comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cabulum ita despiciũt nõ ñꝙͣ leginus
incitatos in sano furo̾e̾ aĩõs suisse se¬
datos ⁊ in mansuetudmẽ redattos p̾st¬
nam ut puca dum a menimo agrippa
grauissimo uiro romana plebs a prĩb
dissidens a satro mõte in priam̃ per
fabulam reuocata est. fabulis fessis il¬
Aist̾ꝰnui uiroꝵ cirta maxia aĩs uires ꝑ¬
sepe restituce sunt Quod̾ non tĩ exem¬
plo ueteri ẜ assidius demõstrat᷑ Cerm¬
mus em̃ pncipes ⁊ maxĩs occupatos
rebus qͣiͣ reꝵ nã docence post regnoꝵ
suorꝭ sublimes dispositiones ĩ mẽnus
ut fessas in neruũ reuocent uires cõ¬
uocare qui iocosis confabulacoĩb recre¬
ent aiõs facigacos fabulis laborãtibus
sub ponde̾ aduersantis fortue nõ iĩ¬
ꝙͣ solanrẽ impensum est Q uod apud
luciũ apulem̃ cerut᷑ quẽ penes carithes
gnõsa uirgo infortiuo suo apud p̃dones
captina captiuitatẽ suam deplorans
ab aicula fabule ꝑsicis lepidicate pau¬

Expanded text:
cabulum ita despiciunt, non nunquam legimus cabulum ita despiciunt, non nunquam legimus incitatos insano fervore animos fuisse sedatos et in mansuetudinem redactos pristinam; ut puta, dum a Memnio Agrippa, gravissimo viro, romana plebs a patribus dissidens a Sacro monte in patriam per fabulam revocata est. Fabulis fessis illustrium virorum circa maxima animis vires persepe restitute sunt, quod non tantum exemplo veteri, sed assiduis demonstratur. Cernimus enim principes, et maximis occupatos rebus, quasi rerum natura docente, post regnorum suorum sublimes dispositiones in melius, ut fessas in nervum revocent vires, convocare, qui iocosis confabulationibus recreent animos fatigatos. Fabulis laborantibus sub pondere adversantis fortune non nunquam solamen impensum est, quod apud Lucium Apuleium cernitur. Quem penes Carithes, generosa virgo infortunio suo apud predones captiva, captivitatem suam deplorans, ab anicula fabule Psycis lepiditate pau
Abbreviated transcription (Latin):
entiã Si tercia quod nequeant dixuit
esse d impnanda iul aliuderit ꝙͣ eam
simonis spem̃ dapnasse qua sepissie
usus est xpũs ilus dei filius saluator
nm duni esset in carne ꝙͣꝙͣ non eo quo
poete bocabulo satre uocitẽt lr̃e qu̾
ymo bocauere pabolam nõ nilli exem¬
plum dicũt eo ꝙ rõne dicat᷑ exempli
Rd antẽ quarta dampnet᷑ cũ a nullo
satis ꝯgruo uideatur pn̾cipio meneri
neq alicinꝰ artis uallari suffragio aut
in finẽ ordine deduci debitũ nõ magni
fatio Non enĩ in aliquo cũ fabulis poe¬
taꝵ queiunt esto credam redarguto̾es
hos arbitran poeticas ab illis in nullo
differre Nũc queso mĩquũ sciũ spm̃
fabulonẽ nũquio xpiũ deũ dtũxi sĩt
qui ambo sub eadem deitate fabulas edi¬
dẽ Non credam si sapiñt ego añt si
liberet in ẜmone̾ longũ excede̾ optiẽ
noñ diuersitatẽ non obesse sistili qua¬
litates quel̾unt demẽstrarem. s ipĩ
uideant/ fabulas quippe quas isti ob uo¬

Expanded text:
entiam. Si terciam, quod nequeunt, dixerunt esse damnandam, nil aliud erit quam eam sermonis speciem damnasse, qua sepissime usus est Christus Ihesus, dei filius, salvator noster, dum esset in carne, quamquam non eo, quo poete, vocabulo sacre vocitent lictere, quin imo vocavere parabulam; non nulli exemplum dicunt, eo quod ratione dicatur exempli. Quod autem quarta damnetur, cum a nullo satis congruo videatur principio moveri, neque alicuius artis vallari suffragio, aut in finem ordine deduci debitum, non magni facio, non enim in aliquo cum fabulis poetarum conveniunt, esto credam redargutores hos arbitrari poeticas ab illis in nullo differre. Nunc queso, nunquid Sanctum Spiritum fabulonem, nunquid Christum deum dicturi sunt, qui ambo sub eadem divinitate fabulas edidere. Non credam, si sapiunt. Ego autem, si liberet in sermonem longum excedere optime nominum diversitatem non obesse, si stili qualitates conveniant, demonstrarem; sed ipsi videant. Fabulis quippe, quas isti ob vo
Abbreviated transcription (Latin):
res onuitã In quibus quĩaqudd in mora
citatis assini tanta berboꝵ maiestate
ꝑcipitur ut il plema mlornaciuis ml
maturus iul demiq sanctius ad instruc
mortaliũ diciqueat possem pterea et
meũ buccolicũ carmẽ inducẽ ciiꝰ sensi
ego sum conscius s omittendũ censin
q̃r nec adħnc tantisum ut int̾ p̃stãtes
uiros misteri debeam ⁊ quia ꝓpͥa sunt ali¬
enus linquenda ẜ momibus Caceant ergo
blateratores inseni ⁊ omutestãt suꝑbi si
pñt cum medum insignes uiros lacte
musaꝵ educatos ⁊ in laribus płie ber¬
satos atq satris duratos studiis ꝓfimi¬
dissimos in suis poematib sensus ap¬
posuisse semper credendũ sit ẜi eciã
nillam esse usquã tam delirãtẽ auitulã
cirta foculũ domesticilaris bna cũ uigi¬
lãtibus ⁊ beris noccibus fabellas orci
sepissime iẽta conficiñt fugẽtẽ atq
recitãtem que sub pcextu relatoꝵ nõ
sentiat aliquẽ mx̃ uir es sui moditi in¬

Expanded text:
res omittam! In quibus, quicquid in moralres omittam! In quibus, quicquid in moralcitatis assumi, tanta verborum maiestate percipitur, ut nil plenius, nil ornatius, nil maturius, nil denique sanctius ad instructionem mortalium dici queat. Possem preterea et meum Buccolicum carmen inducere, cuius sensus ego sum conscius, sed omittendum censui, quia nec adhuc tanti sum, ut inter prestantes viros misceri debeam, et quia propria sunt alienis linquenda sermonibus. Taceant ergo blateratores inscii, et omutescant superbi, si possunt, cum ne dum insignes viros, lacte Musarum educatos et in laribus phylosophie versatos, atque sacris duratos studiis, profundissimos in suis poematibus sensus apposuisse semper credendum sit, sed etiam nullam esse usquam tam delirantem aniculam, circa foculum domestici laris una cum vigilantibus ybernis noctibus fabellas Orci, sepissime inventa conficiunt, fingentem atque recitantem, que sub pretextu relatorum non sentiat aliquem iuxta vires sui modici in
Abbreviated transcription (Latin):
in culmĩe seueri mõtis trahentẽ septẽ̾
candelabris ⁊ totidem sotiatũ nom phiis
cũ reliqna t̾umphali pompa ut oñdet᷑
qr richimos fabulasq sciret componẽ
Quis insuꝑ adeo insanus erit ut putz
p̃clarissimũ uirũ atq xpiãnissimũ fran¬
cistũ petrarcham cuiꝰ uitã ⁊ mores om̃i
scitate lamiubiles uidimuꝰ ip̃ĩ atq pstãte
deo dui uidebitiu ⁊ quo nemrem̃ magisre¬
tpis labentis actomos nostimꝰ expendis¬
se tot uigilias tot sacras neditatoes tor
horas dĩes ⁊ ãnos quoc iure possumꝰ ex¬
istimare impensos si buccolici sui carius
granitatẽ si ornatũ si uerb̾oꝵ exquisitũ
decus pensemus nt gallimi singeret ti¬
reno caliuos exposcente aut irgantes
u̾icẽ pamplulũ ⁊ mitionẽ ⁊ alios delirã¬
tes eque pastores Remo edepol suisat
compos assentiet ⁊ longe mina qui bide¬
rũt que st̾ pserit solũsto scilo in libro
solitarie uite ⁊ in eoquem ciculaiit de
remediis ad ucramq fortimã ut alios plu¬

Expanded text:
in culmine severi montis trahentem, septem candelabris et totidem sociatum nynphis, cum reliqua triunphali pompa, ut ostenderet, quia rithimos fabulasque sciret componere ? Quis insuper adeo insanus erit, ut putet preclarissimum virum atque christianissimum, Franciscum Petrarcam, cuius vitam et mores omni sanctitate laudabiles vidimus ipsi, atque, prestante deo, diu videbimus, et quo neminem magis retemporis labentis athomos noscimus, expendisse tot vigilias, tot sacras meditationes, tot horas, dies et annos, quot iure possimus existimare impensos, si Buccolici sui carminis gravitatem, si ornatum, si verborum exquisitum decus pensemus, ut Gallum fingeret Tyrheno calamos exposcentem, aut iurgantes invicem Pamphylum et Mitionem et alios delirantes eque pastores? Nemo edepol sui satis compos assentiet; et longe minus, qui viderunt, que scripserit soluto stilo in libro Solitarie vite et in eo, quem titulavit De remediis ad utramque fortunam, ut alios plu
Abbreviated transcription (Latin):
potuere nł possent Quarta quidẽ spes¬
nl penitus in suꝑficie nec in abscon¬
dito beritatis ht̃ cum sit delirãtiũ uetu¬
laꝵ ĩuentio Ex quibus si hni redargu¬
tores exmm p̾mam spem dampnent
sd in sacris lr̃is legnuus ligna scilit
siluaꝵ de coustituendo sibi rege hiisse
colloqnũ dampnandũ eciuã ueniet
Si bero reꝓbetur scedã om̃t fere sacrũ
bet̾is testamẽti uoluue ueniet reꝑ¬
bandum qd absit cũ eodem passu in
eodem st̾pta cum edicoĩbus poetarũ
uideant᷑ incede̾ ⁊ hoc quãtum ad cõpo¬
nendi modũ Nam ubi absit historia
nent᷑ de possibilitate suꝑficiali curat
⁊ quod poeta fabulam aut fictionẽ nũĩ¬
cupat siguram nr̃i cheologi bocanẽ
Quod ñquid ita sit bideant indices
equiores equo ponderãtes libranuẽ¬

Expanded text:
potuere vel possentpotuere vel possentnil penitus in superficie nec in abscondito veritatis habet, cum sit delirantium vetularum inventio. Ex quibus si hi redargutores eximii primam speciem damnent, quod in sacris licteris legimus, ligna scilicet silvarum de constituendo sibi rege habuisse colloquium, damnandum etiam veniet. Si vero reprobetur secunda, omne fere sacrum Veteris Testamenti volumen veniet reprobandum quod absit, cum eodem passu in eodem scripta cum editionibus poetarum videantur incedere; et hoc quantum ad componendi modum. Nam, ubi absit hystoria, neuter de possibilitate superficiali curat, et quod poeta fabulam aut fictionem nuncupat, figuram nostri theologi vocavere. Quod nunquid ita sit, videant iudices equiores, equo ponderantes libra
Abbreviated transcription (Latin):
pncipem pħoꝵ Secunda aut̃ spẽs
in suꝑficie nõ nĩꝙͣ ueritati fabulo¬
sa cõmiscet ut sidicamus mine fili¬
as nentes ꝑꝑuentesq orgia bachi in
betustissimi ĩuenere poote quib cẽ
fiit duuina ⁊ humana ꝑitꝰ palliare
signiẽtis ⁊ qui pretaꝵ subhimiores
secuti sunt in nelius euxxere por̃to
nõ nulli conna depuauerint eas ma¬
gis de assensu lasciiẽtis bolgi ꝙͣ de
houestate curane Species dero c̾tia
pocuis historie ꝙͣ fabule similis est
hat aliter ⁊ alicer usi poete celebres st
nam heroiti quãcũ cumq uideantur
historiam sebere ut uirgilius direneã
tempestate maris agitatũ st̃bit et
homerus alligatũ malo nauis ulixẽ
ne a syrenaꝵ cantu trahẽt longe tñ
aliud sub uelanuẽ sentint ꝙͣ mõscret᷑
Comici insuꝑ honestiores lit plauta
atq terrentius hac consabulandi spẽ
etiam usi sunt mł aluid p̃ter qd lra
terim lectores doce̾ ⁊ cantos facere Et
hec si de st̃o non fuu̾it cũ coiã fuit esse

Expanded text:
phorum. Secunda autem species in superficie non nunquam veritati fabulosa conmiscet, ut si dicamus Minei filias nentes spernentesque orgia Bachi in etustissimi invenere poete, quibus cure fuit divina et humana pariter palliare figmentis; et qui poetarum sublimiores secuti sunt, in melius evexere, posito non nulli comici depravaverint eas, magis de assensu lascivientis vulgi quam de honestate curantes. Species. vero tercia potius hystorie quam fabule similis est. Hac aliter et aliter usi poete celebres sunt. Nam heroyci, quantumcunque videantur hystoriam scribere, ut Virgilius, dum Eneam tempestate maris agitatum scribit, et Omerus alligatum malo navis Ulixem, ne a syrenarum cantu traheretur, longe tamen aliud sub velamine sentiunt quam monstretur. Comici insuper honestiores, ut Plautus atque Terrentius, hac confabulandi specie etiam usi sunt, nil aliud preter quod lictera scribere, et interim lectores docere et cautos facere. Et hec si de facto non fuerint, cum comunia sint esse
Abbreviated transcription (Latin):
am latroniũ astutĩam raptorũ uiolentiã
affinũ iasidras cumiltas enutos socorda
bexatus assidna expanescit possem suꝑ¬
addere mulca que non solum duntes hõs
pmperes faciũt sed egenos. In lubrico
posita fortune funt bona nullo certo
firmata subsidio. Desistant ergo in bene
meritos insultũ facere miseri uideantq¬

Expanded text:
am, latronum astutiam, raptorum violentiam, am, latronum astutiam, raptorum violentiam, affinium insidias, tumultus civicos, secordia vexatus assidua, expavescit. Possem superaddere multa, que non solum divites hos vere pauperes faciunt, sed egenos. In lubrico posita fortune sunt bona, nullo certo firmata subsidio! Desistant ergo in bene meritos insultum facere miseri, e
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ũ sequũtur diuicias ꝓruant bere pau¬
ꝑtatis in gremiũ p̃cor quĩ aluũ pan¬
ꝑtas est ꝙͣ fuua in lĩdancia angi desi¬
derio congregandi Cantalũ ne diuicẽ
dicam si cibis cirtũdatus ⁊ potulis fa¬
me fitiq pereat Absit panprimꝰ hũ¬
dus est Sz concedamius legistis nrĩs
opulentiã darii ⁊ quĩ ex̃inde uoluptatꝭ
pessint assume uidemius Si expientie
credinu assĩdua ardentiq semꝑ p̃mũt᷑
sollicitudine qui diuites enĩcupantur
Si appareat maere mibetula confestĩ
pliia suspitatur ⁊ tunet anynis
ne nimia corrũpantur sata Si bentus
excitetur ne eirellant᷑ arbusta ant edificia
impellant᷑ paurescit Si sustiget᷑ in terris
incendiũ ne in suas euolet edes tunore
labascit Si bellum nascatur armẽtis g¬
gibiusq suꝑimine rapinaui miser aridla¬
tur si concordia ex litigiis oriat᷑ tamꝙͣ
suũ infortumũ ingemiseit amitoꝵ mindi¬

Expanded text:
natu sequuntur divitias, proruant huius paunatu sequuntur divitias, proruant huius paupertatis in gremium. Precor, quid aliud paupertas est quam summa in habundantia angi desiderio congregandi ? Tantalum ne divitem dicam, si cibis circumdatus et poculis fame sitique pereat? Absit, pauperrimus habendus est! Sed concedamus legistis nostris opulentiam Darii, et, quid exinde voluptatis possint assumere, videamus. Si experientie credimus, assidua ardentique semper premuntur sollecitudine, qui divites nuncupantur. Si appareat in aere nubecula, confestim pluviam suspicatur, et timet anxius, ne nimia corrumpantur sata; si ventus excitetur, ne evellat arbusta aut edificia impellantur, pavescit; si suscitetur in terris incendium, ne in suas evolet edes, timore labascit; si bellum nascatur, armentis gregibusque superiminere rapinam miser ariolatur: si concordia ex litigiis oriatur, tanquam suum infortunium ingemiscit. Amicorum invidi
Abbreviated transcription (Latin):
domius tõnem exige qñ yliacũ excogi¬
tasse carnẽ et nõmẽ suũ claritatẽ
sidera floridum in liodiernũ usq ꝓ¬
tendẽ pocuisset qñ uirgilius qñ
reliqui portitã cũ pañꝑtate sertãtes
Non ergo illam spreuerit amictr pur¬
pura ẽo ꝙ palliastro tenni cerea pro¬
cedat Nam rite scudentiũ pͥma głiã
rat coipus ornasse uescibus aureis
si mens uitioꝵ labe sordescit Nec nt
arlutrant᷑ auria comitati curba sola
ꝓcedit ¶Hant uates semꝑ laureis
hõmerus. Esydons, Euripides Enmi
Terrentis uirgilius flaccus aliiq
plures dinimis õrnanere carnũbus¬
induti cunicis Camilli Quincii. Cuicii
fabricii Scipiones Cacones nñdia
olim ⁊ głia facinorũ ꝙͣ auro diciores
excelsis pp̃osuere regibus orbis p̃fe¬
cere imꝑio Sic ergo sociatã sic ornatã
solam squalentenus periti mris dicent
ꝓft̃o est qui eam camquã host̃e̾ conãt᷑
effuge non aduertẽtes dum maiori eo¬

Expanded text:
domus rationem exigere, quando Yliacum excogidomus rationem exigere, quando Yliacum excogitasse carmen et nomen suum claritate syderea floridum in hodiernum usque protendere potuisset? Quando Virgilius, quando reliqui poeticam cum paupertate sectantes? Non ergo illam spreverint amicti purpura, eo quod palliastro tenui tecta procedat, nam rite studentium prima gloria rat corpus ornasse vestibus aureis, si mens vitiorum labe sordescit. Estarbitrantur anxia comitati turba, sola procedit; hanc vates semper, laureis Homerus, Esyodus, Euripides, Emnius, Terrentius, Virgilius, Flaccus aliique plures divinis ornavere car. Sic Camilli, Quintii, Curtii, Fabritii, Scipiones, Catonesque, invidia olim et gloria facinorum quam auro ditiores, excelsis preposuere regibus, Orbisque prefecere imperio. Sic ergo sociatam, sic ornatam solam squalentemque dicent profecto est, qui eam tanquam hostem conantur effugere, non advertentes, dum maiori co
Abbreviated transcription (Latin):
lergritus uenocrates ortulo contẽtus
modico eiusdem mueis anii monisse
potunit in defideriũ beniuolentie sue
quã insigni legatione atq dons regiis
postulauit Hac deleccatus democritꝰ
patrios agros ⁊ ĩnuãbiles opes reipi.
atheniẽsiũ ulero concessit satu dutẽs
cum paupertate scudioꝵ libertate
lecariq opñ sermili cura bexari hc̃
lexisse AAsserens quĩ seipmũ perdidiss
si illa colere noluisset Iuiꝰ opere
dmiclas panper nanta nocce in licõe
solus clamãtem cesarẽ cuiꝰ uotẽ suꝑ¬
bi tumebãt reges ad hostiũ gurgust¬
oli atq puisantẽ audiuit intrepĩdus
dic et pauper drruuis flagrante
ytalia om̃i cimilis belli meendio int̾
marmoreos lune mõtes celsi solis lñe¬
q ꝓspeccans motus scetit ĩpauida
Hec nõ intuẽt᷑ qui pauꝑtatẽ laterãt
fuguitq ditant oro si oportuisset
hõmerũ de re agraria cum uillicoli¬
tigare aut de domestica a curatore

Expanded text:
lectatus, Xenocrates ortulo contentus lectatus, Xenocrates ortulo contentus modico, eiusdem iuvenis animum movisse potuit in desiderium benevolentie sue, quam insigni legatione atque donis regiis postulavit. Hac delectatus, Democritus patrios agros et innumerabiles opes rei publice Atheniensium ultro concessit, satius ducens cum paupertate studiorum libertati letari, quam opum servili cura vexari. Hac lexisse, asserens, quoniam se ipsum perdidisset, si illa colere voluisset. Huius opere Amiclas, pauper nauta, nocte in litore solus clamantem Cesarem, cuius vocem superbi timebant reges, ad hostium gurgustioli atque pulsantem audivit intrepidus. Sic et pauper Arruns, flagrante Ytalia omni civilis belli incendio, inter marmoreos Lune montes, celi, solis luneque prospectans motus, stetit impavidus. Hec non intuentur, qui paupertatem lacerant fugiuntque. Dicant, oro, si oportuisset Homerum de re agraria cum villico litigare, aut de domestica a curatore
Abbreviated transcription (Latin):
bres assidui diluant fluua sonet clas¬
sicũ tumultuosa oriant᷑ bella distͣrãt
predones bndiq hec ruinas ridens
incendia dulci securitate lecaretm¬
culo apolłis in persona aglai sofidis
ꝑui possessoris aselli agelli chesan¬
ris gigis regis plata est hac delec¬
tati p̃orte oruare uirtutib ami midi¬
tacionib bature celestiũ alcisorie car¬
mbus poemata texere ⁊ nomẽ sibi
ipetuũ querẽ potuere hac deleccatus
duogones sen eius splendidissimus
dantissuma erat omes potinit laigui
uolontibus atꝙ larititus est dolm̃ꝙ
qua i uertatilem domũ ꝙͣ palatia lñ¬
gre maluit ⁊ laccucas siluest᷑e sins
locas maĩbus manducare ꝙͣ dionisio
adulari ut tuccetis scẽtur regiis
Nec boluntaria reꝵ abieccio ⁊̃ claritas
studioꝵ ad se insendũ euocasse potiã
suꝑbum luuene̾ aciiam aĩc orbis
tenentẽ impiũ alexandrũ macedo¬
nem eis autitia exquirẽtẽ ⁊ fruist
nimera ingentia offentem. Hac de¬

Expanded text:
bres assidui diluant flumina, sonet clasbres assidui diluant flumina, sonet classicum, tumultuosa oriantur bella, discurrant predones undique; hec, ruinas ridens et incendia, dulci securitate letatculo Apollonis in persona Aglai Sofidii, parvi possessoris agelli, thesauris Gigis regis prelata est. Hac delectati, poete ornare virtutibus animum, meditationibus vacare celestium, altisonis carminibus poemata texere, et nomen sibi perpetuum querere potuere. Hac delectatus, Dyogenes, sui evi splendidissimus dantissimus erat, omnes potuit largiri volentibus atque largitus est, doliumque, quasi versatilem domum, quam palatia habitare maluit et lactucas silvestres, suis lotas manibus, manducare, quam Dyonisio adulari, ut tuccetis uteretur regiis; hec voluntaria rerum abiectio et claritas studiorum ad se visendum evocasse potuere superbum iuvenem atque iam animo orbis tenentem imperium, Alexandrum Macedonem, eius amicitiam exquirentem et frustra munera ingentia offerentem. Hac de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯponendo Nñc autem post hec libet
paululum exire limen si force queã
obloquẽtiũ in panꝑtate frenare ii¬
petũ qst igitur panꝑtas quã multi
sugint tamis importabile malum
nt̃ bblgo placet cadutorũ bonorum
pautitas esto ego ex istimẽ eam amini
egritudinẽ fore qua etiã hũdantes per¬
sepe laborant prima quippe si desidio
careat augendi placida acq optabilis
est ⁊ onis infiita sunt ꝯmoda. Secũda
uo pacis ⁊ quietis est hostis misere cͫ¬
tians m̃tes quibus mħitat pͥma po¬
etaꝵ fuit quos isti pauperes uolunt
eis qmppe dũmõ effet ꝙ uite sufficet᷑
satis erat. hac eĩ ducelibertatẽ nole¬
tes consequim̃ aĩ tnͣquillitatẽ ⁊ cũ hns
laudabile ociũ quibus mediis in t̾ris
unuẽtes gustanu celestia hec insolido
sita est nec fortune mũdana uersãtis
minas aut iacula tumet fulminet eth
desuꝑer concuciet uencoꝵ impetuo¬
sa rabies orbem inbndent campos ym¬

Expanded text:
componendo. Nunc autem post hec libet componendo. Nunc autem post hec libet paululum exire limen, si forte queam obloquentium in paupertatem frenare impetum. Est igitur paupertas, quam multi fugiunt tanquam importabile malum, ut vulgo placet, caducorum bonorum paucitas, esto ego existimem eam animi egritudinem fore, qua etiam habundantes persepe laborant. Prima quippe, si desiderio careat augendi, placida atque optabilis est, et eius infinita sunt comoda; secunda vero pacis et quietis hostis est, misere crucians mentes, quibus inhabitat. Prima poetarum fuit, quos isti pauperes volunt, eis quippe, dum modo esset, quod vite sufficeret, satis erat. Hac enim duce libertatem volentes consequimur, animi tranquillitatem et cum his laudabile ocium, quibus mediis viventes in terris gustamus celestia. Hec in solido sita est, nec fortune, mundana versantis, minas aut iacula timet: fulminet ether desuper, concutiat ventorum impetuosa rabies orbem, inundent campos him
Abbreviated transcription (Latin):
emi dicũt piectola hodierni handlõge
mantuã non absq litigio possessus̃
Cum agentibus scudiõꝵ meritis Occa¬
uiani cesaris orbi toto p̃sidentis ami¬
cicia usus est a quo cũ iussiss moriẽs
enerdam igne cremari ut ẜuaret᷑ poe¬
ma egreg̃iũ om̃i omĩs legum auc̃tas
pedibus calcata est ⁊ eleganti cariut
iussum feruari coliq Quĩs p̃corlegis¬
taro quãtũtĩ splendentiũ yndicis
lapillis ⁊ amo honor tã mag̃ficus a
tam głioso pncipe impensus est uenie¬
bant in suꝑ plum leca panꝑtate et
honoribus equis conspicui sed exem¬
płis finis imponẽdus est cum tã hiis
ꝙ ꝑmõstratis racoĩbus satis oñdisse
arbitror poetas prudẽtes ⁊ quãtũtũq
panpes splendidos etiã fuisse eos q
ꝑhern unie fama ubi cansiditorũ
õpes ⁊ noia amꝙͣ fuinꝰ in auras abi̾e
necnõ eisdem roĩlius demõstrasse opꝰ
hoc si ualent poenata mĩme suꝑna¬
caneũ esse nec sudores meos frmolos

Expanded text:
cui dicunt Piectola hodierni, haud longe cui dicunt Piectola hodierni, haud longe Mantuam, non absque litigio possessus. Cuius agentibus studiorum meritis, Octaviani Cesaris, orbi toto presidentis, amicitia usus est; a quo, cum iussisset moriens Eneidam igne cremari, ut servaretur poema egregium, omnis legum autoritas pedibus calcata est, et eleganti carmine iussum servari colique. Quis, precor, legistarum, quantumcunque splendentium yndicis lapillis et auro, honor tam magnificus a tam glorioso principe impensus est? Veniebant insuper plurimi leta paupertate et honoribus equis conspicui, sed exemplis finis imponendus est, cum tam his quam premonstratis rationibus satis ostendisse arbitrer poetas prudentes et, quantumcunque pauperes, splendidos etiam fuisse, eosque perenni vivere fama, ubi causidicorum opes et nomina tanquam fumus in auras abiere, nec non eisdem rationibus demonstrasse opus hoc, si valent poemata, minime supervacaneum esse, nec sudores meos frivolos
Abbreviated transcription (Latin):
laurea uiccor atq t̾rimphantiũ mi¬
perator insigne p̃cipnũ non ꝑmpẽ
doront eius quãtũtũq paupis amb̾ire
comas cuih odor ⁊ uiriditas in eius
noĩs detus ꝑseuerat usq in hodier¬
nũ ubi legum int̾ p̃tum birreta an¬
ro nõ ꝓlũbente mures ⁊ tinee ꝯsimp¬
sere Emmo insuꝑ brundisimo hõie
elarissimo tamẽ uati adeo tennes
fuere substantie ut in auẽtino uniꝰ
tũ aucllule contontaretur obsequio
Cuiꝰ seruicõꝵ penuria honoꝵ hũdan᷑
restaurata est Ex quibuis cum de se fa¬
mosissumꝰ homo sit unũ trã mictr
apposuisse sufficiet humꝰ enĩ cũ diem
clansisset corpus scipiones quorm
fuerat amicitia nsus suo sepoliri sepłt᷑
uoluere non asꝑnãtes brundusm hoĩs
ciueres cornelior misceri cuieribus
pterea quis maronem uirgiliũ pan¬
perem ⁊ lucisuiguli filuui nc̃ audunt
p̾uit illi non am̃plius in bonis ꝙ pa¬
trius agellus unus apud uicũ anden

Expanded text:
laurea, victorum atque triunphantium imlaurea, victorum atque triunphantium imperatorum insigne precipuum, non parvi penderet eius, quantumcunque pauperis, ambire comas. Cuius odor et viriditas in eius nominis decus perseverat usque in hodiernum, ubi legum interpetrum birreta, auro non prohibente, mures et tinee consumpsere. Emnio insuper, Brundusino homini, clarissimo tamen vati, adeo tenues fuere substantie, ut in Aventino unius tantum ancillule contentaretur obsequio; cuius servitorum penuria honorum habundantia restaurata est. Ex quibus, cum de se famosissimus homo sit, unum tantum apposuisse michi sufficiet. Huius enim, cum diem clausisset, corpus Scipiones, quorum fuerat amicitia usus, suo sepelire sepulcro voluere, non abspernantes Brundusini hominis cineres Corneliorum misceri cineribus. Preterea quis Maronem Virgilium pauperem et lutifiguli filium non audivit? Fuit ille non amplius in bonis quam patrius agellus unus apud vicum Anden,
Abbreviated transcription (Latin):
uelit dementia mcedentes sic poetas
nõ ignamia sua s mocentia et quia
bolunt panpes fuisse negari nõ p̃t
insigni atq ꝑheni claritate firere
Q nõd exemplis oñdisse nõ erit dif¬
ficile Certũ hẽmus homerũ adeo
mopem exstitisse ut nõ esset ilłi lu¬
mĩbus capto unde sumptus pn̾o du¬
ci posset impende̾ Sed exspecta pax¬
illum ⁊ uidebis nuĩquĩ hec fue̾it or¬
nata panptas Enpato dario potẽ¬
tissimo acq ditissimo persarp rege ab
alex audro macedone eius in nediũ
uenere iocalia int̾ que capsula anrea
comꝑta est artificio et oruatu p̃tiosis¬
sinib hec tam regis ꝙͣ ꝓsperũ ꝓcerũ
concensu unaninĩ non alexandri Io¬
Iuristis honor impensus est Sars¬
mate planto bonoꝵ fortue pauꝑior
nemo funt egistate quippe ut honeste
uentrẽ pasceret ad molas manuati¬
as pretio fairgabatum die noctes i
ꝯporendis comediis ducebat ĩsdp̃nes
Quaꝵ nuõsitas ⁊ artificiũ egit nt

Expanded text:
velit dementia, incedentes. Sic poetas velit dementia, incedentes. Sic poetas non ignavia sua, sed innocentia et quia volunt, pauperes fuisse negari non poteinsigni atque perenni claritate fuere; quod exemplis ostendisse non erit difficile. Certum habemus Homerum adeo inopem extitisse, ut non esset illi, luminibus capto, unde sumptus puero duci posset impendere. Sed expecta paxillum et videbis, nunquid hec fuerit ornata paupertas. Superato Dario, potentissimo atque ditissimo Persarum rege, ab Alexandro Macedone, eius in medium venere iocalia, inter que capsula aurea comperta est, artificio et ornatu pretiosissima Hec tam regis quam procerum consensu unanimi non Alexandri ioiuristis honor impensus est? Sarsinate Plauto bonorum fortune pauperior nemo fuit. Egestate quippe, ut honeste ventrem pascere, ad molas manuarias pretio fatigabatur die; noctes in componendis comediis ducebat insomnes, quarum numerositas et artificium egit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
enũ deduce̾ Nam ut liquido constat
fore ĩmorcalia sunt cũ noĩe cõponẽ¬
tis carmĩa poetaꝵ Iuriste uõ et si
paululũ spłendeant bestib sepissime
morit᷑ cum corꝑe nomẽ brene ẽ ualu¬
isse per scłu si secula nimen̾tur ho¬
meri Et ut moptatũ ueniã nulli ui¬
debatur dubiũ erudito prudent̾ ele¬
gisse poetas ubi minꝰ Iurisꝑri melet¬
tione suere prudẽtes inserpientes
effr̃i dnm quod suũ est uiciũ conant᷑
in inmi̾tos retorquere pauꝑrimos
sunsse poetas ex eodem quo sup fõte
hairientes pleno effmidũt ore et
potissime cũ ip̃i ditissini sint legiste
sĩ infamis sit idetestabilis pauꝑtas
Maifescissimũ equidem est inrispi¬
tos ex aliems lac̾mis ex aliens erñp¬
nis ex alenis piculis et ꝑsepe mise¬
nis ut iam dcm̃ est auri imitũ con¬
flasse ⁊ inde palliatos fimbriatos
uaria tectos pelle aureos chorustos
elanis longa post tergum cliencũ
comitãte caterua enĩ sic mb̃rlium

Expanded text:
evum deducere; nam, ut liquido constat, evum deducere; nam, ut liquido constat, fere inmortalia sunt cum nomine componentis carmina poetarum. Iuriste vero, etsi paululum splendeant vestibus, sepissime moritur cum corpore nomen. Breve est valuisse per seculum, si secula numerentur Homeri! Et, ut in optatum veniam, nulli videbitur dubium erudito prudenter elegisse poetas, ubi minus iurisperiti in electione fuere prudentes, insipientes effecti, dum, quod suum est vitium, conantur in inmeritos retorquere. Pauperrimos fuisse poetas, ex eodem, quo supra, fonte aurientes, pleno effundunt ore, et potissime, cum ipsi ditissimi sint legiste, quasi infamis sit et detestabilis paupertas. Manifestissimum equidem est iurisperitos ex alienis lacrimis, ex alienis erumnis, ex alienis periculis et persepe miseriis, ut iam dictum est, auri multum conflasse, et inde palliatos, fimbriatos, varia tectos pelle, aureis coruscos clavis, longa post tergum clientum comitante caterva, cum sic mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
atq scolidata pn̾cipiis ubiq ⁊ onĩ
tempe eadem nec millis unꝙͣ cõcussa
motibus leges aũt non sic nõ equo
Iure uunt cum ect̾nope Sauromata
non eadem legũ auiͣcas bello laborãti.¬
bus atro lerã pace quietis necnõ augẽt
sepe minuĩt᷑ q płiũ peãtis iusti¬
tuta municipalia legibus constitutio¬
nesq regnor ꝯ facit᷑ ilłas indictũ insti¬
ciũ imutas. Senescũt eciã ⁊ morũt᷑
aliqũ Nam nõmilleiam dudũ in p̃cio
fuere ꝑmaxiio que euo nr̃o aut neg¬
lecce sunt aut oĩo abolite. Et sic noñ
idem semꝑ sunt ut comperta poesis
Ex quibus ne plura dicam sacis p
faculcatẽ legum nõ stiam̃ esse dicẽdã¬
Et ꝙ presit᷑ stiã fatultati ꝓrudc̃tes
nouerũt tam betes ꝙͣ moderui Insuꝑ
longenũ bonũ prescat mutatorib
poẽsis si bonũ dicendũ est ꝙ omẽs
optare uidemur uicã scilicet fuma
saltem si non detur alicer in longuin

Expanded text:
atque solidata principiis, ubique et omni atque solidata principiis, ubique et omni tempore eadem, nec ullis unquam concussa motibus. Leges autem non sic; non equo iure vivit cum Ethyope Sauromata, non eadem legum autoritas bello laborantibus atque leta pace quietis. Nec non augent, sepe minuuntque plurimum potestatis instituta municipalia legibus constitutionesque regnorum; facit illas indictum iustitium mutas. Senescunt etiam et moriuntur aliquando, nam non nulle iam dudum in pretio fuere permaximo, que evo nostro aut neglecte sunt, aut omnino abolite; et sic non idem semper sunt, ut comperta poesis. Ex quibus, ne plura dicam, satis patet facultatem legum non scientiam esse dicendaientia facultati, prudentes noverunt tam veteres, quam moderni. Insuper longevum bonum prestat imitatoribus poesis, si bonum dicendum est, quod omnes optare videmur, vitam scilicet fama saltem, si non detur aliter, in longum
Abbreviated transcription (Latin):
bilom ꝙͣ casurã que longenũ bonum
prescat ꝙp que brenissimũ exhibet ¶ e¬
gere poete sciam̃ int  sidera int̾ deoꝵ
sedes ornatusq celestes suos ꝯtinua
meditatione trahente nũ quido hec uer
sit testioni reddant ipa batũ poema¬
ta impulsu tralẽtis eleganti scilo po¬
etaꝵ descripta calamo. Causiditi uõ
legum faculcatẽ secnti sola scriptoꝵ
balent menoria non ex ingenio sed
ex hrĩs legũ lacorũ iura reddẽtes nec
putandum est ut satis bider pt̾ eos
insistẽ circa excelsa aut semota nẽ
sol ab yndis petat hispanos quimo
nuĩqud hereditario Iure seu emphite¬
otico pociuis nel p̃cario titus nel
Sempromꝰ occupet agellum niquid
certũ debitũ aut usurairiũ dicendũ sit
nuĩquid ardens feiã solui possit a fri¬
gido uiro/ Magna sunt et egregiahͤ
⁊ ex gromio nature sublatã p̃tereu
poesis ꝙͣ pauꝑes pelegẽ poete stabi¬
lis est ⁊ fixa sciencia ec̾ns fundata

Expanded text:
bilem quam casuram,quelongevum bonum bilem quam casuram,quelongevum bonum prestat, quam que brevissimum exibet. Elegere poete scientiam, inter sydera, inter deorum sedes ornatusque celestes suos continua meditatione trahentem; nunquid hoc verum sit, testimonium reddant ipsa vatum poemata, impulsu trahentis eleganti stilo poetarum descripta calamo. Causidici vero, legum facultatem secuti, sola scriptorum valent memoria non ex ingenio, sed ex literis legum latorum iura reddentes; nec putandum est, ut satis videri potest, eos insistere circa excelsa aut semota nature, sol ab Yndis petat Hispanos, qui imo, nunquid hereditario iure seu enphiteotico potius vel precario Titus vel Sempronius occupet agellum, nunquid certum debitum aut usurarium dicendum sit, nunquid ardens femina solvi posset a frigido viro. Magna sunt et egregia hec et ex gremio nature sublata! Preterea poesis, quam pauperes preelegere poete, stabilis est et fixa scientia, eternis fundata
Abbreviated transcription (Latin):
sacris comitata nuisis non celsa regũ
palacia nõ molles deliciosorũ domõs
exquirit hĩtatura uerũ aut᷑ atq p̃¬
rupta montiũ bnibras nemoꝵ fõtes
argẽteos secessusꝙ studenciũ quãtũ¬
cimuq pauprimos ⁊ luce poritura ua¬
cuos marrit et nicolit ꝙ alibi forsan
plenius oñdetur exigente materia
Et sic cum echerea sit atq phe̾nis
nullum sibi cũ pituris ꝯmerciũ ẽ
splendoros ꝙ manui stos taiquã
futiles ⁊ maires paruifacit ⁊ rẽnuit
ac suis contenta bonis non curat ag¬
gregare diuicias post hec ex iã dc̃a
positr̃e subnectũt minꝰ prudẽtes fu¬
isse poetas qui cale secuti st̃ dogiia
ex quo nulle sequatibus consequãtuꝵ
opes Quibus ut rñsum sit reor pł¬
mũ prudentis opus eirta eligenda cõ¬
siste et iõ hos quenire uelini quis in
mr̃idicus an poeta ¶E depol prudc̾tꝰ
accũ puto elegisse tralentẽ ad sullima
mentẽ quã ad terrestria de pͥmẽtem sta¬

Expanded text:
sacris comitata Musis, non celsa regum sacris comitata Musis, non celsa regum palatia, non molles deliciosorum domos exquirit habitatura, verum antra atque prerupta montium, umbras nemorum, fontes argenteos, secessusque studentium, quantumcunque pauperrimos et luce peritura vacuos, intrat et incolit; quod alibi forsan plenius ostendetur, exigente materia. Et sic, cum etherea sit atque perennis, nullum sibi cum perituris commertium est, splendoresque manu factos, tanquam futiles et inanes, parvi facit et renuit, ac suis contenta bonis non curat aggregare divitias. Post hec ex iam dicta positione subnectunt, minus prudentes fuisse poetas, qui tale secuti sunt dogma, ex quo nulle sequacibus consequantur opes. Quibus ut responsum sit, reor plurimum prudentis opus circa eligenda consistere, et ideo hos convenire velim, quis in it, iuridicus an poeta. Edepol prudentius actum puto elegisse trahentem ad sublimia mentem, quam ad terrestria deprimentem, sta
Abbreviated transcription (Latin):
artificiũ seu feneratorũ quoꝵĩ hũe
finem omis intendit intencio qui ut
cito beniat mł gratis penicus oꝑant᷑
Sit et causidici qui luc ex delictis homi
inde ex legum pericia sibi officinas cõ¬
struũt in quibus uenalis linigne malleo
nimismata cudũt et aurũ ex iisoꝵ
lac̾mis berbositate conficiũt Quot po¬
esis gnose menior origis omĩo abhorr
et rẽm̃t ex quo si dampnanda aut
ꝓmpendenda est nillius una secũ p̃cii
cnuꝰ de mostrationib rite deumn cogños¬
enmꝰ quibus nullũ unꝙͣ querendĩ the¬
⁊auros fuisse scudiũ audini di nesciũt
isti poesis maioribus uacat nã cñ
celos młntet diuinis ĩmixta consiliis
pancoꝵ homĩ metes ex alco in desideriũ
etͦin noĩs monet ⁊ sua pulc̾tudine ĩ
sublimes eogitationes impollit tractis¬
ingeniis egregiis sermones exq̃ sitos
enuicit Et si quando placidis bocata
p̃cibus e subłum sede descendit in t̾ras

Expanded text:
artificum seu feneratorum, quorum in hunc artificum seu feneratorum, quorum in hunc finem omnis tendit intentio, qui, ut cito veniat, nil gratis penitus operantur. Sic, et causidici, qui hinc ex delictis hominum, inde ex legum peritia sibi officinas construunt, in quibus venalis lingue malleo numismata cudunt, et aurum ex miserorum lacrimis verbositate conficiunt, quod poesis, generose memor originis, omnino abhorret et renuit. Ex quo si damnanda aut parvi pendenda est, nullius una secum pretiicuius demonstrationibus rite deum cognoscimus, quibus nullum unquam querendi thesauros fuisse studium audivi. Si nesciunt isti, poesis maioribus vacat, nam, cum celos inhabitet divinis inmixta consiliis, paucorum hominum mentes ex alto in desiderium eterni nominis movet, et sua pulchritudine in sublimes cogitationes impellit, tractisingeniis egregiis sermones exquisitos emittit. Et, siquando, placidis vocata precibus et sublimi sede descendit in terras,
Abbreviated transcription (Latin):
bertenda puto Conficebor igit᷑ ꝓpõte
sd dem̃ est. poesim mullas anferre seitã¬
tias ⁊ poetas panperes suisse si pan¬
peres dici debent qui ultro sprenere
dinitias Stolidos añt fuisse nõ confi¬
cebor es ꝙ poesis studiũ fsecuti sunt
cũ prudẽtissimos arbirarer si berũ
derm catholice cognouissẽt Nunt re¬
assumendo ne confessiaire mea tam
ultranea uidear absolute obiectorib
tamꝙͣ uiccorib aream liquisse c̾tanũs
et obieccionẽ p̾mam deducamꝰ ĩ me ͫ
Dicũt igitur splendidi legũ int p̃tes
poesim nullas afferre dimoas uolẽtes
ob id ut saris ꝑcipi p̃t̃ eam ab imitã¬
dis exclude quasi mulłius int̾ scias re¬
liquas sic momẽti Equidẽ ut iterato
dixerim certũ est poesim nuillas affre
diicias nõ cũ assentiont isti nolunt
hoc sua ignobilitace contiugẽ uerũ
qr speculatinaꝵ disciplinaꝵ nõ sit offi¬
cũ cale aut intẽtũ s mechancorũ

Expanded text:
vertendam puto. Confitebor igitur sponte, vertendam puto. Confitebor igitur sponte, quod dictum est, poesim nullas afferre substantias, et poetas pauperes fuisse, si pauperes dici debent, qui ultro sprevere divitias; stolidos autem fuisse non confitebor, eo quod poesis studium secuti sint, cum prudentissimos arbitrarer, si verum deum catholice cognovissent. Nunc reassumendo, ne confessione mea tam ultronea videar absolute obiectoribus tanquam victoribus aream liquisse certaminis, et obiectionem primam deducamus in medium. Dicunt igitur splendidi legum interpretes poesim nullas afferre divitias, volentes ob id, ut satis percipi potest, eam ab imitandis excludere, quasi nullius inter scientias reliquas sit momenti. Equidem, ut iterato dixerim, certum est poesim nullas afferre divitias; non tamen assentio, ut isti volunt, hoc sua ignobilitate contingere, verum quia speculativarum disciplinarum non sit officium tale aut intentum, sed mechanicorum
Abbreviated transcription (Latin):
tas sit Qnequidem uerba una cũ abscon¬
dita conclusione facile audientiũ aios¬
intrant eũ om̃s in auaritiã ꝓui simm
⁊ stulta credulitate arbitremur sumũ
bonũ possidere diuicias hat ergo ni¬
pussi peste antirmo si laborẽm inspͦ¬
erit nostrũ eos post multa dcuros
tendat quo cetõꝵ morͣliũ labores in¬
tendñt Et sic non selum aduer sũ me
apparebit dixisse sentẽtiã s ex conse¬
quentia quadam tamꝙͣ sũũ ⁊ decesta¬
bile malu una cum oꝑe poetas cum
panꝑtate dampnasse uidebunt᷑ pia
quppe et lnũtati conformis atq opiõi
colgari hecbidetur obĩtio ⁊ graꝵ actio¬
ne diggnissima dñmõ ex fonte caritat̃
exmidaret in mediũ Gerũ quĩ ex offus¬
cato appettus inepti indicio suuut
onginẽ ridenda est aci abicienda et
eoꝵ prurigin compariendũ Et quĩ
dignitati taliũ insuper defendum est
nẽ se postergatos existuẽt obiectionẽ
coꝵ berbis amplioribus in suos orta

Expanded text:
ltas sit. Que quidem verba una cum absconltas sit. Que quidem verba una cum abscondita conclusione facile audientium animosintrant, cum omnes in avaritiam proni simus, et stulta credulitate arbitremur summum bonum possidere divitias. Hac ergo impulsi peste, autumo, si laborem inspexerint nostrum, eos post multa dicturos tendat, quo ceterorum mortalium labores intendunt; et sic non solum adversum me apparebit eos dixisse sententiam, sed ex consequentia quadam tanquam summum et detestabile malum una cum opere poetas cum paupertate damnasse videbuntur. Pia quippe, et humanitati conformis atque opinioni vulgari, hec videtur obiectio, et gratiarum actione dignissima, dummodo ex fonte caritatis exundaret in medium; verum, quoniam ex offuscato appetitus inepti iudicio sumit originem, ridenda est atque abicienda, et eorum prurigini compatiendum. Et quoniam dignitati talium insuper deferendum est, ne se postergatos existiment, obiectionem eorum verbis amplioribus in suos ortus
Abbreviated transcription (Latin):
gont sua prdentia notas una tame
labe fere pollitisunt om̃es auri cuꝑi¬
ditate laborant nec aliquad sen aliqul
lande dignũ putant in fulgent auro
hos egõ uenturos existimo cũ reliq̾s
Rec ni fallit si morẽ sequent᷑ ueterẽ
quũ obiecturi finit Consuenẽ̾ quidẽ re¬
liccis rostris ⁊ p̃toria exeñtes ⁊ potis¬
sime dum curis paululũ soluti ĩguẽtu
amicoꝵ beniũt si contingat int̾ loquẽ¬
dum fieri mẽtio ꝑoetaꝵ illos excolle̾
landibus qũ eruditissimi acq elaqiren¬
tissimi suere uiri Tandem post multa
absconditũ sub melle uenenũ nõ letale
tamẽ enuitũt dicutq eos parũ fuisse
prudẽ̾tes in quãtum tempus am̃e terẽ¬
tes facultatẽ secuti funt ex qua post
longos labores nulle consequũtur dpes
Eñpaidentes obhoc panprimos hoiẽs
suisse poetas nillo splendore sp̃tabłes
milłis diniciis nullo famulatu insignes
uolentes ex his intelligi quia nõ diuites
furere nllius p̃cii eoꝵ extimãda facł¬

Expanded text:
rgent sua prudentia notas, una tamen labe fere polluti sunt omnes; auri cupiditate laborant, nec aliquid seu aliquem laude dignum putant, ni fulgeat auro. Hos ego venturos existimo cum reliquis, nec me fallit, si morem sequentur veterem, quid obiecturi sint. Consuevere quidem, relictis rostris et pretoria exeuntes, et potissime, dum curis paululum soluti in conventum amicorum veniunt, si contingant inter loquendum fieri mentio poetarum, illos extollere laudibus, quoniam eruditissimi atque eloquentissimi fuere viri; tandem post multa absconditum sub melle venenum, non letale tamen, emittunt dicuntque eos parum fuisse prudentes, in quantum, tempus omne terentes, facultatem secuti sunt, ex qua post longos labores nulle consequuntur opes, super addentes ob hoc pauperrimos homines fuisse poetas, nullo splendore spectabiles, nullis opibus, nullo famulatu insignes, volentes ex his intellegi, quia non divites fuere, nullius pretii eorum extimanda facu
Abbreviated transcription (Latin):
nos esse uoluere eandem qm̃i eudẽtur ab¬
surdum nucos tatitosq pontifices dei¬
tati exhibe̾ sacra uoluerũt᷑ uerba ꝯponi
per que ip̃is deitatis landes ⁊ maglia
monstrarent᷑ ⁊ ppłi uota exp̾̃merentur
⁊ p̃ces ẜ ͫ oportuũtates honũ porrige¬
rent᷑ eidem et quĩ apparẽt incongrinã
non alit ꝙͣ si cum uillico aut seruilo
son contubuali amnco loquereris ditatẽ
alloqui boluere prudentiores ut exqui¬
situloquendi modus ĩueniret᷑ quẽ exco¬
gitandũ sacerdotibus qmisere Ex quib
aliqui pauci tanẽ quos int̾ fuisse credũt᷑
musens hmis ⁊ orphens quadã die
mentis instigatione quoti carimã ꝑeg̾¬
na nr̃e suris ⁊ temꝑib regulata fuixe̾
indei laude̾ menere In quibus ut
amplioris essent auiͣtis subberborũ
cortice excelsa diõꝵ misteria posuere
uolentes obhoc ne taliũ ueneranda ma¬
iestas ob miniam uolgi noticiã in cotep¬

Expanded text:
nes esse voluere. Tandem, quoniam videretur abnes esse voluere. Tandem, quoniam videretur absurdum mutos tacitosque pontifices deitate exhibere sacra, voluerunt verba componi, per que ipsius deitatis laudes et magnalia monstrarentur, et populi vota exprimerentur secundum oportunitates hominum porrigerentur eidem. Et quoniam appareret incongruum, non aliter quam si cum villico, aut servulo, seu contubernali amico loquereris, divinitatem alloqui, voluere prudentiores, ut exquisitus loquendi modus inveniretur, quem excogitandum sacerdotibus conmisere. Ex quibus aliqui, pauci tamen, quos interfuisse creduntur Museus, Lynus, et Orpheus, quadam divine mentis instigatione conmoti, carmina peregrina mensuris et temporibus regulata finxere et in dei laudem invenere. In quibus, ut amplioris essent autoritatis, sub verborum cortice excelsa divinorum misteria posuere, volentes ob hoc, ne talium veneranda maiestas ob nimiam vulgi notitiam in contemp
Abbreviated transcription (Latin):
mes audisse panres pristos grecos tale
huit fuisse pn̾ciꝑiũ nam cum p̾monit̾
rudes adinc hoiẽs nõ nulli celsioris inge¬
ii cepissent nẽ parentis oꝑa ad mirari
⁊ inde ꝑ meditationes sensi int᷑re credu¬
quẽ cernerent ⁊ eum unũ bocan̾e̾ demui
Deinde extimãtes eñ nõ nũꝙͣ terras in¬
colere arbitrati scm fore ut dmercitula
suo nõi dicata beniens memret ei sacras
edes erexe ⁊ sumptu ꝑmarimo ꝯstruxe̾
quas nos templa ditimu hodie Inde ut
enm erga se ꝓpiciũ facerent quosdã lio¬
nores pcrpnos excagitanerũt illi sta¬
uitis tꝑibus fiendos quos dixere satra
rati sunt cantũ p̃ceteris honorandam
ꝯstiturendas eius in sacris argẽteas me¬
ras ⁊ anreas fialas candelabra ⁊ aurea
quetũq uasa ⁊ ex prudentioribus atq
nobilioribus populi hoies quos dixe̾
postea facerdotes eosq in sacris confi¬
ciendis nõ bulgaribus qu̾ymo p̃tiosissi¬
mis uestibus et chiaris atis licuis insig¬

Expanded text:
meo audisse penes priscos Grecos tale meo audisse penes priscos Grecos tale huic fuisse principium. Nam cum primo inter rudes adhuc homines non nulli celsioris ingenii cepissent nature parentis opera admirari et inde per meditationes sensim intrare creduque cernerent, et eum unum vocavere deum; deinde extimantes eum non nunquam terras incolere, arbitrati sanctum fore, ut diverticula suo nomini dicata veniens inveniret, ei sacras edes erexere et sumptu permaximo construxere, quas nos templa dicimus hodie. Inde, ut eum erga se propitium facerent, quosdam honores precipuos excogitaverunt, illi statutis temporibus fiendos, quos dixere sacra. rati sunt, tantum pre ceteris honorandam constituendum eius in sacris argenteas mensas et aureas fialas, candelabra et aurea quecunque vasa; et ex prudentioribus atque nobilioribus populi homines, quos dixere postea sacerdotes, eosque in sacris conficiendis non vulgaribus, quin imo preciosissimis vestibus et thyaris atque lituis insig
Abbreviated transcription (Latin):
Quõs int̾ uenetus puceolanũs epũs
historiaꝵ ĩuestigatar ꝑmarimꝰ erat
asserẽ consuetus ditatitate ꝓlixa poesi
moyse longe antiquiorẽ ut puta nem¬
accomodum bidisset ac ex motibus eiis
atq murimuracãibus uariss futã quedã
cognosdet oñ deuni fore sirmabat Et ob
id loco dei nõ solum colinit caldeisq sua¬
fsit uerũ illi temꝑla construxit sacerdo¬
tes ordmanit ⁊ p̃cationes eciam adme ͭ
Quibus in p̃cacõibus ondebat eum ex¬
exquisito usum eloquio Quod possibile
est esto bnde sumpserit nõ explicar
liquido Ego ant ⁊ si sepissime legeri
ꝓpud assyrios religionis cultũ pħle scu
absq alio sidedigmori testio facile credã
apud barbaras ⁊ adeo imianes natioyes
orignrẽ habuisse artificiũ tam sublime
uirea insup ipud se exortam poeticam
autumãt ut totis uiribus affirmat leon¬
cuis in quam credulitatẽ et ego paululũ
trahor menior aliqũ ab inclico p̃ceptore

Expanded text:
Quos inter Venetus, Puteolanus episcopus, Quos inter Venetus, Puteolanus episcopus, hystoriarum investigator permaximus, erat asserere consuetus dicacitate prolixa, poesim Moyse longe antiquiorem, ut puta Nemaccommodum vidisset, ac ex motibus eius atque murmurationibus variis futura quedam cognosceret, eum deum fore firmabat, et ob id loco dei non solum coluit Caldeisque suasit, verum illi templa construxit, sacerdotes ordinavit, et precationes etiam adinvenit. Quibus in precationibus ostendebat eum exquisito usum eloquio, quod possibile est, esto, unde sumpserit, non explicaret liquido. Ego autem, et si sepissime legerim apud Assyrios religionis cultum, phylosopabsque alio fide digniori testimonio facile credam apud barbaras et adeo inmanes nationes originem habuisse artificium tam sublime. Greci insuper apud se exortam poeticam autumant, ut totis viribus affirmat Leontius. In quam credulitatem et ego paululum trahor, memor aliquando ab inclito preceptore