comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culos eoꝵ uniformis ⁊ in errabilis illa conu̾sio u̾tens insperam ⁊ uelt sinuosum. achanti
uolumen confiro cardine cucini casu. E ⁊̃ uoluntate nr̃a oppresso aut relaxato circino de¬
scribunt᷑ cͥcłi tales ut postremitas circum ductȩ linee nõ solum ꝑueniat ad exordium. set
deflectens acompetenti regione infra uł supͣ cͥcumducta linea sepiꝰ aritiores laxioresue
cͥcłos faciet. hocgenus cͥcłors spiram solentus uocare. ł achantũ. ł uolumẽ. igit᷑ quia
planetes sic aplanes rapit cotidiana uertigine. ut nõpatiat᷑ eos in eund̾ locum. & uelt
sedẽ ex q ꝓgressi fuerat. rep̃sentari. s uł transire cogat. ł leniore ꝓgressione mimme occur¬
rere. ad destinata. recte dixit errantes stellas inspirã. & uelut sinuosum achanti uolu¬
men rotari ob inconstantẽ. atq in eqͣbilẽ circumuectionẽ. ut si forte stella uen̾is sit in

Expanded text:
culos eorum uniformis et inerrabilis illa conuersio uertens in spiram et uelut sinuosum acanthi culos eorum uniformis et inerrabilis illa conuersio uertens in spiram et uelut sinuosum acanthi uolumen». Cum fixo cardine circini casu uel etiam uoluntate nostra oppresso aut relaxato circino describuntur circuli tales ut postremitas circumductae lineae non solum non perueniat ad exordium, sed deflectens a competenti rigore infra uel supra circumducta linea saepius artiores laxioresue circulos faciat, hoc genus circulorum «spiram» solemus uocare uel «acanthi uolumen». Igitur quia planetas sic aplanes rapit cotidiana uertigine ut non patiatur eos in eundem locum et uelut sedem ex qua progressi fuerant repraesentari, sed uel transire cogat uel leniore progressione minime occurrere ad destinata, recte dixit errantes stellas «in spiram» et «uelut sinuosum acanthi uolumen» rotari ob inconstantem atque inaequabilem circumuectionem. Vt si stella forte Veneris sit in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sione. que tutꝰ cirtuibant. abhis que tardiꝰ circunferebant᷑ comp̃hendentia cõ¬
latum sium cotidianis dieb ille autẽ naturalit̃ incedunt. ꝑ suos cͥclõs. quoꝵ motꝰ atq agi¬
tacio dissentit rapientis se motui. itaq qm̃ plauetes partimn minores partim maiores cͥcłos
obeunt. Qui minores cͥcłos obeunt milla diei noctis uertigine consequunt᷑ eos qͥ pignus
abhis quos p̃terierint putant᷑. Comitata eñ ũbi gr̃a uxta pͥmũ mom̃tũ ariets. luna c̃
sole dieb ugiiti ⁊ nouẽ. totum cͥcłm transit. octauoq iuicesimomom̃to eiusd̾ signi solẽ com¬
p̾hendens. q transit eum. atq p̃gredit᷑. uel̾t fugẽ eum ⁊ comp̃hendi abeo uidet᷑ eadem
ista ratio cẽ incetis austris. quoꝵs dispar cursus ẽ uiuenitꝰ De iñ ꝓseq̃r. omnes quippe cir¬

Expanded text:
uersione quae citius circuirent ab his quae tardius circumferebantur comprehendentia couersione quae citius circuirent ab his quae tardius circumferebantur comprehendentia colatum suum cotidianis diebus. Illae autem naturaliter incedunt per suos circulos quorum motus atque agitatio dissentit rapientis se motui. Itaque quoniam planetes partim minores partim maiores circulos obeunt, qui minores circulos obeunt, in illa diei noctisque uertigine consequuntur eos qui pigriab his quos praeterierint putantur. Comitata enim uerbi gratia iuxta primum momentum Arietis luna cum sole diebus uiginti et nouem totum circulum transit, octauoque et uicesimo momento eiusdem signi solem comprehendens, quia transit eum atque progreditur, uelut fugere eum et comprehendi ab eo uidetur. Eadem ista ratio etiam in ceteris astris, quorum dispar cursus est, inuenitur. Deinde pro
Abbreviated transcription (Latin):
ctus cutumferebat. partim maiore. partim minore. cͥcło rotabant᷑. Citiꝰ quid̾ dimensũ
spatium ꝑagentiũ que minore tardiꝰ uͦ que maiore. Diuĩsa natã que sit sepe iam os¬
contineat᷑ necẽe ẽ. ab extĩore orbe qui aplanes dr̃. tarda que ip̃a inꝓgrediendo ab
aplanis ueloti ore rapit᷑ ad contrariũ motũ. &e comp̃hensa seqͥ seq̃ntẽ. comp̃hendere
cẽ comp̃hendentẽ uidet᷑. planetum ũ quidã citiꝰ. aliĩ tardius curso suos pagunt m̃tto.
C irculoꝵ enim minoꝵ compendia adũsum maiorẽ amfractꝰ comꝑata modicis tem¬
porum impendiĩs. curriculors spatia complent: ut luna cum uixta cubicum numer̃.
xx.⁊ uii. dieb cͥcłm suum lustrat. cum saturnium sidus triginta ꝓpe annis redeat
ad pͥstinum exordium. Quade causa fiebat inqͥt. ut ex uniformi eiusd̾ nat̾e con¬

Expanded text:
ctus circumferebat partim maiore partim minore circulo rotabantur, citius quidem dimensum ctus circumferebat partim maiore partim minore circulo rotabantur, citius quidem dimensum spatium peragentia quae minore, tardius uero quae maiore, utpote ambitcontineatur necesse est ab exteriore orbe, qui aplanes dicitur, tardaque ipsa in progrediendo ab aplanis uelociore rapitur ad contrarium motum et comprehensa sequi sequentem, comprehendere etiam comprehendentem uidetur. Planetum uero quidam citius, alii tardius cursus suos peragunt. Merito; circulorum enim minorum compendia aduersum maiorum anfractus comparata modicis temporum impendiis curriculorum spatia complent, ut luna quae iuxta cubicum numerum uiginti et septem diebus circulum suum lustrat, cum Saturnium sidus triginta prope annis redeat ad pristinum exordium. «Qua de causa fiebat», inq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagret dieb. minorẽ ũ dep̃ssiorẽq. i.s. ⁊ .ii. reliquis centũ triginta &e trib mgxime
siquid̃ decessionis ab occidius adeoa ꝓ lapsio hoc dier̃ num̃o reuocat᷑. ut frequens
ueterum uiroꝵs obseruatio palam fecit.
Ir sum subtexit. hecgͥ singulis uniũsisq apto. ⁊ decenti sibi motu loca
tis uideliccr his que consequens erat tempore ꝓuenire nerib uitalib uͥ
constricta corꝑa facta sunt animalia imꝑatumq didicerunt celestia corꝑa
constricta uitalib nexib i. stellas animalia facta eẽ. asserit. &e cognouisse q̃
taq fruerent᷑. s cum hicd̾omnib oẽ mundꝰ & animadũteret᷑. & rationis particeps
eẽt. quatenus enĩ carens quadratione potĩt intelligere que iubent᷑. E aque
duise nature motꝰ obliquus ꝑ directũ eiusd̃ nature motũ uertens semet. utpote constri¬

Expanded text:
peragret diebus, minorem uero depressioremque, id est ΕΖΗ, reliquis centum triginta et sex, maximae peragret diebus, minorem uero depressioremque, id est ΕΖΗ, reliquis centum triginta et sex, maximae siquidem discessionis ab occiduis ad eoa prolapsio hoc dierum numero reuocatur, ut frequens ueterum uirorum obseruatio palam fecit. Rursum subtexit haec: «Itis, uidelicet his quae consequens erat tempore prouenire, nexibusque uitalibus ubi constricta corpora facta sunt animalia imperatumque didicerunt, ea quaconstricta uitalibus nexibus, id est stellas, animalia facta esse asserit et cognouisse quaetaque fruerentur, sed cum isdem omnibus etiam mundus et anima uteretur et rationis particeps esset. Quatenus ennaturae motus obliquus per directum eiusdem naturae motum uertens semet utpote constri
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit᷑ in excelsitatẽ .r. consistere: eisd̾ quinquaguita momentis ad solẽ ⁊ ad occidua
semotior s. uin uͦ ł penes. a. ł penes.⁊. consistet: dubiũ nõ ẽ ꝓximũ soli factũ iusũ iri
Concur sũq fecisse. unum excelsiorẽ ꝓcul aregione tr̃e penes .a. Alt̾um citimum treꝙ
ꝓrimum in .⁊. iam illud obseruatione diligentiore p̃ceptũ. stellam ipãm inmaxima se¬
cessione. siue orientalis. siue occidua. erit illa secessio dieb fere quingentis occoginita.
ri q̃tuor ad id inqͦ pͥd̾ fuerat ł .s. ł .ii. remeare. ut sit ꝑspicuũ totũ obire cͥcłm suum.
qui ẽ. ã. ẽt̃. ñ. memoratã stellam memorato num̃o dier̃. tta ut maiorẽ quid̃ discessio¬
nis ambitũ qui ẽ ab eois ad occidua. ħẽ .N. a.e. quadringentis quadraginta. octo

Expanded text:
uidebitur in excelsitate Γ consistere, isdem quinquaginta demum momentis a sole et ad occidua uidebitur in excelsitate Γ consistere, isdem quinquaginta demum momentis a sole et ad occidua semotior, cum uero uel penes Δ uel penes Ζ consistet, dubium non est proximum soli factum uisum iri, concursumque fecisse unum excelsiorem procul a regione terrae penes Δ, alterum citimum terraeque proximum in Ζ. Iam illud obseruatione diligentiore perceptum stellam ipsam in maxima secessione, siue orientalis seu occidua erit illa secessio, diebus fere quingentis octoginta et quattuor ad id in quo pridem fuerat uel Ε uel Η remeare, ut sit perspicuum totum obire circulum suum, qui est ΔΕΖΗ, memoratam stellam memorato numero dierum, ita ut maiorem quidem discessionis ambitum, qui est ab eois ad occidua, hoc est ΗΔΕ, quadringentis quadraginta octo
Abbreviated transcription (Latin):
s. que solẽ demonstrat .i. littam .s. tantũ aut̃ moueat᷑. hecead linea. qͣntũ solmouet᷑.
ꝓpe cotidiana singula mom̃ta. similit̃ cete lineȩ .x.a.⁊xx. Diuidant᷑ in quinquagena
mom̃ta. sit porro xa. linea ĩ parte orientis .xr. uͦ linea in parte occidentis. hecqͥd̃¬
.i.x.i. linea pͥor occidẽs ⁊ pͥor oriens qͣm sol. illa uͭ alia. xa. possr̃ꝰ occidẽs ⁊ postͥ ͦ
.a. hesꝑum. eo uidelicet tempore. qͦ ead stella longiꝰ a sole discesserit. illauͦ
alia linea. i.xr. eand̃ stellam demonstret. eẽ luciferũ temporib matutinis ĩ sig.¬
t uͦ plato quiq huiꝰ incagnus diligentius examen habuerunt affirmãt aliqͣnto ꝙͣ
solis ẽe clariorẽ luciferi globum. qui limitat᷑ notis.a .s. ⁊ .ii. contingens. R. a. quid
in.a. locatꝰ asole plurimum. ut pote momentis quinquaguita om̃ib seꝑat: & ad orientẽ
acdic̃ u̾gens. quippe sol nͥ ubiẽ .s. litera indifferent̃ uidet᷑ porro cum in .ii. erit lucifer

Expanded text:
ol mouetur prope cotidiana momenta singula, similiter ceterae lineae XΑ et XΓ diuidantur in quinquaginta momenta. Sit porro XΑ linea in parte orientis, XΓ uero linea in parte occidentis: haecXΓ linea, prius occidens et prius oriens quam sol, illa uero alia XΑ posterius occidens et posterius a Α Hesperum, eo uidelicet tempore quo eadem stella longius a sole discesserit, illa uero alia linea, id est XΓ eandem stellam demonstret esse Luciferum temporibus matutinis in signAt uero Plato quique huius indaginis diligentius examen habuerunt affirmant aliquanto quam solis esse elatiorem Luciferi globum qui limitatur notis ΔΕΖΗ contingens ΚΑ quidem ebitur in Α locatus a sole plurimum, utpote momentis quinquaginta omnibus separatus et ad orientem ac diem uergens; quippe sol non nisi ubi est Β littera indifferenter uidetur. Porro cum in Η erit Lucifer,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ nõ sit rep̃sentat antique. uł si ꝑfecce ꝙ omnia moñta unus reuocatꝰ ad antiquũ
statũ fuerit. Cetar᷑ tam̃ quar̃ ẽ diũsa conditio ꝑfecta rep̃sentatio minime. ꝓuenerit.
necesse sit cẽ eus stelle que inrep̃sentatiõe ꝑfecta inuenit̃. tur sum fieri aliam mutatio¬
nẽ qd̾ oporturitas illa ꝓueniat que unam faciẽ atꝙ eand̾ rep̃sentet. que fuit ab ui¬
tio mudi. qtẽ qͥd motum & quã ddesignationẽ nõ ẽ putandum labẽ dissolutionẽq asfe¬
ie mundo qun potiꝰ recirationẽ ⁊ qi nouellam uiriditatẽ ꝑositã ĩ hauspitio motꝰ no¬
ui. haut sciã. an quibdã regionib tr̃e ꝓuentura sit ulla ex innouatione iactura. hac

Expanded text:
tamen non sit repraesentatus antiquae, uel si perfecte per omnia momenta unus reuocatus ad antiquum tamen non sit repraesentatus antiquae, uel si perfecte per omnia momenta unus reuocatus ad antiquum statum fuerit, ceterorum tamen, quorum est diuersa condicio, perfecta repraesentatio minime prouenerit, necesse sit etiam eius stellae quae in repraesentatione perfecta inuenietur rursum fieri aliam mutationem, quoad opportunitas illa proueniat, quae unam faciem atque eandem repraesentet quae fuit ab initio mundi. Quem quidem motum et quam designationem non est putandum labem dissolutionemque afferre mundo, quin potius recreationem et quasi nouellam uiriditatem positam in auspicio motus noui; haud sciam an in quibusdam regionibus terrae prouentura sit ulla ex innouatione iactura. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
stitutionis efficiunt designationẽ ita ut ꝓlixitas ꝓlixitati oe int̾ualloꝵ p̾stimnoꝵs lati¬
tudim latitudo. ⁊ ꝓfunditati ꝓ funditas quadret. hoc autẽ tempꝰ continet annoꝵs in¬
num̾abilẽ seriẽ quiꝑpe cumstellat̃ errantiũ cͥcuitꝰ impares sint. uecessarioq diũsis tem¬
porib curs suos compleant p̃tẽa latꝰ aliȩ a medietate mundi euagent. Anguste uͦ
aliȩ ad austri septemtrionisue conuera celsiores alie at̾ra sint. alie nõ ad̾o longo altitu¬
dientes retrorsum recedentib. humilib excelsȩ. dextre sinistris. sinistĩorib dextĩorib
occurrant in unũ. nichilq omnino sit qd̾ indesignatione differat᷑ cet̃oꝵs astiarum
habitu. sp̃e. figuris. atꝙ ut omnes om̃ib equis diametris distent unũꝙ motũ atq u¬
nã efficiunt stellar̃ omnium cõformationẽ cunsit necesse. siunus aliqͥs exignib tepre¬
sentatꝰ fuerit in antiq̃ constellationis statũ uxta rationẽ forte altitudinis latitudii

Expanded text:
ignationem, ita ut et prolixitas prolixitati et interuallorum pristinorum latitudini latitudo et profunditati profunditas quadret. Hoc autem tempus continet annorum innumerabilem seriem, quippe cum stellarum errantium circuitus impares sint necessarioque diuersis temporibus cursus suos compleant, praeterea latius aliae a medietate mundi euagentur, angustius uero aliae ad austri septentrionisue conuexa, celsiores aliae a terra sint, aliae non adeo longo altiturogredientibus, ultra progredientes retrorsum recedentibus, humilibus excelsae, dextrae sinistris, sinisteriores dexterioribus occurrant in unum, nihilque omnino sit quod in designatione differat a ceterorum astrorum habitu specie figuris. Atque ut omnes omnibus aequis diametris distent unumque nutum atque unam efficiant stellarum omnium conformationem, cum sit necesse, si unus aliquis ex ignibus repraesentatus fuerit in antiquae constellationis statum iuxta rationem forte altitudinis, latitudini
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ sinistrũ uidet᷑ latꝰ nec uni pedes. nec sũmum caput. cum sint menbra condita ĩ¬
uoluclis. Uitalis uͭ sub̃e ratio: imas summas. dextrasq isinistras partes scit intus latere.
sic mundi partiũ diũsa intersticies: quamuis in differenti menbror sunilitudine ocul¬
tat᷑ insuꝑficie. inotutamẽ ce spurabili ꝓ dit̾ conuegetatione. ut corpus anualꝙ formatũ

Expanded text:
nullum sinistrum uidetur latus nec imi pedes nec summum caput, cum sint membra condita innullum sinistrum uidetur latus nec imi pedes nec summum caput, cum sint membra condita inuolucris. Vitalis uero substantiae ratio imas summas, dextrasque et sinistras partes scit intus latere; sic mundi partium diuersa interstities, quamuis indifferenti membrorum similitudine occultatur in superficie, motu tamen et spirabili prodi
Abbreviated transcription (Latin):
uer fum simile. nec differens. itẽq dextiȩ leueq p artes mundi no recte diuiudẽ¬
t. speran cogitantib ⁊ ad solam erꝰ̾ spẽm respicientib. qa. tam̃i is mcr dici at
e. ⁊ animal intelligaus.: dextias partes habebit ꝓfecto eas in q lbi⁊ autũt
motus & erq̃ parte ꝑindoe ut cetã animalia mouent᷑ pmitus hes porto
mudi pars: in eois ẽ ꝓpfẽaq homeium puto lapsum alitis augurantẽ: dixisse. dextã
deoꝵ uolitans solẽq diemq. nec uͦ sũmum: qͥa ut inttium ert ineffigie pile. s inuiuẽ¬
te atq animali pila: ueredici hec nichil impedit. demus enim corpori nr̃o quedã extrmn.¬
secus ex luto ceraue addĩmenta: tisꝙ adtumorẽ globi. certe mutata forma erit undiqu̾
sũ menbris omnib similib effectis. &x ad indecliuem rotunditatẽ redactis: nullũ dextrũ

Expanded text:
uersum simile nec differens, itemque «dextrae laeuaeque partes mundi» non recte dici uidenuersum simile nec differens, itemque «dextrae laeuaeque partes mundi» non recte dici uidentur sphaeram cogitantibus et ad solam eius speciem reset animal intellegens, dextras partes habebit profecto eas in quibus est initium motus et ex qua parte perinde ut cetera animalia mouentur primitus. Haec porro mundi pars in eois est proptereaque Homerum puto lapsum alitis augurantem dixisse Dexter ad eoum uolitans solemque diemque. Nec uero summum quid aut imum erit in effigie pilae, sed in uiuente atque animali pila uere dici haec nihil impedit. Demus enim corpori nostro quaedam extrinsecus ex luto ceraue additamenta usque ad tumorem globi: certe mutata forma erit, ac, undique uersum membris omnibus similibus effectis et ad indecliuem rotunditatem redactis, nullum dextrum,
Abbreviated transcription (Latin):
uniforiis sit: circũliget .i. aplani. huisꝰ quippe
Paate. ue locum quid ullum desiderans extia
sum. Euncto eium qui sunt subt̃ ⁊ odiacum oberant planetes. licet ĩ orbẽ retẽ¬
rant̃ singli au̾sas tam̃ uariis decausis ⁊ conpugnant᷑ accidentib: casib facũt
agitationes. uł facere pottꝰ uident᷑. dum exaltant᷑. humiliant tardius intlum.¬
renitunt᷑. intdum. &̃ latius euagant̃ sepe ce p̃ currere signa: sepe remanere. se¬
pe subsistere putant᷑ seperepedare. Qd aut denullis aliis i dehis ip̃is sentiate
ao loquat̃ ip̃e manifestat cum ita dicit Et ertĩorẽ quide c̃cłm que esienor cog¬
nominatum ẽ diximus: a regione dextera ddsinistrum latus usq  utues
Aexit. diu̾sum porto ꝑdiamettum ꝑsimistrum latus s ad qͥipe semp. ⁊ constans
sibi circumuiedio .i. aplanes. ꝑ qͣm metidialis cͥcͥls uoluit᷑. scercera parte inundi
neres mouent̾ latera uͦ dum sit mundi corpꝰ spere simile ⁊÷globosi muferapla

Expanded text:
uniformis sit circumliget, id est aplani. Huius quippe citate, ne locum quidem ullum desiderans extra rsum. Cuncti enim qui subter zodiacum oberrant planetes, licet in orbem ferantur singuli, diuersas tamen uariis de causis et compugnanter accidentibus casibus faciunt agitationes uel facere potius uidentur, dum exaltanturenituntur, interdum etiam latius euagantur, saepe etiam praecurrere signa, saepe remanere, saepe subsistere putantur, saepe repedare. IMG 20 Quod autem de nullis aliis sed de his ipsis sentiat ac loquatur, ipse manifestat, cum ita dicit: «Et exteriorem quidem circulum, quem eundem cognominatum exit, diuersum porro per diametrum in sinistrum latus». Eadem quippe semper et constans sibi circumuectio, id est aplanes per quam meridialis circulus uoluitur, dextra parte mundi netes mouentur. «Latera» uero, cum sit mundi corpus sphaerae simile et globosum et undique
Abbreviated transcription (Latin):
habeant᷑. he potestates quib ab opifice d̾o talis curamandata sit. Uitiose porro partes aĩ
que subtexunt᷑: ira ẽ ⁊cupiditas satis idonea uitȩ agende instrum̃ta. Multa quippe st̃
q̃ ꝑ uirlẽ ammȩ cõmotionẽ recte in hacuita fuint ⁊ uindicant᷑ quotiẽs uista iracundia comitẽ
se ⁊ auriliatricẽ rationi p̾bet. Multa oẽ ex cupiditate honesta ł mediocri ꝓpt̃ libidinũ sordes.
Sic̃ gꝰ pure mundi amie regnũ inꝑpetua mundi agitatiõe ꝑmissum ẽ. ita his animnis q̃ ho-¬
mines inspirant opꝰ fuit ratioe. iracundia. icupiditatib int̃polata. Ut cũ qͥd se ad rõnẽ
totũ animal comiitisset curaret intueret᷑ cẽ celestia. Cum uͦ ad tr̃ena despicẽt: despectꝰ
eque ne eẽt occisus. s. ex aad̾ inclinatiõe curarerũ trestriũ maceratet᷑. Ut gͥ brem mul¬

Expanded text:
habeantur hae potestates quibus ab opifice deo talis cura mandata sit. Vitiosae porro partes animi habeantur hae potestates quibus ab opifice deo talis cura mandata sit. Vitiosae porro partes animi quae subtexuntur ira est et cupiditas, satis idonea uitae agendae instrumenta. Multa quippe sunt quae per uirilem animi commotionem recte in hac uita fiunt et uindicantur, quotiens iusta iracundia comitem se et auxiliatricem rationi praebet; multa etiam ex cupiditate honesta uel mediocri praeter libidinum sordes. Sicut ergo purae mundi animae regnum in perpetua mundi agitatione permissum est, ita his animis quae homines inspirant opus fuit ratione iracundia et cupiditatibus interpolata ut, cum quidem se ad rationem totum animal conuertisset, curaret, intueretur etiam caelestia, cum uero ad terrena despiceret, despectus aeque ne esset otiosus, sed ex eadem inclinatione cura rerum terrestriu
Abbreviated transcription (Latin):
ignarus: exaliqͣ nubecula p̾nuntiat tẽpestatẽ fut᷑am. Que cuncta: nõ fato s artificiosis ra¬
tionib usuq ierꝑientia comp̃hendunt᷑. atq eum ex motu sidum p̃dictio habet᷑. signaob¬
seruari solent. Ortusq i ambit᷑ stellarum ⁊ conformationes adrationẽ raedacte iurta qͣm
fertilitas sterilitasq ꝓuenit. om̃isq huiꝰmͦ ratio nicħ ẽ aluid qͣm coniectura rerũ ear̃. que
ł ad corpus ꝑtinent. ł ad ea q̃ corpis ꝓpria sunt. ł ad animã satiscorpi seruientẽ. Uñ opinor pla-¬
tonẽ animarum quid̃ exedificationi dm̃ opifĩcẽ ꝓ fuisse: dic̃e. Eoꝵ uͦ q̃ animis subterũ¬
t᷑. aliis diuuis potestatib inferiorib: munꝰ atq officium eẽ mandatũ. Ita ut pure quidẽ
annue sincereq iuugentes florentes rationib: ad̾o facte st̃. Uitiosarũ uͦ partiũ eiꝰ auctores

Expanded text:
ignarus ex aliqua nubecula praenuntiet tempestatem futuram; quae cuncta non fato sed artificiosis raignarus ex aliqua nubecula praenuntiet tempestatem futuram; quae cuncta non fato sed artificiosis rationibus usuque et experientia comprehenduntur. Aeque cum ex motu siderum praedictio habetur, signa obseruari solent ortusque et obitus stellarum et conformationes ad rationem redactae iuxta quam fertilitas sterilitasque prouenit; omnisque huius modi ratio nihil est aliud quam coniectura rerum earum quae uel ad corpus pertinent uel ad ea quae corporis propria sunt uel ad animam satis corpori seruientem. Vnde opinor Platonem animarum quidem exaedificationi deum opificem praefuisse dicere, eorum uero quae animis subtexuntur aliis diuinis potestatibus inferioribus munus atque officium esse mandatum, ita ut purae quidem animae sinceraeque et uigentes florentesque rationibus a deo factae sint, uitiosarum uero partium eius auctores
Abbreviated transcription (Latin):
tamodii qĩi gr̃e misccieq anticipationib debeatr s. p̃dictio inqiunt futõꝵ cuncta
iamn cdudũ disposta atq ordiata ẽẽ testat᷑ hec pouo dispositioatq ordinatio fatũ uocat
lit estimatio sortis futẽ quȩ nõmreb: certis i necessitate constrictis ẜ uicertis ate ambi¬
guis p̃ualet. Quis ensi cõsulat psagũ de recens nato utt̃ mortalis. anĩmortalis futis sit:
S ilus ꝑ otie q uodẽ dubium qͣri solet. oim ꝓlixa uite sꝑatia sortitꝰ ẽẽ uideat᷑. iutr̃ diues an pau¬
ꝑ. elataq an plebeia sit atphumili fortuna futũs. Que cuncta obseruatiõe. scĩa. artificio
saqͥ sollertia colligunt᷑. Aut enĩ alitũ uolatu. aut extis. aut oraculis bomines p̃monent᷑
ł p̃dicente aliqͥ ꝓpitio demone. qui sit eoꝵ omĩũ q̃ deuiceps secunt᷑ scuis. ꝑ inde ut simedicus.
uixta disciplinã medendi p̃dicat: ł exitiumł sanitatẽ. aut cẽ gubnator celi conditionũ nõ

Expanded text:
debeat. «Sed praedictio, inquiunt, futurorum cuncta iam dudum disposita atque ordinata esse testatur; haec porro dispositio atque ordinatio fatum uocatuonabilis sit aestimatio sortis futurae, quae non in rebus certis et necessitate constrictis, sed in incertis atque in ambiguis praeualet. Quis enim consulat praesagum de recens nato utrum mortalis an immortalis futurus sit? Sed illud potius, quod est dubium, quaeri solet quam prolixa uitae spatia sortitus esse uideatur et utrum diues an pauper elataque an plebeia sit atque humili fortuna futurus. Quae cuncta obseruatione, scientia, artificiosa quoque sollertia colliguntur: aut enim alitum uolatu aut extis aut oraculis homines praemonentur praedicente aliquo propitio daemone, qui sit eorum omnium quae deinceps sequuntur scius, perinde ut si medicus iuxta disciplinam medendi praedicat uel exitium uel sanitatem aut etiam gubernator caeli condicionum non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrima. demonstrat luciferum. cumlucifer plurimum asole distabit. factꝰ uicmnus ori zꝰ
pareat. Altã uͦ occidenti ꝓxima cõplurimũ distabit id̾ lucifer asole factꝰ uici pri o¬
nus occiduis ꝓptẽaq lucifer nõatꝰ. & enĩ pspicuũ ẽ. hesꝑum quid dici tũo cũ
partib orientis udet᷑ sequens solis occasum: luciferũ uͭ. cum ante solẽ mergit᷑.
ce rurso exacta ꝓpe modum nocte orit᷑ ante solẽ. Sit gͥ punctũ tr̃e celiq ubi ẽ lit̃ã¬

Expanded text:
proxima demonstrat Luciferum, cum Lucifer plurimum a sole distabit factus uicinus orientaproxima demonstrat Luciferum, cum Lucifer plurimum a sole distabit factus uicinus orientapareat, altera uero occidenti proxima, cum plurimum distabit idem Lucifer a sole factus uicinus occiduis proptereaque Lucifer nominatus. Etenim perspicuum est Hesperum quidem dici tunc cum in partibus orientis uidetur sequens solis occasum, Luciferum uero cum ante solem mergitur et rursus exacta propemodum nocte oritur ante solem. Sit igitur punctum terrae caelique ubi est lit
Abbreviated transcription (Latin):
patiant᷑. p̃cedentes mͦ. m̃ relicti. sic enĩ fere semꝑ uixta solẽ comitari uident᷑. qd his uisꝰ
acce̾dit. ex eo qd̵ una medietas atꝙ unum punccũ ẽ tamsolsticialis cͥcłi. qͣm cuilib⁊ altiꝰ
stellar̃ hare eniq heradices ponticus cũ cͥcłm luciferi describ̾et. iter solis: i unũ punc:
tum atꝙ unam medietatẽ dluob daret cͥcłis: demonstrauit. ut int̃dũ lucifer suꝑior. in¬
t̃dum inferior sole fiat. Ait enĩ. ⁊ solẽ.: ⁊lunã. ⁊ luriferum. ⁊ om̃s planetas ubi eoꝵ quisq
sit unalinea puncto t̾re ꝑ punctũ stellȩ exeunte demonstri. E rit gͦ una linea directa ex
tr̃e medietate solẽ demonstrans. duȩ uͭ alie dextra leuaq nichilominꝰ directe lineȩ aso-¬
le qͥd distantes quinquaguta mom̃tis. a seaut̃ inuicẽ centũ quar̃ alta linea orienti

Expanded text:
patiantur, praecedentes modo, modo relicti; sic enim fere semper iuxta solem comitari uidentur. Quod his usu patiantur, praecedentes modo, modo relicti; sic enim fere semper iuxta solem comitari uidentur. Quod his usu accidit ex eo quod una medietas atque punctum unum est tam solstitialis circuli quam cuiuslibet alterius stellarum harum. Denique Heraclides Pontum atque unam medietatem duobus daret circulis, demonstrauit ut interdum Lucifer superior, interdum inferior sole fiat. Ait enim et solem et lunam et Luciferum et omnes planetas, ubi eorum quisque sit, una linea a puncto terrae per punctum stellae exeunte demonstrari. Erit ergo una linea directa ex terrae medietate solem demonstrans, duae uero aliae dextra laeuaque nihilo minus directae lineae a sole quidem distantes quinquaginta momentis, a se autem inuicem centum; quarum altera linea orienti
Abbreviated transcription (Latin):
n collocat ignes in qͣ meo incͥtu qui concuit solsticiali circumactioni. contr̃ia tñ ab eo
circuintert᷑ agitatione. qr̃ fit ut comp̃hendant se inucẽ. ⁊ a se rursum comphendant᷑
hȩ stelle. cur has stellas pari eẽ dicat uelocitate. manifestat ip̃e cũ asserit anniu̾tentis spa.¬
tio curs: ab omnib ꝑagi. s ita ut m tardtꝰ m uicitatiꝰ euntes: comp̃hendant subiñ solem.
accipiunt. quidã em̃ contrarietatẽ hanc uasci putant. ex eo qd̃ sol quid̾tũ nat᷑alit᷑ ab eois ad
occidua semꝑferat᷑ ꝑ inde ut om̃is mundus mouet᷑. s pyciclum tam̃suum ꝑ agat anni
spatio. cuiꝰ epycidi contraria ẽ conũsio mundi conũsioni. Lucifer uͦ ⁊ mercurius contira.¬
nos semꝑ motꝰ exerant mundi citumactioni. quidã uͦ putant contrarium eẽ inhis
stellis ꝓptẽa quod cõp̃hendunt solis incessum mercurꝰ ⁊ lucifer. ⁊ int̃dũ remorantes

Expanded text:
rii collocat ignes in eo motu qui concurrit quidem solstitiali circuitioni, contraria tamen ab eo circumfertur agitatione; quare fit, ut comprehendant se inuicem et a se rursum comprehendantur hae stellae». Cur has stellas pari esse dicat uelocitate manifestat ipse, cum asserit anni uertentis spatio cursus ab omnibus peragi, sed ita ut modo tardius modo incitatius euntes comprehendant subinde solem accipiunt. Quidam enim contrarietatem hanc nasci putant ex eo quod sol quidem, cum naturaliter ab eois ad occidua semper feratur, perinde ut omnis mundus mouetur, epicyclum tamen suum peragat anni spatio, cuius epicycli contraria est conuersio mundi conuersioni, Lucifer uero et Mercurius contrarios semper motus exerant mundi circumactioni. Quidam uero putant contrariam uim esse in his stellis propterea quod comprehendant solis incessum Mercurius et Lucifer et interdum remorantes
Abbreviated transcription (Latin):
residens. hec aut̃ differt ab oratione. Est enim or̃o: interpres animo concepte rationis.
Que ratio cum se exerit. in his que uascunt᷑ &e occidunt. uł manu fiunt. & ꝓrsus
onmib que sentiunt᷑. ⁊ recte tam̃ mouet᷑. idẽ hiomotus uitimȩ mentis: naseunt᷑
uere pranones ieresi detate aligue hẽc tam̃satis certapuenit i firma coguitis siqͥs
unrter stiam e opuuonẽ st ampla distantia sum aut constetuerit sen esutie: eoie
immurabilium. que sũt ead semꝑꝙ intelligibileq natuti tusper se Pesatoix rerũ¬
culis pspieacẽ mentis contemplationẽ conuegetauerit tunc mot amuilis et glosi motui
qui a planes uocat᷑. sine eriore cutumact: uerã menti cognitionẽ qulii. guis⁊ motu
Nunc uenit ad eui temporisꝙ discretionẽ. ⁊ docet q mundus intelligibilis ercmplũ
mundi sensilis. ut pote pͥncipatũ obtinẽs animal int̃ cetas inteligibsis du ureraplã

Expanded text:
residens. Haec autem differt ab oratione; est enim oratio interpres animo conceptae rationis. residens. Haec autem differt ab oratione; est enim oratio interpres animo conceptae rationis. Quae ratio cum se exerit in his quae nascuntur et occidunt uel manu fiunt et prorsus omnibus quae sentiuntur, et recte tamen mouetur idem hic motus intimae mentis, nascuntur uerae opiniones et credulitate dignae. Nec tamen satis certa prouenit et firma cognitio, siquidem inter scientiam et opinionem sit ampla distantia; cum autem constituerit se spectatricem rerum immutabilium quae sunt eaedem semper, intellegibilemque natuculis perspicacem mentis contemplationem conuegetauerit, tunc motus similis eius globi motui qui aplanes uocatur sine errore circumactus, ueram menti cognitionem diuini generis creat. Nunc uenit ad aeui temporisque discretionem et docet: quia mundus intellegibilis exemplum est mundi sensilis, utpote principatum obtinens animal inter ceteras intellegibilis diuinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
culata circumitione inseip̃am reuertens: cuin aliquam uł dissipabilẽ sub̾am ostenderit
uł indiuiduã: facile recognoscit. quidsit eiusd̾ indiuidueq quid itẽ diũse dissolubilis¬
q natẽ. causasq omniũ que ꝓueniunt uidae. & ex hisque accidunt. que suit futura
metit᷑. N his enim: clare maniststat nichil eẽ quod animam. lateat. eiusd ꝙ intel-¬
ligentiam manifeste reuelat: cum dicit motũ eiꝰ ration abilem sine uoce. sine sono. cum
qͥd sensile spectat. eirculusq diũsi gñis sine errore fert̃. ũidico sensu. ⁊ ceita nuntiante:
cunctȩ animȩ recte opiniones. ⁊ digne credulitate nascunt᷑ Porro cum indiuiduũ ge-¬
nus semꝑq idẽ consꝑex̾it ea que sunt motu intima fidelit̃ nuntiante: intellectus
⁊ scĩa conualescant. Sine uoce. ac sono motꝰ: ratio ẽ in intimis mentis penetralibus

Expanded text:
culata circuitione in se ipsam reuertens cum aliquam uel dissipabilem substantiam offenderit culata circuitione in se ipsam reuertens cum aliquam uel dissipabilem substantiam offenderit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit eiusdem indiuiduaeque, quid item diuersae dissolubilisque naturae, causasque omnium quae proueniunt uidet et ex his quae accidunt quae sint futura metitur». In his enim clare manifestat nihil esse quod animam lateat eiusdemque intellegentiam manifeste reuelat, cum dicit: «Motus eius rationabilis squid sensile spectat circulusque diuersi generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nuntiante cunctae animae, rectae opiniones et dignae credulitate nascuntur; porro cum indiuiduum genus semperque idem et scientia conualescunt». Sine uoce ac sono motus ratio est in intimis mentis penetralibus
Abbreviated transcription (Latin):
que quid̃ ẽ auimȩ rationabilis ꝓpria ⁊ conueniens adumbiatio. Porro quod eand̃ modulatã
ẽẽ asserit: originẽ euis. quia qͣi quedã elementa ex quib eand̃ int̃ initia constituit recor¬
turis coaugnentata: similitdinẽ. dissimilitudinẽq rerum bonitatisq &e malitie di-¬
u̾sitatẽ obstandeq ⁊ execrandȩ naturȩ disparilitatẽ. facile inreb ip̃is recognoscat: utpote
que diũsa sit num̃is. composita analogiis. stipata medietatib ordinata rationib musicis.
scissaq ad̃o sexies. ce rursum de iuncta immortalib uinculis. conuenientib diũso uario¬
ꝙ tottꝰ mundani corꝑis. motui: omina sciat. ⁊ omia uixta nat᷑a ꝓpͥã asseqͣt᷑. Deniq assit.
Ut̃gͦ ex eiusd̾ ⁊ diũsi natã cum essentia mixtis coaugmentata: indigete motu. ⁊ orbi¬

Expanded text:
quae quidem est animae rationabilis propria et conueniens adumbratio. Porro quod eandem «modulatam» quae quidem est animae rationabilis propria et conueniens adumbratio. Porro quod eandem «modulatam» esse asserit, originem eius et quasi quaedam elementa ex quibus eandem inter initia constituit, recorturis, coagmentata, similitudinem dissimilitudinemque rerum, bonitatisque et malitiae diuersitatem, optandaeque et execrandae naturae disparilitatem facile ipsis in rebus recognoscat, utpote quae diuisa sit numeris, composita analogiis, stipata medietatibus, ordinata rationibus musicis; scissaque adeo sexies et rursum deuincta immortalibus uinculis conuenientibus diuerso uarioque totius mundani corporis motui omnia sciat et omnia iuxtadiuersi natura cum essentia mixtis coagmentata indigete motu et orbi
Abbreviated transcription (Latin):
te sibi corpore. sicut ꝙͦ nr̃e motib anime corpus obsequit᷑ Idꝙ mundo fuisse iitium .i.
auspicium: indefesse ac sine int̾missione uitȩ. p̃clare q̃nquid indeffessa ⁊ sine intĩnissiones
uita tempori curriculis euis ꝓpagatasit. Eui tamẽ alia quedã: & in sublimiore maiestate
ꝑseuerantia. T̃emporis enĩ paites: anni. menses. dies. hore. At u̾ eui. neq iitium. neq fi
tm̃ animam docet ẽẽ incorporeã cũ dicit. Et corpus quid̃ celi suie mundi uisibile faccũ
Ip̃a uͦ intusibilis: rationis tamẽ ⁊ itẽ modulaminis compos. Eu enum dicit inuisibilẽ. sẽ¬
sui minue subiacẽ ꝓnuntiat. & qd̃ neo uisu. neocetĩs ꝑcipit᷑ sensib: hoc corpꝰ eẽ mini-¬
me potest. Rationis tamẽ compos: ut declaret naturã rationabilẽ carentẽ corpore.

Expanded text:
te sibi corpore, sicut quoque nostrae animae motibus corpus obsequitur; idque mundo fuisse initium, inde te sibi corpore, sicut quoque nostrae animae motibus corpus obsequitur; idque mundo fuisse initium, inde «auspicium indefessae ac sine intermissione uitae». Praeclare, quando quidem indefessa et sine intermissione uita tempori curriculisque eius propagata sit. Aeui tamen alia quaedam est et in sublimiore maiestate perseuerantia; temporis enim partes anni menses dies horae, at uero aeui neque initium neque fintamen animam docet esse incorpoream, cum dicit: «Et corpus quidem caeli siipsa uero inuisibilis, rationis tamen et item modulaminis compos cunctis intellegibilibussui minime subiacere pronuntiat, et quod nec uisu nec ceteris percipitur sensibus, hoc corpus esse minime potest. «Rationis» tamen «compos», ut declaret naturam rationabilem carentem corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
ni. meis. ⁊ inusq ad aliam eccremitatẽ cucumtusam. om̃ globo corpis copiisse uala-¬
cisu euis ambitũ. Et qͥ apatet. autalib iundi ꝑ ertimas partes complerii ecar
di torosuatali com plebat suba. Illud uꝰ qd̾ ad meditullio poritata auiima et̃ ori qr ului
dlie sio putaur ut nõtamaͥ a medlietate toti corpis facta dim̃sione pontetasit setet
Hongͥ amedietate corpis que tra ẽt s aregione uitalium.l. sole. animȩ iugorẽ infusũ ẽẽ cur¬
pori mundano. poti intelligendum ꝓnuitiant Siquid̃ fĩd immobilis: sol uͭ semꝑ in motu.
Itẽꝙ uteri medietas immobilis. cordis semꝑ inmotu. qñ cẽ receus extinctoꝵs animalium
corda. suꝑstites oẽ tunc motꝰ agant. Id̃oꝙ solem cordis obtiñe rationẽ. ⁊ uitalia mundito¬
tius. in hoc igni posita ẽẽ dicant. Ip̃am uͦ auimam in semet conuertere. nõ utiq corꝑali
conũsione facca intelligendum. s cogitationis recordationisq giris ⁊ anfractib parẽ.¬

Expanded text:
 circumfusam omni globo corporis operuisse uniuersum eius ambitum; ex quo apparet a uitalibus mundi per extimas partes complexum esse ibus totus uitali complebatur substantia. Illud uero, quod a meditullio porrecta anima esse dicitur, quidam dici sic putant ut non tamquam a medietate totius corporis facta dimensione porrecta sit, sed ex o a medietate corporis, quae terra est, sed a regione uitalium, id est sole, animae uigorem infusum esse mundano corpori potius intellegendum pronuntiant, siquidem terra immobilis, sol uero semper in motu; itemque uteri medietas immobilis, cor semper in motu, quando etiam recens extinctorum animalium corda superstites etiam tunc motus agant. Ideoque solem cordis obtinere rationem et uitalia mundi totius in hoc igni posita esse dicunt. «Ipsam» uero «animam in semet conuertere» non utique corporali conuersione facta intellegendum, sed cogitationis recordationisque gyris et anfractibus paren
Abbreviated transcription (Latin):
utt tamq̃m fluat. atq p̃teat. ut oũ dm̃s compatalia eẽ oͥdie. inlaliraliã puplicam
nes manus conserunt. Q uid qs̃ ae ilaquȩ nõsunt eẽ dm̃s. cum nõ eas eẽ uolumul os¬
tende: ut cum diñs quadrati lat᷑eẽ. dispat latenb cetis. ł diametcũ latemi csc¬
dum enĩ sunt adhuc siluestria: informia st̃ ac sine or dine. acsp̃e. ut saras auo¬
rum tam̃ ẽ naturalis possibilitas. ut accedente artificio simulatrũ fiat. t aliqo
aliud buiusm̾i. Qd il solapossibitate ⁊ sme effectu uidet᷑ eẽ minime ẽ. ut potera¬
rens pfeccione. Uerum hec disputatio qͥa nichil ꝑtinet ad naturalẽ tractatum
eum sit rationabilis: differet᷑. Genatiuam uͦ temporis necessatio ẽs̃ dicit institu¬
ton utã. ead̃ tempora sub dim̃sionẽ uenuẽt. qm dier mensiũq. ⁊ amioꝵs dini¬

Expanded text:
at atque praetereat, ut cum dicimus Compitalia «esse» hodie ullamue aliam publicam nes manus conserunt. Quid quod etiam illa quae non sunt esse dicimus, cum eadem non esse uolumus ostendere? Vt cum dicimus quadrati latDum enim sunt adhuc siluestria, informia sunt ac sine ordine ac specie, ut saxa quorum tamen est naturalis possibilitas, ut accedente artificio simulacrum fiat uel quid aliud huius modi; quod uero sola possibilitate et sine effectu uidetur esse minime est, utpote carens perfectione. Verum haec disputatio, quia nihil pertinet ad naturalem tractatum, cum sit rationabilis, differetur. Genituram uero temporis necessario dicit esse institutam, ut tam eadem tempora sub dimensionem uenirent quam dierum mensiumque et annorum dinu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmotionib uuicẽ cuꝑiditas ia cundiaq ictẽ ratio. optinẽtq adier sũ se uicissime Mait
ait ap̃homer̃ cũ lertiꝰ uuieuis. pectore pulsato mentẽ c astigat acerbe. Q uintolerat
ĩa mes ⁊enĩ grauiora tulisti. Quppemilleꝰ animo: intio tunc uacundiã subiuga¬
bati ap̃ eimpidẽ ontra inmedee mente. seuaua cundia t̾ationis lumẽ extinxerat. so
⁊ em̃ uet me latet nunqͣ eruenta cogitẽ. S uncit ira sanitatẽ phetonis. usꝙ ad̃o salibri
consilio uiam cdlauserat ĩmnod̾at᷑ dolor pelicatus. Crgo in animo continentis ur sẽp
consilum pot̾ intemꝑantis inbecillitas adũsum rationẽ intiosis animi partib sustia¬
gat᷑. Sepe i hecip̃a uitia se iuicẽ impugnant. ut in adolescente terentiano quias¬
liũ aerimas amoris flammas iesistẽs honestana cundia ntit᷑ cũ negat mirũ se ad cõ¬
spertum ance ultro acersientis ut exclisum in digne reuocet. lenotmniobladitis q

Expanded text:
ditas iracundiaque et item ratio obtinentque aduersum se uicissim: ratio, ut apud Homerum, cum Laertius iuuenis pectore pulsato mentem castigat acerbe: «Quin toleras, mea mens? Etenim grauiora tulisti», quippe in illius animo ratio tunc iracundiam subiugabat. Apud Euripidem contra in Medeae mente saeua iracundia rationis lumen extinxerat, ait enim: Nec me latet nunc, quam cruenta cogitem, sed uincit ira sanitatem pectoris, usque adeo salubri consilio uiam clauserat immoderatus dolor pelicatus. Ergo in animo continentis uiri semper plus consilium potest, intemperantis imbecillitas aduersum rationem uitiosis animi partibus suffragatur. Saepe etiam haec ipsa uitia se inuicem impugnant, ut in adulescente Terentiano qui aduersum acerrimas amoris flammas resistens honesta iracundia nititur, cum negat iturum se ad conspectum amicae «ultro accersentis», ut «exclusum» indigne «reuocet» lenocinio blanditiisque
Abbreviated transcription (Latin):
concinentie. recenserr pͥmũ se atra tñsmisisse lune globũ. post quẽ suꝑasse solis.
dehino mercurii. stibontis ⁊ cecãꝵ. cũ aplam simima & excelsa. M athematici
tamẽ nq hauc neq unã omnes or dmationẽ stellat᷑ eriantium ꝑonuit. s solẽ qͥd̃
post lumnam. Ultia hiunc autẽ. quidã meitunũ quidã alium aliq̃m ex residius col
locant. Piato &ẽ. in hocip̃o tymeo pͥmam aliitudinẽ atĩa usq adlunatẽ cutulũ: se¬
cundã usq ad solẽ. liquide dimensiis ẽ. ẽ inipolitia nõ ordinationẽ mnͦ comiemo-¬
rans planetũ.s snguloꝵs magnitudines. uelocitates. ẽ colores s ẽ splendores ao
serenitates notans: arem celitẽ curulosq axem ambientes. tamẽ extimos ce ui¬
cinos polis qͣm medios tres: uerticudis comꝑarans::¬

Expanded text:
concinentiae recensere. Primum se a terra transmisisse lunae globum, post quem superasse solis, concinentiae recensere. Primum se a terra transmisisse lunae globum, post quem superasse solis, dehinc Mercurii Stilbontis et ceterorum cum aplani summa et excelsa. Mathematici tamen neque hanc neque unam omnes ordinationem stellarum errantium ponunt, sed solem quidem post lunanarem circulum, secundam usque ad solem liquido dimensus est, etiam in Politia non ordinationem modo commemorans planetum, sed singulorum magnitudines uelocitates, etiam colores, hoc est splendores ac serenitates, notans, axem caelitem fuso circulosque axem ambientes tam extimos et uicinos polis quam medios tres uerticulis comparans
Abbreviated transcription (Latin):
um indens iate splendet. cytherta. Qua adriuigis inuectꝰ equis solignus: ambł itl
quartas echerias metas: q̃mderñ suꝑne despicit armipotẽs sercꝰ ꝑhetontiꝰ ardor
Suiscipit ercolsũ brumali frigore sidus. plectncane tͥithare septẽ discriminib qͦs
adsamilẽ genttor concordi examine tiuirit. Pythagoreũ enĩ dogna dicit ratione
armonica constare mundum: celestiaꝙ distantia congruis ⁊ consonis tͥ iuicẽ intũal¬
lis impetũ numo ce uelocctate raptat᷑. edere sonos inusicos. Quẽ secutꝰ eratosthenes.
motu quis stellar sonos musicos edi consentit s ordinẽ collo cationis nõ eund̾ es dic̃.
statĩ quiipe postlunam: sodam altiuidinẽ atĩa soli dat. memorans fabulose mer¬
curiũ comentate censasse lira cumcelum ascenderet. oginta iocto dic
pͥmitus tͥnseuntẽ ꝑ ea que motu planetũ ad organicũ¬
modum ꝑsonabat. ase inuente lire simile miratum

Expanded text:
um ridens late splendet Cytherea. Quadriiugis inuectus equis sol igneus ambit um ridens late splendet Cytherea. Quadriiugis inuectus equis sol igneus ambit Quartus et aethereas metas; quem deinde superne despicit Armipotens. Sextus Phaethontius ardor suspicit excelsum brumali frigore sidus. Plectricanae citharae septem discriminibus quos assimilans genitor concordi examine iunxit. Pythagoreum dogma est ratione harmonica constare mundum caelestiaque distantia congruis et consonis sibi inuicem interuallis impetu nimio et uelocitate raptatus edere sonos musicos. Quem secutus Eratosthenes motu quidem stellarum sonos musicos edi consentit, sed ordinem collocationis non eundem esse dicit. Statim quippe post lunam secundam altitudinem a terra soli dat memorans fabulose Mercurium commenta recens a se lyra, cum caelum ascenderet, primitus nseuntem per ea quae motu planetum ad organicumodum personabant, a se inuentae lyrae similem miratum
Abbreviated transcription (Latin):
cum post occasum solis pͥmitꝰ ex oriẽs astrum uidet᷑. ut lunam nouam dicnus
euor ied : ⁊ imllit secastis ⁊ matutinꝰ quidẽ. quociẽs stella eaque pͥdie al̃
colem orta eratiẜx imante sibi sole splendore eius obumbrata obscurat᷑ ⁊ lai
pmu ranconusto plendore condit postionẽ uͥate ordic̃ collocationis globorum. E
at ail um quib collocati fenent᷑ planetes: quidã ex plytagoreis bano es dlirerued
citimumq uis tire  p̃cipue c̃õlunt globũ. Post quẽ mercurũ scd̃o loco: suꝑ aͥne luola¬
feri sunc curi solis ⁊ tara qͥs: globũ mantiũ lti: i out̃. Ultimũ dl. ⁊ iucinũ apla
nus: stellsq adherentib e: saturniũ sidus soł ut int̃ planetas iol medeꝰ locat . or¬
aleranaer ⁊ta dicens. Sortitos celsis replicant anfractib orbes. Si. siideret et¬
ciumn teis ciuti tntiolat aurea lima Q m suꝑ inuehit᷑ eyllemꝰ alma suplie uectare¬

Expanded text:
cum post occasum solis primitus exoriens astrum uidetur, ut lunam nouam dicimus cum post occasum solis primitus exoriens astrum uidetur, ut lunam nouam dicimus exoriri. Similiter occasus matutinus quidem quotiens stella, quae pridie ante solem orta erat, proximante sibi sole splendore eius obumbrata obscuratur et laprimam eam corusco splendore condit. Positionem uero atque ordinem collocationis globorum uel etiam orbium quibus collocati feruntur planetes quidam ex Pythagoreis hanc esse dixerunt: citimum quidem terrae praecipue esse lunae globum, post quem Mercurii secundo loco, supra quos Luciferi superque eum solidhaerentibus ei Saturnium sidus, scilicet ut inter planetas sol medius locatus corer Milesius ita dicens: Sortitos celsis replicant anfractibus orbes: uicinum terris circumuolat aurea luna, quam super inuehitur Cyllenius. Alma superne nectare
Abbreviated transcription (Latin):
austrũ ꝓpensior: ueneris uͦ ꝓpe qͥnqͣgnta momentis ad orientẽ occidentẽq discedẽs.
Ortus autẽ uarie dicit᷑ ꝓpe quid̾. pͥma stellar̃ &e solis esfusio. ⁊ ult finalẽ circulum
elatio. P miscue uͦ: pͥmus splendor unuehentis solis diem. Hunc poete ubar. xi
t̾dum auroram cognominant. terciaq appellat᷑ a cronichos: cũ sole occidente. au¬
strũ diametio distans in parte orientis uidet᷑. Similit occasus ꝓpe quid pͥmis
descensus infra curculum limitantẽ. Alit̃ am̃ e pͥma stelle alitꝰ obscuratio sole
oburabrante:. Tercia acrouichos. cum sole ouiente diamet distims muengit stella
Oiutr uo ⁊ ꝯccasum quorũ sol auctor ⁊ hoc ̃ eflurionũ ⁊ ocrultacõ t̃i odã
mnatutins matuni. q uidã uesꝑtim sũc. O atutiniꝰ ortꝰ dr̃ quociẽs solis splẽ.¬
dor puenit stella quepiam ante oetum eiꝰ apatet. ut cauicula uesꝑtułꝰ

Expanded text:
austrum propensior, Veneris uero prope quinquaginta momentis ad orientem occidentemque discedens. austrum propensior, Veneris uero prope quinquaginta momentis ad orientem occidentemque discedens. Ortus autem uarie dicitur, proprie quidem prima stellarum et solis effulsio et ultra finalem circulum elatio, promisce uero primus splendor inuehentis solis diem — hunc poetae iubar et interdum auroram cognominant —, tertia quae appellatur acronychos, cum sole occidente astrum diametro distans in parte orientis uidetur. Similiter occasus proprie quidem primus descensus infra circulum limitantem, aliter tamen etiam prima stellae alicuius obscuratio sole obumbrante, tertia acronychos, cum sole oriente diametro distans mergitur stella. Ortuum uero et occasuum quatutini, quidam uespertini sunt. Matutinus ortus dicitur quotiens solis splendore praeuento stella quaepiam ante ortum eius apparet, ut Canicula, uespertinus
Abbreviated transcription (Latin):
tum coitumq solis. quia pͥor conuenit ad destinatũ: pͥor uesꝑi semꝑ apparet. ce ex¬
oriens matitina condit᷑ in occasum. Contia fenon ⁊ pheton. & pyrois. quia tauduis
qͣm sol signoꝵs spatia ꝑ agunt: tanꝙͣ ab eo comp̃hensi. ce p̃t̃ti: semꝑ uesꝑe occidẽ¬
tes exoriunt᷑. M atutine lucis auspitio. lucifer porro ⁊ stilbon: concuitentes soli uir¬
taq eũ plerũꝙ comittantes: comp̃hendentes ẽ. & ab eo inuicẽ comp̃hensi: siquidẽ
uesꝑe orient᷑: condent᷑. in aliam uesꝑam. Si matutino illucescent. ⁊̃ aluio mane
mergent. Et enim cet̾is aetraticis stellis asole longo intũallo tecelentib at plerũq
diametto distent: stilbon ilucifer curasolẽ semꝑ uident᷑. ⁊ stilbon quis̾ uiginti mo¬
mentis nõ amplius. i. duab unius signi partib uel ad aquilonẽ. uł nõ nũꝙͣ ad

Expanded text:
tum coitumque solis, quia prior conuenit ad destinatum, prior uesperi semper apparens et extum coitumque solis, quia prior conuenit ad destinatum, prior uesperi semper apparens et exoriens, matutina conditur in occasum. Contra Phaenon et Phaethon et Pyrois, quia tardius quam sol signorum spatia peragunt, tamquam ab eo comprehensi et praeteriti semper uespere occidentes exoriuntur matutinae lucis auspicio. Lucifer porro et Stilbon concurrentes soli iuxtaque eum plerumque comitantes, comprehendentes etiam et ab eo inuicem comprehensi si quidem uespere orientur, condentur in aliam uesperam, si matutino illucescent, in aliud mane mergentur. Etenim ceteris erraticis stellis a sole longo interuallo recedentibus, ut plerumque diametro distent, Stilbon et Lucifer circa solem semper uidentur, Stilbon quidem uiginti momentis non amplius, id est duabus unius signi partibus uel ad aquilonem uel non numquam ad