comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Decepti enim et decipere uolentes in eoꝵ adu¬
latione quid sͥ aliquid scd̃m amorem p̾sti¬
tissent: sydera ostendebant in celo dicentes.
ꝙ iouis eẽt illud sẏdus. ⁊ illud mercurii: ⁊
⁊cepta est opinio uanitatis. Hanc opininẽ
erroris dẏabolus ꝯ firmauit: xp̃c euertit.
am u̾o illa que ab ip̃is gentilib signa dixt᷑.
in. quib ⁊ aĩantiũ ymago de stellis forma¬
tur: ut arctos. ut aries. taurus. libra. ⁊ hi
alia: hi qui sydã ꝑuiderunt in numerũ stel¬
larum speciem corporis suꝑsticiosa uanita¬
te permoti finxerunt. ⁊ causis quibrdã deo¬
Nam arietem pͥmũ signũ cui ut libre me¬
diam mundi lineam tradunt ꝓpt hãmonẽ
iouẽ ideo uocau̾nt: ut cuiꝰ capite qui simula¬
chea faciunt. arietis cornua fingunt. Quod
signum gertiles ideo primũ int̾ signa asti¬
tuerunt: qr in martio mense qui est anni
dicunt. S ⁊ taurũ int̾ sydã collocant. et

Expanded text:
Decepti enim et decipere volentes in eorum aduDecepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Jam vero illa, quae ab ipsis Gentilibus signa dicuntur, in quibus et animantium imago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra, et hujusmodi alia, hi qui sidera perviderunt, in numerum stellarum specie corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, et ex causis quibusdam deoNam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mundi lineam tradunt propter Ammonem Jovem ideo vocaverunt. In cujus capite qui simulacra faciunt arietis cornua fingunt, quod signum Gentiles ideo inter signa constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant et
Abbreviated transcription (Latin):
est. dcã eo ꝙ comas luminis ex se fundat.
qd̾̃ genꝰ syderis qñ apparu̾it. aut pestilenti¬
an. aut famem aut bella significat. Co¬
metes autẽ latine crinite appellant᷑. qͥa ĩ
modũ crinium flãmas spargunt: quas
effectꝰ quidam astrologi scripserunt. I uci¬
fer dẽs co qd̃ int̾ omĩa sẏda̾ plus lucem ferat.
Est autẽ unꝰ ex planetis. Hic ꝓprie. ⁊ iubar
dr᷑ eo ꝙ iubas lucis effundat: s ⁊ splendor
solis ac lune ⁊ stellarum. iubar uocatur.
qd̃ in modũ iube radii ip̃oꝵ extendant᷑. Hes-¬
perus est stella occidentalis. quã cognomina-¬
tam ꝑhibent ab hespero hispanie rege. Est
ducens. ⁊ solem sequens. Fert᷑ aut̃ ꝙ hec stel¬
nanec .i. ab errore. Nam interdũ ĩ austrum.
int̾dũ in septentuionẽ plerumq atͣ mundũ
ñ ñqm cũ mũdo ferunt᷑: qͣrum noĩa greca st̾.
Pͥheton. plenonta. phitiona. hesperus. sterbon.
ni.martis. uen̾is. atq mercurii. sacͤuerunt.

Expanded text:
est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris quando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt; quas a et effectus quidam Astrologi scripserunt. Lucifer dictus eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat; est autem unus ex planetis. Hic proprie et iubar dicitur eo quod iubas lucis effundat, sed et splendor solis ac lunae et stellarum iubar vocatur, quod in modum iubae radii ipsorum extendantur. Vesperus stella est occidentalis, quam cognominatam perhibent ab Hespero Hispaniae rege. Est ducens et solem sequens. Fertur autem quod haec stelῆς πλάνης, id est ab errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. ni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lauerunt. qr qñ nascunt᷑ pluuiarũ signa
monstrant᷑ De quib uirgiliꝰ. Arcturũ plia
.UII. mn fronte tauri : ⁊ oriunt᷑ tempore
u̾nali. Pliades a pluralitate dc̃e qr plura
autẽ stelle septem ante genua tauri: ex qͥb
sex uident᷑. Nam latet una. Has latini uergi¬
lias dicunt. a temporis significatõe qd̃ est
uer: qñ exoriũnt᷑. Nam occasu suo hyemem
ortu estatem : pͥme q nauigatõis tempus
ostendit. Canicula stella que ⁊ syrius dicitur:
estiuis mensib in medio centro celi. est. et
dũ sol ad eam ascend̾it ꝯiuncta cũ sole du¬
plicat᷑ calor ip̃ius. ⁊ dissoluũt᷑ corpora et
uaporant᷑. Uñ ex ip̃a stella dies caniculares
dicũt᷑: qñ ⁊ moleste st̃ purgationes. Canis
enĩ uocat᷑ ꝓpt̾ quod corpora morbo efficiat.
ł ꝓpt̾ flamine candorem. qd̾ eius modi sit
ut p̾cetis luc̾e uideat᷑. Itaq quo magis eã
cognosc̾ent sirion appellasse. Cometes stella

Expanded text:
laverunt, quia, quando nascuntur, pluviarum signa laverunt, quia, quando nascuntur, pluviarum signa moseptem in fronte Tauri, et oriuntur tempore vernali. Pliades a pluralitate dictae, quia pluralt enim stellae septem ante genua Tauri; ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini Vergilias dicunt a temporis significatione, quod est ver, quando exoriuntur. Nam occasu suo hiemem, ortu aestatem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella
Abbreviated transcription (Latin):
G tu enim ł occasu suo certis stationib tẽ
tent̾onem dixerunt. Triones enim ꝓpͥe st̃
boues aratorii. dcĩ eo ꝙ t̾ram terant. qͣi teri¬
ones. Sepientͥones aut̃ ñ occid̾e̾ axis uitini-¬
tas facit: qr in eo st̃. Arthophilax dr᷑. qd̾ ar-¬
cton idest elicẽ ursamq seq̃r: eundẽ ⁊ boo¬
tem dix̾unt eo qd̾ plaustro heret. signum
multis spectabile stellis. int̾ qͣs arcturus ẽ.
Arcturꝰ sydus est. post caudam maioris
tempore. Orion astrũ ante tauri uestigia
fulget. ⁊ dictꝰ orion ab urina .i. ab inundati¬
one aq̃rum. Temꝑe em̃ hiemis abortus mare
⁊ t̾ras aquis ac tempestatib tudat. hunc.
latini uigulam uocant. ꝙ sit armatꝰ ut
gladius: stellarũ luce t̾ribilis atq clarissi¬
mus. In quo si hec fulgeant omia serenitas
protendit᷑. si obscurata sit huiꝰ acies tempes¬
tas cernit᷑ imminere. Hyades dc̃e a notoy
pluuias. Gñ ⁊ eas latini succualas appel¬

Expanded text:
Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temOrtu enim vel occasu suo certis stationibus temtentrionem dixerunt. 7. Triones enim proprie sunt boves aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia ineo sunt. 8. Arctophylax dicitur, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sequitur. Eumdem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis inspectabile stellis, inter quas Arcturus est. 9. Arcturus est sidus post caudam majoris tempore. 162 10. Orion astrum ante Tauri vestigia fulget; et dictone aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Iugulam vocant, quod sit armatus, ut gladius, et stellarum luce terribilis atque clarissimus; in quo si haec fulgent omnia, serenitas portenditur, si obscuratur his acies, tempestas cernitur inminere. Hyades dictae ἀπὸ τοῦ pluvias. Unde et eas Latini suculas appel
Abbreviated transcription (Latin):
emotio uł retrogradatio stelsarum larũ¬
tatus stellarũ est: quia du xliii.
stella semꝑ moriet᷑ tn s al¬
ol appellatꝰ est: eo ꝙ solus appareat. ob¬
suriratis fulgure suo cunctis syd̃ib.
Luna dc̃a qĩ lucina ablata media sillaba.
eo ꝙ ab eo lumen accipiat: acceptũ q reddat.
in celo nec cadunt. Nam qd̾ uidemꝰ celo stellas
qͣiͣ labi ñ st̃ stelle s igniculi ab ethere lapsi.
qͥ fiunt dum uentꝰ altiora petens. ethereum
ignẽ secũ t̾hit: qui tͣctu suo unitat᷑ stellas
cadentes. Nam stelle cade̾ nõ possunt ĩmo¬
ferunt᷑. E yd̾ã dicta. ꝙ ea nauigantes ꝯsi¬
d̾ando it̾ dirigunt. ad cursum ꝯsiliũq ne
sallacib undis aũ uentis alibi deducantur.
Qued̃ aut̃ stelle idcirco signa dixt᷑. qr ea
naute obseruant in gubernandis remigiis:
ꝯtemplantes aciem fulgorẽq eoꝵ: quib reb
ca intendunt. ad p̾uidendas aeris qͣlitates.
P estatem ⁊ hyemem: ũnalemq temꝑiem.

Expanded text:
emotio vel retrogradatio stellarum Status stellarum est, quia dum stella semper movetur, taSol appellatus, eo quod solus appareat, obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. 2. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, 161 eo quod ab eo lumen accipiat, acceptumque reddat. in coelo, nec cadunt. Nam quod videmus de coelo stellas quasi labi, non sunt stellae, sed igniculi ab aethere lapsi, qui fiunt dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt; immoferuntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis aut ventis alibi deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hiemem, vernalemque temperiem.
Abbreviated transcription (Latin):
tentia dampnauerunt: dicentes ꝯfusionem
rerũ potius de tali persuasione gen̾ari. Nam
si genus humanũ ad uarios actrs nascendi
necessitate p̃meret᷑. cur aut laudem m̾eant᷑¬
boni aut mali ꝑcipiant ultõem: Et qmuis
ip̃i ñ fuerint celesti sapĩe dediti: ueritatis
tñ testimonio errores eoꝵ merito ꝑtulerũt.
Ordo aut̃ iste septem scłarium disciplinaꝵ
ideo a philosophis usq ad astra ꝑductus
est: scilicet ut aĩos seculari disciplina im¬
plicitos t̾renis reb abduc̾e̾t: ⁊ iñ suꝑna cõ¬
templatõe collocaret. Explicit liber sectus. ftiꝰ¬

Expanded text:
tentia damnauerunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari; nam si genus humanum ad uarios actus nascendi necessitate premeretur, cur aut boni mboni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplat
Abbreviated transcription (Latin):
ita se u̾tendo diu̾sas so. mas efficẽ. Alii extra
auint lunam ñ suũ lumen hale. sed solis
radiis illuminari: uñ ⁊ edẏpsim patitur.
si int̾ ipãm ⁊ solem umbra t̾re int̾ueniat.
Sol enim illi loco suꝑior est. Hint euenit
ut qñ suib ilło est. parte suꝑiore luceat: infĩ¬
ore uo qm̃ ht̃ ad t̾ras obscura fit. De lune

Expanded text:
se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Sol enim illi loco superior est. Hinc evenit ut, quando sub illo est, parte superiore luceat, inferiore vero, quam habet ad terras, obscura sit. §
Abbreviated transcription (Latin):
rius exorte serius occidũt: quedam tardius¬
exorte. citius ad occasũ perueniũt. Alie parit̾
oriunt᷑: ⁊ ñ simul cradunt. Om̃s autẽ suo
terra: ꝓpt rea . apan c̃ anitate magis
ninus ue nostris ocłi: apparent. Nam młt̾e¬
st̾ maiores huir quas uidemꝰ ⁊ picues.s.d
quem cognoscit᷑ in qͣnͣto tei ipore arculũ uũ
unaqueq stella perturrat: siue per longitu¬
dinem. siue per latitudinẽ. Nam luna tot¬
annis fertur explere cursum suũ. mercuriꝰ
annis .xx. lucifer annis. ix. Sol annis .xx.
nus annis .xxx. Quib ꝑactis: ad reu̾sionem
circuli sui isdem signis ⁊ partib reu̾tunt᷑. Que¬
dam sid̾a radus solis p̃pedita anormãla Rlmt.
aut retrograda. aut stationaria. uixta qd̃ et
poeta meminit dicens. Sol tempora diuidit e¬
ideo planete dicunt᷑ .i. errantes: qr ꝑ
totum mundũ uario motu discurrũt. r̃

Expanded text:
rius exortae serius occidunt: quaedam tardiue citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed quod cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suum, Mercurius annis XX, Lucifer annis IX, Sol annis XIX, nus annis XXX. Quibus peractis ad reversionem circuli sui isdem signis et partibus revertuntur. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, iuxta quod et poeta meminit dicensideo planetae dicuntur, id est errantes, quia per totum mundum vario motu discurrunt. Und
Abbreviated transcription (Latin):
amissi ac recepti luminis uicib mestru
trũ t̾re. et frequent᷑ patiat᷑ eclypsim. Uicinꝰ
est enim eius citulus t̾re. Crescens autẽ
orientẽ cornib expectat. decrescens octidentẽ
m̾ito: qr hoc occasura ẽ et amissura lumen.
ses: annos aut̃ in solis cursu posuerunt.
se obiciens soiem Ascurat Nam defic̾e nob̾
sol uidet᷑. dum illi orbis lune opponit᷑. Q¬
quociens in umbra t̾re luna incurrit.
sam ⁊ solem ombra t̾re interueniat. Patit᷑
solem uł a sole uideat᷑ De diffentia stella¬
syda. et astra. int̾ se differunt. Nã stel
stelle gnͣdes. ut orion. bootes. sed hec nomina
scͥptores ꝯ fundunt. ⁊ astra pro stellis. ⁊ stel
las pro syd̾ib ponũt. De lumine stellant̃
planete .i. erratice: que cursus suos certa tñ

Expanded text:
amissi ac recepti luminis vicibus menstrtrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumluna; annos autem in solis cursu posuerunt. e objiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. Equotiens in umbram terrae luna incurrit. sam et solem umbra terrae interveniat. Patitursolem, vel a sole videatur. § 60 De differentia stellaa et astra inter se differunt. Nam stellstellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis las pro sideribus ponunt. De lumine stellarum . t erraticae, quae cursus suos certa tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cerit : ex ip̃o menses. ⁊ anni nuinerant᷑: ex ip̃o
uicissitudines tempoꝵ fiunt. Qnͣdo autẽ per
meridiem currit: uicinior t̾re est. Qnͣdo u̾o
iuxta septentrionem: sublimis attollit᷑. Cui

Expanded text:
derit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso derit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudinemeridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm luna ꝯspic̾e̾t᷑. Sicut aut̃ sol fortior t̾ra
sit p̾ nimio motu ꝯu̾sionis sue am¬
plius incalescit: cuius ignẽ dicũt philoso¬
phi aqͣ nutriri: ⁊ a ꝯtrario elemento uirtu¬
tem luminis ⁊ caloris acciꝑe. Uñ uidem̃ꝰ eũ
ñ cum mũdo u̾ti. Nam si fixus celo
manẽt: om̃s dies ⁊ noctes eq̃les existerent:
s qm̃ alio loco cras occasurũ alio occidisse
hesterno uidemꝰ : apparet eũ per seip̃m mo¬
u̾i. ñ cũ mũdo u̾ti. Spaciis enim ineqͣlibus
orbes annuos ⁊ficit. ꝓpt̾ tempoꝵ mutatões.
oriens diem facit. ⁊ occidens noctem indu¬
cit. Nam uadens longius ad meridiẽ. hie¬
mem facit: ut hybernis humorib atq
pruinis t̾ra pinguescat. Accedens ꝓpius
ad septẽtrionem estatem reddit: ut fru¬
olorien. ciem tatit ctiers .xxix.¬
noctem inducit. Nam dies. est oi suꝑ
terramn. nox est sol sub t̾ca. et ic ip̃ s̾ hore. ex
ip̃ dies cum ascend̾it: ex ip̃o etiã nox cũ ꝯcci¬

Expanded text:
m luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior est t, prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde videmus eum n cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruSol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae: ex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occi
Abbreviated transcription (Latin):
pastorib hebreoꝵ angło nũtiante apparu¬
it. Scd̾a in qͣ ex gentium ppłis stella indi¬
ce p̾sepis cunabula magos adoraturos ex¬
hibuit. Scenophegia sollempnitas hebre¬
oꝵ de greco in latinũ tabernaculoꝵ dedica¬
tio int̾pretat᷑: que celebrat᷑ a iudeis in me¬
moriam expeditõis: cũ ab egypto ꝑmoti.
in tabernaculis agebant᷑ ⁊ ex eo scenophe
sollẽpnitas apud hebreos septembri mense
celebratur. Neomenia apud latinos kalẽ¬
darum dies: apud hebreos aut̃ quia scd̃m
lunarem cursũ menses supputant᷑. ⁊ grece
mene luna appellat᷑. Inde neomenie idest
noua luna. Erant enim apd̃ hebreos ip̃i
dies kalendarũ: ex institutõe legali sollẽp¬
nes. Ne quib in psaltĩo drͣ. Canite in ini¬
tio mensis tuba: in insigni die sollẽpni¬
tatis ur̃e. Encenia ẽ templi noua edifica¬
aliqͥd nouũ dedicat᷑: encenia drͣ. hanc de¬
dicatõis templi sollempnitẽ. iudei octobͥ
mense celebrabant. Dies palmarũ ideo drͣ

Expanded text:
pastoribus Hebraeorum angelo nuntiante apparuit; secunda, in qua ex gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur; quae celebramoriam expeditionis, cum ab Egypto promoti in tabe: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicaaliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies Palmarum ideo dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
terciũ tempꝰ hoc sacramentũ apparuit.
Primũ enim tempꝰ ẽ ante legẽ. Scd̾m
sub lege. t̾cium sub gr̃a: ubi iam mani¬
festũ ẽ sacramentũ. pͥus occultũ ĩ pro¬
phetico enigmate. Ideo ⁊ ꝓpt̾ hec tria
est. Quod u̾o a qͣrtadecima luna. usq
ad uicesimam pͥmam. ꝑ dies septem
paschalis dies q̃ritur. ꝓpt̾ ip̃m nume
rum septenariũ. quo uniu̾sitatis signi¬
ficatio sepe figurat᷑. qui etiam ip̃i ecc̃e
tribuit᷑: ꝓpt̾ instar uniu̾sitatis. Uonde¬
⁊ ioh̾es apłs in apocalipsi ad septẽ scribit
eccłias. Eccłia u̾o adhuc in ista mortalita¬
te carnis ꝯstituta. ꝓpt̾ ip̃am mutabilitatẽ
lune nõie in scriptis significat᷑. Uaria aut̃
⁊ obseruantia opinionũ paschalis festiuita¬
tis: int̾dũ errorẽ gignit. Latini namq a ter¬
tiis nonis martii. usq ad t̾tias nonas apͣł.
primi mensis lunã inquirũt. Et si .xu. lu

Expanded text:
ium tempus hoc sacramentum aperuit. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi iam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate: ideo et propter haec est. Quod vero a quarta decima luna usque ad vicesimam primam per dies septem paschalis dies quaeritur, propter ipsum nurum septenarium, quo uniuersitatis significatio saepe figuratur, qui etiam ipsi ecclesiae tribuitur propter instar uniuersitatis. Ideo Iohannes apostolus in Apocalypsi ad septem scribit ecclesias. ecclesia uero adhuc in ista mortalitate carnis constituta propter ipsam mutabilitatem lunae nomine in scripturis significatur. um observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii, usque in tertium Nonas Aprilis primi mensis lunam inquirunt, et si quarta
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis pascha celebrabat: quocũq die
occurreret. Quẽ ritũ sci prẽs in nichena synodo
prohibuerunt: ꝯstituentes ñ solum lunã
paschalem. ⁊ mensem inquirere: s ⁊ diem
resurrectõis dñite obseruare: ⁊ ob hoc pas.¬
cha. a qrͣtadecima luna. usq ad uicesimã
pͥmam extenderunt. ut dies dñicus non o¬
muteret᷑. Pasche autẽ uocabulũ ñ gretũ

Expanded text:
Iudaeis celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Paschae autem vocabulum non Graecum,
Abbreviated transcription (Latin):
onis tempꝰ. non dormientes. s uigilãtes nos¬
inueniat. Cuiꝰ noctis duplex ratio ẽ: siue
qd̾ in ea ⁊ uitam tũc recepit cũ passus ẽ:
siue qd̾ postea eadem hora qua resurrexͣ:
ad iudicandũ uenturꝰ ẽ. Eodem autẽ mͦ
agimꝰ pascha. ut ñ solũ mortem. ⁊ resur¬
rectionem xp̃i in memoriam reuocemus:
s ⁊̃ cet̾ã que cirta eũ attestant᷑ ad satra¬
mentoꝵ significatõem inspiciamꝰ. Ppter
initiũ enim noue uite. ⁊ ꝓpt̾ nouũ ho¬
minem quẽ iubem̃ induere. ⁊ exuere uete¬
rem. expurgantes uetꝰ fermentũ. ut simꝰ
noua ⁊spersio qm̃ pascha nr̃m immola¬
tus est xp̃c. Propter hanc ergo uite no¬
uitatem. pͥmus mensis nouoꝵ in mensi¬
b anni. celebratione pascali mistice attͥ¬
butꝰ est. Qd̃ u̾o t̾cie ebdomade die pascha
celebrat᷑ .i. qui dies occurr̾it. a qͥntadecima

Expanded text:
onis ejus nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cujus noctis duplex ratio est, sive quod in ea vitam tunc recepit cum passus est; sive quod postea eadem hora qua resurrexit ad judicandum venturus est. 13. Eo autem modo agimus Pascha, ut non solum mortem et resurrectionemsed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem iubemur induere et exuere veterem, expurgantes vetus fermentum, ut simus nova consparsio, quoniam pascha nostrum inmolatus est Christus. Propter hanc ergo vitae novitatem primus mensis novorum in mensibus anni celebrationi paschali mystice adtributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima
Abbreviated transcription (Latin):
tarda: eo ꝙ graui uolatu detenta. neqͣqͣm
ut cet̾e aues attollit᷑ uelocitate pennarũ.
Grues de ꝓpria uoce sumpserũt nomeñ.
Tali enim uoce susurrant. Hxe aũt dũ ꝓpe¬
rant unã sequũt᷑: ordine litt̾ato. De quib¬
lucanꝰ. Et turbata ꝑiit disꝑsis litt̾a pẽnis.
queq cogit agmen. At ubi raucescit: suc¬
cedit alia. Nocte aut̃ excubias diuidũt:
⁊ ordinẽ uigiliarũ per ordinẽ ⁊ uices fa¬
ciunt: tenẽtes lapillos suspensis digitis
quib sõmpnos arguant: quod cauendũ
erit clamor indicat. Etatẽ in illis color
prodit: nam senectute nigrescũt. Ciconie
uocate a sono quo crepitant. qͣr cicanie.
societatis comites. serpentiũ hostes. mari¬
a tͣnsuolant: in asiam collecto agmine ꝑ¬
gunt. Cornices duces eas precedũt: ⁊ ip̃e
pietas. Nam ad eo impensuis indos fouẽt:
ut assiduo incubitu plumas exuant. Qnͣ¬
tũ autẽ tempus impend̾int in fetibus

Expanded text:
tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaquam, tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaquam, ut ceterae volucres, adtollitur velocitate pinnarum. Grues nomen de propria voce sumpserunt; tali enim sono susurrant. Haec autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibLucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis.  cogit agmen. At ubi raucescit, succedit alia; nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant, quod cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit, nam senectute nigrescunt. 16. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniasocietatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipspietas; nam adeo nidos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus
Abbreviated transcription (Latin):
culus. ⁊ cet̾a. Uariẽtas enĩ uocis earũ do¬
cuit homines quid noĩarẽtur. Aquila ab¬
acumine oculoꝵ uocata. Tanti .n. drͣ esse
ferat᷑. nec humanis pateat obtutib. de tan¬
ta sublimitate pisciculor natare uideat.
ac tormenti instar descendens. raptam pre¬
dam pennis ad littora pertrahat. Nam ⁊
ꝯtͣ radiũ solis fertur obtutũ non flectere.
uñ ⁊ pullos suos ungue suspensos ũgue¬
suspensos radiis solis obicit: ⁊ quos uid̾it
immobilẽ tenere aciẽ. ut dignos genere
aseruat: si quos uͥo inflectẽ obtutũ. qͣsi de¬
gen̾es abicit. Uultur a uolatu tardo no¬
minatꝰ putat᷑. magnitudine quippe orpo¬
ris: p̃cipites uolatꝰ ñ ht̃. Hoꝵ quosdam di
ciꝑe ⁊ gen̾are: natosq eoꝵ pene usq ad
centũ annos proced̾e̾. Uultures aut̃ sicut
⁊ aquile ultͣ etiam maria cadau̾a sentiũt:
altius quippe uolantes multa q̃ montiũ. ob¬
dipes apud grecos uocat᷑ auis. apud nos

Expanded text:
caetera. Varietas enim vocis eorum docaetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines, quid nominarentur. acumine oculorum vocata. Tanti enim contuituferatur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere. Unde et pullos suos ungue suspensos radiisuspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam diccipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae montium obdipes apud Graecos vocatur avis apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
bent: s ꝑ auiã queq discurrunt. Alites
ꝙ alis alta intendant: ⁊ ad sublimia remi¬
gio alarũ conscendant. Uolucres a uolã¬
do. Nam unde uolare: inde ⁊ ambulare
dicimꝰ. Uola enim media drͣ pars pedis si¬
rum motu penne agitant᷑. inde uolucres.
Pulli dñr om̃ium auiũ nati. S ⁊ aĩaliũ
qͣ drupedũ nati pulłi dñi: ⁊ homo parũ pul¬
lus. Recentes gͥ nati pulli: eo ꝙ pullati st̃.
unde ⁊ uestis nigra pulla. dcã est. Ale st̾
iñ quib penne ꝑ ordinẽ fixe uolandi exi¬
bent usũ uocate autẽ ale. qd̾ hiis aues cõ-
plexos alant ac fouent pullos. Penna a
pendendo .i. a uolando dicta. Sñ ⁊ pendere.
uolucres .n. pennarũ auxilio mouent᷑: qñ
se aeri mandant. Pluma qͣiͣ piluma. Nam
sicut pili in qͣdrupedũ corpore: ita pluma ĩ
stant eẽ ꝯposita: ut grus. coruꝰ. cignus.
bubo. miluꝰ. ulula. cuculus. garrulus. gͣ

Expanded text:
beant, sed per avia quaeque discurrant. Alites, beant, sed per avia quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando. Nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis siarum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae quod his plexos alant pullos ac foveant. Pennae a pendendo, id est, volando dictae: unde et pendere. Volucres enim pennarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma, quasi piluma. Nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in stat esse composita, ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sterilia ꝑseu̾ant aut putrescunt. uii. Se a
sum. Nam sicut specie sibi differunt:
ita ⁊ nature diu̾sitate. Nam alie sĩplices
st̃ ut colũbe. alie astute ut ꝑdix. alie ad
manũ se subiciunt ut accipitres: alie refor
midant ut garamantes. Alie hominũ cõ¬
u̾satõe delectant᷑ ut hirundo. alie m̃ desertis
secretam uitam diligũt ut turtur. Alie so¬
lo reꝑto semine pascunt᷑ ut anser: alie car¬
nes edunt ⁊ rapinis intendũt ut miluus.
Alie ĩcurie q̃ manent in locis semꝑ ut stru¬
ctio. alie aduenticie. que ꝓpriis temporibus
reũtũt᷑ ut ciconie. hirũdines. Alie cõgrege
.i. gregatim uolantes: ut sturni. coturni¬
ces: alie soliuage .i. solitarie. ꝓpt̾ insidias
edunt dulcissimos. ut cignus ⁊ merula. Alie
u̾ba ⁊ uoces hominũ imitant᷑. ut psitacus
⁊ pica: s alie sicut gñe ita ⁊ morib ĩnu
merabiles. Nam ⁊ uolucrũ qͦt gn̾a sunt.
tias nosset. Aues dc̃e eo ꝙ uias rectas ñ ha¬

Expanded text:
sterilia perseverant aut putrescunt. De avibus . sum. Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate. Nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subiciunt, ut accipiter; aliae refmidant, ut garamentes, aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo, aliae in dsecretam vitam diligunt, ut turtur; aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventiciae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, hirundines; aliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est solitariae propter insidias do; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus et merula; aliae verba et voces hominum imitantur, ut psittacus et pica. Sed alia sicut genere, ita merabilia. Nam volucrum quot genera sint, tias nosset. 3. Aves dictae, eo quod vias certas non ha
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ milatia. que greci mutata litt̾a myriades
uocant. Quid prestent numeri. U.¬
atio num̾oꝵ ⁊tempuenda ñ ẽ. In mul¬
tis enim scãꝵ scͥpturarũ locis: qͣntũ
mist̾ium ht̃ elucet. Non enĩ frustͣ in laudib
dei dictũ ẽ. Omĩa in mensura ⁊ nu̾o ⁊ ponde̾
fecisti. Senarius namq numerꝰ qui partib
suis ꝑfectus ẽ: perfectionẽ mũdi. qͣdam nu̾i
significatõe declarat. Similr ⁊ qͣdraginta
dies. quib moyses et helyas ⁊ ip̃e dñs
ieiunauerunt: sñ nu̾oꝵ cognitõe ñ intelligũ.
tur. Sic ⁊ alii in scripturis sacris numeri
existunt: quoꝵ figuras ñ nͥ noti huiꝰ artis
scientie solu̾e possunt. Datum est etiam no
na : qñ ꝑ eam horas discimus. qñ de mensiũ
circulo disputamus. qñ spacium anni redeũ¬
tis agnoscimꝰ. Per numerum siquidẽ ne ⁊fũ¬
dam̃: instruim᷑. Tolle numerum in reb oĩb:
et om̃ia pereunt. Adime scło ⁊potũ ⁊ cuncta

Expanded text:
et milia, quae Graeci mutata littera myriada et milia, quae Graeci mutata littera myriada vocant. § 4 Quid praestent numeri. Ratio numerorum contemnenda non est. In multis enim sanctarum scripturarum locis quantum t habent elucet. Non enim frustra in laudibus dei dictum est: omnia in mensura, et numero, et pondere fecisti. Senarius nanque qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi, quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et XL dies quibus Moyses Elias et ipse dominus ieiunaverunt, sine numerorum cognitione non inteltur. 3. Sic et alii in Scripturis sacris numeri existunt quorum figuras non nisi noti hujus artis scienter solvere possunt. Datum ena, quando horas per eam discimus, quando de mensium curriculo disputamus, quando spatis agnoscimus. Per numerum siquidem ne confundamur instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia pereunt: adime seculo computum et cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ a sui frequentatõe uocabulũ indi¬
dit. Unus a greco nom̃ trahit. Greci enĩ
unum enna dicunt: sic duo et tres quos
illi dia ⁊ t̾a appellant. Quatuor u̾o a figura
q̃drata nomen sumpserunt. Qͥnq autẽ non
indidit. Sex autẽ ⁊ septẽ: a greco ueniunt.
In mlt̾is enim nõib. que in greco aspiratio¬
nem hñt: nos pro aspiratõe .s. ponimꝰ. Inde
pilło. herba. serpillũ. Octo u̾o per tñslationẽ¬
sicut illi: ⁊ nos. Ita illi. Nea. nos nouẽ. Illi de¬
ca nos decem. Dicti autẽ decem a greca echi¬
mologia. eo ꝙ ligent ⁊ conuingant: infra ia¬
centes num̾os. Nam desmos ꝯiunge̾ ł liga¬
re apd̾ eos drͣ᷑. Porro uiginti dcĩ. qd̾ sint
decem bis geniti. U. ꝓ.b. litt̾a posita. Tri¬
ginta qd̾ t̾nario denario gignant᷑: sic usq
ad nonaginta. Centum u̾o uocati a cantu.
qd̃ est cirtulũ. Ducenti a duo centũ: sic et
reliqͣ usq ad mille. Mille u̾o a multitudi¬
ne: uñ ⁊ militia qͣiͣ multicia. Inde ⁊ milia¬

Expanded text:
t a sui frequentatione vocabulum indidit. Unus ex Graeco nomen trahit. Graeci enim unum ἕνα dicunt: sic duo, tria, quos illi δύο et τρία appellant. 2. Quatuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem noindidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. 3. In multis enim nominibus, quae in Graeco aspirationem habent, nos pro aspiratione s ponimus. Inde pilsicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem: illi δέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniti, U pro B littera posita. Triginta, quod a ternario denario gignantur: sic usque ad nonaginta. Centum vero vocati a cantho, quod est circulum; ducenti a duo centum. Sic et reliqui usque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et militia, quasi multitia: inde
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ regio nũcupata ẽ. cuius partes t̾rito¬
ria st̃. Territoriũ aut̃ uocatũ qͣͣ taurito¬
riũ: tritum bob ⁊ aratro. Antiqui enĩ
sulco ducto: ⁊ possessionũ ⁊ t̾ritoriũ limi¬
tes designabant. Ui. De insulis.M
Nsule dc̃e: ꝙ in salo sint .i. in mari. Ex his
quoq notissime ⁊ maxime qͣs plurimi
ueterũ solerti studio indagauerunt notã¬
de st̃. Poritãnia occeani insula. int̾fuso
tis egnoriinat.  adũ a gliarũ ꝑte:
cties septuagintu qͥneꝵ mlia :
multa ⁊ magna flumina : ea: fontes ca¬
lidi. metalloꝵ larga ⁊ uaria copia. Gagates
sula occeani freto gallico eo a britannia et¬
uaria tenuis separata: frumentai s cãpis
⁊ glebas uberi. Dcã autẽ tanatos. ⁊ uorte
serpentiũ: quos dum illa nesciat asportata
inde t̾ra quo gentiũ uecta sit. angues idlico
ꝑimit. Thile ultima insula occeani i. er
septemtrionalẽ ⁊ occidentalẽ plagam ult᷑

Expanded text:
autem regio nuncupata est, cujus partes territoautem regio nuncupata est, cujus partes territoria sunt; territorium autem vocatum, quasi tauritorium tritum bobus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant. § 6 De insulis. Insulae dictae quod in salo sint, id est in mari. Ex his quoque notissimae et maximae, quas plurimi veterum sollerti studio indagaverunt, notandae sunt. Brittania Oceani insula interfuso tis cognominata. Haec adversa Galliarum parte cties septuaginta quinque millia; multa et magna flumina in ea, fontes calidi, metallorum larga et varia copia. Gagates sula Oceani, freto Gallico a Britannia aestuario tenui separata, frumentariis campis, et gleba uberi. Dicta autem Thanatos a morte serpentum, quos dum ipsa nesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues illico perimit. 4. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem, et occidentalem plagam ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ fuit ip̃m nomen auctoris. Inde diriua-¬
tũ est nom̃ prouintie. Ex quo accidit ex
uno nomine nominari. ⁊ ciuitatẽ ⁊ regio¬
nem ⁊ gentem. Prouincie aut̃ ex causa
uocabulũ acceꝑunt. Principatꝰ namq gen¬
tium qui ad reges alios ꝑtinebat : cũ ĩ ius
suũ romani uincendo redigerent. ꝓcul po¬
sitas regiones ꝓuincias appellauerunt. Pa¬
tria autem uocata. ꝙ ꝯmunis sit omniũ:
ut affrica ytalia. easdem ⁊ loca. Nam loca
⁊ t̾re spacia in orbe t̾rarũ multas iñ se con¬
tinent ꝓuincias: sicut in corpore locus ẽ
pars una. multa ꝯtinens membra in se.¬
Sicut ⁊ domꝰ multa in se hñs cubicula: sic
lia rhetia. in hispania boecia: nam asia
locus est. ꝓuincia asie frigia. troia regio
frigie. iliũ ciuitas troie. Iterũ regiones
partes sunt prouinciarũ. qͣs uulgꝰ cõuen¬
tus uocat: sicut m̃ frigia troia. sicut in
gallicia cantabria. asturia. A rectoribus

Expanded text:
quomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde derivaquomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit ex uno nomine nominari et civitatem et regionem, et gentem. 19. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebant, cum in jus suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata, quod communis sit omnium qut Africa, Italia; eadem et loca. Nam loca, et terrae spatia in orbe terrarum, multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est, pars una multa in se continens membra, sicut et domus multa in se hlia, Rhetia, in Hispania, Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia: Troja regio Phrygiae, Ilium civitas Trojae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troja, sicut in Gallicia, Cantabria, Asturia. A rectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
no: a septẽtrione nilo flumine clauditur:
plurimas hñs gentes diu̾so uultu. ⁊ mon
struosa specie horrribiles: ferarũ quoq ⁊
serpentiũ referta ẽ multitudine. Illic qͦ
rinocerota bestia: ⁊ camelopardus ⁊ basili¬
scus. Dracones ingentes: ex quoꝵ cerebro
gẽme extͣhunt᷑. Iacinctus quoq ⁊ crisopa¬
sius ibi repꝑiunt᷑: cinnamonũ ibi colligi¬
tur. Due aut̃ st̃ ethiopie: una circa ortũ
solis: alt̾a circa occasũ in mauritania. Extͣ
tres aut̃ ꝑtes orbis qͣrta pars tnͣsocceanũ
int̾ior ẽ in midie: q̃ solis ardore incognita
nobis est. In cuius finib antipodas fabu
spanie mauritinia est: deinde numidia. In¬
de regio cartaginensis: post que getuliã
accipimꝰ. Postea ethiopiam: inde loca solis
ardorib exusta. Sciendũ sane ꝙ quedam
prouicie pͥmũ de noĩe auctorit appellate
est. Nam ab ytalo ytalia. ⁊ rursus ab ita¬
lia y̾talus: ⁊ sic utim᷑ ab ip̃o nõie gentis:

Expanded text:
no, a septentrione Nilo flumine clauditur; no, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas hstruosa specie horribiles, ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur; hyacinthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur, cinnamomum illic colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior in meridie, quae a solis ardore incognita nobis est, in cujus finibus Antipodas fabulspaniae Mauritania est, deinde Numidia, inde Carthaginensis, post quam Getuliam accipimus, postea Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Sciendum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis,
Abbreviated transcription (Latin):
scernit int̾ fecundam t̾ram ⁊ arenas iacẽ¬
tes usq ad occeaniũ iauritania tingitania
a tingi metropolitana huiꝰ ꝓuincie ciuita
te uocata est. Het ultm̃ a affrice exsurgit
a montib septem: hñs ab oriente flumen
maluam. a septentrione fretum gadita¬
nũ ab occidio occeanũ athlanticũ. a m̾idie
gaulalũ gentes. usq ad occeanũ hesꝑĩ
ꝑerrantes. Regio gignens feras. simias. dra¬
cones. ⁊ strutiones. Olmm ⁊ elefantis plena
fuit: quos sola nũc india parturit. Gara¬
mantis regionis caput: garama oppidũ
fuit. Est aut̃ int̾ cirenensẽ ⁊ ethiopiam:
ubi est fons qui friget calore diei. ⁊ calet
frigore noctis. Ethiopia dcã a colore ppłoꝵ
quos solis uicinitas torret. Deniq uim syde¬
ris prodit hominũ colos. Est enĩ ibi iu¬
gis estus. Nam quicqͥd eius est sub m̾i¬
occiduo athlantis montis ad orientem: us¬
q ad fines egipti porrigit᷑. A m̃idie occea¬

Expanded text:
scernit inter fecundam terram, et arenas jacenscernit inter fecundam terram, et arenas jacentes usque ad Oceanum. 12. Mauritania Tingitana a Tingi metrote vocata est. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meriocciduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Ocea
Abbreviated transcription (Latin):
tanũ limitẽ desinit: hñs ab ortu sirtes mi¬
noris a septẽtrione mare quod intendit
sardiniam: ab occasu maritaniam sitifẽsẽ.
a meridie ethiopũ gentes : regio campis
p̃ͥpingnis. Sbi autẽ siluestris ẽ feras educat.
ub iugis ardua. equos ⁊ onagros procreat.
Etĩnio aut̃ marmore p̾dicat᷑: qd̾ numidicũ
dicit᷑ Ht aũt urbes p̾cipuas ippone regiũ
⁊ susicadam. mauritania uocata a colore po¬
puloꝵ. Greci enim ingrũ mauron uocant. Si¬
cut .n. gallia a candore ppłĩ: ita mauritani¬
a a nigro colore nom̃ sortita est. Cuiꝰ pͥma
ꝓuincia mauritania sitifensis ẽ q̃ sitifi
habuit oppidũ: a quo ⁊ uocabulũ traxisse
regio ꝑhibet᷑. mauritania u̾o cesariensis
colonie cesaree ciuitas fuit: ⁊ nomen pro¬
uincie ex ea datũ. Utreq gͥ prouincie
sͥ ꝯiuncte ab oriente numidiam hñt. a sep¬
tẽtrione mare magnũ: ab occasu flumen
maluã. a midie montẽ astrixim. qui di¬

Expanded text:
tanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes mitanum limitem definit, habens ab ortu Syrtes minores, a septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie Aethiopum gentes: regio campis praepinguis. Ubi autem silvestris est, feras educat; ubi iugis ardua, equos et onagros procreat; Eximio etiam marmore praeditatur, quod Numidicum dicitur. Habet autem urbes praecipuas, Hipponem regium et Rusicadam. Mauritania vocata a colore populorum; Graeci enim nigrum mauron vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigro nomen sprovincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Colonia, Caesaria civitas fuit, et nomen provinciae ex ea datum. Utraeque igitur sibi conjunctae ab Oriente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
uetẽs a bauilandis ꝯm̃ciis baias uocabãt:
illa declinatõe a baia baias. ut a familia
familias. Littus est t̾ra aque ⁊ mari ui¬
cina: ⁊ dictꝰ litꝰ qr fluctu elidit᷑. ł qd̾ aqͣ
alluit᷑. Citero in topicis Litꝰ est t̾ra quo
fluctꝰ eludit. Circũliuiiũ locus quẽ aqͣ
circũ fluit. Alluuiũ ꝯsumptio riparũ ex aqͥs.
margo est pars cuiuslibet loci ut puta
maris: uñ ⁊ nom̃ accepit. maritima qͣi
maris intima. Ostia ab ingressu ⁊ exitu
fluminis dc̃a in mari. Continens ꝑpetua t̾¬
ꝑspici potest. Spelea giece spelunce
latine. Spiracula appellata oĩa loca pestifi̾
Et spiracula ex eo dicũt᷑ loca: qͣ t̾ra sp̃m
ed .t. Nyatꝰ p̾ruptio t̾re ꝓfunda: qͣiͣ hitͦ. pro¬
prie aut̃ hyatꝰ est hominis oris adaꝑtione
fundus. Abusiue aut̃ ꝑfũdũ ł sursũ ł . or¬
sum dr᷑: ut mare ac tra celũq ꝓfũdum. Pca¬
ratrũ nimie altitudinis nom̃ ẽ et dcm ba¬

Expanded text:
veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, veteres a baiolandis mercibus baias vocabant, illa declinatione a baia baias, ut a familia familias. Litus est terra aquae et mari vicina: et dictum litus quia fluctu eliditur, vel quod aqua adluitur. Cicero in Topicis32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluit; adluvium consumptio riparum ex aquis. Margo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua teospici potest; σπήλαια Graece, speluncae Latine. Spiracula appellata omnia loca pestiferiet spiracula ex eo dicuntur loca qua terra spiritum edit. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus. Proprie autem hiatus est hominis oris apertio, tfundus. Abusive autem profundum vel sursum vel elumque profundum. Baratrum nimiae altitudinis nomen est: et dictum ba
Abbreviated transcription (Latin):
ue dicũt. Solũ est om̃e qd̾ sustinet: a soli¬
Subtrahit᷑ͦq solũ. Saltꝰ st̃ uasta ⁊ siluestͥa
loca: ubi arbores exiliũt in altũ. fauces sũt
aditꝰ angustoꝵ locoꝵ int̾ arduos montes
loca angusta ⁊ breuia: dicta a fauciũ simi-¬
litudine. qiͣ foces. Confrages. loca in qͣ undi¬
q uenti currũt. ac sese frangũt: ut neuiꝰ
ait. In montes ubi uenti frangebant locũ.
Scabra st̃ loca. situ asꝑa: unde ⁊ scabies dr᷑
a corꝑis asꝑitate. Lustra obscura latibula
ferarũ: ⁊ lupoꝵ cubilia st̃. Uñ ⁊ lupanaria
lucus est locꝰ densis arborib septꝰ: solo lu¬
cem detͣhens. Potest ⁊ a collucendo crebris
luminib dici: que ibi ꝓpter gentiliũ re¬
ligionẽ cultũq fiebant. Deserta uocata ꝙ
ñ serũt᷑. ⁊ ideo qiͣ deserũt᷑: ut st̃ loca silua¬
rũ ⁊ montiũ ꝯtraria ub̾rimaꝵ t̾rarum.
que st̃ ub̾rime glebe. Deuia st̃ loca secreta

Expanded text:
ve dicunt. Solum est omne quod sustinet, a solive dicunt. Solum est omne quod sustinet, a soliSubtrahiturque solum. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exiliunt in altum. Fauces sunt aditus angustorum locorum inter arduos montes, loca angusta et brevia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. Confrages loca in qua undique venti currunt ac sese frangunt. Ut Naevius aittrag. 58: In montes ubi venti frangebant locum. Scabra sunt loca situ aspera. Unde et scabies dicitur, a corporis asperitate. Lustra obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanariaLucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata quia non seruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. 32. Devia sunt loca secreta
Abbreviated transcription (Latin):
est sustinuisse celũ. Ob eruditionẽ gͥ disci
pline ⁊ scientiam: celi. nomen eius in mõtẽ
affrice deriuatũ ẽ. qui nũc athlas cogno¬
minat᷑: qui ꝓpt̾ altitudinẽ suam qͣiͣ celi
machinam atq astra sustentare. ii .ii.
hum expressi. a u̾bo. Nam galloꝵ lĩgua
ytalie muroꝵ exhibet uitem. Colles st̃¬
p̾minentiora iuga montiũ qͣiͣ colla. Iuga
aut̃ montiũ ex eo appellata st̃: ꝙ ꝓpinqͥta¬
te sui iungũt᷑. Tumulus est mons breuis
qͣi tumens tellus. Itẽ tumulus t̾ra conge¬
sta: ubi nulla memoria est. Ualles sunt
humilia. loca: qͣiͣ uulsa. Hinc ⁊ cõualles:
dep̾ssa t̾rarũ loca int̾ montes. Campꝰ est
t̾rarũ planies. Dictus aut̃ campꝰ ꝙ sit bre
uis pedib nec erectus ut montes: s pa¬
tens. ⁊ spacio suo porrectus ⁊ iacens. unde
⁊ grece pedion dr᷑. Sũpsit aut̃ nomen
ex greca ethimologia. Cami enĩ greci bre¬

Expanded text:
est sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur discest sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur discplinae et scientiam coeli, nomen ejus in montem Africae derivatum est, qui nunc Atlas cognominatur, qui propter altitudinem suam, quasi coeli machinam atque astra sustentare videtur. bum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua Italiae murorum exhibent vicem. 19. Colles spraeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et iacens; unde et Graece pedion dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologia. Camai enim Graece bre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta prius fictilia uasa tradũt᷑. Uñ ⁊ uasa
samia appellata st̃. Sicilia a sicano rege
sicania cognominata ẽ. Deinde a siculo itali¬
fr̃e sicilia. Prius aut̃ trinacria dcã. ꝓpt̾ tria
atria .i. promontoria. peloꝵ pachĩnũ ⁊ libitũ.
Trinacria enim grecũ ẽ qd̾ latine tͥquadra
dr᷑ : qͣiͣ intres qͣdras diuisa. Hec ab italia exi
guo freto discreta. affricũ mare ꝓspectans.
t̾ris frugifera auro habundans: cau̾nis tñ¬

Expanded text:
perta prius fictilia vasa traduntur. Unde et vasa perta prius fictilia vasa traduntur. Unde et vasa Samia appellata sunt. 32. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata efratre Sicilia. Prius autem Trinacria dicta propter tria ἄκρα, id est promontoria: Pelorum, Pachinum et Lilybaeum. Trinacria enim Graecum est, quod Latine triquetra dicitur, quasi in tres quadras divisa. Haec ab Italia guo fretu distincta, Affricum mare prospiciens, terris frugifera, auro habundans, cavernis t