per quod apparebat imbrem, quam Iovis, id est aeris, opere natam volunt, eo in loco
Abbreviated transcription (Latin):
rant appellatiq sunit palisti qm̃¬
pͥmo in terrã mersi denno inde ren̾si
sunt, neqz longe inde lacus funt s in
minẽsum ꝓfundi aquaꝵ seaturignie
semꝑer ebulliẽtes quos intole crãthe¬
ias bocant ⁊ noĩe delos appellat fresq
eos paliscoꝵ existumat ⁊ heñtur inͥ
cultu maxio precipneq circa exigẽdi
hec macrobius luiis quid ut satis̃. per
matroluũ pt̃ intelligi ara fuit atq sa¬
cordos eo ꝙ niranda ibidem cernentur
Nam arisbotiles in libro quẽ st̃ ꝑfit
de mirabiliũ auditu dicit in palisto
sicilie decem cubitoꝵ aqua ẽ que sese
duabus błins in altũ efferẽs auidctib
camꝑus adiacens submergi putat᷑
derũ decidens in statũ pr̃istinũ con¬
quiescit ⁊ apparet ibidem sacrũ quod¬
dam Nam si quis in cabella quot rer
uoluerit Iuramẽta desc̾bat ⁊ dese̾pcũ
suꝑer aquã deponat /si iusta sit oĩa
tabella natat. si ĩista demergit᷑ ꝑui¬

Expanded text:
runt, appellatique sunt Palisci, quorunt, appellatique sunt Palisci, quoprimo in terram mersi, denuo inde reversi sunt, neque longe inde lacus sunt, sed in immensum profundi, aquarum scaturigine semper ebullientes, quos incole crateras vocant et nomine Dellos appellant, fratresque eos Paliscorum existimant, et habentur in cultu maximo, precipueque circa exigendum etc. Hec Macrobius. His quidem, ut satis per Macrobium potest intellegi, ara fuit atque sacerdos, eo quod miranda ibidem cernerentur. Nam Aristoteles, in libro quem scripsit De mirabilium auditu, dicit: In Palisco Sycilie X cubitorum aqua est, que sese duabus ulnis in altum efferens, a videntibus campus adiacens summergi putatur, verum decidens in statum pristinum conquiescit, et apparet ibidem sacrum quoddam. Nam si quis in tabella quot rerum voluerit iuramenta describat, et descriptum super aquam deponat, si iusta sint omnia, tabella natat, si iniusta demergitur. Peri
Abbreviated transcription (Latin):
sen suasione adulten sen censciã pacͣti
sceleris seu ira suꝑ indurte peliciamo¬
ta eo suscepto ut qͥmibusdam placet
ilłimi in quimo sacroꝵ trucidari fecit
Seneca autẽ dicit ibid ꝙ cũ suasisset
illi bestes bellicas pont̾ eiq indimnẽta
parasset cui nillus erat capiti exitus
eum exquitẽtẽ ⁊ implicitũ adultero tͣ¬
didit occidendũ ⁊ cassandrã eque cruci¬
dan fecit Quo cesd regiam occupauit
Et cũ seꝑtem ãnis uña cũ egisto reg¬
nasset ab horeste filio tñ sãcerdote ce¬
t ut macrobius in sat᷑nalioꝵpli ͦ
Asserit ioins filii ⁊ thalie nymphe de
quibus talem recitat sabulam In fici¬
lia simetus fliuꝰ est mxͣ hũc nym¬
pliacalia compressa iomis gramda me¬
tn innonis optauit ut sibi terra dehis¬
ceret qd stui est. s ubi uenit tempus
maturitatis infantiũ quos aluo illa
gestauerat reclusa terra ẽ cũ dno in¬
fantes de aluo thalie ꝑgressi emerse¬

Expanded text:
seu suasione adulteri, seu conscentia patrati seu suasione adulteri, seu conscentia patrati sceleris, seu ira superinducte pelicis mota, eo suscepto, ut quibusdam placet, illum in convivio sacrorum trucidari fecit. Seneca autem dicit ibidem, quod cum suasisset illi vestes bellicas ponere, eique indumentum parasset, cui nullus erat capiti exitus, eum exquirentem et implicitum adultero tradidit occidendum, et Cassandram eque trucidare fecit. Quo ceso, regiam occupavit et cum septem annis una cum Egysto regnasset, ab Horeste filio cum sacerdote sceduo, et, ut Macrobius in Saturnaliorum libro asserit, Iovis filii et Thalie nynphe, de quibus talem recitat fabulam: In Sycilia Symetus fluvius est; iuxta hunc nynpha Thalia compressu Iovis gravida, metu Iunonis, optavit, ut sibi terra dehisceret, quod factum est. Sed ubi venit tempus maturitatis infantum, quos alvo illa gestaverat, reclusa terra est, et duo infantes de alvo Thalye progressi emerse
Abbreviated transcription (Latin):
forsan ꝓnectior etas subtraxerat ex
periẽtia quipperep docciores scc̾ scm̃t
mores componẽ quib nõ salũ auget᷑
pulc̾tudo. s eciam nõ nũꝙͣ ad capiẽ¬
dum uires deformitati prescat᷑ hec ta¬
nẽ ylione capto menelao suo restituta
tempestate maris circũacta pͥmo ine¬
giptiu delata est mori rege ibidem
regnance quem homerus in odissea
põlibũ uocat inde in lacedemoniã cũ
menelao renersa est De clitemestra
xuii. Iouis filia ⁊ ꝯuige agamenoĩs
ono cum helena naca. hec autẽ aga¬
meroni impsit ⁊ ex eo plures filios
pepent Tandem cũ ad troianũ bellũ
impator misset occisoiam palamede
a gretis ne beoncio placet nauplii se¬
mñs suasione in amplexus egisai sacer¬
dotis olim chiestis filii uenit Et cum
iam ylione deielto ulctor agamenon re¬
petet̾ pacriã et secũ ut seneca poeta
in tragediis ait ercihet̾ eassandram
p̾ani filiam que illi ex preda ꝯtigat

Expanded text:
forforiores facte sciunt mores componere, quibus non solum augetur pulchritudo, sed etiam non nunquam ad capiendum vires deformitati prestantur. Hec tamen, Ylione capto, Menelao suo restituta, tempestate maris circumacta primo in Egyptum delata est, Tuori rege ibidem regnante, quem Omerus in Odissea Polibum vocat. Inde in Lacedemoniam cum Menelao reversa est. CAP. IX. De Clitemestra XVII Iovis filia et coniuge Agamenonis. ovo cum Elena nata. Hec autem Agamenoni nupsit et ex eo plures filios peperit. Tandem cum ad Troianum bellum imperator ivisset, occiso iam Palamede a Grecis, ut Leontio placet, Nauplii senis suasione in amplexus Egisti sacerdotis olim Thiestis filii venit, et cum iam Ylione deiecto victor Agamenon repeteret patriam, et secum, ut Seneca poeta in tragediis ait, traheret Cassandram Priami filiam, que illi ex preda contigerat,
Abbreviated transcription (Latin):
hic xxꝰ annus. Ex quo ab illĩc uemi ⁊
a mea recelli pacria. Gisebius añt
dicit in libro tpm eam anno p̾ͥmo reg̾
agamenonis ab alexandeo raptã. et
ensdẽ aganenonis ãno xuͦ yliorem
captũ atip delem̃. Et sic discordes sũc
raptam susceperit qui cõtempora¬
neus eoro surerat ⁊ inde a filiis argo¬
nantaro dellimi thebanũ confectum
fuisse quorfilii in troianã demũ bene
expeditioneͤ eb helene raptũ bidet᷑
ei balde mirabile quasi existumet eã
iam senem. michi aut̃ nõ sit Narnt
ex dc̃is Ensebii. patet helena a cheseo
rapta est anno regmi eius .xuiͦ. Qm
madumi a paride rapta ẽ ãno pͥmo
regni agamenonis qui mũdi fuit ãms
nii ͫͥ uñ. Et sic int̾ p̾mam capturam
⁊ secindam nõ amplius .xpiii annoꝵ¬
funit spaciũ Et hec helena esse potuit
xxx annor nł circa qũ a paride mn p¬
ta est Qua etate mulieres nobiles et
ingrnio ualentes speciosiotẽ formosi¬
tãtem fuã faciũt arte addẽtes siquid

Expanded text:
imus annus, ex quo ab illinc veni, et a mea recessi patria. Eusebius autem dicit in libro Temporum eam anno primo regni Agamenonis ab Alexandro raptam, et eiusdem Agamenonis anno XV Ilionem captum atque deletum; et sic discordes sunt. raptam susceperint qui contemporaneus eorum fuerat, et inde a filiis Argonautarum bellum Thebanum confectum fuisse, quorum filii in Troianam demum venere expeditionem ob Helene raptum, videtur ei valde mirabile, quasi existimet eam iam senem. Michi autem non sic. Nam, ut ex dictis Eusebii patet, Helena a Theseo rapta est anno regni eius XVI, qui mmodum a Paride rapta est anno primo regni Agamenonis, qui mundi fuit annus IIII vii, et sic inter primam capturam et secundam non amplius XXIII annorum spatium fuit. Et sic Helena esse potuit XXX annorum, vel circa, quando a Paride rapta est, qua etate mulieres nobiles et ingenio valentes speciosiorem formositatem suam faciunt, arte addentes, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ dedutat in mediũ dicit ficiros
uero ix. musas docc̃ne acqs scientie dici¬
mus modos ħ est pͥma. Clo qiͣ pͥma
qua fame sue ꝑtelet digintatẽ. obhat̃
rem p̾ma Cłio appellãta ẽ .i. cogitatio
querende scientie¶ Secuda eu terpe
p̾mũsit scientiã quer̾e. sidiu̾ sit delc̃ã¬
in qđ queras Tertia melponione qi
melempio ogniene .i. meditationẽ fa¬
tiens ꝑmarrẽ ut sit pͥmũ belle scdm
deleccare qd uelis Terciũ instare medi

Expanded text:
rationem deducat in medium, dicit sic: Nos vero novem Musas doctrine atque scientie dicimus modos, hoc est, prima Clio quasi prima qua fame sue protelet dignitatem, ob hanc rem prima Clio appellata est, id est cogitatio querende scientie. Secunda Euterpe primum sit scientiam quaerere, secundum sit delectari quod quaeras, tertia Melpomene quasi melenpieomene, id est meditationem faciens permanere, ut sit primum uelle, secundum desiderare quod ue
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum ip̃o Ione ipius sublime uide̾ solm̃
quo iure sacrũ illud deoꝵ consistoriũ cõ¬
neniret in unũ qdmn illos xpiũs imꝑiũ
quis ordo sedendi. que p̃sidentis maiestas
que leges darent᷑ que ⁊ quo ritu largux¬
tur im̃ꝑianit in sinem debitũ mũdi gub¬
naretur morlitas ⁊ alia eciã tam pre¬
grandis dei magnalia. Ceteꝵ duii huic
uidendi desiderio celum ac ꝑficiendi i¬
tineris angerer inde desperaitione p̃¬
merer ⁊ ecc̃e ex litore siculo me etiam
gubernaculũ non regente repentins ĩ¬
petu intretam usq delatus sum quam
cum circũ ꝓpicem nõ ante yder̃ montẽ
aspexi quẽ resoluta mẽtis calignie et
beridei illustratus luĩe proletarii ionis

Expanded text:
et cum ipso Jove ipsius sublime videre solium, et cum ipso Jove ipsius sublime videre solium, quo iure sacrum illud deorum consistorium conveniret in unum, quod in illos ipsius imperium, quis ordo sedendi, que presidentis maiestas, que leges darentur, que et quo ritu largirentur imperia, ut in finem debitum mundi gubernaretur mortalitas, et alia etiam tam pregrandis dei magnalia. Ceterum, dum hinc videndi desiderio celum ac perficiendi itineris angerer, inde desperatione premerer, et ecce ex litore Syculo, me etiam gubernaculum non regente, repentino impetu in Cretam usque delatus sum, quam cum circumspicerem, non ante Ydeum montem aspexi, quam, resoluta mentis caligine, et veri Dei illust
Abbreviated transcription (Latin):
domos ⁊ terre uistera oculis terebrare
⁊ sit alior deoꝵ ꝑlem etiã renitentẽ cała¬
mo tamꝙͣ cognitã in mediũ trahẽ Nñt
antẽ si iouem̃ non bidero quo pacco eꝰq̃
amplissima est posteritatẽ scripsisse poto
Si ante iouẽ uidisse belim in celũ ire nccẽ
memet deician/ Quis me eo bencoꝵ ex¬
tollet impetus que deferat qdensa mibes
uit ip̃us iouis armng̃ ales O utinã ab
inferis remearet dedãlus qui solus hõi
pennas induere nouit ⁊ mortalib insue¬
tas teli uias oñdere ip̃e forsan oportiũ¬
tati huic posset prestare suffragiñ qd
isi uudecũq uenerit detur post tot ex¬
anelatos labbres ot bitos timores tot
etiã obites suꝑatos infecto nichoato iti¬
uere non abis ignomima temeritatis me¬
e subsistruonm est Optabam p̃terea ce¬
bestiũ uide̾ priam̃ ⁊ quo ordine scĩssum
ilłi gentiliũ cheologi templa palacia
atrĩa domosq disposunssent celitũ ⁊ tẽa

Expanded text:
domos, et terre viscera oculis terebrare, domos, et terre viscera oculis terebrare, et sic aliorum deorum prolem etiam renitentem calamo tanquam cognitam in medium trahere. Nunc autem, si Jovem non videro, quo pacto eius, que amplissima est, posteritatem scripsisse potero? Si autem Jovem vidisse velim, in celum ire necesse meme deiciam? Quis me eo ventorum extollet impetus? Que deferet condensa nubes aut ipsius Jovis armiger ales? O utinam ab Inferis remearet Dedalus, qui solus homini pennas induere novit, et mortalibus insuetas celi vias ostendere; ipse forsan oportunitati huic posset prestare suffragium, quod nisi, undecunque venerit, detur, post tot exanclatos labores, tot victos timores, tot etiam obices superatos, infecto itinere incohato, non absque ignominia temeritatis mee subsistendum est. Optabam preterea celestium videre patriam, et quo ordine sanctissimi illi gentilium theologi templa, palatia, atria, domosque disposuissent celitum. Preterea