comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adiecto tñ debent Accipi. ¶Pẽc
actio aut cũ ex negocio gesto
cio ieodacus  dolum michi
fecerit dabitur michi adu̾sꝰ
eumactio. ¶Int̾dum ĩ nege¬
cioꝵ gestoꝵ actione labeo sc¬
bit dolur soluz modo u̾sari.i
Namsi affectione coactus ne
bona mea distrahantur. nego¬

Expanded text:
adiecto tamen debent accipi. Haec autem actio cum ex negotio gesto tio meo datus dolum mihi fecerit, dabitur mihi adversus eum actio. Interdum in negotiorum gestorum actione Labeo scribit dolum solummodo versari: nam si affectione coactus, ne bona mea distrahantur, nego
Abbreviated transcription (Latin):
Dictum ꝙ ab añcessore datum
ẽ innumerotrium elictorũ ꝯm¬
mari debetsplane licet omins ad
añcessore nim̾ius finitus ẽ. solet
successor unum elictum dare

Expanded text:
dictum, quod ab antecessore datum est, in numero trium edictorum connumerari debet. plane licet omnis ab antecessore numerus finitus sit, solet successor unum edictum dare
Abbreviated transcription (Latin):
Ilocus inuibendo iudicare non
ẽꝯprehensus uidetur eo loco iu¬
dicare nssisse. quo solet iudicar
sine inꝯmodo litigantiũ. Paul.
portuerat.idem eumq subditus
tes. sz celsus ait ꝑiculosum esse
exꝑsona rei hoc metiri. ꝗsemꝑ ne
ꝯtempnetur hoc dicet nõ uenis¬
se ꝗd ergo melius ẽ dic̾e id nem¬
re inniclicium nõ de quo actum
ẽ ut ueniret. s id nõ uenire deqͦ
nommnatim accumẽ ne ueniret.

Expanded text:
locus in iubendo iudicare non est comprehensus, uidetur eo loco iudicare iussisse quo solet iudicari, sine incommodo litigantium. 60 Pauportuerat idem eum qui subditus tes: sed Celsus ait periculose esse ex persona rei hoc metiri, qui semper ne condemnetur hoc dicet non conuenisse. quid ergo? melius est dicere id uenire in iudicium non de quo actum est ut ueniret, sed id non uenire, de quo nominatim a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. tũ etsiꝗs cũ ꝓcurator ñ esset litẽ
it remuidetur retro res iniudi¬
filiumfa. ꝯpetit actio. S mortuo
filio post litis ꝯtestatõnem tras¬
fertur iudicium ĩ pr̃em dumta¬
xat de peculio ⁊ ꝙ in rem ens uͥ¬
sumẽ. ¶Certe si qiͣ ꝓcurator ali¬
ciuus filius fam̃. uiclicium acce

Expanded text:
et si quis, cum procurator non esset, litem us habuerit, videtur retro res in iudifilium familias competit actio: sed mortuo filio post litis contestationem transfertur iudicium in patrem dumtaxat de peculio et quod in rem eius versum est. certe si quasi procurator alicuius fili
Abbreviated transcription (Latin):
fa. ducit ucorem . filiaꝙ fam̃. nubit. neces¬
faro etiam pactio cum ip̃is duintax¬
at dotis nomine fieri potit.ꝓ Omp̃
sit filia ip̃i socero si mortuo eo filio eius fi
sio quoꝙ defuncto totum suo h̾rdi red¬
datur benigna int̾pretatione pot̾ defen.¬
pisset ne. ase nene afilio dos peteturex
obstat quoninus certe psone sib̾rs erit
sibi cami possit. qd nõ idem et incet̾is h̾r¬
tur ne se uiuo petatur neue ꝯstante ma¬
trimonio dos petatur. ita pactum inter¬
pretandum diuus seuus ꝯstituit. qi ad¬
ps ꝯuentionis ad uitam pr̃is relata ui¬
ut uir nõ hũsse dotẽ extimetur quo
repto hoc effectum est. ut siqdem iuiuo
pre decesẜit filia. autẽ sine culpa sua diu̾¬
tit omimodo dos peti nõ possit. ꝯstante ma
trimomo mortuo pr̃e peti possit.

Expanded text:
as ducit uxorem filiaque familias nubit, necessario etiam pactio cum ipsis dumtaxat dotis nomine fieri poterit. 9 Posit filia, ipsi socero, si mortuo, filio eius, si filio quoque defuncto totum suo heredi reddatur, benigna interpretatione potest defepisset, ne a se neue a filio dos peteretur,obstat quo minus certae personae, si heres erit sibi, caueri possit, quod non idem et in ceteris hertur, ne se uiuo petatur neue constante matrimonio dos petatur, ita pactum interpretandum diuus Seuerus constituit, quasi adpars conuentionis ad uitam patris relata uiut non habuisse dotem existimetur. quo rescripto hoc effectum est, ut, si quidem uiuo patre decesserit filia aut sine culpa sua diuorterit, omnimodo dos peti non possit, constante autem matrimonio mortuo patre peti possit.
Abbreviated transcription (Latin):
eum ui possidere non debere bat
iudicium dari nec post annum
ꝗdemq placuit etiam post ani
Et si precario inqt eumdicait pos¬
sidere. ad huc cessabit hoc indicu
clam dicitur possidere qꝓuocit¬

Expanded text:
eum vi possidere, non debere hoc iudicium dari nec post annum quidem, quia placuit etiam post annum et si precario, inquit, dicat eum possidere, adhuc cessabit hoc iudiciuclam dicatur possidere qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗrem pignori accepunt cqssimũ
esse utili ꝯmumidundundo udi¬
ciumdari.S si deusu fructusit m¬
ter duos ꝯtrou̾siadari debet. Itẽ
si duo apretore missi sunt ĩposso¬
ne legatoꝵ. Est enim iustacaus
possidendi custodie gr̃a. ¶Erge

Expanded text:
qui rem pignori acceperunt, aequissimum esse utile communi diuidundo iudicium dari. Sed et si de usu fructu sit inter duos controuersia, dari debet. Item si duo a praetore missi sint in possessionem legatorum: est enim iusta causa possidendi custodiae gratia. er
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrduob fundis ẜintutemmi¬
ponere. ꝗ mrem publicianans
bent et ꝯmum diuidundo nicd¬
cium possunt int̾ se extere. sx
busdam autemcausis uendi
sidendi utile iudicium ꝯmuno
iudundo ꝯpetit. ut putasierc̃
nidebiti soluti res possideatur
¶Int̾ predones autem huidicu
locum nonh̾t nec si precario po¬
sideat locum loebit. nec sim aut¬
clam qd̃ in iusta est. pregrauo¬

Expanded text:
duobus fundis servitutem imponere. Qui in rem Publicianam habent, etiam communi dividundo iudicium possunt exercere. Ex quibusdam autem causis vindic est possidendi, utile communi dividundo competit, ut puta si ex causa indebiti soluti res possideatur. Inter praedones autem hoc iudicium locum non habet, nec si precario possideant locum habebit nec si clam, quia iniusta est p
Abbreviated transcription (Latin):
etiã si auẽditore fu̾it id cuto diccutus.
qd tardius ei hominẽ restituit. S et si
aquo ius auo posẜore fructus accepit
eptor restitue eos debebit. s et siꝗd fruc¬
tuũ nomme ꝯsecutus ẽ id p̾stet itẽ sile¬
gatũ uł h̾rditas ẜuo obuenit ne refert

Expanded text:
etiam si a venditore fuerit idcirco consecutus, quod tardius ei hominem restituit: sed et si a quovis alio possessore fructus accepit emptor, restituere eos debebit: sed et si quid fructuum nomine consecutus est, id praestet: item si legatum vel hereditas servo obvenerit. neque refer
Abbreviated transcription (Latin):
pstare. nec amplius qmͣ in p̾cio ꝯdepna¬
bitur. et hoc detrmmĩtum sua culpa ẽptorẽ.
passur q cũ poss hoĩcm noxe dedere ma¬
uut litis estimatõem suffre. et uideturi
michi uił. siñahumamor ẽẽ. ¶Cumre

Expanded text:
praestare, nec amplius quam pretio condemnabitur: et hoc detrimentum sua culpa emptorem passurum, qui cum posset hominem noxae dedere, maluerit litis aestimationem sufferre: et videtur mihi
Abbreviated transcription (Latin):
pneqciam. Ceter siqs errore siꝗs casu
fecit cess. abit eclictũ. unde pomp at neq
ĩpubem neq furiosũ capitale fraudẽ
uideri ad misise. ¶E xcipitur et illeꝗ
mortis sibi dsciscende cã qd fec̾it. ¶Ma¬
lus s ius cͥclitus ẽ q aliqd facit quo mag
se reb hũanis extrahat. ut puta laq̃um
torsit sũi meclicam̃tũ ꝓ ueneno bibit p̾¬
cipitem uese se exalto murit aliud ue
qd fecit quo sto spaũ mortẽ puc̃turam.
tanq ñ nichil ĩ alium ausur qd hoc adũ¬
sus sc ausoẽ. ¶ Siẜiius sit quẽclidit ul

Expanded text:
rore, si quis casu fecerit, cessabit edictum. unde Pomponius ait neque impuberem neque furiosum capitalem fraudem uideri admisisse.Excipitur et ille, qui mortis consciscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto sperauit mortem peruenturam, tamquam non nihil in alium ausurus, qui hoc aduersus se ausus est.Si seruus sit qui uendidit uel
Abbreviated transcription (Latin):
t̃oes int̾poni debe. alias ĩpret̾itum ałĩ
futur ut puta sieius ẜui nomine q̃re¬
dibetur ẽptor ꝓcuratorueeius idici¬
um accepit ułꝙ cum eo agetur. ul qd
eius nommne ip̾e aget. cauẽdũ Autem

Expanded text:
tiones interponi debere, alias in praeteritum, alias in futurum, ut puta si eius serui nomine qui redhibetur emptor procuratorue eius iudicium accepit, uel quod cum eo ageretur uel quod ipse eius nomine ageret. cauendum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Pmaut redibitio fit. det̾ius ¶ ⁊pm¬
mancipiũ sũ animo suecorporeab ẽp¬
tore fcmẽ pstabit eptor uenditorrut pu¬
ta si stupratum sit. aut senncia ẽptoris
exquacũq cã det̾ius fcm̃ nt. id arbito
iudicis estimetur et uẽlitori p̾stetui
q si sñ ndice homo reclibitor sit. reliq̃
aut̃ que diximus nolit ẽptor prare ul¬
reddere. sufficiat uẽditori ex uẽdito actõ.¬
Gubent ediles restitin et ꝙ uẽditõꝵ acces¬
sit et si qͣs accessiones ip̃e p̾stit̾it. ut utͥq

Expanded text:
redhibitio fit, si deterius mancipium sive animo sive corpore ab emptore factum est, praestabit emptor venditori, ut puta si stupratum sit aut saevitia emptoris ex quacumque causa deterius factum sit, id arbitrio iudicis aesquod si sine iudice homo redhibitus sit, reliqua autem quae diximus nolit emptor reddere, sufficiat uenditori ex uendito actio.Iubent aediles restitui et quod uenditioni accessit et si quas accessi
Abbreviated transcription (Latin):
ueñt ul dolo ulculpa eius fcm̃ sit quo
ait futuri tẽpis noĩe cautõem ei q sciens
uẽclidit fier solessi ifugae̾ honio sñ cul¬
pa ẽptoris. et nichominꝰ ddẽpnatur uẽ¬
ditortunc eũ cau̾e oporte ut ẽptor ho¬
minẽ ꝓseqͣtur et ĩsua pot̾ate redactũ
uenditori recldat. GEius.¬

Expanded text:
e malo vel culpa eius factum sit, quo ait futuri temporis nomine cautionem ei, qui sciens vendidit, fieri solere, si in fuga est homo sine culpa emptoris et nihilo minus condemnatur venditor: tum enim cavere oportere, ut emptor hominem persequatur et in sua potestate redactum venditori reddat, Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
bes inferendo mortuum non facit locũ
religiosum. MArc̃.
Tad pr̃iam delendam et pentes et lib̾oᷤᷤ
int̾ ficiendos uen̾it q̃m sifilius pacre
aut p̃r filiũs occidiss sñ scelereetiam
tib omnia desmunt religiosaat sacra
ꝙ si ab hac calamitate fumt ub̾ata qͣsi
quodam post limino reuersa pristino
statui restituuntur. Marcels.

Expanded text:
es inferendo mortuum non facit locum religiosum. 35 Marcqui ad patriam delendam et parentes et liberos interficiendos uenerit: quem si filius patrem aut pater filium occidisset, sine scelere, etiatibus, omnia desinunt religiosa uel sacra quod si ab hac calamitate fuerint liberata, quasi quodam postliminio reversa pristino statui restituuntur. Mace
Abbreviated transcription (Latin):
nc de copĩta ẽptoregit. ¶AAliqñctiam
reclib̾i mancipium debebit licet estima
ad co nullius sit precu ut nec expecli. at
ꝗdemtale mancipium dominum h̃re.
ueluti si furiosum aut limarium sit li¬
cet estimatoria actum fuerit. offõ tnui
dicis ꝯtinebitur us retlito mancipio p̾¬
cium recipiatur. ¶ Siꝗs cum diliumius
siss fraudandoꝵ cͣclitor redibuit non ie¬
dibiturus alias msiuellet cos fraudare.
reclibeatur. ¶ Si ib̾ ꝯditiõne homo emp¬
tus sit. redibitoria actoneante ꝯditio¬
nem e utentem inutiliter agitur.q nõ¬
dum pftaemptio ahitrio iudicis ipt̾ci
ner non potest. et ideo sicxempto ułuen¬

Expanded text:
ne de eo habita emptor egerit. Aliquando etiam redhiberi mancipium debebit, licet aestimatadeo nullius sit pretii, ut ne expediat quidem tale mancipium domini habere, ueluti si furiosum aut lunaticum sit, licet aestimatoria actum fuerit, officio tamen iudicis continebitur, ut reddito mancipio pretium recipiatur. Si quis, cum consilium inisset fraudandorum creditorum, redhibuerit non redhibiturus alias, nisi uellet eos fraudare, redhibetur. Si sub condicione homo emptus sit, redhibitoria actio ante condicionem exsistentem inutiliter agitur, quia nondum perfecta emptio arbitrio iudicis imperfecta fieri non potest: et ideo etsi ex empto uel uen
Abbreviated transcription (Latin):
recessit fugittiuus est licet id non fuerit
fcũrus citra ꝯsilium eius ꝗ psuasit. ¶Si
ẜuus meus bona fide tibiruiens fug̾it
uel sciens se meum ẽe uel ignorans fu¬
gittiuus est. nisi amo ad me uertendi
id fecit. ¶Mortis ꝯsciscende causa sibi
ꝯscire uoluerit ñ si dolorem corpis non
sustinendo id fecit. ¶ Siqs ẜuumem̃t
et raptoco in bonorum̃ raptorum actõ¬
ne quadruplum ꝯsecutus est. demnde ẜ

Expanded text:
recessit, fugitivus est, licet id non fuerit facturus citra consilium eius qui persuasit. Si servus meus bona fide tibi serviens fugerit vel sciens se meum esse vel ignorans, fugitivus est, nisi animo ad me revertendi id fecit. Mortis consciscendae causa sibi consciscere voluit, non si dolorem corporis non sustinendo id fecerit. Si quis servum emerit et rapto eo vi bonorum raptorum actione quadruplum
Abbreviated transcription (Latin):
Iduo prom essent et libtus Alto
defente iurasset se lib̾tum eius ñ
tionis anu̾o dimidie debite en¬
et ait sus cui iuratumẽ pronus
fiuiss alti sucͣ ꝑtis bonoꝵ posẜonen¬

Expanded text:
duo patroni essent et libertus altero deferente iurasset se libertum eius notionis an uero dimidiae debitae eiet ait, si is cui iuratum est patronus fuisset, alteri suae partis bonorum posse
Abbreviated transcription (Latin):
eided̾it. eamꝙ lancem retmu̾it. de sua
pecunia aut unguenta eñnt. uencli¬
cationẽ cessare.q nõ est locuplectior
que tm̃dem in re mortua ĩpendit. in
Siuir et icor muicem sibi donaue¬
rint. et maritus ẜuau̾it. et ucor rem¬
ꝯsumpsit recte placuit ꝯpensat̾dem fi¬
eridonationumet ħduius adrianꝰ
locuplectior fc̃a sit młr. ꝓinde et si p̾cha
hoclie uilissima sunt ꝯsequẽter dice
rum spectandam plane si magni p̾¬
cu pclia suñt. fuma tm numiata erit res¬
tituẽda nõ etiam usu rem p̾cu ¶ Ele¬

Expanded text:
retinuerit, de sua autem pecunia unguenta emerit, uindicationem cessare, quia non est locupletior, quae tantundem in re mortua impendit. Si uir et uxor quina inuicem sibi donauerint et maritus seruauerit, uxor consumpserit, recte placuit compensationem fieri donationum et hoc diuus Hadrianus locupletior facta sit mulier. proinde et si praedia hodie uilissimo sunt, consequenter dicemrum spectandam. plane si magni pretii praedia sunt, summa tantum numerata erit restituenda, non etiam usurae pretii. Ele
Abbreviated transcription (Latin):
ris cc̃ statut qr no erat affectõe
uxoris hita. s mag̃ ꝯcubine.i
¶Qui meius de potestate sunt
phibentur sibi donare ut pu¬
ta fr̾mariti ꝗ ĩ potestate soce¬
ri estiũbum potestatis nõ solu
ad libos trabimꝰ umetiamad
nullius mom̃tierit donatio
qr pri queritur. s si incastra.
eunti filio dehit. uidetur uale
qr filio q̃ritur et castrensis ẽ pc¬
clm. Quare et si filius uł pri¬
ignus ułꝗs alius potestati
mariti sb̃iectus de castrensi suo
peculio donauit nõerit irrita¬
donatio ꝓhibetur igitur et
uxoriet miriñ donare etiam
ꝗ est ĩsoceri potestate. ẜ ⁊ mo¬
do maritus sit ĩpr̃is potestate
bitũ ẽ donare uiro uł gn̾o. s et¬

Expanded text:
ris contra statuit, quia non erat affectione uxoris habita, sed magis concubinae. Qui in eiusdem potestate sunt, prohibentur sibi donare, ut puta frater mariti, qui est in soceri potestate. Uerbum potestatis non solum ad liberos trahimus, uerum etiam ad nullius momenti erit donatio, quia patri quaeritur: sed si in castra eunti filio dedit, uidetur ualere, quia filio quaeritur et est castrensis peculii. quare et si filius uel priuignus uel quiuis alius potestat‹i› mariti subiectus de castrensi suo peculio do nauit, nodonatio. Prohibetur igitur et uxori et nurui donare etiam is, qui est in soceri potestate, si modo maritus sit in patris potestate. bitu
Abbreviated transcription (Latin):
ritus qnͣtum ꝯsequatur q̃ritur et
mag est ut ꝯseꝗ debeat duas ꝑtes.
rito et uxorr ¶Si maritus ẽstima¬
tionemrer quas indotem accepit
dicat se donationis ca siutisse. et reme¬

Expanded text:
ritus quantum consequatur. et magis est, ut consequi debeat duas partesrito et uxori. Si maritus aestimationem rerum quas in dotem accepit dicat se donationis causa auxisse, reme
Abbreviated transcription (Latin):
ectõres sint fc̃ĩ.utre tempus litis
pre Rpsit. ¶ Si maritus pecumam
uxori in unguenta ded̾it.eam qo pecu¬
mã creclitori soluit mox exea de sua pe¬
cuma em̃it unguenta. nõ iuderi locu¬

Expanded text:
letiores sint facti, utrum tempus litisripsit. Si maritus pecuniam uxori in unguenta dederit eaque eam pecuniam creditori suo solverit, mox ea de sua pecunia unguenta emerit, non videri locu
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ hoc siuxori sue monum̃tum
purum moritus magni p̾cudo
nau̾it. ualebit donatio. sictũ
ut cum sit religiosus mano
S et si ip̃a fu̾it illo illata. licet
morte eius finitum est mm̃.
religiosum fieri. ꝓinde et si ma¬
ritus ad obłonem dei uxori̾do¬
nau̾it uel locum ĩ quo opus
lõ eodẽ publicam dedicaret fiet
locus sacer.S et siꝗd ei detur ut
domũdeo detur uł ꝯsecretur.
dubium nõ est qn debeat ua¬
lere quare et oleum pea medes
sacras posuerit ualet donatõ.
Si maritus h̃rs ĩstitutus re¬
puliet hrditatem donatiois
causa ii¬

Expanded text:
 haec si uxori suae monumentum purum maritus magni pretii donaverit, valebit donatio, sic tamen, ut, cum fit religiosus, valeat. Sed et si ipsa fuerit illo illata, licet morte eius finitum est matrireligiosum fieri. ritus ad oblationem dei uxori donauit, uel locum, in quo opus lut aedem publicam, dedicaret, fiet locus sacer. sed et si quid ei det, ut donum deo detur uel consecretur, dubium non est, quin debeat ualere: quare et si oleum pro ea in aede sacra posuerit, ualet donatio. Si maritus heres institutus repudiet hereditatem donationis causa, Iu
Abbreviated transcription (Latin):
Fuitute non utatur.puto amic
tifuitutẽ. uere post diuorcium
ꝯdiciposse. ¶Si uxor uł marito
exceptione quadam donatio¬
nis cã sb̃mou̾i uoluerint cia
iudice absolutione ualebitq
urcore ul ctͣ posse donariꝯstat.
et siꝗdem nitułit faciet locum
religiosum hoc autẽ ex eo ueĩt
ꝙ diffimrisolet eam demumdo¬
nationẽ impecliri solere. queet
donantẽ paupiorem et accipi¬
entem locupletiorem faciet por¬
ro nõ hic uidetur fieri locurlec¬
tior mncare qm̃ religiom deli¬
et si paupior ea fieret isi ma¬
ritus deliss. nõ tũ id circo fit
locuplectior qd nõ expenclit.
Hec res et illud suadet. sitori¬
maritus sepłture cã dopauit. ta
fieri demũ locũ fieri intelligi
mus cum corpus humatur.
cetere anteqm fiat religiosus
donantis manz. ꝓm̃ sidistra

Expanded text:
uitute non utatur, puto amitti seruitutem, uerum post diuortium condici posse. Si uxor uel maritus exceptione quadam donationis causa summoueri uoluerint, facta a iudice absolutione ualebit quxore uel contra posse donari constat et si quidem intulerit, faciet locum religiosum. hoc autem ex eo uenit, quod definiri solet eam demum donationem impediri solere, quae et donantem pauperiorem et accipientem faciet locupletiorem: porro hic non uidetur fieri locupletior in ea re quam religioni dietsi pauperior ea fieret, nisi maritus dedisset, non tamen idcirco fit locupletior, quod non expendit. Haec res et illud suadet, simaritus sepulturae causa donauerit, ita demum locum fieri intellegi mulieris, cum corpus humatur: ceterum antequam fiet religiosus, donantis manet. proinde si distra
Abbreviated transcription (Latin):
uissim u coritradere. nec referre ꝯualu¬
erit donator.an mortuus sit. neꝙ esti¬
mandum est. si dixerimus uale dona¬
bor siue mortuus fu̾it. rem qm hĩtu¬
rus eram ĩbons meis desmam podo
nationem habere. Upm̃.¬
Isponsus spone daturus tracdidit ticio
utis sponsus sponse daret. deinde ticiꝰ
traclid̾it post nupcias secutas siqdem
cum int̾posu̾it maritus. donationer
nõ ualere q̃ post cͣcͣtas nipcias ꝑficia¬
tur. Si uero mulier eum int̾ posuerit.
ritus duos reos h̾at ticium et młrem
et młri accepto tulit donationis cau¬
sa accepto  libatur. qr acceptilato nõ

Expanded text:
usserim uxori tradere, nec referre, conualuerit donator an mortuus sit. neque existimandum est, si dixerimus ualere donabor, siue mortuus fuerit, rem, quam habiturus eram, in bonis meis desinam propter donationem habere. Si sponsus sponsae donaturus tradiderit Titio, ut is sponsae daret, deinde Titius tradiderit post nuptias secutas: si quidem eum interposuerit maritus, donationem non ualere, quae post contractas nuptias perficiatur: si uero mulier eum interposuerit, ritus duos reos habeat Titium et mulierem et mulieri accepto tulerit donationis causa, neuter liberatur, quia acceptilatio non
Abbreviated transcription (Latin):
qr nichil corpis eius fieri pal in est.¬
¶ S si ei debitorem suiũ soluere iusẜit u̾
qͥritur an m̃mu fiant eius debitor ꝙ li¬
rem et mimmos sc̃os mariti an uxoris.
nam et si donatio iuire quli nõ impedi¬
retur eum reigeste ordinem futur
ut pecuma ate debitore tuo deinde a
te ad młrem ꝑueniret. Nam celitate
is ꝗ cclitoris tui se ꝓcuratore ẽẽ simula¬
uit adebitore tuo iubente te pecum am
accepit et furti actõem te h̾re ꝯstat. et

Expanded text:
quia nihil corporis eius fieri palam est.quia nihil corporis eius fieri palam est. Sed si debitorem suum ei soluere iusserit, hic quaeritur, an nummi fiant eius debitorque litum et nummos factos mariti, non uxoris: nam et si donatio iure ciuili non impediretur, eum rei gestae ordinem futurum, ut pecunia ad te a debitore tuo, deinde a te ad mulierem perueniret: nam celeritate is, qui creditoris tui se procuratorem esse simulauerit, a debitore tuo iubente te pecuniam acceperit, et furti actionem te habere constat et
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerit donatum uł in quorum sunt po¬
testate nõ ualebit donatio si modo rur
et socer in eiusdẽ sũt potestate uł uir in
soceri. Ceteꝵe si malia familia ẽ maritus¬
neq socero neq ei ꝗ ẽ in eius potestate
neq ei ĩcunus potestate donare int̾dc̃m
est. ¶ Socrui aut mirui uł ccͣ dõari nõ
ẽ ꝓhibitum. qr hic eius potestatis non
u̾titur. s si ẜuus. meus cuis usustre.
alienus ẽ.donec uxori mec ex eo peculio
ꝙ ad me nõ ꝑtinebat.uł homo lib̾ bona
fide michi euiens an ualeat  donatio
or cete qr ꝑsone donare ñ possunt. s nͨ¬
palios. Eciend̾ aũ est ita int̾ dcãm int̾
um et uxorem donationẽ ẽẽ. ut ip̃o ii¬
re nich̾ ualeat ꝙ est actum ꝓinde sicor¬
pus sit qd donatur nec traclitio ꝗqͣ
ualet. et sistipłanti ꝓmissũ sit uł accep¬
tolatum ẽ nich ualet ip̃o enim iureq̃
int̾ unꝵ et uxorem donatonis cãge
runtur nllius momenti ẽ /Si ꝗs igitur
numos uuori dedit. nõ fieri erus aꝑpet

Expanded text:
si fuerit donatum, vel in quorum sunt potestate, non valebit donatio, si modo vir et socer in eiusdem sunt potestate vel vir in soceri: ceterum si in alia familia eneque socero neque ei qu‹i› est in eius potestate neque ei in cuius est donatione interdictum est. Socrui a nuru uel contra donari non est prohibitum, quia hic ius potestatis non uertitur. Si seruus meus, cualienus est, done‹t› uxori meae ex eo peculio, quod ad me non pertinebat, uel homo liber bona fide mihi seruiens, an ualeat donatio, or ceteraeque personae dare non possunt ‹sed n autem est ita interdictam inter uirum et uxorem donationem, ut ipso iure nihil ualeat quod actum est: proinde si corpus sit quod donatur, nec traditio quicquam ualet, et si stipulanti promissum sit uel accepto latum, nihil ualet: ipso enim iure quae inter uirum et uxorem donationis causa geruntur, nullius momenti sunt. Si quis igitur nummos uxori dederit, non fieri eius apparet,
Abbreviated transcription (Latin):
ptum est ne inter uirum et uro¬
rem donationes ualent hoca
autem ius receptumẽ ne mu¬
tuo amore in uicem spoliqrẽ¬
tur donatiombus nõ obtem¬
pantes s ꝓfusa erga se facili
cãm adiciebat. qr sepe futurxes¬
s ut diccut̾entur mñna si non
donass is ꝗ poss. atq ea gone
euenture. ut uenalia eent ma¬

Expanded text:
ptum est, ne inter uirum et uxorem donationes ualerent. hoc autem receptum est, ne mut‹uo› amore inuicem spoliarentur donationibus non temperantes, sed profusa erga se facilitcausam adiciebat, quia saepe futurum esset, ut discuterentur matrimonia, si non donaret is qui posset, atque ea ratione euenturum, ut uenalicia essent ma
Abbreviated transcription (Latin):
impensa esset. et fundus detior
ẽet fcũs ego nõ tm̃ necessari¬
as s etiam utiles ĩpensas am¬
uliere existimo. nec puto fus
det̾iorem ẽẽ. sitales sint lapiddici¬
młrem mora fieret quominus
estimationem ꝑtis fundi uiro
soluet et fundꝰ recipet. cum ho
pactum erat fructꝰ intim ꝑ¬
ceptos ad iiros ꝑtine ait la¬
beo puto pocius ꝓportõne
fructus ux hĩtu reliquos

Expanded text:
impensa esset et fundus deterior esset factus. ego non tantum necessarias, sed etiam utiles impensas praestandas a muliere existimo nec puto fundum deteriorem esse, si tales sunt lapidicimulierem mora fieret, quo minus aestimationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait Labeo. puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i antoñ august̾. electaẽ. Nã
ita ait mores tñ et int̾ uus et
ucorẽ donationes ꝓhibunt.
amorẽ honestum solis am̃s
estimantes fame et in diuncto¬
rum ꝯsulentes ne dcordia pre¬
cio ꝯsiliari udetur neue ĩme¬
nor ĩ pauꝑtatẽ icidet. et dete¬
rior dicior fieret. ¶Uideamus

Expanded text:
i Antonini Augusti electa est: nam ita ait: 'Maiores nostri inter uirum et uxorem donationes prohibuerunt, amorem honestum solis animis aestimantes, famae etiam coniunctorum consulentes, ne concordia pretio conciliari uiderentur neue melior in paupertatem incideret, deterior ditior fieret'. Ui
Abbreviated transcription (Latin):
gib ꝙ nr̃is dstat. donatio nõ
ualebit. s si aliqd̃ impeclimen¬
mm. donatio ualebit. ergo si
senatoris filia lib̾tino ꝯtra sena¬
tus con. nupẜit. uel ꝓuincias¬
ualebit donatioqr nupcie ñ
sunt. S fas nõ est donatõ¬
nes ratas ẽẽ ne melior sit ꝯd̾o

Expanded text:
gibusque nostris constat, donatio non ualebit. sed si aliquod impedimeno matrimonium, donatio ualebit: ergo si senatoris filia libertino contra senatus consultum nupserit, uel prouinciaualebit donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietaru ꝓprietario sine ip̃i
ẜui acgreretur. domino. nec
distinguimus unde cogni¬
tum eum et cuius m̃ito hĩn
ꝗ donauit uel reliquit.S.¬

Expanded text:
prietarii, proprietario: si ipsius serui, adquiretur domino, nec distinguimus, unde cognitum eum et cuius merito habuit, qui donauit uel reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur que alt̾i msule hrditaue
debeatur boc modo si ille le¬
ꝓse nõfore quo alcius eae¬
dificia tollantur. tunceieo¬
rum edificioꝵ usumfr̾. do. le¬
go uel siceclium illaꝵ quo
Alcius qͣm uti nunc sunt ed¬
ficate ñ eunt. illiusum fr̾ do. le¬
go. ¶Siarbores uento deiecti
dominus ñtollat ꝑꝙ ĩomo

Expanded text:
lteri insulae hereditariae debeatur, hoc modo: 'Si ille heper se non fore, quo altius e‹a› aedificia tollantur, tum ei eorum aedificiorum usum fructum do lego' uel sic: 'Aedium illarum, quoad altius, quam uti nunc sunt, aedificatae non erunt, illi usum fructum do lego.' Si arbores uento deiectas dominus non tollat, per
Abbreviated transcription (Latin):
ius nommȩ noxale iudicium
susceptumẽ sustinere debetid
nididum quo ad de statu enus
um excebitur si lib̾ mutile uide¬
bitur. ¶ Siꝗs ꝓẜuo mortuo ig¬
norans eum decessisse noxale ui¬
dicium acceꝑit absolui debet.qr

Expanded text:
uius nomine noxale iudicium susceptum est, sustineri debet id iudicium, quoad de statu eius um exercebitur, si liber, inutile videbitur. Si quis pro servo mortuo ignorans eum decessisse noxale iudicium acceperit, absolvi debet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Iẜuus legatus an aditamhi¬
ditatem ꝓpriam rem h̾rdis futu¬
ri subtraxit pot̾it is cum lega¬
tario ꝗ legatum agnou̾it fint
am rem subtrax̾it furti actio

Expanded text:
uus legatus ante aditam hereditatem rem heredis futuri subtraxerit, poterit is cum legatario qui legatum agnouerit furti am rem subtraxerit, furti actio
Abbreviated transcription (Latin):
re solent a principe qmuis ꝑra¬
Cro ut nupte itere minoris dig¬
nitatis uiro. nichilominus md
sulari maneant dignitate ut
scio antonium augustũ uilie
marine ꝯsobrine sue ĩdulsisse.
¶Senatores aũt accipiend̾ est.
eos qͥ a pricu ⁊ et dsuui iꝙ¬

Expanded text:
re solent a principe, quamuis perraro, ut nuptae iterum minoris dignitatis uiro nihilominus in consulari maneant dignitate: ut scio Antoninum Augustum Iuliae Mamaeae consobrinae suae indulsisse. Senatores autem accipiendum est eos, qui a patric
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nususfr. nomine actio muncipibꝰ
dari debeat quesitum ẽ ꝑiculum
enimuidebatur neppetuus fieret.
qr neqd morte neq facile capitis
diminutione pitimꝰ ẽ qua peone
ꝓprietas mutilis ess futura semp
dam ee actionem. unde sequẽs
dubitatio ẽ quo usꝙ tuendi essẽt
meo usufr. municipes. et placuit
ꝑ .c. annos tuendos ee municipes
qris finis inte longe i hominis¬

Expanded text:
us nomine actio municipibus dari debeat, quaesitum est: periculum enim esse videbatur, ne perpetuus fieret, quia neque morte nec facile capitis deminutione periturus est, qua ratione proprietas inutilis esset futura sempendam esse actionem. unde sequens dubitatio est, quousque tuendi essent in eo usu fructu municipes: et placuit centum annos tuendos esse municipes, quia is finis vitae longaevi homini
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ int̾pellet eam posẜonem. que ꝑ
longum tempꝰ sit. si anteqm ꝯscituetur
dotalis fundus iam cepatsplãane si pa¬
uscissimi dies ad ꝑficiẽdam longitem
Imputabitur marito. Affr

Expanded text:
non tamen interpellat eam possessionem, quae per longum tempus fit, si ante, quam constitueretur dotalis fundus, iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temimputabitur marito. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
pp niniã sb̾tilitatẽ et casus ne¬
cessitatẽ minime optinente i
¶Euis nomine que libera udeba¬
libe nomme declisses nec imipcie
secute ẽent si manumissa nipfi
ita demũ dos erit si ea mẽte dech¬
tiut qñcũq secutis nupcus dos

Expanded text:
 suptilitatem et casus necessitatem minime obtinente. Eius nomine quae libera videbaliberae nomine dedisses nec nuptiae secutae essent. si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si ea mente dedisti, ut quandoque secutis nuptiis dos
Abbreviated transcription (Latin):
ac si non existeret: melior autemcõ¬
ditio afferri ur̾ si pͥtium sit adiectu
s et si p̾cio nichil adiciatur soluto
tñ offeratur facilior preciiul ma¬
nẽ eque uidi meliorẽ ꝯditionem al¬
latã cẽ ꝑ inde si qd accedat eulsde
pcu ẽptors q lemoriboemat di¬
tionib uł ꝗ sat̾dationẽ nllam
exigat.melior ꝯditio allata ur
ergoidẽ erit ꝓbãdu et si uiliori
p̾cio em̃e sit pͥatus ea tñ remitat
que uẽlitori grainia erãt ĩpnore
emptione. P Omp̃.¬

Expanded text:
 Melior autem condicio adferri uidetur, si pretio sit additum. sed et si nihil pretio addatur, solutio tamen offeratur facilior pretii uel manem, aeque uideri meliorem condicionem allatam. proinde si quis accedat eiusde emptor, sed qui leuioribus emat condicionibus uel qui satisdationem nullam exigat, melior condicio allata uidebitur. ergo idem erit probandum et si uilior‹e› pretio emere sit paratus, ea tamen remittat, quae uenditori grauia erant in priore emptione. 5 Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
hisucaꝑe eũ posse nec fructus ad eũ ꝑti
diẽ adiecta int̾cid̾it ł ancilla decesẜitan
ꝑtus uł fructus ens noĩe adiectio ad¬
mitti possit et negat ad mittẽdã adiec¬
tionẽ qr alt̾ius rei qmeius q̃ distrais¬
ta ẽ nõ solet adiectio ad mitti. ¶ Ide
iul libro eodemscribit. si exduob ser¬
uis .xe. uẽclitis et indiẽ adiectis alt̾ de¬
tur apriore ꝯtractu᷑ et ait dissimilẽ ẽẽ
bãc spem ꝑtus specieret idco hic disce¬
pure uẽclitor et indiẽ ad iecto fũdo. si
melioroitõ allata sirẽpipignoriesse
desidesi ẽptor eũ fũdu pignori dedi¬
s ex quo colligiti ꝙ empto᷑ meclio tẽ¬

Expanded text:
usucapere eum posse nec fructus ad eum pertdiem addicta interciderit vel ancilla decesserit, an partus vel fructus eius nomine adiectio admitti possit. et negat admittendam adiectionem, quia alterius rei quam eius quae distracta est non solet adiectio admitti. Idem Iulianus eodem libro scribit, si ex duobus servis viginti venditis et in diem addictis alter detur a priore contractu? et ait dissimilem esse hanc speciem partus specie et ideo hic discepure uendito et in diem addicto fundo si melior condicio allata sit, rem pignori esse desinere, si emptor eum fundum pignori dedisset: ex quo colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
libro .xu. dig̃. scribit intee multũ
pd int ꝯtrahẽtes actũ sit nec ĩpecli
fidus collocetur dum uł prima
ulseda uł t̾cia ad iectõe res auen¬
ditore discedat. ¶Itemq sab ait¬

Expanded text:
cribsit interesse multum, quid inter contrahentes actum sit, nec impedire fundus collocetur, dum uel prima uel secunda uel tertia adiectione res a uenditore discedat. Item quod Sabi
Abbreviated transcription (Latin):
ideo siꝗd tũc uiaut clam fcmẽqmͣuis
melior ꝯditio auata fint. ip̃e utile int̾¬
dictũ hebit s eam actionem sicut fr¬
uctus in ꝗd quos ꝑcepit uenditi iudi¬
cio prestaturur. ¶ Cum igi turi
tũc recedatur abẽptione ubi pure ꝯtra¬
hitur ułtũc nõ impleatur ubi sub ꝯdi¬
tionefiat. cũ melior ꝯditio sit illata si
falsus eptor sub iectus sit elegãter scri¬
bit sab priori rẽ emptã cẽ qr non ur me

Expanded text:
s melior condicio allata fuerit, ipse utile interdictum habebit: sed eam actionem sicut fructus, inquit, quos percepit uenditi iudicio praestaturum. Cum igitur tunc recedatur ab emptione ubi pure contrahitur uel tunc non impleatur ubi sub condicione fit cum melior condicio sit allata: si falsus emptor subiectus sit, eleganter scribit Sabinus priori rem esse emptam, quia non uide
Abbreviated transcription (Latin):
nus tunc cum uidicium accipetur bo
exibetur.tanto magis si apꝑebit eocasu
mortuum esse ꝗ nõ incidiss si tunc exi¬
bitus fuiss Cniusta extã statim exib̾i
res nõ possit iussu iudicis caueri debebͥ
se illo die exibituꝵx. ¶Hrs nõquasi h̾rs
s suo nomine hac actione utipotest.
Itemb̃rs posẜoris suo nominetenetur.
redemdanda sit.¶Plane ex dolo defũc¬
tidanda ẽ inh̾rdem hec actio si locup¬
lectior h̾rditas eo nomine fcã sit. uel¬
ati qd̃ preciumeius ꝯsecustus sit.
dicatur int̾dcm adu̾sus eum ꝗ detiñe
dicitur de exibendo eo potestꝗs h̾re.
Nam adexibendum actio meare mutr¬
lis udetur qr hec actio ei crediturcõ¬
pet̾e. cuius pecumiariter inter est. Põp̾.

Expanded text:
nus tunc cum iudicium acciperetur homo exhiberetur: tanto magis si apparebit eo casu mortuum esse, qui non incidisset, si tum exhibitus fuisset. Si iusta ex causa statim exhiberi res non possit, iussu iudicis cavere debebit se illo die exhibiturum. Heres non quasi heres, sed suo nomine hac actione uti potest: item heres possessoris suo nomine tenetur: et in heredem danda sit. plane ex dolo defuncti danda est in heredem haec actio, si locupletior hereditas eo nomine facta sit, veluti quod pretium rei consecutus sit. dicatur, interdictum adversus eum, qui detinere dicitur, de exhibendo eo potest quis habere: nam ad exhibendum actio in eam rem inutilis videtur, quia haec actio ei creditur competere, cuius pecuniariter interest. Pomponiu
Abbreviated transcription (Latin):
possidẽ dampnandum nisi exibeat qͣs¬
am lib̾tatem uendicare uelit huic ac¬
tiom locus esse potest. ¶Et filiusfa. ea
actione tenetur si facultatem reiexibẽ
agat obstaturam exceptionẽ nuł. ait.
Nouam au̾ causam int̾uenire sus ꝗ¬
uendicandi gr̃a egisset post acceptum
iudicium eam ab aliquo accepit et id̾o
excepcionemeinõ offic̾e. It si eiꝗ furti
acturus ad exibend̾ egiss iteꝵ furtum
stm sit demq siꝗs optandigr̃a ad exibẽ¬
dumegiss et post litem ꝯtest᷑. alt̾ius tes¬
tamento oꝑciodatasitad exibend̾ ag̾e
potest. ¶Siꝗs exunis meis mustum
fec̾it uel ex oluus oleum uelex lana ues¬
timentacum sciret hec aliena ẽẽ utrius¬
ꝙ nomine ad exibend̃ actione teneb̾r.
Quia ꝙ exre nr̃a fit nr̃m ẽẽ uerius ẽ ¶ Si

Expanded text:
possidere, damnandum, nisi exhibeat  libertatem uindicare uelit, huic actioni locus esse potest. Et filius familias ea actione tenetur, si facultatem rei exhibeagat, obstaturam exceptionem Iulianus ait: nouam autem causam interuenire, si vindicandi gratia egisset, post acceptum iudicium eam ab aliquo accepit, et ideo exceptionem ei non officere. item si ei, qui furti acturus ad exhibendum egisset, iterum furtum factum sit. denique si quis optandi gratia ad exhibendum egisset et post litem contestatam alterius testamento optio data sit, ad exhibendum agere potest. Si quis ex uuis meis mustum fecerit uel ex oliuis oleum uel ex lana uestimenta, cum sciret haec aliena esse, utriusque nomine ad exhibendum actione tenebitur, quia quod ex re nostra fit nostrum esse ueriu
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝗs in rem suam ꝓcuratorio
nomine agit ueluti emptor yr¬
ditatis andebeat muicem uen¬
ditorem defend̾e. et placet sibo¬
na fide et nõ infraudem eoꝵ q
mincem agere uellẽt gestur
sit negociu ñ oport̾e eum ĩui
bunt defend̾e qb sinc ma̾date
agere licet ut puta liberilicet
sint ĩpotestate. Item ꝑentes ⁊
fr̃es ⁊ affines ⁊ liberti. ¶Pro¬
nus libertum ⁊ ꝑ ꝓcuratore:
ut in gratum accũsare potest

Expanded text:
is in rem suam procuratorio nomine agit, ueluti emptor hereditatis: an debeat inuicem uenditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui inuicem agere uellent gestum sit negotium, non oportere eum inuicbunt defendere, quibus sine mandatu agere licet: ut puta liberi, licet sint in potestate, item parentes et fratres et adfines et liberti. Patronus libertum et per procuratorem ut ingrat
Abbreviated transcription (Latin):
preuidicium uel interdictum
uel sistipulãtione legntorũ
uel dampni infecti uelit cau̾i
debebit absentem defend̾e i

Expanded text:
praeiudicium uel interdictum, uel si stipulatione legatorum uel damni infecti uelit caueri: debebit absentem defendere i
Abbreviated transcription (Latin):
nulia q̃ ap̾ de functũ depoita fue¬
rint. et .u. milia abstulint etutqui
soluendo ẽ. ĩꝑtes obstrictierunt.
noc .ꝑ. amplius actoris int est. q
si lancem ꝯflaunt uel ꝯflari ab
aliquo passi fuit. alia uesp̃oo do¬
lo eoꝵ intuersa fu̾̃it ĩ solid ꝯuem
potũt. ac si ip̃i ẜuandã suscepiso
fecisse dolum et insi ꝓsolidores no
potest restitui. nec tñ absurde seu¬
ciet ꝗ hoc putau̾it. plane ma mt¬
grerei restitutione eum cumquo
actum fu̾it libari nõ posse ꝯdep

Expanded text:
quae apud defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris interest. quod si lancem conflauerint aut conflari ab aliquo passi fuerint aliaue quae species dolo eorum interuersa fuerit, in solidumpoterunt, ac si ipsi servandam suscepissent: fecisse et nisi pro solido res non potest restitui. nec tamen absurde sentiet, qui hoc putaverit plane nisi integrae rei restitutione eum, cum quo actum fuerit, liberari non posse
Abbreviated transcription (Latin):
Doclcumultus iñcendu rume nauffra
guca depositum ẽ. mnbrdem dedolo ma¬
Snortin actio. et ꝓh̃rditaria portione et
isimplum et ĩtra annum quoꝙ ĩ ip̃m uͦ
et ĩ solid̾ et ĩduplum et ĩ ꝑpetuũ dat. Ap̃¬

Expanded text:
od tumultus incendii ruinae naufragii causa depositum est, in heredem de dolo mortui actio est pro hereditaria portione et in simplum et intra annum quoque: in ipsum et in solidum et in duplum et in perpetuum dat
Abbreviated transcription (Latin):
Uirem suam ap̾se depoin pacitur uelu¬
tendam rogat nec depoĩti nec ꝯmodati
Nactione teneatur. sicuti ꝗ rem suam ꝯdũ¬
cit. aut p̾cionio rogat. nec precariotene¬
tur nec ex locato. E fricanus.
ponat ille dolo qd amisit. obdolũ eius ap̃
ꝙ postea sit depõitum eatenꝰ eum tenap¬

Expanded text:
ui rem suam deponi apud se patitur uel utendam rogat, nec depositi nec commodati actione tenetur: sicuti qui rem suam conducit aut precario rogat, nec precario tenetur nec ex locato. 16 Africanus ponat et ille dolo quid admiserit, ob dolum eius, apud quem postea sit depositum, eatenus eum ten
Abbreviated transcription (Latin):
obligatũ aut alienũ uẽlidiss et adiec¬
tum sit ne eo noĩe ꝗd p̾staret estimari
o dolũ malũ eius quem semꝑ abeẽ
or iniudicio empti qd̃ bone fideisit.

Expanded text:
obligatum aut alienum uendidisset et adiectum sit 'neue eo nomine quid praestaret', aestimari oportet dolum malum eius, quem semper abesse oportet in iudicio empti, quod bonae fidei sit.
Abbreviated transcription (Latin):
l.eius donationis nomine maritus a¬
tib preclior que donata sũt locupleta
sit. an incnͣdonatonis cadant. et iuł. sig¬
nit̾. fructus quoq ut usuras licit hr̃e
ẜuus aut uestimentis usiss ulusum

Expanded text:
eius donationis nomine maritus tibus praediorum quae donata sunt locupletata sit, an in causam donationis cadant. et Iulianus significat fructus quoque ut usuras licitam habrvis aut vestimentis usus vel usa
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si mors sit in secuta nõ inderi
fc̃a res młris qr donatio in alium
donau̾it et de portationẽ passus est
andonatio ualeat.uideamus.et a¬
lias placet ĩcasũ deportationis do¬
natoem fc̃am uale quemad̾m ĩcã
diuorcn. Cũ igitur deportatoe mm̃
tionis cadere ergo int̾ uir et uxorẽ
becerunt int̾ dce. P Auł.¬
uoclsi uir uxori cilius edes ĩcẽdio
naritus uxori p̾stat tuc qd̾ sr̃ est
Reuocabr. si satis ĩ molicũ est .i. su
praiires dotis Si maritus uxori
pecumam donau̾it ea ꝙ usuras ex¬

Expanded text:
ed si mors sit insecuta, non uideri factas res mulieris, quia donatio in alium  uxori donauerit et deportationem passus est, an donatio ualeat, uideamus. et alias placet in casum deportationis donationem factam ualere, quemadmodum in causam diuortii. cum igitur deportatione monium minime dissoluatur et nihil uitium mulieris incurrit, humanum est donauod si vir uxori, cuius aedes incendio maritus praestat, tunc quod superest revocabitur, si satis immodicum est, id est supra vires dotis. Si maritus uxori pecuniam donaverit eaque usuras ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ecessariuum nobis itaq uidet
sine iure certo primũ ag̾e̾ insti¬
cuit omnna q manu a regib
gubernabantur. ¶Postea aue¬
ta ad aliquẽ mod̃ ciuitate. ip̃m
ip̃e curas Ad ppłm tulit. ¶Cu¬
lerunt ⁊ sequentes reges. qlie os¬

Expanded text:
uidem sine iure certo primum agere instituit omniaque manu a regibus gubernabantur. Postea aucta ad aliquem modum civitate ipsum ipse curiatas ad populum tulit: tulerunt et sequentes reges. quae o
Abbreviated transcription (Latin):
publicum tunc sacrũ fieri posse.
cum princeps eũ dedicauit uelde¬
dicandi ded̾it pot̾atem. ¶Illud
notandũ est aliud ẽẽ sacrũ locũ.
aliud sacrariũ. sacer locus ẽ loc
dsecrato.sacrarunnẽ locus ĩquo
sacra reponuntur. ꝙ et ĩediticio
priuato ẽẽ potest. ⁊ solent ꝗlib̾a¬
re eũ locimi religione uolunt sa¬
cra euocare. ¶Sz ꝓprie dicimus
tone quadã ꝯfirmata. ut leges
sc̃e sunt. sãctõne enim qͣdam st̃
sb̾nixe. qd̾ enim sanctone quadã
sb̾nixumẽ. id scm̃ est.⁊ si deo nõ¬
÷ sit dsecratum. ¶ Et int̾dum in
Licet sine principis uł presidis a¬
auctoritate nec aliꝗd eis ꝯui¬
gere uł subpon̾e. ¶Res sacra nõ
edificatum sit fieret priuat᷑. ita¬
io qd a mari occupatum sit fier

Expanded text:
pub‹l›icum tunc sacrum fieri posse, cum princeps eum dedicauit uel dedicandi dedit potestatem. Illud notandum est aliud esse sacrum locum, aliud sacrarium. sacer locus est locus consecratus, sacrarium est locus, in quo sacra reponuntur, quod etiam in aedificio priuato esse potest, et solent, qui liberare eum locum religione uolunt, sacra inde euocare. Proprie dicimus tione quadam confirmata: ut leges sanctae sunt, sanctione enim quadam sunt subnixae. quod enim sanctione quadam subnixum est, id sanctum est, etsi deo non sit consecratum: et interdum in licet sine principis uel praesidis auctoritate nec aliquid eis coniungere uel superponere. Res sacra non edificatum sit, fieret priuatum, ita quod mari occupatum sit, fieri
Abbreviated transcription (Latin):
rescissionem usucapionis itafa¬
ciendam. ut hu dies restituan¬
tur ꝗb actor agere uolu̾it. et ĩ¬
teruentu feriaꝵ ĩpeditus est.

Expanded text:
rescissionem usucapionis ita faciendam, ut hi dies restituantur, quibus actor agere uoluit et interuentu feriarum impeditus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ucius et ticius fr̃es eman P Auł.
Acipati apr̃e adulticuratores acceꝑũt
bn cões pecuas ex recħlitib redacta ᷤ
singłis iub munstiũnt postea omne
patrimonium diuisunt et post du¬
amplius sua portione imo minꝰ
qmͣ dirindia ꝯsecutus sit quero. an
ł.R2. ẜ eaque ꝓponuntur. silucius nõ
amplius ex reditu predioꝵ ꝯminiũ
accepit qͣm ꝓbrditaria portõne er
pet̾et nllamsororieius adu̾sus fra
trem ꝯpet̾e actionem Idẽ rendit cũ
ex dec̾tis alim̃tis apretore amplius
frem accepisse dretur qm sororem
nõ tñ ultra ꝑtem dimidiam. SCe¬
x ꝑte h̃rs institutus caͣm de suola.¬
tots boms qm omnes b̃rdes ꝑacie¬
bantur ob mortem multam suscep
etoptinuit cob̾rs ab eo ꝑtensuam
petebat nec ꝑteni sumptuum fc̾oꝵ
mlitem prestare uolebãt quesitũẽ¬

Expanded text:
ucius et Titia fratres emancipati a patre adulti curatores acceperunt: hi communes pecunias ex reditibus redactas singulis subministraverunt: postea omne patrimonium diviserunt: et post diamplius sua portione, immo minus quam dimidiam consecutus sit, quaero, an ecundum ea quae proponuntur si Lucius non amplius ex reditu praediorum communium accepit, quam pro hereditaria portione ei competeret, nullam sorori eius aduersus eum competere actionem. idem respondit, cum ex decretis alimentis a praetore amplius fratrem accepisse diceretur quam sororem, non tamen ultra partem dimidiam. te heres institutus causam de totis bonis, quam omnes heredes patiebantur ob inultam mortem, suscepit et optinuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: quaesitu
Abbreviated transcription (Latin):
I filius cum pre suo ag̾e ettaceat¬
⁊ in t̾rogatus omnia ꝑinde obẜuan¬
daerunt ac si nõ ẽẽt interrogatus.

Expanded text:
i filius, cum pro patre suo ageret, taceat interrogatus, omnia perinde obseruanda erunt, ac si non esset interrogatus.
Abbreviated transcription (Latin):
actum sit. ut ip̃ius dum caxat
uer est. qd̃ ꝗ excipit ꝓbare de¬
beat ꝙ excipitur. at tͣñde ip̃o
dumitaxat at nõ deb̾rde eiuc
quoꝙ ꝯuenisse petitor ñ qui
excipit ꝓbare debet . qr płmq
ip̃is cauenius. Mrcelłꝰ.¬

Expanded text:
actum sit, ut ipsius dumtaxat uerum est, quod qui excipit probare debeat quod excipitur, attamen de ipso dumtaxat ac non de herede eius quoque conuenisse petitor, non qui excipit probare debet, quia plerumque ipsis cauemus. 10 Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
Ater decedens extraneum ex
dodrante brdem institit.filiã
unã ex quadrate alt̾am pret̾it
hec de moffõso egit. et optinuit.
quero scripte filie quomodosuc¬
currend̾ sit. pendi filia pret̾itar
id uendicare d ꝙ in testata m¬
mr̃e hitura ess. Itaq dici pot̾
eam q̃ omissa est etiam si tota
brditatem ab in testato petat.
et optineat solam hĩturam umi¬
u̾sam successionem . ꝙ̃ ad̾m si al¬
t̾a omisiss łimam h̾rbitatem.
S nõ est ad mictend̃ ut adu̾s
sororem audiatur agendo dei¬
offoso. pret̾ea sciend̾ est. nõ ẽẽ si¬
milem omictenti eã ꝙ ex testõ
adut. et ideo ab extraneo semis¬
sem uendicand̾. et defendend
totun semissem eẽ auffend̃ qi
semis totus ad eam ꝑtineat. se¬
ultimum eius dampnetur. n¬
Cet̾msiꝗs putau̾it filia optinẽ¬
te totumtestin infirmaridñdũ
est etiam ĩstitutam ab intesta¬
repudiare limam u̾rditatem iu¬
detur qmͣꝗdem nescit sibi def¬
ferricum ⁊ hii ꝗnesciant ius.
suumeligentes id ꝙ putant

Expanded text:
ater decedens extraneum ex dodrante heredem instituit, filiam unam ex quadrante, alteram praeteriit: haec de inofficioso egit et optinuit. quaero, scriptae filiae quomodo succurrendum sit. respondi: filia praeterita id vindicare debet, quod intestata matre habitura esset: itaque dici potest eam quae omissa est etiam, si totam hereditatem ab intestato petat et optineat, solam habituram universam successionem, quemadmodum si altera omisisset legitimam hereditatem. sed non est admittendum, ut adversus sororem audiatur agendo de inofficioso: praeterea dicendum est non esse similem omittenti eam, quae ex testamento adiit: et ideo ab extraneo semissem vindicandum et defendendum totum semissem esse auferendum, quasi semis totus ad hanc pertineat. seultimum eius damnetur. ceterum si quis putaverit filia optinente totum testamentum infirmari, dicendum est etiam irepudiare legitimam hereditatem uidetur, quam quidem nescit sibi deferri: cum et hi qui sciant ius suum, eligentes id quod putant
Abbreviated transcription (Latin):
Bpetit actiocum reus stipulandi ante
moram ꝓmissum animal uuln̾au̾it.
Idem est et si occid̾it amimal qd̃ si post.
moram ꝓmissoris is ꝗ stipulatus fu̾at
occid̾it debitor ꝗdem lib̾atur lege autẽ

Expanded text:
petit actio, cum reus stipulandi ante moram promissum animal uulnerauit: idem est et si occiderit animal. quod si post moram promissoris qui stipulatus fuerat occidit, debitor quidem liberatur, lege aute