comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduemiens ꝓdidisci. Non dum de
mea sentencia dico: inpudencie
pͥmũ respondebo tue. Hunc gͣ fu¬
nesta rei p. pestis. Hunc tu cuiez
ferro et armis et ex̾citus terrore et
consulũ scele et audacissimorum
hõĩu minis. seruorũ dilectu. ob¬
sessio ne templorũ. occupacione fo¬
ri. oppressione curie. domo et
prĩa ne cũ imꝓbis bom ferro di¬
micarent cedere curasti. quẽ a
senatu quẽ a bonis oĩbus. quem
a cũcta ytalia desideratum arces
causa confiteris. At em̃ in sena¬
tũ uenire in capitoliũ turbulẽto
illo die nõ debiusti. Ego uo neq ue¬
i et domo me tenui qmͣ du tur¬
bulentũ tempus fuit. cũ ẜuos
tuos a te iam pridem ad bonorũ
cedem ꝑ atos cum illa tua con¬
scelatorũ ac ꝑditorum manu at¬
matos in capitoli cecum uenis¬
sse constabat. Qd̾ cum inͥ nũci¬
aretur scio me donni mansisse. et
tos ꝑtim amissis gladiis ꝑcmi
ereptis diffugissẽ: uem nõ solũ
sine ullis copiis ac manu. berũ

Expanded text:
adveniens prodidisti? nondum de adveniens prodidisti? nondum de mea sententia dico: impudentiae primum respondebo tuae. hunc igitur, funesta rei publicae pestis, hunc tu civem ferro et armis et exercitus terrore et consulum scelere et audacissimorum hominum minis, servorum dilectu, obsessione templorum, occupatione fori, oppressione curiae domo et patria, ne cum improbis boni ferro dimicarent, cedere coegisti, quem a senatu, quem a bonis omnibus, quem a cuncta Italia desideratum, arcesublicae causa confiteris? at enim in senatum venire in Capitolium turbulento illo die non debuisti. ego vero neque veni et domo me tenui quam diu turbulentum tempus fuit, cum servos tuos, a te iam pridem ad bonorum caedem paratos, cum illa tua consceleratorum ac perditorum manu armatos in Capitolium tecum venisse constabat; quod cum mihi nuntiaretur, scito me domi mansisse et tos partim amissis gladiis, partim ereptis diffugisse, veni non solum sine ullis copiis ac manu, verum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cdarius qm̃ ꝙ eosde et religiom¬
bus deorũ ĩmortaliu et sũme rei
.p. p̾esse uoluerũt. ut amplissimi
et clarissimi ciues rem .p. bene
gerendo religiones religionibus
sapienter interp̃tando rem p. cõ¬
cõuixermmi michi esse iratos: et ali¬
os de sũma religione hoc tempore
sensuros ac me absente senserint ar¬
bitrare. fuisti inquit tu apud põti¬
fices superiores. S ecia qm̃ te ad
ppłm conculisci. sis interior ncce
est. Ita ne u ͦ qd̾ in impita multi¬
tudine ẽ uiciosissimũ. uarietas et
in constanaa et crebra tãqͣ tem¬
pestatum sic sentenciarum cõmu¬
tacio. hoc tũ ad hos tnͣsferas qͦs
ab inconscancia grauitas. alibidio¬
sa sentencia certũ et definitũ ius
religionũ: uetustas exemplorum
auctoritas litterarum monumẽto¬
rũq dec̾ret: Tũ ne es ille inquit
quo senatus car̾e̾ nõ potuit: ques
bom luxerũt. quem res .p. desid̾auit.
quo rescituto senatus auctoritate
restitutam putabamus. quã p̾mã

Expanded text:
praeclarius quam quod eosdem et religionibus deorum immortalium et summae rei publicae praeesse voluerunt, ut amplissimi et clarissimi cives rem publicam bene gerendo religiones, religiones sapienter interpretando rem pconiunxerim mihi esse iratos, et aliud de summa religione hoc tempore sensuros ac me absente senserint arbitrere? fuisti, inquit, tum apud pontifices superior, sed iam, quoniam te ad populum contulisti, sis inferior necesse est. itane vero? quod in imperita multitudine est vitiosissimum, varietas et inconstantia et crebra tamquam tempestatum sic sententiarum commutatio, hoc tu ad hos transferas, quos ab inconstantia gravitas, a libidinosa sententia certum et definitum ius religionum, vetustas exemplorum, auctoritas litterarum monumentorumque deterret? tune es ille, inquit, quo senatus carere non potuit, quem boni luxerunt, quem res publica desideravit, quo restituto senatus auctoritatem restitutam putabamus quam primum
Abbreviated transcription (Latin):
salute mea tulisse: Utra g̾ cau¬
sa popularis debet iuderi: in qͥ
omes honestates ciuitatis. oẽs
etates. oẽs ordines una consenci
ubi aderit gallius homo et frẽ
indignus uiro clarissimo atq
optimo consule et ordine equest
cuius ille ordinis nomẽ retmet

Expanded text:
ausa popularis debet videri: in qua omnes honestates civitatis, omnes aetates, omnes ordines una consentiuubi aderit Gellius, homo et fratre indignus, viro clarissimo atque optimo consule, et ordine equestri, cuius ille ordinis nomen retinet
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis. qd̾ me nõ ut crude¬
lem tyrãnũ s ut initilsimũ pa¬
rentem oĩu ciuiu studiis deli¬
deratũ. repetitũ. Arcessitũ u¬
dent. Aliid exortũ est. Obicit
mͥ nieus ile discessus. ciu egoc̾¬
mini responde sine mea maxĩa
laude non possum. Quid enim
pontifices debeo dicere peccati¬
me consciencia profugisse. Ad id
qd̾ michi crimine dabat᷑: Nõ
mõ pctm̃ non erat: s erat res
post natos homines pulcherriã
uidiciũ populi ꝑ tinuisse. Ad
id nec proposicũ ullũ fuit. Et
si fuisset duplicata gloria disces¬
sissem. Bonorũ michi p̾sidium
defuisle fallum est. Me mortem
timu ille turpe est. Dicenduz
g̾ est id qd̾ non dicerem insi co¬
actus. Nichil enim unqͣ de me
dixi sublacius ascisicende laudis
cause tocius qͣ erimins depollẽ¬
di. Dico g̾ et quã possũ maxĩa
uoce dico. Cũ ominũ ꝑditoru

Expanded text:
crudelitatis, quod me non ut crudecrudelitatis, quod me non ut crudelem tyrannum, sed ut mitissimum parentem omnium civium studiis desideratum, repetitum, arcessitum vident. aliud exortum est: obicitur mihi meus ille discessus: cui ego crimini respondere sine mea maxima laude non possum. quid enim, pontifices, debeo dicere? peccatine conscientia me profugisse? at id quod mihi crimini dabatur non modo peccatum non erat, sed erat res post natos homines pulcherrima. iudicium populi pertimuisse? at id nec propositum ullum fuit, et, si fuisset, duplicata gloria discessissem. bonorum mihi praesidium defuisse? falsum est. me mortem timuisse? turpe est. dicendum igitur est id, quod non dicerem nisi coactus, —nihil enim umquam de me dixi sublatius adsciscendae laudis causa potius quam criminis depellendi,—dico igitur, et quam possum maxima voce d
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ hoc rep̃hendis qd̾ sole me
dicas de me iplo gloriosius p̃di¬
care quis unqͣ audiuit cũ ego
de me nisi coactus ac necellario
dicerem.: Nam si cum furta. lar¬
giciones. libidmes obiciũt᷑: ego
responde soleo meis consiliis ꝑi¬
culis. laborib prĩa esse seruatã.
non tam sum ex istimãdus de ge¬
stis reb gloriari qmͣ de obiec¬
tis confiteri. l si michi ante
hoc durissima rei .p. tempora
nichil unqͣ aliud obiectũ est
nisi crudelitas ea unius tempo¬
ris. cũ a prĩa ꝑmciem depuli.
Quid me huic maledicto utrũ
nõ respondere. Au demisse re¬
sponderedecuit: Ego uo eciam
rei p. semꝑ interesle pucaui.
me illius pulcherrimi facti qd̾¬
ex quo ex auctoritate senatus
sensu bonorũ omniũ pro salu¬
te prĩe gessille. splendorem ur¬
bis dignitatemq retinerẽ. Pre¬
sextim cũ michi uni in hac re
ua iurato dice̾ fas fuillet. Ge¬
tinctũ est iam illud maledictũ

Expanded text:
et quoniam hoc reprehendis, quod solere me et quoniam hoc reprehendis, quod solere me dicas de me ipso gloriosius praedicare, quis umquam audivit cum ego de me nisi coactus ac necessario dicerem? nam si, cum mihi furta largitiones libidines obiciuntur, ego respondere soleo meis consiliis periculis laboribus patriam esse servatam, non tam sum existimandus de gestis rebus gloriari quam de obiectis confiteri. sed si mihi ante haec durissima rei publicae tempora nihil umquam aliud obiectum est nisi crudelitas eius unius temporis, cum a patria perniciem depuli, quid? me huic maledicto utrum non respondere an demisse respondere decuit? ego vero etiam rei publicae semper interesse putavi me illius pulcherrimi facti, quod ex auctoritate senatus consensu bonorum omnium pro salute patriae gessissem, splendorem verbis dignitatemque retinere, praesertim cum mihi uni in hac re vam iurato dicere fas fuisset. exstinctum est iam illud maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
re .p. putabat᷑ fuisse segnior ge¬
sta: multis senatus consultis nõ
mͦ defendit s ecia ornauit. Michi
auc te interfecto cũ consulibus
aut te uiuo et tecũ et cũ illis: ar¬
mis decertando fuit. Erant eo
tempore multa ecia alia metu¬
enda. Ad seruos medius fidius res
ꝑuenisset. Tantũ hoĩes impios
ex uetere illa cõuracione ĩiustũ
ne fariis mẽtibus bonorũ odium¬
ne tenebat. Hic tu me ecia glo¬
riari uetas: Negas esse ferenda
que soleã de me p̾dicare et homo
facetus inducis ecia lermonem
urbanũ ac uenustũ me dicere.
lolere esse me iouẽ eũdemqz di¬
ctitare mineruaz else lororẽ meã.
Non tam in lolens lum qd iouem
me dico quã eruditus: qd̾ inmer¬
uam lororem iouis ex iltimo. D
tñ ego michi sororem u̾ginẽ asci¬
sco. tu sororẽ tua uirginẽ esse
non sisci. S uide ne tu te soleas
iouez dice̾. qd̾ tu ire candẽ soro¬
rem et uxorem appellare possis.

Expanded text:
re publica putabatur fuisse segnior, gere publica putabatur fuisse segnior, gesta multis senatus consultis non modo defendit, sed etiam ornavit: mihi aut te interfecto cum consulibus, aut te vivo et tecum et cum illis armis decertandum fuit. erant eo tempore multa etiam alia metuenda. ad servos medius fidius res publica venisset; tantum homines impios ex vetere illa coniuratione inustum nefariis mentibus bonorum odium tenebat. hic tu me etiam gloriari vetas; negas esse ferenda quae soleam de me praedicare, et homo facetus inducis etiam sermonem urbanum ac venustum, me dicere solere esse me Iovem, eundemque dictitare Minervam esse sororem meam. non tam insolens sum, quod Iovem esse me dico, quam ineruditus, quod Minervam sororem Iovis esse existimo; sed tamen ego mihi sororem virginem adscisco, tu sororem tuam virginem esse non sisti. sed vide ne tu te soleas Iovem dicere, quod tu iure eandem sororem et uxorem appellare possis.
Abbreviated transcription (Latin):
ges. qua naciones extere. quam
gences ultime ꝑtimescũt. Mul¬
titudinez hõiu ex serius conduc¬
tis. ex facmorolis. ex egentibus
congregatam. Illa fuit pulcri¬
tudo populi .R. illa forma quas
in campo uidisti: tũ cũ ecia tibi
contra lenatus toeuisqz ytalie au¬
ctoritate et scudiũ dicendi pote¬
stas fuit. Ille populus est dñs re¬
gũ. nictor atq imꝑator oĩu gẽ¬
ciu. quẽ illo clarissimo die seele¬
rate uidisti. Tum cũ omẽs prin¬
cipes ciuitatis. omẽs ordinũ acq
etatũ oĩu suffragiu. se non de
ciui l de ciuitatis salute ferre
censebant. Cũ demq hoĩes in
campũ nõ tabins s mumcipiis
clusis uenerũt. Hoc ego populo
si tũ cõsules aut fuissent in re .p.
aut oĩno non fuissent: nullo la¬
bore cuo p̾cepisci furori atq im¬
pio sceleri restitisse. S publicã
quo michi .p. scipionis fortillumm
p. mucius consul qui in gerenda

Expanded text:
ges, quam nationes exterae, quam ges, quam nationes exterae, quam gentes ultimae pertimescant, multitudinem hominum ex servis, ex conductis, ex facinerosis, ex egentibus congregatam! illa fuit pulchritudo populi Romani, illa forma quam in campo vidisti tum cum etiam tibi contra senatus totiusque Italiae auctoritatem et studium dicendi potestas fuit. ille populus est dominus regum, victor atque imperator omnium gentium, quem illo clarissimo die, scelerate, vidisti tum cum omnes principes civitatis, omnes homines ordinum atque aetatum omnium suffragium se non de civis sed de civitatis salute ferre censebant, cum denique homines in campum non tabernis sed municipiis clausis venerant. hoc ego populo, si tum consules aut fuissent in re publica aut omnino non fuissent, nullo labore tuo praecipiti furori atque impio sceleri restitissem. sed publicamquo mihi P. Scipionis, fortissimiP. Mucius consul, qui in gerenda
Abbreviated transcription (Latin):
dia e cuutate eiecisset. Idemq po
tus. le collegillet temeritatez atq
imuiria sua rescitucione mea te¬
prehendisset. Tamen ꝓfecto neõ
cam ellet amcus qui michi tale
ppłi iudiciu non dignitati poci¬
usqͣz de decori putaret elle opor¬
tere. Nũe no tum me in iudiciũ
populi nemo oĩu uocarit: cõdẽ¬
nari non potuerim qui accusa¬
tus non sim: denqs ne pulsus qͥ¬
dem ita sim ut si contenderez su¬
pare non possem. contraq .a. pͦ
tus. ornatus: quid est. quare qͥsq
michi seip̃a populari rõne an¬
teponat. An tu populũ R. esse il¬
lum putas qui conltat ex his qui
mercede conducũt᷑:. qui inpellũ¬
tur ut uim afferant magiltrati¬
bus. ut obsideant senatu. optẽt
cotidie cedem. incendia rapinas.
Quẽ tu tñ populũ in hiis tab̾nis
clausis frequẽtare nõ poteras. cui
ppło duces lentidios. lollios. pla¬
guleios. sergios p̃feceras. O spẽ
dignitatemq populi Re quã re¬

Expanded text:
dia, e civitate eiecisset idemque podia, e civitate eiecisset idemque potus se conlegisset, temeritatem atque iniuriam suam restitutione mea reprehendisset, tamen profecto nemo tam esset amens qui mihi tale populi iudicium non dignitati potius quam dedecori putaret esse oportere. nunc vero cum me in iudicium populi nemo omnium vocarit, condemnari non potuerim qui accusatus non sim, denique ne pulsus quidem ita sim ut, si contenderem, superare non possem, contraque a poputus, ornatus, quid est qua re quisquam mihi se ipsa populari ratione anteponat? an tu populum Romanum esse illum putas qui constat ex iis qui mercede conducuntur, qui impelluntur ut vim adferant magistratibus, ut obsideant senatum, optent cotidie caedem, incendia, rapinas? quem tu tamen populum nisi tabernis clausis frequentare non poteras, cui populo duces Lentidios, Lollios, Plaguleios, Sergios praefeceras. O speciem dignitatemque populi Romani, quam re
Abbreviated transcription (Latin):
uiolatu. Michi sine ullo uidicio
populi ꝓfecto cũ amplissimis oĩ¬
u iudiciis reltituto. maledicti lo¬
cum aue crumnis optinebit: fortis
et constans in optima rõne ciuis
p. popilius semꝑ fuit. tamẽ eius
in onmi uita nichil est ad laudez
in lustrius qmͣ calamitas ipsa. Os
enim iam meminisset cũ bene de re
p. meritũ: nͥ et ab imꝓbis expul¬
sus esset et ꝑ bonos rescitus. Que
metelli p̾clarũ imꝑiu in re milita¬
ri fuit egregia censura. oĩs uita
plena grauitis. tamen huc uiri lau¬
dem ad sempitetna memoria tem¬
poris calamitas ꝓpagauit. Quod
si et illis qui expulsi sunt inique
s tamen legib reducti mimicis. in¬
teriectis rogacionib tribunciis
non auctoritate senatus. non comi
non fuit. in me qui ꝓfectus sum in¬
teger: a fui simul cum re ꝑ. dica
alt̾o consule reducente. altero p̃¬
tore petente. Tuũ scelus. meum
ꝓbrũ putas esse oportere. Ac si me

Expanded text:
violatum, mihi sine ullo iudicio violatum, mihi sine ullo iudicio populi profecto, cum amplissimis omnium iudiciis restituto, maledicti locum aut criminis obtinebit? fortis et constans in optima ratione civis P. Popilius semper fuit; tamen eius in omni vita nihil est ad laudem inlustrius quam calamitas ipsa; quis enim iam meminisset eum bene de re publica meritum, nisi et ab improbis expulsus esset et per bonos restitutus? Q. Metelli praeclarum imperium in re militari fuit, egregia censura, omnis vita plena gravitatis; tamen huius viri laudem ad sempiternam memoriam temporis calamitas propagavit. quod si et illis, qui expulsi sunt inique, sed tamen legibus, reducti inimicis interfectis rogationibus tribuniciis, non auctoritate senatus, non comitnon fuit, in me, qui profectus sum integer, afui simul cum re publica, altero consule reducente, altero praetore patiente, tuum scelus meum probrum putas esse oportere? ac si me
Abbreviated transcription (Latin):
it ciuitatibꝰ his que M. cullium¬
tantũ me inimo ecia eiuem op¬
time de re p. meritũ recepillent.
et tu unus pescifer cuus eñ resti¬
tutũ negas esse ciue. quẽ electũ
uniu̾sus senatus non mͦ ciue̾ sed
ecia egregiũ ciues semꝑ putauit.
At uõ ut annales populi R et
monumẽta uetustatis locũt᷑. cen¬
sor ille qͥntiuis et .i. furius camil¬
lus et .I. seruilius ahala cũ eent
optime de re .p. meriti: tñ ꝓpli in¬
citati iracũdia subierũt. dampna¬
tiq comiciis centuriatil cũ in exi¬
liiz profugillent. rurlus ab codez
populo placato sunt in sua p̾sti¬
na dignitate rescituti. Qd̾ si is
damnatis non mͦ nõ inminuit ca¬
lamitas clarissimi noĩs gloriams
eciaz honeltauit. naz et si optabi¬
lius est cursũ uite conficere siue
dolore et sine muria: tñ ad ĩmorͣli¬
tatem glorie plus affert desideratũ
esse a suis ciuibꝰ. qͣz oĩno nũqͣ esse

Expanded text:
it civitatibus iis quae M. Tulliumit civitatibus iis quae M. Tullium—tantumne? immo etiam—civem optime de re publica meritum, recepissent. et tu unus pestifer civis eum restitutum negas esse civem quem eiectum universus senatus non modo civem, sed etiam egregium civem semper putavit? at vero, ut annales populi Romani et monumenta vetustatis loquuntur, Kaeso ille Quinctius et M. Furius Camillus et C. Servilius Ahala, cum essent optime de re publica meriti, tamen populi incitati vim iracundiamque subierunt, damnatique comitiis centuriatis cum in exsilium profugissent, rursus ab eodem populo placato sunt in suam pristinam dignitatem restituti. quod si his damnatis non modo non imminuit calamitas clarissimi nominis gloriam, sed etiam honestavit nam etsi optabilius est cursum vitae conficere sine dolore et sine iniuria, tamen ad immortalitatem gloriae plus adfert desideratum esse a suis civibus quam omnino numquam esse
Abbreviated transcription (Latin):
sertim que ne in ipsa quide rogaci¬
one p̃scripta est. Ac iide quid in¬
tersit inter illũ inquissimũ prĩs tui
casum: et hanc fortuna condicionẽ¬
q nrã. Patrem tuũ ciuẽ optimũ
carissimi uiri filiũ. qui li uiu̾et
qua leueritate fuit. tu ꝓfecto nõ
uiueres .I. philippus censor auũ¬
culũ suũ p̃terit in recitando sena¬
tu. Nichil eniͣ pot̾at dice̾ quare ra¬
ta non essent que erant acta mea
re p. in qua se illis ipsis temporib
censorem esse uoluisset. Me .l. cocta
homo censorius in lenatu iuratus
dixit. se si censor tum esset cũ ego ab¬
eram. meo loco senatorem recitatu¬
rum fuisse. Qui in meũ locũ iudi¬
cem subdidit quis meorũ aucorũ
te scamẽtũ discellu meo fecit. qui
michi non idem tribuerit. Ꝙ et
si adessem. quis me nõ modo cuus
s socuil reaꝑe contra tuaz legez
et iuuare dubitauit: Deniq uni¬
u̾sus senatus multo anteqz est la¬
ta lex de me. grãs agendas censu¬

Expanded text:
sertim quae ne in ipsa quidem rogatisertim quae ne in ipsa quidem rogatione praescripta est? ac vide quid intersit inter illum iniquissimum patris tui casum et hanc fortunam condicionemque nostram. patrem tuum, civem optimum, clarissimi viri filium, qui si viveret, qua severitate fuit, tu profecto non viveres, L. Philippus censor avunculum suum praeteriit in recitando senatu. nihil enim poterat dicere qua re rata non essent quae erant acta in ea re publica, in qua se illis ipsis temporibus censorem esse voluisset: me L. Cotta, homo censorius, in senatu iuratus dixit se, si censor tum esset cum ego aberam, meo loco senatorem recitaturum fuisse. quis in meum locum iudicem subdidit? quis meorum amicorum testamentum discessu meo fecit qui mihi non idem tribuerit quod et si adessem? quis me non modo civis, sed socius recipere contra tuam legem et iuvare dubitavit? denique universus senatus, multo ante quam est lata lex de me, gratias agendas censu
Abbreviated transcription (Latin):
de metello tulit. Hoĩẽs sediciosissĩ
de optimis ac fortissimis enuibus.
non ut esset interdictu qd̾ ferri nõ
poterat tulerũt: s ut interdice̾t᷑.
Ubi caiusti ne meo me loco cẽsor
in senatũ leget. qd de oĩb ecia
quibꝯda dãnatis interdictu est
Scriptũ est in legibus. quere hec
ex doelio scriptore legu tuarũ. iii¬
be adesse. latitat oĩno. s si reqͥri
usseris muement hominez apꝰ
bororem tua occultantes se: capi¬
te demisso. S si prẽs tuũ ciuẽ medi¬
us fidiuis egregiũ dissimilemq ur̃ĩ
nemo umqͣ samis exulem appei¬
lauit : qui cũ de co Tr . pł. ꝓmulgͥs
let ad esle propter imiquitatẽ illius
cinnam temporis noluit. atq im¬
ꝑiũ est abrogatum. Si in illo poe¬
poena legitima curpitudine nõ hũit
propt̾ uini temporum: in me cui di¬
es dicta umos est: qui reus non fui
qui nũq sum a tribuno pł. citat.
dãnati poena esse potuit. Ea pre¬

Expanded text:
de Metello tulit, homines seditiosissimi de Metello tulit, homines seditiosissimi de optimis ac fortissimis civibus: non ut esset interdictum, quod ferri non poterat, tulerunt, sed ut interdiceretur. Vbi cavisti ne meo me loco censor in senatum legeret? quod de omnibus, etiam quibus damnatis interdictum est, scriptum est in legibus. quaere haec ex Clodio, scriptore legum tuarum, iube adesse; latitat omnino, sed, si requiri iusseris, invenient hominem apud sororem tuam occultantem se capite demisso. sed si patrem tuum, civem medius fidius egregium dissimilemque vestri, nemo umquam sanus exsulem appelet, adesse propter iniquitatem illius Cinnani temporis noluit, eique imperium est abrogatum —si in illo poena legitima turpitudinem non habuit propter vim temporum, in me, cui dies dicta numquam est, qui reus non fui, qui numquam sum a tribuno plebis citatus, damnati poena esse potuit, ea prae
Abbreviated transcription (Latin):
est maxima labefactare possit. At
tu eciam ereptor ciuitatis. legem
de inuiriis publicis tulisti: anagni¬
no nescio cui me nulla ꝑ grãm q
tibi ob eam legem statua in meis
edibus posuit. ut locus ipse ĩ tan¬
ta tua iniuria legem et scripcionez
statue refelleret. que res mumapi¬
bus anagninis multo maiori do¬
lore fuit quã que idem ille gladia¬
tor scelera anagnie fecerat᷑. Quid
si ne scriptu quidem unqͣ est in
dignitate cohonestes auctorẽ am¬
plexeris: S tñ si nichil de me tu¬
usti quominus eslem non modo in
ciuiu nũo. s ecia in eo loco in
quo me honores populi R collo¬
carũt. tamen ne eu tua uoce uio¬
iabis quẽ post nefariuuĩ scelus con¬
sulũ suꝑioꝵ. tot uides iudiciis sc¬
natul populi .R ytalie tocius hxo¬
nestatu: quẽ ne tũc quide cum
aberam negate poteras esse tua
lege senatorem. Ubi em̃ tuleras
ut mͥ aqua et ignis interdice̾t. qd̾
graccus de p. popilio saturmnus

Expanded text:
s in rebus est maxima, labefactare possit. at s in rebus est maxima, labefactare possit. at tu etiam, ereptor civitatis, legem de iniuriis publicis tulisti Anagnino nescio cui Menullae pergratam, qui tibi ob eam legem statuam in meis aedibus posuit, ut locus ipse in tanta tua iniuria legem et inscriptionem statuae refelleret; quae res municipibus Anagninis multo maiori dolori fuit quam quae idem ille gladiator scelera Anagniae fecerat. quid? si ne scriptum quidem umquam est in dignitate cohonestes, auctorem amplexeris—sed tamen, si nihil de me tulisti quo minus essem non modo in civium numero, sed etiam in eo loco in quo me honores populi Romani conlocarunt, tamenne eum tua voce violabis quem post nefarium scelus consulum superiorum tot vides iudiciis senatus, populi Romani, Italiae totius honestatum, quem ne tunc quidem cum aberam negare poteras esse tua lege senatorem? ubi enim tuleras ut mihi aqua et igni interdiceretur? quod C. Gracchus de P. Popilio, Saturninus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ simul hac ciuitate. Consula¬
ti homini .p. clodius euersa re .p.
ciuitatem adimere potuit cõcilio
ad uocato conductis oꝑis nõ solũ
egenciũ s ecia ẜuorum fidulio
principe qui le illo die cõfirmat
rome non fuille. Quod si nõ fuit
quid te audacius qui eius nomẽ
incideris. quid desꝑacius. qui
ne emenciendo quidez potueris
auctorem adumbrare meliorem
din autem is pͥmus seuut quod
facile potuit propter in opiam
tecti in foro ꝑ noctalle. cur non
iuret le gadiuius fuisse cũ tu
te fuisse interamne ꝓbaueris.
Hoc tu gͥ homo populatis iure
munitam ciuitatem et libertatẽ
nrãz putal esse oportere ut si
tribuno pł. togante uelitis iu¬
beatis ne fiduli centũ se uelle
et iubere dixernit. possit unus
quisq nr̃m amit̾e eiitate. Tũ
gͥ maiores nr̃i populares nõ fue¬
rũt. qui de ciuitate et libertate
ea iura sanxerũt. que nec ius tẽ¬
porũ nec potencia magrãtuũ. n ͨ

Expanded text:
cum simul hac civitate: consulacum simul hac civitate: consulari homini P. Clodius eversa re publica civitatem adimere potuit concilio advocato, conductis operis non solum egentium, sed etiam servorum, Fidulio principe, qui se illo die confirmat Romae non fuisse? quod si non fuit, quid te audacius, qui eius nomen incideris? quid desperatius, qui ne ementiendo quidem potueris auctorem adumbrare meliorem? sin autem is primus scivit, quod facile potuit, qui propter inopiam tecti in foro pernoctasset, cur non iuret se Gadibus fuisse, cum tu te fuisse Interamnae probaveris? hoc tu igitur, homo popularis, iure munitam civitatem et libertatem nostram putas esse oportere, ut, si tribuno plebis rogante velitis ivbeatisne Fidulii centum se velle et iubere dixerint, possit unus quisque nostrum amittere civitatem? tum igitur maiores nostri populares non fuerunt, qui de civitate et libertate ea iura sanxerunt quae nec vis temporum nec potentia magistratuum nec
Abbreviated transcription (Latin):
referre posse uoluerũt. Ciuitatẽ
no nemo unꝙͣ ullo populi uissu
amittet inuitus qui ciuel. Re in
colomas lacinas proficiscebãt:
fieri non poterant latini merãt
anctores facti nomenq dederat
qui erãt rerũ capitaliũ ꝯdep̃nati
non prius hanc ciuitatem amit¬
tebant. quã erant in eam recepti
quo u̾tendi hoc est mutandi soli
caula uenerant. Id autẽ ut eẽt
facienduz non a democione ciui¬
catis s tecti. et aque et ignis in¬
terdictione faciebant. P. R. l. syl
la dictatore ferente. comiciis cẽ¬
turiatis. mumcipiis. ciuicatẽ ade¬
mit: Ademit eildem agros De
agris ratũ est. fuit emm populi
poteltas. De ciuitate ne tamdiu
quide ualuit. qm̃diu illa syllam
temporis arma ualuerũt. Hanc
u̾o uolaterrams cum ecia tũ es¬
sent in armis .L. sylla uictor re
p. recuꝑata comiciis centuriatis
ciuitatem eriꝑe non potuit. Hodi¬
eq uolaterram non iͦ ciues sed
ecia optimi ciues fruũt᷑ nobis¬

Expanded text:
referri posse voluerunt; civitatem referri posse voluerunt; civitatem vero nemo umquam ullo populi iussu amittet invitus. qui cives Romani in colonias Latinas proficiscebantur fieri non poterant Latini, nisi erant auctores facti nomenque dederant: qui erant rerum capitalium condemnati non prius hanc civitatem amittebant quam erant in eam recepti, quo vertendi, hoc est mutandi, soli causa venerant. id autem ut esset faciundum, non ademptione civitatis, sed tecti et aquae et ignis interdictione faciebant. populus Romanus L. Sulla dictatore ferente comitiis centuriatis municipiis civitatem ademit: ademit eisdem agros. de agris ratum est; fuit enim populi potestas; de civitate ne tam diu quidem valuit quam diu illa Sullani temporis arma valuerunt. an vero Volaterranis, cum etiam tum essent in armis, L. Sulla victor re publica reciperata comitiis centuriatis civitatem eripere non potuit, hodieque Volaterrani non modo cives, sed etiam optimi cives fruuntur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lauit. quis dixit: Potest gͣ dã¬
nati poena lustinere indempna¬
tus. Hoc tribumciũ est populare
qmqͣ ubi tu te popularem insi cũ
populo fecisti potes dices: S cũ
hoc iuris a maiorib ꝓditum sit
aut cuitatez poslit amictere. insi
se auctor factus sic qd̾ tu iple po¬
tiusti in tua causa discere. credo
enin qͣmqͣ in illa ad optacione le¬
gictime factũ est: nichil tamen te
se interrogatũ auctor ne essel ut
in te .p. fonte us iite necilqz po¬
tostatem hẽret ut in filio. Que¬
ro si aut negasses. aut taciis¬
ses. si tñ id .xxxx. curie iussissẽt
numidiul sum elset ratũ. Certe
non. Quid ita. Quia uis a ma¬
ioribꝰ nris qui non ficte et fal¬
laciter populares s u̾e et sapi¬
enter fuerũt ita coparatũ est.
Ut cuus R libertatem nemo
possit inuitus amittere. quin
eciam si decem uiri sacramẽtũ
in libertatem miustũ iudicassẽt
tamen quocienscũq uellet quis
hoc in genere sororem iudicatas

Expanded text:
lavit? quis diem dixit? potest igitur damlavit? quis diem dixit? potest igitur damnati poenam sustinere indemnatus? est hoc tribunicium, est populare? quamquam ubi tu te popularem, nisi cum pro populo fecisti, potes dicere? sed, cum hoc iuris a maioribus proditum sit, aut civitatem possit amittere, nisi ipse auctor factus sit, quod tu ipse potuisti in tua causa discere credo enim, quamquam in illa adoptatione legitime factum est nihil, tamen te esse interrogatum auctorne esses, ut in te P. Fonteius vitae necisque potestatem haberet, ut in filio, quaero, si aut negasses aut tacuisses, si tamen id xxx curiae iussissent, num id iussum esset ratum? certe non. quid ita? quia ius a maioribus nostris, qui non ficte et fallaciter populares sed vere et sapienter fuerunt, ita comparatum est ut civis Romanus libertatem nemo possit invitus amittere. quin etiam si decemviri sacramentum in libertatem iniustum iudicassent, tamen, quotienscumque vellet quis, hoc in genere solo rem iudicatam
Abbreviated transcription (Latin):
lerata illa uis nõ mͦ non ꝓpulsanda.
s ecia emendanda fuisse uideatur.
Quare illa calamitas si ita ẽ appel¬
landa. ex ussit hoc genus totũ male¬
dicti ne quisꝙͣ iam̃ audeat rep̾hen¬
dere consulatum meũ. tot tantis
tam ornacis iudiciis testimoniis au¬
ctoritatib cõꝓbatũ. quo in isto ma
ledicto probrũ non mͦ michi nullus
obiectans s ecia laudem inlustrãs
meaz. Quid te aut fleri. aut fingi
demencis potelt. Uno enim male¬
dicto bis a me prĩam cõseruataz eẽ
concedis. seniel cũ id feci qd̾ omnes
negent ĩmortalitati si fieri potest mã¬
dandũ. tu supplicio pumendum pu¬
tasci. Iterũ cum tuũ multorũq p̃t̾
te inflãmatũ in bonos oĩs impetum
meo corpore excepi. ne eam ciuita¬
tem quã seruassem meruns̃. arma¬
tus in discrimẽ adducerẽ. Esto non
fuit in me poena ulla peccati at
fuit iudicii. Cuuis: Qui me unqͣ
ulla lege int̾rogauit. quis postu¬

Expanded text:
lerata illa vis non modo non propulsanda, lerata illa vis non modo non propulsanda, sed etiam excitanda fuisse videatur. qua re illa calamitas, si ita est appellanda, exussit hoc genus totum maledicti, ne quisquam iam audeat reprehendere consulatum meum tot tantis tam ornatis iudiciis, testimoniis, auctoritatibus comprobatum. quod si in isto tuo maledicto probrum non modo mihi nullum obiectas, sed etiam laudem inlustras meam, quid te aut fieri aut fingi dementius potest? Vno enim maledicto bis a me patriam servatam esse concedis: semel, cum id feci quod omnes non negant immortalitati, si fieri potest, mandandum, tu supplicio puniendum putasti, iterum, cum tuum multorumque praeter te inflammatum in bonos omnis impetum meo corpore excepi, ne eam civitatem quam servassem inermis armatus in discrimen adducerem. esto, non fuit in me poena ulla peccati; at fuit iudici. cuius? quis me umquam ulla lege interrogavit? quis postu
Abbreviated transcription (Latin):
me nõ mͦ de salute mea. s ecia de digͥ¬
tate decreuerũt. Nam quid ego illã
diuina atq ĩmortalia inumcipioꝵ
et colomarũ et tocuis ytalie decre¬
ta cõmemorem. quib tãq gͣdibus
michi uideor in celũ ascendisse. nõ
solum in patria reu̾tisse. Ille uero
dies qui fuit cũ te .p. lentule legez
sensitq qnͣtus et qnͣta dignitate es¬
sem. Constat enĩ nuillus unqͣ co-¬
mitus campũ marciũ tanta cele¬
britate tanto splendore oĩs generis
hoĩu. etatũ. ordinũ floruisse. O¬
regũ orbis demq trarũ de mei si
bi nominis mortalis meritis. unũ
iudiciũ unũq ꝯsensum. Aduẽtus
meus atq introitus in urbem qui
fuit: Utrũ me prĩa sic accepit ut
lucem salutemq redditam sibi ac
restitutam acciꝑe debuit. an ut
crudelem tyrãnũ qd̾ uos catiline
gregales de me dicere solebatis.
mitatum honelcauit. tante inichi
iocunditati fuit ut tua michi dsce¬

Expanded text:
me non modo de salute mea sed etiam de dignme non modo de salute mea sed etiam de dignitate decreverint. nam quid ego illa divina atque immortalia municipiorum et coloniarum et totius Italiae decreta commemorem, quibus tamquam gradibus mihi videor in caelum ascendisse, non solum in patriam revertisse? ille vero dies qui fuit cum te, P. Lentule, legem sensitque quantus et quanta dignitate esset! constat enim nullis umquam comitiis campum Martium tanta celebritate, tanto splendore omnis generis hominum aetatum ordinum floruisse. oregum, orbis denique terrarum de meis in omnis mortalis meritis unum iudicium unumque consensum: adventus meus atque introitus in urbem qui fuit? Vtrum me patria sic accepit ut lucem salutemque redditam sibi ac restitutam accipere debuit, an ut crudelem tyrannum, quod vos Catilinae gregales de me dicere solebatis? mitatum honestavit, tantae mihi iucunditati fuit ut tua mihi consce
Abbreviated transcription (Latin):
cantulũ ue consiliũ qd̾ non de me¬
is rebus gestis. ea que michi eeñt
optatissima et pulcherrima uidi¬
cant sũmũ est ppli R populorũ¬
q et genciu oĩum regũ consiliu
senatus decreuit ut om̃es qui rem
p. saluaz esse uellent. ad me unũ
defendenduz uenirent. ostendieq
nec stare potiusse rem p. si ego nõ
fuissem: nec futura esse ulla si
non redillem. Proximus est huie
dignitati ordo equelter. omẽs oĩus
publicorũ societates de meo cõsu.¬
lacu ac de meis rebo gestis amplis¬
sima atq ornatissima decreta fe¬
cerũt: scribe qui nobiscũ in racio¬
nibus monumẽtisq publicis uer¬
sant᷑. non obscutũ de meis in rẽ
p. beneficiis suũ uidiciũ decretũ¬
P esse uoluerũt. Hullũ est ĩ hac
urbe collegiũ nulli pagam aut
moncam qͣm̃ plebei quoq urbane
mores nri cõueticula et quasi ꝯcilia
queda esse uoluerũt. qui amplissi¬

Expanded text:
tantulumve consilium, quod non de metantulumve consilium, quod non de meis rebus gestis ea quae mihi essent optatissima et pulcherrima iudicarit? summum est populi Romani populorumque et gentium omnium ac regum consilium senatus: decrevit ut omnes qui rem publicam salvam esse vellent ad me unum defendendum venirent, ostenditque nec stare potuisse rem publicam si ego non fuissem, nec futuram esse ullam si non redissem. proximus est huic dignitati ordo equester: omnes omnium publicorum societates de meo consulatu ac de meis rebus gestis amplissima atque ornatissima decreta fecerunt. scribae, qui nobiscum in rationibus monumentisque publicis versantur, non obscurum de meis in rem publicam beneficiis suum iudicium decretumque esse voluerunt. nullum est in hac urbe conlegium, nulli pagani aut montani, quoniam plebei quoque urbanae maiores nostri conventicula et quasi concilia quaedam esse voluerunt, qui non amplissi
Abbreviated transcription (Latin):
quã de me culisci. Nam nõ est ita
latũ ut mĩchi roma ueniret. s
ut uenirem non enim uoluisti id
qd̾ licebat ferre ut licẽt s me ita
esse in re.p. magis ut arcessitus
Hunc tu ecia portentuosa pes¬
tis exulem apellare ausus es.
cũ cantis scelerib esses et factis
notatus ut omẽ locũ quo adisses
exilii simillimu rodderes. Quid
est enim exul ip̃m ꝑ se nomẽ ca¬
lamitatis non turpicudinis. qñ
gͦ est turpe: reuã cũ est poena
pcti. Opimone autem hominũ
ecia si est poena dãnati. Utrũ
g pctõ meo nomen lub eo an re
iudicata. pc̃to iam neq tu id di¬
cere audes quẽ isti latellites cui
felicem catilma nominãt. neq
quisqm eorum qui ei solebant
non mͦ iam nemo est tam imꝑi¬
tus quin ea que gelli in cõsulatu
pct̃a esse dicat. s nemo est tã mi¬
micus prĩe qui non meis consiliis
patria conseruata esse fateatur.
Quo enim ẽ in terris cõmune tm̃

Expanded text:
quam de me tulisti. nam non est ita quam de me tulisti. nam non est ita latum ut mihi Romam venire liceret, sed ut venirem; non enim voluisti id quod licebat ferre ut liceret, sed me ita esse in re publica magis ut arcessitus hunc tu etiam, portentosa pestis, exsulem appellare ausus es, cum tantis sceleribus esses et flagitiis notatus ut omnem locum quo adisses exsili simillimum redderes? quid est enim exsul? ipsum per se nomen calamitatis, non turpitudinis. quando igitur est turpe? re vera, cum est poena peccati, opinione autem hominum etiam, si est poena damnati. Vtrum igitur peccato meo nomen subeo an re iudicata? peccato? iam neque tu id dicere audes, quem isti satellites tui felicem Catilinam nominant, neque quisquam eorum qui solebant. non modo iam nemo est tam imperitus qui ea quae gessi in consulatu peccata esse dicat, sed nemo est tam inimicus patriae qui non meis consiliis patriam conservatam esse fateatur. quod enim est in terris commune tantum
Abbreviated transcription (Latin):
rent cotidie flagitaret. non se rẽ
improbare dicebant s lege istius
impediri ac hoc uerum. Nam ĩ¬
pediebant uerũ ea lege quã idem
iste de macedonia syriaq tulerat.
Hanc tu .p. lentule. neq pͥuatus.
neqz conlul legem else unꝙͣs puta¬
sci. Nam tribunis pl. referẽtib
sentencia de me dignatus consul
lepe dixilci. ex kl. Ianuariis quo¬
ad ꝑfecta res est de me retulisci le¬
gem ꝓmulgasci. tulilti quorũ tib
si esse illa lex nichil lice̾t. At ecias
Q. metellus collega tuus clanis¬
simus uir. quã legem esse hoiẽs
alienissima .p. clodio Iudicarẽt
piso et gabimus eam nulla eẽ.
frater pͥ. clodicũ de me ad senatũ
tecum una reculit iudicauit. S
uo isti qui clodi leges timuerũt
quẽadmodũ ceteras obseruarent.
Senatus quide ciuus est guilli-¬
mũ iudiciũ de iure legũ quociẽs¬
cũqz de me conlultul est. tociens
eam nullas esse iudicauit. Q d̾
idem tu lentule iudisci in ea lege

Expanded text:
rent cotidie flagitaret, non se rem rent cotidie flagitaret, non se rem improbare dicebant, sed lege istius impediri. erat hoc verum; nam impediebantur, verum ea lege quam idem iste de Macedonia Syriaque tulerat. hanc tu, P. Lentule, neque privatus neque consul legem esse umquam putasti. nam tribunis plebis referentibus sententiam de me designatus consul saepe dixisti; ex Kalendis Ianuariis, quoad perfecta res est, de me rettulisti, legem promulgasti, tulisti; quorum tibi, si esset illa lex, nihil liceret. at etiam Q. Metellus, conlega tuus, clarissimus vir, quam legem esse homines alienissimi a P. Clodio iudicarent, Piso et Gabinius, eam nullam esse frater P. Clodi, cum de me ad senatum tecum una rettulit, iudicavit. sed vero isti qui Clodi leges timuerunt, quem ad modum ceteras observarunt? senatus quidem, cuius est gravissimum iudicium de iure legum, quotienscumque de me consultus est, totiens eam nullam esse iudicavit. quod idem tu, Lentule, vidisti in ea lege
Abbreviated transcription (Latin):
smãz dixit. uosq pontifices qui me
urĩs sentenciis auctoritatibq de¬
fendistis. nõ uidistis illa esse nul¬
la atq esse pocius flãma tempo¬
ris int̾dictu sceleris uocem turo¬
ris s ꝓspexistis ne qua popularis
in nos aliquãdo iniudia redũdaret
si sine populi iudicio rescituti ui¬
derem᷑. eosdemq consilio . m.bi¬
buli fortissimi uiri senatus sm̃as
secutus est. ut uos de mea domo
statueretis. Non quo dubitarit
quin ab isto nichil legib nichil re¬
ligionibus nichil uire esset actum.
s ne quis oriretur aliquando in cãca
ubertate improborũ qui in meis
edibus aliqua religionẽ residere
diceret. Nam legem quida ista
nullam elle quocienscũqz de me
lenatul lentenaaz dixit. tociens
iudicauit. qm̃quide scripto illo
hanc tem pari illud simile piso ⁊
gabimus iudit hoĩes legũ iudici¬
orũq metuentes. cum frequẽtissi¬
mus senatus eos ut de me refer¬

Expanded text:
sententiam dixit, vosque, pontifices, qui me sententiam dixit, vosque, pontifices, qui me vestris sententiis auctoritatibusque defendistis, non vidistis, legem illam esse nullam, atque esse potius flammam temporis, interdictum sceleris, vocem furoris; sed prospexistis ne quae popularis in nos aliquando invidia redundaret, si sine populi iudicio restituti videremur. eodemque consilio M. Bibuli, fortissimi viri, senatus sententiam secutus est, ut vos de mea domo statueretis, non quo dubitaret quin ab isto nihil legibus, nihil religionibus, nihil iure esset actum, sed ne quis oreretur aliquando in tanta ubertate improborum qui in meis aedibus aliquam religionem residere diceret. nam legem quidem istam nullam esse, quotienscumque de me senatus sententiam dixit, totiens iudicavit. quoniam quidem scripto illo hanc rem par illud simile, Piso et Gabinius, vidit, homines legum iudiciorumque metuentes, cum frequentissimus senatus eos ut de me refer
Abbreviated transcription (Latin):
domũq cõiecerit uidistis. Ex quo
iudicare potestis qnͣta ius illa fu¬
crit oriens et congregata. cũ hec
Oh. pompeiũ terruerit iam distra¬
cta et extincta. Hec uidit in sentẽtia
dicenda Ral. ianuaris uir prudentis¬
gem de meo reditu ferendam non
censuit. Qui me consulusse rei ꝑ
gessisse tempestati annaciorem uob̾
tisse . ui. armis dissensione hoñ et
cedem institutam. nouoq dñatu pul¬
sam esse dixit. Nichil de meo ca¬
pite potuisse ferri. nichil esse inscpͥ¬
tum aut posse ualeri oiã contra le¬
ges morẽq maiorũ temere turbu¬
lente ꝑ uimi ꝑ furorem esse gesta.
Q si illa lex esset nec referre ad
senatus consules nec sentencia di¬
non oportere ut de me lex ferret
decerm ne illa que nulla esset. eẽ
lex iudicaret. Sentencia uerior.
giior. melior. utilior rei .p. nulla
esse potuit. Hoĩs enim scełe et fu¬
sterũ demouebat᷑. Neq hoc. Gñ.
pompeius qui ornatissimã de me

Expanded text:
domique continuerit, vidistis: ex quo domique continuerit, vidistis: ex quo iudicare potestis quanta vis illa fuerit oriens et congregata, cum haec Cn. Pompeium terruerit iam distracta et exstincta. haec vidit in sententia dicenda Kalendis Ianuariis vir prudentisgem de meo reditu ferendam non censuit; qui me consuluisse rei publicae, cessisse tempestati, amiciorem vobis tisse, vi, armis, dissensione hominum et caede instituta novoque dominatu pulsum esse dixit; nihil de meo capite potuisse ferri, nihil esse iure scriptum aut posse valere, omnia contra leges moremque maiorum temere, turbulente, per vim, per furorem esse gesta. quod si illa lex esset, nec referre ad senatum consulibus nec sententiam dim fieret, non oportere ut de me lex ferretur decerni, ne illa quae nulla esset esse lex iudicaretur. sententia verior, gravior, melior, utilior rei publicae nulla esse potuit; hominis enim scelere et fusterum demovebatur. neque hoc Cn. Pompeius, qui ornatissimam de me
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem: atq ut sciatis non hoĩb
istũ s u̾tutib hoscem semꝑ fussẽ.
me expullo catone amadato in eũ
ipm̃ se cõutit quo auctore. quo ad¬
uitore. in concionibus ea que gere¬
bat oiã queq gesserat se effecisse.
et facere dicebat. Gñ. pompeuis.
Quẽ oĩus iudicio longe principẽ
esse ciuitatis iidebat duicius fu¬
rori suo uena daturũ nõ arbi¬
trabatur qui ex eius custodia ꝑ
iisidias regis amici filius hostem
captiuũ subripuisset. et ea ĩiuri¬
a uirũ fortissimũ lacessisset: sꝑauit
isdem le copiis ccĩ illo posse ꝯflig̾e
quibꝰ cũ ego noluissem bonorũ ꝑi¬
culo dimicare. Et pͥmo quidei
adiutoribus consulib postea fre¬
git foedus gabimus: piso camẽ
in fide mãsĩt. Quas is tecũ cedes.
quas lapidaciones. quas fugas fe¬
cerit. quã facile ferro cotidiaisq
insidiis cum iam a firmissimo ro¬
bore copiarũ suarũ relictus esset.
On. Pompeiũ foro curiaq pͥuarit

Expanded text:
mitatem. atque ut sciatis non hominibus mitatem. atque ut sciatis non hominibus istum sed virtutibus hostem semper fuisse, me expulso, Catone amandato, in eum ipsum se convertit quo auctore, quo adiutore in contionibus ea quae gerebat omnia quaeque gesserat se et fecisse et facere dicebat: Cn. Pompeium, quem omnium iudicio longe principem esse civitatis videbat, diutius furori suo veniam daturum non arbitrabatur. qui ex eius custodia per insidias regis amici filium hostem captivum surripuisset, et ea iniuria virum fortissimum lacessisset, speravit isdem se copiis cum illo posse confligere quibuscum ego noluissem bonorum periculo dimicare, et primo quidem adiutoribus consulibus; postea fregit foedus Gabinius, Piso tamen in fide mansit. quas iste tum caedis, quas lapidationes, quas fugas fecerit, quam facile ferro cotidianisque insidiis, cum iam a firmissimo robore copiarum suarum relictus esset, Cn. Pompeium foro curiaque privarit
Abbreviated transcription (Latin):
Q R celerom mͥ sũma cũ dig¬
tate reditu. nec incelligeba fi¬
eri diucius posse ut mͥ nõ lice̾t
esse in ea re.p. quar ipse seruassez.
dios hostes ad ꝑspicuas mortem pro
salute ex̾citus miecisse. Ego pro sa¬
lute uniu̾se rei .p. dubitarem hoc
meliore condicione esse qmͣ decii. qd̾
illi ne auditores quidem sue glorie e¬
go eciar spactator mee laudis esse
potiussem. Itaq infractus furor tu¬
us manes faciebat impetus. Om¬
nem enim uim oĩi seclatorũ. acer¬
uitas mei casus exceꝑat: nõ erat in
tam nmam inuiria tantisq ruinis
noue crudelitati locus. cato fuerat
ꝓximꝰ. quid ageres non erat: ut
qui modus moribus fuerat idez eẽt
inuirie. quid posses ex trud̾e̾ ad cy¬
pria peciua. preda perierit. ali¬
a non deerit. Hanc mͦ a manda¬
tas esse. sic. H. cato miusus q̃si
ꝑbeneficiũ cyprũ religat᷑: eici¬
unt᷑ duo quos uidere improbi nõ
poterant. alter ꝑ honorem turpis¬
simũ. alter ꝑ honestissima cala¬

Expanded text:
 celerem mihi summa cum dignitate reditum, nec intellegebam fieri diutius posse ut mihi non liceret esse in ea re publica quam ipse servassem. dios hostis ad perspicuam mortem pro salute exercitus iniecisse: ego pro salute universae rei publicae dubitarem hoc meliore condicione esse quam Decii, quod illi ne auditores quidem suae gloriae, ego etiam spectator meae laudis esse potuissem? itaque infractus furor tuus inanis faciebat impetus; omnem enim vim omnium sceleratorum acerbitas mei casus exceperat; non erat in tam immani iniuria tantisque ruinis novae crudelitati locus. Cato fuerat proximus. quid ageres? non erat ut, qui modus amoribus fuerat, idem esset iniuriae. quid posses? extrudere ad Cypriam pecuniam? praeda perierit. Alia non deerit; hinc modo amandandus est. sic M. Cato invisus quasi per beneficium Cyprum relegatur. eiciuntur duo, quos videre improbi non poterant, alter per honorem turpissimum, alter per honestissimam cala
Abbreviated transcription (Latin):
deditus. nichil uidi magis qui cũ
eius adolescencia in amplissimis
honorib sũmi uiri .l. philippi
uitrici florere potuisset: usq eo
non fuit popularis ut bona solus
comesset. Deinde ex impuro ado¬
lesçente et peculante poscea quã
rem paterna ab idiotarũ diuiciis
ad philo sop horũ regula ꝑduxit.

Expanded text:
di magis; qui, cum eius adulescentia in amplissimis honoribus summi viri, L. Philippi vitrici, florere potuisset, usque eo non fuit popularis ut bona solus comesset; deinde ex impuro adulescente et petulante, postea quam rem paternam ab idiotarum divitiis ad philosoph
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis quos id circo non apel¬
lo hoc loco. ne mea oro si minꝰ
de aliquo dixero integra sit. sa¬
tis de oĩbus in finita esse uideat᷑
cedo nũc. Eiildem illius inimi¬
ci mei de me eodem aduerũ po¬
pulũ in campo marcio concionẽ.
quil non modo ad ꝓbauit s non
indignissimũ facimꝰ putauit il¬

Expanded text:
s idcirco non appello hoc loco ne mea oratio, si minus de aliquo dixero, ingrata, si satis de omnibus, infinita esse videatur. cedo nunc eiusdem illius inimici mei de me eodem ad verum populum in campo Martio contionem! quis non modo adprobavit, sed non indignissimum faci
Abbreviated transcription (Latin):
lo hoc loco. ne mea oro si minꝰ
de aliquo dixero integra sit. sa¬
tis de oĩbus infiita esse uideat᷑.
cedo nũc. Eiusdem illius inimi¬
ci mei de me codem aduerũ po¬
pulũ in campo marcio concionẽ.
quis non modo ad ꝓbauit s non
indignissinũ facimꝰ pucauit il¬
lũ non dicam loqui. s uiu̾e ac spi¬
rare: Quis fuit qui non eius

Expanded text:
co ne mea oratio, si minus de aliquo dixero, ingrata, si satis de omnibus, infinita esse videatur. cedo nunc eiusdem illius inimici mei de me eodem ad verum populum in campo Martio contionem! quis non modo adprobavit, sed non indignissimum facinus putavit illum non dicam loqui, sed vivere ac spirare? quis f