comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b illustrat᷑ forũ ĩgenia. Nãq
et cõsũmari iã prõm uet̾i̾b emu¬
lãtur et eos inuenũ ad optĩa tẽ¬
dẽtiũ imitatur ac se quit᷑ ĩdus
eloquẽtes lrẽ romane culert̃
ħ oꝑe plarõis emulus extitit
egregius u̾o multoq quã in
orõib p̾stãtior brutꝰ suffecit põ¬
deri rerũ. scias eũ sẽcire q̃ dicit
scͥpsit nõ parũ multa corneliꝰ
celsus sextios secutꝰ nõ sñ cul¬
tu ac nitore plautus ĩ stoicis
reꝵ cognitiõi utilis ĩ epienris
lenis quidẽ s nõ ñocũdus tñ
auctorẽ ex ĩdustͥa senecã ĩ oĩ ge¬

Expanded text:
rum, ingenia. namque et consummati iam patroni veteribus aemulantur et eos iuvenum ad optima tendentium imitatur ac sequitur industeloquentes litterae Romanae tulerunt. e Platonis aemulus exstitit. egregius vero multoque quam in orationibus praestantior Brutus suffecit ponderi rerum; scias eum sentire quae dicit. scripsit non parum multa Cornelius Celsus, Sextios secutus, non sine cultu ac nitore. Plautus in Stoicis rerum cognitioni utilis. in Epicureis levis quidem, sed non iniucundus tamen auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
req sẽtẽtie multa et iã moꝵ gr̃a
legẽda s ĩ eloquẽdo corrupta ple¬
raq arq eo pnitiosissiã ꝙ habũ¬
dãt dulcib uitiis uelles cũ suo
ĩgenio dixisse alieno iudicio. Pã
siłe quã co̾tẽpsisset si parũ nõ coᷤ¬
cupiscet ii nõ oĩa sua amasset fi
rerum põdera nõ ĩ mutissĩs sẽtẽ¬
ciis nõ fregisset rõ sẽsu proprio
seueriore gnͣe satis firmatis le
sit ꝙ urmã ipẽ fecisset. digna eĩ
fuit illa natura q̃ meliora uellet.
ꝙ noluit effecit

Expanded text:
raeque sententiae, multa etiam morum gratia raeque sententiae, multa etiam morum gratia legenda; sed in eloquendo corrupta pleraque atque eo perniciosissima, quod abundant dulcibus vitiis. velles eum suo ingenio dixisse, alieno iudicio. nam si oblique contempsisset, si parum recta non concupisset, si non omnia sua amasset, si rerum pondera minutissimis sententiis non fregisset, consensus potius severiore genere satis firmatis legsit, quod utinam ipse fecisset. Digna enim fuit illa natura, quae meliora vellet; quod voluit, effecit
Abbreviated transcription (Latin):
tiis fractũ dicẽdi genꝰ reuotare
ad seueriora iudicia cõtẽdo cũ d̾ so¬
his hic sete in manib adolocescẽ̾¬
tiũ fait quẽ nõ equidẽ oĩo conabar
exutẽs potiorib p̾ferri nõ sineba
quos ille nõ cestiterat ĩcessere cũ
diu̾si s̾cõscius genis plate̾ se ĩ di¬
cẽdo posse ĩ quib illi plac̾e̾nt dif¬
foret eĩ opeandũ pat.s ac salti
oztimos illi uiro r̃iei s placebat
pp̃ loia uitia et ad ea sequisq di¬
rigebat effingẽda q̃ poterat/ deĩde
cũ se iactaret eodẽ mõ dr̃e senecã
ĩfamabat cuiꝰ et multe alioqͥn et
magne nirtutes fu̾ũt ĩgenũ fa¬
cile et copiosũ plurimũ studii. mł¬
ta reꝵ cognitio ĩ qua tñalñ ab hiis
quib inquirẽda q̃dã mãdabat
deceptꝰ ẽ tractauit ⁊̃ oẽm fere stu¬
dioꝵ matĩã. nã et orõ es eiꝰ et poe¬
mata et epistole et dyalogi ferũ¬
tur. ĩ ph̾ia parũ diligẽs. eg̾giꝰ tñ
uitioꝵ ĩsectator fuit multe ĩ eo cla¬

Expanded text:
tiis fractum dicendi genus revocare ad severiora iudicia contendo. tum autem solus hic fere in manibus adolescentium fuit. quem non equidem omnino conabar excutere, sed potioribus praeferri non sinebam, quos ille non destiterat incessere, cum diversi sibi conscius generis placere se in dicendo posse iis, quibus illi placent, difforet enim optandum pares ac saltem proximos illi viro fieri. sed placebat propter sola vitia et ad ea se quisque dirigebat effingenda quae poterat; deinde cum se iactaret eodem modo dicere, Senecam infamabat. cuius e multae alioqui et magnae virtutes fuerunt, ingenium facile et copiosum, plurimum studii, multa rerum cognitio; in qua tamen aliquando ab his, quibus inquirenda quaedam mandabat, deceptus est. tractavit etiam omnem fere studiorum materiam. nam et orationes eius et poemata et epistolae et dialogi feruntur. in philosophia parum diligens, egregius tamen vitiorum insectator fuit. multae in eo cla
Abbreviated transcription (Latin):
mutato d̾ ẽ atticoꝵtecitqs illi:
ꝓpata mors iniuriasi quid at¬
iecturꝰ fuit ẽt suus sulpitiꝰ ĩ¬
signẽ nõ ĩmerito fama trib
orẽib meruit. mulia sicũn
dicio legat᷑ dabit imiatione
digna. Cassius seuer. qͥ li cete¬
ris uirtutib colorẽ et graui¬
catẽ mo̾isadiecisset ponẽdꝰ ĩ t̾
p̾cipuos foret. Nã et ĩgonii plu¬
rimũ ẽ ĩ eo et acerbitas mira
amatis alesita frequẽt ama¬
ritudo ip̃a ridicula ẽ sũt alii
multi deserti quos ꝑ sequi lõ¬
gũ ẽ. eõꝵ quos uiterim domiti¬
us affert. et inliꝰ affricanꝰ loxi¬

Expanded text:
utem est Atticorum, fecitque illi properata mors iniuriam, si quid adiecturus fuit. et Servius Sulpicius insignem non inmerito famam tribus orationibus meruit. multa , si cum iudicio legatur, dabit imitatione digna Cassius Severus, qui si ceteris virtutibus colorem et gravitatem orationis adiecisset, ponendus inter praecipuos foret. nam et ingenii plurimum est in eo et acerbitas mira,amari sales, ita frequenter amaritudo ipsa ridicule est. sunt alii multi diserti,quos persequi longum est. eorum quos uiderim Domitius Afer
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ ẜmonẽ nr̃o cõparemꝰ pene
iã quid ꝗd loquim ᷑ sigura ẽ ut
hac re muide nõut os ueteres
et cicero p̾cipue hãc rẽ et ĩcũbere
illi nõ ĩ illũ et plem̃ uino nõ
uini et huic nõ hũc adulari iã
dr᷑ et mille alia/ utinãq nõ pe¬
iora uĩcãt. uerũ scemata lex eos
duoꝵ sũt genͣũ alt̾u loquendi
rõm uocãt alt̾ũ maxime col¬
locutione exequi tñ ẽ quoꝵ tã¬
et si utrũq cõnenit oroĩ tñ pos¬
sis illd̾ grãmatici cũ l retoricũ
mag̾ dre̾ prius fit hiiscẽ gemͣ¬

Expanded text:
tiquum sermonem nostro comparemus, paene iam quidquid loquimur figura est, ut hac re invidere, non ut veteres et Cicero praecipue, hanc rem, et incumbere illi, non in illum, et plenum vino non vini, et huic non hunc adulari iam dicitur et mille alia; utinamque non peiora vincant. verum schemata λέξεως duorum sunt generum: alterum loquendi rationem vocant, alterum maxime collocatione exquisitum est. quorum tametsi utrumque convenit orationi, tamen possis illud grammaticum hoc rhetoricum magis dicere. prius fit iisdem gene
Abbreviated transcription (Latin):
regrare ĩu aiciis dutꝰ e ap̃ posto
uoid cõsecuiꝰ ut citero iã nõ hõis
nomẽ s eioquẽtie hẽatur.hũc ge
specremꝰ. ⁊ propo̾uũ nobis sit exẽ¬
ut quiusda ⁊ nimia uicraqͥ et cõ¬
siliietũ satis. anitore ⁊ iocũdita¬
te cicerdis ita lõge abẽ ut uideri
possir seculo pͥoxat messala nitioꝰ
et cadidꝰ ec quodamo p̾ferẽs ĩ dicẽ¬
 celas si firo rm̃ natasset nõ ciliꝰ ex¬
m̾is ꝯͣtieonmẽ nõiaretur tata ĩ eo
dia dixise quo bestanit appare¬
atexornatitĩ hec oĩa mira
sermois euius pronte audi¬

Expanded text:
o id consecutus, ut Cicero iam non hominis nomen, sed eloquentiae habeatur. hunc igitur spectemus, hoc propositum nobis sit exemut quibusdam etiam nimia videatur, et consilii et animi satis; a nitore et iucunditate Ciceronis ita longe abest, ut videri possit saeculo prior. at Messala nitidus et candidus et quadam modo praeferens in dicenero Caesar si foro rtra Ciceronem nominaretur, tanta in eo animo dixisse. quo bellavit, appareExornat tamen haec omnia mira sermonis, cuius proprie studi
Abbreviated transcription (Latin):
le et roto gnͣe dicẽdi p̾ferẽdꝰ
et quẽ ĩ nuo uetũ hrͣe nõ time¬
as hic cõcitatioͣꝵ s ĩ cura ũboꝵ
elara et nuꝑ ĩgenia/ nã et tra¬
chalus plerũq sb̾limis ⁊ sa¬
tis optꝰ fuit et quẽ uelle op¬
timã crederes auditꝰ tñ maior
nã et uocis quãtũ ĩ nullo cog¬
noni felicitas et pronũciatio uł
cerus suffectura et decor oia de
si lõgior cõtigiss ats clarimi¬
mũ profecto nome̾ o tens̃
apud posteros forot cidnes uet
enĩatc adiciebat tteneir

Expanded text:
le et toto genere dicendi praeferendus et quem in numero veterum habere non timeas; hic concitatior, sed in cura verborum clara et nuper ingenia. nam et Trachalus plerumque sublimis et satis apertus fuit et quem velle optima crederes, auditus tamen maior; nam et vocis, quantam in nullo cognovi, felicitas et pronuntiatio vel scenis suffectura et decor, omnia si longior contigisset aetas, clarissimum profecto nomen oratoris apud posteros foret. adiecisset enim atque adiiciebat ceter
Abbreviated transcription (Latin):
ratã cõgestãq dieꝵ ac noctiũ stu¬
dio actõm a qua defecit et omis¬
so magna sẽp flãdi tũore ĩ quib¬
dã cãis loquẽdũ ẽ ꝙ illi diserti
mĩme sciũt.itaq nõ nullos iepi¬
as qui d̾ eloquẽtiores uideãt ꝙͣ
ut cãs agãt.cet̾ũ illũ quẽ iuuenẽ
tenisq adhuc uirib nitẽtẽ ĩ forũ¬
facili ac fauorabili cã uelĩ fera¬
rũ ut catuli molliore p̾da sãgui¬
nãtur. et nõ uriq ab ħ iitio cõ¬
tinuare oꝑã et ĩgenio adhuc alẽ¬
do callũ ĩduce̾.set iã sciẽtẽ ꝗd sit
pugna et ĩ quã rẽ studẽdũ sit re¬
fici atq renouari. sic et tirocinii
meruẽdũ faciliꝰ ẽ audere trãsieit
n᷑ audiẽdi facilitatẽ usq ad ꝯtẽp¬
cũ oꝑis addux̾it usus. et hac rõe.¬
.iii.tullius. et cũ iã claꝵ meruis¬
set ĩt̾ patronos qui tũ erãt nomẽ
ĩ asiã nauigauit seq et aliis sine

Expanded text:
ratam congestamque dierum ac noctium sturatam congestamque dierum ac noctium studio actionem aqua deficit, et omisso magna semper flandi tumore in quibusdam causis loquendum est; quod illi diserti minime sciunt. itaque nonnullos reperias, qui sibi eloquentiores videantur, quam ut causas agant. ceterum illum, quem iuvenem tenerisque adhuc viribus nitentem in forufacili ac favorabili causa velim, ferarum ut catuli molliore praeda saginantur, et non utique ab hoc initio continuare operam et ingenio adhuc alendo callum inducere, sed iam scientem, quid sit pugna, et in quam rem studendum sit, refici atque renovari. sic et tirocinii metum, dum facilius est audere, transient, nec audendi facilitate usque ad contemptum operis adduxerit. usus est hac ratione M. Tullius, et cum iam clarum meruisset inter patronos, qui tum erant, nomen, in Asiam navigavit seque et aliis sine
Abbreviated transcription (Latin):
ri sumꝰ. et dũ delib̾amꝰ qñ ĩci¬
piẽdũ sit ĩciꝑe iã serũ ẽ quar̾
fructũ studioꝵ uiridẽ ⁊ adhuc
dulcẽ promi decet. dũ et ueĩa
et spes et paratꝰ fauoret audẽ
nõ dedecet. et si ꝗd desit oꝑi
supplet etas. et si qua sũt dc̃a
iuuenat᷑ ꝓ indole accipiũt ut
terra mortius. mare fluituãti¬
bluctus eiectis q̃ cũ sex et iu¬
gintinatꝰ ãnos sũmis audiẽ¬
tiũ clamorib dix̾it deferiune
tẽpe ⁊ ãmis liquata iã semior ide̾
faret᷑ et ħcule quãtulibet secit¬
ta studia cõtulerĩt.ẽ tñ proprus.
quidã fori profectus. alia lux alia
uari discrims facies plusq si se¬
pares usus sine doctrina ꝙͣ citra
usũ doitrina ualeat. Iõq nõ nulli
senes ĩ scola fristupẽt nouitate aĩ
ĩ iudicia uenenit et oĩa suis exer¬
citatĩoib siłia desid̾ãt. at illic et
iudex tacet et adu̾sarius obstre¬
pit. et nich̾ tem̾e dutũ perit. ⁊ si
ꝗd tͥ ipẽ sĩmias probãdũ ẽ et labo¬

Expanded text:
ri sumus et, dum deliberamus quando incipiendum sit, incipere iam serum est. quare fructum studiorum viridem et adhuc dulcem promi decet, dum et veniae spes est et paratus favor et audere non dedecet et, si quid desit operi, supplet aetas, et, si qua sunt dicta iuveniliter, pro indole accipiuntur: ut terra mortuis, mare fluctuantibus, litus eiectis? quae cum sex et viginti natus annos summis audientium clamoribus dixerit, defervisse tempore et annis liquata iam senior idem fatetur. et hercule quantumlibet secreta studia contulerint, est tamen proprius quidam fori profectus, alia lux, alia veri discriminis facies, plusque, si separes, usus sine doctrina quam citra usum doctrina valet. ideoque nonnulli senes in schola facti stupent novitate, cum in iudicia venerunt, et omnia suis exercitationibus similia desiderant. at illic et iudex tacet et adversarius obstrepit et nihil temere dictum perit et, si quid tibi ipse sumas, probandum est, et labo
Abbreviated transcription (Latin):
pulares huĩsse maĩfiũ sit cal¬
nus cesar polio multũ ãte q̃ sro¬
riã õs etatẽ grauissiã iudicia
susceꝑĩt p̃̾textatos egisse qͦsdã
sit traditũ cesar augustꝰ duode¬
cim natꝰ ãnos auiã prorostͥis
laudau̾it. modꝰ mͥ indet᷑ quidã
tenẽdꝰ ut neq p̾proꝑe distrĩga¬
tur ĩmatura fõs et quicꝗd ẽ
illd̾ adhuc acerbũ proferat᷑.
Nã inde et cõtẽptꝰ oꝑis ĩnas¬
citur et fũdamẽta iaciũt᷑ ĩ¬

Expanded text:
pillares habuisse manifestum sit, Calvus, Caesar, Pollio multum ante quaestoriam omnes aetatem gravissima iudicia susceperint, praetextatos egisse quosdam sit traditum, Caesar Augustus duodecim natus annos aviam pro rostris laudaverit. modus mihi videtur quidam tenendus, ut neque praepropere destringatur immatura frons et, quidquid est illud adhuc acerbum, proferatur; nam inde et contemptus operis innascitur et fundamenta iaciuntur im
Abbreviated transcription (Latin):
anstotiles quidẽ potẽtissimũ pu¬
tat ex eo qui dicit si sit uir opti
mus ꝙ ut optimũ ẽ ita lõ geqͥs
f sequitur tñ uideri. in de ei illa no¬
bilis scauri defensioq narius u
cui siłe quiddã fecinse ⁊phicrates
sãte siłis crirois tens  tugi̾¬
quic tunõ secisses ego feci ĩtẽdẽ
diima̾ et qui sit apd̾ quẽ dicimꝰ
et id ꝙ illi maxime prrobabile i¬
deat regimendũ qua de re locun
sumus et prohemii et suasorie p̾¬
ceptis alta ex affirmatioe pro¬
batio ẽ. ego hoc feci. tu mͥ ħ dix¬

Expanded text:
Aristoteles quidem potentissimum putat ex eo, qui dicit, si sit vir bonus; quod ut optimum est, ita longe quidem, sed sequitur tamen, videri. inde enim ilia nobilis Scauri defensio: Q. Varius cui simile quiddam fecisse Iphicrates sante similis criminis reus tu non fecisses, ego feci? intuendum autem et qui sit apud quem dicimus, et id quod illi maxime probabile videatur requirendum; qua de re locuti sumus in prohoemii et suasoriae praeceptis. altera ex adfirmatione probatio est: ego hoc feci; Tu mi
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ꝙͣ quo mãcipioꝵ negociatões
forme pũoꝵ uirilitate excisa leno¬
cinãtur. Nã ut illi roburac lac̾tos
decora q̃q fortia si lice̾t forẽt ut
dura molliũt ita nos hĩtũ ip̃m
oratoris uirilẽ et illã uĩ stcͥte robꝰ¬
teq dicẽdi reuera quadã elotuti¬
onis cuteo petimꝰ. et dũ leuia st̃
ac nitida quãtũ ualeãt nich̾ int̾¬
eẽ arbitramur.set mͥ naturã in¬
tuenti neõ nõ uir spadõe formo¬
sior erir. nec tñ auͣsa ũꝙͣ uidebit
aboꝑesuo prouidẽtia ut debilitas
oprĩa iuenta sit nec id ferro spe¬
ciosũ fie̾i putabo ꝙ si nasce̾tur
mõstrũ erat libidinẽ iuuet ip̃
effeminati sexus mẽdatiũ m ĩꝙ
nũut si qua p̾ciosa fecit fec̾it et
bona qua pp̃ eloquẽtiã l hãc ut
sẽtio eĩ dicã libidinosã resupia
uoluptate auditoria probẽt nul¬
lã eẽ existimabo q̃ ne mimũ
quidẽ ĩ se iudiciũ masculini

Expanded text:
ntium, quam quo mancipiorum negotiatores ntium, quam quo mancipiorum negotiatores formae puerorum virilitate excisa lenocinantur. nam ut illi robur ac lacertodecora, quaeque fortia, si liceret, forent ut dura molliunt, ita nos habitum ipsum orationis virilem et illam vim stricte robusteque dicendi tenera quadam elocutionis cute operimus et, dum levia sint ac nitida, quantum valeant, nihil interesse arbitramur. Sed mihi naturam intuenti nemo non vir spadone formosior erit, nec tam aversa unquam videbitur ab opere suo providentia, ut debilitas inter optima inventa sit, nec id ferro speciosum fieri putabo, quod, si nasceretur, monstrum erat. libidinem iuvet ipsum effeminati sexus mendacium, numquanum ut, si qua pretiosa fecit, fecerit et bona. quapropter eloquentiam, licet hanc ut sentio enim, dicam libidinosam resupina voluptate auditoria probent, nullam esse existimabo, quae ne minimum quidem in se indicium masculi
Abbreviated transcription (Latin):
miores ex sua cui ꝑ sona prolões
q̃ credibilẽ rõm sũbiectã hñt ut
uuln̾atꝰ aut filio or batꝰ nõ fu̾it
alio actusaturus quã nocẽtẽ quã¬
do si negociũ ĩnocẽti facit libͣet eũ
noxa qui admiẜit hĩc et pr̃es et
adu̾sus libõs et adnͣsus suos qͥs
nẽda sint loco ut occupẽt aĩot ã
sũmo ut inde dimittãt a ꝑtita pͥo
sũmoq ut hometica dispõne in
medio sĩt ĩfirma aut aĩs crescãt
dinabũtur. uno ut ego cẽseo excep¬
ro ne a potẽtissimis ad leuissia de¬
crescat orõ. ego hec breuit̾ demõs¬
tẽdẽ. sec michi supuacuũ uidebat᷑
uelim. ip̃as a̾ argumẽtoꝵ uelut se¬
des nõ me quidẽ ꝯmĩs ostẽdisse cõ¬
sido plurimas tñ ꝙ eo diligẽtius
faciẽdũ fuit qr declamarioes qͥb
ad pugnã forẽsẽuelut p̾pilatis
exͥceni solebamꝰ olĩ iã ab illa uera
ymagĩ̾e orãdi recesserũt atq ad
solã cõpoi̾te uoluptatẽ nͣuis carẽt
nõ alio medius fidius uitio dice¬

Expanded text:
miores ex sua cuique persona probationes, quae credibilem rationem subiectam habeant: ut vulneratus aut filio orbatus non fuerit alium accusaturus quam nocentem, quando, si negotium innocenti facit, liberet eum noxa qui admiserit. hinc et patres adversus liberos et adversus suos quisque rimone ponenda sint loco, ut occupent animos, an summo, ut inde dimittant, an partita primo summoque, quod Homerica dispositione in medio sint infirma, ut ab aliis crescant? dinabuntur, uno, ut ego censeo, excepto, ne a potentissimis ad levissima decrescat oratio. ego haec breviter demonstendere; sed mihi supervacuum videbatur. velim. ipsas autem argumentorum velut sedes non me quidem omnes ostendisse confido, plurimas tamen. quod eo diligentius faciendum fuit, quia declamationes, quibus ad pugnam forensem velut praepilatis exerceri imagine orandi recesserunt atque ad solam compositae voluptatem nervis carent, non alio medius fidius vitio dice
Abbreviated transcription (Latin):
Et fere de prolo̾ne uł ab ali¬
dempꝰ sciebã. Neq mfiducia s̃
ut ea sola eẽ cõtẽdam. quĩ ĩmo
hortor ad querẽdũ et inueniri
posse fateor q̃ cñ adiecta fu̾int
nõ multũ ab hiis abhorrebũt
Nũc breuit̾ quẽad̾m sit utendũ
tũ oportẽ eẽ cõfessũ. dubiis enĩ
probari dubia qui pñt.q̃dã tñ q̃¬

Expanded text:
ab alitempus sciebam. neque mihi fiducia est, ut ea sola esse contendam, quin immo hortor ad quaerendum et inveniri posse fateor; quae tamen adiecta fuerint, non multum ab his abhorrebunt. nunc breviter, quemadmodum sit utendum tum oportere esse confessum; dubiis enim probari dubia qui possunt Q
Abbreviated transcription (Latin):
fige̾ nõ arma s tinpana eloꝙͣ¬
tie denus. Igr̃ et ille quẽ ĩsti¬
tuimꝰ adoleicẽs quã maxĩe põt
cõponat se ad imitatiom ueri¬
ratis initurusq frequẽt̾ forẽ¬
siũ certaminũ pugnã iã ĩ sco¬
la uictoriã spectet et ferire ĩta¬
lia aur tueri sciat.et p̾ceptor id
ut ad peiora iuuenes laude du¬
cũtur ita laudari ĩ bõis mallẽt.
Nũc illud mali ẽ ꝙ necessana
plerũq silẽtio trãseunt n ͨ ĩ
dicẽdo uidetur int̾ bõa utilitas

Expanded text:
 non arma sed tympana eloquentiae demus? igitur et ille, quem instituimus, adolescens, quam maxime potest, componat se ad imitationem veritatis, initurusque frequenter forensium certaminum pugnam iam in schola victoriam spectet et ferire vitalia ac tueri sciat; et praeceptor id ut ad peiora iuvenes laude ducuntur, ita laudari in bonis malent. nunc illud male est, quod necessaria plerumque silentio transeunt, nec in dicendo videtur
Abbreviated transcription (Latin):
et cõia uniu̾sa u̾o nocẽt . ⁊̃ si nõ
ut sulminetamẽ ut grãdino
q̃dã argumẽta pon̾e satis nõ ẽ
adiuuãda sũt ut cupiditas cã
sceleris fuit q̃ si tuis eiꝰ ira ꝙͣ¬
cũ efficiat ĩ aminis hoĩm tał
affectio ita et firmiora eniĩt ipã
et plus hẽbũt decoris si nõ nu¬
dos et uelut carne spoliatos ar¬
tꝰ ostẽd̾int. multũ. ⁊̃ refert siar¬
gumẽtonitemur odii utr̾ ħ ex
inuidia sit ã ex iniuria ã ex ãbi¬

Expanded text:
et communia, universa vero nocent etiamsi non et communia, universa vero nocent etiamsi non ut fulmine, tamen ut grandine. quaedam argumenta ponere satis non est, adiuvanda sunt: cupiditas causa sceleris fuit, quae sit vis eius: ira, quantum efficiat in animis hominum talis adfectio; ita et firmiora erunt ipsa et plus habebunt decoris, si non nudos et velut carne spoliatos artus ostenderint. multum etiam refert, si argumento nitemur odii, utrum hoc ex invidia sit an ex iniuria an ex ambi
Abbreviated transcription (Latin):
dubiis fc̃a sũt certa. cedis a te
cõmissa ẽ.cruẽtã nestẽ hũisti. Nõ
ẽ tã graue argumẽtũ si fatetur
quasi cõuĩcitut. Nã si fatet᷑ młtis
ex cãis potuit cruẽta eẽ uestis. si
negat. hic cãe ordinẽ ponit ĩ qͦ
si uictus fu̾it etiã ĩ sequẽtib ruit
nõ eĩ uidetur ĩ negãdo mẽtitu¬
rus fuisse nͥ despasset id posse de¬
fẽdi si cõfueretur. firmissĩs ar¬
gumẽtoꝵ singulis instãdũ ĩ¬
firmiora cõg̾gãda sũt quia il¬
la per se fortia nõ porret cimistã¬
cib obscurare ut qualia sũtap¬
pareant hec inbecilla natura
mutuo auxilio sustinẽt. ĩtaq
nõ pñt ualẽ qua magna sũt
ualebunt.¬
q̃ ad eiusdẽ rei probõm õs aspec¬
tãt. ut si quis h̾rditatis gr̃a ho¬
minẽ occidisse dicat᷑ hͣrditatem
spectabas et magnã hrditarẽ et
pauꝑ etas et rñ maxĩe ac̾dito¬
rib apellabaris et offẽderas̃
eũ cuiꝰ hͣrs eras et mutaturũ
tabulas sciebas sigula lena st̃

Expanded text:
dubiis facta sunt certa. caedes a te commissa est, cruentam enim vestem habuisti; non est tam grave argumentum, si fatetur quam si convincitur. nam si fatetur, multis ex causis potuit cruenta esse vestis; si negat, hic causae cardinem ponit, in quo si victus fuerit, etiam in sequentibus ruit. Non enim videtur in negando mentiturus fuisse, nisi desperasset id posse defendi, si confiteretur. firmissimis argumentorum singulis instandum, infirmiora congreganda sunt, quia illa per se fortia non oportet circumstantibus obscurare, ut qualia sunt appareant, haec imbecilla natura mutuo auxilio sustinentur. ita quae non possunt valere, quia magna sint, valebuntem rei probationem omnia spectant. ut , si quis hereditatis gratia hominem occidisse dicatur: hereditatem sperabas et magnam hereditatem, et pauper eras et tum maxime a creditoribus appellabaris; et offenderas eum, cuius eras heres, et mutaturum tabulas sciebas. singula levia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fama nirguius ut usiuptatẽ a
uirtutẽ quẽ ad̾m axenofõte cradi¬
cur prodigus ut morrẽ ac uicã qͥs
cõtẽtẽtis̃ in satura tradit ẽnius
et dicat aliquis ẽ et actus liue ꝑsc̃a
ẜmo hic tolo pũnicamus hic seuu
tenebat acmulet er iit mixtura fi¬
cedit illa q̃ ẽ or̃ois ꝑ derractiom de¬
cactũ ẽ eĩ quis diceret uͣtit᷑ ĩt̾i
Si. ude ap̃ hystoricos reꝑiũ̾t᷑ obli¬
que allocutiões ut ĩ titiliuii pͥosta¬
tĩ urbes quo ut cetera ex ĩfimo
nasci.cem̃ quos sua uirtꝰ ac diui
uẽt magnas opes tͥ magnũq no¬
mẽ facere. auersus quo ẜmo qͥ¬

Expanded text:
ut Voluptatem ac Virtutem quemadmodum a Xenophonte traditur Prodicus, ut Mortem ac Vitam, quas contendentes in satura tradit Ennius.et, Dicat aliquis. est et iactus sine persona sermo: hic Dolopum manus., hic saeuus tendebat Achilles. Quod fit mixtura ficedit illa, quae est orationis per detractionem; detractum est enim, quis diceret. vertitur interim ndi. unde apud historicos reperiuntur obliquae adlocutiones, ut in T. Livii primo statim, urbes quoque ut cetera ex infimo nasci; deinde, quas sua virtus ac dii iuvent, magnas opes sibi magnumque nomen facere. aversus quoq
Abbreviated transcription (Latin):
uarditat ĩ quib et coraet
u̾ba fingimus sermões homi as
q eodẽ mõ appoliaui. ẜã certes¬
mo fĩgi nõ põt ut nõ ꝑsõe ẜmo
fĩgatur.set ĩ hiis q̃ natura nõ
ꝑmittit. ħ mõ mollior sit figura
et enĩ si mecũ pata mea q̃ mͥ uita
mea multo ẽ acrior eu̾cta ytalia

Expanded text:
ant, in quibus et corpora et verba fingimus; sermones hominum umque eodem modo appellavi. nam certe sermo fingi non potest, ut non personae sermo fingatur. sed in his, quae natura non permittit, hoc modo mollior fit figura: etenim si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cuncta Italia,
Abbreviated transcription (Latin):
re recta sũt ut illudĩ catilina
dicuo tepudiat ad sodulã tuu¬
ĩ duob eni demũ u̾bis ẽ ironia.
ego ⁊̃ brenorẽ tropos at ĩ figura
totius uolũtatis fictio ẽ apparẽs
magis ꝙͣ cõfessa ut illic u̾ba sĩt
u̾bis diu̾sa. hic sẽsus sermõis .⁊
ioci et tota in t̾im cãe cõfirma¬
tio cũ ĩ uita uniuersa yroniã ha¬
bẽ uideatur qualis ẽuisa socratis
itũ et admiratĩom alioꝵ cãꝙͣ
sapientiũ ut quẽad̾m. aaanto

Expanded text:
re recta sunt: ut illud in Catilinam, A quo repudiatIn duobus demum verbis est ironia, rgo etiam brevior est tropos. at in figura totius voluntatis fictio est apparens magis quam confessa, ut illic verba sint verbis diversa, hic sensus sermoni et voci et tota interim causae conformatio; cum etiam vita universa ironiam habere videatur, qualis est visa Socratis; eritum et admiratorem aliorum tanquam sapientium; ut, quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ accusatori maxime optãdũco¬
fitentẽ reu̾ et cõfõ cũ aliquid etia
miquũ uidem ᷑ cãe fidutiã pati me¬
bilissime cinitatis p̾tio redemit h
cõsentio ut ꝓ eodẽ udiciũ eẽ cormp¬
tũ. ħ enidẽtior figura ẽ cũ alicui rei
assẽtimur q̃ ẽ figura pro nobis. ue¬
rũ idaccide̾ siue adu̾satii uitio nõ
põt. q̃dã. ⁊ĩ uelut laudamꝰ ut cicero
ĩ uerrẽ cura cͥmẽ apollini drepani¬
tam gandeo etiã si quid abeo absu¬
listi. et abste nichil rectius fc̃m eẽ
dico. Int̾im gaudemꝰ cͥmĩa q̃ ex
facili aut diluere possimꝰ aut nega¬
re ꝙ ẽ frequẽtius quã ut exẽplũ
desideret. ĩt̾im. ħ ipõ fidẽ detrahi¬
mnus illis ꝙ sint tã grauia ut pro

Expanded text:
 est accusatori maxime optandum, confitentem reum; et concessio, cum aliquid etiam iniquum videmur causae fiducia pati: mebilissimae civitatis pretio redemit: hconsensio, ut pro eodem, iudicium esse corruptum. haec evidentior figura est, cum alicui rei assentimur, quae est futura pro nobis; verum id accidere sine adversarii vitio non pot leave Carthage. modi Apollonii Drepanitani: gaudeo etiam, si quid ab eo abstulisti, et abs te nihil rectius factum esse dico. interim augemus crimina, quae ex facili aut diluere possimus aut negare, quod est frequentius quam ut exemplum desideret. interim hoc ipso fidem detrahimus illi
Abbreviated transcription (Latin):
mum. uos eĩ iã ego albaui rumli
atq luci sine ad inuidiosã ĩplo¬
ratio neõ leges porcie legesq sẽ¬
propo̾ita q̃one ad ducit audiẽte᷑
Nõ ego cuĩ danais troranã excns¬
dere gentẽ aulide iuraui ꝙ fir et
inuitis et uariis figuris cũ aut
aliud ex pectane nos aut maiꝰ ali¬
quid rimuisse. simlamꝰ aut plus
uidẽ posse ignoratil quale ẽ prohe¬
miũ ꝓcelio. illa u̾outait aicero sb̾
oculos sb̃iectio tũ fie̾i̾ soles tũres

Expanded text:
mur: vos enim iam ego, Albani tumuli atque luci; sive ad invidiosam implorationem: O leges Porciae legesque Semproposita quaestione abducit audientem: non ego cum Danais Troianam excindere gentem aulide iuravi—. Quod fit et multis et variis figuris, cum aut aliud exspectasse nos aut maius aliquid timuisse simulamus aut plus videri posse ignorantibus, quale est prooemium pro Caelio. ilia vero, ut ait Cicero, sub oculos subiectio tum fieri solet, cum res
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ ꝑ cõicatiõm fieri solet. na¬
ĩopinatũ.illis nõ accedo qui
scemã eẽ exitimãt ⁊̃ si quid
nob̾ip̃is dicamus ĩ expectatũ
accidisse ut polionũ ꝙͣ fore cre¬
didi iudices ut reo scaurone
quid ĩ eius iudicio grã ualeret
p̾carer pene. id ẽ fos ẽ illiꝰ ꝙͣ
cũ aliqua ip̃is iudicib relin

Expanded text:
municationem fieri solet, inopinatum. illis non accedo qui schema esse existimant etiam, si quid nobis ipsis dicamus inexspectatum accidisse, ut Pollio, nunquam fore credidi, iudices, ut, reo Scauro, ne quid in eius iudicio gratia valeret, precarer. paene idem fons est illius, quam cum aliqua ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ agã re cũ iure sũmo nõ dicã
ꝙ forsitã optin̾em. et quid ego
istius̃ decreta quid rapinas quid
hereditatũ possões datas ꝗd er ᷤ¬
tas proferã. et mitto illã pͥã libi¬
dis ĩiuriã. et ne illa quidẽ resti¬
moĩa recito q̃ deã lũt de se srertꝰ¬
sexcentis milib et possũ dr᷑e

Expanded text:
non agam tecum iure summo, non dicam, quod forsitan obtinerem; et quid ego istius decreta, quid rapinas, quid hereditatum possessiones datas, quid ereptas proferam? et Mitto illam primam libidinis iniuriam, et Ne illa quidem testimonia recito, quae dicta sunt de HS sescentis
Abbreviated transcription (Latin):
uamus gallio cui ego oĩa men¬
tissimo uolo et de beo ꝓ eiꝰ aĩ in
me sũmauolutate etadiectis re¬
inde aliis heres esta ĩcipit eẽ qͦ¬
tũ a cãticis ad alioꝵ sisicudien
modulatis abusiue ⁊ ĩ ñsificati¬

Expanded text:
us Gallio, cui ego omnia meritissimo volo et debeo pro eius animi in me summa voluntate et adiectis deinceps aliis, heres esto. incipit esse qutum a canticis ad aliorum similitudinem modulatis abusi
Abbreviated transcription (Latin):
po̾itũ suũ scierit. remou̾e a se
ĩ aliũ traiece̾ q̃ relinquẽdã q̃
cõtẽpnẽda sint iudicare mo¬
tꝰ ẽ in hiis orõis atq actꝰ qui¬
b detractis iacet et uelut agi¬
debẽt tũ disponẽdri arq uari¬
ãda sũt ut audicorẽ q ĩ sidi¬

Expanded text:
positum suum scierit, removere a se, in alium traiicere, quae relinquenda, quae contemnenda sint iudicare? motus est in his orationis atque actus, quibus detractis iacet et velut agidebent, tum disponenda atque varianda sunt, ut audi
Abbreviated transcription (Latin):
catio cũ aut ipõs adiͣsarios ꝯsu¬
limꝰ ut domitius afer pro cloatil¬
la nescit trepida quid liceat femi¬
ne quid co̾ingẽ deceat forte uos ĩ
uͥa solitudĩe obuios caus mise
dicib quasi deluamus ꝙ ẽ ere
quẽtissimũ quid suadetis. ⁊ uos
ĩt̾rogo ꝗd tãdẽ fie̾i oportuit. ut
cato cedo si uos ĩ eo loco eẽtis
quid aliud fecissetis et alibi
cõem rẽ agi putatote ac uos
cẽsetis furtũ fortasse aut p̾dã
aliquã de in̾ cũ diu suspẽdisset
iudicũ aiõs sõi ecit ꝙ mul¬
toeẽt ĩprobiꝰ ħ ei celsus sus¬
plex. nã ꝯͣ frequẽt̾ cũ expecta¬
rĩom grauissiõꝵ fecimꝰ ad ali¬
quid ꝙ sic leue aut nullo mõ¬

Expanded text:
catio, cum aut ipsos adversarios consulimus, ut Domitius Afer pro Cloatilla: nescit trepida, quid liceat feminae, quid coniugem deceat; forte vos in illa solitudine obvios casus miserae dicibus quasi deliberamus, quod est frequentissimum: quid suadetis? et vos interrogo, et quid tandem fieri oportuit? et Cato, cedo , si vos in eo loco essetis, quid aliud fecissetis? Et alibi: communem rem agi putatote ac vos censetis? furtum fortasse aut praedam aliquam ? Deinde, cum diu suspendisset iudicum animos, subiecit, quod multo esset improbius. hoc Celsus susplex; nam contra frequenter, cum exspectationem gravissimorum fecimus, ad aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
proxio libro sb̾iecimus euidentie
et celsus ħ nomẽ isti figure dedit
qdui torma tetu ita exp̾ita uorbis
ut cerni potius uideanir ꝙͣ audiri
ipẽ inflanimatꝰ scelere et atuore
ĩ forũ uenit.ardebãt oculi toto ex
ore crudelitas eminebat nec solu
q̃ fc̃a sũt aut fiãt. s ⁊̃ q̃ futura
sint aut futura fu̾int ĩmagĩa¬
mur.mire tractat ħ cicem pro
milone q̃ fcũrꝰ fu̾it clodiꝰ si p¬
turã inuasisset. s ħ quid̾ tr̃alla¬
apd̾ priores fuit.proponebãt
eĩ tadia credite uos intueri ut
cicero. hec qͥ nõ uidistis oculis
aĩs ceru̾e potestis. Noui uo et
p̾cipue de clamatores audatiꝰ
nec me hercule sine motu quo
sequor accipe hãc senilẽ manũ
et quocũq uis ĩpͥmo / et pꝰ pau¬
lo aspice inquit ꝙ diu nõ audi¬
disti ego u̾o nõ uideo uox obori¬
tur et crassa caligo. hẽ hec fi¬
gura manifestius aliquid. Nõ:
eĩ narrari res s agiuidet᷑ locoꝵ
quo dilucida et significãs
descͥtio eiusdẽ nirtutis assig¬

Expanded text:
proximo libro subiecimus evidentiae, et Celsus hoc nomen isti figurae dedit. quaedam forma rerum ita expressa verbis, ut cerni potius videatur quam audiri: ipse inflammatus scelere et furore in forum venit, ardebant oculi, toto ex ore crudelitas eminebat. nec solum ae facta sint aut fiant, sed etiam quae futura sint aut futura fuerint imaginamur. mire tractat hoc Cicero pro Milone, quae facturus fuerit Clodius, si praeturam invasisset. sed haec quidem translaapud priores fuit. praeponebant enim talia, credite vos intueri, ut Cicero, haec , quae non vidistis oculis, animis cernere potestis. novi vero et praecipue declamatores audacius nec mehercule sine motu quod, sequor; accipe hanc senilem manum et quocunque vis imprime. Et post paulo, aspice , inquit, quod diu non credidisti. ego vero non video, nox oboritur et crassa caligo. habet haec figura manifestius aliquid; non enim narrari res, sed agi videtur. locorum quoque dilucida et significans descriptio eidem virtuti adsig
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dã ira scͥpta quo figi solent ꝙ
facit asinius pro liburnia mat̾
mea q̃ mͥ tũ carissima tũ dulcissi¬
ma fuit quo in uix̾ bisq eodẽ die
uita dedit et reliqua dem̃/ exheres
esto hec cũ pͥ se figur ẽ tũ dupl

Expanded text:
dam, ita scripta quoque fingi solent, facit Asinius pro Liburnia: mater mea, quae mihi cum carissima, tum dulcissima fuit, quaeque mihi vixit bisque eodem die vitam dedit et reliqua; deinde exheres esto. haec cum p
Abbreviated transcription (Latin):
nũchiscite tene ꝙ exclamatio¬
nẽ quidã uocãt ponũtq ĩt̾ figu¬
ras orõis. hec quotiẽs uera sũt
nõ sũt ĩ ea forma de qua nẽ loqͥ¬
mur ac simulata et arte cõpoi̾ta
procul dubio scemata sũt exisci¬
mãda ꝙ idẽ dictũ sit de orõe li¬
b̾a ꝙͣ cornificius licẽtia uocat.
quẽt sħ hac facie laretadula¬
ꝓligarꝯ suscepto bello
cesar gesto iã etia exꝑtẽ
magna nulla ui coattus cõsi¬
lio ac uolũtate mea ad ea ar¬
ma ꝑfectus sum q̃ erãt cõsũp¬
ra coͣtrate. Nõ solũ ad utilitatẽ
ligarii respicit ser mag̾ lauda¬
reuictoris clemẽtiã nõ põt. in
demeretur cuius mala fu̾at. il¬
la ad huc audatiora et maioꝵ¬
 ut cicero existimat lateꝵ ficti¬
riãt orõm tũ excitãt. hiis et

Expanded text:
 exclamationem quidam vocant ponuntque inter figuras orationis. haec quotiens vera sunt, non sunt in ea forma, de qua nunc loquimur, at simulata et arte composita procul dubio schemata sunt existimanda. quod idem dictum sit de oratione libera, quam Cornificius licentiam vocat, quenter sub hac facie latet adulaLigario: Suscepto bello, Caesar, gesto etiam ex parte magna, nulla vi coactuslio ac uoluntate mea ad ea arma profectus sum, quae erant sumpta contra te, non solum ad utilitatem Ligarii respicit, sed magis laudare victoris clementiam non potest. Idemeretur, cuius mala fuerat. illa adhuc audaciora et maiorum ut Cicero existimat laterum, fictiriant orationem, tum excitant. his
Abbreviated transcription (Latin):
ris argue quãdo tot cedis aceruos
teuctoꝵ tua dextra dedit ꝙ idẽ cõ¬
tra ualet cũ aut ea q̃ a nobis al.¬
sũt aut ĩ q̃ ĩ adu̾sarios recidt̃
quasi fatemur me duce darda¬
nius partã expugnauit adul¬
ter nec ĩꝑsonis  ã̾tũ. s ĩ rebus
u̾satur hec cõtraria ditẽdi ꝙͣ qͣ
rio prohemiũ et ille eleuatiões
rẽ et ille pro oppio locus gamore
mirũ. o benignolentiã singulare
Nõ procul a̾ absũt ab hac simiua¬
tiones res int̾ se siłes cõfõ nichu¬

Expanded text:
rance, quando tot caedis acervos teucrorum tua dextra dedit. Quod idem contra valet, cum aut ea, quae a nobis absunt, aut etiam quae in aduersarios recidunt, quasi fatemur: me duce Dardanius Spartam expugnauit adulter. Nec in personis tantum, sed et in rebus versatur haec contraria dicendi quam quae rio prooemium et illae elevationes: est. —et ille pro Oppio locus: O amorem mirum! O benivolentiam singularem! non procul absunt ab hac simulatione res inter se si
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ qui p̾ror fieres̾ ꝙͣ catonẽ. q̃
u̾o sũt augẽdis affectib acco¬
modate figure cõstãt maxime
simulatiõe. nãq et irasci nos
et gaudẽ et rimere et admira¬
ri et dolere et indignari et op¬
inde sunt illa liberata sũ teep¬

Expanded text:
iorem, qui praetor fieres, quam Catonem. quae vero sunt augendis adfectibus accommodatae figurae, constant maxime simulatione. namque et irasci nos et gaudere et timere et admirari et dolere et indignari et opunde sunt illa, liberatus sum: resp
Abbreviated transcription (Latin):
mus dici solet. uͣboꝵ quo nis ac
proprietas cõfirmat᷑ uł p̾sump¬
tiõe quãꝙͣ illa nõ pena s ꝓhibi¬
tiꝯ sceleris fuit aut rep̾hẽsione
ciues inquã si ħ eos nõie appella¬
rifas ẽ affert aliquã fidẽ u̾itatis
Et dubitatio cũ simulamꝰ quere¬
re nos mĩ incipiẽdũ uͥ desiuẽdũ
quid potissĩe dicẽdũ ã oĩo dicẽd̾
sit. cuiusmõi exẽplis plena sũt
oĩa. set unũ int̾im sufficit equid̾
ꝙ a me attaiet quo meuertã nes¬
tio. uegẽ fuisse iͥ famiã iudacii cor¬

Expanded text:
solet. verborum quoque vis ac proprietas confirmatur vel praesumptione: quanquam illa non poena, sed prohibitio sceleris fuit; aut reprehensione: cives , inquam, si hoc eos nomine appellari fas est. adfert aliquam fidem veritatis et dubitatio, cum simulamus quaerere nos, unde incipiendum, ubi desinendum, quid potissimum dicendum, an omnino dicendum sit? cuiusmodi exemplis plena sunt omnia, sed unum interim sufficit: equidem , quod ad me attinet, quo me vertam nescio. negem fuisse infamiam iudicii cor
Abbreviated transcription (Latin):
nemus igr̃ cũ p̾sertim plurimiᷤ
alioquin grecis sit utẽdũ. Nam
cerre si philosophos et musicos
ec geometras dicã nec uĩ affant
nõib hiis indecora ĩ latinũ ẜmo¬
nẽ mutatiõe. Deniq cũ .in. tulliꝰ
eciã ip̃is libroꝵ quos hac de re pͥ¬
mũ scripserat titulis g̾conõie u¬
tat᷑ profecto nõ ẽ uerẽdũ ne te¬
mͬe uideam oratori maxĩo de no¬
mine artissue credidisse. Igr̾re
thorice iã eĩ sine metu cauillati¬
onis utemi hac applłone sic̃ opi¬
nor optĩe diuidetur ut dearte. de
artifice. de oꝑe dicamꝰars erit q̃
disciplina ꝑcipi d ea ẽ bñ dicẽdi
snĩa. artifex ẽ qui ꝑcepit hãc artẽ
id ẽ orator cuius ẽ sũma bñ drẽ
opus ꝙ efficitur ab artifice. id est
bona or̃o. ħ oĩa rursus deducũt ⁊̃
spẽs. s illa sequẽtia suo loco mĩc
que de pͥa ꝑte tractãda sũt ordiar.¬

Expanded text:
nemus igitur, cum praesertim plurimis alioqui Graecis sit utendum. nam certe et philosophos et musicos et geometras dicam, nec vim adferam nominibus his indecora in Latinum sermonem mutatione. denique cum M. Tullius etiam in ipsis librorum, quos hac de re primum scripserat, titulis Graeco nomine utatur, profecto non est verendum, ne temere videamur oratori maximo de nomine artis suae credidisse. igitur rhetorice iam enim sine metu cavillationis utemur hac appellatione sic, ut opinor, optime dividetur, ut de arte, de artifice, de opere dicamus. Ars erit, quae disciplina percipi debet; ea est bene dicendi scientia. artifex est, qui percepit hanc artem, id est, orator, cuius est summa bene dicere; opus, quod efficitur ab artifice, id est, bona oratio. haec omnia rursus diducuntur in species; sed illa sequentia suo loco, nunc quae de prima parte tractanda su
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmoĩs augẽ tẽptarĩt. s nõ oĩa non
ducẽtes greco secũtur sĩc ne illos
nare nr̃o uoluerũt. et hec int̾pꝰ¬
tatio nõ minus dura ẽ quã illa
pria quidẽ. nã oratoria sic effecte¬
turut elocutoria oratrixut elo¬
cutrix. Illa autẽ de qua loquim᷑
rethorite talis ẽ qualis eloquẽti¬
a. Nec dubie apd̾ gͤcos quo dn¬
plice̾ intellectũ ht̃. Nã q̃ imio mͦ
fit ad positũ res ars rethorita na
nis piratica. altõ nomẽ rei q̃ est

Expanded text:
augere temptarint. sed non omnia nos ducentes ex Graeco sequuntur sicut ne illos nare nostra voluerunt. et haec interpretatio non minus dura est quam illa propria quidem; nam oratoria sic effertur ut elocutoria, oratrix ut elocutrix; illa autem de qua loquimur rhetorice talis est qualis eloquentia, nec dubie apud Graecos quoque duplicem intellectum habet. namque uno modo fit appositum ars rhetorica ut navis piratica, altero nomen rei, qualis est
Abbreviated transcription (Latin):
cãs ex qualitate celi trahũt sane
ira appellẽtur. Nã si uẽto ruber lu¬
na signũ uẽti ẽ rubor. et sutidẽ
poeta colligit densatꝰ et laxatus
aer facit ut sit inde ille auiũ co¬
cẽtus idem sentiemus. sũt a̾ siꝑ¬
na etiã ꝑua magnoꝵ ut uł hec̾
ip̃a cornix. nã maiora minoꝵ eẽ
nemo miratur.
de argum entis.

Expanded text:
causas ex qualitate caeli trahunt, sane causas ex qualitate caeli trahunt, sane ita appellentur. nam si vento rubet luna, signum venti est rubor. et si, ut idem poeta colligit, densatus et laxatus aer facit, ut sit inde ille avium concentus, idem sentiemus. sunt autem signa etiam parva magnorum, ut vel haec ipsa cornix; nam maiora minorum esse, nemo miratur. nunc de argumentis.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eẽ uirginẽ at alantẽ. quia cũ
cepimꝰ uereor ne oĩa q̃ exfcõdu¬
cunt ligna faciamus eadẽ cñ
rõe qua signa tractãtur n ͨ nͥui¬
dentur areopagite cũ dãpnauͣit
puͣm cõturn cũ oculo feruẽtẽ
aliud iudicasse ꝙͣ id signũ eẽ ꝑ¬
niciosissime mẽtis multisq ma¬
lo future si adolenisset. ũde spu¬
ri meli. in .q. manli popularitar¬
signũ affectati regni ẽ existĩa¬
tum. s uereor ne lõge nimiu
nos ducat hec uia. Nã si ẽ sig¬
nũ adulte̾ lauan cũ uiris erit
et cõniu̾e cũ adolescẽtib. dem̃
et samiliarit᷑ a licuiꝰ amicitia
uti forcasse corpꝰ uulsũ fractũ
icisũ uestẽ muliebrẽ dix̾it mol¬
lis et parũ uiri signa si cui cu
tur natum sb̾ oculo uenit ut
sãgnis e cede ita illa ex impudici¬
tia flũe uideãtur ea quo q̃ quia
plerumq obẜuata sũt nulgo sig¬
na credũt᷑ ur prognostita uẽtoᷤ
rubet aurea phebe et cornis ple¬
na pluuiã uotat ĩproba uoce. fi

Expanded text:
inem Atalantam, quia cum ceperimus, vereor, ne omnia quae ex facto ducuntur signa faciamus. eadem tamen ratione qua signa tractantur. nec mihi videntur Areopagitae, cum damnaverint puerum coturnicum oculos eruentem, aliud iudicasse quam id signum esse perniciosissimae mentis multisque malo futurae, si adolevisset. unde Spurii Maeliiest existimatum. Sed vereor, ne longe nimium nos ducat haec via. nam si est signum adulterae lavari cum viris, erit et convivere cum adolescentibus, deinde etiam familiariter alicuius amicitia uti; fortasse corpus vulsum, fractum incessum, vestem muliebrem dixerit mollis et parum viri signa, si cui cum tur, natum sub oculos venit ut sanguis e caede, ita illa ex impudicitia fluere videantur. ea quoque quae, quia plerumque observata sunt, vulgo signa creduntur, ut prognostica. vento rubet aurea Phoebe et cornix plena pluviam vocat improba voce, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsisse ueltẽ põt uł enarib ꝓflux¬
isse. Nõ utiq qui uestẽ cruẽtã
hu̾it homicidiũ fec̾it. sec ut per
se nõ sufficit ita ceteris adiũc¬
tũ testimonii loco ducit᷑ ĩnimi¬
cus si minatꝰ ãte si eodẽ loco
fuit quib signũ cũ accessir ef¬
ficit ur que susperta erãt cerra
uideantur.alioquin sũt q̃dam
signa utͥq ꝑti cõia ut liuores
ci et cruditatis et nulnꝰ ĩ pecto¬
re sua manu et aliena ꝑisse di¬
cẽtib ĩ qͦ ẽ. hec proide firma
hẽnt᷑ atq excrĩ secꝰ adiuuãtur

Expanded text:
 e naribus profluxisse: non utique, qui vestem cruentam habuerit, homicidium fecerit. Sed ut per se non sufficit, ita ceteris adiunctum testimonii loco ducitur, si inimicus, si minatus ante, si eodem in loco fuit; quibus signum cum accessit, efficit ut, quae suspecta erant, certa videantur. alioqui sunt quaedam signa utrique parti communia, ut livores, cii et cruditatis et vulnus in pectore sua manu et aliena perisse dicentibus, in quo est. haec proinde firma habentur atque extrinsecus adiuvantur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nͥuix ꝑtiñe ad p̾cepta artis
uidẽt᷑. Nã uͥ ẽ signũ ĩ solubile
ibi ne is quid̾ ẽ id a̾ accĩt cũ
ꝗd aut ncce̾ ẽ fie̾i fc̃m ue esse
aut oĩo nõ põt fieĩ uł eẽ st̃m qͦ¬
p oĩa remꝑa ꝑpẽdi solet. Naᷤ et
ci.et eũ mori cuiꝰ corẽ uulne¬
ratũ ꝙ futuri necesse ẽ n ͨ fie̾i
põt ut ibi messis sit uͥ satũ nõ
ẽ ut quis rome sit cũ ẽ athenis
ut sit ferrouuln̾atꝰ qui sine ci¬
catͥre ẽ. s q̃dã et retrorsũ idẽ na¬
lẽt ut uiu̾e hõiem qui spirat
et spirare qui uiuit.q̃dã ĩ cõ¬
trariũ nõ recurrũt. nec eĩ qr
mouetur qui ingredit᷑ et iã ĩ¬
gredit᷑ qui mouet. quare põt
et coisse cũ uiro q̃ nõ peꝑit et nõ
eẽ nẽtꝰ ĩ mari cũ eẽt fluitus.
neq utiq cor eiꝰ uuln̾atũ ẽẽ
qui perit at siłr satũ fuisse põt
uͥ nõ fuit messis n ͨ fuisse rome
qui fuit athenis. n ͨ fuisse ferto
nul nͣatꝰ qui ht̃ cicat̾te̾. ala sũt

Expanded text:
 vix pertinere ad praecepta artis videntur; nam ubi est signum insolubile, ibi ne lis quidem est. id autem accidit, cum quid aut necesse est fieri factumve esse aut omnino non potest fieri vel pora perpendi solet. nam et cti, et eum mori, cuius cor est vulneratum, quod futuri, necesse est. nec fieri potest, ut ibi messis sit, ubi satum non est, ut quis Romae sit, cum est Athenis, ut sit ferro vulneratus, qui sine cicatrice est. Sed quaedam et retrorsum idem valent, ut vivere hominem qui spirat, et spirare qui vivit. quaedam in contrarium non recurrent; nec enim, quia movetur qui ingreditur, etiam ingreditur qui movetur. Quare potest et coisse cum viro, quae non peperit, et non esse ventus in mari, cum est fluctus, neque utique cor eius vulneratum esse, qui perit. ac similiter satum fuisse potest, ubi non fuit messis, nec fuisse Romae, qui non fuit Athenis, nec fuisse ferro vulneratus, qui habet cicatricem. alia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lignis aut argnmẽtis aut exẽplos
ĩ artificialib crue̾ta eĩ uestis et
clamor et liuor et talia sũt ĩstru¬
mẽta qualia tabule rumores.¬
testes nͨ ĩueniũt᷑ ab oratore
s ad eũ cũ ip̃a cã d̾ferũtur
alt̾a ꝙ signa siue ĩdubitata

Expanded text:
signis aut argumentis aut exemplis. inartificialibus; cruenta enim vestis et clamor et livor et talia sunt instrumenta, qualia tabulae, rumores,testes; nec inveniuntur ab oratore, sed ad eum cum ipsa causa deferuntur; altera, quod signa, sive
Abbreviated transcription (Latin):
reducẽs ai̾mũ ab hiis q̃ laciẽ¬
da sũt ĩde cõfusio/ et cepti pnĩa
et sb̾itũ silẽtiũ q̃s porro dubi¬
tet uitiis ascribe̾ affectũ pp̃ quẽ
facẽ̾ honeste pudet neq ego
⁊rur sus nolo eũ ꝗ sit dcurꝰ et sol.¬
licitũ surge̾ et colore mutariet
piculũ intellig̾e̾ q̃ si nõ accide¬

Expanded text:
reducens animum ab iis quae facienda sunt; inde confusio et coepti paenitentia et subitum silentium. quis porro dubitet vitiis adscribere adfectum, propter quem facere honeste pudet? neque ego rursus nolo eum, qui sit dicturus, et sollicitum surgere et colore mutari et periculum intelligere; quae si non accide
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ et cura inuãt᷑ ĩstrumẽta uox
latꝰ decor q̃ quidẽtm̃ ualẽt ut
frequẽt̾ famã ĩgenii facient
huit oratores eras nr̃a copiosi¬
ores s cũ drͣet /emin̾e ĩt̾ equales
trachalꝰ uidebat᷑. ẽa corpis sbli¬
mitas erat. is ardor odoꝵ frõ¬
tis au̾ctas gestꝰ p̾stãtia uox qͥd
dierim tragoedos certe cũ ĩ ba¬
silica iulia drẽt pͥo tribũali qͣ¬
tuor a̾ iudicia ut moris ẽ cogẽ¬
tur arq oĩa clamorib fremẽt
et auditũ eũ et ĩtellectũ erq
agẽtib cet̾is cõtumeliosissi¬
mũ fuit laudatũ quo ex qua¬
tuor tribunalib memim. s
 ħ uotũ ẽ et rara felicitas. q̃ si
nõ assit sane suffitiat ab hiis
quib quis dicit audiri. tał d
eẽ orator ħ scire

Expanded text:
et cura iuvantur, instrumenta, vox, latus, decor; quae quidem tantum valent, ut frequenter famam ingenii faciant. habuit oratores aetas nostra copiosiores, sed, cum diceret, eminere inter aequales Trachalus videbatur. ea corporis sublimitas erat, is ardor oculorum, frontis auctoritas, gestus praestantia, vox quidem dierim, tragoedos. certe cum in basilica Iulia diceret primo tribunal, quattuor autem iudicia, ut moris est, cogerentur, atque omnia clamoribus fremerent, et auditum eum et intellectum et, quod agentibus ceteris contumeliosissimum fuit, laudatum quoque ex quattuor tribunalibus memini. sed hoc votum est et rara felicitas; quae si non adsit, sane sufficiat ab iis, quibus quis dicit, audiri. talis esse debet orator, hae
Abbreviated transcription (Latin):
arma rimidis et ĩ bellib ĩuitꝰ
me ħcules dico qm̾ et ałr acci¬
pi põt ip̃am uerecũdiã uitiũ
quidẽ set amabile et q̃uirtutes
nii studiiq ĩ lucẽ nõ prolata
situ quodã secreti cõsimnͣẽt᷑ sa
at a̾̃ si quis hẽc forte miꝰ ad huc
ꝑitꝰ distĩguẽdi ĩ cuiusq u̾bi
leget nõ probitatẽ ame rep̾

Expanded text:
dis et imbellibus. invitus mehercule dico, quoniam et aliter accipi potest, ipsam verecundiam, vitium quidem, sed amabile et quae virtutes nii studiique in lucem non prolata situ quodam secreti consumerentur. sciat autem, si quis haec forte minus adhuc peritus distinguendi vim cuiusque verbi l
Abbreviated transcription (Latin):
lesre er uocis mutatiõib resul¬
tãs/ nec ĩuciłr ex grecis uet̾es¬
nas popilius posuit eẽ hãc moco¬
sã actõm optĩe gͥ idẽ qͥ oĩa cicero
p̾cepat q̃ supͣ exoratore posui qui
i siłia ĩbruto dr.m.antomo di¬
cit. s iã recepta ẽ actio pauioa¬
gitatior ⁊̃ exigitur et quib tĩ
partibꝰ cõuenit.ita tñ temꝑãda
nedũ auctoris captamꝰ elegaᷤ¬
tiã ꝑdamus uiriboni et grais
auctoritatẽ¬

Expanded text:
lesta et vocis mutationibus resullesta et vocis mutationibus resultans. nec inutiliter ex Graecis vetenas Popilius posuit, esse hanc negotiosam actionem. optime igitur idem, qui omnia, Cicero praeceperat, quae supra ex Oratore posui; quibus similia in Bruto de M. Antonio dicit. sed iam recepta est actio paulo agitatior et exigitur et quibusdam partibus convenit, ita tamen temperanda, ne, dum actoris captamus elegantiam, perdamus viri boni et gravis auctoritate