comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stipłone pet̾e. et si cur int̾po¬
stipłatus est nec credidit et
Aut non est secuta. aut fiuita
est. dicend̾ erit noc̾e excepti¬
one. Eitem qr siquis pure st¬
płatus sit c̾cam qnͣtitatem
Q u actum sic s post stiploer
intpoitam pactus sit ne int̾r
peciuia uiq ad c̾tum diem:
petatur. annoceat exceptio
doli et quide et de pco ꝯuero
excipi posse neq̃ ꝙ ambige¬
nd̃ est. s et sibac quis excepti¬
oue uti uelit. iuichoꝰ poterit.
qr dolo facit quicq id q quali¬
o. exceptoe elidi pot̾ petit nã
et si ut mitia nicħ dolo.m.
fac̾ attuĩ nc petendo fac colose
nisi sit tas ignorantia meout
dolo careats non maleccinest.

Expanded text:
tione petere: et ‹si› cum interpostipulatus est nec credidit et is, quae tamen aut non est secuta aut finita est, dicendum erit nocere exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem interpositam pactus sit, ne interim pecunia usque ad certum diem petatur, an noceat exceptio doli. et quidem et de pacto conuento excipi posse nequaquam ambigendum est: sed et si hac quis exceptione uti uelit, nihilo minus poterit: quia dolo facit, quicumque id, quod quaqua exceptione elidi potest, petit: nam et si inter initia nihil dolo malo facit, attamen nunc petendo facit dolose, nisi si talis sit ignorantia in eo, ut dolo careat. Non male dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Bligominu fere quatuor cãe
sunt. aut eͥ dies inhus est. aut
ꝯdicio. aut modus aut access¬
io. circa diemduplex nspi¬
cio ẽ. naui ui ex die incipit
oblig̾o auc ꝯftur indiem ex
spondes. ciuiꝰ naturahec est. ii
nnidiem non exigatur. ad
ondesi placer aut̾ ad tp̾c obli¬
gͥonem ꝯstitui non posse ñ
miag̾ qua legatum. namq
alicui deb̾i cep̃cet̾is modis

Expanded text:
bligationum fere quattuor causae sunt: aut enim dies in ‹i›is est aut condicio aut modus aut accessio. Circa diem duplex inspectio est: nam uel ex die incipit obligatio aut confertur in diem. ex spondes?' cuius natura haec est, ut ante diem non exigatur. ad ondes?' placet autem ad tempus obligationem constitui non posse non magis quam legatum: nam quod alicui deberi c
Abbreviated transcription (Latin):
s tuiss conditione legatus
est pendente ꝯdicione nouer
creditor s tũc cumuertit̾ir con¬
dutio quãuis eum quistipłatꝰ
est subcondicione placuit qͥ
pendete ꝯditione creditore ẽe
creditores eos actiꝑe debemus
qui anqua actionẽ uiciuise

Expanded text:
sub condicione legatum est, pendente condicione non est creditor, sed tunc, cum exstiterit condicio, quamvis eum, qui stipulatus est sub condicione, placet etiam pendente condicione creditorem esse. Creditores eos accipere debemus, qui aliquam actionem vel civile
Abbreviated transcription (Latin):
int pretor qui dapni in fecti ca¬
ab eo mpossonem missus est
neiuis eifiat pena ãeiuis qui nõ
ꝓmittit. uł satis nondat. hec
est inpossonẽ mittatur adũs¬
aruis.sine ergo ꝓmittat. siue
peum non fiat quominui ꝓ¬
mttat non teneb̾. interdcto
repulso eo ꝑexceptione qui
expitur. ¶ Pretor meum qui
quo in posẜonem mtn deli¬
terabat pretoris ad eundi po¬

Expanded text:
 qui damni infecti ab eo in possessionem missus est, ne ei vis fiat. Poena autem eius, qui non promittit vel satis non dat, haec est, ut in possessionem mittatur adversarius. sive ergo promittat, sive per eum non fiat, quo minus promittat, non tenebit interdictum repulso per exceptionem eo qui experitur. Praetor in eum, qui quo in possessionem mitti desiderabat, praetoris adeundi po
Abbreviated transcription (Latin):
reliquisse dicetũr sine penes
tẽ sũnt. aut dolo malo tuo:
itẽ silibesuus aliudͥ ue quid
crelictumee dicetur decrero
ꝯphendam. ¶siquis forte cõ¬
fiteatur penes se esse testm.:
pibendus est exibe. et ip̃c eñ
dand est. ur exibe it si non pos
inp̃sentia exibess sinege

Expanded text:
reliquisse dicetur, si hae penes te sunt aut dolo malo tuo fitem si libellus aliudve quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam". Si quis forte confiteatur penes se esse testamentum, iubendus est exhibere, et tempus ei dandum est, ut exhibeat, si non potest in praesentiarum exhibere. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis ꝓhibentur tñ ex bnfic¬
io traiani deffre se ꝑmissur
est. ¶Aec illud eq̃ non int̾er
ciiꝰ etatis sit is qui defft̾ nt̃m
iuste an pupillaris nã pup¬
ilł etiam pnuctit᷑ deffre se
ex quibus non capiũt. Idẽ.¬

Expanded text:
us prohibentur, tamen ex beneficio Traiani deferre se permissum est. nec non illud aeque non intererit, cuius aetatis sit is qui se defert, utrum iustae an pupillaris: nam pupillis etiam permittitur deferre se, ex quibus non capiunt. Mode
Abbreviated transcription (Latin):
Shor est qui pcussit. um ille
quor ꝯtinetur qui dolo fecie
ui qui curauit ut cui mala
Iaccio exbono et equo est.er
dissimul. atõe aboleturisiꝗs
em̃ ĩ uiria dereliq̾rit hoc est
statĩ passꝰ ad ãmiu suũ non
reuocau̾it. post̾a expin̾a remi¬
ssa ĩuiru non pot̾it recołe

Expanded text:
hoc est qui percussit, verum ille quoque continetur, qui dolo fecit, vel qui curavit ut cui mala actio ex bono et aequo est et dissimulatione aboletur. si quis enim iniuriam derel‹i›querit, hoc est statim passus ad animum suum non reuocauerit, postea ex paenitentia remissam iniuriam non poterit recole
Abbreviated transcription (Latin):
Sfca sit alicui ĩiiria. płiq annt
tam me qui mandani quã:
Deumqui suscep̃. i iuriaru
¶attiliciu᷑ a̾. ait et si ꝑsuas inĩ
alicui ał uołeti ut mͥ ad in ui¬
ria faciendã obediret. posse

Expanded text:
facta sit alicui iniuria, plerique aiunt tam me qui mandaui quam eum qui suscepit iniuriarum Atilicinus autem ait et si persuaserim alicui alias nolenti, ut mihi ad iniuriam faciendam oboediret, posse
Abbreviated transcription (Latin):
ulła p̾scriptione. acredi¬
tore qui reum postulau
fidenissorẽ ꝓ mutuo acce¬
pit. igͣet Nria pignora tici
actione in quã actionem
ueniet ꝙ int̾est creditoris

Expanded text:
ullam praescriptionem a creditore, qui reum postulauifideiussorem pro mutuo accepit, agit contraria pigneraticia actione, in quam actionem ueniet
Abbreviated transcription (Latin):
dr qͦ. ib aliquo sb̾ scriptum
est.a.ami uet̾es su̾ signatoins
u̾bo ꝓ ascriptione uti solebãt
¶bona intenligunt᷑ cumsq
q̃ de ducto ere alieno sr̃st.
¶ De testri est ab senti demici¬

Expanded text:
quod ab aliquo subscriptum est: nam veteres subsignationis verbo pro adscriptione uti solebant. "Bona" intelleguntur cuiusque, quae deducto aere alieno supersunt. "Detestari" est absenti denunti
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipur ꝓhibentur deffere
illi qui in metallũ dapnati
st̾. ideo ne despati ad delati¬
oñe facile possĩt sine cansa
natione cepit deffre pos¬
se eos eniam p̾t daꝑnatiõe
exequi ie pt̾ est. ¶ uetani quor
sacris ꝯstõibus delatores ẽẽ
ꝓhibentur. ꝓp̾ honoremutiq
et m̾ita milicie. ¶ Itẽ milites

Expanded text:
ncipum prohibentur deferre illi, qui in metallum dati sunt. hoc ideo, ne desperati ad delationem facile possint sine causa nationem coeperunt deferre, posse eos etiam post damnationem exequi rescriptum est. Ueterani quoque sacris constitutionibus delatores esse prohibentur propter honorem utique et merita militiae. Item milites
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs se nociet u̾o cape pocins
re udeatur. ¶ ad eos b̾̃nficiũ
troiam ꝑtinet qui ex defũc¬
ti uoluntatẽ relcm sibi ca¬
pe non post̾ ergo nec illud
poto. ¶Eos qui qr indigni
repellunt᷑ sb monendos eẽ

Expanded text:
s se nuntiet non capere, potius re videtur. Ad eos beneficium Traiani pertinet, qui ex defuncti voluntate relictum sibi capere non possunt. ergo nec illud, potero. Eos, qui quasi indigni repelluntur, summovendos esse
Abbreviated transcription (Latin):
usus ex quonuꝰ ita ea utaris n
fi ueto delacu puteo. piscina it᷑
inttlica hoc int̾clictu ꝓponitur
ei qui fontma. aqua uti ꝓhibet᷑
et austus aq̃ ita int̾clicta seꝑatir
redclunt. ¶oc ã mt̾dictum iocũ
h siquis uti ꝓbibeatur. qͣ hoc est
siue hautrire ꝓhibeatur siueq
pecus ad aquã appelłe et eadem i¬
sũt hic ditenda q̃ ad ꝑsonam
dictis diximus. ¶hoc int̾clictur
decist̾na non ꝯpẽtit na cist̾ina
aꝙ ex quo appet nihiis õĩbus ex¬

Expanded text:
usus es, quo minus ita utaris, uim fieri ueto. de lacu puteo piscina item interdicam'. hoc interdictum proponitur ei, qui fontana aqua uti prohibetur: haustus aquae, ita interdicta separatim redduntur.Hoc autem interdictum locum habet, si quis uti prohibeatur aqua, hoc est siue haurire prohibeatur siue etiam pecus ad aquam appellere.Et eadem sunt hic dicenda, quae ad personam dictis diximus.Hoc interdictum de cisterna non competit: nam cisterna am. ex quo apparet
Abbreviated transcription (Latin):
int̾clictu cessare. si lacus pisci¬
¶ plane siquis ir ad haustu: pro¬
hibeat eq̃ inttlictur sufficiat.¬
¶ Deinde ait p̾tor quo muiꝰ fontẽ
quo de agitur. purges reficias
ut aqua cołx̾e utiq ea possis dũ
ne alr̾ utaris atq uti hoc anno
nonui ñcłanec p̾cario ab illo

Expanded text:
interdictum cessare, si lacus piscit.Plane si quis ire ad haustum prohibeatur, aeque interdictum sufficiet.Deinde ait praetor: 'Quo minus fontem, quo de agitur, purges reficias, ut aquam coercere utique ea possis, dum ne aliter utaris, atque uti hoc anno non ui non clam non precario ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
de tracto usufructu ab.llio sti¬
puler pͥorstipinatio non no¬
nabitur. qr uec soluedo fund̃
de tcͣto uiuf. lib. aberis.s. adhuc
ate recte fundi usumifructũ
pet̾e quid ergo est cumim fu¬
ad dederi;is quor ubabitur
aquo detracto usuf. tundur
stipłatus fuam. ¶ Si hoiei q
aticio pure stipłatus fũam.
senis nichi sb̾ꝯditione pr¬
sit et is pendente conditioe¬

Expanded text:
ab alio stipulor, prior stipulatio non nouabitur, quia nec soluendo fundum detracto usu fructu liberaberis, sed adhuc a te recte fundi usum fructum peterem. quid ergo est? cum mihi fundum dederis, is quoque liberabitur, a quo detracto usu fructu fundum stipulatus fueram.Si hominem, quem a Titio pure stipulatus fueram, Seius mihi sub condicione promiserit et is pendente condicio
Abbreviated transcription (Latin):
filu. adhibuisse intelligatur¬
¶ si soli filio suo qui in pot̾ate¬
sua sic dariquis stipłatus sit. nõ¬
recte filio  solueturqr filu psõ.a
plicatur. ¶ Qui ita stipulatur.x.¬

Expanded text:
filii adprehendisse intellegatur si soli filio suo, qui in potesua sit, dari quis stipulatus sit, norecte filio soluetur, quia plicatur.Qui ita stipulatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ludes. ux non bodie stipulari s
uiatus. admoĩtionem magis
quadam quocelerius reddãt
et qĩsine mora quam ꝯditioe.
Are spopondit et cur ꝑ euz staret
quonunꝰ daret decestit stichꝰ.
datur inꝑatr̾e de pecilio. acto
quatenꝰ manet filius exstipu¬
latu obligatus. at si pat̾ ĩ mora
trendanda est que oia etiaz
infideiustoris ꝑsona dicunt᷑.
uissorẽ accepẽo si ꝑfid̃ uissorẽ
stet̾ic neut tenetur. s: siꝑ ꝓmi¬
ssore ut̾q inhac stipłone nr¬
quãius. ibsit et ignoret. et io

Expanded text:
uidetur non hodie stipulari, sed ulatus, admonitionem magis quandam, quo celerius reddantur et quasi sine mora, quam condicionem dari spoponderit et, cum per eum staret, quo minus daret, decessit Stichus, datur in patrem de peculio actio, quatenus maneret filius ex stipulatu obligatus. at si pater in mora trem danda est. quae omnia et in fideiussoris persona dicuntur.iussorem accepero: si per fideiussorem steterit, neuter tenetur, si per promissorem, uterque.In hac stipquamuis absit et ignoret et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtimuum utiq accipiemus sic¬
ubi plane enis etas cuius retrac¬
tatur conusio deferenda retr¬
actationem intp̃c pub̾tatis ł

Expanded text:
tinuum utique accipiemus.Sicubi plane aetas eius, cuius retractatur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtegende pudicicie cã. con¬
festim marito renũciari
ta et silenocumi uir prior
non postuletur. aduit̾ri
ult̾ur. int̾reos recipi postu

Expanded text:
protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulteriiulterum inter ‹r›eos recipi postu
Abbreviated transcription (Latin):
uilunf. tibi uendito ubi hois ec
cesso. ẜlui effici eum dicebat qne
aioqusie dño fore. ¶Insilmasci¬
cnd est q des uis uenditis quibus
denegaitur adlib̾tatem ꝓclamarõ
dictasit etiam adtonato et indo¬
tem datos referriposse¶temad
cos qui pignoridari sep.assi sunt.¬
¶ Si mir etfilius deubtate litigant
erenda est ca filu donec de matre
ꝯstet. sicur dims quor adrianus
dec̃uit nami cu ap̾ aliu idicem
iur̾ litisabat. ip̾. aliu. a fuidi

Expanded text:
uctum tibi uendidero liberi hominis et cessero, seruum effici eum dicebat Quinalioquin sine domino fore. In summa sciendum est, quae de uenditis seruis, quibus denegatur ad libertatem proclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt. Si mater et filius de libertate litigant,dicia aut differenda est causa filii, donec de matre constet, sicut diuus quoque Hadrianus decreuit. nam cum apud alium iudicem mater litigabat, apud alium au
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ca cognita si liquido. npeat
libtu metu solo uis iima pr̃o¬
ni reu̾entia ita se sb̃iecissent
uł penali quadar stipłone seso̾¬
ic̾et. si hon̾ande lib̾tatis causa
societaitẽ lib̾tus cur patrono
coierit et patromis cu lib̾toꝓ

Expanded text:
tamen causa cognita, si liquido appareat libertum metu solo uel nimi‹a› patrono reuerentia ita se subiecisse, ut uel poenali quadam stipulatione se subiceret. Si libertatis causa societatem libertus cum patrono coierit et patr
Abbreviated transcription (Latin):
ciatio cet̾m si intotur op
fiat non est neccͣe de mon¬
strare s hoc ip̃m dice ¶sil
anpłibus locis opꝰ fiat utrũ
una m̃ciatio sufficit. an

Expanded text:
iatio: ceterum si in totum opus fiat, non est necesse demonstrare, sed hoc ipsum dicere. Si in pluribus locis opus fiat, utrum una nuntiatio sufficiat an
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃us sit confessꝰ. s et sisticũ
uł fund dare se oport̾e. nrͣge
is qui rem ꝯfessꝰ est. ut c̾tam
qnͣtitatem ꝯfiteatur. ¶ S et̾
situmõ uendice meuinesre

Expanded text:
rpus sit confessus Stichum uel fundum dare se oportere, urgueeum, qui rem confessus est, ut certam quantitatem fateatur. Sed et si fundum uindicem meum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ptoris nouintatem orom¬
diui marci debe. et õe oĩor
quod quis fessus est ꝓudi¬
catohre dabitur igͥ exhuis
acciombui ex quibͥus dies
datur ad restituenda rem
confessotp̾c ad restitutioe
et si non restituatur in eni¬
mabitur. ¶siquis absente
nd̃ nũqd non debeat ꝓuidi¬
cato hr̃i. qr nec qm iurat de
op̃is obligͣitur nec soleat
quis absenti ꝯdepnaris c̃te
ꝓcuratorem tutore ne pres¬

Expanded text:
torem uoluntatem oradiui Marci debere et omne omnino, quod quis confessus est, pro iudicato habere. dabitur igitur ex his actionibus, ex quibus dies datur ad restituendam rem, confesso tempus ad restitutionem et, si non restituatur, lis aestimabitur. Si quis absente ndum, numquid non debeat pro iudicato haber‹i›, quia nec qui iurat de operis, obligatur nec soleat quis absenti condemnari. certe procuratorem, tutorem
Abbreviated transcription (Latin):
uitute auc lib̾tinitate ĩigenui¬
tatem uendicandi st̃ senatusꝯsul¬
tum ft̾m est. quocauetur de hus
ꝯdem quiex fuitute defensi eẽnt ut
id dumtaxat ferrẽt ꝙ indomocuiꝰ¬
qr intulissẽt. meorur. ã bonis qui post
maumissionẽ repet̾e originẽ suar
uolunssẽt hoc amplius utꝙ. post ma¬
ũmissionẽ quor acꝯsissẽt. non ex
re maumissoris secũ ferant cet̾a
uisciens ubum emerit Paulus.
Quanis et ille sepatetur uei̾re trĩ
non pot̃ q̃ dicere ei qui ad lib̾tatez
ꝓclamat srsiam enmignoranti
uendid̾it denegabitur ꝓclamatio.

Expanded text:
uitute aut libertate in ingenuitatem uindicati sunt, senatus consultum factum est, quo cauetur de his quidem, qui ex seruitute defensi essent, ut id dumtaxat ferrent, quod in domo cuiusque intulissent: in eorum autem bonimanumissionem repetere originem suam voluissent, hoc amplius, ut, quod post manumissionem quoque adquisissent non ex re manumissoris, secum ferant, cetera ui sciens liberum emit, quamvis et ille se pateretur venire, tamen non potest contradicere ei qui ad libertatem proclamat: sed si alii eum ignoranti vendiderit, denegabitur et proclamatio.
Abbreviated transcription (Latin):
Idebitor offerrerpe ¶Dem.¬
ciu̾am que peretur credit¬
ornollr accipe pretor eide
et ingeni. et nature et doc¬
trinẽ et mͣstͣitutioiissideo
sinauem.asefabricandam
ficanda  fossam ue faciend¬
amiet ħ sp̃alr̾ actum est ut
sor ip̃e edificant uł foram¬

Expanded text:
i debitor offerret pecuniam, quae peteretur, creditor nollet accipere, praetor ei deet ingenii et naturae et doctrinae et institutionis. si nauem a se fabricandam ficandam fossamue faciendam et hoc specialiter actum est, ut sor ip
Abbreviated transcription (Latin):
et psona dsid̾ari deb̾e arbitror
s cur capitalia ⁊ atrociora mał¬
rend̾a u̾itatẽ existimo ⁊ hũds
censeo. ¶statu lib̾ madult̾io
postulari pot̾it. ut q̃o exeohẽ¬

Expanded text:
et persona desiderari debere arbitror, et, cum capitalia et atrociora malerendam veritatem existimo et habendas censeo". Statuliber in adulterio postulari poterit, ut quaestio e
Abbreviated transcription (Latin):
in nucͤtas quostacio it uẽ naui¬
ariuo mag̾tudine discͥuende
aut existimatione circuincol¬
entium. ¶tem flũnnũ quedã
sunt phẽnia. quedar
torrenti.asphene est. ꝙ semꝑ fluͣ¬

Expanded text:
ittas, quo statio iterue nauia riuo magnitudine discernendum est aut existimatione circumcolentium. Item fluminum quaedam sunt perennia, quaedam torrentia. perenne est, quod semper flu
Abbreviated transcription (Latin):
stibus dño. ⁊ daristiplatur
est. quauis que simpłr stipu¬
latur uł.ib. alio. accepitetiã
adbrdem captimn ꝑtinent
cum stipularetur nec post¬
ea de p̾benditur. ut ẜuuc in
pot̾ queri. nũ er hac stipioe¬
nicħacꝯsitu hr̃di uideatur
quomo euus heditarius
de finicto aut etiam br̃di
futuro stipulatus fiuset.
s: uib ac spe. suus filio ereq̃¬
bitur. nami et sifilius capti¬
uii pri suostipiilatus fuerit

Expanded text:
no dari stipulatus est. quamuis quae simpliciter stipulatur uel ab alio accepit, etiam ad heredem captiui pertinent cum stipularetur, nec postea deprehenditur ut seruus in potest quaeri, num ex hac stipisitum heredi uidetur, quomodo si seruus hereditarius defuncto aut etiam heredi futuro stipulatus fuisset. sed in hac specie seruus filio exaequabitur: nam et si filius captiui patri suo stipulatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
kłas .ia. spectandas. plane si i p̃a
die kładaru qs stipłonemin¬
x̾ ponat quid sequem᷑ et puto
nonponitur p̾senti die pecuia
de betur insi locus adiectue spa¬
cur tpris niducat quo illo possit
ne p̾senti die pecĩia debeatur
exquo ꝓppet diei .adiectionem
ꝓ reo eẽ. non ꝓstipulatore ĩtẽ
midibus etiar et innonic ꝓba¬
Qense dari stipłatus sit isi
onubus ꝑtibus prefitis. amns
umensis non recte petet
est. deinde ip̃e stipłator mora
fec̾it quominꝰ arbitret cicius:

Expanded text:
arias spectandas. plane si ipsa die kalendarum quis stipulationem interponat, quid sequemur? et puto non ponitur, praesenti die pecunia debetur, nisi si locus adiectus spatium temporis inducat, quo illo possit ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei adiectionem pro reo esse, non pro stipulatore. Idem in idibus etiam et nonis probaense" dari stipulatus sit, nisi omnibus partibus praeteritis anni vel mensis non recte petet.est, deinde ipse stipulator moram fecerit, quo minus arbitretur Titius:
Abbreviated transcription (Latin):
uiriatiat. ¶De. te non drlib̾tus
rectituui. iusem̃ patronatus hoc inpt¬
trato admitus. lib̾tinus quinatalibꝰ
restitutus est pide hẽtur atq sim
ẜuitutis non sustimusret. delibe
stitutus est. uitigare decon¬
ditione sua non patitur.q. forte
sibi suoq gñi uell aliqu̾a ĩiuria
inferre inhoc caũ equuz est quibus¬
dampsonis dari licentiã ꝓ eolitig¬
are. ut puti penti quidicat filium
nisua pot̾ate esse. nametia si nolit
pentidabitur hoc iusqr semppen¬
tis int̾est filium ẜuitutẽ non sub¬
ire. ũsaem uice dicenus lib̾is pen¬
tuzetiam inuitoꝵ eandem facłtatẽ
dari. n em̃ modica filii ignomiia
Aest. si pentez ẜuur h̾at idcirco cogͣtis

Expanded text:
libertus restitui: ius enim patroni hoc impetrato amittitur.Libertinus, qui natalibus restitutus est, perinde habetur, atque si ruitutis non sustinuisset. DE LIBEstitutus est, litigare de condicione sua non patitur, quod forte sibi suoque generi uellet aliquam iniuriam inferr‹e›, in hoc casu aequum est quibusdam personis dari licentiam pro eo litigare: ut puta parenti, qui dicat filium in sua potestate esse: nam etiamsi nolit parenti dabitur hoc ius, quia semper parentis interest filium seruitutem non subire.Uersa etiam uice dicemus liberis parentium etiam inuitorum eandem facultatem dari: neque enim modica filii ignominia est, si parentem seruum habeat.Idcirco uisum
Abbreviated transcription (Latin):
Uplius puto naturalibus U ip.¬
quor hoc id̾ prestand̾ ur pẽs filium
inẜuitute qiͣtu et mau̾missum
possir inub̾tate uendicare. militi
te litigare puuititur. cu uo talis:
alius nẽo est qui ꝓeolitiget. tunc
ncͣcium est dari facultatẽ etiam
eius cet̾isq mulierib qͥ decognan¬
one st̃. ułetiam uxori adire p̾torẽ

Expanded text:
plius puto naturalibus quoque hoc idem praestandum, ut parens filium in seruitute quaesitum et manumissum possit in libertatem uindicare.Militi te litigare permittitur.Cum uero talis nemo alius est, qui pro eo litiget, tunc necessarium est dari facultatem etiam eius ceterisque mulieribus quae de cognatione sunt ue
Abbreviated transcription (Latin):
successores Iotirco necturti
ꝯueniripost̾ s ꝙͣ uis furti ac¬
cione nonteneantur att̾uz
quomius possideãti s em̾aie
dicatõ fenedint re exhibi

Expanded text:
successores: idcirco nec furti nueniri possunt. sed quamuis furti acione non teneantur, attamequo minus possideant: sed enim dicatione tenebuntur re exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
cͥclitoris possõ non impediat
usucapionem longe minus
p̃carii rogatio impedimento
esse non drcumplus uiris in
possone h̾at quip̾carioroga

Expanded text:
creditoris non impediat capionem, longe minus precarii rogatio impedimento esse non debet, cum plus iuris in possessione habeat qui precario roga
Abbreviated transcription (Latin):
damposunt. qd ergo si quidã
p̾sentes sint.quidamabsẽtes.
uideamus an mabsentibus
ꝯpetat lib̾tas. et pot̾ dici exemplo
Adite hr̃ditatis hiccomiꝑet̾e lib¬
tates. etiam ab sentibus.s exda
ta sit lib̾tas. andies expectand su
et puto expectand̾. anergonon
Adicientur. quid deinde subco¬
dicione datasit lb̾tas condinio.¬
ꝙ magiterit ꝓband̾. ad dictis
itaq bomis directe ub̾tates pu¬
redate statim ꝯ perũt exdie cu
dies uenerit ꝯditionales. cum
conditio extic̾itnec erit abre
extimare etiam pendente con¬
dicione nb̾tatum l omnes su

Expanded text:
s. Quid ergo, si quidam praesentes sint, quidam absentes? uideamus, an etiam absentibus competat libertas. et potest dici exemplo aditae hereditatis competere libertatem etiam absentibus. Si ex die data sit libertas, an dies exspectandus sit? et puto exspectandum: ante ergo non addicentur. quid deinde, s‹i› sub condicione data sit libertas? et siquod magis erit probandum. addictis itaque bonis directae libertates pure datae statim competunt, ex die, cum dies uenerit, condicionales, cum condicio extiterit: nec erit ab re existimare etiam pendente condicione libertatium, licet omnes su
Abbreviated transcription (Latin):
ut intraastitutu usucapionis
tempus cognosces matre cius
furtiuram esse trebatuis oĩmo
q ita possessumest. p̾utat usuc¬
aptum esse. ego sic puto digin¬
guend̾ ut sinescieris intraista¬
tutum tempus cuius id man¬
cipium captum esser. auesiscis¬
cere. auc si potius quo et feceris
c̃tiorem usucapes. sin uo cumsa¬
res et posses nonfec̾is t̾riorem

Expanded text:
um usucapioni tempus cognosceres matrem eius furtivam esse, Trebatius omni modo, quod ita possessum esset, usucaptum esse. ego sic puto distinguendum, ut, si nescieris intra statutum tempus, cuius id mancipium esset, aut si scicere, aut si potueris quoque et feceris certiorem, usucaperes: sin vero, cum scires et posses, non feceris certiorem
Abbreviated transcription (Latin):
acam refic̾e uł purgare dem̃
ait p̾tor que exedibus eius in
tuas ꝑtinz edes. hic edes accipe
debe: ꝓ oĩ edificio. hoc est exedi¬
ficio eius intuuz edificium.¬
¶ hoc amplius labeo putabat:
hic int̾tlicto locuz esse et si area
rbano edificio inꝓxiniũ agr̃
¶dem  labeo aicetiam enz qui

Expanded text:
reficere vel purgare. Deinde ait praetor "quae ex aedibus eius in tuas pertinet". aedes hic accipere debes pro omni aedificio, hoc est ex aedificio eius in tuum aedificium. hoc amplius Labeo putabat hoc interdicto locum esse et si area rbano aedificio in proximum agrum. Idem Labeo etiam eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
extenditur puenit et cam̃. ad
ꝓximu uicinũ hoc interdtin
ptinz qua ad u̾sus ult̾iores p
quoꝵ edes eloaca currit. unde
flauiꝰ mela scribit compet̾e
hoc int̾clictum ut in uicini
edes uemiat et rescindat paui
id ꝙ ex nectͣitate reficiende clo¬
ace causa rescind.it. ¶Si quis
puiganti m̾cloacam us re¬
ficienti opus nouũ nũciaint
rectissime dicetur ꝯtẽpta:

Expanded text:
tenditur, peruenit'. Et tam ad proximum uicinum hoc interdictum pertinet quam aduersus ulteriores, per quorum aedes cloaca currit. Unde Fabius Mela scribit competere hoc interdictum, ut in uicini aedes ueniat et rescindat pauimid, quod ex necessitate reficiendae cloacae causa resciderat. Si quis purganti mihi cloacam uel reficienti opus nouum nuntiauerit, rectissime dicetur contempta
Abbreviated transcription (Latin):
ei obuenerat actio creditoribꝰ
de negatur. qrid q ex ad uenti¬
cio acquisitum est. non ꝑ pre:
ad eum puenit. at̃cum sustitu¬
tuc filio hr̃ditatem᷑. adiit post¬
qm pupillus se pr̃ne ꝓmilcu¬
gxit h̃ditati. tẽ hr̃ditas et pris
anuitus hrs obłigatur. quem¬
adm̾ eͥ lib̾um non est post:¬
obligonem ut non oĩ modo
si non defendatur ip̃ius bo.
uencant ita nec separe quidẽ
es alienum pris et fili ppt̾it
quo ca efficietur uttredito¬
ribus mneum actio darideb¬
eit q sisb̾stitutus br̃s brdita¬
es alienum pris n in bõis pri.
est. q. pupislus acquisunt.
ufidius refert stãtũ Paulus.
as inpublico poitas. bonis
disticͣtis eius cuiꝰ in honore
poĩte sunt. non ẽẽ emptoris.
bonor eiuss aut publicas si
ordinandi municipii cã.
poĩte sunt aut eins cuus in
honorem poĩte sunt. nuslo
modo eas distrabi posse. tẽ¬

Expanded text:
ei obuenit, actio creditoribus denegatur, quia id ex aduenticio adquisitum est, non per patrem ad eum peruenit. at cum substitutus filio hereditatem adiit, postquam pupillus se paternae miscuerit hereditati, tunc hereditas et patris invitus heres obligatur: et quemadmodum liberum ei non est obligationem, ut non omnimodo, si non defenditur, ipsius bona veneant, ita ne separare quidem aes alienum patris et filii poterit: quo casu efficietur, ut creditoribus in eum actio dari debeat. quod si substitutus heres hereditaaes alienum patris neque in bonis patris est quod pupillus adquisiit.ufidius refert statuas in publico positas bonis distractis eius, cuius in honorem positae sunt, non esse emptoris bonorum eius, sed aut publicas, si ornandi municipii causa positae sint, aut eius, cuius in honorem positae sint: et nullo modo eas detrahi posse.
Abbreviated transcription (Latin):
Mr̾dem is filius pr̃na hr̃ditate
se abit niut ioq hona ꝑatris.
uciuerit. postea filio heditas
quauis postea hrditat obͥueis
creditoribus tñpatris actiõe
non daret an insb̾stitutum
creditoribus pris danda sit ac
rãt᷑. et cuii creditores mehil
iuris in bonis pupilli hu̾it
corũq nicħ int̾fit adiretur
nec ne pupilli hrditas cumca
bona omissa. asb̃stituto hẽde
adcreditore non ptinebant᷑
me illud maxĩe mouet q pre
na hẽditate se abstinet pr̃at.
Ale bonis prĩs eius uenditis m
gum accio detux.tũ et si postea
ei hr̃ditas obuemt creditoribꝰ
nouredd. it id isb̾stitũto filio

Expanded text:
heredem: is filius paterna hereditate se abstinuit ideoque bona patris uenierunt: postea filio hereditas quamuis postea hereditas obuenisset, creditoribus tamen patris actionem non daret, an in substitutum creditoribusuirat et cum creditores nihil iuris in bonis pupilli habuerint eorumque nihil interfuerit, adiretur necne pupilli hereditas, cum ea bona omissa a substituto hereditate ad creditores non pertinebant. me illud maxime movet, quod erna hereditate se abstinet, praestat, ne bonis patris eius venditis in eum actio detur, tametsi postea ei hereditas obvenit, creditoribus non reddat, idem in substituto filio
Abbreviated transcription (Latin):
asuccessoribus purgetur.
br̃ditas fisco uendicatur
plane ñ quisqs legis uilie
maiestatis reus est. in eadẽ
ꝯdicione est. s qui ꝑduell¬
ionis reus est. hostili aĩo. ad¬

Expanded text:
successoribus purgetur, hereditas fisco uindicatur. plane non quisque legis Iuliae maiestatis reus est, in eadem condicione est, sed qui perduellionis reus est, hostili animo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciulibus excuset᷑. fili tñ emi
suonoĩe ꝯpetentia mun̾a
agnosc̾e debent.lo enim ꝓ
pͥum pͥmim in munitatis¬
pp̾filios pribus datur est qd̃
illi sb̾ibu̾t. ¶ Uitricus hon̾a¬
muneꝵ cuuliuz noĩe pͥing¬
ni sui susciꝑe ulła uiris roe¬
cogitur ¶libti mmumñibus¬
fungi debent ap̾ originem

Expanded text:
ciuilibus excusetur, filii tamen eius suo nomine competentia munera adgnoscere debent: ideo rium praemium immunitatisfilios patribus dilli subibunt. Uitricus onmunerum ciuilium nomine priuni sui suscipere nulla iuris rcogitur. Liberti munefungi debent apud originem
Abbreviated transcription (Latin):
me dedit iuritq ytalici ea
fecit. est et palmuirena cimi¬
tas inꝓĩcia fenice ꝓpe bar¬
baricas gentes nationesq
conocata in palestine due¬

Expanded text:
oloniae dedit iurisque Italici eam fecit. Est et Salmyrena civitas in provincia Phoenice prope barbaras gentes et nationes collocata. In Palaestina du
Abbreviated transcription (Latin):
guiti bñficiis gͣratõsa. et ur
dius adriauꝰ in qͣdar orõe
ait angustiana coloma q̃
ius ytalituħc. est et delupo
le.cui diuꝰ seu̾. iusytancu

Expanded text:
iis gratiosa et ut diuus Hadrianus in quadam oratione ait Augustana colonia, quae ius Italicum habet.Est et Heliupolle, cui diuus Seuerus ius Italicum
Abbreviated transcription (Latin):
ytalici ut est insyria phenice
splendidissima tyrior colo¬
ma.bñ mͥ origo est nobilis
regionibus syrie siculoru
antiquissima arimpotent
fed̾is ꝙ cum romanis ꝑcus¬
sit cenatissima. hiuc enim

Expanded text:
talici, ut est in Syria Phoenice splendidissima Tyriorum colonia, unde mihi origo est, nobilis regionibus, serie saeculorum antiquissima, armipotens, foederis quod cum Romanis percussit tenacissima: huic e
Abbreviated transcription (Latin):
aut .x. utrur ip̃e stipulator
uolstipłatus est. recte fide¬
uissore ita accipiet.x. aut.
hoĩem utrũ tuuoles fit et¬
euĩ inquid hoc mõ. fideius¬
soris ꝯditio melio. s et sireñ
sic int̾ogauero sticuret pam¬
sore sticuraut pãphilum
recte int̾ogẽ. qr lemor fide.¬
uissoris ꝯdicio est. ¶Fideuisso

Expanded text:
 utrum ipse stipulator uolet, stipulatus est, recte fideiussorem ita accipiet: 'decem aut hominem, utrum tu uoles?' fit enim, inquit, hoc modo fideiussoris condicio melior. Sed et si reum sic interrogauero 'Stichum et Pamsorem 'Stichum aut Pamphilum?', recte interrogem, quia leuior fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
alus obligantur ꝙ si fũuit in
det̾iorẽ causa adibiti. placu¬
it eos non obligari oĩ modo¬
inlemore plane ca̾maccipi
possunt. pp ꝙ in minorẽ sum¬
ma recte fiteiussor actipiet᷑.
¶tem accepto reo pure ipse
in die uł sb̾ conditione acci¬
pipot. enĩ u̾osirens subcon¬
dicione sit acceptus fideuu¬
sorpure non obligabitur:¬
¶ Siquis sticurstipłatus fuerit¬
et fideuissorem ita accepit
sticur aut .x. fidetua ẽẽ iubes.
non obligari fidenistorem

Expanded text:
aliis obligantur, quod, si fuerint in duriorem causam adhibiti, placuit eos omnino non obligari: in leuiorem plane causam accipi possunt, propter quod in minorem summam recte fideiussor accipietur. item accepto reo pure ipse ex die uel sub condicione accipi potest: enimuero si reus sub condicione sit acceptus, fideiussor pure, non obligabitur. Si qu‹i› Stichum stipulatus fuerit, fideiussorem ita acceperit: 'Stichum aut decem fide tua iubes?', non ob
Abbreviated transcription (Latin):
le urͣ᷑. et ip̃e marcellus tractat
si quidem ad eatur hr̃ditas oĩa
ut in hr̃̾ditarios uo si uo adi¬
ta non sit ut inppͥo patris eẽ
spectanda et siusut funt hinc

Expanded text:
lae videtur et ipse Marcellus tractat, si quidem adeatur hereditas, omnia ut in hereditario servo, si adita non sit, ut in proprio patris esse spectanda: et si usus fruc
Abbreviated transcription (Latin):
insp̾e hiꝰ. is qui pupilli tute¬
lam ad mistrare cepac.cessit
ad m̃istrationẽ ꝯ tutori suo
et stipłatus est rẽ pupilli sal¬
uamfore. ait marcellus po¬
sse defendi stipsonem uase
int̾est em̃ stipulatoris tĩ q.
stipłatus est. cur obligatus
futurus eẽt pupillo. si alit
res cesẜit. ¶ Si quis insulam
faciendar ꝓmieit au̾ꝯ duxit
deinde ab aliquo insulam
stipulatori fi stipłatus sit
Ait siquis cu ꝓmisiss ticio
fund̃ memiu daturũ. aut
sus nondediss: pena se datu

Expanded text:
iusmodi. is, qui pupilli tutelam administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est rem pupilli saluam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem ualere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit.Si quis insulam faciendam promiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cum promisisset Titio fundum Maeuium daturum aut, si is non dedisset, poenam se datu
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓbauimꝰ siquis dolũ malũ
ꝓmissoris hr̃dis q euit ab esse
uelic sufficitabẽe ab futuru¬
q esse diũs stipłari. ¶Si uõ de
płium dolocaue uelit aicc̃i¬

Expanded text:
auerimus.Si quis dolum malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficere 'abesse afuturumque esse' stipulari: si uero de plurium dolo cauere uelit, necess
Abbreviated transcription (French):
Un intlłigit᷑ frande legife¬
cisse qui rogatus est palam
restitue. orcurquidã test̃o suo
ita scͥpsissr not rogo uemeo
qd̾ a nob̾ peciifidẽ p̾stetis p

Expanded text:
n intellegitur fraudem legi fecisse, qui rogatus est palam restituere. sed cum quidam testamento suo ita scripsisset: 'uos rogo, ut in eo, quod a uobis peti, fidem praestetis: p
Abbreviated transcription (Latin):
psonarum et siquidẽ ex p¬
somis enumeratis in defen¬
none quis succedat palam
est recte reidefendi. nec ꝯm¬

Expanded text:
sonarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec com
Abbreviated transcription (Latin):
one.ꝙ. si scias pupilluz esre.:
putes tũ pupillus lic̾e. res
suas sine tutoris auc̃te ad:¬
mistrare non capies usuq
uiriscrror mssi ꝓ dest. ¶ Sia
furioso quẽ put̾e sane m̃etis
eni. constitutu est capere:
utilitatis cãme posse ꝙͣ uis
nulla ẽẽt emptio. et ĩo n de
euictione accionascitur. mͥ
nec publiciana ꝯpetit nec:
accestio posẜonis. ¶ Si eam
remquar ꝓemptore isuca¬
piebas scienti michi aliena

Expanded text:
od si scias pupillum esse, putes tamen pupillis licere res suas sine tutoris auctoritate administrare, non capies usu, quia iuris error nulli prodest.Si a furioso, quem putem sanae mentis, emero, constitit us‹u›capere utilitatis causa me posse, quamuis nulla esset emptio et ideo neque de euictione actio nascitur mihi nec Publiciana competit nec accessio possessionis.Si eam rem, quam pro emptore usucapiebas, scienti mihi aliena
Abbreviated transcription (Latin):
debuitx. dies qui marito
act̾ante utiles ꝯ putant᷑.
feriatit quor diebus. si
mõfacultatẽ p̾sidis ad¬
eundi acc̾ator hu̾it. mĩa¬
riẽtum est. qm̃ deplano
quoz libenus dari poten
ꝙ si pͥuilegiu amisit nõ
tuor mẽtes q̃ relam suaz
aniure mariti possit acch̃
ad ult̾u crume̾ obicere de
dita de fũcto marito ad

Expanded text:
ta dies, qui marito accusant‹i› utiles computantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeundi accusator habuit, numerari certum est, quoniam de plano quoque libellus dari potest. quod priuilegium si amisit, non ttuor menses querellam suam an iure mariti possit accusaadulterii crimen obicere desdita. Defuncto marito ad
Abbreviated transcription (Latin):
quempp inpubem filiu
uult dilatione ab actatore
impetrare. an debeat .ix. nõ
adiustã defentione que
etatẽ fini p̾tendit ad delu¬
denda  legittiña accatioc
nã non utiq crime adul¬
t̾u q młri obicẽ. infanti

Expanded text:
er impuberem filium uult dilationem ab accusatore impetrare: an debeat audiri? rad iustam defensionem, quae aetatem filii praetendit ad eludendam legitimam accusationem: nam non utique crimen adult
Abbreviated transcription (Latin):
at quid̾ libat uota. sio sacra
obligatur. ¶Si decimã quis
bonis desinit qmͣ fu̾it sepa¬
ta. et si forte qui decumã uou̾it
de ceseit aũ se pasitione. hr̃s
ip̃iꝰ hr̾ditario noĩe.x. dbstr¬

Expanded text:
a quidem liberat uota, ipsa uero sacra obligantur.Si decimam quis bonis desinit, quam fuerit separata. et si forte qui decimam uouit decesserit ante sepositionem, heres ipsius hereditario nomine d
Abbreviated transcription (Latin):
furti actione is cuius mi¬
est remsalua esse. ut ecte
uenditor obrem debitor¬
il surreptã furti ag̾e nõ
pot̾. et si aliunde c̾ditum¬
ẜuare non possit loqũ

Expanded text:
 cuius interest rem saluam esse. ut ecce creditor ob rem debitoris subreptam furti agere non potest, etsi aliunde creditumruare non possit: loqui
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾ eant quare et quiuborum
incolumũ iure amũbus
ciuilibus sunt uendicant
excusationẽ apłłonemint̾¬
pone debenr et qui tpr̃a p̾fi¬
ntam in ordine eius mõi
aplłonem pagendo nonẜ
pesluntur. qui excusatione

Expanded text:
beant. quare et qui liberorum incolumium iure a muneribus civilibus sibi vindicant excusationem, appellationem interponere debent: et qui tempora praefinita in ordine eiusmodi appellationum peragendo non pelluntur. Qui excusatione
Abbreviated transcription (Latin):
d decclitoredicimꝰ q̃ Uiꝑ
quia dñc non est debebit que
sp̃es est in ꝯͣĩo lat̾e . ap̃ marcel¬
Aum agitata anc̃clitori pign¬
oraͣticio dapiũ infecti caueri
cõmitti stipłone eqssimum
tñ puto hinc ꝓspiciend̾

Expanded text:
d de creditore dicemus, qui quia dominus non est, debebit? quae species est in contrario latere apud Marcellum agitata, an creditori pigneraticio damni infecti caveri committi stipulationem. aequissimum tamen puto huic prospiciend
Abbreviated transcription (Latin):
fa. hb̾. mpecului admi̾stra¬
adic̾er. sic se eiget̾e ut dõare
quor possit. alocuz hat to¬
natio et nondubito dõare
quor eum possqnͣ mĩquam
etiam expson.i pot̾it hoc co¬
lligi. pone eum filium esse
cultatẽ adem̾t. hoc quoq
ꝯessisse. dum ei libam dat
peculu. ad mistranonem¬
pari aut rone qua filis fa.¬

Expanded text:
administraadiceret sic se ei concedere, ut donare quoque possit, an locum habeat donatio: et non dubito donare quoque eum posse.Nonnumquam etiam ex persona poterit hoc colligi: pone enim filium esse cultatem ademit, hoc quoque concessisse, dum liberam dat peculii administrationem?Pari autem ratione, qua
Abbreviated transcription (Latin):
non potest nec si nbam
peculu administratiout
ceditur lib̾a peculii adim¬
Anstrato ut ꝑdat. d ergo
sniustarõe motus donẽt
nũquid possit dicilacu ee

Expanded text:
non potest, neque si liberam peculii administrationem ceditur libera peculii administratio, ut perdat.Quid ergo, si iusta ratione motus donet, numquid possit dici locum esse
Abbreviated transcription (Latin):
Atereo fideuissores actio
diidenda est. qui solidũ
et ꝑtes uiriles infide sua
ẽẽ iustunt diu̾sum erit uͥ¬
bis itaꝯceptis. solid̾. int p̃te
uirlles fidetua ẽe iubectẽ
em̃. ib mnitio non insi in¬
mos ꝑtes singulos debere
ꝯueniret. ¶fide uistor qui
ptem pecune suo noĩei
rei ꝓmittendi soluit quo
minus residui diuisione

Expanded text:
eos fideiussores actio diuidenda est, qui solidum et partes uiriles fide sua esse iusserunt. diuersum erit uerbis ita conceptis: 'solidum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei promittendi soluit, quo minus residui diuisione
Abbreviated transcription (Latin):
nripa eius fac̾e. aut mid au¬
m̃e riꝑmmi ne eius in mittere
quͣo. iłr aqua flu at qua pͥore
estate fluxit ueto. Mhoc inter¬
dicto ꝓspexit p̾ror ne termati¬
ombus mipͣus Sessis flũmaex¬
aresicant. i mutitus alieus

Expanded text:
ripa eius facere aut in id flumen ripamue eius immittere, quo aliter aqua fluat, quam priore aestate fluxit, ueto'. Hoc interdicto prospexit praetor, ne deriuationibus minus concessis flumina excrescant uel mutatus alueu
Abbreviated transcription (Latin):
puripane cius opus face̾.
rix agriꝰne qui circaripam.¬
emcuendicaliceat dũ ne ob¬
Id nauigatio detiorfiatsitib
bomi arbitratu uł̾cantuuł care¬
Datum es. aut ꝑillum ñstat
anominus uiriboni arbitra¬
tu caueatur. ii satisdetur ium
fi ueto. ¶ripas flimu pub¬
licorimi refic̾e munire utili
unienda ꝓponend̾ tit unto
adicit dũ ne obid nauigatio
detior fut. illa em̃ sola refeeno
ĩpedinento nonest. ¶Is. aquis¬

Expanded text:
ripaue eius opus facere ripae agriue qui circa ripamtuendi causa liceat, dum ne obd nauigatio deterior fiat, si boni arbitratu uel cautum uedatum est aut per illum non stat, quo minus uiri boni arbitratu caueatur uel satisdetur, uim fieri ueto'. Ripas fluminum publicorum reficere munire utilismunienda proponendum fuit. Merito adicit 'dum ne ob id nauigatio deterior fiat': illa enim sola ref‹e›ctio impedimento
Abbreviated transcription (Latin):
et eum qui rogatu ubti rens
fẽs fu̾it adu̾sꝰ patronũ defen¬
d̾it et eĩ pui refert ꝓtinus nb̾tꝰ
patrono cogatur dare. an pint̾
suie alii uou̾tate pr̃om sit pro¬
missu hou̾ande libtatis causa

Expanded text:
et eum, qui rogatu liberti reus factus fuerit, aduersus patronum defenderit: etenim parui refert, protinus libertus patrono cogatur dare an per intsiue alii uoluntate patroni, onerandae libertatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
creditatẽ pr̃ sibire Dem.¬
Sietam filie sui uiris effe¬
cte tonauit cͥclitoribus
cogendam eam ꝓ actioe
p̾scriptis u̾bis pre adu̾sꝰ
eos defendere. ¶dem.¬

Expanded text:
reditatem pater sibi relictam filiae sui iuris effectae donauit: creditoribus cogendam eam per actionem praescriptis uerbis patrem aduersus eos defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
dum furti actione dabimur¬
et itaĩi. scribitnec non et ip̃i
dñodariplacet ex sicfixut p̃
tenatur furtiet agato auł
utriusq it̾est s utrũ semꝑ
creditoris int̾est. anita dem

Expanded text:
um furti actionem,Iulianus scripsit. nec non et ipsi domino dari placet, et sic fit, ut non teneatur furti et agat. ideo autem utriusque int‹er›est. sed utrum semper creditoris interest an ita demu
Abbreviated transcription (Latin):
piquiemt si non est tradi
taeires furti actione nonb
s ad huc uenditoris esse hanc
ictionẽ celsus scribit mand¬
are eum plane oportebit emp¬
tori furti accione et ꝯdictoe
et uendicatoer. et siquid ex

Expanded text:
qui emit, si non tradita est ei res, furti actionem non habere, sed adhuc uenditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et uindic
Abbreviated transcription (Latin):
xxiii.d̾. scrib̾. si emptor tẽ cuuit
cuitodiam uenditorẽ prare
oportebͣt soluto p̾cio surripu¬
cr furti actione tenẽtur
pretea hũt furti actionem

Expanded text:
 si emptor rem, cuius custodiam uenditorem praestare oportebat, soluto pretio subripuerit, furti actione non tenetur.Praeterea habent furti actionem
Abbreviated transcription (Latin):
qqui furti actioe PDmpo.¬
b. assidua coptracratioue
furis. non ulag̾ͥ furti accio
inquo dec̾uiss posteares
so̾ reꝑtass sieam afure uen¬
dicassẽ ꝯdictio m manebit s pͭ
dici officio iidicisꝙ deꝓpͥetate.
ꝯgnoscit ꝯtiu̾i uenon alx̃iube
uat᷑ reu antqdmag̾ placet si
actionem furti bc̃ Panlus.

Expanded text:
qui furti actionem habet, adsidua contrectatione furis non magis furti actio in quod creuisset postea res subrepta. Sed si eam a fure uindicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici officio iudicis, qui de proprietate gnoscit, contineri, ut non aliter uat reum aut quod magis placet, sactionem furti habet.
Abbreviated transcription (Latin):
petierit et postea debitur petat
nam et hie obstabit exceptio.
nam curhr̾ditatẽ peto et corpa
et actiones om̃s que inbr̃dita

Expanded text:
petierit et postea debitum petat: nam et hic obstabit exceptio: nam cum hereditatem peto, et corpora et actiones omnes, quae in hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
ut furti dapnatum nonse
q⁊ quatur infamia. Mrcus.
laditam hr̾ditatem ticio fu¬
xtum fec̃it.siadita hr̃ditati
seuis legatũ ad se ptinere
nolũt furti eius sui noĩe
Cu fac̾er furtuz enis fuerit.
er ur maxie quis existimer
Siẜuus ẽẽ ceꝑit eius cui fur¬
tum fec̾at tolli furti acti¬
Oñe. ut nec si alienatus sit
agi possit eo noie. nec post
aditam qd̾e hr̃ditatem ti¬
rectania abeo q legauit ad
eum cui legata st̃ transeñt

Expanded text:
ut furti damnatum non sequatur infamia. 65 Neraaditam hereditatem Titio furtum fecit. si adita hereditate Seius legatum ad se pertinere uoluerit, furti eius serui nomine cum faceret furtum, eius fuit, et ut maxime quis existimet, si seruus esse coeperit eius, cui furtum fecerat, tolli furti actionem, ut nec si alienatus sit, agi possit eo nomine ne post aditam quidem hereditatem Tirecta uia ab eo qui legauit ad eum cui legata sunt transeunt
Abbreviated transcription (Latin):
estentłsi uo ita sutio ticio et
gaio seio duns meis dare ipo¬
nde: dubitaretur. utrũ ꝑiuri
demonstrandi gr̃a ẽẽt adie¬
ctum et q̃ ꝑ eius stipłonis:

Expanded text:
essent: si uero ita: 'Lucio Titio et Gaio Seio dominis meis dare spondes?', dubitaretur, utrumne uiridemonstrandi gratia esset adiectum et quae pars eius stipulationis
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatori notu fec̾it. i
ci diem futura cipłonem
ac de mandass ꝓmissor ꝙͣ.
suo dispensatorint daret
aliam quidẽ rem mpsonã
meami. aliam nititu desig¬
nari non posse ułuti m.r.¬

Expanded text:
dispensatori notum fecerit in eum diem futuram stipulationem ac demandasset promissor quidem suo dispensatori, ut daret,aliam quidem rem in personam meam, aliam in Titii designari non posse, ueluti '
Abbreviated transcription (Latin):
ibus peccm̃ar debebat. cũ ẽet
fisci debitor soluit mͥ q̃ debe¬
bat. post̾a fiscus iire suo usꝰ
Abstulit in pecũia q̃rebatm
anlibata essent pienora ma

Expanded text:
ibus pecuniam debebat, cum esset fisci debitor, soluit mihi quae debebat: postea fiscus iure suo usus abstulit mihi pecuniam. quaerebatur, an liberata essent pignora.Ma
Abbreviated transcription (Latin):
quo actum sit uendatCtatĩ
agent̃ est cumiemptore uł
iutra annũ cumeo qui uen¬
didit. si iudicu enitãdi cã id fe

Expanded text:
quo actum sit uendat, statim agendum cum emptor‹e›, uel intra annum cum eo qui uendiderit, si iudicii euitandi causa id fe
Abbreviated transcription (Latin):
bpillo solursine tucoris
aucte non pot̾. s nec dele¬
gare pot̾. qr nec alienare
ullauirem pot̾ssitũ solũit
ei debitor et ñumi salui
sint. petentẽ pupillum
doli man exceptione de¬
bitor sub mouebit.Op¬

Expanded text:
pillo solvi sine tutoris auctoritate non potest: sed nec delegare potest, quia nec alienare ullam rem potest. si tamen solverit ei debitor et nummi Salvi sint, petentem pupillum doli mali exceptione debitor summovebit. P
Abbreviated transcription (Latin):
ittit᷑ ꝓcuratori uend̾e ca lege
ut in pͥmis creditoribus
p̾cedentibꝰ sat̾fiat/ et siꝙͥ sr̃¬
fluur est fisco nfatur aut
siaccepit tot̾ fiscus soluat.
ip̃e ui limplicit̾ siuendidit
ꝓcͣator inbebit pecin̾a quã
deb̾i creditori pͥuato fu̾it

Expanded text:
ittitur procuratori uendere ea lege, ut inprimis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco inferatur, aut, si acceperit totum fiscus, soluat ipse: uel simpliciter si uendidit procurator, iubebit pecuniam, quam deberi creditori priuato fuerit
Abbreviated transcription (French):
repetatur. Marcus.at᷑
differenda est eauendicio
hede purgare inocentiam
mortui distractionẽ bonoꝵ
suspendi uissũt et gn̾alit̾
ꝓhibuerũt rẽ distrahi ⁊ꝑc̃¬
atore q̃ esset mꝯtron̾si. ares

Expanded text:
repetatur. Marcianus ldifferenda est eorum venditio, herede purgare innocentiam mortui, distractionem bonorum suspendi iusserunt, et generaliter prohibuerunt rem distrahi a procuratore, quae esset in contr
Abbreviated transcription (Latin):
tutelam et res admistrauerunt
posteastatus qõem fac̾e non possũt.
¶Marituis uxori eidemq lib̾te stat̾

Expanded text:
m, quorum tutelam et res administraverunt, postea status quaestionem facere non possunt. Maritus uxori eidemque libertae status