comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iardatur. caroq onori timet. omnia secum
Uersanti subito uix hec sententia sedit
Telum immane manu ualida quos forte gerebat
Bellator solidum nodis et robore cocto
Huic natam libro. et siluestri subere elausam
Implicat atq habilem medie encumligat haste
Qua destra ingenti librans ita cid ethera fatur
¶Aima nbi hanc nemorum cultrix la tonia ungo
Ipse pater famulam uoueo. nia prima per auras
Tella tenens supplex. hostem sugit accipe testor
Hiuaniam. que mine dubiis comittitur auris
¶Dixit. et adducto contortum hastile lacerto
Immint sonuere unde rapidumq per amnem
Infelix fugit in iaculo studente Camilla
¶At metabus magna proprius urgente caterua
D at se se fluuio. atq hastam eum uiigine uictor
S ramineo donum triuie de cespite uellit
¶on illum trctis/ ulle non menibus urbis
A ccepere, neq ipse manus feritace dedisse
P astorum. et solis exegit montibus euum
¶Hie natam in dumis interq horrenna lustra

Expanded text:
tardatur caroque oneri timet. Omnia secum tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra
Abbreviated transcription (Latin):
Siue instare iugis et grandia euoluere saxa
¶Aue iuuenis nota feruni regione uiarum
A rupuit Locum. et siluis insedit imquis
¶Uelocem interea superis insedibus opim
U nam ex uirginibus sonis. sacraq caterua
Compellabat et has tristes Latonia uoces
O re dabat. graditur bellum crudele camilla
O uirgo. et nr̃is ne quicq̃ cingitur armis
Cara mihi ante alias. neque enim nouus iste diane
Uenit amor. subitaq animum dulcedine mouit
¶Pulsus ob inuidiam ⁊egno uiresq superbas
Priuerno antiqua metabus cum excederet inbe
Infantem sugiens media inter prelia belli
Sustulit exilio comitem matrisq uocauit
Nomine casmilte mutata parte Camillam
Ipse sinu pro se portans. iuga longa petebat
Solorum nemorum tella undiq sceua premebant
Et cricumsuso uolitabant milite uolsi
Ecce suge in medio summis amascenus abundans
Spumabat ripis tantus se nubibus imber
Ruperat ille innare parans infantis amore

Expanded text:
sive instare iugis et grandia volvere saxa. sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore
Abbreviated transcription (Latin):
¶urnus adhec oculos horienda in urigine fixus
O decus italie uirgo quas dicere laudes
Quasq referre parem seo nunc ẽ omnia quando
Iste animus supra mecum parnire laborem¬
¶ E neas ut fama si dem nussiq reportant
Exploratores equitum leuia improbus arma
Premisit quaterens campos. ipse ardua montis
Per di serta iugo superant aduentat ad inbem
F urta paro belli conueexo in tramite silue¬
Ut buuas armato obsidam
Tecum acer mescipus erit nirineq latine
Tiburtiq manus ducis. et ni concipe cinam
Sic ait et paribus mesapum in prelia dictis
Nortatur sonosq ouces et pergit in hostem
¶Est curuo autracni uallis accomoda fraudi
Aimorumq dolis. quam censis frondibus atium
U iget utrumq latus tenuis qua semita ducit
Angusteq ferunt fauces aditusq maligni
Hanc super in speculis sumoq inuernce montis
Planines ignota iacet tutiq receꝑnis.
Seu destra leuaq uelis concure pugne

Expanded text:
Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite silut bivias armato obsidam tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cingitur ipse furens certatim in prelia turnus
Iamq adeo runilum roraca indunis aenis
Norrebat squammis. surasq incluserat auro¬
I empora nudus adhue. Lateriq accinxerat ensem
Tulgebatq alta deeurrens aureus crrce
E xultatq animis et spe iam precipit hostem
¶Qualis ubi ab iuptis fugit presepia uinclis
Landem liber equus campoqi pontuis aperto
Aut ille inpastus arnientaq tendit aquaꝵ
Aut asuenis aque profundi flumine notho
Emicat erectisq fremit ceruicibus. alte
Luxurians luountq iube per cola per armos
¶O buia cui uolscorum romitante camilla
Occuuit portisq ab equo regina sub ipsis
Nesiluit quam rota rohors imitata ⁊ elictis
Ao terram defluxit equis. ine talia fatur
¶urne sui merito si qua ẽ audatia forti
Audeo. et eneadum promitto occurre nime
Solaq trienos equites ne obuia contra
Me sine prima manu tentare pericula belli
Tu pedes ad muros subsiste. et menia serua

Expanded text:
Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem fulgebatque alta decurrens aureus arce, exsultatque animis et spe iam praecipit hostem: qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis tandem liber equus campoque potitus aperto aut ille in pastus armentaque tendit equarum aut adsuetus aquae perfundi flumine noto emicat adrectisque fremit cervicibus alte luxurians, luduntque iubae per colla, per armos. Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur: Turne, sui merito siqua est fiducia forti, audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva.
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum fratre roras latis difundite campis
Pars adinis urbis firmant aodinisq capesunt
Cetera qua iusso mecum manus inferat arma
Qlucet in muros rota discirinie ube
Concilium ipse pater et magna incepta latinus
Deserit et tristi nubatus tempore difert
Nultaq seneusat ꝙ non acceperit ultro
Pardanium eneam generumq ascruerit urbi
Gerfoduint alii portas aut saxafudesq
Subuectant uello dat signum rauea eruennum
Bucina ni minos uaria cinxere corona
Natrone pueuq uocat labor uitimus omnes
Mec non ad templum summasq ad paladis arces
Subuehinit magna matrum regina caterua
Dona ferens iustaq comes Lauinia ungo
C ausa mali tanti occulos deiecta deroros
Succedunt matres et templum nre uaporant
Et mestas alto sundunt de pectore matres
CArmipotens pñs uelli tritonia ungo
Trauge manu tellum fugii predonis et ipsum
P ronum sterne solo. portisq effunde sub aitis

Expanded text:
et cum fratre Coras latis diffundite campis. et cum fratre Coras latis diffundite campis. Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi. Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque subvectant. Bello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona matronae puerique: vocat labor ultimus omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum regina caterva dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, causa mali tanti, oculos deiecta decoros. Succedunt matres et templum ture vaporant et maestas alto fundunt de limine voces: Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec drances ponus suie ẽ hee rra deorum
Qui inter se dubiis derebus agebant
Certantes castra aE neas anemq mouebat
¶Iunnus ingenti per regia tecta nimultu
E cceruit magnisq urbem terroribus implet
Instructos a tie iy berino a flumine teueros
Trrenamq manum rons descendere campis
¶Extimplo nirban animi concussaq uulgi
Pecctora et arecte simulis haud molibus rre
A rma manu crepidi poscunt fremit arma uiuentus¬
⁊ lent mesti musantq patres mie undiq elamor
Dissensu uario magnus se rollit in auras
Naud secus atq alto in luro cum forte caterue
Consedere auium. piscoso ue amne paduse
Pant sonitum rauei per stagna loquana cigni
Imo ait o ciues arepto tempore nrnus
Cogite coniliim et pacem laudate sedentes
Iuli armis in regnariuint nec plutra locunis
Corripuit sese et tectis eitus exnilit altis
Iu uolse armari uolscorum educe maniplis
Due ait et rumilos equites mesapus in armis

Expanded text:
nec Drances potius, sive est haec ira deorum, nec Drances potius, sive est haec ira deorum, llat. Illi haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie Tiberino a flumine Teucros Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi concussaque vulgi pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus, flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor dissensu vario magnus se tollit in auras haud secus atque alto in luco cum forte catervae consedere avium piscosove amne Padusae dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus, cogite concilium et pacem laudate sedentes: illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus corripuit sese et tectis citus extulit altis. Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos, duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine sunt illis sua funera. parq per omnes
Iempestas. cur indecores in limine primo
Deficimus: cin antenibam tremor ocupat artus.
Multa dies uariisq labor mutabilis eui
Renilit in melius. multos alterna reuisens
Lusis et insolido rursus fornina iocauit
¶Non erit auxilio nobis etholus et arpi
At mesapus erit felix quos tholumnius et quos
T ot populi misere duces nec tarda sequenn¬
E loria dilecros lano et laurennbus armis
E st et uolscorum egregia de gente Camilla
A gmen agens equinim. et florentes ere cateruas
¶Quod si me solum teueri in certamina poseunt
Idq placet tantumq bonis romunibus obsto
Non adeo has exosa manus iuctoria fugit
U t tanta quicꝗͣ pro spe tentare ⁊ecusem
I bo animis contra uel magnum prestit achilem
Factaq uulcani manibus paria induat arma
Iuelieet uobis animam hanc soceroq latino
Turnus ego haud ulli ueterum uirnite secundus
Deuoui solum eneas uocat et uocet oro

Expanded text:
sanguine, sunt illis sua funera parque per omnis sanguine, sunt illis sua funera parque per omnis tempestas: cur indecores in limine primo deficimus? Cur ante tubam tremor occupat artus? Multa dies variisque labor mutabilis aevi rettulit in melius, multos alterna revisens lusit et in solido rursus Fortuna locavit. Non erit auxilio nobis Aetolus et Arpi: at Messapus erit felixque Tolumnius et quos tot populi misere duces, nec parva sequetur gloria delectos Latio et Laurentibus agris. Est et Volscorum egregia de gente Camilla, agmen agens equitum et florentis aere catervas. Quod si me solum Teucri in certamina poscunt idque placet tantumque bonis communibus obsto, non adeo has exosa manus Victoria fugit, ut tanta quicquam pro spe temptare recusem. Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem factaque Vulcani manibus paria induat arma ille licet. Vobis animam hanc soceroque Latino Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro,
Abbreviated transcription (Latin):
Eemis bis uicte. contra premere arma latini
¶Nune et mirmiconum proceres. frgia armatremiseũt
Nunt et rynydes et lariseus achilles
Ainnis et adriacas retro sugit ansidus undas¬
¶U el cum se pauioum contramea ungia fingit
Aitisicis scelus ẽ. et sormidine scelus accerbat
¶Nunꝗͣ animantalem destra hac Cabsiste moueri
Amites habitet tecum et sit pectore in isto
¶Nunc ad te nia magna pater consulta reuertor
Si nullam nostris ultra spem ponis in armis
Si tam desein sumus. et semel agmine uerso
Tunditus occidimus. neq habet fornina regressum
O remus pacem et destras tendamus inhertes
Quamꝗͣ o sisolite quiequam urinitis adest
ILe mihi ante alios forninatusq laborum
Egregiusq animi qui ne quie tale uideret
Ptocubuit moriens. et humum semel ore momordit
S in et opes nobis/ et adhue intacta iiuentus
Auxilioq urbes itale. populiq supersunt
S in et troianis cum multo gloria uenit

Expanded text:
gentis bis victae, contra premere arma Latini. gentis bis victae, contra premere arma Latini. Nunc et Myrmidonum proceres Phrygia arma tremescunt, nunc et Tydides et Larissaeus Achilles, amnis et Hadriacas retro fugit Aufidus undasVel cum se pavidum contra mea iurgia fingit artificis scelus et formidine crimen acerbat. mquam animam talem dextra hac, absiste moveri, amittes: habitet tecum et sit pectore in isto. Nunc ad te et tua magna, pater, consulta revertor. Si nullam nostris ultra spem ponis in armis, si tam deserti sumus et semel agmine verso funditus occidimus neque habet Fortuna regressum? oremus pacem et dextras tendamus inertis. Quamquam O, si solitae quicquam virtutis adesset! Ille mihi ante alios fortunatusque laborum egregiusque animi, qui, nequid tale videret, procubuit moriens et humum semel ore momordit. Sin et opes nobis et adhuc intacta iuventus auxilioque urbes Italae populique supersunt, sin et Troianis cum multo gloria venit
Abbreviated transcription (Latin):
Quenito nbi magna uolant dum dennet hostem
Agger murorum nec inundant sanguine fosse
Proinde rona eloquio solitonbi meq iimoris
A igue ni orance qñ rot stragis acceruos
Ieuerorum nia destra dedit. passimq tropheis
Insignis agros. possit quid inuida uirnis
Experiare licet / nec longe scilicet hostes
Querendi nobis. cricumstant undiq miros
Imus in aduersos qued cessas: annbi mauors
U enrosa in lingna. pedibusq sugacibus istis
Semper eut.
Pulsus ego aut quisꝗͣ meuto sidissime pulsum
Niguet yliaco nimidum qui cressere nbrim
Sanguine et euandri tota cum stripe uidebit
Procubuisse domum: atq exuros arcadas armis
Haudita expern bitias et pandarus ingens
Et quos mille die uictor subtartara misi
Inclusus muris hostiliq agere scepties
¶Nulla salus bello. capin cane talia demens
Pardanio rebusq nus. proinde omniamagno
Mec cessa nnbare meni atq exrollere urres

Expanded text:
quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem agger murorum nec inundant sanguine fossae. Proinde tona eloquio, solitum tibi, meque timoris argue tu, Drance, quando tot stragis acervos Teucrorum tua dextra dedit passimque tropaeis insignis agros. Possit quid vivida virtus, experiare licet; nec longe scilicet hostes quaerendi nobis: circumstant undique muros. Imus in adversos: quid cessas? An tibi Mavors ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis semper erit? Pulsus ego? Aut quisquam merito, foedissime, pulsum arguet, Iliaco tumidum qui crescere Thybrim sanguine et Evandri totam cum stirpe videbit procubuisse domum atque exutos Arcadas armis? Haud ita me experti Bitias et Pandarus ingens et quos mille die victor sub Tartara misi, inclusus muris hostilique aggere saeptus. Nulla salus bello. Capiti cane talia, demens, Dardanio rebusque tuis. Proinde omnia magno ne cessa turbare metu atque extollere vires
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid miseros ronens in aperta perieula ciues
Proieis : olanio caput horum et cciusa malorũ
Nulla salus bello pacem te poscimus omnes
Tur ne simul pacis solum inuiolabile pignus
¶Pumus ageuiuisum quem ninbi fingis et ẽẽ
Nil moror en supplex uenio. misere morũ
Poneanimos et pulsus abi. Scit fumera susi
U idimus ingentes et desolauimus agros
A ut si fama mouet si tannum pecrore robin
Conspieis et si adeo dotalis regia roidi
A ude atq aduersum fidens fer pectus in hostem
Scilicet ut nirno comingat regia comunx
Nos anime uiles inhumata infletaq narba
Sternemur campis. etiamni si quanbi uis
Si patrii quid mariis habes. ilum aspice contra
Qui uocat.
¶ aubus exarsit dictis uiolentia turm
Dat gemitum rumpitq has pectore uoces
¶Larga equidem semper orance nbi copia fandi
Tum cum bella manus poscunt patubusq uocatis
Primus ades. sed non ieplenda ẽ euria Nobis

Expanded text:
Quid miseros totiens in aperta pericula cives Quid miseros totiens in aperta pericula cives proicis, O Latio caput horum et causa malorum? Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, simul pacis solum inviolabile pignus. Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum, pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi vidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, qui vocat. Talibus exarsit dictis violentia Turni; dat gemitum rumpitque has imo pectore voces Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis primus ades. Sed non replenda est curia verbis,
Abbreviated transcription (Latin):
D extera. consiliis habitus non fatalis auror
Sedinone potenz. genus huie materna supeibum
Nobilitas dabat incernum de patre ferebat
S ingit et his honerat dietis. atq aggerat iras
¶Remnulli obscuram. me nec uocis egentem
Consulis obone rex cuncti se serre fatennir
Quid fortuna petat populi. seo ditere musant¬
Het libertatem fandi flatus q remittat
Cuius ob auspitium infaustum. moresq sinistios
Dicam equidem. licet arma nuhi mortemq minennue
Lumina rot cecidisse ducum rotamq uidemus
Consedisse urbem luctu dum tioya temptat
Castra suge fidens et celum tenitat armis
U num enam donis istis. que plirima mitri
Dardanidis ouciq iubes unum optime regum¬
A odinas nec te uiuus uiolentia uincat
Quin natam egregio genero dignisq hymencis
Nes pater et pacem hanc eterno federe iungas
¶Quod si tantus habet mentes et pectora tremor
Ipsum obtestemur. ueniamq oremus ab ipso
Cedat uis proprium regi. patrieq remittat

Expanded text:
dextera, consiliis habitus non futilis auctor, dextera, consiliis habitus non futilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussantDet libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis. Unum etiam donis istis, quae plurima mitti Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, adicias nec te ullius violentia vincat, quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipso: cedat, ius proprium regi patriaeque remittat.
Abbreviated transcription (Latin):
Longus in cecasum sines super usq sicanos
Aurunci iuniliq ferunt. et uomere dinos exerce¬
E xercent molles. atq horum asperrima pascunt
Hec onnus iegio. et celsi plaga pinea montis
Cedat amicine teucroꝵ et federis equas dicamus
Dicamus leges sonosq in regna uocemus
Considant. si tantus amor. et menia condant
Est animus possuntq solo decedere m̃o
Bis denas italo taxamus ⁊ obore naues
Seu plures complere ual ent iacet omnis adundã
Materies ip̃si mimerum modumq cauinis
P recipiant nos era. manus naualia demus
Freterea qui dicta ferant et federaniment¬
C entum oratores prima de gente latinos¬
Ire placet pacisq manu pretendere ramos¬
Munera portantes auriꝙ eborisꝙ talenta
Et sellam ⁊egui trabeaq insiguia m̃i¬
Consulite in medium et rebus succuruite fessis
Cum drances idem infensus quem gloria niuti
O bliqua inuidia. simulisq agitabat amaris
Largus opuum et lingua melior. seo fugida bello

Expanded text:
longus in occasum, finis super usque Sicanos; longus in occasum, finis super usque Sicanos; Aurunci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firmecentum oratores prima de gente Latinosire placet pacisque manu praetendere ramosmunera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nosConsulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni obliqua invidia stimulisque agitabat amaris, largus opum et lingua melior, sed frigida bello
Abbreviated transcription (Latin):
Ausonidum nirbata fremor. ceu saxa morantur
Cum rapidos ammes sit clauso gurgite murmur
Uicineq fremunt ripe crepitantibus undis
¶Ut primum placati animi ac trepida ora quierunt
Prefatus diuos. solio ⁊ex infit ab alte
Ante equidem summa de re statuisse lanni
Et uellem et fuerat meluis non tempore tali
Cogere conalium. cum minos obsidet hosis
Bellum importunum eiues cum gente deorꝵ¬
U nuictisq uiris gerimus. quos nulla fagant
Prelia. nec uicti possunt absistere ferro
Spem si quam accitis etholum habuistis in armis
Ponite spes sibiquisq sed hec ꝙ̃ angusta uidens
Cetera quarerum iciceant perelusa ruina
Ante oculos interq manus sunt omnia uras
Nec quenꝙ incuso. ponutq plituma uirtus
Essefuit roram certatum ẽ corporeregni
Nunc adeo que sit dubie sententia menti
Expediani. et paucis anime adhibete dcceto¬
¶ E st amiquus ager tusco mihi proximus amui

Expanded text:
Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latini, et vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis. Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro. Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis, ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis; cetera qua rerum iaceant perculsa ruina, ante oculos interque manus sunt omnia vestras. Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti expediam et paucis, animos adhibete, docebo. Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni,
Abbreviated transcription (Latin):
Iempore cum ferro celestia corpora demens
Appeni. et ueneris uiolaui xulnere dextrã
N ec uero ne me adtales impellete pugnas
N ec mihi cum teueris ullum post cruenta bellu ẽ
Pergama nec ueterum memini leror ue maloru
¶Munera que patriis ad me portastis ab oris
Ueinte ad eneam. stenmus tella cispera contra
Connulimusq manus experto credite. quantus
In clipeum asurgat quo turbine torqueat hastam
Si duo preterea talles ydea nilisset terra uiies¬
Teria uiros. ultro in achias uenisset ad urbes
Dardanus. et uersis lugeret giena fatis
Quid quidapud dure cessatum ẽ menia troye
Nectoris enceq manu uictoria graium
Nesit et in decimum uestigia renilit annum
A mbo annis ambo insignes prestantibus arnus
Hic pietate prior. coeant in federa destre
Qua datur e ast armis coneurrant arma cauete¬
¶ Nec responsa simul que sint rex opnime regis
Audisti et que sit magno sententia tello
¶Uix ea legati uariusq per ora cueurrit

Expanded text:
tempore, cum ferro caelestia corpora demens tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas: nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum. Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae, qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit
Abbreviated transcription (Latin):
Quixumq yliacos ferro uolauimus agros
Mitto ea que muris bellando exhausta sub altis
Quos simois premit ille uiros infanda per orbem
Supplina ac scelerum pennas expendimus omnes¬
U el priamo miseranda manus scit triste minerue
Sidus. et euboyce cautes ultorq caphareus
Militia ex illa ouiersum adlictus abacti
A trides prothei menelaus adusq columnas
Exulttit. etheieos uidit ciclopas ulixes
Regna neoptolonii ⁊ eferam uersosq pennates
domenei. Li bito ne habitantes littore locros¬
I ꝑpse miceneus magnorũ ductor achiuum
Conugis infande prima inter limina destra
O ppenit deuicta asia subsedit adulter
Inuidisse deos. patrissut redditus cris
C onurguim optatum et puleram calidona uiderem
N unc enam horabili uisu portenta sequunni¬
Et soniamisi penerunt etherea penni
Fluminibusq uaganna aues. heu dira meoru
Supplitia. et scopulos lacrimosis uocibus implent
¶Nec adeo ex illo mihi iam speranda suerunt

Expanded text:
Quicumque Iliacos ferro violavimus agros, Quicumque Iliacos ferro violavimus agros, mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Ipse Mycenaeus magnorum coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit, deuictam Asiam subsedit adulterInvidisse deos, patriis ut redditus aris coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntuet socii amissi petierunt aethera pennis fluminibusque vagantur aves, heu dira meorum supplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent. Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶E igo concilium magnum primosq suorum
Imperio accitos alta uitra limina cogit
O Ui conuenere fluunt ad regia plenis
Iecta uiis. sedet in mediis et maximus euo
Et primus sceptris, aut leta fionte lannus
Atq hic legatos ethola ex inbe remissos
Que referant fari iubet et responsa reposcit
O rdine cuneta suo nine facta seilentia linguis
Et uenulus dicto parens ita farier infit¬
¶U idius o ciues diomedem arguiaq castra
Atq iter emensi casus superauimus omnes
Contigimusq manum. quam contigit ylia tellus
Ille urbem agripam patrie cognonune gentis
Uictor gargauii condebat iapigis aruis
¶Postqͣ introgressi et coram data copia fandi
Munera preferimus. nomen patriamq docemus¬
E ui bellum innillerint. que causa atraxerit arpos
¶Auditis ille hec placido sic reddidit ore
O forninate gentes saturnia regna
Ainqui ausonii que uos fornina quietos
Solicitat suadetq ignota lacessere bella

Expanded text:
Ergo concilium magnum primosque suorum Ergo concilium magnum primosque suorum imperio accitos alta intra limina cogit. olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis victor Gargani condebat Iapygis agris. Postquam introgressi et coram data copia fandi, munera praeferimus, nomen patriamque docemus, qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit ore: O fortunatae gentes, Saturnia regna, antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos sollicitat suadetque ignota lacessere bella?
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iam uero in tectis preduunis inbe latini
P iecipuus fiagor et longe pars maxima luctus
Hic matres misereq mirus. hic cara sororum
Pectora merentum pueriq parentibus orbi
Durum execiantum bellum turniq hymeneos
Ipsumaimis. ipsumq ubent decernere ferro
Qui regnum italie et primos sibi poscat honores
¶Ingiauat hec sceuus drances solumq uocari
Testatur. solum posci in certamina turnum
¶Nulta simul contra uariis sentennia dictis
P roturno. et magnum regine nomen inumbrat
Multa uirum meritis sustentat fama tropheis
¶Hos inter multus medio inflagrante iuimultu
E cee super mesti magna diomedis ab ibe
Legati ⁊esponsa ferunt nihil omnibus actum
Tantorum impensis operum uil dona. nec aurum
Nec magnas ualuisse preces alia arma lanuis
Querenda aut pacem troyano ab rege petendam
Mesicit ingenti luctu ⁊ ex ipse lannus
Fatalem eneam mauitesto numine ferri
Admonet ira deum iumuliq ante ora recentes

Expanded text:
Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat, multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus. Fatalem Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes.
Abbreviated transcription (Latin):
It celo clamorq uirum. clangorq niborum
Hic alii spolia occisis direpta lanius
C omnunt igni galeas ensesq decores
T renaq feruentesq iotas pars muneia nota
I psorum Eupeos. et non felina tella
Multa bouum errla mactantur corpora inorti
Setigerosq sues. raptasq ex omnibus argis
I n flamam iugulant pecudes. nim lictore roro
Ardentes spectant sonos. semiustaq seruant
Busta neq auelli possunt nox humida donee
Inueriit celum stelis ardentibus aprum
¶N ec minus et miseri diuersa in parte latini
Innumeras struxere piras. et corpora parsim
Multa uirumterre infoduint aiuectaq partim
Fiuiminos rolunt in agros ubiq remittunt
Cetera. consuseq ingentem cedis acceruum
N ec numero nec honore cremant ninc undiq uasti
Certatim crebus collucent ignibus agu
¶ euia Lux gelidam celo oimouerat umbram
Merentes altum cinerem et confusa uiebant
O ssa focis tepidoq onerabant agere terias

Expanded text:
it caelo clamorque virum clangorque tubarum. it caelo clamorque virum clangorque tubarum. Hic alii spolia occisis derepta Latinis coniciunt igni, galeas ensesque decoros frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, ipsorum clipeos et non felicia tela. Multa boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto ardentis spectant socios semustaque servant busta neque avelli possunt, nox umida donec invertit caelum stellis ardentibus aptum. Nec minus et miseri diversa in parte Latini innumeras struxere pyras, et corpora partim multa virum terrae infodiunt avectaque partim finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti certatim crebris conlucent ignibus agri. Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram: maerentes altum cinerem et confusa ruebant ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Magna trophea ferunt. quos dat nia dextera leto
Iu quoque nune stares immanis truncus in arms
Esset par etas et idem si robur annis cib
Iurne si infelix teueros. quid demoror armis
Dadite et hec memores regi mandata referte
Quitam moror inuisam pallante perempto
D extra causania ẽ turnum gnatoq patriq
Quam debere uides meritis uacat hicnbi solus
F ortuncq locus non uite gaudia quero
Hec fas seo gnato manes perferre sub imos
¶Auiora interea miseris mortalibus almam
Exmilerat lucem referens opera atq labores
Iam pater eneas iam curuo in littere tarcon
C onstiniere piras. hue rorpora quisq suorum¬
More nilere patrum: subieensq ignibus atus
Conditur in tenebras. altum caligine celum
Tercricum accensos cinni sulgentibus armis
Decrrere rogos ter mestum suneris ignem
Lustrauere in equis ululatusq ore dedere
S pargitur et tellus lacrimis spargunnn et arma

Expanded text:
Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: tu quoque nunc stares immanis truncus in armis, esset par aetas et idem si robur ab annis, Turne. Sed infelix Teucros quid demoror armis? Vadite et haec memores regi mandata referte: quod vitam moror invisam Pallante perempto, dextera causa tua est, Turnum natoque patrique quam debere vides. Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibus almam extulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorummore tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum. Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem lustravere in equis ululatusque ore dedere; spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma:
Abbreviated transcription (Latin):
Et uia uix tandem uoci laxata dolore ẽ
Nec hec o palla dederas promissa parent
Cautius ut seuo uelles te credere marti
Haud ignarus eram quantum noua gloria in armis
Et predulce decus/ primo certamine possum
Primine iuuenis misere belliq propinqui
Dira iudimenta et nulli exaudita deorũ
U ota precesq mee niq o sannssima coniunx
F elix morte tuei neq in hune seruata dolorem
Contra ego uiuendo uici mea faca supersi¬
Restarem ut genitor. trouum sona arma secunim.
O bruerent runili tellis. animam ipse dedissem
Atq. hec pompa domum. me non paliantea referret
¶Hec uos argueum teueri. nec federa. nec quas
Iunximus hospitio destras. sors ista senecte
Debita erat m̃e. ꝙ si immatura manebat
Mors. gnanuim cessis uolscorum milibus ante
Pucentem in latium teueros. cecidisse uiuabit
¶Quin ego non alio degenere te funere palla
Q pius eneas. et q magni fuges. et q̃
Ihrieniq ouces trienum exercitus omnis

Expanded text:
et via vix tandem vocis laxata dolore est. et via vix tandem vocis laxata dolore est. Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, cautius ut saevo velles te credere Marti; haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deorum vota precesque meae! Tuque, O sanctissima coniunx, felix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstrestarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret, nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas iunximus hospitio dextras: sors ista senectae debita erat nostrae. Quod si immatura manebat mors natum, caesis Volscorum milibus ante ducentem in Latium Teucros cecidisse iuvabit. Quin ego non alio digner te funere, Palla, quam pius Aeneas et quam magni Phryges et quam Tyrrhenique duces, Tyrrhenum exercitus omnis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quin et fatales murorum atrolere moles
Saxaq subnectare numeris troiana iuuabit
¶Dixerat hec unoq omnes eadem ore fiemebant
Bis senos pepigere dies. et pace sequestra
Per siluas teueri mistiq impime latini
Eriauere iugis ferio sonat alta bipemu
Fraxinus euernunt altas ad sidera pinus
Robora nec cuneis. et olentem seindere cedium
Hec plaustris cessant uectare gementibus ornos
¶Et iam fama uolans tanti prenunnia luctus
E uandium euandriq domos/ et menia romplet
Que modo uictorem lano pallanta ferebat
Aicadas ad portas ruere/ et de moie uenisto
F unerea rapuere faces. lucet uialongo
O idine flammarum et late discriminat agios¬
¶ Contra nirba fugum ueniens plangentia iungunt
A gniina/ que postq̃ matres sucedere tectis
U iderunt mestant incendunt e iamoribus ubem
¶At non euandrum potis ẽ uis ulla tenere
Sed uenit in medios feretio pallante reposto
Proeuruit super atq heret lacumansq gemens q

Expanded text:
Quin et fatalis murorum attollere moles Quin et fatalis murorum attollere moles saxaque subvectare umeris Troiana iuvabit. Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies et pace sequestra per silvas Teucri mixtique inpune Latini erravere iugis. Ferro sonat alta bipenni fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, robora nec cuneis et olentem scindere cedrum nec plaustris cessant vectare gementibus ornos. Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus, Evandrum Evandrique domos et moenia replet, quae modo victorem Latio Pallanta ferebat. Arcades ad portas ruere et de more vetusto funereas rapuere faces; lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros. Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit agmina. Quae postquam matres succedere tectis viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem. At non Evandrum potis est vis ulla tenere, sed venit in medios. Feretro Pallanta reposto procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque,
Abbreviated transcription (Latin):
Implicuit bello/ qui nos sugiatis amitos
Pacemne exanimis et martis sorte peremptis¬
O ratis/ equidem ac uiuis concedere uelem
Hec ueni nisi fata locum sedemq dedissent
N ec bellum cum gente gero. ⁊ ex m̃a reliquit
Hospina. et turni ponus se credidit armis
E quius huic nirnum suerat se opponere morni
Si bellum siuire manu si pellere teueros
A pparat his decuit mecum concune tellis
Uixet eui uitam deus. aut sua destra dedisset
Nunc ite. et miseris supponite eiubus ignem
¶ixerat eneas illi obnipuere silentes
Conuersiq oeulis interse atq ora tenebant
Cumsenior semperq odiiz et crimine diances
I nfensus iuueni nirno sic ore uicisim
Oisa refert o fuma ingens ingentior annis
U ii troyane quibus. celo te laudibus equem
I ussine ne prius niner belli ne iaborum
Nos uero hec patriam gran referemus in uibem
Et te si qua uiam dederit fornina launo
I ungemus ⁊egi. querat sibi federa turnus

Expanded text:
implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptisoratis? Equidem et vivis concedere vellem. Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit hospitia et Turni potius se credidit armis. Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti. Si bellum finire manu, si pellere Teucros apparat, his mecum decuit concurrere telis: vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset. Nunc ite et miseris supponite civibus ignem. Dixerat Aeneas. Illi obstipuere silentes conversique oculos inter se atque ora tenebant. Tum senior semperque odiis et crimine Drances infensus iuveni Turno sic ore vicissim orsa refert: O fama ingens, ingentior armis vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? Iustitiaene prius mirer belline laborum? Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem et te, siqua viam dederit fortuna, Latino iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus.
Abbreviated transcription (Latin):
Post bellator equus. positis insiguibus ethon
It lacrimans. gunsq humectat grandibus ora
Hastam alii galeamqi ferunt. nam cetera turnus
U ictor habet. tunc mesta falanx teucriq sequntur
Thireniq omnes et uersis arcades armis
¶Postq̃ omnes ionge cominim processerat ordo
Subsutit eneas/ gemmituq hee adoit alto
Hos alias hinc aidlacrimas. eadem horrida belli
Fat uocant salue eternum mihi maxime palla
E ternumq uale nec plura effatus ad altos
Cendebat muros gressumq in castra ferebat
Uamqi oracores aderant ex urbe latina¬
U ellati iamis olee ueniamq rogantes
Corpora per campos ferio. que fusa icicebant
Redderet. ac nimulo sineret sucedere terre
Nullum cum uictis certamem et aere cassis
Parceiet hospitibus quondam socerisq uocatis
¶Quos bonus eneas. aut aspernenda petentes
Prosequinir uenia. et uerbis hec insupei adoit
¶Quenam uos tanto fornina indigna latiui

Expanded text:
Post bellator equus positis insignibus Aethon Post bellator equus positis insignibus Aethon it lacrimans guttisque umectat grandibus ora. Hastam alii galeamque ferunt, nam cetera Turnus victor habet. Tum maesta phalanx Teucrique sequuntur Tyrrhenique omnes et versis Arcades armis. Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, substitit Aeneas gemituque haec addidit alto: Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla, aeternumque vale. Nec plura effatus ad altos tendebat muros gressumque in castra ferebat. Iamque oratores aderant ex urbe Latina, velati ramis oleae veniamque rogantes: corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, redderet ac tumulo sineret succedere terrae; nullum cum victis certamen et aethere cassis; parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit: Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini,
Abbreviated transcription (Latin):
Nine iuuenem agresti sublimem stramine ponunt
¶Qualem uiigineo demessum police fiorem
Seu molis uiole seu languentis iacinti
Cui neq fulgor ad huc. nec dum sua forma recessit
Non iam mater auit tellus urresq ministrat¬
¶umgeminas uestes auroq ostioq rigentes
Exnilit eneas quas illi leta laborum
Fecerat. et tenui tellas discieuerat aio
Narum unam iuueni supremum menestus honoiem
I nduit arsurasq comas obnubit amictu
Multaq preterea laurentis premia pugne
A ggerat et iongo predam iubet ordine dua
Aodit equos. et tella quibus spoliauerat hostem¬
U inxerat et post terga manus. quos mitteret umbris
Infeuias ceso sparsuros sanguine flamas
I ndutosqi iubet truncos hostilibus armis
Ipsos fere duces inmicaq nomina figi¬
¶ Ducitur infelix euo confectus echetez
Pectora numne fedans pugnis nuncultious ora
Sternini et roto proiectus roipore terie
Hucunt et in rulo pertusos sanguine eurrus

Expanded text:
Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt, Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt, qualem virgineo demessum pollice florem seu mollis violae seu languentis hyacinthi, cui neque fulgor adhuc necdum sua forma recessit: non iam mater alit tellus viresque ministrat. Tum geminas vestes auroque ostroque rigentis extulit Aeneas, quas illi laeta laborum fecerat et tenui telas discreverat auro. Harum unam iuveni supremum maestus honorem induit arsurasque comas obnubit amictu, multaque praeterea Laurentis praemia pugnae aggerat et longo praedam iubet ordine duci. Addit equos et tela, quibus spoliaverat hostem. Vinxerat et post terga manus, quos mitteret umbris inferias, caeso sparsuros sanguine flammas, indutosque iubet truncos hostilibus armis ipsos ferre duces inimicaque nomina figi. Ducitur infelix aevo confectus Acoetes: pectora nunc foedans pugnis, nunc unguibus ora sternitur et toto proiectus corpore terrae.~.~. Ducunt et Rutulo perfusos sanguine currus.
Abbreviated transcription (Latin):
Non hec euandro de te promissa parenn
Discedens dederam cum me complexus euntem
Nitteret in magnum imperum meniensq moneret
A cres ẽe uiros cum dina prelia genti
Et nune ille quidem spe multum captus in hani
F ors et uota facit cumulatq altaria donis
Nos iuuenem exanimum. ac nil iam celestibus uilis
Debentem uano mesti comitamui honore
I nfenis nati funus ciuidele uidebis
Ni nostu redditus expectatiq trumphi
Nec mea magna fides at non euandre pudendis
U ulnerbus pulsum aspities. nec sospite dirum
O ptabis nato funus pater. hei mihi quantum
P iesidim ausonia et quantum nperdis uille
¶Nec ubi defleuit rolli miserabile rorpus
I mperat et roro lectos ex agmine mittit
Millernos qui supremum comittennr honorem
Intersintq patris Lacrimis solania luctus
Exigua ingentis misero sed debita patues
¶E aud segnes alii eratres. et mole feretrum
A ibuteis cexunt iiigis et uimine querno
Extiuctosq toros obtentu frondis inumbrant

Expanded text:
Non haec Evandro de te promissa parenti Non haec Evandro de te promissa parenti discedens dederam, cum me complexus euntem mitteret in magnum imperium metuensque moneret acris esse viros, cum dura proelia gente. Et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit cumulatque altaria donis: nos iuvenem exanimum et nil iam caelestibus ullis debentem vano maesti comitamur honore. Infelix, nati funus crudele videbis! Hi nostri reditus expectatique triumphi! Haec mea magna fides! At non, Evandre, pudendis vulneribus pulsum adspicies nec sospite dirum optabis nato funus pater. Ei mihi, quantum praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Iule! Haec ubi deflevit, tolli miserabile corpus imperat et toto lectos ex agmine mittit mille viros, qui supremum comitentur honorem intersintque patris lacrimis, solacia luctus exigua ingentis, misero sed debita patri. Haud segnes alii crates et molle feretrum arbuteis texunt virgis et vimine querno exstructosque toros obtentu frondis inumbrant.