comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faties. sed stultusimũ quȩrere ad quã recturus sit orator cũ oĩs speties qͤ mõ
recta est hẽar usũ atq id ip̃m nõ sit oratoris q uulgo genꝰ dicendi uocant utet̃
alit̾ cõciliabit nõ ex hisdẽ ꝑtibꝰ irã et misexicordiã peret alias ad docendum
alias ad mouendũ adhibebit artis. no unus color phemii narrationis argu¬
mentoꝵ egͦssionis porationis seruabit᷑ dicet idẽ grauit̃ seuere acriter uehe¬
menter: concitare: copiose amaẽ. comiter: r̾misse subtilit̾. blande. leuit̾ dulciter
at usus orationis ut dicat utilit̾ et ad effiuendũ q intendit potenter tum laudẽ
qͦ nec dox bo& m̃o sed et̃ uuilgi consequatur Falluntur enĩ pluimũ ꝗ uinosũ
et corruptu dicendi grnus. e aut uerboꝵ licentia resulret aus puerilibus

Expanded text:
facies, sed staltissimum quaerere, ad quam recturus se sit orator: cum omnis species. quae modo facies, sed staltissimum quaerere, ad quam recturus se sit orator: cum omnis species. quae modo recta est, hobeat usum, atque id ipsum omne sit oratoris, quod vulgo genus dicendi vocant. Utetur aliter conciliabit, non ex iisdem partibusiram et misericordiam petet. alias ad docendum: alias ad movendum adhibebit artes. Non unus color prooemii, narrationis, argumentorum, egre ssionis, perorationis servabitur. Dicet idem graviter, severe, acritet, vehementer, concitate, copiose, amare, comiter, remisse subtiliter, blande, leniter, dulciter,  quod maxime repertus est usus orationis, ut dicat et utiliter, et ad efficiendum quod intendit, dotenter. tum laudem quoque, nec Doctorum modo, sed et vulgi consequerur. 6. Faluntur eiem plurimum, qui vitiosum, et corruptum dicendi genus, quod autverborum licentia resultat, aut puerilibus
Abbreviated transcription (Latin):
est nam ut inter gracile ualidumq tertium aliquid constitutum est
ira horum inter se ualla sunt.arq inter hec ipsa mixtum quiddam
ex duobus medium est. quorum nam et subtili plenius atq subtiliꝰ
ut rementi remissuis arq uehementuis inuenitur ut illud leue aut
ascendę ad fortiora aut tenuiora sũmittitur. Ac sic ꝓpe innumerabiles¬
spenes reperiuntur.quȩ utiq aliquo momento inter se differant. sicut
quatuor uentos gn̾aliter totidem mundi cardinibus accepimus flare
cum interim plurimi metdũ et co& uaria etiam regum ac fluminum
ꝓprii deprehendũtur Eadeq musicis ratio est. ꝗ cũ in cythara quiq cõstituert̃
sonos plurima deinde uarietate cõplent spatia illa neruo& atq his qͦs int̾posue¬
rũt inserũt alios ut pauci illi eñsitus mltos gradus hẽant Plures ig̃r ẽt eliqñtie

Expanded text:
est. nam ut inter gracile validumque tertium aliquid constitutum est, est. nam ut inter gracile validumque tertium aliquid constitutum est, ita horum inter se intervalla sunt, atque inter haec ipsa mixture quiddam ex duobus medium est eorum. nam et subtili plenius aliquid atque subtilius et vehementi remissius atque vehementius invenitur, ut illud lene aut ascendit ad fortiora aut ad tenuiora summittitur. ac sic species reperiuntut, quae utique aliquo momento inter se differant. Sicut quatuor generaliter ventos, a totidem mundi cardinibus accepimus flare, cum interim plurimi medii eorum, varietate regionum ac fluminum oprie deprehendantur. Hademque Musicis ratio est, qui cum in cithara quinque constituerunt sonos, plurima deinde varietate complent spatia illa nervornm, atque iis. quos interposuerunt, inserunt alios, utpauci illi trausitus munitos gradus habeant. 5. Plures igitur etiam eloquentiae
Abbreviated transcription (Latin):
tur nec doceri desirabit. Quare si ex tribus his generibus nec essapio
sit eligendum unum qui dubitet hunc preserrerommbus et ualidissi¬
mumꝰ aliqui et maximis quibus causis accommodatissimum Nam et
Nomerus breuem quidem animi iocunditatem et ꝓpriam iͥa enim est
Non errare uerbis et carentem superuacuis eloquentiam Menclao aedit
Quoc sunt uirtutes gn̾is illius primi et exore Mestoris dixit dulciore
melle profluere sermonem qua certe delectatione nihil fingi mai
porest sed summa regressus est inutile facundiom et magniuidi ẽ
illi uicisset cum orationi similibui. et copia uenborum anqrimpesu
parem tribuit. Cum hoc igitur nemo mortalustronten det.Huac ut
dcum homines intuebuntur. Hanc uimie pecheritarem inperiaet
miratur cupolis. Hanc fulminibus aristophaner comparat.ł gc est
uere dicendi facultas. Sed neq his tribuiꝰ qi formulis inclus a elocsitia

Expanded text:
tur nec doceri desiderabit. quare si ex tribus his generibus necessario tur nec doceri desiderabit. quare si ex tribus his generibus necessario sit eligendum unum, quis dubitet hoc praeferre omnibus et validissimum alioqui et maximis quibusque causis accommodatissimum? nam et Homerus brevem quidem cum iucunditate et propriam, id enim est non deerrare uerbis, et carentem supervacuis eloquentiam Menelao dedit, quae sunt virtutes generis illius primi, et ex ore Nestoris dixit dulciorem melle profluere sermonem, qua certe delectatione nihil fingi maius potest; sed summam expressurus in Ulixe facundiam et magnitudinem illi vocis et vim orationis niuibus hibernis et copia verborum atque impetu parem tribuit. cum hoc igitur nemo mortalium contendet; hunc ut deum homines intuebuntur. hanc vim et celeritatem in Pericle miratur Eupolis, hanc fulminibus Aristophanes comparat, haec est vere dicendi facultas. sed neque his tribus quasi formis inclusa eloquentia
Abbreviated transcription (Latin):
et figuris erit iocundior egressionibus amęnus compositione aptus.
sententiis dulcis. leuior tamen.nam uis et lucidius qui deest uirentibꝰ
utrinq sibi. sin umbranis et ille qui saxa deuoluat et pontem indigna¬
tur. et ripas sibi fatiat multus et torrens iudicem uel inrenrem contra
ferer cogetq ire quarrapite Hic oraror er defanctos excitabit. ut
Appium cecum aẜ huc et patria ip̃a exclamabit aliqñ quȩ Cicero¬
nem in oratione contra Catilinam in senatu alloquatur Hic et ampli¬
ficationibus extollet orationem et insuper latiniorem quoq eriget¬
quȩ in carybdis tam uorax et occeanus meduis fidus fidius ipse No¬
ta sunt enim etiam studiosis lumina Hic deos ipsos in congressum
prope suum sermonemq deducet. Uos enim albam tumuli atq loci
Hic iram hic misericordiam inspirabit. Hic dicit te uidit appella¬
uit et fleuit et per omnes affectus tractatm. Hic itaq illuc seque¬

Expanded text:
et figuris erit iucundior, egressionibus amoenus, compositione aptus, et figuris erit iucundior, egressionibus amoenus, compositione aptus, sententiis dulcis, lenior tamen ut amnis lucidus quidem sed uirentibus utrinque ripis inumbratus. at ille, qui saxa devolvat et pontem indignetur et ripas sibi faciat, multus et torrens iudicem vel nitentem contra feret cogetque ire, qua rapiet. Hic orator et defunctos excitabit ut Appium Caecum, apud hunc et patria ipsa exclamabit, aliquandoque ut Ciceronem in oratione contra Catilinam in senatu alloquetur. Hic et amplificationibus extollet orationem, et in superlationem quoque erigetur. quae Charybdis tam vorax? et Oceanus medius fidius ipse. nota sunt enim iam studiosis haec lumina. Hic deos ipsos in congressum prope suum sermonemque deducet: vos enim Albani tumuli atque luci; Hic iram, hic misericordiam inspirabit, hoc dicente iudex deos appellabit et flebit et per omnes adfectus tractatus huc atque illuc seque
Abbreviated transcription (Latin):
plurimum refert quomodo audire uidex uelit: atq us uultus sȩpe
ipse rectus est dicentis ut Cicero precipit Ideoq instandum iis quȩ
intellexeris ut silentium ab iis que non recipientur sermo ip̃e qui
facile uidicem doceat optandum. nec is mirum sit cum ena testiũ
personis aliqua murentur. Prudenter enim qui cum int̾rogass& rusti¬
secundum eius nominis syllabam et ille cum sic optime nouit huius¬
cendit qua discerni posse etiam recte dicendi genera inter se uideni¬
tur Nanq unum subtileq non uocant alterum grande atq robus¬
tum quod ad ponus dicunt᷑ constituunt. Tercium alii medium ex
duobus alii floridum nanq id anepoenim appellant: addiderunt.
quorum tamen ea fere ratio est ut primum docendi secundum ad¬
mouendi. tercium illud est ultrocunq nomine delectandi. siue aliud¬
suo gñe mediums plenum medius. hic medius et translationibus crebͥor

Expanded text:
plurimum refert, quomodo audire iudex velit, atque eius vultus saepe plurimum refert, quomodo audire iudex velit, atque eius vultus saepe ipse rector est dicentis, ut Cicero praecipit. ideoque instandum iis quae placere intellexeris, resiliendum ab iis quae non recipientur. sermo ipse, qui facillime iudicem doceat, aptandus. nec id mirum sit, cum etiam testium personis aliqua mutentur. prudenter enim, qui cum interrogasset rustiem breviavitque secundam eius nominis syllabam, et ille eum sic optime norat. huiuscedit, qua discerni posse etiam recte dicendi genera inter se videntur. namque unum subtile, quod ἰσχνόν vocant, alterum grande atque robustum, quod ἁδρόν dicunt, constituunt; tertium alii, medium ex duobus, alii floridum namque id ἀνθηρόν appellant addiderunt. quorum tamen ea fere ratio est, ut primum docendi, secundum movendi, tertium illud, utrocumque est nomine, delectandi sire, ut alii dsuo genere plenum. medius hic modus et translationibus crebrior
Abbreviated transcription (Latin):
et significanter rem indignare probationis colligere satis est. Cum
uero uidex detur aut populus aut exemplo laturiq senrentiam indo¬
ti sępius arq interim rustici omnia que ad obrinendum quod inten¬
dimus prodesse credemus adhibenda sunt taq eciam cum dicimus
Demosthenem male sic egisse ut scͥpsit aut Ciceronem aur eos prestã¬
tissimos oratores alia ꝗͣ sc̃ptis cognoscimus melius egerunt. igitur
anpeius. Nam si peiuis sic potius oportuit dici ut sepͥscrunt. si melius
sic oportuit scribi ut dixerunt. Quid ergo: semper sic aget orator ut
scribet: si licebit semper quae impediant᷑ breuitate tempora iudice
data multum ex eo quod potuit dici reciderunt edictio hẽbit omĩa
quȩdam secundum naturam udicantium dicta sut. non ita posteris
tradentur ne uideantur preposin fuisse non temporis Nam id qͦ

Expanded text:
et significanter rem indicare, probationes colligere satis est. cum et significanter rem indicare, probationes colligere satis est. cum vero iudex detur aut populus aut ex populo, laturique sint sententiam indocti saepius atque interim rustici, omnia quae ad obtinendum, quod intendimus, prodesse credemus adhibenda sunt; eaque et cum dicimus Demosthenes male sic egisset, ut scripsit, aut Cicero? aut eos praestantissimos oratores alia re quam scriptis cognoscimus? melius egerunt igitur an peius? nam si peius, sic potius oportuit dici, ut scripserunt; si melius, sic potius oportuit scribi, ut dixerunt. quid ergo? semper sic aget orator, ut scribet? si licebit, semper. si vero quando impediant brevitate tempora a iudice data, multum ex eo, quod oportuit dici, recidetur; editio habebit omnia. quae tamen secundum naturam iudicantium dicta sunt, non ita posteris tradentur, ne videantur propositi fuisse, non temporis. nam id quoque
Abbreviated transcription (Latin):
petum plerum et petitas uel paulo licentius uoluptatis commouen¬
dogenim esse decendosq animos imperirorum ad quis libros dedica¬
torum in exemplum dedantur et tersum ac linatum et ad legem ac
regulam compositum esse oporrere. quia ueniat in manus doctorum
et iudex artis heat artifices. quin illi subtiles ut similes ac multosꝑ
tradiderunt Uihi unum atq idem idetur benedicere et bene scͥbere
neq aluid esse oratio scͥptaq monumentum actionis habitx. Itaq nõ¬
placere aliquando quae uitiosa sunt scio. quo different igiturq si mͥ
des consilium. iuditium. sapientium per quam multa recitem et ora¬
tionibus non Ciceronis modo. sed eius modo eniam qui est fictior mł¬
to demosthenis. Neq enim affectus oĩno mouendi erunt. nec aures
delectatione mulcendę̧ Cum etiam prohemio superuacut esse apud
tales Aristoteles existimet. Non enim trahentur his illis absentes ꝓpͥe

Expanded text:
petus plerumque et petitas vel paulo licentius voluptates, commovenpetus plerumque et petitas vel paulo licentius voluptates, commovendos enim esse ducendosque animos imperitorum; at quod libris dedicatum in exemplum edatur, id tersum ac limatum et ad legem ac regulam conpositum esse oportere, quia veniat in manus doctorum et iudices artis habeat artifices. quin illi subtiles ut sibimet ac multis tradiderunt. mihi unum atque idem videtur bene dicere ac bene scribere, neque aliud esse oratio scripta quam monumentum actionis habitae. itaque nplacere aliquando quae vitiosa sint, scio. quo different igitur? quodsi mihi des consilium iudicum sapientium, perquam multa recidam ex orationibus non Ciceronis modo, sed etiam eius, qui est strictior multo, Demosthenis. neque enim adfectus omnino movendi erunt, nec aures delectatione mulcendae, cum etiam prooemia supervacua esse apud tales Aristoteles existimet; non enim trahentur his illi sapientes; proprie
Abbreviated transcription (Latin):
riam ac libidinem referas. eadem speriosiora quoq sint que honestio¬
ra Cȩrerum hoc quod uulgo sententiis uocamus uercribus precipueq
grecis in usu non fuit apud Ciceronem enim iuenio dum rem con¬
tineant et copia dum redundent et ad uictoriam ipectent quis utile
neget. Feriunt animum et uno ictu frequenter impellunt et ipsabre¬
uitate magis hęrent et deiectione persuadent. Ae sunt qui hȩc exci¬
tatiora lumina etiam si dicere permittant et componendis tamen
oranonibus excludenda arbitrentur Quo circa mihi ne hic quidẽ
loxus intactus est omittendus a pluribus eruditorum aliam esse dicen¬
di rationem aliam scribendi purauerunt Iaeoq in agendo clarissimos
quosdam nihil posteritati mansurisq mox luteris reliquisse ut pe¬
ridem. ur demadem rursus alios ad componendum optimis actio¬
nibus idoneos non fuisse. uti Socratem prererea in agendo plus im¬

Expanded text:
riam ac libidinem releras, eadem speciosiora quoque sint, quae honestioriam ac libidinem releras, eadem speciosiora quoque sint, quae honestiora. ceterum hoc, quod vulgo sententias vocamus, quod veteribus praecipueque Graecis in usu non fuit apud Ciceronem enim invenio, dum rem contineant et copia non redundent et ad victoriam spectent, quis utile neget? feriunt animum et uno ictu frequenter impellunt et ipsa brevitate magis haerent et delectatione persuadent. at sunt qui haec excitatiora lumina, etiamsi dicere permittant, a componendis tamen orationibus excludenda arbitrentur. quocirca mihi ne Hic quidem locus intactus est omittendus; nam plurimi eruditorum aliam esse dicendi rationem, aliam scribendi putaverunt; ideoque in agendo clarissimos quosdam nihil posteritati mansurisque mox litteris reliquisse, ut Periclem, ut Demaden; rursus alios ad componendum optimos actionibus idoneos non fuisse, ut Isocraten; praeterea in agendo plus im
Abbreviated transcription (Latin):
gis secundum naturam eloquentiȩ dicit Qua ꝓprer ne illis quidem nimi¬
um repugno qui dandum putant non nihil esse temporibus atq auri¬
bus nitidius aliquid arq affectibus postulantibus. itaq non solum ad
priores Caroni me gracchisq sed ne ad hos quidem oratorem alligan¬
dum puro atq id fecisse. Nullium uideo ut cum omnium utilitati tũ
parrem quarumdam delectationi daret. Cum et ipam se rem agere di¬
ceret. ageret aurem maxime litigaroris. Nam hoc ipso proderat. quod pla¬
cet ad cuius uoluptares nihil equidem quod agi possit inuenio nisi ut
sensus nos quidem dicamus pluris. Neq enim fieri potest salua trac¬
tatione caus& et dicendi auctoritate si non crebra hec lumina et con¬
tinua fuerint  inuncem effecerint. sed me hatrenus cedentem nemo
insequatur. ultra do tempori nigra toga situ non seriea ne intonsũ
caput non in gradus atq an nullus certum cum eo ꝙsi non ad luxu¬

Expanded text:
gis secundum naturam eloquentiae dicit. quapropter ne illis quidem nimigis secundum naturam eloquentiae dicit. quapropter ne illis quidem nimiunn repugno, qui dandum putant nonnihil etiam temporibus atque auribus nitidius aliquid atque adfectius postulantibus. itaque non solum ad priores Catone Gracchisque, sed ne ad hos quidem ipsos oratorem adligandum puto. atque id fecisse M. Tullium video, ut cum plurimum utilitati, tum partem quandam delectationi daret; cum et suam se rem agere diceret, ageret autem maxime litigatoris. nam hoc ipso proderat, quod placet. ad cuius voluptates nihil equidem quod addi possit invenio, nisi ut sensus nos quidem dicamus plures. neque enim non fieri potest salva tractatione causae et dicendi auctoritate, si non crebra hac lumina et continua fuerint et invicem offecerint. sed me hactenus cedentem nemo insequatur ultra. do tempori, ne hirta toga sit, non ut serica; ne intonsum caput, non ut in gradus atque anulos comptum, cum eo quod, si non ad luxu
Abbreviated transcription (Latin):
miliores extitisse. etiamsi parum cuius simili tamen ratione falsa
et impropria uirtute ducentis qua in disputatione non nihil ueri
eit. Ideoq non tam po procul ꝗͣ sir a quibusdam recedendum a ꝓpriis
atq cõmunibus siquis tamen ut in loco dixi compositioni si adre ne¬
cessaria a quibus nibil minus est aliquid meluis adiecerit. non eĩt
hac calumnia reprebendendus. Nam mihi aliam quandam udetur
hr̃e naturam sermo uulgaris aliam uiri periti ac eloquentis oratio cui
si res modo iudicare satis esset. nihil ultra uerborum ꝓprietatem clabora¬
ret sed cum debent delectare mouere in plurimas animum audientis
speties impellere. utetur his quoq adutoriis quae sunt ab eadem nobis
concessa natura. Nam et lacero ex̃citatione constringere et augẽ
uires et colorem trahere. naturale est. Ideoq in omnibus gentibiis
alius alio facundior habetur et loquendo dulcis magis. quod si non eue¬

Expanded text:
miliores exstitisse, etiamsi parcius, simili tamen ratione, falsa miliores exstitisse, etiamsi parcius, simili tamen ratione, falsa et impropria virtutes ducentes. qua in disputatione nonnihil veri est, ideoque non tam procul, quam fit a quibusdam, recedendum a propriis atque communibus. si quis tamen, ut in loco dixi compositionis, ad necessaria, quibus nihil minus est, aliquid melius adiecerit, non erit hac calumnia reprehendendus. nam mihi aliam quandam videtur habere naturam sermo vulgaris, aliam viri eloquentis oratio; cui si res modo indicare satis esset, nihil ultra verborum proprietatem elaboraret; sed cum debeat delectare, movere, in plurimas animum audientis species impellere, utetur his quoque adiutoriis, quae sunt ab eadem nobis concessa natura. nam et lacertos exercitatione constringere et augere vires et colorem trahere naturale est. ideoque in omnibus gentibus alius alio facundior habetur et eloquendo dulcis magis quod si non eve
Abbreviated transcription (Latin):
rint cui porro non satis est: quo nihil esse melius potest. adhuc quidã
nullam putant esse naturalem eloquentiam nisi quȩ sit quondiano
sermone simillima quo cum amicis coniugibus. liberis. seruis. loqua¬
mur contempto promereamini uoluntarem nihilq arcessiti et ela¬
borati requirente quicquid huc sir adicctum esse ad affectionis et am¬
bitiose in loquendo iactantiȩ remotum a ueritate fictumq ip̃os
quibus solum natura sit offitium aut tributum seruire sensibus sicut
athletarum corpora etiam si ualidiora fiant excitatione et lege
quȩdam ciborum non tamen esse naturalia atq ab illa specie qua
sit concessa hominibus abhorrere. quid enim inquiunt attinet cir¬
cutu res ostendere et translatiombus id est aut pluribus aut alie¬
nis uerbis. cum suo cuiq sint assignata nomina. deniq antiquissi
mum quemq maxime naturam dixisse contendunt mox poetis si¬

Expanded text:
runt? cui porro non satis est, quo nihil esse melius potest? adhuc quidam runt? cui porro non satis est, quo nihil esse melius potest? adhuc quidam nullam esse naturalem putant eloquentiam, nisi quae sit cotidiano sermoni simillima, quo cum amicis, coniugibus, liberis, servis loquamur, contento promere animi voluntatem nihilque arcessiti et elaborati requirente; quidquid huc sit adiectum, id esse adfectationis et ambitiosae in loquendo iactantiae, remotum a veritate fictumnque ipsorum gratia verborum, quibus solum natura sit officium attributum, servire sensibus: sicut athletarum corpora, etiamsi validiora fiant exercitatione et lege quadam ciborum, non tamen esse naturalia atque ab illa specie, quae sit concessa hominibus, abhorrere. quid enim, inquiunt, attinet circuitu res ostendere et translationibus, id est aut pluribus aut alienis verbis, cum sua cuique sint adsignata nomina? denique antiquissimum quemque maxime secundum naturam dixisse contendunt: mox poetis si
Abbreviated transcription (Latin):
litare iuuemur ualemus pondere ꝓprietatis penes illos est certior
copia uincamus ingenia grecorum etiam in morte suos portus ha¬
bent. nos plerumq maioribus uelis mouemur ualidior spiritꝰ nr̃os
sinus tendat non tamen alto semper feremur. Nam et littera interĩ
sequenda sunt illi faciles per quelibet uada accessus. Ego aliquid non
multo tamen altius in quo mea cymba sidat inueniam neq enim site¬
nuiora haec ac pressiora greci melius in eo quo uincimur solo et ideo
in comediis non contendimus prorsus tamen omittenda pars hac
orationis sed exigenda ut optime possimus opus sumus autem re&
et modo et iuditio esse similes uerborum gratia quam in ipsis non habc¬
mus extrinsecus concidenda est. et non in priuatis et acutus et indistinctus
et non supra modum clatus tullius non inCalidio uisionis hac
uirtus non Scipio lelius eam in loquendo uelut attici romanorum fuc¬

Expanded text:
litate vincimur: valeamus pondere. proprietas penes illos est certior: litate vincimur: valeamus pondere. proprietas penes illos est certior: copia vincamus. ingenia Graecorum etiam minora suos portus habent: nos plerumque maioribus velis mouemur, validior spiritus nostros sinus tendat; non tamen alto semper feremur, nam et litora interim sequenda sunt. illis facilis per quaelibet vada accessus; ego aliquid, non multo tamen, altius, in quo mea cumba non sidat, inveniam. neque enim, si tenuiora haec ac pressiora Graeci melius, in eoque vincimur solo et ideo in comoediis non contendimus, prorsus tamen omittenda pars haec orationis, sed exigenda ut optime possumus; possumus autem rerum et modo et iudicio esse similes, verborum gratia, quam in ipsis non habemus, extrinsecus condienda est. An non in privatis et acutus et indistinctus et non super modum elatus M. Tullius? non in M. Calidio insignis haec virtus? non Scipio, Laelius, Cato in eloquendo uelut Attici Romanorum fue
Abbreviated transcription (Latin):
runt Illorum id nominibus exorent. his illa porentiora quos res plu¬
rime carent appellationibus ut eas necesse sit transferre Aut cir¬
cuire etiam in his quae nominata sunt summa paupertas in eadem
nos frequentissime reuoluit At illis non uerborum modo sed lingua¬
rumetiam inter se ditferentium copia est. quare qui a latinis exi¬
ꝗit illam gratiam sermonis attici det mihi in loquendo eandem io¬
cundirarem et parem copiam ꝙ si negatum est senrentias aptabi¬
mus his uocibus quas habemus nec rerum nimiam tenuitatem
ut non dicam pinguioribus fortioribus cerre uerbis miscebimꝰ. ne
uirtus utraq pereat ipsa consione. nam quo minus adiuuar sermo
minus inuentione pugnandum est. sensus sublimes uaruq cruan¬
tur ꝑmouendi omnes affectus erunt. oratio translationum nitõe
illuminanda non possinus esse tam graciles simus fortiores. subti¬

Expanded text:
rint, illorum id nominibus exornent. his ilia potentiora, quod res plurint, illorum id nominibus exornent. his ilia potentiora, quod res plurimae carent appellationibus, ut eas necesse sit transferre aut circumire; etiam in iis, quae denominata sunt, summa paupertas in eadem nos frequentissime revolvit; at illis non verborum modo, sed linguarum etiam inter se differentium copia est. quare qui a Latinis exiget illam gratiam sermonis Attici, det mihi in eloquendo eandem iucunditatem et parem copiam. quod si negatum est, sententias aptabimus iis vocibus quas habemus, nec rerum nimiam tenuitatem, ut non dicam pinguioribus, fortioribus certe verbis miscebimus, ne virtus utraque pereat ipsa confusione. nam quo minus adiuvat sermo, rerum inventione pugnandum est. sensus sublimes variique eruantur. permovendi omnes adfectus erunt, oratio translationum nitore illuminanda. non possumus esse tam graciles: simus fortiores. subti
Abbreviated transcription (Latin):
ecum scribimus cum etiam ipse haec uocales duȩ effitiant sonum q̃¬
lis apud graccos nullus est ideoq scribi illorum litteris non potest:
eo ꝙ pleraq nos illa quasi mugiente litrera cludimus. in qua nlłum
grȩce uerbum cadit at illi et iocundam et in fine preciput quasi tin¬
nientem illius loco ponunt que est apud nos rarissimam clausulis
quicquid syllabe nr̃ȩ .h. litteram et .d. innituntur adeo aspere ut
pleriq non antiquissimorum quidem sed tamen ueterum molliore
rentauerint non solum aduersa pro aduersis dicendo sed inprepo¬
sitione dicendo h. lr̃e absonam et ipsam .f. subiciendo sed accentꝰ
quoq cum rigore quodam cum similitudine ipsa minus suaues ha¬
bemus quia uitima sillaba nec acuta nec flexa circun ducitur sed in
tegra uel duas graues cadit semper itaq tanto est sermo grecus ia¬
tino iocundior. ut nostri poetę quoniens dulce carmen eise uolue¬

Expanded text:
aequum scribimus; cum etiam ipsae hae vocales duae efficiant sonum, quaequum scribimus; cum etiam ipsae hae vocales duae efficiant sonum, qualis apud Graecos nullus est, ideoque scribi illorum litteris non potest. quid ? quod pleraque nos illa quasi mugiente M littera cludimus in quam nullum Graece verbum cadit: at illi ny iucundam et in fine praecipue quasi tinnientem illius loco ponunt, quae est apud nos rarissima in clausulis. quid ? quod syllabae nostrae in B litteram et D innituntur adeo aspere, ut plerique non antiquissimorum quidem, sed tamen veterum mollire temptaverint non solum aversa pro abversis dicendo, sed et in praepositione B litterae absonam et ipsam S subiiciendo. sed accentus quoque, cum rigore quodam, tum similitudine ipsa, minus suaves habemus, quia ultima syllaba nec acuta unquam excitatur nec flexa circumducitur, sed in gravem vel duas graves cadit semper. itaque tanto est sermo Graecus Latino iucundior, ut nostri poetae, quotiens dulce carmen esse volue
Abbreviated transcription (Latin):
nantem quibus nullȩ apud eos dulcius spirant quas mutuari so¬
lemus quotiens illorum nominibus utimus quod cum contĩgit
nescio quomodo hylarior protinus reuidet oratio ut in zephiris
et zophiris quȩ si nr̃is lr̃is scribantur surdum et barbarum etfi¬
tient sed uelut in locum earum succendunt tristes & horride
quibus gretia caret Nam illa quȩ est sexta nostrarum pene
non humana uoce uel omnino non uoce potius int̾ discͥmina
dentium deflant que etiam non uocalem proximam accipit. quassa
quod ammodo utiq quotiens aliqua consonantium frangit ut in hoc
ipso frangit. muito sit horridior. edicȩ quoq lr̃e qua seruũ ceruũ¬
q dicimus etiam si forma a nobis repudiata est. uis tamen nos ip̃a
persequitur duras et illa sillaba facit quȩ ad coniungendas demũ
subiectas sibi uocales est utilitas alias superuacua. equos hac et

Expanded text:
nantem, quibus nullae apud eos dulcius spirant; quas mutuari sonantem, quibus nullae apud eos dulcius spirant; quas mutuari solemus, quotiens illorum nominibus utimur. quod cum contingit, nescio quomodo hilarior protinus renidet oratio, ut in Zephyris et zopyris . quae si nostris litteris scribantur, surdum quiddam et barbarum efficient, et velut in locum earum succedunt tristes et horridae, quibus Graecia caret. nam et illa, quae est sexta nostrarum, paene non humana voce vel omnino non voce potius inter discrimina dentium efflanda est; quae, etiam cum vocalem proxima accipit, quassa quodammodo, utique quotiens aliquam consonantium frangit, it in hoc ipso frangit, multo fit horridior. aeolicae quoque litterae, qua servum ceruumque dicimus, etiamsi forma a nobis repudiata est, vis tamen nos ipsa persequitur. duras et illa syllabus facit, quae ad coniungendas demum subiectas sibi uocalis est utilis, alias supervacua, ut equos hac et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ acceperat seminis reddat Quia hanc eius terre fidem Menandder elu¬
dit ita ꝙ nuno si quissadeas Demosthenes uirtutes quas ille summus
orator habuit tamen que defuisse et sine ip̃ius natura seu lege ci¬
uitatis uidentur adiecerit ut affectus concitatius moneat audiam
dicentem non fecit hoc Demos thenes Et siquid numeris exierit.
aptius fortasse non possit Sed tamen siquid exierit non erit articũ
melius de hor nomine sentiant credantq actice dicere esse op¬
time dicere Atq in hac tamen opinione perseuerantes grȩcos ma¬
gis tulerim. Latina mihi facundia ut inuentione disposinone con¬
silio cecteris huius artibus similis graect ac prorsus discipula cius
uidetur ita circa rationem eloquendi uix hr̃e mutationem is lo¬
cum Nam quae ex ipsis statim sonis durior qñ et iocundissimõs
ex grȩcis litteras non habemus uoralem alteram. alteram conso¬

Expanded text:
 plus, quam acceperit, seminis reddat, quia hanc eius terrae fidem Menander elu plus, quam acceperit, seminis reddat, quia hanc eius terrae fidem Menander eludit. ita nunc, si quis ad eas Demosthenis virtutes, quas ille summus orator habuit, tamen quae defuisse ei sive ipsius natura seu lege civitatis videntur, adiecerit, ut adfectus concitatius moveat, audiam dicentem, non fecit hoc Demosthenes? et si quid numeris exierit aptius fortasse non possit, sed tamen si quid exierit non erit Atticum? melius de hoc nomine sentiant credantque Attice dicere esse optime dicere. atque in hac tamen opinione perseverantes Graecos magis tulerim. Latina mihi facundia, ut inventione, dispositione, consilio, ceteris huius generis artibus similis Graecae ac prorsus discipula eius videtur, ita circa rationem eloquendi vix habere imitationis locum. namque est ipsis statim sonis durior, quando et iucundissimas ex Graecis litteras non habemus, vocalem alteram, alteram conso
Abbreviated transcription (Latin):
um continentes: Nam quis erit hic aitieus sit lyfias. Nunc enim amplec¬
tuntur amatores istius nominis modum non igitur usq ad corium et
andocidem remittemus Inierrogare tamen uelim an docrates attice
dixerit Nihil enim lysiȩ diuersum negabunt at eius schola princi¬
pes oratorum dedit queratur similius aliquid Nyperides aiticusi
Certe aut plus indussit uoluptati er anseo plurimos. licurgum Aristo¬
circunspectos in sublimitate impetu cultu positione compositione
superauit non ingurgit locis. non figuris gaudet. non translationibꝰ¬
gaudet nitet. non uratione ficta detur tacentibus uocem Non illud
iusuirandum per casos in Marathonȩ ac Salaminȩ propugnatores
tum asiannum Apellabimus. plerumq instructis diuino spiritu
uatibus comparandum. Quid peride similene credamus lysia ex
gracilitate quem fulminibus cęlesti fauori comparent comici dum

Expanded text:
um continentes. nam quis erit hic Atticus? sit Lysias; hunc enim amplecum continentes. nam quis erit hic Atticus? sit Lysias; hunc enim amplectuntur amatores istius nominis modum. non igitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. interrogare tamen velim, an Isocrates Attice dixerit. nihil enim tam est Lysiae diversum. negabunt . At eius schola principes oratorum dedit. quaeratur similius aliquid. Hyperides Atticus? certe , at plus indulsit voluptati. transeo plurimos, Lycurgum, Aristocircumspectos vi, sublimitate, impetu, cultu, conpositione superavit? non insurgit locis? non figuris gaudet? non translationibus nitet? non oratione ficta dat tacentibus vocem? non illud iusiurandum per caesos in Marathone ac Salamine propugnatores rnum Asianum appellabimus plerumque instinctis divino spiritu vatibus comparandum? quid Periclea? similemne credemus Lysiacae gracilitati, quem fulminibus et caelesti fragori comparant comici, dum
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi gloria inflata est. Tertium mox qui hec diuidebant adiecer̃t
grnus rhodium quod uelur indium esse atq ex utroq mixtlm uolũt
Neq enim Auice pressi neq Asiane sunt abundantes ut aliquid hr̃e
uideantur gentis aliquid auctoris Eschinesatirem qui hunc exilio de¬
legerat loxum. intulit eo studia athenaruiquę. uelut sata quȩdam
calo terraq degenerant i aporem illum aitieum peregrinum iniscuerũt
Lenti ergo quidam ac remissi non sine pondere ramen neq fontibus
puris neq rorrentibus turbidis. sed lentibus stangnis similes habentur
Nono igitur dubitauerit longe esse optimum genus atticorum in quo
ut est aliquid inter ipsos commune id est iuditium ac retersumq liem
ingrniorum plurimȩ formę qua ꝓpter mihi falli multum uidentus
qui solos esse atricos erederent tenuiss& lucidos ac significantes. sed qua¬
dam eloquentie frugalitate contentos ac semper manum intra palli

Expanded text:
dicendi gloria inflate est. tertium mox, qui haec dividebant, adiecerunt dicendi gloria inflate est. tertium mox, qui haec dividebant, adiecerunt genus Rhodium, quod velut medium esse atque ex utroque mixtum volunt; neque enim Attice pressi neque Asiane sunt abundantes, ut aliquid habere videantur gentis, aliquid auctoris. Aeschines enim, qui hunc exilio delegerat locum, intulit eo studia Athenarum, quae, velut sata quaedam caelo terraque degenerant, saporem illum Atticum peregrino miscuerunt. lenti ergo quidam ac remissi, non sine pondere tamen neque fontibus puris neque torrentibus turbidis, sed lenibus stagnis similes habentur. nemo igitur dubitaverit, longe esse optimum genus Atticorum. in quo ut est aliqingeniorumplurimae formae. 2. Quapropter mihi falli videntur, quisolos esse Atticos credunt tenues et lucidos et significantes, sed quadam eloquen tiae frugalitate c
Abbreviated transcription (Latin):
qui sue imbecillitatis sanitatis appellatione quȩ ex maxime coñria
obtendant qui quia clariorem uim eloquentie uelut solem ferre nõ
possunt. umbra magni nominis delitescunt.quibui quia multa et plu¬
ribus Cicero ipse rñdit. lutior mihi de hoc disserendi breuitas erit.
Et antiqua quidem illa diuisio inrer auticos atq Asianos fuit. cum ii
pressi et integri contra inflati illi et manes haberentur in his nihil su¬
perflueret. illis iuditium maximi ac modus deess& quod quidem qͦꝵ
et santra hoc putant accidisse ꝙ paulatim sermone graeco in proxĩas
asie ciuitates influente: nondum satis perui loquendi facundiam con¬
cupierint ideoq ea quę ꝓprie signari poterant circuti eęperint enũ¬
tiare ac denuntiare ac deinde in eoperseuerarent. Aihi autem ora¬
tionis differentiam fecisse et dicentium et audiontium nature iuden
ferebant Asiana gens tumidior aliqui atq iactantior uaniore etiam

Expanded text:
qui suae imbecillitati sanitatis appellationem, quae est maxime contraria, qui suae imbecillitati sanitatis appellationem, quae est maxime contraria, obtendant; qui, quia clariorem vim eloquentiae velut solem ferre non possunt, umbra magni nominis delitescunt. quibus quia multa et pluribuet antiqua quidem illa divisio inter Atticos atque Asianos fuit, cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur, in his nihil superflueret, illis iudicium maxime ac modus deesset. quod quidam, quorum et Santra est, hoc putant accidisse, quod, paulatim sermone Graeco in proximas Asiae civitates influente, nondum satis periti loquendi facundiam concupierint, ideoque ea, quae proprie signari poterant, circuitu coeperint enuntiare ac deinde in eo perseverarint. mihi autem orationis diffferebant, Asiana gens tumidior alioqui atque iactantior vaniore etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eminentissimum quem tamenet suorum homines temporum inces¬
sere audebant ut tumidiorem et asianum et redundantem et repe¬
titionibus nimium et in salibus aliqñ frigidum et in compositione
fractum exultantem ac pene quod procul absit uiro molliorem Pos¬
tea uero ꝗͣ trium uirali prosepnone consumptus est passim qui oderãt
qui inuideliant qui ȩmulabant adulatores etiam pñtis potentię non
rñsurum inuaserunt Ille tamen qui ieuinus aquibusdam et aridus
habetur non aliter ab ipsis inimicis male audire q̃ nimiis floribus
et ingenia fluentia potuit falsum utrumq sed tamen illa mentiendi ꝓ¬
pior occasio P recipue uero presserunt eum qui uidem atricorum imi¬
tatores concupierant. Hec manus quasi quibusdam sacris initiata ut
alienigena metrum superstitiosum de iunctumq illis legibis in seqͤ¬
batũr. Unde nunc quoq aridi et exsueti. et exangues. Hii sunt enĩ

Expanded text:
eminentissimum. quem tamen et suorum homines temporum inceseminentissimum. quem tamen et suorum homines temporum incessere audebant ut tumidiorem et Asianum et redundantem et in repetitionibus nimium et in salibus aliquando frigidum et in compositione fractum, exultantem ac paene, quod procul absit, viro molliorem; postea vero quam triumuirali proscriptione consumptus est, passim qui oderant, qui invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt. ille tamen, qui ieiunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit. falsum utrumque, sed tamen ilia mentiendi propior occasio. praecipue vero presserunt eum, qui videri Atticorum imitatores concupierant. haec manus quasi quibusdam sacris initiata ut alienigenam et parum superstitiosum devinctumque illis legibus insequebatur; unde nunc quoque aridi et exsuci et exangues. hi sunt enim,
Abbreviated transcription (Latin):
ac praxitelem accessisse optime affirmant. Nam demetrius iamqͣ
minus in ea reprehenditur et fuit similitudinis ꝗͣ pulchritudinis
amantior In oratione uero si speties intueri uelis totidem pene. re¬
perias ingeniorum quor corporum formas Sed fuere quetdam gña
dicendi conditione temporum horridiora alioquin magnam iam in¬
genii ium pre seferentia. Hinc sunt lelii. Africani. Catones etiã Eirac¬
chiq quos tu licet polignotos uel Calonas appelles mediaia illam forͣm
teneant.L. Crassus. Hortensiusq hic uim Cocsaris indolem Celii sub¬
Calui grauitatem bruti Acumen Sulpitii acerbitatem Cassii repiemꝰ
In iis euiam quos ipsi uidimus copiam Senecȩ. uires Affricani. matu¬
ritatem afri. iocunditatem crispi sonum lracali elegantiam Secundi
ad : lullium non illum habemus Euphranorem. circa plurium
artium speties prȩstantem scil in omnibus quȩ in quoq laudant̃

Expanded text:
ac Praxitelen accessisse optime adfirmant. nam Demetrius tanquam ac Praxitelen accessisse optime adfirmant. nam Demetrius tanquam nimius in ea reprehenditur et fuit similitudinis quam pulchritudinis amantior. in oratione vero si species intueri velis, totidem paene reperias ingeniorum quot corporum formas. sed fuere quaedam genera dicendi condicione temporum horridiora, alioqui magnam iam ingenii vim prae se ferentia. hinc sint Laelii, Africani, Catones etiam Gracchique, quos tu licet Polygnotos vel Callonas appelles. mediam illam formam teneant L. Crassus, Q. Hortensius. tum Calvi, gravitatem Bruti, acumen Sulpicii, acerbitatem Cassii reperiemus; in iis etiam, quos ipsi vidimus, copiam Senecae, vires Africani, maturitatem Afri, iucunditatem Crispi, sonum Trachali, elegantiam Secundi. at M. Tullium non illum habemus Euphranorem circa plures artium species praestantem, sed in omnibus, quae in quoque laudantur,
Abbreviated transcription (Latin):
inter precipuos et pingendi fingendi idem taurus artifex fuit Si¬
milis in statius differentia Nam duriora et tuscanicis proxima cal¬
lo atq hogesias lammifrigida calamis molliora adhuc supradictis
miron fecit diligentia ac decorin poliditus supra eateros Cui qͣmꝗͣ
a plerisq tribuitur palma tamen ne nihil detrahitur. deesse pondus¬
purant. nam ut humane decorem addiderit supra Uerum ira non
expleuisse deorum aũctem uidetur quin octatem quoq gratiorem
dicitur refugisse: nihil ausus ultra leues genas At quȩ polidito de¬
suerunt fidiȩ atq alannem dantur fidias tam diis ꝗͥ hominibus effi¬
tiendi melior artifex credituꝵ. In ehore uero longe cura emulum.
Lel si nihil nisi myneruam athenis uel Glympium in elide iouem¬
fecisset. Cuius pulchritudo adiecisse aliquid etiam recepte religioni
uidetur. Ideo maiestas operis deum aquauit ad ueritatem. Lisiipũ

Expanded text:
inter praecipuos, et pingendi fingendique idem mirus artifex fuit. Siinter praecipuos, et pingendi fingendique idem mirus artifex fuit. Similes in statuis differentia. Nam duriora et Tuscanicis proxima Callon atque Aegesias. iam minus rigida Calamis, molliora adhuc supradictis Myron fecit. Diligentia et decor in Polycleto supra ceteros. Cui quan quam a pletisque tribuatur palma. tamen. ne nihil detrahputant. nam ut humane formae decorem addiderit supra verum, ita non explevisse deorum auctoritatem videtur. quin aetatem quoque graviorem dicitur refugisse nihil ausus ultra leves genas. at quae Polyclito defuerunt, Phidiae atque Alcameni dantur. Phidias tamen diis quam hominibus efficiendis melior artifex creditur in ebore vero longe citra aemulum, vel si nihil nisi Mfecisset. Cuius pulchritu do adiecisse alividetur; adeo maiestas operis deum aequavit. ad veritatem Lysippum
Abbreviated transcription (Latin):
tu Post zensis atq parasius non multum oerate distantes circa pe¬
loponesia ambo rempora. Nam cum parasio sermo Socratis apud
xenophontem inuenitur ꝑ lurimum arti addiderunt quorũ pͥor
luminum umbrarumq inuenisse rationem secundus examinasse
subtilius lineas traditur. Nam Zensis plus membris corporis dedit
id amplius aut angustius ratus. Atq ut existimant. Homerum se¬
curus cui ualidissima queq forma etiam infeminis plac& Ille uero
ita circunseͥpsit omnia ut eum legum latorem uocent qui ad deoex
atq heroĩ effigies quales ab eo traditȩ Cocteri tanqm ita necesse
sit sequuntur. Horuir autem circa philippum et usq ad successores
Alexandri pictura precipiit sed ex diuersis uirtutibus. Nam cum pio¬
thogenes ranone pamphilus & Nelantius facilitate Antiphilus con
quam in seq theon se maxime iactat. Appelles est prestantissimꝰ
Euphranorum admirandum facit quod et cateris optimis et udis

Expanded text:
tu. post Zeuxis atque Parrhasius non multum aetate distantes, circa Petu. post Zeuxis atque Parrhasius non multum aetate distantes, circa Peloponnesia ambo tempora Nam cum Parrhasio sermo Socratis apud Xenophontem invenitur plurimum arti addiderunt. quorum prior luminum umbrarumque inuenisse rationem, secundus examinasse subtilius lineas traditur. nam Zeuxis plus membris corporis dedit, id amplius atque augustius ratus atque, ut existimant, Homerum secutus, cui validissima quaeque forma etiam in feminis placet. ille vero ita circumscripsit omnia, ut eum legum latorem vocent, quia deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt traditae, ceteri, tanquam ita necesse sit, sequuntur. floruit autem circa Philippum et usque ad succAlexandri pictura praecipue sed diversis virtutibus. Nam cura Protogenes, ratione Pamphilus et Melanthius, facilitate Antiphilus, conquam in se ipse maxime iactat, Apelles est praestantissimus. Euphranorem admiran dum facit, quod et ceteris optimis studiis
Abbreviated transcription (Latin):
nibus et ars est. et artifex. plurimum tamen inuicem differunt. nec
solum specie ut signum signo. & tabula tabulȩ et actio actioni sed
genere ipso ut graccis tuscaniȩ statuȩ ut Asianus eloquens Attico
Suos autem hec operum genera quae dico ut aucuores sic etiam ama¬
tores habent. Atq ideo nondum est. perfectus oraror Ac nescio an
ars ulla non solum quia aliud in alio magis eminet. sed quod nom u¬
na omnibus forma placuit partim conditione uel temporum ul
locorum partim iuditio cuiusq atq ꝓposito Primi quorum quidẽ
opera non uetustatis modo gratia uisenda sint. elari pectoris fuisse
dicuntur. Polignotus atq Aglaophon quorum simplex color tam
siu studiosus adhuc hab& ut illa prope rudia ac uelut futura mor¬
tis primordia maximis qui post hos extiterunt auctoribuis pręfe¬
rant proprio quodam intelligendi modo ut mea opinio est ambi¬

Expanded text:
nibus his et ars est et artifex. plurimum tamen invicem differunt; nec nibus his et ars est et artifex. plurimum tamen invicem differunt; nec solum specie, ut signum signo et tabula tabulae et actio actioni, sed genere ipso, ut Graecis Tuscanicae statuae, ut Asianus eloquens Attico. suos autem haec operum genera, quae dico, ut auctores, sic etiam amatores habent; atque ideo nondum est perfectus orator ac nescio an ars ulla, non solum quia aliud in alio magis eminet, sed quod non una omnibus forma placuit, partim condicione vel temporum vel locorum, partim iudicio cuiusque atque proposito. primi , quorum quidem opera non vetustatis modo gratia visenda sunt, clari pictores fuisse dicuntur Polygnotus atque Aglaophon, quorum simplex color tam sui studiosos adhuc habet, ut illa prope rudia ac velut futurae mox artis primordia maximis, qui post eos exstiterunt, auctoribus praeferant, proprio quodam intelligendi, ut mea opinio est, ambi
Abbreviated transcription (Latin):
certum est. est enim aliquando certum pari icura refelluntus
ad alia unum paratum afferre possumus et causam bene nouerimꝰ
Alterum ibi summopere dicentem aduersarium diligenter audia¬
mus. licet tamen precogitare plura & animum ad omnes causas
componere laq est tustus stilo quo faciluis & omietitus cogitatio
et transfertur Sed suit in respondendo fuerint subito dicendum. suie quae
Etiam foelicitatis quemq armatum semper et uelut in ꝓcinctu stantẽ
non magis unqm in causis oratio ꝗͣ in rebus quotidianis ac domesti¬
cis sermo deficiet. nec se unqm hoc oneri subtrah& modo sit cãȩ̨
discendȩ tempus. Non coctera semper sciet.
Uperest ut dicam degenere orationis. Hic erat ꝓpositum a nobis
indiuisione prima locus tertius. nam ita promiseram me de
arte de artifice de opere dicturum Cum sit autem rhetoris
arq oratoris opus oratio. pluresq eius forme sicut ostendam inom¬

Expanded text:
certum est est enim aliquando certum pari cura refelluntur. certum est est enim aliquando certum pari cura refelluntur. ad alia unum paratum adferre possumus, ut causam bene noverimus, alterum ibi sumere, ut dicentem adversarium diligenter audiamus. licet tamen praecogitare plura et animum ad omnes casus componere, idque est tutius stilo, quo facilius et omittitur cogitatio et transfertur. sed sive in respondendo fuerit subito dicendum, sive quae etiam facilitatis; quem armatum semper ac velut in procinctu stantem non magis unquam in causis oratio quam in rebus cotidianis ac domesticis sermo deficiet, nec se unquam propter hoc oneri subtrahet, modo sit causae discendae tempus; nam cetera semper sciet. superest ut dicam de genere orationis. Hic erat propositus a nobis in division prima locus tertius; nam ita promiseram me de arte, de artifice, de opere dicturum. cum sit autem rhetorices atque oratoris opus oratio pluresque eius formae, sicut ostendam, in om
Abbreviated transcription (Latin):
me actiones aut que in publicis iudiciis post inreriectoiꝰ dies dantur
permiserunt Aut cum protinus rñdendum est omnia parari non
poisunt. Ideo ut paulominus promptis enam scͥpsisse si alia ex duerso
ꝗ opinati fuerint occurrerint inuiti enim recedunt a preparatis &
non as actione respitiunt. requiruntq num aliquid ex illis inter¬
ualli atq tempore dicentis inseripossit si fiat non coher& nec cõmis¬
suris modo ut incipere male iuncto hiantibus sed ip̃a coloris inȩqua¬
litate detegitur.Ita nec liber est impetus. nec cura contexta et utrumq
alreri oprat Illa enim quȩ scripta sunt retinent animum non sequũtur
Itaq in his actionibus c omni ut agricolȩ dicunt pede standum est.
Nam cum in ꝓpositione ac refuratione causa consistat. quȩ nostri
partis sunt scripta in esse possunt quȩ etiam rñsurum aduersariũ

Expanded text:
imae actiones aut quae in publicis iudiciis post interiectos dies dantur imae actiones aut quae in publicis iudiciis post interiectos dies dantur permiserint; at cum protinus respondendum est, omnia parari non possunt, adeo ut paulo minus promptis etiam noceat scripsisse, si alia ex diverso, quam opinati fuerint, ocem'rerint. inviti enim recedunt a praeparatis et tota actione respiciunt requiruntque, num aliquid ex illis intervelli atque ex tempore dicendis inseri possit; quod si fiat, non cohaeret nec commissuris modo, ut in opere male iuncto, hiantibus sed ipsa coloris inaequalitate detegitur. ita nec liber est impetus nec cura contexta, et utrumque alteri obstat; illa enim quae scripta sunt reticent animum, non sequuntur. itaque in his actionibus omni, ut agricolae dicunt, pede standum est. nam cum in propositione ac refutatione causa consistat, quae nostrae partis sunt scripta esse possunt, quae etiam responsurum adversarium