comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ependimꝰ. nicħ in nr̃o malo accepimꝰ: sui uide expe¬
dit cui loqui. cui ñ uita corm̃tũ: Nicħ inuemies tam
manifeste utilitatis. ꝙ ñ in contͣriũ tͣnseat. culpa: sic
uentos qͦ nat᷑a bono fut᷑os inuen̾at. ipsi illos cõtͣrios
fecimꝰ. om̃s in aliq̃ nos malũ ducunt. Non eadẽ: his
⁊ illis causa soluendi. s iusta nulli. Diu̾sis enĩ irrita¬
ad cẽptandum ire impellim᷑: ut q alicui uicio naiiga¬
t᷑ Egregie platodicit. qui nob̾ cͥca exitũ iamcestiũ loco

Expanded text:
erpendimus, nihil non nostro malo accepimus: cui uidere expeerpendimus, nihil non nostro malo accepimus: cui uidere expedit? cui loqui? cui non uita tormentum est? Nihil inuenies tam manifestae utilitatis quod non in contrarium transeat culpa. Sic uentos quoque natura bono futuros inuenerat: ipsi illos contrarios fecimus. Omnes in aliquod nos malum ducunt. Non eadem est his et illis causa soluendi, sed iusta nulli. Diuersis enim irritaad temptandum mare impellimur, utique alicui uitio nauigatur. Egregie
Abbreviated transcription (Latin):
classes ignota moliens: Uñħic mͥ an ille uentꝰ bellum
inuehet. Magna pars erat pacis humane maria pre¬
dudi. ñ tñ ut paulo ant̃ dicebã queri possumꝰ. de auc¬
core nr̃i dõ. sibñficia eius corrũpimꝰ. iut eẽnt contͣria
efficimꝰ Dedit ille uentos ad custodiendã celi t̾rarũ q
temꝑiẽ. ⁊ ad euocandas suppͥm̃dasq aquas. ad alendoᷤ
satoꝵ atq arboꝵ fructus. qͦs ad mat̾itatẽ cũ aliis causi̾
adducit ipsa iactacio. attͣbens cibũ in sũma ⁊ ne cor¬
peant ꝑmouens: dedit uentos ad utt̾iora noscenda
fuisset enĩ imꝑitũ aĩal. ⁊ sñ magna exꝑientia homo
rerũ. si cͥcuns crib̾etur natał soli fine: dedit uentos
ut cõmoda cuiꝰq regionis fierent cõmunia. ñ ut legi¬
ones equitẽ q gestarent. nec ut ꝑnitiosa gñtiũ arma
setͣnsueherent. Si bñficia nature utũtiũ pͣuitate ꝑ¬

Expanded text:
classes ignota moliens? Unde scio hic mihi an ille uentus bellum classes ignota moliens? Unde scio hic mihi an ille uentus bellum inuehat? Magna pars erat pacis humanae maria praecludi. Non tamen, ut paulo ante dicebam, queri possumus de auctore nostri deo, si beneficia eius corrumpimus et ut essent contraria effecimus. Dedit ille uentos ad custodiendam caeli terrarumque temperiem, ad euocandas supprimendasque aquas, ad alendos satorum atque arborum fructus, quos ad maturitatem cum aliis causis adducit ipsa iactatio attrahens cibum in summa et ne torpeant permouens. Dedit uentos ad ulteriora noscenda: fuisset enim imperitum animal et sine magna experientia rerum homo, si circumscriberetur natalis soli fine. Dedit uentos, ut commoda cuiusque regionis fierent communia, non ut legiones equitemque gestarent nec ut perniciosa gentes arma transueherent. Si beneficia naturae utentium prauitate p
Abbreviated transcription (Latin):
exercit᷑ ñ uincet cũ impleu̾it. Sic alexander uit̾ior
bactris. ⁊ indis. uolet q̃retq qͥd sit ultͣ magnũ ma¬
re.⁊ indignabr̃ eẽ aliqͥd uitunũ sibi. Sc cͣssũ auari¬
tia
parthis dabit. Non horreb̾ reuocantis diras tͥbuni nõ
cẽpestates lõgissimi maris: ñ cͥca eufratẽ p̃saga fulim¬
na ⁊ deos resistñtes. Phoĩum ideoꝵ iras ad aurũ ibit᷑.
qͦ ñ mito quis dixerit rerũ nat᷑a meliꝰ acturã fuisse no¬
b̾cum si uentos flare uetuisset. imhibito discursu fu¬
rentiũ: in sua ꝙͣ t̾ra stare uississet. Si nicħ aliud certe
suo qͥsꝙ tm̃ ac suoꝵ malo nasce̾nt᷑. Nc̃ parũ mͥ domes¬
tica ext̾nis qͦ laborandũ:. Nulla t̾ra tã longe remota
i que ñ remitt̾e aliqͥuẽ suũ malũ possit Uñ scio an nẽ
aliqͥs magne gentis in abdito dñs fortune indulgen¬
tia tumens: ñ contineat intͣ tͣminos arma an paret

Expanded text:
exercitus non uincet, cum impleuerit. Sic Alexander ulterior exercitus non uincet, cum impleuerit. Sic Alexander ulterior Bactris et Indis uolet quaeretque quid sit ultra magnum mare, et indignabitur esse aliquid ultimum sibi. Sic Crassum auaritia Parthis dabit, non horrebit reuocantis diras tribuni, non tempestates longissimi maris, non circa Euphratem praesaga fulmina et deos resistentes: per hominum et deorum iras ad aurum ibitur. Ergo non immerito quis dixerit rerum naturam melius acturam fuisse nobiscum, si uentos flare uetuisset et inhibito discursu furentium in sua quemque terra stare iussisset: si nihil aliud, certe suo quisque tantum ac suorum malo nasceretur; nunc parum mihi domestica, externis quoque laborandum est. Nulla terra tam longe remota est quae non emittere aliquod suum malum possit: unde scio an nunc aliquis magnae gentis in abdito dominus, fortunae indulgentia tumens, non contineat intra terminos arma, an paret
Abbreviated transcription (Latin):
indelicet ad mortes nr̃as t̾ra late patet. Ninis delicate
fortuna nos tractat. Nunis dura dedit nob corꝑa.
felicẽ ualitudinẽ. ñ depopulat᷑ nos casus incurrẽs.
Cmetiri cuiq annossuos ex cõmodo licet. ⁊ ad senec¬
tutẽ decurrere. Itaq eamꝰ inpelagꝰ.iuocemꝰ in nos
fata cessantia. Miseri qͥd q̃ritis mortẽ. q̃ ubiq suꝑ::
petet illa nos. ⁊ exlectulo s ĩnocentes petat. occupa¬
bit uos in ur̃a domo. s occupet nullũ molientes ma¬
tũ. huͦ quid alud qͥs dix̾it qͣm insaniã. cͥcũferre ꝑi¬
cula ⁊ ruere in ignotos. qͣatũ sn̾ iniuria occͣrentia
deuastantẽ. ac ferar̃ more occide. quẽ ñ odis: Illis
tñ in ultionem. aut ex fame morsus : nossñ ulla par¬
simonia nr̃i alieni q sanguinis mouemꝰ manũ. et
nauigia deducimꝰ salutẽ cõmittimꝰ fluctib. Scdoᷤᷤ
optamꝰ uentos quoꝵ felicitas : ad bella ꝑferri: quo

Expanded text:
uidelicet ad mortes nostras terra late patet. Nimis delicate uidelicet ad mortes nostras terra late patet. Nimis delicate fortuna nos tractat, nimis dura dedit nobis corpora, felicem ualetudinem; non depopulatur nos casus incurrens, emetiri cuique annos suos ex commodo licet et ad senectutem decurrere: itaque eamus in pelagus et uocemus in nos fata cessantia. Miseri, quid quaeritis? mortem, quae ubique superest? Petet illa uos et ex lectulo, sed innocentes petat; occupabit uos in uestra domo, sed occupet nullum molientes malum. Hoc uero quid aliud quis dixerit quam insaniam, circumferre pericula et ruere in ignotos, iratum sine iniuria occurrentia deuastantem ac ferarum more occidere quem non oderis? Illis tamen in ultionem aut ex fame morsus est: nos sine ulla parsimonia nostri alienique sanguinis mouemus manum et nauigia deducimus, salutem committimus fluctibus, secundos optamus uentos, quorum felicitas est ad bella perferri. Quou
Abbreviated transcription (Latin):
tium llelauentis damꝰ bellũ petit᷑i. ⁊ ꝑiclitam᷑ ꝑicłi
causa. inc̾tam fortunam exꝑim᷑. uim tẽpestatũ. nul¬
la ope humana suꝑabilẽ. ⁊i mortẽ sñ spe sepulture:
ñ erat tanti si ad pacem ꝑ ista ueherem᷑ Nc̃ cũ eua¬
serimꝰ tot scopulos latentes. i insidias uadosi maris.
cũ effugimꝰ ꝓcellosos desuꝑ montes. ꝑ quos p̃ceps in
nauigantes uentꝰ inpĩgit᷑ cũ inuolutos nubilo dies. ⁊
mnb̾ ac tonitͥb horridas nottescũ curbinib diulsa
nauigia. quis erit in eiꝰ laboris ac metꝰ fructꝰ qͥs nos fes¬
sos tot mał portꝰ excipiet: Bellum scilicet. iobuius in
littore hostis. ⁊ trucidande gs̃. tracture q magna ex
parte uictorẽ. ⁊ antiquarũ urbiũ flãma. Quid in ar¬
ma cogimꝰ popłos: quid exercitꝰ scͥbimus. direct᷑os aci¬
em in mediis fluctib: quid maria inquietamꝰ: par̃

Expanded text:
tium? Uela uentis damus bellum petituri et periclitamur periculi tium? Uela uentis damus bellum petituri et periclitamur periculi causa, incertam fortunam experimur, uim tempestatum nulla ope humana superabilem et mortem sine spe sepulturae. n erat tanti, si ad pacem per ista ueheremur: nunc cum euaserimus tot scopulos latentes et insidias uadosi maris, cum effugerimus procellosos desuper montes, per quos praeceps in nauigantes uentus impingitur, cum inuolutos nubilo dies et nimbis ac tonitribus horridas noctes, cum turbinibus diuulsa nauigia, quis erit huius laboris ac metus fructus, quis nos fessos tot malis portus excipiet? Bellum scilicet et obuius in litore hostis et trucidandae gentes tracturaeque magna ex parte uictorem et antiquarum urbium flamma. Quid in arma cogimus populos? Quid exercitus scribimus directuros aciem in mediis fluctibus? Quid maria inquietamus? Parum
Abbreviated transcription (Latin):
cua ⁊ mixta seruandis uentilarent᷑ nͥ eẽt qͣ segetẽ exci¬
taret. ⁊ latentẽ frugẽ ruptis uelam̃tis sius que follicu¬
los agͥcole uocant adaꝑiret: qͥd q̃ omĩb int̃ se ppłis cõm̾¬
tium dedit. ⁊ gc̃ dissipatas locis miscuit. Ingñs nature
bñficiũ: si illud in ĩuiriam suã ñ u̾tat hoĩum furer
Hc̃ qͥ decens maiori uulgo dictatũ: ⁊ a cito liuio posi¬
⁊̃ necessariũ ÷ ñ pot̾ his repensari que in ꝑnitiẽsuam
gn̾is humam dem̃tia excogitat. S ñ ideo ñ st̃ ista na¬
tura bona: siuicio male utñtium nocent. ñ in ħ ꝓui¬
dñtia ac dispositor ille mundi di aera uentis exercen¬
dũ dedit. ullos ab omĩ parte neqͥdeẽt situ sqͣlidum
effudit. ut nos classes partẽ freti occupaturas cõplere¬
mꝰ milite armato: i hostẽ in mari. aut pꝰ mare q̃rere¬
mꝰ. Que nos dem̃tia exagitat ⁊ in mutuũ cõponit exi¬

Expanded text:
cua inmixta seruandis uentilarentur, nisi esset quod segetem excicua inmixta seruandis uentilarentur, nisi esset quod segetem excitaret et latentem frugem ruptis uelamentis suis folliculos agricolae uocant adaperiret? Quid, quod omnibus inter se populis commercium dedit et gentes dissipatas locis miscuit? Ingens naturae beneficium, si illud in iniuriam suam non uertat hominum furor! Nunc quod de C. Mario uulgo dictatum est et a Tito Liuio posiet necessarium est non potest his repensari quae in perniciem suam generis humani dementia excogitat. Sed non ideo non sunt ista natura bona, si uitio male utentium nocent: non in hoc prouidentia ac dispositor ille mundi deus aera uentis exercendum dedit et illos ab omni parte, ne quid esset situ squalidum, effudit, ut nos classes partem freti occupaturas compleremus milite armato et hostem in mari aut post mare quaereremus. Quae nos dementia exagitat et in mutuum componit exi
Abbreviated transcription (Latin):
liam: chagreꝰ galliã cͥcius: ciuiedificia qͣssanti. tam̃
incole gr̃as agunt. tamꝗͣ salubritatẽ celi sui debeãt
ei Iunis certe augustꝰ templũ illi cũ in gallia mo¬
raret᷑ i uouit. ⁊ fecit Infinitũ: si singłos uelĩ pseqͥ
hulla enĩ ꝓp̾e modũ regio: que ñ hãt aliquẽ flatũ ex
ex ima causa uentos aut inuenit: aut ꝑ diu̾sa disposu¬
it s pͥmũ ut aera ñ sinerent pigrescere s assidua uexa¬
tione utilem redd̾ent uitalẽ q tͣcturis. dem̃ ut imbitᷤᷤ
t̃ris subministͣrent. id q nunios cõpesc̾e̾nt: Nã mͦ ad¬
ducunt nubes. mͦ deducunt. ut ꝑ totũ orbem pluuie
diuidi possent. In italiam aust̃ impellit. aqͥlo in affri¬
cam reicit. Ethesie ñ patunt᷑ ap̃ nos nubes consist̾e.
Idẽ ꝑ cotã indiam ⁊ echiopiam. ꝯtinuis ꝑ id tẽpus a qͥs
irrigant Quid ꝙ fruges ꝑcipi ñ possent. n flatu suꝑua¬

Expanded text:
liam crageus, Galliam circius cui aedificia quassanti tamen liam crageus, Galliam circius cui aedificia quassanti tamen incolae gratias agunt, tamquam salubritatem caeli sui debeant ei: diuus certe Augustus templum illi, cum in Gallia moraretur, et uouit et fecit. Infinitum est, si singulos uelim persequi; nulla enim propemodum regio est quae non habeat aliquem flatum ex ex una causa uentos aut inuenit aut per diuersa disposuit, sed primum ut aera non sinerent pigrescere sed assidua uexatione utilem redderent uitalemque tracturis, deinde ut imbres terris subministrarent idemque nimios compescerent. Nam modo adducunt nubes, modo deducunt, ut per totum orbem pluuiae diuidi possint: in Italiam auster impellit, aquilo in Africam reicit, etesiae non patiuntur apud nos nubes consistere; idem totam Indiam et Aethiopiam continuis per id tempus aquis irrigant. Quid, quod fruges percoqui non possent, nisi flatu superua
Abbreviated transcription (Latin):
li latere simiꝰ: aquilo: medius septẽt̾o imꝰ trachias hu¬
icder ap̃ nos uocabulũ: amidiano are euronothꝰ ÷ demñ
qͣm sex. Qui xii. uentos eẽ dixert̃. ħ secuti st̃ cotidem
uentoꝵ eẽ. qͦt celi discͥmina. Celumaũ diuidit᷑ incͥcu¬
los quinq. qui ꝑ muidi cardines eunt. ÷ septẽtͥonał. ÷¬
i. his sextꝰ accedit. qui suꝑiorẽ partẽ mundi ab inferi¬
ore sec̾nit. Ut scis enĩ dimidia pars mundi sẽꝑ supra
alii finientẽ adiciendus : adhuc midianꝰ cͥculus qui
oritonta rectis anguł segͥat: ex his quidã cͥculi intͣns¬
u̾sa cͣrunt. ⁊ alios int̾uentu suo scindunt. Neceẽ ÷ aũ
tot aeris discͥmina eẽ. quot partes. Eͣu orizon siue fi¬
discͥmina accipit: ⁊ totidẽ facit uentos. qͥdã st̃ qͦrũ¬
dam locoꝵ ꝓpͥ. qui ñ tͣnsmittunt s in ꝓximũ feit̃.
Nõ: illis alat̾e uniu̾si mundi impet᷑ aͥ taburꝰ apuli¬
am infestat: calabriã. iapix: athenas: ciron: ꝓanphi¬

Expanded text:
li latere summus est aquilo, medius septemtrio, imus G–thrascias: huic deest apud nos uocabulum. A meridiano axe G–euronotos est; deinde quam sex. Qui duodecim uentos esse dixerunt, hoc secuti sunt, totidem uentorum esse quot caeli discrimina. Caelum autem diuiditur in circulos quinque, qui per mundi cardines eunt: est septemtrionali. His sextus accedit, qui superiorem partem mundi ab inferiore secernit ut scis enim, dimidia pars mundi semper supra,alii finientem. Adiciendus est adhuc meridianus circulus, qui horizonta rectis angulis secat. Ex his quidam circuli in transuersa currunt et alios interuentu suo scindunt; necesse est autem tot aeris discrimina esse quot partes: ergo G–horizon, siue fidiscrimina accipit et totidem facit uentos. Quidam sunt quorundam locorum proprii, qui non transmittunt sed in proximum ferunt; non est illis a latere uniuersi mundi impetus: atabulus Apuliam infestat, Calabriam iapyx, Athenas sciron, Pamphy
Abbreviated transcription (Latin):
horaꝙͣ. Mira uelocitas eiꝰ ⁊ mira breuitas: Pret̾ea ui¬
olentiꝰ celius ꝙ int̾ra cͥcaq eã uoluit᷑. qͦexcelsior. eo so¬
sũ trahit. solueret᷑. qͥd enĩ: ula cõu̾sione mundicita¬
tiꝰ ac oĩm uentoꝵr in unũ cõgesta uis disiparet᷑ ic̃re
solida fortisq cõpages ne cũ particła aeris torti pd̾ea

Expanded text:
hora quidem: mira uelocitas eius et mira breuitas est. Praeterea uihora quidem: mira uelocitas eius et mira breuitas est. Praeterea uiolentius celeriusque in terra circaque terram uoluitur; quo excelsior, eo sorsum trahit solueretur: quid enim est illa conuersione mundi citatius? Hac omnium uentorum in unum congesta uis dissiparetur et terrae solida fortisque compages, nedum particula aeris torti. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
ilłusq in nubilũuis:. Cometas aũ ĩmixtos stelł ui
am̃s ꝑ suꝑiora labentes. aͣ ui similȩ ñ ⁊ in cm̃ spatiũ
ꝑseuerare tbinẽ. qͥ qͦ maior: mat᷑uis corrũpit᷑. utrũ¬
miliores illi comete ob ħ ut putant ñ exeũt altus.
qr plꝰ t̾reni hũt. Grauitas illos sua in ꝓximo tenet: at¬
qͥ neceẽ ⁊ ĩ hiscometis diut᷑ norib celsiorib ꝙ plenior
mat̾ia sit: neq enĩ cͥuitiꝰ apparerẽt. nͥmaiorib nutri¬
m̃tis sustinent᷑ dicebã mͦ ñ posse diuu̾ticẽ ꝑmane̾ nec
supͣlunã. aut usꝙ instellar̃ locũ cresce. nẽpe efficit thi¬
ceit. nulla aũ tẽpestas magna ꝑdurat: ꝓcelle qnͣto
piꝰ hñt uiriũ cãtominꝰ cp̃ris uenticũ ad s̃mũ uene¬
runt: remittunt᷑ oĩ uiolẽtia neceẽ ÷ ipsa cõaitatione
inexitiũ suitu̾dant: nemo tꝰbinẽ itaq eoto die uidit ne

Expanded text:
illis usque in nubilum uis est; cometas autem immixtos illis usque in nubilum uis est; cometas autem immixtos i simile non est in tantum spatium perseuerare turbinem, qui quo maior est maturius corrumpitur. Utrummiliores illi cometae ob hoc ut putat non exeunt altius ia plus terreni habent grauitas illos sua in proximo tenet: atqui necesse est in his cometis diuturnioribus celsioribusque plenior materia sit; neque enim diutius apparerent, nisi maioribus nutrimentis sustinerentur. Dicebam modo non posse diu uerticem permanere nec supra lunam aut usque in stellarum locum crescere. Nempe efficit turbicedit; nulla autem tempestas magna perdurat procellae, quanto plus habent uirium, tanto minus temporis; uenti, cum ad summum uenerunt, remittuntur; omnia uiolenta necesse est ipsa concitatione in exitum sui tendant. Nemo itaque turbinem toto die uidit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
diq t̾ra efflauit. cũ inimũ coit. ipsa discordia corpo¬
rũ. sp̃m u̾sat in tͦbinẽ. Tc̃ illa uis uenti cͥcũ euntis qͥc¬
qͥd intͣ se cõphñdit. cursu suo accendit. i leuat ĩ altũ.
ac tãdiumanet. splendor ignis exp̃sui ꝗͣ dui alim̃ta
sufficiunt. qͥb desinentib ⁊ ipse subsidit: qͥhdicit.
ñ notat qͣł sit cͦbinũ cͦsus. ⁊ qͣł cometarũ: illoꝵ rapidꝰ
acuiolentꝰ ⁊ ipsis uentis citatior÷. cometaꝵ lenis. ⁊qͥ
taꝵ aũ. cõpositꝰ. ⁊ destinatũ it̃ carpens. Nũqͥs nr̃m cre¬
det lunã aut qͥnq nda rapi uento aut turbine rota
cometas idẽ cͣnsferamꝰ. ñ cõsuse nec tumultuose eũt.
ut aliqͥs credat illos causis tbulentis i in c̃stantib pelli:
deiñ . ĩ si u̾tices isti cõp̃hñde t̾rena humida q i ex humi¬
liin altũ expͥme̾ possent. ñ cñ supͣ lunã efferrẽt. Oĩs

Expanded text:
dique terra efllauit, cum in unum coit, ipsa discordia corpodique terra efllauit, cum in unum coit, ipsa discordia corporum spiritum uersat in turbinem; tunc illa uis uenti circumeuntis quicquid intra se comprehendit cursu suo accendit et leuat in altum, ac tam diu manet splendor ignis expressi quamdiu alimenta sufficiunt; quibus desinentibus et ipse subsidit. Qui hoc dicit, non notat qualis sit turbinum cursus et qualis cometarum: illorum rapidus ac uiolentus et ipsis uentis citatior est, cometarum lenis et qui tarum autem compositus et destinatum iter carpens. Num quis nostrum crederet lunam aut quinque sidera rapi uento aut turbine rotarcometas idem transferamus: non confuse nec tumultuose eunt, ut aliquis credat illos causis turbulentis et inconstantibus pelli. Deinde, etiamsi uertices isti comprehendere terrena umidaque et ex humili in altum exprimere possent, non tamen supra lunam efferrent: omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ ͥmũ siuent᷑ in causa eẽt: ñ ꝙͣ cometes sñ uẽto
appareret: nc̃ aũ ⁊ qͥetissimo aere apꝑaret: dem̃ si uẽto
fieret cũ uẽto cad̾et. ⁊ siuẽto incrꝑet. cresceret uento.
C̃oq eẽt ardñtior: quo ille incitatior: his accedit illud
qͦ qͥ uentꝰ multas aeris partes impellit cometesuno
loco apparet: ⁊uentꝰ in sublime ñ ꝑuenit. comete aũ
arida ferentes. celsiorẽ petunt partẽ. ⁊ in editiora
celi aqͥlone pellant᷑: si illo aqͥlo ꝓpelłet. ad midiem
semꝑ agerent᷑ qͦ uent᷑ hic nitit᷑ at qͥ uarie cucͣreit᷑.
alii in ortũ alii in occasũ. om̃s inflexũ: q it̃ ñ daret
uent᷑. deiñ si aqͥlonis illo ĩpetꝰ at̾ris in altũ leuaret
aliis uentis ñ orirent᷑ comete. atdͥ oruint᷑. Illã nc̃ ro̾¬
nem eiꝰ utraq enĩ utit᷑ refellamꝰ: qͥcqͥd huinidi ari¬

Expanded text:
dicuntur. Primum si uentus in causa esset, numquam cometes sine uento dicuntur. Primum si uentus in causa esset, numquam cometes sine uento appareret: nunc autem et quietissimo aere apparet. Deinde si uento fieret, cum uento caderet; et si uento inciperet, cresceret uento eoque esset ardentior quo ille incitatior. His accedit illud quoque quod uentus multas aeris partes impellit, cometes uno loco apparet; et uentus in sublime non peruenit, cometae autem arida ferentes celsiorem petant partem et in editiora caeli aquilone pellantur. si illos aquilo propelleret, ad meridiem semper agerentur, quo uentus hic nititur: atqui uarie cucurrerunt, alii in ortum, alii in occasum, omnes in flexum; quod iter non daret uentus. Deinde si aquilonis illos impetus a terris in altum leuaret, aliis uentis non orirentur cometae: atqui oriuntur. Illam nunc rationem eius utraque enim utitur refellamus: Quicquid umidi ari
Abbreviated transcription (Latin):
tas eẽ credebant. hãc habetis diffr̾am. q̃ his contumꝰ ig¬
nis : cetis sparsus : c̃bes enĩ flãmã eqͣlẽ hñt nec uilo laco
int̾missã aut languidã In uttimis uͦ parcib coactã ꝗͣ¬
lẽ fuisse in illa de qͣ mͦ reculi. callistenes tͣait duoid̃t
epigenes cometaꝵ gn̾a sunt: alii ardorẽ undiq effũ¬
dũt. nec locũ mutant: alii inunã partẽ ignẽ uagũ
in modũ come porrigũt. istelł pret meant. qͣles duo.
etate nr̃a uisi st̃: illi pͥores cͥniti undiq ⁊i ĩnoti bumi¬
lesfere st̃. ihisdẽ causis quib t̾bes faces ꝙ cõfiant᷑. exĩ¬
tẽpie aeris t̾bicti multa secũ arida humida ꝙ dris ex
se positũ aera. plenũ a lim̃tis idoneis igni. Dem̃ ꝓpel¬
lem ex nttido. ne ex aliq̃ causa resiuat rursũ ac remit
locũ inflãmare. Uidiñs enĩuentos ꝑ cõpłes dies. ad cõs
ro̾ne hos cometas existimat. qͣfiũt ignes cͦbine eiecti:
munt᷑. hide tra in suꝑiora eluctant᷑: adu̾s ħ multa

Expanded text:
am quod his continuus ignis est, ceteris sparsus? Trabes enim flammam aequalem habent nec ullo loco intermissam aut languidam, in ultimis uero partibus coactam, qualem fuisse in illa de qua modo rettuli Callisthenes tradit. Duo, inquit Epigenes, cometarum genera sunt: alii ardorem undique effundunt nec locum mutant, alii in unam partem ignem uagum in modum comae porrigunt et stellas praetermeant quales duo aetate nostra uisi sunt. Illi priores criniti undique et immoti humiles fere sunt et isdem causis quibus trabes facesque conflantur ex intemperie aeris turbidi multa secum arida umidaque terris ese positum aera plenum alimentis idoneis igni, deinde propellere et niti, donec ex aliqua causa refluat rursus ac remittlocum inflammare: uidemus enim uentos per complures dies ad constiprimam, eadem fieri ratione hos cometas existimat qua fiunt ignes turbine eiecti; muntur, hi de terra in superiora eluctantur. Aduersus haec multa
Abbreviated transcription (Latin):
dicat iste. qͥ mũdo cã firma lacunaria ĩ pouint. qͥd sit.
qr̃ credamꝰ illi cãtã eẽ cͣssitudinẽ celi qͥd fuit ꝙ illo
tã solida corꝑa adduceret. ⁊ ibi decine̾t: dem̃ qͣ tante
cͣssitudinis : necce̾e: ut magni pondis sit: quomꝰ gͦ
insũmo manẽt gͣuia: quomꝰ illa moles ñ descendit.
⁊ se one suo fnͣgit: fieri enĩ ñ pot̃. ut tanta uis pondis
ꝙͣtam ille substituit: pendeat. ⁊ leuib ĩnixa sit.
nenlus extͥnsecꝰ aliqͣ eẽ retinacła. quib ead ꝓhibeat᷑
nec rursus de medio aliq̃ eẽ oppo siti. q ĩmies corpꝰ

Expanded text:
dicat iste, qui mundo tam ferma lacunaria imposuit, quid sit dicat iste, qui mundo tam ferma lacunaria imposuit, quid sit quare credamus illi tantam esse crassitudinem caeli. Quid fuit quod illo tam solida corpora adduceret et ibi detineret? Deinde quod tantae crassitudinis est, necesse est et magni ponderis sit: quomodo ergo in summo manent grauia? Quomodo illa moles non descendit et se onere suo frangit? Fieri enim non potest ut tanta uis ponderis, quantam ille sustinuit, pendeat et leuibus innixa sit.ecus esse aliqua retinacula quibus cadere prohibeatur, nec rursus de medio aliquid esse oppositi quod imminens corpus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt cale qͥ mediũ int duas stellas spatiũ cõfundetur
eq̃ cico dilab̾et᷑ utiq ñ intm̃ mane̾t qntũ mora¬
hassolas obseruatas eẽ. Cet̾m innum̾abiles ferri ꝑ oc¬
cuitũ. aut ꝓpt̃ obscuritatẽ luminis nob̾ ignotas aut
ꝓpt̃ cͥculoꝵ positionẽ talẽ ut tc̃ demũ cũ ad extrema
eoꝵ uenere uisant᷑ sͦ int̾curit̃ quecdã stelle ut ait uo¬
uisnoue. q̃ lum̃ suũ cõstantib misceant. ⁊ maiorẽ qͣm
sũma celi hora solidissima: in modũ tectidurata. &
atti cͣssiq corꝑis qͥ athoui cõgesti ꝙ coac̾uatiq feceit̃
huic ꝓxima suꝑficies ignea ÷ ita cõpacta ut solui uici¬
ariq ñ possit. ht̃ cñ spiram̃ta quedã ⁊ qͣsi fenesti ꝑ aͣs
ex parte ext̾iore mũdi influant ignes. ñ tã magniut
int̾ora cõtbent rursus ex mundo. in ext̾iora labunt᷑.
utͣ mũdũ iacente mat̾ia. Soluẽ ista qͥd aliud: qͣm
magnũ exerte iinuẽtũ iactare brachia uelĩ tñ mͥ

Expanded text:
et tale quo medium inter duas stellas spatium confunderetur, aeque cito dilaberetur; utique non in tantum maneret quantum morahas solas obseruatas esse; ceterum innumerabiles ferri per occultum aut propter obscuritatem luminis nobis ignotas aut propter circulorum positionem talem ut tunc demum, cum ad extrema eorum uenere, uisantur. Ergo intercurrunt quaedam stellae, ut ait, nobis nouae, quae lumen suum constantibus misceant et maiorem quam summa caeli ora solidissima est, in modum tecti durata et alti crassique corporis, quod atomi congestae coaceruataeque fecerunt. Huic proxima superficies ignea est, ita compacta ut solui uitiarique non possit; habet tamen spiramenta quaedam et quasi fenestras per quas ex parte exteriore mundi influant ignes, non tam magni ut interiora conturbent, rursus‹que› ex mundo in exteriora labantur: ultra mundum iacente materia. Soluere ista quid aliud est quam manum exercere et in uentum iactare brachia? Velim tamen mihi
Abbreviated transcription (Latin):
sub claudio. quẽ sub augꝰto uidimꝰ ne hc̃ qͥ sub nerone
cesare apparuit. i cometis dͥexͣxit infamiã illisimilem
ame dissimil es colore Anis rubor: sñ ulla luce aluscã¬
dor ipurũ liqͥdũ q lum̃ alis flãma ⁊ ħ ñ sinceronec
teruiss multũ cͥca se uosens fumidi ardoris aluenti
qͥdã minaces qͥ om̃ p̃se futuri sangͥnis fert̃. himiu¬
unt augent ꝙ lum̃suũ quẽ aimotũ alia sida q̃ clari¬
ora descende st̃ maiora q qi ex loco ꝓpiore uisunt. mi¬

Expanded text:
ub Claudio quem sub Augusto uidimus, nec hunc qui sub Nerone Caesare apparuit et cometis detraxit infamiam illi similem ine, dissimiles colore: aliis rubor est sine ulla luce, aliis candor et purum liquidumque lumen, aliis flamma et haec non sincera nec tenuis sed multum circa se uoluens fumidi ardoris; cruenti quidam minaces, qui omen post se futuri sanguinis ferunt. Hi minuunt augentque lumen suum quemadmodum alia sidera, quae clariora cum descendere sunt maioraque, quia ex loco propiore uisunt
Abbreviated transcription (Latin):
ria citius calefiunt. si ħ foramina occulta. i ocłos
effugientia ⁊ ccłius feruorẽ sentiant. i ꝓpt̾ easdẽ.
angustias quicqͥd receꝑunt. tardius reddant. hec
omi humore fex ima: ita inaere spississima q̃ꝙ desi
risꝙ mat̾ie sunt: ħ fid duis custodire calorẽ receptũ
edttior aer quolongius a t̾rarũ colluiue recessit. sin
c̾ior purior puriorq ÷. Itaq solem ñ retinet. s uelut
ꝑmnane t̾nsmiteit Iominus calefit: cont̾ quidã aũt
Sacumina montiũ ħ calid̾iora eẽ debe. qͦ ꝓpiora soli
st̃ quimͥ undsir errare q̃ apẽninũ ⁊ alpes ⁊ alios notos
ob eximiã altitudinẽ montis in tm̃ putant crescere
utt ilłoꝵ magnitudo sentire soł uiciniã possit. Excel¬
pexeris. manifesta ⁊ omĩum humilitas. Intͣ se umaũ¬
tur iumcunt Cet̾um intm̃ nicħ attollit᷑. ut in colłõ¬
ne tocuis ulla sit uł maximis portio: q nͥ eẽt. ñ drẽmꝰ

Expanded text:
ria citius calefiunt, sic haec foramina occulta et oculos ria citius calefiunt, sic haec foramina occulta et oculos effugientia et celerius feruorem sentiant et propter easdem angustias, quicquid receperunt, tardius reddant.". Haec omni umore faex ima est, ita in aere spississima quaeque desidrisque materiae sunt, hoc fidelius custodire calorem receptum. Editior aer, quo longius a terrarum colluuie recessit, hoc sincerior puriorque est; itaque solem non retinet sed uelut per inane transmittit: ideo minus calefit. Contra quidam aiunt cacumina montium hoc calidiora esse debere, quo propiora soli sunt: qui mihi uidentur errare, quod Apenninum et Alpes et alios notos ob eximiam altitudinem montes in tantum putant crescere, ut illorum magnitudo sentire solis uiciniam possit: excelpexeris, manifesta est omnium humilitas. Inter se uincuntur et uincunt; ceterum in tantum nihil attollitur, ut in collatione to
Abbreviated transcription (Latin):
credebat. ⁊ atͣhi cantib imbres. ⁊ repelli Ꝙuorum
nicħ posse fieri tam palam: ut hui ei causa mil¬
lius philosophi scola intrandasit Unã rem ad hos
taditiam. ⁊ faue̾ te ac plaudere iuuabit. Aiunt ni¬
rtiem in ea parte aeris fieri. que ꝓpe t̾ras÷. hancenĩ
pliis hrẽ caloris ex qͣtuor causis una q omĩs t̾rarũ
euaporatio cũ multũ in se feruidi aridiꝙ hãt. h
Ecalidior quo recentioꝵ altã q̃ radũ solis at̾ra resili
pisa sunt: inuiꝰ uentis u̾bant᷑. accadit his r̾o̾ democ̾¬
ti. Omẽ corpꝰ quo solidũ: ħ calorẽ citius cõcipit. di¬
lttius seruat. Itaq si insole posuis eneũ uas. ⁊i uitre¬
uni. ⁊ argenteũ. eneo citius calor accedet. diutius
herebit: adicit elem̾ qr̃ ħ existimet fieri. his inqͥt
iniora eẽ. ⁊ tenuiorẽ ia singulis sp̃m seqͥtur ut
qͣmadmodã minora balnearia ⁊ minora milia¬

Expanded text:
credebat et attrahi cantibus imbres et repelli, quorum credebat et attrahi cantibus imbres et repelli, quorum nihil posse fieri tam palam est, ut huius rei causa nullius philosophi schola intranda sit. Unam rem ad hoc adiciam et fauere te ac plaudere iuuabit. Aiunt niuem in ea parte aeris fieri quae prope terras est. Hanc enim plus habere caloris ex quattuor causis: una, quod omnis terrarum euaporatio, cum multum in se feruidi aridique habeat, hoc est calidior quo recentior; altera, quod radii solis a terra resiliuentis uerberantur. Accedit bis ratio Democriti: "Omne corpus, quo solidius est hoc calorem citius concipit, diutius seruat. Itaque si in sole posueris aeneum uas et uitreum et argenteum, aeneo citius calor accedet, diutius haerebit." Adicit deinde quare hoc existimet fieri."His, inquit, foramina esse et tenuiorem in singulis spiritum: sequitur ut, quemadmodum minora balnearia et minora milia
Abbreviated transcription (Latin):
crudeles existimes mibes digitũ suũ bñ acuto gͣrhio
pungebat. iħ sanguinentabat. nec minꝰ ab huiꝰ agel¬
lo gnͣdo se u̾tebat qͣm ab illo in quo maiorib hosti¬
is exorata erat: ro̾nem huiꝰ rei q̃runt. alt̾i ut hoĩes
sapientissimos decet. negant posse fieri. ut cũ gͣn¬
dine aliquis paciscat᷑. i cẽpestatis munusculis re¬
dimat ꝙ̃ uis munera i dõs uineant alt̾i suspicari
ipsos anuit. eẽ in ipso sanguine uim qndam potẽ¬
tem aĩtende mibis ac repellende s qͦmͦ in tã exi¬
guo sanguine pot̾ eẽ ius tanta: ut in altũ penete.
illam sentiat nubes. qñ expeditius erat drẽ ñ¬
datiũ ⁊ fabula ÷ At deone iuditicia reddebant ĩ
ilos. quib delegata erat cura ꝓuidñde cempefta¬
tis. qđ negligentia eoꝵ iunce uapulassent aut se¬
getes ꝓcidissent ⁊ ap̃ nos i xii tabuł cauet᷑. neqͥs
alienos fructus excantasset: rudis adhuc antiqͥtas

Expanded text:
crudeles existimes nubes, digitum suum bene acuto graphio crudeles existimes nubes, digitum suum bene acuto graphio pungebat et hoc sanguine litabat; nec minus ab huius agello grando se uertebat quam ab illo, in quo maioribus hostiis exorata erat. Rationem huius rei quaerunt: alteri, ut homines sapientissimos decet, negant posse fieri ut cum grandine aliquis paciscatur et tempestates munusculis redimat, quamuis munera et deos uincant. Alteri suspicari ipsos aiunt esse in ipso sanguine uim quandam potentem auertendae nubis ac repellendae. Sed quomodo in tam exiguo sanguine potest esse uis tanta, ut in altum penetret et illam sentiant nubes? Quanto expeditius erat dicere: mendacium et fabula est. At Cleonaei iudicia reddebant in illos quibus delegata erat cura prouidendae tempestatis, quod neglegentia eorum uineae uapulassent aut segetes procidissent. Et apud nos in XII tabulis cauetur "ne quis alienos fructus excantassit". Rudis adhuc antiquitas
Abbreviated transcription (Latin):
b locis iamdistꝰbata mue i glatie fungente se fer¬
tur. id meridiane partis cepentẽ iam humidtum¬
q aera alligat. ⁊ p̃stringit. Itaq cũ pluuia futura
erat. grando fit iniuria frigoris ñ tẽꝑo mͥ qͦminꝰ
darũ nubiũ eẽ affirmant bi p̃drẽ cũ grando uen¬
turasit ħ intelligere usu ipso potuert̃. cũ colorem
nubiuĩnotassent: quẽ gͣndo tociens in sequebatur.
Iltud in credibile deonis fuisse. publice p̃positos cha¬
iarophilicas. speculatores uentine grandinnis. hi
cum signũ dedissent adeẽ iam gͣndinem. qͥd exs¬
pectas ut homines ad penulas discurrerent. aut ad
scorteas ĩ mo ꝓ sequisq alius agnũ ĩmolabat. alius
pullũ ꝓtinus ille nubes alio declinabant. cũ aliqͥd
gustassent sanguinis ħ rides. accipe q mag̃ rideas.
Siquis nec agnũ nec pullũ habebat. q̃ sũ dãpno fi¬
eri pot̾at. manꝰ sibi ĩfferebat ⁊ ne cu auidas aut

Expanded text:
bus locis iam disturbata niue et glacie frangente se ferbus locis iam disturbata niue et glacie frangente se fertur, id meridianae partis tepentem iam umidumque aera alligat et praestringit: ita quae pluuia futura erat, grando fit iniuria frigoris. Non tempero mihi qdarum nubium esse affirmant et praedicere cum grando uentura sit. Hoc intellegere usu ipso potuerunt, cum colorem nubium notassent, quem grando totiens insequebatur. Illud incredibile, Cleonis fuisse publice praepositos chalazophylacas, speculatores uenturae grandinis. Hi cum signum dedissent adesse iam grandinem, quid expectas? ut homines ad paenulas discurrerent aut ad scorteas? Immo pro se quisque alius agnum immolabat, alius pullum: protinus illae nubes alio declinabant, cum aliquid gustassent sanguinis. Hoc rides? Accipe quod magis rideas: si quis nec agnum nec pullum habebat, quod sine damno fieri poterat, manus sibi afferebat, et, ne tu auidas aut
Abbreviated transcription (Latin):
frigus i triste celum ÷. Preterea aquilone flante:
aut suũ celum hñte. minute pliuie sunt. austro
miber imꝓbior ÷. ⁊ gucte pleniores. Rem a nr̃ispo¬
sitam. nec drẽ audeo quia infirma uidr̃ nec p̃t̾ire.
Quid enĩ mali: aliqͥã ⁊ faciliori iudici scrib̾e: ĩmo
si omĩa arg̾ta ad obrusam ceꝑimꝰ exig̾e̾: silentiũ
indicet᷑. pauca enim admodũ sunt sine adu̾sario
Cct̾a ⁊si uincunt: litigant. Arunt u̾e quicqͥd cͥcasci¬
thiam ⁊ pontũ i.uii tͥonalẽ plagam glatiatũ et
astrictũ⁊ relaxari ĩ unc flumina gelata discede
tunc obrutos montes niuem soluere. Credibile ÷ gͦ
frigidos sp̃c iñ fieri ⁊ uno celo remisceri. Illud qͦꝙ
aditiunt. quod nec sum exꝑtus. nec exꝑiri cogito.
Tu qͦ censeo si uolu̾is uerum exquirere. niuẽ in ca¬
ne exꝑiaris. Minus algere aiunt pedes eoꝵ qui fyx¬
am ⁊ durã niueni calcant. qͣm eoꝵ qui ten̾auri la

Expanded text:
frigus et triste caelum est. Praeterea, aquilone flante frigus et triste caelum est. Praeterea, aquilone flante aut suum caelum habente, minutae pluuiae sunt; austro imber improbior est et guttae pleniores. Rem a nostris positam nec dicere audeo, quia infirma uidetur, nec praeterire: quid enim mali est aliquid et faciliori iudici scribere? Immo si omnia argumenta ad obrussam coeperimus exigere, silentium indicetur: pauca enim admodum sunt sine aduersario; cetera, etiamsi uincunt, litigant. Aiunt uere, quicquid circa Scythiam et Pontum et septemtrionalem plagam glaciatum et astrictum est, relaxari; tunc flumina gelata discedere, tunc obrutos montes niuem soluere. Credibile est ergo frigidos spiritus inde fieri et uerno caelo remisceris. Illud quoque adiciunt, quod nec sum expertus nec experiri cogito tu quoque, censeo, si uolueris uerum exquirere, niuem in Care experiaris: minus algere aiunt pedes eorum, qui fixam et duram niuem calcant quam eorum, qui teneram et lab
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ cuis Itane longiusilli ꝑ aera s ex ꝓxuuo lap¬
sus ÷. quar ñ ⁊ eo mͥide̾ pmittã ł anaxagoeras.
Int̾ nullos magis qm int̾ philosophos eẽ deb
equa ub̾tas. Grando nicħ aliud ⁊ qm suspensa
glaties. Hx in pruma pendens congelatio Illsi
iamfrigore infracto grando cadat. Nam ut fallar
tͥ uerũ mͥ quidem ꝑsuadet᷑ qui me usq ad m̃dati
a ħ leuiora in quib os ꝑcidi ñ ocłi erui solent. credu¬
lum p̃sto. hiemeaer riget. ⁊ ideo ñdum in aquã u̾¬
tit᷑. s inniuẽ cui aer ꝓpior⁊. Cum uer cepit mai¬
or inclinatio aerissequit᷑. ⁊ calidiore celo maiora
imbriferũ uer: uehem̃tior muttatio aeris ⁊ undi¬
q patefacti. & soluentis se ipso cẽpr̾e adiuuante.
Ob ħ ninbi graues magis. uastiq qͣm ꝑtinaces de¬
ferunt᷑. Pruma lentas pluuias ht̃ ⁊ tenues. qualeᷤᷤ
sepe solent int̾uenire: cum pluinia rara. ⁊ minuta
niuem q acdmixtã ht̃. dñis inualem diem. cũ altũ

Expanded text:
 ita non longus illi per aera sed ex proximo lapsus est. Quare non et ego mihi idem permittam quod Anaxagoras? Inter nullos magis quam inter philosophos esse debet aequa libertas: grando nihil aliud est quam suspensa glacies, nix in pruina pendens congelatio. Illuiam frigore infracto grando cadat. Nam, ut fallar tibi, uerum mihi quidem persuadetur, qui me usque ad mendacia haec leuiora, in quibus os percidi non oculi erui solent, credulum praesto: hieme aer riget et ideo nondum in aquam uertitur sed in niuem, cui aer propior est; cum uer coepit, maior inclinatio temporis sequitur et calidiore caelo maiora imbriferum uer", uehementior mutatio est aeris undique patefacti et soluentis se ipso tempore adiuuante: ob hoc nimbi graues magis uastique quam pertinaces deferuntur. Bruma lentas pluuias habet et tenues, quales saepe solent interuenire, cum pluuia rara et minuta niuem quoque admixtam habet; dicimus niualem diem, cum altum
Abbreviated transcription (Latin):
mosiora ꝗͣ st̃ uidñt᷑ sunnatãt uitro Sid̾a ãpliora
ꝑ nubẽ aspitienti uidñtur qi acies nr̃a in humido
labit᷑ nec app̃hũde qͥ uult fidelit̃ pot̾. Qđ manifes¬
tũ fiet si poclum impleũis aqͣ ⁊in id cõiec̾is anulũ.
Nã cũ ipso fundo anulꝰ iaceat. facies eiꝰ in sũa a¬
q̃ redãit᷑. Quicqͥd uidet̃ ꝑ humorẽ songe ã pliꝰ uͦ ÷
Quid mirũ maiorẽ reddi imaginẽ solis quemmibe

Expanded text:
m sunt uidentur, si innatant uitro. Sidera ampliora per nubem aspicienti uidentur, quia acies nostra in umido labitur nec apprehendere quod uult fideliter potest. Quod manifestum fiet, si poculum impleueris aqua et in id conieceris anulum: nam cum in ipso fundo anulus iaceat, facies eius in summa aqua redditur. Quicquid uidetur per umorem, longe amplius uero est: quid mirum maiorem reddi im
Abbreviated transcription (Latin):
illos nẽpe ꝑtturos. qͥd oro te refert nuꝑ ueniã ad illos.
fluit tempꝰ i auidissimos sui deserit. Nec q̃ fitt᷑um ÷
meũ ÷ nec fuit in puncto fugientis tp̃ris: pendeo et
magni ÷ modicũ fuisse: elegant̃ ille leluis sapiens
dicenti cuidã sexaginta ãnos habeo: hos in qͥt dicis sex¬
aginta qͦs ñ ħs : ne ex ħ quidẽ intelligimꝰ incõprehen¬
sibił uite cõditionẽ. cõsortẽ tp̃ris semꝑ alieni. qͥ ãnos

Expanded text:
illos nempe perituros. Quid, oro te, refert num perueniam ad illos? illos nempe perituros. Quid, oro te, refert num perueniam ad illos? Fluit tempus et auidissimos sui deserit; nec quod futurum est meum est nec quod fuit: in puncto fugientis temporis pendeo, et magni est modicum fuisse. Eleganter ille Laelius sapiens dicenti cuidam "Sexaginta annos habeo", "Hos", inquit, "dicis sexaginta quos non habes". Ne ex hoc quidem intellegimus incomprehensibilis uitae condicionem et sortem temporis sem
Abbreviated transcription (Latin):
deat: ego aũ ꝑire cuneã cũ t̃ra añmeꝑeat. cũ ista q̃¬
qͣtiunt᷑ q̃ quatiunt. ⁊ inuiriã nr̃am ñ sñ sua ueni¬
unt. helicẽ burĩ q totas mare accepit. Egede ur io
corpꝰculo timeam: supͣ oppida duo naiugat᷑ duo aut̃
q̃ nouimꝰ. q̃ in nr̃am noticiã memoria litt̾is seruata:
ꝑduxit ꝙͣ multa alia aliis locis m̃sast̃. qͦt popłoᷤᷤ aut
t̾ra: aut infra se mare inclusit: ego recusẽ infinẽ. cũ
sciã me sine fine ñ eẽ. ĩ no cũsciã omĩa eẽ finita. ego
ultimũ suspiriũ cueã: qnͣtũ potes itaq ipse ce co¬
ha̾itare lucili: cõtra metũ mortis: hic÷ qui nos humi¬
les facit ħ ÷ qͥ uitã ipsã cui parcit inqͥetat ac ꝑdit. hic
ꝯmĩa ista dilatat tr̃aꝵ motꝰ. ⁊ fulmina. q̃ omĩa c̃stãt:¬
si cogitaui̾s nicħ int̾eẽ int̾ exiguũ tempꝰ i longũ hore
st qͣs ꝑctimꝰ: ꝓuta dies eẽ. puta m̃ses. puta annos. ꝑdioꝰ

Expanded text:
ereat, cum ista quatiantur quae quatiunt et in iniuriam nostram non sine sua ueniant? Helicen Burinque totas mare accepit: ego de uno corpusculo timeam? Supra oppida duo nauigatur duo autem quae nouimus, quae in nostram notitiam memoria litteris seruata perduxit: quam multa alia aliis locis mersa sunt, quot populos aut terra aut infra se mare inclusit!: ego recusem mei finem, cum sciam me sine fine non esse? Immo cum sciam omnia esse finita, ego ultimum suspirium timeam? Quantum potes itaque, ipse te cohortare, Lucili, contra metum mortis: hic est qui nos humiles facit; hic est qui uitam ipsam, cui parcit, inquietat ac perdit; hic omnia ista dilatat, terrarum motus et fulmina. Quae omnia si cogitaueris nihil interesse inter exiguum tempus et longum. Horae sunt quas perdimus; puta dies esse, puta menses, puta annos: perdimus
Abbreviated transcription (Latin):
na uiefficiunt᷑. Solenĩ : qui ista succendit. stellaꝵ
ñ⁊ eadͥ poeñtia deiñ ncħ hoꝵ nͥ infra lunã int̾ra¬
rũ uicinia nascit᷑ suꝑiora pura i sincera st̃: ⁊ colo¬

Expanded text:
na ui efficiuntur; sol enim est qui ista succendit: stellarum na ui efficiuntur; sol enim est qui ista succendit: stellarum non est eadem potentia. Deinde nihil horum nisi infra lunam in terrarum uicinia nascitur; superiora pura et sincera sunt et colo
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾a se alt̾i applicuit. cõfuso in unũ duar̃ lumine
facies longioris sidis reddi nec ħ ⁊c̃ tm̃ euenit. cũ¬
stella ftellã attigit. s ĩ cũ apppinqͣuit. Int̾uallũ
enĩ qͣ int̾ duas ÷ illustͣcur ab utͣq. inflãmat᷑q et
longũ ignẽ efficit: his illud respondebimꝰ c̾tũ eẽ
nũm stellaꝵ mobiliũ. Solere aũ eod tp̃re ⁊ has ap¬
parere ⁊ cometẽ. ex qͦ manifestũ fit: ñ illaꝵ coitu¬
ioues mars uenem aut m̾curiũ recta linea despi
tesfte alio quin ãnis orm̃ib fieret: omĩb enĩ aliãstel¬
le ieođ signo simul st̃ si cometeꝰ fac̾et stellastelle
supueniens mom̃to eẽ desine̾t sũma enĩ uelocttas
nã int᷑ exiguũ tẽpiis cũ obscurari ceꝑunt. libari
qͣnts cełior debet fieri instelł digressio tãto nunori
posst̃. i necẽẽ: illas lexcesitatis sue separet ꝓ̃t̾ea ista
nos ucina uidñt᷑. cet̾um int̾ualł in gñtib dissidẽt

Expanded text:
altera se alteri applicuit, confuso in unum duarum lumine facies longioris sideris redditur; nec hoc tunc cum appropinquauit: interuallum enim quod inter duas est illustratur ab utraque inflammaturque et longum ignem efficit. His illud respondebimus: certum esse numerum stellarum mobilium, solere autem eodem tempore et has apparere et cometen, ex quo manifestum fit non illarum coituet Mars Uenerem aut Mercurium recta linea despictes fit; alioquin annis omnibus fieret omnibus enim aliquae stellae in eodem signo simul sunt. Si cometen faceret stella stellae superueniens, momento esse desineret. Summa enim uelocitas nam intra exiguum tempus, cum obscurari coeperunt, liberari: quanto celerior debet fieri in stellis digressio tanto minoribpossunt et necesse est illas lex celeritatis suae separet. Praeterea ista nobis uicina uidentur, ceterum interuallis ingentibus dissident:
Abbreviated transcription (Latin):
lõgiputotale eẽ debet qͣle ÷ id q̃ ignẽ efficit: cͥbinis aut
rotunda facies:. In eodẽ enĩ uestigio u̾sat᷑. ⁊ colũpne
eẽ illi oportet: at qͥ longꝰ ÷ ⁊ disiectus: minimeq simił
morbẽ coacto epigenen relinqͣmꝰ. ⁊ alioꝵ opiniones ꝑ¬
metas ñ in una parte celi aspici: nec insignifero tm̃
rint eoꝵ qͥb inmorẽ barbe flãma dependet. i eoꝵ qͥ
undiq cͥca se uelut comã spargunt: eoꝵ qͥb fusis ꝙ÷
ador acies aut hebetior : ita ut aut lucidiorẽ eẽ aut
rubicũdiorẽ .icͥnes aut mnint̾iora deductos: aut in
latã demissos s siue st̃ aliq̃ diffre̾ eoꝵ siue ñ st̃ ead̃¬

Expanded text:
longi: puto, talis esse debet quale est id quod ignem efficit; turbinis autem longi: puto, talis esse debet quale est id quod ignem efficit; turbinis autem rotunda facies est in eodem enim uestigio uersatur et columnae esse illi oportet, atqui longus est et disiectus minimeque similis in orbem coacto. Epigenem relinquamus et aliorum opiniones cometas non in una parte caeli aspici nec in signifero tantum rint eorum quibus in morem barbae flamma dependet, et eorum qui undique circa se uelut comam spargunt, et eorum quibus acrior acies aut hebetior est, ita ait aut lucidiorem esse aut rubicundiorem et crines aut in interiora reductos aut in latera demissos. Sed siue sunt aliquae differentia
Abbreviated transcription (Latin):
utiq notꝰ motu contͣrio. ht uincit᷑. ht̃ enĩsuã locus
ille u̾tiginẽ q̃ rap̃ celũ sida ꝙ attͣhit cełi q uolumi¬
ne torquet u ut des eis aliꝙͣ acuocationẽ ꝙͣ fierinul¬
lo m pot᷑. qͥa de his cometis dicet᷑ qui senis m̃sib appa¬
ruerũt. deĩ duo debent eẽ motꝰ eod loco alt̃ illi diui¬
nuis ⁊ assictuussuũ sñ int̾missione ꝑagens opꝰ. alt̾ no¬
uus ⁊ recenis ⁊ tͣbine illatꝰ. neceẽ ÷ gꝰ alt̃ alt̾i impedi¬
m̃tũ sit̃: at qͥlunaris illa orbita: cet̾oꝵ q supͣ lunã
meantiũ. motus in reuocabił:÷ nec hesitat᷑. qͥ nec re¬
sistis. nec dͥat ullã nob suspitionẽ obiecte sibi more fi¬
dẽ ñ ht̃ c̾binẽ uiolentissimũ i ꝑturbatissimũ cẽpesta¬
tis
gn̾sm medioꝰ sid̾um ordines ꝑuenire. unt̃ disposita ac
tͣnquilla u̾sari credamꝰ ignẽ cͥcũ acto tͥbine accendi ce
hc̃ expulsũ in sublime p̃bere nob̾opinionẽ sp̃emq sicdis

Expanded text:
motu contrario uincitur? Habet enim suam locus ille uertiginem, quae rapit caelum "sideraque alta trahit celerique uolumine torquet". Et ut des ei aliquam aduocationem, quod fieri nullo modo potest, quid de his cometis dicetur qui senis mensibus apparuerunt? Deinde duo debent esse motus eodem loco, alter ille diuinus et assiduus, suum sine intermissione peragens opus, alter nouus et recens et turbine illatus; necesse est ergo alter alteri impedimentum sit. Atqui ‹quia› lunaris illa orbita ceterorumque supra lunam meantium motus irreuocabilis est nec haesitat usquam nec resistit nec dat ullam nobis suspicionem obiectae sibi morae, fidem non habet turbinem, uiolentissimum et perturbatissimum tempestatis genus, in medios siderum ordines peruenire et inter disposita ac tranquilla uersari. Credamus ignem circumacto turbine accendi et hunc expulsum in sublime praebere nobis opinionem speciemque sideris
Abbreviated transcription (Latin):
timueris. nec te uelut in aliqd̃ malũ exit᷑um. tuleris
ñ tremũt t̃re. nec int̾̃ se uenti cũ magno nubiũ fra¬
gore cõcurrunt. nec incendia regiones urbesq uas¬
tant. ñ naufragioꝵ totas classes sorbentiũ metꝰ ÷: nã
arma cõtͣriis disposita uexillis. i inmutuã ꝑnitiem
multoꝵ miliũ par furor ut pestilentia. i ardũtes ꝓ¬
miscue cõmunes popłis cadñtib rogristud leue ⁊ qͥd

Expanded text:
timueris nec te uelut in aliquod malum exiturum tuleris timueris nec te uelut in aliquod malum exiturum tuleris non tremunt terrae nec inter se uenti cum magno nubium fragore concurrunt, non incendia regiones urbesque uastant, non naufragiorum totas classes sorbentium metus est, non arma contrariis disposita uexillis et in mutuam perniciem multorum milium par furor, non pestilentia et ardentes promiscue communes populis ca
Abbreviated transcription (Latin):
exitu omium: in pͥmis suũ misceat. Securꝰ aspitiet rup¬
tis cõpagib dehiscens solũ. Illa inferoꝵ regna retegan¬
tur: stabit suꝑ illã uoraginẽ intrepidꝰ fortasse qͦ debe¬
bit cade desiliet qͥd ad me qͣm magna sint qͥb ꝑeo ip
nec deoꝵ nec rerũ timore u̾sari: si despicẽ fortunã su¬
ꝑuacua ꝓmittentẽ leuia imitantẽ. si uolumꝰ tͣnqͥlle
degere. ⁊ ipsis diis de felicitate cõtrou̾siã agere. aĩam
expedito: hñda siue illã insidie siue morbi petẽt: suie
hostiũ gladii siue cadñtiũ fragor. siue ipsaꝵ ruina
t̃rarũ. siue uasta uis igniũ. urbes agrosq pari clade
cõplexa: qui uolet illã eã accipiat. qͥd aliud debeo qͣm
exeuntẽ hortari ⁊ cũbonis ħoĩb emitt̾e. uade fortit̃.
uade felicit̃. nicħ dubitauis redd̾e his ñ dere s de tẽ¬
pore ⁊ q̃stio: facis qͥ qñq faciendũ ÷: nec rogauis nec

Expanded text:
exitium omnium, in primis suum, misceat; securus aspiciet rupexitium omnium, in primis suum, misceat; securus aspiciet ruptis compagibus dehiscens solum, illa licet inferorum regna retegantur. Stabit super illam uoraginem intrepidus et fortasse quo debebit cadere desiliet. Quid ad me quam magna sint quibus pereonec deorum nec rerum timore uersari, si despicere fortunam superuacua promittentem, leuia minitantem, si uolumus tranquille degere et ipsis diis de felicitate controuersiam agere, anima in expedito est habenda: siue illam insidiae siue morbi petent siue hostium gladii siue insularum cadentium fragor siue ipsarum ruina terrarum siue uasta uis ignium urbes agrosque pari clade complexa, qui uolet illam accipiat. Quid aliud debeo quam exeuntem hortari et cum bonis ominibus emittere? "Uade fortiter, uade feliciter! Nihil dubitaueris: redderis. Non de re sed de tempore est quaestio, facis quod quandoque faciendum est. Nec rogaueris nec