comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erbum dictum
eoquod uerberato aeresonat. uel
nes cogitationes suas Inuicem loquendo demonstra
sicut autẽ pom̃ significat. personam. It a uerbum fac¬
tum dictum qu epersonae : Ippersona uerbi agenp¬
tis & patientis. significatio est. Nam scribo perso¬
ne factum est : Itemscribor personȩ factum
indicat. sed uus a quo patitur: Uerborum genera
duo sunt. grammaticorum atque r&horum : Tram mat¬
corum. In . .III. cadunt tempora preteritumistans
futurum. ut fecit facit faci& : R&horum autem
uni uersa oratio uerbadicuntur uelut. uerbis bonis
nos coepit: uerba bona habuit. ubi non tantum uerba
quae iu .iii. cadunttem pora sed uniuersa oratio est : Verborũ
species sunt. formae modi : coniugationes & genera :
Formae uerborum indedictae eo quod nos adunam quamque
rem in forment. perhas enim ostendimus quid agamus
Meditatiua dicta ese amedi tantis sensu ut lecturio
Idest legere uolo : Inohoatiua post meditationem ab

Expanded text:
erbum dictum, eo quod verberato aere sonat, vel nes cogitationes suas invicem loquendo demonstrant. Sicut autem nomen significat personam, ita verbum, factum dictumque personae. In persona verbi, agentis et patientis significatio est. Nam scribo agentis personae factum est. Item scribor personae factum indicat, sed ejus a quo patimur. 19 2. Verborum genera duo sunt, grammaticorum, atque rhetorum. Grammaticorum in tria cadunt tempora: praeteritum, praesens et futurum, ut, fecit, facit, faciet, Rhetorum autem universa oratio verba dicuntur, veluti, verbis bonis nos cepit, verba bona habuit: ubi non tantum verba quae in tria cadunt tempora, sed universa oratio est. Verborum species sunt formae, modi, conjugationes et genera. 3. Formae verborum inde dictae, eo quod nos ad unamquamque rem informent; per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta a meditantis sensu, ut lecturio, id est, legere volo. Inchoativa post meditationem ab
Abbreviated transcription (Latin):
Idest conceptione litterarum: sillabanin enim diet conciper
undeuere illȩ esas illaba quȩ expluribus nascitur litteris
N amunauo calẽ prosillababu siuae non propriedici
quae non tam sillaba dicendaest quam ratio temporum
sillabae autem autbreuessunt. aut longe. aut commnuner
Breues uocatae. qui anumquam producipossunt. Longȩ
quia semper producuntur: Communes autem qus proseri¬
bentis arbitrio cumnecessitas cogit & producuntur & corripun¬
tur: legedonatum : l deoautem sillabae longe brȩues quedicunt᷑
quia peruarius moras uocum autdupla. autsim pla spacia
temporis habere uidentur Diptongȩ sillabae grecono¬
mine dictae quiꝰdͥ neis binȩ uocales iungantur: exhis
tricos ideo semi pes nominatur qđ sitimi dius pesi ur¬
Nampes duabus sillabis constat: Cumergo sillaba unat
uquasi dimidius pes est. Dionisius lintius sillabarume tiniq
singulas formas aptissimas fecit &obld statua
honoratus est DE++++S

Expanded text:
id est a conceptione litterarum. Συλλαμβάνειν enim dicitur concipere. Unde vera illa est syllaba, quae ex pluribus nascitur litteris. Nam unam vocalem pro syllaba abusive, non proprie dici, quae non tam syllaba dicenda est quam ratio temporum. Syllabae autem aut breves sunt, aut longae, aut communes. Breves vocatae, quia numquam produci possunt. Longae, quia semper producuntur. Communes autem, quia pro scribentis arbitrio cum necessitas cogit et producuntur et corripiuntur. Lege Donatum. Ideo autem syllabae longae brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras aut dupla aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthongae syllabae Graeco nomine dictae, quod in eis binae vocales iunguntur. Ex his tricos ideo semipes nominatur, quod sit dimidius pes. Nam pes duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus est. De pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
soliti. Dictum autem nomen ab eo quoduelud uenenume
quodammodo maledicti autdiuoris infundat. Tribrachis
quicicorius appellatur dictus tubrachis quiasit extribus
breuibus Molo sus dictus  a saltatione molos orum

Expanded text:
soliti. Dictum autem nomen ab eo, quod veluti venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. Tribrachys qui et chorius appellatur, dictus tribrachys, quia sit ex tribus brevibus. Molossus dictus a saltatione Molossorum,
Abbreviated transcription (Latin):
replicatur: utostender& insedũs & inici decursũ
adfinem:. Et finis decursum adinitium ⁊ Omnes autem
hiterae apud grecos & uerba conponunt & numeros
fuetunt Nam alpha littera apudeos. uocatur in mi¬
meris tuumꝰ Vbi autem scribunt Beta᷑ uocaturduo
Ubestribuntgrđinma. uocatur in numeris ipsorum
tsccomnes litterae apudeosndiumeroy haben i
Vatini autem pumeros adlineris p̃conputant. sed sola

Expanded text:
replicatur, ut ostenderet in se Dominus et initii decursum ad finem et finis decursum ad initium. Omnes autem litterae apud Graecos et verba conponunt et numeros faciunt. Nam Alpha littera apud eos vocatur in numeris unum. Ubi autem scribunt Beta, vocatur duo; ubi scribunt Gamma, vocatur in numeris ipsorum uattuor; et sic omnes litterae apud eos numeros habent. Latini autem numeros ad litteras non conputant, sed sola
Abbreviated transcription (Latin):
litatis causa rerum arduarum aut difficilium uoluntaria
acdiurna perpessio Perseuerantia est in ratione bene considerata
stabilis hacperpetua permansiol¬
RRestat tibi detemperantia dicere a qua orta est nobis deuirtiaib:
inquisitio cuius proprietatem & partium illius audire expecto
Temperantia est rationabilis in libidinem atq in alios. non retcos
impetus. a pimi firma & modetata dominatioeius partessunt
continentia clementia modestia Continentia est perquam omnis
mala cupiditas magna consilii gubernatione regitur & deprimiti
Clementia est perquam in iuria & odia mitianimo retinentur¬
nocobessia est perquam totius uitat modus seuanim seuincorporis
motibus ubiquẽ honesti cura seruatur
Flonor eximius est coram omnibus hominibus haee seruariti&

Expanded text:
litatis causa rerum arduarum aut difficilium voluntaria litatis causa rerum arduarum aut difficilium voluntaria ac diuturna perpessio. Perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua permansioR. Restat tibi ut de temperantia dicas, a qua orta est nobis de virtutibus inquisitio: cujus proprietatem et partium illius audire exspecto.--ALB. Temperantia est ratiotos animi firma et moderata dominatio: ejusque partes sunt continentia, clementia, modestia. Continentia enim est per quam omnis mala cupiditas magna consilii gubernatione regitur et deprimitur. Clementia est, per quam jurgia et odia miti animo retinentur. Modestia est, per quam totius vitae modus seu animi seu in corporis motibus ubique honesti cura servatur. Honor eximius est coram hominibus haec servanti, et
Abbreviated transcription (Latin):
curiam ceremoniamq: affert Pietas perquam sanguine coniunctis patriae¬
quae beniuolis officium & diligens tribuitur cultus. Gratia inqua amici
Vindicatio perquamuis & iniuria & omnimodo omne quod offuturum e st
defendendo aut ulciscendo propulsitur Obseruantia perquam homines
aliqua dignitate ante cedentes cultu quodam & honore dignantur
APactum est quodinter aliquos conuenit Par in omnes aequabile est. Iud catũ
quod alicuius magniuiri aual quorum sentemtis constitum est : Lex est
omnipopulo conscriptumius quo id cauere ł quid bseru are debcat
Nunc fortitudi nem cumsuis partib: ut depromas flagito
Forcitudo est magno a pimo periculorum & laborum perpessio eius par
Magnificentia est rerum magnarum & excelsarum cumanumi amplo
Fidentia est perquam magnis & honestis inrebus multum animis in se
fiduciae certa cumspe conlocauit Pacientia est honestatis aut ut i¬

Expanded text:
curam ceremoniasque affert. Pietas, per quam sanguine conjunctis, patriaecuram ceremoniasque affert. Pietas, per quam sanguine conjunctis, patriaeque benevolis officium, diligensque tribuitur cultus. Gratia, in qua amiciVindicatio, per quam jus aut injuria et omnino omne, quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsatur. Observantia, qua homines aliqua dignitate antecedentes cultu quodam et honore dignamur. .--ALB. Pactum est quod inter aliquos convenit. Par in omnes aequabile est. Judicatum, quod alicujus magni viri, aut aliquorum sententiis constitutum est. Lex est omni populo scriptum jus, quid cavere vel quid observare debeat. CAR. Nunc fortitudinem cum suis partibus ut depromas efflagito.--ALB. Fortitudo est magnanima periculorum et laborum perpessio. Ejus parMagnificentia est rerum magnarum et excelsarum cum animi ampla Fidentia est, per quam magnis et honestis in rebus multum animus in se fiduciae certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut uti
Abbreviated transcription (Latin):
Las intellexerunt innatura humana &iam & summo studio coluerunt¬
Hirtus estanimae habitus. naturae decus untae ratio morum nobiltas
Quot hab& partes¬
A. Quattuor prudentiam iustitiam fortitudinem temperantiam
QQuae est prudentia
A Rerum & naturarum scientia¬
R Quot hab& partes¬
A res. memoriam. intellegentum prouidentiam¬
At larum quoque difinitiones dicito¬
AMemoria est perquam animius repetit illaquae fuerunt imellegentia
perquam eaperspicitur quae sunit. prouidentia perquam futurum aliquio
Alustitia est habitus animi unicuiq rei propriam tribuens dignitatem inhac
diuinitatis cultus. & humanitatis iura & aequitas totius uitae conseruatur
łius quoque partes pande
Partim illa est ex natutae iurae. partim ex consuetudinis usu
Quomodo exnaturae iurae
.A. Religio est quae superioris cuiusdam naturae quamdiuinam uocant

Expanded text:
cum iis?--ALB. Has intellexerunt in natura humana, et summo studio colueruntrtus?--ALB. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum nobilitas.--CAR. Quot habet partes?--ALB. Quatuor: prudentiam, justitiam, fortitudinem, temperantiam.--CAR. Quae est prudentia? --ALB. Rerum et naturarum scientia.--CAR. Quot habet partes?--ALB. Tres: memoriam, intelligentiam, providentiam.--CAR. Harum quoque definitiones dicito.--ALB. Memoria est, per quam animus repetit illa quae fuerunt. Intelligentia, per quam ea perspicit quae sunt. Providentia, per quam futurum aliquid .--ALB. Justitia est habitus animi unicuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinitatis cultus et humanitatis jura, et aequitas totius vitae conservatur.--CAR. Ejus quoque partes pande.--ALB. Partim illa est ex naturae jure, partim ex consuetudinis usu.--CAR. Quomodo ex naturae jure?--ALB. .--ALB. Religio est, quae superioris cujusdam naturae, quam divinam vocant,
Abbreviated transcription (Latin):
Porro sapientiam u&eres philosophiam uocauerunt idest
Lomnium rerum humanarum atque diuinarum sciention
bunus ebnlo sophie tres esse partes ueteres dixerunt
ꝑhisicam.
Aechicam. Loicam¬
PHISICA

Expanded text:
Porro sapientiam veteres philosophiam vocaverunt, id est, omnium rerum humanarum atque divinarum scientiam. Hujus philosophiae tres esse partes veteres dixerunt; physicam, ethicam, logicamPhysica
Abbreviated transcription (Latin):
perficienda edicto¬
A Conquaestio est oratio auditorum miseri cordiam captans. in hac primum apimum
auditoris mitem & misericordem conficere oport& quae multis modisfit ut quae
commoda perdiderit & inquibus in commodis fit. ut in morte filuiamor spessola¬
Item quam turpis res qui inliberales aduersarius profert Item quam miscrion
uobis uideretur s iudices siad fuissetis Item dumboꝵ speraui ueneruit
iuntio amici parentis filifratris uxoris & suauium personarum
Item quod nale tractetur abeis aquibus non conueniat amicissenus
Sednun hibes deprima & maxima parte ret horue artis idest inuentioie
iamtranse amus adalias partes
Curpontum interrogare sapienter est docere & sialtersit quiinterro
plten quidor& ex uno tamen hoc est sapientiae fonte utriusq sensus ꝓcedit
Nequai quam idem

Expanded text:
perficienda, edicitoperficienda, edicito.--ALB. Conquestio est oratio auditorum misericordiam captans. In hac primum animum auditoris mitem ac misericordem conficere oportet, quae multis modis fit, ut quae commoda perdiderit, et in quibus incommodis sit: ut in morte filii amor, spes, solaItem, quam turpes res et illiberales adversarius profert. Item, quam miserum vobis videretur, o judices, si adfuissetis. Item, dum bona speravi, venerunt isjunctio parentis, filii, amici, fratris, uxoris et suavium personarum. Item, quod male tractetur ab eis, a quibus non conveniat, amicis, servis. Sed nunc habes de prima et maxima parte rhetoricae artis, id est, inventione. Jam transeamus ad alias partes. CAR. --CAR. Cur non? Nam interrogare sapienter est docere: et si alter sit qui interrogat, alter qui docet, ex uno tamen, hoc est sapientiae fonte utriusque sensus proceNequaquam idem
Abbreviated transcription (Latin):
Item in eos qui laedere alium nec sedefendere potuerunt crudeliter facta dicems
ut inpueros senes mulieres infirmos. Item inperegrinos in hospites inuicinos
inamicos atrocia gesta Itemut iudex uideat si ipse interfuerit ac psens uideri
Item siostendi potest abeo factum a quominime oportuerit. & a quosi alius fecerit
prohiberi conuenir & his & aliis plurimis modis proutse causa locus & tempus¬
& persona affert indignationem aut offensionem in aduersarium c̃cit are debes¬
R. Bene intellego de eius modi oratione posse amimos audientium
ad indignationem instigari¬
A. Namut dixi exhis argumentationibus quae expersonis aut ex negotus
ueniunt amplificationes & indignationes nasci possunt
R. P os sunt ut certum teneo sedquiasit conquaestio & quuideffierat & quomodo set

Expanded text:
ri. Item, in eum qui laederet  Mss., in eos, qui laedere alios, nec se defendere potuerunt, crudeliter facta dicemus, ri. Item, in eum qui laederet  Mss., in eos, qui laedere alios, nec se defendere potuerunt, crudeliter facta dicemus, ut in pueros, mulieres, senes, infirmos. Item, in peregrinos, in hospites, in vicinos, in amicos atrocia gesta. Item, ut judex videat, si ipse interfuerit ac praesens viderit. Item, si ostendi potest ab eo factum, a quo minime oportuerit, et a quo, si alius fecerit, prohiberi conveniret. His et aliis 326 pluribus modis, prout se causa, locus, tempus personaeque afferunt, indignationem vel offensionem in adversarium concitare debes.--CAR. Bene intelligo de ejusmodi oratione posse animos audientium ad indignationem instigari.--ALB. Nam ut dixi, ex his argumentationibus, quae ex personis et ex negotiis eveniunt, amplificationes et indignationes nasci possunt. CAR. Possunt, ut certum teneo. Sed quid sit conquestio, et quid efficiat, et quomodo sit
Abbreviated transcription (Latin):
Odium in aduersarium uel offensionem in eius causam¬
E H& maximae uelim scire quomodo ideffici possit¬
l. Eius praecepta plurima sunt. Alia side monstramus illam rem. quam ad¬
uersaris defendic. Dus i mort alibus sapientis simis hominibus senatui omn
populo indignam uideri Itemside monstramus aduersarii alufacta cru¬
delia iniusta auara in honesta contumata ltemsitrams actam eius uitam
moresq improbamus ltem quid malifit futurum si nom puniatur
ltem uoluntario maleficio ł in consueto ueniam nondebere dari Itemsi super¬
biam ł arrogantiam dius ostendimus Item utdeseipse iudex cogit& ł desuis
casus si quidiale eis accidiss& ltem multos alures expectare quid stuatur
dehacre ut exeo quod huic concessumfit. sibi quoque taledere quid liceat intelle¬
gere possint. Item indignamur tetrum crudele ne farium tr rannicum scelus
nonulcisci quod remotum sit ab omnilege & aequitate tale fuctum nonuindicar

Expanded text:
ium et  Mss., vel offensionem in ejus causam.--CAR. Hoc maxime velim scire, quomodo id effici possit.--ALB. Ejus praecepta plurima sunt. Alia, si demonstramus, illam rem quam adversarius defendit, diis immortalibus, sapientissimis hominibus, senatui, omni populo indignam videri. Item, si demonstramus adversarii alia facta crudelia, injusta, avara, inhonesta, contumacia. Item, si transactam ejus vitam moresque improbamus. Item, quid mali sit futurum, si non puniatur. Item, voluntario maleficio vel inconsueto veniam non debere dari  Al., non deberi. Item, si superbiam ejus vel arrogantiam ostendimus. Item, ut de se ipso judex cogitet, vel de suis charis, si quid tale eis accidisset. Item, multos alacres exspectare, quid statuatur hac de re, ut ex eo quod huic concessum sit, sibi quoque tali de re quid liceat, intelligere possint. Item, indignamur tetrum, crudele, nefarium, tyrannicum scelus non ulcisci; quod remotum sit ab omni lege et aequitate, tale factum non vindica
Abbreviated transcription (Latin):
sectator uirtutum Namut fateor ad has inquisitiones scientiae amor
adduxit. Et ribi gratiam habeo quod inquisita non negasti Acideo hane
tuarum responsionum beni uolentiam probo & studiosis profuturam
esse. arbitror sunodo macula liuoris legentem non corrumpit

Expanded text:
sectator virtutum? Nam me, ut fateor, ad has inquisitiones scientiae amor sectator virtutum? Nam me, ut fateor, ad has inquisitiones scientiae amor adduxit: et tibi gratiam habeo, quod inquisita non negasti. Ac ideo hanc tuarum responsionum benevolentiam probo, et studiosis profuturam esse arbitror; si modo macula livoris legentem non corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
deseritur. Teneat igitur anima ordinem suum
R. Quis est ordo apimae¬
A. Vt diligat quod superius est id est dm̃ & regat quod inferius est id
est corpus & sociasꝗnimas dilectione nutriat & foueat. his enim
sacrificiis purgata atq exonerata auima ab hac laboriosa uita &
Κ. Ulagnum quendam uirum & uere beatum p̃dicas õmagister¬
A Magnum tefaciat ds̃ & uerebeatum domine mirex & in hacuirtu¬
tum quadriga dequa paulo anire egimus ad uelestis regui arceo
geminis dilectionis pennis sacculum hoc nequam traus uolare
coniedat
R. Fia fiat gratia diuina donante¬
A Sermo iste noster quide uolubili ciuilium. quaestionum ingenio
habuit inicium huncae ternae stabilitatis habeat finem Nealiquis nos
incasum tantum disputandi it in eris peregisse contendat
NQuisest quinos frustra sermocinare audeat dicere siaut hones¬
tarum est saeculi serutator curiosus artium aut ex cellentium

Expanded text:
deseritur. Teneat ergo anima ordinem suum. deseritur. Teneat ergo anima ordinem suum. CAR. Quis est ordo animae?--ALB. Ut diligat, quod superius est, id est, Deum; et regat, quod inferius est, id est, corpus; et socias animas dilectione nutriat et foveat. His enim sacrificiis purgata atque exonerata anima ab hac laboriosa et aerCAR. Magnum quemdam virum et vere beatum praedicas, magister.--ALB. Magnum te faciat Deus et vere beatum, domine mi rex, et in hac virtutum quadriga, de qua paulo ante egimus, ad coelestis regni arcem geminis dilectionis pennis saeculum hoc nequam transvolare concedat. CAR. Fiat, fiat, gratia divina donante.--ALB. Sermo iste noster, qui de volubili civilium quaestionum ingenio  Al., genio initium habuit, hunc aeternae stabilitatis habeat finem, ne aliquis nos incassum tantum disputando itineris peregisse contendat. CAR. Quis est, qui frustra sermocinari audeat dicere, si aut honestarum est saeculi scrutator curiosus artium, aut excellentium
Abbreviated transcription (Latin):
Cerno equidemnec aliquid hacuictoria laudabilius aestimo¬
AAn temperantia nonest quaȩ libidinem refrenat auariciam reprunit
Omnes animi imp&us seedat & temperat
aues odores flagrantes. tactus iocundos honores & felicitates saeculi
Hlaec in eamare facile est animae quae uelut uolatilis umbra recedunis
Et dm̃ non amare quiest aeterna pulchritudo aeterna dulcedo¬
a eterna suauitas. aeterna flagrantia. aeterna iocunditas per¬
petuus honor indeficiens felicitas Maximae cum diuiniae scrip¬
turae nil aliud nobiscum agant. nisi ut diligamus dm̃ & dpm
nostrum tamquam nos m&ipsos Nam promissum habemus ab illo qui
fallere ignorat. Iugum inquid meum suaue est & onus meum leue
Laboriosior estenim huius mundi amor quamxp̃i. Quod erim in illo
anima quaerit non inuenit idest felucitatem & aecertutarem. qm̃ haee
infirma pulcritudo transit & recedit Eamantem deserit. uel ab amapie

Expanded text:
Cerno equidem, nec aliquid hac victoria laudabilius aestimoCerno equidem, nec aliquid hac victoria laudabilius aestimo.--ALB. An temperantia non est, quae libidinem refrenat, avaritiam reprimit, omnes animi impetus sedat et temperataves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi? Haec ne amare facile est animae, quae velut volatilis umbra recedunt; et Deum non amare, qui est aeterna pulchritudo, aeterna suavitas, aeterna dulcedo, aeterna fragrantia, aeterna jucunditas, perpetuus honor, indeficiens felicitas? Maxime cum divinae Scripturae nil aliud nobiscum agant, nisi ut diligamus Deum et Donostrum tanquam nosmetipsos. Nam promissum habemus ab illo, qui fallere ignorat: Jugum, inquit, meum suave est et onus meum leve. Laboriosior est enim amor hujus mundi quam Christi. Quod enim in illo anima quaerit, non invenit, id est, felicitatem et aeternitatem; quoniam haec infima pulchritudo transit et recedit, vel amantem deserit, vel ab amante
Abbreviated transcription (Latin):
tate obsiuuntib aeternue glorie ab ipsa uerituce xpoiss pra¬
mia pollicentur
Plus piserandu quan mirandi sumus quia plurimi ex pr̃is supot quos
pecterror poenariom. nec gloria praemiorum adiurtutum digniteten
reuocat
A gnosco & sine lacrimis nondico multos esse tales at tamen rogo ut
quam breuiter possis edisseras. quomodohȩ excellentes uirtutes in pur̃a
religione xpiana intellegendae atq obseruandae sint
Nonnetibi uidetur sapientia esse quia ds̃ secundum modulum humap
mentis intellegitur & tim&ur & futurum tius creditur iudicium
coloscriptum ec cehominis sapientia pi& as. & quid pi&as pisidi cultus
A Bene intellegis & uere sed quidtibi iustitia uidetur ẽe nisicaritas di
eiusq mandatorum obseruatio
Et hoc agnosco nibil hac iustitia iustius immo nullam aliam esso nisi istam¬
ANumquid nonfortitudiuem ẽe cernis quabostis antiquus iuncitur & ad¬
uersamundi fortiter tolerantur

Expanded text:
 observantibus aeternae gloriae ab ipsa veritate Christo Jesu praemia pollicentur?--ALB. Plus miserandi quam mirandi sumus, quia plurimi ex nostris sunt, quos nec terror poenarum, nec gloria praemiorum ad virtutum dignitatem revocat. CAR. Agnosco et sine lacrymis non dico multos esse tales. Attamen rogo, ut, quam breviter possis, edisseras quomodo hae excellentes virtutes in nostra religione Christiana intelligendae atque observandae sint?--ALB. Nonne tibi videtur sapientia esse, qua Deus secundum modulum humanae mentis intelligitur et timetur, et futurum ejus creditur judicium? colo scriptum: Ecce hominis sapientia, pietas. Et quid pietas, nisi Dei cultus, . Bene intelligis et vere. Sed quid tibi justitia videtur esse, nisi charitas Dei ejusque mandatorum observatio? CAR. Et hoc agnosco. Nihil hac justitia justius, imo nullam aliam esse nisi istam.--ALB. Nunquid non fortitudinem esse cernis, qua hostis antiquus vincitur, et adversa mundi fortiter tolerantur? 331 CAR.
Abbreviated transcription (Latin):
riu es seuitotum dixisti puulo aunto it rnos consisti sennoci alta¬
pis ne rcutationem esse pecessariam inquo melius sest heabriotura
hioris ouis stindion quenuireirum excellentia quas itrima & soriben¬
tbus & logentibus multum prodesse ual&a q
breuitas pauea postulat & res ar dua plura de sidere
R Temperatem inutrumq neai prolixitas fastidium aitbreuitas
ignorantiam gener&
non prapter aliudemolumentum expetendae sunt sed propter suam
solum modo dignitatem amandae sunt & ex sequendae:
ł las ipsas res magno pere uelim cognoscere

Expanded text:
rum esse virtutum dixisti. Paulo ante inter nos constitit, sermocinatiorum esse virtutum dixisti. Paulo ante inter nos constitit, sermocinationis exercitationem esse necessariam. In quo melius est habendum sermonis studium, quam in virtutum excellentia, quae utrinque, et scribentibus et legentibus multum prodesse valet?--brevitas pauca postulat, et res ardua plura desiderat. CAR. Tempera te inter utrumque, ne aut prolixitas fastidium, aut brevitas ignorantiam generetnon propter aliud emolumentum expetendae sint, sed propter suam solummodo dignitatem amandae sunt et exsequendae. CAR. Has ipsas res magnopere velim agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
quia fere cuiusq mores sermo probat nisitibi magister aliud uideatur¬
AMMihi uero dehacre nihil aliud uideripotest hacideo consuetudinaria
sienocinatione uerba sint lecta honesta lucida simplicia planoore
utatu qui&o. facie composita. sine in moderato cachinno clamor e pullo
prolata. Nambonus modias est in loquendo tamquam ambulando cle¬
menter irae sine saltu sine mora Quaterius orinia medu modera¬
runis te penania fulgeant quaȩ est una de .iiii. uirtutibus dequibus
caobuittsquasiradicibus procedant uirtutes Inquibus est afimae
inuicio ese or deo uirtutes inmediosunt positat ADequibus tiue uene¬
fesomer auetou eati plura dicere potiuis sem̃ sinon dispiratiap tiuss uom¬
quensuntisur nomantum scientiaȩ sedȩtum ornat u siuenta
A du bonre sa tie magisto prius dunttams talanun r espteicuonis claudere
q uaminbi tomina & partes .ui uirtutum ex ponas. quas radice salit¬

Expanded text:
quia fere cujusque mores sermo probat, nisi tibi, magister, aliter videaturquia fere cujusque mores sermo probat, nisi tibi, magister, aliter videatur.--ALB. Mihi vero de hac re nil aliud videri potest, ac ideo consuetudinaria sermocinatione verba sint lecta, honesta, lucida, simplicia, plano ore, vultu quieto, facie composita, sine immoderato cachinno, clamore nullo prolata. Nam bonus modus est in loquendo, tanquam in ambulando, clementer ire, sine saltu, sine mora, quatenus omnia medii moderaminis temperantia fulgeant, quae est una de quatuor virtutibus, de quibus caeterae tanquam radicibus procedunt virtutes, in quibus est animae in vitio est. Ideo virtutes in medio positae sunt, de quibus tuae venerandae auctoritati plura dicere potuissem, si disputatio nontum scientia, sed etiam ornat efficientia. CAR. Non tamen te, magister, prius dimittam calamum responsionis claudere, quam mihi nomina et partes quatuor virtutum exponas, quas radices alia
Abbreviated transcription (Latin):
nec ultramodum reuerentia retardat utdum omnibus oratoris sit opibus instrue¬
tus animiquoque praestantia & oris fiducia illinon desit
Quaprapter mibi ut uidetur ills sermocinandi ratio quicausis ciulibus & pue¬
getus sactularibus interesse aescimandisunt M ex apueritia muiltostudio haboridi
est: uocis quoque & uerborun ex erantatio. ut abi eunte aetute ad suesat uocis
fiducia & uerborum copia . & decenti corporis motu. ut sine formidipe
faciat in publicis quaestionibus quod cum consuetudine gessit in priuatis
Vere intellegis & optimae prosequeris. Namut incastris miles sic
lam quoque necesse esse uideo ut domesticus usus. cauere incipiat
quod sipublicus conuentus detraherepossit nec enim in honestis uerbis
intersuos uti deb& qui honestis inter alienos loquidesiderat
Cum inomni parte uitaehonestas pernecessaria est maximae insermonib

Expanded text:
nec ultra modum reverentia retardet, ut cum omnibus oratoris sit opibus instrucnec ultra modum reverentia retardet, ut cum omnibus oratoris sit opibus instructus, animi quoque praestantia et fiducia oris illi non desit. CAR. Quapropter, ut mihi videtur, illis sermocinandi ratio, qui causis civilibus et negotiis saecularibus interesse aestimandi sunt, mox a pueritia multo studio habenda est. Vocis quoque et verborum exercitatio, ut ab ineunte aetate assuescat, vocis fiducia et verborum copia, et decenti corporis motu, ut sine formidine faciat in publicis quaestionibus, quod cum consuetudine gessit in privatis.--ALB. Vere intelligis et optime prosequeris. Nam ut in castris miles, sicJam quoque necesse esse video, ut domesticus usus cavere incipiat, quod publicus conventus detrahere possit. Nec enim inhonestis verbis inter suos uti debet, qui honestis inter alienos loqui desiderat. Cum enim in omni parte vitae honestas pernecessaria sit, maxime in sermonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& um in efficiendis uerbis modicus essedebeat eorum motus oreenim
magis quam labris loquendum est
R Haec uenerande magister iocunda esse & honesta fateor. mihique mul¬
tum placabilia. sedut uideo & intellego iugem ex ercitationem. & cori¬
dianum usum postulant & ad plenam consummat̾ionem nisi continua medi¬
tatione & in stami ȩxercitatione nompossunt peruenire sine qua nullam
uincit &usus omnium magistrorum praecepta superabit Qua mobrem
inuentio & dispositio & elocutio & memoria & pronuntiatio usuacri & ex
in arte qualib& ex ercitata consuecudo confidentiam constantiamq
procreat: Sinequa pul ars proficit. quide num t imidisarma am& laudom
iuuenis Magnumq esse sciat multis tacentibus solun audiri Nanli&
ipsa uicium sit ambitio frequenter tamen causa uirtutum est : Discat ab ad¬
ulescentia nonre firmidare ante multos loqui ut eum necmetus frangat

Expanded text:
etiam in efficiendis verbis modicus esse debeat eorum motus. Ore enim etiam in efficiendis verbis modicus esse debeat eorum motus. Ore enim magis quam labris loquendum est. CAR. Haec, venerande magister, jucunda esse et honesta fateor, mihique multum placabilia: sed, ut video et intelligo, jugem exercitationem et quotidianum usum postulant, et ad plenam consummationem, nisi continua meditatione et instanti exercitatione, non possunt pervenire, sine qua nullam vincit, et usus omnium magistrorum praecepta superabit. Quamobrem inventio, et dispositio, et elocutio, et memoria et pronuntiatio usu acri et ein arte qualibet exercitata consuetudo confidentiam constantiamque procreat, sine qua nil ars proficit. Quid enim timidis arma? Amet laudem juvenis, magnumque sciat esse, multis tacentibus, solum audiri. Nam licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen 329 causa virtutum est. Discat ab adolescentia non reformidare ante multos loqui, ut eum nec metus frangat,
Abbreviated transcription (Latin):
necoris in anitate resonantia non aspera frendentibus dentibus penhiantibus¬
labris prolata. sed pressim & ae quabiliter & leniter & clare pronuntiata
Nec in moderato clamore uociferttar uelos¬
tentationis causa ftangat oratio uerum prolocis rebus personis causi
& temporibus dispensanda est Namalia simplicitate parranda suntꝰ
alia aucroritate suadenda alia cum in digninatione de promnencda
alia miseratione flatenda ut semper uox &oratio suae causat con¬
ueniat. Haecre praecepta a pronuntiationis laudem deducunt &¬
tibi hones tatem & tuae causae fidem efficient
Dixi quia pecessarie obseruandum est ut recta sit facies pelabradetor¬
quae antur. ne in modicus hratus rictus distendat nesupinus uultus pe
deiecti interram oculi ne inclinata ceruix neque elata aucdepraesta
supercilia infinitum enim inhis quoque rebus momentum est. quia nihil
docere quam facias. Labra lambere uel mordere deforme est cum

Expanded text:
nec oris inanitate resonantia, non aspera frendentibus dentibusnec oris inanitate resonantia, non aspera frendentibus dentibuslabris prolata, sed pressim, et aequaliter, et leniter, et clare pronuntiata,nec immoderato clamore vociferetur, vel ostentationis causa frangatur oratio; verum pro locis, rebus, personis, causis et temporibus dispensanda est. Nam alia simplicitate narranda sunt, alia auctoritate suadenda, alia cum indignatione depromenda, alia miseratione flectenda, ut semper vox et oratio suae causae conveniat. Haec te praecepta ad pronuntiationis laudem deducunt, et tibi honestatem et tuae causae fidem efficiunt am?--ALB. Dixi quia necessarie observandum est, ut recta sit facies, ne labra detorqueantur, ne immodicus hiatus distendat rictum, ne supinus vultus, ne dejecti in terram oculi, ne inclinata cervix, neque elata aut depressa supercilia. Infinitum enim in his quoque rebus momentum est, quia nihil decere quod facias. Labra lambere vel mordere deforme est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sensu quamrara uerbis
Sedordo meae interrogationis postulat uttua responsio ad pronuntiatiouem
cedat quam quintam partem artis rethoricat esse in principio pr̃ae disputatio¬
nis meminite dixisse magister
Pronuntiatio est uerborum digntas uocissensibus ac comodatio & corporis modert io
hecenim intantum ex cellit ut etiam secundum sencentiam maximitullii indoca
sundecenter propuntietur contemptum inrisionemque mereatur
nisi forte tibi domine mirex aliter uideatur
Miminequa quam aliter sed huius quoque partis praecepta sequenda
Primo ex erceri deb& uocis & sp̃s moderatio & corporis & linguae motus quae
uontam artis sunt quam laboris uiciaquoque siquȩ sunt oris diligenti cura
sunt emendende neuersint imflata ł anchelata uel in faucibus frendentia

Expanded text:
sunt sensu, quam rara verbis.--ALB. sunt sensu, quam rara verbis.--ALB. . DE PRONUNTIATIONE. CAR. Sed ordo meae interrogationis postulat ut tua responsio ad pronuntiationem procedat, quam quintam partem artis rhetoricae esse in principio nostrae disputationis memini te dixisse, magister.--ALB. Pronuntiatio est verborum dignitas, vocis sensibus accommodatio  Al., accommodata, et corporis moderatio. Haec enim in tantum excellit, ut etiam secundum sententiam maximi Tullii indocta si indecenter pronuntietur, contemptum irrisionemque meretur, nisi forte tibi, domine mi rex, aliter videatur. CAR. Mihi nequaquam aliter. Sed hujus quoque partis praecepta sequenda ces  Mss., dicas.--ALB. Primo exerceri debet vocis et spiritus moderatio, et corporis et linguae motus, quae non tam artis sunt, quam laboris. Vitia quoque, si quae  Mss., qua sunt, oris diligenti cura sunt emendanda. Nec verba sint inflata vel anhelata, vel in faucibus frendentia,
Abbreviated transcription (Latin):
quurun rerun fundanenun es sapientia : Iou meie quenis. sauo qrio
uita enim inuita ita & in oratione pil clarius est quam omnia sapienter fieri
Qua propter oratori summo opere preuidendum est quidsibidiceat & suae conueniat
causae noninsententus solum sed &iam in uerbis non enimomnis fortona non omnis
honos nonomnis auctoritas. ponomnis aetas. necuero locus auttempus aut auditor
eodem aut uerborum genere trantandus est aut sententiarum. semperq: in omni
A Quid aliud nisi quod marius tullius dicit. quodthesaurus est omnium rerum
memoria quaenisi custos cogitatis inuenusq rebus & uerbis adhibeatur
Sunt nealiqua eius praecepra quo modo uel illa obtinendasit lagenda
Non habemus eius alia praecepta nisi discendi ex ercitationem & scribendi sum
cogitandi studium & he briaetate cauenda quat omnibus bonis studus Noc&
Sufficiunt haec praecepta siquis i doncus est ad haet implenda pamut uideo tam ardua

Expanded text:
rum rerum fundamentum est sapientia, ita et in eloquentia quoque. Ut enim in vita, ita et in oratione nihil clarius est, quam omnia sapienter fieri. Quapropter oratori summopere praevidendum est, quid sibi deceat, et suae conveniat causae, non in sententiis solum, sed etiam in verbis. Non enim omnis fortuna, non omnis honos, non omnis auctoritas, non omnis aetas; nec vero locus, aut tempus, aut auditor omnis eodem aut verborum genere tractandus est, aut sententiarum, semperque in omni  --ALB. Quid aliud, quam  Mss., nisi quod Marcus Tullius dicit, quod thesaurus est omnium rerum memoria, quae nisi custos cogitatis inventisque rebus et verbis adhibeatur Suntne aliqua ejus praecepta, quomodo vel illa adhibenda vel augendaNon habemus ejus alia praecepta, nisi dicendi  Ms., discendi exercitationem et scribendi usum, et cogitandi studium; et ebrietatem cavendam, quae omnibus bonis studiis noceSufficiunt haec praecepta, si quis idoneus est ad haec implenda. Nam, ut video, tam ardua
Abbreviated transcription (Latin):
Dundo cunq lic& duigere truns atoner¬
A. Nequaquam sedcuntum de honestas rebus Namn summo¬
opere fugienda e s omnis turpitudo carumrerum ad
quiscorun animos qui audiunt trah& similitudo
edictumest Morte africani caftratin rempulaci
& sit cus curiae in utroque de formis cogitatio simili¬
t eamestis ltsm nonsit maior trans latio quamtesposu
ute suoes as lit is  ut contramipor ut aet tonatitas dor¬
oncauri donum laxuries in rupit auaricia penetraun E st & Ex nech do¬
emes ererorlet es polebra cun ex parte torum aur extoto partem signisia¬
qus ursropora domo tecta dicimus au proundis marte

Expanded text:
undecunque licet ducere translationem?--ALB. Nequaquam, sed tantum de honestis rebus. Nam summopere fugienda est omnis turpitudo earum rerum, ad quas eorum animos qui audiunt trahet similitudo; ut dictum est: Morte Africani castratam rempublicam et stercus curiae. In utroque deformis cogitatio similitudinis. Item non sit major translatio quam res tas litis. Aut contra minor, ut:  aer tonat , cIn quam domum luxuries irrupit, aut avaritia penetravit. Est et synecdochica translatio pulchra, cum ex parte totum aut ex toto partem significamus, ut pro tota domo tectum dicamus, aut pro undis mare
Abbreviated transcription (Latin):
tarda uoluntate sequar interrogationes¬
*Quomodo aperta
A A perca eri siuteris significationibus & propris uer¬
bis &usitatis sine ambiguo nonnimis procul ductis trans¬
lationibus nec interposito yperbaron
& Qualiter ad auctoritatem priscorum potest orationr̃a peruenire¬
A. Legendi sunt auctorum libri eorumq benedicia memoriae mandanda quo¬
rum sermone ad sueti facti quierunt necupientes quidem poterunt loqui
nr̃a nonutitur. nisiraro ornandi causa & parces ediamen usitatis plus
ornatur eloquentiam
R Anmagis ornatur in singulis uerbis uel in coniunctione uerboꝵ eloquentiam¬
A. Vtrumq nam & in singulis uerbis & in coniunctione uerborũ
decus orationis constat
A In singulis duosunt quaeorationem in lustrant aut sisit proprium uerbum aut
trans latum in propriis illa laus est ut abiecta & in consueta fugiamus. elec¬
tis & ilustribus utamur inquibus plepum quiddam & consonans in esse

Expanded text:
tarda voluntate, sequar interrogationesQuomodo aperta? --ALB. Aperta erit, si utaris significantibus et propriis verbis, et usitatis sine ambiguo, non nimis procul ductis translationibus, nec interposito hyperbato lciatur.--CAR. Qualiter ad auctoritatem priscorum potest oratio nostra pervenire?--ALB. Legendi sunt auctorum libri, eorumque bene dicta memoriae commendanda quorum sermone assuefacti qui erunt, ne cupientes quidem poterunt loqui, nostra non utitur, nisi raro, ornandi causa et parce; sed tamen usitatis plus ornatur eloquentia. CAR. An magis ornatur in singulis verbis, vel in conjunctione verborum eloquentia?--ALB. Utrumque. Nam in singulis verbis, et in conjunctione verborum decus orationis constat. ic.--ALB. In singulis verbis duo sunt quae orationem illustrant; aut si sit proprium verbum, aut si sit translatum. In propriis illa laus est, ut abjecta et inconsueta fugiamus; electis et illustribus utamur, in quibus plenum quiddam et consonans inesse
Abbreviated transcription (Latin):
Esophistian intellegos uer sutiam & uideis quo modo c̃ dudipores
Niedeo & intellego exprioribus concessis duns concesa nodo gohomori sem
& bomo duae syllabae sunt concludi meposse ut ego haeduae syllaibue sim &
miro o quamlatenter indux istimeprius ut concluderem te quod homo pon
psses posnũ neipsum quod duae syllabae essem Meminite magister
Nonmulta persebab& haecpars adiesi lam pertinentia praraepta quae
uon in uenant in inienmtionis praeceptis ł loritions rame aordis oriestir¬

Expanded text:
Ut sophisticam intelligas versutiam, et videas quomodo concludi potesideo et intelligo, ex prioribus concessis, dum concessi, ut et ego homo essem, et homo duo syllabae sunt, concludi me posse, ut ego hae duae syllabae sim. Et miror, quam latenter induxisti me prius, ut concluderem te, quod homo non esses; post et meipsum, quod duae syllabae essem. DE DISPOSITIONE. Memini te, magister, ALB. Non multa per se habet haec pars ad se solam pertinentia praecepta, quae non inveniantur in inventionis praeceptis vel
Abbreviated transcription (Latin):
Sescupli septem: qa enim maxima at queideominimis metris
ad sunt epitriti .IIͦII. Numerus autem sillabarum inpedi¬
bus aduobus usque ad ui. protendit᷑ : ulterius autem non pro¬
cedit quiausque adui. sillabas tenduntꝰ pedes ⁊empora
in pedibus sunt ut quanta unusquisque peshabeat
Resolutio est pedumquando prouna longa. duaebreues
ũ tsectaq intexunt abiete costas: abiete nunc resolu¬
tio est spondei in procȩleuinatico: Inqua resolutione
semper sineres int seqr uirgli : ex una autem longa .Il.
breuessunt: ex duabus autem breuibus longanum quam fit:
F indienim solida possunt solidariaut̃ sc̃ssanon possunt
Eiguraesti cui nota sillabae agnascuntur Ubi
enimcirtuli partem in feriorembis positam aspicis :¬
Pirriinus est.VU :ubi .i. geminam lacentem spondeus ẽ
Namnota breuis inferior semicirculus⁊. Nota longa.
lacens est M& rainpedibus accidunt ut a trocheo trobacum a
dactilo dactilicum: a iambo iambicum: dequibus paulo postdi¬
cendumes t

Expanded text:
, quae est maxima atque ideo minimis metris adest. Numerus autem syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Resolutio est pedum, quando pro una longa duae breves . Aen. 2, 17: Sectaque intexunt abiete costas. 'Abiete' nunc resolutio est spondei in proceleumatico, in qua resolutione semper synaloepham sequitur Vergilius. Ex una autem longa duae breves fiunt: ex duabus autem brevibus longa numquam fit. Findi enim solida possunt, solidari scissa non possunt. Figura est, cuius nota syllabae agnoscuntur. Ubi enim circuli partem inPyrrichius est, ; ubi i geminum jacens, spondeus, ––. Nam nota brevis inferior semicirculus , nota longa i jacens est–. 30. Metra pedibus accidunt, ut a trochaeo trochaicum, a dactylo dactilicum, a iambo iambicum, de quibus paulopost dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
loquer& urdicns&c& era : Sic & montes & flumina & arbores loquentȩs
in duc imuspe sonam imponentes reiquenon hab& naturinlo quendi : quod
tra go edis usitatum est & inorationibus frequenus simer losuenti qi
Et hipocian uero illamuo camus in quam hominis personam finginus
pro& primendis affectibus a& atis. studii fortunȩ. laeeitie sexusme so
ris audaciae. Namcum piratae persona suscipitur audax abrupta erit
temeraria oratio cumfemina e sermo simulatur sexũi conuenire deb&
oratio Iamuero adulqscentis & senis & militis & imperatoris & parasito¬
& rustici &philosophidiuersa ratio dicenda est Ali terenim loquitur¬
gaudio affectus Aliter uulneratus: inquo genere dictionis illa sunt
maximȩ cogitanda quis loquatur & apud quem & dequo & ubi & quo
tempore quidegerit quid acturus sit dutquid patipossit si haec consulta
neglexerit

Expanded text:
et sermo fingitur: nam montes et flumina et arbores loquentes inducimus, personam imponentes rei, que non habet naturam loquendi; quod et tragedis usitatum est et in orationibus frequentissime invenitur. Ethopeiam vero illam vocamus, in qua hominis personam fingimus, pro exprimendis affectibus etaris, audaciae. Nam cum piratae ptemeraria erit oratio: cum femine sermo simulatur, sexui convenire debet oratio. Iam vero adolescentis et senis, militis et imperatoris; rustici et philosophi digaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda: quis loquatur, et apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
ma & pomine suo fecissedicatur ut est fabula de adulteriom artis & ueneris:
Mendacium .II. hab& species incredibile quod factum nonesse credatur
ut ad ulescentem quidesiculo litore in gredientes i fricamelis ses uider&
Imposibi leestꝰ ut clodius insidia smiloni fecerit &i democcisuset amilone
Contrarium estinamsi insidias fecit occidit occisus nͤon fecit insidias
Haec distributio in contrarium reformata catasceuae proderit. Oportebrt
tamen principia sicor dinare ut aut credendum esseu&erum auctoritađ
Aut fabulis fidem non habendam essedicamus : Et adidpost remuminanas¬
ceia requiramus ne quid aliquod significare uoluerint qui sca finxerunt
ut scillam n onmarinam sed maritin am feminam nec succinctam canibus
si uera pacomaliquam & in hospitalem uenientibus extitisse

Expanded text:
nia et nomine suo fecisse dicatur; ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. nia et nomine suo fecisse dicatur; ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem, qui de Siculo litore ingredientes Africam classes viderit. Inpossibile est ut Clodius insidias Miloni fecerit et idem occisus sit a Milone. Contrarium est; nam si insidias fecit, occidit. Occisus est; non fecit insidias. Haec distributio in contamen priaut fabulis fidem non habendam esse dicamus. Et ad id postremum in anasceua requiramus, ne quid aliud significare voluerint, qui ista finxerunt: ut Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extitisse
Abbreviated transcription (Latin):
Grian sinepersona numquam dicitur undesi sententiae personaadi citur
fit criap sidetrahaitur fit sententia ÷
dou duie cumes seproponiturqut si quiscimeram negst fuisse aut fuis se
copfirm&. interhanc & thesi hoc interest quodt hesis quanuisi psa habea
Asputationem inutramque partem tamer in certȩreiquasi quaedamdelibera¬
tiouel eboortatio est : Causceuae autem & anasceuȩ inhis rebusquȩueri similes
non sunt sed pro ueris proponuntur plerun queuer santur. An us ciu as prima
diuisio est in conueniens & nendatium : In conuenientis speties sunt quodin hones¬
tum est & quod inutile. Item in honestum tractatur aut indictis aut in factis.
inditisut si qui inde cori & non respondentia auctoritate dixis sedicattir
uelut si aliquis in fam& catonem illum censorium iuuentutem illam adnequi¬
tiam & luxdriam cohortatum Infactis ut siquis ab horrens aliquid ad sc̃imo¬

Expanded text:
crian numquam sine persona dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, crian numquam sine persona dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia. aut dictum esse proponitur; ut si quis Chimaeram neget fuisse, aut fuisse confirmet. Inter haec et thesin hoc interesse, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incertae rei quasi quaedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur. Anasceuae prima divisio est inconveniens et mendacium. Inconvenientis species sunt, quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur aut in dictis aut in factis. In dictis, ut si qui indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur; velut si aliqui infamet Catonem illum Censorium, iuventutem illum ad nequitiam et luxuriam cohortatum. In factis, ut si qui abhorrens aliquid a sanctimo
Abbreviated transcription (Latin):
dictus quiͦdalon giori nodo inchoans induos desinit breues:
sic dste pes luncturam unamhab& langum & duas
breues : unde & manus obƿansa palma dñ & pendentes
digiti dactilis A nphibrachis quoi nutra. quaeparte breuem

Expanded text:
dictus, quod a longiori modo inchoans in duos desinit breves. Sic et iste pes iuncturam unam habet longam et duas breves. Unde et manus oppansa palma dicitur, et pendentes digiti dactili. Amphibrachys, quod in utraque parte brevem
Abbreviated transcription (Latin):
Lois graece.
Ratio latine.
Loica rationalis
quaȩ ad discernendũ
uerum a falsis
disponicur
DETHISICA
ASTRO¬
Astronomu¬
astrorum
quaoriuu¬
tur &
ce ciduN
omu Astrologia
est astro¬
rũ ratio &
patura &
potestas
cueliq
conuersio
Mecha¬
nitiaest
peritia
fabrice
astis In
m&allis
& inlignis
& inlapidi¬
busꝯ
Medicinaest:
sciencia cura¬
tionũ adtem¬
peramentum
& salutem
corporis
inudita
est: discipli¬
namensu¬
randispata
& magnitudi¬
nes corpo¬
rum

Expanded text:
os Graece, ratio Latine. Logica rationalis; quae ad discernendum verum a falsis disponitur. X. De Physica. AstroAstroloastrorum, qua oriuntur et occidunt astra. Astrologia est astrorum ratio et natura et potestas, coelique conversio. Mechanica est peritia fabricae artis in metallis et in lignis et in lapidibus. Medicina est scientia curationum ad temperamentum et salutem corporis inventa est disciplina mensurandi spatia et magnitudines corporum