comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de qua agis iuiuditio pͥore tͣctã¬
tũ ũ ẽẽ allegat ñ unuitiłr replica¬
tõue doli mali uteris.
quo magis apud eũ quo qͥ ali¬
oquĩ suꝑ canta status cognoscere ñ
possit. disceptatio t̃unnetur.

Expanded text:
de qua agis in iudicio priore tractatum non esse adlegas, non inutiliter replicatione doli mali uteris. quo magis apud eum quoque, qui alioquin super causa status cognoscere non possit, disceptatio terminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ogruit nã si custodiã pecuiue sus¬
cepisti ꝙͣ alus a te datã instr̾mm qͦ h¬
ant tͥ reddi ꝯscͥptũ ꝓfit̾is arguit. so¬
utõnẽ eiꝰ ꝯpetentẽ inꝑpbe recusas.¬
a te accepit eam suo nõie uł cuͣib
alt̾ius unituo dedit tam ip̃m de in¬
plenda suscepta fite ꝙͣ eiꝰ suitessor¬
es ten tͥ certissimũ est. adu̾sus eũ
aut᷑ qiu accepit nulla actõ s̾ͥ ꝯpetit.

Expanded text:
it. Nam si custodiam pecuniae suscepisti, quam aliis a te datam instrumentum, quo hanc tibi reddi conscriptum profiteris, arguit, solutionem eius competentem improbe recusasuniam accepit, eam suo nomine vel cuiuslibet alterius mutuo dedit, tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. Adversus eum autem qui accepit nulla actio
Abbreviated transcription (Latin):
tucis de hus ã atsimpettã ue¬
Si qñ fauc in uiuioris iura
sutcessĩt minoꝵ minime ꝓl¬
sbeat᷑ cũ quĩtũ ⁊ ucesimiũ
etatis sue aunũ tnͣsierit imin
tegꝰ bñficio uti tpr̃ inibato
Qd si maioris fu̾it nmor nac
cansas quas ex ꝑsona maiori

Expanded text:
tutis de his, quae ante impetratam veSi quando sane in minoris iura successerit minor, minime prohibeatur, cum quintum et vicesimum aetatis suae annum transierit, ineneficio uti tempore inlibato. Quod si maioris fuerit minor iura actiones, quas ex persona maioris
Abbreviated transcription (Latin):
Utib ⁊ uł neptib ħ obseruandũ
cẽ. tensemꝰ ut maritꝰ qui uxore
mortua ũ extantib filus cũ bolis
nepotib ul neptib ex hac lege
ul una pͥses ue ne potes ex filio
uno ul płib qui in potestate de¬
ꝙ de filus ꝯstitutũ est. Nã licet

Expanded text:
tiam vel neptibus hoc observandum esse censemus, ut maritus, qui uxore mortua, non extantibus filiis, cum solis nepotibus vel neptibus ex hac lege vel una pluresve nepotes ex filio uno vel pluribus, qui in potestate dequod de filiis constitutum est. Nam licet
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m̃ om̃i ꝯmodo destituit᷑ pater
ñ retiuet usumfructũ. iuriles ei
uit filios sue unus siune plures
sũt usuffructus tribuiꝰ portões
Sĩ u̾o mulier inoriens alios
ox filus emancipatos a prẽ alioᷤᷤ
kupr̃na potestate diunsit in eo¬
caũ dispari utet᷑ maritꝰ defunc¬
te bñficio quo taũ utriq ꝓscͥp
simꝰ .i. cuta eoꝵ quidẽ portõnẽ qͦt
ad huc insacris retinet usunifr̃.
ex legũ auctẽ retinebit. ⁊ p̃iui¬
ũ delate tũ uolet emancipatõi
accipiet. ¶In eoꝵ ũo ꝑte qu ios
exisse de Potestate uiua iur̃e cõ¬

Expanded text:
quia omni commodo destituitur pater nec retinet usumfructum, virilis ei inter filios, seu unus seu plures sunt, usumfructus tribuimus portionis. Si vero mulier moriens alios ex filiis emancipatos a patre, alios in patria potestate dimiserit, in casu dispari utitur maritus defunctae beneficio, quod casui utrique pst circa eorum quidem portionem, quos adhuc in sacris retinet, usumfructum ex legum auctoritate retinebit et praemium delatae, cum volet, emancipationis accipiet: in eorum vero parte, quos exisse de potestate viva matre con
Abbreviated transcription (Latin):
potib ui nepotestate durantib
iuaissioius accipiat. ⁊ił si expłib
alt̾os manum̾cit. altos retinet.
ex ꝑte mauininssoꝵ legitiurno
p̃uriũ. ex ꝑte u̾o in potestate in¬
auenciũ retineat usimifr̃. Qd̾ si
uepotes fuit neptes ue aut exe¬
mancipato filio aut ex filia ꝓcͤa¬
ti aut ab ipo arna iuuente a sa¬
cris diunssi idẽ anus uiril cum
ipĩc porcoĩs hẽat usinufructum¬
¶ Si u̾o ex ne potib nepcib uet
tpr̃ quo in ame successionẽ uoc¬
aut᷑. Alũ in aui sũt potestate .i. iu
arici defuncte. Alu sui uiris cunt

Expanded text:
nepotibus in potestate durantibusanumissionis accipiat, vel si ex pluribus alteros manumittit alteros retinet, ex parte manumissorum legitimum praemium, ex parte vero in potestate manentium retineat usum fructum. Quod si nepotes sint neptesve aut ex emancipato filio aut ex filia procreati aut ab ipso avia vivente sacris dimissi, idem avus virilis cum ipsis portionis habeat usum fructum. si vero ex nepotibus neptibusve tempore, quo in aviae successionem vocantur, alii in avi sunt potestate, id est mariti defu
Abbreviated transcription (Latin):
ualitura sanctimꝰ si ex pͥore m̾iu̾io ꝓ¬
ad c̾cia aut ad ult̾ius repetiti m̾ĩnii.
uota ⁊ingͣuit ñ sit ei licitũ nou̾te seu
iuctrito testõ scͥpto uł sine scͥptura
Seu codicilł hr̃ditatis iure siue legati
uł fid̾iͥ titislo plus delinq̃re nͨ dotis
aut aũ imptias ⁊ ouatõis uoĩe seu in

Expanded text:
itura sancimus, si ex priore matrimonio pl tertia aut ulterius repetiti matrimonii vota migraverit, non sit ei licitum novercae seu vitrico testamento vel sine scriptura seu codicillis, hereditatisve iure sive legati vel fideicommissi titulo plus relinquere, nec dotis aut ante nuptias donati
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli legatario ad qͥrat: suic iĩni¬
sanctire. Q exp̾tand̃ eẽ sb̾sticutõis
euentũ. ⁊ siquid̃ pupillo mortuo lo¬
cus fu̾it substitutoĩ ⁊ lib̾ ⁊ hr̃c effi¬
ciat᷑. Si ã substitutio iniunne lotũ
hũit forsitã pupillo iã unpub̾tatẽ

Expanded text:
pupilli legatario adquiritur, sive inusancire, sed expectandum esse substitutionis eventum. Et si quidem pupillo mortuo locus fuerit substitutioni, et liber et heres efficiatur: sin autem substitutio minime locum habuerit, forsitan pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
usu ad opus riuestre me ꝯfa̾nt ⁊ u¬
itinis graues p̃sũptõne tinguli unli¬
taris existant aruns aut ũ pͥuatis no¬
egotus occupent᷑ ut unm̾is ⁊ figius
Sius iugit̾ uih̾entes reui publitã
a qua alũt᷑ ab om̃i belloꝵ neccͣitate
aliꝙͣ dõmũ alienã uł locũ aut erga¬
st̾iũ uoĩe ꝯductõis accep̃ alt̾i qui post
eũ dñ uolũptate ad eand̾ ꝯductõnẽ
accessit litẽ iferre qͣi rẽ illicitã aut
agenti dampuosã tẽptau̾it e par̾e
falcultatẽ dũis domos suas uł erga¬
fia uł loca cui uolu̾int locaudi ip̃i

Expanded text:
usu ad opus rurestre se conferant et vicinis graves praesumptione cinguli militaris existant. Armis autem, non privatis negotiis occupentur, ut numeris et signis suis iugiter inhaerentes rem publicam, a quaaliquam domum alienam vel locum aut ergasterium nomine conductionis accepit, alteri, qui post eum domini voluntate ad eandem conductionem accessit, litem inferre, quasi rem illicitam aut agenti damnosam temptaverit, sed patere facultatem dominis domos suas vel ergasteria vel loca cui voluerint locandi, ip
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatõnes exortas Sopiri necͣte ẽ.
In castreusib ⁊ eiuĩ peculus intro¬
ducta est ⁊ alia sub diuisio et pet¬
ulu tͥplex untenit᷑ causa uł euim
paganũ est peculiũ uł castreusel
qrͥ medietatẽ int̾ utrũꝙ optiuet
qd qͣi castrense nincapat. Iutali gͥ
peculio ꝙ qͣiͣ castrense appłłat᷑ qͥb

Expanded text:
dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii triplex invenitur causa. vel enim paganum est peculium vel castrense vel quod medietatem inter utrumque obtinet, quod quasi castrense nuncupatur. In tali igitur peculio, q
Abbreviated transcription (Latin):
lieẜ̾cis. officio ꝯgruit ut tͥ qͣrta
te inte n ntestato portdnuis p̾stet
is fu̾it qr donatõ ñ indiget alieno
aminiculo m siuis uirib nitit᷑ iuxͣ
ꝯstitutõnes is qui ꝓuinciã regit
ad ciłitudinẽ inoffitõsi q̃rele a

Expanded text:
e officio congruit, ut tibi quartam debitae ab intestato portionis praestet us fuerit, et, quia donatio non indiget alieno adminiculo, sed suis viribus nititur, iuxta constitutiones is qui provinciam regit ad similitudinem inofficiosi
Abbreviated transcription (Latin):
optin̾e oporcet douͤ in sacris ꝑ¬
arentũ suoꝵ ꝯstituti sñt hu qͥ
qͣr castrense peculiũ possident.
¶Si eiũ sui uiris efficiant᷑ ꝓ
tuldubio est eoꝵ testa ⁊ pro
ipĩs reb quas autea ex qͣi cast¬
rensi pecislio bẽbant. posse de

Expanded text:
obtinere oportet, donec in sacris parentum suorum constituti sunt hi qui quasi castrense peculium possident. si enim sui iuris efficiantur, procul dubio est eorum testamenta et pro ipsis rebus, quas antea ex quasi castrensi peculio habebant, posse de
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶. Dretib quid tius ꝓpõita
Rescͥpta eos pentes denotant qͥ
iimensis douatoil exiauissent¬
⁊ in ane nom̃ hr̃dũ lib̾is reliqͥssẽt
si ad iutestatos quo ead̾ ratio

Expanded text:
. Precibus quidem tuis proposita rescripta eos parentes denotant, qui, immensis donationibus exinanissent, inane nomen heredum liberis reliquissent. sed ad intestatos quoque eadem ratio
Abbreviated transcription (Latin):
testĩ q̃relã peue inui̾isas facultateᷤᷤ
Ouas dũ age̾t in reb hinuarue f¬
actis douatõib s ⁊ ue in quosdam
lib̾os sue in exͣneos ex hansit ac
postea uos ex dual untus fec̾it h¬
eredes eas ꝙ legatis rar fid̾iꝯmssiᷤ¬

Expanded text:
si querellam paene universas facultates suas, dum ageret in rebus humanis, factis donationibus sive in quosdam liberos sive in extraneos exhausit ac postea vos ex duabus unciis fecit heredes easque legatis et fideicommi
Abbreviated transcription (Latin):
d aa. taciauo ꝑ̃ Per om̃t re¬
gioues inquib fera ⁊ piculi sui
nẽstia latronũ feruet insana. Pro¬
batissimm cĩã ⁊ districtissum ⁊effen¬
ssores ad suit cã discipliue ⁊ cond¬
ianis acti p̾sint. ã ñ signant᷑ tͥm¬
uia impunta caleste̾ remoueant
patrotima ã feruorẽ ieis ⁊ auri¬
liũ sccłosis imꝑciento inatinati¬

Expanded text:
AA. Tatiano pp. Per omnes regiones, in quibus fera et periculi sui nescia latronum feruet insania, probatissimi quique et districtissimi defensores adsint disciplinae et quotidianis actibus praesint, qui non sinant crimina impunita coalescere: removeantur patrocinia, quae feruorem reis et auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. ait̾ ⁊ hoñ .ad. Geciliano pp̃
Defensores cuutatũ oblatos
ibi ieos in ipõ latrotano ⁊ cõgͤsu
molentie aut pextrato honicidi¬
bensos ⁊ attis pubucis sabi cra¬
ditos expssa triunne c̾ his a qͥ¬
b fu̾int atusati mor sub ỹdoit
ꝑa ꝑserutt̃uc at iuditiũ dirig

Expanded text:
liano pp. Defensores civitatum oblatos sibi reos in ipso latrocinio vel congressu violentiae aut perpetrato homicidiehensos et actis publicis sibi traditos expresso crimine cum his, a quibus fuerint accusati, mox sub idonea prosecutione ad iudicium dirig
Abbreviated transcription (Latin):
auus codex a p̃dcĩs głosi¬
ssimis iuris ⁊ facũdissimis
purgatus ⁊ candidus fĩs
om̃ib ex nrã iussione et
circuudũcͥfͣil ⁊ addicis ⁊ re¬
plotis uecnõ cnifformatis
nobis oblatus est ⁊ iussimi᷑

Expanded text:
anus codex a praedictis gloriosissimis et facundissimis viris purgatus et candidus factus omnibus ex nostra iussione et circumductis et additis et repletis nec non transformatis nobis oblatus est, iussimus
Abbreviated transcription (Latin):
firmit᷑. ita stil ut siue cõpletu
spatio ꝙ int̾ eos fu̾it ꝯstitutũ
seu mortis sue tp̃r. si hoc qr
cõuen̾it. his qui possõnem es¬
cłiasticã ⁊ ce̾tor uidi redoit¬
uũ isumfructũ hñdi gracia

Expanded text:
firmiter: ita scilicet, ut sive completo spatio, quod inter eos fuerit constitutum, seu mortis suae tempore, si hoc quoque convenerit, is, qui possessionem ecclesiasticam et certorum redituum usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ fcã sunt. Et sic mintegrum
restituant᷑ uuiu̾sa. ⁊ ad fuũ
ordinẽ reuocent᷑. q̃ añ ꝓfecti¬
onem nr̃e mansuctudiͣs de or
Sũc tan cõtͣ uen̾ables eccłias
quaꝵ sac̾dotiũ gerit beatissimꝰ¬

Expanded text:
 in integrum restituantur universa et ad suum ordinem revocentur, quae ante profectionem nostrae mansuetudinis de ortsunt tam contra venerabiles ecclesias, quarum sacerdotium gerit beatissim
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵꝙ colonis et mancipuis
eccl̃ie d̾elinqͣt. Nisi enĩ hac ꝯ¬
ditõne pacta inita fu̾int ea
eccliasticã tamꝙͣ nullo iure
tuͣstͥptã in ip̃iꝰ iuire ac dñio ꝑ¬

Expanded text:
e colonis et mancipiis ecclesiae derelinquat. Nisi enim hac condicione pacta inita fuerint, ea ecclesiasticam tamquam nullo iure transcriptam in ipsius iure
Abbreviated transcription (Latin):
L emo uen̾antis atorantisq aĩo
de iubͣus que olimm clausa ianist
referet. Absit a sclo ur̃o itandi
excciandis q simulacris horiorẽ
pios postes ꝓ suiosaris actendi
ignes adosseri in hisdem thura.
uictuas codi. pat̾is iuua libari¬
⁊ locõ religionis ext̾minari sacͥ¬
ficiũ. Qͥtquis aut̃ cõtͣ hant sere

Expanded text:
p. Nemo venerantis adorantisque animo delubra, quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pm impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco existimari sacrilegium. Quisquis autem contra ha
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tabat᷑ si saltem ꝑ euntẽ mod̾
fid̾iꝯmissũ pot relinq̃re. Cũ
gͥ intiquitas quid̾ ħ diu̾se tͣctare
hꝰi substitutũ qui ex hr̃dato pu¬
pillo datus est p̃grauari nͨ si pp¬
sam rem qmͣ pupillo legauit a
substituto eius uł legare uł fid

Expanded text:
tabatur, si saltem per eundem modum fideicommissum potest relinquere. Cum igitur antiquitas quidem haec diverse tractare huiusmodi substitutum qui exheredato pupillo datus est praegravari, nec si ipsam rem quam pupillo legavit a substituto eius vel legare vel fid
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ G. diũs atolesdentes qui hone¬
state ioꝵ p̃diti. Pat̾nã frugẽ il.
auoꝵ pr̃ionia gubuare cupiunt.
ut ita demũ etatis ueniam impetrare
andeant cã uicesimi amu methas un¬
pleu̾nnt. ita ut post impetratã etatis
ueniam idẽ ipĩ ꝑ᷑ se pͥncipale bñfi¬
ciũ allegantes nõ solũ p̾scriptoꝵ¬

Expanded text:
pu. Omnes adulescentes, qui honestate morum praediti paternam frugem vel avorum patrimonia gubernare cupiunt  ita demum aetatis veniam impetrare audeant, cum vicesimi anni metas impleverint, ita ut post impetratam aetatis veniam idem ipsi per se principale beneficium adlegantes non solum praescripto
Abbreviated transcription (Latin):
unitis musso ꝓcuratore ꝯcedimꝰ ut ẽ¬
et ip̃e in om̃ib negocuis tale ius ha¬
beant quale mares hr̃e ꝯscͥpsimꝰ.
ita cũ ut p̃dia sine decceto ñ alieneĩ
c senatores quid̃ clarissimiꝰ ius
eregia urbe ꝯmorantes ap̃ substilita¬
te tuã cetoͥ ueir ap̃ p̾torẽ. Inpro

Expanded text:
umentis, misso procuratore, concedimus, ut etiam ipsae in omnibus negotiis tale ius habeant, quale mares habere praescripsimus, ita tamen, ut praedia sine decreto non alienent. Sed senatores quidem clarissimi viri in hac regia urbe commorantes apud sublimitatem tuam, ceteri vero apud praetorem, in pro
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶ et̾es tͥcuitus in adoptõib q̃ ꝑ tres
Le mancipatõnes ⁊ duas maĩssiones in filio
aut ꝑ unã emancipatõnẽ in tet̾is lib̾is
fi solebant corrigentes suũi tollentet ten¬
semꝰ lic̾e ꝑenti qui lib̾os inpotestate sua
ostitutos in adoptõnẽ dare desid̾as sine
netĩ obẜuatõe emancipatõnũ ⁊ maĩssio¬
nũ ħ ipm actis iut̾nementib ap̃ cpetẽ¬

Expanded text:
. Veteres circuitus in adoptionibus, quae per tres emancipationes et duas manumissiones in filio aut per unam emancipationem in ceteris liberis fieri solebant, corrigentes sive tollentes censemus licere parenti, qui liberos in potestate sua constitutos in adoptionem dare desiderat, sine vetere observatione emancipationum et manumissionum hoc ipsum actis intervenientib
Abbreviated transcription (Latin):
legatis quͣuis ex fructib tõne se
non tede uiris auctorib ꝓlatuͭ.
Si id̾o illic hũit ut cũ inp̃diũ

Expanded text:
legatis, quamvis ex fructibus non cedere iuris auctoribus placuit. si ideo illic habuit, ut, cum in praedium
Abbreviated transcription (Latin):
temi. Pꝰ iguoris ta res obligatas so¬
luito tebito restitui debe pignorati¬
tie actõis uatura declauat. quo iuire
Si titulo pignoris obligastis inau¬
tipia ꝑ eaud actõnẽ uti potessues

Expanded text:
. Pignoris causa res obligatas soluto debito restitui debere pigneraticiae actionis natura declarat. Quo iure, si titulo pignoris obligasti mancipia, per eandem actionem uti potes, nec
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ restitutoes ex qͥb
peue colis iugenuitas
mera lib̾tis ꝯpetit tã op̾tucat
ꝙͣ in nr̃a re publita polleant t
nobis cordi ẽ. ingenius magis

Expanded text:
talium restitutiones, ex quibus paene solis ingenuitas mera libertis competit, tam obtineant quam in nostra re publica polleant, cum nobis cordi est ingenuis magis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Situt iniquũ est instris
sui iguis extinctis debitores ꝙͣ cita¬
tũ debitarũ renu̾e sołonẽ itaũ
statim casũ ꝯq̃rentil facile cre¬
deud̾ est. Iutellig̾e itaꝙ debecis
ñ existentib iustrĩs ul alus arg¬
umeutis ꝓbare fitẽ p̃cib urĩs

Expanded text:
. Sicut iniquum est instrumentis vi ignis extinctis debitores quantitatum debitarum renuere solutionem, ita non statim casum conquerentibus facile credendum est. Intellegere itaque debetis non existentibus instrumentis vel aliis argument
Abbreviated transcription (Latin):
legatis uł fid̾iomissis remeanti¬
b neccͣitatẽ hr̃e hũte legatario
uł fid̾iꝯmssario cautõnẽ inꝑs¬
onã hr̃dis expone ut post tnͣsa

Expanded text:
legatis vel fideicommissis remeantibus, necessitatem habente legatario vel fideicommissario cautionem in personam heredis exponere, ut post tra
Abbreviated transcription (Latin):
rost exitũ iuudicare. urãm
sͤtũ est punire uiditio sub¬
uigauł edcõ. Nullus parcat
militi cui obiuare telo opor.¬
teat ut latroui.

Expanded text:
ost exitum vindicari. Vestram serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviari telo oporteat ut latroni.
Abbreviated transcription (Latin):
resistendi cuuctis itare e ue¬
pͥuatoꝵ ad agros nocturnos
ropulator iutͣu̾it at ytiu̾a fre¬
c̃tata iusidus aggressionis ob¬
sed̾it ꝑurssa tuim litencia di¬
guo illito supplicio subiuget᷑¬

Expanded text:
resistendi cunctis triburum ad agros nocturnus populator intraverit aut itinera frequentata insidiis adgressionis obsederit, permissa cuicumque licentia dignus ilico supplicio subiugetu
Abbreviated transcription (Latin):
it ut reddas ꝯpelleris cũ nõ ea
cui lib̾tas seri fid̾i ꝯunssaria sũ
directa si ratõnes reddidisset
relicta est. aute reliaua illata
⁊ ea q̃ malo ꝯfilio amota sunt
ad lib̾tatem ũ pot̃ puenire. S¬
⁊ aut ũ debitor ex rõiub fu̾it
reꝑtus post aditam hr̃dicateui
qͣri purã lib̾catem ꝯseq̃t᷑.
stanito date lib̾tates ꝙͣuis debi¬
tori hr̃s qui soluendo est exti
stõ ditis te eẽ. maiuninssũ ob
es alieuũ sꝑiut̾ ab hr̃dib ꝯtꝰ¬
uaude lib̾tatis grã ũ inusta ra¬
tõue treditorib br̃ditarus sa¬
tis offe̾ns ⁊uditiũ testatorit t̾¬
uari tͥ postulabis maxue cũ
id ⁊̃ a diuo ⁊uarcho ꝯsultissiõ
pͥucipe sit ꝯstitutũ. ꝙ in ex̾ne¬
a quor ꝑsona obseruari opor

Expanded text:
reddas, compelleris, cum non ea cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest pervenire: sin autem non debitor ex rationibus fuerit repertus, post aditam hereditatem quasi puram libertatem consequitur. stamento datae libertates, quamvis debitori heres qui solvendo est extitstamento dicis te esse manumissum, ob aes alienum spernitur ab heredibae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis offerens iudicium testatoris servari tibi postulabis, maxime cum id etiam a divo Marco consultissimo principe sit constitutum: quod in extranea quoque persona observari op
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Di scd̾u mandatũ triph¬
ouis ac felicis equos tua pecuina
tore tͥ traditos uui de hus utͥ¬
usꝙ uolũptate dedisti ad pare¬
ud placitis eos mandati iuditio
ꝯuentos boua fides urget.

Expanded text:
. Si secundum mandatum tryphonis ac felicis equos tua pecunia tore tibi traditos uni de his utriusque voluntate dedisti, ad parendum placitis eos mandati iudicio conventos bona fides urguet.
Abbreviated transcription (Latin):
Seruus noluit adimpłe ꝯditi¬
onẽ obuoxiu cũ cstituat᷑ post
libtatem hr̃di ul ei cii dare
lat᷑ uł in rp̃o mancipno si existat
uł. in estunatõne eius ñ auipliꝰ

Expanded text:
servus noluit adimplere condicionem: obnoxius tamen constituatur post libertatem heredi vel ei cui dare latur vel in ipso mancipio, si extat, vel in aestimatione eius non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditatẽ ita eiũ n satis uettͣrium
delib̾atõis erit auxiliũ uͥ hõib fo¬
ri cololie quit ea tuent q̃ nul¬
la digna sũt suspictõne. ¶ Etum
abiutestato fu̾it delata siue ex
asse siue ex ꝑte si quid̃ recta łla.

Expanded text:
reditatem. ita enim nec satis necessarium deliberationis erit auxilium, nisi hominibus formidolosis, qui et ea timent, quae nulla digna sunt suspicione. Cum ab intestato fuerit delata, sive ex asse sive ex parte, si quidem recta via
Abbreviated transcription (Latin):
statuto iam effluente ñ rot̾t
eũ rep̃sentare ñ statim pe¬
tiriuas ꝓ eo stipłatas inferre
o ꝯpete̾ quid post tpris lap

Expanded text:
statuto iam effluente non poterit eum repraesentare, non statim pecunias pro eo stipulatas inferre , sed competere quidem post temporis lap
Abbreviated transcription (Latin):
ad uis latine ub̾tatis nrĩ leg¬
ib iucuriat sex iulio taceat
largiano scuat & cessante
Sileat ed cĩ diui traiau qͥ
eami seq̃bat᷑ ⁊ siqua alia lex

Expanded text:
quod ius Latinae libertatis nostris legibus incurrat, lex Iunia taceat Largiano senatus consulto cessante, sileat edictum divi Traiani, quod ea sequebatur, et si qua alia lex
Abbreviated transcription (Latin):
ne eripiat᷑ fortitã ub̾ir ⁊ cogua¬
tis us patronatꝰ ortius lib̾tus
uideat᷑ ⁊ ad eũ iuimi pr̃ouatus
patus tũat seruuił a dno deinde
dui p̃cul ab aliquo ei solutũ est

Expanded text:
ripiatur forsitan liberis et cognatis ius patronatus, orcinus libertus videatur et ad eum iura patronatus peratus fuerat servus a domino, deinde servi pretium ab aliquo ei solutum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ouẽ possoĩs in te uire ut dicis a mari¬
to collate pdiu ab eod̾ treditori ob¬
ligatũ fuit alieuatoue eiꝰ saluo iure
debiti si taiẽ iuiris ratõ actõuẽ eiꝰ uõ
excludit fcam̃ eẽ dubiũ ñ ẽ Qd̃ side¬
natõ iure telebrata ẽ. eo ꝙ uł aũ

Expanded text:
possessionis in te iure, ut dicis, a marito collatam praedium ab eodem creditori obligatum fuit, alienationem eius salvo iure debiti  si tamen iuris ratio actionem eius non excludit factam esse dubium non est. Quod si donatione iure celebrata
Abbreviated transcription (Latin):
deui a. Maruno. Debitori
tuo si beret excutitti actio qmͣ
cõtͣ cũ hũisti. adita h̾r̾ditate
confusa est. E si eam br̃dit¬
acẽ postra qmi eã in iudicio o¬
l timusti ei tradrdisti qͣ siũa¬

Expanded text:
io Maximo. Debitori tuo si heres extitisti, actio, quam contra eum habuisti, adita hereditate confusa est. sed si eam hereditatem, posteaquam in iudicio obtinuisti, ei tradidisti
Abbreviated transcription (Latin):
tua accusandi tibi tribui poste¬
tendit. ¶uni gͥ sicut allegas
statu tui geu̾is fretus es iuxta
uis ordinariũ p̃̾sidẽ pete qͥ es¬
uita pͫꝰ lib̾ali causa ex cuẽtu
iudicũ quid decͥiuine statu̾e
debeat ñ dubitabit.

Expanded text:
tua, accusandi tibi tribui potetendit? cum igitur, sicut adlegas, statu generis fretus es , iuxta ius ordinarium praesidem pete, qui cognita prius liberali causa ex eventu iudicii, quid de crimine statuere debeat, non dubitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
oxp̃. Ai nou sĩguli iu soliõ acc¬
epta mirua qnͣtitate. iił stipłanti
creditori sponte uos obligastis li¬
uiu uinu̾ata sit pecunia. uł uit̾¬
tessioius uoĩe hauc ꝓ eo suscepi
tra p̃stitutũ tps rei geste qõnẽ
deculistis ac multomagis iuanem
timorẽ geritis Si ꝓ petunia iiii¬
u̾ata oleũ susceptũ iustr̃o sit co¬
llatũ. cũ si  reddendi stipło nulla
dubiecta est ⁊ pͦi rei est hĩta fõ¬
llempius ꝯtestatõ iu suo statu te¬
mnauente eo ꝙ u̾e fcm̃ iut̾cessit

Expanded text:
. Si non singuli in solidum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem timorem geritis, si pecunia numerata oleum susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi stipulatio nulla subiecta est et huius rei est habita sollemnis contestatio, in suo statu remanente eo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑat. res maritus obligauit. eo
mortuo hui quil eadem pig¬
nori ded̾at ñ offe̾ntes deuitum
nulla possũt ꝑsequi ratõne:
Nam cỹiogripharios treditoreᷤ
uͨ in iem nͣ in ꝑsonã eos qui

Expanded text:
perat res maritus obligavit, eo mortuo hi, quibus easdem pignori dederat, non offerentes debitum nulla possunt persequi ratione. nam chirographarios creditores nec in rem nec in personam eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uisuꝑ uł filias iã ꝑ dunnos affatus
a pr̃ib suis in arrogatõne suscepto ᷤᷤ¬
datois q̃ suꝑ naturalib filus emissa
uũt subsetuti sũt ꝓ eiusd̾ legis ten¬
ore ĩ mriis. tũc ꝯstantib uł post ea
ꝯtractis ita tũ ut ũ alũde ꝓgenitiᷤᷤ
Subuenisse tredat᷑ ꝙͣ ñ ex nephario

Expanded text:
insuper vel filias iam per divinos adfatus a patribus suis in adrogationem susceptos vnaturalibus filiis emissa usque subsecuti sunt pro eiusdem legis tenore in matrimoniis tunc constantibus vel postea contractis, ita tamen, ut non aliunde progenitis subvenisse credatur quam non ex nefario
Abbreviated transcription (Latin):
qui desidia ħ lex locit de supiori mat̾ia on in sp̃e at
legitimi mimicipalib eũ uoluit agͤga¬
re inum̃b ⁊ douare pr̃ie pͥncipale̾ ma¬
nifestauit uotũꝙ fecit sine dubio ꝓ fe¬
ssione cͣtissima facultatũ suaꝵ oim̃urm
elegisse se affectatone debita suctessorẽ.
tutõne subuentũ sit ut nͦ reuũtiandi
eis aut alieuandi uł repudiandi pa¬
t᷑uã hr ditatẽ aut donatõnes infrandẽ
ꝙͣ u̾ceptis pat̾monia subire togautꝰ

Expanded text:
ar legitimi filii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manifestavit notumque fecit sine dubio professione certissima facultatum suarum omnium elegisse se adfectione debita successorem, tutione subventum sit, ut nec renuntiandi eis aut alienandi vel repudiandi paternas hereditates aut donationes in fraudem susceptis pa
Abbreviated transcription (Latin):
tem ¶ Iumi ꝑ eos qui negotia tu¬
a gebant olei te iuat̾iam ꝯꝑasse
ꝯcractus ꝙ fidem p̃cio suscepto r¬
upisse uenditore ꝓpouas siquid̾
exempto hiis qui iuri tuo subĩti
Sui iuris ꝯstituti scd̃m mandatũ¬

Expanded text:
 . Cum per eos qui negotia tua gerebant olei materiam te comparasse contractusque fidem pretio suscepto rupisse venditorem proponas, si quidem ex empto his qui iuri tuo subiecti sui iuris constituti s
Abbreviated transcription (Latin):
anitũ etudẽati siue adu̾tut mui¬
liorẽ surti actõnẽ extend̾e ica
tũ ut si ipẽ qui rẽ ꝯmedatam
acceꝑat soluendo sit nullo mͦ
aduius miulierẽ furti actio ex
tͥ ⁊ forsitã marito noleute ux¬
or eiꝰ eẜhat᷑ ⁊ furti paciatur
peualem ꝯdempuatõnem.

Expanded text:
ati sive adversus mulierem furti actionem extendere: ita tamen ut, si ipse qui rem commodatam accepit solvendo sit, nullo modo adversus mulierem furti actio exttur, et forsitan marito volente uxor eius et trahatur et furti patiatur poenalem condemnationem.
Abbreviated transcription (Latin):
nauticũ feuꝰ ea ꝯditõne dedisse ut
post naiugiũ ꝙ ui affruam dirigi
debitor asseu̾abat uͣsolo untanoꝵ
portũ uaue delata fenebris pecu¬
iia tͥ redd̾et᷑ ita ut uauigũ dũ¬
taxat ꝙ in affrita destinabat᷑ ꝑicu.¬
lũ susceꝑis ꝑ ꝙ luciũ debitoris
iͤ loco quid̃ nauigũ s̾uato illici¬
tis ꝯꝑatis m̃cib q̃ uauis ꝯtinebat
fiscũ occupasse aiussaꝵ mertiũ de¬
truñtũ qd̾ ñ exiuariue tempestatis
discͥmine  ex p̃cipiti auaricu ⁊¬

Expanded text:
nauticum fenus ea condicione dedisse, ut post navigium, quod in Africam dirigi debitor adseverabat, in Salonitanorum portum nave delata fenebris pecunia tibi redderetur, ita ut navigii dumtaxat quod in Africam destinabatur periculum susceperis, perque vitium debitoris, nec loco quidem navigii servato, illicitis comparatis mercibus quae navis continebat fiscum occupasse: amissarum mercium detrimentum, quod non ex marinae tempestatis discrimine, sed ex praecipiti avari
Abbreviated transcription (Latin):
eredem uł legatariũ uł fid̾ĩꝯnᷤ¬
istariũ pͥuc iuireurando de calũ¬
piua p̃stito uł sacͣĩtũ subire
rour si recusaud̾ existimau̾it
mamfestare fid̾i ꝯunssario d̾el¬
ictaui nolũit si forsicã maiorẽ
fid̾io nissarius ex pͣtat. ouũ mͦ
exactõi fid̾iꝯnussi subiate et
eũ ad satiffatõriẽ ꝯpelli cũ ipẽ

Expanded text:
heredem vel legatarium vel fideicommissarium prius iureiurando de calumnia praestito vel sacramentum subire vel, si recusandum existimaverit manifestare fideicommissario derelictam noluerit, si forsitan maiorem fideicommissarius expetat, omnimodo exactioni fideicommissi subiacere et eum ad satisfacti onem compelli, cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tatis racio cõit̾ in ouĩs ꝓcedat.
¶Cum eiũ res ꝑtestiũ tollẽpui¬
Itatemi ostendit᷑. cũc ⁊ ium̃us
testiũ ⁊ nuna subtilitas reqͥrẽ¬
da est. lex ⁊ eiũ uequid falsita¬
tic uicurrat ꝑ duos forte teste

Expanded text:
n omnes procedat. Cum enim res per testium sollemnitatem ostenditur, tunc et numerus testium et nimia subtilitas requirenda est. Lex etenim, ne quid falsitatis incurrat per duos forte teste
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Si quos debitoꝵ mole dep̾s¬
sos netcitas publice uoĩs astringat
ꝓpͥas distralie facultates rei qͣlitas
⁊ reddituũ ꝙͣtitas estimet᷑ ne sub
noĩe subastatõis publite lotus fr¬
audil relinq̃t᷑ ut possõib iulio¬
zi distractis plus ex̾acto ex giã ꝙͣ
debitor ex p̃cio ꝯseqͣt᷑. ¶hu postre¬
uio sub empti titulo ppetuo dũu
uire potiant᷑ qui tiñ adiumn̾au̾nt
fisco ꝙͣtũ exeg̾i̾t utilitas pͥuator

Expanded text:
. Si quos debitorum mole depressos necessitas publicae rationis adstringat proprias distrahere facultates, rei qualitas et redituum quantitas aestimetur nec sub nomine subhastationis publicae locus fraudibus relinquatur et possessionibus viliore distractis plus exactor ex gratia quam debitor ex pretio consequatur. Hi postremo sub empti titulo perpetuo dominii iure potiantur, qui tantum adnumeraverint fisco, quantum exegerit utilitas privator
Abbreviated transcription (Latin):
excuset nulla qͥͣ urguit ãmo¬
iitio unia fiderussionis flagite¬
tur exactio taceit alparitio ad¬
notatio delitectat. sit ille dient
borridi uox lilescar respirent
fed̾it intnaua ad se nemiant a¬
dũsarĩ ũ timentes. subeat aiõt
uitaria ꝑ enituto pucta cõcant
rengiose diei ocia ierarautes
ei cod̾ die sibi uendicet ste¬
ua geatlis aut circeuse ttamen.
aut feraꝑ lat̾uosa sp̃cada etiã
si ui ur̃m ortũ aut natalẽ tele¬
branda sollẽpintas iutidit di¬
onẽq patͥuioriiĩ sustiuebit. si

Expanded text:
excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies horrida vox silescat, respirent foederis intervallum, ad se veniant adversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo, pacta conferant, religiosi diei otia relaxanteseodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam si in nostrum ortum aut natalem celebranda sollemnitas inciderit, diionem patrimonii sustinebit, si
Abbreviated transcription (Latin):
es at incoleͣ urbiũ singłarimi
uet̾es firimꝰ tenouare. scib hos
pacto impendiis ordinaudis ut
deuite ascͥbant᷑ ꝓ estimatõne fu¬
turi oꝑis t̾ritoria ciuiũ. ne plis ꝑ¬
oscat᷑ aliquid qui nectitas impe¬
tu̾it. ne ue minus ne iustans imp¬
eoiat᷑ effectus. oporcet namiq ꝑ
Bingła ñ st̾ilia iuga terta qu
oistribui ut pͣs cunitis p̾bendoꝵ
sũptuũ uecci̾tas imponatꝰ nemi¬
ni excusatõne uł atia p̃sũptõne

Expanded text:
es atque incolas urbium singularum veteres firmius renovare: scilicet hoc pacto impendiis ordinandis, ut deinde adscribantur pro aestimatione futuri operis territoria civium, ne plus poscatur aliquid, quam necessitas imperaverit, neve minus, ne instans impediatur effectus: oportet namque per singula non sterilia iuga certa quaeque distribui, ut par cunctis praebendorum sumptuum necessitas imponatur: nemini excusatione vel alia praesumptione
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊ ou uestiũ auri argenti ꝙ de¬
bitũ q̃ anmua exactõue uoluũt᷑
occupata ꝯuento debitore ⁊ ap̃
uiditẽ int̾pellatõne telebrata cũ
Solutõ cessau̾it sub basta distracta
ꝯꝑau̾it ꝑpetuã emptõis accipiat
firuntatẽ. Si aut̃ inuuoris forte
ꝑsona fuit uiserta nect̾e sit legiti¬
uie defensionis adee. uenditõi ꝑs¬
Sũme rei ꝓturatoris an terte re

Expanded text:
 ob vestium auri argentique debitum, quae annua exactione solvuntur, occupata convento debitore et aput iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta distractaperpetuam emptionis accipiat firmitatem. Sin autem minoris forte persona fuerit inserta, necesse sit legitimae defensionis adesse venditioni perssummae rei procuratoris an
Abbreviated transcription (Latin):
euditõ ob sollempues p̃statõneꝰ
necciͣtate fca ꝯiuelliꝰ ũ debet.
Si aut̃ uenditõ uulla iusta
tet ita ut ĩ demputati tͥbutoꝵ ai¬
ri ꝯueuit p̾sente eo quẽ eiuptotẽ
excitisse ꝓpouis.

Expanded text:
enditio ob sollemnes praestationes necessitate facta convelli non debet. Sin autem venditio nulla iusta tet , ita ut indemnitati tributorum omri convenit praesente eo, quem emptorem extitisse proponis.
Abbreviated transcription (Latin):
op. Perfectam emptõuẽ as¬
Quendõnẽ reitegra tiũ pacto
⁊ ꝯsensu posse dissolui ostat gͦ
Si quid arie uoĩe aurũ datũ sit
potesol solũ scde fidẽ pacti re¬
sti ad ea q̃ uenditorẽ oporti ex
uenditõne p̾stare magis actõẽ
ꝙͣ ad p̾cu quͣtitatẽ ꝙͣ te dedisse
sigiifitas habes. Si ꝑp̃ publicas
. oxp̃. U endonẽ pensitatõnes

Expanded text:
. Perfectam emptionem atque venditionem re integra tantum pacto et consensu posse dissolvi constat. Ergo si quidem arrae nomine aurum datum sit, potes hoc solum secundum fidem pacti resti, ad ea, quae venditorem oportet ex venditione praestare, magis actionem quam ad pretii quantitatem, quam te dedisse significas , habes. DIOCL. ET Mstare, magis actionem quam ad pretii quantitatem, quam te dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
Ius reb que ab eo ĩ eos ꝓfecte sunt
tutorẽ ñ relinq̃rit mat̾ aut̃ uolu̾it
eoꝵ suie masculi sunt siue femine su¬
bire tutelã ad exemplil̃ legitune sobo¬
lis. liteat ei ħ fat̾e̾ quateꝰ actis Sub ꝯ¬
petenti iudice int̾uementib lurrau̾itũ

Expanded text:
is rebus, quae ab eo in eos profectae sunt, tutorem non reliquerit, mater autem voluerit eorum, sive masculi sunt sive feminae, subire tutelam, ad exemplum legitimae subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenientibus iuramentum
Abbreviated transcription (Latin):
defu̾it uł pͥułio a tutela extusatur.
ul suspͤti gen̾e submoueat᷑ uł nͨ suis
Giquid̾ ꝑ aĩ aut torꝑis ualitudinem
p̃optau̾int uuptias. tũc demũ uir il¬
lustris p̃fectus urbis add̾to p̃tore qui
tes qui in ꝓuĩcus ⁊ura restituũt de a¬
lioꝰ ordine ꝑ inqͥsitõm dari iumoribus
de fensores Iubebunt.

Expanded text:
tutela excusetur vel suspecti genere submoveatur vel ne suis quidem per animi aut corporis valetudinem praeoptaverint nuptias, tunc demum vir illustris praefectus urbis adscito praetore, qui ces, qui in provinciis iura restituunt, de alio ordine per inquisitionem dari minoribus defensores iubebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
q anct̾ioris ꝯtractus sinit tursũ
post siuias iuhib̾i. Alias autẽ
usiras ex iudicati actoue cũnuͦ
Sortis ꝓced̾e et nõ ito ad for¬
sitam ꝯsũmata est ꝙͣtitas sortis
antiquutas penitꝰ pessuuo ex¬
eimplo reis quid̃ ꝯdẽpuatis ł ax¬
aicutũ duoꝵ meusiũ p̾stabat
fideuissores aut̃ eoꝵ eodẽ utib¬
eueficio ñ ꝯcedebat. ut liceret
uictorib relictis pp̾ legẽ ꝯdẽ¬
puatis ꝑsorus a fideuissoribus
eoꝵ uł mandatorib statim pe¬
cimias ⁊ie res iꝯdempnatõne

Expanded text:
 anterioris contractus sunt, cursum post sententias inhiberi, alias autem usuras ex iudicati actione tantummodo sortis procedere, et non ideo, quod forsitan consummata est quantitas sortis antiquitas pessimo exemplo reis quidem condemnatis laxamentum duorum mensum praestabat, fideiussores autem eorum eodem uti beneficio non concedebat, ut liceret victoribus relictis propter legem condemnatis personis a fideiussoribus eorum vel mandatoribus statim pec
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ Gord̾ .a. Eecilio unt. Si pacto¬
qlo penã adu̾sariũ tuũ ꝓmississe
ꝓponis si placito ñ stetisset stipu¬
latio subiecta est. ex stipłatu ag¬
ut fiat ꝯ scqris ÷ penã stipulati¬

Expanded text:
mp. Gordianus A. Caecilio militi. Si pactopoenam adversarium tuum promisisse proponis, si placito non stetisset, stipulatio subiecta est, ex stipulatu agut fiat, consequeris vel poenam stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si delegatõ ñ est int̾põi¬
ta debitoris tui. at pp̃ ea attõite
aput te rem inauserũt. qmͣuis
creditori tuo adu̾sus eũ solors
causa mandau̾is attõnes. tamẽ
aũꝙͣ lis ꝯtestet᷑ uł aliquid ex
debito accepit ux debitori tuo
deuũciauit exig̾e a debitore tu¬
o debitã ꝙͣtitatẽ ñ uetarit ⁊ co
mͦ tui creditoris exactõnem cõtͣ
eũ inhib̾e ꝙ si delegatione fcã¬

Expanded text:
. Si delegatio non est interposita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actiones, tamen, antequam lis contestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Quod si delegatione fa
Abbreviated transcription (Latin):
curialis. cł̾itus fũit ordinatus
uec statim ꝯuentõne p̃missa p̃¬
pͥstine conditõni rettotur ic
iugore ac solertia iudicantiũ
ad pͥstinã sortẽ ueluti manu
es cl̾icos esse nõ uetabat.

Expanded text:
clericus fuerit ordinatus nec statim conventione praemissa pristinae condicioni reddatur, is vigore et sollertia iudicantium ad pristinam sortem velut manu es clericos esse non vetabat.
Abbreviated transcription (Latin):
muedio tollentes si quis certũ ꝓ¬
ondꝰ auri uł ꝯfecti uł iu massa
ꝯstituti deposu̾it ⁊ płes scͥpłĩt

Expanded text:
medio tollentes, si quis certum pondus auri vel confecti vel in massa constituti deposuerit et plures scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃ fungat᷑ portõnẽ hr̃ditatis
tibi restitũet tñ intestato diem
Saruĩ functo eoid ꝙ bñficio legiᷤ
falcidie brẽ potuit ad suctessorẽ
sororem tuã q̃ sinib tecũ ab iute¬
stato ei successit emolirñti qd̾
recine potuit portõnẽ sꝰ uendi¬
tare manifestũ est

Expanded text:
onem hereditatis tibi restitueret, tamen intestato eodem diem suum functo id, quod beneficio legis Falcidiae habere potuit, ad successorem sororem tuam, quae simul tecum ab intestato ei successit, emolumenti quod retineri potuit portionem sibi vindicare manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
cem scͥpsent imponenda tñ le¬
gator rõne quib te honeratũ
c̃e suggessĩs fid̾iꝯmissũ debitũ
eris alieni loto deduci oportet
insuꝑ ꝙ ui residuo legie falcio¬
ie beneficiũ uendicabis.
m Error fcĩ quarte ex causa
fid̾iꝯmissi ũ retente repetitõnẽ
ñ impedit is aut̃ qui sciens sep¬
osse retin̾e unru̾sũ restituit ꝯd¬
ictõnẽ ñ habet : quĩ ⁊ si ius ign¬
orau̾it tessat repetitio.¬

Expanded text:
em scripserit, in ponenda tamen legatorum ratione, quibus te oneratum esse suggeris, fideicommissum debitum aeris alieni loco deduci oportet insuperque in residuo legis Falcidiae beneficium vindicabis.. Error facti quartae ex causa fideicommissi non retentae repetitionem non impedit. Is autem, qui sciens se posse retinere universum restituit, condictionem non habet: quin etiam, si ius ignoraverit, cessat repetitio
Abbreviated transcription (Latin):
urõ ꝙͣ ꝑsaꝵ regi ꝯubiectos uitͣ
ea loca uiquib federis tpr̃ ꝯme¬
morata natõne uobis ꝯueuit :
uũdiuas ex̃cere iniuime oportet
ne alieui regui qd ũ ꝯueuits
ꝯuic uendendi spẽs cã ꝓficisci
ndas sciente utroꝙ qui ꝯͣhit ⁊¬

Expanded text:
uam Persarum regi subiectos ultra ea loca, in quibus foederis tempore cum memorata natione nobis convenit, nundinas exercere minime oportet, ne alieni regni, quod non convenit, sive vendendi species causa proficisci ndas: sciente utroque qui
Abbreviated transcription (Latin):
deiu q. s bia tua eoꝵ que ꝓ filia tu¬
ai incotẽ dedit ⁊ si u̾boꝵ obligõ uõ
ĩnẽcessit actõuẽ ex fite ꝯuentõis
scͥptis u̾bis ꝯstituit. pris dotis acti¬
ouẽ ꝓfecticie noĩe ꝯpetentẽ ꝯuẽ

Expanded text:
ilia tua in dotem dedit, etsi verborum obligatio non intercessit, actionem ex fide conventionis raescriptis verbis constituit, patris dotis actionem profecticiae nomine competentem
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃ ꝯtendit cẽ. adimponendũ
honꝰ ꝓbatõis ueruo. minnne ꝓ¬
test. ¶Eum gͥ an fugille te de
domo seueri ꝓfitearis u̾mi nͨ ab
illo iusto initio d ꝑ molentiam

Expanded text:
dominum contendit, ad imponendum onus probationis servo minime prodest. cum igitur aufugisse te de domo Severi profitearis, verum nec ab illo iusto initio, sed per violentiam
Abbreviated transcription (Latin):
lem. post mortem aut̃ testatoris
uliauũ seruũ tõeui fuisse defuc¬
ti militis ⁊ zoili frĩt eiꝰ apparu̾it an
tu ex substitutõne admict̾is uolũp¬
tatis est q̃o. Nam si credens eñ ꝓpͥrĩ
⁊ siui lib̾tũ brdem instituit nͨ per
uioluit extitit ꝯditõ substitutõis

Expanded text:
post mortem autem testatoris iulianum servum communem fuisse defuncti militis et zoili fratris eius apparuerit, an tu ex substitutione admittereris, voluntatis est quaestio. Nam si credens eum proprium et suum libertum heredem instituit nec per voluit, extit
Abbreviated transcription (Latin):
intertus d in iuditus in imiltis ca¬
usis tales alt̾tatõnes uentilatae
ĩ uennuꝰ ⁊ maxĩe pp̃ longi tpris ini¬
f̾ruptõne. ¶Si euĩ ꝑsonalis forte
fu̾it mota uactõ ypothecarie aus
actõis nulla mentõ ꝓcedebat qͥdã
putabant ꝑsonalem quidẽ eẽ tpi
iunfruptõne ꝑpetuã. ypothecariam
aut̃ euauest̾e tacituriutate sop¬
itam. ¶ et si quis gen̾ałr dix̾it
obnoxũ sͥ aliquẽ ꝯstitutũ ⁊ alie
dubitatõnes emĩgebant. Si om̃s
ei ꝯpetentes actõnes hͦi uarrati

Expanded text:
casibus tales altercationes ventilatas invenimus, et maxime propter longi temporis interruptionem. si enim personalis forte fuerat mota actio, hypothecariae autem actionis nulla mentio procedebat, quidam putabant personalem quidem esse temporis interruptione perpetuatam, hypothecariam autem evanescere taciturnitate sopitam. Et si quis generaliter dixerat obnoxium sibi aliquem constitutum, aliae dubitationes emergebant, si omnes ei competentes actiones huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
up̃. Si is qui p̃ciũ ꝓ. te acceꝑat
ut statuto tpr̾ te lib̾tati douaret
tuorã reꝓuisse lib̾tati p̾stitit. ex
eo te lib̾am ẽẽ effectã manifestũ
est ex quo tũ possit dari lib̾tas ñ
est p̃stita ⁊ ido ex te natos aus¬
enuos ⁊ uderi ꝓtieatos ñ ẽ. iucerte

Expanded text:
us . Si is, qui pretium pro te acceperat, ut statuto tempore te libertate donaret, moram repromissae libertati praestitit, ex eo te liberam esse factam manifestum est, ex quo, cum posset dari libertas, non est praestita. Et ideo ex te natos ingenuos videri procreatos non est incertae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre ꝯpetens ut ex adu̾sus eũ
quẽ p̃sentẽ dicis eẽ. tognitõnẽ
duã p̃bebit ⁊ si u̾itas actussa¬
tõi aderit exetͣbile delictũ iue¬
xemplũ capitali pena uiudita¬
dis status tuus ẽẽ. udet᷑ qui in
te post maĩssionẽ dep̾hendit᷑¬
cuntate sua uerat nͦ in urbe io¬
ina ᷠ morari deb Qͥ aut̃ de ꝓiũ¬
uenit ut si ꝓstituta fuisset¬
ei ad ducendi potestas erit ne ꝓ
adriqui id ꝯpetit ad ducendi sin¬
ꝑciet facultatẽ ꝙ si eũ pacientiã
accomodasse ꝯͣ legẽ ꝙͣ ip̾e dix̾at
ut in sturpi q̃stu mulier hr̃et᷑¬

Expanded text:
adversus eum, quem praesentem esse dicis, cognitionem suam praebebit et, si veritas accusationi aderit, exsecrabile delictum in exemplum capitali poena vindicadis, status tuus esse videtur, qui in te post manumissionem deprehenditcivitate sua venit, nec in urbe roma morari debet: qui autem de provvenit, ut, si prostituta fuisset, abducendi potestas esset ei, cui adriani id competit, abducendi faciet facultatem : quod si eum patientiam accommodasse contra legem quam ipse dixerat, ut in turpi quaestu mulier habe
Abbreviated transcription (Latin):
pignori obligatã distiahat.
ne hiis qui ab eo uolunt cõꝑ¬
are deuũciat ita d̃ euiũ esficaꝵ
est si uuiu̾sũ tam sortis qmͣ
usuraꝵ offerat debitũ credi¬
tori eo oꝵ ñ accipiente ydou¬
ea fide ꝓbatõis ita ut opors
depoitũ ostendat nami si uł
modicũ de sorte uł usuris in
debito ꝑsen̾et distractio rei
obuigate ñ pot impedirri ⁊i
ca ratõne emptor tam ⁊ si scict
uit᷑ poĩtam a debitore treditor¬
zem deniniciatõnẽ male fider

Expanded text:
ligatam distrahat, vel his qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportet depositum ostendat. Nam si vel modicum de sorte vel usuris in debito perseveret, distractio rei obligatae non potest impediri, neque ea ratione emptor, tametsi sciat interpositam a debitore creditori denuntiationem, mala fide
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Adu̾sus creditorẽ usuras ui¬
aores ex stipłatu petentẽ si ꝓbeͤ
ꝑ tertos anuos iminores pꝰ ea ꝯsec¬
utus util est parti exceptõ sco̾ui
qd̃ tueri tausã potestis ⁊̃ adu̾sur
defeusores ciuitatis maiores petẽ¬

Expanded text:
. Adversus creditorem usuras maiores ex stipulatu petentem, si probetur per certos annos minores postea consecutus, utilis est pacti exceptio. Secundum quod tueri causam potestis etiam adversus defensores civitatis maiores peten
Abbreviated transcription (Latin):
eredes ꝓ singłis portõib q̃sita
scindit᷑. pignoris aut̃ iure iustis
obligatis reb quas diũsi possid¬
ent cũ eiꝰ uendicatio ũ ꝑsouaui
obliget M reui sequit᷑. qui possi¬
dent tenentes ũ ꝓ medo souig¬

Expanded text:
heredes pro singulis portionibus quaesita scinditur, pignoris autem iure multis obligatis rebus, quas diversi possident, cum eius vindicatio non personam obliget, sed rem sequitur, qui possident tenentes non pro modo sing
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ alio tutelã adinuustrasse allegas p̃ses
ꝓuintie eũdẽ iuditẽ adu̾sus te at h̃rdes
tutoꝵ pr̃is tui dare debebit qͣtenꝰ unꝰqͥs
ꝯdempuari debeat exaimaturũ.¬
fraude tutor ut̃ cumulasse ꝓponat᷑ ũ du
dite a tutore possõis celit̾ nobis restitiu
ub̾e. Qd̃ aut̃ petitis ab hr̃dib eiꝰ quio
uendidit p̃ciũ uobis exsolui. suꝑfluo a
nobis desid̾atis qr uͨ p̃sidis exꝑientiã poss¬
sit latere tutores qui gesserũt seu hrdes
coꝵ ob ea negotia q̃ ꝑ eos adiinstrata
Sũt pͥncipali loto ꝯueniri deb̾e cet̾is bb
culpe ratõui ñ Euati decrũti ꝑiculo sub¬

Expanded text:
 alio tutelam administrasse adlegas, praeses provinciae eundem iudicem adversus te atque heredes contutorum patris tui dare debebit, quatenus quisque condemnari debeat, examinaturuetii fraude tutor vester cumulasse proponatur, non dubditae a tutore possessionis celeriter vobis restitui iubere. Quod autem petitis ab heredibus eius qui vendidit pretium vobis exsolvi, superfluo a nobis desideratis, quia nec praesidis experientiam possit latere, tutores qui gesserint sive heredes eorum obea negotia, quae per eos administrata sunt, principali loco conveniri debere, ceteris ob culpae rationem non servati detri
Abbreviated transcription (Latin):
icti formã abstentus ẽ. hĩditarus actõib
ꝯuemri nulla rõ suadet.nͦ ad tẽ facit¬
te abstentus &it actõ ei ꝯpetat intbil
quippe in ea q̃ ex officio gesta sunt uł
geri debebũt ueniet o tulpa solĩmodo¬
ꝙͣtiꝙ int̾fint eiꝰ ñ fuisse abstentũ estima¬
gisti ꝯ turatorib uł ꝯ tutorib nulla ad

Expanded text:
 hereditariis actionibus conveniri nulla ratio suadet. Nec ad rem facitte abstentus sit, actio competat: nihil quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed culpa solum quantique interfuit eius non fuisse abstentum aestimagisti cum curatoribus, nulla ad
Abbreviated transcription (Latin):
fe̾nd eũdẽ ẽẽ. tutorem ⁊ sub tute¬
la ꝯstitui ⁊ it̾m emidẽ curatore
t reꝵ feda ꝯfusio est. ¶Discreti
itaꝙ om̃ib ub datiui uł legitum
fiant tutores ub turatores hu qͥ

Expanded text:
tutorem et sub tutela constitui, et iterum eundem curatorem et rerum foeda confusio est Discretis itaque omnibus vel dativi vel legitimi fiant tutores vel curatores ii, q
Abbreviated transcription (Latin):
cestõ uire fcõ ux ab intectato
legitima delata suctesłio ẽ ħ
casu ei qͣui ñ repudiauit hr̃di¬
tatem eã liceat ad̾ire Rectoꝵ
gͥ aditus ꝓunicie ti hr̃ditati
nedũ sũt obligati ebs au h̃¬

Expanded text:
ento iure facto vel ab intestato legitima delata successio est, hoc casu ei qui non repudiavit hereditatem eam licet adire. Rector igitur aditus provinciae, si hereditati necdum sunt obligati, eos an h