comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si cibum insolitum dedit uob̾ dñs.
quia in soł usitatis cib uita hõinis
stabilita ẽ apd̾ dm̃. s solo u̾bo po¬
test creare noua ex quib uiuat
homo. aAodidit qͦ unit̾ beneficia. ꝙ¬
ꝑ .xl. annos in deserto uestim̃ta
eoꝵ ñ defecerant uetustate. nec so¬
tulares attͥci erãt. ⁊ ꝙ euaserãt ser¬
pentes. flatu urentes circumstan¬
tia. qͦs forte supͣ dixit ignitos ⁊ saor¬
piones. ⁊ dipsades. q̃ latine dñr situle¬
qr ꝑimutit hominẽ siti ⁊ a deo ꝑue
sunt. ut cum calcantur. uix uideã¬
tur. cuiꝰ uenenũ añ extinguit. qm
sentiat᷑. nec tͥsticiã sentit moriturꝰ.
Dr̃ autẽ situla ꝑ contͣrium. uasenĩ
ꝙ situla d̾r: aufert siti. ħ affert.
sicut pharet᷑ q̃ infert mortẽ. fere¬
fr. qr fert. ł aufert mortuũ ut
etiã ostend̾et. q̃ necc̃itas incumbe̾t
t̾ra egypti q̃ bñficio fluminis fe¬
cundatur. ubi ꝑ ortos aq̃ diriuant
irrigue. s erat montuosa ⁊ cani¬

Expanded text:
si cibum insolitum dedit vobis Dominus, si cibum insolitum dedit vobis Dominus, quia non in solis usitatis cibis vita hominis stabilita est apud Deum, sed solo verbo potest creare nova, ex quibus vivat homo. Addidit quoque inter beneficia,  annos in deserto vestimenta eorum non defecerant vetustate, nec solutares attriti erant, et quod evaserant serpentes flatu urentes circumstantia, quos ob hoc forte supradixit ignitos, et scorpiones, et dipsades , quae Latine situlrimunt hominem siti, et adeo parvae sunt, ut cum calcantur vix videantur, cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, nec tristitiam sentit moriturus. Dicitur autem situla per contrarium; vas enim quod situla dicitur. aufert sitim, haec affert. Sicut pharetra quae infert mortem, feretrum, quia fert vel aufert mortuum. Ut etiam ostenderet quae necessitas incumberet eterra Aegypti, quae beneficio fluminis fecundatur, ubi per hortos aquae derivantur irriguae, sed erat montuosa et cam
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑauit moy. tres citutates refu¬
gii tnͣs iordanem. bosor. intͥbu
ruben. ramoth. in galaad: in tͥbu
gad: golam in basam: in tͥbu manas¬
se. haꝵ hic usus erat. Si quis nolens
hoiẽm occidisset: ꝯfugiebat ad ali¬
qͣm barum ⁊ ibi a consanguineis
occisi. tutus erat. Si enĩ extra fines
alicꝰ baꝵ inueniret eum: qui ultor
sanguinus effusi ẽẽ debebat. impune
ꝑcuteret homicidam. Erat a̾ in ea
fugitinus usq ad reconcsliatõnẽ
cũ ꝓpiquis. uł usq ad mortẽ sum¬
mi pontificis. in qua hꝰmodi om̃s
fugituti redibant secari ad ꝓpͥa.
impetere. ꝙ uolens occidisset. ⁊ coram
ciuib urb eiꝰ hoc ꝓbarent: tradebat᷑
eis ad occidendum ¶ Nddidit qͦ¬
for .t. addidit qͦ cũ de manna itera¬
ret. sĩ in solo pane uiuit homo s
ui om̃i uerbo ꝙ ꝓcedit de ore dei. Pa¬
nem uocauit hic omnẽ cibũ homi¬
num. Consueuit enĩ scͥptura panẽ
ꝓ cibo pon̾e. ⁊ ẽ sensus. siolite mirari.

Expanded text:
Separavit Moyses tres civitates refuSeparavit Moyses tres civitates refugii trans Jordanem Bosor in tribu Ruben, Ramoth Galaad in tribu Gad, Golan in Basan in tribu Manasse . Harum hic usus erat: si quis nolens hominem occidisset, confugiebat ad aliquam harum, et ibi a consanguineis occisi tutus erat. Si enim extra fines alicujus harum invenisset eum, qui ultor sanguinis effusi esse debebat, impune percutiebat homicidam. Erat autem in ea fugitivus usque ad reconciliationem cum propinquis, vel usque ad mortem summi pontificis, in quo hujusmodi omnes fugitivi, redibant securi ad propriimpetere, quod volens occidisset, et coram civibus urbis ejus hoc probarent, tradebatur eis ad occidendum. CAP.  . » Addidit quoque cum de manna iteraretur: « Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei . » Panem vocavit hic omnem cibum hominum. Consuevit enim Scriptura, panem pro cibo ponere, et est sensus: Nolite mirari
Abbreviated transcription (Latin):
de egypto .xͦi. mense
pͥma die mensis. ui¬
Dens moy. diem mortis sͥ uuin̾e:
loquutꝰ est ad om̃s filios ifrł. ⁊ cepit
legem explanare. congregans cos
sed̾mi iosephum ad iordanem.
in loco ubi mine ciuitas abidalẽ.
lorus q palmaꝵ. Saue recapitula¬
tõnem moy. ꝓseqñtes: q̃ sup̃clicta
sũt omittemus. suꝑaddita dicemꝰ.
quedam q̃ uident᷑ contͣria memora¬
bimꝰ. det̾minando. Itaq in recapitu¬
lando ait moy. Dixi uob̾ illo tempe
non ualeo solus negotia ur̃a sustine¬
re. date ex uobis uiros sapientes. ⁊ po¬
nã eos tͥbunos centuriones. qͥnqͣge¬
narios:⁊ decanos. hoc uidet᷑ ceͣium p̃¬
dictis. supͣ enĩ ꝯsilio ietro dixit hoc
disposuit. postea auctoritate ⁊ assen¬
Dixistis michi mittamꝰ uiros qͥ con¬
sid̾e̾nt t̾ram. supͣ uͦ legit᷑. dixisse
ad suggestionẽ ppłi. consuluit añm:
Qui dixit ei. mitte. ad pusillanimi¬
tatẽ qͦ eoꝵ confortandam. it̾auit
moy. de uictoria og. regis basan.

Expanded text:
 mense, prima die mensis, videns Moyses diem mortis sibi imminere, locutus est ad omnes filios Israel, et coepit legem explanare, congregans eos, secundum Josephum, ad Jordanem, in loco ubi nunc civitas Abidal est, locusque palmarum . Sane recapitulationem Moysi prosequentes, quae supradicta sunt, omittemus; super addita, dicemus quaedam, quae videntur contraria, memorabimus, determinando. Itaque in recapitulando ait Moyses: « Dixi vobis illo tempore: Non valeo solus negotia vestra sustinere, date ex vobis viros sapientes, et ponam eos tribunos, centuriones, quinquagenarios, et decanos. » Hoc videtur contrarium praedictis. Supra enim, consilio Jethro dixit hoc disposuit, postea auctoritate et assen« Dixistis mihi: Mittamus viros, qui considerent tad suggestionem populi consuluit Dominum, qui dixit: « Mitte. » Ad pusillanimitatem quoque eorum confortandam, iteravit Moyses de victoria Og regis Basan ,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iosue magnã hꝰ libri scͥpserit ꝑtẽ.
ueriꝰ uidet᷑ ẽẽ ꝙ scͥptꝰ sit a moyse.
⁊ loquit᷑ moy. de se tanqͣm de alio
uł ixe in pͥncipio apposuit hesdras.
sieut ⁊ in fine de morte moy. Preser¬
Iam cum cͥca finẽ libri legat᷑. Scͥpsit
moy. legem hane ci paulopꝰ. Post

Expanded text:
serit partem. Verius videtur esse quod scriptus sit a Moyse, et loquitur Moyses de se tanquam de alio. Vel hoc in principio apposuit Esdras, sicut et in fine de morte Moysi, praesertim cum circa finem libri legatur: « Scripsit Moyses legem hanc . » Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
nua lex. Ex hoc nomine qͥdam er¬
rantes dixerunt duas ẽẽ leges. unã
datam a deo: que in p̃cedentib ub
continet᷑. alt̾am datam a moyse:
que in hoc libro addentes in afserti¬
onem si erroris. ꝙ de illa lẽgitur
nem isrł. ad hec dicebant. ꝙ hic
q̃dam qͦi contraria. ꝙ ñ fieret si
hic eẽt p̃dictoꝵ repetitio. ueruis
senciend̾ ẽ. qr hic penta tencus ñ
ẽ nisi lex una. q̃ etiã ab apło ⁊
ab alis sepiꝰ uocat᷑ lex moy qͣm lex
dei hebreus ⁊̃ uocat hos .u. libros
thorath .i. legem nec ob aliud dr̃ tib̾
hc lex scd̾a: nͥ quia p̃dicta hic iterã
tiꝰq sex iterata. Iterant᷑ aũt hic tͥa
⁊ tͥb decausis. Precepta. ⁊ cerunonie.
ad cominendationẽ memorie ⁊ tpoꝵ
confirmatõnẽ. bñficia dei ad roborã¬
dam dilectionẽ d̾i. in ilł. flagella que
sustinuer̃t murmurantes ad incu¬
ciendũ timorẽ. Si uͦ in hac iteratõe
uid̾r aliqua p̃dictis mẽẽ contrarie¬
tas in suꝑficie u̾boꝵ: in intellectu

Expanded text:
mia lex. Et hoc nomine quidam errantes dixerunt duas esse leges: unam datam a Deo, quae in praecedentibus libris continetur, alteram datam a Moyse, quae in hoc libro. Attendentes in assertionem sui erroris, quod de illa legitur es. » Ad haec dicebant quod aedam quasi contraria; quod non fieret, si hic esset praedictorum repetitio. Verius sentiendum est, quia hic Pentateuchus non est nisi lex una, quae etiam ab Apostolo et aliis, saepe vocatur lex Moysi, quam lex Dei. Hebraeus etiam vocat hos quinque libros thorath, id est legem, nec ob aliud dicitur liber hic lex secunda, nisi quia praedicta hic iterantur quasi lex iterata. Iterantur hic etia tribus de causis, praecepta, et caeremoniae ad commendationem memoriae, et ipsorum confirmationem. Beneficia Dei ad roborandam dilectionem Dei in illis. Flagella, quae sustinuerunt murmurantes, ad incutiendum timorem. Si vero in hac iteratione videtur aliqua praedictis inesse contrarietas in superficie verborum, in intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
midie tͥb ⁊ dedit ei potestatẽ ꝯstituendi
summũ sacerdotẽ in ierłm ꝓ arbit̾o suo
quẽ negau̾at ꝓcuratori. Iste fuit agͥppa
in cuiꝰ regnũ successerunt fideles a uidea
ĩminente excidio ierłm ab angło p̃mo¬
de paulo ⁊ barnaba. qͥ adhuc demorabant᷑
un antiochiã eunͣgłizantes u̾bũ dei ⁊ ui¬
das abierat syla cũ eis remanente pꝰ aliqͦt
dies uisum est eis ꝯmod̾ reu̾ti ꝑ ciuitates
in quib p̃dicau̾nt u̾bum der⁊ uisitare¬

Expanded text:
idiae tribus, et dedit ei potestatem constituendi summum sacerdotem in Jerusalem pro arbitrio suo, quam negaverat procuratori. Iste fuit Agrippa, in cujus regnum secesserunt fideles de Judaea imminente excidio Jerusalem, ab angelo praemode Paulo et Barnaba, qui adhuc demorabantur in Antiochia evangelizantes verbum Dei, et Judas abierat, Sila cum eis remanente . Post aliquot dies visum est eis commodum, reverti per civitates, in quibus praedicaverant
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝙ legalia pꝰ u̾itatẽ eungłii essent ne¬
ccĩa. paulatĩ tñ ñ subito uideis erant tolleu¬
da i qi cũ honore mr̃ sepelienda erat. pꝰea
edux̃ secum paulus tymotheũ ⁊ ꝑtransid
regioneni uolentes ire in asyam
corda hoĩnũ qi tẽ non eent credituri. soluit

Expanded text:
non quod legalia post veritatem Evangelii essent necessaria, paulatim tamen non subito Judaeis erant tollenda, et quasi cum honore mater sepelienda fuit. Postea eduxit secum Paulus Timotheum, et « transregionem volentes ire in Asiam corda hominum, quia tunc non essent credituri. Noluit
Abbreviated transcription (Latin):
cumq qr tułat argenti copiã ad emen¬
d̾.⁊ fustentauit frẽs qui erant in ierłm.
Et cũ adhuc eẽt in uidea nuntiatũ est
ei qd̵ mortuꝰ eẽt filiꝰ eiꝰ i statĩ rediit ⁊ fecit
extrahi cadau̾ de sepłcro. ⁊ reportauit in
in uideam. ⁊ fecit ñ longe a ierłm extrui
duo mausolea:⁊ in alt̾o reposuit corpꝰ filii. ⁊
p̃cep̃ cũ mortua eẽt in alt̾o corpꝰ suũ repo

Expanded text:
ulerat argenti copiam ad emendum, et sustentavit fratres, qui erant in Hierusalem. Et cum adhuc esset in Judaea, nuntiatum est ei quod mortuus esset filius ejus, et statim rediit, et fecit extrahi cadaver de sepulcro, et reportavit in Judaeam, et fecit non longe ab Hierusalem exstrui duo mausolea, et in altero reposuit corpus filii, et praecepit, cum mortua esset, in altero corpus suum repo
Abbreviated transcription (Latin):
assum̃dꝰ qr in fronte acie ꝯstitutꝰ ninus tepi¬
de stet̾at: ⁊ q tunore mortis a p̃dicõe destit̾at
qñ.s. a pamphilia descendens reu̾sus ẽ in
ierłm. Idoq nõ erat assuũdꝰ ad p̃dicõnem
ne alios malo exemplo led̾et. Et fcã ẽ dissen¬
sio ut dissentirent ad inuicem ⁊ excusant
scõ ad hoc exercitati ut dliuisi płib locis p̃diea¬
rent. ⁊ płes lucͥface̾nt. Barnabas aũt assũꝑ¬
to marcho nauigabat ciprũ. Ex es aũ qdͥ
noluit dimit̾e eum ꝑpendit᷑ fuisse eius ag¬
natꝰ legunt᷑ aũ fuisse ꝯsob̾ni. paulus aũt
ꝓfectꝰ est assũpto fila. que dñs ad ħ rema¬

Expanded text:
sse, quia in fronte aciei constitutus nimis trepide steterat, et quia timore mortis a praedicatione destiterat a Pamphylia descendens reversus est in Jerusalem. Ideoque non erat assumendus ad praedicationem, ne alios malo exemplo laederet. « Et facta est dissensio, ita ut discederent ab invicem. » Et excusantsancto ad hoc excitati, ut divisi pluribus locis praedicarent, et plures lucrifacerent. « Barnabas autem, assumpto Marco, navigavit Cyprum. » Ex eo autem, quod noluit dimittere eum, perpenditur fuisse ejus cognatus. Leguntur autem fuisse consobrini. « Paulus autem profectus est assumpto Sila, » quem Dominus ad hoc rema
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituendi sũmum pontificẽ ⁊ mutandi
ꝓ arbitͥo suo. ⁊ ut posset sũmũ pontificẽ
tinũ uł duos ꝯstitutõe in eod̾ anno. ⁊
ui dentes udei ꝙ nõ possent ei resistere
petiert̃ ab eo licentiã ꝯsulendi gaiũ. un¬
ꝑatorẽ roanoꝵ ut eiꝰ uolũtate hanc uo¬
de sist̾et ⁊ concessit eis. Et cũ misissent
mintios romã. erat ibi agͥppa filiꝰ ħodis
agͥppe que pr̃ discedens in mauugaii dumi¬
serat. Gaiuis aũt differebat cum mitt̾e in
oꝵ. Tum: Iꝑ temeritatẽ etatis eiꝰ. Iste audiẽs
ꝙ cã ppłi sui ageret᷑ intercessit ꝓ eis ⁊ obti¬
nuit. ⁊ rescͥpsit gaius ꝓcuratori ut ab hiꝰ ex¬
actione desisteret ⁊ destitit. Et rescͥpsit iu¬
deis ut suꝑ hoc gracias ag̾ent agͥppe. ad cuiꝰ
int̾cessionẽ hir obtinuerant. ⁊ sigͣcauert̃
ei uidei ut mitt̾et eis agͥpam. ⁊ fac̾e̾t eũ
tanqͣm regem ⁊ dñm. Ip̃e tñ adhuc distłit.
postea u̾o qñ tusum est ei misit eũ iu

Expanded text:
constituendi summum pontificem, et mutandi pro arbitrio suo, et ut posset summum sacerdotem unum vel duos constituere eodem anno. Et videntes Judaei, quod non possent ei resistere, petierunt ab eo licentiam consulendi Claudium imperatorem Romanorum, ut ejus voluntate hanc podesisteret, et concessit eis. Et cum misissent nuntios Romam, erat ibi Agrippa, filius Herodis Agrippae, quem pater decedens in manu Claudii dimiserat. Claudius autem differebat eum mittere in o populi sui ageretur, intercessit pro eis et obtinuit. Et rescripsit Claudius procuratori, ut ab hujusmodi exactione desisteret, et destitit. Et rescripsit Judaeis, ut super hoc gratias agerent Agrippae ad cujus intercessionem hoc obtinuerant, et Judaeei, ut mitteret eis Agrippam, et faceret eum tanquam regem et dominum, ipse tamen adhuc distulit. Postea vero quando visum est ei, misit eum in
Abbreviated transcription (Latin):
introclucta sponsa: fas non erat. qͥb finitis
ia cob optatis potitus nuntiis. amorẽ seqũtis
pͥori p̃tulit seruiens ꝓ rachel. aliis .uii. annis

Expanded text:
ta alia sponsa, fas non erat. Quibus finitis, Jacob optatis potitus nuptiis, amorem sequentis priori praetulit, serviens pro Rachel aliis septem annis
Abbreviated transcription (Latin):
dies uocat laborem dieꝵ. qͥ uidebat᷑ ei par¬
uus. qr laborẽ leuigabat amor. Completo
.uii. anno: fecit laban nuptias geuero suo.
uesꝑe aũ fc̃õ: sub intͦduxit liam. daus filie
ancillam noĩe ⁊ elfam. Iacob uͦ ut dicit io¬
sephꝰ. ꝑ ebrietatẽ ⁊ noctẽ: lie cõmixtꝰ est.
Die fc̃o: apud laban de in iusticia q̃rebat᷑.
qui dandam necessitati ueniam postu¬
lauit. moris ibi ẽẽ asserens. maiores añ
tracli ad nuptias. s post alios .uii. annos.
se daturũ et rachel laudauit. Causã ꝓte¬
lati temꝑis dicens se ñ libent̾ filiam ad chana¬
neos missurũ. cũ ⁊ĩ de sorore penitentiã ag̾et:

Expanded text:
dies vocat laborem dierum, qui videbatur ei pardies vocat laborem dierum, qui videbatur ei parvus, quia laborem levigabat amor. Completo septimo anno fecit Laban nuptias genero suo. Vespere autem facto subintroduxit Liam, dans filiae ancillam, nomine Zelpham. Jacob vero ut dicit Josephus per ebrietatem et noctem, Liae commistus, die facto apud Laban de injustitia querebatur. Qui dandam necessitate veniam postulavit, moris ibi esse asserens, majores ante tradi ad nuptias; post alios autem septem annos se daturum ei Rachel, laudavit causam protelati temporis, dicens se non libenter filiam ad Chananaeos missurum, cum etiam de sorore poenitentiam ageret,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ꝑuenit maram ⁊uenit ad puteũ
in agro oꝑtum lapide gnͣdi. iuxta quẽ tres
q̃ges accubabant. Cumq dixisset pastorsoꝰ
ut ad aqͣrent g̾ges ⁊ ad pastũ reducerent:
accepit moris eẽ ibi ñ amoiũ lapidem:
cunctaret᷑ de laban: ualet inquiunt
pastores ⁊ ecce rachel filia ei: cum grege
suo. que cum aduenisset: amouit iacob
lapidem ab ore putei. patet qr ñ solusiuit
iacob: ⁊ adaquauit g̾gem eiꝰ ⁊ indicans se
consobrinũ eiꝰ osculatꝰ est eam. q̃ nuntia¬
uit ħ pat̾. qui occurrens: duxit iacob in
domũ suã. ⁊ audita cã fuge: dixit ei. Os
meñ ⁊ caro mea es. ⁊ iõ secure latebis apd̃
me. tandem curã g̾gis eum habere dec̾uit
ꝓ seruitio pastorali. habebat aũt laban
es p̃ amoris magnitudine. nec dictũ ẽ par¬
ui.qr desid̾ati aiõ ip̃a uelocitas tarda ẽ. sed
clictũ ÷ pauci: qr uidebat᷑ ei rem tã ama¬
bilem paucis dieb emisse. longe enĩ płib
annis seruisset ꝓ ea pͥusꝙͣ ea careret. uł

Expanded text:
ervenit in Aram, et venit ad puteum in agro, opertum lapide grandi, juxta quem tres greges accubabant. Cumque dixisset pastoribus, ut adaquarent greges, et ad pastum reducerent, accepit morem ibi esse, non amoveri lapidem, cunctaretur de Laban: Valet, inquiunt pastores; et ecce Rachel filia ejus cum grege suo venit . Quae cum advenisset, amovit Jacob lapidem ab ore putei. Patet quia non solus ivit Jacob, et adaquavit gregem ejus, et indicans se consobrinum ejus: osculatus est eam. Quae nuntiavit hoc patri. Qui occurrens, duxit Jacob in domum suam, et audita causa fugae, dixit ei: Os meum, et caro mea es; et ideo secure latebis apud me. Tandem curam gregis eum habere decrevit. ro servitio pastorali. Habebat autem Laban es, prae amoris magnitudine. Nec dictum est parvi, quia desideranti animo ipsa velocitas tarda est, sed dictum est pauci, quia videbatur ei rem tam amabilem paucis emisse. Longe enim pluribus annis servivisset pro ea, priusquam ea careret. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ inuuens. Nec enĩ in calice dixit:
accipite. S mĩstrans dixit bibite. Et
Nota qr in canone cum ꝓferant᷑
hec u̾ba. hoc est corpꝰ meũ hic est
trãssustantio. uñ credibile ẽ cũ dñs¬
cad̾ u̾ba dixit mutasse panem. ⁊ uinũ
subaudi dicens. hoc est corpꝰ meũ. ⁊ tc̃ fre¬
tione nob̃ ñ tradita. S post ad institu
torem calicẽ cõmemorat. S forte lucas
bitos in regno patris. ad ꝙ udas in dig
se eucaristiam. ⁊ dem̃ ab hylario de fa¬
cili det̾imari. Cum̃ uͦ dixit iħc hoc faci¬
te ui meã ꝯmemoratoẽm. instituit¬

Expanded text:
stionem innuens. Nec enim de calice dixit: Accipite; sed ministrans dixit: « Bibite. » Et nota quia in canone cum proferuntur haec verba: « Hoc est corpus meum, hic est transsubstantiatio, unde credibile est cum Dsse panem et vinum » subaudi, dicens: « Hoc est corpus meum. Et tunc fretione nobis non tradita, sed post, ad instituttorem commemorat, sed forte Lucas bibituros in regno Patris ad quod Judas indignuse Eucharistiam, et dictum ab Hilario facile determinari. Cum ergo dixit Jesus: « Hoc facite in meam commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
male ẽẽ. Recũbebat aũt discipłs quẽ
diligebat in sinu eiꝰ. ⁊ innuit illi pe¬
trꝰ ut secreto quer̾e̾t a dño: quis trid̾et
eum. ħ ñ alit̾ credr᷑ recubuisse supa
pectꝰ iħu. uͭ qr discumbebat indinatꝰ
aũt̃ pedes dñi huic submissa uoce q̃ren
bucellã intinctam porrexit iude. Inde
est ꝙ eucaristia ñ dat᷑ intincta ci ⁊̃ ꝓ
heresi tollenda. que dogmatirauit. xͣ¬

Expanded text:
male esse. Recumbebat autem discipulus, quem diligebat Jesus in sinu ejus. Et innuit ei Petrus, ut secreto quaereret a Domino, quis traderet eum. Hic non aliter creditur recubuisse supra pectus Jesu, nisi quia discumbebat inclinatus ante pectus Domini. Huic submissa voce quaerebuccellam intinctam porrexit Judae. Inde est quod Eucharistia non datur intincta, et etiam pro haeresi tollenda, quae dogmatizabat
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ pontificem orclinauit ⁊̃ dosidem
cum filio autipatro ad petitoẽm mari¬
anne a ierłm expłit solis cͥb sollepni¬
tatib ad adorand̃ ascend̾e eis ierosoli¬
mã ꝑmutens. E contra saloma sugg̾en¬
te occisus est ⁊ ionathas eoꝙ ad regñ
uid̾e̾t᷑ aspirare. Cumq accusaret salo¬
ma marianne de adult̾io addidit qd̾
exp̃sse ymaguiẽ suam miserat anto¬
nio. ut ad amorem suũ eum incitaret
nium marianne sub custodia uiri
nem illam missam fuisse a mariãne.
qr antoniꝰ adeo diligebat hodem ꝙ ñ
uir salome que qͥ fu̾ant imꝑata ma¬
rianni reuelauit. Leu̾so aũ herode
uxor cũ in sinu eiꝰ dormiret cũ lacͥmis
que de morte eiꝰ imꝑauerat indicauit.
Exiliens q astratis hodes sciscitabat᷑

Expanded text:
norum in pontificem ordinavit, et Dosidem cum filio Antipatro, ad petitionem Mariannes, a Jerusalem expulit, solis tribus solemnitatibus, ad orandum, ascendere eis Jerosolymam permittens. Econtra, Saloma suggerente, occisus est Jonathas, eo quod ad regnum videretur aspirare. Cumque accusaret Saloma Mariannem de adulterio, addidit quod expresse imaginem suam miserat Antonio, ut ad amorem suum eum incitaret: nium, Mariannem sub custodia viri nem illam missam Marianne, quia Antonius adeo diligebat Herodem, quod vir Salome, quae sibi fuerant imperata Marianne revelavit. Reverso autem Herode, uxor, cum in sinu ejus dormiret, cum lacrymis quae de morte ejus imperaverat, indicavit. Exsiliensque a stratis He
Abbreviated transcription (Latin):
rex acta ẽ. annis. cccc. lxiiii. Obiit a
cesar anno etatis sue qͥnquagesimo
tuit aũt ppłs in foro solidam colũp¬
nam lapidis numidici .xx. ꝓpe pe¬
dum suꝑ qͣm tumłatus ẽ. que
⁊ Iulia dicta est. Centesimo die añ
am eiꝰ. in foro. ⁊ de noĩe eiꝰ supscͥp¬
to.c. litt̾am capitalem abrupit.
Nocti p̃cedenti diem obitus fenestͤ
thalami eiꝰ in tanto strepitu aꝑte
sũt. ut exiliens stratis ruituram
estimaret. Ead̾ die cũ iret in capi¬
tolium date sunt ei litt̾e indices
mortis ĩminentis. E dũ referret᷑
occisus in manu eius nõdũ solute

Expanded text:
Obiit autem Caesar anno aetatis suae quinquagesimo tuit autem populus in foro solidam columnam, lapidis Numidici viginti prope pedum, super quam tumulatus est, quae et Julia dicta est. Centesimo autem die ante am eius in foro, et de nomine eius superscripto C licteram capitalem abrupit. Nocte precedenti diem obitus, fenestre thalami eius cum tanto strepitu sunt aperte, ut exiliens aestimaret. Eadem die cum iret in Capitolium datae sunt ei litterae indices mortis imminentis. Qui dum referretur occisus, in manu ejus nondum solut
Abbreviated transcription (Latin):
eã gñi suo delegasset. Audiens aũ ħ pu¬
er abrahe adorauit dñm qͥ direxu̾t iter
suũ.⁊ ꝓtulit uasa aurea. ⁊ argentea. ⁊ ues¬
tes. daus rebecce matͥ qͦ ⁊ fr̃i eiꝰ munera. sur
gens mane puer peclit dimiti: p̃tendens
morã quã fecerat in uia: ilñ senectutẽ.
Cũq rogassẽt eum ut saltem .x. diesma¬
neret ap̃ eos noluit ⁊ dixerũt. uocemus
gͦ puellam ⁊ q̃ramꝰ eiꝰ uoluntatẽ. q̃ scisci¬
tantib si uellet ire: ait. Uadam:⁊ ħ pͥmo
legit᷑ consensus mulieris reqͥsitus. ⁊ ex

Expanded text:
generi suo delegasset. Audiens hoc pugeneri suo delegasset. Audiens hoc puer Abrahae adoravit Dominum, qui direxerat iter suum, et protulit vasa aurea, et argentea, et vestem mane puer, petiit dimitti, praetendens moram, quam fecerat in via, et domini senectutem. Cumque rogassent, ut decem dies maneret apud eos, noluit. Et dixerunt: Vocemus ergo puellam, et quaeramus ejus voluntatem. Quae sciscitantibus si vellet ire ait: Vadam. Et hic primo legitur consensus mulieris requisitus, et ex
Abbreviated transcription (Latin):
melche ⁊ ꝙ eẽt soror laban: ꝓtulit ĩ aures
aureas ⁊ arnuillas i dedit ei. Cucurrit pu¬
elia in domũ matͥs nuntians que audie¬
rat. Eg̾ssusq laban intͦduxit uirũ: ⁊̃ hospi¬
ciumci destrauit camelos. deditq paleas ⁊
fenũ. ⁊ lauit pedes hospitũ: apposuit ei
panem. Noluit aũ eliezer comede donec
loqueret᷑ sermones pro quib ip̃e ueu̾at
Cũ gͦ dixisset se seruũ abrahe frĩs eoꝵ. ⁊
cõm̃dasset abraham in multis. exposuit
eis peticionẽ abrahe: ⁊ iuram̃tũ ꝙ ip̃e fece¬
Respondert̃ laban ⁊ bãtuel. a dño egssus¬
est sermo .s. abrahe ⁊ oratio tua. nõ possu¬
mus extͣ placitũ eiꝰ: quicꝙͣ tibi loqui. Ecce
rebecca coram te est. Tolle eam: ⁊ sit uxor
rit puella in domũ matris. forte noie pa¬
tris uocat᷑ ħ mat̾: qr mandatũ patris de
filia tradenda ꝙ ei reliquerat decedens
nẽ exposuit. Potuit enĩ fi ut tradũdã

Expanded text:
Melchae, soror Laban, protulit inaures Melchae, soror Laban, protulit inaures aureas et armillas, et dedit ei. Cucurritque puella in domum matris, nuntians, quae audierat, egressusque Laban, introduxit virum in hospitium, et destravit camelos, deditque paleas, et fenum, et lavit pedes hospitum, et apposuit eis panem. Noluit autem Eliezer comedere, donec loqueretur sermones pro quibus venerat. Cum ergo se dixisset servum Abrahae fratris eorum, et commendasset Abraham in multis, exposuit eis petitionem Abrahae, et juramentum quod ipse feceResponderet Abrahae, et oratio tua. Non possumus extra placitum ejus quidquam loqui tibi. Ecce Rebecca coram te est, tolle eam, et uxor sitrit puella in domum matris. Forte nomine patris vocatur hic mater, quia mandatum patris de filia tradenda, quod ei reliquerat decedens, nunc exposuit. Potuit enim fieri, ut eam tradendam
Abbreviated transcription (Latin):
nis sui dnĩ potaus secũ maxĩe: q̃ rara eẽ¬
nouerat in t̾ra ad qͣm ibat. ꝑrexitq
mesopothamiam ad charam urbem
nachor młto qͥdem labore. ⁊ tempore.
ut dic̃ iosepħ. qr in hyeme in mesopo¬
thamia liti ꝓfunditas in estate aq̃ de¬
fectio: in saltib latrones. fecit aũ came¬
los accumbere iuixͣ puteũ añ urbem in¬
potos nolens introcduc̾e. Cũ aũ egredent᷑
uit dñm ut int̾ illas inueniret᷑ uxordo¬
mini sui: Si aliqͣ gentis illiꝰ dũo suo debe¬
bat᷑. ⁊ cognoscẽt᷑ ita ut aliĩs negantib
aquã sibi poscenti. ip̃a p̃beret. Et ecce
rebeca batuelis filia descend̾at ⁊ imnple¬
uerat hydriam. aliis quidem adu̾tenti¬
b se pegrino a qũã p̃buit. ⁊ adiecit. qͥn ⁊
camelis aquã hauriã: ⁊ aquã haustam¬
Ille aũ tacite intuens eã utrũ ꝯdonea eẽt¬
dño suo: q̃siuit ab ea cuiꝰ filia eẽt: ⁊ si ei
lorus eẽt in domo patris ad manendũ. ac¬
cepto uͭ ꝙ eẽt filia batueł filii nachor ⁊̃

Expanded text:
ni sui portans secum, maxime, quae rara novit esse in terra ad quam ibat. Perrexitque Mesopotamiam ad Charbem, urbem Nachor. Multo quidem tempore et labore ut dicit Josephus, quia in hieme, in Mesopotamia est luti profunditas, in aestate aquae defectio, in saltibus latrones. Fecit autem camelos accumbere juxta puteum ante urbem, impotatos nolens introducere. Cum autem vespere vit Dominum, ut inter illas inveniretur uxor Domini sui, si aliqua gentis illius domino suo deberetur, et cognosceretur ita, ut aliis negantibus aquam, sibi poscenti ipsa praeberet. Et ecce Rebecca, Bathuelis filia, descenderat, et impleverat hydriam, et aliis quidem avertentibus se, peregrino aquam praebuit, et adjecit, quin et camelis tuis aquam hauriam, et haustamcitus intuens eam, utrum esset idonea domino suo, quaesivit ab ea cujus filia esset, et si ei esset locus in domo patris ad manendum. Accepto vero quod erat filia Bathuelis filii Nachor et
Abbreviated transcription (Latin):
senex. ⁊ dixit ad eliezer ꝓcuratorẽ do tan¬
inꝰ sue. pone manũ tuã sub femore meo.
⁊ iura mͥ ꝑ dm̃ celi ⁊ terre: qr ñ accipies
filio meo ysaac uxorẽ de filiab gentiũ
uit̾ quas habito. s ibis ad cognatõnẽ me¬
am: ⁊ iñ accipies ei uxorẽ si tñ ex illis no¬
lu̾it aliqua sequi te: non teneb̾is uira¬
mĩto. Iurauitq seruus ponens manũ ss̃
femore eiꝰ. Tracdũt hebrei ꝙ in scĩficatõe
eius .i. in circuncisione urau̾it. s qr dicit᷑

Expanded text:
curatorem domus suae: Pone manum tuam sub femore meo, et jura mihi per Deum coeli et terrae, quia non accipies filio meo Isaac uxorem de filiabus gentium, inter quas habito; sed ibis ad cognationem meam, et inde accipies ei uxorem. Si tamen ex illis aliqua noluerit sequi te, non teneberis juramento. Juravitque servus ponens manum sub femore ejus. Tradunt Hebraei quod in sanctificatione ejus, id est in circumcisione juraverit. Sed quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
regia. slam ⁊ aaron uxorem huĩt de
uida helysabech sororem naason. ⁊
iosada pontifex iocabech filiam regis
ioramei alt maria. fiat mͥ scd̾ uerbũ
tuum ⁊ statim conceptus ẽ xp̃c de u̾gi
ne maria. Plenꝰ hõ in anima ⁊ carne

Expanded text:
regia. Nam et Aaron uxorem habuit de regia. Nam et Aaron uxorem habuit de Juda Elisabeth sororem Naasson et Joiada pontifex Jochabed filiam regis Joram. Et ait Maria: « Fiat mihi secundum verbum tuum. » Et statim conceptus est Christus de Virgine, plenus homo in anima, et carne
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos quid̾a nõie ⁊acharias de uice
abya: ⁊ utor eiꝰ aaronita. noĩe elisa¬
beth. Et enĩ dd̾ ampliare uolens cul
sacerdotes quoꝵ unꝰ tñ maior qͥ dice¬
bat᷑ pͥnceps sacerdotũ. Statuit aũt
.xii. uiros de eleazar. ⁊ Octo de ytha¬
mar .⁊ scd̾ sortes dedit cuiq ebdoma¬
ehdomadã de cuiꝰ gnẽ ⁊acharias cũ ĩ
die ꝓpitiatõis incensum pon̾et p̃dix̃
ei angłs nasciturũ ͥ filiũ de uxore.
Q ͥ ꝯsid̾ans sterilitatẽ uxoris ⁊ utriꝰq
senectutẽ ñ credidit. ⁊ ob hoc obmu¬
tuit. usq in diem partus. Nom̃ qͦ
pũi ⁊ magnificentiã cum abstinen¬
tia ei indicauit. Concepit aũ ely¬
sabeth ⁊ occultabat se m̃sib qͥnq¬
Miͦ. missus est gab̾el in naza¬
reth ad mariã uͥginẽ desponsatam
ioseph. Cumq salutata dixisset eam
pariturã ih̾m filium altissim q̃sis¬
set q quom hoc fiẽt cum se ñ cogni
se cognatã suã elisabech sͥ indicauit.
ꝑmixte enĩ erant sacerdotalis trib ⁊

Expanded text:
sacerdos, nomine Zacharias, de vice Abia, et uxor ejus Aaronita, nomine Elisabeth . » David enim ampliare volens cultsacerdotes, quorum unus tantum major, qui dicebatur princeps sacerdotum. Statuit autem sexdecim viros de Eleazar, et octo de Ithamar; et secundum sortes dedit unicuique hebdomaarias, cum in die propitiationis incensum poneret, praedixit sibi angelus nasciturum filium de uxore. Qui considerans sterilitatem uxoris, et utriusque senectutem, non credidit, et ob hoc obmutuit, usque ad diem partus. Nomen quoque pueri, et magnificentiam cum abstinentia ei indicavit. « Concepit autem Elisabeth, et occultabat se mensibus quinq missus est Gabriel in Nazareth ad Mariam virginem desponsatam Joseph . » Cumque, ea salutata, dixisset eam parituram Jesum, Filium Altissimi, quaesissetque quomodo hoc fieret, cum se non cognitse cognatam suam Elisabeth sibi indicavit. Permistae enim erant sacerdotalis tribus et
Abbreviated transcription (Latin):
Sedo. młieribꝰ redeuntib de monum̃to. qñ
renuerunt pedes eiꝰ. ⁊ adorauerunt eum.
Tercio: petro licet nõ exp̃sse hãt᷑ de eungłio:
uii. discipłis apꝑuit in piscatõe ad mare
tyberiadis Octauo: in monte thabor.
qñ conuenerant in galileam. ⁊ ita añ
diem ascensionis. bis apꝑuit. Semel .xi.
apłis comedentib in cenacło. Oñis qͥdem
tam apłi qmͣ alii discipłi nec nõ ⁊ młieres
hĩtabant in illa ꝑte ierłm. que drͣ mello¬

Expanded text:
do mulieribus redeuntibus de monumento, quando tenuerunt pedes ejus et adoraverunt eum. Tertio Petro, licet non expresse habeatur de Evangelio. septem discipulis apparuit in piscatione ad mare Tyberiadis, octavo in monte Thabor quando convenerant in Galilaeam, et ita ante diem Ascapostolis comedentibus in coenaculo . Omnes, tam Apostoli quam alii discipuli, necnon mulieres, habitabant in illa parte Hierusalem quae dice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abapłis. ⁊ eoꝵ post̾is omnẽ omĩo hesitati¬
onis amou̾et. Comedit aũ. ⁊ bibit cũ eis.
cum spirituale corpꝰ aiboꝵ alimonia ñme
uidigeat. In corꝑe ꝓpͥo cicatͥces ostendit. cũ
a nat᷑a corꝑis ĩmortalis penitꝰ aliena sit
onũs deformitas cicatricis. Pret̾ ħ argu¬
m̃tã lucas scribens hystoriam actuum
a płoꝵ ponit alia. fuit enĩ argum̃tũ u̾e

Expanded text:
 haesitationis amoveret, comedit enim, et bibit cum eis, cum corpus spirituale ciborum alimonia minime indigeat. In corpore proprio cicatrices ostendit, cum a natura corporis immortali penitus aliena sit omnis deformitas cicatricis. Praeter haec argumenta Lucas scribens historiam Actus apostolorum, ponit alia. Fuit enim argumentum vere
Abbreviated transcription (Latin):
nno decimo unꝑii
tyberii cesaris adhuc
ꝓcuratore uidee p̃la¬
to p̃side syrie uttellio
mortuꝰ est dũs ⁊ resur¬
pexit. Resurgens aũ
uitatem resurrectõĩs

Expanded text:
nodecimo imperii Tiberii Caesaris, adhuc procuratore Judaeae Pilato, praeside Syriae Vitellio, mortuus est Dominus, et resurrexit. Resurgens autem, veritatem resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt tanta dissensio. ꝙ tum̃s tͥbunꝰ ne
paulo diceus. Constans esto. Sic̃ it testi¬
ficatꝰ es de me in ierłm: sic oportet te

Expanded text:
esset tanta dissensio, timens tribunus ne Paulo, dicens: « Constans esto, sicut enim testificatus es de me in Jerusalem, sic oportet te
Abbreviated transcription (Latin):
qr aque erãt ibi. Nondũ enĩ missus
fu̾at in carce̾m. ioħs. Salim uero ẽ
oppidum ultra iordanem sitũ. u̾ olim
melchisedech regnauit. Mitebat etiã
iohes multos uenientes ad se ad iħm.
Inde turbati discipłi iohis dixert̃. Rabbi
qui erat tecum transiordanem cui testi

Expanded text:
multae erant ibi. Nondum enim missus fuerat in carcerem Joannes . » Salim vero est oppidum ultra Jordanem situm, ubi olim Melchisedech regnavit. Mittebat etiam Joannes multos venientes ad se ad Jesum. Inde turbati discipuli Joanni dixerunt: « Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui testi
Abbreviated transcription (Latin):
coph ⁊ sarcham. Nec te moueat ꝙ
aliqñ de ere. aliqñ de auricalco dũr
fc̃a. qr id̾ est cuius plendor ⁊ pulchri¬
tudo similis erat auro. lt dic̃ iose.
In hoc uestibulum ascendebat᷑ ab
atrio sacerdotum xii. gͣdib sed̾ iose.¬

Expanded text:
an. Nec te moveat, quod aliquando de aere, aliquando de aurichalco dicuntur facta, quia idem est, cujus splendor et pulchritudo similis erat auro, ut dicit Josephus. In hoc vestibulum ascendebatur ab atrio sacerdotum duodecim gradibus, se
Abbreviated transcription (Latin):
ne uͦ basiũ ñ legi hee due columpne
dicebat᷑ iachim .i. firmitas. Iose. uo¬
cat eam thalamum iachim. Sinit̃
uł ui robore. de teliquis columpius
uestibuli: modicum agit hystoria
dicens. Capitella autẽ que erant sr̃
capita columpnaꝵ qi oꝑe lilii fabri¬
cata erant in porticui . iii. cubitoꝵ
Et rursum. alia capitella ĩ sũmitate
columpnaꝵ desuꝑ: iuixta mensurã
columpne ccͣ retiacula. Porro de com¬
p̃õne columpnaꝵ tacet. capitella uͦ
earum minora dicit uno cubito pͥ
toꝵ autem ducenti or dines erant
in cireuitu capitelli scd̾i: ambiguũ
est: utr̃ hoc dc̃m sit de capitellis
minorib. an recapitulando dc̃m sit¬

Expanded text:
ero basium non legi. Hae duae columnae dicebatur Jachim, id est firmitas, Josephus vocat eam thalamum Jachim. Sinistra vel in robore. De reliquis columnis vestibuli et modicis agit historia dicens: « Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant in porticu quatuor cubitorum, et rursus alia capitella in summitate columnarum desuper, juxta mensuram columnae contra retiacula. Porro de compositione columnarum tacet. Capitella vero earum minora dicit uno cubito prigranatorum ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi, ambiguum est, utrum hoc dictum sit de capitellis minorib
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾a uͦ ip̃iꝰ ex om̃i ꝑte in mod̾ retis
⁊ cathenarum erant contexta adeo
artificiose ut retia ⁊ cathene mag̃
uid̾ent᷑ apposita qm in sculpta. uł
qr solida non erant ꝑforata undiq
fusa sunt ut cõnexiones retis for¬
mani expͥment. Septena u̾suum
retiacła erant in capitello uno .i.
totum circuitum capitelli ꝑ girum
occupantes. uł ab inferiori ꝑte capi¬
telli usq ad sup̃mam erant isti. sep
rat reciacłm tegens eius summita¬
tem. ⁊ descendens aliqnͣtulum cirra
lat̾a capitelli in circuitu. In cuiꝰ extre¬
mitate dependebant in ordinib dn
quoq columpne suꝑ quod sedebat
capitellum dependebant malogra¬
nata. legrͣ enim ꝙ capitella erant
suꝑ summitatẽ malogͣnatoꝵ eide

Expanded text:
Latera vero ipsius ex omni parte in modum retis Latera vero ipsius ex omni parte in modum retis et catenarum erant contexta, adeo artificiose, ut retia, et catenae magis viderentur apposita quam insculpta, vel quia solida non erant, perforata undique fusa sunt, ut connexiones retis formam exprimerent. « Septena versuum retiacula erant in capitello uno, » itotum circumitum capitelli per gyrum occupantes, vel ab inferiori parte capitelli, usque ad supremam, erant isti septerat retiaculum tenens ejus summitatem, et descendens aliquantulum circa latera capitelli in circumitum. In cujus extremitate dependebant in duobus ordinquoque columnae, super quod sedebat capitellum, dependebant malogranata. Legitur enim quod capitella erant super summitatem malogranatorum. E
Abbreviated transcription (Latin):
tabuł cedrinis. s ⁊ ille oꝑte erant
ex omĩ ꝑte laminis aureis cuiꝰ qnͣti¬
tatem non memini me legisse. Illud
uͦ modicum altare. ꝙ fecit moy. in
deserto forte repositum erat in sc̃a
scõꝵ. ñ ad usus cotidianos thuma¬
matis. s ad aliquos usus singła res.
qñ semel in anno ingrediebat᷑ sacer¬
dos cum sanguine. hoc autẽ inde potest
fuisse aureum thuribulum. ⁊ hic
erat ornatus templi in interiorib.
gitudine sui dispositas. In medio
qͣꝵ erant due mirabiliores cet̾is.
posite ante fores templi. hñtes ui
biebat illum: Si quis uellet rotundi¬
tatem cing̾e uel forte in mecdio co¬
lumpne linea oꝑe fusili circumducta
erat. Episcilium uͦ columpne suꝑ qd̾
loqͦnd̾ erat capitellum latius erat
stipite. ⁊ rotund̾ oꝑe reciculato cela¬
tum. capitellum autẽ suppõitum
epistilio fusile erat. ⁊ .u. cubitoꝵ alti¬
tudinis. In sup̃ma ꝑte erat siliatũ.

Expanded text:
tabulis cedrinis. Sed et illae opertae erant tabulis cedrinis. Sed et illae opertae erant ex omni parte laminis aureis, cujus quantitatem non memini me legisse. Illud vero modicum altare, quod fecit Moyses in deserto forte repositum erat in Sancta sanctorum, non ad usus quotidianos thymiamatis, sed ad aliquos usus singulares, quando semel in anno ingrediebatur sacerdos cum sanguine. Hoc autem inde potest ta sanctorum fuisse aureum thuribulum , et hic erat ornatus templi in interioribus gitudine sui dispositas in medio quarum erant duae mirabiliores caeteris positae fores templi, habentes in biebat illum. Si quis vellet rotunditatem tangere, vel forte in medio columnae, linea fusile opere circumducta erat. Epistylium vero columnae super quod locandum erat capitellum latius erat stipe, et rotundum opere reticulato caelatum. Capitellum autem superpositum epistylio fusile erat, et tudinis, et in suprema parte erat liliatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ecit autem salomon duo chẽ¬
rubin. de lignis olmaꝵ .x. cu¬
bitoꝵ altitudinis. stantes suꝑ pa¬
uimentum in lat̾ib arche. ⁊ hñtes
pedes obliquatos. qiͣ ad iubiland̃¬
⁊ eleuatos oꝑtos auro purissimo.
hñtes alas aureas singłas .u. cu
bitoꝵ. quar̃ due extendebant᷑ suꝑ
archam. et obuiam sͥ uenientes
ꝯuingebant᷑ suꝑ eam. tegentes san¬
ctuarium infra se positum. Alas d
duas extendebant altͥnsecꝰ ad pari¬
etes ita ut ala uniꝰ tang̾et parietẽ.
⁊ ala alt̾nus parietem altum. Porro:
extra parietem in sc̃ã: posuit mensa
ad aquilonem. ⁊ candelabr̃ ad austrũ.
int̃ que: mediuui erat altare aureũ
que fecerat moy. iu deserto. S p̃ter illd̾
candelabrum posuit alia candelabra
qͣm fecerat moy. posuit alias .x. ñ
cło. ꝑ hoc intelligit᷑ fuisse aliud al¬
tare qͣm ꝙ edificauit moy. Illud enĩ
erat de lignis sethim circumtextũ.
tare fuisse de lapidib quos ferrum
non tetigit. ⁊ erat oꝑtum ꝑ circuitũ

Expanded text:
ecit autem Salomon duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis , » stantes super pavimentum, in lateribus arcae, et habentes pedes obliquatos, quasi ad deambulandum elevatos, opertos auro purissimo, habentes alas aureas, singulas quinque cubitorum, quarum duae extendebantur super arcam, et obviam sibi venientes jungebantur super eam, tegentes sanctuarium infra se positum. Alas autem duas extendebant altrinsecus ad parietes, ita ut ala unius tangeret parietem, et ala alterius parietem alterum. Porro extra parietem in sancta posuit mensam ad aquilonem, et candelabrum ad austrum. Inter quae medium erat altare aureum, quod fecerat Moyses in deserto. Sed praeter illud candelabrum, posuit alia candelabra quam fecerat Moyses, posuit alias decem mculo. Per hoc intelligitur fuisse aliud altare, quam quod aedificavit Moyses. Illud enim erat de lignis setim circumtectum etare fuisse de lapidibus, quos ferrum non tetigit, et erat opertum per circuitum
Abbreviated transcription (Latin):
se reuoluit᷑. uñ i antiqͥores añ usũ lnt̾aꝵ
annũ figabant subspecie serpentis cusꝰ
cauda: in os eiꝰ reuoluebat᷑. facta gͥ lum¬
naria posuit deus ut luceant ĩ firmam̃¬
to celi ⁊ illuminẽt t̾rã. s ñ semꝑ. ⁊ diui¬
dant lucent ac tenebras. E aũ iuna ĩ¬

Expanded text:
se revolvitur. Unde, et antiquiores, ante usum litterarum, annum figurabant sub specie serpentis, cujus cauda in os ejus revolvebatur. Facta ergo luminaria posuit Deus, ut luceant in firmamento coeli, et illuminent terram, sed non semper, et dividant lucem ac tenebras. Quod autem luna i
Abbreviated transcription (Latin):
catõ. Alii: quia legt̃ lignũ faciens fructũ.
⁊ additũ. hbam habentẽ sem̃. factũ dixerũt
in augusto sub leone. s in marcio fem̃ deg¬
matirat eccła. Nota cũ pͥmo ait facientem
sem̃ci addit. habens unũ ꝙq sem̃tẽ. q sem̃ti¬
tũ÷. Distinguit᷑ tñ alit̾ sementis: fructũ ⁊
arboꝵ. senĩ: aĩalium. seminiũ. cuiꝰq rei exor¬
lium. Nec nos moueat. qr in dispositõe ele¬
ad dispositõnẽ t̾re qi mag̾ spectant.⁊
sic̃ dispõitionẽ: sic ⁊ ornatũ a suꝑiorib in¬
choauit. fecit enĩ ea die luminaria. solem.
cũ eo luna: luminũ una .i. pͥma ut una di¬
magna luminaria: in dũob ⁊ ex duob
it illuminare noctẽ: ne nox sine lumĩe
nimis eẽt indecora. ⁊ ut oꝑantes ĩ nocte.
sol licet nubes lucida ¶sis uͥ modicꝰ im
habebat. ⁊ forte ñ nisi su ues¬
ex ip̃is fierent sigͣ . xii. maiora. ⁊ q̃dã signa
antiquitas tũ. qr adhuc signant ⁊ ꝯsid̾ant

Expanded text:
catio. Alii quia legunt lignum faciens fructum, et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facientem semen, et addit, habens unumquodque sementem, quia sementit. Distinguitur tamen aliter sementis frugum et arborum, semen animalium; seminium cujusque rei exordium. Nec nos moveat, quia in dispositione elead dispositionem terrae quasi magis spectant, et sicut dispositionem sic et ornatum a superioribus inchoavit. Fecit enim eadem die luminaria, solem, cum eo; luna luminum una, id est prima, ut una dimagna luminaria in duobus, et ex duobus, it illuminare noctem, ne nox sine lumine nimis esset indecora, ut operantes in nocte, sol, licet nubes lucida vicem habebat, et forte non nisi suex ipsis fierent signa duodecim majora, et quaedam signa antiquitas; tum quia adhuc signant et considerant
Abbreviated transcription (Latin):
ctio. sol qͦ descendens ad capͥcorniũ: solsti¬
ciũ hẏemale facit. ascendens ad cancrum
estiuale. int̾ utrũq pari ab utq distancra:
equinocia facit. uł ÷ ibi endiadis. sint ĩ
signa ⁊ tempora :i. insigna tẽpoꝵ In dies

Expanded text:
ctiones. Sol quoque descendens ad Capricornum, solstitium hiemale facit, ascendens ad Cancrum aestivale. Inter utrumque, pari ab utroque distantia, aequinoctia facit. Vel est ibi endiadis, scilicet in signa et tempora, id est signa temporum. In dies
Abbreviated transcription (Latin):
ri. natatilia aquis. ⁊ utraq ex aquis orta
sũt. facilis .n. tͣnsitꝰ ÷ aque ĩ aera tenuando.
⁊ aeris in aꝙͣ spissando. Pisces uocauit moy¬
ses reptilia. qr impetu qͦdam totos se rapunt.
ut serpentes. qͥ ñ ferunt᷑ pedib. ut fere.
moysi legit. ⁊ putauit moysẽ sensisse uola¬
tilia eẽ ornatũ aeris: tantũ cͥca t̾ram. Orna¬
tũ uͦ aeris suꝑioris: calodemonis nͥ uel
demones ut dcm̃ ÷: sunt in empyreo ma¬
li uͦ in hunc aerẽ caliginosũ detͣsi sũt ad pe

Expanded text:
ri, natalitia aquis: et utraque ex aquis orta sunt . Facilis enim transitus est aquae in aera tenuando, et aeris in aquam spissando. Pisces vocavit Moyses reptilia, quia impetu quodam totos se rapiunt, ut serpentes: non feruntur pedibus, ut ferae. Moysi legit, et putavit Moysen sensisse volatilia esse ornatum aeris tantum circa terram, ornatum vero aeris superioris calodaemones, et daemones, ut dictum est, sunt in empyreo; mali vero in hunc aerem caliginosum detrusi sunt ad p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̾m hanc exp̃onem cathalogus
xxx.ui. fortium incipit: ibi pͥnceps
iiter tres. ip̃e est quasi tenerrimus
ligni uermiculus. qͥ.d.cc ᷤ ᷤ. int̾fecit
impetu uno. Iose. dicit.xcͫ. ꝑalipom̃.
.ccͣe. Iste non nominat᷑ hic ab hysto¬
ria ꝑalipomĩ uocat eum iesboam.
Iose. eusebium. Nec legit᷑ uͥ hoc fẽm
fu̾it: nͥ qnͣtum hic cominemoratur.
post hunc erat eleazar filius pa¬
trui dauid. qui ꝑcussit philisteos
donec deficeret manus eius. ⁊ obri¬
gesc̾et gladio. Post hunc erat sema
tis. ⁊ ꝑcussit philisteos. ⁊ fecit salu¬
tem in isrł. his trib iose. attͣbuit

Expanded text:
Et secundum hanc expositionem Catalogus Et secundum hanc expositionem Catalogus triginta sex, fortium incipit ibi. « Princeps inter tres ipse est, quasi tenerrimus ligni vermiculus, qui octingentos interfecit impetu uatur hic ab historia. Paralipomenon vocat eum Jesboam, Josephus Eusebium. Non legitur ubi hoc factum fuerit, nisi quantum hic commemoratur. Post hunc erat Eleazar filius patrui David, qui percussit Philisthaeos, donec deficeret manus ejus, et obrigesceret cum gladio. Post hunc erat Semma tis, et percussit Philisthaeos, et fecit salutem in Israel. His tribus Josephus attribuit
Abbreviated transcription (Latin):
lum sumpsit hesdras: ex uerbis
pace altissima frueretur: cantica
⁊ hymnos composuit. alios tͥme¬
tros. alios pentametros. cdiuersa
faciens organa. in quib leuite ꝑ
sabbata. ⁊ alias sollempuitates
hymnos dicerent. ⁊ ponit iose.
diffrãm inter psalt̾ium ⁊ na¬
blum.⁊ est psalt̾ium canora citha¬
ra . x. cordis coaptata. que cũ plec¬
tro ꝑcutit᷑. Nablum uͦ .xii. sonos
hũs: digitis tangit᷑. post carmen
supͣdictum addidit dd̾ loquens
de se tanqͣm de alio. hec sunt uer¬
ba nouissima que dixit dd̾ filius y¬
sai. dixit uir cui constitutũ ẽ .i. pro¬
a deo. ꝓpter hec uerba quidam dũt
p̃dictum psalmũ nouissime scrip¬
tum a dauid. S tutiꝰ ẽ ut dicamꝰ
nouissima u̾ba dd que sequunt᷑.¬
psalmus nouissime scͥptus nec ali
fortissimi quoꝵ insigniores
sumi. alii tres ñ adeo fortes. s tñ for¬
tiores reliquis .xxx. ut qͣsi dic̃e pos¬
simus .xxx. erant fortes. tres uero
fortiorẽs eis. tres uͦ reliqui fortissimi.

Expanded text:
lum sumpsit Esdras ex verbis pace altissima frueretur, cantica et hymnos composuit, alios trimetros, alios quinque metros, diversa faciens organa, in quibus Levitae per Sabbata, et alias solemnitates hymnos dicerent. Et ponit Josephus differentiam inter psalterium et nablum. Et est psalterium canora cithara decem chordis coaptata, quae cum plectro percutitur. Nablum vero duodecim sonos habens, digitis tangitur. Post carmen supradictum addidit David loquens de se, tanquam de alio. « Haec sunt verba novissima, quae dixit David filius Isai. Dixit vir cui constitutum ea Deo. Propter haec verba quidam dicunt praedictum psalmum novissime scriptum a David. Sed tutius est ut dicamus, « novissima verba David, » quae sequuntpsalmus novissime scriptus, nec alifortissimi, quorum insigniores simi, alii tres non adeo fortes, sed tamen fortiores reliquis triginta, ut quasi dicere possumus triginta erant fortes, tres vero fortiores eis, tres vero reliqui fortissimi.
Abbreviated transcription (Latin):
conuertit. Liber uͦ regum in hoc loco
ponit p̃lium dauid. ccͤ goliam ĩ hũe
modum. In quo ꝑcussit a deo datus
filius saltus polinitariꝰ. Seechlemi¬
tes. goliach getheum. hiis quatuor
datus. qr ad lib̾atõnem isił datꝰ
est a deo in regem. filius saltus:
qr de pascuis ⁊ saltu assũptus est:
polimitarius: qr de gñe beseleel po¬
limitarii: fuit mat̾ eiꝰ. uł qr młtis
modis ampliauit cultum dñi.
Beethleemites dictus est. a pat̾a
Memorat᷑ quoq ⁊ aliud p̃lium in
quo ionathas filius sẽmaa frĩs

Expanded text:
convertit. Liber vero Regum in hoc loco convertit. Liber vero Regum in hoc loco ponit praelium David contra Goliam in hunc modum. « In quo percussit Adeodatus, filius saltus, polymitarius, Bethlehemites, Goliath Gethaeum. » His quatuor datus, quia ad liberationem Israel datus est a Deo in regem. Filius saltus, quia de pascuis, et saltu assumptus est. Polymitarius, quia de genere Beseleel Polymitarii fuit mater ejus. Vel quia multis modis ampliavit cultum Domini. Bethlehemites, dictus est a patria. Memoratur quoque et aliud praelium in quo Jonathas, fi