comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tilina sui me hercule mei. si
me isto pacro metuerẽt ut te
metuu̾t os ciues tui domũ meã
reliquẽdã putarẽ. Int̾im pro¬
posicouelut siłi exẽplo efficiẽ¬
dũ ẽ ut sit maius id ꝙa nobis
tio cum exposuisset miles ⁊a ꝙ¬
da̾ a secũdis hͣidib io abortu
pacuiam accepisse quato ẽ ĩ gid
oppiameꝰ ĩ eadẽ ĩiuria maiore
inpplicio dignus. siquidẽ illa
cũ luo corpi uim atulisset re
ip̃a crucĩauĩt. a ide illud ef¬
fecit ꝑ aliem corpis irm um ciu

Expanded text:
tilinam: servi mehercules mei si me isto pacto metuerent, ut te metuunt omnes cives tui, domum meam relinquendam putarem. interim proposito velut simili exemplo efficiendum est, ut sit maius id quod a nobis tio, cum exposuisset, Milesiam quandam a secundis heredibus pro abortu pecuniam accepisse, quanto est, inquit, Oppianicus in eadem iniuria maiore supplicio dignus? siquidem ilia, cum suo corpori vim attulisset, se ipsa cruciavit; hic autem idem illud effecit per alieni corporis vim atqu
Abbreviated transcription (Latin):
lat aut dep̾mat dicẽdũ. pͥa ẽ igr̾
ãplificãdi uł minuedi spẽs ĩ ipõ
rei nõie ut cũ eũ qui sit cesus oc¬
cisũ. eũ qui sit improbus latro¬
nẽ ꝯͣq eũ qui pulsauit attigisse
qui nuln̾auit lesisse dicimꝰ utͥus¬
q parit̾ ex ẽplũ ẽ ꝓ .in. celio si iu¬
effuse libidiosa meretteo more
uiu̾et adult̾iũ ego putarẽ si qui
hãc paulo lib̾ius salutasset. Nã
et impudi cã meretritẽ uoca¬
uit et eũ cui lõgius cũ illa fu¬
erat usus lib̾ius salutasse ħ
genus increscit ac fit mãi fes¬
tius si ãpliora n̾ba cũ ip̃is no¬
mĩb pro quib ea posituri su¬
mus cõferãtur ut cicero ĩ uerrẽ
Nõ eĩ furẽ set ereptorẽ nõ adul¬
t̾ũ ser expugnatorẽ pudicitie

Expanded text:
t deprimat, dicendum. prima est igitur amplificandi vel minuendi species in ipso rei nominee: ut cum eum, qui sit caesus, occisum, eum, qui sit improbus, latronem, contraque eum, qui pulsavit, attigisse, qui vulneravit, laesisse dicimus. utriusque pariter exemplum est pro M. Caelio: Si vieffuse, libidinosa meretricio more viveret, adulterum ego putarem, si qui hanc paulo liberius salutasset? nam et impudicam meretricem vocavit, et eum, cui longus cum illa fuerat usus, liberius salutasset. hoc genus increscit ac fit manifestius, si ampliora verba cum ipsis nominibus, pro quibus ea posituri sumus, conferantur: ut Cicero in Verrem, non enim furem sed ereptorem, non adulterum sed expugnatorem p
Abbreviated transcription (Latin):
grodus itu̾r. et ꝙ nõ ẽpłꝰ ꝙͣ max¬
imas. s quonichil maiꝰ e mattẽ
dicã aplius intem tuã cecidis¬
ti. Na et ħ agẽdi genus ẽtãtũ
aliqd effice̾ ut nõ possit augi
crescit orõminꝰ aꝑte s nestio a
ħ ipõ efficatius cũ citra distinit¬
onẽ in cõtextu et curiuiẽ ar
quid priore maiꝰ in sequit ut
de uonien ĩ ãconiũ cicero ĩ cocru
u̾o populi.x. negotiũ publicũ ge¬
rẽs magr̾ equitu singula icre¬

Expanded text:
gradus itur et quod non est plus maxgradus itur et quod non est plus maximo, sed quo nihil maius est; matrem dicam amplius? matrem tuam cecidisti. nam et hoc augendi genus est tantum aliquid efficere, ut non possit augeri. crescit orati minus aperte, sed nescio an hoc ipso efficacius, cum citra distinctionem in contextu et cursu semper aliquid priore maius insequitur: ut de vomitu in Antonium Cicero, In coetu vero populi Romani, negotium publicum gerens, mag
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic efficitur. quatuor tñ max¬
ime gnͣib uideo cõstare ãpli¬
ficatĩom. incremẽto cõparati¬
one ratiotinatiõe cõgerie. In¬
cremẽtũ ẽ potẽtissimũ cũ mag¬
na uidentur etiã q̃ ĩfi̾ora sũt
id aut umo gradu fit aut pluri
int̾im quodã mõ supͣsũmũ oĩ¬
b hiis sufficit uł unũ̾ cicerõis̃
exẽplũ facinus ẽ uincire ciuẽ
romanũ scelus u̾b̾are prope pa¬
no gradu increuerat ponẽdo. ĩ
id eẽ facinus ꝙ erat ĩferiꝰ et si
tm̃ occisus eẽt ꝑ plures gradꝰ
ascẽderat cũ uo dix̾ir patricidi
ũ necare supͣ ꝙ nichil ẽ adiecit
quid dicã ĩ crucẽ tolle̾ ita cũ id
ꝙ maximũ ẽ occupasset neces¬
se erat ĩ eo ꝙ ultra ẽ u̾ba defi¬
cẽ fit et aliter sup̾ sũmũ adiec¬
tio ut apd̾ uirgiliũ de lauso qͦ
pulchrior alt̾ nõ fuit excepto
laurẽtis corpe turni. Sũnul ẽ
eĩ quo pulchrior alt̾ nõ fuit. ħ
dem̃ aliquid suppo̾itũ. tertius
quo ẽ modus ad quẽ nõ per

Expanded text:
tuor tamen maxime generibus video constare amplificationem, incremento, comparatione, ratiocinatione, congerie. incrementum est potentissimum, cum magna videntur etiam quae inferiora sunt. id aut uno gradu fit aut pluribus interim quodammodo supra summum. omnibus his sufficit vel unum Ciceronis exemplum: facinus est vincire civem Romanum, scelus verberare, prope pano gradu increverat, ponendo etiam id esse facinus, quod erat inferius; et, si tantum occisus esset, per plures gradus ascenderat; cuum necare, supra quod nihil est, adiecit quid dicam in crucem tollere? ita , cum id, quod maximum est, occupasset, necesse erat in eo, quod ultra est, verba deficere. fit et aliter supra summum adiectio, ut apud Vergilium de Lauso: quo pulchrior alter non fuit, excepto Laurentis corpore Turni. Summum est enim, quo pulchrior alter non fuit; huic deinde aliquid superpositum. tertius quo
Abbreviated transcription (Latin):
ta et cuiꝰ ꝓpria sit uirtꝰ nõ eẽ q̃
dicũtur ociosa ẽ et amarũ quid¬
dã quo id fere ĩ cõtumelia ẽ po¬
sitũ quale cassi quid facies cũ ĩ
bonatua ĩuasero.ħ ẽ cũ redocue¬
ro nescire male dre etacre ut il¬
lud crassi ego te cõsulẽ putẽ cũ
tu me nõ putes senatorẽ s uis
oratoris oĩs ĩ agẽdo minuẽdoq
cõsistit utͥq parti totidẽ modi
ex quib p̾cipuos actĩgemꝰ reliq̾
siłes erũt. sũt a̾ põiti in reb ⁊ nͣ¬

Expanded text:
ia sit virtus non esse, quae dicuntur, otiosa. est et amarum quiddam, quod fere in contumelia est positum, quale Cassii: quid facies, cum in bona tua inuasero, hoc est, cum te docuero nescire maledicere? Et acre, ut illud Crassi, ego te consulem putem, cum tu me non putes senatorem? sed vis oratoris omnis in augendo minuendoque consistit. Vtrique parti totidem modi, ex quibus praecipuos attingemus; reliqui similes erunt; sunt autem positi in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
sũt et utilia tm̃ ao cõtiliãdũ
titẽ ut terrã cultu sit aĩmũ
disciplins meliorẽ uberiorẽ¬
q fiei et ut medic ab aliena¬
ta morbis mẽbra p̾cidũe ua
turpes ac ꝑnicioses etiã si ne¬
bis sãguine cohenat ãputã¬
tos. Iã sblimius illus ꝓarci
sara atq solitudines noti res¬
põdẽt bestie sepe ĩmianes cãtu
fletrũt᷑ atonco sistũt ot cetera¬
ꝙ quidẽ genus a quib dã decla¬
matoria maxime lnĩa corrup¬
tũ ẽ. Nã et falsis utunt᷑ n ͨ illa
hiis quib siłia uidi uolũt ap¬
plicãt quorũ utrũq ĩ hiis ẽ q̃
me iuuene u̾q cãtare solebãt

Expanded text:
ad conciliandam fidem: Vt terram cultu, sic animum disciplinis meliorem uberioremque fieri, et Vt medici abalienata morbis membra praecidant, ita turpes ac perniciosos, etiamsi nobis sanguine cohaereant, amputandos. iam sublimius illud pro Archia; saxa atque solitudines voci respondent, bestiae saepe immanes cantu flectuntur atque consistunt et ceteraquod quidem genus a quibusdam declamatoria maxime licentia corruptum est. nam et falsis utuntur nec illa iis, quibus similia videri volunt, applicant. quorum utrumque in his est, quae me iuvene ubique cant
Abbreviated transcription (Latin):
menib imus quide sonus alioꝵ
fuga incerta alii extremo cõplexu
suoꝵ coherẽtes et ĩfãtiũ temiay¬
q pioratus et malensq ĩ illũ die
seruati sato senes tu illa ꝑfanoꝵ
sactoꝵq direptio effetentiũ pno¬
das repetẽtiũq discursus et acti
ante sui quiiq p̾donẽ caterat
et conaia retin̾e ĩ tãtẽ suũ mat
et sic uͥmaiꝰ lucxũ ẽ pugnã int̾¬

Expanded text:
moribus unus quidam sonus, aliorum moribus unus quidam sonus, aliorum fuga incerta, alii extremo complexu suorum cohaerentes et infantium feminarumque ploratus et male usque in illum diem servati fato senes; tum illa profanorum sacrorumque direptio, efferentium praedas repetentiumque discursus et acti ante suum quisque praedonem catenati et conata retinere infantem suum mater et, sicubi maius lucrum est, pugna int
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiis q̃ dicta nõ sũt sͥipẽ astruat
ego certe m cern̾e uideor et uultũ
et oculos et deformes utͥusq blã¬
ditias et eoꝵ qui aderãt iacita ad¬
u̾satĩom ac rimidã uerecũdiã.i¬
t̾im explurib efficitur illa ꝙͣ co¬
namur expͥme facies ut ẽ ap̾ eos¬
dẽ szãq ad oim ordinãdi uirtutu
oxẽplũł unuᷤᷤ iufsicit. ⁊ desc̾ptĩoe cõ¬
intrãtes alios u̾o exeũtes quostã
eximouacillãtes quosdã hest̾na ex
positiõe oscitãtes humus erat ĩ mu¬
da iuculẽta uino coronis lãgnidu¬
slis et spinis coopta piscrũ ꝗd plus¬
 uidẽt qui intra sset sit urbiũ cap¬
tatũ erescit mistratio sine dubio eĩ
qui dicit expugnatã eẽ cinitate
cõplectuu oĩa qͥcũq talis fortua
recipit s ĩ affectus minus penest᷑
breuis. hic uelut nũtiꝰ at si aꝑias
ħ q̃ ũ bo imo ĩclusa erãt appa rebf̃
effuse ꝑ domꝰ ac rẽpla flãme et ru¬
etiũ tecto yfragor et ex diu̾sis cla¬

Expanded text:
ex iis, quae dicta non sunt, sibi ipse adstruat? ego certe mihi cernere videor et vultum et oculos et deformes utriusque blanditias et eorum qui aderant tacitam aversationem ac timidam verecundiam. interim ex pluribus efficitur illa quam conamur exprimere facies, ut est apud eundem namque ad omnium ornandi virtutum exemplum vel unus sufficit in descriptione conintrantes, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes, quosdam hesterna ex potatione oscitantes. humus erat immunda, lutulenta vino, coronis languidulis et spinis cooperta piscium. quid plus videret qui intrasset? sic et urbium captarum crescit miseratio. sine dubio enim, qui dicit expugnatam esse civitatem, complectitur omnia quaecunque talis fortuna recipit, sed in adfectus minus penetrat brevis hic velut nuntius. at si aperias verbo uno inclusa erant, apparebunt effusae per domus ac templa flammae et ruentium tectorum fragor et ex diversis cla
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ cõcludit᷑ aĩa ĩ mortalis ẽ. Ra
quidqd ex seipõ mouet᷑ ĩmortale
ẽ aĩa ã ex seipã mouetur ĩ mor¬
talis igitur ẽ aĩa ħ fit nõ solũ
ĩ singulis argumẽtis s ĩ totis
caĩs que sũt simplices et in qͥo¬
nib. Nã et hee pͥmã hñt propo¬
sitionẽ sacͥlegiũ cõmisisti. Ro
quisqͥs hoĩem occidit cedis re¬
netur deinde rõm. set hec ẽ in
cãis et q̃onũ lõgior ꝙͣ ĩ singu¬
lis argumẽtis et plerũq sũmã
cõplexionẽ uł ꝑ enum̾atiõm
uł ꝑ brenẽ cõclusionẽ testant᷑
quid effecerũt in ħ gñe propo¬
sitio dubia ẽ.de hac eĩ q̃rit̾ alt̾a
ẽ cõplexio nõ par intẽtioni set
uim hñs parẽ mors nich ad
nos. Nã ꝙ ẽ dissolutũ sẽsu car¬

Expanded text:
ur: anima immortalis est. nam quidquid ex se ipso movetur, immortale est; anima autem ex se ipsa movetur, immortalis igitur est anima. hoc fit non solum in singulis argumentis sed in totis causis, quae sunt simplices, et in quaestionibus. nam et hae primam habent propositionem: sacrilegium commisisti; Non, quisquis hominem occidit, caedis tenetur, deinde rationem; sed haec est in causis et quaestione longior quam in singulis argumentis et plerumque summa complexione, vel per enumerationem vel per brevem conclusionem, testantur, quid effecerint. In hoc genere propositio dubia est, de hac enim quaeritur. altera est complexio non par intentioni sed vim habens parem: mors nihil ad nos, na
Abbreviated transcription (Latin):
ãq ur᷑ fere qui legẽ dicẽ¬
di qi qdã misteria tradi¬
deru certid̃ nõ inueniẽdorum
mo̾ argumẽtoꝵ lotisq s cõchi¬
dẽdoꝵ quor nos p̾ceptis alliga¬
ipẽ sẽtiã. id ẽ qui clarisliõs ora¬
tores fecisse nideã nõ tatebo¬
Igr̾ẽthimema et argrnẽtũ
ip̾m ad ẽ rẽ q̃ probatioi alt̾iꝰ
adhibet᷑ appeslãt et argumẽti
elotutiom. eã uout dixi dupli¬
cẽ ex cõsequẽtib ꝙ ht̃ pro posiri¬
onẽ cõiũitãq ei protinus ꝓba¬
iuditãda ẽ ꝙͣ etiã dii adiuue¬
cõclusiõm ita ẽ ille ĩ ꝑfc̃s sillo¬
gismꝰ. expugnãtib u̾o q etiã
solũ ẽthimema quidã uocãt
fortior multo probõ ẽ. tale ẽ ci¬
ceronis pro milone eius gͥ mor¬
tis s et is ultores cuiꝰ uitã si
putetis ꝑuos restitui posse no¬
litis. ꝙ qͥdẽ etiã alñ multipli¬
cari solet ut ẽ ab eodẽ reo fac¬
co alieno tempe cũ ꝑiculo capa¬
cis nõ dubitauit occide̾. opti
mũa̾ uidetur ẽthimematis

Expanded text:
 fere, qui legem dicendi quasi quaedam mysteria tradiderunt, certis non inveniendorum modo argumentorum locis, sed concludendorum quoque nos praeceptis alligaipse sentiam, id est quid clarissimos oratores fecisse videam, noma et argumentum ipsum, id est rem, quae probationi alterius adhibetur, appellant et argumenti elocutionem, eam vero, ut dixi, duplicem: ex consequentibus, quod habet propositionem coniunctamque ei protinus probaiudicanda est, quam etiam dii adiuveconclusionem. ita est ille imperfectus syllogismus. Ex pugnantibus vero, quod etiam solum enthymema quidam vocant, fortior multo probatio est. tale est Ciceronis pro Milone: eius igitur mortis sedetis ultores, cuius vitam si pletis per vos restitui posse, nolitis. quod quidem etiam aliquando multiplicari solet, ut est ab eodem et co, alieno tempore, cum periculo capitis non dubitavit occidere? optimum autem videtur enthymematis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ menae laus graios ĩ equũ des¬
cẽdisse aut iã u̾bo uno magnitu¬
dĩem eiꝰ oñdit et apd̾ uirgiliũ
dimissũ lapsi ꝑ fun ẽ. Nã sic quo
altitudo demo̾strata ẽ idẽ erclopa
cũ iacuisse dixit ꝑ antrũ. prodigi¬
osũ illud corpꝰ spatio loci mẽsꝰe
sequẽs põitũ ĩ uoce aut oĩa sub¬
p̾ssa aut. ĩ abscisa sb̃pͥmit᷑ uox
ut fecit pro liganio cicero ꝙ si ĩ
tãta fortũa bonitas tãta nõ eẽt
go quid lõquar tatuit eĩ illd̾ qd̾
nichomiinꝰ accipimꝰ nõ deeẽ ho¬
mies qui ad crudelitatẽ cũ ĩpel
loco ẽ ĩuulgatib quo nͣbis em¬
phasis uirum ee oportet et hõ ẽ
ille et iuẽdũ ẽ adeosisis ẽ arti
plerũe natura nõ tñ satis elo¬
quẽtieẽ ea de quib dicat clare
at uar excolẽde orõis modi. Rã
affectata. hc quẽdã purũ qualis
et ĩ feminis amat᷑ ornatũ et sũt
queda̾ uelut erenui diligencia
.stiopuetatẽ signification ẽq

Expanded text:
cum Menelaus Graios in equum descum Menelaus Graios in equum descendisse ait nam verbo uno magnitudinem eius ostendit, et apud Vergilium, demissum lapsi per funem; nam sic quoque altitudo demonstrata est. idem , Cyclopa cum iacuisse dixit per antrum, prodigiosum illud corpus spatio loci mensus est. sequens positum in voce aut omnino suppressa aut etiam abscisa. supprimitur vox, ut fecit pro Ligario Cicero: quodsi in hac tanta fortuna bonitas tanta non essetgo, quid loquar. tacuit enim illud, quod nihilominus accipimus, non deesse homines, qui ad crudelitatem eum impellloco. est in vulgaribus quoque verbis emphasis: virum esse oportet, et homo est ille, et vivendum est. adeo similis est arti plerumque natura. non tamen satis eloquentiae est, ea, de quibus dicat, clare lendae orationis modi. nam adfectata habet quendam purum, qualis etiam in feminis amatur, ornatum, et sunt quaedam velut e tenui diligentia circa proprietatem significationemque
Abbreviated transcription (Latin):
hac cõmitioꝵ tẽpestate popłari
sepe intelligas quo signo cõmota
sit sepe ita obscura ẽ ut sine cã
excitata uideatur. sũt et ille bre¬
ues uagi ꝑ siluas rituferaꝵ et a¬
lud ciceronis indodiũ quo ex
iudicio uelut ex ĩcẽdio nullus¬
nudus effugit. quib siłia pnt
cuicũq ⁊̃ ex cotidiano ẜmono
surcurrere huic sb̾iacet uirtꝰ nõ
solũ aꝑte ponẽdirẽ ãte oculoss
cutũcise atq uelocit᷑.ac m̃ito
laudat᷑ uelocitas ĩtegra ser ea
nimis p̾stat quotiẽs nicħ dicit
uocãt q̃ reddetur int̾ schemata
ẽuero pulch̾rima cũ plura pau¬
cis cõplectimur quale sallusti
ẽ mitridates corꝑe ĩgẽti ꝓĩde ar¬
matꝰ ħ male imitãtes sequitur
obscuritas uicina p̾dcẽ s ãplior
lectũ ꝙͣ quẽ u̾ba ꝑ se ip̾a dedarãt.
eiꝰ due sũt spẽs alt̾a q̃ plus sig¬
nificat quã dicit. alt̾a q̃ etiã id
ꝙ nõ dicit. prior ẽ et ap̾ homex

Expanded text:
hac comitiorum tempestate populari hac comitiorum tempestate populari aepe intelligas, quo signo commota sit, saepe ita obscura est, ut sine causa excitata videatur. sunt et illae breves, vagi per siluas ritu ferarum, et illud Ciceronis in Clodium, quo ex iudicio velut ex incendio nudus effugit. quibus similia possunt cuicunque etiam ex cotidiano sermone succurrere. huic subiacet virtus non solum aperte ponendi rem ante oculos, sed circumcise atque velociter. ac merito laudatur brevitas integra; sed ea minus praestat, quotiens nihil dicit, vocant, quae reddetur inter schemata, est vero pulcherrima, cum plura paucis complectimur, quale Sallustii est, Mithridates corpore ingenti, perinde armatus. hoc male imitantes sequitur obscuritas. vicina praedictae sed amplior se ipsa declarant. eius duae sunt species, altera, quae plus significat quam dicit, altera, quae etiam id quod non dicit. prior est et apud Homerum,
Abbreviated transcription (Latin):
dr p̾cedit siłitudo illa cuiꝰ mõ
feci mẽtiõm inde lupiceu rap¬
tores acta in nebula sequit ⁊
pͥo georgicon pꝰ lõgã de bellis
ut cũ carrecerib sese effudeͣ qͥͣ¬
drige addũt ĩ spatio et frustͣ
retinacula tẽdens. fertur eqͥs
auriga neq audit cuirꝰ habe¬
nas. s hee sũt sine ãtapodosi
redditio a̾ illa rẽ utrãq ꝙͣ cõ¬
parat uelut subicit oculis et
parit ostẽdit cuiꝰ p̾clara apud
uirgiliũ multa reꝑio exẽpla
s oratoriis potius utẽdũ ẽ dicit
cicero pro murena ut aiu̾t ĩ gͦ¬
cis artificib eos aulo edos eẽ
qui citaroedi fie̾i nõ potu̾int.
sic nos uidemus qui oratores
euadẽ nõ potu̾int eos ad iuris
studiũ deueĩre. illo̾ ꝓ eodẽ iã pe¬
ne poetico spũ s tñ cũ sua red¬
dicioe ꝙ ẽ ad ornatũ accomo¬
 datiꝰ. Nã ut rẽpestates sepe certo
aliquo celi signo cõmouẽt᷑. se¬
pe ĩ ꝓuiso nullo excerta rõe ob¬
scura aliqua ex cã cõcitãt᷑. sic ĩ

Expanded text:
raecedit similitudo illa, cuius modo feci mentionem: inde lupi ceu raptores atra in nebula. Sequitur in primo Georgicon post longam de bellis Vt , cum carceribus sese effudere quadrigae, addunt in spatia; et frustra retinacula tendens fertur equis auriga, neque audit currus habenas. Sed hae sunt sine antapodosi. redditio autem illa rem utramque, quam comparat, velut subiicit oculis et pariter ostendit. cuius praeclara apud Vergilium multa reperio exempla, sed oratoriis potius utendum est. dicit Cicero pro Murena, Vt aiunt in Graecis artificibus eos auloedos esse, qui citharoedi fieri non potiuerint, sic apud nos videmus, qui oratores evadere non potuerint, eos ad iuris studium devenire. illud pro eodem iam paene poetico spiritu, sed tamen cum sua redditione, quod est ad ornatum accommodatius: nam ut tempestates saepe certo aliquo caeli signo commoventur, saepe improvisae nulla ex certa ratione obscura aliqua ex causa concitantur, sic in
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nic̃ co̾silio igr̃ mũdꝰ admĩstia¬
tur aut unũ ĩ locũ cũ cõduxit bre¬
uit̾ expositĩom et assũptionẽ
adiugit quid ex hiis cõficiatur
q̃ cõsilio ꝙͣ q̃ sine cõsilio admis¬

Expanded text:
 consilio igitur mundus administratur; aut, unum in locum cum conduxit breviter propositionem et adsumptionem, adiungit quid ex his conficiatur, quae consilio quam quae sine consilio adminis
Abbreviated transcription (Latin):
tio et eius probõ quinta cõphx¬
ic quia int̾im et propositio ñ
et biꝑtitã quo fiei̾ posse ratio¬
cinatiõm michi et plurib
nichilominꝰ auitorib tres
sũmũ uidentur. Nã ita se ht̃ is
ta n̾a ut sit de quo querat᷑ et
ꝑ quod ꝓbetur tertiũ adici
põt uelut cõsensu duoꝵ ex ã¬
recedẽtiũ ita erit pͥa ĩtẽtio. se¬
cũda assũptio tertia cõ nexio
Nã cõfirmatio pͥe ac secũde ꝑ¬
tis exornatio eidẽ cede̾ pñt.
quib sbiciũtur. sumamꝰ enĩ
a cicerone quĩq ꝑtiũ exẽplũ
meliꝰ gub̾nãtur ea q̃ cõsilio¬
regũtur ꝙͣ que sine cõsilio ad¬
ministrãtur. hãc p̾am ꝑtẽ nu¬
merãt eã deĩceps rõibuariis
et quã copiosissimis u̾bis ap¬
probari putãt oporte̾. ħ ego to¬
tũ ĩ sua rõe iniũ puto alioquĩ

Expanded text:
tio et eius probatio, quinta complexio; quia vero interim et propositio nonet bipertitam quoque fieri posse ratiocinationem. mihi et pluribus nihilominus auctoribus tres summum videntur. nam ita se habet ipsa natura, ut sit, de quo quaeratur et per quod probetur; tertium adiici potest velut ex consensu duorum antecedentium. ita erit prima intentio, secunda adsumptio, tertia connexio. nam confirmatio primae ac secundae partis et exornatio eisdem cedere possunt, quibus subiiciuntur. sumamus enim ex Cicerone quinque partium exemplum: melius gubernantur eareguntur quam quae sine consilio administrantur. hanc primam partem numerant; eam deinceps rationibus variis et quam copiosissimis verbis approbari putant oportere. hoc ego totum cum sua ratione unum puto; alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
ire ĩ ĩ hiis q̃ denominata sũt sũ¬
ma pauꝑtas ĩ eadẽ nos frequẽtis¬
finie reuoluit at illis nõ ñ boũ
copia ẽ quar̾ cͥa latĩsexiget illã
gr̃am ẜmois attici/det mͥ ĩ loquẽ¬
do eãdẽ iocũditatẽ et parẽ copiam
ꝙ si negatũ ẽ sẽtẽtias aptabimꝰ
hiis uocib quas hẽmꝰ nec rexũ

Expanded text:
ire. etiam in iis, quae denominata sunt. summa paupertas in eadem nos frequentissime revoluit. At illis non verborum copia est. Quare qui a Latinis exiget illam gratiam sermonis Attici, det mihi in loquendo candem iucunditatem et parem copiam Quod fi negatum est, sententias aptabimus iis vocibus quas habemus. et quo
Abbreviated transcription (Latin):
parãdũ quid pende siłem ne
credimꝰ lisiace gracilirati quẽ
fulmĩb et celesti fragorio cõpa
nule̾ ꝑ calculos fluũt atticũ sa¬
porẽ putẽt ibi demũ thimũ re¬
dolere dicãt quos ego existimo
si ꝙ ĩ hiis sinib ubͣius ĩuene¬
rũt solũ fortiliorẽ ue segetẽ ne¬
gaturꝰ atticã eẽ ꝙ plꝰ ꝙͣ acceꝑit¬
rãtis grecos mag̃tułim latina
mͥ facũdia ut iuẽtiõe dispõne
cõsilio cet̾is huiꝰ gen̾is artibus
siłis grece ac prorsꝰ discipula eiꝰ
uidet᷑ ĩta cc̃ rõm eloquẽdi uix
hr̃e mutationis locũ. Nã q̃ ẽ ip̃is
statĩ sonis durior qñ et iocũdis¬
calẽ alt̾ã.alt̾ã cõsonãtẽ quib
nulle apd̾ eos dulcius spirãt qͣs
uelut hylarior protinus renitet
orõ ut ĩ zephiris ⁊ zopiris q̃ si¬

Expanded text:
parandum? quid Periclea? similemne credemus Lysiacae gracilitati, quem fulminibus et caelesti fragori compara venula per calculos fluunt, Atticum saporem putent, ibi demum thymum redolere dicant? quos ego existimo, si quod in iis finibus uberius invenerint solum fertilioremve segetem, negaturos Atticam esse, fidem Menander eludit. ita nunc, ihi facundia, ut inventione, dispositione, consilio, ceteris huius generis artibus similis Graecae ac prorsus discipula eius videtur, ita circa rationem eloquendi vix habere imitationis locum. namque est ipsis statim sonis durior, quando et iucundiscalem alteram, alteram consonantem, quibus nullae apud eos dulcius spirant; quas modo hilarior protinus renidet oratio, ut in Zephyris et zopyris .
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hortẽsius hit uĩ cesaris ĩdo¬
lẽ celi. sb̾rilitatẽ calidi diligẽti¬
ã polionis dignitatẽ messale.
sãititate calui. grauitatẽ bruti
acume sulpici acerbitatẽ cassi re¬
copiã senece uires africam matu¬
ritatẽ afri iocũditatẽ crispi so¬
nũ trachali elegãtiã secũdi ad
.m. tulliũ nõ illum hẽmꝰ eufra¬
norẽ ccͣ pluriũ artiũ spẽs p̾stã¬
nẽtissimũ que rñ et suoꝵ hõies
diorẽ et asianũ et rodũdãte et
alũ frigidũ et ĩ cõro̾ne fractũ
exultãtẽ/ ac pene ꝙ procui adit
uiro molliorẽ. potrea ũo ꝙͣ triũ¬
uirali proscͥptione cõsũptꝰ ẽ pas¬
sim qui odexãt qui ĩuidebãt.qr
emulabãt᷑ adulatores ⁊̃ p̾sẽtis
potẽtie nõ respõsurũ ĩuaserũt. il
hẽtur nõ ałr ab ip̃is ĩimias ma¬
le audire ꝙͣ nimiis floribꝰ et ĩge¬
nia fluẽtia potuit. falsũ utyq.
s tñ illa mẽtiõdi propͥor occasio
p̾ciime u̾o p̾sserũt eũ qui uideri

Expanded text:
oventus. Hic vim Caesaris, indolem Caelii, subtilitatem Calidii, diligentiam Pollionis, dignitatem Messalae, sanctitatem Calvi, gravitatem Bruti, acumen Sulpicii, acerbitatem Cassii recopiam Senecae, vires Africani, maturitatem Afri, iucunditatem Crispi, sonum Trachali, elegantiam Secundi. at M. Tullium non illum habemus Euphranorem circa plures artium species praestannetissimum. Quem tamen et suorum homines diorem et Asianum et redundantem, et ando frigidum et in compositione fractum, exultantem ac paene, quod procul absit, viro molliorem; postea vero quam triumuirali proscriptione consumptus est, passim qui oderant, qui invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt. ilhabetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit. falsum utrumque, sed tamen ilia mentiendi propior occasio. praecipue vero presserunt eum, qui videri
Abbreviated transcription (Latin):
quadã eloquẽtie frugalitate cõ¬
tẽtos/ ac sẽꝑ manũ ĩtra palliũ cõ¬
tinẽtis. nã qͥs erit hic atticꝰ sit li¬
sias. hũc eĩ ãplectũt᷑ amatores
istiꝰ nõis modũ nõ gͥ iã usq at
cocũ. et ãdocidẽ remittemꝰ ĩt̾roga¬
re tñ uelĩ ã socrates attice dix̾it.
at eiꝰ scola prĩcipes oratoꝵ de¬
dit querat᷑ siłius aliꝗd hiperi¬
des atticus certe aut plus ĩdul¬
sit uoluptati trãseo plurimos
ligurgũ aristogitona et hiis
quid ille cuiꝰ mõ fecimꝰ mẽti¬
nues et circũspectos ui sb̾limi¬
tate/ ĩpetu cultu cõpõne suꝑauit
nõ ĩgurgit locis nõ figuris gau¬
det nõ trãslationib nitet nõ
orõe ficta datur racẽtib uocẽ
nõ illd̾ius utãdũ ꝑcesos ĩ ma¬
rathone ac salamine propug

Expanded text:
quadam eloquentiae frugalitate contentos ac semper manum intra pallium continentes. nam quis erit hic Atticus? sit Lysias; hunc enim amplectuntur amatores istius nominis modum. non igitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. interrogare tamen velim, an Isocrates Attice dixerit. At eius schola principes oratorum dedit. quaeratur similius aliquid. Hyperides Atticus? certe , at plus indulsit voluptati. transeo plurimos, Lycurgum, Aristogitona et his quid ille, cuius modo fecimus mentinues et circumspectos vi, sublimitate, impetu, cultu, conpositione superavit? non insurgit locis? non figuris gaudet? non translationibus nitet? non oratione ficta dat tacentibus vocem? non illud iusiurandum per caesos in Mara
Abbreviated transcription (Latin):
nos illa quasi mugiẽte lra du¬
dimꝰ ĩ qua nullũ grece ũbũ ca¬
dit. at illi . Ny. iocu̾dã et ĩ fĩe p̾¬
cpue qͣi tĩmẽtẽ illiꝰ loco pomũt
q̃ ẽ cipd̾ nos rarissia ĩ clausulis.

Expanded text:
nos illa quasi mugiente M littera cludimus in quam nullum Graece verbum cadit: at illi ny iucundam et in fine praecipue quasi tinnientem illius loco ponunt, quae est apud nos rarissima in clausulis.
Abbreviated transcription (Latin):
mia accipit quassa quodã moᷤ
utiq quotiẽs aliquã cõsonãci¬
ũ frãgit ut ĩ ħ ipo̾ frãgit mul¬
ma a nobis repudiata ẽ uix̾ta¬
mẽ nos ip̃a ꝑsequit᷑ duras et
illa silła facit q̃ ad cõiũgẽdas
demũ sb̾iectas sͥ uocalis ẽ uti

Expanded text:
ma accipit, quassa quodammodo, utique quotiens aliquam consonantim frangit, it in hoc ipso frangit, mulma a nobis repudiata est, vis tamen nos ipsa persequitur. duras et illa syllabus facit, quae ad coniungendas demum subiect
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ naturalẽ putãt eloquẽtiã nͥ q̃¬
sit cotidiano ẜmd̾ni simillima q ͦ¬
‸ cũ amicis cõiugib lib̾is ẜuis lo¬
quami cõtẽto ꝓmereanii uolũta¬
tẽ nichilq arcessiti et elaborati re¬
quirẽte quidꝗd huc sit adiectũ ad
eẽ affectĩois et ãbitiose ĩ loquẽdo
iactãtie remotũ au̾itate fictũq ip
soꝵ quib solũ nͣa sit offitiũ a ut at¬
tributũ seruire sẽsib sic̃ athletaꝵ
corꝑa ⁊̃ si ualidiora fiãt ex̾citati¬
one et lege quadã ciboꝵ nõ tñ esse
nͣalia atq ab illa spẽ q̃ sit cõtessa
hõib abhorrere. quid eĩ ĩquiũt
attinet circuitu res oñde et trãsla¬
tĩoib id ẽ aut plurib aut alienis
u̾bis cũ sua cuiq sĩt adsignata no
poetis siłiores extitis ⁊̃ si parũ cu¬

Expanded text:
esse naturalem putant eloquentiam, niesse naturalem putant eloquentiam, nisio cum amicis, coniugibus, liberis, servis loquamur, contento promere animi voluntatem nihilque arcessiti et elaborati requirente; quidquid huc sit adiectum, id esse adfectationis et ambitiosae in loquendo iactantiae, remotum a veritate fictumnque ip quibus solum natura sit officium attributum, servire sensibus: sicut athletarum corpora, etiamsi validiora fiant exercitatione et lege quadam ciborum, non tamen esse naturalia atque ab illa specie, quae sit concessa hominibus, abhorrere. quid enim, inquiunt, attinet circuitu res ostendere et translationibus, id est aut pluribus aut alienis verbis, cum sua cuique sint adsignata nompoetis similiores exstitisse, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
lationũ nitore illuminãda non
pia nicamꝰ ĩgenia grecoꝵ et mĩo¬
ra suos portus hñt nos plerũc
maiorib uelis mouem ualidi¬
or sp̃s n̾os sinus tẽdat nb̃ tñ
alto sẽꝑ ferem nã. ⁊ littora ĩten
sequẽda sũt illi facilis ꝑ quelibet
uada accessus ego aliquid nõ mł¬
to tñ altiꝰ ĩ quo mea tũba nõ si¬
dat ĩueniã neq eĩ si tenuiora
hec ac pressiora greci meliꝰ ĩ eo¬
quo unicimur solo et iõ ĩ cõme¬
diis nõ cõtẽdimꝰ prorsus tamẽ
omittẽda ꝑs hec orõis s exigẽda
ut optĩe possumꝰ opꝰ sumꝰ a̾ rerũ
et mõ et iudicio eẽ siłes ñboꝵ gr̃a¬
ꝙͣ in ip̃is nõ hẽmꝰ extrĩsecꝰ cõci¬
dẽda ẽ. at nõ ĩ priuatis et acutꝰ
ĩdistinctus et nõ suꝑ modũ ela¬
tus .m. tulliꝰ nõ in .ii. calidio
uisionis hec uirtꝰ nõ scipio lelius
cato ĩ loquẽdo uelut attici roãnoꝵ
fu̾it. cui porro nõ satis ẽ qͦ nicħ:
eẽ meliꝰ põt ad huc quidã nullã

Expanded text:
lationum nitore illuminanda. non pia vincamus. ingenia Graecorum etiam minora suos portus habent: nos plerumque maioribus velis mouemur, validior spiritus nostros sinus tendat; non tamen alto semper feremur, nam et litora interim sequenda sunt. illis facilis per quaelibet vada accessus; ego aliquid, non multo tamen, altius, in quo mea cumba non sidat, inveniam. neque enim, si tenuiora haec ac pressiora Graeci melius, in eoque vincimur solo et ideo in comoediis non contendimus, prorsus tamen omittenda pars haec orationis, sed exigenda ut optime possumus; possumus autem rerum et modo et iudicio esse si in ipsis non habemus, extrinsecus condienda est. An non in privatis et acutus et indistinctus et non super modum elatus M. Tullius? non in M. Calidio insignis haec virtus? non Scipio, Laelius, Cato in eloquendo uelut Attici Romanorum fuerunt? cui porro non satis est, quo nihil esse melius potest? adhuc quidam nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ũ eẽ atq ex utroq mixtũ uolũt
neq eĩ attice p̾ssi/ neq asiane st̃
habũ̇dãtes ut aliquid hr̃e uide¬
at᷑ gẽtis aliquid auctoris eschi¬
nes enĩ qui hũc exilio delegerat
locũ intulit eo studia athenaꝵ
çĩ uelut sata q̃dã celo terraq de¬
generãt saporẽ illũ atticũ ꝑegͥno
miscuerũt. lẽti gͦ quidã ac rẽissi

Expanded text:
mixtum volunt; neque enim Attice pressi neque Asiane sunt abundantes, ut aliquid habere videantur gentis, aliquid auctoris. Aeschines enim, qui hunc exilio delegerat locum, intulit eo studia Athenarum, quae, velut sata quaedam caelo terraque degenerant, saporem illum Atticum peregrino miscuerunt. lenti
Abbreviated transcription (Latin):
scanicis ꝓxĩa callo atq egestas
la mini trigida calamis mol¬
liora ad huc supͣdcĩs mi ron
fecit diligentia ac de comiꝑo
liclito sup̾ ceteros tui quãꝙͣ
a plerisq tribuit palma tñ
ne nichil detrahacur de cã põ¬
dus putãt. Nã ut huãne deco¬
rẽ addid̾it supͣ ueꝵita nõ ex¬
pleuisse deoꝵ aũitẽ uidet . qnͥ
etatẽ quo gratiorẽ dr᷑ refu¬
gisse nich ausus ultra leuis
genas atq̃ policlito de fu̾ut
fidie ater alcameni dãt phi¬
dias tãdiis ꝙͣ hõib efficiẽ¬
dis melior artifex tredit᷑ ĩ e¬
bore u̾o lõge citra emulũ uł
si nichil nͥ minuã athenis
aut olĩpiũ ĩelide iouẽ feciis
cuiꝰ pulchritudo adiecisse ali¬
qd ⁊̃ recepit religioni uidet:
iõ maiestas oꝑis deũ equa¬
uit ad ñitatẽ lisippũ ac prax¬
itelen accessisse optĩe affir¬
mãt. Nã demetrius tãꝙͣ nimiꝰ
ĩ ea rep̾hendicur et fuit siłi¬
tudis ꝙͣ pulchritudĩs amãti¬

Expanded text:
scanicis proxima Callon atque Hegesias, iam minus rigida Calamis, molliora adhuc supra dictis Myron fecit. diligentia ac decor in Polyclito supra ceteros, cui quamquam a plerisque tribuitur palma, tamen, ne nihil detrahatur, deesse pondus putant. nam ut humane formae decorem addiderit supra verum, ita non explevisse deorum auctoritatem videtur. quin aetatem quoque graviorem dicitur refugisse nihil ausus ultra leves genas. at quae Polyclito defuerunt, Phidiae atque Alcameni dantur. Phidias tamen diis quam hominibus efficiendis melior artifex creditur in ebore vero longe citra aemulum, vel si nihil nisi Minervam Athenis aut Olympium in Elide Iovem fecisset, cuius pulchritudo adiecisse aliquid etiam receptae religioni videtur; adeo maiestas operis deum aequavit. ad veritatem Lysippum ac Praxitelen accessisse optime adfirmant. nam Demetrius tanquam nimius in ea reprehenditur et fuit similitudinis quam pulchritudinis amanti
Abbreviated transcription (Latin):
addid̾ũt quoꝵ pͥor luĩnũ ũbra¬
rũq ĩueĩsse rõm scd̃s exainas¬
se sb̾ciliꝰ lineas tradit᷑: nã ⁊ eux¬
is plꝰ mẽbris corpis dedit idã¬
pliꝰ aut augustiꝰ ratꝰ atq ut ex¬
istimãt ħ metũ secutꝰ cui ua¬
lidissiã q̃q forma et iã ĩ femi
nis placet. Ille u̾o ira cutũscͥp¬
sit ꝯĩa ut eũ legũ latorẽ nocẽt
qͥ ad eoꝵ atq heoroum essugi¬
es̃ quales ab eo tradite orteri
tãꝙͣ ita necesse sit secũt. floru¬
it a ccͣ philippũ et usq ad suc¬
cessores alexãdri putura p̾ci¬
pue. s diuͣsis uirtutib. na̾ cũra
ꝓtegenes natĩoe pãphilꝰ ac me¬
Iãtiꝰ facilitate ãtiphilus cõci¬
iac. uocãt theon samius ĩge¬
nio et grã ꝙͣ ĩ se ipẽ maxĩe uac¬
tat ã elles ẽ p̾stãtusim/ euphrͣ¬

Expanded text:
addiderunt. quorum prior luminum umbrarumque inuenisse rationem, secundus examinasse subtilius lineas traditur. nam Zeuxis plus membris corporis dedit, id amplius atque augustius ratus atque, ut existimant, Homerum secutus, cui validissima quaeque forma etiam in nis placet: ille vero ita circumscripsti omnia, ut eum legumlatorem vocent; quia Deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt tradirae, ceteri tamquam ita necesse sit sequuntur. Floruit autem circa Philippum et ad successores Alexandri pictura praecipue sed diversis virtutibus. Nam cura Protogenes, ratione Pamphilus et Melanthius, facilitate Antiphilus, conciσίας vocant Theon Samius; ingenio et gratia, quam in se ipse maxime iactat, Apelles est praestantissimus. Euphra
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑẽ ut dicã de gn̾e orõis. hic
erat propoĩtus a nobis ĩ dĩo¬
ne pͥa locus rertius. Nãita ꝓmi¬
serã me de arte de artifice de oꝑe
diturũ cũ sit a̾ theorices aitm o¬
ratõis opꝰ orõ pliuesq eiꝰ forme
sic̃ ostẽdã ĩoĩb et ars ẽ ot arci

Expanded text:
 ut dicam de genere orationis. Hic erat propositus a nobis in division prima locus tertius; nam ita promiseram me de arte, de artifice, de opere dicturum. cum sit autem rhetorices atque oratoris opus oratio pluresque eius formae, sicut ost
Abbreviated transcription (Latin):
tãt accidisse ꝙ paulatĩ ẜmõe g̾co
ĩ pxĩat᷑ asie cĩtates ĩ fluẽte/ nõ dũ
catis ꝑiti loquẽdi facũdiã cõcu
terãt cutũitu ceꝑit enũtiare ac
etiũ nature uidẽt᷑ ꝙ attici limati
quida et emũcti nich̾ ĩane aut
redũdãs ferebãt asiana gẽs tu¬
midior aliquĩ atq iactãtior ua¬
more ⁊̃ dicẽdi gloria ĩflata ẽ ter

Expanded text:
 paulatim sermone Graeco in proximas Asiae civitates influente, nondum satis periti loquendi facundiam concupterant, circuitu coeperint enuntiare ac entium naturae videntur, quod Attici limati quidam et emuncti nihil inane aut redundans ferebant, Asiana gens tumidior alioqui atque iactantior vaniore etiam dicendi gloria inflate
Abbreviated transcription (Latin):
la nõ solu quia aliud ĩ alio ma¬
uetustatis mõ gr̃a uisenda sũ.
clati pictores fuisse dicũt᷑ polig¬
notꝰ atq aglaophon. quoꝵ sͣ¬
płx color tã sui studiosos adhuc
ht̃ ut illa ꝓpe rudia ac uelut fu¬
ture mortis pͥmordia maximis
qui pꝰ hos extit̾ũt auitorib p̾¬
ferãt propͥo quodã ĩtelligẽdi mõ
ut mea opĩo ẽ ãbitii pꝰ zeusis at¬

Expanded text:
la, non solum quia aliud in alio mavetustatis modo gratia visenda sunt, clari pictores fuisse dicuntur Polygnotus atque Aglaophon, quorum simplex color tam sui studiosos adhuc habet, ut illa prope rudia ac velut futurae mox artis primordia maximis, qui post eos exstiterunt, auctoribus praeferant, proprio quodam intelligendi, ut mea opinio est, ambitu. post Zeu
Abbreviated transcription (Latin):
topia na propͥo carer noĩe duo
gña erũt eius alt̾ũ ꝙ litigatores
itẽ crimẽ inuicẽ intẽtant. alt̾ũ qͦ
aliud atq aliud cui et petitionĩ
cõditio parest. cũ apparũit genus
cãe tñ intuebimur negetur ne fac¬
tũ ꝙ intẽditur ã defẽdat᷑ ĩ aliono¬
mĩe applłetur ã a gn̾e actõis repel¬
lecur unde sũt status.

Expanded text:
nomine duo genera erunt eius, alterum quo litigatores idem crimen invicem intentant, alterum quo aliud atque aliud. cui et petitionum condicio par est. cum apparuerit genus causae, tum intuebimur, negeturne factum, quod intenditur, an defendatur, an alio nomine appelletur, an a genere actionis repellatur; unde sunt stat
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾um cã oĩs ĩ qua pars alta
agentis ẽ alt̾a recusãtis aut
Sumiꝰ reiꝰ cõtrou̾sia cõstat aut pluri¬
mũ hec simple dr illa conũta una
cõtron̾sia ẽ ꝑ se furti ꝑ le adult̾ii
plures aut eiusdẽ gñs et ut ĩ pecu¬
niis reputãdis aut diu̾si ut si cuis
sac̾legii et homiaidii simł accuse¬
tur ꝙ nũc ĩ publicis iudiciis nõ ac¬
cidit crm̃ p̾tor certa lege sortit᷑ pͥn¬
cipũa̾ et senatꝰ cognitĩoib freque̾s
ẽ et populi fuit prinata quo indi¬
tia sepe unũ iudicẽ hr̃e multis et
diu̾sis formulis solẽt. Nec alie spẽs
erũt eciã si unus a duob dũtaxat
eãdẽ rẽ atq exeadẽ cã petet aut dui¬
o abimo ant plures a plurib ꝙ
accide̾ ĩ h̾e̾ dicariis litib ĩc̾im sci¬
nes uariau̾it diũ sũ. hiis terciũ ge¬

Expanded text:
erum causa omnis, in qua pars altera agentis est, altera recusantis, aut unius rei controversia constat aut plurium. haec simplex dicitur, illa coniuncta. una controversia est per se furti, per se adulterii. plures aut eiusdem generis, ut in pecuniis repetundis, aut diversi, ut si quis sacrilegii et homicidii simul accusetur. quod nunc in publicis iudiciis non accidit, quoniam praetor certa lege sortitur, principum autem et senatus cognitionibus frequens est et populi fuit; privata quoque iudicia saepe unum iudicem habere multis et diversis formulis solent. nec aliae species erunt, etiamsi unus a duobus dumtaxat eandem rem atque ex eadem causa petet aut duo ab uno aut plures a pluribus, quod accidere in hereditariis litibus interim scines varia
Abbreviated transcription (Latin):
lura de officiis docẽtiũ locu¬
tus discipulos ĩ unũ ĩt̾im
moneo ur p̾ceptores suos nõ miꝰ
ꝙ᷑ ipo studia ament. et parẽtes eẽ
nõ quidẽ corꝑũ set mentiũ credat
multũ hec pietas cõfert studio.
Nã ita et libent̾ audient. et dutis
crede̾t er eẽ siłes cõcupiscẽt.ĩ ipõs
demq cetus scolariũ leti alacres
coueniẽt emẽdati nõ irascẽt᷑: lan¬
dati gaudebũt ut sinc canssimi
studio merebũt. Nã ut illoꝵ of¬
ficiũ ẽ docẽ sic hoꝵ p̾bere se doci¬
les. alioqum neutrũ sine altero
sufficit. et sic̃ hõis ortꝰ exutroq
gignẽtiũ co̾fertur et frustra spar¬
mollitus fon̾it suleus. ita eloquẽ¬
tia coale  nequit nͥ sociata tra¬
dẽtis a piẽtisq cõcordia. de u¬

Expanded text:
lura de officio docentium locutus discipulos id unum interim moneo, ut praeceptores suos non minus quam ipsa studia ament, et parentes esse non quidem corporum sed mentium credant. multum haec pietas conferet studio; nam ita et libenter audient et dictis credent et esse similes concupiscent, in ipsos denique coetus scholarum laeti alacresque convenient, emendati non irascentur, laudati gaudebunt, ut sint carissimi, studio merebuntur. nam ut illorum officium est docere, sic horum praebere se dociles; alioqui neutrum sine altero sufficit. et sicut hominis ortus ex utroque gignentium confertur, et frustra sparmollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit nisi sociata tradentis accipientisque concordia. in
Abbreviated transcription (Latin):
uir ꝑsuadebit ã malus. bonus
quidẽ et dicet sepius uera at
honesta. s ⁊̃ si qn̾ aliquo ductꝰ
offitio ꝙ accide̾ ut mox doce¬
bimꝰ põt falso hec affirmare
conabit᷑ maiore cũ fide necesse.
ẽ audiat᷑ at malis hoĩl excõ¬
tẽptuopimoĩs et ignorãtia rec¬
ti nõ nũꝙͣ excidit ip̃a siłatio
uĩde ĩmodeste ꝓponũt sñ pudo¬
re affirmãt. sequit᷑ ĩ hiis q̃ cer

Expanded text:
vir persuadebit an malus? bonus quidem et dicet saepius vera atque honesta. sed etiam si quando aliquo ductus officio quod accidere, ut mox docebimus, potest falso haec adfirmare conabitur, maiore cum fide necesse est audiatur. at malis hominibus ex contemptu opinionis et ignorantia recti nonnunquam excidit ipsa simulatio. inde immodeste proponunt, sine pudore adfirmant. sequitur in iis, quae cer
Abbreviated transcription (Latin):
mos sapĩe e magrõs etas uetꝰ
credidit sic iudicent pleraq eẽ
ta fiãt uł turpia. Pã si hõiem oc¬
cide̾ sepeuuitꝰ lib̾os necare nõ¬
nũqͣ pulch̾rimũ ẽ asꝑiora q̃dã
idhuc dictusi cõis utilitas ex¬
ad ẽ ĩtuẽdũ qualẽ cãm uir

Expanded text:
mos sapientiae magistros aetas vetus credidit sic iudicet, pleraque esse, ta fiant vel turpia. nam si hominem occidere saepe virtus, liberos necare nonnunquam pulcherrimum est, asperiora quaedam adhuc dictu, si communis utilitas exnudum est intuendum, qualem causam vir
Abbreviated transcription (Latin):
et mocẽs reus multis ueri siłi¬
b p̾mit: quo fit ut eadẽ actõis
rõe defẽdedus sit quasi nocens
eẽt iã ĩnuͬabilia sũt bõis cãis
malisq coĩa testes lr̃e suspici¬
ones opĩones nõ ałr a̾ ueri siłia¬

Expanded text:
et innocens reus multis verisimiliet innocens reus multis verisimilibus premitur; quo fit, ut eadem actionis ratione defendendus sit, qua si nocens esset. iam innumerabilia sunt bonis causis malisque communia, testes, litterae, suspiciones, opiniones. non aliter autem verisimil
Abbreviated transcription (Latin):
lia ciuitatis sciemꝰ nõne utem᷑
arte dicẽdi bõa quidẽ s matis ar¬
tib siłia ad ł d nẽo dubitabit
quĩ si nocẽtes mutari ĩ bonã me̾¬
tẽ aliqͦ mõ possĩt sic̃ posse cõcedi¬
tur saluos eẽ eos mag̃ ere publi¬
ca sit ꝙͣ puĩri. siliq̃at. gͥ oratori
futurũ bonũ uirũ tũc uera obici¬
Ct᷑ nõ id aget ut saluus sit. da
et sñ qͦ uĩce̾ honeste cĩtas nõ pos¬
sit nõne ei cõĩs utilitas oratorẽ
aduocabit᷑. certe fabricius corne¬
liũ rufinũ et aliꝰqui malũ emẽ et
s̃ ĩimicũ tñ quia utilẽ sciebat du¬
ce ĩminẽte bello palã cõsulẽ suf¬
fragio suo fecit acq id mirãtib:
quibdã respõdit a ciue se spolia
quodlibet sufficiet nõ eĩ ħ agi¬
nꝰ ut istis ist d̾ illi quẽ formamꝰ
uiro sepe sit faciẽdũ s ut si talis
coegĩt rõ sit tñ uera finitio ora
cilia tractẽt necessariũ ẽ. Nã fre¬
quẽt̾ ⁊̃ optĩe cãe siłes sũt malis

Expanded text:
iemus, nonne utemur arte dicendi bona quidem, sed malis artibus simili? ad hoc nemo dubitabit, quin, si nocentes mutari in bonam mentem aliquo modo possint, sicut posse conceditur, salvos esse eos magis e re publica sit quam puniri. si liqueat igitur oratori futurum bonum virum, cui vera obiicientur, non id aget, ut salvus sit? da et sine quo vincere hostem civitas non possit: nonne ei communis utilitas oratorem advocabit? certe Fabricius Cornelium Rufinum, et alioqui malum civem et sibi inimicum, tamen, quia utilem sciebat ducem, imminente bello, palam consulem suffragio suo fecit atque id mirantibus quibusdam respondit, a cive se spoliarquodlibet sufficit. non enim hoc agimus, ut istud illi, quem formamus, viro saepe sit faciendum; sed ut, si talis coegerit ratio, sit tamen vera finitio, oracilia tractentur, necessarium est. nam frequenter etiam optimae causae similes sunt malis,
Abbreviated transcription (Latin):
urcu ut ĩ pũis egrotãtib
atiliratis eoꝵ gr̃a multa fi̾gimꝰ
młta nõ st̾uri promittimꝰ. Nẽ dũ
÷si ab hõie occidẽdo grassator aduͣ¬
tẽdus sit nt hostis pro salute pa¬
tͥe fallẽdus ut ħ ꝙ alias inseruis
quo rep̾hẽdendũ ẽ sit alias ĩ ip̃o
sapiẽte landãdũ ¶. Id si cõstit̾it
multa iã uideo posse eueĩre pp̃ q̃
orator bñ suscipiat tale cãe genꝰ
quale mota rõne honesta nõre¬
cepisset n ͨ ħ dico quia seuerio¬
res sequi placet leges ꝓ pr̃e fre¬
amicoꝑiclitãtib tã et si medio¬
cris hesitatio ẽ hinc iustĩe pro¬
põita imagĩe in depieta̾s nicl
dubii relinquamꝰ sit aliqͥs ĩsi¬
diatꝰ tirãno atq obid reus u¬
trũ ne saluũ eũ nollet is qui a
nobis finitur orator.ã si tuẽdũ
susceꝑit nõ tã falsis defẽdet ꝙͣ qͥ
apd̾ iudices malã cãm tuet: quid
si q̃dã bñ fc̃a dãpnaturꝰ ẽ iudex
nͥ ea nõ eẽ fc̃a cõuincerimꝰ no ul

Expanded text:
 ut in pueris aegrotantibus utilitatis eorum gratia multa fingimus, multa non facturi promittimus; nedum si ab homine occidendo grassator avertendus sit aut hostis pro salute patriae fallendus; ut hoc, quod alias in servis quoque reprehendendum est, sit alias in ipso sapiente laudandum. id si constiterit, multa iam video posse evenire, propter quae orator bene suscipiat tale causae genus, quale remota ratione honesta non recepisset. nec hoc dico quia severiores sequi placet leges pro amico periclitantibus, tametsi non mediocris haesitatio est, hinc iustitiae proposita imagine, inde pietatis. nihil dubii relinquamus. sit aliquis insidiatus tyranno atque ob id reus: utrumne salvum eum nolet is, qui a nobis finitur, orator? an, si tuendum susceperit, non tam falsis defendet, quam qui apud iudices malam causam tuetur? quid si quaedam bene facta damnaturus est iudex, nisi ea non esse f
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e uir fuit. uetu et uirtꝰ quid
sit adnͣsa ei malicia deregir. at¬
eqilitas fit ex intqui cõcẽpłone
maĩfestior et plurmia cõtrariis
probãtux debẽt gͦ oratoi̾ sic esse
adñsanoꝵ nota cõsilia ut ostiu̾
ĩꝑato̾i̾ um et illd̾ ꝙ pͥa propõiti¬
one duꝵ uidet põt afferre rõ ut

Expanded text:
vir fuit. verum et virtus quid sit, adversa ei malitia detegitequitas fit ex iniqui contemplatione manifestior, et plurima contrariis probantur. debent ergo oratori sic esse adversariorum nota consilia ut hostium imperatori. verum et illud, quod prima proposition durum videtur, potest adferre
Abbreviated transcription (Latin):
et ille posuit pus et ip̃a ña potius
ac mag̃ ẽ utiq uir bonus/ id nõ eo
tm̃ ꝙ suus ille dicẽdi malitiã ĩstru¬
exit nichil sir publicis prinatisq
reb pnitiosius eloquẽtia nosq
ip̃i qui pro nirili parte cõferre ali¬
quid ad facultatẽ dicẽdi conati
sumꝰ pessiẽ meream᷑ de reb hũais
si latroni cõparamꝰ ħ arma nõ
militi quid de nobis loquor rey
uidet᷑ quo nos aretĩs aĩalib se¬
cultatẽ dicẽdi sotiã sceleꝵ/ adu̾sã

Expanded text:
et ille posuit prius et ipsa natura potius ac maius est, utique vir bonus. id non eo vis illa dicendi malitiam instruxerit, nihil sit publicis privatisque rebus perniciosius eloquentia, nosque ipsi, qui pro virili parte conferre aliquid ad facultatem dicendi conati sumus, pessime mercamur de rebus humanis, si latroni comparamus haec arma, non militi. quid de nobis loquor? rervidetur quoque nos a ceteris animalibus secultatem dicendi, so
Abbreviated transcription (Latin):
loquẽdi cõsuetudĩe fepe dixi
dicãq ꝑft̃m oratorẽ eẽ cicero¬
nẽ ut amicos et bonos uiros
et prudẽtissiõs dicimꝰ nulgo
quoꝵ nichil nͥ ꝑfecte sapiẽti da¬
tur. s cũ propͥe ⁊̃ ad legẽ ip̃am
ueritatis loquẽdũ ert eũ qrã

Expanded text:
loquendi consuetudinem saepe dixi dicamque, perfectum oratorem esse Ciceronem; ut amicos et bonos viros et prudentissimos dicimus vulgo, quorum nihil nisi perfecte sapienti datur. sed cum proprie et ad legem ipsam veri
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ ĩueniri posse eo ꝙ fũit per¬
fectus trãseo illos qͥ ciceroniat
demostem ne ui eloquẽtie quidẽ
satis tribuũt. ꝙͣꝙͣ neq ip̃i cicero¬
ni demostenes uideat satis eẽ ꝑ¬
fectus ꝙ̃ dormitare ĩteri dicit. Rec
cicero bruto caluoq qͥ certe cõpõ¬

Expanded text:
inveniri posse eo, quod fuerit, perfectius? transeo illos, qui Ciceroni ac Demostheni ne in eloquentia quidem satis tribuunt; quanquam neque ipsi Ciceroni Demosthenes videatur satis esse perfectus, quem dormitare interim dicit, nec Cicero Bruto Calvoque, qui certe compo
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtiu̾t. uir a malꝰ aliud dicat ne¬
cesse ẽ ꝙͣ lẽtit. ¶ bonꝰ nũꝙͣ honestꝰ
idẽ ĩ prudẽtes erũt ĩuẽtit̃ q ĩ si le¬
nociniis descituta sit satis tn na
sua ornat᷑: nec quieꝙͣ nõ diserte

Expanded text:
sentiunt. vir autem malus aliud dicat nesentiunt. vir autem malus aliud dicat necesse est quam sentit. bonos nunquam honestus iidem etiam prudentes erunt inventio; quae etiamsi lenociniis destituta sit, satis tamen natura sua ornatur nec quidquam non diserte,