comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domum ꝓximi: & homo peritus confund&ur aꝑ
son a potentis. Stultus a fenestra respici&
in domum. uit autẽ editus foris stabit. Stulti¬
tra hominis audire postiũ. & prudens grauabi¬
tur contum elia. Labia in prudentium stulta
narrabunt. Verba autẽ prudentiũ statera
ponderabuntur. & in ore fatuorũ cor illorũ
& in leorde sapientiũ õsillor dũmaledi c̃
impius diabolum maledicit ipse animam suã
Su surrio comquinabit animam suã. & inomni¬
b: odi&ur. Et quimanserit odiosus erit tacitus
& sensatus hon orabitꝰ. In lapide luteo lapidatus
est piger & omnes loquentur suꝑ asꝑnationẽ
illius. Destercoreboum lapidatus ẽ piger &
omnis quit&i gerit cũ excuti& manus. Confuso
patris . ẽ. defilio in disciplinato infilia autẽ in de¬
minoratione fi&. Filia prudens heredita s uiro
suo. Nam qua e confundit in contumeliã fit
genitoris. Patrem & uirum confundit audax
et ab impus nonminorabitur. Ab utrisq autẽ

Expanded text:
domum proximi et homo peritus confundetur a domum proximi et homo peritus confundetur a persona potentis stultus a fenestra respiciet in domum vir autem eruditus foris stabit stultitia hominis audire per ostium et prudens gravabitur contumelia labia inprudentium stulta narrabunt verba autem prudentium statera ponderabuntur et in ore fatuorum cor illorum et in corde sapientium os illorum dum maledicit impius diabolum maledicit ipse animam suam susurrio coinquinabit animam suam et in omnibus odietur et qui manserit odiosus erit tacitus et sensatus honorabitur in lapide luteo lapidatus est piger et omnes loquentur super aspernationem illius de stercore boum lapidatus est piger et omnis qui tetigerit eum excutiet manus confusio patris est de filio indisciplinato in filia autem in deminoratione fiet filia prudens hereditas viro suo nam quae confundit in contumeliam fit genitoris patrem et virum confundit audax et ab impiis non minorabitur ab utrisque autem
Abbreviated transcription (Latin):
sus Non erudi&ur quinon est sapiens inbo¬
no. Est autẽ insipientia quae abundat in
malo & non .ẽ sensus ubi abundat amari¬
tudo. Scientia sapientis tamquam inundatio
abundabit: & consiliũ illius sicut fons uita ꝑ¬
man&. Cor fatui quasiuas confractũ. &
omnem sapientiã non tenebit. Verbum sa¬
piens quod cumq: audierit scius laudabit &
adici& Audiuit luxoriosus & displicebit illi
& ꝓici& illud. postdor sum suum. Narratio
fatui. quasi sarcina inuia. Nam in labis sen¬
sati in ueni&ur gratia. Os prudentis quae¬
ritur in ecclesia. & uerba illius cogitabunt in
cordib: suis. Tam quã domus ex terminata
sic fatuo sapientia & scientia in sensati enar¬
rabilia uerba. Compedes inpedib: stulto doc¬
trina & quasruincula manuum supra manũ
dextrã : Fatuus in risu in altat uocem suam
Vir aut sapiens uix tacite ridebit. Ornam̃¬
tum aureum. prudentidoctrina: & quasi brac¬
hiale in brachio dextro . Pes fatii facilis in

Expanded text:
sus non erudietur qui non est sapiens in bosus non erudietur qui non est sapiens in bono est autem insipientia quae abundat in malo et non est sensus ubi abundat amaritudo scientia sapientis tamquam inundatio abundabit et consilium illius sicut fons vitae permanet cor fatui quasi vas confractum et omnem sapientiam non tenebit verbum sapiens quodcumque audierit scius laudabit et ad se adiciet audivit luxuriosus et displicebit illi et proiciet illud post dorsum suum narratio fatui quasi sarcina in via nam in labiis sensati invenietur gratia os prudentis quaeritur in ecclesia et verba illius cogitabunt in cordibus suis tamquam domus exterminata sic fatuo sapientia et scientia insensati inenarrabilia verba conpedes in pedibus stulto doctrina et quasi vincula manuum supra manum dexteram fatuus in risu inaltat vocem suam vir autem sapiens vix tacite ridebit ornamentum aureum prudenti doctrina et quasi brachiale in brachio dextro pes fatui facilis in
Abbreviated transcription (Latin):
Fili peccasti neadicias iterum. sed & depristi¬
nis dep̃care ut tibi demittant᷑: quasi a facie colubri
fugepeccata. & si accesseris ad illa suscipieNt
te. Dentes leonis dentes ei interficienter
animas hominum. quasi rumphea bis acutu
omnis iniquitas. Plaga e illius non .ẽ. sanitas:
cata plectatio & in iuriae adnullabunt subs¬
tantiã. sic substantia suꝑbia eradicabit᷑
Dep̃catio pauperis exore usq ad aures ei ueni&
& iudicium festinato adueni& illi. Quiodit
correptionem uestigium ẽ petcatoris. &
quitim & dm̃ conuest&ur ad cor suum
Notus a longepotons lingua audaci. & sen¬
satus scit labi seabipso. Qui aedificat domũ¬
suã inpendus alienis . quasi qui colligat: la¬
pides suos in hieme. Stuppa collecta synago¬
gaipeccantium & consummatio illorũ flã¬
maignis. Uia pec cantium conplantata lapidi¬
b & in finem illorũ in feri & tenebrae & poer¬
na. Qui custodit iustitiam continebit sensum
eiꝰ. Consum matio timoris dĩ sapienti a & sen¬

Expanded text:
Fili, peccasti? Ne adjicias iterum; sed et de pristinis deprecare, ut tibi dimittantur. Quasi a facie colubri fuge peccata. Si accesseris ad illa, suscipient te dentes leonis dentes eius interficientes animas hominum quasi romphea bis acuta omnis iniquitas plagae illius non est sanitas cataplectatio et iniuriae adnullabunt substantiam sic substantia superbiae eradicabitur deprecatio pauperis ex ore usque ad aures eius veniet et iudicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa collecta synagoga peccantium et consummatio illorum flamma ignis via peccantium conplanata lapidibus et in fine illorum inferi et tenebrae et poena qui custodit iustitiam continebit sensum eius consummatio timoris Dei sapientia et sen
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens in uerbis ꝓduc& seipsum & homo
prudens placebit magnatis. Qui operatur ter¬
ram suã. in altauit aceruum frugum. et qui
operatꝰ iustitiã ipse ex altabitur. Qui uero plac&
magnatis effugi& iniquitatem. Xenia & do
na excaecant oculos iudicũ & quasi mutus
in ore auestit correptiones eorũ. Sapientia
absconsa & thesaurur in uisus quaeutilitas in
utrisq: : Melior est qui caelat insipientiam

Expanded text:
sapiens in verbis producet se ipsum et homo prudens placebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia na excaecant oculos iudicum, et quasi mutus in ore auertit correptiones eorum. sapientia absconsa et thesaurus inuisus, quae utilitas in utrisque? melio
Abbreviated transcription (Latin):
peccuta mea & peccata populi meiisrł. et ꝓsterne¬
rem p̃ces meas in conspectudĩ mei ꝓmonte scõdĩ
mei : adhuc meloquente in orctione: ecce uir
gabrihel quemuidenrm inuisione in principio
cito uoluns t&igit me intempore sacrificii uesꝑti¬
ni: & docuit me: & locutus ẽ mihi. Dixitque
Danihel nuncegressussum ut doceremte. & in¬
tellegeres. Ab exordio precum tuarum egressus
ẽ. sermo: ego autẽ ueniut indicaremtibi: quia
uir desideriorũ es Tu ergo anim adueste sermo¬
nem: & intellege uisionem Septuaginta ebdo.¬
mades adbreuiatae sunt suꝑ populũ tuũ & suꝑ ur¬
bem scãm tuã : ut consume &ur p̃uaricatio.
& finem accipiat peccatum: & deleatur in iqͥ¬
tas & adducatꝰ iustitia sempiterna & impleatur
uisio & ꝓph&es & unguatur scr̃ scorum. Scito ergo
& animadueste ab exitu sermonis: ut iterum
aedific&ur hierusalem usq: ad xp̃m ducẽ ebdoma¬
desseptem. & edoma des sexaginta duae erunt.
&rursum a edificabitur platea & muri in angustia

Expanded text:
peccata mea, et peccata populi mei Israel, et prosternerem preces meas in conspectu Dei mei, pro monte sancto Dei mei: Adhuc me loquente in oratione, ecce vir Gabriel, quem videram in visione in principio, cito volans tetigit me in tempore sacrificii vespertini. Et docuit me, et locutus est mihi, dixitque: Daniel nunc egressus sum, ut docerem te, et intelligeres. Ab exordio precum tuarum egressus est sermo: ego autem veni, ut indicarem tibi, quia vir desideriorum es: Tu ergo animadverte sermonem, et intellige visionem. Septuaginta hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum et super urbem sanctam tuam: vt consummetur præuaricatio, & finem accipiat peccatum, & deleatur iniquitas, & adducatur iustitia sempiterna, & impleatur visio & prophetia, & vngatur sanctus sanctorū. Scito ergo, & animaduerte ab exitu sermonis, vt iterum ædificetur Hierusalem, vsque ad Christum ducem, hebdomades septem, & hebdomades sexaginta duæ erunt. Et rursus ædificabitur platea & muri, in angustia
Abbreviated transcription (Latin):
Incuius manu fundamenta terrae & excelsa
montium ipsius sunt. Cuius est mare ipse enim
fecit illud: & siccamanus eiꝰ plasmauerunt.
Venite adoremus & curuemur flectamus
genua ante faciem dñi factoris nostri. Quia ip¬
sc est dr̃ nr̃ & nos populus pascuae eiꝰ. & grex
manus eius. Hodie siuocem eiꝰ audieritis. No¬
lite obdurare corda uestra: sicut incontradicti¬
one sicut in die temptationis in desesto. Vb
temptauerunt mepatres uestri. probauer̃
me &uiderunt opus meum. qua d raginta an¬
nis displicuit mihi generatioilla. & dixi populus
errans corde est & non cognoscensuias meas
Et iuraia in furore meo. ut non introirent in
requiem meam.

Expanded text:
In cujus manu fundamenta terrae, et excelsa montium ipsius sunt. Cujus est mare: ipse enim fecit illud, et siccam manus ejus plasmaverunt. Venite, adoremus et curvemur: flectamus genua ante faciem Domini factoris nostri, Quia ipse Deus noster: et nos populus pascuae ejus, et grexmanus ejus. Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, sicut in contradictione: sicut in die tentationis in deserto. Ubi tentaverunt vie patres vestri: probaverunt me, et viderunt opus meum. Quadraginta annis displicuit mihi generatio: et dixi, populus errans corde est, et non cognoscens vias meas. Et juravi in furore meo, ut non introirent in requiem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
amara necessitate indie natalis regis ad sacrificia.
Et cũ liberi sacra celebiarenur cogebantur edera corona¬
liũ ciuitates suggerentib: pthomȩis. ut parimodo & ip¬
si aduersus iudȩos a gerent. ut sacrificent. Eos autẽ qui
Nollent transire adinstituta gentiliũ int̃ficerent. Erat
ergo uidere miseria. Duȩ enim mulieres delatae sunt
Natos suos circũ cidis se quas infantib: adubera suspensi s
cũ publice ꝑciuitatẽ eircũ duxissent. ꝓmuros p̃cipitaue
rant: Aiiuero ad pximas cocuntes speluncas latenter
sabbatidiem celebntntes . Cuindicatiessent philippo

Expanded text:
amara necessitate in die natalis regis ad sacrificia. Et cum Liberi sacra celebrarentur, cogebantur hedera coronalium civitates suggerentibus Ptolomeis ut pari modo et ipsi adversus Iudaeos agerent ut sacrificarent eos autem qui nollent transire ad instituta gentilium interficerent erat enatos suos circumcidisse, quarum infantes ad ubera suspenderunt et, cum publice per ciuitatemillas circumduxissent, runt alii vero ad proximas coeuntes speluncas et latenter sabbati diem celebrantes cum indicati essent Philippo
Abbreviated transcription (Latin):
ten&e: ab omni speciemala abstin&cuos. Ipse
autem dr̃ pacir sci fic& uos peromnia & integer
sp̃s uester & anima & corpus sinequerella in ad¬
uentumdñi nostriihũ xp̃i seruecur Fidelis est qui
uocauit uos qui &iam faci& Fratres oratep nob:¬
Salutate fratres omnes in osculo scõ. Adiuro uor

Expanded text:
abstinete vos ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia et integer spiritus vester et anima et corpus sine querella in adventu Domini nostri Iesu Christi servetur fidelis est qui vocavit vos qui etiam faciet fratres orate pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
istis. D&emporibus autem & momentis fratres :
non in dig&is ut scribamus uobis. Ipsi enim diligen¬
ter scitis: quiadies dñi sicut fur in nocte ita ueni&.
Cum enim dixerint pax & securitas: tuncrepenti¬
nus eis suꝑueni& interitus sicut dolor inutero ha
bentiᷤ & non effugient. Vos autem fratres non estis
intenebris : ut uos dies illa tamquam fur conp̃hen¬
dͥat. Omnes enimuos filuilucis estis & filii diei:
non estis Noctis neque tenebrarum. Igitur ñdormi¬
amus sicut &c&eri : sed uigilemur & sobrii simus.
Quienim dormiunt: Noctedormiunt. Et qui ebrii
sunt: Nocte ebrii sunt. Nos autem quidiei sumus sobru
simus. indutilori cam fidei & caritatis. & galeam
spems alutis : quoniam non posuit nor dr̃ in iram. seo
in ad quisitionem salutis perdñm nostrumihm̃ xp̃m¬

Expanded text:
it: De temporibus autem et momentis, fratres, non indigemus, ut scribamus uobis. Ipsi enim diligenter scitis, quia dies Domini sicut fur in nocte ita ueniet. Cum enim dixerint: Pax et securitas, tunc repentinus eis bentis, et non effugient. Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies illa tamquam fur comprehendat: omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non sumus noctis, neque tenebrarum. Igitur non dormiamus, sicut ceteri : sed uigilemus et sobrii simus. qui enim dormiunt, nocte dormiunt, et qui ebrii sunt. nocte ebrii sunt. nos autem qui diei sumus sobrii simus, induti loricam fidei et caritatis et galeam spem salutis. quoniam non posuit nos deus in iram, sed in adquisitionem salutis per dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
amus simul cumillo uiuamus. Propter quod consola¬
mini inuicem : & aedificate alterutrum sicut & facitis.
rant interuos. & prae sunt uobis in dño & commone
uos ut habeatis illos abundantius in caritate ꝓpter¬
opus illorum & pacem hab&e cumeis. pogamus
autemuor fratres corripite inqui&os. consolamini
pusillanimes : suscipite infirmos. patientes estote
ad omnes. Vid &enequis malum ꝓmalo alicui reddat:
sed semꝑ quod bonum est sec tamini inuicem & in om̃s.

Expanded text:
amur, semper cum ipso vivamus. Propter quod consolamini invicem, et aedificate alterutrum, sicut et facitis. rant inter uos, et pręsunt uobis inDomino, et monent uos, ut habeatis illos abundantius in caritate opus illorum: pacem habete cum eis. Rogamus autem vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. Videte, ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est, sectamini in invicem, et in omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
uestris sicut p̃cepimus uobis: & ut honeste ambu¬
l&is ad eos quiforis sunt : & Nullius aliquid de¬
sider&is. Nolumus autem ignorare fratres de
dormientibus : ut non contristemini sicut & cacri
qui spemnon habent. Si enim credimus quodi hs¬

Expanded text:
vestris, sicut praecepimus vobis: ut honeste ambuvestris, sicut praecepimus vobis: ut honeste ambuletis ad eos qui foris sunt, et nullius aliquid desideretis. Nolumus autem vos ignorare, fratres, de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent.
Abbreviated transcription (Latin):
pistis a nobis quomodouos oposteat ambulare¬
magis. Scitis enim quae p̃cepta dederim uobis
perdnm̃ nostrumihm̃. Haec est enimuoluntas
dĩ & scĩ ficatio uestra ut abstineatis uos a forni¬
catione. ut sciat unus quis que uestrum suum
uas possidere in scificatione & honore : Non in
passione desiderii sicut & gentes quae ignoran
dm̃ : ut nequis super grediatur Neque circum¬
ueniat innegotio fratrem suum. qm̃uind ex est
dñs dehis omnibus: sicut p̃diximus uobis &
testificati sumus. Non enim uocauit nor dr̃ in in¬
munditia : sed in scĩficatione Itaque quihaec sper¬
nit. Non hominem spernit : sed dm̃ qui &iam de
ternitatis. non necessehabemus scribere uobis.
Ipsi enimuos a dõdidicistis ut diligatis inuicem.
Et enim facitis illud in omnes fratres in uniuersa
macedonia Rogamus autemuor fratres ut ab un¬
d&is magis & operam d&is ut qui &i sitis & ut
uestrum Negotium agatis. & operemini manib:

Expanded text:
pistis a nobis quomodo vos oporteat ambularepistis a nobis quomodo vos oporteat ambularegis. scitis enim quae praecepta dederimus uobis per dominum Iesum. haec est enim uoluntas dei, sanctificatio uestra, ut abstineatis uos a fornicatione, ut sciat unusquisque uestrum suum uas possidere in sanctificatione et honore, non in passione desiderii, sicut gentes quae ignorant deum, ut ne quis supergrediatur neque circumueniat in negotio fratrem suum: quoniam uindex est Dominus de his omnibus sicut et praediximus vobis et testificati sumus non enim vocavit nos Deus in inmunditia sed in sanctificatione itaque qui spernit non hominem spernit sed Deum qui etiam dedternitatis non necesse habemus scribere vobis ipsi enim vos a Deo didicistis ut diligatis invicem etenim facitis iMacedonia. Rogamus autem vos, fratres, ut abundetis magis; et operam detis, ut quieti sitis; et ut vestrum negotium agatis, et operemini manibus
Abbreviated transcription (Latin):
labor noster. Nunc autem ueniente timotheo
adtios a uobis & adnuntiante nobis fidem
& caritatem uestram. & qui a memoriam Nostri
hab&is bonam semꝑ desiderantes uos uidere
sicut nos quoq: uos: id eo consolati sumus fratrer
inuobis inomini pecersitate & tribulatione nra
peruestram fidem : quoniam Nuncuiuimꝰ siuos
statis indño. Quam enim gratiarum actionem
possimus dõ r&ribuere ꝓuobis in omni gaudio
quo gaudemus ꝓpteruos ante dm̃ nostrum
Nocte acdie abundantius orantes ut uideamꝰ
faciemuestram & compleamus ea quaede sunt
fidei uestrae : Ipse autem dr̃ & pater noster &
dñs ihr̃ xpr dirigat uiam nostram aduos. Vos
autem dñs multiplic& & abundare faciat in ca¬
ritate in inuicem & in omnes: quem ad modũ
& nos in uobis ad confirmanda corda uestra
sinequerella inscĩtate antedm̃ &patrem nostrũ
in aduentu dni nostriihũ xp̃i cum omnib scĩs
eius amen. Dec&ero ergo fratres: rogamus uos
& obsecramus indnõihũ ut quem ad modum acce¬

Expanded text:
labor noster nunc autem veniente Timotheo ad nos a vobis et adnuntiante nobis fidem et caritatem vestram et quia memoriam nostri habetis bonam semper desiderantes nos videre sicut nos quoque vos ideo consolati sumus fratres in vobis in omni necessitate et tribulatione nostra per vestram fidem quoniam nunc vivimus si vos statis in Domino quam enim gratiarum actionem possumus Deo retribuere pro vobis in omni gaudio quo gaudemus propter vos ante Deum nostrum nocte et die abundantius orantes ut videamus faciem vestram et conpleamus ea quae desunt fidei vestrae ipse autem Deus et Pater noster et Dominus Iesus dirigat viam nostram ad vos vos autem Dominus multiplicet et abundare faciat caritatem in invicem et in omnes quemadmodum et nos in vobis ad confirmanda corda vestra sine querella in sanctitate ante Deum et Patrem nostrum in adventu Domini nostri Iesu cum omnibus sanctis eius amen de cetero ergo fratres rogamus vos et obsecramus in Domino Iesu ut quemadmodum acce
Abbreviated transcription (Latin):
ueniantur sicut & nos Nam & eius modi pseu¬
do a postoli sunt operarii subdoli trans figuran¬
terse in apostolos xp̃i. Ged nonmirum ⁊pre
enim satanas: trans figurat se in angelum lucis.
Non estergo magnum siministrieius trans figi¬
rentur uelut ministri iustitiae quorum finis
erit secundum opera ipsorum Iterumdico pe
quis meput& in sipientem Nlioquin uditins¬
pientem accipitem e: ut & ego modicum quid
glorier Quod loquor: nonloquor secundum
dm̃ sed quasi in insipientia in hac substantie
gloriae quoniam multi gloriantur secundum
carnem & ego gloriabor. Libenter enim suffestis
insipientes : cumsitis ipsi sapientes. Sustin&is enĩ
siquis uos inseruitutem redigit. Siquis deuorat.
siquis accipit. siquis extollitur : siquis in faciem
uoscedit . Secundum ignobilitatem dico. quasi
nos infirmi fuerimur in hac paste . In quoquis au¬
d& in insipientiamdico audeo & ego. Hebrȩi sun
& ego Is rahelitae suntꝰ: & ego. Semen abrahae

Expanded text:
veniantur sicut et nos. Nam ejusmodi pseuveniantur sicut et nos. Nam ejusmodi pseudoapostoli, sicut operarii subdoli, transfigurantes se in apostolos Christi. Et non mirum: ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis. Non est ergo magnum, si ministri ejus transfigurentur velut ministri justitiae: quorum finis erit secundum opera ipsorum. Iterum dico ne quis me putet insipientem esse, alioquin velut insipientem accipite me, ut et ego modicum quid glorier, quod loquor, non loquor secundum Deum, sed quasi in insipientia, in hac substantia gloriae. Quoniam multi gloriantur secundum carnem: et ego gloriabor. Libenter enim suffertis insipientes: cum sitis ipsi sapientes. Sustinetis enim si quis vos in servitutem redigit, si quisSiquis accipit: siquis extollitur: siquis in faciem vos cedit. Secundum ignobilitatem dico: quasi nos infirmi fuerimus. Inquo quis audet in insipientiam dico. Audeo et ego. Hebrei sunt: et ego: Israelitae sunt, et ego: Semen Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
astutia sua. Ita corrum pantur sensus uestri.
& excidant a simplicitate quae est in xp̃o ihũ.
Nam asi as. quiuenit alium xp̃mp̃dicat quem
nos non p̃dicauimus. aut alium sp̃m accipitis
quem non accipistis: aut aliud euangelium qđ
non recepistis : reete pateremini Existimo enim
menihil minus fecirre in uobis. amagnis aposto¬
lis. Et siinperitursum sermone : sed non tamen¬
scientia In omnib: autem manifestatur sum uo¬
bis. Aut numquid peceatum feci meipsum hu¬
milians utuos ex altemini. Quoniam gratis
euangelium dĩ eulangeliz aui uobis : Alias eccle¬
si as expoliaui: accipiens stipendium aduestrũ¬
ministerium. Et cumes semapud uos & egorem:
pulli onerosus fui. Nam quod mihedeerat. sup¬
pleuerunt fratres quiuenerunt iamacedonia
& in ortiniburłsi neouere mȩ uobis seruauĩ. &
no instingcuriniȩ in regiomib achaiae.qilareꝰ
quia non diligo uord r̃ scit. Quod autem facio
& faciam : ut amputem occasionem eorum qui
uolunt occasionem : ut in quo gloriantur in¬

Expanded text:
ur sensus vestri, et excidant a simplicitate, quae est in Christo. Nam si is qui venit, alium Christum praedicat, quem non praedicavimus; aut alium spiritum accipitis, quem non accepistis; aut aliud Evangelium, quod non recepistis: recte pateremini. Existimo enim nihil me minus fecisse a magnis apostolis. Nam etsi imperitus sermone, sed non scientia; in omnibus autem manifestati sumus vobis. Aut numquid peccatum feci, me ipsum humilians, ut vos exaltemini? quoniam gratis Evangelium Dei evangelizavi vobis? Alias ecclesias exspoliavi, accipiens stipendium ad ministerium vestrum. Et cum essem apud vos, et egerem; nulli onerosus fui: nam quod mihi deerat, suppleverunt fratres, qui venerunt a Macedonia: et in omnibus sine onere me vobis servavinon infringetur in me in regionibus Achaiae. Quare? Quia non diligo? Deus scit. Quod autem facio, et faciam: ut amputem occasionem eorum, qui volunt occasionem, ut in quo gloriantur, in
Abbreviated transcription (Latin):
enim audemus inserere aut corpar̾are
nos quibusdam qui scipsor cõmmendant.
sed ipsi innobis nos ineupsor m&ienter: &
conparanter nos m&ipros nobis. Nos autem
noninin mensum gloriabimur: sed secundum
men suram regulat quammensus est nobis
dr̃ mensuram ꝑtingendi usq: aduos. Nor
enim quasi non ꝑtingentes aduos : suꝑ exten¬
dimus nos. Vsque aduos enimꝑuenimus in
eu angelio xp̃i : Non in in mensum glorianes
in alienis laborib Spem autem habentes
crescentis fid eiuestrae in uobis mag̃nificari:
secundum regulam nostram qͥ nabundantia
&iam in illa qua eultra uor sunt eu angelizare :¬
Non aliena regula in his quae p̃parata sunt glorian
Qui autem gloriatur indnõ glori&ur. Nonenĩ
qui sei psum commendat illeꝓbatur est : sed quem
dñs̃ commendat. Vtinam sustiner&us modicum

Expanded text:
enim audemus inserere aut conparare enim audemus inserere aut conparare nos quibusdam qui se ipsos commendant sed ipsi in nobis nosmet ipsos metientes et conparantes nosmet ipsos nobis nos autem non in inmensum gloriabimur sed secundum mensuram regulae quam mensus est nobis Deus mensuram pertingendi usque ad vos non enim quasi non pertingentes ad vos superextendimus nos usque ad vos enim pervenimus in evangelio Christi non in inmensum gloriantes in alienis laboribus spem autem habentes crescentis fidei vestrae in vobis magnificari secundum regulam nostram in abundantiam etiam in illa quae ultra vos sunt evangelizare non in aliena regula in his quae praeparata sunt gloriari qui autem gloriatur in Domino glorietur non enim qui se ipsum commendat ille probatus est sed quem Dominus commendat
Abbreviated transcription (Latin):
nos tamquam fecundum carnem ambulemus.
Incarne enim ambulanter. Non secundum car¬
nemmilitamus. Nam arma militiae nostrae :¬
non carnalia sed potentia dõ: ad destructio¬
nem munitionum consilia destruentes: &
omnem altitudinem extollentem se aduersus
scientiam di . & in captiuitatem redigenter om¬
nem intellectum in obsequium xp̃i : &inprũp¬
tu habenter ul cisci omnem in oboedientiam.
Cumimpl&a fuerit uestra oboedientiã quac
secundum faciem sunt uid&e: Siquis confidit
sibi xp̃i erse hoc cogit& iterũ apudre: quia si¬
cut ipse xp̃i est : it a & nos. Nam &si aliquid
amplius gloriatur fuero depotestate nostra
tructionem uestram. Non erubesca. Vt autem¬
Non existimer tamquam terrere uos ꝑepistolas
quoniam quidem epistolae inquiunt grauersunt
& fortes p̃sentia autem corporis in firma &
sermo contemptibilis. Hõc ergo cogit& qui
eius modi est : quia quiales sumus uerbo ꝑepis¬
tolas absentes tales & p̃senter ł in facto. Non

Expanded text:
nos tamquam secundum carnem ambulemus. nos tamquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Nam arma militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem ext in captivitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi et in promptu habentes ulcisci omnem inoboedientiam cum impleta fuerit vestra oboedientia quae secundum faciem sunt videte si quis confidit sibi Christi se esse hoc cogitet iterum apud se quia sicut ipse Christi est ita et nos nam et si ampliuamplius gloriatus fuero de potestate nostra,tructionemnon existimer tamquam terrere vos per Epistolas: quoniam quidem Epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes praesentia autem corporis infirma et sermo contemptibilis hoc cogitet qui eiusmodi est quia quales sumus verbo per epistulas absentes tales et praesentes in facto non
Abbreviated transcription (Latin):
gtiam habentes abund&is in omne opusbonũ.
Sicut scriptum est. Dispersit dedit pauperibus.
iustitia eius man& in a&ernum. Qui autem
ãdministrat semen seminanti & panem ad
manducandum prȩstabit : & multi plicabit
semenuestrum & augebit incrementa fru¬
gumiustitia e uestrae . Vt i n omnib: uos locu¬
pl&cati ab und&isi nomnem simplicitatem
quae operatur ꝑnos gratiarum actionemdq̃:
Quoniamministerium huius officii. r̃ solum
suppl& ea quaedesunt sc̃ĩs: sed &iam ab un¬
dat ꝑmultas gratiarum actiones in dr̃o:
Perꝓbationem ministerii huius. glorificanus
dm̃ in oboedientia confersignis uestrae in eu¬
angelium xp̃i & simplicitate communicati¬
onis in illos & in omnes . & in ipsorum obse
eratione ꝓuobis desiderantiumuos ꝓpter
obsecro uos ꝓmansu &udinem & modestiam
xp̃i : qur infacre quidem humilis interuos.
absens autem ronfido in uobir. ꝓogo autem
nep̃sens audeam ꝑ eam confidentiam qua ex¬
istimor audere. in quosdam qui arbitrantur

Expanded text:
abundetis in omne opus bonum, sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit et multiplicabit semen uestrum. et augebit incrementa. frugum iustitiae uestrae, ut in omnibus locupletati abundetis in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem deo — quoniam ministerium huius officii non solum supplet ea quae desunt sanctis, sed etiam abundat per multas gratiarum actiones in domino —, per probationem ministerii huius glorificantes deum in oboedientia confessionis uestrae et simplicitate communicationiscratione pro vobis, desiderantium vos propter obsecro vos per mansuetudinem et modestiam Christi; qui in facie quidem humilis sum inter vos, absens autem confido in vobis. Rogo autem vos, ne praesens audeam, per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autem multo sollicitiorem confidentia
multa i nuobis: Si ueꝓtito qui est socius meis
quae est caritatis uestrae & nostrae gloriae ꝓ
Namdeministerio quod fit inscõr: ex abundan¬
ti est mihi scribere uobis. Scio enim pramptũ
animum uestrum ꝓquode uobis glorior apud
macedonas qm̃ achaia parata est ab anno p̃terito
& uestra aemulatio ꝓuocauit plurimos. Misi
mus autem fratres : ut nequod gloriamur de
uobis euacu&ur in hac paste. Ut quem admo¬
dum dixi parati sitis. ut necum uenerint mecũ
macedones & inuenerint uos inparatos: erube i¬
ut p̃ueniant aduos: & p̃parent reꝓmis sam
benedictionem hanc paratam esseSic : quasi:
benedictionem Nonquasi auaritiam. Hoc autem
dico: qui parce: seminat parce & met&. Et
qui seminat in benedictionibus: debenedictio¬
nibus & met&. Vnus quisq: ꝓut distinauit

Expanded text:
nunc autem multo sollicitiorem, confidentia multa in vos, sive pro Tito, qui est socius meus,quae est charitatis vestrae, et nostrae gloriae pr.  Cap. IX. Nam de ministerio, quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis. Scio enim promptum animum vestrum: pro quo de vobis glorior apud Macedones. Quoniam et Achaia parata est ab anno praeterito, et vestra aemulatio provocavit plumus autem fratres, ut ne quod gloriamur de vobis evacuetur in hac parte, ut quemadmodum dixi, parati sitis; ne cum venerint Macedones mecum, et invenerint vos imparatos, erubesut praeveniant ad vos et praeparent repromissam benedictionem hanc paratam esse,  al., sic quasi benedictionem, non quasi avaritiam. Hoc autem dico: Qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet; unusqu
Abbreviated transcription (Latin):
ostis ds̃ dñr locutus est & uocauit terram ab ostu
solis usq ad occa sum eius. Desion ꝑfecta decore dr̃
apparuit. Veni & dĩ noster &non tacebit ignis
coram eo uorabit & in circuitu eiꝰ tempestas ualida
Uocabit caelum desursum & terram ut iudic& popu¬
lum suum. Congregate mihi scõs meos qui feriunt
pactum meum in sacrificio. Et ad nuntiabunt cacli
iustitiam eius qui a ds̃ iudex est

Expanded text:
ortis Deus Dominus locutus est, et vocavit terram: ab ortu solis usque ad occasum ejus. De Sion perfecta decore Deus Al. tac. Deus apparuit. Veniet Deus noster, et non tacebit: ignis coram eo vorabit, et in circuitu ejus tempestas valida. Vocabit coelum desursum, et terram, ut judicet populum suum. Congregate mihi sanctos h. misericordes meos: qui feriunt pactum meum in sacrificio. Et annuntiabunt coeli justitiam ejus: quia Deus judex est
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitiatua erieme s libera inclina adme
auremtuam & saluame Estomihi robustũ
habitaculum ur in gredatur iugiter prece¬
pisti ut saluare me quu p&ramea & fosti¬
tudomea estu. Ds̃ meus saluame de manui
impu demanu iniqui & nodentir. Quia tues
expectatiomea dr̃ dñs̃ fiduciamea ab adulis¬
centia mea. Ate sustentatur sum ex utero
de uentre matrismeae tues protector meus

Expanded text:
ustitia tua erue me, et libera me: inclina ad me aurem tuam, et salva me: Esto mihi robustum habitaculum, ut ingrediar jugiter, praecepisti ut salvares me: quia petra mea et fortitudo mea es tu. Deus meus, salva me de manu impii: de manu iniqui et nocentis. Quia tu es exspectatio mea: Domine Deus, fiducia mea ab adolescentia mea. A te sustentatus sum ex utero, de ventre matris meae tu es protector meus
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo grephus quisapientia salomonis inscribitur.
Quorum & hebraicum priorem repperinon ecclesi¬
asticum ut apud latinos: sed parabolas p̃notatum
Cui iuncti erant ecclesiastes & canticum canticoꝵ
ut similitudinem salomonis Non solum librorum
numero : sed & materiarum genere coacquar&.
Secundur apud hebreos nusquam est. quia &ipse
stilus graccam eloquentiam redol& : & non nulli
scriptorumu& erum hunc iuda ei filonis ad firmaN
Sicut ergo iudith & thobi & machabcorum libros
legit quidem ecclesia. sed inter canonicas scriptu¬
nes non recipit: sic & haec̃ duo uolumina legunt
adaedificationem plebis: Non ad auctoritatem
ecclesiasticorum dogmatum confirmandam.
Sicui sane septuaginta interp̃tum magis editio pla¬
c& hab& cam a nobis olimemendatam. Neque
enim sio noua condimus : ut u&era destruamus.
Et tamen cum diligentissimelegerꝗt sciat magis

Expanded text:
ψευδεπίγραφος qui Sapientia Salomonis inscribitur. ψευδεπίγραφος qui Sapientia Salomonis inscribitur. Quorum priorem, Hebraicum reperi, non Ecclesiasticum, ut apud Latinos; sed Parabolas praenotatum, cui juncti erant Ecclesiastes et Canticum Canticorum, ut similitudinem Salomonis non solum librorum numero, sed etiam materiarum genere coaequaret. Secundus apud Hebraeos nusquam est, quia et ipse stylus Graecam eloquentiam redolet: et nonnulli scriptorum veterum hunc esse Judaei Philonis affirmant. Sicut ergo Judith, et Tobi, et Machabaeorum libros legit quidem Ecclesia, sed inter canonicas Scripturas non recipit: sic et haec duo volumina legat ad aedificationem plebis, non ad auctoritatem Ecclesiasticorum dogmatum confirmandam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, sciat magis
Abbreviated transcription (Latin):
epistola quos iungit sacerdotium. Immo crasta
non diuidat. quos xp̃i nectit amor. Commenta¬
rios in osce amos. Tachariam malachiam quos pos¬
citis scripsis sem silicuiss& p̃ualitudine. Mittite
solacia sumptuum: notarios nostros & librarios
sustentate : ut uobis potissimum nostrum sud &
ingenium. Et ecce exlatere frequens turba di¬
uersa poscentium. quasi aut aequum sit me uobis
esurientib: aliis laborare : aut in rationẽ dati & ac¬
copti cuiquam p̃teruos ob noxiursim. Itaq longa
ac grotatione fractus. nepenitus hoc anno
r&icerem & apud uos mutus ersem : triduio pꝰ¬
uestro nomini consecraui. Interp̃tationem uideli¬
c& trium salomonis uoluminum. mas loth quos
hebraci parabolas : uulgata editio ꝓuerbia uocat.
Coel&h. quod graece ecclesi asten. latine contio¬
natorem possumus dicere : Sirasirim. quod in
nostra lingua uestitur canticum canticorum:
Festur & paner&hos hieu filii sirach liber & alius

Expanded text:
epistola, quos jungit sacerdotium: immo charta non dividat, quos Christi nectit amor. Commentarios in Osee, Amos, Zachariam. Malachiam, quos poscitis, scripsissem, si licuisset prae valetudine. Mittitis solatia sumptuum: notarios nostros et librarios sustentatis, ut vobis potissimum nostrum desudet ingenium. Et ecce ex latere frequens turba diversa poscentium: quasi aut aequum sit, me, vobis esurientibus, aliis laborare: aut in ratione dati et accepti, cuiquam, praeter vos, obnoxius sim. Itaque longa aegrotatione fractus, ne penitus hoc anno reticerem, et apud vos mutus essem, tridui opus nomini vestro consecravi, interpretationem videlicet trium Salomonis voluminum, MASLOTH  , quas Hebraei Parabolas, Vulgata autem editio Proverbia vocat: COELETH  , quem Graece Ecclesiasten, Latine Concionatorem possumus dicere: SIR ASSIRIM  , quod in nostra lingua vertitur Canticum Canticorum. Fertur et πανάρετος Jesu filii Sirach liber, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
iecto numero doceberis & recurrens ad principia
in quib: canonũ ẽ distincta congeries. Eodem que
statim canone extitulo frontis inuento illũ quẽ quae¬
rebas pumerum eiusdem euangelistae. qui & ipse ex
inscriptione signatur inuenies Atq euicino c&crorit
tramitib: inspectis quos numeros eregionehabea NT̃ anno¬
tabis. Et cum scieris recurres ad uolumina singulorũ
& sinemora reꝑtis numeris quos ante signaueres

Expanded text:
jecto numero doceberis, et recurrens ad principia, jecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signaveras,
Abbreviated transcription (Latin):
equattuor primum legeitet ad eius exemplum c&eros quoq
aestimauerit emendandos. Vnde accidit ut apud nos
mixta sintomnia & inmarco plurx luce atq mathei
rursum inmattheo iohannis & marci. & in c&eris reli¬
quorũ quae inaliis ꝓpria sunt inueniantur. Cũ itaq cano¬
ues legeris qui subiecti sunt confusionis errore sublato.
& similia omnium scies & sigulis sua quaeq restitues
In canone primo concordant quattuor. mattheus mar̃õ
lucas iohannes. In sccundo tres matcheus marẽ luc̃
habentur in aliis ediderunt singulis euangelis ab uno
incipiens usq ad finem librorum dispar numerus I
crescit. Hic nigro colore ꝑ scriptus subsehab& alium
exminio numerum discolorem qui ad decem usq ꝓcedens
indicat prior Numerus in quo sit canone requirendus
Cumigitur a pesto codice uerbi gratia illud siue illud
capitulũ scire uolueris cuius canonis sit. statim ex sub¬

Expanded text:
e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar numerus increscit  Al. accrescit. Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex sub
Abbreviated transcription (Latin):
fala eẽ quac addita unt Igiturhace p̃sems p̃fatuncala poli¬
c&ur quat tuor tantum euangelia quorum ordo iste est
Matcheus marcus lucas iohannes codicũ grecoram emendata
conlatione sedu& erum quae nemultũ alactionis latinae con¬
su&udimne discreparent Ita calamo impentiumus uchis tantũ
quae sensum uidebansurmutare correctis. reliqua manere
p ateremur ut fucnent Canones quoq quos eusibius esariensis
ep̃s alex anedrinum secutus ammoniũ in decem numeros ordi¬
uauit sicut in greco habentur ex p̃ssimus. quod siquis decu¬
riosis uoluerit nosse qua e ineuangelis uel cadem ueleucina
uel sola sint eorũ distinctione cognoscat. Magnus si quidem
hicin nr̃is codicib: error Inoleuit. Dum quod in eadem realius
cuangelista plus dix̃ in alio quia minus putaueriN addider̃
ueldum eundem sensum alius aliter exp̃ssit ille qui unum

Expanded text:
falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollifalsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Magnus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum
Abbreviated transcription (Latin):
quaerenda deplurib: Cur non ad ģrecã originẽ reu estenTes
ea quae uel auitiosis in terp̃tib: male edita uel apitaesum¬
toris imperitis emendata ꝑuersius uel alibicriis dormitan
tib: aut addita sun aut mutata corrigimus. Nqq ego de
u&eri disputo testamento quod a septua ginta seniorib: ingre¬
cam linguã uersum ẽ testio gradu ad nosusq ꝑuenit
Non quaero quid a quila quid srmmachus sapiañ. quare theodotior
interuouos &u& eres medius Incedat. sit illa uera interp̃tatio
euanglium xp̃ihebnteis litteris edidit. hoc cestecum in nostro
sermone discordat & diuersos riuulorum tramites ducit uno
defonte quaerendus ẽ. Prae termito cos codices quos aluciatio
& hesrchio nuncupatos paucorũ hominum asserit puersa
contentio quib utique nec in uoeri in strumento postlax
inter p̃tes emendare quid licut ne in nouo profuit emenda e
Cummultarum gentiũ linguis seriptunt ante trans latadorent

Expanded text:
quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imptibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatioEvangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat
Abbreviated transcription (Latin):
NOUVMOPUS FACEREME COSIS EXUETENUTPOST
exemplaria scriptuntrũ toto orbedis ꝑsa quasi quidam arbiter
sed eam & quia interse uariaN quae sint illa quaecum greca
consentiant ueritate decernam. Pius labor sed periculosa
p̃sumptio indica redec& eris ipsum ab omnib iudicandum
senis mutare linguam & canescentem mundum adiuitia
r& nthere paruulorum. Quis enimdoctus pariter uel ins¬
doctus cum in manus uolumen ad sumpserit & a saliua quã
semelinbibit uiderit discrepare quod lectitat nonstatim
erum pat in uoce mefalsarium meclamans eẽ sacrilegum
qui audeã aliquid in u&erib: libris addere mutare corrige¬
re. Aduersus quã iniuidiã duplex causa me consolatur. quod&
tu qui summus sacerdos es fieri iubes. & uerum non esse quod
uariat &iam maledicorũ testimonio conꝓbatur. si enim
latinis exemplarib: fides est adhibenda. respondeant quib:
tot sunt exemplaria penequod codices. sin autẽ ueritas ẽ

Expanded text:
Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codices. Sin autem veritas est
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autemdico fratres: quoniam caro & sanguis
regnumdĩ porsidere nonpossunt: Neq corruptio
in corruptelam possidebit. Ecce mysterium
uobis dico. Omnes quidem resurgemus. sed non
omnes inmutabimur. In momento: Inictu oculi:
innouissima tuba. Can&ur enim tuba & mor¬
tui resurgent incorrupti : & nos immutabimur.¬

Expanded text:
hoc autem dico fratres quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt neque corruptio incorruptelam possidebit ecce mysterium vobis dico omnes quidem resurgemus sed non omnes inmutabimur in momento in ictu oculi in novissima tuba canet enim et mortui resurgent incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
cras enimmoriemur. Eorrumpunt mores bonos
conloquia mala : Euigilate iusti. & nolite peccare.
Ignorantiam enimdĩ . quidam habent. Adreue¬
rentiamuobis loquor Seddicit aliquis. Quo
modo autem resurgent mostui : quali autem

Expanded text:
seduci: corrumpunt mores bonos conloquia mala. euigilate iuste et nolite peccare. ignorantiam enim dei quidam habent. ad reuerentiam uobmodo resurgent mortui? quali autem
Abbreviated transcription (Latin):
nas: sed nudum granum ut puta tritici:
aut alicuius e&erorum germinum. Dr̃ autẽ
dat illi corpus sicut uoluit: & unicuiq seminũ
ꝓprium corpus. Non omnis caro eadem caro:
sed ali aquidem hominum Alia autem pecorũ.
Alia autem uolucrum. Alia autem piscium
Et corpora cadestia: & corpora terrestria.
Sed alia quidem caelestiumgloria alia aut̃
terrestrium Aliaclaritas solis. Alia claritas
lunae & alia claritas stellarum. Stella enim
ab stella diffest inclaritate : sic & resurrectio
mostuorum. Seminatur incorruptionẽ: sur¬
g& in in corruptione. Seminatur in ignobilita¬
te surg& ingloria. Seminatur in infirmitate.
surg& inuistute. Seminatur corpus animale.
surg& corpur spiritale. Si est corpus animale.
est & spiritale. Si cut & scriptum est F actus
est primus homo adam in animam uiuentem.
Nouirsimus adam in sp̃muiui ficantem. Sed
non prius quod spiritaleest: sed quod anima
le est: deinde quod spiritale est. primus
homo d&erra terrenus: secundus homo

Expanded text:
tici, aut alicujus caeterorum. Deus autem dat illi corpus sicut vult: et unicuique seminum proprium corpus. Non omnis caro eadem caro: sed alia quidem hominum, alia vero pecorum, alia volucrum, alia autem piscium. Et corpora coelestia, et corpora terrestria: sed alia quidem coelestium gloria, alia autem terrestrium. Alia claritas solis, alia claritas lunae, et alia claritas stellarum. Stella enim a stella differt in claritate: sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surget in incorruptione. Seminatur in ignobilitate, surget in gloria. Seminatur in infirmitate, surget in virtute. Seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. Si est corpus animale, est et spiritale, sicut scriptum est: Factus est primus homo Adam in animam viventem, novissimus Adam in spiritum vivificantem. Sed non prius quod spiritale est, sed qule est deinde quod spiritale primus homo de terra terrenus secundus homo
Abbreviated transcription (Latin):
T& ego Nequis
in pace : ut ueniat ad me. Expecto
uobis facio . quoniammultum rogaui e
ut uenir& aduos cum fratribus: & utiq ñ fuit
uoluntas eius ut nunc uenir&. Ueni& autem cũ
ci uacuum fuerit. Vigilate state infide: uirilit̃
agite & confostamini: omnia uestra incaritate
fiant. Obsecro autemuos fratres. nostis domũ
stephanae & fostunati & achaici : quoniam sun
primitiae achaiae : &inministerium scõrum
ordin auerunt scipsos : ut & uos subditi sitis eius¬
modi : & omni cooperanti & laboranti. Caudeo
autem in p̃sentia stephanae & fostunati & acha¬
ici : quoniam id quod uobis deerat ipsi supple¬
uerunt. Pefecerunt enim & meum sp̃m: &ues¬
trum. Cognoscite ergo qui eius modi sunt. Sa
lutantuos ecclesiae asiae. Salutant uos indño
multum aquila & priscilla cum domestica
sua eclesia. Salutant uos fratres omnes. Sa¬
lutate inuicem inosculo sc̃o. Salutatio mea ma¬
nu pauli. Siquis non amat dnmihm̃ xpm̃: sit¬

Expanded text:
t ego. Ne quis t ego. Ne quis in pace, ut veniat ad me. Exspecto notum facio, quoniam multum rogavi eum, ut veniret ad vos cum fratribus: et utique non fuit voluntas ut nunc veniret: veniet autem, cum ei vacuum fuerit. Vigilate, state in fide, viriliter agite, et confortamini. Omnia vestra in charitate fiant. Obsecro autem vos, fratres, nostis domum Stephanae, et Fortunati, et Achaici: quoniam sunt primitiae Achaiae, et in ministerium sanctorum ordinaverunt seipsos: ut et vos subditi sitis ejusmodi, et omni cooperanti, et laboranti. Gaudeo autem in praesentia Stephanae, et Fortunati, et Achaici: quoniam id, quod vobis deerat, ipsi suppleverunt; refecerunt enim et meum spiritum, et vestrum. Cognoscilutant vos ecclesiae Asiae salutant vos in Domino multum Aquila et Prisca cum domestica sua ecclesia salutant vos fratres omnes salutate invicem in osculo sancto salutatio mea manu Pauli si quis non amat Dominum I