comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicia. omĩq ꝯpositiõe sub̾arum accidentiumq
carentiam ut sic dicam. unitas simplex ⁊ multiplex
adiinatio omĩum cͤaturarum in suis rationib ⁊ cau¬
sis. ipsarũ aũ causarũ ⁊ rõnũ ĩ u̾bo di unigenito in qͦ
⁊ factas ⁊ subsistunt omĩa. habeꝰ gͥ diff̾entiã ⁊ pͥeta¬

Expanded text:
ione substantiarum accidentiumque carentia, et ut sic dicam, unitas simplex, et multiplex adunatio omnium creaturarum in suis rationibus et causis, ipsarum autem causarum et rationum in Verbo Dei unigenito, in quo et facta sunt et subsistunt omnia. Habes igitur differentiam et proprieta
Abbreviated transcription (Latin):
ca et totiꝰ uitȩ factͥce et ꝯtinuatͥre causa. &
sic̃ in onte dicimꝰ. hoc ẽ de ẽẽntia tͣctantes.
qͥa & ꝑ seipsã uita ẽ diuina utta uitaliꝰ &
substantialiᷤᷤ. et om̃is uita et uitaliᷤᷤ motꝰ ex
uita ipsa qua ẽe suꝑ omnẽ uitã et om̃e pͥn-¬
cipiũ totiꝰ uitȩ ex ipsa et animȩ ĩꝑdibile
h̾nt. et animalia omĩa et germina scđm
nouissimã ꝯsonantiã animȩ hnt uiuere.
nũ deficit uita om̃is ad t̾rã. et deficientia
ad participanđu eã infirmitatẽ iterũ ꝯu̾sa
iterũ animalia fiunt. In qͥbꝰ u̾bis theologip̃¬

Expanded text:
ca et totius vitae factrice et continuatrice causa. Et ca et totius vitae factrice et continuatrice causa. Et sicut in onte dicimus, hoc est de essentia tractantes; et per seipsam vita est divina vita, vitalis et substantialis, et omnis vita, et vitalis motus ex vita ipsa, quae est super omnem vitam et omne principium totius vitae. Ex ipsa et animae imperdibile habent, et animalia omnia et germina secundum novissimam consonantiam animae habent vivere. um deficit vita omnis ad terram, et deficientia ad participandum eam infirmitatem, iterum conversa, iterum animalia fiunt. In quibus verbi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq speciebꝰ. qͦ ex qͣlitate et qͣntitate sumunt᷑
nescit circũ scͥbi. transitura ẽe naturalisro
edocet. boc aut̃ dicimꝰ ñ p̾scribendo senten¬
tias eoꝵ qui alit᷑ de resurrectione corpoꝵ
om̃ino disputant. Ad firmant enĩ humana
corꝑa in ea qͣntitate et specie ĩ qua unu̾qq
occidit fut᷑a ẽẽ. sexũq eoꝵ. uiriłe dico fe¬
mineuq ꝑmansurũ autum ant. De qͥbꝰ pꝰ¬
mođu cõmemorabimꝰ. Qd aut̃ animalia ea
ratione qͣ diximꝰ hoc ẽ eͣausis suis iterũ fut᷑a
tant᷑ possũ argumtari capitło .ui. de diui¬
nis nominibꝰ de diuina uita disputans.
Inmortaliũ ĩqͥt angłoꝵ utta & ĩmortalitaᷤᷤ
et in ꝑdibile ipsũ angłicȩ sẽꝑ motionis ex ip¬
sa diuina uidł uita et ꝑ ipsã ẽ & subsistit.
Idcirco & uiuenes sẽꝑ et ĩ mortales dicunt᷑.
et ñ ĩ mortales iterũ quia ñ a seipsis habent
ĩmortalit᷑ ẽe. et ęt̾nalit̾ uiuere. s ex uiuifi¬

Expanded text:
que speciebus, quae ex qualitate et quantitate sumuntur, nescit circumscribi, transituras esse naturalis ratio edocet. Hoc autem dicimus non praescribendo sententias eorum, qui aliter de resurrectione corporum omnino disputant. Affirmant enim, humana corpora in ea quantitate et specie, in qua unumquodque cecidit, futura esse, sexumque eorum, virilem dico femineumque, permansurum autumant. De quibus postmodum commemorabimus. Quod autem animalia ea ratione, qua diximus, hoc est, in causis suis iterum futura tanter possumus argumentari. Capitulo sexto de divinis Nominibus de divina vita disputans: Immortalium, inquit, angelorum vita et immortalitas, et imperdibile ipsum angelicae semper motionis, ex ipsa, divina videlicet vita, et per ipsam est et subsistit; idcirco et viventes semper et immortales dicuntur, et non immortales iterum, quia non a seipsis habent immortaliter esse et aeternaliter vivere, sed ex vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
libri deciuitate đi. euidntissime ac breu
sententiã ꝓtulit. de eo qđ ds ñ sołu omnium
creator creat᷑aꝵ sẽꝑ fuit. uerũ etiã & đns. et
sic̃ nũꝗͣ fuit ñcreator. ita nũꝗͣ ñ fuit dñsdis¬
putans. Quappt᷑ in qͥt. si dñs d̾s sẽꝑ dns fuit.
sẽꝑ huit creaturã suo d̾natui seruientẽ. uerũ
tam̃ ñ de ipso genitã. s ab ipso de nichilo fac-¬
tam. nec ei coȩt̃nã. Erat qͥ ppe anͣ ilła qͣuis nul-¬
lo tp̃r sine illa ñ eo spacio tͣnscurrente. s ma¬
nente ꝑpetuitate p̾ceđes. S si respondero
tura seruiẽs ñ sẽꝑ fuit. aut qͦmͦ creata ẽ & ñ
potiꝰ creatori coȩt̾na ẽ. si sẽꝑ fuit: uereor ne

Expanded text:
libri de Civitate Dei evidentissime ac breviter sententiam protulit de eo, quod Deus non solum omnium creator creaturarum semper fuit, verum etiam et dominus, et sicut nunquam fuit non creator, ita nunquam non fuit dominus, disputans. Quapropter, inquit, si Dominus Deus semper dominus fuit, semper habuit creaturam suo dominatui seruientem; uerum tamen non de ipso genitam, sed ab ipso de nihilo factam nec ei coaeternam; erat quippe ante illam, quamuis nullo tempore sine illa; non eam spatio transcurrente, sed manenttura serviens non semper fuit; aut quomodo creata est, et non potius creatori coaeterna est, si semper fuit: ver
Abbreviated transcription (Latin):
nebs. in quib causȩ omium abiscondint᷑. ⁊ it᷑ nox
sic̾ dies illum in abit᷑ ħ ẽ secͤtissima diuina mys¬
t̾ia beatiᷤᷤ ⁊ illuminatis intellectib ineffabili qͦ¬
dam mͦ aꝑient᷑. Tunc ꝑficiet᷑ octonariĩ nũi. ue¬
uiti suꝑ nat᷑at cybi ꝑfectissima soliditas. incuiꝰ
tẏpo .ui. titulatꝰ psalmꝰ. Psalmꝰ dđ ꝓ octaua. Re¬
surro quoq dni ñ aliã ob causam. octaua die
facta ẽ. nͥ ut beata illa uita. qͣ pꝰ septenariã huiꝰ¬

Expanded text:
ium absconduntur: et tunc nox sicut dies illuminabitur, hoc est, secretissima divina mysteria beatis et illuminatis intellectibus ineffabili quodam modo aperientur. Tunc perficietur octonarii numeri veluti supernaturalis cubi perfectissima soliditas, in cujus typo sextus titulatur psalmus, Psalmus David pro octava. Resurrectio quoque Domini non aliam ob causam octava die facta est, nisi ut beata illa vita, quae post septenariam hu
Abbreviated transcription (Latin):
nem que uisura sit salenire di aĩa diligat ⁊ nutͥat. ⁊
foueat eam disciplin  udiens ⁊ celesti saginans pa¬
ne ⁊ ł sanguine rigans ut refecta ⁊ nitida. possit
libero cursu uirũ sequi nulla debilitati pon
uendis eccłiã ⁊ dicentis ad ihrłm. Quoties uosui c̃gga

Expanded text:
nem, quae visura sit salutare Dei, anima diligat, et nutriat, et foveat eam, disciplinis erudiens, et coelesti saginans pane, et Christi sanguine irrigans: ut refecta et nitida, possit libero cursu virum sequi, et nullo debilitatis pondere ientis e
Abbreviated transcription (Latin):
dnm nrm ihm xͫ ita segͣgant. uͭ neq diuinitatẽ illiꝰ
humanitati. neq humanitate̾ diuinitati. in uni¬
tatẽ sub̃ȩ: seu uͭ latini usitaciꝰ dnͣt in unitatẽ ꝑso¬
ne adunatã. uł edant. uł intelligant: cũ ipsiꝰ hu¬
manitaᷤ ⁊ duunitaᷤᷤ. unũ ⁊ inseꝑabile unũ sit᷑. sal

Expanded text:
m Christum ita segregant, ut neque divinitatem illius humanitati, neque humanitatem divinitati in unitatem substantiae, seu ut Latini usitatius dicunt, in unitatem personae adunatam vel credant, vel intelligant, cum ipsius humanitas et divinitas u
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ puet᷑. siue bene: siue male in hac uita uixit.
ac sic diuinȩ bonitatis ⁊ largitatiᷤᷤ. in effabilis
e in ꝯp̃hensibit diffusio inomẽm humanã nat᷑am
apparebit: dum ĩ nullo penitꝰ puniet᷑. quod a sũ¬
mobono manat. Tercius de reditu theoryȩ modꝰ
ũ sat᷑ inhiᷤꝰ qͥ ñ solũ insublimitatẽ nat᷑e in eis sub

Expanded text:
etur, sive bene sive male in hac vita vixerit. Ac sic divinae bonitatis et largitatis ineffabilis et incomprehensibilis diffusio in omnem humanam naturam apparebit, dum in nullo punitur, quod a summo bono manat. Tertius de reditu theoriae modus versatur in his, qui non solum in sublimitatem naturae in eis sub
Abbreviated transcription (Latin):
ma quide ⁊ uii. forma de deo solũmꝰ p̾dica¬
turꝰ ñ qͦd ipsuis nat᷑a. qͤ simplex e̾. ⁊ plꝰ ꝯmͣ
simplex. diuidua sit. s qͦd duplicis theoriȩ
mođu recip᷑. Cum enĩ ipsã eẽ rerũ omĩũ pn¬
cipiũ ⁊ causam intueor. occurrit mͥ uera
roͣ. que fiducialit᷑ suggerit: diuinã eẽntiã.
uł sub̾am. bonitate uirtutẽ. sap̾iam. cet᷑a¬

Expanded text:
de Deo solummodo praedicatur, non quod ipsius natura, quae simplex et plusquam simplex est, dividua sit, sed quod duplicis theoriae modum recipit. Dum enim ipsam esse rerum omnium principium et causam intueor, occurrit mihi vera ratio, quae fiducialiter suggerit, divinam essentiam, vel substantiam, bonitatem, virtutem, sapi
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatiᷤ  humanitatis nuptiaᷤ. qͣs meiꝰ. pu¬
rissime intelligntib priꝰqm fieret mundꝰ p̃p a¬
raui ad qͣs iam finito mundo intͦduxi nescire
uoꝰ ꝓmitta. N eni du adhuc iꝰ carne uixistis. dig¬
nos uoᷤ illarũ leticia p̃parastiᷤ. intͣ tñ nat᷑alium
bonorũ qͣ in uob caui t̾minos. residẽ uos ꝯce¬
do. Similit᷑ ꝓmittit se responsurũ his qͥ in
die iudicũ clamabt᷑. Dñe. dñe. ñne in tuo noĩe
uͥtutes multas fecimꝰ.Dicet᷑ enĩ eis. Nescio

Expanded text:
divinitatis et humanitatis nuptias, quas meis purissime intelligentibus, priusquam fieret mundus, praeparavi, et ad quas jam finito mundo introduxi, nescire vos permittam. Non enim dum adhuc in carne vixistis, dignos vos illarum laetitia praeparastis. Intra tamen naturalium bonorum, quae in vobis creavi, terminos residere vos concedo. Similiter promittit, se responsurum his, qui in die judicii clamabunt: Domine, Domine, nonne in tuo nomine virtutes multas fecimus? Dicetur en
Abbreviated transcription (Latin):
incaute in hac utta uiuente. oleũq accionis
ne natȩ apperitum. ad otẽplatioi̾t ditoris
sui. nulla ignorantiȩ nebula intͣposita in hi
qͥ in hac uita nulliᷤᷤ bonȩ ꝯũsationis subsidus
suffutti uixere. uł cͣce simpliciũ fidelium.
minꝰ catholicȩ fidĩ altitudinẽ ꝯsidantiũ ignauiã
tꝰ ignorant. aut penitꝰ ab negant: ⁊ ꝑ suas falsaᷤᷤ cogi¬
tatioẽs carnalesq opinioneᷤ. ad intͣnaᷤᷤ diuinȩ. purȩ

Expanded text:
incaute in hac vita viventes, oleumque actionis nae naturae appetitum ad contemplationem conditoris sui, nulla ignorantiae nebula interposita, in his, qui in hac vita nullis bonae conversationis subsidiis suffulti vixere, vel certe simplicium fidelium minus catholicae fidei altitudinem considerantium ignaviam tus ignorant, aut penitus abnegant, et per suas falsas cogitationes carnalesque opiniones ad interna
Abbreviated transcription (Latin):
occupauit. ⁊ ad suas nuptias intͦduxit. ħ ẽ in suaͬ
deificationẽ. qͣ ꝑ fectissimoᷤᷤ aios. suꝑ nat᷑ali. otempla¬
tiõis suȩ gr̃a glorificat: cetͣis in naturaliũ bon&
plenitudine relictis. ⁊ excelsitudine in effabił
deificationi. qm nec oculꝰ uid. nec a .a. nec .ĩ.c.h.¬

Expanded text:
duxit, hoc est, in suam deificationem, qua perfectissimos animos supernaturali contemplationis suae gratia glorificat, ceteris in naturalium bonorum plenitudine relictis, et excelsitudine ineffabilis deificationis, quam nec oculus vidit, nec auris audi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualentib in ophensibil. ⁊ iͣcdibil. ac ꝑ ħ ñ publicẽ
pͣdicandꝰ s de eo intͣ sapienteᷤᷤ tͣctandũ. Multa qͥp¬
pediuina mist̾ia.a sc̃is patͥb intacta. ob hanc cau¬
sam pͣt᷑missa st̃. Infirmi siquidẽ oculi. claritate̾
luminiᷤ sufferre nequeunt. Sufficiunt uͭ arbi¬
trͦ ħ pauca para digmata. ex diuini paraboł assũp¬
inq ipsũ dm̃ ĩ hiᷤ qͥ sincissima eiꝰ participatione
digni st̃ frui. deq tociꝰ sñsibił cͤatȩ qͣ i homi

Expanded text:
n publice praedicandus. Sed de eo inter sapientes tractandum. Multa quippe divina mysteria a sanctis Patribus intacta ob hanc causam praetermissa sunt; infirmi siquidem oculi claritatem luminis sufferre nequeunt. Sufficiunt, ut arbitror, haec pauca paradigmata, ex divinis parabolis assumpinque ipsum Deum, in his, qui sincerissima ejus participatione digni sunt frui, deque totius sensib
Abbreviated transcription (Latin):
tociꝰ humani gn̾is p̃sagit: Prudente ᷤ ugine
pinguedine. purȩq scientiȩ claritate ex or¬
nant. qͥb duob actu dicon scientia. fatuȩ
uͥgines carent. Qd aũ prudente ᷤᷤ uͥgine . de oleo
suo fatius uginib in ꝑtiri ab negant: nil aliud
ueri similiꝰ ut opinorꝰ tẏpice ꝯformat: qm̃ pru¬
dente ᷤᷤ aĩas. quib uilia. ñͣ sufficientia. in illa
suȩ rimabit. merita apparebunt: eternȩq
felicitati. nullomͦ oꝑanda. sic̃ ait apłus. N stͣ¬

Expanded text:
totius humani generis praesagit. Prudentes virginee actionis pinguedine, puraeque conscientiae claritate exornant; quibus duobus, actu dico et scientia, fatuae virgines carent. Quod autem prudentes virgines de oleo suo fatuis virginibus impertiri abnegant, nil aliud verisimilius, ut opinor, typice conformat, quam prudentes animas, quibus vilia et non sufficientia in illa scientiae suae rimabit, merita apparebunt, aeternaeque felicitati nullo modo comparanda, sicut ait Apost
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾ palea. uluminabunt᷑ abscondita tenebrarũ.
omĩa in om̃ib uidebit᷑ deꝰ D. Sufficiunt sane
s huiꝰ ꝑ abole residua. bͤuit᷑ exponas flagito.
.M. Que sunt illa. D. Mora sponsi. dormitio
⁊dormitatio omim uginũ. cet᷑aq quȩ intacta
reliqͥsti. M. Mora sponsi ÷ uͭ existimo tprale

Expanded text:
debit palea, illuminabuntur abscondita tenebrarum, omnia in omnibus videbitur Deus. DISC. Sufficiunt sane; sed hujus parabolae residua breviter exponas flagito. MAG. Quae sunt illa? DISC. Mora sponsi, dormitus, et dormitatio omnium virginum, ceteraque, quae intacta reliquisti. MAG. Mora sponsi est, ut existimo, temporale
Abbreviated transcription (Latin):
in sc̃ĩs angłis. sc̃isq hominib n implebit᷑ do¬
mꝰ dĩ. inqͣunꝰqͥsq ordine s̃ͥ ogruo ostituit᷑. alĩ inferiꝰ
aliĩ suꝑiꝰ. aliĩ insublimitate: nat᷑e. alii suꝑ om̃e᷑ nat᷑ale᷑
ittuteͬ cͥca ipsũ dm̃. ac sic cęna illa magna orelina¬
bit᷑ ⁊ celebrabit᷑: ex qua nulliꝰ suba. qͥa ex dõ facta e̾
respuet᷑ nulliꝰ uiciũ. qͥa exdo factũ ñ eͣ intͦducerur
Purgabit᷑ enĩ nat᷑a. uentilabit᷑ uiciuĩ. recondent᷑¬

Expanded text:
ominibus, et implebitur dous Dei, in qua unusquisque ordine sibi congruo constituetur, alii inferius, alii superius, alii in sublimitate naturae, alii super omnem naturalem virtutem circa ipsum Deum. Ac sic coena illa magna ordinabitur et celebrabitur, ex qua nullius substantia, quia ex Deo facta est, respuetur, nullius vitium, quia ex Deo factum non est, introducetur. Purgabit
Abbreviated transcription (Latin):
in quib đa fatua. ĩqͥb d̾a prudens. ĩ om̃ib: odito¬
ris sui. suꝑneq patͥȩ qͣm deseruerat. appetĩtͥx¬
ta tpra. quiđa dormuint. quida dormitant.
nullo spacio tprali. in ea ert᷑ detenti. s uelu¬
ti gͣuati somno. ñ aũ ꝓsttͣi. nulla morte int᷑¬
mortẽ. in ipso uelocissimo raptu eorũ. qͥ ĩ
fine mundi uiui futuri st̃. eẽ fut᷑am. Ait enĩ in xx¬

Expanded text:
in quibusdam fatua, in quibusdam prudens, in omnibus conditoris sui supernaeque patriae, quam deseruerat, appetitta tempora quidam dormiunt, quidam dormitant. nullove spatio temporali in ea erunt detenti, sed veluti gravati somno, non autem prostrati, nulla morte intemortem in ipso velocissimo raptu eorum, qui in fine mundi vivi futuri sunt, esse futuram. Ait enim in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ .s. uob̾. ⁊ n. Qd duplici mͦ intelligi pot᷑. aut enĩ. ne¬
gatiue ponit᷑ ne ⁊ ꝓducit᷑. aut hesitatiue. ⁊ corripi¬
tur sic̃ in libͦ geneseos. ne forte extendat manũ
suam. sumat de ligno uitȩ. ne forte uiderent᷑
quada inuidia meritorũ suorũ. pauꝑtate᷑ inꝑtire
fatius noluisse. ab neganteᷤᷤ oleũ. dant ꝯsiliũ respon¬

Expanded text:
. Quod duplici modo intelligi potest: aut enim negative ponitur ne, et producitur, aut haesitative et corripitur, sicut in libro Geneseos: Ne forte extendat manum suam, et sumat de ligno vitae. Et ne forte viderentur quadam invidia meritorum suorum paupertatem impertiri fatuis noluisse, abnegantes oleum, dant consilium, respon
Abbreviated transcription (Latin):
qda adunatioẽ. fons unꝰ manat. In ipsa enĩ
binariꝰ. et t̾narius unũ st̃. et ꝓpͥas rões cus¬
todiunt. ꝗͣ sibi ĩuicẽ ꝯuenunt. absq ulla
mole corꝑ ea. absq ulla humanarũ cogita
ĩtellectu subsistunt. uñ in res corꝑeas. siue
icorꝑ eas ꝓcedt actu. et oꝑe. seu nate hocẽ
seu naturali. seu artificiali oꝑ atiõe. seu
arithmetice. Non alit̃ s eadem rõe de om¬
nib num eris a monade ꝓg̾dientibꝰ. & ĩ
eande resolutis intelligẽđu. Quid de punc lomean. de¬
to dicenłui. a qͦ om̃s linee egͣdiunt᷑ ⁊ ĩ qđ re

Expanded text:
ipsa enim binarius et ternarius unum sunt, et proprias rationes custodiunt, qua sibi invicem conveniunt, absque ulla mole corporea, absque ulla humanarum cogitatintellectu subsistunt, unde in res corporeas sive incorporeas procedunt actu et opere seu naturae, hoc est, seu naturali seu artificiali operatione, seu arithmeticae. Non aliter, sed eadem ratione de omnibus numeris a monade progredientibus, et in eandem resolutis intelligendum. Quid de puncto dicendum, a quo omnes lineae egrediuntur, et in quod
Abbreviated transcription (Latin):
ere ex numis mat̾ia absolutis. Nonne omne ᷤᷤ
numi siue finiti siue ĩfiniti. hoc ẽ siue rõis
ꝯtẽplationibꝰ. ⁊ nõatiõibꝰ cõphensibiles siue
humane adhucĩ hac uita ꝯtẽplatiõis. ⁊ rõei¬
natiõĩs ututẽ suꝑantes in monade unũ sub¬
sistunt᷑. Etqͥđe in ipsa nulla numeroꝵ cõpo¬
suas singłares rões. in ea ui. et potestate cus¬
todiunt. Qͥs enĩ recte dispitantiũ dixerit
binariũ numerũ. ł tͣnaruũ̃ in monade com¬
positos eẽ ita ut binariꝰ ĩ ea bis singłis. ⁊ t̃na¬
rius ter singłis subsistat᷑. Si enĩ he fieret. ñ
ẽet monas. s multarũ du̾isitatũ. ⁊ partiũ ex¬
aggeratio. ⁊ discrepantiũ numeroꝵ cumulꝰ

Expanded text:
ere ex numeris materia absolutis. Nonne omnes ere ex numeris materia absolutis. Nonne omnes numeri sive finiti sive infiniti, hoc est, sive rationis contemplationibus et nominationibus comprehensibiles, sive humanae adhuc in hac vita contemplationis et ratiocinationis virtutem superantes, in monade unum subsistunt? Et quidem in ipsa nulla numerorum composuas singulares rationes in ea vi et potestate custodiunt. Quis enim recte disputantium dixerit, binarium numerum vel ternarium in monade compositos esse, ita ut binarius in ea bis singulis, et ternarius ter singulis subsistat? Si enim hoc fieret, non esset monas, sed multarum diversitatum et partium exaggeratio, et discrepantium num
Abbreviated transcription (Latin):
stͣ. ⁊ ñ unũ cõposctu. s simplicissimũ unũ
⁊ inseꝑ abilis unitas. horũ enĩ nulłu. sine al¬
cernunt᷑. Aliud est enĩ ẽẽ. aliud posse aliqd
efficere. aliud ipse effectus. aliud ẽ arbori
ẽẽ aliud posse crescere. aliud crescere. Aliud¬
ẽ homini eẽ. aliud posse intelligere. alud in¬
telligere. quod pot̃ intelligere. et hec tria.
omni creature uisibili. et inuisibili in eẽ du¬
biũ non ẽ. Accipe aliud exempłu. de ad u¬
natione naturarũ. sine confusione. uł mix¬
tura. uł compositione. Nũ in una sp̃e mul¬
ti numeri sub̾ales sunt. et in uno gnͣe mul¬
te species. ⁊ in una eẽntia multa genera.⁊
tas. neq cõpositas. adunatas tnͣ atq ut ita di¬
cã unũ qdda multiplex et simplex possideat:
Similit de sp̃ebꝰ in gn̾e. et de numꝰis specialis
simi ĩ spẽ ĩtelligendli ẽ. horũ nãq singula
qͥq et ꝓpetatẽ suã ⁊ adunationẽ possident
om̃i cõpositioͬe remota. Aluid exẽpłu intu¬

Expanded text:
t non unum compositum, sed simplicissimum unum et inseparabilis unitas? Horum enim nullum sine alcernuntur. Aliud est enim esse, aliud posse aliquid efficere, aliud ipse effectus. Aliud est arbori esse, aliud posse crescere, aliud crescere. Aliud homini est esse, aliud posse intelligere, aliud intelligere quod potest intelligere. Et haec tria omni creaturae visibili et invisibili inesse dubium non est. 10. Accipe aliud exemplum de adunatione naturarum sine confusione, vel mixtura, vel compositione. Num in una specie multi numeri substantiales sunt, et in uno genere multae species, et in una essentia multa genera, etas, neque compositas, adunatas tamen, atque, ut ita dicam, unum quoddam multiplex et simplex? Similiter de speciebus in genere, et de simis in specie intelligendum est. Horum namque singula quaeque et proprietatem suam et adunationem possident, omni compositione remota. Aliud exemplum intu
Abbreviated transcription (Latin):
pus ꝑ natam.⁊ totus d̾s factus scđm animã
⁊ corpus ꝑ grãm. Quib uerbis quid aliud
dat̾ intelligi nͥ naturã corꝑ eam in se ip¬
sa sẽꝑ permansuram. et nullomͦ nec ĩ animã
nec i animũ. nec in ipsũ d̾m transiturã ꝗͣuis
resurrectiõis gła beata.et incorruptibilis sit
futura aĩe et animo ⁊đo adunanda. Simili
mͦ de animȩ natura animiq ñ alit̃ intellex¬
rentia ẽ int animã. et animũ. du ille cͥ̾ca di¬

Expanded text:
tus Deus secundum animam et corpus per gratiam. Quibus verbis quid aliud datur intelligi, nisi naturam corpoream in seipsa semper permansuram, et nullo modo nec in animam, nec in animum, nec in ipsum Deum transituram, quamvis resurrectionis gloria beata et incorruptibilis sit futura animae et animo et Deo adunanda? Simili modo de animae natura animique non aliter intellixrentia est inter animam et animum, dum ille circa di
Abbreviated transcription (Latin):
deificantis. totus quidem ħo manẽs seđm
animã. et corpus ꝑ naturã. et totus factꝰ d̾s
scđm animã. et corpus ꝑ gr̃am. et conueniẽ¬
tẽ sibi ꝑ totũ diuinã beatȩ głȩ claritatem
postquã nicħ ẽ ad intelligendũ lucidius.
factus unitus omnino uniersitatẽ suam
et earum erit unitas. nec ꝓpͥetas aufe¬
ret naturarũ adunationẽ. nec adunatio
rerũq nat᷑am ñ considantibꝰ uidebunt᷑ ut o¬
pinor ueluti quȩda deliram̃ta. ac sibimet ꝯ¬

Expanded text:
deificantis; totus quidem homo manens secundum animam et corpus per naturam, et totus factus Deus secundum animam et corpus per gratiam, et convenientem sibi per totum divinam beatae gloriae claritatem, post quam nihil est ad intelligendum lucidius factis unitus, omnino universitatem suam et earum erit unitas, nec proprietas auferet naturarum adunationem, nec adunatio rerumque naturam considerantibus videbuntur, ut opinor, veluti quaedam deliramenta, ac sibimet c
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa penetrat. nullꝰ sapiens direrit. Ignea
itaq uis ubi ard et calor ẽ. ubi nͣ ardet frigͦ
ẽ. et ñ ardet nͥ uͥ materia sit. ĩ qͣ ardeat. ⁊ ꝗͣ
ꝯsumat. idoq solares radii ꝑ etherea spacia
diffusi ñ ardent. qͥa ĩ subtilissima de sꝑituali
nat᷑a ardendi materiẽ ñ reꝑuint. descen detes
aũ ad corpulenti aeriꝰᷤs pacia ueluti qda mate¬
ria oꝑatiois ĩuenta flagrare ĩcipiunt. ⁊ĩ qnͣtũ
dedo exercet.in hiᷤ. qͦ caloris uͥtute soluunt᷑. ł
solui posst᷑ Dũ uͦ sursũ uerss ĩ ext̾na mundi in¬
tualla tenuissima. sp̃ualiq nat᷑ȩ ꝓxima eri¬
gunt᷑. ñ ĩueniẽteᷤ mat̾ã flagͣndi. nulłu calor
ibi de ꝯstituta lucida st̃ sẽꝑ. caloris autͣ ex¬
ꝑtia. ac ꝑ hͦc. ⁊ frigida. ⁊ pallida ẽẽ credunt᷑
Proiñ planeta illa. Sat᷑ni noĩe uocata. qm cho¬

Expanded text:
corpora, nullus sapiens dixerit. Ignea itaque vis, ubi ardet, calor est; ubi non ardet, frigus est; et non ardet nisi ubi materia sit, in qua ardeat, et quam consumat. Ideoque solares radii per aetherea spatia diffusi non ardent; in subtilissima enim ac spirituali natura ardendi materiam non reperiunt. Descendentes autem ad corpulenti aeris spatia, veluti quadam materia operationis inventa, flagrare incipiunt, et in quantum in his, quae caloris virtute solvuntur, vel solvi possunt. Dum vero sursum versus in extrema mundi intervalla tenuissima, spiritualique naturae proxima eriguntur, non invenientes materiam flagrandi, nullum calorem ibidem constituta lucida sunt semper, caloris autem expertia, ac per hoc et frigida, et pallida esse creduntur. Proinde planeta ille Saturni nomine vocatus, q
Abbreviated transcription (Latin):
ferentiasꝰ m̃suras quoq ⁊ pondera. ⁊ omne
qđ in eis sentit᷑. uł sensũ suꝑat. & intelligit᷑
uł intellectũ fugit. S siqͥs de talibꝰ physicas
reddidit rones. quia sensu corꝑeo cõp̃hen¬
di ñ posst̃. ab his qui solũmͦ sensilia cogitãt
aut sꝑnetur tamqmͣ nichildicat. aut
allegorihare putabit᷑ nescientes natu.¬
rã ex motibꝰ suis discernere: ł hysica siqͥ dẽ
sere queso quicqͥd de hac questione soluen¬
da iudet᷑ tibi ueri simile neminẽq: uerea¬
ris qͦ quomꝰ ferat sue ñ intelligat. quid di¬
casi luce ueritatis reꝑcussus. sue sꝑnat. ue.¬

Expanded text:
etates, mensuras quoque, et pondera, et omne, quod in eis sentitur, vel sensum superat, et intelligitur, vel intellectum fugit. Sed si quis de talibus physicas reddiderit rationes, quia sensu corporeo comprehendi non possunt ab his, qui solummodo sensibilia cogitant, aut spernetur, tanquam nihil dicat, aut allegorizare putabitur nescientibus naturam sex motibus suis discernere. Physica siquidem sere, quaeso, quodcunque de hac quaestione solvenda videtur tibi verisimile, neminemque verearis, quoquo modo ferat, sive non intelligat, quod dicas, luce veritatis repercussus, sive s
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat᷑.⁊ in qͥbꝰ pͥmitiua lux ueluti tͥũ dierũ
girãs spacuᷤᷤ ĩformẽ adhuc t̾renã mose respleduit
pareret arida ĩ hc loco sigc̃ari ⁊ ĩ earũ medio
đm dixisse firmamͣtũ fieri. cui sensui sc̃s aug̃¬
oĩno refragat᷑. nec tñ de ipsis aqͥs int̾ qͣs ds fir¬
mamtũ fecit satis rationẽ reddid. Alioꝵ nãq
opiniones intͦducẽs. qͥd ipse ĩtellexerit. ꝗͣ occasi¬
one ignoro ñ aꝑuit. Eõs aut̃ cȩteris pͣpoñ. qͥ spa¬
cia huiꝰ aeris qͦ stͣ int̾ aqͣs marinas. ⁊ fluuiales
infra se positas ⁊ illas innubibꝰ supͣ se suspensas
firmam̃ti noĩe uocari ꝯtenđt. Nulliꝰ itaq sẽsu
refutato qͥd de hisaqͥs senserĩ paucis explicabo.¬

Expanded text:
ferebatur, et in quibus primitiva lux, veluti trium dierum spatiis, gyrans informem adhuc terrenam molem resplenduit, pareret arida in hoc loco significari, et in earum medio Deum dixisse firmamentum fieri. Cui omnino sensui S. Augustinus refragatur, nec tamen de ipsis aquis, intra quas Deus firmamentum fecit, satis rationem reddidit. Aliorum namque opiniones introducens, quid ipse intellexit, qua occasione ignoro, non aperuit. Eos autem ceteris praeponit, qui spatia hujus aeris, quae sunt inter aquas marinas, et fluviales infra se positas, et illas in nubibus supra se suspensas, firmamenti nomine vocari contendunt. Nullius itaque sensu refutato, quid de ipsis aquis senserim, paucis, si lib
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s basiliꝰ cesarie cappadociȩ antistes. ĩfini¬
tã aquarũ undiq cirea molẽ t̾rȩ adhuc ĩformẽ
⁊ ĩuisibilẽ diffusarũ spacia.aeris & etheris ad¬
huc ĩ ꝓpensiũ. pͥmitiuȩ lucis ambitu splen¬
dentiũ teniussimã. ac ueluti uaporalẽ qͣnti¬
tat. ĩ feriores p̃dictȩ abyssi diffusioẽs ĩ unũ
collectas. hoc ẽ int̾clusi sius littoribꝰ oceani
ãbitũ ẽgͣgatas ut appareret arida. locꝰq ae¬
ri. ⁊ etheri daret᷑ S hec opinio c̃sulta uerita¬
te. multisq rõnibꝰ uidet᷑ titubare: ⁊ ĩ c̃seqnͣs
omĩno. falsisq imaginationibꝰ result̾as. Non

Expanded text:
infinitam aquarum, undique circa molem terrae adhuc informem et invisibilem diffusarum, spatia aeris et aetheris adhuc implentium, et primitivae lucis ambitu splendentium, tenuissimam ac veluti vaporalem quantitat, inferiores autem praedictae abyssi diffusiones in unum collectas, hoc est, intra conclusi suis littoribus oceani ambitum congregatas, ut appareret arida, locusque aeri et aetheri daretur. Sed haec opinio, consulta veritate, multis rationibus videtur titubare, et inconsequens omnino, falsisque imaginationibus resultans. Non
Abbreviated transcription (Latin):
orũ aqͣrũ ueluti supͣ illd corꝑaleᷤᷤ a qͣ sit̃. alii qͥa
choros syderũ sustinet: ueluti qͦda ponderosa
corꝑa.alii qͥa totũ uisibiłe mundu intͣ se ꝯtine¬
at. ac firmet. nec desunt qͥ spaciũ huiꝰ corpule¬
tioriᷤᷤ aeriᷤᷤeo noĩe ꝓpͥe uocari uelint. eo qͥ nubeᷤ
pluuias. imbres. niues. gnͣdines. om̃eq qͥ t̾reniᷤ¬

Expanded text:
orum aquarum, veluti supra illud corporales aquae sint; alii quia choros siderum sustineat, veluti quaedam ponderosa corpora; alii quia totum visibilem mundum intra se contineat ac firmet. Nec desunt, qui spatium corpulentioris hujus aeris eo nomine proprie vocari volunt, eo quod nubes, pluvias, imbres
Abbreviated transcription (Latin):
rã. altitudine nat᷑e suȩ suꝑ eminet. St qͥ ten u¬
issimas aqͥs supͣ firmam̃tũ. hoc ẽ supͣ chorossi¬
derũ ẽẽ putat᷑ s eos refellit ⁊ ratio ponderũ. ⁊
ordo elem̃toꝵ Alii uͦ ueluti uaporales aqͣs. ac pe¬
ne ĩcorꝑeaᷤ supͣ cęłu argumtant᷑. ex pallore stel¬
larũ. Dict᷑ .n. stellas frigidas ẽẽ:atq ido palli¬
das. Frigiditas autẽ ñ est ut auint ubi aqͣrũ
sub̾a deest minꝰ ꝯsidantes qͦd dict᷑. Nã ⁊ uͥ igniᷤᷤ
ẽ subalit᷑. ibi ⁊ frigiditaᷤ. Si qͥde cͥstallum du¬

Expanded text:
ram altitudine naturae supereminet. Sunt, qui tenuissimas aquas supra firmamentum, hoc est, super choros siderum esse putant; sed eos refellit et ratio ponderum, et ordo elementorum. Alii vero veluti vaporabiles aquas, et paene incorporeas supra caelum argumentantur ex pallore stellarum. Dicunt enim, stellas frigidas esse, atque ideo pallidas; frigiditas autem non est, ut aiunt, ubi aquarum substantia deest: minus considerantes quod dicunt; nam et ubi ignis est sub
Abbreviated transcription (Latin):
ouẽ dico. ⁊ martẽ uenerẽ: ⁊ mercuriũ.qͥsẽ.¬
per circłos suoᷤᷤ cͥca sołe ꝑ agt.sicͣ plato ĩ thi¬
meo edocet. atq ido đu supͣ sołe currt̃. cla¬
ros ostendt uultꝰ. du uͦ infra rubeos. Non
gͥ pallor syderũ cogitno t̾tellig̾e. a qͤ elemͣ¬
tum ullom supͣ cęsũ eẽ du ipsa palliditaᷤᷤ

Expanded text:
em dico, et Martem, Venerem, et Mercurium, quae semper circulos suos circa solem peragunt, sicut Plato in Timaeo edocet. Atque ideo dum supra solem sunt, claros ostendunt vultus, dum vero infra, rubros. Non igitur pallor siderum cogit nos intelligere, aquae elementum ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
& accept᷑a  st̃. simul. ⁊ semesunũ stͣ. Predicta
itaq opinione repulsa. queret᷑ quales aquȩ
erãt sub cȩlo quȩ cong̾gatȩ st̃ in locũ unũ.
& qͥs locus ille unꝰ. A quȩ siqͥdẽ sensiles.
quȩ uulgari uocabulo maris. uł abyssi. uł
tate in loco suo. hoce intͣ terrã.⁊ aera huic
tͣrȩ ꝓimũ apparuere. litoribꝰ suis cinctȩ
partĩ in gͥmiis telluris. ueluti ĩ quibꝰ ła po
rentes. partim suꝑficiẽ eiꝰ aꝑte cͣtegentes.
Et inqͥbus locis disꝑsȩ fuerãt qñ locũ ꝓpͥũ¬

Expanded text:
 et futura simul et semel et unum sunt. Praedicta itaque opinione repulsa quaeritur, quales aquae erant sub caelo, quae congregatae sunt in locum unum, et quis est locus ille unus? Aquae siquidem sensibiles, quae vulgari vocabulo maris vel abyssi vel tate, in loco suo, hoc est, inter terram et aera hunc terrae proximum apparuere, littoribus suis cinctae, partim in gremiis telluris, veluti in quibusdam porentes, partim superficiem ejus aperte contegentes, et in quibus locis dispersae fuerant, quando u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsa. tẽꝑibꝰ mutabilia gnatiõi ⁊ corruptioni
distbuta disc̾natia simplicibꝰ rõibꝰ locoꝵ tẽpoꝵq
uarietate carẽtibꝰ. gn̾atiõe et corruptiõe li¬
sarũ đ absq locoꝵ ⁊ tẽpoꝵ nat᷑a ĩtelligit᷑ ista
uͦ lociᷤ. tẽꝑibꝰq carere non pot̾. ĩ eis n. otinent᷑

Expanded text:
persa, temporibus mutabilia, generationi et corruptioni distributa discernat a simplicibus rationibus locorum temporumque varietate carentibus, generatione et corruptione lisarum quidem absque locorum et temporum natura intelligitur, ista vero locis temporibusque carere non potest; in eis eni
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cet᷑ Alii tñ extͣmã ilła uolubile undiq totum
mundu ãbiẽtẽ chorisq astroꝵ ornatã sołum. alii
totũ spaciũ ultͣ lunã. ubi planetarũ corꝑa. &
cursꝰ ẽẽ c̾dunt cũ ipso extmo ãbitu siderũ. alis
totũ ĩane. qd cͥca trã uoluit. ħ ẽ a era. ⁊ ethera. sub¬
limissimãq sperã uno uocabło firmam̃ti comp̃¬

Expanded text:
olubilem, undique totum mundum ambientem, chorisque astrorum ornatam solummodo, alii totum spatium ultra lunam, ubi planetarum corpora et cursus esse creduntur, cum ipso extremo ambitu siderum, alii totum inane, quod circa terram volvitur, hoc est aera, et aethera, sublimissimamque sphaeram uno vocab
Abbreviated transcription (Latin):
ritas futura qͣsi iã ꝑ acta ꝓnunciat. Qͥs enim
c̾didit diabłm ĩbeatitu dine ꝑ adisi fuisse. qͥ
homicida erat ab inicio. ⁊ ĩueritate ñ stetit.
se aluce u̾itatis aũtit suꝑbia tumidꝰ. ⁊ ꝓpe potesta¬
tis delectatiõe corruptꝰ. Vñ beate atq anglice u¬
te dulcedine̾ ñ gustauit.ꝗͣ ñ utiq acceptã fasti
diuit. s nolendo accipe deseruit. ⁊ amisit. Pro¬
in dͤnec sui casꝰ p̾sciꝰ eẽ potuit. qm̃ sapia pietati
ẽ fructꝰ. Ille aut ꝯtinuo ĩpiꝰ ꝯseqnt᷑ ⁊ m̃te cecꝰ ñ¬

Expanded text:
ritas futura quasi jam peracta pronuntiet. Quis enim crediderit, diabolum in beatitudine paradisi fuisse, quihomicida erat ab initio, et in veritate non stetit.se a luce ueritatis auertit, superbia tumidus et propriae potestatis delectatione corruptus . unde beatae atque angelicae uitae dulcedinem non gustauit: quam non utique acceptam fdiuit, sed nolendo aocipere deseruit et amisit. proinde nec sui casus praescius esse potuit, quoniam sapientia pietatis est fructus. ille autem continuo impias,
Abbreviated transcription (Latin):
Ediuisionẽ luciᷤᷤ atenebs. aut discretione᷑ ĩ¬
formiᷤ mat̾ie: ⁊ formatȩ creat᷑e ĩtellig̃. ut
nõe luciᷤ ꝑ fectio formȩ tenebrarũ ĩformi¬
tatiᷤ ꝯfusio accipiat᷑. aut duplicẽ celesti uͣ
eentiarũ theoriã. Alit nãq ꝯsidat᷑ creat᷑a
sub dõ ĩ qntũ creat᷑a ẽ: Et pͥma qͥde ꝯsid̾atio luciᷤᷤ
tenebs dignitate: ita claritas ȩ̃tnarũ rõnũ. sedm
qͣs oĩs c̾atura facta ẽi p̃ponit᷑ obscuritati creat᷑e
ꝑ se ipsã ꝯsid̾ãte: lsoq appellaũ d̾s lucẽ diẽ.¬

Expanded text:
divisionem lucis a tenebris aut discretionem informis materiae et formatae creaturae intelligunt, ut nomine lucis perfectio formae, tenebrarum vero informitatis confusio accipiatur, aut duplicem caelestium essentiarum theoriam. Aliter namqsub Deo, in quantum creatura est. Et prima quidem consideratio lucis tenebras dignitate, ita claritas aeternarum rationum, secundum quas omnis creatura facta est, praeponitur obscuritati creaturae per se ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti in quibusdam tenebris secretissi¬
me sapientiȩ:omniq intellectu remote.
facta. et in processionibus rationum in ef¬
fectus intellectib succumbens. ueluti
in quadam die ꝑfectȩ noticiȩ manifesta¬

Expanded text:
veluti in quibusdam tenebris secretissiveluti in quibusdam tenebris secretissimae sapientiae, omnique intellectu remotae facta, et in processionibus rationum in effectus intellectibus succumbens, veluti in quadam die perfectae notitiae manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
effectuũ ab obscuritate suarũ pͥncipaliũ
causarũ. diuisio qͥppe lucis a tenebͥs ẽ discre¬
rerũ ꝑ formas ac species apparentũ. a prin¬
cipiis suis. in quibꝰ omnem suꝑant intellec¬
placuit do originales causas. ante omne̾ cre¬
aturã. ultra omne̾ intellectũ conditas itellec¬
tibus siue humaniᷤ siue angłicis. luce qua¬
dam intelligentiȩ suꝑ fusas manifestari. ap¬
pellauitq lucẽ diẽ. et tenebras nocte᷑. hoc ẽ
exemplantibꝰ animis. prestitit manifesta¬
tionem uisibilium. et inuisibilium ꝑ formaᷤ
ac species diem appellare . eorum uero in
principiis sius in comprehensibilem alti¬
tudinem omniq condito intellectui ĩcog¬
nitam uocare noctem. Factumq est uesꝑe
et mane dies unus. Quamuis inter obscu¬
ritatem causarum et claritatem effectuũ
diuisio intelligatur. ac differentia. unus
enim alia creatura intelligitur in causis
facta. alia in effectibus causarum condi¬
ta. S una eademq in ratonibus eternis

Expanded text:
effectuum ab obscuritate suarum principalium causarum. Divisio quippe lucis a tenebris est discrererum per formas ac species apparentium a principiis suis, in quibus omnem superant intellecplacuit Deo, originales causas, ante omnem creaturam ultra omnem intellectum conditas, intellectibus sive humanis, sive angelicis luce quadam intelligentiae superfusas manifestari. Appellavitque lucem diem, et tenebras noctem, hoc est, contemplantibus animis praestitit manifestationem visibilium et invisibilium per formas et species diem appellare, eorum vero in principiis suis incomprehensibilem altitudinem omnique condito intellectui incognitam vocare noctem. Factumque est vespere et mane, dies unus. Quamvis enim inter obscuritatem causarum, et claritatem effectuum divisio intelligatur ac differentia, unus rum intellectus. Non enim alia creatura intelligitur in causis facta, alia in effectibus causarum condita, sed una eademque in rationibus aeternis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aĩe. et sꝑe ĩ eode ferm̃to hoc ẽ in unitate ȩccłȩ
ꝑmanserĩt. don ec ferm̃tent᷑. et fiant unum̃
ut ȩqualitatũ nulla distantia sit nec compo¬
siti ex tͥum diuersitate uideam̃. erit in futu¬
rũ diligentibꝰxꝑmincorrupta cõmunio. nec
compositi manebimꝰ. Nã et qui cõpositi nẽ
sumus. unũ erimus. et ĩ unã sub̾am transfor¬
mabim. Neq enĩ in resurrectiõe aliud erit
alio inferuis. sic̾ nunc fragilis in nob̾est ĩ fir¬
mitas carnis. et corꝑ alis habitudonat᷑e. uł uul¬
neribꝰ patet. uł inuiriis subiacet uł sui on e¬
ris mole dep̾ssa. supͣ t̾ras nequit extollere
altius. atq eleuare uestigiũi. s in simpliciᷤ cre¬
ature gram figurabim᷑. cũ completũ fuerit

Expanded text:
itus, in eodem fermento, hoc est, in unitate Ecclesiae permanserint, donec fermententur et fiant unum, ut aequalitatum nulla distantia sit, nec compositi ex trium diversitate videamur, erit in futuro diligentibus Christum incorrupta communio, nec compositi manebimus. Nam et qui compositi nunc sumus, unum erimus, et in unam substantiam transformabimur. Neque enim in resurrectione aliud erit alio inferius, sicut nunc fragilis in nobis est carnis infirmitas, et corporalis habitudo naturae vel vulneribus patet, vel injuriis subjacet, vel sui oneris mole depressa supra terras nequit extollere altius atque elevare vestigium, sed in simplicis creaturae gratiam figurabimur, cum completum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
inspirans neq sanguinis riuuliꝰ eparͤe fluen¬
tes ꝯstituunt. s d̾s totus totis participatus. et
corpus factus siẽ nouit ipse. ut ea quid̾e aĩa
u conũ sibilitatẽ accipiat. illuduͦ corpꝰmor

Expanded text:
inspirans, neque sanguinis rivuli hepate flueninspirans, neque sanguinis rivuli hepate fluentis constituunt, sed Deus totus totis participatus, et corpus factus, sicut novit ipse, ut ea quidem anima inconversibilitatem accipiat, illud vero cor
Abbreviated transcription (Latin):
quide natura. nicħ subsistit. qđ sp̃ale. et in
obsistens. suntelligibiles subȩ sibi inuicẽ adu¬
nent᷑ ut et unũ sint. et una quȩq ꝓpͥetatẽ
suã. et sub̃am hab̾e non desistat. ita tñ. ut in¬
feriora suꝑioribꝰ contineant᷑. Non enĩ uera
ratio sinit suꝑiora inferioribꝰ uł contine¬
ri uł attrahi uł consumi. inferiora uͦ a su¬
ꝑioribꝰ natura lĩt attrahunt᷑. et absorbent᷑
non ut non sint. s ut in eisplus saluentur
ũttitur. in tantũ ut nicħ in eo appareat.
nͥ lux. cũ aliud sit lux. aliud aer. lux tñ
p̃ualet in aere. ut sola uideatur. ẽẽ. ferrũ
aut aliud aliquod metalłu in igne lique¬
factum. an ignem conũti uidet᷑. ut ignis pu¬
rus uid eatur ẽẽ. salua metalli suba ꝑmanen¬
eẽntia salua sit. Similit de ipsa anima ĩtel¬
ligendu. qđ ita in intellectũ mouebitur.
ut in eo pulcͥor đoq similior seruetur. Nec
alit̃ dixerim de transitu. ut non adhuc
in qͦ cuncta finẽ positura sunt. et unũ erunt

Expanded text:
quidem natura nil subsistit, quod spirituale et interesistens, intelligibiles substantiae sibi invicem adunari, ut et unum sint, et unaquaeque proprietatem suam et subsistentiam habere non desistat, ita tamen, ut inferiora superioribus contineantur. Non enim vera ratio sinit, superiora inferioribus vel contineri, vel attrahi, vel consumi. Inferiora vero a superioribus naturaliter attrahuntur, et absorbentur, non ut non sint, sed ut in eis plus salventur, vertitur, in tantum, ut nihil in eo appareat nisi lux, cum aliud sit lux, aliud aer; lux tamen praevalet in aëre, ut sola videatur esse. Ferrum aut aliud aliquod metallum, in igne liquefactum, in ignem converti videtur, ut ignis purus videatur esse, salva metalli substantia permanenessentia salva sit. Similiter de ipsa anima intelligendum, quod ita in intellectum movebitur, ut in eo pulchrior Deoque similior conservetur. Nec aliter dixerim de transitu, ut non adhuc um in Deum, in quo cuncta finem positura sunt, et unum erunt
Abbreviated transcription (Latin):
nales motus. qui bestiali uite nat᷑alit. humane
uͦ passibilit̃ inst᷑ hoĩem cecidisse nullꝰ sapientũ
ambigit. et ex his iterũ inmortẽ corꝑis. et solu¬
carente . infimũ aut̃ omium corpꝰcorruptibi
e.qm ad nichiłu redire nulla nat᷑a sinitur.
et ubi runȩ sue finẽ posuit. inde iterũ redi¬
re inchoauit. Finis aũ ruinȩ. solutio corꝑis ẽ
Ex solutione itaq corꝑis reditus nat᷑e ꝓficis¬
cit᷑ ac ꝑ hoc plus utilitatis humanȩ nat᷑e ꝯtuł
mors carnis quã uindictȩ. quã uispena pecca¬
ti fuisse estimata sit. in tantũ ut carnis solu¬
tio que mortis nõie solet appellari. raciona¬
bilius mors mortis dicatur. quã mors carniꝰ
Si enĩ humana uita in hac corruptibili car¬
ne recte a sapientibꝰ morsuocitatur qua roe
finis ipsiꝰ uite mortis uocabło censetur. dum
plus de morte lib̾at. quã mortẽ morientibꝰ

Expanded text:
nabiles motus, qui bestiali vitae naturaliter, humanae vero passibiliter insunt, hominem cecidisse nullus sapientum ambigit, et ex his iterum in mortem corporis et solucarente; infimum autem omnium corpus corruptibile, quoniam ad nihilum redire nulla natura sinitur, et ubi ruinae suae finem posuit, inde iterum redire inchoavit. Finis autem ruinae solutio corporis est. Ex solutione itaque corporis reditus naturae proficiscitur; ac per hoc plus utilitatis humanae naturae contulit mors carnis, quam vindictae, quamvis poena peccati fuisse aestimata sit; in tantum, ut carnis solutio, quae mortis nomine solet appellari, rationabilius mors mortis dicatur, quam mors carnis. Si enim humana vita in hac corruptibili carne recte a sapientibus mors vocitatur, qua ratione finis ipsius vitae mortis vocabulo censeretur, dum plus de morte liberat, quam mortem morientibus
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ subsistere aristotiles cũ suis sectato¬
rib approbat. ł de causis. atq ꝑsonis spe¬
cialibꝰ. qđ longe anatura rerũ distat. Nã cũ ret¬
horica de cõmunibꝰ locis que ad nat᷑am rerũ ꝑ¬
tinẽt. tractare nitit᷑. ñ suas. s dialectice arripit

Expanded text:
sistere Aristoteles cum suis sectatoribus approbat, vel de causis atque personis specialibus, quod longe a natura rerum distat. Nam dum Rhetorica de communibus locis, qui ad naturam rerum pertinent, tractare nititur, non suas, sed Dialecticae arripit
Abbreviated transcription (Latin):
zaĩus. ⁊ds. ab sorpto auita mortali. ⁊ fluenti.
Q sententiã marimꝰ explanãs. ut in ꝗͥt absor¬
a corruptione. a
carne uͦ aĩa t̾rena. oꝑationibꝰ suis facta . ab
aĩa aũ ꝑ consũmatã ignorantiã cognitio
di. ut neq si d̾s ẽ cognosceret. sic omnino
tẽꝑe resurrecti õis. scd̾m bñ futurã ꝯũsionẽ¬

Expanded text:
fluenti. Quam sententiam Maximus explanans: Ut enim, inquit, absora corruptione, a carne vero anima terrena operationibus suis facta, ab anima autem per consummatam ignorantiam cognitio Dei, ut neque, si Deus est, cognosceret: sic omnino tempore resurrectionis secundum bene futuram con
Abbreviated transcription (Latin):
uunt. Non alit de geometͥa sentiẽđu. ꝗͥ eade
rõe apͥncipio sui qͦd gͥci semion latini signũ
uocãt ĩcipiẽs ꝑ plana solidaq scemata suꝑfi¬
cies et latã. angulos ꝗꝗ cõponẽs. longitudiniᷤ
⁊ latitud. ꝓfunditatis etiã spacia ꝑfie̾.qͥbꝰ oibꝰ
phonias siuie simplices. siue cõpositas moue¬
tur. qs denuoresoluens tonũ sui uidł pͥncipiũ
repetit. qmͣ in ipso tota ui ⁊ potestate subsistit
Sic astrologia cuiꝰ maxima uisẽ motꝰ side¬
rũ ꝑ loca et tẽꝑa ꝯsierare ab athomo cursũ
suũ incipͣ. inq ipsũ resolutis tẽpoꝵ spaciis su¬
um recursũ t̾minat. Hidesne itaq quomͦ p̃¬
dicte rationalis animi ꝯceptiões. pͥncipia
sua repetunt. ĩ quibꝰ finẽ motꝰ sui ꝯstituuN.
Pncipiũ quippe.et finiᷤᷤ. ĩ hiᷤᷤ om̃ibꝰ ut pͣdictũ

Expanded text:
vantur. Non aliter in Geometria sentiendum, quae eadem ratione a principio sui, quod Graeci σημεῖον, Latini signum vocant, incipiens, per plana solidaque schemata, superficies, et latera, angulos quoque componens, longitudinis et latitudinis, profunditatis etiam spatia perficit. phonias, sive simplices, sive compositas, movetur, quas denuo resolvens, tonum sui, videlicet principium, repetit, quonicujus maxima vis est, motus siderum per loca et tempora considerare, ab atomo cursum suum incipere, inque ipsum resolutis temporum spatiis suum recursum terminare. Videsne itaque, quomodo praedictae rationabilis animi conceptiones principia sua repetunt, in quibus finem motus sui constituunt? Principium quippe et finis in his omnibus, ut praedictum
Abbreviated transcription (Latin):
nata rerũ sũpta. quã ex humanis inuentiõibꝰ
excogitata. humaniᷤᷤ siqͥde argumͣtationibꝰ. ⁊
bñ scribendi.⁊ bñ dicẽdi arset facta. et reꝑta ẽ
D.Cur itaq ĩ num̾o libaliũ disciplinarũ com¬
tiũ quȩ ẽ dialectica semꝑ adherẽt. St̃ enĩ ueluti
q̃da ipsiꝰ brachia. riuuliue ex ea manantes. uł
certe ĩstrum̃ta. qbꝰ suas ĩtelligibiles ĩuentioẽs
humanis usibꝰ manifestat . D. uełi auctoritate

Expanded text:
natura rerum sumpta, quam ex humanis inventionibus excogitata. Humanis siquidem argumentationibus et bene scribendi et bene dicendi ars et facta et reperta est. DISC. Cur itaque in numero liberalium disciplinarum come est Dialectica, semper adhaereant. Sunt enim veluti quaedam ipsius brachia rivulive ex ea manantes, vel certe instrumenta, quibus suas intelligibiles inventiones humanis usibus manifestat. DISC Huic re
Abbreviated transcription (Latin):
tũq corꝑeis usibꝰ aptũ ꝓtulit. cur nͣ ab ipso so¬
lo uitȩ ligno ds hoe̾m expulitriin aliqͣ parte
ꝑadisi eum sepsit. ne lignũ illud poss attinge¬
re.Si enĩ nulla alia causa felicit̃. et ȩt̾nalit᷑
uiuendi ĩꝑadiso fuit: pt̾ esũ ligni uite. qͥ soli

Expanded text:
tumque corporeis usibus aptum protulerit, cur non ab ipso solo vitae ligno Deus hominem expulerit, et in aliqua parte paradisi eum sepserit, ne lignum illud posset attingere? Si enim nulla alia causa feliciter et aeternaliter vivendi in paradiso fuerit praeter esum ligni vitae, qui soli
Abbreviated transcription (Latin):
sonat ab alt̾o. de tͣnsitu uͦ. id tnsmutatione
ualde dissimił sententia ẽ. uariũq fere in
õibꝰ dogma. Multi enĩ dissolutionẽ solum
corꝑiᷤᷤ inelem̃ta. deq eius reditu resurrectiõiᷤ
mom̾̃to ĩ suũ ꝓpͥũ statũ disputãt. nec plus as¬
cendẽ uidetur: qm in qͣlitatẽ corpoꝵ. pꝰ resur

Expanded text:
sonat ab altero. De transitu vero, id est transmutatione valde dissimilis sententia est, variumque fere in omnibus dogma. Multi enim de solutione solummodo corporis in elementa, deque ejus reditu resurrectionis momento in suum proprium statum disputant, et neque plus ascendere videntur, quoniam in qualitate corpo
Abbreviated transcription (Latin):
i in sub̾ȩ int̾itũ estimanda ẽ.s in pͥstinũ sta¬
tu. quẽ p̃uaricando ꝑdidit mirabił. atq in¬
effabilis reu̾sio. Si enim om̃e qđ pure ĩtelli¬
git. efficitur unũ cũ eo qđ intelligit᷑ qͥd mi¬
rũ si nr̃a natura qnͣ đm facie ad faciem ꝯtẽ¬
plat᷑a sit. ĩ his qͥ digni sunt. qnͣtũ ei dat᷑ con¬
tẽplari in nubib theoriȩ ascensura unũ
cũ ipso. et ĩipso fieri possit . oͣ. N onne sanctꝰ¬

Expanded text:
iae interitus aestimanda est, sed in pristinum statum, quem praevaricando perdiderat, mirabilis atque ineffabilis reversio. Si enim omne, quod pure intelligit, efficitur unum cum eo, quod intelligitur, quid mirum, si nostra natura, quando Deum facie ad faciem contemplatura sit, in his, qui digni sunt, quantum ei datur contemplari, in nubibus theoriae ascensura, unum cum ipso et in ipso fieri possit? Nec hoc dic
Abbreviated transcription (Latin):
reũsꝯ ẽ głam do de sua mundatione referẽs
ac ueluti alienigena de longin qͥtate dissi¬
militu dinis rediens lib̾atori. et purgatori suo
adheserat. Cet̾i aut̃. uiiii. ñ iã reꝑti sunt. qͥa to¬
ta humana nat᷑a in sołu itellectũ refunditur¬

Expanded text:
est, gloriam Deo de sua mundatione referens, ac veluti alienigena de longinquitate dissimilitudinis rediens, liberatori et purgatori suo adhaeserat. Ceteri autem novem non jam reperti sunt. Tota siquidem humana natura in solum intellectum refund