comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine terra sine habitatione. uult aũe ostendere tantũ uale inanem
ꝗͣtum plenam sepulturam. nã deifebi ubra nõ transuecta est cui ene¬
as cenotaphium fecit. ut tunc ego niet tumulũ retheo ĩlitore in anem
constitui. bene aut sepultos id est fletos nam sine fletu sepultura nõ
fit. unde legimus inhumata infleta que turba facit supͣdicta flu¬
nuna transire quibus luctus nomen ĩposuit. ec centũ errant annos:
ideo dicit quia illi sunt legittimi uite humane quib cõpletis potest
anima transire ripas idest ad locũ purgationis uenire ut redeat rur¬
sus incorpora. sane sciendum qui cũ terram dicimus hoc ops facit. si
nympha hec opis si diitias he opes numero tm̃ plurali. s rauca flu¬
entei: aut ruina dicit aut bene pluraliter quia de trib loquit᷑. n se¬
dibus ossa querunt: idest pͥus ꝗͣ corpus in naturã suam redeat idest

Expanded text:
sine terra, sine humatione. Vult autem ostendere tantum valere inanem sine terra, sine humatione. Vult autem ostendere tantum valere inanem quantum plenam sepulturam; nam et Deiphobi umbra transvecta est, cui Aeneas cenotaphium fecit, ut «tunc egomet tumulum Rhoeteo in litore inanem constitui». Bene autem sepultos, id est fletos – nam sine fletu sepultura non est, unde legimus «inhumata infletaque turba» – facit supradicta flumina transire quibus luctus nomen imposuit. ‘Centum’ autem ‘annos’ ideo dicit quia hi sunt legitimi vitae humanae, quibus completis potest anima transire ripas, id est ad locum purgationis venire, ut redeat rursus in corpora. Sane sciendum quia, cum terram dicimus, haec ops facit; si nympham dicamus, haec Opis; si divitias, hae opes numero tantum plurali. RAVCA FLVENTA aut rheumata dicit, aut bene pluraliter, quia de tribus loquitur. SEDIBVS OSSA QVIERVNT id est prius quam corpus in naturam suam redeat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dia siue miseratione cõmoti ei epistolam nuserũt creta antiquo more
signatam qua uisa ẽ in morte soluta. unde nõnulli hanc esse dicunt
que roma fata cõscripsit quod incenso apollinis templo inde rouiã
ad lati sunt libri unde hec fuerat. ⁊ certissima ꝓles: ex eo quod subi¬
re inferos potuit ideo aut certissima quia multi ad gloriam generis
simulant se numinũ filios ut romulus ex marte alexander exioue
ãmone. hoc ergo excludit. sic alibi de hercule salue uera iouis ꝓles.
& fallere numen: ut supͣdixinus siue ꝓpter uictorie fauorem stygis
dieb ab ambrosie uectare ꝓhiberet᷑. ratio aũt est qua diximus. ideo
ꝑstygem dii non urant quia cõtraria est eternitati.& inops in huma
taq : duo dicit idest nec legitimam sepulturã habet neq imagina¬
riam inopem ẽi dicit sine pulueris iactu. nam ops terra est in opsid

Expanded text:
dia siue miseratione commoti ei miserunt epistulam creta antiquo more dia siue miseratione commoti ei miserunt epistulam creta antiquo more signatam, qua uisa in mortem est soluta. Vnde nonnulli hanc esse dicunt que Romana fata conscripserat, quod incenso Apollinis templo inde Romam adlati sunt libri; unde haec fuerat. DEVM CERTISSIMA PROLES ex eo quod subire inferos potuit. Ideo autem ‘certissima’, quia multi ad gloriam generis simulant se numinum filios, ut Romulus ex Marte, Alexander ex Iove Ammone. Hoc ergo excludit. Sic alibi de Hercule «salve vera Iovis proles». ET FALLERE NUMEN ut supra diximus, sive propter Victoriae favorem, Stygisdiebus ab ambrosia et nectare prohiberetur. Ratio autem est quam supra diximus: ideo per Stygem dii iuT duo dicit, id est nec legitimam sepulturam habet neque imaginariam. Inopem enim dicit sine pulveris iactu – nam ‘ops’ terra est – id est
Abbreviated transcription (Latin):
suit ut diximus senior est uirens senex ut uinior intra iuuenẽ est
ostendere quod ait iuuenalis iam letifero cedente pruinis autunno. nã
eius pͥma pars feruet ut totoq autũni incanduit estu. Sane sciendu
secundum plinium folia autuñali tempore ideo cadere quia omnis tc̃
in arborib humor estatis calore in uenit᷑ ex haustus ergo cadũt nõ quia
tunc siccari incipiunt sed quia tunc eis iam deest humor.e. glomerant᷑
tit apricis: apͥcis idest sine frigore ut dixinius supra unde nõ nulli &
affricam dictam uolunt. a pͥmi transmitere: figura greca est ut pͥmi
transirent. c tristis: asper & miserabilis. ⁊ eneas: ordo est eneas ait dic
sibyllam apollo pio amore dilexit ce ei obtulit poscendi quod uellet
arbitrium illa hausit harenam manib & tam longam uitam poposcit
uitam insola uoce recinuit quod cũ ciues eius cognouissent siue ĩui

Expanded text:
suit; aut, ut diximus, ‘senior’ est virens senex, ut ‘iunior’ intra iuvenem est: suit; aut, ut diximus, ‘senior’ est virens senex, ut ‘iunior’ intra iuvenem est: ostendere, quod ait Iuvenalis «iam letifero cedente pruinis autumno»; nam prima eius pars fervet, ut «totoque autumni incanduit aestu». Sane sciendum secundum Plinium folia autumnali tempore ideo cadere, quia omnis tunc in arboribus umor aestatis calore invenitur exhaustus. Ergo ‘cadunt’ non quia tunc siccari incipiunt, sed quia tunc eis iam deest umor. GLOMERANTVR TIT APRICIS quasi ἄτερ φρίκης, id est sine frigore, ut diximus supra: unde non nulli et Africam dictam volunt. PRIMI TRANSMITTERE figura Graeca est: ut primi transirent. TRISTIS asper, immiserabilis. AENEAS ordo est: Aeneas ait, dic, Sibyllam Apollo pio amore dilexit et ei obtulit poscendi quod vellet arbitrium. illa hausit harenam manibus et tam longam vitam poposcit. vitam in sola voce retinuit. quod cum cives eius cogn
Abbreviated transcription (Latin):
uncde offert dixit sacerdos aut ferire ꝓhibet. ⁊ tartarei que fertache¬
rontis: a cheronta uult quasi deimo nascitartaro. huiꝰ aũt est uariã
sygeni creaire cdestyge aũt nasci cocytus ce est uera mithio logia
nam phisiologia hoc habet qui caret gaudio sine clubio tristis est. tͥs.¬
tia aũt uicina luctui est qui ꝓcreat᷑ ex morte unde hoc esse apud infe¬
ros dicit. iu cocyto eructat harenã: in cocytũ scilicet ꝑstygem.  has hor¬
renelus aquas: ꝓpter tristia flumina.i. portitor: ꝓp̾e qui portat abus
culta iacet: ueteres eĩ nõ solum comam ornabãt sed ẽt barbam ut non
nea: nigra tristi: nam lugubrem esse hunc colorem ostendit cũ apud
obscura nitidũ ferrugine texit. s. corpora cynba: om̃e quod potest
iuderi corpus dicit᷑: unde paulo post discretionem fecit dicens corpo¬
ra uiua nephas stygia uectare carina. ⁊ iam senior: aut ꝓpositiuo po¬

Expanded text:
unde et ‘offert’ dixit. Sacerdos autem ferire prohibet. TARTAREI QVAE FERT ACHEunde et ‘offert’ dixit. Sacerdos autem ferire prohibet. TARTAREI QVAE FERT ACHERONTIS Acheronta vult quasi de imo nasci Tartaro, huius aestuaria Stygem creare, de Styge autem nasci Cocyton. Et haec est etymologia, nam physiologia hoc habet, quia qui caret gaudio sine dubio tristis est. Tristitia autem vicina luctui est, qui procreatur ex morte: unde haec esse apud inferos dicit. COCYTO ERVCTAT HARENAM in Cocytum, scilicet per Stygem. HAS HORRENDVS AQVAS propter tria flumina. PORTITOR proprie qui portat, abusCVLTA IACET veteres enim non solum comam ornabant, sed etiam barbam, ut non NEA nigra, tristi; nam lugubrem esse hunc colorem ostendit dicens «cum caput obscura nitidum ferrugine texit». CORPORA CVMBA omne quod potest videri corpus dicitur; unde paulo post discretionem fecit dicens «corpora viva nefas Stygia vectare carina». IAM SENIOR aut pro positivo po
Abbreviated transcription (Latin):
draco media aũt capra secundũ fabulas fuit: reuera aũt mons est
cilicie cuiꝰ hodieq arcdet cacumẽ iucta quod sunt leones media dñt
pasciia sunt unna uero moncis sorpentib plena. hunc bellerefon habita¬
lem fecit unde chimerã dicit᷑ occidisse. gorgones. tres fuerãt in extre¬
quas cũ uidissent adolescentes stupore torpebant uude fingit᷑ quod si
quis eas uidisset uertebat᷑ in lapidem. ꝯ arpieq: aut ĩã occisas ĩtelli¬
ge aut secundũ platonem ce alios simulachrũ licet uiuaꝵ illic fuisse.
nam clicunt esse oũim rei ideas quaslam idest imagines ad quare
simi lituclinem ꝓcreant᷑ uniuersa. hinc est quod instatio clamas plu¬
toni dicit om̃ib finitor esse uideris mͥ uero & sator haie aũt simulachra
bene apud inferos sunt que esse dicunt᷑ & furie.: tricorporis umbre:
enli de gerionis . offert: nõ ad feriendum sed repellendas umbras.

Expanded text:
draco, media caprea secundum fabulas fuit. Re vera autem mons est draco, media caprea secundum fabulas fuit. Re vera autem mons est Ciliciae, cuius hodieque ardet cacumen, iuxta quod sunt leones; media autem pascua sunt; ima vero montis serpentibus plena. Hunc Bellerophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. GORGONES tres fuerunt in extrequas cum vidissent adulescentes, stupore torpebant: unde fingitur quod si quis eas vidisset vertebatur in lapidem. HARPYIAEQVE aut iam mortuas intellege, aut secundum Platonem et alios simulacra, licet vivarum, illic fuisse; nam dicunt esse omnium rerum ideas quasdam, id est imagines, ad quarum similitudinem procreantur universa. Hinc est quod in Statio Thiodamas Plutoni dicit «omnibus finitor rerum esse videris, mihi vero et sator». Harum autem simulacra bene apud inferos sunt, quae dicuntur et Furiae. TRICORPORIS VMBRAE Eryli et Geryonis. OFFERT non ad feriendum, sed ad repellendas umbras:
Abbreviated transcription (Latin):
bene allusit quia ex parte equi sunt. si centauri. ixionis aũt ce nu
bis sunt filii. Exion amatam iuunonem destupro cõpellauit. illa cõfessa
ioui est ce exceuis uoluntate nubem insua formã conuersam obeulit
uncle ferunt᷑ nati esse centauri.⁊ scylleq biformes. bene plurali usus
est numero na illa nͥ secundum alios conuersa est secũ dum alios ĩ piso
ento de ipsa biformis fuit si c̃ hoc insicilie freto dictum aũt ẽ ꝑ poęte li¬
centia ucentũ genunus briareus: centies duplex secundũ fabular̃e
est egoon .n acbelua lerne: ydram dicit que fuit in lerua argiuiore pa¬
lude sed latine excetra dicit᷑ quod uno ceso tria capita exccrescebant
sed constat ydram fuisse euomentẽ aquas uastantes uicinas cuitates
in quo uno meatu clauso multi erũpebant quod hercules uidens loca
upsa execussit &e sic aque clausit meatus nã ydra ab aqua dicta estipo¬

Expanded text:
bene adlusit, quia ex parte equi sunt. Centauri autem Ixionis et nubis bene adlusit, quia ex parte equi sunt. Centauri autem Ixionis et nubis filii sunt. Ixion enim amatam Iunonem de stupro interpellavit. Illa confessa Iovi est, et ex eius voluntate nubem ei in suam formam conversam obtulit, unde feruntur nati esse Centauri. SCYLLAEQVE BIFORMES bene plurali usus est numero; nam et illa Nisi secundum alios in avem conversa est, secundum alios in piscem. Ergo etiam ipsa biformis fuit, sicut haec in Siciliae freto. Dictum autem est per poetae scientiam. CENTVMGEMINVS BRIAREVS centies duplex: secundum fabulas ipse est Aegaeon. AC BELVA LERNAE hydram dicit, quae fuit in Lerna Argivorum palude; sed Latine excetra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sed constat hydram locum fuisse vomentem aquas vastantes vicinam civitatem, in quo uno meatu clauso multi erumpebant: quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aquae clausit meatus; nam hydra ab aqua dicta est. Po
Abbreviated transcription (Latin):
scelerũ dicit ac sidiceret malamentis gaudia.÷ eumenidum thalami:
furie nũꝗͣ nupserunt: unde thalamos accipiamus inꝗb nate sunt.ali
thalamos dicunt qui facti sunt auctorib furiis sed no ꝓcedit quia ait
terribiles uisu forme.i ĩ mecdio: aut uestibulo aut absolutum & intel¬
ligimus hanc esse eburneã portam ꝑ quam exciturus est queres hec om¬
opaca ingens: distinguenda sunt ista ꝓpter duo epitheta. nuulgo te¬
nere: passim cateruatim. s foliisq sub om̃ib : qui de sõniis scripserũt
dicunt quo tempore folia de arboribus cadunt uana esse sõnia quod
ꝑ transitum tetigit. u uana: aũt ideo quia ab inferis nam uera superi
mittunt. homerus:. centauri inforibus stabulant: bene ĩ forib quia
ea que contra naturã possunt creari statim pereunt. n stabulant: habi¬
tant. & usurpatiue dixit ut populat lutat: nã stabulor dicimus &

Expanded text:
scelerum dicit, ac si diceret ‘malae mentis gaudia’. EVMENIDVM THALAMI scelerum dicit, ac si diceret ‘malae mentis gaudia’. EVMENIDVM THALAMI Furiae numquam nupserunt: unde thalamos accipiamus in quibus natae sunt. Alii thalamos dicunt, qui facti sunt auctoribus Furiis, sed non procedit, quia ait «terribiles visu formae». Et ut legimus hanc esse eburneam portam per quam exiturus est. Quae res haec omOPACA, INGENS distinguenda sunt ista propter duo epitheta. VVLGO temere, passim, catervatim. FOLIISQVE SVB OMNIBVS HAERENT qui de somniis scripserunt dicunt quo tempore folia de arboribus cadunt vana esse somnia: quod per transitum tetigit. ‘Vana’ autem ideo quia ab inferis; nam vera mi ἐστίν. CENTAVRI IN FORIBVS STABVLANT bene ‘in foribus’, quia ea quae contra naturam possunt creari statim pereunt. ‘Stabulant’ autem habitant. Et usurpative dixit ut ‘populat’, luctat; nam stabulor dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tionem nam ueste limen est cõsecratũ alii dicũt abeo quod nullus illic
stet in limine ẽĩ solus est transitus. sed quomͦ uesanus dicit᷑ nõ sanus sic̃
uestibulum quasi non stabulum.. faucib orchi: deũ posuit ꝓ loco
ut iouem dicimus & etherem significamus. horatius manet subioue
frigiclo uenator. orchũ: aũt plutonem dicit nec eĩ ꝑ caronta possumꝰ
ut in uerrinis indicat cicero dicens ut alter orchus uenisset: & nõ ꝓserpi¬
nam sed ipsam cererẽ rapuisse uideat᷑ alibi ait quod item patem emer¬
sisse ab inferis putant: dicimus aũt & hic dis && hic ditis.⁊ luctus & ul¬
trices posuerũt cubilia cure: ea dicit esse in aditu inferoꝵ qui uicina
sunt morti aut que post mortem creant᷑ dicit c̃e que ĩ morte sunt ut
rer imagines facit quas dicit esse apud inferos. ideo quia ĩquem ista cõ¬
currũt sit mortalis necesse est unde deos in mortales dicũt qui ista con

Expanded text:
tionem; nam Vestae limen est consecratum. Alii dicunt ab eo quod nullus illic tionem; nam Vestae limen est consecratum. Alii dicunt ab eo quod nullus illic stet; in limine enim solus est transitus; et quomodo vesanus dicitur non sanus, sic vestibulum quasi non stabulum. FAVCIBVS ORCI deum posuit pro loco, ut Iovem dicimus et aerem significamus; Horatius «manet sub Iove frigido venator». Orcum autem Plutonem dicit: nec enim per Charonta possumus ut in Verrinis indicat Cicero dicens «ut alter Orcus venisse Hennam et non Proserpinam, sed ipsam Cererem rapuisse videatur». Alibi ait «qua Ditem patrem emersisse ab inferis putant». Dicimus autem et hic Dis et hic Ditis. LVCTVS ET VLTRICES POSVERE CVBILIA CVRAE ea dicit esse in aditu inferorum, quae vicina sunt morti; aut quae post mortem creantur; aut quae in morte sunt, utrerum imagines facit quas dicit esse apud inferos ideo, quia in quem ista concurrunt sit mortalis necesse est: unde deos immortales dicunt, qui ista non
Abbreviated transcription (Latin):
li ibant aut sub sola nocte idest ubi uichil aliud est p̃ter notẽ. c domos
uacuas: nostri mundi cõparatione simulachra ẽĩ illic q sunt inania esse nõ
alii incertam legunt illuc tñ recurrit nam incipientem id est minorem
significat.a luce maligna: obscura nam ꝓpͥe malignũ cest angustum. ut
aditusq maligni ce minores ce obscuri. Sane sciendum lune licet mino¬
ris cõmemoratione ostendere eum fuisse illic aliquid lucis. nam aliter
oĩa que dicturus est uidere nõ poterat.⁊ ubi: quando nam nõ est locistẽ
poris.u nox abstulit atra colorem: hoc uidemꝰ &e tractat᷑ ab epicureis reb
tollere noctis colorem uarietate unde cẽ apud inferos oĩa nigra esse di¬
ppͥetatem sed fit ꝓ captu ingenii. nam uestibulum ut supradiximus dic¬
ctum est ab eo quod ianuara uestiat. alii dicunt auesta dictũ ꝑ diminu¬

Expanded text:
li ibant': aut 'sub sola nocte', id est ubi nihil aliud est praeter noctem. Ad v.li ibant': aut 'sub sola nocte', id est ubi nihil aliud est praeter noctem. Ad v. 269 Domos vacvas nostri mundi comparatione: simulacra enim illic sunt, quae inania esse non alii 'incertam' legunt, illuc tsignificat. LVCE MALIGNA obscura, nam malignum est proprie angustum, ut «aditusque maligni», id est minores, obscuri. Sane sciendum, lunae, licet minoris, commemoratione ostendere eum fuisse illic aliquid lucis; nam aliter omnia quae dicturus est videre non poterant. VBI quando; nam non est loci sed temporis. NOX ABSTVLIT ATRA COLOREM hoc et videmus et tractatur ab Epicureis, rebus tollere noctem colorum varietatem: unde etiam apud inferos omnia nigra esse diproprietatem, sed fit pro captu ingenii; nam vestibulum, ut supra diximus, dictum ab eo quod ianuam vestiat. Alii dicunt a Vesta dictum per inminu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmordia que in elementoꝵ fuerat cõfusione. ꝑ flegetonta in feroꝵ fluuiũ
ignem significat. nam flox ignis est nam secundum eraclitũ cuncta ꝓ creã
tur ce reuera sine calore nichil nascit᷑ ad eo ut deseptemtrione clicat ste¬
rili nõ ꝗcꝗͣ frigore gigni.. loca nocte silentia late: aut hoc est quod supͣ
ait umbreq silentes aut uult ostendere esse partem mũdi inqua ꝑpetue
sunt tenebre cum ẽi ꝓbatum sit quod legimus &e minima cõtentos
nocte britaños spere exigit ratio ut ecõtrario sit regio noctib uacans.
i sit mͥ fas audita loqui: de alta dicturus prudentia miscet poeticam li¬
centiam. e sit numine uestro: concedat᷑ auestro numine... alta terra &
caligine mersas: bene iunxit ex terris eĩ caligo ꝓcreat᷑ idest umbra ob
scurior. & obscuri sola sub nocte: aut hipallage est sub obscura nocte so¬

Expanded text:
primordia, quae in elementorum fuerunt confusione. Per Phlegethonta, inferorum fluvium, primordia, quae in elementorum fuerunt confusione. Per Phlegethonta, inferorum fluvium, ignem signitur et re uera sine calore nihil nascitur. Acheron rili non quicquam frigore gignit" . loca nocte silentia late aut hoc est quod supra ait 'umbraeque silentes', aut vult ostendere, esse partem mundi, in qua perpetuae sunt tenebrae. cum enim probatum sit quod legimus "et minima contentos nocte Britannos" , sphaerae exigit ratio, ut e contrario sit regio noctibus vacans. Ad v. 266 Sit mihi fas avdita loqui de alta dicturus prudentia miscet poeticam licentiam. sit numine vestro concedatur a vestro numine. Ad v. 267 Alta terra et caligine mersas bene iunxit: ex terris enim caligo procreatur, id est umbra. Ad v. 268 Obscuri sola sub nocte aut hypallage est 'sub obscura nocte so
Abbreviated transcription (Latin):
uise canes ululare: ita numinis ostendebat᷑ aduentus canes aũt furias di¬
furens: deo plena aut certe similis furenti... dii quib imperiũ est añimaif¬
plenus locus alti sapientia dequa uarie dixxerũt philosophi. nam dicũt
pandunt᷑ in anes suspense aduentos ꝑ alios uero ad summa reuocari ut lethe¬
um ad fluuium deus uocat agmine magno sciens ẽĩ dedeoꝵ imperio uarias
esse oppiniones prudentissime tenuit generalitatem. exmaiore aut ꝑte
syronẽ idest magistrum suũ epicurũm sequit᷑. huiꝰ aũt secte homines no¬
uimus suꝑ ficiem rere tractare nũꝗͣ altiora disquirere. & umbreq silentes:
secreta in feroꝵ semꝑsilentia nõ hominũ unibre locunt᷑ hinc est quem
sacra silentia norũt in uocant aũt sumum bonũ quod insilentio costare
manifestum est... & chaos: elementor est confusio inuocat aũt rerum

Expanded text:
 Ad v. 257 Visaeque canes vlulare ita numinis ostendebatur adventus. 'canes' autem Furias di Ad v. 257 Visaeque canes vlulare ita numinis ostendebatur adventus. 'canes' autem Furias digredere. Ad v. 262 Furens deo plena: aut certe similis furenti. Ad v. 264 Dii quibus imperium est animarplenus locus alta sapientia. de qua varie disserunt philosophi: nam dicunt panduntur inanes suspensae ad ventos" ; per alios vero ad summa revocari, ut "Lethaeum ad fluvium deus evocat agmine magno" . sciens ergo de deorum imperio varias esse opiniones, prudentissime tenuit generalitatem. ex maiore autem parte Sironem, id est magistrum suum Epicureum sequitur. huius autem sectae homines novimus superficiem resecreta inferorum semper silentia; nam hominum umbrae loquuntur. Hinc est «quae sacra silentia norunt». Invocat autem summum bonum, quod in silentio constare manifestum est. ET CHAOS elementorum confusio. Invocat autem rerum
Abbreviated transcription (Latin):
succipiunt: antiquum est modo suscipiunt dicimus. i matri eumenidũ :¬
terraꝵ. c ense ferit eum: contra umbras haberet consecratũ hinc est quod
ei dicit sibylla tuq inuade uiam uaginaq eripe ferrũ. item strictamq a¬
ciem uenientib offert. hoc aũe homerus dicit. ec sterilemq tibi ꝓserpina
uatam. dee congrua nunꝗͣ enitenti.. nocturna aras: que tota nocte ar¬
ter ossa ce cutem est unde &ẽ nisceratio dicit᷑ ut diximus supra ergo so
lida uiscera holocanstũ significat quod detractis extis aere suꝑ ĩponebat᷑
que nõ nũꝗͣ ablute elixa ẽt ipsa redelebant᷑ unde inferte fundens ar¬
dentib extis: ꝗͣ ꝗͣ alii ꝓ parte totum uelint ut ꝑ exta totum animalin
sed locutus est secundum romanũ ritum quo dies credit᷑ amedio noc¬
tis incipere. illo aut loco quo dicit nox ruit enea nõ uenit sed finitur
significat ꝗͣ ꝗͣ alii dicant sacra hec amedio die incipere &e ꝑduci usq

Expanded text:
SVCCIPIVNT antique; nam modo ‘suscipiunt’ dicimus. MATRI EVMENIDVM terrarum. ENSE FERIT ut eum contra umbras haberet consecratum. Hinc est quod ei dicit Sibylla «tuque invade viam vaginaque eripe ferrum», item «strictamque aciem venientibus offert». Hoc autem etiam Homerus dicit. STERILEMQVE TIBI PROSERPINA VACCAM deae congruam numquam enitenti. NOCTVRNAS ARAS quae tota nocte arter ossa et cutem est: unde etiam visceratio dicitur, ut diximus supra. ergo per 'solida viscera' holocaustum significat, quod detractis extis arae superinponebatur. quae nonnumquam abluta et elixa etiam ipsa reddebantur: unde infert 'fundens ardentibus extis'. quamquam alii pro parte totum velint, ut per exta totum animal insed locutus est secundum Romanum ritum, quo dies creditur a medio noctis incipere: illo autem loco, quo dicit 'nox ruit Aenea', non venit, sed finitur significat. quamquam alii dicant sacra haec a medio die incipere et perduci usque
Abbreviated transcription (Latin):
secundum ueritatem meretrices fuerũt que transeuntes quoniã dedu
rauca: ac si diceret añ hac delectabili uoce resonabant.tunc fluctibus.
solis: & bene imitatus est maris stridorem sale saxa sonabant. a amisso
fluitantem: naturale eĩ est ut fluctuet nauis sine gubernatore.s noctur¬
nis rexit in undis: dat ei hoc & in xͦ ut ipse sed ens clauũq regit uelisq
nam ad lusit ael nomen. o pelago cõfise: hoc est quod supra palinurus
excusat. u nudus: ĩ sepultus. ⁊ ignota: peregrina ante nõ uisa nam ĩ uiͦ
dicturus est paulatim adnabam terreiãq tenebam. Sciendũ sane tuccã
& uarũ hunc finem esse uoluisse nam auirgilio duo uersus sequentes huic
undi fuerunt unde ĩ nõ nulli antiquis codicib sexti initiũ est. obuertũt
pelago ꝓras tum clente tenaci:¬

Expanded text:
Secundum veritatem meretrices fuerunt, quae transeuntes quoniSecundum veritatem meretrices fuerunt, quae transeuntes quonirauca ac si diceret, antehac delectabili voce resonabant, tunc fluctibus solis. et bene imitatus est maris stridorem 'sale saxa sonabant'. Ad v. 867 Amisso flvitantem e. m. naturale enim est ut fluctuet navis sine gubernatore. Ad v. 868 Nocturnis rexit in undis dat ei hoc et in decimo, ut "ipse sedens clavumque regit velisquenam adlusit ad nomen. Ad v. 870 Pelago confise hoc est qexcusat. NVDVS insepultus. IGNOTA peregrina, ante non visa; nam in sexto dicturus est «paulatim adnabam terrae, iam tuta tenebam». Sciendum sane Tuccam et Varium hunc finem quinti esse voluisse; nam a Vergilio duo versus sequentes huic iuncti fuerunt. Vnde in non nullis antiquis codicibus sexti initium est «obvertunt pelago proras, tum dente tenaci
Abbreviated transcription (Latin):
siderib a paulisper: paululũ dumtu quiescis. a uix attollens lumina:
aut a siderib remouens aut certe numinis presentia pregrauatus. quod.
est meluis: nam & sequens eiꝰ oratio turbata est quod && semiplene indicã t
infandum regina iubes renouare dolorem. mene huic cõfidere monstro
poratũ stygia: morte plenum... utraq timpora: ꝑ utrũq timpus.i cuncdãti
qua si reluctanti. is natantia: errantia somni uicinitate... cũ puppis parte:
ꝓoconomia ut riuo natare potuerat. currit iter : ut cicero ite uiam redi¬
teuiam.⁊ tutũ: p̃sidio neptimi.es syrenum: syrenes secundũ fabulã tres
parte fuerũt uirgines parte uolucres: acheloi fluminis &e caliopes muse
filie har una uoce altera tybiis alia lyra canebat & pͥmo uixta pelors
post incapreis habitauerũt que in lectu suo cantu ĩnaufragia deducebãt

Expanded text:
sideribus. pavlisper hoc est paululum, dum tu quiescis. Ad v. 847 Vix attollens lumina sideribus. pavlisper hoc est paululum, dum tu quiescis. Ad v. 847 Vix attollens lumina aut a sideribus removens, aut certe numinis praesentia praegravatus: quod est melius: nam et sequens eius oratio turbata est, quod et semiplenae indicant "infandum regina iubes renovare dolorem" . mene hvic confidere monstro?? PORATVM STYGIA morte plenum. VTRAQVE TEMPORA pro ‘utrumque tempus’. CVNCTANTI quasi reluctanti. NATANTIA errantia somni vicinitate. CVM PVPPIS PARTE prooeconomia; ut triduo natare potuerit. CVRRIT ITER ut Cicero «ite viam, redite viam». TVTVM praesidio Neptuni. SIRENVM Sirenes secundum fabulam tres, parte virgines fuerunt, parte volucres, Acheloi fluminis et Calliopes musae filiae. Harum una voce, altera tibiis, alia lyra canebat; et primo iuxta Pelorum, post in Capreis habitaverunt, quae inlectos suo cantu in naufragia deducebant.
Abbreviated transcription (Latin):
quo tendit᷑ uelum. e sinistros: nunc dextros: ꝑ aure mutabilitatem. ⁊ cor¬
nua: antemnaꝵ exctremitatem.:: sua flamina: ꝓspera apuppi uenientia.
pͥnceps ante om̃es: unũ uacat. i mediam celi metam: perite locutus est nam
medium celum meta est anabibanzontis circuli: ꝗ medius est inter ortũ &
inuisibili nobis.. subremis fusi ꝑdura sedilia nautȩ: idest requierãt paulu¬
lum sic remos tenentes.: leuis: uel aduentu uel discessu nam leuis in ueroq
est.a dispulit umbras: nam semꝑ deos ambit mimbus.u te paliuure petẽs:
factio se ad grediens ad petens.. soñia: soporem bene aũt discerit istauit¬
gilius. ut sonum ipsum deũ dicat sõnium quo dormimus ĩsomnium¬
quod udemus ĩ soñis. ut falsa ad celum mitunt in som̃a manes. ⁊ iaside:¬
culatim adid uenit quod aperte dictum refutͣat᷑. .. laboris: ex intuendis

Expanded text:
quo tenditur velum. SINISTROS NVNC DEXTROS pro aurae mutabilitate. CORquo tenditur velum. SINISTROS NVNC DEXTROS pro aurae mutabilitate. CORNVA antemnarum extremitates. SVA FLAMINA prospera, a puppi venientia. PRINCEPS ANTE OMNES unum vacat. MEDIAM CAELI METAM perite locutus est; nam medium caelum meta est anabibazontis circuli, qui medius est inter ortum etinvisibili nobis. SVB REMIS FVSI PER DVRA SEDILIA NAVTAE id est requierant paululum, sic remos tenentes. LEVIS vel adventu vel discessu; nam levis in utroque est. DISPVLIT VMBRAS nam semper deos ambit nimbus. TE PALINVRE PETENS factiose adgrediens, adpetens. SOMNIA soporem. Bene autem discernit ista Vergilius, ut ‘Somnum’ ipsum deum dicat, ‘somnium’ quod dormimus, ‘insomniumquod videmus in somnis, ut «sed falsa ad caelum mittunt insomculatim ad id venit, quod aperte dictum refutaretur. laboris ex intuendis
Abbreviated transcription (Latin):
herbais potentia esu ears in deũ mutatus est. cuiꝰ hic choꝵe ideo senem dicit
quia ipse senex fuerat aut certe seniorem dicit ꝓpter spumaꝵ colorem sicut
pene omnes dii fingunt᷑ marini. ⁊ inousq palemon: melicerta mos filius
&e notandum patroni micona matre in auctore icloneo. ⁊phorciq exercitꝰ
omnis: dii ꝗ phorco agunt. hic aũt phorcus dr̃ thoose nymphe ce neptũni
filius ut aũt uarro dicit. rex fuit corsice & sardinie: qui cum ab athlante na
uali certamine cũ magna exercitus ꝑte fuisset obrutus: finxerũt sõcii eiꝰ eum
indeum marinum esse cõuersum. ⁊ leua tenet thecis: satis prudenter sexũ
debiliorem sinistre applicat parti.: nisee : media diphtongus est.i uicisi:
qua reliquerat quidem socios sed feliciter petebat italiam.⁊ pertẽptant: sol¬
iam nõ clubiũ quodolim erexerant arbores. n fecere pedem: podiam funẽ

Expanded text:
herbarum potentia, esu earum in deum mutatus est. Cuius hic chorum ideo senem dixit, herbarum potentia, esu earum in deum mutatus est. Cuius hic chorum ideo senem dixit, quia etiam ipse senex fuerat; aut certe seniorem dicit propter spumarum colorem, sicut paene omnes dii finguntur marini. INOVSQVE PALAEMON Melicerta Inus filius. Et notandum patronymicon a matre in auctore idoneo. PHORCIQVE EXERCITVS OMNIS di qui sub Phorco agunt. Hic autem Phorcus dicitur Thoosae nymphae et Neptuni filius. Vt autem Varro dicit, rex fuit Corsicae et Sardiniae: qui cum ab Atlante rege navali certamine cum magna exercitus parte fuisset obrutus, finxerunt socii eius eum in deum marinum esse conversum. LAEVA TENET THETIS satis prudenter sexum debiliorem sinistrae adplicat parti. NISAEE media diphthongus est. VICISSIM quia reliquerat quidem socios sed feliciter petebat Italiam. PERTEMPTANT soliam, non dubium quod olim erexerant arbores. FECERE PEDEM podiam, funem
Abbreviated transcription (Latin):
ue ĩ primo legimus.: in terris: ẽt in terris nam augmentũ est.itĩmare sexan¬
uebant. dematrib aũt intelligere non possumus. quia &e tethide melior
uenus est &e ei presenti derogare nolet. u: cuperẽ conuertere abimo: quod
ꝓpͥum eius est ut magnoq emota tridenti fundamenta quatit. hic &&¬
portus accedet : hic distinguendum ne sit contrariũ ueneris petitioni. que
ait liceat laurentem attingere tybrim nam amissum quem gurgite q̃res
q labantem ĩpulit. aut certe perpetuũ est epitheton ueneris. . spumantia
ne sic declinari nõ potest: nullũ ẽi apud nos animal generis neutri est nͥ forte
hoc cetus huiꝰ ceti dicamus quod nusꝗͣ lectum est nam dicunt᷑ canes marini.
& semor glauci chorus: glaucus piscator fuit qui captos pisces supͣ herbam ab¬
iecisset & cos recepisse uidiss& quam amiserant animam seu uitam intellecta

Expanded text:
ut in primo legimus. IN TERRIS etiam in terris; nam augmentum est. IN MARE SE XANut in primo legimus. IN TERRIS etiam in terris; nam augmentum est. IN MARE SE XANvebant. De matribus autem intellegere non possumus, quia et Thetide melior Venus est et ei praesenti derogare nollet. CVPEREM CVM VERTERE AB IMO quod proprium eius est, ut «magnoq813 Portus accedet hic distinguendum, ne sit contrarium Veneris petitioni, quae ait 'liceat Laurentem attingere Thybrim'. Ad v. 814 Amissum quem gurgite quaeres mque labantem inpulit»; aut certe perpetuum est epitheton Veneris. SPVMANTIA ne sic declinari non potest; nullum enim apud nos animal generis neutri est; nisi forte ‘hic cetus, huius ceti’ dicamus, quod nusquam lectum est; nam dicuntur canes marini. ET SENIOR GLAVCI CHORVS Glaucus piscator fuit. Qui cum captos pisces supra herbam abiecisset et eos recepisse vidisset quam amiserant vitam, intellecta
Abbreviated transcription (Latin):
ut reginam alectho stimulis agit undiq bachi. ⁊ ignote: ignobili unã
sepe faues ignotus ad didit stellio & dixit italie cõparationẽ nã ignota
nõ erat ad quam bis troiani uenerãt. s uela tibi: idest ꝑ regnũ tuum. eo¬
si concessa peto: siꝗelem nam modo si cõfirmantis est agit aũt apossibi¬
fert fabula celius pater fuit saturni cui iratus filius falce uirilia ampu¬
tauit. sed lapsa ĩ mare sunt dequoꝵ cruore & maris spuma nata dicit᷑
ris danno nõ gerit᷑ unde fingit᷑ uenus nata ꝑdannũ demari aũt ideo
quia dicunt phiscti sulorem salsum esse quem semꝑ elicit coitus: unde
ẽt myrtus ei consecrata que litorib gaudet ut litora myrtetis letissima.
omeriu quoq: etiam prestiti ut nec te reginam negabo ꝓmeritam. alii di¬
cunt militauit ut aere merent paruo. S rabiem tantam celiq marisq :

Expanded text:
ut «reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi». IGNOTAE ignobili, ut «nam ut «reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi». IGNOTAE ignobili, ut «nam saepe favos ignotus adedit stellio»; et dixit Italiae comparatione; nam ignota non erat ad quam bis Troiani venerant. VELA TIBI id est per regnum tuum. SI CONCESSA PETO siquidem; nam modo ‘si’ confirmantis est. Agit autem a possibifert fabula, Caelus pater fuit Saturni, cui cum iratus filius falce virilia amputavisset, lapsa in mare sunt, de quorum cruore et maris spuma nata diciturris damno non geritur; unde fingitur Venus nata per damnum. De mari autem ideo, quia dicunt physici sudorem salsum esse, quem semper elicit coitus. Vnde etiam myrtus ei consecrata est, quae litoribus gaudet, ut «litora myrtetis laetissima». MERVI QVOQVE etiam praestiti, ut «nec te regina negabo promeritam». Alii dicunt ‘militavi’, ut «aere merent parvo». RABIEM TANTAM CAELIQVE MARISQVE
Abbreviated transcription (Latin):
tñ &e masculino dicimus. nam de certo die masculino tmͦ utendum est.
apietas nec mitigat: aut troianoꝵ quia pii sunt aut certe ꝓpter illud iu¬
noni argiue insos adolemus honores quasi que nec sacrificiis placaretur:
infracta: ualde fracta unde turnus ut ĩfractos aduerso marte latinos.
amedia degente: id est totius gentis potentẽ exedisse muliebriter. nam in
est quod sequit᷑ cyneres atq ossa ꝑẽpte. Sane edo habet ce rectam sed
antiquam declinationem ut edo edis edit & anomalam ut edo es est qua
secunda &e tertia ꝑsone longe sunt ꝓpter lifferantiam sum es est: edic
pͥmit contra ip̃a ẽi sunt que uino in xͦ exequit᷑ ut me duce dardanius
spartam expugnauit adulter. ⁊ quam molem: ut tantas audetis tollere
tuis: ut nõ illi imperiũ pelagiq seuũq tridentẽ.  actis: furore compulsis

Expanded text:
tamen et masculino dicimus: nam de certo die masculino tantum utendum est, utamen et masculino dicimus: nam de certo die masculino tantum utendum est, ut 'natalis meus dies est'. pietas nec mitigat aut Troianorum, quia pii sunt: aut certe propter illud "Iunoni Argivae iussos adolemus honores" , quasi quae nec sacrifiINFRACTA valde fracta, ut «Turnus ut infractos adverso Marte Latinos». MEDIA DE GENTE id est totius gentis potentem. EXEDISSE muliebriter; nam inde est quod sequitur «cineres atque ossa peremptae». Sane ‘edo’ habet et rectam sed antiquam declinationem, ut ‘edo edis edit’, et anomalam, ut ‘edo es est’, quarum secunda et tertia personae longae sunt propter differentiam ‘sum es est’; ‘ediprimit; contra ipsam enim sunt quae Iuno in decimo exsequitur, ut «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». QVAM MOLEM ut «tantas audetis tollere TVIS ut «non illi imperium pelagi saevumque tridentem». ACTIS furore conpulsis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit aut uerbũ uiris est & ꝑ hoc potentem uult significare ciuitatẽ.
& patribus dat uira uocatis: dat condendi uiris potestatẽ his quos
appellauerat patres. aut certe uocatis patrib ura distribuit. hi autẽ
res aũt alii asenecta etate alii asinendo dicti accipiũt ip̃i ẽĩ agendi fa
aduerso orcline ad templum referũt ut lucus tm̃ tumulo det᷑ anchi¬
se ut inducite fontib unibras pastores: uemora eĩ aptabant sepulchris.
iusa maris facies: ut me ne salis placidi uultum uult aũt istos aspetũ
quoq maris horrere.i. fuge: ꝓfectionis. a eryci: & tempestatib bene
idest rite peragi sacrificiũ. & sic solui funem sic in sexto phrygiamq
dib ⁊⁊ ꝓcul in prora: in parte extrema. i: effundit pectore questus: hoc ẽ
nam omẽs etiam humiles significat unde ait ẽt descendere. s quam nec
longa dies: id est tempus: de quo licet melius feminino genere dicamus

Expanded text:
dicit’ autem verbum iuris est. Et per hoc potentem vult significare civitatem. dicit’ autem verbum iuris est. Et per hoc potentem vult significare civitatem. ET PATRIBVS DAT IVRA VOCATIS dat condendi iuris potestatem his quos appellaverat patres; aut certe vocatis patribus iura distribuit. Hi autem,res autem alii a senecti verso ordine ad templum referunt ut lucus tantum tumulo detur Anchisae, ut «inducite fontibus umbras, pastores»; nemora enim aptabant sepulcris. VISA MARIS FACIES ut «mene salis placidi vultum». Vult autem istos aspectum quoque maris horrere. FVGAE profectionis. ERYCI ET TEMPESTATIBVS bene – id est rite peragi sacrificium - et sic solvi funem; sic in septibus. Ad v. 775 Procul in prora in parte extrema. Ad v. 780 Effundit pectore questus hoc est ni. nam 'omnes' dicendo etiam humiles significat: unde ait etiam descendere. Ad v. 783 Quam nec longa dies id est longum tempus: de quo licet melius feminino genere dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuppiter uisserat. & transcribunt urbi maeres: romani moris uerbũ
est transcripti eĩ in colonias deducebant᷑. urbi: adurbem. u deponũt.
quasi denauib n nil magne laudis egentes: aut eneas deponit eos qui¬
a nulla glorie cupiditate tangunt᷑ aut hi qui erant transcripti idest
matres & uolentum multitudo deponũt animos idest submittunt
belli uiuida uirtus: transit ad rem anumero. ⁊ urbem designat aratr
quem cato in originalib dicit morem fuisse conditores eĩ ciuitatis tau¬
rum indextram uaccam intrinsecus iungebant. & incincti ritu sabino
idest toge ꝑte cap̃ uelati ꝑte succinti tenebant stiuam ĩcuruam ut
glebe omnes intrinsecus caderent & ita sulco ducto loca muroꝵ desi¬
gnabant aratrum suspendentes circa loca portaꝵ unde & territoriũ
nõie eĩ eius fuerat ciuitas appellata. inciditq foꝵ: idest tempus & lo¬

Expanded text:
quae Iuppiter iusserat. Ad v. 750 Transcribunt urbi matres Romani moris verbum quae Iuppiter iusserat. Ad v. 750 Transcribunt urbi matres Romani moris verbum est: 'transcripti' enim in colonias deducebantur. urbi ad urbem. Ad v. 751 Deponunt quasi de navibus. animos nil magnae l. e. aut Aeneas deponit eos qui nulla gloriae cupiditate tanguntur: aut hi qui erant transcripti, id est matres et volentium multitudo, deponunt animos, id est summittuntirtus transiit ad rem a numero. Ad v. 755 Urbem designat aratro quem Cato in originibus dicit morem fuisse. conditores enim civitatis taurum in dexteram, vaccam intrinsecus iungebant, et incincti ritu Gabino, id est togae parte caput velati, parte succincti, tenebant stivam incurvam, ut glebae omnes intrinsecus caderent, et ita sulco ducto loca murorum designabant, aratrum suspendentes circa loca portarum. unde et territorium nomine enim eius fuerat civitas appellata. Ad v. 758 Indicitque fo
Abbreviated transcription (Latin):
egyptios in cohat ab occasu solis secũdũ ꝑsas ab ortu solis: secundũ etru¬
scos &e athenienses asexta hora diei. secũdum romanos amedia nocte. &
hos nunc secutus ait medios cursus nox torquet & meseuus equis oriẽs
afflauit anhelis. hoc aũt plene exequunt᷑ & cicero in auguralib & agelliꝰ
in libris noctiũ acticaꝵ: hoc ẽt illa res iuris indicat quod cũ tribunum
plebis ab noctare aburbe nõ liceret licebat tñ exire ce post noctem me
nus ce medio ferit ense diem. est aũt phisicũ nam pereũt umbre solis
aduentu.  eneas quo deinde ruis: ordo est eneas deinde quo ruis
exinde sacrificabant uel quia mos fuit apud maiores. ut diuinũ ignẽ
farre seruarẽt quasi durasset in alterũ dien cũ aptũ agentis reb signifi¬
haud mora: hoc est quod aie ce cõuinge uolentem. ⁊ nec iuuissa: uolun¬
tatem ut supra infandum regina iubes renouare dolorem aut certe

Expanded text:
Aegyptios inchoat ab occasu solis, secundum Persas ab ortu solis, secundum EtruAegyptios inchoat ab occasu solis, secundum Persas ab ortu solis, secundum Etruscos et Athenienses a sexta hhos nunc secutus ait ‘medios cursus nox torquet et me saevus equis oriens adflavit anhelis’. Haec autem plene exsequuntur et Cicero in auguralibus et Aulus Gellius in libris Noctium Atticarum. Hoc etiam illa res iuris indicat, quod cum tribunum plebi abnoctare ab urbe non liceret, licebat tamen exire post noctem mednus «et medio feriere die». Est autem physicum; nam pereunt umbrae solis Ad v. 741 Aeneas quo deinde rvis?? ordo est: Aeneas deinde 'quo ruisexinde sacrificabant: vel quia mos fuit apud maiores ut divinum ignem farre servarent: qui si durasset in alterum diem, eum aptum agendis rebus signifiHavd mora hoc est quod ait 'et coniunge volentem'. nec ivssa voluntatem, ut supra "infandum regina iubes renovare dolorem" : aut certe
Abbreviated transcription (Latin):
elysium est in sule fortunate quas ait sallustus inclitas esse homeri car¬
minib quaꝵ descriptionem pͥus cõmentator dicit esse sublatã. secũdũ
theologos cuca lunarem circulum ubi iam aer purior est unde ait ip̃e
uirgilius aeriis incampis. Item lucanus nõ illic auro poĩti nec tͥure sepul¬
tperueniũt.⁊ tũ genus omne tuũ ce que dent᷑ menia disces: hec sũt
cause ꝓpter quas eneas descendit ad inferos generis agnitio & ciuitatis
nomen quod nullus ũꝗͣ predixerat. sed solus indicat pater latet eĩm
ut su pradiximus uerum urbis nomen. unde ei pater quasi ꝓmisterio
ait illa inclita roma.: torquet medios nox humida cursus. & meseuus
equis oriens afflauit anhelis. dies est plenus qui habet horas xxiiii. nã
& nox pars diei est dicimus aũt diem aparte meliore. unde & usus est
ut sine c̃omemoratione noctis nũm dicamus dieꝵ: hic aũt dies scđm

Expanded text:
Elysium est insulae fortunatae, quas ait Sallustius inclitas esse Homeri carElysium est insulae fortunatae, quas ait Sallustius inclitas esse Homeri carminibus, quarum descriptionem Porphyrius commentator dicit esse sublatam. Secundum theologos circa lunarem circulum, ubi iam aër purior est; unde ait ipse Vergilius «aëris in campis»; item Lucanus «non illuc auro positi nec ture sepulti perveniunt». TVM GENVS OMNE TVVM ET QVAE DENTVR MOENIA DISCES hae sunt causae propter quas Aeneas descendit ad inferos: generis agnitio et civitatis nomen, quod ei nullus umquam praedixerat, sed solus indicat pater. Latet enim, ut supra diximus, verum urbis nomen; unde ei pater quasi pro mysterio ait «illa inclita Roma». equis Oriens adflavit anhelis. tuor: nam et nox pars diei est. dicimus autem diem a parte meliore: unde et usus est, ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum. hic autem dies secundum
Abbreviated transcription (Latin):
certe incelligamus aioue missam potestatẽ aliquam que sȩ in anchise
uerteret uultum nam ce ipse dicit ĩperio iouis huc uenio & infert eh¬
siumq colo. ncare magis: ꝓcarior. benc aũt ad lidit dum uita manebat.
nulla eĩ est uita post mortem. & imperio iouis: ab auctoritate. ut ipse deũ
nib nam ait tunc senior nautes. & atq uspera cultu: quod in uiii lati¬
us exxequit᷑ natos ad flumina pͥmum deferimꝰ. i debellanlatibi: bene
uictoria nõ bella sola prec inquib esse poterat terror: es auerna ꝑ alta.
tacem amena sunt loca solius uoluptatis plena. quasi amunia unde nul¬
lus ffuctus exsoluit᷑ unde nil prestantes ĩ munes uocamus. . pior con¬
cilia elysiumq colo: elysium est ubi pioꝵ anime habitant post corporis
aĩe discretionem unde & in terentio dicit᷑ res in ter aĩam & corpus ueniẽs :¬
ergo elysium apotes lyserios quod secundum poetas in medio inferoꝵ ẽ

Expanded text:
certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se in Anchisae certe intellegamus a Iove missam potestatem aliquam, quae se in Anchisae converteret vultum; nam et ipse dicit «imperio Iovis huc venio» et infert «Elysiumque colo». CARE MAGIS pro ‘carior’. Bene autem addidit ‘dum vita manebat’, nulla enim est vita post mortem. IMPERIO IOVIS ab auctoritate, ut «ipse deumnibus; nam ait «tunc senior Nautes». ATQVE ASPERA CVLTV quod in nono latius exsequitur «natos ad flumina primum deferimus». DEBELLANDA TIBI bene victoriam, non bella sola praedicit, in quibus esse poterat terror. AVERNA PER ALTA tatem. AMOENA ‘amoena’ sunt loca solius voluptatis plena, quasi ‘amunia’, unde nullus fv. 735 Piorum concilia elysivmque colo elysium est ubi piorum animae habitant post corporis animaeque discretionem: unde et 'interitus' dicitur res 'inter' animam et corpus 'venieErgo Elysium ἀπὸ τῆϛ λύσεως. Quod secundum poetas in medio inferorum e
Abbreviated transcription (Latin):
uocib infi̾t: solat᷑ & insit nam solans debuit dicere sicut sequens eius i¬
dicat consolatio. u ꝗd ꝗd erit: ut fuerit quod cũq fatebor .i ferendo est:
dum fert᷑ modus gerũdi est passiuo.. est tibi: iam hoc cõsiliũ est. u diui¬
ne stirpis: ꝓpter dardanũ acriniso fluuio.u uolentem: uoliturũ nã uelle
habet. ⁊ superant: suꝑ sunt suꝑfluũt. dicit aũt nõ tantũ debiles seel etiã
nomine: ab aceste scilicet. dicta aũt acesta segesta. ⁊ tum uero: nam & añ¬
cognouerat ut pectore curas mutabat uersans.. antimũ deducit᷑: greca
figura ut mente in lesus..: & nox atra polum: quasi maior causa cogita¬
tiotus ut ce sub noctẽ cura recursat. nbigis: ꝓpͥe.a celo facies delapsa pa¬
tentis: aut secundũ quod supra diximus. quia aĩe celum tenẽt: simula
chra apud inferos sunt aut aderrorẽ ꝑtinet sonii. nam ce uisa ait aut

Expanded text:
VOCIBVS INFIT solatur et infit; nam ‘solans’ debuit dicere, sicut sequens eius inVOCIBVS INFIT solatur et infit; nam ‘solans’ debuit dicere, sicut sequens eius indicat consolatio. QVIDQVID ERIT ut «fuerit quodcumque, fatebor». FERENDO EST dum fertur; modus gerundi est a passivo. EST TIBI iam hoc consilium est. DIVINAE STIRPIS praeter Dardanum a Criniso fluvio. VOLENTEM voliturum; nam velle Ad v. 713 Superant supersunt, superfluunt. dicit autem non tantum debiles, sed etiam nomine ab Aceste scilicet. dicta autcogitaverat, ut «pectore curas mutabat versans». ANIMVM DEDVCITVR Graeca figura, ut ‘mentem laesus’. ET NOX ATRA POLVM quasi maior causa cogitationis, ut «et sub noctem cura recursat». BIGIS proprie. CAELO FACIES DELAPSA PARENTIS aut secundum quod supra diximus, quia animae caelum tenent, simulacra vero apud inferos sunt; aut ad errorem pertinet somnii, nam et ‘visa’ ait; aut
Abbreviated transcription (Latin):
nu nã inde est fracteq tonitrua nubes: ut cornua: an amasculino secũdũ
quartam declinationem: hinc eĩ est tonitrus agis & mea fulmina torques.
nardua terraꝵ : ꝑhiphrasis montium.⁊ ethere toto: ꝓ aere posuit. ⁊ madescũt
robora: aut humectant᷑ aut resoluunt᷑ incynerem quod naturale est post
incendiũ.⁊ fator: oraculoꝵ... tum senior: bene daturũ consiliũ && ab eta¬
te &e ã prudentia &e areligione cõmendat: quol aũt pallas quem locuit
ꝓpter illud quod supradiximus fingit᷑ quia ipse romã palla dũ detulit
unde nauteoꝵ familia minerue sacra retinebat. quod oẽ uarro docet in
libris quos defamiliis romanis scripsit.n unũ: precipuũ.: tritonia pallas
sa clabat: laus cõsilii.. uel que portenderet ira magna deũ: que p̃signifi¬
cabat magna ira cdeũ idest uino. & alibi celestũ us magna uibet.⁊ solatus

Expanded text:
nu’ - nam inde est «fractaeque tonitrua nubes», ut ‘cornua’ - an a masculino secundum nu’ - nam inde est «fractaeque tonitrua nubes», ut ‘cornua’ - an a masculino secundum quartam declinationem; hinc enim est «tonitrus agis et mea fulmina torques». ARDVA TERRARVM periphrasis montium. AETHERE TOTO pro aëre posuit. MADESCVNT ROBORA aut umectantur, aut resolvuntur in cinerem, quod naturale est post ium. FATORVM oraculorum. TVM SENIOR NAVTES bene daturum consilium et ab aetate et a prudentia et a religione commendat. Quod autem dicit ‘Pallas quem docuit’ propter illud quod supra diximus fingitur, quia ipse Romam Palladium dettulit. Vnde Nautiorum familia Minervae sacra retinebat, quod etiam Varro docet in libris quos de familiis Troianis scripsit. VNVM praecipuum. TRITONIA PALLAS SA DABAT laus consilii. VEL QVAE PORTENDERET IRA MAGNA DEVM quae praesignificabat. ‘Magna ira deum’, id est Iuno, ut et alibi «caelestum vis magna iubet». SOLATVS
Abbreviated transcription (Latin):
ritis ut nõ dãnum doleat sed spem nauigationis ereptam.i. lup̃pr om̃ĩpotẽs:
figuratis agit colorib: nec eĩ reuera hoc agit sed ut restinguat᷑ incendium.
bene aũt si ubiq interponit. hic eĩ est optimus ductus qui agentis uolunta¬
exosus quod utimur licet iam osum nõ dicamus.  adunũ: nullo excepto.
usi quid pietas antiqua labores respicit: aut sit cara pietas p̾stat aliquid hu¬
manis laborib aut siꝗd meremur ꝓpterpietatis cultũ ut parce pio generi
hoc ip̃m remunerare aut certe quod est melius siue respicit res humanas pie¬
tas que de terris olim recessit. nres eripe leto: acyrologia est.i. quod suꝑ est:
quod cõgrue sequit᷑. is sine more : sine exemplo.s tonitruq tremescunt: abłatt
hic incertus est utrũ aneutro indeclinabili ueniat hoc tonitru. ut hoc cor¬

Expanded text:
ritis», ut non damnum doleat sed spem navigationis ereptam. IVPPITER OMNIPOTENS ritis», ut non damnum doleat sed spem navigationis ereptam. IVPPITER OMNIPOTENS figuratis agit coloribus; nec enim re vera hoc agit ut pereat, sed ut restinguatur incendium. Bene autem ‘si’ ubique interponit; hic enim est optimus ductus, qui agentis volunta‘exosus’, quo utimur, licet iam ‘osus sum’ non dicamus. AD VNVM nullo excepto. SI QVID PIETAS ANTIQVA LABORES RESPICIT HVMANOS aut ‘si tibi cara pietas praestat aliquid humanis laboribus’; aut ‘si quid meremur propter pietatis cultum, ut «parce pio generi», hoc ipsum remunerare’; aut certe, quod est melius, ‘si vel respicit res humanas pietas, quae de terris olim recessit’. RES ERIPE LETO acyrologia est. QVOD SVPEREST quod congrue sequitur. SINE MORE sine exemplo. TONITRVQVE TREMESCVNT ablativus hic incertus est, utrum a neutro indeclinabili veniat ‘hoc tonitru’, ut ‘hoc cor