comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Honum hic progradũ poruit irunt enim minones ⁊ multam
docendi uel etam arguendi. haec tibi scribo speranrine adtecito
uenine. Si autem taridauerio ut suias quomodo oporteat te in
domo dĩ conuerrari quae ẽ eccleria dĩ uiui. Ut auctoritatem habear
ꝓme om̃a ordinandi huius epirtule scientiae confirimatur. Colũna
E fandamentũ ueritatis in qua nunc sola ueritas rtat pirmata
quae ante in lege erat porita uel naturȩ quae rola purtinet
aedipicium: Mamperte magnumẽ pietate paqramentũ I quod
scine te cupio racriamentum incarnationis xp̃i periquã generi
humano pietas consata. Quod manifertatum ert in carne. Quod
nunc incarne eius declaratum iurtificatum ẽ in sp̃u demons¬
tratum ert  a paruit angelis Iquando dicebant glorua inexcelsis
dõs quando illi inheremominirqrabant. prȩdicatum ert gentib
ngentibur omne genus hominum conp̃hendit. Creditum ert in hoc

Expanded text:
Bonum, hic pro gradu majori posuit: sunt enim minores. Et multaBonum, hic pro gradu majori posuit: sunt enim minores. Et multadocendi, vel etiam arguendi. Haec tibi scribo, fili Timothee, sperans me venire ad te cito. Si autem tardavero, ut scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi. Ut auctoritatem habeas pro me omnia ordinandi, hujus epistolae sententia confirmatus. Columna et firmamentum veritatis. In qua nunc sola veritas stat firmata: quae ante in lege erat posita vel naturae, quae sola sustinet aedificium. Et manifeste magnum est pietatis sacramentum. Quod scire te cupio sacramentum incarnationis Christi, per quam generi humano pietas collata est. Quod manifestatum est in carne. Quod nunc in carne ejus declaratum est. Et justificatum est in spiritu. Demonstratum est. Apparuit angelis. Quando dicebant: Gloria in excelsis Deo: quando illi in eremo ministrabant. Praedicatum est gentibus. In gentibus omne genus hominum comprehendit. Creditum est
Abbreviated transcription (Latin):
propter hoc rolum p̃dicet mysterium pidei ƿrort̃ quod deb et prģdi¬
i cari non ultria debitum mysteru quaertum esse ł Exaertimet
pietatem sthi autem probentur primum Et sic ministrent :
Nullum qumen habenter: non solum epi. Sed etirti ante ordinationẽ
probari debent. Musieres rimisit̃ pudicas. Simihit̃ ẽas ut diaconos
elegiubet. Unde intellegitur quod dehis dicat. quar ad huc
hodie inoriente dia conefas appellat Non deqahentes quod
illis exui p̃cipue dominantur. Sobrias fideles inomnibus
Innullo dubitantes. Diacones rint xnius uxoris qui filus pur
bene prȩ runt st ruis domibusi nonut sinon habuerunt ducant
red neduas habuerint : Sienim digniorem facit. uxor cur non
magis et digami lt triģami ordinent᷑ .¶uienim bene minirtra¬
uerint. Ortendit non ministeriũ tantum sed qualitatẽ minir¬
terui p̃mium promereri Tradum bonũ ribi adquirunt :

Expanded text:
propter hoc solum praedicat mysterium fidei, propter quod debet praedpropter hoc solum praedicat mysterium fidei, propter quod debet praedicari: non ultra debitum mysterium quaestum esse existimet pietatem. Et hi autem probentur primum, et sic ministrent, nullum crimen habentes. Non solum episcopi, sed et isti ante ordinationem probari debent. Mulieres similiter pudicas. Similiter eas, ut diaconos eligi jubet. Unde intelligitur, quod de his dicat, quas adhuc hodie in Oriente diaconissas appellant. Non detrahentes. Quod illis vitium praecipue dominatur. Sobrias, fideles in omnibus. In nullo dubitantes. Diacones sint unius uxoris viri, qui filiis suis bene praesint, et suis domibus. Non ut, si non habuerint, ducant; sed ne duas habeant. Si enim digniorem facit uxor, cur non magis et digami, et trigami ordinantur? Qui enim bene ministraverint. Ostendit non ministerium tantum, sed qualitatem ministerii praemium promereri. Gradum bonum sibi acquirent.
Abbreviated transcription (Latin):
quia poterant pieri xp̃ianil diaconus rimiiter i similit̃ inreprȩ¬
henribils ut epĩ elegantur: quaeritur cur deprerbiteris nullam
faceret mentionem sed etiam inepiscopor̃ nomine conp̃hendit.
Quia secundus immo poene unus ẽ gradus. ꝥric̃ adƿhylisensis epĩs
acdiaconis scribiticum una ciuitas plures epõs habere non posst :
lt in actibus a porto lor̃ prerbyteros eccleriae iturus hieruso limis
Pudicos Continentes seilicet nonbilinguir. Sururrio stbilinguis
multos turbauit ÷ pacem habenter. Non multo uino deditor. Concersit
necerritate paruum qui uo iuntate amplius denegauit Non turpi
lucrium rectantes : Turpi lucrum ẽ decaelertis myrterus ternena
rectare. habentes mysterium fidq̃ in conreientia pura : Myre¬
rium ert. quod passio xp̃i redemptio ẽ ralutis humanȩ. Siergo
inteblesit pure st non confunditur dehumihitate xp̃i riue ut

Expanded text:
qui poterant fieri Christiani. Diaconos similiter. Irreprequi poterant fieri Christiani. Diaconos similiter. Irreprehensibiles, ut episcopi eligantur. Quaeritur cur de presbyteris nullam fecerit mentionem, sed eos episcoporum nomine comprehenderit: quia secundus, immo pene unus est gradus: sicut ad Philippenses episcopis ac diaconis scribit, cum una civitas plures episcopos habere non possit, et in Actibus apostolorum presbyteros Ecclesiae, iturus Jerosolymas,  episcopos ordinavit. Pudicos. Continentes scilicet. Non bilingues. Susurro et bilinguis multos turbat, pacem habentes. Non multo vino deditos. Concessit necessitati parum, qui voluptati amplius denegavit. Nec turpe lucrum sectantes. Turpe lucrum est de coelestibus mysteriis, terrena sectari. Habentes mysterium fidei in conscientia pura. Mysterium est, quod passio Christi redemptio est salutis humanae: si ergo intelligit pure, non confunditur de humilitate Christi. Sive si
Abbreviated transcription (Latin):
habene . Ipre inrequentib ex poruit rifilior incartitate st humi¬
litate nuquunti et hine eius disigentia conꝓbeturi. sienim plior
suor enudine nesciuit quo modo tantos dĩ pilior gubernauit quor̃
mores secundum numerũ runt diuersi uel qua piducias. Quiln¬
disciplinatos habet filios audebit exigere dirciplinam I non ne¬
ophrtum ne in ruꝑbia elatõs in iudiciũ incedat diabusi: Nenuper
nenatus ẽ cito possit ꝑinorantia ex altare. Et putet re ñtam
miniyterium humisitatis quã adminirtratione rȩcu lanes potes¬
iates adeptum lr condemnationem suꝑbiae mere atur sicut
diabulus quiꝑiactantiam iudicatus atq deiectus. Oportet aute¬
illum et tertimonium habere bonum ab his quiporis runt Ntrine
ofpendebat iudeis infide libus atq grecis stecclesiae dĩ .mnee
enim naturaliter nouerunt culpare uitia et laudare uirtutes
sr non obꝓbruum incedat Erlaqueum di abuii : Vlt nonuitupere tur
ministerium nr̃m Et ꝑillum diabulus multos inlaqueum teneat

Expanded text:
te, et humilitate nutrivit: hinc ejus diligentia comprobatur: si enim filios suos erudire nescivit, quomodo tantos Dei filios gubernabit, quorum mores secundum numerum sunt diversi? vel qua fiducia, qui indisciplinatos habet filios, audebit exigere disciplinam? Non neophytum, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli. Ne nuper renatus ciministerium humilitatis quam administrationem saecularis potestatis adeptum, et condemnationem superbiae mereatur sicut diabolus, qui per jactantiam judicatus atque dejectus est. Utillum testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt. Ut sine offensione Judaeis, infidelibus, atque Graecis, praesit Ecclesiae Dei. Omnes enim naturaliter noverunt culpare vitia, et laudare virtutes. Ut non in opprobrium incidat, et in laqueum diaboli. Ut non vituperetur ministerium nostrum, et
Abbreviated transcription (Latin):
abscondi ñ possunt non enim potert abscondi ciuitas supra
montem posita. sed etiã quae ad tempus latent non posst̃
infideles. Nenomen dñi et docquna blasphemetur : Neuide antł
ƿerrelegionem indeterius ꝓficisse. Quiautem fidelerhabent
dominos non contemnant I quia pratres runt : Neribi aequab¬
tatem ⁊ contemnant : Sed magis feruiant quia fideles sunt
Et dilecti benefici participes sunt. siseruiebant infidelib
timore odioso : quanto magis debent seruire fidelib quor̃
ltnon adquiescit fanis sermonibus dñi nr̃a iħũ xp̃i. lt ei quise¬

Expanded text:
abscondi non possunt. Non enim potest abscondi civitas supra abscondi non possunt. Non enim potest abscondi civitas supra montem posita: sed etiam quae ad tempus latent, non possunt infideles. Ne nomen Domini et doctrina blasphemetur. Ne videantur per religionem in deterius profecisse. Qui autem fideles habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt. Ne sibi aequalem contemnant. Sed magis serviant: quia fideles sunt et dilecti, quia beneficii participes sunt. Si serviebant infidelibus timore odioso: quanto maet non acquiescit sanis sermonibus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. Neque communi caueris peccatis alienis TCum muni¬
cari dicit peccatis qui non ꝓbatus fuerit oridinatus. T eiprum:
cartum curtodi: Nonalios curtodire p̃cepit. Ut porrit audent
artuene delinquentes :poli adhuc aquã bibere sed uino
modicum utere propter stomachum tuum it frequentes tuas
dare debere maximȩ cũ audierit a magirtio¬
dicente omnib: bonũ esse nonbibere uinũ dat ergo ei consiliũ.
Ut plus doctruinȩ caura quam abstinentiȩ cursũ ⁊ simul ortendit
quadam in firmitates creaturar̃ medicina posse sanari:
Nuorundam hominum peccatam maniferta sunt p̃cedentia
adiudicium : Detecti ex communicant᷑ siue dum ƿlagis p̃sentib¬
predamnantur: Quordam autem it rubsequentur riue rub¬
requitur. Eorum infuturo iudicium siue hic diu latere
non posrunt  Nonerco debent facile ordinari : Similiter
Et facta bona maniferta sunt. Et quae aliter se habent

Expanded text:
dixi. Neque communicaveris peccatis alienis. Communidixi. Neque communicaveris peccatis alienis. Communicare eum dicit peccatis, qui non probatus fuerit ordinatus. Teipsum castum custodi. Non alios custodire praecipit, ut possit audenter arguere delinquentes. Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere, propter stomachum tuum, et frequentes tuas nfirmis dare debere: maxime cum audierit a magistdicente: omnibus bonum esse non bibere vinum. Dat ergo ei consilium, ut plus doctrinae causam, quam abstinentiae curet: et simul ostendit quas infirmitates creaturarum medicina possit sanare. Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium. Detecti excommunicantur: sive plagis praesentibus damnantur. Quorumdam autem et subsequuntur. In futuro judicio: sive hic diu latere non possunt. Non ergo debent facile ordinari. Similiter et facta bona manifesta sunt, et quae aliter se habent,
Abbreviated transcription (Latin):
Uthis quae uere uiduae runt fupficit . quae r̃t omni auxilio
desolate quibene prȩsunt presbyteri qui inplent oppiciũ puũ
duplici honore digni habeantur Et officu Et doctrine maxinȩ
quilaborant inuerbo Ee doctrina. Nondixit om̃ qui habent uerbũ
ped quilaborant in ueribo. Ceterum om̃ habentes p̃cipt ordinane
Dicit enim perubturiaꝰ non inꝑrenabis os boui traturant. Et dignur
ert operarius mercede rua. Vult illis prertare carnalia quib
alia rpipitalia conrecuntur.INuia occupati in doctrina necerrania
recipere cum hoc nec raecularus faciantsquanto magir aduen
fuenit conprobatum utceteri timorem habeant Uidenterte
tertificatione ut nulla illi res p̃iudicet adirta reuanda
electis angelis .N uiracus adrirtunt alta ribur nihil faciens in
aliam paritem declinandolneque indextera neq in pinirqiã:
Manur cito nemini inporuerirs Niri talem inueneiur qualem

Expanded text:
Ut his quae vere viduae sunt, sufficiat. Quae sunt omnium auxilio Ut his quae vere viduae sunt, sufficiat. Quae sunt omnium auxilio desolatae. Qui bene praesunt presbyteri. Qui implent officium suum. Duplici honore digni habeantur. Et officii, et doctrinae. Maxime qui laborant in verbo, et doctrina. Non dixit omnium, qui habent verbum, sed qui laborant in verbo. Caeterum omnes habentes praecipit ordinare. Dicit enim Scriptura: Non infrenabis os bovi trituranti: et, Dignus est operarius mercede sua. Vult illi praestare carnalia, a quibus alii spiritualia consequuntur: quia occupati in doctrina, necessariarecipere, cum hoc nec saeculares faciant: quanto magis adversus lis fuerit comprobatum. Ut caeteri timorem habeant. Videntes te testificatione, ut nulla illi res praejudicet ad ista servanda, nec electi angeli, qui sacris assistunt altaribus. Nihil faciens in alteram partem declinando. Neque in dexteram, neque in sinistram. Manus cito nemini imposueris. Nisi talem inveneris, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
simul autem stotiorȩ decurrunt circum ire domus. dfuino minime
timore detentȩ nec mariti potestati subiectȩ nullaq cura domes¬
quae nonoportet: dum uoluntatis suȩ cupiunt. p̃bere exemplum
Nolo ergo uniores nubere fihos procre are uolo quia necerse ẽ
ut tales ante hoc faciant quam illud ꝓmatunt : Vnde rigians¬
tnerri ꝑuerint damnationem adquirunt : Matus familiar eẽ.
Matier ꝑamilias dici possunt etiam quae duos habent uel ties
reruor. hoc idem neex hoc nomine auaritiae defendatur.
Nullam occanrionem dare aduerrario maledicti gratia :
Silncontinentes runt uel non ꝑillas relegio blasphemetur:
sam enim quaedam conuerse st̃ recio ratanan. Reddit causlis
quare eas nubere uelle p̃dixerat neeum puta remus optare
quia quaedã ꝓmissum proporitũ dõ nonreddentes puerant.
pornicarte si qua pideles habet uiduas rub minirquet illas
e non grauetur eccleria. in domo propria uel panenter

Expanded text:
Simul autem et otiosae discunt circumire domos. Divino minime timore detentae, nec mariti potestati subjectae, nullaque cura domesae, loquentes, quae non oportet. Dum voluntatis suae cupiunt praebere exemplum. Volo autem juniores nubere, filios procreare. Volo: quia necesse est ut tales ante hoc faciant, quam illud promittant: inde si transgressae fuerint, damnationem acquirunt. Matres familias esse. Matres familias dici possunt, etiam quae duos habent, vel tres servos: hoc dicit, ne ex hoc nomine avaritia defendatur. Nullam occasionem dare adversario, maledicti gratia. Si incontinentes sunt: vel ne per illas religio blasphemetur. Jam enim quaedam conversae sunt retro post Satanam. Reddit causas quare eas nubere velle praedixerit, ne eum putaremus optare: quia quaedam promissum propositum Deo non reddentes, fuerant fornicatae. Si quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut non gravetur Ecclesia. In domo propria, ut parentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
re uera doetrina: Suꝑbus nihil sciens. suꝑ aliosse extollens
cũ nonsit derurirum ueniens quam p̃dicat rapientiam:
Ceo languens enga quertiones : Nec enum
recu fando
penitus fidem moritur nec adueritatis scientiam con¬
ualescit ł sed diuerris occersionibus lanzuet :
E pugnas uerbonum. Nelicto fenru ueritatis ambguitatq
uerborum obseruantꝰ sicut m anichei ex uerbum diueiritatẽ
terta mentorum Ex quibus oriuntur inuidia contentioner¬
blarphemiae quae zenerant litessadblarphemiar in dm̃ pug¬
nando rermonibus: Surpitiones malis Siue henerim de alteno
rurpicantur siue audientes putant efficere ueritatem:
Conflictationer hominum mentẽ corruptorum qui ueritate
prauati runt ab intes rutate euangelui uel natunȩ. Exaerti¬
mantium quaertum esse pietatem: Quiputant quertur pui
causa nouum uenisse tertamentum. Ert enim quertur mag̃¬
nus ẽ pietas cum sufficientia  Multum inquirit quihabet
pietatem cum rufꝑicientie non luxoriȩ sednaturȩ. l piue se

Expanded text:
rbus est, nihil sciens. Super alios se extollens, cum sit desursum veniens, quam praedicat sapientiam. Sed languens circa quaestiones. Nec enim recusando penitus fidem, moritur, nec adversitatis scientia convalescit, sed diversis occasionibus languet. Et pugnas verborum. Relicto sensu veritatis, ambiguitates verborum observant: sicut Manichaei ex verbo, diversitatem Testamentorum. Ex quibus oriuntur invidiae, contentionenerant lites ac blasphemias, in Deum pugnando sermonibus. Suspiciones malae. Sive haeresim de altero suspicantur, sive audientes putant efficere veritatem. Conflictationes hominum mente corruptorum: et quia veritate privati sunt. Ab integritate Evangelii, vel naturae. Existimantium quaestum esse pietatem. Qui putant quaestus sui causa, novum venisse Testamentum. Est autem quaestus magnus, pietas cum sufficientia. Multum inquirit, qui habet pietatem: cum sufficientia, non luxuriae, sed naturae est. Sive sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc fides prima adiustitiam reputatur ut deprȩ¬
terito absoluatur & de prȩrenti iurtificet Et ad fitu¬
ra fides oƿere p̃paretur: beati quorum recnis¬
Sae Sunt iniquitates st quoruo tecta st̃ peccata:
beatus uir cuinor in putauit clñs peccatum¬

Expanded text:
Ad hoc fides prima ad justitiam reputatur, ut de praeAd hoc fides prima ad justitiam reputatur, ut de praeterito absolvatur: et de praesenti justificetur, et ad futura fidei opera praeparetur. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imputavit
Abbreviated transcription (Latin):
đ nipi paruerit damnatur : ssautem fecerit non
habet gloriam : quia in utilis ad huc reruus dicitur
quinihil amplius quam p̃ceptũ ert operatur alit̃
ñ illigratis donatur iustitiae sed mercesred detur
Coƿerum pristinorum: Eitiero qui non oƿesatuscere¬
denti autem in eum quiius tificat im ƿium repu¬
tatur fides eius adiustitiam: Conuertentem
impium per solam fidem iustificat dr ñõpera bona
quȩ non habuit alioquin ꝑ impietatis opera fuerat
pumendus: simul adtende quia non peccatorem dic̃
iustificare ꝑfidem ped impium hoc eit nuꝑ creden¬
tẽ asseruit: Secundum propositum cratiae dĩ:
quiproposuit gratis ꝑsolam fidem peccata dimitttre
Sicut et dauid clicit: beatitudinem hominis¶ Magna fu¬
beatitudo est sine labore legis a poenitentiȩ dñi gnatia
ꝓmerere ricut piquis aliquam dignitatem gratis acci¬
piat: Cuids̃ accepto fret iustitiam sine oƿeribus:

Expanded text:
et nisi paruerit, damnatur: si autem fecerit, non et nisi paruerit, damnatur: si autem fecerit, non habet gloriam, quia inutilis adhuc servus dicitur, qui nihil amplius, quam quod praeceptum est, operatur. Aliter: Non illis gratis donatur justitia, seu merces redditur operum pristinorum. Ei vero qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam. Convertentem impium, per solam fidem justificat Deus, non opera bona, quae non habuit. Alioquin per impietatis opera fuerat puniendus. Simul attende, quia non peccatorem dicit justificari per fidem, sed impium: hoc est nuper credentem asseruit. Secundum propositum gratiae Dei. Qui proposuit gratis per solam fidem peccata dimittere. Sicut et David dicit beatitudinem hominis. Magna beatitudo est sine labore legis et poenitentiae, Domini gratiam promereri: sicut si quis aliquam dignitatem gratis accipiat. Cui Deus accepto fert justitiam sine operibus.
Abbreviated transcription (Latin):
.I
patreo nrm: patrem secundũ carnis circum¬
cirionem: nam fides inmente consistit: Secundũ¬
carnem: dicens secundum carnem d ostendit
traducem carnis eẽ ñ animȩ: Sienim habraha
exoƿeribusle cis ius tificatus est: si ex eo qđ
recircũ cidit iurtificatus ẽ nihil illi dr̃donauit ped
exse habuit gloriam: aliter: siiussa ꝑfecit. Apud
remet iprum habet gloriam non apud dm̃: Habet
Gloriam seclñ apud dmn: dicens habet gloriam
red ñ apud dm̃ ostendit eum ex operibus suisglo¬
riam habere & non ex dõ incenegi quid epco
scriptura clicit: c̃rechelit habraham cło
Tam magnafuit fides abrahae ut & pristina
ei peccata donarentur a sola ꝓomni iurtitia
docere tur accepta a tanto de incers amore
fla grauit : ut super om̃a se opera p̃para ret :
E Reputatum est illi adiustitiam a ideo ha¬
bet gloriam apud dm̃ secundũ qđ lex probauit :
ciautem qui opefatur merces Non Repu¬
tatur gecundum cratiam. Sed secundum
clebitum: debitor enim est facere q iubentur

Expanded text:
. Patrem nostrum. Patrem secundum carnis circumcisionem. Nam fides in mente consistit. Secunducarnem. Dicens secundum carnem, ostendit traducem carnis esse, non animae. Si enim Abraham ex operibus legis justificatus est. Si ex eo, quod se circumcidit, justificatus est, nihil illi Deus donavit, sed ex se habuit gloriam. Aliter; Si jussa perfecit, apud semetipsum habet gloriam, non apud Deum. Habet gloriam, sed non apud Deum. Dicens, habet gloriam, sed non apud Deum: ostendit eum ex operibus suis gloriam habere, et non ex Deo. Quid enim dicit Scriptura? Credidit Abraham Deo. Tam magna fuit fides Abrahae, ut et pristina ei peccata donarentur, et sola prae omni justitia doceretur accepta, et tanto deinceps amore flagravit, ut super omnia se opera praeparet. Et reputatum est illi ad justitiam. Et ideo habet gloriam apud Deum, secundum quod lex probavit. Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum. Debitoris enim est facere, quae jubentur:
Abbreviated transcription (Latin):
ert nequis dubitet. Et dehis uolo te conpirmane : Conprima¬
ne pientem nonsquene iznorantem : Vt cunent bonipopenib
prit erre quieedunt dõ abona opera docende p̃erre  haec rẽ
bona brutilia hominibur: haec non illa quae fecuntu:
St al taraut̃ quertioner et gene alogiar st contentione:. Nonuilt
nor rup pltuis contentionibur in plicaniq̃ in lege degene natio¬
nibur oniuntuns red haec loqui remꝑ de quib ꝓpicient audienrter
st pugnas legir deuite t̃ enim inutiler sr uane quari coma¬
nias opporitiones quar here aci conrectanturi henecicum
piconnepti lterum non corrigant netempur in ani continentiȩ
mane libenter a nbituii et puniculis peccatonũ unur quirque
conrtrngitur : Cum mireno adte antem lanaut titicũ portina
ꝑpuctu doctrinȩ t ardanter. Discant enim ⁊nrũs bonis operib p̃esse
adurus necesfariossut ñ rint inpructuori. Idiprum nepetit quod

Expanded text:
irmare. Confirmare scientem, non instruere ignorantem. Ut curent bonis operibus praeesse, qui credunt Deo. Ad bona opera docenda praeesse. Haec sunt bona et utilia hominibus. Haec, non illa quae sequuntur. Stultas autem quaestiones, et genealogias, et contentiones. Non vult nos superfluis contentionibus implicari, quae, in Lege, de generationibus oriuntur: sed haec loqui semper, de quibus proficient audientes. Et pugnas legis devita: sunt enim inutiles et vanae. Quasi contrariae oppositiones, quas haeretici csi correpti iterum non corrigantur: ne tempus inani contentione manet libertas arbitrii, et funiculis peccatorum unusquisque constringitur. Cum misero ad te Artemam aut Tychicum, festina fructu doctrinae tardantes. Discant autem et vestri bonis operibus praeesse ad usus necessarios, ut non sint infructuosi.
Abbreviated transcription (Latin):
enat gentilir it carinalir Ituaut̃ illũ ut mea uircena rurcepi uł it
pilium mnm̃ capirrimũ quẽ ego uolueram mecum detinene ut
pte minirtraret inuinculis euangelii. Ex hoc cognorce qualer
rit quimihi ita placuit sut tua uice minirtraret rine conpilio
autem tuo nihil uolui facere Ita loquitur uteum adiprũ ne¬
mittatꝰ piue ut magis eius vtilitar conmende tur ut neuel exne¬
cerritate bonum tuum erret red uolunt arium notandũ quod nem¬
nem uoluenit necerritate boni aliquid facere nemencedem
anittenet porritan enim ideo dircersit adonam adte ut aet̃nũ
illum neci pener. fornte rihoc dĩ prouidentia pnocunauit:
Iam nonuit penuum red plus areruo cariprimum ꝑpaqiem lam
enim nonquasi ex necerritate rerui redquasi prat uolunta ur
Maximȩ mihi quanto magir tibi sr incarne e in dño. Cui ftear¬
nalitei fipecundum pidem debet obrequium: gieigo haber mero¬

Expanded text:
gentilis, vel carnalis. Tu autem illum, ut mea viscera suscipe. Velut filium nostrum charissimum. Quem ego volueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii. Ex hoc cognosce qualis sit, qui mihi ita placuit, ut tua vice ministraret. Sine consilio autem tuo nihil volui facere. Ita loquitur, ut eum ad ipsum remittat, sive ut magis ejus utilitas commendetur. Uti ne velut ex necessitate bonum tuum esset, sed voluntarium. Notandum quod neminem voluerit necessitate boni aliquid facere, ne mercedem amitteret. Forsitan enim ideo discessit ad horam a te, ut in aeternum illum reciperes. Forte hoc Dei providentia procuravit. Jam non ut servum, sed pro servo charissimum fratrem. Jam enim non quasi ex necessitate servus, sed quasi frater voluntarius. Maxime mihi: quanto autem magis tibi, et in carne et in Domino! Cui et carnaliter, et secundum fidem debet obsequium. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
Eromnee habitatio temporalis Sobriȩ ƿerfectȩ Dño ipso dicente
adtendite negnauentꝰ corda ur̃a incrapula et ebruetate ⁊curis
huiur uitȩ iurtȩ sepie uiuamus in hoc seło iurtitia non tempe¬
nate pit pietas adiungatur : Exspetanters beatam spem quieius
mandata seruauerit br aduentum gloriae magnidĩ et palua toris

Expanded text:
et omnis habitatio temporalis. Sobrie. Perfecte, Domino dicente: et omnis habitatio temporalis. Sobrie. Perfecte, Domino dicente: Attendite, ne graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et curis hujus vitae. Et juste et pie vivamus in hoc saeculo. Justitia non temperatur, nisi pietas adjungatur. Exspectantes beatam spem. Qui ejus mandata servaverint. Et adventum gloriae magni Dei et Salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tinplo dertiuer uenbum st ut audenter conripiar delinquenter
ndoctuna mnintegnitãte in grauitate. It quomodo doceui porsit
lnne uitar ueno nec munerib cornumpitur nec acceptione pen¬
rone Neribum panum inreprȩ henribilem nullius ad olationer
acecurione languentẽ utis quiex aduenso ẽ ueneatur nullum
malum habens dicere denobir. Quitibi potert conqia dicone
siquia inte ⁊ale nota iritꝰ Senuar domimirrur rubditar ẽẽ
in omnib placentes quae imperant iurta non contra dicenter
nemun muratione ꝑacienter Et mercede priuemini st homini
oxpirtatis ingrati : Non praudenter sed in omnib pidem bonã
optendentes riue inhir quae illis conduntur riue ut inopene
ortendant bonum erre quod creduntꝰ. Vt doctrunã raluatopis
dĩ opnent in omnib: dum eorum operib: laudantur : a paruit
enim gratia saluatoris nr̃a omnibus hominibus nullam condi¬
tionem excipiens E rudiens nos ut abnesantef impietatẽ &
paecula nia derideria . Saeculare ẽ omnem derideriũ carnale

Expanded text:
corripias delinquentes. In doctrina, in integritate, in gravitate. Quo solummodo doceri potest; integritas vero nec muneribus corrumpitur, nec acceptione personae. Verbum sanum, irreprehensibile. Nullius adulationis accensione languens. Ut is, qui ex adverso est, vereatur, nihil habens malum dicere de vobis. Qui tibi potest contradicere, si quid in te tale notaverit. Servos dominis suis subditos esse, in omnibus placentes. Quae imperant justa. Non contradicentes. Ne murmurationem facientes, et mercede privemini, et homines existatis ingrati. Non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes. Sive in his quae illis conceduntur, sive ut in opere ostendant bonum esse quod credunt. Ut doctrinam Salvatoris nostri Dei ornent in omnibus. Dum eorum operibus laudantur. Apparuit enim gratia Dei et Salvatoris nostri omnibus hominibus. Nullam conditionem excipit. Erudiens nos, ut abnegantes impietatem et saecularia desideria. Saeculare est omne desiderium carnale,
Abbreviated transcription (Latin):
adiutori np̃io it appiae porora in euangelio adiutortil Appia uero porori
uel comux qeditur. st̃ arcippo conmisitoni nr̃ios hie dia conureratt
De quo ad colorenres ait : dicite arichippouide ministerium quod acce¬
pirti utillud implear. Eccleriȩ quae in domo tua Sratia uobis ⁊pax
raudio exoratꝰ gratiar ago dõ meo remꝑ memoriã tui paciens inona¬
tionib meis audiens capitatem tuam stpidem : Quae nobis in bonis¬

Expanded text:
lio adjutrici. Apphia vero soror, vel conjux creditur. Et Archippo commilitoni nostro. Hic diaconus erat, de quo ad Colossenses ait: Dicite Archippo: Vide ministerium, quod accepisti, et illud impleas. Et Ecclesiae, quae in domo tua est: Gratia vobis,gaudio exorat. Gratias ago Deo meo, semper memoriam tui faciens in orationibus meis, audiens charitatem tuam et fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheta. Uide quales runt quietiã aruis tale tertimonium ꝓmeren¬
tur cretenses remꝑ mendacer. Amantes mentirt noxii oratones
paniter otiori. Male bertiȩ uentus pigri. Ideo ferias brotias
libenter admittunt. Tertimonium hoc uer̃ ert quam obcauram
Increpa eor durȩ ut rani fint inpide non intendentes iudaicis fab ubs:
Taditionibus humanis dequib ad ño mneuangelio iudȩi locuntur:
Recundum eaiam dñm non incorde red in labiis honoranter auer¬
pantium re aueritate : Noui scilicet tertamenti. Omnia munda
mundis. quia adhuc recundum legem inmunda uocabant: Quo in¬
quinatis autem st in pidelibur Quo inquinati Et in fideler runt
qui noncredunt iugum legir a collo qedentium dñm abrtuliro
Iem om̃a quae temponalit puerant intituta. Nihil mundum
goriumq inrcientia eori inmunda iudicant᷑ : Sed inquinaas punt
eonum mens st conrcientia etiã hoc ippo confitentur se norre dm̃
auxilio putant iurtipicari ñ porse cum runt ab hominati E incqe¬

Expanded text:
et. Vide quales sunt, qui etiam a suis tale testimonium promerentur. Cretenses semper mendaces. Amantes mentiri, noxii oratores, pariter otiosi. Malae bestiae, ventres pigri. Ideo ferias et otia libenter admittunt. Testimonium hoc verum est. Quam ob causam, increpa illos dure, ut sani sint aditionibus humanis, de quibus Dominus in Evangelio Judaeis loquitur: secundum Isaiam, Dominum non in corde, sed in labiis honorantes. Aversantium se a veritate. Novi scilicet Testamenti. Omnia munda mundis. Quia adhuc secundum Legem immunda vocabant. Coinquinatis autem et infidelibus. Coinquinati et infideles sunt, qui non credunt jugum Legis a collo credentium Dominum abstulisse: id est, omnia quae temporaliteSed inquinatae sunt eorum et mens et conscientia. Etiam in hoc ipso. Confitentur se nosse Deum, auxilio putant justificari non posse. Cum sint abominati et incre
Abbreviated transcription (Latin):
ricut me quia ego illum diligo ficut te giautem aliquis nocut
tibi aut debet hoc mihi inputa. Ego paulur rerubri manu mea
esoneddam at nondicam tibi quod te iprum mihi debeplta
oboedientia ⁊ua seribri tibi sciens qm̃ struper id quod dico facies
Simul autem srpara mihi hospitium nam spero perorat iones
uertras donari me uobis. hic ostenditur quia prima uice ƿit

Expanded text:
ium suscipe illum sicut me si autem aliquid nocuit tibi aut debet hoc mihi inputa ego Paulus scripsi mea manu ego reddam ut non dicam tibi quod et te ipsum mihi debes ita oboedientia tua scripsi tibi sciens quoniam et super id quod dico facies simul autem et para mihi hospitium nam spero per orationes vestras donari me vobis salut
Abbreviated transcription (Latin):
pine qumine ert uniur uxoris uirums Potandum quod inpaceri¬
doce e am alur licita ꝓhibenturs palior habens paideler non in ac¬
curatione luxoriae aut non rubditos Nenon porrit. audenter
copripene delinquentersiue ut ex perimentum eiur
doetrine dedomurruȩ disciphina noscatur : Opontetenim
nanum lesum dispenratores pbr̃ui quaeruntun st iurti
qualererse debent quidiuina iuna dirpensant : Nonrupbũ
nonina cundũ nonuinolentũ non ꝑcurronem nontunpip luqus
terrenum pcilicet qui caelertia & diuina pnomit tit
Horitalem pramo uitia damnauit ut uirtutes in renenet:

Expanded text:
andum quod in sacerdote etiam aliis licita prohibentur. Filios habent fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos. Ne non possit audenter corripere delinquentes: sive ut experimentum ejus doctrinae, de domus suae disciplina noscatur. Oportet enim narum legum dispensatores presbyteri quaeruntur, et justi quales esse debent, qui divina jura dispensant! Non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri terrenum scilicet, qui coelestia et divina promittit. Sed hospitalem. Primo vitia
Abbreviated transcription (Latin):
urtum scm̃ continentem In continentia uel continentia ninquã
rem nequia unius uxoris fecerat mentionẽ locum in conti¬
nent iae ded irre puta ne turꝰ amplectantem eum quifecundũ
soeer aba pieelem penmonem diligentem doequinams ⁊ remp
inde loquentem non abular raeculaner st uanar it tpotom
sut exontant indoctrina rana Et eor qui conta dicunt
aint uene  T alerelesendum ẽ quiex ort ani porrio st conta¬
dicentes anguene in docquna rana quȩ ranat audienter sue
quae nulla palritate corrupta ert Igunt enim multi inoboe¬
dienter uani loqui et reducioner. a portolicȩ docqunȩ non ob¬
tempenianter. Et adnullum propectum loquente Maximȩ
quidecincum cirione runt quihum anar potius traditiones
domor rubuertunt. dicentes . Quae no n oportet tur pis lueni sratia

Expanded text:
ontinentiam, vel continentiam, numquam sanctum: ne quia unius uxoris fecerat mentionem, locum incontinentiae dedisse putaretur. Amplectentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem. Diligentem doctrinam, et semper inde loquentem: non fabulas saeculares et vanas. Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt arguere. Talis eligendus est, qui exhortari possit, et contradicentes arguere in doctrina sana, quae sanat audientes, sive quae nulla falsitate corrupta est. Sunt enim multi etiam inobedientes, vaniloqui et seductores. Apostolicae doctrinae non obtemperantes, et ad nullum profectum loquentes. Maxime autem, qui de circumcisione sunt. Qui humanas potius traditiones domos subvertunt, docentes quae non oportet, turpis lucri gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ert ueritas inihũ picut ille uere mortuusesꝗt pur¬
rexit ut nos uere in nouitate ambulemus. de ponite uos
secundum pristinam conuerrationem ueterem hominem
exporuit quid rit uetur homo & quomodo deponaturs scilicet
it pristines errores dixerat huius mundi & qui non mem¬
bius corporis red mente a conuerratione mutatur quae
cornum ptur secundum derideria erroriss faciens uo¬
luntatem carnalium cogitationum ¶ Renouamini autẽ
spu mentis urae : Si cut hieremias ait : facite uobis cor
nouum A sp̃um nouum & in duite nouum homine : ex uetere
incellege nouum qui recundum dm̃ creatus ert: in iurtitia

Expanded text:
Sicut est veritas in Jesu. Sicut ille vere mortuus est et surSicut est veritas in Jesu. Sicut ille vere mortuus est et surrexit, ut nos vere in novitate ambulemus. Deponite vos secundum pristinam conversationem veterem hominem. Exposuit quid sit vetus homo, et quomodo deponatur: scilicet ut pristinos errores abjiciat hujus mundi, et non membris corporis, sed mente et conversatione mutetur. Qui corrumpitur secundum desideria erroris. Faciens voluntatem carnalium cogitationum. Renovamini autem spiritu mentis vestrae. Sicut Jeremias ait: Facite vobis cor novum, et spiritum novum. Et induite novum hominem. Ex veteri intellige novum. Qui secundum
Abbreviated transcription (Latin):
pem polli citudinum acaligine actebris obscuratũ aliena ti
auita dullli ideo auita aliena tirunt dĩ quia gnorant : llos
autem qui coznouistis dm̃ se qui debetis per ignorantiam¬
quae erre milliss Notandum quia contemptum ignorantiã
gener auit. Iproprer caecitatem cordis eorum excecatuert
in ripiens coreorums dicentium : nonert̃. dr̃. qui dissperantes¬
remet ipros tradiderunt re inpudicitiae disperantes poe¬
nam impiorum a praemium eẽ ius torum Necesse esse
ut prȩ rentib: uoluptatib adhereant qui futuna depperant
llenite at fruamur bonis quaerunt. a cetera inoperatione
inmunditia omnis e auaritiae om̃a crumina todiur in mun¬
ditiae & auaritiae nomine conprȩ henđ Vos autem nonita
didicirtis xp̃mi sitamen illum audirtis & in illũ doctiertis
a ricut illegentili ritu uiuatis ile enim uere xp̃m audiuit
& ab ipro didicits qui nullo similis uitio gentibur inuenitup

Expanded text:
m sollicitudinum caligine ac tenebris obscuratum. Alienati m sollicitudinum caligine ac tenebris obscuratum. Alienati a vita Dei. Illi ideo a vita alienati sunt Dei, quia ignorant: vos autem quiquae est in illis. Notandum, quia idololatriam ignorantia generavit. Propter caecitatem cordis ipsorum. Excaecatum est insipiens cor eorum dicentium: Non est Dsemetipsos tradiderunt impudicitiae. Desperantes poenam impiorum, et praemium justorum, necesse est ut praesentibus voluptatibus adhaereant, qui futura desperant: Venite et fruamur bonis, quae sunt, et caetera. In operatione immunditiae omnis in avaritiam. Omnia crimina, immunditiae et avaritiae nomine comprehendit. Vos autem non ita didicistis Christum: si tamen illum audistis, et in ipso edocti estis. Et sicut ille non gentili ritu vivatis. Ille enim vere Christum audivit, et ab ipso didicit, qui nullo similis vitio gentibus invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut unũ quodque menbrũ in sua men sura augeatur .s hoc ert
Iut quiest per raƿientiam oculos ineorum numerum cres¬
ciant In mensuram unus cuius quiȩ menbri augmentum corpo¬
ius facit in aedi ficationem sui in caritate  dum fingula men¬
bra coneres eant maius efpicctur corpus hoc igitur dico
tertificor indño quor superius obsecra uerats hic dño ob¬
cestatione constringit ut iam non amphus ambule tis sicut
ambulatnolo ait rolouos nomine erse xp̃i a nossbt dm̃onae
confitentes s operibus dene gare sed quantũ inter diabolũ
distat Et dm̃tanta difrerentia debent faliidĩ afiluis diaboli
inoperibus discre pare  ne dm̃ labis ho norantes cordistimore
lonseuus adrirtamus st dicatur de nobiss sine causa colunt me¬
s hocert ex mea cultura nullus accipient fruetus inuanitate
pensus suiuani runt enim omnes homines : quibus nonest sapi¬
entiae di tenebrae obscura tũ habentes intellec tush abeñ¬

Expanded text:
ita ut unumquodque membrum in sua mensura augeatur: hoc est, ita ut unumquodque membrum in sua mensura augeatur: hoc est, ut qui est per sapientiam oculus, in eorum numerum cresciant. In mensura uniuscujusque membri augmentum corporis facit in aedificationem sui in charitate. Dum singula membra crescunt, majus efficitur corpus. Hoc igitur dico, et testificor in Domino. Quos superius obsecraverat, hic in Domino obtestatione constringit. Ut jam ambulant. Nolo, ait, solo vos nomine esse Christianos: et Deum ore confitentes, operibus denegare: sed quantum inter diabolum distat, et Deum, tanta differentia debent filii Dei a filiis diaboli in operibus discrepare. Ne Deum labiis honorantes, cordis timore longius assistamus, et dicatur de nobis: Sine causa colunt me: hoc est, ex mea cultura nullos accipient fructus. In vanitate sensus sui. Vani sunt enim omnes homines, quibus non est sapientia Dei. Tenebris obscuratum habentes intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
sut iam non simur paruuli fluecuantes fecircum feria¬
mur omniuento doc trinȩ hut non simus ignorantes nec du¬
bii: acuacillantes et more inperiti gubernatores
Omnes doc tri nae uento nostre fides uel appendentes
ne facile nau fragemus aut᷑ por tumper fectionis numquã
peruenine possu mur inne quitia hominum in abstutiaine¬
quitia humanã astutis dis putationibus recto pidescur si
decorquet incautoslad reme dium erroris siue cum multi
quodam erroris sui reme diũ putent si multos recum traxe¬
runt aderroren siue errantibus reme dium siue labore
ƿromit tentes per manere faciunt iner rore Veritatem aut̃
facienentes in caritatesomnia inueritate propter caritatem
xp̃ibe nihil in yppochrisi facientes Nres camus in illo perom¬
nid snillius perfectione ex omni partef eres camus quid est
iuncturam subminis trationis secun dũ operationem Ex capi¬
ce conexũ corpus per omuem sub iunctio nem operationis
cpescit sdum re alter utrum menbra aedificat diligendo

Expanded text:
Ut jam non simus parvuli fluctuantes, et circumferamur omni vento doctrinae. Ut non simus ignorantes, nec dubii, ac vacillantes, et more imperiti gubernatoris, omnis doctrinae vento nostrae fidei vela appendentes, ne facile naufragemus, aut ad portum perfectionis numquam pervenire possimus. In nequitia hominum, in astutia. Nequitia hominum, astutis disputationibus a recto fidei cursu detorquet incautos. Ad circumventionem erroris. Sive cum multi quoddam erroris sui remedium putent, si multos secum traxerint ad errorem: sive errantibus remedium sine labore promittentes, permanere faciunt in errore. Veritatem autem facientes in charitate. Omnia inveritate propter charitatem Christi, et nihil in hypocrisi facientes. Crescamus in illo per omnia. In illius perfectione ex omni parte crescamus. Qui est cjuncturam subministrationis secundum operationem. Ex capite connexum corpus, per omnem subjunctionem operationis crescit, dum se alterutrum membra aedificant diligendo:
Abbreviated transcription (Latin):
uel inhonestate : uel male artessut male ficia in om̃a
quae non ad naturae necessitatem red ad concupiscen¬
tiarum ꝓficiunt uoluntatem lom̃s permo malus deore
ur̃o non ꝓcedat. Non unusinec duo red om̃s mali rermones
in hoc xp̃iam debentesse crucifixi. Sed piquis bonus ad ae¬
dificationem fidei non silentium in posuit s ped qualitatẽ
loquendi mons trauit. Nt om̃s sermofidem aedipicet
xp̃ianam Ia os nr̃m solum adpetat uerbum dĩ pimul
Inotandum quia hoc uniuerrae eccleriae prȩcipitur
Vt det gratiam audientib  hoc ertꝰ quod a libi dicitꝰ ƿerimo
uester ingratiae sit sale conditus. ꝗ ƿermone nr̃o
humanã ut ex nobis intellegamus quantam sp̃ui rc̃o in¬
iuriam facimusscum domũ eius. in nobis aliqua peccati
rorde pulluimursae quia de horpitioruo nobis condolens
Nam ƿibi dolens trirtis abscedat ceterũ tristitia a ira

Expanded text:
vel inhonestae, vel malae artes, ut maleficia, et omnia, vel inhonestae, vel malae artes, ut maleficia, et omnia, quae non ad naturae necessitatem, sed ad concupiscentiarum proficiunt voluptatem. Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat. Non unus, nec duo, sed omnes mali sermones: in hoc Christiani debent esse crucifixi. Sed si quis bonus est ad aedificationem fidei. Non silentium imposuit, sed qualitatem loquendi monstravit, ut omnis sermo fidem aedificet Christianam: et os nostrum solum appetat verbum Dei. Simul notandum, quia hoc universae Ecclesiae praecipitur. Ut det gratiam audientibus. Hoc est quod alibi dicit: Sermo vester in gratia sit sale conditus: et in sermone nostro humanam, ut ex nobis intelligamus quantam Spiritui sancto injuriam facimus, cum donum ejus in aliqua peccati sorde polluimus: Et quia de hospitio suo nobis condolet: ideo sibi dolens tristis abscedit. Caeterum tristitia et ira
Abbreviated transcription (Latin):
tum est̃ ꝑre que rissp ropter quod deponentes mendaciũ
hinc de scribitur iprasspecies cartitatiss quib: nouus
homo cognoscitur ¶ oquimini ue ritatẽ unurquis que
cumpximo suo qm̃ inuicem sumus membra: Nemoruum
circum ueniat fratrens quia unum corpus rumus & non
posrunt. alter utrũ memora sefallere  nec enim manus
inluđ oculum aut dentes lacerent membras nisi forte
ubi sp̃p inmundus in habitat qł rascimini & nolite peccare.¬
tuam in iuriam ised fratris anim aduerte peccatum:
Sol non occidat ruꝑ iracundiam urã innepcientiae lum̃
intua indignatione depiciat. Nolite locum dare diabolo
narcendo uel quo libet alio delictos porta enim diaboliert
peccatum ssicut sp̃ssc̃i porta ert qui furabatur iamnon¬
furetur magis autem laboret s alienor labores aliquando
dineptas nunc suo labore conpenset & operando tribuat
indigentiburs quimultos furando fecit egentes operan do
manib: quod bonum ert.s ut habeat unde tribuat᷑ necer¬
ritate patientis non quod malumi funt enim multae

Expanded text:
equeris. Propter quod deponentes mendacium. Hic describuntur ipsae species castitatis, quibus novus homo cognoscitur. Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quoniam sumus invicem membra. Nemo suum circumveniat fratrem: quia unum corpus sumus, et non possunt alterutrum membra se fallere: nec enim manus illudit oculo, aut dentes lacerant membra, nisi forte ubi spituam injuriam, sed fratris animadverte peSol non occidat super iracundiam vestram. Ne scientiae lumen in tua indignatione deficiat. Nolite locum dare diabolo. Irascendo, vel quolibet alio delicto. Porta enim diaboli est peccatum: sicut furetur: magis autem laboret. Alienos labores aliquando direptos, nunc suo labore compenset: et operando tribuat indigentibus, qui multos furando fecit egentes. Operando manibus suis, quod bonum est: ut habeat unde tribuat necessitatem patienti. Non quod malum: sunt enim multae,
Abbreviated transcription (Latin):
onem corporis xp̃i ut perficiantur sc̃isiue eorum numerus
impleatur hu omnes sunt conscituti ad aedificandam eccle¬
siam que corpus xp̃iutomnes ad fide: per fectionem perdu¬
cant qdonec occurramus omnes inunitate fides hoc uotum
etiam fal sis doc toribus inest idert uolo omnes esse sicut me
Inagnitionem fiderslle agnouit sratiam filidi qui non pee cat
squia omnis qui peccat non uidit eũ nec coznouit eũ iriuirũ pas¬
fectũ in men suram aetatis plenitudinis xp̃i qui enim dieit

Expanded text:
onem corporis Christi. Ut perficiantur sancti, sive eorum numerus onem corporis Christi. Ut perficiantur sancti, sive eorum numerus impleatur, omnes sunt constituti ad aedificandam Ecclesiam, quae corpus Christi est: ut omnes ad perfectionem fidei perducant. Donec occurramus omnes in unitate fidei. Hoc votum etiam falsis doctoribus inest, id est, volo omnes esse sicut me. Et agnitionis Filii Dei. Ille agnovit gratiam Filii Dei, qui non peccat: quia omnis qui peccat, non videt eum, nec cognovit eum. In virum perfectum, in men
Abbreviated transcription (Latin):
clsi dicitur ascen dirre quemursque esre non dubium est
secundum formam sci sieet reruiat quam non localiter reddic¬
subterra esre nemolam ambigat squi descendit ipre ẽ sequi
apcendit super omnes caelos qutee descendit cum anima inin¬
fernũ iprecum animale corpore ascendit in caeium Vt im¬
pleret omnia gloria criũ phances siue quae serib ea sunt : siue
dum iã humanitas cumdiuinitate unum effectumestslt ipre
Equos dam quidem apostolos quos dam autem pro phetas.
Contria arrianos ut fihuilt ƿatris unasit operatiosnam adeo¬
rintheos dm̃ patrem dicitis in ecclesia ordinasƿe hicueroxp̃s
hoc dedisse commemorat alios uero euangel stas: Omnes
apostolos euangelistas non omnes euange lista apostołos sicut
philippus quiunuserat exreptem salios autem partores Ee doc¬
tores P astoresuero omnes quisunt ido ei adalios in struen¬
doromnis ergo pastor doctorinon omnes quidoctor a pastor
sad consum mationem sc̃o rum inopus ministerii inaedificati¬

Expanded text:
cur dicatur ascendisse, quem ubique esse non dubium est. Secundum formam scilicet servi, ad quam non localiter, sed digsub terra esse, nemo jam ambigat. Qui descendit, ipse est et qui ascendit super omnes coelos. Qui descendit cum anima in infernum, ipse cum anima et corpore ascendit in coelum. Ut adimpleret omnia. Gloria triumphantes, sive quae scripta sunt, sive dum jam humanitas cum divinitate unum effectum est. Et ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam autem prophetas. Contra Arianos, ut Filii et Patris una sit operatio. Nam ad Corinthios Deum Patrem dicit in Ecclesia ordinasse: hic vero Christum hoc dixisse, commemorat. Alios vero evangelistas. Omnis apostolus, evangelista: non omnis evangelista, apostolus: sicut Philippus, qui erat unus ex septem. Alios autem pastores et doctores. Pastores vero omnes, qui sunt idonei ad alios instruendos. Omnis ergo pastor, doctor: non omnis qui doctor est, et pastor. Ad consummationem sanctorum in opus ministerii, in aedificati
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi diudicabant maximȩ tamen a is quiha
bent in reprȩhendendo iudicium iudicer & domini conue¬
niuntursnaturale enim iudicium dignã factis ꝓfert unus¬
quisque sententiam. omnis que nouerunt a in nocentiam
mereri prȩ inium a malitiam habere rubplicium: Sci¬
mus enim qm iudicium diꝰ egt secundun ueritatem
in eos quitalia aqunt: ex estimas autem hoc o hono
om̃s qui iudicas eos quitalia acunt Et facis ea quia tu
effucies iudicium lis ƿecundum ueritatem erit iudi¬
cium quo iudicabuntur huiusmodi qui condemnare in
aliis potuerunt quȩ ipsi committere ñtimuerunt pi
enimtu peccator peccatorem cibi rimilem iudicap quan¬
tomagis dỹiurtus te iudicabipiniustum: Ne illimala pla¬
iucere d displicere bona porpitan uide anturs quippe quem

Expanded text:
hujusmodi, qui dijudicabant, maxime tamen hi qui hujusmodi, qui dijudicabant, maxime tamen hi qui bent in reprehendendo judicium judices et domini conveniuntur. Naturali enim judicio dignam factis profert unusquisque sententiam: omnesque noverunt, et innocentiam mereri praemium, et malitiam habere supplicium. Scimus enim quoniam judicium Dei est secundum veritatem, in eos qui talia agunt. Existimas autem hoc, o homo omnis, qui judicas eos, qui talia agunt, et facis ea: quia tu effugies judicium Dei? Secundum veritatem erit judicium, quo judicabantur hujusmodi, qui non condemnare in aliis potuerunt, quae ipsi committere non timuerunt. Si enim tu, peccator, peccatorem tibi similem judicas, quanto magis Deus justus te judicabit injustum! ne illi mala placere, et displicere bona forsitan videantur: quippe quem