comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
defecerit. tu signis omĩb adidẽ pͥncipiu stellisq reuocatis.
expletu ãnum habeto. Nuiꝰ quidẽ amu nondũ uicesima
ꝑtem scito esse cõuersa. Quocirca si reditũ in hũc locu
desꝑaueris in quo oĩa sunt magnis & p̾stantib uins. qͣnti
tandẽ est ista hoũi głia. que ꝑtinete iux ad umꝰ anni ꝑtez
exiguã potest: Igit᷑ alte spectare si uoles. atq hanc sedẽ
& eterna domu cõtueri. neq te ẜmonib uulgi dedens.
nec in p̾miis humanis spem posueris reꝵe tuaꝵ. sius te op̃otet
illecebris ip̃a uirtus trahat ad ueru decus. Quid de te alii
loquant ip̃i uideant. s loquant᷑ tm̃. Sermo autẽ omĩs ille
ce angustiis cingit᷑ his regionũ quas iudes. nec unq̃ de ullo
phennis fuit. ooͦ obruit᷑ hoĩu interitu. & oblunone postitatis
extingnit̃. Ine cu dixissẽt. Eigo no̾ inꝙͣ africane sieundẽ

Expanded text:
defecerit, tum signis omnibus ad principium stellisque revocatis defecerit, tum signis omnibus ad principium stellisque revocatis expletum annum habeto; cuius quidem anni nondum vicesimam partem scito esse conversam. Quocirca si reditum in hunc locum desperaveris, in quo omnia sunt magnis et praestantibus viris, quanti tandem est ista hominum gloria, quae pertinere vix ad unius annispectare si voles, atque hanc sedem et aeternam domum contueri, neque te sermonibus vulgi dederis, nec in praemiis humanis spem posueris rerum tuarum, suis te illecebris oportet ipsa virtus trahat ad verum decus. Quod de te alii loquantur, ipsi videant, sed loquentur tamen. Sermo enim ille omnis et angustiis cingitur his regionum, quas vides. Nec unquam de ullo perennis fuit, obruitur hominum interitu, oblivione posteritatis extinguitur. Quae cum dixisset, Ego vero, inquam, Africane, siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
certo necesse ẽ. non mõ non eternã. s ne duturnã ꝗde
głiam assequi possũmꝰ. Quid autẽ int̾est ab his qui post¬
ea nascentur ẜmonẽ fore de te. cũ ab his nullus fuerit
qui ante nati sunt: qui nec pauciores & certe meliores
fuerũt uiri. p̾serti cu apud eos ip̃os a quib audiri nomẽ
nt̃m potest. nemo uniꝰ anni memoriã cõsequi possit. Ho¬
mines eĩ loquelanter annũ tm̃mõ solis.i. uniꝰ astri re¬
ditum metiunt᷑. Cum autẽ ad idem unde sẽmel pro¬
fecta sunt cũcta astra redierint. eandẽq totiꝰ celi descrip¬
tionẽ longis in t̾uallis retulerint. tu ille uere u̾tens ãn̾us
appellari potest. in quo uix dicere audeo q̃ multa hoĩum
secula teneant᷑. Namq ut olim deficere sol homib extin¬
guiq uisus est. cũ Romuli aĩus hec ip̃a in templa pene¬
trauit. Quãdoq ab eade ꝑte sol eodẽq tẽpore iteru

Expanded text:
certo necesse est, non modo non aeternam, sed ne'diuturnam quidem certo necesse est, non modo non aeternam, sed ne'diuturnam quidem gloriam assequi posiumus. qu d autem interest, ab iis, qui postea nascentur, sermonem fore de se, cum ab iis nullus fuerqui ante nati sunt? qui nec pauciores et certe meliores fuerunt viri, praesertim cum apud eos ipsos, a quibus audiri nomen nostrum potest, nemo unius anni memoriam consequi possit. Homines enim populariter annum tantum modo solis, id est unius astri, reditu metiuntur; cum autem ad idem, unde semel profecta sunt, cuncta astra redierint eandemque totius caeli discriptionem longis intervallis rettulerint, tum ille vere vertens annus appellari potest; in quo vix dicere audeo quam multa hominum saecula teneantur. Namque ut olim deficere sol hominibus exstinguique visus est, cum Romuli animus haec ipsa in templa penetravit, quandoque ab eadem parte sol eodemque tempore iterum
Abbreviated transcription (Latin):
insistũt adu̾sa uobis urgent uestigia. Nihil ad ur̃m genꝰ
hic autẽ alter subiectus aquilom. quẽ incolitis. cerne qͣ
reniui uos ꝑte contingat. Omis .n. terra que colit᷑ a uobis
angustata uerticib laterib latior ꝑua quedar insula ẽ
circũ fusa illo mari. quod athlanticũ qđ magnũ. quẽ
cceanu appellatis in terris. qui tam̃ tanto nomĩe qͣ sit
piuis uides ex his ip̃is cultis notisq terris. Num aut¬
nis transcende̾ potuit: uł illã gangẽ transnatare. uix
in reliquis orientis aut obeũtis solis ultimis aut aquilo¬
nis austri ue ꝑtib tuũ nomen audiet᷑. Qiib amputatis.
cernis ꝓfecto quãtis in angustiis ur̃a se głia dilatari ue¬
etiã si cupiat proles illa futuroꝵ honi deinceps laudes
uniꝰ cuiꝰq nr̃m a patrib acceptas posteris ꝓdere. Tamen
ꝓpter eluuiones. exustionesq terraꝵ quas accidẽ tẽpore

Expanded text:
insistunt, adversa vobis urgent vestigia, nihil ad vestrum genus; insistunt, adversa vobis urgent vestigia, nihil ad vestrum genus; hic autem alter subiectus aquiloni, quem incolitis, cerne quam tenui vos parte contingat. Omnis enim terra, quae colitur a vobis, angustata verticibus, lateribus latior, parva quaedam insula est circumfusa illo mari, quod Atlanticum, quod magnum, quem Oceanum appellatis in terris, qui tamen tanto nomine quam sit parvus, vides. Ex his ipsis cultis notisqnis transcendere potuit, velfllum Gangem transnare; quis in reliquis Orientis, aut obeuntis tolis ultimis, aut Aquilonis Austrive part bus, tuum nomen audiet, quibus amputatis, cernis proftcto quantisin angustns vestia glona se dilatare ve? quin etiam si cupiat proles illa futurorum hominum deinceps laudes uniuscuiusque nostrum a patribus acceptas, posteris prodere, tamen propter eluviones, exustionesque terrarum, quas accidere tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemplari. Que si tibi ꝑua ut est ita uidet᷑. hec celestia
semꝑ spectato. illa humana cõtemnito. Tu eĩ quã celebr¬
tatem ẜmonis hoĩu aut ꝗͣexpetenda cõsequi głia potes.
Uides habitari ĩ terra raris & angustis in locis. o in ipsis
quasi maculis ubi habitat᷑. uastas solitudĩes int̾iectas. eosq
qui incolant terrã. non mõ int̾ruptos ita essẽ. ut nihil
inter ip̃os ab aliis ad alios manare possit. s ꝑti obliquos.¬
ꝑti enã adu̾sos stare uobis a quib expectare głiam certe
nullã potestis. Cernis autẽ eandẽ terra quasi quibda re¬
dimita &e circũdata cingulis. Equib duos maxĩe inter se
diu̾sos. & celi u̾ticib ip̃is ex utraq ꝑte sũbnixos obriguissẽ
pruna. Uides mediã autẽ illũ & maximũ solis ardore
torreri. Duo sũt habitabiles. quoꝵ australis ille. ĩ quo qui

Expanded text:
contemplari; quae si tibi parva, ut est, ita videtur, haec caelestia contemplari; quae si tibi parva, ut est, ita videtur, haec caelestia semper spectato, illa humana contemnito. Tu enim quam celebritatem sermonis hominum aut quam expetendam consequi gloriam potes? Vides habitari in terra raris et angustis in locis et in ipsis quasi maculis, ubi habitatur, vastas solitudines interiectas, eosque, qui incolunt terram, non modo interruptos ita esse, ut nihil inter ipsos ab aliis ad alios manare possit, sed partim obliquostim etiam adversos stare vobis; a quibus expectare gloriam certe nullam potestis. Cernis autem eandem terram quasi quibusdam redimitam et circumdatam cingulis, e quibus duos maxime inter se diversos et caeli verticibus ipsis ex utraque parte subnixos obriguisse pruina vides, medium autem illum et maximum solis ardore torreri. Duo sunt habitabiles, quorum australis ille, in quo qui
Abbreviated transcription (Latin):
terra nona ĩmobilis manens ima sede semꝑ heret complexa
reꝵe oĩu fere nodus est. Quod docti homĩes neruis imitati
atq cantib apuerũt sibi reditũ in hũc lotum. sicut alii qui pͥ¬
stantib ingeniis in uita humana diuina studia coluerũt.
Noc sonitu opplete aures hoũi oblurduerũt. Nec est ullus
hebetior sensus in nobis. Sicut ubi nilus ad illa que cataduppa
noĩant᷑ precipitat᷑. ex altissimis montib. ea gens que illu
locu accolit ꝓpter magnitudiẽm sonitus sensũ audiẽdi caret.
hic uo̾ tantus est totius mũdi incitatissĩma ꝯu̾satione sonitꝰ.
ut eu aures hoĩi cape non possint. Sicut intueri solẽ ad¬
u̾sum nequitis. eiisq radiis acies ura sensusq uincit᷑. Nec
ego admirans. referebam tm̃ oculos ad terra identidem.
Fum Africanꝰ inquit sentio te sedẽ etiã nũe hoũi ac domii

Expanded text:
terra nona inmobilis manens una sede semper haeret complexa terra nona inmobilis manens una sede semper haeret complexa rerum omnium fere nodus est; quod docti homines nervis imitati atque cantibus aperuerunt sibi reditum in hunc locum, sicut alii, qui praestantibus ingeniis in vita humana divina studia coluerunt. Hoc sonitu oppletae aures hominum obsurduerunt; nec est ullus hebetior sensus in vobis, sicut, ubi Nilus ad illa, quae Catadupa nominantur, praecipitat ex altissimis montibus, ea gens, quae illum locum adcolit, propter magnitudinem sonitus sensu audiendi caret. Hic vero tantus est totius mundi incitatissima conversione sonitus, ut eum aures hominum capere non possint, sicut intueri solem adversum nequitis, eiusque radiis acies vestra sensusque vincitur. Haec ego admirans referebam tamen oculos ad terram identidem. Tum Africanus: Sentio, inquit, te sedem etiam nunc hominum ac domum
Abbreviated transcription (Latin):
um suhil est insi mortale ce caducus: preter aĩmos mu¬
nere deo  hoĩn generi datos. supͣ luna sũt ecerna oia.
Nam ea que est media. &o noua tellus. neq mouesur.
& infĩma est. ce in ea ferunt᷑ omĩa nutu suo pondena
Que cũ intuerer stupens. ut me recepi. quid hic inqꝗ̃
Nus est qui complet aures meas tantus oo tam dulcis
somus hic est inquit ille qui int̾uallis cõuinetus ampo¬
rib s mi pro rata ꝑnus rõne distinetis. impulsu o motu¬
ip̃oꝵ orbiũ efficit᷑. & acuta cũ grauib temꝑans. uarios equabi¬
liter concentꝰ efficit. Nec.n. silentio tanti motus inaitari pos¬
sunt. & natura fert ut extrema ex altera ꝑte grauiter. ex
altera autẽ acute sonent. Quã ob cansã sũmus ille stellifer
celi tursus cuiꝰ cõuersio ẽ concitatior. a cuto & excitato mo¬
uetur sono. Grauissimo autẽ heͥc lunaris atq insimꝰ. Nam

Expanded text:
iam nihil est nisi mortale et caducum praeter animos muiam nihil est nisi mortale et caducum praeter animos munere deorum hominum generi datos, supra lunam sunt aeterna omnia. Nam ea, quae est media et nona, tellus, neque movetur et infima est, et in eam feruntur omnia nutu suo pondera. Quae cum intuerer stupens, ut me recepi, Quid? hic, inquam, quis est, qui conplet aures meas tantus et tam dulcis sonus? Hic est, inquit, ille, qui intervallis disiunctus inparibus, sed tamen pro rata paripsorum orbium efficitur et acuta cum gravibus temperans varios aequabiliter concentus efficit; nec enim silentio tanti motus incitari possunt, et natura fert, ut extrema ex altera parte graviter, ex altera autem acute sonent. Quam ob causam summus ille caeli stellifer cursus, cuius conversio est concitatior, acuto et excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
cu magis intuerer queso inquit Africanꝰ quousꝙ humi
defira tua mens erit: Non ne aspicis que in templa ue¬
neris ÷ noue tibi orbib uł potuis globis cõnexa sunt oĩa
quoꝵ umis est celestis extimꝰ qui reliquos onnes complec¬
niur. Sũmus ip̃e deus arcens ce cõtinens ceteros in quo
sunt infixi illi qui uoluunt᷑ stellaꝵ cursũs sempiterni.
Qni subiecti septẽ qui u̾sant̃ retro cõtratio motu atq celu
e quib umĩ globu possidet illa qua in terris sacurma
noiant. Neinde est hoĩu generi ꝓsperꝰ  salutaris illec
fulgor qui dicit᷑ ioris. tumꝰ rutilus orribilisq teras quẽ
martiu dicitis. Eeinde subter mediã fere regionem
sol optinet. dux & pͥnceps & moderator lumimndi
reliquoꝵ mens mũdi ce temꝑatio tanta magnitudie
ut cuincta sua luce lustret &e compleat. Hue ut comites
cosequit᷑ ueneris alter Alter mercurii carsus. In isimo¬
quo q oi be luma racdis solis accensa cõuertit Infra aute

Expanded text:
eniteret. Quam cum magis intuerer, Quaeso, inquit Africanus, quousque humi defixa tua mens erit? Nonne aspicis, quae in templa veneris? Novem tibi orbibus vel potius globis conexa sunt omnia, quorum unus est caelestis, extumus, qui reliquos omnes complectitur, summus ipse deus arcens et continens ceteros; in quo sunt infixi illi, qui volvuntur, stellarum cursus sempiterni; cui subiecti sunt septem, qui versantur retro contrario motu atque caelum; ex quibus unum globum possidet illa, quam in terris Saturniam nominant. Deinde est hominum generi prosperus et salutaris ille fulgor, qui dicitur Iovis; tum rutilus horribilisque terris, quem Martium dicitis; deinde subter mediam fere regionem sol obtinet, dux et princeps et moderator luminum reliquorum, mens mundi et temperatio, tanta magnitudine, ut cuncta sua luce lustret et compleat. Hunc ut comites consequuntur Veneris alter, alter Mercurii cursus, in infimoque orbe luna radiis solis accensa convertitur. Infra autem
Abbreviated transcription (Latin):
Sepultura palinuri formata ẽ. de patrocli sepultura. hec
incipit. pͥncipio pingue tedis & robore secto. Illa sic
ip̃a uõ utriusq tumiili insignia qͣ paria¬
At pius eneas ingenti molle sepulchru
Imposuit. suaq arma uiro remũq tubaq
Monte sub aereo: qui nũc misenus ab illo
Dicit᷑. eternũq tenet ꝑ secula nomẽ¬
Tuc ꝯsanguineus leti sopor
Per genitorẽ oro. ꝑ spes surgentis uli
Eripe me his inuicte malis. aut ta mͥ terra
Inice. namq potes. portusq require uelinos.¬
Nec nõ ce ticion terre oĩparentis alumnũ
Cernere erat. ꝑ tota nonẽ cui iugera corpus
Porrigite rostroq ĩmanis uultur ab unco
Immortale iecur tondens fecundaq poenis
Uiscera rimaturq epulis habitatq sub alto
Pectote: nuc fibris requies datur. ulla renatis

Expanded text:
Sepultura Palinuri formata est de Patrocli sepultura. Haec Sepultura Palinuri formata est de Patrocli sepultura. Haec incipit: principio pinguem taedis et robore secto illa sicIpsa vero utriusque tumuli insignia quaAt pius Aeneas ingenti mole sepulchrum Inponit, suaque arma viro remumque tubamque Monte sub aerio, qui nunc Misenus ab illo Dicitur, aeternumque tenet per secula nomeconsanguineus Leti SoporἜPer genitorem oro, per spes surgentis Iuli, Eripe me his, invicte, malis, aut tu mihi terram Iniice, namque potes, portusque require VelinosNec non et Tityon, Terrae omniparentis alumnum, cernere erat, per tota novem cui iugera corpus porrigitur, rostroque immanis voltur obunco immortale iecur tondens fecundaque poenis viscera, rimaturque epulis, habitatque sub alto pectore, nec fibris requies datur ulla renatis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut pelagus tenuere rates nec ia ampliꝰulla
Occurrit tellus maria undiq. undiq celu.
Olli ceruleus sup̃ caput astitit imber
Noctẽ hiemẽq ferens. &e ĩ horruit unda tenebris
Uinaq fundebat patheris aĩamq uocabat
Anchise magni manesq acheronte remissos
Leuib hic hamis cõsertam auroq trilicem
loricam. quã de moloe detraxerat ip̃e
Uictor apud rapidũ simeonta sub illo alto
Et cursoꝵ certamen utrobiq simile & quia u̾sib
est apud utrũq nũosis locu loco similẽ lecto ĩuemet
Initia hec sunt.
Hec ubi dicta locũ capiũt signoq repente
certantes sagittis. Imueĩes hec utriq pͥncipia.¬
Protinꝰ eneas celeri certare sagita
quid unde natũ sit lector inueniat.
Dixerat .&. tenues sugit ceu sumus in auras
Eneas. quo deinde rius. quo ꝓripis inquit.
Quẽ sugis aut quis te nr̃is complexib arcet.
Ter conatus erat collo dare bracohia circu
Ter frustra comp̾ssa manus effugit imago

Expanded text:
t pelagus tenuere rates, nec iam amplius ulla occurrit tellus, maria undique et undique caelum: olli caeruleus supra caput adstitit imber noctem hiememque ferens et inhorruit unda tenebrisinaque fundebat pateris animamque vocabat Anchisae magni manesque Acheronte remissoslevibus huic hamis consertam auroque trilicem loricam, quam Demoleo detraxerat ipse victor apud rapidum Simoënta sub Ilio altoEt cursorum certamen utrobique simile. Et quia versibus est apud utrumque numerosis, locum loco similem lector inveniet. Initia haec sunt: Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repentecertantes sagittis, invenies haec utriusque principiaAeneas celeri certare sagittaquid unde natum sit lector inveniat. Dixerat, et tenues fugit ceu fumus in auras. Aeneas: Quo deinde ruis, quo proripis? inquit, Quem fugis? aut quis te nostris conplexibus arcet? — Ter conatus erat collo dare brachia circum, Ter frustra conprensa manus effugit imago
Abbreviated transcription (Latin):
Impuisu aspris ueluti qui sentib anguẽ
Pressit humi nitens trepidusq repente refugit.
Attollentẽ iras. & cerula colla tumentẽ
Haud secus androgeus iusu tremefactꝰ abibat.
Qualis ubi in lucem coluber mala gramia pastus
Frigida sub terra tumidũ quẽ bruma tegebat.
Lunc positis nouus exuuiis intidusq uiuentã
Lubrica conuoluit lublato pectore terga
Arduus ad solem & linguis micat ore tululcis.¬
Non sic aggerib ruptis cu spumeus amnis
Exiit. oppositasq erupit gurgite molles
Fertur in arua furens cumulo. camposq ꝑ omnes
Cum stabulis armenta trahit.¬
Ter conatus ibi collo dare brachia cireu
Ter frustra comp̾ssa manꝰ effũgit imago
Par leuib uentis uolucriq simillima fumo
Alia tempestas enee hic &e illic ulixis
Numerosis ambe uerbibꝰ s hic incipit ita.
Postꝗͣ altu tenuere rates nec ia ampliꝰ ulla
Ille ait.¬

Expanded text:
isum aspris veluti qui sentibus anguem pressit humi nitens, trepidusque repente refugit attollentem iras et caerula colla tumentem; haud secus Androgeos visu tremefactus abibat. Qualis ubi in lucem coluber mala gramina pastus, Frigida sub terra tumidum quem bruma tegebat, Nunc positis novus exuviis nitidusque iuventa, Lubrica convolvit sublato pectore terga Arduus ad solem et linguis micat ore trisulcisNon sic, aggeribus ruptis cum spumeus amnis Exiit oppositasque erupit gurgite moles, Fertur in arva furens cumulo, camposque per omnes Cum stabulis armenta trahitTer conatus ibi collo dare brachia circum: Ter frustra conprensa manus effugit imago, Par levibus ventis volucrique simillima fumoAlia tempestas Aeneae hic et illic Vlixis, numerosis ambae versibus. Sed incipiunt haec ita: postquam altum tenuere rates nec iam amplius ulla ... Ille ait
Abbreviated transcription (Latin):
Cõsurgit senior tumcaq induit᷑ artus
Et tyrena pedũ circu̾dat uincula plantis
Tu latere atq humeris tegeu subligat ensõ
Demissa ab leua panthere terga retorquẽs
Nec nõ & griim custodes limĩe in ip̃o
Precedũt gressuq canes comitant᷑ herilẽ.¬

Expanded text:
Consurgit senior, tunicaque inducitur artus, Consurgit senior, tunicaque inducitur artus, Et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis. Tum lateri atque humeris Tegeaeum subligat ensem, Demissa ab laeva pantherae terga retorquens. Nec non et gemini custodes limine in ipso Praecedunt, gressumque canes comitantur herile
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc exaudi gemitus ireq leonũ
Uincla recusantu. & sera sub nocte rudentũ
Sengeriq sũes atq in presepib ursi
Seuire. ac forme magnore ululare lupoꝵ
Quos hoĩi ex facie dea seua petentib herbis
Induerat circe in uultus ac terga feraꝵ¬
Quid petitis. que causa rates. aut cuiꝰ egentes
littus ad ausoniu tot ꝑ uada cerula uexit.
Siue errore uie seu tempestatib acti
Qualia multa mari naute patiunt᷑ in alco
Cũ sese &e pastu referũt &. longa canoros dãt ꝑ colla mõs
Sonat amnis & asia longe pulsa palus
Illa uł intacte segetis ꝑ sũma uolaret
Gramiã nec teneras cursũ lesissẽt aristas
Uel mare ꝑ mediĩ fluctu suspensa tumẽti
Ferent iter celeris nec tangẽt equora plantas
Uescit᷑ eneas sĩmul & troiana uiuentus
Perpetiu tergo bonis & lustralib extis
Postqͣ exempta fames & amor comp̾ssũs edendi
Rex euandrus ait.¬
Euandrũ ex humili tecto lux suscitat alma
Atq matutinꝰ uolucrũ sub culmĩe cantus

Expanded text:
Hinc exaudiri gemitus ireque leonum Vincla recusantum et sera sub nocte rudentum Setigerique sues atque in presepibus ursi Sevire ac forme magnorum ululare luporum. Quos hominum ex facie dea seva potentibus herbis Induerat Cyrce in vultus ac terga feraQuid petitis? quae causa rates aut cuius egentes Litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit? Sive errore viae seu tempestatibus acti, Qualia multa mari nautae patiuntur in altoCum sese e pastu referunt et longa canoros Dant per colla modos: sonat amnis et Asia longe Pulsa palusIlla vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas, vel mare per medium fluctu suspensa tumenti ferret iter celeris nec tingueret aequore plantasescitur Aeneas simul et Troiana iuventus perpetui tergo bovis et lustralibus extis. Postquam exempta fames et amor compressus edendi, rex Euandrus aitEvandrum ex humili tecto lux suscitat alma, Et matutinus volucrum sub culmine cantus.
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾so affectu pro natura sua ꝓmouẽtes. quas quide
si frenarent ac subuigarent uastam his lenemq ui¬
tam fore. sin uincerent᷑ iniustam & confragosam.
Et uictricib quidẽ ad cõparis stelle ꝯtubermu ce se¬
dem reditum patere acturis deinceps uitam ueram
& beatam. Uictas porro mutare sexum. atq ad in¬
fumitatẽ nature muliebris relegari secunde gñationis
tẽpore. nec a uitiis intemꝑantiaq disceden domnec msti tuto¬
nim rerestioneq in detenora nõ cessare. Fonea institiato
mentis ie toneenasinaniu ferie ineduit foras piusa¬
soneiserat si consulas a i moderaitis estoribi idmoclut fouisco
toneisent redabuis. quo positis sordid eemate punfieateq¬
den piem adedntiq uultus honestatẽ pauere oe ieanstur¬
modũ pabefattis ce er posits ne qua pemesse den cepses

Expanded text:
diuerso affectu pro natura sua permouentes; quas quidem diuerso affectu pro natura sua permouentes; quas quidem si frenarent ac subiugarent, iustam his lenemque uitam fore, sin uincerentur, iniustam et confragosam. Et uictricibus quidem ad comparis stellae contubernium sedemque reditum patere acturis deinceps uitam ueram et beatam, uictas porro mutare sexum atque ad infirmitatem naturae muliebris relegari secundae generationis tempore; nec a uitiis intemperantiaque desciscentibus tamen poenam reiectionemque in deteriora non cessare, donec instituto meritisque congruas immanium ferarum induant formas, pausadeterserit inconsultis et immoderatis erroribus ad modum rationis temperiemque redactis, quo positis sordibus expiatae purificataeque demum ad antiqui uultus honestatem pertingere mereanturmodum patefactis e
Abbreviated transcription (Latin):
hiculis competentib suꝑ impositas uniu̾se rei natura
spectare iussit. legesq ĩmutabilis decreti docuit. osten¬
dens ꝙ pͥma quidẽ generatio uniformis in omnib
eusdemq ordims esset futura ne cui competens ui¬
stum aliqua ex ꝑte ase minueret᷑. O portebat porro
satas eas certis legittimisq tẽpoꝵ uicib pie natioĩs
aĩalium queq p̾ter ceteras aĩantes deũ suspiciant.
afferre frugem. Esse autẽ naͣm homis geminã. cuuis
quod melius sit genus censendu fore uiri noĩe. cũq
necessitate decreti corporib inserent᷑ corporeaq supel¬
lex uane mutabit᷑ quibdam labentib & aliis inuicem
succedentib membris. primo quidẽ sensu ex iuolen¬
tis passionib excitan. post quem mixtam ex uolupta¬
te tristitiaq cupidinem nasci. tum u̾õ metum atq
iracundiam ceterasq pedisequas eaꝵ ꝑturbationes

Expanded text:
hiculis competentibus superimpositas uniuersae rei naturam hiculis competentibus superimpositas uniuersae rei naturam spectare iussit legesque immutabilis decreti docuit ostendens, quod prima quidem generatio uniformis in omnibus eiusdemque ordinis esset futura, ne cui competens iustum aliqua ex parte a se minueretur. Oportebat porro satas eas certis legitimisque temporum uicibus piae nationis animalium quaeque praeter caeteras animantes deum suspiciant afferre frugem, esse autem naturam hominis geminam, cuius quod melius sit genus censendum fore uiri nomine. Cumque necessitate decreti corporibus inserentur corporeaque supellex uarie mutabitur quibusdam labentibus et aliis inuicem succedentibus membris, primo quidem sensum ex uiolentis passionibus excitari, post quem mixtam ex uoluptate tristitiaque cupidinem nasci, tum uero metum atque iracundiam caeterasque pedissequas earum perturbationes
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis & appellationis parilitas competit diuina pre¬
ditum firmitate fingatis. Erit uõ tale quod uobie
obsequi iustitiamq colere ꝑspexeritis. Huiꝰ ego uni¬
u̾si generis sementẽ faciam. uobisq tradam. Uos ce¬
tera exequi par est. ita ut ĩmortalem celestemq
nãm mortali textu extrinsecus ambiatis. iubeatisq na¬
sci. cibumq piudeatis. & in crem̃ta detis. ac post dis¬
solutionem id femis qđ credideratis facta secessione
aĩ  corporis recipiatis. Hec dixit & demũ reliquias
poris coneretionis ex qua mũdi aĩam ꝯmiscuerat in
eusdẽ crateris sinũ refundens eodẽ ꝓpemodũ genere
atq eadẽ ratione miscebat. nec tam̃ eadẽ exoriebat᷑
puritas serenitasq ꝓuentuũ. nec tam ĩmutabilies
pseuerantie. s secunde ac tertie dignitatis. coanginẽ¬
tataq moꝵ uniu̾se rei machina delegit aias stellaꝵ
nũo pares singulasq singulis comꝑauit. easdemq ue¬

Expanded text:
nitatis et appellationis parilitas competit, diuina praenitatis et appellationis parilitas competit, diuina praeditum firmitate fingatis; erit uero tale quod uobis obsequi iustitiamque colere prospexeritis. Huiusego uniuersi generis sementem faciam uobisque tradam; uos caetera exequi par est, ita ut immortalem caelestemque naturam mortali textu extrinsecus ambiatis iubeatisque nasci cibumque prouideatis et incrementa detis ac post dissolutionem id faenus quod credideratis facta secessione animi et corporis recipiatis." Haec dixit et demum reliquias prioris concretionis, ex qua mundi animam commiscuerat, in eiusdem crateris sinum refundens eodem propemodum genere atque eadem ratione miscebat, nec tamen eadem exoriebatur puritas serenitasque prouentuum nec tam immutabilis perseuerantiae sed secundae ac tertiae dignitatis; coagmentataque mox uniuersae rei machina delegit animas stellarum numero pares singulasque singulis comparauit easdemque ue
Abbreviated transcription (Latin):
tem subibitis quia uolũtas mea maior est nexus & ue¬
gecatior ad eternitatis custodia ꝗͣ illi nexus uitales sox
quib etemitas ur̃a coaugmẽtata atq composita ẽ. Iuben¬
di ergo quod iubeo causa hec est. Tria etiã nuc mortalia
gn̾a cdesunt uniu̾sitati quib carens uniu̾sa res pfectione
indigebit. Ent porro imꝑfecta siuniu̾sa mortalia gña
intraͦ conseptũ suu minime continebit. Oportet autẽ
si erit mũdus ꝓfectus futurus ꝓueniet porro hoe eider
uirtute auctontatis mee esse plenã unu̾si gn̾is substan¬
tiam quo aĩalib singulis suppeditato uiuendi uigore etẽ
que sunt meliora ꝓrima diunitatis fortuna duignitasẽ¬
quoq sortiant᷑. Quapp ut &e mortalia sint q unusa
res non indigeat ꝑfectione s sit tota atq uniu̾sa uere
lmitantes ergo meã uixta effectũ ur̃m sollertiam ita in¬
stituite atq ex tricate mortalia ut quib ꝯsortium diui¬

Expanded text:
tem subibitis, quia uoluntas mea maior est nexus et uetem subibitis, quia uoluntas mea maior est nexus et uegetatior ad aeternitatis custodiam quam illi nexus uitales ex quibus aeternitas uestra coagmentata atque composita est. Iubendi ergo quod iubeo causa haec est: Tria etiamnunc mortalia genera desunt uniuersitati quibus carens uniuersa res perfectione indigebit. Erit porro imperfecta, si uniuersa mortalia genera intra conseptum suum minime continebit. Oportet autem, si erit mundus perfectus futurus proueniet porro hoc idem uirtute auctoritatis meae -- esse plenam uniuersi generis substantiam, quo animalibus singulis suppeditato uiuendi uigore ea quae sunt meliora proximam diuinitati fortunam dignitatemque sortiantur. Quapropter, ut et mortalia sint et uniuersa res non indigeat perfectione sed sit tota atque uniuersa uere, institutionem. Imitantes ergo meam iuxta effectum uestrum sollertiam ita instituite atque extricate mortalia ut, quibus consortium diui
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ tamẽ quia de domestiçis reb ꝓmĩtiant sredendũ
esse merito puto. Sit igit᷑ nostra quoꝙ credulitas comes
asseu̾atio ni priscoꝵ uiro ꝵ ꝙ terre celiq filii sint cccanꝰ
& thetis. hore porro Saturnus & Rhea ce phorcas. Da¬
turni uo &e Rhee proles uipiter & Iuno de ceteri qui
sunt in ore oĩu ac m̃tib. & de quoꝵ fraterntate fa¬
ma celebrat᷑. Atq ex his alii nati sunt qui dei putant
His igit᷑ omib qui uł uident᷑ in ꝯuexis celestib fiãman¬
ti corpore uł non uident᷑ natis atq altis diurnitatemq
optinentib conditor uniu̾sitatis deis obẜuanda iuibet
sanxitq orone tali. Odii deoꝵ quoꝵ opifex idem pa¬
terq ego oꝑa si quidẽ mea dissolubilia natura me tam̃
ita uolente indissolubilia. omne siquidẽ qđ iunctu ẽ
na dissolubile est. At uo qd bona ratione uinctũ atq
lubiles nec tam̃ unꝗͣ dissoluemini nec mortis necessita¬

Expanded text:
cant, tamen, quia de domesticis rebus pronun tiant, credendum cant, tamen, quia de domesticis rebus pronun tiant, credendum esse merito puto. Sit igitur nostra quoque credulitas comes asseuerationi priscorum uirorum, quod Terrae Caelique filii sint Oceanus et Tethys, horum porro Saturnus et Rhea et Phorcus, Saturni porro et Rheae proles Iupiter et Iuno et caeteri qui sunt in ore hominum ac mentibus et de quorum fraternitate fama celebratur; atque ex his alii nati sunt qui dii putantur. His igitur omnibus, qui uel uidentur in conuexis caelestibus flammanti corpore uel non uidentur, natis atque altis diuinitatemque obtinentibus conditor uniuersitatis deus obseruanda iubet sancitque oratione tali: "Dii deorum quorum opifex idem paterque ego, opera siquidem uos mea, dissolubilia natura, me tamen ita uolente indissolubilia, omne siquidem quod iunctum est natura dissolubile, at uero quod bona ratione iunctum atquelubiles, nec tamen umquam dissoluemini nec mortis necessita
Abbreviated transcription (Latin):
his qui rationes motus intellige̾ possunt cunctaq eiꝰ
moĩ ratione atq orõnib psẽqui nihil agentis ac frustra
laborantis est. maxĩe cu motus eaꝵ descriptioq sita
iusu atq oculis disputantis remota. Quapp ea que
de siderib uisibilibq duinis potestatib dicta sunt satis
superq dicta finem habeant suu. At uõ inuisibiliu diu¬
naꝵ potestatu que demones nũcupant᷑ p̾stare ritionẽ.
mauis est opus ꝗͣ ferre ualeat homĩs ingeniu. Igit᷑ com¬
pendin ex credulitate sumat᷑. Credamꝰ ergo his qui apud
seculũ prius cu ip̃i cognationẽ ꝓpinquitatemq diuimi ge¬
neris p̾ferent de na deor maioꝵ atq auoꝵ deq ge¬
nituris singuloꝵ eterna monum̃ta in libris posteritati
reliquer̃t. Certe deoꝵ filiis aut nepotib non credi satis
ureligiosum. qͣuis incõgrins s necessariis probationib di¬

Expanded text:
his qui rationem motus earum intellegere possunt, cunctaque huius his qui rationem motus earum intellegere possunt, cunctaque huius modi ratione atque orationibus persequi nihil agentis ac frustra laborantis est, maxime cum motus earum descriptioque sit a uisu atque oculis disputantis remota. Quapropter ea quae de sideribus uisibilibusque diuinis potestatibus dicta sunt satis superque dicta finem habeant suum. At uero inuisibilium diuinarum potestatum quae daemones nuncupantur praestare rationem maius est opus quam ferre ualeat hominis ingenium; igitur compendium ex credulitate sumatur. Credamus ergo his qui apud saeculum prius, cum ipsi cognationem propinquitatemque diuini generis praeferrent, de natura deorum maiorum atque auorum deque genituris singulorum aeterna monumenta in libris posteritati reliquerunt. Certe deorum hliis aut nepotibus non credi satis inreligiosum; quamuis incongruis nec necessariis probationibus di
Abbreviated transcription (Latin):
moratio est. Terram uo matrem & altrice oĩu terrenoꝵ
aĩantiui ꝯstrictam limitib ꝑ oĩa uadentis & cũcta conti¬
uentis poli diei noctisq custodẽ locauit. antiquissima
& eximie dignitatis deam ex eoꝵ nũo qui intra mũdi
ambitu ꝯtinent᷑ deoꝵ. Stellaꝵ uo choreas & altenꝰ
applicationes ad alt̾a uanosq giros quos edunt ãmirabili
uenustate uixͣ ambitus cnrculoꝵ reditusq & anfractue
id eas sedes ex quib ꝓgresse sunt. accessus etiã & recessus
cumq ꝯtigue sibi inuicem fuint quales ex ꝯtagione sui
condictiones accipiant quamq & cuiꝰ moi nanciscant᷑
qualitatẽ ex uaria designatione. Cumq quod aliquanto
ĩteruallo tẽporis fieri certe solet stelle merse ac latentes
opiunt᷑ quid significent  mox aut aliquato post fut᷑a
portendant uł cu insolicis horis curriculisq tempor tur¬
sus emergũt & apparent quãtos denũtient motus eaꝵ¬

Expanded text:
moratio est. Terram uero matrem et altricem omnium terrenorum moratio est. Terram uero matrem et altricem omnium terrenorum animantium constrictam limitibus per omnia uadentis et cuncta continentis poli diei noctisque custodem locauit, antiquissimam et eximiae dignitatis deam ex eorum numero qui intra mundi ambitum continentur deorum. Stellarum uero choreas et alterius applicationes ad alteram uariosque gyros, quos edunt admirabili uenustate iuxta ambitus circulorum, reditusque et anfractus ad eas sedes ex quibus progressae sunt, accessus etiam et recessus, cumque contiguae sibi inuicem fiunt, quales ex contagione sua condiciones accipiant quamque et cuius modi nanciscantur qualitatem ex uaria designatione, cumque -- quod aliquanto interuallo temporis fieri solet -- certae stellae mersae ac latentes operiuntur, quae significent et mox aut aliquanto post futura portendant, uel cum insolitis horis curriculisque temporum rursus emergunt et apparent, quantos denuntient metus
Abbreviated transcription (Latin):
gremio prudentie celi. Undiq in effabilis pulcritudis
oinam̃tis stipans eu.&. ꝯuegetans ad eterintatem
motũq circulis ꝯueĩentem o pro cuiꝰq ña cõmentus
est. Alteꝵ curcu se perq eande orbitam semp obeun¬
tem eademq deliberante semp. ac de iisde ratiocinãte.
Alter uo talem qui semꝑ ultra peedere gestiens eiꝰde
atq ĩ cõmutabilis nature cohertione ĩtra obiectu eius ro¬
tabundus teneret᷑. qnq illis erraticis & ꝯtrariis sibi in¬
uicem ꝓhibitis motib. Ut uterq cirtulus esset ĩ optimo
beatissimoq agitationis statu. qua ex causa facti sunt
sũma dunitate p̾diti omnes illi ignes siderei qui nul¬
los errores exorbitationesq patiunt᷑ ꝓptereaq in semet
ip̃os ꝯu̾tunt᷑ eterno cireuitu. At uo alii nagi palantesq
ignes erroris cãm hñt eam cuiꝰ in supiorib habita nme¬

Expanded text:
gremio prudentiae caeli undique ineffabilis pulchritudinis gremio prudentiae caeli undique ineffabilis pulchritudinis ornamentis stipans eum et conuegetans ad aeternitatem, motumque eius circulis conuenientem et pro cuiusque natura commentus est, alterum circum se perque eandem orbitam semper obeuntem eademque semper deliberantem ac de isdem ratiocinantem, alterum uero talem, qui semper ultra procedere gestiens eiusdem atque immutabilis naturae coercitione intra obiectum eius rotabundus teneretur quinque illis erraticis et contrariis sibi inuicem prohibitis motibus, ut uterque circulus esset in optimo beatissimoque agitationis statu. Qua ex causa facti sunt summa diuinitate praediti omnes illi ignes siderei, qui nullos errores exorbitationesque patiuntur proptereaque in semet ipsos conuertuntur aeterno circuitu. At uero alii uagi palantesque ignes erroris causam habent eam, cuius in superioribus habita comme
Abbreviated transcription (Latin):
TIAM FERE CCIA
prouen̾ant usq ad genitura tẽ¬
poris ad germanã composita si¬
militudinẽ exempli & uerita¬
tis sue: nisiꝙ nondũ hic mũ¬
dus cucta continebat animalia.
ꝑinde ut intelligibilis ad cuius
emulationẽ fiebat. hoc igit᷑ qđ
deerat addebat opifex deus.
tq ut mens cui uisus cõtemplatioq intellectus eset
ideaꝵ gña cõtemplat᷑ in intelligibili mũdo que idee
sunt illic ai alia sic deus in hoc ope suo sensibili diu̾sa aia¬
lium gnͣa statiut essẽ debere. constituntq quatuor. pͥmi
celeste plenuim duinitatis. Aluid deinde prepes aen iugi
Tertiũ aque liquorib accõmodatũ. Quartũ qđ tetrena
soliditas sustinẽt. Et diuini quidẽ gn̾is ex ꝑte maxima
spem ignis serena claritudiẽ ppolibat. Ut ꝓpter eximĩ
splendorem nitorẽq uidentib esset insurisq uenerabilis.
figura porro euis figure mũdi intelligibilis accõmodans
in declinabiliter euenustabat. totumq eum posuit in

Expanded text:
iam fere cuncta prouenerant usque ad genituram temporis ad germanam composita similitudinem exempli et ueritatis suae, nisi quod nondum hic mundus cuncta continebat animalia perinde ut intellegibilis, ad cuius aemulationem fiebat. Hoc igitur quod deerat addebaatque ut mens cuius visus intellectus est idearum genera inintelligibili mundo. Que ydee sunt illic alium genera statuit esse debere constituitque quattuor, primum caeleste plenum diuinitatis, aliud deinde praepes aeriuagum, tertium aquae liquoribus accommodatum, quartum quod terrena soliditas sustineret. Et diuini quidem generis ex parte maxima speciem ignis serena claritudine perpolibat, ut propter eximium splendorem nitoremque uidentibus esset uisurisque uenerabilis. Figuram porro eius figurae mundi intellegibilis accommodans indeclinabiliter euenustabat totumque eum posuit in
Abbreviated transcription (Latin):
erurn quosendi enittemedi ꝓgrediencdi resistencdiq usis
ex arbitno presto foret. eminente liuno cupeees enesta¬
taaunna mens ire. ultenꝰ mage q̃ recessin nolu mo¬
uenusuiores qubꝙ corponis ꝑtes meliores poste risoib iudi¬
cans in hoie. ꝓmo oñii e regione certa eaprt s ꝑ soma sub¬
duit uultus cam quo appellat facies eidemen anstił niẽt ui

Expanded text:
, ut tenendi omittendi progrediendi resistendique usus , ut tenendi omittendi progrediendi resistendique usus ex arbitrio praesto foret eminente diuino capitis gestata diuina mens ire ulterius mage quam recessim uoluit moueri; priores quoque corporis partes meliores posterioribus iudicans in homine primo omnium e regione certa capitis personam subdidit uultus eamque appellauit faciem eidemque ins
Abbreviated transcription (Latin):
iam uuite locatis. Nũe uo diuine ꝓuidentie spectan pesu
ꝯuenit E x mẽbroꝵ rõnabili ꝯformatione. que suscipiẽ¬
domitali nigori celestis apparabat ꝓspicientia. Principiosi¬
guram capitis diuine potestates quib informandi corpo¬
uis erat officium  creditu ex mũdi figura mutuate te¬
retem globosamq pinxenĩt. eidemq duos curtui ts te¬
nerande diuinitatis ĩ nexuerũt. Est autã capuri pentea
ceteoꝵ corpis honoratiꝰ. & optimati quadã sornentia
cur reliqua mebra dominãti parent atoꝵ obsequnonta
ure meritaq subiecta. ne sine sede humiliter ÷ uoste nsio¬
ne racens asplis cũ moueret᷑ terenar lacunaꝵ offensio¬
nes ꝓcliuitatis & itẽ decliuitatis incurreret. maxune du
osset necesse cuncta motuũ genera exꝑir. Hlas agit det
eausa uehiculo corporis ntpote ar sustrnies sa duo est
crusun quoq co brachior porgibiles do flesisoen dugs uasis¬

Expanded text:
iam uitae locatis; nunc uero diuinae prouidentiae spectari pensum iam uitae locatis; nunc uero diuinae prouidentiae spectari pensum conuenit ex membrorum rationabili conformatione, quae suscipiendo uitali uigori caelestis apparabat prospicientia. Principio figuram capitis diuinae potestates, quibus informandi corporis erat officium concreditum, ex mundi figura mutuatae teretem globosamque finxerunt eidemque duos circuitus uenerandae diuinitatis innexuerunt. Est autem caput praeter caeterum corpus honoratius et optimati quadam eminentia; cui reliqua membra dominanti parent atque obsequuntur iure meritoque subiecta, ne sine sede humiliter in imo plane iacens asperas, cum moueretur, terrenarum lacunarum offensiones procliuitatis et item decliuitatis incurreret, maxime cui esset necesse cuncta motuum genera experiri. Hac igitur de causa uehiculo corporis utpote arx sustinetur. Addita est crurum quoque et brachiorum porrigibilis et flexuosa substantia
Abbreviated transcription (Latin):
subiugata & sennens pontificiu aliqua potestatemq re¬
tinere falso putat᷑. Eademq passionib egra & mitio cu
incorporata est ꝗͣdui ꝑinde afficiet᷑ amens erit. At postꝗͣ in¬
crem̃ti nutricationisq tenui iam riuo meatus effluet aĩeq
circuitus tranquilliore motu uiam suam ꝑgent ꝓcessuq tem¬
poris sedaciores erũt. ut pote qui a nature sue competẽti mo¬
tu minime exorbitent facile iam du̾se nature uitia boni¬
tatemq & honestatem semꝑ euisdẽ cũ alteriꝰ appetitu al¬
teriꝰ uo detestatione secernent. hoĩemq ita institutu plena
& incolumi prudentia tuebunt᷑. At si ad hunc statu auxi¬
liatrix eruditionis honeste morationisq dilgentia ĩmunis
dĩ ꝑturbatione atq egritu dine ducet euũ. Si negliget
claudũ iter serpens cu familiari demũ stultitia reu̾ocabit᷑
ad inferna. S hec quidẽ nouissime ꝓuenient mentis

Expanded text:
subiugata et seruiens pontificium aliquod potestatemque resubiugata et seruiens pontificium aliquod potestatemque retinere falso putatur eademque passionibus aegra et initio, cum incorporata est, et quamdiu perinde afficietur amens erit. At postquam incrementi nutricationisque tenui iam riuo meatus effluet animaeque circuitus tranquilliore motu uiam suam peragent processuque temporis sedatiores erunt, utpote qui a naturae suae competenti motu minime exorbitent, facile iam diuersae naturae uitia bonitatemque et honestatem semper eiusdem cum alterius appetitu, alterius uero detestatione secernent hominemque ita institutum plena et incolumi prudentia tuebuntur. Ac si ad hunc statum accedat auxiliatrix eruditionis honestae moderationisque diligentia, immunis omni perturbatione atque aegritudine ducet aeuum; si negleget, claudum iter uitae serpens cum familiari demum stultitia reuocabitur ad inferna. Sed haec quidem nouissime prouenient meritis
Abbreviated transcription (Latin):
confirmationis sue nexib. Ueru sine ratione ut pote discor¬
dantib motib & deprauante rectũ iter sensuũ illecebra ꝓp¬
terea uanas inclinationes existere & obliquas & contrarias.
& item resupinis casib similes. Ut si quis n᷑alem membris
regionẽ mutans caput pro pedib solo figat pedes in altum
pro capite sustollat tunc opinor tam enis qui patitur qͣ eoru
qui spectant. dextre quidẽ ꝑtes sinistre simstre uõ dextre iu¬
dentur inuicem. Id ip̃m aĩe quoq circuitus patiunt᷑. ꝓpt̾eaq
errant in eiusdem diuersiq genens contemplatione. cum
quod diu̾sum ẽ idem & quod ẽ idem du̾isum imbecillitate
discernẽdi autumant. estq hec eaꝵ plena erroris & falsita¬
tis opimo orta ex deprauatione sensuu. nec habet ullu cer¬
tum ducem talis pagratio. cumq extrapositi sensũs pulsa¬
uerint aĩam uehem̃tuis omnẽq eam possẽderint tue illa

Expanded text:
confirmationis suae nexibus, uerum sine ratione utpote discorconfirmationis suae nexibus, uerum sine ratione utpote discordantibus motibus et deprauante rectum iter sensuum illecebra. Propterea uarias inclinationes existere obliquae, contraries et item resupinis casibus similes, ut si quis naturalem memoris regionem mutans caput pro pedibus solo figat, pedes in altum pro capite sustollat; tune, opinor, tam eius qui patitur quam eorum qui spectant dextrae quidem parses sinistrae, sinistrae uero dextrae uidentur inuicem. Id ipsum animae quoque circuitus patiuntur proptereaque errant in eiusdem diuersique generis contemplatione, cum quod diuersum idem, et quod est idem diuersum imbecillitate discer nendi autumant estque haec eorum plena erroris et falsitatis opinio orta ex deprauatione sensuum nec habet ullum certum ducem talis peragratio; cumque extra positi sensus pulsauerint animam uehementius omnemque eam possederint, tunc illa
Abbreviated transcription (Latin):
nen ti let ortpreulri complosionẽ simliter aqũe labricis
iuolentasq uentoꝵ procellas. hisq interpellatioib om̃ib
ꝑ corpus ad aĩam ꝯmeantib stimulata mens estuaret. Qui
quidem estus ꝓpterea &e mitio &e nñc usq sensus cognomi¬
nant᷑. maximos uiolentosq motus cientes cu nali deriuatõẽ
iugiter & sine int̾missione effluente. circuitus aĩe quasi
quibdam turbinb simul quatiunt. Illum quidẽ ꝓuidu
enis respuentes. At uo̾ diu̾si arculi diuersis motib incertisq fa¬
mulantes. usq adeo ut quia limites duplicis illuis & tripliciss
qͣntitatis oe item int̾ualla terna ꝑ utrũq latus epitritoꝵ ses¬
quiplorq &e epogdoꝵ medietatib confirmata dissolui a
nullo ꝗͣ ab eo solo qui iunx̾at poterant. omm tam̃ iactatio¬
nis gñe diuexant adu̾sis sibi inuicem motib. aĩam totaꝵq
eius sub̾am dierse distrahentes. ut unha quidẽ ferat᷑ cum

Expanded text:
etiam terrenam complosionem, similiter aquae lubricas uiolentasque uentorum , hisque interpellationibus omnibus per corpus ad animam commeantibus stimulata mens aestuaret; qui quidem aestus propterea et initio et nunc usque sensus cognominantur. Maximos uiolentosque motus cientes cum naturali deriuatione iugiter et sine intermissione effluente , circuitus animae quasi quibusdam turbinibus simul quatiunt, illum quidem prouidueius respuentes, at uero diuersi circuli diuersis motibus incertisque famulantes usque adeo ut — quia limites duplicis illius et triplicis quantitatis et item interualla terna per utrumque latus epitritorum sescuplorumque et epogdoorum medietatibus confirmata, dissolui a nullo quam ab eo solo qui iunxnis genere diuexarent aduersis sibi inuicem motibus animam, totem eius substantiam diuerse distrahentes, ut una quidem feratur cum
Abbreviated transcription (Latin):
xII. diem condit. nouies autẽ duodeni estĩciunt .cuiii.
sine dubio solis diametros centesima & octaua pars
hemispii eꝗnoctialis est. Ergo totius equinoctialis
circuli ducentesima sexta deama pars est. Ipm̃ aute
circulu hr̃e stadioꝵ trecenties centena milia. & in¬
suꝑ centũ. & septuaginta milia. ante satis ꝓbatu est.
Ergo si euis sũme ducẽtesima sexta decima consi¬
derai̾s ꝑtem. mensũra diametri solis inuenie.
Est aute pars ĩp̃a fẽre in centũ quadraginta milib.

Expanded text:
duodecim, diem condit, nouies autem duodeni efficiunt centum octo, duodecim, diem condit, nouies autem duodeni efficiunt centum octo, sine dubio solis diametros centesima et octaua pars hemisphaerii aequinoctialis est. Ergo totius aequinoctialis circuli ducentesima sexta decima pars est. Ipsum autem circulum habere stadiorum trecenties centena milia et insuper centum et septuaginta milia antelatis probatum est. Ergo, si eius summae ducentesimam sextam decimam consideraueris partem, mensuram diametri solis inuenies. Est autem pars ipsa fere in centum quadraginta milibus.
Abbreviated transcription (Latin):
pus solis ortui ꝓpinquãtis inbesit diligens obfuantis
obtutus. &. cu ad pͥmu solis radiu quem de se
emisit pͥma sũmitas orbis emergens. umbra de
stili decidens sũmitate. p̾ma curui labri eminẽtias
contĩgit. locus ip̃e qui umbre pͥmitias excepit. no¬
te imp̾ssione signatus est. obsuatusq q̃ diasup t̾ra
ita solis orbis integer appareret. ut una eiꝰ sũmitas
adhuc oriçonti uiderẽt᷑ insidere. & mox locus ad quẽ
umbra tunc in uase migrau̾at annotatus ẽ. habita¬
q dimẽsione inter ambas umbraꝵ notas. que inte¬
grum solis orbem.⁊. diametru nate de duab eius
sũmitatib metiunt᷑. pars nona repta est eius ĩpatii
quod a sũmo uasis labro. usq ad hore pͥme lineam
continẽt᷑.& ex hoc ꝯstitit.ꝙ in cursũ solis una tẽporis
eꝗnoctialis hora faciat repetitus nouies orbis eius
iccessũs. & quia cõuersio celestis hemisꝑii. ꝑactis horis

Expanded text:
pus solis ortui propinquantis, inhaesit diligens obseruantis pus solis ortui propinquantis, inhaesit diligens obseruantis obtutus, et cum, ad primum solis radium quem de se emisit prima summitas orbis emergens, umbra, de stili decidens summitate, primam curui labri eminentiam contigit, locus ipse qui umbrae primitias excepit notae impressione signatus est, obseruatumque quamdiu super terram ita solis orbis integer appareret, ut ima eius summitas adhuc horizonti uideretur insidere. Et mox locus ad quem umbra tunc in uase migrauerat adnotatus est, habitaque dimensione inter ambas umbrarum notas, quae integrum solis orbem, id est diametrum, natae de duabus eius summitatibus metiuntur, pars nona reperta est eius spatii quod a summo uasis labro usque ad horae primae lineam continetur. Et ex hoc constitit quod in cursu solis unam temporis aequinoctialis horam faciat repetitus nouies orbis eius accessus, et quia conuersio caelestis hemisphaerii, peractis horis