comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ odor ⁊ briditas in eius nõis deoꝰ
ꝑsenerat usq in hediernũ ebi legum
int̾ptum birteta auro nõ ꝑhibente uui¬
res ⁊ turee ꝯsumpsere Enmo in sup
biumdismo hore clarissimo tamẽ nati
tiu ancillule ꝯtentaret᷑ obrequio Cuiꝰ
seruicor̃ penuria honorũ hũ dancia re¬
stauratil est Ex quibus cum de se fains¬
sissimꝰ homo sit unũ tm̃ michi apposiusse
sufficiet quiꝰ enĩ eum diem clansisset
corpus scipiones quonum fuerat amici¬
cia usus sus sopeliri sepulcꝰ uoluere nõ
a ꝑuates brantdusim hõis cueres
corueliorũ misteri cineribus. p̃tea
quis mlronem uirrgiliũ pouꝑem ⁊ luci¬
siguli filiũ nõ audunt fuit illi nõ
amplius in bonis ꝙͣ patrins agellus
unus alput uicũ auden cui dicñt piec¬
tola hodierm haudlege mantĩ nõ
absq licigio possessus Curꝰ agentibꝰ
studierũ meritis ootamam cosaris
orbi toto p̃sidentis amicicia ssus est
a quo cum iussisset moriẽs enerdam

Expanded text:
Cuius odor et viriditas in eius nominis decus Cuius odor et viriditas in eius nominis decus perseverat usque in hodiernum, ubi legum interpetrum birreta, auro non prohibente, mures et tinee consumpsere. Emnio insuper, Brundusino homini, clarissimo tatantum ancillule contentaretur obsequio; cuius servitorum penuria honorum habundantia restaurata est. Ex quibus, cum de se famosissimus homo sit, unum tantum apposuisse michi sufficiet. Huius enim, cum diem clausisset, corpus Scipiones, quorum fuerat amicitia usus, suo sepelire sepulcro voluere, non abspernantes Brundusini hominis cineres Corneliorum misceri cineribus. Preterea quis Maronem Virgilium pauperem et lutifiguli filium non audivit? Fuit ille non amplius in bonis quam patrius agellus unus apud vicum Anden, cui dicunt Piectola hodierni, haud longe Mantuam, non absque litigio possessus. Cuius agentibus studiorum meritis, Octaviani Cesaris, orbi toto presidentis, amicitia usus est; a quo, cum iussisset moriens Eneidam
Abbreviated transcription (Latin):
spt̃abiles insigni atq ꝑheniu clarita¬
te fue̾ Qaied eremplis oñdisse non
erit difficile Certũ hẽmꝰ homerũ
ades mopem exscaisse ut nõ esset illi
lium̃bus cupto bude sumptis pus dnci
posset impende̾ Sed exspecta pax it
⁊ uidebis nnĩquid hec fuorit oruata
panꝑtas Suꝑato dario potetissimo acq
dicissimo persarũ rege ab alexaudrs ma¬
cedoire eus in mediũ uenere iocalia
uit̾ que capsula aurea comꝑta est artisi¬
cie ⁊ ornatu p̃ciosissumna hec tam regis
alex andri iocalibus ẜ homere uolĩbus
feruuta est Cous uniꝙͣ tam plondidus
aleratis irustis honon impensus est
Sarsmate planto bononũ portue pan¬
ꝑior neno fuit. egestate quippe ut ha¬
neste bentrẽ pasceret ad molas manna¬
rias precis facigabat᷑ die noctes in ꝯpo¬
nendis come duis ducebat insõpnes
Quiarũ nus itas ⁊ artificiũ egit ut
laurea uictor atq t̾nuphanciũ impera¬
toruminsigne p̃tipiũ nõ ꝑmpẽderẽt
eiis quatũciũs pampis ambire comas

Expanded text:
spectabiles insigni atque perenni claritate fuere; quod exemplis ostendisse non erit difficile. Certum habemus Homerum adeo inopem extitisse, ut non esset illi, luminibus capto, unde sumptus puero duci posset impendere. Sed expecta paxillum et videbis, nunquid hec fuerit ornata paupertas. Superato Dario, potentissimo atque ditissimo Persarum rege, ab Alexandro Macedone, eius in medium venere iocalia, inter que capsula aurea comperta est, artificio et ornatu pretiosissima Hec tam regis Alexandri iocalibus, sed Homeri voluminibus servata est. Quis unquam tam splendidus faleratis iuristis honor impensus est? Sarsinate Plauto bonorum fortune pauperior nemo fuit. Egestate quippe, ut honeste ventrem pascere, ad molas manuarias pretio fatigabatur die; noctes in componendis comediis ducebat insomnes, quarum numerositas et artificium egit, ut laurea, victorum atque triunphantium imperatorum insigne precipuum, non parvi penderet eius, quantumcunque pauperis, ambire comas.
Abbreviated transcription (Latin):
insig̃nes uolentes ex hus intelligi qr
nõ diuites fure̾ nilłius p̃cii eorũ ebtimã¬
dã facultus sit. Corequidem bba una tũ
abrcondita ꝯclusione facile audiencium
bonũ posside̾ diuicias hac ergo impulse
peste autirmo si laborem exspererit
nostriũ eos post malta deuros opus scil
pulerũ s suꝑnacaneñ ⁊ iutilem sudo¬
iẽmeñ es ꝙ mĩme tendat quo ceterũ
merłiũ labores intendũt Et sͨ nõ pola
aduersum me apparebit diuirre sontẽciũ
s ex ꝯsequẽtia quadam tamꝙͣ sũmũ ⁊
detescabile malũ una cñ oꝑe poetas cũ

Expanded text:
insignes, volentes ex his intellegi, quia insignes, volentes ex his intellegi, quia non divites fuere, nullius pretii eorum extimanda facultas sit. Que quidem verba una cum abscondita conclusione facile audientium bonum possidere divitias. Hac ergo impulsi peste, autumo, si laborem inspexerint nostrum, eos post multa dicturos opus scilicet pulchrum, sed supervacaneum, et inutilem sudorem meum, eo quod minime tendat, quo ceterorum mortalium labores intendunt; et sic non solum adversum me apparebit eos dixisse sententiam, sed ex consequentia quadam tanquam summum et detestabile malum una cum opere poet
Abbreviated transcription (Latin):
purgent sua prudencia notus una
aurẽ labe fere polluti sunt om̃es aura
enpidicate laberant nec aliquit sen ali¬
quẽ lande dignũ putant infulgeat au¬
ro. hos ego benturos eristimo eũ reli¬
quis ut ꝓspectent Nñquid aquid t̾mis
opꝰ nr̃o possint suis inferre legibus rec
ie fallit si morẽ sequent᷑ uetere quid
obreeturi suit Consuene quide relictis
rortrio ⁊ ptoria exeñtes ⁊ potissime dũ
curis panlulio soluti ĩ quẽtũ amutoris ue¬
unt si ꝯtingat intłequẽ dum fiꝰ mẽcio
poetaru illos extollere laudibus quĩ
eruditissum atq eloquẽtissum fue̾ liri
Tandom post multa absconditũ sub mel¬
le beuenũ nõ betale tamẽ euuctut de¬
eñtq eos parũ fuisse prudentes inq̃nu
tempus ome terẽtes facultatẽ secuti sũt
et qua post longos labores nulle ꝯsequũ¬
tur opes Suꝑaddentes ob hec panꝑri¬
mos hoĩes puisse poetus nuillo splendore
speccubles nullis diuitiis nillo famulatu

Expanded text:
purgent sua prudentia notas, una purgent sua prudentia notas, una tamen labe fere polluti sunt omnes; auri cupiditate laborant, nec aliquid seu aliquem laude dignum putant, ni fulgeat auro. Hos ego venturos existimo cum reliquis, ut prospectent, nunquid aliquid criminis operi nostro possint suis inferre legibus; nec me fallit, si morem sequentur veterem, quid obiecturi sint. Consuevere quidem, relictis rostris et pretoria exeuntes, et potissime, dum curis paululum soluti in conventum amicorum veniunt, si contingant inter loquendum fieri mentio poetarum, illos extollere laudibus, quoniam eruditissimi atque eloquentissimi fuere viri; tandem post multa absconditum sub melle venenum, non letale tamen, emittunt dicuntque eos parum fuisse prudentes, in quantum, tempus omne terentes, facultatem secuti sunt, ex qua post longos labores nulle consequuntur opes, super addentes ob hoc pauperrimos homines fuisse poetas, nullo splendore spectabiles, nullis opibus, nullo famulatu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in bene meritũ titulũ uenerĩt si libet
in medĩ ꝑ deant predicent disputẽt
rebarguant ⁊ cascigent atq acri spũ
suis redargntoibus instent aliter
ant fecisse nõ oũtacis capiencie. fes
demencie est Doiedam in iurisꝑitos
pancis de pauperͭ ͤ laudib ĩmistis ⁊.
Sut in suꝑ her̃ẽs quidam toga an
reis bullis ⁊ onnatu fere gregio
m̃signes nec ninꝰ incessu ⁊ morũ grar¬
nitate atq oris fatmidia speccabiles
magnuis postergati clientorũ cat̾ius ⁊
ingenti auctoi̾tate conspicui Hnquidẽ
sunt clarissum legum p̃ceptores ⁊ tra¬
nualiũ p̃sides a quibus si rite euceãt᷑
iura frenant᷑ homi illecebres mores
extollit᷑ mecẽcia ⁊ quod suũ est uut¬
cuiq potenti concedit quibus rei pir
nomiis nẽ solum suis in iuribus seruã᷑
sed ꝑhenm iusticia angetur in melius
ueuerabiles ergo ⁊ p̃cipuo houore dig¬
inssum sunt Sane quãtũꝯq aliorũ

Expanded text:
 in bene meritum titulum venerint, si libet,  in bene meritum titulum venerint, si libet, in medium prodeant, predicent, disputent, redarguant et castigent, atque acri spiritu suis redargutoribus instent; aliter autem fecisse, non ostentatio sapientie, sed dementie est. CAP. IV Quedam in iuris peritos, paucis de paupertate laudibus inmistis. Sunt et insuper homines quidam toga, reis bullis et ornatu fere regio insignes, nec minus incessu et morum gravitate atque oris facundia spectabiles, magnis postergati clientum catervis, et ingenti autoritate conspicui. Hi quidem sunt clarissimi legum preceptores et tribunalium presides, a quibus si rite exerceantur iura, frenantur hominum illecebres mores, extollitur innocentia, et, quod suum est, unicuique poscenti conceditur, quibus reipublice nervus non solum suis in viribus servatur, sed perenni iustitia augetur in melius; venerabilis ergo et precipuo honore dignissimi sunt! Sane quantumcunque aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
lũi fontem et pheli mnus ⁊ huioi deli¬
racin homui nugas esse et puerorũ ad
gramaticã effe p̃ludia Ex quibus fatui¬
tatibus satis iam scre quid mõstrũ illus
spectantes in nre quid in opus meñ quid
in portus deñti suit uerũ reor horum
eecerdie compatiendũ porius quã rõibꝰ
nsistendu Nam cum seipõs nõ intelligat
longe muꝰ alios incelleuri sunt ignari
suũt ⁊ luce uitates carentes sesualitate
snce se tħi ꝑmittũt quibus taitate nea
oriũ merito dixisse ueliui ut aliens
euissis officus exerceant sua Et si hac
glie inpiditate agitant᷑ et rapientes et¬
tuiãt᷑ scelas intrent andiant pcaptoes
libros euoluant bigilent acq distant¬
⁊ palestras disputaciũ solertes uipitẽt
memores ne festun iu doctoratũ euelet
pietagoria insatuti quo canebat᷑ ne qͣs
stolas enrs intrans lequiturꝰ de philopo¬
andiisset Quod cũ landabilit᷑ fecent¬

Expanded text:
lium fontem, et Phebi nemus, et huiusmodi delilium fontem, et Phebi nemus, et huiusmodi delirantium hominum nugas esse et puerorum ad grammaticam esse preludia. Ex quibus fatuitatibus satis iam scio, quid, monstrum istud spectantes, in me, quid in opus meum, quid in poetas dicturi sint. Verum reor horum vecordie compatiendum potius quam rationibus obsistendum, nam, cum se ipsos non intelligant, longe minus alios intellecturi sunt; ignari sunt, et luce veritatis carentes, sensualitate duce se trahi permittunt. Quibus caritate mea, non eorum merito dixisse velim, ut, alienis omissis officiis, exerceant sua, et si hac glorie cupiditate agitantur, ut sapientes existimentur, scolas intrent, audiant preceptores, libros evolvant, vigilent atque discant, et palestras disputantium solertes visitent, memores, ne festini in doctoratum evolent, pictagorici instituti, quo cavebatur, ne quis scolas eius intrans locuturus de phylosoaudisset. Quod cum laudabiliter fecerint, et
Abbreviated transcription (Latin):
speculatõe sua ex penetͣlibus diẽ mẽtis
emilsum sit ⁊ nõ oĩis in sipiõis sapiẽtes
appareant ampliatis ẜ monibus nõ ta
de uaua ꝯtłudentes s fieri auditoreeq
implicantes suos sen pleiussime libera¬
les artes nouerĩt. quarꝰ ꝑsepe nõĩa
nõ nouerũt priscianũ aristotilẽ cice¬
ronẽ aristarcũ Euclidem atq ptholo¬
mroũ aliobi cirta has insignes bires pto¬
matosa quadam dicacitate neglexigre
demõscrant se tractos aientes ad sub¬
lumora theole gre dulcorine Sic et de
moribus hõmi ⁊ gestis heron ac de pa¬
ris legibus ⁊ iuscitutis legumq latori¬
bus Et si qũ ꝯtiungat poesis aut poetarꝰ
intraẽ calłoquiũ tanto cũ pascidis illos
⁊ poemata uti integre uiderunt om̃ĩa ⁊
despicienda ceguenerint dampuant
ditippant floctifaciũt ⁊ a se eicc̾ oñ dñt
ot bir tollerac̃ pospunt eciam p᷑dentes¬
⁊ balbuciẽtes auit nusas. heliconũ casto¬

Expanded text:
speculatione sua ex penetralibus divine mentis speculatione sua ex penetralibus divine mentis evulsum sit. Et ut omnino insipidis sapientes appareant, ampliatis sermonibus, non tamen de aliqua concludentes, sed se auditoresque implicantes suos, ceu plenissime liberales artes noverint, quarum persepe nomina non noverunt, Priscianum, Aristotilem, Ciceronem, Aristarcum, Euclidem, atque Ptholomeum, aliosque circa has insignes viros stomacosa quadam dicacitate neglexisse demonstrant, se tractos aientes ad sublimiora theologie dulcedine. Sic et de moribus hominum et gestis heroum, ac de sacris legibus et institutis legumque latoribus. Et, si quando contingat poesis aut poetarum intrare colloquium, tanto cum fastidio illos et poemata, uti integre viderint omnia et despicienda cognoverint, damnant, vituperant, flocci faciunt, et a se eicere t vix tolerare possint etiam imprudenteset balbutientes aiunt Musas, Helyconam, Casta
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũ nõ suit sapientes cupiũt apparere
Rospectabit et hoc opus species ho¬
minũ altera moribus forte minꝰ
⁊ quadam facta granitare uerborum
⁊ mor ponderosicate uisis aliqũ nõ muallis¬
libellis solgariũ nõ iisi de apicibus rerã
t̾bus ꝑsonis unatiũ sit deitas uł mĩquid
possiet deus sibi suuilem face̾ aut cur
nõ aute ꝑ nulle milia seculonũ creamt̾
doctoriũ replicatẽnbus atq ꝯcłusionibꝰ
quasi nõ satis illis sacissem̃ sit quatien¬
tes si uideant paululũ caput et torquẽ¬
tes eum cachuis faciẽ ⁊ circũstantes
⁊ intnẽtes nõ alit᷑ quã si indulgeant re
eorũ tẽuint et remissus extepit serua¬
utq momoi̾a apud imilierenlarũ ter¬
trauas seu pocius si p̃ste᷑ in t̾mis igna¬
ro ascultante popello uti pp̃m den consu¬
luerut post longñ suspirnũ blacerãtes
enitunt uolentes ex hoc ꝑcipi ꝙ nõ absi
labore plurio ꝙ dixerunit ingenis et

Expanded text:
qui, cum non sint, sapientes cupiunt apparere. qui, cum non sint, sapientes cupiunt apparere. Prospectabit et hoc opus species hominum altera, moribus forte minus et quadam ficta gravitate verborum et morum ponderositate, visis aliquando de apicibus rerum tribus personis una tantum sit deitas, vel nunquid possit deus sibi similem facere, aut cur non ante per mille milia seculorum creaverit doctorum replicationibus atque conclusionibus, quasi non satis illis satisfactum sit, quatientes, si videantur, paululum caput, et torquentes cum cachinno faciem, et circumstantes etiam intuentes, non aliter quam si indulgeant reveorum tenuis et remissus excepit, servavitque memoria, apud muliercularum textrinas, seu potius, si prestetur, in triviis, ignaro ascultante popello, uti ipsum deum consuluerint, post longum suspirium blaterantes emittunt, volentes ex hoc percipi, quod non absque labore plurimo, quod dixerint, ingenio et
Abbreviated transcription (Latin):
¶benerabile indiciũ ex benonũ bachana¬
libus ex feuatu guatoniconꝰ. ex ganeis.
manducorũ at bibionũ et mne̾ cracãciu
emissum fornibus Sed quid multa horꝭ
ego uituꝑaciones illusc̾ũ uirorũ splendi¬
das landes arbitron eium turpituduns
participẽ aturpib laudatum euistunẽ
uadant etgo tales ⁊ canponibz lainstrs
certariis acq mẽtrieulis gãmentes ap¬
plandant ⁊ sompno unioq maytẽteb suas
illis landes iugerant ⁊ sapiẽtes uiros eo¬
rimq lab̾ores in sua luce ꝑunttant cũ
inlig̃naro indecẽoius hoĩe iuliudocto
fascidiosius añ quidem diem misenũ
atq caducũ mortalitatis sue corpus inse¬
licis aĩe fecẽ sepulcrũ ln quippe tam fe¬
tida olent infanua ut rudentes a siuos
grammẽtes suos iungrẽtesq bones ra¬
piẽtes possint cum pacientia andire¬
uł eos audire nõ possunt Eant iterũ
tales et bentri defermant ⁊ nedũ alios

Expanded text:
o venerabile iudicium ex lenonum bachanao venerabile iudicium ex lenonum bachanalibus, ex senatu gnatonicorum, ex ganeis mandurcorum atque bibionum, ex meretricantium emissum fornicibus! Sed quid multa? Horum ego vituperationes illustrium virorum splendidas laudes arbitror, cum turpitudinis participem a turpibus laudatum existimem. Vadant igitur tales et cauponibus, lanistis, cetariis atque meretriculis gannientes applaudant, et somno vinoque marcentes, suas illis laudes ingerant et sapientes viros, eorumque labores in sua luce permittant, cum nil ignaro indecentius homine, nil indocto fastidiosius, ante quidem diem miserum atque caducum mortalitatis sue corpus, infelicis anime fecere sepulcrum. Hi quippe tam fetida olent infamia, ut rudientes asinos, grunnientes sues, mugientesque boves, sapientes possint cum patientia audire, eos audire non possunt. Eant iterum tales, et ventri deserviant, et, nedum alios
Abbreviated transcription (Latin):
nare ẜmone dou posequã boatu sons¬
ro quasi mari ͫ sum̃ p̃dicet decus se
piotas ꝯfessi sunt beluti ilamplius
in suam ignaniã unci possunt sũmũ
iherci ocio bocare existimãtes in
gaueis atq lupanaibus spumãtia unio
p ie tenrentes pocula ⁊ ebterna erue¬
tantes crapulu oruditorũ homniũ
digilias medicationes ⁊ studia houestosq
laberes ⁊ modesciam spurcido ore dãpnae̾
⁊ suis obscentatibꝰ fedare conant᷑ ex quo
fret ut hec uiso ope ridentes dicant O nisi¬
pidus hono ꝙͣtũ dulcissime quietis quãtũ
temꝑis optum ꝑdidit ꝙͣtũ f̾uoli laboris mi¬
pendit quet mẽbranas amisit ⁊ ucassũ
uensiculos exaraint nõne faciꝰ fuerat
amasre porusse dormisse et tain grande
tempus boluptatibus trauisse quã has
sc̃pfisse mugas. ꝓfecco qui se prudentes
hrĩ uolunt stultissimũ genꝰ hoĩ est Nã
ꝑ dito hic ubracõnibus temꝑe añꝙͣ diem
unam letam seuerant dampuado ꝑbanda
in mortem contidunt equã cũctis e plm̃

Expanded text:
ermone. Qui postquam boatu sonoro, quasi maximum suum predicent decus, se ydiotas confessi sunt, veluti nil amplius in suam ignaviam inici possint, summum inerti ocio vacare existimantes in ganeis atque lupanaribus spumantia vino pre se tenentes pocula et externa eructantes crapula, eruditorum hominum vigilias, meditationes et studia, honestosque labores et modestiam spurcido ore damnare et suis obscenitatibus fedare conantur; ex quo fiet, ut, hoc viso opere, ridentes dicant: O insipidus homo, quantum dulcissime quietis, quantum temporis optimi perdidit, quantum frivoli laboris impendit, quot membranas amisit et incassum versiculos exaravit! Nonne satius fuerat amasse, potasse, dormisse, et tam grande tempus voluptatibus trivisse, quam has scripsisse nugas? Profecto, qui se prudentes haberi volunt, stultissimum genus hominum est, nam, perdito lucubrationibus tempore, antequam diem unam letam sentiant, damnando probanda, in mortem concidunt equam cunctis. O sanum,
Abbreviated transcription (Latin):
dutentes dum maiori tonatu sequĩtur
nii ptor quid aliud panꝑtas est ꝙ fũnia
inhndincral augi desiderio ꝗgregaudi
Tantalu ne diuitem dicam si tibis tirtũ¬
datus ⁊ poculis faie satiq pereat. absit
rauprnꝰ hũ dus est Sz ꝯcedamus le¬
giscis nr̃is opulentiã darn ⁊ quid etuide
damptatis possunit assumẽ bideamꝰ Si
exprencie credimꝰ assidua ardentiq sẽꝑ
pluma suspicat᷑ ⁊ tunet auxius ne in¬
nia corruꝑant᷑ sata Si uentus ercitet᷑
ne euellant᷑ arbusta aut edificia npel¬
lant᷑ panescit Si suscitet᷑ int̾ris ioen¬
dĩ ne in suas enolet edes ⁊muioẽ labascit
Si bollum nastat᷑ armõnis ggibusq supõ¬
mine̾ rapmũ miser ariolatur. Si ꝯcoraa
et litigns orat᷑ tamoͣ suũ infortimũ
ingemiscit amitorũ inudiam latronũ
asentiam Rapterũ uiolenciã affĩ iusidi¬
ab timultus cuntes socordia sex atus as¬
cdua expanescit. possem suꝑaddẽ multa
q̃ nõ solum diniter hos pauperes faciĩt

Expanded text:
advertentes, dum maiori conatu sequuntur mium. Precor, quid aliud paupertas est quam summa in habundantia angi desiderio congregandi ? Tantalum ne divitem dicam, si cibis circumdatus et poculis fame sitique pereat? Absit, pauperrimus habendus est! Sed concedamus legistis nostris opulentiam Darii, et, quid exinde voluptatis possint assumere, videamus. Si experientie credimus, assidua ardentique semppluviam suspicatur, et timet anxius, ne nimia corrumpantur sata; si ventus excitetur, ne evellat arbusta aut edificia impellantur, pavescit; si suscitetur in terris incendium, ne in suas evolet edes, timore labascit; si bellum nascatur, armentis gregibusque superiminere rapinam miser ariolatur: si concordia ex litigiis oriatur, tanquam suum infortunium ingemiscit. Amicorum invidiam, latronum astutiam, raptorum violentiam, affinium insidias, tumultus civicos, secordia vexatus assidua, expavescit. Possem superaddere multa, que non solum divites hos vere pauperes faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
per sun millas afforre diuicias. nõ
tame asfencio ut isti nobunt hoc suaigne¬
ilitate ꝯuuge̾ uerũ qr speculatinarũ
discipłiuarũ uo sit officiũ tale aut intẽtũ
⁊ iechanitorũ artificũ un feneratorũ
quorn in huc sue om̃is intedit intecio
quint ato ueniat iul gr̃atis pouitꝰ ꝙan᷑.
Sic et casidici qui hĩc er delictis ham
unde ex legum pericia sibi ofpiemas con¬
trum̃t ur quibus benalis luigne malles
nimismata cudũt ⁊ aurũ ex iutẜorĩ
ac̾uus berbositate ꝯficuĩt Qued poesis
gns e menor orignus ouus abhorrez
et renuit ex quo si dampuada aut ꝑ
npendenda est nullius una seeu pen
auꝰ demostratonibus rite deum cog¬
cuꝰ quiliꝰ uullum uiuꝙͣ querendi the¬
auros fuisse scudiũ audim Si nesciũt
isti porsis iniioribus uocat tam cum
celos ihĩtet diunuis i muerta consiliis
pancoru honi mẽtes ex alco in desidenũ
etla nois mouet ⁊ sua pulct̾udine i

Expanded text:
est poesim nullas afferre divitias; non est poesim nullas afferre divitias; non tamen assentio, ut isti volunt, hoc sua ignobilitate contingere, verum quia speculativarum disciplinarum non sit officium tale aut intentum, sed mechanicorum artificum seu feneratorum, quorum in hunc finem omnis tendit intentio, qui, ut cito veniat, nil gratis penitus operantur. Sic, et causidici, qui hinc ex delictis hominum, inde ex legum peritia sibi officinas construunt, in quibus venalis lingue malleo numismata cudunt, et aurum ex miserorum lacrimis verbositate conficiunt, quod poesis, generose memor originis, omnino abhorret et renuit. Ex quo si damnanda aut parvi pendenda est, nullius una secum precuius demonstrationibus rite deum cognoscimus, quibus nullum unquam querendi thesauros fuisse studium audivi. Si nesciunt isti, poesis maioribus vacat, nam, cum celos inhabitet divinis inmixta consiliis, paucorum hominum mentes ex alto in desiderium eterni nominis movet, et sua
Abbreviated transcription (Latin):
bidet᷑ obitio ⁊ grarũ actionẽ dignissi¬
ma dñmõ ex fonte cui̾tatis euidaret
ĩ mediũ. uenũ quĩ ex offuscato appeti¬
tus inepti iudicio suunt origniẽ rideu¬
da est atq abicienda et eorm̃ prurigi¬
in compaciendũ Et quĩ dignitatitłiũ
insuꝑ defeñdu est ne se poscergatos
existimet oblectionẽ eonũ uerbis am¬
plioribus in sues ortus bertenda puto
Confitebor igit põte qd dictũ esti
.poesim millas auferre substãcias ⁊ poe¬
tas paupes suisse si pauxes dici debent
qui ultro sprenere diuicias stolidos ant
fuisse no confitebor eo ꝙ poesis scudiũ
secuti sunt cum prudẽtissues arbit᷑ret
si uenũ deun cacholite cognostent uũt
reassumẽdo ne ꝯfessione mea tam ultro¬
nea uidiar ab folute obrectoi̾bus tanquã
uictoĩbus aream liquisse tertanũs ⁊ ob¬
iectione p̾mã deducamꝰ ĩmediũ diout
satis ꝓcipi ꝑt eam ab nuitandis excludeꝰ
quasi millius int̾ scias reliquas sic mo¬
meti Equidẽ ut itãto dixerm certũ

Expanded text:
idetur obiectio, et gratiarum actione dignissima, dummodo ex fonte caritatis exundaret in medium; verum, quoniam ex offuscato appetitus inepti iudicio sumit originem, ridenda est atque abicienda, et eorum prurigini compatiendum. Et quoniam dignitati talium insuper deferendum est, ne se postergatos existiment, obiectionem eorum verbis amplioribus in suos ortus vertendam puto. Confitebor igitur sponte, quod dictum est, poesim nullas afferre substantias, et poetas pauperes fuisse, si pauperes dici debent, qui ultro sprevere divitias; stolidos autem fuisse non confitebor, eo quod poesis studium secuti sint, cum prudentissimos arbitrarer, si verum deum catholice cognovissent. Nunc reassumendo, ne confessione mea tam ultronea videar absolute obiectoribus tanquam victoribus aream liquisse certaminis, et obiectionem primam deducamus in medium. Dicunt satis percipi potest, eam ab imitandis excludere, quasi nullius inter scientias reliquas sit momenti. Equidem, ut iterato dixerim, certum
Abbreviated transcription (Latin):
sarum grane sisiphon urget icͣ Et ora¬
ciuis in odis dicit Sisiphus eelides laboris
icͣ ubi adñtendum sisiphos fuisse duos
et sic eolos de ncc̃itate suisse plures ꝙͣ ꝙͣ
dnos tñi fuisse dicat lactancius b pͦmo
de sisiphis uideamꝰ Sisiphus pmꝰ cõtem¬
poranens fuit danas augniorꝰ regi sen

Expanded text:
saxum grave Sysiphon urget etc. Et Orasaxum grave Sysiphon urget etc. Et Oratius in Odis dicit: Sysiphus Eolides laboris etc. Ubi advertendum Sysiphos fuisse duos, et sic Eolos de necessitate fuisse plures, quanquam duos tantum fuisse dicat Lactantius. Sed primo de Sysiphis videamus. Sysiphus primus contemporaneus
Abbreviated transcription (Latin):
necta nõ perisset gladiis inssu suo occide᷑¬
tur et hac fatuitate se iouẽ puliunãtẽ
dicens uid̃i et crudeles dãtem ralmeona
peuas. dum flamas ious et soitꝰ mutatꝰ
olimpi ⁊cͣ. huic uinca imi filia tyro suꝑstes
os suscepit filios ueleum ⁊ pelyam ut
g . de eis dcm̃ est. Cuie postea nipsit oi¬
thes filio eoli et ei poperit ensonẽ pheri¬
laccancius eoli fuit filius Et cum
põtens esset boues Tyro filie salmouei ⁊¬
calmonei mris nelei, qui neleo de bebant
surrapuit atq detiumt. Donec byantis
generi uelei aut melampi auguris pr̃s
sui opere restitue̾t nam hic est qui cum
uõ porret filios ꝓcreare hũit a melampo
senabya ut ferpentes benenõ portaret
quo ꝑacta ꝯfestim podarcẽ genunt dicit
leonciuis beuenũ ẜpentis herba esse et
qua si guscauit serpeus illico morietiur
geuut glacũ et creoncem
ysiphis eoli fuit filius ut satis ꝑ
biudiũ patet dicentẽ reddit tibi eolidem

Expanded text:
iniecta non perisset, gladiis iussu suo occidereiniecta non perisset, gladiis iussu suo occideretur. Et hac fatuitate se Iovem fulminantem dicens: Vidi et crudeles dantem ?Salmonea? penas, Dum flammas Iovis et sonitus imitatur Olympi etc. Huic unica tantum filia Tyro supersteos suscepit filios, Neleum et Pelyam, ut supra de eis dictum est. Que postea nupsit Crytheo filio Eoli, et ei peperit, Ensonem, Pherintius, Eoli fuit filius, et cum potens esset, boves Tyro filie Salmonei et matris Nelei, qui Neleo debebantur, surripuit atque detinuit, donec Byantis generi Nelei, aut Melampi auguris fratris sui opere restituerit. Nam hic est, qui cum non posset filios procreare, habuit a Melampo seu a Bia, ut serpentis venenum potaret, quo potato, confestim Podarcem genuit. Dicit Leontius venenum serpentis herbam esse, ex qua si gustaverit serpens illico morietur,em. ysiphus Eoli fuit filius, ut satis per Ovidium patet dicentem: Reddit, ubi Eolidem
Abbreviated transcription (Latin):
De corace pͥmi catilli filio.
orax ut soluns de mirabilib mũdi
dicit filius fuit catilli eius scilicet
qui filius fuit amphiarai ⁊ una cũ tibur¬
tĩo et catillo frĩbus brbem cepẽ sicnlor
hand longe a roua. quã ut supͣdciũ est
a tyburtius frẽ maiore tybusĩ uocanort̃
De Salmoneo eoli filio. qui geͬ tyro.
Almuonens dt dicit lactanem̃s filiq¬
fuit eoli ⁊ alpud ely dem reguauit
honio insalens et im portabilis Con cũ
nõ esset regia sublutate ꝯtẽtus conatꝰ
est se deũ esse suis oñde̾ Et fabricuto eneo
ponte in sublum a deo ut ehdis ꝑce de suꝑ
tegeret suꝑeo currus agitari faciebat
qui tamsuo screpitu ꝙͣ pontis erei sono¬
ritate urtam grãdem sonũ ueniebat in
tonitruũ bide̾tur sid cũ ex inꝓniso face̾t
ad iusdar tonitrui subditos ex terrebat
p̃teã ex excelso iguitis fatibus iu silitunẽ
fuliuiũ iaculabutur stantib sacellicib
enis intentis ut fulimãtus quili si pate

Expanded text:
De Corace primi Catylli filio. orax, ut Solinus De mirabilibus mundi dicit, filius fuit Catylli, eius scilicet qui filius fuit Anphyarai, et una cum Tyburtino et Catyllo fratribus urbem cepere Syculorum, haud longe a Roma, quam, ut supra dictum est, a Tyburtino fratre maiore Tyburim vocaverunt. CAP. LII De Salmoneo Eoli filio, qui genuit Tyro. Salmoneus, ut dicit Lactantius, filiufuit Eoli, et apud Elydem regnavit, homo insolens et importabilis. Qui cum non esset regia sublimitati contentus, conatus est se deum esse suis ostendere et, fabricato eneo ponte in sublimi, adeo ut Elydis partem desuper tegeret, super eo currus agitari faciebat, qui, tam suo strepitu, quam pontis erei sonoritate, in tam grandem sonum veniebat, ut tonitruum videretur. Quod cum ex improviso faceret ad instar tonitrui, subditos exterrebat. Preterea ex excelso ignitis facibus in similitudinem fulminum iaculabatur, stantibus satellitibus eius intentis ut fulminatus quilibet, si face
Abbreviated transcription (Latin):
gruiꝰ adeout a demogorgone quom
pͦuũ deorꝰ oñm eirantes prisci dirẽ
iicio sumpto per emsdem successio¬
ues erdinate ad exĩ usq iouis ter¬
ei silm̃ eolum eisi eoli athamãtẽ
impletur At inde ne in aliquo tuis bots
didetur omissui acit quos ꝯperintꝰ et
pe pre cante deo uisurꝰ es conba sie
ꝑactis quasi inquesitam a principis
statione sensum̃ benerimꝰ suadebat qme¬

Expanded text:
gimus; adeo ut a Demogorgone, quem gimus; adeo ut a Demogorgone, quem primum deorum omnium errantes prisci dixere, initio sumpto, per eiusdem successiones ordinate ad extremum usque Iovis tercii filium Eolum, eiusque Eoli Athamantem,impleretur. At inde, ne in aliquo tuis votis videretur omissum, aut quos comperimus ex ipse, prestante deo, visurus es. Quibus sic peractis, quasi in quesitam a principio stationem seu sinum venerimus, suadebat quie
Abbreviated transcription (Latin):
ieas edes atqz ꝓthei ionis ⁊ nympharũ
choras atq thalamos ac eciã huiꝰͥ pela¬
Si belnas ⁊ agnima pisciũ ⁊ flumũ
uiderimꝰ capita. post hec ⁊ bribes p̃cla¬
ras et umbrosa nemora siluas mias.
ulos mõtes et lubricas dalles et ab¬
scondita rupibus antra necuo et equo¬
ra traccu longissua ac solitudines
ipõ horrendas n eiẽ pagramiꝰ ⁊ quasi
suptis dedali penis audati quodam uo¬
latu in celum usq meditatione delati
Iouis aureu thronũ solis aurea domũ
deorũ atriatempla ingẽcia genus et
luro ꝯreieua ⁊ cosistoriũ superũ mira
luce splendidum atq uenerabile et syde¬
rũ claitate ꝑꝑetuas ⁊ corũ pluxus atq
refluxus ⁊̃ admirabili compoĩtos erdi¬
ne motus ꝓppexissimꝰ et undiq cle¬
mẽ cissune rex iux̃ ꝓmissũ ueteris nan¬
siot put ꝯtessum et desuper frag¬
uenta iollegnuꝰ ⁊ in unũ corꝑus qua¬
leciu sit ꝑ uiribus ingonii nr̃i rede¬

Expanded text:
leas edes atque Prothei senis, et nynpharum leas edes atque Prothei senis, et nynpharum choros et thalamos, ac etiam eiusdem pelagi beluas et agmina piscium, et fluminum viderimus capita. Post hec et urbes pleclaras, et umbrosa nemora, silvas invias, celsos montes et lubricas valles, atque abscondita rupibus antra, nec non et equora tractu longissima, ac solitudines ipso horrendas nomine peragravimus. Et quasi sumptis Dedali pennis, audaci quodam volatu in celum usque meditatione delati, Iovis aureum thronum, Solis auream domum, deorum atria, templa ingentia gemmis et auro conspicua, et consistorum Superum mira luce splendidum atque venerabile, et siderum claritates perpetuas et eorum flexus atque reflexus et admirabili compositos ordine motus prospeximus; et undique, o clementissime rex, iuxta promissum veteris nat concessum est, desuper fragmenta collegimus, et in unum corpus, qualecunque sit, pro viribus ingenii nostri rede
Abbreviated transcription (Latin):
Sapio aũt ⁊ si muriure elgi dicẽ¬
tur dioue in sp̃e seupentis in cubiculo
uirĩs uersato genitus ⁊ ob id quĩ noctu
eñti in capitoliũ nuĩquã latrarent ca
lidẽtur augeri fabule fides Et si nõ
ueganerit cum sapiẽtissunꝰ esset ꝯfi¬
teri nũꝙͣ uoluit Narãobrẽ cũ frmolo
honori tacite renũciasse uideat᷑ ⁊ nõ
est meũ illum eidem expresse ꝯcede̾
et sit cui nusquã alios ions ꝯpere¬
run filios uł ne potes ⁊ sibi fecerit
pusapia finem ego oque li bello con¬
ficiam :.
boccaciũ. liber .xuiͫꝰ explicit Incipit liber
respondens in hostes poetia Rominis
inuehit. Proheniũ imbrica i nu¬
Ra domos opatos
⁊ celo remotissimas
anmanũ sontiũ se¬
des esto titubant.
scabre a litora qu̾ymo et insulas uario
sus sale Iacentes inde fessa naigacione
ꝑ crcuitũ qsmimꝰ ois ac insuꝑ eius
yfudissimos gungites a deo ꝑspitaci qͣdã
indagatione sultanieꝰ ut nepcui ceru¬

Expanded text:
Scipio autem, etsi murmure vulgi dicerScipio autem, etsi murmure vulgi diceretur a Iove in specie serpentis in cubiculo matris versato genitus, et ob id, et quoniam noctu eunti in Capitolium nunquam latrarent canbus meritis videretur augeri fabule fides, et si non negaverit, cum sapientissimus esset, confiteri nunquam voluit. Quam ob rem cum frivolo honori tacite renuntiasse videatur, non est meum illum eidem expresse concedere. Et sic cum nusquam alios Iovis compererim filios vel nepotes, et sibi fecerit prosapia finem, ego eque libello conficiam. CERTALDO LIBER XIII EXPLICIT, ET INCIPIT LIBER respondens, in hostes poetici nominis invehit. Prohemium Orci domos opacas et celo remotissimas, animarum sontium sedes, esto titubanti scabrosa litora, quin imo et insulas, vario sub sole iacentes, indefessa navigatione per circumitum quesivimus omnes, ac insuper eius profundissimos gurgites adeo perspicaci quadam indagatione sulcavimus, ut Neptunni ceru
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ms alerander ẽ fabulari ioue auguis
in sp̃e elympiade mr̃e mirtũ et se genitu
ex ꝯcuoitu ilło Inde ĩ nõ ꝯtẽtus titulo¬
rum mulcipłiaiͫ ques fortuua audatie
sue fanens splendore addiderat suo qͦs
satis delgi fabula nõ uidebat᷑ q̃gien fran¬
de iouem in pr̃em sibi querẽ conatus
est sac̾dotibꝰ ad hec a mens libiti subor¬
natis. O insipidũ inclici uiuẽis deside¬
rm malle pocius se et adultio quã et
ꝯmibio genitũ malle iurem habere in¬
testuosam pocius ꝙ pndicã malle dra¬
conis se filiũ credi quã phillippi claris¬
sum reg̃is ⁊ pocius spurm̃ quã legiti¬
nũ arbitrari. O morcaliũ mẽ cm̃ nõ
solũ mortalis maius S detestanda głia
hus qui ꝯtume ĩ eculis amicorũ pacie¬
batur mortalia ꝑ mendacierũ sudina¬
cõues ab eisdem re ĩmortalem et istia¬
ri cupiebat insipide Sed quid tandem
hauc eb cansam reicit᷑ meiꝰto ne fraude
gandeat qui uirtute poterat landa̾i

Expanded text:
primo Alexander est fabulari Iovem anguis primo Alexander est fabulari Iovem anguis in specie cum Olympiade matre mixtum, et se genitum ex concubitu illo. Inde iam non contentus titulorum multiplicium, quos fortuna audacie sue favens splendori addiderat suo, quod satis vulgi fabula non videbatur quesitum, fraude Iovem in patrem sibi querere conatus est, sacerdotibus ad hoc Amonis Lybici subornatis. O insipidum incliti iuvenis desiderium! malle potius se ex adulterio quam ex connubio genitum, malle matrem habere incestuosam potius quam pudicam, malle draconis se filium credi, quam Phylippi clarissimi regis, et potius spurium quam legitimum arbitrari. O mortalium mentium, non solum inanis, sed detestanda gloria; is qui continue in oculis amicorum patiebatur mortalia, per mendaciorum fascinationes ab eisdem se immortalem existimari cupiebat insipide. Sed quid tandem ? Hanc ob causam reicitur merito, ne fraude gaudeat, qui virtute poterat laudari.
Abbreviated transcription (Latin):
tn et in p̃miũ eius eos maris suuse
dees et sit apparet uenerem pro eis int̾¬
pellasse. Et alibi dicit idem theo doucius
ethiopes illos ꝓfugos portui p̃pecirre.
osꝙ in cotidianes sumptus ꝓuẽtus om̃s
ex portu dedisse Et huic illis noiã ĩ muta
Cur antor alexandrũ mathedonẽ et
sopõe affcanũ ant̾ ioms filios nõ apposint
dterai si placuisset tamn amplissi¬
me t̾cui iouis ꝓli duos illustres
ddde uires alexandnũ scilicet mathedonẽ
asie demitorẽ ⁊ publiũ corueliũ sapionẽ
Cui ꝯcessum est ⁊ hispauias ab affris accu¬
patas recuperare et ipros affros romains
gloruibant᷑ insignes fictõ nibus gniꝰ deorꝭ
asc̃bi ⁊ illa denouerant secula in quibus
ꝑ uintutẽ claitas querẽt᷑ hac extulisse illos
futione potius quã pplentor uia̾tur ridi¬
culum omictendos censui p̃teã qd ambĩ¬
ciõne q̃rit᷑ atq framde aut tacitur intate
respuitꝭ nõ satis iuste ꝯcedit᷑ passus .ir

Expanded text:
tu, et in premium eius eos maris fecisse tu, et in premium eius eos maris fecisse deos, et sic apparet Venerem pro eis interpellasse. Et alibi dicit idem Theodontius Ethyopem illos profugos portui prefecisse, eisque in cotidianos sumptus proventus omnes ex portu dedisse, et hinc illis nomina immutaCur auctor Alexandrum Macedonem et Scipionem Africanum inter Iovis filios non apponat. Poteram, si placuisset, tam amplissimi tercii Iovis proli duos illustres addere viros, Alexandrum scilicet Macedonem Asie domitorem, et Publium Cornelium Scipionem, cui concessum est et Hyspanias ab Affris occupatas recuperare, et ipsos Affros Romanis gloriabantur insignes fictionibus generi deorum ascribi, et illa advenerant secula, in quibus per virtutem claritas quereretur, hac extulisse illos fictione potius quam splendor, videretur ridiculum, omittendos censui. Preterea quod ambitione queritur atque fraude, aut taciturnitate respuitur, non satis iuste conceditur. Passus enim
Abbreviated transcription (Latin):
muꝰ ꝑmili periere nam learcꝰ faxo illi¬
sus a prẽ obiit. Melicertes ant cñ se una
en es yno m̃r dedisset in undas alisorptus
amit̃ tamẽ uenerem mifertã eorum
crasse ne ptnũ ut miõ deorũ maris illos
ngeret ꝙ fc̃m est. Et ob id yno lecotoe
cotata est a rpe ex qua se derecit i nubre
latine tame amatuta dñ. Melicortes ss
palemon dictus est qui latme souat per¬
cuis et beneracõne p̃cpua templis
⁊ sacras ritu deorũ culci fue̾ iam dudũ
Sermus aut dicit mencertem a boecia
naigio ithsmos adisse enuq deuiũ ab
ethiope rege susceptũ ⁊ ichsia sacra
q inhonorẽ nepciũ celebrabant᷑ pacta
melichercul Et huit est ꝙ a ueptũo
õ deorũ asscͦpti sunt Theo doncuus
ab dit cansam dicens ꝙ cũ yno forma ua¬
leret ⁊ etate ⁊ melicortes speciosissimꝰ
esset puer et fugientes naigio dene¬
uisent ⁊ ad sisiphum qui et ethiops a
no nullis uecatus est ip̃m ethiopem in
libidine ꝑuũ eorũ abnsum fuisse ꝯoubi¬

Expanded text:
uli periere; nam Eearcus saxo illisus a patre obiit; Melicertes autem, cum se una cum eo Yno mater dedisset in undas, absorptus est. Aiunt tamen Venerem, misertam eorum, orasse Neptunum, ut numero deorum maris illos iungeret, quod factum est. Et ob id Yno Leucotoe vocata est a rupe, ex qua se deiecit in mare, Latine tamen Amatuta dicitur. Melicertes vero Palemon dictus est, qui Latine sonat Portunnus, et veneratione precipua templis et sacris ritu deorum culti fuere iamdudum. Servius autem dicit Melicertem a Boetia navigio Ithsmos adisse, eumque demum ab Ethyope rege susceptum et Ithsmia sacra, que in honorem Neptuni celebrabantur, facta Melicerthia. Et hinc est quod a Neptuno deorum ascripti sunt. Theodontius addit causam dicens, quod cum Yno forma valeret et etate, et Melicertes speciosissimus esset puer, et fugientes navigio devenissent ad Sysiphum, qui et Ethyops a non nullis vocatus est, ipsum Ethyopem in libidinem pronum eorum abusum fuisse concubi
Abbreviated transcription (Latin):
sel et eruditi quement hoĩes. Et post¬
quã uudiq ꝓspeetaneruit. no dubitẽ
quĩ aliqui bira suit ꝓbitate uenerbiles
⁊ ii tegre mentis acqͣz sciencie qui tua
sequẽtes bestigia ꝯmendanda landiont
⁊ a fectione quadam fatra ininꝰꝑban¬
da redargnent Ambꝰ ego benedice̾
gͣcias age obrequiũ prestare et eorũ
teneber collantare iusticia S longe
niosior multitudo corona in arcnta
stã in rmias minꝰ bene ꝯpacti oꝑis
quascĩ mendas siq̃ erut imp̃ingẽt
eculos aindior bidisse quid mordeat
quã iuenisse quod ꝑbet/ aduesus hos
in superest uellũ mchiarma simiẽ dã
sunt ⁊ melioribus rõmbus ut coneultẽ
nice est Sane nõ in totum sił agnien
nam ciricimẽtus forsan opprmierer
racile. ẜ discinctis acrebus ut assuescat
rant᷑ hostes in debilius p̾mo corripiẽ¬
da sunt iacula Suit hu ut reliquũ
sinamꝰ dolgus hoĩes quidam inraru
quibus tanta loquatitas est ⁊ detesca¬
dilis ararogantia ut adu̾sus omia quo¬

Expanded text:
homines; et postquam undique prospectaverint, non dubitem, quin aliqui viri Sint probitate venerabiles et integre mentis atque scientie, qui, tua sequentes vestigia, commendanda laudabunt, et affectione quadam sacra minus probanda redarguent. Quibus ego benedicere, gratias agere, obsequium prestare, et eorum tenebor conlaudare iustitiam. Sed longe numerosior multitudo, corona in circumitu facta, in rimas minus bene compacti operis et quascunque mendas, si que erunt, impinget oculobet. Adversus hos michi superest bellum, michi arma sumenda sunt, et melioribus rationibus ut conculcem, necesse est. Sane non in totum simul agmen, nam circumventus forsan opprimerer facile, sed distinctis aciebus, ut assuescant rantur hostes, in debilius primo corripienda sunt iacula. Sunt hi, ut reliquum sinamus vulgus, homines quidam insani, quibus tanta loquacitas est et detestabilis arrogantia, ut adversus omnia quo
Abbreviated transcription (Latin):
feceruit ut pute gramatice p̃cepta atq
retorite querũ ꝑlena uotitia oportuna
officia ꝑegerunt huic ⁊ liberaliũ aliu
arciũ ⁊ moraliũ atq mlliũ saltem no¬
ise pu̾cipia ucc̃e est nec nõ ⁊ botubul

Expanded text:
fecerint, ut puta grammatice precepta atque fecerint, ut puta grammatice precepta atque rethorice, quorum plena notitia oportuna officia peregerint. Hinc et liberalium aliarum artium et moralium atque naturalium saltem novisse principia necesse est; ne
Abbreviated transcription (Latin):
Iebendi qd inueris. Qui ex suindei ꝓte¬
deus pantis mõtibus ut aubitror m
iu creatõne ꝯcedit᷑ Ex quo quĩ mitã¬
uilis sit rarissi semꝑ fuere poete huis
enĩ fernoris sunt sublunes effectus
de pntumẽtem in desideriũ dicendi
compelleꝰ ꝑeg̾nas ⁊ mauditas moue¬
ciones excogitae᷑ meditatas ordine
cer to componẽ ornare compositum
uisitato quodam uerberũ atq sm̃atũ
nencis reges armare in bella deduce̾
e inluillibus classes enuttẽ celũ tertas
⁊ equera desdẽ uingines fertis ⁊ plo¬
ribus insignire accus qenũ ꝑ qualita¬
⁊ egregios mĩtis extollere landibus
⁊ huioi plura Si quis ant ex huis quibꝰ
hic ineundit᷑ fernor hec nmmꝰ plene
ecerit in dicis mes laudabilis poeta nõ
erit qusuꝑ quatũcũq ungeat aĩos.
quibus infusus est ꝑrars impulsus
quiendabile ꝑficit ałiquid si in trume¬
ta quibus meditata ꝑfici ꝯsuenere de¬

Expanded text:
scribendi, quod inveneris. Qui, ex sinu dei procescribendi, quod inveneris. Qui, ex sinu dei procedens, paucis mentibus, ut arbitror, in creatione conceditur, ex quo, quoniam mirabilis sit, rarissimi semper fuere poete. Huius enim fervoris sunt sublimes effectus, ut puta mentem in desiderium dicendi compellere, peregrinas et inauditas inventiones excogitare, meditatas ordine certo componere, ornare compositum inusitato quodam verborum atque sententventio, reges armare, in bella deducere, e navalibus classes emittere, celum, terras et equora describere, virgines sertis et floribus insignire, actus hominum pro qualitaet egregios meritis extollere laudibus, et huiusmodi plura; si quis autem ex his, quibus hic infunditur fervor, hec minus plene fecerit, iudicio meo laudabilis poeta non erit. Insuper, quantumcunque urgeat animos, quibus infusus est, perraro impulsus conmendabile perficit aliquid, si instrumenta, quibus meditata perfici consuevere, de
Abbreviated transcription (Latin):
rue Quequidem dampuãde de testande
⁊ ambitiende nt larnis post dice᷑ ob hoc
tamẽ imorũdã figẽ cui scelus nõ est
uiu̾sulis dampnãda poesis a qua tot
ibi birtutes suasiones ⁊ portatũ mom¬
ta at ꝙ documrtalegmꝰb hus quibus
cure suit celestes meditacõnes sublun
ingenis ac sũma cũ honestate ⁊ scili atq
berborũ ornatu descbẽ S quid multa
Est nõ solum aliquid sed sc̃iã uenerãda
poesis ⁊ ut sepuis in p̃cedentibus disũ
est ⁊ iu sequẽtibus apparebit nõ paitilis
ẜ sucaiplena facultas est sensus uolenti¬
bus ex fictionib ingetus pͦme̾. et sic
patet ne longnis ptͣhainꝰ sermones
r̃ao certanũs ingressu duces hos
terga de disse eosꝙ modico labore ur̃o
aream liquisse duelli S quid poesis
sit explicandũ est ut ip̃i uideant quã
stolide opuiẽt᷑ illam futilem facultate
Desis enĩ quĩ negłigẽtes abiciũt¬
et ignari est fernor quidam
exquisite inuenrendi atq dicendi fen

Expanded text:
ruere. Que quidem damnande, detestande ruere. Que quidem damnande, detestande et abiciende sunt, ut latius post dicetur. Ob hoc tamen quorundam fingentium scelus non est universalis damnanda poesis, a qua tot in virtutes suasiones et poetarum monita atque documenta legimus, ab his, quibus cure fuit celestes meditationes sublimi ingenio, ac summa cum honestate, et stili atque verborum ornatu describere. Sed quid multa? Est non solum aliquid, sed scientia veneranda poesis, et, ut sepius in precedentibus visum est et in sequentibus apparebit, non futilis, sed succiplena facultas est, sensus volentibus ex fictionibus ingenio premere. Et sic patet, ne longius protrahamus sermones, primo certaminis ingressu, duces hos terga dedisse, eosque modico labore nostro aream liquisse duelli. Sed, quid poesis sit, explicandum est, ut ipsi videant, quam stolide opinentur illam futilem facultatemPoesis enim, quam negligentes abiciuntet ignari, est fervor quidam exquisite inveniendi atque dicendi, seu
Abbreviated transcription (Latin):
bra ⁊ infanaa suadeant Esto possit h ͤ
int̾p̃tacio replari oĩ futile nõ sit ꝙ ẽ
illecebris plenũ. potorat tamẽ equo
aĩo tollerari si quod ab eam uolunt pos¬
set rõne fateri cũ ꝯficear Olira nõ nulła
fore poemata ũ quod asserũt et p̾mẽ¬
cia Quaobrẽ bicissent si nula species
posset de regare bons generi Sz dep̃dor
si. praritiles dnt papior̃as seulptura
doctissum in puditũ sculpserit p̾aꝙm̃ in
yolem nocte tenbente porius quũ specta¬
uilem honestate dianã aut si puigat
apolles seu re nr̃ Ioctus quo suo eus nõ
fuit apelles suꝑioi martẽ se uenort
imiscente pocius quã Iouẽ diis ex ihro¬
no iure pbentẽ has artes dampnãdas
qui ppe ingenerũ culpa hͨ ost Equo mõ
iam dndñm nõ milli fuẽ peete si tales
poete ditendi sunt qui rõue questus sen
ad gram spli ꝓmerendam sic ee exqui¬
rente iculo ⁊ illecebri suadente la senuia
qui henesta emissa inhas meptias cor¬

Expanded text:
bra et infanda suadeant. Esto possit hec bra et infanda suadeant. Esto possit hec interpretatio reprobari, cum futile non sit, quod est illecebris plenum, poterat tamen equo animo tolerari, si, quod ob eam volunt, posset ratione fateri, cum confitear ultro non nulla fore poemata id, quod asserunt, exprimentia; quam ob rem vicissent, si mala species posset bono derogare generi. Sed deprecor, si Praxitiles aut Phydias, sculptura doctissimi, impudicum sculpserint Pryapum in Yolem nocte tendentem potius quam spectabilem honestate Dianam, aut si pingat Apelles, seu noster Ioctus, quo suo evo non fuit Apelles superior, Martem seu Veneri inmiscentem potius quam Iovem diis ex throno iura prebentem, has artes damnandas fquippe ingeniorum culpa hec est. Equo modo iam dudum non nulli fuere poete, si tales poete dicendi sunt, qui seu ratione questus, seu ad gratiam populi promerendam, sic eo exquirente seculo et illecebri suadente lascivia, qui, honestate omissa, in has ineptias cor
Abbreviated transcription (Latin):
pedem uł pocius in recundam obrectonis
ꝑtem os siꝑgr eatinã cepulam tñsnolã¬
red inquient i facultat est futulis sa¬
eultas est Oridiculum rancidulum faciꝰ
tacuirre fuerat quã berbis friuolis in
errorem sese ꝑcipitasse maiorẽ. Nõne
uident ignari ipm̃ nõis huiꝰ facultatis
stilicet sigficatũ somꝑ aliqualem pleni¬
tudiẽ demõstrare Sed de hoc aliter
quero ex pmãt elegantes hu uiri quo
ire pdesis facultus dicenda sit futilis
cũ enis iuscegatione opitulãte dĩa ga dõ
tot ertãt clara uoliã tot memorandũ
po̾m̾iata tot ĩuenta ꝑluoda atq ꝑe g̾na
duintestent equidem ẜ paciet ians
oñtationis urendo Sed quid ouintes¬
cent dico mori mallent ꝙͣ uitatẽ nedũ
exmis labiis ẜ tacit̾nitate sateri Indi¬
nertieulum aliud irrnent ⁊ suo intꝭ¬
tantes indicio dicent. huuc adrecruiũ
Atilem intelligend ĩ ore almpnosum
atq detestabilem ee ꝙ peeniatu a poesi
uemiencia deorũ suerũ cantent ilote¬

Expanded text:
ecundam obiectionis partem ob disgregativam copulam transvolantes, inquient: Si facultas est, futilis facultas est. O ridiculum rancidulum, satius tacuisse fuerat, quam verbis frivolis in errorem sese precipitasse maiorem! Nonne vident ignari ipsum nominis huius, facultatis scilicet, significatum semper aliqualem plenitudinem demonstrare? Sed de hoc alias. Et queso exprimant elegantes hi viri, quo iure poesis facultas dicenda sit futilis, cum eius instigatione, opitulante divina gratia, tot extant clara volumina, tot memoranda poemata, tot inventa perlucida atque peregrina ? Omutescent, equidem, si patietur inanis ostentationis uredo. Sed quid ? Omutescent, dico? Mori mallent quam veritatem nedum extremis labiis, sed taciturnitate fateri! In diverticulum aliud irruent, et suo interpretantes iudicio dicent hunc adiectivum futilem intelligendum fore damnosam atque detestabilem, eo quod poemata, a poesi venientia, deorum suorum cantent illece