comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Concrescunt subitȩ currenti influmine eruste
Undaq iam tergo ferratos sustin& orbes
Pupib illa pruuis patailis nunc hos pita plaustrĩ
Aeraq dissiliunt uulgo uestesq riges cunt
Indutȩicęduntq securib umida uina.
Ec cotę solidam inglaciem uertere lacunae.
Stiriaq impexis induruit horrida barbis:
Interea toto nõse cuis aere ninguit.
Intereunt pecudes. stant cis cũ fusa pruini
Corpora magna boũ cõfertoq agminecerui
Torpent mole noua. & sũ mis uiax cornib exetãt.
Hos nõ inmisis canib nõ cassib ullis
Puniceae ueagitant pauidos for midine pennȩ
Sed frustra oppositum trudentis pectore mõtẽ
Cõminus obtruncant ferrograuit̃q rudentiꝰ
Cȩdune & magnolȩti clamore reportant.
Ipsi indefossis speccib secura sub alta
Ocia agunt t̃raicõgestaq robora totasq
Aduoluere focis ulmos igniq dedere.
Hic noctem ludo ducunt. & pocula laeci

Expanded text:
Concrescunt subitae currenti in flumine crustae Concrescunt subitae currenti in flumine crustae undaque iam tergo ferratos sustinet orbis, puppibus illa prius, patulis nunc hospita plaustris; aeraque dissiliunt vulgo vestesque rigescunt indutae caeduntque securibus umida vina et totae solidam in glaciem vertere lacunae stiriaque impexis induruit horrida barbis. Interea toto non setius aere ninguit: intereunt pecudes, stant circumfusa pruinis corpora magna boum, confertoque agmine cervi torpent mole nova et summis vix cornibus extant. Hos non immissis canibus, non cassibus ullis puniceaeve agitant pavidos formidine pennae, sed frustra oppositum trudentis pectore montem comminus obtruncant ferro graviterque rudentis caedunt et magno laeti clamore reportant. Ipsi in defossis specubus secura sub alta otia agunt terra congestaque robora totasque advolvere focis ulmos ignique dedere. Hic noctem ludo ducunt et pocula laeti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsequar & raris habitata mapalia cectis
Saepe diem noc temq & totũ exordine mensem
Pascit̾iiq pecus longa in deserta sine ullis
Hospiciis. tantũ campi iac&. omnia secum
Armentarius aferagititec tumq laremque.
Armaq amycleumq canem cressamq pharaerã.
Nonsecus ac patriiᷤᷤ acer romanus uarmis
In usto sub fasce uiam cũ carpiti& hostẽ
Ante expectatum positis stat in agmine castris
Acñ qua scythiae gentes meotiaq unda.
Turbid̃ & tor quens flauentis histerharenas.
Quaq redic mediũ rodope porrecta subadem.
Illic clausa tent̾ stabulis arm̃ta. neq ullę
Aut herbȩ campo apparent. aut arbore frondes
Sediac& aggerib niueis informis &e alto
Terragelu late septemq assur git inulnas
Semꝑ hiems. semꝑ spirantes frigora chãri.
Tumsol pallentis haudum quã discutit umbras.
Sec cũ inuectus equis altũ pait a& hera. neccum
Precipitẽ oceani rubrolauit ae quore cuprum

Expanded text:
prosequar et raris habitata mapalia tectis? prosequar et raris habitata mapalia tectis? Saepe diem noctemque et totum ex ordine mensem pascitur itque pecus longa in deserta sine ullis hospitiis: tantum campi iacet. Omnia secum armentarius Afer agit, tectumque laremque armaque Amyclaeumque canem Cressamque pharetram; non secus ac patriis acer Romanus in armis iniusto sub fasce viam cum carpit et hosti ante expectatum positis stat in agmine castris. At non, qua Scythiae gentes Maeotiaque unda, turbidus et torquens flaventis Hister harenas, quaque redit medium Rhodope porrecta sub axem. Illic clausa tenent stabulis armenta, neque ullae aut herbae campo apparent aut arbore frondes; sed iacet aggeribus niveis informis et alto terra gelu late septemque adsurgit in ulnas. Semper hiemps, semper spirantes frigora cauri. Tum Sol pallentis haud umquam discutit umbras, nec cum invectus equis altum petit aethera, nec cum praecipitem Oceani rubro lavit aequore currum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuo minor est illis curae mortalis egestas
Auertes. uic tumq feres. & uirgea la& us
Pabulamec tota claudes faenilia bruma.
Ac uero hephiris cumlȩa uocantib aestas
Insal cus utrumq gregem atq inpascua mitetᷤ
Luci seri primo cũsidere frigida rura
Carpamus dũ mane nouũdũ gramina canẽt
Etros in tenera pecori gratissum: herba:
Inde ubi quar tasitim caeli collegerit hora
Et cancu querulȩ rumpent arbusta cicadę.
Aut priteos aut alta groges ad stagna iuibebo.
Currentẽ in lignis pottre canalib: undam
Aestib at medis umbrosam ex quirere uallem.
Sic ubi magna iouis antiquo robore quercus
Ingentis tendat ramos. aut sicubi nigrum
Ilicib crebris sacranemus incub& umbra.
Tum tenius darerurs aquas & pascere rursus
Solis adocasum cũ frigid aerauesper
Temperati& salt: re ficit iam roscida luna.
Litoraq alcyonen resonant achalant hida dumi.
Quid tibi pastores libiae quid pascua uersu

Expanded text:
quo minor est illis curae mortalis egestas, quo minor est illis curae mortalis egestas, avertes victumque feres et virgea laetus pabula, nec tota claudes faenilia bruma. At vero Zephyris cum laeta vocantibus aestas in saltus utrumque gregem atque in pascua mittet, Luciferi primo cum sidere frigida rura carpamus, dum mane novum, dum gramina canent, et ros in tenera pecori gratissimus herba. Inde ubi quarta sitim caeli collegerit hora et cantu querulae rumpent arbusta cicadae, ad puteos aut alta greges ad stagna iubebo currentem ilignis potare canalibus undam; aestibus at mediis umbrosam exquirere vallem, sicubi magna Iovis antiquo robore quercus ingentis tendat ramos, aut sicubi nigrum ilicibus crebris sacra nemus accubet umbra; tum tenuis dare rursus aquas et pascere rursus solis ad occasum, cum frigidus aera vesper temperat et saltus reficit iam roscida luna litoraque alcyonem resonant, acalanthida dumi. Quid tibi pastores Libyae, quid pascua versu
Abbreviated transcription (Latin):
Sternere subt̃ humũ glacies ne frigida ledat
Molle pec: scabiemq ferat turpisq podagras.
Posthinc digressis iubeo frondenciat capris
Arbuta sufficere & fluuios p̃bere recentis.
Etstabula auentis hiberno opponere soli
Ad mediũ conuersa diemi cum frigid olim
Iamcadit ea tremoq inrorat aquarius anno.
Haec quoq nõ cura nobis leuiore cuenda.
Nec minorus erit quamuis milesia magno
Uellerat mutent᷑ tẏryosincocta rubores
Densior insoboles. hinc largi copra lactis
Quã magis ex hausto spumauerit ubere multra
La&ea magis p̃ssis manabunt ubera mammis.
Nec minus interea barbas in canaq m̃ta
Cimphei tondent hyrci s&asq comantis
U sum in castrorũ & miseris uelamina nautis.
Pascunt᷑ u̾siluas & summa lycer
Horrentis rubos & amantis ardua dumos.
Atq ipsȩ memores redeunt intecta suosque
Ducunc. & grauido suꝑant uia uberelimea
Ergo om̃i studio glaciem uentosq niuales

Expanded text:
sternere subter humum, glacies ne frigida laedat sternere subter humum, glacies ne frigida laedat molle pecus scabiemque ferat turpisque podagras. Post hinc digressus iubeo frondentia capris arbuta sufficere et fluvios praebere recentis et stabula a ventis hiberno opponere soli ad medium conversa diem, cum frigidus olim iam cadit extremoque inrorat Aquarius anno. Haec quoque non cura nobis leviore tuendae, nec minor usus erit, quamvis Milesia magno vellera mutentur Tyrios incocta rubores: densior hinc suboles, hinc largi copia lactis; quam magis exhausto spumaverit ubere mulctra, laeta magis pressis manabunt flumina mammis. Nec minus interea barbas incanaque menta Cinyphii tondent hirci saetasque comantis usum in castrorum et miseris velamina nautis. Pascuntur vero silvas et summa Lycaei horrentisque rubos et amantis ardua dumos: atque ipsae memores redeunt in tecta suosque ducunt et gravido superant vix ubere limen. Ergo omni studio glaciem ventosque nivalis
Abbreviated transcription (Latin):
Inboreã chrũq auc unde nigerrimus auster
Nascit & pliuuo cõtristat frigore caelum.
Hinc demum hippomanes uero qđ nomine di
Pastores lentũ distillãt abingiune uirus
Hippo manes qđ sȩpe malȩ legere nouercae
miscuer̃q herbas & non in noxia uerba.
Sed fugit interea fugit in reparabile cemp.
Singula dum capti circum uec tamur amone
oc satis arm̃tis suꝑat pars altera curae
Lanigeros agitare greges hyrtasq capellasi
Hinc labor hinc laudem fortes sperate colon¬
ec sum animi dubius uerbis ea uincere magꝰ
Quã siti& angustis hunc ad dere reb honore
Sed me par nasi deserta ꝑardua dulcis
Laptat amoriuuat ir e iugis quanulla prioꝵ
astaliam in olli deuertit᷑ orbita cluio
Nunc ueneranda pales magno nũe ore sonandum
Incipiens stabulis edico inmollib: herbam
Carpere ouisidum max frondosa reducit̾ aestas
Ee multa duram stipula filicũq mamiplis

Expanded text:
in Borean caurumque, aut unde nigerrimus auster in Borean caurumque, aut unde nigerrimus auster nascitur et pluvio contristat frigore caelum. Hic demum, hippomanes vero quod nomine dicunt pastores, lentum destillat ab inguine virus, hippomanes, quod saepe malae legere novercae miscueruntque herbas et non innoxia verba. Sed fugit interea, fugit inreparabile tempus, singula dum capti circumvectamur amore. Hoc satis armentis: superat pars altera curae, lanigeros agitare greges hirtasque capellas. Hic labor, hinc laudem fortes sperate coloni. Nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum quam sit, et angustis hunc addere rebus honorem; sed me Parnasi deserta per ardua dulcis raptat amor; iuvat ire iugis, qua nulla priorum Castaliam molli devertitur orbita clivo. Nunc, veneranda Pales, magno nunc ore sonandum Incipiens stabulis edico in mollibus herbam carpere ovis, dum mox frondosa reducitur aestas, et multa duram stipula filicumque maniplis
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uiuenis magnũ cui uersat inossib ignẽ
D urꝰ amor: nẽ pe abruptis turbata ꝓcellis
N octe natat cȩcaferus fra .a. quẽ suꝑ ingens
Porta conaccęli & scopulis illisa reclamant
Aequora. nec miseri possũt reuocare parentes
Nec moritura suꝑ erudeli funere iurgo.
Quidlinces bacchi uarię agenus aere lupors
Atq canum : quidq̃ inbelles dant p̃liacorui:
Scilic& ante om̃is furor est in signis equarum.
Et mentẽ uen ipsadedit. quo cempore glauci
Potniades malis m̃bra absũ sere quad rigae.
Illas ducit amos trans gargara transq sonantẽ
Ascaniũ. suꝑ ant montes & flumina tranant
Continuoq auidis ubi subdita flãma medullis
Uere magis quia uerecalor redit ossib ille
Ore om̃s uersȩ ins ephyrũ stant rupib altis.
Exceptantq leues auras & sępe sine ullis
Conuigis uento grauidȩ mirabile diccu
Saau ꝑ & scopulos & dep̃ssas cõualles
Diffugiunt noneure tuos neq solis adortus.

Expanded text:
Quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem Quid iuvenis, magnum cui versat in ossibus ignem durus amor? Nempe abruptis turbata procellis nocte natat caeca serus freta; quem super ingens porta tonat caeli et scopulis inlisa reclamant aequora; nec miseri possunt revocare parentes nec moritura super crudeli funere virgo. Quid lynces Bacchi variae et genus acre luporum atque canum? Quid, quae imbelles dant proelia cervi? Scilicet ante omnis furor est insignis equarum; et mentem Venus ipsa dedit, quo tempore Glauci Potniades malis membra absumpsere quadrigae. Illas ducit amor trans Gargara transque sonantem Ascanium; superant montis et flumina tranant. Continuoque avidis ubi subdita flamma medullis, vere magis, quia vere calor redit ossibus: illae ore omnes versae in Zephyrum stant rupibus altis, exceptantque levis auras et saepe sine ullis coniugiis vento gravidae, mirabile dictu, saxa per et scopulos et depressas convallis diffugiunt, non, Eure, tuos, neque solis ad ortus,
Abbreviated transcription (Latin):
Longĩ exaltoq sinũ trahitiutq uolutus
Adẽras inmane sonans ꝑsadra neq ipso
Monte minos ꝓcumbitiat ima exęstuat unda
Uerticib nigrãq alte subiactat arenam.
Omne adeo genus int̾ris. hominumq ferarũ
Eegenus aequoꝵ eũ pecudes. pic tȩq uolucres
In furia s ignemq ruunt amor om̃ib idem
Tempore nõ alio catuloꝵ oblata leaena.
Sȩuior errauit campis. nec funera uulgo
Tam multa informes ursi. stragẽq dedere
Psiluas. cumsȩuus aꝑ: cũ pessima tigris.
Heumale tũ libiae solis errat᷑ inagris.
Nonne uides ut tota tremor ꝑ tempt& aquoꝵ
Corpora sitantũ nocas odor actulit auras.
Acneq eosiam frena uirũ neq uerbera saeua
Nõscopuli rupesq cauȩ atq obiecta retar dãt
Flumina correptosq unda cor quencia mõte
Ipse ruit dentesq sabellicus exracuit sus.
Et pede ꝓsubigit terram. fricat ar bore costaᷤ.
Atq hinc atq illinc humeros aduulnera durai

Expanded text:
longius ex altoque sinum trahit, utque volutus longius ex altoque sinum trahit, utque volutus ad terras immane sonat per saxa neque ipso monte minor procumbit, at ima exaestuat unda verticibus nigramque alte subiectat harenam. Omne adeo genus in terris hominumque ferarumque, et genus aequoreum, pecudes pictaeque volucres, in furias. ignemque ruunt. Amor omnibus idem. Tempore non alio catulorum oblita leaena saevior erravit campis, nec funera volgo tam multa informes ursi stragemque dedere per silvas; tum saevus aper, tum pessima tigris; heu male tum Libyae solis erratur in agris. Nonne vides, ut tota tremor pertemptet equorum corpora, si tantum notas odor attulit auras? Ac neque eos iam frena virum neque verbera saeva non scopuli rupesque cavae atque obiecta retardant flumina correptosque unda torquentia montis. Ipse ruit dentesque Sabellicus exacuit sus et pede prosubigit terram, fricat arbore costas atque hinc atque illinc umeros ad volnera durat.
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ideo tauros ꝓcul atq insola relegant
Pascua pꝰ montẽ oppositum & trans flumina lata.
Aut int̾ clausos satura ad presepra seruant.
Carpit enĩ iures paulatm uritq uidendo
eminamec nemorũ patit᷑ meminisse nec hȩrbȩ:
Dulcib illa quidem in lecebris & sȩpe suꝑbos
Cornibꝰ int̾se subigit decernere amantis.
Pascit̾ in magna silua formosa uiuenca.
I lli alc̾nantes multa ui pręlia miscent:
Uulneribꝰ crebris lauat at̃ corpora sanguis
Uersaq inobnixo surgent᷑ cornua uasto
Ergo om̃i cura uires exercae & inter
Dora iac& ꝑnia instrato sacca cubili.
Erondib hyrsutis & carice pastus acuta
Ec temptat sese atq rrasci incornua discit
Arboris obnixus crunco uentosq lacessĩt
Ictib: & sparsa ad pugnam ꝓludit arena.
Post ubi collectum robur uiresq receptae.
Signa mou&. p̃cepsꝙ oblitum ser cur in hostem¬
E luctus uti medio cępit cũ albes ere ponto

Expanded text:
Atque ideo tauros procul atque in sola relegant Atque ideo tauros procul atque in sola relegant pascua post montem oppositum et trans flumina lata, aut intus clausos satura ad praesepia servant. Carpit enim viris paulatim uritque videndo femina nec nemorum patitur meminisse nec herbae dulcibus illa quidem inlecebris, et saepe superbos cornibus inter se subigit decernere amantis. Pascitur in magna Sila formosa iuvenca: illi alternantes multa vi proelia miscent volneribus crebris, lavit ater corpora sanguis, versaque in obnixos urguentur cornua vasto Ergo omni cura viris exercet et inter dura iacet pernix instrato saxa cubili frondibus hirsutis et carice pastus acuta, et temptat sese atque irasci in cornua discit arboris obnixus trunco ventosque lacessit ictibus et sparsa ad pugnam proludit harena. Post ubi collectum robur viresque refectae signa movet praecepsque oblitum fertur in hostem: fluctus uti medio coepit cum albescere ponto
Abbreviated transcription (Latin):
Tum magis atq magis blandis gaudere mag
Laudib. & plausae sonitum ceruicis a marae.
Atq heciam primo de pulsus abuberematri
Audiat. inq uicem da& mollib oracapistris.
Inualid̾ & iãq crem̃s. & iã inscius eui.
Attrib exractis ubiquarta accesserdta & as
ncubuit scithyȩq hiemes atq arida differt
Nubila. tum segetes altae cãpiq natantes
Lenib horescunt flabris. sũmȩq sonorem
Dant siluae. lõgeq urgrent adlitora fluct:
Illeuolat simularua fuga. simulȩquora uerrens
Hicuel adelei maeras. & maxima campi
Sudabit spacia & spumas ag& ore cruentas.
Bel gͥa uel molli meli fer& esse dacollo.
Tũ demũ crassa magnũ far ragine corpus
Crescere iamidomitis sinito. namq antedo¬
mandum
Ingentis collent animos prensiq negabũc
Uerberalenta pati & duris parere iupatis.
Sed nonulla magis uires industria firmat
Quamuenerem & cȩcistimulos auertere amoris
Siue boũ siue ẽ cuigraciorusus equors:

Expanded text:
tum magis atque magis blandis gaudere magistri laudibus et plausae sonitum cervicis amare. Atque haec iam primo depulsus ab ubere matris audeat, inque vicem det mollibus ora capistris invalidus etiamque tremens, etiam inscius aevi. At tribus exactis ubi quarta accesserit aestas, incubuit, Scythiaeque hiemes atque arida differt nubila: tum segetes altae campique natantes lenibus horrescunt flabris summaeque sonorem dant silvae longique urgent ad litora fluctus; ille volat simul arva fuga, simul aequora verrens Hinc vel ad Elei metas et maxuma campi sudabit spatia et spumas aget ore cruentas, Belgica vel molli melius feret esseda collo. Tum demum crassa magnum farragine corpus crescere iam domitis sinito: namque ante domandum ingentis tollent animos prensique negabunt verbera lenta pati et duris parere lupatis. Sed non ulla magis viris industria firmat, quam Venerem et caeci stimulos avertere amoris, sive boum sive est cui gratior usus equorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Incumbens cereti damonsic coepit oluae.
Nascere prae que diem ueniens age lucifer almum.
Coniugis indigno nͥysae decoeptus amore.

Expanded text:
incumbens tereti Damon sic coepit olivae. Nascere, praeque diem veniens age, Lucifer, almum, coniugis indigno Nisae deceptus amore
Abbreviated transcription (Latin):
Quin & iambistum medios in uaserat hostis
Bis confusa fuga ꝑ muros agmina uertit.
S ed manus ecastris propere coit omnis in unum
Nec contra uires aut & saturnia iuno
Sufficere. aeriam caelo nam iuppiter irim
Demisit germanȩ haud mollia iussa ferentem.
Niturnus cedat teucrorum moenib altis
Ergo nec clypeo iuuenis sub sistere tantum.
Nec dextraual& in iectis sic undiq telis
Obstruitur. strepit. assiduo caua tẽpora circum.
Tinnitu. galea & saxis solida aera fatiscunt.
Discussaeq iube capiti nec sufficit umbo.
Ictib ingeminant hastis & troes. & ipse
Fulmineus mnestheus. tum toto corpore sudor
Lisquitur. & piceum nec respirare potestas.
Flumen agit fessos quattit acger lanelitus artus.
Tum demum preceps saltu sese omnib armis
In fluuium deditalle suo cum gurgite flauo
Accpit uenientem ac mollib extullit undis.
Et la&tm socis abluta caede remisit.

Expanded text:
Quin etiam bis tum medios invaserat hostis, Quin etiam bis tum medios invaserat hostis, bis confusa fuga per muros agmina vertit; sed manus e castris propere coit omnis in unum, nec contra vires audet Saturnia Iuno sufficere, aëriam caelo nam Iuppiter Irim demisit germanae haud mollia iussa ferentem, ni Turnus cedat Teucrorum moenibus altis. Ergo nec clipeo iuvenis subsistere tantum nec dextra valet: iniectis sic undique telis obruitur. Strepit adsiduo cava tempora circum tinnitu galea, et saxis solida aera fatiscunt, discussaeque iubae capiti, nec sufficit umbo ictibus: ingeminant hastis et Troes et ipse fulmineus Mnestheus. Tum toto corpore sudor liquitur et piceum, nec respirare potestas, flumen agit; fessos quatit aeger anhelitus artus. Tum demum praeceps saltu sese omnibus armis in fluvium dedit: ille suo cum gurgite flavo accepit venientem ac mollibus extulit undis et laetum sociis abluta caede remisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Semper equos atq arma uirum pugnasq canebat.
Tandem ductores audita caed & suorum
Conueniunt teucri. mnestheus acerq serestus.
Palantes que uident socios. hostemq receptum.
Et mnestheus. quo de inde fugam. qͣuo tenditis ĩ qd
Quos alios muros quaeiam ultra moenia hab&is:
Unus homo & aris ociues undique saeptus
Aggerib tantas strages in puneper urbem
Ediderit iuuenum primos cot miseritorto :
Non infelicis patriae u&erumque parentum
Et magni aencac segnes miser&q pud& que :
Talib accensi firmantur & agmine denso
Consistunt turnus paulatim excedere pugna
Et fluuium p& etere. ac partem quȩ cingitur unda.
Acrius hoc teueri clamore in cumbere magno.
Etglomerare manum. caeu sacuum turba leonem
Cum telis premit in fensis. atterritus ille
Aspera cerba tuens retro redit & neque terga
Iradare aut uirtus patitur nec tendere contra.
Ille quidem hoc cupiens potis ẽ. ꝑtela uirosque.
Haud aliter raero dubiis uestigia turnus
I n properata refest. & mens ex aestuat ira.

Expanded text:
Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Tandem ductores audita caede suorum conveniunt Teucri, Mnestheus acerque Serestus, palantisque vident socios hostemque receptum. Et Mnestheus: Quo deinde fugam, quo tenditis? inquit. Quos alios muros, quae iam ultra moenia habetis? Unus homo et vestris, o cives, undique saeptus aggeribus tantas strages inpune per urbem ediderit, iuvenum primos tot miserit Orco? Non infelicis patriae veterumque deorum et magni Aeneae, segnes, miseretque pudetque? Talibus accensi firmantur et agmine denso consistunt. Turnus paulatim excedere pugna et fluvium petere ac partem, quae cingitur unda; acrius hoc Teucri clamore incumbere magno et glomerare manum. Ceu saevum turba leonem cum telis premit infensis, at territus ille, asper, acerba tuens, retro redit, et neque terga ira dare aut virtus patitur, nec tendere contra ille quidem hoc cupiens potis est per tela virosque: haud aliter retro dubius vestigia Turnus improperata refert, et mens exaestuat ira.
Abbreviated transcription (Latin):
Seicit. auetronium saliusi saliumq ne alces
In sidus. iaculo & longe fallente sagitta.
Lam grauis aequabat luctus & mutua m auors
Funcra. cedebant pariterq ruebant
U ictores uictiqrneq his fuga nota neq illis
D u iouis in pertis iram miserantur in anem
Amborum. & tantos mortalib esse labores.
Hinc uenus hinc contra spectat saturnia iuno.
Pallidatesi phone: media intermilia saeuit.
At uero ingentem quatiens mefentius hastam
Turbidus in greditur campes. quam magnus orion
Cum pedes incedit medii per maxima nerei
Scagnauiam scindens uͥmero suꝑ emin& undas.
Aut summis referens annosam montib: ornum.
Ingrediturq solo & caput inter nubila condit.
Talis seuastis infert megentius armis.
Huic contra aeneas speculatus in agmine longo
Obuius ire parat. man& inper territus illei
Hostem magnanimum operiens. & mole subasti

Expanded text:
deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces insidiis, iaculo et longe fallente sagitta. Iam gravis aequabat luctus et mutua Mavors funera: caedebant pariter pariterque ruebant victores victique, neque his fuga nota neque illis. Di Iovis in tectis iram miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores: hinc Venus, hinc contra spectat Saturnia Iuno, pallida Tisiphone media inter milia saevit. At vero ingentem quatiens Mezentius hastam turbidus ingreditur campo. Quam magnus Orion, cum pedes incedit medii per maxima Nerei stagna viam scindens, umero supereminet undas aut summis referens annosam montibus ornum ingrediturque solo et caput inter nubila condit: talis se vastis infert Mezentius armis. Huic contra Aeneas, speculatus in agmine longo, obvius ire parat. Manet imperterritus ille, hostem magnanimum opperiens, et mole sua st
Abbreviated transcription (Latin):
S ternere meciacta caecũ dare cupide udlnus
O uius aduerso que occurit semi iuro uir.
Contulit haud furto melior sed fortib armis
Tum suꝑ abieccum posito pede nixus & hasta
Parsbelliꝰ aud temnenda uidiiacet alcus orodes
Conclamant socii la& um paeana secuti.
Ille aute in expirans non me quicumq es inulco¬
U ictor nec longum la&abere quoq facti
Prospectant paria at que eadem mox arua tenebis.
Atq subridens mixta meꝑentius ira
Nunc morere ast deme diuum pat̃ atq: hominum rox
Uiderit. hoc dicens eduxit corpore telum.
Olli dura quies oculos & ferreus urg&
Somnus ina &ernam clauduntur lumina noetem.
Caedicus alchatoum obtruncat. sacłitor id aspem.
E artheniumq rap it praedurum uirib orsen.
Messapus croniumq licaonyumq erychanten
Illum in frenis equi lapsu tellure iacentem.
Hunc peditem pedes & lycius processerat agis
Quemꝰ aud expers ualerus uirtutis a uitae

Expanded text:
sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: obvius adversoque occurrit seque viro vir contulit, haud furto melior, sed fortibus armis. Tum super abiectum posito pede nixus et hasta: Pars belli haud temnenda, viri, iacet altus Orodes. Conclamant socii laetum paeana secuti. Ille autem exspirans: Non me, quicumque es, inulto, victor, nec longum laetabere: te quoque fata prospectant paria atque eadem mox arva tenebis. Ad quae subridens mixta Mezentius ira: Nunc morere. Ast de me divom pater atque hominum rex viderit. Hoc dicens eduxit corpore telum: olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam clauduntur lumina noctem. Caedicus Alcathoum obtruncat, Sacrator Hydaspen Partheniumque Rapo et praedurum viribus Orsen, Messapus Croniumque Lycaoniumque Erichaeten, illum infrenis equi lapsu tellure iacentem, hunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis, quem tamen haud expers Valerus virtutis avitae
Abbreviated transcription (Latin):
Substicit. in fremuitq ferox & inhorruit armos.
Nec cui quam irasc ꝓpius ue accidere uistus.
Sed iaculis tutisq procul clamorib instant.¬
Haud aliter iuste quib est mefentius irae
Non ulli . ẽ. animus stricto concurrere ferro
Missilib longe & uasto clamore lacessunt.
Ille autem in pauidus partes cunctatur in omnes
Dentib infrendensi & tergo decutit hastas.
Grauis homo infectos linquens ꝓfugus himeneos.
Hunc ubi miscentem longe media agmina uidit
Purpereum pinnis & pactae coniugis ostro
In pastus stabula alta leo ceu saepe ꝑagrans
Suid& enim uesana fames si forte fugacem
Consperit capream aut surge ntemincornua coruum
Gaudet in ansimmane comasq arexit & her&
Uiscerib suꝑ incumbens lauit in ꝓlida cter
Oracruor.
Sicruit indensos alacer mezentius hostes.
S cernitur infelix acrona& calcib atram
T undit humum expirans in frata que tela cruentat.
Atque idem fugientem haut ẽ. dignatus orodem

Expanded text:
substitit infremuitque ferox et inhorruit armos, substitit infremuitque ferox et inhorruit armos, nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus, sed iaculis tutisque procul clamoribus instanthaud aliter, iustae quibus est Mezentius irae, non ulli est animus stricto concurrere ferro; missilibus longe et vasto clamore lacessunt: ille autem impavidus partis cunctatur in omnis, dentibus infrendens, et tergo decutit hastas. Graius homo, infectos linquens profugus hymenaeos. Hunc ubi miscentem longe media agmina vidit, purpureum pennis et pactae coniugis ostro: impastus stabula alta leo ceu saepe peragrans, suadet enim vesana fames, si forte fugacem conspexit capream aut surgentem in cornua cervum, gaudet, hians immane, comasque arrexit et haeret visceribus super accumbens, lavit inproba taeter ora cruor, sic ruit in densos alacer Mezentius hostis. Sternitur infelix Acron et calcibus atram tundit humum expirans infractaque tela cruentat. Atque idem fugientem haud est dignatus Oroden
Abbreviated transcription (Latin):
uecedit pugnae. teuerosq in uadit ouantes.
on currunt tyrrhenȩ acies. atque omnib uni
Uni odusq uiro celisque frequentib instant.
Ille uelut rupes uastumq prodit in aequor
Obuia uentorum furius ex postaque ponto
Uim cunctam atq minas ꝑfert caeliq maris que
psa im mota manens prolem dolichaonis hebrum
Sterit humi cum quo latagum palmumq fugacem
Sed latugum saxo atq ingentis fragnine montis
Oecupatos faciemq aduersam poplite palmum
Succiso uolui segnem sinit armaque lauso
Donat haberelumeris & uertice figere cristas.
Nec non euanthem prygium paradisq minanta
Aequalem comitemque unaquem nocte theana
In lucem genitori amico dedit & face pregnans
Cissa eis regina parim creat urbe paterna.
Occubat ignarum laurens hab& oramimanta
Acuelut ille canum morsu demontib altis
Actus aꝑmultos uesulus quem penifer annos
Defendit multosq palus laurentia silua
Pastus arundinea post quam interr& ia uentum ẽ.

Expanded text:
succedit pugnae Teucrosque invadit ovantis. succedit pugnae Teucrosque invadit ovantis. Concurrunt Tyrrhenae acies atque omnibus uni odiisque viro telisque frequentibus instant. Ille velut rupes, vastum quae prodit in aequor, obvia ventorum furiis expostaque ponto, vim cunctam atque minas perfert caelique marisque, ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem, sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis occupat os faciemque adversam, poplite Palmum succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso donat habere umeris et vertice figere cristas. Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta aequalem comitemque, una quem nocte Theano in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans Cisseis regina Parin creat: urbe paterna occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. Ac velut ille canum morsu de montibus altis actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos defendit multosve palus Laurentia, silva pastus harundinea, postquam inter retia ventum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uoferor unde abii que mefuga quem ue reduc& :
Laurentis ne iterum muros aut castra uidebo:
Quid manus illa uirum qui memea que arma secuti:
Q uos ue nefas omnes in fanda in morte reliqui.
Et nunc pallantis uideo. gemitumq cadentum
Accipio quid ago aut quȩ iamsatis ima de hisc&
Terra nichiuos opotius miserescite uenti
Inrupes insaxa uolens uosturnus ad oro
Fere ratemis aeuisq uadis in mittite sistes.
Quo neq me rutuli nec conscia fama sequatur.
Daee memorans a nimonunc huc nunc fluctuat illuc
Ansese mucrone obtantum de decus amens
Induat & erudum ꝑ costas exigat ensem.
luctib aniaciat mediis & litora nando
urua p&atteuerumq iterum sereddat in arma.
Ter conatus ut ramq uiam termaxima iuno
Continut uuenem quȩ amimi miserata repressit.
Labitar alta secans fluctuque aestuque sccundo.
cpatris anciquam diuni de festur ad urbem.
At iouis interea monitis mecentius ardens

Expanded text:
Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit? Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit? Laurentisne iterum muros aut castra videbo? Quid manus illa virum, qui me meaque arma secuti? Quosne nefas omnis infanda in morte reliqui et nunc palantis video gemitumque cadentum accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima dehiscat terra mihi? Vos O potius miserescite venti: in rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis, quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur. Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc, an sese mucrone ob tantum dedecus amens induat et crudum per costas exigat ensem, fluctibus an iaciat mediis et litora nando curva petat Teucrumque iterum se reddat in arma. Ter conatus utramque viam, ter maxima Iuno continuit iuvenemque animi miserata repressit. Labitur alta secans fluctuque aestuque secundo et patris antiquam Dauni defertur ad urbem. At Iovis interea monitis Mezentius ardens
Abbreviated transcription (Latin):
Quo fugiꝰ aenea: thalamos ne desere pactos.
Hac dabitur dextra tellus quȩsita ꝑ undas.
Talia uocd ferans sequitur. strictumq coruseat
Mucroneminec ferre uid& sua gaudia uentos.
Forte ratiscelsi coniuncta crepidine saxi
Expositis stabat scalisi & ponte parato
Qua rex clusinis aduectus osinius bͥris.
Huc sese trepida aeneae fugientis imago
Conicit in latebrasi nec turnus segnior in stat.
Ex superatq moras & pontes transilit altos.
Uix proram attigerat rumꝑ i saturnia funem.
A uolsamque rapit reuoluta ꝑ ae quora nauem.
Illum aut̃ aeneas absentem in proelia poscit.
Obuia multa uirum dimittit corpora morti.
Tum leuis haud ultro latebras iam quaerit imago.
Sed sublime uolans nubise in miscuit a trae.
Cum turnum medio interea fert equore turbo.
Respicit ignarus perum ingratusq salutis.
Et duplices cum uoce manus ad sidera tendit.
Omnipotens genitor tanto ne crimine dignum
Duxisto& cales uoluisti expendere poenas :

Expanded text:
Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos; Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos; hac dabitur dextra tellus quaesita per undas. Talia vociferans sequitur strictumque coruscat mucronem nec ferre videt sua gaudia ventos. Forte ratis celsi coniuncta crepidine saxi expositis stabat scalis et ponte parato, qua rex Clusinis advectus Osinius oris. Huc sese trepida Aeneae fugientis imago conicit in latebras; nec Turnus segnior instat exsuperatque moras et pontis transilit altos. Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem avolsamque rapit revoluta per aequora navem. Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit; obvia multa virum demittit corpora morti: tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago, sed sublime volans nubi se immiscuit atrae. Cum Turnum medio interea fert aequore turbo. Respicit ignarus rerum ingratusque salutis et duplicis cum voce manus ad sidera tendit: Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum duxisti et talis voluisti expendere poenas?
Abbreviated transcription (Latin):
Mente dares. atq haec turno rata uita maneret.
N unc manet in sontem grauis exitus. aut ego ueri
Uana feror. quod uit pocius formidine falsa
Ludaret umelius tua qui potes orsa reflectas.
Haec ubi dicta dedit caelo se protinus alto.
Aisic agens hiemem. n ymbo suecincta ꝑ auras
Ilia quamq aciem & laurentia castra p&iuit.
Tum dea nube caua tenuem si ne uirib umbram.
Infaciem aeneae iusu mirabile monstrum
Dardanus ornat telis. clẏpeumque iubas que
Diuini adsimulat capitisdat in ania uerba.
Dat sine mente sonum gressusq effing& cuntis.
Norte obita qualis fama ẽ. uolitare figuras
Aut quȩ sopitos deludunt somnia sensus.
At primas l&ã ante acies exultat imago.
In ritatq uirum telis. & uoce lacessit.
Instat cui turnus. stridentemq eminus hastam.
Conicit illa dato uertit uestigia tergo
Tum uero  nean auersum ut cedere turnus
Credidit.: atque animo spem turbidus bausit inanem.

Expanded text:
mente dares atque haec Turno rata vita maneret? mente dares atque haec Turno rata vita maneret? Nunc manet insontem gravis exitus, aut ego veri vana feror. Quod ut O potius formidine falsa ludar et in melius tua, qui potes, orsa reflectas! Haec ubi dicta dedit, caelo se protinus alto misit, agens hiemem nimbo succincta per auras, Iliacamque aciem et Laurentia castra petivit. Tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram in faciem Aeneae, visu mirabile monstrum, Dardaniis ornat telis clipeumque iubasque divini adsimulat capitis, dat inania verba, dat sine mente sonum gressusque effingit euntis, morte obita qualis fama est volitare figuras aut quae sopitos deludunt somnia sensus. At primas laeta ante acies exsultat imago inritatque virum telis et voce lacessit. Instat cui Turnus stridentemque eminus hastam conicit: illa dato vertit vestigia tergo. Tum vero Aenean aversum ut cedere Turnus credidit atque animo spem turbidus hausit inanem,
Abbreviated transcription (Latin):
Froianas sustentat opesinon uiuida bello
Dextra uiris animusq ferox patiensq perieli.
Cui iuno sũ missa quid opulcherrimȩ coniunx
Sollicitas aegram. & tua tristieia dic ta timentem ͤ
Si michi quȩ qͥndam fuerat. quamq esse decebat¬
U is. mamore for&. non hoc michinamq negares
Omnipotens. quin & pugnae subducere turnum
Et dauno possem in columen seruare parenti.
N unc pereat. teucrisq piodẽ sanguine poenas.
Ille tamen nostra deducit origine nomen.
Pilum nusq illi quastus pater& tua larga
Saepe manu multisq onerauit limina donis.
Cui rex a& herii breuitersic fatus olympi.
Simora praesentis lsi tempus que caduco
Oratur iuuenime que hoc ita ponere sentis.
Tolle fuga turnum. atque instantib eripe fatis.
Hac cenus indulsisse uacat. sin altior istis
Sub precib ueniꝰ aulla lat&. totumq moueri
Mutari ue putas bellum. spes pacis in anis
Et iuno ad lacrimans. quid si quȩ uoce grauaris

Expanded text:
Troianas sustentat opes, non vivida bello Troianas sustentat opes, non vivida bello dextra viris animusque ferox patiensque pericli. Cui Iuno summissa Quid, o pulcherrime coniunx, sollicitas aegram et tua tristia dicta timentem? Si mihi, quae quondam fuerat quamque esse decebat, vis in amore foret, non hoc mihi namque negares, omnipotens, quin et pugnae subducere Turnum et Dauno possem incolumem servare parenti. Nunc pereat Teucrisque pio det sanguine poenas. Ille tamen nostra deducit origine nomen Pilumnusque illi quartus pater et tua larga saepe manu multisque oneravit limina donis. Cui rex aetherii breviter sic fatur Olympi: Si mora praesentis leti tempusque caduco oratur iuveni meque hoc ita ponere sentis, tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis hactenus indulsisse vacat. Sin altior istis sub precibus venia ulla latet totumque moveri mutarive putas bellum, spes pascis inanis. Et Iuno adlacrimans: Quid si, quae voce gravaris,
Abbreviated transcription (Latin):
A ptat se pugnac subit oras. hasta ꝑ ẏmas
Fulgentis clypei. tum leuum ꝑferat inguem.
Excussus curru moribundus uoluitur aruus.
Quem pius aeneas dictis ad fatur amaris.
Qucugen illa tuos carrus fuga segnis iequorum
Prodidit aut uanȩ uertere ex hostib umbrae.
Ipse rotis safliens iuga deseris. hacc ita fatus.
Arripuit biuigos frater tendebat in estis.
Infdix palmas curru de lapsus codem.
Perte ꝑqui te talem genuere parentes
Uir troiane sine hanc animam & miserere p̃cantis.
Plurib oranti aeneas. haud talia dudum
Dicta dabasi morere & fraterne desere fratrem.
Tum latebras animae pectus inucrone recludit.
Falia ꝑ campos edebat funera ductor
Dardanius. torrentis a quae uel turbinis atri
More furensi tandem erumpunt & castra relinquunt
Ascanius puer & ne quiquam obsessa iuuentus.
Iunonem interea conpellat iuppiter ultro.
Ogermana michi atque eadem gratissima coniunx.
Ut rebare uenus nec te sententia fallit.

Expanded text:
aptet se pugnae, subit oras hasta per imas aptet se pugnae, subit oras hasta per imas fulgentis clipei, tum laevum perforat inguen: excussus curru moribundus volvitur arvis. Quem pius Aeneas dictis adfatur amaris: Lucage, nulla tuos currus fuga segnis equorum prodidit aut vanae vertere ex hostibus umbrae: ipse rotis saliens iuga deseris. Haec ita fatus arripuit biiugos; frater tendebat inertis infelix palmas, curru delapsus eodem: Per te, per qui te talem genuere parentes, vir Troiane, sine hanc animam et miserere precantis. Pluribus oranti Aeneas: Haud talia dudum dicta dabas. Morere et fratrem ne desere frater. Tum latebras animae pectus mucrone recludit. Talia per campos edebat funera ductor Dardanius, torrentis aquae vel turbinis atri more furens. Tandem erumpunt et castra relinquunt Ascanius puer et nequiquam obsessa iuventus. Iunonem interea compellat Iuppiter ultro: O germana mihi atque eadem gratissima coniunx, ut rebare, Venus, nec te sententia fallit,
Abbreviated transcription (Latin):
Pectorib que̾ arsesse iouis cum fulmina contra
Tot paribꝰ streper& elypeis tot stringere enses.
Sic coto aeneas de saeuit in aequore uictor.
U t semel inte puit iucro. quin ecce niphaer
Quadri uiges mequos auersaque pectora tend&.
At que illi longe gradientem & dira frementem
Ut uidere m&u uersi retroque ruentes
Effunduntq ducem rapiuntq ad litora currum.
Inter eabigis infert selucagus albis
Inmediosi fraterq liger. ses frater habenis
Flectit equos. strictum rotat acer lucagus ensem.
Haud tulit aeneas tanto feruore furentes
Inruit aduersa que ingens apparuit hasta.
Cui liger
Nondiomedis equos nec currum cernis achillis.
A ut phrxgiȩ campos munc belli finis & a eui
His dabitur terris uesano talia late
Dicta uolant ligeri sed non & troius heros
Dicta parat contra iaculum nam torqu& in hostem.
Lucagus ut ꝓnus pendens in uerbaera telo
Ad monuit biuigos. ꝓiecto dum pede leuo

Expanded text:
pectoribusque arsisse, Iovis cum fulmina contra pectoribusque arsisse, Iovis cum fulmina contra tot paribus streperet clipeis, tot stringeret enses: sic toto Aeneas desaevit in aequore victor, ut semel intepuit mucro. Quin ecce Niphaei quadriiugis in equos adversaque pectora tendit. Atque illi longe gradientem et dira frementem ut videre, metu versi retroque ruentes effunduntque ducem rapiuntque ad litora currus. Interea biiugis infert se Lucagus albis in medios fraterque Liger; sed frater habenis flectit equos, strictum rotat acer Lucagus ensem. Haud tulit Aeneas tanto fervore furentis: inruit adversaque ingens apparuit hasta. Cui Liger: Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis aut Phrygiae campos: nunc belli finis et aevi his dabitur terris. Vesano talia late dicta volant Ligeri. Sed non et Troïus heros dicta parat contra: iaculum nam torquet in hostem. Lucagus ut pronus pendens in verbera telo admonuit biiugos, proiecto dum pede laevo
Abbreviated transcription (Latin):
Et totum clipei ferro de iecerat orbem.
Dixerat ille a liquid iagnum. uimque ad fore uerbo
Crediderat cacloq animum fortasse ferebat.
Faniciemq sibi & longos ꝓmiserat annos.
arquitus exultans contra fulgentib: armis.
Siluicolȩ fauno dryope quem nympha crearat
Sbuius. ardentis sese obtulit ille reducta
Loricam lypeiq ingens onus inpendit᷑ hasta.
Tum caput orantis ne quiquam & multa parantis
Sicere deturbat terrac. truncumq tepentem
Nro uoluens suꝑ haec inimico pectore fatur.
stic nunc metuendae iacci nonte optima mater
ond&e humi patrioue onerabit membra sepulchro.
litib linquere feris. aut gurgite mersum
Unda fer&. pisces que in pasti udinera lambent.
Protinus anti eum & lucum prima agnina turni
Persequitur. fortemq numam fuluumq camestem.
Magnanimo uolcente satum dittissimus agri
Qui fuit ausonidum. & tacitis regnauit amidis.
A eg̃on qualis centum cui brachia dicunt
Centenas que manus qunquaginta orib ignem

Expanded text:
et totum clipei ferro deiecerat orbem; et totum clipei ferro deiecerat orbem; dixerat ille aliquid magnum vimque adfore verbo crediderat caeloque animum fortasse ferebat canitiemque sibi et longos promiserat annos: Tarquitus exultans contra fulgentibus armis, silvicolae Fauno Dryope quem nympha crearat, obvius ardenti sese obtulit. Ille reducta loricam clipeique ingens onus impedit hasta; tum caput orantis nequiquam et multa parantis dicere deturbat terrae truncumque tepentem provolvens super haec inimico pectore fatur: Istic nunc, metuende, iace. Non te optima mater condet humi patrioque onerabit membra sepulchro: alitibus linquere feris aut gurgite mersum unda feret piscesque impasti volnera lambent. Protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, persequitur fortemque Numam fulvumque Camertem, magnanimo Volcente satum, ditissimus agri qui fuit Ausonidum et tacitis regnavit Amyclis. Aegaeon qualis, centum cui bracchia dicunt centenasque manus, quinquaginta oribus ignem
Abbreviated transcription (Latin):
Est domus alta uacent penitus de fossa talenta
Caclati argenti sunt auripondera facti
In fectique michi non hic uictoria teuerum
U estitur aut anima una dabit discrimina tanta.
Bixerat. aeneas contra cui talia reddit.
Argenti atq auri memoras quae multa talenta.
Gnatis parce tuis belli commercia turnus
S ustulit. ista prior iamtum pallante ꝑempto.
Hoc patris anchisae manes. hoc sentit iulus.
Sic fatus galeam laeua ten&i atque reflexa
Ceruice orantis capulo tenus ab didit ensem.
Nec procul haemonides phoebi triuiaeq sacerdos.
Infula cui sacra redimebat tempora uĩta.
Iotus conlucens ueste atq in signib armis.
Quem congressus agit campo. lapsumq suꝑ stans
Immolat. ingentiq umbra tegit ar ma serestus
Lecta refert umeris. tibi rex gradiue tropłieum
Instaurant acies. udl cani stirpe creatus
Cacculus. & ueniens marsorum montib umbro.
Dardainides contra furit anxyris. ense sinistram

Expanded text:
Est domus alta, iacent penitus defossa talenta Est domus alta, iacent penitus defossa talenta caelati argenti, sunt auri pondera facti infectique mihi. Non hic victoria Teucrum vertitur aut anima una dabit discrimina tanta. Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit: Argenti atque auri memoras quae multa talenta, natis parce tuis. Belli commercia Turnus sustulit ista prior iam tum Pallante perempto. Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus. Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa cervice orantis capulo tenus applicat ensem. Nec procul Haemonides, Phoebi Triviaeque sacerdos, infula cui sacra redimibat tempora vitta, totus conlucens veste atque insignibus armis. Quem congressus agit campo lapsumque superstans immolat ingentique umbra tegit; arma Serestus lecta refert umeris, tibi, rex Gradive, tropaeum. Instaurant acies Volcani stirpe creatus Caeculus et veniens Marsorum montibus Umbro: Dardanides contra furit. Anxuris ense sinistram
Abbreviated transcription (Latin):
Oderit. ad̃ s oci multo gemitu lacrimis que
In positum scuto referunt pallanta frequentes.
Odolor: atq decus magium rediture parenti.
Haecte prima dies bello dedit. haec eadem aufest
Cum tamen ingentis rutulorum linquis aceruos.
Neciam fama malitanti sed cestior auetor
Aduolat aeneac. tenui diserimine la&i
Esse suosi tempus uersis succurre  teueris.
Proxima quaeque m& it gladio. latumq ꝑagmen
Ardens limitem agit ferrate turne superbum
Caede noua quęrens. pallas euander in ipsis
Omnia sunt oculis mensȩquas aduena primas
Tunc adiit. dextraeque datȩ. sulmone creatos
Q uatuor hic uiuenes totidem quos educat ufens
Uiuentis rapit inferias. quos immol& umbris.
Captiuoq rogi per fundat sangiune flammas.
Inde mago ꝓcul infensam contenderat hastam.
Ille astu subit ac tremibunda super uolat hasta.
Et genua amplectens. fatur talia supplex
Perpatrios manes. & spes surgentis iuli
Eeprecor hanc animam serues. gnatoq patrique.

Expanded text:
oderit. At socii multo gemitu lacrimisque oderit. At socii multo gemitu lacrimisque impositum scuto referunt Pallanta frequentes. O dolor atque decus magnum rediture parenti haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos. Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor advolat Aeneae, tenui discrimine leti esse suos, versis tempus succurrere Teucris. Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens, viventis rapit, inferias quos immolet umbris captivoque rogi perfundat sanguine flammas. Inde Mago procul infensam contenderat hastam. Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta, et genua amplectens effatur talia supplex: Per patrios manis et spes surgentis Iuli te precor, hanc animam serves natoque patrique.
Abbreviated transcription (Latin):
Uibranti cuspis medium trans uerberat ictu.
Loricae eque moras & pectus perforat ingens.
Ille rapit calidum frustra de uulnere telum.
Una eademq uia sanguis animaq secuntur.
Corruit in uulnus. sonitum suꝑ arma dedere.
Et terram hostilem moriens p&igore cruento.
Quem turnus super ad sistens.
Arcades haec inquit memores mea dieta refeste
Fuandro qualem meruit pallanta remitto.
Qiusquis honos tumuli. quic quidsolamen humandi .ẽ.¬
Largiori haud illi stabunt aeneia paruo
Hospicia & laeuo pressit pede calia fatus
Ex animemirapiens im mania pondera balłei.
In pressumq nefas una sub nocte ugali
Caesa manus iuuenum foede thalamiq eruenti
Quȩ lonus euritides multo celauerat auro.
Q uonunc turnus ouat spolio gaudetq potitus.
Nescia mens hominum fatis ostisq futurae.
Ecseruare modum rebus sublata secundis.
Turno tempus erit magno cum optauerit emptumn.
Intactum pallanta & cum spolia ista diemque

Expanded text:
vibranti cuspis medium transverberat ictu vibranti cuspis medium transverberat ictu loricaeque moras et pectus perforat ingens. Ille rapit calidum frustra de volnere telum: una eademque via sanguis animusque sequuntur. Corruit in volnus, sonitum super arma dedere et terram hostilem moriens petit ore cruento. Quem Turnus super adsistens, Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto. Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi elargior. Haud illi stabunt Aeneia parvo hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus exanimem, rapiens immania pondera baltei impressumque nefas, una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futurae et servare modum, rebus sublata secundis! Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum intactum Pallanta et cum spolia ista diemque