comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quadam ab animi feritate procedere. sed
inde Bononiam proficisci eo illum tulit
quo sororem tulerat. ¶ Poterant enim hec¬
rigidissimo coniugi hec beniuolentie & fidei
coniugalis experimenta sufficere. sed sunt
qui ubi semel inceperint non desinant ymo
incumbant hereantq proposito. ¶ Defixie
ergo in uxorem oculis an ulla eius mutatio
erga se fieret contemplabatur assidue. nec
ullam penitus inuenire poterat nisi q fi¬
delior illi uidies atq obsequentior fiebat
sic ut duoꝵ non nisi unus animus uide¬
retur isq non communis amboꝵ sed ui¬
ri dumtaxat unius. Uxor enim per se ii¬
chil uelle ut dictum est nichil nolle fir¬
mauerat. ¶ Ceperat sensim de Ualterio de¬
color fama crebrescere ꝙ uidelicet effera &
inhumana duritie humilis pemtentia acx
pudore coniugii filios iusisset interfici.x
Nam neq pueri comparebant neq ubina
gentium essent ullus audierat quo se alio
quin ille uirdarus & suis carus multis

Expanded text:
quadam ab animi feritate procedere, sed quadam ab animi feritate procedere, sed inde Bononiam proficisci, eo illum tulit quo sororem tulerat. Poterant rigidissimo coniugi hec benivolentie et fidei coniugalis experimenta suffficere; sed sunt qui, ubi semel inceperint, non desinant; imo incumbant hereantque proposito. Defixis ergo in uxorem oculis, an ulla eius mutatio erga se fieret contemplabatur assidue, nec ullam penitus invenire poterat, nisi quod fidelior illi in dies atque obsequentior fiebat, sic ut duorum non nisi unus animus videretur, isque non comunis amborum sed viri duntaxat unius, uxor enim per se nichil velle, ut dictum est, nichil nolle firmaverat. Ceperat sensim de Valterio decolor fama crebrescere: quod videlicet effera et inhumana duritie, humilis penitentia ac pudore coniugii filios iussisset interfici, nam neque pueri comparebant, neque ubinam gentium essent ullus audierat; quo se ille vir alioquin clarus et suis carus multis
Abbreviated transcription (Latin):
sequor. fac sentiam tibi placere q moriar.
taipsa nostro fuerit par amori.¶Admirans
femine constantiam turbato uultu abut.
confestimq satellitem olim missum ad eam
premisit. Qui multum excusata necessitate
parendi multumq petita uenia. si quid ei
molestum aut fecisset aut faceret: quasi r¬
unane scelus ac turus poposeit infautem.
lla eodem quo semper uultu qualicunq ani¬
mo filium forina corporis atq indole non
matri tantum sed merito cunctis amabi¬
lem in manus cepit signansq signo crucis
rens atq deosculans nullo penitus signo
doloris edito petenti obtulit. Griseldis. It te¬
ne inquit fac quod iussus es. Unum ipaẽ
etiam precor si fieri potest ut hos artustene¬
ros infantis egregii protegas a uexationes
uolucrum & feraꝵ. ¶ Cũm his mandatie
reuersus ad dominum animum eius ma¬
gis atq magis in stuporem egit ut nisi
eam nosset amantissimam filioꝵ paulomi¬
nus suspicari posset hoc femineum robur

Expanded text:
sequor. Fac sentiam tibi placere quod moriar, sequor. Fac sentiam tibi placere quod moriar, s ipsa nostro fuerit par amori». Admirans femine constantiam, turbato vultu abiit, confestimque satellitem olim missum ad eam remisit, qui multum excusata necessitate parendi, multumque petita venia siquid ei molestum aut fecisset aut faceret, quasi immane scelus acturus poposcit infantem. Illa eodem quo semper vultu, qualicunque animo, filium forma corporis atque indole non matri tantum sed cuntis amabilem in manus cepit, signansque eum signo crucis rens, atque deosculans, nullo penitus signo doloris edito, petenti obtulit. «Et tene» inquit «fac quod iussus es. Unum nunc etiam precor: ut, si fieri potest, hos artus teneros infantis egregii protegas a vexatione volucrum ac ferarum». Cum his mandatis reversus ad dominum, animum eius magis ac magis in stuporem egit, ut nisi eam nosset amantissimam filiorum, paulo minus suspicari posset hoc femineum robur
Abbreviated transcription (Latin):
tim ex quo te fecundam cognouere. nunꝙͣ
tamen egrius ꝙͣ ex quo marem peperisti. Di¬
cunt enim & sepe ad aures meas murĩ hocꝑ
uenit. Obeunte igitur ualterio Ianicole ne¬
pos nostri dominabitur & tam nobilis patria
tali domino subiacebit. Multa quotidie in
hanc sententiam iac tantur in populis qui
ponam ꝙ de sorore disposui. Id tibi prenun¬
tio ne te inopinus nec subitus dolor turbet.
chil possum seu uelle seu nolle nisi quod tu
neq uero in his filus quicꝙͣ habeo preter
laborem. Iu mei & ipsoꝵ dominus. tuis in re¬
bus iure tuo utere/ nec consensum meum ⁊¬
queras. In ipso eiim tue domus introitu ut
pannos sic uoluntates affec tusq meos exui
tuos q indui. Quacumq ergo de re quic¬
quid tu uis ego etiam uolo. Nempe que si
future tue uoluntatis essem prescia ante
etiam quicquid id esset & uelle & cupere
inciperem ꝙͣ tu uelles. Nunc animum tu¬
uni quem preuenire non possum libene.

Expanded text:
tim ex quo te fecundam cognovere, nunquam tim ex quo te fecundam cognovere, nunquam tamen egrius quam ex quo marem peperisti. Dicunt enim — et sepe ad aures meas murmur hoc pervenit — “Obeunte igitur Valterio, Ianicule nepos nostri dominabitur, et tam nobilis patria tali domino subiacebit”. Multa quotidie in hanc sententiam iactantur in populis; quiponam quod de sorore disposui. Id tibi prenuntio ne te inopinus et subitus dolor turbet». chil possum seu velle seu nolle nisi quod tu, neque vero in his filiis quicquam habeo preter laborem. Tu mei et ipsorum dominus; tuis in rebus iure tuo utere. Nec consensum meum queras, in ipso enim tue domus introitu ut pannos sic et voluntates affectusque meos exui; tuos indui; quacunque ergo de re quicquid tu vis, ego etiam volo. Nempeque si future tue voluntatis essem prescia, ante etiam quicquid id esset et velle et cupere inciperem, quam tu velles; nunc animum tuum, quem prevenire non possum, libens
Abbreviated transcription (Latin):
tam & iumento impositamꝰ quiite głiiu
quanta posset diligentia potioniant desut¬
ret ad sororem suam que illio itomude
panico nupta erat: eamq sibi praderetꝰ d¬
alendam materno studio & carisꝰ pnbribiuãs
instruendam. tanta preterea ocultandam
cura ut cuius filia esset a nemine posset
agnosci ¶Iuit ille illico & solicite quodim¬
positum ei erat impleuit. QUalterius in¬
terea sepe uultum coniugis ac uerba consi¬
derans nullum unꝙͣ mutati animi perpen¬
dit inditium. Par alacritas atq sedulita
solitum obsequium idem amor nulla tristi¬
tia nulla filie mentio. nunꝙͣ siue ex propo¬
sito siue incidenter nomen eius ex ore ma¬
tris auditum. ¶ fuerunt hoc in statu anni
infantem peperit. Letitiam patris ingentez
atq omnium amicoꝵ. Quo nutricis ab
ubere post bienium subducto ad curiosita¬
tem solitam reuersus pater uxorem rursus
affatur. Ualterius. Et olim ait audisti populũ
meum egre nostium ferre conubium preser¬

Expanded text:
tam, ac iumento impositam quieto, omni tam, ac iumento impositam quieto, omni quanta posset diligentia Bononiam deferret ad sororem suam, que illic comiti de Panico nupta erat, eamque sibi traderet alendam materno studio, et caris moribus instruendam, tanta preterea occultandam cura, ut cuius esset filia a nemine posset agnosci. Ivit ille illico, et solicite quod impositum ei erat implevit. Valterius interea, sepe vultum coniugis ac verba considerans, nullum unquam mutati animi perpendit indicium: par alacritas atque sedulitas, solitum obsequium, idem amor, nulla tristitia, nulla filie mentio, nunquam sive ex proposito sive incidenter nomen eius ex ore matris auditum. 6 Transiverant hoc in statu anni  elegantissimum peperit, letitiam patris ingentem atque omnium amicorum, quo nutricis ab ubere post biennium subducto, ad curiositatem solitam reversus pater, uxorem rursus affatur: «Et olim» ait «audisti populum meum egre nostrum ferre connubium, preser
Abbreviated transcription (Latin):
est ignota. Iussus sum hanc infantulam e¬
accipere atq eam shic sermone abrupto qua¬
sicrudele munstesium silentio exprimens
subtrcut. ¶ Dnqpeeti iur fama suspee ta
faciee fuspee ra bora suspec ta erat oratio.
iubus ssi dare ꝙ cafurum dulcem filiam
intelligert pee latrimam tamen illa nec
suspbrrum dedit sui nutrice nedum in ma¬
tieschariffemum sed tranquilla fronte pu¬
ellam accipiens aliquantulum respexit &
simid scrilans benedixit. & signum sancte
ciucis impressit porrexitq satelliti. Gri seldis.
Et uade ait quodq tibi dominus noster in¬
unxit exequere. Unum queso cura ne cor¬
pusculum hoc fere lacerent aut uolucres.
ita tamen nisi tibi contrarium sit precep¬
tum ¶ Reuersus ad dominum cum quidͥ
dic tum quidue factum responsum expo¬
suisset & filiam obtulis sefsi ebemeater pa¬
terum animum pietas noĩad. susceptu
tamen rigorem propositi Nori inflẽxit. iuist¬
sitq satelliti obudutam pals. ciste uliec¬

Expanded text:
est ignota. Iussus sum hanc infantulam est ignota. Iussus sum hanc infantulam accipere, atque eam». Hic sermone abrupto, quasi crudele ministerium silentio exprimens, subticuit. Suspecta viri fama, suspecta facies, suspecta hora, suspecta erat oratio, quibus etsi clare occisum iri dulcem filiam intelligeret, nec lacrimulam tamen ullam nec suspirium dedit, in nutrice quidem, nedum in matre, durissimum. Sed tranquilla fronte puellulam accipiens, aliquantulum respexit, et simul exosculans, benedixit ac signum sanete crucis impressit, porrexitque satelliti et «Vade» ait «quodque tibi dominus noster iniunxit exequere. Unum queso: cura ne corpusculum hoc fere lacerent aut volucres, ita tamen nisi tibi contrarium sit preceptum». Reversus ad dominum, cum quid dictum quid ve responsum esset exposuisset et ei filiam obtulisset, vehementer paterna animum pietas movit; susceptum tamen rigorem propositi non inflexit, iussitque satelliti obvolutam pannis, ciste iniec
Abbreviated transcription (Latin):
tuum michi animum accomodes patientiam
q prestes quam ab intio nostri conugii pro¬
misisti. ¶ his auditis nec uerbo mota nec
uultu. Griseldis. Iu inquit noster es domi¬
nus & ego & hec parua filia tue sumus de
rebus igitur tuis fac ut libet. Nil placere ⁊¬
enun tibi potest quod michi displiceat. Nili
penitus uel habere cupio uel amittere dubi¬
to nisi te. hec iꝑsa michi in medio cordis affi¬
xi. nunqͣ uide uel lapsu temporis uel morte
uellar omnia prius fieri possent qͣ hic ani¬
mus mutari. ¶Letus ille responso sed dissimu¬
lans uisu mestus abscessit & post paulum
unum suoꝵ satellitum fidissimum sibi cu¬
us opera grauioribus in negotiis uti consue¬
uerat. quid agi uellet edec tum ad uxorez
misit qui ad eam noc tu uenens. Satellie.¬
Parce inquit o domina neq michi imputes
quod coaetus fatio. Scis sapientissima quid
est esse sub dominis neq tali ingeno ꝑdi¬
te qͣpus in experte dura parendi necessitas

Expanded text:
tuum michi animum accomodes, patientiamque tuum michi animum accomodes, patientiamque illam prestes quam ab initio nostri coniugii promisisti». His auditis, nec verbo mota, nec vultu, «Tu» inquit «noster es dominus, et ego et hec parva filia tue sumus; de rebus tuis igitur fac ut libet, nichil placere enim tibi potest quod michi displiceat. Nichil penitus vel habere cupio vel amittere metuo, nisi te; hoc ipsa michi in medio cordis affixi, nunquam inde vel lapsu temporis vel morte vellendum. Omnia prius fieri possunt quam hic animus mutari». Letus ille responso, sed dissimulans visu mestus abscessit, et post paululum unum suorum satellitum fidissimum sibi, cuius opera gravioribus in negotiis uti consueverat, quid agi vellet edoctum, ad uxorem misit, qui ad eam noctu veniens, «Parce» inquit «o domina, neque michi imputes quod coactus facio. Scis, sapientissima, quid est esse sub dominis, neque tali ingenio predite quamvis inexperte dura parendi necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
pulcerrimam qͣus filium maluissent ta¬
men uotiua fecunditate non uirum modo
sed totam patriam letam fecit. ¶ Cepit ut
fit interim Ualterium cum iam ablactata
esset in fantula mirabilis quedam quam ⁊¬
laudabilem doctiores iudicent cupiditas
sat expertam care fidem coniugis experien¬
di altius & iteꝵ atq iteꝵ retentandi. CSõ¬
lam igitur in thalamum seuocatam turbida
fronte sic aloquitur. Ualterius. Nostio Gri'¬
seldis neq enim presenti fortuna te prete¬
riti tuui status oblitam credo. Nosti inꝙͣo qua¬
liter in hanc domum ueneris. Michi qui¬
dem cara satis ac dilecta es at meis nobi¬
libus non ita presertim ex quo parere cepi¬
sti qui plebeie domine subesse animis fe¬
runt iniquissimis. Michi ergo qui cum⁊
cis pacem cupio necesse est de filia tua nõ
meo sed alieno iuditio obsequi & id facere
quo nil michi posset esse molestius. Id eniz
uero te ignara nunꝙͣp fecerim. Uolo autem x¬

Expanded text:
pulcerrimam, quamvis filium maluissent, tapulcerrimam, quamvis filium maluissent, tamen votiva fecunditate non virum modo sed totam patriam letam fecit. 5 Cepit, ut fit, interim Valterium, cum iam ablactata esset infantula, mirabilis quedam quam laudabilis doctiores iudicent cupiditas, sat expertam care fidem coniugis experiendi altius et iterum atque iterum retentandi. Solam igitur in thalamum sevocatam, turbida fronte sic alloquitur: «Nosti, o Griseldis, — neque enim presenti fortuna te preteriti tui status oblitam credo, — nosti, inquam, qualiter in hanc domum veneris. Michi quidem cara satis ac dilecta es; at meis nobilibus non ita, presertim ex quo parere incepisti, qui plebeie domine subesse animis ferunt iniquissimis. Michi ergo, qui cum eis pacem cupio, necesse est de filia tua non meo sed alieno iudicio obsequi, et id facere quo nil michi posset esse molestius. Id enim vero te ignara nunquam fecerim; volo autem
Abbreviated transcription (Latin):
uimas nexu sibi magni amoris astrinxerat.
non solum intra patrios fines sed per fi¬
nitimas quasq prouintias suum nomen ce¬
lebri preconio fama uulgabat ita ut mult¬
ti ad illam uisendam uiri & matrone stucdio
feruente concurrerent. ¶Sic Ualterius humi¬
li quidem sed insigni ac prospero matrimorio
honestatus summa domi in pace extra ueõ
summa cum gratia hominum uiuebat. qͥdq
eximiam uirtutem tanta sub inopia latitan¬
tem tam peispicaciter deprehendisset uulgo
prudentissimus habebatur. Neq uero soler
sponsa muliebria tantum ac domestica sed
ubi res posceret publica etiam obibat officia.
uiro absente. lites patrie nobiliumq discor¬
dias dirrimens atq componens tam graui-¬
bus responsis tantaq maturitate & iudicii
equitate/ ut onmes ad salutem publicamx
demissam celo feminam predicarent. Nec
multum tempus effluxerat dum graui¬
da effec ta primum subdlitos anxia expecta¬
tione suspendit. De hinc filiam enixa ꝑ¬

Expanded text:
animos nexu sibi magni amoris astrinxerat. animos nexu sibi magni amoris astrinxerat. Iamque non solum intra patrios fines sed per finitimas quasque provincias suum nomen celebri preconio fama vulgabat, ita ut multi ad illam visendam viri ac matrone studio fervente concurrerent. Sic Valterius, humili quidem sed insigni ac prospero matrimonio honestatus, summa domi in pace, extra vero summa cum gratia hominum, vivebat; quodque eximiam virtutem tanta sub inopia latitantem tam perspicaciter deprehendisset, vulgo prudentissimus habebatur. Neque vero solers sponsa muliebria tantum ac domestica, sed ubi res posceret, publica etiam obibat officia, viro absente, lites patrie nobiliumque discordias dirimens atque componens tam gravibus responsis tantaque maturitate et iudicii equitate, ut omnes ad salutem publicam demissam celo feminam predicarent. Nec multum tempus effluxerat, dum gravida effecta, primum subditos anxia expectatione suspendit; dehinc, filiam enixa
Abbreviated transcription (Latin):
cem nouis uestibus iuidui quod a matrois¬
circumstantibus & certatim sinu illam gremio¬
q fouentibus uerecunde ac celeriter adimple-¬
tum est. ¶ Sic horridiculam uirginem induc¬
tam laceramq comam recolec tam manibus¬
q comptam ⁊ pro tempore insignitam gemis
& corona uelut subito transformatam uix ꝑ¬
populus recognouit quam Ualterius anulo
pretioso quem ad hunc usum detulerat solẽp¬
niter desponsauit niueoq equo impositam
ad palatium deduci fecit populo comitan
te & gaudente. ¶Ad hunc moduntiptie
celebrate diesq ille letissimus actusesle.
Breui de hinc inopi sponse tantum diuinĩ
fauoris affluxerat ut nedum in casa illa
pastoria sed in aula imperatoria educata
atq edoc ta uideretur atq aput omnes
supra fidem cara & uenerabilis fac ta e.
uixq hiis ipsis qui illam ab origine noue¬
rant persuaderi potat Ianicole natam esse
tantus erat uite tantus moꝵ decor ea uer¬
hoꝵ grauitas ac dulcedo quibus omnium

Expanded text:
cem novis vestibus indui, quod a matroniscem novis vestibus indui, quod a matroniscircumstantibus ac certatim sinu illam gremioque foventibus verecunde ac celeriter adimpletum est. Sic horridulam virginem, indutam, laceramque comam recollectam manibus comptamque pro tempore, insignitam gemmis et corona velut subito transformatam, vix populus recognovit; quam Valterius anulo precioso, quem ad hunc usum detulerat, solemniter desponsavit, niveoque equo impositam, ad palatium deduci fecit, comitante populo et gaudente. Ad hunc modum nuptie celebrate, diesque ille letissimus actus est. Brevi dehinc inopi sponse tantum divini favoris affulserat, ut non in casa illa pastoria sed in aula imperatoria educata atque edocta videretur; atque apud omnes supra fidem cara et venerabilis facta esset, vixque his ipsis qui illam ab origine noverant persuaderi posset Ianicole natam esse, tantus erat vite, tantus morum decor, ea verborum gravitas ac dulcedo, quibus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
sis credo id ipsum tibi placeat. Sed habeo ex
te querere ubi hoc peractum quod mox erit
an uolerti animo parata sis ut de omnib
tecum michi conueniat ita ut in nulla
unꝙͣ re a mea uoluntate dissentias & ꝗc¬
quid tecum agere uoluero sine ulla frontis
aut uerbi repugnantia tẽ ex animo uolente
michi liceat. ¶ Ad hec illa miraculo rei tremẽs.¬
Griseldis. Ego mi domine inquit tanto hono¬
sre me indignam scio at si uoluntas tua siq
sors mea est nichil ego unꝙͣ sciens nedum fa¬
tiam sed etiam cogitabo qued contra animũ
tuum sit nec tu aliquid faties & si me mo¬
ri iusseris quod molestum feram. Ualterius.
S atis est inquit ille. ¶ Sĩc in publico induc¬
tam populo os tendens. hec ait uxor mea t
hec domina uestra est hanc collite hanc
ainater & si me carum habetis hanc caris¬
simant habetote. ¶De hinc ne quid reliquia¬
rum fortune ueteris nouam inferret in do¬
mum nudari eam iussit & a calce ad uerti¬

Expanded text:
sis. Credo id ipsum tibi placeat, sed habeo ex sis. Credo id ipsum tibi placeat, sed habeo ex te querere, ubi hoc peractum fuerit quod mox erit, an volenti animo parata sis ut de omnibus tecum michi conveniat, ita ut in nulla unquam re a mea voluntate dissentias et, quicquid tecum agere voluero, sine ulla frontis aut verbi repugnantia te ex animo volente michi liceat». Ad hec illa miraculo rei tremens, «Ego, mi domine» inquit «tanto honore me indignam scio; at si voluntas tua, sique sors mea est, nichil ego unquam sciens, nedum faciam, sed etiam cogitabo, quod contra animum tuum sit; nec tu aliquid facies, etsi me mori iusseris, quod moleste feram». «Satis est» inquit ille; sic in publicum eductam populo ostendens, «Hec» ait «uxor mea, hec domina vestra est; hanc colite, hanc amate, et si me carum habetis, hanc carissimam habetote». Hinc ne quid reliquiarum fortune veteris novam inferret in domum, nudari eam iussit, et a calce ad verti
Abbreviated transcription (Latin):
illum domi esse reuerenter atq humiliter
respondisset. Ualterius. Iube inꝗt ad me ueniat.
enientem seniculum manu prehensum parũ¬
per abstraxit ac submissa uoce. Ualteriue.
Scio ait me ianicola carum tibi teq hominẽ
fidum noui & quecunq michi placent uel¬
le te arbitror. Unum tamen nominatim ⁊¬
nossẽ uellim an me quem dominum habes
data michi hac tua in uxorem filia geneꝵ
uellis. ¶Inopino negocio stupefac tus senex
orriguit & uix tandem paueis hiscene.
Ianicda. Nichil inquit aut uelle debeo aut
nolle nisi quod tibi placitum sit qui dominꝰ
nieus es. Ualterius. Ingrediamur soli ergo in¬
quit ut ipsam de quibusdam interrogem
te presente. Ingressi igitur expec tante ppło
ac mirante puellam cirra patris obsequiu
satagentem & insolito tanti hospitis aduen¬
tu stupidam inuenere. quam his uerbie
ualterius aggreditur. Ualterius Et patri ⁊¬
tuo placet inquit & michi ꝙ uxor mea ⁊¬

Expanded text:
illum domi esse reverenter atque humiliter illum domi esse reverenter atque humiliter respondisset, «Iube» inquit «ad me veniat». Venientem seniculum, manu prehensum, parumper abstraxit ac submissa voce, «Scio» ait «me, Ianicola, carum tibi, teque hominem fidum novi, et quecunque michi placeant velle te arbitror. Unum tamen nominatim nosse velim: an me, quem dominum habes, data michi hac tua in uxorem filia, generum velis?» Inopino negotio stupefactus, senex obriguit, et vix tandem paucis hiscens, «Nichil» inquit «aut velle debeo aut nolle, nisi quod placitum tibi sit, qui dominus meus es». «Ingrediamur soli ergo» inquit «ut ipsam de quibusdam interrogem, te presente». Ingressi igitur, expectante populo ac mirante; puellam circa patris obsequium satagentem et insolito tanti hospitis adventu stupidam invenere, quam his verbis Valterius aggreditur: «Et patri tuo placet» inquit «et michi ut uxor mea
Abbreviated transcription (Latin):
nstabat nuptiaꝵ dies unde autem spon¬
sa uentura esset nemo nouerat nemo non
mirabatur. Ipse interim & anulos aureos. &
coronas & baltheos conquirebat. Uestes au¬
tem preciosas & cultros & eius generis ne¬
cessana ad mensuram puelle alterius que ⁊¬
stature sue persimilis erat preparari facie¬
uii &e cum nullus sponse rumor audiretur
admiratio omnium uehementer excreuẽat.
H ora iam prandũ aderat iamq apparatu in¬
genti domus tota feruebat. Iunc ualterius
iduementi uelut sponse obuiam ꝓfetrurꝰ
domo egreditur prosequente uiroꝵꝵ &ma¬
tronaꝵ ñ obilium caterua. ¶ Griseldis om̃ni¬
um quȩ crga se pararentur ignara perac¬
tt q̃pe apenda domi erant aquam a lon¬
ginquo foñte conuec tans paternis limen
intrabat ut expedita curis aliis ad uisenda
domini sui sponsam cum puellis comitibus
properaret. ¶ Dum Ualterius cogitabundus
uicedens eamq compellans nomine ubinã
pater eius esset interrogauit. Que cum ⁊¬

Expanded text:
Instabat nuptiarum dies; unde autem ventInstabat nuptiarum dies; unde autem ventura sponsa esset, nemo noverat, nemo non mirabatur. Ipse interim et anulos aureos et coronas et baltheos conquirebat, vestes autem preciosas et calceos et eius generis necessaria omnia ad mensuram puelle alterius, que stature sue persimilis erat, preparari faciees, et cum nullus sponse rumor audiretur, admiratio omnium vehementer excreverat. Hora iam prandii aderat, iamque apparatu ingenti domus tota fervebat. Tum Valterius, adventanti velut sponse obviam profecturus, domo egreditur, prosequente virorum et matronarum nobilium caterva. Griseldis, omnium que erga se pararentur ignara, peractis que agenda domi erant, aquam e longinquo fonte convectans, paternum limen intrabat, ut, expedita curis aliis, ad visendam domini sui sponsam cum puellis comitibus properaret. Tum Valterius, cogitabundus incedens eamque compellans nomine, ubinam pater eius esset interrogavit; que cum
Abbreviated transcription (Latin):
pulcritudine moꝵ atq animi adeo specio¬
sa ut nil suprahec parco uictu in sum¬
ma semper inopia educata omnis inscia
uoluptatis nichil molle nichil tenerum
cogitare didicerat sed uirilis senilisq ani¬
mus uirgineo satebat in pec tore. patri
senium inextimabili refouens caritate &
pauculas eius oues pascebat & col o inte¬
rim digitos atterebat uicisimq domum
rediens olusculo & dapes fortune congruas
preparabat: durumq cubiculum sternebat
et ad summam angusto in spatio totum fi¬
lialis obedientie ac pietatis officium expli¬
cabat. ¶In hanc uirgunculam Ualteriu
sepe illac transiẽs qñq oculos non iuuemli
lasciuia sed senili grauitate defixerat: &
urtutem eximiam supra sexum supraq
etatem quam uulgi oculis condictionie
obscuritas abscondebat acri penetrarat in¬
tuitu. Unde effectum ut & uxorem habe̾
ꝙͣ nun ꝙͣ ante uoluerat & simul hanc x¬
unam nullamq aliam habere disponeret.

Expanded text:
pulcritudine morum atque animi adeo speciopulcritudine morum atque animi adeo speciosa ut nichil supra. Hec parco victu, in summa semper inopia educata, omnis inscia voluptatis, nil molle nil tenerum cogitare didicerat, sed virilis senilisque animus virgineo latebat in pectore. Patris senium inextimabili refovens caritate, et pauculas eius oves pascebat, et colo interim digitos atterebat; vicissimque domum rediens, oluscula et dapes fortune congruas preparabat, durumque cubiculum sternebat, et ad summam angusto in spatio totum filialis obedientie ac pietatis officium explicabat. In hanc virgunculam Valterius, sepe illac transiens, quandoque oculos non iuvenili lascivia sed senili gravitate defixerat, et virtutem eximiam supra sexum supraque etatem, quam vulgi oculis conditionis obscuritas abscondebat, acri penetrarat intuitu. Unde effectum ut et uxorem habere, quod nunquam ante voluerat, et simul hanc unam nullamque aliam habere disponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
delegero eam uos summo honore ac uene¬
ratione prosequamini nec sit ullus uit
uos qui de meo unqͣo iuditio aut litiget
aut queratur. Uestrum fuerit me omni¬
um quos nouissem liberrimum iugo sub:¬
iecisse coniugii mea sit iugi ipsius ellectio.
Quecunq uxor mea erit illa ceu romani prĩ¬
cipis filia domina uestra sit. ¶ Promitũt
unanimiter ac lete nichil defec tuꝵ ut ⁊¬
quibus uix possibile uideretur optatum
diem cernere miptiaꝵ. de quibus in dies
certum magnificentissime apparandis do¬
mini iubentis editum alacres suscepere.
ta & colloquio discessum est & ipse nichi¬
lominus eam ipsam nuptiaꝵ curam cdome¬
sticis suis imposuit edixitq diem. ¶ fuit
haud procul a palatio uillula paucoꝵ atqp
inopum incollaꝵ quoꝵ uiu omnium pau¬
perrimo Ianicola nomen erat. Sed ut pau¬
peꝵ quoq tiguria nonunqͣr gratia inuĩxit
celestis uniea illi nata contingerat Griseldis
nomine forma corporis satis egregia sedi

Expanded text:
delegero, eam vos summo honore ac venedelegero, eam vos summo honore ac veneratione prosequamini, nec sit ullus inter vos qui de meo unquam iudicio aut litiget aut queratur. Vestrum fuerit me omnium quos novissem liberrimum iugo subiecisse coniugii; mea sit iugi ipsius electio; quecunque uxor mea erit, illa, ceu Romani principis filia, domina vestra sit». Promittunt unanimiter ac lete nichil defuturum, ut quibus vix possibile videretur optatum diem cernere nuptiarum, de quibus in diem certum magnificentissime apparandis domini iubentis edictum alacres suscepere. Ita e colloquio discessum est, et ipse nichilominus eam ipsam nuptiarum curam domesticis suis imposuit, edixitque diem. 4 Fuit haud procul a palatio villula paucorum atque inopum incolarum, quorum uni omnium pauperrimo Ianicole nomen erat; sed ut pauperum quoque tuguria nonnunquam gratia celestis invisit, unica illi nata contigerat Griseldis nomine, forma corporis satis egregia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nitus forsan accideret tu sine tuo succes¬
sore abeas ipsi sine uotiuo rectore rema¬
neant.¶.Monerunt pie preces animus
amici ad id quod michi nunꝙͣ in animus
uenit. Delec tabar omnimoca libertate que
in conuigio rara est. Ceteꝵ subiec toꝵ mi¬
chi uoluntatibus me sponte subitio & prii¬
dentie uestre fisus & fidei illam uobi
quam offertis curam querende coniugi
remitto ennq humeris meis subeo. Quid
unius enim claritas confert alteri: Sepe
filii dissimilimi funt parentum. Quicꝗd
in homine bom est non ab alio qͣ a deo
est. Illi ego & status & matrimonii mei
sortes sperans de sua solita pietate comise¬
rim. ipse michi inueniet quod & quieti
mee sit expediens ac saluti. Itaq quan¬
do uobis ita placitum est uxorem ducam.
Id uobis bona fide policeor uestiumq de¬
siderium nec fiustrabor equidem nec mo-¬
rabor. Unum uos michi uersa uice promit¬
tite ac seruate ut quancũq coniugem ip̃e

Expanded text:
nitus tibi forsan accideret, tu sine tuo succesnitus tibi forsan accideret, tu sine tuo successore abeas, ipsi sine votivo rectore remaneant». Moverunt pie preces animum amici, ad id quod michi in animum nunquam venit; delectabar omnimoda libertate, que in coniugio rara est. Ceterum subiectorum michi voluntatibus me sponte subicio, et prudentie vestre fisus et fidei. Illam vobis quam offertis querende curam coniugis remitto, eamque humeris meis ipse subeo. Quid unius enim claritas confert alteri? Sepe filii dissimillimi sunt parentum. Quicquid in homine boni est, non ab alio quam a Deo est. Illi ego et status et matrimonii mei sortes, sperans de sua solita pietate, commiserim; ipse michi inveniet quod quieti mee sit expediens ac saluti. Itaque quando vobis ita placitum est, uxorem ducam: id vobis bona fide polliceor, vestrumque desiderium nec frustrabor equidem nec morabor. Unum vos michi versa vice promittite ac servate: ut quamcunque coniugem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
basti. Cum merito igitur tua nobis oĩa
placeant semperq placuerint ut felices
nos tali domino uidicemus. Unum esti
quod si a te impetrari sinis teq nobis
exorabilem prebeas plane felicissimi fi¬
nitimoꝵ omnium futuri sumus ut cõ¬
iugio scilicet animum applices collumq
non liberum modo se imperiosum legitio
subitias iugo. Id ꝙͣprimum facias. uolant
ꝑnim cues rapicti & qͣoqͣoͣ florida sis etate
continue tamen hunc florem tacita se¬
nec tus insequitur morsq ipsa omni
proxima est etati. Nulli muneris huius
immunitas datur. cque omnibus moriẽ¬
dum est utq id certumi sic illud ambi¬
guum quando eueniat. ¶ Suscipe igitur
eoꝵ preces qui nullum tuum imperium
recusarent. Querende autem coniugie.
studium nobis linque. talem enim tibi pro¬
curabimus que te merito digna sit & tas
claris orta parentibus ut de ea spes optia
sit habenda. Libera tuos omnes moles ta
solicitudine quesumus ne si quid huma¬

Expanded text:
basti. Cum merito igitur tua nobis omnia basti. Cum merito igitur tua nobis omnia placeant, semperque placuerint, ut felices nos tali domino iudicemus. Unum est, quod si a te impetrari sinis teque nobis exorabilem prebes, plane felicissimi finitimorum omnium futuri simus: ut coniugio scilicet animum applices, collumque non liberum modo sed imperiosum legitimo subicias iugo, idque quam primum facias. Volant enim dies rapidi, et quanquam florida sis etate, continue tamen hunc florem tacita senectus insequitur, morsque ipsa omni proxima est etati. Nulli muneris huius immunitas datur, eque omnibus moriendum est: utque id certum, sic illud ambiguum quando eveniat. Suscipe igitur, oramus, eorum preces qui nullum tuum imperium recusarent. Querende autem coniugis studium nobis linque, talem enim tibi procurabimus que te merito digna sit, et tam claris orta parentibus ut de ea spes optima sit habenda. Libera tuos omnes molesta solicitudine, quesumus, ne siquid huma
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ad quem familie & terraꝵ omni¬
um regimen pertineret. Et hic quidem
forma uirens atq etate/ nec minus mori¬
bus ꝙͣ sanguine nobilis & ad summam
omni ex parte uir insignis nisi ꝙ presen¬
te sua sorte forte contentus incuriosissimꝰ
futuroꝵ erat. Itaq uenatui auricupioq
deditus sic illis incubuerat ut alia pene
cuncta negligeret qq in primis populi¬
egre ferebant ab ipsis quoq ꝯiugii ꝯsiliis
abhorreret. Id aliquandiu taciti cum tulis¬
sent tandem cateruatim illum adeunt
quoꝵ unus cui uel auctoritas maior erat
uel facundia maiorq cum duce familia¬
ritas. ¶Iua inquit humanitas optime ꝑ¬
Marchio hanc nobis prestat audaciam
ut & tecum singuli quociens res exposcit
deuota fidutia colloquamur & nunc oĩ¬
um tacitas uoluntates mea uox tuis auri¬
bus inuehat non q singulare aliquid ⁊¬
habeam ad hanc rem nisi ꝙ tu me ante
alios carum tibi multis indiciis compro¬

Expanded text:
quidam, ad quem familie ac terrarum omniquidam, ad quem familie ac terrarum omnium regimen pertineret; et hic quidem forma virens atque etate, nec minus moribus quam sanguine nobilis, et ad summam omni ex parte vir insignis, nisi quod presenti sua sorte contentus, incuriosissimus futurorum erat. Itaque venatui aucupioque deditus, sic illis incubuerat ut alia pene cunta negligeret; quodque in primis egre populi ferebant, ab ipsis quoque coniugii consiliis abhorreret. Id aliquandiu taciti cum tulissent, tandem catervatim illum adeunt quorum unus cui vel autoritas maior erat vel facundia maiorque cum suo duce familiaritas, «Tua» inquit «humanitas, optime marchio, hanc nobis prestat audaciam, ut et tecum singuli quotiens res exposcit devota fidutia colloquamur, et nunc omnium tacitas voluntates mea vox tuis auribus invehat, non quod singulare aliquid habeam ad hanc rem, nisi quod tu me inter alios carum tibi multis indiciis compro
Abbreviated transcription (Latin):
Hec prefatus incipio.
nini uigis mons altissimus qui uertice nubi¬
la superans liquidoso se ingerit etheri mons
suapte nobilis natura Padi ortu nobilissimus
qui eius a latere fonte lapsus exiguo orientẽ
contra solem fertur mirisq mox tumidus
incrementis breui spatio decurso non tantũ
maxioꝵ unꝰ amnius sed fluuioꝵ a uirgilio
rex dic tus liguriam gurgite uiolentue
intersecat. De hinc fmiliam atq flaminia
uenetiamq disterminans multis ad ultimũ
& ingentibus hostiis in adriacum mare de¬
scendit. ¶ Ceteꝵ pars ulla terraꝵ de qua pri¬
mum dixi que & grata planitie & interiectis
collibus ac montibus cirtumflexis aprica x¬
pariter & iocunda est atq ab eoꝵ quib
subiacet pedemontium nomen tenet &
ciuitates aliquot. & opida habet egregia.
nter cetera ad radicem uexuli terra Salu¬
tiaꝵ uicis & castellis satis frequens Mar¬
chionum arbitrio nobilium quorumdam ⁊¬
regitur uiroꝵ quoꝵ unus primusq om̃i¬
um & maxinus fuisse creditur ualterius

Expanded text:
Hec prefatus incipio.nini iugis mons unus altissimus, qui, vertice nubila superans, liquido sese ingerit etheri, mons suapte nobilis natura, Padi ortu nobilissimus, qui eius e latere fonte lapsus exiguo, orientem contra solem fertur, mirisque mox tumidus incrementis brevi spatio decurso, non tantum maximorum unus amnium sed fluviorum a Virgilio rex dictus, Liguriam gurgite violentus intersecat; dehinc Emiliam atque Flaminiam Venetiamque disterminans multis ad ultimum et ingentibus hostiis in Adriacum mare descendit. Ceterum pars illa terrarum de qua primum dixi, que et grata planitie et interiectis collibus ac montibus circumflexis, aprica pariter ac iocunda est, atque ab eorum quibus subiacet pede montium nomen tenet, et civitates aliquot et opida habet egregia. Inter cetera, ad radicem Vesulli, terra Salutiarum vicis et castellis satis frequens, marchionum arbitrio nobilium quorundam regitur virorum, quorum unus primusque omnium et maximus fuisse traditur Valterius
Abbreviated transcription (Latin):
in ultuna india ultͣ lib̾i ꝙ hercłis trophea: Quoꝵ centũ erant.¬
S ꝙ ego .u. mea eque aurea. eis altiora denis pedibꝰ statui sumu¬
lacra imꝑaui. Queq miracło futura st̃. Carissipre p̃ceptor postis

Expanded text:
in ultima India ultra Liberi et Herculis trophea, quae centum erant, ego quinque mea aurea altiora denis pedibus statui imperavi, quae miraculo futura sunt, carissime praeceptor, post
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ gestũ ÷: de qͣ re atbenis indiciũ fuit. c̃ ꝓ ĩsano homerꝰ hr̾et᷑.¬
qd̃ dõs cũ hõibꝰ belligerasse descͥbet S hact̾enꝰ ista. nũc ad polli¬

Expanded text:
estum est. De qua re Athenis iudicium fuit, cum pro insano haberetur, quod deos cum hominibus belligerasse scripserit. Sed hactenus ista: nunc ad polli
Abbreviated transcription (Latin):
di alta elem̃ta ei parebãt. adeo ut si metꝰ bellicꝰ illi iminiñet nõ
exercitũ. nõ machinam̃ta marcia mou̾et. qͥn pociꝰ ingressus
aule penita: regieq secreta. ibi se solitariũ abdebat iuue¬
cꝰta secũ pelui. Qͣ du ex fonte liqͥdo impleret: ex cera unitaba¬
tur: nauigii similitudinẽ effigiesq hominũ islic collocabat. q̃
omia cũ suꝑ nate cepissẽ. mox mou̾i q uiu̾e uidebant᷑. Adhi-¬
bebat etiã uirgã ex ligno hebeni. q ꝑ incantamina loq̃bat᷑. qͥ¬
bus uocaret d̾os suꝑos. inferosq. Sicq laborabat: pelui naui¬
gia subm̾gi. Ex qͦ fiebat ut simul cũ subm̾sione illiꝰ cere. ꝙ cere
isgessoribꝰ ꝙ̃ om̃s hostes siqͥ adeẽ p̾mintiabant᷑: pelago mer
ꝯspiratione. atq eadẽ uoluntate ꝯsurrexisse. Scł indos. ara
orientis barbare gentes: Quibꝰ ille audit sꝰplausũ oansmanib ma¬

Expanded text:
si metus bellicus illi immineret, non exercitum, non machinamenta Martia moveret, quin potius ingressus aulae penita regiaeque secreta ibi se solitarium abdebat invecta secum pelvi. Quam dum ex fonte liquidissimo impleret, ex cera imitabatur navigii similitudinem effigiesque hominum illic collocabat. Quae omnia cum supernare coepissent, mox moveri ac vivere visebantur. Adhibebat etiam et virgulam ex ligno ebeni et praecantamina loquebatur, quibus vocaret deos superos inferosque sicque laborabat pelvi naviculam submergi. Ex quo fiebat ut simul cum submersione illius cerae et cereis insessoribus etiam omnes hostes, si qui adesse praenuntiabantur, pelago mergconspiratione atque eadem voluntate consurrexisse, scilicet Indos, Araborientis barbarae gentes. Quibus ille auditis plausum dans manibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei. Dñe tetũ paratus sum. in carterẽ et in mortem
ire. Et ille dixit. Dico tibi petre. nõ cantabit gallus ho¬
die. donec ter me abneges nosse me. Et dixit eis. Quͣdo
misi uos sine sactulo et sine pera et calciamentis. nũqͥd
aliquid defuit uobis: At illi dixerũt uichil. Dixit er

Expanded text:
Domine, tecum paratus sum et in carcere, et in morte 34. ire. Et ille dixit: Dico tibi Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter me abneges. 35. Et dixit eis: Quando misi vos sine saccellum, et peram, et calciamentis, numquid a
Abbreviated transcription (Latin):
ad se pͥncipes sacerdotũ. et magistratꝰ tẽpli et semores
Quasi ad latronẽ existis cũ gladiis et fustibus. Cum
cotidie uobiscũ fuerim in tẽplo nõ extendistis manus
in me. S hec est hora uestra et potestas tenebrarum.
Cõprehendentes autẽ eũ duxerũt ad domũ principis
sacerdotũ. Petrus uero seq̃batur eũ a longe. Accenso¬
autẽ igne in medio atrii. et circũsedentibꝰ illis erat pe¬
trus ĩ medio eoꝵ. Quẽ cũ indisset antilla quedã seden¬
tem ad lumen. et eũ fuisset intuita. dixit. Et hit cumi
illo erat. At ille negauit eum ditens. Mulier nõ no¬

Expanded text:
e principes sacerdotum et magistratus templi et seniores quasi ad latronem existis cum gladiis et fustibus cum cotidie vobiscum fuerim in templo non extendistis manus in me sed haec est hora vestra et potestas tenebrarum conprehendentes autem eum duxerunt ad domum principis sacerdotum Petrus vero seqautem igne in medio atrii, et circumsedentibus illis, erat Petrus in medio eorum. Quem cum vidisset ancilla quaedam sedentem ad lumen, et eum fuisset intuita, dixit: Et hic cum illo erat? At ille negavit eum, dicens: Mulier, non no
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pectauimꝰ pacẽ ⁊ ñ est bonũ: tempꝰ curationis. et
ecce turbatio. Cognouimꝰ dñe impietates nr̃as. ⁊ ini¬
quitates patrũ nr̃oꝵ: qr peccauimꝰ tibi. Ne nos des
ĩ ob ꝓb̾um ꝓpt̃ nom̃ tuũ : neq facias nb ꝯtumeliam.
Solii głe cue recordare: ne irritũ facias fedus tuum
nb̾cũ. Nũqͥd sũt in sculptilibꝰ gentiũ qui pluãt. aut
li possunt dare imbres: Nõne tues dñs ds nr quẽ¬

Expanded text:
expectavimus pacem et non est bonum et tempus curationis et ecce turbatio cognovimus Domine impietates nostras iniquitatem patrum nostrorum quia peccavimus tibi ne nos des in obprobrium propter nomen tuum neque facias nobis contumeliam solii gloriae tuae recordare ne irritum facianobiscum. Numquid sunt sculptilibus gentium qui pluant: aut celi possunt dare imbrem. Nonne tu es Domine De
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ⁊ intellectũ cathecuminis nr̃is. ut renati fon¬
te baptũmatis: ad optionis tue filiis agͥgent᷑. ꝑ.
Remus diłctissimi nb̃ dm̃ patre oĩpotentem. ut
cunctis mũdã purget erroribꝰ: morbos auferat fa¬
mem depellat᷑: aꝑiat carteres: uincła dissoluat᷑: pe¬
regrinantibꝰ reditũ : infirmantibꝰ sanitatem: naui¬
gant̾ibꝰ portũ salutis ĩdulgeat. Ouemꝰ: fłe. genua.¬

Expanded text:
enati fonte baptismatis, adoptionis tuae filiis adgregentur. Per. Oremus, dilectissimi nobis, Deum Patrem omnipotentem, ut cunctis mundum purget erroribus, morbos auferat, famem depellat, aperiat carceres, vincula dissolvat, peregrinantibus reditum, infirmantibus sanitatem, navigant
Abbreviated transcription (Latin):
phum uirtutis scient̃ excołe: ut qui tua ꝯstitutio¬
ne sunt pͥncipes. tuo semper mun̾e sint potentes
tue ꝓ salute famuloꝵ tuoꝵ regum nrõꝵ suppli¬
cantis ⁊ in ꝓtectione fidelium ppłoꝵ. antiqua bra¬
chii tui oꝑare miracła: ut suꝑatis pacis inimiciᷤᷤ
s qui p̾dicando et̃ni regni eugłium xp̃ianũ imꝑe¬
arma celestia. ut pax eccłaꝵ nlła ꝑturbet tẽmpesta¬

Expanded text:
phum virtutis scienter excolere, ut cujus constitutione sunt principes, ejus semper munere sint potentestue pro salute famuli tui N supplicantis, et in protectione fidelium populorum antiqua brachii tui operare miracula, ut superatis pacis inimicis  ad predicandum eterni regni ewangelium Romanum impero N arma celestia, ut pax ecclesiarum nulla turbetur tempesta
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ et ut sacrificare tibi hostiam laudis abso¬
luta lib̾tate possimus tribue que ante tribuisti.
et salua nos ꝑ indulgentiam. quos dignatꝰ es re¬
A
adiuua nos ut refloreat caro nr̃a uigore pudici¬
cie atq sc̃imonie nouitate: ereptamq de manu tar¬
tari in resurrectioĩs gaudium iubeas presentari. P.¬

Expanded text:
rorum, ut sacrificare tibi hostiam laudis absoluta libertate possimus; retribue quae ante tribuisti; et salva nos per indulgentiam, quos dignatus es saadjuva nos, et refloreat caro nostra vigore pudicitiae, et sanctimoniae novitate, ereptamque de manu tartari in resurrectionis gaudio jubeas repraesentari. P
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim. quas omnes nomine fuo Alexan
est sub nomine bucephali equi, Alexands¬
riau montuosam. Alerandriani apiũ Porui
Aleraudriam in scytluã. Aleraui⁊ ian bi¬
lylonis. Alexandriam apiũd massagetas. Ales¬
xcaudriam apiũ Egyptuũ. Alexaud riam apũd
Origala. Aleraudriam apũd Granicum

Expanded text:
duodecim, omnes nomine suo sciliceest nomine Bucephali equi, Alexandria montuosa, Alexandria apud Porum, Alexandria in Scythia, Alexandria Babylonis, Alexandria apud Massagetas, Alexandria apud Aegyptum, Alexandria apud Origala, Alexandria apud Granicum,
Abbreviated transcription (Latin):
emptã. Tyro debinc satrapau pae fecit.
tentiam scriptas
Rer regun Darius et consanguineus Deo
haec. In audo tibi ren ad parentes tuos
Fauulos scilicet meos. atque in gremio
matris cubantem doceri uirile officium
ad quaui ren liabenam. scuticam. tibi que
pilaui. loculosque cum aure is misi. Hlabena
demonstrat te disciplinae indigentem. Pila

Expanded text:
eficit tentiam scriptas: rex regum et consanguineus deorhaec. Mando tibi reverti ad parentes tuos, famulos scilicet meos, atque illic in gremio matris cubantem doceri virile officium. Ad quam rem habenam Scythicam tibi et pilam loculosque cum aureis misi, quorum habena admonet te disciplinae videri indigentem, pila
Abbreviated transcription (Latin):
nostri quid tandem adeo barbarias per¬
turbamini minis: qua arrogantiae bani¬
lioribus mos est. quanto plus de fuerit
Haec mili bisa est competentior ad Darii
iactantiam comparatio. qui quod praestare

Expanded text:
nostri, quid tandem adeo dictis barbaricis perturbamini quae adrogantiae quidem vanilioribus mos est, quanto plus defuerit vHaec mihi visa est competentior ad Darii iactantiam comparatio; quod enim praestare
Abbreviated transcription (Latin):
tros oratores ad me ad ducerent At nine
consultius uisum est me ipsum ad subuer:
tris obiecerit contumaciam. Si uero liuic
ex perimento declinando conulitis decemi
oratores uestros ad me deduci sinite: Sic

Expanded text:
 oratores ad me perduceret. Enim consultius visum est ipsum me ad evertetris obiecerit contumaciam. Si igitur declinando huic experimento consulitis, decem oratores vestros ad me deduci patiemini. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uentum Macedonina erpectaret nihil
que re bellica. unus e Persis indutus et¬
Macedonicis ariis a tergo Alexandrum¬
galeae fortitudinem frustra habitus dissi¬
luit: confestimque ad compre lieudendum

Expanded text:
ventum Macedonum exspectaret nec que re bellica unus e Persis armis Macedonicis igaleae fortitudinem habitus frustra dissiluit et ad comprehendendum
Abbreviated transcription (Latin):
Enimuero llulippus Desphos miltit super
demum tuis ouini que orbe potietur, qui
medium platere tranfierit: uocabatur
enin equus ille quem super diximus bace.¬
quartum annum Alexander a gebat: qui
duna quadam die locum quo claufus equus
praedictus erat praeteriret/ conuersus ad
amicos ait, O uiri, hinuitugne aures me¬
as. au uero rugitus aliquis leouinus offen:¬
dit. Ad hac ꝑtolomeus qui postea soter
claustrisque demoti animal educit co¬

Expanded text:
Enim Philippus Delphos mittit super demum tuis omnique orbe potietur et hamedium Pellae transierit. Vocabatur enim equus quem supra diximus iquartumque annum Alexander appellebat. Qui cum quadam die locum quo clausus equus Bucephala fuerat praeteriret, conversus ad amicos haec ait: o viri, hinnitusne aures meas an vero rugitus aliquis leoninus offendit? Ad haec Ptolomaeus, qui Soter postea claustrisque dimotis animal educit iuba
Abbreviated transcription (Latin):
mitus repetit Macedoniam. Sed offendit
triclinium regis coronatus, sume inquit
ctum. et coronaui in caput patris trans:
quoque participabo conuiuio: et his dic:¬
tis aduersus Philippum discumbit.

Expanded text:
s repatriat Macedoniam. Sed offendit triclinium coronatus sume, inquit,ctum. Et una coronam in caput patris transtuquoque participabo convivio. Et una cum dictis adversim Philippum decumbit.
Abbreviated transcription (Latin):
mina ire quad rigarum. studio coronae
liquit. At bero Alerander qui om niuu¬
disciplinarum continentiam ostentare
didicerat. abstersit clementer sputami¬
enta. iniuriatu que arridens ait. Iuro
equidem tibi Nicalaeparbtaas¬

Expanded text:
mina quadrigarum studio coronae liquit. At vero Alexander, qui omniudisciplinarum continentiam mage ostentare didicisset, abstersit clementer sputamenti iniuriam, quin etiam adridens: iuro equidem tibi, Nicolae, a
Abbreviated transcription (Latin):
ad olyipiadem. et quanam arte ea
uxore sit potitus ad fimilitudinem Dei :
et lus dictis animam ⁊ ehflauit. Noc Ale¬
xander comperto/ quod pater sibi fuerit¬
quem interfecerat. naturali monitus¬
affecu superpouit hominem humeris
supremo collo quio pater dixerat: atque¬

Expanded text:
amorem et quanam arte potitus uxore sit ad similitudinem dei. Et in his dictis animam exaestuat. Hinc Alexander comperto eo quod pater sibi quem interfecerat fuerit, metuadfectu superponit hominem humeris supremo adloquio pater dixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: sed forte actidenti solemue certa:¬
luctaudo. aduersario praestitisset. coronau¬
que laboris exegisset. iubet alerauder eun:
quod si pari fortuna obtineret, nikil om:¬
nium fore quod libi petenti ⁊ ex negaret.
telicior reuertitur ad Regeni coronandus:

Expanded text:
te acciderat sollemne certaluctando adversario praestitisset coronamque laboris exegisset, iubet Alexander ceterisisset, quaeque si pari fortuna obtineret, nihil omnium fore quod sibi petenti rex negaret. felicior foret, revertitur ad regem coronandus.
Abbreviated transcription (Latin):
improuiso impelleus pracipitat: ibique
liuiusee facti confilium fuit. At ille res¬
pondit. conquirenduiu tibi erat de erte
quaut noueras. quippe nescius quee te in¬
quispe per lanc scientiam cognoui me a

Expanded text:
impulsu improviso praecipitat; ibique huiusce facti tui consilium fuit? At ille respondit: conquerendum igitur tibi est de arte ista quam noveras, quippe nescius quae te imquippe per hanc scientiam videra
Abbreviated transcription (Latin):
tr ausit Lycaoniaui. Cui nuns recens cootas
Lurauiae nomen dedit Igitur eius loci
trausnuttit protinus ad siciliaui. Ex liine
que honore potitur Romanorum. ler Anci
profuture. id que Alexaudro magna gra:
hionoratura renuittit. Ad ditur queque

Expanded text:
t ad Lycaoniam, cui nunc aetas recens nomen Lucaniae dedit. Igitur eius loci transmittit protinus ad Siciliam atque ibi, et honore potitur Romanorum. Per Aemilpost futurae; idque Alexandro magnae gratihonoratum remittit. Addunt tame
Abbreviated transcription (Latin):
pluae Aristoteles. Erat quidem ille ad our¬
nes litteras paratus promptus. et sibi.
tia curabant. equum spectabilis formae
regi deducunt, aiunt que illum armenti
qui deui regalis fuisse genus formatun
pedibus ad Regasi fabulam, et si qui

Expanded text:
urrat. Erat quidem ille ad omnes litteras iam peritus et sibi tia curabant equum spectabilis formae pulchritudine absolutum regi deducunt aiuntque illum armenti quidem regalis genus, formatum pedibus ad Pegasi fabulam opinabilem et, si qui