comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ccepauit quod redisset. Asserens eum
uelle legere inctreceribus modo inquit
praetoris fatellites ad re capiendum
Uniuersam domum pers ceutati sunt
ut te arriperent ad carcerem qui post
Comminatos se paulo post reuersuros:
Quaerebat homo pertreritus ab eundi
modum sed iam portae oppidi clausce
exant. Tu mulier quid agis infelix si
capieris actumẽ: cum ille uxoris con¬
silium remens quęxeret illa cid dolũ
prompta: ascende inquit adhoc colũ¬
barium eris Ibi hac nocte: Ego hostiũ
extea claudam: ac remouebo scalas
nequis teibi suspicari queat: Ille uxo¬
ais paruit consilio. ea obserrato hostio
ut uiro facultas egrediendi non eẽt
amotis scalis hominem ex ergistulo
eduxit qui simulans litores praetoris
iterum aduenisse magna exataturba
nuliere quoq pro uiro loquente ingen¬
tem latenti timorem iduxit. Sedato
tandem tumultu ambo in lectum pro¬
fecti ea nocte ueneri operam dederũt

Expanded text:
crepavit quod redisset, asserens velle crepavit quod redisset, asserens velle eum degere in carceribus: “Modo” inquit “praetoris satellites ad te capiendum universam domum perscrutati sunt, ut te abriperent ad carcerem: cum comminantes se paulo post reversuros”. Quaerebat homo perterritus abeundi modum, sed iam portae oppidi clausae erant. Tum mulier: “Quid agis, infelix? Si caperis, actum est”. Cum ille uxoris consilium tremens quaereret, illa ad dolum prompta “Ascende” inquit “ad hoc columbarium: eris ibi hac nocte, ego ostium extra occludam et removebo scalas, ne quis te ibi esse suspicari queat”. Ille uxoris paruit consilio. Ac ab obserato ostio, ut viro facultas egrediendi non esset, amotis scalis, hominem ex ergastulo eduxit, qui simulans lictores praetoris iterum advenisse, magna excitata turba, muliere quoque pro viro loquente, ingentem latenti timorem incussit. Sedato tandem tumultu, ambo in lectum profecti ea nocte Veneri operam dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
hac in narratione transierant & non¬
dum peruenerat senas : cum omnib
sermonis odiosi longinido infensa ẽẽt
neq finis fieret dicendi: uideretur autẽ
ille uniuersam diem inhuiusmodi fa¬
bellis consumpturus: cum iam nox
appropinquaret: tum unus exastan¬
nbus iocabundus ad aurem pratoris
accedens. Domine inquit hora iam
tarda est festinctis inter op: nam nisi
ho die florentiam intraueritis cum ho¬
hiernus dies sit uobis constitunus ad
ueniengum officium hoc ammittetis:
hoc intellecto. Stultus homo atq loquax
tandem retulit se florentiam uenisse:
olim mihi narrauit stibulam:
ridendam & uersutia dignam muliebri:
Is rem habebat cum foemina nupta
agxicolae haud multum prudenti:
&Is foris in agro saepius ob pecuniam
debittm pernoctabat: cum aliquando
amicus intrasset admulierem uir
insperato rediit increpusculo. sum illa
subito collato suptus lectum adultrro
in maritum uersa gȩauiter illum in¬

Expanded text:
hac in narratione transierant, et nonhac in narratione transierant, et nondum pervenerat Senas. Cum omnibus sermonis odiosi longitudo infensa esset neque finis fieret dicendi, videbatur autem ille universum diem in his fabulis consumpturus, et cum nox iam appropinquaret, tunc unus ex astantibus iocabundus ad aurem praetoris accedens: “Domine” inquit “hora iam tarda est, festinetis iter oportet. Nam nisi hodie Florentiam intraveritis, cum hodiernus dies sit vobis constitutus ad veniendum, officium hoc amittetis”. Hoc intellecto, stultus homo ac loquax tandem retulit se Florentiam venisse. olim mihi narravit fabulam ridiculosam et versutia dignam muliebri. Is rem habebat cum femina nupta agricolae haud multum prudenti, et is foris in agro saepius ob pecuniam debitam pernoctabat. Cum aliquando amicus intrasset ad mulierem, vir insperatus rediit in crepusculo: tum illa, subito collocato subtus lectum adultero, in maritum versa, graviter illum in
Abbreviated transcription (Latin):
Er ambulantes aliquando uebem
iur facetissimus omnium qui ui¬
ueretur.⁊ uccarus egoq peruenimus ad
locum ubi celebrabantur nupnae posta¬
die quam sponsa domum uenerat ste¬
timus paulum animi relaxandi or̃a
respicientes uma psallentes uiros ac
mulieres tum subridens zuccarus isti
inquit matrimonium consumarunt
Ego inquit patcimonium consumpsi :
facete inse ipsum dixit: qui uenditis
pateruis bonis patrimonium omne
UIDAM Iturus florentiam prae¬
tor qua die urbem inrroiit ha¬
buit demore in maiori templo corã
prioribus ciuittias sermonem longum
& molestum. Nam ordri in suam co¬
mendationem coepit: se fuisse antea¬
Romae senatorem ubi quicquid ab se
itemq areliquis insuam laudem ho¬
norem ue dictum factum ue extiterat
prolixo sermone explicauit exitum
deinceps & urbe comitatumq recen¬
suit: primo die sutrium contulisse dicͤ:
tum dictum quo in loco hospicioq fius¬
set: & quicquid ab eo gestum quaqo
dere ess& narrauit plures horae iam

Expanded text:
erambulantes aliquam urbem vir facetissimus omnium qui viverent, Zucharus, egoque pervenimus ad locum ubi celebrabantur nuptiae. Postridie, quando sponsa domum venerat, stetimus paululum animi relaxandi gratia, respicientes una psallentes viros ac mulieres. Tum subridens Zucharus: “Isti” inquit “matrimonium consummarunt, ego iam patrimonium consumpsi”. Facete in se ipsum dixit, qui, venditis paternis bonis, patrimonium omne  9. De praetore Quidam iturus Florentiam praetor, qua die urbem introivit, habuit de more in maiori templo coram prioribus civitatis sermonem longum sane et molestum; nam ordiri in suam commendationem coepit se fuisse Romae senatorem, ubi quicquid ab se itemque a reliquis in suam laudem honoremque dictum factumve extiterat prolixo sermone explicavit. Exitum deinceps ex Urbe comitatumque recensuit: primo die Sutrium contulisse se dixTum dietim quo in loco hospitiove fuisset, ac quicquid ab eo gestum, quaque de re esset narravit. Plures horae iam
Abbreviated transcription (Latin):
ORttibatur foeneratorem iam se¬
nem amicus ut desistere afaenere
& animae suae saluti consulens de
corporis quieti pluribusq suadebat:
uerbis ut se ab ea molestia & inftimia
hanc artem desinam: nam nomina
mea ita iam male respondent: ut neces¬
se sit inuico hoc exexcitium relinqui nõ
conscientia pietatis sed timore amit
huic dixit conrribulus meus atͣ
perutile & nomen retulit meretricis quae
iam etate confecta stipem & elemosinã
petens benefticite aiebat ei quae pec¬
catum reliquit & artem meretriciã
increpita ao homine noto quod men¬
dicaret quid ius agcim inquit iam¬
nemo amplius requirit necessitate
ergo ait non uoluntate illa pectatũ
reliquit cum pectandi nulla ad sit

Expanded text:
ortabatur foeneratorem iam senem amicus ut desisteret a foenore, et animae suae saluti consulens, et corporis quieti, pluribusque suadebat verbis ut se ab ea molestia simul et in“hanc artem desinam. Nam nomina mea ita iam male respondent, ut recesse sit vel invito hoc exercitium relinqui”, non conscientia peccati, sed timore amitthic fuit” contribulus meus ait “pervetulae” et nomen retulit “meretrici quae iam aetate confecta, stipem in eleemosynam petens, “Benefacite” aiebat “ei quae peccatum reliquit et artem meretriciam”. Increpata ad homine noto quod mendicaret, “Quid vis agam?” inquit “Nemo me amplius requirit”. “Necessitate ergo, non voluntate” ait ille, “peccatum relinquis, cum peccandi nulla adsit
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice sartino ac sermo de
sticeciis incidisset retulit ille fuisse doc¬
corem bononiȩ quicum alegcito quid
ab eo appellatus hoc audito quando
inquit me dementem esse cognouisti.
Ad haec legatus cum idtemporibus
dixisset non recte inquit alter arbi¬
teari: Tunc enim fatiuis fui cum te
ignarum legum doctorem iuris ciuilis
feci Erat enim doctor: legcitus & parũ
doctus hoc dicto ignorantiam legaiti o
Lter episcopus delectensis romani
cuiuspiam dictum retulit cun
Cardinali neapolitano homini stolido
atq indocto redeunti a pontifice ro¬
manus ciuis obuiasset. Cardinalis uõ
cuy mos sius erat continuo rideret
petiuit asocio quam ob causam car¬
dimalem puttiret ridere qui cum id se
nes citeRespondisset. Atqui in quit stul

Expanded text:
Pontifice Martino, et sermo de facetiis incidisset, retulit ille fuisse doctorem Bononiensem, qui, cum a legato quid s appellatus est. Hoc audito, “Quando” inquit “me dementem esse cognovisti?”. Ad haec legatus cum id temporis dixisset, “Non recte” inquit alter “arbitraris: tunc enim fatuus fui, cum te ignarum legum doctorem iuris civilis feci”. Erat enim doctor legatus, et parum doctus: hoc dicto ignorantiam legati ostlter, episcopus scilicet Electensis, Romani cuiuspiam dictum retulit. “Cum cardinali Neapolitano, homini stolido atque indocto, redeunti a Pontifice Romanus civis obviasset, cardinalis vero, quia mos suus erat, continuo rideret, petivit a socio quamnam ob causam cardinalem putaret ridere. Qui cum id se nescire respondisset, “Atqui” inquit “stul
Abbreviated transcription (Latin):
cacumine se ostenderet. alasq quate¬
ret uolacuro similis seq seorsum pro¬
iecturum singeret erat maona ad hec
signa acclamanio populi patulo ore
nixrim respicientes: Tum hisccio post
solis tandem occasum. ne nil actum
uiderent uersis adeos renibus culũ
populo ostendit. Itt elusi omnes in edia
& tedio confecti murbem noctu redierũt
eo dem modo nostre inquit qui post tot
ostentaciones tandem nobis posteriora
ostendendo satisfecit:
refertur: obsidebat ci uitas bononien¬
sis abernabone ex faimilia uicegomitum
dominus mediolani erat ad custodien¬
dam ciuitatem: Dux positus apontifi¬
ce rodulsus uir bello & pace egregius
qui se intea mȩma continebat obciuita¬
tis tutelam leui semel percursores: com¬
misso praelio aquo rodulfus sciscitans¬
quid incastris hostium ageretur: &
quae uerba Barnabonis ad eum fuissent
cum intellexisset responsionem equitum
egxessum uarie excusantem non bene
Sarnaboni codulsus ait se ideo urbem

Expanded text:
cacumine ostenderetur alasque quatecacumine ostenderetur alasque quateret volaturo similis seque deorsum proiecturum fingeret, erat magna ad haec signa populi acclamatio, patulo ore turrim aspicientes. Tum histrio, post solis tandem occasum, ne nihil actum videretur, versis ad eos renibus, culum populo ostentavit. Ita illusi omnes, inedia et taedio confecti, in urbem noctu redierunt. Eodem modo Noster” inquit “qui post tot ostentationes tandem nobis posteriore ostendendo satisfecit”.refertur. Obsidebatur civitas Bononiensis a Bernabove, ex familia Vicecomitum domini Mediolani. Erat autem ad custodiam civitatis dux positus a Pontifice Redolphus, vir bello et pace egregius, qui se intra moenia continebat ob civitatis tutelam. Levi semel per excursores commisso praelio a quo Redolphus quid in, castris hostium ageretur et quae verba Bernabovis ad eum fuissent, cum intellexisset responsionem equitis, egressum suum varie excusantem, “Non benBernabovi: “Redolphus ait se ideo urbem
Abbreviated transcription (Latin):
cam sed mttintum te futuam quod
plenam domum filiis redlam: atq
ita solam te cum natis reliquam:
postinodum & ebiborisimus: omnes
genus supplitii adeo exquisitum quo
stultus ille ulturus se uxoris flagina
postea quoq plurima se facturum Ø¬
pollicitus est proscismate quod ninc
aliquibus diebus meo quod promiserat
permansit ut & pontificatur secessurum
si opus esset sponderet. Post modo uiro dul¬
oedine ductus dignitatis iuramenta &
promissiones omnes ixritas facere nihil
seruans eorumq antra pollicebatur. hoc
epre ferens cardinalis. Budegailensis uit
oxauis & consilii singularis mecum de
histe rebus aliquando loquens hic inquit
nobis efficit quod histcio quodam bono¬
niensibus se asserens uolaturum ex turei¬
quadam quae est uersus pontem ruselli
miliaitii amplius extra urbem. Prȩdicit
congregtito ad diem constitutum omni
aspectum turris uolatum hominis ex¬
pectantes: cum ille se interim in tueis

Expanded text:
tiam, sed in tantum refutuam, quoad tiam, sed in tantum refutuam, quoad plenam domum filiis reddam, atque ita solam te cum natis relinquam postmodum, et abibo”“. Risimus omnes genus supplicii adeo exquisitum, quo stultus ille ulturum se uxoris flagitiapostea quoque, plurima se facturum pollicitus est pro schismate, quod tunc aliquibus diebus in eo quod promiserat permansit, ut etiam pontificatui se cessurum, si opus esset, sponderet. Postmodum vero dulcedine ductus dignitatis, iuramenta et promissiones omnes irritas fecit, nihil servans eorum quae antea pollicebatur. Hoc aegre ferens cardinalis Burdegalensis, vir gravis et consilii singularis, mecum de hisce rebus aliquando loquens, “Hic” inquit “nobis effecit, quod histrio quidam Bononiensibus se asserens quadam, quae est versus pontem S. Raphaelis miliarii amplius extra urbem, praedixit. Congregato ad diem constitutum omni aspectum turris, volatum hominis exspectantes. Cum ille interim in turris
Abbreviated transcription (Latin):
tibus circamforaneis quimtriuiis a¬
sttintes aliquid sibi atranscuntibus
dari in necessarios usus petunt ac
quipiam petiturus primis uerbis pax
tibi inquit: Tum Beringaedus quid
tu pacem nominasti cum nesas capi¬
tale esse siquis depace loquitus: ab¬
eo niquit nequis me huius culpt affinẽ
putet hoc dicto recedens anebulonis
illius molestia se exemit:
nar esset statuenda in uxores
impudicas. Boniftitius salutacus ea
qua bononiensis amiars suus mmatꝰ
est se uxorem suam affecturum existi¬
mabat: Sascitantibus nobis paenam
Bononiensis inquit uir haud magno
existimandus habet uxorem sans libe¬
ralem & mihi quandoq obsequentẽ.
Cum accessissem domum aliquando
noctu foris stans audiui eos accicer
colliagantes increpabat enim uir uxo¬
rem accusans impudiatiam eius illa
ut moris est talium negando se tuebat᷑.
uir interclamandum Ioanna. Ioanna
uit ego te neq uerberabo neq percu¬

Expanded text:
is circumforaneis, qui in triviis ais circumforaneis, qui in triviis astantes aliquid sibi a transeuntibus dari in necessarios usus petunt, ac quippiam petiturus primis verbis, “Pax tibi” inquit. Tum Bernardus: “Quid tu pacem nominasti? An nescis capitale esse, si quis de pace loquatur? Abeo” inquit “ne quis me culpae affinem putet”. Hoc dicto recedens, a nebulonis illius molestia se exemit. na esset statuenda in uxores impudicas. Bonifacius Salutatus eam, qua Bononiensis amicus suus minatus est se uxorem suam affecturum, existimabat. Sciscitantibus nobis poenam, “Bononiensis” inquit “vir haud magno existimandus habuit uxorem satis liberalem, et mihi quandoque obsequentem. Cum accessissem domum aliquando noctu, foris stans, audivi eos acriter collitigantes: increpabat enim vir uxorem, accusans impudicitiam eius. Illa, ut moris est talium, negando se tuebatur. Tum vir inter clamandum, “Ioanna, Ioanna”, ait “ego te neque verberabo, neque percu
Abbreviated transcription (Latin):
fit tempore quadragesimae: cum inter
loquengum se uiro non seruasse sidem:
respondisset confessor qui frater erat li¬
bidime incensus protento pallio pria¬
pum erectum in manum adolescentu¬
lȩ posuit rogtins ut sui misereretur: illa
robore perfus a abiens marriq haud
procul erat roganti quid nã tantus
quae nam causa esset : cur cau
sa coitu uoluptatis ita particeps esset
fȩmina sieut &e uir: tamen honimes
cinus apparerent sequerenturq mu¬
lieres ꝗͣ ille uiros: Fum illa summa
cum ratione illud institutum est in¬
quit ut porius nos requiramus auixis
constat enim paratas ac promptas
nos ad concubitum semper esse uos:
nonitem feustra ergo uixi peterentur
a nobis cum essent imparati scita fa¬
cettq responsio:
Ello quod primum florentini
cum duce mediolani posteriore
habuerunt: lege fanctum est: capita¬
le esse siquis de aggnda pace uerba
inforo ueteri nescio quid emptum ac¬
cessit ad eum feater exhis mendican¬

Expanded text:
fit tempore quadragesimae. Cum inter fit tempore quadragesimae. Cum inter loquendum se viro non servasse fidem diceret, statim confessor, qui Frater erat, libidine incensus, protento pallio, priapum erectum in manu adolescentulae posuit, suadens ut sui misereretur. Illa rubore perfusa abiens, matri, quae haud procul erat, roganti quidnam sibi tanquaenam causa esset, cur, cum in coitu voluptatis ita particeps esset femina sicut vir, tamen homines citius appeterent sequerenturque mulieres quam illae viros, tum illa: “Summa cum ratione hoc institutum est” inquit “ut potius nos requiramur a viris. Constat enim paratas ac promptas nos ad concubitum semper esse, vos autem non: frustra igitur viri peterentur a nobis, cum essent imparati”. Scita facetaque responsio. ello, quod primum Florentini cum duce Mediolani posteriore habuerunt, sancitum est capitale esse si quis de agenda pace verba in foro veteri, nescio quid empturus. Accessit ad eum Frater quidam ex his mendic
Abbreviated transcription (Latin):
dus aut reicii endus esset. quaesiuit
maior mulierum pars ut ea uiris suis
copia messet Optabant uiri per multi
se ab illo superlectile superari sennebãt
qui chines in adolestentulam conuersi
oxauiter illius stulariam increpabant¬
quid obiurgaitis aut quid me reprehen¬
ditis inquit. Asellus noster nuper quẽ
ruri conspexi bestia est: adeo extento
orachio oblongum membrum habet.
hie iur menus qui homo est non habet
euis mediettitem: Credidit simplex puel¬
la ꝙ hominibus longius ꝗͣ belius messe
RAEDE CABAT Mbure frater
adulterium dixitq inter coetera adeo
esset pectatum quod mallet decem uit
ui cum setiȩ urbis campaniae in
quadam contione luxuriam detesta¬
recur non nullo adeo lasciuos ato
intemperatos dicebat ut adelicendã
maiorem eoc coitu uoluptatem natibus
los qui id ionorabant ut paulo post
aduerum esse expererentur:
modum resulit profecta ẽ aliquando
ad confitendum pectata sua prout

Expanded text:
dus aut reiiciendus esset quaesivit. dus aut reiiciendus esset quaesivit. Maior mulierum pars ut viris suis talis copia inesset optabant. Viri permulti se ab illo tali suppellectili superari sentiebant, qui omnes in adolescentulam conversi graviter illius stultitiam increpabant“Quid obiurgatis? Aut quid me reprehenditis?” inquit “Asellus noster, quem ruri nuper conspexi, bestia est, et adeo” extenso brachio “oblongum membrum habet: hic vir meus, qui homo est, non habet eius medietatem”. Credidit simplex puella hominibus longius quam bestiis ePraedicabat Tibure Frater lterium, dixitque inter caetera adeo esse grave peccatum, ut mallet decem virgvi, cum Seciae urbe Campaniae in quadam concione luxuriam detestaretur, nonnullos adeo lascivos atque intemperatos dicebat, ut ad eliciendam maiorem ex coitu voluptatem, natibus os qui id ignorabant commovit, ut paulo post id verum esse experirentur. modum retulit, profecta est aliquando ad confitendum peccata sua, prout
Abbreviated transcription (Latin):
nam filiae mater rem cum uerio comu¬
nicat: deinde re ut fit intir consangui¬
neos mulieres q quae ad conuiuium
aderant uulgata moesticia doloreq
ominis repletur domus: cum non nup¬
tam sed suffocatam adolescentulum
dicerent. Superuenit post modũ uir
cuius oxana conniiuium parabatur
&cum omnes uultu mȩxenti affls¬
toq conspiceret. miratus rei nouita
audebat palam facere: unus tande
liberior ait: dixisse puellam mancũ
illum esse in uitili sexu: Tum iuuenis
alacer nequaꝗͣ inquit haec erit ccuisa
quae uos conturbet: aut conuiuium
disturbet tito hoc purgabitur crimen.
Cum inmensa omnes sederent uiti pa¬
riter ac mulieres sumpturi iam uere abũ
surgens adolescens: Patres inquit Sen¬
cio ine culpari in ea re cuius uos testes
esse an.uera sit uolo deinde deducto
edxegiae formae priapo uestibus enim
cuetis time utebatur ac supra mensã
posito oumes ad rei nouitate ma¬
quinidinemq conuertit & anculpan¬

Expanded text:
nam filiae, mater rem cum viro communam filiae, mater rem cum viro communicat. Deinde re, ut fit, inter consanguineos mulieresque quae ad convivium aderant vulgata, maestitia doloreque omnis impletur domus, cum non nuptam, sed suffocatam adolescentulam egregiam forma dicerent. Supervenit postmodum vir, cuius gratia convivium parabatur, et cum omnes vultu maerenti atque afflicto conspiceret, miratus rei novitataudebat fateri: unus tandem liberior ait dixisse puellam mancum esse illum in virili sexu. Tum iuvenis alacer: “Nequaquam” inquit “erit haec causa quae aut vos conturbet, aut convivium disperdat. Cito hoc purgabitur crimen”. Cum in mensa omnes sederent viri pariter ac mulieres, sumptis iam fere cibis, surgens adolescens: “Patres” inquit “sentio me culpari in ea re, cuius vos testes esse an vera sit volo”. Deinde educto formae egregiae priapo vestibus enim curtis tunc utebatur, ac supra mensam posito, omnes ad rei novitatem magnitudinemque convertit et an culpan
Abbreviated transcription (Latin):
siquid unꝗͣ aduersus eam inique
egisset neq inter coetexa se ait ami¬
sisse unꝗͣ quoniam debitum toro
preberet excepto temgpre quo illa
non recte ualeret ne coitu fatigacetur:
Tum mulier licet morbo grauis hoc inquit
perfide iumꝗͣ parcam neq remittam:
tibi enny nullo tempore adeo inualida
atq infirma extiti qui comode possem
resupma iacere: Danda est ergo uiris
opera ne hoc uemie gȩnus ab uxoribus
implorent cum rite negari possit:
duxit uxorem filiam nerii de paçis
equitis florentini inter coeteros suae
aettitis egregii ac praestantis uiri post
ut coeterae solent sed moesta ac uultu
languido intuens terram aduocatam
incubiculo clanculum rogat mater ⁊¬
nunquid ees sunt satis saluae ut uult
flens iuuencula respondit non enim
uiro me desponsastis ait: sed ei cui
iuirilia desunt inhil enim aut parum¬
habet eius partis propter quam fuerint
matcimonia: dolens ad modo fort¬

Expanded text:
si quid unquam adversus eam inique si quid unquam adversus eam inique egisset; neque, inter caetera, se ait omisisse unquam quin debitum thoro praeberet, eo excepto tempore quo illa non valeret, ne coitu fatigaretur. Tum mulier, licet morbo gravis, “Hoc” inquit “per fidem nunquam parcam neque remittam tibi: nullo enim tempore adeo invalida atque infirma extiti, quin commode possem resupina iacere”. Danda est igitur viris opera ne hoc veniae genus ab uxoribus implorent, cum rite negari possit. duxit uxorem filiam Nerii de Paciis, equitis Florentini, inter caeteros suae aetatis egregii ac praestantis viri. Postut caeterae assolent, sed maesta ac vultu languido, intuens terram. Advocatam in cubiculo clanculum rogat mater numquid res sint satis salvae. “Ut vultis” flens iuvencula respondit. “Non enim me viro desponsastis” ait “sed ei cui virilia desunt: nihil enim aut parumhabet eius partis, propter quam fiunt matrimonia”. Dolens admodum fortu
Abbreviated transcription (Latin):
do uestes insuper ad taxillos egenus
enim erat lusisset flens adhostiolũ
tabernae cuiuspiam sedebat: uidens
moerentem flentem amicus. Quid¬
nam est tibi inquit: nihil minutius
Curnam ergo si nihil habes ploras.
hoc solum quia ihil habeo inquit.
Adunratus ille quare si mhil habes
laceimas: ob hanc ipsam causam
cespondit: quoniam nihil est mihi
mae aliquando erat annonae
carittis Accessit pauper luscus ad
forum quedam sextaria frumenti
ut dicebat empturus: rogauit hunc
in foro percontantem pretium qui¬
dam alter superueniens quanti sex¬
tarium frum enti uenderetur homi¬
nis oculo inquit constat designans
his uerbis annoneraritatem: hoc au¬
diens scitulus qui aderat puer: Cur
exgo tu ait tam gxandem sacculũ
porttisti cum non amplius ꝗͣ uni
cum sextarium possis emere:
Quir quae aduersa ualitudme
diem suum obibat memorans om¬
nia bona mariti officia sibi inuita
praestitisse ueniamq postulans

Expanded text:
 vestes insuper ad taxillos lusisset egenus enim erat, flens ad ostiolum tabernae cuiusdam sedebat. Videns maerentem flentemque amicus, “Quidnam est tibi?” inquit. “Nihil” Minacius ait. “Cur nam ergo, si nihil habes, ploras?”. “Hoc solum quod nihil habeo” inquit. Admiratus ille: “Quare ergo si nihil habes, ploras?” ait. “Ob hanc ipsam causam” respondit “quoniam nihil est mihi”ma aliquando erat annonae caritas, accessit pauper luscus ad forum, quaedam sextaria frumenti, ut dicebat, empturus. Rogavit hunc in foro percontantem pretium quidam alter superveniens quanti sextarium frumenti venderetur. “Hominis oculo” inquit “constat” designans his verbis annonae caritatem. Hoc audiens scitulus qui aderat puer: “Cur tu ergo” ait “tam grandem sacculum portasti, cum non amplius quam unum sextarium possis emere?”vir, quae adversa valetudine diem suum obibat, memorans omnia bona mariti officia sibi in vita praestitisse, veniamque postulans,
Abbreviated transcription (Latin):
unus & Item alter ut pauas loqueret᷑
inaurem horcati sunt: Ille se exorari
stacile passus ac prelocutus quedam
prout consueuerunt: fratres mei in¬
quit. Anno praecerito cum hoc in loco¬
uobis astantibus uerba facerem de
sanctitate uitae & mreaculis huius
sancti nostri nihil praeterinisi eorũ
quae de illo audiui uel sccipta in sa¬
cris libris reperiuntur quae onmia
uos credo memoria tenere post mͦ¬
crucs igitur faicto dicite consiteor
& teliqua quae sequuntur: et ita abiit:
Nad excuciendos feuitus ascen¬
disset decidens ex ea costam pectoris
cessit minutius quidam homo per¬
facetus qui interloquendum datur
se illi normam dixit qua seruata
nũꝗͣ ex altiori caderet loco: uellem
hoc antea in quit eger consuluisses
atq infuturum possit prodesse: Tum¬
minutius ftic semper inquit nesis
celerior in descendendo ꝗͣ ascenden¬

Expanded text:
unus et item alter ut paucis loqueretur unus et item alter ut paucis loqueretur in aurem hortati sunt. Ille se exorari facile passus, ac praelocutus quaedam prout consueverat, “Fratres mei”, inquit “anno praeterito, cum hoc in locovobis astantibus, verba facerem de sanctitate, vita et miraculis huius Sancti nostri, nihil praetermisi eorum quae de illo vel audivi, vel in Sacris Libris scripta reperiuntur, quae omnia vos credo memoria tenere. Postmoergo crucis facto, dicite “Confiteor” et reliqua quae sequuntur”. Et ita abiit. ad excutiendos fructus ascendisset, decidens ex ea costam effregit cessit Minacius quidam, homo perfacetus, qui inter loquendum daturum se illi normam dixit, qua servata, nunquam ex arbore caderet: “Vellem hoc antea” inquit aeger “consuluisses, attamen in futurum poterit prodesse”. TumMinacius: “Fac semper ne sis celerior in descensu quam in ascen
Abbreviated transcription (Latin):
capite esse multandum homo mions
quid nam tandem eoisset cum postu¬
laret hostes in quit meos ac rebelles
qui conira me conspicarunt Romi
abseonsos teniusti Sensit ttindem ille
nummis suis insidias parari malens
igitur uitae ꝗͣ pecimiis parere. Uerũ
est inquit quod ais mi domine: Sed
destina me tum satellites tuos egoho¬
spites illos ac rebelles statim cõpren¬
sos dabo missosq lutores cdomum ar¬
culam in qua pecunia erat secum
duxit eaq aperta capite hos inquit
euestigio. hi sunt enim non solum do¬
mini seel mei quoq hostes acerrimi
ac rebelles quibus delans ad tyran¬
num homo pęnam euasit:¬
opidum est in montibus nostris
in quo multi ex uariis locis ad
diem festum: erat enim celebritas sanc¬
quidam habiturus erat demore ser¬
monem ad populum fecere cum hora
esset cuiei tarda sacerdotes autem ex¬
ueirent uerenturq longinidinem sec¬
monis ascendenti sugestum religioso

Expanded text:
capite esse mulctandum. Homo inscius capite esse mulctandum. Homo inscius quidnam tandem egisset cum postularet, “Hostes” inquit “meos ac rebelles, qui contra me conspirarunt, domi absconditos tenuisti”. Sensit tandem ille nummis suis insidias parari. Malens igitur vitae quam pecuniis parcere, “Verum est” inquit “quod dicis, mi Domine; sed destina mecum satellites tuos: ego hostes illos ac rebelles tibi statim comprehensos dabo”. Missos itaque lictores domum ad arculam in qua pecunia erat secum duxit, eaque aperta, “Capite hos” inquit “e vestigio. Hi sunt enim non solum Domini, sed mei quoque hostes acerrimi ac rebelles”. Quibus delatis ad tyrannum, homo poenam Oppidum est in nostris montibus, in quo multi ex variis locis ad diem festum convenerant. Erat enim celebritas Squidam habiturus erat de more sermonem ad populum. Cum hora esset diei tarda, sacerdotes autem esurirent vererenturque longitudinem sermonis, ascendenti suggestum religioso
Abbreviated transcription (Latin):
quinquaginta aureos secum deferens
ad episcopum uenit qui sepulturam
canis gxauiter accusans iussit ad
carcexes sacerdotem duci: hic ut saģax
o pater inquit si nosses qua pruden¬
na catulus fuit non mirareris si se¬
pulturam inter homines meruit fuit
enim plusꝗͣ ingenio humano tum
in uita rum pręabue in morte: Quid¬
nam hoc est ait episcopus: Testamentũ
inquit sacerdos insme uitę condens:
sciensq egestatem nam tibi quinqua¬
giitti aureos extestamento reliquit
quos mecum detuli: Func episcopus te¬
stamentum & sepulturam comprobans
accoepta sacerdotem absoluit.
inpiceno in oppido cingulo audiuit
hoc tẏrannus loci cum ad cupiendos
siuit occisionem hominis qua illepe¬
cunias auferret uocato ad se uiro dixͤ
illum crimine lesȩ magestatis cerum
teneri. Cum nihil conreca euis statum
ac dignitatem ab se factum contenderet:
Pexsttibat iyramius: asserens illũ

Expanded text:
quinquaginta aureos secum deferens, quinquaginta aureos secum deferens, ad episcopum devenit. Qui sepulturam canis graviter accusans, iussit ad carceres sacerdotem duci. Hic vir sagax, “O Pater” inquit “si nosceres qua prudentia caniculus fuit, non mirareris si sepulturam inter homines meruit: fuit enim plus quam ingenio humano, tum in vita, tum praecipue in morte”. “Quidnam hoc est?” ait episcopus. “Testamentum” inquit sacerdos “in fine vitae condens, sciensque egestatem tuam, tibi quinquaginta aureos ex testamento reliquit, quos mecum detuli”. Tum episcopus testamentum et sepulturam comprobans, accepta pecunia, sacerdotem absolvit. in Piceno in oppido Cingulo. Audivit hoc tyrannus loci, atque ad eripiendos sivit occasionem criminis, qua illi pecunias auferret: vocato ad se viro, dixit illum crimine laesae maiestatis reum teneri. Cum nihil contra eius statum aut dignitatem a se factum contenderet, perstabat tyrannus, asserens illum
Abbreviated transcription (Latin):
ex iecore siullo admodum conrrito
atq in modum pallę in uoluto interio¬
re pinguedine porai: Contulit se Bo¬
nistitius perusium secundo sui ponti¬
sicatus aio: aderanr autem secum
srarres & affines & ex ea domo per¬
multi qui adeum ut fit confluxerant
honorum ac lucri cupiditate: inggesso
bonifatio urbem sequebatur turba pri¬
morum inter quos fratres erant &
coeteri ex familia quidam cupidiores
noscendorum hominum quaerebant
quinam essent qui sequerentur dicebat
unus & idem alter: hic est andreas
tomacellios demncte Re ioannes toma¬
cellus complures inde tomacellos no¬
minatim recenssendo. Tunc quidam
fticetus. hodie permagnum fuit ieur
istud inquit ex quo tot tomacelli pro
lennis hic canicilum sibi carissimum
cum mortuus essec sepelliuit in cimite¬
rio sensit hoc episcopus & in euis pe¬
cuniam animum intendetis sacerdo¬
tem ueluti maximi criminis reum
ad se puni endum uocauit: sacerdos
qui ammum episcopi satis nouerat

Expanded text:
ex iecore suillo admodum contrito, ex iecore suillo admodum contrito, atque in modum pili involuto interiore pinguedine porci. Contulit Bonifacius se Perusium secundo sui pontificatus anno. Aderant autem secum fratres et affines ex ea domo permulti, qui ad eum, ut fit, confluxerant bonorum ac lucri cupiditate. Ingresso Bonifacio urbem sequebatur turba primorum, inter quos fratres erant et caeteri ex ea familia. Quidam cupidiores noscendorum hominum, quaerebant quinam essent qui sequerentur. Dicebat unus, item alter: “Hic est Andreas Tomacellus”, deinde: “Hic Ioannes Tomacellus”, tum plures deinde Tomacellos nominatim recensendo. Tum quidam facetus, “Hohe! permagnum nempe fuit iecur istud” inquit, “ex quo tot Tomacelli prodlentus. Hic caniculum sibi carum, cum mortuus esset, sepelivit in caemiterio. Sensit hoc episcopus et in eius pecuniam animum intendens sacerdotem veluti maximi criminis reum ad se puniendum vocat. Sacerdos, qui animum episcopi satis noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
manibus usq ad ascellam atq ad
imum uenitem ale piscium protende¬
bantur quibus ad nabat. captum hoc
pacto ferebant: Erant complures foe¬
minȩ iuxta litus lauantes lineos pã¬
nos adunam accedens piscis cibi ut
aiũt aut alia causa mulierem uincu¬
lis comprehendit ad se rrahere conatus:
Illa reluctans & exat aqua modica
magno clamore auxilium coetera¬
rum implorauit. Accurrentes u. nui
mero monstrum neq enim maquã
regxedi pottint fustibus ac lapidibus
perimunt quod in lictus astractum
ac partum tereorem aspicientibus
prebuit: Erat corporis magnitdo
paulo longior: ampliorq forma ho¬
iuinis: hanc lioneam ad nos ferrari¬
am usq delatam conspexi: cibi gra¬
tiam mulierem comprensam argum̃to
fuere pueri non nullis cum diuersis
temporibus ad litus lauandi causa
accessissent: nusꝗͣ postea comperti
O fuit neapolita nus ex fcimilia to¬
macellorum: apellantur autem uul¬
gari sermone tomacelli cibus factus

Expanded text:
manibus usque ad ascellam atque ad manibus usque ad ascellam atque ad imum ventrem alae piscium protendebantur, quibus natabat. Captum hoc pacto ferebant. Erant complures feminae iuxta littus lavantes lineos pannos. Ad unam earum accedens piscis, ut aiunt, cibi causa, mulierem manibus apprehendens ad se trahere conatus est: illa reluctans erat enim aqua modica, magno clamore auxilium caeterarum imploravit. Accurrentibus quinque numero, monstrum neque enim in aquam regredi poterat fustibus ac lapidibus perimunt: quod in littus abstractum, haud parvum terrorem aspicientibus praebuit. Erat corporis magnitudo paulo longior ampliorque forma hominis. Hanc ligneam ad nos Ferrariam usque delatam conspexi. Cibi gratia mulierem comprehensam argumento fuere pueri nonnulli, qui cum diversis temporibus ad littus lavandi causa accessissent, nusquam postea comperti  fuit Neapolitanus ex familia Tomacellorum. Appellantur autem vulgari sermone “tomacelli” cibus factus
Abbreviated transcription (Latin):
cexe uellet exectus serpens subito poste¬
rioribus cruribus cauda circundat ad
ubera os inauit tam dui sugens quod
lac merat uberibus demde boue re¬
lista ad siluas uicinas effuoit: ubera
post modum & ea ceurum pars quã
serpens cauda tetigexat ueluti adusta
nioraq diutius permanserunt:. Bouẽ¬
licteris ferrariam nunciatum:
nostrae aetatis princeps: mihi
quoq retulit: Natum ferrariȩ catu¬
lum bicipitem seq id conspexisse in
tum esse uitulum duobus capitibus
unico corpore anterioribus posterio¬
riousq curribus duplicatus ita tamen
ut essent coniuncta: hoc mostrum ꝗ¬
dam ad quęstum circumferebant
ferrariȩ imaginem marini mon¬
stri nuper in litore dalmatico inuentꝭ
corpore autem humano umbelico
tenus demceps piscis ut inferior ita¬
Pars quae inpiscem desmebat eẽt bif¬
fuͣccita. barba promissa duobus tãꝗͣ
cornibus supra auriculas emmentib
tuor tantum digitos habentibus .a.

Expanded text:
gere vellet, erectus serpens subito postegere vellet, erectus serpens subito posterioribus cruris cauda circumdatis ad ubera os admovit, tamdiu sugens quoad lac inerat uberibus: deinde bove relicta ad sylvas vicinas aufugit. Ubera postmodum et ea crurium pars quam serpens cauda tetigerat veluti adusta nigraque diutius permanserunt. Ho litteris Ferrariam nuntiatum. nostri temporis princeps, mihi quoque retulit natum Ferrariae cattum bicipitem seque id conspexisse. 33tum esse vitulum duobus capitibus, unico corpore, posterioribus anterioribusque cruribus duplicatis, ita tamen ut essent coniuncta. Hoc monstrum quidam ad quaestum circumferebant,esse Ferrariam imaginem marini monstri nuper in littore Dalmatico inventi. Corpore erat humano umbilico tenus, deinceps piscis, ita ut inferior pars quae in piscem desinebat esset bifurcata, barba erat profusa, duobus tanquam cornibus super auriculas eminentibutuor tantum digitos habentibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
cum angeloctus cimennor me sit sar¬
Ianaginis iocatus est in pontisicẽ
eugeinum quem dicebat plurimum
stultum & insipiennbus fauere Nam
cum essemus plures uariis derebus
ut fic in palatio confabulantes: qui¬
dam iniquittitem fortunae maxime
accusabat: querebanturq eam rebus
suis aduersam: Tunc Nicolaus uir
quit cui magis ꝗͣ mihi fortuna fuerit
mmica: Nam cum hoc tempore sit
stultitiae regnum indeamq omnes fe¬
re amentes acq iisanos. Angeloctũ
quoq nommans inter eos ad amplaᷤᷤ
diouitites atq officia extolli ego solus
relictus sum ex omni deinentium ⁊¬
munero cui iihil conceditur. hocr
inihi soli accidit malignitate fortune.
ensi inpiceno: Bos quedam serpentẽ
peperit mixae maoninidinis: capite
crassiori quam sit uitelli collo oblon¬
oo ad mensuram ulne corpore cani
similis. cauda terete ae longiore: hũc
editum cum bos conuersa respexit ma¬
ꝑnoq mugitu edito exterrita cum fu¬

Expanded text:
cum Angelottus amentior me sit carcum Angelottus amentior me sit carAnagninus iocatus est in Pontificem Eugenium, quem dicebat plurimum stultis et insipientibus favere. Nam cum essemus complures, variis de rebus, ut fit, in palatio confabulantes, quidam iniquitatem Fortunae maxime accusabant, querebanturque eam rebus suis admodum adversam. Tum Nicolaus, vir quit “cui magis quam mihi Fortuna fuerit inimica. Nam cum hoc tempore sit Stultitiae regnum videamque omnes fere amentes atque insanos Angelottum quoque novimus inter eos ad amplas dignitates atque officia extolli, ego solus relictus sum ex omnium dementium numero, cui nihil conceditur: hoc mihi solius accidit malignitate Fortunae”ensi, in Piceno, bos quemdam serpentem peperit mirae magnitudinis. Capite erat grossiori quam sit vituli, collo longo ad mensuram ulnae, corpore cani similis terete et longiore. Hunc editum cum bos conversa respexisset, magnoque mugitu edito exterrita aufu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendendam quam tunc multi
hoc attulit testimonium fuisse constã¬
nae talem cuius soror corrupta gxaui¬
da sticta erat: cum frara nimor uen¬
reis innonuss&e. accepto gladio quid
id esset & unde prodisset quaesuur ꝑ
cussuro similis: Tum iuuenis exterei¬
ta id esse ait concilii opus seq exx con¬
cilio preguantem: hoc intellecto stater
concilii metu ac reuerenna sororem
rum rerum libextatem quȩxerent ille
protulit licentiam futuendi :
dam coram eo quaerenti constã¬
tiȩ libertaitem in concilio non esse atꝗ
inquit uisi hic summa esset libectas
tu tam libere minime loqueris libere
enim loqui magnȩ libertatis est signũ:
tus aponnifice eugģnio Cardina¬
lis quidam laurentius sacerdos urba¬
nus domum rediit hilaris ac plaudẽs
totus quid inrisum ac laeticiam effusus:
Cum ragarent uicim quid nam sibi
obngisset noui: quod laetus atoo ala¬
cris esset. Bene inquid est magis in spe
sum postꝗͣ dementes atop insani car¬
dinalea sieri coeperunt orope diem

Expanded text:
ostendendam quam tunc multi hoc attulit testimonium. Fuisse ait Constantiae civem, cuius soror innupta gravida facta erat. Cum fratri tumor ventris innotuisset, accepto gladio, quid id esset, aut unde id prodisset, quaesivit, percussori similis. Tum iuvenis exterrita id esse ait Concilii opus, seque ex Concilio praegnantem. Hoc intellecto frater, Concilii metu ac reverentia, sororem rum rerum libertatem quaererent, ille praetulit licentiam futuendi. 2dam coram eo querenti Constantiae libertatem non esse, “Atqui” inquit “nisi hic summa esset libertas, tu tam libere minime loquereris”. Libere enim loqui magnae libertatis est signum. tus est a Pontifice Eugenio cardinalis, quidam Laurentius sacerdos urbanus domum rediit hilaris, applaudens, totusque in risum ac laetitiam effusus. Cum rogarent vicini quidnam sibi obtigisset novi, quod tam laetus et alacris esset: “Bene” inquit “est; magna in spe sum, posteaquam dementes et insani cardinales fieri coeperunt, prope diem
Abbreviated transcription (Latin):
eius cruribus ac pedibus iamplexa¬
ta concupito operi intendebat. Uir
interim existimans uxorem ad festi¬
nitatem iam profectam & simul
itrdius redituram Socium roga¬
uit ad prandium dicens uxorem prã¬
dio esse fallendam: cum domun
pergerent uir prius moxedinir uisaq
apud scalas uxore supra iuuenem
di inquit si hoc modo ambulabis
an serulos suos non bene seha¬
bere ftisonatos uerbis cuuisdam ui¬
cinae quae cum illos collaidasset
nequaꝗͣ post addidisset deus eos
benedicat pro ut uuloꝵ dici solet: Haec
cum adolescens audiuisset: nunc
causam uideo inquit cue mihi men¬
tula aegxius habuit se his diebus add¬
modo debilitata nam cum eam o¬
quis piam laudasset nequaꝗͣ addidit
eiusmodi benedicionem quo factum ẽ
ut fciscinatam putes cum post modo
nunꝗͣ erexit. caput: Benedic ergo eam
te rogo ait quo priores recuperetures

Expanded text:
eius cruribus ac pedibus amplexeius cruribus ac pedibus amplexa, concupito operi intendebat. Vir interim existimans uxorem ad festivitatem iam profectam et simul tardius redituram, socium rogavit ad prandium, dicens uxorem prandio esse fallendam. Cum domum pergerent, vir prius ingreditur visaque apud scalas uxore supra iuvenem di “si hoc modo ambulaveris, anserulos suos non se bene habere, fascinatos verbis cuiusdam vicinae, quae, cum illos collaudasset, nequaquam postea addidisset: “Deus eos benedicat”, prout vulgo dici solet. Haec cum adolescens audisset, “Nunc causam video” inquit “cur mihi mentula aegrius habuit se his diebus admodum debilitata. Nam cum eam quispiam laudasset, nequaquam addidit eiusmodi benedictionem, quo factum est ut fascinatam putem, cum postmodum nunquam erexit caput. Benedic ergo eam, te rogo” ait “quo priores recuperet vires
Abbreviated transcription (Latin):
ad fenestas uarii gęneris uesti¬
menta ab adultero data: Mareona
domum transiens conspectis tot ue¬
stibus: sicut aranea telas itti haec
inquit & uestes suas culo effecit pu¬
dendo cum artificium ommibus ostẽ-
meum uirum facetum tempore
uendemiȩ ut sibi uasa quaedam ui¬
naria mutuo concederet: Tum ille do¬
inquit uxori expensas pet uniuer¬
sum annum ut ea tantum carnis¬
priuio uti possim: monuit hoc dicto
non esss postulandas ab aliis eas res
per urbani rogauit iurum uxor
pereutia nomine addiem festum po-¬
stridie profectura ut sibi calceos nouoᷤ
emeret: Annuit uix eus consilio uissit
cumq domum exiret: mane galli¬
nam in prandium uxor cum cibum
parasset domus hostium eggessa:
conspectaq simul quem sum̃me a¬
mabat iuuenem regreditur: & dato
signo ut se intus cum uir ab esset
sequeretur ut ne longior mora esset
ascensis scalis statim se ad texram
prosteauit ita ut ex hostio posset con¬
spici super imposito iuuene clunes

Expanded text:
ad fenestras varii generis vestiad fenestras varii generis vestimenta ab adultero data. Matrona ante domum transiens, conspectis tot vestibus: “Sicut aranea telas, ita haec” inquit “vestes suas culo effecit, pudendorum artificium omnibus ostentameum virum facetum tempore vindemiae, ut sibi vasa quaedam vinaria mutuo concederet. Tum ille inquit “Do uxori expensas per universum annum, ut ea in Carnisprivio uti possim”. Monuit hoc dicto non esse postulandas ab aliis eas res, perurbani. Rogavit maritum uxor, Petrucia nomine, ad diem festum postridie profectura, ut sibi calceos novos emeret. Annuit vir eius et simul iussit, antequam domo abiret, mane gallinam in prandium coqui. Uxor, cum cibum parasset, domus ostium egressa conspectoque simul quem summe adamabat iuvene, domum regreditur, dato signo ut se intus, cum vir abesset, sequeretur; et, ne longior mora esset, ascensis scalis se ad terram prostravit, ita ut ex ostio posset conspici. Superimposito autem iuvene, clunes
Abbreviated transcription (Latin):
lignarius priapea supellectili satis co¬
piosa diuulguerat hoc uxor uionis
ĩnotuit ea mortua auxit aliam uxo¬
rem iuuenculam simplicem: Antoni¬
am nomine quae desponsata praesens¬
excit ex uiciis ingens uisi telum. qua
ergo nocte primo cum uiro concubuit
bremebunda nolebat herere uiro neq
coitu parere. sensit uir tandem quid
timeret adolescentulas consolatus q
illam uerum esse quod audierat ait
sed duas se mentulas se habere par¬
uidebitur. consentiens puella obsecta
est uiro ab sq clamore aut nocumento
aliquo. post mensem uero facta liberi¬
or atq audatior cum noctu uiro suo
iam illo sono uttiris: Risit uir cum
seniasellus in ea re uideretur bonũ
uxoris appetitum: hoc postea narran¬
tem audiui in aliorum cetu:
prompta ad respondendum ac¬
cẽdens histao quidam ad il ludendũ
ei praeputium inquit asim uos salu¬
tat. Fum illa euestigio ohe inquit
sane ex suis nuntiis uideris quo fa-¬

Expanded text:
lignarius, priapea suppellectile satis colignarius, priapea suppellectile satis copiosus. Divulgaverat hoc uxor inter vicinas. Ea mortua, duxit aliam uxorem iuvenculam simplicem, Antoniam nomine, quae desponsata praesenserat ex vicinis ingens viri telum. Qua ergo nocte primo cum viro concubuit, tremebunda nolebat haerere viro neque coitum pati. Sensit vir tandem quid timeret adolescentula consolatusque illam, verum esse quod audierat, ait, sed duas se mentulas habere, parvidebitur”. Consentiens puella obsecuta est viro absque clamore aut nocumento aliquo. Post mensem vero facta liberior atque audentior, cum noctu viro suo iam illo socio utaris licet”. Risit vir, cum semiasellus in ea re videretur, bonum uxoris appetitum: hoc postea narrantem audivi in aliorum coetu.prompta ad respondendum. Accedens histrio quidam ad illudendum ei, “Praeputium” inquit “asini vos salutat”. Tum illa e vestigio: “Ohe!” inquit “sane unus ex suis nunciis videris”. Quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum illud continuans: Tum uir ne
amplius loqui posset imputeum de¬
mersit tentans an ea mortis pericu¬
lo a uerborum pertinaria posset auer¬
tere de illa lo quendi fticultate ademo
ta & dum suffocaretur quod loqui
nequibat digitis exprimebat: nam
mambus supra caput ereptis atq
ungulis utriusq pollicis coniunctis
salte inquod ponut gestu pediculos
uiro deii ciebat: Unguibus euim eor
digitorum pediculi afeminis occidi
coniueuerunt:
perierat quaerens aduersus
aquam profiascebatur: Fum quida
adiiratus cum seorsum secundum
aquae cursum illam quaeri admone¬
ret: nequaꝗͣ hoc modo ceperiretur: in¬
quit emĩm dum uixit difficilis ae mo-¬
tosa fuit reliquorumq moribus contra¬
ria atnunꝗͣ inisi contrario & aduerso
flumine & post mortem ambulasset:
nobilem faceret id fit apud gallos
emptis possessionibus ex quibus solis
ruri iuttim nobilium ducant: Tum
dux qui naturam hominis cognoscebat
uit nomine guilielmus faber

Expanded text:
verbum illud continuans. Tum vir, ne verbum illud continuans. Tum vir, ne amplius loqui posset, in puteum demersit, tentans si eam mortis periculo a verborum pertinacia posset avertere. At illa, loquendi facultate adempta, etiam dum suffocaretur quod loqui nequibat digitis exprimebat: nam manibus super caput erectis, atque ungulis utriusque pollicis coniunctis, saltem quod potuit gestu viro pediculos obiiciebat. Unguibus enim eorum digitorum pediculi a feminis occidi consueverunt”.perierat quaerens, adversus aquam profiscebatur. Tum quidam admiratus cum deorsum secundum aquae cursum illam quaeri admoneret, “Ne quaquam hoc modo reperietur” inquit. “Ita enim, dum vixit, difficilis ac moosa fuit, reliquorumque moribus contraria, ut nunquam nisi contrario et adverso flumine etiam post mortem ambulet”. 61nobilem faceret. Id fit apud Gallos emptis possessionibus, ex quibus solis ruri vitam nobiles ducant. Tum dux, qui naturam hominis callebat: vir nomine Guilhelmus, faber
Abbreviated transcription (Latin):
remota mensa uersi omnes uisolun dan¬
tem nurabantur cur ante ipsum solum¬
modo ossa conspicerentur : sum ille ut
erat ad respondendum promptus mni¬
nime inquit mirum si canes sua ossa
comedetunt ego autem non sum canis.
tinatia mulierum quae itti quan¬
doq perstant animo indurato ut se
inori mallint ꝗͣ discedere esententia:
Tum unus mulier quedam enostas in¬
quit admodo iuro contraria semper
uerbis eius oburrgando refraga̧ibanr
perstans meo quod roeperat itt ut su¬
perior esse uellet. habita semel cum uieo
oxaui altercatione maritum pediculo¬
sum uocauit ille ut uerbum id retradta¬
ret uxor uerberibus contendebat pu¬
guis redens & calabus quo magis ce¬
debatur eo plus illa pediculo sum uoca.¬
appellabat. Uir tandem uerberando
lapsus ut uxoris pertinatiam supera¬
ret perfunem in aqua putei demisit
sufforaturam se dicens nisi his heuismo
abstineret mulier instancius perseue¬
rabat &e maqua mentum asq constituta

Expanded text:
remota mensa, versi omnes in solum Danremota mensa, versi omnes in solum Dantem, mirabantur cur ante ipsum solummodo ossa conspicerentur. Tum ille, ut erat ad respondendum promptus, “Minime” inquit “mirum, si Canes ossa sua comederunt: ego autem non sum canis”.tinacia mulierum, quae ita quandoque perstant animo indurato, ut se mori malint quam cedere ex sententia. Tum unus: “Mulier quaedam e nostris” inquit “admodum viro contraria, semper verbis eius obiurgando refragabatur perstans in eo quod coeperat, ita ut superior esse vellet. Habita semel cum viro gravi altercatione, maritum pediculosum vocavit. Ille, ut verbum id retractaret, uxorem verberibus contendebat, pugnis caedens ac calcibus. Quo magis caedebatur, eo plus illa pediculosum appellabat. Vir tandem verberando lassus, ut uxoris pertinaciam superaret per funem in aquae puteum demisit, suffocaturum se dicens, nisi verbis eiusmodi abstineret. Instantius perseverabat, etiatn in aqua mentum usque constituta,