comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coidiis se nequicie diauu uirus in¬
funderat: ut iau iisi mortifetum
esse non posset. Tautum audatie tã¬
tumq licentie reprobonm. tanta
piorum de solacio desperacio. tantus
nieror incesserat. Erant crebra undi¬
q uelut iustantium procellarum
signa. Graues frontes turbida iibes
obdurerat. et turgida pectora pu¬
gnates urgebant uenti. fulgurabãt
ouli ardentes. flabant ora iniua¬
cia. tonabantq. ꝓprie erat ut ma¬
nus mipie fuliminarcent. Equor a¬
et consilimm eucunisse iundebautur.
Spectanus hec ouines. futuris q
non secus ac presentib angebani᷑
malis. Ioqui autem quis auderet.
ubi iux liberi cogitatus erant ⁊ nõ
tantum uocib s nitib parata suꝑ¬
plicia. Quam obrem in trimis mu¬
ti omnes. In thalanus mutinur
auibiguum. Mesta presagia et mi¬
pendentium municii maloꝵ. Taciti
augures. metus ac dolor. Demqz
sic apertis oculis torpuerant amnu.
quasi quos uicim fulumus lux hor¬

Expanded text:
cordiis se nequitie dirum virus incordiis se nequitie dirum virus infuderat, ut iam nisi mortiferum esse non posset; tantum audacie tantumque licentie reproborum, tanta piorum desperatio, tantus meror incesserat. Erant crebra undique velut instantium procellarum signa, graves frontes turbida nubes obduxerat, et turgida pectora pugnaces urgebant venti, fulgurabant oculi ardentes, flabant ora minacia tonabantque, prope erat ut manus impie fulminarent; equor et consilium evanuisse videbantur. Spectabamus hec omnes futurisque non secus ac presentibus angebamur malis; loqui autem quis auderet, ubi vix liberi cogitatus erant et non tantum vocibus sed nutibus parata supplicia? Quamobrem in triviis muti omnes, in thalamis murmur ambiguum, mesta presagia et impendentium nuntii malorum — taciti augures — metus ac dolor; denique sic apertis oculis torpuerant animi quasi quos vicini fulminis lux hor
Abbreviated transcription (Latin):
lenti ꝙͣq meuitabiles sũt
ortune exitus uel p̾uisi se¬
pe quideui ut nosti Sarbate aman¬
tissime de fortuma deq alus quibus¬
busdaui loqui soleo ut nulgus. ne ĩ
seruioue conum suigularis appare¬
Lum fortasse si seorsum interroget re¬
sponsurus fortasse aliter / S trãseo
ne si hereau acturus aliud de hc re
superuaciuis dispictatiunculis impli¬
cer abstraharq ut autem ceptum
sequar. et fortuna ouimpotens et
meluctabile fatum non cum uulgo
solum sed cum marinussis atq doc¬
tissinus quibusdam uiris et ĩ prins
cum uirgilio uideri posset. Nisi et
unus onmpotens et fati nouien ĩ
ore catholico suspectum foret. at que¬
cumqz us illa sit. seu dei iudicio seu
punssu res ounnum u̾sans: hauddu¬
bie magna us et prorsus melucta¬
bilis est: et aduersus quam frustra
ibecillitas nr̃i conatus accingit᷑.
Nam incursu facili consibum hu¬
manum opprinnt mali moles: et
derat. Et preuidisse quid profuit.
Tam profunde enim tocis regni pre¬

Expanded text:
lenti, quamque inevitabiles sunt fortune exitus, vel previsi! Sepe quidem, ut nosti, Barbate amantissime, de fortuna deque aliis quibusdam loqui soleo ut vulgus, ne in sermone comuni singularis appaream; si seorsum interroger, responsurus fortasse longe aliter. Sed transeo, ne si heream acturus aliud de hac re, supervacuis disputatiunculis implicer abstraharque. 2 Ut autem ceptum sequar, et Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum, non cum vulgo solum, sed cum maximis atque doctissimis quibusdam viris et in primis cum Virgilio videri posset, nisi et unus Omnipotens, et fati nomen in ore catholico suspectum foret. At quecunque vis illa sit, seu Dei iudicio seu permissu, res hominum versans, hauddubie magna vis et prorsus ineluctabilis est, et adversus quam frustra imbecillitas nostri conatus accingitur. Nam incursu facili consilium humanum opprimit mali moles et mderat? et previdisse quid profuit? tam profunde enim totis regni pre
Abbreviated transcription (Latin):
absenti defendi ego causam insi
me fallit amor iustam. s ut esset
unusta. ouniis amans cecus: ĩnu¬
sticiam non agnoni. defendi certe
causam anussime mͥ carissune¬
q familie. cuius primum ductu atq
auspiciis in eas partes uen. cuius
amore ut uides alienam patrian
meam feci si qua modo sua patria
uiro est. quaui int̾ alpes et apemi¬
num ulla in re nilli scdãm facio.
et a qua nulli secunda fit ut arbi¬
tror fides mea. ex quibus nemo me
credo nite arguet. precipue tu quẽ
in primis fida delectat auncicia.
uide quã de tuus moribus opinio¬
nem hẽam. pluris puto me facias
adu̾sanu tibi s fidelem quib
debeo ꝙͣ tibi deditum infidelem ill.
defendi autem causam ip̃am nõ
patromi officio ẜ auuci. Idq non
argucus neq cõuicus aut ullis
oĩo salibus fameq morsib s asẜ

Expanded text:
sam, nisi me fallit amor, iustam; sed ut esset iniusta — omnis amans cecus — iniustitiam non agnovi; defendi certe causam amicissime michi carissimeque familie; cuius primum ductu atque auspiciis in eas partes veni; cuius amore, ut vides, alienam patriam meam feci, siqua non sua patria viro est; quam inter Alpes et Apenninum ulla in re nulli secundam facio et a qua nulli secunda fit, ut arbitror, fides mea. Ex quibus nemo me credo iure arguet, precique tu quem in primis fida delectat amicitia. 34 Vide quam de tuis moribus opinionem habeam: pluris puto me facias adversarium tibi sed fidelem quibus debeo, quam tibi deditum infidelem illis. Defendi autem causam ipsam non patroni officio sed amici, idque non argutiis neque convitiis aut ullis omnino salibus fameque mors
Abbreviated transcription (Latin):
bore deficiat. fatebatur enui in ea
sede tantas se miserias muenisse
ut facta collacione prĩcipin tota
sibi p̾cedens amaritudo iocunditas
et uita felicissinia iuderetur. Spi¬
noscm dicebat cathedram romani
pontificis. et mantum acirtissus

Expanded text:
bore deficiat; fatebatur enim in ea sede tantas se miserias invenisse, ut facta collatione presentium, tota sibi precedens amaritudo iocunditas et vita felicissima videretur. 27 Spinosam dicebat cathedram Romani Pontificis et m
Abbreviated transcription (Latin):
uł ex inuidia. uł ex spe. uł ex metu
aliquo procedunt. pret̾ hec quid cau¬
se reperni possit ad uecendum non
intelligo. nisi forte truenta quedaui
delinquendi quam suspicari in boĩe
sane ntutis ĩuuriũ /has quĩq cãs
si lidet attinguanus breuiter odiũ
pat̾ adu̾sus te uude michi queso. seu
quibus a radicib exortuui Quid tu
uuchi dignũ odio fecisti: nempe priꝰ
uulto ꝙͣ priiũ post te lociau ĩ eccłia
tenerem ultio forstm indignus. tu
me non modo nullci offensci que odu

Expanded text:
vel ex invidia vel ex spe vel ex metu vel ex invidia vel ex spe vel ex metu aliquo procedunt; preter hec quid cause reperiri possit ad nocendum, non intelligo, nisi forte cruenta quedam edelinquendi, quam suspicari in homine sane mentis iniurium. Has quinque causas, si libet, attingamus breviter. 21 Odium, pater, adversus te unde michi, queso, seu quibus a radicibus exortum? quid tu michi dignum odio fecisti? Nempe prius multo quam primum post te locum in ecclesia tenerem, ultimo forsan indignus, tu me non modo nulla o
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ita dico. si quis potest ab infami¬
b infamari. Satis ne oro igitur di¬
gne breus illud et hispidum poemia
non aliunde ꝙͣ ab exclamacionidus
orsus est persiis . O. turas hominũ
o ꝙͣtum est in rebus ĩane. y̾mo u̾o
ꝙͣ nil solidi. nichil certi: qũ foneam
quam marime semper fugi in eam
marime maduertẽs incidi. nulloq
studio contigit caminum dentem
mordatissimi detractoris euadere. fu¬
gi eum. si lui latui. s olfaciens gres¬
sus meos in ipãs unituuas ac silẽtes
latebras ircupit mundia. ¶ Satis
multa de ꝑsona ueniamus ad rem
ipsam. Et qm̃ michi comperti uich
obicitur ut audio s ex suspicionib
agitur. et in ea quã comecturalem
uocant causarum constitucione u̾sa¬
nur. In priuus exquirendum reor
quid me ad nocendum tibi possit mi¬
pellere. quod si nichil esse constit̾it
nec noatisse me constet nec nocere
ꝑuiciem moluuitur bomines uł ex
odio p̾concepto. uł ex repentiua mi

Expanded text:
est. 18 Ita dico siquis potest ab infamiest. 18 Ita dico siquis potest ab infamibus infamari. Satis ne, oro, igitur digne breve illud et hispidum poema non aliunde quam ab exclamationibus orsus est Persius: O curas hominum, o quantum est in rebus inane? imo vero quam nil solidi nichil certi! quoniam foveam quam maxime semper fugi, in eam maxime inadvertens incidi, nulloque studio contigit caninum dentem mordacissimi detractoris evadere. Fugi enim, silui, latui; sed olfaciens gressus meos in ipsas intimas ac silentes latebras irrupit invidia. 19 Satis multa de persona, veniamus ad rem ipsam; et quoniam michi comperti nichil obicitur, ut audio, sed ex suspitionibus agitur et in ea quam coniecturalem vocant, causarum constitutione versamur, in primis exquirendum reor quid ad nocendum tibi possit impellere; quodsi nichil esse constiterit, nec nocuisse me constet nec nocere perniciem moliuntur homines, vel ex odio preconcepto vel ex repentina ira
Abbreviated transcription (Latin):
sepe scilicet solus sum. et qd bilem
risu iuiste mouerit quia unrgilii li¬
dros lego ut isti peritissi uiri di¬
cunt ut ego non inficior legi. Eu
suspicionis causam. En infamian
studiorum. Minus miror apuleio
madantensi crimen magie obiec¬
tum. qd̾ ille quidem elegantissimo
uolimime diluit. Michi tam ope¬
rosa defensione non est opus. nõ¬
dum trahor ad iudicium. temu
unirimire fuscis carpor in angulis.
Et ludum putas facilem fame
cimbam hiis ignorantie scopulis
frequent̾ illudi. ł exerte ĩgeniũ
Age noctes insompnes. siribe aliquid
quod mox int̾ censorias cadat mauꝰ
unde magi cognonien mereare. si ꝙͥ
omimo dix̃is quod non intelligant
qui uichil intelligunt. Qmͣꝙͣ est id
quidem leuius. Magus ego dici ma¬
lim ꝙͣ maledicus ꝙͣq maleficus. Et
si se pouantur hec amno maior est
uoluntatis ꝙͣ intellectus exbortacio.
uiorq ꝙͣ studiorum grauor infamia.
michi quod nesciebam utraq parta

Expanded text:
sepe scilicet solus sum et — quod bilem sepe scilicet solus sum et — quod bilem risu mixtam eicit — quia Virgilii libros lego, ut isti peritissimi viri dicunt et ego non infitior: legi. 16 En suspitionis causam, en infamiam studiorum. Minus miror Apuleio Madaurensi crimen magie obiectum, quod ille quidem elegantissimo volumine diluit. Michi tam operosa defensione non est opus; nondum trahor ad iudicium, tenui murmure fuscis carpor in angulis. Et ludum putas facilem fame cimbam his ignorantie scopulis frequenter illidi? 17 Et exerce ingenium, age noctes insomnes, scribe aliquid quod mox inter censorias cadat manus, unde magi cognomen mereare, siquid omnino dixeris quod non intelligant qui nichil intelligunt. Quanquam est id quidem levius: magus ego dici malim quam malidicus quamque malificus; et si seponantur hec, animo maior est voluntatis quam intellectus exorbitatio morumque quam studiorum gravior infamia; michi, quod nesciebam, utraque parta
Abbreviated transcription (Latin):
turum se unider etheris ethereus spo¬
spondisset An ne igitur nũc ut mtis
boctibus sic amicis infestus et agnꝰ
uit̾ lupos. int̾ aguos lupus dicor o̾d
bium fuga: quid solicitudis atq
crii studium: quid amor quietis ac
silencii si nunc eciam int̾ artifices
scelerum deputandus sum. heu ꝙͣ
uerum experior qd̃ a doctissums ui¬
tis acceperam. oĩum difficilimam
esse artem uiuendi. sic est hercle nil
est uerius. Quidnam agunus mor¬
tales ut uolumus. Ingenia urã re¬
tum contrariarum uicintate fallũ¬
tur. In dampnũ sepe labor uertitur. Ra¬
to eritus ꝓpositumq conuentũt. Ecce
ego unde nomen mnuocencie quesisse
debueram quid quesun: nempe no¬
uaꝵ recum malifice q calliditatis
adusus optimũ quẽq suspicionem.
et fortasse quod nestio qualit̾ uenit
ad autes meas int̾ magnos sepe
iactatũ. s fortuma magnos non in¬
gemo. fortasse iꝙͣ multis iam in¬
gromãtitus ac magus appareo. qr

Expanded text:
turum se vindex ethereus spoturum se vindex ethereus spopondisset. An ne igitur nunc ut mitis hostibus sic amicis infestus, et agnus inter lupos inter agnos lupus dicor? 14bium fuga, quid solitudinis atque otii studium, quid amor quietis ac silentii, si nunc etiam inter artifices scelerum deputandus sum? Heu quam verum experior quod a doctissimis viris acceperam, omnium difficillimam esse artem vivendi! Sic est hercle, nil est verius. Quidnam agimus mortales ut volumus? ingenia nostra rerum contrariarum vicinitate falluntur, in damnum sepe labor vertitur, raro exitus propositumque conveniunt. 15 Ecce ego unde nomen innocentie quesisse debueram, quid quesivi: nempe novarum rerum malificeque calliditatis adversus optimum quemque suspitionem; et fortasse — quod nescio qualiter venit ad aures meas inter magnos sepe iactatum, sed fortuna magnos non ingenio — fortasse, inquam, multis iam nigromanticus ac magus appareo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui hanc unchi de cousciencie suice¬
nitate fiduciam dedit. ut nõ tm̃ u̾bo
uolatili. s scapto scripto stadili ⁊ for¬
tassis in uranus hostium uenturo ĩ¬
nocencie mee testimomũ sine ulla
prorsus hesitacione cõmitterẽ. haud
ignorans ꝙ qui me aꝑto mendacio
lacerate non desiuũt si quain uero
ansulam ĩuenerit qua in u̾bo capi
possim ambabus illam marab ardẽ¬
ter ampient. facient id saue me fa¬
uente. si quando ego cum sepe potu¬
erun de tam multis ĩuiriis eniuloꝵ
grauius ultus sum uiuens ꝙͣ prie
ñuriam moriens affricams ⁊⁊ẽpe
quod a multis appetitur. iuchil pendẽ
studui. ut qui a satirico didicissem ꝙ¬
et uinuiti et infirim et exigu ⁊ mu¬
liebris amim semper est ultio. Et si¬
quaudo forsitau offense dolor descen¬
disset alcius: solebar me tũ illa pro¬
missione dominica. Michi uindictã.
et ego retribuam. et supuacuum ar¬
bitradar ab homine tentari quod faic¬

Expanded text:
qui hanc michi de conscientie sincequi hanc michi de conscientie sinceritate fidutiam dedit, ut non tantum verbo volatili sed scripto stabili et fortassis in manus hostium venturo, innocentie mee testimonium sine ulla prorsus hesitatione committerem, haud ignorans quod qui me aperto mendacio lacerare non desinunt, siquam vero ansulam invenerint qua in verbo capi possim, ambabus illam manibus ardenter arripient. Faciant id sane me favente, siquam ego, cum sepe potuerim, de tam multis iniuriis emulorum gravius ultus sum vivens quam patrie iniuriam moriens Africanus. 13 Nempe quod a multis appetitur, nichili pendere studui, ut qui a Satyrico didicissem quod “minuti et infirmi et exigui” et muliebris “animi semper est ultio”; et siquando forsitan offense dolor descendisset altius, solabar me tamen illa promissione dominica: «Michi vindictam et ego retribuam», et supervacuum arbitrabar ab homine tentari quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
co tecum pater excutere. nou quidẽ
totus sed ea tantim parte qua ferior
nocendi. Quero gͥ ex te cum multa o¬
liui a prima etate aspera et indigna
su passus quodq uiurie modum
auget ab hiis mide nec merebar tale
aliquid nec uerebar. Cui unꝙͣ incẽ
mali: cui fraudem ĩnexui: cui insidi¬
as tentendi: cuus usꝙͣ patrimoniũ
aut corpus miolentis appecii ꝙͣ libet
solicitus sccutator accessecit puto in¬
chil qd̾ hoc nomine carpi possit inue¬
met pret̾ suplicem querelã quam
uel ois uł columba eciam offensa
non continet. Ego sepe contium. dũ¬
q licitum esset effund̾e̾ sepe usq
ad igname notam dolorem memu
tranquillus absorbui. et pret̾ paucas
epłas in quib obseruatoꝵ meorũ
uocibus sine noĩnum exp̾ssione re¬
spondeo. ue cuuisꝙͣ fame mei dentis
bereat cicatrir. Exemplum ulcionis
aliud non erit quo dolores meos atq
ĩnitias prosequendo uel hũauitatis
oblitus iuidear uel decoris. Illi grãs

Expanded text:
co tecum, pater, excutere, non quidem co tecum, pater, excutere, non quidem totus sed ea tantum parte qua feriornocendi. 10 Quero igitur ex te: cum multa olim a prima etate aspera et indigna sim passus, quodque iniurie modum auget, ab his unde nec merebar tale aliquid nec verebar, cui unquam vicem mali reddidi, cui fraudem innexui, cui insidias tetendi, cuius usquam patrimonium aut corpus violentus appetii? 11 Quamlibet solicitus scrutator accesserit, puto nichil quod hoc nomine carpi possit, inveniet, preter simplicem querelam quam vel ovis vel columba etiam offensa non continet. Ego sepe continui, dumque licitum esset effundere, sepe usque ad ignavie notam dolorem meum tranquillus absorbui, et preter paucas epystolas, in quibus observatorum meorum vocibus sine nominum expressione respondeo ne cuiusquam fame mei dentis hereat cicatrix, exemplum ultionis aliud non erit, quo dolores meos atque iniurias persequendo vel humanitatis oblitus videar vel decoris. 12 Illi gratias
Abbreviated transcription (Latin):
res agetur. Et ego quideni ut iani
huic expediam adu̾sus te nichil hẽo
pret̾ suspitionis ĩnriam qua inino¬
centiaui meam p̾̃mis. Tu adu̾sus
me multa forsan et grauia si stipa¬
torib tuis ccedis At si tibi credideris
nichil prorsus ut puto. Si ab soliuis.
igitur hẽo quod petebam. si ore aũt
me condempnas: conscienciam ap¬
pello. Illa proculdubio me abloluet.
Ego ad comanam curiam tibi nocẽ¬
di animo uenisse atguor. eodem q
propoĩto uersari ut aliquid tibi ca¬
lumpine latentis infligam suo tem¬
pore ut aiunt in lucem erupture.
O cupendami ĩpudenciam. o uoiũ¬
crimen et meis aliemĩ morb. o ce¬
cam semꝑ iniidicun . o reni ineptis¬
sime confictam et a reliquis uite uiee
consiliis abborrentem. Et quĩ ut pu¬
et in scolis ciuilibus audiebam hodie
enim me studia illa non taugirat.
pͥmũ in iudicio de ꝑsona queritur
tanꝙͣ de ip̃ñis iudicii fundamento:
opere p̾cium reor quis ego su hoc lo¬

Expanded text:
res agetur. Et ego quidem, ut iam res agetur. Et ego quidem, ut iam hinc expediam, adversus te nichil habeo preter suspitionis iniuriam, qua innocentiam meam premis. Tu adversus me multa forsan et gravia, si stipatoribus tuis credis; at si tibi credideris, nichil prorsus, ut puto. Si absolvis igitur, habeo quod petebam; si ore autem me condemnas, conscientiam appello: illa proculdubio me absolvet. 8 Ego ad romanam curiam tibi nocendi animo venisse arguor eodemque hic proposito versari, ut aliquid tibi calumnie latentis infligam, suo tempore, ut aiunt, in lucem erupture. O stupendam impudentiam, o novucrimen et meis alienum moribus, o cecam semper invidiam, o rem ineptissime confictam et a reliquis vite mee consiliis abhorrentem! 9 Et quoniam, ut puer in scolis civilibus audiebam — hodie enim me studia illa non tangunt —, primum in iudicio de persona queritur tanquam de ipsius iudicii fundamento, opereprecium reor quis ego sim, hoc lo
Abbreviated transcription (Latin):
licet hosteui tibi crai amitus ẽẽ uelim
et si uiuis amor amiticiaui ꝑficiat
sim antcus. omnia peiorem ii ꝑtem
malus trahit int̾pres. Tu autem ta¬
lis uir hac sapiencia hac etate tur
alteri pocius ꝙͣ tibi de me credis. clau¬
de precor aurem susurtonid aunnũ¬
qr tuum in silencio de rebus meis in¬
teccogni. Is me bostem tuũ uegabit.
anicũq fatebitur. Illos auteui ue¬
ros bostes qui uirus absconditũ ⁊ fel
melle ꝑmixtũ sub ladus gerunt. qͦ
generosam auimam latent̾ infici¬
aut. et p̾claraui famani infami u̾boꝵ
ueneficio decolorent non sine aunci¬
ciatum iaccura qua uix alia nobili¬
bus aĩs maior sit. S cum illis mͥ
nichil negocui esse potest quor eque
cogitatus actusq et u̾ba despicio. te¬
cum pat̾ ut dixi. tecum litigo. certe
sub uidice non suspecto. qnͣtum libet
ipẽ suspectus simi. Unũ te reũ testem
iudicemq constituo. Contra quoq
me reum te eodem teste. te nidice. sic
actione reciproca nec mutato iudice

Expanded text:
licet hostem tibi, cui amicus esse velim et si unus amor amicitiam perficiat, sim amicus? 6 Omnia peiorem in partem malus trahit interpres; tu autem, talis vir, hac sapientia, hac etate, cur alteri potius quam tibi de me credis? claude, precor, aurem susurronibus animumque tuum in silentio de rebus meis interroga; is me hostem tuum negabit amicumque fatebitur, illos autem veros hostes, qui virus absconditum et fel melle permixtum sub labiis gerunt, quo generosam animam latenter inficiant et preclaram famam infami verborum veneficio decolorent, non sine amicitiarum iactura, qua vix alia nobilibus animis maior sit. 7 Sed cum illis michi nichil negotii esse potest, quorum eque cogitatus actusque et verba despicio. Tecum, pater, ut dixi, tecum litigo, certe sub iudice non suspecto, quantumlibet ipse suspectus sim; unum te reum testem iudicemque constituo; contra quoque me reum, te eodem teste te iudice; sic actione reciproca nec mutato iudice
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Utendum tempore et occasio¬
nem fortume impigre rapiendam.
Testantem superos doms propriis cõ¬
tentam esse. pars nerordeui nichilq
homumem fastidit. pars fronte con¬
silium occultare nequis sibi mõstra¬
ti pectus questus partem tribuat ar¬
bitrantur. Quid maiorib insisto
cum imorimi maior indignacio
non delit. sertori sutoriq meo per¬
suadere hactens nõ possum ullis
artibus. me lariorem uestem ac cal¬
ceum uelle ꝙͣ soleo. Putant me fin¬
gende modestie cansa loqui. et cũ
mutta promuserint nõ peticiom mee
s opimomi sue obsequuntur. Sic
iam senes adolescentum malis p̾¬
nuunͣ. Uersanti q animo quid hic
remedii ẽẽ possit: una tm̃ ostendit ᷑
ad salutem uia. ut aliquo t̾ratum
fugiamus ubi nos sanam mentẽ
attulisse nõ sit incredibile. ubi pos¬
sumis taudem eẽ quod suius nec
cogtinum semꝑ ẽẽ quod fumus. Se¬
pe fessis motum latus. et mutatꝰ
ualestunt. Quod ad me actinet a

Expanded text:
dunt, utendum tempore et occasiodunt, utendum tempore et occasionem fortune impigre rapiendam. Testantem superos bonis propriis contentum esse, pars vecordem nichilique hominem fastidit, pars fronte consilium occultare nequis sibi monstrati questus partem tribuat, arbitrantur. 5 Quid maioribus insisto cum minorum indignatio non desit? Sartori sutorique meo persuadere hactenus non possum ullis artibus me laxiorem vestem ac calceum velle quam soleo; putant me fingende modestie causa loqui, et cum multa promiserint, non petitioni mee sed opinioni sue obsequuntur. 6 Sic iam senes adolescentum malis premimur; versantique animo quid hic remedii esse possit, una tantum ostenditur ad salutem via, ut aliquo terrarum fugiamus ubi nos sanam mentem attulisse non sit incredibile, ubi possimus tandem esse quod sumus nec cogamur semper esse quod fuimus. 7 Sepe fessis motum latus, et mutatusvalescunt; quod ad me attinet, a
Abbreviated transcription (Latin):
profitea uolumus. nec ua¬
lemus. nuilla nobis de p̾senti fides
preteriti temporis opimione labo¬
rantibus. Importuna fores obsidet
amica et sepius pulsa reu̾titur at
q insidiis penior latet. Iures celi
incognitus celibatus et ꝑsuasum
sit te urta sumul et femime ꝯsorcio
cariturum. Comites cutiqui limeu
assuetum facto agnme circũstãt.
euccant int̾pellant diem festum
et conuientum nobilium matrona¬
rum alacci clamore deninciaut
respondetem te talia nõ curare pͥ¬
uum attoniti uiaitun mox ir¬
rident et miecta manu ꝑtrahunt
quo nolis ut qui mutatos affectus
et proenuam senectutem quam
in se uiuemlidus adhuc animis
non aduertunt. nec in coetaneis
suspicentur. procuratores et rei do¬
mestice nuuistai dauinis hinc instã¬
tibus oecintendum huic p̃teritis
succurtendum consulunt. Ingerẽtẽ
illud anaxagore. non essem ego
latorem aut insimum putant. Au
ci pat̾m residem solicitant et nuille
mas ambicionis atq auaricie ostẽ¬

Expanded text:
profiteri volumus nec vaprofiteri volumus nec valemus; nulla nobis de presenti fides, preteriti temporis opinione laborantibus. Importuna fores obsidet amica et sepius pulsa revertitur atque in insidiis pernox latet; iures celibincognitus celibatus et persuasum sit te vita simul et femine consortio cariturum. 2 Comites antiqui limen assuetum facto agmine circumstant, evocant, interpellant, diem festum et conventum nobilium matronarum alacri clamore denuntiant. Respondentem te talia non curare, primum attoniti mirantur, mox irrident et iniecta manu pertrahunt quo nolis, ut qui mutatos affectus et proximam senectutem — quam in se iuvenilibus adhuc animis non advertunt — nec in coetaneis suspicentur. 3 Procuratores et rei domestice ministri damnis hinc instantibus occurrendum, hinc preteritis, succurrendum consulunt. Ingerentem illud Anaxagore: «non essem ego latorem aut insanum putant. 4 Amici paterni residem solicitant et mille vias ambitionis atque avaritie osten
Abbreviated transcription (Latin):
equidem seu locorum seu temporum
speritatis exunũ fructum atq ad¬
u̾sitatum remedium amittimꝰ firał
tibi sepe et dixi et scripsi que qm̃
cerit. te gͦ quem cũ ailus in consiliũ
nuttere soledam ican solum hortor ut
consulas. tu orator. confutator q tu
in italici sedem esse. si neutra placet
tu delibera. niõ ne iuditium affect᷑
ipediat ubi nam cõmodius futi
simus. iisꝙͣ adeo radicatus sum quͥ
blando pollice fidi amoris auelli
possim. quo tibi n fallor sccupulo¬
sius trutiuanda res est Dide si qua¬
re est uia que sparsos recolligat a¬
unces . ꝙ si milla est: me oro iã tan¬
dem te q ipsum hoc expedias labo¬
te. et quod nullo sidere prohibemꝰ
tius in licteris ut te undeam p̾stes.
NIam tu in meis me tam crebro
uides ut in si caritas superet iam
possim tibi esse fastidio uale .iiiiͦ
idus. marcias Derone. Ad amcos
sepe infortums senectutẽ agi ubi
Eliquie nes malorum ue¬
terum ercitent. honestatẽ

Expanded text:
equidem seu locorum seu temporumequidem seu locorum seu temporumsperitatis eximium fructum atque adversitatum remedium amittimus, simutibi sepe et dixi et scripsi; que quocerit. 10 Te ergo, quem cum aliis in consilium mittere solebam, iam solum hortor ut consulas, tu orator confutatorque, tuin Italia sedem esse: si neutra placet tu delibera — modo ne iudicium affectus impediant — ubinam commodius futuri sumus; nusquam adeo radicatus sum quin blando pollice fidi amoris avelli possim; quo tibi, ni fallor, scrupulosius trutinanda res est. 11 Vide siqua est via que sparsos recolligat amicos: quodsi nulla est, me oro iantandem teque ipsum hoc expedias labore et quod nullo sidere prohibemur, tuis in literis ut te videam prestes; nam tu in meis me tam crebro vides, ut nisi caritas superet, iam possim tibi esse fastidio. Vale. IV Idus Martias, Verone. 3 Ad amicos, sepe importunius senectutem agi ubieliquie nos” malorum veterum “exercent”; honestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nũc uulgo fertur u̾e autem extremã
gallie belgice ꝑticulani. que inter
leuũ rhem latus et olandiã ac brabã¬
ciam iacet ut iops paccia diuite gło¬
tiarentur ingenio et natura suum
nis teneret eliuo quolibet et quo¬
cumq sub aere magnos spiritus pro¬
uirum grupit acq in lucem misit
illo ip̃o tempore quo ego procul alio
t̾rarum orbe uascebat. ꝙͣuis quem
origo fecit alieingenam mã fuetudo
amim et conu̾sacio longior atq in
prinus amor inei magna italicum
ex parte te fecerit. Mirum in tam
louge natis quauta uicauitas aui¬
morum. quanta sit comunctio uo¬
luuitatũ uiginti iam nunc anuoꝵ
testimomio probata. Romen tibi a
grauitate morum ac iocunditate
indictũ. cumq te ars musica in qua
regnas aristoytenũ dici uellet: uicit
iudiciumi amicorũ ut nr̃ soctates
dicereris. hec non tibi. s michi met
laborio se solamen ac leuamen uite
ue pati uelis ꝑ omnes te celico las
acuuien ut expendas queso. ninus

Expanded text:
nunc vulgo fertur, vere autem extremam nunc vulgo fertur, vere autem extremam Gallie Belgice particulam, que inter levum Rheni latus et Olandiam ac Brabantiam iacet — ut inops patria divite gloriaretur ingenio et natura suum ius teneret e limo quolibet et quocunque sub aere magnos spiritus provirum genuit atque in lucem misit illo ipso tempore quo ego procul alio terrarum orbe nascebar, quamvis, quem origo fecit alienigenam, mansuetudo animi et conversatio longior atque in primis amor mei magna italicum ex parte te fecerit. Mirum in tam longe natis quanta vicinitas animorum, quanta sit coniunctio voluntatum, viginti iam nunc annorum testimonio probata. Nomen tibi a gravitate morum ac iocunditate indictum, cumque te ars musica in qua regnas, Aristoxenum dici vellet, vicit iudicium amicorum ut noster Socrates dicereris. Hec non tibi sed michimet alaboriose solamen ac levamen vite,ne pati velis, per omnes te celicolasacumen ut expendas queso; nimiis
Abbreviated transcription (Latin):
leam duos recẽtium michi fletuum
materiam quorum alterum apẽni¬
nus extictum ht̃. alterũ error uagũ.
ita ut illius certa mors. huius ambi¬
gua uita sit. Quatuor qz alios omit¬
tam. thoniani scilicet ac barbatũ ⁊ le¬
lium. et guidonem nr̃m quorũ pͥmũ
tressaria sicilie. Secinidum sulmo bru¬
ciorum. Tertium roma. quartũ lunẽ
ad unguem doctrina et omni morũ
elegancia perpolitum. hos michi prĩa
que dedit ipã ecipit. Ita eiuui affirit
et natalis zone dulcedine compediti
conuictus nulla prorsus extra muros
patrios spes sit. Ita quoniam de amicis
parib serino est quorum facilior su¬
aor q est usus. Uides uili fallor
ut ad te uiũ uere tota res redits Tu
autem ini secrates te unũ inͥ quod
nurentur posten nõ tellus ausoma
ut reliquos dedit. s ceccn ac bacho et
minerue stetilis ac uirorum fertilis
unmea campine. ne ue forsitan rudis
lector campaniaz dici putet campi¬
miam dico inferioris alamame ut

Expanded text:
leam duos, recentium michi fletuum leam duos, recentium michi fletuum materiam, quorum alterum Apenninus extinctum habet, alterum error vagum, ita ut illius certa mors, huius ambigua vita sit; quattuorque alios omittam, Thomam scilicet ac Barbatum et Lelium et Guidonem nostrum, quorum primum Messana Sicilie, secundum Sulmo Brutiorum, tertium Roma, quartum Lunensad unguem doctrina et omni morum elegantia perpolitum. 6 Hos michi patria que dedit, ipsa eripit: ita enim affixi et natalis zone dulcedine compediti convictus nulla prorsus extra muros patrios spes sit. Ita quoniam de amicis paribus sermo est, quorum facilior suaviorque est usus, vides, nisi fallor, ut ad te unum fere tota res redit. 7 Te autem, mi Socrates, te unum michi, quod mirentur posteri, non tellus Ausonia, ut reliquos, dedit, sed Cereri ac Bacho et Minerve sterilis at virorum fertilis Nunea Campinie — neve forsan rudis lector Campaniam dici putet, Campiniam dico, inferioris Alemanie, ut
Abbreviated transcription (Latin):
compressis aliquando ge¬
mitib sedatisq suspitus atq
cmni turbinb infracta uoce
lutis q ocialis alloquor sic me audies
quali tonunem naustagio el cpsum fes¬
sum ue querimonus. sedentem in litore
mestum quidem s iam fletu abstinẽ¬
fletu abstinentem et paruas magne
fortune reliquias recensentem. Mitto
illas amenissimas atqr amplissimas
amiciciarum opes quibus abundãtis¬
sunus regib q ip̃is ac tr̃arum dnĩs
ño dicior uidebar. quarum repente
pauprimus factus sumi. z ion est ferẽ¬
dus qui ĩmmutas delicias suas luget
Ad neccessaria uite presidia que nr̃a
indebantur s non erant traseo ducs
michi fracres geuittix mea plures a¬
uncitia peperat. pͥmum quidẽ frm̃
naturalium mors infantem tulit. se¬
cundum michi Cartusia iam uirum
abstulit. ymo u̾o non michi s inundo
ablatum deo reddidit. Gerardũ nr̃m
nulla in re aut g̾mano tibi uinco se¬
cundum aut michi ꝙͣ tibi ullis affec¬
tidus iũctiorem. At in reliquis ut si¬

Expanded text:
ssis aliquando gemitibus sedatisque suspiriis atque animi turbinibus, infracta voce siccisque oculis te alloquar, sic me audies quasi hominem naufragio elapsum fessum ve querimoniis, sedentem in litore, mestum quidem sed iam fletu abstinentem et parvas magne fortune reliquias recensentem. 2 Mitto illas amenissimas atque amplissimas amicitiarum opes, quibus abundatissimus regibusque ipsis ac terrarum dominis modo ditior videbar, quarum repente pauperrimus factus sum — non est ferendus qui imminutas delitias suas luget —; ad necessaria vite presidia que nostra videbantur sed non erant, transeo. 3 Duos michi fratres genitrix mea, plures amicitia pepererat; primum quidem fratrum naturalium mors infantem tulit, secundum michi Cartusia iam virum abstulit, imo vero non michi sed mundo ablatum Deo reddidit, Gerardum nostrum nulla in re aut germano tibi unico secundum aut michi quam tibi ullis affectibus iunctiorem. 4 Ac in reliquis, ut si
Abbreviated transcription (Latin):
friguiui clara merito uideri quoniã
ignea sunt ¶Illud sepissunc addici¬
ens ꝙ cum de gradu in gradum a
daustrali clerico ꝑ omnia officia ĩ
sũmũ pontificem ascendisset nichil
unꝙͣ felicitatis aut tranquille qui¬
etis uite priori adiectum esset ex a¬
scensu. in nicude aiebat et malleo
semp dillatauit me dominus. ẜ uise
oueti qd̾ infiruntati mee ĩposuit si
placet supponat dextram quĩ michi
ĩportabile est. hec eisdem pene u̾bis
ad contertũ retuli. quib ab illo

Expanded text:
ium clara merito videri quoniam ignea sunt, illud sepissime adiciens quod cum de gradu in gradum a claustrali clerico per omnia officia in summum pontificem ascendisset, nichil unquam felicitatis aut tranquille quietis vite priori adiectum esset ex ascensu. 28 ‘In incude’ aiebat, ‘et malleo semper dilatavit me Dominus, sed nunc honeri quod infirmitati mee imposuit, si placet, supponat dexteram, quoniam michi importabile est’». Hec eisdem pene verbis ad contextum retuli, quibus ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
inbus equa est. non gladios ques uiul¬
ti sepe magna cumi gioria pectulerũt.
s ercoreui tantum ea etate que pre¬
cipites adolescentie motus transisse
debuerat. adolescenciamq ipãm diu
aute transierat nescio quenam infer¬
nalis allectho mestis facibus iam fri¬
gescens pectus accendit. seu quenã
dire tartaree stridentib alis circũ lum¬
ua uolitantes uicine mortis eripucre
conspectum. Derui hec calamtas ex

Expanded text:
os quos multi sepe magna cum gloria pertulerunt, sed errorem tantum, ea etate que precipites adolescentie motus transisse debuerat adolescentiamque ipsam diu ante transierat. 13 Nescio quenam infernalis Alecto mestis facibus iam frigescens pectus accendit, seu quenam dire tartaree stridentibus alis circum lumina volitantes vicine mortis eripuere conspectum. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
ta contrareruit: iaciennus anchorã.
portum inuenisse inidebin᷑. Et si for¬
san ad quietis nr̃e famam cõfluen¬
tium ãuorum turba succrenerit: nõ
deerit urbe media domus augustior
quã sub hac spe uaicuam suio. Ego
eniui partem enis eriguam nõ iui¬
plerem cum omi familia que michi
solitudius auido turba ingens est.
¶ Neue tibi his u̾dis uuectas com¬
pedes teq um domicilio ascriptum
putes ent nobis hic bononia studi¬
orum untrir. in qua pͥmium adole¬
scencie tempꝰ expendinus. et dulce
erit mutatis iam nõ solum aĩs s
capillis antiqua reuisere et firmi¬
ore iu dicio ciuitatis illius simulq¬

Expanded text:
ta contraxerint — iaciemus anchoram, ta contraxerint — iaciemus anchoram, portum invenisse videbimur. 7 Et si forsan ad quietis nostre famam confluentium amicorum turba succreverit, non deerit urbe media domus augustior, quam sub hac spe vacuam sino; ego enim partem eius exiguam non implerem cum omni familia, que michi solitudinis avido turba ingens est. 8 Neve tibi his verbis iniectas compedes, teque uni domicilio ascriptum putes. Erit nobis hinc Bononia, studiorum nutrix, in qua primum adolescentie tempus expendimus; et dulce erit, mutatis iam non solum animis sed capillis, antiqua revisere et firmiore iudicio civitatis illius simulq
Abbreviated transcription (Latin):
a caritas unum fecerit iudissolubi¬
li quodam modo consensu uuamin
rerum oĩum adhibito: Cum quib
tibi nil dissonũ. uil ocultum. s con¬
cordes aĩ. sereue frontes. ẜuio u̾ax
et inelaboratus. Aptiq eciaui cogi¬
tatus. Hec si uobis uita contigerit
uil amplius optabo. Et sicubi fene¬
ratorem aut heredipetam alieno tu¬
iidum indebo: nullam michi mo¬
uebit ĩudiam. me quidem extuua¬
tore pauprimus. licet ut satyricus
ait. possideat quãtum rapuit Nero.
montib aurum exequet nec amet
quẽquam nec ametur ab ullo.
Ubi sane uiumi in locum cõuenen¬
uiuis Quid enim de uẽturo ꝓhibet
gaudere. Si quideu hoc ieum hĩ¬
taculũ approbare uidemuui. nec ĩ¬
u̾nto: est euui et nõ quale habet
apud uirgillium. Riex latinus Alu¬
gustum. ingens. tentum sublune
coluunus At certe iocundũ solita¬
nium salubre. et profecto paucorũ
tam bene concordium hospitum la¬
te capar. Si quidem gͦ uos huc fa¬

Expanded text:
a caritas unum fecerint, indissolubia caritas unum fecerint, indissolubili quodam nodo, consensu unanimi rerum omnium adhibito; cum quibus tibi nil dissonum, nil occultum, sed concordes animi, serene frontes, sermo verax et inelaboratus, apertique etiam cogitatus? 5 Hec si nobis vita contigerit, nil amplius optabo; et sicubi feneratorem aut heredipetam alieno tumidum videbo, nullam michi movebit invidiam, me quidem extimatore, pauperrimus; licet, ut Satyricus ait, Possideat quantum rapuit Nero, montibus aurum Exequet, nec amet quenquam nec ametur ab ullo. 6 Ubi sane unum in locum convenerimus, — quid enim et venturo prohibet gaudere? siquidem hoc meum habitaculum approbare videmini nec immerito; est enim, etsi non quale habet apud Virgilium rex Latinus, augustum, ingens, centum sublime columnis, at certe iocundum, solitarium, salubre et profecto paucorum tam bene concordium hospitum late capax; siquidem ergo vos huc fa
Abbreviated transcription (Latin):
tate non ꝑdunus nec ꝑdere possimꝰ
si uellumꝰ. nec ꝑdere si possimus uel¬
le possumus ipã cum auima felici¬
tatis inseparabilit̾ adiuncta cupidi¬
tas. Si felicitatem ipãm sciuius sie̾
aunicorum solacio plenam hic nõ
posse contingere: quid gaudiis ob
stamus quid ne oĩum bomun ĩpedit¬
tarditas singulorum. Uenit equidẽ
ad nos ut ait seueca ex his quos a¬
miamius eciam ad sentibus gaudiũ.
s id lene et euamdum. Conspectus
et pñcia et conu̾satio hñt aliquid
uiue uoluptatis. En gͦ ꝙͣ primim
nob̾ arripienda est. Eter̃ si obstan¬
tes uoluptatis phõr aliqui adeo ap¬
petentes fuerunt ut ibi sũmam bo¬
ni ponerent. et illam humauorum
actuum dnami statuẽtes ip̃ius qͦ
initutis sibi tribuerent famulatũ.
quis erit tam ferrei pectoris qui bo¬
neste uoluptatis non capiatur il¬
cicia prestare põt. Nam q̃ oro te uita
felicior auut lecior ꝙͣ cum illis deg̾e
cum quib te ꝑfectus amor et mutu¬

Expanded text:
tate, non perdimus nec perdere possumus tate, non perdimus nec perdere possumus si velimus, nec perdere si possimus, velle possumus, ipsa cum anima felicitatis inseparabiliter adiuncta cupiditas; si felicitatem ipsam scimus sine amicorum solatio plenam hic non posse contingere, quid gaudiis nostris obstamus, quid ve omnium bonum impedittarditas singulorum? 3 «Venit equidem ad nos» ut ait Seneca, «ex his quos amamus, etiam absentibus, gaudium, sed id leve et evanidum; conspectus et presentia et conversatio habent aliquid vive voluptatis». Ea ergo quamprimum nobis arripienda est. Etenim si obscene voluptatis philosophorum aliqui adeo appetentes fuerunt, ut ibi summam boni ponerent, et illam humanorum actuum dominam statuentes, ipsius quoque virtutis sibi tribuerent famulatum; quis erit tam ferrei pectoris, qui honeste voluptatis non capiatur ilicitia prestare potest? 4 Nam que, oro te, vita felicior aut letior, quam cum illis degere cum quibus te perfectus amor et mutu
Abbreviated transcription (Latin):
res fratres. si quid in me opis aut cõ¬
silii est. si quid oblectacionis aut gra¬
cie ex me sperari potest. si quid sub¬
si dii ex lus reb quas ĩproprie mens
dicunt cum fortune sunit. demq me
ipsum qd̾ sine arrogancia possum ⁊¬
pauca quorum indiget mops hec ⁊
uota precesq desinam. Iuspiret uti¬
nam nobis consolator spũs in hoc
saltem conspirare ut dumi spirsimꝰ
adhuc ad requiem aspiremus. et
uenturi dulcedo temporis quã mẽ¬
te et cogitacione p̾ocupo fatigatũ
michi restituit calamum. et cũtã¬
te nuuicio ne occasionem perderem
s ultro uore causas exquirerem ad¬
monuit. Iuuat enim dui colloqui.
Iuuat lateri tuo quos ip̃e expior sti¬
mulos incutere. Si ouines igitur
beatam queriinus uitaui neq ab
hoc fine ulla usꝙͣ mortaliũ secta
dissentit. ꝙͣꝙͣ quibus ad illam tra¬
untib ꝑuenitur multũ soleat hu¬
mana curiositas alt̾c̾ari. Si inqmͣ
uobis est illa quã licet perdita felici¬

Expanded text:
res fratres, siquid in me opis aut conres fratres, siquid in me opis aut consilii est, siquid oblectationis aut gratie ex me sperari potest, siquid subsidii ex his rebus quas improprie meas dicunt, cum fortune sint, denique me ipsum, quod sine arrogantia possum,pauca quorum indiget inops hec evota precesque desinam, inspiret utinam nobis consolator Spiritus in hoc saltem conspirare, ut dum spiramus adhuc, ad requiem aspiremus, et animo, quedam venturi dulcedo temporis, quam mente et cogitatione preoccupo, fatigatum michi restituit calamum, et cuntante nuntio, ne occasionem perderem sed ultro more causas exquirerem, admonuit. Iuvat enim diu colloqui, iuvat lateri tuo quos ipse experior, stimulos incutere. 2 Si omnes igitur beatam querimus vitam, neque ab hoc fine ulla usquam mortalium secta dissentit, quanquam quibus ad illam tramitibus pervenitur, multum solet humana curiositas altercari; si, inquam, nobis est illa quam, licet perdita felici
Abbreviated transcription (Latin):
nobis eracta est Colligamius uos
igitur ad extrema uiarum: qd̾q nõ
ambigit᷑ dutiora. abiectis q super¬
uacius neccessarici teneanus. Qͥd
procrastinamꝰ. quid differimus. qͥd¬
dies diem. mensis mẽsem sequitur
atq in se sua per uestigia uoluitur
ãnus. ut p̾dare ait charo desinẽdoq
temcipit. et nũꝙͣ sic desunt ut qui¬
escat. Quis igitur expectandi in odꝰ
aut quis funs: Cauos iam conites
senectutis et muĩcios mortis aspeximiꝰ.
Quid amplius p̾stolaniur: au ut o¬
culi semo caligent. trement popli
cia est qd̾ qͥd iustis in spaciis et ex
cõmodo fien pot̾ int̾ crigustisis dit¬
ferte. p̾sertiu quia ut uim et olei sic
temporis et iute fer in fundo iacet. ad
illam te cũ superiora negleris resua¬
te ridiculum. uotum solet ẽẽ uiantib
ante uoctem bospitari. Accinguam᷑
obsecto et post multos itinerum labo¬
res illi nos eterno tandẽ hospicio pre¬
parem᷑. ¶ In hoc nobis luce mͥ cario¬

Expanded text:
nobis exacta est. 30 Colligamus nos nobis exacta est. 30 Colligamus nos igitur ad extrema viarum, quodque non ambigitur, duriora; abiectisque supervacuis, necessaria teneamus. Quid procrastinamus? quid differimus? dies diem, mensis mensem sequitur, Atque in se usa per vestigia volvitur annus, ut preclare ait Maro; desinendoque reincipit et nunquam sic desinit ut quiescat. Quis igitur expectandi modus aut quis finis? canos iam comites senectutis et nuntios mortis aspeximus; quid amplius prestolamur? an ut oculi senio caligent, tremant poplittia est, quod iustis in spatiis et ex commodo fieri potest, inter angustias differre, presertim quia, ut vini et olei, sic temporis et vite fex in fundo iacet! ad illam te, cum superiora neglexeris, reservare ridiculum. 32 Votum solet esse viantibus ante noctem hospitari; accingamur, obsecro, et post multos itinerum labores, illi nos eterno tandem hospitio preparemus. In hoc vobis, luce michi cario
Abbreviated transcription (Latin):
rerum mearum cũ amitis douinꝰ.
nõ negociorum eius qui nondum
certe mchi noscitur sumi gestor. pro
me autem quid michi tantopere la¬
borandum. Erpedit expeditum eẽ
impedito itineri gradientem ¶Qd
nunt eciam ĩutiles et fimestas sar¬
cumtulas cogitamus. elegant̾ ait
flaccus: Spacio breui spem lõguam
reseces. Id ne aũt. de brem aliqua
uite particula dictum putes. et
non de tota uita. Alio loco ait idem
uite summa breuis spem nos ue¬
tat inchoare lõgam. Ita est. nõ fal¬
litut nichil est uerius. Et si enun
uite hunis angustias quo possumiᷤ
modo etatum scilicet oꝑosa distĩc¬
cione laremus. et nn quantas libet
uinucias diuidamus. Reduc tamẽ
in umiam cuncta congenẽ. ⁊ cuno¬
sius scissa reditegrans a primo
ad ultimũ ꝙͣuis longissime uite die
totii sumil mente complectere fate¬
betis sũmam huius rapidissu tẽ¬
poris esse breuissimam. huius ip̃ius
si retro cucũq respicinius bona pars

Expanded text:
rerum mearum cum amicis dominus, rerum mearum cum amicis dominus, non negotiorum eius qui nondum certe michi noscitur, sum gestor. Pro me autem quid michi tantopere laborandum? expedit expeditum esse, impedito itinere gradientem; quid nunc etiam inutiles et funestas sarcinulas cogitamus? Eleganter ait Flaccus: spatio brevi Spem longam reseces. 28 Id ne autem de brevi aliqua vite particula dictum putes et non de tota vita, alio loco ait idem: Vite summa brevis spem nos vetat inchoare longam. 29 Ita est, non fallitur; nichil est verius. Etsi enim vite huius angustias quo possumus modo, etatum scilicet operosa distinctione, laxemus et in quantaslibet minutias dividamus, reduc tamen in unam cunta congeriem et curiosius scissa redintegrans, a primo ad ultimum quamvis longissime vite diem totum simul mente complectere: fateberis summam huius rapidissimi temporis esse brevissimam. Huius ipsius, si retro circumque respicimus, bona pars
Abbreviated transcription (Latin):
uite ut̃e locus est apcior: raptim
adero. non sum entm qui fidele con¬
silium speruere soleam: nulli credo
mortalium maior est uł fides uel
autoritas auncorum. Sini hic nr̃o
iuidicio p̾latus est. qd̾ ur̃e facent᷑
littere. quid uos nunc eciam tenet
Nolite cupiditati curem dare. nũ¬
ꝙͣ dictuta est sufficit. Semp nescio
quid deerit. ħt hoc auaricia ꝓpriũ
ac pessiuiũ: insaciabilis estͣ ⁊ dũ
promittit ab sentia pũtib uti ue¬
tat. hec hũdi sitis nnꝙ̃ plura q̃¬
reudo s pauciora contupiscondo
sedabitur. Crede nou michi s phĩs.
quorum hec ad ueras diuicias uia
est Quid ad me attinet cupidita¬
tibus metam fixi. et oraculi loco
poetitum illud accipiens. Semper
auarus eget. Ne ip̃e quoq semp
egeam qd sequitur feci. certũ noto
faiem. pecu eumq iam pridẽ licet¬
reflantib fortime nentis attigi. arec
uerebor ne nuchi seguiciem meus he¬
res obiciat. michi unio. nou sibi. et

Expanded text:
vite nostre locus est aptior, raptim vite nostre locus est aptior, raptim adero; non sum enim qui fidele consilium spernere soleam; nulli, credo, mortalium maior est vel fides vel autoritas amicorum. Sin hic vestro iudicio prelatus est, quod vestre fatentur litere, quid vos nunc etiam tenet? nolite cupiditati aurem dare; nunquam dictura est ‘sufficit’; semper nescio quid, deerit. 26 Habet hoc avaritia proprium ac pessimum: insatiabilis est; et dum promittit absentia, presentibus uti vetat. Hec habendi sitis nunquam plura querendo, sed pauciora concupiscendo sedabitur; crede non michi sed philosophis, quorum hec “ad veras divitias” via est. Quod ad me attinet, cupiditatibus metam fixi, et oraculi loco poeticum illud accipiens: “Semper avarus eget”, ne ipse quoque semper egeam, quod sequitur feci: “certum voto finem petii”, eumque iampridem, licflantibus fortune ventis, attigi; 27 nec verebor ne michi segnitiem meus heres obiciat; michi vivo non sibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
suspicerem. Ubi uicissim alt̾ alteri
manũ dabit. et quicꝙͣ neccessitans
niciderit alterna oꝑe suppledit᷑. Abũ¬
dabimus michi ccede. mag̾ q forsã
nundia nobis ꝙͣ mopia metuẽda
est. Quid igitur expectamus. quid
man et montib fluminibq distra¬
huuut. cur nõ tandem domus una
comũgit: quos olu iũxit unitas
uoluntatũ: insi quia noua quelibet
et insueta refugiuus. nultaq
pollititã spem dimnte̾ uocantem q
nes alcius fortuam non audire
stultum credimus cũ multo sit sit
stultius contemptis reb certis ac
solidis in uiubris manib spẽ hẽre.
Ego quidem nõ cousciençie mee so¬
lum s p̾sentis epłe testionio ĩ nos
culpami omnem retorq̃o quicũq
fu̾itis ad salubre cõsilium tardio¬
tes. Quĩ huc solutis seu p̾sectis oc¬
cupacionũ laqueis festinate. neq
nuchi detur artogautie qd̾ trabere
uidear non sequi. Ad utrimilibet ex
equo paratus est aũis. Si quis usq̃

Expanded text:
suspicemur, ubi vicissim alter alteri suspicemur, ubi vicissim alter alteri manum dabit et quicquid necessitatis inciderit, alterna ope supplebitur? Abundabimus, michi crede; magisque forsan invidia nobis quam inopia metuenda est. 24 Quid igitur expectamus? quid mari et montibus fluminibusque distrahimur? cur non tandem domus una coniungit, quos olim iunxit unitas voluntatum, nisi quia nova quelibet et insueta refugimus, multaque pollicitam spem dimittere vocantemque nos altius fortunam non audire stultum credimus, cum multo sit stultius, contemptis rebus certis ac solidis, in umbris inanibus spem habere? Ego quidem non conscientie mee solum, sed presentis epystole testimonio, in vos culpam omnem retorqueo, quicunque fueritis ad salubre consilium tardiores. 25 Quin huc, solutis seu presectis occupationum laqueis, festinate; neque michi detur arrogantie, quod trahere videar, non sequi; at utrumlibet ex equo paratus est animus. Siquis usquam