comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinos recide : et om̃ia que uetera uł scabra repperies : haec quae altiꝰ
colunt᷑. ut iniugo uł ꝑgula. ubi quattuor pedibus supra t̃rã leuatȩ
steterint . que t̃na brachia habeant : simacra uitiserit in singłis
brachiis singula flagella dimittimus. sipiguis bina: sed ꝓui¬
dendũ : neinuna parte sint sarm̃ta quȩ seruas qđ cũ fit : uitis tãꝗ
sifulgure tangatur. arescit : Relinquendas̃ sarm̃ta neq circa
durũ neq insũmo : quia haec uł ut pampinaria minus ad fer̃: Illa
uit ẽ nimie tate fetus onerant : et longius ducunt : Quarẽ : in me¬
dio loco seruanda s̃ quȩ tuemur : plaga ñ iuxta gẽ mã sed aliquan¬
to superius fiat : et auertatur a gemmna ꝓpt̃ lacrimã defluentẽ :¬

Expanded text:
rinos rescide et omnia que vetera vel scabra reperies. Hec que altius rinos rescide et omnia que vetera vel scabra reperies. Hec que altius coluntur, ut in iugo vel pergula, ubi quatuor pedibus supra levate steterint, quaterna brachia habeant. Si macra vitis erit, in angulis brachiis singula flagella dimittimus; si pinguis bina; sed providendum ne in una parte sint sarmenta que servas; quod cum fit, vitis tamquam si fulgure tangatur arescit summo. Relinquenda sunt sarmenta neque circa durum, neque in summo; quia hec velut pampinaria minus afferunt. Illa autem nimietate fetus onerant et longius ducunt; quare in medio loco servanda sunt que tuemur. Plaga non iuxta gemmam, sed aliquanto superius fiat et avertatur a gemma propter lachryman defluente
Abbreviated transcription (Latin):
In locis clem̃tior ibus: altius iutẽ licebit expandere In exilib aut
aestuosis aut decliuis aut ꝓcellosis: humilior . ẽ. habenda : Locis pinguib:
singulis brachis uitiũ bina flagella dimitte : sederit sapientis aestimare
uimuitis : Nãq illtius colitur et fecunda ẽ : plus quã oct o palmittes
habere ñ deb& ita ut c̃sider emꝰ sẽ ꝑ in inferiori parte custodẽ :
Circacriis quicquid nascitur amputandũ ẽ : siñ desider & uin ea reuo ca¬
ri : Quodsitrunous uitis. soleaut pluuis aut noxiis animalibus est ca¬
uat us : purganiꝰ quic quidẽ mortuũ plagasq: eas amurcalinimus.
et terra qđ ꝓderit aduersũ p̃dicta : Cortex & iam rescissus etpendens
auite tollatur : quȩ res minorẽ est fecẽ reddit in uino: Muscus radat᷑
ubicũq reꝑtus : sed plagȩ quas induro uitis accipiet obliq̃: et rotundȩ
esse debunt: decisis sicut supra dixi male natis omnib etueteribus :
nouellos et fruct uarios serua: Vngues &iam custodũ siccos et anno¬

Expanded text:
In locis clementioribus altius vitem licebit expandere. In exilibus, aut estuosis, aut declivibus, aut procellosis, humilior est habenda. Locis pinguibus singulis brachiis vitium bina flagella dimitte, sed erit sapientis estimare vim vitiis. Nam que altius colitur et fecunda est, plusquam octo palmites habere non debet. Ita ut desideremus semper in inferiore parte custodem. Circa crus quicquid nascitur amputandum est, si non desideret vinea revocari. Quod si truncus vitis sole, aut pluviis, aut noxiis animalibus est cavatus, purgemus quicquid mortuum est, plagasque eius amurca linamus et terra, quod proderit adversum predicta. Cortex etiam rescisus et pendens a vite tollatur, que res minorem fecem reddit in vino. Muscus radatur ubicumque repertus. Sed plage quas in duro vitis accipit et oblique et rotunde esse debebunt. Decisis sicut supradixi male natis omnibus et veteribus; novellos et fructuarios serva, ungues etiam custodum siccos et anno
Abbreviated transcription (Latin):
uberati: si arboremminor ẽ desiderabis inserere inquasine du¬
bio meliora increm̃ta ꝓueniunt : circa t̃rã secato et qđ melius ÷
surculos int̃lignũ corticemq: deponetunc stringe : quidã rasũ
ex urad parte surculũ conuenientẽ soliditati arboris iserendȩ
sic inmedio deponunt : ut cortex surculi undiq corticiarboris reddat᷑
aequalis: Sed innouella arbore t̾ra mota usq ad ipsũ insitũ colligat᷑:

Expanded text:
uberati. Si arborem minorem desiderabis inserere, in qua sine duuberati. Si arborem minorem desiderabis inserere, in qua sine dubio meliora incrementa proveniunt, circa terram serrato et quod melius est, surculos inter lignum corticemque depone et tunc astringe quidam rasum ex utraque parte surculum convenientem soliditati arboris inserende, sic in medio deponunt, ut cortex surculi undique cortici arboris reddatur equalis; sed in novella arbore terra mota usque ad ipsum insitum colligatur,
Abbreviated transcription (Latin):
sis unapar tedecisum : salua medulla et cortice partis alterius qͥ
supra arbor ẽ sex uł octo digiis emine .it. duos uł tresł plures
sur culos ꝓtrunci qualitate constituimus. quat̾nis digitis uł ampli¬
us int̃ eos spatiũ relinquemꝰ : Tunc iunco aut ulmo aut uimine stron¬
ginus. et suplutũ musco tectũ ponemꝰ acligabimus ut quattuor digi¬
tis supra lutũ possit surculus eminere : plerosq delectat strictũ
erimo sectȩ arboris truncũ uinculis altioribus in medio findere
et ibi sur culos ex utraq parte rasos in modũ cunei ut integrasit
medulla demergere : premisso ante cuneolo: quo subducto : de¬
positus surculus redeunte in plagã materia posit astringi: sea
utrũq genus uernũ est : et sit crescente luna ubi incipit arboꝵ
gemmna turgescere : Surculi aut̃ qui inserendi sunt sint nouelli :
fest iles nodosi denouo nati ab orientali arbor is parte decisi cras¬
situdine digitiminoris. bi furci uł trifurci geminis pluribus

Expanded text:
ua medulla et cortice partis alterius, qui supra arborem sex vel octo digitis emineat. Duos vel tres vel plures surculos pro trunci quantitate constituimus, quaternis digitis vel amplius inter eos spatium relinquentes, tunc iunco aut vimine stringimus et desuper lutum musco tectum ponemus ac ligabimus, ut quatuor digitis super lutum possit surculus eminere. Plerosque delectat strictum prime secte arboris tuncum vinculis arctioribus in medio findere et ibi surculos ex utraque parte rasos et in modum cunei, ut integra sit medulla, demergere; premisso ante cuneolo: quo subducto, depositus surculus redeunte in plagam materia, possit astringi: sed hoc utrumque genus vernum est et fit crescente luna, ubi incipit arborum gemma turgescere. Surculi autem qui inserendi sunt, sint novelli: fertiles nodo, si de novo nati, ab orientali arboris parte decisi, in crassitudine digiti minoris bifurci vel trifurci, gemmis pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
leuit̃ torrefacta in lbidinẽ ꝓuocantur : sieis qrnte qu .
nasculus confitetur : quotiens circase amictũ caudȩ gõmar¬
tis incuruat . & singularũ capita oculata pinnarũ locissins
exerit. cũ stridore ꝓcurrens: sioua pauonũ galline iubpo¬
nantur: excusate matres ab incubatione. trib uicib ꝑ anic̃
fȩtus edunt: Primꝰ partus. quinq: ouarũ : secunđ quattu.¬

Expanded text:
leviter torrefacta in libidinem provocantur, si eis quinto quoque die leviter torrefacta in libidinem provocantur, si eis quinto quoque die masculus confitetur quoties circa se amictum caude gemmantis incurvat et singularum capita oculata pennarum locis suis exerit, cum stridore procurrens. Si ova pavonum gallinis supponantur, excusate matres ab incubatione, tribus vicibus per annum fetus edunt. Primus partus quinque ovorum, secundus quatu
Abbreviated transcription (Latin):
censꝑgitur: Item alii mica trita cũ oleo faucibus inserit᷑. stafis¬
&iã agria ꝓdest sicibis misceatur assiduȩ: siamarũ lupinũ
comedant. suboculis illis grana ipsa ꝓcedunt : quae nisi aculeuit̃
aptis pellicolis auferantur extingunt : Oculos partulace suco
soriñ secus & mulieris lactecuremꝰ. uel ammonia cosale cinmel
& crminum aequale miscentur: peduclos earum ꝑunit stafis¬
agria & torre factũ ciminum. paria & parit̃ tunsa cum uno.
auones nutrire facillimũ est: nisi eis fures aut ammalia in¬
pullosq educunt altissimas uespere arbores petunt: una his
cura debetur. ut incubantes ꝑ agrim. feminis quȩ hoc passim
faciunt auulpe custodias. ideo in insulis breuib melioru ue
nutr iuntur : Unimasculo : femini quinq: sufficiunt : mas cilioua
& pullossuos ꝑsecuntur uelut alienigenas : priusquã iscris¬
tarum nascitur insigne: abideib feb: calere incipium uu

Expanded text:
mundata conspergitur. Item alii, mica trita cum oleo, faucibus inserunt. Staphismundata conspergitur. Item alii, mica trita cum oleo, faucibus inserunt. Staphisagria etiam prodest, si cibis misceatur assidue. Si amarumm pinum comedant, sub oculis illis grana procedunt, que nisi acu leviter, apertis pelliculis auferantur, extinguunt oculos portulace succo forinsecus et mulieris lacte curemus; vel hammoniaco sale cui mel et cyminum equale miscentur. Pediculos earum perimit staphisagria et torrefactum cyminum pariter, tunsa cum vino avones nutrire facillimum est, nisi eis fures, animalia inipullosque educunt: altissimas arbores vespere petunt. Una his cura debetur, ut incubantes per agrum feminas, que hoc passim faciunt, a vulpe custodias. Ideo in insulis brevibus meliori sorte nutriuntur. Uni masculo, femine quinque sufficiunt. Masculi, ova et pullos suos persequuntur velut alienigenas, priusquam illis cristarum nascatur insigne. Ab idibus februarii calere incipiunt. Faba
Abbreviated transcription (Latin):
dus & lucidus & undiq leuigatꝰ : trans uersȩ in ħ ꝑticȩ figunt᷑
quibus possint pꝰ indusum uolatũ sedere fami &iã uirides sepe
mutentur : caricȩ tunsȩ mixtis pollinib Iirgissime p̃beantur:
mysti &iam si facultas: lentisci oleastri. edere arbusti semina inter¬
dum ad excludenda fastidia : & maxime aqua munda tribuatur:
claudantur in lȩsi : & recens capti mixtis iliquibus ante nutritis.
quorum societate ad capiendos eybos. pa uid nouae captiuitatis mes¬
titudinem consulent ur: DEGAELINIS
hoc dehis p̃cipisse sufficiat : ut fumo puluere utant᷑ & cinere
sint p̃cipuȩ nigrȩ aut faui coloris. alle utent᷑ : Vinaciae erbo
sterilescunt : hordeo semi cocto & parere sepe coguntur. et red¬
cente:adecima usq in quintã decimã ꝓ fituits pi nascisola t
quae alba pellicula linguã uestit Setrema haec leuiter
te tuib uellitur : & locus cinegie tengitur : & alio trito plaga

Expanded text:
 levigatus transverse in hoc pertice figantur, quibus possint post inclusum volatum sedere: rami etiam virides, sepe mutentur, carice tunice mixtis pollinibus largissime prebeantur. Mixti etiam si facultas est, lentisci, oleastri, hedere et arbuti semina, interdum ad excludenda fastidia et maxime aqua munda tribuatur. Claudantur illesi et recentes capti, mixtis aliquibus ante nutritis, quorum societate ad capiendos cibos, pavidam nove captivitatis mestitudinem consolentur. DE GALLINIS Hec de his precepisse sufficiat, ut fumo et pulvere utantur et cinere. Sint precipue nigre, aut flavi coloris. Albe vitentur. Vinacie cibo sterilescunt: hordeo semicocto et parere sepe coguntur et redcente, a decima usque ad quintamdecimam. Pituita his nasci solet, que alba pellicula linguam vestit extremam: hec leviter unguibus vellitur et locus cinere tangitur et allio trito plaga
Abbreviated transcription (Latin):
Loco obscuro claudentin : & calido: Sic maiores: etiã secundo
mense pinguescunt : Nam paruuli sȩpedie tricesimo saginan¬
tur melius : si ad sacietatem milium p̃beam infusum: Int̾anse¬
rũ cẏbaria legum̃ omne porrigi potest: excepto eruo cauen¬
dum ÷ & iam: nepullieorũ saecar glutiant: Greci saginandis

Expanded text:
loco obscuro claudentur et calido: sic maiores etiam secundo loco obscuro claudentur et calido: sic maiores etiam secundo mense pinguescunt. Nam parvuli sepe die tricesimo saginantur melius, si ad sacietatem millium prebeamus infusum. Inter anserum cibaria legumen omne porrigi potest, excepto ervo. Cavendum est etiam ne pulli eorum setas glutiant. DE PAVONIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
serant᷑ faucib ne sub infima linguȩ parte mergantur: Qđ se
herentis extinguit: DEANSERIBUS XXX
MLocis consitis inimicus est: quiasata & morsu lȩdit et feer¬
core. Pullos p̃stat & plurimas : quas & autumno uellam &
uere unimasculo tres femine sufficiunt : Sidesit Nuius
lacina formetur : Siherbanon subpetat: trifoliũ soeii
grecum. a grestia intiba lacticulas seremus. Alimento alb
fecundiore ssunt : uariinel fusciminꝰ qr de agresti genere a
domesticum transierunt : incubant a ht martii : usque ad
aestiuum solstitiũ : plus parient: sigallinis oua subponas
Ex tremũ partum : matrib umuacaturis educare ꝑmitt¬
mus: Pariturae : ad aram ꝑ duantur : Cum se mel hoc fece¬
ris : consue tudinẽ sponte retinebunt᷑: Gallinis sic̃ piuoni¬
cenui sunt : postea serenoeos poterim  uere abi tica
non fuerit cuius aculeos formid ane: Ouat tuor mensunte¬
nȩ sagiiantur : nam melius intenierdu netere pinouescuntt:
Polenta dabitur indie.ter: Hir ge uagandi licentia ꝓhibetur:

Expanded text:
inserantur faucibus, ne sub infima lingue parte mergantur quod si herentis extinguitur. DE ANSERIBUS XXVIlocis consitis inimicus est, quia sata et morsu ledit et stecore pullos prestat et plumas quas autumno vellamus et vere. Uni masculo tres femine sufficiunt. Si desit fluvius lacuna formetur. Si herba non suppetat, trifolium, fenum grecum, agrestia intyba, lactuculas, seramus alimento. Albi fecundiores sunt, varii vel fusci minus, quia de agresti genere ad domesticum transierunt. Incubant a calendiis martii usque ad estivum solstitium: Prius parient, si gallinis ova supponas. Extremum partum matribus iam vacaturis educare permittimus, pariture ad haram perducantur: cum semel hoc feceris, consuetudinem sponte retinebunt, gallinis, sicut pavonicendi sunt: Postea sereno eos poterimus educere, ubi urtica non fuerit, cuius aculeos formidant. Quatuor mensium bene saginantur, nam melius in tenera etate pinguescunt. Polenta dabitur in die ter: large vagandi licentia prohibetur:
Abbreviated transcription (Latin):
Nam piscinȩ duȩ uel solo impressȩ uel caeso lapide cirta
iullam ẽẽ debebunt: quas facile ÷ autfonte aut imbres supple¬
ri. ut una ex his usuisit pecoribus ł auib aquaticis. aliama¬
de faciat uir gas & coria & lupinos. & siqua rusticitas consue
borienda ap̃torii conuertatur aspectu: humon abundans
hoc p̃stabit stercori: ut siqua insunt spinarũ semina putre¬
fiant : Sterciis asinorũ pi inũ ÷ maxime bortis : de mobillũ &
cipuriuri & ium̃toꝵ .ro tiium uero pessimũ cineres optimi
Preis ero pegenna stei cora ꝓficient aduber berbarum
aicrm ss erer gañta ũ aquus dulcibus eluantur mixtareliqs
ucesuste retis ex hibebunt & lunus quẽ saturiens a qua
uel fluuii increm̃ta respuer int :

Expanded text:
 Piscine due, vel solo impresse, vel ceso lapide circa villam esse debebunt, quas facile est aut fonte, aut imbre suppleri; ut una ex his usui sit pecoribus, vel avibus aquaticis; alia madefaciat virgas et coria lupi, pinos et si qua rusticitas consueverit horrenda, a pretorii convertatur aspectu. Humor enim abundans hoc prestat stercori, ut si qua insunt spicarum semina, putrefiant. Stercus asinorum primum est, maxime hortis, deinde ovinum et caprinum et iumentorum; porcinum vero pessimum. Cineres optimi,Pratis vero recentiora stercora proficient, at uber herbarum et maris purgamenta, si aquis dulcibus eluantur, mixta reliquis, vicem stercoris exhibebunt; et limus quem scaturiens aqua vel fluvii incrementa respuerint
Abbreviated transcription (Latin):
fractũ p̃bebis & locustas & oua formice: sane ab aq̃ ꝓ hibeantuir
accessu: ne eos pituita concludat: Quodsi pituitã pacientur fasia¬
ni : alio cum pice liquida trito rostra eorum debebis assiduus
ꝑ fricare. uel uitium sic̃ gallinis fieri consueuit aut ferre:

Expanded text:
fractum prebebis et locustas et ova formice: sane ab aque prohibeantur fractum prebebis et locustas et ova formice: sane ab aque prohibeantur accessu; ne pituita concludat. Quod si pituitam patientur phasiani, allio cum pice liquida terso, rostra eorum debebis assiduus perfricare, vel vitrium, sicut gallinis fieri consuevit, auferre.
Abbreviated transcription (Latin):
ture uocantur aduillam : Pituitas uero & cruditates his re¬
mnetdiq summouebis: quib gallina curatur: Maximũ illis
persculs ẽ : cum incipit crista ꝓduci: Nam paciunt᷑ languo¬
res infantũ similitudine : cum illis tum̃ tes gingiuas denticuli
N fasiaius nutriendis hoc seruandum ẽ : ut nouelli aderean¬
dos fitus parentũ. id ẽ. quiarno superiore sunt editi. ueteros
trum fecundi eẽ non possunt. In eunt feminas mense inaruo
uel aprili: duabus unus masculus sufficit: quia ceter
aues salacuate ñȩquat: Semei inlnn fetus creabunt: Uigina
fere ouis: pariendi ordo c̃cluditur Gallinȩ his melius incuba¬
bunt. itaut quindecim fasianna oua nutrix una cooperu.
quȩ t̃ malus dicta seruemus: Tricesimꝰ dies matur os pulios
inlumtnȩ mrtit : hetͥ e qrindecim dies disco eto ac pefrige¬
rato leuiter hor dei farre pascentur. cuiuiri im b asꝑgitur p̃triticũ

Expanded text:
to revocantur ad villam. Pituitas vero et cruditates his reto revocantur ad villam. Pituitas vero et cruditates his remediis amovebis, quibus gallina curatur: maximum illi periculum est cum incipit crista produci, nam patiuntur languores infantum similitudine, cum illis tumentes gingivas, denticuli n Phasianis nutriendis hoc servandum est, ut novelli ad creandos fetus parentur, id est qui anno superiore sunt editi, veteres enim fecundi esse non possunt. Ineunt feminas mense martio, vel aprili: duabus unus masculus sufficit, quia ceteras aves salacitate non equat. Semel in anno fetus creabunt; viginti fere ovis pariendi ordo concluditur. Galline his melius incubabunt; ita ut quindecim phasianina ova nutrix una cooperiatque sunt in aliis dicta, servemus. Tricesimus dies maturos pullos in lumine mittet; sed per quindecim dies discocto atque refrigerato leviter hordei farre pascantur, cui vini imbrem aspergito: post, triticum
Abbreviated transcription (Latin):
lunae nouẽ diebus habeant nonemoua sub posita. quinq
pauonina. & ceta suigeneris: deima dieo t a gelima ei
subtrahant  & aia item gallinacea totidem recentia sub po¬
nantir qđ ablatas ut tricesima luna hocẽ expletis triginta
diebus possint cũ pauoninis ouis aperiri: Oua aut̃ pauonũ quȩ
gallinȩ subiecta s̃ sȩpe manu conuertant᷑: qui hoc ipsa facere
se cognoscas : maior es tam̃ gallinas oport& eligere : nãmino¬
ribus pauciora subpones : natos si ad unam transferre aplurib
uelis : dicit columella. uni nutrici uginti quinq sufficere:
Primis dieb far hordei consꝑsum umo pullis dabit᷑. uel un¬
decumq cocta pulticula & refrigerata : postea adicietur
porrũ concisum uel careus recens sed exp̃ssus : Namserũ :¬
usq ad sextum mensẽ : de inde hordeum poteris p̃bere sollẽ¬
niter : tricesimo quinto tamen die pꝰquã natisunt & inagrũ
tuto eici possunt comitate nutrice pascendi cuius singul¬

Expanded text:
lune, novem diebus habeant novem ova supposita, quinque pavonina et cetera sui generis. Decima die omnia gallinacia subtrahantur et alia item gallinacia totidem recentia supponantur, quot ablata sunt, ut tricesima luna, hoc est expletis triginta diebus, possint cum pavoninis ovis operiri. Ova autem pavonum, que galline subiecta sunt, sepe manu convertantur, quia hoc ipsa facere ebit. Maiores tamen gallinas oportet eligere, nam minoribus pauciora supponas. Natos si ad unam transferre a pluribus velis, dicit Columella uni nutrici XXV sufficere, Primis diebus far hordei conspersum vino, pullis dabitur, vel undecumque cocta pulticula et refrigerata; postea adiicietur porrum concisum, vel caseus recens, sed expressus. Nam serum usque ad unum mensem. Deinde hordeum poteris prebere solenniter; tricesimo quinto tamen die postquam nati sunt et in agrum tuto deiici possunt, comitante nutrice, pascendi. Cuius singul
Abbreviated transcription (Latin):
pullos continent: unũ maius aclongius. uelut uber appar&: Sed
tunc transferendisunt : quando erosis copercõlis ad nascendũ matu¬
ri capitanitunt᷑ exercere Nlam simmaturos transtuleris : interibunt :
Suut̃ se subitum leuabit examen: strepituaeris terreatur aut testu¬
lentunc adalbeariũ redi&: aut in ꝑxima fronde pendebit. q ide
innouũ uas berbis consuetis & melle & consperso manua derabat
ait trulla & cumineo loco requieuerit: uespere int̃alia conlocet¬
Sreci adierunt ĩ aegoptios hoc more ꝓuentũ futuri cunisq semniserpt¬
gusis par eambreuem loco subacto &bumido nunc ex colint:  iser
duusis spatus. om̃ia frumenti uelleguminũ semina spargunt deinde
mostu canieulae qui a pud romanos quarto decimo halendarũ iugusi¬
rum die tenetur explorant : quȩ semina ortum sidus exur gus
quae inlesa custodiat: his abstment. illa procurant : quia indieium

Expanded text:
pullos continent, unum maius ac longius velut uber apparet. Sed pullos continent, unum maius ac longius velut uber apparet. Sed tunc transferendi sunt, quando erosis cooperculis ad nascendum maturi, capita nituntur exerere; nam si immaturos transtuleris, interibunt. Si autem se subitum levabit examen, strepitu eris terreatur, aut testule; tunc ad alvearium rediet, aut in proxima frode pendebit. Et inde in novum vas, herbis consueris et melle conspersa, manu contrahatur aut trulla et cum in eo loco requieverit, vespere inter alia collocetGreci asserunt Egyptios hoc more proventum cuiusque seminis experiri. Aream brevem loco subacto et humido nunc excolunt et in ea diversis spatiis omnia frumenti vel leguminum genera spargunt; deinde in ortu canicule, qui apud Romanos XXV calendarum augustarum die tenetur, explorant que semina ortum sydus exurat, que illesa custodiat: his abstinent illa procurant; quia indicium
Abbreviated transcription (Latin):
ge magis quã ceterae apes: rectioribus cruribus neq grandibus
pennis. pulehricoloris & nitidi. lenes sine pilo nisi forte plenior
quasi capillum gerunt inuentre. quo tamen ñ ut untur ad uulnꝰ:
Sunt alii fusci atꝰq hir suti : quos oport& extingui. & pulchriorem
relinqui: Quisi frequent̃ uagatur cũ examinibus ereptis alis reser¬
u&ur: hoc enĩ manente : nulla disced&: Sed sinulla nascantur
examina duorũ uel triũ multitudinẽ uasculor ũ in unũ confer¬
re possumus. dulci tamen liquore conspersas apesatq inclusas ꝑ
triduũ tenebimꝰ. ad posito cibo mellis & exigua tantum spiracula
titudo subducta est populi adiectione reparare considerabis in aliis
abundantibus ceras fauor ũ & extremitates quȩ pullos habent &
ubi signũ nascituri regis inueneris cum sobole sua recides & in id al¬
beariũ pones: est aut̃ hoc regis futuri signũ int̃ cet̃a foramina quae

Expanded text:
ge magis quam cetere apes, rectioribus cruribus; neque grandibus ge magis quam cetere apes, rectioribus cruribus; neque grandibus pennis, pulchri coloris et nitidi: lenes fine pilo, nisi forte pleniores, quasi capillum gerunt in ventre; quo tamen non utuntur ad vulnus: sunt alii fusci atque hirsuti, quos oportet extingui et pulchriorem relinqui: qui si frequenter vagatur cum examinibus, exceptis alis reservetur; hoc enim manente nulla discedet, sed si nulla nascantur examina, duorum vel trium multitudinem vasculorum in unum conferre possumus, dulci tamen liquore conspersas apes atque inclusas per triduum tenebimus, apposito cibo mellis et exigua tantum spiracula titudo subducta est, populi adiectione reparare, considerabis in aliis abundantibus ceras favorum et extremitates que pullos habent et ubi signum nascituri regis inveneris, cum sobole sua recides et in id alvearium pones. Est autem hoc regis futuris signum, inter cetera foramina que
Abbreviated transcription (Latin):
ut emigrare consuerunt. quamuis aliquae statim & ꝓcedere & abire
ñdubitent: Signa future fugae haeo sunt :Antebiduũ uel triduum:
acrius tumult uantur & murmurant : quod ubi ad posita frequent̃¬
aurȩ explorator agnouerit : sollicitior aduersum haec esse debebit:
Solent hoc signi & cum pugnaturae sunt facere : quarũ pugna conpescit.
puluis aut mulsȩ aquȩ imber aspersus: In est illi ad originis suae repa¬
randam concordiã : dulcis auctoritas: Sed cũ se agmina sic pacata h ra¬
moaut loco quocũq suspenderint. siunius uberis eductione pende¬
bunt: noris aut unũ regẽ esse uniuersis. aut reconciliatis om̃ibus
manere concordiam: Siuero duo uelplura ubera suspendensse popłs
imitatur : & discordessunt. & tot reges esse qđ uelut ubera uideris con¬
fitetur: Vbi globos apium frequentiores uideris : uncta manu suco
mellis sofilli uel apii. reges requiras: Sunt aut̃ paulo maiores & oblon¬

Expanded text:
aut emigrare consueverunt, quamvis alique et procedere et abire aut emigrare consueverunt, quamvis alique et procedere et abire non dubitent. Signa future fuge hec sunt. Ante biduum vel triduum acrius tumultuantur et murmurant, quod ubi apposita aure frequenter explorator agnoverit, solicitior adversum hoc esse debebit. Solent hoc signum et cum pugnature sunt facere, quarum pugnas compescit puluis, aut mulse aque imber aspersus. Inest illis ad originis sue reparandam concordiam dulcis auctoritas: sed cum se agmina sic pacata in ramo vel quocumque loco suspenderint, si unius uberis eductione pendebunt, noris aut unum regem esse universis, aut reconciliatis omnibus manere concordiam. Si vero duo vel plura ubera suspendens se populus imitatur et discordes sunt et tot reges esse quot velut ubera videris, confitentur, ubi globos apum frequentiores videris, uncta manu succo mellis sofilli vel apii, reges requiras. Sunt autem paulo maiores et oblon
Abbreviated transcription (Latin):
dissimũ sabanũ fauis acdiligent̃ ex pressis : sed ante quã prȩmamꝰ par¬
tes fauorũ corruptas uel pullos habentes recidem : Nam malo sa pore
mella corrũpunt: mel recens paucis diebus apertis uascumalos aber¬
dũ est atq insum mitate purgandũ: donec refrigerato musticalore
deferueat: Nobilius melerit: quod ante expressionẽ secunda uelit
sponte ꝓfluxerit: hoc etiam mense ceram conficimus : quȩ in uasae
aeneo feruentiaqua pleno minute concisis fauorum reliquis molliet᷑
& deinde in aliis uasculis sin ea qua resoluta diger&ur informas. ino
tonitus quia nouellȩ apes uagantibus animis inbent ut enisi seruentur
effugiunt exeuntia. In aditusuo morantur uno aut duobus diebus quae
statim nouuis albeariis ex oipiendasunt: Obser uabit aut̃ custos ad sidius
usq in octauam uel nonã horã: quia posthaec tempora ñ facile fugere¬

Expanded text:
dissimum sabanum favis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, pardissimum sabanum favis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, partes favorum corruptas, vel pullos habentes, recidamus: nam malo sapore mella corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasculis habendum est, atque in summitate purgandum, donec refrigerato musti calore deferucat, nobilius mel erit, quod ante expressionem secundam, velut sponte profluxerit. Hoc etiam mense ceram conficimus, que in vase eneb, ferventi aqua pleno, minute concisis favorum reliquiis mollietur et deinde in aliis vasculis aqua resoluta, digeretur in formas. DE admonitus; quia novelle apes vagantibus animis iubent, ut te nisi serventur effugient. Exeuntia in aditu suo morantur uno aut duobus diebus, que statim novis alveariis excipienda sunt. Observabit autem custos assiduus usque in octa
Abbreviated transcription (Latin):
oo mense albearia castrabuntur : quae maturaesse:deapibus¬
ad mellis redactum signis pluribus instruemur : primũ siplena
sunt : apũ subtile murmur auduimus : Nã uacue sedes fauorũ: ue¬
lut concaua aedificia uoces quas acceper int inmaius ex tollunt
q uare : cũ murmuris sonus magnus & raucus est : agnoscimus nese
idoneas ad metendũ crates fauorũ : Itẽ cũ fucos a sedibus suis qui sunt
apes maiores grandi intentione deturbant : matura mella testantur:
astrabuntur aut̃ albearia matutinis horis cũ torpent apes. neccalori¬
bus asperantur: fumus ad mouetur exgalbano & arido fimo bubulo:
quẽ inpultario factis carnbus conuenit excitare : quoduas itasigura¬
tum sit. ut uelut inuersi infidubli angusto ore fumũ possit emitte¬
re: atq itacedentibus apib mella recident᷑: Ad examinis pabulim :
hoc tempore pars fauorũ deb& quinta dimioti : sane putres ac uitiosi
faui: dealbear ibus auferant᷑: Nunc mella conficimꝰ congestis in mun¬

Expanded text:
oc mense alvearia castrabuntur, que autem matura sunt signis pluribus instruimur: primum si plena sunt, apum subtile murmur audimus: nam vacue sedes favorum, velut concava edificia, voces quas ceperint in maius extollunt: quare cum murmuris sonus magnus et raucus est, agnoscimus non esse idoneas ad metendum crates favorum. Item cum fucos a sedibus suis, que sunt apes maiores, grandi intentione deturbant, matura mella testantur. Castrabuntur autem alvearia matutinis horis, cum torpent aves, nec caloribus asperantur, fumus admovetur ex galbano et arido simo bubulo, quem in pultario factis cerbonibus convenit excitare: quod vas ita figuratum sit, ut velut inversi infundibuli angusto ore fimum possit emittere: atque ita cedentibus apibus mella recidentur ad examinis pabulum, hoc tempore pars favorum debet quinta dimitti. Sane putres ac vitiosi favi de alvearibus auferantur. Nunc mella conficimus, congestis in mun
Abbreviated transcription (Latin):
augeat dilatio uoluptatis: Quidam coire sine discretione ꝑmittunt :
ut hoceis genere ꝑ annũ totũ fetura nondesit: de extirratdocraau
Noc mense cumsol cancri tenebit hospitiũ: Iuna serta in capricorm
signo posita gram̃ ablatum grȩci adserunt nibil deradicib redoli¬
turum Item sibidentes cyprei fiant. & sanguine tinguantur hir¬
cino: & post fornacis ardores non aqua sedeodẽ sangume tempe¬
rentur : ꝑ eos: erutum gramen extingui: deUINΟ SCΙLLITE

Expanded text:
augeat dilatio voluptatis, quidam coire sine discretione permittunt; augeat dilatio voluptatis, quidam coire sine discretione permittunt; ut hoc eis genere per annum totum fetura non desit. DE HIS QUE IN AUHoc mense cum sol cancri tenebit hospitium, luna vero in capricorni signo posita, gramen ablatum greci asserunt nihil de radicibus redditurum. Item si bidentes cuprei fiant et sanguine extinguantur hyrcino et fornacis ardores, non aqua sed eodem sanguine temperentur, per eos erutum gramen extinguitur. DE
Abbreviated transcription (Latin):
testibus aetatis primae: Qui tam̃ usq iocto annos: potest utilit̾ in ire
femina deb& bima sũmitti : quȩ usq in quinquenniũ feturȩ neces¬
saria est annoseptimo de ficit : Eligenda ẽ uasticor poris & ꝓlixi uel¬
genere ut pabuli ubertate saturetur. & longe pascatur a sentibus
qui & lanã muniunt. & torpꝰ incidunt: Ad mittendi sunt mense iu¬
lio : ut natiante hiemem conualescant: Aristoteles asserit . simas¬
culos plures creari uelis admissurȩ tempore sic tustodies: & alitum
septentrionis eligendũ. & contra eũ uentũ greges esse pascendos
Sifeminas generari uelis austri captandos flatus: et ineũ pascua
dirigenda ac sit ineundas matres: mortuar ũ uel uitios arum
numerus : nouella sobole reparetur :: autumno debiles quȩq¬
p̃tio mutentur : ne eas in becillas hibernu frigus absumat Aliqui
duobus antemensibus urietes a coiture uocant : ut facem libidinis

Expanded text:
testibus, etatis prime; qui tamen usque in octo annos potest utiliter inire. testibus, etatis prime; qui tamen usque in octo annos potest utiliter inire. Femina debet bima submitti que usque in quinquennium feture necessaria est, anno VII desinit. Eligenda est vasti corporis et prolixi velgenere ut pabuli saturetur ubertate et longe pascatur a sentibus; que et lanam minuunt et corpus incidunt. Admittendi sunt mense iulio, ut nate ante hyemem convalescant. Aristoteles asserit, si masculos plures creari velis, admissura tempora sic custodies et halitum septentrionis eligendum et contra eum ventum greges esse pascendos. Si feminas generari velis austri captandos flatus et in eum pascua dirigenda. Ac sic ineundas matres,ut mortuarum vel vitiosarum numerus, novella sobole reparetur. Autumno debiles quoque mutentur pretio, ne eas imbecillas hybernum frigus absumat: aliqui duobus ante mensibus arietes a coitu revocant: ut facem libidinis
Abbreviated transcription (Latin):
tempore maxime tauris sũmittendȩ sunt uaccȩ  DEARMENTI¬
qui adecem mensũ partus sic poterit maturo uere condudi : & certũ
est eas post uernam pinguedinẽ gestientes : ueneris amare lasciuiã :
Vnitauro quindecim uaccas. columella ad seritposse sufficere : curandũ¬
q ne concipere nequeant. nimi&ate pinguedinis: si habundantia pipu¬
liẽ in regione quapascimꝰ : potest annis omnibus infeturam uacca sũ¬
mitti: Siuero indigetur . hoc genere : alt̃nis tẽporibus onerandȩ sunt
&es candidissimi eligendi & admit tendisunt mollibus lanis. In quibus
non solum corporis candor considerandus. ẽ. sed & iã lingua: quȩ simascu¬
lis fuscabitur: uarietatem reddit in sobole:: dealbo plerumq nascitur
coloris alterius : defuscis numquam : sicut columella dicit potestalb
creari : Eligemus ari&em altum ꝓcerum. uentre ꝓmisso: & lanis
candidis tecto cauda longissima. uelleris densi. fronte lata. magnis

Expanded text:
ense maxime tauris submittende sunt vacce, quia decem mensium partus sic poterit maturo vere concludi. Et certum est eas post vernam pinguedinem gestientes, veneris amare lasciviam, uni tauro XV vaccas Columella asserit posse sufficere; curandumque ne concipere nequeant nimietate pinguedinis. Si ab abundantia pabuli est in regione qua pascimus, potest annis omnibus in feturam vacca submitti. Si vero indigetur hoc genere, alternis temporibus onerande sunt, ietes candidissimi eligendi et admittendi sunt, mollibus lanis; in quibus non solum corporis candor considerandus est, sed etiam lingua, que si maculis fuscabitur, varietatem reddit in sobole. De albo plerumque nascitur coloris alterius; de fuscis nunquam, sicut Columella asserit, potest albus creari. Eligemus arietem altum, procerum ventre promisso et lanis candidissimis tecto, cauda longissima, velleris densi, fronte lata, magnis
Abbreviated transcription (Latin):
unc frigidis simis locis : quae maio sunt pretermissa faciemus : Agros aeque ꝓscindemꝰ
berbosis & gelidis partibus uin&a occabimus. colligenius uiciam. fenum grecũ
reseca mus ad pabulum: homense : locis frigidis ꝑ agenda est leguminũ
messis : Itaq lenticulam collectã cineri mixtam. beneser uabimꝰ: uel uasis
oleariis. aut salsa mentariis repl&is statimq gypsatis: Hunc & faua. lunami¬
nuente uelletur antelucem sane & antequã luna ꝓcedat excussa & refri¬
gerata ponatur. Ita gurguliones non patietur infestos: Hoc mense lupinꝰ
colligitur & siplacuerit statimser&ur ex area : sed longe abhumore est

Expanded text:
unio frigidissimis locis que maio sunt pretermissa faciemus. Agros eque proscindemus, herbosis et gelidis partibus vineta locabimus, colligemus viciam, fenum. Grecum resecemus ad pabulum. Hoc mense locis frigidis peragenda est leguminum messis. Itaque lenticulam collectam cineri mixtam bene servabimus, vel vasis oleariis aut salsamentariis repletis, statimque gipsatis. Nunc et faba luna minuente velletur ante lucem; sane et antequam luna procedat excussa et refrigerata ponatur; ita gurguliones non patietur. Hoc mense lupinus colligitur et si placuerit statim seretur ex area. Greci asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
mbodets aerelicus paleis altitudinẽ uel bumilitatem plerũq hubutior
moderante qui sequitur & ita ꝑpaucos ltus a crediti is. bredi berarum
spatios tota messis in pletur: hoo campestribus locis uel ae qualibur

Expanded text:
abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco moderante, qui sequitur et ita per paucos itus ac reditus, brevi horarum spatio, tota messis impletur, hoc campestribu
Abbreviated transcription (Latin):
messis absciditur. quã paratam esse cognoscis. siaequalit̃ spicarum populus
maturato rubore flauescat : Parsgalliarũ planior. hoc conpendio init᷑
adine endũ & p̃ter hominum labores. unius bouis oꝑa spatium totius
messis ab sumit: Fit itaq uehiculũ qđ duabus rotis breuibus fert̃ huiꝰ
quadrata suꝑficies tabulis munit᷑ quȩ for insecus reclines in sũmorea¬
dant spatia largiora : Ab eius fronte carpenti breuior est altitudo tabu¬
larum ibidenticuli plurimi acrari ad spicar ũ m̃surã constitiuntur
in ordine ad superiorẽ partẽ recurrui: A tergo uero enis demuehiculi
duobreuissimi tinones figurant᷑ : uelut amite sua sternarum: io iicul
cauite unuehi culum uerso iugo aptatur & unculis : mansuaeus sane
quiõ modũ compulsoris excedat : hic ubi uehiculũ ꝑmeses cepitis¬
pellere omnis spica in carpentum denticulis conp̃hensa cumulatr

Expanded text:
messis abscinditur, quam paratam esse cognoscis, si equaliter spicarum populus, messis abscinditur, quam paratam esse cognoscis, si equaliter spicarum populus, maturato rubore flavescat. Pars Galliarum planior, hoc compendio utitur ad metendum et preter hominum labores, unius bovis opera, spatium totius messis absumit. Fit itaque vehiculum, quod duabus rotis brevibus fertur; huius quadrata superficies tabulis munitur, que forinsecus reclinantes in summo reddant spatia largiora. Ab eius fronte carpenti brevior est altitudo tabularum: ibi denticuli plurimi ac rari ad spicarum mensuram constituuntur in ordine ad superiorem partem recurvi: a tergo vero eiusdem veniculi, duo brevissimi temones figurantur, velut basternarum. Ibi bos capite in vehiculum verso, iugo aptatur et vinculis mansuetus sane, qui non modum compulsoris excedat, hic ubi vehiculum per messes cepit impellere, omnis spica in carpentum denticulis comprehensa cumulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Iocmense : area paranda est adtrituram : cuius primo terra radatur.
deinde esfossa leuit̃ mixtis paleis & a murca aequatur insulsa: quaerẽs:
amur ibus & for micis frumenta defendit : tunc p̃menda est rotundo
lapide uel colũnȩ quocũq fragm̃to cuius uolutatio possit oĩspatia soli¬
dare: dehinc sole siccetur : Aliquimundatis areis aquaspargunt &
minuta ibi pecora diuspatiari acꝓculcare conpellunt: &cũ terra un¬
gulis ftricta fuerit spectant solidã sic citatem Ii. decnes srDuS¬
uno primo hor dei messis incipitur quae consumenda est. ante qũi gra¬
nare fractis spicis lapsa decurrant quia nullis sicut triticũ folliculis
uestiunter: quinq modios recidere potest : pleni agri oꝑa una mes¬
soris experti: medioeris uero tres ultimi & iam minus : sed hor deiculm
ucere inagris aliquantũ sinamus : quia fertur hoc more grandesetre:
iunc &iam mense postremo locis maritimis & calidioribus acsiccis trtici

Expanded text:
oc mense area preparanda est ad trituram, cuius primo terra radatur, deinde effosa leniter, mixtis paleis et amurca equatur insulsa: que res a muribus et formicis frumenta defendit: tunc premenda est rotundo lapide, vel quocumque fragmento, cuius volutatio possit eius spatia solidare; dehinc sole siccetur. Aliqui mundatis areis, aquam spargunt et inimica ibi pecora diu spatiari ac proculcare compellunt et cum terra ungulis stricta fuerit, spectant solidam siccitatem. Nunc primo hordei messis incipitur; que consumenda est antequam refractis spicis lapsa decurrant, quia nullis sicut triticum folliculis vestiuntur. Quinque modios recidere potest pleni agri opera una messoris experti, mediocris vero tres, ultimi etiam minus. Sed hordei culmos iacere in agris aliquantsedibusum sinamus; quia fertur hoc more grandescere. Nunc etiam mense postremo, locis maritimis et calidioribus ac siccis, triticis
Abbreviated transcription (Latin):
simil it̃ cum gẽma tolletur emplastrum: nitido tamen atq uberi loco:
ea quȩ appositae redditur locum gemmȩ prioris includat: Tum luto
suꝑ linis : & liberam gemmã relinques : Ramos superiores eius arbor is
setabis ac stirpes: acuiginti uno diebus exictis. resoluto uimine unca¬
lorũ repperies ex t̃ni seminis geminã. mire in arbores aliene miri

Expanded text:
similiter cum gemma tolletur emplastrum, nitido tamen atque uberi loco tsimiliter cum gemma tolletur emplastrum, nitido tamen atque uberi loco tea que apposito redditur, locum gemme prioris includat, tunc luto superlinis et liberam gemmam relinques: ramos eius superiores arboris secabis ac stirpes: ac vigintiuno diebus exactis, resoluto vimine vinculorum, reperies externi seminis gemma, mire in arboris aliene membra
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc & iam mense ramus punici sicut supra diximus poterit intrafictile uasculum
claudi: ut ad eius magnitudinem poma restituat: Nunc pira uel mela ubi
ramos multa poma densabunt int̃ legenda sunt quȩcũq uitiosa : ut sucus
qui ingrate his poss& inpendi. ad meliora uertatur: hoc & iam mense : locis
in eius narrauimus disciplina: Aliqui eas & hoomense inserunt : Locis frigi¬
dis ꝑsicus In oculatur: palmae planta circũ foditur: hoo mense uel ulio
celebratur insitio in pomis : quae inplastratiodicitur : solis arboribus conu
quibus pinguis suous incortice est : utficis. & oleis acsimilibus ut martialis
dicit & ꝑsico: Fit aut̃ sic: ex nouellis ramis & nitidis ac feracibus. geminã
quaebene apparebit. sine dubio ꝓcessura duobus digitis quadratis circũ signa¬
bis : ut ipsa statuatur in medio & ita subtiliter corticem leuabis. acutissimo
scalpro negemmalȩdatur : Item exea arbore cui uelimus inserere.

Expanded text:
oc etiam mense ramus punici, sicut supradiximus, poterit intra fictile vasculum claudi, ut ad eius magnitudinem poma restituat. Nunc pyra vel mela, ubi ramos multa poma densabunt, inter legenda sunt quecumque vitiosa, ut succus qui ingrate his possit impendi, ad meliora vertatur, caprificande sunt arbores nt arbores fici. Aliqui eas et hoc mense inserunt locis frigidis. Persicus inoculatur, palme planta circumfoditur. Hoc mense vel Iulo, celebratur insitio in pomis, que implastratio dicitur. Solis arboribus convenit in quibus pinguis succus in cortice est, ut ficis et oleis ac similibus ut Martialis dicit et persico. Fit autem sic ex novellis ramis et nitidis ac feracibus, gemmam, que bene apparebit sine dubio processura, duobus digitis quadratis circum signabis, ut ipsa statuatur in medio et ita subtiliter corticem levabis acutissimo scalpro, ne gemma ledatur. Item ex ea arbore cui velimus inserere,
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc mense agri qui aprili proscisi fuerant: circa halendas iterentur: Nunc
locis temperatis triticimessis expletur : more quodictũ est: Sil uestres
agri utillime extirpabuntur : arboribus atque uirgultis cumluna
decrescit desectis radicibus atq conbustis: hoc mense arbores quae in
messe steterant. sectis messibus obruantur ad gestione terrarum ꝓpt̃
uites mane & uespere iamcalore deposito effodidebent : & auerso

Expanded text:
io, agri qui aprili proscissi fuerant, circa calendas iterentur. Nunc etiam locis temperatis tritici messis expletur, more quo dictum est. Silvestres agri utiliter extirpabuntur arboribus atque virgultis cum luna decrescit, desectis radicibus atque combustis. Hoc mense arbores que in messe steterant, sectis messibus obruantur aggestione terrarum, propter vites mane et vespere iam calore deposito effodi debent et averso
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aeian mense cepullas serimus in riguis aut frigidis locis: e radics
&e a triplicem sirigare possimus &e ocimũ. maluas betis. lactucas epor¬
ros rigandos: hoc mense loco inriguo: napos seremus & rapa solopi
tri & soluto nec spisso locis humidis laetantur & campis: sednapus
insicco & prope tenui atq deuexo & sabuloso melior nascitur: loci
ꝓprietas utrumq semen in alterum mutit : Nam rapa inalioslo
pbuiennium sata mutintur innapos. alio uero napustransit in ripa:
Subactũ solũ stercoratũ uersituque conquirunt: quod xipsis cest
getibus ꝓderit. quȩ ibi anno eodem serunt᷑ : Iugero raporũ quit¬

Expanded text:
is aut frigidis locis et radices et atriplicem si rigare possumus et ocimum, maluas, betas, lactucas et porros rigandos. Hoc mense loco riguo napos seremus et rapas soluto putri et solo nec spisso: locis humidis letantur et campis. Sed napus in sicco et prope tenui ac devexo et sabuloso melior nascitur. Loci proprietas utrumque semen in alterum mutat. Nam rape in alio solo per biennium sate, mutantes in napos: Alio vero napus transit in rapam. Subactum solum stercoratum versatumque conquerunt quod et ipsis et segetibus proderit, que ibi anno eodem seruntur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
unc &iam quibus litus infructuẽ ubi lunae iuuarit augm̃tum
quae omiũ clausorũ maris animaliũ atq concarũ iuu& inere¬
mento suo menbraturgere . ethini carnes salibus condire curabt
quod solito more conficit᷑: hanc quoq rem: ꝑ om̃is menses bene
facieru bibernos: Pernas &iam & lardũ conficimi non solune
men seboer sed omnibus quos biemalis aigor adstringi Non solitrore
auescapiendas laqueos expedire conueniet : hatciusq snmarto
mensem tendetur aucupiĩNOnesot htie us

Expanded text:
unc etiam quibus littus in fructum est, ubi lune fuerit augmentum, que omnium clausorum maris animalium, atque concharum, iubet incremento sua membras turgere et echini carnes salibus condire curabunt, quo solito more conficiuntur: hanc quoque rem per omnes menses bene faciemus hybernos. Pernas etiam et lardum conficimus, non solum mense hoc, sed omnibus quas hyemalis algor astringit. Tempore sque aves capiendas, laqueos expedire conveniet: hoc usque in martium mensem tendetur aucupium. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
unc serunt᷑ frum̃ta : triticũ far. hordeũ quam uis hordei satio iam
sera sit. & faua circa septimontium seripotest: Nam post ex¬
actum brumam: male seminatur: hoc &iam mense adhuclini sem̃
sunc ad instituends uites : sed p̃idus pastina in choemꝰ effodere sicut
ante tractatũ est & matheriem benehoc mense cedemꝰ: Palosquoq
& corbes faciemus & redicas: & locis frigidis oleum faciemus
&lauro & inyrtibacas atq lentisci in olei sui confectione quassabim:
&uinum myrtite sicut dictum est ante tingemus
socuoms ore serenda lactuca est. ut plantaeius dehoretis
februario transferatur & iam nunc aliũ &ulpicumi &e cepullarrac
synapi et cunela seri poterunt. disciplina & morȩ quo ante narratũ ÷

Expanded text:
 seruntur frumenta, triticum, far, hordeum, quamvis hordei satio iam sera sit, et faba circa VII iduum seri potest. Nam post exactam brumam male seminatur. Hoc etiam mense adhuc lini semen est ad instituendas vites: sed post idus, pastina inchoemus effodere, sicut ante tractatum est. Et materiem bene hoc mense cedemus; palos quoque et corbes faciemus et locis frigidis oleum faciemus ex lauro et myrti baccis, atque lentisci: quas in olei sui confectione quassabimus et vinum myrticem sicut dictum est conficiemus. Hoc tempore serenda lactuca est, ut planta eius februario transferatur. Etiam nunc allium et ulpicum et cepule et synapis et c
Abbreviated transcription (Latin):
latebas setraneis aialib. S e latib distĩgu̾t᷑ granaria iut soꝑan
quȩqi leguiã ponãt᷑. parietes oblnũt᷑ anurra sPabo lito: dui ꝓ paleis
admitta st arida deasti uł si ea nõ st oles folia. Deiñ cũ p̃lcũs restoriã
ĩaruit rursus amurta resꝑgit᷑ qua sictnta frum̃tũ infert :. Ea nł a nora
nisi

Expanded text:
latebras subterraneis animalibus. Sed et lacibus distinguuntur granaria, ut separatim quaeque legumina ponantur. Parietes oblinuntur amurca subacto luto, cui pro paleis admixta sunt arida oleastri vel, si ea non sunt, oleae folia. Deinde cum praedictum tectorium inaruit, rursus amurca respergitur, qua siccata frumentum infertur. Ea res ab noxia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
stat᷑ esfcũs sĩ qͣ restrti q̃lis fundus s quõ colat᷑ tã iulla quałr ȩdificit᷑
e qͣ uniłr̃ dis ponat᷑. ałtos n. decerrasse memoria ꝓdidit : sicut p̃stãti uiros
mobus agri: uillas extrutit : cũ utrũq: sit ꝯͣ rẽfamilant. Diffusioradi
ꝯsepta nõ solq płis ȩdificamꝰ. sed ẽ ĩpensis maiorib tuem᷑. At minom
cũ sũt: ꝗͣ potulit fundus. dilabit᷑ fruch. Nã ꝙ hunidȩ res ⁊ sicge qͦs
trã ꝓgnãt facile uitiat᷑. si aut nõ sẜ. aut ꝑꝓ argustial ĩ cõmeda sũd¬

Expanded text:
 refert qualis fundus et quo modo colatur, tam villa qualiter aedificetur et quam utiliter disponatur.Multos enim deerrasse memoria prodidit, sicut praestantissimos viros modus agri, villas exstruxit, cum utrumque sit contra rem familiarem. Diffusiora enim consaepta non solum pluris aedificamus, sed etiam impensis maioribus tuemur; at minora cum sunt, quam postulat fundus, dilabitur fructus. Nam et umidae res et siccae, quas terra progenerat, facile vitiantur, si aut non sunt aut propter angustia
Abbreviated transcription (Latin):
dos calones & amocnitatẽ locoꝵ p̃łiraũ cẽfert̃ saliẽtes riui: quos:
si cõbitio lci patiet᷑ qualescũq dĩtnodo dulces utiq. ꝑducẽdos ĩ uilã cẽsto.
Sin sũmon Iõgius a collib erit annis e loci salubrtas editiorq situs
rips ꝑmite supponẽ uillã ꝓfiuenti: cauẽdũ tñ erit : ut a tͥgo potiꝰ
ꝗͣ̃ p̃se fium̃ heãt: ꝙ ut edifuii frons adu̾sa sit ab infestis eiꝰ regiõis
frigidis nebulis caligãt: quȩ nisi iu maiort ĩspirãtiu uẽtoꝵ sb̾mo¬
uẽtꝰ pecudib hõibq cõferũt pest̃. Optiẽ at̃ salubrib ut dixilocs¬

Expanded text:
nitatem locorum plurimum conferunt salientes rivi, quos, si conditio loci patietur, qualescumque, dum tamen dulces, utique perducendos in villam censeo. Sin summotus longius a collibus erit amnis et loci salubritas editiorque situs ripae permittet superponere villam praefluenti,cavendum tamen erit, ut a tergo potius quam prae se flumen habeat et ut aedificii frons aversa sit ab infestis eius regionisfrigidis nebulis caligant, quae nisi vi maiore inspirantium ventorum summoventur, pecudibus hominibusque conferunt pestem. Optime a