comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excitando Narrandũ estitã ut breuiter atq a perteloquamur AArgumentandũ estita ut primũ
prã firmemus dehinc aduersa conifringamus Condudendũ ita ut capcitemus a nimos audientis inple
tioneniã fauet animus auditoris Qđm irabile eo quod est alienatus animus eorũ qui auditierist
Humile est quod peglegitur ab auditore EInceps est inquo aut udicatio dubu est aut cuusa. es honesa¬
tis et turpitudinis particeps ut benui uolentiã piriat e offensa Vbscurũ inquo aut tardi auditores
sunt Aut difficilioribus ad cognoscendũ negotus causa cernitur implicita NVldiCis¬
yllogismus grece. latine argumentitio appellatur ¶ DẼ SYLOGISMIS RETHO RICIS¬
Argumtatio dicta est quasi argutae mentis oratio qui a inuentũ probabile. exequimur
llo gis mus igitur est. propositionis & assumptionis confirmationisq extrema conclusi os aut

Expanded text:
excitando. Narrandum est ita, ut breviter atque aperte loquamur; argumentandum est ita, ut primum excitando. Narrandum est ita, ut breviter atque aperte loquamur; argumentandum est ita, ut primum nostra firmemus, dehinc adversa confringamus; concludendum ita, ut concitemus animos audientis inplertione nostra favet animus auditoris; admirabile, a quo est alienatus animus eorum qui audituri sunt; humile, est quod negligitur ab auditore. 2. Anceps, est in quo aut judicatio dubia est, aut causa honestitatis et turpitudinis particeps, ut et benivolentiam pariat et offensionem; obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum negotiis causa cernitur implicata. 82 Cyllogismus Graece, Latine argumentatio appellatur. Argumentatio autem dicta est, quasi argutae mentis oratio, qua inventum probabile exequimur. Syllogismus igitur est propositionis et adsumptionis confirmationisque extrema conclusio aut
Abbreviated transcription (Latin):
mus annons Iuñ cta est expluribus quaestionibus in qua plura quaeruntur hoc pacto utrũ Rartago
driuatur a rartaginiensibus redlatur ¶An eo colonia deducitur EEx cõparitione ierũ potius aut go
potissimũ quaeritur Ad hunc modũ utrũ exercitus in macedoniã contraphilippũ mittatur qui socus
sit auxilio Paut̃ teneatur in italia ut quã maximȩ contra han nibilem copiesint .VII DE QUAT
artes orationis in rethorica arte iiiͦ. sunt Exordiđ̃ pVTVOΑ PΑRTIBUSORATION¬
tio Argumentatio copclusio hirũ prima auditoris apimũ pro uocits Secunde res gestis expliat
rtiã fidem ad sertionibus ficit Quarta finem totius orationis cõplectitur. Inchoandũ estitaq talcoruo
bepiuolũ do cibilem uel attentum auditore ficiamuss Bepiuolũ p̃capdo. docibilem in struenido attertã

Expanded text:
amus, an non? 2. Conjuncta, est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago amus, an non? 2. Conjuncta, est ex pluribus quaestionibus, in qua plura quaeruntur hoc pacto: Utrum Carthago diruatur, an Carthaginiensibus reddatur, an eo colonia deducatur? Ex comparatione, in qua per contentionem utrum potius aut quid potissimum quaeritur, ad hunc 81 modum: Utrum exercitus in Macedoniam contra Philippum mittantur, qui sociis sit auxilio; an teneatur in Italia, ut quam maximae contra Annibalem copiae sint? CAPUT VII. De quatuor artes orationis in Rhetorica arte quattuor sunt: exordium, narratio, argumentatio, conclusio. Harum prima auditoris animum provocat, secunda res gestas explicat, tertia fidem adsertionibus facit, quarta finem totius orationis conplectitur. Inchoandum est itaque taliter, ut benivolum, docilem, vel adtentum auditorem faciamus: benivolum precando, docilem instruendo, adtentum
Abbreviated transcription (Latin):
plures discrepare poscuntur. Ambiguitas est cũ nb quoulso ptũ est diuas aut plar  ressignificare
iudetur Collectio ł ratio cinatio est. quaudo ex et qec eil su pie est aliud quoq que d ñ striptũ. ⁊
Inueiutur
Defixitio legilis est cũ uis quasi indefinitiua copstitutione in qua posita sit quaeritur  Status ergo
tãrationiles quã legales a quibusdim certius decĩ & octo connumerati sunt : Ceterũ secundũ redioricos
tulli i .x. elxiiii. repperiuntur propterea quia trans lationẽ in terrationiles pripcipalit̃ ad fixitstats
Inde ipse etim cicero rephendens trans lationem legalibus stitibus aꝓpliciut sUI CDETRIPTR
&si uncta erit considerandũ est utrum pluribus quȩstionibus iuncta sit an ex aliqua cõparatione
utrouersia simplex est quae ab solutã continet unam qua estionẽ hoc modo Corinthiis bellũ bidi

Expanded text:
plures discrepare noscuntur. Ambiguitas est, cum id, quod scriptum est, duas aut plures res significare plures discrepare noscuntur. Ambiguitas est, cum id, quod scriptum est, duas aut plures res significare videtur. Collectio vel ratiocinatio est, quando ex eo, quod scriptum est, aliud quoque, quod non scriptum est, invenitur. Definitio legalis est, cum vis quasi in definitiva constitutione, in quo posita sit, quaeritur. Status ergo tam rationales quam legales a quibusdam certius decem et octo connumerati sunt. Ceterum secundum Rhetoricos Tullii decem et novem reperiuntur propterea, quia translationem inter rationales principaliter adfixit status. Inde se ipse etiam Cicero reprehendens translationem legalibus statubus adplicavit. De tripertitconjuncta erit, considerandum est utrum sit ex pluribus quaestionibus juncta, an ex aliqua comparatione. Controversia simplex est quae absolutam continet unam quaestionem, hoc modo: Corinthiis bellum indic
Abbreviated transcription (Latin):
teites probauimus pertinere Remono criminis est cam id crimen quod bifertur alse eiasuaculaxiu &i
potostint in alium reus dimouere conatr sRalitio crimonis est cum ideo uirificaon dicdrquaud aliquis
uite in iuma li cessitus sit Nomparauo est cũ aliu ł aliquod alterius factũ hononam dic utile copia
quad ut fieret illia quod argutur dicitur isse cõmissum sPurgatio ese cum s actã n aidimꝰ cop.cibiur
& consultus peccasse reus copfitetur. & tamen ut i noscatur pstulat quod gonus a traropoti s̃t
accidere¶itm ex legali statu haec oriuntur idest soripiũ ei uolunt as leges contrarur ambignits
collectio siueratiocinatio & definitio legalis Scripium est eiꝰ uoluntas quapilo uerba ipsa uiunt᷑
cũ sententia ipsa seriptoris dissidere .¶Legis congariaestutus ose quando initerse ili aeleges aut

Expanded text:
tentes probavimus pertinere. Remotio criminis est, cum id crimen quod infertur, a se, et a sua culpa, vi et tentes probavimus pertinere. Remotio criminis est, cum id crimen quod infertur, a se, et a sua culpa, vi et potestate in alium reus dimovere conatur. 7. Relatio criminis est, cum ideo jure factum dicitur, quod alius ante injuria lacessierit. Comparatio est, cum aliud aliquod alterius factum honestum aut utile contenditur, quod ut fieret, illud quod arguitur, dicitur esse commissum. 80 8. Purgatio est, cum factum quidem conceditur, m et peccasse se et consulto peccasse reus confitetur, et tamen ut ignoscatur postulat, quod genus perraro potest accidere. 9. Item ex legali statu haec oriuntur, id est, scriptum et vocollectio sive ratiocinatio et definitio legalis. Scriptum et voluntas est, quando verba ipsa videntur cum sententia scriptoris dissidere. Legis contrariae status est, quando inter se duae leges aut
Abbreviated transcription (Latin):
cessione purgitio. & dep̃catio Copiecturalis status est. cũ factũ quod abalio obicatur abialioꝑpẽgatur:
Definitiuus status est cum id quod obicitur non hoc esse c̃tndiur seedquid illad sit alhibitis lefint¬
nbus ad probutur  Qualitas est dum qualis ressit quȩritar. Q quia deui elg: uri negotil con¬
Quersia agitur conlitutio generalis ippellatur Vrans latio est cum eiusa  ceopendet quo dnon autas
gere uidetur quẽ oportet. Aut non apud quos quo tempore qualege quocrio ine quaꝑgena
oporeit Trans latiua constitictio quod actio translationis e lcõmictatiomis Indigere iudeiur Pulica¬
lis est inqua aequi & recti natur & premii. aut poenaeratio quaeritu Nege. alis est inqua quiad
iuris exciulimore & aequitite sit consileratur Asũptiua st quae psi e asc pubilila firmi adrecus uone¬

Expanded text:
concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. concessione purgatio et deprecatio. Coniecturalis status est cum factum, quod alio obicitur, ab alio pernegatur. Definitivus status est, cum id, quod obicitur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit adhibitis definitionibus adprobatur. Qualitas est, dum qualis res sit quaeritur: et quia de vi et genere negotii controversia agitur, constitutio generalis appellatur. Translatio est cum causa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod actio translationis et commutationis indigere videtur. Iudicialis est, in qua aequi et recti natura et praemia aut poenae ratio quaeritur. Negotialis est, in qua quid iuris ex civili more et aequit
Abbreviated transcription (Latin):
ius geuus ꝑtinet. quodtame ab eo aliqind dissart Nauituperori quae cortraria est laudi fpeãditer ad ierã
fadentis ꝑsonã ad hibetur : Comanis uerolocus generalitet bi faticrimine preporatao it leel cõmuias lac
dicitur. quia absentepsna nontam in homine quartum i ipsũ erimen exponitur Dtane eñĩ iutiur
uon in unotaxtũ sedetum cõmupe inpluribus inuenitur UPBE GIDINO STATO CAUSARUM
titus apud rethores dictur eares. in qua ciusa copsistit ldese conistinitio Sreo utẽ fiaiũ a contenuor
stisimn dicunt᷑ łatipi aute nonsolũ apugna perquã expugnent propositior ẽ d uertarii sealid bueo
ꝯirs utriq copsistat fit aie ex intentione ei depulsione Stitis irtẽ ca sañ sunt dio ritionalis allegili
Deritionali oriuntur conuextur finus qualitis trapis latio s Define iucdicialis er goriu. Dẽ iudiculi
ab solitta es ad sumptiua si e ad sumptiua concessio. remotio eriminis ielatio erim ꝗis cõpensauosDũꝙ

Expanded text:
nis genus pertinet. Quod tamen ab eo in aliquo differt. Nam vituperatio, quae contraria est laudis, specialiter in certam facientis personam adhibetur. Communis vero locus generaliter in facti crimen praeponitur. Unde et communis locus dicitur, quia absente persona non tam in hominem, quantum in ipsum crimen exponitur. Omne enim vitium non in uno tantum, sed etiam commune in plurimis invenitur. De gemino statu causarusa consistit, id est constitutio. Graeci autem statum a contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adversarii, sed quod in eo pars utraque consistat. Fit autem ex intentione et depulsione. Status autem causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine iudicialis et negotialis. De iudiciali absoluta et adsumptiva. De adsumptiva concessio, remotio criminis, relatio criminis, conpensatio. De
Abbreviated transcription (Latin):
mines Sic et alia rerẽ nomina dealio gepiere in aliud genus decenatissime decoris gratatus fe¬
rupetur ut oratio perornetuns Metafora autem aut purtisiuas st ut fluctiuare segeirs. Nonpores
us cabudum babienti largitur haec quia ponhabet propriũ alieno utitur ut faciers si nella maauo
e ceons es pumnc uno ambes iunetis q feruntur froritibus ellonga sulcant uidlatilsacurer sedunt feolau¬
er frens tontum apuimaliũ ed hominũ sit. quod uome si poeta paui non ad posuisset quod orprum
endim porti dec ret st on habarets P Tetalempsis est mropus ap̃cedente quo d sequitur ut inque mares
unt. fe ale horin as pluidunt hieboues inugiunt dĩt contra per ie quo d cortonet elcort¬

Expanded text:
omines. 5. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transfeomines. 5. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes vocabulum habenti largitur; haec quia non habet proprium, alieno utitur, ut, Faciemque simillima lauro; et, . . . . Nunc una ambae junctisque feruntur Frontibus, eet frons tantundem animalium et hominum sit. Quod nomen si poeta navi non adposuisset, quod proprium eidem parti diceret, non haberet. Metalempsis est tropus a praecedente quod sequitur, ut Pers. 3, 11unt', dum illic homines plaudunt, hic boves mugiant; aut contra per id, quod continetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓropuerea figurits amictis obtogurptur ut serosus legentis exererint es pouda ac hi promptu ulesat
F unc autom metiforte modisiiiꝰ ab auimali ad animale ut aligeros conscendit ł RLeta sorcelo¬
quenis miscuit quud rupedi alas auis : e quo cursu deserta petiuent msciut uolutili qua dripteliscurst̃
Ab in apimali ad in epom ale ut pontũ pirius arati sulcũ p̃mit alta carina miscuit ussia rurae quaar su
dum arire e saloũ pimere adarra pertineat non admarȩ qb̵ in anim ali ad iuimale ut floriduuiuer
miseuit enm flores in apuimales iuuentiti quae apuimã habet Ab apuimali ad ianumile ut etirle piurie¬
picet eutimpora capia erispanti einctas & ÷ resorant᷑ magnus cui perpete menito Profluit ocaepus
lumina eriuibus erranti MTentum enim e timpora et cripes non adoceanum ꝓrinent sc daI

Expanded text:
propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu vilescant. Fiunt autem metaphorae modis quattuor: ab animali ad animate, ut: Aligeros conscendit equos. Metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, et Virg. Ecl. 6, 80: Quo cursu deserta petiverit; miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tpater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, et tempora, et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
Horte pdisq uadis atrũ piemus imminet umbris Poli sintetoꝵ est dictio multis concatenata
i alitou ł a sintetor est figura quae ecortrario sine coriuinctionibus solute le pum polictuer
e sententiut puldiratudinem reddunt. ut est illud frigidapugnabant calids hument
siccis mollia cum duris sine pondore habentia poridus Y pallage quocieris cuue q ue¬
ꝑ costrorum uo duibsi telliguntur ut dare classibus austros cum uentis naues de
nificatione ad non propriã similitudinem quorũ omniũ nomina difficillimũ est ad uotare sed
exompibus dopatus eii. usui tradenda conseripsit M eta fora est uerbi alicuius usurpata trapslatio
t cũ dicimus fluetuare segetes gemmare iuites dũ in his rebus Fluctus & gommas. non in uex imu
In quibus haec uerba aliunde trapferuntur sed haec atq aliȩ tropicae locutiones ad ea quar ihtalligend st

Expanded text:
Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata Horrentique atrum nemus imminet umbra. 19. Polysyntheton est dictio multis concatenata Dialyton, vel asyntheton figura est, quae e contrario sine conjunctionibus solute ac simpliciter et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pondus. 22. Hypallage quotiescunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis naves dempropria significatione ad non propriam similitudinem. Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
graudo procellae fulmina uentiłP ara meoꝵ est multitudo uerborum exuna laierale¬
o antium : quale est apud ennium . o. tite tute tati tibi. tapte trrapn etulisti. sellbe
hoc tem perat uirgilius dum nontoto uersu utitur hac figurã ut ennius sed puno ln priua¬
pio uersus tanitum ut est illud sȩua sedens superarma Nunc in medio ut quabq lacas lueo
biquidos quae que aspera lumis. Nunc infine. ut solamihi tales casus cassandra canebat Omoes
toꝵ est cum plurima nomina perupũ casum depuntiantur ut est illud. Seopeq castera en
sepec cagnosut euntem. Tollentemq mapusaxũ ꝙ inmane mouertem Om̃o eutelĩtou est¬
las Urmos est septentia cortinuatae orationis tenorem suum usq adultimũ seruans utt is
cessulongo locus in sula poratum. & rł. hic enim uadit in longum sepsum usq adillid

Expanded text:
nix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchnix, grando, procellae, fulmina, venti. 14. Paromoeon est multitudo verborum ex una littera inchoantium, quale est apud Ennium: O Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti. Sed hoc bene temperat Virgilius, dum non toto versu utitur hac figura ut Ennius, sed nunc in principio versus tantum, ut est illud: Saeva sedens super arma; nunc in medio, ut: Quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis; Nunc autem in fine, ut: Sola mihi tales casus Cassandra canebat. 58 15. Homoeoptoton est, cum plurima nomina per unum casum denuntiantur, ut est illud: Sed neque currentem se, nec cognoscit euntem, Tollentemque manus, saxumque immane moventem. 16. Homoteleuton estlas. 18. Hirmos est sententia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessu longo locus, insula portum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensus usque ad illud:
Abbreviated transcription (Latin):
N am ubi & promubus upus poratur ed pro uno multi poruntur Sillemppis promultis upus ut est illio
Uterum q armatomilite complent cum non uno sed multis militibus Item proupio multi
euangelio latrones qui crucifixi erant cumeo improperabant illi ubi pro uno uterq inducietur blesfi¬
asse t a diplosis est quando ab eodem uerbo quo proprior uersus finuut sequens uersus incu
ut est illud certent el cunscnis ululȩ sit titrrus orpheus Orpheus in silius interdelfinas arioꝵ
ANa fora est repettio eiisdem uerbi perprincipia uersuum plurimorũ. ut poste dardapua incens
tua que arma secuti. nostumidũ subte permenis. classibus ae quorł Epapa fora est inuno uersu
Ep analempsis est sermonis in prinicipio uersus eius positi eiusdem in fine replicatio. ut estillud
dicio pene ipsa ut est illud abire. an obire te coniuenit. Id est exsulem fieri armori¬
esi sonomatoꝵ multitudo nominũ copunctorũ quodã ambnu copulata ut pubila

Expanded text:
Nam ubi et pro multis unus, et pro uno multi ponuntur, syllepsis est: pro multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eo improperabant ei; ubi pro uno uterque inducitur blasphemasse. 7. Anadiplosis est, quando ab eodem verbo quo illud, prior versus finivit sequens versus incipit,  8, 55: Certent et cygnis ululae, sit Tityrus Orpheus, Orpheus in silvis, inter delphinas Arion. Anaphora est repetitio eiusdem verbi per principia versuum plurimorum, ut Virg. Aen. 3, 157: Nos te Dardania incensa tuaque arma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor. Epanaphora est in uno versu  ire per umbras. Epanalempsis est sermonis in principio versus positi eiusdem in fine replicatio, ut est illuddictio pene ipsa, ut illud: 'Abire an obire te coni? 13. Schesis onomaton, multitudo nominum conjunctorum quodam ambitu copulata, ut nubila,
Abbreviated transcription (Latin):
nec multa Nec pauca sed mediocria. inhapituł orbatione ut uisio &
caecitis Tertiũ eius peccuetitas peciusio. sed lippitudo hcergolegit ñ legit tertiũn habi
thematica latine dicitur doctrinalis scientia DE MATHE MATI CA¬
quae abstãctam considerat quantitatem . sabstracta enim quantitas est quã
intelleatiua materia separantes uel abalus accidentibus ut est parimpar uel ali¬
musica  geo metria &astro nomia ¶Arithmetica est disciplina quantitatis nume¬
rabilis secundum se ¶Musica est disciplina quaede numeris loquitur qui inuenui¬
tur insonis. CCeo metria est disciplina magnitudinis & formarum Castronomia
est disciplina quaecursus cȩlestium siderũ atque figuras contemplatur atque om̃
habitudines stellarum. Quas disciplinas deinceps paulo latius indicabimus ut earun
causȩ competentur possint ostendi

Expanded text:
nec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu, vel orbatione, ut visio et nec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu, vel orbatione, ut visio et caecitas; tertium ejus nec caecitas nec visio, sed lippitudo. Hoc ergo: legit, non legit, tertium nihilo. 1. Mathematica Latine dicitur doctrinalis scientia, quae abstintellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et Musica, Geometria et Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Musica est disciplina quae de numeris loquitur, qui inveniuntur in sonis. Geometria est disciplina magnitudinis et formarum. Astrest disciplina quae cursus coelestium siderum, et figuras conthabitudines stellarum. Quas disciplinas deinceps paulo latius indicabimus, ut earam causae competenter possint ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
genus est oppositorum habitus uel orbatio. quod genus cicero priua¬
onem uocat. qua ostendit aliquid quempiam habuisse undecca
priuatus est ¶Cuius species sunt tres. squarũ prima est inrel Secux d
& usionis in oculis locus est In tempore congruo ut infantem non dicere sine den¬
tibus eum cuidentes ad huc aetas parua fegat Non enim: priuatus dentibs
quos Nondum habuit ¶Quartum uero genus ex confirmatio¬
ne et negatione opporũtur ut socrates disputat socrates non
disputat : h aec a superioribus ideo differt. quod illa singillatim dici
possuNt haec nsi conexe dici non possunt : Quod geNius quar¬
um apud di alecticos multum habet cor flictum. el ap¬
pellatur ab eis ualde oppositum siquidem. & tertium non
recipit Nam ex illis quidem habere tertium possuN
ut in conitrariis carididum. & Ni grum: Tertium eius
Nec scan didum pecnigrum seo fuscum & pallidum
nrelatiuis quo que multa e pancaTertium eius

Expanded text:
genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privagenus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aprivatus est; cuius species sunt tres. Quarum prima est in re, secunda in oco, ut cecitatis et visionis in oculis locus est: in tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus cum, cui dentes adhuc etas parva negavit: non est enim privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum nec candidum nec nigrum, sed fuscum, vel pallidum. In relativis quoque, ut multa, et pauca, tertium ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Sine medio sunt quotiens unum deduobus accidit ut sanitas uel infirm¬
tas. horum nihil est medium Ea autem quorum media sipe nomine
sunt. ut felix infelix. medium habent Nonfelix Secundum autem
genus relatiuorum quae ita sib opponuntur ut ad secoꝵferantur
ficut duplum simplum Thoc solum oppositorum genus. ad serefero
on est enim mauus. Nisi adminus referatur ¶&sim plum nisi ad
plum Nam relatiuum relatiuo ita opponitur ut hoc ipsum quodo¬
nitur ¶Aut eius cui opponitur quodopponitur quocumq modo re¬
ratur NDimidium enim opponitur duplo eiusq dupla medium est sa
i illi opponitur. ut eius sit ciu opponitur sic &si paruum ipsũ opp¬
nitur magno. Ita ut ipsum parum ad magnã cui opponitur sit pariũ
Nam superiora. quae dicunitur contraria ita sibi opponuntur
eorum Nonsint quibus opponuntur Nec adea quo cum ꝗme
do referantur si quidem Iniquitas iustitiae ita contraria est. ut non
us dem iustitiae iniquitas sit. aut ad illam sit in iquitas ¶Tertium

Expanded text:
Sine medio sunt, quotiens unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum genus ad se refertur. Non est enim maius, nisi ad minus referatur; et simplum, nisi ad duplum. Nam relativum relativo ita opponitur ut hoc ipsum, quod opponitur, aut eius sit, cui opponitur, aut ad id quocumque modo referatur. Dimidium enim opponitur duplo, eiusque dupli medium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus opponuntur, nec ad ea quocumque modo referantur; siquidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. Tertium
Abbreviated transcription (Latin):
ris et quicort etbe bp hust qro iueap ar tienti cum ali quib partibus siuis diabus a us
tribus Aut pluribus uerbigratia .ii. Continentur a quinque cũ alis duabus partibussuis
u ad unii cumius partibus sus SSub super particularis pumerusest miner qui continet᷑
inifortiore riumero cum alia un apartesua Aut media aut iii. Aut iii. Aut .v. ut uer
bi gratia aiiactiur iuadim. iiiiado. dcȩteriꝰ multiplex super particularisti ie¬
g est quidum comparatus adixferiorem sibi numerũ fuerit continet inse cotũ lse¬
riorem numerum multi pliciter cum aliqua parteeius ut uerbi gratia. uadii dum cõ¬
ran fuerint continent in sebis quateriii & unam partem eius Multiplex super parti¬
multipliciter cum aliis partibus eius ut uerin gratia. Viii adiii dum coparatifuerins¬

Expanded text:
rus est qui continetur in numero superpartienti cum aliquibus partibus suis duabus, aut tribus, aut pluribus, verbi gratia: III continentur a V cum aliis duabus partibus suis; V a IX cum IV partibus suis. Subsuperparticularis numerus est minor, qui continetur in fortiori numero cum alia una parte sua, aut media, aut tertia, aut quarticularis numerus est qui, dum comparatus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet in se totum inferiorem numerum multipliciter cum aliqua parte eius, ut uerbi gratia V ad II dum comparati fuerint, continent in se bis bini cum una parte eius; VIIII multipliciter cum aliis partibus eius; ut verbi gratia VIII ad III dum conparati fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
lum quid sperȩsitus &cursus quid axescȩli & poliquȩ sint climata caeli quĩ
Formatio mundi ita demonstratur Nam que ad modũ erigitur mundus itisep¬
tentrionalem plagam ita declinatur in aust ralem caput autem eius & quasi
facies ori entales regio est ultim apars septentrionalis est ¶DECELOLIQ NÕE
aclum philo sophi rotundum uolubile atq ardens esse dicerunt uocatũ autẽ
hoc pomine eo quod tam quauas catlatũ iripres sa signa habeat st ellarum:
Distinat enin cum ds claris luminibus pampleuit se lesuilie or hauncrbese
Spssa ciaeliest specaes quaedam ipro tundum ferinata cenus ceit porm erpicst
Sexons mibus partibus aequaliter conclusas h ane speram nec prinei dum
habere dicunt onec tebin inum ideo quod in rotundum quasicir eulas tige li
idi lo sion u autem mundi Sii caelos idest planetas doborũ qoo soo mior

Expanded text:
lum, quid sphaerae situs et cursus, quid axis caeli et poli, quae sint climata caeli, qui forma mundi. 1. Formatio mundi ita demonstratur. Nam quemadmodum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in Australem. Caput autem ejus, et quasi facies, orientalis regio est, ultima pars septents nomine . Caelum philosophi rotundum, volubile atque ardens esse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat stellarum. Distinxit enim eum Dra caeli est species quaedam in rotundo formata, cuius centrum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt nec terminum, ideo quod in rotundum, quasi circulus, unde iutem mundi septem caelos, id est planetas, globorum consono motu
Abbreviated transcription (Latin):
a que s ranepantis srulitti eiunabi partem eius ut uerbi gratia in adii dum comsa ran
fuerit continent iptra se duo & ailium unum quime diapars est duorun. Quat uor ad
frer diam camipa sati fuerint continent inse iui. & alium unum quiest tereta gstrmn
Tterium o ddius: edumcõ parati fuerint habert irise quater narium puenerum & alium urt̃
qui quap ta pars esse dicitur quater narii pumeri &caetere fale Sreepartesienis qu¬
inerusest quipise srferiorem lumerum totium continec & sugho altros parpes enut fue¬

Expanded text:
ca quem conparatur, similiter et unam partem eius; ut verbi gratia III ad II dum conparati ca quem conparatur, similiter et unam partem eius; ut verbi gratia III ad II dum conparati fuerint, continent intra se II et alium unum, qui media pars est duorum; IV ad III dum conparati fuerint, continent in se III, et alium unum, qui est tertia pars trium. Iterum V ad IV dum conparati fuerint, habent in se quaternarium numerum, et alium unum, qui quarta pars esse dicitur quaternarii numeri, et ceteri tales. Superpartiens numerus est, qui in se inferiorem numerum tot
Abbreviated transcription (Latin):
actalios comparat᷑ ut uerbi gratia .iiii. ad .ii. ctum compamatus fuerit duplex dicit ur
ił unur adui & cȩteri E quales pumeridicunt᷑ quisecundum quantitatem aequales
iusia com&immuer saliter maior minori Aut minor maiori. huius nodi durico¬
paratus fuerit ip aequalis dicitur smaior pumerus esł qui habet ure seillur iunerer
iiinerum& auias purtes cius diuas & reliqui tales : minor piumerus est quuieorarne¬
tur Arasore ad quem comparatur cum aliqua parte sui. ut ternarius ad quin arium
continetur abeo cũ duabus partibus suis : multiplex rumerus est qui habeta aseo
aduonon dum camp ua i fuerite duiplex est .iii. aduinum triplex ii. quadreplen o¬
liqui: Te dontra subinul tiplex puimerus est quuintra multiplicem ru erumco
tinetur bis autter : Aitquater ant multi pliciter ut uerbi gratia l Aduobus conrti¬
nitur s si ter A quat tuor quat᷑. Aquinq quinquies & abalus nultplciter ar
Super particutaris pumerus est dum fortior continet intrase inferioren peuroercon ent¬

Expanded text:
ad alios comparatur, ut uerbi gratia IIII ad II dum comparatuIII et ceteri. Aequales numeri dicuntur qui secundum quantitatem aequales I, V ad IIII, X ad VI; et uniuersaliter maior minori aut minor maiori huiusmodi dum comparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est qui habet in se illum minorem numerum et alias partes eius duas, et reliqui tales. Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo cum duabus partibus suis. Multiplex numerus est, qui habet in se ad unum, dum comparati fuerint, duplex est; 3 ad 1, triplex; 4, quadruplex, reliqui contra. Subntinetur bis, aut ter, aut quater, aut multipliciter. Verbi gratia, unum a duobus continetur, a III ter, a IV quater, a V quinquies, et ab aliis multipliciter. Superparticularis numerus est, dum fortior continet intra se inferiorem numerum, cir
Abbreviated transcription (Latin):
quam scriptores saec ularium litterarum interdisciplinas mathematicas
ideo primam esse uoluerunt qm̃ ipsa ut sit nullam aliam indiget disciplina
umeri disciplinam apud grecos primum pita goram non cupant conscripsisse
acde inde anico macho diffusius esse dispositam quam apud latinos primus
apuleius de inde boetius transtulerunt.
meriesse non nu merum dicimus
Numero Num musnomen dedit & asui frequentatione uocabulum indidit unus
agreco nomentra hit grecienim unum ennadicunt sic duo &tres quos illi dia
tria appellant .IIii. uero a figura quadrata Nomen sũpserunt .Quin que aute non
secundunatura sed secundũ placitum uoluntatis uocabulum acceperunt ab eo qui pu¬
meris nomina indidit ¶ Sex aute & septem a grto uepiunt inmultis enim nomib:¬

Expanded text:
όν dicunt. Quam scriptores saecularium litterarum inter disciplinas mathematicas ideo primam esse voluerunt, quoniam ipsa ut sit nullam aliam indiget disciplinam De auctoribus eius . Numeri disciplinam apud Graecos primum Pythagoram autumant conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam; quam apud Latinos primus Apuleius, deinde Boetius transtulerunt. meri esse, non numerum, dicimusNumero nummus nomen dedit, 120 et a sui frequentatione vocabulum indidit. Unus ex Graeco nomen trahit. Graeci enim unum ἕνα dicunt: sic duo, tria, quos illi δύο et τρία appellant. 2. Quatuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem non secundum naturam, sed secundum placitum voluntatis vocabulum acceperunt ab eo, qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. In multis enim nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Num greci philo amorem sophũ sapientũ dicuđ̃ P hilo sophiae sꝑecus tripertita est supa naturalis quae grar
sica appellatur in qua depaturae in quisitione disseritur¶ Altera moralis quae grece ethica diciur
inqua demoribus agitur ¶Tertia rationalis quae greco uocabulo logica appellatur inqua dispiaat
quẽ ad modũ in rerũ causis ueluitae moribus ueritas ipsaquaeratur Enfisicaigitur causa quaerendi
In ethica ordo uiuenidis In logica ratio intellegerqdi uersatur ¶Fisicã apud grecos primus ꝑscriti¬
tus est tales milesius upus exillis uii. sapientibus hic enĩ ante alios caeliciusas ediũ rerã putualã

Expanded text:
Nam Graeci φιλο- amorem, σοφίαν sapientiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Nam Graeci φιλο- amorem, σοφίαν sapientiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex s
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ philo sophi antequã adisagogen ueniant exponendã definitionẽ philosophiae ostepderequo
Shilosophia est rerũ humanarũ diuinarũq cognitio cũstudio bene uiuendi coniuncta Haec
duabus exrebus constare iuidetur Scientia &opmatione Eeientia est cũ res aliqua uertaratione
percipitur. pinatio autẽ cũ adhuc incertares latet. & pullaratione firma udetur sut pura
sol utrũne cantus quantus uidetur an maior sit quã oministerraltem̃ luna globosa sit ancoricaua : &stllo
utrũ ne ad haereant caelo anꝑaerem libero cursu ferantur Cȩlũ ipsũ qua magnitudine. quama teria const
utrũ quietũ sit & immoble aut incredibili celeritate uoluatur Quanta sit terrae crassitudo aut quibus
indamentis librta & suspensa ꝑmaneat Ipsũ uitem nomen latine int̃ p̃tatũ amores apientiuae ꝓsitet

Expanded text:
autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo losophiae . Philosophia est rerum humanarum divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa permaneat. Ipsud autem nomen Latine interpretatum amorem sapientiae profitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
IAL ecrica est disciplina ad disserandis rerũ causas inuenta slp̃sa est philosopiaespecies
quae lagica dicitur  Id est rationalis definiendi quaerendi & disserendi potens Docet enĩ in
pluribus generibus quaestionũ quẽ ad modũ disputando uera & falsa diiudicentur. Hanc
quidã philo sophi in suis dietionibus habuerunt nontamen ad artis redigere peritiã Post hos aristotiles
dregulas quas dam s us docirinae argumenta ꝑduxit & dialecticã nuncupauit pro eo quo
in eadem dictis disputatur. palecton dictiodicitur: Ideo autẽ post rhethoricã disciplina dialectica
quitur qui a in multis utraq cõmunia existunt IIEDE DIEFERENTIA DIALECTICAEAR
uem disciplinarũ Ibiris talisimilitudine defipuiuat: Dulectica eh rechorica est quod inma pu
homipuis
acutior Rethorica adilla quae ntitur docenda facundior Illa ad scolas nonnũ quã uenit. Istauigiter
ocedit inforum . Illa requirit rarissimos auditorestudiosos haec frequenter & populos Solent¬

Expanded text:
ialectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, quaerendi et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidam primi philosophi in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communia existunt. De differentia Dialecticae uem Disciplinarum libris tali similitudine definiuit: 'Dialectica et rethorica est quod in manu hominis acutior, rethorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnunquam uenit, ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studio
Abbreviated transcription (Latin):
Lon qudiscum q est quae testimonis poredus habet ad ficiendã fidem sed morũ ꝑrolita¬
pondebiet ies slaudabilis Naturae autoritas est quae maxima uirtute consistit Testi¬
moni multa sunt quae afferunt auctorititem Ild est iigenium sopes. saetas fortu
ars ususi uecessitas ł & coꝵcursio rerum fortuitarum. Adictis factis ꝙ maior
pentur fides cum priscorum dicta fretaq memorantur IA tormentis fides proba
postquaȩ nemo creditur uelle mentiri. eauero quae tractantur intempore
quia suis nomibus plecna sunt  definitione non indigent. memoriae quoq condex¬
dum est ¶Topica oratoribus dialecticis & iuris poetis peritis communter quidem
argumenta praestare Sed quando aliquid specialiter probant ad rethores portas
iuris peritosq pertinere. Quando uero generaliter disputant ad philosophos
itinere manifestum est IMLirabile plane genus operis inunum potus secollio

Expanded text:
qualiscumque est quae testimonii pondus habet ad faciendam fidem, sed morum probitate debet esse laudabilis. Naturae auctoritas est quae maxime virtute consistit. Testimonia multa sunt quae adferant auctoritatem: id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necessitas et concursio rerum fortuitarum. A dictis factisque maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. A tormentis fides praebetur, post quae nemo creditur velle mentiri. Ea vero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus plana sunt, definitionem non indigent. Memoriae quoque condendum est Topica oratoribus, Dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem argumenta praestare; sed quando aliquid specialiter probant, ad Rhetores, poetas, iurisperitosque pertinent; quando vero generaliter disputant, ad philosophos attinere manifestum est. Mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
formidato supplitio refrenetur nocendi facultas Legiseni premio aut poena uita moderatur tumipa¬
ueniens necessiria utilis manifesti quoq ne aliquidper obscuritatẽ in captionẽ contineat pullo priu¬
to cõmodo sed pro cõmuniciuiũ utilitate consiripta RIIDESENTENTIAP S¬

Expanded text:
formidato supplicio, refrenetur nocendi facultas. Erit autem lex honesta, iustaformidato supplicio, refrenetur nocendi facultas. Erit autem lex honesta, iustanveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque ne aliquid per obscuritatem in cautione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta
Abbreviated transcription (Latin):
nstitutio aequitatis duplex est nunc in legibus nunchi moribus inter leges autẽ & mores hoc int̃ est quod
scripta est EMos uero uetustate probata consuetudo siue lexñ scripta Nã lexalegendo uocaita quiaso¬
litutũ quod prolege suscipitur cũ defieitlex nec differt scriptura anratione copsistat quando els¬
gem ratio cõmendet Porro siratione lex constat lexerit omne lam quod ratione copstitert adũ taxt
quod religioni coꝵgruerit quod disciplinae copuenit᷑ quod saliti proficiat ¶ Tocita autẽ copsuetudo qua
hn cõmuni est usuamnis aute lex aut permitut aliquid ut uir fortis petat p̃muđ aut uetit it sacaoũ
uirginiũ puptias pulli petere liceat Put punit ut qui caedem fecerit capite plectatur ¶ actae sunt aut̃¬
es ut earũ metii humana coerceatur aud inatutaq sit interre probos in nocentia & In ipsis im prob

Expanded text:
Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est, mos vero est vetustate probata consuetudo, sive lex ibus institutum, quod pro lege suscipitur, cum deficit lex. § 1. Nec differt, an scriptura, an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. § 2. Porro si ratione lex constat, lex erit omne jam, quod ratione constiterit, duntaxat quod religioni conveniat quod disciplinae congruat, quod saluti proficia legis. Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur; ejus leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis,
Abbreviated transcription (Latin):
dusione ut est illud uera est igitur duuna sententia ex propositione ad sumptione ut est Vllaud
si himicus est occidit. In imicus autẽ est & quia illi de est copclusio enthimema uocatur Sequitur
e pichirena łpicdhurema est descendens deratiohaciõne lator & exsecutior recdhorieis sillogusma
conclusione &Q uadriperatiis est qui constat membris .iiii. Prima propositione Sseoun& osi¬
ne el una proposicionis siue ad sumptionis coniuncta sTertia prolatione es conclusione ¶Nuipiq
ad sumptiorie
Q uartaeius probatione IQuinta conclusione hanc cicero ita fecit hn arte rechorica sideliberatio &
demonstratio genera sunt causarũ pompossunt regte partes alicuius goneris causac putan eademdu
res alii genus alii pirs essepotest idem genus & parseẽ non porost uelcetera quo usq srlogismi lius¬

Expanded text:
clusione, ut est illud: Vera est igitur divina sententia. Ex propositione et assumptione, ut est illud: clusione, ut est illud: Vera est igitur divina sententia. Ex propositione et assumptione, ut est illud: Si inimicus est, occidit; inimicus autem est. Et quia illi deest conclusio, enthymema vocatur. 16. Sequitur epicherema, descendens de ratiocinatione, latior et exsecutior rhetoricus syllogismus, conclusione. Quadripertitus est qui constat ex membris quattuor, propositione, assumptione et una propositionis siue adsumptione, quarta eius probatione, quinta conclusione. Hunc Cicero ita facit in arte Rhetorica de Inv. 1, 12: 'Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari. Eadem enim res alii genus, alii pars esse potest; eidem genus et pars non potest, vel cetera, quousque syllogismi hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut hnmo etiam bisenatum uiuit Sententubile est quod sententia geperalis addicit ut apud tesron¬
tũ obsaquiũ amicos ueritas odum parit Exemplibile est: alicuius exempli cõpeatione euentũsimile
cominatur sicut cicro in philippicis. temiror antoni quorũ exemplaimitaris eoru exttus uoene¬
mesceret sCollectiuum est cũ h unũ quae argumentita sunt colliguntur sicut uit cicero ꝓmions
ue igitur cũ gratia poluit hunc uoluit cũ aliquorũ querela. quẽ iure quẽ loco. quẽ tempore non
ausus hunc iniuiria alieno tempore cum periculo capitis nondubitauit occidere Praeterea secupduenu
uictorinũ enthimematis est altera definitio exsola propositione sicut indictũssauigatio requi¬
renda est qua la corstat sitem pestas uitandanon est pauigatio requirenda sEx sola ae sumptione
ut illid estSunt aute qui mundum dicunt sine diuina admipistratione discurrere IEx sola cor¬

Expanded text:
it? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terenit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non pertimescere.' Collectiuum est cum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc uoluit cum aliquorum querella, quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus, hunc iniuria, alieno teVictorinum enthymematis est altera 84 definitio ex sola propositione, sicut jam dictum est, quae ita constat: Si tempestas vitanda est, non est navigatio requirenda. Ex sola assumptione, ut est illud: Sunt autem qui mundum dicunt sine divina administratione discurrere. 15. Ex sola con
Abbreviated transcription (Latin):
taro utus souuise si milctudires habutae sunt introducit Conclusio in duactionis est quae aut corucessio
E pihi mema igitur latine intptatur menitis corceptio quã impetfectu sollogis nussddmsaru gr pla
nuncuptairon d sã induabus partibus eius argumenti forma corisistt quando id queod aed tlemꝑronet faci¬
emais uititur syllo gis morum legepterita ut est illud. sitem pestas uit andaest. non est igitur nauigardu¬
łusola enum pro positionie es coriclusione constat ec̃ꝓfectũs undemagis rechoribus qua d sle e dieis cors¬
meribea sunt .a. Primũ conuincibile iSecundum ostentabile Tertium sententiale te. sert sora¬
emi plaliole  Quiatũ collectiuũ Eonuincibile est quod euidenti ratione coriuncitur sicut feci
ccero promilone E iusigitur mortis sedetis ultores cuius uitã siputetis peruos restitu posse nolaus
Ostentabile est quod certarei demonstratione constringitur sicut cicero in cautilenã hictamen tu¬

Expanded text:
t cujus causa similitudines habitae sunt introducit. Conclusio inductionis est quae aut concessionemprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus eius argumenti forma consistit, quando id, quod ad fidem pertinet faciendam, utitur, syllogismorum legeEx sola enim propositione constat esse perfectum; unde magis rhetoribus quam dialecticis cone: primum convincibile, secundum ostentabile, tertium sententiale, quartum exemplabile, quintum collectivum. 10. Convincibile est quod evidenti ratione convincit, sicut fecit Cicero pro Milone: Ejus igitur mortis sedetis ultores, cujus vitam, si putaretis per vos restitui posse, nolletis. 11. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: Hic tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nis littera est in latino uoc alibus tartũ iungitur ut honor homohumus Ad spiratur autẽ escorsonan¬

Expanded text:
nis littera est, in Latino tantum vocalibus iungitur: ut 'honor', 'homo', 'humus', humilitas. Aspiranis littera est, in Latino tantum vocalibus iungitur: ut 'honor', 'homo', 'humus', humilitas. Aspira