comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab enom ao petẽtib talis appoi̾ta cõdicio est
ut scilic curule deberẽt inire certam̃.⁊ suꝑati
necarẽt᷑. iuctor ãt potiret᷑ optato. Et cũ iã mul¬
tos ĩ mortẽ dediss adueit pelops Tãtali regis
filiꝰ clara floridus iuuẽtute peciitq cõuigiui
uirginis dispositus sõire certamẽ. Hyppodamia
ãt cũ uidiss pelopẽ formositate eiꝰ capta myr¬
tilũ aurigã prĩs pactiõe pͥmi coitus cõrupit. A¬
lii uo dicũt clã apelope fuisse hac eadẽ pactiõe
corruptũ. Mirtilus ãt axẽ currꝰ fecit ex cera et
sic dũ c̃ent ĩstadio fracto axe currꝰ enomai pe¬
lops iuctor euasit. ⁊ sic cõuigio hyppodamnie po¬
titus ẽ GIcit barlaa ĩ annalib grecoꝵ le¬
gisse pelopez ob negatã sibi hyppodamiã aduer¬
sũ enom aũ mnisse bellũ et enomaũ fraude myr¬
tili p̾fecti sui suꝑatũ. Qui myrtilus cũ p̾ciũ frau¬
dis postularet a pelope ab eodẽ ĩ maredeiectus

Expanded text:
ab Enomao petentibus talis apposita condicio est, ut scilicet curule deberent inire certamen, et superati necarentur, victor autem potiretur optato. Et cum iam multos in mortem dedisset, advenit Pelops Tantali regis filius, clara floridus iuventute, petiitque coniugium virginis, dispositus subire certamen. Hyppodamia autem cum vidisset Pelopem, formositate eius capta, Myrtilum aurigam patris pactione primi coitus corrupit. Alii vero dicunt clam a Pelope fuisse hac eadem pactione corruptum. Myrtilus autem axem currus fecit ex cera, et sic, dum essent in stadio, fracto axe currus Enomai Pelops victor evasit; et sic coniugio Hyppodamie potitus est. Dicit Barlaam in annalibus Grecorum legisse Pelopem ob negatam sibi Hyppodamiam, adversum Enomaum inisse bellum, et Enomaum fraude Myrtili prefecti sui superatum. Qui Myrtilus cum precium fraudis postularet a Pelope, ab eodem in mare deiectus
Abbreviated transcription (Latin):
ticutiꝰ sẽtic̃tes arbitrãt᷑ ĩtelligi posse ꝓ uene̾ gcupi¬
ignisoũ ĩmaiꝰ ĩcendiũ nitit᷑ ma̾tẽ tãquã feruẽti¬
ssimũ amare dr̃. ⁊ ab eo tãquã sibi simile am at᷑
⁊ ĩ ide desideriũ iuĩgu̾t᷑ lasciuiẽtes qd̾ asole .i. a
sapiẽte iuro dũ cernit᷑ redarguit᷑ ⁊ excedẽs iusto¬

Expanded text:
tionis excutere, arbitror intelligi posse pro Venere concupiignis dum in maius incendium nititur, Martem tanquam ferventissimum amare dicitur, et ab eo tanquam sibi simile amatur, et in idem desiderium iunguntur lascivientes, quod a Sole, id est a sapiente viro dum cernitur redarguit
Abbreviated transcription (Latin):
bellis sepissi̾e ĩterueniat quẽ letũ dicit eo ꝙ ĩ
ter plenos cibo ⁊ potu ⁊ hĩc letos oriri cõsueuĩt
Raro enĩ ieiuno stomaco furẽtes cernimꝰ. Mors
⁊ ĩter hos aͣmata ẽ ⁊ cruẽto uultu uolẽs phoc ĩ¬
tende̾ crebras occisiones que ĩ bellis fu̾it ⁊ san¬
giũs Aplã effusionẽ dũ illã armatã ⁊ true̾to
ornatus tẽpli qui omĩs tendit ad oñdendaz
uictorũ miseri ⁊ ⁊ triũphãtiũ glia. qui qm̃
satis patet omittendꝰ ẽ. Sic ⁊ bellon a de qua sa¬
tis supͣdcu ẽ ubi deminerua armigera. Sup¬
ẽ de incessu martis pauca dicere cuiꝰ iniciu
⁊ furore ⁊ ira qui eius comũt cristas ẽẽ uidet᷑
qd̾ his urgẽtib absq ĩpetu ẽẽ nõ põt. ⁊ hoc s̃
descriptũ ẽ s hos iõ martis comere.i. orn ataᷤᷤ

Expanded text:
bellis interveniat, quem letum dicit, eo quod inter plenos cibo et potu et hinc letos, oriri consueverit. Raro enim ieiuno stomaco furentes cernimus. Mors etiam inter hos armata est, et cruento vultu, volens per hoc intendere crebras occisiones que in bellis fiunt, et sanguinis amplam effusionem, dum illam armatam et cruento ornatus templi, qui omnis tendit ad ostendendam victorum miseriam et triunphantium gloriam, qui quoniam satis patet omittendus est. Sic et Bellona de qua satis supra dictum est, ubi de Minerva armigera. Superest de incessu Martis pauca dicere, cuius initium a furore et ira, qui eius comunt cristas, esse videtur, quod his urgentibus absque impetu esse non potest, et hoc supra descriptum est, sed hos
Abbreviated transcription (Latin):
atq pise. et ut seruio placet atq lactan¬
dio martis fuit filius. Sane ego bellicosum
fuisse hoĩe arbitror. et ob id fictũ martis fili¬
ũ. Constat eĩ eũ aduersus pelope bellũ hũi¬
sse ⁊ apelope superatũ. Et cũ secũ uei̾ss ĩpacẽ
yppodamiã dicit seruiꝰ filiam cõuge.¬
fuisse enomai regis.Et cũ formosissĩa
peteret᷑ a multis essentq enomao uelocis¬
simi equi ut qui ex uẽtoꝵ flatu creati fuerãt

Expanded text:
atque Pise, et, ut Servio placet atque Lactantio, Martis fuit filius. Sane ego bellicosum fuisse hominem arbitror, et ob id fictum Martis filium. Constat enim eum adversus Pelopem bellum habuisse, et a Pelope superatum, et cum secum venisset in paceyppodamiam dicit Servius filiam fuisse Enomai regis, et cum formosissima peteretur a multis, essentque Enomao velocissimi equi, ut qui ex ventorum flatu creati fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
spetierũ ut ĩ libro de aĩa testat᷑ aristotile ᷤ. Ibi
ãt cognita ⁊ ĩtellecta si ꝑuolũtatẽ pacientis
fit ĩ qua libt̾as eiciendi ⁊ retine̾di ẽ ut tãquã
approbata retineat᷑ tũc firmata mẽoria. hec
rei approbate passio que iã amor sen cupido
dr ĩ appetitu sensitiuo poĩt sedẽ. Et ibidẽ uariiᷤ
agẽtib causis aliqñ a deo grandis ⁊ potens¬

Expanded text:
specierum, ut in libro De anima testatur Aristotiles. Ibi autem cognita et intellecta, si per voluntatem patientis fit, in qua libertas eiciendi et retinendi est, ut tanquam approbata retineatur, tunc firmata in memoria hec rei approbate passio, que iam amor seu cupido dicitur, in appetitu sensitivo ponit sedem, et ibidem variis agentibus causis, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
ur ignania. de uoluptate filia cupidinis
Oluptas ut ait apuleiꝰ cupidinis atq
ꝓsicis filia fuit. cuiꝰ gn̾atioĩs fabula s̃ uͥ
tato potimur ꝓcul dubio obtinuisse delectamͣ
Hãc delectacionẽ prisci uoluptatẽ uoc auere

Expanded text:
 V. De Voluptate filia Cupidinis. Voluptas, ut ait Apuleius, Cupidinis atque Psycis filia fuit, cuius generationis fabula supra,tato potimur, procul dubio obtinuisse delectamur; hanc delectationem prisci voluptatem vocavere
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ sue ĩbecillitatis hãc pestẽ mõtales mi¬
seri p̾ssi passione hac potẽtissimũ finxe̾ deũ.
quos ĩ ypolito seneca tragitus detestat᷑ di¬
cẽs. deũ c̃ẽ amorc̃ tuipi seruicio fanẽs. sixit
libido quoq libenior foret.Titulũ furori numi¬

Expanded text:
tionem sue imbecillitatis hanc pestem mortales miseri pressi passione hac potentissimum finxere deum, quos in Ypolito Seneca poeta tragicus detestatur, dicens: Deum esse amorem turpi servitio favens Finxit libido, quoque liberior foret Titulum furori numi
Abbreviated transcription (Latin):
nt passionati ĩstabilitas demõstret᷑. facile eĩ
credẽtes cupiẽtesq de passiõe ĩ passionẽ euo¬
lãt. Arcũ atq sagittas iõ ferre fingit᷑ ut insci¬
piẽtiũ repentin a captiuitas oñdat. Nã ĩ ictu
fere oculi capĩt᷑. Has aureas ẽẽ dicũt ⁊ plũbe¬

Expanded text:
monstretur; facile enim credentes cupientesque de passione in passionem evolant. Arcum atque sagittas ideo ferre fingitur, ut insipientium repentina captivitas ostendatur; nam in ictu fere oculi capiuntur. Has aureas esse dicunt et plumbe
Abbreviated transcription (Latin):
bescentib ire palã uirginitatẽ deponẽ. Et qm̃
ad limina spõsorũ ritu ueteri uariis unctiõĩb
postes ungebãt. Iuno ab unctioĩb illis unxia
appellata ẽ.⁊ sponse dem̃ uocitate u̾xores. Et de¬
iñ ut dicit albericus eo uẽtũ ẽ ut dicãt᷑ uxores.
Parturiẽtiũ at deam ĩo illã dixere dicit fulgẽ¬
tiꝰ qr diuitie quib ip̃a p̾ẽ semꝑ dese alias pa¬
riãt. Qd̾ quidẽ nõ ẽ simplicit̃ uerũ de oib ⁊ sẽp
qui imo pturiẽtiũ dea dẽa ẽ.quia luna quã ide

Expanded text:
bescentibus ire palam virginitatem deponere; et quoniam bescentibus ire palam virginitatem deponere; et quoniam ad limina sponsorum, ritu veteri variis unctionibus postes ungebant, Juno ab unctionibus illis Unxia appellata est, et sponse deinde vocitate unxores; et deinde, ut dicit Albericus, eo ventum est, ut dicantur uxores. Parturientium autem deam ideo illam dixere dicit Fulgentius, quia divitie, quibus ipsa preest, semper de se alias pariant, quod quidem non est simpliciter verum de omnibus et semper; quin imo parturientibus dea dicta est, quia luna, qu
Abbreviated transcription (Latin):
uinonez terrã ẽe ĩ qua regna mũdi cõsistere sa¬
tis patet.Ergo si ip̃a ĩ se regna tenet regnoꝵ
regina ẽ. Qõ quide ꝑ sceptrũ demostrat᷑. et hac
cadẽ rõne diuutiarũ ẽ dea. Nã aut ĩ iusceribus
metalla omĩa ⁊ p̾çiosos lapides tenet. qd̃ ꝑ ue¬
latũ caput oñdit᷑. aut ĩ superficie segetes fruc¬
tusq om̃es ⁊ pecora ĩ quib profecto cõsistũt di¬
uicie terrenoꝵ ondit ⁊ prebet. Cõuigiorũ autẽ
deã uolũt eo ꝙ ut plurimũ dote media eatur
ĩ cõuigiũ. que dos iuris uinonis ẽ ptẽa iuno¬
ne ĩ aliquib lunã ẽẽ credidere. eãq circha
humanos actus multa posse ⁊ potissime circa
motus de loco ad lccũ. et hic arbitrati st̃ Iuno¬
nez puellas nubẽtes ⁊ dedomib parẽtũ ad
sponsos euntes piter ducere. ⁊ inde iterduca
uccitata ẽ. Seu alia rõne qr ueteri more nocte
uirgines adsponsos mittere cõsueuẽ eis eru¬

Expanded text:
Junonem terram esse, in qua regna mundi consistere saJunonem terram esse, in qua regna mundi consistere satis patet. Ergo si ipsa in se regna tenet, regnorum regina est; quod quidem per sceptrum demonstratur. Et hac eadem ratione divitiarum est dea; nam autem in visceribus metalla omnia et preciosas lapides tenet, quod per velatum caput ostenditur, aut in superficie segetes fructusque omnes et pecora, in quibus profecto consistunt divitie terrenorum, ostendit et prebet. Coniugiorum autem deam volunt, eo quod ut plurimum dote media eatur in coniugium, que dos iuris Junonis est. Preterea Junonem in aliquibus lunam esse credidere, eamque circa humanos actus multa posse, et potissime circa motus de loco ad locum, et hinc arbitrati sunt Junonem puellas nubentes et de domibus parentum ad sponsos euntes per iter ducere, et inde Interduca vocitata est. Seu alia ratione, quia veteri more nocte virgines ad sponsos mittere consuevere, eis eru
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ leuitatis similitudĩe frẽs ẽẽ dicũt bheo¬
pompus u̾o ĩ cipriaco camie ⁊ ellaniꝰ i diospol¬
tichia dicũt iunonẽ a ioue uintã cathenis au¬
reis ⁊ deprauatã ĩcudib ferreis. Quos nil ali¬
ud sentire uoluisse arbitror nisi aerẽ a frigidi¬
.i. ꝓ cõtinuatas lucis successiões igni iũctũ ẽẽ.
Tulliꝰ uoͣ dicit circa hãc materiã sic. Aer autẽ
stoyti disputãt ĩteriectus ĩter mare ⁊ celũ Iu¬
nonis nomĩe cõsecratus que ẽ soror. ⁊ conux
iouis. qd̃ ⁊ similitudo ẽ etheris et cũ eo sũma cõ¬
iũctio. Effeminarũt ãt eũ iunoniq tribuerũt
quo nichil ẽ molliꝰ. ⁊cͣ. Reginã ⁊ dcã regnorũ
atq diuitiarũ ĩsuper dixere iunonẽ. Quã ful¬
gẽtiꝰ uelato capite ⁊ sceptrũ manu tenẽtẽ desi¬
gnat nil aluid ut ip̃e credo uolẽtes oñdere ꝙͣ
qua ĩ ꝑte regna cõsistãt ⁊ diuicie. Diximus eĩ

Expanded text:
tis et levitatis, similitudine fratres esse dicuntur. Theotis et levitatis, similitudine fratres esse dicuntur. Theopompus vero in Cipriaco carmine, et Ellanicus in Dyospoltichia, dicunt Junonem a Jove vinctam cathenis aureis, et depravatam incudibus ferreis. Quos nil aliud sentire voluisse arbitror, nisi aerem a frigidi, id est, per continuatas lucis successiones igni iunctum esse. Tullius vero dicit circa hanc materiam sic: Aer autem, Stoyci disputant, interiectus inter mare et celum Junonis nomine consecratus, que est soror et coniunx Jovis, quod et similitudo est etheris, et cum eo summa coniunctio. Effeminarunt autem eum Junonique tribuerunt, quidem nichil est mollius etc. Reginam et deam regnorum atque divitiarum insuper dixere Junonem, quam Fulgentius velato et capite et sceptrum manu tenentem designat, nil aliud, ut ipse, credo, volentes ostendere quam, qua in parte regna consistant et divitie. Diximus enim
Abbreviated transcription (Latin):
lustrib sepe uidimꝰ contigisse. ⁊ sic aer natus
ante ꝙͣ ignis. Eam ãt educatã a tethide ideo
fictũ ẽ qr humiditate aque restaurat᷑ quicꝗd
a ers extenuati ĩ ignẽ uertit᷑. Eã ãt educa¬
sse neptũnĩ ⁊ merturiũ i de eis fiet m̃cio expri¬
met᷑. Iouis at cõiũx iõ dc̃a ẽ qr sit aer celo seu
igni suppoĩtꝰ. Seruiꝰ ãt dicit iouẽ aliqñ pro igne
⁊ aere et nõ nũquã pro igne tm̃ sumi. Sic ⁊ iu¬
nonẽ proterra ⁊aqua.⁊ aliqñ pro aere solo. et
iõ qñ proigne ⁊ aere accipit᷑ iupp̾r. ⁊Iuno pro
terra ⁊ aqua merito cõuiges dicũt᷑. cũ ignis ⁊
ier hant agere ⁊ terra ⁊ aqua pati. Et sic supi¬
orib ⁊ ĩ feriorib agẽtib suffragãtib supce¬
lestib corporib apud nos cunta gignũt᷑. Qñ
u̾o ut ide Seruiꝰ ait iuppr̃ pro igne tm̃ ⁊ iuno
pro aere ponit tã rõne cõtiguitatis ꝙͣ ⁊̃ tenuita¬

Expanded text:
lustribus sepe vidimus contigisse; et sic aer natus lustribus sepe vidimus contigisse; et sic aer natus ante quam ignis. Eam autem educatam a Thetide ideo fictum est, quia humiditate aque restauratur quicquid aeris extenuati in ignem vertitur. Eam autem educasse Neptunnum et Mercurium, ubi de eis fiet mentio exprimetur. Jovis autem coniunx ideo dicta est, quia sic aer celo seu igni supponitur. Servius autem dicit Jovem aliquando pro igne et aere, et non nunquam, pro igne tamen summi. Sic et Junonem pro terra et aqua, et aliquando pro aere solo, et ideo quando pro igne et aere accipitur Juppiter, et Juno pro terra et aqua, merito coniuges dicuntur, cum ignis et aer habeant agere, et terra et aqua pati; et sic superioribus in inferioribus agentibus suffragantibus supercelestibus corporibus apud nos cuncta gignuntur. Quando vero, ut idem Servius ait, Juppiter pro igne tantum et Juno pro aere ponitur, tam ratione contiguitatis, quam etiam tenuita
Abbreviated transcription (Latin):
Eaĩq dicũt comestis lactucis silurib hebem
filiã concepisse. Sic ⁊ pcusso flore martẽ. Ex
ioue u̾o uiro suo peperisse uulcanũ. Et alia
de ea referũt plurima ¶irea p̾dca̾ sicuti
multa st̃. sic et multa dixere diuersi. Dic̃ ãt
barla.⁊̃ uinonẽ satuͣni ac opis filiã arbitra¬
tos qui satũnũ rerũ opifice̾ eẽ. ⁊ opim materi
ã.⁊unonẽ terrã credidere ul aquã. Sic et
matrobius ubi de somnio scipionis illã iouiᷤ
dicit ẽe sororez quia ex eisdez semĩb quibus
iupp̃r producta sit cũ iouẽ celũ asserat ⁊ aie¬
re dicat c̾e̾ uinonẽ. Quã ĩo añ iouẽ natã di¬
cũt. qr cũ iuppr̾ ignis sit ⁊ hec aer nõ uidetur
apud nos ꝙ absq spũ qui aer ẽ ignis deduci
possit ĩ flãmã nec sublato aere usquã uue̾.
Et iõ oportunũ aerẽ ẽẽ si ignẽ uelis. ul ꝙͥ igͥs
motu aeris accendat᷑ ut in silus locisq pa¬

Expanded text:
Eamque dicunt comestis lactucis silvestribus Hebem Eamque dicunt comestis lactucis silvestribus Hebem filiam concepisse. Sic et percusso flore Martem. Ex Jove vero viro suo peperisse Vulcanum. Et alia de ea referunt plurima. Circa predicta, sicuti multa sunt, sic et multa dixere diversi. Dicit autem Barlam Junonem Saturni et Opis filiam arbitratos, qui Saturnum rerum opificem esse, et Opim materiam, et Junonem terram credidere, vel aquam. Sic et Macrobius, ubi De somnio Scipionis, illam Jovis dicit esse sororem, quia ex eisdem seminibus, quibus Juppiter, producta sit, cum Jovem celum asserat, et aerem dicat esse Junonem. Quam ideo ante Jovem natam dicunt, quia cum Juppiter ignis sit, et hec aer, non videtur apud nos quod absque spiritu, qui aer est, ignis deduci possit in flammam, nec sublato aere usquam vivere, et ideo oportunum aerem esse si ignem velis, vel quod ignis motu aeris accendatur, ut in silvis locisque pa
Abbreviated transcription (Latin):
gilius. Iunoni añ om̃es cui uicla iugalia ca¬
re. p̾terea ⁊pturiẽtib p̃ẽe uolũt ut ꝑ plautu
patet ĩ aulularia dicentẽ. perii mea nutrix
obsecro te uterũ doleo. Iuno lucina tuã fidẽ.⁊cͣ.
Illi ĩ super ĩsignẽ currũ ⁊ arma attribuũt ut ĩ
yliade demõstrat homerus. Et ne deorũ regina
sola ꝓcedat pedissequa illi quatuordecĩ nẏphaᷤᷤ
ascribũt. ut ĩ ꝑsona eius ait uirgiliᷤ. Sũt m bis
septẽ p̾stanti corpore nỹphe. ⁊c̃. Inter quas illi
yris p̃cipue famulat᷑. Auẽ ⁊ pauonẽ ĩ tutelã
eius dixe̾. caude cuiꝰ eã argi pastoris sui occisi
a mercurio oculos apposuisse dicit ouidiꝰ. Uocãt
⁊̃ illã preter unone ⁊ reginã noĩb mltis ut
puta. lucinã. matronã. curitĩ. deũ mr̃e. flu¬
oniã. februã. Iterducã. domiducã. unxiam.
Cinthiã. Socigenã. populoniã. ⁊ ꝓẜpinam.

Expanded text:
gilius: Junoni ante omnes, cui vincla iugalia cgilius: Junoni ante omnes, cui vincla iugalia crea et parturientibus preesse volunt, ut per Plautum patet in Aulularia dicentem: Perii mea nutrix obsecro te uterum dolet Juno Lucina tuam fidem etc.Illi insuper insignem currum et arma attribuunt, ut in Yliade demonstrat Omerus. Et ne deorum regina sola procedat, pedissequas illi XIIII nynphas ascribunt, ut in persona eius ait Virgilius: Sunt michi bis septem prestanti corpore nynphe etc. Inter quas illi Yris precipue famulatur. Avem etiam pavonem in tutelam eius dixere, caude cuius, eam, Argi pastoris sui, occisi a Mercurio, oculos apposuisse dicit Ovidius. Vocant etiam illam preter Junonem et reginam nominibus multis, ut puta Lucinam, Matronam, Curitim, Deum matrem, Fluoniam, Februam, Interducam, Domiducam, Unxiam, Cinthiam, Soticenam, Populoniam, et Proserpinam.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ edificemꝰ etemã. S quid uerbis forte su¬
ꝑflius auras uerbero. segnes puniet deus ⁊
au aros diuites dimittet ĩ anes.Nos autez
ĩ ꝓpoĩtũ reuertam̃. dũ ig̃ riun as ĩspicio ne¬
queũtes auferre adhuc loci ueterẽ m aiesta
ĩ mediũ traherẽ ĩ qua ⁊ belligeri martis oĩs
profus a cõtinet᷑ ꝓsapia. ciꝰ ĩter strepitꝰ atq
furores queso mitis deus qui dauit docuit
m anus ad bellũ su a pietate deducat ĩ pacẽ.
uro concepit ⁊peperit hebem ⁊ a lartem.
llno errore gentiliũ regina deorũ satuͣm
⁊ opis fuit filia ante iouẽ nata eodẽ trmẽ
ꝓtu. Suit pretẽa ⁊ ioius cõiũx ut dicit ouidius
Si genus aspicit᷑ satunũ prima parẽtẽ. Seci sa¬
tethide dicit seruiꝰ. Eãq neptũnũ educasse as¬
serit alberitus. Sic martianus illã dicit nutri¬
sse mercuriũ in aic filiũ. Eã p̃terea regͦꝵ atq
diuitiarũ facuĩt deã. sic ⁊ cõiugii ut scribit uir¬

Expanded text:
 si meremur. Sed quid verbis forte superfluis auras verbero? Segnes puniet Deus, et avaros divites dimittet inanes! Nos autem in propositum revertamur. Dum igitur ruinas inspicio, nequeuntes auferre adhuc loci veterem maiestatein medium traherem, in qua et belligeri Martis omnis profusa continetur prosapia. Cuius inter strepitus atque furores queso, me mitis deus, qui Davit docuit manus ad bellum, sua pietate deducat in pacem. viro concepit et peperit Hebem et Martem. Iuno, errore gentilium regina deorum, Saturni et Opis fuit filia, ante Jovem nata, eodem tamen partu. Fuit preterea et Jovis coniunx, ut dicit Ovidius: Si genus aspicitur Saturnum prima parentem Feci SaThetide dicit Servius. Eamque Neptunnum educasse asserit Albericus. Sic Martianus illam dicit nutrisse Mercurium, Maie filium. Eam preterea regnorum atque divitiarum faciunt deam. Sic et coniugii, ut scribit Vir
Abbreviated transcription (Latin):
sas esedib bases dirutas testudines equa¬
tas fere solo parietũ longissimas alaᷤᷤ. humo
ĩfixos tholos.⁊ om̃e ĩgẽtis imo mõstruosi
edificii solutã cõpagine̾ atq riunaꝵ dem̃sa
cumulis ueporib atq silũrib arborib sua
sponte nascentib muscoq occupatis turpi mi

Expanded text:
sas e sedibus bases, dirutas testudines, equasas e sedibus bases, dirutas testudines, equatas fere solo parietum longissimas alas, humo infixos tholos, et omnem ingentis, imo monstruosi edificii solutam compaginem atque ruinarum demersam cumulis, vepribus atque silvestribus arboribus, sua sponte nascentibus
Abbreviated transcription (Latin):
de mirabilib scribit uidec̃ asserẽ. Et hũc
ait p̾nestẽ ⁊̃ ciuit atẽ fecisse ⁊ a suo noĩe nũcu¬
passe. dicit eĩ sic. p̾neste ut genodotꝰ a p̃neste
ulixis nepote latini filio. ⁊ cͣ de eo ãt nil ãpli
legiDE Iunone neptũno ⁊ Ioue saturni fi¬
liis ⁊ eorũ pros apiis ĩ sequẽtib scribit᷑. ut hu¬
ic octauo libello finis impon as Gencalo
inp̾cedenti arbore cuiꝰ in radice iuno est de¬
scribit᷑ tam ĩ ramis ꝙͣ ĩ frondib omnis
eusdem Iuꝑonis tm̃ posteritas. ꝓhrmuuĩ.
NIciori iam celo ptẽ
posteritatis satur¬
ni ꝙͣ cepissẽ ĩ lau¬
rentũ litus pege¬
rã. et ecce seu ma¬
ris estu fcu̾m sit
seu ocriduo ĩpellen¬
te flatu repente ĩ
egeum usq mare
spectu samos iam dudũ splendide ĩsule qͥsi
uectis ancoris serenissume rex firm atuz me
comperi. Ibi dũ ꝑtĩ ĩ celum usq delata uetu¬
stissimi templi semesa fastigia cernerẽ. ⁊ ptĩ
disiectas ĩ frustra columnas mirabileᷤᷤ euul¬

Expanded text:
de Mirabilibus mundi scribit, videtur asserere, et hunc ait Preneste etiam civitatem fecisse, et a suo nomine nuncupasse. Dicit enim sic: Preneste, ut Zenodotus, a Preneste Ulixis nepote Latini filio etc. De eo autem nil amplius legi. De Junone, Neptunno et Jove, Saturni filiis et eorum prosapiis insequentibus scribitur, ut huic octavo libello finis imponatur. GenealIn precedenti arbore, cuius in radice Juno est, describitur tam in ramis quam in frondibus omnis eiusdem Junonis tantum posteritas. Prohemium Mitiori iam celo partem posteritatis Saturni, quam cepissem, in Laurentum litus peregeram, et ecce, seu maris estu factum sit, seu occiduo impellente flatu, repente in Egeum usque mare spectu Samos, iamdudum splendide insule, quasi iniectis ancoris, serenissime rex, firmatum me comperi. Ibi dum partim in celum usque delata vetustissimi templi semesa fastigia cernerem, et partim disiectas in frusta columnas mirabiles, evul
Abbreviated transcription (Latin):
uros calamo uocauit. Induit formas quotiẽs
minores. Ipse qui celũ nebulasq ducit. Can¬
dit᷑ ĩ ea fabula quã de eo refert ouidiꝰ dũ illũ dic̃
ob danis pulcritudinẽ apollinẽ phytonis uicto¬
rẽ aurea uulnerasse sagitta ⁊ danc̃ plumber
ut amaret ille hãc. illa ãt hũc hret odio. Fius¬

Expanded text:
uros calamo vocavit. Induit formas quotiens uros calamo vocavit. Induit formas quotiens minores Ipse qui celum nebulasque ducit: Canditur ea in fabula, quam de eo refert Ovidius; dum illum dicit ob Danis pulchritudinem Apollinem Phytonis victorem aurea vulnerasse sagitta et Danem plumbea, ut amaret ille ha
Abbreviated transcription (Latin):
s aliũde illud mati dicatũ hu̾isse originẽ puto.
Nã cũ cõsueuerĩt belligeri hoĩes ĩ expeditis locis
libe̾tiꝰ castra locare ⁊ obro ut plurimũ i locis gra¬
mineis q̃ ex cõsulto ab agricultorib nõ colunt᷑
co ꝙ ĩ se gramẽ om̃e terre humorẽ attrahat et
satis nullũ ul modicũ lĩquat aromanis ⁊ forsã
a priscis ĩuẽtũ ẽ ad oñtatiõe uirtutis bñ meriti
pugnatoris eos herba graminea coronare ꝗ ar¬
morũ ui castra primi ĩtrassẽt hostiũ. De cupidĩc¬
Srimo martis filio. Qui genuit uoluptatem.
ꝓpido ut ait tulliꝰ in libro de naturis deoru
martis ⁊ ueneris fuit filiꝰ. Quẽ ĩ sipidi uetos
moderniq ĩgẽtis potencie deũ uolũt. quod satis
patet cãmĩe senece tragedi qui de eo ĩ tragedia
ypoliti sic dicit. Et iubet celo superos relicto. uul¬
tib falsis hit are teras. Uhesali pheb pecoĩs ma¬
gister. Egit arrmc̃tũ poitoq plectro. Imparit a¬

Expanded text:
sed aliunde illud Marti dicatum habuisse originem puto; nam cum consueverint belligeri homines in expeditis locis libentius castra locare, et ob id ut plurimum in locis gramineis, que ex consulto ab agricultoribus non coluntur, eo quod in se gramen omnem terre humorem attrahat, et satis nullum vel modicum linquat, a Romanis et forsan a priscis inventum est, ad ostentationem virtutis benemeriti pugnatoris, eos herba graminea coronare, qui armorum vi castra primi intrassent hostium. I Martis filio, qui genuit Voluptatem. Cupido, ut ait Tullius in libro De naturis deorum, Martis et Veneris fuit filius. Quem insipide veteres modernique ingentis potentie deum volunt. Quod satis patet carmine Senece tragedi, qui de eo in tragedia Ypoliti sic dicit: Et iubet celo Superos relicto Vultibus falsis habitare terras: Thessali Phebus pecoris magister Egit armentum, positoque plectro Impari ta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cecitati nr̃e. Quid q̃so si detur cumulasse qd̾
cupimꝰ refert palatia erige̾ thalamos orna¬
re equos ministrosq parare cõuiuia festoq
dies uuce̾ auro gẽmis ⁊ purpura illustres
apparere alea ludere possessiones ãplissias
nostrũ decus nr̃a gloria abidigniorib occu

Expanded text:
 cecitati nostre! Quid, queso, si detur cumulasse, quod cupimus, refert palatia erigere, thalamos ornare, equos ministrosque parare, convivia festosque dies ducere, auro, gemmis et purpura illustres apparere, alea ludere, posessiones amplissimas nostrum decus, nostra gloria ab indignoribus occu
Abbreviated transcription (Latin):
ran a ad ĩferendã ⁊ pagendã pugnã fca̾ sint
tũc splendida uidẽt᷑ cũ ĩpetuose opa̾t᷑. Nam ĩ
segni ⁊ miti milite flere dicũt. pauore ãt dic̃
sũm amꝰ ⁊ arma. Eam ⁊ ãt equos mãtis.i. ad
ueniẽtis belli p̾cedit fere semper fcr̾ ⁊ ĩfecta re¬
ferẽs. que oĩa a timidis expectãtib tredunt᷑

Expanded text:
inferendam et peragendam pugnam facta sint, tunc splendida videntur cum impetuose operantur. Nam in segni et miti milite flere dicuntur. Pavorem autem dicit summamus et arma. Fama autem equos Martis, id est advenientis belli, precedit, fere semper facta et infecta referens, que omnia a timidis expectantibus creduntur
Abbreviated transcription (Latin):
hoiu̾ plene ⁊ gladiorũ atq telorũ. Que quidẽ
eo ꝙ ĩ malũ ut plurimũ agat᷑ solis cõtristãt
uibar qui a ĩ bonũ lux creata sit. Insup radio¬
rũ solis ab armis reflexorũ aliquãtulũ liue¬
scit splendor. ex qua liuedine aurea solis lux
tristari ⁊ obfuscari paululũ indet᷑. Seu dice̾ ue

Expanded text:
rum atque telorum; que quidem, eo quod in malum ut plurimum agantur, solis contristant iubar, quia in bonum lux creata sit. Insuper radiorum solis ab armis reflexorum aliquantulum livescit splendor, ex qua livedine aurea solis lux tristari et offuscari paululum videtur. Demum
Abbreviated transcription (Latin):
pala nisi maximo suo cõmodo ĩsidiãtes faciit
Dicit ⁊ ĩter mĩstros mãtis eẽ discordi q̃ duplici
gladio accintã ut senciamꝰ cũ ĩ hoc uenuĩt Hoĩe̾
ut nõ eque senciãt s ĩ diuersas tendãt snĩas
Ab hac ũorũ diuersitate unicuiq ꝑti arm ⁊ su¬
aderi ⁊ bellũ ĩ reliquã. Sũt ⁊ ibi ĩnumerabileᷤ
mine que ĩ fl atorũ hou̾iz tela sũt adeo ut non
nũquã his tm̃ cõficiãt᷑ bella cũ sepe minꝰ fatiãt
honũes qui magna minat᷑. Sic ⁊ibidẽ tristissi¬
ma uirtus ẽ. ꝙ iõ dicit quia esto hõ bellorũ sit
cculatus plurimũ sit robustus ⁊ nalẽs. sit au¬
dax ⁊ aduersus ĩcũbẽci ⁊ fortis ⁊ cõstãs. qm̃ he¬

Expanded text:
palam nisi maximo suo commodo insidiantes faciant. palam nisi maximo suo commodo insidiantes faciant. Dicit et inter Martis ministros esse Discordiam duplici gladio accinctam, ut sentiamus cum in hoc veniunt homines, ut non eque sentiant, sed in diversas tendant sententias, ab hac animorum diversitate unicuique parti arma suaderi et bellum in reliquam. Sunt et ibi innumerabiles Mine, que inflatorum hominum tela sunt, adeo ut non nunquam his tantum conficiantur bella, cum sepe minus faciunt homines qui magna minantur. Sic et ibidem tristissima Virtus est, quod ideo dicit, quia esto homo bellorum sit oculatus plurimum, sit robustus, et valens, sit audax et adversus incumbentia fortis
Abbreviated transcription (Latin):
mĩstris mãtis primꝰ ex regia ꝓsiliẽs ĩpetus ẽ.
quo ĩpaciẽtes miseri postquã uerbis semin a
belli uidẽt᷑ uecta ad arm ⁊ discurrimꝰ. Et hũc
cecũ sequit᷑ nephas eo ꝙ furioso agim̾ ĩpetu au¬
deducit᷑ flãmã sic ⁊ ĩchoatũ facinus iras acuit¬
⁊ accendit male agẽtiũ aĩos quas io rubẽteᷤᷤ
describit qui a facies irati hoĩs ignea uide⁊ tur
seu qr ex ĩcenso sãguĩe oriãt᷑ . Sũt pteͣa hac ĩ
domo martis q̃ ubicũq bellũ geritur ĩtelligẽ¬
da ẽ. exangues metus quos iõ exãgues dix̃
qr cõsueuerĩt pallere metuẽtes eo ꝙ sanguis
totus reuocatus ad cor metuẽtis liqͥrit ꝑtes
exteriores exangues. Qui quidẽ metꝰ cũ dubiꝰ
sit euẽtus belli nõ solũ segnes cccupat s aliqñ
strenuos pugiles ⁊tq duces uariis agentib
causis. Sũt ⁊ ibidẽ insidie iõ tectos gerẽtes
gladios ut ĩtelligat᷑ ĩ sidi ĩ tio fraus tircha
has pliuimui artis oportet hre duces cu nil

Expanded text:
ministris Martis primus ex regia prosiliens Impetus est, quo impatientes miseri postquam verbis semina belli videntur iniecta, ad arma discurrimus, et hunc cecum sequitur Nephas, eo quod dum furioso agimur impetu, audeducitur flammam, sic et inchoatum facinus, iras acuit et accendit male agentium animos; quos ideo rubentes describit, quia facies irati hominis ignea videatur, seu quia ex incenso sanguine oriantur. Sunt preterea hac in domo Martis, que ubicunque bellum geritur intelligenda est, exanguis Metus, quos ideo exangues dixit, quia consueverunt pallere metuentes, eo quod sanguis totus revocatus ad cor metuentis, liquerit partes exteriores exangues. Qui quidem metus, cum dubius sit eventus belli, non solum segnes occupat, sed aliquando strenuos pugiles atque duces variis agentibus causis. Sunt et ibidem Insidie, ideo tectos gerentes gladios, ut intelligatur insidiatis fraus; circa has plurimum artis oportet habere duces, cum nil
Abbreviated transcription (Latin):
maͣtis ⁊ ueneris filiũ ⁊ ĩ signẽ pulchritudine
lasciuiq moris satis possibile reor. ueꝵ de hoc
minime sensere figẽtes. Et idcirco quis tal ex
his ori potuerit ĩter opiões m aioꝵ ĩuestigã¬

Expanded text:
Martis et Veneris filium et insignem pulchritudine Martis et Veneris filium et insignem pulchritudine lascivique moris satis possibile reor. Verum de hoc minime sensere fingentes, et id circo quis talis ex his oriri potuerit inter opiniones maiorum investiga
Abbreviated transcription (Latin):
p̃te̾a auromiꝰ ex hoc fabul⁊̃ satis longo cãmĩe
scriptã quã pictã ait treueris ĩtriclinio coyli
Cupidinẽ scilicet ĩter mirtet ⁊ herebi caũ euo¬
lasse. Quẽ cũ cognouissẽt heroides mulieres eiꝰ
ob causã dira supplitia ⁊ ĩhonesta desideria atq
mortes prisse fco̾ agmĩc cõfesti ĩ eũ surrexe̾ ⁊ fru¬
stra con ãtẽ exercere iures eũ cepere atq ĩ excelsã
ibidẽ mirtũ truci affixere suas iñ pendẽti igno¬
minias initiẽtes. quas ĩter dicit ⁊ adueisse ue¬
nerẽ ĩcrepãtẽ eũ. eiq uulcani caten as ĩpperatẽ
⁊ supplitia seua minitãtẽ. quib cõmotis aliis
remissis sius ĩuiriis a uenere ueniã illi ĩ petra¬
uere eñqz sustulere de cruce. ⁊ ip̃e euolauit ad su¬
peros. Referũt᷑ ⁊ ĩ super ꝑlura quib omissis dcõꝵ
p̾scrutandus c̃ sensus. Euisse eũ cupidine

Expanded text:
preterea Auxonius ex hoc fabulam satis longo carmine preterea Auxonius ex hoc fabulam satis longo carmine scriptam, quam pictam ait Treviris in triclinio Zoyli; Cupidinem scilicet inter myrteta Herebi casu evolasse, quem cum cognovissent Heroides mulieres, eius ob causam dira supplicia, et inhonesta desideria atque mortes passe, facto agmine confestim in eum surrexere, et frustra conantem exercere vires, eum cepere, atque in excelsam ibidem myrtum cruci affixere, suas inde pendenti ignominias inicientes, quas inter dicit et advenisse Venerem increpantem eum eique Vulcani catenas improperantem, et supplicia seva minantem; quibus commotis aliis, remissis suis iniuriis, a Venere veniam illi impetravere, eumque sustulere de cruce, et ipse evolavit ad Superos. Referuntur et insuper plura, quibus omissis, dictorum perscrutandus est sensus. Fuisse enim Cupidinem
Abbreviated transcription (Latin):
lucrẽ ẽẽ amorẽ fingit ĩmitẽ deũ. Mortalis error
arm. at ⁊ telis manus. Arcusq sacros ĩstruit se¬
dicit eũ et ate puerũ. Et frr̾iciscus de barbarino
nõ postponẽdus hõ ĩ quibdã sius poem ⁊tibus
uulgarib huic cculos fascea uelat.⁊ griphis
pedes attribuit atq cingulo cordiũ pleno circũ¬
dat. Apuleiꝰ ãt ubi de asmno aureo eũ describit
formosissimũ dormiẽtẽ sic. Cũ iudelic capitis
aurei geni alẽ cesariez ambrosi ã temulentia
ceruices lacters genasqz purpureas perrãtes
crimũ globos decoriter ĩpeditos alios añ peduloᷤᷤ
alios retropendulos quorũ splendore nuio ful¬
gurãte ⁊ ipsũ lumẽ lucerne uacillabat phume¬
ros uolatilis dei penne roscide mica̾ti flore can¬
dicãt. Et ꝙͣius alis quiescẽtib extime plumule
tenelle ac delicate tremule resultãtes ĩquiete
lasciuũt. ceterũ corpus glabellũ atq luculẽtũ
⁊ quale peperisse uenerez nõ penit᷑et. ⁊ c̃. Refert

Expanded text:
lucrem esse Amorem fingit immitem deum mortalis error, armat et telis manus arcuque sacras, instruit saedit et facem. Franciscus autem de Barbarino non postponendus homo, in quibusdam suis poematibus vulgaribus, huic oculos fascea velat, et gryphis pedes attribuit, atque cingulo cordium pleno circundat. Apuleius autem, ubi De asino aureo, eum describit formosissimum dormientem sic: Cum videlicet capitis aurei genialem cesariem, ambrosiam temulentiam, cervices lacteas, genasque purpureas, pererrantes crinium globos decoriter impeditos, alios ante pendulos, alios retropendulos, quorum splendore nimio fulgurante et ipsum lumen lucerne vacillabat per humeros volatilis dei, penne roscide micanti flore candicant, et quamvis alis quiescentibus eximie plumule tenelle ac delicate tremule resultantes inquiete lasciviunt, ceterum corpus glabellum atque luculentum, et quale peperisse Venerem non peniteret etc. Refert
Abbreviated transcription (Latin):
un ⁊ cũ marte pticipat ht̃ nascẽti cedẽ dispo¬
sitionẽ phylocaptioĩb forncacioib atq lu¬
xuriis aptã. Que quidẽ aptitudo agit ut ꝙͣ
cito talis uidet mulierẽ aliquã q̃ asensibus
exteriorib cõmendet᷑ cõfestĩ ad uirtutes sẽ¬
sitiuas ĩteriores defert᷑. qd̾ placuit.⁊ id pͥmo
deueit ad fantasiã. ab hac ãt ad cogitatiu a
tͣnsmictit᷑⁊ iñ ad memoratiuã. Abistis ãt
sensituus ad eã uirtutis spetiẽ trãsportatur

Expanded text:
abet nascenti concedere dispositionem phylocaptionibus, fornicationibus atque luxuriis aptam. Que quidem aptitudo agit, ut quam cito talis videt mulierem aliquam, que a sensibus exterioribus commendatur, confestim ad virtutes sensitivas interiores defertur, quod placuit; et id primo devenit ad fantasiam, ab hac autem ad cogitativam transmittitur, et inde ad memorativam; ab istis autem sensitivis ad eam virtut
Abbreviated transcription (Latin):
uirgia dissensiones oriãt᷑ ⁊ bella. Si ãt ad
pcussionẽ genitaliũ iuunonis ĩtueri uolue¬
rimꝰ dicemus tũc illa pcuti qñ appetitꝰ ad su¬
perflu a excitat. ex qͦ questio sepissime oritũ
per quã ⁊ ĩ bellui nõ nũquã it̾.⁊sic mars nascit᷑.
Is ig̃ sic genit᷑ ꝙ apud bistonas tracesq hĩtet
ut describit stacus eiudẽti rõne cogͦscit᷑. sub ar¬
thoo quidẽ cardine eo ꝙ frigidissim ⁊ sit regio
qui ibidẽ nascũt᷑ sũt homies saĩguĩe pleni. ne
hoc a nͣa discretissima frustra stũm. exangues
enĩ frigori nõ possẽt obsistere. Sũt hi sanguĩe
hunda̾tes obtrũcatores ciborũ iuni ĩgurgita¬
tores ĩmoderati cõsilio segnes fraudib copio¬
si ĩ p̾cipitia faciles el amosi furiosi nil nisi ꝑ

Expanded text:
. Si autem ad percussionem genitalium Junonis intueri voluerimus, dicemus tunc illa percuti, quando appetitus ad superflua excitatur, ex quo questio sepissime oritur, per quam et in bellum non nunquam itur, et sic Mars nascitur. Is igitur sic genitus quod apud Bystonas Tracesque habitet, ut describit Statius, evidenti ratione cognoscitur. Sub Arthoo quidem cardine, eo quod frigidissima sit regio, qui ibidem nascuntur sunt homines sanguine pleni, nec hoc a natura discretissima frustra factum; exangues enim frigori non possent obsistere; sunt hi sanguine abundantes obtruncatores ciborum, vini ingurgitatores immoderati, consilio segnes, fraudibus copiosi, in precipitia faciles, clamosi, furiosi, nil nisi per
Abbreviated transcription (Latin):
pandat ⁊ nubẽtiũ maritis. leonciꝰ ãt dicit ꝙ
Iuno grece dr. Nen. quod quidẽ ueĩt ab era qd̃
ẽ terra. ⁊ fit mutatio e ĩ R. ⁊ fit Nea cui muta¬
ta alpha.ĩ.N. fit Ren. uñ ꝓprie uno terra ẽ.
Sccigen a uo appellat᷑ eo ꝙ mares societ ũgat¬
q cõnubio feminis. Sic ⁊ populonia ob id ꝙ ex
cõuĩctioĩb hominũ atq mulieꝵ ⁊ se fcĩs pplĩ¬
dicebat᷑ ꝙ ip̾a a uirginib cingulũ castitatis
dũ uiris iũgerẽt᷑ exolueret. Ad̃ quicqd dicant
isti ueneris hoc ego officiũ puto. quã alberico te¬
ste dicebãt uinonẽ domiducã ĩ nuptiis sequi
eo ꝙ uinonis eẽt officiũ primo ad mr̃imoniu
spectãcia agere. ueneris uo uirũ ⁊ uirginẽ in
coitũ iungere ⁊ cingulũ uirginitatis soluere
quod ip̃i ueneri tribuũt ⁊ ceston uocãt. Matro¬
na uo dr̃ quia his tm̃ presit mulierib q̃ uiris
mature sĩt aptisq conceptui. qͥ ⁊ ip̃e ⁊̃ si non
nubãt matrone sunt aut dici possũt eo ꝙ br

Expanded text:
pandat et nubentium maritis. Leontius autem dicit quod Juno Grece dicitur Ere, quod quidem venit ab era, quod est terra et fit mutatio E in E, et fit Era, cui mutata alpha in E fit Ere. Unde proprie Juno terra est. Sotigena vero appellatur, eo quod mares societ iungatque connubio feminis. Sic et Populonia ob id quod ex coniunxionibus hominum atque mulierum a se factis populidicebatur, quod ipsa a virginibus cingulum castitatis, dum viris iungerentur, exolveret, quod, quicquid dicant isti, Veneris hoc officium puto, quam, Alberico teste, dicebant Junonem Domiducam in nuptiis sequi, eo quod Junonis esset officium primo ad matrimonium spectantia agere. Veneris vero virum et virginem in coitum iungere, et cingulum virginitatis solvere, quod ipsi Veneri tribuunt, et ceston vocant. Matrona vero dicitur, quia his tantum presit mulieribus, que viris mature sint, aptisque conceptui, que et ipse etiam si non nubant matrone sunt, aut dici possunt, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
tegut ut adũtamꝰ am ãtes igͦrare qͦ tẽdãt. nu¬
lla eorũ ẽẽ uidicia. nulle rerũ distinctiões. s
sola passionc duci. pedes at griphis illi iõ ap¬
ponũt᷑ ut declaret᷑ qm̃ ten acissima sit passio
nec facile ĩerti ĩpressa otio soluit᷑. Eũ cruci affi¬
xũ si sapimus docum̃tũ ẽ qd̾ quidẽ sequim̃ qͦtĩeᷤ
aĩo ĩ iuires reuocato laudabili exertitio molliciẽ¬

Expanded text:
tegunt, ut advertamus amantes ignorare quo tendant, nulla eorum esse iudicia, nulle rerum distinctiones, sed sola passione duci. Pedes autem gryphis illi ideo apponuntur ut declaretur quoniam tenacissima sit passio, nec facile inerti impressa ocio solvitur. Eum cruci affixum, si sapimus documentum est, quod quidem sequimur, quotiens animo in vires revocato, laudabili exercitio mollicie
Abbreviated transcription (Latin):
dca ẽ homĩes apti ad passionẽ suscipiẽdã
scd̾m corporeã dispoĩcionẽ producũt᷑. quibꝰ
nõ existentib passio nõ generaret᷑. Et sic
large sumẽdo ⁊ marte ⁊ uenere tãquã ⁊ re¬
motiori paululũ cã cupido generat᷑. Seneca¬

Expanded text:
suscipiendam secundum corpoream dispositionem producuntur; quibus non existentibus, passio non generaretur, et sic large summendo a Marte et Venere tanquam a remotiori paululum causa Cupido generatur. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
mi.S quid dicã cernẽs pyrratica ĩ festare ma¬
ria.itinera obsidere ⁊ anuas ĩfringe̾ falsas
signare tabellas uenen ⁊ porrigere bella ĩ¬
iusta mouere. sanguinẽ uistũ fundẽ fidem
nide ⁊ iuolentiã exerce̾ ut ãpliusculã possiz

Expanded text:
mmi; sed quid dicam, cernens pyrratica infestare mammi; sed quid dicam, cernens pyrratica infestare maria, itinera obsidere, ianuas infringere, falsas signare tabellas, venena porrigere, bella iniusta movere, iustum sanguinem fundere, fidem n
Abbreviated transcription (Latin):
tolli sũptus q ueterũ magnificos laudare
ueĩt ĩ mẽtẽ samiã fuisse uinonẽ ⁊ asamiis
p̃ceteris deit itib honoratã. ⁊ euestigio cõp̾¬
hendi tẽplũ illud oli inter cetera orbis mira¬
bile. ⁊ uetustissim a fama celebre eidẽ uno¬
ni ab ĩcolis fuisse cõstructũ.Oꝙͣ grãdes diu¬
turniq laboros exhausti. quot architectorũ
emũcta ĩgenia. quot põtisicũ ĩstituta sacra.
quot igentiũ uirorũ in atronaꝵq ornatꝰ appo¬
siti ut oyabolo p̾staret᷑ obsequiũ piere. Et hĩc ĩ
cogitatiõe longiusculã ꝑseuerãs emisso epro¬
fundissimo pectoris arcano suspirio mecum
ĩqui. Erubescãt miseri xp̃iani quib hac tẽpe¬
state facilliũ ẽ ut rẽ domesticã augeãt mõ¬
tiũ terebrare uiscera maris ⁊ fluminũ alueoᷤᷤ
uncis piscatoriis radere.arthoas trãsire nuie̾ᷤ.
ĩ celũ usq trãscendẽ. heu miser quid deflco. ali¬
qu a forte cũ honestate possũt hi sudores assu¬

Expanded text:
tolli, sumptusque veterum magnificos laudarem, venit in mentem Samiam fuisse Junonem, et a Samiis pre ceteris deitatibus honoratam, et evestigio comprehendi templum illud, olim inter cetera orbis mirabile et vetustissima fama celebre, eidem Junoni ab incolis fuisse constructum. O quam grandes diuturnique labores exhausti, quot architectorum emuncta ingenia, quot pontificum instituta sacra, quot ingentium virorum matronarumque ornatus appositi, ut dyabulo prestaretur obsequium, periere? Et hinc in cogitationem longiusculam perseverans, emisso e profundissimo pectoris arcano suspirio, mecum inqui: Erubescant miseri Christiani, quibus hac tempestate facillimum est, ut rem domesticam augeant, montium terebrare viscera, maris et fluminum alveos uncis piscatoriis radere, Arthoas transire nives, Ein celum usque transcendere! Heu, miser, quid defleo? Aliqua forte cum honestate possunt hi labores assu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta designẽt. que quidẽ fulgore suo admirãda
sũt. sic descendẽtia ut ascendũt. ⁊ uti hec tã pul¬
chra repẽte dissoluit᷑ sic ⁊ diuitũ splendores in
momĩto resoluũt᷑ ĩ nichilũ. Uolũtq eã yrĩ dici.

Expanded text:
menta designent, que quidem fulgore suo admiranda menta designent, que quidem fulgore suo admiranda sunt, sic descendentia ut ascendunt, et uti hec tam pulchra repente dissolvitur, sic et divitum splendores in momento resolvuuntur in nichilum. Voluntque eam Yrim dici,
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ ⁊ meatib uiã dare. qd̃ ẽ ad accellerãdos
ꝑtus salutare.⁊ tũc uocitat᷑ artemia groce qͣsi
aerẽ secans latine. Currus illi ĩo attributus ẽ
ut ꝑ eũ designet᷑ circũitio aeris cõtinua circha
terrã. Anma uo illi data sũt ꝙbellãtib ⁊ maxĩe
diuitiaꝵ ⁊ regnorũ cã ea suadere aut p̾stare et
p̾parare uideat᷑. Nymphas illi obsequiosas dic̃t
ẽẽ quatuordeci ut noscamꝰ totidẽ ĩ aere accidẽtia
uariis decausis generari ut puta. serenitas.
eẽ demẽtes ex dcĩs aliquas ⁊ alias suꝑ addẽtes
que terre uidẽt᷑ cõtĩge̾tia ut terre motus ex. ilã¬
tia ĩterris ĩcendia ⁊ huiꝰmoĩ. porro ex his que
iunoni famulãt᷑ familiarior describit᷑ a poetis
yris quã taumãtis fuisse filiã uoluere .i. admi¬
ratioĩs eo ꝙ sit colorib ⁊ apparitiõe mirabilis
hãc eĩ iunoni diuiciaꝵ dee ĩo attribuũt ut ꝑ eiꝰ
picturatã uariis colorib curuaturã opũ orna¬

Expanded text:
 meatibus viam dare, quod est ad accelerandos partus salutare, et tunc vocitatur Artemia Grece, quasi aerem secans Latine. Currus illi ideo attributus est, ut per eum designetur circumitio aeris continua circa terram. Arma vero ideo illi data sunt, quod bellantibus et maxime divitiarum et regnorum causa ea suadere aut prestare et preparare videatur. Nynphas illi obsequiosas dicunt esse XIIII, ut noscamus totidem in aere accidentia variis ex causis generari, ut puta Serenitas, esse, dementes ex dictis aliquas et alias superaddentes, que terre videntur contingentia, ut terremotus, exalantia ex terris incendia, et huiusmodi. Porro ex his que Junoni famulantur familiarior describitur a poetis Yris, quam Taumantis fuisse filiam voluere, id est admirationis, eo quod sit coloribus et apparitione mirabilis. Hancpicturatam variis coloribus curvaturam opum orna
Abbreviated transcription (Latin):
picta ĩ super penna nitet undiq ⁊ laudib delec¬
tat̃ ⁊ ad ostentaciõe sui adeo trahit᷑ ut erecta
ĩ girũ cculata cauda nuda atq tupia posterio¬
ra relinquat.per que purpura diuitũ ⁊ uestis
aurea ⁊ manis gloria ⁊ fu tilis pompa aures
adulatõib patule designãt᷑.i quas quociẽs
minꝰ aduertẽtes ĩcurrũt euei̾t ut qd̾ forsã sor¬
didũ latere poterat detegat᷑ ⁊ appareat splen¬
dore sb̃ illo cor miserũ curis anxiis lacessitur
ignania stulticia morũ ĩeptia uiciorũ spurci¬
cies ⁊ nõ nũquã cadauera turpi marcẽtia tabo.
Supest de nõib ⁊ potissime dehis de quib nil
dcũm ẽ ponẽ rõne̾. Uult ig̃ tulliꝰ eã nocari Iu¬
nonẽ qi uuãs õĩb quod ꝓpriũ iouis ẽ. Raba

Expanded text:
Picta insuper penna nitet undique, et laudibus delectatur, et ad ostentationem sui adeo trahitur, in girum oculata cauda, nuda atque turpia posteriora relinquat. Per que purpura divitum, et vestis aurea, et inanis gloria, et futilis pompa, aures adulationibus patule designantur, in quas quotiens minus advertentes incurrunt, evenit ut, quod forsan sordidum latere poterat, detegatur, et appareat splendore sub illo cor miserum, curis anxiis lacessitum, ignavia, stultia, morum ineptia, viciorum spurcities, et non nunquam cadavera turpi marcentia tabo. Superest de nominibus et potissime de his, de quibus nil dictum est, ponere rationem. Vult igitur Tullius eam vocari Junonem, quasi iuvans omnibus, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
uti rñso susceperat lauiniã filiã iã tuno fi¬
lio dauni ꝓmissã dedisse uxorẽ. Quã ob rẽ
bellũ ingens ĩter eneã ⁊ turnũ exortũ ẽ ĩ qͦ
latinũ cecidisse dicit ẜuiꝰ. De lauini a fili a
it latini regis ⁊ amate s uirgilium
Qua cũ turno regi promissã latinꝰ pr daret
ĩ cõiuge enee troiano ingens exortũ ẽ be¬
llũ. ⁊ ut ait seruiꝰ ĩ primo fere cõcursu latinꝰ
occisus ẽ. Et sic prĩs dotata sanguie aduene
cõuigio uĩcta ẽ. Et cũ uirũ ĩ eode cõflictu a¬
pud numicũ fluuiũ pdidiss timẽs uictoriᷤᷤ
priugni ĩsolentiã ex enea pͥgnãs aufugit
ĩ siluas. Et ut dicit seruiꝰ apud tyrũ pasto¬
rẽ diuertit ibiq peperit filui quẽ Iuliũ sil

Expanded text:
t, uti ex responso susceperat, Laviniam filiam iam Turno fit, uti ex responso susceperat, Laviniam filiam iam Turno filio Dauni promissam, dedisse uxorem. Quam ob rem bellum ingens inter Eneam et Turnum exortum est, in quo Latinum cecidisse dicit Seit Latini regis et Amate secundum Virgilium, quam cum, Turno regi promissam, Latinus pater daret in coniugium Enee Troiano, ingens exortum est bellum, et, ut ait Servius, in primo fere concursu Latinus occisus est; et sic patris dotata sanguine advene coniugio iuncta est. Et cum virum in eodem conflictu apud Numicum fluvium perdidisset, timens victoris privigni insolentiam, ex Enea pregnans aufugit in silvas, et, ut dicit Servius, apud Tyrum pastorem divertit, ibique peperit filium, quem Julium Sil
Abbreviated transcription (Latin):
fauni fuisse filiũ crnini eiꝰ obtẽpadũ ẽ cre¬
dendũq latinũ fauni fuisse filiũ. Est ĩ super
⁊ de mr̃e marica opio uaria. Seruiꝰ ãt de en
dicit. Est at marica dea litoris miturnẽsiu
uix lirĩ fluuiũ. Oratiꝰ ⁊ ĩn antẽ marice litorib
tenuisse lirĩ. Ꝙ si uoluerimꝰ accipere uxorem
fauni in aricã nõ ꝓcedit. dii eiz topici .i. loca¬
miturnẽsiũ. dicũt alii ꝑ maricã uenerẽ ĩte¬
lligi debere cuiꝰ fuit sacellũ iux maricã in qͦ
dubiũ paucis põt absolui. plures eĩ potuer̾t
ẽẽ marice ut supra de latino ⁊̃ dcũm ẽ. Hic
ãt latinus liurẽtib rex fuit eo tpr̃e qͦ troia
deleta ẽ. hũitq amatã dauni regia ardee sõ¬
rorẽ ĩ cõiugẽ ut ꝑ uirgiliũ patet. Uarro ãt
eo ĩ libro quẽ de origine lingne latine scrip¬
sit dicit palantiã enc̃iori filiã eius fuisse u¬
xorẽ. eũq uolũt profugũ suscepisse eneã.⁊

Expanded text:
Fauni fuisse filium carmini eius obtemperandum est, creFauni fuisse filium carmini eius obtemperandum est, credendumque Latinum Fauni fuisse filium. Est insuper et de matre Marica opinio varia. Servius autem de ea dicit: Est autem Marica dea litoris Miturnensium iuxta Lirim fluvium. Oratius: et innantem Marice Litoribus tenuisse Lirim. Quod si voluerimus accipere uxorem Fauni Maricam, non procedit; dii enim topici, id est locaMiturnensium. Dicunt alii per Maricam Venerem intelligi debere, cuius fuit sacellum iuxta Maricam, in quo dubium paucis potest absolvi. Plures enim potuerunt esse Marice, ut supra de Latino etiam dictum est. Hic autem Latinus Laurentibus rex fuit, eo tempore quo Troia deleta est, habuitque Amatam Dauni regis Ardee sororem in coniugem, ut per Virgilium patet. Varro autem eo in libro, que De origine lingue latine scripsit, dicit Palantiam Evandri filiam eius fuisse uxorem, eumque volunt profugum suscepisse Eneam, e