comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illos & inuenit illos dignos se. Tan¬
quam aurum infornace ꝓbauit illos:
& quasi holocausta hostie accepit
illos. Nunc gͦ martyrum xp̃i certa¬
mina atq uictorias audiuimus: eis
nimirum hunc diem tanto credimꝰ
scĩficatum. quanto in seme ipsis
ut scĩficaretur. laborare ꝑtormentꝰ¬
cessauere¬
p̃i uͦ sacerdotib atq doctoribus
siue confessorib huius festiuita
tem diei non ignotam ẽẽ credimus:
qui corda fidelium sp̃ualiter quasi
ymbrib irrigant cęlestib. ut felicit̃
ꝓferre in marcessibilem bonoꝵ oꝑum
possĩt frucꝰtum. Qui talenta sibi cre-¬
dita non solum reddere uerum etiã

Expanded text:
os, et invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormentcessaverei vero sacerdotibus atque doctoribus, sive conimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
duodenus apłoꝵ numerus. qͦs
a primis miraculoꝵ uirtutib ad cõ-¬
ponendum nouȩ fidĩ fundamentũ.
capiebat mundus elegit: ut in om̃ẽ
in sempiternum ꝑmanens non mar¬
cescet. Quib ipse dñs locutus est di¬
cens. Uos estis lux mundi: & non potest
ciuitas abscondi supra montem posita.

Expanded text:
duodenus apostolorum numerus, quos duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, us quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
kmĩ antiquoꝵ memoriam precedentiũ
patrum quos ante legem & sub lege scͥp¬
tura scã demonstrante cognouimus ad
hoc tantum modo ꝓferimus. ut faciliꝰ
intelligere ualeatis. quanta uel qualis
sit huius sacratissime p̾sentia di : cum
om̃ĩb his de quib loquimur sine fine
constat honesta. Nunc uero reuertam᷑
ad eos quos unda baptismatis & effusio
sanguinis xp̃i ab errore paterni delicti.
purgauit : quoꝵ oculi beati qui xp̃m
in carne uenientem uidere meruer̃t.
Huius tam p̾clare uisionis ioħs baptista
qui eodem angło quo xp̃c denunciante
conceptus est. in exordio p̾dicationis at¬
q baptismatis primatũ tenebat:
qui iħm peccata mundi tollentem
uidendo agnouit ac digito demonstra¬
uit. quo inter natos mulierum non
rito p̾cursor dñi. p̾co iudicis. ꝓpħa al¬
tissimi nuncupatur: qui nondum edi¬
& ad redemptionem animarum ad in-¬
feros descendentem głosa p̾cucurrit
passione.
uic athlete dĩ electo concordat

Expanded text:
mi, antiquorum memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore paterni delicti, purgavit; quorum oculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non rito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum ediet ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat
Abbreviated transcription (Latin):
men eoꝵ manet in ȩternum: quia
deo digni inuenti sunt. fide p̃clari. ho¬
spitalitate p̾cipui. astuti infide. sapien¬
tes in oꝑe: reb secularib locupletes.
insignes longanimes in spe: obedientes
in p̾ceptis. creduli in ꝓmissionib. suscep¬

Expanded text:
mina manent in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, creduli in promissionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cupari. Iam tenebat: michi autem adhe¬
rere do bonum est. Sedebat ad pedes ca¬
pitis nr̃i. Quanto humilius sedebat:. tan¬
to amplius capiebat. Confluit enim aqͣ
ad humilitatem conuallis: delata de
tumorib collis. Non gͦ dñs opus rep̾hen¬
dit: sed maius distinxit. Circa multa
es occupata: porro unum est necessariũ.
Iam hoc sibi maria elegit. Transit labor
multitudinis: & remanet caritas unita¬
tis. Ergo quod elegit non auferetur ab
ea: ate autem qđ elegisti. utiq hoc seqͥt᷑.
utiq sub intelligitur a te qđ elegisti au¬
feretur: sed bono tuo auferetur. ut qđ
melius est detur. Auferet᷑ ate labor: ut
requies detur. Tu nauigas: illa iam in

Expanded text:
cupari. Jam tenebat: Mihi autem adhaecupari. Jam tenebat: Mihi autem adhaerere Deo, bonum est . Sedebat ad pedes capitis nostri. Quanto humilius sedebat, tanto amplius capiebat. Confluit enim aqua ad humilitatem convallis, denatat de tumoribus collis. Non ergo Dominus opus reprehendit, sed munus distinxit. Circa multa es occupata: porro unum est necessarium. Jam hoc sibi Maria elegit. Transit labor multitudinis, et remanet charitas unitatis. Ergo quod elegit, non auferetur ab ea. A te autem quod elegisti: utique hoc sequitur, utique hoc subintelligitur: a te quod elegisti auferetur. Sed bono tuo auferetur, ut quod melius est detur. Auferetur enim a te labor, ut requies detur. Tu navigas, illa jam in
Abbreviated transcription (Latin):
pora refecturis. Qnare hõc. Quia esurit᷑.
quia sitit᷑: miscd̾ia miseris necessaria
est. Frangis panem esu̾rienti: quia in¬
uenisti esurientem. Tolle famem: cui fran¬
gis panem: Tolle ꝑegͥnationem ⁊cui ex-¬
hibes hospitalitatem: Tolle nuditatem
cui p̾paras uestem  Non sit egritudo ⁊
quem uisitas: Non sit captiuitas quem
redimis: Non sit rixa : quẽ concordas:
Non sit mors. quem sepelis: In illo scło
futuro non erunt ista mala: gͦ nec istꝯ
ministeria. Bene gͦ martha circa tempo¬
ralem dñi quid dicam necessitatem an
uoluntatem: ministrabat carni mortali:
Sed quis erat in carne mortali: In pͥnci-¬
pio erat uerbum. & uerbum erat apud
dm̃: & d̃s erat uerbum. Ecce quod maria
audiebat. Uerbum caro factum est: &
habitauit in nobis. Ecce cui martha mi
nistrabat. Ergo Maria meliorem partẽ
elegit: quȩ non auferetur ab ea. Hoc eni
elegit quod semꝑ manebit: iło non au¬
feretur ab ea. Circa unum se uoluit oc¬

Expanded text:
pora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, pora refecturis. Quare hoc? Quia esuritur, quia sititur. Misericordia miseris necessaria est. Frangis panem esurienti; quia invenisti esurientem: tolle famem; cui frangis panem? Tolle peregrinationem; cui exhibes hospitalitatem? Tolle nuditatem; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem Domini, quid dicam, necessitatem an voluntatem? ministrabat carni mortali. Sed quis erat in carne mortali? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: ecce quod Maria audiebat. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ecce Martha cui ministrabat. Ergo, Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Hoc enim elegit, quod semper manebit: non auferetur ab ea. Circa unum se voluit oc
Abbreviated transcription (Latin):
stent scientiȩ. Si melior pars ẽ: cur non
om̃s hoc faciunt: quando ipsum dñm
in hac causa patronum habemus: Non
enim in hac re timemus. ne offendamus
eius iusticiam: cum patronam teneamꝰ
sicut dixit dñs ita est. Quomodo indelli¬
gis ita non est: Est autem quomodo in¬
telligere debes: Ecce aduerte. Circa mul¬
ta es occupata: quando unum est neces¬
sarium. Maria meliorem partem ele¬
git. Non tu malam: sed illa meliorem.
Sed unde meliorem Quia tu circa mul¬
ta: illa circa unuĩ. Preponitur unum
multis. Noñ enim amultis unũ: sed
multa ab uno. Multa sunt quȩ facta
sunt: unus qui fecit. Celũ terra mare.
& omnĩa que uieis sunt quã multa
sunt  Quis ista numeret. Quis hoꝵ¬
I. multitudinem cogitet. Quis hec fecit:
D̾s omnia. Ecce bona ualde. Bona ualde
quȩ fecit: quanto melior qui fecit. At¬
tendamus gͥ occupationes nr̃as. Circa
Imulta necessarium est ministerium: cor¬

Expanded text:
stetur scientiae. Si melior pars est, cur non stetur scientiae. Si melior pars est, cur non omnes hoc faciunt, quando ipsum Dominum in hac causa patronum habemus? Non enim timemus in hac re, ne offendamus ejus justitiam, cum patronam teneamussicut dixit Dominus, ita est. Quomodo intelligis, non est: est autem quomodo intelligere debes. Ecce adverte: Circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit. Non tu malam: sed illa meliorem. Sed unde meliorem? Quia tu circa multa, illa circa unum. Praeponitur unum multis. Non enim a multis unum, sed multa ab uno. Multa sunt quae facta sunt, unus est qui fecit. Coelum, terra, mare, et omnia quae in eis sunt, quam multa sunt! Quis ista enumeret? quis horum multitudinem cogitet? Quis haec fecit? Deus omnia. Ecce bona valde . Bona valde quae fecit: quanto melior ille qui fecit? Attendamus igitur occupationes nostras circa multa. Necessarium est ministerium cor
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ maria suauiter audir& uerbum dñi¬
dulcissimum. & corde indentissimo pasce¬
retur: interpellato dño a sorore sua. qͦmͦ
putamus eam timuisse ne diceret ei dñs
surge & adiuua sororem tuam Mariia
enim suauitate tenebatur: quȩ ꝓfecto
est maior mentis quã uentris. Excusata
est. sedit securior. Quomͦ autem excusata:
Attendamus. inspiciam᷑: ꝑscrutemur
enim : Putamus rep̃hensum esse minis¬
terium marthȩl. quam cura hospitalita¬
tis occupauerat ⁊ quȩ ipsum dñm hospi¬
cio receꝑat Quomodo recte rep̾hende-¬
batur quȩ tanto hospite letabat᷑: Hoc
enum si est dimittant homines quo mi¬
nistrant egentib: eligant sibi partem
meliorem quȩ non auferetur ab eis. ua¬
cent uerbis inhient doctrinȩ dulcedini:
occupentur circa scientiam salutarem.
Nichil eis cure sit quis peregrinus in
ops sit: quis egeat pane. quis indum̃to:
quis uisitandus. quis redimendus: qͥs
sepeliendus. Uacent oꝑi miscdiȩ: uni in¬

Expanded text:
ergo Maria suaviter audiret verbum ergo Maria suaviter audiret verbum dulcissimum, et corde intentissimo pasceretur, interpellato Domino a sorore sua, quomodo putamus eam timuisse, ne diceret ei Dominus, Surge, et adjuva sororem tuam? Mira enim suavitate tenebatur: quae profecto major est mentis quem ventris. Excusata est, sedit securior. Quomodo autem excusata? Attendamus, inspiciamus, perscrutemur enim? putamus reprehensum esse ministerium Marthae, quam cura hospitalitatis occupaverat, quae ipsum Dominum hospitio receperat? Quomodo recte reprehendebatur, quae tanto hospite laetabatur? Hoc si verum est, dimittant homines quod ministrant egentibus; eligant sibi partem meliorem, quae non auferetur ab eis; vacent verbo, inhient doctrinae dulcedini; occupentur circa scientiam salutarem; nihil eis curae sit, quis peregrinus in vico sit, quis egeat pane, quis indumento, quis visitandus, quis redimendus, quis sepeliendus: vacent opera misericordiae, uni in
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis. Et cum esset ipsa occupato
incura minstrandi: soror eiꝰ maria sede¬
bat ad pedes dñi. & audiebat uerba eiꝰ.
Laborabat illa: uacabat ista. Illa croga¬
bat: hec implebat. Uerumptamen
martha laborans multum in illa occu¬
patione & negotio ministrandi interpel-¬
lauit dñm: & de sorore sua conquesta
est: quia eam laborantem non ad iuua-¬
ret. Dñs autem ꝓ maria respondit mar-¬
the: & ipse eiꝰ factus est aduocatus: qui
udex fuerat interpellatus. Martha in¬
quit circa multa es occupata: quando
unum est necessarium. Maria meliorẽ
partem elegit: quȩ non auferet᷑ ab ea. Au¬
diuimus & interpellationem interpellan-¬
tis. & sententiã iudicis: quȩ sententia int̾¬
pellanti respondit. susceptam defendit. Erat
enim maria intenta dulcedini uerbi oñi.
Intenta erat martha qͦmͦ pasceret diĩm:
intenta maria qͦmͦ pasceret᷑ a dño. Mar¬
tha conuiuium dño parabatꝰ: in ciuus
coniuuio iam maria iocundabatur. Cũ

Expanded text:
tur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministrandi, soror ejus Maria sedebat ad pedes Domini, et audiebat verbum ejus. Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus est advocatus, qui judex fuerat interpellatus. Martha, inquit, circa multa es occupata, quando unum est necessarium. Maria meliorem partem elegit, quae non auferetur ab ea. Audivimus enim et interpellationem interpellantis, et sententiam judicis. Quae sententia interpellanti respondit, susceptam defendit. Erat enim Maria intenta dulcedini verbi Domini. Intenta erat Martha quomodo pasceret Dominum: intenta Maria quomodo pasceretur a Domino. A Martha convivium Domino parabatur, in cujus convivio Maria jam jucundabatur. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia tanquam in sacrario uentris sui
portauit cum mysterio sacerdotem. Nã
quicqͥd in scl̃o futurum erat: id totum
sacerdos & hostia: d̃s resurrectionis. &¬
Hoc autem totum in xp̃o agnoscimus.
d̃s est qd ad patrem rediit: pontifex qđ¬
quasi insecretiore tabernaculo mysteriũ

Expanded text:
enim tanquam in sacrario ventris sui portavit cum mysterio sacerdotem; nam quidquid in saeculo profuturum erat, id totum sacerdos et hostia; Deus resurrectionis, c autem totum in Christo agnoscimus. Deus enim est, quod ad Patrem redit: pontifex, ququasi in secretiore tabernaculo mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
ociosa. Nulla facinorosa: nulla desidi-¬
osa. Ambȩ in nocentes. ambe inquam
laudabiles: sed una laboriosa. altera
ociosa. Nulla facinorosa: quam caue¬
re deb& laboriosa. Nulla desidiosa: ꝗͣ
cauere deb& otiosa. Erant gͦ in illa do¬
mo iste duȩ uitȩ & ipse fons uitȩ: in
martha erat imago p̾sentium: in ma¬
ria futuroꝵ. Quod agebat martha ibi
sumus: qđ agebat maria hoc sꝑamus.
Hoc agamus bene: ut illud habeamꝰ
plene. Nam quid inde habemꝰ: In tan¬
tum habemus: quam diu hic sumus.
Quantum est quod inde habemus
Nam & mͦ inde aliquid agimus: re¬
moti a negotiis sepositis familiarib.
curis. Conuenienter statis & auditis.
Inquantum hoc agitis. mariȩ similes
estis: & facilius uos quod agits maria.
quam ego qui prerogo. Si quid tam̃
dico: xp̃i est. Iđo uos pascit xp̃c. qͥa¬

Expanded text:
otiosa; nulla facinorosa, nulla desidiotiosa; nulla facinorosa, nulla desidiosa. Ambae innocentes, ambae, inquam, laudabiles, sed una laboriosa, altera otiosa: nulla facinorosa, quam cavere debet laboriosa; nulla desidiosa, quam cavere debet otiosa. Erant ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Quod agebat Martha, ibi sumus: quod agebat Maria, hoc speramus. Hoc agamus bene, ut illud habeamus plene. Nam quid inde habemus? In quantum habemus? Quamdiu hic sumus, quantum est quod inde habemus? Nam et modo inde aliquid agimus, remoti a negotiis, sepositis familiaribus curis, convenistis, statis, auditis. In quantum hoc agitis, Mariae similes estis. Et facilius vos quod agit Maria, quam ego qui praerogo. Si quid tamen dico, Christi est: ideo vos pascit, q
Abbreviated transcription (Latin):
ambȩ amabiles. ambȩ discipłe. uidetis
gͦ & magnum aliquid intelligitis qͥcumq
intelligitiᷤ. qd̾ audire & scire debetis etiã qͥ ñ
intelligitis in his duab mulieribus
duas ẽẽ uitas figuratas: presentem &
futuram. laboriosam & quietam: erũp¬
nosam & beatam. temporalem & ȩter-¬
nam. Duȩ sunt uitȩ: de illis uos fr̃s¬
knĩ copiosius cogitade quid habeat
hȩc uita: non dico malam. non ini¬
quam. non nefariam non luxuriosq̃.¬
A non impiam: sed laboriosam erump-¬
nis plenam. timorib castigatam. temp¬
tationib sollicitam. Hanc ipsam inno-¬
centem uitam dico: qualem decebat
habere martham. Hanc gͦ quantũ potes¬
tis inspicite: & de hac ut copiosius dixi¬
quam loquimur cogitate. Uita uͦ iniqͣ
aberat ab illa domo: nec cum martha erat
nec cum maria. Et si aliquando fuit:
dño intrante fugit. Remanserunt gͦ in
illa domo que susceꝑat dñm in duab
feminis duȩ uite: ambȩ innocentes. am¬
be laudabiles. Una laboriosa: altera

Expanded text:
ambae discipulae: videtis ergo, et magnum aliquid intelligitis, quicumque intelligitis, quod audire et scire debetis, etiam qui non intelligitis; in his duabus mulieribus, duas vitas esse figuratas, praesentem et futuram, laboriosam et quietam, aerumnosam et beatam, temporalem et aeternam. Duae sunt vitae: de illis vos copiosius cogitate. Quid habeat haec vita, non dico mala, non iniqua, non nefaria, non luxurios, non impia; sed laboriosa et aerumnis plena, timoribus castigata, tentationibus sollicita: hanc ipsam innocentem vitam dico, qualem decebat habere Martham: hanc ergo, quantum potestis, inspicite; et de hac, ut dixi, copiosius quam loquimur cogitate. Vita vero iniqua aberat ab illa domo, nec cum Martha erat, nec cum Maria: et si aliquando fuit, Domino intrante fugit. Remanserunt ergo in illa domo, quae susceperat Dominum, in duabus feminis duae vitae, ambae innocentes, ambae laudabiles: una laboriosa, altera
Abbreviated transcription (Latin):
cendit ad dñm oratio. quam uolatus: &
ante ꝑuenit iusta peticio. quã iniqua
p̃sumptio. Ante inquam petrꝰ in terris
positus obtinuit quod petebat: qũa symon
ꝑueniret in celestib quo tendebat. Tunc gͥ
petrꝰ uelut uinctum illum de sublimi aere
deposuit: & quodam p̾cipitio insaxum eli¬
dens. eius crura confregit. Et hoc in obp¬
brio facti illius. ut qui paulo ante uolare
temptauerat. subito ambulare ñ posset: & qui
pennas assumpserat plantas amitt̾et. S ne for¬
te hoc mirũ uideat᷑. qd magus iste p̾sente
apło ꝑ aerem aliqͣndui uolitauerit. hoc pati¬
entia petͥ fecit. ꝑ misit enim illum subli¬
mius ascendere: ut de altius caderet. uo¬
luit eum in excelsum leuari ad conspectũ
omĩum. ut ruentem illum de excelso ocħ
om̃ium p̃uiderent. Hȩc gͥ est iniquitatis
elatio. ut in altum se ferat. in sublime
se erigat. sed sca oratio omnem humili¬
at suꝑbiam. uniu̾sam deicit uanitatẽ.¬

Expanded text:
cendit ad Dominum oratio quam volatus, et cendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitate
Abbreviated transcription (Latin):
trite. Et in quo tandem loco martyriũ
ꝑtulerunt. In urbe roma. quȩ pͥncipatũ
& caput obtinet nationũ: scilic&e ut ubi
caput suꝑstitionis erat. illic caput quies¬
ceret scĩtatis: & ubi gentilium pͥncipes
quod cũ dñs orientis regionem ꝓpria il¬
lustrauerit passione: occidentis plagam
nequid minus esset. uice sui apłoꝵ sangui¬
ne illuminare dignatꝰ est. Et lic& illius
passio nobis sufficiat ad salutem: tam̃
etiam hoꝵ martyrium nobis contulit
amus causam quare ista ꝑpessi sunt: sci¬
licet qd inter cetera mirabilia etiã ma¬
gum illum symonem orationib suis de
aeris uacuo. p̃cipitii runa ꝓstraueri nt.
Cum enim idem symon se xxp̃m diceret.
& tamquam filium ad patrẽ assereret uo-¬
lando se posse conscendere. atq elatus subito
magicis artib uolare cepisset. t̾c petrus
fixis genib p̃catꝰ est dñm: & p̾catione sc̃a
ui cit magicam leuitatem. Prior enim as¬

Expanded text:
virtute. Et in quo tandem loco martyrium virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae principatum et caput obtinet nationum: scilicet, ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi Gentilium principes quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui Apostolorum sanguine illuminare dignatus est. Et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit amus causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia etiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim as
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceperunt: scientiȩ iste. potendiȩ ille. Diuitias
ĩmortalitatis ille dispensat. scientiȩ thes¬
auros iste largit᷑. Sunt enim scientiȩ thes-¬
auri. sicut scͥptum est. In quo sunt om̃s
thesauri sapientiȩ & scientiȩ absconditi.
Ergo beati petrꝰ & paulus eminent int̾
unu̾isos apłos: & peculiari quadam p̃¬
rogatiua p̾cellunt. Uerum inter ipsos.
quis cui p̃ponat᷑ incertũ est. Puto enĩ
illos equales ẽẽ meritis. quia equales st̃
passione: & simili eos fidi deuotione irix¬
isse. quos simul uidemus ad martyrii glo¬
riam ꝑuenisse. Lon enim sine causa fac-¬
tum putamus quod una die uno in loco.
unius dranni tolerauere sententiam. Una
die passi sunt: ut ad xp̃m pariter ꝑue¬
nirent. Uno in loco: ne alteri roma de eẽt
Sub uno ꝑsecutore: ut equalis crudelitaᷤᷤ
utrumq constringeret. Dies gͦ ꝓmerito.
locus ꝓ gł̾a. ꝑsecutor decretus est ꝓuir

Expanded text:
perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum illos aequales esse meritis, qui aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul videmus ad martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret. Dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro
Abbreviated transcription (Latin):
UM omnes beati apl̃i pa-¬
rem grãm apud dñm sc̃i¬
tatis obtineant. nescio
quo tamen pacto petrꝰ
& paulus uident᷑ p̾cet̾is
peculiari quadam in sal¬
uatore fidei uirtute p̾cellere: quod quidẽ
ex ipsius dñi iudicio possumus approbare.
Nam petro sicut bono dispensatori clauẽ
regni cȩlestis dedit. paulo tanquam idoneo
doctori. magisterium ȩccłiasticȩ institutio¬
nis iniunxit: scilic& ut quos iste erudie¬
rit ad salutem. ille suscipiat ad quietẽ:
ut quoꝵ corda paulus patefecerit doctͥna
uerboꝵ. eoꝵ animab petrꝰ aꝑiat regna
celoꝵs. Clauẽ enĩ quodamͦ a xp̃o scientie &
paulus accepit. Clauis enĩ dicenda ẽ qua ad
fide peccatoꝵ corda reserant᷑. mentiũ secreta
pandunt᷑: & qͥcqͥd intͥnsecus elausũ tenet᷑. in
palam rationabili manifestatione ꝓducit᷑.
Clauis inꝗͣ ẽ que & ꝯscientiã ad ꝯfessionẽ pec¬
catiaꝑit. & grãm ad et̾nitatẽ nust̾ii saluta¬
ris meludit. Ambo igit᷑ laues a cdomino

Expanded text:
um omnes beati apostoli parem gratiam apud Deum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere, quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro sicut bono dispregni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo a Christo scientiae et Paulus accefidem peccatorum dura corda reserantur, mentium secreta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiam ad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
habitu. hoc ante d̃i ocłos morib pre¬
andat. Iste itaq iam sc̃s est. ammo¬
neatur ut crescat: ille uero qui ad¬
huc iniquus. ẽ. ammoneatur ut
corrigatur: quatinus quis quis se
ad sacerdotem iunxerit. sale sermo¬
nis illius conditus recedat. Hec fr̃s
uobiscum sollicite cogitate: hȩc ꝓx
imis ur̃is impendite. om̃ipotenti
deo fructũ uos reddere de negotio
quod accepistis parate. Sed ita quȩ
dicimus. melius apud uos orando
quam loquendo obtinebimus.
in tuis oculis esse ualeamus. ꝑ dñm

Expanded text:
habitu, hoc ante Dei oculos moribus praehabitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Iste itaque jam sanctus est, admoneatur ut crescat; ille vero adhuc iniquus est, admoneatur ut se corrigat, quatenus quisquis se ad sacerdotem junxerit, sale sermonis illius conditus recedat. Haec, fratres, vobiscum sollicite cogitate, haec et proximis vestris impendite; omnipotenti Deo fructum vos reddere de negotio quod accepistis parate. Sed ista quae dicimus melius apud vos orando quam loquendo obtinebimus. in tuis oculis esse valeamus. Per Dom
Abbreviated transcription (Latin):
pondus quod suscepimus. faciamus
cotidie nobiscum rationes quas cum
nr̃o iudice habemus. Et sic debemus
agere curam nr̃i. ut non negligamꝰ
curam ꝓximi: ut quisquis ad nos
iungitur. ex linguȩ nr̃ȩ sale condiat᷑.
Cum uacantem quempiam. & lubricũ
uidemus. ammonendus est ut coniugio
frenare studeat iniquitatem suam.
quatinus ꝑ hoc quod lic& discat suꝑa-¬
re quod non lic&. Cum coniugatum ui¬
bemus. ammonendus est ut sic exerce¬
at curam scł̃i. ne post ponat amorem d̃i
sic placeat uoluntati coniugis. ut non
displiceat conditori. Cum clericum uide-¬
mus.ammonendus est quatinus sic
uiuat. ut exemplum uite suȩ scłarib
prebeat ne si quid in illo iuste rep̾hen¬
ditur. ex eius uitio ipsa religionis nr̃e
estimatio grauetur. Cum monachum
uidemus.ammonendus est ut reue¬
ientiam habitus sui. in actu in locu¬
tione. in cogitatione sua semꝑ circum¬
spiciat & ea quȩ mundi sunt ꝑfecte de¬
serat. & quod ostendit humanis ocłis

Expanded text:
pondus quod suscepimus. Faciamus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitatem suam, quatenus per hoc quod licet discat superare quod non licet. Cum conjugatum videmus, admonendus est ut sic exerceat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt perfecte deserat, et quod ostendit humanis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s deserit oues suas  Nullo modo. Nã
ipse eas sicut ꝑ ꝓpħam pollicitus est
ꝑ seipsum pascit: om̃sq quos p̃ordina¬
uit ad uitam. flagelloꝵ stimulis com¬
punctionis sp̃u erudit. Et ꝑnos qͥdẽ
fideles ad scm baptisma ueniunt. nr̃is
precib benedicuntur. & ꝑ impositionẽ
ꝑtingunt. & ecce nos ꝑ negligentiam
nr̃am deorsum tendimus. Ingredient᷑
electi sacerdotum manib expiati cȩ
lestem patriam. & sacerdotes ipsi ꝑui¬
tam reprobam ad inferni supplicia
festinant. Cui gͦ rei cui similes dixerĩ
sacerdotes malos nisi aquȩ baptisma¬
tis quȩ peccata baptiratoꝵ diluens.
illos ad regnum cȩleste mittit: & ipsa.
cloacas descendit Timeamus
fr̃s: conueniat actioni nr̃e ipsũ
ministerium nr̃m. De peccatoꝵ nr̃oꝵ
cotidie relaxatione cogitemus. ne nr̃a
uita peccato obligata remaneat. ꝑ qũa
omp̃s d̃s cotidie alios soluit. Conside¬
remus sine cessatione quid sumus
pensemus negotium nr̃m. pensemus

Expanded text:
Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam Deus deserit oves suas? Nullo modo; nam ipse eas, sicut per prophetam pollicitus est, per semetipsum pascit , omnesque quos praeordinavit ad vitam, flagellorum stimulis, compunctionis spiritu erudit. Et per nos quidem fideles ad sanctum baptisma veniunt, nostris precibus benedicuntur, et per impositionem pertingunt, et ecce nos per negligentiam nostram deorsum tendimus. Ingrediuntur electi, sacelestem patriam, et sacerdotes ipsi per vitam reprobam ad inferni supplicia festinant. Cui ergo rei, cui similes dixerim sacerdotes malos, nisi aquae baptismatis, quae peccata baptizatorum diluens, illos ad regnum coeleste mittit, et ipsa in cloacas descendit? Timeamus fratres. Conveniat actionem nostram ipsum ministerium nostrum. De peccatorum nostrorum cotidie relaxatione cogitemus; ne nostra vita peccato obligata remaneat, per quam omnipotens Deus quotidie alios solvit. » XVIremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus
Abbreviated transcription (Latin):
seruis quib talenta credidit ponet.
Ecce in maiestate terribili inter angłoꝵ
atq archangeloꝵ choros uidebitur. In
illo tanto ex amine electoꝵ om̃ium &
reꝓboꝵ multitudo deducetur: & unus¬
quisq quid sit oꝑatus ostendetur. Ibi
petrus cum iudea conuersa quam
post se traxit apparebit: ibi paulus
conuersum ut ita dixerim mundũ
ducens: ibi andreas post se achaiam.
ioh̃es asiam. thomas indiam. incon¬
spectu sui regis conuersam duc&:
ibi om̃s dominici gregis arietes cũ
animarum lucris apparebunt. qui
scĩs suis p̃dicationib do post se. sub¬
ditum gregem trahunt. Cum gͥtot
pastores cum gregib suis ante ȩterni
pastoris oculos uenerint. quid nos mi¬
seri dicturi sumus qui ad dñm nr̃m
post negocium uacui redimus. qui pa¬
storum nomen habuimus & oues quas
ex nutrimento nr̃o debuimus ostendere
non habemus: Hic pastores uocati su¬
mus: & ibi gregem non ducimus:
Sed numqͥd si nos negligimus: om̃ps

Expanded text:
servis quibus talenta credidit ponet. servis quibus talenta credidit ponet. Ecce in majeatque archangelorum choros videbitur. In illo tanto examine electorum omnium et reproborum multitudo deducetur, et unusquisque quid sit operatus ostendetur. Ibi Petrus cum Judaea conversa, quam post se traxit, apparebit. Ibi Paulus conversum, ut ita dixerim, mundum ducens. Ibi Andreas post se Achaiam, ibi Joannes Asiam, Thomas Indiam, in conspectum sui regis conversam ducet. Ibi omnes dominici gregis arietes cum animarum lucris apparebunt, qui sanctis suis praedicationibus Deo post se subditum gregem trahunt. Cum igitur tot pastores cum gregibus suis ante aeterni pastoris oculos venerint, nos miseri quid dicturi sumus, qui ad Dominum nostrum post negotium vacui redimus, qui pastorum nomen habuimus et oves quas 1505 ex nutrimento nostro debeamus ostendere non habemus? Hic pastores vocati sumus, et ibi gregem non ducimus. 18. Sed nunquid si nos negligimus, omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
dei est popłs: condimentum cybi sacer¬
dotes esse debuerunt: sed quia dũ nos
ab orationis siue eruditionis sc̃e usu
cessamus sal infatuatum est. condire
non ualet cybum di. Atq idcirco ab
auctore non sumitur: quia exigente
fatuitate nr̃a minime conditur. Pen¬
semus gͦ qui umquam ꝑlingũa nr̃am
conuersi. qui de ꝑuerso suo oꝑe nr̃a
increpatione correcti penitentiam ege¬
runt. Quis luxuriam ex nr̃a erudi¬
tione deseruit i Quis auaritiã: qͥs
suꝑbiam declinauit: Pensemus qͦd¬
lucrum do fecimus: si nos acceptũ
talentum ab eo in negocium misimꝰ
Et enim dicit. Negotiamini dum ue¬
nio. Ecce iam uenit. ecce de nr̃o negotio
lucrum requirit. Quale ei animarũ
lucrum de nr̃a negociatione monstra
bimus : Quot eius conspectui anima¬
rum manipłos de p̾dicatiõĩs nr̃e segete
illaturi sumus : Ponamus ante ocu¬
los nr̃os illum tante districtionis di¬
em. quo udex ueniet & rationem cũ

Expanded text:
Dei est populus, condimentum cibi sacerDei est populus, condimentum cibi sacerdotes esse debuerunt. Sed quia dum nos ab orationis et eruditionis sanctae usu cessamus, sal infatuatum est, condire non valet cibos Dei, atque idcirco ab auctore non sumitur, quia exigente fatuitate nsemus ergo qui unquam per linguam nostram conversi, qui de perverso suo opere nostra increpatione correcti, poenitentiam egerunt: quis luxuriam ex nostra eruditione deseruit? quis avaritiam? quis superbiam declinavit? Sic qlucrum Deo fecimus nos, qui, accepto talento, ab eo ad negotium missi sumus. Etenim dicit: Negotiamini dum venio . Ecce jam venit, ecce de nostro negotio lucrum requirit. Quale ei animarum lucrum de nostra negotiatione monbimus? Quot ejus conspectui manipulos animarum de praedicationis nostrae segete illaturi sumus? Ponamus ante oculos nostros illum tantae districtionis diem, quo judex veniet, et rationem cum
Abbreviated transcription (Latin):
de religioso habitu culmen honoris
querunt. In capite gͦ platearum disꝑsi
sunt: quia & iacent ꝑ ministeriũ oꝑis.
& honorari uolunt de imagine sc̃itatis.
Quanto autem mundus gladio feriat᷑
aspicitis. quib cotidie ꝑcussionib inte¬
reat popłs uidetis. cuius hoc nisi nr̃o
precipue peccato agitur & Ecce de po¬
pulate urbes. euersa sunt castra. eccłiȩ
ac monasteria destructa in solitudine
agri redacti sunt: sed nos ꝑeunti po¬
pulo actores mortis extitimus cui ẽẽ
debuimus duces ad uitam. Ex nr̃o
et enim peccato popłi turba prostra-¬
ta est: qui a faciente negligentia nr̃a.
ad uitam erudita non est. Quid autẽ
animas hominum: nisi cibum dñi
dixerim : Quȩ ad hoc sunt condite
ut in eius corpore traiciantur: id est ut
in eterne eccłiȩ augmentum tendant.
Sed huius cybi condimentum: nos ẽẽ
debuimus. Sicut enim paulo suꝑius
p̾fati sumus missis p̃dicatoribus di¬
citur: uos estis sal terre. Si gͥ cybus

Expanded text:
de religioso habitu culmen honoris de religioso habitu culmen honoris quaerunt. In capite ergo platearum dispersi sunt, quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. 16. Quanto autem mundus gladio feriatur aspicitis, quibus quotidie percussionibus intereat populus videtis. Cujus hoc nisi nostro praecipue peccato agitur? Ecce depopulatae urbes, eversa castra, Ecclesiae ac monasteria destructa, in solitudinem agri redacta sunt. Sed nos pereunti populo auctores mortis existimus, qui esse debuimus duces ad vitam. Ex nostro etenim peccato populi turba prostrata est, quia, nostra faciente negligentia, ad vitam erudita non est. Quid autem animas hominum nisi cibum Domini dixerimus, quae ad hoc sunt conditae, ut in ejus corpore trajiciantur, id est ut in aeternae Ecclesiae augmentum tendant? Sed hujus cibi condimentum nos esse debuimus. Sicut enim paulo superius praefati sumus, missis praedicatoribus dicitur: Vos estis sal terrae . Si igitur cibus
Abbreviated transcription (Latin):
& abiecta oꝑa ad ignominiam despe¬
ctionis uenit. Lapides uero scũarii
intrinsecus habebantur. nec sumeban¬
tur in sumii sacerdotis corpore nisi
cum sc̃a scõꝵ ingrediens insecreto sui
conditoris apparebat. Nos gͦ sum fr̃s
kmĩ. nos sumus lapides scũarii. qui
apparere semꝑ debuimus insecreto
dei. quos numquã necesse est foris con¬
spici. id est numquã in extraneis acti¬
onib uideri. Sed disꝑsi sunt lapides
scũarii in capite om̃ium platearum:
quia hi qui ꝑ uitam & orationem
intus semꝑ eẽ debuerant. ꝑ uitam rep¬
bam foris uacant. Ecce iam pene nulla
est scłi actio: quam non sacerdotes
amministrent. Dum gͦ in sco habitu
constituti exteriora sunt quȩ exhibent:
quasi lapides scũarii foris iacent. Quia
enim greca uoce plateȩ latitudines uo¬
cantur. scũarii lapides in plateis sunt.
cum religiosi quiq lata mundi sectant᷑.
arum disꝑsi sunt. quia & ꝑ desideriũ
huius mundi oꝑa ꝑagunt: & tamen

Expanded text:
et abjecta opera ad ignominiam despeet abjecta opera ad ignominiam despectionis venit. Lapides vero sanctuarii intrinsecus habebantur, nec sumebantur in summi sacerdotis corpore, nisi cum, sancta sanctorum ingrediens, in secreto sui conditoris apparebat. Nos ergo, fratres charissimi, nos sumus lapides sanctuarii qui apparere semper debemus in secreto Dei; quos nunquam necesse est foris conspici, id est nunquam in extraneis actionibus videri. Sed dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum, quia hi qui per vitam et orationem intus semper esse debuerant per vitam reprobam foris vacant. Ecce jam pene nulla est saeculi actio quam non sacerdotes administrent. Dum ergo, in sancto habitu constituti, exteriora sunt quae exhibent, quasi sanctuarii lapides foris jacent. Quia enim Graeca voce platea a latitudine vocatur, sanctuarii lapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quique lata mundi itinera arum dispersi sunt, quia et per desiderium hujus mundi opera peragunt, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla animarum lucra querimus:
a nr̃a cotidie custodia uacamus. terre¬
na concupiscimus. humanam glam
intenta mente captamus. Et quia
eo ipso quo cȩteris pͣlati sumus. ad a¬
genda quelib& maiorem licentiã ha¬
bemus: suscepte benedictionis mini-¬
sterium uertimus ad ambitionis ar¬
gumentum. Dei causam relinquimꝰ:
ad terrena negocia uacamus. Locũ
sc̃itatis accipimus: & terrenis actib
implicamur. Impletum est in nobis
ꝓfecto quod scriptum est. Et erit sic̃
distat apopło: quando nullo suo ui¬
te merito. uulgi transcendit actionẽ
Imploremꝰ ieremiȩ lacrimas. conside¬
ret mortem nr̃am. & implorans dicat.
quomodo obscuratum ẽ aurum. mu¬
tatus est color optimus. disꝑsi sunt
lapides scũarii. in capite om̃ium pla-¬
tearum: Aurum quippe obscuratũ ẽ:
quia sacerdotum uita quondam ꝑ
głam uirtutum clara. nunc
actiones infimas ostenditur
reꝑba. Color optimus est mutatus:
quia ille scĩtatis habitus ꝑ terrena

Expanded text:
Nulla animarum lucra quaerimus, Nulla animarum lucra quaerimus, ad nostra quotidie studia vacamus, terrena concupiscimus, humanam gloriam intenta mente captamus. Et quia eo ipso quo caeteris praelati sumus, ad agenda quaelibet majorem licentiam habemus, susceptae benedictionis ministerium vertimus ad ambitionis argumentum; Dei causam relinquimus, ad terrena negotia vacamus; locum sanctitatis accipimus, et terrenis actibus implicamur. Impletum est in nobis profecto quod scriptum est: Et erit sicutdistat a populo, quando nullo merito suae vulgi transcendit actionem. 15. Imploremus Jeremiae lacrymas; consideret mortem nostram, et deplorans dicat: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum? Aurum quippe obscuratum est, quia sacerdotum vita quondam per gloriam virtutum clara, nunc per actiones infimas ostenditur reproba. Color optimus est mutatus, quia ille sanctitatis habitus per terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea emolliri non ualet quȩ ꝑtinent
bris suis infirmantib dicitur. Posuer̃t
me custodem inuineis: uineam meã
non custodiui. Uineȩ quippe nr̃e actio¬
nes sunt. quas usu cotidianc laboris ex¬
colimus. Sed custodes in uineis positi.
nr̃am uineam minime custodimus.
quia dum ex traneis actionib impli¬
camur. ministerium nr̃ȩ actionis ne
aliis maius prȩ iudicium. quam ãsa¬
cerdotib tolerat ds. quando eos  ad ali¬
orum correctionem posuit. dare de se
exempla prauitatis cernit. quando ipsi
peccamus. qui compescere peccata de¬
buimus. Plerumq quod est grauius
sacerdotes qui ꝓpria dare debuerant.
etiam aliena diripiunt. Plerumq si
quos humiliter si quos continenter
uiuere conspiciunt. derident. Consi¬
derate gͦ quid de gregib agatur: quan¬
do lupi pastores fiunt. Hi enim custo¬
diam gregis suscipiunt. qui insidiari
gregi dominico non metuunt contra
quos di greges custodire debuerunt.

Expanded text:
ad ea molliri non valet, quae pertinent ad ea molliri non valet, quae pertinent ntibus dicit: Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vineae quippe nostrae actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus, quia dum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae aliis majus praejudicium quam a sacerdotibus tolerat Deus, quando eos quos ad aliorum correctionem posuit dare de se exempla pravitatis cernit, quando ipsi peccamus, qui compescere peccata debuimus. Plerumque, quod est gravius, sacerdotes qui propria dare debuerant etiam aliena diripiunt. Plerumque, si quos humiliter, si quos continenter vivere conspiciunt, irrident. Considerate ergo quid de gregibus agatur, quando pastores lupi fiunt. Hi enim custodiam gregis suscipiunt, qui insidiari gregi dominico non metuunt, contra quos Dei greges custodiri debuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
Est altua fr̃s kmĩ quod me de uita
pastoꝵ uehementer affligit. Sed ne
cui hoc iniuriosum uideatur fortasse
quod assero me quoq pariter accuso.
poris necessitate compulsuᷤ. ualde in his
inuitus iaceo. Ad exteriora enim nego¬
tia dilapsi sumus: & aliud ex hono
re suscipimus: atq aliul officio
actionis exhibemus. Minsterium
predicationis relinquimus: & ad peña
nr̃am ut uideo ep̃i uocamur. qui ho¬
noris nomen non uirtutem tenemꝰ.
Relinquunt namq dm̃ hi qui nobis
cominissi sunt & tacemus: in prauis
actib iacent. & correctionis manum
non tendimus. Cotidie ꝑ multas ne¬
quitias pereunt: & eos ad infernum
tendere negligenter uidemus. Sed qͣn¬
do nos uitam corrigere ualeamus alie¬
nam. qui negligimus nr̃am: Curis
enim scłarib intenti. tanto insensi¬
biliores intus efficimur: quanto ad
ea quȩ foris sunt studiosiores uidem᷑.
Usu quippe cure terrene a cęlesti desi¬
derio obdurescit animus: & dum ipso
suo usu durus efficitur ꝑ actionem scłi

Expanded text:
es charissimi, quod me de vita Pastorum vehementer affligit; sed ne cui hoc injuriosum videatur fortasse quod assero, me quoque pariter accuso, poris necessitate compulsus, valde in his jaceo invitus. Ad exteriora enim negotia delapsi sumus, re suscepimus, atque aliud officio actionis exhibemus; ministerium praedicationis relinquimus, et ad poenam nostram, ut video, episcopi vocamur, qui honoris nomen, non virtutem tenemus. » Et: « Relinquunt namque Dominum hi qui nobis commissi sunt, et tacemus; in pravis actibus jacent, et correptionis manum non tendimus; quotidie per multas nequitias pereunt, et eos ad infernum tendere negligenter videmus. Sed quomodo nos vitam corrigere valeamus alienam, qui negligimus nostram? Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu quippe curae terrenae, a coelesti desiderio obdurescit animus, et dum ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
minaret. ꝑ te ad uitam reuocaret. Huc¬
usq o uirgo beata de te ipsa. quȩ nos
ad amorem accenderent f deliter ꝓtuli¬
sti: ea uero quȩ secuntur humano gene-
ri ꝓpħasti. Meum autem uotum exti-¬
tit ea tantum inde transcurrere: quȩ
ad tui nominis laudem ꝑtinerent. S
hȩc quȩ de te ipsa narrasti: neq ut dig¬
nitas tua meretur. dicere potiustiQuagͦ lau
deᷤ tͥ fragilitas humani generis ꝑsoluet:
quȩ solo tuo commertio recuꝑandi adi¬
tum inuienit Accipe itaq quascũq
exiles. quascumq meritis tus impares
gr̃arum actiones: & cum susceꝑis uota.
culpas nr̃as orando excusa. Ad mitte p̾ces
nr̃as intra sacrarium tuȩ exauditionis:¬
& reporta nobis grãm reconciliationis.
Sit ꝑ te excusabile quod ꝑ te ingerimus:
fiat impetrabile quod fida mente poscmꝰ.
Accipe quod offerimus. impetra quȩ roga¬
mus. excusa quod timemus: quia nec po¬
tiorem meritis inuenimus ad placandã

Expanded text:
minaret, per te ad vitam revocaret. minaret, per te ad vitam revocaret. usque, o Virgo beata, de te ipsa quae nos ad amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te ipsa narrasti, neque ut dignitas tua meretur, dicere potuisti. Qudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sanctem meritis invenimus ad placandam
Abbreviated transcription (Latin):
õs ad terras: quia respẽxit humilitatẽ
ancille sue ecce enim ex hoc beatam me
dicent om̃s generationes. Et quid est di-¬
cere respexit: nisi approbauit / placuit
dicit. Ad quem respiciamꝰ: nsi adhumi
mea: Hinc dauid dño dicit. Qa respex¬
isti humilitatem meam: saluam fecisti
de necessitatib animam meam. Multi
si quidem uidentur in conspectu homi¬
num humilis ẽẽ. ut ab eis beatificentur
sed eoꝵ humilitas a dño non respicituir
quia falso & non uere de humilitate
głantur. Si enim ueraciter humiles eẽnt:
dm̃ abhominib & non se uellent lau¬
dari. Non in hoc mundo eoꝵ sp̃c exulta-¬
ret. sed in deõ salutari: humilitatem suã
non ab hominib conspici. sed adeo sxop¬
tarent. Sequit᷑ in sc̃o cantico. Quia fecte
sa uirgo: ut dici beata merereris: Puto
enim. immo ueraciter credo. ut creatura
ederes creatorem: famula dñm generares:
ut ꝑ te d̾s mundum redimeret: ꝑ te illu¬

Expanded text:
Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem Deus ad terras. Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Et quid est dicere, Respexit; nisi, Approbavit, placuit  Dominus dixit, Ad quem respiciam, nisi ad ? Hinc David Domino dicit, Quia respexisti humilitatem meam, salvasti de necessitatibus animam meam . Multi siquidem videntur in conspectu hominum humiles esse, ut ab eis beatificentur: sed eorum humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo salutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur in hoc sancto Cantico, Quia fecit o, gloriosa Virgo, ut dici beata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut per te Deus mundum redimeret, per te illu