comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et est pscium serrentum et lorice unde squanatus. Ea.
tum. squamis cbundãs ⁊ ħsquamata.te. lorica fica
ee laminis ferreis uł eneis concadenata admodu
ui dare. Et compo̾ desquamo. mas. disquamo. mas.
ee quamo. mas. omina pro aufr̃e resquanas. ⁊ pd̾ hũc

Expanded text:
ium et serpentium et lorice; unde squamatus -a -um, squamis abundans, et hec squamata -e, lorica ferrea ex laminis ferreis vel eneis concatenata ad modumvel dare, et componitur desquamo -as, disquamo -as, exquamo -as, omnia pro auferre squamas, et p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾senserit spmis sins clandr̃ atq in sua arma se
cosligit ut quicũq cũ eum ꝯting̾e putau̾it uulie¬
tũi Idemq hechinꝰ futiui ꝓuidẽs gemmas
eit sentẽnionalẽ obstruit qũ notho ceguou̾it dete¬
i ciciis nibila ad septẽtonalẽ se ꝯferat ut flat
declinet obinos ⁊ eregione nomes ⁊ ꝑducit per.

Expanded text:
senserit, spinis suis clauditur, atque in sua se arma colligit, ut quicumque eum contingendum putaverit, vulneretur. Idemque echinus futuri providens geminaseptentrionalem obstruat; quando Noto cognoverit detergi aeris nubila, ad Septentrionalem se conferat, ut flatus declinet obvios, et e regione nocituros.
Abbreviated transcription (Latin):
ui calor. Et est formndare trepidare forundinẽ
hr̃e. Qd̃ fit cũ formori .i. sangis ad p̾cordra
fugies acute se ꝯtrahit. Nam tĩor sangiiem
gelat qui coactus giguit formidinẽ. qr ut dicit bocgiꝰ
i comento sẽ tathegorias anstotir cum hõ penitet
ex aliquo seluto sangius amicus nate qiͣ cooꝑtu¬
tus delictum tendit ad erfiora. et ita fit hõ ruleꝰ
&contͣ cũ ꝑro uliquo tun fugit adint̾iora sãgͥs.

Expanded text:
 calor formido -as, trepidare, formidinem habere, quod fit cum formum, idest sanguis, ad precordia fugiens a cute se contrahit. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, quia, ut ait Boetius in commento super cathegorias Aristotelis, cum homo penitet ex aliquo delicto, sanguis, amicus nature, quasi cooperturus delictum, tendit ad exteriora et ita fit homo rubeus; cont
Abbreviated transcription (Latin):
pa. uñ ꝓsp. morib in scĩs pultra ẽ concordia pacĩs. Et
⁊ delicate flos increduli et sb̾u̾sores st̃ tetum. uide gͦ¬
qũo cante cmibłes. int̾ spinas plenus ẽ u̾idꝰ spius
ĩt̾ra st̃ in aere st̃ in carue tua st̃ u̾satiu ĩ hiis ⁊ nĩe
ledi dm̃ie potẽtie ẽ nõ nirtutis tue. ¶ Ite ang̃. i li ͦ.

Expanded text:
est et delicate flos! increduli et subversores sunt tecum: vide quomodo caute ambules inter spinas. Plenus est mundus spinis: in terra sunt, in aere sunt, in carne tua sunt. Versari in his et minime laedi, divinae potentiae e
Abbreviated transcription (Latin):
des qũo fructum ⁊ ntilitatẽ scĩe in modo scic̃di ⁊ sti
quo siniiq uoce nosse orpottat quo ordine ur illud
prius quo matius ad salutẽ quo studio ut id anẽtis
ficacõm tuami uł ꝓxiiui. Sũt nãq qui scire uolũt
co fiunc tiũ ut sciant. Et turpis turiositas ẽ ⁊ st̾ qui¬

Expanded text:
do fructum et utilitatem scientiae in modo sciendi constiquo fine quaeque nosse oporteat? Quo ordine? Ut id prius, quod maturius ad salutem. Quo ficationem tuam vel proximi. Sunt namque qui scire volunt eo fine tantum, ut sciant; et turpis curiositas est. E
Abbreviated transcription (Latin):
itpulsam passus uit̾ buirginies uirgĩcli hĩtu cõ¬
u̾satus et apiratis int̾ uirgĩes captĩatꝰ ⁊ tãdẽ
nir eẽ de p̾hensus ad suos remissus ẽ. parẽtib uͥ¬
ginũ caꝵ facile dictat reditũ. ea tũ lege ut eiꝰ
ꝙͣ pet̾et uti ꝯingio conced̾etur. concedr̃. reddũt:
nirgines fit ille uoti sui compos salua lege sue

Expanded text:
pulsam passus, inter virgines virginali habitu conversatus et a piratis inter virgines captivatus et tandem vir esse deprehensus, ad suos remissus est. Parentibus virginum earum facilem dictat reditum, ea tamen lege ut eius quam peteret uti coniugio concederetur. Conceditur. Redduntur virgines, fit ille sui voti compos, salva lege sue
Abbreviated transcription (Latin):
G tades dis. fe.ge. tĩtas ẽ ⁊gades. dis. insula est.
infine hyspanie que dĩuuit emopami ab africa ĩ qͣ
ħculis colime infuutur que de uouũe ĩ sule gades dc̃e
st̃. et iñ tircem maris fancib occcani estus ĩmittr̃
⁊ ẽ acõtinẽte t̾ra.cee. passib diuisa. Canͣ trrii a mbre

Expanded text:
Gadis, similiter civitas, et Gades -dis insula est in fine Yspanie, que dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columne visuntur, que de nomine insule Gades dicte sunt, et inde extremi maris faucibus oceani estus immittitur, et est a continenti terra CXX passibus divisa, quam Tyrii, a rubro
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpigro sui iuugore tutelã post uͥ uigiliaꝵ fr̃it tempꝰ
ĩpletum ꝑfiutta min̾ie ĩ sompuũ sepͥuisso clãgore
componitut ercitet dorentẽ cui uice̾ iuũs tradit᷑a
est at illa uolens suscipit sortẽ uec bsu mõ ĩuita ⁊
pig̾or sõpno remũciat. S ĩpigre sus ercucit᷑ estia¬
tis: uicẽ erequit᷑. Et ꝙ̃ accepit grãm parcustodia¬

Expanded text:
igore tutelam. Post ubi vigiliarum fuerit tempus impletum, perfuncta munere in somnum se praemisso clangore 100 componit; ut excitet dormientem, cui vicem muneris traditura est. At illa volens suscipit sortem, nec usu nostro invita et pigrior somno renuntiat: sed impigre suis excutitur stratis, vicem exsequit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽs ꝙͣ plebei diũr. clasles. Cũ euĩ roniulꝰ itͤ publica
iustitiuss. roiianos in duas ꝑtes diuisit .S. ĩuobiles
tiguobilos. Et utramiq ꝑtẽ classẽ appłłanit a qͥbdã
classicis. qr tam isti ꝙͣ ilłi suũ clasitũ .i. suũ signũ hẽ¬
bant. s illi .s. nobilos dicebaũr pͥma classis. igno

Expanded text:
tes quam plebei dicuntur classes. Cum enim Romulus rem publicam instituisset, Romanos in duas partes divisit, scilicet nobiles et ignobiles et utramque partem classem appellavit a quibusdam classicis, quia tam isti quam illi suum classicum, idest suum signum habebant, sed illi scilicet nobiles dicebantur prima clas
Abbreviated transcription (Latin):
medicinã fn̾t ⁊ uiri fortes aut urbiũ ꝯditoris
quib mortius hoĩes qui eos dilee̾mit siłcicra fĩ¬
eunt ut hr̃ent aliquod ex ymagnũ ꝯtẽpłõne
solatiũ. s paulatĩ hic honor ꝑsuadc̾tib demõns
ita ut posteres nrepsit. nt ques ilłi ꝓ sola uõis me

Expanded text:
m eorum viri fortes, aut urbium conditores, quibus mortuis homines, qui eos dilexerunt simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solatium, sed paulatim hunc errorem, persuadentibus daemoniis ita in posteris irrepsit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam tarũ dñt ꝙ anulus nõ neuit ab auit̾
pp̃ p̾dictam cãm. s ob aliam. fuit eiũ cõsue¬
tudo oli ꝙ si aliquis esset homiaida uł ad¬
ultꝰ deferret sumam in collo. os suũ aid sume
Icoͣ fecerunt torꝙ̃ iotindũ. ꝙ̃ indedetus defe¬
rebat in digitis. Et tunc nobiles ceperũt il¬
lum fcicere aureũ uł argenteũ ꝙ mag̾ uide¬
batur honori ꝙͣ dedecori. Et ex eo tẽpore cõ su¬
tudo moleuit ut nobiles defercent anulos.
fercenns cirtulimm digito lapide uiuso. E
tiugit. ꝙͣ uotandã et ornandã aliquo ĩsigni

Expanded text:
quidam dicunt quod anulus non venit ab anus propter predictam causam, sed ob aliam. Fuit enim olim consuetudo quod, si aliquis esset homicida vel adulter, deferret simiam in collo, os suum ad culum ideo fecerunt torquem rotundum quem in dedecus deferebant in digitis, et tunc nobiles ceperunt illum facere aureum vel argenteum, quod magis videbatur honori esse quam dedecori. Et ex eo tempore inolevit consuetudo ut nobiles deferrent anulos, ferreum circulum digito lapide incluso; qua tingit, quam notandam et ornandam in aliquo insigni
Abbreviated transcription (Latin):
neo. S e int̾est ambro dr̃ ille qui bñ scit ni¬
dicare de scipore ciboꝵ. ⁊ libent̾ gustat bñ sapo¬
rata luto dr̃ ille qͥ gulose ⁊ ĩ̃de oĩai deuo¬
rat sic dicitur sic dr̃ alues ꝙ est sordes. uel
alura ꝙ est os utͥs. mauducus dr̃ ille qͥ ore
hyaus turpit̾ manducat. ardelio ab ardelio
qui ardẽs est in leccacitate. gaueo qͥ morat᷑
in tab̾ius qr ganeũ ẽ tab̾ua ubi fit leccaci

Expanded text:
neo; sed interest: ambro dicitur ille qui bene scit iudicare de sapore ciborum et libenter gustat bene saporata; lurco dicitur ille qui gulose et immunde omnia devorat, dictus sic a lues, quod est sordes, vel a lura, quod est os ventris; manducus dicitur ille qui ore hians turpiter manducat; ardelio ab ardeo, qui ardens est in leccacitate; ganeo qui moratur in tabernis, quia ganeum est taberna ubi fit leccaci
Abbreviated transcription (Latin):
nec ua ẽ nec biciiłis. Et ẽ illa fabula u̾a q̃ ich
u̾itatis h̃o inse ⁊illa falsa que aliꝙͣ u̾itatis ĩ se
contin admirtũ.sicut .n. ẽ in amore modꝰ nõ
huisse mod̾ sic ẽ in fabula u̾itas ñ hu̾isse u̾itatẽ.
Et dr̃ fabnia afando qr ĩsolo ꝯfistat. ¶ Itẽ fabu¬

Expanded text:
nec vera est nec verisimilis; et est illa fabula vera que nichil veritatis habet in se et illa falsa que aliquid veritatis in se continet admixtum: sicut enim est in amore modus non habuisse modum sic est in fabula veritas non habuisse veritatem; et dicitur fabula a fando quia in solo f
Abbreviated transcription (Latin):
qr fando decipiat ⁊ ꝯꝑatur. cior.ssimꝰ uñ fallatiter
cius anic. adubiũ iliec faliaciã. ac. Et noͣ ꝙ faliar difft̾
ab eo qui nic̃titur. quia ouĩis homo fallax id agit ur¬
agit ur dicit unde aliquis fallatur. s nõ om̃is hõ
uult false qui mentitur. ut Ieculatores. quisepe. qͥ¬

Expanded text:
aciter -cius -me adverbium et hec fallacia -e. Et nota quod fallax differt ab eo qui mentitur, quia omnis homo fallax id agit vel dicit unde aliquis fallatur, sed non omnis homo vult fallere qui mentitur, ut ioculatores qui sepe
Abbreviated transcription (Latin):
inde fila deuoluũtur. filũ .ii. de colo ducit᷑ ĩ fusu
afuso in alabrũ uł traductorũ ab alabro ĩ grillũ¬
nł de bolutoriũ agirgillo ĩglonicellũ. aglonucello
ĩpanĩ apanno ĩcellam. Itẽ girgillus ẽ lignuan
mobile ex quo fuius ĩputeũ cũ siculus dimittit᷑

Expanded text:
endo in girum inde fila devolvuntur: filum enim a colo ducitur in fusum, a fuso in alabrum vel traductorium, ab alabro in girgillum, a girgillo in glomicellum, a glomicello in pannum, a panno in telam. Item girgillus est lignum mobile, ex quo funis in puteum cum situla demittitur
Abbreviated transcription (Latin):
lce. fe. ge. arbor suauissimi odoris cuius li¬
gnu uite tiuuamatũ ĩ altarib adoletur.
Et iñ ħ aloes. aloys. pro quodam unguento
amarissimo. Iũ facto uł spẽ S⁊.¬
N sopitia .cie. est fluor capilloꝵ circũsꝙptꝰ¬
pilis. fulius eris qualitatẽ hñtib sic dicta
a silĩtudĩe alĩs pu pecule. qmͣ greci alopiciã
uocant. uñ alopiciosus sa. sũ. caluus. Et

Expanded text:
hec aloa, arbor suavissimi odoris, cuius lignum vice thimiamatum in altaribus adoletur; et inde hec aloes -is, pro quodam unguento amarissimo inde facto vel sOPICIA est fluor capillorum circumscriptuspilis fulvis, aeris qualitatem habentibus, sic dicta a similitudine animalis vulpecule, quam Greci alopiciam vocant, unde alopiciosus -a -um, idest
Abbreviated transcription (Latin):
et est ubum fusoꝵ. qr fusores młta in sił fiidũt
de una forma ad alian. so hic tracta ẽ metapho¬
ra ad illos qui res alienas mutuo accipiũt et lu¬
euriose consimĩt. uñ ⁊ ĩuent᷑ conlare ꝓmintuari
⁊ pro ꝯsinus. Nam et qui ꝯfũit et qui mutuat᷑
de nuna forͣ.q. fiuidit ĩ aliam. Itẽ compo estlo

Expanded text:
et est verbum fusorum, quia fusores multa insimul fundunt de una forma in aliam. Ideo hinc tracta est metaphora ad illos qui res alienas mutuo accipiunt et luxuriose consumunt, unde et invenitur conflare pro mutuare et pro consumere: nam et qui consumit et qui mutuat de una forma quasi fundit in aliam. Et a conflo
Abbreviated transcription (Latin):
gnacła drũ ꝓprie caucelli. Qui u̾o epłas muissas
retitare uolebat ppło in regione palestina. snti¬
quitus ascendebat sr̃ tectum ⁊ de tãcelł recita¬
bat. Et nñ moleit ulus et qui łras prĩcipib
missas hũt expon̾e cancellarii usitato uoĩe dicãt᷑
bñ hec cancellaria. tã ꝓiła que ht̃ iᵈ oftiñ ꝙͣ ꝓ¬

Expanded text:
ntur proprie cancelli. Qui vero missas epistolas recitare volebat populo in regione Palestina, antiquitus ascendebat super tectum et de cancellis recitabat. Et inde inolevit usus ut, qui litteras principibus missas habent exponere, cancellarii usitato nomine dicantur; unde hec cancellaria tam pro illa que habet illud
Abbreviated transcription (Latin):
facedonius pallidam ignis ht effigiem. sub
cipocalipsis .xxi. dicit. calcedonius qrͣ peilleus igͥs
lut̾ne. iucet ⁊ fulget sõ dino. nõ indomo sigcͣ fla¬
mami caritatis int̾ue: que in abscondito bona
agit. s cũ celiis ꝓdc̃c mletur. mox appet fulgoris
heat uitus. sculpentib resistit. ictu soł. ur digitor
calciam̃tum. uii a calceo. ccais. ꝙ eagit. hic calcens

Expanded text:
cedonius pallidam, Ignis habet effigiem, Subtpallens ignis lucernae nitet, et fulget sub divo, non in domo, significat flammam charitatis internae, quae in abscondito bona agit, sed cum aliis prodesse jubetur, mox apparet quid fulgoris habeat intus: sculpentibus resistit; ictu solis, vel digitorum calciamentum, vel calceo -as, quod exigit hic calceus
Abbreviated transcription (Latin):
genitĩo. si. mutata ultĩai . is n
aibło singłari faciunt ntmu pluralẽ ħ̃ mõ.
si ii .i. uł tam in .i. qmi in .e. exeat ablũs
cerincalia. a pare uł pari paria. a felice ẜ
felici. felicia. ¶ Excipitur a uet̾i uł uete̾
ꝙ uetera ⁊ uon ueti̾a facit. Nec nõ ab hoc ħ¬

Expanded text:
genetiuo singulari mutata ultima is in esablatiuo singulari faciunt nominatiuum pluralem hoc modo. si in icunaria, a pari uel pare paria, a felice uel felici felicia. excipitur a uetere uel ueteri, quod uetera et non ueteria facit, nec non ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
hos .xiiii. dies nautici p̾sup̾te sereuitatis obser¬
uent quos ⁊ alcionidas bortit. quib uł los mo¬
tus ꝓcellose tẽpestatis horrescant.
lea. lee. ludus quidã uł instrumẽtũ quo lu¬
ditur. ab alea quodam milite qui ĩ troiano bel¬

Expanded text:
ordecim dies nautici praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullos motus procellosae tempestatis horrescant.LEA -e, ludus quidam vel instrumentum quibus luditur, ab Alea, quodam milite, qui in troiano bel
Abbreviated transcription (Latin):
dicebes lotus oluu ĩ templo dũ dabaũr rensa uł
pocius mẽsa intemplo appolluus sr̃ quã stabat
phebas que dicebat oracła. et diceba᷑ cortina.
qr corio phetonis erat tecta uł cortina qiͣ c̾tina.
qui cortiuas extendit uł ẜuat uł facit. Et hͨ corti¬
naria. ue.iii.e. sen. Et cortinarius. ria.tiũ. qd̃

Expanded text:
dicebatur locus in templo unde dabantur responsa, vel potius mensa in templo Apollinis super quam stabat Phebas que dicebat oracula, et dicebatur cortina quia corio Phytonis erat tecta; vel cortina quasi certina, qui cortinas extendit vel servat vel facit; et hec cortinaria, in eodem sensu; et cortinarius -a -um, quod
Abbreviated transcription (Latin):
liies int̾ agros qui ab oriente in occidẽtẽ ꝑ tnͣsñsũ
dĩgitur. Qm quia formã .&. efficit decunanꝰ est
applłatus. ag̾ .n. bñ dĩsus figuram denarii um̾i
a septẽtrione directus est. et dr̃ a caidine celi. qr iͥ
celumi noliitur.
hic decures ris. et ħ decudes. dis. Inuen̾uit᷑ ⁊̃ uoĩ¬

Expanded text:
limes in agro qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui, quia formam X efficit, decumanus est appellatus: ager enim bis divisus figuram denarii numeri a septentrione directus est et dicitur a cardine celi quia ibi celum volvitur. hic decures -ris, et hic decudes -dis. Inveniuntur et i
Abbreviated transcription (Latin):
ausit nec capiunt nilusas pectorti flãmas.
.su. Ractentia facrũt supma. rideo. risũ ardeo
arsimi. undeo insũ mordeo. inorsũ. rendeo. reu¬
sumpsit. enphoĩe cã gauisũ eĩ facit. ⁊l sedeo
p̾tea geĩauit .s. sessum. Et fortasse drĩe cã ne
ui. diuisas. ꝓferunt p̾titum ut cãdeo. cãdu.¬

Expanded text:
ausit, nec capiunt inclusas pectora flammas». uertentia faciunt supina: rideo risum, ardeo arsum, uideo uisum, mordeo morsum, pendeo pensumpsit euphoniae causa gauisum. a sedeo praeterea geminat s sessum, et fortasse differentiae ui diuisas proferunt praeteritum, ut candeo ca
Abbreviated transcription (Latin):
Buachiale. alis. ge .ni. torquis inbrachio. sũ¬
thii. qr cefis memibris fortius sit uũ ħ brachiolũ
li. duu. et brachiatus. ta.tũ. hũs braichia. scias¬
sculus. cubitus. ⁊ uluci. cla sũ ascella. sũ sõliyroᷤ
qui magnos et fortes ht̃ lac̾tos. torus sũ muscłs
ẽ illa pulpasa caro que in lac̾to est. Cubitꝰ ẽ us
ad manũ. Et dr̃ acubo. las. quia solẽt cubare sr̃¬

Expanded text:
brachiale -lis torquis in brachio, -chii, quia ceteris membris fortius sit, unde brachiolum diminutivum, et brachiatus -a -um habens brachia, sculus, cubitus et ulna, ala sive ascella sive subhircus qui magnos et fortes habet lacertos; torus sive musculus est illa pulposa caro que in lacerto est; cubitus est usque ad manum, a cubo -as, quia solent cubare s
Abbreviated transcription (Latin):
.na .niĩ. qui natus est de adulterio. Et ħ ad¬
ulteriũ illa praua actio. s. illusio aliem cõ¬
iugii. Et est adulteriũ ĩ ipta. stuprũ ĩ uir¬
adulteror. teraris. deponẽs .i. adultertũ co¬
unttere. ł adult᷑ator. adult̾atrix. adult̾acio.¬

Expanded text:
nus -a -um, qui natus est de adulterio, et hoc adulterium, idest illa prava actio, scilicet illusio alieni coniugii; et est adulterium in nupta, stuprum in viradulteror -aris deponens, idest adulterium committere, unde adulterator, adulteratrix, adulteratio
Abbreviated transcription (Latin):
inum. ⁊ suꝑtus nomẽ cognaicõius familia eĩ
oritur a patre ⁊ t̾nũatur intritano. postea dĩus
maiores. Itẽ pr̃. filius uepos. quasi uatus post
filiũ. ꝓuepos .i. ꝓpe nepotem. ux porio natus a fi¬
lio tib ncpos quensi longe a nepote. iedio ꝓ ue¬

Expanded text:
imum superius nomen cognationis. Familia enim oritur a patre et terminatur in tritavo; postea dicimus maiores. Item pater, filius, nepos quasi natus post filium, pronepos quasi prope nepotem vel porro natus a filio, abnepos quasi longe a nepote, nam seiun
Abbreviated transcription (Latin):
penultꝰ. corr̾ .i. cõpulsio ĩusta coactõ Unde au¬
gario. rias .i. cõpellere uł ĩiuste cog̾e. unde ĩ
passione domini. Et angariauerũt symonẽ
ꝙ̃ dau ut tolleret crutem ihũ. inde u̾balia
Et ħ angarius .rii. be dellus. ꝯpulsor. ĩuistus

Expanded text:
ngaria -e compulsio, iniusta coactio, unde angario -as, idest compellere vel iniuste cogere, unde in Passione Domini ‘et angariaverunt Simonem quendam, ut tolleret crucem Iesu’; unde verbalia; et hic angarius -rii bedellus, compulsor, iniustus
Abbreviated transcription (Latin):
declinacoĩs. Quoꝵ dtũs ĩ .o. lõguã desinens
ĩ .e. lõguam cõn̾̃titur. ⁊ facit adu̾biũ ut huic
cip̃r bñ ⁊ muale a bono et malo i .e. correptã
nũacõe dtĩ pro adu̾biis accipiũtur. ut falso
consulto postremo sedulo auspicato. augu¬
into. magnifesto. pͥuato. p̾cario. m̃ito. Et se¬

Expanded text:
declinationis, quorum dativus in o desinens, in e longam vertitur, et facit adverbium, ut huic cipiuntur bene et male, a bono et malo, in e brevem minatione dativi pro adverbiis accipiuntur, ut falso, consulto, postremo, sedulo, auspicato, augurato, manifesto, privato, precario, merito, et s
Abbreviated transcription (Latin):
possit comp̃̾hẽdi. siam ubitũq uelut aliud
dr̃ ut aliud intilĩgatur. ⁊ si nouiẽ ĩpiꝰ tͦoi ĩ lo¬
ꝙͣdi arte nõ ĩueĩtur tropica locutõ est. q̃ cũ fit
ubi fieri solet. sũ labore sequitur ĩtelsectus cũ
u̾o ubi nõ solet laboratur ut intlłigat ᷑ ab aliis
mag̃. ab aliis minꝰ. sic̃ mag̾ mꝰ de ue dous
dĩ sunt ĩgeĩis hom̃ uł aditoria tribuũt ᷑ pũ

Expanded text:
sa comprehendi. nam ubicumque uelut aliud dicitur, ut aliud intellegatur, etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte non inuenitur, tropica locutio est. quae cum fit, ubi fieri solet, sine labore sequitur intellectus; cum uero, ubi non solet, laboratur, ut intellegatur, ab aliis magis, ab aliis minus, sicut magis minusue dona dei sunt in ingeniis hominum uel adiutori
Abbreviated transcription (Latin):
rectam qrͣte ꝯuigõns declinacom̃. cũ simpler
enis fieri est. ¶ Excipiuntur haurio. hansi.
Iuuenitur tam̃ haurrui. uł hauri. uarro ĩ
rxiii. ad ciceronẽ. cũ ĩ diem hanrierint. sepio
sepsi. sencio. seusi: uenio. ueni. aꝑio. aꝑi. qd¬

Expanded text:
rectam rationis declinationem, cum simplex eius fieri est. excipiuntur haurio hausi inuenitur tamen etiam hauriui uel haurii. Varro in XXIIII ad Ciceronem : cum indidem haurierint, saepio saepsi, sentio sensi, uenio ueni, aperio
Abbreviated transcription (Latin):
re cupere. uł porius qd̾ cuꝑiuius ad effectũ et uo¬
lũtatẽ mram dare. Nõ tũ ꝓpne di affectare qͥ car
affectu. Et ab affectus. affectuosꝰ. sã. sum. pleuꝰ
affectu. Et cõparatur. iude affectuose. siꝰ ssiẽ. ad¬
uͥbum. Et hec affectuositas. tatis. scdm̃. ug̾. pap̃.¬

Expanded text:
re; vel potius quod cupimus ad effectum et voluntatem nostram dare non proprie dicitur affectare quod careat effectu . Et ab affectus affectuosus -a -um, plenus affectu, et comparatur, unde affectuose -sius -sime adverbium, et hec affectuositas -tis. Item componit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab utroq istorũ descẽdit u̾bũ desid̾atĩm ĩ. so.
ab artio antiquo deb̾et dici arcesso. cessis. l
arcesso qr descẽdit ab arceo Icõ cã drĩe muta¬
.s in .x. ⁊ dr̃ accerso. sis. Inueĩtur gͦ arcerso ab
arcio. artis. Itẽ arcesso uͥb arceo It accerso.
ab accio. qt̾ accesso. ab accedo. accesu. Inuẽit᷑
adhuc aliud u̾bum desid̾atĩ ab accerso ac

Expanded text:
Et ab utroque istorum descendit verbum desiderativum in -so; ab arcio antiquo deberet dici arcesso -sis, sed quia arcesso descendit ab arceo ideo, causa differendicitur accerso -sis. Inveniuntur ergo arcerso ab arcio, arcesso ab arceo, accerso ab accio, accesso ab accedo. Invenitur adhuc aliud verbum derivatum ab accerso et
Abbreviated transcription (Latin):
uũ. lacessitus. Caꝑ tam̃ lacessi dic̃ eẽ. ut fa¬
cessi ⁊ ꝓfert exemplũ lucilii. quo usus ẽ in
.xxiiii. Nam uetus ille cato lacessisse appel¬
lari. ꝙ scius nõ errat ipẽ sͥ. s põt lacessisse
ꝑ syncopã esse ꝓlatum .ui. silłe ut cupisse.
petisse dñs pro cupuisse et petinisse. Sa¬
monte poĩtas lacessiuit. facesso. u̾o ⁊ capesso
⁊ uiso q̃ possumus desideratĩai dr̃e. sigͣt enĩ
fucesso desido face. ⁊ capello desidero caper
⁊ uiso desidero indẽ. frequentatĩa enĩ nõ

Expanded text:
uum lacessitus; Caper tamen lacessi dicit esse, ut facessi, et profert exemplum Lucilii, quo usus est in XIIII: «num uetus ille Cato lacessisse appellari quod / conscius non erat ipse sibi?». sed potest lacessisse per syncopam esse prolatum ui syllabae, ut cupisse, petisse dicimus pro cupiuisse et petiuisse. Samonte positas arcessiuit». facesso uero et capesso et uiso, quae possumus desideratiua dicere significat enim facesso desidero facere et capesso desidero capere et uiso desidero uidere; frequentatiua enim esse non
Abbreviated transcription (Latin):
caput icimo. Excipiũtur p̾tẽa eiusdẽ ter¬
ma ab ĩfimus tanta int̾capedine fastigii
dispescant. ꝓdiscant. Excipitur p̾̃te̾a disço
didisci. posco. poposci. ⁊ ex eis compoĩta q̃
similit̾ facunt p̾t̾ĩtum. dedisco. dedisci.
deposco. deposco. depoposci. Et notandũ qd̃

Expanded text:
piciunt». excipiuntur praeterea eiusdem terma ab infimis tanta intercapedine fastigii dispescant», pro distent. excipitur praeterea disco didici, posco poposci et ex eis composita, quae similiter faciunt praeteritum, dedisco dedidici, deposco
Abbreviated transcription (Latin):
qͥras. qr ꝑ sacͣ eloq ab eoꝵ tractatorib ĩ fructu¬
ose loq̃citatis leuitas studiose ꝯpescitur dũ ĩ
tẽplo dĩ uemꝰ plãtari ꝓhibetur. Et cũcti ꝓcul
dubio scunus qr qͣciẽs in foliis inalelose sege¬
tis culimi ꝓficuit iiori plenitudĩe spicarũ

Expanded text:
at. Per sacra eloquia ab eorum tractatoribus infructuose loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantare prohibetur. Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hẽat u̾bum adoro penult̾ ꝓducẽs debet
ꝓduti. nude et dmatĩm eius adorea .o. ꝓduc̃
cũ mariuorea. equorea .o. corripiat. gͦ repu¬
gnantib reglis inansit ador in frequẽti usu
indedinabile. In u̾bis quoq cũ omĩa ini.eo.
desmencia secunde eiugac̃. in .iii. faciãt pre¬
mansi facit ue manm dts̃ manus putet ͤ
Et neo neui ue si .iiiii. drẽmus amno ẽẽ ui¬
d̾etur. audeo. ausus sũ. q hausi ab haurio

Expanded text:
t adōro paenultimam producens, debet produci. unde et deriuatiuum eius adōrea o producit, cum marmŏrea, aequŏrea o corripiant. ergo repugnantibus regulis mansit ador in frequenti usu indeclinabile. in uerbis quoque cum omnia in neo desinentia secundae coniugationis in nui faciant prmansi facit, ne manui datiuus manus putetur, et neo neui, ne, si nui diceremus, a nuo esse uideatur, audeo ausus sum, quia hausi ab haurio
Abbreviated transcription (Latin):
sum. ¶ Abiciunt tñ in supnio .n. euphonie
ut frango. fractum. pango. pactũ. tango. tac¬
tii. fnigo. fictũ. pungo. pictum. striugo. stͥc¬
tum. riugo. rictũ. Ercipĩtur tingo. cuictũ
tingo. trnctũ. stĩgo .xi. stinctũ. ⁊ ex eis cõpoĩ

Expanded text:
um. abiciunt tamen n euphoniae ut frango fractum, pango pactum, tango tactum, fingo fictum, pingo pictum, stringo strictum, ringo rictum. excipitur cingo cinctum, tingo tinctum et stingo stinctum et ex
Abbreviated transcription (Latin):
rinit. ueo. uen. uł uemsti uł nesti. uenit
ueuimius. nemstis uł nestis. neuerũt uł
uerũt. Idõ aũt addidimus in .in. adiectã
qd̾ si in cõpõne sit .n. consonãs sỹncopã
pati nõ potest. ut lauo. laui. lainsti. nõ
possumus dr̃e. lasti. n ͨ pro lauistis. lastis.
uec pro lauerũt. larunt. Silt̾ faueo.
fanes. faisti. nẽo dicit. fasti. n ͨ ꝓ fouisti.¬

Expanded text:
runt; neo neui neuisti uel nesti neuit neuimus neuistis uel nestis neuerunt uel nerunt. ideo autem addidimus adiectam, quoniam, si in positione sit u consonans, syncopam pati non potest, ut lauo laui lauisti, non possumus dicere lasti nec pro lauistis lastis nec pro lauerunt larunt. similiter faueo faui fauisti, nemo dicit fasti, nec pro fouisti
Abbreviated transcription (Latin):
culmi. Excipnuitur duplicantia .i. q̃ si raui
si muta incipiant gemmãt in p̾t̾ito priuci¬
palemi silsam ⁊ si non ẜuant ubiq eamdẽ uo¬
lo. fefelli. tollo. tetuli. pro quo nũc i usu fre¬
queuti est sustuli. a tulo quoq qd̵ ueterib in

Expanded text:
cului». excipiuntur duplicantia l, quae si a muta incipiant, geminant principalem syllabam, etsi non seruent ubique eandem uolo fefelli, tollo tetuli, pro quo nunc in usu frequenti est sustuli a tulo quoque, quod ueteribus in
Abbreviated transcription (Latin):
morior. tam scdm̃ terciã ꝙͣ secundũ
quartam ꝯiugõnẽ declinauerũt auctores.
orior. oreris uł oriris. morior. moreris. uel
turũ alias. ml ortum tale fatentes. a mori
gem̃ata .u. qd̾ ĩ nullo alio ꝑticipio ĩueĩes
pro mortus uł moritus qd̾ ꝓport̃o mag̃ exi

Expanded text:
morior, tam secundum tertiam quam secundum quartam coniugationem declinauerunt auctores, orior oreris et oriris, morior moreris et turum alias, nil ortum tale fatentes». a morigeminata u, quod in nullo alio participio inuenies, pro mortus uel moritus, quod proportio magis exi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfricui. frictus. a neco quoq u̾bo necatꝰ et
nectus ĩueitur ꝑticipiũ.. Sed necatus dicit᷑
ꝯgõe excipiũtur ĩ .ui. dinsas p̾t̾itũ desinẽ¬
ciai que penult᷑ .i. ĩ ꝑticipiis nõ hñt hec. docmi.
doctus. tenm. tẽtus. cẽsm. cẽsus. t̾cie ꝙͦ mapui.
raptus. et ex eo cõpoĩta corripur. correptꝰ pre¬

Expanded text:
et fricui frictus. a neco quoque uerbo necatus et nectus inuenitur participium. sed necatus proprie one excipiuntur in ui diuisas praeteritum desinentia, quae paenultimam i in participiis non habent, haec: docui doctus, tenui tentus, censui census; tertiae quoque rapui raptus et ex eo composita, corripui correptus, pr
Abbreviated transcription (Latin):
tam cõnigõnẽ. soledant ꝓferre ħ u̾bũ.
lutrecius effringẽ ut arta n e. pͥmus
t̾rarum clausti cupiret. ¶In .ui. dii¬
sus. faciẽs p̾t̾itum unũ ĩuemio sup̃dcẽ
t̾inmacõis. rapio. rapni. Et ex eo cõ¬
poĩta eripio. eripui surripio. surripin.
Nam surpni ꝑ syncopã.ri. ꝓtulerũt qͥdã
poetaꝵ unde oratius ii .iiii. carnitũ.¬

Expanded text:
tam coniugationem solent proferre hoc uerbum. Lucretius: «effringere ut arta / naturae primus terrarum claustra cupiret». in ui diuisas faciens praeteritum unum inuenio supra dictae terminationis, rapio rapui et ex hoc composita, eripio eripui, surripio surripui; nam surpui per syncopam protulerunt quidam poetarum, ut Horatius in IIII carminu
Abbreviated transcription (Latin):
uencia faciunt ablm̃ in .i. ut quintitis a qnͥ¬
tili. aprilis ab aprili. septẽber a septembri. oc
dam. Inuenał in .iii. palsere ⁊ uinũ toto uesci¬
re decembri. possut tam̃ eciam ⁊ coĩci esse.
unde hiłas septẽbres dũis. pret̾ea simplex eo¬

Expanded text:
nentia ablatiuum per i finiunt: Quintilis a Quintili, Aprilis ab Aprili, September a Septembri, Oc. idem in III: «pallere et uinum toto nescire Decembri». possunt tamen haec etiam communia esse, unde kalendas Septembres dicimus. praeterea simplex eo
Abbreviated transcription (Latin):
secunde suit decli. solum ħ t̾cie ĩueĩtur. ne si
ueĩ dicamus u̾bum esse putetur. ⁊ far far¬
ris solum in .r. desmẽs gemĩauit .r. ne si fa
usu frequenti nõ ĩuenitur quia due qͣrie
pugnãt in .eo. regła ͤ tñ enim sit ueutrũ d

Expanded text:
secundae sint, solum tertiae inuenitur, ne, si Veni dicamus, uerbum esse putetur. far farris solum in r desinens geminauit r, ne, si farusu frequenti non inuenitur, quia duae contrariae pugnant in eo regulae.
Abbreviated transcription (Latin):
uuitant. or. in .rix. et faciunt femĩna. ut doc¬
tor aoctrix. nictor. iictrix. Cum gͥ mascłim
sit mitritor. ex eo secundũ aualogiã uascebas¬
diu̾saꝵ dcõnuimi ħ solet fĩ. ut tũ nob̾ turpe ẽ¬
dicere. Itaq nobiscũ p̾posteꝵ ꝓfertur. unus
gͦ ex hus plm̃ quatuor modis ĩuenitur qͥ
facit taui u̾ba quĩ ⁊̃ alias ꝑtes orõnis esse
defectiuas. ¶Drie quoq causa multa solẽt

Expanded text:
utant or in rix et faciunt feminina, ut doctor doctrix, uictor uictrix. cum igitur masculinum sit nutritor, ex eo secundum analogiam nascebadiuersarum dictionum hoc solet fieri, ut cum nobis turpe est itaque nobiscum praeposterum profertur. unus ergo ex his plerumque quattuor modis inuenitur, qui facit tam uerba quam alias partes orationis esse defectiuas. differentiae quoque causa multa solent
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pluo. secundũ analogiã sputũ ⁊ metutũ
uł metuitũ. ⁊ plutũ a plum. uelut adiutũ
ab adinu. debẽt fac̾e. S in .usu. ea nõ ĩuẽi
¶Alia u̾o supͣdcẽ t̾mĩacõis u̾ba extͣmã
silłam p̾t̾iti ĩ.ctũ. conu̾̃tũt ut struo. struxi.

Expanded text:
 pluo secundum analogiam sputum et metutum uel metuitum et plutum a pluui, uelut adiutum ab adiuui, debent facere, sed in usu ea non inueni. alia uero supra dictae terminationis uerba extremam syl
Abbreviated transcription (Latin):
sublatis puer alte tuictus ac̾ua. Gausape p᷑¬
pureo mensam ꝑtersit ⁊ alt̃. nude psius. qͣi
in .e. tantum desmẽte supͣdicti nomĩs abło.
gausapa dieit pluralẽ nõ gansapia. Iam
claundes regum icam luteti gausapa captis.

Expanded text:
sublatis puer alte cinctus acernam / gausape purpureo mensam pertersit» unde Persius, quasi in e tantum desinente supra dicti nominis ablatiuo, gausapa dixit plurale, non gausapia: «iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis».
Abbreviated transcription (Latin):
didi. ꝓdo. ꝓdidi. ꝑdo. ꝑdidi. Credo quoq ab eo
cõponitur qiͣ cretũdo. ⁊ uendo. uenũdo. ⁊ tõdo.
cõpoĩtum a .do. ⁊ ex eo abscondo. Itaq omĩa
di. abscondidi. plantus ĩ carbonazia. Em ip¬
sam aram aurũ. abscõdidi fac̾ ⁊ abscondo
moniꝰ in arte. ꝙͣ ad cõstantĩm ĩꝑatorẽ scpͥsit.
re tellurem subitis aut obruit undis. aut
scidit ⁊ medias fecit sͥ littora t̾ras. statius¬

Expanded text:
didi, prodo prodidi, perdo perdidi. credo quoque ab eo componitur, quasi cretum do, et uendo uenum do, et condo compositum a do et ex eo abscondo. itaque omniadi, abscondidi. Plautus in carbonaria : «secundum ipsam aram aurum abscondidi». n uero monius in arte, quam ad Constantium imperatorem scribit, re tellurem subitis aut obruit undis, Aut scidit, et medias fecit sibi litora terras. Via i
Abbreviated transcription (Latin):
pitis. Q̃ ueteres ii. es ꝓferentes secundũ
regulam declinabãt anceps. ꝑitis. biceps.¬
pitis. centiceps. ticipitis. sic̃ hospes. spitis.
sospes. spitis. Iumores uo gaudẽtes bre¬
iulcquio ꝑ concisionẽ eam ꝓtulerũt ꝙ et
in.aliis dictionib fecisse ĩemũtur ut dic
dus. fac. ⁊ fer pro dice ⁊ duce. ⁊ face. ⁊ fere.
nec nõ eciam uecatĩos in. ins. t̾imuantiũ

Expanded text:
entes secundum regulam declinabant: ancipes ancipitis, bicipes bicipitis, sicut hospes hospitis, sospes sospitis; iuniores uero gaudentes breuiloquio per concisionem ea protulerunt, quod et in aliis dictionibus fecisse inueniuntur, ut dic, duc, fac, fer pro dice, duce, face, fere, nec non etiam uocatiuos in ius terminantium
Abbreviated transcription (Latin):
atiuus et abltũs płales secunde de¬
clinacionis fiunt similit̾ ab abło si¬
gular mutacõe .o. finał i.is. longuam.
ut a uiro hiis et ab hiis uiris. Inuenunt᷑¬
tũ pauca mequalem hũcia decliuacõnem
uasis. in plurali u̾o secunde. ħ uasa. horũ
nom̃a dierum in. a desmencia sp̃ płalisa

Expanded text:
atiuus et ablatiuus pluralis secundae declinationis fiunt similiter ab ablatiuo singulari mutatione o finalis in is longam, ut a uiro his et ab his uiris, a plattur pauca inaequalem habentia declinationem, uasis, in plurali uero secundae: haec uasa horum nomina dierum in ia de
Abbreviated transcription (Latin):
tusq udĩs. uulter dissillabun accepit ẜi
analogiam. Alia u̾o omĩa in .us. desmencia
mascũlina seu femĩna conũsa. us i .ẽ. faci¬
unt bocatũm ut ħ pͥamus. opͥame. pus. o
pie. Excipitur unum ꝙ tam in .e. qmͣ. in .i.
facit uocatĩm. ꝙͣuis sit appsłatĩm o filie .o.¬

Expanded text:
tusque uideris», Vultei disyllabum accepit secundum analogiam. alia uero omnia in us desinentia masculina seu feminina conuersa us in e faciunt uocatiuum: hic Priamus o Priame, pius o pfacit uocatiuum, quamuis sit appellatiuum, o filie
Abbreviated transcription (Latin):
in quo iãpridẽ esse ꝑfrã res oũditur. ĩstã
autẽ indĩdiũ est qd̃ ux stare p̃t. uude
m̃ito a quibusdã ĩstãs ĩꝑfriũ uoĩatur. nͥ
enĩ fit ĩpfciũ in .eo. ad h ͨ eẽ actus ĩtelligi
potuit disc̾tis quibusdã fiuib declĩacoĩs¬

Expanded text:
in quo iam pridem res perfecta ostenditur. instans autem indiuiduum est, quod uix stare potest. unde merito a quibusdam instans imperfectum nominatur. nisi enim sit imperfectum, in eo adhuc esse actus intellegi potuit discretis quibusdam finibus declinati
Abbreviated transcription (Latin):
lram̃ ⁊ assiuuũt. bris. salus. salubris. mlr̃
muliebris. a genitĩo u̾o mmutata eiꝰ ext̾ma.
pte in .e. ⁊ assumpta. stis. uł. stris. ager agͥ¬
.N. ctis. quoq ĩuenũtur deuoĩatĩa. s
Sic quiritis pro quris. et ceruis. uł c̾retis ꝓ¬

Expanded text:
ram et assumunt bris: salus salubris, mulier muliebris; a genetiuo uero, mutata extrema eius parte in e et assumpta stis uel stris: ager agIn tis quoque inueniuntur denominatiua, sed "Quiritis" pro "Quiris", et "Ceritis" uel "Ceratis
Abbreviated transcription (Latin):
euel .i. aucedentib mutãt. us. in .o. ⁊ accepta
lus. faciuit dĩmitĩa. ut urceus. iureolus. al¬
neus. alneolus. luteus. luteolus. malleꝰ ial¬
capreus esse cuius femĩnũ est in uli. capͥa.
Nam capra a capra a capro fit. ex quib ca¬
pellus ⁊ caplsa fit dimimitĩa .i. quoq
caĩcedente ut filius. filiol̾us. gladius. gladi¬
sergiolus. tustius. tulliolus priutius prin¬
laureola. Urcia. urciola. filia. filiola. tullia.¬

Expanded text:
e uel i antecedentibus mutant us in o et accepta lus faciunt diminutiua, ut urceus urceolus, alueus alueolus, luteus luteolus, malleus malcapreus esse, cuius femininum in usu est caprea. nam capra a capro fit, ex quibus capellus et capella fiunt diminutiua. i quoque antecedente: filius filiolus, gladius gladiSergiolus, Tullius Tulliolus, patricius plaureola, uncia unciola, filia filiola, Tullia
Abbreviated transcription (Latin):
dus simił furienti. ⁊ sunt pene omĩa hiꝰ
forme. nonũa u̾balia ⁊ si a u̾bis prime
⁊iugacõĩs d̾imuantur. a. hũt longuã ĩ añ¬
penult̾. ut causor. cãris. cãbundꝰ uito. tas.
temporis passiuoꝵ. Et significat dignũ
nandꝰ dignus ordinari. legendus dignus
egi.loꝙ̃dꝰ dignꝰ de qͦ loquãtur honunes
N.lus. desmenciũ forme siłes sunt
ꝙͣ a u̾bis ut ãnus ãniculus. pateo. patulꝰ
credo. dulus. pendo. dulus. bibo. bulus. extͤ¬
mas ꝑtes sillabaꝵ finaliũ siue extremas
silłas si suit pure i.ulus. conu̾tunt. exͭ ͦ¬

Expanded text:
i formae nomina uerbalia et, si a uerbis primae coniugationis deriuantur, a habent longam antepaenultimam, ut causor causaris causābundus, uito uitas temporis passiuorum, et significat dignum nandus dignus ordinari, legendus dignus legi, loquendus dignus de quo loquantur homines. in lus desinentium formae similes sunt quam a uerbis, ut annus anniculus, pateo patulus, credo credulus, pendo pendulus, bibo bibulus. extremas partes syllabarum finalium siue extremas syllabas, si sint purae, in ulus uertunt, ex
Abbreviated transcription (Latin):
oulra uremes. ut affricanus. ꝑsicus. getulitꝰ.
tretitus. ailiq a sunt emłd̾ diuacionis que er
uratũ putipaliũ constare sigñtur ut ferreni
aferto fcũs Suulit̾ aureus. argẽteus. mai¬
inoreus. alia ex morbis ut cardiatꝰ aliq̃ a ꝓ¬
cuss. euis a disciplis ut aristotelicus. sccͣtit

Expanded text:
ut Africanus, Persicus, Gaetulicus, Creticus. alia autem sunt eiusdem deriuationis, quae ex materia principalium constare significantur, ut ferreus, ferro factus, similiter aureus, argenteus, marmoreus; alia ex morbis, ut cardiacus; alia a pcus; alia a disciplinis, ut Aristotelicus, Socrat
Abbreviated transcription (Latin):
.A. ut catiena. cathella. asma asella. gema
aemeslti colut. colũpnessa. Excipit᷑ inua
uanũtis. Gandẽ formam in.la. quoq desi¬
buła tribella. libra. libella. cap̃. caprella. uii¬
bia amibiella. sac. sat. saicrũ. sacestus. teslai.
satellum. uñ pũs antiq̃ ex quo puella teũ
tenera tenerum. tenellus. tenełsa. tenellũ.
miser iuisera miserũ. insellus. sella. ĩ ellũ.

Expanded text:
a, ut catena catella, asina asella, gemina gemella, columna columnella. excipitur rana ranunculus. eandem formam in la quoque desibula tabella, libra libella, capra capella, umbra umbella, sacer sacra sacrum, sacellus sacella sacellum. puer, puera antiqui, ex quo puella; tener tenera tenerum, tenellus tenella tenellum, miser misera miserum, misellus misella misellum.
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ut oluia. oliuensis. sardima. sardimẽsis.
euphomie causa .i. huĩt aũpenult̾. ⁊ halite.
haliciensis ¶Dm. u̾o tercie sint declina¬
cionis abiciunt extremã .s. gtĩ ⁊ assumũt
ensis. pistor. storis. pistoriensis. kartogo. kar

Expanded text:
sis, Olbia Olbiensis, Sardinia Sardiniensis, euphoniae causa i habuit antepaenultimam et Halice Haliciensis; sin uero tertiae sint declinationis, abiciunt extremam s genetiui et assumunt ensis: pistor pistoris Pistoriensis, Carthago Car
Abbreviated transcription (Latin):
tiuũ. ⁊ dicit ꝙ sic̃. quia ui.or. desieus cõe ni
us. facit uentiũ. ꝙ ĩ uullis aliis aliis nͥ ĩ cõpa¬
ramnus ĩuenitur. Et ur᷑ a pridem adu̾ibio na¬
sci ꝙ abiecta. dem. accipit. or. ⁊ fac̃ compatiũ
priõr. S .i. corripunit qr in nullo cõparatiuo
.i. acite .or. produti potest᷑. In suplatiuo uero
ẜuauit productionẽ. accepta. mul. pͥmus ex qͦ
aluid adu̾bium nascitur. pͥmo uł pͥme. unde
tum ⁊ tine sine dubio habet un cõparatiui.
⁊ pͥuius. pro optimus. ⁊ tunc suppllatim signi¬
ficacõm obtiuet ut. u̾gilius in . uiii..Et p̾mos
nuienũ tot misit ordo primos posuit pro op

Expanded text:
in or desinens commune in us facit neutrum, quod in nullis aliis nisi in comparatiuis inuenitur. et uidentur a pridem aduerbio nasci, quod abiecta dem accipit or et facit comparatiuum prior, sed i corripuit, quia in nullo comparatiuo i ante or produci potest; in superlatiuo uero seruauit productionem accepta mus primus, ex quo aliud aduerbium nascitur primo uel prime, unde tum et tunc sine dubio habet uim comparatiui, et primus pro optimus et tunc superlatiui significationem obtinet. Virgilius in VIIII: «primos iuuenum tot miserit Orco», primos posuit pro op
Abbreviated transcription (Latin):
In. nus. eiũ desmeñ uł in aia. uł in.nũ si fu¬
cunit dĩnutm adiecta .i. drias assuuiũt .i.¬
ut urus ullus. iia. ulla. unũ. ullũ. uonu
bellus. bona. bella. bonũ. bellũ. gemuiꝰ. ge¬
mellus ꝯom̃a. gemella. gẽmũ. gemellũ.
unul i s̃ sic ꝯosuma siulla. ouina ouilla.

Expanded text:
num si faciunt diminutiua, abiecta n duas assumunt l: unus ullus, una ulla, unum ullum, bonus bellus, bona bella, bonum bellum, geminus gemellus, gemina gemella, geminum gemellum, uinum uillum, sic ergo suina suilla, ouina ouilla.
Abbreviated transcription (Latin):
la. ⁊ siłia dimintĩa st̃. In. nus. eĩ desi¬
uẽcia uł i.na. uł i.nũ si faciũt di¬
nutĩa abiecta .ni. duas assimĩt .i. ut unꝰ
penultꝰ. corripiencia s que a pͥmitĩs non
quiai sine dubio d̾matũ est a pisce. fisima
aũt a fisco. an fistus a fisima an neutrũ a
nentro d̾tuetur dubnim est. Nani nec fu¬
stma a fusco nec pagina a pago nec muti¬
ua a muto nec arimmmũ ab arimo d̾iuata
cũ sunt pͥmitina. penult̾. corripuerũt. ¶ Sn
nͥ in .er. desiuentia. tcie sunt. decli . ul. uis¬

Expanded text:
 nus enim desinentia uel in na uel in num si faciunt diminutiua, abiecta n duas assumunt l: unus enquia hoc sine dubio deriuatum est a pisce; fiscina autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuata, cum sint primitiua, paenultimam corripuerunt. sin autem in er desinentia te
Abbreviated transcription (Latin):
encia dimmutĩa q̃ gemiãt .l. pares hũt sil
labas pͥmitib. ut oculus. ocellus. atinus. ca¬
tellus. geminus gemellus. fabula. fabella
tabula tabelia. Excipnũtur que ĩ pͥmitĩs
aũ .u. aliam hñt in eadẽ silia cõsonãtem. ħ

Expanded text:
entia diminutiua, quae geminant l, pares habent suis syllabas primitiuis, ut oculus ocellus, catulus catellus, geminus gemellus, fabula fabella, tabula tabella. excipiuntur, quae in primitiuis ante n aliam habent in eadem syllaba consonante
Abbreviated transcription (Latin):
i dimmutĩs. ut asimis. a sellus. geminꝰ. ge¬
mellus. bonus. bellus. pugnus p̃ugillus.
.e. hũt penultĩam abs pugillo. nͥ pͥmitiua
penultimã hãnt uattra productã in. omĩ
genere. tue eiam ẜuant pͥmitĩ uocalẽ. ut
uuus. una. uirũ. ullus. ulla. ullũ. unũ. uiłsũ.
Excipitur unũ .ii.lus. desinens. paulus nõ
queq genrĩtiuit .ł. in diuiutĩo. Nec mirũ
iũ .ii. drptogus post se genimati ꝯsonãtẽ
phibeat. tatit gͥ paulus. paululus. ⁊ ex ħ pã¬
ristus. ⁊ panxillulus. quas formas ẜuarit

Expanded text:
 diminutiuis: asinus asellus, geminus gemellus, bonus bellus, pugnus pugillus, ae habent paenultimam absque pugillo, nisi primitiua paenultimam habent natura productam in ont primitiui uocalem, ut ūnus ūna ūnum, ullus ulla ullum, uīnum uillum. excipitur unum in lus desinens, paulus, quod non geminauit l in diminutione, nec mirum, cum au diphthongus post se geminari consonantem prohiberet: facit igitur paulus paululus, ex hoc pauxillus, pauxillulus, quas formas seruant
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui caũs in usu deficiunt. quos ꝙ̃uis se¬
cundũ aualogiam possimus proferre. tũ qr
apud auctores nõ memius recusandos. pu
in usu non fatile mueniutur. marisi. eras.
uia. mella. ordea. geuitĩos ⁊ dtõs płes in
usu raro hnt nͥ apdꝰ uetustissimos apd̃ qͥͦs

Expanded text:
aliqui casus in usu deficiunt: quos quamuis secundum analogiam possumus proferre, tamen, quia apud auctores non inuenimus, recusandos puin usu non facile inueniuntur. maria, aera, uina, mella, hordea genetiuos et datiuos plurales in usu raro habent nisi apud uetustissimos, apud quos
Abbreviated transcription (Latin):
turbus. orbo. orbus. suꝑbio. suꝑbꝰ. ꝑco. pcus.
luceo. lucus. arceo. arcũs ¶Inueniũtur pau¬
ca a nominib uł u̾bis. ĩ ultus. sus subulcus.
bos. bubultus. peco. petultus.
ẜucit consonãtem ex q̃ ultĩa uł penult̾. pͥmi¬
tiui incipit sillaba. S tunc penult̾ si uo int̾¬
cedat consonaus int̾ ultime ⁊ penultĩe silłe¬

Expanded text:
bus, orbo orbus, superbio superbus, parco parcus, luceo lucus, arceo arcus. inueniuntur pauca a nominibus uel uerbis in ulcus: sus subulcus, bos bubulcus, peto petulcus. ruat consonantem, ex qua ultima uel paenultima primitiui incipit syllaba sed tunc paenultima, si non intercedat consonans inter ultimae et paenultimae syl
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuerũtur significatoĩs possessine apud
nos ut ciulis. hostił. celestis. limaris. castrẽ¬
sis. eq̃ster pedester. palist̾. Quoꝵ qr diu̾se
⁊ uarie siuit forme ⁊ significacoẽs postea
cum reliquis spẽb denoĩatĩoꝵ ꝑ ordiuẽ¬

Expanded text:
inueniuntur significationis possessiuae apud nos, ut ciuilis, hostilis, caelestis, lunaris, castrensis, equester, pedester, paluster, quorum quia diuersae et uariae sunt formae et significationes, postea eas cum reliquis speciebus denominatiuo
Abbreviated transcription (Latin):
In. is ꝟo uł in .e. desmenͣ omĩta uł
m.us monosillã uł in .is. datiuo corropi¬
entia .i. assumũt p̾dictas silsas .i. culus
igui iguitulus. testis testis. testiculus. nã
fonti. fonticulus. uions. monti. mõtidũs¬

Expanded text:
in is uero uel in e desinentia omnia uel in ns monosyllaba uel in rs datiuo corripientia i assumunt supra dictas syllabas igni igniculus, testis testi testiculus, nauis fonti fonticulus, mons monti monticulus
Abbreviated transcription (Latin):
polites. neapolitanus. tͥpolites. tͥpolitanus
nus. Snmlit̾ a salapia. salapitanus. a.
gadib. gaditanus. a tauronĩnio. taurom̃te¬
ligus liguris. ligurinꝰ. nõ ligurianus. q̾sor
soris. censormꝰ nõ censorianus. Sit gͦ ut¬

Expanded text:
 Neapolitanus, Τριπολίτης Tripolitanus. nus, a Salapia Salapitanus, a Gadibus Gaditanus, a Taurominio TauromLigus Liguris Ligurinus, non Ligurianus, censor censoris Censorinus, non Censorianus. qu
Abbreviated transcription (Latin):
ia. ꝙ cum genitĩo pu̾cipali significat. ad
ex hiis que possidẽtur. ut uandruisensis pro euã¬
driensis. ⁊ reguis honor. proregis honor. ¶Noc
aut int̾est int̾ possessiua ⁊ pr̃onoĩca filios ꝙ pro¬
nomica filios uł uepotes significant. possessit

Expanded text:
est, quod cum genetiuo principalis significat aliquid ex his quae possidentur, ut «Euandrius ensis» pro Euandri ensis et «regius honos» pro regis honor. hoc autem interest inter possessiua et patronymica, quod patronymica filios uel nepotes significant, possessiua
Abbreviated transcription (Latin):
ht an. mis ea qͣ d̾iuantur a nomĩb iñ. cus.
uł intulus. desinentib. q̃ sunt. ultͣ duas silla¬
las. ut rusticus. rusticanus. puplicus. pupli
canus. tusculus. tusculanus. Excipitur a ma¬
sculo qd̾ est d̾matĩm maris. mascłinus. ftm̃.
Nam dissilsa in.cus. desmencia sũ .a. sunt ut
marus. mũtiiis. iacus. laciua. portus. porti

Expanded text:
habent ea, quae deriuantur a nominibus in cus uel in culus desinentibus, quae sunt ultra duas syllabas, ut rusticus rusticanus, publicus publicanus, Saticulus Saticulanus, Tusculus Tusculanus. excipitur a masculo, quod est diminutiuum maris, masculinus factum: nam disyllaba in cus desinentia sine a sunt, ut mancus Mancinus, lacus lacuna, porcu
Abbreviated transcription (Latin):
copa facta ẽ extreme uocał. a. cui pponetur a¬
spiracõ. Nam ꝑfca uaha. ⁊ ala. st̾. ideo ã abcisi¬
one facta extreme nocał tũ aspiracio iansit
ex suꝑiori pendens uocali. Omia suĩ ẽ int̾ieccõ¬
ius uoce abscondita ꝓferri. itaq ꝑs abscor¬
dite extremitatis udetur̃ congrue int̾ieccõis
naturali ꝓlacõe remansisse. Et ut donatus¬

Expanded text:
copa facta est extremae uocalis, cui praeponebatur aspiratio; nam perfecta uaha, aha sunt. ideo autem abscisione facta extremae uocalis tamen aspiratio mansit ex superiore pendens uocali, quia suum est interiectionis uoce abscondita proferri. itaque pars absconditae extremitatis uidetur congrue interiectionis naturali prolatione remansisse: nec miru
Abbreviated transcription (Latin):
ut.a. et.e. ⁊c̃. Que ã ex duab cõstant uł a uo¬
calib fuint et inuenitur dyptongus ut ae. ce.
uł a uocali et ꝯsonante añcedente uł seꝙ̃te.
añcedente. ut da. seꝙ̃te ut ad. non plus tñ ꝙͣ
tres consonautes auteced̾e uocalẽ uec rursꝰ
¶ Si aũcedens silła t̾minet ĩ consonãte̾. ncc̃e

Expanded text:
uocalibus fiunt et inuenitur diphthongus, ut au, oe, uel a uocali consonante antecedente uel sequente: antecedente, ut da, sequente, ut ad. non plus tamen quam tres consonantes antecedere nec rursus . si antecedens syllaba terminet in consonantem, nece