comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duũ lappamq nõ mag̃ ꝙͣ rubũ int̾ frugũ
morbos potnus ꝙͣ int̾ ip̃ius t̾re pestes nũa¬
nerim. celeste frugũ uineaꝵq malũ mllo
minꝰ noxiũ esb. Rubigo freꝙ̃tusima ħ ĩ ros¬
cido tractu cũ uallibq ac ꝑ flatũ ĩ hĩtib.
E di̾io carent ea nentosa ⁊ excelsa. Inter
nicia segetũ ⁊ luxuria eib. cũ onerata f̾ci

Expanded text:
duos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso carent ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et lu
Abbreviated transcription (Latin):
sirtis leptĩ q̃ magna uocatur ⁊acape se¬
lici suꝑ om̃e miracłia riguo solo. termõ
fẽ milib passuũ in om̃em ꝑtẽ font habũ¬
dat. largus quidẽ s c̾tic horaꝵ spacus dis¬
pensatur int̾ incolas palme ibi p̾gͣndi
subditꝰ olea. hinc ficꝰ. fito pinica. ałit uitĩ

Expanded text:
Syrtis Leptimque Magnam vocatur Tacape, felici super omne miraculum riguo solo. ternis fere milibus passuum in omnem partem fons abundat, largus quidem, sed certis horarum spatiis dispensatur inter incolas. palmae ibi praegrandi subditur olea, huic ficus, fico p
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ gͣuissimũ. Neq aliõ modo utilius
disꝑgitꝰ. que spica int̾ualla semina hẽbit.
c̾tũ t̾ras alias plus seminis reciꝑe. alias
minꝰ. religiosũq inde pͥmũ colons augu¬
men ymbre putͤscat. siccis seriꝰ ut pluui̾e
sequantꝰ : ne diu iacens atq nõ ꝯcipiens
eucitiesdat. Itemq feciata satõne den¬
sum sꝑgi semen q tarde ꝯcipiat sepot m̃a
raꝵ : qr densitate minia uocetͦ. artis ꝙͦ

Expanded text:
m gravissimum, neque alio modo utilius discernitur. quae spica intervalla ta semina habebit, certum terras alias plus seminis recipere, alias minus, religiosumque inde et primum colonis augumen imbre putrescat; siccis serius, ut pluviae sequantur nec diu iacens atque non concipiens evanescat; itemque festinata satione densum spargi semen, quia tarde concipiat, serotina rarum, quia densitate nimia necetur. artis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯfessim est nisi crcorato seri nõ oꝑte Qnͣ
napꝰ. nia in acoratõne cerunt᷑. nõ st̾corato
frum̃tĩ potiꝰ ꝙͣ ordeũ serito. Itẽ ĩ noualib
tam ⁊ si m̃ illio fabam seri uolunt. eandẽ
ubicũq ꝙmͣ recentissime srcorato solo. au
saturus ꝑ hyemen fimũ disponant. iꝰtũ

Expanded text:
npertum est, nisi stercorato seri non oportere,napus nisi in stercorato ne seritor. non stercorato frumentum potius quam hordeum seritor. item in novalibus, tametsi in illis fabam seri volunt, eandem ubicumque quam recentissime stercorato solo. 19saturus, per hiemem fimum disponat. iustum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra arat᷑ cũ sexit᷑. alius ordo ut uͥ d oreũ
recipi ita ut ante hyemalẽ nec exiẽt Ni¬
mit pinguis alt̾nari potet. ita si frmãto
sublato legim̃e t̾cio serat᷑. Gratilior ⁊
nisi sine aqua ꝓximo anno qui euenerit.
maximam huiꝰ loci ꝑtẽ st̾coratõnis obtinet¬

Expanded text:
eum recipiat. ante hiemalem ne cesset. nimis pinguis alternari potest ita, ut frumento sublato legumen tertio seratur. gracilior et nisi in ea, quae proximo anno quieverit. Maximam huius loci partem stercorat
Abbreviated transcription (Latin):
sit narrant ꝓma stabie penit̾e mat̾iei
cedende tempꝰ hoc dedimꝰ. Reliqͣ opera
nocturna maxime igilia ꝯstaut : cũ
sũt nocteo tanto ampliores qͣles crates
fiscinas texere faces m̃cidere rindic̃as
pp̾are int̾diu .xxx. palas . ho. ⁊ in lucru¬
bratõne uesꝑtina radicas .u. palos .x:
tutino canis occidens quo die attioe ⁊
finitimis regiõnib aquila uespi occidt
tradit᷑. pͥdiẽ nonasꝰ iaã cesairi desphmꝰ
matutino exorit᷑. ⁊ postd die fidicula qͦ
egip̃to sagita uesꝑi occidit. Itẽ ad .ui.
idus iañ. eiꝰdẽ delphini uesꝑtiño cocasu
ꝯtinui dies hẏemant it alie ⁊ cumin aqͣꝵ¬

Expanded text:
sit, narrant verna scabie poenitere. materiae sit, narrant verna scabie poenitere. materiae caedendae tempus hoc dedimus. reliqua opera nocturna maxime vigilia constent, cum sint noctes tanto ampliores, qualos, crates, fiscinas texere, faces incidere, ridicas praeparare interdiu XXX, palos LX et in lucubratione vespertina ridicas v, palos x, tutino canis occidens, quo die Atticae et finitimis regionibus aquila vesperi occidere traditur . pridie nonas Ian. Caesari delphinus matuAegypto sagitta vesperi occidit. 235 item ad VI idus Ian. eiusdem delphini vespertino occaso continui dies hiemant Italiae, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
qddam breuiatiũ ꝑagat ͫ: eodẽ temꝑe at¬
ꝯuenit ⁊ arbores sp̾corare itẽ adcimiłare
etur loci rõ. ar busta ac uineas putare
seminariis bipalio soiũ p̾parare m̃ cilicia
aꝑire aquam de agro pellere torcilar
in eñ diem t̾na dena subiciro esbare tota
hyeme panciora nõ tñ infra nouena. de¬
mocͥtꝰ talẽ futurã hyemen arbitt᷑. qͣlit
fuerint brume dies cͥta cum tm̃. Itẽ soi
altõnũ fetura uentoꝵ quiẽte᷑ molliũ
celũ. s ⁊ ĩ hiis ⁊ in alñs oĩb ex euentu
signibicatõnũ intelligi syda debebunt
nõ ad dies utiq ꝑfintos spectari tem¬
pestatũ uadimonia. ꝑ brmiã at̃ ĩdolito
una tũ defecari uł ⁊̃ diffundi hygm᷑
suadet. a ꝯfecta eo sept imo die utĩꝙ
septima li na ꝯpetat. cesars cca brimiã
seri. bub glandẽ tunc asꝑgi ꝯuenit
ni iuga singła modio largior ualitu¬
dinem infeitat. ⁊ quocũq tepore de¬
tur. si minꝰ .xxx. dieb ꝯrimuis data

Expanded text:
ddam breviarium peragatur, eodem tempore conveniet arbores stercorare, adcumulare etur loci ratio, arbusta ac vineas putare, solum seminariis bipalio praeparare, incilia aperire, aquam de agro pellere, torcularin eum diem ternadena subicito aestate tota, hieme pauciora, non tamen infra novena. Democritus talem futuram hiemem arbitratur, qualis fhalcyonum feturae ventorum quiete molliunt caelum. sed et in his et in aliis omnibus ex eventu significationum intellegi sidera debebunt , non ad dies utique praefinitos expectari tempestatum vadimonia. Per brumam vitem ne colito. vina tum defaecari vel etiam diffundi Hyginus suadet a confecta ea septimo die, utique si septima luna conpetat; cerasa circa brumam seri. bubus glandem tum adspergi convenit in iuga singula modios. largior valetudinem infestat, et quocumque tempore detur, si minus xxx diebus continuis data
Abbreviated transcription (Latin):
Cinppe sic t̾ra peti suadet ꝓmittioq ꝙͣ¬
dam st̾coris ucẽ ⁊ ꝯtra rigores t̾ram
statiuisq oꝑari a se mĩciat ac mones
fesrmare. uarro in fabe utiq statu
hanc obsu̾atõnẽ custodiri p̾cipit. alii
plena lua serendam. lentẽ a .xxu.
demũ sine liatib fore. quidam pabuli
⁊ alia manifestio rõ mirabiliore nͣe
ꝓuidentia in qua cic̾onis pentenciam
ip̃uis uerbis subsignaumnꝰ. Iam uero s
iiridis semꝑ ꝙ gͣnata lentistus tͥpli¬
ci solita eib. gnͣdeide fetu. ter fruges
fudẽs tͥa temꝑa monstͣt arandi. Ex
hiit umũ hoc erit. idem ⁊ limo ac papa¬
ueri serendo. cato de papau̾e ita tradit.
uirgas ⁊ sarm̃ta q̃ tibi incisioni suꝑe¬
rũt in segete ꝯburito. ubi eas ꝯbutis
tbi papanerẽ serito. Siluestre in miro
usus esb. melle decoctum ad fauciũ reme¬

Expanded text:
quippe sic terram peti suadet promittitque ququippe sic terram peti suadet promittitque quandam stercoris vicem et contra rigores terram satusque operiri a se nuntiat ac monet festinare. Varro in fabae utique satu hanc observationem custodiri praecepit. alii plena luna serendam, lentim vero ne limacibus fore. quidam pabuli et alia manifestior ratio mirabiliore naturae providentia, in qua Ciceronis sententiam ipsius verbis subsignabimus: Iam vero semper viridis semperque gravata Lentiscus triplici solita est grandescere fetu Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi. 229 Ex his unum hoc erit idem et lino ac papaveri serendo. Cato de papavere ita tradit: Virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete comburito. ubi eas combusseris, ibi papaver serito. silvestre in miro usu est melle decoctum ad faucium reme
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑint decid̾e. hoc ip̃o u̾giliaꝵ occasu fiers
putant aliqui ad .iii. idus nouembrit
ut diximꝰ seruant qm̃ id sydus ⁊̃ uestis
inbitutor est. ⁊ ÷ in celo notatu facilli¬
mũ. Ergo ex occasi eiꝰ de hyeme anguriãt
quib est cura insidiandi negociatoris aua¬
ricia. nibilo occasu flumosam hyemen
denũciat. statimq augent lacernaꝵ p̾ci¬
a sereno asꝑam ⁊ reliquaꝵ uestiũ acce¬
dunt. S iłłe in docilis celi agcͥola hoc sig
mim int̾ suos uep̾s humũq suũ aspiciẽt
nõ folia indit decidua. Sic indicat᷑ͫ ani
tentꝑies. alibi tardiꝰ alibi maturiꝰ. ita
enĩ sentit᷑. ut celi lociq efficit na. idq
in hac rõne p̾cellit. qd̾ eadẽ. ⁊ ĩ⁊ ũdo
puplica esp. ⁊ unicuiq loco pedul aris.
miretur hoc qui nõ meminerit ip̃e bri¬
mali die puleiũ in carnaruo florere
adeo nichil occultũ esse nat᷑a uoluit.
⁊ serendi gͥ hoc dedit signũ. hec esb ueni
int̾p̃tatõ argum̃tũ nature secũ afferẽ

Expanded text:
int decidere . hoc ipso vergiliarum occasu fieri putant aliqui a. d. III idus Novembris, ut diximus, servantque id sidus etiam vestis institores, et est in caelo notatu facillimum. ergo ex occasu eius de hieme augurantur quibus est cura insidiandi, negotiatores avari. ita nubilo occasu pluviosam hiemem denuntiat, statimque augent lacernarum pretia; sereno asperam,et reliquarum vestium accendunt. sed ille indocilis caeli agricola hoc signum habeat inter suos vepres humumque suam aspiciens: cum folia viderit decidua . sic iudicetur anni temperies, alibi tardius, alibi maturius . ita enim sentitur, ut caeli locique adficit natura, idque in hac ratione praecellit, quod eadem et in mundo publica est et unicuique loco peculiaris. miretur hoc qui non meminerit ipso brumali die puleium in carnariis florere . adeo nihil occultum esse natura voluit. et serendi igitur hoc dedit signum. haec est vera interpretatio argumenta naturae secum adferens,
Abbreviated transcription (Latin):
tantꝰͫ scesle ⁊ ꝯspici desim̃t. aut eiꝰdem
accessu ꝓferũt se in emersũ. hoc meliꝰ
ꝙͣ exortũ ꝯsuetudo dixisset. ⁊ illud occł¬
tatõnẽ potiꝰ ꝙͣ occasum ullo modo. Quo
die incipiũt appar̾e uł desimĩt oriente
sole aut occidente matutimi uesꝑtimue
cognoĩati. ꝓut alt̾utͥ eoꝵ mane uł cre¬
pusculo ꝯtingit. dodntes horaꝵ cũ mi¬
nimũ int̾ualla ea desid̾ant añ solis ortũ
uł post octasũ ut aspici possint. p̾t̾ea
bis q̃dam exoriunt᷑ ⁊ occidũt. oĩsq sm̾o
de hiis est. stelłis ꝯͣs adherere celo diximꝰ.
cardo temꝑũ quadriꝑtita ani dist inctõ¬
ne constat ꝑ increm̃ta lucis augetur.
ħ̾ a bruma ⁊ equatur noctib uerno eqͥ¬
⁊ nocte ad solsticiũ dieb .xciiii. horis .xii.
usq ad eqͥnoctiũ autũp̃ni. ⁊ cũ equata
die ꝓcedit ex eo abrimmia dieb. ⁊ .xxxuiii

Expanded text:
tantur stellae et conspici desinunt aut eiusdem abscessu proferunt se, ut emersum hoc melius quam exortum consuetudo dixisset et illud occultationem potius quam occasum.alio modo, quo die incipiunt apparere vel desinunt oriente sole aut occidente, matutini vespertinive cognominati, prout alteruter eorum mane vel crepusculo contingit. dodrantes horarum, cum minimum, intervalla ea desiderant ante solis ortum vel post occasum, ut aspici possint. praeterea bis quaedam exoriuntur et occidunt, omnisque sermo de iis est stellis, quas adhaerere caelo diximus. Cardines temporum quadripertita anni distinctione constant per incrementa lucis. augetur haec a bruma et aequatur noctibus verno aequ noctes ad solstitium diebus XCIIII horis XII;..... usque ad aequinoctium autumni, et tum aequata diei proceditnox ex eo ad brumam diebus LXXXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
hyrũdinis uisu ⁊ posto die arcturi exo¬
tu uesꝑtino. Itẽ .iii. noñ. mart̃. cesar
cancͥ exortu id si̾ obseruanit. maior ꝑs
ductoꝵ uindex mitoris em̾sli .uii. ydus
aquilonis pistis exortu ⁊ post̾o die orionit
in attica miliũ apparere seruatur. cesar
⁊ idus marũ ferales sibi aniotauit sd¬
pioni occasu xd. Rł uero apͥlis italie ms
lis̃ ostendit .xii.Rł eqnũ occid̾e̾ matuti
no hoc int̾uallum temꝑis uegetissimum
agͥcolis maximeq oꝑossĩq. ĩ quo p̾cipue
fallũt. Neq enĩ eo die uocantur ad mi¬
signũ d̾s ht̃ obsu̾atõne mĩme fallaci aut
dubia. Si qd accendat unde asꝑiret it nẽ¬

Expanded text:
hirundinis visu et postero die arcturi exortu vespertino, item III non. Mart.—Caesar cancri exortu id fieri observavit , maior pars auctorum vindemitoris emersu—VIII idus aquilonii piscis exortu et postero die Orionis. in Attica miluum apparere servatur. Caesar et idus Mart. ferales sibi notavit scorpionis occasu, xluum ostendi, XII kal. equum occidere matutino. <2> Hoc intervallum temporis vegetissimum agricolis maximeque operosum est, in quo praecipue falluntur. neque enim eo die vocantur ad musignum dies habet observatione minime fallaci aut dubia, si quis adtendat. unde autem spiret is ven
Abbreviated transcription (Latin):
miarĩ. fere eqͥnectiũ ĩnũ arietis. soisticiũ
cancri alt̾umq equinoctiũ libre qͥ ⁊ ip̃e
dies raro nõ aliqͦs tempestatũ signiti¬
catos hñt. Ruysus hucardines singłio
⁊ iãnũ articłis tempoꝵ diuidũtꝰ ꝑ media
autũpni fidicule eccasus autũpnũ inchoat
die .xlui. octaua eqͥnoctio eo ad brumam
u̾giliaꝵ matutinis occasus hyeme die. xlii
int̾ brumam ⁊ eqͥnoctiũ die xbo. flatus
fauonii uermĩ tempꝰ ab eqͥnoctio u̾no. in

Expanded text:
Ian. fere, aequinoctium vernum arietis , solstitium cancri, alterumque aequinoctium librae, qui et ipsi dies raro non aliquos tempestatum significatus habent. rursus hi cardines singulis etiamnum articulis temporum dividuntur, per media autumni fidiculae occasus autumnum inchoat die XLVI, ab aequinoctio eo ad brumam vergiliarum matutinus occasus hiemem die XLIIII, inter brumam et aequinoctium die XLV flatus favoni ver
Abbreviated transcription (Latin):
medias cedũt hbas breuioresq p̾ureñt.
Itali fenuĩ ex dext̾a ima mami secant. Iͥtũ
ep. ima oꝑa in die iugñ desecari alliga¬
c̾tũ esp. Dursus rigari de secta oꝑret
ut secetur autũpnale fenũ qd̾ uocant
cordũ. Int̾ ãne in umba quat᷑ anno secã¬

Expanded text:
t herbas brevioresque praetereunt. Italus fenisex dextra una manu secat. iustum est una opera in die iugerum desecari, alligacertum est. rursus rigari desecta oportet, ut secetur autumnale fenum, quod vocant cordum. Interamnae in Umbria quater anno secan
Abbreviated transcription (Latin):
sole accipit celo regirat. diffe̾ncia itͥ usq
habitꝰ magna s mamfecta. Namq ĩ t̾lummo
estate calidissima est. hyeme gelida e ꝯtͣno
In plemluio esdate frigidas facit noctes¬
hỹeme hỹeme tepidas. cã euident. S alia
reddit᷑ a fabiano gc̾uq auctorib. Ettate
enĩ int̾lumo nccͣe esb ut cũ sose nob ꝓximo

Expanded text:
sole accepit, caelo regerens. differentia utriusque habitus magna, sed manifesta. namque interlunio aestate calidissima est, hieme gelida. e diverso in plenilunio aestate frigidas facit noctes, hieme tepidas. causa evidens, sed alia quam redditur a Fabiano Graecisque auctoribus. aestate enim interlunio necesse est cum sole
Abbreviated transcription (Latin):
nec pasci ani ferunda femi ⁊̃ ne h̾be uellãt᷑
obtͥcu hebetet᷑. Senescuntq pͣta restitu¬
s debent f̃aba in hũs sata uł rapit uł milio
mox in seꝙ̃te anno frũto rurslisq m̃¬
p̃ta tͥtia relinqui. pt̾ea quotiẽt secta ant
sicilire. hoc eit q̃ feni seges p̾tiert᷑ secari¬

Expanded text:
nec pasci ante secunda fenisecia , ne herbae vellantur obtrituque hebetentur. senescunt prata restituique debent faba in iis sata vel rapis vel milio, mox insequente anno frumento, rursusque inarata tertio relinqui, praeterea quotiens secta sint siciliri, hoc est q
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥ accendunt ĩ aruo ⁊ stppłas: mag¬
no uͥglii p̾conio. Sũma aũt eiꝰ rõ. ut her¬
baꝵ sem̃ eturant. Ritꝰ du̾s icatẽ magni¬
tudo facit messiũ ⁊ raritas oparioꝵ. ꝯ
nera est. rõ frum̃ti seruandi. horrea oꝑose
⁊ tͥpedali crassitudine pariete latericio
ex edificari iubent aliqm p̾t̾ea suꝑne ĩ¬
pleri. nͨ ad flatꝰ admitt̾e. aut fenestras
hr̃e ullas. ali ab exortu tm̃ estiuo aut
septemtͥone. eaq ime calce ꝯstrui qm̃ sto
malũt atq ⁊̃ fundo. alii oĩo pendunt ⁊
ab afflatu ex tenuari gͣnũ arbit᷑ntur ⁊
si tegłis subiaceat cũ fu̾esce. multi uen¬
tilare quoq uetant curculionẽ enĩ nõ
deicend̾e infra .ii᷑. digitos nͨ ampliꝰ ꝑidi¬
tari. columella ⁊ fauonnũ uentũ ꝯfecto
frum̃to p̾dicit. qd̾ miror equidẽ sas̃tissimuĩ
alicqͥn sunt qui rubetã ranam in limme
horei pede e longiorib suspensã ĩuehere
iubeant : nobis ref̾re płiũ tempestiui¬

Expanded text:
stipulas, magno Vergili praeconio. summa autem eius ratio, ut herbarum semen exurant. ritus diversos magnitudo facit messium et caritas operarum. nexa est ratio frumenti servandi.horrea operose tripedali crassitudine parietis laterici exaedificari iubent aliqui, praeterea superne impleri nhabere ullas; alii ab exortu tantum aestivo aut septentrione, eaque sine calce construi, quoniam sit malunt, atque etiam a fundo. alii omnino pendente tabulato extenuari granum arbitrantur et, si tegulis subiaceat, confervescere. multi ventilare quoque vetant; curculionem enim non descendere infra quattuor digitos, nec amplius periclitari. Columella et favonium ventum confecto frumento praedicit, quod miror equidem, siccissimum alioqui. sunt qui rubeta rana in limine horrei pede e longioribus suspensa invehere iubeant. nobis referre plurimum tempestivi
Abbreviated transcription (Latin):
bim̃ cedunt᷑. quoꝵ facillima agłolis cura
ac minimi impendii. hec de se pottulat dici
Relmã debẽt ĩ leto solo. uł hũido uł riguo.
caq aqua plunie rigari ina publicã. ꝓtt̃¬
lisimũ siłt herbe arare dem gͣtire serere.

Expanded text:
 caeduntur, quorum facillima agricolis cura ac minimi inpendii haec de se postulat dici. relinqui debent in laeto solo vel umido vel riguo, eaque aqua pluvia rigari aut publica. utilissimum, si
Abbreviated transcription (Latin):
pice ⁊ tenet. sidus alia ꝑte delsĩ respiciũt
ꝙͣͣ sectauere pͥdie. salice om̃ia alligas
humilia arboꝵ ip̃e toto capite altio et
huiꝰ ccũagam ꝗͥ te rubitũ quererer nõ stat
asie. cũ peloponensus achaiam ⁊ ad uesꝑ¬
am iacentes t̾ras caldaitas syria ⁊ babi¬
lonia demonstͣbunt. affricam hispamã
gallias fi̾: nõ erit mirũ. Nemo enĩ ob¬
seruanit in hiis qͥ ꝓderet sỹd̾um exortꝰ.

Expanded text:
pice et tenes sidus. alia parte caelum respiciunt quam qua spectavere pridie. salice omnia alligas, humillima arborum, ipse toto capite altior: et huius circumagam. quid te rusticum quereris? non stat Asiae; cum Peloponnesus, Achaiam et ad vesperam iacentes terras. Chaldaei Assyriam et Babyloniam demonstrabunt. Africam, Hispanias, Gallias sileri non erit mirum; nemo enim observavit in iis, qui proderet siderum exortus.
Abbreviated transcription (Latin):
ma gͣminũ peisima ñnuli siliqͣ ⁊̃ dira
fe̾ndis imunsa: ⁊ equiselis eib a silitudine
eqͥne sete. secandi tempꝰ cĩ spica deflorete
cepit atq roborari. secandũ añꝙ m̃arendat.
rndũ apud pͥores creticis tĩ tͣustnarinis¬

Expanded text:
ma graminis, pessima nummuli siliquam etiam diram ferentis. invisa et equisaeti est, a similitudine equinae saetae. secandi tempus, cum spica deflorescere coepit atque roborari. secandum, antequam inarescat. pendii apud priores, Creticis tantum transmarinis
Abbreviated transcription (Latin):
fructus añ illas seuerit ip̃e fruit᷑bit᷑ ces
hoc int̾uallo ⁊ aꝑicula ꝓcedens fabam fio¬
rere indicat. fabaq florestens eam uocat
dabit᷑ ⁊ aliud fuiti frigoris indiciũ. cũ
gminare uideris moꝵ iniuriam postea
frigoris tan̾e nolito. ergo oꝑa taleas oli¬
naꝵ pon̾e ip̃as q oleat in t̾ra derigare.
prata eqͥnoctu dieb pͥmis cũ herba cre¬
uerit in festucã arce aqͣt uineã pastm̃a¬
re. ⁊ huic lex sua cũ pampini . iis. digitos
longitudine expleu̾int pampmat una o¬
ꝓa. sug̾um segetes it̾are. serit ꝰ dieb.xx.
ab eqͥnoctio sartura noce ⁊ uinee ⁊ segeti
existimnanti ⁊ oues lauandi. hoc idẽ temp᷑
esp. a u̾giliaꝵ exortu signͣt cesari. post gͥ¬
due arcturi occasus matutinꝰ .ii. idꝰ maii
fidicule exortꝰ .xii. kł um̃. capella uesꝑs
cetidens ⁊ in actica camis .xi. pł. cesarũ

Expanded text:
fructus ante illas severit, ipse frustrabitur sese. hoc intervallo et apicula procedens fabam florere indicat, fabaque florescens eam evocat. dabitur et aliud finiti frigoris indicium: cum germinare videris morum, iniuriam postea frigoris timere nolito. <2> Ergo opera: taleas olivarum ponere ipsasque oleas interradere, rigare prata aequinoctii diebus primis, cum herba creverit in festucam, arcere aquas, vineam pampinare —et huic lex sua: cum pampini nil digitos longitudine expleverint; pampinat una opera iugerum —, segetes iterare. saritur diebus xx. ab aequinoctio sartura nocere et vineae et segeti existimatur. et oves lavandi hoc idem tempus est. <3> A vergiliarum exortu significant Caesari postridie arcturi occasus matutinus, III id. Mai. fidiculae exortus , XII kal. Iun. capella vesperi occidens et in Attica canis. XI kal. Caes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcion. matutinto estuosus qd̾ sydꝰ ap̃ roma¬
nos nõ ht̃ nom̃ nͥ caniculũ hnͣc uolumut
paulo mox docebimꝰ .iii. noñ. chaldeis
corona occidit matutino attice. orion
totꝰ eo die exorit᷑. pͥdie idus iulii ⁊ egip¬
tiis orion desint exoriri .xui. bł. aug̃. assi¬
rie ꝓcion exoritͦ. dein post tͥdie fere ułq
ꝯfessũ int̾ om̃s sidus indicans qd̾ canis o¬

Expanded text:
cyon matutino aestuosus, quod sidus apud Romanos non habet nomen, nisi caniculam hanc volumus paulo mox docebimus. IIII non. Chaldaeis corona occidit matutino, Atticae Orion totus eo die exoritur. prid. id. Iul. Aegyptiis Orion desinit exoriri, XVI kal. Aug. Assyriae procyon exoritur, dein post triduum fere ubique confessum inter om
Abbreviated transcription (Latin):
poirea sextiꝰ e romanis sapĩe assectatorib
athemis fecit eadẽ rõne. tanta lit̾taꝵ ata¬
sio est. qͣs equidẽ mistebo agrest᷑ͥb negocus
qm̃ pot̾o dilucide atq ꝑspicue⁊ pleriq dixe
rorem inustũ sole frugib rubiginit cã
ẽẽ. ⁊ carbuntuli uitib. Qd̾ ex ꝑte falsũ¬
ẽẽ. arbitꝰ om̃emq uredinem frigore
accendentib. nam pͥmũ om̃iũ nõ hoc eue¬
nire nͭ noctib ⁊ añ solis ardorẽ dep̾hendio

Expanded text:
postea Sextius e Romanis sapientiae adsectatoribus Athenis fecit eadem ratione. tanta litterarum occasio est. quas equidem miscebo agrestibus negotiis quam potero dilucide atque perspicue. Plerique dixere rorem inustum sole acri frugibus robiginis causam esse et carbunculi vitibus, quod ex parte falsum arbitror omnemque uredinem frigore adtendentibus. nam primum omnium non hoc evenire nisi noctibus et ante solis ardorem deprehend
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o soliticii. Neutrũ uero lime. statũ
noxiũ ẽẽ. nec noctib quidẽ msł cerenit
neq in flatu cadunt rores sic ꝙ nõ
sine remedio. Sarm̃tũ ap̃ paleaꝵ: a¬
as campos q cũ timebis incendito: fu¬
mus medebit᷑. hic e palei ⁊ ꝯcͣ neb łat
aiptiliatꝰ ubi nebule nocent: quidam tͣs
cancros uiuos cremari iuibent ĩ arbustit.
ut carbũculi nõ noceant. ali siluettri
carnẽ lemt̾ uri a uento. ut ꝑ totam

Expanded text:
e statum noxium esse, ne noctibus quidem nisi serenis neque in flatu cadunt rores, sic quoque non sine remedio. sarmenta aut palearum aas camposque, cum timebis, incendito: fumus medebitur hic; e paleis et contra nebulas auxiliatur, ubi nebulae nocent. quidam tres cancros vivos cremari iubent in arbustis, ut carbunculus ne noceat; alii siluri carnem leniter uri a vento, ut per totam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ insu facilis. huiꝰ de fluo uelut ex ub̾e
aliqͦ sata cuncta lactestunt. duoꝵ sỹdimi
obseruatõne aquile in septentͥonali ꝑte
⁊ in aust̾ua camcule cuiꝰ mentõnẽ suo lar
fecimꝰ. ip̃e cͥcͥulus ft̾ur ꝑ sagittariũ et
geminos solis centro uix eqͥnoctialẽ cͥcu¬
lũ setans. ꝯmissuras eoꝵ obtinente hinic
anula ilłic canicula. i deo effectꝰ utͥusq ad
om̃s frugifa̾s ꝑtinent t̾ras qm̃ in hũi

Expanded text:
isu facilis huius defluvio velut ex ubere aliquo sata cuncta lactescunt duorum siderum observatione, aquilae in septentrionali parte et in austrina caniculae, cuius mentionem suo loco fecimus. Ipse circulus fertur per sagittarium atque geminos solis centro in aequinoctialem circulum secans commissuras eorum obtinente hinc aquila illinc canicula. Ideo effectus utriusque ad omnes frugiferas pertinent terras, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
pit. ad .ui. idus mai. ut docuimꝰ. aliud hoc
quatͥduũ esb. qd̾ neq rore sorbide uelĩ¬
Exaruit enĩ frigidũ sẏdus arcturi post¬
pͥdie occidens ⁊ młtomitiꝰ plemilumũ inci¬
dere .iiii. noñ. iuimii. It̾um aquila exorit᷑
uesꝑi decretorio die florentib oleir intib
si plemilimũ in eum micidat eadẽ ⁊ solsticiũ
.uiii. Rłiiulii. In siłi cã dix̾im ⁊ cans ortũ
p̾coquñtur in callũ. rursus plemlumũ
noces ad .iiii. noñ uilii. cũ egipto camcła
kł. eaidẽ extra har cãs ĩ umalia alt̾a.
q̃ aguntꝰ ad .xiiii. bł. sept̾. uarro ⁊ a fĩ¬
dicła incipiente occid̾e̾ mane det̾mĩat.
qd̃ uult mitiũ autũpni eẽ ⁊ hũt diem
festũ tempeitatib lemendis institutũ.
Nũt fidiculam occidẽ ad .ui. idus. aug̃.
seruatur. Intra hec ꝯstat celestis stilctas.¬
Neq negau̾mm posse eã ꝑmutari arbit᷑o¬

Expanded text:
pit a. d. I id. Mai., ut docuimus. aliud hoc quadriduum est, quo neque rore sordidas velim—exurit enim frigidum sidus arcturi postridie occidens —, et multo minus plenilunium incidere. <4> IIII non. Iun. iterum aquila exoritur vesperi, decretorio die flsi plenilunium in eum incidat. Equidem et solstitium VIII kal. Iul. in simili causa duxerim et canis ortum praecoquuntur in callum. Rursum plenilunium nocet a. d. IIII nonas Iul., cum Aegypto canicula kal. easdem. extra has causas sunt Vinalia altera, quae aguntur a. d. XIII kal. Sept. Varro ea fidicula incipiente occidere mane determinat, quod vult initium autumni esse et hune diem festum tempestatibus leniendis institutum. nunc fidiculam occidere a. d. vi id. Aug. servatur. <5> Intra haec constat caelestis sterilitas,neque negaverim posse ea permutari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾re młte uero ⁊ fere ut suic locis dixi¬
mus. neq est minor uen̾atõ ei. ꝙͣ descpͥ¬
occidit matutino ethesiaꝵq ꝓdromi fla¬
tꝰ ricipiũt qd̾ cesar .x.pł. sentire italiã
existimauit. aquila attice matut mo co¬
cidit .iii.Rł. regia inpectoris leonis ibel¬
la matut ino cesari ĩmergit .uiii. idus
aug̾ arcturꝰ mediꝰ occidit .ii. idus fidi¬
cula occasnsuo autũpnũ inchoat. iti
adnotat. S ⁊ nera rõ id fi̾ ĩuenit .ui
sũma uitiũ agit᷑ de cretorio nuis sidere
aũ regionũ late patentiũ nõ difficili re
hoĩes ꝙͣ sͥ. ꝓdesse małlent. ferũt democ̾tũ
u̾giliaꝵ ortu que diximꝰ rõne. ostendemꝰq
iam plemꝰ. magnatũo uilitate. st̃ spẽ oli

Expanded text:
tae et ferae, ut suis locis diximus. Non est minor ei veneratio quam descripoccidit matutina etesiarumque prodromi flatus incipiunt, quod Caesar X kal. Aug. sentire Italiam existimavit. aquila Atticae matutino occidit, III kal. Aug. regia in pectore leonis stella matutino Caesari evenit, VIII idus Aug. arcturus medius occidit. III idus Aug. fidicula occasu suo autumpnum incohat, ut is annotat. Sed vera ratio id fieri invenit VI summa vitium agitur decretorio uvis sidere autem regionum late patentium, non difficili rehomines quam sibi prodesse mallent. ferunt Democritum, vergiliarum ortu qua diximus ratione ostendemusque iam planius, magna tum vilitate propter spem oli
Abbreviated transcription (Latin):
arbores sressa a palis areas labidũ qicol¬
lente secũ arbore. qd̾ mapime ꝓbat ͣ iut᷑
.xxiiͦ. hos amnios inientũ. ꝑuit p̾lit ⁊
minore totulari edificio breuiore malo
in medio decreto ⁊ ymꝑana impoĩta
uinacei. suꝑne toto pond̾e utgere ⁊
suꝑ p̾la ꝯstruere ꝯg̾iem. hoc ⁊ pomo colli¬
gendi tempꝰ ⁊ obsernatõ cũ aliquod ma¬
turitate nõ tempestate decid̾it. hoc ⁊ feces
expͥmendi. hoc ⁊ defrutũ coꝙ̃di silente lu¬
na noctu: aut si int̾diu plena. cet̾is dieb
aut añ exortũ lune: dut post ꝯcass̃. ne
de nouella uite aut palustri nͨ nisi emat ͫ.
qr sĩ lig̃no ꝯtingatur uas adustũ ⁊ fimosũ
fi̾ putant. Iusbũ uindemie tempꝰ ab equi¬
noctio ad u̾giliaꝵ occasũ dies .xliiii. ab eodie
oraculũ occurrit frigidũ pitari ꝓ nichilo
miantes uidi pisciniiq musta condi aut
uina effundi p̾ora ut dubia reciꝑet᷑. hic
tẽ uindemiã fc̃a oliua eẽ. rapienda. ⁊

Expanded text:
arboris stella, aliis areas lapidum adtolarboris stella, aliis areas lapidum adtollente secum arbore, quod maxime probatur. intra XXII hos annos inventum parvis prelis et minore torculario aedificio, breviore malo in media derecto, tympana inposita vinaceis superne toto pondere urguere et super prela construere congeriem. hoc et poma colligendi tempus, observato cum aliquod maturitate, non tempestate , deciderit; hoc et faeces exprimendi, hoc et defrutum coquendi silente luna noctu aut, si interdiu, plena, ceteris diebus aut ante exortum lunae aut post occasum, nec de novella vite aut palustri, nec nisi e matura uva. si ligno contingatur vas, adustum et fumosum fieri putant. iustum vindemiae tempus ab aequinoctio ad vergiliarum occasum dies XLIIII. ab eo die oraculum occurrit frigidum picari pro nihilo miantes vidi piscinisque musta condi aut vina effundi priora, ut dubia reciperentur. tem vindemia facta olivam e
Abbreviated transcription (Latin):
agreste rapã post ciconie distessũ male
seri putat. N os oiõ nulcanalia ⁊ p̾cocia
cũ panico. a fidicule aũ occasii uitut̃ ꝑaisi¬
olos pabulũ hoc silente luma seri iubent
⁊ stondis p̃parande tempꝰ hoc est. unus
frondator .niͦĩ. frondarias fiscinas ꝯple¬
miam antiqui nũꝙͣ existimanere matu¬
ram. añ eqͥnoctiũ iam passim rapicerno.
ꝙͣobrẽ ⁊ huiꝰ temꝑa notis argũtisq
signentur. leges ita se hñt ꝙͣ calidã
nec legito. hec est in siccitate ac nissym ea
hoc esb. si ros nocturmis fuerit. nͭ pͥusasͣ
sole discutiat᷑ uindemiare incipito. cũ
acino ex densitate in t̾uallũ nõ ꝯpler
unũ sufficit torculũ. p̾mũt aliqͥ singłio
utilius binis licet magna sit uastitas
singłio. Longitudo in hiis reft nõ craui¬
tudo. Spaciosa mełius p̾mũt. antiqui
funb uitibq loreis ea detrahehant
⁊ uetlib intra cannos inuenta g̾tamã
mali rugis ꝑ cocleas bulantib palis afix̃a

Expanded text:
agreste rapa post ciconiae discessum male seri putat, nos omnino post Vulcanalia, et praecocia cum panico, a fidiculae autem occasu viciam, passiolos, pabulum. hoc silente luna seri iubent. et frondis praeparandae tempus hoc est. unus frondator quattuor frondarias fiscinas complemiam antiqui numquam existimavere maturam ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita se habent: uvam caldam ne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber hoc est si ros nocturnus fuerit nec prius quam sole discutiatur. vindemiare incipito, cum acino ex densitate intervallum non conpleri unum sufficit torculum. premunt aliqui singulis, utilius binis, licet magna sit vastitas singulis. longitudo in his refert, non crassitudo. spatiosa melius premunt. antiqui funibus vittisque loreis ea detrahebant et vectibus. intra c annos inventa Graecanica, mali rugis per cocleam ambulantibus , ab aliis adfixa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ post dies unde .xx. ab eqͥnoctio u̾no
ꝑ id qd̾ ad tͥduũ uaria gentiũ obsu̾atõe
uehemens ⁊ cui p̾occid̾e caniculã ucc̾e¬
secimo ex oraculis sibille ut oĩa bñ flores¬
ent. hũc diẽ uarro det̾miñat. soletau¬
in hoc quatͥduũ incid̾i̾t plenilumiũ fru¬

Expanded text:
quod post dies undeviginti ab aequinoctio verno quod post dies undeviginti ab aequinoctio verno per id quadriduum varia gentium observatione vehemens et cui praeoccidere caniculam neceVI ex oraculis Sibyllae, ut omnia bene deflorescerent. hunc diem Varro determinat sole tauin hoc quadriduum inciderit plenilunium, fru
Abbreviated transcription (Latin):
sydũ dieb si purꝰ atq mitis aer genitalẽ
illũ lacteumq succũ tͣnsiiserit mn t̾ras:
leta adolescũt sata. Si lue qua dem̃ est rõ¬
ne rostidũ frigꝰ asꝑserit: amixta amans¬
tudo ut in lacte puerꝑiũ necat. mõ mñ
t̾ris huiꝰ ĩuiriẽ ꝙͣ fecit in quacũq ꝯuexi¬
tate comitatꝰ utͥusq canse ⁊ idõnõ ꝑit̾
in toto orbe sentit᷑ ut nͨ dies aquilã diximꝰ
in italiam exoriti. ad .xii. Rł. iañ. ni patit᷑¬
cõ neͣ qͥdͣ in satis añ eũ dic̾ spe eẽ certe.
si uͦ int̾liũ incidat om̃i hẏbn̾os fruct᷑
uita: atm sine lit̾tis. nõ miꝰ tñ ingemo¬
iam fuisse in illis obseruatõnẽ apparebis.
metuebant pp̃ qͦs instituerunt feriat
diesq festos rubigalia. uorali. uinałia.
Dubigalia mima ꝯsrituit sumo regni
tt̃ fere segetes tubigo occupat. hoc tempꝰ
uarro detiincit. sole tauri ꝑtẽ .x ͫ. obtĩ¬
nente sc̃c̃ tũc ferebat rõ. s uera cã eib.

Expanded text:
um diebus si purus atque mitis aer genitalem illum lacteumque sucum transmisit in terras, laeta adolescunt sata. Si luna qua dictum est ratione roscidum frigus adspersit, admixta amaritudo ut in lacte puerperium necat. Modos in terras huius iniuriae. Quem fecit in quacumque convexitate comitatus utriusque causae, et ideo non pariter in toto orbe sentitur ut nec dies. Aquilam diximus in Italia exoriante eum diem spei esse certae. si vero interlunium incidat, omnes hibernos fructus vita atque sine litteris. non minus tamen ingeniosam fuisse in illis observationem apparebit metuebant, propter quod instituerunt ferias diesque festos, Robigalia, Floralia, Vinalia. Robigalia Numa constituit anno regni ., quoniam tune fere segetes robigo occupat. hoc tempus Varro determinavit sole tauri partem x obtinente , sicut tune ferebat ratio. sed vera causa est,
Abbreviated transcription (Latin):
intlłiguntꝰ. q̃ cũ audierint ins maio applł¬
tut. hec ab horridic sydi̾b exeñt. ut sepiꝰ
diximꝰ ueluti arcturo orione hedis. alia
sunnt illa q̃ silente celo serenisq noctib ulło¬
sentiente. nͥ cũ fcã st̃. publica hec. Id et
magne diffencie a pͥorib aliisꝰ rubiginem
p̾ter luarẽ paucisq iedns stexatt a¬

Expanded text:
intelleguntur, quae cum acciderint, vis maior appellatur. haec ab horridis sideribus exeunt, ut saepius diximus, veluti arcturo, Orione, haedis. alia sunt illa, quae silente caelo serenisque noctibusentiente, nisi cum facta sunt publica. Et magnae differentiae a prioribus, aliis robiginem ter lunarem paucisq
Abbreviated transcription (Latin):
est. q̃ seꝑatĩ ꝓpimis nolimimib dicet᷑ codẽ
⁊ tobiari. tũc oꝑtĩe scrobes fuu̾it t̾ra in
futurũ ꝓscindit᷑. uͥgilio maxime aucto¬
re: ut glebas soleo. qͣnti utilior sentẽtia
que nõ nͥ temꝑatũ solũ in medio uere ara¬
ri iubet ꝯm̃ in pingui statĩ sulco occupãt
ħ̾be gͣcili in secuti estus exit c̾tsĩ namq
succũ uenturit seminib auferant. ta¬
lia autũpno meliꝰ arari cͥtũ esb. cato uͦ¬
na oꝑa sic definit. Scrobes fẽ seminana
ꝓpagari in locis cͣstis ⁊ huindis ulmos.
at macra arenosaq postea utiq gͣuis¬
sima ⁊ aquosissima. ita postremo arato
Ergo ħ aratõ has hẽbit notas. lentisai
pͥmũ fructũ osrendentis. ac pirs florẽtis.
coronam̃toꝵ parcisi. namq ⁊ ħ tͥ florẽt
pͥmoq flore pͥmã aratõnẽ ostendunt.
medio scd̾am t̾cio nouissimã qñ int̾ tese
alia alic notas p̾bent. ac ñ ĩ nouusitnis
cauet᷑ ne fabis florentib atcingatur

Expanded text:
est, quae separatim proximis voluminibus dicetur, eodem et topiarii. tum optime scrobes fiunt. terra in futurum proscinditur Vergilio maxime auctore, ut glaebas sol coquat. utilior sententia, quae non nisi temperatum solum medio vere arari iubet, quoniam in pingui statim sulcos occup ent herbae, gracili insecuti aestus exsiccent omnemque sucum venturis seminibus auferant. talia autumno melius arari certum est. <3> Cato verna opera sic definit: scrobes fieri, seminaria.... propagari, in locis crassis et umidis ulmos, to macra harenosaque . postea uti quaeque gravissima et aquosissima , ita postremo arato. ergo haec aratio has habebit notas: lentisci primum fructum ostendentis ac piri florentis.coronamentorum narcissi, namque et hac ter florent primoque flore primam arationem ostendunt, medio secundam, tertio novissimam, quando inter sese alia aliis notas praebent . ac non in novissimis cavetur, ne fabis florentibus attingatur
Abbreviated transcription (Latin):
cĩnere subitͥ tis ⁊ slli̾ti᷑ acetũ halent ibrus
legimiinũ ac̾uos suꝑ nĩgerant. tra non
uasci maleficia credentes. alii qͥ salsam̃ta¬
riis cadis gip̃so ilłimiant. alii qͥ lentẽ ace¬
to laserpiciato resꝑgunt siccatãq oleam
puigant. S breuissima obsernatõ qd̾ si
niciic carere uelis int̾ lumo leg̾e. quare

Expanded text:
cinere substratis et inlitis, acetum habentibus, cinere substratis et inlitis, acetum habentibus, leguminum acervos superingerant, ita non nasci maleficia credentes, aliiqui in salsamentariis cadis gypso inlinant, alii qui lentem aceto laserpiciato respergant siccatamque oleo unguant . sed brevissima observatio, quod vitiis carere velis, interlunio lege
Abbreviated transcription (Latin):
furfure crasso uestitur. teminor odeo pa¬
lea exilis ⁊ legumini. Ideo nõ generant
faba crassiorib tunicit oꝑit᷑. ob hoc effer¬
uescit. qͥdam ip̃m tͥticũ dutnitatis gr̾a
asꝑgũt amurca mille modios quadran¬
tali. alii calcidica. aut carica creta. ai
⁊̃ absm̃chiõ. Ełt ⁊ olinti ac perinte eubre
spica ledimtꝰͫ. utilisime tm̃ seruant in
scrobib quos sẏrios uocant ut ĩ cappado¬
cia ac tͣchia ⁊ hispama. affrice añ omĩa
ut sicco sdlo fiant curantꝰ: moxnt palei
subst̾nant᷑. p̾t̾ea cũ spica sua ꝯdut ita
frum̃ta si millus sp̃o penetret c̾tũ eso¬
encħ maleficũ nasci. uarro auctor ẽ. su
fabam ⁊ legrͣmina in oleariis cadis obłi¬
ta cinere longo temꝑe seruari. Idẽ falĩ
a pirri regis etate in quodã spetu amłͣ¬
tie usq ad piraticũ pomperi magni bellũ
durasse anus circiter. cxx. tic̾i ⁊ñ mil¬
le bestiole ĩ horreis ĩnascimit ͫ. gc̃ qͥ upteis

Expanded text:
furfure crasso vestitur. tenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc effervescit. quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi ac Cerinthi Euboespica laeduntur, utilissime tamen servantur in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac Threcia et Hispania, Africa, et ante omnia ut sicco solo fiant curatur, mox ut palea substernantur; praeterea cum spica sua conduntur ita frumenta. si nullus spnihil maleficum nasci. 307 Varro auctor est, sic fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo tempore servari. idem fabam a Pyrrhi regis aetate in quodam specu Ambraciae usque ad piraticum Pompei Magni bellum durasse annis circiter cCXX. ciceri tantum nullae bestiolae in horreis innascuntur. sunt qui urceis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgeneratõ suũ cinq ꝯsiliũ dabit optimo
maxime quadrigaꝵ ꝯuestꝰ. Soliritiũ ꝑa¬
diximꝰ. Magnus hic anni cardo magna rer
mũdi. in hoc ułq ad brunã creicunt diet.
creu̾uut sex mensib. at sol ip̃e ad aqͥlonẽ
scandens apdai ar dua emiisus ab ea meta
incipit flecti ac digredi ad austrũ. arctu¬
rus noctes alit cex mensib oblaturꝰ diei
mensuram ex hoc dem̃ rapiendi ꝯuehendi¬
q fructus alios atq alios tempꝰ ⁊ p̾andi¬

Expanded text:
generatio suum cuique consilium dabit, opimo maxime quadrigarum quaestu. <1> Solstitium peradiximus. magnus hic anni cardo, magna res mundi. in hoc usque a bruma crescunt dies creverunt sex mensibus, sol ipse ad aquilonem scandens ac per ardua enisus ab ea meta incipit flecti ac degredi ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque diei mensuram. ex hoc deinde rapiendi convehendique fructus alios atque alios tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
queris rusticeꝰ Iam te bremore sep̃no fessi
p̃mũt noctes: Ecre tͥ int̾ herbas tuas sigi
sreculares scellas easq uesꝑe ⁊ ab oꝑt dĩs¬
iũgendi ostendo. ac ne possit p̾t̾ire miracł
nocte dedi tͥ herbas horayũ indices. ⁊ ut
ne sic equidẽ ocłos tuos a t̾ra reuoces he¬
liotropiũ ac lupinũ ctũ aguntꝰ cĩ ilło
cur ⁊̃ nũc altiꝰ spectas. ip̃mq celũ scruta¬

Expanded text:
quaeras, rustice? iam te breviore somno fessum premunt noctes. ecce tibi inter herbas tuas spargo peculiares stellas easque vespera et ab opere disiungenti ostendo ac, ne possis praeterire, miraculo nocte? dedi tibi herbas horarum indices et, ut ne sole quidem oculos tuos a terra avoces , heliotropium ac lupinum circumaguntur cum illo. cur etiamnum altius spectes ipsumque caelum scrute
Abbreviated transcription (Latin):
in noctẽ at ubi subsolamis in maiorẽ ꝑtẽ
noctir extendet. qͣsqͥt erit uentꝰ si f̾i̾dꝰ
sentietur płib diely ꝑmanebit. aquilo¬
nẽ p̾mĩciat t̾ra si roresdens repente anstrũ
ĩmudet in rore occulto. cap̃ xxxu. de

Expanded text:
in noctem, at subsolanus in maiorem partem in noctem, at subsolanus in maiorem partem noctis extenditur. quisquis erit ventus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit . aquilonem praenuntiat terra siccescens repente, austrum umescens rore occulto
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ g̾cis apeliotẽ demã. In hũo salubb. sccis
usłe uineeq spectent. sp̃e lenit pluu tñ
est. siccio fanonio. Ex adiu̾so eł ab eqͥnocti¬
ali occasu ⁊ ephirꝰ g̾tis noĩatus. In hũc spet¬
ta oliueta cato iussit. hic uer inchoat a¬
eit q t̾ras tenui frigore saluber. ħutes
utandi frugeoq curandi. arbores se¬
endi. poma incerendi oleas tͣctandi. iit
dabit afflabitq nuitͥciũ excebit. Quarta
a septentõne sinea eadem aust ͦ ab exortĩ
sla ꝑte ꝓxima brumalẽ hẽbit exortum
⁊ ip̃m tepidiorẽq. in hũc apiaria ⁊ uinẽe
it alie gallinaꝵ q spectare dñt. Ex adu̾so
nulturni flabit chorꝰ ab occasu solsiciali
⁊ occasus lat̾is septentͥonis g̾cit dcũt arges¬
tes. Ox frigidissimis ⁊ ip̃e sicut om̃s qui a
septẽt᷑onis ꝑde spirant. hic ⁊ gnͣdines metͥ.
eauendꝰ ⁊ ip̃e : nõ secus ac septemt᷑o. uultͣnꝰ
si a serena celi ꝑte ceꝑit flare: nõ durabit

Expanded text:
cis aphelioten dictum. in hunc salubribus locis villae vineaeque spectent. ipse leniter pluvius tamen est, siccior favonius, ex adverso eius ab aequinoctiali occasu, zephyrus Graecis nominatus. in hunc spectare oliveta Cato iussit. hic ver inchoat aperitque terras tenui frigore saluber, hic vites putandi frugesque curandi, arbores serendi, poma inserendi , oleas tractandi ius dabit adflatuque nutricium exercebit . quarta a septentrione linia, eadem austro ab exortiva parte proxima, brumalem habebit exortum et ipsum tepidioremque. in hunc apiariso volturni flabit corus, ab occasu solstitiali et occasu lateris septentrionis, Graecis dictus argestes, ex frigidissimis et ipse, sicut omnes qui a septentrionis parte spirant. hic et grandines infert, cavendus et ipse non secus ac septentrio. volturnus si a serena caeli parte coeperit flare, non durabit
Abbreviated transcription (Latin):
pũ dãpna sua imꝑiti resu̾nt. tͣdunt eũdẽ
democͥtũ merente fr̾e ciꝰ damaso ardẽtisi¬
mo eiru oraise. ut reliq̃ segeti ꝑceret ra¬
petq desecta subtectũ. paucis mox horis̃
seuo imbre uaticinatõne aꝓpbata. Q im̃no
⁊ harundinẽ nõ msi mpendente pluta teͦ¬
ri iubent. ⁊ sruges in secuturo ymbe.¬

Expanded text:
rum damnosa imperitis refert. tradunt eundem Democritum metente fratre eius Damaso ardentissimo aestu orasse, ut reliquae segeti parceret raperetque desecta sub tectum, paucis mox horis saevo imbre vaticinatione adprobata. quin immo et harundinem non nisi inpendente pluvia seri iubent
Abbreviated transcription (Latin):
cumt̃a pura fient. disserenabit. mibe gͣmda
candicante. qd̃ uocant tempestatẽ albã gł¬
do iminebit celo gͣuis sereno. ⁊ Iubecła ꝙͣuis
ꝑua fiatũ ꝓcellosũ dabit. nebule e montit
descendentes aut celo cadentes uł ĩ uasĩb
sedentes serentatẽ ꝓmittent. ab hus t̾¬
n ignes ꝓxime significant. pallidi na̾a
flãmas elidũt. aut uix accendunt . Itẽ ciꝰ
tollentib carbo adherescit. Aut cũ ꝯtẽptꝰ
ignis fauillam discutit stintillãue emitis
uł cũ cinis in foco ꝯcrescit. ⁊ cũ carbo ueheꝰ¬
m̃t̾ ꝑlucet. Ea ⁊ a quaꝵ sigificatõ. mare

Expanded text:
cumina pura fient , disserenabit . nube gravida candicante, quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno nubecula quamvis parva flatum procellosum dabit. Nebulae montibus descendentes aut caelo cadentes vel in vallibus sidentes serenitatem promittent. Ab his terreni ignes proxime significant. pallidi namque flammas elidunt aut vix accenduntur; item cumtollentibus ollas carbo adhaerescit , aut cum contectus ignis e se favillam discutit scintillamve emittit, vel cum cinis in foco concrescit et cum carbo vehementer perlucet. Est et aquarum significatio: mare
Abbreviated transcription (Latin):
lucre muite dephendi. ⁊ ob id peculancie
salet ⁊̃ cũ pͥmo uere laudant  auspitiõ tñ
detestabiles uident ͦ. adeo minima quo m̃
agro nat᷑alib tͣhunt᷑ argum̃tis. extremo
alutẽ hoc temꝑe panici miliiq satõne. Iust
hoc seri maturato ordeo. atq ⁊̃ ĩ eodẽ ar¬
no ⁊ signũ illiꝰ maturitatẽ ⁊ hoꝵ sacõmi
ꝯ᷑. lucentes uesꝑe ꝑ arua cicẽdele. Ita
applłabant rustici sten̾antes uolatꝰ gri uͦ
lampyridas ĩcredibili benignitate nature¬

Expanded text:
e deprehendi, et ob id petulantiae sales, etiam cum primo vere, laudantur, auspicio tamen detestabiles videntur. adeo minima quaeque in agro naturalibus trahuntur argumentis . Extremo autem hoc tempore panici miliique satio est. iustum haec seri maturato hordeo. atque etiam in eodem arvo signum illius maturitati et horum sati lucentes vespere per arva cicindelae—ita appellant rustici stellantes volatus, Graeci vero lampyridas— incredibili benignitate natur
Abbreviated transcription (Latin):
ceriꝰ metitꝰ. copiosius inuenit᷑. qͦ celeriꝰ
uero. eo speciosius ac robustiꝰ. lex aptiuł¬
ma añꝙͣ gͣñ indurescat. ⁊ cũ iam txit
colorẽ. oraculũ uero biduo celeriꝰ meiẽ
fac̾e potiꝰ ꝙͣ t̾duo serit ᷤ. giliginis ⁊ tͥtici
⁊̃ rõ in area horreoq far. q difficulter
extutit᷑ ꝯuenit cũ palea sua ꝯdi ⁊ stipu
lam tm̃ ⁊ aristis liberatur. palea płes
gentiũ ꝓ feno utunt . mꝯelior ea quo te¬
mnor mimtior ⁊ pulueri ꝓpior. Ideo
optima milio ꝓxima ex ordeo peciia

Expanded text:
serius metitur, copiosius invenitur; quo celerius serius metitur, copiosius invenitur; quo celerius vero, hoc speciosius ac robustius. lex aptissima: antequam granum indurescat et cum iam traxerit colorem; oracullum vero: biduo celerius messem facere potius quam biduo serius. siliginis et tritici eadem ratio in area horreoque. far, quia difficulter excutitur, convenit cum palea sua condi, et stipula tantum et aristis liberatur. palea plures gentium pro feno utuntur. melior ea, quo tenuior minutiorque et pulveri propior; ideo optima e milio, proxima ex hordeo, pessima
Abbreviated transcription (Latin):
meridie ⁊ ymbrẽ. Si oriens ciñget᷑ or be ex
qua ꝑde is se oꝑit : expectet᷑ uent᷑. di totus
deflux̾it equant̾ serentatẽ dabit. si ĩ exo¬
tã longe radios ꝑ mibes porriget ⁊ mediꝰ¬
rubeta rana in media segete: nõ eise
g̾ramantia nͥ in solo lupurioso. fodien¬
da nõ sunt seminaria purgari sarcło
messem ordeateam. face̾ aram meisẽ
dis uasli p̾gͣndes dentib in margine in¬
festis duab rotis ꝑ segetẽ ĩpellunt᷑
ium̃to in ꝯtͣriũ uracto. Ita de repte in
uallũ cadunt. spice. spule. alibi media
faice p̾cidunt᷑. atq int̾ duas mergites
scipła domos ꝯtegunt ꝙͣ longissimã s̾u̾ant
uͥ fem inopia estramento paleam q̃rũt.
panicii culmo nõ degũt milii culmũ in
urũt ordei stipulam bob gͣtissimam
ali sigillatim legunt gallie. messes ipsa
alibi tͥbulic in area alibi equoꝵ gressib
ext̾it᷑. alibi ꝑtitis flagellat᷑. tͥcicũ quo

Expanded text:
meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex qua parte is se ruperit, expectetur ventus. si totus defluxerit aequaliter, serenitatem dabit. 346 si in exortu longe radios per nubes porriget et medirubeta rana in media segete, non esse — germinantia nisi in solo luxurioso fodienda non sunt —, seminaria purgae sarculo, messem hordeaciam facere, aream messi dis valli praegrandes, dentibus in margine insertis, duabus rotis per segetem inpelluntur, iumento in contrarium iuncto; ita dereptae in vallum cadunt spicae. stipulae alibi mediae falce praeciduntur, atque inter duas mergites stipula domos contegunt, quam longissimam servant; ubi feni inopia, e stramento paleam quaerunt. panici culmo non tegunt, milii culmum fere inurunt, hordei stipulam bubus gratissimam  pectine manuali legunt Galliae. Messis ipsa alibi tribulis in area,alibi equarum gressibus exteritur, alibi perticis flagellatur. triticum quo