comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te sinis ĩtelligi ñ qͥd es. s quid non es. ⁊ qͥa es. ñ
ĩueniris aũt᷑ ĩ tua suꝑ essentialitate qͣ tͣnsis m
tem cõp̾hendere te. Ministͣs gͥ tuis erhibñ
do p̃sentiã tuã ĩ effabili qͦdam apparitioi̾s tuȩ
tͣnsis ab eis ĩ cõp̃hensibili excelsitudine ⁊ ĩfĩ¬
nitate essentiȩ tue. Queso itaq ad speciales
reditꝰ considationẽ accelerare ut in ea
nostre disputationis limitem constitu¬
amus. Non enim diutius est immoran¬
dum in his quȩ mulupliciter apertio¬
ris persuasionis gracia repetita sunt. ne
forte plus inuerbis. euam inIINTOl¬
le etibus. ⁊oSt ra. Disꝑu¬
tationem imples se. ui osam uR
M. Tociꝰ rationał cͤaturȩ. quȩ spãlit̃ in homine.¬

Expanded text:
te sinis intelligi, non quid es, sed quid non es, et quia es; non inveniris autem in tua superessentialitate, qua transis et entem comprehendere te. Ministras igitur tuis praesentiam tuam ineffabili quodam modo apparitionis tuae; transis ab eis incomprehensibili excelsitudine et infinitate essentiae tuae. Quaeso itaque ad specialis reditus considerationem accelerare, ut in ea nostrae disputationis limitem constituamus. Non enim diutius est immorandum in his, quae multipliciter apertioris persuasionis gratia repetita sunt, ne forte plus in verbis, quam in intellectibus nostram disputationem implesse videamur. MAG. Totius rationa
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe. om̃s deuotꝰ ẽ in osorciũ suȩ ciuitatis. Ani¬
tis possidet regionẽ. Decem itaq ugines hoc
ẽ tota humane nature nuositas. naturali ap¬
petitu. obuiã amanti se. ⁊ ad eã uenienti exit
ñ gͥssib corpris s affectib mͣtis. S qmͣuis eqͣ¬
lis motꝰ sit rimalis nat᷑e: ad fine̾ suũ qui e x ͨͦ
equałq etͣni luminis ꝗͤ ꝑ lampades sigͣcat᷑
appeticio. ñ tñ equalit᷑ luce̾ illã qͤ illumi¬
nat om̃e hoi̾ẽ. uenientẽ in hc̃ mundum.
participat. Unũ ÷ enĩ. u̾ait beatꝰ dẏonisiꝰ
ariopagita. qͦd om̃i naturalit᷑ participare
appetunt. s ñ equalit᷑ omia unũ participant
nullũ tñ in natura rerũ ẽ. quod eiꝰ participa¬
tate᷑ ueri luminis. uerũ ⁊̃ ⁊ ipsũ ium̃ qͦd oleu ofor¬
mat possident. ad ipsũ sponsũ ꝑuenient. ⁊ cũ ipso
ĩ spuales nuptiaꝰ int᷑bt̃. qͥ uͦ solã luminis capaci

Expanded text:
recipere omnes devotus est in consortium suae civitatis. Et anierae civitatis possidet regionem. Decem itaque virgines, hoc est, tota humanae naturae numerositas naturali appetitu obviam diligenti se et ad eam venienti exit, non gressibus corporis, sed affectibus mentis. Sed quamvis aequalis motus sit rationalis naturae ad finem suum, quipades significatur, appetitio, non tamen aequaliter lucem illam, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, participat. Unum est enim, ut beatus Dionysius Areopagita ait, quod omnia naturaliter participare appetunt; sed non aequaliter omnia unum participant. Nullum tamen est in natura rerum, quod ejus participatatem veri luminis, verum etiam et ipsum lumen, quod oleum conformat, possident, ad ipsum sponsum pervenient, et cum ipso in spirituales nuptias intrabunt. Qui vero solam luminis capacit
Abbreviated transcription (Latin):
piceam.quȩ cęlũ tenebrarũ horrore. sub¬
texat. s lucidã nubẽ: quȩ nos ñ pluuialibꝰ
aquis. ⁊ hum̃tis alluuione imbrisimma.¬
didet. s de quamentes hominũ uoce dĩ
omĩ potentis emissa fidĩ rosrigauit. Et dũ
fit uox. inuentus ẽ iħc solus. Itaq eũ tres.
essent. unus ẽ factus. Tres in pͥncipio ui¬
dentur. unus in fine ꝑfectȩ enĩ fidĩ unũ

Expanded text:
piceam, quae caelum tenebrarum horrore subpiceam, quae caelum tenebrarum horrore subtexat, sed lucidam nubem, quae nos non pluvialibus aquis, et humentis alluvione imbris immadidet, sed de qua mentes hominum voce Dei omnipotentis emissa fidei ros rigavit, et dum fit vox, inventus est Jesus solus. Itaque cum tres essent, unus est factus: tres in principio videntur, unus in fine; perfectae enim fidei unum
Abbreviated transcription (Latin):
heliam adhuc incorpore suo uiuentem de
locali aliquo paradiso. seu moy sen. de sede
aliqua animarũ. seu recepto corpore ad aͫ
tc̃ conuenisse. ꝑ actoq transfigurationis
misterio. ad loca illaunde uenerãt. reu̾sos
fuisse. uerũ incunctanter. fideliterq crede
& intellige. ñ aliunde ꝓcessisse: nisi ab eo
cum quo apparuerunt in monte . ⁊ in quo
priꝰquã apparerẽt. erãt. ⁊ quẽ cũ apparerẽt
ñ deseruerãt.&. ĩquẽ finito apparitionis sa¬
cram̃to reuersi sunt. non aliorsũ. s in ipsũ ĩ
quo.⁊ cũ quo unũ sunt. Qđ aꝑtissime signi-¬
ficatũ ẽ ꝑ illos tres electos discipulos. in archa.¬
na transformationis. qui eleuatis oculis ne¬
minẽ uiderunt. nͥ iħm solũ. Et ut credibiliꝰ
hec cognoscas. lege scm̃ ambrosiũ in expo¬
sitione in lucã. Cognosce inquid nube̾ istã
ñ fumigantium ẽe montium. nebuloso hu-¬
more concretã. ⁊ coacti aeris caliginem

Expanded text:
Eliam adhuc in corpore suo viventem de Eliam adhuc in corpore suo viventem de locali aliquo paradiso, seu Moysen de sede aliqua animarum, seu recepto corpore ad Christum tunc convenisse, peractoque transfigurationis mysterio ad loca illa, unde venerant, reversos fuisse: verum incunctanter fideliterque crede et intellige, non aliunde processisse, nisi ab eo, cum quo apparuerunt in monte, hopriusquam apparerent, erant, et quem, cum apparerent, non deseruerant, et in quem finito apparitionis sacramento reversi sunt, non aliorsum, sed in ipsum, in quo et cum quo unum sunt. Quod apertissime significatum est per illos tres electos discipulos in arcana transformationis, qui elevatis oculis neminem viderunt, nisi Jesum solum. Et ut credibilius haec cognoscas, lege sanctum Ambrosium in expositione in Lucam. Cognosce, inquit, nubem istam non fumigantium esse montium nebuloso humore concretam, et coacti aëris caliginem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipse ait ascendit. in cęlũ. nͥ quide cęlodes¬
cendit. nec cęlũ deserit. dũ ĩ scĩs intollectibꝰ
eos secũ subleuans. ad seipsũ ascendit ꝓptea
subsecutus filius inquid hominis qui ẽ ince¬
lo. cȩlũ appellatis patrem a quo exiuit ꝑ in¬
carnationẽ. ⁊ adquẽ reuersus ẽ. ꝑ resurreeᷤ¬
tionẽ. Ubicũq enim legimus in eungłio dñm
subleuasse oculos in cęlum. patre̾ suum intel¬
ligere debemꝰ. qui solus maior illo ẽ. ea rati¬
one. qua pater p̾cedit causa filium. Tribus
enim. ⁊ adhuc in carne detenti. fuint acor¬
pore solłti. funt corꝑibus receptis. horũ
trium modorũ manifestissima exempla ĩ
transformatione dñĩ inmonte manifesta¬
ta sunt. Uiuentiũ siquidẽ in carne helias
solutorũ corpore moyses. resurgentium
ipse dñs typũ gestabat. Resurrectionis siqͥdẽ
omĩum formam in tranffiguratione sui
corꝑis discipulis ostendit. Et ne existimes

Expanded text:
ut ipse ait, ascendit in caelum, nisi qui de caelo desut ipse ait, ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, nec caelum deserit, dum in sanctis intellectibus eos secum sublevans ad seipsum ascendit. Propterea subsecutus: Filius, inquit, hominis, qui est in caelo, caelum appellans Patrem, a quo exivit per incarnationem, et ad quem reversus post resurrectionem. Ubicunque enim legimus in Evangelio, Dominum sublevasse oculos in caelum, Patrem suum intelligere debemus, qui solus major illo est, ea ratione, qua Pater praecedit causa Filium. Tribus enim et adhuc in carne detenti, fiunt a corpore soluti, fiunt corporibus receptis. Horum trium modorum manifestissima exempla in transformatione Domini in monte manifestata sunt; viventium siquidem in carne Elias, solutorum corpore Moyses, resurgentium ipse Dominus typum gestabat. Resurrectionis siquidem omnium formam in transfiguratione sui corporis discipulis ostendit. Et ne existimes,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ue theoriam rapti cũ illo sunt. ⁊ in illo
in sꝑuali aere uirtutũ. & conte̾plationũ ᷤ
Has enim om̃s. ceterasq similes. intelligibiles
nubes illa sensibilis nubs pͣfigurabat. quȩ
tempore ascensionis dnm accepit. ab oculis
discipuloꝵ. qñ eleuatꝰ ẽ in cȩlũ. Non enĩ indi¬
gebat ipse cuiꝰ dã uehiculi ex nubibꝰ conglo¬
bati ad se subleuandũ in aeria. & theriaq
spacia. cũ fuerit ille post resurrectione
purior: leuiorq omĩuisibili. & inuisibili cre¬
atura. nullũq localẽ motũ in spu alitate̾
sui corꝑis post regeneratione̾ receꝑit. aut
siuerit. remanere. Tẏpice aute̾ uoluit suis
discipulis uisibilit᷑ ostendere modũ. quoiͣ¬
uisibilit᷑ ipse in cordibꝰ diligentiũ seqͣnͣtiũ¬
q se ascendit. Ipse siqͥdẽ ascendit in conte̾¬
plationibꝰ ascendentiũ ad se. nullus qͥppe
ad illũ sine illo pot̾ ascendere nemo enim

Expanded text:
nemve theoriam rapti cum illo sunt et in illo, nemve theoriam rapti cum illo sunt et in illo, in spirituali aëre virtutum et contemplationum? Has omnes ceterasque similes et intelligibiles nubes illa sensibilis nubes praefigurabat, quae tempore ascensionis Dominum accepit ab oculis discipulorum, quando elevatus est in caelum. Non enim indigebat ipse cujusdam vehiculi ex nubibus conglobati ad se sublevandum in aëria aethereaque spatia, cum fuerit ille post resurrectionem purior leviorque omni visibili et invisibili creatura, nullumque localem motum in spiritualitatem sui corporis post regenerationem receperit, aut siverit remanere; typice autem voluit suis discipulis visibiliter ostendere modum, quo invisibiliter ipse in cordibus diligentium sequentiumque se ascendit. Ipse siquidem ascendit in contemplationibus ascendentium ad se; nullus quippe ad illum sine illo potest ascendere. Nemo enim,
Abbreviated transcription (Latin):
sium nubes patriarchȩ uerbi gr̃a abrahã
ysaac. iacob. in quorũ fide & actione. & sci-¬
entia ueluti in quibꝰdã nubibꝰ clarissimis
heredes noui testam̃ti obuã xp̃o rapientur.
Si milit᷑ legis lator moy ses ceteriq ꝓħȩ. apłi
⁊ actionis. spei quoq & caritatis. scientie. &
sapientie ceterarũq uirtutũ exemplis. ue¬
lud quibꝰdã nubibus. qͥ in hac uita illorũ ues¬
tigia sequunt᷑ rapientur obuã xp̃o. sicut
& ipsi siue uiuentes adhuc in hacarne rap¬
ti.siue carne soluti. Dic queso quo raptus ẽ
enoch quo helyas. Quo ad huc in carne con.¬
stiuti rapti sunt. Nonne obiuam xp̃o. quẽ
spũ cognouert. uenturũ eẽ inmundũ.Quo
ditu auris audiui te: nunc autẽ oculus ms̃
uidet te : Quo moyses ascendens in monte̾
petrus raptus ẽ. dño suo respondens tues
xp̃c filiꝰ d̃i uiui: Quo paulus in tercium cȩ-¬
lũ ascendens .: Nonne om̃s isti. eorũq similes

Expanded text:
sium nubes sunt patriarchae, verbi gratia Abraham, sium nubes sunt patriarchae, verbi gratia Abraham, Isaac et Jacob, in quorum fide et actione et scientia, veluti in quibusdam nubibus clarissimis, haeredes Novi Testamenti obviam Christo rapientur. Similiter legislator Moses ceterique prophetae,et actionis, spei quoque et caritatis, scientiae et sapientiae, ceterarumque virtutum exemplis, veluti quibusdam nubibus, qtigia sequuntur, rapientur obviam Christo, sicut et ipsi, sive viventes adhuc in carne, rapti, sive carne soluti. Dic, quaeso, quo raptus est Enoch, quo Elias, qui adhuc in carne constituti, rapti sunt? Nonne obviam Christo, quem spiritu cognoverunt venturum esse in mundum? Quo ditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te? Quo Moses, ascendens in montem Petrus raptus est, Domino suo respondens: Tu es Christus Filius Dei vivi? Quo Paulus in tertium caelum ascendens? Nonne omnes isti, eorumque similes
Abbreviated transcription (Latin):
uellẽ tam̃ breuit᷑ audire: q̃ sint nubes ille ĩ
quibꝰ sc̃i rapient᷑ obuiã xp̃o inaera. ⁊ quiseͣ
ille aer in quo cũ xp̃o in ipsis nubibꝰ semꝑ
erunt. dit enĩ apłs. Nos aut̃ qui relinquim᷑.
qui residui sumꝰ. hoc ẽ qͥ ñdũ in altitudinẽ
dificationis ascendimus. rapiemur innubi¬
bus obuiã xp̃o in aera.⁊ sic semꝑ cũ illo erimꝰ:
M De his nubibus. ⁊ in prioribus huiꝰ dispu.¬
tationis locis. beatũ maximum sequentes.
pauca p̃fati sumꝰ. ⁊ nc̃ iterũ scĩ ambrosii.
sensũ addentes dicemꝰ. Unusquisq igitur
scõꝵ ut ait maximus suã habebit nubẽ.
ꝓpriam uidelicet suȩ contemplationis uir¬
tutẽ: Altitudinẽ. In qͣntũ quippe qͥsq cogni¬
ioni ueritatis apꝓpͥnquabit. intantũ rapie
tur obuiã xp̃o in dera. hoc ẽ inpurissimȩ ĩ¬
telligentiȩ. altitudine̾. & claritatẽ. ac sic sem¬
ꝑ innube contẽplationis suȩ induunis the-¬
ophaniis. & erit. & gaudebit. Itẽ scđ̾m ambro¬

Expanded text:
vellem tamen breviter audire, quae sint nubes illae, in quibus sancti rapientur obviam Christo in aëra; et quis ille aër, in quo cum Christo in ipsis nubibus semper erunt. Ait enim Apostolus: Nos autem, qui relinquimur, qui residui sumus, hoc est, qui nondum in altitudinem deificationis ascendimus, rapiemur in nubibus obviam Christo in aëra, et sic semper cum illo erimus. MAG. De his nubibus et in prioribus hujus disputationis libris beatum Maximum sequentes pauca praefati sumus, et nunc iterum sancti Ambrosii sensum addentes dicemus. Unusquisque igitur Sanctorum, ut ait Maximus, suam habebit nubem, propriam videlicet suae contemplationis virtutem et altitudinem. In quantum quippe quisque cogitationi r obviam Christo in aëra, hoc est, in purissimae intelligentiae altitudinem et claritatem, ac sic semper in nube contemplationis suae in divinis theophaniis et erit et gaudebit. Item secundum Ambro
Abbreviated transcription (Latin):
el quoq sub figura trium ciuitatũ reditũ
totius humanȩ nature ꝓpheticȩ denun¬
ciat. Dicit enim. Ierłm. ⁊ tu confundere
⁊ porta ignominiã tuã.quȩ iustificasti so¬
rores tuas. ac demceps subditur: Et tun
filiȩ tuȩ reuertmini in antiquũ statũ.
Et conuertam restituens eas conuersione
sodomorum cũ filiabus suis. ⁊ conuersi¬
one samariȩ ⁊ filiarũ eius. Et conuertam
reuersionẽ tuam in medio earũ. Ea quo
ut ait sc̃s hieronimus ꝑspicuũ ẽ non eẽ
naturalẽ iram di. s nr̃is uicus clem̃tissimũ

Expanded text:
el quoque sub figura trium civitatum reditum el quoque sub figura trium civitatum reditum totius humanae naturae prophetice denuntiat. Dicitur enim: Jerusalem, et tu confundere, et porta ignominiam tuam, quae justificasti sorores tuas; ac deinceps subditur: Et tu et filiae tuae revertemini in antiquum statum, et convertam restituens eas conversione Sodomorum cum filiabus suis, et conversione Samariae et filiarum ejus, et convertam reversionem tuam in medio earum. Ex quo, ut ait sanctus Hieronymus, perspicuum est, non esse naturalem iram Dei, sed nostris vitiis clementis
Abbreviated transcription (Latin):
& clementia totũ genus amplectitur: huma¬
nũ. qui ꝓ impis mortuus ẽ. cũ ꝓ bono forsi¬
tan qͥs audeat mori. quia om̃s homines equa.¬
liter dilexit. qñ ꝓ om̾ibꝰ se ipsũ tradidit. flec
ẽ enim amplissima leoo naturȩ. qm in ipso
inpleuit mortẽ ꝓ omĩbꝰ subiens. Lex quippe
naturȩ ẽ: cõmunis omniũ hominũ dilectio
absq ulla ꝑsonarũ acceptione quȩ in xpͣo
ꝑfectissime impleta ẽ. ⁊ a patre ꝓcessit. qui
proprio filio suo ñ ꝑeꝑcit. s ꝓ nobis omĩbꝰ
do intelligitur. Latitudo quippe ẽ. appari¬
tio. ⁊ suꝑficies. iđoq graia significatione e
e᷑ apparitio. ⁊ suꝑficies. quia cũ tres sint sub¬
stantiȩ sũmi boni una illarũ in homine. xͦ
uerbo uidelicet incarnato nobis apparuit.
sensibusq corporeis conp̾hensibilẽ se fecit.
Nemo enim patre̾. nemo spm̃ scm̃ in unita¬
te substantie cũ creatura uidit. Et ehechi.¬

Expanded text:
aritas et clementia totum genus amplectitur humaaritas et clementia totum genus amplectitur humanum, qui pro impiis mortuus est, cum pro bono forsitan quis audeat mori? qui omnes homines aequaliter dilexit, quando pro omnibus seipsum tradidit. Haec est enim amplissima lex naturae, quam in seipso implevit, mortem pro omnibus subiens. Lex quippe naturae est communis omnium hominum dilectio absque ulla personarum acceptione, quae in Christo perfectissime impleta est, et a Patre processit, qui proprio filioligitur. Latitudo quippe est apparitio et superficies, ideoque graia significatione epest apparitio et superficies, quia cum tres sint substantiae summi boni, una illarum in homine Christo, Verbo videlicet incarnato, nobis apparuit, sensibusque corporeis comprehensibilem se fecit. Nemo enim Patrem, nemo Spiritum sanctum in unitate substantiae cum creatura vidit. Et Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
nitio uniuerse p̃stabitur creature.Cuncti
siquidẽ boni ⁊ mali qñ stabt̃ ante tribu¬
nal dnĩ cognoscent. quia unus ẽ ds. ⁊ non
alius preter eum. Tc̃ quippe erit generab
gatio. Nam ⁊ cecilucẽ qm non uidẽt.nega¬
re non posst᷑ uidentibus. lucere. Qd aute
in xp̃o totius nr̃e naturȩ salus iam ꝑacta
sit. ex interpͣtationibꝰ p̃dictorũ nominũ
qͥsqͥs uoluerit. facillime cognoscet. Habu¬
lon quippe habitaculũ uirtutis in terp̃-¬
tatur. Illa itaq lux quȩ sedentibus in te¬
nebris ortaẽ. uirtus ⁊ sapientia patris ẽ.
Et quodẽ eius habitaculũ: Nonne nr̃a na-¬
tura in qua ꝑ incarnationẽ habitare uoluit
audi eungłistam. Et uerbũ inquid earo fac̾¬
tũ ẽ. & habitauit in nobiscłinde sp̃ualis
habulon humanitas xp̃i ẽ. in qua nos om̃s
salui factisumus. ⁊ saluti habitamus ⁊ ĩ
eternũ habitabimus. Ipse enim ẽ uirtus
nr̃a. ⁊ fortirudo. Heptalim quoq latitudo

Expanded text:
nitio universae praestabitur creaturae. Cuncti nitio universae praestabitur creaturae. Cuncti siquidem boni et mali, quando stabunt ante tribunal Domini, cognoscent, quia unus Deus est, et non alius praeter eum. Tunc quippe erit generaligatio. Nam et caeci lucem, quam non vident, negare non possunt videntibus lucere. Quod autem in Christo totius nostrae naturae salus jam peracta sit; ex interpretationibus praedictorum nominum, quisquis voluerit, facillime cognoscet. Zabulon quippe habitaculum virtutis interpretatur. Illa itaque lux, quae sedentibus in tenebris orta est, virtus et sapientia Patris est. Et quod est ejus habitaculum? Nonne nostra natura, in qua per incarnationem habitare voluit? Audi Evangelistam: Et Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis. Proinde spiritualis Zabulon humanitas Christi est, in qua nos omnes salvi facti sumus, et salvati habitamus, et in aeternum habitabimus; ipse est enim virtus nostra et fortitudo. Nepthalim quoque latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
tibus in regione umbra mortis. lux orta
ẽ eis. Et quis ẽ ille ppłs qui sedebat in te¬
nebris. & in regione umbrȩ mortis. nisiĩ.¬
finita. soliq deo cognita humanitatis nu-¬
merositas. quȩ postqm̃ lucem paradisi.
deseruit: in tenebris ignorantiȩ. ⁊ in re¬
gione umbre mortis sedebat. nͣ solũ ip¬
sius qua anima segregatur acorpore. ꝑ
corruptionẽ. ueru etiã qua ds animam
deserit ꝑ peccatũ: Ex qua duplici mor¬
te totũ genus humanũ liberat lux illa
quȩ omĩbꝰ orta ẽ. quȩ de se ipsa dicit. ego
sum luxo mundi : nc̃ quidẽ partim idolonr
seruitium destruens in bis quos ad cultũ
&e agnitionẽ ueri dĩ ẽuertit. sordesq uicioꝵ
inundatione baptismatis diluit. & inflam¬
matione penitentiȩ exurit. in fine autͣ
ñ solũ generaliter mors oorꝑis. uerũ etiã
mors m̃tis destruetur: ac penitus idolatͥȩ
ritibꝰ. omĩbꝰq omĩum nationũ suꝑstitionibꝰ
iniqͥtatib q uentilatis. unius ueri dĩ. cog¬

Expanded text:
ione umbrae mortis lux orta est eis. Et quis est ille populus, qui sedebat in tenebris, et in regione umbrae mortis, nisi infinita solique Deo cognita humanitatis numerositas, quae, postquam lucem paradisi deseruit, in tenebris ignorantiae et in regione umbrae mortis sedebat, non solum ipsius, qua anima segregatur a corpore per corruptionem, verum etiam, qua Deus animam deserit per peccatum? Ex qua duplici morte totum genus humanum liberat lux illa, quae omnibus orta est, quae de seipsa dicit: Ego sum lux mundi. Nunc quidem partim idolorum servitium destruens, in his, quos ad cultum et agnitionem veri Dei convertit, sordesque vitiorum inundatione baptismatis deluit, et inflammatione poenitentiae exurit: in fine autem non solum generaliter mors corporis, verum etiam mors mentis destruetur, ac penitus idololatriae ritibus omnibusque omnium nationum superstitionibus iniquitatibusque ventilatis unius veri Dei cog
Abbreviated transcription (Latin):
satis ẽ actũ. s quales stͣ nubes ille: celestes
cũ quibꝰ filiꝰ hominis uenturꝰ ẽ.merito
querit᷑ ac ꝑ hoc eas uellẽ quales sint cur¬
sim edisseras.M. Nubes cęli cũ quibꝰ filius
hominis uenturꝰ ẽ. ñ alias esse dixerim
nͥ ipsas cȩlestes substantias. ꝗ̃ sẽꝑ uirtute
conte̾platioĩs circax p̃m uoluuntur: Qm̃¬

Expanded text:
les sunt nubes illae caelestes, cum quibus Filius hominis venturus est, merito quaeritur. Ac per hoc eas vellem, quales sint, cursim edisseras. MAG. Nubes caeli, cum quibus Filius hominis venturus est, non alias esse dixerim, nisi ipsas caelestes substantias, quae semper virtute contemplationis circa Christum volvuntur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ iã in celo s partim ĩ sõis angłis. partim inpur
membrorũ. celestis pat̾e cuub inserunt᷑. S quare
obuiam: Qa uiđł redẽptor ⁊ spons ronalis naturȩ in¬
effabili clem̃tiȩ sue odescensioẽ: ⁊ sollercia. semꝑ
so gn̾i humano clamat dic̾s. uenite ad me om̃s qͥ

Expanded text:
 jam in caelo est, partim in sanctis angelis, partim in purmembrorum caelestis patriae civibus inseruntur. Sed quare obviam? Quia videlicet redemptor et sponsus rationalis naturae ineffabili clementiae suae condescensione et solertia semper so generi humano clamat dicens: Venite ad me omnes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q continetur loco.nec in toto.nec in parte
sui hoc ẽ neq indiuinitatẽ. neq in huma.¬
nitate: qͥbꝰ ueluti duabꝰ partibꝰ tota ipsius
suba cͣstituit᷑. Et hoc ex sententia scĩ hilarii
pictauensis epĩ possumꝰ apꝓbare. In libro si.¬
quidẽ .iiͦi. de tͥnitate exponens qđ dñs pa-¬
trẽ suũ orans ait. ⁊ nc̃ clarificame tupat᷑
apud temetipsũ eaclaritate qm̃ habui pͥus
tũ non amiserat. qđ erat. s ceperat eẽ qđ
ñ erat. ñ de suo destiterat. s qđ nrm̃ ẽ. acce¬
perat. ꝓfectũ ei qđ accepit eiꝰ claritatis ex¬
postulat uñ ñ destitit. Ergo quia filiꝰ u̾bũ.¬
⁊ ubũ caro factũ ⁊ d̾s u̾bũ.⁊ hoc in pͥncipio
apͣ dm. ⁊ u̾bũ ante cͣstitutionẽ mundi filiꝰ
nc̃ caro factus orabat. ut hoo patri caro in
głam eiꝰ qui sine tempore ẽ acciperet. ut
ĩ đi uirtutẽ ⁊ sp̃c in incorruptionẽ trans¬
formata carnis corruptio absorberetur.

Expanded text:
ue continetur loco, nec in toto, nec in parte ue continetur loco, nec in toto, nec in parte sui, hoc est, neque in divinitate, neque in humanitate, quibus veluti duabus partibus tota ipsius substantia constituitur. Et hoc ex sententia sancti Hilarii Pictaviensis episcopi possumus approbare; in libro siquidem tertio de Trinitate exponens, quod Dominus Patrem suum orans ait: Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum ea claritate, quam habui, ptum: non amiserat quod erat, sed coeperat esse quod non erat. Non de suo destiterat, sed quod nostrum est acceperat. Profectum ei quod accepit ejus claritatis expostulat, unde non destitit. Ergo quia Filiubum caro factum, et Deus Verbum, et hoc in principio apud Deum, et Verbum ante constitutionem mundi Filius, nunc caro factus, orabat, ut hoc Patri caro incgloriam ejus, qui sine tempore est, acciperet, ut in Dei virtutem et in spiritus incorruptionem transformata carnis corruptio absorberetur. 38.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩbꝰ erit. &. solus in omĩbꝰ apparebit. In eun
omnẽ sensilẽ creaturã. ignis uero ardentis
suȩ manifestationis claritatẽ in omĩbus fu.¬
turã.suiq uidicii feruentiã tẏpice signifi¬
uina tradit historia de quibꝰ neͣ tractare lon.¬
gũ ẽ.Itaq credibilius arbitrandũ ẽ. de mag-¬
no diuinarũ. humanarũq rerũ. ⁊ sollertissi.¬
mo ĩqͥsitore:. ⁊ copiossssimo ex positore scđm
capacitatẽ singulorũ. qͥbꝰ scͥpsit. scͥpsisse qm
a scĩs patͥbus qͥ eũ p̾cessert᷑ ordine temporũ
ab ambrosio dico. gͣgorioq theologo.⁊ aquoꝵ
auctoritate in aliis locis ñ discrepat. dissen¬
sisse. Ego aut̃ nulli derogans cũ nullo conten.¬
dens ĩdubitant᷑ intelligo qđ ipse dñs dix̃.
ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ.ñ de sola sua diuinitate
s de tota sua substantia dixisse. ac ꝑ hoc to¬
tus xp̃c uerbũ uidelicet. ⁊ caro ubiq e᷑. nullo.¬

Expanded text:
omnibus erit, et solus in omnibus apparebit. In Evanomnibus erit, et solus in omnibus apparebit. In Evanomnem sensibilem creaturam, ignis vero ardentis, suae manifestationis claritatem in omnibus futuram, suique judicii ferventiam typice signifivina tradit historia; de quibus nunc tractare lonit. Itaque credibilius arbitrandum est de magno divinarum humanarumque rerum et solertissimo inquisitore et copiosissimo expositore, secundum capacitatem singulorum, quibus scripsit, scripsisse, quam a sanctis Patribus, qui eum praecesserunt ordine temporum, ab Ambrosio dico Gregorioque Theologo, quorum auctoritate in aliis locis non discrepat, dissensisse. Ego, autem nulli derogans, cum nullo contendens, indubitanter intelligo, quod ipse Dominus dixit: Ego et Pater unum sumus, non de sola sua divinitate, sed de tota sua substantia, homineque Deotus Christus, Verbum videlicet et caro, ubique est, nulloq
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ accepit. In eo quippe qͦdãmͦ legit᷑. qͥcquid
ea faciente recolitur: sic̃ ait apłs. Om̃s enim
stabimꝰ ante tribunal dñi.ut referat unꝰ qͥs.¬
q: quȩ ꝑ corpꝰ gesfit sue bonũ. siue malũ.
tribunal dñi appellans maiestatis eiꝰ celsitu¬
dinẽ quȩ omĩbus ubiq in omĩbꝰ apparebit
qua manifesta uidebt̃ impii inquẽ pupu
gerunt. ⁊ plangẽt se om̃s tribus terre. ac sic
signũ filii hominis hocẽ. honor ⁊ gła crucis
eus cunctis fulgebit. Et fortassis illa ẽ fłama
ultima quȩ totũmundũ. ⁊ implebit. & eͣ
sũmabit. apparitio uidelicet. di uerbi in
omni creatura qñnil aliud.⁊ bonis ⁊ malis
ĩ omĩbꝰ splendebit. nisi intelligibilis lux
quȩ nunc implet omĩa occulte.⁊ tunc
aꝑte ad impletura ẽ . Illa ẽ fũma ut opinor
quȩ de ipsa loquens ait. Ego sũ ignis con¬
sumens. Consumet enĩ omĩa qñ omĩa in

Expanded text:
men accepit. In ea quippe quodammodo legitur quidquid men accepit. In ea quippe quodammodo legitur quidquid ea faciente recolitur. Sicut ait Apostolus: Omnes enim stabimus ante tribunal Domini, ut referat unusquisque quae per corpus gessit, sive bonum sive malum : tribunal Domini appellans majestatis ejus excelsitudinem, quae omnibus ubique in omnibus apparebit. Qua manifestata videbgerunt, et plangent se omnes tribus terrae. Ac sic signum filii hominis, hoc est, honor et gloria crucis ejus cunctis fulgebit. Et fortassis illa est flamma ultima, quae totum mundum et implebit et consumet, apparitio videlicet Dei Verbi in omni creatura, quando nil aliud et bonis et malis in omnibus splendebit, nisi intelligibilis lux, quae nunc implet omnia occulte, et tunc aperte impletura est. Illa est flamma, ut opinor, quae de seipsa loquens ait: Ego sum ignis consumens; consumet enim omnia, quando omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nalit᷑. ⁊ ĩ cõmutabilit᷑ ad dextrã sui patͥs
⁊ sessurꝰ ẽi unde regit. ⁊ uidicat omĩa.
recturꝰ ⁊ iudicaturũs ẽ Nã qd̃ ĩ eccłastico
simbolo. fides catholica confitetur dicẽs
inde uenturus ẽ uidicare uiuos.⁊ mor¬
tuos. ñ ita debemꝰ cogitare. ut localẽ mo¬
tũ ipsiꝰ seu ex intimis naturȩ sinibus ĩ ħe
mundũ ꝓcessionẽ qnͣdã intelligamꝰ donec
ui sibilibꝰ mbris corporeis sensibus iudecan¬
dorũ appareat. s aduentũ ipsus unꝰ qͥsq bo¬
orũ ⁊ maloꝵ intra seipsũ uidebit in sua c̃¬
scientiã. qñ aꝑientur: libri ⁊ reuelabit dñs
abscondita tenebrarũ.⁊ unꝰqͥsq suarũ actio.¬
nũ ⁊ cogitationũ uidea erit. hinc augustinꝰ
in qͥd uis e᷑ intelligenda diuina quafiet. ut
cuiq oꝑa sua.uł bona. uł mala cuncta in
memoriã reuocentur: ⁊ m̃tis intuitu mira
celeritate cernentur: ut acuset. uł excuset
li iudicent᷑. Quȩ nimirũ uis diuina libri no

Expanded text:
Patris, et sessurus est; unde regit et judicat omnia, et recturus et judicaturus est! Nam quod in ecclesiastico symbolo fides catholica confitetur, dicens: Inde venturus judicare vivos et mortuos, non ita debemus cogitare, ut localem motum ipsius, seu ex intimis naturae sinibus in hunc mundum processionem quandam intelligamus, donec visibilibus membris corporeis sensibus judicandorum appareat; sed adventum ipsius unusquisque bonorum et malorum intra seipsum videbit in sua conscientia, quando aperientur libri, et revelabit Deus abscondita tenebrarum, et unusquisque suarum actionum et cogitationum judex erit. Hinc Augustinus igitur uis est intellegenda diuina, qua fiet, ut cuique opera sua, uel bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset uel excuset li iudicentur. Quae nimirum uis diu
Abbreviated transcription (Latin):
plurib consanguineis. de honestate corporis
uirib q ⁊ sanitate: de astuciamͣtis. de u̾boruͣ
iepiditate: de pulch morigeraq uxore. de
fecunditate ꝓlis. tͣrenarũq rerũ affluentia.
uͭ ñ dicã de dignitatib ⁊ honorib cet̾isq qͥb iste

Expanded text:
pluribus consanguineis, de honestate corporis viribusque et sanitate, de astutia mentis, de verborum lepiditate, de pulchra morigeraque uxore, de fecunditate prolis, terrenarumque rerum affluentia, ut non dicam de dignitatibus et honoribus, ceterisque
Abbreviated transcription (Latin):
&. ĩ uisibilẽ uirtutẽ. omĩbꝰq remotã.typice
uallẽ introducit iosaphat. & ꝑsonã dñi. cuiꝰ
gła in altitudine iuidicii sui apparebit. qͥ
erat. ⁊ ẽ ⁊ futurꝰ ẽ accipiens. ⁊ inse ipsũ in¬
fundens ꝓclamat. Consurgat & ascendãt.
gentes in ualle̾ iosaphat. quia ibi sedebo.
ut uidicẽ om̃s gentes ĩ circuitu. Ac si dico¬
isset. Consurgat᷑ om̃s gentes exo mortuis :
ascendat inuidicii mei altitudine̾. archa¬
nũq ꝓfundũ qđ suꝑat omnẽ intellectũ
Hos itaq qui talia somniant. clara ueraq de¬

Expanded text:
tutem, omnibusque remotam, typice vallem introduxit Josaphat, et personam Domini, cujus gloria in altitudine judicii sui apparebit, qui erat, et est, et futurus est, accipiens et in seipsum infundens proclamat: Consurgant et ascendant gentes in vallem Josaphat, quia ibi sedebo, ut judicem omnes gentes in circuitu. Ac si dixisset, consurgant omnes ex mortuis, et ascendant in judicii mei altitudinem, arcanumque profundum, quod superat omnem intellectum. Hos itaque, qui talia somniant, clara veraque de
Abbreviated transcription (Latin):
chian ꝓpͥe. ad ꝑfectã corporis etate̾ ꝑtinere
cũ elikia. plus anime in uirtutibꝰ qm cor¬
poris. ꝑ localia.⁊ temꝑalia. increm̃ta ꝑfec¬
tã significet m̃surã. hinc e᷑ qđ philosophi
fecte exatis in uirtutibꝰ asserunt eẽ ueluti
nemo sane intelligens p̃fata apłiuerba de
ꝑfectione etatis corporis. s de plenitudi.¬
atitudinis. ⁊ in cõp̾hensibilis adunationis
accipiat. Et niror dehis. qui talia nobis
opponunt. de amplificatione corꝑaliũ
mundiluminũ. cur ñ intendãt qͥd in eunͣ.¬
głio de defectu totius mundi sensilis per
defectũ partiũ ipsiꝰ dñs ipse ꝓpħat dicẽs.
Statim autͣ post tribulationẽ dierum

Expanded text:
fectam corporis aetatem pertinere, cum ἡλικία plus animae in virtutibus, quam corporis per localia et temporalia incrementa perfectam significet mensuram. Hinc est, quod philosophi fectae aetatis in virtutibus asserunt esse, veluti nemo sane intelligens praefata Apostoli verba de perfectione aetatis corporis, sed de plenitudiatitudinis et incomprehensibilis adunationis accipiat. Et miror de his, qui talia nobis opponunt de amplificatione corporalium mundi luminum, cur non intendunt, quod in Evangelio de defectu totius mundi sensibilis per defectum partium ipsius Dominus ipse prophetat, dicens: Statim autem post tribulationem
Abbreviated transcription (Latin):
pora nullis corporaliũ formarũ liniam̃tis
uł qͣlitatibꝰ ut qntitatibꝰ circu̾scͥbentur.
ꝓpter in effabilẽ eoꝵ sp̃ibꝰ in circũ scptis ad¬
unationẽ. in disc̾tãq simplicitate beatũ
gͣgoriũ theologũ. scm̃ quoq ambrosium
necñ ⁊ maximũ uenerabilẽ magistrũ cer¬
tis rationibꝰ apꝓbare sepe diximus. causã
tam̃ erroris eorũ qui instatura corporis
dñici omĩa humana corpora resurrectu.¬
ra dogmatihant. ñ ignoramꝰ.Muꝰ enĩ in¬
telligentes qđ ingreco ẽ scͥptũ. eismetron¬

Expanded text:
 lineamentis, vel qualitatibus, vel quantitatibus circumscribentur, propter ineffabilem eorum spiritibus incircumscriptis adunationem indiscretamque simplicitatem, beatum Gregorium Theologum, sanctum quoque Ambrosium, nec non et Maximum venerabilem magistrum certis rationibus approbare saepe diximus. Causam tamen erroris eorum, qui in statura corporis Dominici omnia humana corpora resurrectura dogmatizant, non ignoramus. Minus enim intelligentes, quod in Graeco est scr
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ in eadẽ epła. intuere quibꝰ m̃bris xp̃c
corpꝰ sibi edificare uoluit. & edificat. Ipse
disti m̃bra. uidisti materiem. int̾roga eundẽ
apłm ad quid hec m̃bra parant᷑. respondet.
ad ꝑfectionẽ scõꝵ ĩ opꝰ administrationis. in

Expanded text:
iterum in eadem Epistola intuere, quibus membris Christus iterum in eadem Epistola intuere, quibus membris Christus corpus sibi aedificare voluit et acdificat: Ipse disti membra; vidisti materiem. Interroga eundem Apostolum, ad quid haec membra parantur. Respondet: Ad perfectionem sanctorum, in opus adminis
Abbreviated transcription (Latin):
occurrent in uirũ ꝑfectũ. inplenitudinẽ
erit. ⁊ apparebit. & erunt. & apparebunt.
Non enĩ audiendi stͣ. qui alitͣ putant. acci¬
piendũ qđ ait. apłs donet occurramꝰ om̃s
inunitatẽ fidi. ⁊ cognitionis filii dĩ. in ui.¬
rũ ꝑfectũ. in m̃surã etatis plenitudinis xͥ.
arbitrant᷑ quippe hoc dictũ fuisse. de ꝑfẽc̾¬
homines resurrecturos conant᷑. asserere
siue ab ortiui. siue decrepiti siue ĩ quibꝰ libet
ĩcrem̃tis de tͥm̃tisue corꝑalibꝰ soluantur a
corꝑe: quorũ falsissima deliram̃ta ipsius apłi
u̾ba manifestissime destruunt. atq c̃uin
ꝑis eccłȩ uidelicet m̃sura ⁊ ꝑfectio ⁊ ple¬
nitudo ęxatis sp̃ualis ipse ẽ. qui ⁊ caput. ꝑ¬
fectissimũ.⁊ intellectuale ẽ sui corꝑis in¬
tellectualis qui ẽ finis omĩum. ⁊ cͣsũmatio.
Intuere apłm ad effesios. dicentẽ : Omĩa de¬
dit subpedes eius. & eũ dedit caput super

Expanded text:
occurrent in virum perfectum, in plenitudinem occurrent in virum perfectum, in plenitudinem erit et apparebit, et erunt et apparebunt. Non enim audiendi sunt, qui aliter putant accipiendum, quod ait Apostolus: Donec occurramus omnes in unitatem fidei et cognitionis Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Arbitrantur quippe, hoc dictum fuisse de perfechomines resurrecturos conantur asserere, sive abortivi, sive decrepiti, sive in quibuslibet incrementis decrementisve corporalibus solvantur a corpore. Quorum falsissima deliramenta ipsius Apostoli verba manifestissime destruunt atque convincidelicet, mensura et perfectio et plenitudo aetatis spiritualis ipse est, qui et caput perfectissimum et intellectuale est sui corporis intellectualis, qui est finis omnium et consummatio. Intuere Apostolum ad Ephesios dicentem: Omnia dedit sub pedibus ejus, et eum dedit caput super
Abbreviated transcription (Latin):
in spuale. de terreno in celeste mutatũ. In
talibꝰ corpibꝰ humanȩ naturȩ numerositas
ex secretis sus sinibꝰ siñ peccaret. pullularet.
Ineͣ siquide̾ unicuiq hominũ occulta cor-¬
ꝑis sui ratio. in qua resurrectionis. tempore
hoc terrenũ. mortaleq mutabitur. & in qͣ
angłicis corporibus assimilabit᷑. quando ho¬
mines equales angłis erunt. Hulla itaq ratio
suis naturis. in in seꝑabilẽ suã substantiã
adunatis ubiq eẽ. nullãq sui parte̾ ullo
uł loco.uł tẽpore. seu aliquo modo quo
creatura diffinit᷑. circũ sc̾bi. Totus enĩ d̾s ẽ
tur ex altatus. totus in patre: & cũ patre u.¬
nũ effectꝰ. totꝰ ds in toto homine. & totus ho¬
mo in toto do. rationibꝰ utriusq naturȩ in
semetipsis ꝑmanentibꝰ. ac sio in effabiliter
& suꝑ naturaliter nr̃i capitis armonia co¬
aptata ẽ. in qua omĩa m̃bra ipsius sibi inui¬
cem coadunata reuersura sunt. quando

Expanded text:
in spirituale, de terreno in caeleste mutatum. In in spirituale, de terreno in caeleste mutatum. In talibus corporibus humanae naturae numerositas ex secretis suis sinibus, si non peccaret, pullularet. Inest siquidem unicuique hominum occulta corporis sui ratio, in quam resurrectionis tempore hoc terrenum mortaleque mutabitur, et in qua angelicis corporibus assimilabitur, quando homines aequales angelis erunt. Nulla itaque ratio istum in duabus suis naturis, in inseparabilem suam substantiam adunatis, ubique esse, nullamque sui partem ullo vel loco vel tempore, seu aliquo modo, quo creatura definitur, circumscribi. Totus enim Deus estet intelligitur, exaltatus, totus in Patre, et cum Patre unum effectus, totus Deus in toto homine, et totus homo in toto Deo, rationibus utriusque naturae in semetipsis permanentibus. Ac sic ineffabiliter et supernaturaliter nostri capitis harmonia coaptata est, in quam omnia membra ipsius sibi invicem coadunata reversura sunt, quando
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c. ult᷑ omnẽ corꝑeam creatam. subsiste̾
Sult᷑ ome̾m locũ illocalit᷑ moueri. eoꝵ
uͦ corpora qͥbꝰ hominibꝰ solẽt apparere. &.
localia esse intra ambitũ sensibilis creatu¬
rȩ contineri. respondemꝰ neq angłicos
sp̃c neq sp̃ualia eoꝵ corpora. quȩ causa¬
liter in ipsis spiritibꝰ sub sistunt᷑. intra sep¬
ta corporeȩ creaturȩ omĩno cõp̃hendi.
Non enĩ mat̾ialia ex qualitatibꝰ mundi
huiꝰ elem̃toꝵ composita possidẽt corpo¬
ra. s sp̃ualia intellectibꝰ sus coadunata.
in quibꝰ quando. ⁊ ubi. quomͦ uolunt
humanis sensibꝰ ad tẽpꝰ apparẽt. nec tamen
phantastice. s ueracit̾. Ex ueris quippe ra-¬
tonibꝰ uera corpora ꝓcedere. ⁊ spulia dubi¬
ũ ñ ẽ In tali corpore. xp̃m suis discipulis post
resurrectionẽ apparuisse credimꝰ.ñ qđ ali¬
ud illud. aliud qđ natũ ẽ ex uirgine. sus¬
pensũ in cruce resuscitatũ a mortuis. s id
ipsũ de mortali in immortalei de animali.

Expanded text:
am subsistere, et ultra omnem locum illocaliter moveri, eorum vero corpora, quibus hominibus solent apparere, et localia esse, et intra ambitum sensibilis creaturae contineri: respondemus, neque angelicoss, neque spiritualia eorum corpora, quae causaliter in ipsis spiritibus subsistunt, intra septa corporeae creaturae omnino comprehendi. Non enim materialia, ex qualitatibus mundi hujus elementorum composita possident corpora, sed spiritualia, intellectibus suis coadunata, in quibus, quando, et ubi, et quomodo volunt, humanis sensibus ad tempus apparent; nec tamen phantastice, sed veraciter. Ex veris quippe rationibus vera corpora procedere et spiritualia, dubium non est. In tali corpore Christum suis discipulis post resurrectionem apparuisse credimus, non quod aliud illud, aliud quod natum est ex virgine, suspensum in cruce, resuscitatum a mortuis, sed ipsum de mortali in immortale, de animali
Abbreviated transcription (Latin):
uos ĩa ĩcarne̾ reꝑiet mors corꝑis ñ dissoluet
nec seꝑationẽ corꝑis ⁊ aĩȩ patient᷑ s sołum ĩ
mom̃to ĩ ictu oculi ĩmutationẽ habeb̾t. Idoq
ñ dormient. s semꝑ nulla morte carnis int̃¬
posita uiuent. Cui sensui omĩno fauet sc̃s

Expanded text:
rne reperiet, mors corporis non dissolvet, nec separationem corporis et animae patientur, sed solummodo in momento, in ictu oculi immutationem habebunt, ideoque non dormient, sed semper, nulla morte carnis interposita, vivent. Cui sensui omnino favet sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilit̾ c̃tinet᷑ semꝑ mansurã. Si qͥs
autẽ dixerit huiꝰ mundi nata᷑m. atq
substantiã. sensibilẽ corporeãue esse lo¬
cis. temporibꝰq generationibꝰ. ⁊ corrup.¬
tionibꝰ subditã. uera ratione elongatus
omĩ responso indignꝰ efficiet᷑ omĩbꝰ fisicis
sapientibꝰ. dũ sit diffinitũ nata̾m. sub̾am¬
q corporũ. incorꝑeam eẽ. Si aut̃ dixcerit car¬
nẽ xͥ post resurrectionẽ intͣ ambitũ huiꝰ cor¬
ꝑei cęliusq ad diẽ iudicii mansurã.eo uͦ
defecturo omĩa loca.⁊ tẽpora ultͣ om̃s uir¬
tutes celestes ascensurã. ꝓfecto ñ intelligit
qđ de toto xp̃o catholica confitet᷑ ec oła di¬
cens. ascendit in cęlũ. sedet ad de& terã
patͥs. Et qͥs nͥ amens dixerit. cęlestes uirtu¬
tes ultra hunc mundũ esse: intra ipsũ uꝰ
đm detineri. cũ uideamꝰ crassissimas nu-¬
bes solarugne c̃sumi. in quȩ eũ conu̾ti.
Si dixerit quid mirũ sixp̃m scđm carne̾¬

Expanded text:
inetur, semper mansuram. Si quis autem dixerit, hujus mundi naturam atque substantiam sensibilem corporeamve esse, locis temporibusque, generationibus et corruptionibus subditam, vera ratione elongatus, omni responso indignus efficitur, omnibus physicis sapientibus dum sit definitum, naturam substantiamque corporum incorpoream esse. Si autem dixerit, carnem Christi post resurrectionem intra ambitum hujus corporei caeli usque ad diem judicii mansuram, eo vero defecturo ultra omnia loca et tempora, ultra omnes virtutes caelestes ascensuram, profecto non intelligit, quod de toto Christo catholica confitetur Ecclesia, dicens: Ascendit in caelum, sedet ad dextram Patris. Et quis nisi amens dixerit, caelestes virtutes ultra hunc mundum esse, intra ipsum vermo in ipsum Deum, detineri, cum videamus, crassissimas nubes solari igne consumi, inque eum converti? Si dixerit, quid mirum, si Christum se
Abbreviated transcription (Latin):
celũ. ⁊ hec t̾ra. qn̾ incipiet ee̾ cęlũ nouũ.
t̃̾ra noua. Mutatione naͣq rerũ ñ omĩ
mͦ int̾itu tnͣsibit. hic mundus. Uñ & apłs
dic̃.p̃terit figa huiꝰ mundi: uolo uos sine
sollicitudine eẽ.figa̾ gͦ preti̾t. ñnatura.
Dic queso ubi dissonat. ab his quȩ diarim
de transitu mundi huiꝰ in suas causas. qs
ipse natam uocauit. Ille dicit hoc cęlũ
& hac terrã post iudiciũ esse desitura.
solã uͦ eorũ natam in mutabilit᷑ manere.
similit̃ & nos docuimꝰ. uestigia eiꝰ & alioꝵ
similiũ requirentes omẽ qđ in hoc mun¬
do sensibile & locale. & tẽꝑale. omĩq mu¬

Expanded text:
caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde et aposine sollicitudine esse. Figura ergo praeterit, non natura. Dic, quaeso, ubi dissonat ab his, quae diximus de transitu mundi hujus in suas causas, quas ipse naturam vocavit? Ille dicit, hoc caelum et hanc terram post judicium esse desitura, solam vero eorum naturam immutabiliter manere; s i militer et nos docuimus vestigia ejus et aliorum similium sequentes, omne, quod in hoc mundo sensibile et locale et te
Abbreviated transcription (Latin):
liter. descendet. iudicare uiuos. ⁊ mortu.¬
os. S huic argum̃tationi ñ tantũ laborio¬
se qͣntũ illi existimat possumꝰ occurrere:
Dicimꝰ enim uniuersam sensilẽ creaturã
lune tropo insinuari. nec in merito. ut
enĩ luna increm̃tis. detͥm̃tisq obnoxia
ẽ sic ⁊ totus mundus iste generationi.⁊
corruptioni partium sui nichil enim in
eo est firmũ. uł stabile. omẽ quippe qd̾
comp̾hendit qm̃ incipit oriri. necessari¬
um ẽ occidere. solari autẽ cursu. & ola¬
ritatis tẏpo sp̃ualiũ rerũ que uniformit᷑
&stant. ⁊ mouent᷑. Pulcherrimã disposi¬
tionẽ significari. Erit gͦ lua lunȩ sicut
lua solis. quando transmutabitur corpa.¬
liũ rerũ multiformis mutabilisq uarietas
⁊ in comp̃hensibilis discursio nẽ sensibꝰ appa¬

Expanded text:
are vivos et mortuos. Sed huic argumentationi non tantum laboriose, quantum illi existimant, possumus occurrere. Dicimus enim, universam sensibilem creaturam lunae tropo insinuari; nec immerito; ut enim luna incrementis decrementisque obnoxia est, sic et totus mundus iste generationi et corruptioni partium sui; nihil enim in eo firmum vel stabile; omne quippe, quod comprehendit, quoniam incipit oriri, necessarium est occidere: solaris autem cursus et claritatis typo spiritualium rerum, quae uniformiter et stant et moventur, pulcherrimam dispositionem significari. Erit ergo lux lunae sicut lux solis, quando transmutabitur corporalium rerum multiformis mutabilisque varietas et incomprehensibilis discursio, nunc sensibus appa
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ sicut lux septẽ dierũ. hoc ẽ principaliũ
causarũ. quȩ in sublimissimȩ sapientie
claritate substitutȩ st̃. quȩ etiam septena.¬
rio numero tẏpice solẽt figurari. qm sex
pͥmis misticis. intelligibilibꝰq diebus in u̾¬
bo dei factȩ sunt. septimoq die earũ ꝑfecꝰ¬
ta consũmatio in eo in quo create sunt re¬
quieuit. & hoc ẽ intelligibile sabbatũ qđ
& in conditione rerũ prefiguratũ ẽ. & in¬
choatũ.⁊ in earũ fine manifestabitur: & ꝑ¬
ficietur. qnͣoĩs sensibilis creatura in intelli¬
gibilẽ. & omĩs intelligibilis in causas.⁊ cau¬
se in causarũ causã. quȩ ds ẽ mutabunt᷑.
ȩtͣnaq reqͥe. gaudebt̃. in effabiliq claritate
fulgebt̃. sabbatiħabt̃. Et quid nobis augꝰ¬
tinũ opponunt. tãquã ipsi maiorẽ doc᷑¬
trinȩ illiꝰ reuerentiã.qm nos p̾bere uolu¬
erint. ⁊ freqnͣtius studiosiusq sententias
eius de talibꝰ legerĩt. Uideant qͥd ipse

Expanded text:
dierum, hoc est principalium causarum, quae in sublimissimae sapientiae claritate substitutae sunt, quae etiam septenario numero typice solent figurari, quoniam sex primis mysticis intelligibilibusque diebus in Verbo Dei factae sunt, septimoque die earum perfecta consummatio in eo, in quo creatae sunt, requievit. Et hoc est intelligibile sabbatum, quod et in conditione rerum praefiguratum est et inchoatum, et in earum fine manifestabitur et perficietur, quando omnis sensibilis creatura in intelligibilem, et omnis intelligibilis in causas, et causae in causarum causam, quae Deus est, mutabuntur, aeternaque requie gaudebunt, ineffabilique claritate fulgebunt et sabbatizabunt. Et qui nobis Augustinum opponunt, tanquam ipsi majorem doctrinae illius reverentiam, quam nos, praebere velint, et frequentius studiosiusque sententias ejus de talibus legerint, videant, quid ipse
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ carne̾ xͥ post resurrectionẽ includi
ipsũ beatũ magistrũ putãt existimasse
disseruerit. & quomͦ acutissimȩ intel¬
ligentie hamo senserit. duo sibimet con-¬
traria. cęlũ scilicet corporeũ penitꝰ inte¬
riturũ. & carnẽ xͥ post resurrectionẽ in

Expanded text:
 Christi post resurrectionem includi ipsum beatum magistrum putant existimasse, disseruerit, et quomodo acutissimae intelligentiae homo senserit duo sibimet contraria, caelum scilicet corporeum penitus interiturum, et carnem Christi post resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ. & de extremitatibꝰ quoq eiꝰdẽ
credamꝰ. psertm cũbeatꝰ augustinus in
ultimis de ciuitate di libͥs. non ipsa mun-¬
di corpora transitura. s eorũ qualitates
ĩ melius mutandas uideat᷑ docere: quẽ¬
ad modũ & humanoꝵ corpoꝵ. neq formȩ
neq qnͣtitates. neq sexus transibt̃. s solũ¬
modo spũ ales qualitates & in mortales
induentur: Et in epła ad dardanu᷑ in cun-¬
tanter astruit corpus dñĩ post resurrecti.¬
onẽ in cęlo localiter eẽ in eade̾ forma car¬
nis. atq substantia. in qua apparuit. mun¬
do adiecta solũm ĩ mortalitate ñ ablata
natura. ac ꝑ hoc ñ ubiq esse. sict ds. neq
indiuinitatẽ conuersũ. ultra omĩa loca
& tempora. ultra omne qđ đr & intel

Expanded text:
credimus, de extremitatibus quoque ejusdem credimus, de extremitatibus quoque ejusdem credamus, praesertim cum beatus Augustinus in ultimis de Civitate Dei libris non ipsa mundi corpora transitura, sed eorum qualitates in melius mutandas videatur docere; quemadmodum et humanorum corporum neque formae, neque quantitates, neque sexus transibunt, sed solummodo spirituales qualitates et immortales induentur: et in epistola ad Dardanum incunctanter astruit, corpus Domini post resurrectionem in caelo localiter esse in eadem forma carnis atque substantia, in qua apparuit mundo, adjecta solummodo immortalitate, non ablata natura, ac per hoc non ubique esse, sicut Deus, neque in divinitatem conversum ultra omnia loca et tempora, ultra om
Abbreviated transcription (Latin):
ficietur. qui finis ẽ nr̃ȩ naturȩ. & con¬
sũmatio. Et iterũ dicunt ueluti fortis.¬
simis acutissimisq ac necessariis argu¬
m̃tationibꝰ nos coniuncere posse sibimet
ꝓnuttentes. Si terra ista omniũ corpoꝵ
grauissima mediũ. imũq in creaturis
optinens locũ ꝑitura sit. necessario con¬
finis ei luna. ꝓximaq siderum terris
peribit. Et siluminare minus ꝓfecto &
& luminare mauis. Nã si totũ ꝑierit.
nulla pars remanebit. Et suta euenerit.
sic̾ lux solis. & lux solis septe̾ plicit᷑. sicut
lua septẽ dierũ : Non enĩ hic querimus.
inquiunt allegoriam lunȩ. intelligi de
scĩ manifestissime omnibus. qui eum eͣ¬
tẽplaturi sunt apparebunt. s nudã his¬
toriam de amplificatione claritatis du-¬
orum maximorũ celestium corporum.
Si autẽ hec duo luminaria ñ solũ ñ ꝑibt̃.
uerũ etiam manentibꝰ illoꝵ corꝑibꝰ splen-¬
doris eorũ grã cumulabitur. quid obstat
si similit̃ qđ de mediis mundi partibus

Expanded text:
ficietur, qui finis est nostrae naturae et consummatio. Et iterum dicunt, veluti fortissimis acutissimisque ac necessariis argumentationibus nos convincere posse sibimet promittentes: si terra ista omnium corporum gravissima, medium imumque in creaturis obtinens locum, peritura sit, necessario confinis ei luna proximaque siderum terris peribit: et si luminare minus, profecto etiam et luminare majus; nam si totum perierit, nulla pars remanebit. Et si ita eveneritsicut lux solis, et lux solis septempliciter, sicut lux septem dierum. Non enim hic quaerimus, inquiunt, allegoriam lunae intelligi de sancti manifestissime omnibus, qui eum contemplaturi sunt, apparebunt, sed nudam historiam de amplificatione claritatis duorum maximorum caelestium corporum. Si autem haec duo luminaria non solum non peribunt, verum etiam manentibus illorum corporibus splendoris eorum gratia cumulabitur: quid obstat, si similiter, quod de mediis mundi partibus