comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei partiorationis que ca sum hab&. tunc
uid&ur p̃positio: uis faciamaduerbium
necessehab& ista pansorationis cũ fit
aduerbium a bomnicasurecedere: Pu¬
ta ante fecit ante cdix̃ antescripsit: qui
autem di c̃ ante fecit ante dic̃ antescrip¬
sit noni degit ut mutar& casump̃posi¬
tioni sedut poenitꝰ eã acasib: remouer&
&ideir cotunc estaduerbium. aliudẽ it
muta recasum. aliud ÷ casib: carere:
Quando casupoenitus car& : tuncad¬
uerbium est. ꝑeuera quando autem
mutatca sũ ñ esta duerbiũ sedelocutio
Ergo qñdico tempore post ñ audeo di¬
cere postaduerbiũ eẽ: quare nam
& simutabitca sum tam̃ adhuc alterũ
hab& casum non suũ quidem hab& alte¬
runtamen, quando autẽ dicopost fec̃
dacasum uelunũ ł suum ł alienum post
uerbia faciunt i stae particulae t
quando poenitus ca sum non habent
quando autẽ mutatur hic casus ut ali¬
enũ habeat nonẽ aduerbium sed p̃¬

Expanded text:
ei parti orationis quae casum habet, tunc ei parti orationis quae casum habet, tunc uidetur praepositio. uis facere illam aduerbium? necesse habet ista pars orationis, cum fit aduerbium, ab omni casu recedere. puta ante fecit, ante dixit, ante scripsit: qui dicit: ante fecit, ante dixit, ante scripsit, non id egit ut mutaret casum praepositionis, sed ut penitus eam casibus remoueret. et idcirco tunc est aduerbium. aliud est enim mutare casum, aliud est casibus carere. quando casibus penitus caret, tunc aduerbium est re uera; quando autem mutat casum, non est aduerbium, sed elocutio. ergo quando dico tempore post, non audeo dicere post aduerbium esse. quare? nam etsi mutauit casum, tamen adhuc alterum habet casum; non suum quidem habet, alterum tamen. quando autem dico: post fecit, da casum uel unum, uel suum uel alienum: postuerbia faciunt istae particulae, tunc, quando penitus casum non habent. quando autem ita mutatur hic casus, ut alienum habeat, non est aduerbium, sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
casum. Puta p̾tempus uenit modo p̃¬
positio ÷. Econtrario si dicã tempore
postuenit iã non est istorologia sed est
elocutio. Puta longop̾temporeuenit.
iam hoc loco qm̃mutatus ÷ casurs: muta¬
tur &i amilla elocutio: Vndeplerũq:
dixerunt illo temporequando ꝑdit
casumnon e ẽ p̃positionẽ sed ẽeaduer¬
bium : sederrant & decipiantur Nam
considera &uidebis: Illi hoc dicunt
p̃positio tunc ẽ : quando p̃ponitur. hoc
consentio uerũ est. & quando pͥpont᷑
ꝑ istoro logia p̃positio ÷ id est ut non mu¬
tat casumsuum transtraꝑ & remos¬
hoc ÷ ꝑtranstra &remos: Cũ aũ p̃posi¬
ta fuerit & muta uerit casũ : ia aduer¬
biumerit. Hoc dicunt hochaber &ã
indonato sed nolicredere q m̃ñpo¬
test fieriut istap̃positio fiat aduer¬
bium nis i recedat penitus a casu &
uerbũ accipiat. si dic as puta antelcplũ
temstat. amantem pars ẽorationis que
ca sumbab& Ergo quotienscũq p̃ponit᷑

Expanded text:
casum. puta post tempus uenit, modo prcasum. puta post tempus uenit, modo praepositio est. e contrario si dico: tempore post uenit, non est hysterologia, sed est elocutio, puta «longo post tempore uenit». iam hoc loco quoniam mutatus est casus, mutatur etiam illa elocutio. unde plerique dixerunt illo tempore, quando perdit casum, non esse praepositionem, sed esse aduerbium. sed errant et decipiuntur. nam considera et uidebis. illi hoc dicunt, praepositio tunc est quando praeponitur hoc consentio, uerum est: et quando postponitur per hysterologiam, praepositio est, id est ut non mutet casum suum, ut «transtra pe transtra et remos; cum autem postposita fuerit et mutauerit casum, iam aduerbium erit. hoc dicunt, hoc habes etiam in Donato. sed noli credere, quoniam non potest fieri ut ista praepositio fiat aduerbium, nisi recedat penitus a casu et uerbum accipiat. si dicas puta: ante tem stat, amantem pars est illa orationis quae casum habet. ergo quotienscumque praeponitur
Abbreviated transcription (Latin):
eccetdeditibiexemplũ pꝰpositae. ut ẽ tenꝰ
&cum: Ergo quod frequentius inueni¬
antur p̃positae in dedicte r̃ isto nomine
Ergop̃positios emꝑ inlo quendo p̃ponit᷑
ut ant&emplũ: illa una ẽ quȩ ꝓarbitrio
b&enus illa un a est que in ꝓnominib: sem¬
perpost ponitur cum. mecũ tecũ. Gd
ergo aliae p̾ponuntur p̃positiones .p:¬
ponuntꝰ &i amaliae. sed cũp̃positȩ fue¬
rint : uide neistor ologia sit aut neelo¬
cutiosit. Plerũq enimp̃positȩ istoro¬
logiam faciunt plerũq elocutionẽ fa¬
ciunt. sidicastranstraper & remos
mod opꝰposita est. lege sermonis sed
inuenimus plerũq p̃positiones esse
elocutionẽ cadunt: sed qđ alit̃uersursta¬
renonpors̃. Er godicimꝰ transtra ꝑ&
remos & fitistoro logia id ÷ conuersio
sermonis hoc ÷ ꝑtranstra & remos. ple¬
sum suum Post qualis p̃positio ÷ accusa¬
cutionẽ facere pꝰposita: ꝑ derehab&

Expanded text:
ecce dedi tibi exemplum postpositae, ut est tenuecce dedi tibi exemplum postpositae, ut est tenus, ut est cum. ergo quod frequentius inueniuntur praepositae, inde dictae sunt isto nomine. ergo praepositio semper in loquendo praeponitur, ut ante templum; illa una est quae pro arbitrio be tenus; illa una est quae in pronominibus semper postponitur, cum, mecum tecum. quid ergo? aliae <non> postponuntur praepositiones? postponuntur etiam aliae; sed cum postpositae fuerint, uide ne hysterologia sit, aut ne elocutio sit. plerumque enim postpositae hysterologiam faciunt, plerumque elocutionem faciunt  si dicas transtra per et remos modo postposita est non lege sermonis, sed inuenimus plerumque praepositiones esse elocutionem cadunt, sed quod aliter uersus stare non possunt. ergo dicimus transtra per et remos, et fit hysterologia, id est conuersio sermonis, hoc est per transtra et remos. plesum suum. post qualis praepositio est? accusacutionem facere, postposita perdere habet
Abbreviated transcription (Latin):
sitalnuenit᷑ a p̃ comicos inelocutioñ cõmuni
usus fueris hanc coniunctionẽ stat: Hoc
igitur fac : fac hocigitꝰ quaqua parteuo¬
lueri sutihanc coniunctionẽ poteris: iste ẽ
quaquã lic&. ille it habuit auctoritatẽ
Pamicors nemopotestdicere
amicos ap̃. Ideo dicta p̃positio qm̃
inloquendo p̃ponit᷑ puta ap̃amicos
ap̃propinquos a p̃ficdeles ap̃ doctos
Prepositioergodicta ẽ. ab eo qđ in loquendo
.p̃ponit̾ non generaht̃. Nã sunt aliqua p̃po¬
sitiones quae &iã p̃ponitur: una ÷ quȩ ꝓar¬
bitriotu ł p̃ponitur ł p̾ponitur tenus po¬
test dicere & pub&enus & tenus pube : Ecc̃
habes que arbitriotuo ł preponit᷑ ł p̃ponitur
Esti temuna que semꝑ p̾ponit᷑ ꝓ nominib: cũ
aliis partib: p̃ponit᷑ sidicas cũ parentibus
cũ amicis cũ doctis ec cemodo p̃ponit᷑ in ꝓ¬
nominib: p̾ponitur mecũ tecũ nob̵ cũuobiscũ
Nemodicit cumme cũte. cũ nob cũuobis
Ergo ex malor e paste significationis appel¬

Expanded text:
sita inuenitur apud comicos, in elocutione communi usus fueris hac coniunctione, stabit, igitur fac hoc, fac hoc igitur; quaqua parte uolueris uti hac coniunctione, poteris. iste estquam licet. ille enim habuit auctoritatem amicos; nemo potest dicere amicos apud: ideo dicta praepositio, quoniam in loquendo praeponitur, puta apud amicos, apud propinquos, apud fideles, apud doctos. praepositio ergo dicta est ab eo, quod in loquendo praeponitur. non generaliter: nam sunt aliquae praepositiones quae etiam postponuntur. una est quae arbitrio tuo uel praeponitur uel postponitur, tenus: potes dicere et pube tenus et tenus pube; ecce habes quae arbitrio tuo uel praeponitur uel postponitur. est item una quae semper postponitur pronominibus, cum, aliis partibus praeponitur. si dicas cum parentibus, cum amicis, cum doctis, ecce modo praeponitur nominibus; postponitur, mecum tecum nobiscum uobiscum; nemo dicit cum me, cum te, cum nobis, cum uobis. ergo ex maiore parte significationis appel
Abbreviated transcription (Latin):
Nam s& diugatio per es exit sed ꝓductũ
ut sedeo sedes doceodoces. Hoc aũ non ꝓ¬
ducitur sum es & non possumdicere
sumes unde appar& qm̃ coniugationẽ
nulla hab& n& hab& nec eꝓductam nec .i.
Pergenera. sidicas audeo: defecit per
genus : Nãsi audeo neutrocle ẽ totum
neutrrle esse debuit. seduemi& adtem¬
pus pr&eritũ ꝑfectum & mutat ausur
sum ausus eram gauisussum gauis userã
Pernumeros faxo dicimꝰ faximus nemo
dicit. Perfiguras compleo nemodic̃
quã temptat ꝓbus mutare hoc ipsud ut
dicat fero tuli sed siferotuli facit :
tollo quidhabes dicere quomodoerit
p̃teritũ tempus. sed fero defexit p̃teri¬
totempore: er gohismo dis uerba de¬
ficiunt : qt̃ sunt illa quae accidunt uerbis
planescire debemus &iamin ꝑsonalia
uerba plerumq: deficerent: putali¬
qu& nouimus inpersonale uerbum cur¬
rereꝑ om̃modos Pegit᷑ legat᷑ ut in ã

Expanded text:
nam secunda coniugatio per es exit, sed productum, nam secunda coniugatio per es exit, sed productum, ut sedeo sedes, doceo doces. hoc autem non producitur, sum ĕs, non possumus dicere sum ×s. unde apparet quoniam coniugationem nullam habet; nec habet a nec e productum nec i. per genera: si dicas audeo, deficit per genus. nam si audeo neutrale est, totum neutrale esse debuit. sed uenit ad tempus praeteritum perfectum et mutat, ausus sum ausus eram, gauisus sum gauisus eram. per numeros: faxo dicimus, faximus nemo dicit. per figuras: conpleo, nemo dicit quamquam temptat Probus mutare hoc ipsum, ut dicas fero tuli, sed si fero tuli facit, tollo quid habes dicere? quo modo erit praeteritum tempus? sed fero deficit praeterito tempore. ergo tot modis uerba deficiunt, quot sunt illa quae accidunt uerbis. plane scire debemus etiam inpersonalia uerba plerumque deficere, ut puta liquet. et nouimus inpersonale uerbum currere per omnes modos, legitur legatur utinam
Abbreviated transcription (Latin):
fig̃s temp̃ p̃s. Quẽ ad moduseptẽ s̃que
accidunt n& es se ẽ ut tot modis uerba
deficiant: Nut aꝑ qualitates in ueniesuer¬
bum defectiuum ut sit frequentatiuũ & ñ
sit modus qualitas eni aut inmodis autin
formis est constituta laces sofacesso, r̃
potes inuenire primũ ipsius id ẽpͥncipale
nedicas mihi abeo quodẽ facio facit fac
dunt raro ꝑduo ꝑtresnumquã ergoha¬
bes facio in defacto indefactito sidicas
faxo iã controcartemas cendit : & nullũ
uerbum inuenies quasto gracdua scendere
Ergo lacesso facesso defectiua sunt per
formas Idẽ sunt frequentatiua non ba¬
bent principales formas: Deximus quali
Hocenimuerbũ nonhab& nisi solũ impera¬
tiuum cedo quid ad tulistĩ cedo quid el¬
cis cedo quid faci& facs& & istamunã
ram poter inuenire cedo & cedite iđ
tum idest dicite patrimeo &̃ ꝑmodos¬
ficiunt ut sumes est. Sidicer & sum es est
possumus dicerc secunde coiugationis

Expanded text:
figura tempus persona. quem ad modum septem sunt quae accidunt, necesse est ut tot modis uerba deficiant. puta per qualitates inuenis uerbum defectiuum, ut sit frequentatiuum, et non sit modus. qualitas enim aut in modis aut in formis est constituta. lacesso facesso: non potest inueniri primum ipsius, id est principale. ne dicas mihi ab eo quod est facio facit factdunt, raro per duos, per tres numquam. ergo habes facio, inde facto, inde factito. si dicas facesso, iam contra artem ascendit, et nullum uerbum inuenitur in quartum gradum ascendens. ergo lacesso facesso defectiua sunt per formas, id est sunt frequentatiua et non habent principales formas. diximus qualithoc enim uerbum non habet nisi solum imperatiuum, cedo quid attulisti? cedo quid dicis? cedo quid facies? et istam unam iam potes inuenire, cedo et cette, id tum, id est date patri meo. ecficiunt, ut est sum es est. si faceret sum es et, possemus dicere secundae coniugationis;
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo sip̃positio ẽ ꝑ dscribis ad pa¬
tiem adforum. Econtrario coniunc
toꝑt scribitur at : Ergo qm̃ dixi¬
mus coniunctionẽ ẽẽ at & conposi¬
tio quȩ in defit similit̃ scribat na
ad : Dicimus illam coniunctionem:
ista ÷ coniunctio: Accidit&iã
ordo coniunctionũ in hoc ÷. Qđ sunt alique p̃¬
positiue s̃ p̃positiue. r̃ mediȩ. p̃positiue con¬
degestas puta at & ast. it a dicimꝰ at post quã
uenit at post quã medio incepta uirorũ ÷
ñ podest dicere similit̃ astast egoq diuũ
incelo nũquid dix̃ egoast istȩ p̃ponunt᷑
semp: illȩ pꝰponunt᷑ semꝑ que sidicar pͥmꝰq¬

Expanded text:
ergo praepositio est, per d scribis, ad patrem, ad forum; e contrario coniunctio per t scribitur, at. ergo quoniam diximus coniunctionem esse at, et conpositio, quae inde fit, similiter seruat natat dicimus illam coniunctionem, ista est conpositio. accidit etiam ordo. ordo coniunctionum hic est, quod sunt aliquae prpositiuae, sunt postpositiuae, sunt mediae. praepositiuae condigestas. puta at et ast: ita dicimus, at postquam uenit, at postquam medio incepta uirorum esnon potes dicere. similiter ast, «ast ego quae diuum incedo». numquid dixit ego ast? istae praeponuntur semper. illae postponuntur semper, que, si dicas p
Abbreviated transcription (Latin):
uis scre qm̃ sens hoc fac̃. Preueste
ipsum sensum &uidisquia stat: feste
tela dateflam masciticlas semascendite
Non ipsoor dinetdxi quo uergilius seclalio
& tam̃ stat. que sitũ est enimhoc quo
tempore d& rochende s coniunctiones
illo scilic& tempore quando sensus ꝑfec¬
tis itaut sublato uno alt̃ non mutil&ꝰ
inelocutioñ hoc non contingit :¬
on iunctio dicta ẽ ab eo qđ coniungat
nostras elocutiones : Coniunction
tria accidunt. podestas figura ordo
Sunt enim copolatiuȩ disiunctiuae &¬
pl&iuae causales ractionales: Copo¬
latiuae dicunt᷑ qđ & sensum copulant
&iam sensus conexus est ut sidicas ite
ferteciti flammas date dela & scandite

Expanded text:
uis scire quoniam sensus hoc facit? peruerte uis scire quoniam sensus hoc facit? peruerte ipsum sensum, et uide quia stat, ferte tela, date faculas, citi classem ascendite: non ipso ordine dixi, quo Vergilius, sed alio, et tamen stat. quaesitum est enim hoc, quo tempore detrahendae sunt coniunctiones. illo scilicet tempore, quando sensus perfecti sunt, ita ut sublato uno alter non mutiletur. in elocutione hoc non contingit. coniunctio dicta est, quod coniungit nostras elocutiones. coniunctioni tria accidunt, potestas figura ordo.sunt enim copulatiuae disiunctiuae expletiuae causales rationales. copulatiuae dicuntur, quod et sensum copulant etiam sensus conexus est. ut si dicas: ite citi, ferte flammas, date tela et scandite
Abbreviated transcription (Latin):
inpelliteremos: udeor uerba ñ coniunge¬
nexioñ uerborũ nascit᷑ sed deconexione
sensus Nam singulisens plenis̃ fertecitiflã¬
sensus impelliteremos impl&us ẽsens
Quo tĩpore tibilic& d& linxhere coniunc¬
tiones quo dempore potest fieriutre moto
illo sensu st& sensus quire linquit᷑: E con¬
trario quando dico ego& tueamus: tol¬
leinde & : &uideam̃ sist& sensꝰ. Quaerit᷑
quo lo cod&r a hendes̃ coniunctiones ñ
ubiq: sed illo loco d&rochunt᷑ coniunctio¬
nes : ubiparr sublata non ob est pasti
relicde. Hocaũ non contigit : nisi inseri¬
sib:. Possuntit quat tuor autquinq
eẽsensus & un ore moto pos sunt stare:
uerb& aũ sifuerint & non fuerint con¬
nexa non state locutio. Ita fit ut singu¬
lis sermonib: necessaria sit ad conexio¬
nem. Conuinctio in sensu autẽ non sem¬
per necess aria est coniunctio: sed siuis
podes ponere siuis non potest eñĩpnun¬
tia do ips auice fungi coniunctionis

Expanded text:
inpellite remos», uideor uerba non coniungeinpellite remos», uideor uerba non coniungenexione uerborum agitur, sed de conexione sensus. nam singuli sensus pleni sunt: ferte citi flamsensus; inpellite remos, inpletus est sensus. quo tempore tibi licet detrahere coniunctiones? quo tempore potest fieri ut remoto illo sensu stet sensus qui relinquitur. e contrario quando dico: ego et tu eamus, tolle inde et, et uideamus, si stat sensus. quaeritur, quo loco detrahendae sunt coniunctiones. non ubique, sed illo loco detrahuntur coniunctiones, ubi pars sublata non obest parti relictae. hoc autem non contingit nisi in sensibus. possunt enim quattuor quinque esse sensus, et uno remoto possunt stare. uerba autem si fuerint et non fuerint conexa, non stat elocutio. ita fit ut in singulis sermonibus necessaria sit ad conexionem coniunctio. in sensu autem non semper necessaria est coniunctio, sed si uis, potes ponere, si uis, non. potest enim pronuntiatio ipsa uice fungi coniunctionis.
Abbreviated transcription (Latin):
nisi a nomine orta undeerror est qm̃
departicipiis nascuntur aduerbia
dicta coniunctio naturoc lit̃ t nr̃ a
oroctio dissid& & soluta ẽ nec potest
in connexionẽ uenire nisi int̃positis il¬
lis particulis quae particulae si non
fuerint int̃positae faciunt solocismũ
Si quidicat ego tueam ñ est plena
istaclocutio sed si int̃ponas &: facis
plenam elocutionẽ. idest facis yfen
id est continuã elocutionẽ: Atq huic
rei contrarius est ill& roplius de¬
sinth&on dicunt a sidentem tropũ
unũ iamuid&ur ẽẽ contracconiune¬
citiflammas date delampellitere mos. eccȩ
hocloconulla coniunctio est. & potẽ stare
elocutiosi neconunctione. Er gopotest fi¬
eriut aliquando desit coniunctio. Aliud ẽ
uerba copulare aliud ẽ sensum copulare :
Verba sine coniunctioñ omnino ẽẽpͥos sunt
Sensus sine coniunctione eẽpotest: Quando
dico iteferte citiflammas date tela

Expanded text:
nisi a nomine {orta}. unde error est quoniam nisi a nomine {orta}. unde error est quoniam de participiis nascuntur aduerbia.dicta coniunctio. naturaliter enim nostra oratio dissidens et soluta est, nec potest in conexionem uenire nisi interpositis illis particulis. quae particulae si non fuerint interpositae, faciunt soloecismos. siqui dicat :ego tu eamus, non est plena ista elocutio; sed si interponas et, facis plenam elocutionem, id est facis ὑφέν, id est continuam elocutionem. atque huic rei contrarius est ille tropus, asyndetos {dicunt asyndeton tropum unum}; iam uidetur contra coniuncciti flammas, date tela, inpellite remos». ecce hoc loco nulla coniunctio est, et potest stare elocutio sine coniunctione. ergo potest fieri ut aliquando desit coniunctio. aliud est uerba copulare, aliud est sensum copulare. uerba sine coniunctione omnino esse non possunt, sensus sine coniunctione esse potest. quando dico «ite, / ferte citi flammas, date tela,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : Sunt aliqua pasticipia quae
tã diusunt pasticipia quã diu̾r e ipi¬
unt conpanationẽ. Cumr& eperint
fiant nomina. Incensus p̃teritũ temp ÷
acceptus p̃teritũ tempꝰ ÷. Ergo ac¬
ceptu & incensꝰ nominas̃ : acceptior&
incensior : iã non pasticipiis ortas̃ hȩc
duo : sed orta sunt a nomiñ. Hoc qđ dic̃¬
nolilic redere : Dicita duerbia deseface¬
re participia ut est scribent̃ legent̃
nonest uerũ sed tunc hoc nob̵ possunt
prestare aduerbia quoties duc̃ori¬
ginem a pasticipio quae participiaori¬
ginem ducunt a nomine. Utsi quidicat
incdulgent̃ quando dico indulgent̃ : ñ
uideor originem duxisse huius aduer¬
bii ab eo quodest indulgens id ÷ a pasti¬
cipio sed a nomine Namrecipit conpa¬
ractionem & indulgentior: &utsci¬
as uerũ eẽ quȩrepasticipiũ idest rem
non recipientẽ conparoctionẽ. aut¬
ex indefacer ad uerbium Unde
appar& qm̃ non ducimꝰ aduerbia

Expanded text:
sunt. sunt aliqua participia, quae sunt. sunt aliqua participia, quae tam diu sunt participia; quam diu non recipiunt conparationem; cum receperint, fiunt nomina. incensus praeteritum tempus est; acceptus praeteritum tempus est. ergo acceptus et incensus nomina sunt. acceptior et incensior, iam non a participiis orta sunt haec duo, sed orta sunt a nomine. hoc quod dicnoli illi credere: dicit aduerbia de se facere participia {ut est scribenter legenter}. non est uerum, sed tunc hoc nobis possunt praestare aduerbia, quotiens ducunt originem a participiis, quae participia originem ducunt a nomine. ut siqui dicat indulgenter: quando dico indulgenter, non uideor originem duxisse huius aduerbii ab eo quod est indulgens, id est a participio, sed a nomine. nam recipit conparationem, indulgentior. et ut scias uerum esse, quaere participium, id est rem non recipientem conparationem, aude inde facere aduerbium. unde apparet quoniam non ducimus aduerbia
Abbreviated transcription (Latin):
Siartem non habent debemus saltim ł au¬
toritatem sequi. Omne t quodlo qͥmͣ
non constat nisiusuarte auctoritate:
Ergo inus u non habes utdicas hoc &x arte
uenire : non potest. debes auuel aue¬
toritatẽ seqͥ Nonergo debesdicere
talia non it tuauctor itatẽ habes. Sed
illã tantũ podesdicere que legisti. Id¬
ciroista omnia quae contra artem usur¬
patas̃ sola dicunt᷑ qm̃iã non astib: utunt᷑
sed auctorita de: Noniã dicimnos nisi
quae scimꝰ dicta eẽ id cirxoso locis mũ fac̃
nisi eemplum dicat, Putalegiin illo auc¬
tore si ans defecit : debemauctoritatẽ
currere : Nondebemꝰhabere licentiã
componendistas res : Suntaliqua par¬
ticipia quu&amdi sunt participia
quã diusimplicias̃ : Componeilla & fut̃
nomina. Puta innocens & nocens no¬
qm̃ uerbum non fac̃ Nemo łt dic̃ noceo
Itemr̃ alia particpia exceptis illis dis¬
er&ionib iãmemento illa ista &x tra

Expanded text:
si artem non habent, debemus saltim uel ausi artem non habent, debemus saltim uel auctoritatem sequi. omne enim quod loquimur non constat nisi usu arte auctoritate. ergo in usu non habes ut dicas hoc; ex arte uenire non potest; debes autem uel auctoritatem sequi. non ergo debes tu dicere et alia. non enim tuam auctoritatem habes, sed illa tantum potes dicere, quae legisti. idcirco ista omnia, quae contra artem usurpata sunt, sola dicuntur; quoniam iam non artibus utuntur, sed auctoritate, non iam nos dicimus, nisi quae scimus dicta esse. idcirco soloecismum facit, nisi exemplum dicat, puta legi in illo auctore. si ars deficit, debemus ad auctoritatem recurrere. non debemus habere licentiam conponendi istas res. sunt aliqua participia, quae tam diu sunt participia, quam diu simplicia sunt. conpone illa, et fiunt nomina. puta innocens et nocens: noquoniam uerbum non facit: nemo enim dicit innoceo. item sunt aliqua participia exceptis illis discretionibus; iam memento illa, ista extra
Abbreviated transcription (Latin):
triũ phodicstam̃ . Ideoergo dicunt᷑ penitus
illa eẽ nomina : qm̃necullam sp&ciem habeN
ha&c autem eẽ pasticipia sine uerb̵. dest siñ
ea specie unde debeant originẽ ducero
deo qm̃ uel auicino originem trahunt : Er¬
go siquis tbi dicat pransuscenatus. Cenatũ
noluit occidere que pars ẽ ortetions qͥd
habes dicere . nom̃est quaractioñ : qrcenatus
haecomnia pasticipia s sed siñ uerborũ suoꝵ
origine ÷ origineri aũ uerborum ñ habent
Quidergo licebit nob̵a distanisimilitudinẽ
&iam aliam facere. ne fortedicas mihi &
mihi datur podestas ut ubiubiuoluerim in
uerbo neutro faciamtale participiũ &
dicam carere origines ut sidicas natatus
natatus ẽ mihi amnis ut sidicas dormitũ ÷
mihi illud dempꝰ. utrũ pos sumdicere me¬
ista pasticipia ad similitu dinẽ illiususur¬
pationis & scire debemꝰ qm̃ ñ possumꝰ pentꝰ
gousurpatiua s̃ : Iamcestem non habenł

Expanded text:
triumpho tamen dico. ideo ergo dicuntur penitus triumpho tamen dico. ideo ergo dicuntur penitus illa esse nomina, quoniam nec ullam speciem habent; haec autem esse participia sine uerbis, id est sine ea specie, unde debent originem ducere, ideo quoniam uel a uicino originem trahunt. ergo siqui tibi dicat pransus cenatus, «cenatum noluerit occidere», quae pars orationis est? quid habes dicere? nomen est? qua ratione? quia cenatus haec omnia participia sunt, sed sine uerborum suorum origine; originem autem uerborum habent. quid ergo? licebit nobis ad istam similitudinem etiam alia facere? ne forte dicas mihi, et mihi datur potestas ut, ubi uoluerim, in uerbo neutro faciam tale participium et dicam carere origine, ut si dicas natatus, natatus est mihi amnis, ut si dicas: dormitum est mihi illud tempus. utrum possum dicere: meista participia ad similitudinem illius usurpationis? et scire debemus quoniam non possumus penitus. go usurpatiua sunt, iam artem non habent;
Abbreviated transcription (Latin):
a eẽ ꝓ nominibus posita. quomodo cõmu¬
nasit signifscatio & n&illuda uerbo ueni¬
at nec illud a uerboueniat. illud pastici¬
pium ÷ illud nom̃: estaliqua discr&io quȩ
boc secernat ut agnoscat. Puta quando ẽ
penitus nom̃ sed tamen sp&ciempasticipii ha
unt nec suum nec alienum uerbum ÷ runi¬
cotunicor istae sunt duae declinationes
dicit sed nec tunicopossum dicere nec tum¬
coru& galeo nac galeor neutrũ uerbum
r&ipit necillam d&clinationem possum
dare nec illam d&clinationem. Er gomo
necaliud nec illud nomina sunt quã par¬
tic ipia. qm̃ne que hab erepossuntori¬
ginem sui neq: possunt uel aliundeor¬
gmem ducere. Econtrocrio illa quae
fecuntur placita nubta triumphata
lic& non habeant ꝓpria uerba unde
nascant᷑ habent tam̃uicina unde ori¬
ginei sumunt : Nã nubor ñ dico:
nubo dico. Placeor ñdico: placeo dico. regnor
nondico regno dico triumphorñ dico

Expanded text:
a esse pro nominibus posita. quo modo, cum ua esse pro nominibus posita. quo modo, cum una sit significatio et nec illud a uerbo ueniat, nec illud a uerbo ueniat, illud participium est, illud nomen? est aliqua discretio quae hoc secernat, ut agnoscas puta, quando est penitus nomen, sed tamen speciem participii habunt, nec suum nec alienum uerbum. tunico tunicor: istae sunt duae declinationes, dicit; sed tunico non possum dicere nec tunicor, nec galeo nec galeor. neutrum uerbum recipit; nec illam declinationem possumus dare nec illam declinationem. ergo modnt nec aliud, nomina sunt magis quam participia, quoniam neque habere possunt originem sui, neque possunt uel aliunde originem ducere. e contrario illa quae secuntur, placita nupta triumphata, licet non habeant propria uerba, unde nascantur, habent tamen uicina, unde originem sumant. nam nubor non dico, nubo dico; placeor non dico, placeo dico; regnor non dico, regno dico; triumphor non dico,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terito Nondicimus studiturus ne
mođt, Sunt aliqua pas ticipia quae
uidentur essepas ticipia : & non sunt
participia: Sunt aliqua queui¬
dentur non essepasticipia & sunt
pasticipia tenuem discr&ionem
habent ista. Discernamꝰ ergo quẽ
ad modum illa intellegamꝰ ł quẽ ad
modumilla. Et c&unicatus galeat᷑¬
Sed quando dicimus tunicatur ga¬
leatus : uidentur ẽẽ participia &
reuerax. Namsic est tunicatus gale¬
atus: quemadmodumuestitus lau¬
datus : Uestit aũ & laudatus par¬
ticipias̃ : Seclista tam̃ non possunt
esse participia quidergo nomina s̃ similitudi¬
nempasticipioꝵ habentia . Vnde in dellegi¬
mus nomina eẽ non pasticipia : qm̃ a uer¬
bononuenuint. nemodicit tuniconemo
dicit galeor. Ergotalia sunt &illa pla¬
cita nupta triumphata regnata Nam
ecceparticipia sunt & ista sed nemodic̃
uerboueniunt: quidergo dicimistano¬
mina ẽẽ ꝓpasticipiis posita: illa pasticipi¬

Expanded text:
praeterito}; non dicimus studiturus, nemo praeterito}; non dicimus studiturus, nemo dicit. sunt aliqua participia quae uidentur esse participia et non sunt participia, sunt aliqua quae uidentur non esse participia et sunt participia; tenuem discretionem habent ista. discernamus ergo, quem ad modum illa intellegamus uel quem ad modum illa. ecce tunicatus galeatus: quando dicimus tunicatus galeatus, uidentur esse participia. et re uera: nam sic est tunicatus galeatus, quem ad modum uestitus laudatus; uestitus autem et laudatus participia sunt. sed ista tamen non possunt esse participia. quid ergo? nomina sunt similitudinem participiorum habentia. unde intellegimus nomina esse, non participia? quoniam a uerbo non ueniunt; nemo dicit tunico, nemo dicit galeo. ergo talia sunt et illa, placita nupta triumphata regnata. nam ecce participia sunt et ista; sed nemo dicit uerbo ueniunt. quid ergo? dicimus ista nomina esse pro participiis posita, illa participi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius Inuenis uerbum qđ ipsud
deficiat : & participium ñ defi¬
ciat. Aute contrerio inuenis
pasticipium qđipsud deficiat &
uerbum non deficiat. Putateuer¬
bum qđ & ipsud deficiat & pasticipiũ
deficiat. Puta memini. memini uerbũ est
defectiuum pasticipium non hab&. Nemo
dicit meminitus meminiti meminito me¬
minitum & nescio qua alia. Ergo ã
habes uerbum & ipsud defectiuũ & par¬
ticipium ei. Dauerbum defectiuum
sed pasticipia non defectiua est odi. Odi
nouimus qm̃ defectiuum ẽ uerbũ ÷. Parti¬
cipiũ tam̃ non defec̃ osus facit p̃terito
tempore: sed neuideatur quasi abso¬
numesse & durum : compone & inuer¬
esusitatũ eẽ ecosus ꝑosus. Dicimꝰ enĩ
&x osus sumillum hominẽ ꝑ osus sum ho¬
minem Ergo habes uerbum de¬
f&ctiuum habens tam̃ aliqua pastici¬
pia Dauerbum poenitus nondef&¬
tiuũ qđ tam̃ in pasticipio defecit
studebam studuerom in pasticipis
tam̃ defecit studueras enĩ dicimus

Expanded text:
is. inuenis uerbum quod et ipsum deficiat, et participium non deficiat; aut e contrario inuenis participium quod ipsum deficiat, sed uerbum non deficiat; aut uerbum quod et ipsum deficiat, et participium deficiat. puta memini: memini et uerbum est defectiuum et participium non habet; nemo dicit meminitus meminiti meminito meminitum aut nescio qua alia. ergo ecce habes uerbum et ipsum defectiuum et participium. da uerbum defectiuum, sed participia non defectiua. est odi: odi nouimus quoniam defectiuum uerbum est; participium tamen non deficit, osus facit praeterito tempore. sed ne uideatur tamen quasi absonum esse et durum, conpone, et inuenies usitatum esse, exosus perosus. dicimus enim: exosus sum illum hominem, perosus sum illum hominem. ergo habes uerbum defectiuum, habens tamen aliqua participia. da uerbum penitus non defectiuum, quod tamen in participio deficit. <studeo> studebam studueram; in participiis tamen deficit {studueram enim dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
nominis. Ill udsuꝑ ẽ non debemus
dicit conpositãiungere aduerbus
sed legimus ait uide amur istaquue
lecta sunt: puta desubito desur¬
sum exinde de inceps & nescioqua
talia Ergo sta quid dicimꝰ & ce
inuenimus plurima dieit non surl
uiia. Quare non sunt uitia qm̃una pars
cismus erat quemad modũ dicamus
demane illeuenit C&erum simo doex¬
inde ralesit acsidicars inde : Iamñ
uidentur duȩ pastesorationis sed una
conposita. Quomodo non est delua¬
bus pastib: factũ sed una parsoratio¬
nis composita : Puta curator mĩ est
iste benedico. procunctor ÷ iste &¬

Expanded text:
nominis. illud superest: non debemus, nominis. illud superest: non debemus, dicit, praepositiones iungere aduerbiis; sed legimus, ait. uideamus ista quae lecta sunt, puta desubito desursum exinde deinceps et nescio quae talia. ista ergo quid dicimus? ecce inuitia. quare non sunt uitia? quoniam unacismus erat, quem ad modum si dicamus: de mane ille uenit. ceterum modo exinde tale est ac si dicas inde: iam non uidentur duae partes esse orationis, sed una conposita. quo modo? non est de duabus partibus factum sed una pars orationis conposita. puta curator meus est iste bene dico; procurator meus
Abbreviated transcription (Latin):
hominen inescientem & putatine
in alt̃ ut rc elocutioñ fecissesolo
estcuuta sidem habuis senom̃ talem ci¬
uitadem. &idcircosicusum eẽ deno¬
mineciuitatis dixisse : non de nomiñ
fluminis ipsaciuita suocabulũ acce¬
pit Ideoergo sedicat ita cdixisse
sic se indegrefuis se locutũ ꝓbauit
Itemlegimus ap̃ ciceronem olimpus
in inmensumeditus. Olimpus ẽ mons
ostacuitas. Quomo do habes dicent
Siuolueris dicere olimpifui : taleẽ
acsi dicas naxi fui significarehabes
cuitatem : Si autẽ dicas ap̃olimpũ
fui significare ha bes montem : Er
nomine & unũ est significare &ꝓ
uintiã ipsam : &ciuita tẽꝓiunciae
ipsius. Ergo significare habemus
Sunter centum illa sciuitates quas
legimis fuis seunã ciuitadem que
hocnomineappellat᷑ cr&ã ex inđ
factumest ut dicer & cre&aiouis
magni Nonrespiciens ad ꝓuintiã
sed respiciens ad ciuitatem : Ged
id eo inerroremuenit is taroetio

Expanded text:
hominem nescientem, et putat me hominem nescientem, et putat me in alterutra elocutione fecisse soloest ciuitas, id est habuisse nomen tale ciuitatem, et idcirco sic usum esse, de nomine ciuitatis dixisse, non de nomine fluminis, unde ipsa ciuitas uocabulum adsumpsit. ideo ergo si dicat ita dixisse, sic se integre fuisse locutum probabit. item legimus apud Ciceronem «Olympus in inmensum editus». Olympus mons est et ciuitas. quo modo habes dicere? si uolueris: Olympi fui, tale est ac si dicas: Naxi fui; significare habes ciuitatem. si autem dicas: apud Olympum fui, significare habes montem. ergonomine, et unum est significare et prouinciam ipsam et ciuitatem prouinciae ipsius. ergo significare habemus inter centum illas ciuitates, quas legimus, fuisse unam ciuitatem, quae hoc nomine appellatur, Creta. exinde factum est ut diceret «Creta Iouis magni», non respiciens ad prouinciam, sed respiciens ad ciuitatem. sed ideo in errorem uenit ista ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
Ion debeo dicere a fricãꝑgo leastagi¬
nempergo benedico : quia nom̃ estci¬
uitatis adafricã ꝑgo & hocbenelico
quia nom̃est ꝓuntiȩ: Sidic as campa¬
niauenio uitiosum ẽ. insicilia sum bene
dico si tuuellis dicere siciliesum: & hoe
uitiosumẽ. Ergo nominib: ꝓuinti¬
arũ debemus adderep̃positiones
N&e fallat illares Legimꝰ a p̃uergiliũ
& inanti qua lustoria hoc inuenitur
nec inuenies a libt istam significationẽ
auter&eiussit considereapollo &
debuent dicere aputer &amius¬
sit apollo considere cũ p̃positione
& tam̃sicusus ẽ cr&e : tam quã aesi
dicen& capue : id est quas in om̃ ess&
ciuitatis: Et quid inuenitur in antiqͣ
historia malores nostriex nominib
rerum dabunt &iam nomina ipsis
oppidis I nmanis que gela fluui cog¬
nominedicta Si d&cirta teloqͥor
debcotibidicere gelȩfui: Sidẽ
fluuioloquor: nom possum dicere
gelefui : sed apud gelamfui Da

Expanded text:
non debeo dicere: Africam pergo: Karthaginon debeo dicere: Africam pergo: Karthaginem pergo bene dico, quia nomen est ciuitatis; ad Africam pergo, et hoc bene dico, quia nomen est prouinciae. si dicas: Campania uenio, uitiosum est. in Sicilia sum bene dico; si tu uelis dicere: Siciliae sum, et hoc uitiosum est. ergo nominibus prouinciarum debemus addere praepositiones. ne te fallat illa res: legimus apud Vergilium, et in antiqua historia hoc inuenitur, nec inuenies alibi istam significationem, «aut Cretae iussit considere Apollo». et debuerat dicere: apud Cretam iussit Apollo considere, cum praepositione, et tamen sic usus est Cretae, ac si diceret Capuae, id est quasi nomen esset ciuitatis. et quid inuenitur in antiqua historia? maiores nostri ex nominibus rerum dabant etiam nomina ipsis oppidis: «inmanisque Gela fluuii cognomine dicta». si de ciuitate loquor, debeo tibi dicere: Gelae fui; si de fluuio loquor, non possum dicere: Gelae fui, sed apud Gelam fui. da
Abbreviated transcription (Latin):
ablatiuũ : Dic tũ alit̃ ut scias quomo do
necessitate hoc fecit : dictyria lastec¬
gini quinunc expectat: Videsstatuer¬
sus omnino non potest . Ergo causa m&ri
hoc fecit non ꝑ inperitiã : sed ꝓpt̃ m&ri
necessi tatem. Alter nescio qui fecit si in
ꝓsa hoc facias inuenis quinq: longas
ideo autemmut auit ut possit bonam clau¬
sulam facere. Nam que roctio est inme¬
tris: eademest & in ꝑsa aputbenescri¬
bendes Ergo si adlocũsi gnificas. se¬
cundum accusatiuũ Deloco sccundũ
septimũ ut romam uado romauenio
Siinlo co significas: tunc s&undum
geneiũ : cũ nominatiuus singularis us
łum fuerit derminatus ut adrum&us
beneuentũ ilium ad uerbiũ loci inlo¬
co quomodo facitbeneuenti beneuenti
fuui ilii fui adrim&i fui. Si aũnominati¬
uus ne que inus ne queinum ecierit : ĩã
secundumdatiuũ dicis : sedha s p̃positi¬
ones quas d&crahimus nominib: ciuita¬
tum : ad dimus nominib: ꝓuinciarũ:

Expanded text:
ablatiuum. dic tu aliter, ut scias quoniam ablatiuum. dic tu aliter, ut scias quoniam necessitate hoc fecit, dic: Tyria Karthagini qui nunc expectat. uide si stat uersus? omnino non potest. ergo causa metri hoc fecit, non per inperitiam, sed propter metri necessitatem. alter nescio qui fecit in prosa. si in prosa hoc facias, inuenis quinque longas. ideo autem mutauit, ut posset bonam clausulam facere. nam quae ratio est in metris, eadem est et in prosa apud bene scribentes. ergo si ad locum significas, secundum accusatiuum, de loco secundum septimum, ut Romam uado, Roma uenio. si in loco significas, tunc secundum genetiuum, cum nominatiuus singularis us uel um fuerit terminatus, ut Adrumetus Beneuentum Ilium. aduerbium loci in loco quo modo facit? Beneuenti fui, Adrumeti fui, Ilii fui. si autem nominatiuus neque in us neque in um exierit, iam secundum datiuum dicis. sed has praepositiones, quas detrahimus nominibus ciuitatum, addimus nominibus prouinciarum.
Abbreviated transcription (Latin):
ne quebius ne quebnum exit. haecroma
huius romȩ huicrome. Ubi fuistiromȩ
fui: Et in illis nominib: numeritantũ płis
ut scias eandem ẽẽ tantũ modorgulã
puteoliputeolorũ puteolis. Ubi fuisti:
puteolis fui. Non possum dicere puteolorũ
sed puteolis. baia balarũbais ubi fiustibais fui
Istoe regula firmissime s̃ nec alit̃ debemus
loqui necuos trachat auctoritas plerũq
sumpta ꝓnecessitate Nam inuenimus apud
auctores uariae aliquoties posita uel clausu¬
larum ł propt̃ m&raem : Habemus unum
&emplum ap̃uergilium a p̃salustium
semel dictum. Ap̃ ciceronem bis dictum
num quid qm̃ semellegisti ap̃uergilium
aut semela p̃ciceronẽ iam debeshoc
uti. &cceuergilius semelusus ẽ : stare
tͥria hastago nequinunc expcetat: & pex¬
tat ait mercurius kastagine. quid de¬
bueratdicere expectat kastagini s&cđ
datiuum debuit loqui : &usus ẽ secundũ

Expanded text:
neque in us neque in um exit, haec Roma neque in us neque in um exit, haec Roma huius Romae huic Romae. ubi fuisti? Romae fui. et in illis nominibus numeri tantum pluralis ut scias eandem esse tantum modo regulam, Puteoli Puteolorum Puteolis. ubi fuisti? Puteolis fui. non possum dicere Puteolorum, sed Puteolis. Baiae Baiarum Baiis. ubi fuisti? Baiis fui. istae regulae firmissimae sunt, nec aliter debemus loqui. nec uos trahat auctoritas plerumque sumpta pro necessitate. nam inuenimus apud auctores uarie aliquotiens posita uel causa clausularum uel propter metra. habemus unum exemplum apud Vergilium, apud Sallustium semel dictum, apud Ciceronem bis dictum. numquid, quoniam semel legisti apud Vergilium aut semel apud Ciceronem, iam debes hoc uti? ecce Vergilius semel usus est ista re, «Tyria Karthagine qui nunc expectat». expectat, ait, Mercurius Karthagine. quid debuerat dicere? expectat Karthagini; secundum datiuum debuit, et usus est secundum
Abbreviated transcription (Latin):
A thenas uado athenis uenio ista planis¬
simas̃ quando ad locũ accusatiuũ n
deloco septimũ quando in locouaria ÷
dubitatio omnino & gracuis : sed tam̃
discyeuer̃ eabene his regulis. quere
ipsius ciuitatis nominatiuũ quomodo
exeat utruminus exeat an inum. Quan¬
doergo in loco querimur ita debemꝰ
facere ut quer ac mipsius ciuitatis nomi¬
natiuũ. Si ipsenominatiuus ciutatis
autdnus autinum exierit. s&cundũ ge¬
n&iuum fac. Utputa mediolanium de¬
lus : medio lanium inum exit delus inus
exit nominatiuus in locolni facit : Ergo
ubi fisti: delifui. Vbi fuistime diolani
fui : Aduerbium loci. in locos &undum
geneliuum in .i. fac. Quandonomina¬
tiuus ł usłum fuerit terminat᷑ꝰ. Puta
nox us ayordus insulȩ sunt. Ubi fusti:
inus exiuit nec inum. ergotibur tibu¬
ris tiburidatiuo. Vbitufiustitiburi
fui similit̃ castago lcartaginis hastago
ubi fuistilar taginifui. dicõ putaroma

Expanded text:
Athenas uado, Athenis uenio. ista planisAthenas uado, Athenis uenio. ista planissima sunt, quando ad locum, accusatiuo; quando de loco, septimo. quando in loco, uaria est dubitatio omnino et grauis. sed tamen discreuerunt eam bene his regulis. quaere ipsius ciuitatis nominatiuus quo modo exeat, utrum in us exeat, an in um. quando ergo in loco quaerimus, ita debemus facere, ut quaeramus ipsius ciuitatis nominatiuum: si ipse nominatiuus ciuitatis aut in us aut in um exierit, secundum genetiuum fac, ut puta Mediolanum Delus. Mediolanum in um exit, Delus in us exit nominatiuo: in loco in i facit. ergo ubi fuisti? Deli fui. ubi fuisti? Mediolani fui. aduerbium loci in loco secundum genetiuum in i facit, quando nominatiuus uel us uel um fuerit terminatus; puta Naxus Aradus insulae sunt. ubi fuisti? in us exit nec in um; ergo Tibur Tiburis Tiburi, datiuo. ubi tu fuisti? Tiburi fui. similiter Karthago Karthaginis Karthagini. ubi fuisti? Karthagini fui. puta Roma
Abbreviated transcription (Latin):
ipsȩregulae ut puta ad locũ quando
uolumꝰ significare aellocũ ut putam
medolanius sed hoc nom̃ facit nõb̵
dubitationẽ : & nominatiuus t &
accusatiuus & uoc̃ similissunt. In¬
ueniamus unũ nom̃ ubi uere horc
possumus indellegere : Ecceputa
cert ad castaginẽ uado : sed car¬
delocouis significare septi modic
idestab latiuo sub lata p̃positioñ
castagine uenio : hocue dubitati¬
onem hab& ud locđm s&cđ accu¬
satuũ De loco secundums epti¬
mum & plureclia : Putaro mã
uado romauenio beneuentũuado
beneuenta uenio. capuã uado ca¬
pua uenio sirmiumuado sumio
uenio siccumuntista omnia s&cun¬
dum ipsam similitu dinẽ & inno
eẽ difficilia neces seh abes sicdloqͥ
uthanc flecta similitu dinẽ. Puta
pute oliuad e nedicas mihipe forte
similit̃ sic queris utrũ numerisit
singularis antantũ płis: idem est
er golnnomib numeritantũ płis
ita facimus puteo losuado puteo lis ue¬

Expanded text:
ipsae regulae. ut puta ad locum: quando ipsae regulae. ut puta ad locum: quando uolumus significare ad locum, ut puta Mediolanum uado. sed hoc nomen facit nobis dubitationem. et nominatiuus enim et accusatiuus et uocatiuus similes sunt. inueniamus unum nomen, ubi uere hoc possimus intellegere: ecce puta cere: ad Karthaginem uado, sed Karde loco uis significare, septimo dicis, id est ablatiuo sublata praepositione, Karthagine uenio. hoc nec dubitationem habet, in locum secundum accusatiuum, de loco secundum septimum {et pluralia}, puta Romam uado, Roma uenio, Beneuentum uado, Beneuento uenio, Capuam uado, Capua uenio, Sermium uado, Sermio uenio. sic currunt ista omnia secundum ipsam similitudinem. et in nesse difficilia, necesse habes sic loqui, ut <ad> hanc flectas similitudinem, puta Puteoli Baiae. ne dicas mihi, ne forte similiter sic sequeris: utrum numeri sit singularis, an tantum pluralis, idem est. ergo in nominibus numeri tantum pluralis ita facimus, Puteolos uado, Puteolis ue
Abbreviated transcription (Latin):
erit & accentu: inpleriq erit & sensu
hoc quod dicturꝰ est ualde n ob̾ est
utile ut sciamus quẽ ad modũ loquim᷑
quando nos aliqui in t̃rogant : Puta
unde uenistime diolaniuenĩ Debem
& nereistas regulas Alia sunt nomi
b: ciuitatũ hocobseruare debem ut
num quã uingam̃ p̃positiones reliqͣ
enim omnia sectione secunt᷑ ꝓ nominũ
Puta duae sunt istoe regulae de nomini¬
b:ciuitatũ & ꝓuinciarũ sed quis in¬
sula ẽ iam siciliam incipies dicere
quemadmodum ꝓuintiã quidsilo¬
cus sit sic dicimus quasi deꝓiuntia
non discernuntur nisid&ciuitates nomi¬
nac iuitatium nonpos sumita ꝓfer fe
innominib: ciuitatiũ ꝓpris ha&c no¬
mina seruanda sunt Aliquas̃ que
significant ad locũ : aliqua quȩ sig¬
nificant deloco : aliqua quae signi¬
ficant hi locout diximus paulo post
Ergo siquis uult̃ dicere mediola
num omediolanius abhoc me diola¬
nio Ergo uidemꝰ regulas aduer¬
biorũ quomodo d&currunt ista

Expanded text:
erit ex accentu, in plerisque erit ex sensu. erit ex accentu, in plerisque erit ex sensu. hoc quod dicturus est ualde nobis est utile, ut sciamus, quem ad modum loquimur. quando nos aliqui interrogat puta: unde uenisti? Mediolani ueni, debemus tenere istas regulas. alia sunt nominibus ciuitatum hoc obseruare debemus, ut numquam iungamus praepositiones. reliqua enim omnia rationem secuntur prouinciarum. puta duae sunt istbus ciuitatum et prouinciarum. sed quid, si insula est? iam sic illam incipies dicere, quem ad modum prouinciam. quid, si locus sit? sic dicimus, quasi de prouincia. non discernuntur nisi ciuitates; nomina ciuitatum non possumus ita pr ciuitatum propriis haec nobis seruanda sunt: aliqua sunt quae significant ad locum, aliqua quae significant de loco, aliqua quae significant in loco, ut diximus paulo ante {ergo siqui uult dicere Mediolanum o Mediolani ab hoc Mediolanio} ergo uideamus regulas aduerbiorum, quo modo decurrunt istae
Abbreviated transcription (Latin):
& aduerbiũ Vtuidiut peri ut mema¬
lus abstuliterror. In priorib: lociscon¬
iunctio ÷ in posteriore aduerbiũ: Su¬
& int̃iectio est & ad uerbiũ Sidicas
eus &iam mensas consumimꝰ inquit il
modo int̃iectio ẽ Eus inquit luuenes
monstra temearũ : modo aduerbiũ ÷
inclamantis: Ergo uides om̃s partes
orat̃ habere quandam cognitionẽ
cũ aduerbio Damsi desierit ẽẽ qđ est
nihil ẽ aliud quã aduerbiõ ut in nomiñ
falso in ꝓnominequi : Inuerbo pone
inparticipio ꝓfecto in coniunctione ut
In p̃positione ante: int̾iectioñ eus:
Ergo omnes partes or cũ ad uerbio sig¬
nificationem habent sed planeait
in his reb: aliqua discernimꝰ accentu
sensu aliqua : Namecceut intellegam pro¬
facto quando ẽpasticipiũ qñ aduerbiũ
sensa discerno. Ut aũ intellegã pone :
hocnonsolum discernosensu sed &uam
accentu: Ergo in plerisq significatio

Expanded text:
et aduerbium: «ut uidi, ut perii, ut me maet aduerbium: «ut uidi, ut perii, ut me malus abstulit error»: in prioribus locis coniunctio est, in posteriore aduerbium  interiectio est et aduerbium: si dicas «heus etiam mensas consumimus, inquit Iulus», modo interiectio est; «heus, inquit, iuuenes, monstrate mearum», modo aduerbium est inclamantis. ergo uides omnes partes orationis habere quandam cognationem cum aduerbio. nam si desierit esse quod est, nihil est aliud nisi aduerbium, ut in nomine falso, in pronomine qui, in uerbo pone, in participio profecto, in coniunctione ut, in praepositione ante, in interiectione heus. ergo omnes partes orationis cum aduerbio cognationem habent. sed plane, ait, in his rebus aliqua discernimus accentu, sensu aliqua. nam ecce, ut intellegam profecto, quando est participium, quando aduerbium, sensu discerno. ut autem intellegam pone, hoc non solum discerno sensu, sed etiam accentu. ergo in plerisque significatio
Abbreviated transcription (Latin):
tionis deiecta significatioñ sui. in ad¬
uerbiũ semꝑ cadit: Nom quid podest
fieriut maliud cadat ut put auidea¬
mus exempla falso hic falsus hũi falsi
huic falso datiuus casus ẽ inueniamus
elocutionẽ falso aut nom̃ hab & signifi¬
care aut si non significat nom̃ erit
aduerbiũ : Nam falso querit᷑ dena¬
sum & ait adicere quiest qui tibi fecit in iu¬
riã si ta dicã modo ꝓ nom̃erit sidicas
quiscit ꝑeo quodestunde &cceiã non ẽ
ꝓ nom̃ sed est aduerbiũ. Itempone erit
modo pasticipiũ & aduerbiũ sutadicas
ꝓfectomilia duillã illud negotiũ contiꝗt
talcest acsi dixeris cũ ꝓfectus es semillud
magisq arbitror. modo aduerbiũ est
Ante potest & p̃positio eẽ & ad uerbiũ
ant& emplũ modop̃positio ẽ. Ante f&cit
modo aduerbiũ ÷ Framquando casus
sequunt᷑ p̃positio ÷ : quoties non aduer¬
biũ ÷ Et potest & coniunctio eẽ. potẽ

Expanded text:
tionis delecta a significatione sui in adtionis delecta a significatione sui in aduerbium semper cadit. numquam potest fieri ut in aliud cadat. ut puta uideamus exempla: falso, hic falsus huius falsi huic falso, datiuus est. inueniamus elocutionem: falso aut nomen habet significare, aut, si non significat nomen, erit aduerbium. nam falso queritur de nasum et ita dicere, qui est qui tibi fecit iniuriam? si ita dicam, modo pronomen erit. si dicas: qui scis? pro eo quod est unde, ecce iam non est pronomen, sed est aduerbium. item pone erit modo}, et participium est et aduerbium. si ita dicas, profecto mihi ad uillam illud negotium contigit, tale est ac si diceres: cum profectus essem, illudmagisque arbitror, modo aduerbium est. ante potest et praepositio esse et aduerbium: ante templum, modo praepositio est; ante fecit, modo aduerbium est. nam quotiens casus sequuntur, praepositio est; quotiens non, aduerbium est. ut potest et coniunctio esse, potest