comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eruius honoratus: aqulino salu
ultimarũ sylla barũ naturas. sicut
ꝓposueras. breuit̃ lucideq degessi:
Inquare. Audatia mea tuo defendit
imperio Nã hoc opusarduũ: dũue¬
lut facile acꝑse patens multi reli¬
querunt. difficilius reddiderunt
biriuandi causa. aliqua ex his decerp¬
simus. quae ad scientiã metrorũ ꝓfi¬
git᷑ primas syllabas omniũ parcium
orationis. duob. inodis considera uim
natura. & positione Natura quidẽ¬
triꝑtita .ẽ Nã aut diptongo syllaba
longa eẽ cognoscit̾. ut . ae oe . au. eua
aut exemplo Querit᷑ enĩ. utrũ sillabi¬
sit longa: anbreuis ut musa mihicausas
ex cõpositione qđ .ẽ. impius. qualis sit . pi
cognoscit᷑. Lic& inaliquantis hoc fallit
Nã cũ dicimꝰ nubere : nu. longa. ẽ Item
cũ dicimꝰ innuba aut ꝓnuba: breuis fit¬
nu. in cõpositione. Sed hoc: inueniri
raro c̃tigit Positio .ẽ. cũ aut correptã uo¬
calẽ duae c̃sonantes secunt᷑. ut arma: aut
una quaeuis duplex. ut axis. uł mezenti¬

Expanded text:
eruius Honoratus Aquilino salutem. ultimarum syllabarum naturas, sicut proposueras, breuiter lucideque digessi. in qua re mea audacia tuo defenditur imperio. nam hoc opus, dum uelut facile ac per se patens multi reliquerunt, difficilius reddiderunt.breuiandi causa aliqua ex his decerpsimus, quae ad scientiam metrorum profigitur primas syllabas omnium partium orationis duobus modis considerabimus, natura et positione. natura tripertita est. nam aut diphthongo syllaba longa esse cognoscitur, ut ae oe au eu ei, aut exemplo; quaeritur enim, utrum syllaba longa sit an breuis, ut Musa mihi causasex conpositione, quae est impius, qualis sit pi cognoscitur; licet in aliquantis hoc fallat. nam cum dicimus nubere, nu longa est; item cum dicimus innuba aut pronuba, fit breuis nu in conpositione. sed hoc inueniri raro contingit. positio est, cum correptam uocalem aut duae consonantes secuntur, ut arma; aut una quaeuis duplex, ut axis uel Mezenti
Abbreviated transcription (Latin):
sillabũ faciunt: ut adicit. obicit. inicit.
subicit. Pdu cunt᷑ tantũ modo: cũ tetra¬
sillabũ exsereddunt ut adicio. obicio.
mitio. subicio. Itẽ. ea quae ꝑque & pre.
in primis syllabis scribuntur: plerũq¬
ꝓducunt᷑ excepto p̃ciũ. p̃mo. p̃cor. p̃ces.
& queror hoc .ẽ. querelã de promo. & quȩ
ex his ꝑ diriuationẽ a ut declinationẽ fieri
possunt: & que. c̃iunctione Itẽ c̃trabre ui¬
ant᷑ ex his dẽp̃positionib in cõpositione.
ut de. & p. dehinc deinde. ꝓfectꝰ. ꝓfes¬

Expanded text:
ciunt, ut adicit obicit inicit subicit; producuntur tantum, cum tetrasyllabum ex se reddunt, ut adicio obicio inicio subicio. item quae per que et per pre in primis syllabis scribuntur producuntur, excepto pretium premo preces et queror, hoc est querellam depono, et quae ex his per deriuationem aut declinationem fieri possunt et que coniunctione. item contra breuiantur ex isdem praepositionibus in conpositione de et pro, ut dehinc deinde profectus profes
Abbreviated transcription (Latin):
bae commuis: cũ uerbũ aliquod inuoca¬
lẽ desinenscorreptã: excipit᷑ aduab¬
consonantib quarũ priorsit . s est
enĩnaturo breuis in hoc. fortunati:

Expanded text:
bae, cum uerbum aliquod in uoclem desinens correptam excipitur a duabconsonantibus, quarum prior sit natura breuis in hoc Fortunati:
Abbreviated transcription (Latin):
quia .a. uocalis desinit in .b. & exci¬
pit᷑ ab .i. loco c̃sonantis posita:
Sic ariete: naturalit̾ breuis. ẽ. A. ⁊¬
iunge .r. ad ipsã : iunge .i. & .e.
sibim&: & fit .ar. syllaba positione
longa . quia sequit᷑ .i. loco c̃ sonan¬
tis posita: Itẽ tenuia: stringe. ten.
& fac .u. c̃sonantẽ : & sic de tetro syl¬
labo ꝓceleumatico facis dactilum
trisyllabũ : Lale .ẽ. fluuiorũ rex
na pestus. ẽ: sed si facis stringendo
unã syllabã. fluu. alterã .io: effi¬
cis deanapesto. sponđ: haec c̃ iunc¬
tio siue solutio: sepiusin .i. ł in .u. litteris

Expanded text:
quia a uocalis desinit in b et exciquia a uocalis desinit in b et excipitur ab i loco consonantis posita. sic et ariete: naturaliter breuis est a; iunge r ad ipsam, iunge i et e sibimet, et fit ar syllaba positione longa, quia sequitur i loco consonantis posita. item tenuia: stringe ten et fac u consonantem, et sic de tetrasyllabo proceleumatico facis dactylum trisyllabum. tale est et fluuiorum rex napestus est, sed si facis stringendo unam syllabam fluu, alteram io, efficis de anapesto spondeum. haec coniunctio siue solutio saepius in i uel in u litteris
Abbreviated transcription (Latin):
minent: Quis enĩ audiat uctorinũ
docentẽ. ut scandam. nte carma.
faciente synali phã in media parte
orationis: qđ ñ nũ quã fecere priores :
Fit enĩ sy nalipha iom̃i parte uersus.
&ic in extrema: ut ꝓsꝑ: Sedrerũ
ad se quentis uersusca put intendat:
ut paulinus: quae decusomine ope¬
rũ perimebant in ꝓba foeda quȩ
dacđ. foeda. sponđ. ⁊ at primise¬
quentis ꝑsi naliphã: qua obice
dactł: ꝓspe. sponđ : xiiii. DEE
PISINALIPHA. UELDIHFRESI
on iunctionẽ &iã solutionẽ que
syllabarũ quã greci episynali¬
phã & dieresin uocant: ubinecesso. ẽ.
licitã scire metricũ dec&: Coniunc¬
tionẽ uidelic&: quaduae detribus.
solutionẽ: quaduae deuna syllaba
efficiunt᷑ : Cui exẽplũ c̃iunctio¬
nis: ȩ dificant sectaq inte xunt¬
abiete costas: &. custodes suffer¬
re ualent labat ariete crebro:
ra ferri: abiete enĩ: quattuor
syllabas hab& breues: stringe
illud: & fit .ab. positione longa

Expanded text:
minent. quis enim audiat Victorinum minent. quis enim audiat Victorinum docentem ut scandamus enteca rina, facientes synalipham in media parte orationis, quod numquam fecere priores? fit autem synalipha in omni parte uersus, etiam in extrema, ut Prosper: sed rerum ad sequentis uersus caput intendat, ut Paulinus: quae decus omne operum perimebant inproba foedaque / dactylus, foeda spondeus, at primi sequentis per synalipham, quobice dactylus, prospe spondeus. XIIII. de episynalepha, vel diaeresi. Conjunctionem etiam solutionemque syllabarum, quam Graeci episynalepham et diaeresim vocant, ubi necesse est licitam scire metricum decet: conjunctionem videlicet qua duae de tribus; solutionem, qua duae de una syllaba efficiuntur. Cujus exemplum conjunctionis: Aedificant sectaque intexuntabiete costas. Et: Custodes sufferre valent, labat ariete crebro Jra ferri. Abiete enim quatuor syllabas habet breves; stringe illud, et fit ab positione
Abbreviated transcription (Latin):
test illa quae sequit᷑ priorẽ facere
breuẽ delonga. sisic poeta uoluerit :
Auferendi funditꝰ: potestatẽ ñ ha¬
b& : est enĩ longa naturalit̃ in illo
paulini: ut cytharis modulans
unius uerbere plectri: est breuis
licent̃ in illo sedulii: unius obme¬
ritũ cuncti periere minores Itẽ
natura longa .ẽ. in hoc paulini:
Discutiebat ouans galea scutoque
fidei : Licentia breuis in hoc ꝓsperi
Selitiasiã nunc ꝓmissi concipe
regni: uir tute & fidei qđ cupiseẽ
tene : & hoc ut supra retulimus.
Int̃ cõmunessyllaba scõputat᷑ : Vbiaũt
synalipha. sed sincope. quaespecies
est metaplasmi: quia non syllaba
ł littera scripta scandendo aufert᷑:
sed neũ quã scriberet᷑ lib̾tate poe¬
tica ꝓuisũ. ẽ: unde illũ maronis
uersiculũ nec tota tam̃ ille prior
deus : deinde. tata m̃ dacđ. illepri.
dacđ. orpree. dacđ: ad. breuiata
dyptongo ꝓpt̃ uocalẽ quae sequit᷑:
unte carina : dactł. & sponđ. quit̃

Expanded text:
test illa quae sequitur priorem facere test illa quae sequitur priorem facere brevem de longa, si sic poeta voluerit, auferendi autem funditus potestatem non habet. Est autem naturaliter longa in illo Paulini, ut: Ut citharas modulans unius verbere plectri. Est brevis licenter in illo Sedulii: Unius ob meritum cuncti periere minores. Item natura longa est in hoc Paulini: Discutiebat ovans galea scutoque fidei. Licentia brevis in hoc Prosperi: Divitias jam nunc promissi concipe regni, Virtute et fidei quod cupis esse tene. Et hoc ut supra rinter communes syllabas computatur. ubi autem di, non est synalipha, sed syncope, quae species est metaplasmi, quia non syllaba uel littera scripta scandendo aufertur, sed ne umquam scriberetur libertate poetica prouisum est. unde illum Maronis uersiculum: nec tota tamen ille prior deus, deinde tatamen dactylus, illepri dactylus, orpraee dactylus, adbreuiata diptongo propter uocalem quae sequitur, unteca rina dactylus et spondeus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
munt: scandit᷑ nãq sic: magnũ:
sponđ: p̃sidi : dactł: estsa: spon¬
deus: int̾cepta .um. syllaba ꝑsy
naliphã: Quaecũq ergo uerba.¬
In .m. t̃minant᷑ : nisi a ppositione
c̃sonantis alicuiꝰ defendant᷑: sy na¬
lipha inrũpente : syllabã ulti¬
mã. auꝑdunt sc̃ ꝑ. aut minuunt :
excepto : cũ ab .h. lit tera sequens
sermo inchoauerit : Tunc & enim
in arbitrio poetarũ. ẽ : utrũ haec
instar fortiũ c̃sonantiũ sy naliphã
arceat: an ꝓmodo suae fragilitatis
nilualeat : Ualuit nãq in hoc: qui a
uoluit poeta: Nomine iohannẽ hunc
tu uocitare mem̃to: &. ꝓgenitũ ful
sisse ducẽ hoccelitꝰ astra: Itẽ niliuuit
ad ꝓpellendã sy naliphã : quia po¬
eta neglexit : qui ꝑ euntẽ hominẽ
uetiti dulcedine pomi: Sciendũ . ẽ.
aut̃: qđ nũ quã in eadẽ parte orati¬
onis media. fieri potest synalipha:
uerũ simmedio uerbo duaeuocales
c̃ueniunt. quarũ prior sit longa : po¬

Expanded text:
munt. Scanditur namque sic: Magnum munt. Scanditur namque sic: Magnum spondeus, praesidi dactylus, est sa spondeus, intercepta um syllaba per synalepham. Quaecunqin m terminantur, nisi adpositione consonantis alicuius defendantur, synalipha inrumpente syllabam ultimam aut perdunt semper aut minuunt, excepto cum ab h littera sequens sermo inchoauerit. tunc et enim in arbitrio poetarum est, utrum haec instar fortium consonantium synalipham arceat, an pro modo suae fragilitatis nihil ualeat. ualuit namque in hoc, quia uoluit poeta: nomine Iohannem hunc tu uocitare memento Iuuencus sisse ducem hoc coelitus astra. Item, nil juvit ad propellendam synalepham, quam poeta neglexit: Qui pereuntem hominem vetiti dulcedine pomi. Sciendum est autem quod nunquam in eadem parte orationis media fieri potest synalepha; verum si in medio verbo duae vocales coeunt, quarum prior sit longa, po
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uł lit terã uocalẽ uł syllabam
quae in .m. desierat. sua uocali absu¬
mit : quod dico: huiꝰ modi . ẽ: arta
uic .ẽ. uere quaeducit ad atria uitȩ
scandit᷑ enĩ : ita: artaui : dactilus
estue: spondeus : int̃cepta .a. syl¬
laba ꝑsynaliphã : Ab sumit᷑ & par¬
ticula syllabae : cũ dicit idȩ̃ ꝓsper:
Sumite. quae magna ad posuit sa¬
pientit mens&: scandit᷑ enĩ ita:
sumite : dac̃t : quae ma: spondeus:
gnad pofti : dactł: ab sũpta parte
syllabȩ ꝑsynaliphã: ltẽ pars
syllabȩ. quae in .m. desierat . syna¬
lipha int̾cipit᷑ cũdicit: nullus enĩ
.ẽ. in sons sola formidine penȩ. qui
scm̃ & iustũ ñamat imperiũ: scandi
t᷑ enĩita: nulluse : dactł: nest in:
spondeus : absorta .im. ꝑsynali¬
syllaba quae in .m. t̾minata . ẽ.
ꝑsynaliphã interit : cũ dicit᷑: mag¬
nũ p̃sidiũ ẽ. sacrolibamine pasci
sicor participis crimina nulla p̃¬

Expanded text:
tem vel litteram vocalem, vel syllabam tem vel litteram vocalem, vel syllabam quae in m desierat, sua vocali absumit. Quod dico hujusmodi est: Arcta via est, vere quae ducit ad atria vitae. Scanditur enim ita: Arcta vi dactylus, est ve spondeus, intercepta a syllaba per synalepham. Absumitur et particula syllabae, cum dicit idem Prosper: Sumite quam magna apposuit sapientia mensam. Scanditur enim ita: Sumite dactylus, quam ma spondeus, gnapposu dactylus, assumpta parte syllabae per synalepham. Item pars syllabae, quae in m desinit, synalepha intercipitur, cum dicitur: Nullus enim est insons sola formidine poenae, Qui sanctum et justum non amat imperium. Scanditur namque ita: Nullus e dactylus, nest in spondeus, absorpta m per synalesyllaba quae in m terminata est, per synalepham interit, cum dicitur: Magnum praesidium est sacro libamine pasci, Si cor participis crimina nulla pre
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ sceptrũ iuge gła consors:¬
inundis: quaecesura in denomen
reman& : colon uocat᷑: quatam̃
nomina apud oratores in diffe¬
rent̃ ponunt᷑ : quiinte grã senten¬
tiã ꝑ iodon appellant: Partes
aut̃ eiꝰ : cola & cõmata dicunt :
ut puta: sustinetis enĩ: siqui suos
inseruitutẽ redigit: colon. ẽ: Si
& cetera usq ad plenã sententi¬
ã : cola sunt & cõmata : Plena aũt¬
sententia: periodus . ẽ: Int̃ p̃tat᷑
aut̃ colonmẽbrũ: cõma incisio
ꝑiodus. clausula siuecir cuitus :
DESY NALI PHA
y nalipharũ quoq cõmemoran¬
da ratio ẽ: qua ñnũ quã ultima
uerbi s yllaba uł particula syl¬
laba uidet᷑ ab sumi: unde synali¬
pha grece dicit᷑: quasi quodã sal¬
tu trans mittens: fit aut̃ duobus
modis: qđ cũ aliqua parsorationis
aut in uocalẽ litterã. aut in . in¬
consonantẽ desinit. incipiente auo¬
cali. sequente parte orationis: illa
quae se quit᷑ parsorationis. p̃ceden¬

Expanded text:
cipium sceptrum juge gloria consorscipium sceptrum juge gloria consorsin undis. Quae caesura inde nomen remanet, colon vocatur: quae tamen nomina apud oratores indifferenter ponuntur, qui integram sententiam periodum appellant. Partes autem ejus cola et commata dicuntur, ut puta: Sustinetis enim si quis vos in servitutem redigit, colon est. Si c., usque ad plenam sententiam, cola sunt sententia periodus est. interpretatur autem colon membrum, comma incisio, periodus clausula siue circuitus. XIII. de synalipha synalipharum quoque commemoranda ratio est, quia nonnumquam ultima uerbi syllaba uel particula syllabae uidetur absumi. unde synalipha Graece dicitur quasi quodam saltu transmittens. fit autem duobus modis quia, cum aliqua pars orationis aut in uocalem litteram aut in m consonantem desinit, incipiente a uocali sequente parte oratioquae sequitur pars orationis praeceden
Abbreviated transcription (Latin):
inquibus dã uero separat᷑ situersus :
ut nobis certa fides &e t̾nae in sła lau
tres pedes c̃catenati int̾se : a reliqͥs
pedibus separatis̃ : ut. inde dĩge¬
nitrix piauirgo maria coruscat ÷
sunt.iiii: pentimemeris. eptime¬
meris. catatriton trocheon. buco¬
liceptomen: Pentimemeris: ubi
postduos pedes inuenit᷑ semipes:
quiuersũ diuidat . & partẽ t̃min&
timemeris: ubi post .iii. pedes in¬
uenit᷑ syllaba : ut cũ sua gentiles
studeant: dicta aũt pentimeme¬
ris. & eptimemeris grece: quasi
semi quinaria . & semiseptenaria:
quia cũ ꝑspondeos fiunt: haec quin¬
q syllab̾: illa constat septẽ : & in
hac quinta syllaba semipedẽ : in
illa ten& septima : cata triton
trocheon: ubi t̃tio loco inuenitur
trocheus: non qđ in medio uersu
eẽ possit: sed sublata una dedacti¬
losyllaba: reman& trocheus: ut
grandisonis pompare modis:
Bucoliceptom̃ : ubi post .iiii pe¬
des ñ aliquid reman&: ut sẽ ꝑ prin¬

Expanded text:
in quibusdam uero separatus sit uersus, in quibusdam uero separatus sit uersus, ut: nobis certa fides aeternae in saecula tres pedes concatenati inter se a reliquis pedibus separati sunt, ut: inde dei genetrix pia uirgo Maria coruscat Vesunt quattuor, pentimemeris, eptimemeris, cata triton trocheon, bucolice ptomen. pentimemeris est, ubi post duos pedes inuenitur semipes, qui uersum diuidat et partem terminet tamimeris, ubi post tres pedes invenitur syllaba: ut: Cum tua gentiles studeant. Dicta autem pentemimeris et heptamimeris Graece, quasi semiquinaria et semiseptenaria, quia cum per spondeos fiunt, haec quinque syllabis, illa constat septem; et in hac quinta syllaba semipedem, in illa tenet septima. Catatriton trocheon, ubi tertio loco invenitur trocheus, non quod in medio versu esse possit, sed ablata una de dactylo syllaba, remanet trocheus, ut: Grandisonis pompare modis. Bucoliceptomen, ubi post quatuor pedes non aliquid remanet, ut: Semper prin
Abbreviated transcription (Latin):
corissit: Nã & ꝓsꝑ inmutato hoc
ordine : fecit uersũ decentissimum:
stabili regit omĩa nutu: nec mutat
eta. ueteranus. cesaris & pompen
proelia descripturus: ita incipit :
Bella ꝑemathios plus quã cunlia
campos : Iusque datũ scelericanimꝰ:
populũq potentẽ. in sua uictrici
conuersũ uiscera dextra : Cũq su¬
ꝑba for& babylon spoliata tro¬
pheis. ausoniis: umbraq errar&
casus inulta. bella geripl acuit
nullos habitura trium phos :
mixta. diuisa: Coniuncta: quae
ceteris laudabilior habet᷑: illa ẽ.
ubinus quã pes. cũ uerbo finitur:
ut in mortale nihil mundi cõpage
dibus t̃minant᷑ : ut haec tua sunt
me inuenies : Nã & sinon postduos
uł trespedes syllaba suꝑ fuerit. qđ
pentimemerĩ. & eptimemerĩ uocant:
ratus haberiuer sus nequit: Sic̃ hic
post duospedes sunt: posttres. tu
suꝑ ẽ: MCixta .ẽ. scansio quae utrũ¬
q in se hab& : ut in quibus dã c̃iunctꝰ.

Expanded text:
cori sit. nam et Prosper mutato hoc cori sit. nam et Prosper mutato hoc ordine fecit uersum decentissimum: : lex aeterna dei stabili regit omnia nutu / nec mutat eta ueteranus, Caesaris et Pompei proelia descripturus, ita incipit: bella per Emathios plus quam ciuilia campos / iusque datum sceleri canimus populumque potentem / in sua uictrici conuersum uiscera dextra. / cumque superba foret Babilon spolianda tropheis / Ausoniis umbraque erraret Crassus inulta, / bella geri placuit nullos habitura triumphos Lucmixta, diuisa. coniuncta, quae ceteris laudabilior habetur, illa est, ubi nusquam pes cum uerbo finitur, ut: inmortale nihil mundi conpage dibus terminantur, ut: haec tua sunt, me inuenies. nam et si non post duos uel tres pedes syllaba superfuerit, quod pentimemerim et eptimemerim uocant, ratus haberi uersus nequit, sicut hic post duos pedes sunt, post tres tu superest. mixta est scansio quae utrumque in se habet, ut in quibusdam coniunctus,
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus nr̃is accubitare thoris:
tĩ agendũ: uerũ post aliquos int̃¬
positosuersus: Sienĩ sẽꝑ uno mo¬
do pedesordinab: & uersus : tã¬
& si optimꝰ sit statꝰ statĩ uilescit:
Aliquando uersũ nominib tantũ
ꝑ ficere .: gratũ. ẽ: ut fortunatus:
Lilia narcisus uiolȩ rosa narđ amo¬
mũ. oblectant animos germina
fecit nominibus: sarra rebecca
ra chel hester iudith anna noemi :
Quã uis p̃cipue culmen ad astra
uerbis :blandit᷑ refou& uenerat᷑.
honorat obũbrat: Etlocat intha¬
la mo mẽ bra pudica suo: Studen
artis decori ñ obsistit: ut mobilia
nomina. fixis nominib p̃ponant:
sed: ne concinentia nomina c̃iunctĩ
ponant: uerũ int̾posita qualib&
alia parte orationis: ut mitis in inmi¬
us posuit mitis: quc̃ uirga: prius
mmitẽ quã draconẽ : Sed & hoc
discretĩ : id ẽ. int̃posito. uerbo ẽ:
animata : Non qđ haec sẽꝑ obser¬
uari necesse sit : sed quia cũ fiunt de¬

Expanded text:
dignatus nostris accubitare thoris Sdignatus nostris accubitare thoris Stim agendum, uerum post aliquot interpositos uersus. si enim semper uno modo pedes ordinabis et uersus, tametsi optimus sit, status statim uilescit. aliquando uersum nominibus tantum perficere gratum est, ut Fortunatus: lilia, narcissus, uiolae, rosa, nardus, amomum, / oblectant animos germina fecit nominibus: Sarra, Rebecca, Rachel, Hester, Iudith, Anna, Noemi, / quamuis praecipue culmen ad astra uerbis: blanditur, refouet, ueneratur, honorat, obumbrat, / et locat in thalamo membra pudica suo Venantiuartis decori non obsistit, ut mobilia nomina fixis nominibus praeponant, sed nec concinentia nomina coniunctim ponant, uerum interposita qualibet alia parte orationis, ut: mitis in inmius posuit mitis quam uirga, prius inmitem quam draconem sed et hoc discretum, id est, interposito uerbo est animata, non quod haec semper obseruari necesse sit, sed quia, cum fiunt, de
Abbreviated transcription (Latin):
re & sedulio frequent̃ inuenies: mo
conexis: Quale est illud: Loth
sodomȩ fugiente chaos dũ respicit
uxor: instatuã mutata salis. stu¬
pefacta remansit. ad poenam
c̃uersa suã: quia nemo retror sum
noxia c̃tẽpti uitans discrimina mun¬
di : Aspiciens saluandus erit : nec
deb& arator. dignũopus exer
altarib apti: Inseptẽ statuere
uiris: quosundiq lectos. Leuitas
uocita replac& : quã splendida
coepit. ecl&e fulgere manꝰ. qua
pocula uitae misceat. & latices
cũ sanguine porrigat agni: Uerũ
ꝓcedat: fastidiũ gignit actediũ
Ymnos uero quos choris alt̾nanti¬
bus canere oport&: necesse . ẽ. sin¬
gulis uersib. ad purũ eẽ distinctos:
Vt sunt om̃s ambrosiani: Optima
a ut̃ uersus dactilici ac pulcherri¬
ma positio est: cũ primis penul¬
tima. ac mediis respondent extre¬
ma : qua sedulius: uti frequent̃
c̃sueuit: ut ꝑuia diuisi patuerunt
cerula ponti: &. sicca peregrinas
stu puer̃ marmora plantas:¬

Expanded text:
re et Sedulio frequenter inuenies, modre et Sedulio frequenter inuenies, modconexis, quale est illud: Loth Sodomae fugiente chaos, dum respicit uxor, / in statuam mutata salis stupefacta remansit, / ad poenam conuersa suam: quia nemo retrorsum, / noxia contempti uitans discrimina mundi, / aspiciens saluandus erit, nec debet arator / dignum opus exercaltaribus apti / in septem statuere uiris, quos undique lectos / Leuitas uocitare placet. quam splendida coepit / ecclesiae fulgere manus, quae pocula uitae / misceat et latices cum sanguine porrigat agni Arator procedat, fastidium gignit ac taedium. hymnos uero, quos choris alternantibus canere oportet, necesse est singulis uersibus ad purum esse distinctos, ut sunt omnes Ambrosiani. optima autem uersus dactma positio est, cum primis penultima, ac mediis respondent extrema; qua Sedulius uti frequenter consuevit, ut: Pervia divisi patuerunt caerula ponti; Et, Sicca peregrinas stupuer
Abbreviated transcription (Latin):
prioruersus examet̃ : sequens
est pentamet̃ : quogene re
metri fer̃ canticũ deutero nomii.
apudhebreos: sed & psal mos.
CxuIII. & cxl iiii. eẽ descrip¬
tos: Nãq librũ beati iob sim¬
plici exametro scriptũ eẽ asse¬
uerant: Obseruandũ . ẽ. aut̃ in
carmine. elegiaco. nequidum¬
quã desensu uersus penta metri
remaneat in ex plicatũ : qđ in
se quenti uersu ex ametro red¬
dat᷑ : seduel ut̃q sensib suis ter¬
minet᷑ uersus : ut sedulius: can¬
temꝰ socidño. cantem honorem.
penta met̃̾ sub sequens: ꝓut poe¬
tae placuerit c̃se ranitur: lux¬
ta illud ꝓsperi: solus peccator
seruit male. quilic& amplo
sunt subiecti. sibim&. sunt tam̃
inuicẽ c̃iuncti. & secundus primo
dat supplem̃tũ: Sequit᷑ enĩ: cum
mens carnali nimiũ dominante ty¬
ranno : totseruif sceptris dedita
tuero inexametro carmine: con¬
catenatio uersuũ plurimorũ
sol& eẽ gratissima: Quod in arato¬

Expanded text:
prior uersus exameter, sequens prior uersus exameter, sequens est pentameter. quo genere metri ferunt canticum deuteronomii apud Hebreos, sed et psalmos CXVIII et CXLIIII esse scriptos. namque librum beati Iob simplici exametro scriptum esse asseuerant. obseruandum est autem in carmine elegiaco nequid umquam de sensu uersus pentametri remaneat inexplicatum, quod in sequente uersu exametro reddatur, sed uel uterque sensibus suis terminetur uersus, ut Sedulius: cantemus, socii, domino, cantemus honorem, pentameter subsequens, prout poetae placuerit, conserantur iuxta illud Prosperi: solus peccator seruit male, qui licet amplo sunt subiuncti, sibimet sunt tamen inuicem coniuncti et secundus primo dat supplementum. sequitur enim: cum mens carnali nimium dominante tyranno / tot seruit sceptris dedita t uero in exametro carmine concatenatio uersuum plurimorum solet esse gratissima, quod in Arato
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ exẽplũ : Letant᷑q piis agmina
scã choris : Huius metri uersus. qui¬
dc̃ ita scandendos. astruunt : ut qum¬
q ab solutos pedes eis in eẽ doce¬
ant : Spondeũ siue dactilũ lo¬
co primo & scđo: spondeum
tertio sẽꝑ .iiii. & quinto. ana¬
pestos Veluti sidicas. quȩrite
regna poli . quȩrite poli ⁊ quȩ¬
rite dacł. regna po. dactł¬
liquae. sponđ. ritere. ana pest
gna poli. a na pestus: quodra¬
tioni eius dẽ metrinisi fallor: mi¬
nus uidet᷑ eẽ conueniens: Cũ uniuer¬
si. qui hoc metro usi sunt: uersũ om¬
nẽ in medio diuiser̃ : & duabus
penti memeris. constare uoluer̃:
quarũ prior. dact siue spondeũ.
Licent̃ inutraq regione reciper& :¬
& posterior solos dac̃t mutraq
Hoc aut̃ & superius metrũ ubi
iuncta fuerint: elegiacũ carm̃
uocat᷑ ⁊ elegiosnãq: miseros
appellant phylosophi: &
hui modulatio car minis: mise¬
rorũ querimoniae c̃gruit : Vbi

Expanded text:
Hujus exemplum: Laetanturque piis agmina Hujus exemplum: Laetanturque piis agmina sancta choris. Hujus metri versus quidam ita scandendos astruunt, ut quinque absolutos pedes eis inesse doceant, spondeum sive dactylum loco primo et secundo, spondeum tertio semper, quarto et quinto anapaestos, veluti si dicam: Quaerite regna poli, quaerite regna poli. Quaerite dactylus, regna po dactliquae spondeus, ritere anapestus, gnapoli anapestus. quod rationi eiusdem metri, ni fallor, minus uidetur esse conueniens, cum uniuersi qui hoc metro usi sunt uersum omnem in medio diuiserint, quem duabus pentimemeris constare uoluerint, quarum prior dactylum siue spondeum licenter in utraque regione recipit, posterior solum dactylum in utraque. hoc autem et superius metrum ubi iuncta fuerint, elegiacum carmen uocatur. elegios namque miseros appellant philosophi, et huius modulatio carminis miserorum querimoniae congruit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
est: unde opusculis. tã ꝓlixis quã
succinctis. tã uilibus quã nobilib ap¬
tũ eẽ consueuit: Constat aut̃ exlac¬
tilo & spondeo ł trocheo: itautre¬
cipiat spondeũ locis om̃ib p̃t̃ quintũ :
dactilũ p̃t̃ ultimũ: trocheũ uero loco
tantũ ultimo: uel ut quidã definiunt.
spondeũ facit ad uotũ poetarũ: qui
ut p̃dix imus : ultimã uersus om̃is sylla¬
bã in different̃. accipiunt: Alio quin:
hab& libraplena semiuncias : Huius
exemplũ : culmina multa polos radi¬
antilum ine cõplent : Hoc metrũ : post
omerũ heroycũ nomen accepit: Pithi¬
ũ antẽ dictũ : eo qđa pollinis oracula
illo sint. metro edita : Huic cognatũ
est & quasi familiarit̃ adherens:
ita ut sine ipsius p̃sidio. nunquã id
positũ uiderĩ metrũ dactilicũ. penta¬
metrũ: Quod reapit spondeũ. loco
primo & secundo: Dactilũ. locis om̃ib:
catalecton. In medio & infine :

Expanded text:
est; unde opusculis tam prolixis quam est; unde opusculis tam prolixis quam succinctis, tam vilibus quam nobilibus aptum esse consuevit. Constat autem ex dactylo et spondeo, vel trocheo, ita ut recipiat spondeum locis omnibus, praeter quintum, dactylum praeter ultimum; trocheum vero loco tantum ultimo, vel ut quidam definiunt spondeum facit, ad votum poetarum, quia ut praediximus ultimam versus omnes syllabam indifferenter accipiunt, alioquin lhabet libra plena semiuncias. Hujus exemplum: Culmina multa polus radianti lumine complet; Hoc metrum post Homerum Heroici nomen accepit, Pythium antea dictum, eo quod Apollinis oracula illo metro sint edita: huic cognatum est et quasi familiariter adhaerens, ita ut sine ipsius praesidio nunquam id positum viderim, metrum dactylicum pentametrum. Quod recipit spondeum loco primo et secundo, dactylum locis omnibus. Catalecton est in medio et in fine.
Abbreviated transcription (Latin):
trarius .ẽ. molosus extrib longis
tẽ porũ sex . ut ancas: Anapestus
exduab breuibus & longa. tẽ porũ
iiiͦiͬ : ut pietas : Huic con¬
us ẽ. dactilus exlonga & duab. breui¬
bus. tẽ porũ .iiiͦiͬ. ut regula: Amphi¬
brachis. ex breui& longa & breui.
tẽ porũ .iiiiͦ. ut arena: Huic contrari¬
us ẽ. amphimachrus. exlonga & bre¬
ui. & linga : tẽ porũ .u. ut in potens :
Eachius ex breui. & duab. longis. tẽ¬
porũ .v. ut poetȩ : Huic contrarius ẽ.
antibachius ex duab. longis. & bre¬
in tẽ porũ .u. uenatura: Hos se quim¬
tur. ut dixi pedes. tetra syllabi .XUI.
penta ssyllabi .xxxii. exasylla¬
bi.Lxiiii. Sedhaec interĩ: nr̃o operi
quod de arte metrica cudimus. satis
eẽ. putamus: DEMETRO DACTI¬
LICO EXAMETRO UPPEFIAMETRO
etrũ dactilicũ ex amecrũ. qđ &
heroicũ uocat᷑: eo qđ maxime heroũ
hoc ẽ. uirorũ fortiũ factacanerent:
ceteris om̃ibus pulchrius. celsiusq

Expanded text:
trarius est molosus ex tribus longis trarius est molosus ex tribus longis temporum sex, ut Aeneas; anapestus ex duabus breuibus et longa temporum quattuor, ut pietas; huic contrarius est dactylus ex longa et duabus breuibus temporum quattuor, ut regula; amphibrachus ex breui et longa et breui temporum quattuor, ut harena; huic contrarius est amphimacrus ex longa et breui et longa temporum quinque, ut inpotens; bachius ex breui et duabus longis temporum quinque, ut poetae; huic contrarius est antibachius ex duabus longis et breui temporum quinque, ut natura. hos sequuntur, ut dixi, pedes tetrasyllabi XVI, pentasyllabi XXXII, exasyllabi LXIIII. sed haec interim nostro operi, quod de arte metrica cudimus, satis esse putamus. X. de metro dactylico, hexametro vel pentametro. Metrum dactylicum hexametrum, quod heroicum vocatur, eo quod hoc maxime heroum, hoc est virorum fortium facta canerent, caeteris omnibus pulchrius celsiusque
Abbreviated transcription (Latin):
inultimo sumunt accentum:
ta dinumeratio: Dictus inde : qđ
hoc quasi pedali regula aduersum
utimur mensurandũ: Sunt aũt̃ pe¬
des dyssillabi : iiiͦi. trissillabi
VIIͦ. tetra syllabi . xuIͦ. Singali.
nominatĩ distincti : At quiehis
geminatis ad crescunt sine nomine:
generalit̃ sin z ie. id .ẽ. coniugati¬
ones dicunt᷑: Vnde fit om̃s pedes. a
dissyllab scilic& usque ad exasyl¬
labos: cXXIIII.: De quibus. indo
nato  plenissime quisq uelit
mueni& : Sed nos in p̃senti opuscu¬
lo dissyllabos tantũ & trisylla¬
bos. meminisse sufficiat : Ergo dissyl¬
labi .iiiͦ. hisunt: Pirrichius exdu¬
abus. breuib tẽ porũ. duũ : utamor.
Huic contrarius . ẽ. spondeus exdua¬
b. longis: tẽporũ .iiiͦIͦ. ut acstas:¬
Lãbus exbreui & longa tẽporũ
triũ ut parens : Huic contrarius ẽ.
trocheus. exlonga & breui cẽporũ¬
hisunt : Ribrachis extrib breuib
tẽ porũ triũ : ut macula: Huic con¬

Expanded text:
in ultimo sumunt accentum. in ultimo sumunt accentum. ta dinumeratio. dictus inde pes, quod hoc quasi pedali regula ad uersum utimur mensurandum. sunt autem pedes disyllabi IIII, trisyllabi VIII, tetrasyllabi XVI, singuli nominatim distincti. at qui ex his geminatis adcrescunt sine nomine generaliter synzygiae, id est, coniugationes, dicuntur. unde fit omnes pedes, a disyllabis scilicet usque ad exasyllabos, CXXIIII nato plenissime, quisquis nveniat; sed nos in praesenti opusculo disyllabos tantum et trisyllabos meminisse sufficiat. Ergo disyllabi quatuor hi sunt: pyrrichius ex duabus brevibus, temporum duorum, ut amor; huic contrarius est spondeus, ex duabus longis, temporum quatuor, ut aestasIambus ex brevi et longa, temporum trium, ut parens. Huic contrarius est trochaeus ex longa et brevi, uhi sunt: tribrachus ex tribus breuibus temporum trium, ut macula; huic con
Abbreviated transcription (Latin):
uocalib constant ut .a. autuoca¬
lib t̃minant᷑. ut. de: Communes.
p̃positiones: correptas. eẽ. liqu&
ut in.suꝑ: subter: Nec deloque¬
larib p̃positionib reticendum.
tã & sinon in fine. sed in principi¬
o semꝑ uerborũ ponant᷑ : quae sunt.
am .co. con. di. dis.re se: qđ am.
& dispositionẽ quer̃: ut amplector
disiungo : & id eolongefiunt: co.
dichrona ẽ : ut coerceo. conecto: con.
Longa . ẽ. ut chonitio: di. Longa: ut
dirigo: se. Longa : ut secerno: re : ubi¬
q breuiat᷑ : ut remitto : excepto cũ
refert : distat significat: ut p̃terea
iã nec mutari papula refert: &
syllabae fuerint : ꝓdiicunt᷑ ut heu:
ceterȩ uero : exẽplosimiliũ par¬
tiũ orationis existiman dxe sunt:
Itẽ : int̾ iectiones om̃s ut audatius
ait . quia degreco ser mone mutu¬
atisumus: ideo in nouissimissylla¬
bis fastigiũ capiunt : ut pape.
at tat: Eodẽ modo & caeterȩ: si¬
milit̃. uł a cutũ ł circũ flexum

Expanded text:
uocalibus constant, ut a, aut uocauocalibus constant, ut a, aut uocalibus terminantur, ut de. communes praepositiones correptas esse liquet, ut in, super. nec de loquelaribus praepositionibus reticendum, tametsi non in fine, sed in principio semper uerborum ponantur, quae sunt am, co, con, di, dis, re, se, quod am et dis positionem quaerunt, ut amplector, disiungo, et ideo longae fiunt; co dichrona est, ut coerceo, conecto; con longa ut conicio; di longa, ut dirigo; se longa, ut secerno. re autem ubique breuiatur, ut remitto, excepto cum refert distat significat, ut: praeterea iam nec mutari pabula refert Versyllabae fuerint, producuntur, ut heu. ceterae uero exemplo similium partium orationis aestimandae sunt. item interiectiones omnes, ut Audacius ait, quia de Graeco sermone mutuati sumus, ideo in nouissimis syllabis fastigium capiunt, ut papae, attat. eodem modo et ceterae similiter uel acutum uel circumflexum
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑: ut falso: u. ꝓducit᷑: ut noc¬
tu: el . & .er. breuiant᷑: ut semel. pa¬
rit̃: ul: ut simul : .m. uttã: n. uero.
excepto . non . & .en: ubique breuiat᷑:
ut forsan: s. breuiat᷑. ut magis funditꝰ:
excepto cũ . a. p̃cesserit : ut alias:c.
ꝓducit᷑: ut hic. illic. adhuc: Mono¬
syllaba ꝓducunt᷑: utcur. plus. ex¬
ceptis bis & ter: Verũne : duplicit̃
ꝓfertur : Nã ꝓducit᷑ cũ ꝓhibendo dr̃¬
ut scrutari necura . ꝓcax. abstrusa
ꝓsꝑait : & uindicta breuissic. noxia
crimina finit: nesine fine habeat de
nit̾᷑: ut . tu necruente ferox. audax
ꝓducunt᷑: ut ꝓpterea interea . si. &¬
si: quae in .n. desinunt. si .a. uł .i. an¬
te eã habuerint: ꝓducunt᷑. ut . an.
eis quae positione sunt longe. ut ast.
aut: A cc̃s. p̃positiones solae quae in
A exeunt: ꝓducunt᷑ : ut intra:
& una monasyllaba cis: Ab lati¬
uae uero corripiunt᷑ om̃s: ut. ab
exceptis monosyllabis quae aut

Expanded text:
accipitur, ut falso. u producitur, ut nocaccipitur, ut falso. u producitur, ut noctu. el et er breuiantur, ut semel, pariter; ul, ut simul; m, ut tam. n uero, excepto non et en, ubique breuiatur, ut forsan. s breuiatur, ut magis, funditus, excepto cum a praecesserit, ut alias. c producitur, ut hic, illic, adhuc. monosyllabae producuntur, ut cur, plus, exceptis bis et ter. uerum ne dupliciter profertur; nam producitur cum prohibendo dicitur: scrutari ne cura procax abstrusa rosper ait: et uindicta breuis sic noxia crimina finit, / ne sine fine habeat debnitur, ut: tune cruente, ferox, audax, producuntur, ut propterea, interea, si, etsi. quae in n desinunt, si a uel i ante eam habuerint, producuntur, ut an, eis quae positione sunt longae, ut ast. accusatiuae praepositiones solae quae in a exeunt producuntur, ut intra, et una monosyllaba cis. ablatiuae uero corripiuntur omnes, ut ab, exceptis monosyllabis quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
cit. cũ dicimꝰ ꝓducta media. ad sitis.
uelitis. faxitis : Om̃s in uerb nouis¬
simae syllabȩ quaes̃ hui modi. ut
res. & ses. longes̃ : quia ꝓducit eas
numer plurał: ut amares. a mare¬
tis. a masses. amassetis: Itẽ ꝓdu¬
cenda s̃ : quae in .c. t̃minant᷑. ut. fac.
dic duc. induc: aut in .i. ut amaui.
amari : aut in .u. ut amatu: Cor¬
ripiunt᷑ aut̃ quae in .m. ut a meni:
In .er. ut amer ⁊ ł. in .us. ut amamꝰ
uł in .t. ut amat: uł. in .re. ut amare:
Aduerbia quae in .a. t̾minant᷑: ꝓducti¬
onegaudent: ut una: quae uero in .e.
siex nomine ueniunt & cõparationis
gradus seruant : ut docte. doctius. doc¬
tissime: ꝓducunt᷑: Siaut̃ ase nascunt᷑
ut sx pe : aut non conparant᷑. ut rite :
aut in cõparatione deficiunt ut bene.
male : breuiant᷑ : l. finita: p̃ter qua¬
si ibi. & ubi. uł quae exipsis fiunt. ut sic¬
ubi: ꝓducunt᷑. ut heri:o. in different̃

Expanded text:
cit, cum dicimus producta media adsitis, cit, cum dicimus producta media adsitis, uelitis, faxitis. omnes in uerbis nouissimae syllabae quae sunt huiusmodi, ut res et ses, longae sunt, quia producit eas numerus pluralis, ut amares amaretis, amasses amassetis. item producenda sunt quae in c terminantur, ut fac, dic, duc, induc, aut in i, ut amaui amari, aut in u, ut amatu. corripiuntur autem quae in m, ut amem, uel in r, ut amer, uel in us, ut amamus, uel in t, ut amat, uel in r, ut amare, aduerbia quae in a terminantur productione gaudent, ut una. quae uero in e, si ex nomine ueniunt et conparationis gradus seruant, ut docte doctius doctissime, producuntur; si autem a se nascuntur, ut saepe, aut non conparantur, ut rite, aut in conparatione deficiunt, ut bene, male, breuiantur. i finita, praeter quasi, ibi, et ubi, uel quae ex ipsis fiunt, ut sicubi, producuntur, ut heri. o indifferenter
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit declinatꝰ: ut laon. ce¬
dron ⁊ id ẽ. populorũ. cedrorũ: Da¬
tiuus in. t̃minatꝰ: corripit᷑ : ut ar¬
t̃minat᷑ & agento singulari
uenerit os. finito : corripitur:
ut archados. archadas: alics
ut sede. sedes: Int̾tiaȩ ꝓductae .i. & is:¬
audi. Audis. nutri nutris: Int̃ tiae
correptae : breuiant᷑ .e. & is: utcer¬
ne. cernis: In om̃ib . o. corripit᷑: ut
amo. sedeo. cerno. nutrio : tã & si auc¬
toritas uari&: Cadẽ infinitiui
modi penultima syllaba : a. & .e.
& .i. ꝓductas habent ÷ ut amare.
sedere. nutrire : Itẽ .e. correptã.
ut cernere : Similit̃ in aluis modis
ꝓductas easdẽ uocales: uta marẽ
amares a mar&. & cetera ad suã
formã : E. correptã in uerbis
tertiae c̃iugationiscorreptae: ut cerne¬
corripit᷑: ut sũ .es : & cẽtr quae ex his
cõponipossunt : ut ad sũ. ad .es. possũ.
potes: Itẽ faxis. uelis. adsis. longe
sunt : quia plurał numer. easꝓdu¬

Expanded text:
fuerit declinatus, ut laon, cefuerit declinatus, ut laon, cedron, id est, populorum, cedrorum. datiuus in terminatus corripitur, ut Arterminatus et a genetiuo singulari uenerit os finito, corripitur, ut Arcados Arcadas; alias ut sede sedes; in tertia producta i et is, ut nutri nutris; in tertia correpta breuiantur e et is, ut cerne cernis. in omnibus o corripitur, ut amo, sedeo, cerno, nutrio, tametsi auctoriats uariet. eadem in infinitiuo modo penultima syllaba a et e et i productas habent, ut amare, sedere, nutrire; item e correptam, ut cernere. similiter in aliis modis productis eisdem uocalibus, ut amarem amares amaret, et cetera ad suam formam; e correpta in uerbis tertiae coniugationis correptae, ut cernecorripitur, ut sum es, et cetera quae ex his conponi possunt, ut adsum ades, possum potes. item faxis, uelis, adsis longa sunt, quia pluralis numerus ea produ
Abbreviated transcription (Latin):
ut archas. archados. pallas. palla¬
dos : Os. cũ ingeñt tiptongonha¬
buerit : ut delos. deloy. Longts
uero has ⁊e. ut scolȩ sinagoge: quȩ
latina consuetudo in .a. t̃minat:
o. ut dido . an. ut titan .en . ut lien. si¬
ren .in. utdel fin .on. ut mennon: er.
ut aer. ather as. ut aeneas . es ut an¬
chises: Gent̃s breuiat᷑ : cũ dos. uł tos
habuerit infine : ut archa dos. poe¬
matos: Dãt : cũ .i. ut palladi: accu¬
satiuus : cũ .a. uł. on. ⁊ tesea dełon:
alias longus. ẽ: Vocãt cũ .a. t̃mina¬
tur : inmasculinis tantũ longus. ẽ: ut
aenea: Nã infeminis corripit᷑ ut ca¬
chedra: e. t̾minat̾: ꝓducit̾: ut scola:
sy nagoge. pentecoste parasceue:
exceptis his quorũ nominatiuus . os.
t̃minat᷑: ut petros. petre: I. t̾mi¬
nat᷑ : corripit᷑ : ut alexi : ut dido:¬
t̃minant̾: breuessunt: ut rechores.
carismata: Alias longis: ut eccłae:
Genitiuus longus . ẽ: sitam̃ grece

Expanded text:
ut Arcas Arcados, Pallas Pallaut Arcas Arcados, Pallas Pallados; os, cum in genetiuo diptongon habuerit, ut Delos Delei; longas uero has: e, ut scole, sinagoge, quae Latina consuetudo in a terminat; o, ut Dido; an, ut Titan; en, ut lien, Siren; in, ut delfin; on, ut Memnon; er, ut aer, aether; as, ut Aeneas; es, ut Anchises. genetiuus breuiatur, cum dos uel tos habuerit in fine, ut Arcados, poematos; datiuus, cum i, ut Palladi; accusatiuus, cum a uel on, ut Thesea, Delon; alias longus est. uocatiuus, cum a terminatur, in masculinis tantum longus est, ut Aenea: nam in femininis corripitur, ut cathedra. e terminatus producitur, ut scole, sinagoge, pentecoste, parasceue, exceptis his quorum nominatiuus os terminatur, ut Petros Petre. i terminatus corripitur, ut Alexi. o fiterminantur, breues sunt, ut rhetores, carismata; alias longi sunt, ut ecclesiae. genetiuus longus est, si tamen Graece
Abbreviated transcription (Latin):
tã t̾minat: ut impius. impie
Quietiã uocatiuus dũsimilis no¬
minatiuo fuerit: regulã nominat
sequit᷑: ut haec pauꝑtas. & o pauꝑ¬
in m̃a scło. & fem̃o genere ꝓducun¬
tur : corripiunt᷑ inneutro: Ambo
& duo : sineutra sunt corripiunt᷑:
Sima sculina: ꝓducunt᷑: gen pł un
t̃minant᷑. longisunt: ut doctis: si
bus. breuiant᷑: utrebus Hac regula.
omnia nomina. ꝓnomina . & par¬
ticipia. c̃tinent᷑: Sed ꝓnominis
declinatio in hoc tantũ differt: qđ
in mono syllab quae uocalib: ter¬
minant᷑. ut me. te. se.tu. qui: aut
uocalib constant. ut .o. in quolib&
casu ꝓducunt᷑: Sed gẽn. cũ. us. finit᷑.
breuiat᷑. ut illius: Dat̃. uero: sicut
in nom̃e. sẽ ꝑ longus ẽ: excepto
mihi. tibi. sibi: quae in different̃ po¬
n possunt: Sic reliqui quoq casus.
regulã sumunt ex nomine : In
grecis uero : nominatiuus singular̃.
has hab& breues : a. ut eccła bap¬
tisma: As: cũgeñt dos. habuerit :

Expanded text:
tam terminant, ut impius impie. tam terminant, ut impius impie. qui etiam uocatiuus, dum similis nominatiuo fuerit, regulam nominatiui sequitur, ut haec paupertas et o pauin masculino et feminino genere producuntur, corripiuntur in neutro. Ambo et duo, si neutra sunt, corripiuntur; si masculina, producuntur. Genitivus terminantur, longi sunt, ut doctis; si bus, breuiantur, ut rebus. hac regula omnia nomina, pronomina, participia continentur. sed pronominis declinatio in hoc tantum differt, quod in monosyllabis quae uocalibus terminantur, ut me, te, se, tu, qui, aut uocalibus constant, ut o, in quolibet casu producuntur. sed genetiuus, cum us finitur, breuiatur, ut illius. datiuus uero, sicut in nomine, semper longus est, excepto mihi, tibi, sibi, quae indifferenter poni possunt. sic reliqui quoque casus regulam sumunt ex nomine. in Graecis uero nominatiuus singularis has habet breues: a, ut ecclesia, baptisma; as, cum genetiuus dos habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
potis: siuero correpta fuerit: bre¬
uiatur. ut cõpos. cõpotis: us. cũ
ingenitiuo crescente longa ꝑman¬
serit: ꝓducit̾: ut uirt᷑. uir tutis.
tellus. telluris: excepto uno.
siuero ingenitiuo crescente correpta
quia mutata ꝑ manserit. aut non
creuerit: breuiat᷑: ut pectus. pec¬
fuerit de clinationis: cũ ablo suo .e.
tantũ littera t̃minato breuiatur:
ut a fonte. fontis: excepto uno qđ
ꝓducit᷑. ab hac fame : qđ ueteres
huius famei. non huiꝰ famis. & huic
famei. ñ huic fami. ded inabant:
Vbi notandũ qđ nomina quintae
declinationis. quae in .ei. litteris
genitiuo. & dat̃. casut̃ minantur.
& hasdiuisas. & utrãq longam
habent: ut faciei. diei. fidei:
uocatiuus semꝑ similit̃: excepto.
cũ .i. t̃minat᷑. ut laurenti: Ubi
notandũ qđ nomina quae in .ius.
t̃minant᷑: ingent̃ casu. duplici .i.
efferunt᷑: inuocatiuo simplici:
Inutroq longa: ut filius. filii . o
fili : ł certe uocatiuũ in .e. correp¬

Expanded text:
potis; si uero correpta erit, brepotis; si uero correpta erit, breuiatur, ut compos compotis. us, cum in genetiuo crescente longa permanserit, producitur, ut uirtus uirtutis, tellus telluris, excepto uno pHoratius ars 65 . si uero in genetiuo crescente correpta aut mutata permanserit aut non creuerit, breuiatur, ut pectus pecfuerit declinationis, cum ablatiuo suo e tantum littera terminato breuiatur, ut a fonte fontis; excepto uno quod producitur, ab hac fame, quia ueteres huius famei, non huius famis, et huic famei, non huic fami declinabant. ubi notandum quod nomina quintae declinationis, quae in ei litteras genetiuo et datiuo casu terminantur, et has diuisas et utramque longam habent, ut faciei, diei, fidei. uocatiuus similiter, excepto cum i terminatur, ut Laurenti. ubi notandum quod nomina quae in ius terminantur in genetiuo casu duplici i efferuntur, in uocatiuo simplici, in utroque longa, ut filius filii o fili; uel certe uocatiuum in e correp
Abbreviated transcription (Latin):
pubes clades fames uulpes claues
edes. sedes. strages. hercules ꝓles.
nubes: Quãuis quidã nubs. nomina¬
tiuũ enuntiari maluerunt: uel cũ
crescens. ẽ: ꝓductã ante nouissimã
es mercedis quietis : uł cũ mono¬
syllaba fuerint nomina : a ut de
mono syllabistucta : ut pes bipes.
sompes ⁊ ubi notandũ qđ pes. sic̃
& sal & par. cũ monosylla ba . ẽ:
Longa. ẽ : At cũ ꝑ alioscasus de¬
clinaricoeperit: primã syllabã
corripit : Ltẽ. ceres. aries. paries.
abies: nominatiuo & uocatiuo.
es. casu ꝓducunt: at. incaeteris casib
.e. corripiunt: Breuiat᷑ uero es. si
aut .e. in .i. mutauerit̾ ingenitiuo
crescente. ut miles. militis: autbre¬
uẽ habuerit. ut seges. segetis
Os monosyllaba: siora significat
ꝓducit̾: siossa: breuiat᷑: quae tam̃
ossyllaba : cũ in dissyllab ł intri¬
syllabis uenerit. & media sylla¬
ba genitiui ꝓducta natura ꝑman¬
serit : tũ longa erit: ut nepos. ne¬

Expanded text:
pubes, clades, fames, uulpes, claues, pubes, clades, fames, uulpes, claues, aedes, sedes, strages, Hercules, proles, nubes, quamuis quidam nubs nominatiuum enuntiare maluerunt; uel cum crescens e productam ante nouissimam es, mercedis, quietis; uel cum monosyllaba fuerint nomina aut de monosyllabis ducta, ut pes, bipes, sonipes. ubi notandum quod pes, sicut et sal et par, cum monosyllaba est, longa est; at cum per alios casus declinari coeperit, primam syllabam corripit. item Ceres, aries, paries, abies nominatiuo et uocatiuo casu es producunt; at in ceteris casibus e corripiunt. breuiatur uero es, si aut e in i mutauerit in genetiuo crescente, ut miles militis,; aut breuem habuerit, ut seges segetis. os monosyllaba, si ora significat, producitur; si ossa, breuiatur. quae tamen os syllaba, cum in disyllabis uel in trisyllabis uenerit et media syllaba genetiui producta natura permanserit, tum longa erit, ut nepos ne
Abbreviated transcription (Latin):
BIS NOMINV. PNONVNV ET PARTICPIṼ
ominatiuus singularis.: has hab&¬
breues: a. ut cytharista. uinea. tore¬
uma ⁊e. ut sedile.o. ut ordo. uirgo.
u. ut cornu . el. ut mel. ⁊ il. ut uigil.
ul. ut consul: m. ut tectũ. n. ut car¬
us. ut uistus. cur sus. cedrus. nemus:
ir. ut uir: or. ut doctor . t. ut caput:
Hlas itẽ. longas : .i. ut frugi. ⁊ il uno.¬
ol. ut sol  as. ut facultas :c. ut alec ⁊
ltem hac sunt. quae in mono syllab
ꝓducunt᷑ : in dissyllabis aut̃ & tri¬
syllabis uł incaeteris polisyllabis
corripiunt᷑ :ar. ut far. nar. cesar :
er. ut uer. pater . ⁊ ur. ut fur. mur¬
mur.⁊is. ut uis. glis. lis. fortis : al. ut
sal. anmbal ltẽtor cular. & pului¬
nar ꝓducta: qui quibusdã placu¬
it hoc torcula redici. nontorcular:
& hocpuluinare. non puluinar: es.
terminat᷑. si quintae declinationis¬
fuerit: ꝓducit᷑ ut dies: Sitertiae:
tunclonga .ẽ. cũ genitiuus singula¬
ris non crescit : ut labes. tabes. cedes.

Expanded text:
bis nominum, pronominum, et participiorum. bis nominum, pronominum, et participiorum. Nominativus singularis has habebreves: a, ut citharista, vinea, toreuma; e, ut sedile; o, ut ordo, virgo; u, ut cornu; el, ut mel; il, ut vigil; ul, ut consul; m, ut tectum; n, ut carus, ut justus, cursus, cedrus, nemus; ir, ut vir; or, ut doctor; t, ut caput. Has item longas: i, ut frugi; il,ol, ut sol; as, ut facultas; c, ut allec. item haec sunt quae in monosyllabis producuntur, in disyllabis autem et trisyllabis uel in ceteris polisyllabis corripiuntur: ar, ut far, Nar, Caesar; er, ut uer, pater; ur, ut fur, murmur; is, ut uis, glis, lis, fortis; al, ut sal, Hannibal. item torcular et puluinar producta, quia quibusdam placuit hoc torculare dici, non torcular, et hoc puluinare, non puluinar. es terminatus, si quintae fuerit declinationis, producitur, ut dies; si tertiae, tunc longus est, cum genetiuus singularis non crescit, ut labes, tabes, caedes,