comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
XX IHI DE ME TRISb
etrti uocata quia certis pedum mensuris atques paitis termincin¬
tur ne que ultra dimensionemtemporum constituta procedunt. mensura
enim grece metrum dicitur. Versus dictiabeo quod pedibus in or dinc
suo dspositu certofine moderantur per articulos quce cesa et
membra nominantur qui ne longius prouol uerentur quamiudiciũ
possac sustinere modum statuitratio Vndereuerteretur et ab eo
spsouersum uocatum quod reuertitur huic adheretrithmus qui non
certo finemo deratus sed tamenrationa biliter ordinatis pedib:
currit quilatine nihil aliud quam numerus dicitur. de quo e
illud numeros memini si uerba tenerem. Carmenuocatur quid¬
quid pedibus continetur cuidatum nomen existimant seu quod casp¬
tim pronuntia retur. Vnde hodie lanam quampur gantes discerpunt
carminare dicimus seuqod qui illa canerent care remente m
ex istimabantur metra uel apedibus nuncupata uela rebus quac

Expanded text:
§ 39 De metris. § 39 De metris. Metra vocata, quia certis pedum mensuris atque spatiis terminantur, neque ultra dimensionem temporum constitutam procedunt. Mensura enim Graece μέτρον dicitur. Versus dicti ab eo, quod pedibus in ordine suo dispositi certo fine moderantur per articulos, quae caesa et membra nominantur. Qui ne longius provolverentur quam iudicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverteretur; et ab eo ipsum versum vocatum, quod revertitur. Huic adhaeret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit; qui Latine nihil aliud quam numerus dicitur, de quo est illudVirg. Ecl. 9, 45: Numeros memini, si verba tenerem. Carmen vocatur quidquid pedibus continetur: cui datum nomen existimant seu quod carptim pronuntietur, unde hodie lanam, quam purgantes discerpunt, 'carminare' dicimus: seu quod qui illa canerent carere mentem existimabantur. Metra vel a pedibus nuncupata, vel a rebus quae
Abbreviated transcription (Latin):
ges orfeus treicia. fretus cithara fidbus que carioris quasidi¬
cat reparua & breui. idẽ sille cithara fretus ego pietate¬
XXII DEPRO SAE Prosas producta oratio et
Prosaẽ producta oratio et
alege metrisoluta. Prosum enimantiqui productũ dicebart
& rectum Vndeait uarro aipud plautum prosislectis signi¬
ficari rectis. Vnde&iam quae non . ẽ perflexa numero
sed recta prosa oratiodicitur in rectum producendo
Aln prosama iunt dictam ab eo quod sit profusci uel ab eo
quod spatiosius proruar et excurrat. Nullo sibi termino
praefinito Praeterea tam apud grecos quamapudlati¬
nos longeantiquiorem curam fuisse carminum quam
prosae omnia enim prius uersibus condebantur. prosue
autemstudium sero uiguit primus a pud grecos fere¬
cides sirus soluta orationescripsit. apud romanos autem
appius caecus aduersus pirrum solutamorationem pri¬
mus exertuit lam ex hinc et ceteriprose eloquenta contenderunt

Expanded text:
gis Orpheus Threicia fretus cithara fidibusque canoris quasi digis Orpheus Threicia fretus cithara fidibusque canoris quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietateXVIII. De prosa. 1. Prosa est producta oratio, etst producta oratio et a lege metri soluta. Prosum enim antiqui productum dicebant et rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae autem studium sero viguit. Primus apud Graecos Pherecydes Syrus soluta oratione scripsit; apud Romanos autem Appius Caecus adversus Pyrrhum solutam orationem primus exercuit. Iam exhinc et ceteri prosae eloquentia contenderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quamminus notaerei persimlitu dinemeius quae magis nota c̃
panditur demonstratio huius species sunt tres i conparabo lepara digma
idc̃ imago comparatio exemplum i conem imago cum figuramret ȩxsims
generetonamur ex primere ut omnia mercurio similis uocemquȩ coloran¬
&crines flauos et membra decora ẽ uenta congruaenim ẽ simlitudodo¬
specie culus persona inducitur. parabul& conparatio ex dissimilibustes
ut qualis in armis ẽ ferae libie iusus leo conminus hos temconsedit ubileo¬
ni caes a rem conparauit. Non ex suo sed ex alio genere similituditiem
faciens para digma uero ẽ exemplum dicti uel facti alicuius & ure
simili. aut exdissimile genere conueniens eius quam proponimus
rei ita tamfortiter periit apud ipponem. spipio quamuti cȩcit
similitu dociutem tribus modis fit aparia malore aminore
Amalore adminus qualiter ex praes sumuentis per nabilu
fulmen. Aminore ad maius si potuit manes arcescere conlu¬

Expanded text:
per quam minus notae rei per similitudinem eius, quae magis nota est, per quam minus notae rei per similitudinem eius, quae magis nota est, panditur demonstratio. Huius species sunt tres: icon, parabolae, paradigma, id est imago, conparatio, exemplum. Icon est imago, cum figuram rei ex simili genere conamur exprimere/ et crines flauos et membra decora specie, cuius persona inducitur. Parabola conparatio ex dissimilibus rebus, ut Lucan. 1, 205: Qualis in arvis aestiferae Libyae visus leo comminus hostem consedit; ubi leoni Caesarem conparavit, non ex suo, sed ex alio genere similitudinem faciens. Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere converei, ut est: tam fortiter ruit apud Hipponem Scipio quam Vticae Cato. similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, a minore;A majore ad minus: Qualiter expressum ventis per nubila fulmen; a minore ad majus: Si potuit manes arcessere conju
Abbreviated transcription (Latin):
to gentibus nobis num quidnos quesierit aliquis respondetur bona fereu¬
nac undeins tolligitur qe minem nos quesisse Parocemia ẽ rebusettlio¬
poribus adconmodcitum ꝓ uerbium Rebus ut contra istimulun illas
sumsi ufi coturi a duersi: esistendum. temporibus ut lupus in fabula
auintenim rustici uocem hominem perdere sieum lupus prioruiderit
unde et subitotacenti dicitur istudpro uerbium lupus in fabula, Sar¬
cas mos ẽ hos tils in risio cuma maritudine ut referes ergo haec es
nuntius ibis pelide genitoris illimea tristitia fãta de generem quene¬
aptolemũ marrare memento huic contrarius astis mos urbanitas
non o dit propoenci ei contingat ut diligat meuium fuerunt autem
meuius & fauius po& aepes simi & inimici uirgili qui hos ergo
diligit faciat quce contranaturam sunt id s̃ iungat uulpes & mul¬
geat hircos omo eosis ẽ quae latine inter praetatur similitudoꝑ

Expanded text:
rogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Forturogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur adversis resistendum. Temporibus, ut: 'Lupus in fabula'. Aiunt enim rustici vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur istud proverbium: 'Lupus in fabula'. Sarcasmos est hostilis inrisio cum amaritudine, utVirg. Aen. 2, 547: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitoris; illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare memento. Huic contrarius est Astysmos, urbanitas non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Vergilii. Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, iungat vulpes et mulgeat hircos. Homoeosis est, quae Latine interpretatur similitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
et inbu colicis a urea mala decemmisi id ẽ ad cugustum decem eglogas
pcisto rum hulus tropiplures sunt species ꝙ quibus enimentseptem
Ironia antifrasis enigina carientis mos paroemia sacras mos
habens intellectum hoc enimtropo callidac aut per accusationem
lla selactet maula eolus & clauso uentorum car eerent eg necor
quo modo ciula sicarcerẽ soluitur enim pronunciatione nam car¬
cer pronunciatio est lact& & cula Ironi crã & totum. percon¬
traricu pronunciationem ad nuntiatur perironi as specien¬
quae laudando deridet Antifrasis e sermo & contrario
qnuo sedsus tuntumuorbis. quorumorigo contraricute iguiaia
fauun ex tractum Inter al legori amautem et enigine hoc interie quod
uerosensustantum obscurus e et perquas damimagines adumbratus
Varientis mosẽ tropus quodura dictugratius proferuntur uticumi peet¬

Expanded text:
Et in Bucolicis, Aurea mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas Et in Bucolicis, Aurea mala decem misi, id est, ad Augustum decem eclogas pastorum. Hujus tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos,habens intellectum. Hoc enim tropo cal lide, aut per accusationem, illa se jactet in aula Aeolus, et clauso ventorum carcere regnet. Et quomodo aula, si carcer est? Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est; jactet in aula, ironia est; et totum per contrariam pronuntiationem enuntiatur, per ironiae speciequae laudando deridet. Antiphrasis est sermo e contrario rium, sed suis tantum verbis, quorum origo contraria est. Aenigmfavum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum inter
Abbreviated transcription (Latin):
imedum parentesis ẽ Timesis ẽ sectiounius nominis per inter positionem uerbo
additis aris q relictis disquibus imperium hoc stetera succur ries actino¬
cense moriamur & media armauamus Or dotalis est luuenes fortisa¬
do pectora frustra succurritis mcense quia ex cerunt di undess uosis cp¬
docerta ẽ mese qui audentem ex tremaruamus in mediaar incue disax¬
amur Y porbole c̃ ꝙ cel sitas fidem ex cedensultir quã creuendume
ultra fidemali¬
quid augetur uec tamen a tramite significande¬
ueritatis erratur qua muis uerba qui indicatur excedanuit uolur¬
ts loquentis non fallentis appareat quotropo non solum augetur
ali quid s& & minuitur. Auge tur utuelocor Ero munuitur
ut mollior pluma, durior sax io. Allegoria e alienilo quiuinr
aliud enim sonat & aliud intelligitur ut tres litore ceruos conspiat
errantes ubitres duces bellipunici ueltrea bella punica significantur

Expanded text:
in medio parenthesis est. Tmesis est sectio unius nominis per interpositionem verboruin medio parenthesis est. Tmesis est sectio unius nominis per interpositionem verboruaditis arisque relictis dii, quibus inperium hoc steterat; succurritis urbi incensae; moriamur et in media arma ruamus. Ordo talis est: 'Iuvenes fortissima pectora, frustra succurritis urbi incensae, quia excesserunt dii. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma et moriamur'. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum eultra fidem aliquid augeturveritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut voluntas loquentis non fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punici, vel tria bella Punica significantur.
Abbreviated transcription (Latin):
a pae to totus untsil tminas cumꝰ regia puppis extuleratubin on sole
sonunuolis on fusae ut s seridor ualuarum inaituse quum dam¬
uitenim ger copulationem uerborum uncimrem hoc e uurt bic au¬
tem tropus geminus c̃. ncmaut ueritatem splendide sordoducit
senquens aurora cubilt uult enimdicere lamlucis cebat a urt diet
coniugis in fusus gremio hoc enimcr cuntueuitat obscenitataus
& decenter ostendit concubitum s perba tontranscensio cumuer¬
fae uerborumordo praeposterus ut litora circum procirout
litoner bsteron proteron sententiuor dinemutata ut posi
quam altostetigit fluctus & ad aequora uenit anseaount
adar quora uenit & sic tetigit fluctus parentes sabunt̃¬
ponimus sententiam nram qua ex mediore mota antisgere
sermo perdurat ut aene as neque enim patrius consisterit
mentempassus amor rapidum ad nauis praemittit achaden
tiemnimor ao teneas ea pidum praemit ait achaten nã illud

Expanded text:
Aen. 2, 256: Flammas cum regia puppis extulerat. Ubi non solum sonum vocis confusae, ut 'svit enim per copulationem verborum unam rem, hoc est vivit. Hic autem tropus geminus est. Nam aut veritatem splendide producit, linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: 'iam luciscebat', aut: 'diesconiugis infusus gremio. Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verest verborum ordo praeposterus, ut: 'litora circum', pro 'circum litora'. Hysteron proteron sententia ordine mutata ut Virg. Aen. 3, 662: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermo perdurat, ut Virg. Aen. 1, 643: Aeneas neque enim patrius consistere mentem passus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud
Abbreviated transcription (Latin):
istaciugiter proce ditinforum. Illic requirit sarissimos
studiosts haec frequenter & populos solentiutem philo¬
sophi ante quam adisago ger ueniant exponendum difim¬
tionem filoso phicue ostendere quo facciliusea que ctdaim
pestinent de monstremtur
ui de definitione phrlo sophice
ilo sophice nerum humanarum diuinarumq cognitio
cumstudio beneui uendiconiunetec ha e cduabus exrebu
consure uid&ur scientia& opinatione
Scientiae cum resaliqua certaratione percipitur
Opinatio cutem cumadhuo incenttres lat& etnullarationẽ

Expanded text:
ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. § 24 De definitione Philosophiae. Philosophia est rerum humanarum divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione
Abbreviated transcription (Latin):
IDialeticr ẽ disciplina addis serendas nerum eicusas inuenta . osa e
filo sophiae species quacelo ica dicitur iderationalis definiendiq
rendi et disserendi potens Docet enimin pluribus generibus quae¬
tionum quemadmodum disputaendo & uera & fceasadiuuldi centio
hanc quidem primi philo sophi insuis dictionibus habuerint
Nontamen ad aestis redigere peritiam posthos aristotelis
ad regulaes quasdam huiuis doctrinae argumenta perdux t
etdicclecticam Nuncupauit. Pro eo quodinea dedictis disputit᷑
Nam lectondictio dicitur Ideo autem postrethoricam disciolina
dialetie sequitur quia in multis utraq communia eastunt
Dia lecticamuer etrethoriocm uarro in nouem disciplinaru
libris tedisimilitudine definiuit. Dilectica & rethoric ost¬
q uod in manuhominis pugnus cedstrictus et padma distensa
Illa uerba contrahens Iscc distendens Dia lecticasi quider
ad dis seren das res acutior rethorica ad illa quenititur
docenda facundior. Illec adscolas nonnumquam uenit

Expanded text:
Dialectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiae species, quae Logica dicitur, id est rationalis definiendi, rendi, et disserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa dijudicentur. 2. Hanc quidem primi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam hujus doctrinae argumenta perduxit, et dialecticam nuncupavit pro eo quod in ea de dictis disputatur; nam λεκτὸν dictio dicitur. 99 Ideo autem post rhetoricam disciplinam dialectica sequitur, quia in multis utrique communia existunDialecticam uero et rethoricam Varro in nouem Disciplinarum libris tali similitudine definiuit: 'Dialectica et rethoricquod in manu hominis pugnus adstrictus et palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit:
Abbreviated transcription (Latin):
proficiat uocata autem consu&udo quia in communiẽ
usu omnis autemlex aut permittit ali quid. ut uirfor¬
tis petat praemium. Auu&at ut sacrarum uirginum nup¬
tias nulli petere liceat aut punit ut quicedem fecerit
Netu. humanaco erceatur audacia. Tutaq sit inter
in probos in nocentia. et in ipsis in probis formidato
supplicio refrenetur nocen difacultas. Lieges enĩ¬
erit autem lex honesta luxta possibilis secundumnaturam secundum consuetudi¬
nempatriae locotempore que conueniens necessaria utilis mam festa quoq
nea liquidper obscurita tem in captionem contineat . Nullomođo priuato
commodo sed procommuneciuium utilitate conscripta

Expanded text:
proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi s Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit,metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocendi facultas. EErit lex honesta, justa, possibilis, secundum consuetudinem patriae, loco temporive conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in cautione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta
Abbreviated transcription (Latin):
genera sunt causarum. Non possunt recte partes alicuius generis
causaeputaturi. Ea demenimres aliigenus alii pars essepotest
eidem genus & pars non potest uelceter
Lex ẽ constitutio populi quam malores natura cum plebibus
sancierunt Nam quod rex uel imperator edicit constitutio
uele dictum uocatur. Institutio ae qui tatis duplexẽ Nunc
in legibus nunc in moribus. Interlege mautem et mores hoc
inter est quod lex scripta ẽ. Mosuero est uetus tate probata
consuetudo si uelex non scribta. Namlex alegen douacita
quia scripta .ẽ. Mos autem longa consuetudo est demori¬
bus tracta tantundem. consuetudo autem estius quod dam
moribus. institutum quod prolege suscipitur cum desgut
lex nec differtscriptura ł anratione consistat quando et le¬
gemratio conmendet. por rosiratione lex constat lexerit
omne Iam quodratione consutrit dumtaxat quo dreli¬
gioni congruat. quod disciplinae coneniat quđsasuti

Expanded text:
genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis genera sunt causarum, non possunt recte partes alicuius generis causae putari. Eadem enim res alii genus, alii pars esse potest; eidem genus et pars non potest, vel ceteLex est constitutio populi, quam maiores natu cum plebibus sancierunt. Nam quod Rex vel Imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est, mos vero est veconsuetudo, sive lex non scripta. Nam lex a legendo vocata, quia scripta est; mos autem longa consuetudo de moribus tracta. Consuetudo autem est ius quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur cum deficit lex. Nec differt scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti
Abbreviated transcription (Latin):
sitione sicut lam dictum . ẽ. quae ita constat. si tempestas uita
illi de ẽ conclusio enhimema uocatur. Sequitur epichir
ma descendens derationecinatiolatior & ex secutior recho¬
ricis sillogis mis latitudine distans & productione ser¬
monis adialectics sillogis mis propter quodre thoribus
datur. hic autem constat modis tribus primus modus tri¬
pertitus ẽ Secundus qua dripertus tertius quinq: par¬
titus. tripertitus epichiremaricus. sillogis mus ẽ qui
constat membris tribus. Id ẽ pro positione ad sumptione
conclusione. Qua dripertitus .ẽ qui constat ex membris
quattuor. prima propositione secunda ad sumptione
& una pro positionis si uead sumptionis coniunca proba¬
tione & conclusione. Quin que pertitus itaque .ẽ. qui constat
ex membris quinque id ẽ prima propositione secunda eius probatione
Tertia ad sumptione Quarta eius probatione. Quinta conclusione

Expanded text:
sitione, sicut iam dictum est, quae ita constat: Si tempestas vitansitione, sicut iam dictum est, quae ita constat: Si tempestas vitanilli deest conclusio, enthymema uocatur. Sequitur epichirma, descendens de ratiocinatione latior et executior rhetoricis syllogismis, latitudine distans et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus. Primus modus tripertitus est, secundus quadripertitus, tertius quinquepertitus. Triconstat membris tribus, id est propositione, assumptione, conclusione. Quadripertitus est qui constat membris quatuor: propositione, assumptione et una propositionis sive assumptionis conjuncta probatione et conclusione. Quinquepeex membris quinque, id est prima propositione, secunda eius probatione, tertia adsumptione, quarta eius probatione, quinta conclusione.
Abbreviated transcription (Latin):
collectiuum. conuincibile est quod eui dentiratione
conuincitur sicut fecit cicero promilongeius. Igitur mortis sedetis ultores cuius
uitam siputetis peruos restitui posse nolitis. Ostentabile ẽ quod certare
demonstratione constringit. sicut aicero in catilina hic tamenuiuit
liuit immo&iam in senatuuenit. Sententiale ẽ quodsententia genera¬
lis ad dicit ut apud terentium obsequium a micos ueritasodium parit
Exemplabile ẽ quodalicuius exempli conparatione euentum simile
conminatur sicut cicero. Infilippicis temiror antoni quorum
exempla imitaris eorum exitus non pertimescere collectiuũtẽ
cuminunum q̃: argumentata sunit colliguntur. sicut ait.
ai cero promilone quemigitur cumgratia noluit. hunc uolur
cumali quorum querella. quem lure quem loco. quem
temporenioniẽ ausus hunc in iuria alieno tempore cumpe¬
riculo capĩtis non dubita uit occidere praeterea secundũ
uictor in ỹ. Ethimematis .ẽ. altera definitio. ex sola propo¬

Expanded text:
co dicemus. Conuincibile est quod euidenti ratione conuincit, sicut fecit Cicero pro Milone: 'Eius igitur mortis sedetis ultores, cuius uitam si putetis per uos restitui posse, nolitis. Ostentabile est quod certa rei demonstratione constringit, sicut Cicero in Catilinam: 'Hic tamen uiuit. Viuit? Immo etiam in senatum uenit.' Sententiale est quod sententia generalis adicit, ut apud Terentium: 'Obsequium amicos, ueritas odium parit.' Exemplabile est quod alicuius exempli comparatione euentum simile comminatur, sicut Cicero in Philippicis, 'Te miror, Antoni, quorum exempla imitaris, eorum exitus non percum in unum quae argumentata sunt colliguntur, sicut ait Cicero pro Milone 41: 'Quem igitur cum gratia noluit, hunc voluit cum aliquorum querella. Quem iure, quem loco, quem tempore non est ausus: hunc iniuria, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitavit occidere'. Praeterea secundum Victorinum enthymematis est altera definitio ex sola propo
Abbreviated transcription (Latin):
luam promilonem cummitcitcnimos iudicum in eum reipus¬
lian prietum futurus e &iam sio ccisi omilone dedius uiuera
Iposiopesis e cumid quos dicturi uidebamur silentio inter
rerumfculo longius quamuo lebam sed radeo ced esiu san
Rmammisise lertmnemorano eiusre quo so bleto s funs qa mos
fingimuns  & paarisis e curmid quodine mino suidi cueno puoni

Expanded text:
Tullio pro Milone, cum mittit animos iudicum in eum reipubTullio pro Milone, cum mittit animos iudicum in eum reipublicae statum, qui futurus est, etiamsi occiso Milone Clodius viveret. Aposiopesis est, cum id, quod dicturi videbamur, silentio intercrerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos fingimus. †Aparisi
Abbreviated transcription (Latin):
quid mefacere conuenerie dut quid uos fuccuri fussasis Paradoxor
⁊ rumdicimus haopinactum aliquidaccidisse ut flacco acero
cane sosustum Epitropeide permissio cum aliquie ipsi sudicis
erstias froptem et dicee digniorem quipra&or fieres quean eatore
irrissi ̃ oratiolibestactis & fiduciae plena occidi nonspuriu
elium et ceteno quic figura cerute uten dume utcicero pras¬
imisitenim ftictionem. topopeia est cum sermone exaelian
arui saboculis inductio dequalocuti lam sumus Meta¬
cesso quoctmst ant aniucos iudicium inrespru&eritas aut
futuntes hoc modor euocate mentes adexpugnaculu ex¬
pugnatemiser ciuitatis & uidereuos credite INcendia
uados i te pinas direptiones liberorum conperum Iriuuritis
captiuitates matronarum trucidatienes senum In futur
actam anticipatio eorum quedicturus e ad uersarius ues

Expanded text:
quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid accidisse, ut Flacco Cicerem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem'. Parrhesia est oratio libertatis et fiduciae plena Cic. Mil. 72: 'occidi non Spurium Maelium', et cetera. Qua figura caute utendum est, ut Cicero: praemisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena starum sub oculis inductio, de qua locuti iam sumus. Metathesis est, quae mittit animos iudicum in res praeteritas aut futuras, hoc modo: 'Revocate mentis ad spectaculum expugnatae miserae civitatis, et videre vos credite incendia, caedes, rapinas, direptiones, liberorum corporum iniurias, captivitates matronarum, trucidationes senum'. In futurum autem anticipatio eorum, quae dicturus est adversarius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
profercur. Criansine personanum quem dicitur undesisen¬
tentiae persona adiciatur fit crian side trahatur fit sententi
Sententiarum species multe sunt. Aliue enim sunt indicatiui
Alice superlatiuue quececum aliquemo tucenimi et indig¬
nent in mota tuorum. Aliae concessiuace que in pulsione prohi
nenon intellecta sic persuasio permixta sunt aliqua que uetent
Alice derogatiuae Vtnequaquam. Aliae que cum exdamatione
Alice deortatiuae cum a contrario uitiopeacatoq reducimus
Sunt & mistetiuce ut papae uiuere non lic& etforniaare libet
Dolentis ut amihi quod nullus amore sanabilis erbis. flentis
ando uoces Sunt & anfidoxae quarum parshonestaest pars
Sunt & adice procatalemsis cumid quod nobis obici poterie
aut eorum quiad sunt forte mirantur. Sunc & aporia e
dubitatio simulantis nesciresequescit aut quomododiccctur
Quinonosis autemdicitur communicatio consilii cum iudicib
uł ad uersuris utsidicces uos consulo udices autuosaduensari

Expanded text:
ersona numquam dicitur. Unde si sententiae persona adiciatur, fit chria; si detrahatur, fit sententia. Sententiarum species multae. Aliae enim sunt indicativae, Aliae superlativae, quae cum aliquo motu animi et indignent inmota tuorum. Aliae concessivae quae inpulsione prohibne non intellecta sit persuasio, permixta sunt aliqua quae vetent Aliae derogativae, ut: 'nequaquam'. Aliae, quae cum exclamatione Aliae dehortativae, cum a contrario vitio peccatoque reducimus. Sunt et mirativae, ut: Papae! vivere non licet, et fornicari libet! 27. Dolentis, ut: Hei mihi quod nullis amor est sanabilis herbis! Flentis ando voces. 28. Sunt et amphidoxae, quarum pars honesta est, pars Sunt et aliae, procatalempsis, cum id, quod nobis obici puterat, aut eorum, qui adsunt, forte mirantur'. Sunt et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenonosis autem dicitur conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii,
Abbreviated transcription (Latin):
soo quam dicit intelligicupit fitautem aut cuno lquedauda
scum quem uitu peste reuolumus aut iueus etmnes quemnle pdle
tuolumus utrius dd ex emiplurm erit si dices amatoremre pub¬
litet ltiliam ho stemrcipab lice scipionens Dcasisemnos enuien
inagnalinanuexbisimuit autmmima extolla. E fone quoriens
Inico desusersu diutiusemosemur cuitandem peperoit cuiuisa¬
micitians fidem custo diuit cuibono inimcus non fuit queendo
tionaut accus auit aliquem autuer besiruit aut prodidis
E pangtelicrest promissioqueciudicem adtentum facimus polli¬
centesnos ali quamagna aut minimae dicturos
esro soposie ⁊ cumin animaliu & ꝑ sonam aet seruo frrintan
Piceso sncatilima et enum sinetum patriamea quaem iliuitam ea¬
multo & cacrior loqueretur dicens &cetera
inemoricciniudicium rep&ituros nosdicentes Cum opostunu
furemoric ineusisidẽ sol loquium cumaed interrogatuups
nobis responda umnus  Sinerosise cumde ferimus aliquid
petentes ut edĩdin terimnos ꝓermictcnt dicere

Expanded text:
quam dicit intellegi cupit. Fit autem aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. †Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero in Catilina tur dicens, et cetera. memoriam iudicum, repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud interim nos permittant dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
simulatur sexui conuenire deb& orato iumuero adules cenas
et senis et militis & imperatoris et parasiti erustici et filoso¬
si uersa ratio dicenda est. Aliternimlo qui turigaudio
affectus aliter uulneratus inquognere dictionis illa sunt
maxime cogitanda quis loquaturetapud quem et dequo
& ubi et quo tempore qui degerit ud acturus sit laut
quid pati possit si haec corisita na glexerit
DEC ENERIBVSQUCESTIONUO¬
Q enera cues agnum diosunt quorumunumest fintier alra pinsonaico

Expanded text:
simulatur, sexui convenire debet oratio: iam vero adolescentis simulatur, sexui convenire debet oratio: iam vero adolescentis et senis, et militis et imperatoris, et parasiti et rustici et philosophi diversa oratio dicenda est. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda, quis loquatur et apud quem, de quo et ubi et quo tempore: quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neclexerit. De generibus quaestionum. Genera quaestionum duo sunt, quorum unum es
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Et adidposcremum in anasceua requiramus ne qui daliud
significarȩ uoluerit quiis ta finxerunt ut scillam non marinã
sed maritimam feminam nec suc cinctam canibus sedra pacem
ali quam & in hospita leuenientibus extitissesteo at pact
IIIDEPRO SOPO PEIAG Prosopo peiat̃ cuminam¬
mabium & persone et sermo fingitur cicero incatilinci. et enimsime
patriamea quaemihi uita mea multo est carior loquȩretur dicens¬
& cetera sic et montes et fluminc uel arbores loquentes indacimus
personam. inponentes rei quae non habet naturamloquendi quod &
trague disusitatum & in orationibus frequentis si me inuentur
AIIIIADEETHOPOEIA
Et hopoei anuero illam uocamus in quam hominis personam fingimus
pro ex primendis affectisbus acatis studii feritunce lu&itiae
sexus maemoris audaciae Nam cum piratȩ pensona suscipitur
audax abrupta temeraria erit oratio cum feminae sermo

Expanded text:
mus. 6. Et ad id postremum in anasceve recurramus, ne quid aliud mus. 6. Et ad id postremum in anasceve recurramus, ne quid aliud significare voluerint qui ista finxerunt, ut si Scyllam non marinam, sed maritimam feminam, nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus exstitisse. CAPUT XIII. De Prosopopoeia. 1. Prosopopoeia est cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero in Catilinam: patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cunet cetera. Sic et montes et flumina vel arbores loquentes inducimus, personam inponentes rei quae non habet naturam loquendi; quod et tragoedis usitatum et in orationibus frequentissime invenitur. § 14 De Ethopoeia. Ethopoeiam vero illam vocamus, in qua hominis personam fingimus pro exprimendis affectibus aetatis, studii, fortunae, laetitiae, sexus, maeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum feminae sermo
Abbreviated transcription (Latin):
& mendacium. In conuenientis species sunt quod in hones¬
tum est & quod in utilae iem in honestum tractatun
aut in dictis. aut in factis Indictis ut siqui indec ora & non
respondentia auctoritate dixisse dicatur. uelut si aliqui
in fame catonem illum censurium. iuuentu temillum ad
nequitiam & luxuriam co crtatum In factis ut siquis
ab orrens aliquid a sc̃imonia e nomine suo fecis sedicatur
ut est fabula deadulterio martis & ueneris mendatiũ
tres habet species incredibile quod factum nones secre datur ut a dules¬
centem quides eculo litore. ingredientes africam classes uiderit In pos¬
sibile ẽ ut clodius insidias miloni fecerit et i de moccisus sit amilona
contrarium est Namsi insidas fecit occidit occisus est non fecit in si
dias. haec disftributio in contrarium reformata catisceue proderit
opor tebit tamen principia sicordinari ut aut credendumesse
ueterum auctoritate aut fabulis fidem non habendam essedica¬

Expanded text:
et mendacium. Inconvenientis species sunt, quod inhoneset mendacium. Inconvenientis species sunt, quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur aut in dictis aut in factis. In dictis, ut si qui indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur; velut si aliqui infamet Catonem illum Censorium, iuventutem illum ad nequitiam et luxuriam cohortatum. In factis, ut si qui abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur; ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem, qui de Siculo litore ingredientes Africam classes viderit. Inpossibile est ut Clodius insidias Miloni fecerit et idem occisus sit a Milone. Contrarium est; nam si insiddias. » Haec distributio in contrarium reformata catascevae proderit. Oportebit tamen principia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dica
Abbreviated transcription (Latin):
VI DESENTEVTIASententia ẽ dictum in personale
ut obsequium amicosueritasodiumparit. huic si persona fuerit adiec¬
ta crianerit Ita offendit acilles aga menno nerridicendo metra
fanes promeruit gratiam mitridatis obsequendo naminter cria n&
sententiam hoc inter est quod sententia sine persona profertur
criansi ne personanum quam dicitur. Vnde sisententiae persona
adiciatur fitcriansidetrahatur fitsententia:
XI DECATAS CEUA ETANAS CEUA
Catasceua est confirmatio propositaerei. A nasceua autem con¬
traria superiori est Reuinci tenim non fuisse aut non esse quod
natum aut factum. aut dio tumesse proponitur ut siquiscimerã
neget fuisse aut fuisse confirm& inter haec& thesin hocinter¬
esse. quodthesis quamuis & ipsa habeat disputationem In utñ¬
que partem ta men incerte rei quasi quaedam deliberatio
ueł courtatio ẽ. Catasceue autem &a nosceue in his reb:
quue ueri similes non sunt sed prouesis proponuntur. plerũ¬
que uersantur. Ancisceue prima diuisio est in conueniens

Expanded text:
i XX Sententia est dictum impersonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Acfanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quod sententia sine persona profertur, crian numquam sine persona dicitur; unde, si sententie persona adiciatur, fit chria; si detrahatur, fit sententia. De Catasceua et Anasceua . Catasceua est confirmatio propositae rei. Anasceua autem contraria superiori est. Revincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum, aut factum, aut dictum esse proponitur; ut si quis Chimaeram neget fuisse, aut fuisse confirmet. Inter haec et thesin hoc interesse, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incertae rei quasi quaedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris proponuntur, plerumque versantur. Anasceuae prima divisio est inconveniens
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ dignitas erat penepar Fiempar fertas seeorũq seba N
factum repraehendendo patres conscripei non eumacpulcherrimuns
quidem ficctum uerumut dixi Non meum seduestrum. Pa reedicesto¬
raelidiligentem. A Nitcina clasise que codem uerbo contreu
ex primit sensum querebatur quidam defilio cum mortensua
expectara respondente non expecto immno p&oinquid utexperto
AAntima abolea conuersio uerborum queordinemututo con¬
trarium efficit sensum non ut edamuiuo sedutuiucem edo
lecuit appius quis produxit appius Nunc figuras sente¬
tiarum qua sopere praetium sit cognoscere persequemur
Sententia ẽ dictum in personcle ut obsequium amico sus¬

Expanded text:
principium dignitas erat pene par; non par fortasse eorum, quae seqfactum reprehendo, patres conscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paradiastorali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum: 'non ut edam vivo, sed ut vivam edo': Quis eos appellavit? Appius. Quis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere, persequamur. Sententia est dictum inpersonale, ut Ter. Andr. 68
Abbreviated transcription (Latin):
siccontrapium peccator et siclnituere In omnia opera cltis sim
bina & bina unum contra inum Si nonima e quotiens in conȩxa
Nihilagis Nihilmoliris Nihil cogitas. Etitem Nonfercm¬

Expanded text:
sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens in conexa cero Catil. 1, 8: nihil agis, nihil moliris, nihil cogitas'. Et item C
Abbreviated transcription (Latin):
primo co&u damnaui dacmnatum exuolunta tedimisi
ANaceta quaclatine contra posita appellantur Quedum ex aduerso
ponuntur sententiae pulchritudinem faciunt. Et i nor namento
locutionis decentis sima existunc Vtcicero Ex hacparte pudorpugnat
Illinc poetulentia. Hinc pudicitia Illincst uprum Hinc fides Illino
fraudacio hinc pi&as Illincscelus Hinc conscantia illinc furor
Hinchonestas. Illinc turpitudo. Hinc continentia. Illine libido
Hinc denique aequitas temperantia fortitudo. Etitem nonferam¬
Nonpatiar Nonsinam Epanados quam regressionem noscriuo¬
cant Principium dignitas erat. prudentiã uirtutes oms certant¬
Cum iniquitate luxuria ignauia temeritate. Cumuitus em¬
nibus postremocopia Cum e gestate bonaratio Cumperdita
mens sana Cumamentia bonadenique spes Cum omniũ rerũ
disperatione confligit. In huius modicertamine acproelio
huius modi locutionis mnamento liber ecdesiasticus usus est

Expanded text:
primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur: quae, dum ex adverso ponuntur, sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut Cicero Catil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, non patiar, non sinam. 9. Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesiasticus usus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ticae ad notatae sunt. Vnde tantum illehic interponi oportuit
quae inpoemate aut liumquam aut difficulter fiunt inoratione
autem libere Itc̃ Anadiplosis est congeminatio uerborum ut
ab eo uerbo quosensus superior terminatur in ferior itcipit
Acdehino quasi pergra dos dicendior doseruatur. Vt ẽ illud
a fricani ex in nocentia nascitur dignitas ex dignitate honor
ex honore. Imperium ex imperio liberdas. hane figuram nor¬
nullicatenim appellant ꝓrt̃ qđ aliud in alio qua sineltit᷑ nom
aq: lit resplures in geminatione uerborum trahuntur ficautem hoc
scema non solum in singulis uerbis sed etiam incontextione uerborum
uc apud graecum ꝓuericiatua adulescientiae tuae in hones camentũ
fuit adulescentia senec tutis dedecoramentum senec tutis reipubli¬
ce flagitium Sic & apud scipionem uiatq gratis coactus cum illo
sponsionem feci factasponsione adiudicemadduxi adductum

Expanded text:
ticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, ticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio verborum, utab eo, quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: 'ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas'. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione verborum, ut apud Gracchum: 'pueritia tua adulescentiae tuae inhonestamentum fuit, adulescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum
Abbreviated transcription (Latin):
cludunt quoduitium perissologianuocatur cui contrarium criminis
uitium c̃ ut breuitatis studium sit etia mnecessaria a uerba furari Fugi¬
enda sunt quoq sicut in litteris et uerbis. Ita et in sentenciis uicia quae in cerpri¬
magrammaicorum scudia cognoscuntur. sunt autẽ cacon fatontauto logu
ellensis a crologu macrologia. perissologia . pleonas mos et his simila
at contra orationẽ excollec et exornat. Inergiatamen fasis quaeplas
quidam quam dixerit. Intelligi facit ut sidicas adgloriã. scipionis ascen
nem imaginis sugger&. huic concraria uirtus ẽ uerbis minuere quae
natura sua magna sunt
Namquia direcea et perpetua oratio fatigationem atq fastidium tan
dicendiquam audiendicreat. Flectenda c̃ et inuarias uersanda for¬
mas. Vt & dicentem reficiatꝰ etiudicem diuerso uultu audituq deflectat
Equibus plurimae superius adenato inscimatibus artis gram na¬

Expanded text:
cludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis cludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intellegi facit; ut si dicas: 'Ad gloriam Scipionis ascendnis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt.Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus artis Gramma
Abbreviated transcription (Latin):
sequentis ut faemince egiptiae quaeins tructura melior fit si con¬
sonantes uocalibus adplicantur trium quoq: consonantium quue
inse incidentes stridere & quasirix areuidentur. Vitanda lunc¬
tura est id ẽ .r.s.x. ut ars studiorum rex xerxes error ro¬
mulifugienda ẽ et consonans m. in lisa uoca libusut uerumenim
XDEIUNCTURIS UERBORUAA
nuerbis quoq: cauenda sunt uitia ut non in propria uerba ponan¬
tur quae grecia ciro logian uocant amanda .ẽ. Ergo pro prie¬
tas sic tamenu non aliquando propter humilita tem sordidi
aut spurciuo caboli tranlatis nominibus sit utendum Nonta¬
men lon geaccitis sed ut uteris proxima et cognata uideantur
ugienda ctiam i perbata longiora quae fieri sine aliorum sensuum confusione
non possunt. Ambiguitas quoq etuitium illud cauendum cumquidam
lactatione eloquentiae ducti quoduni aut duobus uerbis significari pote
rant inter positis in anibus uocibus longaet circum plexa ambagecon¬

Expanded text:
sequentis, ut 'feminae Aegyptiae'. Quae structura melior fit, si consequentis, ut 'feminae Aegyptiae'. Quae structura melior fit, si consonantes vocalibus adplicantur. Trium quoque consonantium, quae in se incidentes stridere et quasi rixare videntur, vitanda iunctura est, id est, R, S, X, ut: 'ars studiorum,, 'rex Xerxes, 'error Romuli'. Fugienda est et consonans M inlisa vocalibus, ut 'verum enim'. De iuncturis verborum . In verbis quoque cavenda sunt vitia, ut non inpropria verba ponantur, quae Graeci Acyrologian tas, sic tamen, ut aliquando propter humilitatem sordidi, aut spurci vocabuli, translatis nominibus sit utendum; non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. 2. Fugienda etiam hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam, jactatione elorant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage con
Abbreviated transcription (Latin):
uerba in summissogenere sufficientia in tẽperatos plendenti n grandi
uehementia DECOLAETCOMMATAGTRERODIS
oponitur autem et instruitur omnis oratio uerbis comma colonperi¬
odon comma particula est sententiae colonmem brum perio dos
ambitus uel circuitus. Fit autem ex conlunctione uerborum comma
ex comma te colon. ex colonperiodus. Comma est luncturefinitio ut
puta si uereor iudices ec ceunum comma Sequitur & aliud comma
neturpesit. Profortis simo uiro dicere et factum ẽ colon id ẽ membrũ
quod intellectum est sensui praestat. Sed ad hucpendetoratio sicq¬
de in de ex pluribus membris fit periodus id ẽ extrema sententiae
clausula ita ueterem iudiciorum morem requirunt periodus
autem longi or essenon debet quamut uno spũ proferatur
bus uitiis tam in litteris quam in uerbis quã &iã insententus inlitteris
ut lunctura aptaet conueniens sit et sic obseruandum ne praecedentis
uerbi ex tremauocalis ineandem uoca lem primam incidat uerbi

Expanded text:
verba in summisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia. De colo, commate, et periodis . Conponitur autem instruiturque omnis oratio verbis, comma et colo et periodo. Comma particula est sententiae. Colon membrum. Periodos ambitus vel circuitus. Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex commate colon, ex colo periodos. Comma est iuncturae finitio, utputa Cic. Mil. 1: 'Etsi vereor, iudices,' ecce unum comma; sequitur et aliud comma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicqdeinde ex pluribus membris fit periodus, id est, extrema sententiae clausula, ita: veterem judiciorum morem requirunt. Periodus autem longior esse non debet, quam ut uno spbus vitiis tam in litteris, quam in verbis, quam etiam in sententiis. In litteris, ut iunctura apta et conveniens sit; et sic observandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eandem vocalem primam incidat verbi