comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aino in tusculano rure p̾claram uĩtam tranquillo claudeus exi¬
tu/ euasisti cruentas tiberñ manus in quas asimus gallus orator
merdit. infausta progemes tua. quẽ diris ab Ilo suppliens ene¬
catum legimus. Ben̾e ꝙ in tantas misenas uergenti iam faco
ꝓ oport̾ua mois affuit. que oculos tuos saltem tam tristi specta¬
culo liberaret. Paucis expectandũ annis erat ut mestissimus
nati comes aut spectator fieres. Cuius euentu. si ut quibusdã
sapientibus uisum est extinctos tangit fortuma suꝑstitum
nõ parua felicitati tue portio subtrahitur. unuã tacita dis¬
simulacione transire fidelis amicicie lex uetat. qua claionim
oĩs eui hõium cmer ac fame non aliter ac presenciũ obstringor. Illad
gͦ tuũ mͥ displicuit. ꝙ marco Tullio cuius nomen tuo in pͥmis preco¬
no celebran par fuerat ⁊ atolli censor aceniuius ne dicã rep̾hẽsor

Expanded text:
anno in Tusculano” rure preclaram vitam tranquillo claudens exianno in Tusculano” rure preclaram vitam tranquillo claudens exitu, evasisti cruentas Tiberii manus, in quas Asinius Gallus orator incidit, infausta progenies tua, quem “diris” ab illo “suppliciis” enecatum legimus. 4 Bene quod, in tantas miserias vergenti iam fato, peroportuna mors affuit, que oculos tuos saltem tam tristi spectaculo liberaret; paucis expectandum annis erat, ut mestissimus nati comes aut spectator fieres; cuius eventu, si, ut quibusdam sapientibus visum est, extinctos tangit fortuna superstitum, non parva felicitati tue portio subtrahitur. 5 Unum tacita dissimulatione transire fidelis amicitie lex vetat, qua clarorum omnis evi hominum cineri ac fame non aliter ac presentium obstringor; illud ergo tuum michi displicuit quod Marco Tullio, cuius nomen tuo in primis preconio celebrari par fuerat et attolli, censor acerrimus, 6 ne dicam reprehensor
Abbreviated transcription (Latin):
ranciscus a simno pollion salutem. dũ uenisset in aĩmm ut
familiaribus eplis, aliquot ꝓcul absentes eloquni duces. et
Rara quedã lingue Itale omamenta cõplecterer. silencio tuũ nomen
obruere nolui qd magnorũ testimonio. supremis quoq nõĩbus par
uidebam. Sz qm̃ pene nuda rerũ ad nos tuarũ fama ꝑuenerat
magisq aliorũ scriptis cdiuta ꝙͣ tius. qd̾ ip̃m mento inter eu
ñi pudores ac danna quis numeret. breue fuent qd̾ tecum
loqui habui. Tibi quidem consulan pariter ac tnũphali bnro cã
pro sũmi ingemi flore q facundie Laudibus. proq aliis multis
corꝑis atq aĩ fortime q dotibus. tum pro eo expriessim gratulor.
ꝙ sub optimo et studiorũ ac uͥtutũ amantissimo principe senusti
extimatorem rerũ nactus idoneũ. O felix qui adhuc incolumi
Augusto Iustam uncendi mensuram assecutus octuagesimo etatis

Expanded text:
Franciscus Asinio Pollioni salutem. Dum venisset in animum ut Franciscus Asinio Pollioni salutem. Dum venisset in animum ut familiaribus epystolis aliquot procul absentes eloquii duces et rara quedam lingue itale ornamenta complecterer, silentio tuum nomen obruere nolui, quod magnorum testimonio supremis quoque nominibus par videbam; sed quoniam pene nuda rerum ad nos tuarum fama pervenerat magisque aliorum scriptis adiuta quam tuis — quod ipsum merito inter evi nostri pudores ac damna quis numeret —, breve fuerit quod tecum loqui habui. 2 Tibi quidem “consulari” pariter ac “triumphali” viro, cum pro summi ingenii florideque facundie laudibus proque aliis multis corporis atque animi fortuneque dotibus, tum pro eo expressim gratulor, quod sub optimo et studiorum ac virtutum amantissimo principe senuisti, extimatorem rerum nactus ydoneum. 3 O felix qui adhuc incolumi Augusto iustam vivendi mensuram assecutus, “octuagesimo etatis
Abbreviated transcription (Latin):
et uice solatium et iniqui tprĩs obliuis quereretur. que qm̃ simul
apud te nequeo apud alios sparsim lego. presert̃ in eo libro ubi te
totum s in angustras sic coactũ uideo ut libronĩ numero nichiloreb
ip̃is infinitum desit. Tu uelum de antiquiorbus polibiũ. et quĩtũ
clandium. et ualenũ antiatem. Reliquos q quorũ głie splendor
tuus officit. dde nouis autem plinũ secundũ ueronensem uitinũ
tuũ. atq enuulũ quondam tuũ crispum Salustum salutes. Quib
mĩcia inchilo feliciores eonĩ uigilias fuisse ꝙͣ tuas eteruũ uale
renĩ gestarũ memore consultor optime. Apud suꝑos. in ea
parte Italie et in ea urbe/ in qua natus et sepultus es. in besti¬
bulo Iustme uirginis. et ante ipm sepulcii tui lapidem. uiii ͦ¬
kł marcias. Aimo ab Illius ortu quem paulo amplius tibi
uĩiendũ erat. ut cerneres uel audires natum. m illesimo
ld asimum pollionem oyatorem

Expanded text:
et vite solatium et iniqui temporis oblivio quereretur! Que quoniam simul et vite solatium et iniqui temporis oblivio quereretur! Que quoniam simul apud te nequeo, apud alios sparsim lego, presertim in eo libro ubi te totum sed in angustias sic coactum video ut librorum numero nichil, rebus ipsis infinitum desit. 6 Tu velim de antiquioribus Polibium et Quintum Claudium et Valerium Antiatem reliquosque quorum glorie splendor tuus officit; de novis autem Plinium Secundum veronensem vicinum tuum, atque emulum quondam tuum Crispum Salustium salutes, quibus nuntia nichilo feliciores eorum vigilias fuisse quam tuas. Eternum vale, rerum gestarum memorie consultor optime. Apud superos, in ea parte Italie et in ea urbe in qua natus et sepultus es, in vestibulo Iustine virginis et ante ipsum sepulcri tui lapidem, VIII Kalendas Martias, anno ab Illius ortu quem paulo amplius tibi vivendum erat ut cerneres vel audires natum, MCCCLI. d Asinium Pollionem oratorem.
Abbreviated transcription (Latin):
studia hõium nrõrã quibus nichil in precio est̃ insi aurũ et argẽ¬
tum et uõluptas que si in bonis habenda sunt multo plenius multo¬
q ꝑfectius non tm̃ mute pecudis s ĩmobilis eciam et̾isensibilis
elementi ꝙͣ racionalis hõis bonũ erit. uerũ hec et longa et nota
materia est. Nũc uͦ tibi pocius tp̃s est ut gracias agam cũ pro
multis tum pro eo noĩatim ꝙ ĩmenorem sepe presencium malorũ
seculis me felitionbus inseris. ut interlegendũ saltem cũ cornelis
Scipionibus efricanis Lelns. fabus mnaxinus. metellis brutis
decus Catomibus Regulis eur soribus Torquatis ualenis. Conu¬
ns. Saliuatonbus. Claudns. Marcellis. Neronibus. Enulus.
fuluus, fflãminis Acibiis Qauitus ac camilłis. et nõ cum his
extremis furibus inter quos adu̾so sidere natus sum mͥ uidear etatem
agere. et o si totus in contingeres quibus alnis/ quantis q noĩbus

Expanded text:
studia hominum nostrorum, quibus nichil in precio est nisi aurum et argenstudia hominum nostrorum, quibus nichil in precio est nisi aurum et argentum et voluptas, que si in bonis habenda sunt, multo plenius multoque perfectius non tantum mute pecudis sed immobilis etiam et insensibilis elementi quam rationalis hominis bonum erit. 4 Verum hec et longa et nota materia est; nunc vero tibi potius tempus est ut gratias agam cum pro multis tum pro eo nominatim, quod immemorem sepe presentium malorum seculis me felicioribus inseris, ut inter legendum saltem cum Cornelius, Scipionibus Africanis, Leliis, Fabiis Maximis, Metellis, Brutis, Deciis, Catonibus, Regulis, Cursoribus, Torquatis, Valeriis Corvinis, Salinatoribus, Claudiis Marcellis, Neronibus, Emiliis, Fulviis, Flaminiis, Atiliis, Quintiis ac Camillis, et non cum his extremis furibus, inter quos adverso sidere natus sum, michi videar etatem agere. 5 Et o si totus michi contingeres, quibus aliis quantisque nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ad citum liuium histoncum.
Iruciscus Titoluũo salutem. Optarem si ex alto datũ¬
sesset. ul me in tuam uł te in ñũm etatem medisse.
ot ul etas ip̃a. uł ego ꝑ te meliõr fiẽrem. et bĩsicatomĩ unus
ex nu̾o tuonũ. ꝓfecto nõ Romã modo te uidendo giã. s indiã
ex galluis aut hispania petiturus. Nũc uͦ qua daturt̾e in libis
tuis uĩdeo. non equidem totũ. s quatenus nondũ seculi mĩ
defidia perusti. Centũ quadragita dũos rerũ Romanarũ libros
edidisse te nouinius. heu quanto ftudio quãtisq labonbus uix
trignita eo oĩbus suꝑsunt. O mos pessimus. nosiet Ipõs de
industna fallend̃. Trgnnta dixi. quia om̃s uulgo id dicũt. ego ãt̃
deesse bnũ his ip̃is iuenio. nouẽ et uĩgniti sunt. Iolane tres de¬
cades. p̾ma. tercia. et quarta. cui librorũ numerus non constat. In
his tam parus tins reliquiis exerceor. quociens hec lota uł tẽpora
et hos mores obliuisti uolo. et semꝑ acri cũ indignatiõne aĩ adu̾sus

Expanded text:
Ad Titum Livium historicum. 1 Franciscus Tito Livio salutem. Optarem, si ex alto datuesset, vel me in tuam vel te in nostram etatem incidisse, ut vel etas ipsa vel ego per te melior fierem et visitatorum unus ex numero tuorum, profecto non Romam modo te videndi gratia, sed Indiam ex Galliis aut Hispania petiturus. Nunc vero qua datur te in libris tuis video, non equidem totum sed quatenus nondum seculi nostri desidia periisti. 2 Centum quadraginta duos rerum romanarum libros edidisse te novimus, heu quanto studio quantisque laboribus! Vix triginta ex omnibus supersunt. O mos pessimus nosmet ipsos de industria fallendi! Triginta dixi quia omnes vulgo id dicunt, ego autem deesse unum his ipsis invenio: novem et viginti sunt, plane tres decades, prima tertia et quarta, cui librorum numerus non constat. 3 In his tam parvis tuis reliquiis exerceor quotiens hec loca vel tempora et hos mores oblivisci volo, et semper acri cum indignatione animi adversus
Abbreviated transcription (Latin):
Legas. nͥ quia multa ibi eciam scripsisse te iudeo. Eteriũ bale
Orphea q et łͥmũ et eipidem at reliquos conutes cũ m tion
se dem beneris saluere iube. apud suꝑos medio aonnũ claussononũ
sdadi. Ticim ardue. aliorum q unde quidam mediosamũ dice
uoluit. unꝰ Pus octobris. Anno etatis ultime millesimo Trecen

Expanded text:
legas, nisi quia multa ibi etiam scripsisse te video. 44 Eternum vale, legas, nisi quia multa ibi etiam scripsisse te video. 44 Eternum vale, Orpheaque et Linum et Euripidem ac reliquos comites, cum in tuam sedem veneris, salvere iube. Apud superos, medio amnium clarissimorum Padi Ticini Ardue aliorumque, unde quidam Mediolanum dici volunt, VII Idus Octobris anno etatis ultime MCCCLX. 13 Ad
Abbreviated transcription (Latin):
sepe Illa tunes. et aulas speruit indoctas et diserto tugurio
delectatur. Qd̾ ad me attinet. et si tanto hospite nõ me digner
tñ te ul grecum ul qua licuit Latnnũ domi habeo. breui ut
spero totum habiturus. si thesalus tuus cepta ꝑegent. Et
ut secretiore adito te locandũ scias. aĩe medio receptaculum
tibi auidissime prorsus ac reuerentissime p̾paraui. ad sũmam.
amor ad te meus sole clanor feruenciorq est. extimacio in gens
ut nullus maior. hec tibi dux paterq quia potui et p̾stiti
liberare te uulgan ludibro. p̾ter ꝙͣ ꝙ tue singulans atqr
unice laudis ĩnuinuitio futura fit non meuim certe nec alt̾ius¬
est. nisi qui possit uulgi furonbus finem dare. Qrd̃ ꝙͣꝙͣ possibile
deo sit nec feat tñ haccenus puto nec faciet.: auilta didi q̃s
ad pñtem. s Iam ab Illa uehementissima imagiacione ieddres er¬
ꝙͣ louge absis iitelligo. Gereor q netam multa in tenebris ei

Expanded text:
sepe illa turres et aulas spernit indoctas et deserto tugurio sepe illa turres et aulas spernit indoctas et deserto tugurio delectatur. 42 Quod ad me attinet, etsi tanto hospite non me digner, tamen te vel grecum vel qua licuit latinum domi habeo, brevi, ut spero, totum habiturus, si thesalus tuus cepta peregerit; et ut secretiore adito te locandum scias, anime medio receptaculum tibi avidissime prorsus ac reverentissime preparavi. Ad summam amor ad te meus sole clarior ferventiorque est, extimatio ingens ut nullius maior. 43 Hec tibi, dux paterque, quia potui et prestiti; liberare te vulgari ludibrio, preterquamquod tue singularis atque unice laudis imminutio futura sit, non meum certe nec alteriusest, nisi qui possit vulgi furoribus finem dare; quod quanquam possibile Deo sit, nec fecit tamen hactenus, puto nec faciet. Multa dixi quasi ad presentem; sed iam ab illa vehementissima imaginatione rediens, quam longe absis intelligo, vereorque ne tam multa in tenebris egre
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ. o sors dura et ĩmitis. et o utinam opis aliquid in me esset
quo tanto succursum biro ante oms partos aut speratos titulos
cõmiseraciõnem a fidele consiliũ nichil est penitus quo tribi sub¬
uemam. quid eĩ prestare potest alter qui sibi nchil potest. an foite
non audisti. Et sequaces tuos tecũ sola tui nõĩs inuidia lacerart.
habenq pro in sanis. in concilus in sanorum. qd si tua etate stu¬
diosissima athenarum in urbe tibi accidit. quid uoluptuosis in ur¬
bibus nũc aliis euenturũ arbitrans. hor̃ ego unus miror. et
nescio quã obrem nulgo bideor instio uere utinam. s nichil ad
Rem ꝙͣ uera sit inuidie causa si ĩuidia bera est Refugiũ meo
petis in grenno. O fati uertigo in solens. cui nulla usꝙͣ regĩa
satis ampla. satis ue sit fulgida. si quales fortime gradus altior
tales honores ambiat ingenii altitudo. Sz non ita est. atq Ideo

Expanded text:
auxilium: o sors dura et immitis, et o utinam opis aliquid in me esset, auxilium: o sors dura et immitis, et o utinam opis aliquid in me esset, quo tanto succursum viro ante omnes partos aut speratos titulos commiserationem ac fidele consilium nichil est penitus quo tibi subveniam. Quid enim prestare potest alteri qui sibi nichil potest? An forte non audisti et sequaces tuos tecum sola tui nominis invidia lacerari haberique pro insanis in conciliis insanorum? Quod si tua etate studiosissima Athenarum in urbe tibi accidit, quid voluptuosis in urbibus nunc aliis eventurum arbitraris? 41 Horum ego unus — miror et nescio quamobrem — vulgo videor inscio; vere utinam, sed nichil ad rem quam vera sit invidie causa, si invidia vera est. Refugium meo petis in gremio: o fati vertigo insolens, cui nulla usquam regia satis ampla satis ve sit fulgida, si quales fortune gradus altior, tales honores ambiat ingenii altitudo. Sed non ita est, atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
et nobiles ingemor̃ scatiurgines erũpunt et dulces indifi¬
cant philomene. pauce ille quidẽ fateor. s si ut dictũ est
uiciua pariter ac longinqua circũspicis multe sunt. Extia
quas quid te in ppło reꝑturũ speras. insi fullones. textores¬
q et fabros. ut sileam inpostores publicanos. fures diusoñ
geneiũ. et nuille frandum species. et que frrudibus menꝙͣ¬
carent populana studia. et auancie anxium atq mane negocium
totas q olidas mechanicarũ feces arciũ. uui te quasi aquilam noccꝰ
aut leonem simus misum alto aĩo feire debes. et dicire. qd tanto
inferior enmus dixit. Nam uolito unius docta ꝑ ora uirum. Ora
indocta suã ignoianciam in sulsos q ẜmũculos Rumuinent. quid ad te.
tuasqz res uł nesciant. ul Illudant. quorũ laus honoyatũ infanne
genus est. uerũ ut ingemo et etate nouissimus in extremo se¬
deam. ad me redeat oracio. In hac quidem tua fortuua meũ postis

Expanded text:
et nobiles ingeniorum scaturigines erumpunt et dulces nidifiet nobiles ingeniorum scaturigines erumpunt et dulces nidificant philomene; pauce ille quidem, fateor, sed si, ut dictum est, vicina pariter ac longinqua circumspicis, multe sunt. 38 Extra quas quid te in populo reperturum speras nisi fullones textoresque et fabros, ut sileam impostores publicanos fures diversorum generum et mille fraudum species, et que fraudibus ncarent, popularia studia et avaritie anxium atque inane negotium totasque olidas mechanicarum feces artium, ubi te quasi aquilam noctuis aut leonem simiis irrisum alto animo ferre debes, et dicere quod tanto inferior Ennius dixit: Nam volito vivus docta per ora virum. Ora indocta suam ignorantiam insulsosque sermunculos ruminent; quid ad te tuasque res, vel nesciant vel illudant, quorum laus honoratum infamie genus est? 39 Verum, ut ingenio et etate novissimus in extremo sedeam, ad me redeat oratio. In hac quidem tua fortuna meum poscis
Abbreviated transcription (Latin):
apud nos huus genens rantas semꝑ fuit. nostra eĩ etate nͥ
fallor/ amncus hic noster iam tota in grecia solus est. Erat alt̾
iͦi. p̾ceptor meus. qui cũ iocũ dissimam me in spem erexisset
in ip̃o studioruĩ lacte destituit moriens. ꝙͣnis iam ante destituis¬
set ad episcopalem curam me qui deserebar adiuuante plus q
Illum ꝙͣ me ip̃m cogitante promotus. Quibus ita se hñtib
patere raritatem hanc tuorũ. et ignosce seculo senescẽti quod
florẽti eciam ignouisses. pauti olim nũc paucessimi. mox ut
anguror nulli erunt. quibus in precio suit honesta studia. Cũ
his ipĩs dũ licet auide uersare. neq tibi in mẽtem uẽniat nostrũ
anmẽ maiore aluco ꝑmutare. non tu nauta ne piscator quidem
qnimo si quã falsam cupio bera est fama. nõ sat faustũ ea
tibi cum gente colloquiũ fuit. parua tibi castalia placuit hu¬
milisq elicon. noster tibi arnꝰ nostri q colles placeant. ubi

Expanded text:
apud vos huius generis raritas semper fuit? Nostra enim etate, nisi apud vos huius generis raritas semper fuit? Nostra enim etate, nisi fallor, amicus hic noster iam tota in Grecia solus est. 36 Erat alter modo preceptor meus, qui cum iocundissimam me in spem erexisset, in ipso studiorum lacte destituit moriens; quamvis iam ante destituisset, ad epyscopalem curam, me qui deserebar adiuvante plusque illum quam me ipsum cogitante, promotus. Quibus ita se habentibus, patere raritatem hanc tuorum et ignosce seculo senescenti quod florenti etiam ignovisses. Pauci olim, nunc paucissimi, mox ut auguror nulli erunt, quibus in precio sint honesta studia. 37 Cum his ipsis dum licet, avide versare neque tibi in mentem veniat nostrum amnem maiore alveo permutare; non tu nauta, ne piscator quidem; quin imo, si quam falsam cupio, vera est fama, non sat faustum ea tibi cum gente colloquium fuit. Parva tibi Castalia placuit, humilisque Elicon; noster tibi Arnus nostrique colles placeant, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
enpont paru que tibi uidetur tales qũq onos bño tpre atqr
m bña brbe cdtiumere quẽ alias. Tua pła lonom̃a quã suspim̃o
studionuim licet hospes amplissima fiuditus ut excucias. bnum
habet. uerona duos. Sulmo snũ. atq unũ mantua. nͥ Illum
celum tenis abduceret. tuis nãq desertis ad ꝑtolomer signa
tranffugit. Ipã reruĩ caput Roma nuirũ ꝙͣ pene ad bnũ talib ĩcolis
sit exhausta. penisia bnũ tulit. futurũ aliquid insi se ip̃e negli¬
gerit s ille non parnaso tm̃ uerũ apennino eciam atq alpibus
relictis/ Lucrosamq calamo papirũ sulcaus. nũc semor hispam-¬
as ꝓuagatur. Tulerũtq alios urbes alie. s õs quos ego noue¬
ram in cõem illam et eternam urbem/ ex hoc mortali domicilio
cõmigrarũt ꝓuide quid uelim uides. ne scilz de amico ꝑgas quen
ꝙ te in terram duxit. et si paucis at plib certe ꝙ ulla hodie
amcis ac ninatorib hitatam tuis. An nescis quanta etiam

Expanded text:
que viros uno tempore atque in una urbe concurrere? Quere alias. Tua illa Bononia quam suspiras, studiorum licet hospes amplissima, funditus ut excutias, unum habet; Verona duos; Sulmo unum, atque unum Mantua, nisi illum celum terris abduceret; tuis namque desertis ad Ptholomei signa transfugit; 34 ipsa rerum caput Roma, mirum quam pene ad unum talibus incolis sit exhausta; Perusia unum tulit, futurum aliquid nisi se ipse negligeret, sed ille non Parnaso tantum, verum Apennino etiam atque Alpibus relictis, lucrosamque calamo papirum sulcans, nunc senior Hispanias pervagatur; tuleruntque alios urbes alie, sed omnes quos ego noveram, in comunem illam et eternam urbem ex hoc mortali domicilio commigrarunt. 35 Proinde quid velim vides, ne scilicet de amico pergas queri, quod te in terram duxit, etsi paucis at pluribus certe quam ulla, hodie amicis ac miratoribus habitatam tuis. An nescis quanta etiam
Abbreviated transcription (Latin):
he demnũ decrepite monũtur. eo q magio si forte solfticiũ set estuũ.
⁊onfer unon longissimam etatem cũ eterintate ut ait acenetie
ea dim ꝓremndũ breuitate. qua Iile bestiole repremuri. eor e Eftacande
setiquitos ad cõtem plandum bĩte breuitatem iduirudros efti catumus
diftinttuaunus ut libet. mustiplicemus amorũ uurmeroee fitdums

Expanded text:
he demum “decrepite” moriuntur, “eo” que “magis” si forte “solstitium” sit estivum.he demum “decrepite” moriuntur, “eo” que “magis” si forte “solstitium” sit estivum.onfer nostram longissimam etatem cum eternitate» ut ait Cicero: «in eadem propemodum brevitate, qua ille bestiole, reperiemur». Sic est hercle, nec quicquam ad contemplandam vite brevitatem dici reor efficacius. Disti
Abbreviated transcription (Latin):
ntur semꝑ morimur nũꝙͣ bñumus dũ hic sumus nͥ ꝙͣdiu uirtuosimris
aliquid agentes. steminius iter nobis ad uerã bitam ub̃i contra nono
monituy uuiũt om̃s. et semꝑ bniũt. ub̃i qd̾ semel placuit semꝑ placet
Tmus in effabilis et mexhauste dulcedins nec modus auiõ capitrr u
net muitatio sentitur nec tmetur fimns. Me morata in sepius et lau
datarest ⁊ h pdoms septẽticonalio fl̾uuus est qui dexter tanan fertur in
pontũ Ib̾i bestiolas quasdum nasci senbit anstotiles qũe non i su
Diem onũ buiant et quãto nobis oro te longior uĩta est. Ille quidẽ
ot nõs plus mĩmuis uẽ distinctie spaciis sus unũt. Quediã maneo
ooeuit. he quidem Iuuenes. quedam uͦ submeridiem. he iunente medio
a liusnctͥmata ad octassum diẽ he iã ꝓuectiore. alie octedente sluu

Expanded text:
imur, semper morimur, nunquam vivimus dum hic sumus, nisi quandiu virtuosum imur, semper morimur, nunquam vivimus dum hic sumus, nisi quandiu virtuosum aliquid agentes sternimus iter nobis ad veram vitam, ubi contra nemo moritur, vivunt omnes et semper vivunt, ubi quod semel placuit semper placet, cuius ineffabilis et inexauste dulcedinis nec modus animo capitur, nec mutatio sentitur, nec timetur finis. 27 Memorata michi sepius et lauda est: “Hypanis” septentrionalis “fluvius” est, qui dexter Tanai fertur “in Pontum”; ibi “bestiolas quasdam nasci” scribit Aristotiles, “que” nonnisi “diem unum vivant”. Et quanto nobis, oro te, longior vita est? ille quidem, ut nos, plus minus ve distinctis spatiis suis vivunt: quedam mane obeunt, he quidem iuvenes; quedam vero sub meridiem, he iuvente medio; alie inclinata ad occasum die, he iam “provectiores”; alie “occidente sole”,
Abbreviated transcription (Latin):
odio habuit. Dicam nõ me diligo. Id quoq ꝙͣ̃ uere sim dicturus
nescio Illud intrepide dixerim. Nõ diligo peccatũ meũ. neq
moies meos diligo. nͥ quia mutati in melius correcteq sunt.
iio uͦ quid hesitem. et pectatũ et moies malos et me ip̃m talẽ
odi. ab augustino eĩ didic neminem fieri posse qualis cupit
si se odent᷑ qualis est.. Ecce ad hũc locũ eple ꝑueneram
deliberans q quid dicerem amplius seu quid non dicerem. hec inter ut
assolet papirũ bãcuam uinu̾so calanio feriebam. Res ip̃a mateñam olstua¬
Re. cotritanti iiter dunẽsioms morulas tempus labi. me q inter̃ collabi.
abns. deficere et ut ꝓpe dicam mori. Cõtinue moriuur. Ego dũ hec
scubo. tu dĩ lerges. ałn dũ audient. dũ q nõ audient. Ego quoꝙ dũ
het leges monar tu morers dũ hec scribo. aombo mormu om̃s mon¬

Expanded text:
odio habuit. Dicam: ‘non me diligo’; id quoque quam vere sim dicturus, odio habuit. Dicam: ‘non me diligo’; id quoque quam vere sim dicturus, nescio. Illud intrepide dixerim: ‘non diligo peccatum meum neque mores meos diligo, nisi quia mutati in melius correctique sunt’. Imo, quid hesitem? et peccatum et mores malos et me ipsum talem odi; ab Augustino enim didici neminem fieri posse qualis cupit, nisi se oderit qualis est. 25 Ecce ad hunc locum epystole perveneram deliberansque quid dicerem amplius seu quid non dicerem, hec inter, ut assolet, papirum vacuam inverso calamo feriebam. Res ipsa materiam obtulit cogitanti inter dimensionis morulas tempus labi, meque interim collabi abire deficere et, ut proprie dicam, mori. 26 Continue morimur, ego dum hec scribo, tu dum leges, alii dum audient dumque non audient; ego quoque dum hec leges moriar, tu moreris dum hec scribo, ambo morimur, omnes mor
Abbreviated transcription (Latin):
fidem do. Tũc ante ꝓspiciẽbam iam alimine dubitans incertus¬
q aĩ. Nũc aute retro q respiciens isd̾ legebam uideo. qd̾ suspicabar
exꝑior. uideo me ad finiem tanto impetu ꝓpinquare quãto ne dici
quidem possit. nec facile cogitari. Noñ mnͥ poete ne phi quidẽ
neccessani ad hanc rem. ip̃e m testis ip̃e autor idoneus. Breui
mutatus orĩs. n ͨ minus ai hĩtus. mutati mores mutate cure.
mutata studia. Nil est michi quale tũc fuerat. nõ dico dũ epłam
Illam scripsi. sz dũ hauc scubere incepi. Nune nũc eo. et sicut hic
calanius mouetur sic ego moueor. s multo uelocius. hic eĩ pigre
Dictanti aiõ obsequitur. ego dũ nature legem sequor. ꝓero. curro
iapior ad extrema. Iooq oculis metam cemo. Quitquid placuit
displicet. Quitquid displicuit placet. Ego ip̃e in placui. me di¬
lexi. Nũc quid dicam. odi. S mentiar. Nemo uuꝙͣ carẽ suam

Expanded text:
fidem do; tunc ante prospiciebam iam a limine dubitans incertusfidem do; tunc ante prospiciebam iam a limine dubitans incertusque animi, nunc ante retroque respiciens quod legebam video, quod suspicabar experior; video me ad finem tanto impetu propinquare, quanto ne dici quidem possit, nec facile cogitari. 23 Non michi poete, ne philosophi quidem necessarii ad hanc rem; ipse michi testis, ipse auctor ydoneus. Brevi mutatus oris nec minus animi habitus, mutati mores, mutate cure, mutata studia; nil est michi quale tunc fuerat, non dico dum epystolam illam scripsi, sed dum hanc scribere incepi. Nunc eo, et sicut hic calamus movetur sic ego moveor, sed multo velocius; hic enim pigre dictanti animo obsequitur, ego dum nature legem sequor, propero curro rapior ad extrema iamque oculis metam cerno. 24 Quicquid placuit displicet, quicquid displicuit placet. Ego ipse michi placui, me dilexi; nunc, quid dicam?, odi. Sed mentiar: nemo unquam carnem suam
Abbreviated transcription (Latin):
fui cuulis studni fasce curuan. uñde magnr ꝓuentus preter me solum
ab oĩbus sperabantur. Ego in ea facultate quid possem et quid uellem
sentiebam. neq ingenio diffidebam. s egre ferebam lucrũ ex ingemo
meo queri. quãobrẽ ubi pͥmũ mͥ relictus sum fessus iñuise sarcnie
subduxi humeros meoq more sine solicitudine sine spe iter inceptũ
agere institui. multa deinde supra spem cõsecutus. multa passus. Ne¬
ue forsan ab ignaris hoc ẜmone desꝑacionis arguar. de his tantũ
loquor. que fortune res diciuitur: in aliis ut peccator multũ spero
hec mnͥ cũ illo qui ab micio me nouit. dulce fuit recordari. Neq
uͦ ab re ip̃a longe digredi uisus eram. qñ mͥ totũ hoc intellecta iIam
inde uite breuitas consilium dabat. in quo ip̃o nͥ fallor aliꝙͣtulũ
uuiendo ꝓuectus sum tantũq inter hanc et illam etatem refert
ꝙ tũc doctis uiris ut p̾fatus eram. nũc et illis et mͥ. et exꝑienciẽ

Expanded text:
fui civilis studii fasce curvari, unde magni proventus, preter me solum, ab omnibus sperabantur; ego in ea facultate quid possem et quid vellem sentiebam, neque ingenio diffidebam sed egre ferebam lucrum ex ingenio meo queri. 20 Quamobrem ubi primum michi relictus sum, fessus invise sarcine subduxi humeros meoque more sine solicitudine sine spe iter inceptum agere institui, multa deinde supra spem consecutus, multa passus. Neve forsan ab ignaris hoc sermone desperationis arguar, de his tantum loquor, que fortune res dicuntur; in aliis ut peccator multum spero. 21 Hec michi cum illo qui ab initio me novit, dulce fuit recordari. Neque vero ab re ipsa longe digredi visus eram, quando michi totum hoc intellecta iam inde vite brevitas consilium dabat, in quo ipso, nisi fallor, aliquantulum vivendo provectus sum, 22 tantumque inter hanc et illam etatem refert, quod tunc doctis viris, ut prefatus eram, nunc et illis et michi et experientie
Abbreviated transcription (Latin):
dendus. qd̵ oncco ꝑ se ip̃am ñ qd aliud actesserit nõ meretur
Qise Pud non inficier interbicinos potissinu miudiam regnare. se
suspicionem bant preter multa que drxmnius etatũ quoq dĩsitae
non recepit. qm̃ ut eleganter ait ilse. qui mł melegans ait mortiu
odio carent et muidia. Inrato michi fidem dabis. de lectari me hois
ingemo et stilo. Neq de hoc nuꝙͣ me nͥ magnifice loqui solito
diũ est quod strupulo suis inquirentibus aliqn respondi. fuisse por

Expanded text:
dendus, quod origo per se ipsam, nisi quid aliud accesserit, non meretur; dendus, quod origo per se ipsam, nisi quid aliud accesserit, non meretur; quamvis illud non infitier, inter vicinos potissimum invidiam regnare; sed suspitionem hanc preter multa que diximus, etatum quoque diversitas non recipit; quoniam, ut eleganter ait ille qui nil inelegans ait, mortui «odio carent et invidia». 24 Iurato michi fidem dabis, delectari me hominis ingenio et stilo, neque de hoc unquam me nisi magnifice loqui solitum. Unum est quod scrupulosius inquirentibus aliquando respon
Abbreviated transcription (Latin):
adolestencie florem p̾miciasq posuerm. ut qd̾ illi artificium
nestio an uincũ s profecto supremũ fuit. in iocus atq sola¬
ciũ fuerit. et ingenii rudimentũ. Quis hic p̾cor ĩuidie locus.
que ue suspicio est. Nã qd̾ inter laudes dixisti potuisse Illũ
si uoluisset alio stilo uti. Credo edepol. magna eĩ mͥ de ĩgemo
eius opimo est. potusse eũ oĩa quibus intendisset. nunc
quibus intendent palam est. Et esto iterũ intendent potue¬
rt ĩpleuent qͥd taudem ideo: que ue inde in muidie et nõ
potius gaudii materr̃a: aut cui tandem miudeat. qui uirgilio
non inuidet: nͥ forte sibi fullonũ et cauponu et laistarum
ceteronĩ ue qui quos uolũt laudare uicuꝑant, plausum et
raucũ murmur inuideam. quib cũ ip̃o uirgiliõ cũq home¬
io carere me gratulor. nouieĩ quãti sit apud doctos indocto¬
rũ laus. uel nͥ mantuanus florẽtino cuie in carior est cre¬

Expanded text:
adolescentie florem primitiasque posuerim? ut quod illi artificium adolescentie florem primitiasque posuerim? ut quod illi artificium nescio an unicum, sed profecto supremum fuit, michi iocus atque solatium fuerit et ingenii rudimentum? Quis hic, precor, invidie locus, que ve suspitio est? 22 Nam quod inter laudes dixisti, potuisse illum si voluisset alio stilo uti, credo edepol — magna enim michi de ingenio eius opinio est — potuisse eum omnia quibus intendisset; nunc quibus intenderit, palam est. Et esto iterum: intenderit, potuerit, impleverit; quid tandem ideo? que ve inde michi invidie et non potius gaudii materia? aut cui tandem invideat qui Virgilio non invidet, nisi forte sibi fullonum et cauponum et lanistarum ceterorum ve, qui quos volunt laudare vituperant, plausum et raucum murmur invideam, quibus cum ipso Virgilio cumque Homero carere me gratulor? novi enim quanti sit apud doctos indoctorum laus; 23 vel nisi mantuanus florentino cive michi carior est cre
Abbreviated transcription (Latin):
redituram curis aliis deberem. nͥ quia excusacio tua horum
accusacõi nescio quid simile saꝑe uisa est. Solent eĩ plenq
mͥ ut dixi. aliĩ contentũ nui huiꝰ obicere cuiꝰ hodie nomĩe
scienter abstinui nẽ illud ĩfaman clamitans cunta audiens
mchil intelligens nulgus obstreꝑet. aliĩ autem inuidiã obiec¬
tant. hi scil qui mͥ meoq noĩ iuident. nã et si magnopere
in udiosus nõ sim tñ qd aliqn non credidi qd̾q sero admodũ
aduti certesine inuidis non sum. atqui ante multos annos
qñ equide in me magis affectibus licebat non berbo aut scripto
quolibet s carmine ad insiguem quẽdam uirũ misso cõsciencie
fidens ꝓfiter ausus sum me nichil ulli hõium inuidere. S esto
nõ su dignus cui credatur quã tandem ueri faciam habet ut
muideam illi qui in his etatem totam posuit in quib ego iux

Expanded text:
redituram curis aliis deberem, nisi quia excusatio tua horum redituram curis aliis deberem, nisi quia excusatio tua horum accusationi nescio quid simile sapere visa est. Solent enim plerique michi odium, ut dixi, alii contemptum viri huius obicere, cuius hodie nomine scienter abstinui, ne illud infamari clamitans cunta audiens nichil intelligens vulgus obstreperet; alii autem invidiam obiectant, hi scilicet qui michi meoque nomini invident. 20 Nam etsi magnopere invidiosus non sim, tamen quod aliquando non credidi quodque sero admodum adverti, certe sine invidis non sum. Atqui ante multos annos, quando equidem in me magis affectibus licebat, non verbo aut scripto quolibet, sed carmine ad insignem quendam virum misso, conscientie fidens profiteri ausus sum me nichil ulli hominum invidere. 21 Sed esto; non sim dignus cui credatur. Quam tandem veri faciem habet ut invideam illi qui in his etatem totam posuit, in quibus ego vix
Abbreviated transcription (Latin):
ror et stomacor illiis e gregiã stili frontem mertibus horĩ
Linguis cõspui fedari ꝙ ubi unũ qd locus exigit non sil¬
bo. fuisse mͥ nõ ultimam causam hant stili eius de serendi
cui adolescens incubueram. tunui eĩ in mers qd in alioram
sce̾ptis. p̾cipue q eius de quo loquimur Gidebam. neq uo¬
lbiliores nulgi liuguas aut spitus molliõres meis in reb
spaui ꝙͣ in Illorũ essent. quos uecustas et p̾senptus fauor
theatris ac cõpitis urbiũ celebrassent. me qr non frustra
liter ꝓ id tempus elapsa funt nulgi linguis assi due laceror
in digͥnas. qd̃ q olmi amaueram ꝑosus quotidie nolens
et ingenio matus meo in porticibus uersor. ubiq indoctonĩ
acies. ubiq dametas meus in trius solitus stũde̾ti miserum
stipula disꝑdere carmen. S Iam satis multa de re modica. nũꝙͣ
mͥ tam serio agitanda. cũ hant ip̃am horam mimime amplius

Expanded text:
ror et stomacor illius egregiam stili frontem inertibus horum ror et stomacor illius egregiam stili frontem inertibus horum linguis conspui fedarique; ubi unum, quod locus exigit, non silebo, fuisse michi non ultimam causam hanc stili eius deserendi, cui adolescens incubueram; timui enim in meis quod in aliorum scriptis, precipueque huius de quo loquimur, videbam, neque volubiliores vulgi linguas aut spiritus molliores meis in rebus speravi, quam in illorum essent, quos vetustas et prescriptus favor theatris ac compitis urbium celebrassent. 18 Meque non frustra hi iuveniliter per id tempus elapsa sunt, vulgi linguis assidue laceror, indignans quodque olim amaveram perosus; quotidie nolens et ingenio iratus meo in porticibus versor, ubique “indoctorum” acies, ubique Dametas meus “in triviis solitus” Stridenti miserum stipula disperdere carmen. 19 Sed iam satis multa de re modica, nunquam michi tam serio agitanda, cum hanc ipsam horam minime amplius
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoti ꝓbent. ꝙ scire non possunt ubi sit nec quid sit nec
quomodo faccum sit id qd eos maxime de lectet. Idsi in demo¬
sthene ⁊ tullio inq homero et birgilio inter literatos hoco
et in seolis accidit quid in hoc nr̃o inter ẜ diotas in taberio
et in foro posse putas accidere: gid ad me attinet nurores
Illũ et diligo. non cõtenuo. etid forte meo iure dixer̃ siado
etatem pnenire illi datum esset paucos habiturũ quibus
esset amicior. ꝙͣ mͥ. ita dico si quãtũ de lectat ñgemo tãtu¬
moribus delectaret. sicut ex du̾so nullos quib esset in¬
festior ꝙͣ hos meptissimos laudatores/ qui omo q̃s laudent
quid ue ĩprobent/ ex equo nescũt. et qua nulla poete pͥsai
grauior miuria scpta eius ꝓnũciando lacerant atq corũpit
que ego forsitan nͥ me meorũ eura uocaret alio pro uuili
parte ab hoc ludibro uendicarem. Nũc qd unũ restat que¬

Expanded text:
commoti probent quod scire non possunt ubi sit nec quid sit nec commoti probent quod scire non possunt ubi sit nec quid sit nec quomodo factum sit id quod eos maxime delectet». 15 Id si in Demosthene et Tullio inque Homero et Virgilio inter literatos homines et in scolis accidit, quid in hoc nostro inter ydiotas in tabernis et in foro posse putas accidere? Quod ad me attinet, miror ego illum et diligo, non contemno. Et id forte meo iure dixerim, si ad hanc etatem pervenire illi datum esset, paucos habiturum quibus esset amicior, quam moribus delectaret —; 16 sicut ex diverso nullos quibus esset infestior, quam hos ineptissimos laudatores, qui omnino quid laudent quid ve improbent ex equo nesciunt, et qua nulla poete presertim gravior iniuria, scripta eius pronuntiando lacerant atque corrumpunt; que ego forsitan, nisi me meorum cura vocaret alio, pro virili parte ab hoc ludibrio vendicarem. 17 Nunc quod unum restat, que
Abbreviated transcription (Latin):
si quid imꝙͣ mͥ crediturus es crede nichil est uerius. qd̾ si in
nec pudor ut credi debeat n ͨ modestia pstitisset iiuemiłis
aĩ tumor p̾stat. hodie eñ ab his curis longe sum. Et postꝙ̃
totus inde abii sublatus q quo tenebar metus est et alios om̃s
et hũc ante alios tota mente suscipio. iam qui me aliis udi¬
candum dabam/ nĩc de alnis in filencio iudicans, uarie quidem
in reliquio. in hoc ita ut facile sibi uulgans eloquẽcie palmam
dem. Mentiũtur gͥ. me Illius famam carpere cũ simis ego forte
melius. ꝙͣ multi ex his insulcis et ĩmodicis laudatorbus seam
quid est eis ip̃is incognitum qd ilłorũ aures mulcet s obfone¬
tis ingemii tramĩtib in aĩm non descendit. Sñt et ex illo tu
ꝙͣ cice̾ro m̃ rethoñcis notat. Cũ in quit legũt orõnes bonas aut
poemata. probant oratores et poetas. neq intelligunt quart

Expanded text:
siquid unquam michi crediturus es, crede; nichil est verius. Quod si michi siquid unquam michi crediturus es, crede; nichil est verius. Quod si michi nec pudor, ut credi debeat, nec modestia prestitisset, iuvenilis animi tumor prestat. Hodie enim ab his curis longe sum; et postquam totus inde abii sublatusque quo tenebar metus est, et alios omnes et hunc ante alios tota mente suscipio. Iam qui me aliis iudicandum dabam, nunc de aliis in silentio iudicans, varie quidem in reliquis, in hoc ita, ut facile sibi vulgaris eloquentie palmam dem. 14 Mentiuntur igitur me illius famam carpere, cum unus ego forte, melius quam multi ex his insulsis et immodicis laudatoribus, sciam quid id est eis ipsis incognitum quod illorum aures mulcet, sed obstructis ingenii tramitibus in animum non descendit. Sunt enim ex illo grege quem Cicero in Rethoricis notat: «Cum» inquit, «legunt orationes bonas aut poemata, probant oratores et poetas, neque intelligunt quare
Abbreviated transcription (Latin):
geniũ exercebam. nichil rebar elegancius. necdũ alciuis aspirare
didiceram. s uerebar ne si huiꝰ aut alterius dictis ĩbuerer ut
est etas illa flexibilis ⁊ miratrix oĩum ul muitus ac nesciens
mitator euaderem. qd̾ ut erat aĩus amniis audentior indignabar.
tantũq fiducie seu elacionis indueram ut sine cuiusꝙͣ mortalis
auxilio in eo gn̾e ad meũ et ꝓpͥum quenidam modũ suffecturũ
nͥ ingeniũ arbitrarer qd̾ ꝙͣ uere credideñ aliiͣ iudicent. Hoc
bnũ nõ dissimulo qm̃ siquid in eo ẜmone a me dictum Illuis
aut alterius cuiusꝙͣ dicto simile siue Idem forte cũ aliquo sit ĩ¬
uentum nõ id fuitim aut muitandi ꝓposito que duo semꝑ in his
maxime nulgarbus ut scopulos declmaui. ẜ uł casu fortuito
factum esse ul similitudine ingemorĩ ut Tullio uidetur
nsdem uestigns ab ignorãte concursum. Hoc autem ita esse

Expanded text:
genium exercebam; nichil rebar elegantius necdum altius aspirare genium exercebam; nichil rebar elegantius necdum altius aspirare didiceram, sed verebar ne si huius aut alterius dictis imbuerer, ut est etas illa flexibilis et miratrix omnium, vel invitus ac nesciens imitator evaderem. Quod, ut erat animus annis audentior, indignabar, tantumque fidutie seu elationis indueram, ut sine cuiusquam mortalis auxilio in eo genere ad meum et proprium quendam modum suffecturum michi ingenium arbitrarer; quod quam vere crediderim alii iudicent. 12 Hoc unum non dissimulo, quoniam siquid in eo sermone a me dictum illius aut alterius cuiusquam dicto simile, sive idem forte cum aliquo sit inventum, non id furtim aut imitandi proposito, que duo semper in his maxime vulgaribus ut scopulos declinavi, sed vel casu fortuito factum esse, vel similitudine ingeniorum, ut Tullio videtur, iisdem vestigiis ab ignorante concursum. 13 Hoc autem ita esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ magni tam delicati ingeni fuit ut ab intencione cũ leue
illos murmur auertat. Qd his familiarius eneuit qui nus stilum
stringũt quibus preter sentencias p̾ter u̾b̾a iuncture eciã intentis
et quiete ante alios et silencio opus est. odiõsum gͦ simulq ndicu¬
la intelligis odiũ meum/ erga illũ nestio quos fmxisse. cũ ut udes
Odni materĩa nulla sit. amoris autem plime. et patria scil et pa¬
tema amicicia et igeniũ et stilus in suo gen̾e optimus qui Illũ
fuerat. Cuius in argumentũ trahitur ꝙ a pͥma etate que talium
cupidissima esse solet ego libronĩ uaria inquisicione delectatus
nũꝙͣ librũ Illius hũerim. et arde ntissimus semꝑ in reliquis quorĩ
pene nullaspes superat in hoc uno sine difficultate parabili/ no¬
no quodam nec meo more tepuer̃. factum fateor. s eo quo isti uo¬
luit aĩo factũ nego. Eidem tũc stilo deditus nulgari eloquio in¬

Expanded text:
quam magni tam delicati ingenii sint, ut ab intentione animi leve quam magni tam delicati ingenii sint, ut ab intentione animi leve illos murmur avertat; quod his familiarius evenit, qui numeris stilum stringunt, quibus preter sententias preter verba iuncture etiam intentis, et quiete ante alios et silentio opus est. 9 Odiosum ergo simulque ridiculum intelligis odium meum erga illum nescio quos finxisse, cum ut vides, odii materia nulla sit, amoris autem plurime, et patria scilicet et paterna amicitia et ingenium et stilus in suo genere optimus, qui illum fuerat, cuius in argumentum trahitur quod a prima etate, que talium cupidissima esse solet, ego librorum varia inquisitione delectatus, nunquam librum illius habuerim, et ardentissimus semper in reliquis, quorum pene nulla spes supererat, in hoc uno sine difficultate parabili, novo quodam nec meo more tepuerim. Factum fateor, sed eo quo isti volunt animo factum nego. 11 Eidem tunc stilo deditus, vulgari eloquio in
Abbreviated transcription (Latin):
acceptissimus Ille est. Nouũ nequiciẽ genus. et nurabilis aro
nocendi. his ꝓ me uentas ip̃a respondeat. In pͥmis quidem
odii causa prorsus nulla est. Erga hoĩem nũꝙͣ m nͥ semel
oĩxit. auo minor patre autẽ natu maior. cũ quo simul uño
Sie. atq uno ciuili turbine patruis finibus pulsus fuit. quo
tempore inter participes enĩpuarũ magne sepe contrahũtur
amicicie. idq ul maxime inter illos accidit ut quibus esset
preter similem fortunam studioruĩ et iugenii multa simlitudo
nͥ ꝙ exilio cui pater in alias curaas uersus/ et familie solicit
cessit. Ille obstitit. et tũ uehemẽcius cepto ĩcubuit. oĩumne¬
gligens solius q fame cupidus. In quo Illũ satis miran et
laudare uix ualeam. quẽ non ciuium iniuria non exiliũ non
pauꝑtas: non simultatũ aculei non amor cõiuigis/ non na¬
torum pietas ab arepto semel calle distrriheret. cũ multi

Expanded text:
acceptissimus ille est; novum nequitie genus et mirabilis ars acceptissimus ille est; novum nequitie genus et mirabilis ars nocendi. His pro me veritas ipsa respondeat. 7 In primis quidem odii causa prorsus nulla est erga hominem nunquam michi nisvixit, avo minor, patre autem natu maior, cum quo simul uno die atque uno civili turbine patriis finibus pulsus fuit. Quo tempore inter participes erumnarum magne sepe contrahuntur amicitie, idque vel maxime inter illos accidit, ut quibus esset preter similem fortunam, studiorum et ingenii multa similitudo, nisi quod exilio, cui pater in alias curas versus et familie solicitus cessit, ille obstitit, et tum vehementius cepto incubuit, omnium negligens soliusque fame cupidus. 8 In quo illum satis mirari et laudare vix valeam, quem non civium iniuria, non exilium, non paupertas, non simultatum aculei, non amor coniugis, non natorum pietas ab arrepto semel calle distraheret, cum multi
Abbreviated transcription (Latin):
muidia est / Quin pocius bĩde ꝙͣ ꝓtul inde absim scrutaroe
mẽtiũ deum testor ux me aliũd inbita grauius pati ꝙͣ ꝙ bene¬
mentos et glie et p̾min oĩs expertes uideo. nõ ꝙ aut̾ hĩo den
ip̃e ꝓp̾um querar. aut contrario lucrũ sperem. s publicã sortem
fleo. ad obscenas artes honestarũ p̾iia translata cõspicieno
et si non sim nescius ꝙ ꝙ̃uis mentoruĩglia ad merendi fcilaa
ip̃a est premiũ. ipa sibi cursus et brauiũ ꝓiide quia tr michi
materiam obtulisti quam que siturus sponte non fueram
bet insistere. ut non tĩn falso ficut de se ip̃õ et seneta Qũa¬
lianus ait. s insidiose eciam penitusq maliuole apidd multos
de me uulgatam opiionem nn iudicio umi illius apudte biũ
et ꝑte apud alios expuigem. dicũt eĩ qui me oderũt me Illum
odisse atq cõtenuere. ut ul sic iͥ odia nulgariũ conflent qb

Expanded text:
invidia est; quin potius — vide quam procul inde absim — scrutatorem invidia est; quin potius — vide quam procul inde absim — scrutatorem mentium Deum testor, vix me aliud in vita gravius pati, quam quod benemeritos et glorie et premii omnis expertes video; non quod aut hinc damnum ipse proprium querar aut contrario lucrum sperem, sed publicam sortem fleo, ad obscenas artes honestarum premia translata conspiciens; etsi non sim nescius, quod quamvis meritorum gloria ad merendi studiumipsa est premium, ipsa sibi cursus et bravium. 6 Proinde quia tu michi materiam obtulisti, quam quesiturus sponte non fueram, libet insistere, ut non tantum “falso”, sicut de se ipso et Seneca Quintilianus ait, sed insidiose etiam penitusque malivole apud multos de me vulgatam opinionem in iudicio viri illius apud te unum et per te apud alios expurgem. Dicunt enim qui me oderunt, me illum odisse atque contemnere, ut vel sic michi odia vulgarium conflent quibus
Abbreviated transcription (Latin):
formatorbus debeanius. Quãto eĩ melius de nob menti suit
qui aĩum nr̃m excoluere ꝙͣ qui corpus quisqͥs utriq iustum
precium pount intelliget et alterũ ĩmortale munus alterũ
caducũ et mortale fatebitur. Age gͦ. non patiente s fauẽte
me Illam Ingemii tui facem que tibi in hoc calle quo magnis
passibus ad clarissimũ finem ꝑgis ardorem p̾buit ac lucem
celebra et cole. uentosis q du nulgi plausibus agitatam
atq ut sic dixer fatigatam tandem uenis te ꝙ se q dignis
laudibus ad celũ fer. In quibus oĩa placuerũt. nã et Ille di¬
anus hoc p̾conio et tu ut ais huic officio obuoxiꝰ. Ideoq carmẽ
Illud tuũ laudatoriũ amplector. et laudatũ illic uãtem ip̃e qͦq
collaudo. In exeusatoia autem epl̃a nichil est. quo mouear
n ꝙ parũ tibi nũc eciam notus sum cui me plane notissimũ
arbitrabar. Ergo ego clarorũ hõĩuam laudibus non delecter. mos

Expanded text:
formatoribus debeamus? 3 Quanto enim melius de nobis meriti sint formatoribus debeamus? 3 Quanto enim melius de nobis meriti sint qui animum nostrum excoluere quam qui corpus, quisquis utrique iustum precium ponit, intelliget, et alterum immortale munus, alterum caducum et mortale fatebitur. Age ergo, non patiente sed favente me, illam ingenii tui facem, que tibi in hoc calle, quo magnis passibus ad clarissimum finem pergis, ardorem prebuit ac lucem, celebra et cole, ventosisque diu vulgi plausibus agitatam atque ut sic dixerim fatigatam, tandem veris teque seque dignis laudibus ad celum fer. 4 In quibus omnia placuerunt, nam et ille dignus hoc preconio, et tu, ut ais, huic officio obnoxius; ideoque carmen illud tuum laudatorium amplector et laudatum illic vatem ipse quoque collaudo. In excusatoria autem epystola nichil est quo movear, nisi quod parum tibi nunc etiam notus sim, cui me plane notissimum arbitrabar. Ergo ego clarorum hominum laudibus non delecter, imo
Abbreviated transcription (Latin):
iacens scripsi difficillimo accubitu. Quid uis dicam: Gĩa
ulta sunt in litens tius haudquaꝙͣ responsionis egẽcia.
ut que singula nmꝑ uina uoce transegimus. duo ex
oĩbus non p̾tereũda seposui. Adhec breuiter que se obtuleñt
dicam. pͥmũ gͦ te michi excusas. idq non ocio se ꝙ in conter¬
ranei mĩ ppłaris quidem qd̾ad scilũ accinet qd̾ ad rem haudd¬
dubie nobilis poete laudibus multus fuisse uideare. atq ita
te purgas quasi ego ul illius ul euiusꝙͣ laudes mee laudis de¬
trumentum putem. Itaq quitquid de Illo p̾dicas totũ si p̾ssus
inspiciam ĩ meam głiam uerti ais. Inseris noĩatim hãc huiꝰ
officii tui excusacionem ꝙ ille tibi adolescẽtulo pͥmus studioꝵ
dux et pͥma fax fuent. Iuste quidem grate memonter. et ut
ꝓpe dicam pie. Si eĩ genitoribus coiporã nr̃oꝵ oĩa. si fortuarũ
auctoribus multa debenius. quid non ingenioꝵ parentibus ac

Expanded text:
iacens scripsi difficillimo accubitu. Quid vis dicam? omniaiacens scripsi difficillimo accubitu. Quid vis dicam? omnialumnie. 1 Multa sunt in literis tuis haudquaquam responsionis egentia, ut que singula nuper viva voce transegimus. Duo ex omnibus non pretereunda seposui; ad hec breviter que se obtulerint, dicam. Primum ergo te michi excusas, idque non otiose, quod in conterranei nostri — popularis quidem quod ad stilum attinet, quod ad rem hauddubie nobilis poete — laudibus multus fuisse videare; atque ita te purgas quasi ego vel illius vel cuiusquam laudes mee laudis detrimentum putem. 2 Itaque quicquid de illo predicas, totum si pressius inspiciam, in meam gloriam verti ais. Inseris nominatim hanc huius officii tui excusationem, quod ille tibi adolescentulo primus studiorum dux et prima fax fuerit. Iuste quidem, grate memoriter et, ut proprie dicam, pie; si enim genitoribus corporum nostrorum omnia, si fortunarum auctoribus multa debemus, quid non ingeniorum parentibus ac