comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titi. licet rei .pu. causa ñ absit. et
sepissime ẽ ꝯstitutum adiuuaru
eum debere. siue huit ꝓcuratore
siue nõ. Idem puto ⁊ si testimoni¬
icausa sit euocatus ex qualibet ꝓ¬
uincia. uł murbem. uł ad princi¬
pem. Nam ⁊ huic sepissime ẽ reptũ
subueniri ¶S ⁊hus qͥ cognitionis gͥ¬
cla. uł appellationis. ꝑegrinati slłt

Expanded text:
titui, licet rei publicae causa non absit: et saepissime constitutum est adiuuari eum debere, siue habuit procuratorem siue non. idem puto, et si testimonii causa sit euocatus ex qualibet prouincia uel in urbem uel ad principem: nam et h‹u›ic saepissime est rescriptum subueniri. sed et his, qui cognitionis gratia uel appellationis peregrinati
Abbreviated transcription (Latin):
actionem exigetur.ibi dari debet
ubiẽ insidolo malo prdis subdus¬
tum fu̾it. tunc enim ibi dande
ibidardebet ubi pefitur muad
iectum fu̾it .c. modios ex illo bor¬
reo. aut .c.uini amphoras ex illo
actonem legatum petͣetur etiam
ibi peti debet ubires est. et si mob¬
lis sit res ad exibenclumagi cũ
b̾rde pot̾it. ut exibeat rem sicemn
erit ꝙ hoclie non potest iclicare
dix̾it ratimsit neꝙ enim mad¬
ciendo presencia  ul scia iudicis
necessana est.¶Quilegonis cau¬
sa romam ueit exqualibet cq̃
fide iubere potest.cum prunsio
suo cum sit m ytalia cͣcͣtum utin
potest. Ndem¬
On ꝗcd iulicis potestati ꝑmic¬
titur. id subicitur niris ncctati
Iudexsi qd adu̾sus legis p̾ceptũ
inuiclicando dolo. ma. pret̾miẜit
legem offendit. SDem.
meuenit.si agat aliqs ad inter¬
ponendam cautonem ex iusta
nomine defendendum rome

Expanded text:
actionem exigetur, ibi dari debet ubi est, nisi si dolo malo heredis subductum fuerit: tunc enim ibi dari dibi dari debet ubi petitur, nisi si adiectum fuerit "centum modios ex illo horreo" aut "vini amphoras ex illo rem actionem legatum petetur, etiam ibi peti debet ubi res est. et si mobilis sit res, ad exhibendum agi cum herede poterit, ut exhibeat rem: sic enim erit, quod hodie non potest iudicare: dixerit, ratum sit: neque enim in addicendo praesentia uel scientia iudicis necessaria est. Qui legationis causa Romam uenit, ex qualibet causa fideiubere potest, cum priuilegio suo, cum sit in Italia contractum, uti non potest. d iudicis potestati permittitur, id subicitur iuris necessitati. Iudex si quid aduersus legis praeceptum in iudicando dolo malo praetermiserit, legem offendit. 41 Ideniae uenit, si agat aliquis ad interponendam cautionem, ex iustanomine defendendum Romae
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝗ alienum ẜuum in iurei
suum ẽe rendit. qmͣuis noxali
iudicio tencatur nõ tamen posse
noxe delicõe eum p̃o ure lib̾a
nq nullum adactorem domi¬
nium transferre possint cum ip̃i
dm non sint.Certe tñsiexea cĩ
traditum postei dñs uenclicet

Expanded text:
eum, qui alienum seruum in iure eum, qui alienum seruum in iure suum esse responderit, quamuis noxali iudicio teneantur, non tamen posse noxae deditione ipso iure liberari, quia nullum ad actorem dominium transferre possunt, cum ipsi domini non sint. certe tamen, si ex ea causa traditum postea dominus uindicet
Abbreviated transcription (Latin):
im lis ad uersus te ꝯtestataest .i
sumtunc audiri nõ de bebis ut
sAet amlite ꝯcestata tibisiutu¬
mrenclum utiq sietas tua easit
ut ignoscitibi debeat. ¶Si absẽ¬
te dño ductus sit suus ueletiã
presente et meademcansa sit. ut
mnitegr  restitinpossit defensio
ymictitur eius nomine quiduc
defende nolinit. ne alt̾ius dolus
aut desidiã. aliis noceat. Idem
Alt ex dominis presens nolit de¬
fende .s⁊ et actoribohus casib
suenim pretorĩs ductus ĩbonis
fit eius qui duxit. G. Aius.
de eo cuius ususfrr alt̾ius est ad¬
monendi sumus sicditor uł u¬
sufructuarius presens defensio¬
nem suscipe noluit posulem i¬
tuentur et pignoris ꝑsecutio¬
nem uelusus frr. actionem ne¬
gature. quo casu dici potest ip̃o
iure pignus lib.ai nullum enĩ
pignus ẽ cuius ꝑsecutio negat
ꝙ donec nõ utendo osrituto tẽ¬
pe peir.¶Ex hus que diximus
defuo qͥ alicunure pignoris ob
ligatus est de ꝙ statũ libo ⁊ de
eo cuius usus fr̾. Illenus ẽ appet

Expanded text:
m lis aduersus te contestata est: nam tunc audiri non debebis, ut sa etiam lite contestata tibi succurrendum, utique si aetas tua ea sit, ut ignosci tibi debeat. Si absente domino ductus sit spraesente et in eadem causa sit, ut in integrum restitui po‹ssi›t, defensio permittitur eius nomine qui ducdefendere noluerit, ne alterius dolus aut desidia aliis noceat. idem alter ex dominis praesens noluit defendere. sed et actori his casibus su enim praetoris ductus in bonis fit eius qui duxit. Gaius libde eo cuius usus fructus alterius est, admonendi sumus, si creditor vel usufructuarius praesens defensionem suscipere noluerit, proconsulem interuenturum et pignoris persecutionem uel fructus actionem negaturum. quo casu dici potes‹t› ipso iure pignus liberari nullum enim pignus est, cuius persecutio negatuque, donec non utendo constituto tempore pereat. Ex his quae diximus de seruo qui alicui pignoris iure obligat alienus est, apparet
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝑ emptorem steterit quo munus ad diẽ
unum tollet.postea nisiꝙdolo malo
uencutoris interceptum eẽt non d a
ab eo prestari. Si u̾bi gr̃a amphore .c.
ex eo uino ꝙ incella ess uemierint si
ad mensum ẽ. donec ad meciatur õe
ꝑiculum uenditoris nisi id ꝑẽptorẽ

Expanded text:
 emptorem steterit, quo minus ad diem uinum tolleret, postea, nisi quod dolo malo uenditoris interceptum esset, non debet ab eo praestari. si uerbi gratia amphorae centum ex eo uino, quod in cella esset, uenierint, si admensum est, donec admetiatur, omne periculum uenditoris est, nisi id per
Abbreviated transcription (Latin):
functa filia portio dotis ap̾
h̾rdem suum trem manet¬
⁊ oa conuẽtio liberis aiocero
hentes id actumsit ut hrdi¬
bo consulatur et illo temꝑe
quo p̾r alios filios nõ h̾uit
dicium contulide uideatur.

Expanded text:
functa filia portio dotis apud heredem suum fratrem remaneret. ea conuentio liberis a socero inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur et illo tempore, quo pater alios filios non habuit, premum contulisse uideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nter debitorem ⁊creditorem
duenerat. ut creditorhonus
cributi prectu ꝑignorati ag
nosceret. sciũs soluendĩ ne¬
cessitas debitorem spectaret
talem conuentionem qmͣtũ
ad fisci reonem nõ esse ẜuanda
rendi pactis et enim priuato¬
rum formã iuris fiscalis cõ

Expanded text:
nter debitorem et creditorem conuenerat, ut creditor onus tributi praedii pignerati non adgnosceret, sed eius soluendi necessitas debitorem spectaret. talem conuentionem quantum ad fisci rationem non esse seruandam respondi: pactis etenim priuatorum formam iuris fiscalis co
Abbreviated transcription (Latin):
Itacio pleꝵqo etiã prudẽtissimos
suo ignorat.s cassius ignorã¬
ciam sabbinum ita accipiẽdã
existimasse refert. ñ depditiet n¬
negatur ꝓdeẽ fc̃i uo ignorãciã
ꝑdesse ꝯst̾at. . TErenc̾¬

Expanded text:
tatio plerumque etiam prudentissimos suo ignorat.Sed Cassius ignorantiam Sabinum ita accipiendam existimasse refert non deperditi et nnegatur prodesse: facti uero ignorantiam prodesse constat. 5 Teren
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ignorãtis. nec scrupulos.a
ĩꝗsitio erigenda. sciẽciaem ̃ hoc
modo extimãda ẽ. ut neq ne¬
gligencia crassa aut minia se¬
curitas satis expeclitasit. neq
de latoria curiositas erigatur.

Expanded text:
gnorantis, ut nec scrupulosa inquisitio exigenda: scientia enim hoc modo aestimanda est, ut neque neglegentia crassa aut nimia securitas satis expedita sit neque delatoria curiositas exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
filius aiebatꝙ nõ bone fider
uenixet et ego ex alia cã rẽ hrẽ.
¶Siduple stiplãtor ex posfore
petitor fcũs uictꝰ sit qmͣrem si
cte doli maliexceptione se tue¬
ri possit. s ita si cł̾pa ułsponte

Expanded text:
filius aiebat, quia nec bonae fidei conueniret et ego ex alia causa rem haberem. Si duplae stipulator ex possessore petitor factus et uictus sit, quam rem si certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa uel sponte
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona emptoris obiecte si ob¬
stant uẽclitor ei nõ teneatu Si
uero ad psonam uenditoris
respiciãt.ccͣ. cte nec exẽpto nec ex
stiploc duple uł sĩple actio ꝯpetit
ris et eptoris exceptões obicien

Expanded text:
ersona emptoris obiectae si obstant, uenditor ei non teneatur, si uero ad personam uenditoris respicient, contra: certe nec ex empto nec ex stipulatione duplae nec simplae actio competit ris et emptoris exceptiones obicient
Abbreviated transcription (Latin):
sh̃is arbitratulib̾tic̾ta sũmai
monumentum uissus fac̾e de¬
derit lib̾to pecumamet is ac¬
cepta pecumamonumentũ
non faciat ꝯd̃one tenetur.¬

Expanded text:
s arbitratu liberti certa summa monumentum iussus facere dederit liberto pecuniam et is accepta pecunia monumentum non faciat, condictione tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur.ut ꝑsone naturaliter designẽ¬
tur. ut ecce deferunt b̾rditatem se¬
natus ꝯsulta ⁊ mr̃i ⁊ filio. ¶In ni¬
riar etiam actionum ex delicto
uementium obligationes cum
capite ambulant. ¶ Si lib̾tate
adempta capitis diminutio sb¬
secuta sit. ulłi rest̾omi adu̾sus ẜuũ
locus erit. qr nec pretoria uiris¬
dictione ita ẜuus obligatur ut cũ
eo actio sit. S utilis acto ad u̾sus
dominum danda ẽ ut iuł. scribit¬
⁊ nisi insolidum defendatur per¬
mictendum ẽ michi ĩbona que
hunt micti. Item cum ciuitas a¬
missa ẽ nlła rest̃onis eꝗtas ẽ ad¬
u̾sus eum ꝗ amissis bomis ⁊ cun¬
pr̃ationem h̾re ĩtelliguntur. pala

Expanded text:
raliter designentur: ut ecce deferunt hereditatem senatus consulta matri et filio. Iniuriarum et actionum ex delicto uenientium obligationes cum capite ambulant. Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni aduersus seruum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita seruus obligatur, ut cum eo actio sit: sed utilis actio aduersus dominum danda est, ut Iulianus scribit et nisi in solidum defendatur, permittendum mihi est in bona quae habuit mitti. Item cum ciuitas amissa est, nulla restitutionis aequitas est aduersus eum, qui amissis bonis et ciuiprestationem habere intelliguntur, palam
Abbreviated transcription (Latin):
Egatum in annos singłos uel
mẽses singłos relictum uł siħ̾i¬
tatio legetur. morte ꝗdem lega¬
taru legatum int̾cidit capitis di¬
minutione tñ int̾uemente ꝑse¬
uerat uidelicet qr tale legatum¬

Expanded text:
egatum in annos singulos uel menses si‹n›gulos relictum, uel si habitatio legetur, morte quidem legatarii legatum intercidit, cap‹i›tis deminutione tamen interueniente perseuerat: uidelicet quia tale legatum
Abbreviated transcription (Latin):
debilitatum hominem uł u̾ba¬
tum uł uuln̾atum restitur uti¬
q reo ꝑiudicem hebitur qnͣto
det̾iorsit fc̃s. qmqmͣ exlegis
acqlie actione dueniri posẜor
possit. unde quentur. anñ ali¬
as iudexestimare dampnu
debeat qm si remictatur. actõ
leg acqlie ⁊ labeo putat cau̾e

Expanded text:
debilitatum hominem vel verberadebilitatum hominem vel verberatum vel vulneratum restitui: utio per iudicem habebitur, quanto deterior sit factus. quamquam et legis Aquiliae actione conueniri possessor possit: unde quaeritur an non alias iudex aestimare damnum debeat, quam si remittatur actio legis Aquiliae. et Labeo putat caue
Abbreviated transcription (Latin):
sa possideat. ubienm ꝓbamrẽ
meam ẽẽ nc̃ce h̾ebit posẜor resti¬
tuere. ꝗ nõ obiecit aliqm excep¬
quem deposita ẽ ꝯmodata. ul
quid aluxit. aut ꝗ legatore ẜ¬
uandoꝵ causauł dotis uentris¬
ess. uł cui damyni infecti noĩe
nõ cauebaturqr hu omnes nõ
possident uendicare nõ possepu¬
to autẽ ab omnib ꝗtenent et
B̾nt restituendifacultatem. pe
tui debeat .s. si presens nõ sitet
nõ malum ẽ. sibone fidei pos¬
ẜor sit is cum quo agitur aut
ibi restitin ubires ẽ. aut ubi
agitur. s sumptib petitorisꝙ
extra cybaria nutinere. uł naui¬
gatione faciendai sunt.¶Ip̃.
Isimalit petitor siuis ĩpensisi
et ꝑiculo ibi ubi iudicatur rẽ
restitur tunc enim de restitutõ
posẜor ꝗ malio loco eam remn
nactus sit id̾ statu debet. Si u̾o
Ab eo loco ubilis ꝯtestata ẽomi
sb̾stractam alio loco transtułit.
illic restituere debet. Uñ sb̾straxe
ueꝵ et si detior res sit fc̃a Ronẽ
uidex hre debebit fingeenim

Expanded text:
sa possideat: ubi enim probaui rem meam esse, necesse habebit possessor restituere, qui non obiecit aliquam excepquem deposita est uel commodata uel qui conduxerit aut qui legatorum seruandorum causa uel dotis uentrisesset uel cui damni infecti nomine non cauebatur, quia hi omnes non possident, uindicari non posse. puto autem ab omnibus, qui tenent et habent restituendi facultatem, pettui debeat, scilicet si praesens non sit? et non malum est, ‹si› bonae fidei possessor sit is cum quo agitur, aut ibi restitui ubi res sit aut ubi agitur: sed sumptibus petitoris, qui extra cibaria in iter uel nauigationem faciendi sunt. i si malit petitor suis impensis et periculo ibi, ubi iudicatur, rem restitui: tunc enim de restitutionesor, qui in alio loco eam rem nactus sit, idem statui debet: si vero ab eo loco, ubi lis contestata est, eam subtractam alio transtulerit, illic restituere debet, unde subtraxitverum et si deterior res sit facta, rationem iudex habere debebit: finge enim
Abbreviated transcription (Latin):
tuum inferre inuitote
ius est quo minus illiei ue mor¬
tuum inferre ibiet sepelire lice
atumifieriucto. ¶Qui nferen¬
dimortuum ius h̾t nõ ꝓhibetͥ
inferre ꝓhibi autem inferre ui¬
detursiue i locum inferre ꝓbi¬
beatur siue mitim̃e cob̾ceatur.a
et deloco puro ꝯpetit. Item si mi¬
chimfund̾ uia debeatur inquẽ
fund inferre uolo. etuia ꝓhibea¬
ꝙ erit ꝓbandum et si alia suit
debeatur. ¶Sz hoc int̾dcm ꝓhi¬
bitorium esse palam est.¶Pre

Expanded text:
tuum inferre inuito ‹t›e ius est, quo minus illi eo eaue mortuum inferre ‹et at, vim fieri veto". Qui inferendi mortuum ius habet, non prohibetur inferre: prohiberi autem inferre videtur, sive in locum inferre prohibeatur sive itinere arceatur. etiam de loco puro hi in fundum uia debeatur, in quem fundum inferre uolo, et uia prohibeae erit probandum et si alia servitus debeatur. Hoc interdictum prohibitorium esse palam est. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
mittendi similis. P Aul.
uirandum referre. ¶Dem.¬
Iquis cumdebitore suo pepig̾it
ne abeo pecunia pet̾etur si iuras¬
ẜ secapitolium non ascendisse
uel aliud ꝙ libet fecisse uel nõ
fecisseidꝙ iurauit et exceptio
iris iurandi dari debebit. et so¬
lutum repeti potit est enim ius¬
ta ꝯuentio siquel: causa iuẽ¬

Expanded text:
mittenti similis. Paulus iurandum referre. Ine ab eo pecunia peteretur, si iurasset se Capitolium non ascendisse vel aliud quodlibet fecisse vel non fecisse, isque iuraverit, et exceptio iurisiurandi dari debebit et solutum repeti poterit: est enim iusta conventio, si quaelibet causa i
Abbreviated transcription (Latin):
tos decipentur. et tacilis hoc ĩ
magistro qm m istitore ẽ ad¬
mitend ꝑꝓ utilitatem ⁊trabẽ
int ne aliumeiliceret pponꝰ an
mus uidend ẽ finge .n. et noĩa¬
timeum ꝓhibuisse neticio ma¬
gistro utnris. dñdum tñerit
consq ꝓducendamutilitatẽ
naigaicium. ¶Nauem acci¬
pe debemus siue maritimamsi¬
ie flinualem siue maliquo sta¬
gno nauiget. siue medria sit.
nõ autem ex omnicã pretord
dat mextitorem actionẽ s eiꝰ
rei nomine cuius ibi p̾positus
rit ut puta si ad honus uelen¬
dum locatus sit aut aliqua res
enntutiles nauiganti. uel siꝗd
reficiende nauis causa ccͣtum
uelipensumẽuelsiꝗd naute o¬
oꝑar nomme pecierit. ¶Qd si
mutuam pecumam sumpẜit.
aneius rei nomine uideatur.
gestum et pegasus sic existimat
situs fuit mutuatus dandam
ationem qm sinam puto. ue

Expanded text:
hoc in magistro quam institore admittendum propter utilitatem. suit, ne alium ei liceret praeponere? an mus, videndum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem navigantium. Navem accipere debemus sive marinam sive fluviatilem sive in aliquo stagno naviget sive schedia sit. Non autem ex omni causa praetor dat in exercitorem actionem, sed eius rei nomine, cuius ibi praepositus sit, ut puta si ad onus uehendum locatum sit aut aliquas res emerit utiles nauiganti uel si quid reficiendae nauis causa contractum uel impensum est uel si quid nautae operarum nomine petent. Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine uideatur gestum? et Pegasus existimat, situs est, fuerit mutuatus, dandam actionem, quam sententiam puto
Abbreviated transcription (Latin):
ram esseq̃d enim si ad armandam insti¬
nendam ue nauem uel nautas exiben¬
dos mutuatus est. Unde querit offili
si ad reficiandam nauem mutuatus
nummos insuos usus ꝯũtit an mex̃¬
citorem detur actio. et ait si hac lege.
accip̃ qĩ in nauem ĩpensuꝵ mox mũ

Expanded text:
ram: quid enim si ad armandam instruendamue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est? Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mu
Abbreviated transcription (Latin):
precio tunc exstimandam. h cĩ
cuiuidetur quodam moꝯdicio¬
nalis ẽe uenditio. et ita diuus
Nabco ꝗ publiciana uti potuit.
q dominum non hit pignori
honcogitur umam libare nsi
icceptõ uniu̾so qu̾tum debetur.
fectionem edificii credidit. de pe̾¬
Isonib nire pignoris ip̃e crelitũ
recipiat etiam actiones utiles ad¬
usus inqlinos accipiet cautiois ⁊¬
eremplo qmͣ debitor crelitoripi¬
gnori declit. IN Dxiii.¬
int colonumet ꝓcuratoremi
mcum ꝯuenit de postiore ulra¬
cam hute meꝯuentionem uł
mandante. qiͣnit̾ me et colonũ
meum ꝯuenisse indetur. ¶Si debi
orfuum quem a non dominobo¬
iaficcemat et pignorauit tene¬
at ẜuiane locus ẽ. et si adu̾sus
eumagnt creclitor doli replicatõs
Nmodi sũ ĩ ꝯmodifortuto actes¬
fit id ad debitorem ꝑtin. ¶Si
ros pignorata non restituatur
lis adu̾sus poss oremerit estimi¬
da.s utiq alt̾ adũsus ipidebi¬
torem alit̾ Adũsus qm̃ius pos¬
lius debito ꝯsccutꝰ creclitor fue¬

Expanded text:
pretio tunc aestimand‹a›m: hoc enim casu uidetur quodammodo condicionalis esse uenditio. et ita diuus eo, qui Publiciana uti potuit quia dominium non habuit, pignori non cogitur unam liberare nisi accepto uniuerso quantum debetur.fectionem aedificii credidit, de pensionibus iure pignoris ipse creditum recipiat, etiam actiones utiles aduersus inquilinos accipiet cautionis exemplo, quam debitor creditori pignori dedit. 21 Iinter colonum et procuratorem meum conuenerit de pignore uel ratam habente me conuentionem uel mandante, quasi inter me et colonum meum conuenisse uideatur.Si debitor seruum, quem a non domino bona fide emerat et pignerauit, teneat, Seruianae locus est et, si aduersus eum agat creditor, doli replicatione commodi siue incommodi fortuito accessit, id ad debitorem pertinet.Si res pignerata non restituatur, lis aduersus possessorem erit aestimanda, sed utique aliter aduersus ipsum debitorem, aliter aduersus quemuis posseslius debito consecutus creditor fue
Abbreviated transcription (Latin):
g est ut ꝓ qnͣtitate debiti pignꝰ
Bant obligatum. s utq sicum
it dicendum a eõdem die pignꝰ
utriq datum ẽ seꝑatim. s. si siml
illi et illi si hoc actum ẽ utq rec¬
iure emptionis ponidon. Ito

Expanded text:
 est, ut pro quantitate debiti pignus habeant obligatum. sed uterque, si cum erit dicendum, si eodem die pignus utrique datum est separatim: sed si simul illi et illi, si hoc actum est, uterque reciure emptoris possideat rem
Abbreviated transcription (Latin):
Pemdiuus adrianus .R. et
legatis ĩitegiꝵ restituitur ñ
ip̃iminori repetitionẽ ꝯpet̾e
ueritet tu ratum nõ h̾as pos¬
se repeti labeo libro postioruz
scribit. qd̾ si debitum fuisset ñ
posse repeti ait celsus. Ideo q̃m¬
cumꝗs ꝓcuratorem rese suar
ostitu. id quoq mandare uide¬
tur ut soluat creditori neq pͥ¬
ea exspectand̾ sit ut ratum hoit¬
dominus. ¶Dem labeo ait.
Sꝓcuratori in debitum solutu
sit et dominus ratum nõ h̾at
posse repeti.¶Celsus ait eũq
ꝓcuratoridebit soluit ꝯcimuo li

Expanded text:
em diuus Hadrianus rescripsit et legatis in integrum restituitur, non ipsi repetitionem competeverit et tu ratum non habeas, posse repeti Labeo libris posteriorum scripsit: quod si debitum fuisset, non posse repeti Celsus: ideo, qquis procuratorem rerum suarum constituit, id quoque mandare uidetur, ut soluat creditori, neque postea exspectandum sit, ut ratum habeat. Idem Labeo ait, si procuratori indebitum solutum sit et dominus ratum non habeat, posse repeti. Celsus ait eum, qui procuratori debitum soluit, continuo li
Abbreviated transcription (Latin):
n restituitti. ẽ¬
aduersus me unius diei facien¬
da est. ¶ Item inꝗd pretorsi qua
alia michi iustacausa udebit

Expanded text:
 restitutio aduersus me unius diei facienda est. 'Item', inquit praetor, 'si qua alia mihi iusta causa uidebit
Abbreviated transcription (Latin):
emadm p̃̾passe litemꝗs udea¬
tur ⁊ possit trãsmict᷑e actoem.ui¬
deamus.⁊ ponamus ĩpot̾ate fui ᷤ¬
cua sit Is si ꝯmmatus tm̃ accusa¬
tionem fuit. uł us ade denũciã¬
ad b̃rdem suum accus acio tran¬
mictet. idq dius pius delibel¬
li dat̾de ⁊ de nũciatione Rpsit.¬

Expanded text:
eparasse litem quis uideatur, ut possit transmittere actionem, uideamus, et ponamus in potestate fuiscua sit: is si comminatus tantum accusationem fuerit vel usque ad denuntiaad heredem suum accusationem transmittet: idque divus Pius de libelli datione et denuntiatione res
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide posside bat dimiȩit io
neagicumeo ex noxalicausa
possit obligarieum actione que
datur ad usus eos ꝗẜuum ĩpo

Expanded text:
bona fide possidebat, dimiserit, ne agi cum eo ex noxali causa possit, obligari eum actione, quae datur aduersus eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
daturum ꝓrius nosse õ¬
descendat. Est autem a
rusticia appellãtum. Nã
ut eleganter celsus diffi¬
uit. ¶Ius ẽ ars boni. ⁊ eq
cuius merito ꝗs nos ia¬
cerdotes appellat. Iusticiã
namꝙ colimus. ⁊ boni et
eꝗ noticiam ꝓfitemur. equ¬
um ab iniquo seꝑꝗntes. licitũ
ab illicito disceruentes. bonoᷤ
non solum metu penarum. ue
rumetiam premiorum quoq
ex hortatone effic̾e cupientesi.
ueram nisi fallor philosophiar
non simulatam affectantes.i.¬
¶Huius studu due sunt posito¬
nes publicum. ⁊ priuatum.
Publicum uisẽ. qd̾ Ad statum
rei romane spectat. ¶ Priuatũ
est qd̃ ad singłorum utilitatẽ¬
spectat. Sunt enim quedam
publice utilia. quedam priua¬
tim. ¶Publicum ius qd̃ in sa¬
cris. in sacerdotib in magr̃ati¬
b ꝯsistit. ¶ Priuatum us tri¬
ꝑtitum ẽ. cõllectum est ex natu¬
ralib preceptis aut gencium.
aut cuulib. ¶Ius naturale ẽ
lia. Namius istud nõ solum¬
humani generis ꝓprium est.¬

Expanded text:
daturum prius nosse odescendat. est autem a iustitia appellatum: nam, ut eleganter Celsus definit, ius est ars boni et aequi. Cuius merito quis nos sacerdotes appellet: iustitiam namque colimus et boni et aequi notitiam profitemur, aequum ab iniquo separantes, licitum ab illicito discernentes, bonos nrum etiam praemiorum quoque exhortatione efficere cupientes, ueram nisi fallor philosophiam, non simulatam affectantes.Huius studii duae sunt positiones, publicum et priuatum. publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, priuatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam priuatim. publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus constitit. priuatum ius tripertitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut ciuilibus.Ius naturale est, docuit: nam ius istud non humani generis proprium, s
Abbreviated transcription (Latin):
tum exibeat uelelucastum ad exibẽ¬
dum ꝗdemabsolindebet. Exibuit
enimet nichil impendit directamac¬
tionemtalis exibitio potit tñ ag̾e ac

Expanded text:
tum exhibeat vel eluscatum, ad exhibendum quidem absolvi debet: exhibuit enim et nihil impedit directam actionem talis exhibitio, poterit tamen agere ac
Abbreviated transcription (Latin):
noxa. exqua pr̃iactio ꝯpetitue¬
lit exꝑiri ita demũ ꝑmictimus
eĩ agere. si nõ sit ꝗ prĩs nomine
agat. Nam ⁊ iuł. placet si filius
famił. leg̃ones uel stucliorum
gr̃a abierit. et uel furtum uł dãp¬
num in uuria ue passus sit. pos¬
se eum utiliiuditio ag̾e nec du
p̾r exspectatur ne ĩpinita sint
maleficia. qr p̾r uenturus ñ est.
ueldum uenit subtrahit se isq
noxam ꝯmisit. Uñ ego semꝑ ꝓba¬

Expanded text:
noxa, ex qua patri actio competit, uelit experiri, ita demum permittimus ei agere, ‹si› non sit qui patris nomine agat. nam et Iuliano placet, si filius familias legationis uel studiorum gratia aberit et uel furtum uel damnum iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater uenturus non est uel dum uenit, se subtrahit is qui noxam commisit. unde ego semper proba
Abbreviated transcription (Latin):
Ir urcori pecuniam cum donare uelb
ꝑmisit ei ut adebitore suo stiplaentur.
illa cum id feciss priusqm pecuniam
aufferres diuorcium fecit questio utre
uir eã sũmam pet̾e debeat a nea ꝓmis
si ꝓmissor mlri ignorans soluiss siꝗ
dem ea pecumaextat. uendicare cam
debitor potest.s si actiones suas ma
ris nomine uẽdicãdo ꝯsequetur. S⁊ si
pecunia nõ extatet młr locuplectior
tc̃a est. maritus eampetet. ĩtelligitiu
enĩ locup. ex re mariti locupletior fcã¬

Expanded text:
ir uxori pecuniam cum donare uellet, permisit ei, ut a debitore suo stipuletur: illa cum id fecisset, priusquam pecuniam aufer‹r›et, diuortium fecit: quaero, utrum uir eam summam petere debeat an ea promisi promissor mulieri ignorans soluisset, si quidem pecunia exstat, uindicare eam debitor potest: sed si actiones suas marris nomine uindicando consequetur. sed si pecunia non exstat et mulier locupletior facta est, maritus eam petet: intellegitur enim ex re mariti locupletior fa
Abbreviated transcription (Latin):
Nater a fr̃e cum mensdem po¬
testate cẽnt pecumam mutua¬
tus post mortem patris eis
ex peculio suo ꝑuenisset. Na¬
turalem enmobligationem q̃
fuiss hoc ip̃o sublatam uderi.ꝙ
eo ut si prelegatum filio eidẽ¬
q debitorid fuiss decluctio h¬
idq maxime ꝯsequens ẽẽ ei sẽ¬
tencie quam iuł. ꝓbaret. siex¬
traneo qͣ debuisset. et ab eo post
mortem pr̃is ex actumest. tm̃
iudicio eum familie hrcisde¬

Expanded text:
ater a fratre, cum in eiusdem potestate essent, pecuniam mutuatus post mortem patris ei ex peculio suo ad fratrem peruenisset: naturalem enim obligationem quae fuisset hoc ipso sublatam uideri, eo ut, si praelegatum filio eidemque debitori id fuisset, deductio hidque maxime consequens esse ei sententiae, quam Iulianus probaret, si extraneo quid debuisset et ab eo post mortem patris exactum esset, tantum iudicio eum familiae hercis
Abbreviated transcription (Latin):
eidememancipato solint non
repetitur. Nam hi quoq manie
naturalem obligonem codem
argumento ꝓbatur. ꝙ siertrane¬
us intra aunum depeculio ag¬
set ꝯputetur. eademq eninti
siextraneus hrs exhrdatot
lio soluit id qd pater ei debu¬
iss. ¶Legati satis accepiet cũ
fidenissor michi soluisset ap¬
ruit in debitum fuisse legatum
missario sibicau̾e poterat non
cau̾nit. qĩ indebitum plus deb¬
to eum solutum repete posso
diuus seuus et antoninis i¬

Expanded text:
eidem emancipato soluerit, non repetet: nam hic quoque manere naturalem obligationem eodem argumento probatur, quod, si extraneus intra annum de peculio agset computetur. eademque erunt et si extraneus heres exheredato filio soluerit id, quod ei pater debuisset.Legati satis accepi et cum fideiussor mihi soluisset, apparuit indebitum fuisse legatum: missario sibi cauere poterat, non cauerit, quasi indebitum plus debito eum solutum repetere posse diui Seuerus et Antoninus
Abbreviated transcription (Latin):
rit telucendam ẽẽ impensamex
sidchmisso ꝯstat. et sisme decluc¬
nonc domum tradidit posse mc̃
t xliciquasi plus debito dederit.¬
¶Spactus fit pronus cumliber¬
co ncoꝑe abeo petantur. ꝗcꝗd post¬
ersolutum funit alib̾to repeti po¬

Expanded text:
rit, deducendam esse impensam ex fideicommisso constat et, si sine deductione domum tradiderit, posse incerti condici, quasi plus debito dederit.Si pactus fuerit patronus cum liberto, ne operae ab eo petantur, quidquid postea solutum fuerit a liberto, repeti po
Abbreviated transcription (Latin):
hous aexteptio daturcumoͦ
inicur solutimn repet̾e potest utac¬
itens isen itiso sulto de int̾tessio¬
nib. Ubiuo modium eius ciide¬
betur exteptiodatur ꝓperam solu¬
cum non repetitur uelutisi filius

Expanded text:
usa exceptio datur cum quo agitur, solutum repetere potest, ut accidit in senatus consulto de intercessionibus: ubi uer‹o› in odium eius cui debetur exceptio datur, perperam solutum non repetitur, ueluti si filius
Abbreviated transcription (Latin):
recurpature a cobnidib fuisses
tum abhus crelitor actione de
peculio ꝯseꝗ potuiss. igitiset
sire integra familie pertiscm¬
de agnturita peculium dundi
equumest ut ad quantitatem
eius ĩ dempnis acob de prest¬
turporro eum ad quem adu¬
sus extraneum defendior lon¬
ge magis meo ꝙ fr̃i debuissm
Questim est si pr filio c̾lidi

Expanded text:
peraturum a coheredibus fuisse, quantum ab his creditor actione de peculio consequi potuisset. igitur et si re integra familiae herciscundae agatur, ita peculium diuidi aequum esse, ut ad quantitatem eius indemnis a coherede praestetur: porro eum, quem aduersus extraneum defendi oportet, longe magis in eo, quod fratri debuisset, Quaesitum est, si pater filio credi
Abbreviated transcription (Latin):
Plius fam̃. inpulicis. Pomy.¬
cais loco pr̃is fa. hetur uelutiut
oport̾e ꝓnũciau̾it dñdum ẽ de
u̾itate q̃rend̃ si filius ẽ an nõ. n
enui alim̃toꝵ cã u̾itati facit pre¬

Expanded text:
lius familias in publicis causis loco patris familias habetur, ueluti ut oportere pronuntiauerit, dicendum est de ueritate quaerendum, filius sit an non: neque enim alimento
Abbreviated transcription (Latin):
ad noxe dedicionem ut puta si expre¬
cus noxe delitoꝵ dupplum colligatur¬
et sequentes actiones in bibeantur sab¬
binꝰ et cassius putant precium quoq
noxe delitoꝵ imputari debere. ꝙ et
indetensus ductus sit extimatio eius

Expanded text:
ad noxae deditionem, ut puta si ex pretiis noxae deditorum duplum colligatur, sequentes actiones inhibeantur. Sabinus et Cassius putant pretium quoque noxae deditorum imputari debere, quod indefensus d
Abbreviated transcription (Latin):
licet non sit solutum siue alus pigno¬
rib sibi caueri uoluit ut ad hoc recedat
siue fide iussorib siue reodato. siue p̃¬
cio aliquo uel nuda ꝯuentione nasci¬
tur pignoraticia actio. et gen̾alit̾ dicẽ¬
d̾erit quociens reced̾e uoluit creclitor
apignore uideri ei satisfcm̃ suit ip̃e
uoluit sibi cauit. licet in hoc deceptus
sit.¶Is quoq ꝗremalienam pigno¬
ri dederit soluca pecuma potest pigno¬

Expanded text:
licet non sit solutum: siue aliis pignoribus sibi caueri uoluit, ut ab hoc recedat, siue fideiussoribus siue reo dato siue pretio aliquo uel nuda conuentione nascitur pigneraticia actio. et generaliter dicendum erit, quotiens recedere uoluit creditor a pignore, uideri ei satisfactum, si ut ipse uoluit sibi cauit, licet in hoc deceptus sit.Is quoque, qui rem alienam pignori dedit, soluta pecunia potest pigne
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝯtrariam actionem hebos
ge enim medicis cum egrotars
suus declisse me pecumiameteĩ
decessisse. Item insulani fulcise
uel refecisse. et postea deustameis
nec habe̾ qd̾ possem retine. ¶
pignori plura mancipiadatals
et qͥdam c̾ti precusuta uendidis¬

Expanded text:
em habebo: finge enim medicis, cum aegrotaret seruus, dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse uel refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere.Si pignori plura mancipia data sint, et quaedam certis pretiis ita uendide
Abbreviated transcription (Latin):
nit ne distrabxretur creditor si dis¬
trax̾it furti obligatur nisieiterfi
de nũciatum ut soluat et cessaut
noraticium tibi uende licet mqy
magis cogendus es uend̾e et licer
soluend̾um nõ sit is ꝗ pignus de¬
s accillicinus ex causa crecitos
si multo minus sit ꝙ debeaturet
hoclie pluris uenire possit pigiꝰ
qͣm postea. melius autemessedi¬
cere eumq ded̾it pignus posseuẽ¬
dereet accepta pecua solue ioq
debeatur.itatamen ut creditor ne¬
cecitatem h̾at ostende rem pigno¬
ratam si mobił sit prius ydonca
cautela adebitore ꝓ idempnitit
eipr̃anda. ¶ In uitum enim ardi¬
torem cogi uende satis humanun
est. ¶ Si creclitor pluris fund̾ pig¬
noratum uendid̾it. si id feneret ua¬
ram eius pecume prestare debeta
qded̾it pignus. s et si usus siten
pecuma usuras eaꝵ prestare opor¬
tet.ꝙ sieam depositam hũit usur¬
as non debet. PAuł
tuat creditor id ꝙ apud eumde¬
positum est ex mora etiam debi
toriusuras hoc nomine prestra

Expanded text:
nit, ne distraheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, nisi ei ter fuerit denuntiatum ut soluat et cessauergneraticium tibi vendere liceret, nihilo magis cogendus es vendere, licet solvendo non sit is qui pignus desed Atilicinus ex causa cogendum si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris venire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse vendere et accepta pecunia solvere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea cautela a debitore pro indemnitate ei praestanda. invitum enim creditorem cogi vendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum vendiderit, si id faeneret, usuram eius pecuniae praestare debet ei, qui dederit pignus: sed et si ipse usus sit ea pecunia, usuram praestari oportet. quod si eam depositam habuerit, usuras non debet. Paulutuat creditor id quod apud eum depositum est, ex mora etiam usuras debitori hoc nomine praestare
Abbreviated transcription (Latin):
domum reuocant si non ibi ꝯtrax¬
unt ubi ꝯuemuntur. Cetere siͣ
xerunt ibi reuocancliius non
habent exceptis legatis ꝗlicet
fendere .qindiulegonis cãhici
demorantur ꝙ et ⁊ iuł. scribit. et

Expanded text:
domum revocant, si non ibi contraxerunt, ubi conveniuntur. ceterum si contraxerunt ibi, revocandi ius non habent: exceptis legatis, qui licet fendere, quamdiu legationis causa hic demorantur. quod et Iulianus scribit et
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat. an uero etiam ip̃ius
pretoris ꝯsensus nctͣius est lex
inter priuatos ꝯueniat. suffic̃
ergo priuatorum ꝯsensus. ꝓm̃
si priuati ꝯsenciant. pretor aut̃
ignoret ꝯsentire. et putet suam
sit. undendum est. et puto posse
defendi eius ee mrdonem. ¶S
si uldex ad tempus datus ẽ. et
omnes litigatores ꝯsenciant insi
sp̃alit̾ principali iussione ꝓroga¬
tio fu̾it inb̾ita possunt tempora
ĩtra que ꝗs nssus ẽ litem dirmĩe
ꝓrogari. ¶Legatis meo qd̃ añ
legationem ⁊trax̾unt.Item hi
is ꝗ testimomicausa uocatisũt
uł siꝗ iudicandicausa accersiti
sunt uel ĩꝓumcia destinatisũt
reuocandi  domumsuam ius da¬
ĩponitur nccͣitas intra tempora
alio loco ubi ꝓuocatio excetur
alus pulsantib Rend̾e. Nam cel
dandam ait. q̃m ob aliamcãm ue
ano repsit. eum ꝗ tutele recddende
causa rome ess euocatus alt̾ius
tutele causacius causa nerat
euocatus nõ debere ꝯpelli iud̾m
suscipe. ¶Idem claucdiano faiua¬

Expanded text:
sufficit an vero etiam ipsius praetoris consensus necessarius est? lex inter privatos conveniat": sufficit ergo privatorum consensus. proinde si privati consentiant, praetor autem ignoret consentire et putet suamsit, uidendum est: et puto posse defendi eius esse iurisdictionem.Si et iudex ad tempus datus et omnes litigatores consentiant: nisi specialiter principali iussione prorogatio fuerit inhibita, possunt tempora, intra quae iussus est litem dirimere, prorogari.Legatis in e‹o› quod ante legationem contraxerunt, item his qui testimonii causa euocati sunt uel si qui iudicandi causa arcessiti sunt uel in prouinciam destinati, reuocandi domum suam ius daimponitur necessitas intra tempora alio loco ubi prouocatio exercetur aliis pulsantibus respondere: nam Celsdandam ait, quoniam ob aliam causam ano rescripsit eum, qui tutelae reddendae causa Romam erat a se euocatus, alterius tutelae causa, cuius causa non erat euocatus, non debere compelli iudicium suscipere. idem Claudio Flauia
Abbreviated transcription (Latin):
cam. Que q̃o dilucidiꝰ ẽ in fructua¬
exomni. Et marcell. etiam fruc¬
tuarium teneriscribit. et exomini
peculium uelud pr̃imonium nitui¬
tur. certe il lud ad mictend̾ õmodi¬
cit ut priore ꝯuento ad quem respi

Expanded text:
cam? quae quaestio dilucidius est in fructuacam? quae quaestio dilucidius est in fructuaex omni. et Marcellus etiam fructuarium teneri scribit et ex omni peculium uelut patrimonium intuitum. certe illud admittendum omnimodo dicit, ut priore conuento, ad quem res
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ꝯsequens ẽ ut sisfico peculiums
suum legatum sit.isq ex testam̃to
agit nõ alit̾ cogetur id qd ucarius
enus testatori debet relinquere. insi
si idem uicarius peculumi h̃ret.
i ẜui nommne acctum sit de peculio a
an agipossit. et incarioꝵ et puto nõ
posse. S si actum sit de peculio unca¬
ri agi poterit de pecuuo ordinaru.¬
¶ Potest eẽ apud me dupplicis uiris
peculium ut puta ẜuus dotalis po¬
test hre peculium ꝙ ad me respiciat
potest et ꝙ ad młrem. Nam ꝙ ex re
mariti quesut uel ex oꝑis suis idi¬
ad maritum ꝑtinet. Et ideo si resp¬
tu maritibrs sit institutus uelei
legatum datum ideum nõ debe̾ res¬
titũe pomp̃. scribit. Igitur si mecu.
agatur exeo cctu ꝗ ad me respicit.
utre õe deducam. ꝙ debetur michi sis¬
ue ex mea causa siue exea q̃ aduxorẽ
respicitanuo seꝑamus causas qͣi
induob peculuis. et ut causa debi
agatur. ꝙ ad młrem spectat. id deli
cͣctu ꝗͥ ad me respicit meum dedu¬

Expanded text:
ui consequens est, ut, si Sticho peculium suum legatum sit isque ex testamento agit, non aliter cogetur id, quod vicarius eius testatori debet, relinquere, nisi is, id est vicarius peculium habeat.servi nomine actum sit de peculio, an agi possit et vicariorum: et puto non posse. sed si actum sit de peculio vicarii, agi poterit et de peculio ordinarii. Potest esse apud me duplicis iuris peculium: ut puta servus est dotalis, potest habere peculium, quod ad me respiciat, potest et quod ad mulierem, nam quod ex re mariti quaesiit vel ex operis suisad maritum pertinet: et ideo, si respectu mariti heres sit institutus uel ei legatum datum, id eum non debere restituere Pomponius scribit. si igitur mecum agatur ex eo contractu qui ad me respicit, utrum omne deducam quodquod debetur mihi, siue ex mea causa siue ex ea quae ad uxorem respicit? an uero separamus causas quasi in duobus peculiis, ut et causa debitagatur, quod ad mulierem spectat, id deduccontractu, qui ad me respicit, meum dedu
Abbreviated transcription (Latin):
enimsidominus ꝗdempatussie
defend̾e actor u̾o desigiare pos
nisiexpresentib qr aut fuim
nõ recognoscitaut nomenenis
nontenet nõne equum est citi¬
mili amexiberiut norium suir
agnoscat. qd ex causa debet fien
ad designand eumcuius noie
noxaliꝗͥs agit recensione fuor
błas testamenti uel codicillos is
qd aliud ad testamentum pti¬
nens exiberi uelit. dñdum et.
Hanc actionem agendum no
esse. En sufficiunt sibimte¬
dictamhanc rem dpetencia. eti¬
ta. pompõ. scribit. ¶ Sciend est
autem non solumeis quodrt¬
mus quos ꝯpet̾e ad exibenda
tionem. uerxeiquoq cuius me¬
est exiberi. Iudex igitur sumina¬
tim debebit cognosc̾e. aneius
tersit. no an eius res sit et sic m¬
est. ¶Plus dicit ius. et siuendi¬
cationem nõ h̾am int̾im mepo
se agere ad exibend̾. ut puta su
michi ẜuus legatus sit. quem
ticius optass. agamenim ado
hibend̾ qr mea int est exibenut
ticius oportet et sic uendicem qͥ¬

Expanded text:
i dominus quidem paratus sit defendere, actor vero destinare non possit nisi ex praesentibus, quia aut servum non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei familiam exhiberi, ut noxium servum adgnoscat? quod ex causa debet fieri ad designandum eum, cuius nomine noxali quis agit, recensitione servorum bulas testamenti vel codicillos vel quid aliud ad testamentum pertinens exhiberi velit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta in hanc rem competentia: et ita Pomponius. Sciendum est autem non solum eis quos diximus competere ad exhibendum actionem, verum ei quoque, cuius interest exhiberi: iudex igitur summatim debebit cognoscere, an eius intersit, non an eius res sit, et sic iest. Plus dicit Iulianus, etsi vindicationem non habeam, interim posse erest exhiberi: ut puta si mihi seruus legatus sit quem Titius optasset: agam enim ad exhibendum, quia mea interest exhiberi, ut Titius optet et sic uindicem, qu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ego puto utiꝵq locũ h̾re.
ꝙͣad̾m ip̃e marcellus. scribit᷑.
si fideuissore Acceꝑo negocia
gesturus. Nam ⁊ hic dicit ad
uic hre aliqͣm actõnem pos¬

Expanded text:
ego puto utramque locum habere. quemadmodum ipse Marcellus scribit, si fideiussorem accepero negotia gesturus: nam et hic dicit aduhic habere aliquam actionem pos
Abbreviated transcription (Latin):
gestor actioner Rebo aduersꝰ
cum cũquo ꝯtraxi nillam qd
tñ si apcuratore tuo stipłatus
int poiui. ¶Siꝗs pecumamul
aliamꝙͣdam rem ad me ꝑferẽ¬
dam accepit qr meum negõmi
adu̾sus eum ꝯpetit. ¶Sr ⁊ siqs

Expanded text:
ebo actionem, aduersus eum cum quo contraxi nullam. quid tamen si a procuratore tuo stipulatus interposui.Si quis pecuniam uel aliam quandam rem ad me perferendam acceperit: quia meum negotium aduersus eum competit.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ipupuui negocia gesso ñ mãda¬
to tuo s ne tutelẽ iudicio tene
cupletior fuit fcũs. ¶ Item sip¬
curatori tuo pecuniam mutu¬
am dedero tiuꝯtemplatione
ut crelitorẽ tuũ uel pignꝰ tu

Expanded text:
i tui negotia gessero non mandatu tuo, sed ne tutelae iudicio teneacupletior fuerit factus.Item si procuratori tuo mutuam pecuniam dedero tui contemplatione, ut creditorem t
Abbreviated transcription (Latin):
quam negocium meũ gessisse.
suolucro ñ meo ꝯmodo stud.
s nichilomius ĩmo magis
et is tenebitur negoꝵ. ges. actõ
est. qr imꝓbe ad mea negocia

Expanded text:
m negotium gessisse suo lucro, non meo commodo studet: sed nihilo minus, immo magis et is tenebitur negotiorum gestoruest, quia improbe ad negotia
Abbreviated transcription (Latin):
lacius accipitur. Nametiam in¬
clusos ueluti latimiis uinctoꝵ
numero h̾riplacet. qr nichil m¬
t sit parietib an ꝯpedib teneat᷑.
Custodiam autem solam pub¬
licam accipilabeo putat. ¶p̾.¬

Expanded text:
latius accipitur: nam etiam inclusos ueluti lautumiis uinctorum numero haberi placet, quia nihil intersit, parietibus an compedibus teneatur. custodiam autem solam publicam accipi Labeo putat.
Abbreviated transcription (Latin):
S autem ꝗ de statu TIpm̾.¬
suolitigat ex quo lis ichoata ẽ
oc edicto nõ ꝯtinetur tam diugͥ
inẜuitute ẽẽ indetur quam diu
nõ est hiꝰ lis cepta.P Aulus.

Expanded text:
s autem, qui de statu suo litigat, ex quo lis inchoata est hoc edicto non continetur: tamdiu igitur in servitute esse videtur, quamdiu non est eiusmodi lis coepta. Paulus l
Abbreviated transcription (Latin):
Temei succurritur ꝗ ihostium
potestate fuit .r abhostib captu
Nam transfugis nullum credẽ¬
dum est bñficiu tribui. quibꝰ
negatum ẽ post liminium pote¬
rat tñ ꝗ i hostium potestare es¬
sent illaꝑte eclicti ꝯtm̃i. qualo

Expanded text:
tem ei succurritur, qui in hostium p‹o›testate fuit, id est ab hostibus captus. nam transfugis nullum credendum est beneficium tribui, quibus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate essent, illa parte edicti contineri, qua lo
Abbreviated transcription (Latin):
Thostib autem captis post li¬
mio reu̾sis sucturrituraut ibi
mortuis qr nec ꝓcuratorem h̃re pꝰ¬
sunt cum alus scriptis etiam ꝑ ꝓ
curatorem possint subueniri. pre
Ego autemetiam nomimeeius
ꝗi hostium positus potestate ẽ¬

Expanded text:
hostibus autem captis postliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis etiam per procuratorem possit subueniri praetego autem etiam nomine eius, qui hostium potitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem. cum unus ꝗsq corũ
ꝑtem dinudiam hrditatis si¬
bi assant ĩuicem petere debe
ditateri familie h̾cisꝯde expiri
eos oportebit. ¶Siego exꝑte
me dicam brdem cohrs autem
meus possideat u̾rditatem cũ
extranco cum non plus cohe¬
res h̾ret suapte uti asolo ext᷑¬
neo anu̾o et acobrde debempe¬
tere h̾rditatemq̃ritur. et pega¬
sus fertur eximasse asoloext᷑¬
neo me pet̾e debere cumq resti¬
tutur ꝗcqd possideat ⁊ fort issic
lac oftõ uidicis debet fieri se¬
teꝵ reo facit ut aduob petum
brditateni hoc est ⁊ acohrde meo
⁊ ille quoq dirigat actionem

Expanded text:
ditatem, cum unusquisque eorum partem dimidiam hereditatis sibi adserat, invicem petere debebeditatis, familiae herciscundae experiri eos oportebit. Si ego ex parte me dicam heredem, coheres autem meus possideat hereditatem cum extraneo, cum non plus coheres haberet sua parte, utrum a solo extraneo an vero et a coherede deberem petere hereditatem, quaeritur. et Pegasus fertur existimasse a solo extraneo me petere debere eumque restituturum quidquid possidet, et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri: ceterum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem, hoc est et a coherede meo, et ille quoque dirigat actionem
Abbreviated transcription (Latin):
Uintus mucius scrib P Omponꝰ.
equa cum malieno paicetur mcogẽ¬
do id qd̃ pregnans erat eiecit quereba¬
turdominus eius posset necum eoꝗ
coegisset lege acqlia ageqr equami
miciendo ruꝑat sipcusisset. aut ꝯsulto
uehemcius egiss et uisum est agere pos¬
se. ¶Pompoꝰ. ait quamis aliẽnum
pecuis magro suo ꝗs deprehendit sic
illuc ex pelle debet quomodo sis uuz
siꝗs alienum pecus magro tuo de pre¬
hendit non iure id includit. nec abi¬
ge illud alit̾ debet quam ut supradi¬
ximus. quasi suum s us abig̾e debet
sinedampno. uel amonere dominuz
ut suim recipiat. PNuł.

Expanded text:
uintus Mucius scribit: equa cum in alieno pasceretur, in cogendo quod praegnas erat eiecit: quaerebatur, dominus eius possetne cum eo qui coegisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto uehementius egisset, uisum est agere posse. Pomponius. Quamuis alienum pecus in agro suo quis deprehendit, sic illud expellere debet, quomodo si suum qui pecus alienum ‹in› agro suo deprehenderit, non iure id includit, nec agere illud aliter debet quam ut supra diximus quasi suum: sed uel abigere debet si‹n›e damno uel admonere dominum, ut suum recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝯmmarraut fustib casti¬
gareaut ult̾ius ꝓcedere ĩpenã
latũ alib̾to uł ꝯspirasse eum ccͣ
secum mimicidoceat ⁊ ĩmetal¬
lipena ĩeum statii debeat.
¶Cura carins omnis ut iusto
p̾cio prebeatur ad curã p̾fectu

Expanded text:
aut comminari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena latum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet. Cura carnis omnis ut iusto pretio ‹p›raebeatur ad curam praefectu
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ior. Cete si ante fuit nõ pti¬
n ad hoc idiciũ qd añ f̾ciñ est¬
sũ eigo ip̃e detiorem eum fecit:
siuc familia eius sũ ꝓcurator
tenebit actio. ¶familie appel¬
sũt tm̃etur etiã libi hoĩes qeie
bona fide ẜuiũt ul aliem accpe

Expanded text:
ceterum si ante fuit, non pertinet ad hoc iudicium quod ante factum est.Siue ergo ipse deteriorem eum fecit siue familia eius siue procurator, tenebit actio.Familiae appelsunt continentur, etiam liberi homines, qui ei bona fide seruiunt, uel
Abbreviated transcription (Latin):
usantur.ei aut qua ante iudiciũ
tingũt nõ ualde ad eumptinent
ta pecunia peo noĩe soluta actes¬
sonis ue noĩc dataerit nõ redde¬
tur cuius ne pecunie ꝗs co noĩe
obligatus erit nõ lib̾ab̾r. ¶Ordi¬
aẽ fecitunt ediles. ut ante uẽclito
nẽptor ea oniia q̃ supra scriptast¬

Expanded text:
uersantur: ea autem quae ante iudicium contingunt non ualde ad eum pertinenta pecunia pro eo homine soluta accessionisue nomine data erit, non reddetur: cuiusue pecuniae quis eo nomine obligatus erit, non liberabitur'.Ordine fecerunt aediles, ut ante uenditori emptor ea omnia, quae supra scripta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ius fcm̃sit madatume. ¶x¬
dius ait equũ frusse id dumtaxit
ĩputari emptori et ex tto ꝓxurato¬
ris et familieq nõ fu̾it passumii
passurus eracetiam si nõuenis¬

Expanded text:
ius factum sit, mandatum est.Pedius ait aequum fuisse id dumtaxat imputari emptori ex facto procuratoris et familiae, quod non fuit passurus passurus erat etiam, si non uenis