comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentur. Partes sane horti sic diuiden de st̃. ut hee in qͥb autũpno se¬
ninabit uerno tepore pastinẽt. Quas seminib uͦ cõplebimꝰ autũp
niinti debemꝰ esfod̾e itautaq pastinato deco quet᷑ beneficio algoris
aut solis aree faciende st̃ angustiores ⁊ longe idẽ duoderim pedũ longi¬
cudine ⁊ sex latitudine sic ꝓpt̃ spatia utͥmq purganda diuise. Margi¬
ues n eaꝵ locis humidis ł irriguis duob pedib erigant᷑. siccis uno extulis¬
se sufficiet. Int̾ areas shumor consueuit esfluere. spatia altiora ipsis are¬
is ee debebũt. ut facilius in grediat᷑ aream desuꝑiore parte humor admis¬
sus. ⁊ u̾sicientẽ sat᷑auerit inalias possit exclusus auerci. Serendi tp̃ra li¬
cet ꝑm̃ses c̃ta signemꝰ tñ sed̾m loci ⁊ celi nat᷑am unusqͥsq custodiat. frigi¬
dis locis autũpnalis satio cełior fiat. ũna uͦ tardior. Calidis autẽ regionb
⁊ autumpnał serior fieri potest. ⁊ uerna maturior. Qui cũq serenda st̃

Expanded text:
nus Partes sane horti dividende sunt, ut he in quibus autumno seminabitur, verno tempore pastinentur; quas seminibus vere complebimus, autumni tempore debemus effodere: ita utraque pastinatio decoquetur beneficio algoris, vel solis. Aree faciende sunt angustiores et longe, id est duodecim pedum longitudine et sex latitudine, sic propter spatia utrinque purganda divise. Margines vero earum, locis humidis vel irriguis, duobus pedibus erigantur, siccis uno extulisse sufficiet. Inter areas si humor consuevit effluere, spatia altiora ipsis areis esse debebunt, ut facilius ingrediatur aream de superiori parte humor admissus et ubi sitientem saturaverit, in alias possit exclusus converti. Serendi tempora, licet per menses certa signemus, tamen secundum loci et celi naturam unusquisque custodiat. Frigidis locis autumnalis satio celerior est, verna vero tardior. Calidis vero regionibus et cetera autumnalis serior fieri potest et verna maturior. Quecumque serenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
te portent᷑. ne collo care nec aꝑire aluearia nͥ uesꝑe in stante debemꝰ.
Specłemur. dem̃ postbiduũ ne omne ianuas suas egrediat᷑ exam̃. ħ
eñi signo fugã meditant᷑ assum̾e. ꝯtͣ ħ uł cet̾a suo unõ qͦ mense reddemꝰ.
ĩam creduntur nonfugere sistercus pͥmi geniti uituli adlinamꝰ orib ua
onalienũ est si aque copia patiat᷑ patrẽ Sculoꝵ.¬
familias destructura balnei cogitape queres ⁊ uoluptati płimũ cõ¬
ferat ⁊ saluti. Itaq balneum constituemꝰ in ea parte qͣeal or futurus est
loco abhumore suspense ne uligo cũ fornacibꝰ uicina refrigeret. lu¬
mina ei dabimꝰ aparte meridiana ⁊ occid eutis biberni ut tota die solis

Expanded text:
te portentur, nec collocare nec aperire alvearia, nisi vespere instante debemus. te portentur, nec collocare nec aperire alvearia, nisi vespere instante debemus. Speculemur deinde post triduum, ne omne ianuas suas egrediatur examen: hoc enim signo fugam meditantur assumere. Cetera omnia suo undequaque reddemus loco: creduntur tamen non fugere, si stercus palienum si aque copia patiatur, patremfamilias de structura balnei cogitare; que res et voluptati plurimum conferat et saluti, itaque balneum constituemus in ea parte qua calor futurus est, loco ab humore suspenso, ne uligo eum fornacibus vicina refrigeret. Lumina ei dabimus a parte meridiana et occidentis hyberni, ut tota die solis
Abbreviated transcription (Latin):
est moris irreꝑe. ⁊ supͣ hec duo aluearia collocentur. ita ut ñ possĩt
imbre penet᷑ri spaciolis int̾ se patẽtibus segregata. arigustus tñ aditꝰ
admictat ex anima ꝓpt̾ frigoris ⁊ caloris iniuriam. Sane uentis frigidi¬
ribꝰ alt̃ paries resistat. qͥlocũ possit defensis sedibꝰ applicare. Aditꝰ om̃s
soli opponant᷑ hb̃no. qui in uno cortice duo uł cres ẽẽ debebunt. Ca
magnitudine que apis formã ñ possit exced̾e. Sic eñi noxiis animalib
ingressu resistet᷑ angusto. ł si apes obsid̾e uolu̾nt exeuntes. alio cum
non defuerit uitentur egressu.
Ipes si em̃de sunt: ꝓuid eamꝰ ut plena aluearia comparentur. Qmͣ rẽ
uł inspectio uł murmuris magnitudoł freq̃ntia monstrat cõ¬
meantis ac remeantis examinis. Et uicina potiꝰ qmͣ longinqua regio¬
ne. neaeris nouitate tẽptent᷑. Si uͦ longinis aduehende sũt collo noc¬

Expanded text:
est moris irrepere et supra hec alvearia collocentur, ita ut non possint est moris irrepere et supra hec alvearia collocentur, ita ut non possint imbre penetrari, spatiolis inter se patentibus segregata. Angustus tamen aditus admittat examina, propter frigoris et caloris iniuriam. Sane ventis frigidioribus altus paries resistat, qui locum possit defensis sedibus apricare. Aditus omnes soli opponantur hyberno, qui in uno cortice, duo vel tres esse debebunt, ea magnitudine que apis formam non possit excedere. Sic enim noxiis animalibus ingressu resistetur angusto; vel si apes obsidere exeuntes, alio cum non defuerint nitentur egressu.Apes si emende sunt, provideamus ut plena comparentur; quam rem, vel inspectio, vel murmuris magnitudo et frequentia monstrant commeantis ac remeantis examinis: ex vicina potius quam longinqua regione, ne aeris novitate tententur. Si vero longius aduehende sunt, collo noc
Abbreviated transcription (Latin):
sa uͥgulta sed es tutas apib p̃bitura cũ sicient. Si abhis apiũ cast̾s lon¬
ge sĩt omsa odoris horcẽdi. balnee stabulã coqͥne fusoria fugemꝰ pret̾ea
animalia q̃ sunt apib intiniea lacertos blattas ⁊ his similia aues ⁊̃ pẽ
nis ⁊ crepitacłis t̾reamꝰ. Purus custos frequẽs ⁊ castus. accedat hñs noua
alueuria p̃parata. qͥb excipiat᷑ examinũ rudis uiuentus. Uidet᷑ odor
ceni. ⁊ cancer exustus. ⁊ locus qui adhumaña uocẽ falsa imitatione res¬
pondeo. Absint ⁊ herbe titimalli elleborũ capsia absinthium cucumit
agrestis. & omnis amaritudo conficiende adu̾sa dulcedini. Aluearia
meliora st̃ que cortex formabit raptꝰ exub̾ẽ. qr ñ tͣnsinittunt ium fri¬
goris aut caloris. Possũt tñ ⁊ feridis fieri. Si hec de sint. saliginis. uimi¬
nib fabͥcent᷑. łligno cauate arboris aut tabuł more cuparum. fictilia

Expanded text:
sa virgulta, sedes tutas apibus prebiture, cum sitient. DE NOCUMENTIS EARUM sa virgulta, sedes tutas apibus prebiture, cum sitient. DE NOCUMENTIS EARUM ge sint omnia odoris horrendi, balnea, stabula, coquine, fusoria: fugemus preterea animalia, que sunt apibus inimica, lacertos et blactas et his similia; et aves etiam crepitaculis terreamus. Purus custos frequens et castus accedat, habens nova alvearia preparata, quibus excipiatur examinum iuventus, vitetur odor ceni et cancer exustus et locus qui ad humanam vocem falsa imitatione respondet. Absint et herbe, titimallus, elleborum, tapsia, absinthium, cucumis agrestis et omnis amaritudo conficiende adversa dulcedini. Alvearia meliora sunt que cortex formabit raptus ex subere, quia non transmittunt vim frigoris aut caloris; possunt tamen ex ferulis fieri. Si hec desint, saliginis viminibus fabricentur, vel ligno cavate arboris; aut tabulis more cuparum. Fictilia
Abbreviated transcription (Latin):
dine foliorũ narcissum ccũ cet̾asq herbas suauissimi odoris ⁊ fioris.
nfruticib uͦ. sint rose lilia uiole slabe ros marmꝰ. ed̾e. In arborib ⁊
aiphus amigdalus ꝑsicus pirꝰ pomifereq arbores qͥb nulla amaritu¬
do respondet. fiore desucco. Silurĩa uͦ gl anoiferea robora therebinthus
lentiscus cedrus tilia ulex minor ⁊ tinꝰ. Sed taxi remoueant᷑ inimice.
mi saporis mella chimi succus effundit. Scdi m̾iti timbra serpillũ ł ou¬
ganũ. Tercii m̃iti ros marinꝰ ⁊ satureia. set̾a uͥ arbutꝰ. ⁊ holera saporẽ
rustici mellis esficiunt. Sint autẽ arbores aseptẽtͥonali parte dispo¬
site. frutices atq uͥgulta ordines suos submaceriis ex eqͣnt᷑. ħbas
deinde plano post frutices conseremꝰ. fons uł riuus huc conueniat
otiosus. qͥhumiles tͣnseundo formet lacunas qͣs oꝑiant rara ⁊ tͣnsuer¬

Expanded text:
dine foliorum narcissum, crocum, ceterasque herbas suavissimi odoris vel floris. dine foliorum narcissum, crocum, ceterasque herbas suavissimi odoris vel floris. In fructicibus vero sunt rose, lilia, viole flave, rosmarinus, hedere. In arboribus zizifa, amigdalus, persicus, pyrus, pomifereque arbores, quibus nulla amaritudo respondet flori de succo. Sylvestria vero glandifera, robora, terebinthus, lentiscus, cedrus, tilia, ilex minor et thymus: sed taxi removeantur inimici. Primi saporis mella thymi succus effundit: secundi tymbra, serpillum, vel origanum: tertii rosmarinum et saturegia. Cetera, ut arbutus et olera, saporem rustici mellis efficiunt. Sint autem a septentrionali parte disposite fructices, atque virgulta ordines suos sub maceriis exequantur: herbas deinde plano, post frutices conseremus. Fons vel rivus huc conveniat ociosus, qui humiles transeundo formet lacunas, quas operiant rara et transver
Abbreviated transcription (Latin):
suspecta. Sit autẽ ł strata silice ł saro montis excisa ł sub ip̃o tͥcure
tp̃r ungłis pecorũ ⁊ aque ad mixtione solidata. si ausa deinde ⁊ robus.¬
tis munita cancellis ꝓpt̾ arm̃ta que cũ terit᷑. inducimꝰ. Sit cͥca hanc
locus alt̾ planꝰ ⁊ purus in quẽ frumenta tnͣsfusa refrigerent᷑ ⁊ hor¬
reis inferant᷑ q̃ res meoꝵ durabilitate ꝓficiet. fiat dem̃ undecũq
tos frum̃ta sinecessitas coegerit raptũ ł mũda uł semitͥta ponant᷑.
it autẽ loco sublimi ⁊ undecũq ꝑflabili longe tñ ab hortis uinei
sidentes frondib ꝑforant atq arere compellũt.
uentis remota. ⁊ calidiore locare debemꝰ. Que in qͣdratã ꝯstituta
m̃surã fures ⁊ accensus hominũ pecudũq sũmoueat. Sit ab undãs
florib q̃s ł in herbis uł infructib uel in arborib ꝓcuret in dustͥa. her¬
tas. affodillũ citaginẽ amaracũ iacinctũ qͥ yris ł gladiolus dr̃ similitu¬

Expanded text:
civitate suspecta. Sit autem vel strata silice, vel saxo montis excisa, vel sub ipso triture tempore, ungulis pecorum et aqua admixtione solidata: clausa deinde et robustis muta cancellis, propter armenta, que cum teruntur inducimus. Sit circa hanc locus altus planus et purus, in quem frumenta transfusa refrigerentur et horreis inferantur; que res in eorum durabilitate proficiet. Fiat deinde horreum  frumenta si necessitas coegerit, raptim, vel munda, vel semitrita ponantur. Sit enim loco sublimi et undecumque perflabil; longe tamen ab hortis, vineis, ee, ita insidentes frondibus, arere compellunt. ventis remota et calidiore locare debemus, que in quadratam constituta mensuram, fures et accessus hominum pecudumque submoveat: sit abundans floribus, quos vel in herbis, vel in fructibus, vel in arboribus procuret industria. Hertes, affodillum, amaracum, hyacinthum qui iris vel gladiolus dicitur similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ceri. Int̾ est ut res ꝓfanata non ualeat. Contͣ culices ⁊ limaces ł anurc̃.
recẽtẽ ł ea cameris fuliginẽ spargimꝰ. Contͣ formicas siinhorto hñt
foram̃ cor noctue ad moueamꝰ. si foris ueniunt omẽ horti spatium
cin̾em aut crece candore signabimꝰ. sontͣ erucas semina que spar¬
gẽda st̃ semꝑuini succo madefi ant ł erucarũ sanguine. Cicep int̾¬

Expanded text:
t noceri. Contra culices et limaces, vel amurcam recentem, vel camini fuliginem spargimus. Contra formicas, si in hortum habent foramen, cor noctue admovemus. Si foris veniunt, omne horti spatium cinere, aut crete candore signabimus. Contra erucas, semina que spargenda sunt, sempervive succo madefiant, vel erucarum sanguine. Aliqui cin
Abbreviated transcription (Latin):
corium dimittent. paleis obruta concinuo relaxabunt. Item decori¬
ata si aqua marina lauemus aut salsa ⁊ candida fiunt. ⁊ plurimum
durant. Mense decembri uel ianuaris circa idus amigdalus in serte
loeis uero frigidis ⁊ februario si tamen surculos codias antequam
germinent. utiles sunt qui desumitate sumuncur. Inseritur ⁊ sub

Expanded text:
is obruta continuo relaxabunt. Item decoriata, si aqua marina lavemus, aut salsa: et candida fient et plurimum durant. Mense decembri vel ianuario circa idus, amygdalus inseritur. Locis vero frigidis, februario, si tamen surculos colligas antequam germinent. Uti
Abbreviated transcription (Latin):
Cũsi fons desit᷑ aut puteus cisternas ꝯstruere ꝯueniat. qͥbꝰ omĩi
igninis parietib magnitudo ea cui delectaris
⁊ sufficis ꝯstruat᷑ longior magis qmͣ latior. huiꝰ solũ alto rudi
solid atũ relicto fossoriis loco testacei pauim̃ti sr̾ fusio ne leuigeᷤ
anioue ꝑfricãdũ. Qd̾ uͥ deducto humore siccatũ ẽ. neriiis ai
aliqͣ parto findatur ⁊ parietes simili corio uelẽtur obduso
alta post diutͣna ⁊ solida siccitatẽ aq̃ p̃beat᷑ hospiciũ. angllo
sane piscesq fiuuiales mita inhis pasciq ꝯueniet ut hoꝵt n¬
tatu aqͣstans agilitatẽ eurrentis imitet᷑. S si aliqñ in qͥcũꝙ¬

Expanded text:
cum si fons desit ac puteus, cisternas construere conveniat, quibus omnium  Magnitudo ea cui delectaris cisterna construatur, longior magis quam latior. In imis solum alto rudere solidatum, relicto fusoriis loco, testacei pavimenti superfusione levigetur. assidue perfricandum. Quod ubi deducto humore siccatum est; ne rimis in aliqua parte findatur, etiam parietes simili modo velentur obducti et ita post diuturnam et solidam siccitatem, aque prebeatur hospitium. Anguillas sane, piscesque fluviales mitti in his, pascique convenit, ut horum natatu, aqua stans agilitatem currentis imitetur. Piscine du
Abbreviated transcription (Latin):
est reseruari in cuiꝰ aditii nucẽ uitꝰ incensã sic poni ut ab una par
ce si atꝰ possit acciꝑe. qͣs ab aliqꝗͣ parte diffundat. Sic impletis fumo
itus eoꝵ sacures attactu freq̃nti scabies occupabit acꝑimet. Ser¬
pentes omĩ austeritate fugant᷑. ⁊ nocentes sp̃e innocentia fumi
gͣueolentis eragitat. Uramus gasbanũ ł cerui cornua radices lilii
capre ungulas. ħ gñe monstra noxia ꝓlubent᷑. Opinio g̃coꝵ ẽ: si
mibes locustaꝵ repente surrexerit. latẽtib infra tecta cunctis
hominib eam posse tnͣsire. Ꝙ si in obseruantes homines sub aere
dep̃hendant. nullũ fructũ noceri si continuo om̃s ad tecta con¬
fugiunt. Pelli ⁊̃ dũr amari lupini uł ag̾stis cucum̾is aqͣ decocta.
simurie mixta fundat᷑. Estimant aliqͥ locustas ł scor pios figurari¬
posse si aliqͥ erhis urant᷑ innmedio. Campas nõnulli fic ulneo cinẽ¬

Expanded text:
est reservari, iest reservari, ite flatus possit accipere et ab alia parte fumum diffundere. Sic impletis fumo itus eorum satures, a tractu frequenti scabies occupabit ac perimet. Serpentes prope omni austeritate fugantur et nocentes spiritus innocentia fumi grave olentis exagitat. Uramus galbanum, vel cervi cornua, radices libii, capre ungulas, hoc genere monstra noxia prohibentur. Opinio Grecorum est, si nubes locustarum repente surrexerit, latentibus infra tecta cunctis hominibus, eam posse transire. Quod si inobservantes homines sub aere deprehendant, nullum fructum noceri, si continuo omnes ad tecta confugiant. Pelli etiam dicuntur amari lupini aut agrestis cucumeris aqua decocta, si murie mixta fundatur. Estimant aliqui locustas vel scorpios posse fugari, si aliqui ex his urantur in medio. DE APIBU
Abbreviated transcription (Latin):
taueris ad olescant. formicas abiges organo ⁊ sulphure ͥtis foran
asꝑgens. ħ ⁊ apibꝰ nocet. It̃ coclearũ uacuas cestes si usferis. ⁊ eo cinꝰ
foramẽ in culces. Culices galbano in fuso fugantur aut sulphure.
Pulices amurca ꝑpauim̃tũ freq̃nt̃ asꝑsa ł cimino agresti cũ aq̃
tͥco. uł cucum̃us semen ag̾stis aqͣ resolutũ sepe in fundens. uł aqͥ¬
ne infuderis.⁊ in domo nocte posueris adħebunt. It̃e nec abuntur
si elleboro nigͦ easeum. uł panẽ uł adipes uł polenta ꝑ misceas. ⁊ offe¬
ras sagsts eucum̃is ⁊ colloqͥntidis suffusio sic nocebit. ad u̾sus mureᷤ
aStes apuleius asserit semina bubulo felle macerãda añqmͣ spar
Sũ inexitũ nituntur int̾euut. T alpas g̾ci ħ gñe ꝑsecunt᷑. Nucem
ꝑforari iubent. uel aliqd̾ pomi gñs soliditatis eusdẽ ibi paleas ⁊
cedr̃a eũ suiphure sufficient̃ in cludi. Tunc om̃s paruulos adicus
⁊reliqua spiram̃ta talpaꝵ dilignt̃ obru unum foram̃ qͦd amplũ

Expanded text:
hure tritis foramen aspergens, hoc et apibus nocet. Item coclearum vacuas testas si usseris et eo cinere foramen inculces. Culices galbano infuso fugantur, aut sulphure. Pulices amurca per pavimentum frequenter aspersa, vel cimino agresti cum aqua trito; vel cucumeris semen agrestis aqua resolutum sepe infundes. DE Qne infuderis et in domo nocte posueris, adherebunt. Item necabuntur si elleboro nigro, caseum, vel panem, vel adipes, vel polentam permisceas et offeras: et agrestis cucumeris et coloquintide suffusio, eque nocebit adversus mures agrestes. Apuleius asserit semina bubulo felle maceranda, antequam spargdum in exitum nituntur, intereunt. Talpas greci hoc genere persequuntur: Nucem perforari iubent, vel aliquod pomi genus soliditatis eiusdem; ibi paleas et cedria cum sulphure sufficienter includi; tunc omnes parvos aditus et reliqua spiramina talparum diligenter obrui, unum foramen quod amplius
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus muitis aracionib exeretat᷑. ut ab olitis radicib pͥoris uineid
⁊ omni eaꝵ earie ⁊ sqͣlore depulso nouella uitis cutius possit in¬
duei ⁊̃ofus ⁊ alia duriora uͥgelu relacant᷑ ⁊ solibꝰ pulch errimal
iuineas fert᷑. refrigeratis estate radicibꝰ ⁊ humore decento. s ⁊ soli
ta glarea ⁊ easculosus ager.⁊ mobiles lapides sitam̃ hec omnia gͥ¬
bis sepingibꝰ miscuert. ⁊ illex cui t̾ra supposita ⁊̃. qͥa frigidus est
⁊ humoris denax radices esfate sitire non patitur. It̾ loca ad que deei¬
tuminib t̾ra decurrit. uł ualles qͣs suminum saturabit ad gestio.
s ħ in his łoeis q̃ gelu m edulis inftsta ẽẽ non possunt. argillosa
t̾ra. cõmodaẽ. Argilla autẽ sola gͣuit̃ immiea. ⁊ cet̾a q̃ ingñalib¬

Expanded text:
prius multis arationibus exerceatur, ut abolitis radicibus prioris vinee et omnium earum carie et squalore depulso, novella vitis tutius possit induci, tophus et alia duriora, ubi gelu relaxantur et solibus, pulcherrimas vineas ferunt, refrigeratis radicibus et humore retentamen hec omnia glebis se pinguibus miscuerunt: et si lex cui terra supposita est, qui frigidus est et humoris tenax, radices estate sitire non patitur. Item loca ad que de cacuminibus terra decurrit, vel valles quas fluminum saturabit aggestio: Sed hoc in his locis que gelu et nubibus infesta esse non possunt. Argillosa terra commoda est. Argilla autem sola graviter inimica. Plagam celi
Abbreviated transcription (Latin):
ed solũ uincis ponendis nec spissum nimis nec resolutũ ꝑtinet discis¬
ipius tñ resoluto nec erile nec letissimũ. tñ leto ꝓximũ. Nec cam¬
pcstre nee p̾ceps s potiꝰ edito cãpo. nec sictũ nec uliginosũ modiet cũ
roscidum. Nec salsũ nee amarũ qͥd uitiũ sapore corrupto uina contͥ.¬
stat. Celũ mediocͥs qͣlitatis tepidũ tñ mag̃ qmͣ frigidũ siccũ potius
qm nimis imbͥdũ. S ante omĩa uitis ꝓcellas uẽtosq formidat. ad

Expanded text:
e Solum vineis ponendis, nec spissum nimis sit, nec resolutum, propius tamen resoluto, nec exile, nec letissimum, tamen leto proximum: nec campestre, nec preceps, sed potius edito campo, nec siccum, nec uliginosum, modice tamen roscidum: nec falsum, nec amarum: quod vitium sapore corrupto vina contristat. Celum mediocris qualitatis, tepidum tamen magis quam frigidum, siccum potius quam nimis imbridum. Sed ante omnia vitis procellas ventosque formid
Abbreviated transcription (Latin):
matare gña alii luto inter formas clauso parietes figatos exparcib
imitat aiuib suppetit macerias luto ⁊ lapide exeitat. Pleriq sinelu¬
cocongesta in ordinẽ saracõponunt. Honnulli fossis spatia colenda
pꝰeugunt. qd untãdũ ẽ qr horto subdueit humores. nͥ forte locus pa¬
sustris colatur alii spinaꝵ plantas : semina inmunitione disponũt
Sed melsius erit rubisemina ⁊ spine q̃rubꝰ canimis uocatur. matura col¬

Expanded text:
 munitionis sunt genera. Alii luto inter formas clauso, parietes figuratos ex partibus  munitionis sunt genera. Alii luto inter formas clauso, parietes figuratos ex partibus imitantur. Quibus suppetit, maceries luto et lapide excitant; plerique sine luto, congesta in ordinem saxa componunt; nonnulli fossis spatia colenda precingunt; quod vitandum est, quia horto subducit humores; nisi forte locus palustris colatur. Alii spinarum plantas et semina in munitione disponunt; sed melius erit rubi semina et spine que rubus caninus vocatur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ancur mixta reliqͥs uicẽ st̃coris exibebt̃. ⁊ limus quẽ scaturiens aqͣ ul
siuuii increm̃ta respuerꝰ¬
⁊ pomaria domui ꝑrima ẽẽ debebunt. hortus ft̃culino maxime
sub̾tꝰ cuiꝰ eũ succus sponte fecundet. ab area longe situs est. Na pulu̾i
paleaꝵ patit᷑ inimicũ. Felix positio ẽ. cui lenit̃ inclinata planicies
cursus aque fluentis ꝑspacia discreta deriuat. Si fons desit aut in¬
pͥm̃dus ẽ puteus. aut si nequeas. piscina suꝑius constituenda. ut il¬
li aqͣs pluuia conferente hortus ꝑestiuos riget᷑ ardores. si hac omni
facultate carueris semꝑ altius tͥb ł .iiͦͬ. pedib ad pastini similitudi¬
nẽ fodies hortulũ qͥsic cultꝰ negligat siccitates. S huic qͣmus ꝯtra
tione uitanda. creta qm argillam dñis atq rubrica. Iud̾ qͦ custo¬
dies inhortis quos humoris natã ñ adiuuat. ut diuidas partes Ani

Expanded text:
antur, mixta reliquis, vicem stercoris exhibebunt; et limus quem scaturiens aqua antur, mixta reliquis, vicem stercoris exhibebunt; et limus quem scaturiens aqua fluvii incrementa respuer pomeria domui proxima esse debent. Hortus sterquilinio maxime subiectus, cuius eum succus sponte fecundet; ab area longe situs. Nam pulverem palearum patitur inimicum. Felix positio est, cui leviter inclinata planicies, cursus aque fluentis per spatia discreta diluat. Si fons desit, aut imprimendus est puteus, aut si hoc nequeas, piscina superius construenda, ut illi aquas pluvia conferente, hortus per estivos rigetur ardores. Si hac omni facultate carveris, semper altius tribus vel quatuor pedibus, ad pastini similitudinem fodies hortulum, qui sic cultus negligat siccitates. Sed huic quamvis contra t in electione vitanda; creta quam argillam dicimus, atque rubrica. Illud quoque custodies in hortis quos humoris natura non adiuvat, ut dividas partes et
Abbreviated transcription (Latin):
piscine due ł solo imp̾sso ł ceso lapide cͥca uillã ẽe debebunt. qͣs fa¬
cile ẽ aut fonte aut impre suppleri. ut una exhis usui peccorib ł
eni palearũ ligni.
bannarũ repositiones nil refert in qua parce dũ mͦ sint sicce atq
ꝑ fabiles. ⁊ longe remoueat᷑ auilla ꝓpter casum surripientis incendi
tercoꝵ congestio locũ sũ ten̾e debebit qui abundet humore ⁊ p̃ol
ris horrenda ap̃torii ꝯuertat᷑ aspectu. humor abundans ħ p̃stabit
sterchori. ut siqͣ inst̾ spinarũ semina putrefiant. Stercus asinoꝵ pͥ¬
mũ est maxime hortis dehin ouinũ ⁊ capͥnũ. ⁊ iumentoꝵ. Porcinũ uͦ
pessimũ cĩes optimi. S columbinũ feruidissimũ cet̾arumq auiũ
satis utile excepto palustriũ. Stercus quod anno reqͥeuit segetibus un¬
le ẽ nec herbas creat. Siuetustius sit: minus ꝓd̾it. Pratis uͦ recentia
cora ꝑficient aduber herbarũ. ⁊ maris purgam̃ta si aqͥs dulcibꝰ elu¬

Expanded text:
Piscine due, vel solo impresse, vel ceso lapide circa villam esse debebunt, quas facile est aut fonte, aut imbre suppleri; ut una ex his usui sit pecoribeni, palearum, ligni, annarum repositiones, nil refert in qua parte, dummodo sicce sint, atque perflabiles et longe removeantur a villa, propter timorem surripientis incendii. Stercorum congestio locum summ teneri debebit, qui abundet humore. Et propter odoris horrenda, a pretorii convertatur aspectu. Humor enim abundans hoc prestat stercori, ut si qua insunt spicarum semina, putrefiant. Stercus asinorum primum est, maxime hortis, deinde ovinum et caprinum et iumentorum; porcinum vero pessimum. Cineres optimi, sed columbinum fervidissimum; ceterarumque avium satis utile, excepto palustrium. Stercus quod anno requieverit, segetibus utile est, nec herbas creat; si vetustius sit, minus proderit. Pratis vero recentiora stercora proficient, at uber herbarum et maris purgamenta, si aquis dulcibus elu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃a. hortũ faciunt cͥcuire. Aliqui fluiualss cancs płib locis intͣ hortũ
crucifigunt. Contͣ animalia que uitibus nocent ch antarides qͦs in
rosis inuenire consueuimꝰ. oleo mersas resolui paeieris intab̾e. ⁊ cum
putade sunt uites hoc oło falces ꝑunges. Extinguntur cimices am̃ca
⁊ felle bubulo lectis aut locis ꝑunctis ł foliis ed̾e tͥtis ł ex oło ł in censi
sanguis sugis. Ut olera animalia infesta ñ generent in corio tectudini
omĩa semina q̃sparsurus es sicca ł m̃ta locis płib maxime int̾ caules

Expanded text:
ta hortorum faciunt circumire. Aliqui fluviales cancros pluribus locis intra hortum configunt. Contra animalia que vitibus nocent, cantarides quas in rosis invenire consuevimus, oleo mersas, resolvi patieris in tabem; et cum putande sunt vites, hoc oleo falces perunges. Extinguantur cimices amurca et felle bubulo, lectis aut locis perunctis, vel foliis hedere tritis ex oleo, vel incensis sanguisugis. Ut olera animalia infesta non generent, in corio testudinis omnia semina que sparsurus es sicca, vel mentha locis pluribus, maxime inter caules
Abbreviated transcription (Latin):
nis asꝑget᷑ in sẽbibꝰ. ne calore st̾coris aduitit᷑. ⁊ cini credit᷑ uł corticis cem̾itudip
curare. ul fructuũ dẽsitatẽ. Altis sc̾bibꝰ delectat᷑ ꝓarboris magnitudĩe ⁊ desid̾
sũmo trunço adimũ debet excludi. Sic bñficio solis ⁊ uenti durescũt᷑ q̃ in
putredinẽ tͣnsiebãt. Si dura nux erit uel nodosa cortex circũcidẽdus est ut
utium mali deducant humoris. Alii radicũ sũma p̃cidũt alii terebrate
radici palũ deburo imprimũt. uel euprinũ elauũ uel ferreum. Si terẽtin

Expanded text:
t cinis creditur, vel corticis teneritudinem procurare, vel fructuum densitatem. Altis scrobibus delectatur, pro arboris magnitudine: et desiderat summo trunco ad imum debet excidi, sic beneficio solis et venti durescunt, que in putredinem transibant. Si dura nux erit, vel nodosa cortex, circundanda est, ut vitium mali decutiat humoris. Alii radicum summa prescindunt. Alii terebrate radici palum de buxo imprimunt, vel cuprinum clavum, vel ferreum. Cortex in
Abbreviated transcription (Latin):
recẽtia supponatur. qͣt oblata st̃ ut tͥcesima luna ħ ẽ expletis. N
dieb possint cũ pauoninis ouis aꝑiri. Oua autẽ pauonũ q̃ galle

Expanded text:
recentia supponantur, quot ablata sunt, ut tricesima luna, hoc est expletis triginta recentia supponantur, quot ablata sunt, ut tricesima luna, hoc est expletis triginta diebus, possint cum pavoninis ovis operiri. Ova autem pavonum, que galline
Abbreviated transcription (Latin):
Iauoues nutͥre facillimũ ẽ. nisi eis sures aut animalia in uniea for
cuntc altissimas uesꝗe arbores petunt. Unabis cura debetur. ut i¬
cubantes ꝑ agrum. feminas q̃ħ passim faciunt auulpe custodias. idõ
iñsulis breuib meliori sorte nutͥunt᷑. Uni mascło femine qͥnoꝵ suffic¬
unt. Mascłi oua ⁊ pullos suos ꝑsecunt᷑ ueliit alienigenas pͥusqmͣ ilł
cstaꝵ nascit᷑ insigne. Abidib feb&. calere incipiunt. faba leuit̃ tor¬
refẽa. inlibidinẽ ꝓuocatur.si eis qͥnto qͦ dietepida p̃beat᷑. Sex ciati¬
uini sufficrunt. cupidinẽ coeundi. mascłs ꝯfitet᷑. qͥtiens cͥca se anne¬
tũ eaude geminantis incuruat. ⁊ singłaꝵ capita ocłata pẽnaꝵ locq
sinsexerit. cũ stͥore ꝓcurrens. si oua pauonũ gallinis supponã
exeusate matres abincubatione tͥb uicib ꝑ annum fetus eduna
Decima die omĩa gallinacea subtͣhant᷑. ⁊ alia itẽ gallinacea totidẽ

Expanded text:
avones nutrire facillimum est, nisi eis fures, animalia inimica formcunt: altissimas arbores vespere petunt. Una his cura debetur, ut incubantes per agrum feminas, que hoc passim faciunt, a vulpe custodias. Ideo in insulis brevibus meliori sorte nutriuntur. Uni masculo, femine quinque sufficiunt. Masculi, ova et pullos suos persequuntur velut alienigenas, priusquam illis cristarum nascatur insigne. Ab idibus februarii calere incipiunt. Faba leviter torrefacta in libidinem provocantur, si eis quinto quoque die tepida prebeatur. Cupidinem coeundi masculus confitetur quoties circa se amictum caude gemmantis incurvat et singularum capita oculata pennarum locis suis exerit, cum stridore procurrens. Si ova pavonum gallinis supponantur, excusate matres ab incubatione, tribus vicibus per annum fetus edunt.  generis. Decima die omnia gallinacia subtrahantur et alia item gallinacia totidem
Abbreviated transcription (Latin):
ium ꝯtiniũ ter rigabis inm̃se. Cortex in nuc̃e dimissus. maturitatis indici¬
um ẽ qͣlis debet ⁊ poni. Nuces seruantur uł paleis obrute uł arena uł folis
suis aridis uł archa exligno suo facta in eluse uel cepis mixte quibus har¬
uicissitudinẽ reddunt. ut eis acredinem tollant. M arcĩalis exꝑtum se
uirides nuces tm̃ liberatas putaminib suis melle demergi ⁊ põst annum
urides ẽc̃ ⁊ ipsum mel ita medicabile sieri ut exeo fc̃a potio arc̾ias curet
i fauces. In seritur ut pleriq mẽse februario in arbusto. sed melius intrĩ¬
oc m̃se tuberes in seruntur cidoneo. N unc locis cẽꝑatis ꝑsicoꝵ osfa
ponuntur.⁊ inseritur eadẽ ꝑsicus inse amigdalo inpruno s primo
armenia inseremus.⁊ p̃eoqua. Hunc ⁊̃ prunus inserẽda ẽ añqmͣ gũminet

Expanded text:
um, vel ferreum. Cortex in nuce demissus, maturitatis indicium est, qualis debet et poni. Nuces servantur, vel paleis obrute, vel arena, vel foliis suis aridis, vel arca ex ligno suo facta incluse, vel cepis mixte, quibus vicissitudinem reddunt, ut eis acredinem tollant. Martialis expertum se ait virides nuces, tantum liberatas putaminibus suis melle demergi et post annum virides esse et ipsum mel ita medicabile fieri, ut ex eo facta potio arterias curet et fauces. Inseritur ut plerique volunt mense februario in arbuto, sed melius in mense tuberes inseruntur cydoneo, nunc locis temperatis persicorum ossa ponuntur. Et inseritur eadem persicus in se, in amigdalo, in pruno sed pruno amerina inserimus et precoqua. Nunc etiam prunus inserenda est antequam germinet
Abbreviated transcription (Latin):
excipiant᷑ non ꝑitura uina que fluxerint.
more ⁊ letamine ⁊ stabulis ponẽdꝰ ẽ. frigidꝰ. uẽtosus ⁊ siceus cui pui¬
dendũ structure diligñtia. ne riis possit abrũpi. Solũ gͥ omẽbi
mꝰimpͥmere.Tunc diuisas cellas si magnꝰ sꝑabit᷑ seminũ modꝰ gͣno¬
cuiq tͥbuemꝰ. si t̾re pauꝑes minora ꝓmittũt. ł gͣticiis podiis erc̃
disc̾nenda gͣnaria uel uimineis uascłis redactus. tenues corrigen
Si factis gͣnariis amurcaluto mixta parietes linunt᷑. cui aridi
oleastri folia ł oliue ꝓpaleis adiciunt᷑. Quo tectoriosiccato rursus
amurca resꝑgr̃. Que u̾siccata fuerit. frum̃ta condẽtur. ħ res gurgu¬
libnib ⁊cet̾is noxiis animalibꝰ inimica ẽ. aliqͥrorãd foli a frum̃tis
miscent. ad seruãdũ ꝓfutura. Nichil tñ dui custodiendis frum̃tis cõ¬

Expanded text:
excipiantur, non peritura vina, que fluxerunt. excipiantur, non peritura vina, que fluxerunt. more et letamine et stabulis ponendus est; frigidus, ventosus et siccus; cui providendum est structure diligentia, ne rimis possit abrumpi. Solum igitur omnemus imprimere. Tunc divisas cellas, si magnus sperabitur frumencuique tribuemus. Si terre pauperes minora promittunt, vel crateis podiis erunt discernenda granaria, vel vimineis vasculis reditus tenues congeremus. Sed factis granariis amurca luto mixto parietes liniantur. Cui arida oleastri folia, vel olive pro paleis adiiciantur; quo tectorio siccato, rursus amurca respergatur: que ubi siccata fuerit, frumenta condentur. Hec res gurgulionibus et ceteris noxiis animalibus inimica est. Aliqui coriandri folia frumentis miscent ad servandu
Abbreviated transcription (Latin):
ellã uinariã septẽtͥoni debemꝰ hr̃e oppositã.frigidã ł obscure ꝑri¬
mã. longe abalneis stabulis furno st̾quilinis cisternis aqͥs ⁊ cec̾is oc¬
ris horrẽdi. ita instructã necessariis ut non uincat᷑ afructu. sic aut̃
dispositã ut basilice ipsiꝰ forma calcatoriũ loco hãt altiore ꝯstructũ.
ad qͦs int̃ duos lacus qui ad excipienda uina hĩc inde dep̃ssi sint.
gͣdib tͥb fere ascendat᷑ aut .iiiͬ. Exhis bacubꝰ canalesstructi uł cubi
fictiles cͥca ext̾inos parietes currãt ⁊ subiectis lat̾i suo doliis ꝑuicinos
in eatꝰ manantia uina defundãt. Sicopia maior ẽ. mediũ spatiũ
uel supͣ dolia possumꝰ collocare sp̾atio int̾ se largiore distantes ut
sĩ res exigat curãtis cͣnsitus possit admitti. Qd̃ si cupis locũ suun
deputauimꝰ. is locus ad caltatorii similitudinẽ podiis breuib ⁊ ces
tatio pauim̃to solidet᷑. ut ⁊̃ sugnorata se cupa diffudĩt. lacu subdito

Expanded text:
Cellam vinariam septentrioni habere debemus oppositam, frigidam, vel obscure proximam; longe a balneis, stabulis, furno, sterquiliniis, cisternis, aquis et ceteris odoris horrendi: ita constructam, ut non timeatur a fluctu; sic autem dispositam, ut basilice ipsius forma, calcatorium loco habeat altiore constructum, ad quod inter duos lacus, qui ad excipienda vina hincinde depressi sint, gradibus tribus fere ascendatur, aut quatuor. Ex his lacubus canales structi, vel cubi fictiles circa extremos parietes currant et subiectos lateri suo dolios, per vicinos meatus manantia vina defundant. Si copia maior est, medium spatium vel supra dolia possumus collocare, spatio interlongiore distantes; ut si res exigat, currentis transitus possit admitti. Quod si cupis locum suum deputabimus: Is locus ad calcatorii similitudinem, podiis brevibus et pavimento testato solidetur, ut etiamsi ignorata se cupa diffuderit, lacu subdito
Abbreviated transcription (Latin):
aut postremo marmore. Q erit exspisso ⁊ duro saxo struct᷑us ꝯue¬
nif. Ex fistuloso uͦ aut molliori lapide tectoriis ad hibet᷑. utiliꝰ. Indua¬
b arene partib calcis una miscenda ẽ. Infiuuiali uͦ harena si t̾c
parcẽ teste crete addid̃is. oꝑm soliditas mira p̾stabit᷑.
d̃ si lat̾icios parietes inp̾torio fac̾e uoliu̾s. illd̾ seruare¬
debebis. ut ꝑfectis parietib insũmitate q̃ tͣdib subiacebit strue¬
tura testacea cũ coronis ꝓminẽtibꝰ fiat sesqͥpedali altitudine ut
tectoriũ. qd̾ humidis ac leuib adherere. ñ pot̾it. ẜt ideo t̾cio eos
pͥus debebis obduce obtectoriũ sine corruptione suscipiant.

Expanded text:
aut postremum marmore. Que autem erit ex spisso et duro saxo, structuris conveaut postremum marmore. Que autem erit ex spisso et duro saxo, structuris convenit. Ex fistuloso vero aut molliori lapide, tectoriis adhibetur. Utilius in duabus partibus calcis, una arene miscenda est. In fluviali vero arena, si tertiam partem ted si latericios parietes in pretorio facere volueris perfectis parietibus in summitate, que trabibus subiacebit, structura testacea coronis prominentibus fiat sesquipedali altitudine; ut tectorium, quod humidis ac lenibus adherere non poterit. Et ideo tertio eos prius debebis obducere, ut tectorium sine corruptione suscipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ea scire ẽ necessariũ ꝯstruenti q̃ calcis ⁊ arene nat᷑a sit utilis. hare¬
ne gͦ fossieie gña st̃ tͥa. Nigͣ. rufa. cana. Om̃s p̃cipue rufa melior m̃it
seqittis ẽ cana. Tegciũ locũ nigͣ possedit. Exhis q̃ cõp̃hensa manuedit
stlores. erit utił fabͥ canti. It si panno ł lintheo candide uestis insꝑsa
⁊ercussa niehil macłe relinqͥd̾aut sordis. egregia ẽ. Sed si fosilis hare¬
na non fuerit defluminib aut glarea aut littore colliget᷑. Marina
harena tardius siccat᷑ ⁊ ideo ñ continue s int̾ missis tp̃ib ꝯstruenda
ẽ. ne opus onerata corrumpat. Camerarũ qͦ cectoria salso humore
Sissoluit. Nam fossile tectoriis magis pot̾unt ꝯuenire. S si uti nec¬
sit maris arena erit cõmo dũ pͥus eã lacuna humoris dulcis inm̾gi.
ut uitiũ salis aqͥs suauibꝰ eluta deponat. salcẽ qͦ albo saro duro ł
ib urtino aut colũbino filuuiali coq̃mꝰ. aut rubro aut spongia

Expanded text:
 necessarium est construenti, que calcis et arene natura sit utilis. Arene enim fossiticie genera sunt tria, nigra, rufa, cana. Omnium precipue rufa melior. Meriti sequentis est cana. Tertium locum nigra possidet. Ex his que comprehensa manu edit stridores, erit utilis fabricanti. Item si panno, vel lintheo candide vestis inspersa et excussa, nihil macule relinquit aut sordis, egregia est. Sed si fossilis arena non fuerit, de fluminibus, aut glarea, aut littore colligetur. Marina arena tardius siccatur et ideo non continue, sed intermissis temporibus construenda est, ne opus oneret et corrumpat: camerarum tectoria salso humore dissolvit. Nam fossilesit, maris arena, erit commodum prius eam lacuna humoris dulcis immergi, ut vitium salis, aquis suavibus eluta, deponat. Calcem quoque albo saxo, duro, vel tiburtino, aut columbino fluviali coquemus; aut rubeo, aut spongia,
Abbreviated transcription (Latin):
bent quotiens fiorent quia in de fios eius excutit᷑. Inuetustate plus
affert. Si ferax non est. tede cuneum terebrata radice m̃gamꝰ. ł sili¬
cẽ sic inseramus ut libro tegente claudat᷑. locis frigidis ubi metus
est de pruma marcialis dieit hoc remedio subueniri. antequam
foreant radices nud antur.⁊ albi lapides minutissum mixti ha

Expanded text:
etustate plus affert. Si ferax non est, tede cuneum terebrata radice immergamus, vel silicem sic inseramus, ut libro tegente claudatur. Locis frigidis ubi metus est de pruina, Martialis dicit hoc remedio subveniri; antequam floreant, radices mundantur et albi lapides minut
Abbreviated transcription (Latin):
atqr directus duplex ponat᷑ ordo tabularũ clauis freq̃ntib fixus.
Decerro aut fago aut farno diutissime fabulata durabt̃ si strati
suꝑ paleis ł silice humor calcis nusqm ad tabulaticorpꝰ accedat.
tunt suꝑstatuminabis rudꝰ.i. saxa contusa duab ꝑtib ⁊ una cal¬
cis tẽꝑate ꝯstitues. ħ cũ adui. digitoꝵ eͣssitudinẽ fec̾is ⁊ regła ex¬
ploraris equale siloca hiemalia sc̃ tale paium̃tũ debebis imponẽ.
in quo uł nudis pedibus stantes ministͥ yeme ñ rigescant. Inducti
itaq rud̾e ł testatio pauim̃to congestos ⁊ calcatos spisse carbones
cũ sabulone ⁊ fauilla ⁊ calce ꝑmistes. ⁊ hurus impẽse c̃ssitudinẽ sex¬
uiciis uid ebis imponi. qͦd exeꝗͣtũ nigͣ pauim̃ta formabit. ⁊ siqͣ fun¬
dẽt᷑ ex pocłis uelocit̾ rapta desuggent. S siestiue mãsiones st̾. orientẽ

Expanded text:
atque directus, duplex ponatur ordo tabularum, clavibus frequentibus fixus. atque directus, duplex ponatur ordo tabularum, clavibus frequentibus fixus. Deacere, aut fago, aut fraxino, diutissime tabulata durabunt, si stratis desuper paleis, vel silice, humor calcis nusquam ad tabulati corpus accedat tunc super stratum minabis ruderes, id est saxa contusa duabus partibus et una calcis temperante constitues hec cum ad sex digitorum crassitudinem feceris, si loca hiemalia sunt, tale pavimentum debebis imponere, in quo vel nudis pedibus stantes ministri hyeme non rigescant: inducto itaque rudere, vel testato pavimento, congestos et calcatos spisse carbones, cum fabulone et favilla et calce permisces et huius crassitudinem semipedis iubebis imponi. Quod exequatum nigra pavimenta formabit et si qua fundentur ex poculis, velociter rapta defuget. DE PARIET
Abbreviated transcription (Latin):
ne ruderũ suspitione occurrat argilla. Que si omnino desit. qͣr¬
ã m̃sisse sufficiet. Studẽdũ p̃t̾ea ut hortis ⁊ pomariis cingi po
aut pͣtis. S totꝰ fabrice tractus unius lat̾is longitudine in qͦ fr̃
erit meridianã partẽ respiciat. In pͥmo angło excipiens ortum
solis hiberni ⁊ paululũ ab occid ente au̾tat᷑ hieiali. Ita ꝓuenis
ut ꝑhiemẽ sole illustret᷑. ⁊ calores eiꝰ estate ñ sentiat.
habitationẽ breuit᷑ collectas. estati ⁊ hiemi p̃beat mãsiones. q̃
ħiemi parãt᷑ ita sint ꝯstitute ut possit eas yb̾ ni solus tutus ꝓpe
dũ cursus hilarare. In his pauim̃ta oportuna ẽẽ debẽt. Primũ
infabricis planis earũ obseruãdũ ẽ. ut eqͣł ⁊ solida ꝯtignatio fiat ne
gͣdus ambulantiũ tremor fab̾cetutubantis excutiat. Uem̃ ut axes
siecaretorq̃t᷑. ⁊ rimas in pauim̃to faciet. ẜsculus autẽ sine uicio durat.
s si q̃reu suppetẽte esculus desit subtilit̾ q̃reus seccet᷑. Et tͣnuer su

Expanded text:
ne ruderum suspicione occurrat argilla: que si omnino desit: quartam mersisse sufficiet. Studendum preterea, ut hortis et pomariis cingi possit, aut pratis. Sed totus fabrice tractus, unius lateris longitudine in quo frons erit, meridianam partem respiciat. In primo angulo excipiens ortum solis hyberni et paululum ab occidente averratur hiemali. Ita proveniet, ut per hyemem sole illustretur et calores eius estate non sentiat habitationem, breviter collectas et estati et hyemi prebeat mansiones. Que hyemi parantur ita sint constitue, ut pus agriculture In his pavimenta oportuna esse debebunt, primum in fabricis planis earum, observandum est, ut equalis et solida contiguatio fiat, ne gradus ambulantium tremor fabrice titubantis excutiat. Deinde ut axes eperit siccare, torquetur et rimas in pavimento faciet; esculus autem sine vitio durat. Sed si quercu suppetente esculus desit, subtiliter quercus secetur et transversus
Abbreviated transcription (Latin):
locus eiñe tangit᷑. ⁊ allio cͥto plaga ꝯsꝑgit᷑. Itẽ alii mica cͥta cũ oło fau¬
cib inseritur.stafis ⁊̃ agͥca ꝓ dest. si cibis misceat᷑ assidue. Si amarũ
upinũ comedãt. sub ocłis illis gͣna ip̃a ꝓcedũt. que nͥ acu leuit᷑ aꝑti
pellic ulis auferantun extingũt. Ocłos portulace succo forinsecus ⁊ mu¬
ieris lacte curemꝰ. uł amonia cosale cui mel ⁊ cimnũ eqͣie miscẽt.

Expanded text:
gitur. Item alii, mica trita cum oleo, faucibus inserunt. Staphisagria etiam prodest, si cibis misceatur assidue. Si amarumm pinum comedant, sub oculis illis grana procedunt, que nisi acu leviter, apertis pelliculis auferantur, extinguunt oculos portulace succo forinsecus et mulieris lacte curemus; vel hammoniaco sale cui
Abbreviated transcription (Latin):
neq tarde si post .xuͦ. fiat. frum̃ta omnia maxime letãt᷑ patẽti cãpo ⁊
soluto ⁊ adsolẽ reclini spissa ⁊ cretosa ⁊ humida t̾ra bñsar ⁊ tͥticum nu¬
trit. hordeum soluto delectat᷑ ⁊ scͥco. Nam si inlutoso agͦ spargat᷑ i
morietur. Trim̃nstris satio locis frigidis imbosis ꝯuenit uͥ qͣlitas estatiᷤᷤ
humecta ẽ. Cet̃is raro respõdet euẽtu. Sem̃ tͥmestre locis tepidis meliꝰ

Expanded text:
a maxime letantur patenti campo et soluto et ad solem reclivi. Spissa et cretosa et humida terra, bene far et triticum nutrit. Hordeum soluto delectatur et sicco: Nam si in lutoso agro spargitur, morietur. Trimestris satio locis frigidis nivosis convenit, ubi qualitas estatis humecta est, ceteris raro respondet eventu. Semen trimestre locis tepidis melius
Abbreviated transcription (Latin):
uicia pabularis siuirides succidant᷑. ⁊ statim supͣ sectas eoꝵ radices
aͥ ret᷑. st̾ehoris similitudine agros fecundãt. Qugsi ex se aruerin
anteqͣm ꝓscindes. inħis t̾re suecus auferc᷑. Ager aqͥsus plus st̃eoris¬
qrit. siccus minus. Calidis maritimis siccis apͥcis cãpestribus locis¬
omne opus uinearum maturiꝰ uch oet᷑. frigidis meditaraneis humidis
opacis. mõtanis locis tardiꝰ. Qd̾ ñ solũ dem̃sib aut dieb dixerim s hor¬

Expanded text:
vicia pabularis, si virides succidantur et statim supra sectas eorum radices aretur, stercoris similitudine agros fecundant, que si ex se arverint antequam proscindas, in his terre succus aufertur. Ager aquosus plus stert clausa fodietur. Calidis, maritimis, siccis, apricis, campestribus locisomne opus vinearum maturius inchoetur; frigidis mediterraneis, humidis, opacis, montanis locis, tardius: quod non solum de mensibus aut diebus dixerim,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Positio ip̃ius agͥ qͥeligr̃dꝰ est easit infrigidis ꝓuinciis. Orienti aut meri¬
diano dat̾i ager eẽ debet oppositꝰ ne alicunis magni moritis obiectibis
duabꝰ parcib ereliisis. algore rigeseat aut ꝑpartẽ septemtonis remoto
qut ꝑ occidentis in uesꝑam sole dilato. In calidis uͦ ꝓuinciis pars poti
eptẽconis optãda ẽ. q̃⁊ utilitati.⁊ uoluptati⁊ saluti eqͣbonitate resi¬
deat. Siuicinus c̃ fluuius ubi statuimꝰ fabrice sed̾e parare. eiꝰ debem
erplorare nat̾am.qr pler̃q qd̾ exatat ininucũ ẽ. aqͦsitał sit. ꝯueniet¬

Expanded text:
t meridiano lateri debet esse oppositus, ne alicuius magni montis obiecta, his duabus partibus exclusis algore rigescat. Aut per partem septentrionis remoto, aut per occidentis in vesperam sole dilato. In calidis vero provinciis pars potius septentrionis optanda est, que et utilitati et voluptati et saluti, equa bonitate resp. Si vicinus est fluvius ubi statuimus fabrice sedem parare, eius debemus explorare naturam, quia plerumque, quod exhalat inimicum est. Palus omni
Abbreviated transcription (Latin):
inionicus est.qr sata ⁊ morsu ledit ⁊ stercore. Pullos prestat ⁊ plu
fenũ grecũ agrestia intiba lacticulas seremus. alimento. asbi fecun¬
diores st̃ uarił fusci minꝰ quia de agresti gñt ad cdomesticum tnͣlier
nis oua supponas. Ext̾inũ partẽ matͥb iam uacaturis educare ꝑmi¬
ctimꝰ. Parture ⁊ aream ꝑducantur. Cũ semel hoc feceris: consuetudinẽ
sponte retinebt̃. Gallinis sicut pauonina ⁊ ãseris oua supponas s
non fuerit. cuius aculeos formidant. Quatuor mensib bene saginã
nã meliꝰ pinguescũt intenera etate. Polenta dabitur in diet᷑. larg
nagandi licentia ꝓhibetur. Loco obscuro claudentur.⁊ calido. Sic
maiores etiam sed̃s m̃se pinguescunt Nam paruuli sepe die tͥcesimo
saginant᷑ meliꝰ si adsacietatẽ miliũ p̾beamꝰ infusum. Inter anserũ ci¬
ria legumẽ omne porrigi potest excepto herbo. sauẽdũ ẽ ⁊̃ ne pulli

Expanded text:
inimicus est, quia sata et morsu ledit et stecore pullos prestat et plufenum grecum, agrestia intyba, lactuculas, seramus alimento. Albi fecundiores sunt, varii vel fusci minus, quia de agresti genere ad domesticum transiernis ova supponas. Extremum partum matribus iam vacaturis educare permittimus, pariture ad haram perducantur: cum semel hoc feceris, consuetudinem sponte retinebunt, gallinis, sicut pavonina et anseris ova suppones: sed non fuerit, cuius aculeos formidant. Quatuor mensium bene saginantur, nam melius in tenera etate pinguescunt. Polenta dabitur in die ter: large vagandi licentia prohibetur: loco obscuro claudentur et calido: sic maiores etiam secundo mense pinguescunt. Nam parvuli sepe die tricesimo saginantur melius, si ad sacietatem millium prebeamus infusum. Inter anserum cibaria legumen omne porrigi potest, excepto ervo. Cavendum est etiam ne pulli
Abbreviated transcription (Latin):
pus qͦ albariũ sepe delectat. cui calcẽ debebi¬
mꝰ adhibẽ cũ multo t̃r fuerit maceratũ. G̾ ut utilẽ ꝓbes. acia cu¬
cẽ qͣi lignũ dolabis. Si nusqmͣ acies eiꝰ offend̾it.⁊ si qͦd ascie adhẽt
erit molle atq uiscosũ. ꝯstat albariis oꝑib ꝯuenire.
arietũ uͦ tectura. sic fiet fortis ⁊ nitida. Primo trullis freq̃ndã
ductio. sum siccari ceꝑit. it̾m inducat᷑ actio. Post ħau. coria ex
marmore gͣno co opiat᷑ ad trullã. Q̃ inductio tãdiu subigẽd a ẽ aũ¬

Expanded text:
uoque albatum sepe delectat, cui calcem debebimus adhibere, cum multo tempore fuerit maceratum. Ergo ut utile probes ascia calcem quasi lignum dolabis: si nusquam aciem eius offenderit et quod ascie adheret fuerit molle atque viscosum, constat albatis operibus convenire. Parietum vero tectura sic fiet fortis et nitida. Primo trullis frequenter inducta, cum siccari ceperit iterum inducatur ac tertio: post hec tria coria ex marmoreo grano cooperiatur ad trullam, que inductio a
Abbreviated transcription (Latin):
tnsferre apłib uelis dicit columella uni nutͥci.xxu. sufficere. ꝙ¬
uino pullis dabit᷑. uł undecũq cocta pulticła uł refrigata pol
adiciet᷑ porrũ ꝯrisum uel caseus recens s ex p̃ssus. Nã serũ pull
tũ die post qm nati st̃. ⁊ in agrũ tuto eici posst̃ comitãte nudos
cẽdi. cuiꝰ singulture uocãt᷑ aduillã. Pituitas uͦ ⁊cruditates hil
cũ ilł tum̃tes gingiuas denticłi aꝑire nitunt᷑.¬
sunt. in eant feminas m̃se marcio ł apͥli. Duab unꝰ masculus sufficit. quia

Expanded text:
ci XXV sufficere, vino, pullis dabitur, vel undecumque cocta pulticula et refrigerata; postea adiicietur porrum concisum, vel caseus recens, sed expressus. Nam serum pullis in agrum tuto deiici possunt, comitante nutrice, pascendi. Cuius singulto revocantur ad villam. Pituitas vero et cruditates his cum illis tumentes gingivas, denticuli aperire nituntusunt. Ineunt feminas mense martio, vel aprili: duabus unus masculus sufficit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tepor euocat᷑. frigus includit. Si tibi ager ẽ silius inutilib tectus ita
eũ diuide inloca pinguia puras reddas nouales. Loca st̾ilia siluis t¬
cta ẽẽ patiaris. qr illa nat᷑ali ubertate respondẽt. ħ bñficio letant᷑
in oẽdii. S sic urenda distingues. ut ad in eẽsum agrũ post qͥnq̃ n¬
um reuertaris. ita efficies ut eqͣlit̾ uł st̾ilis gleba cũ fecũditate ꝯtẽ¬
dat. Greci iubẽt oliuã cũ plantat᷑ ⁊ legr̃. amundis pueris atq uͥgin

Expanded text:
vero si ad arbusta, vel vites. Si tibi ager est sylvis inutilibus rectus, ita eum divide, ut loca pinguia puras reddas novales, loca sterilia sylvis tecta esse patiaris: quia illa naturali ubertate respondent, hec beneficio letantur incendii: sed sic urenda distingues, ut ad incensum agrum post quinquennium revertaris: ita efficies ut equaliter vel sterilis gleba cum fecunditate contenda