comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magnus quidem explorator amor est et magnus excubitor. in
consiliis uitam teris. Confilia uͦ nͥ in accũ prodeant nudi sunt
cogitatus. et manes cure. Cras incipram. postridie mouebor
Cur nõ queso hodie. Ita ne semꝑ lux uentura seremor. presens¬
q nubrlosior. nẽpe uatũ maxinus ut audisti optimã primam
dicit. pͥma autem presens est. qñ in p̾tentis p̾ter memoniam
nil hemus. neq ĩpossibiliũ cõsultaciõ ulla est. in futuris inchil
p̾ter anguriũ et spei fallacis Illecebrus. ut sint pares in reliqͥs
hec. et sequens dies nũ saltem ista p̾sencior eoq cercior negani
nequit. et illa quidem uentura utiq. nos an inuẽtura sit dubiũ.
hec certe cũ abierit nõ redibit. quid semꝑ absencia quenmus : pre¬
seucia cõplectamiur neu nobis ĩntiliter. effluant/ euitanur. Id
cũ oĩb utile tibi neccessanũ adeo Cesar est ut sine hoc quãtalib

Expanded text:
magnus quidem explorator amor est, et magnus excubitor — in magnus quidem explorator amor est, et magnus excubitor — in consiliis vitam teris. Consilia vero nisi in actum prodeant, nudi sunt cogitatus et inanes cure. ‘Cras incipiam, postridie movebor’. Cur non, queso, hodie? ita ne semper lux ventura serenior presensque nubilosior? 15 Nempe vatum maximus, ut audisti, “optimam primam” dicit; prima autem presens est, quando in preteritis preter memoriam nil habemus, neque impossibilium consultatio ulla est; in futuris nichil preter augurium et spei fallacis illecebras. Ut sint pares in reliquis hec et sequens dies, num saltem ista presentior eoque certior negari nequit? et illa quidem ventura utique nos an inventura sit dubium; hec certe cum abierit non redibit. 16 Quid semper absentia querimus? presentia complectamur neu nobis inutiliter effluant, enitamur. Id cum omnibus utile, tibi necessarium adeo, Cesar, est ut sine hoc quantalibet
Abbreviated transcription (Latin):
stamina. Nõ audis Iinuenalem i festinat eĩ decurrere uelox flos
culus. anguste miẜe q breuissima ite portio. dũ bibimus dũ
serta unguenta. puellas poscimus obrepit non intellecta senec
tus. haẽ si forte longam tibi seramq pollicitus ut multi solẽt
Iacturam tp̃ris lenem ducis. an emudem ip̃m nõ audis  glim̃ in¬
quit ꝓdigio par est in nobrlitate senectus. Id si olim quid hodiẽ.
et si in nobilitate quid in imꝑio suspicenius: ꝑcuire annales. młti
sẽnes dd imꝑiũ ꝑuenerũt. pauee ĩ̃ imꝑio senuerũti cũ oĩum
mortaliũ sit brenis: tũ breuissimna pͥncipũ uita est. et intemo
cuarũ p̾lio oppressa. et exterius insidus curũuenta. Itaq cum in
cuntis segnis cuntacio feda sit tũ in imꝑatore fedissima est. cui et
ierũ plus et ninius est temponis. atq ut dici solet, uia lougior. et
breuior dies.. Ecce nũc cesar sencio enĩ hmc quid ibi agitur

Expanded text:
Stamina? Non audis Iuvenalem: festinat enim decurrere velox FStamina? Non audis Iuvenalem: festinat enim decurrere velox Fculus anguste misereque brevissima vite portio; dum bibimus, dum serta, unguenta, puellas poscimus, obrepit non intellecttus? Hanc si forte longam tibi serasque pollicitus, ut multi solent iacturam temporis levem ducis; an eundem ipsum non audis: “olim”, inquit, Prodigio par est in nobilitate senectus? 13 Id si olim, quid hodie? Et si in nobilitate, quid in imperio suspicemur? Percurre annales: multi senes ad imperium pervenerunt, pauci in imperio senuerunt; cum omnium mortalium sit brevis, tum brevissima principum vita est, et interno curarum prelio oppressa et externis insidiis circumventa; itaque cum in cuntis segnis cuntatio feda sit, tum in imperatore fedissima est, cui et rerum plus et minus est temporis atque, ut dici solet, via longior et brevior dies. 14 Ecce nunc, Cesar, — sentio enim hinc quid ibi agitur:
Abbreviated transcription (Latin):
posse consulere: cũ semel occideris / et de ce splendida minos fecer̃t ar¬
bitna. Nõ torquate genus/ non te facundia. nõ te restituet piẽtas
inquit flactus. Non audis uirgiliũ: optim̃a queq dĩes mĩseris
mortalibus eiũ prĩma fugit. Euidemq Stat sua cuiq diẽs. breue et
neparabile tempus oĩbus est uĩte. S famam extendere factis
hoc uͥtutis opus. Nõ audis flactũ ip̃m. truditur diẽs die noueq
ꝑgũt intenie lime  u secanda marmora. locas sub ipsũ fumis.
et se pulcri ĩmepior strius domos. Nõ audis lucanũ. Ueniẽt que
misceat om̃s hora duces ꝓpenite mori. Et enude̾: Me nõ oracula
certũ. Si mois certa facit. pauido forti q cadendũ est. hoc satis
est dixisse Iouẽ. nõ audis st̾atiũ: utere luce tua. longam q ait
in due faniam. Et eiudem inmites scis nulla reuoluere partas

Expanded text:
posse consulere? Cum semel occideris et de te splendida Minos Fecerit arposse consulere? Cum semel occideris et de te splendida Minos Fecerit arbitria, Non, Torquate, genus, non te facundia, non te Restituet pietas, inquit Flaccus. Non audis Virgilium: Optima queque dies miseris mortalibus evi Prima fugit? eundemque: Stat sua cuique dies: breve et irreparabile tempus Omnibus est vite; sed famam extendere factis, Hoc virtutis opus? Non audis Flaccum ipsum: Truditur dies die, Noveque pergunt interire lune: Tu secanda marmora Locas sub ipsum funus et sepulcri Immemor struis domos? Non audis Lucanum: veniet que misceat omnes Hora duces: properate mori? Et eundem: me non oracula certum, Sed mors certa facit: pavido fortique cadendum est. Hoc satis est dixisse Iovem? 12 Non audis Statium: «Utere luce tua longamque» ait «indue famam»? Et eundem: Immites scis nulla revolvere Parcas
Abbreviated transcription (Latin):
uerear sr situ nmo rubiginem contraxisse. Ondecimus ñ fallor
annus agitur. ex quo pͥmũ moras tuas increpui. homo tũc inco¬
gnitus tibi s et nosti cupiens. et amator impenii. et si libertatẽ
meam tũc non tm̃ tulisti s laudasti. certe iam semorib. et in plus
libertatis/ et tibi excusacionis aliꝙͣto est minus. relege que tunc
scnꝑsi. bidebis quãto tibi nũc singula cõuemiẽncius dici possune.
eo ꝙ et occasio ingens p̾termittitur. et plus uite abit minus restat.
Nõne iudes fluxũ tpr̃is et p̾rapidã etatis fugam. nõ sentis quanto
st̾udis uͥtuti p̾mũ consciẽq dehic̃ glie tue. et posteritatis iudicio
bacandũ sit. Nõ cogitas ubi abiens solio q descenderis. quod utiq
faciendũ est. neq tibi reditus ullam spem. neq successons tui uͥ¬
tutem qd̾ traiano dixisse fertur anus illa imẜabrlis pudon tuo

Expanded text:
verear —, sed situ nimio rubiginem contraxisse. 10 Undecimus, nisi fallor, verear —, sed situ nimio rubiginem contraxisse. 10 Undecimus, nisi fallor, annus agitur ex quo primum moras tuas increpui, homo tunc incognitus tibi sed et nosci cupiens et amator imperii; et si libertatem meam tunc non tantum tulisti sed laudasti, certe, iam senioribus, et michi plus libertatis et tibi excusationis aliquanto est minus. Relege que tunc scripsi. Videbis quanto tibi nunc singula convenientius dici possint, eo quod et occasio ingens pretermittitur et plus vite abiit, minus restat. 11 Nonne vides fluxum temporis et prerapidam etatis fugam? non sentis quanto studio virtuti primum conscientieque, dehinc glorie tue et posteritatis iudicio vacandum sit? non cogitas ubi abieris solioque descenderis — quod utique faciendum est — neque tibi reditus ullam spem neque successoris tui virtutem, quod Traiano dixisse fertur anus illa miserabilis, pudori tuo
Abbreviated transcription (Latin):
postremo nichil oĩum omisit quibus nichil mͥ mentitus multa mẽtin
solitus. astrologus uideretur. Nec erã nestius sine insolenciẽ quadã
nota negligi nõ posse desideriũ tanti regis in me ualidior uicus
obstnigeret. Ille quẽ dixi patrie amor. ne quid ue dissimilem aĩ
sarcina quã eui flexus iam ingrauesentis exaggerat ut nõ facile
totus loco mouear. Accedit opimo Illa ciuus paulo supra me¬
mini de Italie pͥncipatu. que una mͥ aĩum fecit᷑ ut te sepe hac¬
tenus u̾bis aggrederer. nõ tm̃ hortari ausus s argnere. ꝙ sit ulti¬
mam facere iuderens. quã natura parens me iudic̃e p̾mam fecit.
Et si ꝑgis sc̃pto eciam ne nõ p̾dictũ quen possis te notatũ postens
tradere sum ausurus. Quid eĩ agis oro te/ cesar : q̃d molĩs. quid
cuntans. unde autem nͥ tuo de labore gliam speras. mmẽtanti
aĩ uim tanti acumen ingenii. nõ dicam obtusum esse absit ut id

Expanded text:
postremo nichil omnium omisit quibus nichil michi mentitus multa mentiri postremo nichil omnium omisit quibus nichil michi mentitus multa mentiri solitus astrologus videretur. 8 Nec eram nescius sine insolentie quadam nota negligi non posse desiderium tanti regis, ni me, validior uncus, obstringeret ille quem dixi, patrie amor, nequid ve dissimulem, animi sarcina quam evi flexus iam ingravescentis exaggerat, ut non facile totus loco movear. 9 Accedit opinio illa, cuius paulo supra memini, de Italie principatu, que una michi animum fecit ut te sepe hactenus verbis aggrederer, non tantum hortari ausus sed arguere, quod sic ultimam facere videreris quam natura parens, me iudice, primam fecit. Et si pergis, scripto etiam, ne non predictum queri possis, te notatum posteris tradere sim ausurus. Quid enim agis, oro te, Cesar? quid moliris, quid cuntaris? unde autem nisi tuo de labore gloriam speras? Mirum, tanti animi vim, tanti acumen ingenii non dicam obtusum esse — absit ut id
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo quã supra modũ humane condicionis extantem benementis
aut certe tuũ nomen amantibus atcollendis facile soleas libenter ꝙ
submittere. s in me. uł aĩ tarditas ul. amor patiĩe beñor causa est
desit potui interdũ ẜ iam fateor non possũ equaminiter esse diu
procul ab italia. siue ea natalis soli sola dulcedo est. siue renĩ extimatio
nescio ꝙͣ bera. s constaus et ĩmobilis et a pͥma etate pectori meo insita
nichil õmo terarũ sub celo esse qd̾ italie cõparari queat. seu nature seu
dubio fuissem et tibr olim quem sensi ꝙͣuis ĩmenti p̾senciam optare.
et nudius tertius cognato tuo. francorĩ regi. uere serenissimo mitissimo q
iegtũ oĩum qui nõ modo p̾ce feriuda. si manu amica pene mn miecta te¬
nere me uoluit. abenutem deniqz litens ꝑsecutus ardentib ad hos
uicanos ac fideles tuos. ut suasu placido inflexũ me sibi remitterẽt

Expanded text:
altitudo, quam supra modum humane conditionis extantem, benemeritis altitudo, quam supra modum humane conditionis extantem, benemeritis aut certe tuum nomen amantibus attollendis, facile soleas libenterque submittere, sed in me vel animi tarditas vel amor patrie verior causa est. nc etiam desit. 6 Potui interdum, sed iam, fateor, non possum equanimiter esse diu procul ab Italia, sive ea natalis soli sola dulcedo est, sive rerum extimatio, nescio quam vera sed constans et immobilis et a prima etate pectori meo insita, nichil omnino terrarum sub celo esse quod Italie comparari queat, seu nature seu dubio fuissem et tibi olim, quem sensi quamvis immeriti presentiam optare, et nudiustertius cognato tuo Francorum regi, vere serenissimo mitissimoque regum omnium, qui non modo prece fervida sed manu amica pene michi iniecta, tenere me voluit abeuntem, denique literis prosecutus ardentibus ad hos vicarios ac fideles tuos ut suasu placido inflexum me sibi remitterent;
Abbreviated transcription (Latin):
ul fastidire ue p̾mere. Euod ip̃e tacitus mecũ libran sencio qto
precii apud me hec dignatio tua sit. Nam si pro fortime fastigio
ut mos est ac̃ quoq fastidium assũpfisses. uec uosse me digna¬
uen̾s .s. ten̾d̾sum pectus uereq cesareum nͨ inflat certe. net
contrahit nͨ atcollit fortima n ͨ deiecit. Itaq tu me non tm̃
familian noticia s dulcib insuꝑ dicnanis epl̃is. que res inter
meos si qui sinit aut erũt tituli. nõ extremũ tenet aut tenebit
Rotum. En eĩ sñttilio si flacto głłosum fuit Augrste cesioriem
et nõticiam et cõiuctum et epłas promereri. cur ego Illonum
et si non ingemo successor ac tprẽ et opiõne hõium fortasse aliqua
ab Illuis pͥncipis succe ssore simlia ꝓmeritũ me fuisse non gloner.
Nimirũ et huanitatis et literarũ tuarũ. nõ mior m bni ꝙͣ Illis
duobus sui imꝑatons est copia. ut cõuictu superer nõ in te ĩꝑñ

Expanded text:
vel fastidire vel premere. 3 Quod ipse tacitus mecum librans, sentio quanti vel fastidire vel premere. 3 Quod ipse tacitus mecum librans, sentio quanti precii apud me hec dignatio tua sit; nam si pro fortune fastigio, ut mos est, animi quoque fastidium assumpsisses, nec nosse me dignareris; sed generosum pectus vereque cesareum nec inflat certe nec contrahit, nec attollit fortuna nec deicit. Itaque tu me non tantum familiari notitia, sed dulcibus insuper dignaris epystolis, que res inter meos, siqui sunt aut erunt tituli, non extremum tenet aut tenebit locum. 4 Si enim Virgilio, si Flacco gloriosum fuit Augusti Cesaris et notitiam et convictum et epystolas promereri, cur ego, illorum etsi non ingenio successor, at tempore et opinione hominum fortasse, aliqua ab illius principis successore similia promeritum me fuisse non glorier? 5 Nimirum et humanitatis et literarum tuarum non minor michi uni quam illis duobus sui imperatoris est copia; ut convictu superer non in te imperii
Abbreviated transcription (Latin):
exhortatio in finem uehementissima.
Etum me fecit epła tua cesar. Quidiu autem. Cũ sola tui
Ercordacio lecũ facere soleat. Sũ subit aĩm me nescio qui¬
dem uñde ñ ortua humanitate et fortuna mea. suie ut hoc ultiũ
samus loquar non certe solar uͥtute sub qua essem natus qua m
ddhuc puero famosus quidam p̾dixit astrologus futurũ ut fere
oium pͥncipum atq Illustnũ uñonĩ quos mea tulisset aut latura
esset etat familiaritates eximiat atq insignem bemiuolenciam hi¬
turus essem s eiis qui solem fecit et stellas oĩpotentis dei nur̾̃e
maiestati cesaree caruĩ fore. Quiꝰ rei antumentũ habeo omun
ex anultis ꝙ e tã longinquo seu temporũ seu lotorũ tibi magna¬
mine imꝑator usq adeo mer memoria recens est̾ ut ꝓpe ex equo
sũms hõnum himullimo uĩces amoris reddere/ dignũ pntese
nã etate monstrũ ingens qua ut uides quisq pro exignusa¬
dus eminentia solet esse suꝑbior. atq infra se pofitos graue fastu

Expanded text:
exhortatio in finem vehementissima. 1 Letum me fecit epystola tua, Cesar. Quidni autem, cum sola tui ecordatio letum facere soleat, dum subit animum me, nescio quidem unde, nisi ex tua humanitate et fortuna mea sive, ut hoc ultimum sanius loquar, non certe solari virtute sub qua essem natus — qua michi adhuc puero famosus quidam predixit astrologus futurum ut fere omnium principum atque illustrium virorum quos mea tulisset aut latura esset etas, familiaritates eximias atque insignem benivolentiam habiturus essem —, sed Eius qui solem fecit et stellas, omnipotentis Dei, munere, maiestati cesaree carum fore? 2 Cuius rei argumentum habeo unum ex multis, quod e tam longinquo seu temporum seu locorum tibi, magnanime imperator, usqueadeo mei memoria recens est, ut prope ex equo summus hominum humillimo vices amoris reddere dignum putes: nostra etate monstrum ingens, qua, ut vides, quisque pro exigui gradus eminentia solet esse superbior atque infra se positos gravi fastu
Abbreviated transcription (Latin):
corrupti cauere uenem in sidias monebatur. Literas quidem¬
legit. ac rem pressit. donec qui accusabatur ꝓ ministeno exe¬
quendo in cubiculum regis ingresso. illico rex assurgens et leua
literas tenens dextra poculũ ĩcũtanter ampuit. atq hausit
intrepide. Legendas qr mox literas ĩnocenti scupentiq medico
dedit. Dignus ob hoc ip̃m qui ut tũc sic semꝑ suorũ ab insi¬
duis tutus ẽẽt. huc itaq rem deduco. Ut amici cumen audire
uelle turpe sit credere uͦ posse turpissimũ. et quisqͥs ĩ amici
uĩta fidem delatoris examinat ip̃e iam lese amicicie reus est
Sz heu me miserum ꝙͣ difficile quentur oĩs uite delectatio ꝙͣ
facile ꝑditur. In sola quidem amicicia parũ faustus socratĩs
in qua ut marime felio esset et amicicie studiũ et uite interrẽ¬
tas merebatur. Gigiũti octo amnis et amplius a mauitte qd p̾ter
te biũ neno me melius nouit ut ums nebulo una hora paie¬

Expanded text:
corrupti cavere veneni insidias monebatur, corrupti cavere veneni insidias monebatur, legit ac rem pressit donec qui accusabatur, pro ministerio exequendo in cubiculum regis ingresso, illico rex assurgens et leva literas tenens dextra poculum incuntanter arripuit atque hausit intrepide, legendasque mox literas innocenti stupentique medico dedit, dignus ob hoc ipsum qui ut tunc sic semper suorum ab insidiis tutus esset. 19 Huc itaque rem deduco, ut amici crimen audire velle turpe sit, credere vero posse turpissimum; et quisquis in amici vita fidem delatoris examinat, ipse iam lese amicitie reus est. Sed heu, me miserum, quam difficile queritur omnis vite delectatio, quam facile perditur! In sola quidem amicitia parum faustus Socrates, in qua ut maxime felix esset, et amicitie studium et vite integritas merebatur. 20 Viginti octo annis et amplius amavit te, quod preter te unum nemo me melius novit, ut unus nebulo una hora pau
Abbreviated transcription (Latin):
das. stilum uͦ conuptũ et oĩbus uicns fractum dicis. Ille autem
te inter eos numerat. quorũ cũ ip̃is fama sepulta est. cũ necdũ
tua fama sepulta sit. nec tu Illo scribente, aut sepultus esses.
aut mortuus. Ille etem̃ sub nerone ob̾nt. Tu post Illuis et nero¬
ns obitum sub galba Romã exhispania ueniste. auiltos q ibi
post annos sorons domiciam principis nepotũ curam ip̃o mandan¬
te suscipiens morũq et studioruĩ Inueniliũ censor fes utriusq
rei eximia spe ostensa qd in te fuit. credo fidem impleu̾is. tñ ut
statim post plutarcus ad traianũ senbit tuonĩ adolescenciũ teme¬
ritas in te refuuditur. Nichil modo qd̾ scuberem aliud fuit. opto
te incolumen uidere. Et sicubi totus es, oro ne diucuis me lateas.
uale apud suꝑos. inter dextrũ apeniuni latus et dexterã arm
Ripam. intra ipõs patire mee muuros. ubi pͥmũ mͥ ceptud es nosci.

Expanded text:
das, stilum vero corruptum et omnibus vitiis fractum dicis; ille autem das, stilum vero corruptum et omnibus vitiis fractum dicis; ille autem te inter eos numerat “quorum cum ipsis fama” sepulta est, cum necdum tua fama sepulta sit, nec tu illo scribente aut sepultus esses aut mortuus. 10 Ille etenim sub Nerone obiit, tu post illius et Neronis obitum sub Galba Romam ex Hispania venisti, multosque ibi post annos sororis Domitiani principis nepotum curam ipso mandante suscipiens morumque et studiorum iuvenilium censor factus, utriusque rei eximia spe ostensa, quod in te fuit, credo fidem impleveris; tamen, ut statim post Plutarchus ad Traianum scribit, “tuorum adolescentium temeritas in te refunditur”. Nichil modo quod scriberem aliud fuit; opto te incolumem videre, et sicubi totus es, oro ne diutius me lateas. Vale. Apud superos, inter dextrum Apennini latus et dextram Arni ripam, intra ipsos patrie mee muros, ubi primum michi ceptus es nosci,
Abbreviated transcription (Latin):
ligas in te ip̃o in q alus nũꝙͣ̃ sic ingeniũ unũ par ad oĩa. ut
non aliqua in ꝑte se uinceret. Maginis fateor uñ fuisti. s insti¬
tuendis formandis ꝙ magnis uñris maxinius. et qui si mate¬
riam idoneaui naccus esses te maiorem ex te facile gigneres
Soctus nobiliũ cultor ingemorũ. ffuit autem tibi enulacõ
non leiuis magui cnuscipm bñi alterius amieũ Sene cam dico
quos etas. quos professio. quos nacio iunxerat seiũxit pariũ pestis
luor. qua in Re nescio an tu modestior uĩdeare. Siquidem nec tu Ille
pleno oie laudare potes. Et Ille de te contemtissime lequitur. Ego
si tantas inter partes iudex sim. ꝙͣꝙͣ iudicani a panius magis
uerear. ꝙͣ iudicare de magnis merear. meũ iudiciũ dicam tñ.
Illenbenor tu acutior. Ille altior tu cautior. Et tu quidẽ Ingemũ
eius et studiũ et doctunam laudas. electionem ac iudiciũ non lau¬

Expanded text:
ligas in te ipso inque aliis nunquam sic ingenium unum par ad omnia, ut ligas in te ipso inque aliis nunquam sic ingenium unum par ad omnia, ut non aliqua in parte se vinceret. Magnus fateor vir fuisti, sed instituendis formandisque magnis viris maximus et qui si materiam ydoneam nactus esses, te maiorem ex te facile gigneres, doctus nobilium cultor ingeniorum. 8 Fuit autem tibi emulatio non levis magni cuiusdam viri alterius, Anneum Senecam dico; quos etas, quos professio, quos natio iunxerat, seiunxit parium pestis, livor; qua in re nescio an tu modestior videare: siquidem nec tu illum pleno ore laudare potes, et ille de te contemptissime loquitur. Ego si tantas inter partes iudex sim, quanquam iudicari a parvis magis verear, quam iudicare de magnis merear, meum iudicium dicam tamen. 9 Ille uberior tu acutior, ille altior tu cautior; et tu quidem ingenium eius et studium et doctrinam laudas, electionem ac iudicium non lau
Abbreviated transcription (Latin):
et optima nuitux ingemonuĩ lacte hũili tenerã pascit infanciã
Sed ne tibi bentas blanda suspecta sit mutandus est stibus.
In te gͥ re apparuit uerum esse. qd̾ citero idẽ ait in rethoncis.
oratori mimmũ de arte loqui. multo maximũ ex arte dicere.
Non tñ ut Ille hermagore/ de quo agebat. Sie ego tibi hor̃
alterũ concedo. alterum enpio. utrũq concesserim. s hoc medio¬
cñter. Illud exinne. atq adeo excellenter ut iux quetꝙͣ adici Iam
humano posse uideatur ingemo equidem quantum hoc tuo magni¬
fico ope collato cũ eo libro quẽ de causis edidisti qui idciconõ
perĩt ut constaret etatem nram optimarũ rerũ p̾cipue negligen¬
tem mediocrium non ita satis intelligentibus patet. multo t̾e
meluis cotis officio functum esse ꝙͣ gladii et oratoiem formare
potencius ꝙ̃ prestare. Id ne ad Inuriam trahas uelmi. S intel¬

Expanded text:
et optima nutrix ingeniorum, lacte humili teneram pascit infantiam. 5 et optima nutrix ingeniorum, lacte humili teneram pascit infantiam. 5 Sed ne tibi veritas blanda suspecta sit, mutandus est stilus. In te igitur re apparuit verum esse quod Cicero idem ait in Rethoricis: «oratori minimum de arte loqui, multo maximum ex arte dicere»; non tamen ut ille Hermagore de quo agebat, sic ego tibi horum alterum concedo, alterum eripio; utrunque concesserim, sed hoc mediocriter illud eximie, atque adeo excellenter ut vix quicquam adici iam humano posse videatur ingenio. 6 Equidem quantum hoc tuo magnifico opere collato cum eo libro quem de causis edidisti — qui idcirco non periit ut constaret etatem nostram optimarum rerum precipue negligentem, mediocrium non ita —, satis intelligentibus patet multo te melius cotis officio functum esse quam gladii et oratorem formare potentius quam prestare! 7 Id ne ad iniuriam trahas velim sed intel
Abbreviated transcription (Latin):
ausus qd̵ factu impossibile Iudicabam post tanti ui bestigcia no¬
uam nõ mutaciõnis s doctiris ue ꝓpͥe p̾clar q oꝑis gliam ãueniste.
ades diligenter ab Illo instuctus orator a te cõptus omatus q
est. nt multa ab Illo uł neglecta uł non aĩadu̾sa sideantur.
Atq ita singulatim oĩa colligis duci tuo elapsa. ut quantum
uinci eloquio tantũ Siligencia uincere recto in fallor iudicio
diai possis. Ille eĩ suum oratorem per ardua causarũ ac sũmos
eloꝙ̃tie uertices agit. et iudicialib bellis ad uĩctoriam format.
Tu longius repetens oratorem tuũ ꝓ oms Longe uie flexus
ac Latẽbras/ ab ipĩs incunabulis ad sup̾mam eloqun aitem
Ducis. placet. delectat. et ninari cogit eo nãq aspm̃antib
nichil utilius. Ciceromana claritas prouectos Illiuiat. et celsum
ualidis iter signat. tua sedulitas ip̃os quoq fouet inualidos

Expanded text:
ausus, quod factu impossibile iudicabam, post tanti viri vestigia noausus, quod factu impossibile iudicabam, post tanti viri vestigia novam non imitationis sed doctrine proprie preclarique operis gloriam invenisti. Adeo diligenter ab illo instructus orator a te comptus ornatusque est, ut multa ab illo vel neglecta vel non animadversa videantur, atque ita singulatim omnia colligis duci tuo elapsa, ut quantum vinci eloquio tantum diligentia vincere recto ni fallor iudicio dici possis. 4 Ille enim suum oratorem per ardua causarum ac summos eloquentie vertices agit et iudicialibus bellis ad victoriam format; tu longius repetens, oratorem tuum per omnes longe vie flexus ac latebras ab ipsis incunabulis ad supremam eloquii arcem ducis; placet, delectat et mirari cogit; eo namque aspirantibus nichil utilius. Ciceroniana claritas provectos illuminat et celsum validis iter signat, tua sedulitas ipsos quoque fovet invalidos
Abbreviated transcription (Latin):
Agnoui etatem uastatiicem oĩum. et dixi mecũ. facis ut soli¬
ta es. nl boua fide Custodis. nͥ qd̃ ꝑdere luciũ erat. O etas
fegnis et insolens tales mͥ iemittrs insignes uños. cũ ignauis¬
simos colas. O sterlis ⁊ feda pars temporĩ. tot rebus ediscen¬
dis ac scribendis dedita que melius nescirentur. opus hoc hre
integrũ neglexiste. Ceterũ is in de te ueram liber opiionem
attulit diucuis in rebus erraueram. enor finem aduenisse gra¬
tulor. uidi fonnosi corpons artus effusos. admiracio auim do¬
lorq concussit. Et fortasse nũc apud aliquem totus es et
apud talem forsitan qui suũ hospitem habet incognitam Qiuis¬
quis an te repiendo fortunacior fuit seiat se rem magm p̾cñ¬
possidere quãq si nouerit pumas inter diuicias locet Tu
quidem in his libris, qui quot suit nescio. s hauddubie mlti
sunt Rem a cicerone Iam sene sumo studio tractatam reffricor¬

Expanded text:
Agnovi etatem vastatricem omnium et dixi mecum: ‘Facis ut soliAgnovi etatem vastatricem omnium et dixi mecum: ‘Facis ut solita es; nil bona fide custodis, nisi quod perdere lucrum erat. O etas segnis et insolens, tales michi remittis insignes viros cum ignavissimos colas! o sterilis et feda pars temporum tot rebus ediscendis ac scribendis dedita que melius nescirentur, opus hoc habere integrum neglexisti’. 2 Ceterum is michi de te veram liber opinionem attulit; diu tuis in rebus erraveram; errori finem advenisse gratulor. Vidi formosi corporis artus effusos; admiratio animum dolorque concussit; et fortasse nunc apud aliquem totus es, et apud talem forsitan qui suum hospitem habet incognitum. Quisquis in te reperiendo fortunatior fuit, sciat se rem magni prpossidere, quamque si noverit, primas inter divitias locet. 3 Tu quidem in his libris, qui quot sint nescio sed hauddubie multi sunt, rem a Cicerone iam sene summo studio tractatam refricar
Abbreviated transcription (Latin):
tulliamnis. ambti qz alii quos enumierare longum est olim clart
uur. nũc emĩs ambignus. et p̾ter pͥmos duos uix cognita noĩa
quos om̃s mers uerbis tuo ore salutatos uelim Iuliũ et augustũ
ce sares. et aliquot alios ex Illo ordine qus studiosissimos atq
doctissimos. te q non nullis honĩ familiaressinũ sciam. equius
tñ existimo mĩs imperatorib salutandos liiquere. si tñ hos non
Illorũ pudet quorũ studĩo ac iurcute fundatum imꝑium euer¬
terũt. Eternũ uale. bĩr uigilantissime. Apud suꝑos. in capite
orbis Roma que tua fuit. et mea patira facta est. kel nouẽbrs
Anno ab ortu eius quem utiuam nouisses. nullesmo trecente¬
ranciscus Quintibrano salutem. Olim tuũ nomen audre¬
iam. et de tuo aliquid legerem et mirabar bude tibr
nomen acuminis. Sero ingeniũ tuũ noui. Matoriarũ institucio¬
num liber heri discerptus et lacer benit ad manus meas.

Expanded text:
Tullianus, multique alii quos enumerare longum est, olim clari Tullianus, multique alii quos enumerare longum est, olim clari viri nunc cinis ambiguus et preter primos duos vix cognita nomina; quos omnes meis verbis tuo ore salutatos velim. 11 Iulium et Augustum Cesares et aliquot alios ex illo ordine, quamvis studiosissimos atque doctissimos teque nonnullis horum familiarissimum sciam, equius tamen extimo nostris imperatoribus salutandos linquere, si tamen hos non illorum pudet, quorum studio ac virtute fundatum imperium everterunt. Eternum vale, vir vigilantissime. Apud superos, in capite orbis Roma, que tua fuit et mea patria facta est, Kalendis Novembris anno ab ortu Eius quem utinam novisses, MC1 Franciscus Quintiliano salutem. Olim tuum nomen audieam et de tuo aliquid legeram, et mirabar unde tibi nomen acuminis; sero ingenium tuum novi: Oratoriarum Institutionum liber, heu, discerptus et lacer, venit ad manus meas.
Abbreviated transcription (Latin):
et solicita spe nichil est inportumus. Tu uͥ solare aũ̾im. et La¬
bons egregni fuictũ ex constiencia ꝓcipiens mortalia penisse
ne doleas. sciebas peritura dñ senberes. mortali eĩ ingenio nchil
efficitur ĩmortale. Quid̾ autẽ refeit an statun an post centũ
amiorũ miłia pereat qd̾ aliqñ penre est nectesse. Est quide Alust̾̃o
sumli studio flagranciũ cohors haudquaꝙͣ fortunatior Laborum.
quibus exempłis uttũq sortem tuam equam mius fene debes ex
his nũt aliquos iuat attingere. qm̃ clarorũ noium ul sola cõ¬
memoracio dulcis est. Sũt autem hi.m. cato. censorius. P.
nigidius. Antonius empho. Iulius ꝓinius. Altheiuis capito
Gaius bassus. Ueracius pontificalis. Occauius hersemnnius. Comeluis
balbus. Massurius Sabmus. Seruius sulpitius Cloatius berus. Qu¬
us flaccus. Põpenis festus. Cassuis emina. stabius pictor. Statius

Expanded text:
et solicita spe nichil est importunius. 9 Tu vero solare animum, et laet solicita spe nichil est importunius. 9 Tu vero solare animum, et laboris egregii fructum ex conscientia percipiens, mortalia periisse ne doleas; sciebas peritura dum scriberes: mortali enim ingenio nichil efficitur immortale. Quid autem refert an statim an post centum annorum millia pereat quod aliquando perire est necesse? Est quidem illustris simili studio flagrantium cohors haudquaquam “fortunatior laborum”, quibus exemplis utcunque sortem tuam equanimius ferre debes. 10 Ex his nunc aliquos iuvat attingere, quoniam clarorum nominum vel sola commemoratio dulcis est. Sunt autem hi: Marcus Cato Censorius, Publius Nigidius, Antonius Gnipho, Iulius Hyginus, Ateius Capito, Gaius Bassus, Veratius Pontificalis, Octavius Hersennius, Cornelius Balbus, Massurius Sabinus, Servius Sulpitius, Cloatius Verus, Gaius Flaccus, Pompeius Festus, Cassius Emina, Fabius Pictor, Statius
Abbreviated transcription (Latin):
uiaciora sint opera stili forsitan dulcedo p̾stitit. Secũdus uir
quidam scissimus et diuino nigenio Angnstiuus ongine afer. elo¬
quio Romauus. cũ quo btinam de libris diuina tractantib de libe¬
rare potuisses. magnus nempe theo logus futurus. qui eã quã
pote ras theo logiam tam scrupulose tractasti. tam anxie diuisisti.
ut nͦ rerĩ tuooũ nithil ignores ꝙͣius ita de te scriptũ sit. le¬
gisse te tam multa ut aliquid tibi scribere uacasse miremur.
tam multa sc̃pfisse ꝙͣ multa iux quẽꝙͣͣ legere potuisse credam.
nulle tñ extant sen ad modũ lacere tuorum openim reliquie. e quib
aliqua pndem uidi. et Recordacione torqueor sũmuis ut auĩt labus
gustate dulcedinis. et ea ip̃a p̾cipue duunarũ et humanarum
rerũ libros qui nomen tibi sonãcius peperere adhuc alicubi Latita¬
ie suspicor. eaq multos iam ꝑ annos me facigat cura. qm̃ longa

Expanded text:
vivaciora sint opera, stili forsitan dulcedo prestitit; secundus vir vivaciora sint opera, stili forsitan dulcedo prestitit; secundus vir quidam sanctissimus et divino ingenio, Augustinus, origine afer eloquio romanus, cum quo utinam de libris divina tractantibus deliberare potuisses, magnus nempe theologus futurus, qui eam quam poteras theologiam tam scrupulose tractasti, tam anxie divisisti. 8 Ut vero rerum tuarum nichil ignores, quamvis ita de te scriptum sit, “legisse” te «tam multa ut aliquid tibi scribere vacasse miremur, tam multa scripsisse quam multa vix quenquam legere potuisse credamus», nulle tamen extant seu admodum lacere tuorum operum reliquie, e quibus aliqua pridem vidi, et recordatione torqueor summis, ut aiunt, labiis gustate dulcedinis, et ea ipsa, precipue divinarum et humanarum rerum libros, qui nomen tibi sonantius peperere, adhuc alicubi latitare suspicor; eaque multos iam per annos me fatigat cura, quoniam longa
Abbreviated transcription (Latin):
uis. uiiit nomen sepultis oꝑibus. et cum de uairone ꝓpe nichil
appareat doctorũ tñ oũim consensu doctissimus uarro est. qd̾
sine ulla dubitacione Martus Citero his ip̃is in libus in qͥb¬
nichil affirmandũ Sisputat affirmare non timuit. ut quodã modo
luce tui nõĩs pͥstringente oculos uideatur interi dũ de te loquitur suũ
pͥncipale ꝓpositum non bidisse. Cid Ciceronis testiõium quidã latum¬
tatis angustiis includũt apud quos Romanorũ doctissim nomẽ habes.
ali ad greconĩ metas extendũt. p̾cipue q lactãcius uiy ex nostris
quidem bixisse nõ dubitat. Sz inter innumerabiles p̾cones tuos fa¬
mosissim duo sunt. Primus est ille cuius supra mẽcionem feci coe¬
tanens et cõcuus et condiscipulus tnus Cicero. qui multa tibi. et cui
tu multa sernata ex catonis p̾cepto Racione ocii scripsisti. Cuius ut

Expanded text:
vis, vivit nomen sepultis operibus, et cum de Varrone prope nichil vis, vivit nomen sepultis operibus, et cum de Varrone prope nichil appareat, doctorum tamen omnium consensu “doctissimus” Varro est, quod «sine ulla dubitatione» Marcus Cicero his ipsis in libris in quinichil affirmandum disputat, affirmare non timuit, ut quodammodo luce tui nominis prestringente oculos, videatur interim dum de te loquitur, suum principale propositum non vidisse. 6 Quod Ciceronis testimonium quidam latinitatis angustiis includunt, apud quos Romanorum doctissimi nomen habes, alii ad Grecorum metas extendunt, precipueque Lactantius, vir ex nostrisquidem vixisse” non dubitat. 7 Sed inter innumerabiles precones tuos famosissimi duo sunt: primus est ille cuius supra mentionem feci, coetaneus et concivis et condiscipulus tuus, Cicero, qui multa tibi et cui tu multa, servata ex Catonis precepto “ratione otii”, scripsisti, cuius ut
Abbreviated transcription (Latin):
sũmis bnis. Magno pompero ac iulio cesait merito tuo carus.
Itaq sub altero militasti. ad alterũ scnĩpsisti libros mirabiles
oĩs q discipline refertissimos inter bellonĩ et publiconĩ nume¬
rum di̾isissimas curas. Magna laus nõ ingeni modo s ꝓpositi
in accu ꝑpetuo corpus sunul atq aiuim hr̃e. et posse et uelle
non etati tue tm̃ ẜ oĩbus seculis ꝓdesse. hi tanto studio ela¬
borati libir digni non sũt hiti qui ꝑ mauus nr̃as ad posteros
puennent. Ardorem tuũ nr̃a uicit ignania. Nemo tam parcus
pater imꝙͣ fuit euius non longenam parsimoniam breui tpr̃e
luxuriosus filus posset euertere. Quud nuĩe libros ꝑditos e¬
numerem. quot librorũ tuorũ noĩa totidem fame nr̃e fũt uuln̾a.
prestat.gͥ. siluisse. nã et contrectacione uulnus reciudesc̃it. et so¬
pitus dolor damiii memoria excitatur. Sz o incredibilis fame

Expanded text:
summis viris Magno Pompeio ac Iulio Cesari merito tuo carus. 3 summis viris Magno Pompeio ac Iulio Cesari merito tuo carus. 3 Itaque sub altero militasti, ad alterum scripsisti libros mirabiles omnisque discipline refertissimos, inter bellorum et publicorum munerum diversissimas curas. Magna laus non ingenii modo sed propositi, in actu perpetuo corpus simul atque animum habere, et posse et velle non etati tue tantum sed omnibus seculis prodesse. 4 Hi tanto studio elaborati libri digni non sunt habiti qui per manus nostras ad posteros pervenirent; ardorem tuum nostra vicit ignavia; nemo tam parcus pater unquam fuit, cuius non longevam parsimoniam brevi tempore luxuriosus filius posset evertere. Quid nunc libros perditos enumerem? quot librorum tuorum nomina, totidem fame nostre sunt vulnera; prestat igitur siluisse, nam et contrectatione vulnus recrudescit et sopitus dolor damni memoria excitatur. 5 Sed, o incredibilis fame
Abbreviated transcription (Latin):
tempestiue frugis spes appareat. Eteniũ uale. Apud superos.
in gallia a salpina. ad dexteram padi nꝑam. kl. sextilibus.
Anno ab ortu eius quem an tu nte noueris incertum habeo.
ranciseus mares uatrom salutem. ut te amem ac bene¬
rer tua me singulans uirtus et industrĩa tuum me
clarissimũ nomen cogit. Sũt quos bene ficuis ac meritis a ma¬
mus. qui scil ceteris conspectu et odore grauiter offendentibus
ip̃i doctirius instriũt. exemplisqz delectant. quiq licet huic
abieruit in cõem locum. ut ait plautus. tñ absentes prosunt
presentibus. Tu nichil aut modicũ prodes. non tua quidem
s oĩa conũpentis eu culpa. etas nr̃is libros tuos ꝑdidit. Cidm
autem. unius numorũ custodie studiosa. quis usꝙͣ inuise rei cu¬
stos bonus fuit. Tu noticie rerũ supra fidem deditus nõ ideo
accuose uite semitam declinasti. ntroqz calle conspicuus. et Illis

Expanded text:
tempestive frugis spes appareat. Eternum Vale. Apud superos, tempestive frugis spes appareat. Eternum Vale. Apud superos, in Gallia Cisalpina ad dexteram Padi ripam, Kalendis Sextilibus anno ab ortu Eius quem an tu rite noveris incertum habeo, ranciscus Marco Varroni salutem. Ut te amem ac venerer tua me singularis virtus et industria, tuum me clarissimum nomen cogit. Sunt quos benificiis ac meritis amamus; qui scilicet, ceteris conspectu et odore graviter offendentibus, ipsi doctrinis instruunt exemplisque delectant, quique licet hinc “abierint” «in comunem locum», ut ait Plautus, tamen absentes prosunt presentibus. 2 Tu nichil aut modicum prodes, non tua quidem sed omnia corrumpentis evi culpa. Etas nostra libros tuos perdidit: quidni autem, unius numorum custodie studiosa? quis usquam invise rei custos bonus fuit? Tu notitie rerum supra fidem deditus, non ideo actuose vite semitam declinasti, utroque calle conspicuus, et illis
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩum genus re uera sc̃m et inno cuũ. uẽnũ ut sibi uidebat᷑.
et suetomo referenti suꝑsticionis noue ac malefice supplicũs
affecit. oĩs pietatis ꝑsecutor atq hostis crudelissimus. Ego
quidem de te ista nõ suspicor. eo q magis ꝓpositũ tuũ miror.
nã et suꝑiora Illa frinola nimis ac uãna sunt. et ultinũ
hoc nefanũ eciam et ĩmane. et ita tibi uisum uña quidem
epłarũ tuarũ ad apłm paulũ non modo inuuit s fatetur.
neq tibi uideri potuisse aliter certus sum. Illis tam sacris ac
celestibus monitis aurem non neganti. Oblatam q diuinitus
annciciam cõplexo. quã utinam artius tenuisses. nec diuelle¬
reiis in finem. ut cũ Illo p̾cone ueritatis pro ueritate ip̃a et
pio eterm̃ p̾mii ꝓmissione tanti ꝙ ꝓ missoris pro nomĩe
morereris. Sed ꝓgressus sum longuis dicendĩ impetu. Et
Intelligo me ad hec exaranda seruis processisse ꝙͣ ut ulla

Expanded text:
hominum genus revera sanctum et innocuum, verum ut sibi videbatur hominum genus revera sanctum et innocuum, verum ut sibi videbatur et Suetonio referenti, «superstitionis nove ac malifice», “suppliciis” affecit, omnis pietatis persecutor atque hostis crudelissimus. 25 Ego quidem de te ista non suspicor, eoque magis propositum tuum miror; nam et superiora illa frivola nimis ac vana sunt, et ultimum hoc nefarium etiam et immane; et ita tibi visum, una quidem epystolarum tuarum ad apostolum Paulum non modo innuit sed fatetur. 26 Neque tibi videri potuisse aliter certus sum, illis tam sacris ac celestibus monitis aurem non neganti, oblatamque divinitus amicitiam complexo; quam utinam arctius tenuisses nec divellereris in finem, ut cum illo precone veritatis pro veritate ipsa et pro eterni premii promissione tantique promissoris pro nomine morereris. Sed progressus sum longius dicendi impetu, et intelligo me ad hec exaranda serius processisse, quam ut ulla
Abbreviated transcription (Latin):
ac plebe sordida. Denide eciam in publico uniu̾so populo spectãte
princeps auriga de curreret. et quasi nimen aliquod oblatã
sibi citharam adoraret egregius citharista. Quibus tandem
successibus euectus et uelut Italicis nõ contentus ingemiis
Achaiã peent. et grecorum musicorũ adulationibus inflatus
sõlos grecos studus suis dignos asseruit. rediculũ monstrum
ferox belua. an illud omen cercius magni simul ac religiosi
prricipis habuisti ꝙ barbe pͥmicias et Illas in humanions
eximias in capitolio conseerauit. Hi certe sũt actus neronis
tiu/ Seneca ea etate qua historia adhuc eũ inter homines
numerant. tu eũ inter deos nͨ landante nec laudato Di¬
gnis p̾conus conaris inserere. et cuiꝰ an te pudeat nescio
s me pudet optimo pͥncipum duio augusto p̾ferre non du¬
bitas. Nisi forte Illud maioir głia dignũ putas ꝙ xp̃ianos

Expanded text:
ac plebe sordida, deinde etiam in publico, universo populo spectante, ac plebe sordida, deinde etiam in publico, universo populo spectante, princeps auriga decurreret, et quasi numen aliquod oblatam sibi “citharam adoraret”, egregius citharista? 22 quibus tandem successibus evectus et velut italicis non contentus ingeniis Achaiam petiit, et grecorum musicorum adulationibus inflatus, “solos Grecos studiis suis dignos” asseruit, ridiculum monstrum, ferox belua. 23 An illud omen certius magni simul ac religiosi principis habuisti, quod barbe primitias et illas inhumani oris exuvias “in Capitolio consecravit”? 24 Hi certe sunt actus Neronis tui, Seneca. Ea etate qua historici adhuc eum inter homines numerant, tu eum inter deos nec laudante nec laudato dignis preconiis conaris inserere et — cuius an te pudeat nescio sed me pudet — optimo principum divo Augusto preferre non dubitas, nisi forte illud maiori gloria dignum putas, quod cristianos,
Abbreviated transcription (Latin):
non obruit. pudebit credo laudati discipuli. Qua eĩ fronte de
tali talia serpsisse potueris ignoro. Certe ego Illa sine pudore
non relego. Sed hic rursus occures. et adolescentiam pͥnti¬
pĩs atq indolem multũ sper melioris p̾ferentem obitiens enpre
tuum Repentina morum eius mutatione tutabere. quasi hec nõb
ignota fint. Geruĩ ip̃e considera ꝙͣ sit excusabile pocula ꝑ fonati
pͥncipatus opuscula uł simulate pietatis Goculas obliquasse aũim
ac iudiciũ tibi tali uiro tali etate tanta rem̃ expiencia at doctrina.
Nuideĩ oro tibi placuit ex illuis accis. que ab historicis nt eor¬
u̾bis utar partim nulla rep̾hensione partim non mediocu laude
digna memorantur pͥus scilicet ꝙͣ se totum in scelera et probra
demergeret. an aurigandi pocius an citharicãdi studiũ quibus
tam curiose debitum accepimus. ut secretius pͥmo coram seruis

Expanded text:
non obruit, pudebit, credo, laudati discipuli; qua enim fronte de non obruit, pudebit, credo, laudati discipuli; qua enim fronte de tali talia scripsisse potueris, ignoro; certe ego illa sine pudore non relego. 20 Sed hic rursus occurres, et adolescentiam principis atque indolem multum spei melioris preferentem obiciens, errorem tuum repentina morum eius mutatione tutabere, quasi hec nobis ignota sint. Verum ipse considera quam sit excusabile, paucula personati principatus opuscula vel simulate pietatis voculas obliquasse animum ac iudicium tibi tali viro, tali etate, tanta rerum experientia ac doctrina. 21 Quid enim, oro, tibi placuit ex illius actis, que ab historicis, ut eorverbis utar, «partim nulla reprehensione, partim non mediocri laude digna» memorantur, prius scilicet quam se totum in “scelera” et “probra” demergeret an aurigandi potius an citharizandi studium, quibus tam curiose deditum accepimus, ut secretius primo, coram servis
Abbreviated transcription (Latin):
uie id eĩ tragedie Illi est nomen, Locus aliquis hanc suspicionẽ
recipit. quam si sequiuuir qd̾ ad Rem accinet expers tu culpe
huiꝰ. qd̾ ad scibũ nichil Ille te inferior quisquis est/ euo licet
secũdus at nõĩe. ita quantũ morũ demitur infannie tantũdẽ
Ingenii fame detrahi oportet. Alioquĩ excusacio nͥ fallor famosi
carmuns nulla est. Nõ ꝙ ego ullam ul ingenii uł ẜmonis acri¬
moniam nefandis actibus equari posse hõis rear illius. si modo
hoĩs noĩe tam trux inhumanitas digna est. uide tñ nũ te dece̾t
id scrbere. de Iimꝑatore subiectum. de dño familiarem. de
discipulo p̾ceptorem. postremo de Illo cui tam multa blãdin
ne dicam blandieudo mentin solitus eras. Relege libros quos ad
eũ ip̃m de clemencia. Relege quẽ ad polibĩ de consolatione dic¬
tasti sruł libros uł librorũ memoriam lethei gurgitis unda

Expanded text:
vie — id enim tragedie illi est nomen — locus aliquis hanc suspitionem vie — id enim tragedie illi est nomen — locus aliquis hanc suspitionem recipit, quam si sequimur, quod ad rem attinet, expers tu culpe huius; quod ad stilum, nichil ille te inferior, quisquis est, evo licet secundus ac nomine; ita quantum morum demitur infamie, tantundem ingenii fame detrahi oportet; alioquin excusatio, nisi fallor, famosi carminis nulla est. 18 Non quod ego nullam vel ingenii vel sermonis acrimoniam nefandis actibus equari posse hominis rear illius, si modo hominis nomine tam trux inhumanitas digna est; vide tamen num te deceret id scribere, de imperatore subiectum, de domino familiarem, de discipulo preceptorem, postremo de illo cui tam multa blandiri, ne dicam blandiendo mentiri, solitus eras. 19 Relege libros quos ad eum ipsum de clementia, relege quem ad Polibium de consolatione dictasti; si vel libros vel librorum memoriam lethei gurgitis unda
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it ul iudicii. ul errors al fati eniuspiam. qñ excusacõẽs
studiosus ancupaniur. et culpas nr̃as in fata reflectimus.
uõtum hoc ut̃iq iudicii tui fuit. Non potes accusare fortunã
qd̾ optaueras iuenisti. Sd quo ꝑgis ah miser. postꝙͣ¬
in admiracionem tui uesanũ inuenem eousq ꝑduxeras ut nulla
libertatis aut cõmeatus occasio suꝑesset. nõquid nõ equaniiius
pati poteras ingũ qd̾ sponte subieras. et hoc saltem prestare.
ne dñi tui nomen ĩmortalibus maculis insignires. Nõ equidẽ
Iguorabas tragediam om̃e genus serpti grauitate uincere. ut ait
naso. hanc tu ꝙͣ mordaciter ꝙͣ uenenose ꝙͣ acriter in Illum
scuipsens notum est. et ut est aũis uen impaciens eo muiriõ¬
suis quo ueriue. nͥ Illa forsan opimo est uera/ que tragediarũ
non te Illarũ s tui noĩs alterũ uũlt auctorem. nã et duos se¬
necas Cordubam habuisse hispam eciam testes sunt. et octa¬

Expanded text:
fuerit vel iudicii vel erroris vel fati cuiuspiam, quando excusationes fuerit vel iudicii vel erroris vel fati cuiuspiam, quando excusationes studiosius aucupamur et culpas nostras in fata reflectimus; votum hoc utique iudicii tui fuit; non potes accusare fortunam: quod optaveras invenisti. 15 Sed quo pergis, ah miser? Posin admirationem tui vesanum iuvenem eousque perduxeras ut nulla libertatis aut commeatus occasio superesset, nunquid non equanimius pati poteras iugum quod sponte subieras, et hoc saltem prestare ne domini tui nomen immortalibus maculis insignires? 16 Non equidem ignorabas “tragediam omne genus scripti gravitate vincere”, ut ait Naso; hanc tu quam mordaciter, quam venenose, quam acriter in illum scripseris notum est, et ut est animus veri impatiens, eo iniuriosius quo verius; nisi illa forsan opinio est vera, que tragediarum non te illarum, sed tui nominis alterum vult auctorem. 17 Nam et duos Senecas Cordubam habuisse hispani etiam testes sunt, et Octa
Abbreviated transcription (Latin):
autem qñ ad te unũ mͥ ẜmo est putas ue filebo. qd̵ indignacio
ueritasq suggesserm̃t. ades mͦ ⁊ accede ꝓpius nequa externa
auris interuemiat. Sencies non nobis etatem rerũ tuarũ noticiã
abstulisse. testem nempe certissimium habemus. et qui de
sũmis uñis agens/ nec metu flectitur. nec gracia. Suetoni¬
um tranquillum. Is gͦ quid ait. Au̾tisse te Neronem a cogntõe
beterũ oratorĩ. quo stil in tiu Illũ admiracione diucius detin̾es.
Illi gͥ. pectori carus esse studiusti. cui ut fieres uilis et missiõ¬
ne dignus hrens ul simulato certe uł eciam accersito Lingue
uitio curare debueras. pͥma hec imẜrarũ tuarum radix ab
aĩ leuitate ne dicam uanitate profecta. Inanem studiorum
glonam dure senex minis molliter, ne rursus dicã puiliter
concupisti. ipm̃ ꝙ ad ĩmitis fere magistenum accesseras.

Expanded text:
autem, quando ad te unum michi sermo est, putas ne, silebo quod indignatio autem, quando ad te unum michi sermo est, putas ne, silebo quod indignatio veritasque suggesserint? Ades modo et accede propius, nequa externa auris interveniat, sentiens non nobis etatem rerum tuarum notitiam abstulisse; testem nempe certissimum habemus et qui de summis viris agens nec metu flectitur nec gratia, Suetonium Tranquillum. 13 Is ergo quid ait? “Avertisse” te Neronem a «cognitione veterum oratorum», quo scilicet “in tui” illum “admiratione diutius detineres”: illi igitur pectori carus esse studuisti, cui ut fieres vilis et missione dignus habereris vel simulato certe vel etiam accersito lingue vitio curare debueras: prima hec miseriarum tuarum radix ab animi levitate ne dicam vanitate profecta. 14 Inanem studiorum gloriam, dure senex, nimis molliter, ne rursus dicam pueriliter, concupisti. Ipsum quod ad immitis fere magisterium accesseras,