comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut de laudibus hominũ
carnaliter gaudeat. Caro
autem que subiecta esse de¬
bet. nullom est totius na¬
ture humane capud.
Nemo quidem uinqͣm car¬
nem suam hodio habuit:
sicut aplũs dicit. cũ dedi¬
ligenda uxore p̃cepisset.
caput mulieris uir. cui
uiro caput est xp̃c. Inte¬
rius ergo gaudeat in ie¬
iumo suo eo ip̃e quoꝰ sic se
ieumando a u̾tit a uolũ¬
tate seculi ut sit sb̃ditus
tum caput unctũ hab̾e
desiderat. Ita eñi ⁊ faciem
lauabit: id est cor mũda¬
bit. quo usurus est deũ
ñ int̾posito uelamine ꝓp¬
ter infirmitatem cõtrac¬
tam de sordibus. s firmuꝰ
⁊ stabilis. qm̃ mũdus ⁊ sĩ¬
plex. lauamim inquit
mũdi estote. Auferte neqͥ¬
cias ab animis ur̃is. atq
a conspectu oculorũ meo¬
rum. Ab his igitur sordi¬
bus facies ur̃a lauãda est:

Expanded text:
ut de laudibus hominum carnaliter gaudeat. Caro enim quae subjecta esse debet, nullo modo est totius naturae humanae caput. Nemo quidem unquam carnem suam odio habuit, sicut Apostolus dicit, cum de diligenda uxore praecipit : sed caput mulieris vir, cui viro caput est Christus . Interius ergo gaudeat in jejunio suo, eo ipso quo sic se jejunando avertit a voluptate saeculi ut sit subditus tum caput unctum habere desiderat. Ita enim et faciem lavabit, id est, cor mundabit, quo visurus est Deum, non interposito velamine propter infirmitatem contractam de sordibus; sed firmus et stabilis, quoniam mundus et simplex. Lavamini, inquit, mundi estote, auferte nequitias ab animis vestris, atque a conspectu oculorum meorum . Ab his igitur sordibus facies nostra lavanda est
Abbreviated transcription (Latin):
icet nobis gesima
dilectissimi
timi temporis cursiis
indicat cohortatio tñ
etiam nr̃i sermonis ad¬
hibenda est: que auxi¬
liante domino nec inu¬
tilis sit pigris: ne one¬
rosa deuotis. Nam cũ
omnem obseruantiam
nr̃am ratio istorũ dieꝵ
poscat. augeri: nemo ẽ.
ut confido de uobis qui
se ad opus horum non
gaudeat incitari. Natu¬
nente mortalitate mu¬
tabilis: etiam si ad sum¬
ma queq u̾tutũ stridio
sicut potest habere quo
recedat: ita potest habere
quo crescat. Et hec est per¬
fectorum uera iusticia ut
numqm p̃sumant esse ꝑ¬
fectos: ne ab itineris non¬
dum finiti intentione ceᷤ¬
santes. Ibi incedent defi¬
ciendi ꝑiculum: ubi ꝓfi¬
ciendi deposuerint appe¬
titum. Quia ergo nemo
sanctiorq esse non possit
mẽs simul
sine diferentra grandũ
sine discretione meritoꝵ
que nũdum ap̃hendimͦ
pia auiditate curramuˢ.
⁊ ad m̃suram consuetidĩl
nr̃e necessariis aliquidad¬
damus augmentis. parũ¬
sus alio tempore demostra¬

Expanded text:
icet nobis, dilectissimi,timi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natunente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritoruquae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parusus alio tempore demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
transire quẽqm. s ꝑcu¬
sserunt moabitas in
tempore illo.circiter
decẽ milia. omne ro¬
bustos ⁊ fortes uiros:
nullus eorũ. euadere
potuit. Humiliatus¬
ꝙ est moab die illo sb̃
mami isrł: ⁊ quieuit

Expanded text:
transire quemquam: sed percusserunt Moabitas in tempore illo, circiter decem millia, omnes robustos et fortes viros. Nullus eorum evadere potuit. Humiliatusque est Moab die illo sub manu Israel, et quievit
Abbreviated transcription (Latin):
n explãtatõe sua młta
ad loquendũ scĩ eiuum¬
gelii lectio postulat. quã
uolo si possum sub breui¬
tate ꝑstringere ne uos ꝙ
extessa ꝓcessio & prolixa
expositio uideat᷑ onerare.
umeam suam operarios
conclucit. Quis uꝰ patri¬
familia s similitudinẽ
rectius tenet. quam̃ cõ¬
ditor nr̃ qui regit quos cõ¬
diclit. et electos suos sic ĩ
hoc mũdo possidet: qua
subiectos dñs in domo.

Expanded text:
n explanatione sua multa ad loquendum sancti Evangelii lectio postulat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam conditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
digne ac merrto interi¬
ret᷑. Deniq quisq talis
es qui in hoc contẽptu cõ¬
sistis. qui creature impe¬
ras. et creatori nõ seruis.
non agnoscis. time dmn
paciemte. Ne seruũ senti¬

Expanded text:
digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum senti
Abbreviated transcription (Latin):
dierant.Et quia ardenti
amore quesierunt con¬
tinuo saluatorem quẽ
quesierunt inuenire
meruerunt. S intellec¬
tu alrũ pastores gregum
immo cuncti fideles qua
mentis inclustria xp̃m
quẽre debeant dictis pari¬
ter suis ostenderunt ⁊¬
factis. Transeamꝰ inqui
leem ciritatemdd.
recꝯlamus amãdo atꝙ¬
eins incarnationẽ dig¬
nis celebremus honoribꝰ
rio usq bechleem suꝑnam
id est domiũ panis uiui. Ni

Expanded text:
dierant: et quia ardenti amore quaesierunt, continuo Salvatorem quem quaesierunt invenire meruerunt. Sed et intellectualium pastores gregum, imo cuncti fideles qua mentis industria Christum quaerere debeant, dictis pariter suis ostenderunt et factis. Transeamus, inquiuleem civitatem David, et recolamus amando ejus incarnationem dignis celebremus honoribusrio usque Bethleem supernam, id est, domum panis vivi n
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem tantã tã for¬
ten: ꝙ nos fatigati su¬
mus ieĩumo hodie. x ait
uidas. facile est concludi
multos inmanu panco¬
rum: & non est differen¬
cia inconspectu dei celi li¬
berare in multis & ĩ pau

Expanded text:
titudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in
Abbreviated transcription (Latin):
eorum.
ex adsumpsit partem
ex̾citus residui: ⁊ exi¬
uit ab antiochia euuta¬
te regni sui annocentesi¬
mo ⁊ quadragesimo septi¬
mo. Et transfretaint eu¬
fratem flumen:⁊ ꝑambu¬
labat superiores regiones.
⁊ elegit lisias ptolonicum
filium dorimin ⁊nicano¬
rem & gorgiam. uiros po¬
tentes ex amicis̃ regrs et
nusit cum cis qͣ draguita
milia uirorum ꝙ septe

Expanded text:
eorum et eorum et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis et misit cum eis quadraginta milia virorum
Abbreviated transcription (Latin):
num. ⁊ mandauit illis
ut essent paratiad oĩa
t uidit qd defecit pecu¬
nia de thesauris. ꝙ tri¬
buta regionis modica
ꝓpter dissencionem ⁊pla¬
gam quam fecit in t̾ra:
ut tolleret legituna que
erant a pͥmis diebus: ꝙ
tunuit ne non haberet
⁊ semel ⁊ bis in sumptuᷤ
donatiua que dederat an¬
te larga manu ⁊ habͣn¬
dauerat suꝑ reges qui an¬
te eum fuerant.conster¬
natus fuerat animo ual
ogitauit de¬
ire in persidem etac¬
cipere tͥbuta regionum
⁊congregare argentum
ml̃tum. & reliquit lysi¬
am hominẽ nobilem cle
genere regali suꝑ nego¬
cia regia. a flumine eufͣ¬
te usq ad flumen egipti:
Et tradidit er mediunre̾t¬
ti tum ⁊ elefantes: et man¬
omnibus que uolebat ⁊ de
inhabitantibus iudeam
⁊ hierlm ut mittet ad eos
exercitum ad conterẽdã:
⁊ extirpandam uirtutem
⁊̃ auferendam memori¬
am eorum de loco: ⁊ ut
constitueret habitatorẽ
filios alienigenas iom¬
nibus finbus eorum. ⁊
sorte distribueret t̾ram

Expanded text:
num et mandavit illis num et mandavit illis ut essent parati ad omnia et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti et tradidit ei medium exercitum et elefantos et manomnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem et auferendam memoriam de loco et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram
Abbreviated transcription (Latin):
ne ex̾citus uictoria belli.
s decelo fortitudo est. Lp¬
si uenerunt ad nos in
multitudine contuma
ei ⁊suꝑba: ut disperdãt
nos ⁊ uxores nr̃as & fili¬
os nr̃os ⁊ ut spolient noꝰ.
Nos uero pugnabimus
pro animabus nrĩs ⁊ le¬
gibus nr̃is. ⁊ ipse dominꝰ
conteret eos ante faciem
nr̃am. Uos autem ne ti¬
iueritis eos.
t cessauit autem lo¬
quens insiluit in eos su¬
bito. Et contritus est se¬
ron ⁊ exercitus eius incõ¬
spectu ipsus: ⁊ perseq̃¬
batur eum in descensu
bethoron usq incampũ.
⁊ ceciderunt ex eis octin¬
genti uiri. Reliqui au¬
tem fugerunt int̾ram
philistum. Et cecidit ti¬
mor iude ac fratrumeiꝰ
ꝙ formido super onmeᷤ
gentes in circuitu eoꝵ.
⁊ ꝑuenit ad regem no¬
men eius:⁊ de p̾lis iu¬
de narrabant omnes gẽ¬
udiuit autẽ anthio¬
chus sermones istos.
iratus est animo: ⁊ misit
⁊ congregauit ex̾citum
uniuersi regni sui castꝰ
forcia ualde. Et aperuit
erarium suum ⁊ dedit
stipendia ex̾citui man¬

Expanded text:
citus victoria belli sed de caelo fortitudo est ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes genaudivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in an
Abbreviated transcription (Latin):
yses mandauit nobis
huiꝰmodi lapidare. Tugͦ
quid dicis: Hec auten
dicebant temptẽtes eũ :
ut possent accusare eum.
Unde accusare: Mnquid
ip̃m in aliquo facinore
dep̾henderant: ant illa
mulier aliquo modo ad¬
eum ꝓtinuisse dicelatur.
Quid est ergo temptentẽ
eum. ut possent accusa¬
re eum: Intelligamꝰ fr̃s.
admirabilem inansuetu¬
dinem ii domino fuisse.
Admmaduterunt eum
ninium esse mitem: nni

Expanded text:
mandavit nobis hujusmodi lapidare: tu ergo quid dicis? Haec autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. » Unde accusare? Numquid ipsum in aliquo facinore deprehenderant, aut illa mulier ad eum aliquo modo pertinuisse dicebatur? Quid est ergo, tentantes eum, ut possent accusare eum? Intelligimus, fratres, admirabilem mansuetudinem in Domino praeeminuisse. Animadverterunt eum nimium esse mitem, ni
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei: Amen amen
dico tibi: nisi guyna¬
tus fuerit denũo: non
potest uidere regnum
dei. Que sentencia tan
to constat: quia sine
huius luce fideles esse
nequeunt. Quis et

Expanded text:
xit: Amen, amen dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tantto constat, quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis et
Abbreviated transcription (Latin):
inuexit. Honoretur ita-¬
q a nobis sacratissimus
dies in quo salutis nr̃e
auctor apparuit: ⁊ quem
magi infantem uen̾ati
sunt incunabulis: nos
ominipotẽtem adoramus
in celis. Ac sic ut illi dethe¬
sauris suis misticas dño
muner̃ septies optuler̃t.
Ita et nos de cordibus nriᷤ
que deo sunt digna ꝓmͬ¬
ius. Quamius enim
omim bonoꝵ sit ip̃e largi¬
tor: etiam nr̃e tamen frͣc¬
tum querit industrie. Ñ
eñi dormientibus ꝓuenit
regnũ celorum: sed in
mandatis dei laboraniti¬
bus atq iugilantibus.
Ut sidona ip̃ius non irri¬
ta fecermnis. per ea que
declit: mẽam᷑ accip̾e que
ꝓmisit. Uude cohortam᷑
dilectioñe urãm ut absti

Expanded text:
invexit. Honoretur itaque a nobis sacratissimus dies, in quo salutis nostrae auctor apparuit; et quem magi infantem venerati sunt in cunabulis, nos omnipotentem adoremus in coelis. Ac sicut illi de thesauris suis mysticas Domino munerum species obtulerunt, ita et nos de cordibus nostris, quae Deo sunt digna promamus. Quamvis enim omnium bonorum sit ipse largitor, etiam nostrae tamen fructum quaerit industriae: non enim dormientibus provenit regnum coelorum, sed in mandatis Dei laborantibus atque vigilantibus; ut si dona ipsius non irrita fecerimus, per ea quae dedit mereamur accipere quod promisit. Unde cohortamur dilectionem vestram ut absti
Abbreviated transcription (Latin):
uenit quod durius
portet. Quia cum a
p̾senti selõ mentis no¬
stre delectatio deficit eiꝰ¬
dem seculi adu̾sitas
crescit. Tu autem do

Expanded text:
enit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae delectatio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. » Vos autem, do
Abbreviated transcription (Latin):
ram in manu eius: &
ait iudas symoni fr̃ĩ suo.
Ascende mecũ in sorte me¬
a: ⁊ pugna contra cha¬
naneũ ut & ego pergam
tecũ in sorte tua. Et abi¬
it cum eo symeon. Ascen¬
dit ꝙ uidas: ⁊ tradidit
manus eorum. & ꝑcus¬
serunt in berec decem mri
adomiberec in berec: et pu¬
gnauerunt contra eum
⁊ ꝑcusserunt chananeũ
& pheredeum. fũgit aute
adomiberec. quẽ secuti com¬
p̃henderunt cesis sũmi¬
tatibu mamiũ eius
ac pedum. Dixit ꝙ adom
lerec. Septuaginta regeᷤ
amputatis in manuũ
ac pedum sumitatibus.
colligebant sub mensa
mea ciborũ reliquia. sic̃

Expanded text:
in manu ejus. Et ait Judas Symeoni fratri suo. Ascende mecum in sorte mea: et pugna contra Chananeum: et ego pergam tecum in sorte tua. Et abiit cum eo Symeon. Ascenditque Judas et tradidit manus eorum: et percusserunt in BezecAdoni-Bezec in Bezec, et pugnaverunt contra eum, ac percusserunt Chananaeum et Pherezaeum. Fugit autem Adoni-Bezec: quem secuti comprehenderunt, caesis summitatibus manuum ejus ac pedum. Dixitque Adoni Bezec: Septuaginta reges, amputatis manuum ac pedum summitatibus, colligebant sub mensa mea ciborum reliquias: sic
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. Fider enim meri¬
tum̃ est intellectus pre¬
inuim. In ip̃o labore in¬
tentiorris desudet acies
mentis nr̃e ut deponat

Expanded text:
tetur. Fides enim meritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat
Abbreviated transcription (Latin):
gula que digna esse mira¬
culo. Quam obrem mira¬
batur ⁊ pater sic enĩ appel¬
latus est ioseph. quia nu¬
tricius fuit. mirabatur ⁊
mater: suꝑ om̃ibus que
dicebantur de illo. Que¬
nam ergo sunt que de
paruulo ih̃ri fama disꝑse¬
rat. Pastores erant in

Expanded text:
uaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciarum. Feci mͥ
cantatores ⁊ cantatri¬
ces. ⁊ delicias filiorũ
hominum: scyfos ⁊
urceos in ministerio
ad iunafudencda. Et
supergressus sum opi¬
bus omnes qui fue¬
runt ante me in hie¬
rusalem. Sapientia
quͦq perseuerauit me¬
cum:⁊omnia que de¬
siderauerunt oculi
mei non negaui eis.
nec prohibii cor meũ
quin omni uolunta¬
te frueretur. ⁊ oblecta¬
rent se in his que para¬
ueram. Et hanc ratu
sum partem meam:
si uterer labore meo.
umq me conuer¬
tissem ad uniũsa
opera que fecerant ma¬
nus mee. ⁊ ad laboreꝰ
in quibus frustra su¬
daueram: uidi in
omnibus uanitatem
⁊ afflictionem animi

Expanded text:
inciarum; feci mihi cantores, et cantatrices et delicias filiorum hominum, scyphos et urceolos in ministerio ad vina fundenda: et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Hierusalem. Sapientia quoque perseveravit mecum. Et omnia quae desideraverunt oculi mei, non negavi eis; nec prohibui cor meum, quin omni voluptate frueretur, et oblectaret se in iis quae praeparaveram; et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera quae fecerant manus meae, et ad labores in quibus frustra sudaveram, vidi in omnibus vanitatem, et afflictionem animi
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt nec oppilaue¬
runt loca occulta dicen¬
tes. Moriam᷑ omnes in
simplicitate nr̃a: ꝙ testes
erunt super nos celum
⁊ terra: quod inuste per¬
ditis nos. Et intulerunt
eis bellum sabbatis: ⁊ mor¬
tui sunt. ip̃ic uxores eo¬
rum ⁊ filii eorum ⁊ pecora
eorum:usq ad mille ani¬
mas hominum. Et cog¬
nouit mathathias ꝙ a¬
mici eius: ⁊ luctum ha¬
buerunt super eos ualde.
t dixit uir ꝓximo soꝰ.

Expanded text:
ponderunt eis nec oppilaverunt loca occulta dicentes moriamur omnes in simplicitate nostra et testes erunt super nos caelum et terra quod iniuste perditis nos et intulerunt eis bellum sabbatis et mortui sunt ipsi et uxores eorum et filii eorum et pecora eorum usque ad mille animas hominum et cognovit Matthathias et amici eius et luctum habuerunt super eos valde et dixit vir proximo s
Abbreviated transcription (Latin):
bellum xp̃ianis indictũ.
hoc exemplo monstrat᷑.
Et belli effectus orationiꝰ
instancia aperitirt. Orat
enun moyses: & uincit
cessat. ⁊ iuntitrre. Didicit
xp̃ianus quid gerat: ĩ¬
uenet quid fugiat. Didic̃¬
inquam unde aut uinca¬
tur aut uincat. qmͣuis in

Expanded text:
bellum Christianis indictum hoc exemplo monstratur, et belli effectus orationis instantia aperitur. Orat enim Moyses et vincit, cessat et vincitur. Didicit Christianus, quid egerat, invenit quid fugiat; didicinquam, unde aut vincatur, aut vincat. Moyses en
Abbreviated transcription (Latin):
nes icleo in sanctitate pres¬
titit. quia in cordis humi¬
litate ꝑclurauit. ꝙ mlti id¬
circo crecliderunt. quia ap¬
pud semetipsos elata co¬
gittatione tunuerunt cli¬
citur recte omnis uallis ĩ¬
plebitur. ⁊ omins mons et
colli hmiliabitur. quia
humiles donũ accipiunt.
quoda se corcla superbien¬
tium repellunt. Sequit᷑.
Et erunt praua inlirec¬
ta:⁊ aspera in uiasplanaꝰ.
Praua directa fiunt. cũ
malorũ corda per iniusti¬
ciam decorta:mniusticie re¬
gulam diriguntur. Etaᷤᷤ¬
pera inuias planas ĩmu¬
tantur: cũ inmites atq
iracunde mẽtes per infu¬
sionem superne gratie
ad lenitatẽ mansuetu¬
dinis redeunt. Quãdo eĩ
uerbum ueritatis ab ira¬
cũda mente non recipitur.
quasi asperitas itine ris

Expanded text:
nes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris
Abbreviated transcription (Latin):
cogittatõe armamini.
Quia qui passus est ĩ¬
carne: desiit apeccatis
ut iam non hominũ
desideriis. Sed uolunta¬
te dei qd̃ reliquum est
incarne uuat tem¬
poris. Sufficit enim
p̃teritum tempus ad
uolntatem geritium
consuntnandam. qui
ambulanerunt in lu¬
xurris. desideriis uino
lentiis. cõmessationi¬
bus. potationibus. et
illicitis idolorum culti¬

Expanded text:
cogitatione armamini: quia qui passus est carne desiit a peccatis, ut iam non hominum desideriis, sed uoluntate dei quod reliquum est in carne uiuat temporis. sufficit enim praeteritum tempus ad uoluntatem gentium consummandam, qui ambulauerunt in luxuriis, desideriis, uilentiis, comessationibus, potationibus, et illicitis idolorum culti
Abbreviated transcription (Latin):
thanach cũ uinculis suis.
⁊ habitatores dor: ⁊ iebla¬
am &r mageddo cũ iucu¬
lis suis. Cepit q chana¬
neus habitare cum eis.
Post qͣm autẽ conforta¬
tut est isrł. fecit eos tri¬
butarios: ⁊ delere noluit.
Ephrayn etia ñ interfec̃
chananeũ. qui habitabat
in garer: s habitauit cũ

Expanded text:
iculis suis, et habitatores Dor, et Jeblaam, et Mageddo cum viculis suis, coepitque Chananaeus habitare cum eis. Postquam autem confortatus est Israel, fecit eos tributarios, et delere noluit. Ephraim etiam non interfecit Chananaeum, qui habitabat in Gazer, sed habitavit cu
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt pueri patrifa¬
milias iam sunt in secͤ¬
ta quiete dum domino
⁊ tamen orando efficitur
ut accipiat desiderans ĩ

Expanded text:
uerunt, pueri patris familias, iam sunt in secreta quiete cum domino; et tamen orando efficitur, ut accipiat desiderans i
Abbreviated transcription (Latin):
ter s obedienti ⁊ peniten¬
ciam cõmissi sui agenti
ueniam ꝙ petentiᷤ fratͥ:
dimitt̾e iubemur.
nus enim ii¬
rei sceleris tenent᷑
apud deum: ⁊ his qui
peccantẽ uidens fratrẽ
corrigere noluierit.sed
negligens paruipenderit
atq ille qui penitenciam
agenti fratri dnittere
noluerit. Nam dominꝰ
cum dixisset. si peccauerit
si dixerit penitet dimit
gitur largienda est uenia
post increpationẽ: sed illi
qui penitenciam egerit.¬
⁊ seab errore comu̾terit q
nec difficilis uenia nec re-¬
missa debet esse indulgẽ¬
cia. Amen dico uobis: q̃¬
cumq alligau̾itis super
terram: erunt ligata et
in celo. Quia dixerat du¬
rum & inpenitentem fra¬
trem sicut ethincum ⁊
publicanum habendum.
ne aliquis ita ue cors ⁊
desperatione mortifera
contemptor existeret. ut
tacitus apud se liquetur.
si me despicis ⁊ ego te despi¬
ciam: si me comtẽpnas
utiq mea sententia con¬
dempnaberis. Idcirco do¬
mimis apostolis potesta¬
tem ligandi tͥhuit at¬

Expanded text:
ter, sed obedienti et poenitentiam commissi sui agenti, ac veniam petenti fratri dimittere jubemur. Unius enim sceleris rei tenentur apud Deum, et is qui peccantem videns fratrem, corrigere noluerit, sed negligens, parvipenderit, atque ille qui fratri poenitentiam agenti dimittere noluerit. Nam Dominus cum dixisset, Si peccaverit Si dixerit, poenitet me, dimitte. Igitur largienda est venia post increpationem, scilicet illi qui poenitentiam egerit et se ab errore converterit: quia nec difficilis venia, nec remissa debet esse indulgentia: Amen dico vobis, quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et in coelo. Quia dixerat, durum et impoenitentem fratrem ut ethnicum et publicanum habendum, ne aliquis ita vecors et desperatione pestifera contemptor existeret, ut tacitus apud se loqueretur: Si me despicis, et ego te despiciam; si me honoras, utique mea sententia honoraberis: idcirco Dominus apostolis potestatem ligandi tribuit et
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus discipulis ce¬
lum ascendit: sedet ĩ
dextera patris. id ẽ m
iestate diuinitatis. in¬
de iam uenturus in¬
dicare uiuos ⁊ mortu¬
os. Quem impii ui¬
in ea forma qua cru¬
cifixus est: non in ea
humilitate q uain

Expanded text:
dentibus discipulis coelum ascendit, sedens in dextera Patris, id est, majestate divinitatis, inde jam venturus judicare vivos et mortuos, quem impii juin ea forma qua crucifixus est, non in ea humilitate qua in
Abbreviated transcription (Latin):
precepit eis. ne quid
tollerent in uia: nͥ uir¬
gam tantum. Quod
ita soluitur. ut intelli¬
gamus subalia signi¬
ficatione. dictan uir¬
gam que secuncdum
marcum ferenda est:

Expanded text:
praecepit eis ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus, sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est
Abbreviated transcription (Latin):
super solium regi.
Et ingressi serui regis
benedixerunt domino
nr̃o regi dauicd clicenteᷤ.
Amplificet deus nom̃e
salomonis super nomẽ
tuum: & magnificet
thronũ eius super thrͦ
nums& adoranit rex
inlectulo suo: insuper
et. hẽo locutus est. Be¬
nedictus dominus d̾s
isrł qũi declit hodie se¬
dentem in solio meo:
uidentibus ocrilis meiꝰ.
Derritosunt ergo ⁊
surrexerunt omnes qͥ
inuitati fuerat abado¬
ñia et iuit unusqͥsq ĩ
uiarte suam.
donias autem tim̃s
salomonem. surre¬
xit ⁊ abiit in taberna

Expanded text:
super solium regni. Et ingressi servi regis benedixerunt domino nostro regi David dicentes: Amplificet Deus nomen Salomonis super nomen tuum, et magnificet thronum ejus super thronum tuum. Et adoravit rex in lectulo suo. Insuper et haec locutus est benedictus Dominus Deus Israhel qui dedit hodie sedentem in solio meo videntibus oculis meis territi sunt ergo et surrexerunt omnes qui invitati fuerant ab Adonia et ivit unusquisque in viam suam Adonias autem timens Salomonem surrexit et abiit ten
Abbreviated transcription (Latin):
n illa die uisitauit dñs
in gladio suo duro ⁊ gnͣ¬
di. ⁊ forti. super leuia¬
than serpentem uectem.
⁊ suꝑ leuiachan serpẽtẽ
tortuosum: & occicdit ce¬
tũ quia in mari est. In
die illa uinea merz cau¬
tabit ei: ego dñs qui ser¬
uo eam. Repente ꝓina
Mei: ne forte usiretur
contͣ erm. nocte ⁊ die
seruaty eam. Incdignu¬
tio ñ est michi. Quis da¬
bit me spinã & uettem
in p̃lio: Gradiar fuper e¬
am: succeclam eam pa¬
riter. Anpotius tenebir
minabit isrł. et imple¬
bunt faciem orbis semi¬
uuquid iuxra pla¬
gau percicientis
se percusit eñ aut sc̃

Expanded text:
 illa visitabit Dominu in gladio suo duro, et grandi, et forti, super Leviathan serpentem vectem, et super Leviathan serpentem tortuosum: et occident cetum, qui in mari est: In die illa vinea meri cantabit ei. Ego Dominus qui servo eam, repente propinabo ei ne forte visitetur contra eam nocte et die servo eam indignatio non est mihi quis dabit me spinam et veprem in proelio gradiar super eam succendam eam pariter an potius tenebit minabit Israhel et implebunt faciem orbis semiumquid iuxta plagam percutientis se percussit eum aut sicut
Abbreviated transcription (Latin):
bitatione suscipiam.
uiuit dñs. Dormi usꝙ
mane. Dormiuit itaq
ad pedes eius usq ad noc¬
tis absce isum. surrexit¬
Q ante quam homines
se cognoscerent mutuo.
Et dixit ei booz. Caue ne
quis nouerit qd̃ huc ue¬
neris. & rursum. Exp̃a¬
de inquit palliolum tu¬
um quo oꝑiris: et te¬
ne utraq manu. Qua
extẽdente ⁊ tenente me¬
sus est sex modios hor¬
dei ⁊ posuit super eam.

Expanded text:
bitatione suscipiam vivit Dominus dormi usque mane dormivit itaque ad pedes eius usque ad noctis abscessum surrexitque antequam homines se cognoscerent mutuo et dixit Booz cave ne quis noverit quod huc veneris et rursum expande inquit palliolum tuum quo operiris et tene utraque manu qua extendente et tenente mensus est sex modios hordei et posuit super eam
Abbreviated transcription (Latin):
iohãnes negat: recte se ĩ¬
clignũ esse adsolũedam
corrigiam erus calciam̃e¬
ti demĩttiat. Ac siaperte
dicat. Ego reclemptoris
uestigia demidare nõ ua¬
leo: quia spõsi nom̃e mͥ
ĩmeritus ñ usurpo. Quod
tamen intelligi ⁊alter po¬
test. Quiꝰ eñi nescrat quod
calciamenta ex mortu¬
is animabus fiant: in¬

Expanded text:
Joannes negat, recte se iJoannes negat, recte se indignum esse ad solvendum corrigiam ejus calceamenti, denuntiat. Ac si aperte dicat: Ego Redemptoris vestigia denudare non valeo, quia sponsi nomen mihi in meritis non usurpo. Quod tamen intelligi et aliter potest. Quis enim nesciat quod calceamenta ex mortuis animalibus fiant? In
Abbreviated transcription (Latin):
tisse asserit ⁊ nesciri: qr
per carnem dñs appa¬
rens. et insibilis extitit
corpore: et inuisibilis
maiestate. Dequo etĩa
subdit. Quipost me ue¬
uit:ante me factus est.
Sic nanq clicitur ante
factus: ac si dicatur ante
me positus. Post me gͦ
uerit: quia pꝰmodum
natus. Ante autẽ factꝰ
est: quia mͥ p̃latus. Sed
hec paulo superiũ dicẽs:
etiam prelationis eius
causas aperuit. cũ sub¬
uunxit.:quia pͥor me
erat. Ac si aperte dicat.
Inde me etiam post na¬
tus superat quo eum
nat uitacis sue tempo¬
ui non angustant. Nã
qui cepinatrem in tem
pore est a petre aut
Cui quante reu̾entie hu¬
militatem. debeat subclen¬
do manifestat. Cuius nõ
sum dignus soluere corri¬
giam calciamenti. Mox
apud ueteres furit. ut si qͥs
eam que sibi conpeteret
accipẽ uxorem nollet. il¬
le ei calciam̃tũ solueret.
qui adhanc sponsus iure
apparuit. Dequor istem
rohãnes dicit: q̃ habet spõ¬
sam. sponsus est.S quia
iohannem homines xp̃m
ẽẽ putauerunt. qd̃ isclem

Expanded text:
e asserit, et nesciri, quia per carnem Dominus apparens, et visibilis exstitit corpore et invisibilis majestate. De quo etiam subdit: Qui post me venit, ante me factus est. Sic namque dicitur: Ante me factus, ac si dicatur, Ante me positus. Post me ergo venit, quia postmodum natus; ante me autem factus est, quia mihi praelatus. Sed haec paulo superius dicens, etiam praelationis ejus causas aperuit cum subjunxit quia prior me erat. Ac si aperte dicat: Inde me etiam post natus superat, quo eum nativitatis suae tempora non angustant. Nam qui per matrem in temppore est a Patre generatus. Cui quantae reverentiae humilitatem debeat subdendo manifestat: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Mos apud veteres fuit eam quae sibi competeret accipere in uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret qui ad hanc sponsus jure apparuit? De quo et ipse Joannes dicit: Qui habet sponsam sponsus est . Sed quia Joannem homines Christum esse putaverunt, quod idem
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ maneat. & uniu̾sos qui sunt
incorꝑe pascat.
oc corpus dicit eusebius syde¬
ribus illatum coli iugiter a
nobis ꝑ mysterium. De hoc sacer¬
dos in fine cuiusdam misse orat.
ut quod nunc specie gerimus
rerum ueritate capiamus: sdem¬
idem quid̃ notantes insubstancia.
diuersum informa. Quam suam
duplicitatẽ in cena ipse xp̃c ostendit:
cum ipse in humana forma p̃sens
se ip̃m in sacramento discipulis ex¬
hibuit. Hanc duplicitatẽ non sub¬
stancie sed forme. scĩ notauerunt. quo¬
ciens de corꝑe xp̃i ip̃m non ip̃m di¬
xerunt: ut ip̃m scdm̃ substanciam.
non ip̃m sit sccłm formam. Cum igit᷑
corpus xp̃i inhumana forma. corpus
xp̃i in sacramento. corpus xp̃i ecclia
triplicit̃ dicat᷑: his quim sacris scͥp¬
turis hoc discerne̾ nequeunt mag¬
na confusio nascit᷑. ut quod de uno
corꝑe xp̃i dicit᷑. de alio dictum. ẽẽ. e̾¬
datur. Est & alia confusio quia cum
corpus xp̃i triplicit᷑ dicaturꝰ. corpori

Expanded text:
er maneat, et universos qui sunt in corpore pascat. » Hoc corpus dicit Eusebius, sideribus illatum, coli jugiter a nobis per mysterium. De hoc sacerdos in fine cujusdam missae orat, ut quod nos specie gerimus, rerum veritate capiamus; idem quidem notantes in substantia, diversum in forma. Quam suam duplicitatem in coena ipse Christus ostendit, cum ipse in humana forma praesens seipsum in sacramento discipulis exhibuit. Hanc duplicitatem non substantiae, sed formae, sancti notaverunt, quoties de corpore Christi ipsum non ipsum dixerunt, ut ipsum secundum substantiam, non ipsum sit secundum formam. Cum igitur corpus Christi in humana forma, corpus Christi in sacramento, corpus Christi Ecclesia tripliciter dicatur, his qui in sacris Scripturis hoc discernere nequeunt, magna confusio nascitur, ut quod de uno corpore Christi dicitur, de alio dictum esse credatur. Est et alia item confusio; quia, cum corpus Christi tripliciter dicatur, corpori
Abbreviated transcription (Latin):
qui uere xp̃i caro est suo modo uocat᷑
corpus xp̃i. cum re uera sit sacra¬
mentum corꝑis xp̃i. illius uidelicet
quod uisibile. palpabile. mortale
in cruce positum est. uocaturq ip̃a
carnis immolatio que sac̾dõtis
manibus fit xp̃i passio. mors cru¬
cifixio. non inrei ueritate. s signi¬
ficante mist̾i̾o: sic sacramentum
fidei quod baptisma intelligitur
fides est. Unde item augustinus
in epła ad bonefacium. Nonne se¬
mel xp̃c immolatus est in seipso
Et tñ insacramento non solum
ꝑomnes pasche sollempnitates. sed
omni die populis immolat᷑: nec uti¬
q mentit᷑ qui interrogatus eum res
ponderit immolari. Sienim sacra¬
menta quandam similitudinem e¬
arum rerum quarum satramenta
sunt nonhaberent: omnino sacra¬
menta non. eẽnt. Ex hac auttem
similitudine. plerunq iam ipsarũ
rerum nomina accipiunt. Sicut e¬
nim scm quendam modum. sacram̃¬
tum corꝑis xp̃i corpus xp̃i est. sacra¬

Expanded text:
qui vere Christi caro est, suo modo vocatur qui vere Christi caro est, suo modo vocatur corpus Christi, cum revera sit sacramentum corporis Christi, illius videlicet, quod visibile, palpabile, mortale, in cruce positum est: vocaturque ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit Christi passio, mors, crucifixio, non in rei veritate, sed significante mysterio: sic sacramentum fidei, quod baptisma intelligitur, fides est. » Unde item beatus Augustinus in epistola ad Bonifacium : « Nonne semel immolatus est Christus in seipso? Et tamen in sacramento non solum per omnes Paschae solemnitates, sed omni die populis immolatur; nec utique mentitur qui interrogatus, eum responderit immolari? Si enim sacramenta quamdam similitudinem earum rerum quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque etiam ipsarum rerum nomina accipiunt. Sicut ergo secundum quemdam modum sacramentum corporis Christi corpus Christi est, sacra
Abbreviated transcription (Latin):
aspirante quid de hac re sentien¬
dum sit sanctoꝵ auctoritates o¬
stendent ut corꝑis xp̃i insacra¬
mento sacramentum significans
ꝙ significatum in panis et uini
forma. itemq in hominis forma sub¬
stancialiter. et uere unum eundẽ
xp̃m creclant. ẽẽ. Et de sacramento
quidem panis et iuni quod sig¬
nificet & sit nuncupatiue corpus
xp̃i: suꝑus dictum est. Quoduero
uerum corpus xp̃i inuisibile post
resurrectionem sit sacramentum
uisibilis corꝑis xp̃i inpassione scili¬
cet sui ipsuis : testatur augustinus
in libro sentenciaꝵ ꝓsꝑi. Caro euis
est quam forma panis oꝑtam in sa¬
cramento accipimus. et sangius
euis quem sub uni specie et sapore
potamus: caro uidelicet carnis. &
sanguis sacramentũ sanguinis.
Carne et sanguine utroq inuisibili.
intelligibili spũali: significat᷑ corpus
sibile. plenum grã omnium uir¬
tutum et diuina maiestate. Item
in eodem. Sicut ergo celestis panis

Expanded text:
aspirante, quid de hac re sentienaspirante, quid de hac re sentiendum sit, sanctorum auctoritates ostendent, ut corporis Christi in sacramento sacramentum significans et significatum, in panis et vini forma, itemque in hominis forma substantialiter et vere unum eumdemque Christum credant esse. Et de sacramento quidem panis et vini, quod significet et sit nuncupative corpus Christi, superius dictum est. Quod vero verum corpus Christi invisibile post resurrectionem sit sacramentum visibilis corporis Christi, in passione scilicet sui ipsius, testatur Augustinus in libro Sententiarum Prosperiest quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et saintelligibili, spirituali, significatur corpus t palpabile: plenum gratia omnium virtutum, et divina majestate. » Item in eodem: « Sicut ergo coelestis panis,
Abbreviated transcription (Latin):
butiendo et reptando. et alia pue¬
rilia mea imaginando represen¬
tarem me puerum non alium
et figuratus. actio tamen qua me¬
ipsum represñtarem in me sene.
ẽẽt imaginaria illuis que in me
puero fuisset uera. Sic ⁊ xp̃c post
resurrectionem suam diuersa ac¬
tione. diu̾saq temꝑm ratione sui
ipsuis tẏpum gessit & figuram.
ut enim ait augustinus apparẽs
duobus discipulis clum finxit
se longuis ire. significauit se post
paucos dies ascensurum in celũ
quod iter longius est remotum
a cominuni hominum uita. xp̃c
itaq longuis ire se fingens sacra¬
mentum est xp̃i ascendẽtis in ce¬
lum: id est euisdem nec tamen
usq quaq eiusdẽ. Idem namq ue¬
rus xp̃c et fingens et ascendens:
ueruntamen aliud est figm̃tũ
t̃reni itineris. aliud est u̾itas
in celum ascendentis. Nec aliquis
ita desipit ut ꝓpt̾ea neget fingen¬
quia figmento longioris itin̾is
significat se uerum xp̃m in celũ
ascensurum. Ne ergo intanta fi¬
de rudes titubent. diuina gr̃a

Expanded text:
butiendo et reptando et alia puerilia mea imaginando repraesentarem me puerum, non alium et figuratus: actio tamen qua meipsum repraesentarem in me sene, esset imaginaria illius, quae in me puero fuisset vera. Sed et Christus post resurrectionem suam diversa actione diversaque temporum ratione, sui ipsius typum gessit et figuram. Ut enim ait Augustinus apparens duobus discipulis, dum finxit se longius ire, significavit se post paucos dies ascensurum in coelum, quod iter longius est remotum a communi hominum vita. Christus itaque longius sese ire fingens, sacramentum est Christi ascendentis in coelum. Idem ejusdem, nec tamen usquequaque ejusdem. Idem namque verus Christus et fingens et ascendens: verumtamen aliud est figmentum terreni itineris, aliud est veritas in coelum ascendentis. Nec aliquis ita desipit, ut propterea neget fingenquia figmento longioris itineris, significat se verum Christum in coelum ascensurum. Ne ergo in re tanta, fide rudes titubent, divina gratia
Abbreviated transcription (Latin):
cia rerum quas significant no¬
mine appellantur. Unde est
quod ait apłc. petra autem erat
xp̃e. non ait petra significabat.xͣ.¬
T hoc quidͤ
sacramentum uł figura
diuersa est a re sua ut res uisibil
ab inuisibili: ut supra dictum ẽ.
Sed tamen non iuste quisquam
mouebit᷑. si etiam eadem uera ca¬
roidemq sangius xp̃i. sui ipsoꝵ
sacramenta existant. sccłm aliud
atq aliud accepta imaginaria pa¬
nis fractione & sanguinis de cali¬
ce effusione. ita rep̃sentando ue¬
ram fractionem corꝑis sui & effu¬
sionem sanguinis in passione:
u̾bi gracia. sicut ego senex bal

Expanded text:
earum rerum quas significant noearum rerum quas significant nomine appellantur. Inde est quod ait Apostolus: Petra autem erat Christus. Non ait, Petra significabatt hoc quidem sacramentum vel figura, diversa est a re sua, ut res visibilis ab invisibili, ut supra dictum est. Sed tamen non juste quisquam movebitur, si etiam eadem vera caro, idemque sanguis Christi sui ipsorum sacramenta existant, secundum aliud atque aliud accepta, imaginaria panis fractione et sanguinis de calice effusione, ita repraesentando veram fractionem corporis sui et effusionem sanguinis in passione: verbi gratia, sicut ego senex bal
Abbreviated transcription (Latin):
ergo forma panis & uini sacram̃¬
tum corꝑis xp̃i in altari. & ip̃m
corpus xp̃i in altari sacramentum
dicitur humani corꝑis xp̃i. quod
ip̃m est non idem ip̃m esse atten¬
dunt: sed hoc quasi diu̾sum ab il¬
lo constituunt. Dicit enim aliquis.
Illud in altari quod tu asseris esse
uerum corpus xp̃i in sacris litt̾is
appellat᷑ species. similitudo. figura.
signum. misterium. sacramentũ.
hec autem uocabula ad aliquid
sunt. Nulla uero que ad aliquid
sunt. possunt. eẽ. id quod sunt. ea
ad que referunt᷑. Non est igitur
sacramentum corpus xp̃i. Et sic de
cet̾is uocabulis. Nerum his uocabulis
in nullo p̃iudicat᷑ fidei qua c̾dimus
& ueritati quam tenemus. Ut e¬
nim suꝑuis dictum est: quantũ
ad uisibile sacramentum speties
et similitudo illaꝵ rerum sunt
nomina que ante fuerunt. panis
quo res significans solet rei sig¬
nificate uocabulo nuncupari.
Unde augustinus in libro loquu¬
tionum genesis capitulo quin¬
tanda est. ubi aliqua significan

Expanded text:
forma panis et vini, sacramentum corporis Christi in altari, et ipsum corpus Christi in altari sacramentum dicitur humani corporis Christi, quod ipsum est non idem ipsum esse contendunt, sed hoc quasi diversum ab illo constituunt. Dicit enim aliquis: Illud in altari, quod tu asseris esse verum corpus Christi, in sacris litteris appellatur species, similitudo, figura, signum, mysterium, sacramentum. Haec autem vocabula ad aliquid sunt, nulla vero quae ad aliquid sunt, possunt esse id quod sunt ea ad quae referuntur: non est igitur sacramentum, corpus Christi. Et sic de caeteris vocabulis. Verum his vocabulis in nullo praejudicatur fidei qua credimus, et veritati quam tenemus. Ut enim superius dictum est, quantum ad visibile sacramentum, species et similitudo illarum rerum sunt nomina: quae ante fuerunt, panis ocutionis modo, quo res significans, solet rei significatae vocabulo nuncupari. Unde Augustinus in libro Locutionum Genes. cap. tanda est, ubi aliqua significantia,
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc moclitum tempus
uobiscum sum: quo mͦ
uultis facere. facturi es¬
tis:s non modo.quia
modo nolo. Quare ad¬
huc modo nolo: quiaad

Expanded text:
Adhuc modicum tempus vobiscum sum. » Quod modo vultis facere, facturi estis, sed non modo, quia modo nolo. Quare adhuc modo nolo? « Quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
impressa remanerent.
Increpata igitur eorũ
duritia: quid ammo¬
nendo dicat audiamu.
Euntes in munclum
uniu̾sum p̃dicate eu¬
uangelium omni cre¬
ature. Nunquid fratͤs

Expanded text:
impressa remanerent? Increpata igitur eorum duritia, quid admonendo dicat, audiamus: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. 2. Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
quia anteꝙͣ sciat puer uo¬
care patrem suum. et ma¬
trem siam anferetur for¬
titudo clamasci. & spolia
samarie. coram rege assy¬
riorum. Et adiecit dñs ad¬
huc loqui ad me dicens. Pro
eo quod adiecit populus iste
aquas syloe que uaclunt cũ
r̃ilentio: et assumpsit magis ia
flũĩs fortes et magnas.
regem assyriorum ⁊ omnẽ
suꝑ omes riuos eius. et flu

Expanded text:
sciat puer vocare patrem suum et matrem suam, auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae, coram rege Assyriorum. Et adjecit Dominus adhuc loqui ad me dicens: Pro eo quod abjecit populus iste aquas Siloe, quae vadunt cum silentio, et assumpsit magis Rasfluminis fortes et multas, regem Assyriorum, et omnem super omnes rivos
Abbreviated transcription (Latin):
uidam inudans & tran¬
siens usq ad collum reni¬
ens. Et erit extensio alarũ
eius implens altituclinem
terre tue o emmanuel. Cõ¬
cimini: & aucdite uniu̾se
ꝓcul terre. Confortamini⁊
uincimini. Accingite uo:
⁊ uincunini. Inite confili¬
um: & cdissipabitur. Loqui¬
mini u̾bum. & non fiet:
quia nobiscũ cłs. hec dicit
ec enĩ ait clñs ad me:
sicut in forti man
erudiuit me. ne irem in
uia ppłi huiꝰ dicens. Ne
dicatis coniuratio. Om̃ia
que enĩ loquitur ppls iste
coniuratio est. Et timor̃e
eius ne timeatis:neq pa¬
ueatis. Pmm ex̾cituũ ip¬
sum sanctificate: et ipse
pauor ur. ⁊ ipe t̾ror uester.
tionẽ. In lapidem autem
offensionis & inpetram scã¬
dali. duabus domibus ifrł.
in laqueum & in ruinam
habitantibus iherłm. hͨ

Expanded text:
ans, et transiens usque ad collum veniet. Et erit extensio alarum ejus, implens latitudinem terrae tuae, o Emmanuel. Concimini: et audite universae procul terrae: Confortamini, et vincimini, accingite vos et vincimini; inite consilium, et dissipabitur: loquimini verbum, et non fiet: quia nobiscum Deus. Haec enim ec enim ait Dominus ad me sicut in forti manu erudivit me ne irem in via populi huius dicens non dicatis coniuratio omnia enim quae loquitur populus iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis Dominum exercituum ipsum sanctificate ipse pavor vester et ipse terror vester tionem in lapidem autem offensionis et in petram scandali duabus domibus Israhel in laqueum et in ruinam habitantibus Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
stat ihc̃ ut lucem restitu¬
at. quia dł in corde figit᷑¬
⁊ lux amissa reparatur.
Qua tamen inre ⁊ aluid
aliquid nobis dñs innuit.
qd̃ intelligi de humanita
illuminationis exhibu¬
it. Transire naniq hu¬
manitatis est: stare di¬
uinitatis. Per humani¬
tatem quippe habuit nas¬
ci. cresc̾e mori. resurgere
de loco ad locumem
Quia gͦ in diuinitate mr¬
tabilitas non est. atq
hoc ip̃m mutari transi¬
re est: ꝓfecto iste transitꝰ

Expanded text:
stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitatilluminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resde loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transit
Abbreviated transcription (Latin):
hostis calliditatem uita¬
ret. Consilio quo saluta¬
ria ac recta perquret ra¬
tione qua deo genitori pa

Expanded text:
hostis calliditatem vitaret; consilio, quo salutaria ac recta perquireret; ratione, qua Deo genitori pa
Abbreviated transcription (Latin):
eincie dignationem
n ere quia non ꝑ¬
sona diuitis aut potentiꝰ
eligitur.s pauperis am¬
bitur: et angustirm hos¬
pitium pauperis amph
nobilium eoibus ante ⁊¬
tur. Ite ii Mit ad quedã.
Sciebas domine nomen
erus: cuius sciebas mi
nomine designatur: ut
ugnobilis esfimetur. Ni¬
chil hyc compositum u̾
non expͥmitur ꝑsona:
s causa. Secindum inr̃
cum autem: lagenam
aque portans. Hic ergo
Alĩs mandatur sequen¬
dus. S quomado pareer¬
noscas sanctitatis dicti¬
intionem esse non census.
Quo mͦ in superioribus

Expanded text:
einde dignationem intuere, quia non persona diuitis aut potentis eligitur, sed pauper ambitur et angustum hospitium pauperis amplis nobilium aedibus antefertur. ite e inquit ad quendam. sciebas, domine, nomen eius, cuius sciebas minnomine designatur, ut ignobilis aestimetur. nihil hic conpositum, ubi non exprimitur persona, sed causa. secunducum autem, Lagenam aquae portans . Hic ergo apostolis mandatur sequendus. 47. Et quomodo paternoscas sanctitatis definitionem esse, non census. Quomodo in superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
me baptisma facit. N
carnis depositio sordiũ.
s conscientie uone int¬
rogatio in deum. Per
resurrectionem ihũ
xp̃i qui est in dextera
dei degluciens morte

Expanded text:
ma saluos facit. non carnis depositio sordium sed conscientiae bonae interrogatio in deum per resurrectionem Iesu Christi, qui est in dextera dei deglutiens morte
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit uerbum: factꝰ est
dux isrł. Chaleph dum
testificatur in ecclĩa:
accepit h̾editatem. Da¬
uid in sira misericordia
consecutus est sedem re¬
gni insecula. Helias d̾
zelat dlum legis recep¬
tus est in celum.

Expanded text:
plet uerbum, factus est dux in Israel. Chaleb dum testificatur in ecclesia, accepit hereditatem. Dauid in sua misericordia consecutus est sedem regni in saecula. Helias dum zelat gelum legis, raptus est ad caelum.
Abbreviated transcription (French):
incenit. Et lingna ig¬
ns est:unu̾sitas int¬
quitas. Lingua consti¬
turtur in membris nr̃is
que maculat totum cor¬
pus. et inflãmat rotã
natiuitatis nr̃e inflam¬
mata a gehenna. Omĩs
enim q natura bestiaꝵ
et uolucrum et serpenti

Expanded text:
Et lingua ignis est, universitas iniquitatis. Lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus et inflammat rotam nativitatis nostrae inflammata a gehenna. Omnes enim naturae bestiarum et volucrum et serpent