comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sau. alia litt̾a. Sumite
plenas manus uobis
fauille defornace ⁊asꝑi¬
⁊ c̃. Suꝑiora signa ida
fiebant. quam ñ mou¬
ses s aaron extende¬
bat suꝑ aquam. uel
ad t̾ram ꝑcutiebat. nẽ
uõ int̾positis duobus
moyses fauillam spar¬
gat incelum. ambou¬
bentur sumẽ. s ille spar¬
gere. ñ int̾ram s incelũ.
tamquã aaron. quida¬
tus erat ad ppłm. t̾ram
ꝑcutere deberet. uel in
aquam. uel int̾ram
manum extendere.
Me yses uõ qui erat in
ora signa ubinec moyses nec aaron ali¬
quid manuoꝑant᷑. Quid sibi uult ipũ
diu̾sitas:¬

Expanded text:
. Alia littera: Sumite plenas manus vobis favillae de fornace, et aspetc. Superiora signa virga fiebant, quam non Moyses, sed Aaron extendebat super aquam, vel ad terram percutiebat. Nunc vero interpositis duobus Moyses favillam spargat in coelum; ambo jubentur sumere, sed ille spargere non in terram sed in coelum: tanquam Aaron qui datus erat ad populum terram percutere deberet, vel in aquam sive in terram manum extendere; Moyses vero, qui erat in ora signa, ubi nec Moyses nec Aaron aliquid manu operantur? Quid sibi vult ipsa diversitas
Abbreviated transcription (Latin):
ra egipti. feceruntq similit̃ maleficie¬
gipciorum incantationib suis. ⁊ indu¬
ratum est cor pharaonis. nec audiuit e¬
os. sicut p̃ceꝑat dñs. auertitq se. ⁊ in¬
gressus est domum suam. nec apposu¬
it cor ⁊̃ hac uice. Hoderunt autem õs
egipcii ꝑtircuitum fluminis aquam

Expanded text:
ra Aegypti feceruntque similiter malefici Aegyptiorum incantationibus suis et induratum est cor Pharaonis nec audivit eos sicut praeceperat Dominus avertitque se et ingressus est domum suam nec adposuit cor etiam hac vice foderunt autem omnes Aegyptii per circuitum fluminis aquam
Abbreviated transcription (Latin):
uite et̾ne desidi̾um m̃tis erigat. siue inlati¬
tudinem caritatis adcuram ꝓximi mneli¬
net affectum. necceẽ est ꝑ omnia cor sacer
extendi. ut comp̾hendat brauium suꝑ¬
ne uocationis dei.¬
tib fidem tͥnitatis ñ fictam teneainus. Qͣ¬
tuor enim ordines gemmarũ ht̃ inpectore
sac̃dos. tum oẽ qd̾ cogitat. prudentia cir¬
eit̾spectũ. forcitudine firmum. iusticia exi¬
mium. temꝑantia ainalis omnib fuit̾ se¬
gregatũ. S idem ordines et̾nas hñt gem¬
mas. tum prudentia fortitudo. usticia ⁊ tẽ

Expanded text:
vitae aeternae desiderium mentis erigat, seu in latitudinem charitatis erga curam proximi suum inclinet affectum, necesse est per omnia cor sacerdextendi ad comprehendendum bravium supernae vocationis Deisanctae Trinitatis non fictam teneamus? Quatuor namque ordines gemmarum habet in pectore sacerdos, quando omne quod cogitat, prudentia circumspectum, fortitudine firmum, justitia eximium, temperantia a malis omnibus fuerit secretum. Sed iidem ordines ternas habent gemmas, cum eadem prudentia, forti
Abbreviated transcription (Latin):
sigẽat. comitante ⁊ona castitatis.
hurismi lapidib inscripta. pa¬
de caritati. castitati. humili¬
tati doctrine. cetĩsq uirtutũ
oꝑib uige studium impend̾.

Expanded text:
iae comitante zona castitatis? Cujusmodi lapidibus inscripta paustorum, charitati, castitati, humilitati, doctrinae, caeterisque virtutum operibus juge studium impendit.
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓpħam. peccatis urĩs uenundati estis.⁊ piniquitatib
qd̾ abeo creatisumꝰ. effecti uõ seruidiaboli scd̾m qd̾ peccĩs nr̃is
uenundati sumus. uenit ã xpẽ redemit nos seruientes dia¬
bolo cui nos peccando uendidimus ⁊ ita uidet᷑ filios recepisse
quos creauit. ⁊ alienos adquisiuis se qͥ alienũ dnm̃ adquisue¬
dium pecunia diaboh ẽ. Ille enim abinicio homncida ẽ. fecis¬
ti homicidiũ diabol pecuniã accepisti. Idẽ ẽ de adulterio¬

Expanded text:
di Prophetam: Peccatis vestris venundati estis, et pro iniquitatibus quod ab eo creati sumus: effecti vero servi diaboli, secundum quod peccatis nostris venundati sumus. Veniens autem Christus redemit nos servientes diabolo, cui nos peccando vendidimus, et ita videtur suos recepisse, quos creavit; et alienos acquisisse, qui alienum dominudium pecunia diaboli est. Ille enim ab initio homicida est. Fecisti homicidium, diaboli pecuniam suscepisti; adulteri
Abbreviated transcription (Latin):
inpaludem inuenit¬
moysen iacentẽ. expo¬
situm asuis. ⁊ fecit eũ¬
nutriri. nutrit᷑ ap̃suoᷤ.
ibi agit infantiã. forti¬

Expanded text:
in paludem, invenitMosen jacentem expositum a suis, et fecit eunutriri. Nutritur apud suos, ibi agit infantiam; forti
Abbreviated transcription (Latin):
Morte tͣpissima
ꝯdempnemiꝰ eũ.
Inhis gͦ glorifi¬
catus ẽ. s humi¬
lit̾ ñgloriose.
uerũt ingloria
patris. ⁊ ange¬
lorũ iudicare t̃¬
ram.⁊ uerũ pha¬
uit̾ficiet spl̃ioris
sui. cum refulge¬
bit. in maiestate
patris. tuncglo¬
riose glorificabit᷑.
cumonĩs hono¬
rificabunt filiũ.
sicut honorifi¬
cant patrem.

Expanded text:
Morte turpissima condemnemus eum. In his ergo glorificatus est de se humiliter, non gloriose; venerit in gloria Patris, et angelorum judicare terram, et verum Phainterficiet spiritu oris sui, cum refulgebit in majestate Patris: tunc gloriose glorificabitur, cum omnes honorificabunt Filium sicut honorificant Patrem.
Abbreviated transcription (Latin):
tus tuus salus. alios ascendit diabłs
⁊ angłi eius. Iudas equus erat. ⁊ cum
ascensorẽ huit dni. deequitatu salu
egrotis salus erat. ⁊ languentib
p̃stitit sanitatẽ.u sediabolo substra
gelos malos quib agunt᷑ ascensores.
⁊ iõ feroces sunt. Si uideris ꝑ secutorem
tuum nimis seiuentem. scito qr abas¬
censore purget᷑. ⁊ iõ seuus ẽ ⁊ truculentꝰ.¬

Expanded text:
tus tuus salus. Alios ascendit diabolus et angeli ejus. Judas equus erat, et cum ascensorem habuit Dominum, de equitatu saluegrotis salutem et sanitatem languentibus praestitit; sed ubi se diabolo substravgelos malos, quibus aguntur ascensores, et ideo feroces sunt. Si videris persecutorem tuum nimis saevientem, scito quia ab ascensore pungitur, et ideo saevus est et truculent
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ sit hoc p̃ceptũ aduersus eos qui tunc
dnt̃ eẽ m̃ciendum. qñ id m̃daciũ ꝓdest ali¬
CIII.⁊ nichil obest ei cui m̃tiris. dale enum
non ẽ adũsus ꝓximum tuũ. ut iõ uideat᷑
hoc addidis s scriptura. qd̾ poss breuit̾ dr̃e

Expanded text:
e non sit hoc praeceptum aduersus eos qui dicunt tunc esse mentiendum, quando id mendacium prodest alicui et nihil obest ei cui mentiris; tale quippe non est aduersus proximum tuum; ut ideo uideatur hoc addidisse scriptura, quae posset breuiter dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
me. scd̾m. ñ facies tibi ydolum. neq ullã si¬
militudinẽ ⁊ c̃. Incipiamus gͦ ap̾mo man¬
dato. ñerunt tibi dii alii p̃t̾ me. Si dixiss
ñ sunt. absolutior sermo uide̾t᷑. S quia dixit
ñ ert̃. ñ negauit qr sint. s ne illi sint. cui hec
p̃cepta dant᷑ inhibuit. hinc paulũ sumpsis
sensum legis aꝑire apłs. ac si dicat. licet
⁊ diimulti qui abaliis colant᷑. ñ tũ unꝰ

Expanded text:
ecundum, Non facies tibi idolum, neque ullam similitudinem, etc. Incipiamus ergo a primo mandato: Non erunt tibi dii alii praeter me. Si dixisset, Non sunt, absolutior sermo videretur; sed quia dicit, Non erunt, non negavit quia sint, sed ne illi sint, cui haec praecepta dantur, inhibuit. Hinc Paulum sumpsisssensum legis aperire Apostolus; ac si dicat: Licet et dii multi qui ab aliis colantur: sed tamen
Abbreviated transcription (Latin):
omnib abis. quib inbapõ renunciasti. solũ
ñ sumus effecti pars dnĩ. s in confinio positi
illos patimur offensos.quos fuguus. ⁊ ad
quem fugimꝰ ꝓpicium ñ efficimus. quib
dimur. unde. amatores tui. inuici facti
sunt tibi. multi sunt anime amatores cap.¬
ti decore eius. cum quibus meretricata ẽ
dicens. post amatores meos ibo. qui dant
inichi uinum meum ⁊c̃. hos offendit reuer.¬
saaduirum priorem. Nisi gͦ tota fide per-¬
maneas cum uiro tuo. prosceleribus que cõ¬
misisti. suspectus es. omnes motus tuus
aspectus ⁊ incessus notat. Nicħ ultra inte
lasciuum uidẽ. nichil dissolutũ. uł ꝓdigũ
pot̃. Si gͦ acceptã grãm negligis. ⁊ implicas
te scłarib negociis. ꝯtuniuo inmundus spc̃re
dit. cum .uii. nequiorib ne itm̃ expelli pos.¬
sit. ⁊ fuint nouissima peiora priorib. slulla
gͦ societas templo dei cum y̾dolis. Si dei sumꝰ.
tales eẽ debemus. in quib habitet. ⁊ inam¬

Expanded text:
omnibus aliis, quibus in baptismo renuntiasti, solum non sumus effecti pars Domini, sed in confinio positi illos patimur offensos quos fugimus, et ad quem fugimus, propitium non efficimus. Quibusdimur, unde Jer. IV: Amatores tui inimici facti sunt tibi. Multi sunt animae amatores, capti decore ejus, cum quibus meretricata est, dicens. Post amatores meos ibo qui dant mihi vinum meum, etc. : hos offendit reversa ad virum priorem. Nisi ergo tota fide permaneas cum viro tuo, pro sceleribus quae commisisti suspectus es; omnes motus tuos, aspectus et incessus notat; nil ultra in te lascivum videre, nihil dissolutum vel prodigum potest. Si ergo acceptam gratiam negligis, et implicas te saecularibus negotiis, continuo immundus spiritus redit cum septem nequioribus , ne iterum expelli possit, et fiunt novissima pejora prioribus. Nulla ergo societas templo Dei cum idolis. Si Dei sumus, tales esse debemus in quibus habitet et inam
Abbreviated transcription (Latin):
nullam ⁊elotipiam
amatoꝵ suoꝵ patit᷑
aĩa que demonib
uincta fuit uirole
non patit᷑. nec fer¬
re ẜpot̾. ut alludat
adultis. excitatur
suꝑ eam ⁊ elus eiꝰ.
⁊ defendit ꝯuigii
castitatẽ. Si autem
uiderit eam teme¬
gii ⁊ occasionẽ que¬
rere peccandi. dat
ei libellã repudii

Expanded text:
nullam zelotypiam amatorum suorum patitur anima quae daemonibus juncta fuerit viro lenon patitur, nec ferre potest ut alludat adulteris; excitatur super eam zelus ejus, et defendit conjugii castitatem; si autem viderit eam temera, et occasionem quaerere peccandi, dat ei libellum repudii
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑. Nõ facies tibi ydolũ. neq sumilitudinẽ
omniũ. aliuid ẽ gͦ facẽ ẏdolũ alid̾ similitu¬
dinẽ. uerbi grã. Si quis inauro ⁊ argñto.
ligno uł lapide faciat spẽm quadrupedis ł
mus sibi fingit. ut siquis humanis m̾bris
cap̃carris aut arietis formet. uł inimo ha¬
bitu hoĩs duas facies. aut humano pectori
postremas partes equi. aut piscis. Qui ħ
facit. ñ similitudinẽ. s ydolum facit. facit
eium qd̾ ñ ẽ. nec hẽ aliquid simile sui. Iõ
aliqua. ex rebus constantib assumitur
spẽs. s quod mens ociosa ⁊ curiosa reꝑit :
Similitudo uõ ẽ cum aliquid exhis que sunti uł
incelo uł int̾ra uł inaquis format᷑. s ñ sic̾ de
his que int̾ra sunt. uł uimari similituduub
ꝓmptum ẽ ꝓnunciate. Ita ⁊̃ decelestib. nisi
quis dicat desole ⁊luna ⁊stellis. hoc posse senti¬
ri. quorum fornias exprimit gentilitas. s mo¬
eos erant. inoccultis ꝓhibe̾ cupiebat. sic̃ echate

Expanded text:
es tibi idolum, neque similitudinem omnem. Aliud est ergo facere idolum, aliud similitudinem. Verbi causa, si quis in auro et argento, ligno vel lapide, faciat speciem quadrupedis, vel mus sibi fingit; ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel in uno hominis habitu duas facies, aut humano pectori postremas partes equi aut piscis; qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit: facit enim quod non est, nec habet aliquid simile sui. Ideondo . Non enim aliqua ex rebus constantibus assumitur species, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Similitudo vero est cum aliquid ex hisicut de his quae in terra sunt vel in mari similitudinibus promptum est pronuntiare: ita etiam de coelestibus; nisi quis dicat de sole, et luna, et stellis hoc posse sentiri, quorum formas exprimit gentilitas. Sed Mom quae apud illos erant in occultis prohibere cupiebat, sicut Hecatem
Abbreviated transcription (Latin):
tiñ dnr̾ adisrł. scd̾incarnem. ĩmo adte qͥ isrł
effectus es m̃te. dni uidendo. ⁊ circũcisus corde
ñ carne. si tñ ita agas ut dignus sis eẽ pars dĩ.
un funiculo hereditatis eius metiri. alioqͥn
exemplo tibi sint. qui ad hoc uocati fua̾nt.
ut eẽnt pars dei. ⁊ exigentib peccatis. disꝑ¬
si sunt ꝑomnes gentes. ⁊ educti dedomo ser¬
uitutis. iam non egipciis solis .s oĩb genti¬
b seruiunt. Qui i peccat. seruus est peccĩ.
̃au.Idẽ.Et quod dictũ ẽ ñ occides. ñ putand̾
ẽ fieri contra hoc p̃ceptũ. qd̾ lex occidit. uł
occidi aliq̃m ds uibet. Ille enĩ fac̃ qui uibet.
qd̾ ministrũ negare ñ licet.
¶au. Ineo aut̃ qd̾ dictũ ẽ. falsũ testimoniũ¬

Expanded text:
ntur ad Israel secundum carnem, imo ad te qui Israel effectus es mente Deum videndo, et circumcisus corde, non carne; si tamen ita agas ut dignus sis esse pars Dei, et in funiculo haereditatis ejus metiri: alioquin exemplo tibi sint qui ad hoc vocati fuerant ut essent pars Dei, et exigentibus peccatis dispersi sunt per omnes gentes, et educti de domo servitutis jam non Aegyptiis solis, sed omnibus gentibus se. Et quod dictum est: non occides, non putandum est fieri contra hoc praeceptum, quando lex occidit uel occidi aliquem deus iubet. ille enim facit qui iubet, quando ministerium negare non licet. In eo etiam quod dictum est: falsum testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
ie. omnis mulier
aut subiuiro ẽ ⁊ fub¬
iecta legib uiri au̾
meretͥx ẽ. ⁊utit᷑ lib̃¬
tate peccandi. qui
ingredit᷑ ad mẽtritẽ
scit qd ad ꝓstitutam ⁊
cunctis p̾atentib in¬
gͥssus ẽ. Iõ dealiis in¬
dignari non pot̃. Qͥ
legitimo utitur ma¬
taimonio. ñ patitur
uxorem peccare. s
res. ut intrent adeã.

Expanded text:
. Omnis mulier aut sub viro est, et subjecta est legibus viri , aut meretrix est, et utitur libertate peccandi. Qui ingreditur ad meretricem, scit quod ad prostitutam et cunctis patentem ingressus est, ideo de aliis indignari non potest. Qui legitimo utitur matrimonio, non patitur uxorem peccare, sedres ut intrent ad eam,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ aut̃ ꝯcupiscat. nec ei misceat᷑. penã ti¬
mens. ⁊ hoc fortasse lex ostend̾e uoluit. qd̾ u¬
traq peccã sint. Itẽ q̃ri solec. utrũ methie no¬
mine ⁊ formeatio teneat᷑. hoc enim ũbũ g̾cũ ẽ.

Expanded text:
aliquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam tialiquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam timens. et hoc fortasse lex ostendere uoluit, quod utrumque peccata sint. Item quaeri solet utrum moechiae nomine etiam fornicatio teneatur. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
no p̃cepto contenta. ⁊ discreta abillo. qͦ
ucor nominata est. Illud aut̃ uͭ dictum
est. non erunt tibi dii alien p̃t̾ me. patet
huiusrei diligentẽ executionẽ eẽ in his q̃
subiecta sunt. Quo erũ ꝑtinet ñ facies tibi
ydolum. neq ullum simulacrũ ⁊c̃. nisi
ad id quod dictũ ẽ. Non erunt tibi dii alii
spem. Sedrursum querit᷑. quodifferat ñ fur¬
tum facies. abeo qd paulo dr᷑. de ñ concupiscen
dis reb ꝓximi. quia oĩs ñ qui concupiseit rem
pximiꝰ. furat᷑. s omnis qui furat᷑ rem ꝓximi
concupiscit. poterat in illa gna̾litate ubi de
ñ concupiscenda re ꝓximi p̃cipit᷑. ⁊ uid̾ ad fur¬
chaberis. abeo qd̾ paulo post dr̃᷑. ñ concupisces
uxorẽ ꝓximitui. Ineo enim qd̾ cdictũ ẽ ñ mecha¬
beris. poterat illud intelligi. nisi forte in illis
duob p̃ceptis ñ mechandi ⁊ ñ furandi ip̃a oꝑa
notata sint. Inhis uõ extremis. ipã concupis¬
centia. qͥ tĩ differt̃ ut aliqñ mechet᷑. qui ñ con¬

Expanded text:
o uidentur contineri, et discreta ab illo ubi uxor nominata est. illud autem ubi dictum est: non erunt tibi di alii praeter me, apparet huius rei diligentiorem exsecutionem esse in his quae subiuncta sunt. quo enim pertinet: non facies tibi idolum neque ullum simulacrum, ad id quod dictum est: non erunt tibi dii alii me? Sed rursus quaeritur quo differat: non furtum facies ab eo quod paulo post de non concudis rebus proximi? Non quod omnis qui concupiscit rem proximi, furatur; sed omnis qui furatur, rem proximi concupiscit. Poterat illa generalitate, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur, etiam chaberis, ab eo quod paulo post dicitur, Non concupisces uxorem proximi tui. In eo quippe quod dictum est, Non moechaberis, poterat et illud intelligi. Nisi forte in illis duobus praeceptis, non moechandi et non furandi, ipsa opera notata sunt; in his vero extremis ipsa concupiscentia: quae tantum differunt, ut aliquando moechetur, qui non con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ beate retributionis infiguratabnacuh. ⁊
aut̃ tabnaculũ iuxta exemplũ imonte¬
puritatis quã contemplari meruit. opus a¬
uimũq ꝯponunt. hactenꝰ depariete meri¬
riete. qd̾ scã scõium apͥore tabnaculodiui

Expanded text:
 beatae retributionis in figura tabernaculi et autem tabernaculum juxta exemplum quoin occulto contemplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meririete, qui sancta sanctorum a priore tabernaculo divi
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩam. dereb mundi aufẽntes. adm
stituta diuina conueramus. T̃ridiuter
de egipto ꝓficiscimur. si purificantes in
nob̃is. dicta facta.uł cogitata. ẽ ria
sunt enim hec. ꝑ q̃ hoĩes peccare pos¬
sunt. efficiamur mundicorde. ut pos

Expanded text:
iam, de rebus mundialibus auferentes, ad instituta divina convertimus. Tridui iter de Aegypto proficiscimur, si purificantes in nobis dicta, facta vel cogitata tria sunt enim haec per quae homines peccare possunt, efficiamur mundi corde, ut Deum
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ses. ut ppłꝰ in egipto positus seruiat
deo. s exeat indesertum. ⁊ ibi seruiat.
dumꝰ enimquis intenebrosis scłi acci¬
bus manet. ⁊ in negocioꝵ obscurita.¬
te u̾satur. non pot̃ seriuire anõ. Non
enim pot̾ seruire dnõ ⁊ manmone.
exeundum ẽ gͦ deegipto relinq̃ndꝰ ẽ
mundus. non loco s animo. siuolu¬
mus seruire dnõ. Iñ ioħꝰ ait. filii
nolite diligere mundum. neq ea.
que inmundo sunt.
ẽ. Suꝑbiam diaboli exprimit. qui
subdi deo contempnens ait. Similis
clamauert̃. Quid uenisti añ tempꝰ
torquere. nos: Scimus qr es filius
dei. post torm̃ta sciunt. quẽ añ sci¬
re noluerant. pharao quoq turba¬
tusut uerbãtus. ꝓse supplicari ad
dnm̃ rogat.

Expanded text:
ses ut populus in Aegypto positus serviat Deo, sed ut exeat in desertum, et ibi serviat. Dum enim quis in tenebrosis saeculi actibus manet, et in negotiorum obscuritate versatur, non potest servire Deo. Non enim potestis servire Deo et mammonae . Exeundum est ergo de Aegypto: reunquenqus est mundus, non loco, sed animo, si volumus servire Domino. Inde Joannes ait: Filioli, nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt Superbiam diaboli exprimit, qui subdi Deo contemnens, ait: Similis clamaverunt: Quid venisti ante tempus torquere nos? Scimus quia es Filius Dei . Post tormenta sciunt, quae ante scire noluerant. Pharao quoque verberatus pro se supplicari ad Dominum rogat.
Abbreviated transcription (Latin):
illud. assum̃tes scutũ fidei.
ut possitis omnnia maligni ig¬
nita lacula. extingue. hoc
sum pharaonem si tanta
fide uiuannis. ut ds̃ conte¬
rat sathan. subpedib nris

Expanded text:
I: Assumentes scutum fidei, ut possitis omnia maligni ignita jacula exstinguere. Hoc sum Pharaonem, si tanta fide vivamus, ut Deus conterat Satanam sub pedibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. occurrat aut̃ mare .i. contradi¬
centiũ fluctus ꝑcute. ⁊ tu
obluctantes undas. uirga mo
Ysi .i. uerbolegis. ⁊ iugilantia
scripturaꝵ it̾ cibi disputando.
ꝑadũsarios paude.⁊cedent
unde uictori mirantibq ⁊
stupore defixis. qui añcontͣ¬
dicebant. legitimis disputa¬
cionũ lineis. rectũ fide iter¬
secabis. ⁊¬
uitm̃ doc

Expanded text:
 occurrat autem mare, id est, contradicentium fluctus, percute et tu obluctantes undas virga, id est. verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi disputando per adversarios pande, et cedent undae victori, mirantibusque et stupore defixis qui ante contradicebant, legitimis disputationum lineis rectum fidei itersecabis, eum doc
Abbreviated transcription (Latin):
draco aaron fantastica figmĩta ñ ab sor¬
buisse. s uirgas. hoc enim potuit absor¬
bere qd̾ erant. ñ qd uidebant᷑ ⁊ ñ erant.
S quia dixit absorbuit iurga aaron
quia uid ⁊̃ reuersa est.iõ hecuocari
cur ergo exutiaq parde uirge drĩr
⁊ꝓhice eam coram
colubrum. ingressi
itaq moyses ⁊ aa¬
ron adpharaonem. fecerunt sicut

Expanded text:
draco Aaron phantastica figmenta non absorbuisse, sbere quod erant, non quod esse uidebantur et non erant. sed quoniam dixit: absorbuit uirga Aaron Quia in id etiam reversa est, ideo hoc vocari Cur ergo ex utraque parte et virice eam coram colubrum. Ingressi itaque Moyses et Aaron ad Pharaonem, fecerunt sicut
Abbreviated transcription (Latin):
adpharaonem. ⁊ dices adeum.hec dicit
dominus.Simitte populũ meum ut
sacrificet michi.Sin auẽ nolueris di¬
mittere. ecce ego ꝑuci treu
nas. que ascendent ⁊ ingredientur do¬
mum tuã ⁊ cubiculum lecti turi. ⁊ suꝑ
stratum tuum. ⁊ indomos seruoꝵ tuoꝵ.
tinpopulum tuum. ⁊ infurnos tuos.
⁊ in reliquias ciborũ tuoꝵ.⁊ adte ⁊ ad
ppłm tuum. ⁊ ad om̃s seruos tuos in¬
trabunt rane. Dixitq dñs admoy¬
sen. dic adaaron. Oxtende manum suꝑ
suꝑ fluiuuos ⁊ suꝑ riuos.⁊ paludes. ⁊e
duc ranas suꝑ t̾ram. egipti. Et extendit
aaron manum suꝑ aquas egipti.⁊ ascen¬
ecerunt aut̃ ⁊malefici ꝑ¬

Expanded text:
em, et dices ad eum: Haec dicit Dominus: Dimitte populum meum, ut sacrificet mihi: sin autem nolueris dimittere, ecce ego percutiam nas: quae ascendent, et ingredientur domum tuam, et cubiculum lectuli tui, et super stratum tuum, et in domos servorum tuorum, et in populum tuum, et in furnos tuos, et in reliquias ciborum tuorum, et ad te, et ad populum tuum, et ad omnes servos tuos, intrabunt ranae. Dixitque Dominus ad Mosen: Dic ad Aaron: Extende manum tuam super fluvios et super rivos ac paludes, et educ ranas super terram Aegypti. Et extendit Aaron manum super aquas Aegypti, et ascenFecerunt autem et malefici
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ Pane siguificant
carmina poetarum. que in¬
ani ⁊ inflata modulatio¬
ne uelut ranarum sonis
adnichil enu animal
illud utile est. nisi quod
sonum uocis. unprobis.
⁊ importunis clamorib
reddit.¬
Non accipies nom̃ dei in
uanum. nom̃dei ueritas
est. Ipẽ enim ait. Ego sum
ueritas. Qui loquitur ue¬
ritatem dedõ loquit᷑. Qui
enum loquit᷑ m̃datium de
suo loquit᷑. ueritatẽ loqui
est racionabilit̾ loqui est.
uaritatẽ loqui strepẽ est.
Scd̾m gͦ p̃ceptũ ẽ dedilecti¬
one ueritatis. cui contra¬
ria est. dilectio iniqͥtatis.
Loquitur ueritas. ꝑstre¬
pit uanitas. huic contra¬
ria est scd̾a plaga. tanqr
habundantia. quarum
loquacitas uanitatẽ signi¬
ficat. amatores ueritatis
ñ accipiunt nom̃ dei in
unt. rane sunt. tedium
inferentes auribus. nõ
cibum mentib. Audt homi

Expanded text:
Ranae significant carmina poetarum, quae inani et inflata modulatione, velut ranarum sonis ad nihil enim animal illud utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit.Non accipies nomen Dei tui in vanum. Nomen Dei veritas est: ipse enim ait: Ego sum veritas. Qui loquitur veritatem, de Deo loquitur; qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. Veritatem enim loqui est rationabiliter loqui: vanitatem loqui, strepere est. Secundum ergo praeceptum est de dilectione veritatis, cui contraria est dilectio iniquitatis. Loquitur veritas, perstrepit vanitas. Huic contraria est secunda plaga, ranarum abundantia, quarum loquacitas vanitatem significat. Amatores veritatis non accipiunt nomen Dei in unt, ranae sunt taedium inferentes auribus, non cibum mentibus. Audi deni
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes. duplicis lingue ⁊ cordis. nec decalogi p̃cepta
¶ Saga cilicina grossas hominũ m̃tes sigc̃ant. qui oc-¬
culto dei udicio quamuis dure p̃ferunt᷑. qr seruire
curis temꝑalib ñ timent. ut temptationũ uentos
⁊ pluuias portent.

Expanded text:
homines duplicis linguae et cordis, neque legalia deca Saga cilicina grossas hominum mentes significant, quae occulto Dei judicio quamvis dure praeferuntur, quia servire curis temporalibus non timent, ut tentationum ventos et pluvias portent.
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ studeamus. quia i corttne singule ita ꝑamminicula tabular̃¬
⁊ cortine decem. que pulcritudinem ta¬
bernaculi uincte complebant. ita tem¬
pore congruo disiungebantur: ut qͥne
inutraq parte simul ꝑmanerent.

Expanded text:
re studeamus: quia et cortinae singulae ita per adminicula tabulaminicula tabularm cortinae decem, quae pulchritudinem tabernaculi junctae complebant, ita tempore congruo disjungebantur, ut quinae in utraque parte simul permanerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a die. educam exercitum ur̃m¬
deterra egipti. ⁊ custodietis diem
istum. ingenerationes ur̃as ricu
ppetuo. Priomemie quarta¬
decima die mensis aduesꝑm. ꝯme¬
detis azima. usq addiem uicesimã
primam eiusdem mensis aduespe¬
ram.Septei dieb fermtatũ ñ in¬
uenietur indomib ur̃is. Qui ꝯmede¬
ritꝰ fermentatũ ꝑibit anima euis
decetu isrt. tami deaduenis quam

Expanded text:
ipsa die educam exercitum vesde terra Aegypti, et custodietis diem istum in generationes vestras ritu perpetuo primo mense quartadecima die mensis ad vesperam comedetis azyma usque ad diem vicesimam primam eiusdem mensis ad vesperam septem diebus fermentum non invenietur in domibus vestris qui comederit fermentatum peribit anima eius de coetu Israhel tam de advenis quam
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte ita dixerit sollẽpnit̃
et̾num. quem nephas ha¬
beant p̃t̾mittere. aut sponte
mutare. aliud enĩ ẽ qd p̃cipit᷑
quo usq fiat. sic̃ p̃ceptũ ẽ
ut septies muros ihericho cir¬
ciuret archa. aliudcũ p̃cipit᷑
sic obseruari aliquid. ut nul¬
lus t̾minus p̃finiat᷑. aut gͦ¬

Expanded text:
ne forte ita dixerit sollemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat — sicut praeceptum est, ut septies muros Hiericho circuiret arca — aliud cum praecipitur sic obseruari aliquid, ut nullus terminus praefiniatur
Abbreviated transcription (Latin):
que mutanda est. bona uolun¬
tate indeigrã. ut incipiant pro¬
deẽ iudicia dei. que malis cordi¬
bis nocent. Uñ ulle mutato corde.¬
in melius cantabat. uiuet aĩa
¶ Raz̃. Gercium p̃ceptũ. me¬
m̾to diem sabbati feĩficarei ꝯͦᷤ
insinuatur uocatio ⁊ tranqͥl¬
litas m̃tis. quam bona consci¬
entia facit. ibi scĩficatio. quia
ibi spẽ dei. Unde super quem
reqiescit spiritus meus. nͥ
suꝑ humilem ⁊ quietum ⁊c̃.
tunt quietem sabbati spũat.¬

Expanded text:
quae mutanda est bona uoluntate in dei gratia, ut incipiant ei prodesse iudicia dei, quae malis cordibus nocent. unde ille mutato in melius corde cantabat: uiuet anima r. Tertium praeceptum: Memento diem sabbati sanctificare. Quo insinuatur vacatio et tranquillitas mentis, quam bona conscientia facit. Ibi sanctificatio, quia ibi Spiritus Dei. Unde: Super quem requiescet Spiritus meus nisi super humilem et quietum? etc. .tunt quietem sabbati spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nem uacare nonuis. ⁊ cecatus exigis undere
quod non potes. attende enim contrariam
plagam. Sciniphes nate sunt int̾ra egip¬
ti. delimo musce.s. minutissime. inquie¬
tissime. inordinate uolantes. inoculos ruen¬
des. ⁊ negantes hominib requiẽ. dũ abigã¬
tur redeunt. Sic fantasmata in quietoꝵ p̃cep

Expanded text:
nem vacare non vis, et caecatus exigis videre quod non potes. Attende enim contrariam plagam: sciniphes nati sunt in terra Aegypti de limo, muscae scilicet minutissimae inquietissimae, inordinate volantes, in oculos ruentes, et negantes hominibus requiem; dum abiguntur, redeunt; sic phantasmata inquietorum. P
Abbreviated transcription (Latin):
uestite. quatuos colũp¬
nas tabernaculi susti¬
nent. quia p̃dicatores
eccl̃e diuino eloquo
decorati. ut incunctis
se exemplum p̃beat᷑.
quatuor eriglistarũ
tant.
una eẽt. Sic tab̃naculi pars intĩor. longitudinẽ ⁊
latitudinẽ sumilẽ .i. denoꝵ habebat cubitoꝵ de¬

Expanded text:
vestitae quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistarum tant.una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior, longitudinem et latitudinem similem, hoc est denorum habebat cubito
Abbreviated transcription (Latin):
angusta uia que duõ aduitã. est gͦ
it̾ quo incedit᷑ ascensio tortuosa. ⁊
ascensio specule uł hñs speculam.
ascensio adactus ꝑtinet. specula
ad fidem. ostendit᷑ gͦ quia ⁊ inactib
⁊ infide. multa ẽ difficultas. mril¬
tris labor. m ulte enim temptatio¬
nes uobis occurrt̃. multa offendi¬
cula. uolentib agẽ que dei sunt. de¬
inde infide multa iniuenies tortu¬
turrem edificare. ⁊ĩ pͥus sedens com¬
putat sumptꝰ. si ht̃ uñ ꝑficiat. Ista ẽ
gͦ durris. exhis ardua ⁊ celsau̾tuti¬
b. Quod uidens phaodicit. erranit
isti ap̃pharaonẽ. quidm̃ sequit᷑er¬
raredr̃. quia it̃ sapiẽ tortuosũ. mnł¬
tas hñs difficultates.⁊ amfractus.
Si confitearis unum patrẽ inuisi¬
bilem. ⁊ unum unigenitũ eius

Expanded text:
angusta via est, quae ducit ad vitam . Est ergo iter quo incedunt, ascensio tortuosa, et ascensio speculae, vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem. Ostendit ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, et multus labor. Multae enim nobis tentationes occurrunt: multa offendicula volentibus agere quaedam sunt. Tum deinde in fide multa invenies tortuturrim aedificare, non prius sedens computat sumptus, si habet unde perficiat? Ista est ergo turris ex his ardua et excelsa virtutibus; quod videns Pharao dicit: Errant isti. Apud Pharaonem, qui Deum sequitur errare dicitur, quia iter sapientiae tortuosum, multas habens difficultates et anfractus. Si confitearis unum Patrem invisibilem, et unum unigenitum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
epauleũ ⁊ magdalon. qd̾ ẽ contra be¬
elsophon. ⁊ẽ. epauleum ascensiotor¬
triosa. Magdalon turris. Beelsophõ
ascensio specule. uł hu̾s speculam
int̃p̃tat᷑. credebas forsitan qd̾ ostñ¬
derec ds̃ planum it̾ ⁊ molle. s ascñ¬
sio ẽ ⁊ tortuosa. lon enim ꝓcliue it̃

Expanded text:
Epauleum et Magdalum, quod est contra Beelsephon, etc. Epauleum ascensio tortuosa, Magdalum turris, Beelsephon ascensio speculae, vel habens speculam, interpretatur. Credebat forsitan quod ostenderet Deus planum iter et molle, sed ascensio est et tortuosa. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qd fugiss ppłs. Inmutatũq ẽ cor
pharaonis. ⁊ seruorũ eiꝰ suꝑ pplo.
⁊dixerunt. Quid uolumus facẽ.
ut dimitteremus isrł ne seruiret
nobis: Iunxit ergo cͦutri
oͣinnem ppłm suum. assũpsit
electos. quiequid inegipto cur¬
ruum fuit. ⁊ duees tocius exertit.
Indurauitq dñs cor pharaonis re

Expanded text:
s, immutatumque est cor Pharaonis et servorum ejus super populo, et dixerunt: Quid voluimus facere, ut dimitteremus Israel, ne serviret nobis? Junxit ergo currum, et omnem populum suum assumpsit et quidquid in Aegypto curruum fuit, et duces totius exercitus. Induravitque Dominus cor Pharaonis re
Abbreviated transcription (Latin):
gis egipti. ⁊ ꝑsecutus est filios isrł.
It uu egressi erant imiaiexcelsa.
cumq ꝑsequerent᷑ egipcii uestigia
p̃cedentium. reꝑerunt eos incͣastris
su mare. Omnis equitatus ⁊cur¬
rus pharaonis.⁊uniuersus exerci¬
tus.erant inphiairoth. contra beel¬
sephon.cumq appprriquass pha¬
rao leuantes filii isrł oculos uide¬
runt egiptios post se ⁊ timuert̃
ualde. Clamaueruntq addr̃m
idixerunt admoysen. for sidan ñ
erantꝰ sepulchra inegipto. iõ tulisti
nos ut morerem᷑ insolituoine: Qͥo
hoc facere uoluisti ut educeres nos
exerupio: Honne iste est sermo
quem loquebam᷑ adte inegipto di¬
centes. Recede anobis ut seruiamꝰ

Expanded text:
gis Aegypti, et persecutus est filios Israel, at illi egressi erant in manu excelsa. Cumque persequerentur Aegyptii vestigia praecedentium, repererunt eos in castris super mare; omnis equitatus et currus Pharaonis, et universus exercitus, erant in Phiahiroth contra Beelsephon. Cumque appropinquasset Pharao, levantes filii Israel oculos, viderunt Aegyptios post se, et timuerunt valde, claet dixerunt ad Moysen. Forsitan non erant sepulchra in Egypto: ideo tulisti nos: ut moreremur in solitudine? quid hoc facere voluisti? ut educeres nos ex Egypto? Nonne iste est sermo quem loquebamur ad te in Egypto dicentes: recede a nobis ut serviam
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ infidelib. Sdicis dnm̃
maiestatis crucifhxũ. filiũ hoi̾s
eẽ qui decelo descendit. tortuosa
sunt hec ⁊ difficilia. Qui audit nͥ
am fidei. qui ait. dollentes deothõ
castra. collocate int̾ epauleũ ⁊
magdalum.
s oR. Fugiens egiptũ. uenis ad
ascensionẽ oꝑis ⁊ fider. ⁊ ad edifi¬
crum turris. uenis admare. ⁊ oc¬
currunt tibi fluctus tẽptationũ¬

Expanded text:
in infidelibus. Si dicis Deum majestatis crucifixum filium hominis esse, qui de coelo descendit: tortuosa videntur haec et difficilia; qui audit nisi am fidei, qui ait: Tollentes de Othon castra, collocate inter Epauleum et Magdalum. sset. Fugiens Aegyptum venis ad ascensionem operis et fidei, et ad aedificium turris: venis ad mare, et occurrunt tibi fluctus tentationu
Abbreviated transcription (Latin):
̃dotes me inreligione ꝑpetua. Nam neq hic
defeminalib amoyse accipiendis. quicqͣm
di induendi. ungendi. ⁊ confecrandi intra¬
bant. uͥ notandũ. qd̾ consecrat᷑us moyseᷤᷤ
taris ꝓmouendꝰẽ. maiorib solito. fluen¬
tis lac̾timarũ. ut compunctionis. temꝑe
dedicõnis se abluat. ut quomundior ad gra¬
dum accipiendũ accesserit. eo ꝑfectiꝰ accep¬
tũ consummet.
debet offerre . i. passionem xpĩ firmit̾ cre¬
dere ⁊ imitari. ⁊ duos arietes ut credat eun¬

Expanded text:
rdotes mei religione perpetua . Nam neque hic de feminalibus a Moyse accipiendis, praecipidi, induendi, ungendi, et consecrandi intrabant. Ubi et hoc notandum, quod consecraturus taris promovendus est, majoribus se solito fluentis lacrymarum sive compunctionis, tempore dedicationis abluat, ut quo mundior ad gradum accipiendum accesserit, eo perfectius acceptum consummet. debet offerre, id est, passionem Christi firmiter credere et imitari; et duos arietes, ut credat eu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẽ. In scd̾a uõ constant̃. ⁊ fidelit̃ minis¬
trata. pͥma dr̃ adeũ. Intra adpharaonẽ
gi cedt̃ ꝯficentes q digitꝰ dei ẽ hic. In
quarta uõ uigilare iubet᷑ moyses
mane. ⁊ stare coram pharaone ꝓcedñ¬
tem adaquas. cum cinomia replent᷑e.
gipcioꝵ domus. Inquinta cũ pecora
delent᷑ adpharaonẽ intrare uibet᷑. In
sexta contempnit᷑ pharao. nec dr̃᷑ qd̾
intrauerit moyses ⁊ aaron adeum.
suꝑ maleficos. ⁊ ñ pot̾ant resistẽ moy¬
si. Inseptuna uigilare iubet᷑. ualde¬
uiane. ⁊ stare ꝯtra pharaonẽ. eũ gran¬
dinem ⁊ ignẽ ꝓduc̃ ⁊ uoces. In .uiii.
intrare p̃cip̃adeũ cũ locusta ꝓducit᷑.
s uocat᷑ adpharaonẽ. Similit̾ in .xͣ. ẽ
primitiua delent᷑. ⁊ cogit᷑ cũ festinati¬
one exire deegipto.

Expanded text:
s, etc. In secunda vero, constanter et fideliter miniss, etc. In secunda vero, constanter et fideliter ministrata prima, dicitur ad eum: Intra ad Pharaonem, gi cedunt confitentes, quia digitus Dei est hic. In quarta vero vigilare jubetur Moses mane, et stare contra Pharaonem procedentem ad aquas, cum cynomyia replentur Aegyptiorum domus. In quinta cum pecora delentur, ad Pharaonem intrare jubetur. In sexta contemnitur Pharao, nec dicitur quod intraverint Moses et Aaron ad eum, super maleficos, et non poterant resistere Mosi. In septPharaonem, cum grandinem et ignem producit et voces. In octava intrare praecipitur ad eum cum locusta producitur. sed vocatur ad Pharaonem. Similiter in decima, cum primitiva delentur, et cogitur cum festinatione e
Abbreviated transcription (Latin):
.aaron pharaoni uł egipto. q̃dam moyseᷤ.
Quedam uõ ipẽ dñs. Inprima enim plaga.
ubi aquas uertit insanguinẽ. eleuat aa¬
ron uirgã. ⁊ ꝑcutit aquã. In scd̾a ꝑ cutit
aquas. ⁊ educit ranas. Int̾cia extendit
mnanum.⁊ ꝑcutit uirga pulue̾m t̾re.
⁊ fuint scinifes. Inquarta dr̃ diĩs fecisse
ut ueniret cinomia. Inquinta quioq ẽ
extingunt᷑ pecora. dr̃ fecisse u̾bũ hoc. In
sexta uõ moyses asꝑgit fauillã. ⁊ fuit᷑
ulcera ⁊ uesice. Inseptuna eleuat manũ
incelum. ⁊ fuint uoces.⁊ grando. ⁊ ẽ.
Inoctaua sunilit̃ excendit manꝰ ince¬
lum.⁊ dii̾s inducit uentũ. ⁊ addueit
locustas. S ⁊ in nona extendit manũ
incelum. ⁊ fuint tenebre ⁊ caligo. In
decima uõ finis. ⁊ ꝑfectio tocius oꝑis.
cussit omne primagenitũ int̾ra e¬
gipti.
Est alia obseruanda diffeñtia.
Inprima enim plagacũ aqua u̾tit᷑ in
sanguinẽ. ñdum dr̃ moysi. ut intra¬
ret adpharaonem. s uade inocc᷑sũ eiꝰ¬

Expanded text:
Aaron Pharaoni vel Aegypto, quaedam Moses, quaedam vero ipse Dominus. In prima enim plaga, ubi aquas vertit in sanguinem, elevat Aaron virgam et percutit aquam. In secunda percutit aquas et educit ranas. In tertia extendit manum et percutit virga pulverem terrae et fiunt sciniphes. In quarta dicitur Dominus fecisse, ut veniret cynomyia. In quinta quoque cum exstinguuntur pecora, dicitur fecisse verbum hoc. In sexta vero Moses aspergit favillam, et fiunt ulcera et vesicae. In septima elevat manum in coelum et fiunt vocIn octava similiter extendit manus in coelum, et Dominus inducit ventum, et adducit locustas. Sed et in nona extendit manum in coelum, et fiunt tenebrae et caligo. In decima vero finis et perfectio totius operis cussit omne primogenitum in terra Aegypti. Est alia observanda differentia: in prima enim plaga cum aqua vertitur in sanguinem, nondum dicitur Mosi ut intraret ad Pharaonem, sed, vade in occursum eju
Abbreviated transcription (Latin):
in moyse. t̾cio enĩ ponit᷑¬
loco spẽ scs̃. qui ẽ digitus¬
dei. qui sicut placatus re¬
quiem p̃stat mitib ⁊ hu¬
milib corde. ita iratrs ĩ¬

Expanded text:
in Mose. Tertio enim poniloco Spiritus, qui est digitusDei: qui sicut placatus quiem praestat mitibmilibus corde, ita iratus i
Abbreviated transcription (Latin):
sicu corꝑis m̃bra ponit. sic̃̾ est
dit spẽ corꝑali. uł signis corꝑa¬
paret. que est ipse quod est.
s assumptio formarum. ui¬
sibilium. eius omnipocentie
subiacet.

Expanded text:
situ corporis membra ponere, sicuti est dit specie corporali uel signis corporaparet, qua est ipse quod est, sed adsumptio formarum uisibilium eius omnipotentiae subiacet.
Abbreviated transcription (Latin):
giosa obseruatioẽ suscipientes tuent᷑.
nis adultum moysen ante patrẽ
suum adduxit. cuit ille coronam
suã imposuit. quã statim mos¬
ses ꝑrecit. qm̃ ibi sunulacrum
sciuptum uidit. Uñ sac̾dos qͥ ibi a¬
derat. uoluit int̾ficẽ eum dicens.
quia egiptus subuertenda eẽt ꝑ¬
ipm̃ sicut exoraculo demonũ as¬
ceꝑat. s filia pharaonis libera¬
uit eum: cum aut̃ ꝑfecte eẽt eta¬
tis missus ẽ apharaone contra¬
ethiopes. Cumq sciret se ꝑdeser¬
ta serpentib plena ꝓfecturum.
tulit ibices.i. ciconias ecgipciacas.
castra uõmetaturus ꝑferebat
eas. ut serpentes deuorarent.⁊
fugarent. sicq exercitus secu¬
rus transibat noctẽ. cũ gͦ ꝑue¬
niss adciuitatẽ quã expugna¬
turus erat. adamauit eũ echio¬
pum regina. ⁊ scd̾m condictũ
ciuitatem ei contradidit. ⁊ nuꝑ¬
sit. Iñ ẽ qd̾ aaron ⁊ maria. uir.¬
gati sunt adu̾sus moysen ꝑꝑ
ethiopissam uxorem.
satis disputanmꝰ in illo oꝑe qd
deinta patriarcharũ. adũsus

Expanded text:
giosa observatione suscipientes tuentur.nis adultum Mosen ad patrem suum adduxit, cui ille coronam suam imposuit, quam statim Moses projecit, quoniam ibi sculptum simulacrum vidit. Unde sacerdos qui ibi aderat, voluit interficere eum, dicens quia Aegyptus esset subvertenda per ipsum sicut ex oraculo daemonum acceperat. Sed Pharaonis filia liberavit eum. Cum autem perfectae esset aetatis, missus est a Pharaone contra Aethiopes. Cumque sciret per deserta serpentibus plena se profecturum, tulit ibides, id est ciconias Aegyptiacas, castraque metatus proferebat eas, ut serpentes devorarent et fugarent: sicque exercitus securus transigebat noctem. Cum ergo venisset ad civitatem quam expugnaturus erat, adamavit eum Aethiopum regina, et secundum condictum, civitatem ei tradidit, et nupsit: inde est quod Aaron et Maria jurgati sunt adversus Mosen propter Aethiopissam uxorem. satis disputavimus in illo opere, quod de vita patriarcharum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
torib multis. tñ reu̾tẽ adme
dicit dñs. Ecce ꝑ adigna tur¬
pismulieris dedit ostendens. qd̾
post tuupitudinem recipi ñ pos
pietatis.dieit qd̾ fieri ñ pot̃. ecce
enim iuste illa dampnat. ipse
misecordit̾ libãt.
inꝰcenerationẽ. Cũq
audisset iethro sacerdos
madian cognatus moy¬
si omnia que fecerat dñs
moysi ⁊ isrt ppło suo. eo
quod eduxiss dñs isrł de

Expanded text:
toribus multis. Tamen revertere ad me, dicit Dominus . Ecce paradigma turpis mulieris dedit. Ostendit quod post turpitudinem recipi non pospietatis. Dicit quod fieri non potest, s, quia quos juste illa damnat, ipse misericorditer liberat.in generationem cumque audisset Iethro sacerdos Madian cognatus Mosi omnia quae fecerat Deus Mosi et Israhel populo suo eo quod eduxisset Dominus Israhe
Abbreviated transcription (Latin):
sustinendo leuiores reddunt.
qr mediator dei ⁊ hominũ cum
igne spẽ scĩ adueniens mandata
legis grauia q̃ dũ camalit̃ te¬
nerent᷑ portari ñ potant. tollãbi¬
lia nobis ꝑspũalem intelligen¬
tiam ostendit. Qĩ n manus mo¬
ysi leues reddidit. qui pondus
mandator legis adiu̾tatem
confessionis retorsit. scd̾ illd̾.¬

Expanded text:
sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens mandata legis gravia, quae dum carnaliter tenerentur portari non poterant, tolerabilia nobis per spiritalem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc
Abbreviated transcription (Latin):
eleua ⁊ tu manus incelũ add̾m.
imple mandatũ apłi. Sñ int̾¬
nussione orate.⁊ tunc fiet qd̾ scͥp¬
tum ẽ. qr sicut ablingit uitulus
incampis herbam uirentẽ. ita
ablinget ppłs hic. ppłm qui suꝑ
t̾ram est. ubi indicat᷑ qr ppłs dei
ñ tam manu ⁊ armis. quã uoce
⁊ lingua pugnabat. ⁊ orõne mi¬
mitos ꝓsternebat. e leuagͦ actꝰ
insta orationi. hec ẽ xp̃ĩam pug¬

Expanded text:
Eleva et tu manus in coelum ad Deum, imple mandatum Apostoli: Sine intermissione orate ; et tunc fiet quod scriptum est, quia sicut ablingit vitulus in campis herbam virentem, ita ablinget populus hic populum qui super terram est; ubi inducitur quia populus Dei non tam manum et armis quam voce et lingua pugnabat, et oratione inimicos prosternebat. Eleva ergo actus, insta orationi: haec Christiani pug
Abbreviated transcription (Latin):
÷ dunt. ⁊ maiestatẽ dĩ apparẽ dnt.
Sirursũ panes sñ carnib ꝯme¬
dant᷑. Seruent sibusta. ⁊ his qui
adquiescentes in coturnici pu¬
tant agnoscidnr̃. Nos aut̃ qui¬
b infine ⁊ aduesꝑam mundi
uerbum ẽ caro factũ. Inilla tm̃
carne agnoscid̾m̃s dm̃. quã
suscepit exnirgine. has i uer¬
mini panib nobis gͦ panis uer¬

Expanded text:
dunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in coturnicibus putant agnosci Deum; nos autem, quibus in fine ad vesperam mundi Verbum est caro factum, in illa tantum carne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex virgine. Istas enim vermini panibus. Panis nobis ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑam. Sic intelligñdũ ẽ qd̾ ad
uesꝑam mundi. ⁊ ꝓpe finem
dñs uenerit. s aduenti suo cñ
sit sol uisticie. nouũ mane cre¬
dentib restatirauit. nouũ .s. sci¬
entie lum̃. inquo replent᷑ pa¬
mibris qui susceꝑunt p̃cepta
eius. nec mireris quia u̾bum

Expanded text:
ndum est quod ad vesperam mundi et prope finem Dominus venerit; sed adventu suo, cum sit sol justitiae, novum mane credentibus restauravit; novum, scilicet scientiae lumen, in quo replentur panibus, qui susceperunt praecepta ejus. Nec mireris quia verbum
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitate sum̃tiũ dũ se noĩat᷑.
uł post resurrectionem. mane
factam credentes replerrit pa¬
nibus. quia libros legis ⁊ pro¬
phetarum.pͥus ignotos adin
arum. plures panes dicant᷑.
quib repleant᷑ credentes exgñ¬
tibus. Uñ ascendent inmontẽ
bibent uinum. unguento un
carnes aduestendum accipimꝰ.
⁊ panib mane replemur: quia
meridie. uixenim angeli edt̃.
ceditur.

Expanded text:
sibilitate sumentium diverse nominatur. Vel post resurrectionem mane factam credentes replevit panibus, quia libros legis et prophetarum prius ignotos ad inarum plures panes dicantur, quibus repleantur credentes ex gentibus. Unde: Ascendent in montem, et bibent vinum, unguento uncarnes ad vesperam accipimus et panibus mane replemur: quia meridie, vix enim angeli edunt ceditur.
Abbreviated transcription (Latin):
cenderunt fclii ĩ srł¬
⁊c̃. aquila qui ñ con¬
lit ⁊ armati ascen¬
derunt filii isrł de
t̾ra egipti. licet pro
eo qd̾ nos armati
dicimus. scd greci
sermonis ambigu¬
itatem instructi.
uł muniti. ꝓpter
suppellectilem. qͣ
egipcios expoliaue¬
runt.possit intel¬
ligi. S uͥ hex. quar¬
ta generatione po¬
suerunt. qui hebre¬
orum libros diligñ¬
t̾ inspexerunt. ñ
quinta .s quinq
scriptũ asserunt.
ut sit sensus .u.ã¬

Expanded text:
cenderunt filii, etc. Aquila, qui non conlit, et armati ascenderunt filii Israel de terra Aegypti, licet pro eo quod nos armati diximus, secundum Graeci sermonis ambiguitatem instructi vel muniti propter supellectilem quo Aegyptios exspoliaverunt, possit intelligi. Sed ubi LXX, quinta generatione posuerunt, qui Hebraeorum libros diligenter inspexerunt, non quinta, sed quinque, scriptum afferunt, ut sit sensus: qu
Abbreviated transcription (Latin):
particis pellib arietum. postremum erat ia¬
cinctinarum pellium. cortine aut̃ ita oꝑie¬
bant. ut ad latera descend̾e̾nt. t̾ram tñ ñ pei¬
tingent. Saga aut̃ dectum ⁊ latera oꝑie¬
bant. ⁊ adt̾ram ꝑtingebant. Pelles uõ rubri¬
cate rił iacinctine. tectum tñ o ꝑiebant. nec
adlatã declinabant.¬
siti angłicam puritatẽ imitant᷑. qr neq nu¬

Expanded text:
atis pellibus arietum; postremum erat hyacinthinarum pellium. Cortinae autem ita operiebant, ut ad latera descenderent, ad terram tamen non pertingerent; saga autem tectum et latera operiebant, et ad terram pertingebant. Pelles vero rubricatae vel ianthinae, tectum tantum operiebant, nec ad altera declinabant.siti, angelicam magis puritatem imitantur: et
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. ⁊ c̃.manus alba.i.inmunda.
albor enim incute. lepra est non
candor. Ipã enim hereditas der .i.
ppłs foras ab eo missus. factus
tis manum tuã.⁊dex.tu deme.
sit. ⁊ ẽ. S reuocata ẽ manus in
sinum. ⁊reũsa adcolorem suũ.
Sic pleb iudaica aliena asinu
dei foras inmunda remansit.
colorem. cumagnouent salua¬
torem. Cecitas enim exparce
contigit. inisrł ⁊c̃.

Expanded text:
us! Manus alba, id est immunda, albor enim in cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est populus, foras ab eo missus factus tis manum tuam et dexteram tuam, etc. Sed revocata est manus in sinum, et reversa est ad colorem suum: sic plebs Judaica, alienata a sinu Dei, foras immunda remansit; colorem, cum agnoverit Salvatorem. Caecitas enim ex parte contigit in Israel .
Abbreviated transcription (Latin):
¶Au. Quod mandauit dñs he¬
breis ut acciꝑent abegipeiis
atq addidit. ⁊ p̃dabimini eos.
Mandati huius ñ pot̾ iniustũ
eẽ iudicium. Mandatũ enim
dei est. dequo ñ uidicandum
sobtemꝑandum fuit. Ipse
enim nouit. quã iuste man¬
dauerit. adseruũ ꝑtinet. o¬
bedient̾ face̾ quod mandauit.

Expanded text:
od mandavit Dominus Hebraeis ut acciperent ab Aegyptiis atque addidit, et praedabimini eos, mandati hujus non potest esse injustum judicium. Mandatum enim Dei est, de quo non judicandum, sed obtemperandum fuit. Ipse enim novit quam juste mandaverit, ad servum pertinet obedienter facere quod mandavit.
Abbreviated transcription (Latin):
inse ꝑmanens mortalis
in homine factus S moy
ses colubrum conspiciens.
cus iubet᷑ ut caudam dene¬
at. quia ppłs qui mõ crede̾
recusat. inextrema diũci
ecłie. infine mundi. se se ad fi¬
dem colliget. colubri caudã
tenens. quia eum quẽ mor¬
talem ante dispeaat. inul¬
tima parte ecłie redĩptitẽ
suũ confitebit᷑. Mox serpe̾s
in uirgam redit. quit iuda¬

Expanded text:
in se permanens, mortalis est in homine factus. Sed et Moses colubrum conspiciens pCui jubetur ut caudam teneat, quia populus qui modo credere recusat, in extrema corporis in fine mundi, sese ad fidem colliget; colubri caudam tenens, quia eum quem mortalem ante despexerat, in ultima parte Ecclesiae Redemptorem suum confitebitur. Mox serpens in virgam redit, quia ut Juda
Abbreviated transcription (Latin):
admatĩam ꝑtinent
corꝑalẽ. hec ñ solũ ui¬
uere. s ang̃i ⁊ excoli.
Uult enim ut omnes
carnalia sapiant. tẽ¬
sunt. querant. nemo
leuet adcelum oculos.
nemo requirat unde
huc uenerit. nemo ꝑa¬
triam padisum recor¬
detur. cũ cͦ uid̾is hoĩes
inuoluptatib nitam
ducere. luxii fluitare.
conuimiis ⁊ impudici¬
ciis oꝑamdare. scito
quia inhis rex egipti
masculos necat. ⁊ in¬
uificat feminas. Si uõ
unum demilie adde¬
um conũti. oculos
sursumerigẽ eterna
q̃rere. odisse delicias ⁊¬
⁊ luxuriã. amare con
culũ cupit pharao
necari. ꝑsequit᷑ mille
machinis. oppugnat
tui. expositicontu¬
: meliis. iñ¬
ineos odia

Expanded text:
ad materiam pertinent corporalem, hae non solum vivere, sed augeri et excoli: vult enim ut omnes carnalia sapiant, temterram quaerant; nemo levet ad coelum oculos; nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam ducere, luxu fluitare, conviviis et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, et vivificat feminas. Si vero unum de mille ad Deum converti, oculos sursum erigere, aeterna quaerere, odisse delicias et luxuriam, amare contculum necari cupit Pharao, persequitur, mille machinis oppugnat;tui, expositi contumeliis; ineos odia