comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ali ueeo int pauilominq ferellasitt nt̃ talis michi
uideri incepam qualẽ tu me facis sic corda legencui
in manu hãbes sic papirꝰ ꝙ regia sic calamꝰ tibi pro
septro ẽ nisi ꝙ me cogi sencies in arc̃e racionis enasero
meq ip̃m i. dentide̾mi ꝑcontubar an uera eeñt q̃ de
me stilo q arnficioso et mellafino diterẽtͦ Scio quid
mchi p̃tꝰ in silencio sit responsim ꝑiude oro post hac
pidori meo ut ꝑcas Reue me nõ meĩs laudiba honõres
nõ pricor ecrorẽm exuas quo delecror tñt me facundic
uilco trahos in herrorẽ multo imparẽ tuꝯ ar eceor in¬
genis et amicitie testis exiue meꝰ lsi sit nisi ames ra
a qua s nõ excerius flatibꝰ amulsꝰ fuero non facibẽ
cotrua illit᷑ n. non nisi aura purissima ueriq flat᷑
opins lemq sic habeto posse me tibi om̃ĩa credere nisi
q̃lde me sẽbls que si aliunde ꝑcederet qua putas fronte
Recturꝯ fuerim ac nũc mͥ notissimꝰ candor tuꝰ quidqudd

Expanded text:
 vero me paulominus fefellisset ut talis michi videri inciperem qualem tu me facis — sic corda legentium in manu habes, sic papirus pro regia, sic calamus tibi pro sceptro est — nisi quod, me cogi sentiens, in “arcem rationis” evaseram meque ipsum identidem percontabar an vera essent que de me, stilo quamvis artificioso et mellifluo, dicerentur. 3 Scio quid michi intus in silentio sit responsum; proinde oro posthac pudori meo ut parcas, neve me non meis laudibus honeres; non precor errorem exuas quo defector, tantum ne me facundie unco trahas in errorem multo imparem: tuus enim error ingenuus et amicitie testis eximie, meus, si sit, nisi amens ra qua si non externis flatibus avulsus fuero, non facile corruam; illic enim non nisi aura purissima verique flant spiritus. Denique sic habeto, posse me tibi omnia credere, nisi que de me scribis. Que si aliunde procederent, qua putas fronte lecturus fuerim? at nunc michi notissimus candor tuus, quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
peni de se mnti iͥbunt iuũetꝰ ea uidoles ħii mores sunt his
uotoꝵ modus is t̾mis studiop leliros et fenes nr̃is iuue¬
nibꝰ ad motes sepẽ ad iniũdia putes et felices dicas ꝙ
pridie nati sutit sit inundꝰ in dic̃s ad eꝑtrema precip̃i¬
tans secũ omia indeteriꝰ trabit azies aũt qñ quider
et quid serior etas accura fit qr li argio calla fertur di¬
uisse Tiberiꝰ cisar ad nos niehil ꝑtinet et cauendu est
ne maior ingemio sit querelo ne ñe mͥ forscan occirerat
alus Aenece ubi ait om̃e etãte de de moribꝰ sais ques

Expanded text:
s sunt, is votorum modus, is terminus studiorum. Deliros etiam senes nostris iuvenibus admotos sapere ad invidiam putes, et felices dicas quod pridie nati sint. 3 Sic mundus in dies ad extrema precipitans secum omnia in deterius trahit; mitto autem quandoquidem, et quid serior etas actura sit, quod de Sergio Galba fertur dixisse Tiberius Cesar, «ad nos nichil pertinet», et cavendum est ne maior ingenio sit querela, neve michi forsan occurrat illud Senece ubi ait «omnem etatem de moribus suis ques
Abbreviated transcription (Latin):
torqueãt ita m scomachu torquet bilemq agitat quo¬
tiens senem illum lego miris et infaridis modis atq
inter cct̾os relatu et curpi speccatulo ꝯcubitꝰ mõsteuo¬
si ut tranquillo ueclo utar dessicientes libidines excĩta
me ꝙ solito minꝰ nolupratibꝰ estuẽt malesueda titilla-¬
cio et̃ ẜmitꝰ iuuenmilis obsceserit ꝙ gule sopm̃q et nẽ¬
tris illocebris destituti sunt Popremo qd iuires corporee
iam mał at pessunꝰ ẽ nũt quisꝙͣ peior qͣ qui pcco stu¬
det et flagico glatus delectri equaidẽ in malis ꝓpe
małoꝵ oñi ẽ natura unde peccandi ꝯsnecudo iocum¬
dissina apud citeronẽ dr̃ i mediis sane deleltãtomi¬
bus rihonestis molestũ aliquid pati et ulũt frenu gili¬
qsͣ santire eibidinu maloꝵ ẽ adhnt ẜ ad meligra creder¬
clum et quos sepe de magnis tempestatibꝰ liberatos ua

Expanded text:
torqueant, ita michi stomacum torquet bilemque agitat, quotiens senem illum lego miris et infandis modis atque inter ceteros, relatu etiam turpi, spectaculo “concubitus monstruosi”, ut Tranquilli verbo utar, “deficientes libidines excitantquod solito minus voluptatibus estuent, quod malesuada titillatio et pruritus iuvenilis abscesserit, quod gule somnique et ventris illecebris destituti sint, postremo quod vires corporee iam malus ac pessimus est; nec quisquam peior quam qui peccato studet et flagitio gloriatur. Delectari equidem in malis prope malorum omnium est natura, unde “peccandi consuetudo iocundissima” apud Ciceronem dicitur. In mediis sane delectationibus inhonestis molestum aliquid pati et velut frenum aliquod sentire libidinum, malorum est adhuc sed ad meliora tendentium, et quos sepe de magnis tempestatibus liberatos in
Abbreviated transcription (Latin):
ni ac iatr̃atie nullũ ineꝑte et pndigne tirãnidi locũ
eẽ qͥuoties istatua dnandi cupiditas mea descet non
dico celum aspite qd quida bene ristituti et modes¬
ti homiines faciũt dum tẽtacionibꝰ purget᷑ s in te
ip̃m nerte occłos ac uicisim calteos ronam an amit¬
nm q tuũ ꝯtemplare acriter uidebis iuł tibi pur/¬
puren et sub xp̃o famulatũ redole omĩa nõ suꝑ ho¬
mines p̾ͥncipatũ ld sum̃a si millis ad hoc seũ iux¬
gus feio mõnitis sou precibꝰ flocti potes ut riditulũ
giramdis appetitũ exnas ac salte patis amorem iu¬
duene uł a ꝯsorcio exul hoiu bent uolutatis quibo
pacem angelicꝰ preco denũtiat ul in testamets quo
xp̃s pace sins legat exheredatus aut pͥtͥua iudeare. Caura

Expanded text:
ni ac iactantie, nullum inepte et indigne tyrannidi locum esse. 38 Quotiens ista tua dominandi cupiditas inardescet, non dico celum aspice, quod quidam bene instituti et modesti homines faciunt dum tentationibus perurgentur, sed in te ipsum verte oculos ac vicissim calceos zonam amis nil tibi purpureum et sub Cristo famulatum redolere omnia, non super homines principatum. 39 Ad summam, si nullis ad hoc seu iurgiis seu monitis seu precibus flecti potes ut ridiculum tyrannidis appetitum exuas, at saltem pacis amorem indue, ne vel a consortio exul “hominum bone voluntatis”, quibus “pacem” angelicus preco denuntiat, vel in testamento quo istus pacem suis legat, exheredatus aut preteritus videare. 40
Abbreviated transcription (Latin):
cine tuo feeti confilis rcceperut qui ułut᷑ alter alcides no
duodenos rantũ s mullenos obeat labores et herotis accibꝰ
cuc̃ta t̾raꝵ mostra ꝯtulcet et circa nautã casteum ubi
maxie foriudo la uis c̃i et ille tuꝰ accerimꝰ conatꝰ exar/
serat fastem semel egit ut debuit fortuna uidoto aũt ut
et artis illiꝰ exaccam custodiam et piam captiuoꝵ cu¬
ram habeos hoc magnicudinẽ tũa decet ne ꝑ insolencĩa
accolatur s inter iietõs tuos quos ante t̾um phale cur-¬
rum es acturꝰ sũmũ et preciꝑuũ sit insigno clemẽcia
ꝑ uide ut omictã iocos et funa qd̾ inceꝑi oro ge amite
et obstestor ut ad te rencosus examines nõ quid inuet
s quid deceat neq quid ẽẽ cupes s quid es quĩe te fece¬
eit notura quẽ fortuna qũe ꝓfessio que uite series ante

Expanded text:
cives tuo freti consilio receperunt, qui velut alter Alcides non duodenos tantum sed millenos obeat labores et heroycis actibus cunta terrarum monstra conculcet, et quod circa Nançani castrum, ubi maxime fervida illa vis animi et illserat, saltem semel egit ut debuit fortuna. 36 Videto autem ut et arcis illius exactam custodiam et piam captivorum curam habeas. Hoc magnitudinem tuam decet, ne per insolentiam attollatur, sed inter vinctos tuos, quos ante triumphalem currum es acturus, summum et precipuum sit insigne clementia. 37 Proinde ut omittam iocos et finiam quod incepi, oro te, amice, et obtestor ut ad te reversus examines non quid iuvet sed quid deceat, neque quid esse cuperes, sed quid es; quem te fecerit natura, quem fortuna, quem professio, quem vite series an
Abbreviated transcription (Latin):
cusis arq agitat nõ qͣ sidi stecicia s que ꝓpłe atq enereite
frlictasa ssint a quo pe q̃ Rongissime abesse ques ne midet
tru. pacis suntioie rełignta ułtes in pat̾am bellu ams¬
dispiłiu atq ancepe attraxeris Restat oratoris nom̃e solu
nom małla et noxia suadendo mereri equide no potes cũ
qitar sumis oratoribꝰ iusum ẽ ora sit uir bonꝰ dicen̾di pitꝰ
bides si quatas angustias te coaritem qui ex omib̃ꝰ titu
ssice fidi pitum nõ inficier oratore uego neq et .n. aͭ
bonus ur es ͭ aut esse potes q̃ di te publitis boni ut
foris et pacis consiltis aduersum prehes o quato felitis
uł tibi iłł pacrie iuntꝰ cẽs ꝙͣ facũdiam pestilentẽ tante
tudio quesinisses atego si tũ lo qui aut nescires aut ne¬
quires nec fabbrgres ĩtasia nec lugeret gͦ pi singa tua
pubsice imiẜie radix el quam si deu s. ꝑxuũ si patͥaue¬

Expanded text:
ulit atque agitat non que sibi speciosa sed que populo atque exercitui fructuosa sunt; a quo te quam longissime abesse quis non videt, qui pacis dulcedine relegata, ultro in patriam bellum amarissimum atque anceps attraxeris? 22 Restat oratoris nomen solum, quod ipsum mala et noxia suadendo mereri equidem non potes, cum, sicut summis oratoribus visum est, orator sit «vir bonus dicendi peritus». Vides in quantaenim dicendi peritum non infitier, oratorem nego; neque etenim aut bonus vir es aut esse potes quandiu te publicis bonis, ut facis, et pacis consiliis adversum prebes. 23 O quanto felicius vel tibi vel patrie mutus esses, quam facundiam pestilentem tanto studio quesivisses! Ergo si tu loqui aut nescires aut nequires, nec laboraret Italia nec lugeret; ergo in lingua tua publice miserie radix est, quam si Deum, si proximum, si pat
Abbreviated transcription (Latin):
cuciocat sequene omen quacia sit auri uie q̃l
Riauem curis obsessum q negociis et posaz
cuera que iuideo nec aliter qͣ fessus ałip ari¬
dus ceruꝯ solet ad umbrosum font̃ẽ as sõ¬
fitudine nude latratu canũ sequatiũ pul¬
sus sum Atq ad silenciũ aspirante epla tua
pauruꝑ auortit q̃ tam longa ut fuisset ut
qd ad ẽxiguũ tempꝰ fecit rẽꝵ mo presen/¬
cĩ obluusti̾ et imppetuuu coegisset ita .n. me scłi nr̃i mira¬
torem strã ut iuꝑ fuisse aliquia ulla etate miserius aut
extcenuꝰ ꝑũte unũ me solatur q si nasci oportuit et pe¬
nitus nccłu fuit ut ꝓrexerabilis cłoto nos ad preduꝑ
iuite huiꝰ lime ꝓupelet᷑ nes prius in buice erupe datũ
erat iniuꝰ malli suerit nũc nocos ee qͣ postea talia de¬

Expanded text:
cratio et sequentis omen quantaque sit auri vis. Gravem curis obsessumque negotiis et perosum cunta que video, nec aliter quam fessus atque aridus cervus solet ad umbrosum fontem, ad solitudinem, unde latratu canum sequacium pulsus sum, atque ad silentium aspirantem epystola tua parumper avertit, que tam longa utinam fuisset, ut, quod ad exiguum tempus fecit, rerum me presentium oblivisci in perpetuum coegisset. Ita enim me seculi nostri miratorem scito, ut vix fuisse aliquid ulla etate miserius aut putem. 2 Unum me solatur, quod si nasci oportuit — et penitus necessarium fuit ut inexorabilis Cloto nos ad predurum vite huius limen impelleret — nec prius in lucem erumpere datum erat, minus mali fuerit nunc natos esse q
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ iam non micħi coedulitas rel huiꝯ s notitia certa ẽ
mila ꝑdigitos meos transire didicit nõ habere platet equi¬
dem ad Rebectat ad hoc .n. quesitum inuẽtum effiosum abs¬
tersum ꝯsignatũq ẽ auꝵ nõ ut cupibitats hominũ stã¬
do nutriat s ut transeundo necessitatibus medeatur eg
hercle aucu qui spnis sobrie ñc post illud abit nec pr illo
sperat ible mͥ uerẽ sapiens qui fecit mirabilia in inta sua
quẽ seͥptura querit ut laudet Eitqui utibr atq honerte
distͥbuit dñs qui anuie illud seruat custos qui amat a¬
mens qui metuit puꝯ qui uen̾atur ydolatia ego querr¬

Expanded text:
 iam non michi credulitas rei huius sed notitia certa est. 7 Aurum per digitos meos transire didicit, non herere; placet equidem ac delectat. Ad hoc enim quesitum inventum effossum abstersum consignatumque est aurum: non ut cupiditates hominum stando nutriat sed ut transeundo necessitatibus medeatur. Et hercle aurum qui spernit sobrie nec “post illud abit nec” in illo “sperat”, ille michi vere sapiens, qui “fecit mirabilia in vita sua”, quem Scriptura querit ut “laudet”; at qui utiliter atque honeste distribuit, dominus; qui anxie illud servat, custos; qui amat, amens; qui metuit, servus; qui veneratur, idolatra. 8 Ego que
Abbreviated transcription (Latin):
ien senos iliderem Ei quide olim auis meis ad lruc
cresceritibo çirca diuorciora auinis illiꝯ ubi decrosce¬
re et ẜicorius ẽẽ incĩpit fui nunc ad radice monau
usi ille creseit es nastitur iam decrescenti iter ẽ michi
er iude songi ad extrema terrar MSagna labor
presertim in tanto contͣm appetitus sior sebos ro poglas

Expanded text:
iam senior viderem? Siquidem olim annis meis adhuc iam senior viderem? Siquidem olim annis meis adhuc crescentibus circa divortia amnis illius, ubi decrescere et bicornis esse incipit, fui; nunc ad radicem montium ubi ille crescit et nascitur, iam decrescenti iter est michi, et inde longius ad extrema terrarum: magnus labor, presertim in tanto contrarii appetitu, sed nis
Abbreviated transcription (Latin):
diadema simulat sterile nome imperii imꝑator
Romanor uocitaberis boenne Bex solus qͥ utinar
nusq ẽet ut ul sic alciꝰ coacra uirch assurgeret fa
ut anguror fatigatis auribꝰ det quiẽte Salutem m
Lelis mes cius u̾bis acculit q mͥ iaculum anceps et
letale uulno fuit simulq cesaream effigie ꝑuecus¬
ti opis q̃si uł ip̃a loqui posset uł tu illam cõtem¬
plari ab hoc ce pesus inglorio ne dicã infami itinere
retraxisset uale Cesax er quid linquis et quid petis
predura sors mortaliũ o uere ingu grane su¬
per filios adam ut ille ait adie exitꝰ de uer¬
tee mateis cor usq in diem sepulture uri
matre ouĩm Ecce ego dum maxime solita¬
dinem et requiẽ meditarer magno reꝵ et fa¬
milie strepitu contra meum morem ac uotã ꝓpe nc
ad arcisoum mittor occeanũ Quis crederet ut pceps
renum que iuuenis senem iudicundent puete dl

Expanded text:
dyadema simul ac sterile nomen imperii; imperator dyadema simul ac sterile nomen imperii; imperator Romanorum vocitaberis, Boemie rex solius, que utinam nusquam esset, ut vel sic altius coacta virtus assurgeret famut auguror, fatigatis auribus det quietem. Salutem michi Lelius meus tuis verbis attulit, que michi iaculum anceps et lethale vulnus fuit, simulque Cesaream effigiem pervetusti operis, que si vel ipsa loqui posset vel tu illam contemplari, ab hoc te prorsus inglorio ne dicam infami itinere retraxisset. Vale, Cesar, et quid linquis et quid petis,predura sors mortalium, o vere «iugum grave super filios Adam» ut ille ait, «a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulture in matrem omnium». Ecce ego dum maxime solitudinem et requiem meditarer, magno rerum et familie strepitu contra meum morem ac votum prope nunc ad arthoum mittor occeanum. 2 Quis crederet ut deinceps Rhenum, quem iuvenis senem vidi, eundem iuvenem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
possit impiũ aduersantur mali oms ꝓlaridũt ac
morie ut affigas uelim et uale dicẽtꝭ memoriale mu¬
mistulũ tecum feras /a nullo unqͣ pͥncipp̃ tantam
spem tam floridam tam maturã ramq honestam
sponte desertam neq n ͦ iniuor anrinꝰ romanũ pͥ̾n¬
aipemi decebat q̃ macedonũ regem qui mox finibꝰ pa¬
triis egressus non se macedonie dominũ s t̾rar ou
nisi lꝯbenuã suspiras qñ hoc queso fecisset auꝯ tuꝯ
aut genicor qui et si nõ impator ip̃e eẽt sola pater¬
n supii memoria tot ilrbium ius que sunt si non
e hereditariũ bonũ uirtꝰ qͣius ego tibi nuc iniꝑandi
scienciam deesse credideri ut bellandi frons accionũ
ouĩ uolũtas deest o si in ipis alprũ iugis anĩs tibi
nunc pat̾q sunt obun quid dictliros pucas credo
illos audias ul absentes ꝑfecisti exiie ingens Ce¬
sar hoc tuo cot pannos dilato in italia aduentu et
festinato habitu refers donni istud fereũ istud aureu

Expanded text:
possit, imperium adversantur, mali omnes plaudunt ac morie ut affigas velim et vale dicentis memoriale munusculum tecum feras: a nullo unquam principum tantam spem, tam floridam tam maturam tamque honestam, sponte desertam; neque vero minor animus romanum principem decebat quam Macedonum regem, qui mox finibus patriis egressus non se Macedonie dominum sed “terrarunisi Boemiam suspiras. 5 Quando hoc, queso, fecisset avus tuus? aut genitor, qui etsi non imperator ipse esset, sola paterni imperii memoria tot urbium ius quesivit? Sed non est hereditarium bonum virtus, quamvis ego tibi nec imperandi scientiam deesse crediderim nec bellandi; fons actionum omnium voluntas deest. 6 O si in ipsis Alpium iugis avus tibi nunc paterque sint obvii, quid dicturos putas? Credo illos audias vel absentes: ‘Profecisti eximie, ingens Cesar, hoc tuo tot per annos dilato in Italiam adventu et festinato abitu; refers domum istud ferreum, illud aureum
Abbreviated transcription (Latin):
tam Qut̃ũ hoc agis ed hoc interi hoc magnifitũ ducis
ꝙte more ancipis mulcẽte aures credulũ uulgꝰ inten¬
diculas tuas cadat ꝙ q aliqͥͣ erunaro nouaꝵq in dies ru¬
maꝵ titulis tuis acrescat quibꝰ iam nichil atrescere in¬
tra miẜabilis pr̃ie fames põt que exteriꝰ uastitatem mi¬
seram Et ostilem tius acractu ut sic dicam mambus
tustom ur fama ẽ nobilissimaq urbem et insi te urben¬
unu tine seuo suere genlusset le felicissimã te aũs ene
miseram te duce imẜĩm̃a nͥ re aliuo excusat ꝙ obsessam
pasami magnie ꝑtis ciuũ exilio et niuita dõnioꝵ stra/¬
ge laxaueris atqõ mia contẽtam crebris minues plargs
obsidionis hocrenda solacia mestam tota urbe sositudi¬
quotidie deniq deu rogas uide ero quid postulas quid ꝓre¬
queras petis ut aꝑiat᷑ puto nõ hominũ cladem s ut dei lau¬
den nũtiet is tuum ꝙ ꝙͣ fideliter impleas tu cogita certe
ille patẽ tu contrm pr̃edicas ad lr̃am fortassis intlliges e¬

Expanded text:
tamen hoc agis, ad hoc niteris, hoc magnificum ducis, quod te more aucupis mulcente aures, credulum vulgus in tendiculas tuas cadat quodque aliquid erumnarum novarumque in dies ruinarum titulis tuis accrescat, quibus iam pene nichil accrescere intra miserabilis patrie fines potest, que exterius vastitatem miseram et hostilem tuis attractum, ut sic dicam, manibus tustam, ut fama est, nobilissimamque urbem et nisi te unum civem levo sidere genuisset, felicissimam, te autem cive miseram, te duce miserrimam, nisi te illud excusat quod obsessam patriam magne partis civium exilio et multa domorum strage laxaveris atque una contentam crebris muniens plateis, obsidionis horrenda solatia, mestam tota urbe solitudiquotidie Deum rogas? Vide, oro, quid postulas, quid promittas. Petis ut aperiat, puto, non ut hominum cladem sed ut Dei laudem nuntiet os tuum, quod quam fideliter impleas, tu cogita; certe Ille pacem, tu contrarium predicas, ad literam fortassis intelligens e
Abbreviated transcription (Latin):
certs insditatus fertur marti dempłũ eotenẽ abuid
cesaꝙ scllitosum pncipem aliuo poti ficũ frares decite :¬
et mitis et amator pacis qd illum Iursse costat omiba
in quor manq illiꝯ epłẽ quas ꝑ ipi cuulis bell ep̃o scͥs¬
fit forte ꝑuenerit hoc ultimu quasi celoste noratual.¬
astułra Utude potius ut tibi bene sit qͣ ut aliis pudle
et caue ne odioꝵ aut muudie stimulis ppłatibi subiet¬
tum pr extcema miẜior q̃ iam iutina sunt ulconaꝙ¬
fudendum erat honestissimũ ordine que professus oẽ
suppra głiosum Augustinũ nome et sacras heremiti¬
bas pre ipamei si memor fus eode tecto hienerabilei
ppis Nugustimi reliquis rcu ee cũq sofiat sur didit¬
tastieris picerse tande cimeae tanc sub teste pecare ap̃d

Expanded text:
Cesar meditatus fertur, Marti templum “extruere”; aliud namque bellicosum principem, aliud pacificum fratrem decet. et mitis et amator pacis, quod illum fuisse constat omnibus in quorum manus illius epystole, quas per ipsum civilis belli tempus scripsit, forteausculta. Stude potius ut tibi bene sit quam ut aliis male, et cave ne odiorum aut invidie stimulis populum tibi subiectum in extrema miseriarum, que iam vicina sunt, ultimavidendum erat, honestissimum ordinem quem professus es, supra gloriosum Augustini nomen et sacras heremitised memor sub eodem tecto venerabiles ipsius Augustini reliquias tecum esse eumque solicitum sui ordintaveris interesse, tandem timeas tanto sub teste peccare atque
Abbreviated transcription (Latin):
et exulta qui et tribus Catonis magni et. Scipionis emi¬
bia in laudibus consetutꝰ es duas ut scil et im ꝑator sis et
erator optumnꝰ qui ppe qui exereitum nũtu soli ppłm noce
uoitar Ne qua aũt in re sumis illis iuris cedas eoꝵq laudẽ
rerciam ussirpare quis ꝓhibet ut optimꝰ eciam sis sena¬
tor qn om̃is pat̾e forta om̃s primoꝵ ciuitatis senten¬
tee de comsilise pender Tres .n. in hoie sumas ees uterq il

Expanded text:
et exulta, qui e tribus Catonis magni et Scipionis Emiliani laudibus consecutus es duas, ut scilicet et imperator sis et orator optimus, quippe qui exercitum nutu solo, populum voce regas. Nequa autem in re summis illis viris cedas, eorum quoque laudem tertiam usurpare quis prohibet, ut optimus etiam sis senator, quando omnis patrie fortuna, omnes primorum civitatis sententie de consiliis tuis pendent? “Tres” enim “in homine
Abbreviated transcription (Latin):
fuit migq sontitudinũ et curar nec sim difficllis ad cedde¬
dum pocte iter euentuꝵ si ad magnos duicias ꝑuenisse
nomi ut nanim scpe sub faste habili expeditam ponea
in mare demersit et occłos modeste liñe delectitos et mo¬
dica fux offendit sic et ego oppũ molle nunia uĩcendꝰ ut
ceteri nisi me fallit oppinio mediot̾tate loccens sum iuit¬
tus qͣnus hoc qpm multis nescio an et tibi ꝑraꝵ acq iͥntee¬

Expanded text:
ifficilis ad credendum forte aliter eventurum si ad magnas divitias pervenissem; nam ut navim sepe sub fasce habili expeditam pondus immane demersit et oculos modesto lumine delectatos immodica lux offendit, sic et ego opum mole nimia vincendus ut ceteri, nisi me fallit opinio, mediocritate hactenus sum invictus, quamvis hoc ipsum multis, nescio an et tibi, perrarum atque incre
Abbreviated transcription (Latin):
ueor ob cãm ꝙ amitoꝵ pre sencia solito rarior nũt c̃ rari¬
tas aut destaeeĩ accendit Sepe sͥ animu silenciu duma
loquacitate ⁊ enpenso euesum amicis abentibꝰ mutꝰ tro
iportunũ nefrtu cum uułq lequi a  omo cũ ħoie que

Expanded text:
reor ob causam quod amicorum presentia solito rarior nunc est; rarireor ob causam quod amicorum presentia solito rarior nunc est; raritas autem desiderium accendit. Sepe igitur annuum silentium diurna loquacitate compenso rursumque amicis abeuntibus mutus fio; importunum negotium cum
Abbreviated transcription (Latin):
lom setus ħt nunq nisi o egor auit doxiniere stra¬
qu uersor sunul et me sp̃nꝰ et egolect desero er for¬
deseor sor ẜni morti et lectusum busto amillrmtdi
de fer sup̾inus sopor obrepserit satis suꝑq fatis in cubi¬
colo teres seu saxto iocctumꝰ id meditons lectule mẽu
odiet ad ileum isi urgente necessitate nẽ redeo s ab illo
poter nos media nocte diuorciũ qr si quo for̾te uel noꝑ
brenos uł iugilie longiors traxerĩt ac ꝓfecto nuq̃ si¬
inet ourora nos niuetut portremo modis omibo i¬
torne quid mekoribꝰ curis interueniat preter ad rolu
qͣs imꝑiose necessitatꝭ nature exigit sopnũ dito et cibum
honestumq solatiũ uegetando torpori refonendoq aĩo dum¬
raras pdoneum id ⁊ .n. uero quia pro uarietate tempordao
hotos nariari oportet et quale michi nũc sit nisi audias
nepse nõ potes dicam amo solitudinem ut solco sectorq
silelitui nisi inter anutos quos nemo me loquacior hac

Expanded text:
nisi eger aut dormiens stratis versor; simul et me somnus et ego lectum desero, et somnum morti et lectulum busto simillimum duco. Cum supremus sopor obrepserit, satis superque satis in cubiculo terreo seu saxeo iacebimus; id meditans lectulum meum odi et ad illum nisi urgente necessitate non redeo, sed ab illinter nos media nocte divortium, quod siquando forte vel nox brevior vel vigilie longiores traxerint, at profecto nunquam simul aurora nos invenit; postremo modis omnibus nitor nequid melioribus curis interveniat, preter id solum quod imperiose necessitas nature exigit, somnum dico et cibum et breve honestumque solatium vegetando corpori refovendoque animo duntaxat ydoneum. 22 Id enimvero quia pro varietate temporum ac locorum variari oportet, et quale michi nunc sit nisi audias nosse non potes, dicam. Amo solitudinem ut soleo sectorque silentium nisi inter amicos, inter quos nemo me loquacior, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
fides que n micts uab̾ita ut nota et ꝯpta nõ quereres age¬
diocritate ꝓfesso diuiciaꝵ qo suboritur sit ut indeo iuꝑiorie eple
fidis mitut qs nuc cogitans breuis exo sepe i musti loquio
des ⁊ et oposius afirmãti minus creditut igitur accesi
lsierus epib̃a no negem s michi trede plustulũ accessit uon¬
pcosse mas tiui motus e meꝰ ut nuꝙͣ dicior sit uc paliꝑier¬

Expanded text:
fides; que si michi habita esset, nota et comperta non quereres mediocritatem professo. Divitiarum questio suboritur: sic, ut video, superioris epystole fides nutat. Quod nunc cogitans brevis ero, sepe enim multiloquio fides deest et operosius affirmanti minus creditur. 2 Igitur accessisse aliquid opibus non negem, sed, michi crede, plusculum accessit impense. Mos tibi notus est meus: ut nu
Abbreviated transcription (Latin):
teneris amore quoda italia nõis supra coetaneos esos
qeu ip̃e nouẽri estuati accidisse extimat. Ceter paporci estenit¬
sore E mitas et muctis ꝓcelłis optare quietis po portu uenit
uora cumi gua anichi aucemi de m̃a qua postas etor iudis

Expanded text:
teneris amore quodam italici nominis supra coetaneos meos omnes, teneris amore quodam italici nominis supra coetaneos meos omnes, quos ipse noverim, estuanti accidisse extimas? 4 Ceterum iam celesti favore civitas e multis procellis optate quietis in portum venit multa cum
Abbreviated transcription (Latin):
et naria que de siiꝯ sandios dici possent inter eq̃ta¬
siim cogituse iti michi accidit ut patriam nuq̃i cla¬
quam nn pegnaciene cognoscerem et ad suma qr pul¬
era ẽẽt it alla iñ Berinanã didici et hos michi epłe pͥntipiũ
faũs illiꝯ quenl ceuersꝰ magno impetu ceptam moy destiu mo¬
le rer presse et narictate distratꝰ riempe e illo nullꝯ michi
fere tranquillꝰ dies mallu liberii cuspien cempꝰ fuit Quod ni¬
urme puto mirabere ẜ ligurie sabires et temporis hũiꝰ statu
alite ogrłos ponis in nauĩ equide tantis iaccata tem pestacibꝰ
nitrepidum sore uectorem ce in ꝯtussum certe nen sicilit Me¬
iupusti quid Augustinꝰ de se sp̃o deꝙ hac ip̃a urbe in simili re¬
⁊ sracu loques aĩt Nos iuquis ud hec frigidia calore spita tui
eꝑcitabamur tũ ciuitate acionĩta atq eurbata. Quod̾ si illiac¬
eidit᷑ abienigene et ut sꝑe ait adhuc frigido quid palieo s ꝯmmi
muẽ iam deo gr̃as a colore spus ꝓesus algenti et berçe al auis

Expanded text:
et varia, que de huius laudibus dici possent, inter equitandum cogitasse. Ita michi accidit ut patriam nunquam claquam in peregrinatione cognoscerem; et ad summam quam pulcra esset Italia in Germania perdidici. 2 Et hoc michi epystole principium fuit illius quam reversus magno impetu ceptam, mox destitui, mole rerum pressus et varietate distractus. Nempe ex illo nullus michi fere tranquillus dies, nullum liberi suspirii tempus fuit; quod minime puto mirabere, si Ligurie labores et temporis huius statum ante oculos ponis. In navi equidem tantis iactata tempestatibus intrepidum forte vectorem esse, inconcussum certe non licuit. 3 Meministi quid Augustinus de se ipso deque hac ipsa urbe in simili rerum statu loquens ait: «Nos» inquit, «adhuc frigidi a calore spiritus tui excitabamur tamen, civitate attonita atque turbata». Quod si illi accidit alienigene et, ut ipse ait, adhuc frigido, quid italico homini, nec iam, Deo gratias, a calore spiritus prorsus algenti, et certe ab annis
Abbreviated transcription (Latin):
uite tus curisum rẽquĩeq moderabere hũc spm adolos¬
dentẽ si si dignun eohibuerit melorẽ ac docciore fa¬
ties ait ir ex re distet aut ex nemĩe te ab̾ infancia mi¬
rari didicit teq ante alios amare a ultũ luero docene
donferunt familiaritas amor admitatio ad hec g nu¬
gar aliquit meaꝵ non nisi ꝙͣtum libuerit et si libuerit
lis occiosũ calanus facigent in scudu mei pcdm ueni
na iͥ magis ꝓbobuntũt si cuo scͥpta sunt digito Spe¬
rabo si quid michi uł obliione ul scuua sit claptum
subterfugere manꝰ cuas ingeniũq nõ posse ꝓhis tibi¬

Expanded text:
erabere. Hunc ipsum adolescentem, si se dignum exhibuerit, meliorem ac doctiorem facies; aut enim ex te discet, aut ex nemine; te ab infantia mirari didicit, teque ante alios amare; multum vero doctrine conferunt, familiaritas, amor, admiratio. 6 Ad hec, et nugarum aliqunon otiosum calamum fatigent. In studii mei partem veni; mea michi magis probabuntur si tuo scripta sint digito; sperabo, siquid michi vel oblivione vel incuria sit elapsum, subterfugere manus tuas ingeniumque non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
neis uidis an snchi gnus int̾tum itaq fato eet nũt
ueresar ne qua uri presencia mea illos effenderer. S
repitans me sine equio ac famulis ut adhut ẽ naice mo¬
geis ẽẽ nõ posse tiu ne ẜuilil̃ remuilentia ac screpitus
deligioꝵ filentio obstarent Sic uicina illoꝵ donũ ma¬
adnodum quos inte qualitas tali dignor fatis Sxspico¬
adiempsit s alceis solati queei decet ne fasteumꝰ ei sisi
un tus consusas fastidio ꝑi quo sepe peccatur di quisi¬

Expanded text:
an michi gratius incertum; itaque factum esset, nec verebar nequa in re presentia mea illos offenderet, sed reputans me sine equis ac famulis — ut adhuc est vite modus — esse non posse, timui ne servilis temulentia ac strepitus religioso silentio obstarent. 26 Sic vicinam illorum domum maadmodum, quos vite qualitas tali dignos facit hospitio. Nempe sic ex altero solatium queri decet, ne fastidio illi sis unde tuo consulis fastidio; in quo sepe peccatur, dum quis
Abbreviated transcription (Latin):
dus feanaꝙdet exitu neu tor me tocies ꝓncuras ciuetũ
siei pla ⁊q̃tituat᷑⁊ tt sepe suspirans illud sibi Roritiea pt̃
uintute mea usq nuns et usq i senecco et senui deꝯrae
uecesingnas me ⁊ lichil affeccuoriꝰ nichil sepius precor ꝙͣr
ne derelinquat in morte tec ferant optime sum̃a ẽ eiꝰ que
tu stacꝰ sratim ego cursum seu ueriꝰ cosum uoto S quia
de scintillis Itrupulosiꝯ queris accipe cetera corpore ualoo
cousiꝑ̃ ut flłus ad płemĩ neq iam grauior aĩꝰ etadq traꝵ¬
quillor neq abstinentia et inge uellum ꝑdomuerit qd illud
ꝯcu macissimo rebellantiq mancipio m̃bror seu calacr̃ati ut
apie doxesim asello up̃s tandem duçe domabitar fine quo
bsꝵ ulła sine dubitatione succubere ut folebam scͥ m e

Expanded text:
um det exitum, neu tot me totiens periclis exutum in fine destituat; et sepe suspirans illud Sibi daviticum insventute mea et unque nunc et usque in senectam et senium, Deus, ne derelinquas me». Nichil affectuosius tamen, nichil sepius precor quam ne derelinquat in morte. 10 Hec, frater optime, summa est eius quem tu statum, ego cursum seu verius casum voco; sed quia de singulis scrupulosius queris, accipe cetera. Corpore valeo eousque ut illud ad plenum neque iam gravior animus etasque trquillior neque abstinentia et iuge bellum perdomuerit, quod illi contumacissimo rebellantique mancipio indixi, seu calcitranti, ut proprie dixerim, asello. Cristo tandem duce domabitur, sine Quo absque ulla sibi dubitatione succumberem, ut solebam. 11 Sic me
Abbreviated transcription (Latin):
trũcus occubuit Templiq fores et pallãtii additũ sca¬
los marmorias sepe ił sorenibꝰ festis uł hostilibꝰ spo¬
liis ho nestatas sangũie fedauit ꝓpiolotũ signaui tẽ¬
pꝰ signo annus ẽ ab octu xp̃i Millesimꝰ toecẽcessimꝰ
quĩguagsimiꝰ quintꝰ fuit dies ut ferũt quartꝯ decima
bralendaꝵ aiadii Sumor ẽ tantꝰ ut si quis urbie illiꝯ
distipfina mores q ꝓspexerit quãta ne reꝵ mucationẽ
inuq hõu mors minetur qͣq alii plures ut ꝑhrbent
complatum ex nuinees ioeu suppaciũ uł ꝑtbllerint
ditur ab solus qͣrius et leuꝰ seure et dolorẽ suu miti¬
us mdicar potuerũt ẜ nõ facile iusta simł atq ingẽs
topͥmitur il magno presectim pp̃is ubi iratudie sci¬
mułos rapidis pitonultisq clamoribꝰ preceps atq ml¬
tmosum uilgꝰ exocuit infełiti hoi ut ꝯpacior et in¬
dignor qui hõnore hauctꝰ insolito quid sibi sub extre

Expanded text:
truncus occubuit templique fores et palatii aditum scatruncus occubuit templique fores et palatii aditum scalasque marmoreas, sepe vel solemnibus festis vel hostilibus spoliis honestatas, sanguine fedavit proprio. Locum signavi; tempus signo: annus est ab ortu Cristi millesimus trecentesimus quinquagesimus quintus, dies fuit, ut ferunt, quartusdecimus Kalendas Maias. 26 Rumor est tantus ut — siquis urbis illius disciplinam moresque perspexerit quantam ve rerum mutationem unius hominis mors minetur, quanquam alii plures, ut perhibent, complicum ex numero idem supplicium vel pertulerint ditur, absolvo, quamvis et lenius sevire et dolorem suum mitius vindicare potuerint; sed non facile iusta simul atque ingens ira comprimitur, magno presertim in populo, ubi iracundie stimulos rapidis inconsultisque clamoribus preceps atque multivolum vulgus exacuit. 28 Infelici homini et compatior et indignor, qui honore auctus insolito, quid sibi sub extrem
Abbreviated transcription (Latin):
leriꝰ uiro nome explere anũ in suma dignatate nome
illa urbe semꝑ ut muure aliq antiquitas coluit nudi¬
us tcius in ppia palacii uestitubulo decolarut Cansas
reꝵ ut poete folent in pͥmordiis oꝑu suoꝵ explicare si
ꝯpra loqui uelum nequootam ambigne et tom uarie
referutur nemo plum excusat om̃s auit uoliusse eum
in statu rei .p. a maioribꝰ tbadito nescio quis mutoree
litq ita cucta ꝯuoniut ut qd ait fflattꝰ primo ne
medium medio ne discrepet unũ qlam qa lux ulli un¬
qͣr arbitror euenisse ad ripam rodandũ dum ꝓ ne/¬
cocio patis p me poiu et mox ꝑ cum frustra ter¬
tato apud ebmanũ pontificem legaconis officio fut¬
gitur ducat᷑ꝰ honor no perenti imõ quide ignbro sibi
dbrigit reuersꝰ i pacridm cogltauit qd ut puco ne¬
cherums eoꝵ q̃ ego uiderimi nłi inqrores fui seꝑe letissimo
honores pomipis cͥumphalibꝰ deduxerũt illic pp̃e cocur¬
su nobilium ꝑtraccꝰ et ducalia exutꝰ insignia caput

Expanded text:
lerius viro nomen. Explere annum in summa dignitate non illa urbe semper ut numen aliquod antiquitas coluit, nudiustertius in ipsius palatii vestibulo decollarunt. Causas rerum, ut poete solent in primordiis operum suorum, explicare, si comperta loqui velim, nequeo, tam ambigue et tam varie referuntur. 23 Nemo illum excusat; omnes aiunt voluisse eum in statu reipublice a maioribus tradito nescio quid mutare; atque ita cunta conveniunt, ut, quod ait Flaccus, Primo ne medium medio ne discrepet imum. Nam quod vix ulli unquam arbitror evenisse, ad ripam Rodani dum pro negotio pacis per me primum et mox per eum frustra tentato apud Romanum Pontificem legationis officio fungitur, ducatus honor non petenti imo quidem ignaro sibi obtigit. 24 Reversus in patriam, cogitavit quod, ut puto, necerrimo eorum que ego viderim, ubi maiores sui sepe letissimos honores pompis triumphalibus deduxerunt. 25 Illic ipse concursu nobilium protractus et ducalia exutus insignia, caput
Abbreviated transcription (Latin):
Italia et Italie capud Roma tibi obiue altis notibs wirgi¬
lia nũ illus exclamant uinisti tande tuaq expeccata pa¬
renti uicit itee dieum pietas Req uero Germanie ob¬
tenti biane fastidias aue repellas matre cura aua et
tnte pͥmordia egist et si cira decus amas gocremna exnges
Nos te Cesar ut as micio dicebam ubitũo ortie pra¬
ca acbicram neq uero magi int̾est uoi tis nacͥas si
as quid uiue et uolĩe Cesar et ꝓpera Ad Ienobium
plorentinũ uenis frigidissima describitũr Epla
empus ureue magnũ scͥbendi desideriu. Ir¬
eat n ardorem ai pregeedo aer fronat sinẽ oe¬
plo anmis est et ueum̃a gorrida mege iaope

Expanded text:
virgilianum illud exclamant: Venisti tandem tuaque expectata parenti Vicit iter durum pietas. 4 Neque vero Germanie obtentu hanc fastidias aut repellas matrem, cum qua et vite primordia egisti et si tuum decus amas, extrema exiges. Nos te, Cesar, ut ab initio dicebam, ubicunque ortum, italicum arbitramur, neque vero magni interest ubi sis natus, sed ad quid. Vive et vale, Cesar, et propera. 2 Ad Zenobium Florentinum, hiems frigidissima describitur. 1 Tempus breve magnum scribendi desiderium angustat et ardorem animi pregelidus aer frenat. Sine exemplo annus est et bruma horrida vulgo iam pe
Abbreviated transcription (Latin):
natria qua agat ianua quid paret liguria quid emili¬
a cogiret lant piscenũ Qp m sopñs et laborioso sit
mãtua ꝙͣ meticulosa ferarla qr uerona in  ẜabilis ac¬
⁊ heonis u more suis ip̃a carmb̾ꝰ laceret᷑ ut barbaei¬
cis semꝑ incursibꝰ pateant aquilegia et cͥdentũ pos¬
tremo pldoꝵ maxĩs qui predonũ cetus itałĩa uasct

Expanded text:
nacria, quid agat Ianua, quid paret Liguria, quid Emilinacria, quid agat Ianua, quid paret Liguria, quid Emilia cogitet aut Picenum; 9 quam insomnis et laboriosa sit Mantua, quam meticulosa Ferraria, quam Verona miserabilis Acteonis in morem suis ipsa canibus laceretur, ut barbaricis semper incursibus pateant Aquilegia et Tridentum, postremo — pudorum maximus — qui predonum cetus Italiam vast
Abbreviated transcription (Latin):
nonistẽ ꝑspeis et mustrulu ubercate mostol ꝑt sepus¬
ta pes qua multa sepe uita magna cu uolcorta
es gri pfudire presertun cũ non libertas solo pre¬
eit s cum ilła sunut fides pietas pudiaspana pesse¬
mas iam inoribꝰ late regnatibꝰ mllꝰ urq uisticie
humani contigisse non pocerãt uee siemacoso et
sudiggnas aĩs non magis suam qͣ publican sarter
luget enuo sepe numo dolbrmes bi q̃ nl beros
par Ex boc graue pricipu istuo esse noueris nũ
nate amplis̃ ẽ expeccacione corquea qd destuane¬
ram copelo et omossis rumoribꝰ qui assidue aures
tuas fama uociferante circasonãt quos ulłis ana¬
libs compndi posse credideri qui pisis et qui senis
pplor moro qd iunlato reuoluta bononia qui sua
patrie me statꝰ utina ut floretissimis floretins
femp it adiqͥn foncrifere qud feeat Roma quid
ꝑthonope metuat ut rebꝰ ip̃is cognome suu t̾raiaboris
equanetit quibꝰ estibꝰ odioꝵ łferuc̾at sulfurulenta tei¬

Expanded text:
bertate mortua et sepulta, pro qua multi sepe vitam magna cum voluptate et gloria profudere, presertim cum non libertas sola perierit sed cum illa simul fides pietas pudicitia, pessimisque iam moribus late regnantibus, nullus usquam iustitie nsu generis humani contigisse non poterant, ideo stomacosus et indignans animus non magis suam quam publicam sortem luget. Hinc sepenumero dolor meus his, que e principium istud esse noveris. 7 Nunc ne te amplius expectatione torqueam, quod destinaveram expedio, et omissis rumoribus qui assidue aures tuas fama vociferante circumsonant, quos nullis annalibus comprehendi posse crediderim, 8 qui Pisis et qui Senis populorum motus, quod in latus revoluta Bononia, quisnam patrie mee status, utinam ut florentis semper sic aliquando fructifere, quid fleat Roma, quid rthenope metuat, ut rebus ipsis cognomen suum Terra Laboris equaverit, quibus estibus odiorum ferveat sulphurulenta Tri
Abbreviated transcription (Latin):
peccars. tusinem itis et gressum pnchemqua et᷑ inlidti ples
uire redium oblunscor Itaq diebꝰ ac noctiba iucisim legoꝵ seͥbo
alternum opue alcerno reuelas solacio ut uma labor alterio
al quies ac lenme sit Nulla in delectato alinde niła iuuen¬
ge ꝓuucedo alia ples ip̃a mẽ pregrauat acq wxercet usꝵ a deet
uit sac dempra iux suclligam unde michi labor aut requiet
res michi equide incer man̾ꝰ crescũt et sub inde alie atq ad
ueniut abeinte uita uerq si fateri opportet terrer me far¬
ue ceptoru molłes itam ꝑua iite arca de euencar deno
cudcept tm notissina ẽ uoluntas mea quã si ucile aiẽ it ope¬
pe ouus cosuso stus nitor iu aduersum et ub densionet¬
hefocuitatis sepe c alacor grcsum fero pecore sauenita

Expanded text:
et gressum ingemino et multiplex vite tedium obliviscor. 5 Itaque diebus ac noctibus vicissim lego et scribo, alternum opus alterno relevans solatio, ut unus labor alterius requies ac lenimen sit. Nulla michi delectatio aliunde, nulla vivendi dulcedo alia; sed hec ipsa me pregravat atque exercet usqueadeo ut hac dempta vix intelligam unde michi labor aut requies. Res michi equidem inter manus crescunt et subinde alie atque alie adveniunt abeunte vita, verumque si fateri oportet, terret me tanta ceptorum moles in tam parva vite area. 6 De eventu Deus viderit, cui notissima est voluntas mea, quam si utilem anime novehelo vigilo sudo estuo nitor in adversum, et ubi densior difficultatum sepes, eo alac
Abbreviated transcription (Latin):
catus q precereo miͦ intransitu paciens quo fatiger Iam
to cessqus et bremor et nonor tibi olim istoria e ne qu¬
de reeq naerare fortuna ut fit de uiuedi censuetudine pi¬
tonrer scspicerle qui fuera sum auictu meli nosti sorũ
qieq sis ut oddam nlla michi unq fortuua suoserito
deis pocius a siquis in dies iamq eo ꝑugnterẽ ut modici
deiu possit deniq dum si degie oꝑes adueneeui att
lrenst ugalitate pellere pocetũt aut menbitulu

Expanded text:
atusque pretereo, nil in transitu patiens quo fatiger. 19 Iam de reliquis et brevior et notior tibi olim historia est. Nequid tamen variante fortuna, ut fit, de vivendi consuetudine immutatum suspiceris, qui fueram sum. Victum meum nosti, somnum quoque; his ut addam, nulla michi unquam fortuna suaserit; demo potius aliquid in dies, iamque eo perventum est ut modicum demi possit; denique non si regie opes advenerint, aut e mensa frugalitatem pelle
Abbreviated transcription (Latin):
nimus ili suma nichil illiꝰ pͥncipis magestlte suaniꝯ luch
srimaniꝰ hoc unũ scito de reliquis qm̃ut ait Satrritꝰ fronti
nua fides est nondum disfinitiue ꝓnũcio expeccabamꝰ qua¬
toq fit Eesar non ueroa non uustũ ne fallantur si acto
de Spustuus mois coposterer acqͣ i pme bbrũ cu de uuris
resu sros nõme didi płlum meepletũẽ respordi et t̃ poris¬

Expanded text:
nimus; in summa nichil illius principis maiestate suavius, nichil nimus; in summa nichil illius principis maiestate suavius, nichil humanius: hoc unum scito; de reliquis, quoniam, ut ait Satyricus, Fronti nulla fides est, nondum diffinitive pronuntio. Expectabimus, quantusque sit Cesar, non verba non vultum, ne fallamur, sed actde opusculis meis exposceret atque in primis librum cui De viris illustribus nomen dedi, illum inexpletum es
Abbreviated transcription (Latin):
amacnũ atq calibeũ iter erat et glaciei metus nõ aqr
nris solãtio lenabatus q̃ spa est preter morem nescis quid
hoerisicłi habebat captabatiꝰ tam̃e cũ studio ubi ne quitq̃s
armat In glaciem equoꝵ pedes utrũq co isisterẽt et ruine pa¬
uerrasfidius me laborem fecerat ñ sentiri ad hec et bruine
et algbri nebula qualis in memoria hominũ ns⁊ eo celo p¬
miaiͣ terrar nascitas accesserat er solicudo horrida qualen
non musis et apolloni s marti quenire diceres ac bellene stra¬
te passim domue hĩtator nullꝰ̃ fumosaq cecia uillaꝵ et di¬
uiuosa noualia hine illins ecũpentes elatebris armari qͣ qͣ si¬
ne noxa ut qui uri cent nõ tamen sine horrore quoda p̾ntis
ad ͦ ut belli uestigia prefericant s ueceri fato mneo mos ge¬
rendꝰ fuit interq difficultates et ꝑicula intendendũ medi¬
olans aũt digressꝯ quarta luce pino uero quartis seu certe co¬
ad nocris fllencui in tempeste collequẽdo et ꝯfabulando pne¬

Expanded text:
antinum atque chalybeum iter erat, et glaciei metus non nisi nivis solatio levabatur, que ipsa etiam preter morem nescio quid horrificum habebat. Captabamus tamen omni studio ubi nequicquam armati in glaciem equorum pedes utcunque consisterent, et ruine pavor assiduus vie laborem fecerat non sentiri. 10 Ad hec et brume et algori nebula, qualis in memoria hominum non est, et celo immiti terrarum vastitas accesserat et solitudo horrida, qualem non Musis et Apollini sed Marti convenire diceres ac Bellone. Strate passim domus, habitator nullus fumosaque tecta villarum et dumosa novalia et hinc illinc erumpentes e latebris armati, quanquam sine noxa, ut qui nostri essent, non tamen sine horrore quodam, presentis adhuc belli vestigia preferebant. Sed veteri fato meo mos gerendus fuit interque difficultates et pericula incedendum. 11 Mediolano autem digressus, quarta luce, imo vero quartis seu certe coad noctis silentium intempeste colloquendo et confabulando perve
Abbreviated transcription (Latin):
iuix ista potueri uases
pu satur ciliena ronis ad arcem et ꝓpam oscic̃cã re¬
corom putis dep̾hensus In publico eilie
solꝰ crubui et dixi quid no potes impiofe et
aimor quid nõ potes qñ eciam calis iuri oc¬
culos iuditiũ ꝙ pͥstͥnges in łris quide tiris optime u

Expanded text:
vix ista potuerim. Vale. pulsatur aliena, rationis ad arcem et propriam conscientiam recoram multis deprehensus in publico, nunc solus erubui et dixi: ‘Quid non potes, imperiose amor? quid non potes quando etiam talis viri oculos iudiciumque perstringis?’ In
Abbreviated transcription (Latin):
grauissimeq tue uẽsponsionis oblitꝰ ẽẽ non potes Cũ
uero iambis acie decertatũ iam duo moria geniiuis
cladibꝰ nr̃is infecta etiam simillinũ uerĩ eẽr ira¬
rum flamas largo cruoris umbre lentescere Ad he
nup Italoꝵ maximo fidelis hen si mefficax tractater
patłs ad tẽ ciuosq cuos miiꝰ quibs nũc bux usq ꝯsulcior
Rieqens ulla tranquillor q̃ta ꝓresent in consilio eui pre¬
sides quata cetum solꝰ qn chalamo u̾ba fes puto pꝑ i
cinitate adhuc ut ita dixerim qu auribꝰ tuus sone caics¬

Expanded text:
gravissimeque tue responsionis oblitus esse non potes. Cum gravissimeque tue responsionis oblitus esse non potes. Cum vero iam bis acie decertatum, iam duo maria geminis cladibus nostris infecta et iam simillimum veri esset irarum flammas largo cruoris imbre lentescere, 3 ab nuper Italorum maximo fidelis, heu sed inefficax, tractator pacis ad te civesque tuos missus, quibus nec dux usquam consultior nec gens ulla tranquillior, quanta presens in consilio cui presides, quanta tecum solus in thalamo verba feci, puto propter vicinitatem adhuc, ut ita dixerim, in auribus tuis sone
Abbreviated transcription (Latin):
tispoñ fas cẽt O quia tempor magis argustuo
cobecor de hoc recu simpulosis ligare nõ ẽ auruilis
tu inderis que te dici uelis ego qũe re habea sratati
semeł est michi in illo tibi utiq in lioc michi mõre g¬
firo libros abste michi sonato habui et quos uenr¬
fisti ifidem alteti Qued ad te licrerem quibꝰ tisi gra¬
cias agebam non uenerit mirarer nisi quia talia iul¬
ta quotidie patimur et hec muchi querimonia igis
cogi antues sinu reoe Cospitem̃ tẽ opto adedioe¬
uenetoꝵ de Sortacio aconsiliis belli Epła.16.
il audies nom mł insolicũ leges sed illa ta¬
ħ ferme trieiũ cum iam duos pͥstãtissimos
ppłos anma t̾ifica małs fumertꝰ indueret
metues in qua fateor mã quoq tẽporalis salꝰ inclu¬
ditur qr long̃a et qͣͣci a moris q̃ teq solicitudinis atq
formitudinĩs plenã epłam ad te misi Cruꝰ et si ꝑꝑter
se ppam̃ forte nõ meminisses Qeq n. canti i ͣ facio
ut tali memoria digna sit ac saltem ellegancissime

Expanded text:
temporum magnis angustiis coarctor, de hoc tecum scrupulosius litigare non est animus; tu videris quem te dici velis, ego quem te habeam statutum semel est michi; in illo tibi utique, in hoc michi morem gessero. 4 Libros abs te michi donatos habui et quos remisisti itidem accepi; quod ad te litere in quibus tibi gratias agebam non venerint, mirarer nisi quia talia multa quotidie patimur, et hec michi querimonia iugis cogitandum et agendum rear. Sospitem te opto. MediolVenetorum, dehortatio a consiliis belli. 1 Nil audies novi, nil insolitum leges, sed illa tahoc ferme triennium, cum iam duos prestantissimos populos arma terrifica Mars funestus indueret, metuens, in qua, fateor, mea quoque temporalis salus includitur, quam longam et quanti amoris quanteque solicitudinis atque formidinis plenam epystolam ad te misi. 2 Cuius etsi propter se ipsam forte non meminisses — neque enim tanti illam facio ut tali memoria digna sit —, at saltem elegantissime
Abbreviated transcription (Latin):
gernas tigaro arguamos eum er scatuam contea faãt cio
biane degenere et cesareis morios indigno fugerueroib
besue dtẽr hoe menm sit certe legato ppe miehi fuero p¬
iusn. Iqͣue comigsa post seorsum que concepra surit in
mega m utar libertate mea et cesureis utar sapientca
pozac saltem sit stalicum et desertum imꝑiũ ułciscar
crasis pro feliai redditu post que ut spere sic ii solici¬
cxalo coro pmergar ut nullo ibi me labor Eauidan
cẽduieeu spero nuilla me nobiliu stentator saresalmor

Expanded text:
eriam. Litigabo “arguamque” eum “et statuam contra faciem” eius hanc degenerem et cesareis moribus indignam fugam; ut nulli usui iter hoc meum sit, certe legatus ipse michi fuero. Primo enim que commissa, post seorsum que concepta michi sunt, peragam; utar libertate mea et Cesaris utar patientia; sic me saltem, sic Italiam et desertum imperium ulciscar. Orabis pro felici reditu, post quem, ut spero, sic in solitudinem totus immergar, ut nullus ibi me labor — o quid ante sepulcrum spero? — nullus me nobilium scrutator latebr