comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ĩꝑitis ind̾r. ea q̃ turget ⁊ ĩflata
ẽ cũ aut nouis. aut p̾scis u̾bis. aut
nõ satis supplicii dedit. si p̃ceꝑs ĩnep¬
tumas depulsus erit lacunas. peni¬
cet ig̾ istũ qui mõtes belli fabricatꝰ
ẽ compos sustulit pacis. Inhoc genꝰ
pleruq cũ declinauisset̃ ⁊ ab eo qͦ pro¬
fecti sũt erranerũt. spẽ g̃nitatis faliũ¬
t̾nec ꝑspiccͣ possunt oronis tumo¬

Expanded text:
saepe inperitis videtur ea, quae turget et inflata est, cum aut novis aut priscis verbis aut dnon satis subplicii dederit, si praeceps in Neptunias depultus erit lacunas. Poenite igitur istum, qui montis belli fabricatus est, campos sustulit pacis.» In hoc genus plerique cum declinantur et ab eo, quo profecti sunt, aberrarunt, specie gravitatis falluntur nec
Abbreviated transcription (Latin):
nius sub hostilẽ libidinẽ suriectis.
urbs acerbissimo ꝯcidat incendio
ꝯflagrata qui se nõ putant id qdi
uoluint ad exitũ pduxisse. nͥ scĩssi¬
me pat̾c miẜandu scelerati uidint
qui indignitatẽ rei. s negligentiꝰ
idfero. qr uos mei nõ egetis. Ur̃ cĩ
uos animꝰ amãtissimꝰ rei p. facile do
ꝙͣ iste hostiũ spurcissimoꝵ domĩatu
nefario uolu̾it obruere. De medi
ra u̾sabit᷑ orõ. si hec ut ante
tñadint̾miñ descend̾rimꝰ sic Qͥb

Expanded text:
nuis sub hostilem libidinem subiectis nuis sub hostilem libidinem subiectis urbs acerbissimo concidat incendio conflagrata; qui se non putant id, quod voluerint, ad exitum perduxisse, nisi sanctissimae patriae miserandum scelerati viderint qui, iid fero, quia vos mei non egetis. Vester enim vos animus amantissimus rei publicae facile edocequam iste hostium spurcissimorum dominatu nefario voluerit obruere.» CAPUT 13 rsabitur oratio, si haec, ut ante tamen ad infimum descen
Abbreviated transcription (Latin):
possit idoncã penã ex cogitare. qui
ꝓdest hostib patriã cogitarit. ocd̃na¬
leficiũ cũ hoc scelere comꝑari qͥ huic
maleficio dignũ suppliciũ pot̾ inue¬
niri nhiis qui miolassent ĩgenuã
matrẽ familias cũ stuprassent. pul¬
sassent aliquẽ. aut postremo necasset᷑
maxima supplicia maiores nrĩ ꝯsũp¬
serunt. huuc truculentissimo ac ne¬
fario sceleri singularẽ penã ñ reliq̃¬
runt atq in aliis maleficiis adsin¬
gules. aut ad pancos exalieno pec¬
cato ĩiiria ꝑuenit. huiꝰ sceleris q
sũt affines uno ꝯsilio uraiͥisis cun¬
b atrocissimas calamitate machi¬
nant o feroces animas o ciudeles
cogitaciones. o derenctos hõmes
ab humanitate. Qid agẽ ansi sũt
aut cogitare potuerunt: qio patto
hostes reuulsis maioꝵ sepules. diec¬
tis menib ouantes irruerent in ci¬
uitatẽ. qͦmõ deũ templis spoliatia
optimatib trucidatis. alis areptis
iẜuitutẽ mat̾b familias ⁊ inge¬

Expanded text:
possit in eum poenam excogitare, qui prodere hostibus patriam cogitarit? Quod maleficium cum hoc scelere conparari, quod huic maleficio dignum supplicium potest inveniri? In iis, qui violassent ingenuum, matremfamilias constuprassent, volnerassent aliquem aut postremo necassent, maxima supplicia maiores consumpserunt: huic truculentissimo ac nefario facinori singularem poenam non reliquerunt. Atque in aliis maleficiis ad singulos aut ad paucos ex alieno peccato iniuria pervenit: huius sceleris qui sunt adfines, uno consilio universis civibus atrocissimas calamitates machinantur. O feros animos! O crudeles cogitationes! O derelictos homines ab humanitate! Quid agere ausi sunt aut cogitare possunt? Quo pacto hostis, revulsis maiorum sepulcris, diiectis moenibus, ovantes inruerent in civitatem; quo modo deum templis spoliatis, optimatibus trucidatis, aliis abreptis in servitutem, matribusfamiliis et inge
Abbreviated transcription (Latin):
conarentͦ ãd illi ꝙ̃adm od̾ descisset̾
uidebant. Nã reꝵ impiti qui uniꝰ
cuiꝰ ⁊ reide reb añ gestis exempla
petẽ nõ possũt. hii ꝑ in prudencia
facillime deducũt᷑ in frandẽ. at hii
qui sciunt qd aliis accidit facilece
dẽ Nulla gͥ re inducti.nulla spe fie¬
ti arma sustulerũt. ut mpĩ prt̃¬

Expanded text:
rentur, quod illi quemadmodum discessent videbant. Nam rerum inperiti, qui unius cuiusque rei de rebus ante gestis exempla petere non possunt, ii per inprudentiam facillime deducuntur in fraudem: at ii, qui sciunt, quid aliis acciderit, facile ex dere. Nulla igitur re inducti, nulla spe freti arma sustulerunt? Quis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erant eaꝵ nõia nõ pot̾ant esser
sitata. Eigo ħ asuꝑiora p̾ͥmo udeã¬
tur necc̃e ẽ idq fiet rei nõ nr̃a diffi¬
cultate. Reliquũ scripture ꝯsumetũ
inexemplis. Hec aliena si posuissenꝰ
f̾actũ ess. ut qd̾ ꝯmodiꝰ ess in hoc libꝰ
id nr̃m nõ esset. Qd̾ aspius ⁊ ĩusita¬
tiꝰ id ap̾e nob̾ att̾bue̾tur. Ergo haue
qͦ inꝯmoditatẽ fugimꝰ hiis de cau¬
sis cũ artis inuentionẽ gͥcor ꝓbas¬
semꝰ exemploꝵ rõnem sccuti ñ sumꝰ.¬
Unc tempꝰ postulat ut ade¬
tocutionis p̃cepta transeamꝰ. Spp¬
tita igͥ erit nobis elocutionis p̃cep
demide ostendem q̃s res semp hr̃e

Expanded text:
nt, earum rerum nomina non poterant esse usitata. Ergo haec asperiora primo videantur necesse est, id quod fiet rei, non nostra difficultate. Relicum scripturae consumetur in exemplis: haec tamen aliena si posuissemus, factum esset, ut, quod commodi esset in hoc libro, id nostrum non esset; quod asperius et inusitatum, id proprie nobis adtribueretur. Ergo hanc quoque incommoditatem fugimus. His de causis, cum artis inventionem Graecorum probassemus, exemplorum rationem secuti non sumunc tempus postulat, ut ad elocutionis praecepta transeamus. Bipertita igitur erit nobis elocutionis praecedeinde ostendemus, quas res semper habere
Abbreviated transcription (Latin):
herenni de elocuitẽ
reb opꝰ fuit exẽplis
uti. nris exemplis
usi sum. ⁊ id fecimꝰ p̃ter ꝯsuetudiiẽ
res postulat diximꝰ. tibi id ꝙ relioͦ
ẽ artis ita uti insticuimꝰ ꝑ soluen
b decausis putant oportẽ cũ ip̃is
cepint quo pacto oporteat ornare
aut poeta ꝓbato sũptũ ponẽ eten¬
plũs⁊ pͥmũse id modestia ꝯ mota

Expanded text:
Herenni, de ELOCUTIONE in rebus opus fuit exemplis uti, nostris exemplis usi sumus et id fecimus praeter consuetudinem res postulat, dixerimus, tibi id, quod reliquum est artis, ita uti instituimus, persolvCompluribus de causis putant oportere, cum ipsi praeceperint, quo pacto oporteat ornare aut poeta probato sumptum ponere exemplum. Et primum se id mo
Abbreviated transcription (Latin):
si dicunt crititi hr̃e ⁊ eoꝵ exemplo
pugno nõ hñt qd̃ ostendant. Si
si ꝓmetheus cũ mor talib ignez
diuide̾ uellet ip̃e a uicimis cũ testa
ambulans carbunculos corrogarz¬
nõ ridiculis uidẽtur. ⁊sti magistri
omi dicendi p̃ceptores nõ uident᷑
sibi ridicule face̾. cũ id qui auis por¬
licent᷑. ab aliis querũt. Si qui se fõ¬
tes marimos penitus abscõditos
apiusse dicat.⁊ ħ siciens ꝙͣ maxime
lequetur. neq ħcat qui sitĩ sedet. ñ
tideat᷑. isti cũ nõ mͦ dnos se fonciuĩ
s seipõs fontes esse dicant. et omñi
debeant tigare ingenia. nõ putãt
sere ndiculũ. si cũ id polliceat᷑ ares¬
cunt ip̃i siccitare. Chares. alisippo sta¬
tus fate̾ nõ isto mõ didicit. ut li¬
sipꝰ ciput ostendẽt. misonis. b̃chia
paritele pectus. polilecii. s omĩa
cora magistrũ facientẽ indebat se¬
tõe ora ul sua sponte pot̾at ꝯsid̾rare
ist credunt eos qui uelit discẽ ħ
lbia rõne doceri posse ꝯmodiꝰ p̃teã¬

Expanded text:
se dicunt tritici habere, eorum exemplum pugno non habent, quod ostendant. Si si Prometheus, cum mortalibus ignem dividere vellet, ipse a vicinis cum testo ambulans carbunculos corrogaret, ridiculus videretur: isti magistri, omnium dicendi praeceptores, non videntur sibi ridicule facere, cum id, quod aliis pollicentur, ab aliis quaerunt? Si qui se fontes maximos penitus absconditos aperuisse dicat, et haec sitiens quommaxime loquatur neque habeat, qui sitim sedet, non rideatur? Isti cum non modo dominos se fontium, sed se ipsos fontes esse dicant et omnium rigare debeant ingenia, non putant fore ridiculum, si, cum id polliceantur, arescant ipsi siccitate? Chares ab Lysippo statuas facere non isto modo didicit, ut Lysippus caput ostenderet Myronium, brachia Praxitelae, pectus Polycletium, sed omnia coram magistrum facientem videbat, ceterorum opera vel sua sponte poterat considerare isti credunt eos, qui haec velint discere, alia ratione doceri posse commodius. CA
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ut testimonia homĩb ꝓbatis¬
simis sumi. Primũ oĩum exẽpla
ponunt᷑ hic. nõ ꝯfĩrmandi. n cesti¬
ficandi causa. s demõstrandi. Non
enĩ cũ dicimꝰ esse exornacionẽ que
u̾bi causa constet. exsimilit̾ desinc̃¬
tib u̾bis ⁊ ponimꝰ hoc exemplum
oportet testimoniũ cũ re ꝯucnre. ali¬
t enĩ rem nõ pot̾ ꝯfirmare. At idꝙ¬
illi facũt cũ re nõ ꝯuenit. Cauditi:
qr pollicent᷑ artem se scribẽ ⁊ exem¬

Expanded text:
nit ut testimonia ab hominibus probatisnit ut testimonia ab hominibus probatissimis sumi.» Primum omnium exempla ponuntur nec confirmandi neque testificandi causa, sed demonstrandi. Non enim, cum dicimus esse exornationem, quae verbi causa constet ex similiter desinentibus verbis et sumimus hoc exemplum oportet testimonium ‹cum re convenire; aliter enim rem non potest confirmare. At id,illi faciunt, quom re non convenit. Quid ita? Quia pollicentur artem scribe
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ⁊ pucrilit̾ ꝓferat᷑. Nam si tacere
aut nichil scribẽ modestia est. cur
quidꝙͣ scribunt aut locunt᷑. Sinali¬
ꝗd suum sc̃bunt. cur quo seciꝰ oĩa
scribant impediãtur modestia. q̃ si
siquis ad olimpiacũ ueni̾t cursu
⁊ stetĩt ut imitator. ĩ prudentes di¬
intͣ carderc̃ stet. ⁊ narret aliis qͦm̃
ledas. aut boys cũ si soms cursita¬
rint. sic isti cũ in artis curriculum
descenderũt.illos qui ĩ eo qd̾ ẽ ar
ne qua in re laudẽ modestie uenen¬
tur. in ea ip̃a re sint inpudentes.
Quid enĩ uis t̃. aliquis in quiet.
artẽ tuam scribis. gignis nouas no¬
bis p̃cepciones eas ip̃e ꝯfirmare ñ
potes abaliis exempla simiis. iuid̾
ne fatias impudent̾. qui tuo nõit
uelis exalioꝵ laborib libare laudẽ.
Nam si eoꝵ uolumima pñd̾intan¬
tiqui oratores ⁊ pocte.⁊ suũ quisq
delibris sius culerit. nichil istis ꝙ
suũ uelint rclinquet᷑. at exempla
qũ testĩomioꝵ similia sũt. Itẽ ꝯue¬

Expanded text:
liter proferatur. Nam si tacere aut nil scribere modestia est, cur quicquam scribunt aut locuntur? Sin aliquid suum scribunt, cur, quo setius omnia scribant, inpediuntur modestia? Quasi si quis Olympia cum venerit cursum et steterit, ut mittatur, inpudentis diintra carcerem stet et naret aliis, quomodo Ladas aut boviscum sisonius cursitarint, sic isti, cum in artis curriculum descenderunt, illos, qui in eo, quod est artne, qua in re laudem modestiae venentur, in ea ipsa re sint inpudentes. «Quid enim tibi vis?» aliquis inquiat. «Artem tuam scribis; gignis novas nobis praeceptiones; eas ipse confirmare non potes; ab aliis exempla sumis. Vide ne facias inpudenter, qui tuo nominei velis ex aliorum laboribus libare laudem.» Nam si eorum volumina prenderint antiqui oratores et poetae et suum quisque de libris suis tulerit, nihil istis, quod suum velint, relinquatur. «At exempla, quoniam testimoniorum similia sunt, item conve
Abbreviated transcription (Latin):
ret artẽ possit ea que uibeat ars de
tanta ⁊ tam diffusa scͥptura notare
⁊ seꝑare: Ceti̾ cũ legunt orõnes bo¬
nas aut poemata ꝓbãt oratores ⁊
poetas. nec in telligunt qͣre ꝯmoti
niis qui ⁊ hec omĩa intlłigit. ⁊ ido¬
nea maxime eligit. ⁊ omĩa marte
mayiẽ scribenda redigit i singłas
rõnes p̃cepcionis ncc̃e ẽ eiꝰ rei sumꝰ
artifex sit hoc ig̾ ip̃m mariiũ ar¬
titicuĩ ẽ mꝑte sua posse ⁊ aliems
epemplis uti. ¶hec illi cũ dicunt
magis nos au̾cte sua ꝯmouent.

Expanded text:
et artem, possit ea, quae iubeat ars, de et artem, possit ea, quae iubeat ars, de tanta et tam diffusa scriptura notare et separare? Ceteri, cum legunt orationes bonas aut poemata, probant oratores et poetas neque intellegunt, qua re commoti › is, qui et haec omnia intellegit, et idonea maxime eligit, et omnia in arte maxime scribenda redigit in singulas rationes praeceptionis, necesse est eius rei summus artifex sit. Hoc igitur ipsum maximum artificium est in arte sua posse et alienis exemplis uti. CAPUT 4 Haec illi cum dicunt, magis nos
Abbreviated transcription (Latin):
mare debeat. egeat id ip̃m affirma¬
cione. Et enĩ nccẽ ẽ aut se omĩbus
añponant. ⁊ sua maxĩe ꝓbent. aut
negent optima eẽ exempla que a
ꝓbatissimis oratorib aut poetis sũp¬
ta sint. si se omĩb añ ponant intol¬
lerabili arrogantia sũt. Siquos sͥ
pp̃onant.⁊ eoꝵ exempla suis exem
ig̾ ip̃a auͣctas antiquoꝵ. nã cum ree
ꝓbabiliores. cũ hõim studia adimi¬
tandũ alacriora reddit. uno erigit
oĩm cupiditates acuit industri¬
am. cũ spes in iecta ẽ. posse mutãdo
gracti. aut crassi. cõ sequi facultatẽ.
postremo hoc ip̃m sũmũ ẽ artifi¬
ciũ res uarias ⁊ dispares in tot poc¬
matib ⁊ orõnib sparsas ⁊ uagedis¬
iectas ita diligent̾ eligẽ. ut unum
qd̾q genus exemploꝵ sub singłos
artis locos subice̾ possis. hoc si in¬
dustria solũ fieri posset. t̾n essemꝰ
laudandi cũ talẽ laborẽ nõ fugisseꝰ.
Nunc sine sumo artificio nõ pot̾
fi̾. Quis ẽ enĩ qui nõ sũme cũ tene¬

Expanded text:
mare debeat, egeat ‹id› ipsum confirmationis. Etenim necesse est, aut se omnibus anteponant et sua maxime probent, aut ‹negent optima esse exempla quae a› probatissimis ‹oratoribus aut poetis› sumpta sint. Si se omnibus anteponant, ‹intolerabili adrogantia sunt; si quos sibi praeponant et eorum exempla suis exemp? Ipsa auctoritas antiquorum non cum res probabiliores tum hominum studia ad imitandum alacriora reddit? Immo erigit omnium cupiditates et acuit industriam, cum spes iniecta est posse imitando Gracci aut Crassi consequi facultatem. CAPUT 3 Postremo hoc ipsum summum est artificium res varias et dispares in tot poematis et orationibus sparsas et vage disiectas ita diligenter eligere, ut unum quodque genus exemplorum sub singulos artis locos subicere possis. Hoc si industria solum fieri posset, tamen essemus laudandi, cum talem laborem non fugissemus; nunc sine summo artificio non potest fieri. Quis est enim, qui, non summe cum ten
Abbreviated transcription (Latin):
lo płmq tangit᷑ ne ars appeat mp̃
epuendo exp̃sse ꝯscͥpca ponẽ oportet
exempla. ut martis formã ꝯueĩte
possunt. Et post idicendo ne possit
ard̾ eminẽ. ⁊ ab omĩb uideri facu¬
tis oratoris occulaat᷑. Ergo ⁊̃ ũma¬
sis ars ꝯgnoscat᷑ suis excmplis me¬
ns ẽ uti. postremo ħ quoq res nos

Expanded text:
lerumque tangitur, ne ars appareat; in praecipiendo expresse conscripta ponere oportet exempla, uti in artis formam convenire possint: et post in dicendo, ne possit ars eminere et ab omnibus videri, facultate oratoris occultatur. Ergo etiam ut magis ars cognoscatur, suis exemplis melius est uti. Postremo haec quoque res nos
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde sumenda nõ fuisse sic in
tore ꝓfertur exemplũ eiꝰ artificii
debet esse. nõ ut siquis purpura.
aut aliud qui ppiam uendẽs dicat.
suine ame. S huiꝰ exemplũ roga

Expanded text:
aliunde sumenda non fuisse sic intiptore adfertur exemplum, id eius artificii debet esse. Ut si quis purpuram aut aliud quippiam vendens dicat: «Sume a me, sed huius exemplum a
Abbreviated transcription (Latin):
Quare uniꝰ se alicuiꝰ esse similẽ sut
hẽbit.omĩa que õs habiũnt solum
pinionẽ. si ab uno exempla sũpsis¬
sent. Nunc hoc signi ẽ ip̃os artis
scͥptores nõ putasse unũ potiisse
ĩ omib elocucionib ꝑtib enite
qm̃ n sua ꝓculerũt. neq uniꝰ aiii.
aut deniq duoꝵ. s abomĩborat¬
rib ⁊ poetis exempla supserũt.R
in de siquis uelit artẽ demõstras
nichil ꝓdesse ad discendũ ñ mas
utat᷑ hoc adiumento ꝙ unus oił
artis ꝑtes ꝯsequi nemo potuit¬

Expanded text:
Quare unius alicuius esse similem satis habebit; omnia, quae omnes habuerint, solum opinionem, si ab uno exempla sumpsissent. Nunc hoc signi est ipsos artis scriptores non putasse unum potuisse in omnibus elocutionis partibus eniteque sua protulerunt neque unius alicuius aut denique duorum, sed ab omnibus oratoribus et poetis exempla sumpserunt. Deinde, si quis velit artem demonstrare nihil prodesse ad dicendum, non male utatur hoc adiumento, quod unius omnis artis partes consequi nemo potu
Abbreviated transcription (Latin):
ne nos solos ꝓbare. ⁊ nos amas
alios ꝯtempnẽ ⁊ deridere iuda
Et enĩ cũ possumꝰ ab enino simmici.
aut ag̃to ponere exemplũ. id. ẽ
arrogantic. illa reluiqre ⁊ ad suaa
uenire. p̃terea exempla testionis
locũ optinẽt. id enĩqd ad moniis
⁊ leniter feci̾t p̃ceptio. exemplo iue
lus sit si quis inlite aut muidlue
domesticis testimoniis pugnets
enĩ testi

Expanded text:
olos probare, nos amare ‹alios contemnere et deridere› videamur. Etenim cum possimus ab Ennio sumere aut a Gracco ponere exemplum, videtur esse adrogantia illa relinquere, ad sua devenire. Praeterea exempla testimoniorum locum optinent. ‹Id› enim, quod admonuerit et leviter fecerit praeceptio, exemplo sicut lus sit, si quis in lite aut in iudicio domesticis ‹testimoniis› pugnet? Ut enim testi
Abbreviated transcription (Latin):
cepit uoce ista. que ł facłe qu me
rubores eicẽ poss. ita pes o
atq acer.ut ne aosolattu ẽnt m
uidr. s penes teatꝵ senã uacsuo
lotis exercitatus sis. Contu a
ẽ adolesce̾s nec miꝵ quq̃tic pase¬

Expanded text:
descenderet, ecce tibi iste de traverso: «Heus», inquit, «adolescens, pueri tui modo me pulsarunt; satis facias oportet.» Hic, qui id aetatis ab ignoto praeter consuetudinem appellatus esset, erubuit. Iste clarius eadem et alia dicere coepit. Hic: «Vix; tamen», inq
Abbreviated transcription (Latin):
defricari. dem̃ ubi uisũ ẽ ut ĩ alucũ
descendẽt ecte ibi iste detͣnsũso bas
inquit adolescens pueri tui me mõ
pulsauerũt satistacias oꝑtet bica
id ecatis ab ignoto p̃t̾ ꝯsuetudinan
applłatus ess enibint. Ille dati erde
⁊ alia dice̾ cepit. hic urx tande̾ inqł.

Expanded text:
defricari; deinde, ubi visum est, ut in alveum descenderet, ecce tibi iste de traverso: «Heus», inquit, «adolescens, pueri tui modo me pulsarunt; satis facias oportet.» Hic, qui id aetatis ab ignoto praeter consuetudinem appellatus esset, erubuit. Iste clarius eadem et alia dicere coepit. Hic: «Vix; tamen», defricari; deinde, ubi visum est, ut in alveum
Abbreviated transcription (Latin):
ganciã. ꝯpõnem.dignitatẽ / Elegan¬
cia ẽ que facit ꝙ unũꝙq pure ⁊ apte
dici uideat᷑. ħ discribuit᷑ ĩ latuntatẽ.
cia inẜnione qͦ minꝰis latui sit duo
possũt ẽẽ. solecismꝰ ⁊ bartarismꝰ so¬
lecismꝰ ẽ cũ in u̾bis płib ꝯsequẽs
ubũ supiori nõ accomodat᷑. Garbaris

Expanded text:
ganciam, compositionem, dignitatem. Elegancia est ea que facit ut unumquodque pure et aperte dici uideatur. Hec diuiditur in Latinitatem tia in sermone, quo minus is Latinus sit, duo possunt esse: soloecismus et barbarismus. Soloecismus est, cum in verbis pluribus consequens verbum superius non adcommod
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ putet ꝯ sequi posse. Si enĩpu¬
tabit putabit posse omĩa penesr
facultatẽ. Si id desparit. in pantisse
ex̾cebit. ip̃is enĩ ꝯtentus erit Nec
mir cũ ip̃e ṗceptor artis omĩa pes
unũ repire nõ potu̾it. Allatis igͥc
emplis acatone.agctͣis. alelio. asa¬
pione galba. portina. crasso. anto¬
mo. cetisq. itẽ sũptis aliis apoctio
⁊ historiaꝵ scriptorib. nccẽ enc cũ¬

Expanded text:
alium putet consequi posse. Si enalium putet consequi posse. Si enim putabit posse omnia penes facultatem. Si id desperarit, in paucis se exercebit; ipsis enim contentus erit, nec mirum, cum ipse praeceptor artis omnia penes unum reperire non potuerit. Allatis igitur exemplis a Catone, a Graccis, a Laelio, a Scipione, Galba Porcina, Crasso Antonio, ceteris, item sumptis aliis a poetis et historiarum scriptoribus necesse
Abbreviated transcription (Latin):
empla q̃ c̾tis signis artificui nota st̃.
isto signo uideniꝰ te nõ nichil scire.
aliis signis multa scire intlłigem᷑.
Qd̾ si artificiosũ ẽ intlłige̾ que sit̾ ex
arte scripta. multo ẽ artificiosi ip̃m
scribe̾ exarte. Qui eñ ip̃ẽ scrib arti¬
ficiose ab aliis ꝯmode scripta facile
intllige̾ poterit. Qui eliget facile nõ
titiciosũ. alio temꝑe utant᷑ ea facul¬
tate ñ tũ cũ parere ⁊ pp̃i gigne̾ et pro¬
ferre p̃cepta debent. Postremo meor
artificii ꝯsumant ut ip̃i ab aliis po¬
cius eligendi ꝙ̃ alioꝵ boni electores
existim̃tur ¶Contͣ ea que ab hiis di¬
cunt qui dicũt alicnis exemplis
uti oportẽ satis est dictũ. Nñc sepa
stea diximꝰ. antea uideamꝰ. Si ꝯccoẽ
staret illoꝵ rõ. licet enĩ cligent aꝑ
barent quẽlib qui sͥ in om̃s res su¬
ppeditaret exempla uł poetã łorato
est magni eiꝰ qui disceͣ uult. utru
unũ omĩa anoĩa neminẽ. s aliuo

Expanded text:
empla, quae certis signis artificii notata sunt, empla, quae certis signis artificii notata sunt, isto signo videmus te nonnihil scire, aliis signis multa scire intellegemus. Quod si artificiosum est intellegere, quae sint ex arte scripta, multo est artificiosius ipsum scribere ex arte. Qui enim scribit artificiose, ab aliis ‹commode scripta facile intellegere poterit; qui eliget facile, nontificiosum, alio tempore utantur ea facultate, non tum, cum parere et ipsi gignere et proferre debent. Postremo in eo vim artificii consumant, ut ipsi ab aliis› potius eligendi, quam aliorum boni selectores existimentur. Contra ea, quae ab iis dicuntur, qui dicunt alienis exemplis uti oportere, satis est dictum. Nunc, quaestea diximus, antea videamus. Si concederem staret illorum ratio. Licet enim eligerent et probarent quemlibet, qui sibi in omnes res subpeditaret exempla, vel poetam vel oratorde interest magni eius, qui discere vult, utrum omnium omnia an omnia a nemine aliud
Abbreviated transcription (Latin):
te scͥpsit ꝯprobare. nisi aliquid sc̃¬
bat ex arte. ꝯtͣq facuĩt qmͣ pollici
nident᷑. Nã cũ scribe̾ artẽ institiuĩt.
nident᷑ dicẽ se excogitasse ꝗ alios
doceat. Cũ uõ scribunt. ostendunt
nob̾ quid alii excogitarunt. At hoc
ip̃m difficile ẽ inquiũt eligẽ d̾ min¬
tis. Quid difficile dicitis. utrũ la bo
riosũ an artitĩciosũ. Si laboriosum
nõ statĩ p̃clarũ. sũt enĩ multa labo
orõnes totas tͣnssc̾psetis głosũ pu¬
taretis. Sin aut̃ istud artifitiosũ ⁊ eg̃¬
giũ dicitis. uidete ne insueti reru
maioꝵ uideamini. si uos parua res
sicut magna delectat. Nã isto modo
eligẽ rudis qui dẽ nemo pot̾. s sine
uit de arte paulo pł. in elocuciõe pre¬
s tim omĩa uidẽ potit que de arte
odos. ñsi qr plane rudis id face̾ neõ
potit. cũ feccris te litt̾atissimũ putes
ĩeptus sis. ꝓpte̾a qd̾ id facile faciat
qui us mediocrit̾ litt̾atus Itẽ si cũ
exornacionib aut poẽatib eligis ex¬

Expanded text:
d scribat ex arte? Contraque faciunt, quam polliceri videntur. Nam cum scribere artem instituunt, videntur dicere se excogitasse, quod alios doceant; cum scribunt, ostendunt nobis, alii quid excogitarint. «‹At› hoc ipsum difficile est», inquiunt, «eligere de multis.» Quid dicriosum an artificiosum? Laboriosum non statim praeclarum. Sunt enim multa labororationes totas transscripsissetis, gloriosum putaretis. Sin istud artificiosum egregium dicitis, videte ne insueti rerum maiorum videamini, si vos parva res sicuti magna delectabit. Nam isto modo selegere rudis quidem nemo potest, sed sine  enim audivit de arte paulo plus, in elocutione praesertim, omnia videre poterit, quae ‹ex› arte ntios, sed quia plane rudis id facere nemo poterit, cum feceris, te litteratissimum putes, ineptus sis, propterea quod id facile faciat quivis mediocriter litteratus, item si, cum de orationibus aut poematis elegeris ex
Abbreviated transcription (Latin):
dientib. supplicib. ¶ Quartꝰ decimus
qui ꝑ obsecracione sumit᷑. in quo o¬
rant᷑ mͦ illi qui audiũt humili ⁊ sup¬
plici oracione. ut misereant᷑. ¶ Quĩ
demõstramꝰ. ¶Sextus decimꝰ ꝑ que
animũ nr̃m in alios mi ẜicordem i¬
esse ostendimꝰ ⁊ tñ amplũ ⁊ excelsu
⁊ pacientẽ in ꝯmodoꝵ esse ⁊ futuꝵ esse
siquid acciderit demõstramꝰ. nã sepe
uirtus ⁊ magnificencia in quo graui¬
tas ⁊ autͣtas est plus ꝓficit admiẜi¬
cordiam ꝯmouendam p̃ humilitas
⁊ obsecratio. Cõmotis autẽ auimus
duiciꝰ inꝯquestione morari nõ opor
tebit. Quẽadmodũ enĩ dixit rethor
apollimus. latͥnra nichil citiꝰ arescit.
ꝑtib dixisse ⁊ huiꝰ uoluminis ma¬
gnitudo longiꝰ ꝓcessit. que secuntur
deinceps insecundo libͦ dicemus.

Expanded text:
ientibus, sup- plicibus. quartus decimus, qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, qui audiunt, hu- mili et supplici oratione, ut misereantur. quintudemonstra- mus. sextus decimus, per quem animum nostrum in alios misericordem esse ostendimus et tamen amplum et excelsum et patientem incommodorum esse et fu- turum esse, si quid acciderit, demonstramus. nam saepe virtus et magnificentia, in quo gravitas et auctoritas est, plus proficit ad misericordiam commo- vendam quam humilitas et obsecratio. commotis au- tem animis diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima nihil citius arescit. partibus diximus et huius voluminis magnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
gracie ꝯtinens sic. Stulticia ẽ in nẽ¬
se glorie cupiditas. Est hoc quitẽ tul¬
ticia s exꝑte quadã nõ exomĩ genere
definita. Controu̾sũ est inquo ar du¬
bui demõstrandũ dubia cã affcit hoc
mõ. cho tu dii quib ẽ potestas motꝰ
supm. atq in f̾cium pacem int̾ si seo¬
ciliant. cũ ferunt concordiã Pspiciuu
accusent plamĩ faciant abeofatiãt
matrẽ occisam. Nõ ꝯcessũ ẽ cũ ic ꝙ au
get᷑ in ꝯtrousia ẽ ut siquis cũ ulrem
accuset in hec maxime ꝯmoret. i dig¬
ni esse ab homĩe ignauissimo mu
t̃ortissimũ aiacẽ necatũ Tur est¬

Expanded text:
continens, sic: stul- titia est inmensa gloriae cupiditas. est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere definita. controversum est, in quo ad dubium demon- strandum dubia causa affertur, hoc modo: Eho tu, di, quibus est potestas motus superum atque inferum, Pacem inter sese conciliant, conferunt concordiam. perspicuaccuset, planum faciat ab eo matrem esse occisam. non concessum est, cum id, quod au- getur, in controversia est, ut si quis, cum Ulixem ac- cuset, in hoc maxime commoretur: indignum esse ab homine ignavissimo virum fortissimum Aiacem ne- catum. turpe est
Abbreviated transcription (Latin):
qui io exhus locis maxime firinatũ
lande eoꝵ qui iudicauerũt siłitudie
ei ꝰ rei qͣ de agͥ adeam rẽ qua d̾iudicatr̃
ẽ ⁊ ꝯmemorando nõ mõ nõ esse repre¬
hensũ iudiciũ. s ab homĩb approbatũ
⁊ demonstrando difficilius ⁊ maiꝰ fuis
aut uerissimił ꝑmitcat infirmari op¬
tebit. Atq erit obẜuandũ diligent̾. ne
nich ad id qd̾ agat᷑ ꝑtineat id ꝙ uidi¬

Expanded text:
e firmatur: laude eorum, qui iudicarunt; similitudine eius rei, qua de agitur, ad eam rem, qua de iudicatum est; et commemorando non modo non esse reprehensum iudicium, sed ab omnibus adpro- batum; et demonstrando difficilius et maius fuiaut veri similis permittet, infirmari oportebit. atque erit observandum diligenter, ne nihil ad id, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ locũ insuꝑbiam ⁊ arrogantiã
odiũ contitat᷑. Quartꝰ decimꝰ locus ẽ
ꝑ quẽ petimꝰ abhiis qui audiũt ut
Ad suas res nr̃as ĩ iurias referant.
si ad pueros ꝑtinebit de lib̾is suis co¬
gitent. si admulieres de uxorib. Si
Aoienes. de patrib aut parentibus
niit decimꝰ locus ẽ ꝑ quẽ dicimus
nuimicis qͦ ⁊ hostib ea que nob̾ acci¬

Expanded text:
ocum in superbiam et arrogantiam odium concitatur. quartus decimus locus est, per quem petimus ab iis, qui audiunt, ut ad suas res nostras iniurias referant; si ad pueros pertinebit, de liberis suis cogitent; si ad mulieres, de uxoribus; si ad senes, de patribus aut parentibus. quintus decimus locus est, per quem dicimus inimicis quoque et hostibus ea, quae nobis acci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ id aferis quog
homĩb ⁊ barbaris gentib ⁊ ĩmam¬
bbestiis esse remotũ. hec erunt que
supplices crudelit̾ facta dicent᷑. ⁊ d̃¬
inceps siqua ꝓferant᷑ in maiores
natu. in hospites innicinos ĩ aĩcos
ĩ eos quib cũ uitam egeris. in eos qͦs
eoncat᷑ sis. in eos aquib eruditus
ĩmortuos. inmiẜos ⁊ nimiẜicordia
dignos.in honñes claros.nobiles
⁊ honore usos. in eos qui neq aliũ
ledere nec se defende̾ potuerunt. ut
in pueros. senes. mulleres. quib ex
omib acrit̾ excita indignacio sũmũ¬

Expanded text:
 id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae supplices crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in maiores natu, in hospites, in vicinos, in amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos educatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, ut in pueros, senes, mulieres; quibus ex omnibus acriter excitata in- dignatio summu
Abbreviated transcription (Latin):
atrocius ⁊ in dignius sit illud d̃ quo
agͥ ostendit᷑./ Decimꝰ locꝰ est ꝑ quẽ oĩ a
que in negõ gerendo acta sunt. que ꝙ
post negm̃ consecuta sunt. cũ uniꝰ cuiꝰ
int̾fuit ac p̾sens uiderit. Undecimꝰ
locus ẽ. ꝑ quẽ ostendimꝰ ab eo faccum
a quo minime oportuit.⁊ aquosialiꝰ

Expanded text:
atrocius et indignius sit illud, de quo agitur, ostenditur. decimus locus est, per quem omnia, quae in negotio gerundo acta sunt quaeque post negotium consecuta sunt, cum unius cuiuinterfuerit ac praesens viderit. undecimus locus est, per quem ostendimus ab eo factum, a quo minime oportuerit, et a quo, si alius
Abbreviated transcription (Latin):
b ⁊ ab equabili uire remotissimasit
¶Octams locus ẽ. ꝑ quẽ d̾mostram.
ñ nulgare. neq f̃actitatũ esse neqab
audacissimis quidẽ homĩb id male¬
ficuĩ dequo agit᷑. atq id aferis quog¬

Expanded text:
bus et ab aequabili iure remotissima sit. bus et ab aequabili iure remotissima sit. octavus locus est, per quem de- monstramus non vulgare neque factitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quo
Abbreviated transcription (Latin):
siniũ ẽ an ad supiores. quas sint hiiqͦ¬
rum ex aucͣte in dignacio assumit᷑. qd
in dignissimũ ẽ. an ad pares anmo.
fortuna corpore. qd imquissimũ est.
an ad inferiores qd supbissimum ẽ.
tendinĩ huic si concessũ sit. multos
emulos eiꝰdem audatie futuros quid
niali sit euenturũ demõstrabimꝰ. mł¬
tos. QQuartus locus ẽ ꝑ quẽ d̾mõstra¬
bim miultos alatres expectare qd sta¬
tuat᷑ ut exeo qd̾ inde concessũ sit. sibi
ꝙ sub tali dere quidliceat intellige̾
possint. Quintꝰ locus ẽ ꝑ quẽ ostẽdi¬
niꝰ. ceteãs res pꝑam ꝯstitutas inlłca
ueĩtate smutatas corrigi posse hanc
esse rem. que si sit semel udicata.n
alio omutari iudicio. neq illud po¬
testate corrigi posse./ Sextus locus est
ꝑ quẽ ꝯsulto ⁊ in dustria fc̃m demõst¬
tur. ⁊ illud adiũgit᷑ uolũtario male¬
ficio ueniã dari ñ oꝑtẽ. ĩprudentie
concedi ñ nũꝙͣ ꝯuenire. Septimꝰ lo
nefariũ. tirannicũ fc̃m esse dicamus

Expanded text:
d superiores, quales sunt ii, quorum ex auctoritate indignatio sumitur, quod in- dignissimum est; aut ad pares animo, fortuna, cor- pore, quod iniquissimum est; aut ad inferiores, quod superbissimum est. tendimus, huic si concessum sit, multos aemulos eiusdem audaciae futuros; ex quo, quid mali sit eem demonstramus multos alacres exspectare, quid statuatur, ut ex eo, quod uni concessum sit, sibi quo- que tali de re quid liceat, intellegere possint. quintus locus est, per quem ostendimus ceteras res perperam constitutas intellecta veritate commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commutari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit. sextus locus est, per quem consulto et de industria factum demonstratur et illud adiungitur, vo- luntario maleficio veniam dari non oportere, inpru- dentiae concedi nonnumquam convenire. septimus lonefarium, tyrannicum factum esse dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicacione ip̃a remotã. que aut si
laudẽ. aut adu̾sarii utupaciõnẽ cõti¬
neat. aut maliã cam̃ deducat exq̃ ꝯfici
at aliquid confirmacioĩs aut rephen¬
siomis. ñ argunĩtando. s angendo per
qnͣdã amplificationẽ. Hanc siꝗ partem
putabit esse orõnis. sequat᷑ licebit. nã
⁊ augendi ⁊ laudandi ⁊ uituꝑandi pre¬
cepta a nobis partim data sunt ꝑtim
suo loco dabunt᷑. Nob̾ ant̾ nõ placuit
hanc ꝑtẽ i nũm reponi. qd̾ decã digre¬
di nisi ꝑlocũ cõmunẽ displicet. Quo
degne̾ posteriꝰ dicend̾ est. Laudes aũ⁊
uitupationes nõ seꝑatĩ placet tc̃tari.

Expanded text:
iudicatione ipsa remotam, quae aut sui iudicatione ipsa remotam, quae aut sui laudem aut ad- versarii vituperationem contineat aut in aliaconfirmationis aut re- prehensionis, non argumentando, sed augendo per quandam amplificationem. hanc si qui partem putabit esse orationis, sequatur licebit. nam et augendi et laudandi et vituperandi praecepta a nobis partim data sunt, partim suo loco dabuntur. nobis autem non placuit hanc partem in numerum reponi, quod de causa digredi nisi per locum communem displicet: quo de genere posterius est dicendum. laudes autem et vituperationes non separatim
Abbreviated transcription (Latin):
efficiat. aut intirma dat᷑. ut plantꝰ aĩ¬
cũ castigare obmeritã noram ĩ mane
ẽ facimis. ueꝵ in etate utile. ⁊ ꝯduci¬
bile nam ego hodic amicũ mecũ casti¬
pando ꝓcõmerita nora aut cadẽ hoc
mõ. mall ẽ auaritia. multos ẽĩ magͥs¬
in om odis affecit᷑ pecume cupiditaᷤ
aut parũ ydonea hoc mõ. maxinu
bonũ ẽ amicicia plurime enĩ delecti¬
ones sunt in amicicia. Q uartꝰ mod
erat rep̾hensionis ꝑ quẽ sͣ firmã argu¬
mentacionẽ eque firma. aut firmior
ponit᷑. hoc genꝰ in delib̾acionib maxĩe¬
esse concedimꝰ. s id qd̃ nos defendimꝰ
nccͣium esse demõstramꝰ. aut cũ id ꝙ
illi defendant utile esse fateam᷑ ꝙ nos
dicamꝰ honestũ esse demonstremus.
¶at d̾rep̾hensione ħ quidẽ existĩauim᷑
esse dicenda. denĩceps nunc de cõclu¬
Et magoras aut̃ digssionẽ demd.
tũ postremã ꝯclusionẽ ponit.in
hac dutẽ dig̾ssione ille putat oportẽ
qnͣdam inferri orõnem a causa atq a

Expanded text:
efficiat; aut infirma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam noxiam, Immune est facinus; verum in aetate utile Et conducibile; nam ego amicum hodie meum Concastigabo pro commerita noxia; aut eadem, hoc modo: malum est avaritia; multos enim magincommodis affecit pecuniae cupiditas; aut parum idonea, hoc modo: maximum bonum est amicitia; plurimae enim delectationes sunt in amicitia. Quartus modus erat reprehensionis, per quem contra firmam argumentationem aeque firma aut firmior poesse concedimus, sed id, quod nos defendimus, necessarium esse demonstramus; aut cum id, quod illi defendant, utile esse fateamur, quod nos dicamus, honestum esse demonstremus. Ac de reprehensione haec quidem existimavimus esse dicenda. deinceps nunc de conclurmagoras digressionem deinde, tum postremam conclusionem ponit. in hac autem digressione ille putat oportere quandam inferri orationem a causa atque a
Abbreviated transcription (Latin):
cetur si ali cui rei. huiꝰ mõi legi locour¬
bi monum̃to oracio attribuet᷑ ꝑ enũã¬
cionẽ hoc mõ. Quid si leges loquipos¬
sent. nõne hec apud uos querent ꝗd¬
nam amplius desideratis iudices. cum
p̃ceptũ hoc dat᷑ ad enu̾acionẽ. ut eruna
quaq argum̃taciõt qm̃ tota iteꝵ dici
nõ pot̾ delegat᷑ qd̾ erit gͣuissimũ ⁊ unũ

Expanded text:
cetur, si alicui rei huiusmodi, legi, loco, urcetur, si alicui rei huiusmodi, legi, loco, urbi, mo- numento oratio attribuetur per enumerationem, hoc modo: quid? si leges loqui possent, nonne haec apud vos quererentur: quidnam amplius desideratis, iudi- ces, cpraeceptum hoc datur ad enumerationem, ut ex una quaque argumentatione, quoniam tota iterum dici non p
Abbreviated transcription (Latin):
mentationes. ⁊ ñ aut̃ id qd̾ dificilius
est dicẽ quas̾ ꝑtes erposuens ĩpticiõe
de quib te polncit᷑ sis dicturũ. ⁊ redu
diunt querẽ quid sit qd̾ sibi uelle de¬
beant demõstrari hoc mõ. Ilud do¬
cuimꝰ. illud planũ fecimꝰ. Ita simł et
memoriã recidit auditor ⁊ putabit in¬
chil esse p̾terea qd̃ debeat desiderare
atq in hiis generib ut ante dc̃m est
tũ tuas argum̃tacões tͣnsire seꝑatim
racionẽ auditoris memoria ⁊ de ꝯfir¬
macione ⁊ rep̃hensione remtegrabit᷑.¬
acq hec aliis accionis qͦ modũ uari¬
are oportebit. nã cũ ex tua psona enu¬
niꝰare possis. ut quid ⁊ quo quidq lo¬
co dixeris admoneas. Tum uo ꝑsonã
si legis scͥtor existat ⁊ querat id anob̾
tun tͣñsire om̃es argum̃taciones. ali¬
as adꝑticiones singula gña referre a¬
łas abauditore quid desid̾ret auerere.
alias hec face̾ ꝑ compacionẽ suaꝵ et
ꝯͣriaꝵ argumĩtacionũ. Res autẽ in du¬

Expanded text:
ationes; tum autem, id quod difficilius est, dicere, quas partes exposueris in par- titione, de quibus te pollicitus sis dicturum, et redudiunt, quaerere, quid sit, quod sibi velle debeant demonstrari, hoc modo: illud docuimus, illud planum fecimus. ita simul et in memoriam redibit auditor et putabit nihil esse praeterea, quod debeat desiderare. atque in his ge- neribus, ut ante dictum est, tum tuas argumentationes transire separatim, parationem auditoris memoria et de confirmatione et de reprehensione redintegrabitur. Haec aliis quoque actionis modis variare oportebit: nam tum ex tua persona enumerare potes, ut, quid et quo quidque loco dixeris, admoneas, tum vero si legis scriptor exsistat et quaerat a vobis tim transire omnes argumentationes, alias ad partitionis singula genera referre, alias ab auditore, quid desideret, quaerere, alias hoc facere per conparationem suarum etrum argumentationum. res autem indu
Abbreviated transcription (Latin):
tractari indiguacionẽ. Nam exhiis re¬
b. que ꝑsoms et que ne gociis sunt ac¬
cribute. q̃ ius amplificacõnes et in¬
diguaciones nasci possunt. s tũ ca
que sepatim de indignacione p̃cipi
possunt conside̾m. Pprimꝰ lecus sumi

Expanded text:
nam ex iis re personis aut quae negotiis sunt attributae, quaevis amplificationes et indignationes nasci possunt, sed tamen ea, quae se- paratim de indignatione praecipi possunt, considere- mus. primus locus sumit
Abbreviated transcription (Latin):
deꝗtes ri anos
cupidus indicandi cipionis legem
agiariam laudet. Contrariũ est ꝙ ꝯͣ
qui apud alexandrũ macedonẽ dicẽs
cont̾ aliquẽ urb̃ expugnatorẽ dicẽt
nichil esse crudelius ꝙͣ urbes dirue̾
cũ ip̃e alexand̾ thebas diruiss ¶Incõ¬
stans ẽ qd̾ ab eodẽ deeadẽ re diuerse
or᷑. ut siqui cũ dixerit. qui uͥtutẽ h̾cat
eum nulliꝰ rei ad benc iniuendũ in di¬
gẽ neget postea sine bona ualitudine
posse benc uiuẽ. aut seamico ad eẽ ꝓp

Expanded text:
ites Romanos cupidos iudicandi Caepionis legem iudiciariam laudet. contrarium est, quodquis apud Alexandrum Macedonem dicens contra aliquem urbis expugnatorem diceret nihil esse crudelius quam urbes diruere, cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cum dixerit, qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, neget postea sine bona valetudine posse bene vivi: aut, se amico adesse propter
Abbreviated transcription (Latin):
rem nõ ꝓbabilem si nõ concessũ sit.
tͣnsferri possit. ut hoc si cãm ueram
nõ hñs nob̾ se uidices nõ ꝯmisisset.
leue est ꝙ aut poit tempꝰ d̾r hoc mõ.
si inmentẽ ueniss ⁊ ñ ꝯmisiss aut
ꝑspicue turpẽ rem leui tege̾ uult de¬
tẽnsione. hoc mõ. cũ te expectabant
omẽs florentissimo regno reliq nũc
d̾sertũ ab omĩb sũmo ꝑiculo solus
ut restituã paro. Remotũ ẽ ꝙ ultͣ
pio corneliam filiã tiberio gracco col¬
locass acor erca duos graccos ꝓcreas¬
s tante sediciones nate nõ esset ꝙ
re hoc inomodũ scipiomias scribend̾
urd̃r huiꝰ moĩ ẽ illa quoq conquesti¬
o. utinã ne memore pelio securib
bat. mala diffimcio ẽ cũ aut cõmu¬
na describit. hoc mõ. sediciosus ẽ s
qui malus. aut in utilis ẽ ciius. Nam
nõ mag̃ sediciosi ꝙ ambiciosi qui ca¬
luꝑmatoris qmͣ alicuiꝰ honũs un pdi

Expanded text:
rem non probabilem, si nunc con- cessum sit, transferri possit, ut hoc: si causam veram non haberet, vobis se, iudices, non commisisset. leve est, quod aut post tempus dicitur, hoc modo: si in mentem venisset, non commisisset; aut perspicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ut restituam paro. remotum est, quod pio Corneliam filiam Ti. Graccho conlocasset atque ex ea duos Gracchos pro- creasset, tantae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni adscribendum videtur. huius- modi est illa quoque conquestio: Utinam ne in nemore Pelio securibusbat. mala definitio est, cum aut communia describit, hoc modo: seditiosus est is, qui malus atque inutilis civis— nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi, quam cal
Abbreviated transcription (Latin):
nandũ milites adheret᷑. si nõ adid ꝙ
instituit᷑ accõmodabit᷑ aliq̃ ꝑs argu¬
mentationis. hoꝵ aliquo in uitio re
piet᷑.si plura pollicitꝰ pauciora de mõ¬
strabit. aut si cũ totũ debebit ostendeͣ¬
uiri uendidit. aut si ñ id qd̾ accusabrͣ
defendet. ut si qui cũ ambitꝰ accusabit᷑
manu se fortẽ esse defendet. ut anfion
apud euripidẽ. ⁊tem apud racobium
qui uituꝑata musica sapiam laudat
aut sĩ res ex homĩs uicionituꝑabitur
ut siquis doct᷑nã ex alicuiꝰ docti uiciis
rep̾hendat. aut si qui cũ aliquẽ uolet
landare defelicitate ciꝰ. ñ d̾uͥtutedicat
aut sirem cũre ita ꝯpabit. ut altera
se nõ putet landare. nisi alt̾am intu¬
parit. aut si alt̾am laudet ut alt̾ius ñ
faciat menciõnẽ. aut si cũ d̾certa re q̃¬
aliqui delib̾ent bellũ gerant. aut non
pacem laudet oĩo. nõ illud bellũ ĩ uti¬
le esse demõstraret. aut si cũ decerta¬

Expanded text:
etur. Si non ad id, quod instituitur, accommodabitur ali- qua pars argumentationis, horum aliquo in vitio re- perietur: si plura pollicitus pauciora demonstrabit; aut si, cum totum debebit ostendevitam vendidit; aut si non id, quod accusabitur, defendet, ut, si qui, cum ambitus accusa- bitur, manu se fortem esse defendet; aut ut Amphion apud Euripidem, item apud Pacuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; aut si res ex hominis vitio vituperabitur, ut, si qui doctrinam ex alicuius docti vitiis reprehendat; aut si qui, cum aliquem volet lau- dare, de felicitate eius, non de virtute dicat; aut si rem cum re ita comparabit, ut alteram se non putet laudare, nisi alteram vituperarit; aut si alteram ita lau- det, ut alterius non faciat mentionem; aut si, cum de certa re qualiqui deliberent, bellum gerant an non, pacem laudet omnino, non illud bellum inutile esse demonstret. Parum idone
Abbreviated transcription (Latin):
ge atq aroue ognicionis indigeat.
Qͣre illa nob̾ alio tempe. acqr ad aliuo
institutũ si facultas ent explicabũt᷑.
Nunc hus p̃cepcionib rethoꝵ adusũ
oratoriũ ꝯtentes nos esse oportebit Cũ
igͥ exhiis que sument᷑. aliquid nõ ꝯce¬
dit᷑. sic infirmaõr. Cum aut hiis cõces¬
sis complerio exhiis nõ ꝯficit᷑. ħ erũt
ꝯsidranda uñ aliud ꝯficiat᷑ aliuo di¬
catur. hoc mõ. Sicũ aliqs dicat se pro
fectũ esse ad ex̾citũ ꝯͣq eũ quis uelit
hac uti argum̃tactẽ. si uenisses adex̾¬
citũ atribuns militarib uisus esses
nõ es aut̃ abillis uiñs. Nõ es igͥ ad
aliud enĩ quã cogebatur illatuẽ. ac
nunc quidem quo taciliꝰ ies ꝯgnosce̾¬
t̃ ꝓspicuo ⁊ grandi incio pditũ posiu̾¬

Expanded text:
e atque arduae cognitionis in- digeat. quare illa nobis alio tempore atque ad aliud institutum, si facultas erit, explicabuntur; nunc his praeceptionibus rhetorum ad usum oratorium conten- tos nos esse oportebit. cum igitur ex iis, quae sumentur, aliquid non concedetur, sic infirmabitur. Cum autem his concessis cconsideranda: num aliud conficiatur, aliud dicatur, hoc modo: si, cum aliquis dicat se pro- fectum esse ad exercitum, contra eum quis velit hac uti argumentatione: si venisses ad exercitum, a tri- bunis militaribus visus esses; non es autem ab his visus: non es igitur ad aliud enim, quam cogebatur, inlatum est. ac nunc quidem, quo facilius res cognosceretur, perspicuo et grandi vitio p
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑse ⁊ diffuse dicte unũ in locũ cogun¬
tur ⁊ reminiscendi cã unũ sb̾asptũ s̃¬
ciũtur. hec si semꝑ eodẽ mõ tͣcͣtabitm
ꝑspicue ab omĩb artificio quodam tc̃¬
tari intelligit᷑. Sin uo uarie fiet. ⁊ hac̃
suspicionẽ ⁊ sacietatẽ uitare poti̾t ar

Expanded text:
disperse et diffuse dictae unum in locum coguntur et reminiscendi causa unum sub aspectum subiciuntur. Haec si semper eodem modo tractabitur, perspicue ab omnibus artificio quodam tractari intellegetur; sin varie, et hanc suspicionem et satietatem vitare poterit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
paupes estis. indigetis at̃ pecama.i
mercature eni msi ita esset. oꝑam nõ
daretis. Haupes iqͥ estis. hoc sic tepre¬
enditꝰ .ci. dit bas. Si indigetis pecu¬
dimi. si ꝓpt̾ mopi ĩ in egestate estis.
ũ hec aut sumebas. indigetis aũ pe¬
cume illud accipiebam. uultis aũ pe¬
cuie plus hr̃e. Ecquib cõcessionibus
nõ ꝯficit᷑ hoc. Paupes ig̾ estis. confite̾

Expanded text:
pauperes estis: indigetis autem pecuniae; mer- caturae enim, ni ita esset, operam non daretis: pauperes igitur estis. hoc sic reprehenditur: cum dicebas: si indigetis pecubam: si propter inopiam in egestate estis, cum autem hoc sumebas: indigetis autem pecuniae, illud accipiebam: vultis autem pecuniae plus habere. ex quibus conces- sionibus non conficitur hoc: pauperes igitur estis; con- fice
Abbreviated transcription (Latin):
nõ extremũ sp̃m eiꝰ accepi. ⁊tẽ ĩnincoꝵ
ĩ manib mortuus ẽ hostili int̾ra turpi¬
t̾ iacuit in sepult᷑. aferis du uexatus
cõmuni qͦ honore ĩmorte caruit no¬
nͨ ꝑ quẽ orõ admuttas ⁊ ex ꝑtes animi
res referet᷑. ut si ad equũ. domũ. uestẽ.
tur. ¶ Undecimꝰ ꝑ quẽ lib̾oꝵ aut pentũ
aut sui corpis sepeliendi. aut alicuiꝰ eiꝰ¬
moĩ rei ꝯmendacio fit. duodetimꝰ
ꝑ quẽ disiunctio deplorat᷑ ab aliquo
cũ diducaris ab eo qui cũ libentissiẽ
uixeris aut aparente filio. A fratre.
familiari. ¶ Tertius decimꝰ ẽ ꝑ quem
cũ indignaccẽ ꝯquerimꝰ. qd̾ abhiis
a quib minime ouemat male cͣcͣte¬

Expanded text:
non extremum spiritum eius excepi. item: inimicorum non extremum spiritum eius excepi. item: inimicorum in manibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem stur. undecimus, per quem liberorum aut parentum aut sui corporis sepeliundi aut alicuius eimodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiunctio deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tracte
Abbreviated transcription (Latin):
inmorte filii. ꝓuericie delectatio. q¬
mor. spes. solaciũ. educacio ⁊ si q̃ sum¬
li ingnẽ quolib de inꝯmodo ꝑ con¬
questionẽ dici poterunt. Quartꝰ per
quẽ res turpes ⁊ humiles ⁊ ille̾bera¬
les ꝓferentur ⁊ iudigne etate genere
fortuna pͥstino honore beneficiis. q̃
passi ꝑ pessuri ue sunt. Quit᷑ ꝑ quẽ
omĩa aute oculos singulatim inꝯmoͦ.
ponunt᷑. ut uideat᷑ is qui audit indẽ¬
⁊ re qͦ ip̃a qiͣ adsit nõ u̾bis solũ admi¬
ẜicordiam ducat᷑. ¶Sextus ꝑ quẽ p̃t̾
spem in miseriis demõstrat᷑ esse ⁊ cu
aliquid exspectaret. nõ mõ id nõ adep¬
tum esse. s in sũmas miserias ĩcidisse¬
¶ Septim᷑ ꝑ quẽ ad ipõs qui audiunt
simmilem casũ ꝯuertimꝰ. ⁊ petimꝰ ut de
suis liberis aut parentib. aut aliquo
qui illis carus debeat esse. nos cũ u¬
deant recordent᷑ Octauus modꝰ est¬
aut nõ fc̃n qd̾ oportuit. hoc mõ nõ af¬
fui. nõ uidi. nõ postremã uocẽ audiui.

Expanded text:
in morte filii pueritiae delectatio, amor, spes, solatium, educatio et, si qua simili in genere quo- libet de incommodo per conquestionem dici poterunt. quartus, per quem res turpes et humiles et inliberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna pristina, honore, beneficiis, quae passi perpessurive sint. quin- tus, per quem omnia ante oculos singillatim incom- moda ponuntur, ut videatur is, qui audit, vide quoque ipsa, quasi assit, non verbis solum ad miseri- cordiam ducatur. sextus, per quem praeter spem in miseriis demonstratur esse, et, cum aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus aut aliquo, qui illis carus debeat esse, nos cum videant, recordentur. octavus, peaut non factum, quod oportuerit, hoc movidi, non postremam vocem eius audivi,