comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuertit. Et diat stanca et uincta nel sen¬
biante .i. ĩ apparentia exteriori R isti ypo¬
srite simułat dolose se ferre asꝑiores uitar
et face̾ dicuore penitentia ꝗͣ possint pati
portantes aligñ calitiũ Im̃o ferru ad carnes
qiuis de rerileritate tał penutentia ficta d
nimis grauãt et fatigare ascientia suara¬
q̃ data oꝑa portant uestes uiles abiectas sor¬
didas ut uideant᷑ bñ despitẽ mũdu cũ põpis
sius Ido sperificat cappas istor ꝑ ꝯꝑatiõe
cappart quib utũtur monati in alamania
ꝗ portant hĩtu ita ĩ eptu et ĩforme ut nõ

Expanded text:
. Et dicit: stanca e vinta nel sembiante, idest, in apparentia exteriori, quia isti hypocritae simulant dolose, se ferre asperiorem vitam et facere duriorem poenitentiam, quam possint pati, portantes aliquando cilicium, immo ferrum ad carnes quamvis de rei veritate talis poenitentia ficta debeat nimis gravare et fatigare conscientiam sua data opera portant vestes viles, abiectas, sordidas, ut videantur bene despicere mundum cum pompis suis; ideo specificat cappas istorum per comparationem capparum, quibus utuntur monachi in Alemannia qui portant habitum ita ineptum et informem, ut n
Abbreviated transcription (Latin):
puctũ et teestens. Aodo au᷑ notant᷑ appollat
inu iuuentulu eiminutiue nõ iuuent qu
nõ dra uept ad uer s ĩcpit tendet uersus ue
d̾o dicit chel sol tempta ĩ trin .i. tempat radi¬
os suos ques flanos spargit a suo płce rĩmo ca¬
pite soctol aquario.  menst sanuatii itellige
Et .no. q aũ signant dict trmpra. qr qn sol
ĩtrat aqua ius fueat pͥus cu capritornio ꝗ ẽ¬

Expanded text:
ppellat annum iuvenculum diminutive non iuvenem, quia nondum venit ad ver, sed incipit tendere versus ver; ideo dicit: che 'l sol tempra i crini, idest, temperat radios suos, quos flavos spargit a suo pulcerrimo capite, sotto l'aquario, de mense ianuarii intellige. Et nota quod autor signanter dicit, tempra, quia quando sol intrat aquarium fuerat p
Abbreviated transcription (Latin):
apat fuerũt destructe a fundam̃tis iix stũs
peteu Scaradiu uix̃ palatiu dñoꝵ prior
libi stunt hodie leoneo flor. S de õmire
pulsus de Bonoĩa cu sius ꝯsortib et aliis no¬
uun gibellins et palatia eoꝵ funditꝰ eusa
quo⁊ rune adhut apꝑarẽt doñ iix̃ studiũ
letistaꝵ. Catelani ałit ĩ totu defeterunt

Expanded text:
 fuerunt destructae a fundamentis, iuxta sanctum Petrum Scaradium, iuxta palatium priorum, ubi stant hodie Leones Florentiae. Sed de pulsus de Bononia cum suis consortibus et aliis nobilibus ghibellinis, et palatia eorum funditus eversa; quorum ruinae adhuc apparent Bononiae iuxta studium legistarum. Catelani autem in totum defecer
Abbreviated transcription (Latin):
supple cucurit per quel iuaggio .. extremim¬
te rire pendentis portandosene me sopre al
suo pecto qr ĩpritore hoĩs est fons uite et
compagno. Sotius eͥ ĩ talitimor̃ nõ iuuat sotiũ
infiga nͥ u̾bis qr dicit fuge fuge uł ds̃ te suuet
usi suuat tu nõ leuat ip̃m supra se n cu tãta
iffectiõe Ideo au᷑ uoluit ad hoc añdte ĩmensar

Expanded text:
supple, cucurrit, per quel vivagno, idest extremitatem ripae pendentis, portandosene me sopra il suo petto, quia in pectore hominis est fons vitae, et compagno. Socius enim in tali timore non iuvat socium in fuga nisi verbis, quia dicit: fuge, fuge, vel Deus te iuvet; vel si iuvat eum non levat ipsum supra se nec cum tanta affectione. Ideo autor voluit adh
Abbreviated transcription (Latin):
treca ascensũ istiꝰ ruie m̃o destrioit diffi¬
tute ip̃is ascensus et accessu. dic̃ g primo
Noñ erauia da uestito di cappa. hoc Sꝑm
ypocritas existentes ĩ illa bulgia hñtes tp
sapientib recedẽ ab ypoetis ꝗto foctiꝰ ecit
difficile y poctis recedere abiagia ista Im̃o
erat ãporibile qr sicut baractuti nõ põt la

Expanded text:
circa ascensum istius ruinae, nunc describit difficultatem ipsius ascensus, et ascensum; dicit ergo primo: non era via da vestito di cappa; hoc dicit propter hypocritas existentes in illa bulgia habentes csapientibus recedere ab hypocritis, quanto fortius erat difficile hypocritis recedere a bulgia ista, imo erat impossibile, quia sicut baratarius numqua
Abbreviated transcription (Latin):
corpus anne de in ꝑ corꝑe̾ alioꝵ fiuitoꝵ suoꝵ
Ido dicit et laltri dal conçilio s alii saceidoteo
ypocte cħ fur mala sementa per li iudei Nay
postra secũtu est illud ecidiu tam miẜabile
q̃ me morabile iudee et iecłm de qͦ dicetul
it plene de scͥbit Iosephus et egisip ⁊diat
admiratꝰ fũit suꝑ cayfam .d. Allor uiddio
uirgilio maraue glar sopra colupo cas

Expanded text:
corpus Annae, deinde per corpora aliorum fautorum suorum. Ideo dicit: e gli altri del concilio, scilicet, alii sacerdotes hypocritae, che for mala sementa per li Giudei; nam postea secutum est illud excidium tam miserabile quam memorabile Iudeae et Hierusalem, de quo dicetur et plene describit Iosephus et Egysippus; et dicit, admiratus fuerit per Caypham, dicens: allor vid'io Virgilio meravigliar sopra colui, scil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egregie finxat fabulas miłtas ad ĩ formatiõe
uit᷑ ciuuil ⁊ grete sepsit magił opꝰ ex qͦ deflo¬
ratus fuit iste ꝑnulus libellus ꝗͥ latini utũtar
Inquo int̾ alios apologos ponit iste de fana per
parlo de la rana et del ropo .i. mute Et ꝯfir¬
mat au que mentia fubule e sopi cui fidione
sua ꝑ unu simile duoꝵ uulgariu sint uotab

Expanded text:
 egregie finxit fabulas multas ad informationem vitae civilis, et graece scripsit magnum opus ex quo defloratus fuit iste parvus libellus quo latini utuntur, in quo inter alios apologos ponitur iste de rana et parlò de la rana e del topo: idest, mure. Et confirmat autor convenientiam fabulae AEsopi cum fictione sua per unum si
Abbreviated transcription (Latin):
S. qũe est uiuus uñ dicit Et son col corpo chio
dicite quiestis uñ petit ala uoi chi sete ad muii
tanto dolor quãtio uiggio distilla .i. colat qui
per le guancie qr ibant plorando et latͥmado
et sic eñde ad illd̾ qd̾ ille dixãt s̃ delli ypocti
tristi q.d. bñ iudo ꝙ estis ypecte ui dixistis¬

Expanded text:
 vere est vivus: unde dicit: e son col corpo ch'i'trum, dicite qui estis, unde petit: ma voi chi siete a cui tanto dolor quant'io veggio distilla, idest, colat, giù per le guance, quia ibant plorando et lacrymando; et sic respondet ad illud quod ille dixerat supra, de gli ipocriti tristi, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstnipant Dem̃ se hnuatii seguẽti floieutu
reduxeti oo ĩ cuutatem et fecett m̃ta ma¬
Emonia ad firmãdũ pace que tñ modisũ du¬
ranit pam guelsi plati dictoriae udu
secrete misiunt ad eur ꝓ gente et pinop¬

Expanded text:
acto. De mense ianuarii sequenti florentini reduxerunt omnes in civitatem, et fecerunt multa matrimonia ad firmandum pacem, quae tamen modicum duravit. Nam guelphi elati victoria Caroli, secrete miserunt ad eum pro gente et pro
Abbreviated transcription (Latin):
iutẽtes poi si uolsero ĩ se respiciẽtes se uecte
et dicean seco .s. un altei cuscui par uiuo ad
latto de la gola.i. ad actũ xespirandi et loquẽdi
fucture. Et allegoriet qr au no etat mõ¬
nuus ĩ isto uitio ñ p loquebatur admoũ ypoc̾te¬
et prr qual pͥuilegio aimo scopetti de la graue
sant int̾ nos sine cappa et pena. ypoctar

Expanded text:
lucentes, poi se volsero in sè, respicientes se recte, e dicean seco, scilicet unus alteri, costui par vivo a l'atto de la gola, idest, ad actum respirandi, et loquendi in gutture; et allegorice quia autor non erat mortuus in isto vitio, nec loquebatur ad modum hypoce per qual privilegio vanno scoperti de la grave stant inter nos sine cappa et poena? 91-93
Abbreviated transcription (Latin):
qr unꝰ sagꝰ dicit gͦ Egh hauean cappe fucte
de la tagla .i. ĩ tali forma chen Cologna
per li monaci fassi. Coloma ẽ cuutas
magna et florentissima ĩ alamania bassor
supͣ fenu qua hedificauit gener il prir

Expanded text:
us. Dicit ergo: elli avean cappe fatte de la taglia, idest, in tali forma, ch'in Cologna per li monaci fassi. Colonia est civitas magna et fortissima in Alemannia bassa supra Rhenum, quam aedificavit gener Augusti,
Abbreviated transcription (Latin):
unu cau et smałi ĩ effectu uult dicẽ ꝙ sicut
crta me diu Ianuatui ꝯtingit aliqñ ꝙ rusticus
auprulus uides de mane rigidũ gelu cu max
riuna que uiderur quodamodo quedaz nix do¬
let et ꝯqueritur ꝙ no põt ex pellere ouitulas
ad pastuũ bem̃ paulo post egrediẽs tuguriu
aliqͥlr iratꝰ illusione facta sibi amala aude
⁊ post madicũ Ira reierta serenauit frontt
ceddidit se bñigñ danti. Nũc destende
ad raz qua ordina sit quia ẽ sutis int̾tata
et ĩ cipe ibi Lo uillanello ad cuila robba mãta

Expanded text:
er in effectu vult dicere, quod sicut circa medium ianuarii contingit aliquando, quod rusticus pauperculus videns de mane rigidum gelu ex magna bruma, quae videtur quodammodo quaedam nix, dolet et conqueritur quod non potest expellere oves ad pascuum; deinde paulo post egrediens tugurium,aliqualiter iratus illusione facta sibi a Malacoda, sed post modicum, ira reiecta, serenavit frontem, et reddidit se benignum Danti. Nunc descende ad literam, quam ordina sic, quia est satis intricata, et incipe ibi: Lo villan
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ adu̾te ꝙ ciãpolꝰ ꝯfabulando ꝯtinue cu
ugiͦ et dante ⁊ dicendo ꝙ bñ cognoscebat
tale tuscum et talem lonbãdu/ uidẽs ꝙ
demones remouãtit paululũ oculos ab ẽo
subbito exiliit de bracchiis Barbarictis et sal¬
tauit ĩfra. Et tacta euafiõe au tangit
buit cħ fu cagion del difecto. qr fidedat
ꝙ erat alatꝰ ꝙ ille nlło mõ poss euader
Ido fuit ꝓmptior ad ꝑsequẽdi/ uñ dicit¬

Expanded text:
Unde adverte quod Ciampolus confabulando continuo cum Virgilio et Dante, et dicendo quod bene cognoscebat talem tuscum et talem lombardum, videns quod daemones removerant paululum oculos ab eo, subito exiliit de brachiis Barbaricciae et saltavit infra; et tacta evasione, autor tanmagis, che fu cagion del difetto, quia fidebat quia erat alatus, quod ille nullo modo posset evadere; ideo fuit promptior ad persequendum. Unde dic
Abbreviated transcription (Latin):
sepe uidens ĩ simili multos ꝗ diuinãt mõte
uł ruina sui et suoꝵ nõ intelligentes ꝗd
dicant qr mirabile uidet᷑ dñ hoc ꝓueniat
uł uoluit dicẽ in illa admirationẽ. Ah ꝗ̃ta
mala hũerunt ortũ a religione sicut scribit
Titusluui de baganalib cã oĩui flagitio
ostia. Nũt au᷑ tangit recessu suu ab ypo¬
critis Ido bñ fingit u̾gili petet̃ de uia tene d
tia dirci se alla man dextra giace alcuna foct
siamo uscir sença constr inger delli angli neci
÷ de diabolis ngris Nam diabolus ẽ ango¬
tarioꝵ ꝗ uolueĩt cuꝑe nos cu debebant nos
tio rari ab isto ypoc̾ta de eo qd sibldixãt mala

Expanded text:
saepe videns in simili multos, qui divinant mortem vel ruinam sui et suorum, non intelligentes quid dicant. Unde mirabile videtur unde hoc proveniat, vel voluit dicere in illa admiratione: Ah quantamala habuerunt ortum a religione, sicut scribit Titus Livius de bachanalibus causa omnium flagitiooscia. Nunc autor tangit recessum suum ab hypocritis. Ideo bene fingit Virgilium petere de via tenenda cia dirci s'a la man destra giace alcuna foce,siamo uscirci senza constringer degli angeli neri, idest, de diabolis nigris; nam diabolus est angtariorum qui voluerunt capere nos, cum debebant nos tit hic certiorari ab isto hypocrita de eo quod sibi dixerat Mala
Abbreviated transcription (Latin):
me ritissima qua ꝯtinue semꝑ setu portant
in eptas quȩ ab ĩtra sunt foderatẽ plunbo gra¬
uissimo lab ha uo st̾ de aurate auio splendidis¬
simo et p̃mente nimio pondet᷑. incedũs põde
latmnando sta ꝙ semꝑ uident᷑ fexi et uix possut
mbra mouerta Etue cappa yportat est gruis

Expanded text:
meritissimam, quam continuo semper secum portantineptas, quae ab intra sunt federatae plumbo gravissimo, ab extra vero sunt deauratae auro splendidissimo; et premente nimio pondere incedunt tarde lacrymando, ita quod semper videntur fessi et vix possunt membra movere. Et vere cappa hypocrita
Abbreviated transcription (Latin):
sibiuitile midet̃ lente cũ ypoctins ut resum¬
mẽt moditu qr debebat esse totꝰ frattꝰ et fu¬
ligut timõt et labõt Diat g ⁊ ille Vgulus
diede se supm .÷ supmauit se u capite retro
gui dal colle .i. aculmine de la ripa dura
qͦr oĩa st̾ saixea et petrosa ista loca ut io sepe
patuit ad la roccia .i. costa pendente et ecta
que ripa ul costa est ista cħ e.i que ripa est
lun dilati allaltro bulgiatura .i. est pͥntipius

Expanded text:
s ut resumeretur modicum, quia debebat esse multum fractus et fatigatus timore et labore. Dicit ergo: et ille Virgilius, diede se supin, idest, supinavit se cum capite retro, giù dal colle, idest, a culmine, de la ripa dura, quia omnia sunt saxea et petrosa ista loca, ut iam saepe patuit, a la roccia, idest, costam, pendente, et ecce quae ripa vel costa est ista, ch'èe, idest, quae ripa est, l'un de lati a l'altra bolgiatura, idest, est principium
Abbreviated transcription (Latin):
xͥanꝰ iste hebreus. Auᶜͣ erat uiius sine cap¬
na sentiebat et honꝰ oĩu cappaꝵ/ Ido dicit
soffiando nella barba co sospiri. in sign ꝑfundi
doloris. Et sbd̃ quõ frat ille manife stauĩt
eu sibi .d. El frate Catelan chacio sactorse
mi dixe quel ꝯficto cħ tumiri .. Cayfas quẽ
tũ respias cu maiori admiratioe q̃ alles sic

Expanded text:
t vivus et sine capnam sentiebat onus omnium capparum; ideo dicit: soffiando nella barba coi sospiri, in signum profundi doloris. Et subdit quomodo frater ille manifestaverit eum sibi dicens: el frate Catelan ch'a ciò s'accorse, mi disse: quel confitto che tu miri, idest, Cayphas quem tu respicis cum maiori admiratione quam
Abbreviated transcription (Latin):
sulã ⁊ fuit oli sepe preda barbaroꝵ. Uñ fuit cã
multoꝵ et magnor belloꝵ int̾ fomanos et af¬
fricanos. Nõta ẽt ꝙ au. utitur hit isto uota¬
bulo latmo solu ꝓitalico sicut uulgares capũt
tica latina pualiter appellant᷑ latimi sicut Salli
Germani Anglici hyspani. et alii młti Et tam
uocabulu tractu ẽ ab italia qr italiq gramatica
iuentit distincta agreta Rex latinꝰ linguã
italita emendiuit et correxit. Et optat cum¬
polas sibi ꝙ nũꝙͣ recessissi ab isto sacdo .d. cusi fusse¬
cupta narratio loquentis qr ubi pͥmo huerat d

Expanded text:
sula, et fuit olim saepe praeda barbarorum, unde fuit causa magnorum et multorum bellorum inter romanos et africanos. Nota etiam quod autor utitur hic isto vocabulo latino solum pro italico, sicut vulgares capiunt; tica latina generaliter appellantur latini, sicut galli, germani, anglici, hispani et alii multi; et tamen vocabulum tractum est ab Italia, quia italici grammaticam invenerunt distinctam a graeca, et rex Latinus linguam italicam emendavit et correxit; et optat Ciampolus sibi quod nunquam recessisset ab isto sardo, dicens: così foss'rose fuerit interrupta narratio loquentis, quia ubi primo habuerat d
Abbreviated transcription (Latin):
disparuit ita ꝙ nł ẽ alcabͥna n althinꝰ potuit hĩe
Nline gͦ uid̾ si bantes sciuit ita bñ fingẽ de
mine suo ⁊ pͥmo pmictit mou origis alterus
di quelis .o. pͥmo cusi come lun pensier scoppia
dallaltͦ .i. erũpit ex alio tumestente utero mus
mi fece doppia la mia pauta .i. duplicaiuit m
demones dese horrendos ut õ patuit qr recusabat

Expanded text:
 nec Calcabrina, nec Alichinus potuit habere; nunc ergo vide si Dantes scivit ita bene fingere de mine suo; et primo praemittit modum originis alteriusilicet primo, così come l'un pensier scoppia de l'altro, idest, erumpit ex alio tumescente utero mentmi fee doppia la prima paura: idest, duplicavit mihi ter timebat daemones de se horrendos, ut supra patuit, quia recusabat
Abbreviated transcription (Latin):
rapax e utraxt utunꝗ lipatu simł de aqua
Ira fbetima ueld miluus mollit uolas traniut¬
enq simul actiglatis de pice ⁊ sic fino sabule
Esopi fuit destructio tant et muris simul. Ita
sinis fabule dantis fuit ꝯfusio et ifimatio istor

Expanded text:
e aqua, ita Barbariccia velut milvus molliter volans traxit utrumque simul artigliatum de pice. Et sicut finis fabulae AEsopi fuit destructio ranae et muris simul, ita finis fabulae Dantis fuit confusio et infamatio istor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ noĩe eius l extimarẽt eu fore flolẽtinũ che
sie uenuto al collegio de li pocti tristi quos dõ
gue fecit tristes dinne chi se q narabile ẽ
uidẽ te uiuuhis  die̾ nõ hauere ad dispregio
q̃uis displiceant t yporte ⁊ sic manifestant
sum ditiu ut anͣ manifestet nom suu. Et¬

Expanded text:
e nomine eius, licet extimarent eum fore florentinum, che se' venuto al collegio degli ipocriti tristi, quos Deus digne fecit tristes, dir chi tu se', quia mirabile est videre te vivum hic; et dicit: non avere a dispregio, quamvis displiceant tibi hypocritae; et sic manifestat suum vitium, ut autor manifestet nomen suum.
Abbreviated transcription (Latin):
fabula e sopi est uald̾ ꝯformis fable aũ ͦ im̃o
iefftũ est una et eadem sdo bñ fingit au ꝙ dũ co¬
titaret circa rixa illoꝵ duor et effc̃u rixe
uenit sibi ĩmente illa fabła E sopi notissima d̾
fana et mure et miluo bie̾ gͦ lomio pẽsie
ea uolto ĩ sula falula desopo. Et hic .no. ꝙ¬

Expanded text:
fabula AEsopi est valde conformis fabulae autoris, imo in effectu est una et eadem; ideo bene fingit autor, quod, dum cogitaret circa rixam illorum duorum et effectum rixae, venit sibi in mentem illa fabula AEsopi notissima de rana, mure et milvo. Dicit ergo: Lo mio pensero era volto in su la favola d'Isopo; et hic nota q
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾mꝰ aligñ a simili ꝙ uigente timor̃ pedes
euadit ab eꝗte si ato ĩuenit locu ubi cito
se abscondat sicut nt̃ Ciampolꝰ fecit Ideo
dicit quelli ando socto. C. Ciampolꝰ iuit so
pice n unqͣ postea ꝯparuit Ita ꝙ nõ potuit
fie̾i uĩdicta de oĩ distrato̾ facto sibi ab istis¬
euasit ab unguib falconis hostiłi ĩuadẽtis¬
eu. dic̾ gͦ Lanitra sattuffa giu dibocto.
⁊. mergit se subito quandol falcon sappressa
i. iratus qr amisit preda et rocto qi fa

Expanded text:
idemus aliquando a simili, quod urgente timore pedes evadit ab equite, si cito invenit locum, ubi cito se abscondat, sicut nunc Ciampolus fecit; ideo dicit: quelli andò sotto, scilicet Ciampolus ivit sub picem, nec unquam postea comparuit, ita quod non potuit fieri vindicta de eo, ievasit ab unguibeam. Dicit ergo: l'anitra s'attuffa giù di botto, idest, mergit se subito, quando 'l falcon s'appressaidest, iratus quia amisit praedam, e rotto, quia fa
Abbreviated transcription (Latin):
te stire ꝙ put iaginor Bantẽs hũit istus nom
Partisius tus ibi ess gt̃a studii post nidigsia rxpi
guo Nauatie natus ex nobili matre efolisi o
audio tandens despate suspendit se laqueo staq
debt esse atbocificatus in circulo uiolentoꝵ q̃st¬

Expanded text:
te scire, quod, prout imaginor, Dantes habuit istud novum Parisius cum ibi esset gratia studii post indignam expulgno Navarriae, natus ex nobili matre et vilissimo ua, ut audio, tandem desperate suspendit se laqueo, ita quod debet esse arborificatus in circulo violento
Abbreviated transcription (Latin):
se ad iã dc̃a Io ui faro uenire si uoi uorrete¬
o uedere o udire toschi et lonbardi ꝗ nr
alios italicos bñ nouer̃t baractãt. Bult
dicẽ Ciãpolꝰ u̾giꝰ et lianti ego feci uob fimo¬
nẽ de duob sotits sardis ꝓrinꝗs italie. Sysi

Expanded text:
se ad iam dicta: io ne farò venire se voi volete vedere o udire toschi o lombardi: qui inter alios italicos bene noverunt baratare. Vult dicere Ciampolus Virgilio et Danti: ego feci vobis sermonem de duobus sociis sardis propinquis Italiae; sed si
Abbreviated transcription (Latin):
est una salma grauissima quã nũꝗͣ põt quis
de pon̾e si uultꝰ bñ fuce᷑ arte suaͥeniamꝰ
g ad lr̃a in qua auͣ mirabiłi so brenib
nib demoniort ut̃imꝰ ad aliud genꝰ hõiu ca¬
pientiu hoĩes ałr ꝗ̃ feoro et pei uñ diat
et oñdit umbra et ymãgine rei nõ rem
ẽt nõ diu duxat et de facili tołłr et deletur
Ita et ypocrisis. ⁊ dicit cħ giano ĩ torno assai
con lenti passi. Ita recte ĩ cedunt ypocrite tar¬
de et morost ut uideant᷑ matirsi graues
et pausati piangendo .s. de pena eoꝵ. uel
morãłr qr ypocrita plorat amarissime moie
muliercule ut or̃da se piu et sanctu coram
pp̃ło que decipit: Sic gͦ uidi de facto nobilẽ
uit se multa malfagia ⁊ sic plantu et lacͥ¬
mis fundebat malignitate sie mẽtis ⁊ młta
miaia hõiu ꝓuocauĩt ad płorandu et latͥmã

Expanded text:
t quis deponere, si vult bene facere artem suam. Veniamus ergo ad literam, in qua autor mirabiliter sub brevibus nibus daemoniorum venimus ad illud genus hominum capientium homines aliter quam ferro et peius; unde dicit: et ostendit umbram, et imaginem rei, non rem etiam non diu durat, et de facili tollitur et deletur, ita et hypocrisis; et dicit: che giva intorno assai con lenti passi; ita recte incedunt hypocritae tarde et morose, ut videantur graves et pausati, piangendo, scilicet de poena eorum, vel moraliter, quia hypocrita plorat amarissime demulierculae, ut ostendat se pium et sanctum coram populo quem decipit. Sicut ego vidi de facto nobilem vit se multa malvasia; et sic planctu et lacrymis fundebat malignitatem suae mentis, et multa millia hominum provocavit ad p
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ canis palatinꝰ leuo el muso crollande
el capo. sicut fat̾ hõ hñs ad ĩ dignatoe ꝙ aliꝗs
minor et minꝰ sciens uelit et temptet detips te
aios maiores et malitiosiores ad total mato
i. tali mõ loquendi cohoꝑto et dixe odi mali¬
tia chegla pensata per gutarsi guiso .s. so¬

Expanded text:
magnus canis palatinus, levò il muso crollando il capo, sicut facit homo habens ad indignationem quod alius minor et minus sciens velit et tentet decipere alios maiores et malitiosiores, a cotal motto, idest, tali modo loquendi cooperto, e disse: odi malicia ch'elli à pensata per gittarse giuso, s
Abbreviated transcription (Latin):
dari et uaria et diuersa signa ꝑdiusis ne¬
totiis et diue sis actibi S mi qͣ uidi sign
similẽ suꝑioti. Ad lr̃a gꝰ ueniendo austor
pͥmo tangit signa belli.d. Io uiddi gia. ꝑ h
norat se fuisse aliqñ in erercitu sicut patuit
ĩ pretedenti . c ubi fent mentione de ca

Expanded text:
sis negotiis et diversis actibus, sed numquam vidit signum simile superiori. Ad literam ergo veniendo autor primo tangit signa belli dicens: Io vidi già, per hoc notat se fuisse aliquando in exercitu, sicut patuit in praecedenti capitulo, ubi fecit mentionem de Ca
Abbreviated transcription (Latin):
qia fublant ̃ t se d młtis et magnis baracta
non si senton stanch qr nũꝗͣ cessant ad dir̃
Iste logodoꝵ et ego tertiꝰ qñ su ibi semp
oquor de tlauaria. Et uult dicẽt breuĩt
polus sciebat plus teteris ꝗ tenuiss gõ n
scola ut stati audies. tima ꝑo i qu¬

Expanded text:
antur inter se de multis et magnis baratarinon si senton stanche, quia numquam cessant, a dir iste Logodorum; et ego tertius, quando sum ibi, semper loquor de Navarria. Et vult dicere breviter: polus sciebat plus caeteris, et tenuisset omnes ad scholam, ut statim audies. vv.
Abbreviated transcription (Latin):
secũ sb pice Et tangit ĩ spetiali unã baratta¬
riam que ĩposuit fine fr audib eiꝰ qr fuit
suspenslis cuz uno untino ferreo unde dicit
chebbe inimici di suo domno in mano.
Sardieniz et siculi uoctunt dños suos dõnos

Expanded text:
tangit in speciali unam baratariam, quae imposuit finem fraudibus eius, quia fuit suspensus cum uno uncino ferreo; unde dicit: Ch'ebbe i nimici di suo donno in mano, Sardi enim et siculi vocant dominos suos donnos
Abbreviated transcription (Latin):
situs et p̃fertꝰ om̃ib uolto ad fał fcreuo ilii
capiendo farfarellus et retrahendo o mal¬
fasio ucello. bñ uocat istu aus qr hẽt alas
et ungues ad modũ auis rapatis et disciriit
tis de isto farfarello ĩfrascatore facti ĩ costa

Expanded text:
situs et praefectus omnibus, volto a Farfarello, illi capiendo Farfarellum et retrahendo, o malvagio uccello, bene vocat istum avem, quia habet alas et ungues ad modum avis rapacis, et discurrittis de isto Farfarello infrascatore, fatti in costà
Abbreviated transcription (Latin):
ideo uedete laltro che digrigna aden
peritos bax actatios et barartapias ĩ auditis
baractariam ĩ me Et hic .no pudcer¬
ma methaphorã aũisł sit de retũpissima
Nam prriissime uotat baractatias łgna
raltis tationib primo qr sicut tigna e ita
radicata cuti capitis ꝙ ñ põt sine magna dis¬
hõ semꝑ conat᷑ teget̃ tigna et uald uẽdm¬
datur si detegatur Ita acidit recte dbaric¬
tario Tertio qr sicut tigna cui pice psgat
fectu malitie Ciã poli qr ĩpetrauit nestas¬

Expanded text:
ideo, vedete l'altro che digrigna, scilperitos baratarios et baratarias inauditas, baratariam in me. Et hic nota pulcerrimam metaphoram autoris licet sit de re turpissima; nam propriissime vocat baratariam tignam multis rationibus: primo, quia sicut tigna est ita radicata cuti capitis, quod non potest sine magna difhomo semper conatur tegere tignam, et valde verecundatur si detegatur, ita accidit recte de baratario: tertio, quia sicut tigna purgatur cum pice, ffectum malitiae Ciampoli, q
Abbreviated transcription (Latin):
et dixe posa posa scarmiglone dis daxit
uni demoni sic uocato qui fepesats erire¬
bat ĩ aũͤ erat eͥ ille ꝗ uolebat ferire
eu Et uocabatur Siarmiglont ꝗ clatiori
figurat qr dux istoꝵ aliqn facit pacta
ẜuari uincente uerecundia qr ista flusset
pertio nimis apecta si mala coda ꝑmisiss istã

Expanded text:
e: posa posa Sgarmiglione, sic dixit uni daemoni sic vocato, qui ferocius insurgebat in autorem. Erat enim ille qui volebat ferire eum et vocabatur Sgarmiglione, qui clariorifigurat quod dux istorum aliquando facit pacta servari vincente verecundia, quia ista fuisset proditio nimis aperta, si Malacoda permisisset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ isti diuinato es ĩ factis ꝓpriis semꝑ st cci
unt id magnam mipiaz uñ nõ est du q uidi
famosum astelogu intanta ee tremitatr q no
audebit apparẽrẽ et trit ĩ cossi desperatois.
gia tucto quanto disposto cu oclo intellec¬
tuali ad riguardar nel fondo scopeito
bulgia sunt cahopti stercore S diuena

Expanded text:
 isti divinatores in factis propriis semper sunt caeci unt ad magnam miseriam. Unde non est diu quod vidi famosum astrologum in tanta extremitate, quod non audebat apparere, et erat in casu desperationis. già tutto quanto disposto, cum oculo intellectuali, a riguardar ne lo fondo scoperto. bulgia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tanos si bũ eine et pena sua tal qual la
tenate pete bolle linuerno intellige p̃apue
tunt magis intendũt fatet et repare na¬
iugia sus quil postra possint nauiglire tpẽe
extiuo apto naugatieni ad riparare ilor le¬
qna nõ sani quę st̾ fracta et discõpaginata
do dicit cħ nõ ponno nauirãs ĩ quella uete
ꝑꝑ tp̃s meptu. Et specificat dt destinguit du¬
sa studia diusort oparioꝵ que fiunt ibi dicẽs.
stuppa le coste ad quel cħ pu uaggio feit. d¬
mare disitait Chi ribacte da prora li. ab
ante riori ꝑte nauis et chi da poppa .i. a poste¬
riori ꝑte. altei fa remi et altri uele et sarte
facit funes chi tintoppa tercaruoli et ar¬
timon duo genera ueloꝵ Et hic .no
lector ut uideas ꝗ̃ sit ꝓpriissima ꝯꝑatio predicta

Expanded text:
tarios si bene cernerent poenam suam, tal quale la tenace pece bolle d'inverno, intellige praecipue, tunc magis intendunt facere et reparare navigia, cum quibus postea possint navigare tempore aestivo apto navigationi, a riparar i lor legni non sani, quae sunt fracta et discompaginata; ideo dicit: che non ponno navicar, in quella vecepus ineptum. Et specificat et distinguit diversa studia diversorum operariorum quae fiunt ibi, dicens:stuppa, le coste a quel che più viaggi fece, mare, chi ribatte da proda, idest ab anteriori parte navis, e chi da poppa, idest a posteriori parte, altri fa remi et altri volge sarte; idest facit funes; chi rintoppa terzeruolo et artimone: duo genera velorum. Et hic nota, lector, ut videas quantum sit propriissima comparatio praedicta
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo/ uñ dł ad ueder si tu sol uale piu di
noi uali q. d. bñ erit mirabile si tu sties
monis Ciampoli ⁊ pͥmo au ftũrꝰ mirabilẽ
feuctuoso odinatai nouo ludo . i. pidiculo¬
sam pugna nouit a me ficta ꝑ quã oñat
tibi qualit un minor decepit mn łtos maioes
et quõ infrascauit eos simul ⁊ statĩtan¬
git euasionem Eiampoli qi de mones q̃ren¬
tes decipe eum decepti sunt abeo uñdicit
industͥa ut ondẽt se uelle dare dilations¬
chera piu crudo.i. mag̾ crudeł et accensꝰ
ad far cio. ⁊t hic erat rilchiꝰ ꝗ aĩoso mi¬
Lo nauarese ben suo temꝑo colse.i. capta¬
uit oportunitatem tpr̃is cu locus ess satis
actꝰ qi s̃ picem ⁊ eece qũo fermo le piã

Expanded text:
diabolo. Unde dicit: a veder se tu sol vali più di noi, quasi dicat: bene erit mirabile si tu scies monis Ciampoli; et primo autor facturus mirabilem re fatuoso, udirai novo ludo, idest, ridiculosam pugnam noviter a me fictam, per quam ostendam tibi qualiter unus minor decepit multos maiores, et quomodo infrascaverit eos simul. Et statim tangit evasionem Ciampoli, quia daemones quaerentes decipere eum decepti sunt ab eo; unde diindustria, ut ostenderet se velle dare dilationch'era più crudo, idest, magis crudelis et accensus, a far ciò, et hic erat Alichinus qui animosus miLo navarrese ben suo tempo colse, idest, captavit opportunitatem temporis cum locus esset satis aptus, quia supra picem. Et ecce quom
Abbreviated transcription (Latin):
q. d Iste uadit ꝑ ambages ut int̾ponat dr̃i Nec
factu fuit tardius dicto ũ dicit et ꝑseli elbraccio
tol ronaiglo .i. cuz untmo suo ferreo efficatiter
sim stractiando ne porto un lacecto .i. uriu mus¬
culas ⁊ more baractatii oedit qͥ una mala depen¬

Expanded text:
 iste vadit per ambages ut interponat tempus, nec factum fuit tardius dicto, unde dicit: e presegli il braccio col ronciglio, idest cum uncino suo ferreo efficaciter, sì che stracciando ne portò un lacerto, idest, unum musculum, et more baratarii dedit sibi unam malam depen
Abbreviated transcription (Latin):
tariꝰ uut receder̃ apice statim diabolas
retrahit eu sõ put et reĩuoluit eũ qr
baractaria est lonꝰ uiscus tenax a qua homo
nescit st faciliter de uistar̃. Plimꝰ ẽt dicit
mirabilia de leuitate et celeritate del phini
dicit eͥ ꝙ ẽ uelocissimũ oĩu aĩaliu nõ so¬
lum marinoꝵ s uelocior aue atrio telo
tranfuolat uela nauiu Ita ꝓmptissimus
si ritrahean socto ibollori .s. illi pecratores
come sappressaua barba ricnia. ꝗ erat dux
baractarius in famisi Sicut Roma nõ põt
tetrahi de palude Ita isti nõ post̾ nõ post̾
retrahi de pice. Sicut Rana est timida
et abscondit se ad om̃t paruu motu Ita
isti semꝑ suspecti tuãt ad õe Robu ne detega¬
gantur fraudes et sepe fugiũt et sepeꝰ
nestiũt euadere S capiuntur et lacerãt᷑
sicut laceratꝰ fuuit sp̃s de quo stat dicetur.

Expanded text:
tarius vult recedere a pice statim diabolus tarius vult recedere a pice statim diabolus retrahit eum sub picem, et reinvolvit eum, quia barataria est unus viscus tenax, a qua homo nescit se faciliter deviscare. Plinius etiam dicit incredibilia de levitate et celeritate delphini: dicit enim quod est velocissimum omnium animalium non solum marinorum, sed velocior ave, acrior telo transvolat vela navium; ita promptissimus se ritraean sotto i bollori, scilicet illi peccatores, come s'appressava Barbariccia, qui erat dux baratarius infamis; sicut rana non potest retrahi de palude, ita isti non possunt retrahi de pice; sicut rana est meticulosa, et abscondit se ad omnem parvum motum, ita isti semper suspiciosi timent ad omne verbum, ne detegantur fraudes; et saepe fugiunt, et saepe nesciunt evadere, sed capiuntur et lacerantur, , sicut laceratus fuit spiritus, de quo statim dicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecam demonioꝵ. Bñ audisti quom̃o
supra aptauer̃t unu Et statim audies de
aleo. Et ho fanebant cusi come dalphini sup¬
płe aliqñ oñdunt dorsum natando saltim qn
faño segno can larco della schiena .i. cũ spi¬
na dorsi ꝗd̾ tunc reorruat ĩ modum arcub
ai marinati cħ sargom̃ti di campar lor legno
.s. añ qͣ tempestas opprimat eos. Et nota
q̃tu ꝯ̃ꝑatio sit pulcra et ꝓpria. Si cut eni
del phiaꝵ młta sunt gña ĩ mari. Ita barat¬
carioꝵ młta st gña in ista pite amara
delphines hñt pellem ingram et ita barat¬
tempor̃ tempestatis fugiens de fundo ad
suꝑficiem numptiat nauigantibi futurã
tempestatem Ita baractarius q̃n detegitu
ex̃ pitem tpr̃e tempestatis qñ est accusatꝰ
ita ꝙ nõ p̃õt plus latere dat signͫ aliis na¬¬
uicantibi in piee ꝙ puideant suo ligno
.i. officio ne similis tempestas et iactura ue¬
mat suꝑ eos. uł uis dicer̃ ꝙ si aliq̃ñ baras¬

Expanded text:
extrinsecam daemoniorum. Bene audisti quomodo supra aptaverunt unum, et statim audies de alio; et hoc faciebant, così come i delfini, supple, aliquando ostendunt dorsum natando, saltim, quando fanno segno con l'arco de la schiena, idest, cum spina dorsi, quod tunc recurvat in modum arcus, ai marinar che s'argomentin di campar lor legno, scilicet antequam tempestas opprimat eos. Et nota quantum comparatio sit pulcra et propria: sicut enim delphinorum multa sunt genera <in mari, ita baratariorum multa sunt genera> in ista pice amara: delphines habent pellem nigram, et ita baratempore tempestatis fugiens de fundo ad superficiem, nunciat navigantibus futuram tempestatem; ita baratarius quando detegitur extra picem tempore tempestatis, quando est accusatus, ita quod non potest plus latere, dat signum aliis navigantibus in pice quod provideant suo ligno, idest officio, ne similis tempestas et iactura veniat super eos: vel vis dicere, quod si aliquando bara
Abbreviated transcription (Latin):
bellantiu qn cõ camꝑane .s. ĩ tumultuatõs
ciuitatis q istud est ꝓprie signu ppłi tumł¬
tuantis uł festantis con tanburi. Istud ẽ
rete signu peditu et concenni di castella
qualia sunt ignis fumus uexillu et con
tost nostrali .i. domestics quȩ st̃ ĩ nt̃o usr
et con strane .i cu reb extraneis et ĩusitatis
Et uenit ad ppositum .d nemi uiddi gia
taualiea ne peden moue considiueisa tẽ¬
namella. supple qual reat fistuila que de cilo
Alius ribaldi barbaricte exibat. Et iultd¬

Expanded text:
llantium, quando con campane, sicut in tumultuatione civitatis, quia istud est proprium signum populi tumultuantis vel festantis, con tamburi; istud est recte signum peditum, e con cenni di castella, qualia sunt ignis, fumus, vexillum, e con cose nostrali, idest, domesticis, quae sunt in nostro usu, e con istrane; idest et cum rebus extraneis et inusitatis; et venit ad propositum dicens: vidi già cavalier nè pedon mover con sì diversa cenamella; supple, qualis erat fistula, quae exibat de culo illius ribaldi Barbaricciae, et vult d
Abbreviated transcription (Latin):
te s ad colorandi malitia suam uñ dit̾ auctõ
las quib hõĩes capiebat et fallebat ad gran
titus fr audib ꝙ nõ oportebat expectur ad deli¬
berand rispuse malitioso sono io troppo. loꝗt
to ad uemẽdꝰ huc ubi hẽbunt duplo plus rri¬¬
stitie ꝗ̃ sb̾ pice siait ego ĩfelix. Et sb̾dit anͣ¬
suo quida .iiiꝰ demoñ post farfarellu et ca¬
gnatiu ꝑpendit de dolo caampoli uñ dł Alchin
non si tẽmie ii. nõ potuit se ampli ꝯtinere

Expanded text:
ndam malitiam suam. Unde dicit autor, las, quibus homines capiebat et fallebat, a gran  ita bene fulcitus fraudibus, quod non oportebat expectare ad liberandum, rispose: malicioso son io troppo, loquiro ad veniendum huc, ubi habebunt duplo plus tristitiae quam sub pice, sicut ego infelix. 112-117 o quidam tertius daemon post Farfarellum et Cagnacium perpendit de dolo Ciampoli; unde dicit: Alichin non se tenne, idest, non potuit se continere
Abbreviated transcription (Latin):
nota in famie ꝯu̾sari cum ĩfamib cu debi¬
tis cirtũstantiis demꝑ ĩtelligas secudus exige¬
stas tꝑus et locisirũt gc̃a exempli uniꝰ hone
tum aũ ͥ ᷤᷤ ad sua excusatione cui hr̃ent sotie¬
nisi ĩ tafu necessitatis sicũt aliqñ ꝯtingit in
itinẽ qñ nõ põt uitare sotietatem taliu im̃o
indigit ea max ͭ qñ ignorat ura uł qñ uia ñ
est tuta sicut nc in ꝓposito erat. Et tangit au
suam ĩ tentiones .d. Lamia intesa ÷ toto

Expanded text:
cum infamibus, cum debitis circumstantiis, semper intelligas, secundum exigentiam temporis et loci; sicut, gratia exempli, unus honestum autoris ad suam excusationem cum haberent socienisi in casu necessitatis, sicut aliquando contingit in itinere, quod non potest vitari societatem talium, imo indiget ea maxime quando ignorat viam, vel quando via non est tuta, sicut nunc in proposito erat. 16-18 Et tangit autor suam intentionem dicens: la mia intesa, idest, tota
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinetur in gñs intra bulgia et de lagente
chentro uera incesa i. de baractatiis ꝗ mtn
feruent. hoc dicit qr nõ uida̾t ad plenu de
bis im̃o de pͥma sp̃e tantu nc̃ restat dictre
iicantib ⁊ dicit br ꝙ isti piceati nc̃ extollebat
se supra pitem Nũt se rertahebant subito so
ipam ficut recte facĩt belfines qn presen¬
tiunt tempestatem bicit gͦ alcum de petra¬
turi mostraua talora el dosso. & suꝑficiem¬

Expanded text:
tinetur in genere intra bulgiam, e de la gente ch'entro v'era incesa; idest, de baratariis, qui intus fervent. Hoc dicit, quia non viderat ad plenum de eis, imo de prima specie tantum; nunc restat dicere dicit breviter quod isti piceati nunc extollebant se supra picem, nunc se retrahebant subito sub ipsam, sicut recte faciunt delphines quando praesentiunt tempestatem. Dicit ergo: alcun de' peccatori mostrava talor il dosso, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
et dannosu. Ita baractarius. Lontra liberat
multos pistes captos ut lucretur modicum
et sepe nihil Ita baractarius sepe ꝓ modico
lucro relaxat multos captiuos sicut stati
de uno dicetur. Im̃o tota die uidemꝰ hoc dt
facto S lantra fmałr capitur cuz uno in¬
strum̃to ferreo acuto Tita hit baractari
captus est et tractus cu unco siue untino
ferreo et trudeli tractatus sicut lontra
demones ad istum capturꝰ qr õs clamabant
et ĩcitabant unu furiosiore ceteris ꝯ̃ ip̃m
Ordina sic lr̃a et destendẽ inferiꝰ ibi ima
o rubicante Iste erat ardens ad preda uñ
maligni baractarii. Ita dicebat Mero baras¬
Ita fat ut nullus aliꝗd habtat. Nlado debes

Expanded text:
et damnosum, ita baratarius; lontra liberat et damnosum, ita baratarius; lontra liberat multos pisces captos, ut lucretur modicum et saepe nihil, ita baratarius saepe pro parvo lucro relaxat multos captivos, sicut statim dicetur de uno, imo tota die videmus hoc de facto; sed lontra finaliter capitur cum uno instrumento ferreo acuto; et ita baratarius captus est et tractus cum unco sive uncino ferreo, et crudeliter tractatus sicut lontra.daemones ad istum captum, quia omnes clamabant et incitabant unum furiosiorem caeteris contra ipsum. Ordina sic literam, et descende inferius ibi: i mo Rubicante, iste erat ardens ad praedam, unmaligni baratarii, ita dicebat Nero officita fac ut nullus aliquid habeat. Modo debes
Abbreviated transcription (Latin):
dum sic Barbariccia iret cieca fossu et cu¬
stodiret ne aliquis seiret picem a simili
cusi come ĩ ꝯtra cħ una nina rimane quę
minus timẽt et laltra spiccia .i. refugit
iste scalpit alios baractarios ideo bene
dat sibi offitiũ capiendi et trahendi istum
Ut sibi debite soluat de baractaria Id̾o dicit
che lera piu di contra .i. magis recte ex op
pegolate chiome .i. tapillos ĩpiceatos et tras¬
sel su .s. de pice supͣ aqua qd̾ fuit hortibi¬
le uidẽ Ido dit̾ cħ mi parue una lontra
Ad cuiꝰ cognitione est sciend̾ ꝙ lontra ẽ aĩal
a quaticu palustre longu pilosum ad mo¬
dum uulpis nigrũ cu muso acuto et ẽ uald
quos libere uagantes capit sepe de lace¬
rat retia pistatoꝵ plena piscib itaq pisteo
capti euadunt. Modo ꝯsidera bñ ꝓprias cõ¬
ꝑatione auis Lontra eni ẽ nigra Ita baras¬
tartꝰ. Lontra stat ĩ ualle mortua sicut iste
in stagno picis. Lontra ẽ aĩal insidiosum

Expanded text:
dum sic Barbaricia iret circa fossum et custodiret ne aliquis exiret picem, a simili, così come incontra ch'una rana rimane, quae minus timet, e l'altra spiccia; idest, sepalo, quod iste scalpit alios baratarios, ideo bene autor dat sibi officium capiendi et trahendi istum, ut sibi debite solvat de barataria; ideo dicit: che gli era più di contra, idest, magis recte ex opppegolate come, idest, capillos impiceatos, e trassel su, scilicet, de pice supra aquam, quod fuit horribile videre; ideo dicit: che mi parve una lontra. Ad cuius cognitionem est sciendum, quod lontra est animal aquaticum, palustre, longum, pilosum ad modum vulpis, nigrum cum muso acuto, et est valscibus quos libere vagantes capit, saepe dilacerat retia piscatorum plena piscibus, ita quod pisces capti evadunt. Modo considera bene propriam comparationem autoris. Lontra enim est nigra, ita baratarius; lontra stat in valle mortua, sicut iste in stagno picis; lontra est animal insidiosum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ indatiũ male code recesfunt a uia recta
et sic elongabant
fortior laqueo ĩplicare sub colore sani
consilu. bitit e̾ fili mi tu nũꝗͣ posses ꝑus¬
niie ad fine optatu eundo ꝑ uia rectã
Uid̾ tał est qui p̃õt et ulile expedire paupes
qui est frater pape et pat̾ miẜicorole et
dlem̃tie. Testib est mihi deus ꝙ istu cau
ego sum exꝑtus ĩ me ip̃o ĩ curia Romana
in Auinone Nam refeit chesaurauus
maior urbani qũiti cu diu renuissime
suspensum so certa spe uictorie ondens
se affectiosissimũ ad iustissima cãm mã
post tp̃s uidens ꝙ nihil dabam ut sperabat
cepit me respicere toruo oculo tum tñ
oss obliquus oralis corpalib s multo mag̃
mentalibi. ⁊ br deseruit me ĩ scopulo des¬
peratu ⁊ sic fect mõt male code quia
facit antipopliora qr poterat dicẽt u̾t¬

Expanded text:
per mendacium Malacodae recessissent a via recta, et sic elongabantufortiori laqueo implicare sub colore sani consilii. Dicit enim: Fili mi, tu numquam posses pervenire ad finem optatum eundo per viam rectam, ide, talis est, qui potest et vult expedire pauperes, quia est frater papae, et est pater misericordiae et clementiae. Testis est mihi Deus, quod istum casum ego sum expertus in me ipso in curia romana in Avignone. Nam thesaurarius maior Urbani V cum diu tenuisset me suspensum sub certa spe victoriae, ostendens se affectuosissimum ad iustissimam causam meam, post tempus videns, quod nihil dabam, ut sperabat, coepit me respicere torvo oculo, cum tamen esset obliquus oculis corporalibus, sed multo magis mentalibus, et breviter deseruit me in scopulo desperatum; et sic fecit more Malacodae, quia facit antipoforam, quia poterat dicere
Abbreviated transcription (Latin):
dixit de tustis et lonbardis qr bantes fuit
tuscus et u̾gꝰ lonbardus .q. uolẽs dicẽ tasite
hic st̾ ẽt multi de ur̃atibi si uos nõ pudet
uide et audie eos ĩ isti ĩ famia.⁊ repetie
qd̾ optat .d. ma le male branche .i. man
uonguate et uncinis aemate istor stieno
un poco incesso .i. in quiete .q.d. faciãt

Expanded text:
dixit de tuscis et lombardis, quia Dantes fuit tuscus et Virgilius lombardus, quasi volens dicere tacite: hic sunt etiam multi de vestratibus, si vos non pudet videre et audd optat, dicens: ma le male branche, idest, manus unguatae et uncinis armatae istorum, stian un poco in cesso, idest, in quiete, quasi dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
cus andit quõ dñs istortͦ de monioos ostea¬
derit eis uia et dederit stortam que sotia¬
Poi dixe ad noi .i. ille mala coda postꝗ se¬
dauerat fur ores sotioꝵ dixit nobis nonsi
de ponte inpontem sicut soletis iam ꝑ quĩq
pontes. ⁊ ece quare nõ pero cħ laico sexb
.I. pons giate tucto speçato al fondo. qr .s.
corruit tp̃re passionis christi ut statim
andatiuene su per questa grocta .i ripo
quĩcta Se landar piu oltre pur ui piace

Expanded text:
stendit quomodo dominus istorum daemoniorum ostenderit eis viam et dederit scortam, quae sociaPoi disse a noi. Idest ille Malacoda postquam sedaverat furorem sociorum dixit nobis: non si de ponte in pontem sicut soletis iam per quinque pontes; et ecce quare non, però che l'arco sesto, idest pons, giace tutto spezzato al fondo, quia scilicet corruit tempore passionis Christi, ut statim andatevene su per questa grotta, idest pquintam, se l'andar più oltre pur vi piace.
Abbreviated transcription (Latin):
erant ibi deputati ad custodias et defersione
reddider̃t se salius ꝑsonis Isti gͦ cecedenten
dungransirent ꝑ mediu eiatu uidẽtes
hostes armatos ilunt cu max  tun et
tremore ne trucidarentur qr multum of¬
fendetant lucẽses. Modo ad ꝓpõitu uut
dicẽ auͦᵃ ꝙ ip̃e more istoꝵ famuloꝵ nũt
tolus tremebat maxĩe qr uiderat paulo am̃
dmebat e ne ferte simile fatent de uno po¬
ie florentino h ẽet ĩnocens. Ad lr̃a ecfo
bicit au et cusi uidoi io gia li funti .i a
se memoriam futẽt ꝙ aliquando tractaurtit

Expanded text:
am et defensionem, dediderunt se salvis personis. Isti ergo recedentes, dum transirent per medium exercitum, videntes hostes armatos, ibant cum maximo timore et tremore ne trucidarentur quia multum offenderant lucenses. Modo ad propositum vult dicere autor, quod ipse more istorum famulorum, nunc totus tremebat maxime, quia viderat paulo antetimebat enim ne forte simile facerent de uno priore florentino, licet esset innocens. Ad literam ergo; dicit autse memoriam faceret, quia aliquando tractaverat
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣtuor ꝑtes quas appłłauert iudicate ⁊ ꝯsti¬
tuerũt .iiiiͦ ͬ rectores quos appłłauert iudices
Noĩa ãt iudicantiu sut ista. Pumꝰ uocatꝰ
ẽlogodoro .i. locus aureus qr ista ẽ ꝑs freti¬
lior et amenior. Secundꝰ Calai et ẽ nom̃
antiquũ retemptu ibi Nam calari fuit olim
Galura. Sic uotatis a cõitib Pisanis ꝗb datꝰ suit
isto iudicatu fuit p̃dictus frat᷑ Somita. Nũc
ad lr̃a dicit au Et ei .i. et ille Ciampolus
tispuse .d. ille aquo recessi ĩ fortunio meo fu
frate Somita. de scͥbit ipm a noĩe pprio a loto

Expanded text:
in quatuor partes, quas appellaverunt iudicatus; et constituerunt quatuor rectores, quos appellaverunt iudices. Nomina autem iudicatuum sunt ista: primus vocatus est Logodoro, idest locus aureus, quia ista est pars fertilior et amoenior; secundus, Chalari, et est nomen antiquum retentum ibi, nam Chalari, fuit olim Gallura, sic vocatus a comitibus pisanis, quibus datus fuit isto iudicatu fuit praedictus frater Gomita. Nunc ad literam; dicit autor: et ei, idest, et ille Ciampolus, rispose: ille a quo recessi, infortunio meo, fu frate Gomita. 81-84 Describit ipsum a nomine proprio, a loco
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cin duo st sotii stantes ĩ culintas unius
pontia quoꝵ alt respicit aquo ĩferius. Alc
nõ uidens unũ uenire furibundu cũ ense
mdo ĩ manu Capit subito sotiu et clamat
co et timet fugiendo. Id̾o dicit Et tui pauia
sabbito sga glorda .i. ext̾ret et priuat ꝓ¬
rate et si talis sit de se bñ ꝓbus et audax
ħ ꝑ ueder nõ mougia el partire Im̃o ui¬
ocre et fagere est unu et idem in to.
t uiddi dietro. Nũt auͦͬ desc̾bit suctilite
iscum demone ⁊ dicit ꝙ erat niget agilis

Expanded text:
pli: duo sunt socii stantes in culmine unius pontis, quorum alter respicit aquam inferius, alius vero videns unum venire furibundum cum ense nudo in manu capit subito socium, et clamat: endo, et timet fugiendo. Ideo dicit: e cui paura subita sgagliarda, idest exterret et privat probitate, si talis sit de se bene probus et audax, che per veder non indugia il partire, imo videre et fugere est unum et idem in eo. - E vidi. Nunc autor describit subtiliter istum daemonem, et dicit, quod erat niger, a
Abbreviated transcription (Latin):
pte introducit unũ daractatiũ modetnũ mali¬
fiosissimũ ꝗ male tractatus fuit a de menibrsꝗ
sr miristri et custodes istius bulgit ibi Io uiddii
in .uiͦ. dictus sp̃s manifestat aliquos sonos qui
dnz suui ibi ho duca dunq. In quarta ⁊ ultia
oñait qño predictus spũs sagatissimꝰ dece ꝑit

Expanded text:
peciali unum baratarium modernum maliciosissimum, qui male tractatus fuit a daemonibus, qui sunt ministri et custodes istius bulgiae, ibi: Io vidi. In tertia dictus spiritus manifestat aliquot socios suodominum suum, ibi: Lo duca dunque. In quarta et ultima ostendit quomodo praedictus spiritus sagacissimus d
Abbreviated transcription (Latin):
si tolse. quib frangitur om̃is sideo et la¬
stioli di plano ex patto facto. Ne credas
ꝙ isti ałi euaẜint rũpendo carcẽ uł cõrũ¬
est fides sardoꝵ ut dicit floriꝰ Et dicit
Si come dice. S. mͥ et aliis sotiis sb pice
qr quilib libent᷑ ꝯfert de arte sui Et uni¬
ciuq exꝑto in arte sua credendu ẽ. Unꝰ
s dict ego fui lucratꝰ tñ uno dobo dicit
aliꝰ ego p̃lꝰ lutratus su tact̃do q̃ tu loq̃do.
Et ne credas istu ĩfamatu et dañatum
isto solo cͥmine qr dͭ et fu anchor baras¬
net nõ pictiol ma sourano. Ita ꝙ portat

Expanded text:
si tolse, quibus frangitur omnis fides, e lassolli di piano, ex pacto facto; ne credas quod isti aliter evaserint rumpendo carcerem vel corrume. Et talis est fides sardorum, ut dicit Florus; et dicit: sì come dice, scilicet mihi et aliis sociis sub pice, quia quilibet libenter confert de arte sua, <et unicuique experto in arte sua> credendum est. Unus enim dicit: ego fui lucratus tantum uno verbo; dicit alius: ego plus lucratus sum tacendo quam tu loquendo; et ne credas istum infamatum et damnatum isto solo crimine, dicit: e fu anche barattier non picciol ma sovrano, ita quod portat