comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰca u deuota deo existens: etiã sanguinẽ su¬
um ꝓ eo fundere ñ dubitauit. Andreas fr̃ pe¬
tri carne. ⁊ coheres gr̾̃a. scd̾m ebream echimo¬
logiam int̾̃pretat᷑ decorus siue respondens.
oꝑibꝰ. qr qd̾ corde credit: oꝑibꝰ exercet. Uiri¬
liter qͦq ip̃e in dei mandatis agit. ⁊ oꝑat᷑ ui
sticiam: ut acceptꝰ ⁊ placitꝰ fiat conditori suo.
Ioħes. qͦdam uaticuuo ex merito nom̃ accepit.
enĩ eum cet̾is apłis. dilexit iħc. Hic eoꝵ tipũ
tenet. qͥ contẽplationis gr̃a sublimati. sedu¬
lo suo adherent conditori. nͨ aliqͥd cariꝰ ipso du¬
cunt: qui cum psalmista dicere possunt. mͥ aũ
adherere deo bonũ est. poñe in dño deo spem
meam. ut anñtiem om̃s laudes eiꝰ in portis filie
sion. Notanclum tam̃ qd̾ in expositionẽ eungłi¬
ca uͥ petrꝰ ⁊ ioħes pꝰ resurrectionẽ xp̃i ad monui¬
mentũ cucͣrerunt. qd̾ ioħes pͥor uenit. s tam̃
ñ inc̾iuit. Pettꝰ aũt pꝰteriꝰ ueniens. statim inti¬

Expanded text:
 devota Deo existens etiam sanguinem suum pro eo fundere non dubitavit. Andreas, frater Petri, carne et cohaeres gratiae secundum Hebraeam Etymologiam interpretatur decorus sive respondens. operibus; quia quod corde credit, operibus exercet; viriliter quoque ipse in Dei mandatis agit, et operatur justitiam, ut acceptus et placitus fiat Conditori suo. Joannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. enim eum caeteris apostolis dilexit Jesus. Hic eorum typum tenet qui contemplationis gratia sublimati sedulo suo adhaerent Conditori: nec aliquid charius ipso ducunt: qui cum Psalmista dicere possunt: Mihi autem adhaerere Deo bonum est: ponere in Domino Deo spem meam: ut annuntiem omnes laudes ejus in portis filiae Sion . Notandum tamen, quod in expositione Evangelica, ubi Petrus et Joannes post resurrectionem Christi ad monumentum cucurrerunt, quod Joannes porro venit: sed tamen non introivit, Petrus autem posterius veniens statim introi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter testimoniũ xp̃i passiones sustinuerunt.
⁊usq ad mortẽ ꝓ ueritate certauerunt. Qd uͦ ñ
testes qd̾ latine utiq possumꝰ dicere. s grece mr̃es
appellamꝰ: familiariꝰ eccłe auribꝰ hoc uerbũ gre¬
cum sonat. sic̃ ⁊ młta greca nomina. que ꝓ latinis
utim᷑. Martyr pͥmꝰ in nouo testam̃to stepħs fuit: qͥ
ebreo sermone int̃pretat᷑ norma. qd̾ pͥor fuerit in
martirio. ad mutationẽ fidelium. Idem aũt ⁊ gre¬
co sermone in latinũ uertit᷑ coronatꝰ. Et hoc ꝓphe¬
tice. ut qd̾ seq̃ret᷑ in rem: uaticinio qͦdam fut᷑i
pꝰ in uocabło resonaret. Passus est enĩ. ⁊ qd̃ uora¬
bat᷑ accepit. Stepħs enĩ: corona dr. humilit̾ la¬
pidatꝰ. s sublimit̾ coronatꝰ. Duo aũt sunt geña¬
martirii. Unum in aꝑta passione. alt̾um in occul¬
ꝑ hoc qd̾ se om̃ipotenti deo in corde mactauer̃t.
etiã pacis tp̃r martires facti st̃: qͥ etiã si ꝑse¬
cutionis tempꝰ existeret. mr̃os fieri possent.

Expanded text:
r testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utique possumus dicere sed Graece martyres appellamus: familiarius Ecclesiae auribus hoc verbum Graecum sonat: sicut et multa Graeca nomina, quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem et Graeco sermone in Latinum vertitur, coronatus: et hoc prophetice: ut quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur, accepit. Stephanus enim, corona, dicitur: humiliter lapidatus: sed sublimiter coronatus. Duo autem sunt martyrii genera: unum in aperta passione, alterum in occulper hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt: qui etiam, si persecutionis tempus existeret, martyres fieri
Abbreviated transcription (Latin):
in aratrũ ⁊ respiciens retro aptꝰ est regno dei.
Iuclas iaeobi qͥ alibi apellat᷑ lebbeus figuratũ
nom̃ habet a corde. qd nos diminutiue cor¬
culũ possumꝰ apellare ipse ii eungłio alio tha¬
deus scribit᷑. Et bene est ut cuꝰ nom̃ a corde
sigͣat᷑. totam intentionẽ mentis ad dm uertat
ut ei ꝑ om̃ia placeat. cuiꝰ ministrũ se ẽẽ ꝓba¬
uit. Iudas scariot̾is a uico in qͦ ortꝰ est. ł ex
tribu isachar. uocabłm sũpsit: q̃dam p̃sago¬

Expanded text:
ns retro, aptus est regno Dei . Judas Jacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde: quod nos diminutive corculum possumus appellare. Ipse in Evangelio alio Thathaeus scribitur. Et bene est, ut cujus nomen a corde figuratur, totam intentionem mentis ad Deum vertat, ut ei per omnia placeat, cujus ministrum se esse probavit. Judas Scariothis a vico, in quo ortus est: vel ex tribu Isachar vocab
Abbreviated transcription (Latin):
te ad me om̃s qͥ laboratis ⁊ onerati estis ⁊
ego reficiam uos: recipianiq in et̾ne uite
tab̾nacła. Et sic̃ .xii. fontes in elim. unde lassatꝰ
ualde ualida siti popłs potatꝰ est: ita ꝑ duo¬
decim apłos om̃is turba fideliũ sacre fidei doc¬
trine potat᷑. ⁊ ad et̾ne uite gaudia sc̃a p̾dicatio¬
ne uocat᷑. Iosue qͦq q̃ fig᷑am xp̃i ⁊ nomine ⁊¬

Expanded text:
is et onerati estis, et ego reficiam vos , et recipiam in aeternae vitae tabernacula. Et sicut duodecim fontes in Celim, unde lassatus valde valida siti populus potatus est, ita per duodecim apostolos omnis turba fidelium sacrae fidei doctrina potatur, et ad aeternae vitae gaudia sancta praedicatione vocatur. Josue quoq
Abbreviated transcription (Latin):
leus uniu̾se t̾re. Simon cireneꝰ cui gestanclam
crucẽ imposuer̃t. popłs gentilitatis intelligit᷑: qͥ
ꝑegrinꝰ in lege obediens efficit᷑ eungło crucis. ipse
xp̃i uictor ⁊ fidei baiulꝰ factꝰ. Duo latrones popłm
expͥmunt iudeoꝵ ac gentiũ. quoꝵ unꝰ incredulꝰ
blasphemat xp̃m in cruce pendentẽ. alt̾ fidel
iudeos increpat blasphemantes. Quatuor mili¬
tes qͥ qͣtuor partes s̾ de iħu uestim̃tis fecerunt.
p̃fig̃auerunt.iiͦii. partes mundi. q̃ diuiser̃t sibi
eloqͥa xp̃i. sic̃ scͥptum est. Letabor ego suꝑ eloqͥa
tua. sic̃ qͥ inuenit spolia multa. Sc̃e mulieres q̃

Expanded text:
 246. Simon Cyrenaeus, cui gestandam crucem imposuerunt , 151 gentium populus intelligitur, qui peregrinus in lege, obediens efficitur Evangelio, crucis ipse Christi vector, et fidei bajulus factus. 247. Duo latrones populum exprimunt Judaeorum et gentium: quorum unus incredulus blasphemat Christum in cruce pendentem, alter fidelis Judaeos increpat blasphemantes. 248. Quatuor milites, qui quatuor partes sibi de Jesu vestimentis fecerunt , praefiguraverunt quatuor partes mundi, qui diviserunt sibi eloquia Christi, sicut scriptum est: Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spoli
Abbreviated transcription (Latin):
Cephas dr. eo qd̾ in capite est constitutꝰ apłoꝵ.
sephalim grece capd̃ dr. ⁊ ip̃m nom̃ in pecro
sirum est. Simon bariona in lingͣm nr̃am so¬
nat filiꝰ columbe: ⁊ ẽ nom̃ sirum parit ⁊ he¬
breum. Bar qͥpe. sira lingͣ filiꝰ. iona ebraice.
columba: utroq sermone dr bariona. Aui
simplicit̾ accipiunt. qd̾ simon filiꝰ ẽẽt ioħ̾is.¬

Expanded text:
Cephas dictus eo quod in capite sit constitutus apostolorum. Cephale Graece caput dicitur, et ipsum nomen in Petro situm est. Simon Barjona in linguam nostram sonat filius columbae. Est et nomen Syrum pariter et Hebraeum. Bar quippe Syra lingua filius: jona Hebraice columba: utroque sermone dicitur Barjona. Alii simpliciter accipiunt, quod Simon, id est, Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
qd de cõmumi humani generis t̃ra nascenclo sus¬
ceꝑat. resurgendo iam suꝑ t̾rena omia sub¬
leuatum celesti uirture induerit. in monte
apparuit. ut admon̾et fideles. si illic celsi¬
tudinẽ resurrectionis eiꝰ cupiunt uide. hic
ab infimis cupiclitatibꝰ acl suꝑna stucdeant cle¬
sideria tͣnsire. Nomen uͦ galilee. tͣnsmigratio
ł reuelatio int̾pretat᷑. Tunc enĩ reuelata facie
eum uiam nr̃am. eiq uestigia sequim̃ fide ñ

Expanded text:
quod de communi humani generis terra nascendo susquod de communi humani generis terra nascendo susperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum, coelesti virtute induerit. In monte apparuit, ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infimis cupiditatibus ad superna studeant desideria transire. Nomen vero Galilaeae transmigratio, vel revelatio interpretatur. Tunc enim revelata facie,eum viam nostram, ejusque vestigia sequimur fide non
Abbreviated transcription (Latin):
significat fidem ac pietatẽ sc̃e eccłe. que odorem
⁊ martha que irritans uł ꝓuocans int̾pretat᷑. tipũ
tenet eccłe: q̃ bonis oꝑibꝰ cotidie insudans. irritat
diabolũ ⁊ menbra eiꝰ. ⁊ ꝓuocat piis actionibꝰ ac uer¬
turabunt᷑. Pncipes sac̃dotũ qͥ ab custodibꝰ septil¬
chri. ueracit̾ comꝑta resurrectione dñi. ded̾unt
ip̃is pecuniam copiosã ut mentirent᷑. dicentes
corpꝰ dñi a discipłis eiꝰ furatũ. p̃fig̾abant eos
qͥ ꝓpt̃ auariciã t̾renam uendunt ueritatẽ. emĩ¬
tes iniqͥtatẽ: s ⁊ om̃s qͥ stipe templi ⁊ his que
conferunt᷑ ad usum eccłe abutunt᷑ in aliis rebꝰ.
qͥbꝰ suam expleant uoluptatẽ: similes sunt scri¬
barũ ⁊ sac̃dotum redim̃tium mendatiũ ꝓ sau¬
guine saluatoris. Qd̃ aũt . xiͫ. discipłis saluator
post resurrectionẽ suam in galilea in monte
apparuit. ñ uacat a mist̾io. s significat qr corpꝰ

Expanded text:
significat fidem ac pietatem sanctae Ecclesiae, quae odorem significat fidem ac pietatem sanctae Ecclesiae, quae odorem et Martha, quae irritans vel provocans interpretatur, typum tenet Ecclesiae; quae bonis operibus quotidie insudans irritat diabolum et membra ejus, et provocat piis actionibus ac verturabuntur. Principes sacerdotum qui, ab custodibus sepulcri veraciter comperta resurrectione Domini, dederunt ipsis pecuniam copiosam, ut mentirentur dtum, praefigurabant eos qui propter avaritiam terrenam vendunt veritatem, ementes iniquitatem. Sed et omnes, qui stipe templi, et his quae conferuntur ad usum Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluptatem, similes sunt scribarum et sacerdotum redimentium mendacium pro sanguine Salvatoris. Quod autem undecim discipulis Salvator post resurrectionem suam in Galilaea in monte apparuit, non vacat a mysterio, sed significat quia corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia fragilitatis ꝑtimesciuit. eo maiore
saluatoris amore feruentes. passionis eiꝰ uestigiis
in hoc scło qͦ reqͥes est p̃paranda fut᷑a diligent᷑
obsecunt᷑. ⁊ si forte ualeant uitari pia curiosi¬
tate. qͦ ordine sit eadem passio completa ꝑpen¬
dunt. Mulieres que apłis dñi resurrectionẽ an¬
mĩtiant. lex ⁊ ꝓpħia intelligunt᷑: q̃ głam resur¬
rectionis xp̃i. ante qͣm reuelaret᷑. qͦsi p̾cursores p̃¬
dicauert̃. Maria gͦ magdalene. ip̃a est soror lazari
⁊ marche : de qͣ dñs eiecit septem demonia. ip̃a
est ñ alia. que qͦndam ut lucas scribit peccatrix
adhuic ueniens pedes dñi lacͥmis penitentie ri¬
gauit᷑. ⁊ ungento pie confessionis liniuit: ⁊ qr mł¬
tum dilexit: multoꝵ ueniam apio udice ꝓ¬
meruit. eadem passione uicina eiꝰ iustificata. ⁊ fa¬
miliaris effecta dño: ñ tantũ pedes eiꝰ ut idem
iohes narrat. uerũetiã capd̃ ut matheus marcꝰq
ꝑhibent oleo sc̃õ ꝑfudit. hec aloco magdalene¬

Expanded text:
conscientia fragilitatis pertimescunt, eo majore Salvatoris amore ferventes passionis ejus vestigiis in hoc saeculo, quo requies est praeparanda futura, diligenter obsequuntur; et si forte valeant imitari pia curiositate, quo ordine sit eadem passio completa, perpendunt. Mulieres quae apostolis Domini resurrectionem annuntiant, lex et prophetia intelliguntur, quae gloriam resurrectionis Christi, antequam revelaretur, quasi praecursores praedicaverunt. Maria ergo Magdalene ipsa est soror Lazari et Marthae, de qua Dominus ejecit septem daemonia. Ipsa est autem non alia, quae quondam, ut Lucas scribit, peccatrix adhuc, veniens pedes Domini lacrymis poenitentiae rigavit, et ungento piae confessionis linivit; et quia multum dilexit, multorum veniam a pio judice promeruit . Eadem vicina passione ejus justificata, et familiarJoannes narrat, verum ejus caput ut Matthaeus Marcusque perhibent oleo sancto perfudit.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ dext̃a auricula amputat᷑. ifrłrcicꝰ est po¬
płs. in incredulicate seruus effectꝰ. hic dex¬
teram aurẽ admittit: dum ad sinistrũ in tel¬
lectũ ltt̾e tͣnsit. cui dñs in his qui creduit
auditũ restaurat fidei. ⁊ obedientẽ eungłii
fecit mandatis. Caiphas inuestigator. aut
sagax. aut uomens ore int̾pretat᷑. Inique enĩ
ore suo iustum condẽpnauit. qͣmius hoc miste¬
rio ꝓpħali anñtiasset. Nam idem pͥnceps sacer¬
dotũ qͥ scidit uestim̃tũ suum in dñi passione.
indicat hebreũ popłm nudatũ sac̃dotio ⁊ eua¬
cuatũ regno scisso. Barrabas qͥ iudeis dimittit᷑.
significat antix̃m. qͦm illi errantes susciꝑe meri¬
eoꝵ. absq dubio iudeoꝵ magistꝰ. qͥ est diabolus
honucidioꝵ nagist̃ qͥ usq hodie regnat in eis.
Herodes ⁊ pilatꝰ qͥ cum eẽnt discordes in passio¬
ne dñi amicitia fed̾ant᷑: indicant pͥmũ fuisse di¬

Expanded text:
cujus dextera auricula amputatur, Israeliticus est pocujus dextera auricula amputatur, Israeliticus est populus, qui in incredulitate servus effectus est. Hic dexteram aurem amittit, dum ad sinistrum intellectum litterae transivit. Cui Dominus in his qui credunt auditum restaurat fidei, et obedientem Evangelii fecit mandatis. Caiphas investigator, aut sagax, aut vomens ore, interpretatur. Inique enim ore suo justum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali annuntiasset; nam idem princeps sacerdotum, qui scidit vestimentum suum in Domini passione, indicat Hebraeorum populum nudatum sacerdotio et evacuatum regno scisso. Barabbas, qui Judaeis dimittitur, significat Antichristum, quem illi errantes suscipere merueorum, procul dubio Iudeorum, magistri, qui est diabolus homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat Herodes et Pilatus, qui cum essent discordes, in passione Domini amicitia foederantur, indicant primum divisos fu
Abbreviated transcription (Latin):
mouebat᷑ aqͣ ⁊ sanabat᷑ infirmꝰ: descendente
de celis xp̃o. cõmotꝰ est in passione eiꝰ idem po¬
płs. ⁊ sanatꝰ est mundꝰ. Cecus inatiuitate qͦm
dñs unctis ocłis ad piscinã siloe misit lauan¬
dum: significat genꝰ humanũ a natiuitate .i. a
tizatꝰ in xp̃o acciꝑet lucem fidei. ⁊ credet in eum
qͥ uisibilit̃ in mundo apparuit. Lazarus qͥ int̾¬
pretat᷑ aduitꝰ. qͦm dñs qͣtriduanũ fecentẽ de
monumento suscitauit: signit muncdũ qͣm gra¬
uissima peccati consuetudo corruꝑat. qͥ tam̃ qͣr¬
to die mortis suscitat᷑. Pma enĩ dies mortis est
de adam ꝓpago tracta mortał. Ait̾a dies mor¬
tis est. tͣnsgressio legis nat᷑alis. Tercia dies mor¬
tis est. p̃uaricatio clate legis. Quarta dies mor¬
tis est: contemptꝰ euͣngłice p̃dicationis. in qͣ
die dñs suũ opꝰ respiciens. misericordit̾ susci¬
tare dignatꝰ est. Seruus pͥncipis sac̃dotum

Expanded text:
commovebatur aqua, et sanabatur infirmus; descendente commovebatur aqua, et sanabatur infirmus; descendente de coelis Christo, commotus est in passione ejus idem populus, et sanatus est mundus. Caecus a nativitate, quem Dominus unctis oculis ad piscinam Siloe misit lavandum, significat genus humanum a nativitate, id est, a tizatus in Christo acciperet lucem fidei, et crederet in eum qui visibiliter in mundo apparuit. Lazarus, qui interpretatur adjutus, quem Dominus quadriduanum fetentem de monumento suscitavit, significat mundum, quem gravissima peccati consuetudo corruperat. Qui tamen quarto die mortis suscitatur. Prima enim dies mortis est tracta de Adam propago mortis. Altera dies mortis est transgressio legis naturalis. Tertia dies mortis, praevaricatio datae legis. Quarta dies mortis est contemptus evangelicae praedicationis, in qua die Dominus suum opus respiciens misericorditer suscitare dignatus est. Servus principis sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
egipto eluctum. finitũ enĩ uinũ: ostendit sub
inteiuigit᷑ sinagoga.uͭ. libris legis qͣsi qͥnꝙ uiris
scd̃m sensum carnis subiecta. qͣm misericordit
dñs ꝓuocat haurire aqͣm uiuam. lauacri scilicet
ꝑciꝑe grãm.ł secretam legis intelligentiã. Muli¬
er adultera que offert᷑ dño a iudeis lapidanda.
eccła est que pꝰ relicto deo in idolis fuerat forni¬
cata. qͣm uolebat sinagoga zelans int̾ficere: xp̃c
saluat ꝑ remissionẽ delicti. ñ sinit eam ꝑire. qui
nouit ueniam condonare peceantibꝰ. Simon leps
gentił est popłs. qui est a redemptore mundatꝰ.
Mulier que unguento capd̃ dñi unxit: eccła est
que fructum sui oꝑis fideiq odorẽ. ad laudem
dei ⁊ xp̃i głam refert. Angłs ille ad cuiꝰ descen¬
suni mouebat᷑ aqͣ. qͥnq porticibꝰ cincta. xp̃c est
in cuiꝰ aduentu turbatꝰ est iudeoꝵ popłs. qͥnq
libris legis conclusus. Descendente enĩ angło.

Expanded text:
Aegypto eductum. Finitum enim vinum ostendit sublAegypto eductum. Finitum enim vinum ostendit sublintelligitur Synagoga, quinque libris legis, quasi quinque viris, secundum sensum carnis subjecta; quam misericorditer Dominus provocat haurire aquam vivam, lavacri scilicet percipere gratiam, vel secretam legis intelligentiam. Mulier adultera, quae offertur Domino a Judaeis lapidanda, Ecclesia est; quae prius, relicto Deo, in idolis fuerat fornicata, quam volebat Synagoga zelans interficere: Christus salvat per remissionem delicti, nec sinit eam perire, qui novit veniam condonare peccantibus. Simon leprosus gentilis est populus, qui est a Redemptore mundatus. Mulier quae unguento caput Domini unxit, Ecclesia est, quae fructum sui operis, fideique odorem ad laudem Dei et Christi gloriam refert. Angelus ille ad cujus descensum movebatur aqua quinque porticibus cincta, Christus est, in cujus adventu turbatus est Judaeorum populus quinque libris legis conclusus. Descendente enim angelo
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens .x. ad qͥsunt: significat doctores
cam̃tis bene diuisi sunt. ⁊ docendo młtos
in fide ad qͥsierunt. Idarco adueniente dño
adqͥsiuit. illos demonstrat qͥ mandata dei
seruantes. consecunt᷑ scientiã legis in qͥnq li¬
bris moysi scͥptam. eamq edocendo ad usum
salutis necessariã fenerant. Qui uͦ mnam
unam ip̃am in sudario conseruauit: osten
dit eum qui creditũ sͥ gr̃e donum. delicate
otioseq tractauit: unde ⁊ recte amitet colla¬
tam grãm. qͥ ꝑ negligentiã p̾dicare contẽpsit.
ut ei augeat᷑ qui inde laborauit. Uidua que
delem demonstrat. qͦ in thesauro cordis sui
fructũ dilectionis dei ⁊ ꝓxum seruat. Spon¬
sus xp̃c est: cuiꝰ nuptie cum eccła celebrant᷑
in cuiꝰ coniunctione aqͣ in unũ mutat᷑: qr
credentes ꝑ lauachri gr̃am. transeunt ad pas¬
sionis coronam. Architriclinꝰ moyses intelli¬
git᷑: q̃ mirat᷑ meliorẽ ⁊ sanctiorẽ popłm ꝑ
iħm in euͣngło congregatũ. qͣm illum pͥorem ab

Expanded text:
ficat doctores, camentis benedicti sunt, et docendo multos in fide acquisiverunt; idcirco adveniente Domino inque acquisivit, illos demonstrat, qui mandata Dei servantes, consequuntur scientiam legis in quinque libris Moysi scriptam, eamque edocendo ad usum salutis necessariam fenerant. Qui vero mnam unam ipsam idit eum qui creditum sibi gratiae donum delicate otioseque tractavit, unde et recte amittit collatam gratiam, quia per negligentiam praedicare contempsit, ut ei augeretur quod laboravit. 232. Vidua quae delem demonstrat ejus qui in thesauro cordis sui fructum dilectionis Dei et proximi servat. sus Christus est, cujus nuptiae cum Ecclesia celebrantur; in cujus conjunctione aqua in vinum mutatur, quia credentes per lavacri gratiam transeunt ad passionis coronam. Architriclinus, Moyses intelligitur, qui miratur meliorem et sanctiorem populum Jesum in Evangelio congregatum, quam illum priorem ab
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuarietate coloꝵ. diu̾sitatẽ habent scis¬
matũ. qͥ ideo ad sac̃dotẽ mittunt᷑. ut de¬
tersa om̃i uarietate erroꝵ. unitatis ꝑcipiant
sacram̃tũ. Iudex iniquus qͥ dñm ñ time¬
bat assidue tam̃ dep̃cantẽ uiduam exau¬
diuit: similitudo est qͣ demonstrat᷑ qͣntam
spem habere debet qͥ dñm indesinent̃ expos¬
cit. cum etiã apd̾ aures iniusti iudicis ua¬
luerit frequens instancia iudue dep̃cantiᷤ.¬
Ipsa aũt uidua significare potest ecclam
ꝑseuerant̃ sui petentẽ ultionẽ de inimicis
suis: hoc est diabolo ⁊ hereticis. Phariseus
orans in templo. iudeoꝵ est popłs: qͥ ex iꝰtifi¬
cationibꝰ iegis extollit merita sua. Publicanꝰ
ri meruit exaltatꝰ. Cecus sedens secꝰ uiam:
fidei meruit claritatẽ. Tacheus qͥ int̾p̃tat᷑
iustꝰ siue iustificatꝰ. aut iꝰtificandꝰ. gentił est
popłs. gr̃a meritoꝵ pusillus. qͥ tam̃ a t̾renis¬

Expanded text:
in varietate colorum diversitatem habent schismatum; qui ideo ad sacerdotem mittuntur ut, detonsa omni varietate errorum, unitatis percipiant sacramentum. Judex iniquus, qui Dominum non timebat, assidue tamen deprecantem viduam exaudivit, similitudo est qua demonstratur quantam spem habere debet qui Deum indesinenter exposcit, cum etiam apud aures injusti judicis valuerit frequens instantia viduae deprecantiIpsa autem vidua significare potest Ecclesiam perseveranter sui petentem ultionem de inimicis suis, hoc est, diabolo et haereticis. Pharisaeus orans in templo, Judaeorum est populus, qui ex justificationibus legis extollit merita sua. Publicanusri meruit exaltatus. Caecus sedens secus viam,fidei meruit claritatem. Zachaeus, qui interpretatur justus, sive justificatus, aut justificandus, gentilis est populus, gratia merito
Abbreviated transcription (Latin):
um: ille anine st̃ que habent qͥdem inte¬
gritatẽ corꝑũ.s. ñ seruant uutta conscientiam
boni oꝑis testimoniũ. dum in facie glantur
apd̾ homines. ⁊ ñ in corde apd dm. Ideoq
qr in uasis pector suoꝵ mentis splendorem
ñ gerunt: adueiuente dño a regni eiꝰ gau¬
dio recludunt᷑. Homo ꝑegre ꝓficiscens.
didit eungłicã gr̃am eungłicis negotia¬
rali ac mistico sensu. pie dispensando dupli¬
cauit. Terciꝰ sub fig̾a uniꝰ talenti gr̃e donũ
acceptũ in t̾rens uoluptatibꝰ obscurauit.

Expanded text:
e sunt quae habent quidem integritatem corporum, sed non servant intra conscientiam boni operis testimonium, dum in facie gloriantur apud homines, et non in corde apud Deum: ideo quod quia in vasis pectorum suorum mentis splendorem non gerunt, adveniente Domino a regni ejus gaudio recluduntur. Homo peregre proficiscens, didit evangelicam gratiam evangelicis negotiamorali ac mystico sensu pie dispensando duplicavit. 201. Tertius, sub figura unius talenti, gratiae donum acceptum in terrenis voluptatibus obscuravit,
Abbreviated transcription (Latin):
audiens. Pecrꝰ aũt: ꝑsonam gestat eccłẽ. q̃ habet
potestatẽ dimittendi peccata. atq reducendi
ab inferis homines ad celestia regna. Saulꝰ ebreo
habebat istud. qr ꝑsequebat᷑ xp̃ianos. pꝰea
mutato nomine de saulo factꝰ est paulꝰ: qd̃
int̾pretat᷑ muirabił. siue eiectꝰ. Mirabił: qr ł mł¬

Expanded text:
diens. Petrus autem personam gestat Ecclesiae, quae habet potestatem dimittendi peccata atque reducendi ab inferis homines ad coelestia regna. Saulus Hebrahabebat istud, quia persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
tria gentiũ ad fidem dñicam conũtunt᷑: qͥb
tam̃ expulso a corde demonũ cultu. dum pͥstinã
lucẽ ꝑceꝑunt fidei. pꝰea ad laudandũ dm eoꝵ
lingͣ resoluit᷑: ut confiteant᷑ eũ qͦm ante nega¬
uerunt. Homo manũ aridã habens: significat
de manũ tuã. admonet semꝑ porrigendã ele¬
mosinã pauꝑibꝰ. Hono de qͦ inmundꝰ sp̃c exiuit.
⁊ rursum eũ occupauit: significat hominẽ pe

Expanded text:
tria gentium ad fidem Dominicam convertuntur. Quibus tria gentium ad fidem Dominicam convertuntur. Quibus tamen expulso a corde daemonum cultu, dum pristinam lucem perceperunt fidei, postea ad laudandum Dominum eorum lingua resolvitur, ut confiteantur eum quem antea negaverunt. Homo manum aridam habens significat ade manum tuam , admonet semper porrigendam eleemosynam pauperibus. Homo, de quo immundus spiritus exivit, et rursum eum occupavit, signific
Abbreviated transcription (Latin):
fugiunt. uͥtutes tam̃ eiꝰ stupentes mirant᷑ ⁊
p̃dicant. Paraliticꝰ iacens in lectulo anima est
robore recepto resurgit: ⁊ lectum carius sue
in quo debił iacebat ad domũ uͥtutũ re¬
portat᷑. ut se intͣ conscientie sue secreta constrin¬
gat. ⁊ neqͣqͣm inext̾iorib ultra uoluntatib
dissoluta discurrat. Archi sinagoge filia ad
ad eam ueniret tetigit eum. At gͦ mulier q̃ ꝓ
fluuio sanguinis laborabat ⁊ curata est: ar¬
chisinagoge filia quidẽ udee tipum tenuit.
Hec aũt que ꝓ fluuio sanguinis laborabat.
figͣam habuit eccłe uenientis ex gentibꝰ. que
dum pꝰ p̃dicationẽ. ⁊ pꝰ passionẽ. ac pꝰ ascen¬
sionẽ xp̃i credidit. qͣsi a t̾go dñm tetigit. ⁊ añ
acciꝑe salutẽ qͣm sinagoga ꝓmeruit. Duo ceci
iuxͣ iam sedentes: significant utrosq popłos
ego sum uia. Demoniũ habens cecꝰ ⁊ mutꝰ qͥ
sc̾bit᷑ a saluatore curatꝰ : indicat eos qͥ ex idola¬

Expanded text:
fugiunt, virtutes tamen ejus stupentes mirantur et fugiunt, virtutes tamen ejus stupentes mirantur et praedicant. Paralyticus jacens in lectulo, anima est, robore recepto resurgit, et lectum carnis suae, in quo debilis jacebat, ad domum virtutum reportat ut se intra conscientiae suae secreta constringat, et nequaquam in exterioribus ultra voluptatibus dissoluta discurrat. Archisynagogi filia, ad ad eam veniret, tetigit eum a tergo mulier, quae profluvio sanguinis laborabat, et curata est, archisynagogi quidem filia Judaeae typum tenuit; haec autem, quae profluvio sanguinis laborabat, figuram habuit Ecclesiae ex gentibus. Quae dum post praedicationem et post passionem ac post ascensionem Christi credidit, quasi a tergo Dominum tetigit: et ante accipere salutem quam synagoga promeruit. Duo caeci juxta viam sedentes, significant utrosque populos Ego sum via . Daemonium habens caecus et mutus, qui scribitur a Salvatore curatus, indicat eos qui ex idolola
Abbreviated transcription (Latin):
tagio macłosum hoc redẽptor dum celoꝵ aititu¬
dine qͣsi de monte descend̾et. a uanio demonũ
cultu muindauit atq in unitatẽ fidei reꝑauit.
Centurio fidẽ gentiũ significat. Puer aũt
qͣs dñs ñ corꝑali p̾sentia uisitauit: s ꝑ
fidem uerbi saluauit. Ipsa qͦq mulier ca¬
nanea. eccłe gentiũ grrebat figam: que tanꝙͣ
canis querit micas de mensa dñoꝵ .i. sa
tri febricitans. significat sinagogã estu
carualiũ desid̾ioꝵ accensam: cuiꝰ filia est
pars illi credentiũ. q̃ data est petro re¬
genda. Seriba repudiatꝰ qͥ ꝓpt̾ questũ dñm
sequebat᷑. significat eos qͥ xp̃i fidem. ñ ꝓpt̾¬
dñm. s ꝓpt̃̾ lucrũ scłi appetunt. Demoniac̃
qͣm  dñs in regione gerasenoꝵ. a legione
curauit: significat gentilẽ popłm multoꝵ
cuitibꝰ demonioꝵ obnoxũt. Pastores poreoꝵ
fugientes qͥea q̃ gesta sũt nõciãt in ciuitate.
significant pͥncipes impioꝵ. qͥ dum fide xp̃i

Expanded text:
contagio maculosum: hoc Redemptor dum de coelorum altitudine quasi de monte descenderet a vario daemonum cultu mundavit, atque in unitatem fidei reparavit. Centurio fidem gentium significat. Puer autemquas Dominus non corporali praesentia visitavit, sed per fidem verbi salvavit. 154. Ipsa quoque mulier Chananaea Ecclesiae ex gentibus gerit figuram, quae tanquam canis quaerebat micas de mensa dominorum, idtri febriens significat Synagogam, aestu carnalium desideriorum accensam, cujus filia est pars illa credentium quae data est Petro regenda. 156. Scriba repudiatus, qui propter quaestum Dominum sequebatur , significat eos qui Christi fidem non pd propter lucrum saeculi appetunt. Daemoniacus, quem Dominus in regione Gerasenorum a legione curavit, significat gentilem populum multorum cultibus daemoniorum obnoxium. Pastores porcorum fugientes, qui ea quae gesta sunt nuntiant in civitate, significant principes impiorum, qui dum fidem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m iħm xp̃m sub qͣtuor animaliũ nultibꝰ figͣa¬
liter expͥmunt. Matheus enĩ. eundẽ redẽpto¬
rem natum. ⁊ passum anñtians. in similitudi¬
nem hominis comꝑat. Marcꝰ a solitudine ex¬
orsus: leonis fig᷑am induit. ⁊ xp̃i regnũ inui¬
ctum. potentiãq ꝓclamat. Lucas qͦq ꝑ uituli

Expanded text:
Jesum Christum sub quatuor animalium vultibus figuraliter exprimunt. Matthaeus enim eumdem Redemptorem natum et passum annuntians, in similitudinem hominis comparat. Marcus a solitudine exorsus leonis figuram induit, et Christi regnum invictum, potentiamque proclamat. Lucas quoque per vituli
Abbreviated transcription (Latin):
ille qͥ .l. denarios debuit. iudeoꝵ tipum habu
initio mundi debitor semꝑ existens. cirogra¬
phum peccati ꝑ penitentiã ñ exsoluit. Adue¬
niente itaq xp̃o tandẽ credidit. atq uberio¬
rem misccłie fructũ accepit: unde qr plus illi
concessũ est a xp̃o. ampliꝰ cdiligit xp̃m sic̃ scͥptũ
est. Cui plus dimitit᷑: plus diligit. Uii. fr̃s qͥ¬
unã habuerunt mulierẽ. ⁊ sine filiis mortu st̃.
homines infideles intelligunt᷑: q̃ in p̾senti uita
que ꝑ septẽ dier̃ circłm decurrit. totã uitam
suã sine fructu iusticie consũpserunt. Duo in
iecto. illi significant᷑: q̃ remoti a tͣbis in otio qͦ¬
dam uite uacare uident᷑. Due molentes in mo¬
la: qͥ negotiis tẽꝑalium rerũ circũferunt᷑. Duo
in agro qͥ inminist̾io eccłe tãꝗͣ in agro dñico
oꝑant᷑ : ex qͥbꝰ adueniente scłi adu̾sitate .i.

Expanded text:
inta denarios debuit Judaeorum typum habui, qui ab initio mundi debitor semper existens, chirographum peccati per poenitentiam non solvit. Adveniente itaque Christo, tandem credidit, atque uberiorem misericordiae fructum accepit, unde quia plus illi concessum est a Christo, amplius diligit Christum, sicut scriptum est: Cui plus dimittitur, plus diligit. 193. S sine filiis mortui sunt, homines infideles intelliguntur, qui in praesenti vita, quae per septem dierum circulum decurrit, totam vitam suam sine fructu justitiae consumpserunt. Duo in lecto, illi significantur qui remoti a turbis in otio quodam vitae vacare videntur. Duae molentes in mola, qui negotiis temporalium rerum circumferuntur. Duo in agro, qui in ministerio Ecclesiae tanquam in agro Dominico operantur: ex quibus, adveniente saeculi adversitate, id
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ agninubꝰ angłoꝵ inceł. ouem que ꝑienit in
adam: ut bonꝰ pastor quesitã in gentibꝰ reꝑit. atq
crucis sue humeris paradiso reportauit. Mulier que
ꝑditam repꝑit dragiã: eccła est que aĩam diabo¬
li laq̃is abstractã. dum inuen̾it ꝑ penitentiã.⁊
angłoꝵ ⁊ hominũ facit leticiã. Debitor .x. miliũ
talentoꝵ significat homines qͥ deo sunt obnoxii.
ꝑ tͣnsgressionẽ .x. p̃ceproꝵ. S sic̃ nob̃̾ poscentibꝰ.
a dño pecrata relaxant᷑: ita unꝰqͥsq nr̃m dimitt̾e
debet exemplo dñi. nedum minima debita in nob̾
peccantibꝰ ñ concedimꝰ. maiora nr̃a exsoluere cum
usuris penaꝵ cogam᷑. Diues qͥ camelo comꝑat᷑:
ꝑsonã indicat iudeoꝵ. qͥ de logis potentia głat᷑.¬

Expanded text:
novem anovem aAdam, ut bonus pastor, quaesitam in gentibus reperit, atque crucis suae humeris paradiso reportavit. Mulier quae perditam reperit dragmam, Ecclesia est, quae animam diaboli laqueis abstractam dum invenerit per poenitentiam, et angelorum et hominum facit laetitiam. Debitor decem talentorum significat homines qui Deo sunt obnoxii per transgressionem decem praeceptorum. Sed sicut nobis poscentibus a Domino peccata relaxantur, ita unusquisque nostrum dimittere debet exemplo Domini ne, dum minima debita in nobis peccantibus non concedimus, majora nostra exsolvere cum usuris poenarum cogamur. Dives qui camelo comparatur, personam indicat Judaeorum, qui de legis potentia g
Abbreviated transcription (Latin):
spitales anine reqͥescunt. Uulier que fermen¬
tũ abscondit in satis tͥbꝰ: sigñf scientiã sp̃itał doc¬
trine. feruentẽ in tͥnitatis amore. Homo qͥ ab¬
sconditũ thesaurũ in agro repꝑit. ille est qͥ in
xp̃o reficuint᷑. ⁊ duplici testam̃to qͣsi gemellis pis¬
cibꝰ sat᷑ant᷑. Quatuor aũt milia uiroꝵ. qͥ aliis
septẽ panibꝰ alunt᷑. eadẽ eccła gentiũ est. que in
qͣtuor partibꝰ mundi diffundit᷑. atq ubertate sep¬
tiformis gr̃e recreat᷑. Ille qͥ sepe nunc in ignẽ. nc̃
in aqͣm cadebat: mundũ significat. Ignis aut̃ irã
inflãmantẽ. aqͣ carnis uoluptatẽ demonstrat: in
qͥbꝰ semꝑ areptꝰ. cotidiano lapsu p̃cipitat᷑. Moyses ⁊
helias qͥ apparuert̃ cum dño in monte. lex ⁊ ꝓpħe
intelligunt᷑. quoꝵ uocibꝰ passio ⁊ resurrertio. ⁊ gła
dñi declarat᷑. Homo habens centũ oues. ⁊ relictis
illis ouem ꝑditam querit. ac reꝑtam humeris re¬
uehit. figani xp̃i exp̃ssit: q̃ relictis nonaguita

Expanded text:
itales animae, requiescunt. Mulier, quae fermentum abscondit in satis tribus, significat scientiam spiritualis doctrinae ferventem in Trinitatis amore. Homo qui absconditum thesaurum in agro reperit, ille est qui inChristo reficiuntur, et duplici Testamento, quasi gemellis piscibus, saturantur. Quatuor autem millia virorum qui aliis septem panibus aluntur, eadem Ecclesia gentium est, quae in quatuor partibus mundi diffunditur atque ubertate septiformis gratiae recreatur. Ille qui saepe nunc in ignem, nunc in aquam cadebat, mundum significat. Ignis autem iram inflammantem, aqua carnis voluptatem demonstrat, in quibus semper arreptus quotidiano lapsu praecipitatur. Moyses et Elias, qui apparuerunt cum Domino in monte, lex et prophetae intelliguntur, quorum vocibus passio et resurrectio et gloria Domini declaratur. Homo habens centum oves, et relictis illis ovem perditam quaerit, ac repertam humeris revehit, figuram Christi expressit qui, relictis nonaginta
Abbreviated transcription (Latin):
ma. Dispensator ꝓdigͦ qͦm dñs a uillica¬
tu amouere p̃cepit. ⁊ fraudem faciens dño
suo. relaxauit debitoribꝰ suis partẽ. ut habe¬
ret unde in posterũ uiueret. Hec comꝑatio
ad exemplũ nr̃i ꝓposita est. Nam si ille adño
suo laudari ꝓmeruit᷑. q̃ fraudens ei faciens
significat iudeoꝵ suꝑbiã. florentẽ qͦndam in¬
perii claritate. ł honoris excellentiã. Mẽdicꝰ
ulcerosus demonstrat gentilẽ popłm confessi¬
onibꝰ pecc̃oꝵ humiliatũ. ¶nq fr̃s diuitis
illiꝰ qͥ apd̾ inferos torq̃bat᷑. uidei intelligun

Expanded text:
nia. Dispensator prodigus, quem dominus a villicania. Dispensator prodigus, quem dominus a villicatu amoveri praecepit, et fraudem faciens domino suo relaxavit debitoribus suis partem, ut haberet unde in posterum viveret, haec comparatio ad exemplum nostri proposita est. Nam si ille a domino suo laudari promeruit, qui fraudem ei faciens significat Judaeorum superbiam florentem quondam imperii claritate vel honoris excellentia. Mendicus ulcerosus demonstrat gentilem populum confessionibus peccatorum humiliatum. Quinque fratres divitis illius, qui apud inferos torq
Abbreviated transcription (Latin):
x ⁊ ix. annos infirmitatis habens a dño erce¬
ta est. eccłe tipꝰ est que in fiue temꝑũ salu¬
tẽ fidei consecuta est. Sex enĩ etatib mundꝰ
iste cõplef᷑ cui tam̃ tempꝰ habet tͥꝑtitam dis¬
cretionẽ: uuã ante iegem. alt̾am in lege. ter
unt. quo numero tempꝰ hoc nr̃e salutis insi¬
nuat᷑. qͣndo a satane uincłis qͥbꝰ curuabam᷑.
erecti donũ salutis.⁊ spem suꝑne contẽplati¬
onis accipimꝰ. Hydro pic̃ qͦm dñs curauit. de¬
monstrat eos qͦs fluxus carnaliũ uolupta¬
tum. exuberans aggrauat. Homo habens
duos filios ds est intelligendꝰ habens duos po¬
płos. quoꝵ maior fig᷑am tenuit iudaici po¬
płi. qui ꝑmansit in dei cultu. alt̃ iumor gen¬
immolat. unicũ tribuit: ⁊ iam anulũ fidei
⁊ stolam ĩmortalitatis induit eum. qͣqͣm
iudeus fr̃ uuoris torqueat᷑ inuidia. ꝓ salu¬
te tam̃ eiꝰ gaudio conciit. angłoꝵ simpho¬

Expanded text:
e decem et octo annos infirmitatis habens a Domino erece decem et octo annos infirmitatis habens a Domino erecta est, Ecclesiae typus est, quae in fine temporum salutem fidei consecuta est. Sex enim aetatibus mundus iste completur, cujus tamen tempus habet tripertitam discretionem, unam ante legem, alteram in lege, tertunt. Quo numero tempus hoc nostrae salutis insinuatur, quando a Satanae vinculis, quibus curvabamur erecti, donum salutis et spem supernae contemplationis accipimus. Hydropicus, quem Dominus curavit, demonstrat eos quos fluxus carnalium voluptatum exuberans aggravat. Homo habens duos filios, Deus est intelligendus, habens duos populos: quorum major figuram tenuit Judaici populi qui permansit in Dei cultu; alter minor genimmolat unicum; tribuit etiam annulum fidei, et stola immortalitatis induit eum. Quanquam Judaeus frater livoris torqueatur invidia, pro salute tamen ejus gaudio concinit angelorum sympho
Abbreviated transcription (Latin):
Diuisus est enĩ filiꝰ aduersꝰ patrẽ suũ: i. po
płs ex gentibꝰ ueniens adũsus diabolũ cum qͦ fue¬
trẽ suã .i. plebs ex iudeis credens adu̾sus impi¬
am sinagogã. Diuisa est ⁊ nutꝰ adũsus socrũ
suã. eccła scilicet ex gentibꝰ aduersꝰ matrẽ spon¬
si sui sinagogã. de qua scd̾m carnẽ xp̃c fue¬
rat ꝓcreatꝰ. qͥ om̃s separant᷑ sibi inuicẽ re¬
nuntiantes. alii t̾renam. alii celestẽ głam ap¬
uttis expͥmunt᷑. qͥbꝰ figis nom̃ iħu scribit᷑. in
qͣm illi credere nolentes. parit̾ a romanis cũ
sua urbe ꝓstrati sunt. homo qͥ arborẽ fici in
uinea sua plantauit. xp̃c est qͥ sinagogã iuda¬
ico popło condidit: qm cum dñs qͣsi nutilẽ ius¬
sisset abscidi. fit uli a colonis apłis fossa humi¬
litatis. Adhibit᷑ ⁊ sterrus .i. confessio peccatoꝵ.
sicq in noussimũ credendo cõmutabit᷑ in me¬
liꝰ. dabitq fructꝰ iusticie copiosos. Mulier q̃

Expanded text:
Divisus est enim filius adversus patrem suum, id est, Divisus est enim filius adversus patrem suum, id est, populus ex gentibus veniens adversus diabolum, cum qutrem suam, id est, plebs ex Judaeis credens, adversus impiam synagogam. Divisa est et nurus adversus socrum suam, Ecclesia scilicet ex gentibus adversus matrem sponsi sui, synagogam, de qua secundum carnem Christus fuerat procreatus. Qui omnes separantur, sibi invicem renuntiantes, alii terrenam, alii coelestem gloriam aplitteris exprimuntur: quibus figuris nomen Jesu scribitur: in quem illi credere nolentes pariter a Romanis cum sua urbe prostrati sunt Homo qui arborem fici in vinea sua plantavit, Christus est, qui synagogam Judaico populo condidit. Quam cum Dominus quasi inutilem jussisset abscidi, fit illi a colonis apostolis fossa humilitatis. Adhibetur et stercus, id est, confessio peccatorum: sicque in novissimo credendo commutabitur in melius, dabitque fructus justitiae copiosos. Mulier qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gen᷑ humanũ a uulm̾bꝰ peccatoꝵ cura¬
uit. Stabulariꝰ apłi sunt ł successores ẽoꝵ
qͥ firmitatẽ nr̃am p̃dicatione eu̾ngłica re¬
creant. Martha que excepit xp̃m in do¬
mo sua. ⁊ ministrnbat: significat ectłam
inhac uita xp̃m in corde suo excipientẽ.
⁊ oꝑe iusticie laborantẽ. Maria soror eiꝰ qͣ
sedebat secꝰ xp̃i pedes ⁊ audiebat u̾brm:
demonstrat eandẽ eccłam in fut᷑o scło ab
om̃i oꝑe cessantẽ. ⁊ in sola contẽplatione
cte postulabat ab amico suo tres panes: simi¬
utudinẽ expͥmit cuiꝰq in media tͥbulatio
ne postulantis dñm ut det ei scientiã tri
peccatis. qͦm ĩmoderato fluxu ampliꝰ peccare
desid̾antẽ arguit dñs dicens. Stulte hac¬
mat̾. filiꝰ. filia. mir᷑. qͥ dum duo in tres. ⁊
tres in duo diuidunt᷑: significant humanũ
genꝰ fide ⁊ religione ab iniicẽ separatũ. partun
in discissione scismatis qd̾ duo significant. par
tim in numero tͥnitatis qd̾ tria demonstrant.

Expanded text:
 peccatorum curavit. Stabularius apostoli sunt, vel successores eorum, qui infirmitatem nostram praedicatione evangelica recreant. Martha, quae excepit Christum in domo sua et ministrabat, significat Ecclesiam in hac vita Christum in corde suo excipientem et opere justitiae laborantem. Maria, soror ejus, quae sedebat secus Christi pedes et audiebat verbum, demonstrat eamdem Ecclesiam, in futuro saeculo ab omni opere cessantem, et in sola contemplatione cte postulabat ab amico tres panes , similitudinem exprimit cujusque in media tribulatione Dominum postulantis, ut det ei scientiam Trinpeccatis, quem immoderate plus amplius peccare desiderantem arguit Dmater, filius, filia, nurus, quibus, duo in tres, et tres in duo dividuntur, significant humanum genus fide et religione ab invicem separatum, partim in discissione schismatis, quod duo signitim in numero trinitatis, quod tria demonstrant.
Abbreviated transcription (Latin):
ban ⁊ paulum. ad opꝰ ad qͦd elegi illos. Latino
aũt sermone paulꝰ a modico dictꝰ. Unde ⁊
qr pꝰ modicũ factꝰ est: ip̃e dicit. Ego enĩ sum
Cephas aũt ⁊ saulꝰ ideo mutato nomine sũt
uocati. ut ẽẽnt etiam ip̃o noĩe noui. sic̃ abia¬
ham ⁊ sara. S ignificat aũt paubꝰ conũsionẽ

Expanded text:
bam et Paulum ad opus ad quod elegi eos . Latino autem sermone Paulus a modico dictus est. Unde et quia post modicus factus est, ipse dicit: Ego enim sum Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sara. Significat autem Paulus conversionem
Abbreviated transcription (Latin):
cim efficiunt᷑. mundũ ꝑditum etiã ꝓpe dele
apłos. Et sicut duodeã mensibꝰ in circło anni
diu̾sis tẽꝑam̃tis mundi fructꝰ ad usum humani
genis ꝑ dei largitatẽ om̃ipotentis renouat᷑: ira
offerre humanũ genꝰ fidelit̾ incͥoauit. Hic est
uerꝰ mararoth .i. signifer. ꝑ qͦm sol iꝰticie xp̃c
om̃i tẽꝑe totũ orbẽ illuminat. Et sic̃ dies .xii.
te conũsationis qd̾ ꝑ ortum soł intelligit᷑. suos
illustrat fideles. in qͣ qͥ usq ad occasũ .i. usq
ad finẽ uite ꝑseuerau̾it. in et̾num saluus erit.
Et sic̃ iacob q̃ supplantator int̾pretat᷑.xii. fi

Expanded text:
cim efficiuntur, mundum perditum, etiam prope deletcim efficiuntur, mundum perditum, etiam prope deletapostolos. Et sicut duodecim mensibus in circulo anni diversis temperamentis mundi fructus ad usum humani generis per Dei largitatem omnipotentis renovatur, itaonorum operum Deo afferre humanum genus fideliter inchoavit. Hic est verus Mazaroth, id est, signifer, per quem sol justitiae Comni tempore totum illuminat orbem. Et sicut dies duodecim tae conversationis, quod per ortum solis intelligitur, suos illustrat fideles; in qua qui usque ad occasum, id est, usque ad finem vitae perseveraverit, in aeternum salvus erit. Et sicut Jaco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ tenpꝰ huius scħ doctͥna eungłica nutritur
et roborat᷑. Unde sc̃i doctores: qͥ ꝑ qͣtuor eungłia totũ
oebẽ inluminãt. qͣtuor p̃cipue uͥtutes. hoc ẽ pruden¬
tiam. iusticiam. foctitudinem. t̃ꝑantiam. nob̃ ꝯm̃dãt.
ut in his conu̾s antes: deo placitam exibeamꝰ
seruitutẽ. Item .iiͦiͦi. milia saciata ex septẽ panibꝰ
ris ad sanandũ xp̃o offert᷑. Pret̃ hec qͦq in
aliis płimis locis scẽ scͥpture qͣternariꝰ numerꝰ
hor fig᷑am nob̾ insinuat: ⁊ suꝑfluiim est de
peccatis similẽ acceꝑunt potestatẽ. Habent
qͥdem formã patͥarcharũ. qͥ ꝑ ũbum p̃dicationis
in toto orbe t̾rarum popłm dei sp̃italiter genu
signis constet. Nam sic̃ d̾s pat̾ ꝑ unigentum
filiũ suũ in uͥtute sp̃c sci pͥmam mundi cre¬
ationẽ. sex dierũ oꝑacione cõpleuit: ita etiã
duplicato eodẽ senario numero. unde duode¬

Expanded text:
r totum tempus hujus saeculi doctrina evangelica nutritur r totum tempus hujus saeculi doctrina evangelica nutritur et roboratur. Unde sancti doctores, qui per quatuor Evangelia totum orbem illuminant, quatuor praecipue virtutes, hoc est prudentiam, justitiam fortitudinem, temperantiam nobis commendant, ut in his conversantes, Deo placitam exhibeamus servitutem. Item quatuor millia satiata ex septem panibus ris ad sanandum Christo offertur. Praeter haec quoque in aliis plurimis locis sanctae Scripturae quaternarius numerus horum figuram nobis insinuat, et superfluum est de peccatis similem acceperunt potestatem. Habent quidem formam patriarcharum, quia per verbum praedicationis in toto orbe terrarum populum Dei spiritaliter genuesignis constet. Nam sicut Deus Pater per unigenitum Filium suum in virtute Spiritus sancti primam mundi creationem sex dierum operatione complevit, ita etiam duplicato eodem senario numero, unde duode
Abbreviated transcription (Latin):
in celos. Uos gͦ qͣtuor euͣngłistas. siue qͣtuor
que conscͥpsere euͣngłia ꝑ fig᷑am exp̃sserunt qͣtu¬
or paradisi flumina de uno fonte ꝓcedentia:
que irrigant omnẽ suꝑficiem t̾re. Similit̾
⁊ qͣtuor animalia que ezethiel ꝓpħa in libro
suo cõmemorat. dicens. Quatuor facies ẽrant
uni. ⁊ .iiͦii. penne uni. Et manꝰ hominis sub
pennis eoꝵ in qͣtuor partib : ꝑ significationẽ
cosdem demonstrabant. Sic quoq ⁊ qͣtuor
rote. de qͥbꝰ idem ꝓpħa narrat. qd̾ eeñt iuxta
animalia: ⁊ ꝑ qͣtuor partes irent. ⁊ ñ reu̾te¬
rent᷑ cum ambularent: eaudem significatio¬
nem habent. nec ñ ⁊ qͣtuor facies de qͥb scͥptum
est qd̃ ẽẽt una facies cherub: ⁊ alia facies homi¬
nis. ⁊ t̾cia facies leonis: ⁊ qͣrta facies aqͥle. idem
demõstrait: Quatuor aũ plage st̃ orbis. et qͣtuor
uicissitudines tẽpoꝵ. ãnuos fructꝰ hominib p̃bent.
sic ⁊ sc̃a eccłia xp̃i in qͣtuor partibꝰ mundi dilatata:¬

Expanded text:
Hos ergo quatuor evangelistas, sive quatuor, quae conscripsere Evangelia per figuram expresserunt quatuor paradisi flumina de uno fonte prodeuntia, quae irrigant omnem superficiem terrae. Similiter et quatuor animalia, quae Ezechiel propheta in libro suo commemorat, dicens: Quatuor facies erant uni, et quatuor pennae uni, et manus hominis sub pennis eorum , in quatuor partibus per significationem eosderotae, de quibus idem propheta narrat, quod essent juxta animalia, et per quatuor partes irent, et non reverterentur, cum ambularent, eamdem significationem habent. Nec non et quatuor facies, de quibus scriptum est, quod esset una facies cherub, et alia facies hominis, et tertia facies leonis, et quarta facies aquilae, idem demonstrat. Quatuor autem sunt plagae orbis; et quatuor vicissitudines temporum annuos fructus hominibus praebent: sic et sancta Ecclesia Christi in quatuor partibus mundi dilata pe
Abbreviated transcription (Latin):
iudeos ꝑ legem ⁊ euͣngłi p̃dicauerũt. s illi mͦ t̾re¬
nis uoluptatibꝰ. mͦ carnis ⁊ legis onere p̾ssi. sollẽp¬
nitatẽ aduentꝰ dñi contẽpserunt. uite et̾ne
gaudia gentes intͦisse manifestũ est. Rex iratꝰ
qͥ misit exercitꝰ suos. ⁊ ꝑdidit int̾fectores illos
⁊ cuutatẽ incendit: ds pat̃ est qͥ suscitauit ues
pasianũ cesarẽ romanoꝵ. qͥ ⁊ popłm gladio
uastauit. ⁊ ciuitatẽ ierłm funditꝰ cum suis uni¬
uersis eũtit. ita ut ulteriꝰ belligerire ñ posset.
Hominẽ aũt ñ habentẽ uestẽ nuptialẽ in acu¬
bitu. qͥ loquente rege obmutuit. quẽ iubet
seruis sius ablatum mitti in tenebras ext̾iores:
ille est qͥ in fide qͥdem cum cet̾is reqͥescit. s si
inuentꝰ fuerit in die iudicii. uestẽ carnis oꝑibꝰ¬
habere pollutã. confestim iubet᷑ ab angłis tolli.
ac mergi in gehennã ignis et̾ni. Duo debitores
ex qͥb unꝰ debebat feneratori denarios.d . ait̃¬

Expanded text:
Judaeos per Legem et Evangelium provocaverunt. Sed illi modo terrenis tempestatibus, modo carnis et legis onere pressi, solemnitatem adventus Domini contempserunt; vitae aeternae gaudia gentes introisse manifestum est. Rex iratus qui misit exercitus suos, et perdidit interfectores illos, et civitatem incendit, Deus Pater est, qui suscitapasianum Caesarem Romanorum, qui et populum gladio vastavit, et civitatem Jerusalem funditus cum suis universis evertit, ita ut ulterius belligerare non possit. 191. Homo autem non habens vestem nuptialem in accubitu, qui, loquente rege, obmutuit; quem jubet servis ablatum mitti in tenebras exteriores , ille est qui in fide quidem cum caeteris requiescit; sed si inventus fuerit in die judicii vestem carnis habere pollutam, confestim jubetur ab angelis tolli, et mergi in gehennam ignis aeterni. 192. Duo debitores, ex quibus unus debebat feneratori denarios qui
Abbreviated transcription (Latin):
patefacte sunt porte rogni celestis. qͥb etiã data
est potestas ⁊ successoribꝰ eoꝵ in eccła ligandi ⁊
soluendi in celo ⁊ int̾ra. ut qͦs eũq ꝑ culpam
ligauerint in t̾ra. ligati sint in et̾na torm̃ta.
Quoscũq aũt soluerint conficentes ⁊ peniten¬
tes peccata sua. soluti suit in celo: omniũ hie
remissione peccatoꝵ ꝑcepta. ad et̾ne beacitu¬
nomina. paulo pꝰ in sequentibꝰ dicemꝰ. Sep¬
tuaginta duo discipłi significant illustratio¬
nẽ totiꝰ orbis ꝑ eungłm tͥnitatis: xͣx .iiiͦ. enĩ¬

Expanded text:
 data est potestas et successoribus eorum in Ecclesia ligandi et solvendi in coelo et in terra, ut quoscunque per culpam ligaverint in terra, ligati sint in aeterna tormenta, quoscunque autem solverint confitentes et poenitentes peccata sua, soluti sint in coelo, omnium hic remissione peccatorum percepta ad aeternae beatitunomina, paulo post in sequentibus dicemus. Septuaginta duo discipuli significant illustrationem totius orbis per Evangelium trinitatis; vigin