comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In super his campi quos rex habet ip̃e latinus
Le uero mea quẽ spaciis ꝓpioribus etas.
In sequitur uencrande puer. iam pectore toto:
Nccipio. et comitem casus cẽplector in om̃s.
Gulla meis sinc te querctur gloria rebus.¬
eu pacem seu bella geram. tibi maxima reiĩ.
erborum q fides. contia quẽ talia fatur.
T ur ialus. me nulla dies tã fortibus ausis:
Dissimilem aiguerit. tantũ fortuna secuinda.
N ut aduersa cadat. sedte super omiã dona.
Enum oro. genitax priami degente uetusta.
EEst michi. quã miseram tenuit nõ ilia tellus:
¶ecum ex cendentem. nõ menia regis aceste.
S anc ego nunc ignaram huius qd cũꝙ peridi ẽ.
In ꝙ salutatã linquo. nox et tua testis:
Lextera quod nequã lacrimas perferre parentis
Et tu uoro solare mopem. et suctiure relicte.
S anc sine me spem ferre tuiqs audartior ibo.
In casus om̃es. percussa mente dederunt.
Dardanide lacrimas. añ omẽs pulcher iulus:

Expanded text:
insuper his campi quod rex habet ipse Latinus. insuper his campi quod rex habet ipse Latinus. Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas insequitur, venerande puer, iam pectore toto accipio et comitem casus complector in omnis. Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus; seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum verborumque fides. Contra quem talia fatur Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis dissimilem arguerit; tantum, fortuna secunda aut adversa cadat. Sed te super omnia dona unum oro, genetrix Priami de gente vetusta est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus mecum excedentem, non moenia regis Acestae. Hanc ego nunc ignaram huius quodcumque pericli est inque salutatam linquo: nox et tua testis dextera, quod nequeam lacrumas perferre parentis at tu, oro, solare inopem et succurre relictae. Hanc sine me spem ferre tui: audentior ibo in casus omnis. Percussa mente dedere Dardanidae lacrimas; ante omnis pulcher Iulus,
Abbreviated transcription (Latin):
Dii mores q dabunt uestri. tũccetera reddet
Acfutũ pius eneas. atq intiger eui:
scanius. meriti tanti nõ immemor umꝙͣ:
Immo uos ego cui sola salus genitore reducto:
Excipit ascanius. per magnos thure penates:
Assar ici q larem et cane penetralia ueste:
Obtestor quecumq michi fortuna fides q ẽ.
In uestris pono gremiis reuocate parentem.
Reddite conspectũ. nichil illo triste recepto.
Bina dabo argento per fectaq aspera signis:
Pocula. deuicta genitor que cepit arisba.
Et tupodas geminos. auri duo magna talenta.
Tratera antiquu quem dat Sidonia dido.
Siuero capere italiam sceptusq potiri:
Lontigerit uictori. et prede ducere sortem:
Sidisti quo turnus equo quib ibat in armis:
Aureus ip̃m ilum clipeum. cristas q comãtes.
Exciriam seceti iam nunc tua premia nise
P reterea bis sex genitor letissima matiũ.
T orpora captiuos ꝙ dabit. sua q om̃ibus arma.

Expanded text:
di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet actutum pius Aeneas atque integer aevi Ascanius, meriti tanti non immemor umquam. Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto, excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis Assaracique larem et canae penetralia Vestae obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est, in vestris pono gremiis: revocate parentem, reddite conspectum; nihil illo triste recepto. Bina dabo argento perfecta atque aspera signis pocula, devicta genitor quae cepit Arisba, et tripodas geminos, auri duo magna talenta, cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido. Si vero capere Italiam sceptrisque potiri contigerit victori et praedae dicere sortem, vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis excipiam sorti, iam nunc tua praemia, Nise. Praeterea bis sex genitor lectissima matrum corpora captivosque dabit suaque omnibus arma,
Abbreviated transcription (Latin):
T ũ sic hirtacides. audite me omẽtib cquis:
E ncade. neue hec nr̃is spectantur ab annis:
Que ferimus. rutuli uinosomno q soluti.
Conticuere. locũ insidiis conspeximus ip̃i.
Sui patet inbuno porte. q̃ proxima põto est
Enter rupti ignes. aterq ad sidera fumus.
Erngitur si fortuma per mictitisus uti.
Quesitum encam ad menia pallantea.
Mox hic cũ spoliis ingenti cede per acta:
Affore cernets nec nos uia fallit euntes.:
Uidimus obscuris primã sub uallibus urbem.
Uenatu assiduo. et totũ cognouimus annẽ:
Hic annis grauis atq animis maturus aletes.
Dii patriquorũ semꝑ sub numine troia ẽ.
Non tñ omnino teucros delere paratis.
Cum talis animos uiuenũ. et tã certa tulistis:
Pectora: sic memor ans humeros. dextrasq tenebat:
Emborũ. et uultũ lacrimis atq ora rigabat.
Que uobis q̃ digna uiri pro talibus ausis:
Premia posse rear solui: pulcherrima : primũ:

Expanded text:
Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis, quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi, qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto; interrupti ignes, aterque ad sidera fumus erigitur: si fortuna permittitis uti quaesitum Aenean et moenia Pallantea, mox hic cum spoliis ingenti caede peracta adfore cernetis. Nec nos via fallit euntis: vidimus obscuris primam sub vallibus urbem venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. Hic annis gravis atque animi maturus Aletes: Di patrii, quorum semper sub numine Troia est, non tamen omnino Teucros delere paratis, cum talis animos iuvenum et tam certa tulistis pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat. Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum
Abbreviated transcription (Latin):
APandet humo solita. aut si q̃ id fortuna negabit.
Absentiferat inferias. decoret q sepulcro.
Neu matri misere tanti sim causa doloris.
Quete sola puer multis ematribus ausa.
S ei sequitur. magni neͦ nec męnia curat aceste:
Ille autem causas ne quicꝙͣ nectis mnanes.
Nec mea iam mutata loco sententia cedit.
Deceleremus ait. iuigiles simul excitat. illi:
Succedunt. seruãt q uices stac ione relicta.
Ipe comes niso graditur. regem q requirũt.
Cetera per terras omnes animalia somno.
Lapsabant curas. et corda oblita laborum.
Suctores teucrũ primi delecta iiuentus.
Consilium sũmis regni derebus agebant.
Q uid facerent. quis ue enee iã nuncius esset.
& tant longis hastis ad nixi. et scuta tenentes.
C astiorum et campi medio. tũ nisus et una:
Furialus confestim alacres admittiez orant.
Nem magnã precium ꝙ more fore. primus uluis.
Accepit trepidos ac nisum dicere ussit.

Expanded text:
mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit, mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit, absenti ferat inferias decoretque sepulchro. Neu matri miserae tanti sim causa doloris, quae te sola, puer, multis e matribus ausa persequitur magni nec moenia curat Acestae, Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis, nec mea iam mutata loco sententia cedit: adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi succedunt servantque vices: statione relicta ipse comes Niso graditur, regemque requirunt. Cetera per terras omnis animalia somno laxabant curas et corda oblita laborum: ductores Teucrum primi et delecta iuventus consilium summis regni de rebus habebant, quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset. Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes, castrorum et campi medio. Tum Nisus et una Euryalus confestim alacres admittier orant: rem magnam, pretiumque morae fore. Primus Iulus accepit trepidos ac Nisum dicere iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
Exposcunt. mictiq uiros qui certa reportent.
Sitibi que posco promictũt. nam michi facti:
Fama sat ẽ. tumulo uideor reperire sub illo.
B osse uiam ad muros. et menia palantea.
Obstupuit magno laudũ percussus amore :¬
Curialus. Simul his ardentem affatur amicũ.
Me ne igitur socium summis ad iungere rebus
Hise fugis: Solum te intanta pericula mictam:
Non ita me genitor bellis assuetus odheltes.
Argolicum terrorem inter troieq labores:
Sublatũ erudiit. nec tecũ talia gessi.
Magnanimũ eneam et fata extrema secutus.
Est hic est animus lucis cõtemptor. et ipsum
Qui uita bene credat emi quo tend is honorem.
Nisus ad hec. equidem dete nil tale uerebar.
Nec fas. nõ ita me referat tibi magnus ouantem:
Iupiter. aut quiẽq oculis hec aspiat equis.
Sed si quis que multa uides discrimine tali
Diquis in aduersum rapiat casus uedeus ue.
Ce super esse uelun. tua uita dignor etas.
Sit qui me raptum pugna precio ue redẽtum.

Expanded text:
exposcunt mittique viros, qui certa reportent. exposcunt mittique viros, qui certa reportent. Si tibi quae posco promittunt nam mihi facti fama sat est, tumulo videor reperire sub illo posse viam ad muros et moenia Pallantea. Obstipuit magno laudum percussus amore Euryalus; simul his ardentem adfatur amicum: Mene igitur socium summis adiungere rebus, Nise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam? Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes, Argolicum terrorem inter Troiaeque labores sublatum erudiit, nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secutus: est hic, est animus lucis contemptor et istum qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem. Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem Iuppiter aut quicumque oculis haec aspicit aequis. Sed siquis, quae multa vides discrimine tali, siquis in adversum rapiat casusve deusve, te superesse velim; tua vita dignior aetas. Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum
Abbreviated transcription (Latin):
Quos pater eneas si qͣndo aduersa uocarent:
Rectores iuuenũ. et reiũ dedit esse magistros:
Cm̃is per muros. legio sortita per iclum.
Ex cubat. exeret q ices. qd̃ cuiq tuendum est.
Ni sus erat porte custos a cerrimus armis.
Hyrtacides. comitem enee quem miserat ida:
enatux iaculo celerem leuibus q sagictis.
Et iuxta comes eurialus. quo pulctior alter.
Non fuit eneadũ: troiana nec mouit arma.
Cra puer ꝓrima signans ñitosa uiuenta.
Dis amor unus eiat. pariterq mbella ruebant.
Cum quoq comuni portam statione tenebant.
Nisus ait. dii nehunc ardorem mentibus adũt:
Curiale: ansua cuiq deus dira cupido:
Qut pugnam aut aliquid iã dudũ ĩuadere magnũ:
Bens agitat michi. nec placida cõtempta quiete ẽ
Cernis que rutulos habeat fiducia rerum:
Lumina raramicant. somno uino sepulti:
P rocubuere. silent late loca. prospite porro:
Q uid dubitem. aut q̃ nunc animo sentẽtia surgit.:

Expanded text:
quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, rectores iuvenum et rerum dedit esse magistros. Omnis per muros legio, sortita periclum, excubat exercetque vices, quod cuique tuendum est. Nisus erat portae custos, acerrimus armis, Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida venatrix iaculo celerem levibusque sagittis; it iuxta comes Non fuit. Eneadum Troyana nec induit arma, ra puer prima signans intonsa invicta.His amor unus erat, pariterque in bella ruebant: tum quoque communi portam statione tenebant. Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt, Euryale, an sua cuique deus fit dira cupido? Aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum mens agitat mihi nec placida contenta quietest. Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum. Lumina rara micant; somno vinoque soluti procubuere; silent late loca: percipe porro, quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat.
Abbreviated transcription (Latin):
Laladi. cesis sũme custodibus aicis.
Nec timeant. nec equi eeca daudemur in aluo.
Luce palam certum est igni circundare muros.
Baud sibi cũ danais remfaxo et pube pelafga.
Esse potent. cecimũ quos distulit hector in annũ.
Nunc adeo melior qm̃ pars acta diei est.
Qued super est leti bene gestis corpora rebus.
Procurate uiri. et pugnam sperate parari.
Interea uigilii ex cubiis obsidere portas:
Tura datur mesapo. et menia cingere flamis.
Bis septem miros rutuli qui milite seruent:
Delecti. ast os centeni quemq secuntur:
Purpureis cristis iuuenes auroq corusci:
Piscurrunt. uariant q uices. fusiq per heibam:
ñdulgent uino. et uertunt crateras aenos.
Collucent ignes. noctem custodia ducit:
Ensonnem ludo:
Dec super euallo prospectant troes. et armis:
Alta tenent. nec nõ trepidi formidine portas:
Ex plorant. pontes q et propugnacula iũgunt.
Sela gerunt. instant innesteus ac eͥq serestus.

Expanded text:
Palladii caesis summae custodibus arcis Palladii caesis summae custodibus arcis ne timeant, nec equi caeca condemur in alvo: luce palam certum est igni circumdare muros. Haud sibi cum Danais rem faxo et pube Pelasga esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum. Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei, quod superest, laeti bene gestis corpora rebus procurate, viri, et pugnam sperate parari. Interea vigilum excubiis obsidere portas cura datur Messapo et moenia cingere flammis. Bis septem Rutuli, muros qui milite servent, delecti; ast illos centeni quemque sequuntur purpurei cristis iuvenes auroque corusci. Discurrunt variantque vices fusique per herbam indulgent vino et vertunt crateras aenos. Conlucent ignes, noctem custodia ducit insomnem ludo. Haec super e vallo prospectant Troes et armis alta tenent, nec non trepidi formidine portas explorant pontisque et propugnacula iungunt, tela gerunt. Instat Mnestheus acerque Serestus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sec spes ulla fuge. ⁊ erum pars altera adempta est.
Cerra autem in nr̃is manibus. tot milia gentĩs.
Erma ferunt itale. nil me fatalia terrent.
Si qua fages p̾se. iactant Responsa deorum.
E at fatis ueneri q datũ : tetigere qd̾ arua.
Fertilis ausomie troes. sunt et mea contra:
Fata michi. ferro sceleratã exftid eie gentem.
oniuge p̃ repta nec solos tangit atridas:
ste dolor. Solis q licet carpere arma micenis.
z periisse semel satis ẽ. peccare fuisset:
nte satis. penitus modo nũ genus om̃c ꝑosum:
emineũ. quibus hec medii fiducia ualli:
Fossarum q more leti discrimina parua:
Dant animos. at non uiderunt menia troie:
eptuni fabricata manu considere inignes.
Sed uos olecti ferro quiscin dere uallum.
Apparat. et mecũ iuadit trepidantia castra.
C on armis michi uulcani. nõ mille carinis:
Est opus in tentros. addant se protinus omẽs:
E trusa socios. tenebras et in hercia fuita:

Expanded text:
nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est. nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est. Terra autem in nostris manibus, tot milia gentes arma ferunt Italae. Nil me fatalia terrent, siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. Sunt et mea contra fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem, coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas iste dolor solisque licet capere arma Mycenis. Sed periisse semel satis est: peccare fuisset ante satis penitus modo non genus omne perosos femineum. Quibus haec medii fiducia valli fossarumque morae, leti discrimina parva, dant animos. At non viderunt moenia Troiae Neptuni fabricata manu considere in ignis? Sed vos, o lecti, ferro qui scindere vallum apparat et mecum invadit trepidantia castra. Non armis mihi Volcani, non mille carinis est opus in Teucros; addant se protinus omnes Etrusci socios, tenebras et inertia furta
Abbreviated transcription (Latin):
Debita cõplerant. cum turni inuiria matiem:
Ed monuit ratibus sacris depellere tedas.
S ic primũ noua lux oculis effulgit et ingens.
Disus ab aurora celũ tiãscurere nimbus.
Deiꝰ q cori. tũ uox horrenda per auras.
xcidit. et troum ⁊utulorum ꝙ agmina cõplent.
Ne trepidate meas teueri defendere naues.
Le ue armate manus. maran exuiere turno.
Eliã sacras dabitur pmus. uos ite Solute:
Ite dec pelagi. genittix ubet. et sua queq.
Continuo pupes ab rũpitt uincula ripis.
elphinũ q modo de mersis equora rostris:
bstupuere animis rutuli. conterritus ip̃e.
urbatis mesapus equis cuntatur et anmis.
auca sonans reuocat q pedem tiberinus ab alto.
t non audaci turno fiducia cessit.
Eitro animos tollit. dictis atq increpat ultro.
T roianos. hec monstra petũt. his iupiter ip̃e.
Quxiliũ solitum e ripuit. nõ tela nec ignes:
E xpectant rutilos. ergo maria inuia tencris.

Expanded text:
debita complerant, cum Turni iniuria Matrem debita complerant, cum Turni iniuria Matrem admonuit ratibus sacris depellere taedas. Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus Idaeique chori; tum vox horrenda per auras excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis neve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae, ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque continuo puppes abrumpunt vincula ripis delphinumque modo demersis aequora rostris bstipuere animis Rutuli, conterritus ipse turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. At non audaci Turno fiducia cessit; ultro animos tollit dictis atque increpat ultro: Troianos haec monstra petunt, his Iuppiter ipse auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes exspectans Rutulos. Ergo maria invia Teucris
Abbreviated transcription (Latin):
Nigranti picea trabubus q obscurus acernis.
Sas ego datdamo iuueni cũ classis egeret
Eeta dedi. nunc solicitam timor angius urget.
Dolue metus. atq hoc precibus siue posse paiẽtem
e cursu ouassat uls neu turbine uenti.
Fincantur. prosit nr̃is in montibus ortas.
Filius huic contra torquet quisi deia mundi.
Egem tris quo fata uocas: aut quid petis istis.
Portali ne manu facte inmortale carine
F as habeant: certusq incerta pericula lustiet.
Eneas: cui tanta deo promissa potestas:
I mmo ubi defuncte finem portus q tenebũt.
Ausonios. olim quecumq euaserit undis.
Dardanium q ducem laurentia uexerit atua.
Portalem erripiam formã. magni q iubebo.
E quoris esse deas. qualis nereia cioto:
Et galatea secant. spumantem pectore pontum.
Sixerat. idꝙ ratũ stigii per fiumina fratris.
Perpice torrentes atiaq uoragine ripas.
E nnuit et totum nutu temefecit olimpũ.
Ergo adeerat promissa dies. et tempora parce:

Expanded text:
nigranti picea trabibusque obscurus acernis: nigranti picea trabibusque obscurus acernis: has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit. Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: ne cursu quassatae ullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortas. Filius huic contra, torquet qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusque incerta pericula lustret Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas? Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, mortalem eripiam formam magnique iubebo aequoris esse deas, et Galatea secant spumantem pectore pontum.Dixerat idque ratum Stygii per flumina fratris per pice torrentis atraque voragine ripas adnuit et totum nutu tremefecit Olympum.Ergo aderat promissa dies et tempora Parcae
Abbreviated transcription (Latin):
Q ua tempeet rac ione aditus. et qͣuia clausos
Excutiat teucros uallo. atq effundat inequor.
Classem ꝙ̃ lateri castrorũ ad iuncta latebat
A ggibus septam circũ et fluuialibus undis
Inuadit. Socios q incendia poscit ouantes
Atq manum pinu flagianti feruidus implet.
C um uero incumbunt. urget presentia turni
Etq omis fa cib pubes accingitur atas
Diripuere focos. piceum fert fumida lumen
T eda et comixtam uulcanus ad astra fauillam:
Q uis deus o muse tam seua incendia teucris
Q uertit. tantos ratibus. quis depulit ignes
Dicite. prisca fides facto. sed fama per h̃nnis.
Cempore quo primũ fuigia formabat inida¬
E neas classem. et pelagi petere alta paraba. t.
I p̃a deum fertur genitrix berecinthia magnũ
Docibus his effata iouem. danate petenti
Q uod tua cara parens domito te poscit olimpo
Pinca silua michi multos dilecta per años
Ducus in arce fuit sum̃a. qua sacra ferebant

Expanded text:
Qua temptet ratione aditus et quae via clausos Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum? Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, invadit sociosque incendia poscit ovantis atque manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida Aeneas classem et pelagi petere alta parabat, ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti, quod tua cara parens domito te poscit Olympo. Pinea silva mihi, multos dilecta per annos lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant,
Abbreviated transcription (Latin):
C urnus ut ante uolans tardũ p̃cesserat agmen
Siginti et lectis equitũ comitatus. et urbi
In prouisus ad est. maculis quẽ tracius albis
Portat equus. crista q tegit galea aureã rubra
Et quis erit mecum iliuenes. qui primus in hostem
En ait. et iaculum torquens. emictit in auras
Principium pugne. et campis sese ardius infert.
Clamorem excipiunt socii. fremitu q secuntur
Soirisono. teucrum mitantur inhercia corda.
Non e quo dare se campo. nõ obuia ferre
Prma uiros. sed castia fouere. huc turbidus atq huc
Lustrat equo muros. aditũ q per auia querit
⁊c ueluti pleno lupus insidiatus ouili
Cũ semit ad caulas uentos ꝑosus et imeres al perpesus
Nocte super media turi sub matribus agni
Balatum exercent. ille asper et improbus ira
Seuit in absentes. collecta fatigat edendi
Ex longo rabies. et sicce sanguine fauces.
Haud aliter rutulo muros et castra tuenti
Ignescunt ire duris dolor ossibus ardet.

Expanded text:
. Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen . Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen viginti lectis equitum comitatus, et urbi improvisus adest; maculis quem Thracius albis portat equus cristaque tegit galea aurea rubra. Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? En, ait et iaculum attorquens emittit in auras, principium pugnae, et campo sese arduus infert. Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet.
Abbreviated transcription (Latin):
Diues equũ diues pictai uestis et auri
Mesapus primas acies. postrema cohercent
C yrride iuuenes. medio dux agmine turnus¬
C ertitur arma tenens et toto uertice supra est
Ceu septem surģens sedatis amnibus altus
Pertacitum ganges aut piigui flumine nilus
Cum refiuit campis. et iã se condiderit alueo
Sic subitam nigro glomerari puluere nubem
P rofpiciunt teucri. ac tenebras insurgere campis.
Primus ab aduersa conclamat mole caicus
Quis globus o ciues caligine uoluitur atra:
Ferte citi ferrum. date tela. et scandite muros.
Postis ad est. eia ingenti clamore per om̃s
Condunt se teucri. portas et menia cõplent.
Namq ita discedens preceperat optimus armis
Eneas. si q̃ interea fortuna fiuusset
Ne struere auderent aciem. neu credere campo¬
L astra modo. et tutos seruarent aggere muros.
E rgo et si conferre manũ pudor iraq mõstra t.
Obitiunt portas tñ. et precepta facessunt.
Ermatiq cauis expectant turribus hostem¬

Expanded text:
dives equum, dives pictaï vestis et auri; dives equum, dives pictaï vestis et auri; Messapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus, vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Ceu septem surgens sedatis amnibus altus per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa conclamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitur atra? Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis condunt se Teucri portas et moenia complent. Namque ita discedens praeceperat optumus armis Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muros. Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat, obiciunt portas tamen et praecepta facessunt armatique cavis expectant turribus hostem
Abbreviated transcription (Latin):
Pilunm turnus Sactata ualle sedebat.
Ad quem sic roseo thaumãtias ore locuta est.
Turne qeoptanti nemo promictere diuum
Ruderet. uoluenda dies en actulit ultro.
Eneas urbe et sociis et classe relicta.
Sceptra palãtini sedemq petunt euandri.
Hec satis extremas corithi penetrauit ad urbes
Lidotũ q manũ collectos armat agrestes.
Q uid dubitas: nunc tempus equos. nẽ poscere currus
R umpe moras om̃is. et turbata atripe castra.
Dixit. et incelum paribus se substulit alis.
Ingentemq fuga secuit sub nubibus arcũ
Agnouit iuuenis. duplicesq ad sidera palmas
Substulit. ac tali fugientem ẽ uoce secutus.
Iri decus celi. quis te nubibus michi actam
Detulit interras: unde hec tam clara ⁊epente
Tempestas: medium uideo discindere celum
Palantes q polostellas. sequar omĩa tanta
Qiuis quis in arma uocas. et sic effatus adundam
Processit. sumoq hausit degurgiꝰ limpham
Multa deos orans. onerauit q ethera uotis
Iamq omĩs campis exercitus ibat apertis

Expanded text:
Pilumni Turnus sacrata valle sedebat. Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est: Turne, quod optanti divom promittere nemo auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes Lydorumque manum collectos armat agrestis. Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus. Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere caelum palantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam processit summoque hausit de gurgite lymphas, multa deos orans, oneravitque aethera votis. Iamque omnis campis exercitus ibat apertis,
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc pistus habet. nunc uictam preterit inge̾s
Centaurus. nunc una ambe iunctisq feruntur
F rontibus. et longe sulcant uada salsa carine.
Iamq propin quabant scopulo methamq tenebãt
Tum princeps medioꝙ gyas ingurgite iuctor
Rectorem nauis. coͣmpellat uoce menestem.
Q uo tm michi dexter abis. huc diuge cuisum.
Sictus ama. et leuas stungat sire palmula cautes.
Aitum alii teneant. dixit. sed ceca menetes
Saxa timens: proram pelagi detor quet adundas
Quo diuersus habis iterũ: pete saxa menete
um clamore gyas ⁊euocabat. et ecte doantum
R espicit instantem tergo. et propiora tenentem
Ille inter nauiq gye. scopulos q sonantes
R adit iter leuũ interiot. subito ꝙ priorem
P reterit. et mentis tenet equora tuta relictis
Tum uero exarsit iuueni dolot ossibus ĩgis.
Nec latumis caucie gene se̾ne q menetem
Eblitus decorisq sui sociumq salutis.
In mare precipitem puppi deturbat ab alta.

Expanded text:
et nunc Pristis habet, nunc victam praeterit ingens et nunc Pristis habet, nunc victam praeterit ingens Centaurus, nunc una ambae iunctisque feruntur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina. Iamque propinquabant scopulo metamque tenebant, cum princeps medioque Gyas in gurgite victor rectorem navis compellat voce Menoeten: Quo tantum mihi dexter abis? Huc dirige gressum; litus ama, et laevas stringat sine palmula cautes; altum alii teneant. Dixit; sed caeca Menoetes saxa timens proram pelagi detorquet ad undas. Quo diversus abis? iterum Pete saxa, Menoete! cum clamore Gyas revocabat; et ecce Cloanthum respicit instantem tergo, et propiora tenentem. Ille inter navemque Gyae scopulosque sonantes radit iter laevum interior, subitoque priorem praeterit, et metis tenet aequora tuta relictis. Tum vero exarsit iuveni dolor ossibus ingens, nec lacrimis caruere genae, segnemque Menoeten, oblitus decorisque sui sociumque salutis, in mare praecipitem puppi deturbat ab alta;
Abbreviated transcription (Latin):
Considunt transtus. intentaq biachia ⁊emis
Intenti expectant signũ. exultantiaq aurit
Corda pauor pulsans. laudũ q arecta cupido
Inde ubi clara dedit sonitum tuba finibus om̃s
aud mora prosiluere suis. ferit ethera clamor
Nauticus. aductisspumant fieta uersa lacertis
Infin dũt pariter sulcos totumq dehiscit᷑
Conuullum remis rostris stridentibus equor
Non tam precipites biugo certamine campum
Corripuere. ruuntq effusi carcere cuirus
Non sic inmissis auage undantia lora
Concussere iugis proniq inuerbera pendent:
Tum plausu fiem tuq uuũ. studiis q fauentum
Consonat om̃e nemus. uocem q ĩ clusa uoluntant
Lictora. pulsati colles clamore resultant
Effugit ante alios. primus q ellabitur undis
Tiubam inter frem tum q gyas i noe inde doantus¬
Consequitur melior remis. sed pondeie pmus
Carda tenet. post hos equo discumi ne pistus
Centaurusq. locum tendunt superare priorem

Expanded text:
Considunt transtris, intentaque brachia remis; Considunt transtris, intentaque brachia remis; intenti exspectant signum, exsultantiaque haurit corda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido. Inde, ubi clara dedit sonitum tuba, finibus omnes, haud mora, prosiluere suis; ferit aethera clamor nauticus, adductis spumant freta versa lacertis. Infindunt pariter sulcos, totumque dehiscit convulsum remis rostrisque tridentibus aequor. Non tam praecipites biiugo certamine campum corripuere, ruuntque effusi carcere currus, nec sic immissis aurigae undantia lora concussere iugis pronique in verbera pendent. Tum plausu fremituque virum studiisque faventum consonat omne nemus, vocemque inclusa volutant litora, pulsati colles clamore resultant. Effugit ante alios primisque elabitur undis turbam inter fremitumque Gyas; quem deinde Cloantconsequitur, melior remis, sed pondere pinus tarda tenet. Post hos aequo discrimine Pristis Centaurusque locum tendunt superare priorem;
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor ex omni delecte classe catine:
Be locem menesteus agit acz temige pistim.
E re ntalus menesteus genus a quo nomine memmii
Ingentem o gras. ingenti mole chriciam
Orbis opus. taplici pubes qua dardana uͭeisu
Sinpellit. terno consuegunt ordine remi.
Sergesteus q̃ domus tenet aquo scigia nomen
Centauro mnuhe tu magna. Scilla ꝙ doantus.
eulea. Genus unde tibi romane cloanti
E st procul in pelago saxum sp̃mantia contia
Lictora. qđ tumidis sub mei sum tunditur olim
F luctibus. hyberni condunt ubi sidera chori
T rͣamquillo silet. inmotaq actolitur unda
Campus. et arprinsstatio gratissima meigis
Hic uiridem eneas frondenti exilice metam
Constituit signum nautis pater. unde reuerti
Scirent. et longos ubi cricum flectere cursus
Tum loca sorte legunt. ip̃iq inpupibus auo
Ductores longe effulgent ostioq decori
Cetera populea uelatur fionde iuuentus
Nudatos q humeios oleo per fusa. nitescit

Expanded text:
quattuor ex omni delectae classe carinae. quattuor ex omni delectae classe carinae. Velocem Mnestheus agit acri remige Pristim, mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Memmi; ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram, urbis opus, triplici pubes quam Dardana versu impellunt, terno consurgunt ordine remi; Sergestusque, domus tenet a quo Sergia nomen, Centauro invehitur magna, Scyllaque Cloanthus caerulea, genus unde tibi, Romane Cluenti. Est procul in pelago saxum spumantia contra litora, quod tumidis submersum tunditur olim fluctibus, hiberni condunt ubi sidera cori; tranquillo silet, immotaque attollitur unda campus, et apricis statio gratissima mergis. Hic viridem Aeneas frondenti ex ilice metam constituit signum nautis pater, unde reverti scirent, et longos ubi circumflectere cursus. Tum loca sorte legunt, ipsique in puppibus auro ductores longe effulgent ostroque decori; cetera populea velatur fronde iuventus, nudatosque umeros oleo perfilsa nitescit.
Abbreviated transcription (Latin):
uccessit tumulo. et pasta altaria liqnut
Soc magis inceptos gentori instaurat honeres.
Incertus genium ue loci famulũ ue parentis
Esse putet. cedit quinas demore bidents.
F otq sues. totidem nigiantes teiga uiuences.
Dina ꝙ fundebat patcus animam q uocabat
Anchise magni. manes q acheionte temissos:
Nec non et socii que cuiqs est copia leti
Sena feiunt. oneiant atas. mactant q iuiencos.
Erdine aena locant alii. fusiq per heibam
Eubiciunt ueuibus primas. et uisci a torrent:
Expectata dies aoderat. non amq sciena
Firioram phetontis equi iam luce uehebant.
Fama q fintimos et clari nomen aceste
Excierat. leto complerant lictora cetu
Disuri eneades. pars et certare parati.
Suneia principio ante oculos craco ad ib cantur.
In meoio sacri triso oes uirides q corone.
Et palme precium uictoribus aimaq et ostio
Per fuse uestes. argenti auuq talenta.
Et tuba comimissos meoio canit agere ludos:
P uima pares meunt geauibus certamina ⁊emis

Expanded text:
uccessit tumulo, et depasta altaria liquit. Hoc magis inceptos genitori instaurat honores, incertus, geniumne loci famulumne parentis esse putet: caedit binas de more bidentes, totque sues, totidem nigrantis terga iuvencos; vinaque fundebat pateris, animamque vocabat Anchisae magni Manisque Acheronte remissos. Nec non et socii, quae cuique est copia, laeti dona ferunt, onerant aras, mactantque iuvencos; ordine aena locant alii, fusique per herbam subiciunt veribus prunas et viscera torrent. Exspectata dies aderat, nonamque serena Auroram Phaethontis equi iam luce vehebant, famaque finitimos et clari nomen Acestae excierat; laeto complerant litora coetu, visuri Aeneadas, pars et certare parati. unera principio ante oculos circoque locantur in medio, sacri tripodes viridesque coronae, et palmae pretium victoribus, armaque et ostro perfusae vestes, argenti aurique talenta; et tuba commissos medio canit aggere ludos. Prima pares ineunt gravibus certamina remis
Abbreviated transcription (Latin):
Annua uota tñ solempnesq ordine ponpas
Exequerer. stiueremq sus altauadonis.
Nunc uitio ad cineres ipsius et ossa parentis
Saud equidem sine mente reor. sine numine diui
Ad sumus. et portus delati intramus amicos.
S igo agite. et letum cuncti celebremus honorem.

Expanded text:
tamen sollemnisque ordine pompas exsequerer, strueremque suis altaria donis. Nunc ultro ad cineres ipsius et ossa parentis, haud equidem sine mente, reor, sine numine divom, adsumus et portus delati intramus amicos. Ergo agite, et laetum cuncti celebremus hon
Abbreviated transcription (Latin):
Fidareor fiateina ericis. portus q sicanos:
Simodo rite memor seruata remetior astia:
Cum dius eneas equidem sic postere uentos
Iam dudum. et fiustia cerno tetendere contia.
Flecte uiam uelis. ansit michi gratior ulla
Q uo ue magis fessas optem dimictere naues:
Quamque daroanium tellus michi seruat a cestem:
Et patus anchise gremio conplectitur ossa
Hec ubi dicta petunt portus. et uela secundi
Intendunt zephiri. fertur cita girgite classis
Et tandem leti note adueituntur harene
At procul excelso miratus uertice montis
Aouentum sociasq iates: occurrit acestes.
Horious iniaculis et pelle libistidis uise.
Troia crimso conceptum flumine mater
Quem gen uit. ueterum non immemor ille parentum

Expanded text:
fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos, fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos, si modo rite memor servata remetior astra. Tum pius Aeneas: Equidem sic poscere ventos iamdudum et frustra cerno te tendere contra: Flecte viam velis. An sit mihi gratior ulla, quove magis fessas optem demittere naves, quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten, et patris Anchisae gremio complectitur ossa? Haec ubi dicta, petunt portus, et vela secundi intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis, et tandem laeti notae advertuntur harenae. At procul ex celso miratus vertice montis adventum sociasque rates occurrit Acestes, horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae, Troïa Criniso conceptum flumine mater quem genuit: veterum non immemor ille
Abbreviated transcription (Latin):
A terca mediũ encas iam classe tenebat
Certus iter. fluctus q atios aquilone secabat.
Menia respiciens que iam infelicis elisse
Collucẽt flãmis. que tantum accenderit ignem
Causa latet. duri magno sed amote dolores
Polluto iotu q furens quid femina possit¬
C riste per auguriũ teuchrorum pectora ducunt:
Ut pelagus tenuere rates: nec iam amplius ulla
Oli cetuleus supra caput adstitit imber:
N octem hyememq ferens. et ĩ horruit unda tenebris.
Ipe gubernator puppi palinurus ab alta
Heu quia nam tanti cinxerunt ethera nimbi :
Quid ue pater neptune paras: sic deinde locutus
Colligere arma iubet. ualidis q incumbere remis.
O bliquatq sinus inuentum. ac talia fatur:
Magnanime enea nõ simichi upitei auctor
Spondeat. hoc speremetaliam contingeie celo.
Sutati transuersa fiemunt. et uespeie ab alto
Consurgunt uenti. atq innubem cogitur aei.
Nec nos obnuti contra i nectendere tantum
Sufficimus. superat qm̃ fortuna sequamur.
Quoq uocat uertemus iter. nec lictora longe

Expanded text:
Interea medium Aeneas iam classe tenebat certus iter, fluctusque atros Aquilone secabat, moenia respiciens, quae iam infelicis Elissae conlucent flammis. Quae tantum accenderit ignem, causa latet; duri magno sed amore dolores polluto, notumque, furens quid femina possit, triste per augurium Teucrorum pectora ducunt. Ut pelagus tenuere rates, nec iaIllis caeruleus, supra caput adstitit imber Noctem hyememque ferens et inhorruit unda tenebris.Ipse gubernator puppi Palinurus ab alta: Heu! quianam tanti cinxerunt aethera nimbi? Quidve, pater Neptune, paras? Sic deinde locutus colligere arma iubet validisque incumbere remis, obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur: Magnanime Aenea, non, si mihi Iuppiter auctor spondeat, hoc sperem Italiam contingere caelo. Mutati transversa fremunt et vespere ab atro consurgunt venti, atque in nubem cogitur aër. Nec nos obniti contra, nec tendere tantum sufficimus. Superat quoniam Fortuna, sequamur, quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe
Abbreviated transcription (Latin):
Intendunt zephiri. fertur cita gurgite classis.
Et tandem leti note adueituntur harene:
Et procul excelso miratus uertice montis
Aduentum sociasq iates: occurrit acestes.
Potidus imaculis et pelle libistidis uise.
Troia criniso conceptum flumine mater
Q uem gen uit. ueterum non immemor ille parentum
Eratatur reduces. et gaza letus agiesti

Expanded text:
fertur cita gurgite classis, et tandem laeti notae advertuntur harenae. At procul ex celso miratus vertice montis adventum sociasque rates occurrit Acestes, horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae, Troïa Criniso conceptum flumine mater quem genuit: veterum non immemor ille parentum gratatur reduces, et gaza laetus a
Abbreviated transcription (Latin):
Urnus ut infractos adu̾so marte latinos
Defecisse uidet. sua nũ promissa repost
Sesignari oculis ultio ĩpla cabilis ardet.
Actollit ꝙ animos. penorũ qualis iarnis

Expanded text:
urnus ut infractos adverso Marte Latinos defecisse videt, sua nunc promissa reposci, se signari oculis, ultro implacabilis ardet attollitque animos. Poenorum qualis in arvis
Abbreviated transcription (Latin):
Contundẽt᷑. moresq uiris et menia ponet. iistũp¬
Tertia duͣm lacio regnantem uiderit estas. Imo dche¬
Ternaq transierint rutilis yberna sub actis:
At puer ascanius cui nunc cognominc iulo.
Additur. ilus ctat  dũ res stcͣtit ilia regno.
Triginta magnos uoluendis mẽsib orbes:
I mperio expledit. Regnumq asede lauini.
T ranfferet. et longam multa uĩmuniet albam
Hi e iam tercentum totos regnabitur annos.
Gente sub hector ca ẜ donȩc regina sacer dos
Marte grauuis geminam partu dabit i liaprolem
Inde lupe fuluo nutricis tegmine letus

Expanded text:
contundet, moresque viris et moenia ponet, contundet, moresque viris et moenia ponet, tertia dum Latio regnantem viderit aeternaque transierint Rutulis hiberna subactis. At puer Ascanius, cui nunc cognomen Iulo additur,—Ilus erat, dum res stetit Ilia regno,— triginta magnos volvendis mensibus orbis imperio explebit, regnumque ab sede Lavini transferet, et longam multa vi muniet Albam. Hic iam ter centum totos regnabitur annos gente sub Hectorea, Marte gravis geminam partu dabit Ylia prolem. Inde lupe fulve nutricis tegmine letus
Abbreviated transcription (Latin):
Regna liburnonum. ⁊ fontem suptrare timani.
Unde per ora nouem uasto cũ mutmure mõtis:
It mare preruptum. et pelago p̃mit arua sonanti.
Hic tñ ille urbem pataui. sedes q locauit.
Teucrorum. et genti nomen dedit. armaq fixit.
Troiͤa. nunc placida conpos tus pace quiescit.
Nos tua progenies. celi quibus ãnius arcem.
Rauibus infandum amissis unius obiram:
Prodimur. atq italis longe disiungimur oris.
Hic pietatis honos. sic nos insceptia reponis:
Olli subridens hominũ sator atq deorum:
Bultu quo celum tempestatesq screnat.
Oscula libauit nate. de hinc talia fatur:
Parcemetu cytherea. manent in mota tuorũ.
Fata tibi. cernes uribem. eͦt᷑ promissa lauini.
Menia. sublimemq feres ad sidera celi.
Magnaninum encam. neq me sententia uertit.
Hc tibi fabor enim. qͣndo hec te cura remordet.
Longius et uoluens fatorũ archana mouebõ
Bellum ingens geret italia. populosq feroces.

Expanded text:
regna Liburnorum, et fontem superare Timavi, regna Liburnorum, et fontem superare Timavi, unde per ora novem vasto cum murmure montis it mare proruptum et pelago premit arva sonanti. Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit Teucrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit Troia; nunc placida compostus pace quiescit: nos, tua progenies, caeli quibus adnuis arcem, navibus infandum! amissis, unius ob iram prodimur atque Italis longe disiungimur oris. Hic pietatis honos? Sic nos in sceptra reponis? Olli subridens hominum sator atque deorum, voltu, quo caelum tempestatesque serenat, oscula libavit natae, dehinc talia fatur: Parce metu, Cytherea: manent immota tuorum fata tibi; cernes urbem et promissa Lavini moenia, sublimemque feres ad sidera caeli magnanimum Aenean; neque me sententia vertit. Hic tibi fabor enim, quando haec te cura remordet, longius et volvens fatorum arcana movebo bellum ingens geret Italia, populosque feroces
Abbreviated transcription (Latin):
Et iam finis erat. cͥum iupiter ethere sumo.
Despiciens mare ueliuolũ. terrasq iacentes.
Lictora qllatos populos. sic uertice celi
Constitit. et libie defixit lumina regnis.
Atq illum talis iactantem recctore curas.
Tristior. et la crimis oculos suffusa intentes.
Alloquitur uenus. o qui res hominũq deumq.
E ternis regis imperiis. et fulmine terres.
Quid meis eneas inte cõmictere tantum.
Quid troes potuere: quibus tot funera passis.
Ciuntus ob italiam terrarum clauditur orbis:
Certe hinc romanos olim uoluentibus annis.
Hinc fore ductores reuocato a sanguine teucri.
Qui mare qui terras omni dictione tenerent.
Pollicitus . que te genitor sententia ueitit.
Hoͣc equidem occasum troie tristesq ruinas.
Solabar. fatis contiaria fata rependens.
Nunc cadem fortuna uiros tot casibus actos.
Insequitur. quem das finem Rc̾x magne laborum:
Antenor potuit mediis elapsus achiuis.
luricos penetrare sinus atq intima tutus.

Expanded text:
Et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo Et iam finis erat, cum Iuppiter aethere summo despiciens mare velivolum terrasque iacentis litoraque et latos populos, sic vertice caeli constitit, et Libyae defixit lumina regnis. Atque illum talis iactantem pectore curas tristior et lacrimis oculos suffusa nitentis adloquitur Venus: O qui res hominumque deumque aeternis regis imperiis, et fulmine terres, quid meus Aeneas in te committere tantum, quid Troes potuere, quibus, tot funera passis, cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis? Certe hinc Romanos olim, volventibus annis, hinc fore ductores, revocato a sanguine Teucri, qui mare, qui terras omni dicione tenerent, pollicitus, quae te, genitor, sententia vertit? Hoc equidem occasum Troiae tristisque ruinas solabar, fatis contraria fata rependens; nunc eadem fortuna viros tot casibus actos nsequitur. Quem das finem, rex magne, laborum? Antenor potuit, mediis elapsus Achivis, Illyricos penetrare sinus, atque intima tutus
Abbreviated transcription (Latin):
Expeiti. reuocate animos. mestumq timorem
Mrttte forsan et hecolim meminisse uiuabit.:
Per uarios casus per tot discrimina rerum:
T endimus inlatiũ. sedes ubi fata quictas.
O stendunt. illic fas Regna resurgere troie.
Dusrͣate. et uos met rebus seruate sccundis
Talia uoce tefeit curisq ingentibus eger᷑.
S pem uultu simulat. p̃mit altu in corde dolorẽ.
lli se prede accingunt. dapibus ꝙ futuris.¬
Tcrgora diripiunt costis. et uiscera nudant.
P ars infrustia sccant. ueribus q tremẽtia figũt
Lictore aena locant alii. flam̃asq ministrant.
Tum uictu reuocant uires. fusiq per herbam.
Implentur ueteris bachi. pinguis q ferine
P ostꝙͣ exempta fames epulis. menseq remote
Amissos longo socios sermone requirunt
Spemq metumq ĩter dubii. seu uiuere ciedant.
Siue extrẽma pati. nec iam exaudire uocatos
Precipue pius eneas. nunc acris orontis.
Nunc amici casum gemit. et erudelia sccum:
Fata lici. fortemq giam. fortemq cloantum:

Expanded text:
experti: revocate animos, maestumque timorem mittite: forsan et haec olim meminisse iuvabit. Per varios casus, per tot discrimina rerum tendimus in Latium; sedes ubi fata quietas ostendunt; illic fas regna resurgere Troiae. Durate, et vosmet rebus servate secundis. Talia voce refert, curisque ingentibus aeger spem voltu simulat, premit altum corde dolorem. Illi se praedae accingunt, dapibusque futuristergora deripiunt costis et viscera nudant; pars in frusta secant veribusque trementia figunt; litore aena locant alii, flammasque ministrant. Tum victu revocant vires, fusique per herbam implentur veteris Bacchi pinguisque ferinae. Postquam exempta fames epulis mensaeque remotae, amissos longo socios sermone requirunt, spemque metumque inter dubii, seu vivere credant, sive extrema pati nec iam exaudire vocatos. Praecipue pius Aeneas nunc acris Oronti, nunc Amyci casum gemit et crudelia secum fata Lyci, fortemque Gyan, fortemque Cloanthum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nigranti picea trabubus q obscurus acernis.
Sas ego datdamo iuueni cũ classis egeret
Eeta dedi. nunc solicitam timor angius urget.
Dolue metus. atq hoc precibus siue posse paiẽtem
e cursu ouassat uls neu turbine uenti.
Fincantur. prosit nr̃is in montibus ortas.
Filius huic contra torquet quisi deia mundi.
Egem tris quo fata uocas: aut quid petis istis.
Portali ne manu facte inmortale carine
F as habeant: certusq incerta pericula lustiet.
Eneas: cui tanta deo promissa potestas:
I mmo ubi defuncte finem portus q tenebũt.
Ausonios. olim quecumq euaserit undis.
Dardanium q ducem laurentia uexerit atua.
Portalem erripiam formã. magni q iubebo.
E quoris esse deas. qualis nereia cioto:
Et galatea secant. spumantem pectore pontum.
Sixerat. idꝙ ratũ stigii per fiumina fratris.
Perpice torrentes atiaq uoragine ripas.
E nnuit et totum nutu temefecit olimpũ.¬
Ergo adeerat promissa dies. et tempora parce:

Expanded text:
nigranti picea trabibusque obscurus acernis: nigranti picea trabibusque obscurus acernis: has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit. Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: ne cursu quassatae ullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortas. Filius huic contra, torquet qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusque incerta pericula lustret Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas? Immo ubi defunctae finem portusque tenebunt Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, mortalem eripiam formam magnique iubebo aequoris esse deas, et Galatea secant spumantem pectore pontum.Dixerat: idque ratum Stygii per flumina fratris, Per pice torrentes atraque voragine ripas Adnuit, et totum nutu tremefecit OlympuErgo aderat promissa dies et tempora Parcae