comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suminã artis seturitate̾ auctori placu¬
isse: et ob id magna muidia fuere oĩa ea.
Ego plane meis adici posse multa
confiteor. nec his solis s et om̃ib quos
edidi : ut ob iter caucam istos homero¬
mastigas. Ita enĩ uerius dixerim. qm̃
audio et stoicos et dialeticos epicureos¬
qͦ nam de gͣmmaticis semꝑ expectaui¬
parturite adu̾sis libellos quos de grã¬
matica edidi. et subinde abortus fac̾e.
Iam decem aunis cũ celerius etiam ele
tum: ut nom̃ diuinũ inde uen̾it. Scri¬
psisse etiam feminã. et ꝓuerbiũ inde na¬
tum: suspendio arborem eligendãs lon
pareat etiam catoni de militari discipli¬
na commenanti. qui sub affricano ĩ mo
uͦ et sub hannibale didicisset militare.
Et ne asfricanũ quidem ferre potuisset :
qui imꝑator tͥumphũ reportaffet. para¬
tos fuisse istos. qui obtrectatione aliena
scientia famam sͥ aucupant᷑. Quid enĩ
attineo uolumine scio ego quȩ scripta

Expanded text:
summam artis securitatem auctori placusummam artis securitatem auctori placuisse, et ob id magna invidia fuere omnia ea. Ego plane meis adici posse multa confiteor, nec his solis, sed et omnibus quos edidi, ut obiter caveam istos Homeromastigas ita enim verius dixerim, quoniam audio et Stoicos et dialecticos Epicureosque—nam de grammaticis semper expectavi—parturire adversus libellos, quos de grammatica edidi, et subinde abortus facere iam decem annis, cum celerius etiam eleptum, ut nomen divinum inde invenerit, scripsisse etiam feminam, et proverbium inde natum suspendio arborem eligendi. non qpareat etiam Catoni de militari disciplina commentanti, qui sub Africano, immo vero et sub Hannibale didicisset militare et ne Africanum quidem ferre potuisset, qui imperator triumphum reportasset, paratos fuisse istos, qui obtrectatione alienae scientiae famam sibi aucupantur: Quid enim? ait in eo volumine, scio ego, quae scripta
Abbreviated transcription (Latin):
inscriptiones: ꝓpt̾ quos uadimoniũ
deseri possis. At cum int᷑ueris di deeq¬
inquã nichil in medio inuenies. nr̃i
grossioris antiquitatiũ cremploꝵ. arti¬
umq facetissimi lucubrationẽ puto.¬
lominꝰ Adserit uarro. in satyris. ui
sustulit. et flaxiabula apud g̾cos desit.
riam suã inscripsit. Apion quid̾e gram¬
a se scripsit: ad quos aliqua cõponebat.
gͥcos imitari. ex illis mox uelim intel
lis his inuenies. absoluta oꝑa et illa qͦ
quȩ mirando ñ saciamur. pendenti titulo
int̾scripsisset: apelles faciebat. aut polr¬
clytiis. tanqͣm inchoata semꝑ arte et
imꝑfecta. ut contra iudicioꝵ uarieta¬
tes. suꝑee̾t artificii reg̾ssus ad ueniam.
uelud emendaturo quicqͥd desideraret᷑
si non eẽt int̾ceptus. Quare plenum
uerecundie. illud qm omĩa oꝑa tanꝗͣ.
nouissima inscripsere. et canquã singłis a niqd
fati adempti tria ũ ut amplius opinor
absolute traduntur inscͥpta. ille fecit
quȩ suis locis reddam. quo apparuit

Expanded text:
inscriptiones, propter quas vadimonium deseri possit; at cum intraveris, di deaeque, quam nihil in medio invenies! nostri graviores Antiquitatium, Exemplorum Artiumque, facetissimi Lucubrationum, putolo minus asserit Varro in satiris suis Sesculixe et Flextabula apud Graecos desiit riam suam inscripsit. Apion quidem grama se scripsit ad quos aliqua componebat. Graecos insectari, ex illis mox velim intelllis his invenies absoluta opera et illa quoque, quae mirando non satiamur, pendenti titulo inscripsisse, ut APELLES FACIEBAT aut POLYCLITUS, tamquam inchoata semper arte et inperfecta, ut contra iudiciorum varietates superesset artifici regressus ad veniam velut emendaturo quicquid desideraretur, si non esset interceptus. quare plenum verecundiae illud, quod omnia opera tamquam novissima inscripsere et tamquam singulis fato adempti. tria non amplius, ut opinor, absolute traduntur inscripta ILLE FECIT, quae suis locis reddam. quo apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror. et plenum ingenui pudoris.
fateri ꝑ quos ꝓfeceris: ñ ut pleriq ex
his quos attigi ferunt. Scito enim con¬
ferente auctores me dep̾hendisse. a iu
na simplicitate. qui de re .p. platonis
diicenda. ñ mͦ in manib cottidie ha¬
benda nosti. Obnorii ꝓfecto animi.
Apud grecos mira felicitas. cerion in¬
scripsere qd uolebat intelligi fauum:
uł lactis gallinacei. spectare possis in

Expanded text:
arbitror, et plenum ingenui pudoris arbitror, et plenum ingenui pudoris fateri per quos profeceris, non ut plerique ex iis, quos attigi, fecerunt. scito enim conferentem auctores me deprehendisse a iurana simplicitate, qui de re publica Platonis discenda, non modo in manibus cotidie habenda, nosti. obnoxii profecto animi apud Graecos mira felicitas:κηρίον inscripsere, quod volebant intellegi favum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
materiȩ. exquisitis auctorib centũ. in¬
clusimus. xxxui uoluminib: adiectis
reb psurimis. quas aut ignorauerant
pͥores. aut pꝰtea inuenerat uita. Nec
duhitamꝰ multa c̾e̾ quȩꝰ nos p̃terierint.
bomines eñi sumus et occupati officiis:
subsiciussq temꝑib ista curamꝰ id ÷ no¬
cturnis. nequis urm̃ putetis cessatum
horis. Dies uobis impendimꝰ: cũ sõno
Qualitudinẽ computamꝰ uł hoc solo
p̃mio contenti: qd̾ dum ista ut ant
ꝓmitt̾e: hoc ipsum tu p̾stas qd̾ ad te
scribimꝰ. Nec fiduera oꝑis hȩc ÷ s in¬
dicatura multa ualde p̃ciosa icło uiden¬
cur: quia sunt templis dicata. Uos
ambitioni dedisse uita iudicaretur.
ꝓinde occupantib locũ faueo: ego uͦ
et posteris quos scio nobiscum decerta¬
turos sicut ipsi fecimꝰ cum pͥorib
Argumentũ hunis stomachi mei ha¬
bebis: qd̵ in his uoluminib auctoꝵ
nomina p̾teruii. Est enĩ benignũ ut

Expanded text:
materiae, ex exquisitis auctoribus centum inmateriae, ex exquisitis auctoribus centum inclusimus XXXVI voluminibus, adiectis rebus plurimis, quas aut ignoraverant priores aut postea invenerat vita. 18 nec dubitamus multa esse quae et nos praeterierint. homines enim sumus et occupati officiis subsicivisque temporibus ista curamus, id est nocturnis, ne quis vestrum putet his cessatum horis. dies vobis inpendimus, cum somno valetudinem computamus, vel hoc solo praemio contenti, quod, dum ista, ut aitpromittere hoc ipsum tu praestas, quod ad te scribimus. haec fiducia operis, haec est indicatura. multa valde pretiosa ideo videntur, quia sunt templis dicata. 20 Vmandare, ne quid ambitioni dedisse vita iudicaretur. proinde occupantibus locum faveo, ego vero et posteris, quos scio nobiscum decertaturos, sicut ipsi fecimus cum prioribus. 21 argumentum huius stomachi mei habebis quod in his voluminibus auctorum nomina praetexui. est enim benignum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
obscuris luc̾e̾: fastiditis grãm. dubiis¬
s̃ fidem: om̃ib uͦ nat᷑am e natura su¬
am om̃ib. Itaq etiam ñ assũetils uolu¬
isse abunde. pulcrũ atq magnificũ ÷
Equide ita sentio peculiarem in stu¬
diis causã eoꝵ e̾e. qui difficultatib ui¬
ctis. utilitatem iuuandi p̾tulert̃ gr̃a
placencli. Idq iam et in aliis oꝑib ipse
feci. et ꝓfiteor mirari: et liuiũ aucto¬
rem celeb̾rimũ in hystoriaꝵ suaꝵ
quas repetit ab origine urbis quod̾a
uolumine sic orsum. Iam sͥ głe que
mus in quiesce pasceret᷑ oꝑe: ꝓfecto
enĩ ppłi gentium uictoris. et romani
nominis głe ñ sue composuisse. illa de¬
cuit. Maius meritũ eẽt: oꝑis amore ñ
animi causa ꝑseuerasse. Et hoc ppło ro¬
mano p̾stitisse non sͥ .xxͦ. rerum di¬
gnaꝵ cura. qm̃ ut ait domitius piso.¬
uoluminu̾ circit᷑. ii: qͦꝵ pauca ad mo¬
cdii studiosi aitingunt ꝓpt̾ secretum

Expanded text:
obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiiobscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiis fidem, omnibus vero naturam et naturae suae omnia. itaque etiam non assecutis voluisse abunde pulchrum atque magnificum est. 16 Equidem ita sentio, peculiarem in studiis causam eorum esse, qui difficultatibus victis utilitatem iuvandi praetulerint gratiae placendi, idque iam et in aliis operibus ipse feci et profiteor mirari me T. Livium, auctorem celeberrimum, in historiarum suarum, quas repetit ab origine urbis, quodam volumine sic orsum: iam sibi satis mus inquies pasceretur opere. profecto enim populi gentium victoris et Romani nominis gloriae, non suae, composuisse illa decuit. maius meritum esset operis amore, non animi causa, perseverasse et hoc populo Romano praestitisse, non sibi. 17 XX rerum dignarum cura — quoniam, ut ait Domitius Pisovoluminum circiter VV, quorum pauca admodum studiosi attingunt propter secretum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam a salutantib scio. Et icło cura.¬
ut quȩ tͥ dicant᷑ tum digna sint ue¬
rundis lacte rustici. multęq gentis.
et mola tantũ salsa: qui ñ habent᷑.a.
Nec ulli fuit uitio deos colere: qͦqͦ mͦ¬
hoc qͦ qd̾ leuioris oꝑe hos tͥ dedica¬
ui libellos. Nam cũ ingenii sunt ca¬
pacis. qd̃ alioquĩ nobis ꝑ quãmedio¬
ere erat: neq admittunt excessus
sterih materia. rerum nat᷑a hoc ÷
nit. narrat᷑.Et hȩc sordidissima sui
parce. ut plurimaꝵ rerum. aut rusti¬
cũ uocabulis aut ext̾nis imo barba¬
ns.giam cũ honoris p̾fatione ponen¬
dis. Pret̾ea int̾ ÷ non tͥta auctorib
uia nec quare ꝑegͥnari animus ex¬
pecdet. Nemo apud noi quid̾e tempta¬
uerit: nemo apud grecos qui unus
omiã ea temptau̾it. Magna pars.
studioꝵ amentates querimꝰ. Quȩ uͦ¬
aut incerta ingeniis facta. Alia uͦ ita
tur. Res ardua. uetustis nouitatẽ dare.
nouis auctoritatem: obsoletis nitore̾.

Expanded text:
etiam a salutantibus scio, et ideo curanetiam a salutantibus scio, et ideo curant, quae tibi dicantur ut digna sint. verum dis lacte rustici multaeque gentes et mola litant salsa qui non habent tura, nec ulli fuit vitio deos colere quoquo m dedicavi libellos. nam nec ingenii sunt capaces, quod alioqui in nobis perquam mediocre erat, neque admittunt excessus sterili materia: rerum natura, hoc est vita, narratur, et haec sordidissima sui parte ac plurimarum rerum aut rusticis vocabulis aut externis, immo barbaris etiam, cum honoris praefatione ponendis. praeterea iter est non trita auctoribus via nec qua peregrinari animus expetat. nemo apud nos qui idem temptaverit, nemo apud Graecos qui unus omnia ea tractaverit. magna pars studiorum amoenitates quaerimus; quae aut incerta ingeniis facta; alia vero ita. 15 res ardua vetustis novitatem dare, novis auctoritatem, obsoletis nitorem,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sͥ putauit. cicero mutuandu pre¬
sertim cũ de re p̾scriberet: quanto
nos excusatius ab aliquo iudice defen¬
dimus. S hȩc ego mͥ nunc patroci¬
nia ademi n̾cupatione: qm̃ plurimũ
refert. sortiat᷑ aliquis iudicem an eli¬
gat. Multumq apparatus int̾ ÷ a.¬
pud inuitatũ hospitem et oblatum.
Cũ apud catonẽ illud ambitꝰ hostem.
et repulsis canqͣm honorib in eptis
gaudentẽ. flagrantib comitiis. pecu¬
nias depon̾e. candidati hoc se fac̾e
summũ eẽ ꝓfitebant᷑. Inde illa nobi¬
lis.m̃. ciceronis suspira o. o te felicẽ
.m̃. porci. a quo rem imꝓbã petere
nemo audet. cum tͥbunos appellaret
.i. scipio astaticus : int̾ quos erat grac¬
cus. hoc ad testabat᷑ se uł inimico iu¬
dici abse ꝓbari posse. adeo summũ
quisq causȩ suȩ iudicem facit quẽtũq
cum elegit. Uñ ꝓuocatio appellat᷑. Te
quid̾e in excelsissimo generis humani
fastigio positum. suma eloquentia.
summa eruditione sreligiose adier̃ĩ:

Expanded text:
dum sibi putavit, Cicero mutuandum, praesertim cum de re publica scriberet, quanto nos causatius ab aliquo iudice defendimur? sed haec ego mihi nunc patrocinia ademi nuncupatione, quoniam plurimum refert, sortiatur aliquis iudicem an eligat, multumque apparatus interest 'apud invitatum hospitem et oblatum. cum apud Catonem, ilium ambitus hostem et repulsis tamquam honoribus inemptis gaudentem, flagrantibus comitiis pecunias deponerent candidati, hoc se facesummum esset, profitebantur. inde illa nobilis M. Ciceronis suspiratio: O te felicem, M. Porci, a quo rem inprobam petere nemo audet! cum tribunos appellaret L. Scipio Asiaticus, inter quos erat Gracchus, hoc adtestabatur vel inimico iudici se probari posse. adeo summum quisque causae suae iudicem facit quemcumque, cum eligit. unde provocatio appellatur. te quidem in excelsissimo generis humani fastigio positum, summa eloquentia, summa eruditione praeditum, religiose adiri
Abbreviated transcription (Latin):
to tu ore patris laudes tonas. qnͣto
fratris amas. quantus in poetica es.
Omagna fecunditas animi: quẽad
mod̾u fratre qͦ imitareris excogi.¬
tasti. S hȩc quis possit intrepidꝰ
estimare: subiturus ingenii tui
plicantiũ: et nominat̾i tͥ dicantiũ.
Tũ possem dicere. qͥd ista legis imꝑa¬
tor: humili uulgo scripta sunt.
agricolaꝵ. opificum curbȩ. deniq
studioꝵ ociosis. Quid te iudicẽ facis
qͣm hunc oꝑam condic̾em neomas.
In hoc albo maiorẽ te sciebam: qmͣ
ut descensurũ huc putarem. Pret̾ea ÷
qued̾a publica etiam eruditoꝵ reiectio
Ut itur illa et .m̃. cullius extra om̃em
ingenitaliam positus. et qd̾ mirem᷑
ꝑ aduocatum defendit᷑ neo doctiss¬
mis manium ꝑsium hȩc leg̾e nolo.
lunũ congũ uolo. Qd̃ si hoc lucilius
qui pͥmus condidit stilinasum squasi

Expanded text:
to tu ore patris laudes tonas! quanto to tu ore patris laudes tonas! quanto fratris amas! quantus in poetica es! o magna fecunditas animi! quem ad modum fratrem quoque imitareris excogitasti. 6 Sed haec quis possit intrepidus aestimare subiturus ingenii tuilicantium et nominatim tibi dicantium . tum possem dicere: 'Quid ista legis, Imperator? humili vulgo scripta sunt, agricolarum, opificum turbae, denique studiorum otiosis. quid te iudicem facis? cum hanc operam condicerem, non eras in hoc albo. Maiorem te sciebam, quam ut descensurum huc putarem.' praeterea est quaedam publica etiam eruditorum reiectio. utitur illa et M. Tullius extra omnem ingenii aleam positus et, quod miremur, per advocatum defenditur: nec doctissimis. Manium Persium haec legere nolo, Iunium Congium volo. quod si hoc Lucilius, qui primus condidit stili nasum, di
Abbreviated transcription (Latin):
ibros naturalis hy¬
storiȩ. nouicium ca¬
menis quiritiũ tuoꝵ
opus natos apud me
E xima fetura: licen¬
iore epła narrare con
hȩc tui p̃fatio ueris
sẏllabis. duriuscułu se fecit quam
uolebat existimari. a ueraniolis tuis
et famulis simul. ut hac mea petu¬
lantia fiat qd̃ ꝓxime ñ fieri questus
acta exeant. Sciantq om̃s qͣm ex
phalis. et censorius. tu sexiesq cons.
ac tribunitię potestatis particeps:
et qd̾ his nobilius fecisti. dum illud
patri parit̾ et equestri ordini p̾stas
p̃fectus precorii eius. Omĩaq hȩc
rei publicȩ et nobis quidem quale
in castrensi contubernso: neqͥcqͣm
in te mutauit fortunȩ amplitudo¬
in his: nͥ ut ꝓdẽe tantunde posset
ut uelles. Itaq cum cet̾is inuenerati¬
onẽ tui pateant omĩa: illa nobis ad
colendu te familiarius audatia sola
nr̃a culpa tͥ ignosces. ꝑfricui faciẽ
nec tam̃ ꝓfeci: qm̃ alia uia occuris
unquã uerius dictabis eloquentiȩ
tribunicię potestatis facundiȩ: qͣn¬

Expanded text:
ibros Naturalis Historiae, novicium Camenis Quiritium tuorum opus, natos apud me proxima fetura licentiore epistula narrare conshaec tui praefatio, verisssyllabis duriusculum se fecit quam volebat existimari a Veraniolis suis et Fabullis. simul ut hac mea petulantia fiat quod proxime non fieri questusacta exeat sciantque omnes quam ex phalis et censorius tu sexiesque consul ac tribuniciae potestatis particeps et, quod his nobilius fecisti, dum illud patri pariter et equestri ordini praestas, praefectus praetorii eius omniaque haec rei publicae es: nobis quidem qualis in castrensi contubernio, nec quicquam in te mutavit fortunae amplitudo, nisi ut prodesse tantundem posses et velles. 4 itaque cum ceteris in veneratione tui pateant omnia alia, nobis ad colendum te familiarius audacia sola nostra culpa tibi ignosces. perfricui faciem nec tamen profeci, quoniam alia via occurris umquam verius dicta vis eloquentiae, tribunicia potestas facundiae. quan
Abbreviated transcription (Latin):
Plinius secundus cũ quand̾a ꝓuin¬
riam regeret. et in magistratu plu
p̃ter obstinationem sacͥficandi. et an¬
telucanos coitus ad canendu cuid̾a
xp̃o. ut do. nichil apud eos reꝑiri.
ulteria. latrocinia: et his similia
Ad q̃ commotus traianus rescribit
hos quidem inquirendos ñ ee. obla¬
tos uͦ puniri oportere: tertullianus
refert in apologetico. Alivd
et historicus insignis habetur:
cuius plurima ingenii oꝑa extant.

Expanded text:
Plinius Secundus, cum quamdam provinciam regeret, et in magistratu suo Praeter obstinationem non sacrificandi, et antelucanos coetus ad canendum cuidam Christo ut Deo, nihil apud eos repeririulteria, latrocinia, et his similia. Ad quae commotus Trajanus rescribit: Hoc genus quidem inquirendum non esse, oblatos vero puniri oportere. Tertullianus refert in Apologetico. Romanaet historicus insignis habetur, cujus plurima ingenii opera exstant.
Abbreviated transcription (Latin):
questrib militiis industrie
functus: ꝓcurationes qͦ splen¬
didissimas atq continuas summa
integͥtate administrauit. Et tam̾
liberalib studiis tantã oꝑam de¬
dit: ut n̾ temere quo plura in
Item naturalis hystoriȩ: xxxuii.
libros absoluit. Pcriit grades cam
eẽt. et flagrante uesuuio ad explo¬
rancdas ꝓpius causas. liburnicaᷤ per¬
tendisset. neq aduersantib uen¬
tis. remeare posset: ui pulueris ac
fauille oppressus ⁊ uł ut quidam en¬
stimant a seruo suo occisus. quem
deficiens estu ut nece̾ sͥ maturaret

Expanded text:
questribus militiis industrie functus procurationes quoque splendidissimas et continuas summa integritate administravit, et tamen liberalibus studiis tantam operam dedit, ut non temere quis plura in itemque "Naturalis Historiae" XXXVII libros absolvit. Periit clade cladeesset et flagrante Vesubio ad explorandas propius causas liburnica tendisset, MSS. nec adversantibus ventis remeare posset, vi pulveris ac favillae oppressus est, vel ut quidam existimant a servo suo occisus, quem aestu deficiens ut necem sibi maturaret
Abbreviated transcription (Latin):
n marinis ostreis auditum ẽe̾ ñ ÷
uerisimile. s ad sonum mergere se
membra hu̾t nec foramina. audire
tamen cos palam ÷ ut patit cum plauͤ¬
su cong̾gari feros ad cibũ assuętum¬

Expanded text:
n marinis ostreis auditum esse non est verisimile, sed ad sonum mergere se membra habent nec foramina, audire tamen eos palam est, utpote cum plausu cong
Abbreviated transcription (Latin):
lum tam̃ ẽe in tantulis pot̾. Estimemꝰ
pꝰtea ingeniũ. hicme condunt᷑. Unde
eñi ad priunas niuesq et aquilonum
flatus ꝑferre uires: sane et mnsecta om
mutata ÷ aut errauerunt pͥores. son¬
dunt᷑ a uergiliaꝵ occasu et latent ultra
cxortum. adeo ñ ad ueris initium ut e¬
dixere: ne quisquã in italia de alius
existimat. aute fabas florentes excunt
ad oꝑa et labores. nullusq cũ ꝑ celum
licuit ocio ꝑit dies. orimum fauos con¬
struunt. ceram fingunt. hoc ÷ do
mos cellasq faciunt. dem sob olẽ pꝰt¬
ea mella. Ceram ex florib meligini̾e̾
e lacͥmis arboꝵ quȩ glutinũ pari¬
unt salicis ulmi harundinis sucos
cũ bis resina. his pͥmum aluũ ipsam
nitus totum ut quodam tectorio illi ni¬
unt. et aliis amaiorib suis contra aliaꝵ
bestiolarum ainditates id se facturas

Expanded text:
lum tamen esse in tantulis potest? aestimemus post ea ingenium. v 13 Hieme conduntur — unde enim firmae pruinas nivesque et aquilonum flatus perferre vires? — sane et insecta omnmutata est, aut erraverunt priores. conduntur a vergiliarum occasu et latent ultra exortum — adeo non ad veris initium, ut dixere, nec quisquam in Italia de alvis existimat ante fabas florentes —, 14 exeunt ad opera et labores, nullusque, cum per caelum licuit, otio perit dies. primum favos construunt, ceram fingunt, hoc mos cellasque faciunt, dein subolem, postea mella, ceram ex floribus, melliginem e lacrimis arborum quae glutinum pariunt, salicis, ulmi, harundinis suco , cummi, resina. his primum alvum ipsam intus in totum ut quodam tectorio inlinunt et aliis amarioribus sucis contra aliarum bestiolarum aviditates, id se facturas
Abbreviated transcription (Latin):
l polypus. idem cunicula admota
ab odore ꝓtinus resilit. Purpure qͦ
fetidis capiunt᷑. Nam de reliquo ani¬
malium gen̾e quis dubitet : Cornus
ceruim odore serpentes fugantur.
s maxime styracis. origani. aut cal¬
cis aut sulphuris formioe necantur
is et t̾restͥum uermib qͦ cxistimaueri
om̃ib sensum et gustatus ẽe. Cur en̾i
alios alia saporis appetant. in quod uł

Expanded text:
 polypus; idem cunila admota ab odore protinus resilit. purpurae quoque faetidis capiuntur. nam de reliquo animalium genere quis dubitet? cornus cervini odore serpentes fugantur, sed maxime styracis; origani aut calcis aut sulpuris formicae necantur. is et terestrium vermibus quoque. Existimaverim omnibus sensum et gustatus esse. cur enim alios alia sapo
Abbreviated transcription (Latin):
corpus arenti simile ne uo mollius in
reliquis partib istius aere quam du¬
rius et hoc solum his ÷ nec p̾terea ali¬
ud nichil intus nͥ ac modũ paucis in¬
testinum implicx um. Itaq dinulsis
p̾cipua uiualitos et partiũ singulaꝵ
palpitatio quia quęcumq ÷ ratio uita¬
lis illa ñ certis in ÷ membris. s toto ᷝ cͨor¬
ꝑe minime tam̃ capite. solumq n̾ mo¬
uet᷑ nͥ cũ pectore auulsum. In nullo ge¬
n̾e plures sunt pedes. Ex quib ex his
plurimi diutius uiuunt diuulsa. ut in
scolopendris uidemus. hñt aute ocłos
p̾terq sensib et̃ actum atq gustatũ.
aliqua et ocloratũ pauca et auditum.
ex eo gen̾e hominum causa genitis. mel¬
la contrabunt sucumq dulcissimũ. ati
subtilissimũ ac salub̾rimum. fauos con¬
fingunt. et ceraᷤᷤ mille ad usus uitȩ la

Expanded text:
corpus, arenti simile, nervo mollius, in corpus, arenti simile, nervo mollius, in reliquis partibus tutius vere quam durius. et hoc solum iis est, nec praeterea aliud. nihil intus nisi admodum paucis intestinum inplicatum. 10 itaque divolsis praecipua vivacitas et partium singularum palpitatio, quia quaecumque est ratio vitalis illa non certis inest membris, sed toto in corpore, minime tamen capite, solumque non movetur nisi cum pectore avolsum. in nullo genere plures sunt pedes, et quibus ex his plurimi, diutius vivunt divulsa, ut in scolopendris vidimus. habent autem oculos praeterque e sensibus et tactum atque gustatum, aliqua et odoratum, pauca et auditum. ex eo genere hominum causa genitis. mella contrahunt sucumque dulcissimum atque subtilissimum ac saluberrimum, favos confingunt et ceras mille
Abbreviated transcription (Latin):
sec uideo cur magis ñ possint trahere
animam talia iuuere quãspirare
iie uscerib. qd̵ etiam in marinis docu¬
imus quãuis arcente ĩpiratum densita
uiuentia hab̾c sensum uictus. gen̾atio¬
nis oꝑis atq etiam de fitturo curã. Et
quamius ñ sint membra quȩ uelut cari¬
na sensus mnuchant. e̾e tam̃ bis auditũ
ofactum gustũ. Eximia p̾terca naturȩ.
tona sollertiam. animũ artem. Quis ere¬
faclle crediderit sanguinem ñ e̾e hisͤ
fateoi sicut ne t̾restrib quidem cunc¬
tn int̾ se similem quid̾e. ut scpiȩ in ma
⁊i sanguis ureᷤᷤ atramentũ obtincanT̃
purpuraꝵ ger̃ infector ille sucus sic et
infectus quisquis ÷ uitalis humor hic
art̃ sanguis donec existimatio sua cuiq
st lob ꝓpositum ⁊ naturas rerũ manste¬
tas indicare. non causas clubias ind̾a
ltincm nec pingiua nec carnes nec¬
instã quicde ftragilem ut quȩdam
marina. nec quȩ iure dicatur cutis s

Expanded text:
nec video cur magis possint non trahere nec video cur magis possint non trahere animam talia et vivere quam spirare sine visceribus, quod etiam in marinis docuimus quamvis arcente spiritum densitatviventia , habere sensum victus, generationis, operis atque etiam de futuro curam, et quamvis non sint membra quae velut carina sensus invehant, esse tamen iis auditum, olfactum , gustatum, eximia praeterea naturae dona, sollertiam, animum, artem, quis facile crediderit? sanguinem non esse iis fateor sic ut terrestribus quidem, cunctis inter se similem: verum ut saepiae in mri sanguinis vires atramentum optineat, purpurarum generi infector ille sucus, sic et insectis quisquis est vitalis umor, hic erit sanguis. denique existimatio sua cuique sit: nobis propositum est naturas rerum manifestas indicare, non causas indagare dubialaginem nec pinguia nec carnes, ne crustam quidem fragilem ut quaedam marina, nec quae iure dicatur cutis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit exilitas recipca generauit ar¬
t. ut fodiendo acuminatim parit̾
sorbendoq fistulosum eẽt. quos teredi¬
in acd ꝑforanda robora cum sono te¬
ste dentes affiait. potissimumq eli¬
no cibatum fecit. S turrigeros ele¬
phantoꝵ miramur humeros. tauro¬
rumq colla et truces in sublime iactꝰ
tygͥum rapinas. leonum iubas cum
rerum natura nusquã magis quam in
minimis tota sit. Quaꝑpt̾ queso ne le¬
n gentes qñ ex his ĩꝑnunt multa eci¬
nsecta multi negarunt spirare. idq
tatione ꝑsuadentes. qm̃ uiscera int̾i¬
ora nexus spirabilis ñ ine̾et. itaq
iuere ut arbores frugesq. s plurimũ
inter÷ s̃piret aliquis an uiuat. eadem
decausa nec sanguinem his ẽe qui sit
merosa questionum series exoritur.
Idan em̃ et uocem his e̾e negant in
tanto murmure a pium cicadaꝵ sono.
it alia quęuis estimabunt᷑ locis. Nam
mͥ contuenti semꝑ suasit rerum nat᷑a.
nichil incredibile existimarr de ea.

Expanded text:
non possit exilitas, reciproca generavit arnon possit exilitas, reciproca generavit arte, ut fodiendo acuminatum pariter sorbendoque fistulosum esset! quos teredini ad perforanda robora terebrarum sono teste dentes adfixit potissimumque e ligno cibatum fecit! 4 sed turrigeros elephantiorum miramur umeros taurorumque colla et truces in sublime iactus, tigrium rapinas, leonum iubas, cum rerum natura nusquam magis quam in minimis tota sit. quapropter quaeso ne legentes, quoniam ex his spernunt multa, etinsecta multi negarunt spirare, idque ratione persuadentes, quoniam viscera interiora nexus spirabilis non inessent. itaque vivere ut fruges arboresque, sed plurimum interesse, spiret aliquid an vivat. eadem de causa nec sanguinem iis esse, qui simerosa quaestionum series exoritur. 6 iidem enim et vocem esse iis negant in tanto murmure apium, cicadarum sono, et alia quae suis aestimabuntur locis. nam mihi contuenti semper suasit rerum natura nihil incredibile existimare de ea.
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguine etiam carere ꝓclicieillit.
Multa hec et multigena t̾restͥum uo¬
lucrumq uita. alia pennata ut apes
alia utroq modo ut formicȩ. aliqua
et pennis et pedib carentia. iurexm̃ia
insecta appellata ab incisuris quȩ ñe
ceruitium loco. nunc pectorum atq
alũ p̾cincta seꝑant membra cenuiꝰ fi¬
stula coherentia. aliquis uͦ ñ tota ma¬
sura eam ambigente roga sed in alio
aut suꝑ nectantum imbricatis fleub
uertebris nunquã alibi spectatore
naturȩ rerum artificio. In magnis si¬
quide corꝑib aut certe maionb sac¬
lis officina sequaci materia fuit
n his tam paruis atq
tam nullis quȩ ratio. quanta uis tall
inextri cabilis ꝑ fectio. ubi tot sensus col¬
locauit in culice. Et sunt alia dictu mi¬
nora s ubi uisum in eo p̾tendit ubi
nem maximã uocem ingenerautt as
subtilitate pennas annectit p̾lousia¬
uit pedũ crura. disposuit ieumnans
uͦ ꝑtodiendo t̾gori quo spicibut
ingenio atq in capaci cum cerni

Expanded text:
et sanguine etiam carere prodiderunt. multa haec et multigenera, terrestrium volucrumque vita alia... pinnata, ut apes, alia utroque modo, ut formicae, aliqua et pinnis et pedibus carentia, et iure omnia insecta appellata ab incisuris, quae nunc cervicium loco, nunc pectorum atque alvi, praecincta separant membra, tenui modo fistula cohaerentia, aliquis vero non tota incisurae ambiente ruga, sed in alvo aut superne tantum imbricatis flexili vertebris , nusquam alibi spectatiore naturae rerum artificio. in magnis siquidem corporibus aut certe maioribus facilis officina sequaci materia fuit: in his tam parvis atque tam nullis quae ratio, quanta vis, quam inextricabilis perfectio! ubi tot sensus collocavit in culice? et sunt alia dictu minora: sed ubi visum in eo praetendit? ubi one maximam vocem ingeneravit? 3 qua subtilitate pinnas adnexuit, praelongavit pedum crura, disposuit ieiunam cvero perfodiendo tergori quo spiculavit ingenio atque, ut in capaci, cum cerni
Abbreviated transcription (Latin):
quam quib mortiferũ fuisse signum
contra consuetudine̾ somniũ inuenimꝰ
exempla. Magnus hic muita locus et di¬
u̾sis refertur docum̃tis. utrum ne sint
aliqua p̃scita anini quiescentis qua
fiant ratione an fortuita res sit ut
pleraq. si exemplis. gantur ꝓfecto
paria sunt. Autunmo et a cibis ꝓximi
atq in dornutiore uana e̾e nisa ꝓpe
conuenit. Eit autẽ somnus nichil ali¬

Expanded text:
mquam, quibus mortiferum fuisse signum mquam, quibus mortiferum fuisse signum contra consuetudinem somnium invenimus exempla. magnus hic in vita locus et diversis refertus documentis, utrumne sint aliqua praescita animi quiescentis, quae fiant ratione, an fortuita res sit ut pleraque. si exemplis agatur, profecto paria fiant. a vino et a cibis proxima atque in redormitione vana esse visa prope convenit. est autem somnus ni
Abbreviated transcription (Latin):
enixa catulos quorum ab uno filium
et necem intulisse catulo nec pꝰtea in¬
tectũ id reuersam. cxxuii
Iomni questio ñ obscuram coniecta¬
tionẽ ht̃. In t̾restͥb omĩa quȩ contue¬
ant dormire manifestum ÷. Aquatilia
qͦ exiguũ quidem eciam qui de cet̾is
dubitant dormire tam̾ existimant ñ
oculoꝵ argumento quia ñ hñt genas
uerũ qͣmete cernuntur placida seu so¬
porata neq alia quam caudis mouen¬
tia. et ad tumultũ aliquem expauescen¬
tia. De thinnis confidentius affirmat᷑:
iuxta ripas enĩ aut petras dormiunt
Plani autẽ piscium in uado ut manu
sepe tollant᷑. Nam delfini balenȩ qua
st̾tentes etiam audiuntur. Insecta qͦ.
dormire silentio apparet. quȩ ne lumi¬
nib quidẽ ad motis excitent᷑. cxxuiii
omo genitus p̾mit᷑ sonmno ꝑ aliqͦt
menses dem longior in dies inigilia
Ssominat statim infans. nam et pauore
exꝑgucit᷑ et suctũ nnitat᷑. Quidam uͦ ñ¬

Expanded text:
enixa catulos, quorum ab uno filium enixa catulos, quorum ab uno filium et necem intulisse catulo nec ptectum id reversam. xcvii 209 Somni quaestio non obscuram coniectationem habet. in terrestribus omnia quae coniveant dormire manifestum est. aquatilia quoque exiguum quidem, etiam qui de ceteris dubitant, dormire tamen existimant, non oculorum argumento, quia non habent genas, verum ipsa quiete cernuntur placida ceu soporata neque aliud quam caudas moventia et ad tumultum aliquem expavescentia. 210 de thynnis confidentius adfirmatur; iuxta ripas enim aut petras dormiunt, plani autem piscium in vado, ut manu saepe tollantur. nam delphini ballaenaeque stertentes etiam audiuntur. insecta quoque dormire silentio apparet, quae ne luminibus quidem admotis excitentur. xcviii 211 Homo genitus premitur somno per aliquot menses, dein longior in dies vigilia. somniat statim infans; nam et pavore expergiscitur et suctum imitatur. quidam vero nu
Abbreviated transcription (Latin):
spinȩ deuorantes. egytum uͦ in tan¬
tum ut sanguine̾ eoꝵ c̾dant ñ coire.
multis ueneficiis id infamant. Dissi¬
dent ihopes et leones. et minima ȩ¬
que maxima formicosã arborẽ muri¬
ce carent. Librat araneus se filo in ca¬
put serpentis porrecte sub umbra ar.¬
boris suȩ tantaq ui morsu cerebrum
app̾hendit. ut stridens subinde et uirti¬
gine rotata. ne filum quide penden¬
tis rumꝑe adeo ñ fugere queat. nec
finis aute mortem ÷c xxx¬
ursis amici pauones et columbȩ
turtures et psiltaci. merulȩ et turdi.
cornix et ardiolȩ. contra uulpium genꝰ
communib inimicitus. Harpe et mil¬
nus contra triorchin cxxui
umñ et affectus indicia sunt etiã
in ierpent̾ib. In mitissimo animali¬
um gen̾e dicta sunt quȩ archadia
narrat de dño ad racone ieruato. et
agnito uoce draconis. De aspide mi¬
raculum phillarcho redchturis
eni auctor ÷ cum ad m̾̃iam cuidama
ueniens in egypto aleret᷑ assidue

Expanded text:
spinae devorantes, aegithum vero in tanspinae devorantes, aegithum vero in tantum, ut sanguinem eorum credant non coire multisque ideo veneficiis infament. 206 dissident thoes et leones, et minima aeque ac maxima. formicosam arborem urucae cavent. librat araneus se filo in caput serpentis porrectae sub umbra arboris suae tantaque vi morsu cerebrum adprehendit, ut stridens subinde et vertigine rotata ne filum quidem pendentis rumpere, adeo non fugere queat. nec finis ante mortem est. Rursus amici pavones et columbae, turtures et psittaci, merulae et turtures, cornix et ardiolae contra volpium genus communibus inimicitiis, harpe et miluus contra triorchin . quid, non et adfectus indicia sunt etiam in serpentibus , inmitissimo animalium genere? dicta sunt quae Arcadia narrat de domino a dracone servato et agnito voce draconis. de aspide miraculum Phylarcho reddatur. is enim auctor est, cum ad mensam cuiusdam veniens in Aegypto aleretur adsidue
Abbreviated transcription (Latin):
bis bella amicitieq un̾ et aifectus p̃t̾
illa quȩ de quibq eoꝵ suis diximꝰ locis.
iĩdent olores et aquilȩ. e xxiiii
coruus et chorcus. noctu muicem oua ex¬
quirentes. Simili modo coruus et mil¬
uus. illo p̾ripiente hinc cibos. Cornices
et cet̾e minores aues rursus cũ t̾restrib.
mustela et cornix turtur et pyrallis.
iencumones uespȩ et pbalangia. aranei
inũdiantes. Egytus aiis minima cum
asino spuetis eñi se scalpendi causa
atterens nidos eius dissipat. Qd̃ adeo
pauet ut uoce omnino rudentis audi¬
ta qua eiciat. pulli ipsi metu caclant
Itaq aduolans ulcera eius rostro ex¬
cauat. Molpes et nili. angues. et muste¬
le et sues. Esalon uocatur parua aiuis
oua cormi frangens cuius pulli infe¬
stant᷑ a uulpib inuicem hec catulos
enis ipsamq uellit. Qd̃ ubi uidint cor¬
ni contra auxiliant᷑ uelut ad u̾sus cõ¬
mun̾e̾ hostem et agitant. Is in spinis
uiuit idcuro asinos et ipsa odit flores

Expanded text:
iis bella amicitiaeque, unde et adfectus, praeter iis bella amicitiaeque, unde et adfectus, praeter illa quae de quibusque eorum suis diximus locis. dissident olores et aquilae, corvus et chloreus noctu invicem ova exquirentes, simili modo corvus et miluus, illo praeripiente huic cibos, cornices et ceterae minores aves, 204 rursus cum trochilo mustela et cornix, turtur et pyrallis, ichneumones vespae et phalangia aranei,insidantes, — aegithus avis minima cum asino; spinetis enim se scabendi causa atterens nidos eius dissipat, quod adeo pavet, ut voce omnino rudentis audita ova eiciat, pulli ipsi metu cadant; igitur advolans ulcera eius rostro excavat — volpes et milui, angues et mustelae et sues. 205 aesalon vocatur parva avis ova corvi frangens, cuius pulli infestantur a volpibus. invicem haec catulos eius ipsamque vellit; quod ubi viderunt corvi, contra auxiliantur velut adversus communem hostem. et acanthis in spinis vivit; idcirco asinos et ipsa odit flores
Abbreviated transcription (Latin):
sed iuuere sic edunt. Ruminant p̾ter
iam dicta sil uestriũ cerui cum a nob
aluntur. Om̃ia autem iacentia potiꝰ
quam stantia et hieme magis quã esta¬
te septenis fere mensib Pontici qͦ mu¬
ex alio gon̾e sint. Quib continui den¬
tes sorbent ut equi boues. Neutrum
urs̃ s aquam qͦ morsu uorant. In
a frica maior pars feraꝵ ñ bibunt estate
inopia imbrium. Qu̾amobcausã capti
mures lybici si bebere moriuntur. Ou¬
gem ꝑpetuo sitientia africa generant
ex natura loci potu carente. Et mirabi¬
li modo ad remedia sitientium. namq
getuli latrones eo durant auxilio reꝑ
uesicis insidunt. In eadem africa par¬
di conclensa arbore occultatiq eaꝵ
ramis in p̾tereuntia desiliunt. atq
e uolucrum sede grassant᷑. feles quid̾e
quo silentio quam leuidꝰ uestigiis ob¬
repunt auib. quã occultȩ speculatȩ
in musculos exiliunt. ex crementa sua
eftosa obruunt t̾ra intelligentes odo¬
difficulter apparet. Sunt enĩ quedam

Expanded text:
ibere, sic edunt. ruminant praeter iam dicta silvestrium cervi, cum a nobis aluntur, omnia autem iacentia potius quam stantia, et hieme magis quam aestate, septenis fere mensibus. Pontici quoque muex alio genere sint. quibus continui dentes, sorbent, ut equi, boes. neutrum ursi, sed aquam quoque morsu vorant. in Africa maior pars ferarum aestate inopia imbrium, quam ob causam capti mures Libyci , si bibere, moriuntur. orygem perpetuo sitientia Africae generant ex natura loci potu carentem et mirabili modo ad remedia sitientium: namque Gaetuli latrones eo durant auxilio, repvesicis. Insidunt in eadem Africa pardi condensam arborem occultatique ex ramis in praetereuntia desiliunt atque e volucrum sede grassantur. feles quidem quo silentio, quam levibus vestigiis obrepunt avibus! quam in musculos exiliunt! excrementa sua effossa obruunt terra, intellegentes ododifficulter apparet. Sunt enim quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
le carne tantum int̾ aquatica mer¬
gi solida utt deuorarr. quȩ cet̾e reddunt.
crotali hnͣt. nec distare existimarent᷑
om̃ino nisi faucib ipsis inee̾t alt̾ius
ut̾i genus. hoc omĩa i explebile aui-¬
mal congerit. mira ut sit capacitas. mox
ꝑfecta rapina sensim in denos recddita
ĩnuera aliũ ruminatis modo refeit

Expanded text:
e carne o tantum, inter aquaticas mergi, soliti avide vorare et quae ceterae reddunt. crotali habent nec distare existimarentur omnino, nisi faucibus ipsis inesset alterius uteri genus. huc omnia inexplebile animal congerit, mira ut sit capacitas. mox perfecta rapina sensim inde in os reddita in veram alvum ruminantis modo refert
Abbreviated transcription (Latin):
ginta dieb et plurimũ trib. set̾e ca¬
nes et semenstres coitum patiuntur.
Implent᷑ om̃s uno coitu. quȩ ante
iustum tempus conceꝑe diutius cȩcos
huit. tatuli se om̃s cotidem dieb exi¬
stimant᷑ in rumna attollere crus fere
sem̃stres id ÷ signũ consummati ui¬
rium roboris. fẽminȩ hoc id̾e siden¬
tes partus duodeni qͥb
numerosissimi cet̾o quinĩ seni. ali¬
quando singuli. qd̃ ꝓdigiosum pu¬
tant sicut omnes mares aut om̃s
feminas gigni. Primos qͦ mares
pariunt. in cet̾is alt̾nant. Incunt᷑ E
apartu serto mense. octonos lacon

Expanded text:
et plurimum III. ceterae canes et semenstres coitum patiuntur. implentur omnes uno coitu. quae ante iustum tempus concepere, diutius caecos habent catulos, et omnes totidem diebus. existimantur in urina attollere crus fere semenstres; id est signum consummati virum roboris. feminae hoc idem sidentes. 178 partus duodeni quibus numerosissimi, cetero quini, seni, aliquando singuli, quod prodigiosum putant, sicut omnes mares aut omnes feminas gigni. primos quosque mares pariunt, in ceteris alternant. ineuntur a partu sexto mense. octonos Lacon
Abbreviated transcription (Latin):
statu fieri pregnantes oꝑinant᷑es. Itaq
qͥesinit mirum e̾c. uñ uis tanta messes
populetur murium agrestium. In qͥb
titudo repente occidat. Nam nec exa¬
nimes reꝑiuntur. neq extat qui mu¬
rem in hieme in agro effoderit. Plu¬
rimi ita ad troadem ꝑueniunt etiã

Expanded text:
statu fieri praegnantes opinantur. itaque desinit mirum esse unde vis tanta messes populetur murium agrestium, in quibudo illa multitudo repente occidat. nam nec exanimes reperiuntur neque extat qui murem hieme in agro effoderit. plurimi ita ad Troada proveniunt et iam
Abbreviated transcription (Latin):
ula hõminis gigni accipimus a mults¬
I leraq enim occulta et cęca origine
puenunt etiam in quadripełu gen᷑ x.
sicut sa la maudrȩ animal
lacereȩ figura stellatum. nunquã nisi
magnis ymbrib ꝓueniens et serenitate
desimnens huic tantus rigor ut ignem
tacti citinguat. ñ alio modo quam gla¬
ties eusdem sanie quȩ lactea ore uo¬
mitir quacumq s coiꝑis humani conta¬
da tori defiuunt pili Idq qd contac
un ⁊ colore̾ in uitiliginem mutat

Expanded text:
dulla hominis spinae gigni accepimus a multis. pleraque enim occulta et caeca origine proveniunt, etiam in quadrupedum genere, sicut salamandrae, animal lacertae figura, stellatum, numquam nisi magnis imbribus proveniens et serenitate desinens. huic tantus rigor, ut ignem tactu restinguat non alio modo quam glacies. eiusdem sanie, quae lactea ore vomitur, quacumque parte corporis humani contacta toti defluunt pili, idque, quod contactum est, colorem in vit
Abbreviated transcription (Latin):
undetim. Incubant feminę tantũ tͥce
lis eoꝵ urtica contractu mortifera. nec
minus auiditas nunc sacictate ninua.
nunc sua metui quando ap̃hensa radi¬
ce morsu sepe conantes auellere. ante
colla sua abrumpunt. Contra uẽticam
pelion. hii in cottu anguntur. mares
quiiem cũ uociferati sanguinem eti¬
am ex oculis ꝓfundunt. nec minus egre
pariunt grauidȩ. Aquila tͥcenis dieb
incubat et fere maiores alites. minores
uicenis ut miluus et accipit̾ singłos
cornicem incubantem mas pascit. Pica
nouenos. melancoriphus supra xxͦ.
parit semꝑ nuimero impari. nec alia
in plures tanta fecunditas. maior par¬
uis. hirundini ceci pͥmo pulli et fere
om̃ib quib numerosior fętus. Irrita¬
oua quȩ hy pemenia diximꝰ aut mutura
femine int̾ se libidinis imaginatione
concipunt aut puluere. Nec columbs
nora ac minus iocundi saporis et ma¬
gis humida. Quid̾a et uento putant
ea gen̾are. Quadecausa etiam rephiri

Expanded text:
XI. incubant feminae tantum triceXI. incubant feminae tantum tricelis eorum urtica contactu mortifera, nec minus aviditas nunc satietate nimia, nunc suamet vi, quando adprehensa radice morsu saepe conantes avellere ante colla sua abrumpunt. contra urticampelion. hi in coitu anguntur; mares quidem cum vociferatu sanguinem etiam ex oculis profundunt. nec minus aegre pariunt gravidae. 165 aquila tricenis diebus incubat et fere maiores alites, minores vicenis, ut miluus et accipiter. miluuscornicem incubantem mas pascit. pica novenos, melancoryphus supra XX parit, semper numero inpari, nec alia iis plures: tanto fecunditas maior parvis. hirundini caeci primo pulli sunt et fere omnibus quibus numerosior fetus. ova, quae hypenemia diximus, aut mutua feminae inter se libidinis imaginatione concipiunt aut pulvere, nec columbaenora ac minus iucundi saporis et magis umida. quidam et vento putant ea generari, qua de causa etiam zephyria
Abbreviated transcription (Latin):
concipiunt. Quare int̾ pullos oua
inuemunt᷑. et alii ꝓuolant alii erũ¬
punt. ipsi qͦ pulli quinq menstres
fetificant. et ipse autem int̾ se si
mas ũ sit fcmine eque saliunt. pa¬
riuntq ona irrita ex quib nichil¬
om̃ino gignit᷑ quȩ hẏpemenia gͥci
uocant. Pauo a tͥmatu parit pͥmo au¬
no. Unuin autem alt̾m ouum sequen¬
ti. quat̾na quinaue. Cet̾is duodena
ñ amplus int̾mittens binos dies. t̾nos¬
ue parit. Et ter anno si gallinis subi¬
ciantur incubanda. maros ea franginit
desid̾io incubantium. Quaꝓpt̾ noctu
guntur. Mares singulis quinis suffi¬
ciunt conuigib. Cum singlȩ aut binȩ
fuere corrumpitur salacitate fecundi
coeunt pariunt uere: aut si bruma
coiere pꝰt solstitium .xl. ꝓͥbe bis an¬
no si pͥorem fctum gallinȩ excludant.
alia plurima oua selecim. paucissima
septem. Siquis subriiat pariunt donec
rumpantur. alicna ñ excludunt. R̾
in cubanda subici utilissimu̾ noue̾ aut

Expanded text:
concipiunt; quare inter pullos saepe ova concipiunt; quare inter pullos saepe ova inveniuntur, et alii provolant, alii erumpunt. ipsi deinde pulli quinquemenstres fetificant. 160 et ipsae autem inter se, si mas non sit, feminae aeque saliunt pariuntque ova inrita, ex quibus nihil gignitur, quae hypenemia Graeci vocant. 161 Pavo a trimatu parit; primo anno unum aut alterum ovum, sequenti quaterna quinave, ceteris duodena, non amplius, intermittens binos dies ternosve parit, et ter anno, si gallinis subiciantur incubanda. mares ea frangunt desiderio incubantium; quapropter nocguntur. mares singuli quinis sufficiunt coniugibus. cum singulae aut binae fuere, corrumpitur salacitate fecunditcoeunt, pariunt vere aut, si bruma coiere, post solstitium, XL prope, bis anno, si priorem fetum gallinae excludant, alias plurima ova XVI, paucissima VII. si quis subripiat, pariunt donec rumpantur. aliena non excludunt. 163 incubanda subici utilissimum VIIII aut
Abbreviated transcription (Latin):
digitos transuerso uno ad rem diui¬
nam. luteo rostro pedib q ñ pure
uidentur adoꝑtanca sacra nigrȩ
alitum s quib contra fecunditas
rara et incubatio oius noxia. Immicis¬
sima aut̾e om̃ium gen̾i pituita max
utiq̃ lauo aut herba sabina fiat
penna ꝑ transu̾sas inserta nares. Et
ꝑ omnes dies et motacib alium con
ferre aut aqua ꝑfusus inqmͣ au̾tit.
Noctua autcum semine uitis alue co
ritu osculant᷑. ante coitum parit fere
bina oua ita natura moderante ut
aliis crebrior fastus. aliis numerosior.
palumbus et curtur plurimũ t̾na
educant. t̾tium irritũ ÷ ac urinum
uocant. Palumbis incubat femina
pꝰt meridiana in matutinũ. cet̾o ma¬
nani pariunt. pͥorẽ marem pꝰt tridie
feminã. Incubant in eo gen̾e ambo
int̾diu mares noctii feminȩ. Exclu¬
uicesimo die pariunt
a coitu. U. Estate quidem int̾dũ
dinis mensib t̾ne ducunt paria
namq .xuiii. die excludunt statĩq

Expanded text:
digitos traverso uno. ad rem dividigitos traverso uno. ad rem divinam luteo rostro pedibusque purae non videntur, ad opertanea sacra nigrae.alitum, sed quibus centra, fecunditas rara et incubatio ovis noxia. lxxviii 157 Inimicissima autem omni generi pituita maxiutique si e lauru aut herba sabina fiat, pinna per traversas inserta nares et per omnes dies mota; cibus alium cum farre aut aqua perfusus, in qua maduerit noctua, aut cum semine vitis albae cocritu osculantur ante coitum. pariunt fere bina ova, ita natura moderante, ut aliis crebrior sit fetus, aliis numerosior. palumbis et turtur plurimum ternaeducant. tertium inritum est; urinum vocant. palumbis incubat femina post meridiana in matutinum, cetero manam pariunt, priorem marem, postridie feminam. incubant in eo genere ambo, interdiu mas, noctu femina. excludunt XX die, pariunt a coitu V. aestate quidem interdum binis mensibus terna educunt paria, namque XVIII die excludunt statimque
Abbreviated transcription (Latin):
Celernis excluduntur calidis dieb id̾o
mine ouorum positus aut t̾ra exeret᷑.
Quȩclam aut̾e et citra in cubitũ spon¬
ge naturȩ gignunt. ut in egypti fig¬
cusis taindiu putare solitum donec
cooꝑta t̾ra fetum elere oua quin et
ab homine ꝑficunt᷑ xcuiiii¬
ulia augusta pͥma sua iuuentatib
cesarẽ ex nerone grauicda cũ parere
uirilem sexũ ad modum cuꝑet. hoc
usa ÷ puellari augurio ouum sinu
inde foitassis inuentũ ut oua calido
in loco imposita paleis igne modico
fouerent᷑ homine uersante parit̾q
mortua galliua mariti eaꝵ insi
succedentes inuicem. et reliqua fecȩ
more facientes abstinentesq se can¬
tu. Suꝑ omnia ⁊ anatũ ouis subdi¬
tis atq exclusis anmiratio pͥma n̾
plane agnoscentis fetum mox incer¬
tis incultus sollicite conuocantis. pͣtie¬
mo lamentis circa piscinę stagna
mergentib se pullis natura duce
in partib aliquando et suꝑ quatuor

Expanded text:
celerius excluduntur calidis diebus; idecelerius excluduntur calidis diebus; idemine ovorum positus aut terra ex aratro . quaedam autem et citra incubitum sponte naturae gignunt , ut in Aegypti ficusis tam diu potare solitum, donec cooperta terra fetum ederent ova. Quin et ab homine perficiuntur. Iulia Augusta prima sua iuventa Tib . Caesare ex Nerone gravida, cum parere virilem sexum admodum cuperet, hoc usa est puellari augurio, ovum in sinu inde fortassis inventum, ut ova calido in loco inposita paleis igne modico foverentur homine versante, pariterque mortua gallina mariti earum visi succedentes in vicem et reliqua fetae more facientes abstinentesque se cantu. super omnia est anatum ovis subditis atque exclusis admiratio prima non plane agnoscentis fetum, mox incerti singultus sollicite convocantis, postremo lamenta circa piscinae stagna mergentibus se pullis natura dulceinparibus, aliquando et super IIII
Abbreviated transcription (Latin):
eitumtundit᷑. Uicesimo die mout̾
ae trum pedem habeat. dextiam uͦ
alam supra caput uitellus paulat̾i
aeficit. Aues omines in pedes nascun¬
cir lcontra quam reliqua anima¬
ia. Quȩdam gallinȩ om̃ia oua pari¬
unt et geminos int̾dum excludunt.
it comelius celsus auctor ⁊ alt̾m ma¬
iorem aliqui negant om̃ino geminoᷤᷤ
exrlucli. Plus uicena quina in cu¬
bandas. ubiq tam̃ parere bruma inci¬
piunt. Optima fetura ante uernumt
cquinoctium. pt solstitiũ nata ñ im¬
plent magnitudin̾e̾ iustam. tantoq
incubari intra decem dies edita utilis¬
simum. uet̾a aut recentiora in fecun¬
da subici impari numero debent.
quato dic pꝰtquam ceꝑe in cubari si
contra lum̾ cacumine ouoꝵ app̾henso¬
ima manu purus et unnis modi ꝑlu
erꝑimentum. inane fluitat. Itaq si¬
dentia hoc ÷ plena subici uolunt.
gignant confusis uitalib uenis. In¬
cubationi cdatur initium pꝰt nouã lu¬
nam. quia pͥus inchoata ñ ꝓueniant.

Expanded text:
circumfunditur. vicensimo die si moveatur circumfunditur. vicensimo die si moveatur dextrum pedem habeat, dextram vero alam supra caput. vitellus paulatim deficit. aves omnes in pedes nascuntur , contra quam reliqua animalia. quaedam gallinae omnia gemina ova pariunt et geminos interdum excludunt, ut Cornelius Celsus auctor estiorem; aliqui negant omnino geminos excludi. plus vicena quina incubanda subici vetant. parere a bruma incipiunt. optima fetura ante vernum aequinoctium. post solstitium nata non implent magnitudinem iustam tantoque incubari intra decem dies edita utilissimum; vetera aut recentiora infecunda. subici inpari numero debent. quarto die post quam coepere incubari, si contra lumen cacumine ovorum adpima manu purus et unius modi perlexperimentum: inane fluitat, itaque sidentia. hoc est plena, subici volunt. gignant confusis vitalibus venis. incubationi datur initium post novam lunam , quia prius inchoata non proveniant.