comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xuentum. sicirca occidentem candidus circulerit
noctis lenem tempestatem. Sinebula uehementio¬
rem sicandente soleuentum siuer circulus fuerit
caqui regioneis ruperit siuentum mignum. Nrima
iegiptus sisplendens axosta puronito refulsitsere¬
nitatem. S. ubicundiuentos sinigiaxr platuas postende¬
re creditur in .xU. Cornuaei: obcusa pluuii crecta
uinfestauento semꝑsignificant. Quasta tamenini¬
xime coinuei: septentrionale acuminatuatq rigidu
illum prae sagit uentum. Inferius iustrum ut nrq
restam Noctem uentosam. Si quastam orbis ruti¬
lus cingebat euentos &imbres ꝓmonebit aput
uarronemitaest. Si quasta dielunierit drosta
magnam tempestite i maripsigi anis sit coronam
circa sehabebit & ein sincerrm quoillomodonon ante
plenam lunim hie mitorumostendit.
Splenilunio ꝑdimidium pumerit diesserenos sig¬
nificiuit si rutilauentos Nigrescensimbres.

Expanded text:
et ventum; si circa occidentem candidus circulus erit, et ventum; si circa occidentem candidus circulus erit, noctis lenem tempestatem; si nebula, vehementiorem; si candente sole, ventum; si ater circulus fuerit, ex qua regione is ruperit se, ventum magnum. Proxima e observat Aegyptus. si splendens exorta puro nitore fulsit, serenitatem; si rubicunda, ventos; si nigra, pluvias portendere creditur in XV. cornua eius obtusa pluviam, erecta et infesta ventos semper significant, quarta tamen maxime. Cornu eius septentrionale acuminatum atque rigidum illum praesagit ventum, inferius austrum, utraque recta noctem ventosam. Si quartam orbis rutilus cinget, et ventos et imbres praemonebit. Apud Varronem ita est: ‘si quarto die luna erit directa, magnam tempestatem in mari praesagiet, nisi si coronam circa se habebit et eam sinceram, quoniam illo modo non est ante plenam lunam hiematurum ostendit. Si plenilunio per dimidium punificabit; si rutila, ventos; nigrescens imbres.
Abbreviated transcription (Latin):
in dimbrem. sinoccisumei: plu& aut urdii Nubem
insainhent as peneminpximum diem tepestatem sig¬
nificabunt. Cumoriente nedii in lustre seminebunt
quamuiscirxum dite nubes non sint pluuiã postendent
Sunte e xostum nubes globabantꝰ hie me maspenxm de¬
nuntiabunt. subosturepellent &adoccisum habebunt
serenititem Sinubes solem circumdudunt quantomin
luminis relinquent tanto turbidior tespesta serit.¬
Siuero &i umnduplex urbis fueritei itrocior.. Quod
si ierostu autinoccasusia utautrubescint nube sma¬
xime ostend& tempestas. Sinonambibunt sed incu¬
bent iquocumq uento fuerinteum postendent.
siamoridie ximbrem. Siorienscing& orbe exqua
pisteis seroperit expectaur uentus. sitotus de flu¬
uerit iequaliter serenititem dabit. Sime xostu
longenidios pnubes porriga & mediuseritininis pla¬
uiam significiuit. Sante ostumie discos tenduntaqua

Expanded text:
radii, imbrem. si in occasu eius pluet aut radii nubem radii, imbrem. si in occasu eius pluet aut radii nubem in se trahent, asperam in proximum diem tempestatem significabunt. Cum oriente radii non illustres eminebunt, quamvis circumdatae nubes non sint, pluviam portendent. Si ante exortum nubes globabuntur, hiemem asperam denuntiabunt; si ab ortu repellentur et ad occasum abibunt, serenitatem. Si nubes solem circumcludent, quanto minus luminis relinquent, tanto turbidior tesi vero etiam duplex orbis fuerit, eo atrocior. quod si in exortu aut in occasu fiet, ita ut rubescant nubes, maxima ostendetur tempestas. si non ambibunt, sed incumbent, a quocumque vento fuerint, eum portendent ; si a meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex qua parte is se ruperit, expectetur ventus. si totus defluxerit aequaliter, serenitatem dabit. si in exortu longe radios per nubes porriget et medius erit inanis , pluviam significabit; si ante ortum radii se ostendent, aquam
Abbreviated transcription (Latin):
a hoc plicus sẽ uergilio magnaopere uideo siqui
emipsimee sic pe concurrera preba uento
limosi imperitisr efest tuedunt eundem demo¬
raum metente fintre ei dimaso ardentis simo s¬
tior asscutrelique scgeti pircera rxpera qͥ de¬
ata subrectu piucismox horis seucimbrie uititi¬
itione idpbata quimimo & hirundine nonni
inpendente pluui is seriiubent a fruge sinscqu
iombre Quamobrem & haccbreuiter attin¬
mus scrutatimixime ꝓtinentia Primum que
slecapiemus presigia purusoriens itq non
ciuens serenumdiem Nuntiat idhibernum
illdus gnandinem. Si noccidit pridie serenus
ontur tinto certior fides serenitatis. Conca¬
osoniens pluuias pracdicit Idestuentos cumante
quentemeum nubes rubescunt: Quod si & nigre
ibentil Interuenerint & pluuia scumocciden
sutorientis indiuudent᷑ coire pluuias. sicir
oceidentem rubescunt nubes serenitatem o fu¬
Adiustrum pastimadiquilonem panrcircaeum sere

Expanded text:
 hoc placuisse Vergilio magno opere video, siquidem in ipsa messe saepe concurrere proelia ventorum damnosa imperitis refert. tradunt eundem Democritum metente fratre eius Damaso ardentissimo aestu orasse, ut reliquae segeti parceret raperetque desecta sub tectum, paucis mox horis saevo imbre vaticinatione adprobata. quin immo et harundinem non nisi inpendente pluvia seri iubent et fruges insecuturo imbre. quamobrem et haec breviter attingemus, scrutati maxime pertinentia, primumque a sole capiemus praesagia. Purus oriens atque non fervens serenum diem nuntiat , at hibernam pallidus grandinem. si et occidit pridie serenus et oritur, tanto certior fides serenitatis. concavus oriens pluvias praedicit; idem ventos, cum ante exorientem eum nubes rubescunt; quod si et nigrae rubentibus intervenerint, et pluvias; cum occidentis aut orientis radii videntur coire, pluvias. si circa occidentem rubesc ent nubes, serenitatem et fuad austrum, partim ad aquilonem , pura circa eum seren
Abbreviated transcription (Latin):
Nascentium n hosas perum .AX. Deomniũ ÷ eterum
ytedicibus floribus folis quibus hostensiorũ soluacadan
Quoto quaque denascantur. seminũ ratura quomodo quaq
sertentur : Quorunisingulao generac quorum plurec sint:
Ncctura & genera & listorie ad condimenta in ostositurã perũ
Morbi hostensiorum remedice: Quibus modis formicite¬
necentur. Contriruricas remedice. Contraulices. quibus sal¬
hostensiorum. depipe riti dec& liba notide &xmornce fu¬
macres & historie & obseruatumibus Cxliii.:
Ex ccuc toribus
M.actio plauto:
M. uarrone.
D.silecno
Cantone censorio
hrgrno
uergilio
muciano
celso
columellat
calpurnia basso.
Mamilio sura
stcbina tyrone
laccinio matcro
birrio
bibio rutino
firmo. item
Potito ltem
EXTERNIS
theo phrasto
demo crito
Ci derũ quoque tempes tatun quae
patio uel imperitis FACILIatque
ndubitttte modo de monstroctatecest ue recequece
intellegentibus ñ minus conferunt. rura de p̃hendendo
celo quam sidereabilis sientieo. ¶C graclendo peoa¬

Expanded text:
nascentium in hortis rerum X 22-37 de omnium earum radicibus, floribus, foliis quibus hortensiorum folia cadant quoto quaeque die nascantur seminum natura. quo modo quaeque serantur quorum singula genera, quorum plura sint natura et genera et historiae ad condimenta in horto satarum rerunabis morbi hortensiorum remedia 58. 59 quibus modis formicnecentur. contra urucas remedia, contra culices. quibus salhortensiorum. de piperitide et libanotide et zmyrnio Summa: res et historiae et observationes MCXLIIII EX AUCTORIBUS Marcio Plauto. M. Varrone. D. Silano. Catone censorio. Hygino. Vergilio. Muciano. Celso. Columella. Calpurnio Basso. Mamilio Sura. Sabinio Tirone. Licinio Macro. Q. Birrio. Vibio Rufino. Firmo item. Potito item. EXTERNIS Theophrasto. Democrito. Siderum quoque tempestatumque ratio vel imperitis facili atque indubitato modo demonstrata est, vereque intellegentibus non minus conferunt rura deprehendendo caelo quam sideralis scientia agro colendo. pro
Abbreviated transcription (Latin):
erconatio. Seminu pbatio quantum &x quoq: gene¬
efrumenti iniugero serendum. Detem porib se
endi. Degestio siderum indies a noste terestres.
rumin igro agendarum. Quid quoq:mense in agro
unda. Deuindemia &ccutumni operib. lunaris
utio Ventoruratio. limitatio agroium. ꝓgnos
debulis ignib: Terrestrib: aquis. Abisistẽpestatib:
Ĩ IX EXAUCTORIBUS
isurio sabino. Crassio hemina. uarrio flacco
ssone cornelio. Celso turranio gracile d. si lano
i Columelle Tuberone I. Tarutioꝗ grece
stris .s. crsaredictatore quitẽ testio plaato
Sibino fabiano an. cicerone. Cal purmo bisso, Atcio
capitone mamiliosurx. Attio qui pnaridios.S¬

Expanded text:
stercoratio seminum probatio quantum ex quoque genestercoratio seminum probatio quantum ex quoque genere frumenti in iugero serendum de temporibus serendi 56-61 digestio siderum in dies et notae terrestres rerum in agro agendarum quid quoque mense in agro vando de vindemia et autumni operibus lunaris ratio ventorum ratio limitatio agro rum prognos nubibus nebulis ignibus terrestribus aquis ab ipsis tempestatibus ab X EX AUCTORIBUS Masurio Sabino. Cassio Hemina. Verrio Flacco. L. Pisone. Cornelio Celso. Turranio Gracile. D. Silano. ino. Columella. Tuberone. L. Tarutio qui Graece de scripsit. Caesare dictatore qui item. Sergio Plauto. Sabino Fabiano. M. Cicerone. Calpurnio Basso. Ateio Capitone. Mamilio Sura. Attio qui Praxidi
Abbreviated transcription (Latin):
decerpcet frondem fimobou dilutos spargi fola
cua uestigraendines carmine credaent pleriqu
uerbia iusere renonauidem serio ausim quaqu
acatone ꝓditis eontra laxi tim̃ breti ungue
Iirundinum fis surȩ. Idem arbore s religiosces lucosq
sucnid ꝓmisit sacrificio prius factocur. nationem reca¬
rumstudium in agricultura. Quae primaro mae coro¬
naide spicac icorona deiugero. Quotiens & quib: tem¬
poub fuerunt sumauilitis annonae. Quim lustres
Seuillarum positione. Praecepta antiquorum. De
eerimsi mo siue inrione. Deoimino. milio. panico.
efermentis. Depanis faciendi nitio &origo. Quando
sug Denxpis, Mapis lupino. Pabularia uitia Ni
ruum. Silicia. Secalesiueasia. fantego deocino.
ulia medica. Deauena. Morbi frugum. Nemedia
entium sationib: Vomerumgenera. Natio araendi
bccando rucando siriendo. danititione desuma
estilitatesoli. Natio saepiu sanno serendiidem aruu

Expanded text:
decerpat frondem, fimo boum diluto spargi folia, decerpat frondem, fimo boum diluto spargi folia, cum averti grandines carmine credant plerique, cuius verba inserere non equidem serio ausim, quamquam a Catone proditis contra luxata membra iungenda harundinum fissurae. idem arbores religiosas lucosque succidi permisit, sacrificio prius facto, cuius rationem precarum studium in agricultura quae prima Romae corona. de spicea corona de iugero quotiens et quibus temporibus fuerit summa vilitas annonae qui inlustres gro parando de villarum positione praecepta antiquorum de de erysimo sive irione de hormino milio panico de fermentis panis faciendi ratio et genera quando de rapis napis lupino pabularia 37-43 vicia ervum silicia secale sive asia farrago de ocino. ervilia medica de avena. morbi frugum remedia qgentium in sationibus vomerum genera ratio arandi de ocean do, runcando, sariendo. de cratitione de summa fertilitate soli ratio saepius anno serendi idem arvum
Abbreviated transcription (Latin):
brrsueniat. Cimilimodo Nconuoluolus fut mu
nea a murcae congios duos dexoci incras situdne
mollis ruriusq: cubitum inisteria paste & sul¬
ris quasta subdiu qui quo ex ardeseat subtosto hacu
tes circa capita ac subbraechis ungiuita Non fore
conuoluolum. Quida contenti sunt fumohuiu sum¬
ix suffire uineces secundo flatucontinuo triduo
Pleriq nonminus auxilii &alimenti arbiturn
inurina quamcato in amurea ad dita modo pecri
que portione quoꝑsenoceat. Aliqui uoluereq
pellcont animal prerodens pubescente suuas qer
accidat falces cum sinte xacutȩ fibrina pelle doe¬
gent atq ita puteent aut sanguineurs in ali polo
postputatione measdem. Suntarborupestes & fo¬
caehas cebigunt rubrica acpice liquida p unetis
caudib: Naenon & piscesuspensoiuxta in unum loc
congregant aut lupino tritocumole onrhces lin
cacumina iubent. Priuatimaucontra urucis¬

Expanded text:
abra proveniat. simili modo, ne convolvolus fiat in abra proveniat. simili modo, ne convolvolus fiat in vinea, amurcae congios duos decoqui in crassitudinem mellis, rursusque cum bituminis tertia parte et sulpuris quarta sub diu coqui, quoniam exardescat sub tecto. hoc vites circa capita ac sub bracchiis ungui; ita non fore convolvolum. quidam contenti sunt fumo huius mixturae suffire vineas secundo flatu continuo triduo. plerique non minus auxilii et alimenti arbitrantur in urina quam Cato in amurca, addita modo pari aquae portione, quoniam per se noceat. aliqui volucre appellant animal praerodens pubescentes uvas. quod ne accidat, falces, cum sint exacutae, fibrina pelle detergent atque ita putant aut sanguine ursino linunt post putationem easdem. sunt arborum pestes et formicae. has abigunt rubrica ac pice liquida perunctis caudicibus , nec non et pisce suspenso iuxta in unum locum congregant aut lupino trito cum oleo radices linunt. cacumina iubent, privatim autem contra urucas
Abbreviated transcription (Latin):
les Nonsunt accto acri subacto cinere rigeeri atq oblini
Quodsi fructum d̃ mecturent prius inarescentẽ p̃cisarũ ab
rrdices pligim fibias quceto aeri& iiaue tusta ade¬
facereatq coluto obruere sacpe fodere. Olearum
si parum ꝓmisere fructus Nudatas rahices hiber¬
no frigori oppununteaq: castigationepficiunt.
Omniaha& annua caeli natione constit &aliquin¬
doserius poscunt᷑ aliquando caelerus. N& nonis¬
nis aliquis ꝓdest ut harundi ambusta Naq dei¬
sior mitiorq surgit. Cato & medicamenta que¬
damconponit mensurae quoq: distinctione adm¬
ioium arbo ium nadices amphora ad minorũ murus
a murcae &aque postione a qua ab laqueatis pruss
dicib: paulcctim ad fundiiubens inolea hocamplias
strixmentis ante circum positis. Item ficohui pra¬
puae uereteiem adaggeneri radicib: ita futur
ut non decida ntgrorsi maiorq: fecunditas Masc¬

Expanded text:
les non sint, aceto acri subacto cinere rigari atque oblini; les non sint, aceto acri subacto cinere rigari atque oblini; quod si fructum non maturent prius inarescentem, praecisarum ad radices plagam fibrasque aceto acri et urina vetusta madefacere atque eo luto obruere, saepe fodere. olearum, si parum promisere fructus , nudatas radices hiberno frigori opponunt, eaque castigatione proficiunt. omnia haec annua caeli ratione constant et aliquando serius poscuntur, aliquando celerius. nec non ignis aliquis prodest, ut harundini. ambusta namque densior mitiorque surgit. Cato et medicamenta quaedam conponit, mensurae quoque distinction, ad maiorum arborum radices amphoram, ad minorum urnam, amurcae et aquae portione aequa, ablaqueatis prius radicibus paulatim , adfundi iubens, in olea hoc amplius stramentis ante circumpositis, item fico; huius praecipue vere terrain adaggerari radicibus; ita futurum, ut non decidant grossi maiorque fecunditas nec sc
Abbreviated transcription (Latin):
gulis aphoris autcacuminaspargiuino lasa redilato. Si fin¬
dantur marbore pediculum intorqueri. Fncis utiqa¬
murcam ad fundiceteris arborib aegris fecemuinea¬
ut lupinum circũ madicesearum seria quaquoq lupinidocoe¬
ti circum fusa pomis ꝓdest. Ticicumuolcanalib tonuit
cadunt remedium estut ante stipulehordeicea areae
stringant᷑. Cerasus pracoces faciteocitq matures ce¬
reca LX. Ad mota redicib Ethaec aũ om̃apoma inter¬
uelli melius est ut quaerelicta sint grandes cant
Quaedac poeneem̃ dantꝰ autmorsuercitant᷑ a pabmaeaclen¬
tisci salisit aqui saluntꝰ salisuim &cinis sedleniorem ha¬
benti deo ficis ad spergunt᷑ rutaq: N&fiantuermiose
Ne uerrdices putrescant. Quin auitiumra dicib a¬
quasalsamiubent a fundisi sint lacrimosae siuero fruc¬
tus earum d&idcnt cineremaceto conspergii psasq in¬
ligni autsam decnrcasi putrescat uua. Qiue rofesti¬

Expanded text:
gulis amphoris, aut cacumina spargi vino lasere diluto; si fingulis amphoris, aut cacumina spargi vino lasere diluto; si findantur in arbore, pediculum intorqueri ; ficis utique amurcam adfundi, ceteris arboribus aegris faecem vini, aut lupinum circum radices earum seri. aqua quoque lupini decocti circumfusa pomis prodest. fici, cum Volcanalibus tonuit, cadunt. remedium est, ut ante stipula hordeacea areae stringantur. cerasos praecoces facit cogitque maturescere calx admota radicibus. et haec autem, ut omnia poma, intervelli melius est, ut quae relicta sint grandescant. Quaedam poena emendantur aut morsu excitantur, ut palmae ac lentisci; salsis enim aquis aluntur. salis vim et cineres , sed leniorem, habent; ideo ficis adsperguntur rutaeque , ne fiant vermiosae neve radices putrescant . quin et vitium radicibus aquam salsam iubent adfundi , si sint lacrimosae; si vero fructus earum decidant, cinerem aceto conspergi ipsasque inlini aut sandaraca, si putrescat uva; si vero ferti
Abbreviated transcription (Latin):
uitia fiant quodeuenit Nimic autintem pestiua
medicina. Interlucatio arborib ꝓdest sedomniũ
annorum trucidatio mutilis sima. Uitistantum ton su¬
itrm annuam quaerit : Aterna uero mustus punico
oleae qiceleriter fruticescunt ceterae rarius ton¬
dent᷑. NVulla autumno acnenadiantꝰ quidem pisiuere
putatione pliga aduitalia sunt om̃a quacũq: n sapuacha
imilis firmatiogaudenteo sed cauendum Ne in foruen¬
dosoli sad moueneat᷑ Ne in maturum Neua lidiusqua
opussit Urit uincas suillum Nisi quinquennio interpo¬
sito practerquam siriguis dluat᷑ &e coruariorum sordib
nisi admixta aquaitem lcergiosius tumexistimant inde¬
nospedes quadintostres modios id quidem solinatura
decernet. Columbino ac suillo plagis quoq arborumedent
Timalipunica acidi Nascantꝰ adlaqueatis nedicib fimũ su¬
illum a diubenteo annouinolenta pximodulcia futurax
Aliiurina hominis aquam ixtariginda censent quatannosins¬

Expanded text:
vitia fiant, quod evenit nimia aut intempestiva vitia fiant, quod evenit nimia aut intempestiva meannorum trucidatio inutilissima. vitis tantum tonsuram annuam quaerit, alternam vero myrtus, punicae, oleae, quia celeriter fruticescunt. ceterae rarius tondeantur, nulla autumno, ac ne radantur quidem nisi vere. putatione plaga ad vitalia... sunt omnia, quaecumque non supervacua. Similis fimi ratio. gaudent eo, sed cavendum, ne in fervore solis admoveatur, ne inmaturum, ne validius quam opus sit. urit vineas suillum nisi quinquennio interposito , praeterquam si riguis diluatur, et e coriariorum sordibus nisi admixta aqua, item largius. iustum existimant in denos pedes quadratos III modios. id quidem soli natura decernet. Columbino ac suillo plagis quoque arborum medentur . si mala punica acida nascantur, ablaqueatis radicibus fimum suillum addi iubent. eo anno vinolenta, proximo dulcia futura. alii urina hominis aqua mixta riganda censent quater anno, sin
Abbreviated transcription (Latin):
cisis cinerem ad didirie. Iuciseroti uesiunt ii
prima a egros sicũ fabaem agnitudinem acessere
d&ixhantur subnascunt᷑ enim quae serius matu¬
rescunt. eidẽ frondereincipiunt sica cuminan
rami cuiusq: detrahant firmiores festilioies que
fiunt Na ca prificatio matunati Neiculicemat
unditantae st̃ auiditas ut pleriq aut pederelioto aue
pinae paste erumpaent. Est& iliud genus culic
quo suocantcentrinces fici scepiu simile signauia
malitiaq: cũpnieuerorum &utiliũ interemantenis
illos atq: ipsimoriunt. Uex ant& tincie semin
ficorum contino quos remedium in eadem serobe
defodereitaliam lentiscunuersa paste quae fueritaca¬
cumine. Uberrimas autem ficus lubrica amurea dilu
taacum fimo in fusan dicib: fronderecipientium facit.
Caprificorum laudant᷑ maxime nigrae &inpetro sis
quo frumenta plurima habeantea prificatio ipsa post
imbrem. In primis autem ciuendum Neexremedus

Expanded text:
cisis cinerem addidisse. fici serotinae fiunt, si cisis cinerem addidisse. fici serotinae fiunt, si primae grossi, cum fabae magnitudinem excessere, detrahantur. subnascuntur enim quae serius maturescunt. eaedem, cum frondere incipiunt, si cacumina rami cuiusque detrahantur, firmiores fertilioresque fiunt, nam capriundi tanta est aviditas, ut plerique aut pede relicto aut pinnae parte erumpant. est et aliud genus culicum, quos vocant, centrinas, fucis apium similes ignavia malitiaque cum pernicie verorum et utilium ; interemunt enim illos atque ipsi commoriuntur. vexant et tineae semina ficorum, contra quas remedium in eodem scrobe defodere taleam lentisci inversa parte, quae fuerit a cacumine. uberrimas autem ficus rubrica amurca diluta et cum fimo infusa radicibus frondere incipientium facit. caprificorum laudantur maxime nigrae et in petrosis , quoniam frumenta plurima habeant. caprificatio ipsa post imbrem. In primis autem cavendum, ne ex remediis
Abbreviated transcription (Latin):
corticis exae gritudine adstringente sei toq plus
uitalia arborum conprimente exastam falcis aciem
uturmq manuin primentes ꝓpetuis incisuris dedu¬
cuntacueluti cutem laxant salutare id suii io argunto
sunt dilatatȩ cicatrices & innate corpore expletomag¬
neq: ex paste similis hominu medicina & arborum est
quando carum quoq: terebrant᷑ ossa. Amigdalo
examia ris dulcerfiunt sicircum fossostipite & abi¬
na paste circum furato defluens pituiti abstergeat᷑
Etulmis daiahitꝰ sucus inutilis iu purteme foratis
usq: ad medullam in senestam autcumalim tonimio ab un¬
dare sentiunt. Idem & ficorum tꝰgido costice incisu¬
ris inoblicum leuib: emittit᷑ ita fit ned&idant frustus.
Pomiferisq: germinant n& ferunt frustum fisia
nadiceindit᷑ lipir festiles quae fiunt. Hocidemina¬
mugdalis erobore coneo adasto. In piris soruisque
cidisse ꝓdestuitium luxuriantium ficorũq & circũ¬

Expanded text:
corticis ex aegritudine adstringente se iustoque plus corticis ex aegritudine adstringente se iustoque plus vitalia arborum conprimente exacutam falcis aciem utraque manu inprimentes perpetuis incisuris diducunt ac veluti cutem laxant. salutare id fuisse argumento sunt dilatatae cicatrices et internato corpore expletae , magnaque ex parte similis hominum medicina et arborum est, quando earum quoque terebrantur ossa. amygdalae ex amaris dulces fiunt, si circumfosso stipite et ab ima parte circumforato defluens pituita abstergeatur . et ulmis detrahitur sucus inutilis, supra terram foratis usque ad medullam, in senecta aut cum alimento nimio abundare sentiuntur. idem et ficorum turgido cortice incisuris in oblicum levibus emittitur. ita fit, ne decidant fructus. pomiferis, radice inditur lapis fertilesque fiunt, hoc idem in amygdalis e robore cuneo adacto, in piris sorbisque cidisse prodest vitium luxuriantium ficorumque et circum
Abbreviated transcription (Latin):
ote rursus astolone aliquore surgunt sedñ
ni nanisiquarum natura patidiximus
quiaestiuis uaporib: ut iliahieme inimica autũ¬
& uariae denatura soliquippe cuuindomi¬
ahispanarum stagnaente solouuas de metatce¬
romaiore in paste orb & iam pluuia sautunia¬
usemiaeuare conuenit circicanis osturigan
uxime psunt acnetum quidem Nimia quoriẽ
locis genita Non ex petuntumorem Nisinecessarium.
Asperionaumarigari utiq cupiunt in sulmonense ita¬
lia ea gropcego sabiano ubia aruarigart miruq herbaca¬
qua illa necantur fruge salumtꝰ &riguus ꝓsarculo ẽ
in eodem a grobrumatatomagis sinuersaticeant ge¬
letuene frigusuites aduracirtum funduntriguisqd
ibitepidireuacẽ memorabili Natura in amne solisede¬
maiestate uixto lerandi rigoris. Carbunculua crobi¬
ginum iemedia demonserxiumus uolumineyximo
interimeste is cariphacio quaedam inremedis cumacie

Expanded text:
totae ac rursus a stolone aliquo resurgunt, sed non totae ac rursus a stolone aliquo resurgunt, sed non omnes nec nisi quarum naturam pati diximus. Rigua aestivis vaporibus utilia, hieme inimica, autumno varie et e natura soli, quippe cum vindemiator Hispaniarum stagnante solo uvas demetat. cetero maiore in parte orbis etiam pluvias autumni aquas derivare convenit . circa canis ortum rigua maxime prosunt ac ne tum quidem nimia, quoniamlocis genita non expetunt umorem nisi necessarium. Asperiora vina rigari utique cupiunt in Sulmonense Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva rigant. mirumque , herbae aqua ilia necantur, fruges aluntur, et riguus pro sarculo est. in eodem agro bruma—tanto magis, si nives iaceant geletve—, ne frigus vites adurat, circumfundunt riguis, quod ibi tepidare vocant, memorabili natura in amne solis, eodem aestate vix tolerandi rigoris. Carbunculi ac robiginum remedia demonstrabimus volumine proximo. interim est et scariphatio quaedam in remediis, cum macie
Abbreviated transcription (Latin):
quetiꝓfectis. Nunc expositis arborũ morbis con¬
sentineum estdicere &remediaexiis. Quaeda
sunt eorunia omnium quaedcem ꝓpriaquarundam
comunia ablaquea ablecqueatio ad cumulatio ad¬
fliriindices Aut eooperiririguas datoportuũ ab¬
lito fimum suco refectis putatio leuati sonereitem
suco emisso. Quaedamuelutidetrostitio sangui¬
niscircumraxsio costicis uitium extenutatio & do
rt repumicatio & quaeclam politura. Arboru hisa¬
uemagis aliaeminus gaudentue luticuprerius
aiqua aspnator & fimum &circum fos suramam¬
putationem quae domniaremedia odit quin&ia
uecat᷑ Riguis uitis & puncae praccipuae alunt᷑
cus arbor ipsariguis alsitur pomum uero ei: mar¬
resc&. Amugdale si colcent fossione floremamit¬
unt. Necinsitas circum fodere oportetpri¬
squamualide ferrecoeperint poma pluri
maeamputari sibiuolunt onerosa acsuꝑua qua
scutnos ungues &capillum. Necidunt᷑ ueteros

Expanded text:
oliveti profectis. Nunc expositis arborum morbis conoliveti profectis. Nunc expositis arborum morbis consentaneum est dicere et remedia. ex his quaedam sunt communia omnium, quaedam propria quarundam. communia ablaqueatio, adcumulatio, adflari radices aut cooperiri, rigu us dato potu vel ablato, fimum suco defectis, putatio levandis onere, item suco emisso quaedam veluti detractio sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et domrit, repumicatio et quaedam politura. arborum his aliae magis, aliae minus gaudent, veluti cupressus et aquas aspernatur et fimum et circumfossuram amputationemque et omnia remedia odit, quin etiam necatur riguis, vitis et punicae praecipue aluntur. ficus arbor ipsa riguis alitur, pomum vero eius marcescit. amygdalae, si colantur fossione , florem amittunt. nec insitas circumfodere oportet, priusquam validae ferre coeperint poma. plurimae autem amputari sibi volunt onerosa ac supervacua, sicut nos ungues et capillum. reciduntur veteres
Abbreviated transcription (Latin):
sae dexmaximeq exsemine Hascuntꝰ &x popi
xis aduentu plectano inolea mutatam quauo
ostentis aristandriaƿut graecos suo lumsas¬
unt᷑ Cubsedit incumeeno arborgraruosto
paulo ante pompei magnibellaciuilia paueis
miseminentib: inuentũ si bilbinis librisintes¬
alienis locis ena scunt᷑ ut in capĩtib: statuar
uelaris a cũ marborib ipsisilien ae ficas inlauno
qrcunte obsidonem. Similimodo traenlib palmae inba
scesiris distatoriscircabolla ciuiliaei:. N&e non &ro¬
de incipitolio in capitabis bello ꝑsoienata palmauie¬
toua triumphos que portendit hactem pestatib: pstra¬
ta Eodem loco ficus enata est .m. merrala .c. cassu
censorum lustro a quo tempore puditiciam subuersũ
piso gniuis auctor ꝓdidit. Suꝑomnia qua eumquam
audit a sunteritꝓ digium in nr̃o a euonerriis princi¬
pis ruina factum in agromarrucino u&timarcelli
e primisequestrisordinis oliuetouniuersa uiã pub¬
lx untnans gresso aruisq: indeecontrario in locũ

Expanded text:
ae maxime, quae ex semine nascuntur. et populus xis adventu, platano in oleam mutata. qualibus ostentis Aristandri apud Graecos volumiuntur. subsedit in Cumano arbor gravi ostento paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis ramis eminentibus; inventum Sibyllinis libris interdigia et cum alienis locis enascuntur, ut in capitibus statuarum vel aris, et cum in arboribus ipsis alienae. ficus in lauronte obsidionem. simili modo Trallibus palma in basi Caesaris dictatoris circa bella civilia eius. nec non et Romae in Capitolio in ara lovis bello Persei enata palma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae C. Cassii censorum lustro, a quo tempore pudicitiam subversam Piso gravis auctor prodidit. super omnia, quae umquam audita sunt, erit prodigium in nostro aevo Neronis principis ruina factum in agro Marrucino, Vetti Marcelli e primis equestris ordinis oliveto universo viam publicam transgresso arvisque inde e contrario in locum
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ saepe iudicata quoq & diu conpressas
tes salia circalecris a memis solacu frigidiorb
eoregio estoleae quae desierunt quȩ prius
ad moto hebro. Etcirca philippos cultura siu¬
a regiomutauit caelihabitumAt inisine¬
no a groaduenco cultor elcpidato sole ꝑ didit
ges luto don&reges sit lccpides. Insuria leue
nuo sulco Inprimunt uomerem qr subest san
rens aestecte seminec. Iam inquib dam locii
in modici & frigorumeffaltus. Est festilista
frugumrigore Nestib a frica & aegis
inchalchia rodiorũ Insula locus quidamesor
tum focundus ut suotem pore satũ demetan
Punicauina in saxo cocunt caecubeuites inpor¬
nis paludib: madent tanta est argum̃tor
causam apud censores ager& campos rosib
italie sumeneẽ. In quib: ꝑticaspridie reba
gromen operir sed norisi ad pabulũ pbus
Norita m̃ indociles Natura nos eẽ uoluit&

Expanded text:
mutantur saepe iudicata quoque et diu comperta? in mutantur saepe iudicata quoque et diu comperta? in Thessalia circa Larisam emisso lacu frigidior facta ea regio est, oleaeque desierunt, quae prius  sensit admoto Hebro, et circa Philippos cultura siccata regio mutavit caeli habitum. at in Syracusano agro advena cultor elapidato solo perdidit fruges luto, done regessit lapides. in Syria levem tenui sulco inprimunt vomerem, quia subest saxum exurens aestate semina.inmodici et frigorum effectus. est fertilis Thracia frugum rigore, aestibus Africa et Aegyptus. in Chalcia Rhodiorum insula locus quidam est in tantum fecundus, ut suo tempore satum demetant etica. Pucina vina in saxo cocuntur, Caecubae vites in Pomtinis paludibus madent. tanta est argumentorcum causam apud censores ageret, campos Rosiae dixit Italiae sumen esse, in quibus perticas pridie relictas gramen operiret, sed non nisi ad pabulum probantur. non tamen indociles natura nos esse voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
lacon pl& utdensce atq uera adhuncmodũ depre¬
hendi porsit ferroq omnis rubigine mobiucrt:
agriauis aut leuior iustode prehendit᷑ pondere qđ¬
enim pondusterre iustum Initellegi potest
Neq fluminib: ad gesti semꝑ laudabilis quando senes¬
cant sccta quaed ccmaquae. Sed neq illa que la u¬
dit᷑ diu praeterquam salicis atilis sentitur
Interisgumta stipole cins situdoe se tanta
Alio quin leborino campamia e nobili campo utde
uiceutant sedid solum ubicumq: arduumoperd
licultubonis suis acrius paenaequamuitiis poss&
fligit agricolam & carbunculus qua t̃rocita uo con
emenda n uide macra uid&ur Namto fus satu
melius credunt̃ tumora uitus inna scentiũ a nimil
V& colles opereNudeentꝰ siquis periteffodiat
campiom̃s minus solis atq: ꝑflatus quamopsita
mus uites. Omniumrerum sunt quaedame
seereta & suocuiq corde ꝑuidencla quidquod

Expanded text:
la conplet, ut densa atque rara ad hunc modum deprela conplet, ut densa atque rara ad hunc modum deprehendi possit, ferroque omnis rubiginem obducit. nec gravis aut levior iusto deprehenditur pondere. qenim pondus terrae iustum intellegi potest? neque fluminibus adgesta semper laudabilis, quando senescant sata quaedam aqua. 28 sed neque illa, quae laudatur, diu praeterquam salici utilis sentitur. inter argumenta stipulae crassitudo est, tanta alioqui in Leborino Campaniae nobili campo, ut ligni vice utantur. sed id solum ubicumque arduum opere, difficili cultu, bonis suis acrius paene, quam vitiis posset, adfligit agricolam. 29 et carbunculus, quae terra ita vocatur, emendari intenta cura videtur. nam tofus natumulta melius creduntur, tutioraa vitiis innascentium animalium . nec colles opere nudantur, si quis perite fodiat, nec campi omnes minus solis atque perflatus, quam opus diximus vites. omnium rerum sunt quaedam in alto secreta et suo cuique corde pervidenda. quid quod
Abbreviated transcription (Latin):
b: plerumq N&c pulla qualem haba campanuu
biq optima uitib autq tenue sexhalit pebulas ri&
lubrica multis laudita. Cretaminalbensium po¬
peranorum agro &asgillam cunstis adiuneas gene¬
rib: ante poniunt. quamquam prepingues quod
excepit᷑ in eo genere inuicem sabulum album
INticiniensi multisq: in locis nigrum. Itemqueru¬
brum &iam pinguitenx ꝑmixtum in fecundumest
Argumente quoq iudicantiũ saepe falluntnon
Sutiq lactum solumese in quo ꝓcera sarbores uitent
practerquam illiscerborib Quidit abiste ꝓceries
autq: uixisse pos sittlia in loco eodem: N&c luxo¬
riosa pabulecpinguisoli indicium habent Nar
quid laudatius germaniae pabulis & fectim suo¬
est harence taenuis simo caespitum corio. Nec sȩ ꝑ
aquo saest terrax cuiꝓceritas herbecrum Nonher¬
cules magis quam pinguis adherens digitis quod
in asgillis asguit scrobes quidem regesta meos Nul¬

Expanded text:
bus plerumque, nec pulla, qualem habet Campania, bus plerumque, nec pulla, qualem habet Campania, ubique optima vitibus, aut quae tenues exhalat nebulas, nec rubrica multis laudata. cretam in Albensium Pompeianorum agro et argillam cunctis ad vineas generibus anteponunt, quamquam praepingues, quod excipitur in eo genere. invicem sabulum album in Ticiniensi multisque in locis nigrum itemque rubrum, etiam pingui terrae permixtum, infecundum est. argumenta quoque iudicantium saepe fallunt. non utique laetum solum est, in quo procerae arbores nitent, praeterquam illis arboribus . quid enim abiete procerius? at quae vixisse possit alia in loco eodem? nec luxuriosa pabula pinguis soli semper indicium habent. nam quid laudatius Germaniae pabulis? at statim subest harena tenuissimo caespitum corio. nec semper aquosa est terra, cui proceritas herbarum , non, Hercules, magis quam pinguis, adhaerens digitis, quod in argillis arguitur. scrobes quidem regesta in eos nul
Abbreviated transcription (Latin):
auferanesol. Nucament ado ccasu suelaiã adsq¬
tentriones utdatius cum fruantur
deri ferenctionem Naturae socuti ina quilo nemobser
uites &irbores ponisu sereadoratiorem &i amfieritale
frustum de mocritus putat. Aqui lonissitũ uentorũ¬
q: reliquorum diximus secundo uolumine dicinus que
ꝓximo plura caelestiabniterĩ manifestum uid&ur
salubrititis argumentum quõ in meridiem &iamspee¬
tantium sempante decidant folia. Similis &inma¬
ritimis causa quib: dam locis ad flitus maris noxii
N plurimis idem aiunt quib: dam satise longinquo ast¬
cere maria iocundũ pompius ad moueris alis halitũ
inutile. Similis & fluminum stagnorum queratio
ne buli sadurunt autaestuantia osefrigeraent
o pacitate atq &iamrigore gaudent quaedixim
qua re experimentis optiie credit᷑. Acaelo primũ
est tene drxisserationem haud faciliore trreltre¬
tuquippe. Non eadem cerboribeonuenit a frugi¬

Expanded text:
auferat sol, quae ament, ad occasus vel etiam ad seauferat sol, quae ament, ad occasus vel etiam ad septentriones, ut diutius eo fruantur. ceteri fere rationem naturae secuti in aquilonem obversas vites et arbores poni suasere. odoratiorem etiam fieri talem fructum Democritus putat. aquilonis situm ventorumque reliquorum diximus secundo volumine dicemusque proximo plura caelestia. interim manifestum videtur salubritatis argumentum, quoniam in meridiem etiam spectantium semper ante decidunt folia. similis et in maritimis causa. quibusdam locis adflatus maris noxii, in plurimis iidem alunt. quibusdam satis e longinquo aspicere maria iucundum, propius admoveri salis halitum inutile. similis et fluminum stagnorumque ratio. nebulis adurunt aut aestuantia refrigerant. opacitate atque etiam rigore gaudent quae diximus. quare experimentis optime creditur. A caelo proximum est terrae dixisse rationem, haud faciliore tractatu, quippe non eadem arboribus convenit et frugi
Abbreviated transcription (Latin):
solestiaest. Ina fricameridiem uineas spastare
&uitiiutile colono in salubie est quõ ipsa meridi¬
anȩ subiacetplagae qua ꝓpter ibi qui i noccasum aut
septentrione s conser& optimi miscebit solũ caelocũ
uergilius occasu simꝓb& N&deseptentrionera¬
liqui e lubitatiouid&uratqui Hci scc alpina italia
magna ex pecste uineisita positis cõptũe nulla see
festiliores. Multum rationis op̃tinent &uenti
innarboniensi ꝓuintia at q: liguria & paste &ruriae
contracescium serere imperitia & ist imat᷑ eunde¬
q oblicum Accipe reꝓuidentia isnamq estite¬
sibitem peratꝰ sed tanta plerumq: uiolentia utau¬
ferat teltec. Quidamcaelum tenȩ pauerecogun
utq in siccis serantꝰ ouientẽ ac septentriones sy&¬
tent que in humidis meridiem. Naenion&cipsi suitib:
causa smutuant᷑ In frigidis piȩco censerendo ut
maturitas aNtecedat algorem ⁊¬
uae pomauitesq rosie moderintcostra ostu sat stati

Expanded text:
sollertia est. in Africa meridiem vineas spectare sollertia est. in Africa meridiem vineas spectare et viti inutile et colono insalubre est, quoniam ipsa meridianae subiacet plagae, quapropter ibi, qui in occasum aut septentriones conseret, optime miscebit solum caelo. cum Vergilius occasus improbet, nec de septentrione relinqui dubitatio videtur. atqui in cisalpina Italia magna ex parte vineis ita positis compertum est nullas esse fertiliores. multum rationis optinent et venti. in Narbonensi provincia atque Liguria et parte Etruriae contra circium serere imperitia existimatur , eundemque oblicum accipere providentia. is namque aestates ibi temperat, sed tanta plerumque violentia, ut auferat tecta. quidam caelum terrae parere cogunt, ut, quae in siccis serantur, orientem ac septentriones spectent, quae in umidis, meridiem. nec non ex ipsis vitibus causas mutuantur in frigidis praecoces serendo, ut maturitas antecedat algorem, quae poma vitesque rorem oderint, contra ortus, ut statim
Abbreviated transcription (Latin):
oleae punicis hae iam pluuiae generib: cuiusq arbori¬
b: diuerso modo desiderant alia is aliotempore ma¬
turantib: qua ꝓptereisdem imbrib: aliqualedi uidu¬
a saliqua iuuari&iam in eodem genere sicutinpiris
alio diehibernec querunt pluuias uero. alia preco¬
nia ut pecriter quide momnia desideren
ibernumtemp: est ante germinationem quaȩ a qui¬
lone maustro utilorẽ facitratio eade mediterranae¬
amaritimis prx fert sunterum plerumq frigidio¬
rax & montuosa plenis & noltur nosimbres diurnis
macgis fruitura quissata Nonstectim auferent
eas sole conexa. Et situs uinearũ arbustorũq initio
estquas in hora debeant spoctare uesgilius idocca¬
sus seridec̃ nauit aliqui sic maluere quã in &ostua
plurib: meridiem ꝓbariaduesto N&arbitrorꝓpe¬
tuum quicquam In hoc pra&ipi posse ac solinatuna
ad locungenium ad caelicuiusq: mores derigenda

Expanded text:
oleae, punicis. hae tam en pluviae generis cuiusque arborioleae, punicis. hae tam en pluviae generis cuiusque arboribus diverso modo desiderantur , aliis alio tempore maturantibus. quapropter eisdem imbribus aliqua laedi videas, aliqua iuvari, etiam in eodem genere, sicut in piris alio die hiberna quaerunt pluvias, alio vero praecocia, ut pariter quidem omnia desiderenhibernum tempus, set ante germinationem. 18 quae aquilonem austro utiliorem facit ratio, eadem mediterranea maritimis praefert — sunt enim plerumque frigidiora — et montuosa planis et nocturnos imbres diurnis. magis fruuntur aquis sata non statim auferente eas sole. 19 Conexa et situs vinearum arbustorumque ratio est, quas in horas debeant spectare. Vergilius ad occasus seri damnavit, aliqui sic maluere quam in exortus. a pluribus meridiem probari adverto, nec arbitror perpetuum quicquam in hoc praecipi posse. ad soli naturam, ad loci ingenium, ad caeli cuiusque mores dirigenda
Abbreviated transcription (Latin):
do fermentes cit & si plena alaste ficentib: sal
Noneffeta cũ temp: aperit tepidisadride
nisitamaxime frumenta pingues cut p̃ter¬
amubi calidus semꝑ aerest yt inaegiptocon¬
quitioenim & psacensu&udo idem quod mođ
uoi effecti plurimumq: ꝓdest ubicũq: noneẽ
a noceat in maiore pccste orbis cum precoces
mere germinationes cdocate indulgentiã
socutis frigorib: exuruntꝰ quad& ausa sepo¬
e hiemes Noxiae siluest rib: quoq: quaȩ
agis &am dolenturguente umbra suaN&
uuante medicina quando uestire terenas
estosenamento lri siluestrib: Noneergo
tempestiuae aquae hibernis primumimbribus
de ingerminatione & antecedentib: Testiumtem¬
p:estcumeducant poma N& ꝓtinus sediam ualido
fduq: fructus suosdiutius continent longiores que
desideran teibos his & serotinaeaquae utiles & uitio

Expanded text:
do fermentescit, et sui plena, a lactescentibus satis do fermentescit, et sui plena, a lactescentibus satis non effeta, cum tempus aperit, tepidis adridet horis. ita maxime frumenta pinguescunt, praeterquam ubi calidus semper aër est, ut in Aegypto. continuatio enim et ipsa consuetudo idem quod modus aliubi efficit, plurimumque prodest ubicumque non esse quod noceat. in maiore parte orbis, cum praecoces excurrere germinationes evocatae indulgentia caeli, secutis frigoribus exuruntur. qua de causa serotinae hiemes noxiae, silvestribus quoque, quae magis etiam dolent urguente umbra sua nec adiuvante medicina, quando vestire teneras intorto stramento in silvestribus non est. ergo tempestivae aquae hibernis primum imbribus, dein germinationem antecedentibus; tertium tempus est, cum educant poma, nec protinus, sed iam valido fetu. quae fructus suos diutius continent longioresque desiderant cibos, his et serotinae aquae utiles, ut viti,
Abbreviated transcription (Latin):
udent causa est qũ o arbores fecu ex in conitas & fo¬
ium quoq: emissione languidas Naturac est
deesurire cib: autem earum imberqueretepio
mee hiemem uta osumpto pastuarborum sequat
nus conceptu sidest germinatio acdeinde alia
diescendi exinanitio inuti lissimum experimen
in fame lecborantium. Ergo qui dixit hiemes
dem puluere ladipres fierimesses luxorian
ingenii festilitate dictumest. Aio qui
uarborum frugum que communia sunt Ni
hiutinas sedere causa non solum qr anim ãter
cuanescentem &calctione includunt & con¬
nuntr&roq: agunt inuires frugũm atq:
icesuerum quod & liquorem sensim prȩ
purum pra&erealeuis simumq: quando
aquarum caclestium pumacest. Ergo
morexhiis Non uniuersus in gurgitrens
uensq: sed quomodo sitit destillans uelut exube
litomnia qua e noninundat tellus quoq: ullo¬

Expanded text:
evidens causa est, quoniam arbores fetu exinanitas et foevidens causa est, quoniam arbores fetu exinanitas et foliorum quoque amissione languidas naturale est avide esurire, cibus autem earum imber. 13 quare tepidam esse hiemem, ut absumpto partu arborum sequatur protinus conceptus, id est germinatio, ac deinde alia florescendi exinanitio, inutilissimum experimentis est in fame laborantium. ergo qui dixit hiemes quidem pulvere laetiores fieri messes luxuriantis ingenii fertilitate dictum est. alioqui vota arborum frugumque communia sunt nives diutinas sedere. causa non solum quia animam terrae evanescentem exhalatione includunt et conprimunt retroque agunt in vires frugum atque radices, verum quod et liquorem sensim praebent, purum praeterea levissimumque, quando nix aquarum caelestium spuma est. ergo umor ex his non universus ingurgitans diluensque, sed quomodo sititur destillans velut ex ubere, alit omnia, quia non inundat. tellus quoque illo mo
Abbreviated transcription (Latin):
ta arborum genera ꝑtinent in cõmune
caelo terraq: dicim: A quilonemaximegis¬
dent densiores ab ad flatuei : lad oresq o
uineis pedamenta Non sint auento eoo ppons¬
da &icdtantum a septentrione seruandus
immo tempestiua frigora plurimũ arbois
firmitati conferunt & si coptime germis
Alio qua sibleendicentꝰ austride fecti scenis
acmagis &am In florem Ncem sicum deflora
reꝓtinus sequantꝰ imbres in totum poma
Nubilum fuit austrinus ueflectus amictu
flcctus. Circa uergilias quidem puluer
micis simũ uiti &oleae quõtum coituseste
ocestillut qua driduum oleis decretorium hicasticu
dustrinu s. Nabilis porci quod diximus fruges quo
ꝓ eus matures cuntaustrinis dieb: sed caelerius
sunt Noxia frigora queseptentrionib: aut prȩpos¬
s fiunt horis. Hienes quidem a quilonia eẽ om
ꝓ satis utilissimum imoresuero tum expetendi

Expanded text:
cuncta arborum genera pertinent in commune de cuncta arborum genera pertinent in commune de caelo terraque dicemus. Aquilone maxime gaudent, densiores ab adflatu eius laetioresque et ur, cum in vineis pedamenta non sint a vento eo opponenda et id tantum a septentrione servandum. quin immo tempestiva frigora plurimum arborum firmitati conferunt, et sic optime germinant, alioqui, si blandiantur austri, defetiscentes, ac magis etiam in flore. nam si, cum defloruere, protinus sequantur imbres, in totum poma nubilum fuit austrinusve flatus, amittant fetus. circa vergilias quidem pluvere inimicissimum viti et oleae, quoniam tum coitus est earum. hoc est illud quadriduum oleis decretorium , hic articulus austrinus nubili spurci, quod diximus. fruges quoque peius maturescunt austrinis diebus, sed celerius. illa sunt noxia frigora, quae septentrionibus aut praeposteris fiunt horis. hiemem qnibus satis utilissimum. imbres vero tum expetendi
Abbreviated transcription (Latin):
uereaohis & cognomina antiquis frondicio milti
qui p̃clara facinora ueltͥnum traens natans fio
inposita aduersus hannibalem e lidiestolonus
liciniae gentiita appellatur in ipsis arbouo
ticatio inutilis inde & pompinatio inuenta prin¬
lienas iuer& in singula saeris *CΩ quidexs¬
mar uentura s. Neeas credidis s& ad supi
aestimationem illos quiuei frugi fera stani
xauerant. Naminus miraculum in pomos
multarum circa suburbana fruetuannuo adoi
binis millib: Nũ mũma iores singulecrum n
quamerat aputantiquos praecliorũ obhocin
& arborum quoq: adulteria ex cogitata sum
N& pome pauperib: Nascerent᷑. Nuncen
dicimus quo maxime modotantum ex huis uo
contingat ueramcolendi rectionem aosolu
quȩ constrere animo aduestim sed inces
adq dubia In quib: mxime fallit᷑ uitaNad
gentiam suꝑ uacuis ad feltare non nr̃m est
nteomnia autem Iuniuersum & que ad

Expanded text:
Fuere ab his et cognomina antiquis: Frondicio militi illi, Fuere ab his et cognomina antiquis: Frondicio militi illi, qui praeclara facinora Volturnum transnatans fronde inposita adversus Hannibalem edidit, Stolonum Liciniae genti. ita appellatur in ipsis arboribus fruticatio inutilis, unde et palienas, lueret in singulas aeris xxv. quid existimamus? venturasne eas credidisse ad supra dictam aestimationem illos, qui vel frugiferas tanti taxaverant? nec minus miraculum in porno est multarum circa suburbana fructu annuo addicto binis milibus nummum, maiore singularum reditu quam erat apud antiquos praediorum. ob hoc in arborum quoque adulteria excogitata sunt, ut nec poma pauperibus nascerentur . nunc ergo dicemus, quonam maxime modo tantum ex his vectigal contingat, veram colendi rationem absolutnec quae constare animo advertimus, sed incerta atque dubia, in quibus maxime fallitur vita. nam diligentiam supervacuis adfectare non nostrum est. ante omnia autem in universum et quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
sens Ingenio semper ut facto stolepore sollersad¬
dicere serespondit. Exceptis sex cerborib: ac neu¬
noquidem denccriosia dimerenter emptauo¬
lente domitio cras sus utrum Neigitꝰ ego sumin¬
quitq: sodomiti exemplo grauis & ipsecmeacensu¬
ra Notandus quidomoquaemihi hereditateoo¬
uenitcumiter habitem ANtuquis ex crbores aesti¬
mes. Ha& fuere loto epcctula remorum opacitatẽ
lasciaȩ caecina largo eꝓcerib: crebroiuuenta nñe
ea sindomosua ostentante duraxuerunt queqqũo
& de longissimoaeuo arborum dixim adneronis¬
teacultu uirides iuuenis queni princepsilleadce¬
leraess& &iamarborum mostem Aenequi suilẽ
decete rocras sidomum Nihilq: in eaiurgante
domitio fuis sedicendum praeter arbores iudic&
statuerat. Cum in publico Nondũessent ullen
more a &ccrecensest. Opulentia tantoq: tun
honoris arbores domib: ad ferebant. ut sineili
inimicitiarũ quidẽ pra&ium serua ueritdonit

Expanded text:
sens ingenio semper, ut faceto lepore sollers, adsens ingenio semper, ut faceto lepore sollers, addicere se respondit exceptis sex arboribus . ac ne uno quidem denario, si adimerentur, emptam volente Domitio, Crassus: Utrumne igitur ego sum, inquit, quaeso, Domiti, exemplo gravis et ipsa mea censura notandus, qui domo, quae mihi hereditate obvenit, comiter habitem, an tu, qui sex arbores |LX| aestimes? haec fuere lotoe patula ramorum opacitate lascivae, Caecina Largo e proceribus crebro iuventa nostra eas in domo sua ostentante, duraveruntque —quoniam et de longissimo aeultu virides iuvenesque, ni princeps ille adcelerasset etiam arborum mortem. 6 ac ne quis vilem de cetero Crassi domum nihilque in ea iurganti Domitio fuisse licendum praeter arbores iudicetstatuerat, cum in publico nondum essent ullae marmoreae. tam recens est opulentia, tantoque tunc plus honoris arbores domibus adferebant, ut sine illis inimicitiarum quidem pretium servaverit Domitius.