comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confirmabant : idq quã maxime pub¬
lica tenebat opinio. Alii a commisso
cens animi indignatione cogeretur:
qđ minus eiꝰ tanqͣm ꝑ etatẽ ñdũ uali¬
do libera de omib indulgerte imperia
Tuere tam̃ ñ nulli sacerdotũ qͥ pacis ab
eo qͥ post ereatus ẽ legatione suscrpta.
immunẽ e̾ẽ ducẽ amortis scelere apud
theodosiũ testarentur

Expanded text:
confirmabant: idque quam maxime pubconfirmabant: idque quam maxime publica tenebat opinio. Alii quidem a cocens animi indignatione cogeretur, quod minus ei tanquam per aetatem nondum valido, libera de omnibus indulgeret imperia. Fuere tamen nonnulli sacerdotum, qui pacis ab eo qui post creatus est legatione suscepta, immunem esse ducem a mortis scelere apud Theodosium testarentur
Abbreviated transcription (Latin):
ris erat in egypto ut mensura ascenden¬
tis nili fluminis ad tẽplũ serapis defer¬
rrtur uelut ad incrementi aquarũ
& inundationis auctorẽ : sub uerso euis
simula cbro igniq consumpto. om̃ssimul
negabant serapin inuriȩ memorem.
aquas ultra & affluentiã solitã largi¬
turũ. Seduit oftenderoe ds non sera¬
pin qui multo erat nilo posterior:
sed se e̾tꝰ qui aquas fluminis temporib
suis iuberte excrescere. tanta exceo &
deinceps fuit mundatio: quantã fuisse
prius ȩtas nulla neminerat. Et ido
urna ipsa idẽ. aquę mensura quam
pachin uocant. ad aquarũ dñm in excła
cȩpit deferri. Sed ubi hȩc gesta reli¬
gioso principi nuntiata sunt: exten¬
tis adcelũ palmis. cũ ingenti fertur
eocultatione diccisse. Grãs tibi ago ap̃e:
qđ absq urbis illius magna ꝑnicie
bus animis qͣntũ ȩtas patiebat᷑ ardentib
rem publicã gerens.: causis etiã nune la¬
tentibus. laqueo uitã finiuit. Sed hoc
quidã dolo ducis sui arbogastis factum

Expanded text:
ris erat in Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, aquae mensura, quam πήχυν vocant, ad aquarum Dominum in Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exultatione dixisse: Gratias tibi, Christe, quod absque urbis illius magnae pernicbus, animis  quantum aetas patiebatur ardentibus, Rempublicam gerens, caussis etiam nunc latentibus laqueo vitam finivit. Sed hoc quidam dolo ducis sui Arbogasti factum
Abbreviated transcription (Latin):
xandriã gestũ est : qđ etiã toraces
& abrasi. ut ne uestigiũ quidẽ usqm
uel nominis appellatio. aut ipsuis. aut
cuus lib& alterius de monis remaner&.
sed ꝓhis crucis dñice signũ unusquisq
inpostib in ingressib infenestris. in panetib
columnisq de pingeroe. Qđ cũ factũ
hi qͥ suꝑfuerant ex paganis uiderent.
in recordationẽ rei magnȩ ea tradi¬
tione sibim& antiquitꝰ cõmendata
euenisse ꝑhibent᷑. Signũ hoc nr̃m do¬
minice crucis int̃ illas quasdicuntt
hiero glras. idẽ. sacerdotales litteras
habereꝰ egyptii dicunt᷑: uelut unã ea
cȩteris lit terarũ quȩ apud illos sunt ele¬
mentis Cuius litterę seu uocabuli hanc
e̾e̾ asserunt int̃pretationẽ : uita uentura
Dicebant gͦ hi qui tunc admiratione rerũ
gestarũ conuertebant᷑ ad fidẽ: ita si¬
bi ab antiquis traditũ. qđ hȩc quȩ nunc
colunt᷑ tandiu starent: qͣndiu uide¬
rent signũ istud uenisse. inqͦ e̾e̾t uita.
Unde accidit : ut magis hi qͥ erant ea

Expanded text:
xandriam gestum est, quod etiam Thoraces et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nominicae Crucis inter illas quas dicunt ίερατικὰς, id est, sacerdotales literas, habere Aegyptii dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dĩ p̃dicabat nemine ꝓbibente.
quem tamen affuisse sibi & defendis¬
se se apud neronem : & rursũ ꝓfectũ
e̾t̾ ad p̃dicationis officium sermo confirmat.
& post hoc denuo redisse ad supdictam
urbem. ubi & martyrio consumptus est.

Expanded text:
verbum Dei praedicabat, nemine prohibente. Quem tamen adfuisse ibi et defendisse se apud Neronem, et rursum profectum esse ad praedicationis officium, sermo confirmat, et post haec denuo redisse ad supra dictam urbem, ubi et martyrio consummatus est;
Abbreviated transcription (Latin):
mihi & confortauit me : ut ꝑme p̃di¬
catio compleretur. & audiant om̃s gen¬
tes. & liberatus sum deore leonis. Ma¬
mo quidem ut ꝑipsũ cȩpta p̃dicatio cõ¬
pleretur liberatus ẽ deorẽ leonis. ne¬
ronem scilica in leone ꝓcrudelitate

Expanded text:
, et confortavit me, ut per me praedicatio compleretur, et audirent omnes gentes, et liberatus sum de ore leonis . Mamo quidem ut per ipsum coepta praedicatio compleretur, liberatus est de ore leonis. Neronem scilicet in leone pro crudelitate
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pr̃ quo pauli actus inurbe roma
conclusit lucas. martyrio ꝑfunctus ẽ
paulus. Potuit enĩ fueri. ut ininitus
adhuc lenior ee̾t nero: ac defensio¬
nẽ pauli ꝓnr̃o dogmate non asꝑnan¬

Expanded text:
tempore quo Pauli actus in urbe Roma conscripsit Lucas, martyrio perfunctus est Paulus, potuit enim fieri, ut inimicus adhuc lenior esset Nero, et defensionem Pauli pro nostro dogmate non aspernen
Abbreviated transcription (Latin):
gatione dorũ: in medio autẽ. deoᷤᷤ discer¬
nit : & idõ his omissis illa quȩ ad fidẽ
dĩ ꝑtinent absq ulla animorũ conten¬
tione distinguite. Cum hȩc distisset
om̃s simul querimoniarũ libellos iussit
exuri. ne in notescer&s ulli hominũ simul¬
tatio sacerdotũ. Uerũ cũ ꝑ dies multos
in ep̃orũ concilio defide questio uerte¬
retur. & nonnulli diuersa sentirent.
ac uehement̃ cęptis arrii fauerent: plu¬
inceptũ. Cũq in eodẽ essent concilio
confessoꝵ magnus numerus sacerdotũ
om̃s arrii nouitatib: aduersabantur.
Fauebant uͦ ei & uiri inquestionib cal¬
lidi: & ob id simplicitati fidi aduersi
III. De conuersione phylosophi dia

Expanded text:
ga deorum, in medio autem deos discernit . Et ideo his omissis, illa quae ad fidem Dei pertinent, absque ulla animorum contentione distinguite. Quum haec dixisset, omnes simul querimoniarum libellos jussit exuri, ne innotesceret ulli hominum simulatio sacerdotum. Verum quum per dies multos in Episcoporum Concilio de fide quaestio verteretur, et nonnulli diversa sentirent, ac vehementer coeptis Arii faverent, pluinceptum. Cumque in eodem Concilio esset Confessorum magnus numerus sacerdotum, omnes Arii novitatibus adversabantur. Favebant vero ei viri in quaestionibus callidi. et ob id simplicitati fidei adversi. CAPUT III. De conversione Philosophi Dia
Abbreviated transcription (Latin):
de fallaciȩ conscientia trepidi demo¬
nis. & infugã uersi : post etiã magistri
cũ potuiss& euadere. eruditꝰ ad modũ
uir. mereri se mortẽ ꝓerrore uistius.
quã ꝓcrimine iudicauit. Ceteri uͦ in¬
struunt aciem : & collocatis insuꝑiori
iugo insidiis. ipsi pugnã indescensũ
montis eocpectant: Uerũ ubi ad pri¬
mos uentũ ẽ: & ilico se legitimo prin¬
cipi tradiderunt. cũ cȩteris imis ual¬
libus dep̃hensis. conflictus acerrimus

Expanded text:
de fallaciae conscientia trepidi daemode fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam magistri cum potuisset evadere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errore justius, quam pro crimine judicavit. Caeteri vero instruunt aciem, et collocatis in superiori jugo insidiis, ipsi pugnam in descensu montis exspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus
Abbreviated transcription (Latin):
tionib magis quã uirtute patrata
GIT UR p̃paratur adbellũ nontam
armoꝵ. telorũq: : quã ieuniorũ de¬
orationũ subsidiis nec tam eacubi¬
arũ iugiliis quã obseerationũ ꝑ noc¬
tationib munitus. circũibat cum sa¬
cerdotibus & popło omĩa orationum
loca. ante martrrũ & apłoꝵ thecas
iacebat cilicio ꝓstratus. & auccilia
sibi fida scõꝵ int̾tessione poscrbat¬
At pagani qui errores suos nouis semꝑ errorib:
animant : innouare sacrificia. & romã cepert̃ S¬
funestis uictimis cruentare: Inspicere
eacta pecudũ: & eaxfibrarũ p̃scientia.
securã eugenio ictoriã nuntiare :
Suꝑstitiosius hȩc agente. & cũ om̃i animo¬
sitate flauiano tunc p̃fecto: cuiꝰ asser¬
tionib magna enĩ erat eius insͥ pien¬
ti& p̃rogatiua. eugeniũ iuctorẽ fore
ꝓcerto p̃sumpserat. Sed ubi uerȩ reli¬
gionis fretus autcilio theodosius alpi¬
um fauces cȩpit urgere: primi illi
quib nequiquã litate tot uictime.

Expanded text:
tionibus magis, quam virtute peracta. Igitur praeparatur ad bellum non tam armorum telorumque, quam jejuniorum orationumque subsidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebatAt Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam funestis victimis cruentare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agente, et cum omni animositate, Flaviano tunc Praefecto, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ inquit porro amarior in dies mor¬
bus urgebat . supplicia cõmissi paulo¬
ante dudũ sceleris eccpetens. Lento
nãq igni eactrinsecus insuꝑficie cor¬
poris urebatur : intrinsecus uͦ uastum
condebatur incendium. Quiditas
in explebilis semꝑ inerat cr̃bi : nec ta¬
men saciari umquam rabidis incitata
uies domesticeꝵ Intestina intrinsetus

Expanded text:
dem porro amarior in dies morbus urgebat supplicia commissi. dudum sceleris expetens. Lento namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata vies. Intestina intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
uit gła meritoꝵ: de cetero uͦ maloꝵ
causas. radicesq discordie quȩ ꝓsimu¬
lachroꝵ defensione ueniebant. penit᷑
debere succidi: quib eact̾minatis. etiã
belloꝵ causa parit̃ conqͥescer&: Cũq.
hec seripta uenissent. & uelut post
inducias parui tẽporis ad audiendũ
uterq popłs conueniss& ad tẽplũ
statĩ ut pͥme̾ epłe pagina referata ẽ:
incuiꝰ exordio uana gentiliũ suꝑsti¬

Expanded text:
it gloria meritorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae pro simulachrorum defensione veniebant, penitus debere succidi: quibus exterminatis, etiam bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta venissent, et velut post inducias parvi temporis ad audiendum uterque populus convenisset ad templum, statim ut prima Epistolae pagina reserata est, in cujus exordio
Abbreviated transcription (Latin):
xerant. Apparuit enĩ eis tercio die
iterũ uiuus: scdm̃ qđ diuinitus inspi¬
rati ꝓpħȩ uel hec uel alia dexo in¬
numera miracula futura esse predi

Expanded text:
xerunt. Apparuit enim eis tercio die iterum vivus, secundum quod divinitus inspirati prophetae vel haec vel alia de eo innumera miracula futura esse predi
Abbreviated transcription (Latin):
licta. fr̃is augusti solaciis utebatur.
Hiuc accidit prbm quendã uenire in no¬
titiã. latenter partib arrii fauentem.
Sed is primo nihil om̃ino de his apud soro¬
rẽ principis aperire: ubi uͦ multa fa¬
miliaritas copiã tribuit. paulatĩ ser
ep̃m suũ rem contentiose excagitauisfe
emulationis stimulo conficũ. qđ arrius
apud plebẽ satis carus haberit᷑. Hȩc atq
huius modi alia frequentius suggerens:
animos constantiȩ suos effłc̃it: Quȩ cũ
blande religioseq compellaretur. ea¬
tremã dicit᷑ ab eo grãm poposcisse. ut
prb̃m infamiliaritatẽ reciper&e. &
quȩ sibi abeo ꝓspere & salubre sug¬
gererentur audir&. se quidẽ iam ea
luce discedentẽ nihil curare. Pro fr̃ĩs
uͦ statu c̾e̾ sollicitã: neforte ꝓ inno¬
centiũ pęnis. regni sui pateretur
excidium. Quib ille monitis a sorore sus¬
ceptis & fidelem ꝓ se germanȩ sollititu

Expanded text:
licta, fratris Augusti solatiis utebatur. Huic accidit presbyterum quendam venire in notitiam, latenter partibus Arii faventem. Sed is primo nihil omnino de his apud sororem Principis aperire: ubi vero multa familiaritas copiam tribuit, paulatim sermEpiscopum suum rem contentiose exagitavisse, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec atque hujusmodi alia freqanimos Constantiae suos effecit. Quae cum blande religioseque compellaretur, extremam dicitur ab eo gratiam poposcisse ut presbyterum in familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur audiret. Se quidem jam ex luce discedentem nihil curare, pro fratris vero statu esse sollicitam, ne forte pro innocentum poenis regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, fidelem pro se germanae sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
supp̃sso. usq ad constantii p̃sentiã.
multis noua tẽptantib opp̃ssis: res
fltutȩ in tegreq mansere: Cũ uero
constantius affuissoe: depositũ prbr
restituit. Cuiꝰ beneficii grã imꝑator
regni cupidus ita ei deunctus ẽ: ut
qui imꝑare cunctis ambir&. ab illo
sibi imꝑari ȩquanimit̃ pateretꝰ᷑. Eoc
qͦ deuincto sibi imꝑatore : cepit de
arrii restitutione suggerere. & no¬
lentes adquiescere sacerdotes. uti cõ¬
gerae ꝑsuadere

Expanded text:
suppresso usque ad Constantii praesentiam, suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerdotes, uti cogeret, persuadere
Abbreviated transcription (Latin):
scripserant: facile susceptus est. Cũ uͦ
aleocandriã ꝑrexcissoe ibi om̃e eius frus¬
tratur incȩptũ : qm̃quidem dolis apud
ignorantes locus est. seientibus uͦ dolũ
intendere : non aliud ẽ quã risum mo¬
uere. Interea dum hȩc apud ale¬
xandriã frustra agitant᷑ : uenerabilis
augustus constantinus in subur bana
uilla nichomediȩ trigesimo & primo
imperii sui anno diem functus est: li¬
beris de fuccessione romani orbis testa¬
mento heredib scriptis. Quo intẽ pr̃
qm̃ quidẽ constantius cui orientis reg¬
nũ detreuerat p̃sens ñerat: dicitur
secreto accersiens prbm quẽ asororr
cõmendatũ supͣdiccimꝰ &e exinde fa¬
miliarit̾ habitũ. tradidisse ei testam̃¬
tũ qđ seripserat. & obtestatus sub sa¬
cram̃to. ne ulli nisi constantio cũ ue¬
niss& in manꝰ trader&: cui etiã qđ eu¬
nuchi qui erant in palatio fauebant.
arte indicio de imꝑatoris morte

Expanded text:
scripserant, facile receptus est. Cum vero scripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte
Abbreviated transcription (Latin):
rim arcersiri de exilio arriũ iubet.
ut quẽ ad mođu de fin̾e sentir& expone¬
ret. Tum ille fide conscripsit. quȩ non
qͥđe sensum nr̃m tam̃ uerba nr̃a conti¬
nere ꝓfessionẽq uideret᷑. Miratus
quidẽ : imꝑator: & putauit unã ean¬
demq in ipsius & concilii dudũ gesti
expositione sententiã contineri: tam̃
innullo reladat animi uigorẽ. sed
rursum eũ ad concilii remittit exam̃:
qm̃quidem addedicationẽ ierosoli¬
morũ ex omĩ orbe coire sacerdotes
inuitabant᷑. hȩc ad eos de nomine eius
seribens: ut si expositionẽ fidei eius
ꝓbarent. & eũ uel ꝑ inuidiã ut asse¬
rebat tunc circũ uentũ dinoscerent.
uel nunc ab errore correctũ. clem̃ti
erga ipsũ uiditio uterent᷑. quando¬
quidẽ tanta fuerit concilii modera¬
tio. ut ñ inꝑsonã eius sed indogmatũ
pͣuitatẽ fuerit lata sententia. sitam̃
&e ep̃i eius alexcandri cõmodaretꝰ᷑ as¬
sensus. Sed abhis quiđẽ qui primo
ceptis eius fauentes cũ simulatione sub¬

Expanded text:
rim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra continere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concilii dudum gesti expositione sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittit examen: quoniam quidem ad dedicationem Jerosolymorum ex omni orbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quandoquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamen et Episcopi ejus Alexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquos & consanguineos nobiles uiros
in eadẽ urbe haber&. frequenter ad
p̃sidem ducebat᷑. eius quꝰ monitis adqui¬
esceret. tot & tantis ꝓpinquis eacorantib
respectũ habere uacoris & contẽplati¬
onẽ suadebatur suscipere liberorũ.
ueluti si sadeo immobili. unda allide¬
retur garrientiũ dicta respuere :
animũ ad celũ tendere. dm̃ in oculis
habere. parentes & ꝓpinquos sc̃os mar¬
tyres & apłos ducerei Aderat tunc
quidã uir agens turmã militũ roma¬
noꝵ. filoromus nomine. Quicũ ui¬
der& phyleã circuĩdatũ lacrimis ꝓpin¬
quorũ. & presidis calliditate fatigari
nec tamen flecti aut infringi ullate¬
nus posse. exclamat. Quid in aniter
& suꝑ fluo constantiã uiri tẽptatis:
Xuid eũ qui fidẽ dõ seruat: infidelem
uultis efficere: Quid eũ cogitis nega¬
re dm̃ : ut hominib ad quiescat. s nõni
iudetis. qđ aures eius ur̃a uerba non au¬
diunt: qđ oculi eius urãs lacrimas ñ
uident. Quomodo potest terrenis

Expanded text:
propinquos et consanguineos nobiles viros in eadem urbe haberet, frequenter ad praesidem ducebatur: ejusque monitis acquiescere, tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contemplationem suadebatur suscipere liberorum, velut si saxum immobile unda allideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Aderat tunc quidam vir agens turmam militum Romanorum, Philoromus nomine, qui cum videret Phileam circumdatum lacrymis propinquorum, et praesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejus vestras lacrymas non vident? Quomodo potest terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
fidei: constant̃ & fortit̾ cũ letitia
& exxultatione mortẽ p̃sentẽ. uelut
ȩternȩ uite principia rapiebant.
Deniq dũpriores quiq uigularentur.
reliqui non desidiȩ. aut torpori ani¬
mos indulgebant : sed psallentes &
ymnos do canentes. locũ quisq sui
martyrii eocpectabat. ut hec agen¬
tes etiã extremos sp̃c indi laudib
ex alarent¬
UE RE mirabilis & om̃ĩ uenera¬
tione dignus grea ille beatorũ.
turma uirorũ fortiũ. corona splen¬
doris głȩ xp̃i. Hanc sane coronã
p̃ciosior omĩũ lapis. & gemma nobi¬
lior ad ornabat. hanc turmã p̃ibat
doctor in lustrior. hunc gregẽ pas¬
tor nobilior decorabat. phyleas
huic nomen ẽ : qui erat ep̃s urbis
nobilitatẽ primi generis. secundũ animi
uirtutẽ de celestib trahebat. Deterre¬
nis uͦ quantũ ad scłm ꝑtin& : primis in
romana re publica fuerat honoribus
functus. Eruditione qͦq. liberaliũ litte¬
rarũ. &x om̃ibus quȩ ad animi uirtutẽ ꝑ

Expanded text:
i constanter et fortiter cum laetitia et exsultatione mortem praesentem velut aeternae vitae principia rapiebant. Denique cum priores quique jugularentur, reliqui non desidiae aut torpori animos indulgebant, sed psallentes et hymnos Deo canentes, locum quisque sui martyrii exspectabat, ut haec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalarent mirabilis et omni veneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Christi! Hanc sane coronam pretiosior omnium lapis, et gemma nobilior adornabat; hanc turmam praeibat ductor illustrior, hunc gregem pastor nobilior decorabat: Phileas huic nomen est, qui erat episcopus urbis litatem primi generis, secundum animi virtutem de coelestibus trahebat: de terrenis vero, quantum ad saeculum pertinet, primis in Romana republica honoribus fructus. Eruditione quoque liberalium litterarum, et omnibus quae ad a
Abbreviated transcription (Latin):
lib seuissimo presidi. offerebantur
innumeri fideliũ popłi : quos ille
singulos ꝑ ordinẽ confessos se cep̃ianos
& crudelissimꝰ. nec multitudinis con¬
tẽplatione. nec uirtutis eoꝵ mag¬
nanimitate ꝑmotus: duci nihilominꝰ

Expanded text:
libus saevissimo praeside, offeruntur innumeri fidelium populi. Quos ille singulos per ordinem confessos se Christianos,et crudus, nec multitudinis contemplatione, nec virtutis eorum magnanimitate permotus, duci nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
euident̃ edoc& phylo & iosephus
Sed & eorũ antiquiores agathobolus.
& ab eo eruditus aristobolus ex pane¬
ada. qui unus exx illis septuaginta
seniorib fuit qui missi fuerant apon
tificibus ad ptolomeũ regẽ. hebreoꝵ
libros interp̃tari ingrecũ sermonẽ :
quiq multa extraditionib morsi
ꝓponenti regi. ꝑcunctantiq respon¬
derant. Ipsi uͦ cũ questiones edcodi ea¬
ponerent : diccerunt pascha non prius
ẽẽ immolandũ. quã ȩqui noctiũ uerna¬

Expanded text:
evidenter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores Agathobolus, et ab eo eruditus Aristobulus ex Paneada, qui unus ex illis septuaginta senioribus fuit qui missi tificibus ad Ptolemaeum regem, Hebraeorum libros interpretaturi in Graecum sermonem, quique multa ex traditionibus Moysis proponenti regi atque percunctanti responderunt. Ipsi ergo cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum, ni hoc aequinoctium verna
Abbreviated transcription (Latin):
inquit inprimo anno initiũ primi
mensis. qđ ẽ decẽ & nouẽ annoꝵ cir¬
culi principiũ: sedm̃ egyptios quidẽ
mensis famenoth uicesima sexta die.
scdm̃ macedones dystri mensis uice¬
sima scđa. sedm̃ romanos uͦ undecimo¬
solũ conseendisse primã partẽ. uerũ
etiã quartã iã in ea die habere. id ẽ
inprimã ex duodecĩ partib. Hec aut̃
particula prima ex duodecĩ uernale
ẽ equi noctiũ : & ipsa ẽ initiũ men¬
sium. & caput circuli. & absolutio
cursus stellarũ quȩ planete id ẽ
uagȩ dicunt᷑. ac finis duodecimȩ par¬
ticulȩ. & totius circuli terminus. &¬

Expanded text:
in primo anno initium primi mensis, quod est decem et novem annorum circuli principium, secundum Aegyptios quidem mensis Phamenoth vigesimo sexto die, secundum Macedones Distri mensis vigesimo secundo, secundum Romanos solum conscendisse primam partem, verum etiam quadrantem iam in ea die habere, id est in prima ex XII partibus. Hec autem particula prima ex XII vernale est equinoctium, et ipsa est initium mensium et caput circuli et absolutio cursus stellarum, que planete, id est vage, dicuntur, ac finis XII particule et totius circuli terminus'.
Abbreviated transcription (Latin):
ma die mensis primi sit statuta sol¬
lempnitas post uesperã. quando luna
soli opposita eregione dep̃henditur
sicut etiã oculis ꝓbare lic&e: inuenit᷑
utiq uernalis ȩquinoctii partẽ sol
obtinens. luna uͦ econtrario autũnalis

Expanded text:
primi mensis sit statuta solemnitas post vesperam, quando luna soli apposita e regione deprehenditur, sicut etiam oculis probare licet, invenitur utique vernalis aequinoctii partem sol obtinens, luna vero e contrario autumnalis
Abbreviated transcription (Latin):
uetordiȩ suȩ ac leuitatis inditiũ
Nã cũ da fnis in suburbano antiochiȩ
iuxeta fontẽ castaliũ litar& apolli¬
ni . & nulla eachis quȩ querebat res¬
ponsa su sciper&. causasq silentii
ꝑcunctaret᷑ a sacerdotibus demo¬
nes auint babyle martyris sepul¬
ñ reddi. Tũ ille uenire galileos. hoc
enĩ nomine nr̃os appellare solitus
erat : & auferre martyris sepulchrũ
nesq inmensa exultatione succinc¬
ti : trahebant longo agmine archã
martẏris. psallentes sũmis clamorib
& cũ excultatione dicentes. Confun¬
dant᷑ om̃s qͥ adorant sculptilia : ae qͥ
om̃is eccła: ut celũ clamorib resulta¬
ret. Unde ille intantã iracundiȩ
rabiem deductus ẽ : ut altera die cõp̃¬
hendi aep̃ianos passim & trudi iuberte
in carcerẽ. ac penis & cruciatib affici
XXXUII. De theodoro confessore¬
UOS apud antiochiam.

Expanded text:
ecordiae suae ac levitatis indicium. Nam cum Daphnis in suburbano Antiochiae juxta fontem Castalium litaret Apollini, et nulla ex his quae quaerebat, responsa susciperet, caussasque silentii percontaretur a sacerdotibus daemonis, aiunt, Babylae martyris sepulnon reddi. Tunc ille venire Galilaeos hoc enim nomine nostros appellare solitus erat et auferre martyris sepulcrum nesque immensa exultatione succincti, trahebant longo agmine arcam Martyris, psallentes summis clamoribus, et cum exultatione dicentes: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, et qui omnis Ecclesia, ut coelum clamoribus resultaret. Unde et ille in tantam iracundiae rabiem deductus est, ut altera die comprehendi Christianos passim et trudi juberet in carcerem, ac paenis et cruciatibus affici. CAPUT XXXVI. De Theodoro Confessore apud
Abbreviated transcription (Latin):
maticũ ualentinianus degalliȩ partib
uenisset illłricũ. ibi uixdũ cępto bello
ygritudine subita opp̃ssus diẽ obut. re¬
lictis heredib in imperio filus. gratia¬
no augusto. & ualentiniano ad modũ par¬
uulo. & nondũ regiis in signib: initiato.
quẽ tam̃ necessitas eoꝵ qͥ tanqͣm uacuũ
ꝓbo tunc p̃fecto fidelit̃ rẽ gerente
IIII. De gothoꝵ ꝑ tracias inruptio

Expanded text:
maticum Valentinianus de Galliae partibus venisset Illyricum, ibi vixdum coepto bello, aegritudine subita oppressus diem obiit, relictis haeredibus in Imperio filiis, Gratiano Augusto, Valentinianoque admodum parvulo, et nondum regiis insignibus initiato. Quem tamen necessitas eorum, qui tanquam vacuum obo tunc Praefecto fideliter rem gerente. CAPUT XIII. De Gothorum per Thracias irruptio
Abbreviated transcription (Latin):
extant de uideoꝵ uetustate duo
uolumina : inquib: contradicere
appioni cuidam grammatico uidetur.
qui illis temporibus aduersum uideos
scripserat. & ad alios quosdam qui ori¬
ginem gentis uideorũ atq instituta
lacerauerant. In primo gͦ eochis duob lil
libro quȩ uolumina apud hebreos in
auctoritate habrant᷑. scđm maiorũ¬

Expanded text:
exstant De Judaeorum vetustate duo exstant De Judaeorum vetustate duo volumina, in quibus contradicere Appioni cuidam Grammatico videtur, qui illis temporibus adversum Judaeos scripserat, et ad alios quosdam, qui mores gentis Judaeorum atque instituta laceraverant. In primo ergo ex his libris duobus, quae volumina apud Hebraeos in auctoritate habentur, secundum majoru
Abbreviated transcription (Latin):
PE RE preciũ sane est: post
ista noscere quis fuerit hic
iosephus. & unde uel ex quo genere
originẽ ducens: qui tantam nob ma¬
teriã rerũ gestarũ cognitionemq
p̃stiterit. Etxponit gͦ etiã hȩc ipse
dese: hoc modo scribens. Iosephus
matthe filius eoc iero solimis sacerdos.
qui & ipse primo bello romanos ob¬
pugnauerim : & posteriorib nihilo¬
minus interfuerim prelus. necessita
te cõpulsus. Constat igit᷑ hunc uirũ
ꝑidem tempus ñsolũ apud uideos
ꝓprios ciues. uerũ etiã apud roma¬
nos habitũ esse nobilissimũ. ita ut
litterarũ merito inurbe roma etiã
statua donaret᷑. & libri eius biblio¬
thȩcȩ traderentur. Conscripsit nãq
antiquitatũ hẏstoriã. inuiginti li¬
bris. Belli uͦ uidaici cũ romanis
cõp̃hendit : qu ã non solũ grera facun¬
dia. uerũ & patrio id ẽ hebreo ser¬
mone suis etiã ciuib se edidisse con¬
firmat : dignus cui p̃cȩteris om̃ib
debeat credi. Sed & alia eiusdẽ uiri

Expanded text:
perae pretium sane est post ista noscere, quis fuerit hic Josephus, et unde vel ex quo genere originem ducens; qui tantam nobis materiam rerum gestarum cognitionemque praestitit. Exponit ergo etiam haec ipse de se hoc modo, scribens: Josephus Mathathiae filius Hierosolymis sacerdos, qui et in ipso primo bello Romanos oppugnavit, et posterioribus nihilominus ite constrictus. Constat igitur hunc virum per idem tempus non solum apud Iudeos, proprios cives, verum etiam apud Romanos habitum esse nobillissimum, litterarum merito in urbe Roma etiam statua donaretur, et libri ejus bibliothecae traderentur. Conscripsit itaque Antiquitatum historiam in XX libris. Belli vero Judaici cum Romanis comprehendit, qua non solum Graeca facundia, verum etiam et patrio, id est Hebraeo sermone, suis etiam civibus se edidisse confirmat: dignus, cui prae caeteris omnibus debeat credi. Sed et alia ejusdem viri
Abbreviated transcription (Latin):
serant. Mihi aut̃ cõꝑtũ est. nicho¬
laum nullã ꝓrsus agnouisse mulierẽ:
rat : Cuius etiã liberi. feminȩ quidẽ
usq ad ultimã senectutẽ casta uirgi¬
nitate durarunt : Filius aut̃ etiam
ipse. sc̃itatẽ incorrupti corporis
constat illud qđ inmediu apłoꝵ¬

Expanded text:
aum. Mihi autem compertum est Nicolaum nullam prorsus cognovisse uxorem rat: cujus certe liberi, feminae quidem, usque ad ultimam senectutem caste perdurarunt; filius autem sanctitate incorrupti corporis constat illud, quod in medium apo
Abbreviated transcription (Latin):
nã istã & nihil frat̾nȩ caritatis seruan¬
tẽ sẽntentiã declinarent. alienũ t̾e̾
ab ȩccła : Eos uͦ qui lapsi incertamine
fuerant faterna miseratione curandos :¬
& fomentis penitentię medicandos.

Expanded text:
stam, et nihil fraternae charitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum esse ab Ecclesia; eos vero qui lapsi in certamine fuerant, fraterna miseratione curandos, et fomentis poenitentiae medicandos.
Abbreviated transcription (Latin):
YONIS IUS uͦ de hoc rescribens ad¬
serapionẽ quendã fuisse apud ale¬
andriã. unũ ex his qui lapsi sunt.
cundemq sȩpe dep̃catũ ut susciperetur:
nec tam̃ impetrasse : Obpressum dein¬
de hunc e̾ ẽ egritudine: ita ut triduo¬
iã sine uoce ꝓrsus iacer&. paululũ uͦ
quarta die respirantẽ. uocasse ad se
dimitti. Et cũ hec didciss& : rursũ sine
uoce ꝑmansit. Abiit cursu puer ad
prb̃m noctis tẽpr̃ : infirmabat᷑ prbr
uenire non potuit. Iamen quia p̃¬
ceptũ fuerat᷑ ame .: ut lapsis inexitu.¬
positis nemo reconciliationis solatia dene¬
gara. & macime his quos prius id
rogasse constara: parũ eucharistiȩ
ente adhc puero: antequã ingrede¬
redisti inquit fili : & lic& prbt ue¬
nire ñ potuit. tu tam̃ imple qđ tibi
p̃ceptũ ẽ : ut possim discedere Cũq¬

Expanded text:
ius rescribens adSerapionem quemdam fuisse apud Alexandriam, unum ex his qui lapsi sunt, eumdemque saepe deprecatum esse, ut susciperetur, nec tamen impetrasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, vocasse ad se dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit cito cursu adInfirmabatur presbyter, venire non potuit: tamen, quia praeceptum fuerat ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia deneet maxime his quos prius id rogasse constat, parum Eucharistiae ente adhuc puero, antequam ingredeRedisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est, ut possim recedere. » Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
dã tumidus sp̃e penitꝰ eis salutis
adimebat etiã si digne penituissent:
Ex quo & princeps here seos exctitit
nouatianorũ : qui ab eccła sẽparati
suꝑbo nomine sem& ipsos catharos
id ẽ mundos appellarunt. Obquã
rẽ conciliũ sacerdotale celeberri¬
mũ in urbe roma congregatum ẽ.
ep̃orũ quidẽ sedaginta numero.
presbiterorũ qͦq totiđe cũ diaconibus
plurimis. Preterea etiã ꝑ singulas quasq.
ꝓuncias dehac re magnã deliberatio¬
ne habita : decretis significat᷑ quid
quidẽ cũ his qui eũ mentis elatione

Expanded text:
Novatus tumidus, spem penitus eis salutis adimebat, etiam si digne poenituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem sexaginta numero, presbyterorum quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid quidem, cum his qui eum mentis elatione
Abbreviated transcription (Latin):
inceptũ:. Dui de hoc multũq deliberans.
cũ eacutraq parte concluderet᷑. elegit
ut legato suo recepto. erga cȩteros.
sententiã disparẽ sed sibi placitã cus¬
todir&. Ita regressus ad sardinie par¬
tes: siue quia citata morte p̃uentꝰ.
tempus sententiȩ mutandȩ ñ habuit
Et enĩ temere cępta corrigi spacio
solent : fiue hoc animo immobiliter
sederat parũ firma. Uerũ exx ipso in¬
terim luciferianoꝵ scismate: qđ li
c& ꝑpaucos ad huc uoluit᷑ sumꝑsit
excordiũ. Eusebius uͦ circũiens ori¬
entẽ atq italiã : medici parit̃ & sacer¬
dotis fungebat᷑ officio. singulasquasq
ȩccłas ab uirata infidelitate ad sani¬
tatẽ recte fidi reuocabat. Madcimẽ
qđ hẏlariũ quẽ dudũ cũ cȩteris ep̃is
in eociliũ trusũ ee̾ memorauimꝰ. re¬
gressum iã & initalia positũ hec eadẽ
erga instaurandas ȩccłas fidẽq pa¬
trũ reparandã repperit molientẽ:
xxa II. De scriptis hylarii.

Expanded text:
inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immobiliter 258 sederat, parum firmaverim. Ex ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit exordium. Eusebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit molientem. CAPUT XXXI. De scriptis Hilarii.
Abbreviated transcription (Latin):
sacro senatui quȩ agis. o urbici. At
ille nihil aliud inquirens: ait ad lu¬
cium. Uideris mihi. & tu xp̃ianus
e̾t̾. Cũq lucius respondiss& hoc
plane sum : etiã ipsũ urbitius duci
parit̃ uissit ad mortẽ Ille gr̃as in¬
quit ago qđ me nequissimis dominis
absolutũ : ad bonũ & optimũ patrẽ
& regẽ om̃iũ dm̃ remittis. Sed & ter¬
tius quidam pari modo libertate
usus : pari qͦq sententia punitus ẽ¬

Expanded text:
sacro senatu quae agis, Urbici. At sacro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud inquirens, ait ad Lucium: Videris mihi et tu Christianus esse. Cumque Lucius respondisset: Hoc plane sum, etiam ipsum duci jussit ad mortem. Ille, gratias, inquit, ago, quod me nequissimis dominis absolutum ad bonum et optimum Patrem, et Regem omnium Dominum remittis. Sed et tertius quidam, pari modo libertate usus, pari quoque sententia punitus e
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tantũ ptolomeus tanqm amator
ueritatis. nequaquã głam su oc¬
ꝓfessionis
cultans: ꝑcunctanti xp̃ianũ se esse
confessus ẽ. Hunc continuo centu¬
rio in uincla coniecit : & multo tẽ¬
pore squalore carceris maceratũ.
adultimũ urbitio uidici optulit.
A quo simili modo hoc solũ interroga¬
Qui rursum tantiboni sibi consrius.
magisterio ac totius boni institutio¬
nib: publica confessione testatus ẽ.
Qui enĩ negat qđ est: sine dubio cul¬
pabile uidicat e̾t̾ qđ negat Conti¬
nuo igit᷑ post confessionẽ : ab urbi¬
cio duci iubent᷑ ad mortẽ. Lucius
aut̃ quidã cop̃i anus uir. uidens tam
temere platã sententiam: Ait
a durbitium. Quid quȩso causȩ est.
qđ neq ad ulterum. neq corruptorem.
aut homicidã. uel latronẽ. raptoremq
aut alterius cuius lib& facinoris reũ
sed tantũ ꝓ nomine xp̃iani qͦđ hoc se
uocabulo confessus est nuncupari. ad
sunt hȩc digna pio imperatori. nec
sapientissimo ꝓuero filio euis: neq

Expanded text:
or veritatis, nequaquam gloriam suae professionis occultans, percontanti Christianum se esse confessus est. Hunc continuo centurio in vincula conjecit, et multo tempore squalore carceris maceratum ad ultimum Urbicio judici obtulit. A quo simili modo hoc solum interrogaqui rursum tanti boni sibi conscius,  Christi magisterio ac totius boni institutionibus publica confessione testatus est. Qui enim negat quod est sine dubio culpabile judicat esse quod negat. Continuo ergo post confessionem ab Urbicio duci jubetur. Lucius autem quidam Christianus vir, videns tam temere latam sententiam, ait ad Urbicium: Quid, quaeso, causae est, quod neque adulterum, neque corruptorem, aut homicidam, vel latronem, raptoremve, aut alterius cujuslibet facinoris reum, sed tantum pro nomine Christiano, quod hoc se vocabulo confessus est nuncupari, ad sunt haec digna pio imperatore, nec sapientissimo puero filio ejus, neque
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Ex hinc signũ qđ sibi in cȩlo fuerat
demonstratũ in militaria signa transfor¬
mat. ac labarũ quẽ dicunt in spetiem
crucis dñicȩ exaptat. & ita armis uexil¬
lisq religionis instructus. aduersum
impioꝵ arma ꝓficiscit᷑. Sed & in dextera
sua manu. signũ nihilominꝰ crucis ex au¬
ro fabre factũ habuisse ꝑhibet᷑. Uerũ¬

Expanded text:
tatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat tatur. Exin signum, quod in coelo sibi fuerat demonstratum, in militaria vexilla transformat, ac Labarum, quem dicunt, in speciem crucis Dominicae exaptat, et ita armis vexillisque religionis instructus, adversum impiorum arma proficiscitur. Sed et in dextra sua manu signum nihilominus crucis ex auro fabrefactum habuisse perhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
maxentiũ urbis romȩ tyrannũ bellũ¬
parar& atq exercitũ duceret. erat
quida iã tunc xp̃ianȩ seligionis faustor
ueriq dĩ uenerator. non du tam̃ ut ẽ
solłepne nr̃is initiari. signũ dñicȩ pas¬
sionis acceperat: Cũ igitur anxius &
multa secũ de iniminentis belli necessi¬
tate ꝑuoluens iter ager&. atq ad cęlr̃
sepius oculos eleuards. & inde sibi diui-¬
nũ p̃caret᷑ auxiliũ. uid& ꝑ soporem
ad orientis partẽ in cȩlo signũ crucis
igneo fulgore rutilare. Cũq tanto
iusu fuiss& extritus. ac nouo ꝑturba¬
retur aspectu. astare sibi uid& angles
dicentes. Constantine. Ent yt ibiika¬
uͦ lȩtus redditus & de uictoria ĩa securus.
signũ crucis qđ incęlo uiderat in sua fron¬
te designat. & ita celitꝰ inuitatus ad fidẽ.
ñ mͥ uidet᷑ illo inferior. cui similit̾ de
celo dictũ ẽ Saule saule: ꝗͥd me ꝑseque¬
ris: Ego sum iħc nazarenꝰ. nisi quia hic
ñ adhuc ꝑsequens. sed ĩã consequens inui¬

Expanded text:
Maxentium urbis Romae tyrannum exercitum duceret, erat quidem jam tunc Christianae religionis fautor verique Dei venerator, nondum tamen, ut est solemne nostris initiari, signa Dominicae passionis acceperat. Cum igitur anxius et multa secum de imminentis belli necessitate pervolvens iter ageret, atque ad coelum saepius oculos elevaret, et inde sibi divinum precaretur auxilium, vidit per soporem ad orientis partem in coelo signum crucis igneo fulgure rutilare, cumque tanto visu fuisset exterritus, ac novo perturbaretur aspectu, astare sibi vidit angelos dicentes: Constantine, in hoc vivero laetus redditus, et de victoria jam securus, signum crucis, quod in coelo viderat, in sua fronte designat, et ita coelitus invitatus ad fidem, non mihi videtur illo inferior, cui similiter de coelo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris? ego sum Jesus Nazarenus , nisi quia hic non adhuc persequens, sed etiam exconsequens invi
Abbreviated transcription (Latin):
EATUS ES quia credidisti in me.
cum me ipse non uideris. Scriptũ
est enĩ deme : quia hi qui me uident
non credent inme. & qui non ui¬
dent me ipsi credent in me & ui¬
uent. Deeo aut̃ qđ scripsisti mihi
ut ueniam adte: oport& me omĩa
ꝓpt̃ quȩ missussum hic ex plere.
&e postea quã cõpleuero recipi me
adeum aquo missus sum. Cum gͦ
fuero assumptus: mittã tibi ali¬
quẽ eac discipłis meis ut cure egri¬
tudinẽ tuã. & uitã tibi atq his
qui tecũ sunt presto¬

Expanded text:
eatus es, quia credidisti in me, cum me ipse non videris. Scriptum est enim de me, quia hii qui vident me non credent in me, et qui non vident me ipsi credent et vivent. De eo autem, quod scripsisti michi, ut veniam ad te: oportet me omnia, propter que missus sum, hic explere, et posteaquam complevero, recipi me ad eum, a quo missus sum. Cum ergo fuero assumptus, mittam tibi aliquem ex discipulis meis, ut curet egritudinem tuam et vitam tibi atque hiis qui tecum sunt prest
Abbreviated transcription (Latin):
Hicͣuitam satis arduã & austerã gere¬
bat : nihil cybi uolens accipere.
setantũ sale & pane cũ aqua uteba¬
tur Cũq hũc uitȩ rigorẽ uell&
etiã in carcere positus obtinere :
attalo post primã confessionẽ suã
quã in amphiteathro confessus est :
reuelat᷑ quia non recte facerae al¬
cibiades creaturis di & ipse non
uti. & aliis formã scandali dere¬
linquere. Quib: cognitis alcibiades
cepit omĩa cũ grãrum actione ꝑci¬
pent: quia quȩ illi reuelabat sp̃c
ut docer& & huc ut sequeretur

Expanded text:
Hic vitam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum sale et pane cum aqua utebatur. Cumque hunc vitae rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo post primam confessionem suam, quam in amphitheatro confessus est revelatur, quia non recte faceret Alcibiades, creaturis Dei et ipse non uti, et aliis formam scandali derelicoepit omnia cum gratiarum actione percipere, quia quae illi revelabat spiritus ut doceret, huic ut sequeretur
Abbreviated transcription (Latin):
De fine theodosii post uictoriam .i¬
& archadio atq honorio liberis
euis. atq heredibus regni
Mmeri post hec ut futurorum
prescius imꝑator disponendȩ rei pub¬
licȩ sollicitudine stringeretur : adori¬
entem ꝓtinus mittit. ubi uenturus
ad bellũ. tuta liberos custodia cõmen
honoriũ uͦ pari dignatione preditũ.
ad occidentis imperiũ uenire ocius
iubet. Quo suscepto & paternis os¬
culis amplecibusq constricto : tra¬
ditis occidentalis regni gubernacu¬
lis. ipse romano imperio ꝑ annos
decem & septm feliciter guberna¬
to ad melioras migrauit: cũ princi

Expanded text:
Theodosii post victoriam, et Arcadio atque Honorio liberis ejus et haeredibus regni. Cumque post haec ut futurorum praescius Imperator, disponendae Reipublicae sollicitudine stringeretur, ad orientem protinus mittit, ubi venturus ad bellum, tuta liberos custodia commendHonorium vero pari dignatione praeditum, ad occidentis imperium venire ocyus jubet. Quo suscepto, et paternis osculis complexibusque constricto, traditis occidentalis regni gubernaculis, ipse, Romano imperio per annos decem et septem feliciter gubernato, ad meliora migravit, cum pii
Abbreviated transcription (Latin):
NTE REA cum fides dñi & sal
religionis ꝓpagarentur augmenta :
nequaquam quiescit. hostis salutis
humane. sed urbem madximã quȩ est
caput om̃ium preuenit: & symonem
illuc dequo insuperiorib didcimus:
euocat: cuius nefariis artibus admi¬
nicula ipse maiora suppeditans. plu¬
rimos urbis illius ciues inerroris eius
apłoꝵ tempus excortus iustinus. de qͦ

Expanded text:
nterea cum fides Domini et Sreligionis propagarentur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus diximus, evocat. Cujus nefariis artibus adminicula ipse majora suppeditans, plurimos urbis illius cives in erroris ejus apostolorum tempus exortus
Abbreviated transcription (Latin):
mus : cũ liceat uolentib ea scire ꝑ
singula excipsis supͣdicti hẏreneilibris.
uel de hoc uel de ceteris auctoribus
diuersarum hereseon & deuenenatis
eoꝵ dogmatib diligentius noscere
Caput igitur totius prauitatis & prin¬
cipium om̃is heresis: asymone ac¬
cepisse accepimus. x quo usq in¬

Expanded text:
mus, cum liceat volentibus ea scire per mus, cum liceat volentibus ea scire per singula ex ipsius supradicti Irenaei libris vel de hoc, vel de caeteris auctoribus diversarum haereseon, et de venenatis eorum dogmatibus diligentius noscere poterit. Caput igitur totius pravitatis et principium omnis haeresis a Simone coepisse accipimus. Hunc i
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝓfide nr̃a ad imperatorẽ an¬
toninum seribit : dehis hoc modo re¬
fert Et post ascensionẽ inquit dñi
ad cȩlum. instigabant de mones quos¬
dam hominũ qui dicerent se deos
e̾ẽ. quos nos fugauimus. Srmon de¬
niq quidam samaritanus de uico qͥ
dicitur gittho sub claudio cȩsare
magicis artibus & ope demonũ sub¬
leuatus in urbe ur̃a quę regnũ om¬
nium ten&. quam plurimis ꝑfanta¬
sias deceptis deus decretus est: & si
duos pontes collocati. habentis etiã
titulum latinis litteris scriptũ: symo¬
ni deo scõ. Quem & om̃s pene sama¬
rite. nonnulli etiam ex cȩteris gen¬
tib tanquã summũ dm̃. & adorant
& confitentur. Sed & selenen quan
quȩ prus inꝓstibulo steterat apud ty¬
rum urbem foenicis: cum ipso uelut
primam quandam mentem conseera¬
ueru̾nt. Hȩc quidem iustinus. Con¬
sona uͦ huic etiam hrreneus scribit
in primo aduersus hereses libro: inquo
uel quis ipse fuerit sẏmon: uelquam
impura eius opera atq doctrina pleni

Expanded text:
quem pro fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, quos nos fugavimus. Simon denique quidam Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibus et ope daemonum sublevatus, in urbe vestra, quae regnorum omnium est caput, quamplurimis per phantasias deceptis, deus decretus est a senaduos pontes collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae, nonnulli etiam ex caeteris gentibus, tanquam summum deum et adorant, et confitentur. Sed et Selenen quamdquae prius prostibulo steterat, apud Tyrum urbem Phoenicis, cum ipso velut primam quamdam mentem consecraverunt. Haec quidem Justinus. Consona vere huic etiam Irenaeus scribit in primo Adversus haereses libro. In quo vel quis ipse fuerit Simon, vel quam impura ejus opera atque doctrina, pleniu