comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seret morib suis opinionẽ contrariã quer̃e. & neqͥtiam abd̃ẽ.
Su fruetꝰ concupiscit᷑. ipsa uͦ odio pudoriq ẽ. Ne qͥsquã tm̃
a naturali lege desciuit ⁊ hoiẽm exuit. ut aĩ causa malus sit.
Dit enĩ eulibet ex istis qͥ rapto uuͣnt. an ad illa q̃ lactuius &
furtis consecinit᷑. malint rõne bona ꝑuenire. optauit ille cui
grassari. & tnͣseites ꝑcut̃ẽ questꝰ ẽ. potiꝰ iuia inuenire. ꝗ eri¬
lum̃ suũ ꝑmittit. Etiam qͥ ñ secunt᷑ illã uident. Ut scias ꝑ se
expetendã ẽẽ. grati anum affectionẽ. ꝑ se fugienda res ẽ. in
gratũ eẽ. qm nicħ eque concordiã humani gñis dissotiat ac
distrahio. qͣm hoc uitiũ. Nam qͦ alio tuti sumꝰ. qͣm qd mutu¬
is uiuam᷑ offitiis: Hoc uno instructior uta. cont̃q iuc̾siones
subitas. munitior ẽ. bñficioꝵ cõmertio. tat nos singhos aͥd su¬
firinũ sotietas munit. Duas res dedit. q̃ illũ obnoxio uali¬

Expanded text:
geret moribus suis opinionem contrariam quaerere et nequitiam abdere, cuius fructus concupiscitur, ipsa vero odio pudorique est ; nec quisquam tantum a naturae lege descivit et hominem exuit, ut animi causa malus sit. Dic enim cuilibet ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et furtis consecuntur, malint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eri permittit ; etiam, qui non secuntur illam, vident. Ut scias per se expetendam esse grati animi adfectionem, per se fugienda res est ingratum esse, quoniam nihil aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit quam hoc vitium. Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis iuvamur officiis ? Hoc uno instructior vita contraque incursiones subitas munitior est, beneficiorum commercio. Fac nos singulos, quid sufirmum societas munit. Duas deus res dedit, quae illum obnoxium vali
Abbreviated transcription (Latin):
Parentũ conditionẽ sacrauiniꝰ: qͥa expediebat lib̾os tolli. sollici¬
tandi ad hunc laborẽ eraut. incertã adituri fortuã. si pot̾at
illis dici qd̵ bñficia dantib dr̃. Cui des: elige ipse tetũ. Di
oeceptꝰ es: querere. Dignũ aduuua. In lib̃is collendis nichil
iudicio tollentiũ litet tota res uoti ẽ. Itaq ut eqͥori aĩo ad¬
irent aliã: danda illis aliqua potestas fuit. Deiñ alia condi

Expanded text:
Parentium condicionem sacravimus, quia expediebat liberos tolli ; solliciParentium condicionem sacravimus, quia expediebat liberos tolli ; sollicitandi ad hunc laborem erant incertam adituri fortunam. Non poterat illis dici, quod beneficia dantibus dicitur : " Cui des, elige ; ipse tecum, si deceptus es, querere ; dignum adiuva." In liberis tollendis nihil iudicio tollentium licet, tota res voti est. Itaque, ut aequiore animo adirent aleam, danda aliqua illis potestas fuit. De
Abbreviated transcription (Latin):
te ruere Idixi. Dedit tͥ patͥmoniũ: s egnaufrago tabulã. sug¬
naute ꝓte ⁊ uuln̾a excepit. at ego uitã tibi silentio dedi. Cũ
alit̾ bñficiũ det᷑. alit̾ reddat᷑. paria fac̾e difficile ẽ. Dies p̃t̾ea
dit: reddere. Dic enĩ intra qd̃ tempꝰ deprehendat᷑ ingratꝰ. Maxi¬
ma bñficia ꝓbationẽ ñ hũt. Depe intͣ tacitã duoꝵ eonscĩam
latent. An hoc in ducimꝰ ut ñ demiꝰ bñficia sine teste. Qm̃ de¬
in penã ingratis constitiumꝰ. unã omnib cũ disparia sunt.
an unreq̃lem. ⁊ ꝓ cuiꝰq bñncio maiorẽ Aut minorẽ: Age. Int¬
pe euniã uerabit᷑ taxatio. Quid qd̾ quedã uite bñficia st̃. &
par. ⁊ capitał. Quid in humaniꝰ qͣm crueutes bñficioꝵ exttꝰ.
Quedã inquit pͥuilegia parentib data st̃. Quomͦ hoꝵ excra
ordinẽ habita ratio ẽ. sic aliorũ qͦ bñficioꝵ haberi debet.¬

Expanded text:
te ruere praedixi. " Dedi tibi patrimonium." Sed ego naufrago tabulam. "Pugte ruere praedixi. " Dedi tibi patrimonium." Sed ego naufrago tabulam. "Pugnavi pro te et vulnera excepi." At ego vitam tibi silentio dedi. Cum aliter beneficium detur, aliter reddatur, paria facere difficile est. Dies praeterea dit, reddere. Dic enim, intra quod tempus deprendatur ingratus. Maxima beneficia probationem non habent, saepe intra tacitam duorum conscientiam latent ; an hoc inducimus, ut non demus beneficia sine teste ? Quam deinde poenam ingratis constituimus ? Unam omnibus, cum disparia sint ? Inaequalem et pro cuiusque beneficio maiorem, aut minorem ? Age vitae beneficia sunt et Par et capitalis ? Quid inhumanius quam cruentos esse beneficiorum exitus ? "Quaedam," inquit, " privilegia parentibus data sunt ; quomodo horum extra ordinem habita ratio est, sic aliorum quoque beneficorum haberi debet.
Abbreviated transcription (Latin):
bat aspȩt̃. s tam tarde dedit: ut plus p̃staturꝰ fuerit si cito ne¬
gasset. Horũ qͦmͦ uidex inibit estimationẽ. cũ sermo & dubita¬
tio ⁊ uultꝰ. meriti gr̃am destruant: Quid qd̃ q̃dam bñficia
uocant᷑. quia nimis concupiscunt᷑. Quedã ñ ft̃ ex hac uulgari
nota. s maiora. eciã si minꝰ apparent. Bñficiũ uocas dedisse
tis reũ. Quid utilia suasisse. qͥd retinuisse ne inscelus rueret.
qͥs gladiũ xxcussisse morit᷑o. qͥd efficatib remedus lugentẽ. &
qͦ desidabat uolentẽ sequi. ad uitȩ consiliũ reduxisse. qͥd ad se¬
disse egro. & cũ ualicudo eiꝰ ac salus mom̃tis ꝯstaret. excepisse
idonea cybo tp̃a.⁊ cadentes uenas iuno refecisse & iuedicũ ad¬
duxisse morienti: Hec quis estimabit. qͥs dissimilib bñficiis
iubebit bñficia pensari: Donauit tͥ domũ. s ego tuã sup̃

Expanded text:
bat, adspexit, sed tam tarde dedit, ut plus praestaturus fuerit, si cito nebat, adspexit, sed tam tarde dedit, ut plus praestaturus fuerit, si cito negasset. Horum quomodo iudex inibit aestimationem, cum sermo et dubitatio et vultus meriti gratiam destruant ? Quid, quod quaedam beneficia vocantur, quia nimis concupiscuntur, quaedam non sunt ex hac vulgari nota sed maiora, etiam si minus apparent ? Beneficium vocas dedisse tis reum. Quid utilia suasisse ? Quid retinuisse, ne in scelus rueret ? Quid gladium excussisse morituro ? Quid efficacibus remediis lugentem et, quos desiderabat. volentem sequi ad vitae consilium reduxisse ? Quid adsedisse aegro et, cum valetudo eius ac salus momentis constaret, excepisse idonea cibo tempora et cadentes venas vino refecisse et medicum adduxisse morienti ? Haec quis aestimabit ? Quis dissimilibus beneficiis iubebit beneficia pensari ? " Donavi tibi domum." Sed ego tuam supra
Abbreviated transcription (Latin):
pdnonio cessurꝰ. Dũma eadẽ ẽ. bñficiũ. idẽ ñ.ẽ. Eciã nc̃
adice. Hic pereuniã ꝓ addito dependit: s cũ illã domo ptu¬
liss. Ille dedit eandẽ. s inutuã. sũpsit aut rogauit. ⁊ se ob¬
lredri uigenti merito passus ẽ. Eodẽ existimas loco ẽ. illũ qͥ
q̃ dare magna fiuñt: ñ sũma. Bũficiũ : donata possesio.
pui fertilitis laxare possit aionã. Bñficiũ ẽ. unꝰ infane
paras. Buficiũ t donare regiones ꝑ qͣs magua tluminia ⁊ na¬
iigabilia decuriant. ẜ nificiũ ẽ. arentib siti. ⁊ iuix spĩ per
seias fanres ducentib mnonstrare fontẽ. Uuis int̾ se ita com.¬
pabit. quis expendet. Difficił ẽ. sententia q̃ ñ rem. s umi rei
qrt. Eadem licet sint alit̃ data: ñ idem pendent. Dedit hu mͥ
hnficiũ. s ñ libenter. s dedisse se questꝰ ẽ. s suꝑbiꝰ me qͣm sole¬

Expanded text:
patrimonio cessurus. Summa eadem est, beneficium idem non est. Etiamnunc patrimonio cessurus. Summa eadem est, beneficium idem non est. Etiamnunc adice : hic pecuniam pro addicto dependit, sed cum illam domo protulisset; ille dedit eandem, sed mutuam sumpsit aut rogavit et se obligari ingenti merito passus est. Eodem existimas loco esse illum, qui quaedam magna fiunt, non summa. Beneficium est donata possessio, cuius fertilitas laxare possit annonam, beneficium est unus in fame panis ; beneficium est donare regiones, per quas magna flumina et navigabilia decurrant, beneficium est arentibus siti et vix spiritum per siccas fauces ducentibus monstrare fontem. Quis inter se ista comparabit ? Quis expendet ? Difficilis est sententia, quae non rem, sed vim rei quaerit ; eadem licet sint, aliter data non idem pendent. Dedit hic mihi beneficium, sed non libenter, sed dedisse se questus est, sed superbius me, quam sole
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ ñ coustat. Deinde qͣntũ sit referc. qͣm beuigne illud
int̾precet᷑ iudex. qͥd sit ingratꝰ: nulla lex monstrat. Sepe ⁊ qͥ
dã ⁊ imꝑitꝰ iudex duitt̾e tabellã pot̃. uͥ fecisse. aut ñ fecisse
ꝓ nuntiandũ ẽ. uͥ ꝓlatis caucionib ꝯtrouersia ͦ llit. iͥ inter
disputantes uitio nis dicit. Ubi uͦ animi ꝯiectura capienda ẽ:
uͥ id de quo sola sapĩa decernit in ꝯtͦuersiam incidit: ñ pot̃
ad hec fumi uidex exturba electoꝵ quẽ census in albũ ⁊ eq̃s¬
tris hereditas unsit. Itaq ñ hec parũ idonea res uisa ẽ. que
deducat᷑ adiudicẽ. s nemo huic rei satis idoneꝰ uidex inuentꝰ ẽ.
Quid ñ ad mirab̾is. si excusseris. qͥd habiturꝰ fuerte difficulta¬
tis qausqͥs in eu̾nodi reũ exisset. Donauit aliqͥs magnã pe¬
cunã: s diues. s ñ sensurꝰ impendiũ. Donauit ali. s coto

Expanded text:
ficium, non constat, deinde, quantum sit ; refert, quam benigne illud ficium, non constat, deinde, quantum sit ; refert, quam benigne illud interpretetur iudex. Quid sit ingratus, nulla lex monstrat ; saepe et sdam et imperitus iudex demittere tabellam potest, ubi fecisse aut non fecisse pronuntiandum est, ubi prolatis cautionibus controversia tollitur, ubi inter disputantes ratio ius dicit. Ubi vero animi coniectura capienda est, ubi id, de quo sola sapientia decernit, in controversiam incidit, non potest sumi ad haec iudex ex turba selectorum, quem census in album et equestris hereditas misit. Itaque non haec parum idonea res visa est, quae deduceretur ad iudicem, sed nemo huic rei satis idoneus iudex inventus est ; quod non admiraberis, si excusseris, quid habiturus fuerit difficultatis, quisquis in eiusmodi reum exisset. Donavit aliquis magnam pecuniam, sed dives, sed non sensurus impendium ; donavit alius, sed toto
Abbreviated transcription (Latin):
dat. s cõmodat. Aut in illo qͥ reddit ñ qͥa uult. s qͥa necẽẽ.ẽ:
Non ẽ. glariosa res guitũ ẽẽ. nisi tutũ ẽ. ngratũ fuisse. Adi¬
ce nc̃ qd̾ huit uni legi oĩa fora uix sufficient. Quis erit qui¬
n agat quis cũ quo ñ agat᷑: Oñis sua extollunt. oĩs etiã ium¬
inã q̃ in alios contułe dilatant. Pret̾ea quecũq in cogintione
cadt̃. comp̃hendi posst̃.⁊ ñ dare infinttã licentiã iudicii. Ioeo
melior udec᷑ conditio cause bone si adiudicẽ qͣsi ad arbitrii
miut᷑. qͥa illũ forinula inclusit. ⁊ cercos qͦs ñ excedat t̾mmnos
ponit. Huiꝰ lib̾ã mał ad stricta uiełis religio ⁊ dethere. auqd
pot̃ ⁊ adicere.⁊ sententiã suã ñ pro ut lex aut iusticia suadet.
s ꝓut humauitas aut iiscd̾a impulit reg̃e. Ingrtti actio ñ¬
erat uidicẽ allegatura. s regno lib̾runo posit᷑a. Quid enĩ bñ¬

Expanded text:
dat, sed commodat, aut in illo, qui reddit, non quia vult, sed quia necesse est ? dat, sed commodat, aut in illo, qui reddit, non quia vult, sed quia necesse est ? Non est gloriosa res gratum esse, nisi tutum est ingratum fuisse. Adice nunc, quod huic uni legi omnia fora vix sufficient. Quis erit, qun agat ? Quis, cum quo non agatur ? Omnes sua extollunt, omnes etiam minima, quae in alios contulere, dilatant. Praeterea, quaecumque in cognitionem cadunt, comprendi possunt et non dare infinitam licentiam iudici; ideo melior videtur condicio causae bonae, si ad iudicem quam si ad arbitrum mittitur, quia illum formula includit et certos, quos non excedat, terminos ponit, huius libera potest et adicere et sententiam suam non prout lex aut iustitia suadet, sed prout humanitas ant misericordia irnpulit regere." Et sic erat iudicem adligatura sed regno liberrimo positura. Quid sit enim bene
Abbreviated transcription (Latin):
punit᷑ uͥq imꝓbat᷑. Neq absoluimꝰ illud. s cũ difficił eẽt. incer¬
te rei estimatio: tm̃ odio dampnauimꝰ. & it̾ ea reliquimꝰ que
crimen hoc inlegẽ cad̾e ñ debeat. ꝑmũ ominũ: parsꝰ optima
bñficii ꝑit si actio sic̃ certe pe cunie: aut exꝯducto. ⁊ locato
datur. Hoc enĩ in illo speciosissimũ ẽ. qd̾ dedimꝰ uł ꝑditura.
Qd̾ totui ꝑinisimꝰ accipientiũ arbitrio. Si appello. si adiuditẽ
uoco: incipit ñ bñficiũ eẽ. s creditũ. Deiũ cũ res honestissi¬
ma sit referre gr̃am. definit eẽ. honesta si necessaria ẽ. Non
magis enĩ laudauit. qͥsq̃m gratũ hominẽ qͣm eũ qͥ depositũ
reddidit. aut qd debebat citia uidicẽ soluit. Ita duas res quib
uiuita humana nicħ pulchriꝰ ẽ. corrũpimꝰ: gratũ homniẽ &
bñficiũ. Quid enĩ aut in hoc magnificũ est. si bñficiũ non

Expanded text:
punitur, ubique improbatur. Neque absolvimus illud, sed eum difficilis esset incerpunitur, ubique improbatur. Neque absolvimus illud, sed eum difficilis esset incertae rei aestimatio, tantum odio damnavimus et inter ea reliquimus, qucrimen hoc in legem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii periit, si actio sicut certae pecuniae aut ex conducto et locato datur. Hoc enim in illo speciosissimum est, quod dedimus vel perdituri, quod totum permisimus accipientium arbitrio ; si appello, si ad iudicem voco, incipit non beneficium esse, sed creditum. Deinde cum res honestissima sit referre gratiam, desinit esse honesta, si necessaria est ; non magis enim laudabit quisquam gratum hominem, quam eum, qui depositum reddidit aut, quod debebat, citra iudicem solvit. Ita duas res, quibus in vita humana nihil pulchrius est, corrumpimus, gratum hominem et beneficium ; quid enim aut in hoc magnificum est, si beneficium non
Abbreviated transcription (Latin):
um ps dd em illi uerba pͥora quasi sordida se parũ libꝰ a eurant.
pme m̃utt oe iñ eo quo ut ego existimo peslinꝰ ꝯuesep delp igͣ¬
ud ingatꝰ sit cui bñficiũ in mentẽ uenit. Hoc tñ iniusũ uiti¬
uͭ an impunitũ ẽẽ. debeat: querit᷑ & an het lex que iusscolis
exertet᷑ etiã inciuitate ponenda sit qua ingrati. dat᷑ actio qͦ
uidet᷑ equa oĩb. Quid ni cũ urbes qͦ urbib que p̾stitere exprs¬
brent. & maiores collata aposteris ȩxigant. Nr̃i maiores mari¬
mi scł iuri: ab hostib tm̃ es petiert̃. bñficiã magno dĩo dabañ.
magno ꝑdebant. Excepta macedonũ gente. ñ est in nulla da¬
ta adũsus ingiatũ actiꝯ. Magnũq hoc argum̃tũ ẽ. dandũ
ñ fuisse. Quia adũsus bñficiũ omne: consensimꝰ ⁊ homicidii.
ueneficii. parridũ uolatarũ regionũ alicubi atq alicui diũ¬
sa pena ẽ. s ubiq aliqua. Hoc freq̃ntissimũ crunen: numq

Expanded text:
us idem illi verba priora quasi sordida et parum libera evitant ; perveniunt deinde eo, quo, ut ego existimo, pessimus quiut ingratus sit, cui beneficium in mentem venit. Hoc tam invisum vitium an impunitum esse debeat, quaeritur, et an haec lex, quae in scholis exercetur, etiam in civitate ponenda sit, qua ingrati datur actio ; quae videtur aequa omnibus. " Quidni ? cum urbes quoque urbibus, quae praestitere, exprobrent et in maiores collata a posteris exigant." Nostri maiores, maximi scilicet viri, ab hostibus tantum res repetierunt, beneficia magno animo dabant, magno perdebant; excepta Macedonum gente non est in ulla data adversus ingratum actio. Magnumque hoc argumentum est dandam non fuisse, quia adversus maleficium omne consensimus, et homicidii, veneficii, parricidii, violatarum religionum aliubi atque aliubi diversa poena est, sed ubique aliqua, hoc frequentissimum crimen nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
tanq satis natura caruiss. Quomͦ nulla lex amare parentes
indulg̃e lib̃is iubet: Suꝑuacuũ ẽ. enĩ in qd̃ imus impelli.
quẽ admodũ nemo in amorẽ sui cohortandꝰ ẽ. qͦmadinodũ
nesctt̃ trahit. Ita ue ad hoc qͥdẽ ut houesta ꝑse pece. Placent
sub apte natura adeoq gratiosa uirtus ẽ : ut insitũ sit eciã¬

Expanded text:
tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex amare parentes, tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum est enim, in quod imus, impelli, quemadmodum nemo in amorem sui cohortandus est, quem adeo, dum nascitur, trahit, ita ne ad hoc quidem, ut honesta per se petat ; placent suapte natura
Abbreviated transcription (Latin):
quo incet̾a ꝓbationes nr̃e exeunt. Honestũ obnullã aliã cau¬
sau. qͣm qͥa honestũ sit coli. Quis gͦ controu̾siam facẽ audebit.
miei sui ingratꝰ ẽ. Quomͦ id fecerit utrũ tanqͣm rem turpẽ
fecerit antanqͣm rem utilẽ sibi & ꝓfuturã õmiserit. puto
neqͣm hominẽ existimas cui pena ñ cui curatore opus sit.
Quod ũ accidẽt. nͥ gratũ eẽ. ꝑ se expecendũ honestũq eẽt.
Alia fortasse minꝰ dignitatẽ suã p̃ferunt. & ansunit hones¬
ta iucerprece egent. ħoc expositũ ẽ. pulcriꝰq qͣm ut splen¬
dor eiꝰ dubie ac parũ luceat. Quid tam laudabile. qͥd tã eqͣli¬
ter. in ominũ animos receptũ. qͣm referre bene meritis gr̃am:
Ad hoc dic iͥ que causa nos ꝑducit. Lucrũ  Qł̃ qui ñ contẽp¬
uit ingratus ẽ. Ambitio: Et que iastatio ẽ. soluisse qd̾ debe¬
as: Mecus : Nullus ingrato. Huic enĩ um rei ũ posuimꝰ legẽ

Expanded text:
quo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam cauquo in cetera probationes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, neficia amici sui ingratus est," quomodo adficeris ? Utrum tamquam rem turpem fecerit, an tamquam rem utilem sibi et profuturam omiserit ? Puto, nequam hominem existimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus dignitatem suam praeferunt et, an sint honesta, interprete egent. Hoc expositum est pulchriusque, quam ut splendor eius dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum quam referre bene meritis gratiam ? Ad hoc, dic mihi, quae causa nos perducit ? Lucrum ? Quod qui non contemnit, ingratus est. Ambitio ? Et quae iactatio est solvisse, quod debeas ? Metus ? Nullus ingrato ; huic enim uni rei non posuimus legem,
Abbreviated transcription (Latin):
nemor enamare bñficia sua. ueniuẽ ñ ita tõpositla aĩsi tẽt¬
rent bͥñfiria. Quã sepe dicentẽ audias. ñ sustures ilũ deser̃e.
cui deiuttã. quẽ epicło eripui: Rogat me ut cauear eu aicqro
hoĩei gratiosos agãm. Ilolo. d qͥo facia: Iam alisemel. tẽnq
affui. Non uides in eẽ. isti rei ꝓrimã q̃ndam uim. q̃ nos dare
buficia cogit : Primũ quia oportet. Deiñ qͥa dedimꝰ. cuiimcio
ratio ñ fuissec p̃standi aliquid ei p̾stamꝰ obhoc. qͥa p̃stitimꝰ. Ad
eoes qd̃ ad bñfitia nos impellit utilitas. ut mutilia tueri ac fo¬
uere ꝓseueremꝰ sola bũficii caritate. Cui et̃ infelicter d ato: ta¬
dulg̃e rami naturale ẽ. qͣm lib̾is paruis. Idẽ isti gr̃am referre ip¬
sos fatent᷑: ñ quia honestũ ẽ. s qͥa utile qd̾ ñ eẽ. ita miuore
oꝑa ꝓbandũ ẽ. Qiua quib argum̃itis collegimꝰ hnficiũ dare
ꝑ se rem expecendã eẽ. isdem et̃ hoc collegimꝰ. Fixũ ẽ. illud a

Expanded text:
non amare beneficia sua, neminem non ita compositum animo, ut lirent beneficia. Quam saepe dicentem audias : " Non sustineo illum deserere, cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra homines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi semel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae nos dare beneficia cogit, primum quia oportet, deinde quia dedimus ? Cui initio ratio non fuisset praestandi aliquid, ei praestamus ob hoc, quia praestitimus ; adeoque ad beneficia nos non impellit utilitas, ut inutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato indulgere tam naturale est quam liberis pravis. Idem isti gratiam referre ipsos fatentur, non quia honestum est, sed quia utile. Quod non esse ita minore opera probandum est, quia, quibus argumentis collegimus beneficium dare per se rem expetendam esse, isdem etiam hoc colligimus. Fixum illud est, a
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ideo maiorẽ omnib qͥa pͥmũ ẽ. Seruaui patrẽ meũ. ⁊
ad sũmam ꝓueri dignitatẽ. & pͥncipẽ urbis sue feci. nec tñ
reb ame gestis nobilitaui: s ipsi quoq gerendar ingentẽ ac
facilẽ. nec tutã minꝰ quã głosam cdedi mat̾iam. Honores. opes.
quicqͥd huinanos ad se annnos rapit: congessi. ⁊ cũ supͣ om̃s
starẽ : infra illũ steti. Dic nc̃ hoc ipsũ qd̾ ista potiusti pa¬
tris miuiꝰ ẽ : Respondebo tͥ. Est ꝓrsus. si ad ista facienda
nasci satis ẽ. S si ad bñ uiuendũ : minima portio ẽ. iiuere.
Et id tribusti. qd̃ cum feris mͥ ⁊ aumalib quib dam miniuis.
inuuꝰ tuũ uiti. cũ ego ded̃im sentienti. consentiens me dare.
cũ uitã tͥ non uoluptatis mee causa aut certe ꝑuoluptatẽ de¬
dim. cũ tanto maiꝰ sit reciñe sp̃m qͣm actiꝑe. Qnͣto leuiꝰ mo¬

Expanded text:
mus est. Servavi patrem meum et ad summam provexi dignitatem et principem urbis suae feci nec tantum rebus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minus quam gloriosam dedi materiam ; honores, opes, quidquid humanos ad se animos rapit, congessi, et eum supra omnes starem, infra illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris munus est " ; respondebo tibi : " Est prorsus, si ad ista facienda nasci satis est ; sed si ad bene vivendum minima portio est vivere et id tribuisti, quod cum feris mihi et animalibus quibusdam minimis, munus tuum vici, cum ego dederim sentiente cum sentiens me dare, cum vitam tibi non voluptatis meae causa aut certe per voluptatem dederim, cum tanto maius sit retinere sp
Abbreviated transcription (Latin):
la ñ res: pͥncipia sua magno gradũ transit. emina om̃ĩ¬
um rerũ cause st̃. ⁊ tñ minime partes st̃ eoꝵ que gignuut.
Aspice hẏenũ. aspice eufraten. om̃s deniq inclitos amnes.

Expanded text:
la non res principia sua magno gradu transit. Semina omnila non res principia sua magno gradu transit. Semina omnium rerum causae sunt et tamen minimae partes sunt eorum, quae gignunt. Adspice Rhenum, adsp
Abbreviated transcription (Latin):
ris. & tam contẽptꝰ qͣm contempuus. Neq enĩ illi magis ab ici¬
ruit᷑ ammos: qͣni qui imꝑhe tollint. nulliq ad calcandos ali¬
os paratioresi qͣm qui contulias facere accipiendo didicert̃.
Dicenda hec fuert̃ ad contundendã insolentiã hominũ ex for¬
tuma pendentiũ. uindicandũq ius bñficii dandi seruis ut
afiliis qͦ uindicarent᷑. Querit᷑ enĩ an aliqũ lib̾i maiora bñfi¬
cia dare parentib suis possint. qͣm acceꝑurt. Illud conceditur
multos filios maiores potentioresq extisse qͣm parentes suos
eque ⁊ illud meliores fiusse. Qd̃ si constat: potẽ fieri ut me¬
ipsam dandi facultatẽ pał debet. Ita uumꝗ bũficio uiit᷑
cuiꝰ bñficiũ ẽ. ipssĩ qd uincit᷑. Primũ qͦdam initiũ ab alus
trahunt. ⁊ tñmiciis suis maiora st̃. Nec ideo aliqͥd ñ ẽ. inaiꝰ
eo quo cepit : quia ñ potuiss in tm̃ ꝓcedere nͥ cepisset. Nul¬

Expanded text:
ris et tam contemptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciris et tam contemptus quam contemnens. Neque enim ulli magis abiciunt animos, quam qui improbe tollunt, nullique ad calcandos alios paratiores, quam qui contumelias facere accipiendo didicerunt. Dicenda haec fuerunt ad contundendam insolentiam hominum ex fortuna pendentium vindicandumque ius beneficii dandi servis, ut filiis quoque vindicaretur. Quaeritur enim, an aliquando, liberi maiora beneficia dare parentibus suis possint, quam acceperint. Illud conceditur multos filios maiores potentioresque extitisse quam parentes suos ; aeque et illud meliores fuisse. Quod si constat, potest fieri, ut meipsam dandi facultatem patri debet. Ita numquam beneficio vincitur, cuius beneficium est ipsum, quod vincitur." Primum quaedam initium ab aliis trahunt et tamen initiis suis maiora sunt ; nec ideo aliquid non est maius eo, quo coepit, quia non potuisset in tantum procedere, nisi coepisset. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
suos recensent. ubitũq nom̃ illustre fecit: illo dm̃ fugiunt.
Neminẽ despexeris. et̃ si circa illũ obsoleta st̃ noĩa.⁊ pa¬
dio sordidi iacet tͣnsilite. exspectat uos in sũmo magna nobi¬
litas. Quid suꝑbia intantã uanitatẽ attollim᷑. ut bñficia a
seruis indignem᷑ acciꝑe. & sortẽ eoꝵ exspectemꝰ obliti merito¬
rũ: Seruũ tu quẽq uotas. libidinis ⁊ gule seruus ⁊ adult̾e.
tandẽ abistis gerulis raꝑis. cubile istud tuũ circũferentib:
Quore penulati in militũ quidẽ ñ uulgarẽ cultũ subornati:
Quo inqͣm te isti effert̃: Ad hostiũ alicuiꝰ hostiarii. ad ortos
alicꝰ. ne ordinariũ quidẽ hñtis officiũ. Et de inde negas tͥ
a seruo tuo bñficiũ dari posse. cui oscłm aliem serui bñficiũ
ẽ e Quȩ ẽ. tanta animi discordia: Eodẽ temꝑe seruos despi¬
cis ⁊ colis. Impiosus intra limen: atq impotens. huinilis fo¬

Expanded text:
suos recensent, ubicumque nomen inlustre defecit, illo deum infuleiunt. suos recensent, ubicumque nomen inlustre defecit, illo deum infuleiunt. Neminem despexeris, etiam si circa illum obsoleta sunt nomina et padio sordidi iacet, transilite ; expectat vos in summo magna nobilitas. Quid superbia in tantam vanitatem attollimur, ut beneficia a servis indignemur accipere et sortem eorum spectemus obliti meritorum ? Servum tu quemquam vocas, libidinis et gulae servus et adulterae, tandem ab istis gerulis raperis cubile istud tuum circumferentibus ? Quo te penulati in militum quidem non vulgarem cultum subornati, quo, inquam, te isti efferunt ? Ad ostium alicuius ostiarii, ad hortos alicuius, ne ordinarium quidem habentis officium ; et deinde negas tibi a servo tuo beneficium dari posse, cui osculum alieni servi beneficium est ? Quae est tanta animi discordia ? Eodem tempore servos despicis et colis, imperiosus intra limen atque impotens, humilis fo
Abbreviated transcription (Latin):
redisse. nisi aliquid mͥ donau̾is. Cetitq ñ fastidiendã aꝓpicio sũ
qͣm tͥ irascar. Honeste fecit cesar qd̃ ignouit. qd̃ lib̾alitatẽ cle¬
nĩtie adiecit. Quicũq hoc audierit exemplũ: netẽe. ẽ. cesarẽ
laudet. s cũ serułĩ ante laudau̾it. Non exspectas ut tͥ uarrẽ
manuinissũ qui hec fecerat. nec tñ gratis petuniã ꝓ lib̾tate
ꝑsonã res ipsa cohonestet. Eadẽ omnia pͥncipia. eadẽq origo.
Nemo alt̾o nobilior. nͥ cui rectius ingeniũ. & artib bonis ap¬
tuis. Qui imagines in atrio expont̃. ⁊ uoĩa familie sue longo
ordiue. ac multos stẽmatũ in ligata flexuris in parce pͥma edi¬
um collocant. ñ noti magis qͣm nobiles st̃. Uniis oĩum parens
imuidꝰ ẽ. siue ꝑ spendidos. siue ꝑsordidos gradꝰ. ad hunt pri¬
ia cuiꝰq origo ꝑducit᷑. Non ÷ qd̃ isti decipiant. Q cũ maiores

Expanded text:
redisse, nisi aliquid mihi donaveris," petitque non fastidiendam etiam a propredisse, nisi aliquid mihi donaveris," petitque non fastidiendam etiam a propquam tibi irascar ! " Honeste fecit Caesar, quod ignovit, quod liberalitatem clementiae adiecit. Quicumque hoc audierit exemplum, necesse est Caesarem laudet, sed cum servum ante laudaverit. Non expectas, ut tibi narrem manu missum, qui hoc fecerat. Nec tamen gratis : pecuniam pro libertate personam res ipsa cohonestet ? Eadem omnibus principia eademque origo ; nemo altero nobilior, nisi cui rectius ingenium et artibus bonis aptius. Qui imagines in atrio exponunt et nomina familiae suae longo ordine ac multis stemmatum inligata flexuris in parte prima aedium collocant, non noti magis quam nobiles sunt ? Unus omnium parens mundus est, sive per splendidos sive per sordidos gradus ad hunc prima cuiusque origo perdueitur. Non est, quod te isti decipiant, qui, cum maiores
Abbreviated transcription (Latin):
subscͥptionẽ compoñet. ostendit in manu sua seruus amilũ.
iquis hẽ seruĩ uocat: ⁊ illũ conuuiã uocanit  ub diuo au¬
gusto ñ dũ h ominib uerba sua ꝑiculosa erant. iã molesta. Ru¬
fus uir ordinis senatorñ int̾ scenã optaũat. ne cesd saluus re¬
diret ex ea ꝑegrinatione qͣm parabat & adiecerat. idem om̃s ⁊
tauros ⁊ uitulos optare. fuert̃ qui illa diligent̾ audirent. Uet
pͥmũ diluxit. seriuis qͥ cenanti ad pedes steterat. narrat qͥ uiter
cenam ebriꝰ adixiss. Hoitat᷑ ut cesarẽ occupet. atq ipse se deferat.
Usus confilio: descendenti cesari octurrit. & cũ malã mentẽ ha¬
buisse se pridie uirasset: id ut in se & infilios suos recidet opta¬
uit. & cesarẽ ut ignosceret sibi. rediretq in gr̃am secũ: rogauit.
Cũ dixisset se cesar fac̃e: ueuio iuquit credet te mecũ in gr̃am

Expanded text:
subscriptionem componeret, ostendit in manu sua servus anulum. subscriptionem componeret, ostendit in manu sua servus anulum. Si quis hunc servum vocat, et illum convivam vocabit. Sub divo Augusto nondum hominibus verba sua periculosa erant, iam molesta. Rufus, vir ordinis senatorii, inter cenam optaverat, ne Caesar salvus rediret ex ea peregrinatione, quam parabat; et adiecerat idem omnes et tauros et vitulos optare. Fuerunt, qui illa diligenter audirent. Ut primum diluxit, servus, qui cenanti ad pedes steterat, narrat, quae inter cenam ebrius dixisset, et hortatur, ut Caesarem occupet atque ipse se deferat. Usus consilio descendenti Caesari occurrit et, cum malam mentem habuisse se pridie iurasset, id ut in se et in filios suos redderet, optavit et Caesarem, ut ignosceret sibi rediretque in gratiam secum, rogavit. Cum dixisset se Caesar facere : " Nemo," inquit, " credet te mecum in gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑata ꝓag̾ent. dix̃. Et dem̃ ceruitẽ porrex̃. Qnͣti uiriẽ. pro
dño eo tpr mori uelle qͦ erat rara fides. dñm̃ mori nolle inpub¬
sita crudelitate: Item inuemiri in publica ꝑfidia fidelẽ. cũ pre¬
ia ꝓditionis ingentia ostendant᷑. p̃miũ fidei mortẽ concupiscẽ:
q̃us. ⁊ pene publica rabies. que oĩ cuuili bello graiiꝰ togatã ciui¬
tatẽ confecit. Excipiebat᷑ ebrioꝵ sermo. simplicitas iorantiũ. Ni¬
cħ erat tutũ. oĩs seuiendi pacebat occafio. uet reoꝵ exspectaban¬
tur euentꝰ : cũ ẽẽt. unus. Cenabat paulus p̃toriꝰ inconiuio qͦdã.
imaginẽ tyb. ces̃. hñs eccipa ⁊ emmente gẽma. Rem ineptissi¬
mã fecero si nc̃ uerba q̃siero quẽadmodũ dicã illũ matellã sũp¬
sisse. qd̾ factũ simul ⁊ maro ex notis illiꝰ t̃ꝑis uestigatorib no¬
taiit. & seruus eiꝰ qͦ nestebant᷑ insidie. ei ebrio anulũ extrarit.
Et cũ maro conuiuas testaret᷑ amotã ẽẽ. ymaginẽ obscenis. et̃.

Expanded text:
nt, dixit et deinde cervicem porrexit. Quanti viri est pro domino eo tempore mori velle, quo rara erat fides dominum mori nolle ! in publica crudelitate mitem inveniri, in publica perfidia fidelem ! cum praemia proditionis ingentia ostendantur, praemium fidei mortem concupiscere quens et paene publica rabies, quae omni civili bello gravius togatam civitatem confecit ; excipiebatur ebriorum sermo, simplicitas iocantium ; nihil erat tutum ; omnis saeviendi placebat occasio, nec iam reorum expectabantur eventus, cum esset unus. Cenabat Paulus praetorius in convivio quodam imaginem Tib. Caesaris habens ectypa et eminente gemma. Rem ineptissimam fecero, si nunc verba quaesiero, quemadmodum dicam illum matellam sumpsisse ; quod factum simul et Maro ex notis illius temporis vestigatoribus notavit et servus eius, quoi nectebantur insidiae, ei ebrio anulum extraxit. Et cum Maro convivas testaretur admotam esse imaginem obscenis et iam
Abbreviated transcription (Latin):
manũ imꝑiũ. Seriuis gͥladiũ militi ipsi a quo trahebat᷑ edux̃.
⁊ pͥmũ dñm occidit. Deinde tempꝰ ẽ. inquit me ⁊ mͥ consulere.
qui magnificentiꝰ dũm seruauerit. Corfiniũ cesar obsidebat. te¬
nebat᷑ in clusus domnciꝰ. imꝑauit medico eidemq seruo suo: ut
sibi itenenũ daret. Cũ tergiu̾santem uidet: quid cunctaris inqͥt
tanqͣm intua potestate totũ istuͦ. sit : mortẽ rogo armatꝰ. tum
ille ꝓunsit & medicaũtũ innoriũ bibendũ illi dedit. Quo cũ¬

Expanded text:
m ; servus eius gladium militi illi ipsi, a quo trahebatur, eduxit et primum dominum occidit, deinde : " Tempus est," inquit, " me et mihi consulere ! qui magnificentius dominum servaverit. Corfinium Caesar obsidebat, tenebatur inclutus Domitius ; imperavit medico eidemque servo suo, ut sibi venenum daret. Cum tergiversantem videret : " Quid cunctaris," inquit, " tamquam in tua potestate totum istud sit ? Mortem rogo armatus." Tum ille promisit et medicamentum innoxium bibendum illi dedit ; quo cu
Abbreviated transcription (Latin):
nis. nultis cruciatib uittũ. Auercisse qͣntũ potuerit suspicio¬
nes q̃rentis. ⁊ impendisse. sp̃m fidei. h̃c tu ne negabis bñfici¬
um dño dedisse. qͥa serius ẽ : Uide ne eo maiꝰ sit qͦrariꝰ ẽ. ex¬
emplũ. uͥtitis inseruis. eoq gnitiꝰ qd̾ cũ fere uiuisa imꝑia

Expanded text:
nis, nullis cruciatibus victum avertisse, quantum potuerit, suspicionis, nullis cruciatibus victum avertisse, quantum potuerit, suspiciones quaerentis et impendisse spiritum fidei, hunc tu negabis beneficium domino dedisse, quia servus est ? Vide, ne eo maius sit, quo rarius est exemplum virtutis in servis, eoque gratius, quod, cum fere invisa imperia
Abbreviated transcription (Latin):
die dñm suũ obligat. Pegrinantẽ sequit᷑: egro minnistrat. eiꝰ
laborẽ sũmo colit. Omĩa tũ ista que alio p̾stante bñficia di¬
cerent᷑. p̾stante seruo muisteria st̃. Bnficiũ enĩ idẽ: qd̃ qͥs
dedit cũ illi liceret & ñ dare. Seriuis autẽ ñ ht̃ negandi pote¬
statẽ: Ita ñ prestat. s paret. nec id se fecisse iactat : qd̃ ñ facẽ
ñ potuit. Iam sub ista lege iuncã. ⁊ eo ꝑducã seruũ ut iumut¬
ta liber sit. Int̾um dic mͥ si tͥ ostendero aliquẽ seruũ ꝓ salute
dñi sui sine respectu sui dimicantẽ. Et confossũ uulnerib. re¬
liquias tñ sanguinis ab ipsis uitalib fundentẽ. & ut ille effugi¬
endi tp̃s hat moram sine morte q̃rentẽ. hc̃ tu ne negabis bñ¬
ficiũ dedisse qͥa seruus ẽ: Di tͥ ostendero aliquẽ ut secreta dñ
ꝓdat. nulla tẏranni pollicitatione corruptũ. nullis t̾ritũ mi¬

Expanded text:
die dominum suum obligat ; peregrinantem sequitur, aegro ministrat, rus eius die dominum suum obligat ; peregrinantem sequitur, aegro ministrat, rus eius labore summo colit ; omnia tamen ista, quae alio praestante beneficia dicerentur, praestante servo ministeria sunt. Beneficium enim id est, quod quis dedit, cum illi liceret et non dare. Servus autem non habet negandi potestatem ; ita non praestat, sed paret, nec id se fecisse iactat, quod non facere non potuit." Iam sub ista ipsa lege vincam et eo perducam servum, ut in multa liber sit. Interim dic mihi, si tibi ostendere aliquem pro salute domini sui sine respectu sui dimicantem et confossum vulneribus reliquias tamen sanguinis ab ipsis vitalibus fundentem et, ut ille effugiendi tempus habeat, moram sua morte quaerentem, hunc tu negabis beneficium dedisse, quia servus est ? Si tibi ostendero aliquem, ut secreta domini prodat, nulla tyranni pollicitatione corruptum, nullis territum mi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝓmitt̾et sibi. si certã uirtutẽ fortuna mitt̾et: S ñ dat bñ¬
ficiũ seruus dño. nec regi qtisqͣm suo. nec duci suo miles. Quid
ens int̃ ẽ. quali quis teueat᷑ imꝑio. si sũmo tenec̃: Nã si seruo
q minus in nom̃ meriti ꝑuemat uecessitas ob ẽ. & patiendi
uttia timor. id ẽ. istud obstabit. ⁊ ei qui regẽ ht̃.⁊ ei qͥ du¬
cem. Qndo sub disparititulo: paria in ułis licent. At qͥ dant
regib suis. daut imꝑatorib bñficia. Gͦ⁊ diũs. Pot̃ seruus iust̾
ẽẽ. pot̾ fortis. pot̾ mnagni ammi. Gͦ & bñficiũ dare pot̾. Nla
hoc uirtutis ẽ: ad eo qͥ dũis serui bñficia posst̃ dare. ut ipsõ
sepe bñficu sui fec̃nit. ñ ẽ. dubiũ quin seruus bñficiũ dare
possit culibet. Quare gͦ ñ ⁊ dño suo possit: Quia ñ pot᷑ in¬
quit creditor dũi sui fieri si percuniã illi ded̾it. Alioqͥn: cori¬

Expanded text:
num promitteret sibi, si certam virtutem fortuna amitteret ? Si non dat benenum promitteret sibi, si certam virtutem fortuna amitteret ? Si non dat beneficium servus domino, nec regi quisquam suo nec duci suo miles ; quid enim interest, quali quis teneatur imperio, si summo tenetur ? Nam si servo, quominus in nomen meriti perveniat, necessitas obstat et patiendi ultima timor, idem istuc obstabit et ei, qui regem habet, et ei, qui ducem, quoniam sub dispari titulo paria in illos licent. Atqui dant regibus suis, dant imperatoribus beneficia ; ergo et dominis. Potest servus iustus esse, potest fortis, pohoc virtutis est. Adeo quidem dominis servi beneficia possunt dare, ut ipsos saepe beneficii sui fecerint. Non est dubium, quin servus beneficium dare possit cuilibet ; quare ergo non et domino suo possit ? " Quia non potest," inquit, " creditor domini sui fieri, si pecuniam illi dederit. Alioqui coti
Abbreviated transcription (Latin):
accipit: estimat ñ a quo. s qͥd acceꝑit. Qmqͣm querit᷑ a quib dã
sic ab heccatone. an bñficiũ dare seriuis dño possit. Sẽ enĩ qui
tta distinguant q̃dau bñficia ẽẽ. q̃dam officia: quedã minist̾ĩa.
Bñficiũ ẽẽ : qd alienus det. Alienꝰ ẽ: qui potuit sine rep̾hensio¬
ue cessare. Officiũ ẽẽ. filii uroris earũ ꝑsonarũ qͣs necessitudo sus¬
titat & ferre opẽ iubet. Ministeriũ ẽ. serui: quẽ conditio sua eo
loco posuit. ut nicħ eoꝵ quȩ p̃stac imputet suꝑiori. Pret̾a seruns
qͥ negat dare aliq̃n dño bñficiũ: ignarus ẽ. uiris humani. Re¬
fert enĩ cuiꝰ anim sit. qͥ p̃stat. ñ cuiꝰ status. Nulli preclusa uͥtꝰ
uos. reges ⁊ exules. Non eligit domũ. nec censũ. nudo homine
ꝯtẽpta ẽ. Quid enĩ erat tuti adu̾sus repentinã᷑. qͥd ammꝰ mag¬

Expanded text:
accepit, aestimat, non a quo, sed quid acceperit. Quamquam quaeritur a quibusdam, accepit, aestimat, non a quo, sed quid acceperit. Quamquam quaeritur a quibusdam, sicut ab Hecatone, an beneficium dare servus domino possit. Sunt enim, qui ita distinguant, quaedam beneficia esse, quaedam officia, quaedam ministeria ; beneficium esse, quod alienus det alienus est, qui potuit sine reprehensione cessare ; officium esse filii, uxoris, earum personarum, quas necessitudo suscitat et ferre opem iubet ; ministerium esse servi, quem condicio sua eo loco posuit, ut nihil eorum, quae praestat, imputet superiori. Praeterea servum qui negat dare aliquando domino beneficium, ignarus est iuris humani ; refert enim, cuius animi sit, qui praestat, non cuius status. Nulli praeclusa virtvos et reges et exules ; non eligit domum nec censum, nudo homine contenta est. Quid enim erat tuti adversus repentina, quid animus mag
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiꝰ aures morb obstrurit: Non uocas miserũ eũ qͥ sensũ bñfici¬
orũ amisit. testes ingiatoꝵ omuiũ deos ñ metute: Urit illũ &
angit: int̾cepti bñficii conscientia. Deniq satis hec ipsa pena
magna ẽ. qd̃ rei ut dicebã iocundissime fructũ ñ ꝑcipit. At qͦ.
uiuat accepisse equali ꝑpetuaq uoluptate fruit᷑. & animũ eiꝰ a
quo accipit. ñ rem intuens gaudet. Gratũ hominẽ semꝑ bñfici¬
ũ delectat. ingratũ semel. Comꝑari autẽ potẽ utriꝰq ruta. cum
alt̾ cristis sit & sollicitꝰ. quał eẽ. inficiator ac fraudulentꝰ solet.
tus. hilaris. occasionẽ referende gr̃e exspectans. & ex hoc ipso
affectu gaudiũ grande ꝑcipiens. nec querens qͦmͦ decoqͣt: sed
quẽ admodũ plemꝰ ub̾iuisq respondeat. Non solũ parentib &
amicis : s humiliorib qͦ ꝑsonis. Nam etiã si a seruosuo bñficiũ

Expanded text:
uius aures morbus obstruxit, non vocas miserum eum, qui sensum beneficiuius aures morbus obstruxit, non vocas miserum eum, qui sensum beneficiorum amisit ? Testes ingratorum omnium deos metuit, urit illum et angit intercepti beneficii conscientia. Denique satis haec ipsa poena magna est, quod rei, ut dicebam, iucundissimae fructum non percipit. At quem iuvat accepisse, aequali perpetuaque voluptate fruitur et animum eius, a quo accepit, non rem intuens gaudet. Gratum hominem semper beneficium delectat, ingratum semel. Comparari autem potest utriusque vita, cum alter tristis sit et sollicitus, qualis esse infitiator ac fraudulentus solet,tus, hilaris, occasionem referendae gratiae expectans et ex hoc ipso adfectu gaudium grande percipiens nec quaerens, quomodo decoquat, sed quemadmodum plenius uberiusque respondeat non solum parentibus et amicis, sed humilioribus quoque personis ? Nam etiam si a servo suo beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
irũ hãt. nisi ut adult̾um irritet: Argum̃tũ ẽ. deformitatis
pudicicia. Qm̃ iuenies. tam mniserã. tã sordidã ut illi sacis sit
imũ adulteroꝵ par. nisi singłis diuisit horas. & ñ sufficit dies
ominb: nisi apud aliũ gesta  ẽ. ap̃ aliũ mansit : Infrunita
⁊ antiqͣ ẽ. que nesciat matͥmoniũ uocari unũ adult̾um. quẽ¬
admodũ hoꝵ delectoꝵ iam euanuit pudor. postqͣm res latuis
euagata ẽ. ira ingratos plures efficies. ⁊ auctiores si num̾ari se
impotens. qd crudelis: Impunita tu credis eẽ. q̃inusa st̃. aut
ullũ suppliciũ graiiꝰ. existimas publico odio: Pena ẽ. qd non
Audet ab ullo bñficiũ acciꝑe. qd̃ ñ audet ulli dare. qd̾ omniũ
desiguat᷑ ocłis aut designari se iudicat. qd̾ incellectũ optine¬
rei at dulcissime annit. An tu infelicẽ uocas q̃ caruit atie ocłoꝵ.¬

Expanded text:
virum habeat, nisi ut adulterum irritet ? Argumentum est deformitatis virum habeat, nisi ut adulterum irritet ? Argumentum est deformitatis pudicitia. Quam invenies tam miseram, tam sordidam, ut illi satis sit unum adulterorum par, nisi singulis divisit horas ? Et non sufficit dies omnibus, nisi apud alium gestata est, apud alium mansit. Infrunita et antiqua est, quae nesciat matrimonium vocari unum adulterium. Quemadmodum horum delictorum iam evanuit pudor, postquam res latius evagata est, ita ingratos plures efficies et auctiores, si numerare simpotens ? Quid crudelis ? Impunita tu credis esse, quae invisa sunt, aut ullum supplicium gravius existimas publico odio ? Poena est, quod audet ab ullo beneficium accipere, quod non audet ulli dare, quod omnium designatur oculis aut designari se iudicat, quod intellectum rei optimae ac dulcissimae amisit. An tu infelicem vocas, qui caruit acie, c
Abbreviated transcription (Latin):
statim pecunie cõmĩtent᷑. Ita ñ honestiꝰ erat a quibdam fi¬
dem falli. qͣm ab oĩb ꝑfidiam timeri: Hoc unũ de ẽ. aua¬
ricie. ut bñficia sine sponsore ũ demꝰ. Geñosi ammi ẽ. &
magnifiti uiuare ꝓdeẽ. Qui dat bñficia: deos unitat᷑. Qui
dat᷑ actio. Immo pauciores. qͥa maiore delectu dabunt᷑ bñficia
Denĩ non exꝑedit. notũ omnib fieri: qͣm mutti ingiati sint.
Pudorẽ enĩ rei:tollec multitudo peccantiũ. ⁊ desinet eẽ. ꝓbri
loco: cõmiune maledictũ. Numqͥd iã ulla repudio erubescit.
postqͣm illustres quedã ac nobiles femine aͣt consulũ num̃o. s
maritoꝵ anuos suos cõpitant. & exeunt matͥmonis causa.
nubẽ repudii: Tam dui istud timebat᷑. qͣm duu rarũ erat. ꝙi
nulla sine diuortio acta st̃. Qd̃ sepe audiebant. fac̃e didicert̃.
Numnqͥd iam ullus adult̾ii pudor ẽ. pꝰqͣm eo uentũ ẽ. ut nulla

Expanded text:
statim pecuniae committentur. Ita non honestius erat a quibusdam fistatim pecuniae committentur. Ita non honestius erat a quibusdam fidem falli, quam ab omnibus perfidiam timeri ? Hoc unum deest avaritiae, ut beneficia sine sponsore non demus ! Generosi animi est et magnifici iuvare, prodesse ; qui dat beneficia, deos imitatur, qui adversus ingratum datur actio." Immo pauciores, quia maiore dilectu dabuntur beneficia. Deinde non expedit notum omnibus fieri, quam multi ingrati sint; pudorem enim rei tollet multitudo peccantium, et desinet esse probri loco commune maledictum. Numquid iam ulla repudio erubescit, postquam illustres quaedam ac nobiles feminae non consulum numero sed maritorum annos suos computant et exeunt matrimonii causa, nubunt repudii ? Tamdiu istuc timebatur, quamdiu rarum erat; quia nulla sine divortio acta sunt, quod saepe audiebant, facere didicerunt. Numquid iam ullus adulterii pudor est, postquam eo ventum est, ut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ resistamꝰ. & q̃renti occasionẽ amputemꝰ. Utinã qͥd̃
ꝑsuad̾ẽ possi mꝰ ut pe cunias treditas tm̃ auolentib acti¬
perent. Utinã uulla stipulatio emptorẽ uenditori obliga¬
ret. Nec pacta ꝯuentaq inp̃ssis siguis custodirent᷑. fides po¬
tiꝰ illa seruaret.⁊ equũ colens auimꝰ.d necessaria optimis
p̃tulert̃. Et cogere fidem qͣm spectare malunt. Adhibent᷑
abutraq partẽ testes. Ita ꝑ tabulas pluriũ nomina inter¬
positis parari fͣtit. Ille non ẽ. int̾rogatione contentꝰ nisi re¬
um manu sua tenuit. Oturpẽ humani gn̾is. ac fraudis ac
publice nequitie contess⁊ onẽ. Anuilis nr̃is plusqͣm animis
credit᷑. Inquit. isti uiri ornati ad hibiti sc̃. Inquit. Impͥmus
signa. Nempe ne ille neget accepisse se qd̾ accepit. Hos incor¬
ruptos uiros uindices. ueritatis existimas : At his ipsis ñ alit̃

Expanded text:
possumus, resistamus et quaerenti occasiones amputemus. Utinam quidem possumus, resistamus et quaerenti occasiones amputemus. Utinam quidem persuadere possemus, ut pecunias creditas tantum a volentibus acciperent ! Utinam nulla stipulatio emptorem venditori obligaret nec pacta commentaque impressis signis custodirentur, fides potius illa servaret et aecum colens animus ! Sed necessaria optimis praetulerunt et cogere fidem quam expectare malunt. Adhibentur ab utraque parte testes. Ille per tabulas plurium nomina interpositis parariis facit ; ille non est interrogatione contentus, nisi reum manu sua tenuit. O turpem humani generis fraudis ac nequitiae publicae confessionem ! Anulis nostris plus quam animis creditur. In quid isti ornati viri adhibiti sunt ? In quid imprimunt signa ? Nempe ne ille neget accepisse se, quod accepit ! Hos incorruptos viros et vindices veritatis existimas ? At his ipsis non aliter
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ipsũ secuti ft̃. qͥ nulłã legẽ huic coustituert̃: ut circum¬
spectiꝰ donaremꝰ. cͥcũspectiꝰ eligereniꝰ eos. inqͦs merita confe¬
runt᷑. Etiam atq etiã cuides confid̃a. Nulla actio erit. nul¬
la repecicio. Erras. si existimas succursurũ sibi iudicẽ. Nulla
lex te inintegrũ restitiret. solam accipientis fidẽ specta hoc
mͦ: bñficia austoritatẽ suã tenent.⁊ magnifica ft̃. Pollues
illa : si mat̾iam liciũ feceris. Equissima uox ẽ. & ins gentiũ
p̃se ferens: redde. qd̃ debes. Hec turpissima ẽ. in bñficio. redde.
Quid reddit: uitã qͣm debet. diguitatẽ. securitatẽ. sanitatẽ.
tanti sit. Hoc ẽ. qd̾ dicebã int̾ituram tante rei dignitatẽ.
si bñficium mercẽ facimꝰ. Non ẽ. irritandꝰ aniniꝰ ad auariciã.
ad querelas. ad discordiam. Dua sponte in ista fert᷑. Qnͣtũ

Expanded text:
enim ipsum secuti sunt, qui nullam legem huic constituerunt, ut circumenim ipsum secuti sunt, qui nullam legem huic constituerunt, ut circumspectius donaremus, circumspectius eligeremus eos, in quos merita conferuntur. Etiam atque etiam, cui des, considera : nulla actio erit, nulla repetitio. Erras, si existimas succursurum tibi iudicem ; nulla lex te in integrum restituet, solam accipientis fidem specta. Hoc modo beneficia auctoritatem suam tenent et magnifica sunt; pollues illa, si materiam litium feceris. Aequissima vox est et ius gentium prae se ferens : " Redde, quod debes " ; haec turpissima est in beneficio. " Redde !'" Quid ? Reddet vitam, quam debet ? Dignitatem ? Securitatem ? Sanitatem ? tanti sit." Hoc est, quod dicebam, interituram tantae rei dignitatem, si beneficium mercem facimus. Non est irritandus animus ad avaritiam, ad querellas, ad discordiam ; sua sponte in ista fertur. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
eri. ec s gr̃am recułim qͥa bñficiũ suũ ipse inseq̃nti mu¬
ria restidĩt: Quomͦ de iñ estimabis utrũ plus sit qd̾ accepit.
Aut in quo lesus ẽ ͤ. Dies me deficiet om̃s difficultates ꝑsequi
temptantẽ. Lardiores inquit ad bñficia danda fatiꝰ. non
iudicando data. s inficiatores eoꝵ adficiendo pena. d itd̃
qͦ tͥ ẽ contrio occurrat. multo tardiores fut᷑os ad accipienda
bñficia. si ꝑicłm cause dicende ad ittiri ert̃. & innocentiã sol¬
lertiore habituri loco. De iñ erimꝰ ꝑ hoc ipsi qͦ addanda tar¬
diores. Nemo enĩ libent̾ dat inuitis. s quicũq ad bñfacien¬
dũ bouitate inuitatꝰ ẽ. ⁊ ipse pulchritudine rei: etiã liben¬
tiꝰ dabit nich debituris. nͥ qd̃ uolent. Minuit᷑ enĩ gła eius
offitii: cui diligent̃ cautũ ẽ. De in panciora ert bñficia:
s ueriora. Quid autẽ mali ẽ. in hib̃i bñficioꝵ tem̃ttatẽ: Hoc

Expanded text:
erit, ac si gratiam rettulerim, quia beneficium suum ipse insequenti iniuria rescidit ? Quomodo deinde aestimabis, utrum plus sit, quod accepit, an quo laesus est ? Dies me deficiet omnes difficultates persequi temptantem. " Tardiores," inquit, " ad beneficia danda facimus non vindicando data nec infitiatores eorum adficiendo poena." Sed illud quoque tibi e contrario occurrat multo tardiores futuros ad accipienda beneficia, si periculum causae dicundae aditum erunt et innocentiam sollicitiore habituri loco. Deinde erimus per hoc ipsi quoque ad danda tardiores ; nemo enim libenter dat invitis, sed quicumque ad bene faciendum bonitate invitatus est et ipsa pulchritudine rei, etiam libentius dabit nihil debituris nisi quod volent. Minuitur enim gloria eius officii, cui diligenter cautum est. Deinde pauciora erunt beneficia, sed veriora ; quid autem mali est inhiberi beneficiorum temeritatem ? Hoc