comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diendi sitim. facetum qͦ nõ tm̃ circa ridicula opinor cõ¬
sistere. neq enim dr̃et Horatius facetũ catoni genus
natura concessum eẽ. uirgilio decoris hanc magis et exul¬
te cuiusdam elegantiȩ appellationẽ puto. Ideoq in epłis
Cicero hȩc bruti refert uerba. ne ulli sunt pedes faceti
ore delituis ingredienti mollius: quod conuenit cum illo
intriim ioceus est. Dicatitas sinẽ dubio & dicendo qua er
omni genere eõĩ ducta est proprie tñ significat sermone
cum risu ali quos incessentem Ideo demosthene arbanum
fuisse dicunt dicacem negant. Propriũ aũt materit de
qua nũc loquimur est ridiculũ. Ideoq hec tota disputatio
diusio traditur eadem quȩ est omnis orationis ut sie positũ
in rebus aut inuerbis. usus aũt maxime simplex aut
enim ex alis maxime risum petimus aut ex nobis aut
exrebus medis. Aliena autem rep̃hendimus aut refutamꝰ

Expanded text:
diendi sitim. facetum quoque non tantum circa ridicula opinor condiendi sitim. facetum quoque non tantum circa ridicula opinor consistere. neque enim diceret Horatius, facetum carminis genus natura concessum esse Vergilio. decoris hanc magis et excultae cuiusdam elegantiae appellationem puto. ideoque in epistolis Cicero haec Bruti refert verba: ne illi sunt pedes faceti ac delicatius ingredienti molles. quod convenit cum illo interim iocus est. dicacitas sine dubio a dicendo, quod est omni generi commune, ducta est, proprie tamen significat sermonem cum risu aliquos incessentem. ideo Demosthenen urbanum fuisse dicunt, dicacem negant. proprium autem materiae, de qua nunc loquimur, est ridiculum, ideoque haec tota disputatio visio traditur eadem, quae est omnis orationis, ut sit positum in rebus aut in verbis. usus autem maxime triplex; aut enim ex aliis risum petimus aut ex nobis aut ex rebus mediis. aliena aut reprehendimus aut refutamus
Abbreviated transcription (Latin):
propniũ quendam gustum urbis et sumptam ex conuer¬
satione doctoꝵ tacitam eruditionẽ deniq cui contraria
sit rusticitas uenustum eẽ quod cum gratia quadam et
uenere dicat᷑ appareat. Salsum ĩ consuetudine pro ridi¬
culo tantũ accipimus. Natura non utiq hoc est. ꝗꝗ et
ridicula eẽ oporteat salsa. Nam & cicero omne quod sal¬
sum sit ait ẽẽ acticoꝵ: non ꝗa sunt maxime ad risum cõ¬
positi. et catullus cum dicit nulla ĩ tam magno est corꝑe
mica salis hoc dicit nihil incorpore eius esse ridiculum
S alsum igit᷑ erit quod nonerit insulsum uelut quoddã
simplex orationis condimentũ quod sentitur satente
uidicio uelut palato excitatq et a tedio defendit ora¬
tionem. Sant tñ ut ille in cibis paulo liberalius aspersus
si tum nõ sit ĩ modicus affert aliꝗd proprię uoluptatis. ita
hi quoq indicendo hñt quiddam quod nobis faciat au¬

Expanded text:
proprium quendam gustum urbis et sumptam ex converproprium quendam gustum urbis et sumptam ex conversatione doctorum tacitam eruditionem, denique cui contraria sit rusticitas. venustum esse, quod cum gratia quadam et venere dicatur, apparet. salsum in consuetudine pro ridiculo tantum accipimus; natura non utique hoc est, quanquam et ridicula oporteat esse salsa. nam et Cicero omne, quod salsum sit, ait esse Atticorum, non quia sunt maxime ad risum compositi; et Catullus, cum dicit, nulla est in corpore mica salis, non hoc dicit, nihil in corpore eius esse ridiculum. salsum igitur erit, quod non erit insulsum, velut quoddam simplex orationis condimentum, quod sentitur latente iudicio velut palato, excitatque et a taedio defendit orationem. sales enim, ut ille in cibis paulo liberalius aspersus, si tamen non sit immodicus, adfert aliquid propriae voluptatis, ita hi quoque in dicendo habent quiddam, quod nobis faciat au
Abbreviated transcription (Latin):
cultati ꝙ eius rei nulla exercitatio est. nulli preceptores
utiq in conuiiuis et sermonibus multi dicaces. Sed ꝗa ĩ
hoc usu quotidiano proficimus oratoria urbanitas rara
nec ex parte propria. sed ad hanc consuetudinẽ cõmendata
ibil aut uetabat & componi materios in hoc idoncas ut¬
controuersiȩ ꝑ mixtis salihus fingerẽt᷑ uel res proponi
singulas ad iuuenũ talem exercitationem. ꝗn ille ipe
dicte sunt ac uocant᷑ quas certis diebus feste licentiȩ
dicere solebamus: si paulũ adhibita ratione fingerent᷑
aut aliquid in his serium quoq eẽt admixtũ plurimum
poterant utilitatis afferre. quȩ nũc iuuenũ uel sibi ludẽ¬
tium exercitatio est. Pluribus aũt noib̾us ĩ eadem re uul¬
go utimur quȩ tñ si diducas suam propriã quandã uim
ostendent. Nam et urbanitas dicitur quȩ ꝗđ signifi¬
cari uideo sermonem preferentem ĩ uerbis et sono et usu

Expanded text:
cultati, quod eius rei nulla exercitatio est, nulli praeceptores. cultati, quod eius rei nulla exercitatio est, nulli praeceptores. itaque in conviviis et sermonibus multi dicaces, quia in hoc usu cotidiano proficimus. oratoria urbanitas rara nec ex arte propria sed ad hanc consuetudinem commodata. nihil autem vetabat et componi materias in hoc idoneas, utcontroversiae permixtis salibus fingerentur, vel res proponi singulas ad iuvenum talem exercitationem. quin illae ipsae  dicta sunt ac vocantur, quas certis diebus festae licentiae dicere solebamus, si paulum adhibita ratione fingerentur, aut aliquid in his serium quoque esset admixtum, plurimum poterant utilitatis adferre; quae nunc iuvenum vel sibi ludentium exercitatio est. pluribus autem nominibus in eadem re vulgo utimur; quae tamen si diducas, suam quandam propriam vim ostendent. nam et urbanitas dicitur, qua quidem significari video sermonem praeferentem in verbis et sono et usu
Abbreviated transcription (Latin):
pyurho rege secucius inter cenã locuti cum rationẽ facti
reposcerentur et neq negari res neq defendi posset ris
sunt & oportuno ioco clapsi Nanq unus ex io imo inqt
nisi lagena defecisset octidissemus te eaq urbanitate to¬
ta est inuidia criminis dissoluta. Uerum hoc ꝗꝗd est ut
nõ ausim dicere canere omnino arte ꝗa nõ nullam obsuatio¬
nem ht̃. suntq ad id ꝑtinẽtia et a grecis et a hacinis com¬
posita prerepta ita plane affirmo precipue positum in nã
& in occaxione. porro natura nõ tm̃ in hoc ualet ut acutior
quis atq habilior sit admueniendũ nam id sane doctri¬
na possit augeri sed mest proprius quibusdam decor hatu
atq uultu ut eadem illa minus alio dicente urbana ee
uiti ea nõ indocti modo sed et̃ rustici salse dicant. et in eo
quis quis aliquid dixerit prior. Sunt enim longe uenustio¬
ra omnia in respondendo ꝗ̃ in prouocando. Accedit diffi¬

Expanded text:
Pyrrho sequius inter cenam locuti, cum rationem facti Pyrrho sequius inter cenam locuti, cum rationem facti reposcerentur et neque negari res neque defendi posset, risu sunt et opportune ioco elapsi. namque unus ex iis, immo , inquit, nisi lagona defecisset, occidissemus te; eaque urbanitate tota est invidia criminis dissoluta. verum hoc, quidquid est, ut non ausim dicere carere omnino arte, quia nonnullam observationem habet, suntque ad id pertinentia et a Graecis et a Latinis composita praecepta, ita plane adfirmo, praecipue positum esse in natura et in occasione. porro natura non tantum in hoc valet, ut acutior quis atque habilior sit ad inveniendum nam id sane doctrina possit augeri, sed inest proprius quibusdam decor in habitu ac vultu, ut eadem illa minus alio dicente urbana essvis, ut saepe adiuti ea non indocti modo, sed etiam rustici salse dicant, et in eo cum quis aliquid dixerit prior. sunt enim longe venustiora omnia in respondendo quam in provocando. accedit diffi
Abbreviated transcription (Latin):
Unde risus quid non solum facto aliquo dictoue. sed inter¬
dum quodam ẽt corporis tractu lacessit᷑. preterea nõ una
ratione moueri soleat neq enim acute tantũ ac uenuste
sed stulte iracunde. timide dicta ac facta rident᷑. Id eoq
anceps eius rei ratio est: ꝙ a derisu non procul ab est risus
ht̃ enuim ut cicero dicit sedem in deformitate aliqua et tui¬
pitudine: que cum in alis de monstrant᷑ urbanitas cum
ipos dicentis recidunt stultitia uocatur. Cum udet
autom res leuis et quȩ ascurris nimis insipientibue deniꝗ
sepi moueat : tum habet uim nescio an impiosisinã et
cui repugnari minime pot̃. Frumpit et̃ inuitus sopt nec¬
fuletus ope non uultus modo ac uocis ex primit confessionẽ
sedtotum corpus ui sua cõcutit Reꝵ aũt sepe ut dixi moxi¬
naꝵ momenta uertit. cum odium iramq freq̃ntissime
frangat documto sunt iuuenes tarentim ꝗ multa qͥẽ

Expanded text:
unde risus, qui non solum facto aliquo dictove, sed interunde risus, qui non solum facto aliquo dictove, sed interdum quodam etiam corporis tacta lacessitur. praeterea non una ratione moveri solet, neque enim acute tantum ac venuste sed stulte, iracunde, timide dicta aut facta ridentur; ideoque anceps eius rei ratio est, quod a derisu non procul abest risus. habet enim, ut Cicero dicit, sedem in deformitate aliqua et turpitudine, quae cum in aliis demonstrantur, urbanitas, cum in ipsos dicentes recidunt, stultitia vocatur. cum videatur autem res levis et quae ab scurris, mimis, insipientibus denique saepe moveatur, tamen habet vim nescio an imperiosissimam et cui repugnari minime potest. erumpit etiam invitis saepe, nec vultus modo ac vocis exprimit confessionem, sed totum corpus vi sua concutit. rerum autem saepe ut dixi maximarum momenta vertit, ut cum odium iramque frequentissime frangat. documento sunt iuvenes Tarentini, qui multa de rege
Abbreviated transcription (Latin):
illa q̃ sunt in uerrẽ dicta frigidius. aliis assignauit & testi¬
monii loco posuit Ut quo sunt magis uulgaria eo sit credi¬
bilius ea ab oratore ficta & passim eẽ iactata. utinamq libtꝰ
eius tyro. et alius quisꝗ fuit ꝗ tres hac de re libros edi¬
dit: partius dictoꝵ numero indulsissent. et plus iudicii
in eligendis ꝗ̃ in congerendis studii adhibuissent. Minus
obiectus calumniantibus foret: qui tũ nũc quoq ut ĩ om̃i
eius ingenio facilius quid reiici ꝗͣ quid adiici possit inue¬
nient. Affert aut summã rei difficultatem primũ ꝙ ridi¬
cusum dictum plerũq falsum est. hoc semꝑ humile sepe ex
industria de prauatum. preterea nunquam honorificũ
tum uaria hominũ iudicia in eo quod non ratione aliqͣ
sed motu animi quodã nescio an enarrabili iudicatur neq
hoc abullo satis explicari puto licet multi temptauerint

Expanded text:
ilia, quae sunt in Verrem dicta frigidius, aliis adsignavit et testiilia, quae sunt in Verrem dicta frigidius, aliis adsignavit et testimonii loco posuit; ut, quo sunt magis vulgaria, eo sit credibilius ilia ab oratore non ficta sed passim esse iactata. utinamque libertus eius Tiro aut alius, quisquis fuit, qui tris hac de re libros edidit, parcius dictorum numero indulsissent et plus iudicii in eligendis quam in congerendis studii adhibuissent: minus obiectus calumniantibus foret, qui tamen nunc quoque, ut in omni eius ingenio, facilius, quod reici quam quod adiici possit, invenient. adfert autem summam rei difficultatem primum, quod ridiculum dictum plerumque falsum est hoc semper humile, saepe ex industria depravatum, praeterea nunquam honorificum; tum varia hominum iudicia in eo, quod non ratione aliqua sed motu animi quodam nescio an enarrabili iudicatur. neque enim ab ullo satis explicari puto, licet multi temptaverint,
Abbreviated transcription (Latin):
landa mihi non fuerũt quibus ipẽ quantusꝯꝙ sum ac
fui ꝑuenisse me ad aliquod nom̃ ingenii credo freq̃nter
motus sum ut me non lachrime solum deprehenderent
sed pallor & uerisimilis dolor. De Rigo.¬
INC diuersa uirtus quȩ risu iudicis mouendo et
renouat quanta sit aũt in ea difficultas. uel duo max
Nam pleriq demostheni facultatem defuisse huius rei credũt
Ciceroni modum nec uideri potest noluisse de mosthenes euiꝰ
pauca ad modum dicta nec sane ceteris eius uirtutibus respo¬
dentia palam ostendunt non displicuisse illi iocos sed nõ
contigisse. Noster uero non solum extra iudicia sed et in ip̃is
orationibus habitus est nimius risus affectator. mihi quiđ
siue id recte iudico: siue amore ĩ modico p̃cipui ĩ eloq̃ntia
uiri labor mira quedam in eo uidetur fuisse urbanitas
N am et inẜ mone quotidiano multa & inaltercationibus &
interrogandis testibus plura ꝗͣ quisquã dixit facete et ipã

Expanded text:
landa mihi non fuerunt, quibus ipse, quantuscunque sum aut landa mihi non fuerunt, quibus ipse, quantuscunque sum aut fui, pervenisse me ad aliquod nomen ingenii credo; frequenter motus sum, ut me non lacrimae solum deprehenderent, sed pallor et veri similis dolor. huic diversa virtus, quae risum iudicis movendo et renovat. quanta sit autem in ea difficultas, vel duo maxime nam plerique Demostheni facultatem defuisse huius rei credunt, Ciceroni modum. nec videri potest noluisse Demosthenes, cuius pauca admodum dicta nec sane ceteris eius virtutibus respondentia palam ostendunt, non displicuisse illi iocos, sed non contigisse. noster vero non solum extra iudicia, sed in ipsis etiam orationibus habitus est nimius risus adfectator. mihi quidem, sive id recte iudico sive amore immodico praecipui in eloquentia viri labor, mira quaedam in eo videtur fuisse urbanitas. nam et in sermone cotidiano multa et in altercationibus et interrogandis testibus plura quam quisquam dixit facete, et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
unt diceret & dulois moriens reminiscitur argos iba ueo
nuseratione opus erit nobis ea de quibus querimur acer¬
disse credamus Atq in aĩo nr̃o persuatea mus nos illi simꝰ
quos grauia indigna tristia passos queramur nec agamus
rem quasi alienam. Sed assumamus paruꝑ illum dola rem
ita dicemus quȩ in nr̃o simili casu dictur essemus. Uidi ego
sepe histriones atq comedos cum ex aliquo grauiore actã
ꝑsonam deposuissent. Flentes ad huc egredi ꝙsi malienis
scmiptis sola pronũtiatio ita falsis accendit affectibus ꝗqͥ
nos faciemus qui illa cogitare debemus ut moueri peri¬
litantiũ uice possimus. Sed inschola quoq rebus ip̃is
affici cõuenit easq ueras sibi fingere hoc magis ꝙ illic ut
litigatores loquimur frequentius ꝗ̃ ut aduocati orbum
agimus q naufragum et periditãtem quoꝵ inducre ꝑso¬
nas quid actinet. nisi affectũ assumimus Hȩo dissimu¬

Expanded text:
ut diceret: et dulces moriens reminiscitur Argos? Ubi vero ut diceret: et dulces moriens reminiscitur Argos? Ubi vero miseratione opus erit, nobis ea, de quibus queremur, accidisse credamus atque id animo nostro persuadeamus. nos illi simus, quos gravia, indigna, tristia passos queremur, nec agamus rem quasi alienam, sed adsumamus parumper illum dolorem. ita dicemus, quae in nostro simili casu dicturi fuissemus. vidi ego saepe histriones atque comoedos, cum ex aliquo graviore actu personam deposuissent, flentes adhuc egredi. quodsi in alienis scriptis sola pronuntiatio ita falsis accendit adfectibus, quid nos faciemus, qui ilia cogitare debemus ut moveri periclitantium vice possimus? Sed in schola quoque rebus ipsis adfici convenit easque veras sibi fingere, hoc magis quod illic ut litigatores loquimur frequentius quam ut advocati. orbum agimus et naufragum et periclitantem, quorum induere personas quid attinet, nisi adfectus adsumimus? haec dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
ut peregrinari nauigare preliari. populos alloꝗ diuitiaꝵ
quas nõ habemus usum uideamur disponere/ nec cogitare
sed facere hoc animi uitiũ adutilitatem nr̃am transferemꝰ
ut hominem occisum queror. non oiã ꝗ̃ in re pñti accidisse
credibile est in oculis habeo : non ꝑcussor ille subitus erũpa
non ex pauescet circũuentus: exclamabit: uel rogabit:
uel fugiet: non ferientem: non concidentem uidebo. nõ
aĩo sangius ꝙ pallor et gemitus extremus deniq expira¬
tis biatus insidet. Insequetur
illustratio et cuidintia nommatur quȩ non tam dicere
udet ¶ ostendere. et affectus non alit ꝗ̃ si rebus ipis int¬
simus sequent. An nõ ex inc iusionibus illa sunt Exeussi
manibus radii reuolutaq pensa. leuiq patens inpectore
uulnu e t equus ille in funere pallantis positis insignib
quid non idem pocta penitus ultimi facti cepit imag nem

Expanded text:
ut peregrinari, navigare, proeliari, populos alloqui, divitiarum, ut peregrinari, navigare, proeliari, populos alloqui, divitiarum, quas non habemus, usum videamur disponere, nec cogitare sed facere: hoc animi vitium ad utilitatem non transferemus? ad hominem occisum queror; non omnia, quae in re praesenti accidisse credibile est, in oculis habebo? non percussor ille subitus erumpet? non expavescet circumventus? exclamabit vel rogabit vel fugiet? non ferientem, non concidentem videbo? non animo sanguis et pallor et gemitus extremus, denique exspirantis hiatus insidet? insequitur  Cicerone illustratio et evidentia nominatur, quae non tam dicere videtur quam ostendere; et adfectus non aliter, quam si rebus ipsis intersimus, sequentur. An non ex his visionibus illa sunt; excussi manibus radii, revolutaque pensa? — levique patens in pectore vulnus? equus ille in funere Pallantis,—positis insignibus? quid ? non idem poeta penitus ultimi fati concepit imaginem,
Abbreviated transcription (Latin):
non dolentem: irascetur si nihil ip̃e ꝗ ĩ iram concitat
idq exigit simile patiet᷑ sutis agentis oculis lacrimas
dabit: fieri non potest. Nec incendit nisi ignis. nec made¬
scimus nisi humore. nec res ulla dat alteri colorem quẽ
ipã non ht̃. Primum est igitur ut apud nos ualeant ea
quȩ ualere apud iudicem uolumus. afficiamurq anteꝗͣ
afficere conemur. At quomodo fiet ut afficiamur
neq enim sunt motus in nr̃a potestate. Temptabo etiã
de hoc dicere. quas phantasias grecit uocãt. nos sane
Uisiones appellemus. perquas imagines reꝵ absentiũ
ita rep̃sentant᷑ aĩo. ut eas cernere oculis. ac pntes hr̃e
uideamur has quisquis bene conceꝑit is erit ĩ affectibus
ces actus secundum uerũ optime finget. Q uod quidem
nobis uolentibus facile continget. Nam ut inter ocia
amicoꝵ et spes in anes & uelut somnia quedam uigilã¬
tium ita nos he dequibus loquimur imagines persequũt᷑

Expanded text:
non dolentem? irascetur, si nihil ipse, qui in iram concitat non dolentem? irascetur, si nihil ipse, qui in iram concitat se idque exigit, similia patietur? siccis agentis oculis lacrimas dabit? fieri non potest. nec incendit nisi ignis nec madescimus nisi humore nec res ulla dat alteri colorem quem non ipsa habet. primum est igitur, ut apud nos valeant ea quae valere apud iudicem volumus, adficiamurque antequam adficere conemur. ad quomodo fiet, ut adficiamur? neque enim sunt motus in nostra potestate. temptabo etiam de hoc dicere. quas φαντασίας Graeci vocant, nos sane visiones appellemus, per quas imagines rerum absentium ita repraesentantur animo, ut eas cernere oculis ac praesentes habere videamur. has quisquis bene conceperit, is erit in adfectibus ces, actus secundum verum optime finget; quod quidem nobis volentibus facile continget. nisi vero inter otia animorum et spes inanes et velut somnia quaedam vigilantium ita nos hae de quibus loquor imagines prosequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute preter alias plurimũ demosthenes ualuit ꝙ si
tradita mihi sequi precepta sufficeret satiffeceram huc pãti
nibil eoꝵ quę legi uel didici quod modo probabile fuit omit¬
tendo Sed mihi in animo est quȩ latent penitus ipa huus
loci aperire penetralia. quȩ quiđ̃ non aliquo tridente
sed experim̃to meo ac natura ipsa duce accepi Sũma enĩ
quantum ego quidem sentio circa mouendos affectus in
hoc posita est ut moueamur ipĩ Nam & luctus et ire
enim aliud est causȩ ut lugentes utiq in recẽti dolore dis¬
tissime quedam exclamare uidcãt᷑ et iram nõ nunquã
indoctus quo eloquentiã faciat. q̃ ꝙilis in est uis metis
et ueritas ipa morũ. Quare in is quȩ eẽ uerisimilia uo¬
lemus simus ipi similes eorũ ꝗ uere patiunt᷑ affectibus:
et a tali animo proficiscatur oratio qualem facere iudi¬
cem uolet. An ille dolebit ꝗ audiet me cum hoc dicam

Expanded text:
virtute praeter alias plurimum Demosthenes valuit. quodsi virtute praeter alias plurimum Demosthenes valuit. quodsi tradita mihi sequi praecepta sufficeret satisfeceram huic parti, nihil eorum quae legi vel didici, quod modo probabile fuit, omittendo; sed eruere in animo est quae latent, et penitus ipsa huius loci aperire penetralia, quae quidem non aliquo tradente, sed experimento meo ac natura ipsa duce accepi. summa enim, quantum ego quidem sentio, circa movendos adfectus in hoc posita est, ut moveamur ipsi. nam et luctus et iraeenim aliud est causae, ut lugentes utique in recenti dolore disertissime quaedam exclamare videantur et ira nonnunquam indoctis quoque eloquentiam faciat, quam quod illis inest vis mentis et veritas ipsa morum? Quare in iis, quae esse verisimilia volemus, simus ipsi similes eorum qui vere patiuntur adfectibus, et a tali animo proficiscatur oratio qualem facere iudicem volet. An ille dolebit, qui audiet me, qui in hoc dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
ante alias priameia uirgo hostilem ad tumulum erois sub
menibus altis ussa moriꝰ. ꝗ miser enim casus andro mache:
si compata ei felix polixena. aut cum ita exuggeramus in iuriã
nr̃am ut et̃ quȩ multo minora sunt intoleranda dicamus si.
pulsases defendi non poteras uulnerasti. Sed hȩc diligentius
cum ad eam amplifationem uenerimus dicemus. Interim
notasse contentus sum. Non id solum agere affectug ut q̃
sunt ostendant᷑ a cerba ac luctuosa sed etiã ut q̃ toleranda
hr̃i solent grauia uideant᷑: ut cum ĩ maledicto plus iniuriȩ
q̃ ĩmanu in in famia plus penȩ dicimus ꝗ̃ in morte. Nanqͥ
in hoc eloquentiȩ uis ut uidicem non ad id tantũ compellat
ĩquod ip̃a rei natura docetur sed aut ꝗ non est aut maio¬
rem ꝗ̃ est faciat affectũ. hec est illa quȩ dynosis uotatur
rebus indionis asperis inuidiosis addens uim oratio q ua

Expanded text:
ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori— quam miser enim casus Andromachae, si comparata ei felix Polyxena; aut cum ita exaggeramus iniuriam nostram, ut etiam quae multo minora sunt intoleranda dicamus: si pulsasses, defendi non poteras; vulnerasti. Sed haec diligentius, cum de amplificatione dicemus. Interim notasse contentus sum, non id solum agere adfectus, ut, quae sunt, ostendantur acerba ac luctuosa, sed etiam ut, quae toleranda haberi solent, gravia videantur: ut cum in maledicto plus iniuriae quam in manu, in infamia plus poenae dicimus quam in morte. namque in hoc eloquentiae vis est, ut iudicem non in id tantum compellat, in quod ipsa rei natura ducetur, sed aut, qui non est, aut maiorem quam est, faciat adfectum. haec est illa, quae δείνωσις vocatur, rebus indignis, asperis, invidiosis addens vim oratio; qua
Abbreviated transcription (Latin):
iusta dicere. Alioꝗn ethos uideret᷑. quare ip̃m et̃ dicendi
genus in hoc placidum debet ẽẽ ac mite: nihil suꝑbum
nihil elatum saltim ac sublime desidere proprie iocude
credibilit᷑ dicere satis est. Ideoq et medius ille orationis
modus maxime conuenit. diuersum est huie quod raboc
dicit᷑. qđ q nos affectũ proprie uocamus Et ut propriȩ
fere tota uersatur quȩ quibus ex locis ducenda sunt et
manifestum omnibus. et a nobis in rõe ꝓhemii atq epilogi
dictum est. Et metũ tamen duplicem intelligi uolo quem pa¬
timur et quem facimus et inuidia. Nanq altera ĩuidu
altera inuidiosum facit. hoc aut hominis illud rei est. In
quo & plus bit opis oratio. Nam queda uidentur gauua
perse parricidium cedes ueneficium quedam efficienda sũt
d aũt contingit cum magnis alioꝗn malis grauius et̃ id qđ̃
passi sumus ostendit᷑ quale est apud uirgilium o fclix una

Expanded text:
iusta dicere, alioqui Ἦθος videretur. Quare ipsum etiam dicendi iusta dicere, alioqui Ἦθος videretur. Quare ipsum etiam dicendi genus in hoc placidum debet esse ac mite; nihil superbum, nihil elatum saltem ac sublime desiderat; proprie, iucunde, credibiliter dicere sat est, ideoque et medius ille orationis modus maxime convenit. diversum est huic, quod πάθος dicitur, quodque nos adfectum proprie vocamus; et, ut proxime fere tota versatur. quae quibus ex locis ducenda sint, et manifestum omnibus et a nobis in ratione prooemii atque epilogi dictum est. et metum tamen duplicem intelligi volo, quem patimur et quem facimus, et invidiam; namque altera invidum, altera invidiosum facit. hoc autem hominis, illud rei est; in quo et plus habet operis oratio. nam quaedam videntur gravia per se, parricidium, caedes, veneficium; quaedam efficienda sunt. id autem contingit, cum magnis alioqui malis gravius esse id quod passi sumus, ostenditur; quale est apud Virgilium: O felix una
Abbreviated transcription (Latin):
tentię exprobatio. Nãq eos graues et intolerabiles ad ip̃m
demonstrat quod cedimus. et ignorat cupidi maledicẽdi
aut affectatores libertatis plus inuidiam ꝗ̃ conuicium posse
nam inuidia aduersarios conuiciũ nos inuisos facit. Ille
iam pene medius affectus est ex amoribus et ex desideriis
amicoꝵ et necessarioꝵ. et hoc maior est et illo minor. No
parum significanter et illa inscholis ut n dixerimus ꝗb
plerũq rusticos suꝑstitiosos auaros timidos secundum cõ¬
ditionem propositionũ effingimus. Nam si nͥ En mores
sunt cum hos imitamur ex his ducimus orationem deniq
hoc omne bonum et comem uirũ poscit. quas uirtutes cum
et in litigatone debeat orator si fieri potest approbare
utiq ipẽ aut habeat aut hr̃e credat᷑. Sic proderit plurimũ
causis quibus ex sua bonitate faciet fidem. Nam qui dũ
dicit malus uidet᷑. Utiq maledicit. non enim uidetur

Expanded text:
tentiae exprobratio. namque eos graves et intolerabiles id ipsum tentiae exprobratio. namque eos graves et intolerabiles id ipsum demonstrat, quod cedimus, et ignorant cupidi maledicendi aut adfectatores libertatis plus invidiam quam convicium posse; nam invidia adversarios, convicium nos invisos facit. ille iam paene medius adfectus est ex amoribus et ex desideriis amicorum et necessariorum, nam et hoc maior est et illo minor. Non parum significanter etiam illa in scholis ἤθη dixerimus, quibus plerumque rusticos, superstitiosos, avaros, timidos secundum condicionem propositionum effingimus. nam si ἤθη mores sunt cum hos imitamur, ex his ducimus orationem. denique Ἦθος omne bonum et comem virum poscit. quas virtutes cum etiam in litigatore debeat orator, si fieri potest, approbare, utique ipse aut habeat aut habere credatur. sic proderit plurimum causis, quibus ex sua bonitate faciet fidem. nam qui, dum dicit, malus videtur, utique male dicit; non enim videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ab ira. procul ab odio. Sed tñ alia pr̃is aduersus filium
tutoris aduersus pupillum mariti aduersus uxorem
moderatio est. hi enim preferũt eoꝵ ip̃oꝵ a. quibus ledũ¬
tur caritatem: neq alio modo in uisos eos faciunt q̃ ꝙ
amare ip̃i uidentur alia cum senex adolescentis alia¬
cum conuitiũ honestus inferioris fert. hic enim tantum
concitari. illic et̃ affici debet.Sunt & illa ex eadem
natura: sed motus ad huc minoris ueniam petere adole¬
scentiam: defendere amores. Non nũꝗ̃ etiam lenis alieni
caloris derisus ex hac forma uenit. Sed nõ his ex locis
tantũ.: uerũ aliquãto magis propria sunt uirtutis simu¬
lationis satisfaciendi rogandi. et eie copeia quȩ diuer¬
sum ei quod dicit intellectũ petit hinc et̃ ille maior ad
concitandum odium nasci affectus solet cum hoc ipo¬
quo nos aduersariis submittimus intelligitur tacita impo¬

Expanded text:
ab ira, procul ab odio. Sed tamen alia patris adversus filium, ab ira, procul ab odio. Sed tamen alia patris adversus filium, tutoris adversus pupillum, mariti adversus uxorem moderatio est hi enim praeferunt eorum ipsorum, a quibus laeduntur, caritatem, neque alio modo invisos eos faciunt quam quod amare ipsi videntur, alia, cum senex adolescentis alieni convicium, honestus inferioris fert; hic enim tantum concitari, illic etiam adfici debet. sunt et illa ex eadem natura, sed notus adhuc minoris, veniam petere adulescentiae, defendere amores. nonnunquam etiam lenis caloris alieni derisus ex hac forma venit, sed his non ex locis tantum. verum aliquanto magis propria fuit virtus simulationis, satisfaciendi rogandi εἰρωνεία quae diversum ei quod dicit intellectum petit. hinc etiam ille maior ad concitandum odium nasci adfectus solet, cum hoc ipquod nos adversariis summittimus, intellegitur tacita impo
Abbreviated transcription (Latin):
nec ab nuo et̃ ista in hac parte. Sed non concedo ut sola
sint. quin illud adhuc adiicio t&focatq ĩ C
S ed interim ex eadem natura ita ut illud maus sit . hoc
minas ut amor matoc caritas ũ łoC Interdum diusa
interse sicut in epilogis. Nanq ⁊ & eoc concitat i
solet mitigare. proprie tñ mihi uis nõis et ex primenda
natura est quatenus appellatione ip̃a non satis significa¬
re uidetur ñ eoc quod intelligimus. qđ q a docentibus
desideramus. Id erit ꝙ añ oĩa bonitate cõmendabit
non solum mite ac placidũ: sed plerũq blandum. et hu¬
manum: et audientibus amabile atq iocũdum. in quo
exprimendo summa uirtus ea est. Ut fluere omnia
ex natura reꝵ hominũq uideant᷑ : quo mores dicentis
ex oratione ꝑluceat. et quodã modo agnoscant᷑. quod
est sine dubio inter coniunctas maxime ꝑsonas. quoties
ferimus ignoscimus: satisfacimus monemus procul

Expanded text:
nec abnuo esse ista in hac parte; sed non concedo ut sola nec abnuo esse ista in hac parte; sed non concedo ut sola sint. quin illud adhuc adiicio, πάθος atque Ἦθος esse interim ex eadem natura, ita ut illud maius sit, hoc minus, ut amor πάθος caritas Ἦθος interdum diversa inter se, sicut in epilogis, nam quae πάθος concitavit, Ἦθος solet mitigare. proprie tamen mihi huius nominis exprimenda natura est, quatenus appellatione ipsa non satis significari videtur. Ἦθος quod intelligimus quodque a dicentibus desideramus, id erit, quod ante omnia bonitate commendabitur, non solum mite ac placidum, sed plerumque blandum et humanum et audientibus amabile atque iucundum, in quo exprimendo summa virtus ea est, ut fluere omnia ex natura rerum hominumque videantur utque mores dicentis ex oratione perluceant et quodammodo agnoscantur. quod est sine dubio inter coniunctas maxime personas, quotiens ferimus, ignoscimus, satisfacimus, monemus, procul
Abbreviated transcription (Latin):
quedam proprietas. Nam ipĩs quiđ omnes habitus mentis
continentur. Cautiores uoluntatem complecti ꝗ̃ noĩa interp̃¬
tari maluerũt. Affectus igit᷑ hos concitatos illos mites
atq compositos eẽ dixerũt. in altero uehem̃ter cõmotos
in altero lenes deniq: hos impetrare: illos persuadere. hos
ad probationem. illos ad beniuolentiã preualere. adiiciũt
quentius fateor. ita nõ nullas credo ẽẽ materias quȩ cõ¬
tinuum desiderent affectũ. nec tñ minus artis aut usus
hi leuiores hñt. Uiriũ atq impetus non tantundem exigũt
I n causis uero et̃ pluribus uersantur ĩmo secundum quendã
intellectum in omnibus. Nam cum ex illo et hoc loco nisi
aboratone tractetur quicquid de honestis & utilibus de¬
nique faciendis dicitur hoc uocari potest. Quida cõmẽ¬
dationem atq excusaitionem propria huius officii putauiunt

Expanded text:
quaedam proprietas; nam ipsis quidem omnis habitus mentis quaedam proprietas; nam ipsis quidem omnis habitus mentis continetur. cautiores voluntatem complecti quam nomina interpretari maluerunt. adfectus igitur πάθος concitatos, Ἦθος mites atque compositos esse dixerunt; in altero vehementer commotos, in altero lenes; denique hos imperare, illos persuadere; hos ad perturbationem, illos ad benivolentiam praevalere. adiiciunt quentius fateor, ita nonnullas credo esse materias, quae continuum desiderent adfectum. nec tamen minus artis aut usus hi leniores habent, virium atque impetus non tantundem exigunt. In causis vero etiam pluribus versantur, immo secundum quendam intellectum in omnibus. nam cum ex illo ethico loco nihil non ab oratore tractetur, quidquid de honestis et utilibus, denique faciendis et non faciendis dicitur, Ἦθος vocari potest. quidam commendationem atque excusationem propria huius officii putauerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tus affectibus estu fertͣ et uelut rapido flumini obsequitur
Ita argumenta ac testes quid egerint pronũtiatio ostendit.
Commotus aũt ab oratore iudex quid sentiat sedens adhuc atq
audiens conficet᷑ an cum ille qui plerisque ꝑorationibus petit᷑
fletus erumpit non palam dicta sententia est. huc igitur
incumbat orator. hoc opus eius. hic labor est sine quo cetera
nuda infirma : ingrata sunt: adeo uelut spiritus oꝑis huius
atq aĩus est in affectibus. Horũ aũt sicut antiꝗtus tra¬
ditum accepimus duȩ sunt spẽs. Alteram greci a ł o
uocant. quam nos uertentes recte ac proprie affectũ dici¬
mus. Alteram uͭ e o e cuius nomine ut ego quiđ sentio
caret sermo romanus. mores appellant᷑ Atq inde pars illa
philosophiȩ i E iRu moralis est dicta. Sed ip̃am rei nãm
spectanti mihi non tam mores significari uidentur ꝗͣ moꝵ

Expanded text:
tus adfectibus; aestu fertur et velut rapido flumini obsequitur. tus adfectibus; aestu fertur et velut rapido flumini obsequitur. ita argumenta ac testes quid egerint, pronuntiatio ostendit; commotus autem ab oratore iudex, quid sentiat, sedens adhuc atque audiens confitetur. An cum ille, qui plerisque perorationibus petitur, fletus erumpit, non palam dicta sententia est? huc igitur incumbat orator, hoc opus, hic labor est, sine quo cetera nuda, ieiuna, infirma, ingrata sint; adeo velut spiritus operis huius atque animus est in adfectibus. horum autem, sicut antiquitus traditum accepimus, duae sunt species: alteram Graeci πάθος vocant, quod nos vertentes recte ac proprie adfectum dicimus, alteram Ἦθος cuius nomine, ut ego quidem sentio, caret sermo Romanus; mores appellantur, atque inde pars quoque illa philosophiae ἠθική moralis est dicta. Sed ipsam rei naturam spectanti mihi non tam mores significari videntur quam morum
Abbreviated transcription (Latin):
dicem rapere & inquem uellet hitum animi posset ꝑducere
quo dicto flendum ꝗͥ irascendum eẽt rarius fuit atꝗ hoc
est ꝙ dominetur in iudiciis. Hȩc eloquentiã regunt nanq
argumẽta plerũq nascunt᷑ ex causa et pro meliore parte
plura sunt semꝑ: ut qui ꝑ hȩc uicit tantum non defuisse sibi
aduocatum sciat. ubi uero animi iudicum uis afferenda est
et ab ipã ueri contemplatione abducenda mens ibi propriũ
oratoris opus est hoc non docet litigator hoc libellis non con¬
tinet᷑ Probationes enim efficiũt sane ut cam̃ ur̃am meliorẽ
eẽ iudices putẽt. affertus petunt ut et uelit̃. Sed id quia
uolunt credunt quoq Nam cum irasci fauere odisse misereri
cepunt agi iam rem suam existimant. et sicut amanteꝵ de
forma iuidieart non possunt qa sensu oculoꝵ premit a mor ita
omnẽ ueritatis inquirende rationẽ udex amittit. Occupa¬

Expanded text:
dicem rapere et, in quem vellet habitum animi, posset perducere, dicem rapere et, in quem vellet habitum animi, posset perducere, quo dicente flendum irascendumve esset, rarus fuit. atqui hoc est quod dominetur in iudiciis, haec eloquentia regnat. Namque argumenta plerumque nascuntur ex causa, et pro meliore parte plura sunt semper, ut, qui per haec vicit, tantum non defuisse sibi advocatum sciat. Ubi vero animis iudicum vis adferenda est et ab ipsa veri contemplatione abducenda mens, ibi proprium oratoris opus est. hoc non docet litigator, hoc causarum libellis non continetur. probationes enim efficiant sane ut causam nostram meliorem esse iudices putent, adfectus praestant ut etiam velint; sed id quod volunt credunt quoque. nam cum irasci, favere, odisse, misereri coeperunt, agi iam rem suam existimant; et, sicut amantes de forma iudicare non possunt, quia sensum oculorum praecipit animus, ita omnem veritatis inquirendae rationem iudex omittit occupa
Abbreviated transcription (Latin):
leffic ilius mouendi iudicũ aiõs atq ĩ eum quem uolumus hitu
fonmandi et uelut transfigurandi Quadere pauca qux pen¬
stulabat materia sic attigi ut magis quid oporter et fieri q̃
quo id modo consequi possimus ostenderem. Nuno altus omnis
rei repetenda ratio est nam et ꝑtotam ut diximus caus
locus est affectibus. et eorũ non simplex natura. nec in trã¬
situ tractanda. quo nihil afferre maius uis orandi potest
Nam cetera forsitan tenuis quoq et angusta ingenii uena
si modo uel doctrina uel usu sit adiuta generare atq ad fru¬
gem aliquã ꝑducere queat. Certe suntꝰ semꝑq fuerunt nõ
parũ multi qui satis perite quȩ essent probationibus utilia
repirent. Quos equidem non contemno. Sed hactenus utiles
credo ne quid ꝑ eos uidici sit ignotũ Atq ut dicam quod
sentio dignos a quibus causas diserti docerent᷑ Qui uero u¬

Expanded text:
difficilius, movendi iudicum animos atque in eum quem volumus habitum difficilius, movendi iudicum animos atque in eum quem volumus habitum formandi et velut transfigurandi. qua de re pauca, quae postulabat materia, sic attigi, ut magis quid oporteret fieri quam quo id modo consequi possemus, ostenderem. nunc altius omnis rei repetenda ratio est. nam et per totam, ut diximus, causam locus est adfectibus. et eorum non simplex natura nec in transitu tractanda, quo nihil adferre maius vis orandi potest. nam cetera forsitan tenuis quoque et angusta ingenii vena, si modo vel doctrina vel usu sit adiuta, generare atque ad frugem aliquam perducere queat; certe sunt semperque fuerunt non parum multi, qui satis perite, quae essent probationibus utilia, reperirent; quos equidem non contemno, sed hactenus utiles credo, ne quid per eos iudici sit ignotum, atque ut dicam, quod sentio dignos, a quibus causam diserti docerentur. qui vero iu
Abbreviated transcription (Latin):
quisque nascetur. Nam neq exponi sine hoc res atroces et mi¬
serabiles debent. cum de qualitate alicuius rei questio est
probationibus unius cuiusq rei recte subiungit᷑ ubi uero
cõiunctam ex pluribus cãm agimus ẽt necesse erit uti pluri¬
bus quasi epilogis ut in Uerrem cicero facit. Nam et philo¬
damo et nauarchis et crucis ciuibus ro. et aliis plurimis su¬
as lacrimas dedit. Sunt qui hoc uΕCΙRΟUΟ ΕΠΛOΤ OUC
uocent quo partitam ꝑ orationẽ significant. Mihi non
tam partes eius ꝗͣ speties uident᷑. Siꝗđ hec epilogi et pero¬
rationis nomina ipã aperte satis ondunt hanc esse consuma¬
UA MUIS aut pars hec iudicialium causaꝵ sit sum¬
gia p̃cipueq constet affectibus et aliqua de bis necessa¬
rio dixerim non tñ potui ac ne debui quid istum locum ĩ
unam spetiem concludere. Quare adhuc opus suꝑ est cũ adͥ
optioenda quȩ uolumus potentissimũ tum supradictis m̃lto

Expanded text:
quisque nascetur, nam neque exponi sine hoc res atroces et miquisque nascetur, nam neque exponi sine hoc res atroces et miserabiles debent; cum de qualitate alicuius rei quaestio est, probationibus uniuscuiusque rei recte subiungitur. Ubi vero coniunctam ex pluribus causam agimus, etiam necesse erit uti pluribus quasi epilogis, ut ira Verrem Cicero fecit. nam et Philodamo et nauarchis et cruci civis Romani et aliis plurimis suas lacrimas dedit. sunt , qui hos μερικοὺς ἐπιλόγους vocent, quo partitam perorationem significant. mihi non tam partes eius quam species videntur, siquidem et epilogi et perorationis nomina ipsa aperte satis ostendunt, hanc esse consummaamvis autem pars haec iudicialium causarum summe praecipueque constet adfectibus, et aliqua de iis necessario dixerim, non tamen potui ac ne debui quidem istum locum in unam speciem concludere. Quare adhuc opus superest, cum ad obtinenda quae volumus potentissimum, tum supra dictis multo
Abbreviated transcription (Latin):
domitiȩ uxori suȩ pecuniaria site aduersus fratrem eius
henobarbum acereret. Nam cum de necessitudine multa
dixisset de fortuna quoq qua uterq abundabat. Adiecit
nihil uobis minus deest ꝗ̃ de quo contenditis. Om̃s aũt hos
affectus et̃ si quibusdam uident᷑ in prohemio atq in epilo¬
go sedem hr̃e. in quibus sane sunt freq̃ntissimi tamen aliȩ
quoq partes recipiunt. Sed breuiores: ut ex his plurima
sit res eruenda. At hic sicut unꝗͣ totos eloquentiȩ aꝑire
fontes licet. nam ex iis si bene diximus reliqua posside¬
bimus iam iudicũ aĩos. et confragosis atq asperis euec¬
ti tuto pandere possumus uela. Et cum sit maxime pars
epilogi amplificatio uerbis atq sententiis uti licet magnifi¬
cis atq ornatis. Tunc est cõmouendum theatrũ cum uentum
est ad ip̃m illud quo ueteres tragedie cõmedieq claudunt᷑
plaudite.In aliis aut partibus tractandus affectus erit ut

Expanded text:
Domitiae uxoris suae pecuniaria lite adversus fratrem eius Domitiae uxoris suae pecuniaria lite adversus fratrem eius Ahenobarbum ageret; nam, cum de necessitudine multa dixisset, de fortuna quoque, qua uterque abundabat, adiecit: nihil vobis minus deest, quam de quo contenditis. omnes autem hos adfectus, etiamsi quibusdam videntur ira prooemio atque ira epilogo sedem habere, ira quibus sane sint frequentissimi, tamen aliae quoque partes recipiunt, sed breviores, ut cum ex iis plurima sint reservanda. At hic, si usquam, totos eloquentiae aperire fontes licet. nam et, si bene diximus reliqua, possidebimus iam iudicum animos, et e confragosis atque asperis evecti tota pandere possumus vela, et, cum sit maxima pars epilogi amplificatio, verbis atque sententiis uti licet magnificis et ornatis. tum est commovendum theatrum. cum ventum est ad ipsum illud, quo veteres tragoediae comoediaeque cluduntur, plodite . In aliis autem partibus tractandus erit adfectus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
epilogum productis talos iecit ĩ medium quos illi diriꝑe
ceꝑunt. Nanq hec ip̃a discriminis sui ignorãtia potuit
esse miserabilis. neq illum qui cum esset cruẽtus gladius¬
eius ab accusatore prolatus. quo is hominem probabat
occisum subito ex subselliis ut territus fugit. et capite ex
parte uelato cum ad agendum ex turba prospexisset inter¬
rogauit: an iam ille cum gladio recessissit. fecit enim
risum sed ridiculus fuit. discutiende tñ oratione eius moĩ
scene. egregieq cicero ꝗ contra imaginem saturnini pro
rabirio grauiter et contra iuuenem cuius subinde uulnꝰ
iniudicio resoluebat᷑. Pro uareno multa dixit urbane
Sunt & illi leuiores epilogi quibus aduersario satis facimꝰ
forte sit cius persona tals ut illi debeatur reuerentia¬
Maut cum amice aliꝗd cõmonemus et ad concordiam hor¬
tamur quod est genus egregie tractatum a passieno: cum

Expanded text:
epilogum productis talos iecit ira medium, quos illi diripere epilogum productis talos iecit ira medium, quos illi diripere coeperunt; namque haec ipsa discriminis sui ignorantia potuit esse miserabilis; neque illum, qui, cum esset cruentus gladius ab accusatore prolatus, quo is hominem probabat occisum, subito ex subselliis ut territus fugit et, capite ex parte velato cum ad agendum ex turba prospexisset, interrogavit, an iam ille cum gladio recessisset. fecit enim risum, sed ridiculus fuit. discutiendae tamen oratione eiusmodi scenae, egregieque Cicero, qui contra imaginem Saturnini pro Rabirio graviter et contra iuvenem, cuius subinde vulnus ira iudicio resolvebatur, pro Vareno multa dixit urbane. sunt et illi leniores epilogi, quibus adversario satisfacimus, si forte sit eius persona talis, ut illi debeatur reverentiaaut cum amice aliquid commonemus et ad concordiam hortamur. quod est genus egregie tractatum a Passieno, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mentissimus hic cum in ualuit affectus. ita si nihil efficit
tepet quem melius infirmus actor tacitis uidicum cogi¬
tationibus reliquisset. Nam et uultus & uox et ip̃a ulla
excitati rei facies iudibrio et plerũq sunt hominibus
quos non ꝑmouerũt. Quare metiatur ac diligent᷑ estimet
uires suas actor & quantũ onus subiturus sit intelligat
N ihil habet ista ros medium: Sed aut lac rimas meretur
aut risum. Non autem cõmouere tm̃ cõmiserationẽ sed
etiam discutere epilogi est propriũ: cum oratione cõtinua
quȩ motos lacrimis iudices adiustitiã reducat. tum
etiam quibusdam urbane dictis. quale est date puero
panem ne ploret. & corpulento litigatori cuius aduer¬
sarius. Item puer circa iudices erat ab aduocato latus
quid faciam ego te baiulare non possum. Sed hȩc tam̃
non debent et inimica. Ita neq illum probauerĩ qui ĩ
ter clarissimos sui temporis oratores fuit. ꝗ pueris in

Expanded text:
mentissimus hic, cum invaluit, adfectus, ita, si nihil efficit, mentissimus hic, cum invaluit, adfectus, ita, si nihil efficit, tepet; quem melius infirmus actor tacitis iudicum cogitationibus reliquisset. nam et vultus et vox et ipsa illa excitati rei facies ludibrio etiam plerumque sunt hominibus, quos non permoverunt. Quare metiatur ac diligenter aestimet vires suas actor et quantum onus subiturus sit intelligat; nihil habet ista res medium, sed aut lacrimas meretur aut risum. Non autem commovere tantum miserationem sed etiam discutere epilogi est proprium cum oratione continua, quae motos lacrimis iudices ad iustitiam reducat, tum etiam quibusdam urbane dictis, quale est date puero panem, ne ploret; et corpulento litigatori, cuius adversarius, item puer, circa iudices erat ab advocato latus: quid faciam? ego te baiulare non possum. Sed haec tamen non debent esse mimica Itaque nec illum probaverim, quanquam inter clarissimos sui temporis oratores fuit, qui pueris ira
Abbreviated transcription (Latin):
tum quid fleret intrrogabat. expedagogo se bellicari respõ¬
dit. Sed nihil illa contra cepasios ciceronis fabula efficacius
ad pericula epilogoꝵ. Omnia tam̃ hȩc tolerabilia quibus
actionem mutare facile est At qui a stilo nõ reced unt aut
conticescũt ad hos casus aut freq̃ntissime falsa dicunt.
I nde est enim tendit genua ur̃a supplices manus. et her&
ĩ complexu liberoꝵ miser: et reuocat ecte me. et si nihil hoꝵ
is de quo dicitur faciat e scholis hȩc uitia in quibus omnia
libere fingimus. et impune ꝗa pro facto est quicꝗd uolu¬
mus. non admitit hoc idem ueritas. Egregieq crassus
dicenti adolescentulo quid me toruo uultu intuerig suere
non me hercule quidni faciebam: sed sic scripsisti Ecce
& ꝗͣ potuit truculentissime eum aspexit Illud precipue
monendum ne quid nisi summis ingenii uiribus ad mo¬
uendas lacrimas aggredi audeat. Nam ut est longe uehe¬

Expanded text:
tum quid fleret interrogabat, a paedagogo se vellicari respontum quid fleret interrogabat, a paedagogo se vellicari respondit. Sed nihil illa circa caepasios Ciceronis fabula efficacius ad pericula epilogorum. omnia tamen haec tolerabilia iis, quibus actionem mutare facile est; at, qui a stilo non recedunt, aut conticescunt ad hos casus aut frequentissime falsa dicunt. inde est enim, tendit ad genua vestra supplices manus, et haeret ira complexu liberorum miser, et revocat ecce me, etiamsi nihil horum is, de quo dicitur, faciat. Ex scholis haec vitia, ira quibus omnia libere fingimus et impune, quia pro facto est quidquid voluimus; non admittit hoc idem veritas, egregieque Cassius dicenti adolescentulo: quid me torvo vultu intueris, Severe? Non mehercule, inquit, faciebam, sed si sic scripsisti, ecce! et quam potuit truculentissime eum aspexit. illud praecipue monendum, ne quis nisi summis ingenii viribus ad movendas lacrimas aggredi audeat; nam ut est longe vehe
Abbreviated transcription (Latin):
actõmodet. Nam & impitia et rusticitas ꝗ nigor et de¬
formitas afferũt. Interim frigus. Diligent᷑ q hȩc sunt actori
prouidenda equid repugnantes eos patrono et nihil uultu
cõmotos & intempestiue residentes et facto aliquo uel ip̃o
uultu risum &ẽ mouẽtes sepe uidi. precipue uero cũ aliqua
uelut scenice fiunt alias cadũt. Transtulit aliqñ patronus
puellam quȩ soror eẽ aduersarii dicebat᷑. nam de hoc lis
erat. in aduersa subsellia tanꝗ̃ in gremio fratris relicturus
At is a nobis premonitus discesserat: cum alioꝗn uir facundus
inopinate rei casu ommutuit. et infantem suam frigidissi¬
me reportauit. Alius imaginem mariti pro rea proferre
magni putauit. At ea sepius risum fecit. Nam & ii quoꝵ
officii erat ut traderẽt eam ignari ꝗ eẽt epilogus quotiens
respexisset patronus offerebant palam et prolata nouissi
ridion fuit cognomen acciderit. huic puerquem is produc¬

Expanded text:
accommodet. nam et imperitia et rusticitas et rigor et deaccommodet. nam et imperitia et rusticitas et rigor et deformitas adferunt interim frigus, diligenterque sunt haec actori providenda. equidem repugnantes eos patrono et nihil vultu commotos et intempestive renidentes et facto aliquo vel ipso vultu risum etiam moventes saepe vidi; praecipue vero cum aliqua velut scenice fiunt, alio cadunt. transtulit aliquando patronus puellam, quae soror esse adversarii dicebatur nam de hoc lis erat, ira adversa subsellia, tanquam ira gremio fratris relicturus, at is a nobis praemonitus discesserat. tum ille, alioqui vir facundus, inopinatae rei casu obmutuit et infantem suam frigidissime reportavit. alius imaginem mariti pro rea proferre magni putavit, et ea saepius risum fecit. nam et ii, quorum officium erat ut traderent eam, ignari, qui esset epilogus, quotiens respexisset patronus, offerebant palam, et prolata novissimridion fuit cognomen, accident. huic puer, quem is produc