comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quantibus ci periri uidentur: prlori promunctoriũ sicilicest secundum salustium dictuma gubernacore
Namde ionio nauigantes sif retumpetant dextrumteneanditus necesse estsi nalias sinistrum de
conuncta m constat siusse: sed modium spacium autperumilitatem obrumtum est: autper angus
imscissum utautem curuum sit facit natura molliori sitalie inquam asperitas & altitudasi cilit
cstumrelidic: Condam triaten & tempora sicutolim, Dissiluisse, hincappar& benedictum unc
saluare perutres : Nam ue dissilui sic saluifacit: Cicero: cum buee depreda reiecta penula de sil¬
uissa: est enimposicio salio salis salui, Item incompositione dii qsiliodissilui, Cumprutinus Conti
x modo ad uerbie lociest : alibitẽ poris ut protinusaeris facacum abscondimus arces: for& abm

Expanded text:
nquantibus aperiri videntur. pelori promunctorium Siciliae est secundum Sallustium, dictum a gubernatore nquantibus aperiri videntur. pelori promunctorium Siciliae est secundum Sallustium, dictum a gubernatore nam de Ionio navigantes si fretum petant, dextrum teneant litus necesse est; sin alias, sinistrum. Aconiunctam constat fuisse: sed medium spatium aut per humitiam scissum. Vt autem curvum sit facit natura mollioris Italiae, in quam asperitas et altitudo Siciliae aestum relidit». QVONDAM tria tenet tempora, sicut ‘olim’. DISSILVISSE hinc apparet bene dictum «unctos saluere per utres». Nam, ut ‘dissilui’, sic ‘salui’ facit. Cicero «cum hic de raeda reiecta paenula desiluisset». Est enim positio ‘salio salis salui’, item in conpositione ‘dissilio dissilui’. CVM PROTINVS continuo; et modo adverbium loci est, alibi temporis, ut «protinus aërias Phaeacum abscondimus arces». FORET ab
Abbreviated transcription (Latin):
pacilum: significat autemdio medir quicum multis casibus a fligeretur palladium quod a pud ipsumenit
tiianis o ra culoius susest reddere, quod cumudl& implert: aene aninuenit sacrisi cantem quiut su pradi¬
cinus sucri ficiordinemi non rupit & palladium Nautes accepit: unde nautorum familia mineruesacra
soruabat: sa nesciendum sacrificantes disomnibus capuduelare comnsuetas obhoc nese interrdigionema¬
liquid uagisosserr& obtutibus excepto tantum satur no ne numinis inmitatio eẽ uider&ur hac casti pii
unillifascastos celeratum insiiterelim̃, Digressum alit tore calabri umustira rescent daustra pelo
rii quia ontinenti. Id est et columna us que ad s rontibus milibus distatra rescentaũtideo quia uenien ub¬
al calabria deionio proptercuruatur amlittorum dauseuidentur angustie que paulatim propm¬

Expanded text:
piaculum. Significat autem Diomeden, qui cum multis casibus adfligeretur, Palladium, quod apud ipsum erat, piaculum. Significat autem Diomeden, qui cum multis casibus adfligeretur, Palladium, quod apud ipsum erat, Troianis oraculo iussus est reddere. Quod cum vellet implere, Aenean invenit sacrificantem; qui, ut supra diximus, sacrificii ordinem non rupit, et Palladium Nautes accepit, unde Nautiorum familia Minervae sacra servabat. Sane sciendum sacrificantes diis omnibus caput velare consuetos ob hoc, ne se inter religionem aliquid vagis offerret obtutibus, excepto tantum Saturno, ne numinis imitatio esse videretur. HAC CASTI pii, ut «nulli fas casto sceleratum insistere limen». DIGRESSVM a litore Calabriae. ANGVSTI RARESCENT CLAVSri ideo quia a continenti, id est a columna usque ad Pharon tribus milibus distat. 'rarescent' autem ideo, quia venientibus de Ionio propter curvaturam litorum clausae videntur angustiae, quae paulatim propi
Abbreviated transcription (Latin):
qod ducebatur agrecitam peciuitciu tatt̃ p&ilia sa ne numeri es singulars silocitits auit̃ fui fiantis
silius berculis comes quam her culescumominem ino & a monter diponer& petut neclicui suicorporisit¬
liquias indicar&: equartcum iura re conpulit &cipromunere deditsagittas idresell& mictas posteairo¬
soepul dirum eius quogeretur & pri monegar& pe delocum percus sit cum noll& dicere postea pergens a adbd¬
incumexercerttur sagittisunius casuuul neratus cit pedem que percusserat tumulum: Ergocum putor¬
inste nabilisuulnerisgre ciserit nompostnt Diuquide meum proora culi necesutaceductum taendemapud
łinum sub latist eliquerunt scigittis: hic postra horroresui uulneris adpatriam redirenedexit sedubipas¬
uampetiliamin calabriȩ peertibus fecit. Purpureo uelare comas subaudis cure ceut me mento ciutcer
iquodest meliusurla reimperatiuus sit noninfinitus & om̃a turb& sacrisicui or dinem rum pat quod est

Expanded text:
quo ducebatur a Graecis, eam petivit civitatem. ‘Petilia’ sane numeri est singularis. Philoctetes autem fuit Poeantis filius, Herculis comes; quem Hercules, cum hominem in Oethna monte deponeret, petiit, ne alicui sui corporis reliquias indicaret; de qua re eum iurare compulit et ei pro munere dedit sagittas, Hydrae felle tinctas. Postea Trosepulcrum eius cogeretur, pede locum percussit, cum nollet dicere. Postea pergens ad bellum, cum exercerinsanabilis vulneris Graeci ferre non possent, diu quidem eum pro oraculi necessitate ductum tandem apud Lemnum sublatis reliquerunt sagittis. Hic postea horrore sui vulneris ad patriam redire neglexit, sed sibi parvam Petiliam in Calabriae partibus fecit. PVRPVREO VELARE COMAS subaudis ‘cura’ aut ‘memento’; aut certe, quod est melius, ‘velare’ imperativus sit, non infinitivus. OMINA TVRBET sacrificii ordinem rumpat, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
cuius pons& &iumas pectus inserresormidinem: Nec dictu ef fabilis sermane explicabilis & mire ex
uidicgom & duo: homerus quatuor dicit: Grgo autem disentit abeo utĩa m intemporibis namante ads̃i ciliam
gerauit postde scriptionem tiisceribus tustera pro prie carnessunt: Sanguineatro hoc est saniat

Expanded text:
cuius posset etiam aspectus inferre formidinem. NEC DICTV EFFABILIS sermone non explicabilis. Et mire excuius posset etiam aspectus inferre formidinem. NEC DICTV EFFABILIS sermone non explicabilis. Et mire exidi egomet dvo Homerus quattuor dicit. ergo aut dissentit ab eo, ut etiam in temporibus: nam ante ad Siciliam geravit post descriptionem. Ad v. 622 Visceribus viscera proprie carnes sunt. sanguine atro hoc est sanie.
Abbreviated transcription (Latin):
minumhancnonessecrudelitatem genua amplexus phrsicidicunt et̃ consecratas iuminibus singulascurpers
irtesutaurem memorie hincest dntus aure muell& & ad monuit: fronamgenio undeuenerant
tangimus frontem: Dextramfidei unde paulo postatque animum presenti pignoresirmat: Genua maseri cord¬
eunde hacctangunt roganies, quisit faripr omnia subaudis hortamur: quisitautem hocest euius filius sica
pitio dextrasactea tas ubimus: sumpatria circum stantia som̃ sex sequitur loci persone temporum: inselicis quo
rit fauarem ciusuituperatioe quem scitideo ec̃ troianis, paupere: Namut &iam desino nediximus
pud maiores haecfuerat causamilitiat & bene utitur uenicdipor excussationem paupertatis, Fo
pristina paupertatis scilic& in memores socii In memores tantum a trepidi festini ut pertimorem nonper
hodium relictus fuisseii dectur. Nam& causas sub iungit timoris. Erlopum descriptione: tie cuisu facds

Expanded text:
minum hanc non esse crudelitatem. GENVA AMPLEXVS physici dicunt esse consecratas numinibus singulas corporis minum hanc non esse crudelitatem. GENVA AMPLEXVS physici dicunt esse consecratas numinibus singulas corporis partes, ut aurem memoriae - hinc est «Cynthius aurem vellit et admonuit» - frontem genio, unde venerantes deum tangimus frontem, dextram fidei, unde paulo post «atque animum praesenti pignore firmat», genua misericordiae, unde haec tangunt rogantes. hospitio dextras ac quaerit favorem eius vituperatione, quem scit odio esse Troianis. PAVPERE nam, ut etiam de Sinone diximus, apud maiores haec fuerat causa militiae. Et bene utitur veniali per excusationem paupertatis. FORTVNA pristina, paupertatis scilicet. INMEMORES SOCII ‘inmemores’ dum ‘trepidi’, festini, ut per timorem, non per odium relictus fuisse videatur; nam et causas subiungit timoris Cyclopum descriptione. NEC VISV FACILIS
Abbreviated transcription (Latin):
nis: huncest interrentio uideo quedamsentum t&era grauis: hab& enimuna que que gensincessum a uocemꝓ
ram: ad eroiammis susit ex sequenticius confessione hocdicit aut grecum et̃ colligit extrepiditione
rctius nescioquid peccati portat haccpurgatio, preceps sine res pectusa lutis: scilic& posquam ei dopum gra¬
uiora cogicauit perida, Testorqueso obtestor spirabileuitale quospiramus: & est sermoci ceronis quãquõ
illespiricabiledixerit in libris dede orum natura, Quascumque qbeat non cogitat torum comparationem quȩ fu¬
git hoc satert tutasse erdopas edassibus ex sequen tibus modo utest xortine clas sespetiis se causamani addi¬
t sillabam ut nos abis serati: Tanta estut nom passitul fortune presentis qualitat molliri: Spargit

Expanded text:
nis. Hinc est in Terentio «video quendam sertum». CETERA GRAIVS habet enim unaquaeque gens incessum et vocem nis. Hinc est in Terentio «video quendam sertum». CETERA GRAIVS habet enim unaquaeque gens incessum et vocem propriam. AD TROIAM MISSVS aut ex sequenti eius confessione hoc didicit aut Graecum esse colligit ex trepidatione, ut Terentius «nescio quid peccati portat haec purgatio». PRAECEPS sine respectu salutis, scilicet postquam Cyclopum graviora cogitavit pericula. TESTOR quaeso, obtestor. SPIRABILE vitale, quo spiramus. Et est sermo Ciceronis, quamquam ille ‘spiritale’ dixerit in libris de deorum natura. QVASCVMQVE quo eat non cogitat, eorum comparatione quae fugit. HOC SAT ERIT vitasse Cyclopas. E CLASSIBVS ex equitibus modo, ut est «et Ortinae classes». PETIISSE causa metri addidit syllabam, ut «nos abiisse rati». TANTA EST ut non possit vel fortunae praesentis qualitate molliri. SPARGITE hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tes sc̃ mustũ prosemiustum & sciendum si cponiquasi semia nimis sitene ȩlad us Vndeẽ motas latus simul
ponitur seđm fabulam causa quasi ex fulminc illicsi tnatum incendium: Caminis sorna cibus grecae dixit.
tpersplendorem a &heris: sanea &herest ipsum elementũ a & hrauerosplendor & tris : Sciendu
homerum & a & herem &uerem communis generis dicere quod dehaere nos nom possumus dicere: Dea&¬
 Norintem pesta media hocest nimia obscurissima: In tempes tadicta est nox media mactuos a ca
acubuspti quostempora difͣcimus: Mitenimlucretius quia perse tempus non intellegitur nin pactus huma
ne formam uiri dixit nom hominem: In luuies dira sorstr&ra, Consertum ergumen spins in ligatum fpi¬

Expanded text:
tes. SEMVSTVM pro ‘semiustum’. Et sciendum sic poni quasi semianimis sit Enceladus; unde est «motat latus». Simul tes. SEMVSTVM pro ‘semiustum’. Et sciendum sic poni quasi semianimis sit Enceladus; unde est «motat latus». Simul ponitur secundum fabulam causa, quasi ex fulmine illic sit natum incendium. CAMINIS fornacibus Graece dixit.  aethram sideream hoc est per splendorem aetheris. Sane aether est ipsum elementum, aethra vero splendor aetheris. Sciendum est Homerum et aetherem et aërem communis generis dicere, quod de aëre nos non possumus dicere. De aere sidereo. NOX INTEMPESTA media, hoc est nimia, obscurissima. ‘Intempesta’ dicta est nox media, inactuosa, carens actibus, per quos tempora dinoscimus. Ait enim Lucretius quia per se tempus non intellegitur, nisi per actus ne formam viri dixit, non hominem. INLVVIES DIRA sors taetra. CONSERTVM TEGVMEN SPINIS inligatum spi
Abbreviated transcription (Latin):
cructant ser monibus sius eedembonorum : Virgilius atq: omnem quo cito rructancartnam: Horatius u sur
ut inedum sublimis uersusructatur: Li que facta quesaxa putria de cocta immodum calcis: fundom
rem dicturum eitusat: Namreuera nis que d egigantibus legimus fabulosa acceperimusrationom procrdit
Namcumul in flegra thesalie locopugnas se dicantur: quȩ madmodum est insicilia enceladusotui
ia secundum salustium: undeodiii campi: Ersoeus in campunia utinari ñclouis inperis in postati foco sad
uarmdicit indil iuuno aliquos ad montes consugisse cumuceñ ilibus quilaces sitipostt abello ab aliis quidiua lins
ueniebaent montibus facile exlocissu ponoribus uicerunt: Vnde sictum est ut di siperiores dicerentur
inseriore suc rocerrigine & qued ehiumillimis ad summaraptabant: dicti sunt pro pedibus habuis se srpen¬

Expanded text:
«eructant sermonibus suis caedem bonorum», Vergilius «atque omnem Cocyto eructat«eructant sermonibus suis caedem bonorum», Vergilius «atque omnem Cocyto eructatpavit "hic dum sublimes versus ructatur" . liquefacta saxa putria, decocta in modum calcis. Ad v. 5rem dicturus excusat: nam re vera nisi quae de gigantibNam cum in Phlegra, loco Thessalie, pugnasse dicantur, quemadmodum est in Sicilia Encheladus, Othus in Creta secundum Salustium, unde Othii campi, Typheus in Campania? Ut Innarime Iovis imperiis imposta Typheo. Sed Varro dicit in diluvio aliquos ad montes confugisse cum utensilibus, qui lacessiti postea bello ab his qui de aliis veniebant montibus facile ex locis superioribus vicerunt. Unde fictum est ut dii superiores dicerentur, inferiores vero terrigene. Et quia de humillimis ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
nilisenim est sensus: Erdopum do hab& acaentumqui alatina dedinatioest: In accusatiuo
incendii scđm̃ & ncim uirgilu hocest: suntterre desudantes sulphur ut penetotus tractus campanie
ubiest uesuuius & gaurus montes quod indicat aquarumodorcadlentiam: Item nouimus exeo quȩ mo¬
cuuentum creari esse &iam concauasterras conscat abecparte quecturus uł africusflant habe¬
qui agitatusignemgignit & sulphureunde est quod uidetur incendium: I noc autemuerumcẽ illa
conprobat: ratio qui&aliis flantibusuentis Nihilex sẽ emittit & promedi flantũ curiuł a fraci. incer
nfumum interdum fauillas Nonnumquam uomit incendia quod & hoc loco ostendit: Nameffecti
ł scintillis & bona perifrasis Nam fauillet est deserta ignescintilla: Visce remontis idest partessic
dixit uisceraquem admodum terracos a dicuntur: Eructans ructo ructa stantum facit sic&iam ciccro.

Expanded text:
ilis enim est sensus. CYCLOPUM ‘clo’ habet accentum, quia Latina declinatio est. In accusativoincendii secundum Aetnam Vergilii haec est: sunt terrae desudantes sulphur, ut paene totus tractus Campaniae, ubi est Vesuvius et Gaurus montes, quod indicat aquarum odor calentium. Item novimus ex aquae motu ventum creari, esse etiam concavas terras. Aetnam constat ab ea parte qua Eurus vel Africus flant habee fluctus, ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Hoc autem verum esse illa conprobat ratio, quia et aliis flantibus ventis nihil ex se emittit et pro modo flantum Euri vel Africi interdum fumum, interdum favillas, nonnumquam vomit incendia. Quod et hoc loco ostendit; nam effectum id est scintillis. Et bona periphrasis; nam favilla est deserta igni scintilla. VISCERA MONTIS id est partes. Sic autem dixit ‘viscera’ quemadmodum ‘terrae ossa’ dicuntur. ERVCTANS ‘ructo ructas’ tantum facit: sic etiam Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
diaopulitoris: Bene se com mendat didoni dicens saud eam deorumuolunta teuenisie fata diuum
pidiomimbustribuunt Re narrabat reuacat utgo ficripossit: Sancinsecundiprincipio dio porit
sunt uersus si cut liceres & similisest finisintio: continuit a intenti tandem diuturni tatem narran¬
ostapresut Notan damsane quia conero uersia rum mare eplilogos dedit sex istis prioribus libris quos
Tesebictĩ cosuoluit Ne msingulisres singulcis dedit, ut primooma secundo phatosterticrerrores quar
hos quinto sestiui tatem: sex tostientiam epbi logos autem sic uariauit utin primomiseratioa te didon
insecundomorsereuie intertio anchise inquartodi donis in palinuri in vi marcellicitum defleinteritũ¬

Expanded text:
DEVS APPVLIT ORIS bene se commendat Didoni, dicens se ad eam deorum voluntate venisse. FATA DIVVM DEVS APPVLIT ORIS bene se commendat Didoni, dicens se ad eam deorum voluntate venisse. FATA DIVVM quae dii hominibus tribuunt. RENARRABAT ‘re’ vacat, ut «confieri possit». Sane in secundi principio duo poetae sunt versus, sicut hic tres, et similis est finis initio: ‘conticuit’ et ‘intenti’. TANDEM diuturnitatem narrantis expressit. Notandum sane quia controversiarum more epilogos dedit sex istis prioribus libris, quod et esse bioticos voluit. Nam singulis res singulas dedit, ut primo omina, secundo pathos, tertio errores, quarto ethos, quinto festivitatem, sexto scientiam. Epilogos autem sic variavit, ut in primo miseratio esset Didonis, in secundo mors Creusae, in tertio Anchisae, in quarto Didonis, in quinto Palinuri; in sexto Marcelli citum deflet interitu
Abbreviated transcription (Latin):
sccundum pinda rumi quamda magn genti me quos aid agone sgnactie mittebant quind ciuctones
nodente bantur Hegimus aium aliud cumin cappadocia gro gestquorum perisient duficiapoli¬
instesponio ũ lu terunte quos docigrigento & reperauertm diores palmosecstlenis ciiitas sutta
lileum abunda nspalmis det pio Drepai num ciui tasest non longo a monce tricotiuan slulram dic
uaul pro pert n euisuaturm lit toris in quosite est ł qodia tur nus postamputat aurilia caclopatti di¬
les al cemprouecit queꝗ rece depa nosdicitur quodiuerisi milepuacur proptorciutuaeniorico ton
cera cueneri quediciturnata ex colicruort & spuma maris : In letabilis propterpatris ammi sione
fieiunde ieris ut sa pradiximus secundimurgilium Namcatocum adicaliam uenis sedocet undt atã¬
polibent Nam eetera peurteserit hele nunnondita celono: que uelrata debuit aduce sa predice¬
o aes bonapi& citemortempatris gru iuortnditeẽ quam fumnẽ Iclabor ettromum apud dtepcni

Expanded text:
m quondam Aggrigentini equos ad agones Graeciae mittebant, qui inde victores revertebantur. Legimus etiam aliud: cum in Cappadocia greges equorum perissent, Delphici Apollinis responso adduxerunt equos de Agrigento, et reparavere meliores. PALMOSA SELINVS civitas iuxta Lilybaeum, abundans palmis et apio. DREPANI ta uel propter curuaturam littoris, in quo sita est, uel quod Saturnus post amputata uirilia Celio patri illic falcem proiecit que Grece drepanos dicitur. DEs, consecrati Veneri, quae dicitur nata ex Caeli cruore et spuma maris. INLAETABILIS propter patris amissionem. FESSVM DESERIS ut supra diximus, secundum Vergilium. Nam Cato eum ad Italiam venisse docet; unde etprohibent nam cetera Parcae scire Helenum». NON DIRA CELAENO quae vel irata debuit adversa praedicere. Et bona pietate mortem patris graviorem dicit esse, quam famem. HIC LABOR EXTREMVS apud Drepanum.
Abbreviated transcription (Latin):
conponere. Tute cũt propter tradie & crete discrimina signatibidicam drestergo & notaendum datũ
co ordine quopis mniseratdicit a nteenimndicit deciuitetecondenda sicede tata naiugatiome saemuad lu¬
a& don ueulo mina dagn auer int ibiee condendam ciuitatem ubr iuilla pon fugan fussa uuuenta. Suci onoice

Expanded text:
conponere. ‘Tuta’ autem propter Thraciae et Cretae discrimina. SIGNA TIBI DICAM deest ‘ergo’. Et notandum quia non conponere. ‘Tuta’ autem propter Thraciae et Cretae discrimina. SIGNA TIBI DICAM deest ‘ergo’. Et notandum quia non eo ordine quo promiserat dicit; ante enim dicit de civitate condenda, sic de tuta navigatione. SECRETI AD FLVet oraculo cognoverint ibi esse condendam civitatem, ubi sus ill
Abbreviated transcription (Latin):
no re boroignatus. casui pro casu dicat autemigne rumfati. Longa procal. Nonsita quam pranenit
sed necesi tatesatadi: Qiamuia aeneae scilit&, Trinaeri  quel atinttrique tradititur quamiua¬
citrinaeriam dicuntletandus autdentetibi nauigandumest Namto tam̃ s̃coiliam cir cumita uedcun¬
dus tibi temuscst ide flectenduss undelentum ui mendicimus idest flexile inserique lacus. lacriun
& auernum dicunterquos est speluncat pri qua m adinseros descendebatur unde posdixit insernos
A aeroa cut qut in sulacr esiquinunceir ca gosimons acirtadt̃ aliquando ut uarro dicitin sula fucror¬
dum siccatispa lucibus que ca mndiuidebant a continentia. ae ae aũt dicta abas pnantium untehrara
celobratas alliccor porum mutationes: uinde estinaccessos ubnsolis filialucos ae ae aut eresiunt dipano¬

Expanded text:
NARE pro ‘ignarus’, casus pro casu. Dicit autem ignarum fati. LONGA PROCVL non situ, quam paene videt, NARE pro ‘ignarus’, casus pro casu. Dicit autem ignarum fati. LONGA PROCVL non situ, quam paene videt, sed necessitate fatali. VIA INVIA Aeneae scilicet. TRINACRIA quae Latine Triquetra dicitur, quam multi Trinaciam dicunt. LENTANDVS aut lente tibi navigandum est - nam totam Siciliam circumiit - aut ‘lentandus tibi remus est’, id est flectendus; unde ‘lentum vimen’ dicimus, id est ‘flexile’. INFERNIQVE LACVS Lucrinum et Avernum dicit, inter quos est spelunca per quam ad inferos descendeb. AEAEAEQVE INSVLA CIRCAE qui nunc Circeius mons a Circe dicitur, aliquando, ut Varro dicit, insula fuit, nondum siccatis paludibus quae eam dividebant a continenti. ‘Aeaea’ autem dicta ab aspernantium voce, propter celebratas illic corporum mutationes; unde est «inaccessos ubi Solis filia lucos». ‘Aeaeae’ autem tres sunt dip
Abbreviated transcription (Latin):
que audire pocerat &uacat queu tsol & srequenterina lecũt senciunt quidis tingunt seir ehie lenu
cum legerimus inluca nouenit & asomnis inunam congerie miscroque premunt cotsda pectus: Itm
alibi ccta ntum prodere uati qua scir& lic& & ad eore pletus numine noui om̃a sacerdos ut re sitnetur ad
certia dite nda: Rocem dicen dobelenumitg̃ ai. tsarique uetat satur nauino Ostendit pre pussum eidone¬
anpertineto aliter suum nonintor poner& nomen: prohib& ciutem scurt martem patris adau gendum
inopinatum doloremntem pescatt abce olo in musam a mort didonisinquo & gaudium quidem a quod
nouionus autem hociuno nem egera uti possit sieri regnum italiclibeas auerer& horas Inopra
norro tholort ma&ata m ia haeneas conqueritur ut necuates belenis cummuilta hiortenda monera lg¬

Expanded text:
quae audire poteras’, et vacat ‘que’, ut solet frequenter. Male autem sentiunt qui distinguunt ‘scire Helenum’, quae audire poteras’, et vacat ‘que’, ut solet frequenter. Male autem sentiunt qui distinguunt ‘scire Helenum’, cum legerimus in Lucano «venit aetas omnis in unam congeriem miserumque premunt tot saecula pectus», item alibi «nec tantum prodere vati quantum scire licet», et adeo repletus numine novit omnia sacerdos ut refrenetur ad certa dicenda; nam dicendo ‘Helenum farique vetat Saturnia Iuno’ ostendit praemissum ad Aenean pertinere - aliter suum non interponeret nomen. Prohibet autem scire mortem patris ad augendum inopinatum dolorem, tempestatem ab Aeolo infissa, amorem Didonis, in quo et gaudium quidem est, seNovimus autem hoc Iunonem agere, ut, si possit fieri, «regnum Italiae Libycas averteret oras». Inopinatum vero dolorem etiam Aeneas conqueritur, ut «nec vates Helenus, cum multa horrenda moner
Abbreviated transcription (Latin):
diandictis prohibent nama teni parte scirehelenum fariqueu&at saturniaiuno om̃a in quidua¬
cuus suitexplanatio pertreusam: ꝑ altum perlimitem sartune superioris sortiturdis ponit ordinat
a beneadlusit quasi a pallinis sacerdos cuius proprie sunt sortes: uoluit que uices desinitio sati scđmtul¬
lium quiait facum est concxiorerum, pora & ernitatem sonuic intenens que suo urdine & legruariat
caca menut ipsa uarietas hebeat artrr nitatem: pausitatibie multis Duo sedicittõ dicturũ
que mad modum possit putenauigare. & quibus signisitalia regna cognoseat, hospit a aequora
uit cina Nihilenim nobis ospitioesit uicinius constat. Probibent nam c&era scire Incdistins¬
dim: & esionsusc&tracescire non sinunt fata: helenum uero iuno prohiba. Dicereaiam ra

Expanded text:
diam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum, farique vetat Saturnia Iuno’. ‘Omnia’, inquit, ‘vadiam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum, farique vetat Saturnia Iuno’. ‘Omnia’, inquit, ‘vacuius fuit explanatio per Creusam. PER ALTVM per limitem fortunae superioris. SORTITVR disponit, ordinat. Et bene adlusit quasi Apollinis sacerdos, cuius propriae sunt sortes. VOLVITQVE VICES definitio fati secundum Tullium, qui ait «fatum est conexio rerum per aeternitatem se invicem tenens, quae suo ordine et lege variatur, ita tamen ut ipsa varietas habeat aeternitatem». PAVCA TIBI E MVLTIS duo se dicit esse dicturum, quemadmodum possit tute navigare et quibus signis Italiae regna cognoscat. HOSPITA AEQVORA vicina; nihil enim nobis hospitio esse vicinius constat. PROHIBENT NAM CETERA SCIRE hic distinguendum. Et est sensus ‘cetera te scire non sinunt fata, Helenum vero Iuno prohibet dicere etiam ea
Abbreviated transcription (Latin):
uellexeris. loco famis causa nnus quam inuocatum ẽt a pollinis numen: Dubitauonem cũt in hoc
lo co exorũ facit: Namora reest petere exora rempetrare: Er gompetrat pa icem aut ad inquiren¬
dum tempus aut admiuigandum famis periculum: uittas que resoluit in racione s ucrorum parest
Cuni me & corporis eacusi: Nam plerum que que non possunt cirta animamsieri fiunt circacarp
Vtsolucre uł ligare quo possi canima quod perse non potest excogitationt sentir : Indecstunumexut a
pedũm uindisinuesterecinta: boncergohelenis cuneta corporis soluit Nequaparit unimordi¬
tato cidnumenaccedit. Suspensus. si suspensus ipsenuminis plenus si suspensum est solicitum &
ad centum: deindecanit post peracta sollemnia, Nate decordo est natede a paucatibi ex pe¬

Expanded text:
intellexeris loco, famis causa nusquam invocatum esse Apollinis numen. Dubitationem autem in hoc intellexeris loco, famis causa nusquam invocatum esse Apollinis numen. Dubitationem autem in hoc loco ‘exorat’ facit; nam ‘orare’ est petere, ‘exorare’ impetrare. Ergo impetrat pacem aut ad inquirendum tempus aut ad mitigandum famis periculum. VITTASQVE RESOLVIT in ratione sacrorum par est et animae et corporis causa; nam plerumque quae non possunt circa animam fieri fiunt circa corpus, ut solvere vel ligare, quo possit anima, quod per se non potest, ex cognatione sentire. Inde est «unum exuta pedem vinclis in veste recincta». Bene ergo Helenus cuncta corporis solvit, ne qua parte animo religato ad numen accedat. SVSPENSVS si ‘suspensus’, ipse numinis plenus; si ‘suspensum’, me sollicitum et attentum. DEINDE CANIT post peracta sollemnia. NATE DEA ordo est ‘nate dea pauca tibi expe
Abbreviated transcription (Latin):
tps .I. cetera perparentes Indicta sunt Nam que omnem cursum rpalla ge est nam non om̃ cursũ
uersis cidiouem cursum recurrit: ut diximus su praque phoebo pate romni potens mihi phoeba¬
lo Numine cutemora culum significat : Reposta sphat os pror positas idẽ longe positas: Nouũ
magnum moresuo prodigium canit. prodigium portentum & monstrum modico fine disctrnun¬
cr sed confuse prose plerum que ponunturtrists irus deorum serlic& propteriniuriassuas ob¬
namque famem: aut que homines &iam ad obscena compellit, ut malesuade fumes aut uerte quã
periculis careat aut quibus consiliis partsse laboribus possit, Tantos quantos arpra predixerat: De
uer queriturut inui cum uirgo poscere fatatempusait aut certe quod & melius est desacrisi can¬
tummort anee ne susexpiat abarp: ia predictum & sicuenit aduaticinationem: ut aũthic expi¬
uiam famamincellegamus sequens efficitlocus: ut atheritqueuocatus apollo Cum consta nisim hoc

Expanded text:
s'. cetera per parenthesin dicta sunt. namque omnem cursum hypallage est: nam non omnem cursum  audivit a diversis ad Iovem recurrit, ut diximus supra "quae Phoebo pater omnipotens, mihi Phoeb NVMINE autem ‘oraculo’ significat. REPOSTAS πάθος pro ‘repositas’, idest longe positas. NOVVM magnum, more suo. PRODIGIVM CANIT prodigium portentum monstrum modico fine discernuntur, sed confuse pro se plerumque ponuntur. TRISTES ARAS deorum scilicet, propter iniurias suas. OBSCENAMQVE FAMEM aut quae homines etiam ad obscena compellit, ut «malesuada Fames», aut certe qupericulis careat aut quibus consiliis par esse laboribus possit. TANTOS quantos harpyia praedixerat. ter quaeritur, ut in sexto «cum virgo poscere fata tempus ait» - aut certe, quod et melius est, de sacrificantum more ante nefas expiat ab harpyia praedictum, et sic venit ad vaticinationem. Vt autem hic expiatam famem intellegamus sequens efficit locus, ut «aderitque vocatus Apollo», cum constet, nisi in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fluctus subter laberesi canos haec scđm fabulas : uena trix fuit que dumse in alseo post labureni ablu
habeo adama tacit: & diufugiens deorum miscratione in fontemutata: ad ñ ciliamuent quod &iam¬

Expanded text:
fluctus subterlabere Sicanos». Haec secundum fabulas venatrix fuit quae, dum se in Alpheo post laborem ablueret, fluctus subterlabere Sicanos». Haec secundum fabulas venatrix fuit quae, dum se in Alpheo post laborem ablueret, ab eo adamata est et diu fugiens deorum miseratione in fontem mutata ad Siciliam per
Abbreviated transcription (Latin):
rtius suscst numinis uoluntatt: mogiaro si nus ineguruoppidum estiux tu si ra cusas: Tapsumquo
teminsula non lange asrracusis ponos luctibus pcer talia monstrabat quia uecurrebat undehado
loca nosti: Relegensit nauigans: errata participiumsi neũ in origine nonenimsacit: extor lis¬
licisulixi ephrcctom admplendum uersumpostum moregrao: smere spectoi negotu plemirium undo¬
sum um̃bumd eũbo ex presichocest enimundo sum quod plemirium: Hortigiam haeccantum ortigiadi
a pollinisuero & iamidelus: Fama est huncheli disamnem : helis & plisaciuita tessunt: Arcet diccinqu
ens fonsingensquiex seduosolucos creat alscum & artusam: tindesitut singuntur coniungi lnexito
quos origo noniunxit lia arctusam autem & iaminlide essetestatur uigilius dicens nc̃ tibicm

Expanded text:
ere iussus est numinis voluntate. MEGAROSQVE SINVS Megara oppidum est iuxta Syracusas. THAPSVMQVE ere iussus est numinis voluntate. MEGAROSQVE SINVS Megara oppidum est iuxta Syracusas. THAPSVMQVE IACENTEM insula, non longe a Syracusis, paene fluctibus par. TALIA MONSTRABAT quia occurrebat: unde haec loca nosti? RELEGENS renavigans. ERRATA participium sine verbi origine, non enim facit ‘error’. INFELICIS VLIXI epitheton ad implendum versum positum more Graeco, sine respectu negotii. PLEMYRIVM VNDOSVM verbum de verbo expressit; hoc est enim ‘undosum’, quod ‘Plemyrium’. ORTYGIAM haec tantum Ortygia dicitur; Apollinis vero etiam Delos. FAMA EST HVC ELIDIS AMNEM Elis et Pisa civitates sunt Arcadiae, in qua est fons ingens, qui ex se duos alveos creat, Alpheum et Arethusam; unde fit, ut fingantur coniungi in exitu, quos origo coniunxit ita. Arethusam autem etiam in Elide esse testatur Vergilius dicens «sic tibi cum
Abbreviated transcription (Latin):
fuit  matus appolline udutu alii a siluani quicumceruum quem indelicis abebat ꝑignoran tiamo¬
cidiss& flendonimium numinum mistri cordiam meruit itaque in arborem cupres conuersus est aptan
cus diane proptercupressum: ipsa enimese &iam proserpina in ma necutem quad man& incellouer¬
tice & lucusqui propter religionem diuperman& Nin tene antcursusanti quini prome pone
qua particula plenus est plautus nima lanistulta ĩ ssensus ergocalis cit timortogebiat ut quocumq
nauigauimus & uentum sequeremur non iudi cium sedoccurrebat preceptum heleniuitare se ellam
cepithore as misus ad est sauore scilic& numinũ que a nchise soptauerat dicens ferttinamuento sulo
& spiratesecundi pantage hicfluuius si ciliaecum plenus inceder& implebat sõnitu penetocamsi cila
uinde & pantaegia dictus cst qua siubi que sonans hicpostea cumcereri querentisiliam obsi teper& tat¬

Expanded text:
fuit, amatus ab Apolline, vel ut alii, a Silvano, qui cum cervum quem in deliciis habebat per ignorantiam occidisset, flendo nimium misericordiam meruit numinum, itaque in arborem cupressum conversus est, aptam et ’ propter cupressum; ipsa enim est etiam Proserpina. Inmane autem quod ait et in celso vertice et ‘lucus’, qui propter religionem diu permanet. NI TENEANT CVRSVS antiqui ‘ni’ pro ‘ne’ ponebant, qua particula plenus est Plautus «ni mala ni stulta sis». Sensus ergo talis est: timor cogebat ut quocumque navigaremus et ventum sequeremur, non iudicium; sed occurrebat praeceptum Heleni, vitare Scyllam coepit Boreas. MISSVS ADEST favore scilicet numinum; quae Anchises optaverat dicens «ferte viam vento facilem et spirate secundi». PANTAGIAE hic fluvius Siciliae, cum plenus incederet, implebat sonitu paene totam Siciliam; unde et Pantagias dictus est, quasi ubique sonans. Hic postea, cum Cereri quaerenti filiam obstreperet, tac
Abbreviated transcription (Latin):
re cara exemplo Necpotis id est noc potisest: potisautem nomen est adelinatur poris potis poti pott
patis apoit & nomenẽe doc& rauo comparauionis namin superlatiuo potissimus facit cuisidex traxerista
inuenies nominis positionem : ut u cernimum acersortis simussortis: Sicaute mnat diximus decdina
positio ostenditi Namuius in potis compotis inpo iem compocem facit Quod insimplici dis ficile muens
percompositio nemugnoscis facilius Exterritã tellus portica ⁊ perbole curuis cauernuis. hoccemimm
unde eocecato ulixes pertulit tempestatem qui ad cumuenit derelicta calipsa umqua xami

Expanded text:
ngere’ caret exemplo. NEC POTIS id est nec potis est. ‘Potis’ autem nomen est et declinatur potis, potis, poti, potem, ngere’ caret exemplo. NEC POTIS id est nec potis est. ‘Potis’ autem nomen est et declinatur potis, potis, poti, potem, potis, a pote. Et nomen esse docet ratio comparationis; nam in superlativo ‘potissimus’ facit; cui si detraxeris ‘simus’, invenies nominis positionem, ut ‘acerrimus acer’, ‘fortissimus fortis’. Sic autem ut diximus declinari conpositio ostendit; nam ‘huius inpotis compotis, inpotem compotem’ facit. Quod in simplici difficile invenis, per conpositionem agnoscis facilius. EXTERRITA TELLVS poetica hyperbole. CVRVIS CAVERNIS echo enim in unde eo occaecato Ulixes pertulit tempestatem, qui ad eum venit derelicta Calypso, cum qua de
Abbreviated transcription (Latin):
auedespacio oculi, Gemitucum gemitum: lim mediũ sicaltum ut mediumputares. Nam& in .vi. sicdixit. in¬
ierca medium aenuasiam dasso tenebat cum aduo mornia respicer&: fluctulegitur & fluctus: Trepi¬
difestimut ne trepidate measteuhri D .N. liemaccepit trepido acnisum dicereius sit siemerito quia om̃ia
iroba uerant dicta acsidicer& non fallacem utsi nonest. Ad ionitum uocis: Remorũ sonitã uocem d
taciti que in eidere funem: Vestigia torsit: benouno sermune ostenditeum reuertentem ia maudisse sonũ
remigii: Dexcrum ad fectare: Dextram intendere scilic& si ur posietaueni tenere terrentius. adom¬
nam qui ad sectant uiamid estintendunt Numsidex tralegeris uedextracontingert ad sectare coni¬

Expanded text:
aut de spatio oculi. GEMITV cum gemitu. IAM MEDIVM sic altum, ut medium putares; nam et in quinto sic dixit «inaut de spatio oculi. GEMITV cum gemitu. IAM MEDIVM sic altum, ut medium putares; nam et in quinto sic dixit «interea medium Aeneas iam classe tenebat», cum adhuc moenia respiceret. FLVCTV legitur et ‘fluctus’. TREPIDI festini, ut «ne trepidate meas, Teucri, defendere naves», item «accepit trepidos ac Nisum dicere iussit». SIC MERITO quia omnia probaverant ‘dicta’, ac si diceret ‘non fallacem, ut Sinonem’. AD SONITVM VOCIS remorum sonitum vocem dtacitique incidere funem». VESTIGIA TORSIT bene uno sermone ostendit eum revertentem iam audisse sonum remigii. DEXTRAM AFFECTARE dextram intendere, scilicet sic, ut posset navem tenere. Terentius «ad dominam qui adfectant viam», id est ‘intendunt’. Nam si ‘dextra’ legeris, ut sit ‘dextra contingere’, ‘adfectare’ ‘conti
Abbreviated transcription (Latin):
tradicimus ubn abi cantiupeidist meretrices diccy ad obs aenitatis & odorissimilitudine: bacas generale:
id est frctus arborũ agrestium Corna ipsa arbor cornusdicitur. pomumuero cornum cornauttem¬
plum templa ad dixi signa touerba ex primit despsrationt̃ : Vosani mamhano. oblique loquitur ut supra.
ittora nota anceoculorum ammissionem siostatius in .viiiii. scquiturta men in probus ostem quan me
sola menque malt in cquintilia nusdixit Magnum cecita tissolaciũ est habererem uidentis Teugit fluc¬
cus & ad equora uenit yperba coninsonsu ut progres si subeuntluco fluuium relinqunt. fluui dum
fluere uerum quidemest: sed supra nonefsossum uiusoculum sed cerebratum legimus: Indeaut defluctb¬
ote romo coteleuton fluentem noluit dicere quod autemdicunt phrsicide fõso oculo sangui nem numquo¬

Expanded text:
tra’ dicimus, ubi habitant lupae, id est meretrices, dictae ab obscenitatis et odoris similitudine. BACAS generale est, id est fructus arborum agrestium. CORNA ipsa arbor cornus dicitur, pomum vero cornum. ‘Corna’, ut ‘templum’, ‘templa’. ADDIXI signato verbo exprimit desperationem. VOS ANIMAM HANC POTIVS oblique loquitur, ut supra. LITORA NOTA ‘nota’ ante oculorum amissionem. Sic Statius in nono «sequitur tamen inprobus hostem, qua meminit». SOLAMENQVE MALI hinc Quintilianus dixit «magnum caecitatis solatium est habere rem videntis». TETIGIT FLVCTVS ET AD AEQVORA VENIT hyperbaton in sensu, ut «progressi subeunt luco fluviumque relinquunt». FLVVIDVMfluere, verum quidem est, sed supra non effossum huius oculum, sed terebratum legimus. INDE aut de fluctter homoeoteleuton ‘fluentem’ noluit dicere. Quod autem dicunt physici de effosso oculo sanguinem numqu
Abbreviated transcription (Latin):
no nsm n ipestilentia pereca mn partem ingsis hosti buspcencide derunt inmani quegela cuuo tasasla¬
uo nominatte si cut aiam cmpi gelor igregusmonsest muro cinctus in cunasum mapartt grpopidu
cit unde& tice roait ad marintra mocnia anteoppidum expectabat debere Notandums ant hace
uirgi lium quantum adua tempora spectatudicere non quantum adoperisue nect enidi nlaugaa¬
tonesfuerat ce merina siccacer neegela ł agrigentum condite quod srequoniter sacit asnnc¬

Expanded text:
sis hostibus poenas dederunt. INMANISQVE GELA civitas a fluvio nominata, sicut etiam «campi Geloi». AGRAGAS mons est muro cinctus, in cuius summa parte oppidum est; unde et Cicero ait «ad mare intra moenia ante oppidum exspectabat» de Verre. Notandum sane haec Vergilium quantum ad sua tempora spectat dicere, non quantum ad operis; Aenea enim navigante nec fuerat Camerina siccata nec Gela vel Agrigentum conditae. Quod frequenter facit; s
Abbreviated transcription (Latin):
cero omns diunandiperitia inducis partes diuidentur: Namut furorest utinuaticinantibus
autarsutin duipicibus fulguritus siuie sulgurat oribus agurib & om̃o is tare spendelolloce peu¬
pmis fimnibus tontin catur: Vndde uirgiliusom̃a oidat quemuult por sectum intelleor uedorelo cosele

Expanded text:
Cicero, omnis divinandi peritia in duas partes dividitur: nam aut furor est, ut in vaticinantibus: Cicero, omnis divinandi peritia in duas partes dividitur: nam aut furor est, ut in vaticinantibus: aut ars, ut in aruspicibus, fulguritis sive fulgoratoribus, auguribus. et omnia ista ex se pendent, licet propriis finibus
Abbreviated transcription (Latin):
plectorlimina postce sceat porta diciucst nonapugnis a ncsestictis scacuus i demmalis Name
aente sicdicta est nec abitinere ingressisceuo id est sinstro quo dingiein Nomtecto eunt itanere sal
sinistro quadingrrss nomrectorunti tinoresedinistro sedac cadauerela omedontis hoc est sernoma¬
de quodineius fucrat superliminio ut amplexe que tenent postes a of.teueri proceueri ade amilis¬
quod est regicmagnitudinis accipiebat: Pascebat terrentius accipithomo inelius nomore qupto
apud nos duassllaibas fucit, Carba sus genus limest quod abu nuc plerumque prouelo panitur sa¬
nem numoro singula  hacchã basus dicimus: inplurali hae c arbusa, troiugena. Aendicera
generoseutalibi dardande magnigonus cilto a sanguinediuum Int̃pres uaticina cor quimena
deorum mortalibuspuplicas sed quia incerpresgenerale nomenest currieper specis Namue uits

Expanded text:
PLECTOR LIMINA PORTAE Scaea porta dicta est non a pugnis ante se factis scaevis, id est malis - nam et PLECTOR LIMINA PORTAE Scaea porta dicta est non a pugnis ante se factis scaevis, id est malis - nam et ante sic dicta est - nec ab itinere ingressis scaevo, id est sinistro - quod ingressi non recto eunt itinere, sed sinistro, quod ingressi non recto eunt itinere, sed sinistro: sed a cadavere Laomedontis, hoc est scenomate, quod in eius fuquod est regiae magnitudinis. ACCIPIEBAT pascebat, Terentius «accipit homo nemo melius neque prapud nos duas syllabas facit. CARBASVS genus lini est, quod abusive plerumque pro velo ponitur. Sane in numero singulari ‘haec carbasus’ dicimus, in plurali ‘haec carbasa’. TROIVGENA ac si diceret ‘generose’, ut alibi «Dardanidae magni, genus alto a sanguine divum». INTERPRES DIVVM vaticinadeorum mortalibus publicas. sed quia 'interpres' generale nomen est, currit per species; nam, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
duo tulia ut hoc concessere deumquem quidam ita compleuit conaesiere drumprosugis noua moeni
thcueris amissecuru parentis siparentis ere useaccipisocturrit . undesciebat ramperisse &a
ludicunt potuisse hocuelbeleno diuinante cognosciul arnea requirentem pertroiam uimpleui
da more uictm scdutrum que uiribus cacr& parentem Orgopatriam accipiamus uttullius sicibi
patriam que communis omnibus pacrens est & estsensus dol& nepatriam: animos que uitiles, atqu¬
supradixe rut puer sed a nimosuriles auit parentum consideratione unde orin nono deipso ante
en nos cinimumquegerenscuram que uirilem: Et multum lacrimas or do estlacrimas mnulcunfa¬
dit interuerba singula: Namsilacrimans quid fudit cegnosco aut cognomine agnosco tututt¬
te quiarepcratã audiera ttro iam: udicin ere dibilis rerumsama oecupataures. Sceacapam¬

Expanded text:
duo talia, hoc et «concessere deum»; quem quidam ita conplevit «concessere deum profugis nova moenia duo talia, hoc et «concessere deum»; quem quidam ita conplevit «concessere deum profugis nova moenia Teucris». AMISSAE CVRA PARENTIS si ‘parentis’ ‘Creusae’ accipis, occorri unde sciebat eam perisse? Et alii dicunt potuisse hoc vel Heleno divinante cognosci vel Aenea requirente clamore vias" : sed utrumque viribus caret. parentem ergo patriam accipiamus, ut Tullius "si tibi patria, quae communis omnium parens est" , et est sensus 'doletne perditsupra dixerat ‘puer’; sed ‘animos viriles’ ait parentum consideratione. Inde et in nono de ipso «ante annos animumque gerens curamque virilem». ET MVLTVM LACRIMAS ordo est ‘lacrimas multum fudit inter verba singula’; nam si ‘lacrimans’, quid fudit? AGNOSCO aut ‘cognomine agnosco’ aut certe quia reparatam audierat Troiam, ut «hic incredibilis rerum fama occupat aures». SCAEAEQVE AM
Abbreviated transcription (Latin):
o ous a polloitaliam licr e iiissero capessere sortes Cum a delio tantum tum constat acce pisi
ploque perga meum quiper imperitiam contre motrum sentiunt: Secipiuntur cutem dumu¬
trumque diriuatiuumuolunt cumn cporgama principalo: quicur sumuenti cum admirationedic¬
cumost quiuent idesttam prosperi: quaefata tam nobis felicia quidrus qui prostitit utte uidere
siemus taloest & illudaeniae pddidonem aduila tarium: i nemedigres nurĩs deus appulitams
ignarum aliud disponentem superatnt uiuit: sanenouedictum : & car& exemplout pauca mu
gilio aliidicunt superat superstis eit sediupertis presente msignisicat utẽi cero inmune niana sur
uttis que superstitibus idestpresentibus : quem tibuamtront: Emisticium in sen suplenum: sunt cũt

Expanded text:
m Gryneus Apollo, Italiam Lyciae iussere capessere sortes», cum a Delio tantum eum constet accepisse m Gryneus Apollo, Italiam Lyciae iussere capessere sortes», cum a Delio tantum eum constet accepisse qui per inperitiam contra metrum sentiunt. Decipiuntur autem dum utrumque derivativum volunt, cum sit ‘Pergama’ principale. QVI CVRSVM VENTI cum admiratione dictum est. QVI VENTI id est tam prosperi. QVAE FATA tam nobis felicia. QVIS DEVS qui praestitit ut te videre possemus. Tale est et illud Aeneae ad Didonem adulatorium «hinc me digressum vestris deus appulit oris». IGNARVM aliud disponentem. SVPERATNE vivit. Sane nove dictum, et caret exemplo, ut pauca in Vergilio. Alii dicunt ‘superat’ ‘superstes est’; sed ‘superstes’ praesentem significat, ut Cicero in Mureniana «suis utrisque superstitibus», id est’praesentibus’. QVEM TIBI IAM TROIA hemistichium nec in sensu plenum. Sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
in suc inisti am pa tumeratdñm diceit. niu & uictoris ad der& fastum tetigit non cicendit Nceg¬
ntbiaim a ten quar te dedinationis : Namliber quidierumn haba conputationem secunde dedinat¬
onsest sundo erraut lucanus dicndonec meus eucdxi uincetur fastibus annus serue aoderge
nilinis  hode perulitius donocinser uicio positemteremur oe bonepluraliutitur iurnero ader tusan¬
ui pudorer pis Ledeream her mionom: le dereneptem: lacȩde monios ques me neos cumim¬
atuuesauldo : Acs̃ dicer& in felices mari cisem perutparidi & driphoba undoac ncdoe mider dai car
selerunsurs mnatricioscibicoꝵ agitatus stimulatus: Ex ce piedolo intersecit paeria saras. a iuoru¬
hle hais n tiulegunt n am pritus ucinhistorialegimus occisoyatre in templo appollinas tibeei iaurrius
aspa ts ra m in nutidus pansultacio nentem poruis dcdplicouis patniconsaitunt Clade lea mus que mert cur
lipaa tias a pollinusuo lunt il piuitoi ⁊ abiar etiuitute in qua appollo colitur aucedlelutnuis quemat eui

Expanded text:
sin suam; nam parum erat dominum dicere, nisi et victoris adderet fastum. ‘Tetigit’ non ‘ascenditperbiam, et est quartae declinationis. Nam liber qui dierum habet conputationem secundae declinationis est; unde erravit Lucanus dicendo «nec meus Eudoxi vincetur fastibus annus». SERVITIO ENIXAE TVLIMVS hoc est pertulimus, donec in servitio positae eniteremur. Et bene plurali utitur numero ad excusandum pudorem. LEDAEAM HERMIONEN Ledae neptem. LACEDAEMONIOSQVE HYMENAEOS cum ingenti felle, ac si diceret: infelices maritisELERVM FVRIIS matricidii scilicet. AGITATVS stimulatus. EXCIPIT dolo interficit. PATRIAS ARAS alii Achilleas intellegunt; nam Pyrrhus, ut in historia legimus, occiso patre in templo Apollinis Thymbraei, reversus ad patriam in numinis insultationem in templo eius Delphico aras patri coivitate, in qua Apollo colitur. Nec debemus quaerere cur
Abbreviated transcription (Latin):
boue msccutus in r. antenbo & iam condidit: Da paterreligionis ut supra diximus nomonest Nã
& ominibusdectur ut in detoro pater aencus: & montibu s ut pater aeppenninus: & fluuius ut¬
tibripater numinibus & ia muequidue pater neptuno paras Itemipe paterda nais animouires
s. lte modic & ipse pater neptu neparas plucon, Augurium modo oruculum sedusurpatiue
animis in labere quia appollinis responsa semper obscura sunt: uorata men undecum intellegin¬
tia oraculum postulat : uisa repentestoicos & e cademicos secutus cst quidicunteaquȩ contra
naturam sunt Nonsieri sedficriuideri unde magicaar s omitsex lusa est si cue plimus ecandus

Expanded text:
bovem secutus, in Hyanteo Boeotiam condidit. DA PATER religionis, ut supra diximus, nomen est. Nam bovem secutus, in Hyanteo Boeotiam condidit. DA PATER religionis, ut supra diximus, nomen est. Nam et hominibus datur, ut «inde toro pater Aeneas», "Thybri pater" numinibus etiam, ut "quidve pater Neptune paras" , item "ipse pater Danais animos vires item «odit et ipse pater Pluton». AVGVRIVM modo ‘oraculum’, sed usurpative. ANIMIS INLABERE NOSTRIS quia Apollinis responsa semper obscura sunt, vera tamen; unde cum intellegentia oraculum postulat. VISA REPENTE Stoicos et Academicos secutus est, qui dicunt ea quae contra naturam sunt non fieri, sed fieri videri; unde magica ars omnis exclusa est, sicut Plinius Secundus
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo fueriẽ amici palam nondicit: hospicioseptimusca sus est id ÷ iure hospitalitatis : Nam ad
hospitium nom potest intollegiquia iam amicus fuit: Da propriam perpotuam ut propria amque
dicabo &bene post ex perimentum male condite ciuitausporpetuaspostulat sedes: Tibrea
ermbreus a pollo dr̃ alo cotroiae id estagrouicino plenotimbre in cocius & ne musest & templum
ia paride achilles occisus est: unde fingitur manuappollinis uulneratus : Ergo timbre us
uedelius Nam numina celocisfrequentor nomen accipiunt: se nequi a grece timbres acit
liriuatione non diptongomutat ut & ne & neus dirce dirceus : Damum sumili amut domuste¬
n& a quo sergia nomen: Mansuram urbem: duo ponit & urbem & perpetui tatem: mansurã
utuit sed quia serua reuoluit ut homerus dicit que msequimur qui a catinus oraculo apollinis

Expanded text:
quomodo fuerint amici, palam non dicit. HOSPITIO septimus casus est, id est iure hospitalitatis; nam ‘ad quomodo fuerint amici, palam non dicit. HOSPITIO septimus casus est, id est iure hospitalitatis; nam ‘ad hospitium’ non potest intellegi, quia iam amicus fuit. DA PROPRIAM perpetuam, ut «propriamque dicabo». Et bene post experimentum male conditae civitatis perpetuas postulat sedes. THYMBRAEE Thymbraeus Apollo dicitur ab agro Troiae vicino, pleno thymbra, in quo eius et nemus est et templum, ubi a Paride Achilles occisus est; unde fingitur manu Apollinis vulneratus. Ergo ‘Thymbraeus’, ut ‘Delius’; nam numina a locis frequenter nomen accipiunt. Sane, quia Graece θύμβρη facit, in derivatione η in diphthongon mutat, ut Αἴτνη Aetnaeus, Δίρκη Dircaeus. domum familiam, ut "domus tenet a quo Sergia nomen" . Ad v. 86 Mansuram urbem duo petit, et urbem et perpetuitatem. 'mansuramvavit, sed quia servare voluit, ut Homerus dicit. Ad v. 87 in