comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Huc obũsus ⁊ huc tũ late ferreus hastis
Horr& ager: cãpiq arinis sublimib ardent:
nͥ cenon messipris contra celeresq: hatini
AS uisi capo apparent: hastascu n doustis
Aduent̾q iurũ: fremit̾q: ardeseit equoꝵ:
aq intra iactũ teliꝓgressus leme
ub suterat÷ subito erũpunt clamore. furentisq
Seditantur oquos: fundunt simul undiq tela
Crebra niuis ritu. cȩlũq obtexit᷑ umbras
tinuo adũsis tyrrhenus ⁊ acer a conteus
Conixi incurrunt hastis: pͥmiq riunã
Sant sonitu ingenti. ꝑ fractaq quadrupedanretũ
ꝑestora pestorib rũpunt ex cussus aconteus
Pulminis inmorẽ auttor m̃to ponderis acti
P̃cipitat longe: iuitã disꝑgit inauras:
extẽplo turba te acies: ũsiq latini
roes agunt princeps turmas inducit asilas
Iamq ꝓpinquabant pottis: rursusce setint
Clamorẽ tollunt ⁊ mollia colla reflestuni
Hi fugiunt : penitꝰ q datis referunt᷑ habenis

Expanded text:
huc conversus et huc; tum late ferreus hastis huc conversus et huc; tum late ferreus hastis horret ager campique armis sublimibus ardent. Nec non Messapus contra celeresque Latini adversi campo apparent hastasque reductis adventusque virum fremitusque ardescit equorum. Iamque intra iactum teli progressus uterque substiterat: subito erumpunt clamore furentisque exhortantur equos; fundunt simul undique tela crebra nivis ritu caelumque obtexitur umbra. Continuo adversis Tyrrhenus et acer Aconteus conixi incurrunt hastis primique ruina dant sonitum ingenti perfractaque quadrupedantum pectora pectoribus rumpunt: excussus Aconteus fulminis in morem aut tormento ponderis acti praecipitat longe et vitam dispergit in auras. Extemplo turbatae acies, versique Latini roes agunt, princeps turmas inducit Asilas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini clamorem tollunt et mollia colla reflectunt: hi fugiunt penitusque datis referuntur habenis.
Abbreviated transcription (Latin):
S trimoniãq gruẽ aut albũ deiecit olarẽ:
M ultȩ illã frustra tyrrhena ꝑ oppida matres
Optauere nurũ: sola contenta diana
te t̾nũ teloꝵ ⁊uirginitatis amorẽ
Intemerata colit: uellẽ haud correpta fuiss&
Militia tali conata lacessere teucros:
Cara mihi: comitũq for&̃ nunc una mearũ
Uerũ age quando quidẽ fatis urget᷑ a cerbis
Labere nimpha polo: finesq insuse latinos:
Tristis subin fausto cõmitit᷑ omine pugna
haec capę tultricẽ pharetra dȩꝓme sagutã
Hacquicrĩq sacrũ iuolarit uulnere corpꝰ
Trosit aliis uem̾ parit̃ d& sanguine poenas:
Postego nube caua miserande corpꝰ ⁊ arma
En spoliata ferã : tum ulo patrieq reponã:
Dixit: atilla leues celi de lapsa ꝑ auras
I nsonuit: nigro cireũdata turbine corpꝰ
Atmanꝰ int̾ea muris troiana ꝓpinquat.
Etrusciq duces. equitũq exercitꝰ om̃is
Cõpositi nũo inturmas fremit aequore toto
Insultans sonipes. ⁊ p̃ssis pugnat habenis

Expanded text:
Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Diana aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis, abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna. Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittam: hac quicumque sacrum violarit volnere corpus, Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas. Post ego nube cava miserandae corpus et arma inspoliata feram tumulo patriaeque reponam. Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras insonuit, nigro circumdata turbine corpus. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque exercitus omnis, compositi numero in turmas. Fremit aequore toto insultans sonipes et pressis pugnat habenis
Abbreviated transcription (Latin):
uis tertant aciẽ. cireñ hos actoĩq phalang es
arrea du currũ deserto ingramine ũ las ẽ¬
Usapuit uana canfusus imagine rerũ
urus ⁊ obtatu tacto sterit stuat inge is
ino imrde pudor⁊ piixtoq in sania luc fu
Qfunsis igitatꝰ amor. ⁊ conscia uirtus.
t poimũ discussȩ umbrȩ ⁊i hex reddita m̃ti
Mrdentis oculoꝵ orbes ad moenia itr sit
Lurbidus: eque roris magnã resper̃ ad urbẽ
e oce ait̃ flãmis int̃ tabuleta uolitus
dcoia uindabar uertȩe turrumo e ebsẽ

Expanded text:
ant aciem. Circum hos utrimque phalanges ferrea: tu currum deserto in gramine versas. Obstipuit varia confusus imagine rerum Turnus et obtutu tacito stetit. Aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu et furiis agitatus amor et conscia virtus. Ut primum discussae umbrae et lux reddita menti, ardentis oculorum orbes ad moenia torsit turbidus eque rotis magnam respexit ad urbem. Ecce autem flammis inter tabulata volutus ad caelum undabat vortex turr
Abbreviated transcription (Latin):
Pondere defecit: p̃dũq exunguib ales
Piteit fluuio. penitusq mubila fugit:
Tu uͦ auguriũ rutuli clamore salutant
E xpediunte manꝰ: pͥmusq tolũnius augur
Hocerat hoe uotis inquit qđ sepe petuii
Accipio aagnosoq deos meme duce ferrũ
Cormipite orutuli. quos in ꝑb aduenabello
ipopulat: o&et ile nuga penitq ꝓfundo

Expanded text:
pondere defecit, praedamque ex unguibus ales pondere defecit, praedamque ex unguibus ales proiecit fluvio penitusque in nubila fugit. Tum vero augurium Rutuli clamore salutant expediuntque manus; primusque Tolumnius augur Hoc erat, hoc, votis, inquit, quod saepe petivi. Adcipio adgnoscoque deos; me, me duce ferrum corripite, O miseri, quos improbus advena bello vi populat: petet i
Abbreviated transcription (Latin):
Ille quidẽ adsuꝑos quoꝵ sed euou& ans
Succed& fama uiuusq ꝑora feret᷑:
Nos patria amissa domnis parer e suꝑbis
Cogem᷑. qui nunc lenti considimꝰ arius
T alib accensa ẽ iuuenũ se tentia distis
Tã magis atq magis: serpitq ꝑ agmina m̃irĩ
Epsi laurentes mutati ipsiq latini:
Aquisior iã requiẽ pugnȩ reb salutẽ
S perabant: nunc arma uolunt soedusq p̃cant᷑
Infuctũ: & turni soetẽ miserant᷑ in iquã:
Nis aliud mauis utturna adiungit: & alto
Dat signũ cȩlo quoñ p̃stantius ullũ
Turbauit memes uuas monstroq sefela:
Namq uolans rubra uuluus iouis alesina & nra
Litoreas agitabat aues: turbãq sonane
Agminis aligeri: subito cũ lapsus adundas
Cignũ excellenẽ pedib rapit in ꝓb aneis:
Arrexere anintos itali : cunsteq uolucres
Conueriunt clamore fugã mirabile iisa
& theraq obseurant pennis hostẽq ꝑ auras
Facta nube pmunt: donec ui uiltus ⁊ ipse

Expanded text:
Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris, Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris, succedet fama vivusque per ora feretur: nos patria amissa dominis parere superbis cogemur, qui nunc lenti consedimus arvis. Talibus incensa est iuvenum sententia dictis iam magis atque magis, serpitque per agmina murmur; ipsi Laurentes mutati ipsique Latini. Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur infectum et Turni sortem miserantur iniquam. His aliud maius Iuturna adiungit et alto dat signum caelo, quo non praesentius ullum turbavit mentes Italas monstroque fefellit. Namque volans rubra fulvus Iovis ales in aethra litoreas agitabat aves turbamque sonantem agminis aligeri, subito cum lapsus ad undas cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis. Adrexere animos Itali, cunctaeque volucres convertunt clamore fugam, mirabile visu, aetheraque obscurant pennis hostemque per auras facta nube premunt, donec vi victus et ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Espectu medio ꝓcerũ: tũ rite sacratas
Inflãmã iugulant pecudes: ⁊ iuscera uius.
enpuit : cumulantq oneratis lancib arus:
A tũ rutulis impar ea pugna uideri
Iã dudũ: ⁊ uario misceri pestora motu
Tũ magis ut ꝓpiuis cernunt ñ uirib ȩqͥs
Adiuuat ing̃ssu tacito ꝓg̾ssus. ⁊ aram
Supplicit̃ uenerans demisso luminet̾nus.
T abentesq gene & iuuenali in corpore pallor
Quẽ simul  utturna soror cres brescereuidi
Sermonẽ. ⁊ uulgi uariare labentia corda
In medias acies formã adsimulata camerti.
Cuigenus aꝓauis ingens. clarũq pat̃nȩ
N. om̃ erat uirtutis. ⁊ ipse acerrinꝰ armis.
Inmediaf sese acies haudnescia rerũ.
Rumoresq serit uarios: actalia fat̾.
Non pud& orutuli ꝓcunctis talib una
Obiectare animã: numero nea uirib &qͥr
&sumus. enom̃s & troes ⁊ arcades hisunt
Tatalisq manus: infensa ⁊ ruriaturno
ex hostẽ alt̾ni si cong̃eliam habenisis:

Expanded text:
conspectu in medio procerum. Tum rite sacratas conspectu in medio procerum. Tum rite sacratas in flammam iugulant pecudes et viscera vivis eripiunt cumulantque oneratis lancibus aras. At vero Rutulis inpar ea pugna videri iamdudum et vario misceri pectora motu; tum magis, ut propius cernunt non viribus aequis. Adiuvat incessu tacito progressus et aram suppliciter venerans demisso lumine Turnus tabentesque genae et iuvenali in corpore pallor. Quem simul ac Iuturna soror crebrescere vidit sermonem et volgi variare labantia corda, in medias acies, formam adsimulata Camerti, cui genus a proavis ingens clarumque paternae nomen erat virtutis, et ipse acerrimus armis, in medias dat sese acies haud nescia rerum rumoresque serit varios ac talia fatur: Non pudet, O Rutuli, pro cunctis talibus unam obiectare animam? Numerone an viribus aequi non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt fatalesque manus, infensa Etruria Turno: vix hostem, alterni si congrediamur, habemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑiũ sollempne socer: mihi moenia teueri
C̃stituent: urbiq dabit lauinia nom̃:
Sic prior eneas: sequit᷑ siç deinde latinus
Suspiciens oaelũ : tenditq ad sidera dȩxtrã:
Haec eadẽ ȩnea terrã. mare sidera iuro
Latonȩq genꝰ duplex. ianũq bifrontẽ.
Uimq deum in fernã. ⁊ duri sacraria ditis:
Audiat haec genitor qͥ foedera fulmine sancit:
Tango aras medios ignis ⁊ numina testor.
Nulla dies pacẽ hanc italis nec fȩdera rũp&
Quorescitq cadent. nec meuis ulla uolentẽ
Auert&. non sitellurẽ effundat in undas
Diliuiuo miscens: cęlũue in tartara soluat:
Ut sceptrũ hoc : dextra sceptrũ nã forte gerebate
Nũꝗ fronde leui fund& uirgulta neq umbras
Cũ semel insilus imodestirpe recisũ
Matre car& : posuitq oomas ⁊ brachia ferro:
Olim arbos. nc̃ artificis manꝰ aere decoro.
Inclusit : patribq deditgestare latinis
Talib int̾se firmabant foedera dictis

Expanded text:
imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri imperium sollemne socer; mihi moenia Teucri constituent, urbique dabit Lavinia nomen. Sic prior Aeneas; sequitur sic deinde Latinus suspiciens caelum tenditque ad sidera dextram: Haec eadem, Aenea, terram mare sidera iuro Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit. Tango aras, medios ignis et numina testor: nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet, quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem avertet, non, si tellurem effundat in undas diluvio miscens caelumque in Tartara solvat; ut sceptrum hoc dextra sceptrum nam forte gerebat numquam fronde levi fundet virgulta nec umbras, cum semel in silvis imo de stirpe recisum matre caret posuitque comas et bracchia ferro, olim arbos, Inclusit, patribusque dedit gestaTalibus inter se firmabant foedera dictis
Abbreviated transcription (Latin):
cugon fecĩ suis intonsaq bidentẽ
Aitulit: admouitq pecus flagrantib aris:
ili ad surgentẽ conũsi lumina sole
D ant fruges manib salsas. ⁊ tẽpora fenro
Sũma notant pecudũ: patisq altara libant:
Tũ pius eneas stristo sic ense p̃eat᷑
Estonunc soltestis ⁊ hȩc mͥ terra p̃canti
Iã melior iãdua p̃cor: tuq inclite mauors.
Cunsta tuo qui bella pat̾ sub numine torques:
Fontisq fluuiosq uoco: quȩq &theri salti
Relligio: ⁊ quę cerileo sunt numina ponto:
Cesserit ausonios sifors iustoria turno.
Conuenit euandri uistos discedere adurbẽ:
Ced& uilus agris: nec post arma ulla rebelles
E neadȩ̨ referent: ferroue hao regna lucessent:
Sin nr̃m adnuerit nob uictoria martẽ
Ut potius reor: ⁊ potius dinumine fument:
Non ego nec teueris italos parere iubebo
Nec mihi regna peto: parib se legib ambȩ
Inuistȩ gentes & t̾na infoedera mittent
Sacradeosq dabo: socer arma latinꝰ habeto

Expanded text:
 fetum suis intonsamque bidentem adtulit admovitque pecus flagrantibus aris. Illi ad surgentem conversi lumina solem dant fruges manibus salsas et tempora ferro summa notant pecudum paterisque altaria libant. Tum pius Aeneas stricto sic ense precatur: Esto nunc Sol testis et haec mihi Terra vocanti, iam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors, cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques; fontisque fluviosque voco, quaeque aetheris alti religio et quae caeruleo sunt numina ponto: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Evandri victos discedere ad urbem, cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles Aeneadae referent ferrove haec regna lacessent, sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem ut potius reor et potius di numine firment, non ego nec Teucris Italos parere iubebo nec mihi regna peto: paribus se legibus ambae invictae gentes aeterna in foedera mittant. Sacra deosque dabo; socer arma Latinus habeto,
Abbreviated transcription (Latin):
Tyrrhenĩ aulesten auidus la ungna¬
confundere foedus
A dũso pteret equo ruit ille recedens
& miser oppositis a t̃go in uoluit᷑ aris
In caput mq umeros: at feriudus uduolathas
Messapus. teloq orantẽ multa trabali
Pesuꝑ altus equo grauit̃ ferit: atq ita fat̾:
Dor babioe let meliea magnis data uictima diuis¬
euueneurrunt itali spoliantq: calentia mõbra¬
i biuus ambustũ torrẽ coryneus ab ara
Corripit : & uenienti ebuso plagãq ferenti
Occupat os flãmis: illiingens barba relux
Nidorẽq ambusta dedit. suꝑ ipse secutus.
Caesariẽ leuaturbati corripit hostis
Inp̃ssoq genunitr is terrȩ applicat ipsũ.:
Sic rigido latus ense ferit. poda liruis alsũ
Pastorẽ pͥmaq acie ꝑtela ruentẽ
Ense sequens nudo suꝑ immin&: ille securi
A dũ si frontẽ mediã mentũq redusta.
Dissicit .: ⁊ sparso late rigat arma cruore:
Ollidura quies oculos ⁊ ferreus urg&

Expanded text:
Tyrrhenum Aulesten, avidus Tyrrhenum Aulesten, avidus confundere foedus, adverso proterret equo: ruit ille recedens et miser oppositis a tergo involvitur aris in caput inque umeros. At fervidus advolat hasta Messapus teloque orantem multa trabali desuper altus equo graviter ferit atque ita fatur: Hoc habet, haec melior magnis data victima divis. Concurrunt Itali spoliantque calentia membra. Obvius ambustum torrem Corynaeus ab ara corripit et venienti Ebuso plagamque ferenti occupat os flammis: olli ingens barba reluxit nidoremque ambusta dedit. Super ipse secutus caesariem laeva turbati corripit hostis inpressoque genu nitens terrae adplicat ipsum: sic rigido latus ense ferit. Podalirius Alsum pastorem primaque acie per tela ruentem, ense sequens nudo superimminet: ille securi adversi frontem mediam mentumque reducta disicit et sparso late rigat arma cruore. Olli dura quies oculos et ferreus urget
Abbreviated transcription (Latin):
ant secato⁊ suaisb sumul ingens clamor & om̃s
Larbat tinei: calefastaq corda tumultil
asti uolans : ut fiete nouẽ pulchertana fram
e faia consiceranf conera quos fida creant
natot archadio conurx drrhena gilipio
Nas inũ adnediũ : terit qua sutilis aluo
Santus : latelum uinsturas fibula morels
Egregiui forma iuuenẽ &fulgentib armnis
Frin sadigit costas. fuluaq effundit arena:
At fres animosã falappe accensaq lusta
Pans gludios setingunt manib pars missle ferrũ
difipuit: egciq ruunt quos agniina coninda
Paurrunt laurentũ: hiodensi rursus inundant
Pides : agilliniq ⁊ pistis arcbhades armis
Sicom̃s amor unꝰ hab& decernere ferro
Sinpuere aras. it toro turbida cȩlo
Pemuestas teloꝵs : aoferreus ingruit inber:
C niterasq focosq fer̃ fugit ipse latinꝰ
Puisatos referens infesto foedere diuos
Infrenant alii currꝰ aut eorpora saltu
Subiciunt in equos  istritis ensib adsunt:
aesapus tege r̃eti c mss ne gero¬

Expanded text:
certa secat. Simul hoc, simul ingens clamor et omnes turbati cunei calefactaque corda tumultu. Hasta volans, ut forte novem pulcherrima fratrum corpora constiterant contra, quos fida crearat una tot Arcadio coniunx Tyrrhena Gylippo, horum unum ad medium, teritur qua sutilis alvo balteus et laterum iuncturas fibula mordet egregium forma iuvenem et fulgentibus armis transadigit costas fulvaque effundit harena. At fratres, animosa phalanx accensaque luctu, pars, gladios stringunt manibus, pars missile ferrum corripiunt caecique ruunt. Quos agmina contra procurrunt Laurentum, hinc densi rursus inundant Troes Agyllinique et pictis Arcades armis: sic omnis amor unus habet decernere ferro. Diripuere aras, it toto turbida caelo tempestas telorum ac ferreus ingruit imber, craterasque focosque ferunt. Fugit ipse Latinus pulsatos referens infecto foedere divos. Infrenant alii currus aut corpora saltu subiciunt in equos et strictis ensibus adsunt. Messapus regem regisque insigne ger
Abbreviated transcription (Latin):
P astors ⁊ solis exegit montib &uũ:
Hicnatã indumis interq horrentia lustra
Arm̃talis eque mãmis ⁊ lacte ferino
N utribat: teneris in mulgens ubera labris
Utq pedũ pͥmis in fans uestigia plantis
Instuterat : iaculo palmas onerauit acuto:
S piculaque exumero paruȩ suspendit ⁊ arcũ:¬

Expanded text:
pastorum et solis exegit montibus aevom. pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcu
Abbreviated transcription (Latin):
Spumabat ripis: tantꝰ se nubib imber
Rupat: ille innare parans in fantis amore
Fardat᷑. caroq oneri tim& omĩa secũ
Uersanti subito: uix haec sententia sedit:
⁊lũ in mane manu ualida qđ forte gerebat
Bllator. solidũ nodis ⁊ robore costo.
N iuc natã libro ⁊ sluestri subere clausã
Implicat: atq habiłe mediȩ cireũ ligat hastȩ:
Quã dextra ingena librans: itaadȩthera fatur:
Aimatib hancꝰ nemoꝵð cultrix latonia uirgo
Ipse pat̃ famulã foueo. tua pͥma ꝑ auras
T elacenens supplex hostẽ fugit accipe testor
Duatuã: quȩ nunc dubiis cõmittit᷑ auris
Dix̃: ⁊ ad dusto contortũ hastile lacerto
Inmittit: sonuere undę. rapidũ suꝑ amnẽ
Infelix fugit in iaculo stridente camilla:
Dat sese fluuio: atq hastã cũ uirgine uistor
Gramineo donũ triuię decespite uellit:
ñ illũ testis ullȩ ñ moenib urbes
Acceꝑe: neq ipse manꝰ feritate dediss&

Expanded text:
spumabat ripis: tantus se nubibus imber spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset:
Abbreviated transcription (Latin):
Planicies ignota iac& tutiq receptus.
S eu dextra leuaq uelis occurrere pugnȩ :
Siue instare iugis ⁊ grandia uoluere saxa:
Huc uiuenis nota fert᷑ regione uiarũ
Arripuitq locũ: ⁊ siluis sedit iniquis:
Uelocẽ interea suꝑis insedib opim
Unã ex iurginib sociis sacraq cat̃ua
Compellabat : ⁊ has tristis latonia uoces
Credabat: graditur bellũ ad crudele canulla
Ouirgo : i nr̃is nequiquã cingit᷑ armis.
Cara mihi antealias: neq enĩ nouus istedianę
Uenitamor : subitaq animũ dulcedine mouit:
Pulsus ob inuidiã regno uiresq suꝑbas
Pͥ uerno antiqua m&ab cũ exceder& urbe
In fantẽ fugiens media int̾ p̃lia belli
Sustulit. exilio comitẽ: matrisq uocauit
Nomine casmillȩ mutata parce camillã:
Ipse sinu p̃se portans: iuga longa pecebat
Soloꝵ nemoꝵ: tela undiq sȩua p̃mebant.
& circũ fuso uolitabant milite uolsoꝵ
ecce fuge medio sũmis ama senꝰ abundans

Expanded text:
planities ignota iacet tutique receptus, planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans
Abbreviated transcription (Latin):
Solaq tẏyrhenos aquites ire obiua contra:
Nesine pͥma manu tẽptare ꝑicula belli:
Fupedes ad muros subsiste  ⁊i moenia serua
Turnus adħ̃ oculos horrenda iniurgine fũ
Odecus italiȩ urgo. quas dicere grates
Quasue referre parẽ: s nc̃ ẽ omia quando
Iste animꝰ supra : mocũ partire laborẽ:¬
& neas ut fama fidẽ missiq reportant
exploratores: equitũ leuia in ꝓb arma
P̃misit quaterent cãposipse ardua montis
Edeserta uigo suꝑans aduentat adurbẽ:
P urta paro belli : conuexo intramite siluȩ
Utbiuias armato obsidã milite fauces:
Tu tyrrhenũ equitẽ conlatis excipe signis &
ortat᷑. sociosq duces: ⁊ ꝑgit in hostẽ
stcuruo an fractu ualles acoõ moda fraudi
Armoꝵq dolis : quã densis frondib atrũ
Urg& utrũq latus: tenuis quo semita ducit.
Angustęq ferunt fauces aditusq maligni:
H anc suꝑ inspetulis sũmoq inuertire martis

Expanded text:
solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite silvae? ut bivias armato obsidam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis; hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis
Abbreviated transcription (Latin):
Armipotens p̃ses bellitritonia uirgo
Frange manu telũ phrygu p̃donis. ⁊ ipsũ
Pnũ sterne solo: potusq effunde subaltis:
Cingit᷑ ipse furens cercatĩ p̃lia turnꝰ:
Iamq ad eo rutilũ thoraca indutꝰ aenis
Horrebat suamis: surasq incluserat auro
Tẽpora nudus adhuc. latĩq accinxerat ensẽ
Fulgebatq alta decurrens aureus arce:
Exuitatq animis. ⁊ speiã p̃cipit hostẽ:
Qualis ubi abruptis fugit p̃sepia uindis
Tande liber ȩquus: cãpoq potitꝰ aꝑto
Aut ille in pastus. arnentaq tendit &quarũ.:
Aut ad suetus aquę ꝑfundi. flumine toto.
Emicat : arrestisq fremit ceruicib alte
Tuxunans . luduntq iubȩ ꝑcolla ꝑ armos:
O biua cui uolscoꝵ acie comitante camilla
Oceuerit: portisq ab a qͦ regina subipsis
Desluit. quã tota cohors imitata relistis
Aaterrã defluit equis. tũ talia fato
Turne siumerto si quaẽ fiducia ferti
Tudeo: ⁊ aeneadũ ꝓmuto occurrere t̃mȩ :

Expanded text:
Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem fulgebatque alta decurrens aureus arce, exsultatque animis et spe iam praecipit hostem: qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis tandem liber equus campoque potitus aperto aut ille in pastus armentaque tendit equarum aut adsuetus aquae perfundi flumine noto emicat adrectisque fremit cervicibus alte luxurians, luduntque iubae per colla, per armos. Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur: Turne, sui merito siqua est fiducia forti, audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae
Abbreviated transcription (Latin):
onsidere. auiũ. piscos oue coque ta dudt̃
ant fontũ rauei ꝑ stagna loquacia eigus
mmo ait ociues arrepiondoore turn
ogida concilue ⁊ pace laudate sede lo sie
lui armis in regna ruunt : nec plura locut᷑
orrouit sese. itestiseitus atule aleis:
& cũ fre coras latis diffundite canipis
Pass aditus urbis firme rean mn fereai pessant:
e atena gus uisso metã manꝰ inferat arma:
uica in muros totadiscurt urbe
onciliũ ipsepat̃ ⁊ magna incepta listerꝰ
Desent uiemisti curbais eemere tissero
uultaq scincusat. auinon aereuertilur
ꝑ fodaunt alii portas. aut saca fudesq
Suluistarie: sello dat signũ rauca cruenũ
Sucina: tũ muros uaria cinxere corona
Matrone pueriq: uocat labor ultimꝰ om̃s
Nceñ adcẽplũ sũ masq ad palladis arces
Subuelntꝰ magna matrũ regina cat̾ua.
maferens : uixtaq comes lauinia nirgo
Causa malis. tantis oculos deieta deccros
Succedunt matres ⁊ tẽplũ ture uaporant:
& mestar alto fundunt delimine uoces

Expanded text:
onsedere avium piscosove amne Padusae dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus, cogite concilium et pacem laudate sedentes: illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus corripuit sese et tectis citus extulit altis. et cum fratre Coras latis diffundite campis. Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque subvectant. Bello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona matronae puerique: vocat labor ultimus omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum regina caterva dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, causa mali tanti, oculos deiecta decoros. Succedunt matres et templum ture vaporant et maestas alto fundunt de limine voces:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecipitant: nos aera manꝰ naualia demus:
P̃terea quidicta ferant ⁊ foedera firment
Centũ orattues pͥmadegente latinos
Ireplac&. pacisq mani p̃tendere ramos
Munera portantes: auriq eborisq talenta
& sellã regni trabeãq insignia nr̃
Consulite in mediũ ⁊ reb succurrite fessis:
Tũ drances ide in fessus quẽ gła tumi
Obliqua inuidia stimulisq agitabat amaris
Largus opũ ⁊ lingua melior sed frigida bello
Dextera: consilus habitꝰ non futilis austor:
Seditione potens: genꝰ huic mat̾na suꝑbũ
Q obilitas dabat : incercũ depatre ferebat
Surgit: ihis onerat distis atq aggorat iras
Rẽ uuilli ob scuram nr̃ȩ necuocis aegentẽ
Consulis obone rex: cunstii se scire fatent᷑
Quid fortuna ferat populi: s dic̃e mussant:
Pet libertatẽ fandi flatusq remutat
C uiꝰ obauspicũ infaustũ moresq sinistros
P ios equidẽ leas arma mihi mortẽq minet᷑

Expanded text:
praecipiant, nos aera manus navalia demus. praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firment centum oratores prima de gente Latinos ire placet pacisque manu praetendere ramos, munera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni obliqua invidia stimulisque agitabat amaris, largus opum et lingua melior, sed frigida bello dextera, consiliis habitus non futilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑonite: spessibi quisq: sed ħ quã angusta uid&is
Caetera qua rerũ iaceant ꝑ culsa riuna
Ante oculos interq manꝰ sunt omĩa ur̃as:
Nec quẽꝗ incuso: potuit quȩ plurima uirtꝰ
esse fuit: toto certatũ ẽ corpore regni:
N uncadeo quȩ sit dubiȩ sententia ñt
expediã : paucis animos adhibete docebo:
e st antiquus agertuseo mihi ꝓpacunꝰ amni
Longus in oc casũ finis suꝑusq sicanos
Aurunci rutuliq serunt : ⁊ uomere duros
Exercent colles : atq hoꝵ asꝑrima pascunt:
H aec om̃is regio ⁊ celsi plaga pinea montis
Caedat amicitiȩ teueroꝵ : ⁊ foederis aequaᷤ
Picamus leges : sociosq: in regna uocemꝰ:
C̃sidant si tantus amor ⁊ m̃oenia condant
Sin alio sfines aliãue capesse regentem
est animus: possuntq: solo deceder nr̃o.
B is denas italo texamꝰ robore naues:
Seu plures cõplere ualent: iac& om̃is adundã
Maties: ipsi numerũq modũq carinis

Expanded text:
ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis; ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis; cetera qua rerum iaceant perculsa ruina, ante oculos interque manus sunt omnia vestras. Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti expediam et paucis, animos adhibete, docebo. Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni, longus in occasum, finis super usque Sicanos; Aurunci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque carinis
Abbreviated transcription (Latin):
Terra uiros: ultro in achias ueniss& adurbes
Dardanꝰ: iũsis iugeret gretia stitis:
Quicquid apud durȩ cessatũ ẽ moenia trorȩ:
Haestoris aeneae quȩ manu uistoria graiũ
N cesit: undecimũ uestigia rettulit annũ:
A mbo animis ambo insignes p̃stantib armis:
Hic pietate prior: coeant in foedera dȩxtrȩ
Quadatur : astarmis c̃currant arma cauete
& responsa simul quȩ sint rexopame regis
Audistii ⁊ quę sit magno sententia bello
Uixea legati: uaruisq ꝑ ora cucurrit
Ausonidũ turbata fremor : cey saxa morant.
Cũ rapidos amnes fit clauso gurgite murmꝰ
Uicinȩq fremunt ripę crepitantib undis:
U  prinũ placati animi itrepida oraqͥer̃.
ꝑ̃ fatus diuos. soliorex infit abalto:
Sellũ in portunũ ciues cũ gentedeoꝵ
Pniustsq iuiris gerimus: quos nulla fatigant
ꝑ̃ lia. nec uicti posst̃ absistere ferro:
Spe siquã ad scius a&olũ babiuistis in armis

Expanded text:
terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum. Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae, qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro. Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis,
Abbreviated transcription (Latin):
Idomenei ly bicone habitantes litore loero:
I pse myceneus magnors dustor achiuũ.
Eiugisinfandȩ pͥma intra limina dextra
Oppetut: deuistaasia subsedit adult̃:
Inuidissedeos : patriis ut redditꝰ aris
Coniugiũ optatũ & pulc̾rã calydona uderẽ:
Nc̃ &iã horribili uisu portenta sequunt᷑¬
& socii amissi petier̃ echera pennis
F luminibq uagant᷑ aues. heudira me ces
Supplicia. ⁊ scopulos lacrimosis uocib implent:
Haet adeo exillo mihiiã speranda fuer̃¬
T ẽpore : oĩ ferro ccelestia corpora demens
Appetii : ⁊ ueneris uiolaui uulnere dextrã
Neuꝰ neme ad tales impellite pugnas:
Nec mihi cũ teueris ullũ posteruta bellũ
ꝑ gama : nec ueterũ memini latorue maloꝵs.:
Munera quȩ patrus ad me portastis ab oris:
Ueritte adȩnean: stetimꝰ tela asꝑa contra
Etulimꝰq manꝰ. exꝑio credite quantus:
Inclipeũ ad surgat: quotbine torq̃at hastã:
Si duo p̾terea tales idea tulissa

Expanded text:
Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivom coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit: devictam Asiam subsedit adulter. Invidisse deos, patriis ut redditus aris coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis fluminibusque vagantur aves, heu dira meorum supplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent. Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas: nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset
Abbreviated transcription (Latin):
Contigimꝰq manũ qua c̃cidit ilia tellus
Illeurbẽ argiripã patrie cognomine gentis
Uistor gargani condebat iapygis arius:
Postꝗ intro g̃ssi ⁊ corã clata copia fandi:
Munera p̃ferimꝰ: nom̃ patriãq docemꝰ
Q uibelũ intulerint: quȩ eausa at̃cent arpoꝰ
Tuditis ille: haec placido sic redderit ore:
fortuna tegentes saturnia regna
Antiqui ausonu: quȩ uos foruina qͥet&
Follicitat. suadetq ignota lacessere bella.
Auicũq iliacos ferro uiolauimꝰ agros.
Anto eaquę muris bellando ex hausta subaltiꝰ
Q uosimois p̃matille iuroᷤ. in fanda ꝑ orbẽ
Supplicia ⁊ scelerũ poenas expendmmiꝰ om̃s:
Ut pͥamo miseranda manꝰ: seit tristȩ mineruȩ
Sidus. neuboicȩ cautes ultorq caphereus:
Militia exilla diũsũ adlius abacti:
Atrides ꝓtei menelaus adusq colũnas
Exulat : a& neos uidit cyclopas uliles:
Regna neopto lemi referã. ũsosq penates

Expanded text:
contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis victor Gargani condebat Iapygis agris. Postquam introgressi et coram data copia fandi, munera praeferimus, nomen patriamque docemus, qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit ore: O fortunatae gentes, Saturnia regna, antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos sollicitat suadetque ignota lacessere bella? Quicumque Iliacos ferro violavimus agros, mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uirũ meritis sustentat fama tropheis
Hos int̾ motus medio inflagrante tumulto:
Ecce suꝑ mesti magna diomedis aburbe
Leguti responsa fer̃ : nihilom̃ib actum
Tanttrs inpensis oꝑũ: nildona neq aurũ
Nec magnas ualusse p̃ces: alia arma latinis
Querenda: aut pacẽ troiano abrege petendũ
Deficit ingenti lucturex ipse latinus
Fatalẽ aenean manifesto numine feri
Ad mon& ira deũ tumuliq ante ora recenes
Ergo conciliũ magnũ pͥmosq suoꝵ
Imꝑio accitos alta intra limina cogit:
Olli conuenere. fluuntq adregia plenis
Testauiis: sed& in medus ⁊ maximꝰ aeuo
& pͥmus scepiris haud lȩta fronte latinus.
Atq hic legatos a& ola exurbe remissos
Quȩ referant fari iub&: ⁊ responsa repocit
Ordine cuncta suo tunc fasta filentia linguiᷤᷤ
Q uenulus disto parens: ita farier infit.
Uidimus ociues. diomede argiuaq castra
Atq interem̃si casus suꝑ auimus om̃s

Expanded text:
multa virum meritis sustentat fama tropaeis. multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus. Fatalem Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suorum imperio accitos alta intra limina cogit. olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Multa uirũ terrȩ in fodiunt: auestaq partĩ
Finitimos tollunt in agros. urbiq remittunt:
Catera: c̃fusȩq ingentẽ cędis aceriuĩ
Necnũo neq honore cremant tẽ undiq uasti
Certatĩ crebris conlucent ignib agri:
Tertia lux gelidã cȩlodimouerat umbrã.
Męrentes altũ cinerẽ iconfusa ruebant
Ossa focis: tepidoq onerabant aggere t̾̃rȩ:
Iam uͦ intestis. p̃diuitis urbe latini
Prȩcipuus fragor & longe pars maxima lustis.
Hic matres misereq nurus: hic cara soroꝵᷤ
Pestora merentum : pueriq parentib orbi
Dirũ exetrant᷑ bellũ turniq him eneos:
Ipsũ armis ipsũq iubent decernere ferro.
Qui regnũ italiȩ ⁊ pͥmos sibi poscat honores:
In grauat hec sȩuus drances. solãq uocari
Testatur : solũ posci incertamin& turnũ:
M ulta simul contra: uariis sententia dictis
ꝓturno: & magnũ reginȩ nom̃ obũbrat.

Expanded text:
multa virum terrae infodiunt avectaque partim multa virum terrae infodiunt avectaque partim finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti certatim crebris conlucent ignibus agri. Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram: maerentes altum cinerem et confusa ruebant ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae. Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat,
Abbreviated transcription (Latin):
Fortunȩq locus: ñ uitȩ gaudia quȩro.
Necfas: sed gnato manis ꝑ ferre subimos:
Aurora interea miseris mortalib almã
Extulerat lucẽ : referens oꝑa atq labores:
Lam pat̃ eneas iã curuo in litore tarchon
Constituere pyras: huc corpea quisq suoꝵ
Nore tulere patrũ: subiestisq ignib atris
Conditur iitenebras altũ caligine caelum:
Tercircũ accensos cinsti fulgentib armis
Decurrere rogos : ter mȩstũ funeris ignẽ
Lustrauere in ȩquis: ululatusq orededere:
Spargitur & tellus lacrimis spargunt᷑ ⁊ arma:
Idcelo damorq uirũ dangorq tubarũ:
Hio alii spolia occisis direpta latinis
Coniciunt igni: galeas ensesq decoros:
F renaq feruentisq rotas: pays munera nota
I psors : clipeõs ⁊ non feliciatela:
Multa boũ circa mastantur corpora morti
Saigerosq sues: raptasq exom̃ib Iagris
Iammã iugulant pecudes: tũ litore toto
Necminus ⁊ miseri diũsa in parte latini
Innumeras struxere pyras: ⁊ corpora parcĩ

Expanded text:
fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibus almam extulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorum more tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum. Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem lustravere in equis ululatusque ore dedere; spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma: it caelo clamorque virum clangorque tubarum. Hic alii spolia occisis derepta Latinis coniciunt igni, galeas ensesque decoros frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, ipsorum clipeos et non felicia tela. Multa boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto Nec minus et miseri diversa in parte Latini innumeras struxere pyras, et corpora partim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtunicã squalentẽ auro latus haurit aꝑtũ:
Inde lychan ferit & seltũ iã matre ꝑempta
Q tibi phoebe saeñ: casus euadere forrt
Q uod licuit paruo: n ee longecisse ad urã.
In manẽq gyan sternentes agmiina daua
Deiecit loeto: nhilillos herculis arma
A et ualide uiuere manꝰ genttorq melapꝰ
Alade tomes usq grauis dũ terra labares

Expanded text:
per tunicam squalentem auro latus haurit apertum. per tunicam squalentem auro latus haurit apertum. Inde Lichan ferit, exsectum iam matre perempta et tibi, Phoebe, sacrum: casus evadere ferri quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum immanemque Gyan, sternentis agmina clava, deiecit Leto: nihil illos Herculis arma nec validae iuvere manus genitorque Melampus, Alcidae comes usque gravis dum terra labores
Abbreviated transcription (Latin):
ea mare moffensec̃ crescenti aalabitur aostu.
Adũtit subito ꝓras sociosq p̃iat᷑
uno olesta manꝰ ualidis in cũbite remiss
dslite serte rates: inimicã findue rostris
Hanc terrã. sulouq sibi p̃miat ipsa carina
⁊rangere nectali puppĩ statione recuso.
Amepta tellure semel: quȩ talia postiuã
e sfatus raychon. socu consurgere consis
S pumantesq rates ariuis in ferre lacinis.
Dones rostra tenent siccu i lelere carihe
Om̃s in nocuȩ : sed non puppis tul tarohos:
u es inflicta uadis dorso dã pendei uiqͦ
nceps sustontita dui flususq. fatiget
olur: atq uiros medis ex panãt ntundis
Pragni t Nna remors qͦs ⁊i fluitantia t ralisbror
npoduis AcgaIetrahetq pedes sinuł unda relabens
Totã aciẽ inteueros. ⁊ contra in litore sistit
S igna canunt: pͥmus turmas inuasit agͥstis
& neas omen pugnȩ: strauitq latinos.
Occiso derone uur̃ qui maximꝰ ultro
s nean petit: hnuo gladio ꝑq aerea scuta

Expanded text:
ed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu, advertit subito proram sociosque precatur: Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis; tollite, ferte rates; inimicam findite rostris hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina. Frangere nec tali puppim statione recuso arrepta tellure semel. Quae talia postquam effatus Tarchon, socii consurgere tonsis spumantisque rates arvis inferre Latinis, donec rostra tenent siccum et sedere carinae omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon. Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo, anceps sustentata diu fluctusque fatigat, solvitur atque viros mediis exponit in undis fragmina remorum quos et fluitantia transtra impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens. totam aciem in Teucros et contra in litore sistit. Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis Aeneas, omen pugnae, stravitque Latinos occiso Therone, virum qui maximus ultro Aenean petit: huic gladio perque aerea suta,
Abbreviated transcription (Latin):
Neclyuo genitore minor: nec frẽ muestheo.
Hi iaculis: illi certant defendere saxis.
Moliniq ignẽ : neruoq aptare sagitta:
Ipse ntẽ medios ueneris iastissima cura
Dardanius caput ecce puer detestus honestũ:

Expanded text:
nec Clytio genitore minor nec fratre Menestheo. nec Clytio genitore minor nec fratre Menestheo. Hi iaculis, illi certant defendere saxis molirique ignem nervoque aptare sagittas. Ipse inter medios, Veneris iustissima cura, Dardanius caput ecc
Abbreviated transcription (Latin):
os uaolus aͥ fuote ueldo disegenene labeho
Seu fatis. italũ: castra obsidio ne tenentur.
Siue errorẽ malo trorȩ monitis sinisiris:
N ee rutulos soluo suaciuq exorsa laborem
F artunãq ferent : rex iuppit̃ om̃ib idẽ :
F ata uiã inuenient: ftygu ꝑ flumina fr̃ĩs.
ꝑpice ioerentiᷤ atroq uoragine ripa
A dnuit : ⁊totũ nutu treme fecit olimpũ:
N ic finis fandi solio tũ iuppit̾ aureo
Surgit : cȩlicolȩ mediũ quẽ adlimuna ducunt
Incerea rutuli ports circũ om̃ib instant
S ternere eede uros imoena cingere flãmis
At legio aencadũ uallis obsessa tenet᷑ :
Nec spes ulla fuge miseris stant unturrib aba
Nequiꝗ: ⁊ rara muros cinxere corona
Asuis imbra sides ic& oniusq thimoetes.
Assariciq duo: ⁊ senior cũ oastore thybris.
Puma acies: hos germani sarpedonis ambo
& darꝰ & hemon lycia comitant᷑ ab alta:
F ert ingens toto conixꝰ corpore saxũ
Haud partẽ exiguã montis lẏrnasius agmon:

Expanded text:
os Rutulusne fuat nullo discrimine habebo. Seu fatis Italum castra obsidione tenentur sive errore malo Troiae monitisque sinistris. Nec Rutulos solvo: sua cuique exorsa laborem fortunamque ferent. Rex Iuppiter omnibus idem. Fata viam invenient. Stygii per flumina fratris, per pice torrentis atraque voragine ripas adnuit et totum nutu tremefecit Olympum. Hic finis fandi. Solio tum Iuppiter aureo surgit, caelicolae medium quem ad limina ducunt. Interea Rutuli portis circum omnibus instant sternere caede viros et moenia cingere flammis. At legio Aeneadum vallis obsessa tenetur, nec spes ulla fugae. Miseri stant turribus altis nequiquam et rara muros cinxere corona Asius Imbrasides Hicetaoniusque Thymoetes Assaracique duo et senior cum Castore Thymbris, prima acies; hos germani Sarpedonis ambo et Clarus et Thaemon Lycia comitantur ab alta. Fert ingens toto conixus corpore saxum, haud partem exiguam montis, Lyrnesius Acmon,
Abbreviated transcription (Latin):
Postquã omĩs longe comitũ p̃cesseratordo:
Substitit aeneas gemituq haec addidit alto
Nos alias hinc ad lacrimas eadẽ horrida belli
Fatauocant: salue eternũ mibi maxime palla
&ternũq uale nec plura effat᷑. ad altos
Tendebat muros: gressũq in castra ferebat
Lamq oratores aderant exurbe latina
Uelati rumis oleȩ ueniãq roganes:
Compora ꝑ cãpos ferro quȩ fusa iacebant.
Redder& : actumulo sin er& succedere terrȩ:
Nullũ cũ uicdis certanĩ: & ȩchere cassis.
Parcer&: bospitib. quondã socerisq uocatis
Quos bonus aneas haud asꝑ nanda p̃cantes
Sstquit᷑ uenia & ũbis haec insuꝑ addit.
Que nã uos tanto fer tuna in digna latim
mplicut belo. quinos fugatis amacadri
aes ne gx animis & maris ferc eampais

Expanded text:
Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, Postquam omnis longe comitum praecesserat ordo, substitit Aeneas gemituque haec addidit alto: Nos alias hinc ad lacrimas eadem horrida belli fata vocant: salve aeternum mihi, maxime Palla, aeternumque vale. Nec plura effatus ad altos tendebat muros gressumque in castra ferebat. Iamque oratores aderant ex urbe Latina, velati ramis oleae veniamque rogantes: corpora, per campos ferro quae fusa iacebant, redderet ac tumulo sineret succedere terrae; nullum cum victis certamen et aethere cassis; parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit: Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis