comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne pater debebat occidi . Memiserum ꝙ si quoq multa hĩturus es quib
eto qui uindicabor inuideam. osculaberis ante ꝑituros. alloqueris. accipi¬
es supieia mandata & moriturum te continuo promittes. exonerabis
gemitus tuos. cum meorum sepulcra numcrabis. Siccabitur occuloͣs ꝙ
nieam nunc quoq respities uacuam domum Me miscrum pauperis
ne mortis non idem patientur liberi tui : occident inio fortassis u¬
tu et erie ultio manibus contenta carnificis. ꝑuulos meosoccidit ꝗcꝗd¬
UI¬
fuit tota ciuitatt telorura omnis sexus omnis etas omnis infirmitas
nihil est crudelius morte hominum quos populus occidit et solus hic exi¬
tus est: aquo non est nec cadauerib salua reuerentia: hec menunc cor¬
re tantum p̾utatis.ꝙ non sum liberis meis ante saciatus. Miser ego nec ad
cadauera accessi non in sepulcra maiorum meis inanib intuli nec licuit

Expanded text:
nec pater debebat occidi. Me miserum, quod sic quoque multa habiturus es, quibus nec pater debebat occidi. Me miserum, quod sic quoque multa habiturus es, quibus ego, qui vindicabor, invideam: osculaberis ante perituros, alloqueris, accipies suprema mandata et moriturum te continuo promittes. exonerabis gemitus tuos, cum meorum sepulcra numerabis, siccabit oculos, quod meam nunc quoque respicies vacuam domum. me miserum! pauperis a conparatione mortis non idem patientur liberi tui? occidentur uno fortassis ictu, et erit ultio manibus contenta carnificis. parvulos meos occidit quifuit tota civitate telorum, omnis sexus, omnis aetas, omnis infirmitas. nihil est crudelius morte hominum, quos populus occidit, et solus hic exitus est, a quo non est nec cadaveribus salva reverentia. hoc me nunc conplorare tantum putatis, quod non sum liberis meis ante satiatus? miser ego nec ad cadavera accessi, non in sepulcra maiorum meis manibus intuli, nec licuit
Abbreviated transcription (Latin):
ui&si liberos relinquas ĩmosi serues ꝗͣ felix ecitus est plenusq leticie
lut facit numero mortis actrocitatem quisquid laudatus occiditur me
taquit occidite. non ht̃ liberos minnce non ht̃ quisquis hoc te uellemira¬
Sud eue crudelis ego t̾ permittam mori: ut quid tam mnelius optem. Uide
quantum fecis nctas: Idẽ proliberis meis offeret non potui: tu uõ paͣuu¬
ostuos tenerut in isto potius moriantur amplexu. tu nunc quoq none¬
uades non effugies. quantumcunq teduxi̾t orbitas se quit᷑ esfidam
lacrimas meas liberi. qs nemo noss patͥs innocentis occisi sunt paruuli.
Quos nune circa templa ferretis: circa quos se celebraret ur̃a leticia facinꝰ
Iud minorem esse transactarum mortium miscrationem. non inuenio
ꝗadmodum liberis prodesse debeat odium patris: perierunt ẽt̃ illi quoꝵ

Expanded text:
quid, si liberos relinquas, immo si serves? quam felix exitus est plenusque laetitiae! quid, si liberos relinquas, immo si serves? quam felix exitus est plenusque laetitiae! lucri facit mortis atrocitatem, quisquis laudatus occiditur. 'Me,' inquit, 'occidite.' non habet liberos, inimice, non habet, quisquis hoc te velle miratur. saeve, crudelis, ego tibi permittam mori? et quid iam mihi melius optem? vides quantum feceris nefas: idem pro liberis meis offerre non potui. tu vero parvulos tuos tene, ut in isto potius moriantur amplexu. tu nunc quoque non evades, non effugies: quacumque te duxerit orbitas, sequar; effundamlacrimas meas liberi, quos nemo nosset. patris innocentis occisi sunt parvuli, quos nunc circa templa ferretis, circa quos se celebraret vestra laetitia. facinus est, iudices, minorem esse transactarum mortium miserationem. Non invenio, quemadmodum liberis prodesse debeat odium patris; perierunt etiam illi, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ inaluit. Icuat omnes cruciatus omnem dolorem prepatata mentt compo¬
suisse patientiam. fallitur quisquis humana tormenta sola nominum actro¬
citate metit᷑: nulla pena ẽ nisi muito non hẽmus ullum nisi ab mpatiẽtia
dolorem & ut aliquid crudele seuum sit metus faciunt. Supplitium ꝗsq
damnatos quo non sequantur: tunc est pena cun ꝑiturus trepidat horẽt
cum restringit supremo uincla conatu. Uolo pituri prius uidere palorem
andire gemitus. uolo circunspitiat uolo queratur. Fidem urãm lud ne
nocentibus supplicii sui contingat electio minus miquum est ut euadat
otens penam ꝗͣ ut contemnat: Mortem uõ damnatis quisquis pr¬
stat indulget nec sunt alia beniefitia penarum fallitur quisquis illam
uelut omnium supplitiorum simmam putat. Occidi non est pena sed
critus neq enim hit̃ in patientiam aut dolorem ꝙ possis aspicẽ qͣi fratũ.

Expanded text:
 maluit. levat omnes cruciatus, omnem dolorem praeparata mentem conpo maluit. levat omnes cruciatus, omnem dolorem praeparata mentem conposuisse patientia. fallitur quisquis humana tormenta sola nominum atrocitate metitur; nulla poena est nisi invito. non habemus ullum nisi ab impatientia dolorem, et, ut aliquid crudele, saevum sit, metus faciunt. supplicium quisquam damnatos, quo non sequantur. tunc est poena, cum periturus trepidat, haeret, cum restringit supremo vincla conatu. volo perituri prius videre pallorem, audire gemitus, volo circumspiciat, volo queratur. fidem vestram, iudices, ne nocentibus supplicii sui contingat electio! minus iniquum est, ut evadat nocens poenam, quam ut contemnat. mortem vero damnatis quisquis praestat, indulget, nec sunt ulla beneficia poenarum. fallitur quisquis illam velut omnium suppliciorum summam putat; occidi non est poena sed exitus. neque enim habet impatientiam aut dolorem, quod possis aspicere quasi fatum.
Abbreviated transcription (Latin):
uendicari. Calumniator inquit idem patiatur: permittunt mihi iud
calamitates mee queri: de hac lege: tamꝗͣ parum nobis in ultione pro¬
pexit. speroq contra nos inuentus est uindicte modus: quo non del¬
ramus esse contenti. Quisꝗͣ ne mortalium idem uocat facinus et pe¬
nam: tantum ue doloris uenire de supplitiis quantum de calamitatib
putat: nescit profecto nescit quantam patiãni paret mocrori: quãtu
animo membrisq rigoris indłeat qđ patiaris agnoscere. In ocentia op
e ut miscrum faciat dolor. Constet licet utrinq mortuũ numerus ⁊
totid nobis ultio cadauera assignet, plus tñ est de innocentib: & ꝗcꝗd
patiuntur deprehiensi: licet solatio idem sit: equitate minus est
inquantum exceshit usitata gnͣa penarum. Explicata est iud expli¬
cata logis inuidia cumquis ꝙ patitur et fitit. Quid quod hoc so

Expanded text:
vindicari? 'Calumniator,' inquit, 'idem patiatur.' permittunt mihi, iudices, vindicari? 'Calumniator,' inquit, 'idem patiatur.' permittunt mihi, iudices, calamitates meae queri de hac lege, tamquam parum nobis in ultione prospexerit. contra nos inventus est vindictae modus, quo non debeamus esse contenti. quisquamne mortalium idem vocat facinus et poenam, tantumne doloris venire de suppliciis quantum de calamitatibus putat? nescit profecto, nescit, quantam patientiam paret mereri, quantum animo membrisque rigoris induat, quod patiaris, agnoscere. innocentia opus est, ut miserum faciat color. constet licet utrimque mortium numerus, totidem nobis ultio cadavera adsignet, plus tamen est de innocentibus, et quicquid patiuntur deprehensi, licet solacio idem sit, aequitate minus est. ut in quantum excesserit usitata genera poenarum; explicata est, iudices, explicata legis invidia, cum quis, quod patitur, et fecit. Quid, quod hoc so
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗͣ uid in me habuissent profane cogitationes locum: si patriam
se uel proliberis icispossem proditorem mefecerati. Necesse est iuidi
hoc primum reuersus exclamem. Ita pauper ẽt nunc liberos ht adhuc
nimici mei plena domus est. Omisere cogitationes: odecepta solat
Sic ego reuertebar quasi uindicatus: Quas ego legionum ur̃arum in¬
dignationes. quem fortissimi exertitꝰ compescui dolorem: dum omnilp
promitto liberos suos: dum minus pro uindicta mea puto quicquid ip̃e
fetissem. Congerantur iam licet aduersus omnium mortalium ne¬
tissimum cuncta supplitia rego tamen maximum ultionis mer solati¬¬
um perdidi q pauꝑi uospotius debueratis irasci Quoniamigitur
adhuc cum pauꝑe legib ac iure consisto liberos cius in supplitium pa¬
tris peto. Quid satis impreter homini qui fecit ut quisq deberet sic

Expanded text:
umquam, iudices, in me habuissent profanae cogitationes locum, si patriam umquam, iudices, in me habuissent profanae cogitationes locum, si patriam odisse vel pro liberis meis possem, proditorem me feceratis. Necesse est, iudices, hoc primum reversus exclamem: 'ita pauper etiam nunc liberos habet? adhuc inimici mei plena domus est?' o miserae cogitationes, o decepta solacia! sic ego revertebar quasi vindicatus. quas ego legionum vestrarum indignationes, quem fortissimi exercitus conpescui dolorem, dum omnibus promitto liberos suos, dum minus pro vindicta mea puto quicquid ipse fecissem! congerantur iam licet adversus omnium mortalium nocentissimum cuncta supplicia, ego tamen maximum ultionis meae solacium perdidi, quod pauperi vos potius debueratis irasci. Quoniam igitur adhuc cum paupere legibus ac iure consisto, liberos eius in supplicium patris peto. quid satis inprecer homini, qui fecit, ut quisquam deberet sic
Abbreviated transcription (Latin):
T ut crederetis uidit hanc inter metus urõs occasionem et quia sẽp
ãpua sollicitos indet̾uis proria persuasio est abusus est hocꝙ potat¬
uideri timẽ uobiscum. Igit᷑ nuillum homo qui nullum conscium me¬
um nullum mihi crimen obiecit: de mendatii magnitudine fidem
ueritatis captauit. Ciuitas deinde cui accusator proditam se esse per¬
suaserat fecit quicquid de me hic face̾ potuit liberos meos quos mimi¬
cus tota sua contione monstrauerat occidit genere quo percunt inno¬
centes. ferretis me uid liberius aliqua dicentem: Rempessimi exem¬
pli passus eram ẽt si prodidissem. Scio uos uid hoc loco mirari innoce¬
tiam neam ut primum enim mihi calamitates meas nuntius in castͣ
ꝑtulit: non arma proieci non stationes uallumq dehui totam orbi¬
tatem meam in bella conuerti: tamꝗͣ liberos meos ibi perdidissem. Si

Expanded text:
egerit, ut crederetis. vidit hanc inter metus vestros occasionem, et, quia semper egerit, ut crederetis. vidit hanc inter metus vestros occasionem, et, quia semper apud sollicitos in deterius prona persuasio est, abusus est hoc, quod potvideri timere vobiscum. igitur homo, qui nullum conscium meum, nullum mihi crimen obiecit, de mendacii magnitudine fidem veritatis aptavit. civitas deinde, cui accusator proditam se esse persuaserat, fecit quicquid hic de me facere potuit: liberos meos, quos inimicus tota sua contione monstraverat, occidit genere quo pereunt innocentes. feretis me, iudices, liberius aliqua dicentem? rem pessimi exempli passus eram, etiam si prodidissem. Scio vos, iudices, hoc loco mirari innocentiam meam. ut primum enim mihi calamitates meas nuntius in castra pertulit, non arma proieci, non stationes vallumque deserui; totam orbitatem meam in bella converti, tamquam liberos meos ibi perdidissem. si
Abbreviated transcription (Latin):
ci sunt nobis nisi postꝗͣ nocuerint nescimus et tunc omnibus paten
insidiis. quotiens nos odit infrrior. homo qui omnem aduersus suꝑiora
cabiem de sui utilitate sũmebat qui genus libertatis putabat odisse ma¬
lores nulli caritati nullismplicitus affectib. q humilis ꝙ esset abice¬
tus infurorem se magne colluctationis exertuit primus se mcum dix̃
mimicum: Odii detq cuius ego monstri artes pertuli: Incuiusferita¬
tis colluctatione duraui: Inimicum hũi neq occidere contentum et mo¬
riparatum. Grãs ago ciuitati ꝙ in illis necessitatib inquibus nibil
adulationi. nihil prestabatis obsequiis laudatus sum testimonio ꝑicu.¬
lorum. bellum mͥ factumq publice sollicitudinis credidistis. Sed neq
ego rem melioris ducis facere potui. ꝗͣ ꝙ sine liberis profectus sum nõ
falsarum sollicitudinum fabule repente proruperint: quis pri¬
tnus trepide ciuitatis aures rumore compleuit. cum uideatis. quis sic

Expanded text:
se nobis, nisi postquam nocuerint, nescimus, et tunc omnibus patemus insidiis, quotiens nos odit inferior. homo, qui omnem adversus superiora rabiem de sui vilitate sumebat, qui genus libertatis putabat odisse maiores, nulli caritati, nullis inplicitus adfectibus, quod humilis, quod esset abiectus, in furorem se magnae conluctationis exercuit: primus se meum dixit inimicum. o dii deaeque, cuius ego monstri artes pertuli, in cuius feritatis conluctatione duravi? inimicum habui neque occidere contentum et mori paratum. Gratias ago civitati, quod in illis necessitatibus, in quibus nihil adulationi, nihil praestabatis obsequiis, laudatus sum testimonio periculorum: bellum mihi fatumque publicae sollicitudinis credidistis. sed neque ego rem melioris ducis facere potui, quam quod sine liberis meis profectus sum; non falsarum sollicitudinum fabulae repente proruperint, quis primus trepidae civitatis aures rumore compleverit, cum videatis, quis sic
Abbreviated transcription (Latin):
tatientia mea felicem consumare patrem et gaudiorum suorum satie¬
iati hioc quoq adixit. ut orbitatem meam liberis suis relinquat. Fidem
solatiis meis si liberos suos pauper mallet occidi: Illud planeud etiam
batias pauꝑis impudentia miror: liberos incos pudore detepte cluitati
ccnlit deinde me crudelem uocat paruulos suos ostendit allegat tãꝗͣ
ion ego potuis querar hocde quoꝗͣ pr̃e fici nec intelligit quantum debeat
st inpatientiam nr̃i doloris accedere si passus sum. q et in ultõe miẜu
cło ł acinus est uid quemꝗͣ calamitatum suarum inuidiam pati: Sic ul¬
onem meam debetis accipere aspice tamꝗͣ et libcros suos pauper occĩõ¬
Rit. Nec mefallit uid plerosq crelere callidissimum pauperem nec mori
ulle. & hocq nudat iugulum pectus opponit artes cise pro uita. Sed
sum non credo mentiri cgo qui scio ꝙ maluissem nũꝗͣ hoc aduersus

Expanded text:
patientia mea felicem consummare patrem, et gaudiorum suorum satiepatientia mea felicem consummare patrem, et gaudiorum suorum satietati hoc quoque adicit, ut orbitatem meam liberis suis relinquat. fidem solaciis meis, si liberos suos pauper mallet occidi. Illud plane, iudices, etiam in hac pauperis impudentia miror: liberos meos pudore deceptae civitatis occidit, deinde me crudelem vocat, parvulos suos ostendit, allegat, tamquam non ego potius querar hoc de quoquam patre fieri, nec intellegit, quantum debeat ad impatientiam nostri doloris accedere, si passus sum, quod et in ultione miserum est. facinus est, iudices, quemquam calamitatum suarum invidiam pati. sic ultionem meam debetis aspicere, tamquam et liberos suos pauper occiderit. Nec me fallit, iudices, plerosque credere callidissimum pauperem nec mori velle, et hoc quod nudat iugulum, pectus opponit, artes esse pro vita. sed ego illum non credo mentiri, ego, qui scio, quid maluissem. numquam hoc adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Auper & diues inimici. Utriq tͥni liberi. Bellum ineidit C¬
uitati. Diues dux creatus. profectus est in Castra: Rumor
ortus est ab eo prodi Rem Publicam, processit pauper in contionem
Caccus auit diuitem proditionis.absente eopopulus lapidib lib¬
ros eius occidit. Reuersus diues est uictor abello petit ad supplitiũ
filios pauperis. pater se offert contradicit diues. Erant enim leges
ut proditor morte puniret᷑ et calumniator idem pateretur q reus
si comuctus esset
Apectaueram quidem ut demimici mei supplitio non q̃¬
rerer. net medecipi posse credideram in ultõe: quam mihi d¬
bebat ciuitas tam liberi doloris: sed quatenus eo malorum nouitate
perueni. ut iuindicta primum m̃i consulere leges ac iura uellctis
Queso nequis prodc̃e pauperi uelitiq net defendip̃t sine genere pene ⁊
super omnes calamitates meas ferre non possum. Uidetur sibi satis
ureisse pauper postꝗͣ occidit liberos incos oꝑe pretium putat ꝙ tam in t¬

Expanded text:
auper et dives inimici. utrique terni liberi. Bellum incidit civitati. dives dux creatus profectus est in castra. rumor ortus est ab eo prodi rem publicam. processit pauper in contionem et accusavit divitem proditionis. absente eo populus lapidibus liberos eius occidit. reversus dives est victor a bello, petit ad supplicium filios pauperis. pater se offert. contradicit dives. erant enim leges, ut proditor morte puniretur, et calumniator idem pateretur quod reus, si convictus esset. Expectaveram quidem, ut de inimici mei supplicio non quaereretur, nec me decipi posse credideram in ultione, quam mihi debebat civitas tam liberi doloris, sed quatenus eo malorum novitate perveni, ut in vindicta primum mei consulere leges ac iura velletis, quaeso, ne quis prodesse pauperi velit, quod nec defendi potest nisi genere poenae. udices, quod super omnes calamitates meas ferre non possum: videtur sibi satis vixisse pauper, postquam occidit liberos meos. operae pretium putat coram im
Abbreviated transcription (Latin):
ausc utemnasci: Quiduon diurnum hñt nisiq moriunt᷑: Anũo
aus tore uti libcrum colunus. ꝑtimiticfrugum certri referuntur. i¬
nenda osce ramerua narratur mella genuissc minus est & iterpo¬
nendagustis uoluptate tantum estecuse. quantum uc ip̃a quidem ies
pa penst potuit: ad plurunatum incursus ualitudinum remedium est
presentissima medicina namq al cibos quidem pcrtiuet aiuite uut¬
runt. Hlis animalib aliquis insidiari potuit et insidiati quare mella
facerent: nec pestiferis succis exquisita per fraudem morte confecit ut
it indignissimum. quo facilius deciꝑet fortasse uenena melle pro¬
miscuit.Quetam in humana crudelitas: quis tam mauditus liuor:
ihiil est enim q utaris patrocinio tuo diues paucorum damna folioru
doluisse te simulas dum meas apes occidere uis flores tuos mutiles
fecisti.

Expanded text:
hanc artem nasci? quid non divinum habent, nisi quod moriuntur? An vero hanc artem nasci? quid non divinum habent, nisi quod moriuntur? An vero auctorem vini Liberum colimus, primitiae frugum Cereri referuntur, inventrix oleae Minervanarratur. mella genuisse minus est, et, interponenda gustus voluptate, tantum effecisse, quantum neipsa quidem rerum natura per se potuit? Ad plurimarum incursus valetudinum remedium est, et praesentissima medicina. Nam quod ad cibos quidem pertinet, diviterint. His animalibus aliquis insidiari potuit, et insidiari quod mella facerent? haec pestiferis sucis ex quisita per fraudem confecit, et quod sit indignissimum, quo facilius deciperet, fortasse venenum melle permiscuit. Quae tam in humana crudelitas? quis tam inauditus livor? N hil enim est quod uraris patrocinio tuo dives. Paucotum damno foliorum doluisse te simu las. Dum meas apes occidere vis, flores tuos omnes inuti les fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
quam funerum cura est. Quid illigare crurib flores quid ore succos
in publicum ferit.. Ne tñ ipsuis oꝑis precipua admiratio subit non .N.¬
temere nec fortuitam figuram et sedes mõ reponendis cibis quesisse cre¬
das rudiscera componitur: accedit usib in enarrabilis detor. nam pͥmsi
tonacib uinculis fudamenta suspendunt: tum ab exordio in onnem
bartem opus equaliter crescit nec quicꝗͣ ex incohatis partium est ꝙ non
sua portione ꝑerfectum sit: iam nec alia parte opus esset. Etemina frons
ceris imponitur et cum foraminib tantum spatium detur: quantum
A generanda ex anma nã spẽ capiat .p̃i enim sibi inuicem anguli herẽt
ita mutuo uintiuntur atq alligantur ut ꝙ uoles id medium siti
tuti ne uniuersi mellis esfiuat pondus inter fepta oncra clauduntur:
uasuon scupeat hoc ficri posse sinemanib nulla interucniente doctna

Expanded text:
quam funerum cura est. quid inligare cruribus flores, quid ore sucos quam funerum cura est. quid inligare cruribus flores, quid ore sucos in publicum ferre? me tamen ipsius operis praecipua admiratio subit: non temere, nec fortuiram figuram et sedes modo reponendis cibis quae sisse credas-Rudis cera componitur. Accidit usibus inenarrabilis decor. Nam primum tenacibus vinculis fundamentasuspendunt. tum ab exordio in omnem partem opus aequaliter crescit, nec quic quam ex inchoatis parvum est, quod non sua portione perfectum sit, utiam nec alia parte opus esset. Gemina frons ceris imponitur, et cum foraminibus tantum spatium detur, quantum ad generanda examina spes pura cupiat: psi enim sibi anguli haerent, et ita mutuo vinciuntur atque alligantnr, ut quod voles, id medium sit his textis ne universi mellis effluat pondus, intersepta onera luduntur. Quis non stupet haec fieri posse sine manibus? nulla interveniente doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
nis inuicem nectunt: tantus oꝑis consensus est tanta difficillime rei labois¬
q. concordia: Non humano uitio in proximos q̃q usus lucrum ducit in
publicum uiuitur & communes opes congeruntur in medium nec faᷤ
t delibare gustu priusꝗͣ plena horrea securos spondeant menses. S
porro tantus ardoroꝑis: queue offitiorum particio ut alie congerant
onera alie accipiant alielinant. Que seueritas in castiganda mertia:
multa dictu uisuq miranda preuidere tempestates nec dubio se celo tra¬¬
dere nec ultra uiciniam nubilo tendere. nam sileues iniquior aura rapu¬¬
it ad dirigendos indestinata cursus. modico lapilli pondere. librare pen¬¬
las illas maiorum pectorum totis pro rege castris procurreͣ. et mire
ella morteniq honestam pro duce oppetere. adiceq si quas aut ętas
longior aut morbus oꝑpressit efferuntur prius corpora posteriorq opu

Expanded text:
ionis invicem nectunt, tantus operis consensus est, tanta difficillimae rei laborisionis invicem nectunt, tantus operis consensus est, tanta difficillimae rei laboris concordia? non humano vitio in proximos quaeque usus lucrum ducit; in publicum vivitur, et communes opes congeruntur in medium, nec fas est delibare gustu prius quam plena horrea securos spondeant menses. quis porro tantus ardor operis quaeve officiorum partitio, ut aliae congerant onera, aliae accipiant, aliae linant! quae severitas in castiganda inertia! multa dictu visuque miranda: praevidere tempestates nec dubio se caelo tradere nec ultra viciniam nubilo tendere. iam si levis iniquior aura rapuit, ad dirigendos in destinata cursus modico lapilli pondere librare pinnas. illa maiorum pectorum: motis pro rege castris procurrere et inire bella mortemque honestam pro duce oppetere. adice quod, si quas aut aetas longior aut morbus oppressit, efferuntur prius corpora, posteriorque operum
Abbreviated transcription (Latin):
turbe laboret quasi hĩta ueret undie rõercedit populus minor suspen¬
sumq proximis ramis exam̃ humanas manus expectat. acceptas cu
fide colit sedes: & cum ingenia nr̃a q̃ nos soli ambitiosi nr̃i extimat
proxima diuinis credimus ad percipiendas disciplinas multo labore de'¬
sudent: nulla apisnisi artifex nascitur. Qd credas aliud ꝗͣ diuine paͬ¬¬
tem mentis his animis messe:ꝗd precipuum referas. Non ut cetera t¬
animalia perpastus uaga incertum quicti capiunt cubile noctis arbi¬
trio semper hĩtura sed tutas noctib continẽt. Urbes tectis turba popu¬
los unitantur non ut fere uolucres non pñtis mo cibi memores indiem
uiuunt duraturus hyemi reponitur uictus: & repletis u̾e cellis tutus
annus est. et iam cum ad humanos usus oꝑa subducta sunt reꝑareamis¬¬
sa contendunt. & labor damno incenditur & nunꝗͣ deficit animus añ

Expanded text:
turba laboret, quasi habita verecundiae ratione cedit populus minor, suspenturba laboret, quasi habita verecundiae ratione cedit populus minor, suspensumque proximis ramis examen humanas manus expectat; acceptas cum fide colit sedes. et, cum ingenia nostra, quae nos scilicet ambitiosi nostri aestimatores proxima divinis credimus, ad percipiendas disciplinas multo labore desudent, nulla apes nisi artifex nascitur. quid credas aliud quam divinae partem mentis his animis inesse? quid praecipuum referas? non, ut cetera animalia per pastus vaga, incertum quieti capiunt cubile noctis arbitrio semper habitaturae, sed tutae sedes continent; urbes tectis, turba populos imitantur. non ut ferae volucres, non praesentis modo cibi memores in diem vivunt; duraturus hiemi reponitur victus, et repletis vere cellis tutus annus est. etiam cum ad humanos usus opera subducta sunt, reparare amissa contendunt, et labor damno incenditur, et numquam deficit animus ante
Abbreviated transcription (Latin):
Qua igr satis digna prosequar laud dicam animal quoddam mõ paruu
hominis exemplar ħ humana excogitare non potuit solertia et rõ nr̃a
ꝗ sub terris lucrum inuenitiq̃ maria inquisitione sua siderib inmiscuit
ħ tñ effice̾ consequi imitari non potuit. Uenena potius inuenimus.
primum future laudabilis uite digna principia, non illas libido proge¬
nerat domitrixq omnium animalium uenussutq homines in excusa¬
tionem sui fabulis tradider̃t. et̃ deorum posteritas: hassuis reguis excepͭ.
ab est iimica uirtutum uoluptas castis sine labe corporib sole o¬
um non edunt fetus sed faciunt ip̃e paulatim sicut stipate sunt per
mella uiuiscunt et ut oport animal laboriosum ex oꝑe nascitur m̃ ut
idoleuit iuuentus: et ad similes labores etas roborata conualuit:
quitur liber parentib locus. & ne coacta inangustum multitudo noue

Expanded text:
Qua satis digna prosequar laude? dicam animal quodammodo parvum Qua satis digna prosequar laude? dicam animal quodammodo parvum hominis exemplar? hoc humana excogitare non potuit sollertia. etiam ratio nostra, quae sub terris lucrum invenit, quae maria inquisitione sua sideribus inmiscuit, hoc tamen efficere, consequi, imitari non potuit. venena potius invenimus. iam primum futurae laudabilis vitae digna principia: non illas libido progenerat, domitrixque omnium animalium Venus, utque homines in excusationem sui fabulis tradiderunt, etiam deorum potens, has regnis suis excepit. abest inimica virtutium voluptas castis sine labe corporibus: solae omnium non edunt fetus sed faciunt. ipsae paulatim, sicut stipatae sunt per mella, vivescunt, et, ut oportet, animal laboriosum ex opere nascitur. inde ut adolevit iuventus, et ad similes labores aetas roborata convaluit, relinquitur liber parentibus locus, et, ne coacta in angustum multitudo nova
Abbreviated transcription (Latin):
I non possit Maior forsitan ma uideatur affectus sit. Si pauperes amaẽ
nͥ paria non possumus & ncͣcio nobis pretiosa que sola sunt animum
me bene merite quim ipsum leti genus addit indignationem uener
perierunt. Quis hoc ulla satis prosequi possit inuidia apes ueneno: hꝰ
illis gr̃a refertur ꝙq fructib nr̃is iuigilant: ꝙ quotidiana statione labois
assidui: ne damno quidẽ sũmouentur. Nam et cetera animalia uidet
lo uł maturando itineri comparamus multus añ redditus insumitur laboͣ
& cum perdomanda cum alenda sint nihiil tñ possunt sine homine. et tm̃
totus fructus ultro uenit. adice ꝙ cetͣa aut saltis incurrunt aut uitib no¬
cent/ primaq ut fama est hostie cã pecudum fuit lesa fruges huiꝰ ita in¬
noxius per prata siluaq discurrit labor ut tantum factum opus appareat.

Expanded text:
na non possit. maior forsitan materia videatur adfectus, si pauperes amare na non possit. maior forsitan materia videatur adfectus, si pauperes amare nisi parva non possumus, et necessario nobis pretiosa, quae sola sunt. animum erierint de me bene meritae. quin ipsum leti genus addit indignationem: veneno perierunt! quis hoc ulla satis persequi possit invidia? apes veneno! haec illis gratia refertur, quod fructibus nostris invigilant, quod cotidiana statione laboris adsidui ne damno quidem summoventur? nam ut cetera animalia videtur lo vel maturando itineri comparamus, multus ante reditus insumitur labor, et, cum perdomanda, cum alenda sint, nihil tamen possunt sine homine, et tantum manae ministerio totus fructus ultro venit. Adice quod cetera aut satis incurrunt aut vitibus nocent, primaque, ut fama est, hostiae causa pecudi fuit laesa fruges. harum ita innoxius per prata silvasque discurrit labor, ut tantum factum opus appareat.
Abbreviated transcription (Latin):
alioquan tu uenenum florib dederas. Iinpudentie necuius iud assi¬
Nerm si hoc mihi apud uos obtinucrit anstulticie si seꝑauerit. Si ue¬
benum homini dedisset. diceret ipsum labiis ad mouisse pocula. Sit
Ptcussorem posuisset m saltu ip̃m m insidias ultro uenisse clamaret
utluna doies tasset i tenebri illatum sua culpa contenderet. Ego
suil quiddico duo cise sola q̃ ornim crimine ipe tandalint a rmũ
ancucnitum: Euis animus diuitis fuit cum ucnenum sparsit ut
apn pauient. Quis cuentus perierunt In simma uid quis dubitat
qui damnum ei sit rmputandum sinc quonon accidilet. In telligo¬
neq prudentiam urãm desiderare plura decã neq urãm fidem ac religio¬
nemegere exortationenẽ uidicandi. Quidmoror ig̃r: tenet me dolor
& assuete uoluptatis desiderium: Sunt quedam in hac cã q̃ sartire pe¬

Expanded text:
alioquin tu venenum floribus dederas. impudentiaene, iudices, eius adsialioquin tu venenum floribus dederas. impudentiaene, iudices, eius adsignem, si hoc nihil apud vos obtinuerit, an stultitiae, si speravit? si venenum homini dedisset, diceret ipsum labiis admovisse pocula; si percussorem posuisset in saltu, ipsum in insidias ultro venisse clamaret; si telum obiectasset in tenebris, inlatum sua culpa contenderet. ego, iudices, quid dico? duo esse sola, quae omni in crimine spectanda sint, animum et eventum. quis animus divitis fuit, cum venenum sparsit? ut apes perirent. quis eventus? perierunt. in summa, iudices, quis dubitat, quin damnum ei sit imputandum, sine quo non accidisset? Intellegoneque prudentiam vestram desiderare plura de causa neque vestram fidem ac religionem egere exhortatione vere iudicandi. quid moror igitur? tenet me dolor et adsuetae voluptatis desiderium. sunt quaedam in hac causa, quae sarcire poe
Abbreviated transcription (Latin):
arua sulcabis et ad ex eo lendos agros procedet ignotaẽt uillicis familia tu¬
Is horrcis populi annona precdebit. nec tamen inuidebimus. nec quisꝗͣ
tam graue putabit sibi istud fortune tue pondus. nossi paucas apes ĩtra
angustias pauperis orti composuimus: q̃ tamen uobis in ella faciunt id
Prorsus indignum ferendum Ẽ et qđ nunꝗͣ fando cognitum est. Uiciuꝰ
diuiti pauper molestus est. adeo parum ẽ plurimum possidere: ut cum
scruis quoq urĩs hir̃e petulium liceat inuidiosum uobis putetis. quic¬
quid egestatis nomen excesseriti tanto ne his i hac ut putemus equissi
libertate legib uiuimus: ut nobis hr̃e medelam non liceat. uob
hr̃e liceat uenena : postremo quidem diuitis patrocinio non putaui
ud respondendum: nͥ rideri urãm maiestatem contumeliosa defensicẽ
non ferre. Ultro enim inquit uenerunt ad mortem apes tue Ita plane

Expanded text:
arva sulcabis, et ad excolendos agros procedet ignota etiam vilicis familia, tuarva sulcabis, et ad excolendos agros procedet ignota etiam vilicis familia, tuis horreis populi annona pendebit, nec tamen invidebimus, nec quisquam tamen grave putabit sibi istud fortunae tuae pondus? nos si paucas apes intra angustias pauperis horti conposuimus, quae tamen vobis mella faciunt, id prorsus indigne ferendum est, et, quod numquam fando cognitum est, vicinus diviti pauper molestus est? adeo parum est plurimum possidere, ut, cum servis quoque vestris habere peculium liceat, invidiosum nobis putetis quicquid egestatis nomen excesserit? tam honestis in hac, ut putamus, aequissima libertate legibus vivimus, ut nobis habere medellam non liceat, vobis habere liceat venena? Postremo quidem divitis patrocinio non putavi, iudices, respondendum, nisi rideri vestram maiestatem contumeliosa defensione non ferrem. 'ultro enim,' inquit, 'ad mortem venerunt apes tuae.' ita plane;
Abbreviated transcription (Latin):
tredditurmeites ꝙ omubus. quibus insedere ode̾rem mellis inspirant. &
breui contactu uim sui relinquunt: hoc tu damnum intelligis. hoc ue¬¬
peno uindicas. ꝙ me hercule in humane et̃ fumo prohibuisses: An non
te solus uicinus colui: non frugum mearum pͥmicias omniue misi: ñ¬
nesi quis ceris nouis candidior incidit fauus tuis reseruatus est meusis :
cum paruis mediocritate munusculis illa semꝑ adiceret commendatio
Qut transferres denuntiaui. Id cirto contumacem merito punisti. Non
enim uideo quid aliud patrocinio tuo conferat hec denunciatio suꝑua¬¬
cua. sed non licuit tͥ facere qđ queror iniusta: si licuit tͥ face iusta aut ⁊¬
ineista aut necumista quid ualeat: pudoris nero qđ uclamentum e
maleaudire culꝑam defendi superbia aut tandem tuas pecudes ꝗͣuis
diffusa stabula non capient tͥ omne armentis mugiet nemus. tu gregibus

Expanded text:
redditur merces, quod omnibus, quibus insedere, odorem mellis inspirant et redditur merces, quod omnibus, quibus insedere, odorem mellis inspirant et brevi contactu vim sui relinquunt. hoc tu damnum intellegis? hoc veneno vindicas, quod mehercule inhumane etiam fumo prohibuisses? An non te sedulus vicinus colui, non frugum mearum primitias omni vere misi, non, si quis ceris novis candidior incidit favus, tuis reservatus est mensis, cum parvis mediocritate munusculis illa semper adiceretur commendatio:  inquit, 'et, ut transferres, denuntiavi.' idcirco contumacem merito punisti? non enim video, quid aliud patricinio tuo conferat haec denuntiatio supervacua; si non licuit tibi facere quod queror, iniusta; si licuit, iusta; aut sine ista, aut ne cum ista quidem valeat. pudoris vero quod velamentum est male audire culpa, defendi superbia! an tandem tuas pecudes quamvis diffusa stabula non capient, tibi omne armentis mugiet nemus, tu gregibus
Abbreviated transcription (Latin):
diore succo tumescit uterus. & albentes accipit rimas nec dum tũ flosẽ'
at cum se ruptis iam tunicis: in patulum capita fuderunt: et uelut fis-¬
sa in orbem iamq terrarum uidetur maturitas et ignotus occasus est &
m sine uento quoq soluta na labit᷑ gratia mec quicꝗͣ est flos nisi no
uare si dicerem abstulere peritura: & que protinus humi iacuissent in
usus nominum conuersa mauditus tamen liuor uideret᷑ ẽt apibusł
rapina nescimus qua pernicitate plerumq uix contactis florib reuo¬
libratis pendeantalis. Quis unꝗͣ ꝙ ferentem apem uidei̾t ubi de¬
esset inuenit: quantulum uo est ꝙꝰ ex manu consitis florib legant pra¬¬
ta silue uł mature fructib uites & fragrantes thiymo colles quãtum¬
coniet tura suspicarip̃t pabulum ministrant. Non omnib florib car¬¬
it utilia oꝑi suo. sed in omnibus quęrũt: presens quidem illa protinus

Expanded text:
diore suco tumescit uterus et albentis accipit rimas, necdum tamen flos est. diore suco tumescit uterus et albentis accipit rimas, necdum tamen flos est. at cum se ruptis iam tunicis in patulum capita fuderunt et velut fissa in orbem, iam quae tenera eorum videtur maturitas et ingenitus occasus est, et iam sine ventis quoque soluta natura labitur gratia, nec quicquam est flos nisi novus. quare si dicerem: abstulere peritura, et, quae protinus humi iacuissent, in usus hominum conversa, inauditus tamen livor videretur etiam apiburapina? nescimus, qua pernicitate plerumque vix contactis floribus revolibratis pendeant alis? quis umquam quod ferentem apem viderat, ubi deesset, invenit? quantulum vero est, quod ex his manu consitis floribus legant! prata silvaeque vel maturae fructibus vites et fraglantes thymo colles, quantumconiectura suspicari potest, pabulum ministrant. non omnibus floribus carpunt utilia operi suo, sed in omnibus quaerunt. praesens quidem illa protinus
Abbreviated transcription (Latin):
perferet. Est tamen et pauperib dolor interim, et ut facilius nobis noceͬi
p̃t. ita uobis latius. Postremo placeas licet tͥ opum tuarum fidutia diueᷤ
si milii non inuidere expedit pares sumus. Quid ergo si quid tibi dãni
tulissent apes mee. non mihi auferẽtur rõ. sed forsan aliqua daretu
& tͥ Nunc uõ quid queris credo depopulatos agros. euersosq redditus.i9
Ton enim leue debet esse damnum q diues ferre non possit. decerpebant inꝗt
flores meos, nũquid intelligitis iud quanto dolore dignum sit q ego pei¬
didi: si etiam hoc damnum est flores auferri . Ita plane alioquin tu illos
in uetustatem reseruabas: & durarent ad huc nisi ad ortum tuum apes
peruenissent. Cuius rei inueniri pt breuior etasmamq dumiminaturoᷤ
exterior alligat cortex nundum dixeris florem: paulatim deine uiui¬

Expanded text:
perferet; est tamen et pauperibus interim dolor, et, ut facilius nobis noceri perferet; est tamen et pauperibus interim dolor, et, ut facilius nobis noceri potest, ita vobis latius. postremo, placeas licet tibi opum tuarum fiducia, dives; si mihi vivere non expedit, pares sumus. Quid ergo? si quid tibi damni attulissent apes meae, non mihi auferretur ractio, sed forsan aliqua daretur et tibi. nunc vero quid quereris? credo, depopulatos agros eversosque reditus; non enim debet leve esse damnum, quod dives ferre non possit. 'decerpebant,' inquit, 'flores meos.' ecquid intellegitis, iudices, quanto dolore dignum sit quod ego perdidi, si etiam hoc damnum est? 'flores auferebant.' ita plane. alioquin tu illos in vetustatem reservabas, et durarent adhuc, nisi ad hortum tuum apes venissent. cuius rei inveniri potest brevior aetas? namque dum inmaturos exterior alligat cortex, nondum dixeris florem. paulatim deinde vivi
Abbreviated transcription (Latin):
uam greges sub hoc titulo defendebantur. Iam priuati ueneni transcr¬
tio ẽ. Tterum ac sepius iud ad moneo considerate, discite aut nihilusꝗͣ ⁊
contra iuis esselicet aut in priuato omnia etenim aduersus inferentem dã¬
num iusta ultio fuit. dicam nunc ꝗͣ iniqua sit inuicem iniurie compẽsatõ
ꝗͣ non solum legi aduersa sed paci. Barbarorum mosest populorum
procul omnis iuris humani societate summotos proxima belius natura
efferauiti nos ideo magistratus legesq amaiorib nr̃is accepimus mne sui
quisq dolori iudex sit et assiduescelerum cãe se refellant. si ultio crimen
nitabitur daninum accepisti.erat lex. forum iudex. nisi siuos iure
dicari pudet ac nos hertule si ad armamittimur et instituitur perniti¬¬
osa nocendi contentio. et inuicem legis ira succedit. p̃metur quidem imio¬
ia infirmitas: et paucorum dominio subiecta ꝑlebs triste seruitium

Expanded text:
rum greges sub hoc titulo defendebantur; iam privati veneni transcrrum greges sub hoc titulo defendebantur; iam privati veneni transcriptio est? iterum ac saepius, iudices, admoneo, considerate, dispicite: aut nihil usquam contra ius licet aut in privato omnia. 'Etenim adversus inferentem damnum iusta ultio fuit.' dicam nunc, quam iniqua sit invicem iniuriae conpensatio quamque non solum legi adversa sed paci? barbarorum mos est populorum, quos procul omni iuris humani societate summotos proxime beluis natura efferavit. nos ideo magistratus legesque a maioribus nostris accepimus, ne sui quisque doloris iudex sit, et adsiduae scelerum causae se rebellant, si ultio crimen imitabitur. damnum accepisti? erat lex, forum, iudex, nisi si vos iure vindicari pudet. at mehercule, si ad arma mittimur, et instituitur perniciosa nocendi contentio, et in vicem legis ira succedit, premetur quidem obnoxia infirmitas, et paucorum dominio subiecta plebes triste servitium
Abbreviated transcription (Latin):
redite mihi maior lite questio est. hoc uobis hodie iudicandum est ubi sce¬
lus facere nonliceat/ mamcur non hoc idem de homicidiorespondeat.cur
on de latrocinio: non enim iure ista sed mõ differut aperitur ingen:
fimeri uia et obluctantia diulegum uelut claustris scelera libera porta
prorumpunt. Si inpriuatum iura non ueniant. & imnanifrstissima
quoq noxa non defacto queritur sed de loco, non ȩqua portionecum scele¬
atis terras diuisimus.ubi enim non iam diuitum priuatum est:parim
proximos ęquare terminos et possessiones suas uelut quasdam gentes flu¬
minib montibusq distinguere. Iam ẽt̃ domos saltus et siluas uasta soli¬¬
ine horridas occupant. tot aqua intra paucorum umbram latent. &
finib suis populus excluditur. nec ullus procedentis finis est nisi cum in
alterum diuitem incidit᷑ ad huc tñ spolia transcuntium et ab acti peco¬

Expanded text:
redite mihi, maior lite quaestio est. hoc vobis hodie iudicandum est, ubi sceredite mihi, maior lite quaestio est. hoc vobis hodie iudicandum est, ubi scelus facere non liceat. nam cur non hoc idem de homicidio respondeat, cur non de latrocinio? non enim iure ista sed modo differunt. aperitur ingens furori via, et obluctantia diu legum velut claustris scelera libera porta prorumpunt. si in privatum iura non veniant, et in manifestissima quoque noxa non de facto quaeritur, sed de loco, non aequa portione cum sceleribus terras divisimus; ubi enim non iam divitum privatum est? parum est proximos solo aequare terminos et possessiones suas velut quasdam gentes fluminibus montibusque distinguere. iam etiam devios saltus et silvas vasta solitudine horridas occupant, totae aquae intra paucorum umbram latent, e finibus suis populus excluditur, nec ullus procedentis finis est, nisi cum et in alterum divitem inciderit. adhuc tamen spolia transeuntium et abacti peco
Abbreviated transcription (Latin):
uctus mellis indubium uocaret. hocergo fieri pt ut qđ nascit᷑ meum
sit qđ gnaͬt alienum agesi mihi aluei furto ab essent utrum nulla daretur
actio an iuminis mõ uilisq texti pretium formula taxassem. et proine
agerem quasi manes perdidissem. nisi fallor eẽt extimatio apum: an tã¬
emproquib surripere non liceret lice̾t occidẽ s non ẽ damuumq ea
tus sum q redditus perdidi ꝙ annuos fructus presidia paupertatis ami
si. Non est damnum id perdidisse ꝙ ut proximo utar argumento si ha¬
bere uoluero emendum est. Quid ergo tibi opus est maleficis succis cũ
liceret palam trucidare et plenas ul cremare igitur ul aquis ĩmergere
aluos: an est aliquod animal qꝰ non liceat nisi uenenis occiderer ut dam
nplo non sufficit his partib. rusticus unus pauper obuiam publice ⁊¬
eundum est & obiciendȩ aduersus nascentem licentiam consensu manus

Expanded text:
quae fructus mellis in dubium vocaret. Hoc ergo fieri potest, ut quod nascitur meum quae fructus mellis in dubium vocaret. Hoc ergo fieri potest, ut quod nascitur meum sit; quod generat alienum? Age si mihi aluei furto abessent, utrum nulla daretur actio? an viminis modo vilisque texti pretium formula taxassem, et perinde agetem quasi inanes perdidissem? nisi fallor esset aestimatio et apum. An tandem quas surripere non liceret, liceat occidere? non est damnum quod exutus sum? quod redditus perditi? si? non est damnum id perdidisse, quod, ut proximo utar argumento, si habere voluero, emendum est? quid ergo tibi opus est maleficis sucis, cum liceret palam trucidare et plenas vel cremare igni vel aquis inmergere alvos? an est aliqexemplo. Non suffi cit his partibus unus Rusticus pauper, obviam publice eundum est, et obiciendae adversus nascentem licentiam consensu manus
Abbreviated transcription (Latin):
fiuemq laboris sui sole metiuntur. & om̃is intra solitas domostũba¬
conditur: noctemq modesto silentio trahunt: age porro ut non fit eak
tta possessio dum uolant. nempe cum remeant concludi transferrie
qđ quotidie meum est at eatͣ mꝑͣia positum est. Mirum hercule si nega¬
to commertio sermonis humani sunt in ceterorum animalium forma tñ
quã dominus dedit incolunt sedem. lasciuientem fugam tĩnitu compesciꝰ.
tiam si diuersis regib cooita seditio ad bellum in flammauit iras exiguo
puluere uel unius pena ducisresedit omnis tumor. illa uõ admiranda
alitas ꝙ oꝑi totus insumitur dies. in dominorum redditus ablata
supplentur age si obsequi possent. quid amplius imꝑares: Intelligo his
uanis ultra necessitatem esse responsumi si non sunt apes mee ne id quod
quidem his effigitur meumest: atꝗ nulla. inꝗͣ inueniri potuit inpudẽtia

Expanded text:
finemque laboris sui sole metiuntur, et omnis intra solitas domos turbafinemque laboris sui sole metiuntur, et omnis intra solitas domos turbaconditur, noctemque modesto silentio trahunt? Age porro, ut non sit earum certa posselsio dum volant: nempe cum remearunt, concludi, transferri,quod quoridie meum est? Atextra imperia positum. Mirum hercule, si negato commercio sermonis humani sunt in certerorum animalium forma. Tamen quam Dominus dedit incolunt sedem, lascivientem luxuria fugam tinnitu compescimus. Etiam si diversis Regibus coorta seditio ad bellum inflammavit itas, exiguo pulvere, vel unius poena ducis resedit omnis tumor. Illa vero admiranda sedulitas, quod operi totus insumitur dies, in dominorum redditus ablata supplentur. Age si obsequi possent, quid amplius imperares? Intelligo his vanis ultra necessitatem esse responsum. Si non sunt apes meae, ne id quidem quod his efficitur meum est. Atque nulla unquam inveniri potuit impudentia,
Abbreviated transcription (Latin):
boum deterimus. curm usum uestium sepe petori lanc detranuntur:
taceo de sanguine et epulis per mortemparatis. Si omnia que libera
enerantur nature reddantur. desinitis diuites esse: si uõ hec cond
est eut quicquid ex his animalib in usum hominis cessit proprium sit.
hẽretis profecto quicquid iure possidetͣ. inuria auferturaut uolucres
mutt et alie que per rusticas uillas q̃q ditib cellis saginantur: inquib
tũ dm̃ ambigua possessio ẽ & uacce et armenta & onme pecudum ge¬
nus s illa inpositus colubet m̃gr. peius nedomino in his ius est quib cu¬
stode non opus est:nam si ħ dicitis nihil et̃ nr̃m qđ perire possit ex nul¬
lius animalis damno ħ edi formula p̃t nam et errart pecudes solent.¬
et fugere quotidiana mancipia. Si ħ in cetrris non obstat uagari tut
uolles apes inopus exire: & ad quotidianum censum laboris assidui
non detractare miliciam.at non ip̃e donum sua sponte reuolant:

Expanded text:
colla deterimus, cur in usum vestium saepe pecori lanae detrahuntur? colla deterimus, cur in usum vestium saepe pecori lanae detrahuntur? taceo de sanguine et epulis per mortem paratis. si omnia, quae libera generantur, naturae reddemus, desinitis divites esse. si vero haec condicio est, ut quicquid ex his animalibus in usum hominis cessit, proprium sit habentis, profecto quicquid iure possidetur, iniuria aufertur, ut volucres ~mutae et alia, quae per rusticas villas quaeque ditibus cellis saginantur, in quibus tamen domini non ambigua possessio est, et vaccae et armenta et omne pecudum genus. 'Sed illa inpositus cohibet magister.' peiusne domino in his ius est, quibus custode non opus est? nam si hoc dicitis, nihil esse nostrum, quod perire possit, ex nullius animalis damno haec edi formula pet fugere mancipia. Si hoc in ceteris non obstat, vagari tu nolles apes, in opus exire, et ad quoridianum censum laboris assidui non detrectare militiam. An non ipsae domum sua sponte revolant,
Abbreviated transcription (Latin):
q his possem respondere: equinn erat interuicinos sic agi sed si excutiã
queritur andamnum sit perde̾ qd lucrum est habere liberum ẽ aiãl
puta non dico fetus meis manib exceptos. & in tutam conditos sedem.
ex reseruatis ad supplementa gni̾s fauis examen uernaculum: qm̃ ꝗd̃
tyrannorum uira reseruatis defendis natos in priuato meo puta me
uł manis arboris trunco uł canis inuentos petris domum fauos ittulisse
multa nihilominus que libera fucrunt transeunt in ius occupantium.
sicut uenatio & aucupatio. namut cetã animalia hominum cã finxe¬
uit prouidenitia. ꝙ omnib nascitur industrie primum ẽ quid aũt non
liberum nã genuit: taceo deseruis quos bellorum iiquitas. in preda
uictorib dedit. isdem legib eadem forma eadem necessitate natos. cur¬
ifrenatis equis uictor insidet: ex eodem celo spiritum trahunt nec

Expanded text:
quod his possem respondere, aequum erat inter vicinos sic agi? sed excutiam quod his possem respondere, aequum erat inter vicinos sic agi? sed excutiam  quoniam quidem quaeritur, an damnum sit perdere, quod lucrum est habere. Liberum est animal, puta; non dico fetus meis manibus exceptos et in tutam conditos sedem et, reservatis ad supplementa generis favis, examen vernaculum, quoniam quidem tyrannorum iura defendis, natos in privato meo. puta me vel inanis arboris trunco vel cavis inventos petris domum favos retulisse; multa nihilominus, quae libera fuerant, transeunt in ius occupantium sicut venatio et aucupatio. nam, ut cetera animalia hominum causa finxerit providentia, quod omnibus nascitur, industriae praemium est. quid autem non liberum natura genuit? taceo de servis, quos bellorum iniquitas in praedam victoribus dedit, isdem legibus, eadem forma, eadem necessitate natos; itate natos; ex eodem caelo spiritum trahunt, nec