comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tro ueniens ne cobsistenslum̃ acceperit ΠApΑ ΛΛΑT IΕΝCΙΟđΜΟΝΟTΙΩ¬
fecis sedicit᷑ siaut̃ ad solarẽ circulũ ueniens abaustro obstiterit solia nabiba zON
cisa ECMOΝ fecisse dic&ꝰ haec species diuersitatesq lunaesuima stalitatis uari& ate
confundunt Nã solquẽ geminodiximꝑ meare motu quippe ab ostu autcũmundo
correpit᷑ auti psesuũ circulũ contramundũ ꝑobliqua distendit. Verũ exea paste qua
cũ munda uoluitꝰ cotidie o ftus sui lin eãmutat & qũo om̃s ductus ꝑquos uoluitur¬
circulos appellamus chxxxiii eos demeẽ dubiũ ñ hab&ur. Nãsiue a cancrodescendat
solstitiũ ueniat ꝑ ipsos denuo reuolu& qui quidẽ secantes secdo rodiacũ contiarus signis
ꝑp&uolineant᷑ Nã primus ari&is circulus primus est librae itẽ secundat actrigesimus x
Itẽ tauri prior scorpionis priorest prim sicigit᷑ ccxui pastibus fiunt cxłIͫ circuli quosom̃s

Expanded text:
tro ueniens nec obsistens lumtro ueniens nec obsistens lumfecisse dicitur; si autem ad solarem circulum veniens ab austro obstiterit Soli, ἀναβιβάζοντα σύνδεσμον fecisse dicitur. hae species diversitatesque Lunae sui mortales varietate confundunt. 872 Iam Sol, quem gemino diximus meare motu quippe ab ortu aut cum mundo corripitur, aut ipse suum circulum contra mundum per obliqua distendit, verum ex ea parte, qua cum mundo volvitur, cotidie ortus sui lineam mutat, et quoniam omnes ductus, per quos volviturcirculos appellamus, CLXXXIII eosdem esse dubium non habetur. nam sive a Cancro descendat, solstitium veniat, per ipsos denuo revolvetur; qui quidem secantes secundo zodiacum contrariis signis perpetuo lineantur. nam primus Arietis circulus primus est Librae, item secundus ac tricesimus; item Tauri prior Scorpionis est primus. sic igitur CCCLXVI partibus fiunt CLXXXIII circuli, quos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
solist̃ris facit suo enĩ corpore subt̃ sepositis obscurat aliis partib t̾raesole qua ñ
tegt᷑ relucente quã obscurationẽ idẽ non cunctis m̃sib facitquia ñ seꝑtricesima
solisum brat᷑ rxe metalit̃ infuscatur Na solũ brã t̾rȩ insuã lin eã mittit quã si lunae
corpꝰ intrar&e qm̃ uiderelum̃ solis t̾ra obstante non potent luminis solitta demti¬
one feruescit. alias cũ in superiore autinferiore latitudinis locofuerit pleni lu
minis effigiere lucescit : Deniq ideo intra .VͭIͬ m̃ sẽdefectus non potuerunt iterariqui
a aut xu. aut prima ineade solis liea cũꝑ xii. partiũ latitudinẽ patiat᷑ deindeñ pote¬
rit inueniri. Vnde si abaquilone rediens adsolẽ in latere ꝓximoposita ñ obsistit. tapa¬
ANΑΤΙΝΕΜCΥ NOΑC facereꝑhib&ur quaesia latere septentrionis transcur¬

Expanded text:
Solis terris facit; suo enim corpore subter se positas obscurat, aliis partibus terrae Sole, qua non Solis terris facit; suo enim corpore subter se positas obscurat, aliis partibus terrae Sole, qua non tegitur, relucente. quam obscurationem ideo non cunctis mensibus facit, quia non semper tricesima Solis umbra terrae metaliter infuscatur. nam Sol umbram terrae in suam lineam mittit, quam si Lunae corpus intrarit, quoniam videre lumen Solis terra obstante non poterit, luminis soliti ademptione furvescit: alias cum in superiore aut inferiore latituminis effigie relucescit. Denique ideo intra sextum mensem defectus non poterunt iterari, quid aut quinta decima aut prima in eadem Solis linea, cum per XII partium latitudinem spatiatur, deinde non poterit inueniri. Vnde si ab aquilone rediens ad Solem in latere proximo posita non obsistit, παράλλαξιν ἐν συνόδῳ facere perhibetur; quae si a latere septentrionis transcur
Abbreviated transcription (Latin):
relineã quã medi ã int̃senas utriusq lateris pastes ee monstraui. autacutis aut
spatiosis angulis sec& necpossittamen adidem hocestita ut est posita eo demense eade paste sicad
solem reuef eadem latitudinis portione nisi mense ccxxxu hocest anno xuiii nam
us ub eadẽ die : hisdem propinquitatib siderũ inerrantium adidẽ redeant facipe ammodnũ
ut uerũ &am planetarum hisdẽ rationib subeadẽ specie contingatanni magniplixitas¬
spectanda uerũ eadẽ luna cumsecans solarem lineam ina quilonẽ scanidlit uo cꝗłun ł homibia
solem resurgit FaprΑΟΜΜΚΟΥΜEΝΗ: Sedidem a scensus discensus quae faciun
utriusq luminis obscurationam: Nãcum luna scandens descenden sinsolarem
lineam incederit. stricesi ma est hocest omnicorpore subiecta solidscurationẽ

Expanded text:
rem lineam, quam mediam inter senas utriusque lateris partes esse monstravi, aut acutis aut rem lineam, quam mediam inter senas utriusque lateris partes esse monstravi, aut acutis aut spatiosis angulis secet, nec possit tamen ad idem, hoc est ita ut est posita, eodem mense eadem parte sic ad Solem reverti eadem latitudinis portione, nisi mense ducentesimo tricesimut sub eadem die isdemque propinquitatibus siderum inerrantium ad idem redeat, faciunt anni LV; ut verum etiam planetarum isdem radiationibus sub eadem specie contingat, anni magni prolixitas869 verum eadem Luna cum secans solarem lineam in aquilonem scandit, vocatur ὕψος Solem resurgit ταπείνωμα ὑψουμένη. sed idem ascensus descensusque faciunt utriusque luminis obscurationem. nam cum Luna scandens descendensve in solarem lineam inciderit, si tricesima est, hoc est omni corpore subiecta Soli, obscurationem
Abbreviated transcription (Latin):
parte lumen accepent non eum in sequento signo sed in altero consequ&cur : Hateñ
triasigna aliquando trinscurrit qũẽ ad modũ hiscontraria prerumque besinuent
diapasteeum consequitur. Ibiuti que potent inuenire uerum eademluntocod
Aliquandio: x inidieb aliquandoxur plerũ que sedetĩ plenũ ꝑficitlum̃ tatam ugin eodẽ
conduidat᷑. Uerum eadem impl& annũsuũ cccluii dieb Nãduo decĩ eiuscortus hoc
numcto ꝑaguntur. sicq fit ut annus solaris debxi maior habeatur quodeni cum¬
tionũ duer sitatib cõñ pensantur delatitudimnis pastib ꝑquas luna comectedicurien
Nnincodiaco xii ẽ lattudinis ꝑastes superius irtimaui ꝑ quas diuersis modisi lero
quu t unie unc inaquilonẽ ꝓuehit᷑ nunc in austrũ deueniens infũ matur autri que
constitutũ ut ferehel go idesdicatur: itatam̃ ut discendens ascendensq: ipsa sola¬

Expanded text:
parte lumen acceperit, non eum in seguente signo, sed in altero consequetur; haec enim parte lumen acceperit, non eum in seguente signo, sed in altero consequetur; haec enim tria signa aliquando transcurrit, quemadmodum his contraria plerumque bis inuenit. bus et dimidia parte eum consequitur, ibi utique poterit inuenire. Verum eadem Luna aliquando XIIII diebus, aliquando XV, plerumque XVI plenum perficit lumen, ita tamen, ut in eodem concludatur. Verum eadem implet annum suum CCCLIIII diebus; nam XII eius coitus hoc numero peraguntur, sicque fit, ut annus solaris diebus XI maior habeatur, quod intercalationum diuersitatibus compensatur. De latitudinis partibus, per quas Luna commeat, edicamus. Nam in zodiaco XII esse latitudinis partes superius intimaui, per quas diuersis modis sidera mnes XII currens nunc in aquilonem provehitur, nunc in austrum deveniens infimatur utrimque stitutum, ut fere helicoides dicatur, ita tamen ut descendens ascendensque ipsam sola
Abbreviated transcription (Latin):
ts partib conprae hender& obscunatur & cumi noccasu deseruent luce scit cuius primi lumenis
effigresquib dauelut cornib circulata menoidesdicitu cũ uero xc pastib a solediscedens orbẽ eius
asolediscessent contrario positatotam pastẽ quã t̃rs opponit in luminat nancea noc per¬
mbaura cdehinc deficiens seruat. Tum praedictis pastib nominamemo rata quȩ quidem .xii.
orbissui partes dienocteque transcur rit cumplatitud ine cirtulorum quo s obeunteodem
imer sttio ar sdimidiam iuppiter duo decimamunus pastissaturnus. xx octaua unius
portionis ex currat. Uerũ luna circuit totum signiferũ dhieb xXUIIi. & ⁊ sebole mascon
dicbus & mediadiei noctis quepaste consequitur quodideo tardius prouenit quia cũsuum
Nimo aut&iamalterore peritur. Namsi in librȩ aut scorpii aut sagittari ultima

Expanded text:
tis partibus comprehenderit, obscuratur, et cum in occasu deseruerit, lucescit. Cuius primi luminis tis partibus comprehenderit, obscuratur, et cum in occasu deseruerit, lucescit. Cuius primi luminis effigies quibusdam uelut cornibus circulata μηνοειδής dicitur; cum uero XC partibus a Sole discedens orbem eius a Sole discesserit, contrario posita totam partem, quam terris opponit, illuminans πανσέληνος perhibetur; ac dehinc deficiens seruat cum praedictis partibus nomina memorata. Quae quidem XIII orbis sui partes die nocteque transcurrit, cum pro latitudine circulorum, quos obeunt, eodem interstitio Mars dimidiam, Iuppiter duodecimam unius partis, Saturnus uicesimam octauam unius portionis excurrat. Verum Luna circuit totum signiferum diebus XXVII et bisse, sed Solem XXVIIII diebus et media diei noctisque parte consequitur; quod ideo tardius prouenit, quia, cum suum gno proximo aut etiam altero reperitur. Nam si in Librae aut Scorpii aut Sagittarii ultima
Abbreviated transcription (Latin):
tur saturnicrtulus omniterra x&ax iii. miles & sexcenties: Nunciam lunae meatum quae¬
terrae propinquior est uideamus quam quidem menstruum haberelumen phrscoiũ
assertio ne persua sumest: cum quod sit semꝑ pleniorbis eẽ non dubium est Namsi ab illa par¬
tequa se subicit soliomni hemis perio coniustratur. &iamcum nobis tricesima nullũ lum̃
ostendit suꝑnãe quasolespectat ꝓͦlenolumine relucescit̾leniq cidiscedens asolealatere
eũ cocpent intucri ꝓpaste &iuãinferius lum̃ ctquint donec cregione posita ab acparte
quo nobis estuisibilis conlustr&urꝰ circuit enim eius globum undiq: setus solis ntor terpartiqua
totim tunc aspicit lumen indulg& cuius luminis radii interras quoque lucubrandi orẽꝑueni¬
unt utsiquis expatulo lumine reꝑcusso effigiem lucis excipiat quaequidẽ luna cũ eũ inorier¬

Expanded text:
tur Saturnitur Saturniterrae propinquior est, uideamus. Quam quidem menstruum habere lumen physicorum assertione persuasum est; cum quod sit, semper pleni orbis esse non dubium est. Nam si ab illa parte, qua se subicit Soli, omni hemisphaerio conlustratur, etiam cum nobis tricesima nullum lumen ostendit, superne, qua Solem spectat, pleno lumine relucescit; denique cum discedens a Sole a latere eum coeperit intueri, pro parte etiam inferius lumen adquirit, donec e regione posita ab hac parte, qua nobis est uisibilis, collustretur. Circuit enim eius globum undiquesecus Solis nitor et ei parti, quam totam tunc aspicit, lumen indulget, cuius luminis radii in terras quoque lucubrandiore perueniunt, ut si quis e speculo lumine repercusso effigiem lucis exeipiat. Quae quidem Luna cum eum in orien
Abbreviated transcription (Latin):
Tunaaũt minor ẽ orbesuos seccenti esquothȩs cris fusilẽ ponas atq e mersa omni sub¬
straas primũ & aliuduas opponias donet noct e aliare nascatur adiecto atcirculi spatia &nł
excurnt pastib: & ipsotẽ lum aecorpore qmñdetirculo hocquoqeẽ non dubiũẽ. Inueniessescenties
aquã excrescere unde colligas circulũ ei: totienseẽ maiorẽ. Siergo ipsa lun amaior sexies t̃¬
ra sescenties circulus enis uides lunarẽ cintulũ centies maiorẽ eẽ tellurae quo monstrato ali¬
os eirculas uideamus sedquis dubit& solarem circulum duodeties quã luna est ẽẽ maiorẽcũ qđ
illa memense ille duodecim currat mastis uero cirtulus uitͭ esquat᷑ potiu̾s inuenit᷑ iouiscen¬
ties & quadrages satumi cecae e & sexies undesinumerus intentionibus supput&ur & quõd¬
stadia saturni circulus habeat & quadacius portio omnisterra sitinuenitur. Namsi centies

Expanded text:
Luna autem minor est orbe suo sescenties, quod clepsydris fusilem ponas, atque emersa omni subLuna autem minor est orbe suo sescenties, quod clepsydris fusilem ponas, atque emersa omni subtrahas primum et aliud uas apponas, donec nocte alia renascatur. Adiecto ad circuli spatia et quod excurrit partibus et ipso item Lunae corpore, quoniam de circulo hoc quoque esse non dubium est, inuenies sescenties aquam excrescere, unde colligas circulum eius toties esse maiorem. Si ergo ipsa Luna maior sexies terra, sescenties circulus eius, uides lunarem circulum centies maiorem esse tellure. Quo monstrato alios circulos uideamus. Sed quis dubitet solarem circulum duodecies, quam Lunae est, esse maiorem, cum, quod illa mense, ille duodecim currat? Martis uero circulus uicies quater potior inuenitur, Iouis centies et quadragies, Saturni trecestadia Saturni circulus habeat, et quota eius portio omnis terra sit, invenitur. nam si centies
Abbreviated transcription (Latin):
cenuos patior inuenitur quaeduo & defectibus solis assiduis quantum umbra eluna
subiecta reddiderit & ipsius umbrȩ conlatione cumipsoluae anpore uerademensio¬
ne monstrantur. Quaenisi moro sas intquem ad modum dimensa sim demonstra¬
bo crebro indimꝰ mate diameroes proueniens solis defectus eiusdem ex omnipar
ratonis apparuit Inclim mate uero diaboris tenus nulla obsistente paste soltotus
eluxit: Ande qũo dimma dr arodi quot stadia contineat minifestum est re¬
peri duo deu cesimam parterrȩ umbram quam lunam fecerat continere
Sed qũo maius corpus est᷑ quo umbra m&a litebiacitur quam ipsaumbra exclimma¬
tibus quib ꝓpaste solobscurabat᷑ dextraleuaque cõmpestum̃triplo maiorem eẽ ipsamlunam
umbrasua : ergo collectũẽ lq namsex ies minorẽ orbe terrae praedictis rationib inueniri

Expanded text:
centies potior inuenitur. Quae duo et defectibus Solis assiduis, quantum umbrae Luna centies potior inuenitur. Quae duo et defectibus Solis assiduis, quantum umbrae Luna subiecta reddiderit, et ipsius umbrae collatione cum ipso Lunae corpore uera dimensione monstrantur. Quae nisi morosa sint, quemadmodum dimensa sim, demonstrabo. Crebro in climate Diameroes proueniens Solis defectus eiusdem ex omni parrationis apparuit, in climate uero Diaborysthenus nulla obsistente parte Sol totus eluxit. Vnde, quoniam clima Diarhodu quot stadia contineat manifestum est, repperi duodeuicesimam partem terrae umbram, quam Luna fecerat, continere. Sed quoniam maius corpus est, quo umbra metaliter iacitur, quam ipsa umbra, ex climatibus, quibus pro parte Sol obscurabatur dextra laeuaque, compertum triplo maiorem esse ipsam Lunam umbra sua. Ergo collectum est Lunam sexies minorem orbe terrae praedictis rationibus inueniri.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsumb raliquando intra plerumque propinquiores terris ferantur : Aquo quidere
uno signo a parte dimidia merculrus disparatur. sedcum supra solemsunt propirquior est
uero sito mercuruis cumintra solem uenus utpote qua eorbetastiore disfusiore que
curssetumer curiuis am iunaquȩp pinquior terris est perquos feratur amfraltus idros¬
us anemor abo postcuis oibem alimercunum ueneremque alipsius cirtulum soliscẽ
concesanet ab Dei demastis iouis acsatumi qlos omnes utsuis amplitudinubus m& uor
quoe nonficile astrlogi ubli ene abuinogth etue conceso adier tioest inchoende quod
& ipsa suggent in presenti & ahenatos tenearthime m edieque persua sum in circuitu terrae
esseꝰecetui milia s tadiorum & decom stadia itaut ab hoc ergo indubitatis rationib
id pro batur iunae circulum centies᷑ esse maioreni qui quidem circulos ipsaluna ses¬

Expanded text:
ipsum aliquando, infra plerumque propinquiores terris ferantur; a quo quidem ipsum aliquando, infra plerumque propinquiores terris ferantur; a quo quidem uno signo et parte dimidia Mercurius, Venus uero XLVI partibus disparatur. Sed cum supra Solem sunt, propinquior est terris Mercurius, cum intra Solem, Venus, utpote quae orbe uastiore diffusioreque curuetur. Nam Luna, quae propinquior terris est, per quos feratur anfractus inferius memorabo. Post cuius orbem alii Mercurium Veneremque, alii ipsius circulum Solis esse concertant; deinde Martis, Iouis ac Saturni, quos omnes ut suis amplitudinibus metiamur, quod non facile astrologi uoluere, ab uno Geometriae concesso assertio est inchoanda, quod et ipsa suggerit in praesenti et ab Eratosthene Archimedeque persuasum, in circuitu terrae esse CCCCVI milia stadiorum et X stadia, ita ut ab hoc ergo indubitatis rationibus approbatur Lunae circulum centies esse maiorem. Qui quidem circulus ipsa Luna ses
Abbreviated transcription (Latin):
rotatione unimodator queatur planetae cotidie tamloca quamdiuersitatis arripian
circulorum Namex hisnullum sidus ex eoloco unde pridi eostum est eleuatur. quod si efedu¬
bium non est excexiii. circulos habere solem. Perquos aut absol stitio inbrumã redit
aut abeadem in soistitialem lineam subleuatur. Pereas quippe mutationes comme¬
at circulorum sedcum sol praedictum numerum habeat mars duploscirculos facit
Iouis stella duo deries ex crescere octies uitꝰ es cumulatus saturnus eoscirculos quipar¬
aueli & amdietisunt circumcurrens quimotus omnium cummundo prouenunt atras
oftibus occusibus que crtumeunt. Namuenius mercuriusque lic& ostus oc casus que coti¬
dianos ostendam taen corum circuli tpras omnino non ambiunt : sedcircasolem laxi¬
ore anbitucirculantu denique circulorum suorum centroninsole constituunt. itaut supr

Expanded text:
rotatione unimoda torqueatur, pianetae cotidie tam loca quam diuersitates arripiant rotatione unimoda torqueatur, pianetae cotidie tam loca quam diuersitates arripiant circulorum; nam ex his nullum sidus ex eo loco, unde pridie ortum est, eleuatur. Quod si est, dubium non est CLXXXIII circulos habere Solem, per quos aut ab solstitio in brumam redit, aut ab eadem in solstitialem lineam subleuatur; per easdem quippe mutationes commeat circulorum. Sed cum Sol praedictum numerum habeat, Mars duplos circulos facit, Iouis stella duodecies excrescit, octies uicies cumulatur Saturnus eos circulos, qui paralleli etiam dicti sunt, circumcurrens; qui motus omnium cum mundo proueniunt et terras ortibus occasibusque circumeunt. Nam Uenus Mercuriusque licet ortus occasusque cotidianos ostendant, tamen eorum circuli terras omnino non ambiunt, sed circa Solem laxiore ambitu circulantur. Denique circulorum suorum centron in Sole constituunt, ita ut supra
Abbreviated transcription (Latin):
contra mundum nitentib: Ideo celerior qui abreuiore ambitu oibem cir cuit lunatar¬
diusque saturnus propt̃ lattudine orbis effusi utrum uelismeis regulis non obsiftit. Si quidẽ suismo¬
tus storum rationibus depensitur qui bustamen septemsi derib: unus est communis motus quod¬
omnes ostum petunt. Alius quod temporum omnes diuersitatibus atque acceden¬
tibus uariantur. Namex hnisquinque siderastationes recursusque patiuntur : Sol
uerolunaq: cursu continuo rapiunt᷑ ⁊ tem haeclumina uicibus obscurantiur quite
q uero sideranesciunt obumbraritria Itẽ exhiscũ sol& luna quã corbẽ terrae circũ euñ
Venus uero acmer curius onanbiunt terram. licetgeneralit̃ sciendum cunctis orbibus plane¬
tarũ & centrones setullerẽ hocest non tenere mediũ circulorũ que mcentrones sedubi¬
um & illud generale sẽptẽomnibus aduestendum quod cum mundus eiusdemductus

Expanded text:
contra mundum nitentibus ideo celerior, quia breuiore ambitu orbem circuit, Luna, tarcontra mundum nitentibus ideo celerior, quia breuiore ambitu orbem circuit, Luna, tardiorque Saturnus propter latitudinem orbis effusi, utrum uelis, meis regulis non obsistit, siquidem suis motus istorum rationibus dispensatur. Quiomnes ortum petunt, alius, quod temporum omnes diversitatibus atque accidentibus variantur. nam ex his quinque sidera stationes recursusque patiuntur, Sol vero Lunaque cursu continuo rapiuntur. item haec lumina vicibus obscuran‹tur occultan›tium; quinque vero sidera nesciunt obumbrari; tria item ex his cum Sole Lunaque orbem terrae circumeunt, Venus vero ac Mercurius non ambiunt terram. 855 Licet generaliter sciendum cunctis orbibus planetarum eccentron esse tellurem, hoc est, non tenere medium circulorum, quod centron esse non dubium, et illud generale septem omnibus aduertendum, quod, cum mundus eiusdem ductus
Abbreviated transcription (Latin):
cospetulit dieinoctsq rotatio tantũ nitunt᷑ diuersis cõnpensare tẽporib: Idestautm̃ se aut
luna distanno aut sola ut triginta annis ut sat᷑ nus itc&eris temporibus ac tributis ꝓerspatio¬
rumqͣ dircueunt latitudine autbre uitateq̃ ȩ cunsta sidera lic& in ortum pergerẽ iuideantur:¬
Nontam̃ aduersũ mundũ rigidomotu. sed obliquoper rodiaci defixamoliuntꝰ. Alioquin
ex contraro pastiũ suarũ motu mundus stare non poss&.  Deni que&iã ꝑ iphatheticorum
damma contendit non adue sũmundũ hacc si deraꝓ moueri sede eleritate mundiqũa sequi
non poterunt praeteriri quod quidẽ &iam ut uerum it meis non non potent rationibus ob¬
uiare siueenim saturnus nimiacum mundo cãeleritate concertans uix exiguis cursib: su¬
peratur acluna quodtardius incedat intra tricȩsi mũdiem amundi paste eadẽ p̃terit᷑ si ue

Expanded text:
eos retulit diei noctisque rotatio, tantum nituntur diuersis compensare temporibus, id est aut mense ut eos retulit diei noctisque rotatio, tantum nituntur diuersis compensare temporibus, id est aut mense ut Luna, aut anno ut Sol, aut triginta annis ut Saturnus, et ceteri temporibus attributis pro spatiorum, quae circumeunt, latitudine aut breuitate. Quae cunnon tamen adversum mundum rigido motu, sed obliquo per zodiaci defixa moliuntur; alioquin ex contrario partium suarum motu mundus stare non posset. denique etiam Peripateticorum dogma contendit non aduersum mundum haec sidera promoueri, sed celeritate mundi, quam sequi non poterunt, praeteriri. Quod quidem, etiam ut uerum sit, meis non poterit rationibus obuiare. Siue enim Saturnus nimia cum mundo celeritate concertans uix exiguis cursibus superatur, ac Luna, quod tardius incedat, intra tricesimum diem a mundi parte eadem praeteritur, siue
Abbreviated transcription (Latin):
descendit hincuentt utaso lesigna cũdier trans curri diuersitatib uideantur. Transcur sa
ratio est signorũ caciestiũ atq &ua circulorũ ꝑiunc planetarũ orbes disserã quos quidẽ ñ aberro¬
aduersa uari& as mostalibus caligmes intentionis offundit non plan&ȩ sed planontas stritor
asserit memorabo lic&eos propris nominib insignitos &iam aliis nominib appellarint
Nam saturnum pleno nondicunt iouem qu ae fh&on tampiro in mastem uene rem
phosphoron mercurium stlbonta nominarunt. soliuero lunaeq diuersitas gentium
innumera uocabula sotꝰauit : Horuigitur septem illa maxi mecũ fixis sidereb habenda
distantia quod illacaeli tantũ modo cursib: commȩ uentur. Propria statione ornata
assuero tãmundanis raptib auferunt᷑ quã p priis cursibus commouent᷑. Nãquantum

Expanded text:
descendit. Hinc uenit, ut a Sole signa cum dierum transcurri diuersitatibus uideantur. Transcursa descendit. Hinc uenit, ut a Sole signa cum dierum transcurri diuersitatibus uideantur. Transcursa ratio est signorum caelestium acque etiam circulorum. Nunc planetarum orbes disseram, quos quidem non ab errodiuersa uarietas mortalibus caligines intentionis offundit, non planetas, sed planontas Straton asseNam Saturnum Phaenona dicunt Iouemque Phaethonta, Pyroin Martem, Venerem Phosphoron, Mercurium Stilbonta nominarunt; Soli uero Lunaeque diuersitas gentium innumera uocabula sociauit. Horum igitur septem illa eo maxime cum fixis sideribus habenda distantia, quod illa caeli tantummodo cursibus commouentur propria statione seruata, hi uero tam mundanis raptibus auferuntur quam propriis cursibus commouentur. Nam quantum
Abbreviated transcription (Latin):
sfereq  pofntinȩ centro nest terra ita& solaris circuli candem centronem ce quo d omnino
falum ososse non dubium est Namut diuer saspatia s̃ aelestis ambitus circulique me¬
ddilis ita& diuenis centrorum signis punc tisque torquentur. quofit ut terra solariscirtu¬
Viae nitron nonsit sed aeccentros̃ ħabeatur Peruicescnim propinquitates discensos quȩ
matterras solaris orbitacursusque submitit. Itemquȩ perignorum conditionibus sublima¬
tur Ecũ medietatem lincarem incelatudinem. Todiãt sollibrtus excuriatorbem ta¬
men solis obliquitas meatus autin primit autex tollit Quis riubal dubit& cancrum
geminosque inmundi ardua sublimari. Pursumque sagittarium capricorn um¬
petrats Mde flexib ins mari qued quod cũipse ⁊ odiacus signaque cuclo cõerentia tantur¬
dem ꝗ̃ ni sundique secusint sutui detencarit solaris tam̃ circulus qui subt̃meata uteuentur aut

Expanded text:
sphaeraeque postremae centron est terra, ita et solaris circuli eandem centron esse. Quod omnino sphaeraeque postremae centron est terra, ita et solaris circuli eandem centron esse. Quod omnino falsum esse non dubium est; nam ut diuersa spatia sunt caelestis ambitus circulique medialis, ita et diuersis centrorum signis punctisque torquentur, quo fit, ut terra solaris circuli centron non sit, sed eccentros habeatur. Per uices enim propinquitates descensusque ad terras solaris orbita cursusque submittit, itemque prtur; et cum medietatem linearem in latitudinem zodiaci Sol libratus excurrat, orbem tamen Solis obliquitas meatus aut imprimit aut extollit. quis enim dubitet Cancrum Geminosque veluti in mundi ardua sublimari, rursumque Sagittarium Capricornumque ratis deflexibus infimari? Quod cum ipse zodiacus signaque caelo cohaerentia tantundem a terris undiquesecus interstitii detineant, solaris tamen circulus, qui subtermeat, aut euehitur aut
Abbreviated transcription (Latin):
tanter uapierate diuerstateq tẽporuillud ꝑfecto colligit᷑ signaequalie non habenda cui
concdusioni & rerũ uentas & nr̃aregulare fragat᷑ N ultiplicieñ lepryhrarũ ad positione
respondere uerũ acquestione summata alia subalior despatiis imparib obietatur : dicunt
en hul sispatiasignorum aequalia sint aut sol tardiorecursu quȩdãsi gnatrans cugit. autin
diorũ ribio diuerieate intitur sed constat solegemin orũ signũ AXX& duob dich exctime
Sogit tariautem xxuiii caris quesigus autadici aude trabi aliquas portiones quodͥpsetco on
feroe siaut so quali cursu ferr&ur autsignos patis parib tenderent᷑. Solautens cadem aeꝑ¬
peua cartes tate festinat relinquit᷑ utsignis spatiorũ ȩqualitas dencr&ur sedhanequo dtae¬
peluas piio inustere co n posuit quãmom nes actenus crẽdere quẽ ad modum ipsi muidos

Expanded text:
tanta uarietate diuersitateque temporum illud profecto colligitur, signa aequalia non habenda. Cui tanta uarietate diuersitateque temporum illud profecto colligitur, signa aequalia non habenda. Cui conclusioni et rerum ueritas et nostra regula refragatur. Multiplici enim clepsydrarum appositione respondere. Verum hac quaestione summota, alia subtilior de spatiis imparibus obiectatur. Dicunt enim: si spatia signorum aequalia sunt, aut Sol tardiore cursu quaedam signa transcurrit, aut in dierum ratio diuersitate mentitur. Sed constat Solem Geminorum signum XXX et duobus diebus excurrere, Sagittarii autem XXVIIII ceterisque signis aut adici aut detrahi aliquas portiones; quod profecto non fieret, si et Sol aequali cursu ferretur et signa spatiis paribus tenderentur; Sol autem eadem ac perpetua celeritate festinat. Relinquitur, ut signis spatiorum aequalitas denegetur. Sed hanc quaestionem opinio inueterata composuit, quoniam omnes hactenus credidere, quemadmodum ipsi mundo
Abbreviated transcription (Latin):
Ilamcumsolis lurieneorum signorum principium quȩ tar diusoriuntur inȩreditur dum
sequentia sgnanascuntur diciplixitas procuratur ubiuol haec intrar& que licito ostitardi¬
us demersantur dieb: exciguis noc te sefficit grandiores : denique haecratio &illis respondet qui
Seł mira efsiciur quaestionẽ tiliappotentes. Si spatis ae qualib: signa om̃ã ꝑcensentur
acneces seest dieb nocibq cunctsenasigna supratras eẽ omnes des noctes quid parescẽ de¬
buerunt : senceaute signasuꝑ start non dubium est totideq delites cere dies quoque noctes¬
que uarari diuersitatib spatiorũ : Nam solstitialis dies hab& aequinoctiabs m̃ surae
horas tuno rađ uni tantem sirumaus uero horas. UIIIi & dimidiã actciua portionẽ uicissg
bru males noctes slfitialis dientẽ porib porngunt᷑. Cuius lucistepora suscipitnox aefaua in

Expanded text:
Nam cum Solis lumen eorum signorum principium, quae tardius oriuntur, ingreditur, dum Nam cum Solis lumen eorum signorum principium, quae tardius oriuntur, ingreditur, dum sequentia signa nascuntur, diei prolixitas procuratur; ubi uero haec intrarit, quae cito orca tardius demersantur, diebus exiguis noctes efficit grandiores. Denique haec ratio et illis respondet, qui uel miram efficiunt quaestionem talia proponentes: si spatiis aequalibus signa omnia percensentur ac necesse est diebus noctibusque cunctis sena signa supra terras esse, omnes dies noctesque pares esse debuerunt. Sena, autem signa superstare non dubium est totidemque delitescere, dies quoque noctesque uariari diuersitatibus spatiorum. Nam solstitialis dies habet aequinoctialis mensurae horas XIIII et sextantem, brumalis uero horas VIIII et dimidiam ac tertiam portionem, uicissim brumales noctes solstitialis diei temporibus porriguntur, cuius lucis tempora suscipit nox aestiua. In
Abbreviated transcription (Latin):
habenda distentia esti namquȩ transuersa oniuntur & rectao ccidunt. celere sostus habe ne
quã occasus contra autemquȩ rectdoriuntur & transuersa condunt᷑ tardius oriuntur : Namcar¬
cris gnũ recteoritur inclinatũ que mersatur. Lic& hoc incapricorno parua inflexionecur
beitur duabusous & tertia pasteꝰ oraeoccipit uerd ora semis & sextapaste : uirgo orit᷑ oris
duab: &dimidia &i sextapaste oresimilit quaclibra occiduntque o a& tertia paste
Atscorpius deminube ostũ & augstoccasum oritꝰ enimꝰ orisduabus & tertiap astȩ occiditorasenis
ascxta pafcorꝑ mt sagttarius oritonis duabus aiduo decima paste ora coccid& ora& deunconrȩ
Adinuicem quac trainsuera onuntur & recta occidunt breuiores ostus occupant quã occasis
hora & dimida & s&taparte orae occid& orisduabus & tertia pasteorae : sequens piscium
horis & duo decim a paste. Hacc est inequal tasquedicrum spatia noctium que discrimina t

Expanded text:
habenda distantia est. Nam quae transuersa oriuntur et retta occidunt, celeriores ortus habent quam occasus; contra autem quae recta oriuntur et trans- uersa conduntur, tardius oriuntur. Nam Cancri signum rette oritur inclinatumque mersatur, licet hoc in Capricornum parua inflexione curoritur duabus horis et tertia parte horae, occidit uero hora semis et sexta parte. Virgo oritur horis duaAt scorpius diminuitur ortu et auget occasum. Oritur enim horis duabus et tertia parte horae, occidit hora semis et sexta parte horae. At sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte horae, occidit hora et deunce horae. At invicem quae transversa oriuntur et recthora et dimidia et sexta parte horae, occidit horis duabus et tertia parte horae. Sequens piscium horis et duodecima parte. Haec est inaequalitas, quae dierum spatia noctiumque discriminat.
Abbreviated transcription (Latin):
uma quario orienteoccidunt centaur parsequina p̃ri caput oritur. & equis peganis piscib osts oc¬
cidunt Y drus totus &centauri pars reliqua &crater : p̃terea oriuntur andro medȩ pars¬
dextra & piscis austrinus ari&is signosurgente occidunt pedescentauri & altariũ.
Oriuntur uero andromedȩ sinistrapars. & perseicaput usque album & deltoton
autẽ caeti pars reliqua & sinis terorionis pestẽporũ quoq ipsorũ quib oriuntur auto ceidĩ¬

Expanded text:
um. Aquario oriente occidunt Centauri pars equina, Hydri caput; oritur et equus Pegasus. Piscibus ortis ocum. Aquario oriente occidunt Centauri pars equina, Hydri caput; oritur et equus Pegasus. Piscibus ortis occidunt Hydrus totus edextra et Piscis austrinus. Arietis signo surgente occidunt pedes Centauri et Altarium; oriuntur uero Andromedae sinistra pars et Peautem Ceti pars reliqua et sinister Orionis pes. 844 Temporum quoque ipsorum, quibus oriuntur aut occid
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑsegasioriuntur autemrdri parsprior usq ad craterem. canicula que totas
nauis argdis puppis libra surgente occidunt pegasi & crem  reliqueportionesandis
mediȩque caput cestique umeric&us & flexus fluminis Fridanioriuntur coronac
medietas nixidexter pes& bootes& y drireliq̃ũ praeter ultimam caudam faurq:
parsquein equi speciẽfigurat᷑: Scorpioneaũt nascendente dccidunt and romad ȩpars
reliqua ⁊ tẽ cefesquae extraseptentrionalẽ circulũ posita& cassepͥie&orionis parseodẽ tẽ¬
pore oriunt᷑ ari adhescorona tota & caputenioci nixiq corpus omneprȩ t̃sinistram manũ.
sdricauda ultima &centaurus totus praet᷑ priores pedes: Sagittario nascente mergitur
humeq &centauri priores pedes c̃apricornꝰ oriente occidunt. Eniocustotus & eiuscapiȩdique
persci pars sinistra & argus & puppis & ꝓcron inuicẽoriunt᷑. Crcnus &a quila & sigitta & altari¬

Expanded text:
que Pegasi, oriuntur autem ydri pars prior usque ad crateram caniculaque tota et que Pegasi, oriuntur autem ydri pars prior usque ad crateram caniculaque tota et navis Argonis puppis. Libra surgente omedaeque caput Cepheique umeri, Cetus et flexus fluminis Eridani; oriuntur Coronae medietas, Nixi dexter pes et Bootes et Hydri reliquum praeter ultimam caudam Centaurique pars, quae in equi speciem figuratur. Scorpione autem nascente occidunt Andromedae pars reliqua, item Cephei quae extra septentrionalem circulum posita, et Cassiepeia et Orionis pars; eodem tempore oriuntur Ariadnes Corona tota et caput Ophiuchi Nixique corpus omne praeter sinistram manum, Hydri cauda ultima et Centaurus totus praeter priores pedes. Sagittario nascente mergitur i caput umerique et Centauri priores pedes. Capricorno oriente occidunt Heniochus totus et eius Capra Haedique, Persei pars sinistra et Argus puppis et Procyon; inuicem oriuntur Cycnus et Aquila et Sagitta et Altati
Abbreviated transcription (Latin):
uero sinis tropede septentrionalis draconis uesticem calcans capitem solstitialem circulum
ascesitunumbrachium Er rae alterum dẽns coronaȩ & alia huius modi Nonminus insuaui
quam imorosa : Illudpotius at tendum quibus surgentibus signisquȩ ostũ faciant occi¬
dant que Namoriente cancro occidunt coronaari adnes & austrimpiscis pars
dimidia ofiucus apedibus usqueum cros serpeniisque quẽ detinet practer fauces caput que
totum bootis &iam medi&as . Oriuntur uero oriontotus eridanique principiu& in lingua
caniculae lucida stella: Cũ autẽ leoritur coronae reliquiae conteruntur. Austrinusq
piscis & offiuq serponis bootisq pastesitẽque aquila nixique pardextraoriuntur uesor
r dricaput lepus &ꝓquion caniculae que pars prima: oriente autem uirgine iccidie
lrra delfinus & sagita crcnique pars potiore ridanique parsultima & caput ceruix¬

Expanded text:
uero sinistro pede septentrionalis Draconis uerticem calcans, capite solstitialem circulum uero sinistro pede septentrionalis Draconis uerticem calcans, capite solstitialem circulum ascendit, unum bracchium Lyrae, alterum dans Coronae; et alia huiusmodi non minus insuauia quam morosa. Illud potius attendendum, quibus surgentibus signis quae ortum faciant occidantque. Nam oriente Cancro occidunt Corona Ariadnes et austrini Piscis pars dimidia, Ophiuchus a pedibus usque umeros Serpensque, quem detinet, praeter fauces caputque totum, Bootis etiam medietas; oriuntur uero Orion totus Eridanique principium et in lingua Caniculae lucida stella. Cum autem Leo oritur, Coronae reliquiae conteguntur, austrinusque Piscis et Ophiuchi, Serpentis Bootisque partes, itemque Aquila Nixique parhydri capud lepus et procyon caniculaeque pars prima. Oriente autem virgine occidunt lyra, delphinus et sagitta cygnique pars potior Eridanique pars ultima et capud cervix
Abbreviated transcription (Latin):
finio alex andriae incipit apparere . ut paste meri danifluminis aestimabo. haec dis¬
cernit zoriacus quiquidẽ aequales duodem signorum integrat portiones. sed undecim ha¬
b& signa scorpibhis enim tamsuum spatium corpore quam caedis occupat libraecuius
superiorem pastem pedes uirginis occuparunt. Maiorem uero scorpibs: denique
chelas quam librã quidam dixere graihorem ergo signorum uodecim nomina quod
uulgo nota sunt ꝑs ie termitto: Intellego ordinis hocfuisse ut quocir culospatio¬
ue quae signa sint demonstrarẽ: sed& magnã pastem astructionis ex quirit con¬
traꝓpositũ bre ui tatis. & quod mediatenus tertia eue paste quaedã signa defixis
diuer sis cirtulis suamẽbra discei pͥant han cobscuram caliginem derdin quo quippeurcacn¬
partialteri deputatur cerei corpus mediatenus toracãpastito diuersis enculis at tributõ nxus¬

Expanded text:
finio Alexandriae incipit apparere, ut partem Eridani fluminis aestimabo. Haec disfinio Alexandriae incipit apparere, ut partem Eridani fluminis aestimabo. Haec discernit zodiacus, qui quidem aequales duodecim signorum integrat portiones, sed undecim habet signa. Scorpius enim tam suum spatium corpore quam chelis occupai Librae, cuius superiorem partem pedes Uirginis occuparunt, maiorem uero Scorpius; denique Chelas, quam Libram, quidam dixere Graiorum: ego signorum duodecim nomina, quod uulgo nota sunt, praetermitto. Intellego ordinis hoc fuisse, ut quo circulo spatioue quae signo sint demonstrarem. Sed et magnam partem astructionis exquirit contra propositum breuitatis, et quod mediatenus tertiaue parte quaedam signa defixis diuersis circulis sua membra discerpant, hanc obscuram caliginem derparti alteri deputatur. Cephei corpus mediatenus torace pa
Abbreviated transcription (Latin):
signacirculi inter iacentis ambitu discernuntur. Namalia sunta quilonia alia aus¬
trina : regione quippe to ziaci quaesep tentriones uersus depicta sunt aquilonia perhi¬
bentur. Interius autem numerantur austrina: a quilonis igitur habent : i pas tẽ
utraque septentrio draco. quiinter utramque flexuosus in labitur asturus quem alibootẽ
appellant : coronaari ad nes nixosque quemaliengonas indigͥunt irra crenus ceseus cassepia
perseus delcton. eniocus andro meda pega usofiucus. delfinus: aquila: sagitta Austi¬
na autem haec sunt rdrus. crater. coruus. proquion. orion. canicula lepus crida¬
nus quiaborionis pedediffluit. c&uscentaurus nauis argo piscis austrinis. caclui lum
yxc. Nam& aquã quȩ ex cratere aquarifluit melius pastem signicredimus & stellam quã
quidam canopon quidam ptolomeon appellant quae s uperiorib: in conspȩcua in con¬

Expanded text:
signa circuli interiacentis ambitu discernuntur, namsigna circuli interiacentis ambitu discernuntur, namtrina. A regione quippe zodiaci quae Septentriones uersus depicta sunt, aquilonia perhibentur, inferius autem numerantur austrina. Aquilonis igitur habent partem utraque Septentrio, Draco, qui inter utramque flexuosus inlabitur, Arcturus, quem alii Bootem appellant, Corona Ariadnes Nixusque, quem alii Engonasin dicunt, Lyra, Cycnus, Cepheus, Cassiepeia, Perseus, Deltoton, Heniochus, Andromeda, Pegasus, Ophiuchus, Delphinus, Aquila, Sagitta. Austrina autem haec sunt: Hydrus, Crater, Coruus, Procyon, Orion, Canicula, Lepus, Eridanus, qui ab Orionis pede defluit, Cetus, Centaurus, nauis Argo, Piscis austrinus, Caelulum, Ara. Nam et Aquam, quae ex cratere Aquarii fluit, melius partem signi credimus, et stellam, quam quidam Canopon, quidam Ptolomaeon appellant, quae superioribus inconspicua in con
Abbreviated transcription (Latin):
tertia portione alia inter capedo intersolstitialem aequi noctialemque circulos minorest
a superiore inter iectu quantum quattuor numeri a VI. ab aequi noctiali adbruma¬
lẽnsimilis. Abrumaliautẽ ad austrinum talisqualis illaquȩ interseptentrionalẽ
solsticialemq circulos interiecta circulusq ipseaustrinus tantum hab& ad cardinem suum.
quantum septentrionalis ostendit. Perasta iamspatiorum circulorumque breuit᷑
ratione c&era quȩ appellantur inerrantia percurramus. Dubio enim non est .XxXV
signis omnesplendescere caelum. Nisi fosteuelit quis que corum gestamina sociare
Lic& animalium uocalis censeantur. ut ca praquȩ enio cosuperposita. autꝰ ȩosquieius¬
humeris sustinentur. uel serpentem que mo fiucus ten& aut panteram quẽcentaurus
gestat quae sidera uelut pastes habendaest. Potiorum haccigitur quinque & XXxX.

Expanded text:
tertia portione. alia intercapedo inter solstitialem aequinoctialemque circulos minor est tertia portione. alia intercapedo inter solstitialem aequinoctialemque circulos minor est a superiore interiectu, quantum quattuor numeri a sex. ab aequinoctiali ad brumalem similis; a brumali autem ad austrinum talis, qualis illa, quae inter septentrionalem solstitialemque circulos interiecta; circulusque ipse austrinus tantum habet ad cardinem suum, quantum septentrionalis ostendit. 838 Peracta iam spatiorum circulorumque breviter ratione, sidera quae appellantur inerrantia percurramus. dubium enim non est XXXV signis omne splendescere caelum, nisi forte velit quis, quae eorum gestamina, sociare, licet animalium vocabulis censeantur, ut Capram, quae Heniocho superposita, aut humero sustinentur, vel serpentem, quem ophiucus tenet, aut pantheram, quam centaurus gestat. Quae sidera velud partes habendae sunt potiorum. Haec igitur quinque et triginta
Abbreviated transcription (Latin):
quodcur fastũ sit facilecfeloco eo quod deple loquicoe pero demonstrare: qui ꝑ mediam circuli eiusdem
lineam solus festurcuius circuli ambitum perduo decimsigna ad modum claracircũ agidubi¬
um Non hab&ur : Namgolaxias non magis ratione quamoculis ad probatur cuius
ult᷑ aregulam & plerumque deficiens latitudo acas sẽpiȩastro inscorpionis aculeum latitudine
cõnpensatur. Suꝑ ÷ circulis solusfinitor quie coquod semper sur gentis dem cantis que
mundi diuersitatibus uari&ur. Ces tumastrorum ordinem non potent retinere. Iamndne
int̃circulos unuersos quꝯ dinter s̃ti uelspatii intercupedo natiralis mmiserit aequim ca plicare
tantundem quantum inter est inter .VIII. & UI. Nam idem interiectus spatis
simibus contin&ur inquosit ut circulus maiorsit ab eodem interiectu pari spatio & ciusdem

Expanded text:
Quod cur factum sit, facile est loco eo, quo de sole loqui coepero, demonstrare, qui per mediani circuli eiusdem Quod cur factum sit, facile est loco eo, quo de sole loqui coepero, demonstrare, qui per mediani circuli eiusdem lineam solus fertur. Cuius circuli ambitum per duodecim signa admodum clara circumagi dubium non habetur. Iam galaxias non magis ratione quam oculis approbatur; cuius ultra regulam et plerumque deficiens latitudo a Cassiepeae astro in Scorpionis aculeum latitudine compensatur. Superest circulus solus finitor, qui ex eo, quod semper surgentis demeantisque mundi diuersitatibus uarietur, certum astrorum ordinem non poterit retinere. Iam nunc inter circulos uniuersos quid interstitii uel spatii intercapedo naturalis immiserit, aequum explicare. tantundem, quantum interest inter VIII et VI. nam idem interiectus spatiis similibus continetur, in quo fit, ut circulus maior sit ab eodem interiectu pari spatio et eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
gione in conspicut nobis pasaisobrugt᷑ Qndemersus instac&um ꝑcorp eius auer sq eruicẽ id apedati
inde adoctaua partt̃ ari&is redģalteraũt collurus qui&iã tropicos dict᷑ aboctaua pastecancri consuret
a paei mȩcostrũa quuile contogitaqua adoctiuã pustem capr cornidescendit inde haid ꝓculmer sis iregi¬
onc̃in conspicuãm fua argore surgit cuius crguber naculũ e rec tã puppmͣ secansa doctauã cancripastereda
Duo sum suꝑesse curculos dubiũ non hab&ur quos quidẽ obliquos dici superius memorauiquorũ
unu signifer nonut c&eri quoslincalit̃ fecis adlatisimus omniũ cõñꝓbat᷑ quẽcũ in duo deti spatiadis¬
cernerẽ singulis acex pastes Non nesciarationis ãscripsi uerũ eius latitudinẽ circulitetendi in
duo decĩ portionesut tandẽ spatii habeat latitudo quantũ longitudiniduod ecĩ pastes aqͥ tribuunt

Expanded text:
gionem inconspicuae nobis partir obruitur; unde emersus infra Cetum per corpus eius auersique ceruicem ad caput atque inde ad octauam partem Arietis redit. Alter autem colurus, qui etiam tropicos dicitur, ab octaua parte Cancri consurgit et proxime rostrum Aquilae contingit, a qua ad octauam partem Capricorni descendit; inde haud procul mersus in regionem inconspicuam infra Argo reconsurgit, cuius et gubernaculum et rectam puppim secans ad octauam Cancri partem redit. Duos iam superesse circulos dubium non habetur, quos quidem obliquos dici superius memoraui. Quorum unus signifer non ut ceteri, quos linealiter feci, sed latissimus omnium comprobatur; quem cum in XII spatia discernerem, singulis XXX partes non nescia rationis adscripsi. Verum eius latitudinem circuii tetendi in duodecim portiones, ut tantundem spatii habeat latitudo, quantum longitudini duodecim partes attribuunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ sione a cardinemundi inoctauã cancri pastẽducta quosolaccesserat solsatiore. perime eundc̃
circulũ ambitu potiore ꝑ haectam̃ signacurb̾ ari incipitaboctaua paste cancri cuius om̃e corpus
in longitudinẽ secatadleonis pectus acuentiẽ inde adeado fiucihumeros deinde caput crgni
de in deadungulas equi a eꝓtin addexterã andro medȩ manũ deind eadinistrũ pieicruscius¬
dẽ q sinistrũ humerũ inde adutraq eniocifenua & ꝓxime ad geminorũ capita a quibirursus
adoctauã cancri ipsius pastem. Aequinoctialis demũ circulusbis adm̃sus a polit mino circan¬
actus taminari& ẽ qua in libralinca ꝑimeunte ꝑ haccsigna circulũ cludit ab ostaua paste ardus
ofiuigenua actuncꝑ aliquã ad pega si caputa quorur ilis adostauã ari&uis pastebrabodeues¬

Expanded text:
dimensione a cardine mundi iil octauam Cancri partem ducta, quo Sol accesserat solstitio, reperimus. Eundem dimensione a cardine mundi iil octauam Cancri partem ducta, quo Sol accesserat solstitio, reperimus. Eundem circulum ambitu potiore per haec tamen signa curuaui: incipitab octaua parte Cancri, cuius omne corpus in longitudinem secat, ad Leonis pectus ac uentrem; inde ad Ophiuchi umeros, deinde ad caput Cycni, deinde ad ungulas Equi ac protinus ad dextram Andromedae manum, deinde ad sinistrum Persei crus eiusdemque sinistrum umerum, inde aad octavam Cancri ipsius partem. 829 Aequinoctialis demum circulus bis admensus a poli termino circumactus tam in Arietem quam in Libram linea permeante per haec signa circulum cludit: ab octava parte Arietis Ophiuchi genua ac tunc per Aquilam ad Pegasi caput, a quo rursus ad octavam Arietis parte
Abbreviated transcription (Latin):
orironuel finitor ueloriens perhib&ur : Sed qũo expositicirculi circulibreuiter claru¬
erunt Nunceorũ spatia unde primo conciperẽ ꝑhibebo acprius ad septentrio nalis circuli
redeam granditatẽ in quomore geometrico duo primo signa cõnposu ad circulũ ꝑducendum
Id÷ unum quod centonali utꝰ quod perferiande monstrar&. taq: in ipsomundi cardine
posuiclarius sidus adq ab eo addra conis capud quodiam noueramusq ad finitaris cisculum
peruenire lineam Soxiquam postea manante centromente circũa genscirculũ designaui
adq ab omni paste spatiũ ȩ quale cõnplexa ꝑ haec sideroc ꝑferia circũ ducta ꝑuenit a capite dre¬
conis & dextro pedecius qui appellatꝰ engo nasis ad mediũ cesti pestus. Tuncad pedes pres
maiori sursȩ indesursus addraconis capud huiccirculo confinis solsaitialis. quȩ iti dẽlinean

Expanded text:
horizon uel finitor uel finiens perhibetur. Sed quoniam expositi circuli breuiter claruhorizon uel finitor uel finiens perhibetur. Sed quoniam expositi circuli breuiter claruerunt, nunc eorum spatia, unde primo conceperim, perhibebo. Ac prius ad septentrionalis circuli redeam granditatem, in quo more geometrico duo primo signa composui ad circulum perducendum, id est unum quod centron, aliud quod peripherian demonstraret. Itaque in ipso mundi cardine posui clarius sidur, atque ab eo ad Draconis caput, quod iam notaueram usque ad finitoris circulum peruenire, lineam duxi, quam postea manente centro mente circumagens circulum designaui, atque ab omni parte spatium aequale complexa per haec sidera peripheria circumducta peruenit: a capite Draconis et dextro pede eius, qui appellatur Engonasis, ad medium Cephei pectus, tunc ad pedes priores maioris Ursae, inde rursus ad Draconis caput. Huic circulo confinis solstitialis, quem itidem lineari