comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dsuo lumine accendat. Facit ni¬
cbilomimꝰ ip̃i luceat. cũ illi accẽ¬
dent. una enĩ exre satis p̃cipit
ut quidqd smne det̾mento acto¬
modari possit. id tribuat᷑ ł igno¬
to exquo sũt illa cõia. nõ ꝓhibẽ
iouã ꝓfluentẽ pati ab igne ig¬
nem cape. Siquis uelit consili¬
um fidele delib̾anti dare q̃ sũt
busutilia. qui accipuint. danti
lomolesta. Qrͣ⁊hiis utendum
basemꝑp aliqd ad cõem utilita¬
tem afferendũ. S qm̃ parne copie
singuloꝵ sunt. eoꝵ aut̃ qui hiis
egeant infinita ẽ multitudo
uulgaris lib̾alitas refenͣda ẽ adil¬
lũ ennu t̾mẽ. Nichilomimꝰ ip̃i lute¬
at. ut facultas sit qͣ m uros simꝰ
lib̾ales. G Radus aut̃ ples sũt
societatis hominũ. ut enĩ abilla
inf̾mita discedat᷑ ꝓpͥor ẽ ciusdẽ Tẽ¬
gentis. naciomis. inigue. qua max̃
homines ꝯnĩgunt᷑. Int̾iis eciã c̃
eiusdem esse ciuitatis. Multa enĩ
porticus. ie. leges. iuira. uidicia su¬
ffragia. consuctudines. Pretẽa et

Expanded text:
de suo lúmine accendát, facit. Nihiló minus ipsi lúcet, cum illi accénderit. Una ex re satis praecipit, ut, quicquid sine detrimento commodari possit, id tribuatur vel ignoto; ex quo sunt illa communia: non prohibere aqua profluente, pati ab igne ignem capere, si qui velit, consilium fidele deliberanti dare, quae sunt iis utilia, qui accipiunt, danti non molesta. Quare et his utendum est et semper aliquid ad communem utilitatem afferendum. Sed quoniam copiae singulorum sunt, eorum autem, qui his egeant, infinita est multitudo, vulgaris liberalitas referenda est ad illum Ennii finem: Nihilo minus ipsi lucet, ut facultas sit, qua in nostros simus liberales. Gradus autem plures sunt societatis hominum. Ut enim ab illa infinita discedatur, propior est eiusdem gentis, nationis, linguae, qua maxime homines coniunguntur; interius etiam est eiusdem esse civitatis; multa enim porticus, viae, leges, iura: iudicia, suffragia, consuetudines praeterea et
Abbreviated transcription (Latin):
serene que possunt tranquillita¬
tem tucri. que restitũe. que sb̾repẽ¬
tib ncus resistant. Illud tũ scito
nichil hoꝵ satis esse ualidũ. rem
in becillam ẜuantib nisi intenta
⁊ assidua cura circũcat animũ la.¬

Expanded text:
sime, quae possint tranquillitatem tueri, quae restituere, quae subrepentibus vitiis resistant. Illud tamen scito, nihil horum satis esse validum rem imbecillam servantibus, nisi intenta et adsidua cura circumit animum la
Abbreviated transcription (Latin):
cauendũ ẽ senectuti.qmͣ ne lango¬
ri se desidieq dedat. Luxuria uõ
cũ onuĩ etate turꝑis. cũ̃ senectu
ꝙ ⁊̃ ip̃a senectus dedecus cõcipit.
⁊ facit adolescentuloꝵ ĩpudencio¬
rem ĩtempanciam.
c ne illud quide alienũ est d̾

Expanded text:
cavendum est senectuti, quam ne languori se desidiaeque dedat; luxuria vero cum omni aetati turpis, tum senectutquod et ipsa senectus dedecus concipit et facit adulescentium impudentioren intemperantiarn. c ne illud quidem alienum est, d
Abbreviated transcription (Latin):
terq si ad loquendũ uenit ñ pł
quam semel eloquet᷑. Aunitus ⁊¬
dem sceuola .p. filius. cũ postulass s
ut sibi funduᷤ cuiꝰ emptor erat seł¬
ra dicaret᷑. idq uenditor ita feciss.
dixit se pluris estimare. addidit
ħ fuisse neget. Sapienͣtis negant.
alios sapientes existimant. Et quo
enmꝰ. nequicꝙͣ saꝑe sapientem. qui
ip̃e sibi ꝓdesse nõ quereret. ⁊ iere
io quide̾ si quid esset prodeẽ michi
cum enmo ꝯuemret.
Eecatonem quidem rodiũ dis¬
cipulũ panecii uideo ĩbiis libs
quos de officio scͥpsit qnto tubeo¬
mi. dice̾ sapientis esse. nichil contͣ
leges. mores. istitut facientem.¬
hre tõem rei familianis. Neq em̃
solũ nob̾ diuites esse cupimiꝰ. s li¬
beris ꝓpiquis. amicis mariẽꝙ¬
rei p. singuloꝵ facultates ⁊ copi¬
e diuicie s̃ ciuitatis Hinc sceno¬

Expanded text:
terque, si ad eloquendum venerit, non plus terque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris aestimare; addidit iri boni fuisse neget, sapientis negant, alios sapientes existimant. Ex quo Ennius nequiquam sapere sapientem, qui ipse sibi prodesse non quiret. Vere id quidem, si, quid esset prodesse, mihi cum Ennio conveniret. Hecatonem quidem Rhodium, discipulum Panaeti, video in iis libris, quos de officio scripsit Q. Tuberoni, dicere sapientis esse nihil contra mores, leges, instituta facientemhabere rationem rei familiaris. Neque enim solum nobis divites esse volumus, sed liberis, propinquis, amicis, maximequreipub. Singulorum enim facultates et copiae, divitiae sunt civitatis. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ab homine rapito diffimendi. Ergo
⁊ pitius. ⁊ omnes aliud agentes.
aliud simulantes. ꝓ fĩdi. improbi
malitiosi. Nullum igit᷑ eoꝵ factũ
potest esse ntile. cũ sit tot uiciis ĩ q¬
natum. Ꝙ si aquiliana diffinicio
uera est.ex onũ uita simulacio dis¬
smmłatio q tollenda est. ita nec ut
enat melus. nec ut uendat qd¬
quã simulabit. aut dissimsabit
uir bonus. atq iste. uolus malꝰ
⁊ legib erat uindica us. ut tutela
duodecĩ tabulis cutũsc̾ptio adule¬
scenciũ lege lectoria sine lege
iudiciis in quib addit᷑ ex fide bo¬
na. Reliquoꝵ aut indicioꝵ. hec u̾¬
ba maxĩe excellũt. m arbitrio rei
pars in esse frandis. aut cũ dicitur¬
ut int̾ bonos bene agi.quicꝙͣ agi
dolose aut maliciose pof. Dolus at̾
malus in smmłacione ut ai aq¬
lius continet᷑. Tollendũ ẽ ig̾ ex re¬
b cont̾hendis om̃e mendacium.
Non tatorẽ uenditor. nõ qui
contͣ se liceat᷑ emptor apponet u¬

Expanded text:
ab homine perito definiendi. Ergo ab homine perito definiendi. Ergo et Pythius et omnes aliud agentes, aliud simulantes perfidi, improbi, malitiosi. Nullum igitur eorum factum potest utile esse, cum sit tot vitiis inquinatum. Quodsi Aquiliana definitio vera est, ex omni vita simulatio dissimulatioque tollenda est. Ita, nec ut emat melius nec ut vendat, quicquam simulabit aut dissimulabit vir bonus. Atque iste dolus malus et legibus erat vindicatus, ut tutela duodecim tabulis, circumscriptio adulescentium lege Plaetoria, et sine lege iudiciis, in quibus additur EX FIDE BONA. Reliquorum autem iudiciorum haec verba maxime excellunt: in arbitrio rei pars inesse fraudis? aut, cum dicitur INTER BONOS BENE AGIER, quicquam agi dolose aut malitiose potest? Dolus autem malus in simulatione, ut ait Aquilius, continetur. Tollendum est igitur ex rebus contrahendis omne mendacium; non illicitatorem venditor, non, qui contra se liceatur, emptor apponet; u
Abbreviated transcription (Latin):
um.tantũ ne cĩbaꝵ. at ille qd mix
ĩquid. hoc leco est siracusis quidad
est pisciu. hic aquacio. ac uilla ista
carere nõ possunt. Incensus cãmꝰ
cupiditate contẽdit apitio ut uen¬
dant᷑. Grauare ille p̾mo. quid młta
Impetrat.Emit homo cupidus et
locuplex tanti quanti pituis uolu¬
it. ⁊ emnt instructos. nõia facit. ne¬
gociũ conficit. inuitat canniꝰ post¬
tridie familiares suos. uenit ipse
mature. scalmũ nullũ uidet. que¬
rit a ꝓximo uicino. nũ ferie quedã
piscatoꝵ essent. ꝙ cos nullos uide¬
ret. Nulle ꝙ sciamia inquit ille. s¬
hic piscari nulli solent. Itaq eri mi¬
rabar quid accidisset. Stomachari
cãmus. S quid faceret. nõ dũ enĩc
aquilius collega et familiaris me¬
us ꝓculerat dedolo malo formulaᷤ
inquib ipsis cũ exeo quererẽ quid
esset do lus malus. respondebat
Cumi esset aliud si mulatũ ⁊ aliud¬
actum: hoc quidẽ sanc luculente. ut

Expanded text:
um? tantumne cumbarum? Et ille: Quid mirum? um? tantumne cumbarum? Et ille: Quid mirum? inquit, hoc loco est Syracusis quicquid est piscium, hic aquatio, hac villa isti carere non possunt. Incensus Canius cupiditate contendit a Pythio, ut venderet; gravate ille primo; quid multa? impetrat. Emit homo cupidus et locuples tanti, quanti Pythius voluit, et emit instructos; nomina facit, negotium conficit. Invitat Canius postridie familiares suos, venit ipse mature; scalmum nullum videt, quaerit ex proximo vicino, num feriae quaedam piscatorum essent, quod eos nullos videret. Nullae, quod sciam, inquit; sed hic piscari nulli solent; itaque heri mirabar, quid accidisset. Stomachari Canius; sed quid faceret? nondum enim C. Aquilius, collega et familiaris meus, protulerat de dolo malo formulas; in quibus ipsis, cum ex eo quaereretur, quid esset dolus malus, respondebat: cum esset aliud simulatum, aliudactum. Hoc quidem sane luculente ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sati᷑ lit̾atuᷤ. cũ sesiracusa. sociandi
ut ip̃e dice̾ solebat. nõ negociandi c̃a
ꝯtulisset. dictabat se ortulos aliqͦs
emere. quo ĩuitare amicos ⁊ ubi se
oblectare sine int̾pellatorib poss.
quid cũ ꝑcrebuiss. Pitius ei quida
qui argentariã faceret siracusis. ue¬
nales quidẽ se ortos nõ habẽ s licẽ
uti camo si uellet ut sius ⁊ simł ad
cenã hom̃e ĩortos ĩuitauit ĩ po¬
sterũ diem. Cum ille ꝓmisiss. tum
pitius ꝗ esset argentariꝰ apud cẽs
ordines gratiosus. piscatores ꝯuo
cauit adse. ⁊ ab hiis petiuit. ut añ
suos ortulos post tridie piscarentuͣ.
Dixitq quid eos face̾ uellet. Ad ce¬
na tẽpr̃e caniꝰ uenit. Oppipare api¬
cio appatum cõniuiũ. cimbaꝵ ante
oculos multitudo. ꝓ se quisq ꝙ ce¬
pat afferebat. ante pedes piti pis¬
ces abiciebant᷑. Tum cãmꝰ queso ĩ¬
quit. quid ẽ hoc piti. tantũ ne pisci¬

Expanded text:
et satis litteratus, cum se Syracusas otiandi, et satis litteratus, cum se Syracusas otiandi, ut ipse dicere solebat, non negotiandi causa contulisset, dictitabat se hortulos aliquos emere velle, quo invitare amicos et ubi se oblectare sine interpellatoribus posset. Quod cum percrebruisset, Pythius ei quidam, qui argentariam faceret Syracusis, venales quidem se hortos non habere, sed licere uti Canio, si vellet, ut suis, et simul ad cenam hominem in hortos invitavit in posterum diem. Cum ille promisisset, tum Pythius, qui esset ut argentarius apud omnes ordines gratiosus, piscatores ad se convocavit et ab iis petivit, ut ante suos hortulos postridie piscarentur, dixitque, quid eos facere vellet. Ad cenam tempori venit Canius; opipare a Pythio apparatum convivium, cumbarum ante oculos multitudo; pro se quisque, quod ceperat, afferebat, ante pedes Pythi pisces abiciebantur. Tum Canius: Quaeso, inquit, quid est hoc, Pythi? tantumne pisci
Abbreviated transcription (Latin):
societatẽ cõem utilitatis statur
eẽ cũ ciuib. que sentencia om̃e
societate distrahit tuitatis qu
aut cuuũ rcẽm dicũt habendam
ext̾noꝵ negant hii dirimunt
cou̾em humam genis societ¬
tẽ. qua sb̃lata. bñficencia. lib̾ali¬
tas. bonitas.iusticia. funditus
tollit᷑. que qui tollũt etiã adu̾s
deos ĩmortales ĩpii iudicandis
ab hii eĩ ꝯstitutã int̾ homies
societatẽ en̾tũt. cuiꝰ societatis ar

Expanded text:
 statuunt esse cum civibus, quae sententia omnem societatem distrahit civitatis. Qui autem civium rationem dicunt habendam, externorum negant, ii dirimunt communem humani generis societatem; qua sublata beneficentia, liberalitas, bonitas, iustitia funditus tollitur; quae qui tollunt, etiam adversus deos immortales impii iudicandi sunt. Ab iis enim constitutam inter homines societatem evertunt, cuius societatis art
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ Inhiis aut̃ in quib sapiẽca
ꝑfecta ñ ẽ. ip̃m illud quid̃ ꝑfectũ
honestũ nullo mõ. si litudines ho¬
nesti. eẽ possunt ħ omĩa officiad
quib hiis lib̾s disputami. meda
stoici applłant. ea cõias̃ ⁊ latepa¬
tent. que ⁊ ingenii bonitate mla
assequuntur ⁊ ꝓ gressione discẽdi
Illud aut̃ officũ ꝙ rectũ idẽ appe
aliisq cõpłib. ut delectent᷑ ĩpu
laudentq ea que laudanda nosi
ob eam credo causã ꝙ in sit ibi
aliquid ꝓbi ꝙ capiat ignaros. qll
quid qd ĩ una quaq re uici si u
queant uidicare. Itaꝙ cũ sint de¬

Expanded text:
t; in iis autem, in quibus sapientia perfecta non est, ipsum illud quidem perfectum honestum nullo modo, similitudines honesti esse possunt. Haec enim officia, de quibus his libris disputamus, media Stoici appellant; ea communia sunt et late patent; quae et ingenii bonitate multi assequuntur et progressione discendi. Illud autem officium, quod rectum idem appealiisque compluribus, ut delectentur imperiti laudentque ea, quae laudanda non sint, ob eam, credo, causam, quod insit in iis aliquid probi, quod capiat ignaros, qui quidem, quid in una quaque re vitii sit, nequeant iudicar
Abbreviated transcription (Latin):
te celo. s tibi nõ dico que natura
deoꝵ sit qui sit finis bonor q̃ tibi
plus ꝓ deent cognita qm̃ triti
utilitas. S nõ ꝯcquid tibi audie
utile est. id michi dicere neceseẽ
Imo uo inquid ille necesse ẽ sis
memimisti esse int̾ homines i¬
tura cõnuctam sociẽtatẽ / iem¬
in ĩ quiet ille. S nũ ista societa
talis est. ut nichil suũ cuiꝙsro

Expanded text:
te celo, si tibi non dico, quae natura te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit finis bonorum, quae tibi plus prodessent cognita quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi dicere necesse est. Immo vero, inquiet ille, necesse est, siquidem meministi esse inter homines natura coniunctam societatem. Memini, inquiet ille; sed num ista societas talis est, ut nihil suum cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
rodũ indit. dictur᷑ nesit id rodiiᷤᷤ a sci¬
lentio suũ qu̾a plurimo uenditurus¬
qui celaturus rodus nõ sit. si io t¬
pe iudicet. s dubitet an turpenõ
sit ¶nbuiꝰ mõi causis alud dioce¬
ni babilonio uidcĩ solet magios
graui stoico. aliud antipatro disc¬
pulo eiꝰ hoĩm accutissimo antip¬
tro omĩa patefacienda. ut neq
ignoret. Siogenes uenditorẽ qu¬
cenus uire ciuili constitutum sit
dicere uicia oportẽ. Cetc̃ã sine mii¬
diis agere. ⁊ qm̃ uendat. uelle qm
optime uendere aduexi exposui.
uendo meũ.nõ pluris ꝙͣ cetẽ fotis¬
societati. eaq lege natus sis ⁊ ca
habeas peicipia nature quib pi¬
rere ⁊ que sequi debeas. ut utilita
tua cõmums sit utilitas. iicissi¬
q cõis utilitas tua sit utilitas.
Cclabis hommnes. Quid hiis ao¬
sit cõmoditatis ⁊ copie rẽsponte¬
bit diogenes fortasse sic. Alind̃e
celare alud tacere. neq egio ne

Expanded text:
Rhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an siRhodum viderit, dicturusne sit id Rhodiis an silentio suum quam plurimo venditurusqui celaturus Rhodios non sit, si id turpe iudicet, sed dubitet, an turpe non sit. In huius modi causis aliud Diogeni Babylonio videri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro omnia patefacienda, ut ne qignoret, Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine insidiis agere et, quoniam vendat, velle quam optime vendere. Advexi, exposui, vendo meum non pluris quain ceteri, fortassocietati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ magna expectacione uenit dix̃¬
q putile consiliũ ꝙ theomistodes
affertet. s inimme honestũ. Ita q
atheniẽseᷤ qd̾ honestũ nõ ess. id ne
utile quidem putauerũt. totãq enm
rem quã ne. iudierant quidẽ auttõe
aristide repudiaucrunt Meliꝰ hiiꝙ̃
nos qui piratas ĩmunes socios uec¬
tigales habemꝰ ¶Mancat gͦ ꝙ tur¬
pe sit. id nĩquã esse ntile. ne tñ quidẽ
cumid ꝙ utile esse putes ⁊ dipiscae
hec enĩ ip̃m utile ꝑutare qd̾turpe sit.
calamitosũ est ¶S incidunt ut supã
dixi sepe cause. cũ repugnare utilitas
honestati udeat᷑. Ut aĩaduertend
sit repugnet ne plane an possit cu
honestate coniũgi. Enis generis hee
sunt questiones Si exempli grã uir
bonus alexandria rodũ magnum
frumenti numeꝵ ad uexerit. in ro¬
dioꝵ ĩopia ⁊ fame sumaq annone
caritate. Si idẽ sciat cũpłes m̾tato¬
res alexandria soluisse nauesꝙ m
cursu frumento honustas petentes

Expanded text:
onem magna exspectatione venit dixonem magna exspectatione venit dixe consilium, quod Themistocles afferret, sed minime honestum. Itaque Athenienses, quod honestum non esset, id ne utile quidem putaverunt totamque ear rem, quam ne audierant quidem, auctore Aristide repudiaverunt. Melius hi quam nos, qui piratas immunes, socios vectigales habemus. Maneat ergo, quod turpe sit, id numquam esse utile, ne tur quidem, cum id, quod esse utile putes, adipiscare; hoc enim ipsum, utile putare, quod turpe sit, calamitosum est. Sed incidunt, ut supra dixi, saepe causae, cum repugnare utilitas honestati videatur, ut animadvertendum sit, repugnetne plane an possit cum honestate coniungi. Eius generis hae sunt quaestiones: si exempli gratia vir bonus Alexandrea Rhodum magnum frumenti nurerum advexerit in Rhodiorum inopia et fame summaque annonae caritate, si idem sciat complures mercatores Alexandrea solvisse navesque in cursu frumento onustas petentes
Abbreviated transcription (Latin):
ne mnhumanũ ẽ Illa p̃clara. inquib
publice utilitatis spẽs ꝓ honestate
contẽpnit᷑. plena exemploꝵ est nr̃a
maiores aios habuit. q̃ imꝙͣ tebus
scd̃is. Nulla timoris significatio.i
nulla pacis mentio. Tanta uis est::
honesti. ut spem utilitatis õbscur.
Themienses cũ ꝑsaꝵ impetum
nullo mõ possent sustinẽ. sta¬
tuerentq ut urbe relicta ꝯuigib ⁊
lib̾is tro cene d̾positis naues cõ¬
scendenͣt. lib̾tatemq gretie classe
defende̾nt. cyrsilũ quendã suadentẽ
ut i urbe manẽnt. xersenq recipe¬
rent. lapidib coopuer̃t acq ilie
utilitatem sequi uidebat᷑. S ea nul¬
la erat repugnante honestatethe¬
mistodes post nictoriã eiꝰ belli qd
cũ psis fuit dixit in concione seha
datus ẽ aristides. Huic ille classer
la cedemonioꝵ que sb̾ducta esset ad
githeum cdam incendi posse qͦ fco
frangi lacedemonioꝵ opes neccise
ess. Qd̾ ⁊aristides cũ audiss ĩ conci¬

Expanded text:
ne inhumanum est. Illa praeclara, in quibus ne inhumanum est. Illa praeclara, in quibus publicae utilitatis species prae honestate contemnitur. Plena exemplorum est nosmaiores animos habuit quam umquam rebus secundis; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est honesti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo modo possent sustinere statuerentque, ut urbe relicta coniugibus et liberis Troezene depositis naves conscenderent libertatemque Graeciae classe defenderent, Cyrsilum quendam suadentem ut in urbe manerent Xerxemque reciperent, lapidibus obruerunt. Atqui ille utilitatem sequi videbatur; sed ea nulla erat repugnante honestate. Themistocles post victoriam eius belli, quod cum Persis fuit, dixit in contione se hadatus est Aristides; huic ille, classem Lacedaemoniorum, quae subducta esset ad Gytheum, clam incendi posse, quo facto frangi Lacedaemoniorum opes necesse esset. Quod Aristides cum audisset, in conti
Abbreviated transcription (Latin):
tus est alt̾ eis sistendi. ut si ille ñ
reuertiss. moriendũ eẽt ip̃i. Qui cũ
ad diem se recepisset admiratꝰ coꝵ
fidẽ tirannius. petiuit ut seadami¬
ciciam t̾ciũ adscribẽt. Cũ igit᷑id ꝙ
utile urdebat᷑ ĩ amicicia. cũ co ꝙ ho¬
nestũ est compatur. iaccat utilitatis
species. ualeat honestas cũ autẽ m
amicicia que honesta nõ sũt postu¬
labunt᷑ religio ⁊ fides añ pona tuͣ
amicitie. Sic habebit᷑ is quẽ exqrimꝰ
delectus officii ¶S utilitatis specie
ĩ rep. sepissime peccat᷑ ut in corĩthi
disturbatione nrĩ /duriꝰ ⁊̃ atheniẽses
qui seuierũt. ut eginetis qui classe
quitatẽ egyna pyreo. S nichil ꝙ cru¬
dele utile. Est enĩ hom̃ũ nature q̃ d
sequi debemꝰ maxiẽ mimica crude¬
litas. Male etiam qui pegrinos ur¬
rectum ẽ nõ licere. quã legẽ tulere
sapientissimi ꝯsules/ crassus ⁊ sceuo¬
la. usu uo urbis ꝓhibeͣ pegrinos sa¬

Expanded text:
tus sit alter eius sistendi, ut, si ille non tus sit alter eius sistendi, ut, si ille non revertisset, moriendum esset ipsi. Qui cum ad diem se recepisset, admiratus eorum fidem tyrannus petivit, ut se ad amicitiam tertium ascriberent. Cum igitur id, quod utile videtum est, comparatur, iaceat utilitatis species, valeat honestas; cum autem in amicitia, quae honesta non sunt, postulabuntur, religio et fides anteponatur amicitiae. Sic habebitur is, quem exquirimus, dilectus officii. Sed utilitatis specie in re publica saepissime peccatur, ut in Corinthi disturbatione nostri; durius etiam Athenienses, qui sciverunt, ut Aeginetis, qui classe quitatem Aegina Piraeo. Sed nihil, quod crudele, utile; est enim hominum naturae, quam sequi debemus, maxime inimica crudelitas. Male etiam, qui peregrinos urrectum est non licere; quam legem tulerunt sapientissimi consules Crassus et Scaevola; usu vero urbis prohibere peregrinos sa
Abbreviated transcription (Latin):
ac fidem aĩci cã uir bonus fatiet.
ne si iudex qui dẽ erit d̾ipõ amico.
Pouit enĩ psonam anuci cũ induit
idicis. Tantum dabit amicitieut
lcram amici causã esse malit. ut o¬
raude litis tempꝰ quo ad pleges li¬
cat accomodet. Cũ uero iiratĩe sẽ¬
sentia dicenda sit. menim̃t deum
ebabere testem. Id est. ut ego arbi
clarum a maiorib accepimiꝰ morem
rogandi iudicis. si eñ tenẽmꝰ. q̃ sal¬
ua fide facere possit. ħ rogatio ad ea
ꝑtinet. que paulo antedixi. hone¬
sta amico/ a uidice posse conçedi.
Nam si omĩa sũt facienda q̃ am
ciones putande sint. Ioquor autẽ
de cõib amicitus. ⁊Iã in sapientib
uiris ꝑfectisq nichil potest eẽ tale.
¶Damonẽ ⁊ piathiã pitagoreos.
ferũt hoc animo int̾ se fuisse. ut cũ
alteri eoꝵ dionisius tyramiꝰ dic̃ ne¬
cis destinauisset. ⁊ is qui morti ad¬
dictus esset paucoᷤᷤ sͥ dies ꝯmẽdãdo¬
rũ suoꝵ causa postulanisset. uas fac¬

Expanded text:
ac fidem amici causa vir bonus faciet, ne si iudex quidem erit de ipso amico; ponit enim personam amici, cum induit iudicis. Tantum dabit amicitiae, ut veram amici causam esse malit, ut orandae litis tempus, quoad per leges liceat, accommodet. Cum vero iurato sententia dicenda erit, meminerit deum se adhibere testem, id est, ut ego arbitclarum a maioribus accepimus morem rogandi iudicis, si eum teneremus, quae salva fide facere possit. Haec rogatio ad ea pertinet, quae paulo ante dixi honeste amico a iudice posse concedi; nam si omnia facienda sint, es putandae sint. Loquor autem de communibus amicitiis; nam in sapientibus viris perfectisque nihil potest esse tale. Damonem et Phintiam Pythagoreos ferunt hoc animo inter se fuisse, ut, cum eorum alteri Dionysius tyrannus diem necis destinavisset et is, qui morti addictus esset, paucos sibi dies commendandorum suorum causa postulavisset, vas fac
Abbreviated transcription (Latin):
nũ hoc pn̾cipes cepissent. cognaci¬
onem supbi. nomẽq tarqnioru
ꝯmemoriã regni esse tollendã ꝙ
erat utile patrie consulere. id erat
uta honestu. ut ⁊̃ ip̃i collatino pla¬
cere debe̾t. Itaq utilitas ualuit
ꝓhonestatẽ. sine qua ne utilitas
quidẽ esse potuiss. at in eo rege q
nrbem condidit nõ idẽ Species eĩ
utilitatis animũ pepulit eiꝰ cuicũ
uisu esset utilius solũ quã cũ altõ
rtuare frẽm int̾emit. Omisit h
ꝯpictatem. ⁊ humanitatẽ. ut id qd̾
inle ui debat᷑. neq erat. assequi po¬
se. Et tamẽ muri causa opposuit
stciem honestatis.nec ꝓbabilem
taimẽ nr̃e nobis utilitates õmittẽd̾
enti ⁊ contendẽ debet. quã mariẽ
possit ut uincat. Supplantare enm
qui cũ certet. at manu depellere nł¬
lo modo debet Sic inuita sͥ quẽꝙ
petere ꝙ ꝑtincat ad usum. nõ mi¬
quũ est. Altcĩ dirĩpe ius nõ est.
Axime aute ꝑ turbant᷑ offi¬

Expanded text:
lium hoc principes cepissent, cognationem Superbi nomenque Tarquiniorum et memoriam regni esse tollendam, quod erat utile, patriae consulere, id erat ita honestum, ut etiam ipsi Collatino placere deberet. Itaque utilitas valuit propter honestatem, sine qua ne utilitas quidem esse potuisset. At in eo rege, qui urbem condidit, non item; species enim utilitatis animum pepulit eius; cui cum visum esset utilius solum quam cum altero regnare, fratrem interemit. Omisit hic et pietatem et humanitatem, ut id, quod utile videbatur neque erat, assequi posset, et tamen muri causamopposuit, speciem honestatis nec probabilem tamen nostrae nobis utilitates omittendae eniti et contendere debet, quam maxime possit, ut vincat, supplantare eum, quicum certet, aut manu depellere nullo modo debet; sic in vita sibi quemque petere, quod pertineat ad usum, non iniquum est, alteri deripere ius non est. Maxime aute
Abbreviated transcription (Latin):
onĩa qd̾ aristocili placet necesse
est. ꝙ honestũ sit id esse aut solum
aut sũmu bonũ. ꝙ aut̃ bonũ id cer¬
te utile est. ita ꝗc ꝗd honestum. id
utile qrͣe error hẽmum nõ ꝓborũ
cũ aliquid qd utile uisũ est arripuit.
id continuo secernit ab honesto.
hinc sice. hinc uencna. hinc falsa
testam̃ta nascuntꝰ. hinc furta. pe¬
culatus. expilactẽs. direpcionesq
socioꝵ a ciuiũ. hinc opũ nimiaꝵ po¬
tencie nõ ferende. Postremo ⁊ ĩ li¬
beris ciuitatib regnandi existunt
cupiditates. quib nichil nec tetriꝰ
nec fedius excogitari potest. Emolu¬
menta enĩ reꝵ fallacib iudiciis ni¬
dent. penam nõ dico legum quas
sepe prũpunt s ip̃ius turpitirdis
que acerbissima ẽ nõ uident/ qmͣ

Expanded text:
omnia, quod Aristoteli placet, necesse omnia, quod Aristoteli placet, necesse est, quod honestum sit, id esse aut solum aut summum bonum; quod autem bonum, id certe utile; ita, quicquid honestum, id utile. Quare error hominum non proborum, cum aliquid, quod utile visum est, arripuit, id continuo secernit ab honesto. Hinc sicae, hinc venena, hinc falsa testamenta nascuntur, hinc furta, peculatus, expilationes dir-ptionesque sociorum et civium, hinc opum nimiarum, potentiae non ferendae, postremo etiam in liberis civitatibus regnandi exsistunt cupiditates, quibus nihil nec taetrius nec foedius excogitari potest. Emolumenta enim rerum fallacibus iudiciis vident, poenam non dico legum, quam saepe perrumpunt, sed ipsius turpitudinis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ uitã hõmu ĩuasisse. qua
coꝵ opinionẽ qui ista ditrater̃t.
Itaq nõ ut aliqñ ante pone̾mus
utilia honestis. s ut ea sine ertore
diiudicaremꝰ. si qñ incidissent. in
pugnancia hanc igit᷑ ꝑtem relictã
explebimꝰ nullis adminiculis. S
ut d̾r maite nr̃õ. neq enĩ ꝯcquam
ẽ dehac parte post panetium dis
si cũ animũ atcenderis. curpitudi¬
nẽ uideas adiunctam ei rei que
speciẽ utilitatis acculerit. cũ nͦ uti¬
licas reliqñda ẽ. s intelligendum
ubi turpitudo sit. ibi utilitatẽ esse
nõ posse.Qd̾ si nlẽ tam ccͣ naturã
qm turpitudo. recta enĩ et cõueni¬
encia et constançia natura deside¬
rat aspnat᷑q contͣria. nichil q tam
ẜn nãturã. qmͣ̃ utilitas. ete meadẽ
re utili turpitudo eẽ nõ potest tẽ¬
q si ad honestatem nati sumus.
eaq aut sola expetenda est. ut ⁊ e¬
noni uisum est. aut certe omĩ pon¬
dere grauior. habenda quã reliqua

Expanded text:
maiorem in vitam hominum invasisse quam eorum opinionem, qui ista distraxerint. Itaque, non ut aliquando anteponeremus utilia honestis, sed ut ea sine errore diiudicaremus, si quando incidissent, indpugnantiam. Hanc igitur partem relictam explebimus nullis adminiculis, sed, ut dicitur, Marte nostro. Neque enim quicquam est de hac parte post Panaetium expsi, cum animum attenderis, turpitudinem videas adiunctam ei rei, quae speciem utilitatis attulerit, tum non utilitas relinquenda est, sed intellegendum, ubi turpitude sit, ibi utilitatem esse non posse. Quodsi nihil est tam contra naturam quam turpitudo recta enim et convenientia et constantia natura desiderat aspernaturque contraria nihilque tam secundum naturam quam utilitas, certe in eadem re utilitas et turpitudo esse non potest. Itemque, si ad honestatem nati sumus eaque aut sola expetenda est, ut Zenoni visum est, aut certe omni pondere gravior habenda quam reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
posse. ⁊ ĩ eo ꝑstant. ħ uerbum quia
ualeat nõ uident. Cũ querimꝰ em̃
si celare possint. quid fc̃uri sunt. nõ
querimꝰ possint ne celare. s tanq̃
tormenta quedam ad hibe mis
Ut si respondeant se ĩpunitate ppo¬
sita facturos ꝙ expediat facinoro¬
sos se esse fateant᷑. Si negent ol
tuipiaꝑ se ip̃a fugienda esse conce¬
dant S iam ad pposicum reu̾tam
Incidunt multe sepe cause queᷤᷤ¬
turbant aĩos utilitatis specie no
cum hoc delibẽtur. relinquenda ns
sit honestas ꝑꝑ utilitatis maglill¬
dinẽ Nam id ꝗd̾ imꝓbũ est silli
tus imꝑiu abrogabat poter
deri facere id ĩiuste. fuerat en l
regib etpellendis socius branis¬

Expanded text:
posse et in eo perstant; hoc verbum quid posse et in eo perstant; hoc verbum quid valeat, non vident. Cum enim quaerimus, si celare possint, quid facturi sint, non quaerimus, possintne celare, sed tamquam tormenta quaedam adhibemus, ut, si responderint se impunitate proposita facturos, quod expediat, facinorosos se esse fateantur, si negent, omnia turpia per se ipsa fugienda esse concedant. Sed iam ad propositum revertamur. Incidunt multae saepe causae, quae conturbent animos utilitatis specie, non cum hoc deliberetur, relinquendane sit honestas propter utilitatis magnitudinem nam id quidem improbum est, sed iutus imperium abrogabat, poterat videri facere id iniuste; fuerat enim in regibus expellendis socius Bruti
Abbreviated transcription (Latin):
sus uidebat᷑. cũ in locum annulu
ĩuerteãt. Itaq hac oportunitate
anuili usus. regine stuprũ intu¬
lit. eaq adiutrice regeni dñm in¬
tẽmit. sustulit quos obstare
bitrabat᷑. nec ĩhiis cum facino¬
b qsqmͣ potuit uidere. Sic repẽte
annuli beneficio. rex exortus est
lidie. Hunc ig ip̃m annulũ si hr
sapiens. nichil plus sibi licerepu¬
tet peccare. qũa sinõ habtͣ hoẽsta
enĩ bonis uiris nõ occulta q̃rũtq
atqr hoc loco philosophi quida
mimine mali illi quidẽ. s ñsatis
accuti. Fictam ⁊ cõmenticiã fabul
ꝓlatam dicunt a platone quasi uo
ille aut fc̃m id esse aut fieri potuis
huiꝰ exempli. si nemo sciturus. ne
mo suspitaturus quidem sit. cũali¬
libidims ca feceris. si id diis hõĩ¬
b q ft̃m sit semp ignotũ. sis nefic¬
turus. negant id fieri posse. qmͣqnͣ
potest id quider. s quero qd̾ negãt
posse. id si posset. quid nam faten̾t
Urguẽt rustice sane. negant em̃

Expanded text:
sus videbatur, cum in locum anulum sus videbatur, cum in locum anulum inverterat. Itaque hac opportunitate anuli usus reginae stuprum intulit eaque adiutrice regem dominum interemit, sustulit, quos obstare arbitrabatur, nec in his eum facinoribus quisquam potuit videre. Sic repente anuli beneficio rex exortus est Lydiae. Hunc igitur ipsum anulum si habeat sapiens, nihilo plus sibi licere putet peccare, quam si non haberet; honesta enim bonis viris, non occulta quaeruntur. Atque hoc loco philosoplis quidam, minime mali illi quidem, sed non satis acuti, fictam et commenticiam fabulam prolatam dicunt a Platone; quasi vero ille aut factum id esse aut fieri potuissuli et huius exempli: si nemo sciturus, nemo ne suspicaturus quidemn sit, cum alilibidinis causa feceris, si id dis hominibusque futurum sit semper ignotuml, sisne facturus. Negant id fieri posse. Nequaquam potest id quidem; sed quaero, quod negant posse, id si posset, quidnam facerent. Urguent rustice sane; negant enim
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur emedio ẽ enĩ totũ scełatũ
⁊ mpiũ. qui delib̾ant. utrũ id sequã¬
tur ꝙ honestũ esse uideat᷑. an sciẽtes¬
se scelere contaminent In ip̃a em
dubitacionc facinꝰ mẽ eciam si ad id
nõ puencrint. gͦ ea delibanda omĩo
non sũt. ĩ quibꝰ ẽ cupis ip̃a delib̾acõ.
¶Atii etiam exomiĩ delibacione ce¬
landi ⁊ occultandi spes opimoq re¬
mouenda ẽ. Satis enĩ nobis si mõ
ni philo sophia aliquid. ꝓfecimus
ꝑsuasum esse debet. Si omẽs deos
ne. qui cũ terra discessiss mag¬
nis quibdã imbrib descendit in
illũ hiantũ. eneũq equũ ut fert̃
fabule a ĩadu̾tit cuiꝰ in latib fores
essent. quib aꝑtis corpus hoĩms
mortui iudit. magnicudine ⁊̃ nsi¬
tata ãnuluq aureum indigito q̃
ut d̾ craxit ipse sͥ induit. Erat aut̃
regi pastor. cuic niconcilio sẽ pastoꝵ¬
ad palmã conutẽat anullo uideb¬
tur. ip̃e aut̃ ꝯmĩa uidebat. Idemrur¬

Expanded text:
otum sceleratum et impium, qui deliberant, utrum id sequantur, quod honestum esse videant, an se scientes scelere contaminent; in ipsa enim dubitatione facinus inest, etiamsi ad id non pervenerint. Ergo ea deliberanda omnlino non sunt, in quibus est turpis ipsa deliberatio. Atque etiam ex omni deliberatione celandi et occultandi spes opinioque removenda est. Satis enim nobis, si modo in philosophia aliquid profecimus, persuasum esse debet, si omnes deos ne, qui, cum terra discessisset magnis quibusdam imbribus, descendit in illum hiatum aeneumque equum, ut ferunt fabulae, animadvertit, cuius in lateribus fores essent; quibus apertis corpus hominis mortui vidit magnitudine invisitata anulumque aureum in digito; quem ut detraxit, ipse induit erat autem regius pastor, tum in concilium se pastorad palmam converterat, a nullo videbatur, ipse autem omnia videbat; idem rur
Abbreviated transcription (Latin):
pestiferum. atq impiũ ex hoĩm
coitate ext̾minandũ est Et em
ut menbra quedã ampitant᷑ si et
p̃a sanguine. ⁊ tanqua spiritu ca¬
rere ca ceperint. ⁊ nocent reliquis
ptib corporis. sic ista infigura ho¬
minis feritas ⁊ ĩmanitas belue
a cõi tanq̃ hũanitate corpis
segganda ẽ hunis gencris q̃stio¬
nes sũt omẽs hec in quib extẽ¬
pore officium exquirit̾. Eiismõi
git᷑ credo res panctiũ ꝑsecutum
fuisse. nsialiquiᷤ casus aut occupa¬
lo cus consiliũ pemisset. ad quas
pas consultaciones ex supiorib¬
libris satis multa precepta sunt

Expanded text:
pestiferum atque impium ex hominum pestiferum atque impium ex hominum communitate exterminandum est. Etenim, ut membra quaedam amputantur, si et ipsa sanguine et tamquam spiritu carere coeperunt et nocent reliquis partibus corporis, sic ista in figura hominis feritas et immanitas beluae a communi tamquam humanitatis corpore segreganda est. Huius generis quaestiones sunt omnes eae, in quibus ex tempore officium exquiritur. Eius modi igitur credo res Panaetium persecuturum fuisse, nisi aliqui casus aut occupatio eius consilium peremisset. Ad quas ipsas consultationes superilibris satis multa praecepta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
alcerius ꝯmodis d̾trahẽdu.
Non igit magis est contra na¬
nã morb. ⁊ egestas. aut quid e¬
cinsmodi. qmͣ detractio atq appe¬
nuoaliem. S cõmunis utilita¬
is tẽrelictio contra naturam est.
estem̃ ĩiusta. Itaq lex ip̃a na¬
ure que utilitatẽ hoĩnum conẜ¬
uit ⁊ continet. decernet profecto
ut ab hõme merti.atq m utili.
idsapientẽ. bonũ. fortẽ uirũ trãs¬
ferant᷑ res ad uiuendũ necessaĩe.
qui si occidĩt. multũ de cõmiũ uti¬
inte detraxerit. mõ ħ̃ ita faciãt.
ut ne ipe de se bene existimans. se¬
seq diligens. hanc causã bãt ad
ĩuiriam. Ita semp officio fungetur.
utilitati consulẽs hõmu ⁊ ci quã
scpc ꝯmemoro humane socictati.
nã ꝙ ad falatim attinet. ꝑ facile
iudiciũ est. Nulla enĩ societas ⁊¬
nobis cũ tyrãnis. s pociꝰ sũma di¬
stinctio ẽ. neq est ꝯtra naturam
spoliare eñ si possis. quẽ est hone¬
stu necare. atq ħ omne genus

Expanded text:
alterius commodis detrahendum. Non igitur magis est contra naturam morbus aut egestas aut quid eius modi quam detractio atque appetitio alieni, sed communis utilitatis derelictio contra naturam est; est enim iniusta. Itaque lex ipsa naturae, quae utilitatem hominum conservat et continet, decernet profecto, ut ab homine inerti atque inutili ad sapientem, bonum, fortem virum transferantur res ad vivendum necessariae, qui si occiderit, multum de communi utilitate detraxerit, modo hoc ita faciat, ut ne ipse de se bene existimans seseque diligens hanc causam habeat ad iniuriam. Ita semper officio fungetur utilitati consulens hominum et ei, quam saepe commemoro, humanae societati. Nam quod ad Phalarim attinet, perfacile iudicium est. Nulla est enim societas nobis cum tyrannis, et potius summa distractio est, neque est contra naturam spoliare eum, si possis, quem est honestum necare, atque hoc omne genus
Abbreviated transcription (Latin):
siquid ab hõme ad nuua parter
utili utilitatis tue cansa d̾ traxe¬
ns in humane fecis contia nateͣ
legem. Smn aut̾ is tu sis. ꝯ multã
itilitatẽ rei p. atq hominũ soci

Expanded text:
si quid ab homine ad nullam partem utili utilitatis tuae causa detraxeris, inhumane feceris contraque naturae legem; sin autem is tu sis, qui multam utilitat
Abbreviated transcription (Latin):
pare ⁊ inhiis ad dubitare turpis
udeat᷑. Credo. si qñ dubitatione
lccidit. quale sit id d̃quo ꝯsideretuͣ
depe em̃ tempore fit. ut pleꝵq tur
d baberi solcat. ninematur. non
ese turpe.
Dxempli causa ponat᷑ aliquid
qd̾ pateat latiꝰ. Qd̾ pot̾ maius¬
se scelus. qm̃ nõ mõ hoĩnem s ⁊⁊̃
astrĩxit sele.siquis tyrãnum octidͭ᷑
qͣuis familiarẽ. ppło quidẽ romano
nõ uidr qui exomĩb p̾claris factis
illud pulcherrimũ existimat. Uicit
ergo utilitas honestatẽ.ĩmo uo ho¬
nestas utilitatẽ secuta ẽ. Itaq ut
sine ullo errore diiudicare possimꝰ.
si qñ cũ illo ꝙ honestũ intelligimꝰ
pugnare idiideb̾r ꝙ appellamꝰ utile.
formula quedã constituenda ẽ qmͣ si

Expanded text:
parare et in his addubitare turpissvideatur? Credo, si quando dubitatio accidit, quale sit id, de quo consideretur. Saepe enim tempore fit, ut, quod tur haberi soleat, inveniatur non esse turpe; exempli causa ponatur aliquid, quod pateat latius: Quod potest maius esse scelus quam non modo hominem, sed etiam astrinxit scelere, si qui tyrannum occidit quamvis familiarem? Populo quidem Romano non videtur, qui ex omnibus praeclaris factis illud pulcherrimum existimat. Vicit ergo utilitas honestatem? Immo vero honestas utilitatem secuta est. Itaque, ut sine ullo errore diiudicare possimus, si quando cum illo, quod honestum intellegimus, pugnare id videbitur, quod appellamus utile, formu
Abbreviated transcription (Latin):
pitudinẽ fugiendu. quid sit o
id cirto fugiendum nõ sit ꝙ omĩo
turpe non sit.
Ed qm̃ opi inchoato ꝓpe tamẽ
ab soluto. tanqua Fastigiu
ĩ ponimꝰ ut geometre solent. nõ
omĩa docẽ. S quedã postulare ut
sibi concedant᷑ quo facilius que
uolunt explicent. sic ego ate postu¬
lo mi citero. ut mͥ conçedas si po¬
tes. nich p̾t̾ id quod honestum sit
ħ nõ licetpp cratippum. at illud
certe dab̾. ꝙ honestum sit id esse
maxime ꝑꝑ se expetendũ. Michi
utrũ ius satis ẽ. ⁊ tũ hoc tũ illd ꝓ¬
babilius ii det᷑. nec p̃terea qcqmͣ
ꝓbabile. Ac pͥmũ in hoc panecius
defendendꝰ est. ꝙ nõ utilia cum ho¬
nestis pugnare aliqnͣ posse dixit.
neq eiũ ei fas erat S ea que iu¬
dent᷑ utilia. Nichil u̾o utile ꝙ ñ

Expanded text:
giendum, quid sit, quod idcirco fugiendum non sit, quod omnino turpe non sit. Sed quoniam operi inchoato, prope tamen absoluto tamquam fastigium imponimus, ut geometrae solent non omnia docere, sed postulare, ut quaedam sibi concedantur, quo facilius, quae volunt, explicent, sic ego a te postulo, mi Cicero, ut mihi concedas, si potes, nihil praeter id, quod honestum sit, hoc non licet per Cratippum, at illud certe dabis, quod honestum sit, id esse maxime propter se expetendum. Mihi utrumvis satis est et tum hoc, tum illud idetur nec praeterea quicquam probabile. Ac primum in hoc Panaetius defendendus est, quod non utilia cum honestis pugnare aliquando posse dixerit neque enim ei fas erat, sed ea, quae viderentur utilia. Nihil vero utile, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
s młto illa peiora. mortem. paupta¬
tẽ dolorem. erat meo ꝙ uiuu̾ aut cor¬
poris aut fortime nitum uicĩs
aĩmi granius existimat. ergom
tur om̃is humana consortiosd
etiã si hoc natura describit. ut lo¬
mo hoĩn quicumq sit obcam
ip̃am cãm ꝙ ⁊d is homo sit con¬
sultũ uelit. necesse ẽ ẜm eantem
est. c̾te molare alteꝵ lege nature¬

Expanded text:
sed multo illa peiora, mortem, paupertased multo illa peiora, mortem, paupertatem, dolorem, errat in eo, quod ullum aut corporis aut fortunae vitium vitiis animi gravius existimat. Ergo utur omnis humana consortio. Atque etiam, si hoc natura praescribit, ut homo homini, quicumque sit, ob eam ipsam causam, quod is homo sit, consultum velit, necesse est secundum est, certe violare alterum natur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mors. qmͣ dolor. ꝙͣ cetra generis
dis. aut iuuandis maxiõs labores
molestias q suscipe. nnitantes her¬
culem illum. quẽ hõmu fama bñ¬
ficioꝵ memor. in concilio celestium
collocauit. ꝙ uiue̾ in solitudine
nõ mõ sine ullis molestiis s eciam
ĩmaximis uolũptatib habundan¬
tẽ omib copiis. ut excellas etiã pul¬
chricudine ⁊ nirib.Quo circa oꝑti¬
mo quis ⁊ splendidissimo ingenio.
longe iliam uita huic añponit. Ex
quo efficit᷑. hoĩne nate obediente
hoĩm nocẽ nõ posse. Bemide qui al¬
tex uiolat ut ipẽ aliqd cõmodi cõse¬
quat᷑. aut ni chil existimat sẽ fate̾
oͣnaturam. aut magis fugiendam
censet mortẽ. panꝑtatez. dolorem.
amissionẽ ctiam lib̃oꝵ. ꝓpmquorũ.
amicoꝵ ꝙͣ facere cuiquam ĩiuriam.
si nichil existimat ꝯtra natura fiei̾
ĩ uiolandis homib quid cum eo
disseras: qui om̃o hõmem ex bõie
tollat. Sin fugiendũ id quidẽ cens.

Expanded text:
 mors, quam dolor, quam cetera generis dis aut iuvandis, maximos labores, molestiasque suscipere, imitantes Herculem illum, quem hominum fama, beneficiorum memor, in concilio caelestium collocavit, quam vivere in solitudine, non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus, abundantem omnibus copiis, ut excellas etiam pulchritudine et viribus, quocirca optimo quisque splendidissimoque ingenio longe illam vitam huic anteponit, ex quo efficitur, hominem naturae oboedientem, homini nocere non posse. Deinde, qui alterum violat, ut ipse aliquid commodi consequatur, aut nihil existimat se facere contra naturam aut magis fugiendam censet mortem, paupertatem, dolorem, amissionem etiam liberorum, propinquorum, amicorum quam facere cuiquam iniuriam. Si nihil existimat contra naturam fieri hominibus violandis, quid cum eo disseras, qui omnino hominem ex homine tollat? sin fugiendum id quidem censet,
Abbreviated transcription (Latin):
cudinẽ ad se craduxiss. debili taiͣ et
intĩre totũ corpꝰ necc̃e ess. sic si unꝰ
quisq nr̃m ad se rapiat omoda a¬
lioꝵ detrahatq ꝙ cuiq possit emo¬
lumenti sui gr̃a. societas hoĩnum
quis malit ꝙ adusũ uite ꝑtinet.
qmͣ alteri acquirẽ. concessur est ñ
repugnante natura. Illud natur⁊
nõ patit᷑. ut alioꝵ spoliis nr̃as facł¬
tates. copias opes augeamus¬
Neq uõ ħ solũ natuͣa. idẽ. iure gẽ¬
ciũ. s ⁊̃ legibus populoꝵ quib in
singulis ciuitatib res p. continet᷑.
eodẽ mõ constitutũ ẽ. ut nõ liceat
sui ꝯmodi causa noceͣ altĩ ħ enĩ spͦ¬
tãt leges. ħ uolunt.ĩ columẽ esse
ciuiũ ꝯiunctionẽ qmͣ dirim̃teos
morte. exilio. uinculis. dãpno coh̾¬
cent. Acq ħ multo magis efficit ip̃a
nacute rõ. que ẽ lex diuina ⁊ huma¬
na. cui parere qui uelit. omẽs autẽ
parebunt ꝗ scd̃m nat᷑am uolent
uiuere. nũqͣ cõmittet ut alienum

Expanded text:
tudinem ad se traduxisset, debilitari et interire totum corpus necesse esset, sic, si unus quisque nostrum ad se rapiat commoda aliorum detrahatque, quod cuique possit, emolumenti sui gratia, societas hominum quisque malit, quod ad usum vitae pertineat, quam alteri acquirere, concessum est non repugnante natura, illud natura non patitur, ut aliorum spoliis nostras facultates, copias, opes augeamusNeque vero hoc solum natura, id est iure gentium, sed etiam legibus populorum, quibus in singulis civitatibus res publica continetur, eodem modo constitutum est, ut non liceat sui commodi causa nocere alteri; hoc enim spectant leges, hoc volunt, incolumem esse civium coniunctionem; quam qui dirimunt, eos morte, exsilio, vinclis, damno coërcent. Atque hoc multo magis efficit ipsa naturae ratio, quae est lex divina et humana; cui parere qui velit omnes autem parebunt, qui secundum naturam volent vivere, numquam committet, ut alienum
Abbreviated transcription (Latin):
tendas ł uoluptate ł indigenc
m̃tiũt᷑. licẽt enĩ dice̾ eiutilitat
aliqñ cũ honestate pugnare ser
cũ sit is qui id solũ bonũ uidicet
ꝙ honestũ sit. que aũt huic reput¬
nent specie quad̾a utilitatis. exᷤ
neq accessione nicliorẽ uitã fĩ
d̾cessione peiore. nõ uidr debius
huiꝰ moĩ delibacionez introduto
inqua ꝙ utile uideret᷑ cũ eo ꝙ ho¬
nestum ẽ comparetur.¬

Expanded text:
voluptate vel indolentia metiuntur, liceret ei dicere utilitatem aliquando cum honestate pugnare; sed cum sit is, qui id solum bonum iudicet, quod honestum sit, quae autem huic repugnent specie quadam utilitatis, eorum neque accessione meliorem vitam fieri nec decessione peiorem, non videtur debuisse eius modi deliberationem introducere, in qua, quod utile videretur, cum eo, quod honestum e
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ erit ei qui rẽp admĩstrabͭ
ut suũ ꝗsq teneat. neq de bonis
pͥnatoꝵ publice diminucio fiat.
Pnciose enĩ philippꝰ in tribinatu
cũ legem agrariam ferret.qmͣ tñ ⁊
anciquari facile passus est. ⁊ meo
cũ magendo multa ppłarit᷑. tñ illd̃
male. nõ esse in ciutate duo milia
hoĩnũ qui rem ħeãt. Capitał orõ
ẽ ad equacionẽ bonor ꝑtinẽs qua
peste que potest ẽẽ maior. Hanc
enĩ obc̃m max̾ ut sua rene̾nt᷑ res

Expanded text:
dendum erit ei qui rempub. administrabit, ut suum quisque teneat, neque de bonis privatorum publice diminutio fiat.Perniciose enim Philippus, in tribunatu cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in cum in agendo multa populariter, tum illud male, non esse in civitate duo milia hominum, qui rem baberent. Capitalis oratio est, ad aequationem bonorum pertinens; qua peste quae potest esse maior? Hanc enim ob causam maxime, ut sua tenerentur, res
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit lib̾a ⁊ nõ solitita suerei cuiꝰ¬
q custodia. atq mnhac pnicie rei
p. neilla quidem consequũt᷑ am̃
putant gr̃am. ⁊ani cui res erep
ta est. ĩucus cui data est. eciam
dissimilat se accipere uoluisse ⁊ ma¬
rime in pecumis creditis occłtat
suũ gaudiũ ne uideat᷑ nõ f̾uisse sol¬
uendo. at uõ ille qui accipit ĩ mri¬
am ⁊ meminit. ⁊ p̾se fert dolorem
suũ nec si płres sunc hii quib ĩpbe
ditũ ẽ. qua illi quib ĩ inste adẽp¬
nio ħ iudicant᷑. s pondere. Quã
lut̃ ht equitate. ut agru młtis
aginregem ꝙ nũquã aña ap̃ cos
stiderat᷑ necauerut. atq eo tempe
tante discordie secute sũt. ut ⁊ ty¬
ranni existerent.⁊ optunates ex¬
t̾minarent᷑. ⁊ p̾clarissime ꝯstituta
res .p. dilabẽtur. Nec uõ solum ip̃a
cecidit. s ⁊̃ reliquã gretia euertit
contagionb maloꝵ. que alacede¬
moniis ꝓfecte manart̃ lati ¶quid
nrõs gͣchos .t gͣcchi sũmi uiri fi¬

Expanded text:
 libera et non sollicita suae rei cuiusque custodia. Atque in hac pernicie rei publicae ne illam quidem consequuntur, quam putant, gratiam; nam cui res erepta est, est inimicus, cui data est, etiam dissimulat se accipere voluisse et maxime in pecuniis creditis occultat suum gaudium, ne videatur non fuisse solvendo; at vero ille, qui accepit iniuriam, et meminit et prae se fert dolorem suum, nec, si plures sunt ii, quibus inprobe datum est, quam illi, quibus iniuste adempnumero haec iudicantur, sedpondere Quam autem habet aequitatem, ut agrum, multis Agin Regem, quod numquam antea apud eos acciderat, necaverunt, ex quo eo tempore tantae discordiae securae sunt, ut Tyranni existerent, et optimates exterminarentur, et praeclarissime constituta Resp. dilaberetur. Nec vero solum ipsa cecidit, sed etiam reliquam Graeciam evertit contagionibus malorum, quae a Lacedaemoniis profectae, manarunt latius. Quid? nostros Gracchos T. Gracchi summi viri fi
Abbreviated transcription (Latin):
disserinsꝰ. quasi scd̾a quedã hoc̃sta
esse dicunt. nõ sapientiũ mõ ꝓpͥa.
bi õs in quib ẽ nirtutis indoles
comouent᷑. Nec uõ cũ dno decii. aut
duo scipiones fortes uiri ꝯmemo¬
tant᷑. aut cũ fabricius. aut aristides
uistus nõiat᷑. aut ab ilł fortitud̾is.
uit ab hiis iustitie. tanqͣ a sapiẽte
retit᷑ exemplũ. Nemo enĩ eoꝵ sic
sapiens ut sapientẽ uolumꝰ ĩtelli
Quechii qui sapientes ħiti ⁊ no¬
nec ili quid̾e septẽ. s ex medioꝵ

Expanded text:
a esse dicunt, non sapientium modo propria, iis omnes, in quibus est virtutis indoles, commoventur. Nec vero, cum duo Decii aut duo Scipiones fortes viri commemorantur, aut cum Fabricius aut Aristides iustus nominatur, aut ab illis fortitudinis aut ab hoc iustitiae tamquam a sapiente petitur exemplum; nemo enim horum sic sapiens, ut sapientem volumus intellegi, nec ii, qui sapientes habiti et none illi quidem septem, sed ex mediorum