comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rem adhuc claritatem in serenissimum nitorem repũga¬
ta: sic hominis corpus. animumq curantis: et bonum i¬
suum ex utroq nectentis ꝑfectus est status et summã uo¬
ti sui inuenit si nec estus animo est: nec dolor corpori:
si qua extra blandimenta contingunt: non augent sum¬
mum bonum: s ut ita dicam condiunt et oblectant.
Ab solutum .n.illud humane nature bonum corporis
et animi pace contentum est. Dabo apud epicurum ti¬
bi etiam nunc simillimam huic nr̃ȩ diuisionem bono¬
rum. Alia enim sunt apud illum: quȩ malit contingerͤ
sibi ut corporis quietem ab omni in cõmõ liberam. et
animi remissionem bonorum contemplatione gaudẽ¬
tis. Alia sunt. quȩ quamuis nolit accidere: ihilomi¬
nus laudat: et comprobat tanꝗͥ illam quam pauloante di¬
cebam malę ualitudinis et dolorum grauissimoꝵ ꝓpessio¬
nem in qua epicurus fuit. illo summo ac fortunatissimo

Expanded text:
rem adhuc claritatem in sincerissimum nitorem repurgarem adhuc claritatem in sincerissimum nitorem repurgata, sic hominis corpus animumque curantis et bonum suum ex utroque nectentis perfectus est status et summam voti sui invenit, si nec aestus animo est nec dolor corpori. Si qua extra blandimenta contingunt, non augent summum bonum, sed ut ita dicam, condiunt et oblectant. Absolutum enim illud humanae naturae bonum corporis et animi pace contentum est. Dabo apud Epicurum tibi etiamnunc simillimam huic nostrae divisionem bonorum. Alia enim sunt apud illum, quae malit contingere sibi, ut corporis quietem ab omni incommodo liberam et animi remissionem bonorum suorum contemplatione gaudentis. Alia sunt, quae quamvis nolit accidere, nihilomnus laudat et conprobat, tamquam illam, quam paulo ante dicebam, malae valetudinis et dolorum gravissimorum perpessionem, in qua Epicurus fuit illo summo ac fortunatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
dem omnium par est.per quȩ uenit diuersa sunt. id in
quod desinunt. unum est. mors nulla maior. aut mĩor
est. hẽt enim eundem in omnib modum finisse uitam .
Idem tibi de bonis dico. Hoc bonum inter meas uolupt¬
tes est. hoc inter tristia et acerba. Illud fortunȩ indulgen¬
na rexit. hoc uiolentia domuit. Utrunq eque bonum ẽ
est. bona sunt laudanda sunt. uirtutem rationemq co¬
mitantur. uirtus equat inter se quid quid agnoscit. nec
est quare hoc inter nr̃a placida mireris. Apud epicurum
duo bona sunt ex quib summum illud beatumq com¬
ponitur ut corpus sine dolore sit: animus sine pertũba¬
tione: huius bona non crescunt si plȩna sunt. Quomꝰͦ
enim crescet si plenum est. dolore corpus caret. Quied
adhanc accedere indolentiam põt: animus constat si¬
bi et placidus est. Quid accedere ad hanc tranquillita¬
tem põt. Quemadmõm serenitas cęli non recipit maio¬

Expanded text:
dem omnium par est. Per quae desiliunt, diversa sunt; in dem omnium par est. Per quae desiliunt, diversa sunt; in quod desiliunt, unum est. Mors nulla maior aut minor est; habet enim eundem in omnibus modum, finisse vitam. Idem tibi de bonis dico: hoc bonum inter meras voluptates est, hoc inter tristia et acerba. Illud fortunae indulgentiam rexit, hoc violentiam domuit. Utrumque aeque bonum estest: bona sunt, laudanda sunt, virtutem rationemque comitantur; virtus aequat inter se, quicquid agnoscit. Nec est, quare hoc inter nostra placita mireris; apud Epicurum duo bona sunt, ex quibus summum illud beatumque conponitur, ut corpus sine dolore sit, animus sine perturbatione. Haec bona non crescunt, si plena sunt. Quo enim crescet, quod plenum est ? Dolore corpus caret; quid ad hanc accedere indolentiam potest ? Animus constat sibi et placidus est; quid accedere ad hanc tranquillitatem potest? Quemadmodum serenitas caeli non recipit maio
Abbreviated transcription (Latin):
aut ignium: mimme Illa enim quȩ fonuita sunt. pluri¬
mum discriminis recipiunt. aestimantur enim utilitate
sumentium. Bonoꝵ omnium propositum est consen¬
tire naturȩ. hoc contingere in omnib par est. Cum ali¬
cuius in senatu sententiam sequimur. non põt dici ille
magis assentit᷑: q̃ ille cum ab omnib in eandem senñam
adolescens decessit. aliter senex. aliter p̃ter hos infans cui
nihil amplius contigit: ꝗ̃ prospicere uitam. Om̃s hi aquͤ
fuerunt morrales etiam si mors aliorum longius uitami
passa est procedere: Aliorum in medio fore prȩcidit. a¬
liorum interrupit ip̃a principia. alius intercȩnando so¬
lutus est. alterius continuata more somno est. Aliquem¬
concubitus extnxit . his appone ferro transfossos: aut exani¬
matos serpentium morsu. aut fractos ruina: aut per longã
neruorum contractionem extortos minutatm. Aliquo¬
rum melior dici aliquorum peior exitus põt. mors qui¬

Expanded text:
aut ignium." Minime. Illa enim, quae fortuita sunt, pluriaut ignium." Minime. Illa enim, quae fortuita sunt, plurimum discriminis recipiunt; aestimantur enim utilitate sumentium. Bonorum unum propositum est consentire naturae; hoc in omnibus par est. Cum alicuius in senatu sententiam sequimur, non potest dici: ille magis adsentitur quam ille; ab omnibus in eandem sententiam adulescens decessit, alter senex, aliquis praeter hos infans, cui nihil amplius contigit quam prospicere vitam. Omnes hi aeque fuere mortales, etiam si mors aliorum longius vitam passa est procedere, aliorum in medio flore praecidit, aliorum interrupit ipsa principia. Alius inter cenandum solutus est. Alterius continuata mors somno est. Aliquemconcubitus extinxit. His oppono ferro transfossos aut exanimatos serpentium morsu aut fractos ruina aut per longam nervorum contractionem extortos minutatim. Aliquorum melior dici, aliquorum peior potest exitus; mors qui
Abbreviated transcription (Latin):
ergo aliquid contra naturam bonum est: minime. s id
aliquando contra naturam est in quo bonum illud exi¬
stit. Uulnerari enim et subiecto igne tabescere et aduer¬
sa ualitudine affligi contra naniram est. S inter ista sẽua¬
re animum infatigabilem secundum nãm est. Et qđ uolo
exprimam breinter. Materia boni aliquando contrai
naturam est: et bonum nunqͣ: quoniam bonum sine ra¬
tione nullum est. sequitur ergo ratio naturam. Quid gͦ ẽ
ratio naturȩ imitatio. Quod est sũmum hominis bonu
ex naturȩ uoluntate se gerere Non est inquis dubium
quin felicior pax sit nunq̃ lacessita q̃ multo reparata sangͥ¬
ne. Non est dubium inquis: quin felicior res sit in cõcus¬
sa ualitudo: qͣ ex grauib mordis. et extrema minitantibꝰ
in tutum. et in quadam patientia ducta. Eodem mõ nun¬
quid erit dubium. quin maius bonum sit gaudium. ꝙͣ
obnoxius animus. ad perpetiendos cruciatus uulnerum

Expanded text:
ergo ? Aliquid contra naturam bonum est?" Minime; sed id ergo ? Aliquid contra naturam bonum est?" Minime; sed id aliquando contra naturam est, in quo bonum illud existit. Vulnerari enim et subiecto igne tabescere et adversa valetudine adfligi contra naturam est, sed inter ista servare animum infatigabilem secundum naturam est. Et ut quod volo exprimam breviter, materia boni aliquando contra naturam est, bonum numquam, quoniam bonum sine ratione nullum est, sequitur autem ratio naturam. " Quid est ergo ratio ? " Naturae imitatio. " Quod est summum hominis bonum ? " Ex naturae voluntate se gerere. " Non est " inquit " dubium, quin felicior pax sit numquam lacessita quam multo reparata sanguine. Non est dubium " inquit " quin felicior res sit inconcussa valetudo quam ex gravibus morbis et extrema minitantibus in tutum vi quadam et patientia educta. Eodem modo non erit dubium, quin maius bonum sit gaudium quam obnixus animus ad perpetiendos cruciatus vulnerum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Non põt ferre sententiam nisi in rem pñtem pdutus
est. Nec futuri prouidus est. nec pręteriti memor. Quidi
sit conseq̃ns nescit. Ex hoc autem oido rerum senesq conte¬
xitur et unitas uite per rectum itura. Ratio ergo arbitraĩa
est bonorum ac malorum. aliena et externa p̾ro uilibus
hẽt. et ea quę neq bona sunt neq inala accessiones mini¬
mas et leuissimas uidicat. Omne enim illi bonum in a¬
nimo est. Cȩterum bona quȩdam pruma .aestimat. ad ꝗ̃
ex ꝓposito uenit tanqͣ uictoriam bonos liberos salute
patrie. Quȩdam secunda quę̧ non apparent nisi in reb
aduersis tanquam equo animo pati morbum magnũ
exilium. Quȩdam media quȩ nihilo magis secundum:
naturam sunt ꝗͥ contra naturam. tanꝗ̃ prudenter ambu¬
triȩ incolumitate: Secunda contra naturam sunt fortite᷑
obstare tormentis: et sitim perpeti urentem p̃cordia. Q qͥ

Expanded text:
orat. Non potest ferre sententiam, nisi in rem praesentem perductus orat. Non potest ferre sententiam, nisi in rem praesentem perductus est. Nec futuri providus est nec praeteriti memor; quid sit consequens, nescit. Ex hoc autem rerum ordo sedesque contexitur et unitas vitae per rectum itura. Ratio ergo arbitra est bonorum ac malorum; aliena et externa pro vilibus habet et ea, quae neque bona sunt neque mala, accessiones minimas ac levissimas iudicat. Omne enim illi bonum in animo est. Ceterum bona quaedam prima existimat, ad quae ex proposito venit, tamquam victoriam, bonos liberos, salutem patriae. Quaedam secunda, quae non apparent nisi in rebus adversis, tamquam aequo animo pati morbum magnum, exilium. Quaedam media, quae nihilo magis secundum naturam sunt quam contra naturam, tamquam prudenter ambutriae incolumitate. Secunda contra naturam sunt: fortiter opstare tormentis et sitim perpeti morbo urente praecordia. " Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nes sunt si recte sunt et pares sunt. Qualis ratio est tales et
actiones sunt. ergo omnes pares sunt. nam cum similes sĩt¬
rationi. similes et interse sunt. Pares autem rationes inter
se ẽẽ dico quia honeste rectęq sunt. Cȩterum magna habe¬
bunt discrimina uariante materia. quȩ mõ latior est mõ
angustior. mõ illustris. mõ ignobilis mõ ad multos per¬
tinens. mõ ad paucos. In omnib tamen istis id quod op¬
optimum est par est. Honestę sunt tanꝗͣ uiri doni. om̃s
pares sunt quia boni sunt: sed hñt differentias aetatis.
Alius senior est. alius uimor. hẽnt corporis alius formosus
alius deformis est. hñt fortunȩ. ille diues. hic pauper est. ille
gratiosus potens urbib notus et pplis. hic ignotus pplis et
obscurus. s ꝑꝑ illudꝙ boni sunt pares sunt. De bonis ac¬
de malis sensus non iudicat quid utile sit quid inutile igͦ¬

Expanded text:
nes sunt, si rectae sunt. Si rectae sunt, et pares sunt. Qualis ratio est, tales et nes sunt, si rectae sunt. Si rectae sunt, et pares sunt. Qualis ratio est, tales et actiones sunt; ergo omnes pares sunt. Nam cum similes rationi sint, similes et inter se sunt. Pares autem actiones inter se esse dico, qua honestae rectaeque sunt. Ceterum magna habebunt discrimina variante materia, quae modo latior est, modo angustior, modo inlustris, modo ignobilis, modo ad multos pertinens, modo ad paucos. In omnibus tamen istis id, quod optimum est, par est; honestae sunt. Tamquam viri boni omnes pares sunt, qua boni sunt. Sed habent differentias aetatis: alius senior est, alius iuvenior; habent corporis: alius formosus, alius deformis est; habent fortunae: ille dives, hic pauper est, ille gratiosus, potens, urbibus notus et populis, hic ignotus plerisque et obscurus. Sed per illud, quo boni sunt, pares sunt. De bonis ac malis sensus non iudicat; quid utile sit, quid inutile, ign
Abbreviated transcription (Latin):
bom tegitur. Quisquis hȩc imparia iudicat: ab ip̃is uirutibꝰ
auertit oculos. et exteriora circunspicit. bona uera idem pẽ¬
dunt idem patent. illa falsa multum hñt uani. Itaq specio¬
sa et magna contra uisentib cum ad pondus reuocata sunt
fallunt. Ita est mi lucilli. quidquid uera ratio commendat
solidum et et̾num est. firmat animum: attollitq semper fu¬
turum in excelso. Illa quȩ temere laudantur et uulgi sen¬
tentia bona sunt inflant inanibus lȩtos. Rursus ea quȩ tim̃¬
tur tanꝗͣ mala iniiciunt formidinem mentib et illas nõ
aliter ꝗ animalia spẽs ꝑiculi agitant. Utraq ergo res siẽ
causa animum et diffondit ac mordet. nec illa gaudio.
nec hȩc metu digna est. Sola ratio immutabilis et udicii
tenax est non enim seruit sedimpat seruientib. Ratio
rationi Par est sicut rectum recto: ergo et uirtus non ali¬
ud q̃ recta ratio est. Omnes uirtutes rationes sunt: Rat̾o¬

Expanded text:
boni tegitur. Quisquis haec inparia iudicat, ab ipsis virtutibus boni tegitur. Quisquis haec inparia iudicat, ab ipsis virtutibus avertit oculos et exteriore circumspicit; bona vera idem pendent, idem patent. Illa falsa multum habent vani. Itaque speciosa et magna contra visentibus, cum ad pondus revocata sunt, fallunt. Ita est, mi Lucili; quicquid vera ratio commendat, solidum et aeternum est, firmat animum attollitque semper futurum in excelso; illa quae temere laudantur et vulgi sententia bona sunt, inflant inanibus laetos. Rursus ea, quae Minentur tamquam mala. iniciunt formidinem mentibus et illas non aliter quam animalia species periculi agitant. Utraque ergo res sine causa animum et diffundit et mordet; nec illa gaudio nec haec metu digna est. Sola ratio inmutabilis et iudicii tenax est. Non enim servit, sed imperat sensibus. Ratio rationi par est, sicut rectum recto; ergo et virtus virtuti. Virtus non aliud quam recta ratio est. Omnes virtutes rationes sunt. Ratio
Abbreviated transcription (Latin):
properat quemadmõm agamemnon ad micenarum nobi¬
les muros. Nemo enim patriam quia magna est amat: sed
quia sua. Quorsum hȩc ꝑtinent ut scias uirtutem omnia
opa uelut foctus suos iisdem oculis intueri. aque indulgẽ
omnib et quidem impensius laborantib. quoniam quid
etiam parentum amor magis in ea quorum miseret᷑ inclina
amat. sed parentum bonorum more: magis complectitur:
ac fouet. Quare non est ullum bonum altero maius: quia
non est quicꝗͣ apto aptius.quia plano nihil est planius. nõ
potes dicere hoc magis par eẽ alicui: ꝗ illi illud. Ergo nec ho¬
nesto honestius quicꝗͣ est. Ꝙsi par omnium uirtutum nã
est:tria genera bonorum in equo sunt.Ita dico in equo ẽ
moderate gaudere: et moderate dolere. letcia illa non uin¬
cit sirmitatem hanc animi sub tortore gemitus deuorante
llla bona optabilia. hec mirabilia sunt. utraq nihilominꝰ
Paria. quia quidquid in comm odi est uelamento maioris

Expanded text:
properat, quemadmodum Agamemnon ad Mycenarum nobiproperat, quemadmodum Agamemnon ad Mycenarum nobiles muros. Nemo enim patriam quia magna est amat, sed quia sua. Quorsus haec pertinent ? Ut scias virtutem omnia opera velut fetus suos isdem oculis intueri, aeque indulgere omnibus et quidem inpensius laborantibus, quoniam quidem etiam parentium amor magis in ea, quorum miseretur, inclinon magis amat, sed parentium bonorum more magis conplectitur ac fovet. Quare non est ullum bonum altero maius? Quia non est quicquam apto aptius, quia plano nihil est planius. Non potes dicere hoc magis par esse alicui quam illud; ergo nec honesto honestius quicquam est. Quod si par omnium virtutum natura est, tria genera bonorum in aequo sunt. Ita dico: in aequo est moderate gaudere et moderate dolere. Laetitia illa non vincit hanc animi firmitatem sub tortore gemitus devorantem; illa bona optabilia, haec mirabilia sunt, utraque nihilominus paria, quia quidquid incommodi est, vi tanto maioris
Abbreviated transcription (Latin):
bonum locupletem ꝗͣ paupem. nec robustum et lacertosu
ꝗ̃ gracilem languidi corporis. Ergo nec rem quidem magis
appetes aut amabis ilarem ac pacatam ꝗͣ distractam et o¬
perosam. At si hoc est magis diliges ex duob eque bonis
uiris nitidum et unctum ꝗͣ puluerulentum. et horrentẽ.
deinde hucusq peruenies ut magis diligas integrum oĩ¬
bus membiis et illesum ꝗͣ debilem aut luscum. Paulatin fa¬
stidium tuum illo usq: procedet: ut ex duob eque uistis ac
prudentib comatum et crispolum non malis ꝗͣ recoluast¬
trum.ubi est par in utroq uirtus: non comparet aliarum
rerum in equalitas. omnia enim alia non partes sed accepti¬
ones sunt. Num quis tam iniquam censuram inter suos a
ue et excelsum ꝗͣ breuem aut modicum: Foetus suos nõ
discernunt ferȩ et alimentum pariter omnium sternunt.
Aues ex aequo partiunt᷑ cibos. Uysses ad ltacę suȩ̨ saxa sic

Expanded text:
bonum locupletem quam pauperem, nec robustum et lacertosum bonum locupletem quam pauperem, nec robustum et lacertosum quam gracilem et languidi corporis; ergo ne rem quidem magis adpetes aut amabis hilarem ac pacatam quam distractam et operosam. Aut si hoc est, magis diliges ex duobus aeque bonis viris nitidum et unctum quam pulverulentum et horrentem. Deinde hoc usque pervenies, ut magis diligas integrum obus membris et inlaesum quam debilem aut luscum. Paulatim fastidium tuum illo usque procedet, ut ex duobus aeque iustis ac prudentibus comatum et crispulum malis. Ubi par in utroque virtus est, non conparet aliarum rerum inaequalitas. Omnia enim alia non partes, sed accessiones sunt. Num quis tam iniquam censuram inter suos agve et excelsum quam brevem aut modicum ? Fetus suos non distinguunt ferae et se in alimentum pariter omnium sternunt; aves ex aequo partiuntur cibos. Vlixes ad Ithacae suae saxa sic
Abbreviated transcription (Latin):
sta res. sed et tristis atq aspera. quem uir bonus pauꝑ. aut e¬
exul aut pallidus. Agedum pone ex alia parte uirum bo¬
num diuitiis abundantem. ex alia nihil hñtem s in se oĩa
Uterq ȩque uir bonus erit: etiam si fortuna dispari utetur.
Idem ut dixi in rebus iudicium est: quod in hominib: Equͤ
laudabilis uirtus est in corpore ualido ac libero posita. qͣ
in morbido. ac uieto. Ergo tuam quoq uirtutem non magis
laudabis si corpus illȩsum tibi. et integrum fortuna p̃stiteit
ꝗͣ si ex aliqua parte mutillatum. Alioquin hoc erit ex ser¬
uorum habitu dominum ex istimare: Omnia enim ista in
quȩ dominum casus exercet: seruilia sunt: pecunia. corpus.
sus libera et inuicta oꝑa uirtutis quȩ non ideo magis appe¬
tenda sunt: s benignius a fortuna tractentur. Nec minus
si aliqua iniquitate rerum p̃munt᷑. Ꝙ amicicia in hom̃ĩbꝰ
est hoc in rebus appeticio. Non puto magis amares uirum

Expanded text:
sta res, sed tristis atque aspera, quem vir bonus pauper aut sta res, sed tristis atque aspera, quem vir bonus pauper aut exul ac pallidus. Agedum pone ex alia parte virum bonum divitiis abundantem, ex altera nihil habentem, sed in se omnia; uterque aeque vir bonus erit, etiam si fortuna dispari utetur. Idem, ut dixi, in rebus iudicium est, quod in hominibus: aeque laudabilis virtus est in corpore valido ac libero posita quam in morbido ac vincto. Ergo tuam quoque virtutem non magis laudabis, si corpus illi tuum integrum fortuna praestiterit quam si ex aliqua parte mutilatum; alioqui hoc erit ex servorum habitu dominum aestimare. Omnia enim ista, in quae dominium casus exercet, serva sunt, pecunia et corpus sus libera et invicta opera virtutis, quae non ideo magis adpetenda sunt, si benignius a fortuna tractantur, nec minus, si aliqua iniquitate rerum premuntur. Quod amicitia in hominibus est, hoc in rebus adpetitio. Non, puto, magis amares virum
Abbreviated transcription (Latin):
uitabo. illud secundum naturam est.hoc contra. qͣ diu
sic aestimantur: magno inter se dissident spacio. Cum ad
uirtutem uentum est utraq par est. et quȩ perlaeta proce¬
dit et quȩ per tristia nulum hẽt momentum uexatio et
dolor et quidquid aliud incommodi est.Uirtute .n. obru¬
itur. Quomodo minuta lumina claritas solis obscurat: sic
dolores iniurias. molestias uirtus magnitudine sua elidit at¬
q opprimit: et quodcunq affulxit ibi quidquid sine illa i¬
apparet extinguitur. nec magis ullam portionem hñt in com¬
moda cum in uirtutem incident ꝗͣ in mari imber. Hoc ut
scias ita cẽ. ad omne pulchrum uir bonus sine ulla cunctatio¬
ne procurret. stet illie licet carnifex stet tortor. atq ignis: per¬
seuerabit. nec quid passurus: sed quid facturus sit aspiciet.
et se honestȩ rei. tanꝗͥ bono uiro credet. utilem illam iudicabł¬
sibi tutam prosperam. eundem locum hẽbit. apud cum hõe¬

Expanded text:
vitabo. Illud secundum naturam est, hoc contra. Quamdiu vitabo. Illud secundum naturam est, hoc contra. Quamdiu sic aestimantur, magno inter se dissident spatio; cum ad virtutem ventum est, utraque par est et quae per laeta procedit et quae per tristia. Nullum habet momentum vexatio et dolor et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. Quemadmodum minuta lumina claritas solis obscurat, sic dolores, molestias, iniurias virtus magnitudine sua elidit atque opprimit et quocumque adfulsit, ibi quicquid sine illa apparet, extinguitur; nec magis ullam portionem habent incommoda, cum in virtutem inciderunt, quam in mari nimbus. Hoc ut scias ita esse, ad omne pulchrum vir bonus sine ulla cunctatione procurret; stet illic licet carnifex, stet tortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid facturus sit, aspiciet, et se honestae rei tamquam bono viro credet; utilem illam sibi iudicabit, tutam, prosperam. Eundem locum habebit apud illum hone
Abbreviated transcription (Latin):
complorat. si malum iudicat pturbationem recipit. in ma¬
gna discordia uolutat᷑. hinc .ni.spẽs recti uocat. illinc suspiciꝰ
mali retrahit. Itaq qui honeste aliquid facturus est quidqͣ
opponit᷑ id etiam si incõmodum putat: malum non putat
uelut libens faciat. Omne honestum iniussum. in coactumq
est sincerum et nulli malo mistum. Scio quied respondei¬
mihi hoc loco possit.hoc nobis psuadere conaris. Nihil in¬
terest utrum aliquis in gaudio sit: an in equuleo iaceat. ac
tortorem suum lasset.Poteram respondere epicurus quoq:
ait sapientem si in phalaridis tauro puratur exclamaturum:
dulce est et ad me nihil ptinet.Quid miraris si eo paria bõa
dico alterius in gaudio positi alterius in tormento fortissi¬
me stantis: cum quod incredibile est dicat epicurus eẽ dolo
res. Et hoc respondeo plurimum interẽe inter gaudium et
dolorem. Si quęratur electio. alterum petam: alterum

Expanded text:
conplorat, si malum iudicat, perturbationem recepit et in maconplorat, si malum iudicat, perturbationem recepit et in magna discordia volutatur. Hinc enim species recti vocat, illinc suspicio mali retrahit. Itaque qui honeste aliquid facturus est, quicquid opponitur, id etiam si incommodum putat, malum non putet, velit, libens faciat. Omne honestum iniussum incoactumque est, sincerum et nulli malo mixtum. Scio, quid mihi responderi hoc loco possit: "hoc nobis persuadere conaris, nihil interesse, utrum aliquis in gaudio sit an in eculeo iaceat ac tortorem suum lasset?" Poteram respondere: Epicurus quoque ait sapientem, si in Phalaridis tauro peruratur, exclamaturum: "dulce est et ad me nihil pertinet." Quid miraris, si ego paria bona dico alterius in convivio iacentis, alterius inter tormenta fortissime stantis, cum quod incredibilius est dicat Epicurus, dulce esse torreri? Sed hoc respondeo, plurimum interesse inter gaudium et dolorem; si quaeratur electio, alterum petam, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
mum interula in quib uirtus utraq oitenditur. In altero enii
naturalis est animi remissio. ac laxitas. in alto contra nam do¬
lor. Itaq materia sunt haec. quȩ plurimum interualli recipi¬
ant.Uirtus in utraq Par est. Uirtutem mat̾ia non mutat
nec peiorem facit dura. ac difficilis. nec meliorem il aris et lȩta.
se melius in hoc gaudio gerere: nec ille melius in illis crucia¬
tidus. Duo autem quib nihil melius fieri põt paria sunt.Nã
si quȩ extra uirtutem posita sunt: aut minuere illam aut au¬
gere possunt: desinit unum bonum ẽẽ quod est honestu:
n hoc concesseris omne honestum perit. Quare nihil hõẽstu
est quod ab inuito quod a coacto sit. omne honestum uolũ¬
quod hẽt in se optimum pelidit. sibi placere: Non põt hone¬
stum ẽẽ: quod non est liberum. nam qui timet. seruit. hone¬
stum omne securum est tranquillum.Si recusat aliquid si

Expanded text:
mum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim mum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim naturalis est animi remissio ae laxitas, in altero contra naturam dolor. Itaque media sunt haec, quae plurimum intervalli recipiunt; virtus in utroque par est. Virtutem materia non mutat; nec peiorem facit dura ac difSE MELIUS IN HOC GAUDIO GERERE, NEC ILLE MELIUS IN ILLIS CRUCIAtibus. Duo autem, quibus nihil fieri melius potest, paria sunt. Nam si, quae extra virtutem posita sunt, aut minuere illam aut augere possunt, desinit unum bonum esse, quod honestum. Si hoc concesseris, omne honestum perit. Quare ? Dicam: quia nihil honestum est, quod ab invito, quod coactum fit. Omne honestum volunionem, metum; quod habet in se optimum, perdidit, sibi placere. Non potest honestum esse, quod non est liberum; nam quod timet, servit. Honestum omne securum est, tranquillum est; si recusat aliquid, si
Abbreviated transcription (Latin):
diuinum est. Nullum porro inter diuina discrimen est er¬
go nec inter bona. paria itaq sunt et gaudium et fortis
atq obstinata tormentoꝵ perpessio. In utroq enim ea đ
est anmi magnitudo in altero remissa et lenta in alteo
dugnax et intenta. Quid tu non putas parem ẽẽ uirtutẽ
eius qui fortiter hostium moenia expugnat et eius qui
obsidionem patientissime sustinet ut magnus scipio qui
num antiam cludit. et comp̾mit cogitq inuictas manus
in exicium ip̃as suum conuerti. Magnus ille obsessoru
animus qui scit se non ẽẽ clusum cui mors apta est et in
complexi libertatis expirat. Et quȩ reliqua quoq inter se
paria sunt. tranquillitas simplicitas lideralitas. constãtia
equanimitas tolerantia. omnib enim istis una uirtus ib̾¬
est quȩ animum rectum et indeclinabilem p̃stat. Quid
ergo nihil interest inter gaudium et ddolorum inflexior¬
lem patientiam: nihil quantum ad ip̃as uirtutes. pluri¬

Expanded text:
divinum est. Nullum porro inter divina discrimen est; erdivinum est. Nullum porro inter divina discrimen est; ergo neenec inter bona. Paria itaque sunt et gaudium et fortis atque obstinata tormentorum perpessio; in utroque enim eadem est animi magnitudo, in altero remissa et laeta, in altera pugnax et intenta. Quid? Tu non putas parem esse virtutem eius, qui fortiter hostium moenia expugnat, et eius, qui obsidionem patientissime sustinet ? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque invictas manus in exitium ipsas suum verti; magnus ille obsessorum animus, qui scit non esse elusam, cui mors aperta est, et in conplexucomplexu libertatis expirat. Aeque reliqua quoque inter se paria sunt, tranquillitas, simplicitas, liberalitas, constantia, aequanimitas, tolerantia. Omnibus enim istis una virtus subest, quae animum rectum et indeclinabilem praestat. "Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum inflexibilem patientiam?" Nihil, quantum ad ipsas virtutes; pluri
Abbreviated transcription (Latin):
terminis comprehensum. Crescere posse unꝑfectȩ rei signũ
est. bonum omne in easdem cadit leges. Iuncta est p̾ruĩ¬
ta. et publica utilitas tam me hercule q̃ in separabile ẽ
laudandum petendumq. Ergo uirtutes inter se pares
sunt et opera uirtutum et homines omnes quib illa conti¬
gere: Satorum uero animaliumq uirtutes cum mortales
sint. fragiles quoq caduceq sunt cum certe exiliunt resi¬
dentq et ideo non eodem p̃cio estimant᷑. Uerum una ĩ¬
ducitur romanis uirtutib regula. una enim est ratio regt
simplexq. Nihil est diuino diuinius cęlesti celestius.
mortalia minuunt᷑. cadunt deterunt᷑ crescunt ex hauri¬
untur. implentur. Itaq illis in tam incerta sorte in equali¬
tas est. diuinoꝵ una natura est. Ratio autem nihil aliuo
est ꝗͣ in corpus humanum pars diuimi sp̃s mersa. Si tatio
diuina est nullum aũt bonum sine rõne est bonum omne

Expanded text:
terminis conprensum ? Crescere posse inperfectae rei signum terminis conprensum ? Crescere posse inperfectae rei signum est. Bonum omne in easdem cadit leges; iuncta est privata et publica utilitas, tam mehercules quam inseparabile est laudandum petendumque. Ergo virtutes inter se pares sunt et opera virtutis et omnes homines, quibus illae configere. Satorum vero animaliumque virtutes cum mortales sint, fragiles quoque caducaeque sunt et incertae. Exibunt residuntque et ideo non eodem pretio aestimantur; una inducitur humanis virtutibus regula. Una enim est ratio recta simplexque. Nihil est divino divinius, caelesti caelestius. Mortalia minuuntur, cadunt, deteruntur, crescunt, exhauriuntur, inplentur. Itaque illis in tam incerta sorte inaequalitas est; divinorum una natura est. Ratio autem nihil aliud est quam in corpus humanum pars divini spiritus mersa. Si ratio divina est, nullum autem bonum sine ratione est, bonum omne
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates conuertit᷑ ad rerum quas actura est hĩtum figu¬
rata. Quidquid attingat ad similitudinem sui adducit ⁊¬
aduingit actiones. amicicias interdum: domos totas. quas in¬
trauit disposuitq condecorat. Quid quid condecorat. id a¬
mabile. conspicuum mirabile facit. Itaq uis eius et mag̾¬
tudo ultra non põt surgere: quando incrementum maxi¬
mo non est. nihil inuenies rectius recto non magis. qͣ ue¬
rius uero qͣ temperato temperatus. Omnis in modo est
uirtus. modus certa mensura est. Constantia non hẽt quͦ
procedat: non magis qͣ fiolucia. aut ueritas. aut fides. Quid
accedere ꝑfecto põt: nihil: aut ꝑfectum non erat cui acces¬
sit. Ergo ne uirtuti quidem cui si quid adiici põt defuit.
Nonestum quoq nullam accessionem recipit. honestum
est enim progter ista quę retuli. Quid porro : decorum
et iustum et legitimum non eiusdem ẽẽ forme putas cẽtis

Expanded text:
qualitates convertitur ad rerum, quas actura est, habitum figuqualitates convertitur ad rerum, quas actura est, habitum figurata. Quidquid attigit, in similitudinem sui adducit et tinguit; actiones, amicitias, interdum domos totas, quas intravit disposuitque, condecorat. Quidquid tractavit, id amabile, conspicuum, mirabile facit. Itaque vis eius et magnitudo ultra non potest surgere, quando incrementum maximo non est. Nihil invenies rectius recto, non magis quam verius vero, quam temperato temperatius. Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia non habet, quo procedat, non magis quam fiducia aut veritas aut fides. Quid accedere perfecto potest ? Nihil, aut perfectum non erat, cui accessit. Ergo ne virtuti quidem, cui si quid adici potest, defuit. Honestum quoque nullam accessionem recipit; honestum est enim propter ista, quae rettuli. Quid porro ? Decorum et iustum et legitimum non eiusdem esse formae putas, certis
Abbreviated transcription (Latin):
ta distinguere ad primum reuertamur: et consideremus
id quale sit. Animus intuens uera. peritus fugiendorum
ac petendorum non ex opinione: sed ex natura p̃cia reb
imponens: toti se auferens mundo et in omnes eius actus
contemplationem suam mittens. cogitationib actionibꝰ¬
q intendens. ex equo magnus ac uehemens. aspis blãdis¬
q panter inuictus. neutri fortune se submittens supra oĩa
que contingunt acciduntq eminens pulcherrimus. cum
decore cum uiribus sanus. ac sicus. imperturbatus. intrepidꝰ
quem nulla uis frangat: quem nec attollant fortuita. nec d̾
primant. talis animus uirtus est. hec eius est facies si sub u¬
num ueniat aspectum et semel totam se õndat. Cȩterum mł¬
tȩ eius spẽs sunt pro uite uanetate: et pro actionib explicãt᷑
nec minor fit. aut maior ip̃a. Decrescere enim summum bo¬
num non põt nec uirtuti ire retro licet: s in alias. atq alias

Expanded text:
ta distinguere, ad primum bonum revertamur et consideremus ta distinguere, ad primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, peritus fugiendorum ac petendorum, non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se inserens mundo et in omnes eius actus contemplationem suam mittens, cogitationibus actionibusque intentus, ex aequo magnus ac vehemens, asperis blandisque pariter invictus, neutri se fortunae summittens, supra omnia quae contingunt acciduntque eminens, pulcdecore, cum viribus sanus ac siccus, imperturbatus, intrepidus, quem nulla vis frangere, quem nec atprimant; talis animus virtus est. Haec eius est facies, si sub unum veniat aspectum et semel tota se ostendat. Ceterum multae eius species sunt. Pro vitae varietate et pro actionibus explicantur; nec minor fit aut maior ipsa. Decrescere enim summum bonum non potest nec virtuti ire retro licet; sed in alias atque alias
Abbreviated transcription (Latin):
plius est facit. Quosdam enim edit corporibus impe¬
ditos: sed nihilominus prumpentes obstantia. Claraniꝰ
mihi uidetur in exemplar editus. ut scire possemus
non desormitate corporis foedari animum: sed pulcͥ¬
tudine animi corpus ornari. Quam uis autem paucis¬
simos una fecerimus dies: tamen multi nobis sermões
suerunt. quos subingeram et ad te ꝑmittam. Hoc pͥmꝰ
die quȩsitum est: quomo possint tria bona ẽẽ: sed irp
corum condicio est. Quȩdam ut nr̃is uidetur prima:
bona sunt. tanq̃ gaudium pax salus patriȩ. Quȩdam scđa
in materia infelici exp̃ssa tanq̃ tormentorum patientia et ĩ
morbo graui temperantia. Illa bona directo optauimus
nobis. hoc si necẽe erit. Sunt adhuc tertia. tanqͣ modestus
incessus et compositus. ac probus uultus. et conueniens pr¬
prudenti uiro gestus. Quomõ ista inter se tria ẽẽ possunt
cum alia optanda sint: alia aduersanda. Si uolumus is¬

Expanded text:
plius est, facit; quosdam enim edit corporibus inpeplius est, facit; quosdam enim edit corporibus inpeditos, sed nihilominus perrumpentes obstantia. Claranus mihi videtur in exemplar editus, ut scire possemus non deformitate corporis foedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari. Quamvis autem paucissimos una fecerimus dies, tamen multi nobis sermones fuerunt, quos subinde egeram et ad te permittam. Hoc primo die quaesitum est: quomodo possint paria bona esse, si triplex eorum condicio est. Quaedam, ut nostris videtur, prima bona sunt, tamquam gaudium, pax, salus patriae; quaedam secunda, in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia. Illa bona derecto optabimus nobis, haec, si necesse erit. Sunt adhuc tertia, tamquam modestus incessus et conpositus ac probus voltus et conveniens prudenti viro gestus. Quomodo ista inter se paria esse possunt, cum alia optanda sint, alia aversanda ? Si volumus is
Abbreviated transcription (Latin):
laranium condiscipulum meum ui¬
di post multos annos. non puto ex¬
pectas ut adiiciam senem: sed me her¬
cule uiridem animo: ac ingentem et
cum corpusculo suo colluctantem.
niq enim se natura gessit. et talem
animum male collocauit. aut fortaᷤ¬
se uoluit hoc ip̃m nobis ostendere posse ingenium for¬
tissimum. ac beatissimum sub qualibet cute latere. Uic
tamen omnia impecdim̃ta. et ad oȩtera contemnenda a
contemptu sui corporis uenit. Errare mihi uisus est ꝙ
dixit gratior est pulchro ueniens a corpore uirtus. Nõ
enim ullo honestam̃to eget. ip̃a magnum sui decus ẽ
et corpus suum conseerat certe: Claranium nr̃m coep̾
intueri: formosus mihi uidetur et tam rectus corpore
ꝗͣ est animo. Põt ex casa parua uir magnus exire: põt
et ex deformi humiliq corpusculo formosus animꝰ
et magnus. Quosdam itaq mihi uidetur in hoc tales
natura generare ut approb uirtutem omni loco naseͥ
si posset perse nudos edere animos fecisset. nunc qđ ã¬

Expanded text:
laranum,condiscipulum meum, vidi post multos annos. Non, puto, exspectas, ut adiciam senem, sed mehercules viridem animo ac vigentem et cum corpusculo suo conluctantem. Inique enim se natura gessit et talem animum male conlocavit; aut fortasse voluit hoc ipsum nobis ostendere, posse ingenium fortissimum ac beatissimum sub qualibet cute latere. Vincit tamen omnia inpedimenta et ad cetera contemnenda a contemptu sui venit. Errare mihi visus est, qui dixit gratior et pulchro veniens e corpore virtus. Non enim ullo honestamento eget; ipsa magnum sui decus est et corpus suum consecrat. Aliter certe Claranum nostrum coepi intueri; formosus mihi videtur et tam rectus corpore quam est animo. Potest ex casa vir magnus exire, potest et ex deformi humilique corpusculo formosus animus ac magnus. Quosdam itaque mihi videtur in hoc tales natura generare, ut adprobet virtutem omni loco nasci. Si posset per se nudos edere animos, fecisset; nunc, quod am
Abbreviated transcription (Latin):
per quȩ sese efferat. is delectum agat: et qua potissimum
uberetur consideret. Cui difficilis occasio est. is proximã
quanq per optima arripiat. sit licet in audita sit noua.
non deerit ad mortem ingenium. cui non desuerit aĩus.
Uides quem ad mõm extrema quoq mancipia ubi illis
stimulos adegit dolor. excitentur. et intentissimas custͦ¬
dias falant: Ille uit magnus est: qui mortem sibi non
tantum imperauit sed inuenit. Ex codem tibi munere:
plura exempla promisi. Secundo naumachię spectaculo
ius cbarbaris lanceam quam in adueisarios acceperat
mentum omne ludibrium iam dudum effugio: quare
ego mortem armatus expecto: tanto hoc speciosius specta¬
culum fuit. quanto honestius mori discunt homines ꝗͣ oe¬
hebunt illi. quos aduersus hos casus instruxit longa me¬
ditatio et magistra retum omnium ratio. Illa nos docet fati
uarios ẽẽ accessus. finem cundem. Nihil autem interest un de

Expanded text:
per quae sese adserat. is dilectum agat et qua potissimum per quae sese adserat. is dilectum agat et qua potissimum liberetur. consideret: cui difficilis occasio est, is proximam quamque pro optima arripiat, sit licet inaudita, sit nova. Non deerit ad mortem ingenium, cui non defuerit animus. Vides, quemadmodum extrema quoque mancipia, ubi illis stimulos adegit dolor, excitentur et intentissimas custodias fallant ? Ille vir magnus est, qui mortem sibi non tantum imperavi:, sed invenit. Ex eodem tibi munere plura exempla promisi. Secundo naumachiae spectaculo unus e barbaris lanceam, quam in adversarios acceperat, mentum, omne ludibrium iamdudum effugio ? Quare ego mortem armatus expecto:" Tanto hoc speciosius spectaculum fuit, quanto honestius mori discunt homines quam ocbent, non habebunt illi, quos adversus hos casus instruxit longa meditatio et magistra rerum omnium ratio: Illa nos docet fati varios esse accessus, finem eundem, nihil autem interesse, unde
Abbreviated transcription (Latin):
de fc̃o hominis acerrimi ut cuiq uisum erit: dum hoc
constet p̃ferendam ẽe turpissimam mortem seruituti mun¬
dissimȩ Quoniam coepi sordidis exemplis uti ꝑseuerabo
plus enim a se quisq exiget si uiderit hanc rem et a contẽ¬
ptissimis posse contemni. Catones. Scipionesq et alios qͦs
audire cum admiratione consueuimus. supra imnitatiõe
positos putamus. Iam ego istam uirtute m hẽre tam mł¬
ta exempla in ludo bestiario ꝗ in ducibus belli ciuilis
õndam. Cum adduceretur nuper inter custodias quidã
ad matutinum spectaculum missus. tanq̃ somno p̃mẽte
nutaret caput. usq eo dimisit. donec radiis insereret. et
tam dui se in sedili suo tenuit. donec ceruicem circum¬
aictui rotę frangeret. fodem uehiculo quo ad poenam fe¬
rebatur effugit. Nihil obstat crumpere et exire cupiẽti
in apto nos natura custodit. Cui permittit necessitas sua
circonspiciat exitum mollem. Cui ad manum plura sũt

Expanded text:
de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc de facto hominis acerrimi, ut cuique visum erit, dum hoc constet, praeferendam esse spurcissimam mortem servituti mundissimae. Quoniam coepi sordidis exemplis uti, perseverabo. Plus enim a se quisque exiget, si viderit hanc rem etiam a contemptissimis posse contemni. Catones Scipionesque et alios, quos audire cum admiratione consuevimus, supra imitationem positos putamus; iam ego istam virtutem habere tam multa exempla in ludo bestiario quam in ducibus belli civilis ostendam. Cum adveheretur nuper inter custodias quidam ad matutinum spectaculum missus, tamquam somno premente nutaret, caput usque eo demisit, donec radiis insereret, et tamdiu se in sedili suo tenuit, donec cervicem circumactu rotae frangeret. Eodem vehiculo, quo ad poenam ferebatur, effugit. Nihil obstat erumpere et exire cupienti. In aperto nes natura custodit. Cui permittit necessitas sua, circumspicit exitum mollem: cui ad manum plura sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ti non licuisset. nec ad arbitrium suum instrum̃ta mortis
eligere: obuia quaeq rapuerunt.et quȩ natura non etant
noxia.ui sua tela fecerunt. Nuper in ludo bestiarum. unꝰ
ex germanis. cum ad matutina spectacula pararetur: seces¬
sit ad exonerandum corpus. Nullum aliud illi dabatur
sine custode secretum. ibi lignum id quod ad emundãda
oscoena adherente spongia positum est totum in gulam far¬
sit et in p̃clusis faucib spiritum emisit. Hoc fuit morti con¬
tumeliam facere. Ita prorsus parum munde: et parum de¬
center. Quid est stultius. q̃ fastidiõse mori: Ouirum fortẽ
o dignum cui fati daretur electio. ꝙͣ fortiter ille gladio
usus eẽt. q̃ animose in profundam se altuudinemꝰ maris.
aut abscissȩ rupis ĩmisiss: undiq destitutus inuenit quẽ¬
ad mnodum et mortem sibi deberet. et telum: ut scias ad
moriendum nihil aliud in mora ẽẽ ꝗͣ uelle. existimetur

Expanded text:
ri non licuisset nec ad arbitrium suum instrumenta mortis ri non licuisset nec ad arbitrium suum instrumenta mortis eligere, obvia quaeque rapuerunt et quae natura non erant noxia, vi sua tela fecerunt. Nuper in ludo bestiariorum unus e Germanis, cum ad matutina spectacula pararetur, secessit ad exonerandum corpus; nullum aliud illi dabatur sine custode secretum. Ibi lignum id, quod ad emundanda obscena adhaerente spongia positum est, totum in gulam farsit et interclusis faucibus spiritum elisit. Hoc fuit morti contumeliam facere. Ita prorsus; parum munde et parum decenter; quid est stultius quam fastidiose mori ? O virum fortem, o dignum, cui fati daretur electio ! Quam fortiter ille gladio usus esset, quam animose in profundam se altitudinem maris aut abscisae rupis inmisisset! Undique destitutum invenit, queadmodum et mortem sibi deferret et telum, ut scias ad moriendum nihil aliud in mora esse quam velle. Existimetur
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣ migraturus hĩta. propone tibi quandoq hoc con¬
tubernio carendum fortior eris ad necessitatem exeun¬
di. S quem adinõm suus finis ueniet in mentem õnia
sine fine concupiscentib: Nullius rei meditatio tam
necessaria est. Alia enim fortasse exercentur in supuacuũ
Aduersus pauptatem p̃paratus est animus. pmansere diui¬
tiȩ. ad contemptum doloris nos armauimus. a nobis nũ¬
q̃ exiget huius uirtutis expimentum integri ac sani felicitaᷤᷤ
corporis ut fortiter amissoꝵ desideria pateremur p̃cipimꝰ
nobis. Omnes quos amabamus supstites fortuna seruauit.
Huius unius rei usum qui excitet dies ueniet. Non est ꝙ
existim es magnis tantum uiris hoc robur fuisse: quo serui¬
tutis humanȩ claustra prumpent. non est ꝙ uidices hoc
fieri nisi a catone non posse: qui quam ferro non emise¬
rat animam manu. extraxit cum uilissimȩ sortis homines
ingenti impetu in tutum euaserint.Cumq cõmodo mo¬

Expanded text:
Tamquam migraturus habita. Propone tibi quandoque hoc conTamquam migraturus habita. Propone tibi quandoque hoc contubernio carendum; fortior eris ad necessitatem exeundi. Sed quemadmodum suus finis veniet in mentem omnia sine fine concupiscentibus ? Nullius rei meditatio tam necessaria est. Alia enim fortasse exercentur in supervacuum. Adversus paupertatem praeparatus est animus; permansere divitiae. Ad contemptum nos doloris armavimus; nunquam a nobis exegit huius virtutis experimentum integri ac sani felicitas corporis. Ut fortiter amissorum desideria paterentur praecepimus nobis; omnes, quos amabamus, superstites fortuna servavit. Huius unius rei usum qui exigat dies veniet. Non est quod existimes magnis tantum viris hoc robur fuisse, quo servitutis humanae claustra perrumperent; non est quod iudices hoc fieri nisi a Catone non posse, qui quam ferro non emiserat animam manu extraxit. Vilissimae sortis homines ingenti impetu in tutum evaserunt, cumque e commodo mo
Abbreviated transcription (Latin):
natura decreuit. Hoc qui dicit non uidet se libertatis uiã
claudere: Nihil melius externa lex fecit ꝗͣ ꝙ unum introi¬
tum nobis ad uitam dedit: exitus multos. Ego expectem
uel morbi crudelitatem uel hominis cum possim per me¬
dia exire tormenta. et aduersa discut̾e: Hoc est unum
cur de uita non possumus queri. neminem tenet.Bono
loco res humanę site sunt ꝙ: nemo nisi uitio suo miser est.
placet uiuere: non placet. licet eo reuerti uñ uenisti. Ut
dolorem capitis leuares sanguinem sepe emisisti. Ad ex¬
tenuandum corpus uena percutitur. Non opus ẽ uastͦ
uulnere diuidere p̃cordia. scalpello apiatur ad illam
magnam libertatem uia. cum puncto securitas constat.
quid ergo est: quod nos facit pigros inertesq: Nemo no¬
strum cogitat quandoq sibi ex hoc domicilio exeundũ
sic ueteres in quilinos indulgentia loci et consuetudo ẽt
inter iniurias detinet. Uis aduersus hoc corpus lider ẽẽ

Expanded text:
natura decrevit. Hoc qui dicit, non videt se libertatis viam natura decrevit. Hoc qui dicit, non videt se libertatis viam eludere. Nil melius aeterna lex fecit, quam quod unum introitum nobis ad vitam dedit, exitus multos. Ego expectem vel morbi crudelitatem vel hominis, cum possim per media exire tormenta et adversa discutere ? Hoc est unum, cur de vita non possimus queri: neminem tenet. Bono loco res humanae sunt, quod nemo nisi vitio suo miser est. Placet; vive. Non placet; licet eo reverti, unde venisti. Ut dolorem capitis levares, sanguinem saepe misisti. Ad extenuandum corpus vena percutitur. Non opus est vasto vulnere dividere praecordia; scalpello aperitur ad illam magnam libertatem via et puncto securitas constat. Quid ergo est, quod nos facit pigros inertesque ? Nemo nostrum cogitat quandoque sibi ex hoc domicilio exeundum; sic veteres inquilinos indulgentia loci et consuetudo etiam inter iniurias detinet. Vis adversus hoc corpus liber esse ?
Abbreviated transcription (Latin):
lta mortem utiq qua sim exiturus e uita. Prȩterea quemad¬
mõm. non utcunq melior est longior uita. sic peior est uti¬
q: mors longior. In nulla re. magis ꝗͣ in morte moremi
animo gerere debemus. Exeat quo impetu coepit siue fe¬
rum app̾etit: siue laqueum siue aliquam potionem ueãs
occupantem ꝑgat. et uincula seruitutis abrumpat. Uitam
et aliis approbare quisq debet. mortem sibi. optima est q̃
placet. Stulte haec cogitantur. Aliquis dicit me parum foͬ¬
titer fecisse: aliquis nimis temere: aliquis fuisse aliquod ge¬
nus mortis animosius. Uis tu cogitare id in manib ẽẽ con¬
silium ad quod fama non ptinet. hoc unum intuere: ut
te fortune qͣ celerrime eripias.aliquando aderunt. qui de
facto tuo male existiment. Inuenies etiam professos sapĩa
qui um inferendam uitę suȩ negent. et nefas iudicent ip̃
int̾emptorem sui fieri. Expecta nouum causȩ exitum quẽ

Expanded text:
sic mortem exiturus e vita. Praeterea quemadsic mortem exiturus e vita. Praeterea quemadmodum non utique melior est longior vita, sic peior est utique mors longior. In nulla re magis quam in morte morem animo gerere debemus. Exeat, qua impetum cepit; sive ferrum appetit sive laqueum sive aliquam potionem venas occupantem, pergat et vincula servitutis abrumpat. Vitam et aliis adprobare quisque debet, mortem sibi. Optima est, quae placet. Stulte haec cogitantur: "aliquis dicet me parum fortiter fecisse, aliquis nimis temere, aliquis fuisse aliquod genus mortis animosius." Vis tu cogitare id in manibus esse consilium, ad quod fama non pertinet! Hoc unum intuere, ut te fortunae quam celerrime eripias; alioquin aderunt, qui de facto tuo male existiment. Invenies etiam professos sapientiam, qui vim adferendam vitae suae negent et nefas iudicent ipsum interemptorem sui fieri; expectandum esse exitum, quem