comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut quo modo qͥndo ubi minusq finita ut sic tunc illic. Conparatio
accidit ad uerbus. q̃ de nominib: c̃parationib: recipientib ueniunt:
ut ab hoc forti fortit̃. ergoquem ad modum fortis fortior.
forussimꝰ. lta fortit̃. fortius. fortissime. & quẽ ad modũuil
iastus. castior. castissimꝰ. Ita caste castius castissime. Itaq conparatiuas
nominis geñr neutri. nã sanctius. tẽpbĩ nom̃ ÷ sanctius dixit.
lduerbiũ in his. hoc obseruandũ ÷ ut q̃cũq noomina casũdatiuũ
inimittum inde ad uerbia in t̃ ex eani ut huic forti fortit̃ sapienti sapi¬
ent̃. agili agilit̃. q̃cũq: utẽ dãtm casũ in omittuni indeaduerbia ex¬
tuna ine. uthiuic magno magne. casto caste. doc todocte. figura ad uerbioꝵ
dã quã iustus istlaustum. Eodem modo dedinat᷑. suna q̃dã participia eada
a noa uncaltus & sapiens ratione diuersa. Nã cum cultus genetiuas.¬

Expanded text:
ut quomodo, quando, ubi; minus quam finita, ut sic, tunc, illic. comparatio ut quomodo, quando, ubi; minus quam finita, ut sic, tunc, illic. comparatio accidit aduerbiis, quae de nominibus comparationem recipientibus ueniunt, ut ab hoc forti, fortiter; ergo quemadmodum fortis, fortior, fortissimus, ita fortiter, fortius, fortissime, et quemadmodum castus, castior, castissimus, ita caste, castius, castissime, itaque comparatiuus nominis generis neutri: nam sanctius templum nomen est, sanctius dixit aduerbium. in his hoc obseruandum est ut quaecumque nomina casum datiuum in i mittunt, inde aduerbia in ter exeant, ut huic forti fortiter, sapienti sapienter, agili agiliter; quaecumque autem datiuum casum in o mittunt, inde aduerbia exeunt in e, ut huic magno magne, casto caste, docto docte. figura aduerbiorum tamquam iustus, iusta, iustum, eodem modo declinantur. sunt quaedam participia eadem et nomina, ut cultus, sapiens, ratione diuersa: nam cultus casu genetiu
Abbreviated transcription (Latin):
xiones. h anc habeniuim ut sicuius c̃nexionis unum uerbũ inuene¬
ris. cetera ad eandẽ c̃nexionẽ ꝑtinentia sacile ꝑcurrens modis nume
ns & ꝑsonis Nã si uerba alterius connexionis ad alterã c̃nexionẽ
& regulã ducere uolueris. fallaris necesse::De adtierbio
mansue te uix̃ hodie uenit loco est. longe ẽ hic sedit & simul comi¬
tat᷑ & alia nã fecit uix̃ uenit sed& comitat᷑ uerba st̃ fortit̃ mansete
hodie hic simul aduerbia sun. aduerbio accidun significatio con¬
paratio figura significatio q̃ significani ł qualitatẽ ut sapienter
candide ł quantitatẽ ut magne grandit̃ uł tẽp̃. ut hodie cras ł
locũ ut hic ibi & alia pene innumerabilia Nnulliaddunt ad uerbus
niã qualitatem & recte. Haȩc enĩ sicut ꝓ noã ł finita sunt ad uerbia
infinita ł minꝰ ꝙ finita. finitasum furtit̃ hodieromae. in finita

Expanded text:
xiones hanc habent uim, ut si cuius connexionis unum uerbum inuenexiones hanc habent uim, ut si cuius connexionis unum uerbum inueneris, cetera ad eandem connexionem pertinentia facile percurres modis, numeris et personis. nam si uerba alterius connexionis ad alteram connexionem et regulam ducere uolueris, fallaris necesse est. de aduerbmansuete uixit, hodie uenit, loco est, longe est, hic sedet, simul comitatur et alia. nam fecit, uixit, uenit, sedet, comitatur uerba sunt, fortiter, mansuete, hodie, hic, simul aduerbia sunt. aduerbio accidunt significatio, comparatio, figura. significatio qua significant uel qualitatem, ut sapienter, candide uel quantitatem, ut magne, granditer, uel tempus, ut hodie, cras, uel locum, ut hic, ibi, et alia paene innumerabilia. nonnulli addunt aduerbiis etiam qualitatem, et recte. haec enim sicut pronomina uel finita sunt aduerbia uel infinita uel minus quam finita: finita sunt fortiter, hodie, Romae; infinita,
Abbreviated transcription (Latin):
uerba s̃t̃ haec clamaui clamauerã damauerĩ clamauisiẽ clamauis se
cripsis se. audiui audiuerã audiuerim. audiuissem dadiuise
audii audierã audierĩ. audiissem. audurae. hae nãq  itabe uxut.
i uo .uu crassius sonans & ꝓpt̃ aurium suauitatem subtialn solon
tote ut cũ dicimꝰ clamaram non clamauera ł ut aitide tracta
enuari ut hoc quod dictũ ÷ audierã ꝓaudiuera : Tecta Ionexio : aq̃
es cetere describant᷑ ab infinitiũo quarta speciei. quod ultimum in
declinatione ÷ sumit initium. adhanc connexionẽ ꝑtin& dinũ hiocuer¬
bũ exparticipiũ futurũ ab actiuo & p̃teritũ nomina uerbi alia q̃ sihae
damatũ clamatus . clamaturus. clamator la. natio monitũ monit᷑
moniturus. monitor monitio scriptũ scriptꝰ scripturꝰ scripcor
criptio. auditũ auditus. auditurus. auditor. audicio. Ĩste tresconne¬

Expanded text:
uerba sunt haec: clamaui, clamaueram, clamauerim, clamauissem, clamauisse; uerba sunt haec: clamaui, clamaueram, clamauerim, clamauissem, clamauisse; rim, scripsissem, scripsisse; audiui, audiueram, audiuerim, audiuissem, audiuisse uel audii, audieram, audierim, audissem, audisse. hae namque syllabae ua ue ui uo uu crassius sonant et propter aurium suauitatem subtrahi solent uel totae, ut cum dicimus clamaram, non clamaueram, uel u tantum detracta tenuari, ut hoc quod dictum est audieram pro audiueram. tertia connexio, a qua res ceterae describuntur, ab infinitiuo quartae speciei, quod ultimum in declinatione est, sumit initium. ad hanc connexionem pertinet unum hoc uerbum et participium futurum ab actiuo et praeteritum et nomina uerbialia, quae sunt haec: clamatum, clamatus, clamaturus, clamator, clamatio; monitum, monitus, moniturus, monitor, monitio; scriptum, scriptus, scripturus, scriptor, scriptio; auditum, auditus, auditurus, auditor, auditio. istae tres conne
Abbreviated transcription (Latin):
clamandi clamando clamandũ & pirticipia clamans clamandus. hocun
siunũ inuentũ fuerit ñ potestnisi pͥma eẽ c̃iugatio & itadeclinant᷑ hac uerbi
omnia & participia q̃ memorauimꝰ in omnib: pͥmis coniugationib: secunde
c̃iugationis ha sunt ad pͥmã connexionẽ ꝑtinentia moneomonebam mone
nia sunt secundae & t̃tiae coniugationis T̃tiȩitaq c̃iugationir hax r̃ adeandẽ
c̃nexionẽ ꝑtinentia scribo scribebam. scribã scribe. si e arreptã scribito ser¬
Quarta c̃iugationis hec st̃ ad eandẽ connexionẽ ꝑtinentia. audio audiebã audibe
& audiendus si ea uerba q̃ quarta c̃iugatione .e. habeni ante .o. qͣlia sun
eo & in eo aliqͥntũ diuersa st̃. Itaq ista hoo modo sunt. In .eo. in ibã in eunds
inecundo ineundũ & participiũ incundus. cetera similia st̃ saperior ided¬
nationi. secunda ÷ q̃ ap̃terito ꝑfecto indicatiuimodi sumit initiũ. cuius

Expanded text:
clamandi, clamando, clamandum, et participia clamans, clamandus. horum clamandi, clamando, clamandum, et participia clamans, clamandus. horum si unum inuentum fuerit, non potest nisi prima esse coniugatio, et ita declinantur haec uerba omnia et partconiugationis haec sunt ad primam connexionem pertinentia: moneo, monebam, monebo, nia sunt secundae et tertiae coniugationis. tertiae itaque coniugationis haec sunt ad eandem connexionem pertinentia: scribo, scribebam, scribam, scribe sed e correpta, scribito, scrquartae coniugationis haec sunt ad eandem connexionem pertinentia: audio, audiebam, audibo et audiendus, sed ea uerba quae quarta coniugatione e habent ante o, qualia sunt eo et ineo, aliquantum diuersa sunt; itaque ista hoc modo sunt ineo, inibam, ineundi, ineundo, ineundum, et participium ineundus, cetera similia sunt superiori declinationi. secunda est quae a praeterito perfecto indicatiui modi sumit initium, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
slo tepr fmito pt̃o fuine. fore. inquartaspetie deficit. &in participio p̃sen¬
uis uit  seddec tinudam temporis recentioris cũ habereni necessitate
dũ enssenus. dixerur quẽ ad modum. scribendi scribendo scribendũ so¬
nouor &. In par ticipis autẽ uid et̃ potens hãius uerbi ẽẽ par ticipiũ iems¬
p̃timus ẽporis. sed rectius nom̃ eẽ intellegit᷑. abeo enĩ qđ ÷ sum. par tr̃ sit̃s¬
cipium futuri tẽporis ÷ cũ futurũ dicimꝰ. sane inuenta c̃iugatione faciliur
uerba delinant̃ excepta pt̃i tẽp̃rs specie ꝑfecta & plusꝙ ꝑfecta & tempore fus¬
ro. modi coniunctiui & infiniti p̃terito & futuro & par ticipus futuro ab actiuo
tũ cetera facillime inueniant᷑ harũ connexionum. prima dicit᷑ a coniugato
q̃ ob hoc artificialis est aliae duce ab auctoritate ł ꝓbata consuetudine. Nainues¬
ta consuetudine uerbi simul inueniuntur hat uerba uelut in pͥma coniugation
clamo clamabam clamabo clama clamato clamen clamarẽ clamare

Expanded text:
to fuisse, futuro fore. in quarta specie deficit et in participio praesentis temporis, sed docti quidam temporis recentioris cum haberent necessitatemdum et essens dixerunt, quemadmodum scribendi, scribendo, scribendum, scnouaret. in participiis autem uidetur potens huius uerbi esse participium praesentis temporis, sed rectius nomen esse intellegitur: ab eo enim quod est sum, participium futuri temporis est cum futurum dicimus. sane, inuenta coniugatione facilius uerba declinantur excepta praeteriti temporis specie perfecta et plusquamperfecta, et tempore futuro modi coniunctiui, et infiniti praeterito, futuro, et participiis futuro ab actiuo ntum cetera facillime inueniantur. harum connexionum prima dicitur coniugatio, quae ob hoc artificialis est, aliae duae ab auctoritate uel probata consuetudine. nam inuenta consuetudine uerbi simul inueniuntur haec uerba, uelut in prima coniugatione: clamo, clamabam, clamabo, clama, clamato, clamem, clamarem, clamare,
Abbreviated transcription (Latin):
suex signifex qͥ signa facit & alio Exit genꝰ com in eps ut princeps deduut¬
sicdeclinant᷑ manceps particeps municeps. anceps aut̃ aebiceps. tricens
a qͥ d riceps. multiceps. p̃ceps haec sex noa genetiuũ singularẽ c̃traregulã
iũperiorem intirsellabẽ mit tunt ñ in pis. ut anceps ancipitis. bicepibicptas
ingon elabõ ex eunt ñ in pis ut pͥncipis mancipis qͥ a capitis significatione ueniui
has satellites o satellites abhis satollitib: adhanoformã similia dedi¬
nabioa. hospes deses p̃ses ales diues miles. ceres ueles uelliter: q̃: leius
ar maturae milites. celes celitis. qͥ it̃ sibi faciunt ad caelum sic in digess

Expanded text:
spex, signifex qui signa facit et talia. Exit genus commune in eps, ut princeps; declinatdeclinantur manceps, particeps, municeps. Anceps autem et biceps et triceps et quadriceps, multiceps, praeceps, haec sex nomina genetiuum singularem contra regulam superiorem in tis syllabam mittunt, non in pis, ut anceps ancipitis, biceps bicipitin tis syllabam exeunt, non in pis, ut principis, mancipis, quia a capitis significatione ueniunt, has satellites, uoc. o satellites, abl. his satellitibus. Ad hanc formulam similia declinabis: hospes, deses, praeses, ales, diues, miles, Caeres, veles velites qui sunt armaturae milites, caeles caelites qui iter sibi faciunt ad caelum, indiges,
Abbreviated transcription (Latin):
abepli chenis passer. accipit̃ anser: Nunc de .s. litt̃ serliuo uet
sacerdos in pos similis nobilis agilis. ab ommgenere ut nugus & ã iã
dehis mox uberius t tractauimꝰ ab ephicenis tigris mus lep. & cas
aypͥis pollux a femis nex prex fex pax fax & alia aneutris nullũ nom̃
nomina generis neui inum syllaba exeuntia templum sic de¬
clinatur: nom̃to singłi nom̃t hoc tẽplũ. geñ hui tẽpli dãt huic
abł ab his templis. simili declinationi & hac oma ꝑ currunt:
uenenũ dãnũ bonũ malũ magnũ pessimũ prauũ frumentũ
p̃dicam̃tum medi cãmentũ : mebrũ ferrum metrum pratum¬
tignum. plaustũ claustrum. in strum̃tum. oliuetũ uinetũ palmetũ
quer cetum coriletum lauretum fanũ dilubrum. esculetum
uina enim poetaedixer & cicerranius sic oletim ordeũ triticum
mi. huic ingenio. sic imperium. huiꝰ imperii. scriniũ capitolium.

Expanded text:
ab epicoenis passer, accipiter, anser. Nunc de s littera semiuocali tsacerdos, impos, compos, similis, nobilis, agilis; ab omni genere, ut nugas et cetera: de his mox uberius tractabimus: ab epicoenis tigris, mus, lepus et cetera. a propriis Pollux; a femininis nex, prex, fex, pax, fax et alia; a neutris nullum nomen, Nomina generis neutri in um syllabam exeuntia: templum, et declinatur num. sing. nom. hoc templum, gen. huius templi, dat. huic abl. ab his templis. Simili declinatione et haec omnia percurruenenum, donum, bonum, malum, magnum, pessimum, prauum, frumentum, medicamtignum, plaustrum, claustrum, instrumentum, oliuetum, uinetum, palmetum, quercetum, esculetum, lauretum, aruina enim poetae dixerunt et Cicero rarius; sic oleum, hordeum, triticum, m, huius ingenii. Sic imperium imperii, scrinium scrinii,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a ꝑ quaȩ inquisitio fieri potest: ut sun haec quisqui quantꝰ qͥlis. gen
ilu cidã dic usem ꝓ nomina ꝑ q̃ sol& quaer ł demonstrari. quid ad qa
s nea. sed ciluqaert᷑ infinita sunt cũ demonstrant᷑ finita sune.
sane quando gͥons cuilisq inqͥrit᷑ ł ostendit᷑ ꝓ nomine gentile. ꝓ nomen
appellat᷑ Exemplam finitiuoꝵ sunc cuius cui cuium. finitiuoꝵ. meus
on & neglegentes magistri. Nonit ꝓnonõ primae ꝑsonae &alia pleraq
uom casũ haberepossuni & qua habeni no nomnia otam̃ desiderani
sed &uiam ipsius ꝓ nomims enuntiatione ut ÷ onoster. er gomipsis de¬
clinationib: quoddicoa apparebit. ego ꝓ nom̃ finitum ꝑsonae prime
ñ habero nom̃i. sed auocto accipere in tellexerunt. hic ꝓ nomen

Expanded text:
omnia per quae inquisitio fieri potest, ut sunt haec: quis, qui, quantus, qualis. genus omnia per quae inquisitio fieri potest, ut sunt haec: quis, qui, quantus, qualis. genus iva quaedam dicuntur pronomina, per quae solet quaeri vel demonstrari quid ad quem pertineat, sed cum quaeritur infinita sunt, cum demonstratur finita sunt. Sane quando gens cuiusque inquiritur vel ostenditur pronomine, gentile pronomen appellatur. Exempla infinitorum sunt cuiiosi et neglegentes magistri. non enim pronomen primae personae et alia pleraque uocatiuum casum habere possunt, et quae habent non omnia o tantum desiderant, sed etiam ipsius pronominis enuntiationem ut est o noster. ergo in ipsis declinationibus quod dico apparebit. ego pronomen finitum, personae primae, non habere nominatiuum sed a uocatiuo incipere intellexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
te adtendit᷑ utrũ finit᷑ ꝓ nom̃ fit. aninfinitũ finitũ in tellegitur.
ir esponderi ꝑ id potest ꝑ infinitũ autẽ ñ nisi interrogaripotese
sinitiuoꝵ ꝓ nominũ exempla sunt. hiciste ille ipse ego & similia
nfinitiuoꝵ uͦ ut qͥs. sunc q̃dã q̃ aliquando infinita aliquando finita s̃
nita hat ñ nulliminꝰ quã finita uocaueruni secundũ autẽ hanc distinctio¬
numeri casus & genera &omnia reliqua ꝓ nomina partini finita s unc
quia ꝑ ea tamen responderi potest par timminꝰ ꝙ finita sun qͥa & in¬
t̃rogationi & responsioni seruiunt. Itaq ñ nulli minꝰ ꝗ finita ꝓ nom̃a
ẽẽ uoluerunt quaeñ rẽ p̃sentẽ demonstrant s ł absentẽ ł longius positã
qualia sunt. is ipse ille. quaeuͦ rẽ it a p̃sentẽ ostendun ut qͣ si digito demons¬
tratͥ finita nõsuerunt qͣlia st̃ ego tu. lic iste cetera infinita id est

Expanded text:
te adtenditur utrum finitum pronomen sit an infinitum. finitum intellegitur te adtenditur utrum finitum pronomen sit an infinitum. finitum intellegitur si responderi per id potest; per infinitum autem nonnisi interrogari potest. finitorum pronominum exempla sunt hic, iste, ille, ipse, ego, et similia; infinitorum uero ut quis. sunt quaedam quae aliquando infinita, aliquando finita sunnita. haec nonnulli minus quam finita uocauerunt. secundum autem hanc distinctionumeri casus et genera et omnia reliqua pronomina partim finita sunt, quia per ea tantum responderi potest, partim minus quam finita sunt, quia et interrogationi et responsioni seruiunt. itaque nonnulli minus quam finita pronomina esse uoluerunt quae non rem praesentem demonstrant, sed uel absentem uel longius positam, qualia sunt is, ipse, ille. quae uero rem ita praesentem ostendunt, ut quasi digito demonstretur, finita nominauerunt, qualia sunt ego, tu, hic, iste; cetera infinita, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dimittere unde ista nomina recte adiunctiua nominar̃t Tit̃ qbur¬
dã nominib geñr neutri q̃ agrecis sũpsim & nominatiuo singti ma
collaba t̃minat᷑ ista regula casus ab latiui non seruat᷑ ab ebeñ qđ ÷̃ fist
na cũ abł singłi ab hoc fisimate faciuni lic& tam̃ dicer editulo
a abł plurali ñ solũ his & abhirfisematil: quod postulat regula
s &uiã fisematis qđ magis auctoritate ꝗ ratione ꝑmittitur.
uctoritas autem in latina lingua plurimũ & penesola dominat᷑
uã obrem in omnib: & q̃ supͣ diximꝰ & q̃ deinceps dicenda st̃ multo
plures auctoritatis ꝗ hui uelutirationis ꝑqͦs grãmatica nom̃ acce¬
pit meminis sedebemꝰ. Ips a enim certior in grãmatica ratio ÷
eꝓ nomine. Pro nom̃ ÷ pars orationis q̃ ꝓ ipso nomine posita.
minꝰ qͥ demplene idem tanĩ significat ꝓ nomini accidunt .vi. q̃ c̃side¬
arenunc oport&. qualitas genꝰ numerꝰ figura ꝑsona cas. In qͣlita¬

Expanded text:
dimittere. unde ista nomina recte adiunctiua nomina sunt. item quibusdam nominibus generis neutri, quae a Graecis sumpsimus et nominatiuo singulari ma syllaba i ab hoc physemate faciant, licet tamen dicere datiuo et ablatiuo plurali non solum his et ab his physematibus, quod postulat regula, sed etiam physematis, quod magis auctoritate quam ratione permittitur. auctoritas autem in Latina lingua plurimum et paene sola dominatur. quamobrem in omnibus, et quae supra diximus et quae deinceps dicenda sunt, multo plus auctoritatis quam huius ueluti rationis, per quam grammatica nomen accepit, meminisse debemus. ipsa enim certior in grammatica ratione um. de pronomine de pronomine pronomen est pars orationis quae pro ipso nomine posita minus quidem plene idem tamen significat. pronomini accidunt quae considerare nunc oportet: qualitas, genus, numerus, figura, persona, casus. in qualita
Abbreviated transcription (Latin):
ab his munilib similit̃ declinab sedile sedila p̃sepe p̃sepia torale
torabia ducale ducalia molle mollia. graue grauia uileuilia
mite mitia suauesuauia uitale uitalia morale moralia. lene lenia
s acile facilia nobile nobila agile agilia maremaria si pluraliter
trescasus hab& tantũ nominatiuũ accm̃ & uõem genetm ñ haba¬

Expanded text:
ab his monilibus. similiter declinabis sedile sedilia, praesepe praesepia, torale toralia, ducale ducalia, molle mollia, graue grauia, uile uilia, mite mitia, suaue suauia, uitale uitalia, morale moralia, lene lenia, leue leuia, bat Vergilius Aen. 7,188 . facile facilia, nobile nobilia, agile agilia, mare maria, sed plurali tres casus habet tantum, nominatiuum, accusatiuum et uoca
Abbreviated transcription (Latin):
acuio & pł cui cuioꝵ cuius cuios. acuius . s haec declinatioplus artis.
ita & ingenere femo cuia declinat᷑ ut tabula cuiũ ut lignũ s & iã ista
quis in eis auctorib: repariantur . quisunt inmanib: & in ore omnium.
tantũ consuetudo contẽpsit. ꝑ unum enĩ ꝓnom̃ id ÷ cui ł qͦͥrũ omnia in¬
finita possessiua signi ficantur. Dicimꝰ enĩ cuius ł quoꝵ seruus siueanal¬
la siue tẽplũ si quod catendũ ÷ cum molestia discernendae ambiguitatis

Expanded text:
cui, cuiorum, cuiis, cuios, a cuiis. sed haec declinatio plus artis ita et in genere feminino cuia declinatur ut tabula, cuium ut lignum, sed etiam ista quamuis in eis auctoribus repperiantur, qui sunt in manibus et in ore omnium, tamen consuetudo contempsit: per unum enim pronomen, id est cuius uel quorum, omnia infinita possessiua significantur. dicimus enim cuius uel quorum seruus siue ancilla siue templum sed, quod fatendum est, cum molestia discernendae ambiguitatis
Abbreviated transcription (Latin):
hoo fluctu. hoꝵ fluctuum his & abhis fluctib & ab hac mente
bar mentiũ his & abhis mentib: siaut̃ nom̃ abło casusingłi elitter
& abłm inbus. ut ab hac specie harũ specierũ his & abhisspeciebus.
Intellegitur autẽ utrum ꝓduci debeat abłr exiens in e. sin om̃ts
spei & similia sane iste regulae a casu ablatiuo dicte ñ seruant᷑
qͣndo sexus discernendus ÷ Naã cũ ab hac filiadicat᷑ dat tãmen.

Expanded text:
hoc fluctu, horum fluctuum, his et ab his fluctibus, et ab hac mente, harum mentium, his et ab his mentibus. Si autem nomen ablativo casu singulari e littera ativum et ablativum in bus ut ab hac specie, harum specierum, his et ab his speciebus. Intellegitur autem utrum produci debeat ablativus exiens in e, si nominatspei, et similia. Sane istae regulae a casu ablativo ductae, non servantur quando sexus discernendus est. Nam cum ab hac filia dicatur, dativo ta
Abbreviated transcription (Latin):
ptatiuus ꝑ qũe optamus ut ÷ utinam soribam : Infinitus qͥ
neqcie numeris neq: ꝑ sonis certũ est & aliquando neotẽ pore
ut scribere scrip sisse: de tempora uerboruo.¬
empora uerboꝵ tria sunt p̃sens ut scribo p̃teritũ ut scripsi
futurũ ut scribam. Coniugationes sunt trer pͥma. secunda
tertia. prima ÷ q̃ indicatiuo modo in p̃senti tempr nunĩo
sig̃ secunda ꝑsona ahab& ante nouissimã litterã i passuus

Expanded text:
am. Infinitivus qui neque numeris neque personis certus est et aliquando nec tempore ut scribere scripsisse. DE TEMPORIBVS Tempora verborum tria sunt: praesens, ut scribo, praeteritum ut scripsi, futurum ut scribam. Coniugationes sunt tres, prima, secunda, tertia. Prima est quae indicativo modo in praesenti tempore numero singulari secunda persona a hab
Abbreviated transcription (Latin):
dicit p̃strix aut p̃stricia fac̃ tam̃ tonsor teonstrix tante suis auetoritatis & con¬
uetudinis in loquendo. DEUERBODASSIΩO UErbũ passiuum
declinat᷑ hocmodo scribor uerbũ passia. tẽporir p̃sentis ꝑsone pͥmȩ c̃iugati¬
onis t̃tiae qđ decdinabit᷑ sic . Modo indicatiuo tem̃pr p̃sent: scribor scriberis
scribebar scribebaris. scribebat᷑. scribebam .min. bant᷑ eo dmꝰ tempr¬

Expanded text:
dicit prestrix aut prestricia. facit tamen tonsor tonstrix, tanta est uis auctoritatis et condicit prestrix aut prestricia. facit tamen tonsor tonstrix, tanta est uis auctoritatis et consuetudinis in loquendo. de uerbo passiuo uerbum passiuum declinatur hoc modo: scribor uerbum passiuum temporis praesentis personae primae coniugationis tertiae, quod declinabitur sic: modo indicativo tempore praesenti: scribor, scriberis, scribebar, scribebaris, scribebatur, scribebamur, scribebam
Abbreviated transcription (Latin):
utinã scribamꝰ batis. bani st qͥ putant istũ modũ ñ habere p̃teriti
ein ꝑ fectũ ut a nobmͦ declinatũ ÷ st̃ uͦ qͥ qđ nos ista declinatione p̃senti tẽ¬
pore tribuimꝰ hocin ꝑfecte speciei p̃ti tẽpous tribuana & qđ nosfuturo hoc
illi p̃senti tẽpore delinent. scũ res inaꝑtosit deappellationib: certare
uꝑfluũ ÷ Mođ infiniti numeris tẽporib: & ꝑ soms scribere solo tẽpr
mnito pt̃o scripsisse futuro scriptũ ire . eodẽ mođ aquar ta specie scribendi
ribendo scribendũ scriptũ seriptu que modũ participalẽ a non nullis uo¬
ari cõperi. participiaueniunt aũbo actiuoduo p̃sentis tẽprs. ui scribens
nturi ut scripturus fiunt deuerbo nomina q̃ uerbi alia dicunt᷑ unũ qđ ÷ genrs
nađi & neui ut scriptor & femininũ mittit intrix ut scriptrix. alters ẽ girs
faciun ex eallo ꝓͥ mogen feminũ neq neut̃m plurabt̃. ab eo enĩ qđ p̃ssor nemo

Expanded text:
atis, scribant. Sunt qui putant istum modum non habere praeteriti re inperfectum, ut a nobis modo declinatum est; sunt pori tribuimus, hoc imperfectae speciei praeteriti temporis tribuant, et quod nos futuro, hoc illi praesenti tempore declinent: sed cum res in aperto sit, de appellationibus certare superfluum est. modo infinitiuo numeris, temporibus et personis scribere solo tempore finito, praeterito scripsisse, futuro scriptum ire. eodem modo quarta specie scribendi, scribendo, scribendum, scriptum, scriptu, quemadmodum participalem a nonnullis uocari comperi. participia ueniunt a uerbo actiuo duo, praesentis temporis ut scribens, futuri ut scripturus. fiunt de uerbo nomina quae uerbialia dicuntur: unum quod esni et neutri, ut scriptor, et femininum mittit in trix ut scriptrix, alterum est generis faciunt ex illo primo genere femininum, neque neutrum pluraliter: ab eo e
Abbreviated transcription (Latin):
odisse ca era ñ hab& nisi forte osum ir edicipossit. par ticipiũ facit unum
futuri tepr̃is. osunus. &unũ p̃teritũ oius. qđ tam̃ uim p̃sentis ten&
comnino p̃sens habendũ ÷ ꝓpt̃ um uerbi neutri a quopteritum par¬
tcipum ñ uenit & mam fostum est cũ dicimꝰ osusillũ sũ ꝓtetendicere
ał potius scribenssũ illũ mhilquã scribo illũ dicii qũ a obran
declin & noui illã rem quẽ ad modum scribo illamrem uimue uo¬
bũ tenent & omnino arbitror actiua appellant ase moreto
in in multis deficiunt. it adeficere ne facian passiua memini simi¬
nit & declinant᷑ ipsaimperatiuamore superiorum. uerbor & qđ
unum participiũ facit qđ ÷ mementurus. Noti simile uerbũ ÷
sit illi dicimꝰ. osussũ autẽ illinegat᷑ possedici uide tur &i am.
hinc ee dissimile uerba q̃ inum syllabam ex eunt ut sũ p̃sum.
hoc modo declinant᷑ sũ uerbũ neutrum. num̃i siñg fig̃ sim̃. tem̃pr

Expanded text:
odisse. Cetera non habet nisi forte osum ire dici possit. Participium facit unum futuri temporis osurus, et unum praeteriti osus, quod tamen vim praesentis tenet et omnino praesens habendum est propter vim verbi neutri a quo praeteritum participium non venit; et manifestum est, cum dicimus «osus illum sum» pro eo nos dicere dicimus uel potius scribens sum illum nihil quam scribo illum dicimus. quam ob rem rem et noui illam rem quemadmodum scribo illam rem - uim actiui tenent, et omnino arbitror actiua appellanda, sed more suo, ut in multis deficiunt, ita deficere ne faciant passiua. memini simirit † et declinantur ipsa imperatiua more superiorum uerborum -, et quod unum participium facit quod est mementurus. noui simile uerbum essum illi dicimus, osus sum autem illi negatur posse dici, uidetur etiam hinc esse dissimile. uerba quae in um syllabam exeunt ut sum, possum hoc modo declinantur: sum uerbum neutrum numeri singularis figur
Abbreviated transcription (Latin):
sonalib: trabunt᷑ ut scribit᷑ legit᷑ currit᷑ Alia q̃sium gript
sidene ut pude ted& penit& lib& non enim latinũ ẽ pudeo aic̃ pude¬
or aut pudes aut puderis & similia cũ aut̃ declinant᷑ additisꝑsonir
pnominam ꝑcurrendas unt ut currit᷑ ame ate abillo a nob a uob
abillis : cur rebat᷑ ameate abillo a nob a uob ab illis & cetera¬
tẽ pude mete illum nos uorillos & talia modiuerboꝵ ab aliis
plures. ab aliis pauciores memorantur. saluatam̃ ratione dedinan¬
di nob illi placent qui pauciores notauerunt id ÷ indicatiuum.
mperatiuũ optatiuũ coniunetiuũ infinitũ. Indicatuus: ꝑ quẽ
iliquid ad firmamꝰ ut scribo scribebam scripsi stripserã seriba

Expanded text:
 legitur, curritur. Alia quae suum genus possident, ut pudet, taedet, poenitet, libet: non enim Latinum est pudeo, aut pudeor, aut pudes, aut puderis, et similia. Cum autem declinantur, additis personis pronominum percurrenda sunt, ut curritur a me, a te, ab illo, a nobis, a vobis, ab illis; currebatur a me, a te, ab illo, a nobis, a vobis, ab illis et cetitem pudet me, te, illum, nos, uos, illos et talia. modi uerborum ab aliis plures ab aliis pauciores numerantur, salua tamen ratione declinandi. nobis illi placent qui pauciores notauerunt, id est indicatiuum, imperatiuum, coniunctiuum, optatiuum, infinitiuum. indicatiuus est per quem aliquid adfirm
Abbreviated transcription (Latin):
authaes authoc gone. cui p̃ponipo test. hui. dat cui p̃ponipotest huic
uelline adiungere qũe septimũ uocant ut cũdicmꝰ uir tutebeat
& naui uistus id ÷ ꝑ uirtutẽ & ꝑnauẽ & similia enrgi nomina
hoc modo declinant᷑. Tullius nomppͥum genr̃smasdi numi singł¬
tullii. dat luic tullio. ac̃c̃ hunc tulliũ uõc otulli. abł ab hoc tullio.
huĩ tulliae. dat huictulliae ac̃ hanctulliã uoc otullia. abl ab hae

Expanded text:
aut haec aut hoc. Genetivus cui praeponi potest huius. Dativus cui praeponi potest huic.lint adiungere, quem septimum uocant, ut cum dicimus uirtute beatus et naui uectus, id est per uirtutem et per nauem et similia. ergo nomina hoc modo declinantur: Tullius nomen proprium generis masculinTulli, dativus huic Tullio, accusativo hunc Tullium, vocativo o Tulli, huius Tulliae, dativo huic Tulliae, accusativo hanc Tulliam, vocativo o Tullia, ablativo ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocare non possanisi seculiso interpogani
mius laborqut̃ipse deserrigat ille quise¬
nex ÷ e quidiues ÷ in seeitur meateht¬
ñ ꝑmis seritđ sed ponius t̃tule i pudint̃rogan¬
tũr iã sibi parua amititia fuis sgiupno
quã fuit net aliiqd internos fuit triex quo
tatr᷑ uirtutẽ potius nominauit que go
in ꝓpiniqua partramintiȩ puto itinitas
aigroru᷑ a nomorũ quasi que uã parsami

Expanded text:
interrogans mius labor, quem ipse de se exigat ille, qui senex est et qui diues est, in se taciturnitatemiserit, sed potius compulerit ad interrogandum, etiamsi sibi parua amicitia fuisset atqueQVAM FVIT nec aliquid inter nos fuit rei, ex quo tatem uirtutem potius nominauit! - QVOD EGO IN PROPINQVA PARTE AMICITIAE PVTO uicinitas ag
Abbreviated transcription (Latin):
as uidit dominũ seruus quasiton¬
sensũ rõmonasse ñ nuo urriuniu¬
seseruus aduersus meue demũ sũ p¬
sisse tuos possit prcuniã abeo erpia¬
mere quȩmaerȩtricartus ur¬
rũ horc̃ silũ ihoc ꝑurnit tũ ꝓsitur¬

Expanded text:
AS uidit dominum seruus quasi conAS uidit dominum seruus quasi consensum commodasse, non quo verum iuse seruus aduersus Menedemum sumpsisse, quo possit pecuniam ab eo exprimere, quae meretrici daretur. uerum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
posthas iõ primitomanus qm̃ pat᷑
cdxerat uidie gote manus moo
mere trio huit insinũ inserere
idõ serius ait istasergonbi tũpro¬
mito manus censenuero qũ illũ por¬
roiredis facturũ ireme quisi hub¬
blanditur domino pobsequiun ser¬
uuscũ deadulestente quasiquendã
metium habere sedinit llieiã inquit
qualis sit qualẽ futurũ patassirũ
sibi qũatũ tibi facultatis numina
t̃cedunt seruas mone s at que tastigas
at quinunctibi eren seruandus ÷¬
Bene prestns tẽpus inmetu ponit ut
illesciat iãfiliũ nescioꝗd moliri ñamitu
minus minus que obtẽpperat Ethoc
puldireui detur airitũ quosita
intulpainurnirus fuerit filius conti¬
nuo lãuideatur seruus tẽpurgatꝰ
nt̃ rius impenũ filius contr̃ꝑnat
Verum alint ex alio intiã Horiude¬
tur obsturũ d nõ sit sederis quȩ r̃¬
secuntur man festũ fur nã inter¬
supra contratriũ dictum cõmoda
& facta het÷ meretrir. Ergoiurr
dictũ aliudex alio intiaꝰ immosisit¬

Expanded text:
POSTHAC COMPRIMITO MANVS quoniam pater dixerat'uidi ego te manus modo meretrici huic in sinum inserere', ideo seruus ait 'istas ergo tibi comprimito manus'. - CENSEN VERO QVID ILLVM PORRO CREDIS FACTVRVM CHREME subblanditur domino per obsequium seruus, cum de adulescente quasi quendam metum habere se dicit: 'uide iam' inquit 'qualis sit: qualem futurum putas, nisi eum, quantum facultatis tibi numina concedunt, seruas, mones atque castigas?' - ATQVI NVNC TIBI ERE ADSERVANDVS ESTbene praesens tempus in metu ponit, ut ille sciat iam filium nescio quid moliri. - NAM MIHI MINVS MINVSQVE OBTEMPERAT et hoc pulchre uidetur adiectum, quo, si qua in culpa inuentus fuerit filius, continuo iam uideatur seruus esse purgatus, quod eius imperium filius contemnat. - VERVM ALIVD EX ALIO INCIDIT hoc uidetur obscurum quidnam sit, sed ex his quae consecuntur manifestum fiet: nam intersupra contrarium dictum 'commoda et faceta haec est meretrix'. ergo iure dictum 'aliud ex alio incidit'. - IMMO SI SCI
Abbreviated transcription (Latin):
arbiotum ME iuitem sibi et̃ uolu¬
enintitasnr tõ paratã er̃ hominũ
natrã omnnũ hensus hic ÷ satis
miror turpndentius sapit ihre¬
mesanira natura hominũ tõpara¬
nas qũa que sunt sua Anhoi idõfit
quia dum nos inrenr̃a siemus uteu¬
diosm peddimis aut argritudine
res puenas res adhibere nonpos¬
sumus dissolu meonosus operã
urtibidarem sit orruertrn sabe
quo erat trhe mes dicit se exillone¬
gooo solutum samiro operamtra
gumrncũ desinerans qũ dareme¬
ririt possit li menhor ñ loꝗ¬

Expanded text:
icem sibi esse uoluerunt. - ITANE COMPARATAM ESSE HOMINVM NATVRAM OMNIVM sensus hic est: satis miror, cur prudentius sapit Chremes. an ita natura hominum comparasunt, quam quae sunt sua? an hoc ideo fit, quia, dum nos in re nostra sumus, aut gaudio impedimur aut aegritudine euidendas res adhibere non possumus? - DISSOLVI ME OTIOSVS OPERAM VT TIBI DAREM cito reuertens ab eo, quo ierat, Chremes dicit se ex illonegotio solutum et amico operam tragentum desiderans, quod dare meretrici possit. tamen ho
Abbreviated transcription (Latin):
mranutrix sedut satis integreplo¬
nenurꝓspexpris nutris ieamagno
tũtonatumagnas nugas nixerit
iontiã rõparare possit Otinie at¬
iritũ nt purgatonis loco ponitur
queres adurniã ꝑtinix qis tam̃ a huc
sit auiunitũ ex ꝑsona seru NEGtio
qo prrati portat hȩc purgatiosi
iiit prim prinipium narratio supo¬
ponitur meminis timme er̃ grauidã
& nililinagnopere ditrre si puellã
uenrra riuet Exponẽdã Quia supti
poñ edã dediquo minu siudeatur ep̃¬

Expanded text:
MEA NVTRIX sed ut satis integre pleMEA NVTRIX sed ut satis integre pleneque perspexeris, nutrix mea. - MAGNO CVM CONATV MAGNAS NVGAS DIXERIT lentiam comparare possit. deinde adiectum, quod purgationis loco ponitur, quae res ad ueniam pertinet, quod tamen adhuc  adiunctum ex persona serui NESCIO QVID PECCATI PORTAT HAEC PVRGATIO. finit principium, narratio supponitur MEMINISTIN ME ESSE GRAVIDAM ET MIHI MAGNOPERE DICERE SI PVELLAM uenerit. - EI DEDI EXPONENDAM quia supra ponendam dedi', quo minus u
Abbreviated transcription (Latin):
niama tapiat quꝑ data sit ꝓpu¬
ella ut sirandemredimerũ ma¬
xima in de lucra possit atripere sed
hoc displita domino t̃siliũ uerum
ꝓuenit adaduentũ ficturũ Nã tũ ror¬
nita fueri qũ filia sit iremetis iũ
si netes sanũ utimeretri hoc
sine thremete ddebeatur argu¬
intũ arroboni pignoris nisime a
sus piroris quitũ exposita ÷ gnata
ne maxim̃arũ trouersiam quip¬
pemaritus dũ graui il ãiuder&
uxo rẽmana aũ ut puellã sipepe¬
riss& ixtiniguera mat̃ pueslã
peperit ex ex posuit eiquȩ tũ ex¬
poneretur anulũ dẽ inuentus :
apudquẽ dã puellã anulus inter¬
rogatũ undesit ildares ponłip
sũ er̃tũ quo eet̃ ex posita hortũ
tognouis si senex agnitã puel¬
lã qũa extiniguiius serat reã fat̃u
xorẽ qđ auersus edictũ sicũ fotis sa
H iprimo uenialis ÷ status feai senpir¬
tart sruergo primointer seloqinin¬
tur anipse anulus sircũ miori positi
sit filiaat ut satis cõtemplatasis modo

Expanded text:
nimam accipiat, quae data sit pro puella, ut, si eandem redimeret, maxima inde lucra possit accipere. sed hoc displicet domino consilium, uerum prouenit ad euentum futurum; nam cum cognita fuerit, quod filia sit Chremetis, iam fiet necessarium, ut meretrici hoc a sene Chremete debeatur argentum. - ARRABONI pignori scilicet. SVSPICOR IS QVICVM EXPOSITA EST GNATA t maximam controuersiam: quippe maritus, dum grauidam uideret uxorem, mandauit, ut, puellam si peperisset, extingueret. mater puellam peperit et exposuit eique, cum exponeretur, anulum dedit. inuentus est apud quandam puellam anulus. interrogata unde sit illa respondit ipsum esse, cum quo esset exposita. hoc cum cognouisset senex, agnita puella, quam extingui iusserat, ream facit xorem, quod aduersus edictum suum fecisset. hic primo uenialis est status 'feci, sed pietate feci'. ergo primo inter se locuntur, an ipse anulus sit, cum quo exposita sit filia. - AT VT SATIS CONTEMPLATA SIS MODO
Abbreviated transcription (Latin):
tatemi possese facile supse uoluerit
imperare salleo peritus & uoctus sum
ATHFVIS tufatto dũ eadem herme¬
minrris lã prȩparat sibi dominĩ to¬
mone que ut meminerit hȩ tom̃a
si qũa no euenerat sicuti huma nas̃
om̃a uti& filiũ tiur possit ista ꝑficero
qũa illũ senserĩ Benepurgat id i in¬
uum & sus puonesta metuerenđ
rius ꝑ̧tas iã talis ut in necossitas fuerit
ut ihreme temita ducat & tracta
qũratimodũ nunt senex uidetur nos¬

Expanded text:
acile facere, si ipse uoluerit imperare. - CALLEO peritus et doctus sum. - AT HEVS TV FACITO DVM EADEM HAEC MEMINERIS iam praeparat sibi dominum monetque, ut meminerit haec omnia, si quando euenerint, sicuti humana sunt omnia, uti et filius eius possit ista perficere. - QVAM ILLVM SENSERIM bene purgat id, quod inuum ex suspicione ista metuere, quod eius aetas iam talis esset, uti necessitas fuerit, ut Chremetem ita ducat et tractet, quemadmodum nunc senex uidetur ho
Abbreviated transcription (Latin):
ribu s anpliora suspirentur qũatua po¬
trris suspiran esto at certetonerdas
hunt aliquo aboreeorũ aliquantis ꝑ
Hit mandut pater ut nis coat hine
anomofilius aliterenĩnegat fieripos¬
se ut impudentia aules tentis cõprimi
possit Puit e eni multalibi diñe uelle
eãque subiiius tũ que prȩsentia seminus
aiere cõplere ł goneme facio tomiritu¬
rã Hotita ÷ exmesus pitor ñanemo ÷ a
muis apun quem uni uersa ueli exponere
atiuenarrare e a nue occulta habeo quip¬
prautin sũmabones tate amitus ix udnĩ
tũ que rogitopius ignitate et̃rror
ne in ditẽ aut ipsa tertares ꝓpt᷑ suiturpi

Expanded text:
ribus, ut ampliora suspicentur, quam tu poribus, ut ampliora suspicentur, quam tu poteris suspieari. - ESTO AT CERTE CONCEDAS HINC ALIQVO AB ORE EORVM ALIQVANTISPER hic mandat pater, ut discedat a domo filius: aliter enim negat fieri posse, ut impudentia adulescentis comprimi possit. dicit etenim multa libidinem uelle eamque sub cuiuscumque praesentia se minus audere complere. - EGO DE ME FACIO CONIECTVRAM hoc ita esse ex me suspicor; nam nemo est ex amicis, apud quem uniuersa uelim exponere atque narrare ea, quae occulta habeo: quippe aut in summa honestate amicus est et id, quodcumque cogito, eius dignitate deterreor ne indicem, aut ipsa ce
Abbreviated transcription (Latin):
so aut quis istir mos: r tiphohet
srenalorũ tummun tenit in eũ
qui hos peas sui amuti torrum pat¬
muniat itaresponde filius t̃aquam
ne gansit magis t̃ieclurȩ causa sit quã
tammunis lonis inerum p̃atrem tã qũ a
cõmun e lotũ ditente marti piamus hor pri¬
mo generabter cum iniuidi a dde inecũ
interrogatus eẽt ꝗn ñ ã fetissir ille cõti¬
nuo non factũ seuere factũ protulit
ditendo ALIDIAEego ut probatione
exor diretur et pose hostenera trim̃e
q̃ manu auules tens insinũ meretrici
inserebatatTa Hec rest peru herus
seruus tređ se nẽ inuenis sefiliumama¬
remere trur in quȩ resante aꝑ dolũ tr¬
lebaturi dõ uehe m̃ter metit Dada
istȩ quidem tontu meliȩ sunt supra
gitare Hoc ÷ irimen qđ supͣpossint
subi gitare autẽ anꝑfertionẽ ipsã libi¬
dinis intellegimus uel herunuino
quã in mouestus fuisti Horet ante ceden
am̃atium ammũ uduertũ grauiter
quȩ non tens eas itẽ em̃mos ÷ amnto¬

Expanded text:
QVIS ISTIC MOS EST CLITIPHO haec scaena locum communem tenet in eum, qui hospitis sui amicam corrumpatmuni, at ita respondet filius tamquam negans, ut magis coniecturae causa sit quam communislocus. uerum patrem tamquam communem locum dicentem accipiamus et primo generaliter cum inuidia; deinde cum interrogatus esset, quidnam fecisset, ille continuo non factum, sed uere factum protulit dicendo VIDINE EGO, ut a probatione exordiretur et post hoc ostenderet crimen, quod manum adulescens in sinum meretrici inserebat. - ACTA HAEC RES EST PERII Syrus seruus credit senem inuenisse filium amare meretricem, quae res antea per dolum celabatur. ideo uehementer metuit. - NAM ISTAE QVIDEM CONTVMELIAE SVNT supra GITARE hoc est crimen, quod supra posuit. 'subigitare' autem ad perfectionem ipsam libidinis intelligimus. - VEL HERI IN VINO QVAM INMODESTVS FVISTI hoc ex antecedenAMANTIVM ANIMVM ADVERTVNT GRAVITER QVAE NON CENSEAS ita enim mos est amato
Abbreviated transcription (Latin):
quo id uirit aut ipsius facti printipium
ne ineptus nept᷑uus iun ear ineptussiip¬
sius factipuda ꝓt̃uus situm roloquar qui
habir marima dignitatem Nominus
frugire temperantis sunitus offino¬
ii ł rgo funeius offitiũ frugibo mius

Expanded text:
quod dicit APVT ALIVM IPSIVS FACTI PVDET NE INEPTVS NE PROTERVVS VIDEAR 'ineptus' si ipsius facti pudet, 'proteruus' si cum eo loquar, qui habet maximam dignitatem. - HOMINIS FRVGI ET TEMPERANTIS FVNCTVS OFFICIVM ergo functus es officium frugi
Abbreviated transcription (Latin):
quiberitantum bberis III HI
minꝰ non mul tũ aguile se necetis
aua aquilã insenestute ĩ ti
rostripta sextetior uetustate i
intremento turuata foram̃ in¬
sic sangguinem in potũ su mere
quotammo dobiben touiuere
Hor igiturait seruus domino nua¬
sibi benuo totũ tem pus esterna
si a quilȩ senetius Et guidem¬
tiosa forma ita ñ ut olim seuti
nunt sanebonahic intellegida
tunse ner stiat randemante fu¬
is setasta mante pau peremnon tõ
meittrico morruiuen temidẽ ad¬
irt̃srruus non qũen moũ ante
ãmalȩm̃tis adirut t si non niuitus
ab unde Rux EBo Nestam ho¬
minẽ pistrino dignũ ut faribus
seruum dominus inouta repos¬
tuissr aniu nñ cupie bat seruo
aduno remeũ rẽ at tenaeniã
nmene demũ fallatam ꝓpter
argumentũ fing̃ frirasusrruo unia¬
buisser adomino quȩtit ut maiorem
suscipiat u luntate i quifallem dido¬
minũ suũ hunt ipsũ tã habeo fallatie ar¬
gumenta tolle gent cupiat ddenique
sibi hor preparans hoc poseeadint Lau¬

Expanded text:
ntum biberis. - NIHIL NIMIS non multum. - AQVILAE SENECTVS aiunt aquilam in senectute, quod ei rostri pars exterior uetustate et incremento curuata foramen insic sanguinem in potum sumere et quodammodo bibendo uiuere. hoc igitur ait seruus domino, quasi bibendo totum tempus hesterna si aquilae senectus'. ciosa forma. - ITA NON VT OLIM SED VTI NVNC SANE BONA hic intelligi datur, quod senex sciat eandem ante fuisse castam, ante pauperem, nunc uero meretricio more uiuentem. ideo adiecit seruus 'non quemadmodum anteaam male merentis adiecit 'quasi non diuitiis abundet'. - QVID EGO NESCIAM HOMINEM PISTRINO DIGNVM ut facilius seruum dominus incitare potuisset ad id, quod cupiebat, seruo adiutorem eum esse ad tendendam in Menedemum fallaciam propter argentum, fingit se irasci seruo Clibuisset, a domino quaerit, ut maiorem suscipiat uoluntatem fallendi, qui fallere dominum suum hunc ipsum, cum ab eo fallaciae argumenta collegerit, cupiat.denique sibi hoc praeparans hoc postea dixit LAV
Abbreviated transcription (Latin):
teretur ineo inse ñe generalter
dditiũ deniquȩ hot sus pitatus
thremes nnł si in mene demuin
ita fiam duit. NoN AE fe fellit
hoste in instruere fortassrillo dr̃¬
tȩ srruus tardus ÷ idtireo nr srrus
hant ꝓuiniiam sũpsithoc ÷ iussũ
offitiũ sus irpit ut ips e quȩrat
argumtentum teddemironbire

Expanded text:
em' generaliter dictum. denique hoc suspicatus Chremes, quasi in Menedemum ista fiant, dixit NVM ME FEFELLIT HOSCE ID STRVERE: fortasse ille Cliniae seruus tardus est, idcirco noster Syrus hanc prouinciam sumpsit, hoc est iussum officium suscepit, ut ipse quaerat argent
Abbreviated transcription (Latin):
dditat anioto anne tessano intelete¬
reñ possũ unũ tantũ modo intellego
nđ mihi adlioe q̃ dis posuit cumulalatuo¬
H it ĩadumatus sat adudes tentis seruum
hortatur seruĩ dominus quo ipsoboso¬
lostendat id eniquendirnt aersꝑA
tilȩ ȩquidem facere possũ sii ubes per¬

Expanded text:
essario, intelligere non possum: unum tantummodo intelligo, quod mihi ad hoc, quod disposui, cumulat uohic iam, dum accusat adulescentis seruum, hortatur suum dominus, quo ipse hos dolos tendat. denique adiecit AT TE CILE EQVIDEM FACERE POSSVM SI
Abbreviated transcription (Latin):
bale RATas ueste at que auro Parũ do¬
gerat antillas detẽ que res tantũnu
mero iolotata ui uebatur auetit one¬
ratas ueste atti auro in pbnorissit an¬
tillastalis ita uestitas leunbo pasterr s¬
auttertesrrinli Sar& pessisit  ama¬
tor a pun babi loniossacrapȩ appelan¬
turdtis simiit satellites tegũ Prtis san¬
do monomihi ꝗa uini absũpsit Omito te¬
trraex quibus dã napossisagnoscere in
una tȩna quȩ mihi contiger̃ quatum ui¬
adietit Git Noc ui ten sasper̃ pater
furat eñĩ sollintos insolli utos tatos qtt
ebris t̃tinig᷑ quibus nonsunt firmaues
tunarũ in meonlamno magis miseritor¬
diã propassus sũ& profortiinistuis facr¬
at qũ lber induligentissimꝰ pater & qui
ue hementissime filiũ desiderabat ili¬
grbat bta damna auddissa tam̃ omnnia

Expanded text:
RATAS VESTE ATQVE AVRO parum dixerat 'ancillas decem', quae res tantum in numero collocata uidebatur; adiecit 'oneratas ueste atque auro', ut pudori sit ancillas tales ita uestitas leui cibo pascere aut certe seruili. - SATRAPES SI SIET AMATOR apud Babylonios satrapae appellantur ditissimi et satellites regum. - PYTISSANDO MODO MIHI QVID VINI ABSVMPSIT omitto cetera, ex quibus damna possis agnoscere: in una cena quae mihi contigerint, quantum uiadiecit SIC HOC DICENS ASPERVM PATER ficat enim 'sollicitos' in solo citatos, quod ebriis contingit, quibus non sunt firma uesTVNARVM in meo damno magis misericordiam pro te passus sum et pro fortunis tuis. - FACIAT QVOD LIBET indulgentissimus pater et qui uehementissime filium desiderabat et diligebat, licet damna a
Abbreviated transcription (Latin):
tis animo ueliati nesitens datotũ
artibus seru in uuttã petuniam nat
& luxuniam minitr& Denique
ipsum cũ filii sui q̃ sit ꝓponit salli
gere Ex eorm̃ qđiã agunt & p̃pa¬
rant fieri porest De inde adutilia
adunx̃ ttibi ꝑ deretalentũ hor
puceo satius ÷ quã illo minã Melius
÷ut siens plurim̃u ꝑdas qũa totiens
filius tollit quã stien sminimum tũ
ex hoc filius qũ litenti amagnouerit
tere denique adiung̃ abhonesto
ñ nunc depunia agitur Ostendit
honestũ & utule detarauit denique
perseuerat tirta inipsum inlitat cĩl
EN intellerent anim̃utuũ teperi¬
us iutãtu am puiturũ & om nẽ pecuni¬

Expanded text:
tis animo ueluti nesciens dare, cum artibus serui inductus pecuniam dat et luxuriam ministrat. denique ipsum consilium suum quod sit proponit FALLI GERE: ex eo enim, quod iam agunt et praeparant, fieri potest. deinde ab utili adiungit ET TIBI PERDERE TALENTVM HOC PACTO SATIVS EST QVAM ILLO MINAM melius est, ut insciens plurimum perdas, quotiens filius tollit, quam sciens minimum, cum ex hoc filius quod licentiam agnouerit, tere. denique adiungit ab honesto NON NVNC DE PECVNIA AGITVR. ostendit honestum et utile declarauit. denique perseuerat circa id ipsum, ut dicat'cum enim intellexerit auimum tuum, te prius uitam tuam proditurum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũmalisuit qu ñ silum permiststiati
muliertulã cõmeare hotrim̃u quetd¬
hut paulo uidebature ẽ contentas tui
om̃a gratart̃ potuer̃ quȩ facius fa¬
cer attulniistiatua tũ audes tentem
tuis sermonibusternusti. Ex ine illa

Expanded text:
tium mali fuit, quod non filium permisisti mulierculam commeare hanc primum, quae adhuc paulo uidebatur esse contenta, cui omnia grata esse potuerunt, quae filius faceret. at tu iniustitia tua adulescentem tuis sermonibus terruisti; exinde ilia
Abbreviated transcription (Latin):
didenit qũ meretritẽ addux i t aofen¬
dit tutũ tũ silũ eõ irł su sir pit ut apuis
patrẽ amitã sit sine mecutt argum̃tũ
drm hor fit qũ atito ÷ motus adules¬
tens quando inrũque ÷ uiit prepara¬
tum& ut amita in domopatris sine me¬
tusit i argum̃tum mei qũ debitũ :
ieddipossit Ex penundosciesipsa acti¬
onerptus agnostos nihil satis firm̃u
c̃silib unde debeãtalem metũ sus cipere
ut apuo patr̃e amitamea sitMangha¬
bed aliucasi istuc metuis sex qũs am bo
confite a ninisine peritulo et᷑ hoc irrulẽ¬
tes dic̃ uult oñ iobhuiusi remeretriti
a uitere ut domu reuertatur Aliter
eñiin itaria dules tentis animus ñ po¬
test qi fastidio sus aepit eẽ ꝑcopiãnisi
i na cupit subito uenegetus : Fune nũ
lem . Tuno q bonifi᷑ fruare dũ lita rur¬
sus aba pͥusa nã nestias tuiꝰ ordo : eiꝰ sit
mea resagatur qũatua in hoc t̃silio
manis mifu peritulũ propositũ : qua
tilumasialiqił a duersi c̃tigenit tibiũ

Expanded text:
diderit, quod meretricem adduxit. ita ostendit tutum consilium esse, quod suscepit, ut apud patrem amica sit sine metu et argentum DEM HOC FIT quam cito est motus adulescens, quando utrumque dixit esse praeparatum, ut et amica in domo patris sine metu sit et argentum ei quod debitum est reddi possit. - EXPERIVNDO SCIES ipsa actione expertus agnosces. - NIHIL SATIS FIRMVM consilio, unde debeam talem metum suscipere, ut apud patrem amica mea sit. - MANE HABEO ALIVD SI ISTVC METVIS QVOD AMBO CONFITEAMINI SINE PERICVLO ESSE hoc irridenter dicit: uult enim obuius ire meretrici et dicere, ut domum reuertatur. aliter enim incitari adulescentis animus non potest, qui fastidiosus coepit esse per copiam, nisi id quod cupit subito denegetur. - TVNE QVOD lem: tune quod boni est fruare, dum licet. rursus alia praecisa NAM NESCIAS, cuius ordo est EIVS SIT MEA RES AGATVR QVAM TVA in hoc consilio maius mihi periculum propositum est quam tibi; nam si aliquid aduersi contigeri