comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunc non habens maculã autrugã
aut aliquid eius modi que uel in omni¬
bus ad eã ꝑtinentibus hominibus qui
lã ratione mentis utuntur et uolun¬
tatis arbitrio mortalisque carnis
sartinã portant. uel certe quod etiã
ipsos contentiosos necesse ẽ. fateri
inmultis suis mẽbris ueraciter dicit
Dimitte nobis debita nr̃a. Cũ ltaq:
proficientes in quibus mortalibus
habitat. dũde die indiem renouant᷑
magis magisque iustificet ex audiat
orantes mundet confitentes ut ex¬
hibeat sibi tẽplũ in maculatum in ae¬
ternũ merito dicitur non habitare
in eis qui cognoscentes dm̃ non sicut
dm̃ glorificauerunt uel gratia sege¬
runt. Colendo enim & seruiendo
creaturae potius quã creatori non
unius ueridĩ templum seesse uoluerunt
Atq: itadũ uolunt eũ habere cũmultis
facilius effecerunt ut eũ non haberent
quã ut non diis multis falsisue misce¬
rent. Et merito dicit᷑ habitare in
eis quos secundũ propositũ uocatos

Expanded text:
nunc non habens maculam aut rugam nunc non habens maculam aut rugam aut aliquid eius modi, quae uel in omnibus ad eam pertinentibus hominibus, qui iam ratione mentis utuntur et uoluntatis arbitrio mortalisque carnis sarcinam portant, uel certe, quod etiam ipsos contentiosos necesse est fateri, in multis suis membris ueraciter dicit: Dimitte nobis debita nostra? Cum itaque proficientes, in quibus mortalibus habitat, dum de die in diem renouantur, magis magisque iustificet, exaudiat orantes, mundet confitentes, ut exhibeat sibi templum inmaculatum in aeternum, merito dicitur non habitare in eis, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt uel gratias egerunt. colendo enim et seruiendo creaturae potius quam creatori non unius ueri dei templum se esse uoluerunt atque ita, dum uolunt eum habere cum multis, facilius effecerunt, ut eum non haberent, quam ut diis multis falsisue miscerent. et merito dicitur habitare in eis, quos secundum propositum uocatos
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Multa habeo uobis dicere sed
non potestis illa portaremodo. Agit
inquibus adhuc morta libus habitat
ipsã aedificationẽ habitaculi sui. quã
non inista sed inalia posthancui tãm
ꝑficit quando absor bebitur mors
inuictoria dicetur que illi. ubi est
mor suictoria tua ubi ẽ. aculeus tuus.
quid est aũt mortis a culeus nisi pectatũ
Propter quodnunc etia mrenatiexa¬
quaet spũ omnibus que peccatis siue
originis exadã in quo om̃s peccauert̃
siue factorũ dictor cogitationũq nr̃a¬
rum in illius lauacrimundatione de¬
letis tamen qui a mansimus in hacuita
humana que tẽptatio est. suꝑ terrã
merito dicimus dimit te nobis debita
nr̃a Et hanc orationẽ uniuersa dicit
ecđa quã mundat saluator lauacro
aque in uerbo ut eã sibi exhibeat glo¬
riosã non habentẽ maculã aut rugã
aut aliquid eius modi Tunc utiq cũ ꝑ¬
fici&ur inre ubinunc proficiendo
ambulatur inspe . Nã quo modo est

Expanded text:
dicat: Multa habeo uobis dicere, sed dicat: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. agit ergo, in quibus adhuc mortalibus habitat, ipsam aedificationem habnon in ista, sed in alia post hanc vitam perficit, quando absorbebitur mors in victoriam diceturque illi: Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Quid est autem mortis aculeus, nisi peccatum ? 28. Propter quod nunc etiam renati ex aqua et Spiritu, omnibusque peccatis sive originis ex Adam, in quo omnes peccaverunt, sive factorum, dictorum, cogitationumque nostrarum, in illius lavacri mundatione deletis; tamen quia manemus in hac vita humana, quae temptatio est super terram, merito dicimus: Dimitte nobis debita nostra. et hanc orationem uniuersa dicit ecclesia. quam mundat saluator lauacro aquae in uerbo, ut eam sibi exhibeat gloriosam, non habentem maculam aut rugam aut aliquid eius modi tunc utique, cum perficietur in re, ubi nunc proficiendo ambulatur in spe. nam quo modo est
Abbreviated transcription (Latin):
dũ spuales erant. quia nondũ pote¬
rant habitator ẽ suũ sp̃m cognitione
ꝑcipere. Habitare aũt ideo et intali¬
bus dicit᷑ quia in eis occulte agit ut sint
tẽplũ eius. idque in proficientibus et in¬
proficiendo ꝑseuerantibus ꝑficit. spe
enim saliu factisumus. Sicut a płsdicit
cũ alio locodicat saluos nos fecit ꝑlaua¬
crũ regenerationis. Cũ ergo hic dicat.
saluos nos fecit tanquã salus ipsa lam
data sit quẽ ad modũ accipiendũ sit.
illic exponitubiait. speenimsalui fac¬
tisumus. Spesaũt que uid &ur non est
spes. quod enim uidet quis quid sperat
Si aũt quod non uidemus speramus ꝑ
patientiã expectamus. Multaltaq
dicunt᷑ inscripturis tanquã facta sunt
cũ adhuc inspe esse intelligantur.
Vnde est et illud quod dñs discipulis
ait. Om̃a que audiui a patre meo nota
uobis feci quod usq ad eo secundũ spem
dictũ est futurorũ ut eis post modũ

Expanded text:
dum spiritales erant, quia nondum potedum spiritales erant, quia nondum poterant habitatorem suum spiritum cognitione percipere. Habitare autem ideo et in talibus dicitur, quia in eis occulte agit, ut sint templum eius, idque in proficientibus et proficiendo perseuerantibus perficit.. spe enim salui factisumus, sicut apostolus dicit, cam alio loco dicat: Saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. cum ergo hic dicat: Saluos nos fecit, tamquam salus ipsa iam data sit. quem ad modum accipiendum sit, illic exponit, ubi ait: Spe enim salui facti sumus. spes autem, quae uidetur, non est spes; quod enim uidet quis, quid et sperat? si autem, quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus. multa itaque dicuntur in scripturis diuinis tamquam facta sint, cum adhuc in spe esse intellegantur. unde est et illud, quod dominus discipulis ait: Omnia, quae audiui a patre meo, nota uobis feci, quod usque adeo secundum spem dictum est futurorum, ut eis postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
cramenta ꝑ agantur quibus id quod
deoriginali dãpnatione tractũ ẽ expi¬
&ur nisi quia intantũ nesciunt quod fa¬
ciunt ut nec facere iudicent᷑ Porro
silã uterentur rationis et uoluntatis
arbitrio quo illi sc̃ificationi adhiberi
deberet assensus quantũ mali esset re¬
sistere tante gratiȩ quanquã non solũ
nihil prodesset quod fieret uerũ etiã
indereatus ac cresceret quis xp̃ianus
ignoret. Dicimus ergo inbaptizatis
nesciunt et mentẽ suã cuius ineis ratio
quauti nondũ possunt uelut quedã
scintilla sopita ẽ. excitanda a&atis ac¬
cessu. Neq: hoc inparuulis mirũ debet
uideri cũ apłs quib: dã etiã maioribus
dicat. Nescitis quia tẽplũ dĩ estis ec
sp̃sdĩ habitat in uobis. Dequalibus pau¬
lo antedixerat. Animalis aũt homo
non ꝑcipit quȩ sunt spsdĩ. quos etiã
paruulos uocat. non carnis a&ate sed
mentis. Non itaq ꝑcipiebant cogitatio
tante inse spuscõ adhuc anima les non¬

Expanded text:
cramenta peragantur, quibus id, quod cramenta peragantur, quibus id, quod de originali damnatione tractum est, expietur, nisi quia in tantum nesciunt, quod faciunt, ut nec facere iudicentur? porro si iam uterentur rationis et uoluntatis arbitrio, quo illi sanctificationi adhiberi deberet adsensus, quantum mali esset resistere tantae gratiae quamque non solum nihil prodesset, quod fieret, uerum etiam inde reatus adcresceret, quis Christianus ignoret?. Dicimus ergo in baptizatis nesciunt et mentem suam, cuius in eis ratio, qua uti nondum possunt, uelut quaedam scintilla sopita est excitanda aetatis accessu. neque hoc in paruulis mirum debet uideri, cum apostolus quibusdam etiam maioribus dicat: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? de qualibus paulo ante dixerat: Animalis autem homo non percipit, quae sunt spiritus dei, quos etiam paruulos uocat non carnis aetate sed mentis. non itaque percipiebant cognitionetante in se spiritu sancto adhuc animales non
Abbreviated transcription (Latin):
tis. An non uidemus etiã cũ articula tae
uocis qualia cunq signa ȩdere ceperunt
atq: ad initiũ fandi transire ab infantia
adhuc costalia sentire acdicere inquib
siremansissent annisq: accedentibus
talis esse ꝑsisterent. Nullus eos uł fatuus
nimiũ fatuos esse dubitaret. Nisi forte
id restat ut inuagitu infantiae uel in ipso
adhuc uteri silentio credamus paruulos
fuisse sapientes postea uero qũa nobcũ
cȩperint loqui adhanc ignorantiã quã
ride mus crescendo uenisse quod opina¬
riuides quã sit absordũ. Cũpueror ũ
sensus in qualia cunq: uerba prorũpens
quicerte ad ea quemaiores sapius pene
nullus ẽ tamen coparatus ille in quo
nascunt᷑ intelligentia potest. Vnde
aũt in ipsotanto salutis p̃sidio quanto
cis xp̃iana gratia subuenit᷑ quod uoci¬
bus quibus possunt et motibus reluctan¬
tur non eis imputat᷑ atq: omnis reni¬
sus ipsorũ nihi lipendit᷑ donet in eissa¬

Expanded text:
tis. annon uidemus, etiam cum articulatae tis. annon uidemus, etiam cum articulatae uocis qualiacumque signa edere coeperint atque ad initium fandi transire ab infantia, adhuc eos talia sentire ac dicere, in quibus si remansissent annisque accedentibus tales esse persisterent, nullus eos uel fatuus nimium fatuos esse dubitaret? nisi forte id restat, ut in uagitu infantiae uel in ipso adhuc uteri silentio credamus paruulos fuisse sapientes, postea uero. quam nobiscum coeperunt loqui, ad hanc ignorantiam, quam ridemus, crescendo uenisse. quod opinari uides quam sit absurdum. cum puerorum sensus in qualiacumque uerba prorumpens, qui certe ad ea, quae maiores sapiunt. paene nullus est, tamen comparatus illi, in quo nascuntur, intellegentia dici potest. unde autem in ipso tantae salutis praesidio, quando eis Christiana gratia subuenitur, quod uocibus, quibus possunt, et motibus reluctantur, non eis inputatur atque omnis renisus ipsorum nihili penditur, donec in eis sa
Abbreviated transcription (Latin):
etiã hoc inmiraculis habendũ diuine
potentiȩ non adhumanȩ trahendũ est¬
exẽplanaturȩ: Nam quando ds̃ uoluit:
etiã lumentũ mutũ rationabiliter est
locutũ. nec ldeo sunt ad moniti homines
indeliberationibus suis etiã asinȩ expec¬
tare consilia. Quocirca nec quod factũ
.ẽ. in lohanne contẽpto nec inde regulã
quid sentiendũ sit deparuulis figo
immo id in illo propterea mira biliter
p̃dico quia in ali is non inuenio. Habet
quidẽ aliquid simile etiã illa in rebeccȩ
utero lucta geminorũ. Verũ quidẽ¬
et hocusq ad eo prodigiũ fuit ut diuinũ
propterea mulier oraculũ quereret
et audiret duobus illis infantibus duos
populos fuisse figuratos. Scire aũt diui¬
na paruulos qui nec humana ad huc
nouerint si uerbis uelimus ostendere.
uereor neipsissensibus nr̃is facere ui¬
deamur iniuriã. quando id loquendo
sua demus ubi om̃s uires officiũq: sermo¬
nis facillime superat euidentia uerita¬

Expanded text:
etiam hoc in miraculis habendum est diuinae etiam hoc in miraculis habendum est diuinae potentiae, non ad humanae trahendum exempla naturae. nam quando deus uoluit, etiam iumentum mutum rationabiliter est locutum nec ideo sunt admoniti homines in deliberationibus guis etiam asinina expectare consilia. quocirca nec, quod factum est in Iohanne, contemno nec inde regulam, quid sentiendum sit de paruulis, figo; immo id in illo propterea mirabiliter praedico, quia in aliis non inuenio. habet quidem aliquid simile etiam illa in Rebeccae utero lacta geminorum; uerum et hoc usque adeo prodigium fuit, ut diuinum propterea mulier oraculum quaereret et audiret duobus illis infantulis duos populos fuisse figuratos.- i Nescire autem diuina paruulos, qui nec humana adhuc nouerint, si uerbis uelimus ostendere, uereor. ne ipsis sensibus nostris facere uideamur iniuriam. quando id loquendo suademus, ubi omnes uires officiumque sermonis facillime superat euidentia uerita
Abbreviated transcription (Latin):
significatiorei tantȩ amaioribus cog¬
noscende non a par uulo cognitȩ. Nã
neq: cũ hoc ante in eugło narra retur
dictũ est credidit infans inutero eius
sed exultauit. Neq ipsa dixit exultauit
infide infans inuteromeo sed exultauit
ingaudio. Videmus autẽ exultationẽ
non solũ paruulorũ sed etiã peccorũ
nonutiq: de aliqua fide uel religione
uel quacunque rationali cognitione
ueniente sedhec plane inusitata etno¬
ua exstetit quia inutero et adeius ad¬
uentũ que dñm saluatorẽ fuerat pari¬
tura. Ideo ẽ mira ideo inmagnis signis
deputanda ideo hec exultatio et tan¬
quã matridñi reddita resalutatio si¬
cut solent mira cula fieri facta ẽ diuini¬
tus in infante non humanitus ab infante
Quanquã etiã siusq ad eo est in illopu¬
ero acceleratus usus rationis etuolun¬
tatis ut intrauiscera materna lãpossec
agnoscere credere consentire quod
in aliis paruulis a&as expectat ut possint

Expanded text:
significatio rei tantae a maioribus cogsignificatio rei tantae a maioribus cognoscendae, non a paruulo cognitae. nam neque, cum hoc ante in euangelio narraretur, dictum est: \'Credidit infans in utero eius\', sed \'exultauit\', neque ipsa dixit: \'Exultauit in fide infans in utero meo\', sed \'exultauiin gaudio. Videmus autem exsultationem non solum parvulorum, sed etiam pecorum, non utique de aliqua fide, vel religione, vel qualicumque rationaii cognitione venientem. Sed haec plane inusitata et nova exstitit, quia in utero, et ad ejus adventum quae hominum Salvatorem fuerat paritura. Ideo deputanda, ideo haec exultatio et tamquam matri domini reddita resalutatio, sicut solent miracula fieri, facta est diuinitus in infante, non humanitus ab infante. Quamquam etiam si usque adeo est in illo puero acceleratus usus rationis et uoluntatis, ut intra uiscera materna iam posset agnoscere, credere, consentire, quod in aliis paruulis aetas expectatur ut possint,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hic iã oportet etiã illã quã post epis¬
tolȩtuae scriptionẽ addidisti ꝑtracta¬
requestionẽ. Si adhuc ignorant par¬
nascer& ad aduentũ et p̃sentiã ma¬
cris dñi insuae matris utero potuit ex¬
ultare. Cũ enim cõmemoras ses legisse
te librũ meũ debaptismopar uulorũ
ad didisti et aisti de pregnantibus quid
sentias opto cognoscere. Cũ credulitatis
fidẽ propuero mater io his baptistae
responderit haec sunt corte uerba
elisabethmatris iohis. Beatatu intermu¬
lieres et beatus fructus uentris tui. Et
unde hoc mihi ut ueniat mater dñi mei
ad me. Ecce enimut facta ẽ uox salutati¬
onis tuae in auribus meis exultauit in
gaudi o infans inuteromeo. hoc aut̃ ut
diceret sic ut euangelista p̃locutus est
uel ante cognouit quidilla exultatio
significasset infantis id est illius uenisse
matrẽ cuius ipse p̃cursor et monstra¬
tor ess& futurus. potuit ergo esse ista

Expanded text:
est. Hie iam oportet etiam illam, quam post episest. Hie iam oportet etiam illam, quam post epistulae tuae subscriptionem addidisti, pertractare quaestionem: \'Si adhuc ignorant parnasceretur, ad aduentum et praesentiam matris domini in suae matris utero potuit exultare?\' cum enim commemorasses legisse te librum meum de baptismo paruulorum, addidisti et aisti: De praegnantibus quid sentias opto cognoscere, cum credulitatis fidem pro puero mater Iohannis Baptistae responderit\'. Haec sunt certe uerba Elisabeth, matris Iohannis: Beata tu inter mulieres et beatus fructus uentris tui. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? ecce enim, ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exultauit in gaudio infans in utero meo. hoc autem ut diceret, sicut euangelista praelocutus est,uelante cognouit, quid illa exultatio significasset infantis, id est illius uenisse matrem, cuius ipse praecursor et demonstrator esset futurus. potuit ergo esse ista
Abbreviated transcription (Latin):
facta particeps mortalitatis nr̃ae ut &
nos participes eius inmortalitatisessemꝰ.
hoc sa cramentũ longe ẽ a cordibus sapi¬
entiũ suꝑborũ et ideo non xp̃ianorũ ac
ꝑ hoc necuere sapientiũ illorũ etiã dico
sapientiũ qui cognouerunt dm̃ quia cog¬
noscente s dm̃ sicuti dicit apłs non sicut¬
dm̃glorificauerunt aut gratia segerunt
Nosti aũt in quosa crificio dicat᷑ gratias
agimus dño dõ nr̃o acuius sacrificii hu¬
militate longe ab est typus et coturnus
illorũ Et ideomulto mirabilis res est
nent qui cognoscentes dm̃ non sicut dm̃
glorificauerunt aut gratias none gert̃.
et ad tẽplũ dĩꝑtinent paruuli sc̃ificati
sacramen toxp̃i regenerati spusco. qui
certe ꝑ a&atẽ nondũ possunt cognosce¬
redm̃. Vndequẽ potuerunt illinos se
nechabere isti potuerunt habere ante¬
quã nosse. Beatissimi sunt aũt quibus
hoc ẽ dm̃ habere quod nosse ipsa quippe
notitia planissima: uerissima felicissima

Expanded text:
facta particeps mortalitatis nostrae, ut et facta particeps mortalitatis nostrae, ut et nos participes eius inmortalitatis essemus. ; Hoc sacramentum longe est a cordibus sapientium superborum et ideo non Christianorum ac per hoc nec uere sapientium, illorum etiam dico sapientium, qui cognouerunt deum, quia cognoscentes deum, sicut dicit aposm glorificauerunt aut gratias egerunt. nosti autem, in quo sacrificio dicatur: Gratias agamus domino deo nostro. a cuius sacrificii humilitate longe abest typhus et ęothurnus illorum. et ideo multum mirabilis res est,nent, qui cognoscentes deum non sicut deum glorificauerunt aut gratias egerunt, et ad templum dei pertinent paruuli sanctificati sacramento Christi, regenerati spiritu sancto, qui certe per aetatem nondum possunt cognoscere deum; unde, quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. beatissimi sunt autem, quibus hoc est deum habere quod nosse; ipsa quippe notitia plenissima, uerissima, felicissima
Abbreviated transcription (Latin):
& simuloms unũ tẽplum & singuli sin¬
gula tẽplasumus quianon ẽ ds̃ in omnib:
quã in singulis maior. Et sit plerunq: ut
plures eũ minus capiant unus amplius
onũ diuisiones cõmemorasset om̃a aut
hec inquit operat᷑ atq idẽ sp̃s unus Diui¬
dens propria unicuiq prout uult. Diui¬
densergo non ipsediui sus. quia ipseunus
atidẽ . Ille uero diuisiones dictae sunt
sicuti mẽbrorũ incorpore. quia non idẽ
ualent aures quod oculi. atq: ita mẽbra
cȩtera diuersis officiis concorditer dis¬
tributa que tamen cũ sanisumus unaneq:
diuersa net alibi maiore alibiminore
sed cũ sint ipsa disparia cõmuni & parili
salute congaudent. Huiuscorporis ca¬
put ẽ xp̃c huiuscorporis unitas nr̃osa¬
crificio cõmendat᷑. quod breuiter signi¬
ficauit apłs dicens. Vnus panis unũ cor¬
pus multisumus Percaput nr̃mrt con¬
cilia murdõ qui in illo ẽ diuinitas unigeniti

Expanded text:
et simul omnes unam templum et singuli sinet simul omnes unam templum et singuli singula templa sumus, quia non est deus in omnibus quam in singulis maior et fit plerumque, ut plures eum minus capiant, unus amplius.onum diuisiones commemorasset, omnia autem haec, inquit, operatur unus atque idem spiritus diuidens propria unicuique, prout uult; diuidens ergo, non ipse diuisus, quia ipse unus atque idem. illae uero diuisiones dictae sunt sicut membrorum in corpore, quia non idem ualent aures quod oculi atque ita membra cetera diuersis officiis concorditer distributa. quae tamen, cum sani sumus, una neque diuersa nec alibi maiore alibi minore sed, cum sint ipsa disparia, communi et parili salute congaudent. huius corporis caput est Christus, huius corporis unitas nostro sacrificio commendatur, quod breuiter significauit apostolus dicens: Unus panis is, unum corpus multi sumus. per caput nostrum reconciliamur deo. quia in illo est diuinitas unigeniti
Abbreviated transcription (Latin):
nestras domorum sed potius si que li¬
bet sonum cum corporea ressit ac
transitoria surdus non capit. sur¬
da sunt non totũ capit atque in his
qui audiunt eũ pariter eis propin¬
quat tanto magis alius alio capit quan¬
toẽ acutioris tanto aũt minus quan¬
to est obtusioris auditus cum ille
nonuariȩ magisminus ue in sonet.
sed in eoloco in quosunt omnibus ae¬
qualiter presto sit quanto excellen¬
tius dĩnatura incorporea et immo¬
tabiliter uiua. qui non sicut sonus
ꝑmoras tẽporum tendi et diuidi
potest nec spatio acreo tanqua
locosuo indiget ubi prȩsentibus
prestosit. sed a &ornastabilitate in se
ipsomanens totus ad esse rebus omnib
potest et singulis totus quãuis in quibus
habitat habeant eũ prosuae capacita¬
tis diuersitate alii amplius aliiminus
quos ipsesibi dilectissimũ tẽplũ gratiȩ
suae bonitatis aedificat. Et donationũ
quidẽ dictȩ sunt diuisiones tanquã ꝑ
partes & menbra unius corporis ubi

Expanded text:
nestras domorum, sed potius, si quemlinestras domorum, sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit atque in his, qui audiunt, cum pariter ei propinquent, tanto magis alius alio capit, quanto est acutioris, tanto autem minus, quanto est obtunsioris auditus, cum ille non uarie magis minusue insonet, sed in eo loco, in quo sunt, omnibus aequaliter praesto sit, quanto excellentius deus natura incorporea et inmutabiliter uiua, qui non sicut sonus per moras temporum tendi et diuidi potest nec spatio aerio tamquam loco suo indiget, ubi praesentibus praesto ait, sed aeterna stabilitate in se ipso manens totus adesse rebus omnibus potest et singulis totus, quamuis, in quibus habitat, habeant eum pro suae capacitatis diuersitate alii amplius alii minus, quos ipse sibi dilectissimum templum gratia suae bonitatis aedificat! Et donationum quidem dictae sunt diuisiones tamquam per partes et membra unius corporis, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quã partem. Siaũt in aequalitor
sit sanũ aut in aequaliter candidũ
fieri potest ut inminore parte sit
sanitas maior aut candor cum mi¬
nora quã maiora saniora uel can¬
didiora sunt mẽbra . Vsque ad eo
non mole constat quod inqualitati¬
bus magnũ dicitur esse uel paruum
uerũ tamen simoles ipsa corporis
quanta cunq uel quantula cunque
sit penitus auferatur qualitates cius
nonerit ubi sint. quãuis non molȩ
metiendȩ sint. Atuero ds̃ non simi¬
nus ab illo capit᷑ cui p̃sens est ideo
ipsominor est. totus enim inseipso ẽ
Nec inquibus ẽ ita est ut indigeat
eis tanquã non possit esse nisi in eis.
Sicut aut nec ab illo ab est in quonon
habitat et totus ad est quãuis eum non
ille habeat ita et illi in quohabitat
totus est presens quam uis non extoto
cũ capiat. Neq onim ad habitandũ
diuidit se ꝑ hominũ corda seucor¬
pora aliã sui partẽ huic tribuens illi
aliã sicut luxista per aditus et fe¬

Expanded text:
quam partem. si autem inaequaliter quam partem. si autem inaequaliter sit sanum aut inaequaliter candidum, fieri potest, ut in minore parte sit sanitas maior aut candor, cum minora quam maiora saniora uel candidiora sunt membra: usque adeo non mole constat, quod in qualitatibus magnum dicitur esse uel paruum. uerum tamen si moles ipsa corporis, quantacumque uel quantulacumque sit, penitus auferatur, qualitates eius non erit ubi sint, quamuis non mole metiendae sint. at uero deus non, si minus capitur ab illo, cui praesens est, ideo ipse minor est. totus enim in se ipso est nec, in quibus est, ita est, ut indigeat eis, tamquam non possit esse nisi in eis. sicut autem nec ab illo abest, in quo non habitat, et totus adest, quamuis eum ille non habeat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quamuis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora aliam sui partem huic tribuens illi aliam sicut lux ista per aditus et fe
Abbreviated transcription (Latin):
talonge ẽ aluce quã cętitas etiã silux
p̾stosit atq oculos ꝑ fundat extinctos
propinquare aũt luci merito ꝑhiben¬
t oculi quisanitatis accessu aciem re¬
cipiendo proficiunt. Porro aut̃ quod
parũ distincte putauimas posse in
telligi cũ diceremus dm̃esse ubique
totũ nisi ad deremus inseipso uideo
diligentius exponendũ quomodo enĩ
ubique est inseipso ubique scilic& quã
nus qua ẽ absens. inscipso aut̃ quia non
contin&᷑ eis quibus est presens tanqũa
sine his esse non possit. Piã spatialo¬
corũ tollecor poribus nus quã erunt
et quianus qua erunt necerunt.
Tolle ipsacor pora qualitatibus cor¬
porũ nonerit ubi sint et ldeo necesse
est ut non sint. Et enim cũ ꝑ totã suã
molẽ corpus aequaliter sanum est
aut aequaliter candidum non est
inulla quã in alia parte cius sanitas
maior aut candidior nec maior in
toto quã in parte quia non sanius
aut candidius totũ constat es se

Expanded text:
tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux tam longe est a luce quam caecitas, etiamsi lux praesto sit atque oculos perfundat extinctos? propinquare autem luci merito perhibentur oculi, qui sanitatis accessu aciem recipiendo proficiunt. Porro autem, quod parum dtelligi, cum diceremus Deum esse ubique totum, nisi adderemus in seipso ideo diligentius exponendum. Quomodo enim ubique in seipso? Ubique scilicet, quia nusquam est absens, in seipso autem quia non continetur ab eis quibus est praesens, tanquam sine his esse non possit. Sicut acorum tolle corporibus, nusquam erunt et, quia nusquam erunt, nec erunt. tolle ipsa corpora qualitatibus corporum, non erit, ubi sint, et ideo necesse est, ut non sint. etenim cum per totam suam molem corpus aequaliter sanum est aut aequaliter candidum, non est in ulla quam in alia parte eius sanitas maior aut candor nec maior in toto quam in parte, quia non sanius aut candidius totum constat esse
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃sdĩ qui erat in elia. et unde inom¬
nibus scis sunt aliis alii sc̃iores nisi
habundantius habendo habitator ẽ
dm̃ : Quo modo ergo uerũ supra dixi¬
mus quod ds̃ ubique sit totus quando
inali is ẽ. amplius in aliisminus. sed
non ẽ neglegenter intuendũ quod di¬
ximus inseipso ipsũ esse ubique totũ.
Nonergo in eis que alia plus eũ capi¬
unt aliaminus. Ideo enimubiq: esse
dicit᷑ quia nulli partirerũ absens ẽ
Ideo totus qui a non par tirerũ partẽ
suã p̃sentẽ preb& et alteri parti alte¬
rã partẽ aequales aequalibus minori
minorẽ maioriq: maiorẽ. Sed non
solũ uniuersitati creaturȩ uerũ etiã
cui lib& parti eius totus pariter ad est
Hique ab eo longe esse dicuntur qui
peccando dissimillimi facti sunt et hi
ei propinquare quieius similitudinẽ¬
pieuiuendo recipiunt sicut recte di¬
cunt᷑ oculi tanto esse ab hacluce longius
quanto fuer intceciores. quidenim

Expanded text:
spiritus dei. qui erat in Helia? et unde in omspiritus dei. qui erat in Helia? et unde in omnibus sanctis sunt aliis alii sanctiores, nisi abundantius habendo habitatorem deum? quo modo ergo uerum supra diximus, quod deus ubique sit totus, quando in aliis est amplius in aliis minus? sed non est neglegenter intuendum, quod diximus in se ipso esse ubique totum, non ergo in eis, quae alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubique esse dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinepie uiuendo recipiunt, sicut recte dicuntur oculi tanto esse ab hac luce longius, quanto fuerint caeciores; quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
possit aut pater aut filius in quonon
dũ ẽ ubiq esse dm̃ ꝑdiuinitatis prȩ¬
sentiã. sed nonubique ꝑhabitationis
gratiã propter hanc enim habitatio¬
nẽ ubi proculdubio gratia dilectionis
eius agnoscit᷑. Nondicimus pater nr̃t
quiesubique cũ & hoc uerũ sit. sed pa¬
ter noster qui es incȩlis ut tẽplũ eius
potius inoratione commemoremus
quod etnos ipsi debomus esse Et in quan¬
tũ sumus intantũ ad cius soci&atẽ et
adoptionis familiã pertinemus Si
enim populis dĩ nondũ factus acqualis
angelis eius ad huc in ista peregrinati¬
onẽdicitur tẽplũ cius quantomagis est
tẽplũ eius incȩlis ubi est plebsangłorũ
quibus aggregandi & co aequandi simꝰ
cũ finita peri grinatione quod pro¬
missũ ẽ supserimus. Cũ igit᷑ ds̃ quiubi¬
q: est non in omnibus habitet etiã in
quibus habitat non aequaliter ha¬
bitat. Nã unde ẽ illud quod heliscus
poposcit ut dupliciter in eo ficret

Expanded text:
possit pater aut filius, in quo nopossit pater aut filius, in quo nodum est ubique esse deum per diuinitatis praesentiam sed non ubique per habitationis gratiam. propter hanc enim habitationem, ubi procul dubio gratia dilectionis eius agnoscitur, non dicimus: Pater noster, qui es ubique\', cum et hoc uerum sit, sed: Pater noster. qui es in caelis. ut templum eius potius in oratione commemoremus, quod et nos ipsi esse debemus et, in quantum sumus. in tantum ad eius societatem et adoptionis familiam pertinemus. si enim populus dei nondum factus aequalis angelis eius adhuc in ista peregrinatione dicitur templum eius, quanto magis est templum eius in caelis, ubi est populus angelorum. quibus adgiegandi et coaequandi sumus, cum finita peregrinatione, quod promissum est, sumpserimus! Cam igitur. qui ubique est, non in omnibus habitet, etiam ia quibus habitat, non aequaliter habitat. nam unde est illud, quod Helisaeus poposcit, ut dupliciter in eo fieret
Abbreviated transcription (Latin):
occupass& pater non lta se habet uera
corpora sunt quorũ amplior sit in
tribus quã insingulis magnitudo neo
loca suis molibus tenont ut distantibus
spati issimul esse non possint. Sienim
anima incorpore constituta. non solũ
nullas angustias uerũ etiã quandã
latitudincꝰ inuenit non corporaliũ lo
nisi stultissime potest non habere locũ in
nr̃o corpore spm̃ sc̃m quod totũ nr̃a ani¬
ma impleuit quanto stultius dicitur
ullis angusti is impediri alicubi trinita¬
tẽ ut pater et filius et sp̃s sc̃s ubique si¬
mul esse non possint. Verũ illud est mul¬
tomirabilius quod cũ ds̃ ubique sit totus
non tamen in omnibus habitat non enĩ
omnibus dici potest quod ait apłs uel
quodiã dixi uel etiã illud. Nescitis quuia
quia tẽplũdĩ estis et sp̃s dĩhabitat inuo¬
ẽ eius. quis porro aude at opinarinisi
quis quis inseparabilitatẽ penitus trini¬
tatis ignorat. quod in aliquohabita re

Expanded text:
occupasset pater. non ita se habet uera occupasset pater. non ita se habet uera corpora sunt, quorum amplior sit in tribus quam in singulis magnitudo, nec loca suis molibus tenent, ut distantibus spatiis simul esse non possint. si enim anima in corpore constituta non solum nullas angustias uerum etiam quandam latitudinem inuenit non corporalium locnisi stultissime potest non habere locum in nostro corpore spiritum sanctum; quod totum nostra anima impleuerit. quanto stultius dicitur ullis angustiis impediri alicubi trinitatem, ut pater et filius et spiritus sanctus ubique simul esse non possint! Verum illud est multo mirabilius, quod, cum deus ubique sit totus, non tamen in omnibus habitat. non enim omnibus dici potest, quod ait apostolus, uel quod iam dixi uel etiam illud: Nescitis, quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uot, hic non est eius. quis porro audeat opinari. nisi quisquis inseparabilitatem penitus trinitatis ignorat, quod in aliquo habitare
Abbreviated transcription (Latin):
tingit a fine usq ad sinẽ fortiter et dis¬
ponit om̃a suauiter. Itẽq scriptũ est
Sp̃s dñi repleuit orbẽ t̃rarũ: ei que di¬
citur inquodã psalmo. Quoibo aspũtuo
et quo a faci&ua fugiã si a scendero in
cȩlũ tu ibi es sidescendero in infernũ
ades. Sed sic ẽ dĩ ꝑcuncta defusus ut
non sit qualitas mundi sed substantia cre¬
atorismundi. Sine labore regens sine
onere continens mundũ non tamen ꝑspa¬
tia locorũ quasi mole de fusa. ita ut in
dimidiomundi corpore sit dimedius
et in alio dimidio dimidius. Atq: lta
ꝑ totũ totus. sed in solo cȩlototus et in
sola terra totus. et incelo et interra
totus et nullo contentus loco. sed inse
ipso ubiq totus. Ita pater ita filius
ita sp̃s sc̃s ita trinitas unus ds̃. Neque
enimmundũ interse intrespartẽs
diuiserunt quas singulas singuli im¬
plerent quasi non haberet ubi esset
filius aut sp̃s sc̃s inmundo sitotum

Expanded text:
tingit a fine usque ad finem fortiter et distingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter; itemque scriptum est: Spiritus domini repleuit orbem terrarum, eique dicitur in quodam psalmo: Quo abibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero in infernum, ades. sed sic est deus per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi sed substantia creatrix mundi sine labore regens et sine onere continens mundum non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa ita, ut in dimidio mundi corpore sit dimidius et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus, sed in solo caelo totus et in sola terra totus et in caelo et in terra totus et nullo contentus loco sed in se ipso ubique totus._ Ita pater, ita filius, ita spiritus sanctus, ita trinitas unus deus. neque enim mundum inter se in tres partes diuiserunt, quas singulas singuli implerent, quasi non haberet, ubi esset, filius aut spiritus sanctus in mundo, si totum
Abbreviated transcription (Latin):
in magnitudine molis eius sanitas
uero eius non quantitas sed quali tas
eius noner gopotuit obtinere quanti¬
tascorporis quod potuit quali tas.
Nã ista distantibus partibus que si¬
mul esse non possunt qm sua queq:
spatialo corũ tenent minor esmino¬
ra & maiora maiores non potuit es¬
se insingulis quibusque partibus tota
uel tanta sed amplior est quantitas
inamplioribus partibus breuior in
breuioribeet innulla parte tanta
quanta ꝑtotũ. Qualitas uero corpo
ris que sanitas dicit᷑ cũ sanũ corpus ẽ
totũtanta .ẽ. in ma ioribus quanta
inminoribus partibus non enim
queminus magnȩ sunt ideominus
sane sunt aut que ampliores ideo saniores
Absit ergo ut quod potest incorpore
qualitas creaticor poris non possit inse
ipsa substantia creatoris. Estergo per
cuncta de fusus ipse quippeait ꝑ prophe¬
tã Cȩlũ et terrã ego impleo. et quod
paulo ante posui desapientia eius. At¬

Expanded text:
in magnitudine molis eius. sanitas in magnitudine molis eius. sanitas uero eius non quantitas sed qualitas eius est. non ergo potuit obtinere quantitas corporis, quod potuit qualitas. nam ista distantibus partibus. quae simul esse non possunt, quoniam sua quaeque spatia locorum tenent minores minora et maiores maiora, non potuit esse in singulis quibusque partibus tota uel tanta, sed amplior est quantitas in amplioribus partibus, breuior in breuioribus et in nulla parte tanta quanta per totum; qualitas uero cor- Pons, quae sanitas dicitur, cum sanum corpus est totum, tanta est in maioribus quanta in minoribus partibus: non enim quae minus magnae sunt, ideo minus sanae sunt aut quae ampliores ideo saniores. absit ergo, ut, quod potest in corpore qualitas creati corporis, non possit in se ipsa substantia creatoris. Est ergo deus per cuncta diffusus. ipse quippe ait per prophetam: Caelum et terram ego impleo, et quod paulo ante posui de sapientia eius: Ad
Abbreviated transcription (Latin):
que inx̃p̃i carne p̃cessit nobis que
infine futura promittit᷑ cũmagna sit
resnon est profectomole magna sed
lic& corporaliter habeat̃ incor po¬
rea tamen quadã excellentia est
Nãcum ipsũ inmortalecor pusminus
alia maiora non tamen aliis alia im¬
mortaliora sunt mẽbra sicut nuno
quando omni ex parte sanisumus
secundũ modũ p̃sentis in corpore
sanitatis non quia maior est manus
tota qua digitus ideomanus totius
sanitatẽ maiorẽ dicimus esse quã
digiti. Sed in illis in aequalibus aequa¬
lis ẽ ipsa quando ita breuiora gran¬
dioribus cõparant᷑ ut quod tã mag¬
nũ esse non potest quã ẽ aliud pos¬
Nt tamen esse tamsanũ Essetaũt
maior ianitas in maioribus mẽbris
si essent maiora seniora. Cũuero non
ita est sed maiora atq minora tã sana
sunt dispar est profecto in mẽ brorũ
molibus quantitas sed par est indispa¬
ribus sanitas. Cũ uero sit corpus
aliqua substantia quantitas eius est

Expanded text:
quae in Christi carne praecessit nobisque quae in Christi carne praecessit nobisque in fine futura promittitur, cum magna sit res, non est profecto mole magna sed, licet corporaliter habeatur. incorporea quadam excellentia. nam cum ipsum inmortale corpus minus alia maiora, non tamen aliis alia inmortaliora sunt membra, sicuti nunc, quando omni ex parte sani sumus secundum modum praesentis in corpore sanitatis. non, quia maior est manus tota quam digitus. ideo manus totius sanitatem maiorem dicimus esse quam digiti. sed in illis inaequalibus aequalis est ipsa, quando ita breuiora grandioribus comparantur, ut. quod tam magnum esse non potest quam est aliud, possit tamen esse tam sanum. esset autem maior sanitas in maioribus membris, si essent maiora saniora: cum uero non ita est. sed maiora atque minora tam sana sunt, dispar est profecto in membrorum molibus quantitas. sed par est in disparibus sanitas. ! Com ergo sit corpus aliqua substantia, quantitas eius est
Abbreviated transcription (Latin):
mo ille in dõqm aliter et ds̃ ille in ho¬
mine proprio quodã et singularimo
co ipso quod dicit᷑ ds̃ ubiq: defusus est
carnali resistendũ ẽ cogitationi et
mens a corporis sensibus a uocanda
nequasi spatiosa magnitudine opine¬
mur dm̃ ꝑcuncta defundi sicut humus
aut humor aut aer aut lux ista de¬
fundit᷑. Omnis enim huius cemodi
magnitudo minor ert insui parte
qũã intoto. sedita potius sicuti est mag¬
nas apientia etiã in homine cuius cor¬
pus est paruũ. Et siduo sint sapien¬
tes quorũ sit alter corpore grandior
neuter sapientior. non est illa in ma¬
iore maior minor inminore. aut mi¬
nor in uno quã induobus. sed tanta in
hoo quanta in illo. et tanta inuno quo¬
que quanta inutroque. Neque enim
si aequaliter sunt omnino sapientes
plus sapiunt amboquã singuli. quẽ
ad modũ siae qualiter sint inmorta¬
les non plus uiuunt ambo quã singuli.
Ipsadeniq: inmortalitascorporis

Expanded text:
mo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modeo ipso, quod dicitur deus ubique diffusus. carnali resistendum est cogitationi et mens a corporis sensibus auocanda. ne quasi spatiosa magnitudine opinemur deum per cuncta diffundi, sicut humus aut humor aut aer aut lux ista diffunditur — omnis enim huiusce modi magnitudo minor est in sui parte quam in toto —, sed ita potius. sicuti est magna sapientia etiam in homine, cuius corpus est paruum. et, si duo sint sapientes, quorum sit alter corpore grandior neuter sapientior, non est illa in maiore maior, minor in minore aut minor in uno quam in duobus, sed tanta in hoc quanta in illo et tanta in unoquoque quanta in utroque: neque enim. si aequaliter sunt omnino sapientes, plus sapiunt ambo quam singuli, quem ad modum, si aequaliter sint inmortales, non plus uiuunt ambo quam singuli. Ipsa denique inmortalitas corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
quã de para dyso quia ubique sẽ ꝑ est re¬
cesiss&. Noliltaq: dubitare ibi nunc
esse hominẽ xp̃m inim undeuenturus
est memoriter que recole: et fidelit̃
tene xp̃ianã confessionẽ qm̃ resurre¬
xit amortuis ascendit incaelũ sed et
addexterã patris. Nec aliunde quã inde
uenturus. ẽ ad uiuos mor tuos que iudi¬
candos. Et sicuenturus ẽ illa euangeli¬
cauoce testante quẽ ad modũ ẽ. ire ui¬
sus incȩlũ id ẽ in eadẽ forma carnis
atq: substantia. Cui profecto immor¬
talitatẽ dedit naturã uero non abstu¬
lit. Scđm hane formã non est putan¬
dusubiq: defusus. Cauendũ est enim
nelta diuinitatẽ astruamus hominis
ut uerita tẽ corporis auferamus. Non
est aũt consequens ut quod indõ ẽ. Ita
sit ubiq sicut dr̃ Nã et de nobis ueracis¬
sima scripturadicit. quod in illo uiui¬
mus mouemur et sumus. Nec tamen
sicut ille ubi que sumus. Sed aliter ho¬

Expanded text:
quam de paradiso, quia ubique semper est, requam de paradiso, quia ubique semper est, recessisset. Noli itaque dubitare ibi nunc esse hominem Christum Iesum, unde uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. cauendum est enim, ne ita diuinitatem adstruamus hominis, ut ueritatem corporis auferamus. non est autem consequens, ut, quod in deo est, ita sit ubique sicut deus. nam et de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter ho
Abbreviated transcription (Latin):
hominis dicimus separamus dm̃. Se:¬
cundũ hominẽ nanq: interra erat non
incȩlo ubinunc est quando dicebat.
nemo ascendit incelũ nisi quides cen
dit decȩlo filius hominis qui est incȩlo
quãuis scđm id quod filius dĩ erat
esset incȩlo. Secundũ id uero quod
filius hominiserat ad huc esset inter¬
ra nondũq: ascendis set incȩlum
Similiter cũ scđm id quod filius dĩ est
sit dñs gloriȩ. secundũ id aut quod ẽ
filius hominis crucifixus est. Ait apłs
Sienim cognouissent nunquã dñm
gloriȩ crucifixissent. Acꝑ hocetfilius
hominis scđm dm̃erat incȩlo et filius
dĩ secundũ hominẽ crucifigebat᷑ int̾ra
Sicut ergo potuit rectedici dñs gloriȩ
crucisixus cũ ad solã carnẽ illa passio
ꝑtiner et lta recte dici potuit hodie
mecũ eris inpara dyso. Cũ iuxta huma¬
nã humilitatẽ ꝑ carnẽ insepulchro ꝑ
animã in inferno illodie futurus eẽt
iuxta diuinã uero immota bilita tẽ nun¬

Expanded text:
hominis dicimus, separamus deum. sehominis dicimus, separamus deum. secundum hominem namque in terra erat, non in caelo, ubi nunc est, quando dicebat: Nemo ascendit in caelum nisi, qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo, quamuis secundum id. quod filiesset in coelo; secundum id vero quod filius hominis erat, adhuc esset in terra, nondumque ascendisset in coelum. Similiter cum secundum id quod Filius Dei est, sit Dominus gloriae; secundum id autem quod est filius hominis, cruciSi enim cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent. ac per hoc et filius hominis secundum deum erat in caelo et filius dei secundum hominem crucifigebatur in terra. sicut ergo potuit recte dici dominus gloriae crucifixus, cum ad solam carnem illa passio pertineret, ita recte dici potuit: Hodie mecum eris in paradiso, cum iuxta humanam humilitatem per carnem in sepulcro, per animam in inferno illo die futurus esset, iuxta diuinam uero inmutabilitatem num
Abbreviated transcription (Latin):
beatorũ ibi ẽcũ illo ibi est quiubiq est
Cumenim sit xp̃c ds̃ et homo dsutique
unde dicit. Ego ec pater unũ sumus ho¬
moaũt undedicit. pater maior me est
Idẽq filius dĩ unigenitus a patre et fili¬
us hominis ex seminedauid secundũ
carnẽ utrũq: in illo obseruandũ est
cũ loquitur uel cũ de illo scriptura
loquitur et quid et scđm quiddicat᷑
intuendũ. Nã sicut unus homo est
animarationalis et caro sic unus xp̃c
est uerbũ et homo. pro inde quod ad
uerbũ attin& creator est xp̃c. om̃a
enim ꝑ ipsũ facta sunt. quod uero ad
hominẽ creatus est: xp̃o factus ẽ enĩ
exseminedauid scđm carnẽ et insimi¬
litudinẽ hominũ factus: Itẽ quia in
homine duo sunt anima & caro secun¬
dũ animã tristis fuit usq ad mortẽ.
secundũ carnẽ passus ẽ mortẽ nec
tamen cũ filiũ dĩ xp̃m dicimus hominẽ
separamus. Aut cum eundẽ xp̃mfiliũ

Expanded text:
beatorum ibi est, cum illo ibi est, qui ubique est. beatorum ibi est, cum illo ibi est, qui ubique est. Cum enim sit Christus deus et homo — deus utique, unde dicit: Ego et pater unum sumus: homo autem, unde dicit: Pater maior me est — idemque filius dei unigenitus a patre et filius hominis ex semine Dauid secundum carnem, utrumque in illo obseruandum est, cum loquitur uel cum de illo scriptum loquitur, et, quid secundum quid dicatur, intuendum. nam sicut unus homo est anima rationalis et caro, sic unus Christus est uerbum et homo. proinde quod ad uerbum adtinet, creator est Christus, omnia enim per ipsum facta sunt; quod uero ad hominem. creatus est Christus, factus est enim ex semine Dauid secundum carnem et in similitudine hominum factus. ihomine duo sunt, anima et caro; secundum animam tristis fuit usque ad mortem , secundum carnem passus est mortem. Nec tamen, cura filium dei Christum dicimus, hominem separamus aut, cum eundem Christum filium
Abbreviated transcription (Latin):
nis animȩ illodie dignatus ẽ polliceri
quae si ita sunt generale para drsi no¬
men ẽ ubi felicit̃ uiuit᷑. Neq enim quia
paradysus ẽ appellatus ubi adã fuit
ante peccatũ proptere ascriptura
prohibita ẽ. etiã ecđam uocare para¬
dysũ cũ fructu pomorũ. Est aut sen¬
sus multo expeditior et ab his omnibus
ambiguitatibus liber ẽ si non sođmid
quod homo erat sed scđm id quod dr̃
erat xp̃c dixisse accipiat᷑ hodie mecũ
eris in para dyso. homo quippexp̃c illo
die scđm carnẽ insepulchro secundũ
animã in inferno futurus erat : Ds
uero idẽ ipsexp̃c ubique sõꝑ est. Est
enimlux que lucet etiã intenebris qũa¬
uis eã tenebrȩ non cõp̃hendant. Est
uirtus & sapientia dĩ dequascriptũ ẽ.
quod attingat a fine usq ad finẽ forti¬
ter & disponat om̃a suauiter . Etat¬
tingat ubiq: propter suã munditiã
etnihil inquinatũ in eã incurrat
Vbicunq sit ergo paradysus quisquis

Expanded text:
nis animae illo die dignatus est polliceri. nis animae illo die dignatus est polliceri. quae si ita sunt, generale paradisi nomen est, ubi feliciter uiuitur. neque enim quia paradisus est appellatus, ubi Adam fuit ante peccatum, propterea scriptura prohibita est etiam ecclesiam uocare paradisum cum fructu pomorum. Est autem sensus multo expeditior et ab his omnibus arabiguitatibus liber, si non secundum id. quod homo erat, sed secundum id. quod deus erat. Christus dixisse accipiatur: Hodie mecum eris in paradiso. homo quippe Christus illo die secundum carnem in sepulcro, secundum animam in inferno futurus erat: deus uero idem ipse Christus ubique semper est. est enim lux. quae lucet etiam in tenebris, quamuis eam tenebrae non comprehendant; est uirtus et sapientia dei, de qua scriptum est, quod adtingat a fine usque ad finem fortiter et disponat omnia suauiter et adtingat ubique propter suam munditiam et nihil inquinatum in eam incurrat. ubicumque sit ergo paradisus, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
contigit inquit mori in opẽ illũ et
auferri abangelis innnũ abrahe
De inde ardentidiuiti dicit abrahã
internos et uos chaus magnũ fir¬
matum est tanquã inferos inter
sedesq beatorũ. Non enim facile
alicubi scripturarũ nomen infer¬
ni pontũ inuenit᷑ inbono. Vnde
etiã querisolet sinon nisi poenalia
recte intelligunt᷑ inferna quomodo
animã dñ ixp̃i pie credamus fuisse
inferno sed bene respondet᷑ ideo
descendisse ut quibus oportuit subue¬
niret. undebeatus p&rus eum dicit
soluisse dolores inferni inquibus im¬
possibile erat tenericũ. Porrosiutra¬
q regio et dolentiũ etrequiescentiũ
idẽ et ubidiues ille tor quebat᷑ etubi
pauꝑ ille lactabat᷑ in inferno essecre¬
denda quis audeat dicere dñm it̃m
ad poenales inferni partes uenisse
tantũ modo nec fuisse apud eos qui in
abra he sinu requiescunt. ubi si fut ip¬
se ẽ intelligendus para dysus que latro¬

Expanded text:
Contigit, inquit, mori inopem illum et Contigit, inquit, mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrahae. deinde ardenti diuiti dicit Abraham: Inter nos et uos chaos magnum firmatum est tamquam inter inferos sedesque beatorum: non enim facile alicubi scripturarum inferorum nomen positum inuenitur in bono. unde etiam quaeri solet, si nonnisi poenalia recte intelleguntur inferna, quo modo animam domini Christi pie credamus fuisse in inferno. sed bene respondetur ideo descendisse, ut, quibus oportuit, subueniret. unde beatus Petru eum dicit soluisse dolores inferni, in quibus inpossibile erat teneri eum. porro si utraque regio et dolentium et requiescentium, id est et ubi diues ille torquebatur et ubi pauper ille laetabatur, in inferno esse credenda est, quis audeat dicere dominum legum ad poenales inferni partes uenisse tantum modo nec fuisse apud eos, qui in Abrahae sinu requiescunt?ubi si fuit, ipse est intellegendus paradisus, quem latro