comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
armoꝵ ꝗa sepe gladiatores sub eodem magr̃o eruditi
inter se componũt᷑: nec gubernãdi ꝗa naualibus preliis
gubernator est gubernatori aduersus. nec imꝑatoria
ꝗa imꝑator cum imꝑatore contendit. Item nõ euertit
opus rhetorice quod efficit. nec enim positũ a se argum̃tu
soluit orator. Sed ne rhetorice quiđ. ꝗa apud eos qui
in persuadendo finem putãt. aut siꝗ ut cdixi casus duoᷤᷤ
interse bonos uiros composuerit uerisimilia querentur
N on aũt siꝗd est altero credibilius id ei contrariũ est qđ
fuit credibile. Nam ut candido candidius et dulci dul¬
cius non est aduersum ita nec probabili probabilius
N et precipit unꝗͣ non dicenda net dicendis contraria
utilitas ut et̃ falsa defendat. Ponũt he quoq in secũto
Ciceronis de oratore libro contra dictiones artem earum
reꝵ et̃ quȩ sciant᷑: oratoris omnẽ actionẽ opinione non

Expanded text:
armorum, quia saepe gladiatores sub eodem magistro eruditi armorum, quia saepe gladiatores sub eodem magistro eruditi inter se componuntur; nec gubernandi, quia navalibus proeliis gubernator est gubernatori adversus; nec imperatoria, quia imperator cum imperatore contendit. item non evertit opus rhetorice, quod efficit. neque enim positum a se argumentum solvit orator sed ne rhetorice quidem, quia apud eos, qui in persuadendo finem putant, aut si quis ut dixi casus duos inter se bonos viros composuerit, verisimilia quaerentur; non autem, si quid est altero credibilius, id ei contrarium est, quod fuit credibile. nam ut candido candidius et dulci dulcius non est adversum, ita nec probabili probabilius. neque praecipit unquam non dicenda nec dicendis contraria, igit communis utilitas, ut etiam falsa defendat. ponuntur hae quoque in secundo Ciceronis de Oratore libro contradictiones: artem earum rerum esse, quae sciantur; oratoris omnem actionem opinione, non
Abbreviated transcription (Latin):
effecerit. accidere hoc rhetoricẽ operi. Item aut dicenda
eam docere. aut non dicenda. Ita uel ꝑ hoc nõ eẽ artem ꝙ
et contraria is doceat. Quȩ oia apparent de ip̃a rhetorice
dici. quȩ sit a bono uiro atq ab ipa uirtute seiuncta. Alioꝗn
ubi iiusta causa est ibi rhetoricenon est: adeo ut ex ad¬
mirabili quodam casu possit accidere ut ex utraq parte ora¬
tor idest uir bonus dicat. Tamen quoniã hoc quoq ĩ reꝵ
natura cadit ut duos sapientes aliquando iustȩ cause ĩ
diuersum trabant. quando et̃ pugnaturos interse si ratio
ita duxerit credunt respondebo propositis atq ita quiđ
ut appareat hȩc aduersus eos quoq frustra excogitata qui
malis moribus nom̃ oratoris indulgent. Nam nhetorice
non est contraria sibi. Causa enim cum causa non illa secũ
ipã componit᷑. nec si pugnent interse ꝗ idem didicerint:
id cirto ars quę utriq tradita est non erit Alioqn nec

Expanded text:
effecerit, accidere hoc rhetorices operi; item aut dicenda effecerit, accidere hoc rhetorices operi; item aut dicenda eam docere aut non dicenda; ita vel per hoc non esse artem, quod etiam contraria his doceat. quae omnia apparet de ea rhetorice dici, quae sit a bono viro atque ab ipsa virtute seiuncta; alioqui ubi iniusta causa est, ibi rhetorice non est, adeo ut vix admirabili quodam casu possit accidere, ut ex utraque parte orator, id est vir bonus, dicat. tamen quoniam hoc quoque in rerum naturam cadit, ut duos sapientes aliquando iustae causae in diversum trahant, quando etiam pugnaturos eos inter se, si ratio ita duxerit, credunt respondebo propositis, atque ita quidem, ut appareat, haec adversus eos quoque frustra excogitata, qui malis moribus nomen oratoris indulgent. nam rhetorice non est contraria sibi. causa enim cum causa, non illa secum ipsa componitur. nec , si pugnent inter se, qui idem didicerunt, idcirco ars, quae utrique tradita est, non erit; alioqui nec
Abbreviated transcription (Latin):
telligit. Uti et̃ uitiis rhetoricem quod ars nulla faciat
criminant᷑ ꝗa et falsum dicat. et affectus moueat qͥr
neutrũ est turpe cum ex hona ratione proficiscit᷑: ideoq
nec uitium. Nam et mendacium dicere et̃ sapienti aliqn
concessum est et affectus si alitͣ ad eꝗtatẽ perduci uidex
non poterit netessario mouebit orator imꝑiti enim uidi¬
cant et ꝗ frequent᷑ in hoc ip̃m fallendi sunt ne errent
nam si mihi sapientes iudices dent᷑ sapientũ conciones
atq omne conciliũ nihil inuidia ualeat nhil gratia. ni¬
hil opinio presumpta falsiq testes ꝑ ꝗͣ sit exiguus eloq̃ñ¬
tiȩ locus et proprie insola delectatione ponatur sinꝗ
audientiũ mobiles animi et tot malis obnoxia ueritas
arte pugnandum est et adhibenda quę prosunt nec
enim ꝗ recta uia depulsus est reduci adeam nisi alio fle¬
xu potest. Plurima uero ex eo contra rhetoricem cauil

Expanded text:
telligit. uti etiam vitiis rhetoricen, quod ars nulla faciat, telligit. uti etiam vitiis rhetoricen, quod ars nulla faciat, criminantur, quia et falsum dicat et adfectus moveat. quorum neutrum est turpe, cum ex bona ratione proficiscitur, ideoque nec vitium. nam et mendacium dicere etiam sapienti aliquando concessum est, et adfectus, si aliter ad aequitatem perduci iudex non poterit, necessario movebit orator. imperiti enim iudicant et qui frequenter in hoc ipsum fallendi sint, ne errent. nam , si mihi sapientes iudices dentur, sapientium contiones atque omne consilium, nihil invidia valeat, nihil gratia, nihil opinio praesumpta falsique testes: perquam sit exiguus eloquentiae locus et prope in sola delectatione ponatur. sin et audientium mobiles animi et tot malis obnoxia veritas, arte pugnandum est et adhibenda quae prosunt. neque enim, qui recta via depulsus est, reduci ad eam nisi alio flexu potest. plurima vero ex eo contra rhetoricen cavill
Abbreviated transcription (Latin):
enim bene dicet firmũ aũt̃ hoc quod opponitur aduersus
eos fortasse sit qui persuadere finẽ putauerũt noster orator
arsq a nobis funta non sunt posita ĩ euentu tendit ꝗdẽ
ad uictoriã ꝗ dicit sed cum bene dixit et̃ si nõ uincat i qͥ
quod arte continet᷑ effecit Nam et gubernator uult sal¬
ua neue in portũ peruenire. Si tamen tempestate fuerit
ab reptus non ideo minus erit gubernator dicetq notũ
illud dum clauũ rectũ teneã. Et medicus sanitatom eori
petit. si tñ aut ualitudinis ui. aut intemꝑantia egri alio¬
ue quo casu sũma non contigit dum ipe omnia secundũ
rationẽ feterit medicinȩ finẽ non exadit. Ita oratori
bene dixisse finis est. Nam est ars ea ut post pausũ clariꝰ
ostendemus in actu posita non ineffectu. Ita falsum erit
illud quoq quod dicit᷑. Artes scire quando sint finem cõ¬
secute rhetoricem nescire nam sequisq hene dicere mn¬

Expanded text:
enim bene dicet. firmum autem hoc, quod opponitur, adversus enim bene dicet. firmum autem hoc, quod opponitur, adversus eos fortasse sit, qui persuadere finem putaverunt. noster orator arsque a nobis finita non sunt posita in eventu. tendit quidem ad victoriam qui dicit; sed cum bene dixit, etiamsi non vincat, id quod arte continetur effecit. nam et gubernator vult salva nave in portum pervenire; si tamen tempestate fuerit abreptus, non ideo minus erit gubernator dicetque notum illud, dum clavum rectum teneam. et medicus sanitatem aegri petit; si tamen aut valetudinis vi aut intemperantia aegri aliove quo casu summa non contingit, dum ipse omnia secundum rationem fecerit, medicinae fine non excidet. ita oratori bene dixisse finis est. nam est ars ea, ut post paulum clarius ostendemus, in actu posita non in effectu. ita falsum erit illud quoque, quod dicitur, artes scire quando sint finem consecutae, rhetoricen nescire. nam se quisque bene dicere in
Abbreviated transcription (Latin):
tes agens armenta spetiem hosti abeuntis exercitus dedit
S ed illum fefellit ipẽ quid uerũ esset non ignorauit. Nec
uero theopompus lacedemonius cum ꝑmutato cũ uxore
habitu e custodia ut mulier euasit falsam de se opimo¬
nem habuit sed custodibus prebuit. Item orator cum fal¬
so utitur pro uero scit eẽ falsum eoq se pro uero uti
N on ergo falsam habet ipẽ opimone sed fallit alium Nec
Cictro cum se tenebras offudisse iudicibus ĩ causa cluẽtii
gloriatus est nihil ipt uidit Et pictor cum ui artis sue
effecit ut quedam eminere in oꝑe: quedam recessisse cre¬
damus ipse ea plana ec̃ non nescit. Auint et omnes
artes habere finem aliquem propositũ ad quẽ tendant.
huc nõnullũ eẽ in rhetorice modo non prestari eum qui
promittat᷑ mentiuntur. Nos enim eẽ finẽ iam õndimus
& quis eẽt dyximus. Prestabit hue semꝑ orator Semꝑ

Expanded text:
tes agens armenta speciem hosti abeuntis exercitus dedit, tes agens armenta speciem hosti abeuntis exercitus dedit, sed illum fefellit, ipse, quid verum esset, non ignoravit. nec vero Theopompus Lacedaemonius, cum permutato cum uxore habitu e custodia ut mulier evasit, falsam de se opinionem habuit, sed custodibus praebuit. item orator, cum falso utitur pro vero, scit esse falsum eoque se pro vero uti; non ergo falsam habet ipse opinionem, sed fallit alium. nec Cicero, cum se tenebras offudisse iudicibus in causa Cluenti gloriatus est, nihil ipse vidit. et pictor, cum vi artis suae efficit, ut quaedam eminere in opere, quaedam recessisse credamus, ipse ea plana esse non nescit. aiunt etiam omnes artes habere finem aliquem propositum, ad quem tendant; hunc modo nullum esse in rhetorice, modo non praestari eum, qui promittatur. mentiuntur ; nos enim esse finem iam ostendimus, et quis esset diximus. et praestabit hunc semper orator, semper
Abbreviated transcription (Latin):
ipa fidem qua rhetorices accusationẽ professus est. nã
de epicuro ꝗ disciplinas om̃s fugit nilal miror. in plura
dicunt. sed ex paucis locis ducta. ltaq potentissimis eorũ
breuit᷑ occurram ne in infinitũ questio euadat. Prima
his argumentatio ex materia est. Omĩs enim artes aiunt ha¬
bere materiã quod est uerũ rhetorices nullam eẽ propriam
quod esse falsum insequentibus probabo Altera calunia nul¬
lam artem falsis assentire opinionibus ꝗa constitui sine
preceptione non possit quȩ semꝑ uera sit rhetoritẽ assentiri
falsis non eeͣ igit᷑ artem. Ego rhetoricã nõ nunꝗͥ dicere
falsa pro ueris confitebor sed non ideo infalsa quoq eẽ
opinione concedam. ꝗa longe diuersum est ip̃i quid ui¬
deri et ut alii uideat᷑ efficere. Nam et imꝑator falsis utit᷑
sepe ut hãnibal cum inclusus a fabio sarmẽtis circum
cornua boum deligatis incensisq ꝑ noctem ĩ aduersos mõ¬

Expanded text:
ipsa fidem, qua rhetorices accusationem professus est. nam ipsa fidem, qua rhetorices accusationem professus est. nam de Epicuro, qui disciplinas omnes fugit, nihil miror. hi complura dicunt sed ex paucis locis ducta; itaque potentissimis eorum breviter occurram, ne in infinitum quaestio evadat. prima iis argumentatio ex materia est. omnes enim artes aiunt habere materiam, quod est verum; rhetorices nullam esse propriam, quod esse falsum in sequentibus probabo. altera est calumnia nullam artem falsis assentiri opinionibus, quia constitui sine perceptione non possit, quae semper vera sit; rhetoricen assentiri falsis, non esse igitur artem. ego rhetoricen nonnunquam dicere falsa pro veris confitebor, sed non ideo in falsa quoque esse opinione concedam, quia longe diversum est, ipsi quid videri et, ut alii videatur, efficere. nam et imperator falsis utitur saepe, ut Hannibal, cum inclusus a Fabio, sarmentis circum cornua boum deligatis incensisque, per noctem in adversos mon
Abbreviated transcription (Latin):
nem afferũt demadem remigem et Eschinẽ inppocratẽ
oratores fuisse falso. Nam neq orator eẽ ꝗ non didicit
potest: et hos sero potius ꝗͣ nunꝗͣ didicisse ꝗs dixerit:
ꝗꝗ̃ eschines ab initio sit uersatus in litteris quas patͣ
eius et̃ docebat. Demaden neq non didicisse certum
sit: et continua dicendi exercitatio potuerit tantum
quãtuscunq postea fuit fecisse: Nam id potentissimũ
discendi genus est. sed et adhuc prestantiorem si didicis¬
set futurum fuisse dicere licebit. Nec enim orationes
scribere est ausus ut eum multũ ualuisse in dicendo sciamꝰ
Aristoteles ut solet querendi gratia quȩdã subtilitatis suȩ
argumenta excogitauit in gyrlo. Sed idem et de arte
rhetorica tres libros sempsit: et ĩ eorũ primo non artem
solum eam fatetur: sed ei particulã ciuilitatis sicut dia¬
lecticis assignat. Multa critolaus contra multa rhodiꝰ
athenodorus. Agnion quid detraxit sibi inscriptione

Expanded text:
nem adferunt, Demaden remigem, et Aeschinen hypocriten nem adferunt, Demaden remigem, et Aeschinen hypocriten oratores fuisse. falso ; nam neque orator esse, qui non didicit, potest, et hos sero potius quam nunquam didicisse quis dixerit, quanquam Aeschines ab initio sit versatus in litteris, quas pater eius etiam docebat, Demaden neque non didicisse certum sit, et continua dicendi exercitatio potuerit tantum, quantuscunque postea fuit, fecisse; nam id potentissimum discendi genus est. sed et praestantiorem, si didicisset, futurum fuisse dicere licet; neque enim orationes scribere est ausus, ut eum multum valuisse in dicendo sciamus. Aristoteles , ut solet, quaerendi gratia quaedam subtilitatis suae argumenta excogitavit in Gryllo; sed idem et de arte rhetorica tris libros scripsit, et in eorum primo non artem solum eam fatetur, sed ei particulam civilitatis sicut dialectices adsignat. multa Critolaus contra, multa Rhodius Athenodorus. agnon quidem detraxit sibi inscriptione
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ars consumarit a natura initia duxisse. Aut
tollat᷑ medicina. quȩ ex obseruatione salubriũ atq his
contrarioꝵ reꝑta est: et ut quibusdam placet tota con¬
stat exꝑimentis. Nam et uulnus deligauit aliquis ante¬
ꝗͣ hȩc ars esset: et febrem quiete et abstinẽtia. nõ quia
rationẽ uidebat. sed ꝗa id ualitudo ip̃a coegerat mitiga¬
uit. Nec fabrica sit ars: casas enim primi illi sine arte
fecerũt. nec musica. cantat᷑ ac saltatur ꝑ om̃s gentes ali¬
quo modo. lta si rhetorice uocari debet sermo quicũque
fuisse eam anteꝗͣ eẽt ars confitebor. Si uero non ꝗsquis
loquit᷑ orator est: et tum non tanquã oratores loquebã¬
tur: necesse est oratorẽ factum arte. nec ante artem fuis¬
se fateant Quo illud quoq excludit᷑ quod dicũt non
eẽ artis id quod faciant ꝗ non didicenint. dicere aũt
homines ȩ qui non didicerint. Ad cuius rei confirmatio¬

Expanded text:
quae ars consummaverit, a natura initia duxisse. aut quae ars consummaverit, a natura initia duxisse. aut tollatur medicina, quae ex observatione salubrium atque iis contrariorum reperta est, et, ut quibusdam placet, tota constat experimentis; nam et vulnus deligavit aliquis, antequam haec ars esset, et febrem quiete et abstinentia, non quia rationem videbat, sed quia id valetudo ipsa cogebat, mitigavit. nec fabrica sit ars; casas enim primi illi sine arte fecerunt; nec musica; cantatur ac saltatur per omnes gentes aliquo modo. ita si rhetorice vocari debet sermo quicunque, fuisse eam, antequam esset ars, confitebor; si vero non quisquis loquittur, necesse est, oratorem factum arte nec ante artem fuisse fateantur. quo illud quoque excluditur, quod dicunt, non esse artis id, quod faciat qui non didicerit, dicere autem homines et qui non didicerint. ad cuius rei confirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
quandã eẽ non artem. Quod nõ ideo ut pro uero accipi¬
amus est positum. sed ut Antonii ꝑsona seruet᷑ ꝗ dissi¬
mulator artis fuit. hanc aut̃ opinionẽ habuisse lisias ui¬
detur: cuius sententiȩ talis defensio est. ꝙ indocti et bar¬
bari et serui pro se cum loquunt᷑ aliꝗd dicant simile pri¬
cipio narrẽt. probent refutent et quod uim habeat epilogi
deprecent᷑. Deinde adiiciũt illas uerboꝵ cauillationes
nihil qđ ex arte fiat ante artem fuisse atꝗ dixisse homi¬
nes pro se: et ĩ alios semꝑ. Doctores artis sero et circa sisia
et coraca primũ reꝑtos. Orationẽ igitur ante artem fu¬
isse eoq artem non eẽ. Nos porro quando ceꝑit huius
tores plures et omne in tribus ducibus orationis genꝰ
et certamina quoq proposita eloquentiȩ inter iuue¬
nes inuenimus. Quin celatura clipei achillis et lites
sunt & actores. Illud enim admone satis est omnia

Expanded text:
quandam esse non artem. quod non ideo, ut pro vero accipiquandam esse non artem. quod non ideo, ut pro vero accipiamus, est positum, sed ut Antoni persona servetur, qui dissimulator artis fuit. hanc autem opinionem habuisse Lysias videtur. cuius sententiae talis defensio est, quod indocti et barbari et servi, pro se cum loquuntur, aliquid dicant simile principio, narrent, probent, refutent, et quod vim habeat epilogi deprecentur. deinde adiiciunt illas verborum cavillationes, nihil, quod ex arte fiat, ante artem fuisse; atqui dixisse homines pro se et in alios semper, doctores artis sero et circa Tisian et Coraca primum repertos, orationem igitur ante artem fuisse eoque artem non esse. nos porro, quando coeperit huius tores plures et omne in tribus ducibus orationis genus et certamina quoque proposita eloquentiae inter iuvenes invenimus, quin in caelatura clipei Achillis et lites sunt et actores. illud enim admonere satis est, omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
artificiosam eloquentiã dicat Quod non oratores tãtu
iudicauerũt ut studiis aliquid siuis prestitisse uideant᷑
sed cum is philosophi et stoici et ꝑipacetici pleriq consen¬
tuint. ae me dubitasse conficeor an hanc partem questiois̃¬
tractandam putarem. Nam quis est adeo non aberudi¬
tione modo sed a sensu remotus hõis ut fabricandi quidẽ
et texendi et luto uasa ducendi artem putet rhetoricem aũt
maximũ ac pulcherrimũ ut sup̃ diximus opus ĩtam sublime
fastigium existimet sine arte uenisse. E quide illos ꝗ con¬
tra disputarũt non tam id sensisse quod dicerent qͣ exer¬
cert ingenia materie difficultate credo uoluisse. Sicut
Policratem cum busirim laudaret et clitemnestrã. ꝗͥꝗ is
bita contra socratem dicit᷑. Quidã naturalem eẽ rheto¬
ricã uolunt: et tam̃ adiuuari exercitatione nõ diffitẽt᷑
ut in libris ciceronis de oratore dicit Ant̃s. obseruationẽ

Expanded text:
artificiosam eloquentiam dicat. quod non oratores tantum artificiosam eloquentiam dicat. quod non oratores tantum vindicarunt, ut studiis aliquid suis praestitisse videantur, sed cum iis philosophi et Stoici et Peripatetici plerique consentiunt. ac me dubitasse confiteor, an hanc partem quaestionistractandam putarem; nam quis est adeo non ab eruditione modo sed a sensu remotus hominis, ut fabricandi quidem et texendi et e luto vasa ducendi artem putet, rhetoricen autem, maximum ac pulcherrimum, ut supra diximus, opus, in tam sublime fastigium existimet sine arte venisse? equidem illos, qui contra disputaverunt, non tam id sensisse quod dicerent, quam exercere ingenia materiae difficultate credo voluisse, sicut Polycraten, cum Busirim laudaret et Clytaemnestram; quanqubita contra Socraten, dicitur. quidam naturalem esse rhetoricen volunt et tamen adiuvari exercitatione non diffitentur, ut in libris Ciceronis de Oratore dicit Antonius, observationem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i homines ceteris animalibus prestãt. Eo quid magis ꝙ
nulla ĩparte plenius labor gratiam refert. Io adeo manise¬
stum erit si cogitauerimus et unde et quousque iam pro¬
uecta sit orandi facultas et adhuc augeri potest. Nam
ut omittam defendere amicos. regere consiliis senatum
populũ exercitũ in quȩ uult ducere ꝗͣ sit utile conue¬
niatq bono uiro non ne pulchrũ uel hoc ipm̃ est ex cõ¬
muni intellectu uerbisq quibus utant᷑ om̃s tantũ asseꝗ
laudis et glorię ut non loqui et orare sed quod ꝑicli con¬
tigit fulgurare ac tonare uidearis.¬
I NIS non erit si expatiari ꝑte in hac et indulgere
uoluptati uelim transeamus igitur ad eam questio¬
nem quę sequit᷑. An rhetorice ars sit. Quod quiđ adeo
ex iis qui precepta dicendi tradiderũt nemo dubitauit
Ut et̃ ipsis librorũ titulis testatũ sit scriptos eos de arte
rhetorica. Cicero uero et que rhetorice uocetur esse

Expanded text:
ipsi homines ceteris animalibus praestant, eo quidem magis, quod ipsi homines ceteris animalibus praestant, eo quidem magis, quod nulla in arte plenius labor gratiam refert? id adeo manifestum erit, si cogitaverimus, unde et quo usque iam provecta sit orandi facultas; et adhuc augeri potest. nam ut omittam, defendere amicos, regere consiliis senatum, populum, exercitum in quae velit ducere, quam sit utile conveniatque bono viro, nonne pulchrum vel hoc ipsum est, ex communi intellectu verbisque, quibus utuntur omnes, tantum adsequi laudis et gloriae, ut non loqui et orare sed, quod Pericli contigit, fulgurare ac tonare videarisnis non erit, si exspatiari in parte hac et indulgere voluptati velim. transeamus igitur ad eam quaestionem, quae sequitur, an rhetorice ars sit. quod quidem adeo ex iis, qui praecepta dicendi tradiderunt, nemo dubitavit, ut etiam ipsis librorum titulis testatum sit, scriptos eos de arte rhetorica; Cicero vero eam, quae rhetorice vocetur, esse
Abbreviated transcription (Latin):
quedam et ex obuo fere uictus Circaq oĩã multus hominib
labor est. Rationẽ igitur nobis precipuã dedit eiusq nos so¬
cios ceͣ cum diis ĩ mortalibus uoluit. Sed ipã ratio neque
tam nosiuuaret neq tam eẽt ĩ nobis manifesta nisi quȩ
concepissemus mente. promere et̃ ioquendo possemus quod
magis deesse ceteris animalibus q̃ intellectũ et cogitatioẽm
quandam udemus Nam et moliri cubilia et nidos texe¬
re & educare fetus & exludere. Quinẽt reponere in hie¬
mem alimenta opera quedã nobis ĩ imitabilia qualia sũt
cerarũ et mellis efficere nõ nullius fortasse rationis est
Sed quia carent sermone quȩ id faciũt muta atq irratio¬
nabilia uocant᷑. Deniq homines quibus negata uox est
quãtulũ adiuuat animus ille celestis: ꝙ si nihil adiis ora¬
tione melius accepimus quid tam dignum cultu atq labore
ducamus: Aut in quo malimus prestare hõibus ꝗͣ quo

Expanded text:
quaedam et ex obvio fere victus, circa quae omnia multus hominibus quaedam et ex obvio fere victus, circa quae omnia multus hominibus labor est. rationem igitur nobis praecipuam dedit eiusque nos socios esse cum dis immortalibus voluit. sed ipsa ratio neque tam nos iuvaret neque tam esset in nobis manifesta, nisi, quae concepissemus mente, promere etiam loquendo possemus, quod magis deesse ceteris animalibus quam intellectum et cogitationem quandam videmus. nam et mollire cubilia et nidos texere et educare fetus et excludere, quin etiam reponere in hiemem alimenta, opera quaedam nobis inimitabilia qualia sunt cerarum ac mellis efficere, nonnullius fortasse rationis est; sed quia carent sermone, quae id faciunt, muta atque irrationalia vocantur. denique homines, quibus negata vox est, quantulum adiuvat animus ille caelestis? quare si nihil a dis oratione melius accepimus, quid tam dignum cultu ac labore ducamus, aut in quo malimus praestare hominibus, quam quo
Abbreviated transcription (Latin):
ualent. quotiens pulchritudinẽ reꝵ claritas oratioĩs illumi¬
nat. Quare et si inutrãq partẽ ualent arma facũdię nõ
tñ est equũ id haberi malum quo bene uti licet. Uerũ hȩc apud
eos forsitan querant᷑ ꝗ sum mã rhetorices ad persuadendi
uim retulerũt. Si uero est bene dicẽdi scientĩa quẽ nos finẽ
sequimur ut sit orator ĩprimis uir bonus utilem certe et eã
confitendũ est. Et hercle deus ille princeps parens rerũ fabri¬
catorq mũci nullo magis hominẽ seꝑauit a ceteris quȩ qui¬
dem mortalia eent animalibus ꝗͣ dicendi facultate Nam
corpora quid magnitudine uiribus firmitate patientia ue¬
locitate prestantiora ĩ illis mutis uidemus. Eadem minus
egere acquisite extrinsecus oꝑis. Nam et ingredi citius et
pasci et tranare aquas citra docentẽ. natura ip̃a sciũt. et ple¬
raq contra frigus ex suo corpore uestiunt᷑ et armis ingenita

Expanded text:
valent, quotiens pulchritudinem rerum claritas orationis illumivalent, quotiens pulchritudinem rerum claritas orationis illuminat. quare , etiamsi in utramque partem valent arma facundiae, non est tamen aequum id haberi malum, quo bene uti licet. verum haec apud eos forsitan quaerantur, qui summam rhetorices ad persuadendi vim rettulerunt. si vero est bene dicendi scientia, quem nos finem sequimur, ut sit orator in primis vir bonus, utilem certe esse eam confitendum est. et hercule deus ille princeps, parens rerum fabricatorque mundi, nullo magis hominem separavit a ceteris, quae quidem mortalia essent, animalibus, quam dicendi facultate. nam corpora quidem magnitudine, viribus, firmitate, patientia, velocitate praestantiora in illis mutis videmus, eadem minus egere adquisitae extrinsecus opis. nam et ingredi citius et pasci et tranare aquas citra docentem natura ipsa sciunt. et pleraque contra frigus ex suo corpore vestiuntur, et arma iis ingenita
Abbreviated transcription (Latin):
nulla sit uita. et ne terrenis ĩ morer solem iunamq
p̃cipua syderũ aliqñ et̃ nocere : Num igit᷑ negabitur de¬
formem pyrrhi pacem cecus ille appius dicendi uiribus
diremisse: Aut non diuina. M. tulli eloquẽtia et contra
leges agrarias popularis fuit: et Catiline fregit auda¬
ciam. et supplicationes ꝗ maximus honor uictoribus¬
bello ducibus datur. in toga meruit. Non perterritos mili¬
tum aiõs frequent᷑ a metu reuocat orator. et tot pugnãdi
ꝑicula in eũtibus laudem uita potiorẽ eẽ ꝑ suadet : Nec uero
me lacedemonii aut athenienses magis mouerĩt ꝗͣ ppłs roma¬
nus apud quem suma semꝑ oratoribus dignitas fuit e ꝗdẽ
nec urbium conditores reor aliter effecturos fuisse ut uaga
illa multitudo coiret ĩ populos nisi docta uoce cõmota. Nec
legum reꝑtores sine summa ui orandi consecutos. ut se
ip̃i homines ad seruitutẽ iuris astringerẽt. Quin ipã uitȩ
ẜcepta et̃ si natura sunt. honesta plus tñ ad formãdas menitᷤ

Expanded text:
ita, et ne terrenis immorer solem lunamque, praecipua siderum, aliquando et nocere? num igitur negabitur deformem Pyrrhi pacem caecus ille Appius dicendi viribus diremisse? aut non divina M. Tulli eloquentia et contra leges agrarias popularis fuit et Catilinae fregit audaciam et supplicationes, qui maximus honor victoribusbello ducibus datur, in toga meruit? nonne perterritos militum animos frequenter a metu revocat oratio et tot pugnandi pericula ineuntibus laudem vita potiorem esse persuadet? neque vero me Lacedaemonii atque Athenienses magis moverint quam populus Romanus, apud quem summa semper oratoribus dignitas fuit. equidem nec urbium conditores reor aliter effecturos fuisse ut vaga ilia multitudo coiret in populos, nisi docta voce commota; nec legum repertores sine summa vi orandi consecutos, ut se ipsi homines ad servitutem iuris astringerent. quin ipsa vitae praecepta, etiamsi natura sunt honesta, plus tamen ad formandas mentes
Abbreviated transcription (Latin):
optinendum etiam ne quid in ea desit. ne quid supersit
Superest autem sic fere cum aut in speties partimur
quod in genera partiri sit satis. Aut genere posito
subiicitur speties ut sidicam de uirtute: iustitia. cõ¬
tinentia. Cum iustitia atque continentia uirtutis sint
speties. Partitio prima est. quid sit de quo conue¬
mat. quid de quo ambigatur: In eo quod conuenit.
quid aduersarius fateatur. quid nos in eo de quo ambi¬
partis diuerse. Turpissimũ uero nõ eodem ordine exe¬
qui quo quicq proposueris

Expanded text:
obtinendum etiam, ne quid in ea desit, ne quid supersit. obtinendum etiam, ne quid in ea desit, ne quid supersit. superest autem sic fere, cum aut in species partimur, quod in genera partiri sit satis, aut genere posito subiicitur species, ut dicam de virtute, iustitia, continentia, cum iustitia atque continentia virtutis sint species. partitio prima est, quid sit de quo conveniat, quid de quo ambigatur. In eo, quod convenit, quid adversarius fateatur, quid nos; in eo, de quo ambipartis adversae. pessimum vero, non eodem ordine exsequi, quo quidque proposueris
Abbreviated transcription (Latin):
ex cliligentia partiendli tulit saudis. & H lortensus
Cuius tamen diuisionem in digitis deductam non nunquam
citero leuiter eludit. Nam est suus certus modus et cui
tando maxime concisa nimiũ et uelut articulosa par¬
titio Nam & auctoritati plurimũ detrahũt minuta illa
nec iã membra sed frusta. & huius gloriȩ cupidi quo sup¬
tilius et copiosius diuisisse uideantur & suꝑuacua assu¬
munt: et quę natura singularia sunt secant. Nec tam
plura faciunt ꝗ̃ minora. Semde cum fecerunt mille par¬
ticulas in eandem incidũt obscuritatem contra quã
particio muenta est. diuisa et simplex propositio quotiẽs
utiliter adhiberi potest. p̾mum debet esse aperta atq
lucida. nam quid sit turpius ꝗ̃ id ẽẽ obscurũ ip̃m quod
in eum solum adhibet᷑ usum ne sint cetera obscura tũ
breuis nec ullo suꝑuacuo onerata uerbo Non enim¬
de quo dicamus. sed de quo dicturi simus ostendimꝰ

Expanded text:
ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius, ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius, cuius tamen divisionem in digitos diductam nonnunquam Cicero leviter eludit. nam est suus et in gestu modus, et vitanda, utique maxime, concisa nimium et velut articulosa partitio. nam et auctoritati plurimum detrahunt minuta illa nec iam membra sed frusta, et huius gloriae cupidi, quo subtilius et copiosius divisisse videantur, et supervacua adsumunt et quae natura singularia sunt secant, nec tam plura faciunt quam minora; deinde cum fecerunt mille particulas, in eandem incidunt obscuritatem, contra quam partitio inventa est. et divisa autem et simplex propositio, quotiens utiliter adhiberi potest, primum debet esse aperta atque lucida nam quid sit turpius, quam id esse obscurum ipsum, quod in eum solum adhibetur usum, ne sint cetera obscura?, tum brevis nec ullo supervacuo onerata verbo. Non enim, quid dicamus, sed de quo dicturi simus ostendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dum sperat probationem pudoris asperioribus illis minꝰ
repugnabit. Que cum receꝑit et uerecũdię defensioni
facilior erit. sic utraq res inuicem iuuabit. Eritq iu¬
dex circa ius nr̃m spe modestię attentior. circa modestiã
iuris probatione procdiuior: Sed ut non semꝑ netessaria
ac et suꝑuacua partitio est ita oportune adhibita pluri¬
mum orationi lucis et grẽ confert. Neq enim solum id
efficit ut clariora fiãt quȩ dicunt᷑ rebus uelut ex turba
extractis & in conspectu iudicum poĩtis. sed refiat quoꝙ
audientem certo singulaꝵ partiũ fine nõ aliter q̃ facientib
iter multum detranũt fatigationis notata inscriptis łã¬
pidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensura
uoluptati est. et ortatur ad reliqua fortius exequẽda
scire quantũ suꝑsit. Nihil enim longum uideri necesse est
in quo quid ultimũ sit certũ est. Nec ĩmerito multum

Expanded text:
dum sperat probationem pudoris, asperioribus illis minus dum sperat probationem pudoris, asperioribus illis minus repugnabit. quae cum receperit, etiam verecundiae defensioni facilior erit. sic utraque res invicem iuvabit, eritque iudex circa ius nostrum spe modestiae attentior, circa modestiam iuris probatione proclivior. Sed ut non semper necessaria aut utilis est partitio, ita opportune adhibita plurimum orationi lucis et gratiae confert. neque enim solum id efficit, ut clariora fiant, quae dicuntur, rebus velut ex turba extractis et in conspectu iudicum positis; sed reficit quoque audientem certo singularum partium fine, non aliter quam facientibus iter multum detrahunt fatigationis notata inscriptis lapidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensuram voluptati est, et hortatur ad reliqua fortius exsequenda scire quantum supersit. nihil enim longum videri necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est. nec immerito multum
Abbreviated transcription (Latin):
defensione utemur id laborandum est ut ĩ illam pãtti
sequentem fides expriore ducatur. Potest enim uideri
qui tuto et confessurus fuit mentiendi causam ĩ negado
non habere. et illud utiq faciendum est ut quotiens suspi¬
cabimur a iudice aliam probationẽ desiderari q̃ de qua lo¬
qui promittamus nos plene et statim de eo satis ec̃ facturos
precipueq si de pudore agitur Freqnt᷑ aũt accidit ut cã
parum uerecũda iure tuta sit. De quo ne ĩiuiti iudices au¬
diant et aduersi frequentius sunt admonedi secuturam
defensionem probitatis ac dignitatis expectent paulum
& aq ordine sciant. quedam interĩ nos et inuitis litiga¬
toribus simulandum est dicere. Quod cicero pro cluc̃tio
facit circa iudiciariã legem. Nonnũꝗͣ quasi interpellemur
ab iis subsistere sepe auertenda ad ipõs oratio ortandi ut
sinant nos uti nr̃o consilio. ita surrepet animo iudicis et

Expanded text:
defensione utemur, id laborandum est, ut in illam partem defensione utemur, id laborandum est, ut in illam partem sequentem fides ex priore ducatur. potest enim videri, qui tuto etiam confessurus fuit, mentiendi causam in negando non habere. et illud utique faciendum est, ut, quotiens suspicabimur a iudice aliam probationem desiderari quam de qua loquimur, promittamus nos plene et statim de eo satis esse facturos, praecipueque si de pudore agetur. frequenter autem accidit, ut causa parum verecunda iure tuta sit; de quo ne inviti iudices audiant et aversi, frequentius sunt admonendi, secuturam defensionem probitatis et dignitatis; exspectent paulum et agi ordine sinant. quaedam interim nos invitis litigatoribus simulandum est dicere, quod Cicero pro Cluentio facit circa iudiciariam legem; nonnunquam, quasi interpellemur ab iis, subsistere; saepe convertenda ad ipsos oratio; hortandi ut sinant nos uti nostro consilio. ita surrepetur animo iudicis et,
Abbreviated transcription (Latin):
sit solo utendum. At siꝗd in eo quod est fortius timebimꝰ
utraq probatione nitemur. Alius enim alio moueri sol&ȩ
et qui factum putauit iustum credere potest. Qui tãꝗ̃
iusto nõ mouebitur factum fortasse non credet ut certa
manus uno telo posset eẽ contenta incerta plura spargẽ¬
da sunt ut sit et fortunȩ locus. Egregie uero cicero pro
milone insidiatorem primo lodium ostendit. tum ad¬
dit ex abundanti et si id non fuisset: talem tñ ciuem
cum sum̃a uirtute interfectoris et gloria netari potuis¬
se. Nec illum tñ ordinem de quo prius dixi dãnaueris
ꝗa quedam et si ip̃ã sint dura in id tñ ualent ut ea mol¬
liant quȩ sequunt: nec omnino sine ratione est id qđ
uulgo dicitur iniquum petendum ut equũ feras. Quod
tamen nemo sit accipiat ut omnia credat audenda
R ecte enim grȩci precipiũt nõ temptanda quȩ effici oĩo
non possunt. Sed quotiens hac de qua loquor duplici

Expanded text:
sit solo utendum. At si quid in eo, quod est fortius, timebimus, sit solo utendum. At si quid in eo, quod est fortius, timebimus, utraque probatione nitemur. alius enim alio moveri solet, et qui factum putavit, iustum credere potest; qui tanquam iusto non movebitur, factum fortasse non credet. ut certa manus uno telo possit esse contenta, incerta plura spargenda sunt, ut sit et fortunate locus. egregie vero Cicero pro Milone insidiatorem primum Clodium ostendit, tum addidit ex abundanti, etiamsi id non fuisset, talem tamen civem cum summa virtute interfectoris et gloria necari potuisse. neque illum tamen ordinem, de quo prius dixi, damnaverim; quia quaedam, etiamsi ipsa sunt dura, in id tamen valent, ut ea molliant quae sequuntur. nec omnino sine ratione est quod vulgo dicitur: iniquum petendum, ut aequum feras. quod tamen nemo sic accipiat ut omnia credat audenda. recte enim Graeci praecipiunt, Non temptanda, quae effici omnino non possint. Sed quotiens hac, de qua loquor, duplici
Abbreviated transcription (Latin):
grauioribus testibus ĩ iudiciũ uocãtũ ꝗ̃ oppianicu
deinde preiudicia eẽ facta ab iis ipis iudicibus a quib
dannatus sit Postremo iudiciu pecunia temptatum
non pro cluentio sed contra cluentium. ꝗa si probari
potest quod est tertium nihl necesse fuerit dicere priora
Rursus nemo erit tam auit iniustus cuit stultus ꝗn eum
fateaturꝰ optime pro murena etẽ partitũ. Intelligo iuđ
tres totius accusationis partes fuisse. et earum unam
in reprehensione uitȩ : alteram ĩ contentione dignitatis
Tertiam in criminibus ambitus eẽ uersatam. Nam sic
& ostendit lucidissime causam & nibil fecit altero suꝑ¬
uacuum. De illo quoq gentre defensionis pleriq dũ¬
bitant. Si occidi recte feci. Sed non occidi. Quo enim
prius pertinere si sequens firmũ sit: hȩc inuicem obstare
et utroq utentibus ĩ neutro hr̃i fidem. Quod sane ĩ
parte uerum est. et illo sequẽti si modo indubitabile est

Expanded text:
gravioribus testibus, in iudicium vocatum quam Oppianicum; gravioribus testibus, in iudicium vocatum quam Oppianicum; deinde praeiudicia esse facta ab ipsis iudicibus, a quibus condemnatus sit; postremo, iudicium pecunia temptatum non a Cluentio, sed contra Cluentium; quia, si probari posset, quod est tertium, nihil necesse fuerit dicere priora. rursus nemo tam erit iniustus aut stultus, quin eum fateatur optime pro Murena esse partitum: intelligo , indices, tris totius accusationis fuisse partis, et earum unam in reprehensione vitae, alteram in contentione dignitatis, tertiam in criminibus ambitus esse versatam. nam sic et ostendit lucidissime causam et nihil fecit altero supervacuum. de illo quoque genere defensionis plerique dubitant: si occidi, recte feci; sed non occidi; quo enim prius pertinere, si sequens firmum sit? haec invicem obstare, et utroque utentibus in neutro haberi fidem. quod sane in parte verum est, et illo sequenti, si modo indubitabile est,
Abbreviated transcription (Latin):
quod cum audiuit iudex cetera tanꝗ̃ suꝑuacua grauari
solet. Itaq si plura uel obiicienda sunt uel diluenda
ꝙ utilis et iocunda partitio. ut quid quaq de re dictu¬
ri sumus ordine appareat. At si unum crimen uarie
defendemus suꝑuacua ut si partiamur dicam nõ talem
ẽt̃ hunc quem tueor ut in eo credibile uideri possit homi¬
cidium. dicam occidendi causam huic nõ fuisse. dicam
hunc eo tempore quo homo occisus est transmare fuisse
omnia q anteꝗ̃ id quod ultimũ est exequaris inania
uideri necesse est. Restinat enim iudex ad id quod
potentissimũ est et uelut obligatũ promisso patronum
si est patientior tacitus appellat: si uel occupatus uel
aliqua potestate uel et si moribus ĩ compositus cũ con¬
uitio efflagitat. Itaq non defuerũt ꝗ ciceronis illam
pro cluentio partitionem improbarent qua se dictuꝵ
esse promisit. Primũ neminem maioribus criminib

Expanded text:
quod cum audivit iudex cetera tanquam supervacua gravari quod cum audivit iudex cetera tanquam supervacua gravari solet. itaque si plura vel obiicienda sunt vel diluenda, et utilis et iucunda partitio est ut, quid quaque de re dicturi simus, ordine appareat; at si unum crimen varie defendemus, supervacua. ut si illa partiamur, dicam non talem esse hunc quem tueor reum, ut in eo credibile videri possit homicidium; dicam occidendi causam huic non fuisse; dicam hunc eo tempore quo homo occisus est trans mare fuisse, omnia, quae ante id quod ultimum est exsequeris, inania videri necesse est. festinat enim iudex ad id quod potentissimum est. et velut obligatum promisso patronum, si est patientior, tacitus appellat; si vel occupatus vel in aliqua potestate vel etiam si moribus incompositus, cum convicio efflagitat. itaque non defuerunt, qui Ciceronis illam pro Cluentio partitionem improbarent, qua se dicturum esse promisit primum, neminem maioribus criminibus,
Abbreviated transcription (Latin):
propositio quam iudex si prouidet non aliter performi¬
dat ꝗͣ qui ferrũ medici anteꝗ̃ curctur aspexit. at si re
non ante proposita securum ac nulla denutiatione in
se conuersum intrarit oratio efficiet qđ ꝓmitenti non
crederet Interim refugienda no modo distinctio q̃stionũ
sed omnino tractatio. Affectibus. turbationibus et ab
intentione auferendus auditor. Non enim solum ora¬
toris est docere sed plus eloquentia circa mouendum
ualet. Cui rei contraria est maxime tenuis illa et scru¬
pulose in partes secta diuisionis diligentia eo tempore
quo cognoscendi iudiciũ conamur auferre. Quid̃ ꝙ
interim quȩ perse leuia sunt et infirma turba ualent
ideoq congerenda sunt potius et uelut eruptione pugͥn¬
dum. Quod tñ raꝵ ẽẽ debet: et ex necessitate demu
cum ip̃m hoc quod dissimile rationi est coegerit ratio
P reterhȩc in omni partitione est utiq aliud potentissimũ

Expanded text:
propositio, quod iudex si providit, non aliter praeformipropositio, quod iudex si providit, non aliter praeformidat quam qui ferrum medici priusquam curetur aspexit; at si re non ante proposita securum ac nulla denuntiatione in se conversum intrarit oratio, efficiet, quod promittenti non crederetur. interim refugienda non modo distinctio quaestionum est, sed omnino tractatio; adfectibus turbandus et ab intentione auferendus auditor. Non enim solum oratoris est docere, sed plus eloquentia circa movendum valet. cui rei contraria est maxime tenuis illa et scrupulose in partes secta divisionis diligentia eo tempore quo cognoscenti iudicium conamur auferre. quid quod interim, quae per se levia sunt et infirma, turba valent? ideoque congerenda sunt potius et velut eruptione pugnandum; quod tamen rarum esse debet et ex necessitate demum, cum hoc ipsum quod dissimile rationi est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum,
Abbreviated transcription (Latin):
et lucida est ratio ꝗͣ recte partitionis. Sequit enim naturã
ducem adeo ut memoriȩ id maximũ sit auxiliũ uia dicedi
non decedere. Qua propter ne illos quiđ probautrim qui
partitionem uetant ultra tris propositiones extendere.
quȩ sine dubio si nimiũ sit multiplex fugiet memoriam iudi¬
cis et turbabit intentionẽ. hoc tñ numero uelut lege nõ
est alliganda cum possit causa plures desiderare. Alia
sunt magis propter quȩ partitione non est semper utẽdũ
Primum qa pleraq gratiora sunt si muenta subito. nec domo
allata: sed interdicendũ e re ip̃a nata uideat᷑ Unde
illa non miocunda schemata pene excidit mihi: et fugerat¬
me: & recte admones. Propositis enim probationibus omnis
ĩ reliquum gratia nouitatis precerpit᷑. Interim uero ẽt
fallendus est uidex. et uariis artibus subeundus. ut
aliud agi ꝗ̃ qđ petimus putet. Nam est non nũq̃ dura

Expanded text:
et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam ducem adeo ut memoriae id maximum sit auxilium via dicendi non decedere. quapropter ne illos quidem probaverim, qui partitionem vetant ultra tres propositiones extendere. quae sine dubio, si nimium sit multiplex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intentionem; hoc tamen numero velut lege non est alliganda, cum possit causa plures desiderare. alia sunt magis, propter quae partitione non semper sit utendum: primum quia pleraque gratiora sunt, si inventa subito nec domo adlata, sed inter dicendum ex re ipsa nata videantur, unde illa non iniucunda schemata me, et recte admones. propositis enim probationibus omnis in reliquum gratia novitatis praecerpitur. interim vero etiam fallendus est iudex et variis artibus subeundus, ut aliud agi quam quod petimus putet. nam est nonnunquam dura
Abbreviated transcription (Latin):
diuersas quoq ungimus. ego hoc dico aduersarius hoc ht̃
interim uim propositionis/ et si per se non est propositio.
cum exposito rerum ordine subiicimus de his cognoscitis ut¬
dat et uelut quodam tactu excitatus finem ẽẽ narratio¬
nis & mitiũ probationis intelligat et nobis confirmatio¬
nem ingredientibus ipe quodamõ nouum audientibus
PARTI TIO est nr̃aꝵ aut aduersarii propositio¬
num aut utrarũq ordine collata enuimeratio. hac
quidam utendum semꝑ putant ꝙ de ea fiat causa lucidior
et iudex intentior ac docilior si scierit: et de quo dicimus
⁊ de quo dicturi postra sumus. Rursus quidam periculosus
id oratori arbitrantur duabus ex causis ꝙ nõ nunquam
ex cidere soleant quȩ promisimus et siqua in partiendo
preterierimus occurrere. Quod quid nemini accidit nisi ꝗ
plane uel nullo fuerit ingenio: uel ad agendum nihil cog¬
tati premeditatiq detulerit. Alioꝗn quȩ tam manifesta

Expanded text:
diversas quoque iungimus, ut 'ego hoc dico, adversarius illud'. Habet diversas quoque iungimus, ut 'ego hoc dico, adversarius illud'. Habet interim vim propositionis etiam, quae per se non est propositio, cum enarrato rerum ordine subicimus 'de his, iudat et velut quodam tactu resuscitatus fine esse narrationis et initium probationis intelligat, et nobis confirmationem ingredientibus ipse quoque quodammodo novum rtitio est nostrarum aut adversarii propositionum aut utrarumque ordine collocata enumeratio. hac quidam utendum semper putant, quod ea fiat causa lucidior et iudex attentior ac docilior, si scierit et de quo dicamus et de quo dicturi postea simus. rursus quidam periculosum id oratori arbitrantur duabus ex causis: quod nonnunquam et excidere soleant quae promisimus et, si qua in partiendo praeterimus, occurrere; quod quidem nemini accidet, nisi qui plane vel nullo fuerit ingenio vel ad agendum nihil cogitati praemeditatique detulerit. alioqui quae tam manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
gesta obiicitur Eschini ꝙ mentitus sit ꝙ nihil ex mandatis
fecerit. ꝙ moratus sit ꝙ munera acceꝑit. Recusatio quoq
plures interim propositiones habet ut contra petitorem pecu¬
niȩ. Male petis procuratorem enim tibi eẽ non licuit sed n
illi cuius nomine litigas habere procuratorem. sed neq est
heres eius aquo accepisse mutuum dicor: nec ip̃i debui. mul¬
tiplicari he in quantũlibet possunt. Sed rem ostendisse satis
est. he si ponantur singule subiectis probatiombus plures sũt
propositiones. Si conungantur in partitionem cadunt Et
est nuda propositio qualis fere inconiecturalibus. Cedis ago
furtum obiicio. Est ratione subiecta ut maiestatem minuit
hec utimur propositione aut nr̃a. ut adulteriũ obiicio aut
aduersarii: ut adulterii mecũ agitur. aut cõi. ut inter me
& aduersariũ questio est uter fit intestato propior. Nonnũꝗ

Expanded text:
gesta obiicitur Aeschini, quod mentitus sit, quod nihil ex mandatis gesta obiicitur Aeschini, quod mentitus sit, quod nihil ex mandatis fecerit, quod moratus sit, quod munera acceperit. recusatio quoque plures interim propositiones habet, ut contra petitionem pecuniae: male petis, procuratorem enim tibi esse non licuit, sed neque illi, cuius nomine litigas, habere procuratorem; sed neque est heres eius, a quo accepisse mutuam dicor nec ipsi debui. multiplicari haec in quantum libet possunt, sed rem ostendisse satis est. hae si ponantur singulae subiectis probationibus, plures sunt propositiones; si coniungantur, in partitionem cadunt. est et nuda propositio, qualis fere in coniecturalibus, caedis ago, furtum obiicio; est ratione subiecta, ut maiestatem minuit haec utimur propositione aut nostra, ut adulterium obiicio; aut adversarii, ut adulterii mecum et adversarium quaestio est, uter sit defuncto propior'; nonnumquam
Abbreviated transcription (Latin):
de sacrilegio cognoscitis. ut iudex intelligat id unu esse of¬
ficii sui.Querere an id quod obiicitur sacrilegium sit
I tem in causis obscuris ac multipliabus nec semꝑ ꝑꝑ hoc so¬
lum ut sit causa lucidior sed aliqñ et̃ ut magis moueat
Mouct autem si protinus subtexant᷑ aliqua quȩ prosint
Lex aperte scripta est ut peregrinus ꝗ murum ascenderit
morte mulctetur. peregrinum te ẽẽ certum est. qui si
ascenderis murum non querit᷑ quid supest nisi ut te
puniri oporteat: hec enim propositio confessionem aduersaris
premit et quodãmodo iudicandi moram tollit nec indicat
questionem sed adiuuat. Sunt aũt propositiones et simplices
et duplices uel multiplices. Quod accidit non uno modo:
nam et plura crimina iungunt᷑. ut cum Socrates accusatus
est ꝙ corrumperet iuuentutem. et nouas suꝑstitiones intro¬
duceret: et singula expluribus colligunt᷑. Ut cũ legatio male

Expanded text:
de sacrilegio cognoscitis, ut iudex intelligat id unum esse ofde sacrilegio cognoscitis, ut iudex intelligat id unum esse officii sui, quaerere an id quod obiicitur sacrilegium sit. item in causis obscuris aut multiplicibus, nec semper propter hoc solum ut sit causa lucidior, sed aliquando etiam ut magis moveat. movet autem, si protinus subtexantur aliqua, quae prosint. lex aperte scripta est ut peregrinus qui murum ascenderit morte multetur; peregrinum te esse cerium est; quin ascenderis murum, non quaeritur; quid superest, nisi ut te puniri oporteat? haec enim propositio confessionem adversarii premit et quodammodo iudicandi moram tollit, nec indicat quaestionem sed adiuvat. sunt autem propositiones et simplices et duplices vel multiplices, quod accidit non uno modo. nam et plura crimina iunguntur, ut cum Socrates accusatus est, quod corrumperet iuventutem et novas superstitiones introduceret; et singula ex pluribus colliguntur, ut cum legatio male