comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qdester aspisiendo er misceafido dotcũ ex pidoto et denco¬
featrio ssllr fecit ier Candes et gracias nõ riei no qt fois¬
tiꝰ me cldi ho die adulatũ puts q̃đ si mnuqͣ feci nõ ẽ hiuoꝰ¬
etatꝭ ut inciꝑia Solebant equide pͥsti uixi studior causa
Bonomia petunt qua nos memiusti ar pͥma ecate petiui¬
ma frustra quid qd diuinoꝵ muneꝵ paͣ te posuimꝰ Ica¬
ꝑegnaciones supruo sas atq difficiles auide subit humana
aut legũ insidiosa loquacitas querat ᷑ ac singlis auxien¬
dis exhauriat᷑ etas cota nulla ꝑte tẽporis curis meliori
in uona urbe milł nũt hoĩes ꝑficentꝰ non a deo uulgare
bonũ est ut mlti credũt hec qũã ꝓstitutã uulgo cernimꝰ
quid incendit nͥ solicite atq anxie circa q̃stiũculas et u̾ba
uersari quoꝵ ignorancia sepe̾ nõ minꝰ tuta forte ⁊̃ tucior
res boni res ppe sꝑuñtur in quibꝰ pħhĩa illa nobilis e que
siꝯ ait qui sic ita meratꝰ ita uita et moribꝰ institutꝰ ut

Expanded text:
o doctum ex indocto et de naufrago salvum fecit. Illi laudes et gratias non tibi, nequid forte me tibi hodie adulatum putes; quod si nunquam feci, non est huetatis ut incipiam. 5 Solebant equidem prisci viri studiorum causa Bononiam petunt, quam nos — meministi enim — prima etate petivimus, frustra quidem, qunationes sumptuosas atque difficiles avide subit humana hilosophie aut legum insidiosa loquacitas queratur ac singulis hauriendis exhauriatur etas tota, nulla parte temporis curis melioribin una urbe mille nunc homines profitentur; non adeo vulgare bonum est ut multi credunt. Hec quam prostitutam vulgo cernimus, quid intendit nisi solicite atque anxie circa questiunculas et verba versari, quorum ignorantia sepe non minus tuta, forte etiam tutior res boni, res ipse spernuntur in quibus philosophia illa nobilis est que llius ait, «qui sit ita moratus, ita vita et moribus institutus» ut
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝯ ꝙͣ qͣtũ fieri p̃t̃ illesa libertate saluo ocio ꝙ q̃rdui
fucurũ sit ignero Augurio breue erit si ẽu si mẽ siu̾to¬
q curas longeq duĩsis occupationibꝰ ciecũdatã uncam
noii habito int̾im in extremo urbis ad occidũa plaga
decꝰ ambrosi basilicã Saluberima domꝰ est leñũ ad
eccłie latus q̃ ante se plumbenꝰ templi ꝓpinaculũ gemi¬
nas ꝙ trrereis ingͥsso cecro aũt menia urbis et fronde¬
tes late agros atqi alpes ꝓspicit nuosas estate ia eac
iocundissimũ tam̃ ex om̃ibꝰ̃ spectaculu dixerĩ ꝙ Arã qua
no ut de affencano loques Senoca sepulcrũ catiti uri fu¬
isse suspicor s scio ymaginẽq eiꝰ sumis parietibꝰ exita¬
tem qna ill iro similima fama fert sepe uenabund
i sado pene mũa spirancẽ suspicio pͦ michi nõ leue pre¬

Expanded text:
amplius quam quantum fieri potest illesa libertate salvo otio. Quod quandiu amplius quam quantum fieri potest illesa libertate salvo otio. Quod quandiu futurum sit, ignoro; augurio breve erit, si eum, si me, si utriusque curas longeque diversis occupationibus circumdatam vitam novi. 11 Habito interim in extremo urbis ad occiduam plagam secus Ambrosii basilicam. Saluberrima domus est, levum ad ecclesie latus, que ante se plumbeum templi pinnaculum geminasque turres in ingressu, retro autem menia urbis et frondentes late agros atque Alpes prospicit nivosas estate iam exacta. Iocundissimum tamen ex omnibus spectaculum dixerim quod aram, quam non ut de Africano loquens Seneca, «sepulcrum tanti viri fuisse suspicor», sed scio, imaginemque eius summis parietibus extantem, quam illi viro simillimam fama fert, sepe venerabundus in saxo pene vivam spirantemque suspicio. 13 Id michi non leve pre
Abbreviated transcription (Latin):
manitos tua meq de rebus meis iuica piecas int̾ogat
quałr atq ubi sum quid cogite quid moliar Accipe gͥ e
phitonia breuissimũ sub quo iuges lacet istoria corpo¬
re ualeo quãtu solent econtͣriis ꝯpacta corpuscula e¬
quidẽ ut et aĩo ualeam magnis iuribꝰ eiitor otina effi¬
caciter alioqui nõlutas mida laudabitur more sane me¬
um nosti auĩ rer fessum locoꝵs alt̾atione refficio Itaq
biẽmo et in saliis exacto rencebar et cũ mediolanũ ꝑue¬
nissem maximꝰ iste Italus inrescit manũ cã suauĩter
tantaq cũ honore quatũ nc̃ merui nt̃ sꝑaui uecũq ut
fatear nc̃ opraui excusassem occupaciones turbeq odiui
et quietis auida nom nisi parente loqui ulut cac̾ta pre¬
sagiens preuenisser et in maxĩa freqñtissimaq urbe so¬
licudinẽ ille mͥ in pͥmis et ocrũ ꝑmisisset otq hactens
ta nichil de habitaculo aliquĩ mimtatũ sit idq ñõ

Expanded text:
manitas tua, meque de rebus meis invicta pietas interrogat, manitas tua, meque de rebus meis invicta pietas interrogat, qualiter atque ubi sim, quid cogitem, quid moliar. 8 Accipe igitur epythoma brevissimum sub quo ingens latet historia: corpore valeo quantum solent e contrariis compacta corpuscula; equidem ut et animo valeam, magnis viribus enitor, utinam efficaciter; alioquin voluntas nuda laudabitur. Morem sane meum nosti; animum rerum fessum locorum alternatione reficio. 9 Itaque biennio iam in Galliis exacto, revertebar, et cum Mediolanum pervenissem, maximus iste italus iniecit manum tam suaviter tantoque cum honore quantum nec merui nec speravi, verumque ut fatear, nec optavi. Excusassem occupationes turbeque odium et quietis avidam naturam, nisi parantem loqui velut cunta presagiens prevenisset, et in maxima frequentissimaque urbe solitudinem ille michi in primis et otium promisisset atque hata nichil, de habitaculo aliquid immutatum sit idque non
Abbreviated transcription (Latin):
caqͣi apto d quid sedn aideo dicere intipis certe tempo
agnoscere no aliam ob cam tusi quia ipm̃ me descrere inci-¬
pit tũc puto clariꝰ agnosca cũ oĩo pretierit O miseri quibꝰ
nos Angustiis reseruamꝰ quid credis q̃rti precii dies unꝰ
ẽe pot̾it aĩa ageti Certe ego iam ħ̃ic extimãr tempus
incipio nodum tm tãm qua debeo s qua possum agnos¬
to fugam incredibile lapsumq p̾cipite ullis rusi aedẽt
atq inpigre uͥtutꝭ arcendũ frenis cerno me destiti dã¬
nũoꝵ miũ pene occłis metior et sepe uirgilianũ illud in
ore hobeo Est miam breuiorq dies et mollior estas nã
et una ꝑs teporis atergo est et effectꝰ ai lencescũt eoq
luc ͦ fugiti tẽporis douina ꝯpenso Que cã ita fuit et
breuiores deinceps epłas et sumissiorẽ stilũ et leuiõrs
dens quẽ noͣ apud te aĩcitie grãdũ tenẽa seio ureris au-¬
geris stuas aflictaris et dum maxĩe seiles clamat hu¬

Expanded text:
xcelsi”; opto id quidem, sed non audeo dicere —; incipio certe tempus agnoscere non aliam ob causam nisi quia ipsum me deserere incipit; tunc, puto, clarius, agnoscam cum omnino preterierit. O miseri, quibus nos angustiis reservamus! quid credis? quanti precii dies unus esse poterit animam agenti! 6 Certe ego iam hinc extimare tempus incipio, nondum tamen qua debeo sed qua possum; agnosco fugam incredibilem lapsumque precipitem nullis nisi ardentis atque impigre virtutis arcendum frenis; cerno me destitui damnumque meum pene oculis metior et sepe virgilianum illud in ore habeo: est michi iam breviorque dies et mollior estas; nam et bona pars temporis a tergo est et affectus animi lentescunt eoque lucro fugitivi temporis damna compenso. Que cum ita sint, et breviores, deinceps epystolas, et submissiorem stilum et leniores dens; quem vero apud te amicitie gradum teneam, scio. Ureris angeris estuas afflictaris et dum maxime siles, clamat hu
Abbreviated transcription (Latin):
erga nos munificencia agnoscamꝰ et miremur s nõ usqꝵ¬
a des iniremur ut uegenis quis .n. nisi pessunꝯa dno suo nal¬
de suis mcis honestatꝰ aut dño rebellat aut accepti ueneficri
obliuiscitur et nõ pociꝰ dicit gͣris me amasti iudignũ melioribꝰ
preculisti hẽo g̃tiam agnosto p̃i dñm agnosco fortunã op¬
tima qua cu nuchi fecisti uͥtuosoꝵ p̾mia sine uͥtute ꝑcipio
filix ultro factꝰ sum hoc ipm nõ meo labore si tuã beniuoler¬
tis quesitũ nõ michi nõ alteri s tibi uni debeo Quid aũt in oĩ
Soct̾nia q̃ de pr̃s traditur obhis qui u̾icãte sp̃am qui xp̃s ẽ di¬
lignt gui inꝙͣ ul inpole deo ẽ uł nobis incredibile n qd ta¬
ta dei humiltas tanca mĩa et erga homine pietas ostenditꝰ
ut eam iux caꝑe possit mẽs humana et poꝰͣ neꝵ ẽ qͣd cut¬

Expanded text:
erga nos munificentiam agnoscamus et miremur, sed non usquerga nos munificentiam agnoscamus et miremur, sed non usqueadeo miremur ut negemus. 5 Quis enim, nisi pessimus, a domino suo valde sine meritis honestatus, aut domino rebellat aut accepti benificii obliviscitur, et non potius dicit: ‘gratis me amasti, indignum melioribus pretulisti, habeo gratiam, agnosco pium dominum, agnosco fortunam optimam quam tu michi fecisti, virtuosorum premia sine virtute percipio, felix ultro factus sum, hoc ipsum non meo labore sed tua benivolentia quesitum, non michi non alteri sed tibi uni debeo’? 6 Quid autem in omni doctrina que de Cristo traditur ab his qui veritatem ipsam, qui Cristus est, diligunt, quita Dei humilitas, tanta misericordia et erga hominem pietas ostenditur, ut eam vix capere possit mens humana? et per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
sit adult̾er et talibbus plena sit om̃is terra quales induyis¬
se legimus creatorẽ ut dicceet penicet me feasse heminẽ qͦ¬
modo gͦ talia tantꝰ tã dignis hoc forte nuc rẽcu snc ͦ¬
madutere aũt oportet no hoc ad iucredulitate sed ad hi¬
militatẽ et gͣtitudine debere ꝯferre pauci bneficiis dei dig¬
nĩs fateor imo nlłꝰ oio nisi qũe ille dignũ fecerit canto mo¬
ior illa bengtas liberalitas clarior insigniorq clemecia Il¬
lud forte et tuas suspitones exagerat ꝙ aũt xp̃i aduentũ
tor ul ingemio ul moralibus ututibꝰ excelletes uiros fuisse
nemo dubitat uu aut hodie funditꝰ u̾tũtes et ingenr̃a de ẽẽ
utina minꝰ euides foret mitat hic ãi et qd cur fieret nõ
uidet factũ c̃ẽ nõ credit S et hoc eodem spectat et tare ẽ
qd̵ deuocione augere atq dileccone nõ intredulitãte pare de¬
buisset ut quo iudiginores nos agnoseunꝰ eo maiore illiꝯ

Expanded text:
sit adulter et talibus plena sit omnis terra quales induxissit adulter et talibus plena sit omnis terra quales induxisse legimus Creatorem ut diceret: “Penitet me fecisse hominem”? Quomodo ergo talia Tantus tam indignis? 3 Hec forte nunc tecumadvertere autem oportet, non hec ad incredulitatem sed ad humilitatem et gratitudinem debere conferre; pauci benificiis Dei digni, fateor, imo nullus omnino, nisi quem Ille dignum fecerit: tanto maior illa benignitas, liberalitas clarior insigniorque clementia. 4 Illud forte etiam tuas suspitiones exaggerat, quod ante Cristi adventum tot vel ingenio vel moralibus virtutibus excellentes viros fuisse nemo dubitat; nobis autem hodie funditus virtutes et ingenium deesse utinam minus evidens foret! nutat hic animus et quod cur fieret non videt, factum esse non credit. Sed et hoc eodem spectat et tale est quod devotionem augere atque dilectionem non incredulitatem parere debuisset, ut quo indigniores nos agnoscimus, eo maiorem Illius
Abbreviated transcription (Latin):
c qriis biber alieno gustu nestitur Tenete uras opiniõns me¬
as m ceãquite oro uos fenstra ꝯuellitis in saxo durissimo eo¬
ditate funt Ielus sane quale est qd in liceris tius extreiu
erat iide michi nõnã spim ꝯflare uult amica nr ꝑfecco .¬
ut ueꝵ fit qd ipe ait de quo usq qͣrqͣ non sim certus q̃dm
iide conficitur Esto equide Romonꝰ nous pontifex bonos
amer quis as me Certe si nõ amat alios paucos amot ar¬
no suni et malle ce q̃r pontifex uale ad fontẽ Sorgie uͦ k
Apͥbis  s amic̃ in fide caatolica esitantẽ Epła ⁊¬
uto alia de quibꝰ colloqui dabiturut sꝑo unu ꝑicli mo¬
ioris et q̃d mor̃a respunt scͥbam Suspicones tuos
de sania sautis egre fero qd sope tibi presens deens
ues copit fallotias diaboli aniuiu cogit tantis inuoluore
ꝯusi i ꝙ negari no p̃t nõ de dignũ genꝰ humarir tur bes
cesicus ꝓfurent q̃ facta credidimꝰ eo ꝙ hic fure ille pureꝰ ille

Expanded text:
est? quis liber alieno gustu vescitur? tenete vestras opiniones, meest? quis liber alieno gustu vescitur? tenete vestras opiniones, meas michi relinquite, oro vos; frustra convellitis: in saxo durissimo radicate sunt. 11 Illud sane quale est, quod in literis tuis extremum erat, unde michi novam spem conflare vult amicus noster? ut verum sit quod ipse ait — de quo usquequaque non sum certus —, quid tamen inde conficitur? Esto equidem: Romanus novus Pontifex bonos amet, quid ad me? certe si non amat alios, paucos amaallem esse quam pontifex. Vale. Ad fontem Sorgie, V Kal. Aprilis. 4 Ad amicum, in fide catholica hesitantem. 1 Mitto alia de quibus colloqui dabitur, ut spero; unum periculi maioris et quod moram respuit, scribam. Suspitiones tuas de summa salutis egre fero, quod sepe tibi presens dixi, sed ogitantis involvere, nisi id quod negari non potest, non esse dignum genus humanum cui hec celitus fierent que facta credidimus, eo quod hic fur, ille periurus, ille
Abbreviated transcription (Latin):
cedit amor publicus uonoꝵ oiui nẽi orbis eoꝵ quoq quibꝰ nec
uisus forte nũc udendus sum michi quide fauore faccor suꝑ¬
tis ut fenerer uultis ut naiiger aultis ut in foro clame ue¬
nałoq aĩa et biugã habeam an quid me agere aliud uultib
ut diter laudatis in egestate iuiuere ut in diuitiis moriar s¬
adetis ut ambiendo cõgregem et qd sedendo alius sꝑgat cum
dolore queram de quo nescio quis gaudebit cũ labore inueniã
et inexpectabilis om̃ia sicit omia deuorat fundo caret exte
rus lumana cupiditas nõ eget sibi pp̃a suppliciũ ẽ siquidi
cepta defeeerĩt mesta ẽ si succedere ceꝑint mardescit si pba¬
plura successerit cũ demũ mesta est trepida tũc uẽ inoꝑs
erit frius no fit̾ras at maria possedero dum restobit ad ad ꝯcu¬
pistendũ niclrie auaricie satis erit Siuite quesd ut me indi¬
tio sim diues mea res agitur qutd hic alieno idicio opus

Expanded text:
cedit amor publicus bonorum omnium nostri orbis, eorum quoque quibus nec cedit amor publicus bonorum omnium nostri orbis, eorum quoque quibus nec visus forte nec videndus sum, michi quidem favore, fateor, suptis ut fenerer, vultis ut navigem, vultis ut in foro clamem venalemque animam et linguam habeam. An quid me agere aliud vultis ut diter? Laudatis in egestate vivere ut in divitiis moriar; suadetis ut ambiendo congregem quod sedendo alius spargat, cum dolore queram de quo nescio quis gaudebit, cum labore inveniam et inexplebilis, omnia sitit, omnia devorat, fundo caret. Externis penis humana cupiditas non eget, sibi ipsa supplicium est: siquidem cepta defecerint, mesta est; si succedere ceperint, inardescit; si plena successerint, tum demum trepida, tum vere inops erit finis, non si terras ac maria possedero; dum restabit aliquid ad concupiscendum, nichil avaritie satis erit. Sinite, queso, ut meo iudicio sim dives; mea res agitur. Quid hic alieno iudicio opus
Abbreviated transcription (Latin):
fimibꝰ sũt ꝯ̃tete falsis uͦ opimonibꝰ omia plena sunt q̃b̃o
in̾ resistit ͣ urget usq ad excrema imiẜiaꝵ his obstare diffi¬
cile obrecundare pestifeꝵ quibꝰ qui se ferendũ dedit rbi no
quo melis carere hẽo un lascunã Qaud me optare iubetis
ampliꝰ quid spare heo ubi possim si opporteat in ꝓpio se¬
pelliri ica dico si quid ꝓpiu hie habemꝰ heo ubi breue tpꝰ u
spacier quo delecter quid imꝑaror plꝰ Romanꝯ litͦͣ Est pͥ¬
terea corpꝰ sanũ młto mͥ labore ꝑdomitũ ĩaq nõ ita ꝯti¬
nuax aĩ mancipiũ ut solebat Accedũt om̃is gius libedl
diuiciaꝵ mearo porcio no ultima accedit hoc qͣ culucũq e
ingeniũ hic amor lrar mira cu uoluptate auiz pasces ⁊
sine fastidio exercens acceditis uos amici quos incer pͥmo
toto orbe que nouerĩ hostem heo nͥ quos in fecit inuidia qͦs
et iire despicio et quibꝰ carere uelle nõ sit forcasse cosiliũ Ac¬

Expanded text:
sunt contente; falsis vero opinionibus omnia plena sunt, quibus nisi resistitur, urgent usque ad extrema miseriarum; his obstare difficile, obsecundare pestiferum; quibus qui se ferendum dedit, ubi voquo melius carerem, habeo unde lasciviam. Quid me optare iubetis amplius, quid sperare? habeo ubi possim, si oporteat, in proprio sepeliri — ita dico siquid proprium hic habemus —; habeo ubi breve tempus, ubi spatier, quo delecter; quid imperator plus romanus habet? 6 Est preterea corpus sanum multo michi labore perdomitum, iamquo non ita contumax animi mancipium ut solebat; accedunt omnis generis libelli, divitiarum mearum portio non ultima; accedit hoc quantulumcunque est ingenium, hic amor literarum mira cum voluptate animum pascens et sine fastidio exercens; acceditis vos, amici, quos inter primtoto orbe quem noverim hostem habeo, nisi quos michi fecit invidia, quos et iure despicio et quibus carere velle non sit fortasse consilium; ac
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ uere aut hodiernꝰ nubilosꝯ dies exꝑunentũ negaꝵ
s i liis t̾bus ppe meis occlis credo Alpes q̃ nos a Ger¬
manis dirimũt inuosis atergo ing̃is sunt nub̾es cela¬
qr tangentes aute occłos apeniuꝰ et̃ opida innumera at
qr multa Clastidiũ belli ꝓuuia tempestate istoritoꝵ ꝯmeme¬
rocione nobilitatũ et padi rippe ubi ocei admo  in quo certa

Expanded text:
entum negat; sed in his tribus ipse meis oculis credo. 13 Alpes que nos a Germanis dirimunt nivosis a tergo iugis sunt, nubes celumque tangentes; ante oculos Apenninus et oppida innumera atque inter multa Clastidium, belli punici tempestate historicorum commemoratione nobilitatum, et Padi ripe, ubi acri admodum et iniquo ce
Abbreviated transcription (Latin):
cpectacio supplicũ ẽ hoc te qͣ pͫ libertate disposu ro¬
qr post nõ multos dies pͥmũ cladis nũtiũ secirta Rega¬
cis solonis huc uenit sobria quodam et ut ita dixeri
uen̾anda tͥsticia aq ut ellegontur ait Statius me
ie et publio damui dolor et patrie miseratio interq tot affec¬
tocepdos indignatis acus et ccdens quedam suntilla unt /¬
dicte e ꝯustis quid̃e res acra tͣmbꝰ ques litus este no cxntu
tanon sipens dico assignata coRequid q usro denses uo

Expanded text:
 liberare disposui. Itaque post non multos dies primum cladis nuntium secuta, legatio solemnis huc venit, sobria quadam et ut ita dixerim, veneranda tristitia atque, ut eleganter ait Statius, ie et publici damni dolor et patrie miseratio interque tot affectus tepidos, indignatio acris et ardens quedam scintilla vindicte. 2 Multis quidem res acta tractatibus, quos locus iste non capit. Tandem supremo dies ass
Abbreviated transcription (Latin):
rͣ tui nicia a essec pepcedam aiͦ qo misercas eram tibi¬
dum estate media egeu te post terga relinquere neq a prico¬
lumii epegisset ut nlła urgete necessitate plebis capud ardo¬
roꝰ obriectares interq cancri robiem ac leonis uelicaciore cor¬
pustule puluerem mecũ susciꝑes ac sudorem ad quos ego
nescio qua fatala s quermi milicia nato sum um uero ia
poł tnsisset in u̾gine lbraq ꝯspiceret inarabar q̃ namista
segnicies it limenissima ⁊talie rura celib clemecia cernẽs
lnecum seꝑe dicobam nĩc ille quiꝰ agit nͥ ꝙ ꝑ i issi sui in¬
memor fr̃eq oblitꝰ amititie babilonicũ ce̾nũ tecit et canco
amator libercotꝭ loudatorq molestie sponce sua suꝑboꝵ lu¬
extita tupiditas querendo illa magis magisꝙ succendit
de me diuicias auaricie subtraxeris fundametũ Bauper
noꝵ camullos in tudit redicitq inmẽso et pantilia
mprar ꝓtiꝯ aureos montis ex argentio flieno cupe¬

Expanded text:
 tui nuntius adesset. Peperceram enim, imo misertus eram, tibidum estate media egrum te post terga relinquerem, neque ab incolumi exegissem ut nulla urgente necessitate phebeis caput ardoribus obiectares interque Cancri rabiem ac Leonis delicatiore corpusculo pulverem mecum susciperes ac sudorem, ad quos ego nescio qua fatali sed inermi militia natus sum. 12 Cum vero iam sol transisset in Virginem Libramque conspiceret, mirabar quenam istementiam cernens, mecum sepe dicebam: ‘Nunc ille quid agit nisi quod promissi sui immemor nostreque oblitus amicitie, Babilonicum cenum terit et tantus amator libertatis laudatorque modestie, sponte sua superborum liextincta cupiditas? querendo, illa magis magisque succenditur; deme divitias: avaritie subtraxeris fundamentum; paupenummorum cumulos vidit didicitque immensa et inutilia mirari, protinus aureos montes et argentea flumina cupi
Abbreviated transcription (Latin):
geo que cmpiditas ercripuit monarehie et que magnũ gra
dotant usq ad emiłũ ꝑaulũ qui regno illi fiñe dedit quuꝵ
ꝑacedonu reges captos an currũ egrit a ꝑdorta e ꝓ ꝓu¬
lieate dtorma dedatta macedonia nome hus insi fallit suppri¬
catio Tentu annos seu no multo plus nimis i repies cu
duplo anpłio medor at ꝑsor regna compleuerit meãt

Expanded text:
ro, quem cupiditas arripuit monarchie et quem magnum Graii vocant, usque ad Emilium Paulum, qui regno illi finem dedit quique Macedonum reges captos ante currum egit, a perdomita et in provincie formam redacta Macedonia nomen habens, nisi fallit supputatio, centum annos seu non multo plus minus ve reperies, cum duplo amplius Medorum ac Persarum regna compleverint. 46
Abbreviated transcription (Latin):
uictꝰ eet dĩe t̾cio ceueesꝰ in acio iccore intit hanibale E
rabatur in cestem d estir qui ad duracirm̃ litet abserꝭ iuccͦ
fuso excitu amisso Cencurione fortissimo mor p Tlreso¬
fia magno prelo uictor fuit Et ut urelle puerer fepe¬
ne ututꝭ exꝑbatio preganoret meminisse ibebani go¬
riosi facinoris qñ dhamaris Sache cegio  ab le for¬
misato regi psalr Cieo magnne ꝑtusse oumeri  cese Et
iifeenacone diracta ẽ s pati aca regem agrissa icorem

Expanded text:
n aciem, victorem vicit Hanibalem. 40 Citabatur in testem Cesar, qui ad Dyrachium licet absens victus, fuso exercitu, amisso centurione fortissimo, mox in Thesalia magno prelio victor fuit. Et ut virilem pudorem feminee virtutis exprobratio pregravaret, meminisse iubebam gloriosi facinoris, quando Thamiris Scithie regina, que ab illo formidato rege Persarum Ciro magnis percussa vulneribus, ceso per ernatione deiecta est, sed pari arte regem aggressa victorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Remne gromi ⁊ puria qui ad chermophylas ab qmireso
psaꝵ excitu obcate nõ multo post inaiiam ultrici closse
tusucti sunt sepe quide ab extrema teꝵ desꝑatione mc¬
tores addebam Achomẽres qui bello cũ lacedemomiis¬
suscepto aflictis ad ultimũ fortuuis amissis ducibꝰ exo¬
tuq Relceto et siratusio ri equore tota pene classe ꝯsupta qd
uioros fortes tu qui sepe retencat eccentars armis er de
magnus casibꝰ resurgentes candem ꝑire maluerũt ꝙ srem¬
re Et ut publitis d̃xemplis pͥnarã succederẽt pudoretq qd

Expanded text:
generi proximum, qui ad Termophilas ab immenso Persarum exercitu obruti, non multo post in Asiam ultrici classe transvecti sunt, sepe quidem ab extrema rerum desperatione victores. Addebam Athenienses, qui bello cum Lacedemoniissuscepto, afflictis ad ultimum fortunis, amissis ducibus exercituque deleto et Siracusio in equore tota pene classe consumpta,varios, fortes tamen, qui sepe retentatis armis et de magnis casibus resurgentes, tandem perire maluerunt quam servire. Et ut publicis
Abbreviated transcription (Latin):
cogita forte nõ id cantũ agi ut inter tot diei dona quibus
ante tepꝯ ornatus s nõ ante micũ fuisse fiusti scias te
Bromiine ee caduciq corporis s ecĩa ut presenti morbo et
seques sanitas dulcior tibi et tu carior sis amicis Can
dem illus m aui inducas nichil qd̵ scĩa posse nuc cum
hac solitudine ꝯꝑari in qua te Sociates nr et ego cuur¬
dissime expectomus u̾bi facile diuino ops insultus et

Expanded text:
cogita, forte non id tantum agi, ut inter tot Dei dona, quibus cogita, forte non id tantum agi, ut inter tot Dei dona, quibus ante tempus ornatus sed non ante meritum fuisti, scias te hominem esse caducique corporis, sed etiam ut presenti morbo et sequens sanitas dulcior tibi et tu carior sis amicis; 19 tandem illud in animum inducas, nichil quod sciam, posse nunc cum hac solitudine dissime expectamus, ubi facile divina ope suffultus et
Abbreviated transcription (Latin):
uulci dehonesconces uti officiũ suum et aliene inte insi /¬
diances diuitũ mõ liubꝰ obseruancur scis ut reor morbi
tii cõs et remedia nõ ignoras si uers ẽ qd ait Citero medi¬
cos putare compta cã egͥrudinis paratã ẽẽ medicinã unu
iudulge nͥ ut extra tͥminos meos diccã accidentia ãĩ quid
corpori p̾stent in utraq ꝑtem quid gaudiũ possit et qͥd
dolor pllustũ exemploꝵ curba cofirmat s actigo illustͥssi¬
ma Suꝑiori affricano aĩ gaudiu ꝯuilit sanitatẽ gaisꝰ
ẽ ille de filio gaudere poteris tude pre Eadem etare phi¬
lippo a dIacedonie regi illi cũ pplo Romano bellũ gessit do
si nemo usqͣ sit cui no aliquã dolendi cam̃ inundꝰ inue/¬
uerit tñ si te ip̃m̃ et scelestiũ in te muneꝵ largitate cͥcus¬
picis in illoꝵ te acie reꝑies quos gaudere equũ sĩt qua obre
nõ pasciente mo aui exhibe s lecũ et precer cecera illud

Expanded text:
multi dehonestantes artificium suum et aliene vite insimulti dehonestantes artificium suum et aliene vite insidiantes, divitum modo liminibus obversantur, scis, ut reor, morbi tui causas et remedia non ignoras, si verum est quod ait Cicero, medicos putare, comperta causa egritudinis, paratam esse medicinam. 17 Unum indulge michi ut extra terminos meos dicam: accidentia animi quid corpori prestent in utranque partem, quid gaudium possit et quid dolor, illustrium exemplorum turba confirmat, sed attingam illustrissima. Superiori Africano est ille de filio gaudere; poteris tu de patre. Eadem etate Philippo Macedonie regi illi, qui cum populo romano bellum gessit, dosi nemo usquam sit cui non aliquam dolendi causam mundus invexerit, tamen si te ipsum et celestium in te mune quamobrem non patientem modo animum exhibe, sed letum, et preter cetera illud
Abbreviated transcription (Latin):
aspitas młta deterserit / et fama ẜemor ex fortuna nubilos¬
ore ꝑuemes quiescens gaudere ẽpulan uoluptatibꝰ aflueee¬
⁊ nolunt oms indefesse laborare pacienter egtare austant᷑ int
t̾ribilia uersari et si oporter inteepide mori id uere urei opus
ẽ et ciiol amara ꝑpessio recordacio tn dulcis uulgãtũ ui¬
gilii u̾bũ est forsam et hec olim meminisse iiuabit ꝙ inter
angustias meas sepe michi fateor occurit et ꝑfuit/ S mͥ
quida in pris młta seͥbendi ip̃ꝯ. deest hec gͥ suma sit fugiendã
spem uideo poscendũ ab om̃ipotente subsidiũ adũsꝰ cucta q̃ pa¬
reris uł que pati potes firmandũ durandũq auĩ ut qͣi callu
contrahat aduersitatibus sius ydoneũ qd durati hoĩes in me¬
bei solent hoc tibi in aio suadro Turã uero tui corporis sua¬
dere suꝑuacuũ iuidetur neq ir tibi medicine arce dignitas
epalis eripuit medicꝰ ac medici filiꝰ insignis nõ quales

Expanded text:
asperitas multa deterserit, et fama serenior ex fortuna nubilosasperitas multa deterserit, et fama serenior ex fortuna nubilosiore proveniens. Quiescere, gaudere, epulari, voluptatibus affluere, norunt omnes; indefesse laborare, patienter egrotare, constanter inter terribilia versari, et si oporteat, intrepide mori, id vere viri opus est, et cuius licet amara perpessio, recordatio tamen dulcis. 15 Vulgatum Virgilii verbum est: forsan et hec olim meminisse iuvabit; quod inter angustias mquidem in presens multa scribendi tempus deest; hec igitur summa sit: figendam spem in Deo, poscendum ab Omnipotente subsidium, adversus cunta que pateris vel que pati potes firmandum durandumque animum ut quasi callum contrahat adversitatibus suis ydoneum, quod durati homines in membris solent. 16 Hoc tibi in animo suadeo, curam vero tui corporis suadere supervacuum videtur; neque enim tibi medicine artem dignitas epyscopalis eripuit; medicus ac medici filius insignis, non quales
Abbreviated transcription (Latin):
dire fallax ẽ re ip̃m sortesq tuas deo credere in illã spes cu¬
ras ꝙ iaccare scire ex quo die in hane uĩco intͣsti te no ad e¬
pulas s ad preliũ uenisse ad morbos ad molestias ad labo
tes qͥtqͥt tñ acciderit te uictore eẽ posse si uelis ca ne axma
phicias ne ue aio ꝯsterneris aut ꝯcidas et nasti et muẽ et egͥ¬
tare et senesterr et mori nature esse aut hec fortiter et eodez
inter suma uoluqtate et aspunũ dolorem nichil penitus
int̾esse nimis nͥ torpens et pisensibiles ea suia uidetur ne illo
dico qd nobilissima familia scoycoꝵ afirmate audio dolore cor¬
poris malu no ee licet ei u̾bis ꝓbent eo ꝙ malu nichil ꝓpie dica¬
tatur nsi qd oppositũ sit bono bonũ aut̃ sola uͥtꝰ cui n dolore
eiꝰ loqui placet et ꝑ ypatheticos audire qui dolore malã pn¬
u̾tutete ẽ inr bec ꝯueniũt omis et certe/ clarior lous est q̃nc

Expanded text:
dere — fallax est —, te ipsum sortesque tuas Deo credere, in Illum spes cudere — fallax est —, te ipsum sortesque tuas Deo credere, in Illum spes curasque iactare, scire ex quo die in hanc vitam intrasti, te non ad epulas sed ad pre tamen acciderit, te victorem esse posse si velis, tantum ne arma proicias neve animo consterneris aut concidas; et nasci et vivere et egrotare et senescere et mori nature esse, at hec fortiter et eodem inter summam voluptatem et asperrimum dolorem nichil penitus interesse: nimis michi torpens et insensibilis ea sententia videtur; nec illud dico quod nobilissimam familiam stoycorum affirmantem audio, dolorem corporis malum non esse; licet enim verbis probent, eo quod malum nichil proprie dicatur nisi quod oppositum sit bono, bonum autem solum virtus, cui non dolorem  vulgarius loqui placet et perypateticos audire qui dolorem malum puvirtutem est: in hoc conveniunt omnes; et certe clarior laus est quam
Abbreviated transcription (Latin):
te u pestinat omiba post hicis omissis ꝙ negociis quibꝰ ualde
dedicus semꝑ fuit quoꝵ tu pondus ac opĩa nasei pret̾ea deẜ¬
te domo ꝯtẽto mari neglectis alpibus spreta yeme cuetas diffi¬
caltates res cinas q suas oms et se pin obliuiscit᷑ dũ te unũ
cogitat piꝰ pr unde cogitat qd apud Dirgilur patex filio di¬
cit nõ ꝯuenientissime dicet filio prisecit iter duicũ pietos
cug rer cogitaco nõ fallor multu uiribꝰ tuis addioiet dune
subiit aiu prem in te cuũ uiu̾̾e in te eciã languere ut tace¬
am nee tateam fres taceam sorores tacea amitos in quibo
me ir̃m numare audeo nõ exrremũ qui onis te ii eg sami
ee nõ possimꝰ/ quis .i unqͣ cam corpore uales fuut᷑ u langue
te onimo sanꝯ ẽet delectatus sumi panreuꝑ melioribꝰ uerbis
uti et pene michi latͥmas ppa pietas ellicuit hic uilitex ad/¬
mouendus es ut memineris ꝑte ip̃m mortalia ferre alto
aio atq despicere calcace p̾ncia sꝑare meliora meb mũdo fi¬

Expanded text:
 festinat, omnibus posthabitis omissisque negotiis quibus valde deditus semper fuit, quorum tu pondus ac copiam nosti; preterea deserta domo, contempto mari, neglectis alpibus, spreta hieme, cuntas difficultates res curasque suas omnes et se ipsum obliviscitur dum te unum cogitat pius pater, unde quod apud Virgilium pater filio dicit, nunc convenientissime dicet filius patri: Vicit iter durum pietas. 10 Cuius rei cogitatio, nisi fallor, multum viribus tuis adiciet, dum subibit animum, patrem in te tuum vivere, in te etiam languere, ut taceam matrem, taceam fratres, taceam sorores, taceam amicos, in quibus me ipsum numerare audeo non extremum, qui omnes te egro sani esse non possumus: quis enim unquam tam corpore valens fuit ut langueatus sum parumper mollioribus verbis uti et pene michi lacrimas ipsa pietas elicuit. Hinc iam viriliter admonendus es, ut memineris per te ipsum mortalia ferre alto animo atque despicere, calcare presentia, sperare meliora, nichil mundo fi
Abbreviated transcription (Latin):
iire posse iudeatur modicũ curare cũpe at nicħ Satis .n. heo
adiuctu quo uir honestꝰ cũ fortuna fedus meat et ꝯtetus
atiliꝰ qui niceeut reges ac ppłos quiq tͥumphꝰ clarioe fui᷑¬

Expanded text:
nire posse videatur, modicum curare, cupere autem nichil; satis enim habeo nire posse videatur, modicum curare, cupere autem nichil; satis enim habeo ad victum, quo vir honestus cum fortuna fedus ineat et contentus Atilius, qui vicerunt reges ac p
Abbreviated transcription (Latin):
ulta tibi hodie dicere hũi q̃ sciens pretes dicentur .ar. co¬
ram liberiꝰ atq faciliꝰ linga in solitudine diu tacita
et inmota hñt fastigatis labore digitis eximet uni
differri noluit ꝙ nõ tibi et amrico comii dictũ sit quia
suo et publito more nũt me suis nc̃ alienis beis excitat et ad
cupiditats gelidum in flamare uelle nõ desunit atq ut ait
Oracius amando ꝑdere ꝓperat cõe malu aicicie uulgaris qu¬
ob cãm et si apud me amia illius coritas cora sit certe exti¬
matio munica ẽ et ut de Cicerone suo loquitur Orutus de
amori nicħ ẽ remissũ de iudicio largit equide egout hoiez
mlta mͥ ꝓbatũ fide ac ueceri aĩcicia ꝯuictũ nõ amare neq̃o
sie aiz terre affixũ degen̾es qr sinas nõ odusse nõ possũ sa¬
tote gͥ cũ ype mei oñis ubienq sunt quibꝰ segnior appares
inposiusse me notis modũ deq om̃i ꝙ in hac uita iam eue-¬

Expanded text:
ulta tibi hodie dicere habui que sciens pretereo; dicentur enim coulta tibi hodie dicere habui que sciens pretereo; dicentur enim coram liberius atque facilius; lingua in solitudine diu tacita et immota hunc fatigatis laborem digitis eximet. Unum differri noluit, quod non tibi sed amico comuni dictum sit, qui suo et publico more nunc me suis nunc alienis literis excitat et ad cupiditates gelidum inflammare velle non desinit atque, ut ait Horatius, “amando perdere properat”: comune malum amicitie vulgarisob causam, etsi apud me amici illius caritas tota sit, certe extimatio imminuta est, et ut de Cicerone suo loquitur Brutus, de amore «nichil est remissum, de iudicio largiter». Equidem ego ut hominem multa michi probatum fide ac veteri amicitia coniunctum non amare nequeo, sic animum tersunt quibus segnior appareo, imposuisse me votis modum deque omni quod in hac vita iam eve
Abbreviated transcription (Latin):
ac monaci darentur quos ẽ diu̾isis ꝯtentibꝰ quẽtibꝰ elegisset
quibꝰ desertũ morte tuoꝵ monasteriũ ceformares teq ul
ut hoc exinuo tͥumpho lerissimũ rediisse ita tua cura tus
sapiã tua fide mõtis rii ueneranda ołim post desertũ ce¬
uobiũ instauratũ interq diffitultates istas atq alias
mułras tibi et robur corporis solidum et ualitudinẽ opti¬
mã ꝯstare et quale religiosum decet forme decus q̃ res
mi i stupdre ageret insi scirẽ ut ait quida uiros sanc¬
tibus cr̃ Epus lctis lacmis mondens me aspiceret er io
nestu an sittis occulis s cecte sicco corde no eem il l sun¬
to mane uersi seu diuino monitu seu quoda mẽtꝭ adiga¬
rio m uuitu meo te cernẽtes pio me gemutu ac gandisi¬
ꝯpͦdepi. falapͥ qnquiut ftis pietane mnlta de ince ys alis
iu finieur
finem  Socrãte sum q̃ cupidinũ suafores. Epła.3.¬

Expanded text:
ac monachi darentur quos e diversis conventibus elegisses, ac monachi darentur quos e diversis conventibus elegisses, quibus desertum morte tuorum monasterium reformares, teque hoc velut eximio triumpho letissimum rediisse; 9 ita tua cura tua sapientia tua fide Montis Rivi venerandum olim post desertum cenobium instauratum, interque difficultates istas atque alias multas tibi et robur corporis solidum et valitudinem optimam constare et quale religiosum decet, forme decus. Que res me in stuporem ageret nisi scirem, ut ait quidam, «viros sancantibus, cum epyscopus letis lacrimis madens me aspiceret et ego nescio an siccis oculis sed certe sicco corde non essem, illi subito in me versi seu divino monitu seu quodam mentis augurio in vultu meo te cernentes, pio me gemitu ac gaudielix”» inquiunt, «fratris “pietate”!». Multa deinceps alia in finem. 3 Ad Socratem suum, contra cupidinum suasores. 1 M
Abbreviated transcription (Latin):
la extipientẽ et gelida corpora lanãte sepe uno die tẽs plures
netius manibꝰ indefesso pietatis obse quio sepelisse et expor¬
tasse tius humeris cũ iam qui foderot aut qui busta morĩti¬
bus exhiberit nemo ẽẽt Solum ce ad ultimũ cũ cauite uni¬
to remasisse totis noctibus iugilantẽ modica lucis ꝑte neces¬
saria quieti data cũ interi predones nocturni quors feratis¬
simia ẽ regio sepe ꝑ impestine noctis silencia lotũ pinaden¬
tes a te Imo a xp̃ꝰ qui tetũ erat nũc pacificis nc acͥoribꝰ
ubis extlusi melrie dãm sacris edibꝰ inferre potuerit Cñ
uero tnsisset estas illa t̾ribilis misisse te ad ꝑxino suor xͥ
loca ut as tibi loci tui custos mitt̾et quo facco uusse cartusi¬
ami et ab illo religionis nũc cultore unuico in t̾ris pͥore loci
iutertes et octuaginta priores aliemgenas te nõ pͥore sui¬
gulari et insolito honore susceptũ obtirsse ut tibi pͥor

Expanded text:
la excipientem et gelida corpora lavantem, sepe uno die tres plures la excipientem et gelida corpora lavantem, sepe uno die tres plures ve tuis manibus indefesso pietatis obsequio sepelisse et exportasse tuis humeris, cum iam qui foderet aut qui iusta morientibus exhiberet, nemo esset; 7 solum te ad ultimum cum cane unico remansisse, totis noctibus vigilantem, modica lucis parte necessarie quieti data, cum interim predones nocturni, quorum feracissima est regio, sepe per intempeste noctis silentia locum invadentes a te, imo a Cristo qui tecum erat, nunc pacificis nunc acrioribus verbis exclusi, nichil damni sacris edibus inferre potuerint; 8 cum vero transisset estas illa terribilis, misisse te ad proxima servorum Cristi loca ut aliquis tibi loci tui custos mitteretur; quo facto ivisse Cartusiam et ab illo, religionis nunc cultore unico in terris, priore loci inter tres et octuaginta priores alienigenas te non priorem, singulari et insolito honore susceptum, obtinuisse ut tibi prior
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ om̃s t̾ras ac maria ꝑnagata ẽ ad uos ex ordine uenirret
detastia i quibꝰ xp̃o militas uuasisset pͥorq tuꝰ ur ali¬
oquin ut ip̃e noui scꝰ aredentioq ⁊positi tũ quopino ma¬
disse placere ꝯsiliũ mͦ in accessibilis morti locus aliquis usqͣr
ẽẽt et cũ ille nichilonũs abeundu diceret respondisse acciꝰ irer
quo se dignu crederet ce in custodia tibi a xp̃o credita ꝑmã
chis quoq cibi de fucuꝵ minaretur dixisse te illã tibi ex oiba
ultimã curã esse neq n. cua int̾esse s suꝑstitũ quali iaceas
sepultura illum postremo cesisse ad penates patrios nc̃ ita
meto post morte illuc eũ sequẽte subtractu te uͦ picoliuñe eo
aipits quẽ est fons iite ꝓtegente mansisse Et cumi dicous
pancis mors qͣnior et triginta qui illic exant abstulisfet so¬
lum in monasteria resedisse illud ad̾debãt ci ulło morbi ꝯtagio
Recreatũ astitisse fribo tuis expirantibꝰ et supmo u̾ba atq op̾eu¬

Expanded text:
c maria pervagata est, ad vos ex ordine venisset et castra in quibus Cristo militas, invasisset, priorque tuus, vir alioquin, ut ipse novi, sancti ardentisque propositi, tamen inopino madisse placere consilium modo inaccessibilis morti locus aliquis usquam esset; et cum ille nichilominus abeundum diceret, respondisse acrius iret quo se dignum crederet, te in custodia tibi a Cristo credita percrum quoque tibi defuturum minaretur, dixisse te illam tibi ex omnibus ultimam curam esse, neque enim tua interesse sed superstitum quali iaceas sepultura; illum postremo cessisse ad penates patrios nec ita multo post morte illuc eum insequente subtractum, te vero incolumem, Eo apud quem est fons vite protegente, mansisse; et cum diebus paucis mors quattuor et triginta qui illic erant, abstulisset, solum in monasterio resedisse. 6 Illud addebant te nullo morbi contagio deterritum, astitisse fratribus tuis expirantibus et suprema verba atque oscu
Abbreviated transcription (Latin):
plentes aut quiruli aut acconiti et iumobils mortis iucico¬
tate torpestũt iste nõ suũ si eccłie sue statũ miseratus de fu¬
turo pontifice togitabat ne sensebat dilectissimã sponsã sũt
ti qua tam ꝯcorditer septẽ lustra tͣnsegerat ul in tͣnsitu de¬
ferendam Quis hant fidem nõ laudet/ quis hue aul  tora
optetur quis hant morientꝭ ꝯstanciã nõ iiretur Iuln tesa¬
cis inter mlta illud Romane mirantur Istorit ꝙ mories
ne inferiores ptes corporis nudaret atq ut lonestior cõs
ret roge qͣmiũ ad mia dimiscit laudotur in ext̾uus quoq cu¬
ram decoris habuissi pompenus apud grecas olipias regĩ
dexandri mater dum occideretut simĩle toge siñ depiu¬
sisre narrat᷑ ininꝯ mirabilis imnulier u̾ecundia mrrabilo¬
doudatissunꝰ dñ ex acceptis in peelio uulñbꝰ morecetur ꝑ¬
contatꝰ an clipeo suo porieetͦ hostis ubi saliũ audiereo

Expanded text:
flentes ac queruli aut attoniti et immobiles mortis vicinitate torpescunt, iste non suum sed Ecclesie sue statum miseratus, de futuro pontifice cogitabat nec censebat dilectissimam sponsam suam, cum qua tam concorditer septem lustra transegerat, vel in transitu deserendam. 16 Quis hanc fidem non laudet, quis hunc animum non optet, quis hanc morientis constantiam non miretur? Iulii Cesaris inter multa illud romane mirantur historie, quod moriens, ne inferiores partes corporis nudaret atque ut honestior casus esset, toge gremium ad ima demiserit; laudatur in extremis quoque curam decoris habuisse Pompeius; apud Grecos Olimpias regina, Alexandri mater, dum occideretur similiter toge sinum demisisse narratur: minus mirabilis in muliere verecundia mirabililaudatissimus, dum ex acceptis in prelio vulneribus moreretur, percontatus an clipeo suo potiretur hostis, ubi salvum audivit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in sp̃u uideret mei pectoris ardorẽ nc puto ꝓpositũ cis ee¬
ga suos morte tepuerit nũq m tanta de illia oppe fuit spes
pta hodie est qñ non ininꝯ illu uelle s plus posse confide
Et guĩa uiroꝵ illustu uł sola recordacio dultis est insustã
in qot sermone diucis amari as illo cepam aliqd ante
clesiam uenientem suscepit me pacerne ille homo dei qd de Am¬
brosio suo ait Angustinꝰ et ꝑegͥnacinẽ mẽa satis epaliter
uellem habuissem spacii plus ad fructũ ꝯu̾sacõnis angelice
aqua nemo unqͣr insi sese melior facrus abcessit qua me quo¬
q dum poterã nõ crauidiꝰ usum pudet ac penicet s lengio¬
eis iute spes fefellit nõ respexi ad etatẽ iam ualdi declinem
res as fobrieratẽ mores q hõis et purũ ac solidũ senis corxus

Expanded text:
qui in spiritu videret mei pectoris ardorem, nec, puto, propositum eius erqui in spiritu videret mei pectoris ardorem, nec, puto, propositum eius erga suos morte tepuerit. Nunquam michi tanta de illius ope fuit spes, quanta hodie est, quando non minus illum velle sed plus posse confido. Et quia virorum illustrium vel sola recordatio dulcis est, insistam in hoc sermone diutius. 32 Amari ab illo ceperam aliquot ante cclesiam venientem «suscepit me paterne ille homo Dei», quod de Ambrosio suo ait Augustinus, «et peregrinationem meam satis epyscopaliter vellem; habuissem spatii plus ad fructum conversationis angelice, a qua nemo unquam nisi se se melior factus abscessit, qua me quoque dum poteram, non cupidius usum pudet ac penitet. Sed longioris vite spes fefellit; non respexi ad etatem iam valde declivem sed ad sobrietatem moresque hominis et purum ac solidum senis corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
ergstulũ ineluss forte humauitꝰ falli posset auso no fuis¬
rem Testor ar deũ non aliter illi iiro loqui solitus erã q si
Loquetꝭ ut faciem sit et mẽte cerneret qͣris ille me ꝯplexus
familiaritate mitissima qd̵ in eo fuit multã michi semper
fecuritatꝭ Ingesserit sed nescio quid in illo homine druruũ
erat ꝙ cũ maxie nle se mͥ facũe at morigerũ prestaret cũ me
nome meã sepe dũ adee sepe dum abessem ueris ut landi¬
sous ornare uñ m gaudiũ e stimulꝰ no ꝑuꝰ ad gloriã sed
mlt̃o maiorerat admirãco quo pacto ceeq  ut ouit amor tłis
et tantiq urri iudiciũ obliquasset ffuit ille mͥ dũ liquit indu¬
gentissims poter et ꝓfundiꝰ q̃ͣr qͥsqͣ opinati posset pr eiꝰ are¬
chanũ ũeũt in sanera scõꝵ introierã unde ꝑpetuo et ꝓꝑẽ mich
sum carior et de ilło securiꝰ loquor lmauit ille me miues nt

Expanded text:
ergastulum inclusus forte humanitus falli posset, ausus non fuisergastulum inclusus forte humanitus falli posset, ausus non fuissem? Testor enim Deum: non aliter illi viro loqui solitus eram quam si loquentis ut faciem sic et mentem cerneret, quamvis ille me complexus familiaritate mitissima, quod in eo fuit, multum michi semper securitatis ingesserit; sed nescio quid in illo homine divinum erat, quod cum maxime ille se michi facilem ac morigerum prestaret, tamen me nomen meum sepe dum adessem, sepius dum abessem, veris utinam laudibus ornare; unde michi et gaudium et stimulus non parvus ad gloriam, sed multo maior erat admiratio quo pacto cecus, ut aiunt, amor talis etiam tantique viri iudicium obliquasset. Fuit ille michi, dum licuit, indulgentissimus pater, et profundius quam quisquam opinari posset, in eius archanum, velut in Sancta Sanctorum, introieram; unde perpetuo et ipse michi sum carior et de illo securius loquor. 31 Amavit ille me vivens ut
Abbreviated transcription (Latin):
eo et si ualde uelit nequeat hec głie n᷑a ẽ fugientes ꝯsequitͦ
celebrat uił iniutos et sepe niiiũ sui cupidos fugitina destitu
radis ꝑcussi densi corporĩs umbra defficeret equidẽ unde sama
ego fres in his lris qd diuim ꝓmonis auccoritas iubet Ron lan¬
do hominẽ in ita sua sed ut ait Ambrosiꝰ laudo post ꝑicułu
predico secutũ laudo febicem mũdi nautã s in portu cẽli an¬
notissimã humilitatis arcere additꝰ fuit sen ne noceat adula¬
cio ealudãti qui parũ certe qui tepide de illiꝯ lande loqui tueo
quia ura optiimi sanccitatẽ pectoris hois ub̾a ño equãt uer
aut loqui sꝑo hoc scio qd no mẽtior quid .n. adulari cogitem
sepulto qd inueti noluissem out quom audea corã iudentẽ
onnõ iudente metiri ꝙ corã eodem dũ adhuc intra corporeũ

Expanded text:
eo, etsi valde velit, nequeat. Hec glorie natura est: fugientes consequitur, eo, etsi valde velit, nequeat. Hec glorie natura est: fugientes consequitur, celebrat vel invitos et sepe nimium sui cupidos fugitiva destituiradio percussi densi corporis umbra deficeret? equidem unde “famego, fratres, in his literis quod “divini sermonis” autoritas iubet, non “laudo hominem in vita sua”, sed, ut ait Ambrosius, “laudo post periculum, predico securum, laudo felicem” mundi “nautam” sed in “portu” celi “annotissimam humilitatis arcem, aditus fuit, seu ne noceat adulatio laudanti, qui parum certe, qui tepide de illius laude loqui timeo, quia viri optimi sanctitatem peccatoris hominis verba non equant; verum autem loqui spero; hoc scio, quod non mentior. 29 Quid enim adulari cogitem sepulto, quod viventi noluissem, aut quomodo audeam coram videntem omnia vidente mentiri, quod coram eodem dum adhuc intra corporeum
Abbreviated transcription (Latin):
opariis iinee sabasth optiniũ qũeq mauult et a xp̃o posł
quesitam minortalitatẽ pͥmũ hoc munꝰ exposcit calem sibi
fuccessorem dari qui claris oꝑibus et uite lute famã eiꝰ obs¬
curet pocis q̃ illustret qd̵ frustra obtare illu arbitror a uit¬
tat ai tenone suu uerona Semimanũ mutina Nauẽnã
seuerir paulinũ nola capua Germanu aquitania ꝓsperũ donͭ
⁊ifrica Cipricinũ Ispalis ⁊sodorũ elige sibi padua ex hoc sacro
nuoͣ quẽ uolens ep̃m Erit ille sole lucidior nũꝙͣ tñ io Ildebradi¬
ni tui quẽ ut mediolano olim ambroxiã sit tibi nuꝑ Epm
Roma tnsmissit elarũ nomẽ obscurabitur nũqͣ fama moriet᷑
quã in celo uiues ille nuuã liquit in terris et licet ipe bonis
mne fabilibus nũic habundas ꝓplaris aure fauorẽ plausũq ñ
cupiat quẽ adhut in carne positus alto aĩo despexit care tu

Expanded text:
operariis vinee Sabaoth”, optimum quemque mavult et a Cristo post operariis vinee Sabaoth”, optimum quemque mavult et a Cristo post quesitam immortalitatem primum hoc munus exposcit, talem sibi successorem dari qui claris operibus et vite luce famam eius obscuret potiusquam illustret, quod frustra optare illum arbitror. 25 Mittat enim Zenonem suum Verona, Geminianum Mutina, Ravenna um, Paulinum Nola, Capua Germanum, Aquitania Prosperum; donet Africa Cyprianum, Hispalis Ysidorum: elige tibi, Padua, ex hoc sacro numero quem voles epyscopum; erit ille sole lucidior, nunquam tamen ideo Ildebrandini tui, quem ut Mediolano olim Ambrosium sic tibi nuper epyscopum Roma transmisit, clarum nomen obscurabitur; 26 nunquam fama morietur, quam in celo vivens ille vivam liquit in terris, et licet ipse bonis nunc ineffabilibus abundans, popularis aure favorem plausumque non cupiat, quem adhuc in carne positus alto animo despexit, carere tamen