comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Equasset noen ludum in lucemq nilisset.
¶mpastus ceu pemialeo per ouilia turbans
Suadet enim ue sanafames ⁊ manditq trahitq
Mole pecus/ niutumq meni fiemit ore ciuento
Non minor euriali cedes. incensus et ipse
Perfurit et multam in medio sine nomine plebem
F adumq hebusumq subit. ⁊ otheumq abrimq
Ignaros rechum uigilantem et cuncta uidentem
Sed magnum meniens se post cratera tegebat
Pectore in aduerso ronim eui quominus ensem
Condidit asurgenti et multa morte recepit
Purpuream uonit ille auimam cum sanguine mistã
U inarefert moriens tune surro feruidus instat.
Namq ad mescipi sonos tendebat/ ibi ignem
Desicere extremum et religatos/ rite uidebat
Coriper gramen equos breuiter nim talia nisus
S ensic enim ninua cede atq cupidine ferri
A bsistanius ait/ nam iux inimica propinquat
Pennarum ex hastum satis ẽ/ uia facta per hostes
M ulta unium solido argento perfecta relinquit

Expanded text:
aequasset nocti ludum in lucemque tulisset. aequasset nocti ludum in lucemque tulisset. Impastus ceu plena leo per ovilia turbans suadet enim vesana fames manditque trahitque molle pecus mutumque metu, fremit ore cruento: nec minor Euryali caedes; incensus et ipse perfurit ac multam in medio sine nomine plebem, Fadumque Herbesumque subit Rhoetumque Abarimque, ignaros, Rhoetum vigilantem et cuncta videntem, sed magnum metuens se post cratera tegebat; pectore in adverso totum cui comminus ensem condidit adsurgenti et multa morte recepit. Purpuream vomit ille animam et cum sanguine mixta vina refert moriens; hic furto fervidus instat. Iamque ad Messapi socios tendebat; ibi ignem deficere extremum et religatos rite videbat carpere gramen equos: breviter cum talia Nisus. sensit enim nimia caede atque cupidine ferri: Absistamus, ait, nam lux inimica propinquat. Poenarum exhaustum satis est, via facta per hostis. Multa virum solido argento perfecta relinquunt
Abbreviated transcription (Latin):
Castra inunicapenint/ multis tamen ante futuri
E xitio passim somno uinioq per herbam
Corpora susa uident crecros littore currus
Inter lora rotasq uiros. simul arma iacere
U ina simul prior irtacides sic ore locutus
A tergo possit/ eustodi et consule longe
Hec ego uasta dabo et lato te limite ducam/
¶Sie memorat uocemq premt simul ense superbũ
Ramnethem agreditur/ qui forte capenbus altis
Extruenis roto perflamat pectore somnum
Rexidem et regi turno gratissimus augur
Seo non augurio ponut depellere pestem
Tres iusta famulos temere inter tella iacentes
A rmigerumq renii premit aurigamq sub ipsis
Nactus equis ferroq seeat pendentia colla
Tum caput ipsi aufert domino truncumq relinquit
Sanguine singulantem atro tepefacta eiuore
Teria thoriq madent nec non lauirumq lamñq
Et iuuenemseranum illa qui plurima nocte
Luserat insignis fane multoq iacebat
Membra deo uienis felix si pronnus illum

Expanded text:
Castra inimica petunt, multis tamen ante futuri Castra inimica petunt, multis tamen ante futuri Exitio: passim somno vinoque per herbam Corpora fusa vident, adrectos litore currus, Inter lora rotasqu, vina simul. Prior Hyrtacides sic ore locutus:a tergo possit, custodi et consule longe; haec ego vasta dabo et lato te limite ducam. Sic memorat vocemque premit; simul ense superbum Rhamnetem adgreditur, qui forte tapetibus altis exstructus toto proflabat pectore somnum. Rex idem et regi Turno gratissimus augur, sed non augurio potuit depellere pestem. Tris iuxta famulos temere inter tela iacentis armigerumque Remi premit aurigamque sub ipsis nanctus equis ferroque secat pendentia colla; tum caput ipsi aufert domino truncumque relinquit sanguine singultantem; atro tepefacta cruore terra torique madent. Nec non Lamyrumque Lamumque et iuvenem Serranum, illa qui plurima nocte luserat, insignis facie, multoque iacebat membra deo victus: felix, si protinus illum
Abbreviated transcription (Latin):
Atq animum patrie stunxit pietatis imago.
Cunc sie affatur
S pondeo dignatius ingentibus omnia ceptis
Namq erit ista mihi genicux/ nomenq ereuse
S olum defuerit nec partum grania talem
Parua manet. casus facnim quod cumq sequatur
Per capud hoc utro per quoo pater ante soletat.
Quenbi policer ieouei rebus q naecundis
Fec eadem matuq nie generiq manebunt
¶Sie ait illacumans humero simul exuit ensem
Auratum niira quem fecerat arte licaon
E nosius atq habilem uagina aptarat eburna
Dat niso menesteus pellem horientisq leonis
Exuuias galeam sidus permutat alethes
Pronnus crmati incedunt quos omnis euntes
P uimorum manus ad portas iuuenumq senumq
Prosequinir uotis nee non et pulcer iullus
Ante omnes/ auimumq gerens curamq uirillem
Multa patri mandata dabat portanda sed aure
O mnia discerpunt et nubibus iruta donant/
Egressi supperant fossas/ noctisq per umbras

Expanded text:
atque animum patriae strinxit pietatis imago. atque animum patriae strinxit pietatis imago. Tum sic effatur: Sponde digna tuis ingentibus omnia coeptis. Namque erit ista mihi genetrix nomenque Creusae solum defuerit, nec partum gratia talem parva manet. Casus factum quicumque sequentur, per caput hoc iuro, per quod pater ante solebat: quae tibi polliceor reduci rebusque secundis, haec eadem matrique tuae generique manebunt. Sic ait inlacrimans; umero simul exuit ensem auratum, mira quem fecerat arte Lycaon Gnosius atque habilem vagina aptarat eburna. Dat Niso Mnestheus pellem horrentisque leonis exuvias; galeam fidus permutat Aletes. Protinus armati incedunt; quos omnis euntis primorum manus ad portas iuvenumque senumque prosequitur votis. Nec non et pulcher Iulus, ante annos animumque gerens curamque virilem, multa patri mandata dabat portanda: sed aurae omnia discerpunt et nubibus inrita donant. Egressi superant fossas, noctisque per umbram
Abbreviated transcription (Latin):
Corpora capnuosq dabit suaq omnibus arma
Insuper his campi quod rex habet ipse latinus.
¶Te uero mea quem spanis pioprioribus etas
Insequitur uenerande puer iam pectore toto
A ccipio. et comitem casus compleeror in omnes.
Nulla meis sine te queretur gloria rebus
S eu pacem seu beliageram nbi maxinia ieium
U erborumq fides ¶Contra quem talia fatur
Eurialus me milla dies tam fortibus ausis
Dissimilem aiguerit/ tantum fornina secunda
Aut aduersa cedat sed te super omnia dona
U num oro genitux priam de gente uenista
Est mihi quam useram tenuit non illia teltus
Mecum excedentem non menia regis aceste
Hanc ego non ignaram huius quod cumq perieli ẽ
Inq salutatam luniquo nox et ma testis
Destera. ꝙ nequeam lacrimas perferre parentis
At tu oro solare inopem et succine relicte.
Hanc sine me spem ferre nu audennor ibo
In casus omnes. Epereussa mente dederunt
D ardanide lacumas ante omnes pulcer iullus

Expanded text:
corpora captivosque dabit suaque omnibus arma, corpora captivosque dabit suaque omnibus arma, insuper his campi quod rex habet ipse Latinus. Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas insequitur, venerande puer, iam pectore toto accipio et comitem casus complector in omnis. Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus; seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum verborumque fides. Contra quem talia fatur Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis dissimilem arguerit; tantum, fortuna secunda aut adversa cadat. Sed te super omnia dona unum oro, genetrix Priami de gente vetusta est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus mecum excedentem, non moenia regis Acestae. Hanc ego nunc ignaram huius quodcumque pericli est inque salutatam linquo: nox et tua testis dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis at tu, oro, solare inopem et succurre relictae. Hanc sine me spem ferre tui: audentior ibo in casus omnis. Percussa mente dedere Dardanidae lacrimas; ante omnis pulcher Iulus,
Abbreviated transcription (Latin):
Que uobis que dona uiri pro talibus ausis
Premia posse rear solui. pulcerima primum
D ii moresq dabunt ur̃i tum cetera reddet
A cninim pius eneas atq integer eui
A scanius merin tanti non inmemor unq̃i
¶ mo ego uos cui sola salus genitore redueto
Excipit ascanius per magnos nise penates
Assarierq larem et caue penetralia ueste
O btestor quecumq mihi fortuna fidesq
I nuestris pono gremiis. ⁊ euocate parentem
Reddite conspecnim nil illo triste recepro.
¶Bina dabo agento perfecta atq aspera signis
Pocula deuieta genitor que cepit arisba.
Et tripodas genimos atri duo magna talenta
Cratera annquum quem dedit sidonia dido.
Si uero capere italiam sceptrisq ponri
Coningerit uictori/ et prede ducere sortem¬
U idisti quo turnus equo quibus ibat in armis
Aureus ipsum illum clipeum custasq rubentis
Excipiam sorti iam nune nia premia uise.
P reterea uis sex genitor lenssima matium

Expanded text:
Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet actutum pius Aeneas atque integer aevi Ascanius, meriti tanti non immemor umquam. Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto, excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis Assaracique larem et canae penetralia Vestae obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est, in vestris pono gremiis: revocate parentem, reddite conspectum; nihil illo triste recepto. Bina dabo argento perfecta atque aspera signis pocula, devicta genitor quae cepit Arisba, et tripodas geminos, auri duo magna talenta, cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido. Si vero capere Italiam sceptrisque potiri contigerit victori et praedae dicere sortem, vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis excipiam sorti, iam nunc tua praemia, Nise. Praeterea bis sex genitor lectissima matrum
Abbreviated transcription (Latin):
Eurialus contestim alaeres adminer orant.
R.em magnam prenumq more fore. primus Iullus
Accepit trepidos. ac nisum dicere iussit.
Tum sic hirtacides. audite omentibus equis
E neade. ne ue hec nostus spectentur ab annis
Quo ferimus. uinili somno uinoq sepulti
Conticuere locum insidiis prospeximus ipsi
Qui patet in biuio porte/ que proxima ponto ẽ.
Interrupti ignes. aterq ad sidera sumus
Erigitar. si fornina permintis un
Quesitum eneam ad menia pallantea/
Mox hic cum spoliis ingenti cede peracta
E ffore cernetis nec nos uia fallit euntes.
U idimus obscuris primam sub ualibus urbem
Uenatuasiduo. et rotum cognouimus amnem.
¶Nic animus grauis atq animi maturus aletes
Dii patrii quorũ sub sub nuimine troia ẽ
Non tamen omnino teueros delere paratis
Cum talis animos iuuenum et tam certa nilistis
Pectora. sie memorans humeros destrasq tenebat
Amborũ. et uultum lacrimis atq ora rigabat.

Expanded text:
Euryalus confestim alacres admittier orant: Euryalus confestim alacres admittier orant: rem magnam, pretiumque morae fore. Primus Iulus accepit trepidos ac Nisum dicere iussit. Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis, quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi, qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto; interrupti ignes, aterque ad sidera fumus erigitur: si fortuna permittitis uti quaesitum Aenean et moenia Pallantea, mox hic cum spoliis ingenti caede peracta adfore cernetis. Nec nos via fallit euntis: vidimus obscuris primam sub vallibus urbem venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. Hic annis gravis atque animi maturus Aletes: Di patrii, quorum semper sub numine Troia est, non tamen omnino Teucros delere paratis, cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed si quis que multa uidens. discrimine tali
Si quis in aduersum rapiat casus ue deus ue
Le superesse uelim ma uita dignior etas.
Sit qui me ⁊apnum pugna p̃no ue redempnim
Mandet humo solita ciut si qua id fornina uetabitt
Absenti ferat inferias decoretq sepulero
Neu matri misere tanti sim causa doloris
Que te sola puer multis e matribus ausa
Prosequitur. magni nec menia curat aceste.
Que autem causas nec quicꝗͦ nectis manes.
Nee mea iam mutata loco sententia cadit.
Acceleremus ait/. uigiles simul excitat/ illi
Sucedunt seruantq uices statione ⁊elicta
Ipse comes niso graditur regemq requirit.
¶Cetera per terras omnes animalia somno
Laxabant curas. et corta oblita laborum
¶Ductores teuerum primi delecta iuuentus
Consilium sũmis regni de rebus agebant.
Quid facerent quis ue enee iam nuntius eet
Stant longis aneexi hastis. et scuta tenentes
Castrorum et campi medio tum nisus et una

Expanded text:
Sed siquis, quae multa vides discrimine tali, Sed siquis, quae multa vides discrimine tali, siquis in adversum rapiat casusve deusve, te superesse velim; tua vita dignior aetas. Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit, absenti ferat inferias decoretque sepulchro. Neu matri miserae tanti sim causa doloris, quae te sola, puer, multis e matribus ausa persequitur magni nec moenia curat Acestae, Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis, nec mea iam mutata loco sententia cedit: adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi succedunt servantque vices: statione relicta ipse comes Niso graditur, regemque requirunt. Cetera per terras omnis animalia somno laxabant curas et corda oblita laborum: ductores Teucrum primi et delecta iuventus consilium summis regni de rebus habebant, quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset. Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes, castrorum et campi medio. Tum Nisus et una
Abbreviated transcription (Latin):
Lumina iara micant somno uinoq sepulti
P rocubuere/ silent late loca ꝑreipe porro
Quid dubitem que nune animo sententia suigat
E neam acciri. omnis populusq paties ꝙ
Exposcunt mitnq uitos qi certa reportent
Sinbi que posco paomitrunt enam mihi faen
F ama sat ẽ tumulo uideor reperire sub illo
Posse uiam ad naues. et menia pallantea.
COustipuit magno laudum percussus amore
Eurialus simulhis ardentem affatur amieum.
¶Ne ne igitur sotium summis adiungere ⁊ ebus
Nise fugis : solum te in tanta pericula mittam.
Non ita me genitor bellis assuetus offeltes
A rgolicum tenorem inter tioyeq labores
Sublatum eiudiit. nee tecum talia gessi
Magnanimum eneam et fata extrema secutus
Est hie est animus iueis contempror et istum
Qui uita bene credat emi quo tendis honorem
¶Hisus adhec. equidem dete nil tale uerebar
Nec fas. non ita me teferat nbi magnus ouantem
Iupiter. aut quicumq oculis hoc aspicit equis

Expanded text:
Lumina rara micant; somno vinoque soluti Lumina rara micant; somno vinoque soluti procubuere; silent late loca: percipe porro, quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat. Aenean acciri omnes, populusque patresque, exposcunt mittique viros, qui certa reportent. Si tibi quae posco promittunt nam mihi facti fama sat est, tumulo videor reperire sub illo posse viam ad muros et moenia Pallantea. Obstipuit magno laudum percussus amore Euryalus; simul his ardentem adfatur amicum: Mene igitur socium summis adiungere rebus, Nise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam? Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes, Argolicum terrorem inter Troiaeque labores sublatum erudiit, nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secutus: est hic, est animus lucis contemptor et istum qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem. Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem Iuppiter aut quicumque oculis haec aspicit aequis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Elec super e uallo. despectant troye/ et armis
Alta tenent. nec non trepidi formidine portas
Tella gerunt. instant menesteus acereqi serestus
Quos pater eneas/. si quando aduersa uocarent
Rectores iuuenum et ⁊erum dedit esse magistros.
Omnis per muros regio sornta perielum excubat
Ex cubat. exercetꝙ uices quod ciuq tuendum ẽ
¶Nisus erat porte custos. accerrimus armis
Hirtacides comitem enee quem misserat yda
Uenatuix/ iaculo celerem leuibusq sagittis
Et iusta comes einialus quo pulerior alter
Non fuit eneadum/ troyana neq induit arma
Ora puer prima signans intonsa iuuenta.
¶Lis amor unus erat. pariterq in bella iuebant.
Tunc quoq comuni portam stanone tenebant
¶isus ait dii ne hune ardorem mentibus addunt
Euriale an sua cuiq sit diia eupido.
A ut pugnam aut aliquid iam dudũ inuadere magnum
Mens agitat mihi/ nec placida contenta quiete ẽ
Cernis que ⁊unilos habeat siduna ⁊erum

Expanded text:
Haec super e vallo prospectant Troes et armis Haec super e vallo prospectant Troes et armis alta tenent, nec non trepidi formidine portas  tela gerunt. Instat Mnestheus acerque Serestus, quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, rectores iuvenum et rerum dedit esse magistros. Omnis per muros legio, sortita periclum, excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est. Nisus erat portae custos, acerrimus armis, Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida venatrix iaculo celerem levibusque sagittis; it iuxta comes Euryalus, quo pulchrior alter non fuit Aeneadum Troiana neque induit arma, ora puer prima signans intonsa iuventa. His amor unus erat, pariterque in bella ruebant: tum quoque communi portam statione tenebant. Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt, Euryale, an sua cuique deus fit dira cupido? Aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum mens agitat mihi nec placida contenta quietest. Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Seduos olessti. ferro quis scindere ualium
Apparat. et mecum inuadit trepidanna castra
Non armis mihi ullcani non mille Carinis
Est opus in teueros addant se prolinus omnes
E strusi sonos tenebras/ et inhernia furta
Palladii cessis summe custodibus arcis
Ni timeant nec qui ceca condemur in aluo
Luce pallam certum ẽ luci circundare muros
Aut sibi cum danays tem saxo et pube pelasga
Esse putent/ decimum quos distulit hector in annum
Nunc quoniam melior adeo pars acta diei ẽ/
Quod super len bene gestis corpora rebus
Piocurate uiri / et pugnam sperate parari.
Onterea uigilum excubiis obsidere portas
Cina datur mesapo et menia cingere flammis.
Bis septem runili miros qui miliite seruent
Delecti ast illos centeni quenq secuntur
Pipurei cristis iuuenes auoq corusci
Discinrunt uariantq uices susiq per herbam
Indulgent uino et uertunt caateras a enos
Collucent ignes/ noctem eustodia dueit
Insomnem ludo

Expanded text:
Sed vos, o lecti, ferro qui scindere vallum Sed vos, o lecti, ferro qui scindere vallum apparat et mecum invadit trepidantia castra. Non armis mihi Volcani, non mille carinis est opus in Teucros; addant se protinus omnes Etrusci socios, tenebras et inertia furta Palladii caesis summae custodibus arcis ne timeant, nec equi caeca condemur in alvo: luce palam certum est igni circumdare muros. Haud sibi cum Danais rem faxo et pube Pelasga esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum. Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei, quod superest, laeti bene gestis corpora rebus procurate, viri, et pugnam sperate parari. Interea vigilum excubiis obsidere portas cura datur Messapo et moenia cingere flammis. Bis septem Rutuli, muros qui milite servent, delecti; ast illos centeni quemque sequuntur purpurei cristis iuvenes auroque corusci. Discurrunt variantque vices fusique per herbam indulgent vino et vertunt crateras aenos. Conlucent ignes, noctem custodia ducit insomnem ludo.
Abbreviated transcription (Latin):
Obstupuere animis ruinili/. conterritus ipse
Turlatus mesapus equis eunetatur et anmis
Rauea sonans reuocatq pedem iyberinus abalto
U itro ammos dictis rollit atꝙ in crepat ultro
T royanos hec monstra penint. his upiter iꝑse
Auxilium solinim erpuit non tella nec ignęs
Expectant runilos ago maria inuia teucris.
Nee spes ulla suge. rerum pars altera adempta ẽ
Terra autem in nostris manibus. ter millia gentes
Arma ferunt itale. nil me fatalia terrent.
Si qua fuges pre se iactant responsa deorum
Sat fatis ueneriq datum/ tengereq arua
Fertilis ausonie troes sunt et mea contra
Fata mihi. feuo sceleratam excindere gentem
Coniuge prerepta/ nec solos tangit atridas
Iste color. solisq licet capere arma micenis
Si periisse semel satis ẽ peccare siusset.
Ante fatis. penitus modo nunc genus omne perosum
Femineum quibus hee medii sidunia ualli
Fossarumq more len discrimina parua
Dant animos. at non uiderunt menia troye
Nepnini fabricata manu considere in ignes.

Expanded text:
Rutuli, conterritus ipse turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. ultro animos tollit dictis atque increpat ultro: Troianos haec monstra petunt, his Iuppiter ipse auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes exspectans Rutulos. Ergo maria invia Teucris nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est. Terra autem in nostris manibus, tot milia gentes arma ferunt Italae. Nil me fatalia terrent, siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. Sunt et mea contra fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem, coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas iste dolor solisque licet capere arma Mycenis. Sed periisse semel satis est: peccare fuisset ante satis penitus modo non genus omne perosos femineum. Quibus haec medii fiducia valli fossarumque morae, leti discrimina parva, dant animos. At non viderunt moenia Troiae Neptuni fabricata manu considere in ignis?
Abbreviated transcription (Latin):
Uisus ab aurora celum transcuriere nimbus
U deiq cori. tum uox horrenda per auras
Excidit et troum runilorumq agnuna complet
Ne trepidate meas teueri defendere naues
Ne ue armate manus. maria ante exuere turno
Quam sacras dabitur pinus. uos ite solute
Ite dee pelagi. genitrix iubet. et sua queq
Continuo pupes abrumpit uincula ripis
Delphinumq modo demersis equore r ostris
I mcipetunt hinc uirginee mirabile monstrum

Expanded text:
visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus Idaeique chori; tum vox horrenda per auras excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis neve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae, ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque continuo puppes abrumpunt vincula ripis delphinumque modo demersis aequora rostris ima petunt. Hinc virgineae mirabile monstrum
Abbreviated transcription (Latin):
Solue metus atq hoc precibus sinc posse parentem
Ne cursu quesate ullo. nec turbine uenti
U incantur prosis nostris in montibus ortas
¶tilius huic contra torquet qui sydera mondi
O genituy quo fata uocas : aut quid petis istis:
Mortali ne manu facte/ immortale carine
Fas habeant. certusq incerta pericula lustret
E neas. cui tanta deo permissa potas.
I mo ubi desuncte sinem portusq tenebunt
Ausonios olim quecumq euaserit undis
Dardaniumq dutem laurentia duxerit arua
Mortalem eripiam formam magniq iubebo
E quoris ẽe̾ deas. qualis uereia roto
Et galatea secant spumantem pectore pontum
¶Dixerat idq ratum sugii per flumina tratris
Per pice coientes atraq origine ripas
Annuit et roium nuni tremefecit olimpum.¬
¶E rgo aderat promissa dies et debita parce
Tempora complerant cum turni imuria matrem
Aomonuit ratibus sacris depellere tedas
¶Nic primum noua lux effulsit. et inigens

Expanded text:
Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: ne cursu quassatae ullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortas. Filius huic contra, torquet qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusque incerta pericula lustret Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas? Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, mortalem eripiam formam magnique iubebo aequoris esse deas, qualis Nereia Doto et Galatea secant spumantem pectore pontumDixerat: idque ratum Stygii per flumina fratris, Per pice torrentes atraque voragine ripas Adnuit, et totum nutu tremefecit OlErgo aderat promissa dies et tempora Parcae debita complerant, cum Turni iniuria Matrem admonuit ratibus sacris depellere taedas. Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens
Abbreviated transcription (Latin):
¶Classem que lateri castrorum adiuncta latebrit
Aggeribus sceptam crrcum. et fluuialibus undis
Inuadit. sonos q incentia posat ouantes
Atq manum pimi flagianti feruidus implet
Ium uero incumbunt inget pñna turni
Atq omnis facibus pubes accingitur atris
Drripuere focos. piceum fert fumida lumen
Teda. et commistam uulcanus ad astra fauilam.
¶Quis deus o muse tam sceua incendia teueris
Auertit. tantos ranbus. quis depulit ignes
Dicite prisca sides facto sed faima peremnis.
¶Tempore quo primum fugia formabat in ida¬
E neas classem. et pelagi petere alta parabat
Ipsa deum feitur genitrix berecinna magnum
Uocibus his affata louem. da nate paterti
Q uod nia cara parens domiro iam poscit olimpo
Pinea silua mihi multos dilecta per annos
Lucus in arce fuit summa quo sacra ferebant
Nigranti picea. trabibusq obscurus acernis
Has ego dardanio iuueni cum classis egeret
Leta dedi nunc solicitam nmor anxius angit.

Expanded text:
Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, invadit sociosque incendia poscit ovantis atque manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida Aeneas classem et pelagi petere alta parabat, ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti, quod tua cara parens domito te poscit Olympo. Pinea silva mihi, multos dilecta per annos lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant, nigranti picea trabibusque obscurus acernis: has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit.
Abbreviated transcription (Latin):
U iginti lectis equitum comitatus et urbi
I mprouisus adest maculis quem tratius allis
Portat equus. crista tegit galea aurca rubra.
Et quis erit mecum iuuenes quis primus in hostem
En ait. et iaculum torquens emittit in auras.
Principium pugne. et campo se se arduus infert
Clamorem excipiunt soni fremituq sequuntur
Nouisono teucrum mirantur mertia corda
Non equo dare se campo non obuia ferre
Arma urros ses castra fouere huc nrbidus atq hue
Lustrat equo muros. aditumq per auiaquerit
¶Ae uelun pleno lupus insidiatus ouili
Confremii ad caulas uentos perpesus et imbres
Nocte super media niti sub matribus agni
Ballatum exercent. ille asper et improbus ira
Seuit in absentes. collecta fangat edendi
Et longo ⁊abies et sice sanguine fauçes
Haud aliter ⁊unilo muros. et castra nienti
Ignescunt ne. ouris dolor ossibus ardet
Qua tentet iõne aditus. et que uia clausos
Excunat teueros uallo atq effundeit in equo

Expanded text:
viginti lectis equitum comitatus, et urbi viginti lectis equitum comitatus, et urbi improvisus adest; maculis quem Thracius albis portat equus cristaque tegit galea aurea rubra. Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? En, ait et iaculum attorquens emittit in auras, principium pugnae, et campo sese arduus infert. Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum?
Abbreviated transcription (Latin):
Camq omnis campis exercitus ibat apertis
Niues equum diues pictai uestis et cuiii.
Mesapus primas anes postrema cohercent
Tuide iuiuenes medii dux agmine turms
Per tacitum ganges aut pingui flumine nulus
Cum iefluit campis. et iamse condidit alueo.
¶Hic subitam nigio glomerari puluere nubem
Prospitiunt teueri ac tenebras insurgere campis
Primus ab aduersa proclamat mole caycus.
Quis globus o ciues caligine uoluitur atra.
Ferte citi ferrum date tella. scandite muros
Nosis adest/. eya ingenti elamore per omnes
Condunt se teueri portas et menia complent
Namq ita discendens preceperat opiimus armis
E ncas si qua interea fornina nusset
Neu struere auderent anem nec credere campo
Castra modo et nitos seruarent agere muros
Eigo et si conferre manum pudor iraq monstrant
¶O bitiunt portas tũ et precepta facessunt
Armatiq cauis expectant turribus hostem.
¶urnus ut ante uolans. tardum precesserat agmen

Expanded text:
Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, dives equum, dives pictaï vestis et auri; Messapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnusper tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa conclamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitur atra? Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis condunt se Teucri portas et moenia complent. Namque ita discedens praeceperat optumus armis Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muros. Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat, obiciunt portas tamen et praecepta facessunt armatique cavis expectant turribus hostem. Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen
Abbreviated transcription (Latin):
Aq ea diuersa penitus dũ parte geruntur
Ium de celo misit satirnia iuno
Audacẽ ad turnũ luco nĩ forte ꝑentis
Pliunni turnus sacrata uale
urne quod optanti diuum promittere nemo
Auderet. uoluenda dies en atnilit ultro
E neas urbe. et sotiis et classe ⁊elicta
Sceptra palaiiis sedemq penuit euandri
Nec satis extremas corithi penetrauit ad urbes
Li dorumq manum collecros armat agrestes
Quid dubitas minc tempus: equos mine poscere curius
Rumpe omes moras et nibata arripe caistra.
G ixit et in celis paribus se substulit allis
Ingentemq suga secuit sub nubibus arcum.
IAgnouit iuuenis duplicesq ad sydera palmas
Susnilit et tali sugientem est uoce secutus.
Iri decus celi qui te mihi nubibus actam
D enilit in terias unde hec tam Clara repente
T empestas: medium uideo discindere celum
Piantatusq polo stellas. sequor omnia fata
Quis quis in arma uocas. et sie effritus adundam
P iocessit sumoq ausit de gurgite limphas
Multa deos orans. onerauitq ethera uotis.

Expanded text:
 ea diversa penitus dum parte geruntur, Irim de caelo misit Saturnia Iuno audacem ad Turnum. Luco tum forte parentis Pilumni Turnus sacrata valleTurne, quod optanti divom promittere nemo auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes Lydorumque manum collectos armat agrestis. Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus. Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere caelum palantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam processit summoque hausit de gurgite lymphas, multa deos orans, oneravitque aethera votis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuam inter cedes pallentem morte funtra
Fecerat ignipotens undis. et iapige ferri
Contra aiutem magno merentem corpore iullum
Pandentemq sinus. et rota ueste uocantem
Ceruleum in gremium latebrosaq flumina uictos.
¶At Cesar triplia inuectus romana triumpho
Menia diis italis uionim immortale sacrabat.
Maxima tercentum rotam delubra per inbem
Lentia ludisq uie plausuq fiemebant
Omnibus in templis matrum corus omnibus are
Ante aras terram Cessi strauere iuuenni.
Ipse dedens nineo candentis lumine phebi
Dona recognosit populorum. aptatq superbis
Postibus incedunt uicto longo ordine gentes
Quam uarie linguis. habitu tam uestis et armis.
Nie numadum genus. et distineros mulcifer affros
Ninc lelegas carrasq sagiti ferosq gelones
Finxerat. eufrates ibat iam molior undis
Extiemiq hominum morini tenusq bitoruis
I ndomitiq dache et pontem indignatus araxes.
Calia per clipeum ulcani dona parentis

Expanded text:
Illam inter caedes pallentem morte futura Illam inter caedes pallentem morte futura fecerat Ignipotens undis et Iapyge ferri, contra autem magno maerentem corpore Nilum pandentemque sinus et tota veste vocantem caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos. At Caesar, triplici invectus Romana triumpho moenia, dis Italis votum inmortale sacrabat, maxuma tercentum totam delubra per urbem. Laetitia ludisque viae plausuque fremebant; omnibus in templis matrum chorus, omnibus arae; ante aras terram caesi stravere iuvenci. Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi, dona recognoscit populorum aptatque superbis postibus; incedunt victae longo ordine gentes, quam variae linguis, habitu tam vestis et armis. Hic Nomadum genus et discinctos Mulciber Afros, hic Lelegas Carasque sagittiferosque Gelonos finxerat; Euphrates ibat iam mollior undis, extremique hominum Morini, Rhenusque bicornis, indomitique Dahae, et pontem indignatus Araxes. Talia per clipeum Volcani, dona parentis,
Abbreviated transcription (Latin):
Bactra uehit sequinirq nephas egipirai coniunꝵ
U na omnis ruere ae ronim spumare reductis
Conuulsum remis rostrisq studentibus equor
A lta penint pelago eredas innare reuulsas.¬
Cielades et montes coneiere montibus altos
Tanta mole uiri. nnitis pupibus instant
S cupea flama manu telisq uolatille ferum
S pargitur. arua noua nepninia cede rubescunt.
¶Regina in mediis patrio uocat agmina sistro
Nec dum enam geminos atergo respieit angues
Omnigenumq deum monstra et latrator anubis
Contra nepninum et uenerem contraq mineruam
Tella tenent. seuit medio in certamine mauors
Cellatus ferro tristes ꝙ ex ethere diue.
Et scissa gaudens uadit discordia palla
Quam consanguineo sequinir bellona flagello
Accius hoc cernens arcum intendebat appolo
Desuper omnis eo terrore egiptus et indi
O mnis arabs omnes uertebant tega sabei
I psa uidebatur uentis regina uocatis
U ella dare et laxos iam iamq unmittere funes

Expanded text:
Bactra vehit, sequiturque nefas Aegyptia coniunx. Bactra vehit, sequiturque nefas Aegyptia coniunx. Una omnes ruere, ac totum spumare reductis convolsum remis rostrisque tridentibus aequor. alta petunt: pelago credas innare revolsasCycladas aut montis concurrere montibus altos, tanta mole viri turritis puppibus instant. stuppea flamma manu telisque volatile ferrum spargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt. Regina in mediis patrio vocat agmina sistro necdum etiam geminos a tergo respicit anguis. omnigenumque deum monstra et latrator Anubis contra Neptunum et Venerem contraque Minervam tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors caelatus ferro tristesque ex aethere Dirae, et scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello. Actius haec cernens arcum tendebat Apollo desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi, omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei. Ipsa videbatur ventis regina vocatis vela dare et laxos iam iamque inmittere funis.
Abbreviated transcription (Latin):
Tartareas enam sedes alta hostia ditis.
Et scelerum pennas et te Catellina minaci
Pendentem scopulo furiarumq ora tiementem
Secretosq pios his demntem iura Catonem.
¶Nic inter nimidi late maris ibat imago
Aurea sed fluctu spumabant cerula cano.
Et cricum argento clari delphines in orbe
Equora ueriebant Caudis. estumq secabant.
In medio Elasses erratas. atia bella
Cernere erat tonumq instrueto marte uideres
Teruere Leucatem auroq effulgere fluctus
¶Hinc augusteis agens italos in prelia Cesar
Cum patuibus populisq penatibus et maguis diis
S tans celsa in pupi geminas cui tempora flamas
Leta uomunt patuumq aperitur uertice sidus.
¶Parte alia uentis. ac diis agupa secundis
Aiduus agmen agens cui belli insigne superbum
Tempora nauali sulgent rostrata torona.
¶Nuic ope barbarica uariisq antonius armis¬
U ictore ab amore populis et littore rubro
Egipnim uires qi orientis et uluinasecum

Expanded text:
Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis, Tartareas etiam sedes, alta ostia Ditis, et scelerum poenas et te, Catilina, minaci pendentem scopulo Furiarumque ora trementem, secretosque pios, his dantem iura Catonem. Haec inter tumidi late maris ibat imago aurea, sed fluctu spumabant caerula cano; et circum argento clari delphines in orbem aequora verrebant caudis aestumque secabant. In medio classis aeratas, Actia bella, cernere erat, totumque instructo Marte videres fervere Leucaten auroque effulgere fluctus. Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar cum patribus populoque, penatibus et magnis dis, stans celsa in puppi; geminas cui tempora flammas laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus. Parte alia ventis et dis Agrippa secundis arduus agmen agens; cui, belli insigne superbum, tempora navali fulgent rostrata corona. Hinc ope barbarica variisque Antonius armis, victor ab Aurorae populis et litore rubro, Aegyptum viresque Orientis et ultima secum
Abbreviated transcription (Latin):
Raptabatq uiri mendacis uisera tellus
Per siluam et sparsi rorabant sanguine uopres.
Ei ec non tarquinum eiectum porsena ibebat
Accipere ingentiq ur bem obsidione premebat
E neade in ferrum pro libertate ⁊ uebant
Iuum indignati similem similemq minanti
Aspiceres pontem auderetq uellere cocles.
Stabat pro templo et Capitolia alta tenebat
Romuloq recens herebat regia eulmo.
Atq hic auratis uolitans argenteus auser
Porncibus gallos in limine ade̾e̾ canebat¬
Q alli per dumos aderant. arcemqi tenebant
Defensi tenebris. et dono noctis opace.
Aurea cesaries ollis/ atqr aurea uestis¬
U irgatis ꝙ lucent sagulis tum lactea rolla
Aunro innectuntur duoquisq alpina coruscant
Cessa manu secutis protecti corpora longis.
¶Hic exultantes salios nudosq lupertos.
Lanigerosq apictes. et lapsa ancilia celo
Excuderat caste ducebant sacra per inbem
Pillentis matres in mollibus huie proeul addit

Expanded text:
raptabatque viri mendacis viscera Tullus raptabatque viri mendacis viscera Tullus per silvam, et sparsi rorabant sanguine vepres. Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat accipere ingentique urbem obsidione premebat: Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant. Illum indignanti similem similemque minanti aspiceres, pontem auderet quia vellere Cocles estabat pro templo et Capitolia celsa tenebat, Romuleoque recens horrebat regia culmo. Atque hic auratis volitans argenteus anser porticibus Gallos in limine adesse canebat. Galli per dumos aderant arcemque tenebant, defensi tenebris et dono noctis opacae: aurea caesaries ollis atque aurea vestis, virgatis lucent sagulis, tum lactea colla auro innectuntur, duo quisque Alpina coruscant gaesa manu, scutis protecti corpora longis. Hic exsultantis Salios nudosque Lupercos lanigerosque apices et lapsa ancilia caelo extuderat, castae ducebant sacra per urbem pilentis matres in mollibus. Hinc procul addit
Abbreviated transcription (Latin):
Solis inardescit ⁊adiis. longeq refulget
Tum leues oreas electroq airroq recocto
Hastamq et clipei non enarabile testum
Iuicres italas. romanorumq triumphos
Naud fati ignarus uenturiq inscius eui
Recerat omnipotens illit genus omne future
S tripis ab ascanio/ pugnataq in ordine bella
Fecerat. et urudi fetam mauortis in antio
P rocubuisse lupam geminos huie ubera circum
Ludere pubentes pueros et lambere matiem
Impauidos. illam terren ceriute refixam
Mulcere alternos. et corpora fingere lingua
¶Nee procul hine romam et raptas sine more sabinas
Consensu cauee magnis eircensibus actis
A ddiderant subitoq nouum consingere bellum
Romulidis tacioq seni curibus ue seueris
Post idem inter se posito certamine reges
Arman ante ioius aram pateramq tenentes
Stabant et cessa iungebant federa porea.
¶Haud procul inde cite menum in duiersa quadrige
Distulerant. at iu ditis albane maneres

Expanded text:
solis inardescit radiis longeque refulget; solis inardescit radiis longeque refulget; tum levis ocreas electro auroque recocto hastamque et clipei non enarrabile textum. Illic res Italas Romanorumque triumphos haud vatum ignarus venturique inscius aevi fecerat ignipotens, illic genus omne futurae stirpis ab Ascanio. pugnataque in ordine bella. Fecerat et viridi fetam Mavortis in antro procubuisse lupam, geminos huic ubera circum ludere pendentis pueros et lambere matrem impavidos, illam tereti cervice reflexa mulcere alternos et corpora fingere lingua. Nec procul hinc Romam et raptas sine more Sabinas consessu caveae magnis circensibus actis addiderat subitoque novum consurgere bellum Romulidis Tatioque seni Curibusque severis. Post idem inter se posito certamine reges armati Iovis ante aram paterasque tenentes stabant et caesa iungebant foedera porca. Haud procul inde citae Mettum in diversa quadrigae distulerant, at tu dictis, Albane, maneres,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui primi fines aliquando habuere lannos
H auo procul hine tarcon. et thyreui nita tenebant
Castra locis. celsoq ommis de colle uideri
Iam potercit legio. et latis tendebat in aruis.
Huc pater eneas et belle becta iuuentus
Succedunt fessiq et equos et corpora curant.
EAt uenus ethereos uiter dea candida nimbos
Dena ferens ciderat. natumq in ualle reducta
At procul egelido secrenm flumine uidit
T clilus ciffata est dictis seq eb nilit ultro.
¶En perfecta mei promisa conuigis ecce
Munera: ne mox aut laurentis nate superbos
Nut acrem oubites in prelia poscere turnum
Dixit et amplixus nan Citaria penuit
Aima sub aduersa posuit radiantia quereu
I lle dee donis et tanto letus honore
E xpleri nequit atq oculos per singula uoluit
Miraturq interq manus et braccia uersat
Terubilem cristis galeam flamasq uomentem.
Fanferumq ensem. loricamq ex ere rigentem
Sanguineam ingentem. qualis cum cerula nubes

Expanded text:
qui primi finis aliquando habuere Latinos: qui primi finis aliquando habuere Latinos: haud procul hinc Tarcho et Tyrrheni tuta tenebant castra locis, celsoque omnis de colle videri iam poterat legio et latis tendebat in arvis. Huc pater Aeneas et bello lecta iuventus succedunt fessique et equos et corpora curant. At Venus aetherios inter dea candida nimbos dona ferens aderat; natumque in valle reducta ut procul egelido secretum flumine vidit, talibus adfata est dictis seque obtulit ultro: En perfecta mei promissa coniugis arte munera, ne mox aut Laurentis, nate, superbos aut acrem dubites in proelia poscere Turnum. Dixit et amplexus nati Cytherea petivit, arma sub adversa posuit radiantia quercu. Ille, deae donis et tanto laetus honore, expleri nequit atque oculos per singula volvit miraturque interque manus et bracchia versat terribilem cristis galeam flammasque vomentem fatiferumque ensem, loricam ex aere rigentem sanguineam ingentem, qualis cum caerula nubes
Abbreviated transcription (Latin):
Dum te care puer mea sera et sola uoluptas
Cimplexu ten. grauior ne nuntius aures
U ulneret. hec genitor digressu dicta supremo
F undat famuli colapsum in tecta ferebant.
Uamq adeo exierat portis equitritus apertis
Eneas inter primos et fidus achates.
Inde alii troye proceres. ipse agmine pallas
In medio elamide et pietis conspectus uiarmis.
¶Qualis ubi ceceani perfusus lucifer unda
Quem uenus ante alios astrorum diligit ignes
Exnilit os sacrum celo tenebrasq resoluit.
Sant pauide matres in minis. oculisq secuntur
Lulueream milem et fulgentes ere Cateruas
¶Oui per dumos qua proxima meta uiarum
Armati tendunt. it clamor et agmine facto
Quadrupedante putrem sonitu quati ungula campum
Est incens gelidum lucus prepe cerens amnem
Religione patrum iate scicer. undiq rolles
Inclusere caui. et nigra nemus abiete cingit
Silucino saima ẽ ueteris. scierasse pelasgos
Aiuorum pecorisq deo. lucumq diemq

Expanded text:
dum te, care puer, mea sera et sola voluptas, dum te, care puer, mea sera et sola voluptas, complexu teneo, gravior neu nuntius auris volneret. Haec genitor digressu dicta supremo fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant. Iamque adeo exierat portis equitatus apertis, Aeneas inter primos et fidus Achates, inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas in medio chlamyde et pictis conspectus in armis: qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda, quem Venus ante alios astrorum diligit ignis, extulit os sacrum caelo tenebrasque resolvit. Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur pulveream nubem et fulgentis aere catervas. Olli per dumos, qua proxuma meta viarum, armati tendunt; it clamor, et agmine facto quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum. Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem, religione patrum late sacer; undique colles inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt. Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos, arvorum pecorisque deo, lucumque diemque,
Abbreviated transcription (Latin):
COh mi preteriros referat sie iuppiter annos
Qualis eram cum primam atiem preneste sub ipsa
Straui. scurorumq accendi uictor aceruos
Et regem hac herilum destra sub tartara misi
Hascenn cui tres animas feronia mater
Notrendum dictu dederat. terna arma mouenda
Ter lero steinendus erat: cui nine tamen omes
Absiulit hec animas destra et rondem ex uuit ar mis
Non ego nune dulei ampleexu diuieler usq
Nate nio neq finitimo mezennus tisq
Niuie capiti insultans rot ferre seua dedisset
Funera tam multis uiduasset ciuibus urbem.
¶At uos o superi et diuum ni maxime uictor
Luppiter arcadisy queso miserescite regis
Et patrias audite preces. si numina uia
I ncolumem pallanta mhi si frita reseruant
Si uisurus eum uino et uennurus in unum¬
U itam oro patior quemuis durare laborem
Sin aliquem infundum casum fortuna minaris
Nunc nune o liceat crudelem abrumpere uitam¬
At urs cure ambigue dum spes incetta futuri.

Expanded text:
O mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, O mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa stravi scutorumque incendi victor acervos et regem hac Erulum dextra sub Tartara misi, nascenti cui tris animas Feronia mater horrendum dictu dederat; terna arma movenda, ter Leto sternendus erat; cui tunc tamen omnis abstulit haec animas dextra et totidem exuit armis: non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam, nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset funera, tam multis viduasset civibus urbem. At vos, o superi, et divom tu maxume rector Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis et patrias audite preces. Si numina vestra incolumem Pallanta mihi, si fata reservant, si visurus eum vivo et venturus in unum: vitam oro, patior quemvis durare laborem. Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris: nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitam, dum curae ambiguae, dum spes incerta futuri,