comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no abinertia mea et quiete dicederem. Ad
retiã sedebim. Erant in proximo non uenobulum aut
lancea. seai itilus et pugillares: meditabar aliquid eno¬
tabamq. ut si manus uatuas plenas tamen teras repor¬
tarem Non eit quod contemnai. hoc studendi genus mi¬
rum est ut animus acogitatione metuque corporiser¬
citetur. Lam undiq silu̾e et solitudo. ipiumque illud
silentiũ quod uenacioni ditur magna cogitationis in¬
titamenta sunt Proinde cunt uenabere sicebit aucto¬
re me ui ranarium et laguncła sic etiam pugillares fe¬
ras Experirrisnen digam magia montibus quam
deris quod homcrus loui optumo maximo
possum Etenim sicut fas est mihi presertim te exigẽ¬
te oytuiare betitis contra unum hominum aduoca¬
tionem ata nec fidei nostre nec constancie quam diligis
conuenit adesse contra prouintiam. quam tot officiis
tot laboribus tet etiam periculis meis aliquando deui¬
nxerim. Tenebo ergo hoc temperamentum ut ex duo¬

Expanded text:
no ab inertia mea et quiete discederem. Ad no ab inertia mea et quiete discederem. Ad retia sedebam; erat in proximo non venabulum aut lancea, sed stilus et pugillares; meditabar aliquid enotabamque, ut si manus vacuas, plenas tamen ceras reportarem. Non est quod contemnas hoc studendi genus; mirum est ut animus agitatione motuque corporis excitetur; iam undique silvae et solitudo ipsumque illud silentium quod venationi datur, magna cogitationis incitamenta sunt. Proinde cum venabere, licebit auctore me ut panarium et lagunculam sic etiam pugillares feras: experieris non Dianam magis montibus quam deris quod Homerus Iovi Optimo Maximo:possum. Etenim, sicut fas est mihi, praesertim te exigente, excusare Baeticis contra unum hominem advocationem, ita nec fidei nostrae nec constantiae quam diligis convenit, adesse contra provinciam quam tot officiis, tot laboribus, tot etiam periculis meis aliquando devinxerim. Tenebo ergo hoc temperamentum, ut ex duo
Abbreviated transcription (Latin):
giam cauiam. Scripsit in quit epistolam quandam que
apud domitianum recitata est. Regulus omnuin bipe¬
dum nequissimus. Quod quidem modestus uerissime
scripserat. Hic fere nobis sermonis terminus. neq enĩ
uoluisse gredi longius ut mibi omnia libera serunem
dum maricus uenit Nec me p̃terit esse regulum
quod plerumq amore fortius est potest tamen fieri ut
hec concisi iabantur.Nam gratia malorum tam infida
eit qm̃ ipsi. Uerum ut idem iepius dicam erpecto. Ma¬
ricum. Uir est grauis prudens multis erperimentis
eruditus et qui futura possit ex preteritis prouidere¬
A libi et tentandi aliquid et quiescendi illo auctore ra.¬
tio conitabit. Hec tibi scripii. quia equum erat te pro amer¬
re mutuo non iolum omnia mea facta dictaq Ucrum
Idebis et licet rideas ego flinius ille quem
nosti apros tres equidem puleheriimos
api. Ipie inquis. ipse. non tamen ut omni¬

Expanded text:
giam causam: 'Scripsit' inquit 'in epistula quadam, quae giam causam: 'Scripsit' inquit 'in epistula quadam, quae apud Domitianum recitata est: "Regulus, omnium bipedum nequissimus"'; quod quidem Modestus verissime scripserat. Hic fere nobis sermonis terminus; neque enim volui progredi longius, ut mihi omnia libera servarem dum Mauricus venit. Nec me praeterit esse Regulum quod plerumque fortius amore est. Potest tamen fieri ut haec concussa labantur; nam gratia malorum tam infida est quam ipsi. Verum, ut idem saepius dicam, exspecto Mauricum. Vir est gravis prudens, multis experimentis eruditus et qui futura possit ex praeteritis providere. Mihi et temptandi aliquid et quiescendi illo auctore ratio constabit. Haec tibi scripsi, quia aequum erat te pro amore mutuo non solum omnia mea facta dictaque, verulio Tacito suo s. Ridebis, et licet rideas. Ego, ille quem nosti, apros tres et quidem pulcherrimos cepi. 'Ipse?' inquis. Ipse; non tamen ut omni
Abbreviated transcription (Latin):
decet. Piucos post dies ipe me Regulus conuenit in p̃to¬
ue officio. Illuc persetutus secretum petit. Ait timcre ic.
ne animo me penitus hereret quod incentum uitali ui¬
dicio aliqñ dixisset cum responderet mihi et iatrio tuf¬
fo Sitrius ruffus. cui non est tum Cicerone emulatio et qui
tententus est eloquentia sccłi nostri. Respondi nunc me in¬
telligere maligne dictum quia ipe confiteretur. Ceterum
potius sehonorificum cristimare Est enim inquani mihi
cum Citerone emulatio nec sum contentus eloqñtia segli
nestri. Nam stultusimum credo adimitandum non epti¬
mi queq proponere Sed tu qui huius uiditu memĩsti
cur illius ol litus es. In quo me interrgasti quid de met¬
ti modesti pietate. Ex palluit notabiliter. quamius palle¬
at semper. Hesitabundus inquit. inter rogaui non ut tibi
nocerem ied ue modesto. Uide hominis trudelitatem qui
se non dissimulet exuli nocere uoluisse. subiunxit egre¬

Expanded text:
decet.' Paucos post dies ipse me Regulus convenit in praetodecet.' Paucos post dies ipse me Regulus convenit in praetoris officio; illuc persecutus secretum petit; ait timere se ne animo meo penitus haereret, quod in centumvirali iudicio aliquando dixisset, cum responderet mihi et Satrio Rufo: 'Satrius Rufus, cui non est cum Cicerone aemulatio et qui contentus est eloquentia saeculi nostri'. Respondi nunc me intellegere maligne dictum quia ipse confiteretur, ceterum potuisse honorificum existimari. 'Est enim' inquam 'mihi cum Cicerone aemulatio, nec sum contentus eloquentia saeculi nostri; nam stultissimum credo ad imitandum non optima quaeque proponere. Sed tu qui huius iudicii meministi, cur illius oblitus es, in quo me interrogasti, quid de Metti Modesti pietate sentirem?' Expalluit notabiliter, quamvis palleat semper, et haesitabundus: 'Interrogavi non ut tibi nocerem, sed ut Modesto.' Vide hominis crudelitatem, qui se non dissimulet exsuli nocere voluisse. Subiunxit egre
Abbreviated transcription (Latin):
is tam insidiose interiegationis inuolueram. Nunc ergo
cenicientia exterutus apprehendit eetilium telerem moꝵ
fabium iustum rogat ut me sibi recontiliẽt. Nec cententꝰ
uenit ad ipurinnam huic suppliciter ut est cum tim̾et ab¬
iectissimus rogo inquit mane uideas plinium dom̃i. sed
plane mane. nec enim diutius perferze slititudinem pos¬
sum et quoquomodo effitias ne mihi irascatur. Eiugila¬
ueram. Nuntius ait. spiinna uenio adte.imo ego ad te
Coimus inporticum liuie cum alter ad alterum tendere¬
mus. Exponit reguli mandata. addie pretee iuas ue de¬
tebat optimum uiium pro dissimilimo. pace in quicns.
cui ego dispitiens ipẽ. quid renuntiandum regulo putia
te decipi ame non oportet. Ex pecto Alaricum. non dum
enim aberilio uenerat. Ideo nihil alterutram in pntem
respondere tibi possum. facturus quid quid ille decreue¬
rit. lilum enim eise huius censcilii ducem me comitem

Expanded text:
is tam insidiosae interrogationis involveram. Nunc ergo is tam insidiosae interrogationis involveram. Nunc ergo conscientia exterritus apprehendit Caecilium Celerem, mox Fabium Iustum; rogat ut me sibi reconcilient. Nec contentus pervenit ad Spurinnam; huic suppliciter, ut est cum timet abiectissimus: 'Rogo mane videas Plinium domi, sed plane mane - neque enim ferre diutius sollicitudinem possum -, et quoquo modo efficias, ne mihi irascatur.' Evigilaveram; nuntius a Spurinna: 'Venio ad te.' 'Immo ego ad te.' Coimus in porticum Liviae, cum alter ad alterum tenderemus. Exponit Reguli mandata, addit preces suas, ut decebat optimum virum pro dissimillimo, parce. Cui ego: 'Dispicies ipse quid renuntiandum Regulo putes. Te decipi a me non oportet. Exspecto Mauricum' - nondum ab exsilio venerat -: 'ideo nihil alterutram in partem respondere tibi possum, facturus quidquid ille decreverit; illum enim esse huius consilii ducem, me comitem
Abbreviated transcription (Latin):
Regulus dolenter culisse credebat. Ideoq etiam cum re¬
citaret librum non adhibuerat. preterea reminiicebat᷑
qm̃ capitaliter me ipsum apud centum uiros lacenisiet
Aderam. Arrionille timonis uxori rogatu aruleni ruti¬
ci. Regulus contra Nitebamur nos inparte cauie ientõ¬
quid de modesbo sentias uides quod peritulum. Si respon¬
dissem bene: quod flagitium. si male non possum dicere
aliud tum mihi qm̃ deoi affuisse. Respondebo inquam qͥd¬
ientiam si de hoc tentum uiri uidicaturi sunt. Rursus ille¬
quero quid de modesto sentias Iterum ego. iolelime coites
in reos non indimnatos interregari. tertio ille. non iam
quid de modesto. sed quid de pietate medesti senti ao. Que¬
ris iriquam quid sentiim At ego. ne interrogare quidem
fae puto dequo pronuntiatum est. Conticuit. me laus et
gratulatio iecuta eit quod nec timam meam aliquo resp¬
onio utili fortasse in honesto tamen lescram. Nec me laq̃¬

Expanded text:
Regulus dolenter tulisse credebat, ideoque etiam cum reRegulus dolenter tulisse credebat, ideoque etiam cum recitaret librum non adhibuerat. Praeterea reminiscebatur, quam capitaliter ipsum me apud centumviros lacessisset. Aderam Arrionillae Timonis uxori, rogatu Aruleni Rustici; Regulus contra. Nitebamur nos in parte causae sentenquid de Modesto sentias.' Vides quod periculum, si respondissem 'bene'; quod flagitium si 'male'. Non possum dicere aliud tunc mihi quam deos adfuisse. 'Respondebo' inquam 'si de hoc centumviri iudicaturi sunt.' Rursus ille'Quaero, quid de Modesto sentias.' Iterum ego: 'Solebant testes in reos, non in damnatos interrogari.' Tertio ille: 'Non iam quid de Modesto, sed quid de pietate Modesti sentias quaero. 'Quaeris' inquam 'quid sentiam; at ego ne interrogare quidem fas puto, de quo pronuntiatum est.' Conticuit; me laus et gratulatio secuta est, quod nec famam meam aliquo responso utili fortasse, inhonesto tamen laeseram, nec me laque
Abbreviated transcription (Latin):
tentuis tui meqm̃ mei extipiunt ldem fortasse eueni¬
et tibi si quando in nr̃a diuerteris: Quod uelim fati¬
as primum ut perinde nrĩs rehus ac nos tius perfrua¬
tis: Dinde ut mei experfigiicantur aliquando qui
me se cure ac prope negligenter expectant. Ulam miti¬
um dominorum apud seruos ipsa consuctudine mętꝰ
exolescit nouitatibus excitantur.probari que dnĩs ꝑ
orem humiliorem. post domitiani mortẽ
iubquo non minora flagicia commiserat
qm̃ sub nerone. sed tectiora. cepit uereri
ne sibi irascerer. nec fallebatur. kascchar Ruitiçi auru¬
leni peritulum fouerat erultauerat morte adeo ut li¬
brum retitaret publicaretq: In quo rustitum iniccta¬
tur. Atque etiam stoicorum uimiam appellat Addicit
uitellima ticatricei. tigniostum. agnoscis elloquentia
Reguli. lacerat herennium senectionem. tam intemperã¬
ter quidem ut dixerit ei mettius catus: Quid tibi cũ
eis mortius nunquid ego aue crasso aut Cimerino mo¬
lestus sum quos ille sub nerone accusauerat. Hee me

Expanded text:
tentius tui me quam mei excipiunt. Idem fortasse eveniet tibi, si quando in nostra deverteris. Quod velim facias, primum ut perinde nostris rebus ac nos tuis perfruaris, deinde ut mei expergiscantur aliquando, qui me secure ac prope neglegenter exspectant. Nam mitium dominorum apud servos ipsa consuetudine metus exolescit; novitatibus excitantur, probarique dominis porem humiliorem post Domitiani mortem? Sub quo non minora flagitia commiserat quam sub Nerone sed tectiora. Coepit vereri ne sibi irascerer, nec fallebatur: irascebar. Rustici Aruleni periculum foverat, exsultaverat morte; adeo ut librum recitaret publicaretque, in quo Rusticum insectatur atque etiam 'Stoicorum simiam' appellat, adicit 'Vitelliana cicatrice stigmosum' - agnoscis eloquentiam Reguli -, lacerat Herennium Senecionem tam intemperanter quidem, ut dixerit ei Mettius Carus 'Quid tibi cum meis mortuis? Numquid ego Crasso aut Camerino molestus sum?' quos ille sub Nerone accusaverat. Haec me
Abbreviated transcription (Latin):
bi debite Teq ipsum impe oramu̾s. ut xiam cu
uos tocius orbis seturitate composita illa Imperii
ur̃i mater accepit amplexus artissimos interdũ
piis manibus resoluatis tuq potissimũ Credo
enim hoc idem diocletianum oriens rogat. has
prouintias tuas frequenter illustres et profun¬
dissima lice pate florentes aduentu numinis tui
reddas feliciores Uides Imp. quanta uis sit tuos¬
in nos celestium beneficiorum ad huc presentia
tua fruimur eciam reditum desideramus

Expanded text:
bi debitae. Teque ipsum, imperator, oramus ut etiam cum bi debitae. Teque ipsum, imperator, oramus ut etiam cum vos totius orbis securitate composita illa imperii vestri mater acceperit, amplexus eius artissimos interdum piis manibus resolvatis; tuque potissimum credo enim hoc idem Diocletianum Oriens rogat has provincias tuas frequenter inlustres, et profundissima licet pace florentes adventu numinis tui reddas feliciores. Vides, imperator, quanta vis sit tuoin nos caelestium beneficiorum: adhuc praesentia tua fruimur, et iam reditum desideramus
Abbreviated transcription (Latin):
ascripsistis qui cum piratas oneraria uane uiciss&
Ab ipso audiuit hercule per quietem illiꝰ ope ue¬
culis inter offitia est numinis tui superare pira¬
tas sed profecto mature ille illutesce diescu
uos uideat roma uictores & alacrem sub dexte¬
ra filium quem ad honestissimas artes omnibꝰ
ingenĩ bonis natum felix aliquis preceptor ex¬
spectat Cui nullo labore conscabit diuinam ĩ¬
mortalemq progeniem ad studium laudis or¬
tari non necesse erit Camelos & maximos et cu¬
rios & catones proponere adimitandum Quin
pocius ur̃a illi facta de monst& uos ydentidem &.
semꝑ ostendat pñtes & optimos impatore institu¬
tionis auctores interim tamen tegentium dr̃a
qm̃ habent optatissimum principem in gallis su¬
is retin&ꝰ ratio rei .p. Quesumus si fieriꝰ põt ne
huic in uideras ciuitati Cui nunc ille similitu¬
dinem maiestatis tue confert natalem tuu᷑ die
celebrando in ea consuetudine magnificentie ti¬

Expanded text:
adscripsit is qui, cum piratas oneraria nave vicisset, adscripsit is qui, cum piratas oneraria nave vicisset, ab ipso audivit Hercule per quietem illius ope viculis inter officia est numinis tui superare piratas. Sed profecto mature ille inlucescet dies, cum vos videat Roma victores et alacrem sub dextera filium, quem ad honestissimas artes omnibus ingenii bonis natum felix aliquis praeceptor exspectat, cui nullo labore constabit divinam immortalemque progeniem ad studium laudis hortari. Non necesse erit Camillos et Maximos et Curios et Catones proponere ad imitandum; quin potius vestra illi facta demonstret, vos identidem et semper ostendat praesentes et optimos imperatoriae institutionis auctores. Interim tamen te, gentium domina, quoniam hunc optatissimum principem in Galliis suis retinet ratio rei publicae, quaesumus, si fieri potest, ne huic invideas civitati, cui nunc ille similitudinem maiestatis tuae confert natalem tuum diem celebrando in ea consuetudine magnificentiae ti
Abbreviated transcription (Latin):
nemus. Fẽlix inqͣm et multo nunc felicior qmͣ
sub remo & romulo tuis. Illi enim qm̃uis fratres
gemini q essent certiuerunt tamen uter suum t
nomen imponere Diuersosq montes & auspitia
ceperunt Hii uero conseruatores tui sie liex nẽ
tuum tanto mauis imperium quanto lacius ue¬
est uetere promerio. quicquid homines colunt
nullo circa te liuore contendunt hii cum primũ
adte redeant trium phantes uno cupiunt in uehi
curru simul adire capitolium simul habitare pala¬
cium Utere queso tuorum principum uiroq
cognomine cum non cogaris eligere licx nunc
simul & herculia dicaruꝰ et louia O quam te nẽ
natalem suum diem colerx. si uos stipato ur̃o se¬
nitu in illa capitoli in louis arte conspicere q̃
nunc sine dubio pr̃iciam uestri sibi fingit. edes ur̃os.
numinum frequentando etidẽt sicud amaioribꝰ
institutum in uocando statorem Iouem herculẽ¬
q uictorem. hoc enim quondam illi deo cognon

Expanded text:
nemus; felix, inquam, et multo nunc felicior quam nemus; felix, inquam, et multo nunc felicior quam sub Remo et Romulo tuis. Illi enim, quamvis fratres geminique essent, certaverunt tamen uter suum tibi nomen imponeret, diversosque montes et auspicia ceperunt. Hi vero conservatores tui sit licet nunc tuum tanto maius imperium quanto latius est vetere pomerio, quidquid homines colunt nullo circa te livore contendunt. Hi, cum primum ad te redeant triumphantes, uno cupiunt invehi curru, simul adire Capitolium, simul habitare Palatium. Vtere, quaeso, tuorum principum utroque cognomine, cum non cogaris eligere: licet nunc simul et Herculia dicaris et Iovia. O quanto nuncnatalem suum diem coleret, si vos stipatos vestro senatu in illa Capitolini Iovis arce conspiceret! Quae nunc sine dubio praesentiam vestri sibi fingit, aedes vestrorum numinum frequentando et identidem, sicut a maioribus institutum est, invocando Statorem Iovem Herculemque Victorem. Hoc enim quondam illi deo cognomen
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut trabes cederentur ut artificum animi
uigerent. ut manus ne torpescerent nullus fe¬
re dies imbre fedatus est. hiemps ipsa temperi¬
em ueris imitata est um non septentrioni. uos
putauimus subiacere sed quasi translatis sideribꝰ aut
terris meridiam caeli clementiam sentimus. Nuui
Hic nr̃ diu plurue pabulo carens impatiens erat
nauium solam naualibus tuis materiam deuehebt
Ecce aũt subito cum iam diduci liburnas oporte¬
ret tibi uberes fontes terra submisit tibi largos m¬
bres iupiter fundit. tibi totis fluminum alueis oc¬
ceanus redundiuit Occeanus ita inaquas sponte sb̾¬
euntes Impetum nauigia fecerunt leui mõn coͣ¬
mota insui ducentium quoꝵ ad felicissimũ illud
exordium magis. opus erat nautico cirmine qmͣ
te successus in re maritima seqͦuituri sint. cui iã
sic tempestatum oportunitas obsequatur. Felix
igitur talibus roma principibus. Fas est enim ut
Noc dicendi munus pium Unde cepimus termi¬

Expanded text:
tur, ut trabes caederentur, ut artificum animi tur, ut trabes caederentur, ut artificum animi vigerent, ut manus ne torpescerent, nullus fere dies imbre foedatus est. Hiemps ipsa temperiem veris imitata est. Iam non septentrioni nos putavimus subiacere, sed quasi translatis sideribus aut terris meridiani caeli clementiam sensimus. Fluvius hic noster diu pluviarum pabulo carens impatiens erat navium, solam navalibus tuis materiam devehebat. Ecce autem subito, cum iam deduci liburnas oporteret, tibi uberes fontes Terra submisit, tibi largos imbres Iuppiter fudit, tibi totis fluminum alveis Oceanus redundavit Oceanus. Ita in aquas sponte subeuntes impetum navigia fecerunt levi modo commota nisu ducentium, quorum ad felicissimum illud exordium magis opus erat nautico carmine quam am prosperi te successus in re maritima secuturi sint, cui iam sic tempestatum opportunitas obsequatur. Felix igitur talibus, Roma, principibus fas est enim ut hoc dicendi munus pium unde coepimus termi
Abbreviated transcription (Latin):
bus pulcherrimis rebus &iam que alios ductu ge¬
runtur diocletianus facit turtribuis effectũ ues¬
tre inqͣm fortune ur̃e felicitatis est lmꝑ. qđ iam
milites ur̃i ad occeanum puenere uictoria iam ce¬
sarum in illo litore hostium sanguine reciproci
fluc tus sorbuerunt Quid nuno armi habet
ille pirata. cum fretum illud quo solo mortẽ stam
hucusq remoratus est pene exercitus uros uide¬
at ingressos oblitosq nauium refugium mare se¬
cutos esse qua cederet. quam nunc insulam remo¬
ciorem quem alium sibi opta occeanum. quo de¬
niq pac̾to effugere penas. rei .p. potest nisi si haus¬
tu terre deuoretur aut turbine aliquo in deui
sexa rapiatur Edificate iunt ornaiteq pulcherri¬
me classes. cunctis simul. amnibus occeañui pe¬
titure Neq solum ad ꝑcipiendas eas certatim ho¬
mines laborarunt Sed xiain ad excipiendas
flumina repente creuerunt Toto fere anuo lmp
quo tibi opus erat serenitate ut naualia tereren¬

Expanded text:
ibus pulcherrimis rebus, etiam quae aliorum ductu geibus pulcherrimis rebus, etiam quae aliorum ductu geruntur, Diocletianus facem, tu tribuis effectum. Vestrae, inquam, fortunae, vestrae felicitatis est, immilites vestri ad Oceanum pervenere victoria, iam caesorum in illo litore hostium sanguinem reciproci fluctus sorbuerunt. Quid nunc animi habet ille pirata, cum fretum illud quo solo mortem suam hucusque remoratus est paene exercitus vestros videat ingressos, oblitosque navium refugum mare secutos esse qua cederet? Quam nunc insulam remotiorem, quem alium sibi optet Oceanum? Quo denique pacto effugere poenas rei publicae potest, nisi si haustu terrae devoretur aut turbine aliquo in devia saxa rapiatur? Aedificatae sunt ornataeque pulcherrimae classes cunctis simul amnibus Oceanum petiturae; neque solum ad perficiendas eas certatim homines laborarunt, sed etiam ad excipiendas flumina repente creverunt. Toto fere anno, imperator, quo tibi opus erat serenitate ut navalia texeren
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatem imperii singularis consenciendo reti¬
netis Quare si non frustra greci poete homi¬
nibus iusticiam colenribus repromit tunc bi¬
nos gregum fetus & duplices arboꝵ fructus
Nunc omnua gentibus uniuersis gemina deben¬
tur. quaR uos dnĩ tam sancte iusticiam et con¬
cordiam colitis. Tu quidẽ certe imp. tantũ esse
in concordia bonuͣ statius ut &ĩam eos qui circa
te potissime funguntur offitio necessitudine
tibi & affinitate deiux̃eris id pulcherrimũ ar¬
bitratus adherere lateri tuo non tunoris obsequu sed tio¬
ta pietatis Quorum ductu proxime cum felicissimis
ur̃is auspicus uterentur lubrica illa fallaxq gens bar¬
laus est auobis proficiscitur eciam ꝗđ per alios adm̃is¬
tratur Vt enim omnia commodo celo terraq par¬
ta lic& diuersorum numinum ope nobis preuemi¬
re uideantur a summis tamẽ auctorib ꝯ manant Io¬
ue rectore celi et hercule pa catore terrar Sic oĩ¬

Expanded text:
utilitatem imperii singularis consentiendo retiutilitatem imperii singularis consentiendo retinetis. Quare, si non frustra Graeci poetae hominibus iustitiam colentibus repromittunt binos gregum fetus et duplices arborum fructus, nunc omnia gentibus universis gemina debentur, quarum vos domini tam sancte iustitiam et concordiam colitis. Tu quidem certe, imperator, tantum esse in concordia bonum statuis, ut etiam eos qui circa te potissimo funguntur officio necessitudine tibi et adfinitate devinxeris, id pulcherrimum arbitratus adhaerere lateri tuo non timoris obsequia sed vota pietatis. Quorum ductu proxime, cum felicissimis vestris auspiciis uterentur, lubrica illa fallaxque gens barlaus est; a vobis proficiscitur etiam quod per alios administratur. Vt enim omnia commoda caelo terraque parta, licet diversorum numinum ope nobis provenire videantur, a summis tamen auctoribus manant, Iove rectore caeli et Hercule pacatore terrarum, sic omn
Abbreviated transcription (Latin):
regnum receperit gennobonde sateh uero munus
acceperit. Quid enim ille aliud expetiuit ad con¬
spectum cum omni sua gente ueniendo nisi ut
tunc demum integra auictoͭͤ regnar& cum te
maximiane placasset ostendit ille te identidem
ut audio popularibus suis & intueri dic iussit&
obsequia discere. cum tibi ipse seruire. hoc eo¬
dem modo rex ille persaꝵ: numꝙͣ se ante digna¬
tus horaine̾ confiteri fratri tuo supplicat tot᷑ũ¬
q si ingredi ille dignetur regnum suum pandit
offert. Interun uaria miracula eximie pulchritu¬
dinis feras mittit amicitie nomen impetrare
conrentus promeretur obsequio Uestra hoc
concordia facit inuictissimi principes ut uob̃
ranta equalitate successum xiam fortuna respõ¬
deat Rem .p. enim una mente regitis Neq uo¬
bis tanta locoꝵ diuersitas obest. quomũꝰ &. iam
uelud inuictis dexteris gubernetis lta qm̃uis
magestatem regiam geminato numine augeatis

Expanded text:
regnum receperit Gennoboudes, a te vero munus regnum receperit Gennoboudes, a te vero munus acceperit. Quid enim ille aliud expetivit ad conspectum tuum cum omni sua gente veniendo, nisi ut tunc demum integra auctoritate regnaret, cum te, Maximiane, placasset? Ostendit ille te identidem, ut audio, popularibus suis et intueri diu iussit et obsequia discere, cum tibi ipse serviret. Hoc eodem modo rex ille Persarum, numquam se ante dignatus hominem confiteri, fratri tuo supplicat totumque, si ingredi ille dignetur, regnum suum pandit. Offert interim varia miracula, eximiae pulchritudinis feras mittit, amicitiae nomen impetrare contentus promeretur obsequio. Vestra hoc concordia facit, invictissimi principes, ut vobis tanta aequalitate successuum etiam fortuna respondeat. Rem publicam enim una mente regitis, neque vobis tanta locorum diversitas obest quominus etiam veluti iunctis dexteris gubernetis. Ita, quamvis maiestatem regiam geminato numine augeatis,
Abbreviated transcription (Latin):
gemini illi reges lacedemones heraclide rem
.pͦ. pari sorte teneatis Qm̃qͣm hoc uos meliores
et iustiores qđ illos mater astu coegit cũ ne¬
mini fateretur quem prius edidisł& in lucẽ
pari etatis auctoritate regnare. Vos hoc spõ¬
te facitis quos in summis rebus equauit non
uultuum similitudo sed moꝵ Actame̾ illos si
discrimen sui scire potuissent minꝰ mirum
fuiss& exiguam sibi cõmunitasse regione
quam sepe uno die inpiger uiator emensus
est. Uos uero qui imperium non terre sed
celi regionibus terminatis tantam uim. tantã
poteseitem mutuo uobis impertire diuine
profecto in mortalisq fidutie est quam cu¬
piditas nulla perturb& et tamen uides imp.
non inuenire me ex om̃i antiquitate quod cõ¬
parem uobis nisi herculee gentis exemplum
Nam ille quidem magnus allex inder iam michi huĩ¬
lis uidetur iudo regi sua regna reddendo. cum tam
multi reges impatores urꝰ clientes sint cum ꝑte

Expanded text:
gemini illi reges Lacedaemones Heraclidae rem gemini illi reges Lacedaemones Heraclidae rem publicam pari sorte teneatis. Quamquam hoc vos meliores et iustiores, quod illos mater astu coegit, cum nemini fateretur quem prius edidisset in lucem, pari aetatis auctoritate regnare, vos hoc sponte facitis, quos in summis rebus aequavit non vultuum similitudo sed morum. Attamen illos, si discrimen sui scire potuissent, minus mirum fuisset exiguam sibi communicasse regionem, quam saepe uno die impiger viator emensus est. Vos vero, qui imperium non terrae sed caeli regionibus terminatis, tantam vim tantam potestatem mutuo vobis impartire divinae profecto immortalisque fiduciae est, quam cupiditas nulla perturbet. Et tamen vides, imperator, non invenire me ex omni antiquitate quod comparem vobis, nisi Herculeae gentis exemplum. Nam ille quidem magnus Alexander iam mihi humilis videtur Indo regi sua regna reddendo, cum tam multi reges, imperator, vestri clientes sint, cum per te
Abbreviated transcription (Latin):
estis scipione potiores ꝗd & tu affricanum et
te dioclecianus mutatus est Ingressus ẽ nuper
illam queretie est obiecta germaniam simulq u
tute romanum limitem uictoriam protulit adeo
numini illius simpliciter amant̾q quitquid pro
prohuis ceteris feceras retulisti cum ex diuersa or¬
bis parte coeuntes inuictas dexteras contulist
adeo fidum illud fuit fraternũq eloquium ĩ
quo uobis mutua prebuistis omnium exempla
untutum atq inuicem uos quod fieri iã pos¬
se non uidebatur auxistis. ille tibi ostendendo
dona persica tu illi spolia germanica Sed ne
opes abellica uirtute reuocarunt Ambo nũc
estis largissimi. ambo fortissimi atq hac ipsa
urĩ similitudine magis magisq concordes &
ꝙ omnium consanguinitate cercius ẽ uirtuti¬
bus fratres Sic sit ut uobis tantura imperi¬
ur sine ulla emulatione coͬmune sit neq ullũ
int̾ uos discrimen esse paciamini Sed plane ut

Expanded text:
estis Scipione potiores, quod et tu Africanum et estis Scipione potiores, quod et tu Africanum et te Diocletianus imitatus est. Ingressus est nuper illam quae Raetiae est obiecta Germaniam similique virtute Romanum limitem victoria protulit: adeo numini illius simpliciter amanterque, quidquid pro hisce terris feceras, rettulisti cum ex diversa orbis parte coeuntes invictas dexteras contulistis, adeo fidum illud fuit fraternumque conloquium. In quo vobis mutua praebuistis omnium exempla virtutum atque invicem vos, quod fieri iam posse non videbatur, auxistis, ille tibi ostendendo dona Persica, tu illi spolia Germanica. Sed neopes a bellica virtute revocarunt: ambo nunc estis largissimi, ambo fortissimi atque hac ipsa vestri similitudine magis magisque concordes et, quod omni consanguinitate certius est, virtutibus fratres. Sic fit ut vobis tantum imperium sine ulla aemulatione commune sit neque ullum inter vos discrimen esse patiamini, sed plane ut
Abbreviated transcription (Latin):
preliis sedibus liis cedibus ferro igniq domu¬
isti herculei generis hoc factum ẽ uirtuti tue
debere qđ uindicas. Ex inde igitur soluto ani¬
mo ac libero sumus licet rhenus arescat tenuiq
lapsu uix leues calculos perspicuo uado pellat nullꝰ
inde metus est. quicquid ultra rhenum prospituo
romanum ẽ Sic illa quondam romane potentie diu
emula & inmica cartago. ap. seif scipione deuicta ẽ
te diuina tua mente ꝑspexeras lta demum hostes
funditus posse subuerti si in proprus sedibus uĩ¬
cerentur Nec predam modo quam cepissent amit¬
terent. sed ip̃i coniuges et liberos suos & parentes
suos & carissima omiua capta mecerent hoc tu
siue cognitum sequutus es seu te auctore fecis¬
ti utrumq pulcherrimum ẽ neq enim minorẽ
laudem magnarum rerum emuli qmͣ ĩp̃i meren¬
tur auctores Quinymo ꝙuis optimum intẽp¬
te rei concilium fortune cominittitur iteratũ
uero idem atq repetitum ad certam iudici glo¬

Expanded text:
proeliis, caedibus, ferro ignique domuproeliis, caedibus, ferro ignique domuisti. Herculei generis hoc fatum est, virtuti tuae debere quod vindicas. Exinde igitur soluto animo ac libero sumus. Licet Rhenus arescat tenuique lapsu vix leves calculos perspicuo vado pellat, nullus inde metus est: quidquid ultra Rhenum prospicio, Romanum est. Sic illa quondam Romanae potentiae diu aemula et inimica Carthago a P. Scipione devicta est, te divina tua mente perspexeras ita demum hostes funditus posse subverti, si in propriis sedibus vincerentur nec praedam modo quam cepissent amitterent, sed ipsi coniuges et liberos suos et parentes suos et carissima omnia capta maererent? Hoc tu sive cognitum secutus es seu te auctore fecisti, utrumque pulcherrimum est; neque enim minorem laudem magnarum rerum aemuli quam ipsi merentur auctores. Quin immo, quamvis optimum, intemptatae rei consilium Fortunae committitur; iteratum vero idem atque repetitum ad certam iudicii glo
Abbreviated transcription (Latin):
tur Tale igitur auspitium illius anni quid sequeba¬
tur nisi nouum aliquod & ingens miraculum Qd
aũt maius eue nire potuit illa tua ingermania trã¬
gressione qua tu primus omnium imp. probasti
romani imperii nullum esse terminum nisi qui
ruorum essx arbor At qui rhenum antea uide¬
atur ip̃a sic natura duxisse ut tuo limite romane
prouintie ab ĩmanitate barbarie uindicarentur Et¬
quis umꝙͣ ante uos principes non gratulatus est
gallias illoꝵ annis numeri mnuniri. quando nõ
xum sumino metu hõ rheni alueum inuiuit
dici serena tempestas quando non cum securita¬
te nr̃a illius diluuia creuerunt Credo itide m
optunam illam fertileniq syriam uelud amplexu
suo regebat eufrares anteqm diocletuno sponte se
dederent regna persa& uerum hoc louis sui more
nutu illo patrio quo omnia contre mescunt et ma¬
iestate ur̃i nominis consecutus est Tu autem lp̃.
iniucte feras illas indomitas q gentes uastatiõe

Expanded text:
tur. Tale igitur auspicium illius anni quid sequebatur. Tale igitur auspicium illius anni quid sequebatur, nisi novum aliquid et ingens miraculum? Quod autem maius evenire potuit illa tua in Germaniam transgressione, qua tu primus omnium, imperator, probasti Romani imperii nullum esse terminum nisi qui tuorum esset armorum? Atqui Rhenum antea videbatur ipsa sic Natura duxisse, ut eo limite Romanae provinciae ab immanitate barbariae vindicarentur. Ecquis umquam ante vos principes non gratulatus est Gallias illo amne muniri? Quando non cum summo metu nostro Rheni alveum minuit diu serena tempestas? Quando non cum securitate nostra illius diluvia creverunt? Credo, itidem opimam illam fertilemque Syriam velut amplexu suo tegebat Euphrates, ante quam Diocletiano sponte se dederent regna Persarum. Verum hoc Iovis sui more nutu illo patrio, quo omnia contremescunt, et maiestate vestri nominis consecutus est; tu autem, imperator invicte, feras illas indomitasque gentes vastatione,
Abbreviated transcription (Latin):
Nidemus te Cesar eodem die pro. re.p.& uota
suscipere  cõuinuta debere Quod enim optaueras
in futurum fecisti continuo transactum. ut michi ip̃a
deoꝵ auxilia que precatus eras preuenisse uidearis
& quitquid illi promiserant ante fecisse. Uidimꝰ
te besar eodem die & inclarissimo pacis hĩtudo¬
& in pulcherrimo uirtutis ornatu bona ueniam
deum dixerim Ne iupiter quidem ip̃e tanta cele¬
ritate faciem celi sui uariat qmͣ facile tu lmpator
totam pretextam sumpto torace mutasti. hastam
posito scipione rapuisti atribunali temet in cam¬
pum acuruli mequum transtulisti & rursus ex
acie cum triumpho redisti Totamq hanc urbe
repentina tua inhostes subreptione eruptione sol¬
licitam leticia et exultatione et auris flagranti¬
bus et sacrificiis odoribus et accensis numni tuo
implesti lta utroq illius die supremo tempore
bis diuinares pari religione celebrata est loui
dum pro futuris uouetur tibi dum pro uictoria solui¬

Expanded text:
Vidimus te, Caesar, eodem die pro re publica et Vidimus te, Caesar, eodem die pro re publica et suscipere et convicta debere. Quod enim optaveras in futurum, fecisti continuo transactum, ut mihi ipsa deorum auxilia quae precatus eras praevenisse videaris et, quidquid illi promiserant, ante fecisse. Vidimus te, Caesar, eodem die et in clarissimo pacis habitu et in pulcherrimo virtutis ornatu. Bona venia deum dixerim, ne Iuppiter quidem ipse tanta celeritate faciem caeli sui variat quam facile tu, imperator, togam praetextam sumpto thorace mutasti, hastam posito scipione rapuisti, a tribunali temet in campum, a curuli in equum transtulisti et rursus ex acie cum triumpho redisti, totamque hanc urbem repentina tua in hostes eruptione sollicitam laetitia et exsultatione et aris flagrantibus et sacrificis odoribus et accensis numini tuo implesti. Ita utroque illius diei supremo tempore bis divina res pari religione celebrata est: Iovi dum pro futuris vovetur, tibi dum pro victoria solvi
Abbreviated transcription (Latin):
q te barbari unum putarent neq milit̾ non
dico stipatione atq comitatu. sed saltim oculis se¬
qui possent Toto quippe prelio ferebare non alit
qm magnus annus sol& hibernis himbribus auctꝰ
&niuibus passim fluere qua campus ẽ lta cuncti
caibones eruliq cunct tanta internitione cesi
interfectiq sunt ut extinctos eos relictis domi
coͣugibus ac matribꝰ non profugus aliquis epre¬
lio. sed uictorie tue gloriam nuncuret Transeo ⁊̃¬
numerabiles tua tota gloria pugnas atq uic tori¬
as Que enim tot tantisq rebus sufficiat oratio
Illum tamen primum conscilatus tui auspicalem
diem tacitꝰ preterire nullomodo possum quo tu
solus õim consequutus es ut qd tempus antea in¬
cipiendis tantu modo rebus aptum uidebatur tc̃
primũ potuerit sufficere peragendis unoq solcur¬
riculo suo eoq breuissimo & offitia te consulis:
choantem uider&s et ora impatoris implentem

Expanded text:
que te barbari unum putarent neque milites, non que te barbari unum putarent neque milites, non dico stipatione atque comitatu sed saltem oculis sequi possent? Toto quippe proelio ferebare, non aliter quam magnus amnis solet hibernis imbribus auctus et nivibus passim fluere qua campus est. Ita cuncti Chaibones Erulique cuncti tanta internecione caesi interfectique sunt ut exstinctos eos relictis domi coniugibus ac matribus non profugus aliquis e proelio sed victoriae tuae gloria adnuntiaret. Transeo innumerabiles tuas tota Gallia pugnas atque victorias. Quae enim tot tantisque rebus sufficiat oratio? Illum tamen primum consulatus tui auspicalem diem tacitus praeterire nullo modo possum, quo tu solus omnium consecutus es ut, quod tempus antea incipiendis tantummodo rebus aptum videbatur, tunc primum potuerit sufficere peragendis, unoque sol curriculo suo eoque brevissimo et officia te consulis inchoantem videret et opera imperatoris implentem.
Abbreviated transcription (Latin):
alamãni sed &iam chaicobones eruli q uiribꝰ pri¬
mi barbaroꝵ locis ultimi precipiti impetu in has
prouincias irruissẽ Quis deus tam iusperatam
Calutem nobis attulisse nisitu ad fuisses Tu enĩ
diuine prouidentie lmp. concilio prius qm̃ui bellũ
gerendum ratus cȩteros quidem perduelles quibus
ĩpsa multitudo pestifera tire passus es in profundã
famem et ex fame peftilentiam mox triumphi orna¬
menta capienda militum manibus usurus. chaibo¬
nas tamen erulosq non dignatus pari astu ꝑdere
atq ut interim diuina uirtus tue exercitatione so¬
lita non carer& apto marte atq uno impetu ꝑtu¬
listi Non uniuerso ad id prelium usus exercitu
Sed paucis cohortibus Quid enim opus erat mł¬
titudine cum ipse pugnares . ipse omnibus locis to¬
taq acie dimicares ip̾si hosti undiq & qua r̾siste¬
ra. et qua cedere & qua fuger& occurrenres er¬
roremq aduersariis parit̾ actuis faceres. cum ne¬

Expanded text:
Alamanni sed etiam Chaibones Erulique, viribus priAlamanni sed etiam Chaibones Erulique, viribus primi barbarorum, locis ultimi, praecipiti impetu in has provincias inruissent, quis deus tam insperatam salutem nobis attulisset, nisi tu adfuisses? Tu enim divinae providentiae, imperator, consilio prius quam vi bellum gerendum ratus ceteros quidem perduelles, quibus ipsa multitudo pestifera erat, ire passus es in profundam famem et ex fame in pestilentiam, mox ad triumphi ornamenta capienda militum manibus usurus; Chaibonas tamen Erulosque non dignatus pari astu perdere atque ut interim divina virtus tua exercitatione solita non careret aperto Marte atque uno impetu perculisti, non universo ad id proelium usus exercitu sed paucis cohortibus. Quid enim opus erat multitudine cum ipse pugnares, ipse omnibus locis totaque acie dimicares, ipse hosti undique et qua resisteret et qua cederet et qua fugeret occurreres, erroremque adversariis pariter ac tuis faceres, cum ne
Abbreviated transcription (Latin):
tuendimꝰ eam post prioꝵ tempoꝵ labem diuinum:
modo ac ne id quidem uni cum sufficer& auxiliũ:
praecipitanti romano nomini iuxta principem sb̃¬
isti Eadem scilic& auxilii oportunitate qua tu ꝯ
herculis iouem ur̃m quondam terrigenaꝵ bello.
laborantem magna uictorie parte ⁊uuit. proba¬
uitq se non magis adiis accepisse celum qmͣ eisd
reddidisse An non illud malum simile monstro.¬
rum biformium inhus teterris fuit. quod tua
cesar nescio utrum magis fortitudine rep̃ssum
sit. an clementia mitigatum cum militares hĩ¬
tus ignari agricole appetiuerunt: cum Arator pe¬
diteiꝰ cum pastor equitem cum hostem barbar
suoꝵ cultorum rusticus uastator imitatus ẽ Qđ
ego cursum pretereo uideo enim te qua pietate
es obliuionẽ illius uictorie malłe qm̃ gloriã Qd
uero statim uix dum misero illo furore sopito
cum omnes barbarie nationes excidium uniuerse
gallie minarentur. neq solum burgundionesx

Expanded text:
tuendam eam post priorum temporum labem divinum tuendam eam post priorum temporum labem divinum modo ac ne id quidem unicum sufficeret auxilium, praecipitanti Romano nomini iuxta principem subisti eadem scilicet auxilii opportunitate qua tuus Hercules Iovem vestrum quondam Terrigenarum bello laborantem magna victoriae parte iuvit probavitque se non magis a dis accepisse caelum quam eisdem reddidisse. An non illud malum simile monstrorum biformium in hisce terris fuit quod tua, Caesar, nescio utrum magis fortitudine repressum sit an clementia mitigatum, cum militaris habitus ignari agricolae appetiverunt, cum arator peditem, cum pastor equitem, cum hostem barbarum suorum cultorum rusticus vastator imitatus est? Quod ego cursim praetereo; video enim te, qua pietate es, oblivionem illius victoriae malle quam gloriam. Quid vero? Statim, vixdum misero illo furore sopito, cum omnes barbarae nationes excidium universae Galliae minarentur, neque solum Burgundiones et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ornamenta meritor pulcherrima quidem
Eaugustissima Sed longe illa maiora sunt q̃
tu imptito tibi imperio uide gratie retulisti Ađ¬
mittere in animum tante reiꝰ .p. curam .x. tociꝰ
orbis fata suscipere.& oblitum quodam modo
suis gentibus uiuere & in tam arduo humanaꝵ
rerii stare fastigio ex quo ueluti terras omnes et ma¬
ria despitias uicissimq oculis ac mente collustres ubi
sit certa serenitas ubi dubia tempestas Qui iusticiã
uestram iudices emulentur qui uirtutis ur̃e glori¬
am duces seruent accipere in nume rabiles uiidiq nũ¬
tios totidem mandata dimittere de tot urbibꝰ & na¬
tionibus & prouincus cogitare noc tes omnes diesq
ꝑpeti sollicitudine pro omniũ salute transigere hͤ
omnia cum afratre optimo oblata susceperis tu fe¬
cisti fortitor ille sapienter Neq enim cum r̾i. p
nauem secundꝰ et puppi flatus impellere salutarẽ
manum. guberatulis addidisti sed cum ad resti¬

Expanded text:
sunt ornamenta meritorum, pulcherrima quidem sunt ornamenta meritorum, pulcherrima quidem et augustissima; sed longe illa maiora sunt quae tu impartito tibi imperio vice gratiae rettulisti: admittere in animum tantae rei publicae curam et totius orbis fata suscipere et oblitum quodammodo sui gentibus vivere et in tam arduo humanarum rerum stare fastigio, ex quo veluti terras omnes et maria despicias vicissimque oculis ac mente conlustres ubi sit certa serenitas, ubi dubia tempestas, qui iustitiam vestram iudices aemulentur, qui virtutis vestrae gloriam duces servent, accipere innumerabiles undique nuntios, totidem mandata dimittere, de tot urbibus et nationibus et provinciis cogitare, noctes omnes diesque perpeti sollicitudine pro omnium salute transigere. Haec omnia cum a fratre optimo oblata susceperis, tu fecisti fortiter ille sapienter. Neque enim cum rei publicae navem secundus a puppi flatus impelleret, salutarem manum gubernaculis addidisti, sed cum ad resti
Abbreviated transcription (Latin):
arint que castt̾a dominum habitura susceperĩt
que bella diduxerint que uictorie auxerint lbo
scilice uirtutis tue uestigiis colligendis per
totum histri limitem. perq omne q̾ua tendit eu¬
fratem et ripas peragrabo rheni et litꝰ oceani
Sed qui uelit omnia ista complecti secula sibi
aptare debet et in numerabiles.annos & quan¬
tam tu mereris etatem faciam igitur compen¬
dio orationis mex sed dampno uoluntatis qđ
huic tempori maxime congruit oiittam Ce¬
tera et potissimum illud at̾ripiam qđ multis
fortasse mirum uidebitur et tñ ipsa uerissimum est
Te cum ad restituendam rem.ꝑ acognaito tibi dio¬
cletiani numine fueris in uocatus płus tribuisse bñ¬
ficu qmͣ acceperis Neque enim specie tenus ac
nomine fortuna imperii consideranda est Trabee
ur̃e triumphales & fasces consulares et selle curu¬
les et hec obsequior stipatio & fulgor et illa lex
diuinum uerticem claro orbe complec ters uroꝵ

Expanded text:
arint, quae castra dominum habitura susceperint, arint, quae castra dominum habitura susceperint, quae bella diduxerint, quae victoriae auxerint? Ibo scilicet virtutis tuae vestigiis colligendis per totum Histri limitem perque omnem qua tendit Euphraten et ripas peragrabo Rheni et litus Oceani? Sed qui velit omnia ista complecti, saecula sibi optare debet et innumerabiles annos et quantam tu mereris aetatem. Faciam igitur compendio orationis meae, sed damno voluntatis, quod huic tempori maxime congruit: omittam cetera, et potissimum illud adripiam quod multis fortasse mirum videbitur et tamen re ipsa verissimum est: te, cum ad restituendam rem publicam a cognato tibi Diocletiani numine fueris invocatus, plus tribuisse beneficii quam acceperis. Neque enim specie tenus ac nomine fortuna imperii consideranda est. Trabeae vestrae triumphales et fasces consulares et sellae curules et haec obsequiorum stipatio et fulgor, et illa lux divinum verticem claro orbe complectens, vestrorum
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem occidentis plaga non pastorẽ triuo ei¬
pite deformẽ. sed prodigium multo tetrius opri¬
mentem Quicquid spiritus et uotis habeamꝰ
omne id in laudibus tuis non occupare modo
sed si res poscat absumere Unde igitur ordiar
commemorabor nimirum patrie tue in rem .p.
merita Quis enim dubitat quin multis iani se¬
culis ex quo uires illius ad romanũ nomẽ ac¬
cesserint ltalia quidem sit gentium domina
glorie uetustate. sed pãnonia uirtute An diui¬
nam generis tui originem recensebo quamtu
non modo factis in mortalibus sed &iam nõis
successione cesaris An que madinodũ educato
institutꝰq sis praedicabo in illo limite illa for¬
tissimaꝵ sede legionum inter discurstis strẽnue
iuuentutis & armoꝵ sonitus tuis uagitibus õb¬
strepentes finguntur hec de loue sed de te uera st̃
Impator An tuas res gestas enumerabo conabor
que te prima signa imꝑatoruis auspicus in auguri¬

Expanded text:
in eadem Occidentis plaga non pastorem trino cain eadem Occidentis plaga non pastorem trino capite deformem sed prodigium multo taetrius opprimentem, quidquid spiritus et vocis habeamus, omne id in laudibus tuis non occupare modo sed, si res poscat, absumere! Vnde igitur ordiar? Commemorabo nimirum patriae tuae in rem publicam merita? Quis enim dubitat quin multis iam saeculis, ex quo vires illius ad Romanum nomen accesserint, Italia quidem sit gentium domina gloriae vetustate, sed Pannonia virtute? An divinam generis tui originem recensebo, quam tu non modo factis immortalibus sed etiam nominis successione testaris? An quemadmodum educatus institutusque sis praedicabo in illo limite, illa fortissimarum sede legionum, inter discursus strenuae iuventutis et armorum sonitus tuis vagitibus obstrepentes? Finguntur haec de Iove, sed de te vera sunt, imperator. An tuas res gestas enumerare conabor, quae te prima signa imperatoriis auspiciis inaugur
Abbreviated transcription (Latin):
Impõr inuicte laudes canimus & gratias agi-¬
mus. quem similitudo ipsa stirpis tue ac uił ta¬
cita nature ad honorandum natalem rome diẽ
tam liberalem facit it. urbem illam sic colas condi¬
tam quasi ipse condideris Reuera enim sacratissie
Imp merito quiuis te tuumq fintrẽ romani ĩ¬
peri dixerit conditores Estis enim quod est
proximum restitutores & sic licx: hic illi urbi
natalis dies quod pertineat ad originem .p .r. ur̃i
imperii primi dies sunt principes ad salutem Qua¬
re si nunc rome omnes magistratus & pontifi¬
ces et sacerdotes uixta parentes urbis & stato¬
res deos herculis templa uenerantur quia partã
aliquando ex uictoria predam a flumine hibero
et conscio occidui solis occeano ad pabula thir¬
rena compulerit et inpalatino uigo uenturo ti¬
bi reliquerit uestigia Eto tandemꝰ studio nosħ
conuenit qui te presentem intuemur deum toto
quidem orbe uic torem Sed nunc cum mxxͦĩe

Expanded text:
imperator invicte, laudes canimus et gratias agiimperator invicte, laudes canimus et gratias agimus, quem similitudo ipsa stirpis tuae ac vis tacita naturae ad honorandum natalem Romae diem tam liberalem facit, ut urbem illam sic colas conditam, quasi ipse condideris. Re vera enim, sacratissime imperator, merito quivis te tuumque fratrem Romani imperii dixerit conditores: estis enim, quod est proximum, restitutores et, sit licet hic illi urbi natalis dies, quod pertinet ad originem populi Romani, vestri imperii primi dies sunt principes ad salutem. Quare si nunc Romae omnes magistratus et pontifices et sacerdotes iuxta parentes Vrbis et statores deos Herculis templa venerantur, quia partam aliquando ex victoria praedam a flumine Hibero et conscio occidui solis Oceano ad pabula Tyrrhena compulerit et in Palatino iugo venturo tibi reliquerit vestigia, quanto tandem studio nos hic convenit, qui te praesentem intuemur deum toto quidem orbe victorem, sed nunc cum maxime