comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
breiamin ꝙ est u̾ba dierũ. hoc est
paraliponienon. qui ⁊ chronicon.
hensi ͤ Quidam ruth ⁊ cinoth qd̃ la¬
tine dr̃ lameritatio iheremie agiogͣ¬
res qui ante dei conspectũ assistũt.
Quartus est apd̃ nos uet̾is testa¬
m̃ti ordo eoꝵ libroꝵ qui in canone
hebraico non sunt. quoꝵ pͥmus sa¬
pientie lib̾ ẽ. Scd̾s eccłiasticꝰ. t̾cius
tobi. quartus uidich. quintꝰ ⁊ sextꝰ
machabeoꝵ. Quos liez iudei initer
aporͥpha separent. eccłia tamẽ xp̃i
int̃ diuinos libͦs ⁊ honorat ⁊ p̾dicat.
In nouo autẽ testamento duo sũt
ordines. pͥmus euuangelitꝰ. in quo
lus in quatuordecim epłis. petrus
guitur idest in hystoria. in morib ĩ
allegoria. Rursus ista tͥa multifarie
diuidunt᷑. id est quid ad̾o. quid ab an
ti ⁊ ppło nouo. quid de p̾senti scło ⁊ fut᷑o

Expanded text:
bre haiamini, id est Verba dierum, hoc est bre haiamini, id est Verba dierum, hoc est Paralipomenon, qui et Chronicon: hensi. Quidam autem Ruth et Rinoth, id est lamentationem Hieremie agiogrres qui ante conspectum Dei assistunt. Quartus est apud nos ordo Veteris Testamenti, eorum librorum qui in canone Hebraico non sunt, quorum primus Sapientiae liber est, secundus Ecclesiasticum, tertius Tobi, quartus Judith, quintus et sextus Machabaeorum, quos licet Judaei inter apocrypha separent, Ecclesia tamen Christi inter divinos libros, et honorat et praedicat. 10. In Novo autem Testamento duo sunt ordines: primus Evangelicus, in quo lus in quatuordecim Epistolis, Petrus guitur, id est, in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur, id est, quid a Deo, quid ab angteri et novo populo; quid de praesenti saeculo, et futuro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ecceomĩa facta
sunt noua. Testamentũ autem no¬
uũ ideo nuncupat᷑. quia innouat.
uũ. qd̃ est regnum celoꝵ. hebrei
autẽ uetus testam̃tũ. hesdra auc¬
tore iuxta numerũ litteraꝵ suqꝵ¬
primus est bresich idest genesis.
sod̾s ellesmoth. qui est exodꝰ. t̾cius
uaget qui est leuiticꝰ. quartus ua¬
gedaber qd̾ est numerꝰ. qͥntꝰ ella¬
dabarim. qd̾ est deict̾onomiũ. hii
sunt qͥnq lib̾ moysi. quos hebrei
thorath. latini legem appellant.
propͥe autẽ lex appellat᷑. que per
moysen data est. Scd̃s ordo est ꝓ¬
pħaꝵ. in qͦ continent lib octo. qͥuoꝵ¬
pͥmꝰ iosue benus̃. qui latine ihesu
t̾cius cannuel qui est regum pͥmꝰ.
quartus malachim qui est regum
sed̾s. quintus ysaias. sextus Ihe
tium in quo sunt libri .ix. Quoꝵ
pͥmus iob. scd̃s psaltium. t̾cius
masloth. qd̃ est ꝓu̾bia salomonis
Quartus celech. qd̃ est eccł̾iastes.
Quintus scrasirin. qd est cantioa cã¬
ticoꝵ. Sextus daniel. Septimus da¬

Expanded text:
 ecce facta sunt omnia nova. Testamentum autem Novum ideo nuncupatur, quia innovat. vum, quod est regnum coelorum. Hebraei enim Vetus Testamentum, Esdra auctore, juxta numerum litterarum suarprimus est bresith, qui est Genesis. Secundus ellesmoth, qui est Exodus. Tertius vaiecra, qui est Leviticus. Quartus vagedaber, quod est Numerus; quintus Heliadabarim, quod est Deuteronomius. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebrei Thorat, Latini Legem appellant, et haec proprie lex appellatur, quae per Moysen data est. Inter. Ordo scto, quorprimus Iosuae Benun: qui latine Iesu tertius Samuel, qui est Regum primus; quartus Malachim, qui est Regum secundus; quintus Esaias; sextus Ieretium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; secundus Psalterium; tertius Masloth, quod est Proverbia Salquartus Coheleth quod est Ecclesiastes: quintus Sithassirim id est Cantica Canticorum: sextus Daniel: septimus Di
Abbreviated transcription (Latin):
monis eruditissimꝰ quippe ut medicus
in g̾cia euuãgłiũ scͥplit theophilo epõ
initians a spũ sac̾dotali dicens. fuit in
dieb herodis regis iudee. sac̃dos qͥdam
nomine Zacharias ut manifestaret
xp̃m post natiuitatẽ carns ⁊ p̾dicatio¬
nẽ euuangelii hostiã fiusse effectũ.
ꝓ salute mundi. Ip̃e est sac̾dos. de quo
dictum est in psalmis. Tu es sac̾dos
met̾nũ. sod̾m ordinẽ melchi sedech.
obmutuit. lex ⁊ ꝓpħia cessauit. Qͣrtus
mus incipiens a u̾bo. ut ostend̾et eũ¬
dem saluatorẽ qui ꝓ nob̾ dignatꝰ est na¬
sci ⁊ pati. ip̃m ante scła dei u̾bũ esse ip¬
lum a celo uenure. ⁊ post mortẽ ad celũ
remeasse. hiiꝯũt iͦii. euuangeliste qͦs
ꝑ ezechielem sp̃c scũs significauit in

Expanded text:
monis eruditissimus, quippe ut medicus, in Graecia Evangelium scripsit Theophilo episcopo, initians a sacerdotali spiritu dicens: Fuit in diebus Herodis regis Judae sacerdos quidam nomine Zacharias . Ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi: ipse est enim sacerdos, de quo dictum est in Psalmis: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eumdem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati: ipsum ante saecula Dei Verbum esse: ipsumremeasse. Hi sunt quattuor Evangelistae, quos per Ezechielem Spiritus sanctus significavit in
Abbreviated transcription (Latin):
licians euuangelizare ab humana
xp̃i natiuitate dicens. lib̾ gen̾ationis
ihu̾ xp̃i filii dd̾. filii abraham. signi¬
ficans descendisse corporalit. ex se
marcus plenus spũ sancto scͥpsit e¬
uuangłm xp̃i eloquio g̾co in italia se¬
cutꝰ petrũ. ut discipulus. Is initiũ¬

Expanded text:
itians evangelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham ; significans descendisse corporaliter ex semMarcus, plenus Spiritu sancto, scripsit Evangelium Christi, eloquio Graeco: in Italia secutus est Petrum, ut discipulus. Is initiu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ int̾p̾tatur uolumẽ hymnoꝵ. auc¬
tores autẽ psalmoꝵ qui ponũtur in-
util. moyses scilio ⁊ dauid ⁊ p sałon¬
⁊ asaph ethan ⁊ idichun ⁊ filii chore
no uolumine comp̾hendit. Om̃s autẽ
psalmi ap̃ hebreos metͥco carmine con¬
stant e̾e compositi. Nam in more roma¬
ni flacci. ⁊ greci pindari. nũc alii iambo
currunt. nc̃ alcaico ꝑsopant. nunt
saphico utent trimetro. uł tetra¬
metro. pede incedende̾. Salomon filius
dauid regis urł. iuxta numerũ uoca¬
buloꝵ suoꝵ tͥa uolumina edidit. Qͦꝵ
pmus est masloth quem g̾ci ꝑ abolas
latini ꝓł̾ibioꝵ nominant. eo qd̃ in
ipso sub comꝑatiua similitudine. fi¬
guras u̾boꝵ ⁊ ymagines u̾itatis osten¬
d̾it. Ip̃am autẽ u̾itatẽ ad intelligend̾
legentib reseruauit. Scd̾m librũ oe¬
leth uocauit uocauit. qui gͥoe eccłias¬
tes dr̃. latine contionator. eo qd̾ ser¬
iꝯ eius nõ sp̃alit̾ ad unũ. sicut ĩ
gatur docens omĩa. que in mundo

Expanded text:
quod interpretatur, volumen hymnorum. Auctores autem psalmorum sunt qui ponuntur in titulis, Moyses scilicet et David et Salomon, Asaph, Ethan, Idithim et filii Chore, no volumine comprehendit. Omnes autem psalmi apud Hebraeos metrico carmine constant esse compositi. Nam in morem Romani Flacci et Graeci Pindari nunc iambico currunt, nunc alcaico personant, nunc safico tonant, trimetro vel tetrametro pede incedentes. Salomon filius David regis Israel juxta numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit. Quorum primus est Masloth quem Graeci Parabolas, Latini Proverbia nominant: eo quod in ipso sub comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostendit, ipsam autem veritatem ad legentibus reservavit. Secundum librum Coheleth vocavit, qui grece Ecclesiastes dicitur. Latine concionator, eo quod sermo eius non specialiter ad unum, sicut in gatur; docens omnia que in mundo
Abbreviated transcription (Latin):
deut̾ expͥmitur. librum autẽ eccłias¬
ticũ c̾tissime iħx filiꝰ sirach iħosolimi¬
ta nepos ihu sac̾dotis magni cõpo¬
suit. de qͦ memiminitͤ ͭ racharias.
qui lib̾ ap̃ latinos ꝓptͥ eloquii si¬
militudinẽ sałonis titulo p̾notat᷑.
Dictus autẽ ecołiasticꝰ eo qd̃ de totiꝰ
eccłie disciplina ueligiose conu̾sati¬
onis. magna cura ⁊ ratione sit editꝰ.
hic ⁊ ap̃ hebreos repperitur. s int̾
apocrifos habetur. Iudith uͦ ⁊ thobi
siue machabeoꝵ libri. quib auctori¬
b scͥpti sũt minime constat. Hñt
autẽ uocabula ex eorum nomĩb
quoꝵ gesta scͥbunt᷑. Quatuor aũ¬

Expanded text:
denter exprimitur. Librum autem Ecclesiasdenter exprimitur. Librum autem Ecclesiasticum certissime Iesus filius Sirach, Hierosolymita, nepos Iesu sacerdotis magni, conposuit, de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Dictus autem Ecclesiasticus eo quod de totius Ecclesiae disciplina religiosae conversationis magna cura et ratione sit editus. Hic et apud Hebraeos reperitur, sed inter apocryphos habetur. Iudith vero et Tobiae, sive Machabaeorum libri quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
bri autem .xii. ꝓpħarum auctoꝵ suoꝵ
minores: qr sermones eõꝵ breues st̃.
Unde ⁊ onexi sibimet inuicẽ ĩ uno
uolumine continent᷑. Quoꝵ noĩa st̃¬
sunt hec Osee. Iohel. Amos. Abdias.
ionas. mich̾as. naum. Ab acuc. So¬
phonias. aggeus.zacharias. et
malachias. hesdre liber auctoris sui
titulo p̾notatur. In cuiꝰ textu eldẽ
hesdre neemie ꝙ sermones pariter
continẽt᷑. Nec quẽquam moueat ꝙ¬
quartus nõ habentur ap̃ hebreos.
S int̾ apocͥfos deputant᷑. hest̾ librũ
hesdras cͥditur conscͥpsisse. In qͣ eadẽ
regina sub figura eccłie dei ppłm a ser¬
uitute ⁊ morte eripuisse scͥbit᷑ atq int̾¬
fecto aman qui int̾p̾tatur iniquitas
diei oelebritas in postos mittitur. li¬
ber sapientie ap̃ hebreos nũqmͣ ẽ
unde ⁊ ip̃e titulus g̾cam magis eloꝙ̃¬
ciam redolet. hunc uidei philonis
eẽ affirmant. qui ꝓinde sapientie
nominat᷑. quia in eo xp̃i aduentus
qui ẽ sapientia patͥs. ⁊ passio eiꝰ eui¬

Expanded text:
arum auctorum suorum Minores, quia sermones eorum breves sunt. Unde et connexi sibimet invicem in uno volumine continentur. Quorum nomina sunt: Osee, Johel, Amos, Abdias, Jonas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggaeus, Zacharias et Malachias. Esdrae liber auctoris sui titulo praenotatur. In cujus textu ejusdem Esdrae Neemiaeque sermones pariter continentur. Nec quemquam moveatquartus non habentur apud Hebraeos, sed inter apocryphos deputantur. Hester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sub figura Ecclesiae Dei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, diei celebritas in posteros mittitur. Liber Sapientiae apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. Hunc Iudaei Philonde Sapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evi
Abbreviated transcription (Latin):
cõma concludit. t̾ciũ alfabetũ tri¬
metro scͥptũ est. ⁊ at̾nis lict̾is idẽ
t̾ni u̾sus incipiũt. Quartum alfa¬
betum. simile pͥmo ⁊ scd̾o habetur.
Ezech iel ⁊ daniel auris qͥbdam sa¬
pientib scͥpti eẽ ꝑhibentur. Quoꝵ
ezechiel pͥncipia ⁊ fines multis hab
obscuritatib inuoluta. danel u cla¬
ro sermone regna orbis ꝓnuntiat.
⁊ tempus aduentꝰ xp̃i. manifestis¬
sima p̾dicatione ãnotat. hii sũt

Expanded text:
comma concludit. Tertium alphabetum tricomma concludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni versus incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis pronuntiat et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione adnotat. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̾notauit. qui in latinã linguã u̾ti¬
tur canticũ canticoꝵ. ubi ꝑ epithala¬
mistice canit. dictum autẽ canticũ
canticoꝵ. eo qd̃ om̃ib cantiti p̾fe¬
uatur. que in scͥptis sacͥs habent᷑.
sicut q̃dam in lege dicunt᷑ sancta. qͥb¬
maiora sũt sc̃a sanctoꝵ. horũ autẽ
tͥum libroꝵ carmina exametͥs ⁊ pẽ¬
tametͥs u̾sib ap̃ suos composita ꝑ¬
hibentur. ut iosephus ⁊ iheronimus
scͥbũt. ysaias euu ãgłista potiꝰ qmͣ
ꝓpħ̾a edidit librũ suũ cuiꝰ omnis
textꝰ eloquentie ꝓsa ioedit. Canti¬
cum uͦ examet᷑. ⁊ pentametro u̾su
discurrit. Ih̾emias similit̾ edidit li¬
brũ suũ cum trenis eiꝰ quos tios
lamenda uocamus. eo qd̃ in tͥstio¬
rib reb fun̾ibq adhibeantur.
in quib quadruplicem diu̾so me¬
tro constituit. alfabetũ. quoꝵ duo
pͥnia quasi saffico metro scͥpta sũt.
quia tres u̾siculos qui sibi uexi st̃.
⁊ ab una tm̃ litc̾a incipiũt. heroiõ

Expanded text:
latinam linguam vertitur Cantica Canticorum, ubi per epithalamystice canit. Dictum est autem canticum canticorum, eo quod omnibus canticis preferatur que in scripturis sanctis habentur: sicut qmajora sunt sancta sanctorum. Horum autem trium librorum carmina exametris, et pentametris versibus apud suos composita erhibentur, ut Iosippus Hieronymusque scribunt. Esaias, evangelista potius quam propheta, edidit librum suum, cuius omne textum eloquentiae prosa incedit. Canticum vero hexametro et pentametro versu discurrit. Hieremias similiter edidit librum suum cum threnis eius, quos nos Lamenta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur; in quibus quadruplicem diverso metro conposuit alphabetum, quorum duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt, quia tres versiculos, qui sibi nexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroicum
Abbreviated transcription (Latin):
mogphiam. in quinq uoluminib edidit.
qd̃ pentatheucũ nominatur. pentatheucꝰ
autem a qͥnq uoluminib dr̃. penta
enim g̾ce. qͥnq theucus uolumen dr̃.
Genesis autẽ lib̾ ide appellat᷑. eo ꝙ ex¬
ordiũ mundi ⁊generatio sołi in eo con¬
tineat᷑. Exodus uͦ exctũ ex egipto uł
eg̾ssum ppłi urł digit. ⁊ exea causa no¬
men accepit. leuiticus appellatꝰ. co qd̃
leuitaꝵ minist̾ia ⁊ diu̾sitatẽ uictimaꝵ
exequitur. totusq in eo ordo leuiticꝰ an¬
notatur. Numeroꝵ lib uocatur. eo qd̃ in
eo eg̃sse de egypto tͥb dinum̾ auent᷑. ⁊¬

Expanded text:
am, in quinque voluminibus edidit, et Pentateucon cognominatur. Pentateuchus autem quinque volumina dicitur. Penta enim Graece, quinque; teuchus volumen dicitur. Genesis autem liber Beresith appellatur, eo quod exordium mundi, et generatio saeculi in eo contineatur. Exodus vero exitum de Aegypto vel egressum populi Israel digerit, et ex ea causa nomen accepit. Leviticus appellatur, eo quod levitarum ministeria et diversitatem victimarum exsequitur, totusque in eo ordo Leviticus adnotatur. Numerorum liber vocatur, eo quod in eo egressae de Aegypto tribus annumerant
Abbreviated transcription (Latin):
picẽ. Nlam ⁊̃ spẽ sͥ differ̃t. Inger¬
mame audẽ insuł. huiꝰ arboris
lacͥira. electrũ gignit. Gutta eĩ
defluẽs. rigorẽ uel tp̃re in solidi¬
tate durescit. ⁊ gẽmam facit
de qualitate sua nom̃ accipiẽs
arboris. pir̾ õditur ꝓdes¬
se cũctis q̃ sub ea sub serͣuant᷑.
sicut ficꝰ noc̃e om̃ib. Abies dio¬
ta qd̃ p̾cet̾is arborib longe eat
⁊ in excelsũ ꝓmineat. Cuiꝰ na¬
tura exspers ẽ t̾reni humoriꝰ
ac ꝓuide habił acq leuis ha¬
uocant ꝓpt̃ candorẽ. Est aut̃
sine nodo. Cedrus qmͣ g̾a de
ardentis cuĩ folia cipressi siłi¬
tudinẽ respondẽt. lignũ uͦ io¬
cundi odoris ẽ ⁊ diu durans
tus est scil ꝓpt̾ durabilẽ ꝑ¬
petuitatẽ. Utide ⁊ in tẽplis ꝓ¬
pter diutnitatẽ ex hor ligno la¬
cumaria fiũt. huiꝰ ligni resi¬
na cedria dr̃. q̃ in oonseruari¬
dis lib̾s ad̾o ẽ utł. us ꝑliniti
ex ea nec tuleas patiant᷑. nec
tp̃re consenescant. Nascit ĩ coe¬

Expanded text:
picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima electrum gignit. Gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, arboris. Pinus creditur prodesse cunctis quae sub ea seruntur, sicut ficus nocere omnibus. Abies dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levis havocant propter candorem. Est autem sine nodo. Cedrus, quam Graecardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est et diu durans,tus; scilicet propter durabilem perpetuitatem: unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Cre
Abbreviated transcription (Latin):
uigilandẽ uocãt qi iouis glandẽ.
fuit eñi hec arbor consecͣta ioui
Cuiꝰ pom̃ tantã ĩ ht̃. ut missũ
bos: qͥcquid in eis uirulent̃ ẽ exu¬
det. rapiat atq extinguat. Nuces
autẽ gn̾alt̾ dñr omĩa pom̾atecta
corio duriore ut pinee nuces a¬
uellane glandes . eastanee mices
amigdale. huic ⁊ nuclei dicti qd̃
sint duro corio tecti. At cont po¬
ma omia mollia dicta mala. S eũ
adiectione t̾reꝵ. in qͥb antea ua¬
ta sũt. ut ꝑsica. punica. macia¬
na. cidonia. ⁊ oct̾a. amigdala gͥcũ
nom̃ ẽ. q̃ latine nux longa uocat᷑
plurima siluis. induit in florẽ. Cũc¬
tis enĩ arborib pͥor seflore u̾cit. ⁊
ad inferenda poma arbusta se¬
quentia pͥuenit. abellane a bella¬
tio campanie oppido ubi habundãt
cognominate sunt. Hxe ag̾as põ¬
tioe appellantur eo qd̃ oͥca pontic̃
mare abundãt. Castaneã. latiru

Expanded text:
iuglandem vocant, quasi Iovis glandem; iuglandem vocant, quasi Iovis glandem; fuit enim haec arbor consecrata Iovi. Cuius pomum tantam vim habet ut missum bos, quidquid in eis virulentum est, elidat, rapiat, atque exstinguat. Nuces autem generaliter dicunt omnia poma tecta corio duriore: ut pineae, nuces, avellanae, glandes, castaneae, amygdalae: hinc et nuclei dicti, qsint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt: ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et cetera. Amygdala Graecum nomen, quae Latine nux longa vocatur. plurima silvis induet florem. Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Abellanae ab Abellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Cas
Abbreviated transcription (Latin):
nos gn̾at fructũ atq alt̾o ma¬
turescente. alt oborit᷑. hinc ⁊
earice a copia noĩate. ficꝰ egrp¬
tia fecundior fert᷑ cuiꝰ lignũ
aliqũdin ncu̾it. deide in suꝑficiem
do madefactũ debuit humoris poni¬
de resid̾e. antea athlete fulcis ale¬
bant᷑. pusqm eos pitagoras exer
arborẽ colligatos repente mansue¬
sc̾e dñt. Capnificꝰ appellata. eo qd̾
parietes qͥb innascit᷑ cairpto nĩ¬
pit enĩ ⁊ ꝓdit exlatebris quib cõ¬
cepta ẽ. alii caprificũ. putant dio¬
tũ ꝓ fic̾ arbor eiꝰ remedio fecimdet᷑.
morꝰ ag̾cis uocata qmͣ lacimi rubũ
appellant. eo qd̾ fructꝰ uł uirgiatar
ei rubent. Est enĩ mora uluest̾s fruc¬
tꝰ afferens qͥb indeserto pastorũ
fames ac penuria confouet᷑. huiꝰ
folra suꝑiacta serpenti fectur uiti¬
pellant ab altitudine. qr ñ est buis
ut morꝰ. Nux appellata ꝙ ũbra uł
stillicidiũ folioꝵ eiꝰ ꝓximis arbori¬
b noceat. hanc alio noĩe laturi

Expanded text:
nos generat fructum, atque altero maturescente, alter oboritur, hinc et caricae a copia nominatae. Ficus Aegyptia fecundior fertur, cujus lignum aliquandiu jacuerit, deinde in superficiem do madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantur, priusquam eos Pythagoras exercarborem conligatos repente mansuescere dicunt. Caprificus appellata eo quod parietes quibus innascitur carpit; rumpit enim et prodit ex latebris quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum quod ficus arbor eius remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant, eo quod fructus vel virgulta i rubent. Est enim morus silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastorum fames ac penuria confovetur. Hujus folia superjacta serpenti feruntpellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini
Abbreviated transcription (Latin):
rosa ẽẽ dicunt᷑. Cerasus acera¬
so urbe portti uocata. Nã luculꝰ
cũ cerasũ ciuitatẽ ponti deles¬
s. ħ genꝰ pomii inde aduexit ⁊ a
ciuũtate oerasiũ appellauit. ar¬
bor autẽ cerasus. pom̃ cerasiũ
dr̃. hec etiã ⁊ ante lucullũ erat
in itaslia. s dura. unde ⁊ cornꝰ
appellata est. Est aut̃ arhorap¬
ta hastilib. Unde uirgiliꝰ. bo

Expanded text:
rosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum cerasium dicitur. Hoc etiam et ante Lucullum erat in Italia, sed durum; unde et cornum appellatum est. Est autem arbor apta hastilibus: unde Vergili
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ seminus hanc dñt ẽẽ natͣtm.
ut siqͥs ilso in pocło hauserit lib̾is
careat. s i feminas in fecũdas ef¬
ficiat. ppłs autẽ ⁊ salix ⁊ tiliũ mol¬
lis mãtie sũt ⁊ ad scult᷑am apte.
ut etiam si arefacta abluat᷑ urre¬
sçt. deuide excisa atq ĩ humo fi¬
xa uadicib sede ipsa dim̾gae. mi
rice qm̃ latim tramariciã uocãt
examaritusdine noĩata. Gustus
enĩ eĩ mmis amar̾ ẽ. Hec arbor ĩ
colitudine l sayosa humo nascit᷑.
exqua etiã arbore maleficis arti
lictorea arbor sit. Uñ uirgiliꝰ. uñ
litiora mirtetis letissuma ⁊aman¬
tes lutora mirte. Hinc ẽ ꝙ ⁊agͥ¬
bri hanc arborẽ aptam scribũt
mulierũ necessitatib plurimis.
lentifitꝰ qd cuspis ip̃ius lentꝰ sit
⁊ mollis. sã lentũ dnis qͥcqͥd fle
les. huiꝰ fruaꝰ oleũ desudat. cor¬
tex resinã q̃ mastix appellat᷑. cuiꝰ
plutima ⁊ melior nichio insulagi¬
gnitur. Txebuitꝰ arbor g̾cũ nomẽ

Expanded text:
Cuius seminis hanc dicunt esse naturam Cuius seminis hanc dicunt esse naturam ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis materiae sunt et ad sculpturam aptae. ut etiam si arefacta abluatur, virescat, deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex qua etiam arbore maleficis artiblittorea arbor sit. Unde et Virgilius: Littora myrtetis laetissima; et: Amantes littora myrtos. Hinc est, bri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius lentus sit et mollis: nam lentum dicimus quidquid flexles. Huius fructus oleum desudat, cortex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
ca uieriena expͥmũt᷑. Ex hac arus
parchi. ĩ aue gendes faciunt. unĩ
astreos autẽ dicit parthicos. acer
colorib ĩpar. Robut autẽ gu̾alit᷑
dr̃ ex omĩ mat̾ca quicqͥd eit fir¬
missim̃. Alnꝰ uocatur ꝙ aiat᷑ am¬
ne. ꝓximo eñi aque nascit᷑ nec
faciie extra uridas uiuit. Hinc
cit. Nam in montanis ⁊ asꝑis mi¬
nus leta ẽ larex cui hoo nomen
a castello laricino inditũ ẽ. ex qͣ¬
tabule teguł affixe flãmã repel¬
lũt. neq carbonẽ ex se ambuste
titudo naicat᷑. cuiꝰ genꝰ duplex ẽ.
slam alt̾a ẽ alba aitera nigra. ai
diei notas q̃ tp̃ra ortu soł occasu¬
q constãt. Gen̾at etiã resinã
cioca heridañ fluniũ uł ut ali
memoratũ in finib firie. Tillam
dñt uocatã. eo ꝙ utił sit ad usũ
teloꝵ nitore ⁊ leuitate iaculandi.
sima ẽ salix dicta qd̃ cełit̾ sali¬
at. hoc est uelocit̾ curyat. arbor
lenta. iutib habił uinciendis.

Expanded text:
ca venena exprimuntur. Ex hac arcus ca venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et aliae gentes faciunt: unde Ityraeos autem dicit Parthicos. Acer coloribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. Alnus vocatur quod alatur amnvivit. Hinc cit; nam in montanis et asperis minus laeta est. Larex, cui hoc nomen a castello Laricino inditum est, ex qtabule tegulis affixe flammam repellunt neque ex se carbones ambuste titudo nascatur. Cuius genus duplex est: nam altera est alba, altera nigra. Albdiei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. Tilium dicunt vocatum eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate iaculandi: simae. Salix dicta quod celeriter saliat, hoc est velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis.
Abbreviated transcription (Latin):
mareotica uiqͥt. euenꝰ autẽ inc̾¬
ptundiis ĩ ligat᷑. ut infantẽ insu
nigra nõ t̾reant. platanꝰ alatittidi
sit ⁊ ampla. slam platos g̾dc latũ
uocant. Exp̾ssit huiꝰ arboris scͥ¬
piura ⁊ nom̃ ⁊ formã dicens qͣi¬
platanꝰ dilatada sum in plateiꝰ.
Est autẽ tenerrimis foliis ac
mollib ⁊ uitiũ simuł. Quertus
siue querñ qd̃ ea soltti erant
diigentiũ q̃rentib responsa p̾¬
canere arbor multũ annosa si¬
ctt legit᷑ de quercu mãbre sub
qua habitauit abrahã q̃ fert᷑ us ad
constantini regis imꝑt̃ ꝑ mł¬
ta scła ꝑdurasse. hutꝰ sru̾ctus
gasia appellatur. ex qͥb iriaag̾¬
scis honfacĩ dicta parua forma
s farmo corpore atq nodoso que
medicaminib ⁊incaustis adhibe¬
ꝑforata. luc̾naꝵ tantũ usib ne um¬
cessanã. fraxinꝰ uocari fert᷑. qd
magͣ int̾ acpera loca moridema¬
q fraga uascat᷑. huicꝑ diriuationẽ
taxus uenenata arbor. uñ ⁊ toxi¬

Expanded text:
Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudisit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius arboris Scriptura et nomen et formam dicensplatanus dilatatus sum in plateis.' Est autem tenerissimis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa pcanere: arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantini regis imperiuma perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibeforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem Taxus venenata arbor, unde et toxi
Abbreviated transcription (Latin):
Obstrigilli sunt. qͥ ꝑ plandas cõ¬
suti sunt. ⁊ ex suꝑiore ꝑte corri¬
giũ trahitur ut consiͥngͥantur.
Unde ⁊ noĩant᷑. osas puto ab ose
pͥm̃ factas. ⁊ qmͣius nc̃ exalio ge¬
lei siłes sũt cotnoꝵ solo alto su¬
ꝑiore autẽ ꝑte cum osseis uel
eneis malleolis. ad qͦs lora deli¬
gabant᷑. Dicti auttẽ sũt a colore
rubro qualis est muli piscis.
solex sũt quib tantũ pedũ
plande reguntur dicti a solo

Expanded text:
Obstrigilli sunt qui per plantas conObstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiore parte 482 corrigia trahitur, ut constringantur, unde et nominantur. 9. Ossas puto ab osse primum factas, et quamvis nunc ex alio geMullei similes sunt cothurnorum solo alto; superiore autem parte cum osseis, vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti autem sunt a colore rubro, qualis est mulli piscis. 11. Soleae sunt, quibus tantum pedum plan
Abbreviated transcription (Latin):
pidas gͥci antereꝑtas usi sũt. Est
autẽ genꝰ singłari forma. ⁊ idẽ u¬
Crepidas autẽ dictas qd̃ cum sono
stringant᷑. siue a pedũ crepitu in
ambulando. Calceos reges utebã¬
cii udebant᷑. luna autẽ in eis nõ
sid̾is forma. s notã oendenaris
numeri significat᷑. qd̾ mitio patͥ¬
cii senatores centũ fu̾int. Ocree
tibialia calciam̃ta sũt dicta ꝙ cru¬
ra tegant. Cõtni sũt qͥb calciabãt᷑
tragedi qui in theat dicturi erant¬
⁊ alta intonantiq uoce carmina
cantaturi. Est erũ calciam̃tũ in
mod̾ crepidaꝵ qͦs eroes utebant᷑.
s tale ẽ ut ⁊̃ indextro. ⁊ in leno con¬
ueniat. pede. baxea calciam̃tũ co¬
medoꝵ erat. sicut tragedoꝵ cotͣ¬
ni qͦs qͥdam etiã calones appellãt.
eo qd̃ ex salice fierent. Nam g̾oc
ut diximꝰ lignũ calca uocabant.
Talares calci socci sũt qͥ inde no¬
minati uident᷑. qd̾ ea fig̃a sint
ut contingant talũ sicut sutola¬
res. ꝙ sub talõ suit qͣi subtalares.

Expanded text:
i ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem uCrepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebanicii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patritii senatores centum fuerint. 5. Ocreae, tibialia calceamenta sunt, dicta quod crura tegant. Cothurni sunt, quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant, et alta, intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calceamentum in modum crepidarum, quo Heroes utebantur, sed tale est, ut dextro et laevo conveniat pedi. 6. Baxeae calceamentum comoedorum erat, sicut tragoedorum cothurni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent. Nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλον vocabant. 7. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur, quod ea figura sint, ut contingant talum, sicut subtolares, quod sub talo sunt, quasi subtalares. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
ex g̾ro uocabulo dicte. hee ꝓuehendis ac
recondendis fialis. pͥmũ facte sunt.
unde ⁊ nũcupate postea inuũ uim
ca nomina sũt inflexa ex ꝑte ud fie¬
rent latiria. illi lagenos nos lage¬
nã illi sicile. nos siculã uocamꝰ. Cã¬
tarꝰ. ydria genꝰ uasis aquatił ꝑ di
dñt. Situla qd̾ sitientib apta sit
aptum salib. orca ẽ amphore sp̃es
cuiꝰ munore uccabulo urceus dimi¬
nutiuo urccolus ẽ. Sciphꝰ uͦ q ma¬
nus lauamꝰ. Seriola ẽ orcarũ ordo
dicecturꝰ. uł uas fictile uini ap̃ si¬
riam pͥmũ excogitatũ sicut ciliceses
gatiũ uas in qͦ mulgent᷑ pecora. idẽ
lac. labrũ uocatũ eo ꝙ in eo lauati¬
minttiũ labellũ. Idẽ ⁊ alueum¬
qd̃ in eo ablutionẽ fi̾ solitum ẽ. pel
ues uocate: qd̃ ibi pedes lauent᷑. Sĩ¬
fon iras appellatĩ qd̃ aquas susflã¬
do fundat. Utunt᷑ eñi hos moriente.
siam ubi senserint dom̃ ard̾e currũ
cum sunfonis plenis aqͥs ⁊ extrn¬
gunt incendia. S ⁊ cameras expͥs¬

Expanded text:
ex greco vocabulo dicte, he provehendis et recondendis phialis prius facte sunt, unde et nuncupate, postea in usum vini ca nomina surent Latina. Illi enim λάγηνος, nos lagoena; illi Σικελή, nos Siculam dicimus. Cantharus. Hydria genus vasis aquatilis per dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit aptum salibus. Orca est amphorae species, cuius minore vocabulo urceus diminutivo urceolus est. Scyphus, in quo manus lavamus. 6. Seriola est orcarum ordo directus, vel vas fictile vini, apud Syriam primum excogitatum, sicut cilicises lgarium, vas, in quod mulgentur pecora. Idem lac. 8. Labrum vocatum, eo quod in eo lavatiminutivum, labellum. Idem et alveumquod in eo ablutionem fieri solitum est. Lves vocatae quod pedes ibi laventur. Sifon vas appellatum quod aquas sufflando fundat; utuntur enim hos in oriente. Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum sifonibus plenis aquis et extingunt incendia, sed et camaras expres
Abbreviated transcription (Latin):
placeant manꝰ artificis pondꝰ argẽ¬
ti splendor metalli. de uasis escariis
oculũ a potando noĩatũ. Est eĩ
om̃e uas iti qͦ bibendi est con¬
suetudo. Fiale dicte qd̃ exuitͦ fiãt.
sunt dicte uł qd̃ in ip̃is podare so¬
lemꝰ. uł qd̃ patͥentes sũt dispãsis¬
q lib̾s. Cratexa calix ẽ. duas ha¬
bens ansas: ⁊ est gͥcũ nom̃. declina¬
tun autẽ ap̃ eos hio crater. slam
latine hic cratera dr̃. Unde ꝑsius
Si tͥ crateras argenti. uͥgiliͦ. Crate
tati .i. qd̃ inuicem se teneant. Cia¬
ti quoq sciphi. Cimbia ⁊ ipsa pocu¬
loꝵ sunt gen̾a. ex quib cimbia po¬
cula dicta sũt ex similitudine cunbe
qd̾ est uniũ nominata. possea in usib
aqͣriis tnͣsigt. Clices ⁊̃ calati ⁊ scale po¬
culoꝵ sũt gen̾a antea ex ligno facta
inde ⁊ nocata. Greci eñi om̃e ligñ cala
dicebant. Ampulla quasi ampla bul¬
la. Similis est eñi rotunditate bullis
q̃ ex spimis aquaꝵ fiũt ałq ita in¬
noforum uas ferens uirut̃. Eno

Expanded text:
placeant, manus artificis, pondus argenti, splendor metalli. DE VASIS LIQUORIS1. Poculum a potando nominatum. Est enim omne vas in quo bibendi est consuetudo. Phyalae dictae, quod ex vitro fiant. sunt dictae, vel quod in ipsis potare solemus, vel quod patentes sunt dispansisque labris. 3. Cratera, calix est duas habens ansas, et est Graecum nomen; declinatur autem apud eos, hic crater. Nam Latine haec cratera dicitur. Unde Persius: Sit, quod invicem se teneant. 4. Cyathi quoque, et scyphi, cymbia et ipsa poculorum sunt genera. Ex quibus cymbia pocula dicta sunt ex similitudine cymbae quod est vinum, nominata, postea in usibus aquariis transiit. 5. Calices, et calathi, et scalae poculorum genera antea ex ligno facta, inde et vocata. Graeci enim omne lignum κᾶλον dicebant. 500 Ampulla, quasi ampla bulla; similis est enim rotunditate bullis, quae ex spumis aquarum fiunt, atque ita inn
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ⁊ secũ pisciũ examina effuse
omniũ in t̾ra nascentiũ causa fi¬
unt fruges gignunt arbores fru¬
tioes herbasq ꝓducũt. sordes det̾¬
gunt. peccata abluũt. potum cũ c¬
tis animantib tuunt.

Expanded text:
unt eo secum piscium examina; effusae, omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores frutices, herbasque producunt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
naturalit̾ existunt. Luteũ m̃bra¬
naꝵ bicolor est. qd̃ a confectore
una tingitur ꝑde id ẽ crocatur.
de quo ꝑsius. Iami lib̾ ⁊ positis. bi¬
color mbrana capillis. purpurea
u inficiũt᷑ colore purpureo. in qͥ

Expanded text:
naturaliter existunt. Luteum membranaturaliter existunt. Luteum membranum bicolor est, quod a confectore una tinguitur parte, id est crocatur. De quo Persius3, 10: Iam liber et positis bicolor membrana capillis. Purpurea vero inficiuntur colore purpureo, in q
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta teonotica a loco alexand̾e.
que ita uocatur fiebat. Quinta sal¬
tica ab oppido salo. Sexta cornelia¬
na a cornelio gallo p̾fecto egipti.
pͥmũ confecta. Septima emporitica.
qd̃ ea mercedes inuoluintur. cũ
sit scͥpturis minus idonea. de li
tioꝵ nomẽ huo usq tradente s
posteritate seruatum est. Hec ⁊ mẽ¬
brana dñr. qr ex m̃bris pecudũ de¬
tra huntur. fiebant autẽ pͥm̃ co¬
loris lutei idest crarei. postea u̾o
rome candida m̃brana reꝑta sunt.
qd apparuit in habile esse. qd̾ ⁊ fa¬
cile esse sordescant. aciemq legen¬
tiuui ledant cum ꝑitiores architedti
neq aurea lacunaria ponenda iubi¬
bliotecis putent. neq pauinienta
more quodauri fulgor hebetet.
eucaristi iuriditas reficiat eculos.
siam ⁊ qui nũmulariã dicũt de na¬
rioꝵ formas inmirteos pannos
subiciunt. ⁊ geminaꝵ sculpdores
scarabeoꝵ tͥga. quib nicħ est u¬
littea. aut purpurea sũt. Candida

Expanded text:
Quarta Taeniotica, a loco Alexandriae, Quarta Taeniotica, a loco Alexandriae, qui ita vocatur, ubi fiebat; quinta Saitica ab oppido Sai. 5. Sexta Corneliana, a Cornelio Gallo, praefecto Aegypti, primum confecta; septima emporetica, quod ea merces involvuntur, cum sit scripturis minus idonea. CAPUT narum nomen hucusque tradente sibi posteritate servatum est. Haec et membrana dicuntur, quia ex membris pecudum detrahuntur. Fiebant autem primum coloris lutei, id est crocei, postea vero Romae candida membrana reperta sunt; quod apparuit inhabile esse, quod et facile sordescant, aciemque legentium laedant; cum peritiores architecti neque aurea lacunaria ponenda in bibliothecis putent neque pavimenta more, quod auri fulgor hebetat et Carystei viriditas reficiat oculos. Nam et qui nummulariam discunt, denariorum formis myrteos pannos subiciunt, et gemmarum sculptores scarabaeorum terga, quibus nihil est vilutea aut purpurea sunt. Candida
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tusci pͥmũ ferro in ceris ccpsetũt.
postea romani iusserũt ne gͣphiũ fer¬
peũ quis hab̾e̾t. Unde ⁊ ap̃ scribas di¬
cebat᷑. ceram ferro ne cedito. postea
institutum est. ut incera ossib scͥ¬
b̾ent. sicut indicant atta in satira di¬
cens. U̾tamus uom̾em incerã. mu¬
croneq aremus osseo. Graphium
autẽ g̾ce. latine scͥptoriũ dr̃. Nam
graphia scͥptura dr̃. de Cartis et
egiptus ministrauit. ceptũ apud
inemphiticã urbem. Memphis enĩ ci¬
uitas egyptioꝵ ẽ. ubi carte usus ĩ¬
uenitus est pͥmũ. sicut ait lucanꝰ.
ta papiro. bibulam autẽ papirũ
dixit. qd̃ humorẽ bibat. Carta autẽ
dicta. qd̃ carpũ papiri tegm̃ decerp¬
tum glictinatur. Cuiꝰ gen̾a qmͣ pła
sunt. pͥma ⁊ p̾cipua augustea regia
⁊ maioris forme. in honorẽ octoiua¬
ni auguste appellata. S od̾a libiana
retica dicta qd̃ ad sacs libͦs elige¬
bat᷑. simił auguste. s sub colorata.

Expanded text:
et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; et Tusci primum ferro in ceris scripserunt; postea Romani iusserunt ne graphium ferreum quis haberet. Unde et apud scribas dicebatur: 'Ceram ferro ne caedito.' Postea institutum ut cera ossibus scriberent, sicut indicat Atta in Satura dicens 12; Vertamus vomerem in cera mucroneque aremus osseo. Graphium autem Graece, Latine scriptorium dicitur. Nam γραφή scriptura est. De cartis . egyptus ministravit, coeptum apud Memphiticam urbem. Memphis enim civitas est Aegyptiorum, ubi cartae usus inventus est primum, sicut ait Lucanus ta papyro. Bibulam autem papyrum dixit quod humorem bibat. Carta autem dicta quod carptim papyri tegmtum glutinatur. Cujus genera quam plura sunt. Prima, et praecipua Augustaea, regia, et majoris formae, in honorem Octavii Augusti appellata. 3. Secunda Liviana ratica dicta, eo quod ad sacros libros eligebatur, similis Augustaeae, sed subcolorata. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
facies. Similit̾ ⁊ gentiliũ p̾cepta. uł
iubent uel uedant. Iubent faciend̾.
ut nudus ara. sere nudꝰ. uedant ut
neue int̾uites corilũ sere. neue fla
marcꝰ uades. pͥmus p̾cepda compo suit
Ex quib est illud. postremus dicas.
mata nominib sus indicant. altiꝰ
se p̾scrutar oport̾e. ꝑ abola quippe alicꝰ
⁊ notum est qd̃ in ꝑabolis que dñr re¬
rum similitudines reb de quib agͣ
comꝑant᷑. ꝓblemata autẽ que latine¬
appełlant᷑ ꝓpositiones. questiones st̃
habentes aliqͥd qd̾ disputatõne soluẽ¬
dum sit. questio autẽ est quesitio dũ¬
q̃ritur an sit. quid lit. quale sit. argu¬
mentũ uͦ dictum est. quasi argutũ.
uel qd̃ sit argute inuentũ ad comꝓ¬
stili missa uł missio. Ante karde et m̃¬
branaꝵ usũ in dedolatis ex ligno co¬
dicellis. epłarum alloquia soͥbebant᷑.
unde ⁊ portitores earum tabellanos¬
uocauerunt. de Ceris
pͥmordia sensus. quaꝵ studiũ pͥmi
gti tradidisse ꝓduntur. Greci autẽ

Expanded text:
tilium praecepta vel jubent vel vetant: jubent faciendum, ut: Nudus aras, sere nudus: vetant, ut, Neve inter vites corilum sere, neve flagMarcius vates primus praecepta composuit, ex quibus est illud: Postremus dicas, mata nominibus suis indicant, altius se perscrutari oportere. Parabola quippe alicuj notum est, quod in parabolis, quae dicuntur rerum similitudines, rebus, de quibus agitur, comparant. Problemata auteappellantur propositiones, questiones sunt, habentes aliquid quod disputatione solvendum sit. Questio autem est cum queritur, an sit, quid sit, quale sit. Argumentum vero dictum quasi argutum, vel quod sit argute inventum ad conproστόλοι missa vel missi. Ante cartae et membranarum usum in dedolatis ex ligno codicellis epistolarum alloquia scribebantur, unde et portitores earum tabellarvocaverunt. De ceris primordia sensus. Quarum studium primi Graeci tradidisse produntur. Graeci autem
Abbreviated transcription (Latin):
apologeticũ est excusatio in qͦ solent
quidam accusantib send̾e. In defeni¬
sione enim aut negatione sola po¬
situm est. ⁊ est nomen g̾cũ. panag̾ͥi¬
cum est licentiosĩt ⁊ laciuiosũ genus
dicendi. in laudib regum. in cuiꝰ cõ¬
positione homines multis mendaciiꝰ
adulantur. Qid̃ malũ a gͥcis exort̃
est. quoꝵ leuitas instructa dicen¬
di facultate. ⁊ oopia in c̾dibili młtas
mendacioꝵ nebulas cuccitauit. Fa¬
storum libri sũt. in quib reges uel cõ¬
dicti id est potestatib. Unde ⁊ ouidii
libri fastorũ dicunt᷑. quia de regib ⁊
consulib editi sunt. ꝓhemiũ est mi¬
tiũ dicendi. Sunt enim ꝓemia pͥn¬
cipia libroꝵ. que ante cause narratio¬
nem ad instruendas audientiũ au¬
nom̃ płiq latinitatis ꝑiti sine tnͣs¬
latione posuerunt. hoc autem uoca
cupatur quasi pͥlocutio. p̾oepta sunt
que aut faciend̾ aut quid non fa¬

Expanded text:
Apologeticum est excusatio, in quo solent Apologeticum est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere. In defensione enim aut negatione sola positum est, et est nomen Graecum. 7. Panegyricum est licentiosum, et laciniosum genus dicendi in laudibus regum, in cujus compositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est, quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit 8. Fastorum libri sunt in quibus reges vel condicti, id est, potestatibus. Unde et ob id libri Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt. 9. Prooemium est initium dicendi. Sunt enim prooemia principia librorum, quae ante causae narrationem ad instruendas audientium aunomen plerique Latinitatis periti sine translatione posuerunt; hoccupatur, quasi prolocutio. Precepta sunt que quid faciendum aut quid non fa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dicunt t̾ria. pͥmum genus ex¬
cerpta sunt. que gͥce soolia nuncupã¬
tur. in quib ea que uident᷑. obscura
uł difficilia sũmatim ac breuit̾ per¬
stringuntur. Scd̾m gerius omelie st̃
bros uel uolumina nũcupamꝰ. O me¬
lie autẽ ad uulgus loquũt᷑. thomi
u id est libͥ maiores sunt disputati¬
ones. Dialogus est collatio duoꝵ uł
plurimoꝵ. quẽ latini sermonẽ diꝯt.
sam quos g̾ci dialogos uocant. nos
sermones uocamus. Sermo autẽ dic¬
tus quia int̃ utrumq serit᷑. unde ⁊ ĩ
u̾gilio. Multa int̾ sese longo sermo¬
ne serebant. tractiatꝰ est imiꝰ rei mł¬
tiplex expositio. eo qd̃ tractat sẽsũ
in multa sentiendi contractando se¬
cũ. Differt autẽ sermo tͣctatus ⁊ u̾bũ.
Sermo autẽ alt̾a eget ꝑsona. tͣcta¬
tus sp̃aliter ad seip̃m. ꝟ̾bum autẽ
ad om̃es. Unde ⁊ dr̃. U̾bum fecit ad
ppłm. Cõmentaria dicta quasi cum
mente. Sunt enĩ int̾p̾tationes. ut
cõmenta iuris cõmenta euuãgelii.

Expanded text:
era esse tria. Primum genus excerpta sunt, quae Graece scholia nuncupantur; in quibus ea quae videntur obscura vel difficilia summatim ac breviter praestringuntur. Secundum genus homiliae sunt, bros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgus loquuntur, tomi vero, id est libri, maiores sunt disputationes. Dialogus est conlatio duorum vel plurimorum, quam Latini sermonem dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant nos sermones vocamus. 3. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde et in Virgilio; Multa inter sese vario sermone serebant. Tractatus est unius rei multiplex expositio, eo quod trahat sensum in multa. sententiam contrectando secum. 4. Differt autem sermo, tractatus et verbum. Sermo enim altera eget persona, tractatus specialiter ad se ipsum est, verbum autem ad omnes. Unde et dicitur: Verbum fecit ad populum. 5. Commentaria dicta quasi cum mente. Sunt enim interpretationes, ut commenta juris, commenta Evangelii. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
siue bonia qm latini uitẽ albã uocãt
uł aqͣlitate coloris. uł ꝙ eiꝰ uadix con¬
tͥta ⁊ corꝑi insricada teneriorẽ ⁊ candi¬
diorẽ cutẽ reddit᷑. slam ⁊ sucꝰ bacaꝵ
eiꝰ lac ubib siccis reddit. Ampelos
melena .i. uitis nigra. eadẽ q labͤ
habens q̃ inmaturitate negrescunt.
Unde ⁊ uocabłm sũpsit. uiticella ħba
florem hab croceũ ocło similẽ. ũ¬
⁊ a g̾cis nom̃ accepit. Est autẽ cau¬
le molle foliis coriandri siłib. sa¬
soct᷑ iuxta niuros ciuitatũ. flomos
t̾a masculꝰ ẽ albidiorib soliis atq
angustiorib. alt̾a femina. soliis
latiorib atq nigris. Ferula udea¬
ta a medulla. slã iliũ tradit esse
g̾ci uocant. sõ nulli a feriendo fe¬
rulam dñt. Ad hano eñi pueri et
puelle uapulare solent. Huius
lutꝰ galbanũ ẽ. papirũ dictũ ꝙ
igni ⁊ cereis ẽ aptu. piron eñi g̾¬
ci ignẽ dicũt. Iuncͦ scirpꝰ. aqͦ segẽ¬

Expanded text:
e bryonia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris, vel quod ejus radix contrita, et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et succus baccarum ejus lac uberibus siccis reddit. 91. Ampelos melaena, id est, vitis nigra, eademque labruhabens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumpsit. 92. Viticella herba florem habet croceum oculo similem. Unde a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur juxta muros civitatum. 94. Phlomos, est masculus, albidioribus foliis atque angustioribus, altera femina, foliis latioribus atque nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse aeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem dicunt. Iuncus
Abbreviated transcription (Latin):
ascalonia nũcupata ex una urbũt
palestine. que ascalon dr̃. unde pͥꝰ¬
ssouecta ẽ. Alliũ dictũ ꝙ oleat: ul¬
picũ appellatũ. ꝙ alii odorẽ hab̾at.
faselos uocariaisit. afaselo in¬
sula gͥcie ubi ñ ꝓccil mõs olimpꝰ
ẽ. porrus cꝰ duõ gen̾a capitatus
ta ap̃ nos ołis genꝰ. ap̃ g̾cos lit̾ca
blitũ genꝰ ołis saporis euanidi. qi
amari qui dulces nacci ꝑhibent᷑.
s lacte meslito eoꝵ eoꝵ semẽ in¬
fundat᷑. cucurbita apoperea. Sa¬
napepo. melipepo. ocimũ g̾ca sũt
nomira. ⁊ origo eoꝵ latinis ic̾¬
ta. olus molle atͥplex. brassica. o¬
licsastrũ. Nasturcĩ sapor appel¬
lauit. ꝙ acͥmonia sui nasũ dorq̃¬
at fũgi.  aridi ignẽ concipiãt.¬

Expanded text:
Ascalonia nuncupata ex una urbium Palaestinae quae Ascalon dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus ta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi terdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane pepo, melipepo, ocimum Graeca nomina sunt, et origo eorum Latinis incerta. Olus molle. Atriplex. Brassica. Olisatrum. Nasturcium sapor appellavit, quod acrimonia sui nasum torqueat. Fungi, quod aridi ignem accept
Abbreviated transcription (Latin):
uocata ꝙ hasta eiꝰ sit uaria ĩmod̾
colusͥ simulitudinẽq draconisi
rũdinũ si ocłi auf̾nt᷑ matͤs illoꝵ
illis exhac herba mederi dnr̃. elio¬
tpiũ nom̃ accep̃ pͥmo qd̾ estiuo sol¬
sticio floreat ꝙ solis motib folia
cͥcũacta conu̾tat. uñ ⁊ alatinis solise¬
qͥa nũcupat᷑. Nã ⁊ sole oriente flores
suos aꝑit. itidẽ sero cdaudit cum
abst̾gat. pendafilon a numero fo¬
lioꝵ dicta. uñ ⁊ eã latini qͥnq fo¬
liũ uocant. ħba a d̾o̾ mũda ut pui¬
ficatiomi ⁊ tẽplis adhib̾i a gentili¬

Expanded text:
vocata, quod hasta eius varia sit in modum vocata, quod hasta eius varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis irundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicantur. Heliotropium nomen accepit primo quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solsequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit, idem se reclaudit cum abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum dicta; unde et eam Latini quinquefolium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhib
Abbreviated transcription (Latin):
tes eiciũt. hanc qͥdã latinoꝵ po¬
leiũ martis dñt ꝓpt̾ belli tela
excutienda. Mandragora dicta ꝙ
hãt mala suaueolentia in ma¬
gnitudinre mali matiani. Uñde¬
poete antpomoreos appellãt qd
habeat radioẽ formã hoĩs simi¬
is lactucis similib mala gene¬
bans in similitudine primioꝵ.
masculꝰ uͦ foliis bete similib pa¬
giliꝰ. leteo ꝑfusa papa uͦ sõrio. sopo¬
uem enĩ languẽtib facit. Euis alia
ẽ usuał auia agͥstis ex qua fluit.
luoꝰ quẽ opion appellant. Coloqͥntiꝰ
encurbita ag̾stis ⁊ uehem̾t̃ amara
q̃ similit̾ ut cucurbita ꝑ t̾ram fla¬
gella tendit. dicta autẽ coloqͥntis
ꝙ sit fructu rotunda atꝙ foliis
ut cum cucumis usuał. Centariã
g̃ci uocant. im acirone centau¬
qr locis humectis nascit᷑. eadẽ ⁊ felt̾¬
re ꝓpt̾ amaritudinẽ. Gliciriza gce
ex eo dicta ꝙ duloẽ radicẽ hãt gli¬
qr sitientib sitĩ sedat. Dracontea

Expanded text:
tes eiciunt. Hanc quidam Latinorum putes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dicunt, propter belli tela excutienda. Mandragora dicta quod habeat mala suaveolentia, in magnitudinpoete antropomoreos appellant quia habeat radicem formam hominis simiis lactuce similibus mala generans in similitudine prunorum; masculus, foliis bete similib78: Lethaeo perfusa papavera somno: soporem enim languentibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauquia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυquia sitientibus sitim sedat. Dracontea