comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o annoregantur undecit depallante subte tolerare magis tromilitiam & grauemartis opus: In pubisiuli abeo
quod est hncpubis pcim quod ecit salustius pubert som̃ incerficiuba uenit ab coquod est pubet & suntista communisge¬
neris sireferantur ad ingulos multitudo autemsidicatur generis tantum femini nicit hac puber facuradaurem
ba fiericampos pace nees : Incedune pueri aut poeticalicentia confundit actate suc modo pueros modo iuuenesdicat Nã
tuinaaciesiuuenum auctertesedm quosdam sequenti dis cinctione mutata magistros pueroide sequenti sucroma tur
ronatus bebius tam̃ macerdixit acesart augustoputris qui luserue crolam donatas tegalcrs & bina hastilla ad

Expanded text:
primo anno regantur. Vnde ait de Pallante «sub te tolerare magistro militiam et grave Martis opus». INPVBIS IVLI ab eo primo anno regantur. Vnde ait de Pallante «sub te tolerare magistro militiam et grave Martis opus». INPVBIS IVLI ab eo quod est ‘hic pubis’; nam quod ait Sallustius «puberes omnes interfici iubet», venit ab eo quod est ‘puber’. Et sunt ista communis generis si referantur ad singulos; multitudo autem si dicatur generis tantum feminini est ‘haec pubes’. FATVR AD AVREM bet fieri campos patentes. Ad v. 553 Incedunt pueri aut poetica licentia confundit aetates, ut modo pueros, modo iuvenes dicat: nam ait 'una acies iuvenum': aut certe secundum quosdam sequenti distinctione mutata, magistros pueros dicit, sequentes vero mronatas. Baebius tamen Macer dicit, a Caesare Augusto pueris qui luserant Troiam donatas esse galeas et bina hastilia; ad
Abbreviated transcription (Latin):
inmibibus nabtspro aertposut eubes uliquide ẽt nonposit Cacuse peresira puac icedixit secundimpubili cinos¬
panit iucretius dicituentus altiora petenscia hereemignem sequum corqua qui tractus mmitatur scllascadentes
A tonicisa nimis i cupe factis pertonitrua que semper quoherentcelestibus ignibus Nec mn. omenab nuit aenca sample¬
urgilium paterhaeccube utcisti s regina parin ereat anbise aliquando donauerat: In pre sum signisi np̃ĩ sa signa
habentem ÷ emblenta prinum ancom̃ sunumuacut proximus poseurionem domnis ciddona extremus ostendit hosisua
munera percepisie aceste nuero iumsis neprecipua : Nondumcertaminemuso: Peperactis loquiturrebus unde debuit gice
cauita fuccuscit: Crgoautim puscit protempore &iicre sertur utuideacur nonde pretoloqui sed actum pci em¬
poris ponere antferre, Custodemadiese seđmncullium quidicit admilitiam euntibus darislitosesse casto desquii

Expanded text:
NVBIBVS nubes pro aëre posuit; nubes enim liquidae esse non possunt. CEV SAEPE REFIXA poetice dixit secundum publicam opNam, ut Lucretius dicit, ventus altiora petens aetherium ignem secum torquet, qui tractus imitatur stellas cadentes. ATTONITIS ANIMIS stupefactis per tonitrua quae caeleste, secundum Vergilium pater Hecubae, ut «Cisseis regina Parin creat», Anchisae aliquando donaverat. INPRESSVM SIGNIS inpressa signa habentem, id est emblemata. PRIMVM ANTE OMNES ‘unum’ vacat. PROXIMVS post Eurytionem. DONIS ad dona. EXTREMVS ostendit hos sua munera percepisse, Acesten vero sumpsisse praecipua. NONDVM CERTAMINE MISSO de peractis loquitur rebus; unde debuit diceatus est’. Ergo aut tempus est pro tempore, aut sic refert, ut videatur non de praeterito loqui, sed actum praeteriti temporis ponere et referre. CVSTODEM AD SESE secundum Tullium, qui dicit ad militiam euntibus dari solitos esse custodes, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
hegerio: famulam ne patris fuitenim maiorum censuetudosicutodieque apud im dosest ut quotienstengemuor reluru
cum in dilectut quuel setui&un adon foribusca rior in cenderentur. Incer qua s dlerio Enatoragraam tenroris ain mue
datquisiminstrum. Singulaenim nuimina habent inferiores potes tates minstruasutuenus adonisdianaurduudi outer¬

Expanded text:
sine genio. FAMVLVMNE PARENTIS fuit enim haec maiorum consuetudo, sicut hodieque apud Indos est, ut quotiens reges moriebantur, sine genio. FAMVLVMNE PARENTIS fuit enim haec maiorum consuetudo, sicut hodieque apud Indos est, ut quotiens reges moriebantur, cum his dilecti equi vel servi et una de uxoribus carior incenderentur, inter quas de hoc ipso erat magna contedat, quasi ministrum. Singula enim numina habent inferiores potestates ministras, ut Venus Adonim, Diana Virbium. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsit qui inducit grecos capudaculi domonen futuri decennalis belli eser pente collegis se qui aiam matrem consumpit
nouem pullis comesus Itecergonunc etiam aeneȩ omensuierrori sostenditur .UII. girisna imseptimus tiannus e s sinuisero¬
ros et estop timum figmentam: Nnnusenimsecundum egrptios indicabatar antinuentas lit teras picto dracone cuudam sac̃
note cerule eat & silgor aitrauariacusincendebat Imlustrabat Agiir ne longo candemy illogitostande mlongorm¬
nae coepit agmine i mpeta serpons particrprum est non nomen aen dicera& tepens libaut que deper leuter gunaute
pula super postas ques licer numiuocantur quasiñ lionnium sapolicem positum, St paistaideidria de diei eus aulsis locust
uibiuis tere diapes es dii ti cerdiũ bunetaari iuapra posita flamma consumtra Cenumnelocti qu aue diteruu allus locus

Expanded text:
sumpsit, qui inducit Graecos apud Aulidem omen futuri decennalis belli ex serpente collegisse, qui etiam matrem consumpsit sumpsit, qui inducit Graecos apud Aulidem omen futuri decennalis belli ex serpente collegisse, qui etiam matrem consumpsit novem pullis comesis. Ita ergo nunc etiam Aeneae omen sui erroris ostenditur septem gyris; nam septimus ei annus est finis erroris. Et est optimum figmentum; annus enim secundum Aegyptios indicabatur ante inventas litteras picto dracone caudam suam  et fulgor auro variatus. INCENDEBAT id est inlustrabat. AGMINE LONGO TANDEM post illos gyros tandem longo repere coepit agmine, id est impetu. SERPENS participium est, non nomen, ac si diceret ‘repens’. LIBAVITQVE DAPES leviter gustavit epulas super positas, quae silicernium vocantur quasidicit: tam diu permansit quam diu cuncta aris superposita flamma consumeret. GENIVMNE LOCI quia, ut diximus, nullus locus
Abbreviated transcription (Latin):
participem: undesalustius ait. Alterum nobis cumdiis alterum cumbeluis communecst : Deumbris autem facilis est
prabatio Namsi quactuor suntum mesequitur ut tor sint umbre ut si quis interduas st&lucernas geminamumbramere¬
it: Hocautein deanimis &iam lucretius adserit si nontandum ueritatiistud & quod secte eprcureȩ: Ali ista sugien
dicuntanime &umbre &umbregenetiuum eẽ singula remut sitcineres umbre & anime paterne quod non ualde
probandum Necenimumbra autat nma cineres habent quicum que hedio longe nauigationis dicit Lubricus angis
labilis alialocumdr̃ ut perlubrica surgens: Septemingens giros loco genium permagnitudinemuult probare Nulluscum
ussi negenio quiperanguem plerum queostenditur persius pingeduos anguespurisacer locus sane unclocum deome

Expanded text:
participem; unde Sallustius ait «alterum nobis cum diis, alterum cum beluis commune est». De umbris autem facilis est participem; unde Sallustius ait «alterum nobis cum diis, alterum cum beluis commune est». De umbris autem facilis est probatio. Nam si quattuor sunt animae, sequitur ut tot sint umbrae, ut si quis inter duas stet lucernas geminam umbram creat. Hoc autem de animis etiam Lucretius adserit; sed non tantum veritati studet quam sectae Epicureae. Alii ista fugientes dicunt ‘animae et umbrae’ genetivum esse singularem, ut sit ‘cineres umbrae et animae paternae’. Quod non valde probandum labilis. Alias locum dicit, ut «per lubrica surgens». SEPTEM INGENS GYROS loci genium per magnitudinem vult probare; nullus enim locus sine genio, qui per anguem plerumque ostenditur: Persius «pinge duos angues: pueri, sacer est locus». Sane hunc locum de Homero
Abbreviated transcription (Latin):
Mir adistoriam supradictareserunt distinacione muca ta utdicatur recepti lterum cineres se mel extroia. semel adio¬
suit: Acii dicer& salue pater detroialibert etsine causa propterquod sequitur Nonlicuit finesi tales facalia que arua
mede quidicicuros sacius eruta cumpalla diored didisse: Nequi quam aut scđ mepicureos quidicunt rom̃a perire cum¬
esse ammasu namui talemut in uermibus qui tantum mouentur Aliam sensualemut in mutis animalibus inquibus estsen¬
sus a timoris & gaudii: Tertia intellectuadem ut in hominibus qui& cogitare &rette iudicare possunt eẽ &iamq
ta infraom̃s quefisi ceuocantur utest in herbis & arboribus que &iam otucarente suitam tamen habent : Nam & nascun¬
cura crescunt & percunt: undecst atque in tersic emess es. hisrebuscoligitur hominem harumominemanimarur

Expanded text:
d historiam supra dictam referunt distinctione mutata, ut dicant: ‘recepti iterum cineres’, semel ex Troia, semel a Diod historiam supra dictam referunt distinctione mutata, ut dicant: ‘recepti iterum cineres’, semel ex Troia, semel a Diosuit, ac si diceret, ‘salve pater, de Troia liberate sine causa’. Propter quod sequitur «non licuit fines Italos fataliaque arvamede, qui dicitur ossa eius eruta cum Palladio reddidisse. ‘Nequiquam’ autem secundum Epicureos, qui dicunt omesse animas: unam vitalem, ut in vermibus, qui tantum moventur: aliam sensualem, ut in mutis animalibus, in quibus est sensus et timoris et gaudii: tertiam intellectualem, ut in hominibus, qui et cogitareuartam infra omnes quae φυσική vocatur, ut est in herbis et arboribus, quae etiam motu carentes, vitam tamen habent. Nam et nascuntur et crescunt et pereunt, unde est «atque interfice messes». His rebus colligitur hominem harum omnium animarum esse
Abbreviated transcription (Latin):
su autem genus poculorum: humi terre lactenouo autstatim mulcto aueprefetum quod colostrumdt̃ neutrogenert: Sangui
dit quinas demore bidentes Nam legimus nu merodeus in paregauda: Purpure osque iacitflores ad sanguinisimitationem in co¬
crouictimarumut diximus supra & nocandumqui a param quasi mortuo parinu merosacrificat partimim pari. qua sideo utco
mur & inexegrationibus ũ tual eant quim ternosdiscidium uolunt: unde &iam & in mortuis dicimus: Non quocis optemus
ulurminquibus nullacẽ porest sedut significemꝰ nossic digredi utostenda mus cosnium quamin nrã communionem et̃ uentur
lierum hicdis tinguendum nam quotem pore sepditeum dixitsi nedubio salue &uale. Neceptinequique ernerei proipsepa¬

Expanded text:
ro. CARCHESIA autem genus poculorum. HVMI terrae. LACTE NOVO aut statim mulcto, aut post fetum, quod colostrum dicitur neutro genere. SANGVIro. CARCHESIA autem genus poculorum. HVMI terrae. LACTE NOVO aut statim mulcto, aut post fetum, quod colostrum dicitur neutro genere. SANGVIdit quinas de more bidentes’. Nam legimus «numero deus inpare gaudet». PVRPVREOSQVE IACIT FLORES ad sanguinis imitationem, in victimarum, ut diximus supra. Et notandum quia partim quasi mortuo, pari numero, sacrificat, partim inpari, quasi deo, ut mur et in exsecrationibus, ut «valeant qui inter nos discidium volunt»; unde etiam haec mortuis dicimus, non quo eis optemus salutem, in quibus nulla esse potest, sed ut significemus nos sic digredi ut ostendamus eos numquam in nostram communionem esse venturos. ITERVM hic distinguendum; nam quo tempore sepeliit eum dixit sine dubio ‘salve’ et ‘vale’. RECEPTI NEQVIQVAM CINERES cine
Abbreviated transcription (Latin):
ta idestiacilo longefallenti sagitt: Nam nonetibuit iaculatores Crudocesta auterud eliautduro: Ccistus autem ꝑdip¬
congan puglumarmasignisicat: hab& &iampluralem numerum & orquarte sorme: Nam cescus cesti Nuim̃itantum singula¬
risi ned ptongo balteumueneris sgnificat premiapalmae iuirtutis a precedenti quod sequitar ora fauett. Aptosermoneu¬
sust a sacrisicio aludis Naminsaeris cacciturnitas inludis ne cesi ꝗrius sauorẽ : fau& autem ore quisuam pertacitornitacem
ttora sunt fauete linguis carmina nomnprius udi ca musci rum sacerdos. Cingiteramis ex roma nomort: Nam festis ludis om̃is aetas
filus lquasi ueneris sacrificaturus marico: Focelimus facit princepstro ianorum quidiciturtres insicilia condidis se cuuitates Aeui
oronata speccabat quo dostendit pera enc amac estem ascanium perquo somnem demonstrata & atem: Materna mirtolq¬

Expanded text:
ta», id est iaculo longe fallentis sagittae. Nam non exhibuit iaculatores. CRVDO CAESTV aut ‘crudeli’, aut ‘duro’. ‘Caestus’ autem per diphthongon pugilum arma significat, habet etiam pluralem numerum et est quartae formae; nam ‘cestus cesti’ numeri tantum singularis sine diphthongo balteum Veneris significat. PRAEMIA PALMAE id est virtutis; a praecedenti quod sequitur. ORE FAVETE apto sermone usus est et sacrificio et ludis. Nam in sacris taciturnitas, in ludis necessarius favor est. ‘Favet’ autem ‘ore’ quis etiam per taciturnitatem? Horatius «favete linguis, carmina non prius audita Musarum sacerdos». CINGITE TEMPORA RAMIS ex Romano more. Nam festis ludis omnis aetasfilius, vel quasi Veneris sacrificaturus marito. HOC ELYMVS FACIT princeps Troianorum, qui dicitur tres in Sicilia condidisse civitates. AEVI oronata spectabat, quod ostendit per Aeneam, Acestem, Ascanium, per quos omnem demonstrat aetatem. MATERNA MYRTO
Abbreviated transcription (Latin):
stanchisȩ conuerteretuulcum Nam & ipsedicit imperioiouis hacuenio ainferthelisium queloco Care magis proca¬
rior: Beneautemaduidit dumu camanebat Nullaenimertuite post mortem: imperionous ab auctoritate ut ipse
uquod in uiii laciuisex sequitur Pa cosdeflumina primum deferimus : Debellan dit tibibe neuictoria nom bel
la predicitut quibuses. poterat cerror aucr naperalta utgargarusgargarcurterustartura: Nomme mpia
Ncomque propter facilitacrm amoena amoona s̃ loca solius uoluptatis plenaqua si amuma unde nallus fructusa
soluicur undenil p̃scantes inmunesuo camus : piorum concilia helisiumque tolo Elisiumes tubi piorum animaela¬
bitant postcor porisam meque diseretionem unde &intericus dr̃ rtsieeramima & corpusuenieris Egobielini um

Expanded text:
in Anchisae converteret vultum; nam et ipse dicit «imperio Iovis huc venio» et infert «Elysiumque colo». CARE MAGIS pro ‘cain Anchisae converteret vultum; nam et ipse dicit «imperio Iovis huc venio» et infert «Elysiumque colo». CARE MAGIS pro ‘carior’. Bene autem addidit ‘dum vita manebat’, nulla enim est vita post mortem. IMPERIO IOVIS ab auctoritate, ut «ipseCVLTV quod in nono latius exsequitur «natos ad flumina primum deferimus». DEBELLANDA TIBI bene victoriam, non bella sola praedicit, in quibus esse poterat terror. AVERNA PER ALTA ut ‘Gargarus Gargara’, ‘Tartarus Tartara’. NON ME IMPIA NAMQVE propter facilitatem. AMOENA ‘amoena’ sunt loca solius voluptatis plena, quasi ‘amunia’, unde nullus fructus exsolvitur; unde nil praestantes ‘inmunes’ vocamus. PIORVM CONCILIA ELYSIVMQVE COLO Elysium est ubi piorum animae habitant post corporis animaeque discretionem; unde et ‘interitus’ dicitur res inter animam
Abbreviated transcription (Latin):
un libris quos defamiliis troianis scripsit: unum precipuum, triconia pallas prouno proprioduo anconcimasiu¬
dicere sicu sequenseius indicat consolatio quic quiderituc fuerit quod cumque facebor: ferendo est dumfertur modus
gerundiẽ a painuo: esttiluiam hoc consiliumẽ oiuna estrrpis p̃tdar danum acrinisofluuio uolentem uoliturũ
pa muellc hab& superant supersunt superflaunt dicit ait nom tantum debiles sedaim nolen cesiuuenos: tinde sequet
ca segestu Cunuero nam & hante cogitauerat ut pectore curas mutabatuerscens: Animumde ducitur Greca
figura ut mentem lesus : & nox atra postquasi maior causa cogitationis ue& sub nocte cura recursat bngis propti¬
e cuclo fucies delapst p aut secundum quod iũ pradiximus quicc am me calum tenent simulaerauero a pud in serossunt
auther rorem pertin& & somnii peam &iuraait, Nuc certeintellegamus aiouemis sam potestatem aliqua i quȩ

Expanded text:
n libris quos de familiis Troianis scripsit. unum praecipuum. tritonia pallas pro uno proprio duo antonomasidicere, sicut sequens eius indicat consolatio. Ad v. 710 Quicquid erit ut ait "fuerit quodcumque, fatebor" . ferendo est dum fertur: modusgerundi est a passivo. EST TIBI iam hoc consilium est. DIVINAE STIRPIS praeter Dardanum a Criniso fluvio. VOLENTEM voliturum; nam velle habet. SVPERANT supersunt, superfluunt. Dicit autem non tantum debiles sed etiam nolentes iuvenes; unde sequitur ta Segesta. TVM VERO nam et ante cogitaverat, ut «pectore curas mutabat versans». ANIMVM DEDVCITVR Graeca figura, ut ‘mentem laesus’. ET NOX ATRA POLVM quasi maior causa cogitationis, ut «et sub noctem cura recursat». BIGIS proprie. CAELO FACIES DELAPSA PARENTIS aut secundum quod supra diximus, quia animae caelum tenent, simulacra vero apud inferos sunt; aut ad errorem pertinet somnii, nam et ‘visa’ ait; aut certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se
Abbreviated transcription (Latin):
geniciuum: Item s geminatꝰ asassis &haeccarent exemplis: Cumpopulant anti quedixit nam hocuerbum apio
ue teres actiuum fuit nuncta ncum deponensest: hiemis ne moresoratus quesimul iniuer tum contenstat ea nuarues
anmnumno nus qua m prorepit. engtum eaimpis agmen emischiumenni deele fantis dictum quode ntede cius unee di
hoccur sumi r andiatra dune que por ta ronon possunt moraistardas morantes Furastele ce ineratuis inca tia¬

Expanded text:
ittit genetivum; item ‘s’ geminat ‘as assis’. Et haec carent exemplis. CVM POPVLANT antique dixit; nam hoc verbum apud ittit genetivum; item ‘s’ geminat ‘as assis’. Et haec carent exemplis. CVM POPVLANT antique dixit; nam hoc verbum apud veteres activum fuit, nunc tantum deponens est. HIEMIS MEMORES Horatius «quae, simul inversum contristat Aquarius annum, non usquam prorepit». IT NIGRVM CAMPIS AGMEN hemistichium Ennii de elephantis dictum, quo ante Accius usus est occursum. GRANDIA TRVDVNT quae portare non possunt. MORAS tardas, morantes. FERVERE LATE infinitus hic a ter
Abbreviated transcription (Latin):
tediem sumucgan timihi dabis poenasnanee persequar sempersi autem fu erorecepta inoriginem poenas tuas
dicim qua suidert nom potero hicergo sensus cst si tempesta temeua seris flammarim rogalium umbra mear
cumbunturga presenticturni. frondences queferunt R non quierant sed quieẽ poterantut quo segosimtotiensi an
de dignamaricos Fugestudio celeris prosectioni sutilleuolans simularua fuga simulcie quorti uertit. Ceratesbo¬
nesta figura siremcer tiepersone in seccundeam reserasut si quiscernat. Fiorm ae aedstudium respicit compaira tioloc
loquo : & noca ndumcauitlat ex primi perhanc compa nttionem horatius parula na mexemplo est magusformi
laboris siuencelis formicatandem quidex pcuere magistra: Sane formica dicta est abeo quod meui li

Expanded text:
te diem sum; vaganti mihi dabis poenas; nam te persequar et adero quamdiu erro semper: si autem fuero recepta in originem, poenas tuas te diem sum; vaganti mihi dabis poenas; nam te persequar et adero quamdiu erro semper: si autem fuero recepta in originem, poenas tuas audiam, quas videre non potero. hic ergo sensus est: si tempestatem evaseris flammarum rogalium, umbra mea te incumbunt, urguet praesentia Turni». FRONDENTESQVE FERVNT REMOS non qui erant, sed qui esse poterant, ut «quos ego sim totiens iam dedignata maritos». FVGAE STVDIO celeris profectionis, ut «ille volans simul arva fuga simul aequora verrit». CERNAS honesta figura si rem tertiae personae in secundam referas, ut ‘si quis cernat’. FORMICAE ad studium respicit comparatio hoc loco. Et notandum cautelam exprimi per hanc comparationem; Horatius «parvula, nam exemplo est, magni formica laboris», Iuvenalis «formica tandem quidam expavere magistra». Sane ‘formica’ dicta est ab eo quod micas f
Abbreviated transcription (Latin):
adtin& Refelloredarguo medis scopolis aut manifest i sut medio que ex hostere cepi aut illa sxadixit ques
citiflammas melius to menest ut secundum urbanum accipiamus atrisignibus rogalibus quiuisi tempestatem signisi¬
cant utaenee sicut in quinto legimus contigit hocergonunc quod factura est dicitid est occidam me & rogalibus
tepersequar flammis absensqua si mortua sogalibus aut maliomines quod a trisdixit lexerit: Om̃ibus umbralo¬
cis adicunt phisi cibio thamorum animas non recipiinoriginem suamnis uag. antes legitimum tempus fatĩ comple
quod po & tad sepulturam titensferunt ut centumerant annos hoc erginunc dicit. Dido oc cisura mean¬

Expanded text:
hil ad me attinet». MEDIIS SCOPVLIS aut ‘manifestis’, ut «medioque ex hoste recepi», aut illa saxa dicit quae sunt hil ad me attinet». MEDIIS SCOPVLIS aut ‘manifestis’, ut «medioque ex hoste recepi», aut illa saxa dicit quae sunt ost «ferte citi flammas». Melius tamen est ut secundum Vrbanum accipiamus «atris ignibus» ‘rogalibus’, qui visi tempestatem significant, ut Aeneae, sicut in quinto legimus, contigit; hoc ergo nunc quod factura est dicit, id est ‘occidam me et rogalibus te persequar flammis’. ‘Absens’ quasi ‘mortua’. ‘Rogalibus’ autem mali ominis, quod ‘atris’ dixit; legimcis adero: dabis inprobe poenas dicunt physici biothanatorum animas non recipi in originem suam, nisi vagantes legitimum tempus fati conpleverint: quod poetae ad sepulturam transferunt, ut "centum errant annos" . hoc ergo nunc dicit Dido: occisura me an
Abbreviated transcription (Latin):
censa seror quia multa ercuindeos lacuca & bona premitutur excuso tion am numina noncredere curare mor¬
a & cibhis nonsperure furorisest: Sub iungite nin siquitpia numna possunt : Nundicie sortes: In risio est
hones casaeis cumbi suerbis uit quibus lauspremis aest ut a nobiidem alcimodon duo pocula fecit noc dumilis abra
ouised condit ascruo scimus cutem enecm supenius haccũba dixisse quic tossollicitat. Ercero in librisc
ut storcis secundum quos pcculo post. si quidpia numina possunt: Nammodo secundum epicurcos aitea cura quietos
Ipse quereittliamuentis satisartificiosa prohibitio queficperconcessionem: que ta men nenon intellecta sit per¬
sua sio permisgen da sunt aliqua que uetant latenterinuentis prrundas. sic terrentius pro fundat perdat pere at Ni¬

Expanded text:
NCENSA FEROR quia multa erat in deos locutura. Et bona praemittitur excusatio; nam numina non credere curare morNCENSA FEROR quia multa erat in deos locutura. Et bona praemittitur excusatio; nam numina non credere curare mortalia et ab his non sperare furoris est; subiungit enim ‘si quid pia numina possunt’. NVNC LYCIAE SORTES inrisio est honesta satis, cum his verbis fit quibus laus praemissa est, ut «et nobis idem Alcimedon duo pocula fecit», «necdum illis labra admovi, sed condita servo»; scimus autem Aenean superius haec verba dixisse. QVIETOS SOLLICITAT Cicero in libris ut Stoici, secundum quos paulo post «si quid pia numina possunt». Nam modo secundum Epicureos ait «ea cura quietos». REFELLO redarguo. I, SEQVERE ITALIAM VENTIS satis artificiosa prohibitio, quae fit per concessionem; quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permiscenda sunt aliqua quae vetent latenter, ut ‘ventis’ ‘per undas’; sic Terentius «profundat, perdat, pereat; ni
Abbreviated transcription (Latin):
post deos non homines sed scacuntulit quisidissimulo tacite questioni occurrit. Nequiseius mmiamira cundiam repren
& dicens ñ posse mitigare forsitam precibus: Miseratus amantẽ misera tus accusatiuum regit ut hocdo co
miscreor gen&iuum ut miserere animi non digna ferentis que quibus ante fercm amphiboliam qui dprius quid
terius dicam. Nec maxima iuno aut iniunonẽ maledictum est ut eam non eẽ. maximamdicat Sicut &iam in
iouem Nam conuitium est quo deuinsciturniumdicit hocest nocentem autcerte iungitur ut neciuno aspicit nec
iuppicer Nos quam cuta sides hocest nec apud hominem ne capudrem t̃rentius quid eredas autcuicredas & de
da mauit percontntrium Namom̃s si descuta est ecaitnus qua tuta : Eiectum naufragum: legimus hucpau

Expanded text:
post deos non homines sed saxa intulit. QVID DISSIMVLO? tacitae quaestioni occurrit, ne quis eius nimiam iracundiam reprehepost deos non homines sed saxa intulit. QVID DISSIMVLO? tacitae quaestioni occurrit, ne quis eius nimiam iracundiam reprehenderet dicens Aenean posse mitigari forsitan precibus. MISERATVS AMANTEM ‘miseratus’ accusativum regit, ut hoc loco, ‘misereor’ genetivum, ut «miserere animi non digna ferentis». QVAE QVIBVS ANTEFERAM amphibolia: ‘quid prius, quid posterius dicam?’. NEC MAXIMA IVNO aut in Iunonem male dictum est, ut eam non esse maximam dicat, sicut etiam in Iovem; nam convicium est, quod eum Saturnium dicit, hoc est nocentem. Aut certe iungitur, ut ‘nec Iuno aspicit nec Iuppiter’. NVSQVAM TVTA FIDES hoc est, nec apud rem nec apud hominem; Terentius «quid credas, aut cui credas?» et declamavit per contrarium; nam omnis fides tuta est; ‘haec’ ait ‘nusquam tuta’. EIECTVM naufragum; legimus enim «h
Abbreviated transcription (Latin):
daro aut nimbo cuius maius est lumen. Siclu canusposquam selumine uero impleuit. Aurib ciusi accepi & estpleonas
sct luminibus tucitis ipsatucit ut tacitum que opsedit limenam&e proipsa tacita sẽquitur auteminuectio que
semperstatucar&. Nectibi diua parensnom est solo mne neanuituptratio sẽd&iam in seobgurgatio qr dixerutort¬
do equidem necuana sidesgenustẽ deorum undenun dicit generis nec dardanus auctor: Perfide amantum uer¬
bo cumincrepat sic supra dissimulare &iamsperastis perside Cau casus monsschithie in hospicalis. histeane¬
s a rubi cenechrrcania silua est arabie & notandum relicts mediis conparationibus augmenta fecisse

Expanded text:
aut ‘claro’, aut in nimbo, cuius maius est lumen; sic Lucanus «postquam se lumine vero implevit». HIS AVRIBVS HAVSI accepi; et est pleonasmos. aut ‘claro’, aut in nimbo, cuius maius est lumen; sic Lucanus «postquam se lumine vero implevit». HIS AVRIBVS HAVSI accepi; et est pleonasmos. s aversa tenebat». LVMINIBVS TACITIS ipsa tacita, ut «tacitumque obsedit limen Amatae», pro ‘ipsa tacita’. Sequitur autem invectio, quae semper statu caret. NEC TIBI DIVA PARENS non est sola in Aenean vituperatio, sed etiam in se obiurgatio, quia dixerat «credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum»; unde nunc dicit «generis nec Dardanus auctor». PERFIDE amantum verbo eum increpat; sic supra «dissimulare etiam sperasti, perfide?». CAVCASVS mons Scythiae inhospitalis. HYRCANS Arabicae; nam Hyrcania silva est Arabiae. Et notandum relictis mediis conparationibus eum augmenta fecisse; nam
Abbreviated transcription (Latin):
soluereiuna sed hocdicitfasest & iamnosertera regnart quirere noxo peritterras a uerisi milii deo tempus posu¬
it quatiens cũt hocest perunam quam que noctm In somnis more suo prom somnis turbida terribilis quod & umbre
conuenit & parentis ccuctoritati. Pucruscanius a morascanii scilic& admon& a quem longere petiit & adasca
retulit& lic& excusetur tamensolo &ophanes est Interpresdiuumernes expressis uerbum de uerbo. Ai
id est magnout supra ipsedeumtibi medaro dimittit o limpo . utri que capud meum & tuum autiouis & mercorii
meum & ascanii: Caeleres mandata percure s ut cele res defermea dic percuras. Manifesto in lumine

Expanded text:
resolvere iura». Sed hoc dicit: ‘fas est etiam nos extera regna requirere’. NOX OPERIT TERRAS a verisimili, ideo tempus posuresolvere iura». Sed hoc dicit: ‘fas est etiam nos extera regna requirere’. NOX OPERIT TERRAS a verisimili, ideo tempus posuit. QVOTIENS autem hoc est, per unamquamque noctem. IN SOMNIS more suo pro ‘in somniis’. TVRBIDA terribilis, quod et umbrae convenit et parentis auctoritati. ME PVER ASCANIVS amor Ascanii scilicet admonet. QVEM longe repetiit, et ad Ascanium rettulit; et, licet excusetur, tamen σολοικοφανές est. INTERPRES DIVVM Ἑρμῆς expressit verbum de verbo. AB IPSO id est ‘magno’, ut supra «ipse deum tibi me claro dimittit Olympo». VTRVMQVE CAPVT meum et tuum, aut Iovis et Mercurii, aut meum et Ascanii. CELERES MANDATA PER AVRAS ut supra «celeres defer mea dicta per auras». MANIFESTO IN LVMINE
Abbreviated transcription (Latin):
haec consensi foedere ut cumuellem discedere non licã. Meis auspicus argumentum a necessitait:  cuspicus ideoqui
uore somnia auspicato gerebant: Ergo auspiciis disposi tiomibus: Sponte me amodo nomenest. Nam& gen
& casum hab& Sic & manecumei &genus & casus additur nom̃e & dummanenouum dumgraminacanent᷑: Sice
comitesitem diuersas quer trertterias auguriisagimur o Recidiua post oa sum restituta grineus apollo elato¬
meneciuitas ẽ asi cunde oratius diuesagebat clazomenis : Iux ta hanenemus est grineum ubic polo colitur inde
cer& apolline: hicamor haccpatria est co inquid desiderio peruoluntatem deorum ite rum circa ait aliamtene
uopossum cirta troiam & adillud spectat quod dixittro ia perundo sum poteretur dasibus equor &
fas nobis fasdicimus Sedhocloconon est iungenda elocutione si tuitium Namlegimus fasmihi groiorum sa crare

Expanded text:
haec consensi foedera, ut cum vellem discedere, non liceret’. MEIS AVSPICIIS argumentatur a necessitate. Et ‘auspiciis’ ideo, quia maiores omnia auspicato gerebant; ergo ‘auspiciis’ ‘dispositionibus’. SPONTE MEA modo nomen est; nam et genus et casum habet. sic et 'mane', cum ei genus et casus additur, nomen est, ut "dum mane novum, dum gramina canent" . sic comites», item «diversas quaerere terras auguriis agimur divum». RECIDIVA post casum restituta. GRYNAEVS APOLLO Clazomenae civitas est Asiae; unde Horatius «dives agebat Clazomenis». Iuxta hanc nemus est Gryneum, ubi Apollo colitur. Indee’ ac si diceret Apollineae. HIC AMOR, HAEC PATRIA EST eo, inquit, desiderio per voluntatem deorum circa Italiam teneor quo possem circa Troiam. Et ad illud spectat quod dixit «Troia per undosum peteretur classibus aequor». ET NOS FAS ‘nobis fas’ dicimus, sed hoc loco non est iungenda elocutio, ne sit vitium; nam legimus «fas mihi Graiorum sacrata
Abbreviated transcription (Latin):
maspatia. Auiditate uincendi ut nocata designatoculi scut signant ultima tumulorumscilioa sumitatem signant uestigus
omnon propnedixit calcem calcetent: plante enim calcem potuit uerere: unde a parta otum accipiendumid calcepi
a pore piopueri aca morum quipluraliter nonnisi turpitudinem significat Spissa arena tenui quanto enim quidiruit
humest percaucam aũ plebem significut Ncim cauea consessusestpopili: oriprima pittrum est quodiuue nali s aut aon
nibus ad eodum speccantib La crime quede cort: Iyse &icimflotus habebat aliquiduenus tatis ortus age udoicontracus

Expanded text:
ma spatia aviditate vincendi, ut «notat et designat oculis». Aut ‘signant ultima’ culmorum scilicet summitatem; ‘signant’ vestigiis, ma spatia aviditate vincendi, ut «notat et designat oculis». Aut ‘signant ultima’ culmorum scilicet summitatem; ‘signant’ vestigiis, go non proprie dixit 'calcem calce terit': planta enim calcem non potuit terere: unde a parte totum accipiendum, id est c‘amore pio pueri’, nunc ‘amorum’; qui pluraliter non nisi turpitudinem significant. SPISSA ARENA tenui; quanto enim quid minutadverbium est. Per caveam autem plebem significat; nam ‘cavea’ consessus est populi. ORA PRIMA PATRVM hoc est quod Iuvenalis ait «et omnibus ad podium spectantibus». LACRIMAEQVE DECORAE ipse etiam fletus habebat aliquid venustatis, ortus aut a gaudio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
simbadrat sexere mapueriti e regnumingrts susmnatresua uene nomter fecta: Amore piopueri aut genetiuus cst & dt̃
q cue legorimus nonstat ususnisi ad dita de sillaba: Deriuatum autem illcin dicatlocus Tnclateriat queumeris tege un
suibligat eniema Tegrum oppidum est arcadiae quosfama obscura recondit pertontrarium illo som̃s cõnobiles indicauit¬
ium dipeum sublatis cornibio. Primialiorum cmparatione: Namunus estprinus flauauiridiut su praiaspide falua phale¬
rise quorumor namentis: sermogrecusest N abeto abeattercia persona est a futuroimperatius quem hoc modo. Numerisinga
larisimlis sendat Ama comam quasi ama toniam ut sacniri podes: balitus balteuidieitur Non tantum quo cingimur
sed &um a quo airma dependent, Conaenturabito qua si de paruomunere, corripiunt sa raptimeunt ut cornpit aeneas
adi cumcustode sepultolamquerelinquunt acutregulam aut sigium deenta factum: simulultim a signant : Intuentur ilti¬

Expanded text:
«sed Mithridates extrema pueritia regnum ingressus matre sua veneno interfecta». AMORE geae' legerimus, non stat versus, nisi addita 'de' syllaba. derivativum autem ille indicat locus "tunc lateri atque umeris Tegeaeum subligat ensem" . et Tegeum oppidum est Arcadiaevem clipeum sublatis cornibus Io». PRIMI aliorum conparatione; nam unus est primus. FLAVA viridi, ut supra «iaspide fulva». PHALERIS equorum ornamentis; sermo Graecus est. HABETO habeat; tertia persona est a futuro imperativi, quae in hoc modo numeri singularis similis est secundae. AMAZONIAM quasi Amazoniam, ut «sacri tripodes». BALTEVS balteus dicitur non tantum quo cingimur sed etiam a quo arma dependent. CONTENTVS ABITO quasi de parvo munere. CORRIPIVNT SPATIA AVDITO raptim eunt, ut «corripit Aeneas aditum custode sepulto». LIMENQVE RELINQVVNT aut regulam aut signum de creta factum. SIMVL VLTIMA SIGNANT intuentur ulti
Abbreviated transcription (Latin):
est meis egnisfidere: Namfidoda tiuum ttantumrtgit undege nusducis ut diximussuprte qui a feliciterest: Nauiga¬
turusccenetis. & utfertfabula cadus pater suit sacurni: Cuicum irtitus filius falae uirilia ampucauit selapso inmare
uo om̃s uire susuuenerio debilicantur quis ine corporisdamno nongeritur unde fingitur uenus ac perdam num: De

Expanded text:
est meis regnis fidere’; nam ‘fido’ dativum tantum regit. VNDE GENVS DVCIS ut diximus supra, quia feliciter est navigaest meis regnis fidere’; nam ‘fido’ dativum tantum regit. VNDE GENVS DVCIS ut diximus supra, quia feliciter est navigaturus Aeneas. Et, ut fert fabula, Caelus pater fuit Saturni, cui cum iratus filius falce virilia amputavisset, lapsa in mare  omnes vires usu venerio debilitantur, qui sine corporis damno non geritur: unde fingitur Venus nata per damnum; de
Abbreviated transcription (Latin):
diaba & rercm ex cntiquam declincitionem utedo edisedit & a nomalum: utedoes esequarum secunda & tertia person
longa sint propterdifferentiamsum esest: Edicautem in precerico producitedit ut legit: Causcis canti sciat ille sbe¬
nesupprimie coneruipsẽ enim sunt queiuno inx exsequitur: Meducedardanius partam expugnauit edulcer quam molẽ¬
ad cius pertina mentem: Unamenim ex homnibus ueruit: In rognis hoc causcitus ut non illiim perium pelagis. ꝑt. Ac¬
inca sa udetis tolleremoles: Ne quicquam aut sineciusa. Id estnulla extanedratione: Autnequiquam quantu
& diriticaliat comparatione: Namignoca nonerantad quambis troianiuenerunt: ud a tibiid est perregnumtuũ¬
roraonpulsi sucregina mallectostimulis cutundi quebachi: Ignote incnobili: uenam sepeftiuo signocos adeditste
siconcessa peto: si quidem nammodosi confirmantisest: Agicautem a possibili: Fa somneest faste est hocest possibile

Expanded text:
abet et rectam sed antiquam declinationem, ut ‘edo edis edit’, et anomalam, ut ‘edo es est’, quarum secunda et tertia personae longae sunt propter differentiam ‘sum es est’; ‘edit’ autem in praeterito producit ‘e’, ‘edit’, ut ‘legit’. CAVSAS TANTI SCIAT ILLA FVRORIS bene supprimit; contra ipsam enim sunt quae Iuno in decimo exsequitur, ut «me dad eius pertinet mentem; unam enim navim ex omnibus vertit. IN REGNIS HOC AVSA TVIS ut «non illi imperium pelagi santas audetis tollere moles" . Ad v. 791 Nequiquam aut sine causa, id est nulla extante ratione: aut 'nequiquam' quantu dixit Italiae comparatione; nam ignota non erat ad quam bis Troiani venerant. VELA TIBI id est per regnum tuure conpulsis, ut «reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi». IGNOTAE ignobili, ut «nam saepe favos ignotus adedit steSI CONCESSA PETO siquidem; nam modo ‘si’ confirmantis est. Agit autem a possibili. FAS OMNE EST ‘fas te est’, hoc est ‘possibile
Abbreviated transcription (Latin):
ibantur que scrita s interrupta est inuento usufrumentorum postquam ex agiorum dinisione
tt sunt iura fuehiaque qui preesauspiciis quibus urbe s reguntur: Patriquelieo quiut su pradiximus
apto urbibus libertatis estdeus unde &iã marsi ascius minister est in ciuitatibus libertatis indiciũ
& comimunis hoebab& sensus sacrisi cabat in quid primo numi nibus quo urbi presunt qa sinuptatu¬
tura proutilitate rẽip:. Dt inde ii nom cia cure sunt nupuie estaiam sensualtior: Nonsccũ¬
plirtitit abociluande biou n de regtinddo iuaptura plecentũ arits eiterem quspropaci ruplum silenuptiasrei¬
cratur amncllineri quuiuex periu corisest: liberum quinui raptem conngeiihabeitron bocent pia st
nonem conciliut: Cur unda iugalit & quiuist &cum is est matronam estrgna candi¬
tis candide participium est prumomine: Medicinter cornua f non cistsarisigum st dhon¬

Expanded text:
gabantur; quae feritas interrupta est invento usu frumentorum, postquam ex agrorum divisione gabantur; quae feritas interrupta est invento usu frumentorum, postquam ex agrorum divisione nata sunt iura. PHOEBOQVE qui praeest auspiciis, quibus urbes reguntur. PATRIQVE LYAEO qui, ut supra diximus, apte urbibus libertatis est deus; unde etiam Marsyas, eius minister, est in civitatibus libertatis indicium. Et communis hoc habet sensus: sacrificabat, inquit, primo numinibus quae urbi praesunt, quasi nuptura pro utilitate rei publicae, deinde Iunoni, cui curae sunt nuptiae. Est etiam sensus altior; nam facturuptura placat ante Cererem, quae propter raptum filiae nuptias exsecratur; Apollinem, qui expers uxoris est; Liberum, qui nisi raptam coniugem habere non potuit. Et sic Iunonem conciliat. CVI VINCLA IVGALIA CVRAE quia est Curitis, est matrona, est regina. CANDENTIS candidae; participium est pr
Abbreviated transcription (Latin):
iunctum autcerte ligneum simula crum: Delubrum dicimus. alibro hocestrusolignofac
quod grece exoci mondr̃ pacomque beni uolentiam peraras ex quirunt id est sacrificando explo¬
rañ diuellent uhi crei consentire . Ditendo cutem percras a ruspicalem arte mostendituts pirant¬
prie est magis cugere lectas bibentes nonuacatlectas: morisenim sueratutadsa crificia eligen
ubi antes quia nequeminores aut maiores licba tosti as dart: sunt &iam in o uibus duc eminentio¬
tesden cõs interocto qui nunnisi circabimatum apparent. Nrc in omnibus sed ins quiapte sacris inue¬
untur. Legifereccreri: lege s enimipsadicitur inuenissa nam & suera ipsius thesmoforiai
tur Sed hoc id eo singitur quia ani inuentum srumentum aceren ꝓassim homines smnelege ua¬

Expanded text:
coniunctum, aut certe ligneum simulacrum ‘delubrum’ dicimus, a ‘libro’, hoc est raso ligno factum, coniunctum, aut certe ligneum simulacrum ‘delubrum’ dicimus, a ‘libro’, hoc est raso ligno factum, quod graece ξόανον dicitur. PACEMQVE benivolentiam. PER ARAS EXQVIRVNT id est sacrificando explorant an dii vellent huic rei consentire. Dicendo autem ‘per aras’, aruspicalem artem ostendit, ut ‘spiranttare’ proprie est ‘magis augere’. LECTAS BIDENTES non vacat ‘lectas’; moris enim fuerat ut ad sacrificia eligerentur ntes’ autem dictae sunt quasi biennes, quia neque minores neque maiores licebat hostias dare. Sunt etiam in ovibus duo eminentiores dentes inter octo, qui non nisi circa bimatum apparent; nec in omnibus, sed in his quae aptae sacris inveniuntur. LEGIFERAE CERERI leges enim ipsa dicitur invenisse, nam et sacra ipsius ‘thesmophoria’ vocantur. Sed hoc ideo fingitur quia, ante inventum frumentum a Cerere, passim homines sine lege va
Abbreviated transcription (Latin):
bant ndum quid & iumplacico et mori repugnabis & tstgrecum pugnotibi: Namnos pugno tecumdia¬
locic unde noniperatur auxilium: Lateque furentes bartae ihi prope sunt achartagint undraddi¬
dit late furentes hii secundum titi anu inhoro graphia fenicemnauali quondam superauert certamne
iarcȩautem ciuitas est penia poleos que odie eptole mais dicitur: Nam cirene & barte regine fucru
que singulis dederunt ciuitatibus nomina: Ceronaniqueminas. propter aurum quod ei ut primodixn¬
nusculeret : Dise quidemauspicibus hocdixit diqui sunt auspices matrimonii aene ainhuc uenire seco
se perfecis seimplesse: Coniugiotali id estum fortis quod ideo nondioit quia scit adidone. predictum: ut¬
Delubru a delubrum dictum ut su prad propterlacus in quomanus abluuntur ud propter tectum

Expanded text:
icebant; numquid etiam placito amori repugnabis?’ et est Graecum ‘pugno tibi’; nam nos ‘pugno tecum’ dicicebant; numquid etiam placito amori repugnabis?’ et est Graecum ‘pugno tibi’; nam nos ‘pugno tecum’ dicloca, unde non speratur auxilium. LATEQVE FVRENTES BARCAEI hi prope sunt a Carthagine; unde addidit ‘late furentes’. Hi secundum Titianum in chorographia Phoenicen navali quondam superavere certamine. Barce autem civitas est Pentapoleos, quae hodie Ptolomais dicitur; nam Cyrene et Barce reginae fuerunt quae singulis dederunt civitatibus nomina. GERMANIQVE MINAS propter aurum, quod ei, ut in primo diximus, tulerat. DIS EQVIDEM AVSPICIBVS hoc dicit: ‘dii, qui sunt auspices matrimonii, Aenean huc venire fecerunt’; SE perfecisse, inplesse. CONIVGIO TALI id est viri fortis; quod ideo non dicit, quia scit a Didone praedictum. VEDELVBRA ADEVNT ‘delubrum’ dictum, ut supra diximus, propter lacum in quo manus abluuntur, vel propter tectum
Abbreviated transcription (Latin):
rico lurauerit ut non seruata fidescineri promissa sicheo & bene extenuat dicendo nonanimam sedcineres
manes sepultos : Dicit autem scđm epicureos quianimam cum corpore dicunt perire esto adũbiumc¬
cedencis estgrecum flextremariti: Nonquierant sedquies se cupiebant: Alii intellegunt aegrã mariti
anus tsperia: despectus larbas rexlibie quididonem reuora uoluit ducere & ut haba instoria cum ha
negar& cartagini in tubtbellum euiustimort cum cogeretur aciuibus prtup ut antepla cara mna nes
pne dictaest dactortsque aluir & iarbas ductor quosas nccuerra deriuatines siequenter ma¬
iores iunt a principalitate ł ordum ptresinueniuntur ia rominores: unde supra lactna notandum

Expanded text:
rito iuraverat, ut «non servata fides cineri promissa Sychaeo». Et bene extenuat dicendo non animam, sed cineres et rito iuraverat, ut «non servata fides cineri promissa Sychaeo». Et bene extenuat dicendo non animam, sed cineres et manes sepultos. Dicit autem secundum Epicureos, qui animam cum corpore dicunt perire. ESTO adverbium concedentis est Graecum. FLEXERE MARITI non qui erant, sed qui esse cupiebant. Alii intellegunt ‘aegram mariti’, Tyro’, ut «Dardanus Hesperia». DESPECTVS IARBAS rex Libyae, qui Didonem re vera voluit ducere et, ut habet historia, cum haec negaret, Carthagini intulit bellum; cuius timore cum cogeretur a civibus, petiit ut ante placaret manes lissa’ proprie dicta est. DVCTORESQVE ALII ergo et Iarbas ductor. QVOS AFRICA TERRA derivationes frequenter maiores sunt a principalitate, interdum pares inveniuntur, raro minores; unde supra «Lacaena» notandum
Abbreviated transcription (Latin):
besoculorum id est palpebrasque apedpitctio non dicte sunt Nam sempermouent impleuit autemideo qui
crimȩ plerum que se in traoculostenent: & bene premisit excusationem his lacrimis commemoration
prionis mariti. Anna refert sua sorori estomni parte plena Nam& purgat obgecta & ostenditutilitatem
& auimore ꝓsuad& Oluce magis dilecta id estdilectatior namantiqui: frequenter pro comparatiuo: lun¬
nicarperis iuuenta nec ducis: Natos propter liberosque fuit causus icđi matrimonii: utiuuenalis sedplacctur¬
si diulexpilia tolle r& dulcem cogitat heredem: Alii maleiungunt notos ueneris cupidinem & aenetmque
ueneris nec premic uo luptates homerus TΑΤΕΛΟΡΑ ΑΦΡΟΛΙΤΗ. Idcinerem am cos, propterillud que ma¬

Expanded text:
bes oculorum, id est palpebras, quae a palpitatione dictae sunt; nam semper moventur. ‘Implevit’ autem ideo, quia bes oculorum, id est palpebras, quae a palpitatione dictae sunt; nam semper moventur. ‘Implevit’ autem ideo, quia lacrimae plerumque se intra oculos tenent. Et bene praemisit excusationem his lacrimis commemoratione prioris mariti. ANNA REFERT suasoria est omni parte plena; nam et purgat obiecta, et ostendit utilitatem, et a timore persuadet. O LVCE MAGIS DILECTA id est ‘dilectior’; nam antiqui frequenter pro comparativo iunni carperis iuventa? NEC DVLCIS NATOS propter liberos, quae fuit causa secundi matrimonii, ut Iuvenalis «sed placet Vrsidio lex Iulia, tollere dulcem cogitat heredem». Alii male iungunt ‘natos Veneris’ Cupidinem et Aenean. VENERIS NEC PRAEMIA voluptates; Homerus τὰ τε δῶρ ̓ Ἀφροδίτης. ID CINEREM AVT MANES CREDI
Abbreviated transcription (Latin):
unforsan p.s.c. singula pronuncianda sunt in gentee nim dic ta sunt libraqub: confessioni desiderisui quan¬
daminicit refrenationem culpe propterantiquum ritum quo repellabantur a sacerdo tiobis nupte: fai
enim: beneu nosermone &culpam ex pressit & necessitatem: faterienim & quo accorum est &culpabilium,
miseri .pfis. aut muli ebriterdixit miseri aut mortui s cđm ciceronem quiintusculanis miseros mortu
cat, ꝓluccerte ab hoc miseri: cuiusi a mobliuscitur autsi coccisi: Sparsos fraterna .cp. sididonii disper¬
sosperfugamincellegimus si fracris pollutos cruore : Infelix quia supraciut fixum immotumque m infle
ingido preposito declinauit: Labante inpulit inpulit & laba resccit: Nonenim lababat quiantecuimmo¬
lis fuerat, Cauendum sane labentem contra metrum ne labentem legamus: Namlalonga est udaberenim
populo, uoteris uestigia flamme: Bene in onestam rem subhonesta speciȩ conficturdicens se agnos¬

Expanded text:
RE CVLPAE singula pronuntianda sunt; ingenti enim dicta sunt libra, quibus confessioni desiderii sui quandam inicit refrenationem. CVLPAE propter antiquum ritum, quo repellebantur a sacerdotio bis nuptae. FATEBOR ENIM bene uno sermone et culpam expressit et necessitatem; ‘fateri’ enim et coactorum est et culpabilium. MISERI POST FATA SYCHAEI aut muliebriter dixit ‘miseri’, aut mortui, secundum Ciceronem, qui in Tusculanis ‘miseros’ mortuos vocat; aut certe ob hoc ‘miseri’, cuius iam obliviscitur; aut sic ‘occisi’. SPARSOS FRATERNA CAEDE PENATES si Didonis, dispersos per fugam intellegimus; si fratris, pollutos cruore. INFLEXIT quia supra ait «fixum inmotumque seavit. LABANTEM IMPVLIT impulit et labare fecit. Non enim lababat qui antea immobilis fuerat. Cavendum sane ne ‘labentem’ contra metrum legamus; nam ‘la’ longa est, ut «labere, nympha, polo». VETERIS VESTIGIA FLAMMAE bene inhonestam rem sub honesta specie confitetur, dicens se agnos
Abbreviated transcription (Latin):
aa pt aut magnum ut terrentius eammiseretmat autmiserum quofiebant miseni ore scum eis regna negareni¬
istcnouus quasi ad furentes loquitur undeno tunc quidem agnituscumdixiss& enegouẽ et scanius galeam pro iecit inanem
cinum Castrautcas cramouemus Magistri custodes terrentius: mefilns relinquunt quasi magis trum: quisfu¬
noius autem est aut magnus autinopinatus quo tenditis i quid habetis intentionis urã sspesuritis: Uauibus at ad reg¬
mauit percontrarium: Namignis superiara somperpetit: flumina prosunt uisaquae. umeri s abscidere uestem no
as camusurãs spesuritis ut non damnumdoleat sss pemnauigationis ereptam : iuppiterom̃os figeiẽis citcoloribus nec enĩ
tquidam quod da innum quattuor Nauium in patienter doleat sitima iusillud conside ratum est quod ait supr

Expanded text:
a. p. t. aut magnum, ut Terentius "eam misere amat" : aut 'miserum', quo fiebant miseriores, cum eis regna negarenISTE NOVVS quasi ad furentes loquitur; unde ne tunc quidem agnitus cum dixisset «en ego vester Ascanius galeam proiecit inaneminum. CASTRA ut «nos castra movemus». MAGISTRI custodes; Terentius «me filiis relinquunt quasi magistrum». QVISnovus' autem est aut magnus, aut inopinatus. quo tenditis id est quid habetis intentionis? Ad v. 672 Vestras spes vritis navibus enim ad regmavit per contrarium: nam ignis superiora semper petit. Ad v. 684 Flumina prosunt id est vis aquae. Ad s «vestras spes uritis», ut non damnum doleat sed spem navigationis ereptam. IVPPITER OMNIPOTENS figuratis agit coloribus; nec enim quidam quod damnum quattuor navium inpatienter doleat; sed magis illud considerandum est quod ait supr
Abbreviated transcription (Latin):
Remoca ingnito crimne descenditadecusam Ncque egohanc profectionem subandis nam posino ri neon pocent ius¬
ginesit consesiõ pretuen dice dasgrobiat nonc̃s matri monum. Authaccinsoe derauem autmatre moineor¬

Expanded text:
remoto ingrati crimine descendit ad causam. NEQVE EGO HANC ‘profectionem’ subaudis; nam posteriori non potest iunremoto ingrati crimine descendit ad causam. NEQVE EGO HANC ‘profectionem’ subaudis; nam posteriori non potest iungi, ne sit confessio. PRAETENDI TAEDAS probat non esse matri