comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Acium prouintiae boeticae rustici agrũ uocant Porcam idem boetici. xxx pedum latitudine &¬
longitudine definiunt ita: T . sed porca est quod in arando exstat quod diffusũ lira ş alli
candetũ appellant in areis urbanis spaciũ conitũ pedum quasi centetũ. In agrestibus autẽ pedũ el
Cuius mensura octies computata miliarium facit qui constat quinque milia pedibus Centuria autẽ
est ducentorũ iugerũ qui apud antiquos acentũ iugeribus uocabatur sed postea duplicita
nomenq pristinum recinuit in numero enim centuriae multiplicatae sunt . nomen mutare
ria dicimus sgreci stadia sç alli leuuas. saegrpti : signesspersȩ para s angass sunt autem
proprio quaeq spacio ¶ Miliariũ mille passibus terminatur & dictum milleariũ quasi mille adium miliaũ¬
ensipedes quinq milia Ceuua finitur passibus mille quingentis Ioctaua parsmiliaria constanspa

Expanded text:
Actum provincie Betice rustici agrum Actum provincie Betice rustici agrum e et octuaginta longitudine definiunt seq. fig.. Sed porca est quod in arando extat; quod defossum est, lira. Galli candetum appellant in areis urbanis spatium centum pedum, quasi centetum. In agrestibus autem pedes cencuius mensura octies conputata, miliarium facit, qui constat quinque milia pedibus. Centuria autem ager est ducentorum iugerum, qui apud antiquos a centum iugeribus vocabatur, sed postea duplicata est nomenque pristinum retinuit. In numero enim centuriae multiplicatae sunt, nomen mutare ria dicimus, Graeci stadia, Galli leucas, 242 Aegyptii schoenos, Persae parasangas. Sunt autem proprio quaeque spatio. 2. Milliarium mille passibus terminatur, et dictum milliarium, quasi mille adium, habens pedes quinque milia. Leuga finitur passibus mille quingentis. Stadium octava pars miliarii es
Abbreviated transcription (Latin):
Regiones in lociss Loca in territorias Territoria in agris lagros incenturi issCenturus iniugeribus siugera in
dimatibus sde inde climata in actus perticas passus gradus cubitos pedes palmos uncias & digitos diuiseruNt¬
aenim fuit solertia eorus digitus est pars minima a grestiũ mensarũ indeuntia habens di¬
ica autẽ a portando dicta quas. portica IOmnes autẽ praecedentes men surae in corpore sunt sut pal¬
mus pes passus & reliqua sola pertica portaturs est enim x pedum ad instar calami in ez echielo templũ
suranti Ectus minimus est latitudine pedum quattuor i longitudine cxl Cclimata quoq un¬
ci arꝓpennem dicunt ab arando scilicet.Actus duplicatus iugerũ facits ab eo quod est iunctum
iugeri nomen accepit Iugerũ autẽ actũ constat lorigitudine pedũ cclxe latitudine cxxitaT¬

Expanded text:
regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agros in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia habens dit pedes decem. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami in Ezechielo templum mensurantis. Actus minimus est, latitudine pedum quattuor, longitudine centum viginti. Climata quoque unta seq. fig.. Hunc Baetici arapennem dicunt, ab arando scilicet. Actus duplicatus iugerum facit; ab eo quod est iunctum iugeri nomen accepit. Iugerum autem constat longitudine pedum duce
Abbreviated transcription (Latin):
nia finium intelliguntur el agrorũ intentio et certamen aufertur ¶Cimites maximi in agro
duo sunt scardo &l decumanus Ecardo qui a septem prionali orbe directus a cardine caeli est iam
sine dubio cielum uertitur in septem trionali orbe Decum anus est qui ab oriente in occidentem
trans uersum dirigitursqui pro eo quod formã .x. faciat decumanus est appellatuN Ugerenim
diuisus figuram denarii numeri effici  rca ab arcendo uocata fines enĩ agri custodit eosq adiri¬
rohibet Erifipiũ dictũ eo quod triũ possessionũ fines ad stringa hinc & quad rifiniũ quodipu¬
reliqui limites angustiores & interse distant imparibus interuallis & pominibus designatis : XU¬
Tepsura est quicquid pondere capacitate longitudine. Altitudine ¶ DE MEN SURIS AGRORÕ
Lanimoq finitur ¶Ma iores itaq orbem in partibus. Ppartes in prouintiis prouintias in regionibu

Expanded text:
nia finium intelleguntur, et agrorum intentio et certamen aufertur. Limites maximi in agris nia finium intelleguntur, et agrorum intentio et certamen aufertur. Limites maximi in agris duo sunt: cardo et decumanus. Cardo, qui a septentrione directus a cardine caeli est; nam sine dubio caelum vertitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam X faciat decumanus est appellatus. Ager enim bis divisus figuram denarii numeri efficiprohibet. Trifinium dictum, eo quod trium possessionum fines astringit. Hinc et Quadrifinium, quod quReliqui limites angustiores, et inter se distant imparibus intervallis, et nominibus designatis. ensura est quidquid pondere, capacitate, longitudine, altitudine, latitudine, animoque finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
frugibus eraditursuel quod nontriturentur in ea nisi arida ¶Pratum est cuius fenicopia armenta tuentur
Qui ueteres romani nomen indiderunt abeo quod protinus sit paratũ Nec magnum laborem culturae desi¬
deret Vrata autem essedicuntur quae secari possunt Paludes dictae apale pustoralidea quod paleũ id est
bula nutrient iumentorum XIIII DEFI NI BUS AGRORUM:
Tines dicti eo quod agri defuniculis sint diuis. Qensurarũ enĩ lineae in terrarũ partitione ten¬
duntur ut dimensionis aequitas teneatur ¶ Limites appellati antiquo uerbo transuers : Nuĩ tra¬
uersa omnia antiqui lima dicebantꝰ a quo es limina hostiorũ perquae forĩs uel intusitur : & limites quad
eos in agros foras eaturihinc el limus uocabulũ accepit cingulũ quoserui publici cipgebam
obliqua purpura ¶ermini dicti quod terraemensuras distingunt atq declarent his enĩ testimo¬

Expanded text:
frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea nisi arida. Pratum est cuius feni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem culturae desideret. Prata autem esse quae secari possunt. Paludes dictae a Pale pastorali dea, quod paleam, id est pabula, nutriant iumentorum. § 14 De finibus agrorum. Fines dicti eo quod agri funiculis sint divisi. Mensurarum enim lineae in terrarum partitione tenduntur ut dimensionis aequalitas teneatur. Limites appellati antiquoo verbo transversi, nam transversa omnia antiqui lima dicebant; a quo et limina ostiorum, per quae foris vel intus itur, et limites, quod per eos in agros foris eatur. Hinc et limus vocabulum accepit, cingulum quo servi publici cingebantur obliqua purpura. Termini dicti quod terrae mensuras distinguunt atque declarant. His enim testimo
Abbreviated transcription (Latin):
lis ager est primum proscissusssiuẽ qui alternis annis uacat nouandarũ sibi uriũ causas Noualia enim sema¬
nt cum fructu & semel uacua Equalidus ager quasi excolidus quodiam acultura exierit ssicut exconsul
quod a consulatu discesserit ¶ Uliginosus ager est semperhumidus dicitursquia aliquando siccaturs uligoeni
nor terae est naturalis ab eanumquã recedens GSubsiciua sunt proprie quaesator dematoria praetiden
quasi superuacua abicit sunde & subsiciua agriquos inpertica diuisos recus antł quasi steriles uel palustres
n subsiciua quae indiuisura non efficiunt centuriã id est iugera ducenta Mrea dicitur tabularũ aq¬
litas Picta autẽ area aplanicie atq. aequalitate unde & ara ¶Alii areã uocatã dicunt quod protriturandis

Expanded text:
lis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semlis ager est primum proscissus, sive qui alternis annis vacat novandarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu erunt et semel vacua. Squalidus ager quasi excolidus, quod iam a cultura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam recedens. Subseciva sunt proprie quae sutor de materia praecidens quasi supervacua abicit. Inde et subsiciva, agri quos in pertica divisos recusant quasi steriles vel palustres. Item subseciva quae in divisura agri non efficiunt centuriam, id est iugera ducenta. Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie atque aequalitate; unde et ara. Alii aream vocatam dicunt quod pro triturandis
Abbreviated transcription (Latin):
Nut consitus Iidest aptus arboribus Nut pascuus qui herbis tantũ e animalibus uacat saut floreus quod snt
orti apibus congruentes & floribus quod etum uirgilius inquattuor libris georg secutus est Quri ueto¬
es incultos agros dicebant sid ÷̃ siluas et pascua Agrum uero qui colebatur Inam rus est quomel quo
quo pecus haberi potest sVnde etrusticus nominaturi haec est agrestiũ prima el otiosa felicitas Seges
ager dictus qui adiui soribus agrorum relictus est ad pascendũ cõmuniter uicinis Alluuius ager est quẽ
paulatim fluuius in agrũ redda  Arcifinius agerdictus est quia certis linearum mepsuris noncontinetur
sed arcentur fines eius obiectufluminũ Imontium sarborũs undehis agris puhil subse ciborũ interuent: Noua¬

Expanded text:
ationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt ationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et otiosa felicitas. Seges ager ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit. Nova
Abbreviated transcription (Latin):
dicta quasi magariasquia magar punicĩ nouam uillã dicunt suna littera cõmutata l pro r.
igoria tuguria XIII CD E ΛΟ RΙS Ager latine appellari dicitur eo quod in eo
igatur aliquid sAlii agrũ agreco nominari manuifestius credunt ¶ Vnde et uilla grece coragros
itur Cilla auallo hoc est aggere terrae nuncupatasquod prolimite constitiu solet Gossesi¬
ones agro sunt late patentes publici priuatiq quos in itio non mancipatione ssed quisq ut potuit
occupauit sat q. pos sedit sunde et puncupati. Eupdus dictus quod eo fundatursuestabiliatur pitri¬
dus autem &urbanũ aedificium & rusticum intelligendum ¶Praediũ quod ex omnibus patrifamilua
maxime p̃uidetursid apparet quasi praeuidium sũel quod antiqui agros quos bello coeperant sut praedae po¬
mine habebant¶ Omnis autem ager ut uarro docets quadrifarius diuiditur Aruus ager est sid est sitionilis

Expanded text:
dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R, dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata L pro R, magalia, magaria. § 13 De agris. Ager Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa Graece †coragros† dicitur. Villa a vallo, id est aggere terrae, nuncupata, quod pro limite constitui solet. Possessiones sunt agri late patentes publici privatique, quos initio non mancipatione, sed quisque ut potuit occupavit atque possedit; unde et nuncupati. Fundus dictus quod eo fundatur vel stabiliatur patridus autem et urbanum aedificium et rusticum intellegendum est. Praedium, quod ex omnibus patrifamilias maxime praevidetur, id est apparet, quasi praevidium; vel quod antiqui agros, quos bello ceperant, ut praedae nomine habebant. Omnis autem ager, ut Varro docet, quadrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est s
Abbreviated transcription (Latin):
angusto finiantur sicut ignis Pir enim dicitur ignisshos ae grptus habet Apud maiore senim
potentes aut sub montibus aut inmontibus sepeliebanturs Vnde tractũ est ut supercadauera. Aut pira
I mides aut ingentes columnae collocarentur ¶DEAEDIFICIIS RUSTICIS
isa est a greste habitaculũ palis atq. uirgultis hardinibusq contextũ squibus possint homines tiu¬
aui frigoris uel caloris in iuria ¶uguriũ casula est quã faciunt sibi custodes iuinearũ ad tegimex sui
quasi teguriũ ssiue propterardorẽ solis e radios decdinandosssiue ut inde uel homines uel bestiolas¬
insidari solent patis fragibus abigantł hanc rustici capanã uocantꝰ quod unũ tantũc aput Cescuam quidã
putant esse teguria s̃ quidam. loca prorupta et aspera¶ Magalia aedificia numidarũ agrestiũf obl¬
ga incuruis lateribus tecta quasi nauiũ carinae sunt ssiue rotunda in modũ furnorũ &magalia

Expanded text:
angusto angusto pomides fierent, aut ingentes columnae conlocarentur. § 12 De aedificiis rusticis. Casa est agreste habitaculum palis atque virgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tuvi frigoris vel caloris iniuria. Tugurium casula est quam faciunt sibi custodes vinearum ad tegimen sui, quasi tegurium, sive propter ardorem solis et radios declinandos, sive ut inde vel homines vel bestiolasinsidiare solent natis frugibus, abigant. Hunc rustici capannam vocant, quod unum tantum capiat. Tescua quidam putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ moneat ad defunti memoriam sCum enim pon uideris monumentum sillud est quod scriptic̃ ẽ
Excidi tam quã mortuus a corde Cum autem uideris monet mentem elad memoriã te reducit ut mortiũ
re corderis Manum enta itaq et memoriao promentis ad monitione dictie NTumulus dictus quasi tumens
us arco fagũ grecum est nomen eo quod ibi corpora ab sumantursSarcienĩ grece ciris fagus
dere diciur¶ M ausolia sunt sepulchra seu moxumenta regus am ausolio rege aegrptiorũ dicta
neo defuncto suxor eius mirae magnitudinis & pulchritudinis extruxit sepuldirũ intantũ ut us¬
hodie omnia monumenta praetios Tex nomine eius mauscolia nuncupentur Piramides gerusse pul
irũ quad ratũ s& fastigiatũ ultra omnẽ excelsitatem quae fieri manu possunt sunde et mepsura un
umbrarũ egressaȩ nullam habere umbrã dicuntur ITali autem aedifitio surgunt ut alato incipiant᷑

Expanded text:
mentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum estPmentem moneat ad defuncti memoriam. Cum enim non videris monumentum, illud est quod scriptum estPsalm. 31, 12: 'Excidi tamquam mortuus a corde.' Cum autem videris, monet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod ibi corpora absumantur; σάρξ enim Graece caro, φάγεῖν comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut ushodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in
Abbreviated transcription (Latin):
untur eius duraont IIn cortupti uentis ignibus omniq comento fortiores ¶Sȩpes muniment¬
itorum sunt unde et appellatie ¶Caulas munimenta ouium uel sepimenta ouiliũs Est autem greci¬
cdetracta nacm greci aulas uocant animalium recepticula X CDE TENTO RI ISO
I abernacula tentoria sunt militum quibus in itinere solis ardores tempestatesq imbriũ frigorisq in iurias uitip
ta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus tibulisq: insterra stantibus sippenderentur qua
tentoria sustinerent ¶entoriũ uocatũ eo quod tendatur funibus atq palissunde &l hodie practender edicuntur
quaelumine accenso conueniunt s & circa uolitantes abigne preximae interire coguntur. QDT SE PULCURIS XI
Depulchrũ a sepulto dictum sprius autẽ quisq in domo sua sepelicbatur. P ostea uetitum est legibus
ne foctore ipso corpora uiuentiũ contata inficerenturMonumentũ ideo nuncu patur eoquoa

Expanded text:
tur. Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimenttorum sunt; unde et appellatae. Caulas munimenta ovium vel sepimenta ovilium. Est autem Graecdetracta; nam Graeci αὐλὰς vocant animalium receptacula. § 10 De tentoriis. Tabernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus tabulis interstantibus adpenderentur, quae tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eo quod tendatur funibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. nt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime interire coguntur. § 11 De sepulchris. Sepulchrum a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
genus est eariims quae uocantur atticae quaternis aingulis aut amplius paribus laterũ interuallis
Gapitella dicta quod sint columnarũ capitassicut et supra collũ caput. ¶Epistilia sunt quae supercp¬
nbres ¶ateres & laterculi quod latiformentur scircum actis undiq quattuor tabulis Canalis
ab eo quod cauasit in modũ cannaessane capalem melius genere feminino quã masculino proferonus
istulae aquarũ sunt dictae quod aquas fundant et emittanti Nãstola grece mittere iforme ea
promagnitudinae aquae et capacitatis fiunt : DEMUNITIONI BUS sterius sunt
tertuẽ erigiturs ut custodi praetendaturs dictum uallum aualliss̃am uailli fustes sunt quibus uallũma
quibus uallum fits unde &s cetera quoq spacia asti pitibus flicuntur scilicet: Agger est cuius libet rergaet¬
uneae aliquae cdauddunt᷑ longũ enĩ grecimacron dicunt ¶ormatũ sue formatiũ hafrica e lnbasot

Expanded text:
genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint columnarum capita, sicut super collum caput. Epistylia sunt, quae super capimbres. Lateres et laterculi, quod lati formentur circumactis undique quattuor tabulis. Canalis ab eo quod cava sit in modum cannae, sane eamdem melius genere feminino quam masculino proferimusistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae, et capacitatis terrae erigitur, ut custodia praetendatur: dictum autem vallum a vallis. Nam valli fustes sunt, quibus vallum quibus vallum fit, unde et caetera quoque spatia dicuntur, a stipitibus scilicet. 3. Agger est cujuslibet rei acervineae aliaque clauduntur. Longum enim Graeci macron dicunt. Sepes munimenta sat
Abbreviated transcription (Latin):
inturł hoc est cedantur sunde et pauor quod cedẽt cor¶ Ostracus est paumentũ testatiũseo quod fraus
testis. calco ad mixto feriatur Itesta enim greci ostradicunt Compluuiũ dictũ quia aquie partibus¬
e carca sunt eo conueniunt CT esselle sunt a quibus domiciliasternuntursãtesseris pominataesid est
quadratis lapillis perdiminutionem Bases sunt fulturae columnarũ quãe afundamento consur¬
int ses super positae fabricae sustinent pordus .i Bases autẽ nomen prtrae est fortissimae ffrosermo
Solumnae pro longitudine e rotunditate uocataes in quibus totius fabricae pordus erigitur. Anti¬
ue erat ratio colum narum altitudinisstertia pars. latitudinũ CCenera rotundirum quat tuor
doriur Ionicae tuscanue corinteae mexsura crassitudinis & altitudinis interse distantes. Quintũ

Expanded text:
antur, id est, caedantur. Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis antur, id est, caedantur. Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriaturquae circa sunt, eo conveniunt. Tessella sunt e quibus domicilia sternuntur, a tesseris nominata, id est quadratis lapillis, per diminutionem. Bases fulturae sunt columnarugunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermone. Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars latitudinis. Genera rotundarum quatuor sunt: Doricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum
Abbreviated transcription (Latin):
tao acuruo Icamur enim grece curuum est Ma quearia sunt quae camerã subtegunt & ornaont
quae et lacumaria dicuntur ¶Principiliter autem Iacus dicitur Ihimo luciliu s refultat udos lacusq.
Cuius diminuatio lacunar facisũt horatus peq auram meuretiet in domo lacunur indest alu diminito
lumine accepto perarcum resplendeati sed utrũ ab sidem an absidã dicere debeamusshoc uerbi gerus ambi¬
m quidem doctorũ ex istimant ¶estudo est camera templi obliqua nam in modum testudinis uetres
tem plorũ tecta faciebant Iquae ideo sic fiebat ut caeli imaginem redderet squod constat essecoꝵ uexum
An pestudinem uolunt osse locum in parte atrii ad uersum uenientibus Ercusdicti quod sint artacor¬
clusione curuati ħ̃ p̃si et fornices Pauimenta originẽ apud grecos habent elaborata artepicturae
uostrota par uulis crustis ac tessellis tinctis in uarios colores Puo cata autem pauimenta eo quod piue¬

Expanded text:
llatae a curvo. Campulon enim graece curvum est. Laquearia sunt, quae cameram subtegunt et ornant, llatae a curvo. Campulon enim graece curvum est. Laquearia sunt, quae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminlumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debeamus, hoc verbi genus ambiguum quidam doctorum existimtemplorum tecta faciebant, quae ideo sic fiebat, ut coeli imaginem redderet: quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversa venientibus. Arcus dicti, quod sint arta conclusione curvati, ipsi et fornices. Pavimenta originem apud Graecos habent elaborata arte picturae, lithostrota parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios colores: vocata autem pavimenta eo quod pave
Abbreviated transcription (Latin):
ille cuneus ianuam regat acmoueat sunde et prouerbiale est in cardine rem esse ¶Limina hosti
Postes et ante quasi post et ante. stantes suel quia ante eos accedimus prius quã domũ in gredian
¶Postes eo quod post hostium stent UN P E PARTIBOS AEDIFITIORUM:
undamentũ dictũ quod fundus fit domiuis idem et cementũ acedendodictũ quod orassolapũ
surgat Paries nuncupatus quia semper duo sunt pareslid alatere uel a fronte siue enim tetra¬
Agonum siue exagonum sit quiso conspiciunt ex pari erunt Mliter enĩ structura facta deformis est
Parietinas dicimus quasi parietum riun asssunt enĩ parietes st antes sine tecto sine habitantibus ¶Vigu¬
lus quod dũos parietes in unum copiungat ¶Culmin adicta sunt qui a apud antiquos tecta culmote gebunt᷑
ut punc rustica hinc tecti sũ mitas dicitur ¶Camerae sunt culmina introrsum respicientia appo

Expanded text:
ille cuneus ianuam regat ac moveat; unde et proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiille cuneus ianuam regat ac moveat; unde et proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiPostes et antae quasi post et ante: et antae quia ante stant, vel quia antea ad eas accedimus prius quam domum ingrediamur; postes eo quod post ostium stent. DE PARTIBUS AEDIFICIORUM . Fundamentum dictum quod fundus sit domui. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso crasso lapide surgat. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. Culmina dicta sunt quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rusticani. Hinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum resp
Abbreviated transcription (Latin):
bulum dictumł eo quod eo uestiuntursfores aut quod aditum tecto uestiat aut abstand& Porticus quod
appellabaturscui gentiles omnem in troitũ uel exitũ sa crauerunt ł unde lucapus ferrea belliger copescait¬
daustra sunt ssed fores dicuntur quaeforas Caluae quae intus reuoluentur & duplices cõplical. desq sunt
nim aduersariis nos obicimus hinc &l hostiatiberina quia hostibus sunt oppositas Fores et ualoreti
geperaliter usus uocabula ista corrumpit ¶Claustra ab eo quod claudantur dicta sł epi estrae sunt qu
Lux enĩ grece fos diciturs uel quod percas itus positus homo uidetsAlii fenistram putant dictã eoq
domui lucem ministrat ¶ compositum est nomen ex greco latinoq sermone sfosenim grece lux est
Cardo est in quo uolititur hostium & semper mouetur. PDactus a podo cardias quod quasi cor hominẽ totũ¬
orum dicta seo quod transuersa sine ut lumesset perea sicuo in agro Put intro eatursaũt foris eatur

Expanded text:
bulum dictum eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. Porticus, quodappellatur, cui gentiles omne introitum vel exitum sacraverunt. Unde Lucanus 1, 62: Ferrea belligeri conpescaustra sunt; sed fores dicuntur quae foras, valvae, quae intus revolvuntur, et duplices conplicabilesque suntnim adversariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia ostibus sunt opposita. Fores et valvae generaliter usus vocabula ista corrupit. 5. Claustra, ab eo quod claudantur dicta. 6. Fenestrae sunt quputant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς enim Graece lux est. Cardo est locus in quo ostium vertitur et semper movetur, dictus ἀπὸ τῆς καρδίας, quod quasi cor hominem totuorum dicta eo quod transversa sint ut limes, et per ea sicut in agro aut introeatur aut foris eatur
Abbreviated transcription (Latin):
do Qu sm sterium locus est ubniopus aliquod fit Igreco enim sermone erga opera storio stitio id est
quen faciendu opussut solent gdidutores et exulos qui marmora secantsẽt tamer iuipculorũ custo¬
dus qulli g tisunds Q tniceũ gred dictums eoquo d pͥi copiuentus feminarũ ad opussapefie rena ne
sunde apud ueteres non molitores sed pistores dits quasi pinsores a findendis granis frumenti Molae enim usis

Expanded text:
sterium locus est, ubi opus aliquod fit. Graeco enim sermone erga opera sterion statio, id est, sterium locus est, ubi opus aliquod fit. Graeco enim sermone erga opera sterion statio, id est, faciendum, ut solent gladiatores et exuldiis alligati sunt. 3. Gynaeceum Graece dictum, eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii e. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus
Abbreviated transcription (Latin):
rsaus siq nacuor ibi sotor debaturs hõc emm olim Inusuerat IAuro argentoq pondum siguato ee parõ
uis cllies quauis peston factiao fuisset pecunia s nomen tamen aerarii permanst ab eometillo undepetana
mnecium scmpsis pote marium locus ubiquarumq artium in strumenta ponuntur ¶Q rmamentiriũ¬
ueno  surissũ tela armorumł Vnde iuuenalis quic quid habet telorun armamentiria cieli Dicta ait̃
ueno ab aurmis iđ est abrachus quibus exercentur. EB. bliotheca est locus ub reponuntur libri
biblos enim grece liber Itheca repositoriũ dicitur ¶P romꝑptuariũ dictũ eoquod inde pecessarium
tus ꝓnomunturł hoc est proferunturs C ellarium l quod in eo colligantur minstera mersarum
ud quis poemssarua uictui suporsunt Qnter promptuarium autẽ e cellarũ hoc inter estsquo collria
ounostom q e ecorditoria dici possuntł ẽo quod in his homines clabontas fruges reponuns unde et entieã
ꝗrosi pominenrepositã ret copiosum substantiã appellanꝰ UICDE OPERA RI ES EN VDES¬

Expanded text:
ro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumqvero, ubi tantum tela armorum. Unde Iuvenalis 13, 83: Quidquid habet telorum armamentaria caeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur. Bibliotheca est locus ubi reponuntur libri; βίβλος enim Graece liber, θήκη repostorium dicitur. Promtuarium dictum eovictui promuntur, id est proferuntur. 7. Cellarium, quod in eo colligantur ministeria mensarum, vel quae necessaria victui supersunt. Inter promptuarium autem et cellarium hoc interest, quod cella e verbo repostoria vel reconditoria dici possunt, eo quod in his homines elaboratas fruges reponunt. Unde et enthecam Graeco nomine repositam rei copiosam substantiam appellamus. De operariis .
Abbreviated transcription (Latin):
sed pertransit N uenianus collega crassi in foro proiecit materis ut sedent Nloca in quibus expectan
in sisterent quae ex nomine eius moeniana appellata sunt¶hõc est solariasquia patent solis posfti
alii lapide Palii materia aedificare porticibus moeni anas & foribus et domibus adiecerunt Cabula
olim ligne aedomus fiebunt Vñde nomen permanet tabulatorum Epogeum est copistructu
subterris aedificiũ s quad nos antrũ Tuel speluncã dicimus Solarium quod soli & auris pteats qualis
fur Locus in quo dauid borsabe lauuantem asperet ed ad amaut ł Cum hiero solinam antuoeus qbideso¬
rat iHireanus princepsi udeorũ reserato dauid sepulhiro triamilia auri talenti ancarehnocus słb sode¬

Expanded text:
sed pertransit. Moenius collega Crassi in foro proiecit materias, ut essent loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abs
Abbreviated transcription (Latin):
tum etsut in omonbous puptis talammi Rto meni erer eturs Ie grptiiquoq Etiguasiua loce inqubus cabes¬

Expanded text:
utum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque linguautum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua
Abbreviated transcription (Latin):
abitatio Ab habendo uocate ut habitare casis Domus exgreca appellitione uocuta Ni domita
groci tectadicunt It st autem domus familiae unius habititio sicut urbs unius populis sicut orbus
un to quod fuert prius adedendum factu¶ Aula domus est regiassiuespatiasu habitaculuĩ porticibus quatu¬
o coqudu sumrs Etrsum magna edes est siue amplion & spaciosaidomus & dictũ est atriũ. quod ad dintr
res portcus exterfcis Lii. atrium quasi abigne & ligno atrium dixeruntł atrum enim fit exsumo
SATitiũ a palonte prifacipe arcaduflictum iñ cuius hopore arcides pallanteum oppidũ copstruxerant
regum in ipsius pominie copudõ p illatium uocuuerusđ alamum hac ex cuusi uocatũ ferunt suens
raptue fuissent a romanis sabinaes ẽx quibus cum una ante alias specie nobilis cum migna omniũ admirtio
raesullers talomoni duei eam oraculo responsum est dari ssi qm̃ hiquptiae felict̃ cessriant bistor¬

Expanded text:
abitatio ab habendo vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata, nam δώματα Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbs unius populi, sicut orbis cium, eo quod fuerit prius ad edendum factum. Aula domus est regia, sive spatiosum habitaculum porticibus quattuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dari; et quoniam hae nuptiae feliciter cesserant, instit
Abbreviated transcription (Latin):
hiopum gentes regio campis p̃pinguis subi aute sil uestris est fera seducat subi iugi
ardua equos et onagros procreat : Iximio etiam marmore p̃dicatursquod nuimi¬
dicũ dicitur habet autẽ urbes prȩcipuas Ipponeregium et sussicadam Maurita¬
nia uocata a colore populorum. grecienim nigrũ mauronuocant. Sicut enin
gallia a candore populilita mauritania anigro colore nomen sortita est¶Quiu
prima prouincia mauritania siti fensis estquae sitiphi habuit oppidumsaquo et
uocabulum traxisse regio perhibetur IM auritania uero caesariensis coloniȩ¬

Expanded text:
hiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis hiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardua, equos et onagros procreat; eximio etiam marmore praedicatur, quod Numidicum dicitur. Habet autem urbes praecipuas: Hipponem Regium et Rusicadam. Mauretania vocata a colore pGallia a candore populi, ita Mauritania a nigredine nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Coloni
Abbreviated transcription (Latin):
oppidis nomen sortita est ¶ ex quib: una ad rometus uocatur T haec subtripoli est
patens passuum ducenta uel amplius milia fecunda oleis ecglebis ita p̃pingius sut lac¬
ta ibi semina incrementa pene centesimȩ frugis renas cantur  cugis ubi
tago magna ipsa et urra africas in terbi racium eenum idiam sitala septentrione
mari siculo iuncta set ad meridiẽ usq ad getulorum regionem porrecta sc̃uiuss
ma quoq frugi fera sunt sulterior autẽ bestiis et serpentib plenalatq onagris mag¬
nis indeserco uagantibus  Cetuls autẽ africȩ pars medi terra nea est ¶ Numidi
ab incolis passim uagantib: sic uocata quod nullã certam haberent sedem ¶ Na
linguaeorum incerte et uage sedes numidȩ dicuntur Cncipit aute aflumineam¬
siga n teugitanum limitem desinidhabens abortusirces minores laseptentrior
mare quod intendit sardiniam¶ Ab occasumauri taniam siti fensem sameridie ȩt¬

Expanded text:
oppidis nomen sortita est, ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub Tripoli est, oppidis nomen sortita est, ex quibus una Hadrumetum vocatur. Haec sub Tripoli est, patens passuum ducenta vel amplius milia, fecunda oleis, et glebis ita praepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedes et vagae 'numidia' dicuntur. Incipit autem a flumine Amsiga, in Zeugitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie Aet
Abbreviated transcription (Latin):
ens iuxta meridiemsꝑ arhiopiam iusq ad athlantem montemsaseptentrionali uer
parte medi terraneo mari coniuncta clauditurs et ingaditano freco finitur habens
ritaniams siti fensemĩ mauritaniam tingitaniam set circa solis ardoremaechiopiã.¬
Libsa cirinensis in parte africȩ primaest acirine urbe metropolisquȩ est ineius
finib non cupata shuic aboriente aegyptus est Iab oc casu sirtes maiores et trogodi¬
tȩ sa septentrione mareliby cum. Iameridie aechiopias ec barbarorum uariȩ nati¬
ones et solitudines inaccessibiles : quae etiam basilis cos serpentes creant Deni¬
est autẽ pentapolis libyae cirinensi adiuncta sec eius finibus deputata ¶Tripolu¬
nam quoq proumciam greci lingua sua signant denumero trium magnarũ urbiũ.
ea sabretelleptis magnas haec habet haboriente sirtes maiores et trogoditas as
usq: ad oceanum a et hiopicum ꝑtendentes CBitacena regio ex duob nobilissimis

Expanded text:
gens juxta meridiem per Aethiopiam usque ad Atlantem montem, a septentrionali vero gens juxta meridiem per Aethiopiam usque ad Atlantem montem, a septentrionali vero parte Mediterraneo mari conjuncta clauditur, et Gaditano freto finitur, habens uritaniam Sitifensem, Mauritaniam TingitanamLibya Cyrenensis in parte Africae prima est, a Cyrene urbe metropoli, quae est in eius finibus, nuncupata. Huic ab oriente Aegyptus est, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae, a septentrione mare Libycum, a meridie Aethiopia et barbarorum variae nationes et solitudines inaccessibiles, quae etiam basiliscos serpentes creant. PentEst autem Pentapolis Libyae Cyrenensi adiuncta, et in eius finibus deputata. Tripolitanam quoque provinciam Graeci lingua sua signant de numero trium magnarum urbium; Oeae, Sabratae, Leptis magnae. Haec habet ab oriente Syrtes maiores et Trogodytas, a usque ad Oceanum Aethiopicum pertendentes. Bizacena regio ex duobus nobilissimis
Abbreviated transcription (Latin):
trans freta in regione africȩ st ingitania. QOuae sunt autem hispaniȩ citerior quȩ
septentrionis plagam apiri neo usq ad kartaginem porrigitur Vlteriore
in meridiem aceltiberis usq ad gaditanum frecũ extenditur ¶ Citerior autẽ et ulteri¬
ordcta quasi citra et ultra sed citra quasi circa terras et ultras uel quod ultima
ib yadicta quod ha delibsflat Ihoc est africus labi aiunt ẽpauum iouis filium quimem¬
phin in aegypto condidits ex casiota uxore procreasse filiam libyams quȩ postea in a¬
Vt frica regnum pos sedit scuius ex nomine terra est libyã appellata Cafricam autẽ
nominatam quidam inde existimant quasi a pricam quod sit aperta cȩli uel soliet
sinehorrore frigoris Aludicunt africam appellari ab uno ex posteris abrahȩde
cethura qui uocatus est a ferde quosupra meminimus ¶Incipit autem a finib: aegypti per¬

Expanded text:
transfreta in regione Africae Tingitaniam. 30. Duae sunt autem Hispaniae, Citerior, quae in transfreta in regione Africae Tingitaniam. 30. Duae sunt autem Hispaniae, Citerior, quae in Septentrionis plaga a Pyrenaeo usque ad Carthaginem porrigitur: Ulterior, quae in Meridiem a Celtiberis usque ad Gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et Ulterior dicta, quasi citra et ultra; sed citra, quasi circa terras, et ultra, vel quod ultima, ibya dicta, quod inde Libs flat, hoc est, Africus. Alii aiunt Epaphum Jovis filium, qui Memphim in Aegypto condidit, ex Cassiopa uxore procreasse filiam Lybiam, quae postea in Africa regnum possedit, cujus enominatam quidam inde existimant, quasi apricam, quod sit aperta coelo vel soli, et sine horrore frigoris: alii dicunt Africam appellari ab uno ex posteris Abrahae de Cethura, qui vocatus est Afer, de quo supra meminimus. Incipit autem a finibus Aegypti, per
Abbreviated transcription (Latin):
perfus aduobus magnis rheno et rodano fluuiis Belgis autem ciuitas ẽ galliae aqua
belgica prouincia dicta est. ¶Cis alpina quia circa alpeqtrans alpina id est trans alpes
contra septentrionem : PRetiauero quod sit uxta rhenum quitani a autem ab
obliquis aquis ligeri fluminis appellatas qui explurima parte terminus eius est eãq
pene in orbẽ cingit his pania prius abhibero amne hiberia non cupatas postea hbn
his panoshis pania cognominata est Ips a est et uera hes peria auespero stella o
dentali dicta ssita est autem inter africam et galliansa septentrione pirineis montib
aus asa reliquis partibus undiq mari conciusassa lubritate caelis aequalis omni
frugum generibus fecunda  gemma rum metallorumq copis ditissima Interflu¬
uNT cam fluminamignabetis mineus inberuss ec tagus aurum trahens ut pactolus: habit
touincias sex terras conensem cartaginien sem s lusi taniamsga lliciam beticam sei

Expanded text:
perfusa duobus magnis Rheno, et Rhodano fluviis. 26. Belgis autem civitas est Galliae, a qua perfusa duobus magnis Rheno, et Rhodano fluviis. 26. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra Septentrionem. Rhetia vero, quod sint juxta Rhenum. 27. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeri fluminis appellata, quia ex plurima parte terminus ejus est, eamque pene in orbem Hispalo Hispania cognominata est. Ipsa est vera Hesperia ab Hespero stella odentali dicta. Sita est autem inter Africam, et Galliam, a Septentrione Pyrinaeis montibus clausa, reliquis partibus undique mari inclusa. Omnium frugum frugum generibus fecunda, gemmarum, metallorumque copiis ditissima. 29. Interfluunt eam flumina magna, Baetis, Minius, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconensem, Carthaginensem, Lusitaniam, Galleciam, Baeticam, et
Abbreviated transcription (Latin):
opõi finis uocatur Tromȩ enimfinis anteaunum tantum tiberis tenebat ripam Calu et ruriã
ic tam ab et rusco principeputant  Idẽ et tirrenia aurrenolichi fratresqui ex sorte cum
puli parte deme oniauenit aditaliã shaec est ec tuscias sed tusciam dicere non debemus
iianus quã legimus Vluscia autem afrequentia sacrificii et turis dicta est santoy¬
ce illiqet aruspicinã dicunt eẽ repertam apulia campania ¶ Callia acandore populi
non cupata est I galla enim grece lac diciturs montes enim etrigor cȩli ab eaparte solis ar¬
orem excludunt quofit ut candor corporum non colorecurs hano aboriente alpiu
iugatuentur sabocca suoceaniis includiameridiae praerupta pirinei ¶Aseptentri¬
ierheni fluenta atq germania .¶ Cuius initium belgicał finis aquitania est reg¬
Igleba uberi acpabulo saset adusum animantium apta fluminibus quoq et fontibus rigua

Expanded text:
oros finis vocatur. Romae enim finis antea uoros finis vocatur. Romae enim finis antea udictam ab Etrusco principe putant. Item et Tyrrhenia a Tyrrheno Lydi fratre, qui ex sorte cum populi parte de Maeonia venit ad Italiam. Haec est et Tuscia; sed Tusciam dicere non debemus; quia nusquam legimus. Tuscia autem a frequentia sacrificii et turis dicta, ἀπὸ τοῦ θῦσαι. Illic et aruspicinam dicunt esse repertam. Apulia ubi Brundusium, quam Aetoli nuncupata est, γάλα enim Graece lac dicitur. Montes enim et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt, quo fit ut candor corporum non coloretur. Hanc ab Oriente Alpium juga tuentur, ab Occasu Oceanus includit, a Meridie praerupta Pyrenaei, a Septentrione Rheni fluenta, atque Germania, cujus initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi, ac pabulosa ad usum animantium apta, fluminibus quoque, et fontibus irrigua,
Abbreviated transcription (Latin):
ora ias gignits gemnias sertiten liguriuro et cor allium Iboam quoq serpentem lin¬
emferam etbomedas aues Vtalia autẽ etins pania ideirco hesperiȩ dictȩsq̃uo
greciues per ostella naigent set initalia et in his pania qua eduae aeratione discer¬
nuntur d aut enim hes periam solam discis et significus italiamsaut ad edis ultimam
ensignusiras lispaniams quia in occidentis estfine. NTuscia parsita liȩ unibria uiro
punsitus ciaes Tuscia autim a frequentia sucrorum et turis uocita O yCatn¬
Turibria in uer historiae narrant seo quod tempore a quo secladis imbrib supir¬
fuerits et ob hoc umbria grece cognominata. ¶ Est enim iniugis appennini montis¬
sita in partȩ italiae iux ta meridiem ¶ Et̃ ruria pars itali ae dicta quod eius fines tendeban¬
tur usq ad ripam tiberis quas aite pocorcarc aite poicnam aite poie significat altero.¬

Expanded text:
Baias. Gignit gemmas syrtitem, lyncurium et corallium; boam quoque serpentem, lynBaias. Gignit gemmas syrtitem, lyncurium et corallium; boam quoque serpentem, lyncem feram et Diomedias aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictae quod Graeci Hespero stella navigent et in Italia et in Hispania. Quae hac ratione discernuntur; aut enim Hesperiam solam dicis et significas Italiam, aut addis ultimam et significas Hispaniam, quia in occidentis est fine. Tuscia pars Italiae; Umbria vero pars Tusciae. Tuscia autem a frequentia sacrorum et turis vocUmbria vero, historiae narrant, eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerit, et ob hoc Ὀμβρία Graece cognominata. Est enim in iugis Appennini montissita, in parte Italiae iuxta meridiem. Etruria pars Italiae dicta quod eius fines tendebantur usq
Abbreviated transcription (Latin):
reo etcetia habenies uaboriente mis nam hibcuro istruun s abasri cogiro aurt ⁊ ciprino¬
nus babet Pa boc casugalliam belgicam Nseptentrione dapubil fonteo uelli aitemi
quiger mana galliaiq secernits Histriam ister aniin sudca fut qui uulltntem
irofluit ipserst danubius ehabet autem istria aseptentriomne amnonari stalia olim
igreris populis uecupita magna grecia appellata este de inde aregis noinine sacuur¬
uimox et latuimeheta seo quo dillem saturpius ab iouesidib: sus pussus ibilacuerit
Postremo abitalo si culorum rege ibi regnancesitalia noncupatarist sis ubil ar son¬
gitudineamplius quam latitudine a circioineurum excenditur sameridis toi eno
murisabat ilon e ariatico clauditur Aboccidiio alpium uigis finitiic rerrabo¬
muubi in rebus pul cherrima soli fertilitate pabuli ubenintt gristisituit habrtla¬
pus bena cum a uernum atq iucrinumꝰ fluuos eridanũ ectiberimsec tepentes fontib

Expanded text:
etia; habentes ab oriente Moesiam, ab Euro Istriam; ab Africo vero Alpes Appenninos habent, ab occasu Galliam Belgicam, a septentrione Danubii fontem, vel limitem qui Germaniam Galliamque secernit. Istriam Ister amnis vocavit, qui eius terram influit. Ipse est Danubius. Habet autem Istria a septentrione Pannoniam. Italia olim a Graecis populis occupata Magna Graecia appellata est, deinde a regis nomine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod idem Saturnus a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Siculorum rege ibi regnante Italia nuncupata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium iugis finitur, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. Habet lacus Benacum, Avernum atque Lucrinum; fluvios Eridanum et Tiberim; et tepentes fontibus
Abbreviated transcription (Latin):
nie uel atticȩ tirrae adiungitun huius ciput est urbs corintus greciȩ decusssachus est¬
aehaue fluuius sre achia sirus aehauȩ est sut platam folium incerionium et egtunonare
ex posita quam areas ieius et calistac filius pelasgis indicione redictis ex suo nomine ar¬
fedim non cuniuit psaest etsicionia a sicione regesaquo et regiũ sicionioruest trecium
FHabit autem arcadia fluuiũ magnũ erimantũ  abestonquo ꝙ lapidesc quiserueltcde tuin

Expanded text:
niae vel Atticae terrae adiungitur. Huius cniae vel Atticae terrae adiungitur. Huius cAchaiae fluvius. Arcadia sinus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et Aegaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis in ditionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est Sicyonia a Sicyone rege, a quo et regnum Sicyoniorum est dictum. Habet autem Arcadia fluxium magnum Erimantum, asbeston quoque lapidem, qui semel accensus