comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tonos aut semitonũ sentꝰ in tegre iudicasset. Qd̾ gͥ in singus tomis mi¬
ins ꝑuidebat᷑. id collectũ inꝯsoñaciã eident̃ apparuit. At ut ꝑuideatur
sensũ quid̃ ꝯfusacollig̾e̾. nlło mͦ ã ad integͥtatẽ roms ascende sic ꝯsid̾emꝰ. Da¬
te eĩ liee maior e mĩnorẽ ne aliam reꝑire nich est difficile sensui: ꝓpõita uͦ
mensura ut tanto maiorẽ tanto ue mĩorem reꝑiat. id ño faciet sensus
pͥnia ꝯceptio s solers rõns inuentio. uel si rursꝰ datãliuẽa ꝓpõĩtũ sit uł du¬
nee tpla ponat᷑. iis ab eaꝑs t̾tia recidat᷑. uł quadrupla ꝯstituat᷑ uiꝰ ꝑs quar¬
ta resecetur. Nõne impo ͤ sit sensui uͥ integ̾tas idius accedatiꝰ hoc ido pro

Expanded text:
tonos ac semitonium sensus integre judicasset. Quod igitur in singulis tonis mitonos ac semitonium sensus integre judicasset. Quod igitur in singulis tonis minus pervidebatur, id collectum in consonantiam evidenter apparuit. Atque ut pervideatur sensum quidem confusa colligere, nullo modo autem ad integritatem rationis ascendere, sic consideremus: Datae enim lineae majorem minorem ne aliam reperire, nihil est difficile sensui. Proposita vero mensura in tanto majorem, tantove minorem reperiat, id non faciet sensus prima conceptio, sed solers rationis inventio. Vel si rursus datam lineam propositum sit vel duneae tripla ponatur, vel ab ea pars tertia recidatur, vel quadrupla constituatur, vel pars quarta resecetur nonne impossibile sit sensui, nisi integritas rationis accedat, hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
in sensu aut pectat᷑ aut ninꝰ est. Aut emendat aut ꝯplet. fortasse aũ qd̾ sẽ¬
sus nõ integre s ꝯfuse at au̾itate minus qͣi quadã incallidꝰ estimator ag¬
noscit scił in singłis miꝰ heat errati. Collecta nͨ młtiplicat᷑ in sũmã atq
tocto maxĩam facũt dr̃am. slam si duas notulas tonũ sensꝰ distare ar¬
bitret᷑. necq distent rursus q̃ ab una eaꝵ tono distare putaret t̾ciã necq
sit integra ac uera tom distancia. Item t̾tie qrͣte q com sensus distanciã
putetat in ead̾ quo erret. neq fit disfr̃a tom. ab hac ⁊̃ qͣrta qͥntã dista¬
re senitomũ putet. sleq uere at integre estimet ĩ singuł fortasse minus
uideat᷑ erratum. Quod uero ĩ pͥmo tono sensus reliquit. Atzid qd̾ in scdõ ac
tris. at in quarto senitomo pcc̃m ẽ ĩ uñ ꝯgregatũ at collectũ efficiet. iͭ
pͥma uox qͥntã nocem diapente ñ ꝯtineat ꝯsonanciã qd̾ oportelat fĩ si tres

Expanded text:
in sensu aut peccatur, aut minus est, aut emendat, aut sus non integre, sed confuse, atque veritate minus quasi quidam incallidus aestimator agnoscit, in singulis minus habeat errati. Collecta vero multiplicantur in summam, atque idcirco magnam faciunt differentiam. Nam si duas voculas tono sensus distare arbitretur, neque distent, rursusque ab una earum tono putet distare tertiam, neque sit integra ac vera toni sit distantia. Item tertiae quartaeque toni sensus differentiam putet, atque in eadem quoque errent, neqre semitonium putet, neque vere, neque integre aestimet, in singulis fortasse minus videatur erratum. Quod vero in primo tono sensus reliquit atque id quod in secundo et tertio atque in quarto semitonio peccatum est, in unum congregatum atque collectum efficiet, ut prima vox ad quintam vocem diapente non contineat consonantiam, quod oportebat fieri si tres
Abbreviated transcription (Latin):
gu̾e t̾tiũ a gͦuissimo. ⁊ scd̾m ab Acutissimo eũ ponit. qui ad .ĩ. diti qͥ¬
est t̾cius a gͣuissimo in diatonico gn̾e eam obtineat ꝓportionẽ. qmiͣ
obtinẽt. cclui. Adccxlimi. Hic aũt est .i. decxtn. qui est scds ab acutissi¬
mo appõitus h̃t q ꝓportionẽ scd̃s ab acutissimo in diatonico gn̾e .i. in
det̾i ad scd̾m ab acutissimo inchromatico gn̾e id est. ĩ. decycu. eam ꝙͣ

Expanded text:
issimo, et secundum ab acutissimo eum ponit, qui ad 1701, qui est tertius a gravissimo in diatonico genere eam obtineat proportionem quam obtinent 256 ad 243; hic autem est 1792, qui est secundus ab acutissimo appositus, habetque proportionem secundus ab acutissimo in diatonico genere, id est 1701 ad secundum ab acutissimo
Abbreviated transcription (Latin):
decxcu. ita collocatꝰ est ut net ad acutissimun¬
suꝑparticłarem efficiat ꝓportionem. cũ architas
tantam suꝑꝑarticłarib parationib habuerit
qmͣ fec̾it architas. hic uanq ĩ chromaticogñe .in. decccxlim. ad.ĩi.
tici gñis modulationem. Sesqui ucesmia pͥma ẽẽ debũit. Item enarmo¬
niũ genꝰ ea ꝓportio qmͣ pͥmã a gͣuissimo scd̾am archite retinet diuisi

Expanded text:
ad acutissimuperparticularem efficiat proportionem, cum Architas tantam superparticularibus comparationibus habuit quam fecit Architas, hic namque in chromatico genere 1944 ad tici generis modulationem sesquivicesima prima esse debuerit. Item enharmonium genus ea proportio, quam primam a gravissimo secundum Architae
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ. eiꝰ q̃ est .ẜ. d. dimidia quid̾ est in qmͣttate dupla uͦ est ĩ acumnine. Rur¬
sus quĩ ead̾. e.ẜ. eius q̃ est a .s. quarta ꝑs est in spacio. qͣ drupla erit ab
cad̾ in acumine. Erit gͥ ut drm̃ est nete hĩ ꝑboleon dupla in acumũe ab ea
que est mese mese aũt dupla macumĩe ab ea q̃ est ꝓslambamenos. Nete
hyꝑboleon qͣdrupla ĩ acumĩe ab ea que est ꝓslambamenos. Consonabit gͥ¬

Expanded text:
E B ejus quae est D B, dimidia quidem in quantitate, dupla vero in acumine. Rursus quoniam eadem E B ejus quae est A B quarta pars est in spatio, quadrupla erit ab eadem in acumine. Erit igitur ut dictum est nete hyperboleon dupla in acumine ab ea quae est mese. Mese autem dupla in acumine ab ea quae est proslambanomenos. Nete vero hyperboleon quadrupla in acumine ab ea quae est prosla
Abbreviated transcription (Latin):
miins de ꝓpͥetate laborantes. at id̾o ⁊ in acũ maiorib mĩis intendinus
⁊ iuuorib gͣuitatem seꝑe remisimꝰ. hic uͦ uͥ cordaꝵ spacia sonosq metiem
nat̾am roꝵ sequi ncc̃e est maioriq longitudini cordaꝵ ex qͣ gͣuitas existic¬
dare ampliores nĩos. Minori u̾o ex quauocisacumẽ nascit. Dare breuiores¬
nũos. Sit cordaitensa. a.ẜ. huic equasit regula. & ꝓpoĩtis ꝑticionib di¬
uidat᷑. ut ea regula corde aposita. eedẽ diuisiones ĩnerm longitudiñe sig¬
nent᷑ quas antea siguauerimꝰ ĩ regula. Nos uͦ ñc ita diuidimꝰ qi ip̃am¬

Expanded text:
minis proprietate laborantes, atque ideo et in acumen majoribus numeris intendimusitatem saepe remisimus. Hic vero ubi chordarum spatia sonosque metiemur, naturam rerum sequi necesse est, majorique longitudini chordarum ex qua gravitas existit, ampliores, minori vero ex qua vocis acumen nascitur, dare breviores. Sit chorda intensa A B, huic aequa sit regula quae propositis partitionibus dividatur, ut, ea regula chorda apposita, eaedem divisiones in nervi longitudine signentur quas ante assignaveramus in regula. Nos vero nunc dividimus ita
Abbreviated transcription (Latin):
Ed iam tempus ẽ ad regłar
monochordi uisione uẽire. de
quare illud ẽ p̃dicand̾ qd̾ siue
da diuisio maiꝰ spaciũ corde. ⁊
maior m̃n młtitudo sonos gͣui¬
oros efficiet. at si fu̾it ueru lõ

Expanded text:
ed jam tempus est ad regularis monochordi divisionem venire De qua re illud est praedicendum, quod sive da divisio, majus spatium chordae et major numeri multitudo sonos graviores efficiet. At si fuerit nervi lo
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ laborand̃. ad hoꝵ enĩ ereniplar ⁊̃ reliqua tetra¬
corda meson at ypaton texendast̃. Ac pͥmũ quid̾ diatonici dĩs meson¬
tetracordũ hoc ordine descͥbimꝰ meses. N. que ẽ .o .iii. deumn. suiuo t̾ciam
ꝑtem ea est in . dxxxui. hanc eid̾ copulo fient .uĩ. clemi.ea sit h. his pateme¬
nens ad lychanon ineson. diatonĩ. duob a tomis distans amese. Relm¬

Expanded text:
esse laborandum: ad horum enim exemplar etiam reliqua tetrachorda meson atque hypaton extendenda sunt. Ac primum quidem diatonici tetrachordon hoc ordine describemus. Meses enim quae est O 4608 sumo tertiam partem, ea est 1536; hanc eidem copulo, fient 6144, ea sit II hypate menens ad lychanos meson diatonon, duobus autem tonis distans a mese. Reli
Abbreviated transcription (Latin):
paten st̃addite. hẏpate quid̾ hy paten uocate st.
qͣi maxĩe magnaꝵ aut gͣuissime gͣuiũ aut
excellentes excellentiũ. S uocata est pͥma
int̾ undecim hẏpate hẏpaton. Scd̾a uͦ ꝑlypl¬
ten hỹpaton. qm̃ ux talẏpate hỹpaton col¬
locata est. Tercia q̃ dudũ inennea cordo hy¬
ꝑ hypate uocabat᷑. Lycanos hypatonest mĩcu¬
pata. Qͣtta uͦ hỹpate antiqũ tenuit nom̃ẽ.
Qͥnta ꝑ hỹpate. Sexta lychanos antiqũ scil
hñs uocabulũ. &ptima mese. octaua paramese. Noua t̾te. decima ꝑame¬
te. undecnna nete. Est gͥ unũ tet᷑ cordũ hypate hr̃ paton. parhlpate hy¬
paton. lỹchanos hẏpaton hypate. aliuid uͦ hẏpate ꝑipaton. lychanos me¬

Expanded text:
paten sunt additae, hypate quidem hypaton vocatae sunt quasi maximae magnarum et gravissimae gravium, aut excellentes excellentium. Sed vocata est prima inter undecim hypate hypaton. Secunda vero parhypate hypaton, quoniam juxta hypaten hypaton collocata est. Tertia quae dudum in enneachordo parhypate vocabatur, lichanos hypaton est nuncupata. Quarta vero hypate antiquum tenuit nomen. Quinta parhypate. Sexta lichanos antiquum scilicet habens vocabulum. Septima mese. Octava paramese. Nona trite. Decima paranete. Undecima nete. Est igitur unum tetrachordum hypate hypaton, parhypate hypaton, lichanos hypaton, hypate. Aliud vero hypate, parhypate, lichanos, me
Abbreviated transcription (Latin):
Isͥ ex .ñ. cccłm. octaiuãi abstuło ꝑtemꝰ io ẽst. calxxxumiꝰ. enłd q ad ietero
fient mͥ . ñ. dxcui. Erit q ii. N .ii. dxcn. que sit panete hẏꝑboleon ꝑad
dccccxui. fietq.mͥ. f.ẜ. trite hyꝑboleon. diatonos in diatonico scil gu̾e¬
ũ. decctxxi. Tonũ quid̃ distans ab ea q̃ est ꝑanete hy ꝑboleon diatonũ
uͭ ab ea que est nete᷑ hĩ ꝑloleon. ead̾ uͦ que est .ẜ.f. erit in thromatico ge¬
ne. trite hi ꝓboleon chromatica. In armonia uͦ ÷ ꝑauete hyꝑboleon enar¬
monios. Qd̾ facilius agnoscetur cur euẽiat cũ tͥum gũrñ tͥa pͥma tet᷑¬
corda. auete lỹ ꝑsoleon inchoancia descͥpserimꝰ Q mñ uͦ si a sesciut tia pori¬
s tione.¬

Expanded text:
ero, fient mihi II. D. XC. II. eritque HH. II. D. XC. II. quae sit paranete hyperboleon ad 2916, fietque mihi FF trite hyperboleon diatonos in diatonico scilicet genere 2916 totum quidem distans ab ea quae est paranete hyperboleon, diatonum vero ab ea quae est nete hyperboleon, eadem vero FF erit in chromatico genere trite hyperboleon chromatica. In enharmonio vero paranete hyperboleon enharmonios, quod facilius agnoscetur cur eveniat, cum trium generum tria prima tetrachorda a nete hyperboleon inchoantia descripserimus. Quoniam vero si A sesquitertia proportione
Abbreviated transcription (Latin):
tabit tono. Si aũt eiꝰ qd̾ est. s .c. qrͣtam ꝑtem sũpsero erit.ci k.G.c.s.
ad .k.ẜ. optinebit sesqui t̾tiã ꝓportionem R .ẜ. aũt ab ea q̃ est d.b. ses¬
c.b. Id est lychinos hypaton. diatoñ ad .k .s. id est diatoñ meson diates¬
D .ẜ.l. Igit᷑. l.s. erit ꝑamese. Si aũt eiꝰ q̃ est. D.ẜ. qͣrtam ꝑtem sũpsero e¬
fuerit diuisa.erit. k.x. eritq x.ẜ. ꝑauete hyꝑboleon.
⁊ unc gͥ diatonici grñs descͥptio fc̃q est
ut maximꝰquid̃ ad ꝓslambanomenos descͥbat᷑ qui sit . uiiii. ccxui. mi¬

Expanded text:
tabit tono. Si autem ejus quae est C B quartam partem sumpsero, erit C K. Igitur C B ad K B obtinet sesquitertiam proportionem, K B autem ab ea quae est D B sesid est lychanos hypaton diatonos, ad K B, id est lychanos diatD L. Igitur L B erit paramese. Si autem ejus quae est D B quartam partem sumpsero, efuerit divisa, erit K X, eritque X B paraneto hyperboleon.ur diatonici generis descriptio facta est ut maximus quidem ad proslambanomenon describatur, qui sit 9216;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xiiii. unitas dr̃am facit. unitatẽ comatis ĩ loco censet ẽẽ ponẽdam. Tõ¬
tũ uͦ tom̃. in xxun. unitatib locat. eo qd̾̃ i. ccxui. ac ccxlmi. qui inter
semitoniis mĩorib ⁊ comate cõstare. Nam si totꝰ tonꝰ ex apotonie
constat ⁊ semitonio. semitoniũ uͦ ab apotome disf̾t comate. ncħ
aliud est apotorue nͥ semitomũ mimis ⁊ coma. Si gͥ duo seuntonia ininora
de tono qͥs aufãt. coma fit reliquur.
Dem uͦ hoc qͦ ꝓbabit᷑mͦ. Nam si diapa¬
son .u. touis ac duob iiorib semitoniis ꝯtinet᷑. Suꝑant q sex tom diapa¬
son ꝯsonãtiam uno comate. ñ est dubiũ qͥn donis quinis ab utro spacio
sb̾latis fiant reliqͣ ex diapason quid̃ duo semitora mĩora. De sexuero
tonis reliquis tonus atz hic tomis hec duo semitonia q̃ relinqũt᷑  unicet
comate. Qd̾ si duob semitoniis eis d̾ inmorib coma reponãt᷑. equabunt
tonũ. Constat gͥ unũ touũ duob semitomis iniorib ⁊ comate ꝙ in

Expanded text:
et esse ponendam, totum vero tonum in 27 unitatibus locat, eo quod inter 216 ac 243 qui inter semitoniis minoribus et commate constare. Nam si totus tonus ex apotome constat ac semitonio, semitonium vero ab apotome differt commate; nihil est aliud apotome nisi semitonium minus et comma. Si igitur duo semitonia minora de tono quis auferat, comma fit reliquum.. Nam si diapason quinque tonis ac duobus minoribus semitoniis continetur, superantque sex toni diapason consonantiam uno commate, non est dubium quin tonis quinis ab utroque spatio sublatis fiant reliqua ex diapason quidem duo semitonia minora, de sex vero tonis tonus. atque hic tonus haec duo semitonia quae relinquuntur vincit commate. Quod si duobus eisdem semitoniis comma reponatur, aequabunt tonum; constat igitur unum tonum duobus semitoniis minoribus et commati, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hilolans uero pythagoricus alio mͦ
tonũ didere temptauit. statuens scil pͥmordiũ tom sb eo nũs
quipͥins tubum a pmo mipari qd maxie apud pythagoricos honori¬
bile fuit esficet. Naun cũ tͥnarius nũs pͥmꝰ sit unpar. tres t̾aio atz id ter
si duxeris .xxuii. ncc̃ario exurgent. Qͥ ad .xxiiii. mĩm tono distat eaud̃
addita unũ a t̾nario cubũ .xx. ac .un. reddit. Ex hoc gͥ philolaus duas

Expanded text:
hilolaus vero Pythagoricus alio modo tonum dividere tentavit; statuens scilicet primordium toni ab eo numero qui primus cubum a primo impari quod maxime apud Pythagoricos honorabile fuit efficeret. Nam cum ternarius numerus primus sit impar, tres tertio 9, atque id ter si duxeris, 27 necessario exsurgent, qui ad 24 numerum tono distat, eamdem addita primum a ternario
Abbreviated transcription (Latin):
t uͦ indubitant̃ consonanciaꝵ. rõ colligat᷑ tali breuissimo ac simplicies¬
ficit pot̾it. instrum̃to. Sit regula diligent᷑ extensa.A.D. cui duo semis¬
pheria qͥsͣ magadas greci uocant. in suꝑ apponãt᷑. i ut ab ea q̃ est .s.
curnatura ad id qd̾ .G. diducta linea rectos ciũũ se angulos efficiat.
Item ab ea q̃ est .S. curuatura. ad id qd̾ est .c. puctũ deducta liuearͦ¬
les ꝑate. suꝑ has intendatꝰ᷑ u̾eruus equał undiq id is qui ẽ . a.e.s.d. sig
diatesseron ꝯsoñaciã quał sit reꝑire uoluero. hoc m ͦ faciã .a. b.ẜ. puncto

Expanded text:
vero indubitanter consonantiarum ratio colligatur, tali brevissimo ac simplici effici poterit instrumento. Sit igitur regula diligenter extensa A D, cui duo hemispheria, quas magadas Graeci vocant, insuper apponantur, ita ut ab ea quae est E curvatura ad id quod est B deducta linea rectos ab ea quae E est, curvatura ad id quod est B diducta linea reales paratae. Super has intendatur nervus aequalis undique is qui est E. A. F. D. Si igitur diatessaron consonantiam, qualis sit, reperire voluero
Abbreviated transcription (Latin):
intres. ⁊ uña tota uerui ꝓlixitas dundat . Itaq semuispheriũ trĩb ap¬
dinisionẽ a dicienda ẽẽ arbi¬
tror ea in quib uet̾es mu

Expanded text:
in tres et unam tota nervi prolixitas dividatur, itaque semisphaerium tribus apdivisionem adjicienda arbitror esse ea in quibus veteres mu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem. Tres gͥ .s. eqͥ ss ad qͣtuor. Tros aũt .B. equi erant duob .A. Duo
gͥ.a. equi st̃ ad quatuor .c. unũ g̾.a. equũ est duob .c. Duplexerit gͥia.
eiꝰ qd̾ estc. ⁊ in mim̃is. Sit enĩ sesqualt᷑¬

Expanded text:
rtem. Tres igitur B aequi sunt ad quatuor C. Tres autem B aequi erant duobus A. Duo igitur A aequi sunt ad quatuor C; unus igitur A aequus est duobus CC. Duplex erit igitur A ejus qui est C, et in numeris. Sit enim sesquialte
Abbreviated transcription (Latin):
cordi dispõitõne. mese. q̃ pp̃ me¬
diam collocatõm iͣ uocata est ne¬
te ꝓxima accedit ⁊ longe ab hỹpa¬
tis ultimi distat. nec ꝓpͥũ distancie
retinet locũ. Alud unũ tetratordũ
adiũctũ est suꝑ uete diezemneñ

Expanded text:
chordi dispositione mese, quae propter mediam collocationem ita vocata est, nete proxima accedit, et longe ab hypatis ultimis distat, nec proprium distantiae retinet locum, aliud unum tetrachordum adjunctum est, super neten diezeugmen
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦ cuta ulłus incidit medius m̾is qui eam ꝓportionẽ eqͣlit̾ scindat.
Quofit ut nec int̾ eos qui eand̾ cũ hus ꝓportionẽ tenet medus po¬
ssit nuu̾̃us collocari. qui eand̾ ꝓporrõm equalit̾ scind̾at : diołł ⁊¬
t scdm archite quid̾ rõm idc̾co in
supꝑarticłari nlluc medius t̾minꝰ ca

Expanded text:
Quocirca nullus incidet medius numerus, qui eam proportionem aequaliter scindat. Quo fit ut nec inter eos qui eamdem his proportionem tenent, medius possit numerus collocari, qui eamdem proportionem aequaliter scindat. Et secundum Architae quidem rationem idcirco in superparticulari nullu
Abbreviated transcription (Latin):
disfencia equalit auge¬
atur. minor int̾ eos qui
post adicionẽ fuĩt ꝓpor¬
res qͥ añ additõm illam
quadã ꝓportione dista¬

Expanded text:
differentia aequaliter augeatur, minor inter eos qui post additionem fiunt proporres qui ante additionem illam quadam proportione dista
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ miniu in enõ ꝓportione sola dis
młtiplices P̾s eos qui in radib colloca¬
ti sẜ. Int̾ qͦs medius t̾minꝰ scidens
eqͣlit̾ eand̾ ꝓportionẽ possit aptari.
S hec qui archimeticos nros diligẽt̾ inspex it eaclius intlligit. adͤ

Expanded text:
m minimi in eadem proportione sola diffmultiplices praeter eos qui in radicibus collocati sunt, inter quos medius terminus scindens aequaliter eamdem proportionem possit aptari. Sed haec q
Abbreviated transcription (Latin):
bitratur. Q d̾ i nu̾s qͦ dispõĩtũ eudent̾ aꝑꝑet. Sex eĩ tom ĩ ordine disponã¬
t᷑ s̃cil i sesquioctauis ꝓportionib ꝯstituti. s ex uͭ ses qui octaue ꝓportiões
a sexto occuplo ꝓcreant᷑. disponant᷑ gͥͥ sexoctũpli hoc mͦ.
d hoc gͥ ultimo mĩo sex tom ĩ sequioctaua¬
ꝓportione ꝯstituti locent᷑ hoc modo. Dispõi xxxni dcclxuincclu cxłii

Expanded text:
 in ordinem disponantur, scilicet in sesquioctavis proportionibus constituti, sex vero sesquioctavae proportiones a sexto octuplo procreantur. Disponantur igitur sexoctupli, hoc modo: Ab hoc igitur ultimo numero sex toni in sesquioctavaoportione constituti locentur, hoc modo dispositis, primum octupii
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ ad scd̾m ⁊ scds ad t̾tiũ tonoꝵ retinent ꝓportiones. s tͥtius ad
apponat᷑ fient. cclexxum. Qͥb cxcu. comꝑati sesqualt̾m sꝑiciũ ꝓportioms esfi¬
cuĩt. Qͦ cc tres qiuid̾ com sb̃. si p̾mꝰ ad t̾ciũ. scd̾s ad t̾ciũ. qͥntus ꝯfatur ad qͣi
tũ. Semitouũ uͦ uiꝰ t̾cii. ad qͣrtũ t̾tiũ oꝑatio tenet. qd̾ si diatesseron quid̾
duoꝵ tonoꝵ est ac semitonii mĩoris. diapente uͦ tͥũ tonoꝵ ac semitonii:
inioris. iuncte uͦ diatesseron ac diapente iiũ diapente uident᷑ efficere

Expanded text:
m, et secundus ad tertium tonorum retinet proportiones. Sed tertius ad apponatur, fient 288. Quibus 192 comparati, sesquialterum spatium proportionis efficiunt. Quocirca tres quidem toum vero minus tertii ad quartum terminum comparatio tenet; quod si diatessaron quidem duorum tonorum est ac semitonii minoris, diapente vero trium tonorum ac semitonii minoris, junctae vero diatessaron ac diapente unum
Abbreviated transcription (Latin):
notulas uͦ iuxͣ põĩtas. et que cuiq sit mo¬
di suie lydu sũ fugii siue dorii uocabuloꝵ signat adiectio. S qm̃ hos
modos diximꝰ in specieb diapason ꝯsonancie reꝑiri. age eosd̾ in dicito¬
deatur inꝯgͥũ qd̾ octa¬
lo post̾ius eloq̃m. Nuinc
illud est ꝯsid̾and̾ qd̾ est
pagiule qͣs int̾ serectꝰ
lineaꝵ ordo distinguit.
Alie quid̾ hñt notulas
musicas alie uͦ mimine
uelud i eo mͦ qui scͥbit᷑
hẏꝑmxolidius. pͥma
quid̃ pagmula .cꝵ. t̾cia
8. lut̾is ad notat᷑ scd̾a

Expanded text:
uxta positas, et quae cujusque sit modi, sive lydii, sive phrygii, sive dorii vocabulorum signat adjectio. Sed quoniam hos modos diximus in speciebus diapason consonantiae reperiri, age eosdem in diatodeatur incongruum quod octalo posterius eloquemur. Nunc illud est considerandum quod hae paginulae, quas inter se rectus linearum ordo distinguit, aliae quidem habent notulas musicas, aliae vero minime, velut in eo modo qui scribitur hypermixolydius. Prima quidem paginula ω tertia Φ litteris adnot
Abbreviated transcription (Latin):
ad qrͣtam diatesseron distanciã suet. pͥma uͦa scd̾a tono disf̾at. t̾cia ad¬
qd̾ est. 2. cõꝑata suet ad eam s qͥ t̾ciam ꝓportionem q̃ est diatessaron. Itẽ
a.a.b. distet tono. ⁊ .b. a.s. distat tono. Relinqͥt ᷑ ut .c. ad .d. sennitomi
distant seruet.
t si qͥnq sint medie eod̾ mͦ. si em̃

Expanded text:
ad quartam diatessaron distantiam servet, prima ad quartam diatessaron distantiam servet, prima quae est D comparata servet ad eam sesquitertiam proportionem, quae est diatessaron. Item A a B distet tono, B a C distet tono, relinquitur ut C ad D semitonii distantiam servet. Et si quinque sint mediae eodem modo. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
pagnienotã nõ pagiu¬
la dundit. S uersus rͤ¬
to ordine diductus se¬
nitomũ eas disfre pro¬
Nam si .ci. ꝓslambano¬
menos est. g. hypate hỹ¬
paton .y. parlyy pate hy¬
paton. ncc̃e est int̾ ꝓs¬
lambanomenos qd̃ est
.M. et int̾ hypaten hẏ¬
paton qd̃ est. . tom eẽ
distanciã. Int̾ hyꝑatẽ
tulas integra pagnia disgregauit. tom int̾ eas sciamꝰ distãciam eẽ. Sni u̾sus
notulas ac nõ integra pagnia distinguet. seinitonii ñ ignoremꝰ ẽẽ distanciã.
Hns gͥ esse iͣ p̾missis si duo ordines ĩ bis diapason ꝯsonãcia ꝯstituti. sibi ĩni
cem ꝯꝑent ᷑. ut qui ordo sit gͣuior possit agnosci. Si ꝓslambanomenos. ꝓs lam
banomeũ fu̾it grauior. uł q̃l alia uox eisd̾ loci uoce gͣnior ꝑ notet ᷑ m eodem.
acutior iudeat᷑ aut gͣuor om̃s qͦ nerui sim eod̾ gn̾e sint. singuł suiguli ꝯ¬
ꝑati tono acutiores. Aut gͣiores ẽẽ uidebũt᷑. Quatuar ã a mediis si pͥma

Expanded text:
paginae notam non paginula dividit, sed versus recto ordine diductus, semitonium eas differre pronam si ω proslambanomenos est, Φ hypate hypaton, γ parhypate hypaton, necesse est inter proslambanomenon quod est ω et inter hypaten hypaton, quod est Φ toni esse distantiatulas integra pagina disgregaverit, toni inter eas sciamus esse distantiam. Sin versus notulas, ac non pagina distinguit, semitonii non ignoremus esse distantiam. His igitur ita praemissis, si duo ordines in bis diapason consonantia constituti sibi invicem comparentur, ut qui ordo sit gravior possit agnoscbanomene fuerit gravior vel quaelibet alia vox ejusdem loci voce gravior pernotetur, in eodem acutior videatur, aut gravior, omnes quoque nervi si id eodem genere sint, singuli sibimet comparati tono acutiores aut graviores esse videbuntur. Quatuor autem mediis si prima
Abbreviated transcription (Latin):
men intentionẽ q ꝓcessus. Q noꝵ nõ ut intłłigencia solũ ratio com¬
p̾hendatur. nerũ oculis qͦ forma possit agnosci. Ab antiquis tradita i
cis una q̃ nox diũsis notulis insignata est descͥptio prius notularũ
uidet᷑ ee ponenda. ut hns pͥmũ ꝑ se cognitis ĩ modoꝵ descͥptione faci¬
lius possit esse dispectio. cro¬

Expanded text:
men intensionemque processus. Quorum, non ut intelligentiam solummodo ratio comprehendatur, verum oculis quoque forma possit agnosci, ab antiquis tradita mucis unaquaeque vox diversis notulis insignita est, descriptio prius notularum videtur esse ponenda, ut his primum per se cognitis in modorum descriptione facilis possit esse dispectio. C
Abbreviated transcription (Latin):
ł. xꝵuͦ sic ordo ꝓcedit. si in diatonico gn̾e uotũ ordo dispoĩtus a ꝓslam¬
bangmeñ in neten hy ꝑboleon atz hic sit hẏpodorius modus. Si quis
gͥ ꝓ lambanomeñ macumen intendat touo. hr̃ patemq hypatõ eod̾
uemet qmͣ fuĩt pͥusqmͣ tom susciꝑet intensionẽ. Erit g̾ tota ꝯstitutõ
acutior esfecta hy pofrigius modus. Qd̾ si in hypofrigio toni rursꝰ itẽ

Expanded text:
ic ordo procedit. Sit in diatonico genere vocum ordo dispositus a proslambanomene in neten hyperboleon, atque hic sit hypodorius modus. Si quis proslambanomenon in acumen intendat tono, hypatenque hypaton eodem roveniet, quam fuit prius quam toni susciperet intensionem. Erit igitur tota constitutio acutior effecta h
Abbreviated transcription (Latin):
um̃. cxcir. Et diatonici quid̃ gm̃s hypaton tale tetracordũ est.¶
Chromaticũ uͦtali rõne diuidimꝰ. Sumo eĩ disfram hỹpates mesõ
⁊ eiꝰ q̃ est lychanos hẏpaton diatonos id ÷. uĩ. cxlmi. ⁊ uĩ. dcctx
xii. ea est. dcclxum. hanc dumdiã partior ut dus efficiã sertonia
fient. occhexximi. hauc adicio. uĩ. deccrxni. ut tͥa senntoma fid̾nt. erũt
uiĩ. ccxtni. hec erit .ẜ. lẏchanos hypaton chromatice ab ea q̃ est hỹ pa¬
te me son trib seunt oniis distans. Relinqũt᷑ gͦ duo semitoma bnũ¬
mf
qͥd̾ int̾ lychaño hr̃ paton. chromaticen ⁊ ꝑhẏpate hypaton chroma¬
ticen. id est int̾ coñ. ctxcui et. uñ. dcclxxiii. alud u int̃ ꝑ hypaton

Expanded text:
. II. Et diatonici quidem generis hypaton tale tetrachordum est. Chromaticum vero tali ratione dividimus. Sumo differentiam hypates meson, et ejus quae est lychanos hypaton diatonos, id est VI. C. XL. IIII. et VI. DCCCC. XII. ea est DCC. LX. VIII. hanc dimidiam partior, ut duo efficiam semitonia, fient CCC. LXXX. IIII. hanc adjicio ad VI. DCCCC. XII. ut tria semitonia fiant, erunt 7296: haec erit F lychanos hypaton chromatice ab ea quae est hypate meson tribus semitoniis distans. Relinquuntur ergo duo semitonia, unum quidem inter lychanos hypaton chromaticen et parhypaten hypaton chromat
Abbreviated transcription (Latin):
nos ad meson. mese nͦ ad uete hyꝑboleon. bis aũt diaꝑason ꝓslambano¬
menos adneten hỹ ꝑboleon. Dyatesseron ał ꝯsoñaciã su̾ãt hypate hẏ¬
paton ad hypate meson. hypate meson ad mesen. mesen ad neten sine¬
meñ. Paramese ad netẽ diexeugnieñ. Nete diezengineũ. ad neten hỹ¬
ꝑboleon at hoc ut iͨ in huis ꝯsonãtiis in tegra tet᷑corta iuu̾emꝰ atꝙ
patemeson extrema uł mese. Ttiũ sinemeñ cuiꝰ est pͥnceps mese fia¬
lis nete finemeñ. Quartũ die ⁊ eugmeñ. cuiꝰ est pͥnceps ꝑ ameses. ne¬
te uͦ diexengneũ extrema. Qntũ hyꝑboleon uͦ est. cuiꝰ qͥuid̾ est pͥm

Expanded text:
eten hyperboleon. Bis diapason autem proslambanomenos ad neten hyperboleon. Diatessaron autem consonantiam servat hypate hypaton ad hypaten meson. Hypate meson ad mesen mese, ad neten synemmenon, paramese ad neten diezeugmenon, nete diezeugmenon ad neten hyperboleon. Atque hoc ita fit, ut his consonantiis integra tetrachorda numeremus. Atque pate meson, extrema vero mese. Tertium synemmenon, cujus est princeps mese, finalis nete synemmenon. Quartum diezeugmenon, cujus est prima paramese, nete vero diezeugmenon extrem
Abbreviated transcription (Latin):
tun diatonos. ⁊ ꝓhypate hypaton chromatica ead̾ est s no ead̾ est nõ ĩ
cnar iuonio gũe qͥuerit᷑. S ut harũ ñ plena mut abłitas clarus ꝯliqs¬
tehropboleon est ead̾ mutatꝰ in enarmonio. et fit ꝑanete. Item que trite
diet eugnieũ uł in diatonico uł chromatico gñe uocabat᷑ parane in enar¬
moniõ dẽter trite smemenon in chromatico uł diatono fuit ĩ enarmo¬

Expanded text:
parhypate hypaton chromatica eadem est. Sed non eadem est cum in enharmonio genere quaeritur. Sed ut harum non plena mutabilitas clarius colliques chromatico genere trite hyperboleon est, eadem mutatur in enharmonio, et fit paranete. Item quae trite diezeugmenon in diatonico vel chromatico genere vocabatur, paranete in enharmonio dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
te. pustano ił lychanos meson diatonos ⁊ lichauos meson cł noma¬
ticẽ. ⁊ parhyꝑate meson enarmonios nulli alioꝵ gñm ꝑhs patis e¬
imlis ĩuenitꝰ. Nec eosd̾ locos ac nũos su̾ant lychanos hppaton diato¬
nos. ⁊ lychanos hỹpaton chromatice. Nam parhypate hypatonena
biles aut mobiles sunt q̃ i duob quid gm̃b manent᷑. id est chromesti¬
⁊ tuaitomco s ĩ enarmomo ꝑmutant᷑. Id aũt sic ꝯsid̾atur. Tte hr̃¬
ꝑ loleon diatonos. ⁊ t̾te hỹ ꝑ boleon chromatice ead̾ in suꝑiori for mũ

Expanded text:
te. Distant etiam lychanos meson diatonos et lychanos meson chromatice, et parhypate meson enharmonios nulli aliorum generum parhypate similis invenitur. Nec eosdem locos ac numeros servant lychanos hypaton diatonos et lychanos hypaton chromatice. Nam parhypate hypaton enhm vero immobiles aut mobiles sunt, quae in duobus quidem generibus manent, id est chromatico et diatonico, sed in enharmonio permutantur. Id autem sic consideratur trite hyperboleon, diatonos,
Abbreviated transcription (Latin):
Ir. NI. ⁊ .ł.x. mobilib t̾imũat᷑ somis. ⁊ͥami tͥte dier eugneñ ⁊̃ panete
diez euguieñ. ⁊ trite hyꝑboleon.⁊ pauete lyy ꝑboleon. mobiles uoces ẽẽ
p̃dixiniꝰ. Item diapente ꝯsonãcia. duas tñi mͦ spẽs tenet. q̃ statutis uo¬
cib includũt᷑ . ut si ab hypate meson ordin ᷑ una quid̾ est .d.h. id ẽ
ab hẏpate meson. in parameson. en q̃ est pͥma. alt̾a ũo.C.m. io .÷. a mesd
ĩ nete die engnieñ. Hec u̾oest qͣrta. Relique uͦ. id est.e. R .ẜ.l. mini¬
me statutis uocib clauce st̃. Nam ꝑhỹpate ⁊ hychane ⁊ trite ⁊ ꝑanete
mstabiles approbant᷑. siłis aũt ratõ erit si anete diez engieñ ĩ graui¬

Expanded text:
non, et paraneten diezeugmenon, et triten hyperboleon, et paraneten hyperboleon mobiles voces esse praediximus. Item diapente consonantia duas tantummodo species tenet, quae statutis vocibus includuntur. Ut si ab hypate meson ordiamur, una quidem est D H, id est ab hypate meson in paramesen, ea quae est prima. Altera vero G L, id est a mese in neten diezeugmenon, haec vero est quarta. Reliquae vero, id est E I et F K, minime statutis vocibus clausae sunt. Nam parhypate, et lychanos, et trite, et paranete instabiles approbantur. Similis autem ratio erit si a nete diezeugmenon in gravi
Abbreviated transcription (Latin):
cib t̾minant᷑. ut .ẜ. e.c.ẜ. slam ⁊ ꝑhypate hypaton. ⁊ ꝑ hypate me¬
son. ⁊ lychanos hypaton. ⁊ lychanos meson mobiles ẽẽ monstrate st̃. Ꝙ
sirursus ab hypate meson diatesseron ꝯsonãtiaui iichoemꝰ erit dia¬
tesseron spẽs statutis nocib t̾minata.G.d. ea q̃ est pͥma id est ab
k. Nam ꝑhỹpate meson ⁊ lychanos meson ⁊ t̾ce diezengmeñ ñ
ꝓbant᷑ immobiles. Rursꝰ si eamd̃ diatesseron ꝑauiese suscipiat or¬

Expanded text:
cibus terminantur, ut B E C F. Nam parhypate hypaton et parhypate meson, lychanos hypaton et lychanos meson mobiles esse monstratae sunt. Quod si rursus ab hypate meson diatessaron consonantiam inchoemus, erit species diatessaron statutis vocibus terminata G D, ea quae est prima, id est ab I. Nam parhypate meson et lychanos meson et trite diezeugmenon non probantur immobiles. Rursus si eamdem diatessaron paramese suscipiat or
Abbreviated transcription (Latin):
diapason diapente diatesseron. Species aũt est quedam poĩtio ꝓpͥam ha¬
bens formã scd̾m unũ qd̵ genus in uniꝰ t̾uiꝰq ꝓportionis ꝯsonanciam fa¬
tientes t̾minus ꝯsticuta. ut in diatonico gu̾e. Nam si diexeugmeñ tetracor¬
dũ int̾ hyꝑboledn tetrachordũ meusenq ponamꝰ sb̾tractoscil sinemenẽ
tetrachordo erũt qͥndetim nerni. At si ab hnus ꝓslambanomenos detͣhat᷑.
erũt quatuor decim. hii gͥ disponãt᷑ hoc mͦ. Sit .a. hypate hypaton .R pa¬
r hypaten ỹ paton .c. hypaton lychanos.D hypate meson.C. ypate meson
f. lychanos mesou.G. mese .h. ꝑamese .R. trite die Zeugneũ .l. ꝑanete. die¬
Reugmeñ .m. nete diez eugieñ.N. nete lẏ ꝑboleon .x. ꝑanete hyꝑbo

Expanded text:
diapason, diapente, diatessaron. Species autem est quaedam positio propriam habens formam secundum unumquodque genus in uniuscujusque proportionis consonantiam facientis terminis constituta, ut in diatonico genere. Nam si diezeugmenon tetrachordum inter hyperboleon tetrachordum mesenque ponamus, subtracto scilicet synemmenon tetrachordo, erunt 15 nervi. At si ab his proslambanomenos detrahatur, erunt quatuordecim. Hi ergo disponantur hoc modo. Sit A hypate hypaton, B parhypate hypaton, C hypate lychanos, D hypate meson, E parhypate meson, F lychanos meson, G mese, H paramese, I trite diezeugmenon, K paranete diezeugmenon, L nete diezeugmenon,
Abbreviated transcription (Latin):
sursũ ꝓdeũtem eiꝰ meses q est dorũ unus uersꝰ ñ pagna distinguit. Qͦ
fit ut mese hypodorii ab ea mese q̃ est dori integra diatesseron ꝯsonan¬
dorio hypate meson. ab ea q̃ est mese in qͦuis mͦ. uł gn̾e diatesseron ꝯsonã¬
ciam disf̾e̾ns. Item mese dorii q̃ est .ti. ab ea mese q̃ est phrigũ. id est a a
distat tono. Naniq mes e est in dorio.¶. ead̾ infrigio lỹchauos meson
rursus mese fiigũ q̃ est . Au. ab eamese q̃ est lidii idẽ .ł. dictat tono. ⁊ sã
q infugio ẽ Aa.niese in lydio est lichanos meson. Rursꝰ mese l du mo¬
di abea mese q̃ est in hypolidii. id est .h. sennitonio distat. Et eĩ ordo ꝙͣ
rectus lidii ꝯtinet mesenei ordim qͥ rectus ĩ ixolidu mesen ht̃ ꝯꝑatus nͥ¬

Expanded text:
ses quae est dorii, unus versiculus, non pagina distinguit. Quo fit ut mese hypodorii ab ea mese quae est dorii, integra diatessaron consonandorio; hypate meson est ab ea quae est mese, in quovis modo vel genere diatessaron consonantia differens. Item mese dorii quae est π ab ea mese quae est phrygii, id est M, distat tono. Nam quae est mese in dorio, π eadem indii, id est I distat tono. Nam quae in phrygio est M mese, in lydio est lychanos mesen. Rursus mese lydii modi ab ea mese quae est myxolydii; id est Η semitonio distat. Etenim si ordo qui rectus lydii continet mesen ei ordini qui rectus mixolydii mesen habet
Abbreviated transcription (Latin):
modoꝵ ꝓslambanomenos accedũt.
in suꝑiori pagina descͥptis modis ꝑtem sustm legentis pͥmi pslambano¬
meni tenent. Dext̾a uͦ legentis extremis claudit᷑ netis. Erit om̃ib quidẽ
Nos itꝰ gͣiussimo io est hy podorio inclpantes cet̾os qmͣ int̾ habeant disfe̾n¬
ciam designabimiꝰ. Nam in hy podorio modo mese q̃ est. .u. ab ea mese q̃
 ĩ mͦ hypofrigiõ tono distat. Qd̾ in hoc facile ꝑspiciet᷑. siquis ad mesen
h pofrigu q̃ est. O. eiucd̾ hypofrigni.u. ꝯparet que est hẏpodorii quid̃ me¬
se. In hypofrigio aũt lychanos meson. Nam .ꝙ. at. .. tono disfu̾t. qd̃
pagnia int̾iect̃a dem̃ostrat. Item mese ħẜpolidu ab ea q̃ est mese hy pofri¬
gii tom disfram facit. Namq .c. que est mese hẏpolidu tono distat. ab. O
q̃ est in hypolidis quid̃ lychanos meson. In hẏpofrigio aũt mese. Item mẽ¬
se hỹpolidii. q̃ est .c. ab ea mese q̃ est dorĩ semitomo distat. Qd̃ hinic pot̾it

Expanded text:
oslambanomenos accedunt m igitur in superiore pagina descriptis modis partem sinistram legentis proslambanomeni primi tenent. Dextera vero legentis extremis clauditur netis, erit omnibus quidemNos vero a gravissimo hypodorio inchoantes, caeteros quam inter se habent differentiam designabimus. Namque in hypodorio modo mese quae est ω ab ea mese quae est in modo hypophrygio tono distabit. Quod in hoc facile perspicietur, si quis ad mesen hypophrygii, quae est φ ejusdem hypophrygii ω comparet, quae est hypodorii quidem mese, in hypophrygio autem lychanos meson. Nam φ atque ω tono differunt, quod pagina interjecta demonstrat. Item mese hypolydii ab ea quae est mese hypophrygii toni differentiam facit. Namque C, quae est mese hypolydii, tono distat a φ, quae est hypolydii quidem lychanos mesen, in hypophrygio autem mese. Item mese hypolydii,
Abbreviated transcription (Latin):
cias ꝑ regulam diuisuri. qm̃ netessarios so¬
nos trib gñib cantilene ex hibebit illa ꝑticio musicas
int̾im notas appon̾e ut cũ diuisam lineam husd̾ notuł signauerimꝰ
qd̃ unicniq nomẽ sit facilime possit agnosti. Ueteres eĩ musici ip̃ ꝯpẽ¬
las quasdam quib neruoꝵ uocabula notarent᷑. eas q ꝑ gña modos ⁊
diuisere. Simł ⁊̃ hac breuitate captantes. ut si qñ melos aliqd̾ musicꝰ
uoluisset ascribere. suꝑũsũ rithinca metri ꝯpõne diftentũ. has sonoꝵ
notulas. ascriberet ita niro mͦ reꝑientes ut nõ tm̃ carminũ uba q li¬
t̾tis explicarent᷑. s melos qͣ ipm̃ qd̾ hiis notuł signaret᷑ ĩ memoriam¬

Expanded text:
tias per regulam divisuri, quoniamque necessarios sonos tribus generibus cantilenae exhibebit ista partitio, musicas interim notas apponere, ut cum divisam lineam iisdem notulis signaverimus, quod unicuique sit nomen, facillime possit agnosci. Veteres enim musici propter compenlas quasdam quibus nervorum vocabula notarentur, easque per genera modosque divisere, simul etiam hac brevitate captantes, ut si quando melos aliquod musicus voluisset ascribere, super versum rhythmica metri compositione distentum, has sonorum notulas ascriberet, ita miro modo reperientes, ut non tantum carminum verba, quae litteris explicarentur, sed melos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Cõtimus eĩ u̾sus quilimes
d̾r octuplos mĩos tenet. A
sexto u̾o octuplo ses qui octaue
ꝓportiones dñr. uͥ uero octauaᷤ
ꝑtes scripsimus octaue sũt. eoꝵ¬

Expanded text:
Continuus enim versus, qui limes dicitur, octuplos numeros tenet. A sexto vero octuplo sesquioctavae proportiones ducuntur. Ubi vero octavas partes scripsimus, octavae sunt eo
Abbreviated transcription (Latin):
ses qualt̾a  aut extat nũs cui possit bmarus qͥ pͥmus ÷ duplus ĩ supparti¬
culari ꝓportione ꝯuĩgi. talem form ꝯͣrieꝓportionis excedit. At idcͥco scd̃
inchomacũ drapason ꝯsonãciaꝵ p̾ncipiũ teneat hoc modo.
om̃s młtiplicet ꝓportiones ꝯsonãtiaꝵ p̾ce¬
dere supparticłaritates seqͥ sic̃ añ desc̾pIn i
ꝑ mixtio. somis uͦ modulate casus uocis una¬
intensione ꝓductus. sit q id̾ ininima ꝑtitu. I¬
la modulatõnis. oĩs uero sonꝰ ꝯstat ĩpulsu.
Pulsus uͦ om̃is ex motu fit. Cũ q motuũ a diapasor¬

Expanded text:
sesquialtera est, aut exstat numerus cui possit binarius, qui primus est duplus, superparticulari proportione conjungi, talem formam contrariae proportionis excedit. Atque idcirco secundum Nicomachum diapason consonantiarum principium teneat hoc modo: lius multiplices proportiones consonantiarum praecedere, superparticularesermixtio, sonus vero modulatae vocis caintentione productus, sitque idem minima partila modulationis, omnis vero sonus constet impulsu. Pulsus vero omnis ex motu fiat, cumque motuum ali
Abbreviated transcription (Latin):
itstats ut diapente ⁊ diatesseron ⁊ tonuĩ ĩ sr̃ꝑticłaritate poneda
eise mostremus. iam ⁊ si idĩ pͥma quo ꝓbatione ea qua diapa¬
son insuparticulan gn̾e ñ ẽe ponẽdam mõstrauimꝰ id qͦ quodã rois
culari quis has habitudmes ponẽdas et nõ dux̾it. in młtiplicign̾e fa¬
cebit. uccandas nam ĩ suspartienti uł cetis mixtis cur pom nõ pos¬
suit suꝑus ut arbitror explanatũ est. Poñatur sͥ sifi̾ ꝑt ĩ młtopłici¬
gne. Et pm diatesseron ꝯ sonantia nño est. diapente miaior diatesserondu¬
plici diapente uo tͤplici ꝓportionis młtiplicitatis aptep . ueri smmili eĩ est u
est ꝯsonatia dniatesseron ꝯsonãcie diapente ꝯtinua iͣ sidiatesseron ĩ du¬
ponas que est imor a duplici. łec aũt in młtiplicitatis gn̾e ñ potest

Expanded text:
diapente ac diatessaron, et tonum, in superparticularitate ponenda diapente ac diatessaron, et tonum, in superparticularitate ponenda esse monstremus. Nam etsi id in prima quoque probatione ea qua diapason in superparticulari genere non esse ponenda monstravimus, id quoque quodam rationis culari quis has habitudines ponendas esse non dixerit, in multiplici genere fatebitur collocandas. Nam in superpartienti vel caeteris mixtis cur poni non possint, superius ut arbitror explanatum est. Ponantur igitur, sigenere. Et quoniam diatessaron consonantia minor est, diapente major, diatessaron duplici, diapente vero triplici proportioni multiplicitatis aptetur. Verisimile est enim ut est consonantia diatessaron consonantiae, diapente continua, ita si diatessaron in duponatur, quae est minor duplici. Haec autem in multiplicitatis genere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ młtiplicitatis gn̾e diapason ꝯsoñacia possit agnosci. Prec̾rend̾ ÷ gͥad bre
lari si ꝯtunam ei supparticularẽ quis auf̾at ꝓportione q̃ est scił mĩoꝵ
idqd̾ resinqtꝰ iminus est eiꝰ medietate q̃ detͣcta est ꝓportionis ut ĩ sesqͣs¬
tera ac sescutria. Sañ cesqualt̾a maior ẽ sesquit̾ciam de sesqualt̾a de¬
t suinꝰ r elmquit᷑ sesquioctaua ꝓportio q̃ duplicata nõ esficit integrã
sesquit᷑tiam ꝓportionẽ. S ea distancia minor  q̃ ĩ semitomo repꝑitur
ͣ si dmplicata sesqui octaua ꝯꝑatio nõ est integra sesquit̾cia simp̃
ses quioctaua ñ ⁊ sesquit᷑die ꝓportionis plena medietas. Qd̾ si ses quiqͣrtũ
sesquit᷑ cio auf᷑as id qd̾ relinquit ᷑ medietatẽ sesqui quarti nõ efficit. Id̾
geñc ad diapason ꝯsonãtiam redeamꝰ. Qd̾ si eañ ⁊ ĩ młti¬
uno diapente ⁊ ip̃m diatesserõ ñ implet diapente ꝯsonancie medie

Expanded text:
 multiplicitatis genere diapason consonantia possit agnosci. Praecurrendum est igitlari, si continuam ei superparticularem quis auferat proportionem, quae est scilicet minor, id quod relinquitur minus est ejus medietate, quae detracta est proportionis, ut in sesquialtera ac sesquitertia. Quoniam sesquialtera major est, sesquitertiam de sesquialtera detrahamus, relinquitur sesquioctava proportio, quae duplicata non efficit integram sesquitertiam proportionem; sed ea distantia minor est quae in semitonio reperitur; quod si duplicata sesquioctava comparatio non est integra sesquitertiae, simplex sesquioctava non est sesquitertiae proportionis plena medietas; quod si sesquiquartum sesquitertio auferas, id quod relinquitur medietatem sesquiquarti non efficitnunc ad diapason consonantiam redeamus. Quod si ea non est in multiuno diapente, et ipsum diatessaron non implet diapente consonantiae med
Abbreviated transcription (Latin):
te ac diatesseron suꝑꝑticulares ꝓportiones
me sesqualt̾a ⁊ sescrnt̾cia hoc nͨ apbatur hoc mͦ. Nam si in im̃orib por¬
cionib qmͣ sesciualt̾a ⁊ sesquittia diapente ac diatesterou ꝯsonãtre ollo¬
t̾am ac sesqui t̾ciam uuicte ño esficũt uui duplum ita diapente as diã¬
tesseron. uuũ diapason ulła rõne ꝯcludent. Q eĩ diapason ⁊ duplici ĩporti¬
one esse m̃ostratũ est duplex ꝓportio ex secqualt̾o sesquit̾cio q ꝯpo̾mtur
Diapason u̾o ex diatesseron ac diapente cõllotat᷑. nõ est dubiũ qͣu utot
diapason ĩ młtiplicistatuat᷑ diapente et diatesseron inesquałr ã te¬
quit̾cia q ꝓportione sint locande. Alit̾ eñ nd̃ potuerũt diapason iũtte ꝑ¬
ficere. que ꝯsonancia sn duplici ꝓportione ꝯsistit. iͥ ui hus duab iportio¬

Expanded text:
te ac diatessaron superparticulares proportiones me sesquialtera et sesquitertia. Hoc vero approbabitur hoc modo. Nam si in minoribus proportionibus quam sesquialtera vel sesquteram et sesquitertiam junctae non efficiunt unum duplum, ita diapente ac diatessaron unum diapason nulla ratione concludunt. Quoniam enim diapason in duplici proportione esse monstratum est, duplex vero proportio ex sesquialtero sesquitertioque componitur; diapason vero ex diatessaron ac diapente copulatur, non est dubium quin, si totum diapason in duplici statuatur, diapente et diatessaron in sesquialtera sesquitertiaque proportione sint locandae. Aliter enim non poterunt diapason junctae perficere, quae consonantia in duplici proportione consistit,
Abbreviated transcription (Latin):
te quid̾ ponatꝰ᷑ in qͣdrupla diatesseron ĩ t̾ pla. tonꝰ in duplici.s dicpẽ¬
bit. ex tripło ac quaduplo quod fĩ nequt  Rursus etatuat᷑ Diatesfeiõ
quid ĩ tplci ⁊ diapente in qͣdruplo. Si gͥ aufam ꝰ trplũ aqͣdruplo seeio¬
nlła i dne supplebũt qd̾ est fallissimũ. Duo eĩ tom as semitomũ mmꝰ doi¬
tesseron ꝯsonãciam supplent. Ex huc g demostint ͣ datesseron colonan¬
ciam nõ esse młtiplicem. Dico aũt qũ n ͨ diapente ꝯsonantia ĩ mscio ła¬
ci gn̾e pot̾it collocari. siam sim eo gn̾ecolletat᷑ stamarꝰ  mĩor ent itiꝑst¬

Expanded text:
nte quidem ponatur in quadrupla, diatessaron in tripla, tonus in duplici. Sed diapenbit, ex triplo ac duplo, quod fieri nequit. Rursus statuatur diatessaron quidem in triplici, et diapente in quadruplo. Si igitur auferamus triplum a quadruplo, sesquulla ratione supplebunt, quod est falsissimum. Duo enim toni ac semilonium minus diatessaron consonantiam supplent. Ex his igitur demonstratur diatessaron consonantiam non esse multiplicem. Dico autem quoniam nec diapente consonantia in multiplici genere poterit collocari. Nam si in eo sta
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ẽẽ sesqualt᷑ tͥplus est. Cũ gͥ nre sesqualt̃ tͥplici opponat᷑. Diapent e
ꝯsonãciam diapason ac diapente ꝯsonãcie rõnabilit̾ putat opponi. Rurt
quadruplus sesquit̾cii ꝯͣriam diuisione tenet Nam qui est pͥmus qͣdru¬
plus. id ÷ rursꝰ pͥmꝰ sesqui t̾cius iueĩt᷑ꝰ hoc mͦ. Qt̾narius qͥpe pͥmus est
quadruplus si iunt ati pͥmus ses qui t̾tius si t̾nario ꝯparetur. Rursꝰ eius
dist̾ eucie qmͣ int̾ se ac t̾nariũ tenet ip̃e fit quadruplus. Uñfit ut ses

Expanded text:
lici opponatur, diapente consonantia, diapente ac diapason consonantiae rationabiliter putatur opponi. Rursus quadruplus sesquitertii contrariam divisionem tenet. Nam qui est primus quadruplus, idem rursus primus sesquitertius invenitur hoc modo. Quaternarius quippe primus est quadruplus, si unitati primus sesquitertius, si ternario comparetur. Rursus ejus differentiae, quam inter se ac ternarium
Abbreviated transcription (Latin):
t ad hũc modũ infunta ꝓgressio est. Rmariꝰ
eĩ iuntati duplus est. Cdntͣria uͦ eiꝰ ꝑs eius d̾
dimIdiUn
uintatis dumidiũ ostendit. Tres tͥplus. ⁊ ꝯͣria
pars tertia
cendi in simpliti est unitate pͥacipiũ. Idem gͥ nc̃¬
q̃ dupla est sup̃mi loco pͥncipii. Quẽ uero relique
st̃ ĩ ꝯͣria diuisione hoc mͦ. Ses qualt᷑ quid̾ t̾plo. ses¬
qui t̾cius uo qͣ druplo qd̾ tali angm̃tatõne ꝓpbabi¬
tur. Idem enĩ pͥmus est sesqualt᷑ qui pͥmus tͥplus scil pͥncipał unitatis.¬

Expanded text:
gressio est. Binarius enim unitatis duplex est. Contraria vero ejus pars eisdem dimidium unitatis ostendit. Tres triplus et contraria pars tertia.decrescendi in simplici est unitate principium. Idem igi dupla est supremi loco principii, quae vero reliquae sunt, in contraria divisione hoc modo. Sesquialter quidem triplo, sesus vero quadruplo, quod tali argumentatione probabitur. Idem enim primum est sesquialter, qui primus triplus principalis
Abbreviated transcription (Latin):
imimuũ. id ẽst pͥori duplicem ꝯqͥnamꝰ. mĩor erit eo nũo qui est maximus
ac supp̾mus. Nam cclxu. clxmi. nũi duplus est qui ad eũ scil diapason
retinet tonũ eo scil qui est . dxxxi. crxli. Minor est gͥ diapason ꝯsonã¬
tia sex toms atz id quo sex tom diapason ꝯsonãcia sr̃uadũt. uoco coma
hus quid aristoxenus sentiat᷑ qui aurib dedit om̃e iudiciũ alias ꝯme¬
morabo. Nũs uolummis seriem fastidi uitator adstringam.

Expanded text:
est prioris, duplicem conquiramus, minor erit eo numero qui est maximus ac supremus. Nam 262144 numeri duplus est qui ad eum scilicet diapason retinet tonum, eo scilicet qui est 531441. Minor est igitur diapason consonantia sex tonis. Atque id quod sex toni dias quid Aristoxenus sentiat, qui auribus dedit omne judicium, alias commemorabo. Nunc voluminis seriem fastidii vitator astringam.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio aurũ cũcta ꝑm̾tens. hec semitonia nõ arbit᷑tur ẽe scd̾m pychagoricos con¬
tractiora dimidio. s sicut sennto ma dñr. ita esse dumdietates tonoꝵ. De hus¬
dem rur sus paulisꝑ est disputand̾ demõstrãdũ q pͥns ulłam supparticularẽ¬
ritatẽ habitudiñe noto m̃io posse diuidi in integra medietate. Int̾ duosemin
nũos supꝑarticłarem ꝓportioñe ꝯtinentes sũ illi sint pͥncipales quoꝵ est umi
ꝓportionẽ tenet ad mediũ. eam meduis teneat ad extremũ. scił ut in geo
cam medietatem. aut armonic̃a int̾ eosd̃ t̾mmos mediꝰ ni̾s collocatꝰ faciet me¬
dietatem ad ꝙͣ lib aliam qͣꝵ in arithineticis fecimꝰ mentionẽ. Qd̾ si ĩd demõ¬
strabit᷑ ne illud quid̾ constare pot̾it sesqͥoctauam ꝓportionẽ quo tonus est in

Expanded text:
udicio aurium cuncta permittens, haec semitonia non arbitratur esse secundum Pythagoricos contractiora dimidio, sed sicut semitonia dicuntur, ita esse dimidietates tonorum, de eisdem rursus paulisper est disputandum, demonstrandumque prius nullam superparticularem habitudinem noto numero posse dnumeros superparticularem proportionem continentes, sive illi sint principales, quorum est uproportionem tenet ad medium, eam medius teneat ad extremum, scilicet ut in cam medietatem, aut harmonicam inter eosdem terminos medius numerus collocatus faciet medietatem, aut quamlibet aliam, quarum in arithmeticis fecimus mentionem. Quod si id demonstrabitur, nec illud quidem constare poterit, sesquioctavam proportionem, quae t