comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ &per compositus multi plic& ternio seipsum fiunt tercerna .xiiii. multiplic& quinas
numerus seipsum fiunt quinquies quina .xxx at multiplic& uel ternio quinarium

Expanded text:
est et per se compositus. Multiplicet ternio se ipsum, fiunt ter terna VIIII; multiplicet quinarius est et per se compositus. Multiplicet ternio se ipsum, fiunt ter terna VIIII; multiplicet quinarius numerus se ipsum, fiunt quinquies quina XXV; at multiplicet uel ternio quinarium
Abbreviated transcription (Latin):
oxse dt undis u feratur super suit quinque ÷ par oinde ex paribuas e iunerus qusae
sedecim autquis quis abalis. sic in creuit ut ure cidere in parẽ possit quo d xsiu
tionem increuit nec dimidium in parhabx pas quidem exparibus ẽ oriturta menal
par ex inparibus id est ternis ẽ crans cauius nunc ad numeros in compositos quos xian
primos secundos que nominare proposui in compositi persenumeri nullipa ressunt exar
ut supra posui duobusc&x eri quicuique persein cõpositi sunt: Oms quiin pares sunt: uta¬
oms pares qui ł exparibus ł ex inparibus sunt. Nam & quattuor atq octo duplicatione me¬
quorum alter numerus inbinos alt̃ in quat̃ nos replicatur & idem facere i
decim facile ẽ cum ille internos hic inquinos resoluatur: p̃cerhos multi in pares perse
compositi sunt idẽ quicum unparinumero multiplicantur: Namsiue ternio siue quinan
numerus siquis alius  inpar in pares numeros multiplã cauit. qui sit effectus in par

Expanded text:
VII duo auferantur, supersint V. 771 Par deinde ex paribus est numerus quisquis I, XVI, aut quisquis ab aliis sic increvit, uti recidere in parem possit, quod evenicationem increvit nec dimidium impar habet, par quidem ex paribus est, oritur tamen ab par ex imparibus, id est ternis, est. 772 Transeamus nunc ad numeros incompositos ‹et compositos›, quos etiam primos secundosque nominare proposui. incompositi per se numeri nulli pares sunt exceptis, ut supra posui, duobus; ceteri quicuomnes pares qui uel ex paribus uel ex imparibus sunt. Nam et IIII atqquorum alter numerus in binos, alter in quaternos replicatur; et idem facere in VI aut X facile est, cum ille in ternos, hic in quinos resoluatur. Praeter hos multi impares per se compositi sunt, id est quicumque impari numero multiplicantur. Nam siue ternio siue quinarius numerus siue quis alius impar impares numeros multiplicauit, qui sic effectus impar
Abbreviated transcription (Latin):
rapiditate p̃cipites fiago sosqcursus hanela sołphunus celeritae torquebat
Quihunc sequebatur auratus acfulgidus & flammis coruscantibus rutilans.
Sed diuersitate fluminum utrinq coniunctus quibusdam riuulis intermix

Expanded text:
rapiditate praecipites fragososque cursus anhela sulphureus celeritate torquebat. Qui hunc sequebatur auratus ac fulgidus et flammis coruscantibus rutilans; sed diuersitate fluminum, utrimque coniunctus quibusdam riuulis intermix
Abbreviated transcription (Latin):
ulicio dione toncinentes gratistissime intraue reprimum: Sed
pueriuo alititr sonabat: Postbo spsallentes pito uoluptas esgratiae

Expanded text:
ulitio Dionae, concinentes gratissime, intrauere primum, sed puer monauliter sonabat. Post hos psallentes, Pitho, Voluptas et Gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
nonualeant memorari cũdicamus sitiguliuiri singule mulieres singula fecrna
eonurt taondicimus singulus uir singula mulier singulũ serituũ Cũ uenor
piscor aucupor similia sint curuenator & piscator dicitur Et aucurama uesbi
dicitur sed aice ps ssdeur uolo non habet imperatium curfanae n aas malios
peesrũ non hacet Quare soleo ptentũ pfectũ non labet Cu canta cei da ua siuui sasit̃
cerena aon faciat & lanaui Nonfaciat item chorusca &thona chorus a iufacis
thonaui ponfacit quid quo dũnũ casũ recipit: lteũ alcatus ar peatiuls tiadins
pemudatus ontauide anti iduare calceo & armo dicimus togo eegerta qadetnt
Nondicimus
cũ dnficultu dicamus cur faculter dicin ion potertt: Cũ audo audacter dicatus
cũt uesa ue racter nondicimus seduere Cũ singulatimndicimu sibmorare mad¬
tir ue conditamus ⁊enlua nuiuis modique posseri canu meraure tuon di xsie aa

Expanded text:
non valeant memorari? cum dicamus singuli viri, singulae mulieres, singula scrinia quare non dicimus singulus vir, singula mulier, singulum scrinium? cum venor, piscor, aucupor similia sint, cur venator et piscator dicitur et aucupator non dicitur, sed auceps? cur volo non habet imperativum? cur fare primam verbi personam non habet? quare soleo praeteritum perfectum non habet? cum canta et lava similia sint, cur cantavi faciat et lavavi non faciat? item corusca et tona coruscavi facit, tonavi non facit? quid quod ego unum casum recipit? cum calceatus, armatus, togatus, paenulatus paria videantur, quare calceo non dicimus? cum difficulter dicamus, cur faculter dici non poterit? Cum audax audacter dicatur, cur uerax ueracter non dicimus, sed ueraciter? Cur singulatim dicimus, binatim ternatimque non dicimus? Et alia huius modi, quae possem innumera
Abbreviated transcription (Latin):
ł aduerbia &iam claudit ut semel:m. uero litteratam insermo
cio quã in medio eẽ & inultimis potest ut mores umbratscũ ex consonantibus solam ꝑre¬
cidit .u. ut mem non subsequitur . .s. ut. smint hius mutaturq: neutracm nunqusut aurũ

Expanded text:
 adverbia etiam claudit, ut semel. 242 m vero littera tam in sermonis initio quam in medio esse et in ultimis potest, ut mores, umbra, triticum. ex consonantibus solam praecedit n, ut Mnemon, subsequitur solam s, ut Sminthius, mutaturque in n nonnumqu
Abbreviated transcription (Latin):
tione longa¬
ut codex
cete nulla enĩ lone inuenietur grauis in dissyllabo prior intri syllabis simedia fu
ns Hloc ẽterteabultima acuetur ut incatu lo siuero eadem longa ẽ. int̃e. quem aꝗ

Expanded text:
tione uel natut codex, dotte. Nulla enim longa inuenietur grauis in disyllabo prior. In trisyllabis si media breius, hoc est teria ab ultima, acuetur, ut in Catulo; si uero eadem longa est, interest quema
Abbreviated transcription (Latin):
batq alios quisplenitudo obtunsior atq immobilis torpor insederat graduspercurrere scandereq: quã

Expanded text:
batque alios, quis plenitudo obtunsior atque immobilis torpor insederat, gradus percurrere scandereque qua
Abbreviated transcription (Latin):
memorabant exhisigitur urnis ileiiss alter natim quantum dispositis at
erat haunebat uam quotiens rbi conplsuto uitalis sp̃s salubres ministra

Expanded text:
memorabant. Ex his igitur urnis deus alternatim, quantum dispositis sat erat, hauriebat. Nam quotiens orbi complacito uitalis spiritus salubres ministra
Abbreviated transcription (Latin):
dariasq p̃suis opes ga⁊ as quedes¬
piciat. haec ut pote talentorum.
conscia in omniũ rara congressus neccui quã facile primores saltem uultus su¬
ba cõmitens plerumq tam̃ ad hesit arrisit que pauperibus magisque illis quos
aut pedibus nudos aut in conso crine his pidos. auc sordenti conspexit pallio semi¬
tectos: Deniq simarcum terentium paucosq romuleos excipias consulares nul¬
lus prorsus erit cuius istalim̃ intrar&: Vide sigitur ut rique feminȩ quã sit
fastuosa censura. tamen utreq mercutialis ꝑinistrȩq ueniet officio p̃parant᷑
illud quippe qđ gegulae detulerunt ab acus nuncupatur. Res depin guendis de¬
signandisq: opportuna formis quippe ibi uellineares ductus ł cir
Veͣltri angulares asr&duntur a fractus : hic totum potis ẽ. ambitum et circos
formaremundi elem̃torum facies ipsamque profunditatem aduiibra retelluris

Expanded text:
Dariasque prae suis opes gazasque despiciat. haec utpote talentorum conscia in omnium rara congressus, nec cuiquam facile primores saltem vultus superba committens; plerumque tamen adhaesit arrisitque pauperibus, magisque illis, quos aut pedibus nudos aut intonso crine hispidos aut sordenti conspexit pallio semitectos. denique, si Marcum Terentium paucosque Romuleos excipias consulares, nullus prorsus erit, cuius ista limen intrarit. 579 vides igitur, utrique feminae quam insit fastuosa censura; tamen utraque Mercurialis ministrae, quae veniet, officio praeparantur. illud quippe, quod gerulae detulerunt, abacus nuncupatur, res depingendis designandisque opportuna formis; quippe ibi vel lineares ductus vel circulares flexus vel triangulares arraduntur anfractus. hic totum potis est ambitum et circos formare mundi, elementorum facies ipsamque profunditatem adumbrare telluris
Abbreviated transcription (Latin):
secretrs instiorb: alum natȩ quoncodio quib.q: delicus acpror sus enerui mollitu¬
dine sideralis curiȩ transeunt ioui alis uigoris maiestate ꝑcense: hictritonida
atquinait. Virgines quas fronesis educauit superũ incessabilit̃ pestorũ
archanatenuert̃. Nec fuit urm quisquã qui ñ illis uoluntatis abditȩ in t̃¬
pretam̃ta cõmiserit : Deniq ex his quã plures antistitiam professȩ diuũ
acniper illas nefas in terrissas liberares numinib: certelitare penitꝰ ab ne¬
gatũ. Verũ trans ate uirgines eruditionis causa prestitere miracula
hae familiaritatis ur̃ȩ prefert̃ docum̃ta Nam interdiuina humanaq:
discidia sole semꝑ int̃ iunxere conloquia. hasigit᷑ ingressasagnoscetis
ꝓbabitisq: diuiquedũ delius pallasq dissererent earũ disquisita uoca

Expanded text:
secretis sanctioribus alumnatae, quone odio quibusque deliciis ac prorsus enerui mollitudine sideralis curiae transeantur, Iouialis uigoris maiestate percense». Hic Tritonida: «Atquin — ait — uirgines quas Phronesis educauit, superum incessabiliter pectorum arcana tenuerunt, nec fuit uestrum quisquam qui non illis uoluntatis abditae interpretamenta commiserit. Denique ex his quamplures antistitium professae diuum ac ni per illas nefas in terris sanctis libare numinibus, certe litare penitus abnegatum. Verum transactae uirgines eruditionis causa praestitere miracula, hae familiaritatis uestrae praeferunt documenta: nam inter diuina humanaque discidia solae semper interiunxere colloquia; has igitur ingressas agnoscetis probabitisque, diui». Quae dum Delius Pallasque dissererent, earum disquisita uoca
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ab eius ambitu inchoat mare gallicum & facies septentrio nalis oceans
athlaticus uero &occiduus t̃minat᷑ oceanus : quitum spaniae limitatur en¬
cursibus ineius quoq confinio equarũ faetura uentis miritantibus nolest

Expanded text:
Nam ab eius ambitu inchoat mare Gallicum et facies septentrionalis Oceani, Atlanticus uero et occiduus terminatur Oceanus, qui tum Hispaniae limitatur excursibus. In eius quoque confinio equarum fetura uentis maritantibus inoles
Abbreviated transcription (Latin):
ne abner denc ul tpsa piacura longasit &ultima camen breus utga lont s lutt sault
aut curtũ flexũ sonũ habeat necesse ẽ aciã simono syllaba sit mono sillabe enim
graui carent : omnis uox mono sellaba cũ aliquidđ significat siueb reuis ẽ siue po

Expanded text:
nec aliter quam ut ipsa natura longa sit et ultima tamen breuis, ut Galenus. At aut circumflexum sonum habeat necesse est, etiam si monosyllaba sit; monosyllabae autem graui carent. Omnis uox monosyllaba, cum aliquid significat, siue breuis est siue po
Abbreviated transcription (Latin):
uoster orte trapidulisonitus raucitate coneusi eodem sequam plures conueterediui semis que
nat queumentis crapule gudatione conspectarisus cir cũ stantium eomaxis

Expanded text:
uo strepore et rapiduli sonitus raucitate concussi eodem se quamplures conuertere diui senisque proflantis somnum atque umentis crapulae exsudatione conspecta risus circumstantium eo maxi
Abbreviated transcription (Latin):
definicio snutata itaut relatiua sint eaque adaliquid referuntur excepto
eo quod mali qbs nulla incidit in hane definicionem substantia quem ad mo

Expanded text:
definitio est mutata ita ut relatiua sint ea quae ad aliquid referuntur excepto definitio est mutata ita ut relatiua sint ea quae ad aliquid referuntur excepto eo quod in aliquo sunt, nulla incidit in hanc definitionem substantia, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
sua conuersionerespondent: Uit sidicamus manus ciceronis. non cuero manu
cicero ẽ. Nequaȩ ipsa manus oboc manus quiaciceronis ẽ sed quiaita affecta ẽ
manus dt non alicuius sit: nonergo ut diximus prima substantia nie quae par¬
tos eius relatiue dicipossunt: Queritur ergo de parubi secunde sub stantie
nam de ipsa substantia nulla quae stio ẽ. Nonenim homo alicuius homo.
sed manus specialiter alicuius hominis manus ẽ. & mutua conuersioneres¬
pondeat alicuius manuati manus ut possimus ita conuertere quia & manua¬
tum aliquid manu manuatum ẽ: Ite mungula non primȩ sub stantiȩ ungula
sed alicuius ungulati quira & ungulatum aliquidungula ungulatum : ut mutuã
possit habere conuersionem quod relatiuis eẽ diximus ꝓprium siergo mana
illa relatiuorum definicio ut relatiuum sit quicquid alicuius dicipotest dissi¬
cile resistimus dicipartes seumdarum sub stantiarum relatiue: Si uero illa

Expanded text:
sua conuersione respondent ut, si dicamus «manus est manus Ciceronis», non Cicero manus Cicero est neque ipsa manus ob hoc manus quia Ciceronis est, sed quia ita affecta est, «manus» dicitur non quod alicuius sit. Non ergo ut diximus, prima substantia neque partes eius relatiue dici possunt. Quaeritur ergo de partibus secundae substantiae. Nam de ipsa substantia nulla quaestio est. Non enim homo alicuius homo. Sed manus specialiter alicuius hominis manus est et, ut mutua conuersione respondeat, alicuius «manuati» manus ut possimus ita conuertere quia et «manuatum» aliquid manu «manuatum» est. Item ungula, non primae substantiae ungula, sed alicuius ungulati quia et ungulatum aliquid ungula ungulatum ut mutuam possit habere conuersionem, quod relatiuis esse diximus proprium. Si ergo maneat illa relatiuorum definitio ut relatiuum sit quicquid «alicuius» dici potest, difficile resistimus dici partes secundarum substantiarum relatiue. Si uero illa
Abbreviated transcription (Latin):
Accedit: nani subiectiue non possunt alii casus acçidere. dedaratiue nan¬
nisi uarir ex cepto nominatiuo: illud tamen sciendum posse fieri. ut uer¬
bum sit in sabiectiua nomen indedaratua sed itauerbum insubiactiua ut¬
aliquod ꝓ nomen secumuice nominis teneat. Ita &iamnomenẽ. indedarati¬
ua ut terieat secum aliquoduerbum ex quoeius uicem impleat uelut si
dicamus qui disputat cicero ẽ. quidis putat subiectiua ẽ ciceroẽ declarati¬
ua sed illam sub iectiuam ꝓnomensacit hane de datatiuam uerbuminha
igitur patte illud dicimus quaem ad modum iuncta sunt nec tamenpos¬
sent plenam sacere sententiam. & si faciunt quãe ad modum falsitati&ue
ritati non sint obnoxie sententie. quamuis sint plene : & quãe ad moduni

Expanded text:
accedit. nam subiectivae non possunt alii casus accedere, declarativae nonaccedit. nam subiectivae non possunt alii casus accedere, declarativae nonnisi varii excepto nominativo. 394 illud tamen sciendum, posse fieri, ut verbum sit in subiectiva, nomen in declarativa, sed ita verbum in subialiquod pronomen secum uice nominis teneat. Ita etiam nomen est in declaratiua ut teneat secum aliquod uerbum, ex quo eius uicem impleat; uelut si dicamus «qui disputat Cicero est», «qui disputat» subiectiua est, «Cicero» est declaratiua. Sed illam subiectiuam pronomen facit, hanc declaratiuam uerbum. In hac igitur parte illud dicimus quemadmodum iuncta sint nomina et uerba nec tamen possint plenam facere sententiam; et si faciunt, quemadmodum falsitati et ueritati non sint obnoxiae sententiae, quamuis sint plenae, et quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
quacstio utrum scribat sed plera quae talia sunt haec ad exemplum sufficia nt
Quodergo fuit iunctum ex nomine & uerbo si plenum nomen & plenumuer¬
bun sit necessario facit sententiam. sed non neces sario facit ꝓ loq
ꝓ loquium est: omnis homo animalẽ & quamuis natura illii dexigatt
⁊primo nomen & postea uerbum dicatur . ut dicturi de sinit ueruneo
ploquiunti : &iam sidicas animale. omnis homoquie quid accessent abinesen¬
tentiae cui parti accedat diligenter uidendum ẽ: tsprsint ꝓloqiubiat
due: quae innomine una sub iectiua dt quae inuerbodeclarat iua subictt¬
enim quidsit & declaratur quile illo pos sit intelligi cumergdicimustieeo
dis puctat si accedat huic sententie intusculano deda ratiuo acessit si accela
omanus subiectiue. Item si accedit prudenterł copiose dedaratiue. sidictꝰ
cũ catone dedaratiue accessit. quic quidigitur nominatiuo ca suaiai¬
lit subiecti ue accedit: Qui quid dedar atiue accedit uaus casibus &emo dis

Expanded text:
quaestio utrum scribat. Sed pleraque talia sunt; haec ad exemplum sufficiant. Quod ergo fuerit iunctum ex nomine et uerbo, si plenum nomen et plenum uerbum sit, necessario facit sententiam, sed non necessario facit proloqutur proloquium est «omnis homo animal est», et quamuis natura illud exigat ut primo nomen et postea uerbum dicatur, ut dictum est, non desinit uerum esse proloquium, etiamsi dicas «animal est omnis homo». Quicquid accesserit huic sententiae, cui parti accedat, diligenter uidendum est. Nam sunt proloquii partes duae: quae in nomine, una, subiectiua denim quid sit, et declaratur quid de illo possit intellegi. Cum ergo dicimus «Cicero disputat», si accedat huic sententiae «in Tusculano», declaratiuae accessit, si accedaomanus', subiectivae; item si accedat 'prudenter et copiose', declarativae; si adicitur 'cum Catone' declarativae accessit. quicquid igitur nominativo casu accedit, subiectivae accedit; quicquid declarativae accedit, variis casibus et modis
Abbreviated transcription (Latin):
̃ natura gelidũ xxx amnis signiftrũ ꝑ agns. indeioiuis tẽperatũ annis .xu. Tatiũ martis feruidũ annis.i. Medius sol eot hxx diebis
dicb & t̃tadiri pute signisferũ c̃fiuins deinmnorata in coitusolis lidio n cõparere incelo. Satͥnsi đae martiscũ plurimũ dieb cileor¬

Expanded text:
gelidum, XXX annis signiferum peragens. Inde Jovis, temperatum, annis XII. Tertium Martis, fervidum, annis II. Medius sol, CCCLXV diebus, gelidum, XXX annis signiferum peragens. Inde Jovis, temperatum, annis XII. Tertium Martis, fervidum, annis II. Medius sol, CCCLXV diebus, diebus et tertia diei parte signiferum conficiens
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ coorientibuentis Sidera Qut alasinliquore solut⁊ himo risi fecunda alia ccreta in pruInas auteoaeta in tuue s aut
glatati ligran dines alia patusteperts alia uaporis a liaroris aliastigons. pecsolu errantia ut sat nuscauis
transitus imbrifenfiunt sedec qued ã fixa polo cũ errantiũ fuerint accefsu tradus inpiusa ut siaculae infroate
cauri quasobit greci pluo nomine hiadas appellant Qun& sua sponte sua quedã statutisq tẽporib: ut hedorũ
inooi Rł augustas emergit DECVΑSΝ ΡLΛΝEΤΑRΑΜ Int̃calũ t̾rãq septẽ sidera pendent certis disc reta spatus quȩ
atcollaet᷑ abeorãpantq ino ccasus aduerso tam̃ iremotu ꝑsuos quosq pas aduenrtunt Nuncinferiui nuncsuperius ꝓpt obliquit atẽ ignisen
uagantia radisaut solis p̃pedita anonomala Er& rograda estationalia fiunt: DE OR DINE E AEMVA. Sũmũ planetarũ sat msidus est¬

Expanded text:
 coorientibus ventis. Sidera autem alia sunt in liquorem soluti humoris fecunda, alia concreti in pruinas, aut coacti in nives, aut glaciati in grandines. Alia flatus teporis, alia vaporis, alia roris, alia frigoris. Nec solum errantia, ut Saturnus, cujus transitus imbriferi fiunt, sed et quaedam fixa polo, cum errantium fuerint accessu vel radiis impul a, ut Succulae in fronte Tauri, quas ob id Graeci pluvio nomine Hyadas appellant. Quin et sua sponte quaedam, statutisque temporibus, ut haedorum it. CAPUT XII. De cursu planetarum. Inter coelum terramque septem sidera pendent; certis discreta spatiis, quae attollantur ab eo, rapianturque in occasus, adverso tamen ire motu per suos quaeque passus advertuntur, nunc inferius, nunc superius, propter obliquitatem signiferi vagantia. Radiis autem solis praepedita, anomala, vel retrograda, vel stationaria fiunt. CAPUT XIII. De ordine eoru
Abbreviated transcription (Latin):
earũ uomina inloquendi substantiã pro creata artificiosa uera formati ou eeriũ lixeas
quas scribimus designauit: Ad hoc ut p̃sentes unauti absentes alia potus sentiatqtio
ex h&c parte quascribitur mutae: exilla qualegitur uoces sunt appellacȩ . Siqui
ribus tantũ illa solis oculis ualeat conp̃hendi licte rȩigitur aliae sunt qi

Expanded text:
earum nomina in loquendi substantiam procreata; artificiosa uero formatio earum lineas quas scribimus designauit ad hoc, ut praesentes una uti, absentes alia, potuissent. Atque ita ex hac parte, qua scribitur, mutae, ex illa, qua legitur, uoces sunt appellatae, siquidem haec auribus tantum, illa solis oculis ualeat comprehendi. Litterae igitur aliae sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
inperfecti inquorum partibus minus quã in ipsis est : & exemplicausa sumamus .VI hia¬
ficiente uc puta sum mamus xii : & duo decies singula & sexies binao
& ter quaterna &ibissena .Xii. fiant itaque eius partes sunt ÷ .ii. .iii.iiii .uI. que iuncte in

Expanded text:
imperfecti in quorum partibus minus quam in ipsis est. Et exempli causa sumamus sex. Hificiente, ut puta sumamus XII: et duodecies singula et sexies bina et quater terna et ter quaterna et bis sena XII fiunt. Itaque eius partes sunt I, II, III, IIII, VI, quae iunctae in
Abbreviated transcription (Latin):
soesicerã non geminat sed coniungit ut uulgus uulganus finit articul.
tu nominan utra utgenũ cornũ nullũ aut̃ uerbũ claudit: Haccenus deuocalibus nonenĩ
uiocales astrie sedo mẽs luteras sum ussa monstrare uerũ reliquas quȩ secuntur conso

Expanded text:
s litteram non geminat, sed coniungit, ut uulgus, Vulcanus. Finit articulos, ut tu, nomina neutra, ut genu, cornu, nullum autem uerbum claudit. Hactenus de uocalibus. Non enim uocales astruere, sed omnes litteras sum iussa monstrare. Verum reliquas quae secuntur conso
Abbreviated transcription (Latin):
culis apulis pelignis istris liburnis &cet̃is popłis obscurioribus habitatur le¬
uorsum quoq: seflectit &item duobus promontoriis pelthȩ amatonicȩ formã¬
uadidit dextero cornu leuco petram tendens. leuo lacinium undecum longa sit
bapibus p̃toris augustẽ urbem capuam etregium oppidum absq recuruo fle¬
cudecies centena &xxmilia passuum quã uero trecenta milia latitudo ei excedit a solo

Expanded text:
culis, Apulis, Paelignis, Istris, Liburnis et ceteris populis obscurioribus habitatur. Laeuorsum quoque se flectit et item duobus promuntoriis peltae Amazonicae formaddit, dextero cornu Leucopetram tendens, laevo Lacinium. unde cum longa sit pibus Praetoriae Augustae per urbem, Capuam et Regium oppidum, absque recurvo flexu decies centena et viginti milia passuum, nusquam vero trecenta milia latitudo eius excedit. a solo
Abbreviated transcription (Latin):
qitur italico liburnia istria quae discretes̃ centenis milibus passuum qđ ab epyro et
uor cyraminus occo ginta milia abissa .L. uerum omnis italiae circumitus tenditur
uues centena quad raginta viuii milia eius umbilicus in agro dr̃ reatino angustior¬
plurimum est ad portum quem annibalis castra dicunt. Namuixibi centumꝰ xxxmi¬
ibus latae ÷uerum italia etiã pado flumine memoranda quem grecia dix̃eridanũ¬
unc amnom mons uesalus in t̃montes alpium clacior grgnit fonte mirabili qu inligo
rum finibus. flumen creat: ac dehinc fluuius mersus inpenita telluris in parte agri
bonensis emergit : canis ortu diffusiornam solutis alpium mubus flagrantia solis aefti¬
u exuberat ultra gurgitis ripas pulliq gloriae nobilium amnium cedens axx recep¬
ns fluminibus adriaticum naremagna opimus grandicate ꝑfundit: cȩteraitaliae
memorando nec poetȩ tacent ut sele :um oppidum cũ grate ideflumine quae

Expanded text:
itur Italico Liburnia Istriaque discretae sunt centenis milibus passuum, quod ab Epiro Corcyra minus octoginta milia, ab Issa quinquaginta. 640 verum omnis Italiae circuitus tenditur vicies centena quadraginta novem milia; eius umbilicus in agro dicitur Reatino. angustiorplurimum est ad portum quem Hannibalis castra dicunt, nam vix ibi quadraginta milibus lata est. verum Italia etiam Pado flumine memoranda, quem Graecia dixit Eridannem mons Vesulus inter montes Alpium elatior gignit fonte mirabili, qui rum finibus flumen creat, ac dehinc fluvius mersus in penita telluris in parte agribonensis emergit. Canis ortu diffusior; nam solutis Alpium niuibus, flagrantia solis aestiui, exuberat ultra gurgitis ripas nullique gloriae nobilium amnium cedens, trigtis fluminibus, Adriaticum mare magna opimus granditate perfundit. Cetera Italiae memoranda nec poetae tacent, ut Scyllaeum oppidum cum Crateide flumine, quae
Abbreviated transcription (Latin):
renda  haec amarix ui passum milibus disparatur dehino litus in
uulscorum nom̃ sortemq: concessit mox campania picentesq aclucanũm latꝰ
ictiumq Coniungitur Cui promontorium in meridiem austrumq respectans
procurnt leuaq ala interioris sinus fluenta conplextitur ut sia pri¬
ilpibus dexcron latus et pro liximontis brachium contemplans prominentias
utrimq ciponens teatrum qđ mspectare uidearis undarum lunata quip
dam emicydio in promuntorium memoratum circumfertur it¬
deniq ab ipsis gadibus quasi fauces freti incerfluentes aperiuntur: inbric
tum sinum quiꝰ est pͥmus europȩ emissa maria c̃quiescunt : interior uero¬
tellus quȩ superum mareboreamq profertur graecie orasallentinis pedi

Expanded text:
renda; haec a mari sedecim passuum milibus disparatur. Dehinc litus in Vulscorum nomen sortemque concessit; mox Campania Picentesque ac Lucanum latus Bryttiumque coniungitur; cuius promuntorium in meridiem austrumque respectans in mare procurrit laeuaque ala interioris sinus fluenta complectitur, ut, si a prilpibus dextrum latus et prolixi montis bracchium contempleris prominentias componens, theatrum quoddam spectare uidearis undarum. Lunata quippe et quodam hemicyclio in promuntorium memoratum circumfertur Itdenirenda; haec a mari sedecim passuum milibus disparatur. Dehinc litus in tium sinum, qui est primus Europae, emissa maria conquiescunt. 639 interior verollus, quae in superum mare Boreamque perfertur, Graeciae ora, Sallentinis, Pedi
Abbreviated transcription (Latin):
auuis A ut ignis in .e. quoq conuertitur utrego reccoribihilauoq conel pdrto heres
pirationis notamec̃ cercissimum ẽ. quaequando uocalibus accidit ut hospesaheres

Expanded text:
us; n, ut ignis. in c quoque convertitur, ut rego rector. nihil quoque concludit. 252 h aspirationis notam esse certissimum est. quandoque vocalibus accedit ut hospes et heres
Abbreviated transcription (Latin):
is cura concussit ut omittereuella quecirca sponsalem centũ ornatioradis pe¬
suit Tantiquippeuisũ nũ quã ueneri disciplerȩ. Verũ superũ pater lica
insinuatione germane ut ꝓperares ad monitus: Tamen nequid nuptialib
erogares ornatib: aut tante cruditionis examen delicios a festinatione
conuelleres qui ꝓbandarũ numerꝰ suꝑ eex nihilafferens festinationis exqui¬
tit Cuidelius medicinã suggerit archiitestonicãq in p̃paratis ad sistere
Sed qm̃his mortaliũ rerũ cura terrenorũ que sollertia ẽ neccũ ȩdiere quic¬
quã habent superisq consine ñ in congruesi fatidio respuuntur : in senatu
celico reticebunt Ab ipsad einceps uirgme explordae discussius Vna uero

Expanded text:
is cura concussit ut omittere uellet quae circa sponsalem coetum ornatiora disposuit: tanti quippe uisum numquam Veneri displicere. Verum superum pater, licet insinuatione germanae ut properaret admonitus, tamen, ne quid nuptialibus derogaret ornatibus aut tantae eruditionis examen deliciosa festinatione conuelleret, qui probandarum numerus superesset, nihil afferens festinationis, exquirit; cui Delius Medicinam suggerit Architectonicamque in praeparatis assistere: «Sed, quoniam his mortalium rerum cura terrenorumque sollertia est nec cum aethere quicquam habent superisque confine, non incongrue, si fastidio respuuntur, in senatu caelico reticebunt, ab ipsa deinceps uirgine explorandae discussius: una uero
Abbreviated transcription (Latin):
tamin specie quam in genere numerandae. quae quidem sphera
imago quaedam uidebatur ideaq mundi. in hac quid cunctĩ quid singulina

Expanded text:
tam in specie quam in genere numerandae. Quae quidem sphaera imago quaedam uidebatur ideaque mundi. In hac quid cuncti, quid singuli na
Abbreviated transcription (Latin):
comadesta capesã brata contingens syrtim min orem ad quã numidiȩ & aficȩ
minos duarum serciũ recessus uadoso acreciꝓcomari sedminesyrtis a carthagine
abest cec milibus admaiorem uero ꝑ deserta ꝑgitur quȩ serpentibus diuersis ac
siris habitantur : posthȩc grepuntes suꝑ hos fuere spilliinde flexu ciuita soc ensis &

Expanded text:
comades, Tacape, Sabrata contingens Syrtim minorem, ad quam Numidiae et Africaminos duarum Syrtium recessus, uadoso ac reciproco mari. Sed minor Syrtis a Carthagine abest trecentis milibus; ad maiorem uero per deserta pergitur quae serpentibus diuersis ac feris habitantur. Post haec Garamantes; super hos fuere Psylli; in deflexu ciuitas Œensis
Abbreviated transcription (Latin):
membrorian uero ratione uincitis numerus qui solido membro membris ue antecedit : qualis ẽ
nouenarius ad senarium t̃nione enim iunccit qui adembis in senario numero inuenitur contraq:
orum ratione uinecitur : nouenaria sonarids at partium ratione uincit qui
iminorem numerum hab& & aliquã partem eius parte suae ut si.vii. cumquatuor conferantur

Expanded text:
membrorum vero ratione vincit is numerus, qui solido membro membrisve antecedit, qualis est novenarius ad senarium; ternione enim vincit, quae eadem bis in senario numero invenitur, contraque membrorum ratione vincitur a novenario senarius. at partium ratione vincit, qui in se et ipsum minorem numerum habet et aliquam partem eius partesve, ut si VII cum IIII conferantur;
Abbreviated transcription (Latin):
gs aa ltenteisties liminexu interius tenebantur. Sedqm eius leua sub pallio occule¬
bat insidia suiperinas cunctis dextera prebebatur. Denique ex illis formulis si
quis aliquam ꝑ cepisser mox adp̃ hensus hamo ad latentis auguis uirosos circulos
trahebatur: Quita men mox eniergens primos pinsorum dentium acum ineu

Expanded text:
 latentis hami nexu interius tenebantur; sed, quoniam eius laeua sub pallio occulebat insidias uiperinas, cunctis dextera praebebatur; denique ex illis formulis si quis aliquam percepisset, mox apprehensus hamo, ad latentis anguis uirosos circulos trahebatur qui tamen mox emergens, primo spinosorum dentium acumine
Abbreviated transcription (Latin):
rhõbus ẽ sed quod iumentum e. alicuius iumentumẽ: Nonergo praa substantia re¬
latiuae dici potest ne quae pat seius que lib& quae sine dubio ipsa prima subslan¬
tias: Nam quemadmolum eitrso ꝓruna sub stantia e Ita manus eius manus uero nones
sed specialiter manusitasedii substantia relatiue dicinom potest. Noneñ

Expanded text:
Rhoebus est, sed quod iumentum est, alicuius iumentum est. Non ergo prima substantia relatiue dici potest neque pars eius quaelibet quae sine dubio et ipsa prima substantia. Nam quemadmodum Cicero prima substantia est, ita manus eius. Manus uero, non eius, sed specialiter manus, ita secundae substantiae, relatiue dici non potest. Non en
Abbreviated transcription (Latin):
cenferintur A nalogos cũ linea ab alia duplo uicta aliamtantum dem sũperat : Alo gosuero
est quȩ neq acqualitate uel media tertiaue parte rieq duplo triplo ue alttriuilla ueparte corai¬
sentit. R. Oninis autem lint̾a aut rẽdicitur aut alogolos. Rete autemilla ẽ. quȩ pnor
ponitur. dutis ꝓ posite lineȩ comimunimen sũra confertur. Retonautemdicit᷑ quic quid
conuenit Proposita autem linea quã uis collata non sit. Tamenquia adhuc non ẽ Alo gosallo e
collata & habit quidlaom quod eẽ sõlaꝑ ficia trationabiliter appellatur rite. Ulogosauĩ
lamcollatalinea efficitur sidis sonare ꝑomnia reperitur. linea s autemquȩ si bi c̃ sentiunt
CΥM̃ MEtraC dicimus quȩ non consentiunt amitras & noꝵ mensura sola sed& pbter

Expanded text:
sentiunt; analogos cum linea ab alia duplo uicta aliam tantundem superat; alogos uero est quae neque aequalitate uel media tertiaue parte neque duplo triploue alteri ullaue parte consentit. Omnis autem linea aut rete dicitur aut alogos. Rete autem illa est quae prior proponitur aut quae propositae lineae communi mensura confertur; reton autem dicitur quicquid conuenit. Proposita autem linea, quamuis collata non sit, tamen quia adhuc non est alogos alii collata, et habet quiddam quod ex se sola perficiat rationabiliter, appellatur rete. Alogos autem iam collata linea efficitur, si dissonare per omnia reperitur. Lineas autem quae cibi consentiunt συμμέτρους dicimus, quae non consentiunt ametras. Et non mensura sola, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur. Itatamen ut facta conuersione in declaratiua particula negacioma¬
it. ramutique conuersio itasit ut que particula fuit dedarati
subiectiũa sit ergo cudico oninis uoluptas bonumnonẽ. Onnis uoluptas
subiectiua bonũ non est : de daratiua si conuertam omnebonum uoluptas
nonẽ facta ẽ quidem subiectiua quae fuit declaratiua¬
tio tamen hanc particulam tena quae facta ẽ. dedaratiua & siuelini sic dice¬
re. nulla uoluptas bonum ẽ. conuertendumẽ. sic nullum bonum uoluptas
sed ꝓpter duo ꝓloquia quac diximus non neces sario conuertid
inten dere omnia quae ꝓloquiis ad tribuuntur ꝑ quac recte aut non recte

Expanded text:
tuntur, ita tamen ut facta conuersione in declaratiua particula negatio maneat. Nam utique conuersio ita fit ut quae particula fuit declaratiua, eadem subiectiua sit. Ergo cum dico «omnis uoluptas bonum non est», «omnis uoluptas» subiectiua, «non est bonum» declaratiua. Si conuertam «omne bonum uoluptas non est», facta est quidem subiectiua quae fuit declaratiua, negatio tamen hanc particulam tenet quae facta est declaratiua. Et si uelim sic dicere nulla «uoluptas bonum est», conuertendum est sic: «nullum bonum uoluptas est». Sed propter duo proloquia quae dicimus non necessario conuerti, debemus intendere omnia quae proloquiis attribuuntur per quae recte aut non recte
Abbreviated transcription (Latin):
colonia inquaregia¬
Nedonge mons ad¬
lans degremio cacumen proserens harenarũ buncincole adiriuocant isus quticor¬
fima lonaris cirauli eucctis ultra nubium petestatem qui ab occasus parte litora pro¬
spetat oceum aemora s fontibus sca tens sed rupibus in fecundus quauero affricam
spectat op̃imus ominisfabores preterea gignit cupresĩ simles. odore tam̃ gra

Expanded text:
colonia est MauretaNec longe mons Atlas de gremio cacumen proferens harenarum; hunc incolae Addirim uocant. Is usque in confinia lunaris circuli euectus ultra nubium potestatem. Qua ab occasus parte litora prospectat Oceani, nemorosus, fontibus scatens, sed rupibus infecundus; qua uero Africam spectat, opimus omnis. Arbores praeterea gignit cupressi similes, odore tamen gra
Abbreviated transcription (Latin):
ues quȩ lanam obducunt instar serici preciosam perdiem silet reocte &ignibusmicat
et trbus fistila cymbalis trm panisq ꝑcrepat sateris egi panisq bachantibus ultra

Expanded text:
ues, quae lanam obducunt instar serici pretiosam. Per diem silet, nocte et ignibus micat et tibiis, fistula, cymbalis tympanisque percrepat Satyris Aegipanisque bacchantibus. Vltra
Abbreviated transcription (Latin):
pecoribas nom̃ nominibus marmitr marmoribus itũndũ que uas uai¬
sibus faceredebuit & in genetiuo horũ uasium: qm̃ quȩcumq neutra singula¬
ri ablatiuo literi finiuntur genetiuum pluralem totidem syllalurum
habent qr ab laciuũ singularem ut nemore nomorũ capite capitum: seđ
hoc nom̃ ꝑ anomiliam declinaitur & erit singulare nominatiuo uas gent̃
uasis datiuouis ablatiuo auasi: pluraliaut̃ numero sic declinabitur ut scamta
l& crecius tim̃ genetiuo uasi utrariquȩ facit latteramina uasi: u. littera termi¬
natur misculina ut flamen pecten cõmunia duobus generibus ut tibicenfidioer
qđ frequentissimi auctores non probant nam& tibi cinã & fidicinã dicunt. Item

Expanded text:
pecoribus, nomen nominibus, marmor marmoribus; secundum quae uas uasibus facere debuit et in genetiuo horum uasum, quoniam quaecumque neutra singularia ablatiuo e littera, finiuntur, genetiuum pluralem totidem syllabarum habent quot ablatiuum singularem, ut a nemore nemorum, capite capitum; sed hoc nomen per anomaliam declinatur, et erit singulari nominatiuo uas, genetiuo uasis, datiuo uasi, ablatiuo a uasi; plurali autem numero sic declinabitur ut scamna. Lucretius tamen genetiuo uasi, ut rarique facit lateramina uasi. N littera terminantur masculina, ut flamen, pecten; communia duobus generibus, ut tibicen, fidicen, quod frequentissimi auctores non probant, nam et tibicinam et fidicinam dicunt; item
Abbreviated transcription (Latin):
sin hiatu piceo despuebe: Alteriia igiur ꝑmixtione fluuiorur
ille fortunarum populus agebatur xequecnum ulla prorsus erat quae ab

Expanded text:
s hiatu piceo despuebat. alterna igitur permixtione fluviorum ille Fortunarum populus agebatur; neque enim ulla prorsus erat, quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
as aulsonias comparauit. Hincigitur praecentis pare reco
nec gretiam. deseram. ordine disserendi : Nec lu rentis as sertiones efsa¬
minare. morabor ac prius illud cõꝑtum uolo mihi romanos togatamu¬
que gentem uocabulum nondum nouare. potuisse acdia leticensicut. ath

Expanded text:
as ausonias comparauit. Hinc igitur praeceptis parere colluctans, nec Graia deserem ordine disserendi, nec Laurentis assertionis effamina remorabor. Ac prius illud compertum uolo, mihi Romanos togatamque gentem uocabulum nondum nouare potuisse ac Dialecticen, sicut Ath
Abbreviated transcription (Latin):
o. ut lepus leporis. in .ẽ. ut sidus sideris. sicigitur trans formatȩ : Nun
poter̃ copulari . Nunc ex alcero uunc ex neutro uunc aliquas partesorationis terminant.

Expanded text:
o, ut lepus leporis, in e, ut sidus sideris. sic igitur transformatae nunc utrimque poterunt copulari, nunc ex altero, nunc ex neutro, nunc aliquas partes orationis terminant
Abbreviated transcription (Latin):
quibus alia quo que quã singularitatis mensura communis ẽ ut .xiiii. .xii. quorum utrumq: lic& tri¬
plicatione metiri cumter terna .Viii. ter quaterna duo decimfiant cuniuero alii numeri in singula
tantum alii &iam analiquos solidos numeros diuidanturuc reipsa discreta sunt sic& iamuocabulis
discernam nequa indelegentibus confusio oriatur & cuiusq numeri membra nominabo solidos
sinserentur partes apellabo ut .vii. uel cotidem singula uel &iam bistern
exnumeris quidam perfecti sunt quidam ampliores perfectis quidam inperfecti łeAOyco

Expanded text:
quibus alia quoque quam singularitatis mensura communis est, ut VIIII et XII, quorum utrumque licet triplicatione metiri, cur ter terna VIIII, ter quaterna XII fiant. Cum uero alii numeri in singula tantum, alii etiam in aliquos solidos numeros diuidantur, ut re ipsa discreti sunt, sic etiam uocabulis discernam, ne qua indiligentibus confusio oriatur, et cuiusque numeri membra nominabo solidos s inserentur, partes appellabo, ut in VII uel totidem singula uel etiam bis terna singulo adiecto. Ex numeris quidam perfecti sunt, quidam ampliores perfectis, quidam imperfecti
Abbreviated transcription (Latin):
rum que formis diuersitate colorum uariat areni dbut. crepidas ꝑ agrandȩ
telluris causa easdemque ꝑmenso orbe contritas iuatrix in fatigata gestabat
Quȩ quidem ingressa senatum deumlic& qt stidia eterris incelum qtq: ulnas
qt deniq digitos ꝑm̃sasit instanter absoluere tam̃ iouialicȩlestum que maies¬
tate contracta adillam acirenudatim̃ sulam circũ spectans camarȩ exterioris

Expanded text:
rumque formis diuersitate colorum uariegata renidebat. Crepidas peragrandae telluris causa easdemque permenso orbe contritas uiatrix infatigata gestabat. Quae quidem ingressa senatum deum licet quot stadia e terris in caelum quotque ulnas, quot denique digitos permensa sit instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate contacta, ad illam abaci renudati mensulam, circumspectans camerae exterioris
Abbreviated transcription (Latin):
transit. utcreo creaui. uel. in .e. ut tutor cutela. uel in .i. utuirgo uirginis. uel in
ut uolo uolui. Item .u. similiratione conuertitur. In .a. ut magnus magna. in .i. ut te¬
lũ teli in .o. utlepus leporis. in .ẽ. ut sidus sideris. sidigitur trans for

Expanded text:
transit, ut creo creaui, uel in e, ut tutor tutela, uel in i, ut uirgo uirginis, uel in u, ut uolo uolui. Item u simili ratione conuertitur in a, ut magnus magna, in i, ut telum teli, in o, ut lepus leporis, in e, ut sidus sideris. Sic igitur transfor
Abbreviated transcription (Latin):
Plucti gena spectans quali sub gurgite nereus
Quaeq tuos norit fratrum perregna recussus:
Peruigil immo dicopenetrans arcana labo re
Quae possit docta totum praeue rtere cura
Quod superis praescire datum. quincrebrius in nos
lus hab& illa deos urgens iniussa co actos

Expanded text:
luctigena spectans qualis sub gurgite Nereus, quaeque tuos norit fratrum per regna recursus, peruigil immodico penetrans arcana labore, quae possit docta totum praeuertere cura quod superis praescire datum. Quin crebrius in nos ius habet illa, deos urgens in iussa coactos
Abbreviated transcription (Latin):
inde ex duobus alt alterũ multiplict qui sic effectus erit tũ eodem illo t̃tio coro¬
pinon poterit sint duo numeri .iiii & uiii adiciantur hs iii intersein compositi sunt muli¬
plicent duo priories alt alterũ quat octo aut oeties quat᷑ fiunt xxxii. hi &mi interse in con
in quonumero quid ei non habebunt cũ eo cõponinon pot erunt : si duobusnumeris positis mua

Expanded text:
deinde ex duobus alter alterum multiplicarit, qui sic effectus erit, aeque cum eodem illo tertio compodeinde ex duobus alter alterum multiplicarit, qui sic effectus erit, aeque cum eodem illo tertio componi non poterit. sint duo numeri IIII et VIII, adiciantur his III: inter se incompositi sunt. multiplicent duo priores alter alterum; quater VIII aut octies quaterna fiunt XXXII; hi et III inter se inc‹---› in quo numero quid eius non habebunt, cum eo componi non poterunt. Si duobus numeris positis m
Abbreviated transcription (Latin):
Siduo numeri intersin cõpositi seipsos multipli carcnt qui exfient interse in compositier unt utsasb
iii uel.iiii. sumpserimus &iat que semultiplicarit uiii quo que &xn inter seincomi positi erunt siduo ninin
se in com̃ positisunt: & alter &his semultiplicabit effectusque sic numerus rur sus i psemutupli cauit qus
effectus est numerus cũ altero illo non cõponitur : sint ii.&ii. ut libet numerus semultiplicet fun
bisbina uu ter terna uiui rursus hos numeros idem multiplicent siuntbis qua terna uii ter un
non componuntur: siduo numeri inter se in compositisunt & in unum iunguntur hinumerusqu
sic effectus est componi cũ alte nistro & prioribus non potest sii & v. in unũ iungantur fum
uuii hine que comu ne quecũ tribus componi pos sunt sinumerus induos intenscin compositos diu¬
sus est conponicũ alterutro eorũ non potest diuidantur .uiiii. in .iiii. &  nequecũ v conpen
de uiiii possunt si duonumeri cumttio iunctisicfuerint ut om̃s interse in compositis int

Expanded text:
Si duo numeri inter se incompositi se ipsos multiplicarint, qui ex his fient inter se incompositi erunt, ut si III vel IIII sumpserimus et uterque se multiplicarit, VIIII quoque et XVI inter se incompositi erunt. 779 se incompositi sunt et alter ex his se multiplicarit effectusque sic numerus rursus ipse se multiplicarit, qui sic effectus est numerus cum altero illo non componitur. Sint II et III; uterlibet numerus se multiplicet, fiunt bis bina IIII, ter terna VIIII; rursus hos numeros idem multiplicent, fiunt bis quaterna VIII, ter VIIII non componuntur. Si duo numeri inter se incompositi sunt et in unum iunguntur, hic numerus qui sic effectus est componi cum alterutro ex prioribus non potest. Si III et V in unum iungantur, fiunt VIII; hi neque cum V neque cum tribus componi possunt. Si numerus in duos inter se incompositos diuisus est, componi cum aue cum V componi VIIII possunt. Si duo numeri cum tertio iuncti sic fuerint, ut omnes inter se incompositi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
iudex aliquid contraria opinatione presumpsit aut fatigatus est aut ad¬
clamatio uel irrisio ulla interuenit antecuncta dis cutiendum quȩ sit forma
materie Nam sunt quinq: hone sta turpis dubia humilis obscura si honestaẽ
aut principio non utendũ ut amplificatione ex ordium concludendum Si tur¬
pis insinuatione utendum si dubia beniuolus faciendus auditor si humilis
adtentus si obscura docilis. insinuatio uero quattuor modis explicatur. cũ
aut personam rei subiectione mutamus autrem persona autrem re. aut
personam persona nam si in causa meretricis acgendum est rempocius
iudicibus speo tandã eẽ dicimus aut si libertus alicuius uelcliens aga
personam patroni non huius consideran da esse ad moneamus atq itace¬
tera uitia uero exordium ista sunt uulgare quodinomns causas cadtrepotest
sarius uti potest. contrarium quomelius aduersarius uteretur. Ad fectatũ

Expanded text:
iudex aliquid contraria opinatione praesumpsit aut fatigatus est, aut aciudex aliquid contraria opinatione praesumpsit aut fatigatus est, aut acclamatio uel irrisio ulla interuenit. Ante cuncta discutiendum, quae sit forma materiae; nam sunt quinque: honesta, turpis, dubia, humilis, obscura. Si honesta est, aut principio non utendum aut amplificatione exordium concludendum; si turpis, insinuatione utendum; si dubia, beniuolus faciendus auditor; si humilis, attentus; si obscura, docilis. Insinuatio uero quattuor modis explicatur, cum aut personam rei subiectione mutamus, aut rem persona, aut rem re, aut personam persona. Nam si in causa meretricis agendum est, rem potius iudicibus spectandam esse dicemus; aut si libertus alicuius uel cliens agate, personam patroni, non huius considerandam esse admoneamus, atque ita cetera. Vitia uero exordiorum ista sunt: uulgare, quod in, omnes causas cadere potest; sarius uti potest; contrarium, quo melius aduersarius uteretur; affectatu
Abbreviated transcription (Latin):
caust preparans auditorem eius uirtutes sunt tres ut adtentũ utdocilem ut beniuo¬
lum faciat auditorem attentum facimus simagnamrem Niouã sipublicã autpluri¬
feratur. Beniuolum autͥre aut ꝑsona facimus. Apersona autem aut nos aut
udicum aut aduersariorum : anostra siquod faborabile gessimus commendamus
autsi quod obẽ causediluimus uel extenuamus aut iudicum sieos nobis uel excause
ipsius blandimentis uel extrinsecus conciliamus ab aduersariorũ autem per¬
cͥna tribus modis si eos ina dium inuidiam in contemptum adducimus inodiũ
sicȩ lestos crudelesue doceamus. Inuidiam si eosimpotentis eẽ monstremus
in contemptum uero si humiles uerum exordiorũ sunt duo. principiũ & insinu¬
atio: principium est quostatum simpliciter palamq: conciliamus nobis a¬
ditores insinuatio cuminsidioso exordio iudicem circũ scribimus in quomo¬
di sunt quattuor primus cum res ipsa malaẽ. Altercum aduersum nos

Expanded text:
causae praeparans auditorem; eius uirtutes sunt tres: ut attentum, ut docilem, ut beniuolum faciat auditorem. Attentum facimus, si magnam rem geri, si nouam, si publiferatur. benivolum aut a re aut a persona facimus, a persona autem aut nostra aut iudicum aut adversariorum: a nostra, si quod favorabile gessimus commendamus, aut si quod obest causae diluimus vel extenuamus; a ipsius blandimentis uel extrinsecus conciliamus; ab aduersariorum autem persona tribus modis, si eos in odium, in inuidiam, in. contemptum adducimus: in odium, si scelestos crudelesue doceamus; in inuidiam, si eos impotentes esse rnonstremus; in contemptum uero, si humiles. Verum exordiorum genera sunt duo: principium et insinuatio. Principium est, quo statim simpliciter palamque conciliamus nobis auditores; insinuatio, cum insidioso exordio iudicem circumscribimus. In quo modi sunt quattuor: primus, cum res ipsa mala est; alter, cum aduersum nos
Abbreviated transcription (Latin):
ymepTeaeΟΥCΕΤΥΠΟ TΕΑΕΟ ΚE greci appellant perfecti sunt qui
partibus suis pares sunt ampliores perfectis quiplus in partibus suis quã in seipsis habent:¬
ius ingula diuidipos sunt & inbina & interna cumas exies singula & terbina &bis cerna fiant
sexergo partes eius sunt .i.ii.iii. nunc in unum eae conferantur fiunt .VI. hoc .ẽ parempar¬
tibus essesuis : & hoc numerigenus in aliqua uirtute ẽ : caera inuicio uel exsuperante uel

Expanded text:
et GὑποτελείουςG Graeci appellant. Perfecti sunt qui partibus suis pares sunt, ampliores perfectis qui plus in partibus suis quam in se ipsis habentin singula diuidi possunt et in bina et in terna, cum et sexies singula et ter bina et bis tema fiant sex; ergo partes eius sunt I, II, III. Nunc in unum eae conferantur, fiunt VI: hoc est parem esse partibus suis, et hoc numeri genus in aliqua uirtute est, cetera in uitio uel ex superante uel
Abbreviated transcription (Latin):
quib: formare solicos eiuol ucrum diunsõs meatus aosunum linguas & p̃petis omi¬
na pennae srustra incasiumq disquiritir: cin pridẽ quippe offensus conta¬
ine monenda um dedignatur augur plirtuis nuncupari: item eũ

Expanded text:
quibus formare solitus et uolucrum diuersos meatus et oscinum linguas et praepetis omina pennae, frustra incassumque disquiritur. Iam pridem quippe offensus contamine monendorum dedignatur “augur” Pythius nuncupari. Item eu