comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iussorconuentus et ꝯdemp¬
natus fuisset. mox reus trã¬
segisset cum eo cuifideuissor
tio ualeat queritur ⁊ puto ua

Expanded text:
iussor conuentus et condemnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor tio ualeat quaeritur: et puto ua
Abbreviated transcription (Latin):
trabitur itadtrario ꝯsensu re¬
u. Ideo q̃situm ẽ siemptor fide¬
uissorẽ acceꝑit uł uẽditor stipu
pactimst᷑. An autem fideiusio
nutil sit exceptio uidenclum
ii fideuissorem lib̾ari idem uen¬
ditorem exstipulatu agentem
erciptione sb̃ mou̾i oportet id¬
ꝙuiris eẽ siemptor quoꝙ rez
istiploem deduxit. HDem.
sttoge puta aut lantis et pac
⁊ s uẽditor ne alt̾utius emp¬
tiomaneat.puto resolui obli
tum faciat. uolũtas utriusq
ostetuitur id agẽtis. ut a neg̃o
discedaturet ꝑiñm heatur ac
siueniss int̾ eos ut neͥter ab

Expanded text:
 contrario consensu reta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulpacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et fideiussorem liberari. item uenditorem ex stipulatu agentem exceptione summoueri oportet, idemque iuris esse, si emptor quoque rem in stipulationem deduxerit. 4 sit togae puta aut lancis, et pactus sit uenditor, ne alterutrius emptio maneat, puto resolui obligtum faciat, uoluntas utriusque ostenditur id agentis, ut a negotio discedatur et perinde habeatur, ac si conuenisset inter eos, ut neuter ab
Abbreviated transcription (Latin):
nlege uẽdidisti. ut ẽptoralc̾a
posse exuẽdito agiuit ut id ꝙ
ueñit fiat. ego dtra puto si
mordeo nillus fũdũ uendidis
dut ħ tibi xluctio p̃statur nã

Expanded text:
lege uendidisti, ut emptor alter‹posse ex uendito agi, ut id quod conuenerit fiat. ego contra puto, si mo‹do› ideo uilius fundum uendidisti, ut haec tibi conductio praestaretur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
ea lucius ticius uedidit fu̾dũ additis
hiis u̾b. quo iure quaq ꝯditione et¬
ea p̾clia lucuticui hochiest̾. itaueneũt.
itaq hebuntur q̃ro anẽptor gaio seio
ad p̾stationẽ frum̃ti sit obnoxius R.
eptorẽ gaio seio sccłm ea q̃ ꝓponentui
obligatum non ẽẽ. PAulus.
Ndiem ad iectio ita fit. ille¬
I
ditionẽ fecit quo res adño ab eat.¬

Expanded text:
ea Lucius Titius vendidit fundum additis verbis his: "quo iure quaque condicione ea praedia Lucii Titii hodie sunt, ita veneunt itaque habebuntur": quaero, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio secundum ea quae proponerentur obligatum non esse. II DIEM ADDIi condicionem fecerit, quo res a domino abeat
Abbreviated transcription (Latin):
excipiuntur. nõ que ĩ ppetuo sata sũt
seri solẽt. ita ut fructus eoꝵ tollatur.
nã alit int̾pretãtib uites et arbores
ões extepte undebũtur. Huius reiẽp¬
tionẽ posse fi dixiq̃ ex meis eclib ĩtuas
edes ꝓtecta sũt ut ea michi ita h̾re lide
qea re exẽpto agi. ¶ Siluacedua ĩ q̃n¬
mũ uenierat q̃rebatur cumglatis de¬
cidiss utrius ẽet scio ẜ uirendisseprimũ
cese nõ eent cecidiss uẽditoris eẽgea au
atẽ que ĩ arborib fuiss eo tẽpe cũ ħ tend̾e¬
tur ẽptoris. ¶ Nemo potest uid̾ieã rez
uẽdidisse decinus dño idagatur nead
ẽptorẽ trãseat s hoc aut locatio ẽ an ali
usuris dedit pignorisũ ypothece p̾dia
et fidenissorẽ lucĩ cuimtra mera trien

Expanded text:
excipiuntur, non quae in perpetuo sata sunt seri solent, ita ut fructus eorum tollatur: nam aliter interpretantibus vites et arbores omnes exceptae videbuntur. Huius rei emptionem posse fieri dixi: "quae ex meis aedibus in tuas aedes proiecta sunt, ut ea mihi ita habere liceea re ex empto agi. Silua caedua in quinquennium uenierat: quaerebatur, cum glans decidisset, utrius esset. scio Seruium respondisse, primum caesae non essent cecidisset, venditoris esse, eam autem, quae in arboribus fuisset eo tempore cum haec caederentur, emptoris. Nemo potest videri eam rem vendidisse, de cuius dominio id agitur, ne ad emptorem transeat, sed hoc aut locatio est aut alusuris, dedit pignori sive hypothecae praedia et fideiussorem Lucium, cui promisit in
Abbreviated transcription (Latin):
fcrre ꝗd actũ sit. si nõ apparet
ioidieas lapidicinas ẽẽ extepta
neminc̃ enĩ nec uẽde nec exciꝑẽ ꝙ
eptori accessuras ĩ lege dictũ erat
qebatur a castellũ ex quo fistulis
ique duc̾etur accedet .R. ꝓpparere¬
dactũ eẽnt id quoq accedet lice̾t
inꝓcura nõ ꝯtinetur. ¶ Fundu
Ibeo emisti cuius filu postea tu¬
telã ad ministras nec accepisti
ut pupillus et familia eius di¬
scedat defũdo tũc demũ tu ing̾¬
diarsi posẜonẽ. ¶Qui fũdum
Alege emet ut soluta pecumat᷑

Expanded text:
ferre quid actum sit: si non appareat, non videri eas lapidicinas esse exceptas: neminem enim nec vendere nec excipere quod emptori accessuras in lege dictum erat: quaerebatur, an castellum, ex quo fistulis aqua duceretur, accederet. ret id quoque accederet, licet scriptura non continetur. Fundum ab eo emisti, cuius filii postea tutelam administras, nec vacuam accepisti ut pupillus et familia eius decedat de fundo, tunc demum tu ingrediaris possessionem. Qui fundum ea lege emerat, ut soluta pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit ut manumictatur nõ de
beterddici planc cauebit ut
si ĩpotestatem suam ꝑuen̾its¬
nus restituat idqd̾ acceꝑat eo
minus quo uilior ẜuus ft̃s¬
e ꝑꝑ fugam. ¶Plane si ad¬
huc eum manimucti uelit is
ꝗ dedit. ille uero manumict᷑e
nolit ꝑꝑfugam offensus totũ
qd accepit restituere eum or
s si eligat is ꝗ decem decdit ip̃m
ẜuum ꝯseq necesse est aut ip̃m
eidari. aut qd̾ delit restitu.
ꝗd si distracturus nõ erat eum
oport̾et id qd̾ accepit restitini
nisi forte diligencius eumb̾i
carere. ¶ S ubi accepit ut ma¬
numictet. demde ẜinis decefsit
siꝗdem moram fecit manumis¬
siom ꝯsequens ẽ. ut dicamus
refunde eum debere qd accepͭ
qd simoram nõfecit s cum ꝓfec¬
tus eet apud presidem uel ap̃
oporte dici nichil eum refun¬
de debere. ¶Enimuero sini¬
ẜuum obisse decedet enm et
si non accepiss ut manumicte¬
tur nisi forte ꝓfectio manumis

Expanded text:
t ut manumittat non oportet ei condici: plane cauebit, ut, si in potestatem suam peruenerit seruus, restituat id quod accepit eo minus, quo uilior factus est propter fugam. plane si adhuc eum manumitti uelit is qui dedit, ille uero manumittere nolit propter fugam offensus, totum quod accepit restituere eum oportet. sed si eligat is, qui decem dedit, ipsum seruum consequi, necesse est aut ipsum ei dari aut quod dedit restitui. quod si distracturus non erat eum, oportet id quod accepit restitui, nisi forte diligentius eum habcarere. Sed ubi accepit, ut manumitteret, deinde seruus decessit, si quidem moram fecit manumissioni, consequens est, ut dicamus refundere eum quod accepit: quod si moram non fecit, sed cum profectus esset ad praesidem uel apudoportere dici nihil eum refundere debere. enimuero si niseruum obisse: decederet enim et si non accepisset ut manumitteret: nisi forte profectio manumis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̃ mandatis ꝯtinetur. ne do
mat ue. ꝗd nisi uictus cotidia
s nec exemnia ꝑducenda sunt
ad numeꝵ qualitatem. Idẽ.¬
Im aliquam ꝙ celebrem ciuita¬
tatẽ uł ꝓuicͥie caput adueñ¬
it. pati debet ꝯmendari sibi cim¬
as nõ cuͣm grauitate audirocur
honorisuo ꝓuinciales iduendi¬
cent.⁊ ferias .ẜ. mores ⁊ ꝯsuetudi¬

Expanded text:
 mandatis continetur, ne dommatve quid, nisi victus quotidianSed nec xenia producenda sunt, ad munerum qualitatem. Licem quam celebrem ciuitatem uel prouinciae caput aduenerit, pati debet commendari sibi ciuas non grauate audire, cum honori suo prouinciales id uindicent:
Abbreviated transcription (Latin):
tecta sunc uel an aliqua refec¬
tõne ĩdigeant. ⁊ si qua cepta
sunt ut ꝯsum̃tur ꝓut iures ei
rei publice ꝑmictunt curare d
¶Curatores quoꝙ oꝑum dili¬
gẽtes sollẽpnter ꝓpon̾e. ¶Mi¬
nisteria quoq militaria si op
fint adcuratores adiados
dare. ¶Cum plenissimam au
tus uł extra ordinẽ ius dicũt
ad ip̃m ꝑtinent. Hem.

Expanded text:
tectaque sint vel an aliqua refectione indigeant, et si qua coepta sunt ut consummentur, prout vires eius rei publicae permittunt, curare debet curatoresque operum diligentes sollemniter praeponere, ministeria quoque militaria, si opus fuerit, ad curatores adiuvandos dare. Cum plenissimam auttus vel extra ordinem ius dicunt, ad ipsum pertinent: Idem
Abbreviated transcription (Latin):
pellone etiam fructinum ꝯtim
magis accipiendum est stips
itaerit interponend.a. et ꝗde
aunt non ante hant interpo¬
nistipulationem qmͣdata fu¬
rit pecuma. ego autem puto
siue antea siu̾e postea pecun
uelodor uł aromatum miniss
indetur usus fr̾ mistis iirecõ¬
stitutus. s ad senatus ꝯsultum
erit descendencdum qd deccut¬
ne eorum loquitur. ¶Arcels
ut post mortem legatarii ad me¬
uium rediret. qmͣqmͣ id scriptii
sit. lit usumeius ticius hret ꝓpr¬
etatem tñ ei legatam etiamus
m̃tione fc̃a. qr erat restituenda
abeo pecuma post mortemei
diuus seuerꝰ et antoñ. ꝑpser¬
unt. Npm̃. Siusufructus

Expanded text:
ppellatione etiam fructum contineri magis accipiendum est, stipulatio ista erit interponenda. et quidam aiunt non ante hanc interponi stipulationem, quam data fuerit pecunia: ego autem puto, siue antea siue post‹ea› pecunia uel odorum uel aromatum, nullus uidetur usus fructus in istis iure constitutus, sed ad senatus consultum erit descendendum, quod de cautione eorum loquitur. 12 ut post mortem legatarii ad Maeuium rediret, quamquam adscriptum sit, ut usum eius Titius haberet, proprietatem tamen ei legatam et usus mentionem factam, quia erat restituenda ab eo pecunia post mortem eius, diui Seuerus et Antoninus rescripserunt. SI USUS FRUCTUS
Abbreviated transcription (Latin):
uendita sinit.̃r. si ꝯueniss ut non pri¬
us pecunia soluetur qm fideuissor
pemptorem nonstare quominus.
fieret.non posse posteriorem legis ꝑ¬
tem exceri. ¶ lp̃. De piculo et ꝯnio

Expanded text:
ndit, si conuenisset, ut non prius pecunia solueretur quam fideiussor  cum per emptorem non staret quo minus fieret, non posse posteriorem legis partem exerceri. DE PERICULO ET CO
Abbreviated transcription (Latin):
qñtum appet inillo aceruo su¬
uncuiusq ẽẽ. & uod si uolũ¬
tate eoꝵ ꝯmuxta sunt tunc con¬
muracata indebuntur et erit
omuni diuidudo actio. ¶ Ide
scribsi ex nielle meo ⁊ uino tuo
ftinsit miłsum quosda mexisti¬
masseid quoq ꝯinunicari s et
puto inus ut inp̃e significateiꝰ
pocius esse qͥ fecitqm̃ suam sp̃em
pristinam non ꝯtinet. ¶Sipliy¬
deduci possit. nec ꝯmunicabitur.
nec omum diuidundo agetur
qr separi potest. igetur autem
in rem actione. Oetu declũci
inquit nopossu ut puta sies au

Expanded text:
ntum paret in illo aceruo suum cuiusque esse: quod si uoluntate eorum commixta sunt, tunc communicata uidebuntur et erit communi diuidundo actio.Idem scribit, si ex melle meo, uino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse id quoque communicari: sed us ut et ipse significat eius esse qui fecit, quoniam suam speciem pristinam non continet. Sed si plumdeduci potest, non communicabitur nec communi dividundo agetur, quia separari potest. Agetur autem in rem actione. Sed si deduci inquit non possit, utputa si es et
Abbreviated transcription (Latin):
nemo dubitat. S si qdem mea cau¬
sa sit uidend̾. et labeo ait h̃itare eũ
fundo posse diimq ꝓhibituꝵ illo
uenire. s colonum nõ ꝓhibiturũ
ne familiam .s. cam que agricolẽ¬
dicausa illic sit. Ceter siurbanar
familiam illo mictat qua rone ip¬
se ꝓhibetur. et familiam ꝓbibendã
cius rei ronis est:demiabeo ait.
et cella umnaria ⁊ olearia eum solũ
ucet ut neq domino fundi molest
fuit neq hus ꝑquos oparustica
fu̾it impeclimento sit. nec ulli alu
ius qd̾ ht aut uendere  aut locare

Expanded text:
nemo dubitat. sed quid in ea causa sit, videndum. et Labeo ait habitare eum in fundo posse dominumque prohibiturum illo venire: sed colonum non prohibiturum nec familiam, scilicet eam, quae agri colendi causa illic sit: ceterum si urbanam familiam illo mittat, qua ratione ipse prohibetur, et familiam prohibendam eiusdem rationis est. idem Labeo ait et cella vinaria et olearia eum solum licet, ut neque dosit, neque his per quos opera rustica fiunt impedimento sit: nec ulli alii ius quod habet aut vendere aut locare
Abbreviated transcription (Latin):
tati nõ repugnant ꝯsentire in¬
telligitur. tc̃ autem solũdis¬
senciendi apr̃e licẽcia filie xe¬
ditur. si ĩdignum morib ul tur¬
ꝑem sponsũ ei pr̃ eligat. PAul.¬

Expanded text:
repugnat, consentire intellegitur. tunc autem solum dissentiendi a patre licentia filiae conceditur, si indignum moribus vel turpem sponsum ei pater eligat. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Utor ftãmpupillam Ttem.¬
suã nec ip̃e uxorem duce neci
filio suo ĩ mrimonio suo ad iu¬
ge potest.Scias tũ qd̾ de nup¬
cus tc̃tamus ad sponsalia ꝑt¬

Expanded text:
utor factam pupillam suam nec ipse uxorem ducere nec filio suo in matrimonio adiungere potest. scias tamen, quod de nuptiis tractamus, et ad sponsalia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iussit. An eo ꝙ uetuit staride¬
boat. et sabinus ꝗdem putat posse¬
Cassius sñam magũ sui bene ex¬
cusat et ait. Sabmum nõ de ea sẽ
ꝑatione cause nt puta si uissit liti¬
gatores . hl. ad ẽẽ mox ydib iube¬
At. nam mutare eumdiem pos¬
se. Ceteꝵ si ꝯdempnauit uł absol¬
uit dum arbit᷑ ẽẽ desierit muta¬
re sniam non posse. O Aius.¬
Uid tamen si de plurib ꝯtrou̾sus
sumptus ẽ nichil sibi cominum¬
dum. nõqd  desut eẽ arbit̾. uide¬
amus gͥ an ĩprima ꝯtrou̾sia pos¬
sit mutare sniam. dequa ȩami
dixerat. et multum intest dodẽ
tum ad illam ꝯtrou̾siam ꝑtinet
Arbit̾ ẽẽ desierat. ¶ Si arbit̾ itaꝓ
lius ⁊tbacius penderunt Solom
diem posse. arbitiꝵ statũe puto ita
Atbacius uidetur sentire. ¶ Põ¬
ponꝰ. ait mutilit᷑ arbitre ĩc̾tam sẽ¬
tenciam dice ut pͥuta qnͣtumei
debes redde. Diusioni ur̃e stari
is soluisti accipes Item si arbit᷑¬

Expanded text:
 iussit an eo quod uetuit stari debeat. et Sabinus quidem putauit posse.Cassius sententiam magistri sui bene excusat et ait Sabinum non de ea sensaeparatione causae: ut puta si iussit litigatores calendis adesse, mox idibus iubeat: nam mutare eum diem posse. ceterum si condemnauit uel absoluit, dum arbiter esse desierit, mutare ‹se›ntentiam non posse, 20 Gaiusuid tamen si de pluribus controversiis sumptus est nihil sibi communindum, numquid desiit esse arbiter? uideamus igitur, an in prima controuersia possit mutare sen‹ten›tiam, de qua iam dixerat. et multum interest, de tum ad illam controuersiam pertinet, arbiter esse desierat.Si arbiter ita lius et Trebatius responderunt.Solutioni diem posse arbitrum statuere puto: et ita et Trebatius uidetur sentire.Pomponius ait inutiliter arbitrum incertam sententiam dicere, ut puta: 'quantum ei debes redde': 'diuisioni uestrae stari is soluisti, accipe'.Item si arbit
Abbreviated transcription (Latin):
gems ꝓportione empcionis
uendicionis ẽ. an nulla hic ali¬
a obligacio ẽ qm obremdaru
et ideo si mortuus est stichus re¬
pet̾e possum qr ideo tibi tracli¬
di ut michi stichumdares. fin¬
ge alienum ẽẽ stichum. s te tñ
eum tradidisse repet̾e ate pecu¬
nam poco qr hominem accipi¬
entis nõ feceris. et rursus situ¬
us ẽ stichus et ꝓeuictione ei
ꝓmict̾e non uis nõlibabis quo
minus ate pecimiam repetere
possim. De  Alitione obturpez

Expanded text:
 portione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obligatio est quam ob rem dati et ideo, si mortuus est Stichus, repetere possum quod ideo tibi dedi, ut mihi Stichum dares. finge alienum esse Stichum, sed te tamen eum tradidisse: repetere a te pecuniam potero, quia hominem accipientis non feceris: et rursus, si tuus est Stichus et pro euictione eius promittere non uis, non liberaberis, quo minus a te pecuniam repetere possim. DE CONDICTIONE OB TURPE
Abbreviated transcription (Latin):
quo casu ad exibend̾ age te ñ
posse. s:situus mansiss.etiam¬
furtiteactuꝵ cumeoq re alie¬
na ita sit usus ut sciret se minto
domino uti aut  dominm si
sciret ꝓhibituꝵẽe. ¶Elsus.¬

Expanded text:
quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus mansissetfurti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret se inuito domino uti aut dominum si sciret prohibiturum ess
Abbreviated transcription (Latin):
fũctum. ¶Et tͥn̾udeamus siser¬
uus ꝙ diuilatint ĩdignitate p̃¬
toria funictus sit. qd dicemus qͥ
dixit.⁊ q̃ dec̾uit nullius fore mo¬
mẽti aut forte ꝓputilitatẽ eorũ
ꝗapd̾ eumegerunt. uel lege uł
quo alio iure. et ueꝵ puto nichil
eoꝵ repbari. hoc enimhuman

Expanded text:
functum. et tamen uideamus: si seruus quamdiu latuit, †‹d›ignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decreuit, nullius fore momenti? an fore propter utilitatem eorum, qui apud eum egerunt uel lege uel quo alio iure? et uerum puto nihil eorum reprobari: hoc enim human
Abbreviated transcription (Latin):
uit arbusta succissa sunt p̾s¬
abitur tibi detrimentum ĩ¬
uidcio ꝯmum dundundo.
ꝯmissi est eo iudicio ꝯtmetur

Expanded text:
ut arbusta succisa sunt, praestabitur tibi detrimentum iudicio communi diuidundo: amissum est, eo iudicio continetur
Abbreviated transcription (Latin):
qr nõ hoc animo fecit qi alicni
negom gens et ita trebaciuis
et ꝓcuł. pũtant putotñetei ee
nem. ¶abeo  aitquociens qo
alienam actonem ut defuno
impensa ꝯsequenda fun ariaes
age nõ posse et ideo sifamił. ru

Expanded text:
 non hoc animo fecit, quasi alienum negotium gerens: et ita Trebatius et Proculus putat. puto tamen et ei ex ariam. Labeo ait, quotiens quis aliam actionem habet de funeris impensa consequenda, funeraria eum agere non posse: et ideo si familiae
Abbreviated transcription (Latin):
nire ꝙꝯuentus siue rem siue scd̃
xali ꝯuentus malint noxe de¬
d̾e nichilominus ip̃e pot̾it ꝯuc¬
niri si adeum res ꝑuen̾it. hec
actio u̾rdib cet̾is ꝙ successo¬

Expanded text:
onuentus siue rem siue secunxali conuentus maluerit noxae dedere, nihilo minus ipse poterit conueniri, si ad eum res peruenit.Haec actio heredi ceterisque successo
Abbreviated transcription (Latin):
Ure poquas nubere possunt. I Iom.
moma que ꝯsiste non possunt. neq
enimdos sme mrionio ẽẽ pocest. ubicu

Expanded text:
r quas nubere possunt. Vlpianumonia, quae consistere non possunt: neque enim dos sine matrimonio esse potest. ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
Ier arbitrium ẽ ei ꝗ filium ⁊ ex
eo nepotem ĩpotestatem hebit
filium ꝗdem depotestate dimic¬
tere. uł omnos sui uiris efficere.
¶Eadem ⁊ de ꝓnepote dc̃a ẽẽ intel¬

Expanded text:
e arbitrium ei, qui filium et ex eo nepotem in potestate habebit, filium quidem de potestate dimittere, uel omnes sui iuris efficere. eadem et de pronepote dicta esse intel
Abbreviated transcription (Latin):
obuantib lex circum scribatur.
¶ Si ẜuumquem tu michi ꝓmi¬
seras alius occiderit de dolo. ma
actionem ineiu dandam plen¬
ꝙ recte putant. quia tuame lib̾at
sis Ideoq legis ⁊ quilie actio tibi
denegabitur. P ⁊uł.¬
¶I deuissor ꝓmissum aĩal ante mo¬
Iram occidit. de dolo actionem red¬
di adusus eum oportere neꝵ pͥs
re libato ꝑ ꝯseq̃tias ip̃e quoꝙ di¬

Expanded text:
uantibus lex circumscribatur. Si seruum, quem tu mihi promiseras, alius occiderit, de dolo malo actionem in eum dandam plerique recte putant, quia tu a me liberatus sis: ideoque legis Aquiliae actio tibi denegabitur. ideiussor promissum animal ante moram occiderit, de dolo actionem reddi aduersus eum oportere Neratiusre liberato per consequentias ipse quoque di
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝗs ẜuimm pignorat. demde a debitor
surreptum emit adebitore nomine eius
furtitenebitur. dominoẜui acꝗsito nec
oberitꝙ ꝑẜuianam potest ei homo aduo¬
cari. Idemq et si aminoreꝗs .xx.u. an¬

Expanded text:
is servum pigneratum, deinde a debitore subreptum emerit a debitore, nomine eius furti tenebitur dominio servi adquisito, nec oberit, quod Serviana potest ei homo avocari. idemque et si a minore qu
Abbreviated transcription (Latin):
chi fecͥit qr postea in meum dominum
ꝑuenit extingintur furti actioque mi¬
chi ꝯpecierat nõ dum ĩiudicium deduc¬
ta necsipostea alienau̾o eum quem añ
litem ꝯtest. eñam furti actio restaura¬
bitur. qd̾ si post litem ꝯtestatam eumre¬
dim̾o ꝯdempnandus erit uenditoꝵ. ꝯ
alu suaq culpa litis extimationem sub¬
itiux. qui uendendo noxe deditionem si¬
ẜuum ꝓ derelicto h̾am ꝗtibi furtum fe¬
cit lib̾ariq me ꝗstatim meus ẽẽ desĩt
nẽ eius nomine ꝗsme dño sit.furti ac
tio. ¶Siẜuus meus remtuam sb̃tra¬
xit et uendiderit. tuq mĩmos quos ex
precio h̾ebat ei extusseris locus erit fur¬
ti acc̃oni ultro citroq. Namatu adu̾s
me furtiages noxali actione ẜuino¬
mine et egõ ad u̾sum te nimmoꝵ no¬
mine S si ẜuo c̃ditoris mei solu̾omĩ

Expanded text:
fecerit, qui postea in meum dominium peruenerit, extinguitur furti actio, quae mihi conpetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit uenditor. 38alii: suaque culpa litis aestimationem sublaturum, qui uendendo noxae deditionem siservum pro derelicto habeam, qui tibi furtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si servus meus rem tuam subtraxerit et vendiderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu adversus me furti ages noxali semine et ego aduersus te nummorum nomine.Sed et si seruo creditoris mei solueri
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus debet etiam de peculio coꝵ de¬
trahetur. Id u̾o ꝙ ip̃i incarudebent
dumtaxat expipoꝵ peculio. S et si
ꝗdem nõ michi sz ordinario suo ẜuo
augebitur ut opinior ꝙ̃ ad̾m si domi¬
nus ẜuosuo debeat. P Auł.

Expanded text:
seruus debet, etiam ex peculio eorum detrahetur: id uero quod ipsi uicarii debent, dumtaxat ex ipsorum peculio: sed et si quid non mihi, sed ordinario seruo augebitur, ut opinor, quemadmodum si dominus servo suo debeat. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
dmanus uicarios b̾at. id ꝙ ui¬
ai michi debent an declucaz
rixculio ẜui ordinaruẽt pri¬
mailla questio ẽ an hec peculia
ipeculio ẜi ordinarit ꝯ puten¬
turet ꝓculus et accillicimnus ex¬
lmant si cut uicaru ip̃i sunt ĩ

Expanded text:
narius uicarios habeat, id quod uicarii mihi debent an deducam ex peculio serui ordinarii? et prima illa quaestio est, an haec peculia in peculio serui ordinarii computentur. et Proculus et Atilicinus existimant, sicut ipsi uicarii sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
umimno mortuus esset demde do¬
unus intra annui plures hrdes
ons ius scinditur. U Lꝓm̃.
xcuctur qͣm qd̾ sibi debetur. Id
dicetur int̾lum et in socus si for¬
te sepata apud se peculia hnt ut
Alt altius peculu noĩe nõ duem¬
aturCetm si ꝯmune sit peculiũ
et insolid ꝯuemantur et declu¬
pdis ergo casus est quo peculni
Emmimis ad altum ex domi¬
u solum ꝑtineat. In primis si
imente dedit ut ꝓprietatem ea¬
rum retmnent ad ministrationẽ
aueaꝵ ẜuo xedet. marcellus
notat. ẽt est etiam ille casus si
alt adem̃itul siꝗdem omnimo

Expanded text:
mino mortuus est, deinde dominus intra annum plures heredetionis ius scinditur. Vlpianusdeducturum quam quod sibi debetur. idemque dicetur interdum et in sociis, si forte separata apud se peculia habeant, ut alter alterius peculii nomine non conveniatur: ceterum si commune sit peculium, et in solidum convenientur et deduQuis ergo casus est, quo peculium serui communis ad alterum ex dominis solum pertineat? in primis si ea mente dederit, ut proprietatem earum retineret, administrationem autem seruo concederet. Marcellus notat: est etiam ille casus, si alter ademerit
Abbreviated transcription (Latin):
Npredus rusticis fructꝰ ¶P Omp̃.
ꝗibi nascuntur tacite ĩtelliguntur pigl¬
nori ẽẽ domino fundi locati et si nomĩa¬
tim id non ꝯuen̾it uidend̃ est non oĩa
illata et in ducta. s sola que ut ibi sint
ciima utatur. potest creditor defructi¬
b rei sibi pignorate ad modum simũ
usuras retinere. IDem.
eoꝵ que ex ꝯuentione manifesta pigno¬
ris nomme tenentur.s. ꝙ manumit¬
te mancipia obligata pignori non
possumus ĩhitantes autern mami¬
mittimus .s. añquam pensionis noie
pcludantur tuncenimpignoris noie
retenta mancipia non libabimus et
derisus ẽ uernaniris ꝯsultus qͥ ꝑfenesᷤ¬
tras monstrau̾it suos detentos obpẽ
sionem liberari posse. SC euol.
tione fcã cumexea maiorem ꝑtem sol

Expanded text:
praediis rusticis fructus qui ibi nascuntur tacite intelleguntur pignori esse domino fundi locati, etiamsi nominatim id non conuenerit. Uidendum est, ne non omnia illata uel inducta, sed ea sola, qunia utatur, potest creditor de fructibus rei sibi pigneratae ad modum legitimum usuras retinere. Idem leorum, quae ex conuentione manifestari pignoris nomine tenentur, quod manumittere mancipia obligata pignori non possumus, inhabitantes autem manumittimus, scilicet antequam pensionis nomine percludamur: tunc enim pignoris nomine retenta mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detentos ob pensionem liberari posse. 10 Scaeuotione facta, cum ex ea maiorem partem sol
Abbreviated transcription (Latin):
Ui cum tutoribo suis de sola
port̾one ad ministrate tutele
sue egerat ⁊ tnͣsegerat ad u̾su
eosdem tutores expsona fris
sui cuih̾rs extiterat agens p̾s¬
cript̾one fc̃e tnͣsactionis non
submouebitur. ¶Grasactõ q̃¬
ꝯuementes ꝑlacuit int̾posita
creclitur. ¶Qui ꝑ fallaciam co¬
h̾rdis ignorans uniu̾sa que i
uero erant instrumẽto tnͣsacto¬
nis siue aqliana scipsone int̾¬
posint nõ tam paciscitur quã
rus pacto tnͣsegit tm̃ iihus int̾¬
positum pactum nocebit. ⁊ de
ꝗͥb int̾ eos actum eẽ ꝓbabitur.

Expanded text:
ui cum tutoribus suis de sola portione administratae tutelae suae egerat et transegerat, aduersus eosdem tutores ex persona fratris sui, cui heres extiterat, agens praescriptione factae transactionis non summouetur.Transactio quvenientes placuit, interposita creditur. Qui per fallaciam coheredis ignorans universa, quae in vero erant, instrumentum transactionis sine Aquiliana stipulatione interposuit, non tam paciscitur quam riis pacto transegit, tantum in his interpositum pactum nocebit, de quibus inter eos actum esse probatur.
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo hodie mbanc usq etatẽ
adolescentes curatorum aucilio
regũtur nec ante rei sue ammis¬
tratio eis ꝯmitti debebit. quam¬
ius rem suam bene gerentib.¬

Expanded text:
et ideo hodie usque in hanc etatem adolescentes curatorum auxilio reguntur, nec ante rei administratio committi eis debet, quamvis rem suam bene gerentib
Abbreviated transcription (Latin):
domius dumtaxat de peculio cõ¬
uenuntur. et siqdem dolo.ma.eorũ
captus sim. S et si precario res filio
famĩ. uel ẜuodata sit dumtaxat de
peculio p̃r dominus ue obligatur
Sifilius fam. iusiurand detulit. et ui¬
ratum sit de peculio  danda est actõ
quasiccͣtum sit. s: in euo diu̾sumẽ.
peculium dc̃m est qͣi pusilla pecimia¬

Expanded text:
dominus dumtaxat de peculio conueniuntur et si quid dolo malo eorum captus sum. Sed et si precario res filio familias uel seruo data sit, dumtaxat de peculio pater dominusue obligantur. Si filius familias iusiurandum detulerit et iuratum sit, de peculio danda est actio, quasi contractum sit: sed in seruo diuersum est. Peculium dictum ‹est› quasi pusilla pec
Abbreviated transcription (Latin):
is g̾unt irrita sunt. s eatm̃que
causa cognita eius modi dep̾hen¬
sa sũt uł ab alus circumuenti.uł
sua facultate decepti aut qd̾ ha¬
b̾unt amiẜunt. Aut qd̃ acqrere
emolim̃itum pot̾unt omiẜunt.

Expanded text:
 gerunt, irrita sunt, sed ea tantum, quae causa cognita eiusmodi deprehensa sunt, uel ab aliis circumuenti uel sua facilitate decepti aut quod habuerunt amiserunt, aut quod adquirere emolumentum potuerunt omiserint,
Abbreviated transcription (Latin):
sastetisset ergo equratmu
utitur nõ uidetur meadem
causa sisti. ¶ Illud denendur
est qd̃ estimatio eius quod
inter sit agentis ad illud tẽ¬
pus refenda est quo sistidebu¬
it non adid quod agitur quã

Expanded text:
sa stetisse: ergo et qui alii utitur, non uidentur in eadem causa sisti.Illud tenendum est, quod aestimationem eius quod intersit agentis ad illud tempus referendum est, quo sisti debuit, non ad id, quo agitur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
si res ñ restituatur ec accios
cum arbitraria sit ht reus łn¬
ciam usq ad snĩam ab arbitro
datam restitutionem ẜ qd̃ su
cerit iure m̃itoq quadrupli
Sdempnationer pacietur. ii¬
¶Aliqutam̃ ⁊ si nictus adhibi¬
tus ꝓponatur arbitrium ab¬
solonem affãt. Quid enin
si metur cicius ad hibuit me
ũ diocio. res autem ad me pue
uus infuga ẽ equum si caũo
iudics ofticio me. Si i meam
pot̾atem ꝑuen̾it restitutur a
absolin decetero de bebo. Unde
ꝗdem putant bone fidei empto¬
rem Abco qumi ĩtulit ꝯꝑante.
rem ñ teñ. nec eũ q dono acce¬
pit uł cuires legata est.S rec
tissime iuliano iudetur ⁊̃ hos
sus michi capciosus sit. ¶ Pe
ẽc ut eum qdem q uim ad mi

Expanded text:
si res non restituatur.Haec autem actio cum arbitraria sit, habet reus licentiam usque ad sententiam ab arbitro datam restitutionem, secundumcerit, iure meritoque quadrupli condemnationem patietur.Aliquando tamen et si metus adhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adhibuit me non conscio, res autem ad me peruuus in fuga est, aeque, si cauero iudicis officio me, si in meam potestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui uim intulit comparantem non teneri nec eum qui dono accepit uel cui res legata tissime Viviano videtur etiam hos sum, mihi captiosus sit. Pediue, ut eum quidem qui vim admi
Abbreviated transcription (Latin):
mortis temꝑe fuerunt. s ⁊ siq̃ue
postea augmenta h̃rditati acces¬
emt uenire inh̾rditatis petitio¬
nem. Nam brditas ⁊ augnen¬
tum recipit ⁊ dimimutionem. Sz
ea que post aditam brditatem

Expanded text:
mortis tempore fuerunt, sed si qua postea augmenta hereditati accesserunt, uenire in hereditatis petitionem: nam hereditas et augmentum recipit et deminutionem. sed ea, quae post aditam hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
dam alios clicos ⁊ lauo ĩpetͣtas. eam coram
iudicib ad quos optente fuant suꝑ qua¬
da sũma petiuĩe qua eidẽ ff̃i suo semutu¬
asse dicebãt ꝑ illa gn̾ale claussaz. Ce dã
alii. Qa ĩp̃dco coĩtatu succestãt ꝯuenert¬
¶ Excipiẽte ita ꝓcuratore suo ꝙ cũ ad huc
fr̃ eiꝰdez mułis uiu̾et. qũ rede ir̃e ĩpetde¬
fuant. nec ꝑ ip̃as dum iuxerit fuit ad¬
iudicici euocatꝰ. caꝵ auitͣe nõ pot̾at ꝯue
niri. Et qr uidices excepcõm himodi ñ¬
ad nutebent. ip̃s: nr̃am audĩam appei

Expanded text:
dam alios clericos et laicos impetratas, eam coram iudicibus, ad quos obtentae fuerant, super quadam summa pecuniae, quam eidem fratri suo se mutuasse dicebant, per illam generalem clausulam: quidam alii, quia in praedicto comitatu successerat, conuenerunt. Excipiente itdam alios clericos et laicos impetratas, eam coram iudicibus, ad quos obtentae fuerant, super quadam summa pecuniae, quam eidem fratri suo se mutuasse dicebant, per illam generalem clausulam: quidam alii, quia in praedicto comitatu successerat, conuenerunt. Excipiente ita
Abbreviated transcription (Latin):
Nterptractandis causis sacramen¬
tum calumpnie. nõ passim precipimus
ex hiberi: Se cãe et pͥncipaliũ ꝑ souaꝵ
qualitate iuspecta. qũ ꝑ ip̃as pͥncipales

Expanded text:
ertractandis causis sacramentum calumnie passim precipimus exhiberi. Sed cause et principalium personarum qualitate inspecta, quandoque per ipsas principales
Abbreviated transcription (Latin):
iure pronatus eiusdẽ ecc̃e ꝯtra prefatos
milites ĩ tentabas inꝯgͥente cogͦuimus
et in eptã. Qui a cum cũ testes indux̾it

Expanded text:
ure patronatus ejusdem ecclesiae contra praefatos milites intendebas incongruentem cognovimus et ineptam, quia cum testes induxeris
Abbreviated transcription (Latin):
tum uel ad u̾sarium clam pocuis poꝰnem intrasse
⁊ aduersartus crimen ei obicit ut eum a sua
incencõne repellat nõ ocaurrit nobis quod ille

Expanded text:
tum, vel adversarium clam possessionem intrasse et adversarius crimen ei obiecit, ut eum a sua intentione repellat, non occurrit nobis quod ill
Abbreviated transcription (Latin):
si udices deputati. ut depossõne et ppetate agnos¬
cant gͣuib ꝑciũ sumptib ꝑce cupientes deutͣq

Expanded text:
iudices deputati ut de possessione et proprietate agnoscant, gravibus partium sumptibus parcere cupientes de ut
Abbreviated transcription (Latin):
terio deꝑsona ydonea meluis ꝓuide̾: monachũ illum
quem lrĩs tuis dobonestate ac industͥa ꝯm̃dasti ꝑ quẽ
status esdom loci credit᷑ restaurandus nlł̾m ꝑrsus hũs
respoctum adpeticõ m illicitis qmͣ quidamlas ci facicdunt
Ita uideli quod ad sacios ꝯidines non ascendat. cũinstan¬
te noãtate articulo possit inabbatem assimm⁊ innño
gniuitate uel affinitate ꝯuincti monacho memorato
ut oxipõꝵ peticõne debeboait ꝯͣcum ali qua siustra suspi¬

Expanded text:
terio de persona idonea melius providere, tu monachum illum quem in litteris tuis de honestate ac industria commendasti, per quem status ejusdem loci creditur reformandus, nullum prorsus habens respectum ad petitionem illicitam quam quidam laici faciebantita videlicet quod ad sacros ordines non ascendat, cum instante necessitatis articulo possit in abbatem assumi etiam inguinitate vel affinitate conjuncti monacho memorato, ut ex ipsorum petitione debeat contra eum aliqua sinistra suspi
Abbreviated transcription (Latin):
fãt᷑. Quia l uiciũ fassitatis ad ĩ põnend̾ ei
ꝑpetuũ silenciũ sr̃ ecc̃a ip̃a sufficiat qui falsi
usario assignanda. Nisi ss aliis facta fu̾it ple

Expanded text:
atur, quia licet vitium falsitatis ad imponendum illi perpetuum silentium super ecclesia ipsa sufficiat qui falsitem ecclesia est adversario assignanda, nisi super aliis facta fuerit ple
Abbreviated transcription (Latin):
cora eis exꝯͥcatoĩs uincło ĩ nodances fetem̾t
fruttꝰ ip̃iꝰ pochie sequestͣti. Cũq postinod̾ id̾
tes diem ei assignarũt ⁊ locũ quib corã eis qd̾
ꝓmisat ad int̾płet. qui diem ⁊ locũ ex lr̃ĩs ilł
radens. ni loco rasure rxpsit qd̾ ip̃i ei seq̃stͣtos

Expanded text:
cationis vinculo innodantes, fecerunt fructus ipsius parochiae sequestrari, cumque postmodum idem tes, diem ei assignarunt et locum quibus coram eis quod promiserat adimpleret; qui diem et locum ex litteris illis radens, in loco r
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝙ fama publica erat ea oĩa p̾fucomonastĩo aiam¬
nõ illo temꝑe ftã fuisset. et̾io qi fł̾im si gerum iuicõse uide¬
batur appõitum. eo ꝙ amedia ꝑte sigilli appelit auedã y mã
ũcũmit᷑ incapite. oz cũ pallco uec induta pontificalib s re¬
galib indimĩtis cenens inmanuã buacłm pastoralẽ d qĩste¬
ptrum regale cuiꝰ facies nõ appebat nteg᷑ s dinudiatã¬
qmͣ iualia medietate tespic̾ẽt aliam mediam q̃ tñ totaua

Expanded text:
 fama publica erat ea omnia praefato monasterio a jamnon illo tempore facta fuisset. Tertio, quia falsum sigillum vitiose videbatur appositum, eo quod a media parte sigilli apparebat quaedam imago non cum mitra in capite sed cum pileo, nec induta pontificalibus sed regalibus, tenens in manu non baculum pastoralem sed quasi sceptrum regale, cujus facies non apparebat integra sed dimidia, tanquam in alia medietate respiceret aliam quae tamen tota
Abbreviated transcription (Latin):
extõis siñam nisi ꝯpetentimonicõne p̾missa ꝑmulgare pre¬
sumat. Uolentes ⁊ ꝑrouidene forte ꝯmonitus frustỹtoriere¬
cusa cõuis uel appelsonis optentu monentis posslt doclinaie
exameustatuimus ut si allegau̾it ses iudicem hałe suipit¬
tum coram odem cãm uiste suc picõnis assignet et ipecũ
iurtute obediencie sub ob cestacone diuiniudicis ditricto p¬
cepto teneri. Causa uero suspicõnis łmia coram ipis iusla
manifestus. cum appellonis remedium nonait ad defen¬
sionemini quitatis. Mad p̾sdium inocencieinstitu
istente nefriuole appelłonis disfugio appellans iudicis ꝑ¬
exponat talem iudel que siforet ꝓlata deberet łima re¬
putarit tunc si bu̾it adu̾sariũm uifratt̾m ẜmlocoꝵ dic
tanciam ⁊ temꝑis qualitacẽ et smnegitii ab eodem in¬
cedat nullo autem ad ueurio ꝯpente cum uidex exduo pio¬
cedat exofficio appelłonis causa coram supiore ꝓbataslpior

Expanded text:
entiam, nisi competenti commonitione premissa promulgare presumat, volentes etiam providere, ne forte commonitus frustratorie recusationis vel appellationis obtentu monentis possit declinare examen, statuimus ut, si allegaverint se iudicem suspectum habere, coram eodem causam iuste suspicionivirtute obedientie, sub attestatione divini iudicii, districto precepto teneri. Causa vero suspicionis legitime coram illis infra manifestus cum appellationis remedium non ad defensionem iniquitatis, sed ad presidium innocentie sit institutistente, ne frivole appellationis diffugio appellans iudicis pexponat, talem videlicet, que si foret probata, deberet legitima reputari et tunc, si habuerit adversarium infra terminum, sectantiam et temporis qualitatem et naturam negotii ab eodem iucedat. Nullo autem adversario comparente, tunc iudex ex suo procedat officio. Appellationis causa coram superiore iudice pr
Abbreviated transcription (Latin):
tancum craut in nomine dñi ihĩr tunt
inponebant manus super illos et accipie¬
bant spiritum canctum cuius aduentus
per unctionis ministerium designatur. quia
columba iuqua spiritus sanctus super xp̃m
inbaptismo descendit ad uesperum inca¬
thesacismo reuertens rainum retulit ui¬
rentis oliue cuius utiq quod sacramentum
dauid ꝓpheta prenostens exhylarandam faci
dedicatur templum cum bened̾r calix non
solum ex maudato legis diuine. Sed ieciam
uerum eyemplo beati siluestri qui cum cõ¬
secrabat alcare. et cris mate per ungebat
p̾cepit em̃ dñs moy si ut faceret oleum uc̃¬
çionis dequo ungeret hostium tab̾naculi et¬
dei efficit et figurat in nouo quam in ue¬
teri testamento. Uiide non iuidayzat eccã.
cum unctõnis celebrat sacramentum sic̃
aliqui mencuntur qui neque scripturas
ut inor diuaudis ei ẜsbiteris et ꝯ secrandis
epĩs morem serues et facie̾s obseruari quẽ

Expanded text:
t in nomine Domini Jesu. Tunc imponebant manus super illos, et accipiebant Spiritum sanctum ; cujus adventus per unctionis mysterium designatur, quia columba in qua Spiritus sanctus super Christum in baptismo descendit ad vesperam, in cataclysmo revertens ramum retulit virentis olivae. Cujus utique sacramentum David propheta praenoscens, exhilarandam faciededicatur templum, et cum benedicitur calix, non solum ex mandato legis divinae, verum etiam exemplo beati Silvestri, qui cum consecrabat altare, illud chrismate perungebat. Praecepit enim Dominus Moysi ut faceret oleum unctionis, de quo ungeret tabernaculdem efficit et figuram tam in Novo quam in Veteri Testamento. Unde, non judaizat Ecclesia cum unctionis celebrat sacramentum, sicut aliqui mentiuntur, qui neque Scripturas in ordinandis presbyteris et consecrandis episcopis morem servans et faciens observari, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ept̃ bonum hĩe testĩm et ab hiis aui sunt intus:
coabhiis quist̃ foris ut cornua cortina trabat
es qui audit dicat u̾a. hoc unguento capud
⁊ manus epi ꝯsecrantur. ꝑ capud cm̃ mens In¬
illud manus mee distillau̾nt mirram. manus
era ungitur oleo pietatis ut op̃c oꝑetur bonũ
õĩs ad. maxime autem ad domesticos fidei

Expanded text:
et ab his qui sunt intus, et ab his qui sunt foris, ut cortina cortinam trahat, et qui audit dicat: Veni. Hoc unguento caput et manus episcopi consecrantur. Per caput enim mens insecundum illud: « Manus meae distillaverunt myrrham . » Manus igitur unguntur oleo pietatis, ut episcopus operetur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pp̃ iaꝵ discͥnuina nr̃o se ꝯspectui p̾sentare. si ꝯͣ hoc faci¬
ebat quod sic̃ extusatorem direx̾at. sic dirigẽ potue¬
us ꝑcuratorem ydoneum destinaret. p̃t̾ta cũ mandat᷑
alicui lt ad c̾tum tĩm uidicise rep̾sentet. duo sb̾hac
forma mandant᷑: ut ad uidicẽ uemat ⁊ ad dic̃ sibi p̾fip̃
accedat. uñ sibenire nõ possit ad diem assigͣtam tñr.
ad c̾tũ diem rem c̾tam ex soluat. uõ ido̾ erit amandato
solutus. si solu̾e ne qͥuerit dic data. ĩmo ad sosom elapio
nec sufficientẽ miẜe Nnsalem addiẽ sibi statutũ uł
post ⁊̃ duicuis ex p̾fatus nec de uicino eiꝰ aduentu spes
quas ad u̾sarii euis fecant a temꝑe citacõnis emisse.
quẽ extũc expoctare niceꝑant ip̃m cura uimꝰ ꝯdemp¬

Expanded text:
ter uiarum discrimina, nostro se conspectui praesentare. Sed contra hoc faciebat, quod, sicut excusatorem ad nos direxerat, sic dirigere potueuel procuratorem idoneum destinaret. Praeterea quum mandatur alicui, ut ad certum terminum se iudici repraesentet, duo sub hforma mandantur ut ad invicem veniat et ad diem sibi prefixam accedat. Unde si venire non possit ad diem assignatam, tenead certum diem alii rem certam exolvat, non ideo erit a mandato solutus, si solvere nequiverit die dato; immo ad solutionec sufficientem miserat responsalem, ad diem sibi statutum uel post etiam diutius exspectatus, nec de uicino eius aduentu spes quas aduersarii eius fecerant a tempore citationis emissae, quem extunc exspectare inceperant, ipsum curauimus condem
Abbreviated transcription (Latin):
cũs litigatur que sine disrendio nacare nõ possiuit p̾stu¬
ti decreto stacuimꝰ ut postam̃ uitencõm suam alt̾a ꝑs
fundau̾it. sireliqua forte uoluerit ł̾imam excepcõm
oppone. quam uolit aut nequeat in ꝯtinenti ꝓbare
qr sreqñter ad impedicud̾ uel diffe̾nd um ꝑcessumbiꝰ

Expanded text:
diu vacare non possunt, praesenti decreto statuimus ut postquam intentionem suam altera pars fundaverit, si reliqua forte voluerit legitimam exceptionem opponere, quam nolit aut nequeat in continenti probare, quia frequenter ad impediendum vel differendum processum
Abbreviated transcription (Latin):
ad remotos uidices ĩpetrare uitunt᷑. ut reus fa¬
tigatus laborib ⁊ expensis. liti cedere uł ĩ por¬
tuntatẽ actoris redune ꝯpellatur. Cũ aũt ꝑ
iudiciũ ĩ uiriis aditus par̾e ñ debeat quas ui
ĩpetͣde uł exp̃ssam de bac ꝯstituõe fec̾int iñ¬
cõm. ¶Sũt ⁊̃ alii quise ad nouũ genꝰ m̃cĩo¬
nii ꝯu̾centes. ut uł sopitas possint suscitare
querelas uł nouas ĩ nutt̾e qõnes fingũt

Expanded text:
ad remotos judices impetrare nituntur, ut reus, fatigatus laboribus et expensis, liti cedere vel importunitatem actoris redimere compellatur. Cum autem per judicium injuriis aditus patere non debeat, quas jurimpetratae, vel expressam de hac constitutione fecerint mentionem. Sunt et alii qui se ad novum genus mercimonii convertentes, ut vel sospitas possint suscitare querelas aut novas immittere quaestiones, fingunt
Abbreviated transcription (Latin):
hendebant. qd̵ licet il quẽ elegerãt fuisset
sedis legicamari ꝓmeruit. Et hoc aserebãt
isti post pͥm am eleccõm ad miserãt illos ad
ce dĩ taxat eligendi potestate pͥuacos. Qͦ¬
niam elett̃o quã corã nob̾ cele brare uole¬

Expanded text:
ndebant, quod, licet is, quem elegerant, fuisset sedis legitimari promeruit, et hoc asserebantisti post primam electionem admiserant illos ad  vice duntaxat eligendi potestate privatos; quoniam electio, quam coram nobis celebrare vole
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾rumpit analo offerre ac p̾stare ꝙ uiri parebit po¬
terit caucõm ut sic post annũ recuꝑate possd̾ m ꝑ

Expanded text:
interrumpat annalem, offerre ac praestare, quod juri parebit, poterit cautionem, ut sic post annum recuperare poss
Abbreviated transcription (Latin):
dux̾it pͥ sentandos. examines diligent᷑. et eoꝵ dcã ĩpu¬
blica redigi facias munim̃ca denũciando sundatorib
sint et sr̃ denũcia cõne sic scã ꝯfici facias publicũ in

Expanded text:
duxerit praesentandos, examines diligenter, et eorum dicta in publica reduci facias munimenta, denuntiando fundatoribus rsint, et s
Abbreviated transcription (Latin):
uitã monaclalẽ elegit: licite rursũ pt̃ ad:
s̃pediente ĩ uilitudine corꝑis. c̃ pͥfic̾e neq̃ait
ĩ ieginie pastorali. de sr̃ĩoris auͣtte admoĩsticar
uitã destendat. ꝑsecucõis uł egͥtudĩs ĩ pedĩ¬
to cessante ad ep̃alc̃ surg̾e pot̾it digͥcatẽ. Itẽ¬

Expanded text:
vitam monachalem elegit, licite rursum potest ad praepediente invaletudine corporis, cum proficere nequeat in regimine pastorali, de superioris auctoritate ad monasticam vitam descendat, persecutionis vel aegritudinis impedimento cessante, ad episcopalem resurgere poterit dignitatem. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
eatasticũ s collatũ sponte ĩ mauulaica re sign¬
tes uld demio a lasco susceperũt: eodẽ sũt bñ¬
ficõ. spoluandi. licet resiguac̃õ taliai fc̃a

Expanded text:
esiasticum sibi collatum sponte in manum laicam resignantes, illud denuo a laico susceperunt, eodem sunt beneficio spoliandi; licet resignatio talium fa
Abbreviated transcription (Latin):
extemporis p̾scͥpt̃o sen alit̾ opẽ de lege
pactorum inter uos nũt hitorum pagi¬
na ualidium ꝑꝑetuumq robur optineat
tui si quid forte inturia uel in ꝑitiã uimꝰ
firmitatis incertum est uires plenissime¬

Expanded text:
ex temporis praescriptione, seu aliter opem de lege pactorum inter vos nunc habitorum pagina validum, perpetuumque robur obtineat. Cui si quid forte incuria vel imperitia minus firmitatis insertum est, vires plenissim
Abbreviated transcription (Latin):
fuitꝰ expte tua q̃itũ. utrũ liceat regi uł ali¬
cui scłari ꝑsone iudicare dicos cuiꝰcũq ordi¬
nis. siue infurto. sine inhõĩcidio. uł ꝑ uirio.
uł quib cimo fueruit triminib dephensi.

Expanded text:
fuit ex parte tua quæsitum, utrum liceat regi vel alicui sæculari personæ iudicare clericos cuiuscunque ordinis, siue in furto sive in homicidio, vel periurio, seu quibuscunque fuerint criminibus deprehensi.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptam siñam quous confirmet. Si quis
autem hoc uiolare p̾sumpserit ordinis
salutem populi hũtes resp̃tum om̃i trepida
cone sepõita ad pacem firmib̾ tenendam i¬
mutuum sibi consilium et auxilium p¬
beant neq hoc alicuiꝰ amore uł odio pre¬
termiauit. Quod siquis in hoc opere tepi

Expanded text:
sceptam sententiam quisque confirmet. Si quis autem hoc violare praesumpserit, ordinissalutate semota, ad pacem firmiter tenendam mutuum sibi consilium et auxilium praebeant, neque hoc alicujus amore vel odio praetermittant. Quod si quis in hoc Dei opere tepi
Abbreviated transcription (Latin):
lacõnis non suspendat õbiectum. Si quis enrtoĩca
uuatoria caucõne absoonis ei mino poteris eyhi
p̾cipuas ut suꝑ co dequo fũas excoĩcacõneno¬
dacus eidem cp̃o satisfaciat ꝯpetent. Quod si

Expanded text:
lationis non suspendatur objectum, si quis excommunicatujuratoria cautione, absolutionis ei munus poteris exhibaecipias ut super eo de quo fuerit excommunicatione notatus eidem episcopo satisfaciat competen
Abbreviated transcription (Latin):
siforsair ĩ ꝓbacc̃e defic̾et obligauit. nõ obstã¬
te ꝙ suꝑ etatis defertu oblectũ est õ illũ. Cũ
i dẽ canoĩcus huic obicõni nõ młtũ ĩstic̾it
⁊ suꝑ hoc anietropolitano fu̾it iudicatu
Cuiꝰ sciã ĩ tem tusiit udicatam. Cũ iͣ. decen¬
diũ nõ fu̾it legictuna ꝓuotacõe suspensa.

Expanded text:
batione deficeret, obligavit; non obstante quod super aetatis defectu objectum est contra illum, cum idem canonicus huic objectioni non multum institerit, et super hoc a metropolitano fuerit judicatum; cujus sententia in rem transiit judicatam, cum infra decennium non fuerit legitima provocatione suspensa.
Abbreviated transcription (Latin):
abstuĩe ut m̾catum iueis mĩme fiat nec placituui
nec aliquis ad mortem uł ad penã iudicet ᷑ nec sacm̃

Expanded text:
abstinere, et ut mercatus in eis minime fiat, nec placitum, ubi aliquis ad poenam vel ad mortem judicatur, nec sac
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e. et si ostitic eum fuisse spoliatum cuineidẽ oc̃e renũci¬
auit ꝯͣ eun testes alt̾uis ꝑtis deuiranĩto ⁊ derenũciacõne
sponte ftã añ qmͣ restitutus fu̾it nõ ad mittas. qi nõ est
u̾isiłe ad̾ ꝙonte uiri suo renũciau̾it qui renũciat spoli¬
atus s testes eiusdẽ .h. quib intendit se plure ꝙ uolent̾
non post pouas ¶dem.

Expanded text:
ecclesie, et, si constiterit eum spoliatum, cum eidem ecclesie renunciavit, contra eum, testes alterius partis de iuramento et renunciatione sponte facta, antequam restitutus fuerit, non admittas, quia non est verisimile, quod sponte iuri suo renunciaverit, qui renunciat spoliatus, sed testes eiusdem H. quibus intendit se probare quod vionon postponas .
Abbreviated transcription (Latin):
rit appellatum: hiꝰ audietur appellans. Qm̃isa
Si aũ ante sm̃am ali quis appellau̾it cogitur illius

Expanded text:
rit appellatum, huiusmodi audietur appellans, quoniam Si autem ante sententiam quis appellaverit, cogitur illius
Abbreviated transcription (Latin):
aut mita pacta suam obtuicant firmitatez
aut conuentus si se non cohibu̾it ecc̃asticã
senciat distiplinam unui̾si dix̾unt. pax ser¬
uetur pacta custodiannir. s reg̾.

Expanded text:
aut inita pacta sui obtineant firmitatem, aut conventus, si se non cohibuerit, ecclesiasticam sentiet disciplinam. Universi dixerunt: Pax servetur, pacta custodiantur. XIII.