comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ strangulãt q̃ cã fulmĩa elidit ipõ secu
discordãte mũdo. Quid ẽẽ mirabiliꝰ põt aqs
ĩ celo stãtib. at ille ceu paꝵ sit ĩ tantã ꝓue¬
nire altitudĩe rapuit flumos cũ piscium
ex amine sepe ⁊ lapides sb̃uehũt portantes
aliena põdera. Eedẽ cadẽtes omĩ tra nascentui
cã fũit. prorsus mirabili nͣa siquis uelit repu¬
tare ut fruges gigna̾t᷑ arbores fructicesq
uiuãt ĩ celũ migrare aquas aĩamq ⁊̃ uitalẽ
ĩferre inita cõfessioe om̃es qͦ t̾re iuires aquar
ẽe bñficii. ⁊cͣ. hec plini. A quo uitriuiꝰ ubi de
architectonica non discrepat aiens. Ex eo ⁊̃ qͥ
sacerdocia gerũt morib egiptiorũ oñdũt õe
res eliquoris potestate cõsistore. Ridiculum
quippe ẽ aquas rerũ credidisse pͥncipiũ. Sed
quid ego succenseã talib si circa iuisa rerũ
mitia errauerit cũ aduersus ea q̃ ĩ oculis st̃
stolide credãt. Uiderũt egiptu ysidẽ moriẽtẽ

Expanded text:
causa fulmina elidit ipso secum discordante mundo. Quid esse mirabilius potest aquis in celo stantibus, at ille ceu parum sit in tantam pervenire altitudinem rapiunt fluvios cum piscium examine. Sepe etiam lapides subvehunt portantes a. Eadem cadentes omni terra nascentium causa fiunt, prorsus mirabili natura si quis velit reputare, ut fruges gignantur, arbores fruticesque vivant, in celum migrare aquas, animamque etiam vitalem inferre inita confessione, omnes quoque terre vires aquarum esse beneficii etc. Hec Plinius. A quo Vitruvius ubi De architectura non discrepat, aiens: Ex eo etiam qui sacerdotia gerunt moribus Egyptiorum, ostendunt omnes res e liquoris potestate consistere etc. Ridiculum quippe est aquas rerum credidisse principium. Sed quid ego succenseam talibus, si circa invisa rerum initia erraverint, cum adversus ea, que in oculis sunt stolide credant? Viderunt Egyptii Ysidem morientem,
Abbreviated transcription (Latin):
c ceanũ celi et ueste fuisse filiĩ noluer̾t¬
theologi. qui arbitrati sũt ex celo sen ex
terra sen ex ambob omĩa aprimeuo ꝓduc¬
ta. Quod nec credidit nec tacuit yonicoru
phorũ princeps milesius tales ap̃ prisco
autoritatis nõ minime quĩ imo eidẽ occea¬
no nõ minꝰ ĩsipide ꝙͣ reliqui fecerĩt diuinã
metẽ eẽ ĩsitã ⁊ ab eo cũta ꝓducta seu eu
cãm dante existim auit. eo forte motus qr
ĩ oĩb cessante humiditate cernẽt. ⁊ uitã
de necessitate cessare. Et equo mõ absq hu¬
more nil penitus gigni uel nasciposse. Et
sic nõ genitũ ccceanũ s pre deorũ reꝵq
oũi asserebat. Cui aliqñ adhesisse uidetũ
homerus. et potissime ubi ĩ yliade intro¬
ducit iunonẽ dicẽtẽ. Ckeapopł e scpio

Expanded text:
cceanum Celi et Veste fuisse filium voluertheologi, qui arbitrati sunt ex Celo, seu ex Terra, seu ex ambobus omnia a primevo producta. Quod nec credidit, nec tacuit Yonicorum phylosophorum princeps Milesius Tales, apud priscos autoritatis non minime, quin imo eidem Occeano, non minus insipide quam reliqui fecerint, divinam mentem esse insitam, et ab eo cuncta producta, seu eo causam dante, existimavit, eo forte motus, quia in omnibus, cessante humiditate, cerneret et vitam de necessitate cessare, et equo modo absque humore nil penitus gigni vel nasci posse. Et sic non genitum Occeanum, sed patrem deorum rerumque omnium asserebat. Cui aliquando adhesisse videtur Omerus, et potissime, ubi in Yliade introducit Iunonem dicentem: Okeanon te theon
Abbreviated transcription (Latin):
bitu oetã colcorũ regẽ atq circc̃ suscepisse
fũ aa. Idest. Soror sagatis octe. ambo at
orti fuerunt alucente mortalib sole mr̃eq
apersa quã erceanus genuit filiam. Hanc
autẽ persam dicit leoncius ab esiodo hecate
appellatã. q̃ cũ apud nos luna sonet sati᷑ po¬
ssumus arbitran octã apud suos clarissiũ
regẽ illud idẽ fecisse quod saturnꝰ egerat qui
uraniũ pr̃e celũ nũcupari uissit. ⁊ uestam
mire terrã ut nõĩb egregiis originẽ aplia¬
ret suã. Sic ⁊ octa prez solez ⁊ mr̃ez lunam.
Que io occeam filia dcã ẽ quia a litoralibus
ex occeani flutib oriri iudeat᷑. Seu forsã ip̃a
persa ab occcano prĩ oete uenerat. Et iõ oc¬
peani filia dcã. uł imperiũ hu̾it penes occe
Mnĩe cõfirmat᷑ ouidii asserẽtio eam
ex ãthlante hyadem atq sorores peperisse
dũ ubi de fastis legitur. hunc stirps occeani

Expanded text:
etatur autem fluctuationis seu ventorum pastor. Nam ant: Soror sagacis Oete. Ambo autem orti fuerunt a lucente mortalibus Sole, matreque a Persa quam Occeanus genuit filiam. Hanc autem Persam dicit Leontius ab Esyodo Hecathen appellatam; que cum apud nos luna sonet, satis possumus arbitrari Oetam, apud suos clarissimum regem, illud idem fecisse, quod Saturnus egerat, qui Uranium patrem Celum nuncupari iussit, et Vestam matrem Terram, ut nominibus egregiis originem ampliaret suam, sic et Oeta patrem Solem et matrem Lunam. Que ideo Occeani filia dicta est, quod a litoralibus ex Occeani fluctibus oriri videatur. Seu forsan ipsa Persa ab Occeano patri Oete venerat, et ideo Occeani filia dicta, vel imperium habuit penes Occeamine corfirmatur Ovidii, asserentis, eam ex Athlante Hyadem atque sorores peperisse, dum ubi De fastis legitur: Hunc stirps Occeani
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ cũ cura suꝑiꝰ hemispiũ sol ãpliori circũflec¬
tit ãbitu.⁊ inornatior qr flores frõdes ⁊ fru¬
ctꝰ eotp̾r t̾ra ꝓducit. dũ nõ breuiores circũdu
tit cutulos de necessitate maiores ap̃ ĩferiᷤ
hemisperiũ agit. ⁊ sic autũnꝰ ⁊ hyems ĩbrib
assidius terra decore suo pruratã lutosã fa¬
tuit ꝯͦ aper qui hispidũ animal ẽ delectatuͣ.
et sic ab apro.i. ab ea tprĩs qualitate qua de
sit adon trasformatꝰ ĩ florẽ ob id fictũ puto
ut nr̃i decoris breuitas oñdat᷑. mane qͥde
purpureus ẽ. sero lãguẽs pallẽsq marcidͦ
efficit᷑. sic ⁊ nr̃a humanitas mane.i. inuẽtu
Sane quicqd assyrii sentiãt ul macrobius
hystoria tñ uitet᷑ sẽtire ⁊ tulliᷤ testat᷑ nͥ de ua¬
tuĩs deoꝵ uenerẽ fuisse syriã cyproq ecepta
.i. ex syrio hoĩe ⁊ cypria mulicre quã astarcẽ
uocanẽ syri eã q adoni nipsisse. Et ut dicit

Expanded text:
tur, cum circa superius hemisperium sol ampliori circumflectur, cum circa superius hemisperium sol ampliori circumflectitur ambitu et inde ornatior, quia flores frondes et fructus eo tempore terra producit. Dum vero breviores cirs de necessitate maiores apud inferius hemisperium agit, et sic autumnus et hyemps imbribus assiduis terram decore suo privatam lutosam faciunt, quo aper, qui hispidum animal est, delectatur, et sic ab apro, id est ab ea temporis qualitate qua delsit Adon transformatus in florem, ob id fictum puto, ut nostri decoris brevitas ostendatur, mane quidem purpureus est, sero languens pallensque marcidus efficitur, sic et nostra humanitas mane, id est iuvSane quicquid Assyrii sentiant vel Macrobius hystoria tamen videtur sentire, et Tullius testatur ubi De naturis deorum Venerem fuisse Syria Cyproque conceptam, id est ex Syro homine et Cypria muliere, quam Astarcem vocavere Syri, eamque Adoni nupsisse, et ut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dnidius. de ꝯ̾ talẽ ipe idẽ retitat fabulã. di¬
cit eĩ ꝙ cũ formosissimꝰ eu asiss iuueĩs a ue¬
nere caũ pcussa a filio sũme dilectꝰ e. q̃ dum
illũ maxima delectatioẽ sua ꝓsilu as seq̃re¬
t᷑ ⁊ nẽora eiꝰq uteret᷑ ãplexib sepi eu mo¬
nuit ut s̃ ab armatis belus caueret ⁊ scq̃ret
ĩermes. Uerũ die quadã male ũboꝵ ueneris
memor ĩ aprũ irruẽs aͥb eo ccisus ẽ. Quem
uen̾ fleuit amare ⁊ ĩ florẽ ꝯu̾tit purpureũ.
Soc figm̃tũ macrobiꝰ ĩ libro satum alioꝵ
conat᷑ enodare mirabili rõne. dicit eĩ ado¬
nẽ solẽ ẽẽ quo nil pulchriꝰ. ⁊ eã t̾re ꝑte quã
ĩhitam̾ supi̾ scilic emispiũ uenerẽ eẽ cũ qͥ
ĩ inferiori est hemisperio a physicis ꝓẜpina
appellata sit. Et sic apud assyrios ⁊ pheniceᷤᷤ
quos penes ⁊ ueneris ⁊ adonis fuit religio ĩ¬
gẽs. tue uenus cũ adone ase dillecto delecta¬

Expanded text:
talem ipse idem recitat fabulam. Dicit enim quod cum formosissimus evasisset iuvenis, a Venere casu percussa a filio summe dilectus est; que dum illum maxima delectatione sua per silvas sequeretur et nemora eiusque uteretur amplexibus, sepius eum monuit, ut sibi ab armatis beluis caveret et sequeretur inermes. Verum die quadam male verborum Veneris memor, in aprum irruens ab eo occisus est. Quem Venus flevit amare, et in florem convertit purpureum. Hoc figmentum Macrobius in libro Saturnaliorum conatur enodare mirabili ratione. Dicit enim Adonem solem esse, quo nil pulchrius et eam terre partem quam inhabitamus, superius scilicet hemisperium, Venerem esse, cum que in inferiori est hemisperio a physicis Proserpina appellata sit. Et sic apud Assyrios et Phenices, quos penes et Veneris et Adonis ingens fuit religio, tunc Venus cum Adone a se dilecto delecta
Abbreviated transcription (Latin):
tuã uidit. et cartaginẽ ã Iarba rege cccupa¬
N ut ouidi dicit ubi defastis ad bathuĩ re¬
eẽ corise ĩsule aufugit. uetusti hospitii ꝯfi¬
Sa iure. bãtẽ sẽtiẽs quia pigmalion ama
adusus eã moueret. hãc ob c̃a abatho licẽ¬
ciata ĩtrauit mare ⁊ tẽpestatẽ passa ubi ca¬
meren petere ĩtendebat ĩ laurẽtũ litus dela¬
tae. per qd̾ oũ eneas iã superato turno cu
achate spati ando teambularet. eo uiso fu¬
gã cepit. tãdẽ p̾stita abenea fite sustitit ⁊
ab co iregia deducta. Cuꝰ ob adue̾tũ suspi¬
cata lauinia ci tetendit ĩsidias. uex ana
a ditone ꝑquietẽ monita nocte regia exi¬
uit. et si satis põt ex ouidii uerbis ꝯcipi ĩ
numicũ flumẽ se se p̾cipitẽ dedit. Sane
fictor ouidĩ ad ulterior a ꝓredẽs dicit. Qd̾¬
cũ postea exquire̾t᷑ ⁊ a perquirẽtib puei̾retur
ad numicũ uisũ ẽ illis e fluio uocẽ audisse

Expanded text:
tuam vidit et Carthaginem a Jarba rege occupatuam vidit et Carthaginem a Jarba rege occupatam, ut Ovidius dicit, ubi de Fastis, ad Bathum regem Corise insule aufugit, vetusti hospitii confisa iure. Tandem sentiens quia Pigmalion arma adversus eam moveret, hanc ob causam a Batho licentiata intravit mare, et tempestatem passa, ubi Cameren petere intendebat, in Laurentum litus delata est, per quod dum Eneas iam superato Turno cum Achate spatiando deambularet, eo viso, fugam cepit, tandem prestita ab Enea fide, substitit et ab eo in regiam deducta est. Cuius ob adventum suspicata Lavinia ei tetendit insidias, verum Anna, a Dydone per quietem monita, nocte regiam exivit, et si satis potest ex Ovidii verbis concipi, in Numicum flumen sese precipitem dedit. Sane fictor Ovidius ad ulteriora procedens dicit: qcum postea exquireretur et a perquirentibus perveniretur ad Numicum, visum est illis e fluvio vocem audisse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ se enea obamoris ĩpaciẽtiã acisã. ueꝵ
Iustinuo ⁊ hystoriographi uetẽs alr̃ sen¬
tuĩt. dicit ei iustimo ea amusitanoru
rege sb̾ belli denuĩtiacõe aprĩcipib carta¬
ginẽsib postulatã ĩ ꝯuige. Qd cũ ip̃a re¬
stiss ⁊ sũa se ante sñia ad om̃e casu pro
salute prĩe dãnasset egre tulit. s t̾minũ
ĩpetuit ĩ fra quẽ se ad uirũ promisit iturã
Qui cũ uei̾ss cõstructo ĩgẽti rogo ĩ eminẽ¬
tiori ciuitatis ꝑte qĩ sycei placatura manc̾
illũ cõscendit. Et astãtib ciuib atq expec¬
tãtib ꝯuid nã ftura eẽt ip̃a educto quem
dã gesserat cultro dixit. optimi ciues ut
uultis ad uirũ uado. seq hoc dcõ ĩteremit m̃¬
te potis clige̾s ꝙͣ pudicitiã maclare. Qd̃ ⁊̃ lõ¬
fee aliud ẽ a descripcõe maronis.¬
fuit beli ut uidet᷑ placere uirgilio qui
fillã sepissime didonis sororẽ appellat
didonis fuge comes fuit. quã postꝙͣ moͣ¬

Expanded text:
oris impatientiam occisam. Verum Justinus et historiographi veteres aliter sentiunt. Dicit enim Justinus eam a Musitanorum rege sub belli denuntiatione a principibus Cartaginensibus postulatam in coniugem, quod cum ipsa rescisset et sua se ante sententiam ad omnem casum pro salute patrie damnasset, egre tulit, sed terminum impetravit infra quem se ad virum promisit ituram. Qui cum venisset, constructo ingenti rogo, in eminentiori civitatis parte, quasi Sycei placatura manes, illum conscendit, et astantibus civibus atque expectantibus quidnam factura esset, ipsa, educto quem clam gesserat cultro, dixit: optimi cives ut vultis ad virum vado, seque hoc dicto interemit, mortem potius eligens quam pudicitiam maculare. Quod etiam longe aliud est a descriptione Maronis.fuit Beli, ut videtur placere Virgilio, qui illam sepissime sororem Dydonis appellat. Hec Dydonis fuge comes fuit, quam postquam mor
Abbreviated transcription (Latin):
uino corio etupare. illudq ĩ cartã redactũ
⁊ ĩfrustra ꝯtisum otupauit plurimĩ. Et
oñsis sociis thesauris eisq aĩatis ciuitatẽ
cõposuit quã postea uccanẽ ca̾taginẽ. Arcẽ
uo es a bonino corio qd̃sic uccitat byrsam

Expanded text:
vino corio occupare, illudque in cartam redactum vino corio occupare, illudque in cartam redactum et in frusta concisum occupavit plurimum, et ostensis sociis thesauris eisque animatis, civitatem composuit, quam postea vocavere Cartaginem; arcem vero eius a bovino corio, quod sic voc
Abbreviated transcription (Latin):
ppsona ditonis pfũctorie tãgit dice̾s. Ge¬
nitor tã belus opimã. uastabat cyprum
Met uictor dictiõe tenebat. ⁊cͣ. De pign
Igmaleon lione filio beli
regis tyri. ⁊ pre moriẽte ut ait iusti¬
nus una cũ sororib tyriis derelictꝰ ẽ. Cui
Adhuc puero populus prnũtradidit re¬
gnii. Hic ũo auarissimus cũ aĩ addiui¬
tiao syccei patruclis suu ueciss illũ dolo i¬
teremit. hre solu scelus ex rege isto nob
matronalis pudicitie decus ut uir
gilio placet beli regis fuit fili.a. hãc
ti tedere ĩ ꝯuigẽ. qui ob auaritiã a pigma¬
leone acisus e ho at post longa fris mẽ¬
datia ĩ somnis᷑ uiro pͥmonita sũpto uiri¬
li aĩo plirib exhis quib sciebat pigina¬
lconẽ exosũ clam ĩ sua suĩ am tractis sup¬
tis nauib fugã accepit thesaurio secu de¬
lano. Et cũ ĩlitus deueiss affricũ ut placet
⁊̃ tituluuo m̃cato ab ĩcolis suadẽtio ut i¬
bidẽ sedẽ sũme̾t tãtũ litoris ꝙͣtũ posset bo¬

Expanded text:
persona Dydonis perfunctorie tangit dicens: Genitor tum Belus opimam Vastabat Cyprum et victor dicione tenebat etc. CAP. LIX. De Pigmalione filio Beli.regis Tyri et, patre moriente, ut ait Justinus, una cum sororibus Tyriis derelictus est. Cui, adhuc puero, populus paternum tradidit regnum. Hic vero avarissimus, cum animum ad divitias Sycei patruelis sui iniecisset, illum dolo interemit. Hoc solum scelus ex rege isto nobim matronalis pudicitie decus, ut Virgilio placet, Beli regis fuit filia. Hanc iti dedere in coniugem, qui ob avaritiam a Pigmalione occisus est. Hec autem post longa fratris mendacia in somnis a viro premonita, sumpto virili animo, pluribus ex his quibus sciebat Pigmalionem exosum clam in suam sententiam tractis, sumtis navibus fugam cepit, thesauris secum delatis, et cum in litus devenisset Affricum, ut placet etiam Tito Livio, mercato ab incolis suadentibus, ut ibidem sedem summeret, tantum litoris quantum posset bo
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo belũ fre natu maiorẽ regnare
relicto syceo filio sacerdotio. ⁊ copim paͣte
supta naues cõscendit. ⁊ post inlt̾os casus
cũ hertulis columnas cursu supass ibide
litore acoani sedes assiipsit ppetuas ꝯdi¬
tacuutate quã gateo nocanere sii. et ne
sacertotiũ abdicisse ude̾tur oĩo tẽplũ ibi¬
de ostituit herculi. ⁊ sacra omia ritu tyrio
bat acõrbã. Hic ãt seurelictis seu aliunde
uocita ẽ quã p̾cipne dilexit. uerũ cũ pig

Expanded text:
mortuo, Belum fratrem natu maiorem regnare, mortuo, Belum fratrem natu maiorem regnare, relicto Syceo filio sacerdotio et copiarum parte sumpta, naves conscendit et post multos casus cum Herculis columnas cursu superasset, ibidem in litore occeani sedes assumpsit perpetuas, condita civitate quam Gades vocavere sui et, ne sacerdotium abdicasse videretur, omnino templum ibidem constituit Herculi et sacra omnia ritu Tyrio cat Acerbam. Hic autem seu relictis seu aliunde vocata
Abbreviated transcription (Latin):
Esse ĩ spriã ⁊ apud tyrui ⁊ sydonẽ ĩperasse. Qd
quidẽ fuisse potuit circa ãnũ mũdi. iiiͣ. dccxl¬
ui. Post paululũ at dicit eũ ãno pͥmo lyncei
regis bithiniã cõdidisse qͥ priꝰ mariandina
uccabat᷑. qd̃ fuit ãno mũdi.iii. ccclxxuiui.
Hiuĩ tũ aduẽtũ ĩ spriã nõ ꝯuẽit cũ dcĩs supra
uͥ de agenore a thodontio ⁊ eciã ab ouidio
discrepat qui iuudetur uelle agenorẽ ueĩsse
nõ phenice. cũ cadinũ missũ ad perquirẽ¬
dã curoꝵĩ ab agenore nõ a phenice uescri¬
bat. O has ego uanetates ultro gcordare
uolẽtib liquã. ⁊ de phenice quid ꝯporerĩ ꝓ¬
scquar. Hũc ãt artificiosũ fuisse hoĩer oñdii
euscbiꝰ eoꝙ primꝰ quasdã licteras sculi̾ꝵ
caracteres phenicib ocderit. tem̃ adscribẽ¬
dui eas ĩstitusse uermitulii nñ ⁊ color ille
phenicens trũs ẽ credo ab ĩuc̾tore qͥ postea
c̾et herculis sacerdos qui psanctissic
aphenicib colebat᷑ ude̾t qr phenice pr̃e

Expanded text:
isse in Syriam, et apud Tyrum et Sydonem imperasse, quod quidem fuisse potuit circa annum mundi III dcc xlvi; post paululum autem dicit eum anno primo Lyncei regis Bithiniam condidisse, que prius Mariandina vocabatur. Quod fuit anno mundi III dcc lxxviiii. Huius tamen adventus in Syriam non convenit cum dictis supra, ubi de Agenore a Theodontio et etiam ab Ovidio discrepat, qui videtur velle Agenorem venisse non Phenicem, cum Cadmum missum ad perquirendam Europam ab Agenore non a Phenice describat. Sed has ego varietates ultro concordare volentibus linquam et de Phenice quid compererim prosequar. Hunc autem arteficiosum fuisse hominem ostendit Eusebius, eo quod primus quasdam licteras seu licterarum caracteres Phenicibus dederit. Deinde ad scribendum eas eis instituisse vermiculum, unde et color ille pheniceus dictus est, credo ab inventore qui postea,esset Herculis sacerdos, qui persanctissime a Phenicibus colebatur, videretque, Phenice patre
Abbreviated transcription (Latin):
re cyprio que ĩ qͥstũ uenerãt rapuisse demõsttͣ.
suit igͣ ⁊ don rex cypri ⁊ ueneris maritꝰ que
ego ⁊ sen ab apro seu alia nece ueneri sb̾tra¬
ctũ reor eo ꝙ ad mitaciõe lacrimaꝵ eiꝰ uet̾c
aniuersano plãgore cõsueuerit ⁊donis ĩte¬
ritũ flere. Quos ĩ sius iusioĩb ĩcrepat ysai.
De pyrode cilicis filio
Uiodes ut plinᷤ asserit ĩ libro ñal hy¬
storie filius fuit cilicis. ex qͦ ⁊ si nil ali¬
Sudheamꝰ codẽ plinio teste saltẽ hẽmu
Ieũtẽ primo ignẽ ex silice excussisse. De phe

Expanded text:
re Cyprio, que in questum venerant, rapuisse demonstrat. Fuit igitur Adon rex Cypri et Veneris maritus, quem ego etiam seu ab apro seu alia nece Veneri subtractum reor, eo quod ad imitationem lacrimarum eius veteres anniversario plangore consueverint Adonis interitum flere. Quos in suis visionibus increpat Ysaias. CAP. LIV. De Pyrode Cilicis filio. Pyrodes, ut Plinius asserit, in libro Naturalis hystorie, filius fuit Cilicis, ex quo et si nil aliud habeamus, eodem Plinio teste, saltem habemus eundem primo ignem ex silice excussisse. CAP. LV
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ. ⁊ ab eis occisus ẽ. De pyrro achillis fi¬
lio. Qui genuit peripeleum ⁊. Molossum. R.

Expanded text:
hostium, et ab eis occisus est. CAP. LIII. De Pyrro Achillis filio, qui genuit Peripeleum et Molossum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. poss hic quis obicẽ ionẽ primũ regẽ
a thenaꝵ dcũm lõge ãtiꝗorẽ citrope. Hic tiero¬
pẽ conditorẽ dicimꝰ athenaꝵ. hãc obiectõer
paucis ab soluit leõti. dicit eĩ nõ de nouo he¬
dificatas aithenas a cicrope s mari ppĩqo¬
res fcãs. ⁊ hac tẽpestatesponte sua oliua
testat᷑ ouidiꝰ. huiꝰ eĩ mr̃ post lycaonẽ pre
e regͦ pulsũ aioue ut refert paulus se choriᷤᷤ
diane scciauit ⁊ ĩ uenacioĩb uitã agẽs cum
etate ualeret ⁊ forma a ioue dilcta ẽ.⁊ ut diẽ
ouidiꝰ ab eodẽ sb̾ specie diane inter ũbras ne¬
morũ decepta ⁊ oppssa ẽ. Que cũ xepiss ⁊ ia
ex cresce̾t nterus a puellis sociis adlauatrũ
euocata ẽ se lauãte diana. hec at tim̃s ne cri¬
mẽ apparet suũ si uestim̃ta ponẽt lauari re¬
nuebat. Gandẽ a uirginib nudata cũ turgi¬
dũ uẽtrẽ diana iudisset cõfestĩ cã acõsortiõ

Expanded text:
fuit. Posset hic quis obicere Iovem primum regem fuit. Posset hic quis obicere Iovem primum regem Athenarum dictum longe antiquiorem Cicrope, et hic Cicropem conditorem dicimus Athenarum; hanc obiectionem paucis absolvit Leontius. Dicit enim non de novo edificatas Athenas a Cicrope, sed mari propinquiores factas, et hac tempestate sponte sua olivam testatur Ovidius. Huius enim mater post Lycaonem patrem e regno pulsum a Iove, ut refert Paulus, se choris Diane sociavit, et in venationibus vitam agens, eum etate valeret et forma, a Iove dilecta est, et, ut dicit Ovidius, ab eodem sub specie Diane inter umbras nemorum decepta et oppressa est. Que cum concepisset, et iam excresceret uterus, a puellis sociis ad lavacrum evocata est, se lavante Diana. Hec autem timens, ne crimen appareret suum, si vestimenta poneret, lavari renuebat; tandem a virginibus nudata, cum turgidum ventrem Diana vidisset, confestim eam a consortio
Abbreviated transcription (Latin):
et mare uehat ut equus. ⁊ cquus ut mare
ueloꝵ sit ⁊ nõ nũꝙͣ ĩpetuosus ⁊ furore nimio
plenꝰ ut mare. Berre uõ oluã seu q locus oli¬
uaꝵ hundas sit sen qr pingue sit solũ ⁊ fer¬
tile. Bandez cũ cemeret circũspectus ho̾ ma¬
ris cõmoda uaris ex causis posse sõtrahi et
terrestria quali acũq ẽẽ cõtinua ⁊ terrestrib
perpetius denomin ãdã cẽsuit atq nocauit a¬
thenas qd̾ latine ĩmortales sonat. Ego aũt
puto cũ maritima ciuitas sit athene dissen¬
sionẽ hãc ĩter nautas ⁊ mechanicos hoies
artib ⁊ agricultur⁊ cuuitates sustẽtai ⁊ aug¬
m̃tari. qͥ ꝑ oluiã demo̾strãt᷑ cũ eiꝰ sit liqͦr miti
⁊ ãpliatiuus. Quã ob rẽ adiis .i. aiudicib ĩ
hoc datis ꝓ mechanicis snĩ a lata c̃. ⁊ hic ꝓ
nautis optie neptiin᷑ iductꝰ ẽ.pro mechani¬
tis at minerua que artiũ oũi fore reptrix

Expanded text:
et mare vehat ut equus, et equus ut mare et mare vehat ut equus, et equus ut mare velox sit, et non nunquam impetuosus et furore nimio plenus, ut mare. Terre vero olivam, seu quia locus olivarum abundans sit, seu quia pingue sit solum et fertile. Tandem dum cerneret circumspectus homo maris commoda variis ex causis posse subtrahi, et terrestria qualiacunque esse continua, a terrestribus perpetuis denominanda censuit, eamque vocavit Athenas, quod latine immortales sonat. Ego autem puto, cum maritima civitas sit Athene, dissensionem hanc inter nautas et mechanicos fuisseartibus et agricultura civitates substentari et augmentari, que per olivam demonstrantur, cum eius sit liquor mitis et ampliativus; quam ob rem a diis, id est a iudicibus, in hoc datis pro mechanicis, sententia lata est, et hic pro nautis optime Neptunus inductus est, pro mechanicis autem Minerva, que artium omnium fere repertrix
Abbreviated transcription (Latin):
remediis ꝯportunis ꝓtege̾. hiuc ĩ supdicit
idẽ leonciꝰ cũ neptũno de ĩpositiõe noĩs ciui¬
tati athenaꝵ fuisse certam̃. illudq p̾sẽtib
diis ĩ ariopago agitatũ actũq eoꝵ snĩaut
quis eorũ tra pcussa laudabiliorẽ ꝓduxiss
effcũm.is ciuitati nom̃ ĩponeret. ob quã rẽ
Neptũnꝰ pcusso tridente solo equũ produxit.
Alinerua at hasta ꝓiecta ꝓduxit oluiã. Que
qm̃ utilior usa sit equo minerua deoꝵ uidi¬
tio ciuitatẽ ex suo noĩe nũcupauit athena
Nã minerua a grecis athenas uocitata est.
uod hic figm̃ti ẽ sic alberitus expoit. dic̃
eiꝰ cicropi conditori qui ⁊ hiuc minerue cõtẽ¬
poraneus fuit ⁊ uĩx theodõtui pr.fuisĩe aliꝙͣ¬
diu abiguũ an illã a cõmoditate maiͣs qua
plurimũ ualebat an acõmoditate t̾̃re qua
⁊̃ plurimũ hundabat denoĩaret᷑.Quã maĩs
cõmoditatẽ per equũ designare uoluere.quia

Expanded text:
remediis oportunis protegere. Huic insuper dicit remediis oportunis protegere. Huic insuper dicit idem Leontius, cum Neptuno de impositione nominis civitati Athenarum fuisse certamen, illudque presentibus diis in Ariopago agitatum, actumque eorum sententia, ut quis eorum terra percussa laudabiliorem produxisset effectum, is civitati nomen imponeret; ob quam rem Neptunus, percusso tridente solo, equum produxit. Minerva autem, hasta proiecta, produxit olivam. Que quoniam utilior visa sit equo, Minerva deorum iudicio civitatem ex suo nomine nuncupavit Athenas; nam Minerva a Grecis Athena vocitata est. Quod hic figmenti est, sic Albericus exponit. Dicit enim Cicropi conditori, qui et huic Minerve contemporaneus fuit, et, iusta Theodontium, pater, fuisse aliquandiu ambiguum, an illa a commoditate maris, qua plurimum valebat, an a commoditate terre qua etiam pluribus habundabat, denominaretur; quam maris commoditatem per equum designare voluere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
a se belli ꝙ̃ ob aliquod aluid sigͥficatũ. Qd̃
ego nõ credo qui imo ĩsignia illa ad aliqd̃
misteriũ oñdendũ apposita omĩaputo. Nã
cũ om̃s assidius i festem̃ bellis armata
fingi puto ut deceamͣ ꝓuidos uiros sẽꝑ ĩ ar¬
mis cõsistere .i. cõsiliis quib ad emergẽti ⁊
possit obsistere. Qd̾ cculos hat toruos ondit
sapiẽtẽ de facili capi nõ posse.cũ ut plimu
exteriorib actib longe alud se ondat agẽ
ꝙͣ gerait aĩo. uti toruus alibi respicit ꝙ̃ ĩ tu¬
entes eiꝰ faciẽ̾ arbitrẽt᷑. Hasta at io illi dat᷑
longissia ut noscamus prudẽtẽ uirũ ÷ lon¬
gin qua cognoscere et ex longĩquo ictus ĩfi¬
geͣ. atq a se ĩsidiãtes repellere. Cristallinũ
at iõ illi clipeñ attributũ eẽ. ut appareat ĩ
transparẽti cristallo atq solido corpore sapi¬
ẽtẽ uirũ eq̃ simul ⁊ hostis ude̾ opa ⁊ se ipsũ

Expanded text:
a se belli, quam ob aliquod aliud significatum. Quod a se belli, quam ob aliquod aliud significatum. Quod ego non credo, quin imo insignia illa ad aliquod misterium ostendendum apposita omnia puto. Nam cum omnes assiduis infestemur bellis, armatam fingi puto, ut doceamur providos viros semper in armis consistere, id est consiliis, quibus ad emergentia possit obsistereli capi non posse, cum ut plurimum exterioribus actibus longe aliud se ostendat agere, quam gerat animo, uti torvus alibi respicit quam intuentes eius faciem arbitrentur. Hasta autem idio illi dicatur longissima, ut noscamus prudentem virum etiam longinqua cognoscere, et ex longinquo ictus infigere, atque a se insidiantes repellere. Cristallinum autem ideo illi clipeum attributum esse, ut appareat in transparenti cristallo atque solido corpore sapientem virum eque simul et hostis videre opera, et se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Artago ut proxĩo s̃ mostratũ ẽ. hercu¬
lis quarta fuit filia. Quã ego mulie¬
ie fuisse nõ credo s eã ciuitatẽ quã nos car¬
taginẽ nũcupamꝰ. Que ĩo herculis filia dcã
ẽ. quia aphenicib qui herculẽ sũme colebãt
poĩta ẽ herculis dei sui auspicio. de almer
filiã ut stribit tulliꝰ de nat̾is deoꝵ. Quã idẽ
tulliꝰ inuẽtricẽ asserit fuisse belloꝵ atq pͥn¬
cipẽ. Et ob id a nõ nullis bellona appellata
ẽ ⁊ soror martis ⁊ auriga ut testari iudeti
statiꝰ dicẽs. Regit atra iugales.Sãgunea
bellona manu longaq fatigat. Cuspide.
⁊cͣ. Nec ea fuit hec quã uetẽs uirginẽ ⁊ste¬
rilẽ asseruere quĩ imo ut idẽ dicit tullius
ex uulcano celi filio ãtiquissiõ apolline
primũ peperit.p̃te̾a ut dicit leõciꝰ hec est
quã armis ĩsignẽ finxere cculis toruam
hastãq gerẽte lõgissim ã cũ cristallino
clipeo. et hoc magis ad on̾̃tacioe ĩuenti

Expanded text:
monstratum est, Herculis quarti filia fuit; quam ego mulierem fuisse non credo, sed eam civitatem quam nos Cartaginem nuncupamus, que ideo Herculis filia dicta est, quia a Phenicibus, qui Herculem summe colebant, posita Herculis dei sui auspicio. CAP. XLVIfilia, ut scribit Tullius de Naturis deorum; quam idem Tullius inventricem asserit fuisse bellorum atque principem, et ob id a nonnullis Bellona appellata est; et soror Martis et auriga, ut testari videtur Statius dicens: Regit atra iugales Sanguinea Bellona manu, longaque fatigat Cuspide etc. Nec ea fuit hec, quam veteres virginem et sterilem asseruere, quin imo, ut idem dicit Tullius, ex Vulcano, Celi filio antiquissimo, Apollinem primum peperit. Preterea, ut dicit Leontius, hec est, quam armis insignem finxere, oculis torvam, hastamque gerentem longissimam cum cristallino clipeo, et hoc magis ad ostentationem inventi
Abbreviated transcription (Latin):
penetraret iugilãti studio ⁊ famosissima
uates euasit. Et cũ querc̾tib nõ nũꝙͣ exn¬
meret futura cãmĩe nicostrate abolito
noĩe caͣmẽta nũcupata ẽ. Que cũ euander
putatiuũ pr̃ez seu uerũ pociꝰ occidiss casu
ut quida uolũt. seu ut aliis uidet᷑ sediciõe
suorũ e regͦ pulsus auito magna filio fu¬
gienti uaticinio ꝓmittẽs cũ eo ad ytaliam
deueĩt. Et hostia tyberis ĩtrans ĩpalatino
mõte ꝯsedit. Et cũ silures cõperiss incolaᷤᷤ
nouos lrãꝵ caracteres adiueĩt eosq ear
cõuĩctiões sonosq edocuit. Que ⁊ si ab ini¬
tio.xui. tm̃ fuerĩt aliis aposteris sup addi¬
tis eis ĩ hodiernũ usq utimi. Cuiꝰ rei adini¬
rati rudes nõ hoĩe s deam potiꝰ arbitrati
sũt. Et cũ eã adhuc uiuẽtẽ diuinis celebr¬
assẽt honorib mortue sõ ĩfima capitolini
mõtis ꝑte uͥ uitã duxerat sacellũ suo noĩ cõ

Expanded text:
igilanti studio, et famosissima vates evasit. Et cum querentibus non nunquam expromeret futura carmine, Nycostrate abolito nomine, Carmenta nuncupata est. Que cum Evander putativum patrem seu verum potius occidisset casu, ut quidam volunt, seu ut aliis videtur, seditione suorum e regno pulsus avito, magna filio fugienti vaticinio promittens, cum eo ad Ytaliam devenit, et hostia Tyberis intrans, in Palatino monte consedit. Et cum silvestres comperisset incolas, novos licterarum caracteres adinvenit, eosque earum coniunctiones sonosque edocuit. Que et si ab initio XVI tantum fuerint, aliis a posteris superadditis, eis in hodiernum usque utimur. Cuius rei admirati rudes, non hominem sed deam potius arbitrati sunt. Et cum eam adhuc viventem divinis celebrassent honoribus, mortue sub infima Capitolini montis parte, ubi vitam duxerat, sacellum suo nomini co
Abbreviated transcription (Latin):
m aculatã. quicquid lycophron loquat̃ ma
Acedemonis expedita prosapia ad re¬
liquos iouis setũdi filios redeñdu ẽ
fuit s aliũ. Fuit eĩ is ãtiquissimꝰ corĩtmioꝵ
rex ⁊ pius hõ atq deorũ mẽsis sepe accubuit.
Qd̃ ĩo fictũ puto quia celsissima sit arx co¬
rĩthiorũ adeo ut siquis eã ascendat ĩ celu
cule .xiiiͦ. secũdi iouis filio qui genuit ctir
Ercules hic aticerone ĩ libͦ tagmẽ
de naturis deorũ cognomĩat̃ quartus¬
⁊ ab eodẽ dicit᷑ ioius filius ex asterie sorore la¬
tone susceptus. hũc p̾te̾a sũme a tyriis coli
dicit. et ex eo cartaginẽ filiam genitam.

Expanded text:
maculatam, quicquid Lycophron loquatur maLacedemonis expedita prosapia, ad reliquos Iovis secundi filios redeundum estfuit, sed alium. Fuit enim hic antiquissimus Corynthiorum rex, et pius homo, atque deorum mensis sepe accubuit. Quod ideo fictum puto, quia celsissima sit arx Corinthiorum, adeo ut, si quis eam ascendat, in celum cule XIII, secundi Iovis filio, qui Carercules hic a Cicerone, in libro de Naturis deorum cognominatur IIII, et ab eodem dicitur Iovis filius ex Asterie sorore Latone susceptus. Hunc preterea summe a Tyriis coli dicit, et ex eo Cartaginem filiam genitam.
Abbreviated transcription (Latin):
le nympha susceptꝰ. hõ euo suo bellica arte ⁊
potissime nauali pitissimꝰ adeo ut litora fore
omi ⁊ peloponesia ⁊ usq ad mare syculũ sue
dicioĩ subigeret ⁊ a suo noĩe yonas ⁊ yomũ
cogmĩaret mare. Qui ĩ tã grãdẽ uenẽ p̾minc̃¬
tia ut sibi tociꝰ grecie quartã ptẽsbẽe dicerẽt¬
⁊ yonicis lrĩs atq gram atica uti cogerẽt. Sa¬
ne leontiꝰ negat hoc cogͦmẽ gẽti mariq ĩditũ
a yonio rege affirmãs du añ illis fuisse ab
yone ynaci filia ciumaximũ ĩptib illis fuit
ĩpiũ appoitũ. qd̾ ⁊̃ alibi ip̃e met testat᷑ theodõ¬
ciꝰ Suit gͦ yonio ut theodõcius dic̃ ⁊ leõtius
ia unica noĩe Rycostrata. De Nicostrata
odoncio ⁊ leoncio asserẽtib filia fuit yo¬
nii archadũ regis. Que cũ ẜ p̾dcos pallanti
cuida iuro nobili nupsiss. seu ẜ alios eiꝰ nurꝰ
existeret ex merturio postea enadrũ archadie

Expanded text:
ne nynpha susceptus. Homo evo suo bellica arte et ne nynpha susceptus. Homo evo suo bellica arte et potissime navali peritissimus adeo, ut litora fere omnia Peloponensia, et usque ad mare Syculum sue dicioni subigeret, et a suo nomine Yonas et Yonium cognominaret mare. Qui in tam grandem venere preminentiam, ut sibi totius Grecie quartam partem subesse diceretur, et Yonicis licteris atque grammatica uti cogerent. Sane Leontius negat hoc cognomen genti marique inditum ah Yonio rege, affirmans diu ante illis fuisse et ab Yone Ynaci filia, cui maximum in partibus illis fuit imperium appositum, quod etiam alibi ipsemet testatur Theodontius. Fuit ergo Yonio, ut Theodontius dicit et Leontius, filia unica nomine Nycostrata. CAP. LI. De Nycostrata ontio et Leontio asserentibus, filia fuit Yonii Arcadum regis. Que cum, secundum predictos, Pallanti, cuidam Arcadi viro nobili, nupsisset, seu secundum alios eius nurus existeret, ex Mercurio postea Evandrum Arcadie
Abbreviated transcription (Latin):
appell auit. Archades at calistonẽ quã mõtuã
putabat ob diutĩmã latebrã ursã appellaue̾
cũ ursus ut auĩt physiologi certã ãni ptẽ in
cauerns morẽt᷑ dormiẽs. ⁊ a noĩe mũs ur su
filuĩ ⁊̃ uocaue̾. Quos ãbos postea ĩ gr̃a archadiᷤ
poete ĩ celũ trãs latos dixere. ⁊ ex canib eis ĩ
locis ĩ quib hos locarũt diu añ ab egiptiiᷤ fi¬
guratis fecere ursos. Qd̃ ãt a tethide iunoniᷤ
alima lauar ĩ occeao nõ ꝑmittãt᷑ sũptũ ẽ ab
eleuatiõe poli qͥ ĩ regiõe nr̃a adeo elenat᷑ ẽ. et
hec sydera adeo illi ꝓpĩqua ut circuitiõe celi si¬
cuti reliq̃ que occidendo mergi uidẽt᷑ occeano.
occeano mergi nõ possit. imo eaꝵ circa polu
ĩtegrã circuicione uidezꝰ. hũc Archade scribit
eusebiꝰ subegisse pelasgos ãno mũdi.iii. dcc.
uonio filio archadis. Qui genunt
Set post eũ paulus archadis filiꝰ ex seme¬

Expanded text:
appellavit. Arcades autem Calistonem, quam mortuam appellavit. Arcades autem Calistonem, quam mortuam putabant, ob diuturnam latebram ursam appellaveologi, certam anni partem in cavernis moretur dormiens, et a nomine matris ursum filium etiam vocavere. Quos ambos postea, in gratiam Arcadis, poete in celum translatos dixere, et ex canibus eis in locis, in quibus hos locaverunt, diu ante ab Egyptiis figuratis fecere ursos. Quod autem a Thetide Iunonis alumna lavari occeano non permittantur, sumptum est ab elevatione poli, qui in regione nostra adeo elevatus est, et hec sydera adeo illi propinqua, ut circumitione celi, sicuti relique que occidendo mergi videntur occeano, occeano mergi non possint, imo earum circa polum integram circumitionem videmus. Hunc Arcadem scribit Eusebius subegisse Pelasgos anno mundi IIIdccviii. CAP. L. De Yonio filio Arcadis, qui genuit et post eum Paulus, Arcadis filius ex Sele
Abbreviated transcription (Latin):
tate capet᷑ ⁊ incidẽt ĩ desideriũ potu̾idi. ⁊ cu se
ĩ hitũ sociaꝵ trãsformass clã noctu accessit
ad illã. et cũ uariis su mõib ĩ siĩ desiderui
traxisset eã uiti auit atq pͥgnãtẽ fecit. postre¬
mo cũ ptu cr̃ apparẽt calistonis euestigio
cũ maxĩo dedecore suo nilulteriꝰ timorẽ Iouis
andẽtib uirginib sactis una cũ filio claustũ
exclusa ẽ Que ob ruborẽ clã secessit ĩ siluaᷤ et
ĩeis latuit diu ĩ cogͥta. Sane cũ adoleuiss filiꝰ
ẽe̾tq ĩgẽtis aĩ nec poss ꝓpeti mũis ĩpiũ eã uo¬
luit occide̾. Que timore pcita siluas lĩque̾s cõ¬
fugit ad ionẽ. Qui eã ĩ gr̾am filii recõciliauit
ꝑmisitq ut ĩ priu possẽt redire regnũ uinitq
Quã ob rẽ archas ferox iuueis pelasgos ĩ di¬
tionẽ redegiss suã archades illos exsuo noĩe

Expanded text:
tate caperetur, et incideret in desiderium potiundi, et cum se tate caperetur, et incideret in desiderium potiundi, et cum se in habitum sociorum transformasset, clam noctu accessit ad illam, et, cum variis suasionibus in suum desiderium traxisset, eam vitiavit atque pregnantem fecit. Postremo cum partu crimen appareret Calistonis, evestigio cum maximo dedecore suo, nil ulterius timore Iovis audentibus virginibus sacris, una cum filio claustris exclusa est. Que ob ruborem clam secessit in silvas, et in eis latuit diu incognita. Sane cum adolevisset filius, essetque ingentis animi, nec posset perpeti matris imperium, eam voluit occidere. Que timore percita silvas linquens confugit ad Iovem. Qui eam in gratiam filii reconciliavit, permisitque ut in patrium possent redire regnum, iuvitque. Quam ob rem cum Arcas ferox iuvenis Pelasgos in dicionem redegisset suam, Arcades illos ex suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
nib ⁊tande trãsformauit ĩ ursã. Archas ãt
cũ iã grandis eẽt eã sibi ĩcogͥtã et ad se ueni¬
ẽte uoluit occidere. ast ip̃a pauida ut ait theo
git. ĩ quod ⁊ archas sequutꝰ ẽ. Quos cũ uellent
ĩcole occidere a ioue ꝓhibiti st̃.⁊ mutato eq̃ ĩ ur¬
sũ archade ãbos ĩ celũ trãstulit ⁊ cirea polum
articũ locanit. Ealisto ãt ursa minor deã est.
uͥ maior uocatꝰ ẽ archas. Iuno ãt ex hec tuba¬
ta ꝙ pelex ĩ celũ suscepta eet una cũ filio acce¬
ssit ad tethide magnã nutricẽ suã orauitq
ne has ursas more aliorũ syderũ suis ĩ undiᷤ
lꝯnari patoreñ qd tethis ultͦ se fcũrã ꝓmisit
⁊ seruat usq ĩ hodiernũ. S ubhac fictiõe ut
plurimũ latet hystoria. Nã supato aioue ly¬
crione. calisto filia aufugit ad nirgines pani
lyceo sacras.⁊ cũhis emisso ppetue uirginita¬
tis uoto. cõtigit ut audita aioue sua formosi¬

Expanded text:
ansformavit in ursam. Archas autem cum iam grandis esset, eam sibi incognitam et ad se venientem voluit occidere. Ast ipsa pavida, ut ait Theogit, in quod et Arcas secutus est. Quos cum vellent incole occidere, a Iove prohibiti sunt, et mutato eque in ursum Arcadem, ambos in celum transtulit, et circa polum articum locavit. Calisto autem ursa minor dicta est, ubi maior vocatus est Arcas. Iuno autem ex hoc turbata, quod pelex in celum suscepta esset una cum filio, accessit ad Thetydem magnam nutricem suam, oravitque, ne has ursas more aliorum syderum suis in undis lavari pateretur, quod Thetis ultro se facturam promisit, et servat usque in hodiernum. Sub hac fictione ut plurimum latet hystoria. Nam, superato a Iove Lycaone, Calisto filia aufugit ad virgines Pani Lyceo sacras, et, cum his emisso perpetue virginitatis voto, contigit, ut audita a Iove eius formosi
Abbreviated transcription (Latin):
stremo ãt hiuc psyti conceditur ratio. ⁊ quia
honesto sen ipi deo cuiꝰ inter delicias açephyro
ni ꝑdere uelit. hoc ẽ nolit de eternitate sua de
sibi nota sũt. Nã quociẽs talia⁊ mortales ꝑqͥri¬
mꝰ illũ imo nos met ipõs deuiando perdimus.
Sorores autẽ nõ nũquã ad methas usq pͥm aᷤᷤ
delici o psycis deuenuĩt et ex thes auris eius
reportãt ĩquãtũ penes rõnẽ uiuẽtes meliꝰ opu
suũ uegetatio pagit ⁊ sensitiut uirtutes cla¬
riores sũt ⁊ longuis pseuerãt. Semne ĩuident
sorori qd̃ minime nouũ ẽ sensualitatẽ tũ r̃õe
discordez. ⁊ dũ illi blandis uerbis suadere nõ

Expanded text:
a honesto, seu ipsi Deo, cuius inter delicias a Zephyro,ni perdere velit, hoc est nolit de eternitate sua, desibi nota sunt; nam quotiens talia mortales perquirimus, illum, imo nosmet ipsos deviando perdimus. Sorores autem non nunquam ad methas usque primas deliciarum Psycis deveniunt, et ex thesauris eius reportant, in quantum penes rationem viventes melius opus suum vegetatio peragit, et sensitive virtutes clariores sunt, et longius perseverant. Sane invident sorori, quod minime novum est sensualitatem cum rationem discordem, et dum illi blandis verbis suadere non
Abbreviated transcription (Latin):
eret᷑ cõuigio cui pepit uoluptatẽ. S Erenis¬
sime rex si huiꝰ tam grandis fabule ad ũgue
sensũ enucleare uoluerimꝰ inge̾s ꝓfecto uolum̃
euaderet. Et ĩo cur apollinis ⁊ hendilichie filia
dicat᷑ psyces que eius sorores ⁊ cur cupidinis
dicitur cõiũx cũ paucis ex cõtigẽtib dixisse sa¬
tis sit. PSyces ergo aĩa interp̃tat᷑. Hec aut
apollinis .i. solis fili ⁊ dr᷑ eius scilicet qͥ mũdi
uera lux ẽ deus cũ nulliꝰ alterius potẽtie sit ra¬
tion alẽ creare aĩa nisi dei. Endelichia ãt
ut dicit calcidius super thimeo platonis ꝑfe¬
cta etas ĩterp̃tat᷑. cuiꝰ iõ rõnalis aĩa dr̃ filia qr

Expanded text:
em Cupidini peperit voluptatem filiam. Serenissime rex, si huius tam grandis fabule ad unguem sensum enucleare voluerimus, in ingens profecto volumen evaderet, et ideo cur Apollinis, et Endilichie filia dicatur Psyces, que eius sorores, et cur Cupidinis dicatur coniunx, cum paucis ex contingentibus dixisse satis sit. Psyces ergo anima interpretatur. Hec autem Apollinis, id est solis, filia dicitur, eius scilicet qui mundi vera lux est deus, cum nullius alterius potentie sit rationalem creare animam, nisi dei. Endelichia autem, ut dicit Calcidius super Tymeo Platonis, perfecta etas interpretatur; cuius ideo rationalis anima dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tamẽ eus apparẽt oꝑa nisi ĩ etate pfecta
cũ potiꝰ ñali quodã indistincta usq adetate
perfectã feram̃ ꝙͣ iudicio rõnis. Etate ũo ꝑfe¬
cta agere incipimꝰ rõne. ergo bñ apollinis et
En delichie filia dr.Sunt huic due sorore ᷤ ma¬

Expanded text:
cta; cum potius naturali quodam instinctu usque ad etatem perfectam feramur, quam iudicio rationis; etate vero perfecta agere incipimus ratione; ergo bene Apollinis et Endelichie filia dicitur. Sunt huic due sorores ma
Abbreviated transcription (Latin):
quia tres fuere esculapii. quoꝵpͥmũ dicit
ipẽ filiũ fuisse apollinis. eũq speculũ ĩueisse
et primũ obligasse nuluꝰ. ⁊ hũc ab archadi¬
b asserit sũme coli. Secũdũ ũo dicit fratrẽ
fiusse setũdi mercurii ex ualẽte pre atq core¬
nide mr̾e natũ. eũq pcussũ fulmĩe ĩ terisse

Expanded text:
quia tres fuere Esculapii. Quorum primum dicit quia tres fuere Esculapii. Quorum primum dicit ipse filium fuisse Apollinis, eumque speculum invenisse, et primum obligasse vulnus, et hunc ab Arcadibus asserit summe coli. Secundum vero dicit fratrem fuisse secundi Mercurii ex Valente patre atque Coronide matre natum, eumque percussum fulmine inter
Abbreviated transcription (Latin):
ob id auĩt cesaiũ familiã sacra apollinis ob¬
seruasse. qr primus eorũ qui ex famili⁊ Iu¬
lia cesar do̾uo ẽ. obeã caus ã cognom ẽ adept᷑ꝰ
ẽ⁊ fcũs apollinis acer quia execto mr̃is ute¬
to ĩ lucẽ uenerit.pͥterea potuit apollinis hri
filius qr clarissimus euaserit medicus. Theo¬
doti at opĩo aliqualit̾ dcĩs roborat᷑ lactãtii
qui de esculapio ĩ libro diuinarũ ĩstitucõu
dicit sic. hũc tarquitiꝰ de illustrib uiris diss̾e¬
rẽs ait ĩ certis parẽtib ortũ expositũ ⁊ a ne¬
natorib ĩuentũ canino lacte nututũ chyro¬
ni traditũ didicisse medicinã. Fuisse aute
messenũ s epydauri moraitũ. ⁊ cͣ post hec
dicit lactãtius hũc eũ fuisse qui ypolitũ cu¬
rauit Ceteꝵ ne ob diuersitatẽ relatoꝵ ubi
minime oportunũ ẽ m̃daces credãt᷑ scͥptõe
ẽ adu̾tẽdũ ut placet tullio de natiũs deorũ

Expanded text:
ob id aiunt Cesarum familiam sacra Apollinis obob id aiunt Cesarum familiam sacra Apollinis observasse, quia primus eorum, qui ex familia Iulia Cesar dictus est, ob eam causam cognomen adeptus est, et factus Apollini sacer, quia execto matris utero in lucem venerit. Preterea potuit Apollinis haberi filius, quia clarissimus evaserit medicus. Theodontii autem opinio aliqualiter dictis roboratur Lactantii, qui de Esculapio in libro Divinarum institutionum dicit sic: Hunc Tarquitius, de illustribus viris disserens, ait incertis parentibus ortum, expositum, et a venatoribus inventum, canino lacte nutritum, Chyroni traditum, didicisse medicinam. Fuisse autem Messenium sed Epydauri moratum etc. Post hec dicit Lactantius, hunc enim fuisse, qui Ypolitum curavit. Ceterum ne ob diversitates relatorum, ubi minime oportunum est, mendaces credantur scriptores, est advertendum, ut placet Tullio De naturis deorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ĩferis ĩuitã retraxisse. Qd̾ ãt ob id a ioue
fulmiat̾ sit nõ ẽ tredibile s iõ fictũ credo quia
possibile ẽ obeã curã eũ laborasse pliũmũ in
ex quisitiõe herbaꝵ ⁊ aliaꝵ oportumitatũ. et
sic p̾ter uires fatigatꝰ ĩ febre ĩcidisse qͥ ꝓfecto
letale fulmen ⁊ ignitũ ẽ ⁊ ex ea febre defece¬
rit. Seu forte caũ fulmiatꝰ ẽ ⁊ opmatũ ab igͣri
hoc illi contigisse ob reuocatos ab ĩferis mortu¬
os. Et hĩc fabule datũ pricipui. Sane theodõcꝰ
negat apollinẽ dilexisse coromidẽ. et ex eo E¬
sculapiũ fuisse conceptũ assentq eũ exhemo¬
nio uiuene et coronide natũ. s apollinis filiꝰ
dcu̾s ẽ altera ex duab causis. Seu qr matre
mortua an̾ ꝑtũ ⁊ eius secto utero eductus ẽ.
quia medicine reptor.⁊ sic apollinis filuiꝰ qr
apollinis opere natus sit.Seu qr qui sic nascũ¬
tur apollinis acros fore uoluere uetẽs. eo ꝙ
ut dcũm ẽ apollinis opẽ lucẽ sortiti uidẽt. ⁊

Expanded text:
 ob id a Iove fulminatus sit, non est credibile, sed ideo fictum credo, quia possibile est ob eam curam eum laborasse plurimum in exquisitione herbarum et aliarum oportunitatum, et sic propter vires fatigatus in febrem incidisse, que profecto letale fulmen et ignitum est, et ex ea febre defecerit; seu forte casu fulminatus est, et opinatum ab ignaris hoc illi contigisse ob revocatos ab Inferis mortuos, et hinc fabule datum principium. Sane Theodontius negat Apollinem dilexisse Coronidem, et ex eo Esculapium fuisse conceptum, asseritque eum ex Hemonio iuvene et Coronide natum, sed Apollinis filius dictus est, altera ex duabus causis, seu quia matre mortua ante partum et eius secto utero eductus est,quia medicine repertor; et sic Apollinis filius, quia Apollinis opere natus sit. Seu quia qui sic nascuntur, Apollini sacros fore voluere veteres, eo quod, ut dictum est, Apollinis opere lucem sortiti videntur; et
Abbreviated transcription (Latin):
Intrat ig̃ more solito lectũ cupido ⁊ ĩsomnu
soluit᷑. psyces uõ apto lumĩe uidit illũ mira
formositate cõspicuũ iuuene̾ alis pnicibus
ĩsignitũ ⁊ ad eius pedes arcũ ⁊ pharetrã sagi¬
ttis cõfertã e quib cũ unã mirabũda eduxi¬
sset expertura acic̃ .adeodigito ĩp̃ssit suo ut
aliqualis scaturiret e nulnere sãguis. Quo
fcõ miro dormiẽtis adhuc amore flagrauit.
Dũq illũ stupescẽs ĩspice̾t fauillula ex lucer¬
na prosilit ĩ dextru dormic̃tis humeꝵ. Quã
ob rẽ exꝑgeftũs cupido repẽte fugã arripuit.
Uerũ psyces cũ illũ cepisset crure atq fortiter
teneret tã dui ab eo ꝑ aerẽ delata ẽ donee fes¬
sa eo dimisso caderet. Cupido at ĩuicinã cup̾¬
ssũ euolas longa querela eã redarguit se ip¬
sũ dãnãs ꝙ a mr̃e missus ut illã extremi ho¬
mĩs amore incẽdeͣt.⁊ ip̃e se ipsũ ob eius pulchri¬
tudine̾ uulneraiss. ⁊ iñ euolauit. psyces aͥxia

Expanded text:
Intrat igitur more suo lectum Cupido, et in somnum solvitur. Psyces vero, aperto lumine, vidit illum mira formositate conspicuum iuvenem, alis pernicibus insignitum, et ad eius pedes arcum et pharetram sagittis confertam; e quibus cum unam mirabunda eduxisset, expertura aciem, adeo digito impressit suo, ut aliqualis scaturiret e vulnere sanguis. Quo facto, miro dormientis adhuc amore flagravit. Dumque illum mirabunda conspiceret, favillula ex lucerna prosilivit in dexterum dormientis humerum; quam ob rem expergefactus Cupido repente fugam arripuit. Verum Psyces cum illum cepisset crure atque fortiter teneret, tam diu ab eo per aerem delata est, donec fessa, eo dimisso, caderet. Cupido autem in vicinam cupressum evolans, longa querela eam redarguit, seipsum damnans, quod a matre missus, ut illam extremi hominis amore incenderet, et ipse se ipsum ob eius pulchritudinem vulnerasset; et inde evolavit. Psyces vero
Abbreviated transcription (Latin):
felices nuptias deflerẽt. At cupido p̾senciẽs
quid ĩuidia sororũ pararet᷑ psyci eã p̾monuit
ut earũ oĩo floctifacẽt lacrim as nec ĩ suã pni¬
cie pia atq credula ẽet. Qd̃ cũ spopondisset
psyces se cepit deplorare captiuã ⁊ ꝙ sororeᷤᷤ
uidere ⁊ alloqui nõ posset. Et ueniẽtẽ atq re¬
darguẽte cupidinẽ p̾cib ĩ eã sentẽtiã traxit
ut cũ eis loqui possi gephyroq iuberet ut eas¬
ad se le
ad se leni deferret flatu. Qui cũ fecisset cõcessit
⁊̃ ut ex thesauris quos liberet asportare ꝑmi¬
cteret. s earũ suasionib nullo mõ credeͣt nec
suã uidere formã alicuiᷤ cõsilio optaret. Tãdẽ
cõplorata domi psyce asororib scopulũ ꝯscẽ¬
dere ⁊ ululatu feminco redintegrato ⁊ psyce
audite sũt atq pancis cõsolate uerbis.⁊ po¬
stremo illas cephyrus ꝑsycis ĩperio ĩuallez
detulit amenaz. Ibi a ꝑsyce festiua cõgratu¬

Expanded text:
felices nuptias deflerent. At Cupido presentiens felices nuptias deflerent. At Cupido presentiens quid invidia sororum pararetur Psyci, eam premonuit, ut earum omnino flocci faceret lacrimas, nec in suam perniciem pia atque credula esset. Quod cum spopondisset Psyces, se cepit deplorare captivam et quod sorores videre et alloqui non posset, et venientem atque redarguentem Cupidinem precibus in eam sententiam traxit, ut cum eis loqui posset, Zephyroque iuberet, ut easad se lead se leni deferret flatu. Qui cum fecisset, concessit etiam ut ex thesauris, quos liberet, asportare permitteret, sed earum suasionibus nullo modo crederet, nec suam videre formam alicuius consilio exoptaret. Tandem complorata domi Psyce a sororibus, scopulum conscendere, et ululatu femineo redintegrato a Psyce audite sunt, atque paucis consolate verbis, et postremo illas Zephyrus Psycis imperio in vallem detulit amenam. Ibi a Psyce festiva carit