comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim aut arguium oratorem aut corurthium aut the¬
banum scit fuisse temporibus illis. nisi quid de epa¬
minunda docto homine suspicari sib& : Lacedemonio
rum uoͬ us ad hoc tempis fuisse neminem. Men e¬
laum ipsum dulcem quidem tradit homerus. sed pau¬
ca dicentem. Breuitas autem laus est in terdum ĩ aliqͣ
parte dicendi: in uniuersa &loquentia laudem non hab&:
At uoͣ extra graeciam magna dicendi studia fuerunt: ma¬
ximeq huic laudi habiti homines illustre oratorũ nomẽ
reddiderunt: Nam ut semel ẽ pireo aeloquentia eue¬
cta est: omnes ꝑagrauit insulas: atq ita. ꝑ agrata tota
asia est ut se externis obtiner& moribus : omnemq
illam salubritatem athicae dictionis: & quasi sanitatẽ
ꝑder& acloqui poene dediscer&. hinc asianci orato¬
res non contemnendi quidem nec caeleritate nec copia.
sed parum praessi & nimis redundantes. Rhodĩ sami¬
ores & athicoꝵ similiores. Sed dȩ graecis hactenus. Et¬

Expanded text:
enim aut Argivum oratorem aut Corinthium aut Theenim aut Argivum oratorem aut Corinthium aut Thebanum scit fuisse temporibus illis? nisi quid de Epaminonda docto homine suspicari libet. Lacedaemonium vero usque ad hoc tempus audivi fuisse neminem. Menelaum ipsum dulcem ilium quidem tradit Homerus, sed pauca dicentem. Brevitas autem laus est interdum in aliqua parte dicendi, in universa eloquentia laudem non habet. at vero extra Graeciam magna dicendi studia fuerunt maximique huic laudi habiti honores inlustre oratorum nomen reddiderunt. Nam ut semel e Piraeo eloquentia evecta est, omnis peragravit insulas atque ita peregrinata tota Asia est, ut se externis oblineret moribus omnemque illam salubritatem Atticae dictionis et quasi sanitatem perderet ac loqui paene dedisceret. Hinc Asiatici oratores non contemnendi qui dem nec celeritate nec copia, sed parum pressi et nimis redundantes; Rhodii saniores et Atticorum similiores. sed de Graecis hactenus; et
Abbreviated transcription (Latin):
se audiente locuples auctor scripsit thucydides. Nã
lẏsiam primo ꝓfiteri solitum artem esse dicendi. Dein¬
de qđ teodorus esset in arte subtilior: ĩ orationibus aut̃
ieinior. orationem eum scribere aluis coepisse: artem re¬
morasse: simiłr isocratem primꝰ artem dicendi esse ne¬
gauisse: scribere autem alus solitum orationes quibus
in uidicus uterentut. Sed cum ex co quia. quasi cõmit¬
ter& contra. legem: quo qui suidicio circũ ueniretur
siepe ip̃e in iudicim uocaretur: oranones alus desti.¬
nsse scribe. totumꝙ se ad artes componendas transtu¬
lisse: Et graeciae quidem oratorum partus atq fotis
uides ad nostroꝵ annalium rationem ueteres ad ip̃oꝵ
sane recentes. Nam anteꝗͣ delectata. est atbeniensiũ
ciitas hac laude dicendi: multa iam mirabilia & in
domesticis & in bellicis rebus effecerat. hoc autem studiũ
non erat comune graeciae: sed ꝓprium athenarum. Qs

Expanded text:
se audiente locuples auctor scripsit Thucy- dides; nam se audiente locuples auctor scripsit Thucy- dides; nam Lysiam primo profiteri solitum artem esse dicendi; deinde, quod Theodorus esset in arte subtilior, in orationibus autem ieiunior, orationes eum scribere aliis coepisse, artem removisse; similiter Isocratem primo artem dicendi esse negavisse, scribere autem aliis solitum orationes, quibus in iudiciis uterentur; sed cum ex eo, quia quasi committeret contra legem 'quo quis iudicio circumveniretur,' saepe ipse in iudicium vocaretur, orationes aliis destitisse scribere totumque se ad artes componendas transtulisse. et Graeciae quidem oratorum partus atque fontis vides, ad nostrorum annalium rationem veteres, ad ipsorum sane re- centes. Nam ante quam delectata est Atheniensium civitas hac laude dicendi, multa iam memorabilia et in domesticis et in bellicis rebus effecerat. Hoc autem studium non erat commune Graeciae, sed proprium Athenarum. quis
Abbreviated transcription (Latin):
comes: ociiq socia & bene constitutae ciuitans quasi aluña
quaedam aeloquentia. Itaq ait aristoteles cum sublans in
sicilia. ty ramnis res priuate longo interuallo uidicus re¬
peterentur. tum primum qđ ess& acuta illa gens. & cõ¬
trouersia na artem & praecepta sculos coracem & lysiã
conscripsisse. Nam antea. neminem solutum uia nec
arte. sed accurate tamen & descripto plerosq dice scrip¬
tasq fusse. & paratas a ꝓtagora rerum illustriũ dis¬
putationes quae nunc comunes appellantir loci. Q uod
iddem fecisse gorgiam cum singularum reꝵ laudes iu¬
tuparionesq conseripsiss&. qđ uidicar& hoc oratoris esse
maxime ꝓprium rem augere posse laudando uituꝑãdaꝙ
rursus afflige. huic antiphontem rhannusium similia
quaedam habuisse conscripta. quo neminem unꝗͣ meli¬
us ullam oranisse capitis causam cum se ipse defende̾t

Expanded text:
comes otique socia et iam bene constitutae civitatis quasi alumna comes otique socia et iam bene constitutae civitatis quasi alumna quaedam elo- quentia. itaque ait Aristoteles, cum sublatis in Sicilia tyrannis res privatae longo intervallo iudiciis repeterentur, tum primum, quod esset acuta illa gens et controversia †natura, artem et praecepta Siculos Coracem et Tisiam conscripsisse—nam antea neminem solitum via nec arte, sed accurate tamen et descripte plerosque dicere—; scriptas- que fuisse et paratas a Protagora rerum inlustrium disputa- tiones, qui nunc communes appellantur loci; quod idem fecisse Gorgiam, quem singularum rerum laudes vitupera- tionesque conscripsisse, quod iudicaret hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando vituperan- doque rursus affligere; huic Antiphontem Rhamnusium similia quaedam habuisse conscripta; quo neminem umquam melius ullam oravisse capitis causam, cum se ipse defenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse themistode paria. & coriolano pareram quoꝙ a me
sumas licet. praebebo etiam hostiam: ut coriolanus sit
plane alter themistodes. Sit sane inꝗͣ ut lub& deisto
& ego cantius posthac historiam attngam te audiente:
quem reꝵ humanaꝵ auctorem laudare possum religio¬
sissimum. Sed tum fere pericles xanuppi filius de quo
antedixi: primus adhibuit fortunam doctrinam: quae
qͣꝗͣ tuam nulla erat: dicendi tamen ab anax agora phisico
erudiuis exercitatonem menis reconditis abstrusisq re¬
bus ad causas forenses popularesq facile traduxerat. huius
suauitate maxime hilarate athene sunt. huius uberta tẽ
& copiam admirate ciusdem uim dicendi terroremq tu¬
muerunt. haec igitur aetas prima athenis oratorem ꝓpe
ꝑfectum tulit. Nec enim in constituentibus rem publicã.
nec in bella. gerenubus: nec in impeditis ac regum domiã¬
tione deunctis nasci cupiditas dicendi sol& pacis est

Expanded text:
fuisse in Themistocle paria et Corio- lano, pateram quoque a me fuisse in Themistocle paria et Corio- lano, pateram quoque a me sumas licet, praebebo etiam hostiam, ut Coriolanus sit plane alter Themistocles. sit sane, inquam, ut libet, de isto; et ego cautius posthac historiam attingam te audiente, quem rerum Romanarum auctorem laudare possum religiosissimum. Sed tum fere Pericles Xanthippi filius, de quo ante dixi, primus adhibuit doctrinam; quae quamquam tum nulla erat dicendi, tamen ab Anaxagora physico eruditus exercitationem mentis a reconditis abstrusisque rebus ad causas forensis popularis que facile traduxerat. Huius suavitate maxime hilaratae Athenae sunt, huius ubertatem et copiam admiratae eius- dem vim dicendi terroremque timuerunt. haec igitur aetas prima Athenis oratorem prope perfectum tulit. Nec enim in constituentibus rem publicam nec in bella gerentibus nec in impeditis ac regum dominatione devinctis nasci cupiditas dicendi solet. Pacis est
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss& populi ĩ grati prlsus ĩiuria se ad hostes cõtu¬
lit: conatumꝙ iracundiae suae morte: sedauit. Nã
& si aliter apud te est actice de coriolano: concede
tamen: ut huic generi mortis potius assennar. At il¬
le ridens tuo uoͣ inquit arbitrati. Qm̃ quidem cõ¬
cessum est rhetoribus emetiri in historiis: ut aliquid
dice possint argunius: ut enim nii minc de coriola¬
no: sic di tarchuis: sic statocles de themistode. finxit:
Nam quem thucydides qui & atheniensis erat: & sũ¬
moloro natus: sum̃usꝙo uir. & paulo aetate posteiͬor
tantum mortuum scripsit: & ĩ athica lam huma¬
tum: addidit fuisse suspicionem: ueneno sib con¬
stituisse mortem. hunc isti auint cum thaurum ĩ mola¬
uiss&. excoepisse sanguinem patera. & eo poto mortuũ
concidisse. hanc enim mortem rhetorice & tragice ona¬
re potuerunt. Illa. mors uulgaris nullam priaebebat mate¬
riam adornatum. Quare qm̃ tbi ita quadrat omnia

Expanded text:
fuisset, populi ingrati pulsus iniuria se ad hostis contufuisset, populi ingrati pulsus iniuria se ad hostis contulit conatumque iracundiae suae morte sedavit. Nam etsi aliter apud te est, Attice, de Coriolano, concede tamen ut huic generi mortis potius adsentiar. At ille ridens : tuo vero, inquit, arbitratu; quoniam quidem concessum est rhetoribus ementiri in historiis, ut aliquid dicere possint argutius. Vt enim tu nunc de Corio- lano, sic Clitarchus, sic Stratocles de Themistocle finxit. nam quem Thucydides, qui et Atheniensis erat et summo loco natus summusque vir et paulo aetate posterior, tantum morbo mortuum scripsit et in Attica clam humatum, addidit fuisse suspicionem veneno sibi conscivisse mortem: hunc isti aiunt, cum taurum immolavisset, excepisse sanguinem patera et eo poto mortuum concidisse. Hanc enim mortem rhetorice et tragice ornare potuerunt, illa mors vulgaris nullam praebebat materiem ad ornatum. Qua re quoniam tibi ita quadrat, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ribus tantum laudis in dicendo ulixi tribuiss& home:¬
rus & nestori quoꝵ alteꝵ uim habere uoluit: alteꝵ i
suauitatem: nisi iam tum ess& honos aeloquenna. Neq i
ipse poeta hic tam idem ornatus ĩ dicendo ac plane ora¬
tor fuiss&: cuuis & si incerta. sunt tempora: tamen an¬
nis mulus fuit ante: romulum siquidem non infra ⁊¬
suꝑiorem ligurgum fuit: a quo est disciplina lacedemo¬
noꝵ astricta legibus: sed studium eius gnis maiõq uis
agnoscitur in pysistrato. Deniꝙ hunc ꝓximo seculot
themistodes in sequntus est ut apud nos ꝑ annquus: ut a¬
pud athenien ses: non ita sane uetus. fuit enim regnã¬
te iam graecia. Nostra autem ciuitate non ita. pdẽ
dominatu regio liberata. Nambellum nolscoꝵ illud
grauissimum cui coriolanus exul interfuit: eodem fo¬
re tempore quo persarum bellum fuit. similisq fortu¬
na daroꝵ. uiroꝵ. siquidem uterq cum cius egregiꝰ

Expanded text:
ri bus tantum laudis in dicendo Vlixi tribuisset Homeri bus tantum laudis in dicendo Vlixi tribuisset Homerus et Nestori, quorum alterum vim habere voluit, alterum suavi- tatem, nisi iam tum esset honos eloquentiae; neque ipse poeta hic tam idem ornatus in dicendo ac plane orator fuisset. Cuius etsi incerta sunt tempora, tamen annis multis fuit ante Romulum; si quidem non infra superiorem Lycurgum fuit, a quo est disciplina Lacedaemoniorum astricta legibus. sed studium eius generis maiorque vis agnoscitur in Pisistrato. Denique hunc proximo saeculo Themistocles insecutus est, ut apud nos, perantiquus, ut apud Atheniensis, non ita sane vetus. Fuit enim regnante iam Graecia, nostra autem civitate non ita pridem dominatu regio liberata. Nam bellum Volscorum illud gravissimum, cui Coriolanus exsul interfuit, eodem fere tempore quo Persarum bellum fuit, similisque fortuna clarorum virorum; si quidem uterque cum civis egregius
Abbreviated transcription (Latin):
non ut e militari tabernaculo. sedie theofrasti doctissi¬
mi hominis umbraculis. hic primus inflexit orationem.
& eam mollem teneramꝙ reddidit: & suauis sicut fuit
nideri maluit ꝗͣ grauis. sed suauitatei ea qua. ꝑfun¬
riam concinnitans suae non quẽadmodum de piele ⁊¬
scripsit eupolis cum delectanone: aculeos etiam reliqua¬
ret in animis eoꝵ a quibus ess& auditus. Uides ne igit᷑
ut in ea. ipsa urbe in qua & nata. & alta. sit aeloquen¬
tia ꝗͣ ea sero ꝓdierunt in lucem. Siquidem ante so¬
lonis caetatem & pysistrau de nullo ut diserto memoi
e ꝓditum est. At hi quidem ut per. aetas est senes:
ut aheniensium secdã num erantur: adolescentes de¬
bent: uideri: Nam & si ser. tullio regnante: tamen
multo diutius athene iam erant: ꝗͣ est roma ad ho¬
diernum diem: nec tamen dubito. quin habuerit uim
magnam semꝑ orano. Neq enim iam heroicis tempo¬

Expanded text:
non ut e militari tabernaculo, sed ut e Theophrasti doctissinon ut e militari tabernaculo, sed ut e Theophrasti doctissimi hominis umbraculis. hic primus inflexit orationem et eam mollem teneramque reddidit et suavis, sicut fuit, videri maluit quam gravis; sed suavitate ea, qua perfunriam concinnitatis suae, non, quem ad modum de Pericle scripsit Eupolis, cum delectatione aculeos etiam relinqueret in animis eorum a quibus esset auditus. videsne igitur vel in ea ipsa urbe, in qua et nata et alta sit eloquentia, quam ea sero prodierit in lucem ? Si quidem ante Solonis aetatem et Pisistrati de nullo ut diserto memoriae proditum est. At hi quidem, ut populi Romani aetas est, senes, ut Atheniensium saecula numerantur, adulescentes debent videri. Nam etsi Servio Tullio regnante viguerunt, tamen multo diutius Athenae iam erant quam est Roma ad hodiernum diem. Nec tamen dubito quin habuerit vim magnam semper oratio. neque enim iam Troicis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
cile dixeris. Nihil acute ĩueniri potuit in eis causis
quas scripsit: nihil ut ita dicam subdole. nibil u ẽsute
quod ille nõ uiderit : nibil subtiliter dici: nihil praesse ⁊̃
nihil enucleate: quo fieri possit aliquid limatius. nibil cõ¬
tra. grande: nihił incitatum: nibił ornatum nel uerboꝵ
grauitate uel sententiaꝵ quo quicꝗͣ ess& elanus. huie
Bypericles ꝓximus & eschines fuit. & ligurgus & dinar¬
chus & is cuius nulla extant. scripta clemades: aliiq
plures. haec enim aetas effudit hane copiam: & ut opi¬
nio mea fert: sucus ille & sangiuuis ĩ corruptus usq ad haẽ
aetatem oratorum fuit: in qua naturalis iness& non fuea¬
tus nitor. Phallereus enim successit eis senibs adolescens.
ruditissimus ille quidem boꝵ omnium: sed non tam ar¬
mis institutus ꝗͣ palestra. Itaq delectabat magis atbeniẽ¬
ses ꝗͣ inflamabat: ꝓcesserat enim in solem & puluerem.

Expanded text:
cile dixeris. Nihil acute inveniri potuit in eis causis cile dixeris. Nihil acute inveniri potuit in eis causis quas scripsit, nihil, ut ita dicam, subdole, nihil versute, quod ille non viderit; nihil subtiliter dici, nihil presse, nihil enucleate, quo fieri possit aliquid limatius; nihil contra grande, nihil incitatum, nihil ornatum vel ver borum gravitate vel sententiarum, quo quicquam esset elatius. huic Hyperides proximus et Aeschines fuit et Lycurgus et Dinarchus et is, cuius nulla exstant scripta, Demades aliique plures. Haec enim aetas effudit hanc copiam; et, ut opinio mea fert, sucus ille et sanguis incor ruptus usque ad hanc aetatem oratorum fuit, in qua naturalis inesset, non fucatus nitor. phalereus enim successit eis seni- bus adulescens eruditissimus ille quidem horum omnium, sed non tam armis institutus quam palaestra. Itaque delectabat magis Atheniensis quam inflammabat. Proces serat enim in solem et pulverem,
Abbreviated transcription (Latin):
głiam quam nemo est meo quidem iudicio est postea cõ¬
sequutus. Is & ipse scripsit multa praeclara. & docuit
lexit: & ĩ soluta or̃one dum uersum effuger&. modũ
tamen & numeꝵ quendam oportere seruari. Ante huc
enim uerboꝵ quasi structura. & quaedam ad numerũ
conclusio nulla erat . Aut si quando erat non appare
bat: eam dedita oꝑa esse quaesitam. Quae forsitan la¬
us sit. ueruntamen natura magis tum casu. quae nõnũ¬
qͣ aut ranone aliqua aut obseruatione fiebat. Ipsa enĩ
natura circũ scriptione quadam uerboꝵ compraehendit
concluditop sententiam. Quae cum aptis constructa.
uerbis est. cadit etiam plerũq numerose. Nam & aures
ipse quid plenum quid inane sit udicant: & spiritu
quasi necessitate aliqua uerboꝵ compraehensio termina¬
tur. In quo non modo defici sed etiam laborare turpe ẽ.
Tum fuit lẏsias ipse quidem ĩ causis forensibus non uer¬
satus sed egregie. subtilis scriptor atq elegans. Quem

Expanded text:
iam quam nemo, meo iudicio, est postea consecutus. is et ipse scripsit multa praeclare et docuit lexit etiam in soluta oratione, dum uersum effugeret, modum tamen et numerum quendam oportere seruari. Ante hunc enim uerborum quasi structura et quaedam ad numerum conclusio nulla erat, aut, si qbat eam dedita opera esse quaesitam—quae forsitan laus sit, verum tamen natura magis tum casuque, non umquam aut ratione aliqua aut ulla observatione fiebat. ipsa enim natura circumscriptione quadam verborum comprehendit concluditque sententiam, quae cum aptis constricta verbis est, cadit etiam plerumque numerose. Nam et aures ipsae quid plenum, quid inane sit iudicant et spiritu quasi necessitate aliqua verborum com- prehensio terminatur; in quo non modo defici sed etiam laborare turpe est. tum fuit Lysias ipse quidem in causis forensibus non versatus, sed egregie subtilis scriptor atque elegans, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc quod ꝓposuimus abhorr&. philosophos aliud ĩtem¬
pus reuciamus. Ad oratores a quibus digressi sumus reuer
tamur: Extint iam senibus illis quos paulo ante diximus
is ocrates: cuius domus cunctae graeciae quasi ludus quidã
patuit. atq officina dicendi magnus orator & ꝑfectus ma¬
gister. ꝗͣ ꝗͣ forensi luce caruit: in araq parietes aluit eam

Expanded text:
ab hoc quod proposuimus abhorret, philo- sophos aliud in temab hoc quod proposuimus abhorret, philo- sophos aliud in tempus reiciamus; ad oratores, a quibus digressi sumus, revertamur. exstitit igitur iam senibus illis quos paulo ante diximus Isocrates, cuius domus cunctae Graeciae quasi ludus quidam patuit atque officina dicendi; magnus orator et perfectus magister, quamquam forensi luce caruit intraque parietes aluit eam
Abbreviated transcription (Latin):
menes quibus temporibus. qđ dicendi genus uiguerit ex ehu¬
cydidis scripiis qui ipse tum fuit intelligi maxime potest.
Erandes erant uerbis. crebris sentenius compraessione reꝵ
breues. & ob eam ipsam causam interdum sub oscuri. Sed
ut intellectum est. ꝗͣ tam uim haber& accurata & facta
quodamodo orano. tum etiam magistri dicendi multi su¬
bito extiterunt. Tum leontinus. gorgias: trasimachus. cal¬
chedonius: ꝓthagoras. abderites: ꝓdicus: ceuis. hyppias
leuis in honore magno fuit. Aluq mult temporibus cisdẽ
docere ꝓfitebantur arrogantibus sane uerbis quẽ admodũ
causa inferior ita. enim loquaebantur. dicendo fieri suꝑi¬
or poss&. his opposuit sese socrates. qui subtilitate qua¬
dam. dispugandi refelle esꝵ instituta solebat uerbis. ⁊
sed hec in qua debonis rebus & malis decp hominum uita
& moribus disputanir inuenta diciur. Qđ qm̃ genus

Expanded text:
menes; quibus temporibus quod dicendi genus viguerit ex Thumenes; quibus temporibus quod dicendi genus viguerit ex Thucydidi scriptis, qui ipse tum fuit, intellegi maxime potest. Grandes erant verbis, crebri sententiis, compressione rerum breves et ob eam ipsam causam interdum subobscuri. sed ut intelle- ctum est quantam vim haberet accurata et facta quodam modo oratio, tum etiam magistri dicendi multi subito exstiterunt. Tum Leontinus Gorgias, Thrasymachus Calche donius, Protagoras Abderites, Prodicus Cius, Hippias Elius in honore magno fuit ; aliique multi temporibus eisdem docere se profitebantur, arrogantibus sane verbis, quem ad modum causa inferior—ita enim loquebantur—dicendo fieri superior posset. his opposuit sese Socrates, qui subtilitate quadam disputandi refellere eorum instituta solebat verbis. sed haec, in qua de bonis rebus et malis deque hominum vita et moribus disputatur, inventa dicitur. Quod quoniam genus
Abbreviated transcription (Latin):
thene tue: qua ĩ urbe primum se orator extulit: pri¬
mumq etiam monumtis & literis orano ẽ coepta mãdaiͣ
Tamen ante ꝑiclem cuius scripta quaedam feruntut. & thu¬
cydidem qui non nascentibus atbenis. sed iam adultis fuerũt.
litera nulla est: quae quidem oratum aliquem habeat. &¬
oratoris esse uideanur. Qͣ ꝗͣ opinio est & eum qui multis an¬
nis ante hos fuerit pysistratum & paulo seniorem ctiam⁊
solonem: posteaꝙ clisthenem multum ut remporibus illis
ualusse dicendo. Post hanc aetatem aliquot annis: ut exac¬
tis monamentis potest ꝑspici themistodes fuit. quem con¬
stat cum prudentia. tum etiam cloquenna praestisse.
ost ꝑieles qui cum florer& omni gn̾e uirtutis. hac tamen
fuit laude clarissimus. Cleonem ctiem temporibus illis tur¬
bulentum illum quidem cuiem. sed tamen aeloquentemi
constat fuisse. Huic etati scippares alcibiades. critas thera¬

Expanded text:
thenae tuae, qua in urbe primum se orator extulit prithenae tuae, qua in urbe primum se orator extulit primumque etiam monumentis et litteris oratio est coepta mandari. tamen ante Periclem, cuius scripta quae dam feruntur, et Thucydidem, qui non nascentibus Athenis sed iam adultis fuerunt, littera nulla est quae quidem ornatum aliquem habeat et oratoris esse videatur. Quamquam opinio est et eum, qui multis annis ante hos fuerit, Pisistra- tum et paulo seniorem etiam Solonem posteaque Clisthenem multum ut temporibus illis valuisse dicendo. post hanc aetatem aliquot annis, ut ex Atticis monumentis potest perspici, Themistocles fuit, quem constat cum prudentia tum etiam eloquentia praestitisse; post Pericles, qui cum floreret omni genere virtutis, hac tamen fuit laude clarissimus. Cleonem etiam temporibus illis turbulentum illum quidem civem, sed tamen eloquentem constat fuisse. huic aetati suppares Alcibiades Critias Thera
Abbreviated transcription (Latin):
tum in platulo ꝓpter platonis statuam consedimus. Hic
ego. laudan igitur aeloquentiam & ꝗͣta uis sit eius ex¬
ꝓmere: ꝗͣtamq us qui sint eam consequuri dignitatẽ
afferat. neq ꝓpositum est nobis hoc loco neq necessariũ.
H&c uo sine ulla dubitanone confirmauerim: si illa arte
parianir aliqua: siue exercitatione quadam : siue naͣ
rem unam esse omnium difficilimam: Quibus enim ex
quinq rebus constare dicitur: earum una quaq est ars
ipsa magna ꝑ sese. Quare quinq artium concursus
maximaꝵ quãtam ium. qͣtamq difficultatem habeat
existimari potest. Testis est gregia quae cum aeloquẽnae
studio sit incensa iam diuq excell& in ea praestetq cae¬
teris: tamen omnis artes uetustiores hab&: & multo ãte
non ĩuentas soluin sed etiam ꝑfectas. ꝗͣ haec est a grae¬
cis elaborata. dicendi uis atꝙ ropia: in quam cum ⁊̃ tue¬
or: maxime mihi occurrunt actice & quasi lucent a¬

Expanded text:
tum in pratulo propter Platonis statuam con- sedimus. hic tum in pratulo propter Platonis statuam con- sedimus. hic ego: Laudare igitur eloquentiam et quanta vis sit eius expromere quantamque eis qui sint eam consecuti dignitatem adferat, neque propositum nobis est hoc loco neque necessarium. Hoc vero sine ulla dubitatione con- firmaverim, sive illa arte pariatur aliqua sive exercitatione quadam sive natura, rem unam esse omnium difficillimam. Quibus enim ex quinque rebus constare dicitur, earum una quaeque est ars ipsa magna per sese. Qua re quinque artium concursus maximarum quantam vim quantamque difficul tatem habeat existimari potest. testis est Graecia, quae cum eloquentiae studio sit incensa iamdiuque excellat in ea praestetque ceteris, tamen omnis artis vetustiores habet et multo ante non inventas solum sed etiam perfectas, quam haec est a Graecis elaborata dicendi vis atque copia. In quam cum intueor, maxime mihi occurrunt, Attice, et quasi lucent A
Abbreviated transcription (Latin):
nostra.iam ceder&: fastisq submitter&. subito ĩ ciuita¬
te cum alia. ceciderunt: nim etiam ea ipsa de qua. dis¬
putare ordimur eloquentia ebmutuit. Tum ille caete¬
rarum reꝵ causa inquit istue doleo & dolendum puto
Dicendi autem me non tam fructus & glia ꝗͣ scudium
ipsum exercitatioq delectat: quod mihi nulla res eripiet
te praeserum tam studiosum. Et dicere enim bene ne-¬
mo potest: nisi qui prudenter intelligit. Quare qui aelo¬
quennae uere dat operam: dat prudennae. Qua ne ma¬
ximis quidem in bellis: ae quo animo carere quisꝗͣ potest.
Praeclare inꝗͣ brute dicis: eoq magis ista dicendi laude de¬
lector: quod caetera. quaeq sunt quondam habita ĩ ciui¬
tate pulcherrima nemo est tam humilis qui se non aut
posse adipisci aut adeptum put&. Eloquentem neminẽ
udeo factum esse głia: sed qđ facilius sermo explicetur:
sedentes si uidetur agamus. Cum iddem placuiss& illis.

Expanded text:
nostra iam cederet fascisque summit- teret, subito in civitanostra iam cederet fascisque summit- teret, subito in civitate cum alia ceciderunt tum etiam ea ipsa, de qua disputare ordimur, eloquentia obmutuit. tum ille: Ceterarum rerum causa, inquit, istuc et doleo et dolendum puto; dicendi autem me non tam fructus et gloria quam studium ipsum exercitatioque delectat: quod mihi nulla res eripiet te praesertim tam studioso mei. Dicere enim bene nemo potest nisi qui prudenter intellegit; qua re qui eloquentiae verae dat operam, dat prudentiae, qua ne maximis quidem in bellis aequo animo carere quis- quam potest. praeclare, inquam, Brute, dicis eoque magis ista dicendi laude delector quod cetera, quae sunt quon- dam habita in civitate pulcherrima, nemo est tam humilis qui se non aut posse adipisci aut adeptum putet; eloquentem neminem video factum esse victoria. Sed quo facilius sermo explicetur, sedentes, si videtur, agamus. Cum idem placuisset illis,
Abbreviated transcription (Latin):
lissem: magnoꝑe hic audire se uelle dixit. itaq huc̃
elegimus diem: cum te sciremus esse uacuum. Quare
si tibi est comodum: aede illa quae coeperas & bruto et
mihi. Ego uoͣ inꝗͣ si potero faciam uobis satis: Poteris
inquit: Relapsa modo paululum animum: aut sane ⁊¬
sane si potes libera. Nempe iginir hinc tum pomponii
ductus est sermo: q̃đ erat a me menno facta: causam
deiotari fidelissimi atꝙ optimi regis ornanssime atq eo¬
piosissime a bruto me audisse defensam. Scio in quit
ab isto mitio tractum esse sermonem: teꝙ brun dolentẽ
uicem: quasi defleuisse iudicioꝵ uastitatem & fori. Fe¬
ci inꝗͣ istuc quidem & sape facio. Nam mihi brute in
te intuenti crebro in mentem uenit uereri: & quodnã
curriculum aliquando sit habitura tua & natura admi¬
rabilis & exquisita doctrina & singularis industria. Cũ
enim in maximis causis uersatus esses: & cum ubi aetast

Expanded text:
lissem, magno opere hic audire se velle dixit. Itaque hunc lissem, magno opere hic audire se velle dixit. Itaque hunc elegimus diem, cum te sciremus esse vacuum. Qua re, si tibi est commodum, ede illa quae coeperas et Bruto et mihi. ego vero, inquam, si potuero, faciam vobis satis. Poteris, inquit: relaxa modo paulum animum aut sane, si potes, libera. Nempe igitur hinc tum, Pomponi, ductus est sermo, quod erat a me mentio facta causam Deiotari fidelissimi atque optimi regis ornatissime et copiosissime a Bruto me audisse defensam. scio, inquit, ab isto initio tractum esse sermonem teque Bruti dolentem vicem quasi deflevisse iu- diciorum.vastitatem et fori. Feci, inquam, istuc quidem et saepe facio. Nam mihi, Brute, in te intuenti crebro in merrtem venit vereri, ecquodnam curriculum aliquando sit habitura tua et natura admirabilis et exquisita doctrina et singularis industria. Cum enim in maximis causis versatus esses et cum tibi aetas
Abbreviated transcription (Latin):
negat uideo flagiratorem non illum quidem tibi mo¬
lestum: sed assidim tamen & acrem fore. Tum põ¬
ponius ego uo in quit brutum nibil mentiri puto. Ui¬
deor eĩm iam te ausurum esse appellare. Quonam
longo interuallo hodo primum animaduerti paulo
te hilariorem. Itaꝙ qm̃ hic quod mihi deberetur see¬
xacturum ꝑfessus est quod biuc debes ego a te peto.⁊
Quidnam id inꝗͣ: Ut scribas inquit aliquid. Iam pri¬
dem enim conticuerunt tuaelitere: Nam ut illos
de re pub. libros aedidisti: nibil a te ꝓ sane postea accoepi¬
mus: eisq nos met ipsi ad reꝵ naturalium memoriam
com praehendendam impulsi atq incensi sumus. Sed illa cũ
poteris: atq ut possis rogo. Nunc noͣ inquit si es animo
uacuo expone nobis quod quaerimus. Quid nam est iꝙͣ.
Q uod mihi nuꝑ in tusculano in cohasti de oratorib quãdo
esse coepissent: qui etiam & quales fuissent: Quẽ ego st̃¬
monem cum ad brutum tuum uel nostrum potius detu¬

Expanded text:
negat, video flagitatorem non ilium quidem tibi monegat, video flagitatorem non ilium quidem tibi molestum, sed adsiduum tamen et acrem fore. Tum Pomponius: Ego vero, inquit, Brutum nihil mentiri puto. Videor enim iam te ausurus esse appellare, quoniam longo intervallo modo primum animadverti paulo te hilariorem. itaque quoniam hic quod mihi deberetur se exacturum professus est, quod huic debes ego a te peto. Quidnam id ? inquam. Vt scribas, inquit, aliquid; iam pridem enim conticuerunt tuae litterae. Nam ut illos de re public libros edidisti, nihil a te sane postea accepimus: eisque nosmet ipsi ad rerum nostrarum memo- riam comprehendendam impulsi atque incensi sumus. Sed illa, cum poteris; atque ut possis, rogo; nunc vero, inquit, si es animo vacuo, expone nobis quod quaerimus. Quidnam est id? inquam. Quod mihi nuper in Tusculano in cohavisti de oratoribus, quando esse coepissent, qui etiam et quales fuissent. Quem ego sermonem cum ad Brutum tuum vel nostrum potius detu
Abbreviated transcription (Latin):
ustusq flos siti ueteris ubertatis exarruit. Nec ex con-¬
ditis qui iacent in tenebris. & ad quos omnis nobrs ad¬
itus qui poene solis patuit: obstructus est. Seremus ig̃
aliquid tanꝗͣ in oculto & derelicto solo: quod ita dilige¬
ter colemus. ut impendiis & augere possimus largita¬
tem tui muneis: modo idem noster animus effice̾ possit.
qđ ager qui qͣmultos annos quieuit. uberiores efficere
fruges solet. Tum ille ego uo & expectabo ea quae pollice¬
ris : neq exigam nisi tuo comodo. & erunt mihi ꝑgrata
si soluenis.Mihi quoqo inquit brutus & expectanda st̃
ea quae actico pollicens. & si fortasse ego a te huius
uoluntarius ꝓcurator petam. qđ ipse cuĩ debes ⁊̃ como-
do exacturum negat. At uoͣ inꝗͣ tibi egobrute nõ soluã
nisi prius a te cauero amplius ẽo nomine neminem
cuius petitio sit petiturum. Non me hercłe in quit
tibi reꝓmitte istud quidem ausus sim. Nam hrinc ꝗ

Expanded text:
exustus- que siti flos veteris ubertatis exaruit—nec ex conexustus- que siti flos veteris ubertatis exaruit—nec ex conditis, qui iacent in tenebris et ad quos omnis nobis aditus, qui paene solis patuit, obstructus est. Seremus igitur aliquid tamquam in inculto et derelicto solo; quod ita diligenter colemus, ut impendiis etiam augere possimus largitatem tui muneris: modo idem noster animus efficere possit quod ager, qui cum multos annos quievit, uberiores efferre fruges solet. Tum ille: ego vero et exspectabo ea quae polliceris, nec exigam nisi tuo commodo et erunt mihi pergrata, si solveris. Mihi quoque, inquit Brutus, et exspectanda sunt ea quae Attico polliceris, etsi fortasse ego a te huius voluntarius procurator petam, quod ipse, cui debes, incommodo se tuo exacturum negat. at vero, inquam, tibi ego, Brute, non solvam, nisi prius a te cavero amplius eo nomine neminem, cuius petitio sit, petiturum. Non me hercule, inquit, tibi re- promittere istuc quidem ausim. Nam hunc, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ter complexus est. Istum ipsum inqͥbrute dicolibrũ
mibi salu̾ti fuisse. Tum acticus optaissimum mibi qdẽ
est quod dicis. Sed quid tandem habut liber iste q̃đ
tibi aut nouum aut tanto usui possaesse. Ille ueoͬ
& noua inꝗͣ mibi quidem multa. & em utilitatem
quam requirebam. ut ex plicatis ordibus temporum
uno ĩ conspectu omĩa uicderem. Que cum studiose
tractare possem. ipsa mihi tractanoliteraꝵ salutaris
fuit. admonuitq pomponi. ut at ipso sum erẽ
aliguid ad me reficiendum. teꝙ reniinerandum si
non pari at grato tamen munere Nͣ qͣ illud hesio¬
dum laudanir a doctis: qđ eandenm en suram redde
iub& quo accceperis. aut etiam cinplatioree si possis.
Ego autem uoluntate tbi ꝓfecto emeniar. sed rem ipsã
non dum posse uideor: idq ut ignoscas a te peto. Nec
enim ex noiis ut agricole solent: fructibus est unde
tibi reddam quod acccepi. si omnis fletus repuessus ex

Expanded text:
ter complexus est ? Istum ipsum, inquam, Brute, dico librum ter complexus est ? Istum ipsum, inquam, Brute, dico librum mihi saluti fuisse. tum Atticus: Optatissimum mihi quidem est quod dicis; sed quid tandem habuit liber iste quod tibi aut novum aut tanto usui posset esse? ille vero et nova, inquam, mihi quidem multa et eam utilitatem quam requirebam, ut explicatis ordinibus temporum uno in conspectu omnia viderem. Quae cum studiose tractare coepissem, ipsa mihi tractatio litterarum salutaris fuit admonuitque, Pomponi, ut a te ipso sumerem aliquid ad me reficiendum teque remunerandum si non pari, at grato tamen munere: quamquam illud Hesiodium laudatur a doctis, quod eadem mensura reddere iubet quae acceperis aut etiam cumulatiore, si possis. ego autem voluntatem tibi profecto emetiar, sed rem ipsam nonduin posse videor; idque ut ignoscas, a te peto. Nec enim ex novis, ut agricolae solent, fructibus est, unde tibi reddam quod accepi—sic omnis fetus repressus est
Abbreviated transcription (Latin):
cannensem illm calamitatem primum marcelli:
ad nolam praelio populus se romanus ercit. posteaq ⁊¬
ꝓspere res deinceps multe consequute sut. sic post re¬
tum nostraꝵ & comunium grauissimocasus nibil an¬
te epistolam bruti mibi accidit quod ulem aut quol
aliqua ex parte solicinidines alleuar& peas: Tum brut᷑
uolo id quidem effice᷑ certe: & capio magum fructum.
si quidem quod uolui tanta in re consquunis sum
Sed scire cupio quae te actice li tere deectaueruit. Iste
uo᷑ inqͣ brute non mododelectanonemmibi: sed etiam
ut spero salutem attulerunt: Saltei inquitille. qđ¬
nam tandem genus istuc tam ꝓneclarm literanim su¬
it. An mihi potuit inqͣ esse aut gralor ulla salutatio:
aut ad hoc tempus apuor: qͣ illius lori quo me bic
affanis quasi iacentem exertauit. Tum ille nempe
eum dices inquit quo iste omnem iz memoriam
breuiter. & ut mibi quidem uisin est ꝑdiligen¬

Expanded text:
Cannensem illam calamitatem primum Marcelli Cannensem illam calamitatem primum Marcelli ad Nolam proelio populus se Romanus erexit posteaque prosperae res deinceps multae consecutae sunt, sic post rerum nostrarum et communium gravissimos casus nihil ante epistulam Bruti mihi accidit quod vellem aut quod aliqua ex parte sollicitudines adlevaret meas. tum Brutus: Volui id quidem efficere certe et capio magnum fructum, si quidem quod volui tanta in re consecutus sum. Sed scire cupio, quae te Attici litterae delectaverint. Istae vero, inquam, Brute, non modo delectationem mihi sed etiam, ut spero, salutem attulerunt. Salutem ? inquit ille. Quodnam tandem genus istuc tam praeclarum litterarum fuit? An mihi potuit, inquam, esse aut gratior ulla salutatio aut ad hoc tempus aptior quam illius libri quo me hic adfatus quasi iacentem excitavit? turn ille: Nempe eum dicis, inquit, quo iste omnem rerum memoriam breviter et, ut mihi quidem visum est, perdiligen
Abbreviated transcription (Latin):
pomponio uenera: homines tum inter se cõiuncti tũ
mihi ita cari uap iocundi: ut eoꝵ aspectu. omnis quae
me. angebat dese pub. cura consederit. Quos postqͣ
salutaui: quid ips ĩ ꝗͣ brute & astice: Nunꝗd tandẽ
noui: Nibil sne inquit brunis: quod quidem aut
tu audire uelis aut ego ꝓcaerto dice audẽam: Tum⁊
acticus co in qui ad te animo uenimus: ut de re pub
ess& silentium & aliquid audiremus poruis ex te qͣ te
afficeremus ulli molestia. Uosuo inꝗͣ actice & praeser¬
tim me cura leans: & absenti magna. solana. dedistis.
Nam uestris prinum literis recreatus me ad pristina⁊
studia reuocau. Tum ille legi inquit ꝑlubenter epi¬
stolam quam acte brutis misit ex asiã : qua mihi
uisus est & inpere te prudenter & consolari ami¬
cissime : Rects inꝗͣ est uisus. Nam me istis scitolite¬
ris ex diurna turbanone totius ualetudinis tanqͣr
ad aspiciendan lucem esse reuocatum: at ut post

Expanded text:
Pomponio venit, homines cum inter se coniuncti tum Pomponio venit, homines cum inter se coniuncti tum mihi ita cari itaque iucundi, ut eorum aspectu omnis quae me angebat de re publica cura consederit. Quos postquam salutavi: Quid vos, inquam, Brute et Attice ? numquid tandem novi? Nihil sane, inquit Brutus, quod quidem aut tu audire velis aut ego pro certo dicere audeam. tum Atticus: Eo, inquit, ad te animo venimus, ut de re publica esset silentium et aliquid audiremus potius ex te quam te adficeremus ulla molestia. Vos vero, inquam, Attice, et praesentem me cura levatis et absenti magna solacia dedistis. Nam vestris primum litteris recreatus me ad pristina studia revocavi. Tum ille: Legi, inquit, perlibenter epistulam quam ad te Brutus misit ex Asia, qua mihi visus est et monere te pru- denter et consolari amicissime. recte, inquam, est visus; nam me istis scito litteris ex diuturna perturbatione totius valetudinis tamquam ad aspiciendam lucem esse revocatum. Atque ut post
Abbreviated transcription (Latin):
fecto fuit: cum patrocinium pacis exclusum est : aut
terrore hominum aut timore. Ita nobis met ipsis ac¬
cidit: ut qͣ ꝗͣ essent multo magis ⁊ lia lugenda: tamẽ
hoc dolerȩmus: qđ quo rempore cetas nostra ꝑfuncta
rebus amplissimis: tanꝗͣ in portum confugere deber&
non mertiae neq desidiae sed &ii moderati atꝙ hone¬
sti. Cumq ipsa oratio iam nostra canescer&. haberet
suam quande maturitatem & quasi senectutem: tũ
arma sunt & sumpta quibus illi ipsi qui didicerant
eis un głiose qẽadmodum salutaliter uterentur nõ re¬
periebant. ltq u mihi uidentur fortunate beateq ui¬
xisse cum in eteris ciuitanbus tum maxime ĩ nostra.
quibus cum aistoritate reꝵꝙ gestarum glĩa: tum etiã
sapientae saue ꝑfrui licuit: Quorum memoria. et
recordatio ĩ micimis nostris grauissimisq curis iocũda
sane fuit: curdñ eam nuper ex sermone quolam in¬
cidissemus. Nm cum in ambularem ĩ xisto: & essẽ

Expanded text:
fecto fuit, cum patrocinium pacis exclusum est, aut fecto fuit, cum patrocinium pacis exclusum est, aut errore horninum, aut timore. Ita nobismetipsis accidit, et quamquam essent multo magis alia lugenda, tamen hoc dolemus, quod, quo tempore aetas nostra perfuncta rebus amplissimis, tamquam in portum confugere deberet; non inertiae, neque desidiae,sed otii moderati, atque honesti: cumque ipsa oratio iam nostra canesceret, haberetque suam quandam maturitatem, et quasi senectutem, tum arma sunt ea sumpta, quibus illi ipsi, qui didicerant eis uti gloriose, quem ad modum salutariter uterentur, non reperiebant. itaque ei mihi videntur fortunate beate que vixisse cum in ceteris civitatibus tum maxime in nostra, quibus cum auctoritate rerumque gestarum gloria tum etiam sapientiae laude perfrui licuit. Quorum memoria et recordatio in maximis nostris gravissimisque curis iucunda sane fuit, cum in eam nuper ex sermone quodam incidissemus. nam cum inambularem in xysto et essem
Abbreviated transcription (Latin):
non lic&: nostrum est id malum: quod modice feramus:
ne id non ad amicitam: sed ad domesticam unlitatem
referre uideamur. Sin tanꝗͣ illi ipsi acerbitatis aliquidi
acciderit: angimur: sum̃am eius feelicitatem non satis
grato animo inter praetamur. Et enim si uiuer&.Q. hor¬
tensius: caetera fortasse desiderar& una. cum reliquis bo¬
nis & fortibus cuubus. hunc autem & praeter caeteros
aut cum paucis sustiner& dolorem: cum forum p. r⁊ qͦ
fuiss& quasi theatrum illiuis ingenii uoce erudita & roã¬
nis graecisq auribus digna spoliatum ate orbatum ui¬
der&. Equidem angor animo non consili non ĩgenii
non auctoritanis armis egere rem publicam quae didice¬
ram tractare: quibusq me assuefeceram: quaec erant
ꝓpria: cum praestantis in re pub uiri tum bene morate
& bene constittae ciuitatis. Qd si fuit in re pub tem¬
pus ullum cum extorquaere arma poss& e manibus i¬
ratorum ciuium boni ciuis auctoritas & oratio tum pro¬

Expanded text:
non licet, nostrum est id malum quod modice feramus, non licet, nostrum est id malum quod modice feramus, ne id non ad amicitiam sed ad domesticam utilitatem referre videamur; sin tamquam illi ipsi acerbitatis aliquid acciderit angimur, summam eius felicitatem non satis grato animo interpretamur. etenim si viveret Q. Hortensius, cetera fortasse desi- deraret una cum reliquis bonis et fortibus civibus, hunc autem aut praeter ceteros aut cum paucis sustineret dolorem, cum forum populi Romani, quod fuisset quasi theatrum illius ingeni, voce erudita et Romanis Graecisque auribus digna spoliatum atque orbatum videret. equidem angor animo non consili, non ingeni, non auctoritatis armis egere rem publicam, quae didiceram tractare quibusque me assuefeceram quaeque erant propria cum praestantis in re publica viri tum bene moratae et bene constitutae civitatis. Quod si fuit in re publica tempus ullum, cum extorquratorum civium boni civis authoritas, et oratio: tum pro
Abbreviated transcription (Latin):
studio memoriae ꝓditum est. poetas nobilis poetarum aequa¬
lium morte dolusse: quo tandem animo euis interitum fere
debui. cum quo caertare erat gliosius ꝗͣ omnino aduersarium
non habere: Cum praeserum non mođo nunꝗͣ sit aut illius
a me cursus impeditus aut. ab illo meus. sed contra semper
alter ab altero adutus. & comumcando & monendo & fa¬
uendo: Sed quoniam perpetua. quadam felicitate usus ille
cessit e uita: suo magis ꝗͣ suorum cuuium tempore. & tunc
occidit: cum lugere facilius rempub. poss& si uiuer& ꝗͣ ui
uare : uixitq tam du ꝗͣ licuit ĩ ciuitate benebeateq uiue
nostro ĩ comodo detrimentoq si est ita necesse est dolemus.
illius uoͦ mortis oportunitatem beniuolentia potiusꝗͣ mise¬
ricordia ꝑsequamur: ut quotienscunq de clarissimo & be¬
atissimo uiro cogitemus: illum potius ꝗͣ nos metipsos dili¬
gere uideamut: Nam si dolemus qđ eo iam frui nobis

Expanded text:
studio memoriae proditum est poetas nobilis poeta- rum aequastudio memoriae proditum est poetas nobilis poeta- rum aequalium morte doluisse, quo tandem animo eius interitum ferre debui, cum quo certare erat gloriosius quam omnino adversarium non habere ? cum praesertim non modo numquam sit aut illius a me cursus impeditus aut ab illo meus, sed contra semper alter ab altero adiutus et communicando et monendo et favendo. sed quoniam per- petua quadam felicitate usus ille excessit e vita suo magis quam suorum civium tempore et tum occidit cum lugere facilius rem publicam posset, si viveret, quam iuvare, vixit que tam diu quam licuit in civitate bene beateque vivere: nostro incommodo detrimentoque, si est ita necesse, doleamus, illius vero mortis opportunitatem benevolentia potius quam misericordia prosequamur, ut, quotienscumque de clarissimo et beatissimo viro cogitemus, ilium potius quam nosmet ipsos diligere videamur. nam si id dolemus, quod eo iam frui nobis
Abbreviated transcription (Latin):
UME CILICIA DECEDENS RHODUM
uenissem: & eo mibi de. Qhortensu mor¬
te ess& allatum. opinione omnium maio¬
rem animo coepi dolorem. Nam & amico
amisso cum consuetudine iocunda tum
multoꝵ osficioꝵ cõiunctione me priuatum uidebam: & in¬
teritu. talis auguris dignitatem nostri collegu deminutam do
lebam. Qua ĩ cogitanone & cooptatum me sab eo ĩ collegium
recordabar: in quo uiranis iudicium dignitats meae feceãt
& ĩ auguratum ab eodem. Ex quo augurum instituns in pa¬
rentis eum loco colere debebam. Augebam enam molestiam
quo magna. sapientium ciuium bonorumꝙ poeturia: uir egre¬
gius coniunctissimusq mecum consiliorum omnium socie¬
tate: alienissimo rei pub tempore ex tinctus & auctorita¬
tis & prudentiae suae triste nobis desiderium reliquaerat.
Dolebamq qđ non ut pleriq putabant aduersarium aut
obtrectatorem laudum meaꝵ. sed socium potius & cõsor¬
tem głiosi laboris amiseram. Et enim si in leuioꝵ artium

Expanded text:
um Cilicia decedens Rhodum venissem, et eo mihi de Q. Hortensi morte eslet allatum, opinione omnium maiorem an imo ocepi dolorem. Nam et amico amisso, cum consuetudine iucunda, tum multorum officiorum coniunctione me privatum videbam, et interitu talis auguris, dignitalebam; qua in cogitatione et cooptatum me ab eo in conlegium recordabar, in quo iuratus iudicium dignitatis meae fecerat, et inauguratum ab eodem, ex quo augurum institutis in parentis eum loco colere debebam. augebat etiam molestiam quod magna sapientium civium bonorumque penuria vir egregius con- iunctissimusque mecum consiliorum omnium societate alienissimo rei publicae tempore exstinctus et auctoritatis et prudentiae suae triste nobis desiderium reliquerat, dole- bamque quod non, ut plerique putabant, adversarium aut obtrectatorem laudum mearum sed socium potius et consortem gloriosi laboris amiseram. etenim si in leviorum artium
Abbreviated transcription (Latin):
re facillune animo tenere posse ca que perciperentur
auribus aut cogitatione si etiam oculorum commen¬
datione animis traderentur ut res cecas & ab aspec¬
tus iuditio remotas conformatio quedam & ymago
& figura ita notaret ut ca que cogitando complect
uix possenius intuendo quasi tenerenus. Hia au¬

Expanded text:
re facillime animo teneri posse ea, quae perciperentur re facillime animo teneri posse ea, quae perciperentur auribus aut cogitatione, si etiam commendatione oculorum animis traderentur; ut res caecas et ab aspectus iudicio remotas conformatio quaedam et imago et figura ita notaret, ut ea, quae cogitando complecti vix possemus, intuendo quasi teneremus. His au
Abbreviated transcription (Latin):
rugent sciunt quid & quatenus & quomodo dictu¬
ri sint cui responderint. quid supersit. Idemq multa
ex aliis causis aliquando a se acta multa ab aliis au¬
dita meminerunt. Quare confiteor equidem huius
boni naturam esse principem sicut carum rerum de
quibus ante locutus sum onnium. Sed hec ars to¬
ta dicendi siue artis ymago quedam est & simili¬
tudo habet hanc uim non ut totum aliquid cuius
ingeniis nostris pars nulla sit. pariat &e procreet¬
& procreata educet atq confirmet. Uerumptamen
neq tam acri menioria fere quisqͣ est ut non dispo¬
sitis notatis q rebus ordinem uerborum/ aut senten¬
tiarum complectatur. Neq uero tam Habeti ut ruhil
hac consuetudine & exercitatione adiuuetur. Adit
enim hoc prudenter siue symonides sie alius quis
inuenit ea maxime animis effingi nostris que essent
a se usu tradita atq impressa. Accerrimum autem
ex onmibus nrĩs sensibus esse sensum uidendi. Qua

Expanded text:
vigent, sciunt quid, et quatenus, et quomodo dictuvigent, sciunt quid, et quatenus, et quomodo dicturi sint, cui responderint, qui supersit, idemque multa ex aliis causis aliquando a se acta, multa ab aliis audita meminerunt. Quare confiteor equidem huius boni naturam esse principem, sicut earum rerum, de quibus ante locutus sum omnium, sed haec ars tota dicendi, sive artis quaedam imago est, et similitudo, habet hanc vim: non ut totum aliquid, cuius in ingeniis nostris pars nullasit, pariat,et procreetet procreata, educet atque confirmet. Veruntamen neque tam acri memoria fere quisquam est, ut non dispositis notatisque rebus ord nem verborum, aut sententiarum complhac consuetudine et exercitatione adiuvetur. Vidit enim hoc prudenter sive Simonides sive alius quis invenit, ea maxime animis effingi nostris, quae essent a sensu tradita atque impressa; acerrimum autem ex omnibus nostris sensibus esse sensum videndi; qua
Abbreviated transcription (Latin):
obtritos internoscere ullo modo. Symonides di¬
citur ex coq meminisset quo corum loco quisos
cubuisset demonstratorem unius cuiusq sepelien¬
di fuisse. Hac tum re ammonituis in uenisse fertur
ordinem esse maxinie. Qui memorie lumen afferet
Itaq his qui hanc partem ingenii exercent locos
esse capiendos & ca que memorie tenere uellint
effingenda animo atq in his locis collocanda Sic
fore ut ordinem rerum locorum ordo conseruarz
Nes autem ipsas rerum effigies notaret atq ut
locis pro cera simulachris pro litteris uteremur
Quid sit autem oratori memorie fructus quan¬
ta utilitas quanta ius quid me attinet dicere. te¬
nere que didiceris in accipienda causa. que ipẽ cogi¬
tatis omnes fixas esse in animo sententias. oninem
descriptum uerborum apparatum. ita audire uel eu
unde dicas uel eum cui ex contrario respondendum
sit ut illi non infundere in aures tuas orationen.
Sed in animo uidcantur in scribere. non mediocris

Expanded text:
obtritos internoscere ullo modo, Simonides diobtritos internoscere ullo modo, Simonides dicitur ex eo, quod meminisset quo eorum loco quisque cubuisset, demonstrator unius cuiusque sepeliendi fuisse; hac tum re admonitus invenisse fertur ordinem esse maxime, qui memoriae lumen adferret. Itaque eis, qui hanc partem ingeni exercerent, locos esse capiendos et ea, quae memoria tenere vellent effingenda animo atque in eis locis conlocanda; sic fore, ut ordinem rerum locorum ordo conservaret, res autem ipsas rerum effigies notaret atque ut locis pro cera, simulacris pro litteris uteremur. Qui sit autem oratori memoriae fructus, quanta utilitas, quanta vis, quid me attinet dicere? tenere, quae didiceris in accipienda causa, quae ipse cogitaris? omnis fixas esse in animo sententias? omnem descriptum verborum apparatum? ita audire vel eum, unde discas, vel eum, cui respondendum sit, ut illi non infundere in auris tuas orationem, sed in animo videantur inscribere? Itaque soli