comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem Mox ipsũ te sublimẽ instantẽq curru
domitarũ gentiũ tergo. Ante currũ autẽ
clypeos quos iꝑse ꝑfoderis. Nec tibi opima
deat: nec modo teloꝵ tuoꝵ. sed oculoꝵ. ẽt
minarũq cõiectũ toto campo totoq exer¬
titu opposito ꝑhõrescat: Meruisti ꝓxima
sare bellũ toegerit imperũ dignitas. nõ ideo
uitisse uidearis ut triũphares. sed ut triũ¬
fhares quia uiceris. Aliud ex alio mihi oc¬
cũrit. Q spetiosum est enĩ ꝗ distiplinã
castroꝵ lapsam extinctam refouisti. De¬
pulso prioris sȩculi malo inertiã & cõtu¬
matia & dedignatione parendi: Tutum
est reuentiam tutũ est carĩtatẽ uerers
Nec ducũ quisꝗͣ aut non amaria militĩ¬
bus aut amari timet et inde offense pa¬
riter gratie ꝙ securi instant oꝑibus Assũt
exercitationibus arma mocnia uiros aptãt
Quippe non is princeps qui sibi ĩminere
sibi intendi putet quod in hostes paret

Expanded text:
tem, mox ipsum te sublimem, instantemque curru tem, mox ipsum te sublimem, instantemque curru domitarum gentium, tergo, ante currum autem clypeos, quos ipse perfoderis: nec tibi optima deat: nec modo telorum tuorum, sed oculorum etiam, minarumque coniectum toto campo, totoque exercitu opposito perhorrescat. Meruisti proxima sare bellum coegit imperii dignitas, non ideo vieisse videaris, ut triumphares, sed triumphare quia viceris. 4. Aliud ex alio mihi occurrit: quam speciosum est enim quod disciplinam castrorum lapsam, exstinctamque refovisti, depulso prioris saeculi malo, inertia et contumacia, et dedignatione parendi? Tutum est reverentiam, tutum charitatem mereri: nec Ducum quisquam, aut non amari a militibus, aut amari timet: Et inde offensae, gratiaeque pariter securi, instant operibus, adsunt exercitationibus, arma, moenia, viros aptant: Quippe non is princeps,qui sibi imminere, sibi intendi putet, quod in hostes paretur:
Abbreviated transcription (Latin):
Qtam cõfessa hostiũ obseꝗa ut uincẽdus ne¬
mofuerit. Pulchrius hoc om̃ibus triũphis
Neq enĩ unꝗͣ nisi ex cõtemptu imꝑii nostri
factũ est ut uinceremus.Ꝙ si quis barba¬
rus rex eo ĩsolentię furorisq ꝓcesfei̾t. ut
ĩram tuã indignationẽq mereatur. ne ile
siue interfuso mari. seu flumĩbus ĩmẽsis
seu p̃cipiti monte deꝑnditur. Omĩa hec
tam prona tanq tedentia uirtutibus tius
censet ut subsedisse montes flumina ex a¬
russe interceptũ mare. illatasq sibi non
tlasses nr̃as sed terras ip̃as arbitretur. Ui¬
deoriam ternere nõ. spolq̃s ꝓuĩciarũ:. et ex¬
torto sociis auro. sed hostilib armis. cap¬
torũq regum tathenis triumpbũ grauem
Uideor ingentia ducũ nomĩa net indetora
nom̃ibus dorpora nostĩtare. Uideor in tucri
ĩmanibus uasis barbarũ onusta fercula
et sua quenq facta uinctis manibus sequẽ¬

Expanded text:
et tamen confessa hostium obsequia, ut vincendus neet tamen confessa hostium obsequia, ut vincendus nemo fuerit. Pulchrius hoc omnibus triumphis; neque enim unquam nisi ex contemptu imperii nostri factum est, ut vinceremus. Quod si quis barbarus Rex co insolentiae furorisque processerit, ut iram tuam, indignationemque mereatur; nae, ille, sive interfuso mari, seu fluminibus immensis, seu praecipiti monte defenditur: omnia haec tam prona, tamque cedentia virtutibus tuis sentiet, ut subsedisse montes, flumina exaruisse, interceptum mare, illatasque non classes nostras, sed terras ipsas arbittetur. Videor iam cernere non spoliis provinciarum, et extorto sociis auro: sed hostilibus armis, captorumque Regum catenis triumphum gravem. Videdeor ingentia Ducum nomina, nec indecora nominibus corpora vocitare. Videor intueri immanibus ausis barborum onusta fercula, et sua quemque facta vinctis manibus sequen
Abbreviated transcription (Latin):
quisq caius tu non ante tomilito ꝙ imꝑacor
inde estꝗ prope omẽi nomĩe appellas ꝗ siñ¬
numeranda tibi prorep. uulnera ꝗbussta¬
tim et laudator et testis concigisti. Sed ẽto
magis p̃dicanda est moderatio tua q ĩnu¬
tritus bellicis haudibus patẽ amas. Neo ꝗa
uel pater tibi triũphalis ued adoptionis iuiȩ
die dicata capitolino loru laurus ictrrco ex
uitasione om̃i queris irtumphos. non times
bella nec prouiotus. Magnũ est imꝑator au¬
guste. magnũ est stare. in Danubũ ripa. si
transcas certũ triũ phũ nec de certare cuꝑe
cũ recusantibus: quoꝵ alterũ fortitudine
alterũ moderatione efficitur nam uit ĩpe
nolis pugnart moderatio. fortitudo prestat
ut neq hostes tui uelint. Accipiet ergo aliqñ
capitoliũ nõ inimicos cũrus . nec falsȩ simu¬
lathra uigtoriȩ: sed imꝑatorem uerã ac
solidim gloriam reportantem:. Tran ꝗllitatẽ

Expanded text:
quisque, cuius tu non ante commilito, quam imperator? quisque, cuius tu non ante commilito, quam imperator? Inde est, quod prope omnes nomine appellas, quod sinnumeranda tibi pro republ. vulnera, quibus statim laudator, et testis contigisti. 3 Sed tanto magis praedicanda est moderatio tua, quod innutritus bellicis laudibus, pacem amas: nec quia vel pater tibi triumphalis, vel adoptionis tuae die dicata capitolino Iovi laurus, idcirco ex occasione omni quaeris triumphos. Non times bella, nec provocas. Magnum est, Imperator Auguste, magnum est, stare in Danubii ripa, si transeas certum triumphi, nec decertare cupere cum recusantibus. quorum alterum fortitudine, alterum moderatione efficitur. Nam ut ipse nolis pugnare, moderatio, fortitudo tua praestat, ut neque hostes tui velint. Accipiet ergo aliquando capitolium non inanes currus, nec falsae simulacra victoriae, sed Imperatore, veram ac solidam gloriam reportante, tranquillitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
terras tencris adhuc annis uiri firmitate
lustrasti.aam tũc p̃monente fortuna diu
penitusq ꝑdisceres quȩ mox p̃ciꝑe debẽs
Neq enĩ ꝓspexisti castra. breuẽq militiam.
quasi transisse cõtentus. Ita egisti tribunũ
ut estt dux statim posses. nihisq distendũ
haberes tempore docẽdi. Cognouisti ꝑ sti¬
pendia detẽ mores gentiũ: regionũꝗ situs
oportunitates locoꝵ. et duersam aquarum
celi temꝑiem ut patrios fontes patriumq
sydus ferre cõsucuisti. Quotiens equos quo¬
tiens emerita arma mutasti. Ueniet
ergo tempus quo posteri iusere iusendumq
trĩdere minoribus suis gestient. Quis uido¬
res tuos hauserit campis quȩ refectionet
tuas arbores. quȩ somnũ saxa ptexerint
Quod deniq tectũ magnus hospes impleue¬
ris ut tunc tibi ingentu ducũ uestigia ñi¬
dem in lotis mõstradantur. Uerũ hec dlim
Inpsentia quiđ quisꝗs paulo uetustior mi¬
les hic te cõmilitone tensetur. Quotus eñi

Expanded text:
terras teneris adhuc annis viri firmitate terras teneris adhuc annis viri firmitate lustrasti. Iam tum praemonente fortuna, ut diu penitusque perdisceres, quae mox praecipere deberes. Neque enim prospexisse castra, brevemque militiam quasi transisse contentus, ita egisti tribunum, ut esse statim dux posses, nihilque discendum haberes tempore docendi. Cognovisti per stipendia decem mores gentium, regionum situs, opportunitates locorum, et diversam aquarum caelique temperiem, ut patrios fontes, patriumque sidus ferre consuesti. Quoties equos, quoties emerita arma mutasti! veniet ergo tempus, quo posteri visere, visendumque tradere minoribus suis gestient: quis sudores tuos hauserit campus, quae refectiones tuas arbores, quae somnum saxa praetexerint, quod denique tectum magnus hospes impleveris: ut tunc ipsi ingentium ducum sacra vestigia iisdem in locis monstrabantur. Verum haec olim in praesentia quisquis paulo vetustior miles, hic te commilitone censetur. Quotus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ces ac ꝓpe infinita uastitas interiatentis
soli Ium pirentus alpes ĩ mensiq aliĩ mo¬
tes nisi is comparentur muntũt dirimũq
per hoc omẽ spatiu seu potius tanta uelo
citas eat raꝑes nõ uehiculũ unꝗͣ. nõ equũ
respexisti. leuis hĩt non subsidiũ itineris
sed decus: et tamen subseqbatur. Cuius nł¬
lus tibi usus. nisi cũ die statiuorũ prexi¬
mũ campũ alacritate discursii puluere
sti ne ꝑscuerare non posses. Nec dubito qu
ille qui te inter illa germamę bella ad
hyspaniam usq ut ualidissimũ ꝑsidium
exciuerat. in ers ip̃e alienisq uirtutibus
Tunc quoq inuidus imꝑator. cũ upe tarũ
indigeret tantã ad mirationẽ tui nõ fine qͦda
timore cdceꝑit: quantã ille genitus loue
post sȩuos labores duraq imꝑia regi suo ĩ¬
domitus semꝑ indefessusq ferebat. Cũ aliis
suꝑ alias expeditionibus t̃cinere illo dĩgnꝰ
inueneris. Tribunus uero disiũctissimas

Expanded text:
tes, ac prope infinita vastitas interiacentis tes, ac prope infinita vastitas interiacentis soli, tum Pyrenaeus, Alpes, immensique alii montes, nisi his compararentur, muniunt, dirimuntque. Per hocitas erat raperes, non vehiculum unquam, non equum respexistis. Levis hic, non subsidium itineris, sed decus, et cum ceteris subsequebatur, ut cuius nullus tibi usus, nisi cum diestativorum proximum campum alacritate, discursu, pulvere sti, ne perseverare non posses. Nec dubito, quin ille, qui te inter ipsa Germaniae bella ab Hispania usque ad validissimum praesidium exciverat iners ipse, alienisque virtutibus tunc quoque invidus Imperator, cum ope earum indigeret, tantam admirationem tui non sine quodam timore conceperit, quantam ille genitus Iove post saevos labores, duraque imperia Regi suo indomitus semper, indefessusque referebat, cum aliis super alias expeditionibus itinere illo dignus invenireris. Tribunus vero disiunctissimas
Abbreviated transcription (Latin):
camulos talis esset : Tunc tent̃ illũ imitati¬
bostq̃ uero studiũ armoꝵ  manibitt do
oculos d uoluptatt̃ a labore transatum
es Postꝗͣ oxercitationibus nostris nõ urte¬
rũ eliquĩs cui corona decus muralis aut
csuica sed gculus magr assistit. ꝗ magnũ
est untũ et om̃ibus prio more patria ur¬
ture letari. Et sine tmulo ac sine exẽplo
sertara secũ cõtendere at sicut imparet
solus solũ ita esse qui debeat imꝑare. No
in cunadula hec tibi tesar & rudimenta
cũ puer admodũ parthica lauro gloriam
patris ageres. uomẽq germaniciiam tũ
mererer cũ strotiam iuꝑbiamq parihoꝵ
ex pacimo auditus magno terrore cohibe¬
res Rhenũq etiã Eufratem admiratiois
tue sonẽtate coniũgetes : Cũ orbẽ terrarũ
non pedibus magis ꝗ laudtbris pagrares
apud eos semꝑ maior et cdarior quibus po¬
ste ⁊ cõtigisses. et nec dũ imꝑator nec dũ
dei filius eras. Germaniamq cũ płime gẽ¬

Expanded text:
Camillos talis esset; tunc enim illum imitatiCamillos talis esset; tunc enim illum imitatipostquam vero studium armorum a manibus ad oculos, ad voluptatem a labore translatum est: postquam exercitationibus nostris non veteranorum aliquis, cui decus muralis, aut civica; sed Graeculus magisteradsistit, quam magnum est unum ex omnibus patrio more, patria virtute laetari et sine aemulo, ac sine exemplo secum certare, secum contendere, ac sicuti imperat solus, solum ita esse, qui debeat imperare. Nonne incunabula haec tibi Caesar, et rudimenta, cum puer admodum Parthica lauro gloriam patris augens, nomenque Germanici iam tum mererere? cum ferociam, superbiamque Parthorum ex proximo auditus, magno terrore cohiberes? Rhenumque, et Euphratem admirationis tuae fama coniungeres? cum orbem terrarum non pedibus magis, quam laudibus peragrares? Apud eos semper maior, et clarior, quibus postea contigisses? et necdum Imperator, necdum Dei fiius eras; Germaniamque, cum plurimae gen
Abbreviated transcription (Latin):
tu non secus ac simutatȩ temporũ uices
essent. illi ꝗdem latibulis suis cdausi tene¬
bantur. nostra agmina ꝑcursare repas. et
aliena occasione si ꝑmatte̾s uti ultroq hye¬
mẽ suã barbaris inferre gaudebant.Nec
tibi apud hostes ueneratio. Quid apud mili¬
tes. quã admirationẽ quẽ ad modũ compa¬
sti.cũ tecũ inedĩam. tecũ ferrent sitim. cũ
in illa meditatione campestri militarib
turmis imꝑatoꝵ pulue̾m sudorẽq miscẽs
bero Marte nũc tominus tela librares: nc̃
uibrata susciꝑes. a lacer uirtute militũ
et letus quotiens aut cassidi tuę aut dypeo
grauior ictus incideret. laudabas quĩ ppe
ferientes. hortabarisq ut auderent: et au¬
tiu fessis egris opemferres: Nontibi mos
tira mire eentoria nui cõmilitonũ antrlu¬
strasses nec requiẽ corpori nisi post om̃es
ddlertias qd miratione dignis imꝑator
iuderetur. si interfabrittos et scipiones et

Expanded text:
tu, non secus ac si mutatae temporum vices tu, non secus ac si mutatae temporum vices effent, illi quidem latibulis suis clausi tenebantur; nostra agmina percursare ripas, et aliena occasione si permitteres, uti, ultroque hiemem suam barbaris inferre gaudebaut. Haec tibi apud hostes veneratio. 2. Quid apud milites? quam admirationem quemadmodum comparasti? cum tecum inediam, tecumferrent sitim, cum in illa meditatione campestri militaribus turmis imperatorium pulverem, sudoremque misceres, bero Marte nunc cominus tela vibrares: nunc vibrata susciperes, alacer virtute militum, et laetus, quoties aut cassidi tuae, aut clypeo gravier ictus incideret, laudabas quippe ferientes, hortabarisque ut auderent: et autium fessis, aegris opemferres? Non tibi moris tua inire tentoria, nisi comilitonum ante lustrasses: nec requiem corpori, nisi post omnes dare. Hac mihi admiratione dignus imperator non videretur, si inter Fabritios, et Scipiones, et
Abbreviated transcription (Latin):
gũ ex cusserant. nec iã nobiscũ de sua lider¬
tate. sed de nostra seruiture certabant Ac
ne inducias quid nisi equis conditionibus
inibant. legesq ut acciꝑent dabant. at tũc
rediĩt om̃ibus tẽror et metus et uotũ imꝑ¬
ta faciendi. Uident enĩ Romanũ dutẽ unũ
ex illis ueteribus & priscis ꝗbus impatorum
nomẽ addebant. cõtecti cedibus campi et
ifecta uictoril mari accipimus. Obsides ergo
non emimus nec ingentibus donis ĩmen¬
sisq muneribus pascimut. ut uicerimus
rogant. supplicant. larginut. negamus
utrũq ex imperũ maiectate. agunc grãs
qui imꝑauerũt. nõ audent queri quib
negatum est. Auoleant qui sciant te ad¬
sedisse ferocissimis populis eo ip̃o temꝑe
quod amicissim illis difficilimũ nobũs
Cũ Danubuis ripas gelu iuuĩgit. duratusq
glatie ĩgentia tergo bella. bella transpor¬
tat cũ fere genttiꝰ nõ telis magis ꝗͣ suo cę¬
io suo syedere armantur. Sedudi ꝓrcimo

Expanded text:
gum excusserunt: nec iam vobiscum de sua libertate, sed de nostra servitute certabant, ac ne inducias quidem, nisi aequis conditionibus inibant, legesque, ut acciperent, dabant. At nunc rediit omnibus terror, et metus, et votum imperata faciendi, vident enim Romanum ducem unum ex illis veteribus, et priscis, quibus imperatorium nomen addebant, contecti caedibus campi, et infecta victoriis maria. Accipimus obsides ergo, non eminus, nec ingentibus damnis, immensisque muneribus paciscimur, ut vicerimus. Rogant, supplicant? largimur, negamus: utrumque ex imperii maiestate. Agunt gratias, qui impetraverunt: non audent queri, quibus negatum est. An audeant? qui sciant te adsedisse ferocissimis populis eo ipso tempre, quod amicissimum illis, diffi cillimum nobis, cum Danubius ripas gelu iungit, duratusque glacie in gentia tergo bella transportat, cum ferae gentes non telis magis, quam suo caelo, suo sidere armantur. Sed ubi in proximo
Abbreviated transcription (Latin):
ne binignitatis illetibris et̃ si om̃i sensu ontt
ao uirtenad quãuuis ꝓfecto intelligentiant
mouire  et ad lucerer Siquidẽ tantos princi¬
pestoiũ hoĩem tanta laude deconire ⁊ pent
oratont admonẽ sed facere. Quid igitur mili
cũ numerata pecunia t̃moquid cũ ullis opib
aut niche regis aut chrysi aut ipsus qurau¬
ro criditur fluxisse pactoli. Cũ diuna hetti¬
stronia omibus duutys atq ip̃is eoꝵ preniii s an¬
teponam uisi forte Pythia dos uliuis extellen¬
teni Sotratĩs sapientiam uaticinantis. aut max¬
neficentĩ s carmen urm aut uerius ꝗ̃ quod oiu

Expanded text:
itatis inlecebris, etiamsi omni sensu ante caruissem, ad quamvis profecto intellegentiam moverer ac ducerer, siquidem tantos principes unum hominem tanta laude decorare non est oratorem admonere sed facere. Quid igitur mihi cum numerata pecunia? Immo quid cum ullis opibus aut Midae regis aut Croesi aut ipsius qui auro dicitur fluxisse Pactoli, cum divina haec testimonia omnibus divitiis atque ipsis deorum praemiis anteponam? Nisi forte Pythiados illius excellentem Socratis sapientiam vaticinatae aut magnificentius carmen videtur aut veriu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tua laude condantur. Quod si quando cum
influentibus negotq̃s instar refectionis existĩ¬
niss lustrare saltus. extutere cubilibus feras
suꝑare ĩmela montiũ iuga. & hõrentibus sco.¬
pulis gradũ inferre. nullius manu nullius ue.¬
stigio adiutus. atq inter hec piã mente adire
lucos & occursare numĩbiis. Olim hec exꝑien¬
tia uuientutis. hec uoluptas erat. q̃s artibus
futuri duces imbuebantur. Certare cũ fuga¬
cibus feris cursu. cũ audacibus robore. cũ tal¬
lidis astu. Net mediocre pacis decus habebat᷑
sũmota campis irruptio ferarũ: et obsidione
quadam liberatus agrestiũ labor. Usurpa¬
bant gloriã istam illi quoq principes qui ob
fractisq daustris feras. at deinde in ipsorũ
quidẽ ludibriũ emissas mentita sagacitate
colligerent. His par capiendi pareñdiq sudõ
quando placuĩt idẽ torporis ĩmania p̃ferre¬
robur. Non ille fluitantia aut oculis seꝗt᷑

Expanded text:
cum tua laude condatur: Quodsi quando cum cum tua laude condatur: Quodsi quando cum influentibus negoriis paria fecisti, instar refectionis existinisi lustrare saltus, excutere cubilibus feras, superare immensa montium iuga, et horrenlibus scopulis gradum inferre, nullius manu, nullius vestigio adiutum: atque inter haec pia mente adire lucos, et occursare numinibus? olimhaec experientia iuventutis,haec voluntas erat: his artibus futuri Duces imbuebantur, certare cum fugacibus feris, cursu: cum audacibus robore: cum callidis astu: nec mediocre pacis decus habebatur, submota campis irruptio ferarum, et obsidione quadam liberatus agrestium labor. Usurpabant gloriam istam illi quoque principes, qui obifractisque claustris feras, ac deinde in ipsorum quidem ludibrium emissas mentita fugacitate colligerent. Huic par capiendi, quaerendique sudor, quando placuit idem corporis robur in maria proferre, non ille fluitantia vela, aut oculis sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
appeteret. Uidemus ut ꝓuintiarũ desideriis
diendo difficultas. nulla in respõdendo mora
adeunt statim dimittũtur statim. Tandem¬
quȩ fores exclusa principis legationũ turba
non obsidet. Quid in om̃ibus cõditionibus tã
mitis seueritas. ꝙ nõ dissoluta tlemẽtia. non
locupletando fisto sedes: nec aliud tibi senten
litigatores de fortunis suis nõ solũ: sed de tui
exstimatione solliciti. nec tam uerentur quid
de causa sua ꝗͣ quid de moribus sentĩas. Oue¬
re principis atq ẽt detoris recõciliare emulas
cuuĩ tates. timentesq populos nõ imꝑio mag̃
ꝗ ratione conpestere. intercedere iniꝗtatibo
magistratuũ infectũq reddere quicꝗd fieri
non oportuerit. Postremo uelocissimi syderis
trediderim quȩ ip̃se mundi ꝑens temꝑat nu¬
tu Si quando oculos demĩsit in terram et fa¬
talia mortaliũ inter diuina oꝑa nũare dig.¬
uite sua fungereris. fungeris enĩ sustititꝙ mã¬
dati cũ tibi dies om̃is sũma cũ utilitate nostra

Expanded text:
aeest. Videmus ut provinciarum defideriis,diendo difficultas, nmulla in respondendo mora: adeunt statim, dimittuntur statim: tandemque Principis fores exclusa legationum turba non obsidet. Quid in omnibus excogitationibus, quam multis severitas, quam non dissoluta clementia? non locupletando fisco sedes, nec aliud tibi sententlitigatoresnon de fortunis suis, sed de tua aestimatione sollicitl: nec tam verentur, quid de causa sua, quam quid de moribus sentias. O vere Principis, atque etiam Consulis, reconciliare aemulas civitates, tumentesque populos, non imperio magis, quam ratione compescere: intercedere iniquitatibus magistratuum, intectumque reddere, quicquid fieri non oportuerit. Postremo velocissimi sideris crediderim, quae ipse mundi parens temperat nutu, si quando oculos demisit in terras, et facta mortalium inter divina opera numerari digvice sua fungereris. Fungeris enim, sufficisque mandati, cum tibi dies omnis summa cum utilitate nostra, summa
Abbreviated transcription (Latin):
dicatoꝵ uobis dierum proxĩa quęq ueneratio
sui maiestate ꝑstringit. hic mihi uester illu¬
strior magisq celebrandus qui te primus ꝓtu¬
lit in lucem. Eteruĩ ipsi illi dics ꝗbus imꝑĩ au¬
spitia sumpsistis. ob hoc sancti sunt ac religiosi
ꝗ talis decdamauerint imꝑatores. Et terte uit¬
tutes quibus ipsũ ornatũ imꝑiũ gemini uestri

Expanded text:
dicatorum vobis dierum proxima quaeque veneratio dicatorum vobis dierum proxima quaeque veneratio sui maiestate praestringit, hic mihi dies videtur inlustrior magisque celebrandus, qui te primus protulit in lucem. Etenim ipsi illi dies quibus imperii auspicia sumpsistis ob hoc sancti sunt ac religiosi quod tales declaraverint imperatores; at certe virtutes eas quibus ipsum ornatis imperium gemini vestri
Abbreviated transcription (Latin):
iestati uestrȩ laudes canũt & gr̃as agt̃
a me p̃cipue hoc pię uocis offitiũ quodã sacro¬
sancto foenoris postulari: ut expectationẽ ser¬
monis eius quẽ tuis quĩquẽ nalibus p̃parauerã
hac gemini natalis p̃dicatione compensem. Et
dicendi munus quod uoti ꝓmissione susceꝑam
me contulistis Uunde enĩ uel tantã fidutiam
mei gerert̃. uel tam improbe cõcupisterẽ. Op
tat nuchi quantũ uiditio uestro sum cõsecutus
auderẽ. Nouerã inꝗͣ potissimũ ut me digna¬
tione qua pridẽ audieras rursus audires. Si qđ
apud tanti p̃sentiam numĩs hoc ipsu mihi ma¬
rimũ dicenti premiũ uidebatur. ut dicerem
Gaudes igitur si fas est cõfiteri dilatam esse
illam cupiditatẽ meam. neq enĩ orationis eiꝰ
quã composuerã facio iacturã: sed eam reser¬
uo ut quãquẽnio rursus exacto detẽnalib tuis
dicam. Qm̃quiđ lustris om̃ibus p̃dicandis cõ¬
munis oratio est. Et ꝓfecto. si non sensus meos

Expanded text:
iestati vestrae laudes canunt et gratias agunt, a me hoc praecipue hoc piae vocis officium iure quodam sacrosancti fenoris postulari, ut exspectationem sermonis eius quem tuis Quinquennalibus praeparaveram hac gemini natalis praedicatione compensem, et dicendi munus quod tunc voti promissione susceperam, me contulistis unde enim vel tantam fiduciam mei gererem vel tam improbe concupiscerem, ut optare mihi quantum iudicio vestro sum consecutus auderem?; voveram, inquam, potissimum ut me dignatione qua pridem audieras rursus audires, siquidem apud tanti praesentiam numinis hoc ipsum mihi maximum dicendi praemium videbatur ut dicerem. Gaudeo igitur, si fas est confiteri, dilatam esse illam cupiditatem meam. Neque enim orationis eius quam composueram facio iacturam, sed eam reservo ut quinquennio rursus exacto Decennalibus tuis dicam, quoniam quidem lustris omnibus praedicandis communis oratio est. Et profecto, si non sensus meos
Abbreviated transcription (Latin):
statuis. sed uirtute ac meritis ꝓrogatur.
Quin ẽt letuora hec formã principis tigurã¬
q. nõ aurũ melius uł atgentũ ꝗͣ fauor hõim
exprimat teneatq Quod qđẽ ꝓlixe tibi cu¬
mulateq cõtingit. Cuius letissima facies et
amabiles uultus in oĩm ciuiũ ore: oculis a¬

Expanded text:
statuis, sed virtute, ac meritis prorogatur. statuis, sed virtute, ac meritis prorogatur. Quia etiam leviora haec, formam Principis, figuramque, non aurum melius, vel argentum, quam favor hominum exprimit, tenetque, quod quidem prolixe tibi cumulateque contingit, cuius laetissima facies, et amabilis vultus in onium civium ore, oculis, a
Abbreviated transcription (Latin):
haustũ non sis ĩnocentiũ bonis repl& utus
Stant igitur effigies tut quales olim ob egregi¬
a in rep merita priuatil dicabantur uisun¬
tur. Cadem est natura Cȩsaris statuȩ. quat
brutoꝵ qua Camilloꝵ: nec discrepat cau¬
sa. illi enĩ reges hostemq uictorẽ moenibus
depulerũt hic regnũ ipsum quoq alia capti¬
uitas gignit. arcet et sũmouet. sedemq obti¬
net principis .ne. sit domino locus. At miht̃
intuenti sapiẽtiam tuã nimis mirũ uidet᷑
q mortales istos caducosq tĩtulos aut dep̃teriᷤ
nectute. nihil successoribus liteat Arcus enĩ
et statuas. aras ẽt templaq demolitur. et
obscurat obliuio. negligit. carpitq posteritas
Cont᷑ contemptor am̃bitiõis. Cinfinitȩ pote¬
statis domĩtor & frenator animus ip̃a uetus¬
tate florescit. nec ab ullis magis laudatur
principi fama quȩ inuitũ manet. sed bona
cõcupiscentia est. Ea porro nõ imaginibus et

Expanded text:
haustum non sis innocentium bonis repleturus. haustum non sis innocentium bonis repleturus. Stant igitur effigies tuae, quales olim ab egregia in Rempubl. merita privatis dicabantur: visuntur eadem e materia Caesaris statuae, qua Brutorum, qua Camillorum. Nec discrepat causa:illi enim Reges, hostemque victorem moenibus depulerunt: hic regnum ipsum, quaeque alia captivitas gignit, arcet, ac submovet, sedemque obtinet Principis, nesit Domino locus. 3. Ac mihi intuenti sapientiam tuam, minus mirum videtur, quod mortales istos, caducosque titulos aut deprecerisnectuti, nihil successoribus liceat. Arcus enim et statuas, ars etiam, templaque demolitur, et obscurat oblivio; negligit, carpitque posteritas: contra contemptor ambitionis, et infinitae potestatis domitor, ac frenator animus, ipsa vetustate florescit, nec ab illis magis laudatur, Principi fama, quae invitum manet, sed bona concupiscenda est: ea porro non imaginibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tulis omibus spetiosius reor: quando non
trabibus aut saxis nomen tuũ: sed monu¬
mentis xternȩ laudis inciditur. Iit in sȩ¬
cula fuisse principẽ cui florenti ꝗ incolu
nu nunꝗͣ nisi modici honores sȩpus nulli
decernerentur. Et sane si uelimus cũprior
tempors necessitate certare uinceremur
Ingeniosior est enim ad excogitandũ simu¬
lafio ueritate: seruitus libertate metus
amore. Simul cũ iam pride nouitas om̃is
adulatĩone cõsumpta sit: nõ alius erga te
nouus honor suꝑest. ꝗͣ si aliqñ de te tace¬
re uideamur. Age si quando pietas nõstra
silentiũ rupit et uerctũdiam uicit. Quȩ
qualiaq aut decernimus nos aut tu non
recusas: ut appareat no suꝑbia et fastidio
te amplissimos honores repudiare qui mi¬
nores nõ dedigneris. Pulchrũs hoc Cesar
ꝗͣ si recusares om̃is. Nam recusare om̃s am¬
bitionis moderatio est. Eligere ꝑcissimos
Quo tp̃amento et nobil et ęrario prodel
ꝗͣ sumptibus eius adhibes modũ: ut qui ex¬

Expanded text:
tulis omnibus speciosius reor, quando non trabibus, aut saxis nomen suum, sed monimentis aeternae laudis inciditur. Ibit in saecula, fuisse Principem, cui florenti, et incolumi numquam nisi modici honores, saepius nulli decernerentur. Et sane si velimus cum priorum temporum necessitate certare, vincemur: ingeniosior est enim ad excogitandum simulatio veritate, servitus libertate, metus amore. Simul cum iam pridem novitas omnis adulatione consumpta sit, non alius erga te novus honor superest, quam si aliquando de te tacere audeamus. 2. Age, si quando pietas nostra silentium rupit, et verecundiam tuam vicit, quae qualiaque aut decernimus nos, aut tu non recusas, ut appareatnon superbia, et fastidio te amplissimos honores repudiare, qui minores non dedigneris. Pulchrius hoc Caesar, quam si recusares omnes, nam recusare omnes ambitionis, moderationis est eligere parcissimos. Quo temperamento et nobis, et aerario prodes, quod sumptibus eius adhibes modum, et qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ctei cum pluribus amicis fortuna principũ
indigeat p̃cĩpuũ est principis opus amicos
ꝑare. Placrat tibi semꝑ hec secta. et cũ ali¬
as uirtutes tuas tũ hanc cõstantissime tene¬
as. ne unꝗͣ ꝑsu adeatur hũile esse principi ni¬
si odisse. Tocũdissimũ est in rebus humanis
amari. sed non minus amare. Quor utro¬
ꝗ ita frueris ut cũ ip̃e ardentissime diligas
adhuc tamẽ ardentius diligaris Primũq
facilius est unũ amare ꝗͣ multos. De inde
q tibi amĩcos tuos obligandi ad est facultal tã¬
ta ut nemo possit niłi ingratus nõ magis a¬
mare. oꝑe pretiũ est referre quod tormẽtũ¬
tibi in iũxeris ne quid amito negares. Dimisisti
optimũ uirũ tibiq carissimũ inuitus et tristis
et quasi retinere nõ posses quantũ amares cũ
desiderio expertus est distractus seꝑatusq du
tedis et uinteris: ĩta quiđ fando inauditũ cũ

Expanded text:
Etenim cum plurimis amicitiis fortuna Principum Etenim cum plurimis amicitiis fortuna Principum indigeat, praecipuum est Principis opus, amicos parare. Placet tibi semper haec secta, et cum alias virtutes tuas, tum hanc constantissime teneas: nec unquam persuadeatur humile esse Principi, nisi odisse. Iucundissimum est in rebus humanis amari, sed non minus amare: quorum utroque ita frueris, ut cum ipse ardentissime diligas, adhuc tamen ardentius diligaris. Primum, quia facilius est unum amare, quam multos: deinde, quia tibi amicos tuos obligandi adest facultas tanta, ut nemo possit te, nisi ingratus non magis amare. Operae pretium est referre, quod tormentutibi iniunxeris, ne quid amico negares, dimisisti optimum virum, tibique charissimum in vitus, et tristis, et quasi retinere non posses: quantum amares eum, desideno expertus es, distractus, separatusque dum cedis et vinceris. Ita quod fando inau
Abbreviated transcription (Latin):
etiam et in priuatoꝵ animis exoleuerat
priscũ mortaliũ bonũ amicitia. Cuius in
locũ nugrautrant assentatiões. blanditiae
& prior ordo amoris. simulatio eteĩ in prin¬
cipũ domo nomen tuũ amititia in ane scili¬
cet irrisumq remanebit. nam quȩ poterat
esse inter tos amicitia quoꝵ sibi alii domini
alii serui uidebantur. Tu hanc pulsam et er¬
rantẽ reduxisti habes amĩtos quia amitus
ip̃e. neq enĩ ut aliis subiectis ita amori impe¬
ratur: neq est ullus affectus tam erectus et
liber et dominationis impatiens. nec qui ma¬
gis uices exigat. potest fortasse princeps in quẽ
potest tñ esse odio nõ nullis et si ip̃e nõ ode¬
rit Amari nisi amet nõ potest Digil ergo
cũ diligaris. et in eo quod utrinꝗ honestis¬
simũ est tota gloria tua est qui suꝑior factꝰ¬
descendis in om̃ĩa failialitatĩs offiti̾a et ĩ
amicũ et in imꝑatorẽ sũmĩtteris. ĩmo tũc
maxĩẽ imꝑator cũ amicũ ex imꝑatore agĩs

Expanded text:
etiam et in privatorum animis exoleverat priscum mortalium bonum amicitia, cuius in locum migraverant assentationes, blanditiae, et peior odio amoris simulatio: etenim in Principum domo nomen tantum inane scilicet irrisumque remanebat, nam quae poterat esse inter eos amicitia, quorum sibi alii Domini, alii servi videbantur? tu hanc pulsam et errantem reduxisti. Habes amicos, quia amicus ipse es: neque enim ut alia subiectis, ita amor imperatur: neque est ullus affectus tam erectus, et liber, et damnationis impatiens, nec qui magis vices exigat. Potest fortasse Princeps inique, potest tamen odio esse nonnullis: etiamsi ipse non oderit: amari nisi amet, non potest. Diligis ergo, cum diligaris, et in eo, quod uttinque honestissimum est, tota gloria tua est, qui superior factus,descendis in omnia familiaritatis officia, et in amicum ex Imperatore submitteris: imo tunc maxime Imperator, cum amicum ex Imperatore agis.
Abbreviated transcription (Latin):
esse patitur. principĩ nõ modo domus. sed
cuibilia ipsa. intimosq sensus reludit. ora¬
ꝗ arcana notanda famę ꝓponit atq expli¬
tat. Sed tibi Cesar nihil actomodatus fue̾it
cõtagione ip̃oꝵ uitioꝵ reprimis et reuocas
sed magnificentius ꝗͣ tuos. Quanto enim
magis estarduũ alios p̃stare ꝗͣ se tanto lau¬
dabilius. tũ ipse sis optimus omẽs circa te
similes tui effccisse. Multil illustribus dede

Expanded text:
esse patitur: principium vero non modo domos, sed esse patitur: principium vero non modo domos, sed cubicula ipsa, intimosque successus recludit; omniaque arcana noscenda famae proponit, atque explicat. Sed tibi Caesar nihil accommodatius fuericontagione vitiorum reprimis, ac revocas: sed magnificentius quod tuos. Quanto enim magis arduum est alios praestare, quam se: tanto laudabilius, quod, cum ipse sis optimus, omnes circa te fimiles tui effecisti. X. Laus Imperatoris a de
Abbreviated transcription (Latin):
noꝑe duritiẽ corꝑis ac lacertoꝵ. sed siis ua¬
lidior toto torpore an unus imꝑitet: quem
non tortunȩ indulgentia molliat. non co-¬
piẽ principales ad segnitiẽ luxũq detorq̃¬
ant Tunc ego seu montibus seu mari extͣ¬
ctatur ad letũ operi corpus & crescentia
laboribus mẽbra mirabor. Uideo enĩ ĩam in¬
de antiꝗtus maritos de arũ ac deũ liberos
neo dignitate nuptiarũ magis ĩis artibus
daruisse. Simul cogito tũ sint ista ludus
et auo amentũ ille serie et intente. et ꝗb
se in italię otĩũ recipit uoluptates. Sunt eĩ
uoluptates quibus optime de cuiusq graui¬
tate sanctitate reuentia tp̃antia treditur
Nam quis adeo dissolutus cuius nõ occupa¬
tionibus aliqua spr̃s seueritatis insidiatus
otio ꝓdĩmur. At uero pleriq principes hoc
idem tempus in aliena stupra luxũ cõterebãt
cũ ferarũ seuarũ laxamenta curarũ uitio¬
rũ cõtentione supplerent. Habet hoc primũ
magna fortuna ꝙ nihil tectũ nihil occultũ

Expanded text:
pere duritiam corporis, ac lacertorum: sed si his validior toto corpore animus imperitet, quem non fortunae indulgentiae molliant, non copiae principales ad senitiem, luxumque detorqueant: tunc ego seu montibus, seu mari exerceatur, et laetum opere corpus, et crescentia laboribus membra mirabor. Video enim iam inde antiquitus maritos Dearum, et Deorum liberos, nec dignitate nuptiarum magis, quam his artibus inclaruisse. Simul cogito, cum sint ista ludus, et avocamentum huius: illae seriae, et internae, et a quibus se in tale otium recipit, voluptates. Sunt enim voluptates, quibus optime de cuiusque gravitate, sanctitate, temperantia ceditur. Nam quis adeo dissolutus, cuius non occupationibus aliqua species servitutis insideat? otio prodimur. An non plerique Principes hoc idem tempus in aleam, stupra, luxum, conferebant, cum seriarum laxamenta curarum, vitiorum, contentione supplerent? 3. Habet hoc primum magna fortuna, quod nihil tectum, nihil occultum
Abbreviated transcription (Latin):
paret. non sine ꝑiculo fallentis: neq enĩ unqͣ
deceptus est princeps. nisi qui patrius ip̃e de¬
cepit. Equidẽ hunc parentis publici cũ exhor¬
tatione eius tũ ꝓnũtĩatione ⁊p̃sa respexĩs¬
se udeor. Quẽ enĩ illa grauitas sententiars
ꝗ inaffectata ueritas uerboꝵ.rerũq asser¬
uatio in uoceq affirmatio in uultu quan¬
ta in oculis. habitu gestu toto deniq corpor
fides. Tenebit ergo semꝑ quid suaserit sciẽtq
nos quotiens libertatem quã dedit expie¬
mur sibi parere: nec uerendũ est ne in¬
cautos putet si sedulitate temporũ cõstan¬
ter utamur quos memĩt sub malo principe

Expanded text:
paret; non sine periculo fallentis: neque enim unquam paret; non sine periculo fallentis: neque enim unquam deceptus est princeps, nisi qui prius ipse decepit. Equidem hunc parentis publici sensum, cum exhortatione eius, tum pronuntiatione ipsa perspexisse videor. Quae enim illa gravitas sententiarum? quaminaffectata veritas verborum? quae adseveratio in voce? quae affirmatio in vultu? quanta in oculis, habitu, gestu, toto denique corpore fides? Tenebit ergo semper, quod suaserit: scierque nos, quoties libertatem, quam dedit, experiemur, sibi parere: nec verendum est, ne incautos putet, si fidelitate temporum constanter utamur, quos meminit sub malo principe
Abbreviated transcription (Latin):
tudẽ tractare debemus. Illuxerat primus
cõsulatus tui dies quo tu curiam ingressus.
nũc singulos nũc uniuersos adhortatus es re¬
sumere libertatẽ. tapescereq tõis imperĩ cu¬
ras. uigilare publicis utilitatibus et insur
oculis naufragia multoꝵ quos insidiosa
tranquillitate ꝓuectos imꝑusus turbo ꝑcu¬
lerat. Quod enĩ tam inilidũ mare ꝙ̃ blã¬
ditiȩ̨ principũ illoꝵ. quibus tanta leuitas
tanta fraus ut faciliul esset nͣatos q̃ propi¬
tios habere: Te uero securi et alacres quo uo¬
cas seꝗmur. Iubes esse liberos crimĩs. iubes
que sentimus promere in mediũ ꝓferemꝰ
sauimus. Terror & metus et uiscera illa
ex ꝑiculis facta prudentia monebant ut
isq promissis freti & ĩnixi. obsepta diutina
seruĩtute ora reseramus frenatãq tot ma.
lis resoluimus linguam Uis enĩ tales esse nõ
quales iubes. nihilq exhortationibus fucatũ
nihil subdolũ. Deniq quod tredentẽ fallere

Expanded text:
ertatem revocet. Illuxerat primus consulatus tui dies, quo tu curiam ingressus, nunc singulos, nunc universos adhortatus es resumere libertatem, capessere quasi communis imperii curas, in vigilare publicis utilitatibus, et insurgoculis naufragia multorum, quos insidiosa tranquillitate provectos improvisus turbo perculerat. Quod enim tam infidum mare, quam blanditiae principum illorum, quibus tanta levitas, tanta fraus, ut facilius esset iratos, quam propitios habere? Te vero securi, et alacres quo vocas sequimur: iubes, esse liberos, erimus: iubes, quae sentimus promere in medium, proferesavimus. Terror et metus, et misera illa ex periculis facta prudentia monebat, ut isque promissis freti, et innixi, obsepta diutina servitute ora reseramus; frenatamque tot malis linguam resolvimus. Vis enim tales esse nos, quales iubes: nihilque exhortationibus tuis fucatum, nihil subdolum, denique quod credentem fallere
Abbreviated transcription (Latin):
ostentas quasi specimen et exemplar. quȩ ti¬
bi secta uite: quod hoĩm genus placeat. Et ideo
nõ censuram adhuc. nõ pfecturã morũ recę¬
pisti ꝗa tibi benefitiis potus ꝗͣ remediis in¬
genia nostra exꝑiri placet. & alioꝗn nescio
an plus moribus conferat princeps qui bonoᷤ
esse patitur ꝗ qui togat. Flexibiles quãtũq
in ꝑtem flexibilẽ ducũtur a principe. atque
ita dicam sequates sumus. huic enĩ tari hu¬
is ꝓbati esse cupimul. Quod frustra lꝑauert¬
dissiles. eoq obsequii cõtinuatione ꝑueni¬
mus ut ꝓpe omẽs homĩes unius moribus ui.¬
uamus. Porro nõ tamẽ sinistre cõstitutũ est
ut qui malũ principẽ possumus. bonũ nõ pos¬
simus imitari. Perge modo Cesar et uim ef¬
fectũq censurȩ̨ tuũ ꝓpositũ tui actus obti.¬
nebũt. Nam uita principis censura est. eaq
ꝑpetua ad hanc dirigiur. ad hanc cõuerti¬
mur: nec tam imꝑio nobis opus est ꝗͣ exẽplo
Quippe infidelis recti mag̃r est metus. Meli¬

Expanded text:
Ostentas quasi specimen, et exemplar, quae tibi secta vitae, quod hominum genus placeat et ideo non censuramadhuc, on praefecturam morum recepisti: quia tibi beneficiis potius, quam remediis ingenia nostra experiri placet, et alioqui nescio an plus moribus conferat princeps, qui bonos esse patitur, quam qui cogit. Flexibiles quam cumque in partem ducimur a principe, atque ut ita dicam sequaces sumus: huic enim chari, huic probati esse cupimus, quod frustra speraverudissimiles: eoque obsequii continuatione pervenimus, ut prope omnes homines unius moribus vivamus. Porro non tam sinistre constitutum est, ut qui malum principem possumus, bonum non possimus imitari. Perge modo Caesar, et vim effectumque censurae, tuum propositum, tui actus obtinebunt: vita principis censura est, eaque perpetua, ad hanc dirigimur, ad hanc convertimur: nec tam imperio nobis opus est, quam exemplo, quippe infidelis recti Magister est metus, meli
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ĩtinera tẽris. littoribus mare littora
mari reddidit: diuersasq gentes ĩta cõ¬
mertiõ mistuit ut quid genitũ esset nus¬
ꝗͣ id apud om̃es natũ esse u̾ideret᷑. Nonne
cernere datur ut sine ulus iniuria om̃u
usibus nostris amnis exuberet. Quippt nõ
ex hostibus raptȩ ꝑitureq in hõreis mesles
nequitꝗͣ queri tabũdis socis aufcrũtur
Deuehunt ip̃i quod tẽra genuit qđ sydus
aluit. quod amnis tulit. nec nouil inditi¬
onibus pressi ad ueteri tributa deficiunt
Emit fustus quicꝗd uidẽt emere nat in
nona. inde topiȩ de qua interlicente uen¬
dentẽq cõueniat. Inde hĩc sacietas. nec ta¬

Expanded text:
cit, itinera terris, littoribus mare, littora cit, itinera terris, littoribus mare, littora mari reddidit, diversasque gentes ita commercio miscuit, ut quod genitum esset unquam, id apud omnes natum esse videretur. Nonne cernere datur, ut sine ullius iniuria omnibus usibus nostris annus exuberet? Quippe non ut ex hostico raptae, perituraeque in horreis messes, nequicquam quiritantibus sociis auferuntur: devehunt ipsi, quod terra genuit, quod sidus aluit, quod annus tulit, nec novis dictionibus pressi, ad vetera tributa deficiunt. Emit fiscus, quidquid videtur emere, inde copiae, inde annona, de qua inter licentem, videntemque conveniat: inde hic sacietas, nec fa
Abbreviated transcription (Latin):
hil magis in tua tota libertate laudauerĩ
Ñ subsidiũ belloꝵ. ornamentũ patis pub¬
licis sumtibus alũtur. Patriãq nõ ue pa¬
triam tantũ: uerũ ut altrĩcẽ amare ton¬
dĩscunt. Eoc ĩs castra ex ĩs tribus replebũ¬
tut.ex ĩis uñq nascentur ꝗbus alimentus
opus nõ sit. Dent tibi Celar etatẽ dii quã
mereris: seruentq animũ quẽ dederũt
Et quanto maiorẽ infantiũ turbam ĩteꝵ
ati ĩterũ uidebis incĩdĩ. Augetur enĩ quo¬
tidie & crescit: nõ quia tariores ꝑentib
liberi sed ꝗa princĩpi ciues. dabis cõgia¬
ria si uoles. prestabis alimenta si uoles
Tui tam̃ ꝑꝑ te nascũtur. Instar ergo ꝑpe¬
cui cõgiarũ reor astluentiã. Annone huiꝰ
aliquanto turã lompeio nõ minus addit
gloriȩ ꝗͣ pulsus ambitus. ꝗͣ tampo exactus ho¬
stis mari oriens triũphis occidensq iustratꝰ
Net uẽo ille ciuilius ꝗͣ parens nr̃ auctõita¬
tẽ cõsilio fide redusit. uias portus patefe¬

Expanded text:
hil magis in tua tota liberalitate laudaverhi subsidium bellorum, ornamentum pacis, publicis sumptibus aluntur: patriamque, non ut patriam tantum, verum ut altricem amare condiscunt. Ex his castra, ex his tribus replebuntur, ex his quandoque nascentur, quibus alimentis opus non, sit. Dent tibi Caesaraetatem Dii, quam mereris, serventque animum, quem dederunt: et quanto maiorem infantium turbam, iterum atque iterum videbis incidi augetur enim quotidie et crescit, non quia chariores parentibus liberi, sed quia Principi cives dabis congiaria si voles, praestabis alimentum, si voles, illi tamen propter te nascuntur. 4. Instar ego perpetui congiarii reor affluentiam annonae, huius aliquando cura Pompeio non minus addidit gloriae, quam pulsus ambitus campo, exactus hostis mari, oriens triumphis, occidensque lustratus. Nec vero ille civilius quam parens noster, anctoritate, consilio, fide reclusit vias, portus patefe
Abbreviated transcription (Latin):
re: nõ potes nob. Audimus quiđ te om̃e
munus consulis obiisse. Sed audimus idice¬
ris iustissimus. humanissimus. patiẽtissiũs¬
fuisse: sed ilicoris. Equũ est aliqñ nos u¬
ditio nostro. otulis nostris. nõ. famȩ semꝑ¬
ꝗ rumoribus credere. quos usq absentes de
absente gaudebimus. Liceat exꝑiri an aliqd
iuꝑbie tibi ille ip̃e secũdus cõsulatus attule

Expanded text:
re, non potes nobis. Audimus quidem te omne re, non potes nobis. Audimus quidem te omne munus consulis obiisse, sed audimus, diceris iustissimus, humanissimus fuisse: sed diceris, aequum est aliquando nos iudicio nostro, nostris oculis, non famae sempet rumoribus credere. Quousque absentes de absente gaudebimus? liceat experiri, an aliquid superbiae tibi ille ipse secundus consulatus attule
Abbreviated transcription (Latin):
nanimitatem an modestiam an benignita¬
tem prius mirer Magnanimitatis fuit ex¬
petito semꝑ honore abstinere: modestiȩ cre¬
dere. benignitatis per alios frui: Sed iam
tempus est te ipsi cõsolatui prestare: ut ma¬
iorem eũ suscipiendo gerendoq facias. Nam
sepius recusat ambiguam. ac potius ullam
interp̃tationẽ habet.tanꝗͣ minorẽ putes. Tu
quiđ ut maxĩm recusasti Sed hoc ꝑsuadere
nemini poteris nisi aliqñ et nõ recusaueris
Cum arcus. cũ trophea. cũ statuas dep̃taris
tribuenda est ueretũdiȩ tuȩ uenia. Illa enĩ
sanẽ tibi dĩcantur. Cũ uero postulamus ut
futuros principes doteas. inertię renũtiare
felicitatis somno uelut excitati induere .p̃¬
textam quã tũ dare possent occuparint. as¬
cendere curulem quã detineant. esse deni¬
q quod tõcupiuerint: nec ideo tantũ uelle
consules fieri ut fuerint. Egisti alterũ con¬
iulatũ. Stio illũ exercitibus illũ ꝓuintqil.
illũ etiam exteris gentibus poteris imputa.¬

Expanded text:
nanimitatem vero, an modestiam an benignitatem prius mirer? Magnanimitas fuit expetito semper honore abstinere, modestia cedere, benignitas per alios frui. Sed iam tempus est, te ipsi consulatui praestare, ut maiorem eum suscipiendo, gerendoque facias: nam saepius recusare, ambiguam, ac potius illam interpretationem habet, tamquam minorem putes. Tu quidem ut maximum recusasti, sed hoc persuadere nemini poteris, nisi aliquando et non recusaveris. Cum arcus, cum trophaea, cum statuas deprecaris, tribuenda est verecundiae tuae venia: illa enim sane tibi dicantur. Nunc vero postulamus, ut futuros Principes doceas inertiae renuntiare,felicitatis somno, velut excitatos induere praetextam, quam cum dare possent, occuparint: ascendere curulem, quam detineant: esse denique, quod concupierunt, nec ideo tantum velle consules fieri, ut fuerint. Gessisti alterum consulatum, scio, illum exercitibus, illum provinciis, illum etiam exteris gentibus poteris imputa
Abbreviated transcription (Latin):
lii nũc magis esse uiuendũ p̃dicabãt. Foeias
etiã tũc fecinditatis suȩ maxĩa uoluptas ib̾¬
iit cũ ternerã tui prĩcipi cues. cui imꝑato¬
ri milites peꝑissent. Uideres referta tecta ac
laborantiã acine cũ ꝗdẽ uatantẽ locũ qui nõ
nisi fuspensũ et instabile uestigiũ caꝑet op¬
pletas undiq uias. angustũq tramitẽ relĩc¬
tũ tibi alacrem hinc atq inde populũ ubiq
per gaudiũ. paremq damorẽ tam ȩqualis
om̃ibus ex aduentu tuo letitia ꝑcepta est. ꝑ
om̃ibus uenisti.quȩ tamẽ ip̃a tũ ingressũ
tuo creuit. ac prope in singulos gradus ad¬

Expanded text:
lii nunc magis esse vivendum praedicabanr. Feminas lii nunc magis esse vivendum praedicabanr. Feminas etiam tunc fecunditatis suae maxima voluptas subiit, cum cernerent, cui Principi cives, cui Imperatori milites peperissent. Videres referta recta, ac laborantia, ac ne eum quidem vacantem locum, qui non nisi suspensum, et instabile vestigium caperet: oppletas undique vias, augustumque tramitem relictum tibi, alacrem hinc atque in de populum, ubique par gaudium, paremque clamorem, tam aequalis ab omnibus ex adventu tuo laetitia percepta est, quam omnibus venisti, quae tamen ipsa cum ingressu tuo crevit, ac prope in singulos gradus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ ciuibus tais qͣsi cũ biberis parens uiuis
Ut reuersus imꝑator qui priuatus exieris
agnostis. agnosierus cosłe nos. eundẽ te pu¬
tas. par om̃ibus et hoc tantũ teteris maior
quo melior. At primũ quidđ dies ile quo ex¬
pectatus desideratusq urbem tuã ingres¬
sus es Iam hot ip̃m quod ingrestus esq
mirũ lȩtũq. Nũ priores ĩ nuchi et importa¬
ri solebant. nõ dico quadrriugo cu̾tu et al¬
bentibus equĩs se humeris hõim qđ arro¬
gantius erat. En sola torporis ꝓceritate
elatior alĩis & extelscor nõ at patiẽtia nr̃i
quendã triũphũ: sed de patientĩa princi¬
pum egisti. Ergo nõ etas quenꝗͣ. nõ ualitu¬
do non seocus retardauit quo minus oculoᷤ
insolito spectatulo impler&. Te paruuli nos¬
cere. ostentare uiuenes mirari senes egri
quoq neglecto medentiũ imꝑio aol cõspec¬
cũ tuĩ quasi ad salutẽ sanĩtatẽq proreꝑe
Inde alii se satis uixisse te uiso te recepto. a¬

Expanded text:
iberis parens vivis? ut reversus Imperator, qui privatus exteras, agnoscis, agnosceris? eosdem nos, eundem te putas, par omnibus, et hoc tantum ceteris maior, quo melior. 2. Ac primum, qui dies ille, quo exspectatus, desideratusque urbem tuam ingressus es? Iam hoc ipsum quod ingressus es, quam mirum laerumque? nam priores in vehi, et importari solebant, non dico quadriiugo curru, et albentibus equis: sed humeris hominum, quod arrogantius erat. Tu sola corporis proceritate elatior aliis, et excelsior, non de patientia nostra quendam triumphum, sed de superbia Principum egisti. Ergo non aetas quenquam, non valetudo, non sexus retar davit, quo minus oculos insolito spectaculo impleret. Te parvuli noscere, ostentare iuvenes, mirari senes, aegri quoque neglecto medentium imperio, ad conspectum tui, quasi ad salutem, sanitatemque prorepere. Inde alii se satis vixisse, te viso, te recepto: a