comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tradiderit & eorum intellegentiae quae dicuntur: Obli¬
uis caturprimũ populum suum et cũ habrahã dechal¬
dea
grediens : nelin quat terram natiuitatis et agnatio¬
nis suae nemo dubitat patrẽ nr̃m ante quã adopta¬
nemur ađo fuis saediabolum dequo saluator ait:
U os dedi abolo patre natiestis: cumergo ait antiqui patres
fueris oblita & talemte ex hibueris depositis pristinis sor¬
dibus ut suꝑ frat᷑uhelem dealbata conscendas & quã pos¬
sit dilgere filius meus : Tunc concupis ct rexdecorẽtuũ :¬
& ne putes unum eẽ de curba a quo amanda es ipse ẽ rec
tuus adñstuus : quia uero interdũ qui rege & dñi sunt
Sunt quidem potestate reges adñi tamen eiurdem naturȩ
cuius sunt illi inquos dominantur & negnant indico
p̃tes non dixerunt adorabis eum sed ador abunt cum.
ut sit sensus iste: quite amaturus ẽ quituã puldritu¬
dinẽ dilesturus d̃ est & adorandus ab hominibus quod

Expanded text:
tradiderit et eorum intellegentiae, quae dicuntur, oblitradiderit et eorum intellegentiae, quae dicuntur, obliuiscatur primum populum suum et cum Abraham de Chaldaea egrediens relinquat terram natiuitatis et cognationis suae. nemo dubitat patrem nostrum, antequam adoptaremur a deo, fuisse diabolum, de quo saluator ait: uos de diabolo patre nati estis. cum ergo, ait, antiqui patris fueris oblita et talem te exhibueris depositis pristinis sordibus, ut super fratruelem dealbata conscendas et quam possit diligere filius meus, tunc concupiscet rex decorem tuum. et ne putes unum esse de turba, a quo amanda es, ipse est-rex tuus et dominus tuus. quia uero interdum, qui reges et domini sunt, sunt quidem potestate reges et domini, tamen eiusdem naturae, cuius sunt illi, in quos dominantur et regnant, indico pretes non dixerunt adorabis eum, sed adorabunt eum, ut sit sensus: iste, qui te amaturus est, qui tuam pulchritudinem dilecturus, deus est et adorandus ab hominibus. quod
Abbreviated transcription (Latin):
tuum quõ ipse ẽ dñs tcuus & adorabunt eum: In hebra¬
ico audi filia & uide & inclina curẽ tuam. & obliuiscere
populitui & domus patristui et concupisc& nex de corẽ
tuum quia ipse ẽ dñs tuus & adorabunteum : Hucusq
ꝓphetae. linguã quã calamo scribenti uelociter cõparat
loquitur sp̃r sc̃s ipsum regem & belatorẽ et dm̃ sponsum¬
q compellasis. et in ꝑsona patris inducit᷑ loquentis ad spon¬
samfilii sui. &chohortantis eam ut u&ere gentilitatis &
ido latriȩ ernosae contempto : primum hisquȩ dicantur
adtendat. et ꝓpterea de alienigene filia nomin&ur : dein¬
de uixeat uel ipsaq dicuntur ł uniuersam condicionẽ
ex uisibilibur intellegens inuisibilia : & excncaturis sen¬
ciens creatorem &diligenter indina aunẽ suam ut que
dicuntur : memoriterteneat : cumq audierit uide¬
rio & indinauerit aurem suam totã quȩ sed octrine

Expanded text:
tuum, quoniam ipse est dominus tuus et adorabunt eum. in Hebratuum, quoniam ipse est dominus tuus et adorabunt eum. in Hebraico: audi, filia, et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populi tui et domus patris tui; et concupiscet rex decorem tuum, quia ipse est dominus tuus, et adora eum. hucusque prophetae lingua, quam calamo scribentis uelociter conparat, loquitur spiritus sanctus ipsum regem et bellatorem et deum sponsumque conpellans. exin persona patris inducitur loquentis ad sponsam filii sui et cohortantis eam, ut ueteris gentilitatis et idolatriae errore contempto primum his, quae dicantur, adtendat et propterea de alienigena filia nominetur, deinde uideat uel ipsa, quae dicuntur, uel uniuersam conditionem ex uisibilibus intellegens inuisibilia et ex creaturis sentiens creatorem et diligenter inclinet aurem suam, ut, quae dicuntur, memoriter teneat. cumque audierit, uiderit et inclinauerit aurem suam totamque se doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
sunt et insponsiparantur amplexus ꝑ romurnã aguttã
& cas sianti& domos eburneas dedectant eum cuius bro¬
nus in scđm sđi est: quȩ autem iam supra p&ram xp̃msta
bile radice fundata ẽ catholica ecdesia una colũ ba ꝑfecta
& ꝓxcima stad adextris & nihilinse sinistrũ hab& stat in
uestibus deauratis desermonib scripturarum ad sen¬
sunitransiens &cuntis plena urtutibus siue ut nos
transtullimus indiademate aureo: ẽenim regina regnat¬
que cum rege cuius filias possumus intellegere & in cõmune
credenciũ animas & propriȩ uirginum chonos: ophir:
genus a uriest uel a loco indiȩ uł a colore nomine inditũ :¬
septem quippe apud hebreos auriuo cabula sunt . uxorem
quoq: et concbinã Intellegamus decantico solomonis quȩ
sine sponsosuo uel marito dormire non potest:
udi filia &uide & inclina curẽ tuam & obliuiscere popu¬
lumtuum & domum patristui : & concupisc& nex decorẽ

Expanded text:
sunt, et in sponsi parantur amplexus. Per myrrham guttam sunt, et in sponsi parantur amplexus. Per myrrham guttam et casiam et domos eburneas denus in saeculum saeculi est. quae autem iam super petram Christum stabili radice fundata est catholica ecclesia, una columba, perfecta et proxima, stat a dextris et nihil in se sinistrum habet, stat in uestibus deauratis de sermonibus scripturarum ad sensum transiens et cunctis plena uirtntibus siue, ut nos transtulimus, in diademate aureo. est enim regina regnatque cum rege, cuius filias possumus intellegere et in commune credentium animas et proprie uirginum choros. Ophir genus auri est uel a loco Indiae uel a colore nomine indito; septem quippe apud Hebraeos auri uocabula sunt. uxorem quoque et concubinam intellegamus de Cantico Salomonis, quae sine sponso suo uel marito dormire non potest. Audi, filia, et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populum tuum et domum patris tui; et concupiscet rex decorem
Abbreviated transcription (Latin):
femur potentis simae: & sagreceluae acute: etthro¬
nustuus dr̃ in secclum sedili: proeo quod nos trans tu¬
limus domus eburneis : q ingreco scriptum est c̃ nõ
sc̃epeuũ quidã latinorũ obuerbi ambiguitatem agra¬
uibus inter prȩtati sunt. cuarb̵ ecpic̃: uerbũ siteu ũxũ¬
pioti palestinȩ &usque hodiae domus exomni parte con¬
dusae & in modum aedificate turrium ac moeniũ publicoꝵ¬
b̃ccpiccep̃ pelentur: astat regina ad dextristuus inuer¬
titu de aurato: quod sequitur cincũ data uari&ate eccaep¬
te dicio ne uulgata : nullus inter p̃tumatranstullit i
hebraico stait coniux indexteratua. Indfademate au¬
neo: ubinos coniugem uertimus ibi apud hebneos legitur
segał ꝓ quo aquila ẽytił oiton Simmachus a quinte
diademate aureo syminacbas transtulit in auro primo
Aquila quinta & sexta intinctura ł in acro ophir q filia eregũ

Expanded text:
femor, potentissime, et: sagittae tuae acutae et: throfemor, potentissime, et: sagittae tuae acutae et: thronus tuus, deus, in saeculum. pro eo, quod nos transtulimus \'domibus eburneis\', quia in Graeco scriptum est arco βόρεων, quidam Latinorum ob uerbi ambiguitatem \'a grauibus\' interpretati sunt, cum βάρις uerbum sit ὲπιχώριον Palaestinae et usque hodie domus ex omni parte conclusae et in modum aedificatae turrium ac moenium publicorum βάρις appellentur. Adstitit regina a dextris tuis in uestitu deaurato; quod sequitur: circumdata uarietate, excepta editione uulgata nullus interpretum transtulit. in Hebraico: stetit coniux in dextera tua in diademate aureo. ubi nos \'coniugem\' uertimus, ibi apud Hebraeos legitur segal\', pro quo Aquila σύΥxοιτον, Symmachus et quinta diademate aureo, Symmachus transtulit, in auro primo. Aquila, quinta et sexta Editio, in tinctura, vel in auro ophir, quae filiae regum
Abbreviated transcription (Latin):
łmagi munera: & in p̃senti loco iniciũ uestim̃ toꝵ xp̃i.
ẽ sus cipere mortem illius & in sua carne monstrare :
hec indum̃ta : parasponsotuo : his ate uestibus comptus
incedat: cumq: ei huius oemodi texueris uestimenta
efficieris ipsa templũ dñi & laeti sa cabis eũ dedomibus
eburneis: siue ut melius in ebraico scribit᷑ de tem ploden¬
tium & lauder dño canes totomqra seło mortua ange¬
lorũ imitabaris choros: eburenim &dentes insigne
eẽ mortis & uocis ips a nominũ natus atestat᷑ & conse¬
quenter adiunetum ẽ ex quib: laecific᷑auert̃ tefiliȩ
regũ in honore cuo: pex regũ & dñs dominantiun
sponsustuus÷ : Reges isti qui subtanto regesunt neguli
npatnistui sunt quite euangelicã doctrinã genueren¬
horũ tufilia hon lorificas in ominibus uestinĩtir& odorib
bonis & templum ebcirneaum cui supradictum ẽ:
effusa ẽ gratia in labiistuis & accingere gladiotuo suꝑ

Expanded text:
magi murram et in praesenti loco initium uestimentorum Christi magi murram et in praesenti loco initium uestimentorum Christi est suscipere mortem illius et in sua M carne monstrare. haec indumenta para sponso tuo, his a uestibus comptus incedat. cumque ei huiusce modi texueris uestimenta, efficieris ipsa templum domini et laetificabis eum de domibus eburneis siue, ut melius in Hebraeo scribitur, de templo dentium et laudes domino canes totaque saeculo mortua angelorum imitaberis choros. ebur enim et dentes insigne esse mortis et uocis ipsa nominum natura testatur. et consequenter adiunctum est: ex quibus laetificauerunt te filiae regum in honore tusponsus tuus est. Reges isti qui sub tanto rege sunt reguli, patres tui sunt, qui te Evangelica genuere doctrina. Horum tu filia, honorificas in omnibus vestimentis et odoribus bonis et templo eburneo eum, cui supra dictum est: effusa est gratia in labiis tuis et: accingere gladio tuo super
Abbreviated transcription (Latin):
ter: stactemuflorem eẽ murrae Quod autẽ sequitur casia
ipsa est que abalus cr̃puz id est fistula nuncupatur uoca¬
lis in lauds dĩ & omnes pitiuitas & reumata uoluptatũ
suo calore excoquens ub innr̃is codicibus scriptũ ÷ gut¬
clibras murre & aloes ad sepeliendũ dñm prȩpara¬
uit: & sponsus loquitur ad sponsã : murram & aloe cũ
omnibus unguentis: & illa respondit : Manus meȩ
stilla uerunt myrram digiti mei murrapleni: ꝓice
& tumortis operax p̃o in baptismate consepulta &
huic mundo mortua ec nibil aliud nisi decaelestibus
cogitans loq readsponsuni tuum. Manus meȩstilla¬
uerunt murrã digitimei murrapleni. Legimus
& unguentũ sacer dotale cuius & dauid meminit:
Sicut ungentũ incapite quot discendit in barbã in barbã
daron: quod discendit inorã uestim̃tieius. in quocũ
çxeris aromatib: mysc&ur & stacte: offerunt &

Expanded text:
tes, stacten florem esse murrae. quod autem sequitur \'cassia\', tes, stacten florem esse murrae. quod autem sequitur \'cassia\', ipsa est, quae ab aliis aupqS, id est fistula, nuncupatur, uocalis in laudes dei et omnes pituitas et reumata uoluptatum suo calore excoquens. ubi in nostris codicibus scriptum est \'gutNicodemus centum libras murrae et aloes ad sepeliendum dominum praeparauit et sponsus loquitur ad sponsam: murra et aloe cum omnibus unguentis primis et illa respondit: manus meae stillauerunt murram, digiti mei murra pleni. proice et tu mortis opera Christo in baptismate consepulta et huic mundo mortua et nihil aliud nisi de caelestibus cogitans loquere ad sponsum tuum: manus meae stillauerunt murram, digiti mei murra pleni. legimus et unguentum sacerdotale, cuius et Dauid meminit: sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron, quod descendit in oram uestimenti eius, in quo cum ceteris aromatibus miscetur et stacte. offerunt et
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ firmũ r&ineamus diiror cursolũ dm̃ di ad ca¬
lumniã uoc& quasi uniuersa q: dictar̃ dicinitate uerbi
& non humilitate hominis conueniant : Audiat actus
apostolorũ ihm̃ natarenũ quem unexit dr̃ spũscõ
cabitur filius dĩ ipsum dnm̃ senciat intonantem s p̃t
apostolos credentes ꝙ̃s gnificat quib: unctionissuȩ uoca¬
budũ tribuit ut ab uncto uocent᷑ uncti idẽ xp̃ianis
Murra agutta & cassia auestimentistuis ado mibus ebur¬
neis ex quibus delectauerunt te fili aeregum in honoretiio
p̃ facio ipsate doceat id circo me hunc psalmũ explanare
uolis saei quia ad uirginem scribens ꝓlilus &floribus
titulũ repperi: Itaq: consequenter &istos uersiculos ade
neferam. cui dolumen hoc scribitur: Montificastimem¬
bratua suꝑ ternã & cotidiȩ xp̃o offerens murram ap̃q̃q
bonos odores & ꝓpterea stacten idẽ stellam ł guttam
ex bibes dño: narrant & hiqui a nomatũ nouere uirtu¬

Expanded text:
ad finem firmum retineamus, miror, cur solum deum dei ad caad finem firmum retineamus, miror, cur solum deum dei ad calumniam uocet, quasi uniuersa, quae dicta sunt, diuinitati uerbi et non humilitati hominis conueniant. audiat Actus apostolorum: lesum Nazarenum, quem unxit deus spiritu sancto; cabitur filius dei; ipsum dominum sentiat intonantem: spiriapostolos credentesque significat; quibus unctionis suae uocabulum tribuit, ut ab uncto uocentur uncti, id est Christiani. Murra et gutta et cassia a uestimentis tuis, a domibuseburneis, exquibusdelectauepraefatio ipsa te docuit idcirco me hunc psalmum explanare uoluisse, quia ad uirginem scribens \'pro liliis et floribus\' titulum repperi. itaque consequenter et istos uersiculos ad te referam, cui uolumen hoc scribitur. mortificasti membra tua super terram et cotidie Christo offerens murram Christi bonus odor es et propterea stacten, id est stillam uel guttam, exhibes domino. narrant et hi, qui aromatum nouere uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ & amiorem & odueẽ in nobis semina cumipse
qdi pnimicias massae nr̃orum corporũ leuauit
ad celos &iustitiam dilexerit ecoderit. Iniquitat̃
undedauid nonne odienteste dñẽ oderami & ruꝑ ini¬
micostuos tabes cebam : ꝑfecto odio odierã illos: quod
uo casu intellegendũ : sequens nominatiuo: qđ ratisini¬
ror quur aquila non ut coeperat in primo uernculo uo¬
catiuo casu inter p̃tatus sit Sed nominatiuo bis nominans
dm̃ qui supradistũ unȩxeritdm̃ : in hocdoco phxtinusop¬
primitur sed arrius capuđ leuatur de euuangelio ꝓ fe¬
nens testimonium : Ascendo ad patrẽmoum & patrẽ
uriũ ad dm̃ meum et dm̃ urm : Sedcum dilestum
audat eum accinctum gladio su ꝑ femur & negnane
ꝓpterueritatem & mans u&udinem &un guerr
ob dilectam iustitiam & excisam Iniquitatem & unctuõ
eẽ prꝓ̧con sortibus suis dequibus scriptũ ẽ partici¬
pes xp̃i facti sumus. sitam̃ principiũ substantiae usquȩ

Expanded text:
partem et amoris et odii esse in nobis semina, cum ipse, partem et amoris et odii esse in nobis semina, cum ipse, qui primitias massae nostrorum corporum leuauit ad caelos, et iustitiam dilexerit et oderit iniquitatem. unde Dauid: nonne odientes te, domine, oderam et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. quod uocatiuo casu intellegendum, sequens nominatiuo. quod satis miror cur Aquila non, ut coeperat in primo uersiculo, uocatiuo casu interpretatus sit, sed nominatiuo, bis nominans deum, qui supra dictum unxerit deum. in hoc loco Photinus obprimitur, sed Arrius caput leuat de euangelio proferens testimonium: ascendo ad patrem meum et patrem uestrum, ad-deum meum et deum uestrum. sed cum dilectum audiat, cum accinctum gladio super femor et regnare propter ueritatem et mansuetudinem et ungueri ob dilectam iustitiam et exosam inique. prae consortibus suis, de quibus scriptum est: participes Christi facti sumus, si tamen principium substantiae usque
Abbreviated transcription (Latin):
unũ dauid patris si. & regnabit suꝑ domũ iacob in scła
& uegni eius nonerit finis: Nec putemus hocilli cẽ con¬
trariũ quod a postolus scribens ad coninthios ait filiũ
tradicurũ regnum a subiciendũ ei quisibi subiecit om¬
nia ut sit omnia in omnibus : Nonenim dixit tradit
patri ut uider&sur filium separane sed trada dõ hoc
peromr̃ in omnib: cõmor&ur Sceptrũ autem &
uirgam in signe eẽ regnantis ipse ꝓ pbeta significat
dicens Sceptrũ aequitatis. sceptrum regnitu
quidã deis aia testimoniũ ꝓferentes exut iurgade
radice iessae & flos deradice ascenda  hominẽ qui
ad sumptus intellegunt : cui a deferat᷑ imperiu
& qui ꝓpter dilectam iusticiam a exosam Iniquitutẽ
regmare dicat᷑ & unctus eẽ oleo exultacionis p̃
participibustuis : quas. praemĩ caritatis &odi
inunctione sumpturus : docemur autẽ in utrõq

Expanded text:
num Dauid, patris sui, et regnabit super domum Iacob in saecula num Dauid, patris sui, et regnabit super domum Iacob in saecula et regni eius non erit finis. nec putemus hoc illi esse contrarium, quod apostolus scribens ad Corinthios ait, filium traditurum regnum et subiciendum ei, qui sibi subiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. non enim dixit \'tradet patri\', ut uideretur filium separare, sed \'tradet deo\\ hoc per omnes in omnibus commoretur. sceptrum autem et uirgam insigne esse regnantis ipse propheta significat dicens: sceptrum aequitatis sceptrum regni tui. quidam de Isaia testimonium proferentes: exiet uirga de radice Iesse et flos de radice ascendet hominem, qui est adsumptus, intellegunt, cui et deferatur imperium et qui propter dilectam iustitiam et exosam iniquitatem regnare dicatur et unctus esse oleo exultationis prae participibus suis, quasi praemium caritatis et odii in unctione sumpturus. docemur autem in utramque
Abbreviated transcription (Latin):
garegnitui
dilexisti iusticiã &odisti iniquitatẽ propterea
unxitte dr̃ dñ tuus oleo laetiua p̃consortibustuis
sceptrũ aequitatis. sceptrũ negnituo: dilexistuus¬
ticiã & odisti iniquitatẽ propterea uncxittedĩ dr̃
tuus oleo exultacionir p̃parti cipibustuis : udcias ꝑ¬
sonas eius quȩ unctus ẽdõ & quȩ un exit intellege
Unde &aquila dłoim̃ uerbum hebraicum. non nomi¬
natiuo casu sed uocatiuo Inter p̃tatur dicens : oẽc &¬
nos ꝓpt̃ intellegentiã posuimus qđ latina lingua ñ
recepit: Nequir ꝑuersae put& dm̃ dilecti & amantir¬
simi & regis bis patren nominari : quã quam pater in
filio & filius inpatre & alteroꝵ sibi & hubitat᷑ &tro¬
nus sint ł amen in hoc loco ad regẽ qͥ dr̃ est senmodiri¬
gitur & dicitur ei. quodimperium eius hocenim intel¬
logo tͥronum uxta illud quod scriptum ẽ. defructuuen¬
traistui ponã suꝑ tronamtuum finẽ non habeat: quod
quidẽ & maria angelus nunciauit: dabitei dñs dr̃tͥro¬

Expanded text:
ni tui. dilexisti iustitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te, deus, deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis. sceptrum aequitatis sceptrum regni tui. dilexisti iustitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te, deus, deus tuus oleo exultationis prae participibus tuis. duas personas, eius, qui unctus est, dei et, qui unxit, intellege. unde et Aquila \'eloim\' uerbum Hebraicum non nominatiuo casu, sed uocatiuo interpretatur dicens θεὲ et nos propter intellegentiam posuimus, quod Latina lingua non recipit, ne quis peruerse putet deum dilecti et amantissimi et regis bis patrem nominari. quamquam pater in filio et filius in patre et alterutrum sibi et habitator et thronus sint, tamen in hoc loco ad regem, qui deus est, sermo dirigitur et dicitur ei, quod imperium eius — hoc enim intellego \'thronum\' iuxta illud, quod scriptum est: de fructu uentris tui ponam super thronum tuum — finem non habeat. quod quidem et Mariae angelus nuntiauit: dabit ei dominus deus thro
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ gres sesunt serdius mundi & futura negna suspirant:
aegine appellantur siquauero arcum cisionem quidem hab&
eaccate diaer sed ad hu nonuenit acdnupcias. hec concubi¬
na uocitat᷑ diuersa autem multitlo ered matẽ qrcet
dũ potest sponsi amplexibus copulars nec doa  liberospa¬
rere : Ad ulis centuladicitur : egoputo doistis uirginibus
quȩ secuntur ecdesiam & in primo ponant᷑ gradu ate
ec̃ & om̃s qui in uirginitate coeponis & animae ꝑ seuerant :
primas autẽ & amicas uiduas ẽẽ & in matrimonio conti¬
nentes: quȩ om̃s cum laticia & exultacione ducuntur in
ph&a desiderat unũ p&ii ad ñõ hoc requiram uthabitam
indomodiũ omnes dies uit aemaeȩ : & iterum: dñe dileci
deconem domustuae & locum habitacionis gloriae tulae:
&inalio loco quia transibo in locũ tabernaculi ad mirabi¬
lusq ad domumidũ: Inuocue exultacionis & conses nonis
sontu festa cae la brantium: s ostulata l quibus sponsosiuo

Expanded text:
supergressae sunt sex dies mundi et futura regna suspirant, supergressae sunt sex dies mundi et futura regna suspirant, reginae appellantur. si qua uero circumcisionem quidem habet octauae diei, sed adhuc non uenit ad nuptias, haec concubina uocitatur. diuersa autem multitudo credentium, quae necdum potest sponsi amplexibus copulari nec de eo liberos parere, adulescentula dicitur. ego puto de istis uirginibus, quae secuntur ecclesiam et in primo ponuntur gradu, et te esse et omnes, qui in uirginitate corporis et animae perseuerant, proximas autem et amicas uiduas esse et in matrimonio continentes, quae omnes cum laetitia et exultatione ducuntur in ropheta desiderat: unum petii a domino, hoc requiram, ut habitem in domo domini omnes dies uitae meae. et iterum: domine, dilexi decorem domus tuae et locum habitationis gloriae tuae. et in alio loco: quia transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum dei in uoce exultationis et confessionis, sonitu festa c
Abbreviated transcription (Latin):
plõregis : uxta bi prior uersiculus adhuc defiliae canit᷑
ornatu Sequens adipsum sponsum regemq: dirigitur:
porno iuxta hebraicum : totum adsponsam dicitur usque
adeum locum ubiscriptum ẽ pones eos principes in uniuersa
terra & legitur in scđtolatis duc&ur ad regeni uirgines se¬
quent᷑ eam. amicae eius ducent᷑ illuc ducent᷑ in laeticus &
exultacione ingrediuntur thalamũ regis: multam eẽ distan¬
tiam animarũ in xp̃ocredenciũ demonstrat canticũ canti¬
chorum in quo scriptum ẽ .lx sunt reginae & boo concubi¬
ne & adulescentulȩ quarum non ẽ numerus : Una ẽ colũ¬
ba mea. ꝑfecta mea ꝓxima mea dequadicitur : uiderunt
eam filiae & beatificant eam reginae & concubinȩ & laudant
eam: queergo ꝑfecta ẽ & scõ corpore & spũ. acolumba &
paima meraur uocari : Haec̃filia dequasu pradistum ÷:
Adst&it regina ad extristuis inuestitude aurato q: autem

Expanded text:
ptuaginta prior uersiculus adhuc de filiae canitur ptuaginta prior uersiculus adhuc de filiae canitur ornatu, sequens ad ipsum sponsum regemque. dirigitur. porro iuxta Hebraicum totum ad sponsam dicitur usque ad eum locum, ubi scriptum est: pones eos principes in uniuersa terra, et legitur: in scutulatis ducetur ad regem, uirgines sequentur eam, amicae eius ducentur illuc. ducentur in laetitiis et exultatione, ingredientur thalamum regis. multam esse distantiam animarum m Christo credentium demonstrat Canticum canticorum, in quo scriptum est: sexaginta sunt reginae et octoginta concubinae et adulescentulae, quarum non est numerus. una est columba mea, perfecta mea, proxima mea, de qua dicitur: uiderunt eam filiae et beatificant eam reginae et concubinae et laudant eam. quae ergo perfecta est et sancta corpore et spiritu et columba et proxima meretur uocari, haec est filia, de qua supra dictum est: adstitit regina a dextris tuis in uestitu deaurato. quae autem
Abbreviated transcription (Latin):
one trurs̃ elemoribus & hocipsum sgnificat uestit aat onqu
auns pum pora cocco. borso lacincto q conterti qua facorunt
mulieres quibus dẽ atexendum dedit sapientiani. secie litut¬
legeno possumus omnẽ ornatum filiae regir intrin secut ip¬
salo quitur incantico Introdigxit merex incubiculã suum
in quo duso ostio labiorum dm̃ patrem̃ iubomurorarȩ unõ
quoq¬
psalino tidilus inffubitur ꝓ abs conditr fili: ulariã
habuit &io seph. tonicam quanitȩxante mater &c desiai de
his fimbrus. saluatoris. cc̃ino pooycca unamte igt a sa¬
nata est: quod autem in haebraico scribitur pasceis aures
uestita ẽ idipsum significat quod supra. Omnis gloria filiȩ
negis intrinseccis : fasceis sensum diuinoꝵ Interiora mẽ bra
obuoluuntur ecclesiae & tota ut ueri tegitur ambitio
Harum fasccarũ non poast obliufsci speusa secundum hie¬
nomiã quia mãmas ligant &ẽ pectes. inquo cogitationes sun
precogunt: ad ducentur negi uurgines posteam proxima

Expanded text:
 hoc ipsum significat uestis Aaron auro, purpura, coeco, bysso hyacinthoque contexta, quam fecerunt mulieres, quibus deus ad texendum dedit sapientiam. et ut intellegere possimus omnem ornatum filiae regis intrinsecus, ipsa loquitur in Cantico: introduxit me rex in cubiculum suum, in quo cluso ostio labiorum deum patrem iubemur orare. in nono quoqpsalmo titulus inscribitur: pro absconditis filii. uariam habuit et Ioseph tunicam, quam ei texuit mater ecclesia. de his fimbriis saluatoris αίμῤῥοοῠσα unam tetigit et sanata est. quod autem in Hebraico scribitur: fasceis aureis uestita est, id ipsum significat, quod supra: omnis gloria filiae regis intrinsecus; fasceis sensuum dininorum interiora membra obuoluuntur ecclesiae et tota uteri tegitur ambitio. harum fascearum non potest obliuisci sponsa secundum Hieremiam, quia mammas ligant et pectus, in quo cogitationes sunt, protegunt. Adducentur regi uirgines post eam, proximae
Abbreviated transcription (Latin):
nupcus & quasi coturnicũ carnibus. usq ad nausiam
saturata es: amarissimã coleramtuȩ  sensere fauces
e ges sistia cescentes & morbidos cibos releuasti aestu¬
antem stomachum quid uis rursus ingerere quod
tibi noxium fuit canes reuertens ad uomitũ &
sus ad uoluptabrum lati: brutaquoq animalia &
uageaues: in easdem pedicas retia quȩ non incedant
anuereris neprolis puriana deficiat & exte pa

Expanded text:
nuptiis et quasi coturnicum carnibus usque ad nausiam nuptiis et quasi coturnicum carnibus usque ad nausiam saturata es. amarissimam choleram tuae sensere fauces, egessisti acescentes et morbidos cibos, releuasti aestuantem stomachum: quid uis rursus ingerere, quod tibi noxium fuit? canis reuertens ad uomitum et sus ad uolutabrum luti. bruta quoque animalia. et uagae aues in easdem pedicas retiaque non incidunt. an uereris, ne proles Furiana deficiat et ex te pa
Abbreviated transcription (Latin):
nont aduirtites non ꝓuocent: exceptis epistalis ig¬
noramus alter utrum sola quȩ causa pi&atis ẽ uli
carnis nulla noticia est honorapatretuum sed sitgi
uero patre non separat : tamdiu scito sanguinis copula
quam diu ille suũ nouerit creatorem: alio quine cla¬
ud tibi protinus can& Audifilia & uide & indina aunẽ
tuam &obliuscene populitui et domus patristui &
conicupis e&s mex do conẽ tuum quia ipse ast dominustuur
orande p̃mium parentes oblati concupiscaener deco¬
nc̃ pomiũ p audisti qr uidisti quia indinasti aurẽ tua
a populitui domus quȩ patris tiu oblitaos Idarcoomn¬
cupisca nex deconẽtuum ec dic&tibi totapulcheaer
puimamea & macula non ẽinte : quis pulchrius ani¬
ma quedĩ filia nuncupatur & nullar eccrinsetusꝙ
rit onnatus ẽ redit in xpõ & hac ambicione ditataꝑ
git̃ adsponsum eundem habens dnm̃ quom & uirũ
quid angustianit habeant nupciae dedicist. inipsis

Expanded text:
tuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis igtuunt, ad uirtutes non prouocent. exceptis epistulis ignoramus alterutrum, solaque causa pietatis est, ubi carnis nulla notitia est. honora patrem tuum, sed, si te a uero patre non separat. tam diu scito sanguinis copulam, quam diu ille suum nouerit creatorem; alioquin Dauid tibi protinus canet: audi, filia, et uide et inclina aurem tuam et obliuiscere populum tuum et domu-m patris tui; et concupiscerande praemium parentis obliti: concupiscet rex decorem tuum. quia audisti, quia uidisti, quia inclinasti aurem tuam et populi tui domusque patris oblita es, idcirco concupiscet rex decorem tuum et dicet tibi: tota pulchra es, proxima mea, et macula non est in te. quid pulchrius anima, quae dei filia nuncupatur et nullos extrinsecus quaerit ornatus? credit in Christum et hac ambitione ditata pergit ad sponsum eundem habens dominum, quem et uirum. Quid angustiarum habeant nuptiae, didicisti in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
todierunt : Taceo depaula & eust hochio stympis ur̃e
flonibus neꝑ occassionẽ exortacionistuae illas lauda¬
ne uidear: blesillã quȩ p̃tereo qua maritũ suum tuã
secuta germanũ in bneui uitae spatiotem porauis tutũ
multa compleuit : Adq utinã pconia feminarũ
imittarent᷑ uiri et rugosa senectus redder& quodispon¬
ĩ ae offent adolescentia : Sciens &uidens inflãmam
mitto manũ ad ducent suꝑcilia. extendit᷑ brachit ira¬
tus quaotromor tumido deseui atone: consurgent ꝓte¬
nu &s aduersum me aepistolã meam turba patricia¬
a de onabit : Memagũ mesedu cone clamitans a inter¬
ras ultimas asportandum : Ad dant siuolunt & samari¬
ten. at dñ mei titulum necognoscam: centofiliã ap̃a¬
rente nondicudo nec dico illud deeuangelio sine mor
uit & ipse ambulare: cossat inuidia quã nomune x p̃i¬
ano maledicoꝵ semꝑ genuinus in figit ut dũ ꝓbã me¬

Expanded text:
todierunt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis uestrae todierunt. Taceo de Paula et Eustochio, stirpis uestrae floribus, ne per occasionem exhortationis tuae illas laudare uidear, Blesillamque praetereo, quae maritum suum, tuum secuta germanum in breui uitae spatio tempora uirtutum multa conpleuit. atque utinam praeconia feminarum imitarentur uiri et rugosa senectus redderet, quod sponte offert adulescentia! sciens et uidens in flammam mitto manum: adducentur supercilia, extendetur brachium iratusque Chremes tumido desaeuiet ore. consurgent proes et aduersum epistulam meam turba patricia detonabit me magum, me seductorem clamitans et in terras ultimas asportandum. addant, si uolunt, et Samariten, ut domini mei titulum recognoscam. certe filiam a parente non diuido nec dico illud de euangelio: sine moruit, et ipse ambulare. Facessat inuidia, quam nomini Christiano maledicorum semper genuinus infigit, ut, dum probra me
Abbreviated transcription (Latin):
in honoretuo: Tunc recordare & mei qui huius ꝓsalmi
tibid ñõ neuclante Intellgenciam tribui & diciõ memore¬
ro Noministu : utq partem Intellexisti carminis intel¬
legas siuita comes fueritꝰ & totum canticũ canticorum
Sicras lititris: et sippliciter deprecanisrtusi
rescribam immo scribam quo modo uiuere debeas
&uiduitatis cononam In leso pudicĩae nomine consen¬
uane : ciaud& animur. exultant uiscera gestit affectus
hocte cupere eẽ post uirum : quot sȩ̃ memoriae mat̃
tuatitiana multo fuitempore sub marito ex auditer
p̃ces &orationes cius : in parauit in unica filia : quod uiuens
ipsa pos sederat: Habes p̃terea genenistui grande pri¬
uilegiũ. quod exinde a camella uł nulla łrara uestrae
familiae scribit᷑ sccundos nossae concubitbs. Vt nontã
laudanda sis siuidua ꝑ seueres : quã ex secranda si id xp̃i¬
ana non serues. quod ꝑ tanta secuilagentiles femine cus¬

Expanded text:
in honore tuo, tunc recordare et mei, qui huius psalmi in honore tuo, tunc recordare et mei, qui huius psalmi tibi domino reuelante intellegentiam tribui, et dicito: memor ero nominis tui, ut, quae partem intellexisti carminis, intellegas, si uita comes fuerit, et totum Canticum canticorumObsecras litteris et suppliciter deprecaris, ut tibi rescribam, immo scribam, quomodo uiuere debeas et uiduitatis coronam inlaeso pudicitiae nomine conseruare. gaudet animus, exultant uiscera, gestit affectus hoc te cupere esse post uirum, quod sanctae memoriae mater tua Titiana multo fuit tempore sub marito, exauditae sunt preces et orationes eius. inpetrauit in unica filia, quod uiuens ipsa possederat. habes praeterea generis tui grande priuilegium, quod exinde a Camillo uel nulla uel rara uestrae familiae scribitur secundos nosse concubitus, ut non tam laudanda sis, si uidua perseueres, quam execranda, si id Christiana non serues, quod per tanta saecula gentiles feminae cus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterea populi confitebunt᷑ tibi : symmachus transtul¬
lit laudabuntte : Regina quae steserat adextris regis
inuestitu de aurato : & iussa fuerat ob liuiscipopuli
domospatrisfi &iterum illidictum ẽrat : pnopatri¬
bustuis natisunt tibi filu. constitues cosprincipersuꝑ
omnem terram Intellegens quanta de coranda sit glaria
& quibus p̃mus subleuanda: conuertĩ ads ponsum uoces
suas & pollict᷑ recordaturam sae semꝑ nominis sponsedn
omnigeneratione & generatione : quot ꝓmisit uiditnus
expla&um ips axpĩ ana nob omniũ xp̃i anoꝵ nom̃ in posu¬
it Nom̃ nouum in quo benedicunt᷑ omnes familiae
gentium: Recordatur autem non inuna generatione sed
inomnibus uel cunctas significans nationes uelduar
generationes iudeoꝵ adq: gentilium : &qr hoc parum ẽ
si induab: generationibus nominis dñi recordar&ur :
principia scõrum mxtd chono inter uirgines ducenis
ad negemi & ex domib: eburneis delectabis sponsum

Expanded text:
ti sumus confitebuntur tibi, Symmachus transtulit laudabunt te. regina, jjuae steterat. a dextris regis in uestitu deaurato et iussa fuerat obliuisci populi et domus patris sui et iterum illi dictum erat: pro patribus tuis nati sunt tibi filii; constitues eos principes super omnem terram, intellegens, quanta decoranda sit gloria et quibus praemiis subleuanda, conuertit ad sponsum uoces suas et pollicetur recordaturam se semper nominis sponsi in omni generatione et generatione. quod promisit, uidemus expletum. ipsa Christiana nobis omnibus Christianorum nomen inposuit, nomen nouum, in quo benedicuntur omnes familiae gentium. recordatur autem non in una generatione, sed in omnibus, uel cunctas significans nationes uel duas generationes, Iudaeorum atque gentilium. et quia hoc parum est, si in duabus generationibus nominis domini recordetur, Principia, sanctorum mixta choro inter uirgines duceris ad regem et ex domibus eburneis delectabis sponsum
Abbreviated transcription (Latin):
missur arcudnĩ huc illuc que uolitauit adhis panus
irefestinat. ut uelox sagita subpedib: dñi sui orien¬
tẽ occidentem q prosternat : et qr plures sunt po¬
tentis simi reges inimici qui uulnerati fuerant Ig¬
nitis diabli sagittis & qua seruus spiculo ꝑcus sus in
iecone Sagittȩ dñĩ mittunt᷑ ignitȩ cũ carbonib: de¬
solatomis ut quid quid uici incarde inimicoꝵ regis¬

Expanded text:
missus arcu domini huc illucque uolitauit, ad Hispanias missus arcu domini huc illucque uolitauit, ad Hispanias ire festinat, ut, uelox sagitta, sub pedibus domini sui orientem occidentemque prosternat. et quia plures sunt potentissimi regis inimici, qui uulnerati fuerant ignitis diaboli sagittis et quasi ceruus spiculo percussus in iecore, sagittae domini mittuntur ignitae cum carbonibus desolatoriis, ut, quidquid uitii in corde inimico
Abbreviated transcription (Latin):
tacio
dicta in uerbir nondistat insenso : Sagittauae
acutȩ potentis simae populi subte cadent Incorde hui¬
micorũ regis in hebraio absꝙ potentis sima reliqua
similit̃ & hic uersiculus tibi potentis simũ aptus ÷
qriaculo dñi uulnerata cum sponsa in cantico lanis
uulnerata caritatis ego pec mirũ sisponsustuur ha¬
beat plures sagittas de quibus incentesimo. nono deci¬
mo psalmo dicit᷑. Sagitte potantis acugȩ cũ carbonib:
desolatonis Cũ patris ipsesit iacuiluõ & loquatur in
isaia. posuit me quasi sagittã electam Inphar&ra
sua absconditme: his sagittis & deophas initinene
cũ altero uulneratus aiebat: Nonne con nrm̃ ardenr
erat in nob̵ dumlo quer&ur inuia et aperir& nobis
scripturas: et in alio loco legimus Sicut sagitte in
manu potentis. ita filii excursonum : his sagittis totus
orbis uulneratus & captus est : paulus sugitta dnũi
fuit eui post quã ud heru solymis usq ad olliricuni

Expanded text:
tatio distat in uerbis, non distat in sensu. Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde inimicorum regis. in Hebraico absque \'potentissime\' reliqua similiter. et hic uersiculus tibi potissimum aptus est, quae iaculo domini uulnerata cum sponsa in Cantico canis: uulnerata caritatis ego. nec mirum, si sponsus tuus habeat plures sagittas, de quibus in centesimo nono decimo psalmo dicitur: sagittae potentis acutae cum carbo-nibus desolatoriis; cum patris ipse sit iaculum et loquatur in Isaia: posuit me quasi sagittam electam, in pharetra sua abscondit me. his sagittis et Cleophas in itinere cum altero uulneratus aiebat: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? et in alio loco legimus: sicut sagittae in manu potentis, ita filii excussorum. his sagittis totus orbis uulneratus et captus est. Paulus sagitta domini fuit, qui, postquam ab Hierosolymis usque ad Illyricum
Abbreviated transcription (Latin):
uitam sectidimus men incepto aleph quippe litteram primao aler¬
bi sequentis extrenum priõ is uerbi. coue ueniens exclusit : qua ꝓpter
ut ad questionis originem reuestamur. ubinos legimus inlatino u
Odicd saluum fac. od ne bene conplace benedictus qui uenitin nomine
utsubeudiamus. populum tuum isrł. siue generalitermundum:
cente ialus in caelum usqu aisaiam ad excelsa ꝑuenerit pacet
facta pon soluminterra. sed incado uclamdici aliquaudo cessa¬
ra : in hebriatus ẽ gladius intus. incaelo: haec interim iuaxta nedio¬
eritatem e sensu sincĩ breuiter stritamqu iedictiat. c&erunsclatbe¬
titu detuco inistius modidis pltutionib: molestiam in legendo non
deberesubripere quia facile & nos potuntus aliquidemeniri qđẽx
una uoce soluer& quaestio̧ ograpinem. sicuti & c&eros fecisse
monstraumus sediae ra potosto gs condeet obuerititem
laborare paulis p: & peregrino aurẽ ac commoduresermoni quam

Expanded text:
uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima ueruictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. quapropter, ut ad quaestionis originem reuertamur, ubi nos legimus in Latino : odomine. saluum fac, odomine, bene conplace; benedictus, qui uenit in nomine ut subaudiamus \'populum tuum Israhel\' siue generaliter \'mundum\'. cente salus in caelum usque, id est etiam ad excelsa, peruenerit pace facta non solum in terra, sed et in caelo, ut iam dici aliquando cessaret: inebriatus est gladius meus in caelo. Haec interim iuxta mediocritatem sensus mei breuiter strictimque dictaui. ceterum sciat beatitudo tua in istiudebere subrepere; quia facile et nos potuimus aliquid ementiri, quod ex una voce solveret quaestionem, sicut et caeteros fecisse monstravimus: sed magis condecet ob veritatem laborare paulisper, et peregrino aurem accommodare sermoni, quam
Abbreviated transcription (Latin):
igitur quinter omines euangelistas. greci sermonis eruditis¬
mus fuit. quippe ut medicus & qui ingrecia euangelium
scripserie quia seuid& ꝓpri&atem serinonis trans sorro nonpos¬
se: melius arbitratus e. tacere quam id ponere : qđ legenti facor&
questionem ad summam sicutinos in linguam latinam
habemus inter iectiones quasdĩ ut in stila it ido: dicurous ua & inad mi¬
urandos paẽpe & indolendo eheu & quaiado silentium udimnus impera¬
re. strictisdentib i spĩ dohastamus & coginias in sotanda is it̃ & hae¬
brei interreliquas ꝓpri&ates linguae suae habenT interiectioneeut
quando uolunt dnm̃ dep̃cari. ponant uerbũ pocentis affectu & dicurst:
teccur arina interiectio depcantis ẽ.: Siexhis duob: uelis compositumuer¬
bum faceredic&s: osiennao siueutnos loquimur osanna. mediauocilite¬
ra elisio. ssiouti facere solemus in uersib: quaando me neincepto desistere

Expanded text:
igitur, qui inter omnes euangelistas Graeci sermonis eruditisigitur, qui inter omnes euangelistas Graeci sermonis eruditissimus fuit, quippe ut medicus et qui in Graecis euangelium scripserit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imperare, strictis dentibus spiritum coartamus et cogimus in sonandum \'st\', ita et Hebraei inter reliquas proprietates linguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petentis affectu et dicant etatur, anna interiectio deprecantis est. si ex his duobus uelis conpositum uerbum facere, dices \'osianna\' siue, ut nos loquimur, \'osanna\' media uocali littera elisa, sicuti facere solemus in uersibus, quando meneincepto desistere
Abbreviated transcription (Latin):
tetp̃liacerunt de dificantes: hic faetuse i nca puđ anguli ⁊ cho fatar
est. hi cestmurabilis inoculis nris. Hactẽdies quam fecidns exuta¬
mus delaetemur in ea: Odnẽ psalium fac odñe bene pros perare ̃
bnedictus quiuenit in nomine dñ : bene diximus uobis dedomo
drr o i ds diũ in lixtnobis Vndedseuangelistarum striscura com¬
memorat phariseos & seribas hac in dignatione commbtara cor
complcam a clamantes paruulos osanna filio dauid dixis seei :
audis quidistiloquntur &ibim̃ respondisse: stiumquam legistis
quia exore infantium clactantiu ꝑfecisti laudem s Centesimum
septumnum decimum psalmum octaui psalmi : ad sertione firmantũ:
& dego quidem quod facile ex primi pocerat benedictus qui uenit
in nomined̃ : omnnium euangelistarum scriptura consentit:
de uerbo uero o sanna quia ingrecum non pocerant trans farre¬
sermonem: secuti& in alleluia & inamen & in plerisq: factium
indemus. ipsum hebraeum posuerunt dicentes osienna: lucas.¬

Expanded text:
reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. A Domino, factum est. Hic est mirabilis in oculis nostris. Haec est dies quam fecit Dominus: exultemus et laetemur in ea. O Domine salvum me fac: o Domine bene prosperare: benedictus qui venit in nomine Domini. Benediximus vobidominus et inluxit nobis. unde et euangelistarum scriptura commemorat pharisaeos et scribas haec indignatos, quod ellegere conpletam et clamantes paruulos: osianna filio Dauid, di- I xisse ei: audis, quid isti loquuntur? et Iesum respondisse:  numquam legistis, quia ex ore infantium et lactantium perfecisti laudem? centesimum septimum decimum psalmum octaui psalmi adsertione firmantem. et de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo uero sermonem, sicut in ALLELUIA, et in AMEN, et in plerisque factum videmus, ipsum Hebraeum posuerunt, dicentes, OSI
Abbreviated transcription (Latin):
qui incentesimo septimo decimo psedino. cu momniumint ptatione consen¬
serat : ut nobis manifestiorem tribuerit intellectum : incentesimoxiuii
psalmo ubidicitur od ne libera animammeam : Ita int̃ptactus e: obsecro
dne. libera animam meam: ubiautem septuaginta .uõ & ille obsecro
transtulerunt : aquilua caeris editionib: uAũ intptantib: in hebreo
scribitur. anna: uerumita ut in principio celeph. habeat. nb̃ih&s:
exquo anim aduertimus siexaleph. scribatur a nnã significari obsecro:
Si autem e hah. esse coniunctionem siue in teriectionem quae a pud
grecos ponitur At & est iacũ conãp cuius intptationem latinus : Au¬
sermõ ex primit : sed qm̃ haeminutiae &istius odidis putationis
arcanum : ꝓpt barbariam linguae pariter adicterarum legenti
molestesn diuirta : Ad e plinandi compendum uenigrt elicamꝰ

Expanded text:
qui in centesimo septimo decimo psalmo cum omnium interpretatione consenqui in centesimo septimo decimo psalmo cum omnium interpretatione consenserat, ut nobis manifestiorem tribueret intellectum, in centesimo quinto decimo psalmo; ubi dicitur: o domine, libera animam meam, ita interpretatus est: obsecro, domine, libera animam meam. ubi autem Septuaginta w et ille \'obsecro transtulerunt, Aquila et ceteris editionibus w δή interpretantibus, in Hebraeo scribis \'anna\', uerum ita, ut in principio aleph habeat, non heth. ex quo animaduertimus, si ex aleph scribatur anna, significari \'obsecro\', si autem ex heth, esse coniunctionem siue interiectionem, quae apud Graecos ponitur δή et est in aomv δή, cuius interpretationem Latinus sermo non exprimit. Sed quoniam hae minutiae et istiusmodi disputationis arcanum propter barbariamolestiam tribuunt, ad explanandi compendium venio, ut dicam
Abbreviated transcription (Latin):
gitur u diximus ipsa hebraca uerba ponenda suit &omnium̃ interp̃dam
opinio digerenda . quo facilius quidsuꝑ hoc sentiendum sit: ex retractatio¬
nec unctorum ipsesibi lector inueniat: Incentesimo septimo decimo psalmo
ubinos legimus od nẽ saluum mefac odnẽ benepros perare . benedictus
quiuenit in nomine dñi : In hebraeo legitur anna adonai. osienna: anna
adonatasilianna baruc abba basen adonai: quod a quila frmmachus threo¬
dosio & quinta editiane quid in latino mutare iuideamur ita exprimunt.
ubicaeri posuerunt ũAu ill seripserintur & quia osienna quod nos corrup¬
te ꝓpt̃ ignorantiam dicimus osanna saluifica siue saluum fac. exprimatur:
amium interp̃tatione signatum ẽ: Nunc illudinauscẽ quid sine adiec¬
tione saluandi solusanna sermo signific& sciendumq qina in hocloco
terdicatur anna: & primum quidem ac secundum eisdem litteris scribi¬
tur edeph num̃ hẽ testiumuero hedr num̃. hẽ: srmmachus igitur

Expanded text:
gitur, ut diximus, ipsa Hebraea uerba ponenda sunt et omnium interpretum opinio digerenda, quo facilius, quid super hoc sentiendum sit, ex retractatione cunctorum ipse sibi lector inueniat. In centesimo septimo decimo psalmo, ubi nos legimus: o domine, saluum me fac, o dttmine, beneprospera; benedictus, qui uenit in nomine domini, in Hebraeo legitur: anna adonai, osianna, anna adonai, aslianna; baruch abba basem adonai. quod Aquila, Symmachus, Theodotion et quinta editio, ne quid.in Latino mutare uideamur, ita exprimunt: ubi ceteri posuerant w δή, illa scripserit w. et quia \'osianna\', quod nos corrupte\'propter ignorantiam dicimus \'osanna\', \'saluifica\' siue \'saluum fac\' exprimatur, omnium interpretatione signatum est; nunc illud in cura est, quid sine adiectione saluandi solus \'anna sermo significet. sciendumque. quia in hoc loco ter dicatur \'anna\'; et primum quidem ac secundum eisdem litteris scribitur, aleph, nun, he, tertium uero heth, nun, he. Symmachus igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quicienit in nominedm̃ osanna ineecelãse Iohnnes quoq pari
in telique iut ptiltionis parteconsencienst hen esdieta n ou posat
urtar in nomuinedĩ Pax incaclo & gloria mnexcoli¬

Expanded text:
qui uenit in nomine domini, osanna in excequi uenit in nomine domini, osanna in excein reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in caelo et gloria in excel
Abbreviated transcription (Latin):
ulti suꝑhocuerbo: diuersu finxeruxit: equibinr̃ hilarius in commen¬
Itariis mathes itã posuit: osinna hebrafico sermone significat
redemptio domus duud: Primumꝰ redemptio: lingia hebraexep̃o. I
intemptatur : Deindedomus b&h.: dauiduero in hoc loco non esseno¬
men in sertum omnib: patet: alii opinati sunt̃ osannagloriam dici:
Porro gloria : chabodh. appeslatur non nulligratuã cum gratia
thoda siue anna nuncup&ur: Restatigitur ut omissis opinionum
ricuulis : ad ipsum fentem unde ab euange listis sumptumẽ recura¬
mus: pam̃ quomodo illudi neq ingraecis neq in latinis codicib: pos¬
sumus inuenire. ut compleretur id quod dictumẽ ꝑ ꝓph&as: quiae
natureus uocabitur ⁊ & illudex aegrpto uocaui filiũmeũ Ite & nuno
exhebrais codicib: ueritas ex primenduẽ : Vnide in hanc uocem
uulgns & maxime consona interse paruulorum turba ꝓrupe¬
riti dicentematheo Turbae aut̃ quae p̃cedebanit & quae se que¬
bantur damaba& dicentes : osanna filio dauuid. benedictus

Expanded text:
ULTI super hoc sermone diversa finxerunt, e quibus noster Hilarius in Commentariis Matthaei ita posuit: Osanna Hebraico sermone significatur, redemptio domus David. Primum redemptio lingua Hebraea PHEDUTH interpretatur: deinde domus Bmen insertum omnibus patet. alii opinati sunt \'osanna\' \'gloriam\' dici — porro \'gloria5 \'chabod\' appellatur —, nonnulli \'gratiam3, cum \'gratia\' \'thoda1 siue \'anna\' nuncupetur. Restat ergo, ut omissis opinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab euangelistis sumptum est, recurramus. nam quomodo illud neque in Graecis neque in Latinis codicibus possumus inuenire: ut conpleretur id, quod dictum est per prophetas: quoniam Nazaraeus uocabitur, et illud: ex Aegypto uocaui filium meum, ita et nunc ex Hebraeis codicibus ueritas exprimenda est, unde in hanc uocem uulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ao neforte de exem plariorum uariaate caus¬
aeris quatibi stultissime per sua sisti grecos codi¬
ces esse falsatos ad iohantus euangeliuns ueni¬
o. inquo pl a ruifsime scribitut : inuenit philip¬
pus patba nabel & ait lla quemi scripsimo¬
ꝓses in lege & prophee inuenimus ilm filiũ¬

Expanded text:
Ac ne forte de exemplariorum varietate causAc ne forte de exemplariorum varietate causeris, quia tibi stultissime persuasisti Graecos codices esse falsatos, ad Joannis Evangelium venio, in quo planissime scribitur: Invenit Philippus Nathanael, et ait illi: Quem scripsit Moyses in Lege,