comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bellum:Hunc autem non tam cupere: ꝗͣ non timere. Ergo haec con¬
silii fuerunt reliqua necessaria: Uincere autem aut hos. aut illos neces¬
se est. Scio te semper mecum in luctu fuisse: cum uiderimus. ꝗͣ illud
ingens malum alterutrius exercitus & ducum interitum: tum uero
extremum malorum omnium esse ciuilis belli uictoriam: quã ꝗdẽ
ego etiam illorum timebam: ad quos ueneramus. Crudeliter enĩ ocio¬
sis minabantur: eratq iis & tua inuisa uoluntas & mea oratio: nunc
uero si essent nostri potiti: ualde intemperantes fuissẽt. Erant enim
nobis perirati. quasi quicꝗͣ de nostra salute decreuissemus. aut quasi
utilius rei .p. fuerit: eos etiam ad bestiarum auxilium confugere. ꝗͣ
uelle mori: Uel cum spe. si non optima: at aliqua tamen uiuere.At
in perturbata re .p. uiuimus. quis negat: Sed hoc uiderint hi. qui
nulla sibi subsidia ad omnis uite status parauerunt. Nuc enim ut

Expanded text:
bellum, hunc autem non tam cupere quam non timere ergo haec conbellum, hunc autem non tam cupere quam non timere ergo haec consili fuerunt, reliqua necessaria, vincere autem aut hos aut illos necesse esse. scio te semper mecum in luctu fuisse, cum videremus quom illud ingens malum, alterius utrius exercitus et ducum interitum, tum vero extremum malorum omnium esse civilis belli victoriam ; quam quidem ego etiam illorum timebam, ad quos veneramus ; crudeliter enim otiosissimi minabantur, eratque iis et tua invisa voluntas et mea oratio ; nunc vero, si essent nostri potiti, valde intemperantes fuissent, erant enim nobis perirati ; quasi quicquam de nostra salute decrevissemus, quod non idem illis censuissemus, aut quasi utilius rei p. fuerit eos etiam ad bestiarum auxilium confugere quam vel emori vel cum spe, si non optima, at aliqua tamen vivere. at in perturbata re p. vivimus. quis negat? sed hoc viderint ii, qui nulla sibi subsidia ad omnis vitae status paraverunt ; huc enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
AN N IUS. noster me tuis uerbis admonuit: ut scriberem adte. siqd
esset. quod putarem te scire oportere. Est igitur aduentus caesaris in
expectatione: neq tu id ignoras. Sed tamen cum ille scripsisset. ut ꝙi¬
nor se in alsiense uenturum: Scripserunt ad eum sui. ne id faceret.¬
tis: optime uideri commodius eum exire posse. Id ego non intellige¬
bam: quid interesset: Sed tamen hircius mihi dixit: & se ad eum &
balbum & oppium scripsisse: ut ita faceret: homines ut cognoui amã-¬
tes tui. Hoc ego idcirco nosse te uolui: ut scires hospitium tibi ubi pa¬
rares: uel potius utar ubiq: quid enim ille facturus sit. incertum est:
& simul ostentaui tibi me istis esse familiarem: & consiliis eorũ interes¬
se: quod ego cur nolim nihil uideo. Non enim est idem ferre. si ꝗd
ferendum non est: & probare: siquid non probandum est. Et siquid
non probem: quid enim iam scio preter initia rerum: Nam haec in
uoluntate fuerunt. Uidi enim. nam tu aberas. nostros amicos cupere

Expanded text:
aninius noster me tuis verbis admonuit, ut scriberem ad te, si quid esset quod putarem te scire oportere. est igitur adventus Caesaris scilicet in exspectatione, neque tu id ignoras. sed tamen, cum ille scripsisset, ut opinor, se in Alsiense venturum, scripserunt ad eum sui ne id facertis ; Ostiae videri commodius eum exire posse. id ego non intellegebam quid interesset ; sed tamen Hirtius mihi dixit et se ad eum et Balbum et Oppium scripsisse ut ita faceret, homines, ut cognovi, amantis tui. hoc ego idcirco nosse te volui, ut scires hospitium tibi ubi parares, vel potius ut utrubique quid enim ille facturus sit incertum est, et simul ostentavi tibi me istis esse familiarem et consiliis eorum interesse. quod ego cur nolim nihil video ; non enim est idem ferre, si quid ferendum est, et probare, si quid non probandum est. etsi quid non probem equidem iam nescio, praeter initia rerum ; nam haec in voluntate fuerunt. vidi enim nam tu aberas nostros amicos cupere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc anno sua ratio habeatur: aut si designari poterit decedat. Curio
se contra eum totum parat: quid assequi possit nescio. Illud uides be¬
ne sentientem: & si nihil effecerit: cadere non posse. Me tractat libera¬
liter curio: & mihi suo munere negotium imposuit. Nam si mihi non
dedisset eas quae ad ludos ei aduecti erant africane potuit supersede¬
re: nunc quom dare necesse est uelim tibi curae sit. quod a te semper
petii. ut aliquid istinc bestiarum habeamus. sittianamq syngrapham
tibi commendo. Libertum philonem istoc misi & diogenem graecũ.
quibus mandata & litteras ad te dedi: eos tibi & rem de qua misi ueli
cure habeas. Nam ꝗͣ uehementer ad me pertineat: in his quas tibi illi
reddent litteris descripsi.

Expanded text:
hoc anno sua ratio habeatur aut, si designari poterit, decedat. Curio hoc anno sua ratio habeatur aut, si designari poterit, decedat. Curio se contra eum totum parat. quid adsequi possit nescio ; illud video, bene sentientem, etsi nihil effecerit, cadere non posse. me tractat liberaliter Curio et mihi suo munere negotium imposuit ; nam si mihi non dedisset eas, quae ad ludos ei advectae erant Africanae, potuit supersederi ; nunc quoniam dari necesse est, velim tibi curae sit, quod a te semper petii, ut aliquid istinc bestiarum habeamus ; Sittianamque syngrapham tibi commendo. libertum Philonem istoc misi et Diogenem Graecum, quibus mandata et litteras ad te dedi. Eos tibi et rem, de qua misi, velim curae habeas ; nam quam vehementer ad me pertineat, in iis quas tibi illi reddent litteris perscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
ad numerum in prouincias mitti oporteret. Siquis huic senatus cõsul¬
to intercessisset auctoritas perscriberetur. Huic senatus consulto inter¬
cessit.c. caelius c pansa tribunus pl. Illa praeterea. en. põpeii sut̃ aĩa duersa¬
quae maxime confidentiam attulerunt hominibus: ut diceret se ante
Eł. martias non posse sine iniuria de prouinciis caesaris statuere: post H.
nartias se non dubitaturum: cum interrogaretur. siqui tum intercederẽt.
dioxit hoc nihil interesse: utrum .c. caesar senatui dicto audiens futurus
non esset: an pararet. qui senatum decernere non pateretur. Quid si inꝗt
alius & cõs esse & exercitum habere uolet: At ille ꝗͣ clementer: Quid
si filius meus fustem mihi impingere uolet: His uocibus ut existimarẽt
homines pompeio cum caesare esse negotium effecit. Itaq iam uti uideo
alterutram ad conditionẽ descendere uult caesar: ut aut maneat. neq:

Expanded text:
ad numerum in provincias mitti oporteret si quis huic s. cad numerum in provincias mitti oporteret si quis huic s. c. intercessisset, auctoritas perscriberetur. huic s. c. intercessit C. Caelius, C. Pansa, tr. pl. illa praeterea Cn. Pompei sunt animadversaquae maxime confidentiam attulerunt hominibus, ut diceret se ante K. Martias non posse sine iniuria de provinciis Caesaris statuere, post K. Martias se non dubitaturum. Cum interrogaretur, si qui tum intercederent, dixit hoc nihil interesse utrum C. Caesar senatui dicto audiens futurus non esset an pararet qui senatum decernere non pateretur. 'quid, si,' inquit alius, 'et consul esse et exercitum habere volet?' at ille quam clementer: 'quid, si filius meus fustem mihi impingere volet?' his vocibus, ut existimarent homines Pompeio cum Caesare esse negotium, effecit. itaque iam, ut video, alteram utram ad condicionem descendere vult Caesar, ut aut maneat neque
Abbreviated transcription (Latin):
sisset: senatui placere: auctoritatem perscribi. & de ea re placere ad hunc
ordinem referri. Huic senatus cõsulto intercessit celius .c. pansa trib̾.pl.
Itemq senatui placere in ciliciam prouinciam in uiii. reliquas prouicias
qua praetorii propretore obtinerent eos. qui praetores. neq in prouincia
cum imperio fuerunt: quos eorum ex senatus cõsulto cum imperio in pro-¬
uincias pro praetore mitti oportere: eos sortito in prouincias mitti place¬
re: si ex eo numero. quos.s.c. in prouincias ire oporteret ad numerum
non essent: qui in eas prouincias proficiscerentur: tum uti quodq colle¬
gium primum.p.r. fuisset: neq in prouincias profecti essent. ita sorte in
prouinciam proficiscerentur: si hi ad numerum non essent: tunc dem¬
ceps proximi cuiusq collegii qui praetores fuissent neꝗ in prouincias ꝓ¬
fecti essent. in sortem conicerentur: quoad is numerus effectus esset. quẽ

Expanded text:
sisset, senatui placere auctoritatem perscribi et de ea re p. q. t. adhunc sisset, senatui placere auctoritatem perscribi et de ea re p. q. t. adhunc ordinem referri. huic s. c. intercessit C. Caelius, C. Pansa, tr. pl. itemque senatui placere in Ciliciam provinciam, in VIII reliquas provincias, quas praetorii pro praetore obtinerent, eos, qui praetores fuerunt neque in provincia cum imperio fuerunt, quos eorum ex s. c. cum imperio in provincias pro praetore mitti oporteret, eos sortito in provincias mitti placere; si ex eo numero, quos ex s. c. in provincias ire oporteret, ad numerum non essent qui in eas provincias proficiscerentur, tum, uti quodque conlegium primum praetorum fuisset neque in provincias profecti essent, ita sorte in provincias proficiscerentur; si ii ad numerum non essent, tum deinceps proximi cuiusque conlegii qui praetores fuissent neque in provincias profecti essent, in sortem coicerentur, quoad is numerus effectus esset, quem
Abbreviated transcription (Latin):
in aede apollinis scripta affuerunt.l. domitius. en. fabius aenobarbus.q. me¬
tellus.q.f. pius. scipio .l. iulius.l.f. pom. curio annalis .l. attilius. l.f. anca¬
pito .m. oppius. m .f. terentina: quod .in.marcellus cõs. ut de prouincis
.d.e.r.i.c. senatum existimare. neminem eorum qui potestatẽ habent
intercedendi impendendi moram afferre oportere: quo minus de re p
rit: eum senatum existimare contra rem .p. fecisse. Siquis huic senatuscon¬
sulto intercesserit: senatui placere auctoritatem perseribi: & de ea re ad
senatum populumq referre. Huic senatus cõsulto intercessit.c. celius.l.
uicinius .p. cornelius.c. uibius pansa. Item senatui placere de militibus
qui in exercitu.c. caesaris sunt: qui eorum stipendia merita causas ꝗbus
de causis missi fieri debeant: habeant ad hunc ordinem referre. ut eoꝵ
ratio habeatur causamq cognoscant: siquis huic senatus cõsulto interces¬

Expanded text:
in aede Apollinis scrib. adfuerunt L. Domitius Cn. fin aede Apollinis scrib. adfuerunt L. Domitius Cn. fius L .f. an. Capito, M. Eppius M.f. ter. quod M. Marcellus cos. v. f. de provinciis, d. e. r. l. c., senatum existimare neminem eorum, qui potestatem habent intercedendi, impediendi, moram adferre oportere quo minus de r. p.rit, eum senatum existimare contra rem publicam fecisse. si quis huic s. c. intercesserit, senatui placere auctoritatem perscribi et de ea re ad senatum p. q. t. referri. huic s. c. intercessit C. Caelius, L. Vinicius, P. Cornelius, C. Vibius Pansa, tr. pl. item senatui placere de militibus, qui in exercitu C. Caesaris sunt, qui eorum stipendia emerita aut causas, quibus de causis missi fieri debeant, habeant, ad hunc ordinem referri, ut eorum ratio habeatur causaeque cognoscantur. si quis huic s. c. interces
Abbreviated transcription (Latin):
.c. f. puphirrus .c. scribonius .c.f.pop̃. curio .l. ateius. l.f. ancapito .mn.op¬
pius .m.f. ter. sal. quod .in. marcellus cõs.ui. f. de prouinciis consularib
.d.e.r. i.c. uti .c. paulus .c. marcellus cõs. cum magistratũ inissent. a .d.¬
ex .x. kł. martias. quae in suo magistratu futura essent: de consularib
prouinciis ad senatum referrent: neue quiꝰ prius ex R. martiis ad sena¬
tum referrent: neue quis coniunctim de ea re referret: a consiliis utiq
eius rei causa per dies comitiales senatum haberent: senatũq cõs. face¬
ret: & cum de ea re ad senatum referretur a consiliis. qui eorum in.ccc
iudicibus essent se adducere liceret: siquid dere ad populũ plebẽue ad
opus esset: uti ser sulpicius .i. marcellus cõs. p̃tores: tribuniꝙ pl. quibus
eorum uideretur ad populũ plebemue ferrent. quod hi non tulissẽt. uti
quicunq deinceps essent ad populum plebẽue ferrent .iii.pr. N. octobris

Expanded text:
Curio, L. Ateius L. f. an. Capito, M. Eppius M. f. ter. quod M. Marcellus cos. v.f. de provinciis consularibus, d. e. r. l. c., uti L. Paulus, C. Marcellus coss., cum magistratum inissent, ex K. Mart., quae in suo magistratu futurae essent, de consularibus provinciis ad senatum referrent, neve quid prius ex K. Mart. ad senatum referrent neve quid coniunctim de ea re referretur a consiliis, utique eius rei causa per dies comitialis senatum haberent senatusque cons. facerent et, cum de ea re ad senatum referretur, a consiliis, qui eorum in CCC iudicibus essent, s.f. s. adducere liceret; si quid de ea re ad populum pl. ve lato opus esset, uti Ser. Sulpicius, AL Marcellus coss., praetores tr. q. pl., quibus eorum videretur, ad populum pl. ve ferrent; quod si ii non tulissent, uti quicumque deinceps essent ad populum pl. ve ferrent C. Pr. K. Octobris
Abbreviated transcription (Latin):
tesimum caput legit: in quo ita erat. quod eorum iudicum maior par
iudicarit. id iusiurandum esto in tabulis absolutum non retulit: or¬
dinum iudicia perscripsit postulante rursus appio cum .l. lollio trãse-¬
gisset. relaturum dixit. Sic nunc neq absolutus. neq damnatus serui¬
lius de repetundis: saucius pilio tradetur. Nam de diuinatione appius
cum calumniam iurasset: contendere ausus non est. pilioq cessit. & ipse
de pecuniis repetundis a seruiliis est postulatus. & preterea de iure usa
quondam suo emissa rusteno factus. recte hoc par habet. Quod ad rẽ
pertinet: omnino multis diebus expectatione galliarum actum nihilẽ
aliquando tamen saepe re dilata & grauiter acta & plane perspecta. en.
pompeii uoluntate in eam partem ut eum decedere post k.mar place¬
ret: senatus cõsultum quod tibi misi factum est: auctoritatesq perscrip¬

Expanded text:
tesimum caput legit, in quo ita erat: QVOD EORVM IVDICVM MAIOR PARS tesimum caput legit, in quo ita erat: QVOD EORVM IVDICVM MAIOR PARS IVDICARIT, ID IVS RATVMQVE ESTO, in tabulas absolutum non rettulit, ordinum iudicia perscripsit; postulante rusus Appio cum L. Lollio transegit et se relaturum dixit. sic nunc neque absolutus neque damnatus Servilius de repetundis saucius Pilio tradetur. nam de divinatione Appius, cum calumniam iurasset, contendere ausus non est Pilioque cessit et ipse de pecuniis repetundis a Serviliis est postulatus et praeterea de vi reus a quodam suo emissario, S. Tettio, factus. recte hoc par habet. quod ad rem publicam pertinet, omnino multis diebus exspectatione Galliarum actum nihil est; aliquando tamen saepe re dilata et graviter acta et plane perspecta Cn. Pompei voluntate in eam partem ut eum decedere post K. Martias placeret, senatus consultum, quod tibi misi, factum est auctoritatesque perscrip
Abbreviated transcription (Latin):
in rebus turbarat: ne quod non uenderet cuiꝗͣ relinqueret. maxi¬
meq nobis traditus erat inuidiae.neq laterensis praetore postulã¬
te pausania. nobis patronis.quo ea pecunia peruenisset recipere
uoluit. quod pilius necessarius attici nostri repetundis eum postu¬
lauit: magna illico fama surrexit: & de damnatione feruenter lo¬
qui est ceptum: quo uento proiicitur appius minor: ut implicet de¬
pecunia ex bonis patris peruenisse ad seruilium. preuaricationisq c¬
sam diceret depositum . IS. lxxxi. Admiraris amentiã: immo si actio¬
nes stultissimas. qui de se nefarias: de patris confessione audisses. mit¬
tit in consilium eosdem illos. qui litis extimarant iudices: cum a& quo
numero sententiae fuissent. laterensis legis ignorans pronuntiabit ꝗd
singuli ordines iudicassent: & ad extremum ut solent: non redigãt. fostꝗͣ
discessit. & pro absoluto seruilius haberi ceptus. leges. quae unum & cen¬

Expanded text:
in rebus turbarat nec quod non venderet quicquam reliquerat maxiin rebus turbarat nec quod non venderet quicquam reliquerat maximaeque nobis traditus erat invidiae, neque Laterensis praetor postulante Pausania nobis patronis QVO EA PECVNIA PERVENISSET recipere voluit, Q. Pilius, necessarius Attici nostri, de repetundis eum postulavit. Magna ilico fama surrexit et de damnatione ferventer loqui est coeptum. quo vento proicitur Appius minor, ut †inpicet depecuniam ex bonis patris pervenisse ad Servilium praevaricationisque causa diceret depositum HS LXXXI. admiraris amentiam immo, si actionem stultissimasque de se, nefarias de patre confessiones audisses. mittit in consilium eosdem illos qui litis aestimarant iudices. Cum aequo numero sententiae fuissent, Laterensis leges ignorans pronuntiavit quid singuli ordines iudicassent, et ad extremum, ut solent, 'NON REDIGAM. Postquam discessit et pro absoluto Servilius haberi coeptus legisque unum et cen
Abbreviated transcription (Latin):
TSi dere.p. quae tibi scribam habeo: tamen nihil quod magis ga¬
uisurum te putem habeo: ꝗͣ hoc. Scito .c sempronium ruffum mel
ac delitias tuas calumniam macimo plausu tulisse:quod is in causa¬
.m. tuccium accusatorem suum post ludos romanos reum lege plo¬
cia de ui fecit hoc cõsilio: quod uidebat. si extraordinarius reus
nemo accessisset: sibi hoc anno causam esse dicturum. Dubiũ por¬
ro illi non erat.quid futurum esset: nemini hoc deferre munu¬
sculum maluit: ꝗͣ suo accusatori. Itaq sine ullo subscriptore descen¬
dit. & tuccium reum fecit. At ego simul atq audiui. inuocatus
ad subsellia rei õccurro: surgo.: neq uerbum de re facio: totum sen¬
pronium usq eo perago: ut uestorium quoq interponã. & illã fa¬
bulam narrem:quemadmodum tibi pro beneficio dederit: si quod
iniuriosius esset. quo uestorius teneret. Haec quoq magna nunc
contentio forum tenet. M. seruilius postꝗͣ ut ceperat: omnibus

Expanded text:
tsi de re p. quae tibi scribam habeo, tamen nihil quod magis gavisurum te putem habeo quam hoc: scito C. Sempronium Rufum, mel ac delicias tuas, calumniam maximo plausu tulisse. qua quaeris in causa. M. Tuccium, accusatorem silum, post ludos Romanos reum lege Plotia de vi fecit hoc consilio, quod videbat, si extraordinarius reus nemo accessisset, sibi hoc anno causam esse dicendam. Dubium porro illi non erat quid futurum esset. nemini hoc deferre munusculum maluit quam suo accusatori; itaque sine ullo subscriptore descendit et Tuccium reum fecit. at ego, simul atque audivi, invocatus ad subsellia rei occurro; surgo neque verbum de re facio; totum Sempronium usque eo perago ut Vestorium quoque interponam et illam fabulam narrem, quem ad modum tibi pro beneficio dederit, †si quod iniuriis suis esset, ut Vestorius teneret. haec quoque magna nunc contentio forum tenet: M. Servilius postquam, ut coeperat, omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
in rei .p. incolumitate satis magnus est paratus. Eos uero. qui meam
auctoritatem & multo magis uestram fidem secuti nec ulla spe de¬
cipi nec ullo metu terreri potuerunt. ut commendatos uobis habea¬
tis petendum uidetur

Expanded text:
in rei p. incolumitate satis magnus est paratus ; eos vero, qui meam in rei p. incolumitate satis magnus est paratus ; eos vero, qui meam auctoritatem et multo magis vestram fidem secuti nec ulla spe decipi nec ullo metu terreri potuerunt, ut commendatos vobis habeatis petendum videtur
Abbreviated transcription (Latin):
Legiones habeo quinq sub signis & sua fide uirtuteq rei .p. coniunctissi¬
mas & nostra liberalitate nobis obsequentes: prouinciam omnium ciuita¬
tum consensu paratissimam. & sumia contentione ad officia certantẽ
equitatus auxiliorumq tantas copias: ꝗͣtas hae gentes ad defendendum
suam salutem libertatemq conficere possunt. Ipse ita sum animo para¬
tus uel prouinciam tueri uel ire quo res.p. uocet: uel tradere exercitũ
auxilia prouinciamq uel omnem impetum belli in me conuertere nõ
recusem: si modo meo casu aut confirmare patriae salutem: aut pericu¬
lum possim morari. Haec si iam expeditis omnibus rebus tranquilloq
statu ciuitatis polliceor in damno mee laudis rei.p. commodo letabor:
Sin ad societatem integerrimorum & maximorum periculorum acce¬
dam: consilia mea aequis iudicibus ab obtrectatione inuidorum de¬
fendenda commendo. Mihi quidem ipsi fructus meritorum meorũ

Expanded text:
legiones habeo quinque sub signis et sua fide virtuteque rei p. coniunctissilegiones habeo quinque sub signis et sua fide virtuteque rei p. coniunctissimas et nostra liberalitate nobis obsequentis, provinciam omnium civitatium consensu paratissimam et summa contentione ad officia certantem, equitatus auxiliorumque tantas copias quantas hae gentes ad defendendam suam salutem libertatemque conficere possunt ; ipse ita sum animo paratus, ut vel provinciam tueri vel ire quo res p. vocet vel tradere exercitum, auxilia provinciamque vel omnem impetum belli in me convertere non recusem, si modo meo casu aut confirmare patriae salutem aut periculum possim morari. haec si iam expeditis omnibus rebus tranquilloque statu civitatis polliceor, in damno meae laudis rei p. commodo laetabor ; sin ad societatem integerrimorum et maximorum periculorum accedam, consilia mea aequis iudicibus ab obtrectatione invidorum defendenda commendo. mihi quidem ipsi fructus meritorum meorum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi fuimus aucto exercitu auxiliisq multiplicatis: ut cum praeferremus
sensus aperte: tum etiam inuitis quibusdam sciri. quid defensuri essemus
non esset periculosum. Ita nunꝗͣ diffitebor multa me ut ad effectũ ho¬
rum consiliorum peruenirem: & simulasse inuitum: & dissimulasse cum
dolore: quod p̃matura denuntiatio boni ciuis imparati. ꝗͣ periculosa es¬
set ex casu college uidebam: quo nomine etiam.c. furnio legato uirofor¬
ti ac strenuo. plura etiã uerbo. ꝗͣ scriptura mandata dedimus. ut & tectus
ad uos perferrentur: & nos essemus tutiores: quibusq rebus & communẽ
salutem muniri & nos armari conueniret precepimus. Ex quo intelligi
potest: curam rei .p. summe defendendae iam pridem apud nos excuba¬
re. Nunc cum deum benignitate ab omni re sumus paratiores non so¬
lum bene sperare de nobis homines: sed explorate iudicare uolumus.

Expanded text:
ipsi fuimus aucto exercitu auxiliisque multiplicatis ut, cum praeferremus ipsi fuimus aucto exercitu auxiliisque multiplicatis ut, cum praeferremus sensus aperte, tum etiam invitis quibusdam sciri quid defensuri essemus non esset periculosum. ita numquam diffitebor multa me, ut ad effectum horum consiliorum pervenirem, et simulasse invitum et dissimulasse cum dolore, quod praematura denuntiatio boni civis imparati quam periculosa esset ex casu conlegae videbam. quo nomine etiam C. Furnio legato, viro forti atque strenuo, plura etiam verbo quam scriptura mandata dedimus, ut et tectius ad vos perferrentur et nos essemus tutiores, quibusque rebus et communem salutem muniri et nos armari conveniret praecepimus. ex quo intellegi potest curam rei p. summae defendendae iam pridem apud nos excubare. nunc cum deum benignitate ab omni re sumus paratiores, non solum bene sperare de nobis homines sed explorate iudicare volumus.
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝗͣ pati. aut pernitiosum concupiscere potest: Sed aliꝗͣtum nobis tẽ¬
poris & magni laboris & multe impensae opus fuerunt: ut quae rei .p.
bonisq omnibus polliceremur: exitu praestaremus: neq ad auxilium pa-¬
triae nudi cum bona uoluntate: sed cum facultatibus accederemus. Con¬
firmandus erat exercitus nobis. magnis saepe premiis solicitatus: ut abre
.p. potius moderata: ꝗͣ ab uno infinita speraret: Confirmandae complures
ciuitates. quae superiore anno largitionibus concessionibusq premiorũ
erant obligate: ut & illa uana putarent: & eadem a melioribus aucto¬
ribus petenda existimarent. Elicienda etiam uoluntates reliquorum
qui finitimis prouinciis exercitibusq praefuerunt: ut potius cum pluri¬
bus societatem defendendae libertatis iniremus: ꝗͣ cum paucioribus fu-¬
nestam orbi terrarum uictoriam pateremur. Muniendi uero nos met

Expanded text:
quicquam pati aut perniciosum concupiscere potest ? sed aliquantum nobis temquicquam pati aut perniciosum concupiscere potest ? sed aliquantum nobis temporis et magni labores et multae impensae opus fuerunt ut, quae rei p. bonisque omnibus polliceremur, exitu praestaremus neque ad auxilium patriae nudi cum bona voluntate sed cum facultatibus accederemus. confirmandus erat exercitus nobis magnis saepe praemiis sollicitatus, ut a b re p. potius moderata quam ab uno infinita speraret ; confirmandae complures civitates, quae superiore anno largitionibus concessionibusque praemiorum erant obligatae, ut et illa vana putarent et eadem a melioribus auctoribus petenda existimarent; eliciendae etiam voluntates reliquorum, qui finitimis provinciis exercitibusque praefuerunt, ut potius cum pluribus societatem defendendae libertatis iniremus quam cum paucioribus funestam orbi terrarum victoriam partiremur. muniendi vero nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
ICUI forte uideor diutius & hominum expectationem & spem rei .p. de
mea uoluntate tenuisse suspensam: huic prius excusandum me esse ar¬
bitror: ꝗͣ de insequenti officio quicꝗͣ ulli pollicendum. Non enim p̃teri¬
tam culpam uideri uolo redemisse: sed optimae mentis cogitata iam pri¬
dem maturo tempore enuntiare. Non me preteribat in tanta solicitudi¬
ne hominum & tam perturbato statu ciuitatis. fructuosissimam esse pro¬
fessionem bonae uoluntatis. magnosq honores ex ea re complures consecu¬
tos uidebam. Sed cum in eum casum me fortuna demisisset: ut aut cele.¬
riter pollicendo magna in spe ad proficiendum impedimenta opponerẽ:
aut si in eo mihi temperauissem: maiores occasiones ad opitulandũ habe¬
rem: expeditius iter communis salutis: ꝗͣ mee laudis esse uolui. Nam
quis in ea fortuna. quae mea est. & ab ea uita. quam in me cognitam ho¬
minibus arbitror. & cum ea spe quam in manibus habeo: aut sordidum

Expanded text:
cui forte videor diutius et hominum exspectationem et spem rei p. de mea voluntate tenuisse suspensam, huic prius excusandum me esse arbitror quam de insequenti officio quicquam ulli pollicendum ; non enim praeteritam culpam : videri volo redemisse, sed optimae mentis cogitata iam pridem maturo tempore enuntiare. non me praeteribat in tanta sollicitudine hominum et tam perturbato statu civitatis fructuosissimam esse professionem bonae voluntatis, magnosque honores ex ea re ; compluris consecutos videbam ; sed cum in eum casum me fortuna demisisset, ut aut celeriter pollicendo magna mihi ipse ad proficiendum impedimenta opponerem aut, si in eo mihi temperavissem, maiores occasiones ad opitulandum haberem, expeditius iter communis salutis quam meae laudis esse volui. nam quis in ea fortuna quae mea est, et ab ea vita quam in me cognitam hominibus arbitror et cum ea spe quam in manibus habeo, aut sordidum
Abbreviated transcription (Latin):
superiore accepi tuas litteras de publicanis: quibus aequitatem tuã
non potui non probare. felicitate autem quidem uellem consequi po¬
uisse. ne eius ordinis. quem semper ornasti. rem aut uoluntatẽ offen-¬
deres. Equidem non desinam tua decreta defendere: sed nosti consue¬
tudinem hominum: Scis ꝗͣ grauiter inimici ipsi illi.q sceuolae fuerĩt:
Tibi tamen sum auctor: ut si quibus rebus possis: eum tibi ordinem aut
reconcilies: aut mitiges: id & si difficile est: tamen mihi uidetur es¬
se prudentiae tuae.

Expanded text:
superiore accepi tuas litteras de publicanis, in quibus aequitatem tuam superiore accepi tuas litteras de publicanis, in quibus aequitatem tuam non potui non probare; felicitate a quid vellem consequi potuisses, ne eius ordinis, quem semper ornasti, rem aut voluntatem offenderes. equidem non desinam tua decreta defendere, sed nosti consuetudinem hominum; scis, quam graviter inimici ipsi illi Q. Scaevolae fuerint. tibi tamen sum auctor, ut, si quibus rebus possis, eum tibi ordinem aut reconcilies aut mitiges. id etsi difficile est, tamen mihi videtur esse prudentiae tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
ta lede non esset: separaturum cum collega tibiq successurum: Legẽꝙ
curiatam consuli ferri opus esse: necesse non esse se qm̃ ex senatus cõ¬
sulto prouinciam haberet: lege cornelia imperium habiturum: quod
in urbem introisset. Ego quid ad te tuorum quisq necessariorũ seri¬
bat nescio: uarias esse opiniones intelligo.Sunt qui putant. posse te
non discedere: quod sine lege curiata tibi succedatur. Sunt etiam:
qui si discedas. a te relinqui posse: qui prouinciae presit.Mihi non tã
de iure certum est: quanꝗͣ ne id quidem ualde dubium est: ꝗͣ illud
ad tuam summam amplitudinem: dignitatem: libertatem qua te scio
libentissime frui solere. pertinere:te sine ulla mora prouinciam suc¬¬
cessori concedere: presertim cum sine suspicione tuae cupiditatis nõ
possit illius cupiditas resultare. Ego utrunq meum puto esse: & quid
sentiam ostendere: & quod feceris defendere. Scripta iam epistola

Expanded text:
ta lex non esset, se paraturum cum conlega tibique successurum; legemque ta lex non esset, se paraturum cum conlega tibique successurum; legemque curiatam consuli ferri opus esse, necesse non esse; se, quoniam ex senatus consulto provinciam haberet, lege Cornelia imperium habiturum, quoad in urbem introisset. ego, quid ad te tuorum quisque necessariorum scribat, nescio; varias esse opiniones intellego. sunt, qui putant posse te non decedere, quod sine lege curiata tibi succedatur; sunt etiam, qui, si decedas, a te relinqui posse, qui provinciae praesit. mihi non tam de incertum est quamquam ne id quidem valde dubium est quam illud, ad tuam summam amplitudinem, dignitatem, libertatem, qua te scio libentissime frui solere, pertinere te sine ulla mora provinciam successori concedere, praesertim cum sine suspicione tuae cupiditatis non possis illius cupiditatem refutare. ego utrumque meum puto esse, et quid sentiam ostendere et quod feceris defendere. scripta iam epistula
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ut me uelim admoneri. rogari uero sine magno dolore non possũ.
uod de.q. fratris negotio scribis: & priore aestate quod morbo impedi¬
tus in ciliciam non transieris conficere non potuisse: nunc autẽ omnia
facturum. ut conficias. id scito esse eiusmodi: ut frater meus uere existi¬
met adiuncto isto fundo patrimonium fore suum perte constitutũ.
Tu me de tuis rebus omnibus: & de lentuli tui nostriq: studiis & exerci¬
tationibus uelim ꝗͣ familiarissime certiorem & ꝗͣ saepissime facias: existi¬
mesq neminem cuiꝗͣ neq cariorem neq iocundiorem unꝗͣ fuisse. ꝗͣ
te mihi: idq me non modo ut tu sentias: sed ut omnes gentes. etiam
ut posteritas omnis intelligat: esse facturum. Appius in sermonibus an¬
tea dictabat: postea dixit etiam in senatu. palam sese si licitum esset.
lege curiatam ferre: sortiturum esse cum collega prouinciam. Si curia¬

Expanded text:
sunt, ut me nolim admoneri, rogari vero sine magno dolore vix possim. sunt, ut me nolim admoneri, rogari vero sine magno dolore vix possim. quod de Quinti fratris negotio scribis, te priore aestate, quod morbo impeditus in Ciliciam non transieris, conficere non potuisse, nunc autem omnia facturum, ut conficias, id scito esse eius modi, ut frater meus vere existimet adiuncto isto fundo patrimonium fore suum per te constitutum. tu me de tuis rebus omnibus et de Lentuli tui nostrique studiis et exercitationibus velim quam familiarissime certiorem et quam saepissime facias existimesque neminem cuiquam neque cariorem neque iucundiorem umquam fuisse quam te mihi, idque me non modo ut tu sentias, sed ut omnes gentes, etiam ut posteritas omnis intellegat esse facturum. Appius in sermonibus antea dictitabat, postea dixit etiam in senatu palam sese, si licitum esset legem curiatam ferre, sortiturum esse cum conlega provinciam; si curia
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror lentulo tuo fore non inutilis. Abhorrent a communibus pre¬
ceptis: & omnem antiquorum & aristotelicam & isocraticam rationem
oratoriam complectuntur. Scripsi etiam uersibus tres libros de tempori¬
bus meis. quos iam pridem ad te misissem: si esse edendos putassem. Sũt
enim tristes. & erunt sempiterni meritorum tuorum erga me meaeq
pietatis. Sed quia uerebar non eos qui se lesos arbitrarentur: & enĩ id
fieri parce & molliter: sed eos quos erit infinitum bene de me meritos
omnes nominare: quos tamen ipsos libros siquem cui recte committam
inuenero. curabo ad te perferendos. Atq istam quidem partem uite con¬
teribus nostris delectationibus consequi poterimus: id omne ad arbitriũ
tuum qui haec semper amasti libentissime conferemus. Quae ad me de
tuis rebus domesticis scribis quaeq mihi commendas: ea tante mihi curae

Expanded text:
arbitror Lentulo tuo fore non inutilis; abhorrent enim a communibus praearbitror Lentulo tuo fore non inutilis; abhorrent enim a communibus praeceptis atque omnem antiquorum et Aristoteliam et Isocratiam rationem oratoriam complectuntur. scripsi etiam versibus tris libros 'de temporibus meis'; quos iam pridem ad te misissem, si esse edendos putassem; sunt enim testes et erunt sempiterni meritorum erga me tuorum meaeque pietatis, † sed, quia verebar non eos, qui se laesos arbitrarentur etenim id feci parce et molliter, sed eos, quos erat infinitum bene de me meritos omnis nominare. quos tamen ipsos libros, si quem, cui recte committam, invenero, curabo ad te perferendos. atque istam quidem partem vitae cons, veteribus nostris delectationibus, consequi poterimus, id omne ad arbitrium tuum, qui haec semper amasti, libentissime conferemus. quae ad me de tuis rebus domesticis scribis quaeque mihi commendas ea tantae mihi curae
Abbreviated transcription (Latin):
in te talis. qualis tu eosdem in me uidere potuisti. Quae me moueruñt.
mouissent eadem te profecto. Sed quocunq tempore mihi potestas p̃¬
sentis tui fuerit: tu eris omnium moderator consiliorum meorum. Tibi
erit eidem cui salus mea fuit. etiam dignitas curae. Me quidem certe
tuarum actionum: sententiarum: uoluntatum: rerum deniq omnium
socium comitemq habebis. Neq mihi in omni uita res tam erit ulla
proposita: ꝗͣ ut quotidie uehementius te de me optime meritum esse
letere.
UOO rogas: ut mea tibi scripta mittam: quae post discessum tuũ scrip¬
serim: sunt orationes quaedam quas menocrito dabo: neq ita multe: ne
pertimescas. Scripsi etiam: nam etiam ab orationibus diiungo fere re¬
feroq ad mansuetiores musas: quae me maxime sicut iam a prima ado¬
lescentia delectarunt: Scripsi igitur arsstotelico more quemadmodũ
quidem uolui tres libros in disputatione & ac dialogo de oratore: qͦs

Expanded text:
in te talis, qualis tu eosdem in me videre potuisti; quae me moverunt, in te talis, qualis tu eosdem in me videre potuisti; quae me moverunt, movissent eadem te profecto. sed, quocumque tempore mihi potestas praesentis tui fuerit, tu eris omnium moderator consiliorum meorum, tibi erit eidem, cui salus mea fuit, etiam dignitas curae; me quidem certe tuarum actionum, sententiarum, voluntatum, rerum denique omnium socium comitemque habebis, neque mihi in omni vita res tam erit ulla proposita, quam ut cotidie vehementius te de me optime meritum esse laetere. quod rogas, ut mea tibi scripta mittam, quae post discessum tuum scripserim, sunt orationes quaedam, quas Menocrito dabo, neque ita multae, ne pertimescas. scripsi etiam nam animum ab orationibus diiungo fere referoque ad mansuetiores Musas, quae me maxime sicut iam a prima adulescentia e delectarunt—scripsi igitur Aristotelio more, quem ad modum quidem volui, tris libros in disputatione ac dialogo 'de oratore,' quos
Abbreviated transcription (Latin):
ac dicere: quae maxime meis. tum multum etiam rei.p. rationibus pu¬
tem conducere. Apertius autem hõc ego ago ac sapius: quod &. q fra¬
ter meus legatus est caesaris: & nullum meum minimum dictum. nõ
modo factum pro caesare intercessit: quod ille non ita illustri gratia
exceperit. ut ego eum mihi deuinctum putarem. Itaq eius omni &
gratia. quae summa est & opibus. quas intelligis esse maximas. sic fru¬
or ut meis. Nec mihi aliter potusse uideor hominum: perditorum
de me consilia frangere: nisi cum presidus his quae semper habiu: nc̃
etiam potentum beniuolentiam coniunxissem. His ego consiliis si te
presentem habuissem: ut opinio mea fert: esses usus eisdem. Noui ȩnĩ
temperantiam & moderationem naturae tuae. noui animum cum mihi¬
amicissimum tum nulla in certos maliuolentia suffusum: contraq cũ
magnum & excelsum: tum & apertum & simplicem. Uidi ego quosdã

Expanded text:
ac dicere, quae maxime cum mihi tum etiam rei publicae rationibus puac dicere, quae maxime cum mihi tum etiam rei publicae rationibus putem conducere; apertius autem haec ego ac saepius, quod et Quintus, frater meus, legatus est Caesaris et nullum meum minimum dictum, non modo factum, pro Caesare intercessit, quod ille non ita inlustri gratia exceperit, ut ego eum mihi devinctum putarem. itaque eius omni et gratia, quae summa est, et opibus, quas intellegis esse maximas, sic fruor ut meis nec mihi aliter potuisse videor hominum perditorum de me consilia frangere nisi cum praesidiis iis, quae semper habui, nunc etiam potentium benevolentiam coniunxissem. his ego consiliis, si te praesentem habuissem, ut opinio mea fert, essem usus eisdem; novi enim temperantiam et moderationem naturae tuae, novi animum cum mihiamicissimum tum nulla in ceteros malevolentia suffusum contraque cum magnum et excelsum tum etiam apertum et simplicem. vidi ego quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
morum ciuium principatum: neq permanendum in una sententia con-¬
uersis rebus ac bonorum uoluntatibus mutatis: sed temporibus assentiẽ¬
dum. Nunꝗͣ enim prestantibus in re .p. gubernanda uiris laudata est
in una sententia perpetua permansio: sed ut in nauigando tempestati
obsequi artis est: etiam si portum tenere non queas: cum uero id possis
mutata uelificatione assequi: stultum est eum tenere cum periculo
cursum quem ceperis potius: ꝗͣ eo commutato quo uelis tamen perue¬
nire. Sic cum omnibus nobis in administranda re .p. propositum esse
debeat id quod a me saepissime dictum est: cum dignitate ocium. Non
idem semper dicere: sed idem semper spectare debemus. Quam obrem
ut paulo ante posui:si essent mihi omnia solutissima: tamen in re.p nõ
alius essem. atq nunc sum. Cum uero in hunc sensum & alliciar benefi¬
cis hominum & compellar iniuriis. facile patior ea me dere.p. sentire

Expanded text:
morum civium principatum neque permanendum in una sententia conmorum civium principatum neque permanendum in una sententia conversis rebus ac bonorum voluntatibus mutatis, sed temporibus adsentiendum. numquam enim in praestantibus in re publica gubernanda viris laudata est in una sententia perpetua permansio, sed, ut in enavigando tempestati obsequi artis est, etiam si portum tenere non queas, cum vero id possis mutata velificatione adsequi, stultum est eum tenere cum periculo cursum, quem coeperis, potius quam eo commutato quo velis tamen pervenire, sic, cum omnibus nobis in administranda re publica propositum esse debeat, id quod a me saepissime dictum est, cum dignitate otium, non idem semper dicere, sed idem semper spectare debemus. quam ob rem, ut paulo ante posui, si essent omnia mihi solutissima, tamen in re publica non alius essem atque nunc sum; cum vero in hunc sensum et alliciar beneficiis hominum et compellar iniuriis, facile patior ea me de re publica sentire
Abbreviated transcription (Latin):
ferrentur: cumq pompeius ita contendisset: ut nihil unꝗͣ magis: ut cũ
crasso redirem in gratiam: caesarq per litteras maxxima se molestia ex il¬
la contentione affectum ostenderet: habui non temporum solum ratio¬
nem meorum. sed etiam nature. Crassusq ut quasi testata populo .r. esset
nostra gratia pene a meis laribus in prouinciam est profectus. Nam cum
mihi condixisset: cenauit apud me in mei generi crassipedis ortis. Quam ob
rem eius causam quod te scribis audisse magna illius commendatione suscep¬
tam defendi in senatu: sicut mea fides postulabat. Accepisti quibus rebus
adductus quamq rem causamq defenderim:quiq meus in re.p. sit pro mea
parte capescenda status: de quo sic uelim statuas: me haec eadem sensurũ
fuisse: si mihi integra omnia ac libera fuissent. Nam neq pugnandum
arbitrarer contra tantas opes: neq delendum. etiam si id fieri posset: sum¬

Expanded text:
ferrentur, cumque Pompeius ita contendisset ut nihil umquam magis, ut cum ferrentur, cumque Pompeius ita contendisset ut nihil umquam magis, ut cum Crasso redirem in gratiam, Caesarque per litteras maxima se molestia ex illa contentione adfectum ostenderet, habui non temporum solum rationem meorum, sed etiam naturae, Crassusque, ut quasi testata populo Romano esset nostra gratia, paene a meis laribus in provinciam est profectus; nam, cum mihi condixisset, cenavit apud me in mei generi e Crassipedis hortis. quam ob rem eius causam, quod te scribis audisse, magna illius commendatione susceptam defendi in senatu, sicut mea fides postulabat. accepisti, quibus rebus adductus quamque rem causamque defenderim, quique meus in re publica sit pro mea parte capessenda status. de quo sic velim statuas, me haec eadem sensurum fuisse, si mihi integra omnia ac libera fuissent; nam neque pugnandum arbitrarer contra tantas opes neque delendum, etiam si id fieri posset, sum
Abbreviated transcription (Latin):
repentinam eius defensionem gabinii: quem proximis superioribus
acerrime oppugnasset. tam &si sine ulla mea contumelia suscepisset
tulissem: Sed cum me disputantem non lacessentem lesisset: exarsi nõ
solum presenti credo iracundia: nam ea tam uehemens fortasse non
fuisset: sed cum inclusum illud odium multarum eius in me iniuria¬
rum. quod ego effudisse me omne arbitrabar residuum tamen insciẽ¬
tem me fugisset: omne repente apparuit.Quo quidem tempore ipso
quidam homines & iidem illi. quos scepe significationeq appello: cũ se
maximum fructum cepisse dicerent ex libertate mea: meq tũ deniq
sibi esse uisum rei.p. qualis fuissem. restitutum. Cumq ea contentio
mihi magnum etiam foris fructum tulisset: gaudere se dicebant mihi:
& illum inimicum & eos. qui in eadem causa essent nunꝗͣ amicos futu¬
ros: Quorum iniqui sermones cum ad me per homines honestissimos per¬

Expanded text:
repentinam eius defensionem Gabini, quem proximis superioribus diebus repentinam eius defensionem Gabini, quem proximis superioribus diebus acerrime oppugnasset, tamen, si sine ulla mea contumelia suscepisset, tulissem; sed, cum me disputantem, non lacessentem laesisset, exarsi non solum praesenti, credo, iracundia nam ea tam vehemens fortasse non fuisset, sed, cum inclusum illud odium multarum eius in me iniuriarum, quod ego effudisse me omne arbitrabar, residuum tamen insciente me fuisset, omne repente apparuit. quo quidem tempore ipso quidam homines et eidem illi, quos saepe significo neque appello, cum se maximum fructum cepisse dicerent ex libertate mea meque tum denique sibi esse visum rei publicae, qualis fuissem, restitutum, cumque ea contentio mihi magnum etiam foris fructum tulisset, gaudere se dicebant mihi et illum inimicum et eos, qui in eadem causa essent, numquam amicos futuros. quorum iniqui sermones cum ad me per homines honestissimos per
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio cum illum defenderem dixi me facere quiddam. quod in
eunucho parasitus suaderet militi: Ubi nominabit phedriam: tu pam¬
pamphilam cantatum prouocemus. Si laudabit haec illius formam
tu huius contra. Deniq par pari referto: quod eam mordeat. Sic pe¬
tiui a iudicibus: ut qm̃ quidam nobiles homines & de me optime me¬
riti nimis amarent inimicum meum: meq inspectante saepe eum in
senatu modo seuere seducerent: modo familiariter atq ilare amplex a¬
rentur. ꝯuoniamq illi haberent suum publium. darent mihi ipsi aliũ
publium: in quo possem illorum animos mediocriter lacessitus leuiter
repungere: neq solum dixi: sed etiam saepe facio diis hominibusq ap¬¬
probantibus. Habes de uatinio: cognosce de crasso. Ego cum mihi cũ
illo magna iam gratia esset: quod eius omnes grauissimas iniurias com¬
munis concordiae causa uoluntaria quadam obliuione contereram.

Expanded text:
in iudicio, quom illum defenderem, dixi me facere quiddam, quod in in iudicio, quom illum defenderem, dixi me facere quiddam, quod in Eunucho parasitus suaderet militi: Ubi nóminabit Phaédriam, tu Pámissatum," Pámphilam cantátum provocémus; si laudábit haec illíus formam, tu húius contra dénique par pró pari reférto, quod eam mórdeat. sic petivi a iudicibus, ut, quoniam quidam nobiles homines et de me optime meriti nimis amarent inimicum meum meque inspectante saepe eum in senatu modo severe seducerent, modo familiariter atque hilare amplexarentur, quoniamque illi haberent suum Publium, darent mihi ipsi alium Publium, in quo possem illorum animos mediocriter lacessitus leviter repungere; neque solum dixi, sed etiam saepe facio deis hominibusque adprobantibus. habes de Vatinio; cognosce de Crasso. ego, cum mihi cum illo magna iam gratia esset, quod eius omnis gravissimas iniurias communis concordiae causa voluntaria quadam oblivione contrieram,
Abbreviated transcription (Latin):
solum confitear: sed etiam gaudeam. Quod qm̃ tibi exposui: facilia sũt
ea. quae a me de uatinio & de crasso requiris. Nam de appio quod seri¬
bis sicuti de caesare te non reprehendere: gaudeo. tibi consilium pro¬
bari meum. De uatinio autem primum reditus intercesserat in gra¬
tiam per pompeium: statim ut ille praetor factus est: cum quidem
ego eius petitionem grauissimis in senatu sententiis oppugnassem:
neq tam illius dedendi causa: ꝗͣ defendendi atq ornandi catonis. fost
autem caesaris: ut illum defenderem: mira contentio est consecuta
Cur autem laudarim:peto a te:ut id a me neue in hoc reo neue in
aliis requiras: ne tibi ego idem reponam cum ueneris: tam & si pos-
sim absenti: recordare enim quibus laudationem ex ultimis terris
miseris. nec hoc pertimueris. Nam a me ipso laudantur & laudabunt
udem: sed tamen defendendi uatinii fuit etiam ille stimulus. de quo

Expanded text:
solum confitear, sed etiam gaudeam. quod quoniam tibi exposui, facilia sunt solum confitear, sed etiam gaudeam. quod quoniam tibi exposui, facilia sunt ea, quae a me de Vatinio et de Crasso requiris. nam de Appio quod scribis sicuti de Caesare te non reprehendere, gaudeo tibi consilium probari meum. de Vatinio autem primum reditus intercesserat in gratiam per Pompeium, statim ut ille praetor est factus, cum quidem ego eius petitionem gravissimis in senatu sententiis oppugnassem, neque tam illius laedendi causa quam defendendi atque ornandi Catonis; post autem Caesaris, ut illum defenderem, mira contentio est consecuta. cur autem laudarim, peto a te, ut id a me neve in hoc reo neve in aliis requiras, ne tibi ego idem reponam, cum veneris. tametsi possum vel absenti: recordare enim, quibus laudationem ex ultimis terris miseris; nec hoc pertimueris, nam a me ipso laudantur et laudabuntur idem. sed tamen defendendi Vatini fuit etiam ille stimulus, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
neq parenti nec patriae afferri oportere.Atq hanc quidem ille causa
sibi ait non attingendae rei.p. fuisse. Quod cum offendisset populum¬
atheniensem prope iam desipientem senectute:cumq eum nec persua¬
dendo nec cogendo regi posse uidisset: cum persuaderi posse diffideret
cogi fas esse non arbitraretur: Mea ratio fuit alia: quod neq desipiẽte
populo nec integra re mihi ad consulendum capescerem: nec res.p. impli¬
catum tenebat. Sed letatus tamen sum: quod mihi liceret in eadẽ cau¬
sa & mihi utilia. & cuiuis bono recta defendere. Huc accessit comme¬
moranda quaedam & diuina caesaris in me fratremq meum liberalitas:
qui mihi quascunq res gereret tuendus esset. Nunc in tanta felicitate
tantisq uictoriis etiam si in nos non is esset.qui est: tamen ornandus
uideretur. Sic enim te existimare uelim cum a uobis mee salutis aucto¬
ribus discesserim. neminem esse. cuius officiis me tam esse deuinctum nõ

Expanded text:
neque parenti nec patriae adferre oportere. atque hanc quidem ille causam sibi ait non attingendae rei puAtheniensem prope iam desipientem senectute, cumque eum nec persuadendo nec cogendo regi posse vidisset, cum persuaderi posse diffideret, cogi fas esse non arbitraretur. mea ratio fuit alia, quod neque desipiente populo nec integra re mihi ad consulendum, capesseremne rem publicam, implicatus tenebar, sed laetatus tamen sum, quod mihi liceret in eadem causa et mihi utilia et cuivis bono recta defendere. huc accessit commemoranda quaedam et divina Caesaris in me fratremque meum liberalitas; qui mihi, quascumque res gereret, tuendus esset, nunc in tanta felicitate tantisque victoriis, etiam si in nos non is esset, qui est, tamen ornandus videretur. sic enim te existimare velim, cum a vobis meae salutis auctoribus discesserim, neminem esse, cuius officiis me tam esse devinctum non