comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti stabiles estote & in mobiles: abund anes
in omni opere dñi semꝑ. Scientes quod labor ur̃
non est in anis indño. Decollectis autẽ quae¬
fiunt in scõs: sicut ordinaui ecclesiis galatiae :
ita &uos facite ꝑunamsabbati. Vnus quisque
uestrum apud sereponat recondens quod ei
bene placuerit : ut noncum uenero tunc collecte
fiant. Cum autem presens fuero: quos ꝓbaueri¬
tis per epistolas: hosmittam perferre gratiã
uestram inhierusalem. Quod sidignum fuerit
ut & ego eam mecumibunt Ueniam autem ad
uos cummachedoniam pertransiero. Namma¬
chedoniam pertransibo. Apud uos autem for¬
si tanmanebo uel &iam hiemabo utuos me
deducatis quocumq: iero. Nolo enimuos mo¬
do intransitu uidere Spero enimme aliquaniũ
temporis manere apud uos: sid ñs permiserit.
Permanebo autem ephesi usq ad pentecosten
Ostium enimmihi aꝑtum est magnum & eui¬
dens : & aduersarii multi. Si autem uenerit
timotheus uid&eut sine timore sit apud uos
Opus enimdñi operatur. sicat &ego. Nequis¬

Expanded text:
dilecti stabiles estote et inmobiles abundantes in opere Domini semper scientes quod labor vester non est inanis infiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant. cum autem praesens fuero, quos probaueritis per epistulas, hos mittam perferre gratiam uestram in Hierusalem. quod si dignum fuerit ut ego eam, mecum ibunt. ueniam autem . ad uos, cum Machedoniam pertransiero. nam Machedoniam pertransibo. apud uos etiam forsitan remanebo, uel etiam hiemabo, ut uos me deducatis quocumque iero. nolo enim nos modo in transitum uidere: spero enim me aliquantum temporis manere apud uos, si dominus permiserit. permanebo autem Ephesi usque ad pentecosten. ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, aduersarii multi. si autem uTimotheus, videte ut sine timore sit apud vos. Opus enim Domini operatur, sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
giores erant capita parebant ante o steculũ. Siuero quis pau¬
lulum fuiss& extrinsecus cos uidere nonpoterat Fauit ita¬
q: arcaibi usq in p̃sentem diem. Nihilq erat aliud in arca
nisi duae tabulae quas posuenit morses in horeb quan¬
dolegem dedit dñs filiis isrł egredientib: ex aegypto
Egressis autem sacerdotib: descũ ario. Omnes enim
sacerdotes quiibi potueneN inueniri scificati sunt. Nec
adhuc in illo tempore uices & ministeriorum ordo inter
cos diuisuserat. tam leuitae quã cantores. idẽ & qui sub
a sapherant. & qui sub haeman. & qui subidithur filii & fr̃s
eorum uestitibrssinis. crmbalis & psalteriis & ertharis
Increpabant. stantes adorientalem plagam altaris

Expanded text:
giores erant, capita parebant ante oraculum: si vero quis paugiores erant, capita parebant ante oraculum: si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Fuit itaque arca ibi usque in praesentem diem: Nihilque erat aliud in arca, nisi duae tabulae, quas posuerat Moses in Horeb, quando legem dedit Dominus filiis Israel egredientibus ex Aegypto. Egressis autem sacerdotibus de sanctuario: omnes enim sacerdotes, qui ibi potuerant inveniri, sanctificati sunt: Nec adhuc in illo tempore vices, et ministeriorum ordo inter eos divisus erat. Tam Levitae quam cantores, id est, et qui sub Asaph erant, et qui sub Eman, et qui sub Idithun, filii, et fratres eorum, vestiti byssinis, cymbalis, et psalteriis, et citharis concrepabant, stantes ad orien
Abbreviated transcription (Latin):
& cunctos principes tribuum & capita familarũ defiliis
isrł in hierusalem ut educerent arcam foederis dñi de
ciuitate dauid quae c̃ sion. Venerunt igitur ad regẽ
omnes uiriisrł in die sollemni mensis septimi. Cũq ue¬
uissent cuncti seniorum isrł postauerunt leuitae arcã
& intulerunt eã & omnem pantturt̃tabernaculi. Porro
uasa scũ arii quae entent in tabernaculo postauerunt sa¬
cerdotes cum leuitis. Rex autem salomon &uniuersus
co&us i srł & omnes qui fueraeN congregati. ante arcam
immolabant ari&es & boues absq ullo numero. Tan¬
ta enim erat multitudo uictimarum. Et intulerunt
sacerdotes arcam foederis dñi in locum suũ. id ẽ ad ora¬
culum templi in scã scõrũ subteralas cherubim. Ita ut
cherubim ex panderent alassuas suꝑ locum in quo positc
eratarca & ipsam arcam tegerent cumucctib: eius.
Vectium autem quib postabatur arcaquia paululum lon¬

Expanded text:
et cunctos principes tribuum et capita familiarum de filiis et cunctos principes tribuum et capita familiarum de filiis Israhel in Hierusalemcivitate David, quae est Sion. Venerunt igitur ad regem omnes viri Israel in die solemni mensis septimi. Cumque venissent cuncti seniorum Israel, portaverunt Levitae arcam, et intulerunt eam, et omnem paraturam tabernaculi. Porro vasa sanctuarii, quae erant in tabernaculo, portaverunt sacerdotes cum Levitis. Rex autem Salomon, et universus coetus Israel, et omnes qui fuerant congregati ante arcam, immolabant arietes, et boves absque ullo numero: tanta enim erat multitudo victimarum. Et intulerunt sacerdotes arcam foederis Domini in locum suum, id est, ad oraculum templi, in sancta sanctorum subter alas cherubim: ita ut cherubim expanderent alas suas super locum, in quo posita erat arca, et ipsam arcam tegerent cum vectibus ejus. Vectium autem, quibus portabatur arca, quia paululum lon
Abbreviated transcription (Latin):
las. Omnia uasa fecit salo moni brnim patercius indomo
dĩi exaere mundissimo. In regionc iordanis fudit ea
rex in argillosa terra inter socchot & saredatha. Erat
autem multitudo uasorũ innumerabilis. Ita ut ignora¬
r&ur pondus aeris. Fecitq salomon omnia uasado¬
mus dĩ & altare aureũ & mensas. & suꝑ cas panes
ꝓpositionis. Candelabra quoq cum lucernis suis
ut lucerent ante orculum iuxtaritum ex auropurissi¬
mo & florentia quaedam. & lucernas & forcipes au¬
reos. Omnia deauro mundissimo facta sunt. Thymia¬
matheria quoq & turibula & fialas & mostariola ex
auro purissimo. Et ostia celauit templi interioris. id.ẽ
inscõscõrum & ostia templi forinsecus aurea. Sicq com¬
pl&um ẽ omneopus quod fecit salomon indomodĩ. Intu¬
lit igitur salomon omnia quae uouerat dauid pater suus
Argentum & aurum. & uniuersa uasa posuit inthesau¬
ris domusdĩ. Post quae congregauit maiores natuisrł

Expanded text:
las omnia vasa fecit Salomoni Hiram pater eius in domo las omnia vasa fecit Salomoni Hiram pater eius in domo Domini ex aere mundissimo in regione Iordanis fudit ea rex in argillosa terra inter Socchoth et Saredatha erat autem multitudo vasorum innumerabilis ita ut ignoraretur pondus aeris fecitque Salomon omnia vasa domus Dei et altare aureum et mensas et super eas panes propositionis candelabra quoque cum lucernis suis ut lucerent ante oraculum iuxta ritum ex auro purissimo et florentia quaedam et lucernas et forcipes aureos omnia de auro mundissimo facta sunt thymiamateria quoque et turibula et fialas et mortariola ex auro purissimo et ostia celavit templi interioris id est in sancto sanctorum et ostia templi forinsecus aurea sicque conpletum est omne opus quod fecit Salomon in domo Domini intulit igitur Salomon omnia quae voverat David pater suus argentum et aurum et universa vasa posuit in thesauris domus Dei post quae congregavit maiores natu Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
chaustum oblaturi erant. Porro inmari sacerdotes
lauabantur. Fecit autem & candelabra aurea decim
secundum speciem quaiussa eneN ficri. Et posuit ea in
temploquinq: ad extris . & quinq: a sinistris. Nec non
& mensas decim. posuitq cas in templo quinq: ad extris
& quinq a sinistris. Fialas quoq aureas centum.
Fecit &iam atrium sacerdotum & basilicam grandẽ
& ostia lxbasilica quae texit aere. Porro mare posiut
in latere dextro contux orientem ad meridiem. Fecit
uit omne opus regis indomo dĩ. Hoc ẽ columnas duas
& epistrlia & capita & quasi quaedam r&iacula quȩ
capita tegerent suꝑ epistilia. Mala gnanata quoq
quad raginta & r&iacula duo. Ita: ut bini ordines ma¬
lagnenatorum singulis r&iaculis iungerenTur quae
ꝓtegereñ epistrlia & capita columnarumbases &iã
Fecit & conchas quas suꝑ posuit basib mare aencum
bouesq duod ecim submari & leb&as & crẽagnas & fia¬

Expanded text:
caustum oblaturi erant porro in mari sacerdotes caustum oblaturi erant porro in mari sacerdotes lavabantur fecit autem et candelabra aurea decem secundum speciem qua iussa erant fieri et posuit ea in templo quinque a dextris et quinque a sinistris necnon et mensas decem posuitque eas in templo quinque a dextris et quinque a sinistris fialas quoque aureas centum fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem et ostia in basilica quae texit aere porro mare posuit in latere dextro contra orientem ad meridiem fecit aet conplevit omne opus regis in domo Dei hoc est columnas duas et epistylia et capita et quasi quaedam retiacula quae capita tegerent super epistylia malagranata quoque quadringenta et retiacula duo ita ut bini ordines malagranatorum singulis retiaculis iungerentur quae protegerent epistylia et capita columnarum bases etiam fecit et concas quas superposuit basibus mare unum bovesque duodecim sub mari et lebetas et creagras et fia
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti cubitorũ longitudinis. & uiginticubitorũ latitu¬
dinis & decim cubitorũ altitudinis. Mare &iã fusile
decim cubitis alabio usq ad labium rotundũ ꝑcircuitum
quinque cubitos habebat altitudinis. & funiculus trigin¬
ta cubitorũ ambiebat grrumeius. Similitudo quoq bou
erat subter illud & decim cubitis quaedam extrix secus
celaturȩ quasi duob: uersib: aliium maris circumibant
Boues autem erant fũsiles & ipsum mare suꝑduodecĩ
boues in positum erat. Quorum tres respiciebant ad
a quilonem & alii tres ad occidentẽ. Porro tres alii
meridiem. & tres qui reliqui erant orientẽ. mare ha¬
bentes suꝑ positũ. Posterione autẽ boum erant intrin¬
secus sub mari. Porro uastitas ciꝰ habebat men sunem
palmi. Et erat labium illius quasi labium calicis uel re¬
pandililii. Capiebatq: men sunte triamilia mer&as
Fecit quoq conchas decim. & posuit quinq: ad extris &
quinq asi pistras. ut lauarent in cis omnia quae in holo¬

Expanded text:
ongitudinis, et viginti cubitorum latitudinis, et decem cubitorum altitudinis. Mare etiam fusile decem cubitis a labio usque ad labium, rotundum, per circuitum: quinque cubitos habebat altitudinis, et funiculus triginta cubitorum ambiebat gyrum ejus. Similitudo quoque boum erat subter illud, et decem culitis quaedam extrinsecus caelaturae, quasi duobus versibus alvum maris circumibant. Boves autem erant fusiles: Et ipsum mare super duodecim boves impositum erat, quorum tres respiciebant ad aquilonem, et alii tres ad occidentem: porro tres alii meridiem, et tres qui reliqui erant, orientem, mare habentes superpositum: posteriora autem boum erant intrinsecus sub mari. Porro vastitas ejus habebat mensuram palmi, et erat labium illius quasi labium calicis, vel repandi lilii: capiebatque mensurae tria millia metretas. Fecit quoque conchas decem: et posuit quinque a dextris, et quinque a sinistris, ut lavarent in eis omnia, quae in holo
Abbreviated transcription (Latin):
Cenacula quoq: texit auro. Fecit &iam in domo scĩ scõ¬
rum cherubim duo opere statuario. & texit cosauro
Ala cherubim uiginti cubitis extendebanur. Ita ut
una ala haber& cubitos quinq: & taxger& pari& ẽ
domus. Et alterax quinq cubitos habens. alam tan¬
ger& alterius cherub Similiter cherub. alterius ala
quinq: habebat cubitos. & tangebat pari&em. Et
ala ciꝰ alterx. quinq: cubitorũ alam cherub alterius
contingebat. Igitur ala utriusq cherubim expans. e
enrñ & extendebantur ꝑ cubitos uiginti. Ipsi autẽ stabañ
erectis pedib: & facies corum uersae entn ad exteriorẽ
domum. Fecit quoq uelum exhracinto purpuntt co¬
cino &cbrsso & ixtexuit ei cherubim. Ante fores &ciã
templiduas columnas quae triginta & quinq: cubitos
habebant altitudinis. Porro capita earum quinq cu¬
bitorũ Nec non & quasi catenulas in oraculo & suꝑ¬
posuit cas capitib columnarũ. Mala gnenata &iã

Expanded text:
coenacula quoque texit auro. Fecit etiam in domo sancti sanctocoenacula quoque texit auro. Fecit etiam in domo sancti sanctorum cherubim duos, opere statuario: et texit eos auro. Alae cherubim viginti cubitis extendebantur: ita ut una ala haberet cubitos quinque, et tangeret parietem domus: et altera quinque cubitos habens, alam tangeret alterius cherub. Similiter cherub alterius ala quinque habebat cubitos, et tangebat parietem: et ala ejus altera quinque cubitorum alam cherub alterius contingebat. Igitur alae utriusque cherubim expansae erant, et extendebantur per cubitos viginti: ipsi autem stabant erectis pedibus, et facies eorum versae erant ad exteriorem domum. Fecit quoque velum ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso: et intexuit ei cherubim. Ante fores etiam templi duas columnas, quae triginta et quinque cubitos habebant altitudinis: Porro capita earum quinque cubitorum. Necnon et quasi catenulas in oraculo, et superposuit eas capitibus columnarum: malogranata etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Latitudinis cubitos uiginti. Posticum uero ante fron¬
tem quae tendebatur ix longum. iuxta mensurtem la¬
titudinis domus cubitorum uiginti. Porro altitudo cen¬
tum uiginti cubitorum erat. Et de aunruit cã intrinsecus
Cauro mundissimo. Domum quoq maiorem texit tabu¬
lis ligneis abiegnis & laminas auri obrizi ad fixit ꝑtotũ.
scalpsitq incapalmas. et quasi catenulas se inuicem
conplectentes. Striruit quoq pauimentũ templi p̃tio¬
sissimo marmore dẽcore multo. Porro aurũ erat ꝓba¬
tissimum decuius laminis texit domum. & trabes eius
& postes & pari&es & ostia. et celauit cherubim in pa¬
ri&ib: Fecit quoq domum scĩ scõrum longitudin ẽ iuxta
latitudinem domus cubitorũ uiginti. & latitudinẽ simi¬
liter uiginti cubitorum. Et lamminis aureis texit eã
quasi talentis sexcentis. Sed & clauos fecit aureos.
Ita: ut singuli claui siclos quinquagenos ad pendereNT

Expanded text:
latitudinis cubitos viginti. Port cum vero ante fronlatitudinis cubitos viginti. Port cum vero ante frontem, quae tendebatur in longum juxta mensuram latitudinis domus, cubitorum viginti: porro altitudo centum viginti cubitorum erat: et deauravit eam intrinsecus auro mundissimo. Domum quoque majorem texit tabulis ligneis abiegnis, et laminas auri obrizi affixit per totum: sculpsitque in ea palmas, et quasi catenulas se invicem complectentes. Stravit quoque pavimentum templi pretiosissimo marmore, decore multo. Porro aurum erat probatissimum, de cujus laminis texit domum, et trabes ejus, et postes, et parietes, et ostia: et caelavit cherubim in parietibus. Fecit quoque domum sancti sanctorum; longitudinem juxta latitudinem domus, cubitorum viginti, et latitudinem similiter viginti cubitorum: et laminis aureis texit eam, quasi talentis sexcentis. Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent:
Abbreviated transcription (Latin):
dauid patristi. Triticum ergo & hordeum &oleum &
uinum quae pollicitus es dominemi mitte seruistuis
Nos autem caedemus ligna delibano quot necessaria
habueris & applicabimus ca ratib ꝑmarc iniopre.
Tuum erit trens ferre cainhicrus alem. Numerauit
igitur salo mon omnes uiros ꝓselitos qui erant interta
issł postdidumenitionẽ quam dinumerauit daud pat
cius et ixuenti sunt centũ quin quaginta milia &tria
milia sexcenti Fecitq ex eis septua ginta milia qui
humeris opera postarent. & octoginta milia quila¬
pides in montib caederent. Tria milia autem & se¬
centos p̃positos operum populi. Et coepit salomon
aedificare domum dñ inhicrus alem ix monte moria
qui demonstratus fuerat daud patricius iuloco quem
parauerat dauid in area ornau iebus saci. Coepitaũt
aedificare mense secundo anno quasto regnisui. Ethȩc s̃
fundamenta quae iecit salomor ut acdificar& domũdĩ
Longitudinis cubitos in mensuneprima sexaginta

Expanded text:
David patris tui. Triticum ergo, et hordeum, et oleum, et vinum, quae pollicitus es, domine mi, mitte servis tuis. Nos autem caedemus ligna de Libano, quot necessaria habueris, et applicabimus ea ratibus per mare in Joppe: tuum erit transferre ea in Jerusalem. Numeravit igitur Salomon omnes viros proselytos, qui erant in terra Israel, post dinumerationem, quam dinumeravit David pater ejus, et inventi sunt centum quinquaginta millia, et tria millia sexcenti. Fecitque ex eis septuaginta millia, qui humeris onera portarent, et octoginta millia, qui lapides in montibus caederent: tria millia autem et sexcentos praepositos operum populi. Cap. III. Et coepit Salomon aedificare domum Domini in Jerusalem in monte Moria, qui demonstratus fuerat David patri ejus, in loco, quem paraverat David in area Ornam Jebusaei. Coepit autem aedificare mense secundo, anno quarto regni sui. Et haec sunt fundamenta, quae jecit Salomon, ut aedificaret domum Dei longitudinis cubitos in mensura prima sexaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
currerem aut cucurrirsem. Sed neq: titus qui mecũ
erat cum ers& gentilis conpulsus est circumcidi:
Sed ꝓpter sub introductos falsos fratresqui sub¬
introierunt explorare libestatem nostram quam
habemus in xp̃o ihũ : ut nos inseruitutem redige¬
rent. Quibus neq: ad horam cessimus subiectioni:
ut ueritas euangelii ꝑmaneat apuduos. Abhis aut̃
qui uidebantur erse aliquid qualer aliquando fue¬
rint: Nihil meainter est. Ds̃ personam hominis Ñac¬
cipit. Mihienim qui uidebantur esse aliquid. Nihil
contulerunt : Sed e contra cumuidissent quod cre¬
ditum est mihi euangelium p̃putii. sicut p&ro circũ¬
cisionis. Qui enimoperatus est p&ro in apostolatu
circum cisionis. operatus est & mihi intergentes:
Et cum cognouissent gratiam quaed ata est mihi.
p&rus &ia cobus &iohannes qui uidebantur colũ¬
naeesse. dextras dederunt mihi &barnabae socie¬
tatis. ut nor ingentes ipsi autem incireumcisionẽ:

Expanded text:
currerem aut cucurrissem sed neque Titus qui mecum currerem aut cucurrissem sed neque Titus qui mecum erat cum esset gentilis conpulsus est circumcidi sed propter subintroductos falsos fratres qui subintroierunt explorare libertatem nostram quam habemus in Christo Iesu ut nos in servitutem redigerent quibus neque ad horam cessimus subiectioni ut veritas evangelii permaneat apud vos ab his autem qui videbantur esse aliquid quales aliquando fuerint nihil mea interest Deus personam hominis non accipit mcontulerunt. Sed econtra cum vidissent quod creditum est mihi Evangelium praeputii sicut et Petro circumcisionis qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes et cum cognovissent gratiam quae data est mihi, Jacobus et Cephas et Joannes qui videbantur columnae esse, dextras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentes, ipsi autem in circumcisionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ismo : quoniam supramodum ꝑsequebar ecclesiã
dĩ & expugnabamillam. & ꝓficiebaminiud ais mo
supra multos co& ancos in genere meo: ab undan¬
tius aemulator exsistens paternarum mearum
traditionum. Cum autem placuit ei qui me segre¬
gauit deutero matris neae &uocauit ꝑgratiam
cessores meos a postolos sed ab ii in arabiam
annos tres uenihiera solrmam uiderep&erun
& mansi apud illum dieb quindecim Alium aueã¬
a postolorum uidineminem: pis iacobum s cduit
Quae autem scribo uobis: eccecoramdõ quia non
mentior. Deinde ueniin pastes syriae &ciliciȩ
Eram autemignotus facie ecclesiis iud eae : quae
erant in xp̃o. Tantum autem auditum habebant.
quoniam qui ꝑsequebatur nos aliquando. Nunc
euangelitat fidem quam aliquando expugnabat :¬
& in meclari ficabant dm̃. Deinde post annos
quattu or decim ascendi iterum hiero solẏmam
cumbarnaba : ad sumpto & tito. Ascendi autem
secundum reuelationem : & contuli cum illis euan¬

Expanded text:
ismo quoniam supra modum persequebar Ecclesiam ismo quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei, et expugnabam illam, et proficiebam in Judaismo supra multos coaetaneos meos in genere meo, abundantius aemulator existens paternarum mearum traditionum. Cum autem placuit ei, qui me segregavit ex utero matcessores meos apostolos, sed abii in Arabiam, annos tres ueni Hierosolymam uidere Petrum et mansi apud illum diebus quindecim, rursumque iapostolorum vidi neminem nisi Iacobum fratrem quae autem scribo vobis ecce coram Deo quia non mentior deinde veni in partes Syriae et Ciliciae eram autem ignotus facie ecclesiis Iudaeae quae erant in Christo tantum autem auditum habebant quoniam qui persequebatur nos aliquando nunc evangelizat fidem quam aliquando expugnabat et in me clarificabant Deum deinde post annos quattcum Barnaba adsumpto et Tito. ascesecundum reuelationem, et contuli cum illis Euan
Abbreviated transcription (Latin):
PAULUS APOSTOLUS NONASHOMINIB:
omnes fratres. ecclesiae galatiae: gratia uobis
dep̃senti saeculo nequam : secundum uoluntatem
dĩ & patris nostri: cui est gloria in saccula saccu¬
lorum amen. Miror quod si tam cito trans ferimi¬
ni ab eo quiuos uocauit in gratiam xp̃iihũ in aliud
euangelium.: Quod non est aliud. Nisi sunt aliqui
quiuos conturbant & uolunt conuestere ẽuange¬
lium xp̃i. Sed lic& nos aut angelus decaelo ei¬
angeliz& uobis p̃terquam quod euangeliz auimꝰ
uobis anathema sit. Sicut p̃diximus. & Nunc
iterumdico. Si quis uobis euangeliz auerit p̃terid
quod accepistis: anathema sit. Modo enim homi¬
nibur suadeo : an dõ : Aut quaero hominib: placere :¬
Si ad huc hominib: placerem xp̃i seruus non essem.
Notum enimuobis facio fratres euangelium qđ
euangelizatum est ame : qui a non est secundum
hominem. Neque enim ego ab homine accepuilluo
neq didici: sed ꝑreuelationemihũ xp̃i. Iudistis
enim conuersationem meam aliquando iniuda

Expanded text:
Paulus apostolus non ab hominibus omnes fratres ecclesiis Galatiae gratia vobis ede praesenti saeculo nequam secundum voluntatem Dei et Patris nostri cui est gloria in saecula saeculorum amen miror quod sic tam cito transferimini ab eo qui vos vocavit in gratiam Christi in aliud evangelium quodqui vos conturbant et volunt convertere euangelium Christi. Sed licet nos aut angelus de caelo euangelizet vobis, praeterquam quod euauobis, anathema sit. Sicut praedixi et nunc iterum dico: si quis uobis euangelizauerit praeter id quod accepistis anathema sit modo enim hominibus suadeo aut Deo aut quaero hominibus placere si adhuc hominibus placerem Christi servus non essem notum enim vobis facio fratres evangelium quod evangelizatum est a me quia non est secundum hominem neque enim ego ab homine accepi illud neque didici sed per revelationem Iesu Christi audistis enim conversationem meam al
Abbreviated transcription (Latin):
pacientia. longanimitas: bonitas benignitas
Aduersus huius modi. Non est lex. Qui autem suNt
xp̃i : carnem suam cruci fixerunt cumuitiis & con¬
cupiscentus. Sispũuiuimus spu & ambulemus
Non efficiamur in anis gloriae cupidi inuicem
puocantes in uicemin uidentes. Fratres & si poc

Expanded text:
as, bonitas, benignitas, aduersus huiusmodi non est lex. qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. si spiritu uiuimus, spiritu et ambulemus. non efficiamur inanis gloriae cupidi, inuicem prouocantes,. inuicem inuidentes. Fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓmissio ex fideihũ xp̃idar&ur credentib: priur
autem quam uenir& fides: sublege custodiebamip
conclusi in eam fidem quae reuelanda erat . Itaque
lex pedagogus noster fuit in xp̃oihũ : ut exfideius¬
tificemur. At ubi uenit fides : iam non sumus sub
pedagogo. Omner enim filii sumurdĩ perfidem
inxp̃oihũ Quicumq enimin xp̃obaptizati estis.
xp̃minduistis Non est iudaeus Neque graecus.
non est seruus Nequeliber : Non est masculus neq
femina. Omnes enimuor: unum estis in xp̃o ihũ
semenestis secundum ꝓmirsi onem heredes. Dico
autem quanto tempore heres paruulus est. Nihil
diffest a seruo cum sit dominus omnium. Sed sub
tutoribus est & actorib: urq: ad p̃finitum tempus
a patre Ita & nos cumessemur paruuli : subelemen

Expanded text:
isti daretur credentibus. Prius autem quam veniret fides, sub lege custodiebamur conclusi, in eam fidem quae revelanda erat. Itaque lex paedagogus noster fuit in Christo, ut ex fide justificemur. At ubi venit fides, jam non sumus sub paedagogo. Omnes enim filii Dei estis per fidemin Christo Iesu quicumque enim in Christo baptizati estis Christum induistis non est Iudaeus neque Graecus non est servus neque liber non est masculus neque femina omnes enim vos unum estis in Christo Iesu semen estis secundum promissionem heredes dico autem quanto tempore heres parvulus est nihil differt servo cum sit dominus omnium sed sub tutoribus est et actoribus usque ad praefinitum tempus a patre ita et nos cum essemus parvuli sub elem
Abbreviated transcription (Latin):
dñ inostriihũ xp̃i: ꝑ quem mihimundus crucifixus
est & egomundo . Inxp̃o enimihũ Neq circumci¬
sio aliquidual& Neque p̃putium: sed nouacreatura
Et quicumq: hanc regulam sequuti fuerint: pax
suꝑillos & miseri cordia & super is rahel dĩ. De
c&ero Nemomihi molestus sit: egoenim stigmata
EXPLICITEPISTOLAPAULI ADCALATAS

Expanded text:
 quem mihi mundus crucifixus  quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. In Christo enim Jesu, neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura. Et quicumque hanc regulam secuti fuerint, pax super illos, et misericordia, et super Israel Dei. De caetero nemo mihi molestus sit: ego enim stigmata Explicit Epistola B. Pauli apos
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Considerans teipsum Ne & tu tempteris. Alter
alterius onera postate & sic adimplebitis legem xp̃i.
Namsiquis existimatse aliquiderse cumnihilsit.
ipsese seducit . Opus autem suum ꝓb& unusquisq
& sicinsem&ipso tantum gloriam habebit: & non
in altero. Vnus quisq: enimonus suum postabit.
Communic& autem .is. qui secatecizatur uerbum.
ei qui secatecizat in omnib: bonis. Nolite errare :
dr̃ non in rid&ur. Quae enim seminauerit homo
haec & met&. qm̃ qui seminat in carnesua decar¬
ne & met& corruptionem. Qui autem seminat in
spũ : despũm & & uitam a &ernam. Bonum autẽ
facientes Non de ficiamur. Tempore enimsuo me¬
temus Non deficientes. Ergo dumtempus habe¬
mus: operemurbonum ad omnes: Maxime aut̃
ad domesticos fidei. Vid&e qualib: litteris scripsi
crucis xp̃i persequutionem non patiantur. Neque
enim qui circum ciduntur. legem custodiunt:
Sed uolunt uos circumcidi. ut in carne uestraglo¬
rientur. Mihi autem ab sit gloriari Nisuincruce

Expanded text:
is. Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi. Nam si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit. Opus autem suum probet unusquisque, et sic in semetipso tantum gloriam habebit, et non in altero. unusquisque enim onus suum portabit. communicet autem is qui cathecizatur uerbum ei qui se cathecizat in omnibus bonis. nolite errare: deus non inridetur. quae enim seminauerit homo, haec et metet: quoniam qui seminat in carne sua de carne et metet corruptionem, qui autem semiu metet et vitam aeternam. Bonum autem facientes non infirmemur; tempore enim suo metemus non deficientes. Ergo dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Videte qualibus litteris scripsi crucis Christi persecutionem non patiantur. Neque enim qui circumciduntur, legem custodiunt, sed volunt vos circumcidi, ut in carne vestra glorientur. Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
non est exfide : sed qui fecerit eauiu& in illis: xp̃s
nos redemit demaledieto legis factus ꝓ nobis
maledictum : Quia scriptum est. Maledictus
omnis quipendit inligno: Vt ingentib benedictio
abrahae fier& in xp̃oihũ . ut pollicitationem sp̃s
accipiamus ꝑfidem. Fratres secundum hominem
dico tamen hominis confirmatum testamentum.
nemosꝑnit aut suꝑ ordinat. Abrahae dictae suNt
ꝓmissiones : & semini eiꝰ. Nondicit & seminib: quasi
in multis: sed quasi in uno & seminituo. qui est xp̃s

Expanded text:
non est ex fide, sed: Qui fecerit ea, vivet in illis. Christus non est ex fide, sed: Qui fecerit ea, vivet in illis. Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum: quia scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno, ut gentibus benedictio Abrahae fieret in Christo Jesu, ut pollicitationem Spiritus accipiamus per fidem. Fratres secundum hominem dico, tamen hominis confirmatum testamentum nemo spernit, aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit: Et seminibus, quasi in multis: sed quasi in uno: Et semini tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s gratis mostuus est . O insensati galatae quis
uos fascinauit ueritati non oboedire. Antequorũ
hoc solum uolo discere a uobis: ex operib: legis
spm̃ accepistis an exauditu fidei. Sic stulti estir
ut cum spũ coeperitis : Nunc carne consummamini.
Tanta passi estis sine causa: si tamen sine causa.
quiergo tribuit uobis sp̃m & operatur uistutes
in uobis ex operibus legis an exauditu fidei:
ex fide sunt: hi sunt filii ab rahae. Prouidens autẽ
scriptura quia ex fide iustificat gentes dr̃. prae¬
nunti auit abrahae qui abenedicentur inte omnes
gentes. Igitur qui ex fide sunt. benedicentur cum
fideli abraham: Quicumq: enim ex operibur legis
sunt sub maledicto sunt: Scriptum est enim. ma¬
ledictus omnis quin on ꝑmanserit i nomnib: quae
scripta sunt in libro legis huius : ut faciat ea qm̃
autem in lege nemo iustificatur apuddm̃: nanĩ¬
festum est quia iustus ex fide uiuit. Lex autem

Expanded text:
Christus gratis mortuus est o insenChristus gratis mortuus est o insenvos fascinavit veritati non obedire, ante quorum olo discere: Ex operibus legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummemini? Tanta passi estis sine causa? si tamen sine causa. Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes in vobis: ex operibus legis, an ex auditu fidei? ex fide sunt, ii sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae: Quia benedicentur in te omnes gentes. Igitur qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Quicumque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis, qui non permanserit in omnibus, quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea. Quoniam autem in lege nemo justificatur apud Deum, manifestum est: quia justus ex fide vivit. Lex autem
Abbreviated transcription (Latin):
ducer&ur ab eis in illam simulationem. ged cum
uidir sem quod non recte ambularent adueritatẽ
euangdii dixi p&ro coram omnib: gitu cum sif
iudacus gentdlitor uiuis & noniud aice quo modo
gentes cogis iud aizare : Nos natura iudaei. & ũ
ex gentib peccatores. Scientes autem quod non iusti¬
ficatur homo ex operibus legis nisi perfidemihũ xp̃i¬
& nos in xp̃oihũ credimus utiusti ficemur exfide
xp̃i & non ex operib: legis. Propterquod exopers¬
bus legis non iustificabitur omnis caro. Quod si
quaerentes iustificari in xp̃o inuenti sumus &ipsi
peccatores: Num quid xp̃r peccatiminister est : absit
Si enim quaed estruxi haec iterum aedifico. p̃uari¬
catorem ine constituo. Ego enimperlegem legimor¬
tuus sum ut dõuiuam xp̃o confixus sum cruci.
Uiuo autem iam non ego : uiuit uero in mexp̃s.
Quod autem nuncuiuo incarne infideuiuo filii
dĩ quidilexitme & tradidit sem& ipsum ꝓmg non
abicio gratiamdĩ. Si enimꝑlegemiustitia . ergo

Expanded text:
duceretur in illorum simulationem. β Verum cum vidissem, quod non recto pede incederent ad veritatem Evangelii, dixi Petro coram omnibus, Si tu cum sis Iudaeus, gentiliter vivis, ac non Iudaice, cur gentes cogis judaizare? Nos natura Judaei, et non ex gentibus peccatores. Scientes autem quod non justificatur homo ex operibus legis, nisi per fidem  nos in Christo Jesu credimus, ut justificemur ex fide Christi, et non ex operibus legis: propter quod ex operibus legis non justificabitur omnis caro. Quod si quaerentes justificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores, numquid Christus peccati minister est? Absit. Si enim quae destruxi, iterum haec aedifico: praevaricatorem me constituo. Ego enim per legem legi mortuus sum, ut Deo vivam: Christo confixus sum cruci. Vivo autem, jam non ego: vivit vero in me quod autem nunc vivo in carne in fide vivo Filii Dei qui dilexit me et tradidit se ipsum pro me non abicio gratiam Dei si enim per legem iustitia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla ecum filioliberȩ ⁊taque fratres ponsum̃
ancillae filii sed liberȩ : qualibestate xp̃s nos
liberauit. State & noliteiterumiugo seruitutis
contineri. Eecc ego paulus dicouobis: quoniam
si circumcidamini xp̃r uobis pihil proderit
Testificor autemrursum omni homini circumci
dentise : qm̃ debitor est uniuers aelegis faciendȩ.
Euacuati estis axp̃o : qui inlege iustificamini : a gra¬
tia excidistis. Nos autem spũ exfide spemiustitiae
caritatem operatur. Currebatis bene: quis uos
in pediuit ueritati non oboedire Persuasio enim
non est exeo qui uocat uos. Modicum fermentum
totam massam corrumpit. Ego autem confido
in uobis indño : quod nihil aliud sapi&is. Qui aut̃
conturbat uos: postabit iudicium quicumq estille.
Ego autem fratres sicircum cisionem adhuc p̃dico:¬

Expanded text:
ancillae cum filio liberae itaque fratres non sumus ancillae cum filio liberae itaque fratres non sumus ancillae filii sed liberae qua libertate nos Christus liberavit state et nolite iterum iugo servitutis contineri ecce ego Paulus dico vobis quoniam si circumcidamini Christus vobis nihil proderit testificor autem rursum omni homini cirdenti se, quoniam debitor est universae legis faciendae. Evacuati estis a Christo, qui in lege justificamini: a gratia excidistis. Nos enim spiritu ex fide, spem justitiae charitatem operatur. Currebatis bene: quis vos impedivit veritati non obedire? Persuasio haec non est ex eo, qui vocat vos. Modicum fermentum totam massam corrumpit. Ego confido in vobis in Domino, quod nihil aliud sapietis: qui autem conturbat vos, portabit judicium, quicumque est ille. Ego autem, fratres, si circumcisionem adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
confundor inuobis. Dici temihi: qui sublege uultis
erse legemnon legistis: Scriptum est enim. Qm̃
abraham duos filios habuit: Vnum de ancilla &
unum delibera. Sed quide ancilla : secundum carnẽ
natus est. Qui autem delibera . perreꝓmissionem:
quae sunt ꝑ allegori am dicta. Haec enim sunt duo
testamenta. Unum quidem amonte sina in seruitutẽ
generans quae est agar. Sina enimmons est in arabia
qui coniunetus estei quaenunc est hierusalem: &
seruit cumfiliis eius. Illa autem quae sursum est hie¬
rusalem libera est : quae est mater omnium nostrũ
Seriptum est enim. La& aresterilis quae nom paris.
erumpe & clama quae non pasturis: quia multi fili
desestae magisquam eius quachab& uirum. Nos¬
autem fratres. secundumisaac ꝓmirsionis filii
sumus. Sed quomodo tunc is qui secundum carnẽ
natus fuerat persequebatur eum qui secundum
spm: ita & nunc. Sed quid dicit scriptura: Eice
ancillam & filiumeius. Nonerim heres erit filius

Expanded text:
confundor in vobis. Dicite mihi qui sub lege vultis confundor in vobis. Dicite mihi qui sub lege vultis esse, legem non legistis? Scriptum est enim, quoniam Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Sed qui denatus est. Qui autem de libera, per repromissionem, » quae sunt per allegoriam dicta. Haec enim sunt duo Testamenta: unum quidem a monte Sina in servitutem generans, quae est Agar. Sina enim mons est in Arabia, qui conjunctus est ei, quae nunc est Hierusalem, et servit cum filiis suis. Illa autem quae sursum est Hierusalem, libera est: quae est mater nostra. Scriptum est enim: « Laetare sterilis quae non paris, erumpe et clama quae non parturis, quia multi filii desertae, magisigitur, fratres, secundum Isaac promissionis filii sumus. Sed quemadmodum tunc is qui secundum carnem genitus fuerat, persequebatur eum qui erat secundum spiritum: ita et nunc. Sed quid dicit Scripturancillam et filium eius non enim heres erit filius
Abbreviated transcription (Latin):
redimer& ut ad optionem filiorum reciperemus
da nostra clamantem abba pater. Ita que iamnon est
seruus sed filius Quod si filius : & heres per dm̃
Sed tunc quidem ignorantes dm̃ his quinatura ñ sun
dii scruiebatis. Nunc autem cum cognoueritis dm̃
immo cogniti estis adõ: quomodo conuestimini ite¬
rum ad infirma & egena elementa quibus denuo
pora & annos Timeo uos. Nefoste sine causa labo¬
rauerimin uobis. Estote sicut ego : quia & ego sicut
uos. Fratres obsecro uos: Nihilme lȩsistis : scitis
autem quia ꝑ infirmitatem carnis euangeli zaui
uobis iam pridem : & temptationem uestram in
carnemea nonspreuistis pequerer puistis: sed sicł
ergo beatitudo uestra: Testi monium enimꝑhibeo:
sed excludere uos uolunt ut illos aemulemini Bo¬
num autem aemulamini inbono semꝑ : & non tantũ
cum p̃sens sum apud uos. Filioli mei quos iterum
pasturio donec form&ur xp̃r in uobis: uellem autẽ
esse apud uos modo & mutare uocem meam: qnm̃

Expanded text:
orum reciperemus da nostra clamantem Abba Pater itaque iam non es servus sed filius quod si filius et heres per Deum sed tunc quidem ignorantes Deum his qui natura non sunt dii serviebatis nunimmo cogniti sitis a deo, quomodo conuertimini ad infirma et egena elementa, quibus denuo pora, et annos. Timeo vos, ne forte sine causa laboraverim in vobis. Estote sicut ego, quia et ego sicut vos: fratres, obsecro vos. Nihil me laesistis. Scitis autem quia per infirmitatem carnis evangelizavi vobis jampridem: et tentationem vestram in carne mea non sprevistis, neque respuistis: sed sicutergo beatitudo vestra? testimonium enim perhibeo sed excludere vos volunt, ut illos aemulemini. Bonum autem aemulamini in bono semper: et non tantum cum praesens sum apud vos. Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis. Vellem autem esse apud vos modo, et mutare vocem meam: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
expectab ant dĩ pacientiam . Indieb Noe cũ
fabricar&ur arca inqua pauci id est octo
animae saluae factae sunt per aquam.
Quod & uos nunc similis formae s aluos
facitbaptisma. Non carnis depositio sordiũ.
sed conscientia ebonae interrogatio indm̃

Expanded text:
exspectabat Dei patientia in diebus Noe cum fabricaretur arca, in qua pauci, id est, octo animae salvae factae sunt per aquam, quod et vos nunc similis formae salvos facit baptisma, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
difficiles. non potest eas homo explicare sermone.
Non saturatur oculus uisu : Nec auris impl&ur au¬
ditu. Quid est quod fuit : Ipsum quod futurum ẽ.
Quid est quod factũ. ẽ: ipsum quod fiendũ est.Ni¬
hil sub sole nouum. Nec ual& quisquã dicere. ecce
hoc recens est. Iam enim p̃ces sit in scłis : quae fue¬
runt antenos. Non ẽ priorum memoria. sed nec
corum quidẽ quae postea futura sunt erit recordatio.
apud eos qui futuri sunt in nouissimo. Ego ecclesias¬
tes fui rex isrłinhierusalem: & ꝓposui in animo
meo quaerere & inuestigare sapienter. de omnib:
quae fiuNt subsole. Hanc occupationẽ pessimã
de dit dĩ filiis hominum: ut occuparent᷑ in ca.
Vidiquae fiunt cuncta subisole. & ecce uniuersa
uanitas & asflictio sp̃s. Peruersi difficile corri¬
guntur & stultorum in finitus est numerus. Lo
cutur sum in corde meo dicens. Ecc magnus effec¬
tus sum & p̃cessi sapientia omnes qui fueruN
anteme in hierus alem: Et mens mea contempla¬

Expanded text:
difficiles non potest eas homo explicare sermone non saturatur oculus visu nec auris impletur auditu quid est quod fuit ipsum quod futurum est quid est quod factum est ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis quae fuerunt ante nos non est priorum memoria sed nec eorum quidem quae postea futura sunt erit recordatio apud eos qui futuri sunt in novissimo ego Ecclesiastes fui rex Israhel in Hierusalem et proposui in animo meo quaerere et investigare sapienter de omnibus quae fiunt sub sole hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum ut occuparentur in ea vidi quae fiunt cuncta sub sole et ecce universa vanitas et adflictio spiritus perversi difficile corriguntur et stultorum magnus effectus sum et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contempla
Abbreviated transcription (Latin):
aedificabitur caelos fundabis & uerita stua in cis.
Percus si foedus cumelectomeo iuraui dauid ser¬
uomeo. Vsq in a&ernum stabiliam nomentuũ
& aedificabo in generationem & generationem
thronum tuum
Semper

Expanded text:
aedificabitur: coelos fundabis, et veritas tua in eis. Percussi foedus cum electo meo: juravi David servo meo. Usque in aeternum stabiliam semen tuum, et aedificabo in generatione et generatione thronum tuum. SEMPER
Abbreviated transcription (Latin):
essehaec & uictualia uiduarũ & pupillorũ quaedã
uero ÷ rcani tobiae uiriualde cminentis in his quae
d&ulerat impius srmon. Vniuersa autẽ argentita¬
lenta quad ringenta. ẽẽ & auri ducenta. Decipiuero
eos qui credidis seN loco & templo quod ꝑuniuersum
mundũ hononet᷑ ꝓ suiuenerctione & scitate in pos¬
sibile omnino eẽ. Atille ꝓhis quachab ebat in manda¬
tis arege dicebat omni genere regi ca deferenda buãt¬
Constituta autẽ die in tribat deiis heliodorus ordina¬
turus Non modica uero ꝑuniuersã ciuitatẽ erat tre¬
pidatio Sacerdotes autẽ ant altare. cũsacerdotali¬
bstolis iactauerunt se Et inuocabant decalo cũ
quidepostis log̃ posuit uthis quideposuerat ca
salua custodir& . Iam uero quiuiderat uultũ summi
sacerdotis mente uul nerabatur. Faciesenim & color
inmutatus declartebat internũ animi dolorẽ Circũfu¬
saenim erat maestitia quaedam & horror corporis
ꝑquae manifestus aspicientib: dolor cordiseius

Expanded text:
esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat impius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et sanctitate inpossibile omnino esse at ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vultum mente vulnerabatur facies enim et color inmutatus declarabat internum animi dolorem circumfusa enim erat viro maestitia quaedam et horror corporis per quae manifestus aspicientibus dolor cordis eius
Abbreviated transcription (Latin):
Tumultuosos odii & legem tuã dilexi. Protectio
mea & scutũ meũ tues. uerbũ tuũ expectaui. Rece¬
d&e ame maligni & custodiã mandata dĩ mei.
confundere ab expectatione mea. Auxilia re mibi
& saluusero & delectabor in p̃ceptistuis iugiter
Ab iecisti om̃s qui aduersantꝰ p̃ceptatua. qui am̃¬
daxcogitatio eorũ. Quasi scoriam conputastiom̃s
impios terrae ꝓpterea dilexi testimoniatua. Hor¬
ripilauit atimor&uo caro mea. & iudiciatuatimui.
AIN Ecciiudiciũ &iustitiã. Ne derelinquas me his
qui calumniant᷑ me. Sponde ꝓseruotuo inbonũ ne
calumnientꝰ me suꝑbi. Oculimei defecer̃ in salutare
tuũ & in eloquiũ iustitia &uae Fac cũ seruotuo se¬
cundũ misericordiã tuã & p̃ceptatua doceme
Seruustuus ego instrueme. & cognos cã testimo¬
niatua Tempus ẽ ut facias dñe p̃uaricati sunt
legem meã. Propterea dilexi mandatatua. suꝑ
tua direxi. omnem semitã mendaciiodiohabu
FE. Mirabilia testimoniatua id circo custodiuit

Expanded text:
tumultuosos odiui et legem tuam dilexi. protectio mea et scutum meum tu es: uerbum tuum expectaui. recedite a me, maligni, et custodiam mandata dei mei. confundere ab exspectatione mea. Auxiliare mihi, et salvus ero: et delectabor in praeceptis tuis jugiter. Abjecisti omnes qui aversantur praecepta tua: quia mendax cogitatio eorum. Quasi scoriam computasti omnes impios terrae: propterea dilexi testimonia tua. Horripilavit a timore tuo caro mea, et judicia tua timui. Ain. Feci judicium et justitiam: ne derelinquas me his qui calumniantur me. Sponde pro servo tuo in bonum: ne calumnientur me superbi. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eloquium justitiae tuae. Fac cum servo tuo juxta misericordiam tuam, et praecepta tua doce me. Servus tuus sum ego, instrue me: et cognoscam testimonia tua. Tempus est ut facias, Domine: praevaricati sunt legem tuam. Propterea dilexi mandata tua: suptua direxi: omnem semitam mendacii odio habui. Phe. Mirabilia testimonia tua; idcirco custodivit
Abbreviated transcription (Latin):
lo In generatione & generatione fidestua fun¬
dastiterrã & stat . Iudiciotuo statusq hodie quia
omnia seruiunt tibi. Nisi quodlextua delectatio
mea. foste perissem in p̃ssura mea . In sempiter¬
nũ non obliuiscar p̃ceptorũ tuorũ. qui a pipsa
me. testimoniũ tuũ considerabo. Omnis consum¬
mationis uidifinem. latũ mandatũtuũnimis.¬

Expanded text:
lo. In generatione, et generatione fides tua: fundasti terram, et stat. Judicio tuo stant usque hodie: quia omnia serviunt tibi. Nisi quod lex tua delectatio mea: forte perissem in pressura mea. In sempiternum non obliviscar praeceptorum tuorum: quia per ipsa me: testimonium tuum considerabo. Omnis consummationis vidi finem: latum mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
Auditehaecomner populi aurib: ꝑcipite uniuersi habi¬
crthara enigmam eum. Quare timebo indiebus
mali iniquitar calcanei mei circumdabit me.
qui fiduciam habent infostitudinesua. & in mul¬
titu dine diuitiarum suarum suꝑbiunt. Fratrẽ
redimens non redim &ur Nec dabit dõ ꝓpitiationẽ
proeo. Neq p̃tio redemptionis animae eorum
Sed quiesc & in saeculo. & uiu& ultra in sempiter
ribunt. & derelinquent alienis diuitias suas . Inte¬
riora suado mossuas insacculo. tabern acula sua
tus est. Haec est uia insipientiae eorum & posteos
Semper.

Expanded text:
aec, omnes populi: auribus percipite, universi habicithara aenigma meum. Quare timebo in diebus mali? iniquitas calcanei mei circumdabit me. Qui fiduciam habent in fortitudine sua, et in multitudine divitiarum suarum superbiunt. Fratrem redimens non redimet vir: nec dabit Deo propitiationem pro eo: et pretium redemptionis animae eorum: Sed quiescet in saeculo, et vivet ultra in sempiternribunt, et relinquent alienis divitias suas. Interiora sua domos suas in saeculo, tabernacula sua tus est. Haec est via insipientiae eorum h. via eoSEMPER.
Abbreviated transcription (Latin):
no ader. Si sumpsero pinnas diluculo. &habita
duc& me & tonebit me dexteratua. Sidixero
foste tenebrae operient me. Nox quoq luxerit
circame : Non tenebrae habent tenebras ap̃te
& nox quasi dies luc& similes sunt tenebrae & lux
qm̃ tũ pos sedisti renes meos orsusq: mein utero
matris meae. Confitebostibi qm̃ terribiliter
magnificastime mirabilta operatua . &ani¬
mamea nouit nimis. Non sunt opesta ossamea
ãte quid factus sum in abscondito imaginatus¬
ui sum in nouissimis terrae. In fbrmem sad hue
me uiderunt oculitui. & in libro tuo omnes scriben
dies formatisunt & non ẽ unaincis. Mihi autem
quam honorabiles facti sunt amicitui ds̃. quã fostes
res erunt. euigilaui & adhuc sum tecum. Sioc¬
cideris dr̃ impium. uiri sanguinum declinate
ame: Quia contradicent tibi scelerati: eleuati
sunt frustra aduersa rutui. Nonne odientestẽ
dñ e odiui & contra aduersarios tuos distabui.
mihi. Scrudare me dr̃i& cognosce cormeũ.

Expanded text:
no, ades. Si sumpsero pennas diluculo, Al. ad.ducet me, et tenebit me dextera tua. Si dixero, forte tenebrae operient me: nox quoque lux erit circa me. Nec tenebrae habent tenebras apud te, et nox quasi dies lucet: similes sunt tenebrae et lux, Quia tu possedisti renes meos: orsusque es me in utero matris meae. Confitebor tibi, quoniam terribiliter magnificasti me. mirabilia opera tua, et anima mea novit nimis. Non sunt operta ossa mea a te, quibus factus sum in abscondito: imaginatus sum in novissimis terrae. Informem adhuc me viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur: dies formati sunt, et non est una in eis. Mihi autem quam honorabiles facti sunt amici h. sodales tui, Deres erunt: evigilavi, et adhuc sum tecum. Si occideris, Deus, impium: viri sanguinum declinate a me. Qui contradicent tibi scelerate: elati Al. elevati sunt frustra adversarii tui. Nonne odientes te, Domine, odivi, et contra adversarios tuos distabui mihi. Scrutare me, Deus, et cognosce cor meum: