comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
optatur uita. mortem condiscite. Corpora opima tauroru
exiguo concidunt uulnere. et magnarum uirium anima¬
lia humanȩ manus ictus impellit.tenui ferro commissura
ceruicis abrumpitur.et cum articulus: qui caput.collumq:
connectit incisus est tanta illa moles coruit. Non in alto
latet spiritus nec utiq ferro eruendus est. non sunt peni¬
tus uulnere imp̃sso scrutanda p̾cordia. in proximo mors
est. Non certum ad hos ictus aestimaui locum qͥcunq: per
a corpore breuius est ꝗͣ ut sentiri tanta uelocitas possit. Si¬
ue fauces nodus elisit: siue spiramentum aqua p̃clusit: si¬
ue in caput lapsos subiacentis soli duricia comminuit: si¬
ue haustus ignis cursum animae remeantis interscidit qͥ¬
quid est properat. Et quid erubescitis: quod tam cito fit ti¬
metis diu:¬

Expanded text:
optatur vita, mortem condiscite. Corpora opima taurorum optatur vita, mortem condiscite. Corpora opima taurorum exiguo concidunt vulnere et magnarum virium animalia humanae manus ictus impellit ; tenui ferro commissura cervicis abrumpitur, et cum articulus ille qui caput collumque committit incisus est, tanta illa moles corruit. Non in alto latet spiritus nec utique ferro eruendus est ; non sunt vulnere penitus impresso scrutanda praecordia : in proximo mors est. Non certum ad hos ictus destinavi locum ; quacumque a corpore, brevius est quam ut sentiri tanta velocitas possit. Sive fauces nodus elisit, sive spiramentum aqua praeclusit, sive in caput lapsos subiacentis soli duritia comminuit, sive haustus ignis cursum animae remeantis interscidit ; quicquid est, properat. Ecquid erubescitis ? Quod tam cito fit, timetis diu
Abbreviated transcription (Latin):
lorum est. uos supra patientiam. Contemnite paupertatẽ
nemo tam pauper uiuit ꝗͣ natus est. Contemnite doloeͤ
aut soluetur. aut soluet. Contemnite mortem: qua uos aͭ
fut aut transfert. Contemnite fortunam. nullum illi ta¬
lum quo feriret animum dedi. Ante omnia caui ne qui ͤ
uos teneret inuitos. patet exitus. si pugnare non uultis l
sugere. Ideoq ex omnib rebus quas ẽẽ uobis necess ias
uolui. nihil feci facilius ꝗͣ mori. prono animam loco po
posui trahitur. Attendite mõ et uidebitis ꝗͣ breuis ad lib̾¬
tatem et ꝗͣ expedita ducat uia. Non tam longas in exitu
uobis ꝗͣ intrantibus posui moras. Alioquin magnum ĩ
uos regnum fortuna tenuisset si homo tam tarde mo¬
reretur ꝗͣ nascitur. ine tempus omnis uos locus doceat
ꝗͣ facile sit renunciare naturae. et munus illi suum impin¬
gere. Inter ip̃a altaria. et sollennes sacrificantium ritus dũ

Expanded text:
lorum est, vos supra patientiam. Contemnite paupertatem; lorum est, vos supra patientiam. Contemnite paupertatem; nemo tam pauper vivit quam natus est. Contemnite dolorem; aut solvetur aut solvet. Contemnite mortem; quae vos aut finit aut transfert. Contemnite for- tunam ; nullum illi telum quo feriret animum dedi. Ante omnia cavi, ne quid vos teneret invitos ; patet exitus. Si pugnare non vultis, licet fugere. Ideo ex omnibus rebus quas esse vobis necessarias volui nihil feci facilius quam mori. Prono animam loco posui ; trahitur, adtendite modo et videbitis quam brevis ad libertatem et quam expedita ducat via. Non tam longas in exitu vobis quam intrantibus moras posui ; alioqui magnum in vos regnum fortuna tenuisset, si homo tam tarde moreretur quam nascitur. Omne tempus, omnis vos locus doceat quam facile sit renuntiare naturae et munus illi suum impingere ; inter ipsa altaria et sollemnes sacrificantium ritus, dum
Abbreviated transcription (Latin):
turpes ad similitudinem parietum suorum extrinsecus o¬
culti. Non est ista solida et sincera felicitas crusta est et ꝗ¬
dem tenius. Itaq dum illis licet stare et ad arbitrium suũ
ostendi intent et imponunt cum inciderit aliquid quodi
disturbet ac detegat tunc apparet quantum altae ac uere
foeditatis alienus splendor absconderit. uobis dedi bona
certa inansura quanto magis uersauerit aliquis et undiq
aspexent. meliora. maioraq. Permisi uobis metuenda cõ¬
temnere. cupiditates fastidire. Non sulgens extrinsecus
bona ur̃a introrsus obuersa sunt. Sic mundus exteriora
contempsit spectaculo sui latus. Intus omne posuit boũ:
Non egere felicitate felicitas ur̃a est. At multa incidunt in¬
stia horrenda. dura toleratu quia non poteram uos istis
subducere animos ur̃os aduersus omnia armaui. ferte foͣ¬
titer. hoc est quo deum antecedatis. ille extra patientiã ma¬

Expanded text:
turpes, ad similitudinem parietum suorum extrinsecus turpes, ad similitudinem parietum suorum extrinsecus culti; non est ista solida et sincera felicitas ; crusta est et quidem tenuis. Itaque dum illis licet stare et ad arbitrium suum ostendi, nitent et imponunt ; cum aliquid incidit quod disturbet ac detegat, tunc apparet quantum altae ac verae foeditatis alienus splendor absconderit. Vobis dedi bona certa, mansura, quanto magis versaverit aliquis et undique inspexerit, meliora maioraque : permisi vobis metuenda contemnere, cupiditates fastidire ; non fulgetis extrinsecus, bona vestra introrsus obversa sunt. Sic mundus exteriora contempsit spectaculo sui laetus. Intus omne posui bonum ; non egere felicitate felicitas vestra est. ' At multa incidunt tristia, horrenda, dura toleratu.' Quia non poteram vos istis subducere, animos vestros adversus omnia armavi ; ferte fortiter. Hoc est quo deum antecedatis ; ille extra patientiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
xigit ut bonorum uirorum etiam sarcinas seruet: Remittũt
ip̃i hanc deo curam externa contemnunt. Democritus diui¬
tias proiecit onus illas bona mentis existimans. Quid ergo
miraris si id deus bono accidere patitur quod uir bonus ali¬
quando uult sibi accidere: lilios amittunt boni uiri quidni.
cum aliquando et ip̃i eos occidant. In exilium mittuntur.
quid i: cum aliquando ip̃i patriam non repetituri relinqͣnt
Occiduntur quid m: eum aliquando ip̃i sibi in anus inferit
Quare quaedam dura patiuntur ut alios pati doceant nati
sunt in exemplar. Puta itaq deum dicere quid hẽtis ꝗd
de me queri possits uos quibus recta placuerunt: Aluis
bona falsa circundedi et animos inanes uelut longo fal¬
laciq somno lusi auro illos et argento et ebore adornaui
uitus boni nihil est. Isti quos pro felicibus aspicitis si non
qua currunt. seod qua latent uideritis miseri sunt sordidi

Expanded text:
xigit, ut bonorum virorum etiam sarcinas servet ? Remittunt xigit, ut bonorum virorum etiam sarcinas servet ? Remittunt ipsi hanc deo curam: externa contemnunt. Democritus divitias proiecit onus illas bonae mentis existimans. Quid ergo miraris, si id deus bono viro accidere patitur quod vir bonus aliquando vult sibi accidere ? Filios amittunt viri boni; quidni, cum aliquando et occidant ? In exilium mittuntur; quidni, cum aliquando ipsi patriam non repetituri relinquant ? Occiduntur ; quidni, cum aliquando ipsi sibi manus afferant Quare quaedam dura patiuntur ? Ut alios pati doceant ; nati sunt in exemplar. Puta itaque deum dicere : " Quid habetis quod de me queri possitis, vos, quibus recta placuerunt ? Aliis bona falsa circumdedi et animos inanes velut longo fallacique somnio lusi. Auro illos et argento et ebore adornavi, intus boni nihil est. Isti quos pro felicibus aspicis, si non qua occurrunt sed qua latent videris, miseri sunt, sordidi,
Abbreviated transcription (Latin):
pectus. Ultma prona uia est et eget moderamine certo. Tuẽ
etiam quae me subiectis excipit undis ne ferar in p̃ceps tethy
solet una uereri. Hoc cum audisset ille generosus adolescẽs
placet inquit uia. ascendo. est tanti per ista ire casuro. Non
desinit acrem animum metu territare. Utq uiam teneas nul¬
loq errore traharis per tamen aduersi gradieris cornua tau¬
ri. hemoniosq arcus. uiolentiq ora leonis. Posthaec ait. lun¬
ge datos currus his quibus deterreri me putas incitor.libet
illic stare ubi ip̃e sol trepidat. Humilis et inertis est tuta secta¬
ri. per alta uirtus est
Dquęratur quare tamen bonis uiris patitur aliquid ma¬
Ili deus fien. Ille uero non patitur. omnia mala ab illis
remouit. scelera et flagitia et cogitationes improbas et auida
consilia et libidinem caecam et alieno iminentem auariciam
lp̃os tuetur et uindicat. Nunquid hoc quoq adco aliquis e¬

Expanded text:
pectus, ultima prona via est et eget moderamine certo ; tunc pectus, ultima prona via est et eget moderamine certo ; tunc etiam quae me subiectis excipit undis, ne ferar in praeceps. Tethys solet ima vereri. Haec cum audisset ille generosus adulescens : " Placet," inquit, " via ; escendo. Est tanti per ista ire casuro." Non desinit acrem animum metu territare : Utque viam teneas nulloque errore traharis, per tamen adversi gradieris cornua tauri Haemoniosque arcus violentique ora leonis. Post haec ait : " Iunge datos currus ! His quibus deterreri me putas incitor. Libet illic stare ubi ipse Sol trepidat." Humilis et inertis est tuta sectari; per alta virtus it. " Quare tamen bonis viris patitur aliquid mali deus fieri ? " Ille vero non patitur. Omnia mala ab illis removit, scelera et flagitia et cogitationes improbas et avida consilia et libidinem caecam et alieno imminentem avaritiam ; ipsos tuetur ac vindicat : numquid hoc quoque aliquis a deo e
Abbreviated transcription (Latin):
us tam inquus fati distributione fuit: ut bonis uiris pau¬
pertatem et uulnera et acerba funera ascriberet. Non po¬
test artifex mutare materiam. hac passa est. Quaedam se¬
parar a quibusclam non possunt. coherent. in diuidua
sunt. Languida ingenia et in somnum itura aut in iugi¬
liam somno simillunam in ertibus nectuntur elementis ut
efficiatur uir. cum cura dicendus fortiore fato opus est. nõ
erit illi planum iter sursum: ac dehorsum eat. fluctuctur. aci
nauigium in turbido regat. Contra fortunam illi tendendus
est cursus. multa accident dura. aspera sed qua molliat et cõ¬
planet ip̃e. Ignis aurum probat. miseria fortes uiros. Uide qͣ
alte se extendere debeat uirtus scies illi non per secura uadẽ¬
dum ẽẽ. Ardua prima uia est. et qua uix mane recentes emit¬
tuntur equi. medio est altissima caelo unde mare et terras
ip̃i mihi sape uidere sit timor et pauida trepidat formidiẽ

Expanded text:
us tam iniquus in distributione fati fuit, ut bonis viris pauus tam iniquus in distributione fati fuit, ut bonis viris paupertatem et vulnera et acerba funera ascriberet ? " Non potest artifex mutare materiam ; hoc passa est. Quaedam separari a quibusdam non possunt, cohaerent, in- dividua sunt. Languida ingenia et in somnum itura aut in vigiliam somno simillimam inertibus nectuntur elementis ; ut efficiatur vir cum cura dicendus, fortiore fato opus est. Non erit illi planum iter ; sursum oportet ac deorsum eat, fluctuetur ac navigium in turbido regat. Contra fortunam illi tenendus est cursus ; multa accident dura, aspera, sed quae molliat et complanet ipse. Ignis aurum probat, miseria fortes viros. Vide quam alte escendere debeat virtus ; scies illi non per secura vadendum : Ardua prima via est et quam vix mane recentes enituntur equi; medio est altissima caelo, unde mare et terras ipsi mihi saepe videre sit timor et pavida trepidet formidine
Abbreviated transcription (Latin):
aeternum dicta lege decurrere. Fata nos ducunt. et quã¬
tum cuiq temporis restet prima nascentium hora dispo¬
suit. Causa penelet ex causa priuata. ac publica. Longus
ordo rerum trahit ideo fortiter omne patiendum est ꝗa
non ut putamus incidunt cuncta sed ueniunt. Olim cõ¬
slitutum est. quid gaudeas. quid flaeas. et quamuis ma¬
gna uideatur uarietate singuloꝵ uita distingui. suma ĩ
u̾num uenit. accepimus peritura perituri. Quid ita indigͦ¬
mur: quid querimur: adhoc parati sumus. utatur ut ułt
suis natura corporibus. nos lati ad omnia et fortes cogite¬
mus nihal perire de nr̃o. Quid est boni uiri prebere se fato
Grande solatium est cum uniuerso rapi. Quidquid est qđ
nos sic uiuere sic mori iussit eadem necessitate et deos al¬
ligat. irreuocabilis humana pariter ac diuina cursus uehi
lna ip̃e omnium conditor et rector scripsit fata quidem.
sed sequitur. semper paret semel iussit. Quare tamen de¬

Expanded text:
aeternum dicta lege decurrere. Fata nos ducunt et quanaeternum dicta lege decurrere. Fata nos ducunt et quantum cuique temporis restat prima nascentium hora disposuit. Causa pendet ex causa, privata ac publica longus ordo rerum trahit. Ideo fortiter Omne patiendum est, quia non, ut putamus, incidunt cuncta sed veniunt. Olim constitutum est quid gaudeas, quid fleas, et quamvis magna videatur varietate singulorum vita distingui, summa in unum venit; accipimus peritura perituri. Quid itaque indignamur ? Quid querimur ? Ad hoc parti sumus. Utatur ut vult suis natura corporibus ; nos laeti ad omnia et fortes cogitemus nihil perire de nostro. Quid est boni viri ? Praebere se fato. Grande solacium est cum universo rapi; quicquid est quod nos sic vivere, sic mori iussit, eadem necessitate et deos alligat. Irrevocabilis humana pariter ac divina cursus vehit. Ille ipse omnium conditor et rector scripsit quidem fata, sed sequitur ; semper paret, semel iussit. " Quare tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
lateat: aut tempus in aliquo circulo terat. Idem in hac re¬
magna publica sit.sic boni uiri laborant: impediuntur et
illam et equant gradus si scissent antecessissent.
Anc quoq animosam demetrii fortissimi uiri uocem
Iaudisse me memini. Hoc unum inquit de uobis dii
immortales queri possum ꝙ non ante mihi uoluntatem ue¬
stram notam fecistis.prior enim ad ista uenissem atq nunc
uocatus sum. Uultis liberos sumere: a uobis illos sustuli.i
uultis aliquam partem corporis: sumite. non magnam rem
permitto cito totum relinquam. uultis sp̃m: quidni: nullã
moram faciam. quo minus recipiatis quod dedistis.a uo¬
lente feretis quidquid petientis. Quid ergo est: maluissem
offerre. ꝗͣ tradere: quid opus suit auferre: accipere potiustiᷤ
sed nec nunc quidem auferetis:quia nihil eripitur. nisi re¬
tinenti. Nihil cogor mhil inuitus patior nec seruio deo
sed assentior eo quidem magis ꝙ scio omnia certa. et in

Expanded text:
lateat aut tempus in aliquo circulo terat. Idem in hac lateat aut tempus in aliquo circulo terat. Idem in hac magna re publica fit ; boni viri laborant, impendunt, impeillam et aequant gradus. Si scissent, antecessissent. Hanc quoque animosam Demetri fortissimi viri vocem audisse me memini: " Hoc unum," inquit, " de vobis, di immortales, queri possum, quod non ante mihi notam voluntatem vestram fecistis ; prior enim ad ista venissem, ad quae nunc vocatus adsum. Vultis liberos sumere ? vobis illos sustuli. Vultis aliquam partem corporis ? sumite ; non magnam rem promitto, cito totum relinquam. Vultis spiritum ? quidni ? nullam moram faciam, quo minus recipiatis quod dedistis. A volente feretis quicquid petieritis. Quid ergo est ? Maluissem offerre quam tradere. Quid opus fuit auferre ? Accipere potuistis ; sed ne nunc quidem auferetis, quia nihil eripitur nisi retinenti." Nihil cogor, nihil patior invitus nec servio deo sed assentior, eo quidem magis, quod scio omnia certa et in
Abbreviated transcription (Latin):
erit cacitas. si nemo oculos perdiderit nsi cui eruendi st̃.
ltaq careant luce appius et metellus. Non sunt diuitia
bonum.Itaq heat illas et helius leno.ut homines pecu¬
niam cum in templis consecrauerint: uideant et in forni¬
ce. Nullo mõ põt magis deus concupita transducere: ꝗͣ
si illa turpissimis defert. ab optimis abigit. At iniquum
est uirum bonum debilitari aut configi. aut alligari. o¬
malos autem integris corporibus solutos. ac delicatos in¬
cedere. Quid porro: non est iniquum fortes arma sumere
et in castris pernoctare. et pro uallo obligatis stare uulne¬
ribus. interim in urbe securos ẽẽ p̃cisos. et professos impu¬
diciciam: Quid porro: non est iniquum nobilissimas
uirgines ad saera facienda noctibus excitari. altissimo
somno inquinatas frui: labor optimos citat. Senatus p
totum diem consulitur sape. cum illo tempore uilissimus
quisq aut in campo ocium suum oblectet. aut in popina

Expanded text:
erit caecitas, si nemo oculos perdiderit, nisi cui eruendi sunt : erit caecitas, si nemo oculos perdiderit, nisi cui eruendi sunt : itaque careant luce Appius et Metellus. Non sunt divitiae bonum ; itaque habeat illas et Elius leno, ut homines pecuniam, cum in templis consecraverint, videant et in fornice. Nullo modo magis potest deus concupita traducere, quam si illa ad turpissimos defert, ab optimis abigit. " At iniquum est virum bonum debilitari aut configi aut alligari, malos integris corporibus solutos ac delicatos incedere." Quid porro ? Non est iniquum fortes viros arma sumere et in castris pernoctare et pro vallo obligatis stare vulneribus, interim in urbe securos esse percisos et professos impudicitiam ? Quid porro ? Non est iniquum no- bilissimas virgines ad sacra facienda noctibus excitari, altissimo somno inquinatas frui ? Labor optimos citat. Senatus per totum diem saepe consulitur, cum illo tempore vilissimus quisque aut in campo Otium suum Oblectet aut in popina
Abbreviated transcription (Latin):
tudo in diem posuit. Uilis et hic qu aerendus manu uictus
horrenda iniquitas cali in tecta corpora. Hoc quod tib
calamitas uidetur tot gentium uita est. Quid miraris
bonos uiros ut confirmentur concuti: Non est arbor so¬
lida. nec fortis: nisi in quam frequens uentus incursat.
lp̃a enim uexatione constringitur et radices certius figit
Fragiles sunt. qua in aprica ualle creuerunt. pro ip̃is enĩ
bonis uiris est ut ẽẽ intenti possint. multum inter formi¬
dolosa uersari. et aequo animo ferre qua non sunt mala
nisi male sustinenti.
Ducite nunc ꝙ pro omnibus est optimum quenq
ut ita dicam militare. et edere operas. Hoc est pro¬
positum deo quod sapienti uiro ostenderet. Haec qua uł¬
gus appetit qua reformidat nec bona ẽẽ. nec mala. Ap¬
parebunt autem bona ẽẽ: si illa non nisi bonis uiris tribu
erit: et mala ẽẽ si malis tantum irrogauerit. De testabilis

Expanded text:
tudo in diem posuit ; vilis et hic quaerendus manu victus, tudo in diem posuit ; vilis et hic quaerendus manu victus, horrenda iniquitas caeli, intecta corpora ; hoc quod tibi calamitas videtur tot gentium vita est ! Quid miraris bonos viros, ut confirmentur, concuti ? Non est arbor solida nec fortis nisi in quam frequens ventus incursat ; ipsa enim vexatione constringitur et radices certius figit ; fragiles sunt quae in aprica valle creverunt. Pro ipsis ergo bonis viris est, ut esse interriti possint, multum inter formidolosa versari et aequo animo ferre quae non sunt mala nisi male sustinenti. Adice nunc, quod pro omnibus est optimum quemque, ut ita dicam, militare et edere operas. Hoc est propositum deo quod sapienti viro, ostendere haec quae vulgus appetit, quae reformidat, nec bona esse nec mala ; apparebit autem bona esse, si illa non nisi bonis viris tribu erit, et mala esse, si tantum malis irrogaverit. Detestabilis
Abbreviated transcription (Latin):
periculorum assiduitas piclitandi dabit. Sic sunt nautis
corpora efferendo mari dura. agricolis manus trita ad
excutienda tela militares lacerti ualent. agilia sunt mem¬
bra cursoribus. id in quoq solidissimum est. quod exer¬
cuit. Ad cõtemnendam potentiam malorum animus
patientia peruenit: qua quid in nobis efficere possit scies
si aspexeris quantum nationibus nudis. et inopia fortio¬
nbus labor p̃stet. Omnes considera gentes: in quibus noã¬
na pax desinit germanos dico. et quidquid est circa histrũ
uagarum gentium. occursat perpetuo illos hyems triste ex¬
lum p̃mit maligne: solum sterile sustentat. imbrem culmo
aut fonde desendunt. suger durata glatie stagna persul¬
tant. in alimentum feras captant. Miseri nbi uidentur.
Nilnl miserum est: quod in naturam consuetudo perdux̃
paulatim enim uoluptati sunt. qua necessitate coepunt
Nulla illis domicilia. nullaq sedes sunt: nisi quas lassi¬

Expanded text:
periculorum ad- siduitas periclitandi dabit. Sic sunt nauticis periculorum ad- siduitas periclitandi dabit. Sic sunt nauticis corpora ferendo mari dura, agricolis manus tritae, ad excutienda tela militares lacerti valent, agilia Sunt membra cursoribus ; id in quoque solidissimum est quod exercuit. Ad contemnendam patientiam malorum animus patientia pervenit; quae quid in nobis efficere possit scies, si aspexeris quantum nationibus nudis et inopia fortioribus labor praestet. Omnes considera gentes in quibus Romana pax desinit. Germanos dico et quicquid circa Histrum vagarum gentium occursat. Perpetua illos hiemps, triste caelum premit, maligne solum sterile sustentat; imbrem culmo aut fronde defendunt, super durata glacie stagna persultant, in alimentum feras captant. Miseri tibi videntur ? Nihil miserum est quod in naturam consuetudo perduxit; paulatim enim voluptati sunt quae necessitate coeperunt. Nulla illis domicilia nullaeque sedes sunt nisi quas lassi
Abbreviated transcription (Latin):
rum media calliginis fundit quod uehis satius sit perpetu¬
am infelicitatem aduocat uirtutem substerint. quam infini¬
tis atq iminodicis bonis iumpi necẽẽ est. Leuior ieiunio.
mors est. cruditate dissiliunt. Hanc itaq rationem dii se¬
cuntur in bonis uiris ꝗͣ in discipulis sius p̃ceptores. qui pł
laboris ab us exigunt. in quibus certior spes est. Nunquid
tu inusos ẽẽ lacedemonus liberos suos credis quorum ex¬
periuntur indolem publice uerberibus admotis: Ip̃i il¬
los patres adhortantur. ut ictus flagellorum fortiter ꝑ¬
ferant et laceros ac semianimos rogant perseueranter
uulnera prebere uulneribus. Quid mirum si dure gene¬
rosos sp̃s deus temptat: nunꝗͣ uirtutis molle documen¬
tum est. Uerberat nos et lacerat fortuna patimur. Non
est saeuitia. certamen est quo sapius adierimus fortiores
erimus: Solidissumna pars est corporis: quam frequens us'
agitauit. p̃bendi fortuna sumus ut contra illam ab ip̃a
duemur paulatim nos sibi paratos faciat. Contemptum

Expanded text:
rum mediae caliginis fundit. Quidni satius sit perpetuam infelicitatem advocata virtute sustinere quam infinitis atque immodicis bonis rumpi ? Lenior ieiunio mors est, cruditate dissiliunt. Hanc itaque rationem dii sequuntur in bonis viris quam in discipulis suis praeceptores, qui plus laboris ab is exigunt, in quibus certior spes est. Numquid tu invisos esse Lacedaemoniis liberos suos credis, quorum experiuntur indolem publice verberibus admotis ? Ipsi illos patres adhortantur, ut ictus flagellorum fortiter perferant, et laceros ac semianimes rogant, perseverent vulnera praebere vulne- ribus. Quid mirum, si dure generosos spiritus deus temptat ? Numquam virtutis molle documentum est. Verberat nos et lacerat fortuna ; patiamur ! Non est saevitia, certamen est, quod quo saepius adierimus, fortiores erimus. Solidissima corporis pars est quam frequens usus agitavit. Praebendi fortunae sumus, ut contra illam ab ipsa duremur ; paulatim nos sibi pares faciet, contemptum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidium loco deuciant. Nemo eorum qui exeunt dicit o
male de me imgerator meruit. sed bene uidicauit. Idem
dicant quicunq iubent᷑ pati. tmidis ignauisq flaebilia.i
digni uisi sumus deo in quibus experiretur: quantum hu¬
mana natura posset pati. Hugite delicias fugite eneruatã
felicitatem qua anumi permadescunt. et ubi aliquid inter¬
uenit quod humanȩ sortis admoneat. uelut perpetua e¬
dicauerunt: cuus pedes inter somenta subinde mutata te¬
puerunt. euius caenationes subditus et parictibus confusuᷤ
calor temperauit. Hunc leius aura non sine periculo strin¬
git. Cum omnia quae excesserunt mõm noceant. periculo¬
sissima selicitatis intemperantia est. mouet cerebrum in ua¬
nas mentes imagines euoeat. multum inter falsum acue

Expanded text:
praesidium loco deiciant. Nemo eorum qui exeunt dicit : " praesidium loco deiciant. Nemo eorum qui exeunt dicit : " Male de me imperator meruit," sed " bene iudicavit." Item dicant quicumque iubentur pati timidis ignavisque flebilia: " Digni visi sumus deo in quibus experiretur quantum humana natura posset pati." Fugite delicias, fugite enervantem felicitatem, qua animi permadescunt et nisi aliquid intervenit quod humanae sortis admoneat, manent velut perpetua eindicaverunt, cuius pedes inter fomenta subinde mutata tepuerunt, cuius cenationes subditus et parietibus circumfusus calor temperavit, hunc levis aura non sine periculo stringet. Cum omnia quae excesserunt modum noceant, periculosissima felicitatis intemperantia est : movet cerebrum, in vanas mentes imagines evocat, multum inter falsum ac
Abbreviated transcription (Latin):
lut stimulos admouent amimis. Calamitas uirtutis occa¬
sio est. Illos mento quis dixerit miseros qui nimia felicita¬
te torpescunt:quos uelut in mari lento tranquillitas iners
detinet. Quidquid illis inciderit. nouum ueniet.magis ur¬
gent saua in expertos. Graue est ferre insuetis ceruicibus u¬
gum. Ad suspicionem uulneris tyro palescit. Audacter
ueteranus cruorem suum spectat: qui scit se saepe uicisse p̾t
sanguinem. Hos itaq deus probat quos amat. indurat.
recognoscit exercet. Eos autem quibus indulgere uidetur
quibus parcere molles uenturis malis seruat. Frratis.N.
si quem iudicatis exceptum ueniet ad illum dui felicem
sua portio. Quisquis uidetur dimissus ẽẽ dilatus est. Qua¬
re deus quenq optimum aut mala ualitudine. aut luctu
aut in cõmodis afficit: Quare in castris quaeq periculosa
fortissimis imperantur. Dux lectissimos mittit qui noctur¬
nis hostes aggrediantur insidus aut explorent iter aut

Expanded text:
lut stimulos admovent animis : calamitas virtutis occalut stimulos admovent animis : calamitas virtutis occasio est. Illos merito quis dixerit miseros qui nimia felicitate torpescunt, quos velut in mari lento tranquillitas iners detinet ; quicquid illis inciderit, novum veniet. Magis urgent saeva inexpertos, grave est tenerae cervici iugum. Ad suspicionem vulneris tiro pallescit, audacter veteranus cruorem suum spectat, qui scit se saepe vicisse post sanguinem. Hos itaque deus quos probat, quos amat, indurat, recognoscit, exercet ; eos autem quibus indulgere videtur, quibus parcere, molles Venturis malis servat. Erratis enim, si quem iudicatis exceptum. Veniet et ad illum diu felicem sua portio ; quisquis videtur dimissus esse, dilatus est. Quare deus optimum quemque aut mala valetudine aut luctu aut aliis incommodis afficit ? Quia in castris quoque periculosa fortissimis imperantur ; dux lectissimos mittit, qui nocturnis hostes aggrediantur insidiis aut explorent iter aut
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Idem licet fecerint. qui integri reuertuntur ex a¬
cie magis spectatur qui saucius redit. Ip̃is in ꝗͣ deus cõ¬
sulit quos eẽ qͣ honestissimos cupit. quotiens illis ma¬
teriam p̃bet aliquid animose fortiterq faciendi: ad quam
rem opus est aliqua rerum difficultate. Gubernatorem ĩ
tempestate. in acie militem intelligas. Unde possum scire
quantum aduersus paupertatem tibi animi sit si diuitiis
diffiuis: Unde possum scire quantum aduersus ignomi¬
niam. et infamiam. odiumq ppłare constantiae hẽas si
inter plausus senescis: si in expugnabilis. et inclinatio¬
ne quadam mentium pronus fauor sequitur: Unde
scio ꝗͣ equo animo laturus sis orbitatem. si quoscunq su¬
stulisti uides: Audun te cum alium consolarens. tunc con¬
spexissem si te ip̃e consolatus ẽes:si te ip̃e dolere uetusses. o¬
Nolite obseero uos expauescere ista quae du immortales ue¬

Expanded text:
tant ; idem licet fecerint qui integri revertuntur ex atant ; idem licet fecerint qui integri revertuntur ex acie, magis spectatur qui saucius redit. Ipsis, inquam, deus consulit, quos esse quam honestissimos cupit, quotiens illis materiam praebet aliquid animose fortiterque faciendi, ad quam rem opus est aliqua rerum difficultate. Gubernatorem in tempestate, in acie militem intellegas. Unde possum scire quantum adversus paupertatem tibi animi sit, si divitiis diffluis ? Unde possum scire quantum adversus ignominiam et infamiam odiumque populare constantiae habeas, si inter plausus senescis, si te inexpugnabilis et in- clinatione quadam mentium pronus favor sequitur ? Unde scio quam aequo animo laturus sis orbitatem, si quoscumque sustulisti vides ? Audivi te, cum alios consolareris : tunc conspexissem, si te ipse consolatus esses, si te ipse dolere vetuisses. Nolite, obsecro vos, expavescere ista, quae dii immortales ve
Abbreviated transcription (Latin):
praeturam ue adepto honore auctus es. ldem dicere. et
bono uiro possum si illi nullam occasionem difficilior ca¬
sus dedit in qua ueram uim animi ostenderet. Miserum
te udico ꝙ nunꝗͣ suisti miser. transisti sine aduersario u¬
tam. nemo sciet quid potueris. nec tu quidem ip̃e. opus
est enim ad noticiam sui expimento. quid alius quidem
quisq poss nisi temptando non didicit. Itaq quidam ul¬
tro se cessantibus malis obtulerunt. et uirtuti itura in obscu¬
rum occasionem per quam enitesceret quaesierunt. Gau¬
dent inquit magni uiri aliquando rebus aduersis non a¬
liter ꝗͣ fortes milites belli triumpho. Ego mirmilonem
sub C. Caesare de raritate munerum audiui querentẽ
ꝗͣ bella inquit atas perut. Auida est periculi uirtus.
quo tendit non quid passura sit cogitat. Quandoq
etiam q passura est gli xe pars est. Militares uiri głiant᷑
uulneribus. Lxti fiuentem meliori casu sanguinemꝰ osten¬

Expanded text:
praeturamve adepto; honore auctus es. Item dicere et praeturamve adepto; honore auctus es. Item dicere et bono viro possum, si illi nullam occasionem difficilior casus dedit in qua una vim animi sui ostenderet : “Miserum te iudico, quod numquam fuisti miser. Transisti sine adversario vitam ; nemo sciet quid potueris, ne tu quidem ipse.” Opus est enim ad notitiam sui experimento ; quid quisque posset nisi temptando non didicit. Itaque quidam ipsi ultro se cessantibus malis obtulerunt et virtuti iturae in obscurum occasionem per quam enitesceret quaesierunt. Gaudent, inquam, magni viri aliquando rebus adversis, non aliter quam fortes milites bello. Triumphum ego murmillonem sub Tib. Caesare de raritate munerum audivi querentem : " Quam bella," inquit, " aetas perit ! " Avida est periculi virtus et quo tendat, non quid passura sit cogitat, quoniam etiam quod passura est gloriae pars est. Militares viri gloriantur vulneribus, laeti fluentem meliori casu sanguinem osten
Abbreviated transcription (Latin):
fatebitur. quem rerum natura delegit cum quo metuenda
collideret. Inimiciciae potentum griues sunt. opponatur si¬
mul pompeio. cęsari et crasso. Graue est a detenonbus ho¬
nore anterri. Uatinio post feritur. Graue est ciuilibus bellis
intereẽ. toto terrarum orbe pro causi bona tam infeliciter
ꝗͣ pertinaciter militet. Graue est manus sibi afferre. faci¬
at. quid per haec consequitur: ut omnes sciant haec noncẽ
mala: quibus ego dignum catonem putaui. Prospera ĩ
plebem ac uilia ingemꝰ a deueniunt. At calamitates tͥro¬
resq mortalium sub uigum iittere proprium magni ui¬
n est. Semper uero ẽẽ felicem. et sine morsu animi tran¬
sire uitam: ignorare est rerum natura alteram partem.i
Magnus es uir: sed unde scio si tibi fortuna non dat fa¬
cultatem exhibendae uirtutis. Descendisti ad olympia
sed nemo prater te. Olympiam coronam hẽs uictoriam nõ
hes. Non gratulor tanqͣuiro forti: sed tanꝗͣ consulatum

Expanded text:
fatebitur, quem sibi rerum natura delegit cum quo metuenda fatebitur, quem sibi rerum natura delegit cum quo metuenda confideret. " Inimicitiae potentium graves sunt; opponatur simul Pompeio, Caesari, Crasso. Grave est a deterioribus honore anteiri; Vatinio postferatur. Grave est civilibus bellis interesse; toto terrarum orbe pro causa bona tam infeliciter quam pertinaciter militet. Grave est manus sibi afferre; faciat. Quid per haec consequar ? Ut omnes sciant non esse haec mala quibus ego dignum Catonem putavi." Prosperae res et in plebem ac vilia ingenia deveniunt ; at calamitates tresque mortalium sub iugum mittere proprium magni viri est. Semper vero esse felicem et sine morsu animi transire vitam igno- rare est rerum naturae alteram partem. Magnus vir es ; sed unde scio, si tibi fortuna non dat facultatem exhibendae virtutis ? Descendisti ad Olympia, sed nemo praeter te ; coronam habes, victoriam non habes. Non gratulor tamquam viro forti, sed tanquam consulatum
Abbreviated transcription (Latin):
usq eo in possessionem generis humani uicia uenerunt: ut
dubium sit an electione fati data plures nasci reguli qͣ me¬
coenates uelint. aut si quis fuerit qui audeat dicere mecoe¬
natem se q̃ regulum nasci maluisse. idem iste taccat lic
nasci se terentiam maluisset. Male tractatum soeratem iu¬
dicas.q illam potionem publice mistam non aliter. ꝗͣ me¬
dicimentum immortalitatis obduxit et de morte dis¬
putauit. usq ad ip̃am. Male cum illo atum est. q ge¬
Latus est sanguis ac paulatim frigore inducto uenarum
uigor constitit.Quanto magis huic inuidendum est qͣ
illis quibus gemina ministratur: quibiis exoletus omnia
pati doctus exectę uirilitatis. aut dubie. suspensam a uio
niuem diluit. Hi quidquid biberint uomitu remetient᷑
tristes. et bilem suam regustantes. At ille uenenum letꝰ
et hilans hauriet. Quod ad catonem ptinet satis dictu
est: summamq illi felicitatem contigisse consensus hõiu

Expanded text:
usque eo in possessionem generis humani vitia venerunt, ut usque eo in possessionem generis humani vitia venerunt, ut dubium sit an electione fati data plures nasci Reguli quam Maecenates velint; aut si quis fuerit, qui audeat dicere Maecenatem se quam Regulum nasci maluisse, idem iste, taceat licet, nasci se Terentiam maluit ! Male tractatum Socratem iudicas, quod illam potionem publice mixtam non aliter quam medicamentum immortalitatis obduxit et de morte disputavit usque ad ipsam ? Male cum illo actum est, quod gelatus est sanguis ac paulatim frigore inducto venarum vigor constitit ? Quanto magis huic invidendum est quam illis quibus gemma ministratur, quibus exoletus omnia pati doctus exsectae virilitatis aut dubiae suspensam auro nivem diluit ! Hi quicquid biberunt vomitu remetientur tristes et bilem suam regustantes, at ille venenum laetus et libens hauriet. Quod ad Catonem pertinet, satis dictum est summamque illi felicitatem contigisse consensus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
gulum. quid illi forma nocuit: ꝙ illum documentum fi¬
dei documentum patientiae fecit: sigunt cutem elaui. et
quocunq fatigatum coipus recdinauit uulneri incumbit. ĩ
perpetuam uigiliam suspensa sunt lumina. Quanto plus
tormenti plus ent glorie. Uis scire q̃ non poeniteat hoc p̃¬
cio estimasse uuirtui̾em resice illum et mute in sen atum. eã¬
dem sententiam dicet. Feliciorem ergo tu mecoenatem puta:
cui amoribus anxiȩ et morose uxoris quotidia repudia deflẽ¬
ti. somnus per symphoniarum cantum ex longinquo leue reso¬
nantium quaeritur mero se licet sopiat. et aquarum fragorib¬
somnum aduocet. et mille uoluptatibus mentem anxiam fal¬
lat. tam uigillauit in pluma. q̃ ille in cruce. Sed illi solatiu
est pro honesto dura tolerare. et ad causam a patientia respi¬
cit. hunc uoluptatibus marcidum. et felicitate nmia labo¬
rantem. magis his qua patitur uexat causa patiendi. Nõ

Expanded text:
gulum : quid illi fortuna nocuit, quod illum documentum figulum : quid illi fortuna nocuit, quod illum documentum fidei, documentum patientiae fecit ? Figunt cutem clavi et quocumque fatigatum corpus reclinavit, vulneri incumbit, in perpetuam vigiliam suspensa sunt lumina. Quanto plus tormenti tanto plus erit gloriae. Vis scire quam non paeniteat hoc pretio aestimasse virtutem ? Refice illum et mitte in senatum ; eandem sententiam dicet. Feliciorem ergo tu Maecenatem putas, cui amoribus anxio et morosae uxoris cotidiana repudia deflenti somnus per symphoniarum cantum ex longinquo lene resonantium quaeritur ? Mero se licet sopiat et aquarum fragoribus avocet et mille voluptatibus mentem anxiam fallat, tam vigilabit in pluma quam ille in cruce ; sed illi solacium est pro honesto dura tolerare et ad causam a patientia respicit, hunc voluptatibus marcidum et felicitate nimia laborantem magis his quae patitur vexat causa patiendi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tium. Infelix est rutilius q qui illum damnauerunt c̃am
dicerent omnibus saculis ꝙ aquiore animo gassus est se pa¬
triae cripi qͣ sibi exilium: ꝙ syllae dictatori solus aliquid
negauit et reuocatus non tantum retrocessit. sed longius fu¬
ꝯit. Uiderint inquit haec isti quos roma dephendit felicitiᷤᷤ
tua. Uideant largum in foro sanguinem. et supra seruiliãu
lacum id enim proscriptionis syllanae spoliarium est se¬
natorum capita et passim uagantes per urbem percussorũ
greges. et multa millia ciuium romanorum uno loco post
sidem immo per ip̃am fidem trucidata. Uideant ista qui
exulare non possunt. Ouid ergo: felix est lucius sylla q
illi descenti ad forum gladio summouetur: q capita sibi
consularium uirorum patitur ostendi: et praecium caedisꝑ
quaestorem ac tabulas publicas numerat. et hoec omnia fa¬
cit ille ip̃e qui legem corneliam tulit: Ueniamus ad re¬

Expanded text:
tium ? Infelix est Rutilius, quod qui illum damnaverunt causam tium ? Infelix est Rutilius, quod qui illum damnaverunt causam dicent omnibus saeculis ? Quod aequiore animo passus est se patriae eripi quam sibi exilium ? Quod Sullae dictatori solus aliquid negavit et revocatus tantum non retro cessit et longius fugit ? " Viderint," inquit, " isti quos Romae deprehendit felicitas tua. Videant largum in foro sanguinem et supra Servilianum lacum id enim proscriptionis Sullanae spoliarium est senatorum capita et passim vagantis per urbem percussorum greges et multa milia civium Romanorum uno loco post fidem, immo per ipsam fidem trucidata ; videant ista qui exulare non possunt." Quid ergo ? Felix est L. Sulla, quod illi descendenti ad forum gladio summovetur, quod capita sibi consularium virorum patitur ostendi et pretium caedis per quaestorem ac tabulas publicas numerat ? Et haec omnia facit ille, ille qui legem Corneliam tulit ! Veniamus ad Re
Abbreviated transcription (Latin):
sus quem ium suam intendat. Ignem experitur in mucio
piupertatem in fabricio cxilium in rutilio tormenta in
Regulo uenenum in socrate. mortem in catone. Magnum
exemplum nisi mala fortuna non inuenit. Infelix est muciꝰ
qui dextra ignes hostium p̃mit: et ip̃e a se exigit erroris sui
poenas: qui regem quem armata manu non potuit exusta fu¬
gat. Quid ergo: felicior ẽẽt si in sinu amicȩ foueret manum:
Infelix est fabriciusq rus suum quantum are .p. uacauit
fodit: ꝙ bellum tam cum pyrrho ꝗͣ cum diuitus gerit: ꝙ
ad focum caenat: illas ip̃as radices et herbas quas in repur¬
gando agro triumphalis senex eulsit: Quid ergo: felicior
eẽt si in uentrem suum longinqui littoris pisces et peregrina
aucupia congereret: Si conchilus superni atq inferi maĩs
pigriciam stomaci nauseantis exigeret: Si ingenti pomoꝵ
strue cingeret. prime formae feras captas multa exde uenan¬

Expanded text:
rsus quem vim suam intendat: ignem experitur in Mucio, rsus quem vim suam intendat: ignem experitur in Mucio, paupertatem in Fabricio, exilium in Rutilio, tormenta in Regulo, venenum in Socrate, mortem in Catone. Magnum exemplum nisi mala fortuna non invenit. Infelix est Mucius, quod dextra ignes hostium premit et ipse a se exigit erroris sui poenas ? Quod regem, quem armata manu non potuit, exusta fugat ? Quid ergo ? Felicior esset, si in sinu amicae foveret manum ? Infelix est Fabricius, quod rus suum, quantum a re publica vacavit, fodit ? Quod bellum tam eum Pyrrho quam eum divitiis gerit ? Quod ad focum cenat illas ipsas radices et herbas quas in repurgando agro triumphalis senex vulsit ? Quid ergo ? Felicior esset, si in ventrem suum longinqui litoris pisces et peregrina aucupia congereret, si conchylis superi atque inferi maris pigritiam stomachi nausiantis erigeret, si ingenti pomorum strue cingeret primae formae feras, captas multa caede venan
Abbreviated transcription (Latin):
tatem Inter multa magnisica demetrii nr̃i. et hacc uox est
a qua recens sum. et sonat adhuc et uibrat in auribus me
is. Uihil inquit mihi uidetur infelicius eo cui nihil unqͣ
euenit aduersi. non licuit enim illi se experm ubi ex uoto
illi fluxerint omnia ut ante uotum. Male tamen de illo
du uidicauerunt. Indignus uisus est a quo uinceretur a¬
liquando fortuna. qua ignauissimum quenq resugit qi
dicat quid ergo istum mihi aduersarium assumam: stati
arma summittet. Non opus est illum tota potentia mea. le¬
ui comiminatione pelletur. non põt sustinere uultum meũ.
alius circumspiciatur: cum quo conferre possimus manu
oudet congredi cum homine uinci parato. Ignominiam
uidicat gladiator cum inferiore comboni et scit eum sie
gloria uinci qui sine periculo uincitur. Idem facit fortua
fortissimos sibi pares quaerit. quosdam fastidio transit. cõ¬
tum acissimum quenq et recentissimum aggreditur adũ¬

Expanded text:
tatem. Inter multa magnifica Demetri nostri et haec vox est, tatem. Inter multa magnifica Demetri nostri et haec vox est, a qua recens sum ; sonat adhuc et vibrat in auribus meis : " Nihil," inquit, " mihi videtur infelicius eo, cui nihil umquam evenit adversi." Non licuit enim illi se experiri. Ut ex voto illi fluxerint omnia, ut ante votum, male tamen de illo dii iudicaverunt. Indignus visus est a quo vinceretur aliquando fortuna, quae ignavissimum quemque refugit, quasi dicat : " Quid ego istum mihi adversarium adsumam ? Statim arma submittet; non opus est in illum tota potentia mea, levi comminatione pelletur, non potest sustinere vultum meum. Alius circumspiciatur cum quo conferre possimus manum ; pudet congredi cum homine vinci parato. " Ignominiam iudicat gladiator cum inferiore componi et scit eum sine gloria vinci, qui sine periculo vincitur. Idem facit fortuna : fortissimos sibi pares quaerit, quosdam fastidio transit. Contumacissimum quemque et rectissimum aggreditur, adve
Abbreviated transcription (Latin):
sic enim recte eadem lege bonis euenire:qua sunt bom. Per¬
suadebo deinde tibi ne unꝗͣ boni uiri miserearis. põt enim
miser dici: non põt ẽe. Difficillimum ex omnibus que p¬
posui uidetur. quod primum dixi pro ip̃is ẽẽ quibus eueni¬
unt ista quae horremus: ac tremimus. Pro ip̃is est inquis in
exilium mitti. in egestatem deduci: liberos et coniugem eto¬
auferri: ignominia affici: debilitan.Si mirans hoc pr̃o aliquͦ
e̾ẽ miraberis quosdam igne et ferro curari nec minus fame et
siti. Sed si cogitaueris tecum remedii causa. quibusdam et ra¬
di ossa et legi et extrahi uenas et quadam amgutari mẽbra
quae sine pernicie totius corporis hẽre non poterant. Hoc quo¬
q patieris probar tibi quedam in commoda prous ẽẽ quibꝰ
accidunt. Tam me hereules ꝗͣ quaedam quae laudantur ⁊
appetuntur contra eos eẽ quos delectauerunt simillima cru¬
ditatibus. et ebrietatibus extensq quae necant per uolup¬

Expanded text:
sic et recte eadem lege bonis evenire qua sunt boni. Persic et recte eadem lege bonis evenire qua sunt boni. Persuadebo deinde tibi, ne umquam boni viri miserearis; potest enim miser dici, non potest esse. Difficillimum ex omnibus quae proposui videtur quod primum dixi, pro ipsis esse quibus e veniunt ista quae horremus ac tremimus. " Pro ipsis est," inquis, " in exilium proici, in egestatem deduci, liberos coniugem ecferre, ignominia affici, debilitari ? " Si miraris haec pro aliquo esse, miraberis quosdam ferro et igne curari nec minus fame ac siti. Sed si cogitaveris tecum remedii causa quibusdam et radi ossa et legi et extrahi venas et quaedam amputari membra quae sine totius pernicie corporis haerere non poterant, hoc quoque patieris probari tibi, quaedam incommoda pro is esse quibus accidunt, tam me hercules quam quaedam quae laudantur atque appetuntur contra eos esse quos delectaverunt, simillima cruditatibus ebrietatibusque et ceteris quae necant per volup
Abbreviated transcription (Latin):
uir acerrimus sui iudex alienae saluii consulit. et ĩstru¬
it discedentium fugam dum studia etiam nocte ulti ma
tractat. dum gladium sacro pectori insigit. dum uiscera
spargit. et illam sanctissimam animam indignamq q̃
ferro contaminaretur manu educit. Inde crediderim fu¬
isse parum certum et efficax uulnus. Non fuit diis ĩ¬
mortalibus satis spectare catonem semel. retenta. ac re¬
uocata uirtus est ut difficiliore parte se ostenderet. Non
enim tam magno animo mors initur.ꝗͣ repetitur. Quid¬
ni libenter speftaret alumnum suum tam caro ac me¬
morabili exitu euadentem. Mors illos consecrat quorũ
exitum etiam qui timen laudant
O qua uidentur. Nunc istud dico: ista quae tu uo¬
cas aspera. quae aduersa et abominanda. primum pro
ip̃is esse quibus accidunt. deinde pro uniuersis: quorũ
maior est duis cura qͣ singulorum. Posthaet uolentibus
accidere: ac dignos ialo e̾e̾ si noluit. us aduciam fato ista

Expanded text:
vir, acerrimus sui vindex, alienae saluti consulit et instruvir, acerrimus sui vindex, alienae saluti consulit et instruit discedendum fugam, dum studia etiam nocte ultima tractat, dum gladium sacro pectori infigit, dum viscera spargit et illam sanctissimam animam indignamque quae ferro contaminaretur manu educit. Inde crediderim fuisse parum certum et efficax vulnus ; non fuit diis immortalibus satis spectare Catonem semel. Retenta ac revocata virtus est, ut in difficiliore parte se ostenderet ; non enim tam magno animo mors initur quam repetitur. Quidni libenter spectarent alumnum suum tam claro ac memorabili exitu evadentem ? Mors illos consecrat, quorum exitum et qui timent laudant. quae videntur mala. Nunc illud dico, ista quae tu vocas aspera, quae adversa et abominanda, primum pro ipsis esse quibus accidunt, deinde pro universis, quorum maior diis cura quam singulorum est, post hoc volentibus accidere ac dignos malo esse, si nolint. His adiciam fato ista
Abbreviated transcription (Latin):
ICI¬
intentus operi suo deus. Ecce par deo dignum. uir fortis i¬
cum fortuna mala compositus utiq si et prouocauit. Nõ
uideo inꝗͣ quid hẽat in terris iupiter pulchrius si con¬
uertere animum uelit: ꝗͣ ut spectet catonem iam partibꝰ
nec senilis fractis. stantem nihilominus inter ruinas pu¬
blicas tectum. Licet inquit omnia in unius condicionẽ
concesserint custodiantur legiomibus terrȩ cassibus
maria. caesarianus miles portas obsideat.Cato qua exe¬
at hẽt. Una manus latam libertati uiam faciet. ferrum
istud etiam ciuili bello purum et innoxium bonas tand
ac nobiles edet operas. libertatem quam patriae nõ po¬
tuit catoni dabit. egredere anime diu meditatum opus
eripe te rebus humanis. lam petreius et iuba concurrert
iacentq alter alterius manu casi. fortis et egregia fati cõ¬
uentio: sed quae non deceat magnitudinemꝰ nostram. Ta
turpe est catoni mortem ab ullo petere: ꝗͣ uitam. Liq̃t
mihi cum magno expectasse gaudio deos. quomõ ille

Expanded text:
iciintentus operi suo deus, ecce par deo dignum, vir fortis cum fortuna mala compositus, utique si et provocavit. Non video, inquam, quid habeat in terris Iuppiter pulchrius, si eo convertere animum velit, quam ut spectet Catonem iam partibus non semel fractis stantem nihilo minus inter ruinas publicas rectum. " Licet," inquit, "omnia in unius dicionem concesserint, custodiantur legionibus terrae, classibus maria, Caesarianus portas miles obsideat ; Cato qua exeat habet ; una manu latam libertati viam faciet. Ferrum istud, etiam civili bello purum et innoxium, bonas tandem ac nobiles edet operas : libertatem, quam patriae non potuit, Catoni dabit. Aggredere, anime, diu meditatum opus, eripe te rebus humanis. Iam Petreius et Iuba concucurrerunt iacentque alter alterius manu caesi. Fortis et egregia fati conventio, sed quae non deceat magnitudinem nostram ; tam turpe est Catoni mortem ab ullo petere quam vitam." Liquet mihi cum magno spectasse gaudio deos, dum ille