comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dona carere dolis danau: sic notus ulixeᷤ :
Aut hoc inclusi ligno occultantus achiui
Aut hec in nostros fabricata ẽ machina muros
Inspectura domos uenturaq desuꝑ urbi
Aut aliqͥs lat& er̃or equone credite teucri
Qͥdqͥd id ẽ timeo danaos: & dona ferentes
Sic fatus ualidis ingentẽ uiribus hastam
In latus inq feri curuã cõpagibus aluũ
Contorsit. stetit illa tremẽs: ut̾oq recluso
Insonuere caue gemitũq dedere cauerne
&si fata deu si mens nõ leua fuisset
Impulerat ferro argolicas fedare latebras
Troiaq nũc stares priamiq arx alta maneres
Ecce manus iuuenẽ interea post terga reuinctũ
Pastores magno ad regẽ clamore trahebãt
Dardanide. quis se iꝯnotũ uenientibus ultro
Noc ip̃m ut struer& t̾roiãq aperiret achiuis
Obtulerat. fidens animi atq in utrũq paratꝰ
Seu uersare dolo seu certe occũbere morti
Undiq uisendi studio troiana iuiuentus

Expanded text:
dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes? dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes? aut hoc inclusi ligno occultantur Achivi, aut haec in nostros fabricata est machina muros inspectura domos venturaque desuper urbi, aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri. Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis. Sic fatus, validis ingentem viribus hastam in latus inque feri curvam compagibus alvum contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso insonuere cavae gemitumque dedere cavernae. Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset, impulerat ferro Argolicas foedare latebras, Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres. Ecce, manus iuvenem interea post terga revinctum pastores magno ad regem clamore trahebant Dardanidae, qui se ignotum venientibus ultro, hoc ipsum ut strueret Troiamque aperiret Achivis, obtulerat, fidens animi atque in utrumque paratus, seu versare dolos, seu certae occumbere morti. Undique visendi studio Troiana iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc tantũ sinus & statio malefida carinis
Nuc se prouecti deserto in littore condũt
Nos abisse rati & uento petisse micenas
Ergo omis longo soluit se teucria luctu
Panduntur porte. iuuat ire & dorica castra
Desertosq uidere locos. litusq relictum
Hic dolopum manus: hic seuus tendebat achilles
Classibus hic locus: hic acies certare solebant
Pars stupet ĩnupte donũ exiciale minerue
Et molem mirantur equi: primꝰq timethes
Duci intra muros hortatus & arce locari
Siue dolo: seu iam troie sic fata ferebant
At capis & quoꝵ melior sententia menti
Aut pelago danaum insidias suspectaq dona
Precipitare iubent: subiectisq urrere flamis
Aut terebrare cauas laterq temptare latebras
Scinditur incertũ studia in contraria uulgus
Primus ibi ante omnes magna comitante cat̾ua
Laocon ardens sũma decurrit ab arce
&procul omiseri: que tanta insania ciues:
Creditis auectos hostes: aut ulla putatis

Expanded text:
nunc tantum sinus et statio male fida carinis: nunc tantum sinus et statio male fida carinis: huc se provecti deserto in litore condunt. Nos abiisse rati et vento petiisse Mycenas: ergo omnis longo solvit se Teucria luctu; panduntur portae; iuvat ire et Dorica castra desertosque videre locos litusque relictum. Hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles; classibus hic locus; hic acie certare solebant. Pars stupet innuptae donum exitiale Minervae, et molem mirantur equi; primusque Thymoetes duci intra muros hortatur et arce locari, sive dolo, seu iam Troiae sic fata ferebant. At Capys, et quorum melior sententia menti, aut pelago Danaum insidias suspectaque dona praecipitare iubent, subiectisque urere flammis, aut terebrare cavas uteri et temptare latebras. Scinditur incertum studia in contraria volgus. Primus ibi ante omnis, magna comitante caterva, Laocoön ardens summa decurrit ab arce, et procul: O miseri, quae tanta insania, cives? Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis
Abbreviated transcription (Latin):
Onticuere omes intentiq ora tenebãt
inde thoro pater eneas sic orsus ab alto
Infandũ regina iubes renouare dolorẽ
roianas ut opes & lamentabile regnui
Eruerint danai: queq ip̃e miserima uidi
& quoꝵ pars magna fui quis talia fando
Mirmidonũ dolopumue: aut duri miles ulixiᷤᷤ
Temperet a lacrimis: & iam nox umida celo
Precipitat. suadenq cadentia sidera somnos
Sed si tantus amor casus cognoscere nostros
Et breuiter troie uiuat audire laborem
Q ꝗͣ animus meminisse horret: luctuq refugit
Incipiam: fracti bello: fatisq repulsi
Ductores danaũ tot iam labentibus añis
Instar montis equũ diuina palladis arte
Edificant. sectaq intexunt abiete costas
Uotũ pro reditu simulant: ea fama uagatur
Nuc deleta uiꝵ sortiti corpora furtim
Includunt ceco lateri penitusq cauernas
Ingentes: uteꝵq armato milite complent
Est in conspectu tenedos notissima fama
Insula: diues opum priami dũ regna manebãt

Expanded text:
onticuere omnes, intentique ora tenebant. Inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto: Infandum, regina, iubes renovare dolorem, Troianas ut opes et lamentabile regnum eruerint Danai; quaeque ipse miserrima vidi, et quorum pars magna fui. Quis talia fando Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Ulixi temperet a lacrimis? Et iam nox umida caelo praecipitat, suadentque cadentia sidera somnos. Sed si tantus amor casus cognoscere nostros et breviter Troiae supremum audire laborem, quamquam animus meminisse horret, luctuque refugit, incipiam.Fracti bello fatisque repulsi ductores Danaum, tot iam labentibus annis, instar montis equum divina Palladis arte aedificant, sectaque intexunt abiete costas: votum pro reditu simulant; ea fama vagatur. Huc delecta virum sortiti corpora furtim includunt caeco lateri, penitusque cavernas ingentis uterumque armato milite complent. Est in conspectu Tenedos, notissima fama insula, dives opum, Priami dum regna manebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Pone caput fessosq oculos furare labori
Ip̃e ego paulisper ꝓte tua munera inibo
Ignorare iubes: me ne huic cõfidere mõstro:
Eneam credã: quid enĩ fallacibꝰ austris
& celi tociens deceptꝰ fraude sereni
T alia dicta dabat: clauiiq adfixꝰ & herens
Nusq̃ amittebat: oculosq sub astra tenebat
Ecce deus ramum leteo rore madentẽ
Uiq soporatũ stigia: suꝑ utraq quassat
Tempora cũctanti natantia lumina soluit
Uix primos inopina quies laxauerat artꝰ
& suꝑ incubens cũ pupi parte reuulsa
Cumq gubernadõ liquidas piecit i undas
Precipitem: ac sotios nequicꝗͣ sepe uocatẽ
Ip̃e uolans tenues se sustulit alis ad auras
Currit iter tutum nõ segnius equora classis
Promissisq patris neptunni int̾ita fert᷑
Iamq adeo scopulos sirenum aduecta subibat
Difficiles quondam multoꝵ ossibꝰ albos
Tum rauca assiduo longe sale saxa sonabant
Cum pater amisso fluitantẽ errare magistro

Expanded text:
Pone caput, fessosque oculos furare labori: Pone caput, fessosque oculos furare labori: ipse ego paulisper pro te tua munera inibo.ignorare iubes? Mene huic confidere monstro? Aenean credam quid enim fallacibus auris et caelo, totiens deceptus fraude sereni? Talia dicta dabat, clavumque affixus et haerens nusquam amittebat, oculosque sub astra tenebat. Ecce deus ramum Lethaeo rore madentem, vique soporatum Stygia, super utraque quassat tempora, cunctantique natantia lumina solvit. Vix primos inopina quies laxaverat artus, et super incumbens cum puppis parte revolsa, cumque gubernaclo, liquidas proiecit in undas praecipitem ac socios nequiquam saepe vocantem; ipse volans tenues se sustulit ales ad auras. Currit iter tutum non secius aequore classis, promissisque patris Neptuni interrita fertur. Iamque adeo scopulos Sirenum advecta subibat, difficiles quondam multorumque ossibus albos, tum rauca adsiduo longe sale saxa sonabant: cum pater amisso fluitantem errare magistro
Abbreviated transcription (Latin):
Tritonesq citi: forciq exercitꝰ omis
Leua tenq̾ thetis & melite penopeiaq uirgo
Nisee expioq taliaq amo doceq.
Hic patris enee suspensam blanda uicissi
Gaudia pertentant mentẽ. iub&̃ ocius omẽs
Attolli malos intendi brachia uelis
Una oẽs fecẽ pede: paritero sinistros
Nunc dextros soluere sinus una ardua tõquent
Cornua: detorquentq ferĩt sua flamina classez
Princeps ante omes densum palinurꝰ agebat
Aꝯmen: ad hũc alii cursum cõtendere iussi
Iamq fere mediam celi nox humida metam
Contigerat: placida laxabant membra quiete
Sub remis fusi ꝑdura sedilia naute
Cum leuis ethereis delapsus somnꝰ ab astris
Aera dimouit tenebrosum: & dispulit umbras
Te palinure petens: tibi somnia tristia portans
Insonti. pupiq deus cõsendit ĩ alta
Forbanti similis. funditq has ore loquelas
Iaside palinure ferunt ip̃a equora classem
E quate spirant aure: dat᷑ hora quieti

Expanded text:
Tritonesque citi, Phorcique exercitus omnis. Tritonesque citi, Phorcique exercitus omnis. laeva tenent Thetis, et Melite, Panopeaque virgo, Nisaee, Spioque, Thaliaque, Cymodoceque. Hic patris Aeneae suspensam blanda vicissim gaudia pertemptant mentem: iubet ocius omnes attolli malos, intendi brachia velis. Una omnes fecere pedem pariterque sinistros, nunc dextros solvere sinus; una ardua torquent cornua detorquentque; ferunt sua flamina classem. Princeps ante omnes densum Palinurus agebat agmen; ad hunc alii cursum contendere iussi. Iamque fere mediam caeli Nox humida metam contigerat; placida laxabant membra quiete sub remis fusi per dura sedilia nautae: cum levis aetheriis delapsus Somnus ab astris aëra dimovit tenebrosum et dispulit umbras, te, Palinure, petens, tibi somnia tristia portans insonti; puppique deus consedit in alta, Phorbanti similis, funditque has ore loquelas: Iaside Palinure, ferunt ipsa aequora classem; aequatae spirant aurae; datur hora quieti.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec minor in terris xantum simẽotaq testor
Enee mihi cura fuit cum troia achilles
Exanimata sequens impingeret agmina muris
Milia multa daret leto: gemerentꝗ repleti
Amnes: nec reperire uiam: atq euoluere poss&
In mare se xantus. pellide tunc ego forti
Congressum eneam nec diis nec uiribꝰ eqs
Nube caua rapui: cuperem cũ uertere ab imo
Structa meis manibꝰ ꝑiure menia troie
Nunc quoq mens eadem ꝑstat m pelle timores
Tutos quos optas portꝰ accedet auerni
Unus erit tantũ amissu quem gurgite queres
Unũ pro multis dabitur caput.
His ubi leta dee ꝑmulsit pectora dictis
Iungit equos curru genitor. spumãciaq addit
Frena feris: manibusq oẽs effundit habenas
Ceruleo ꝑsuma leuis uolat equora curru
Subsidunt unde. tumiduq sub axe tonantis
Sernitur equor aquis. fugiunt uasto ethere nimbi
Tum uarie comitum facies inmania cete
& senior ꝯlauci chorꝰ inousq palemon

Expanded text:
Nec minor in terris, Xanthum Simoëntaque testor, Nec minor in terris, Xanthum Simoëntaque testor, Aeneae mihi cura tui. Cum Troia Achilles exanimata sequens impingeret agmina muris, milia multa daret leto, gemerentque repleti amnes, nec reperire viam atque evolvere posset in mare se Xanthus, Pelidae tunc ego forti congressum Aenean nec dis nec viribus aequis nube cava rapui, cuperem cum vertere ab imo structa meis manibus periurae moenia Troiae. Nunc quoque mens eadem perstat mihi: pelle timores. Tutus, quos optas, portus accedet Averni. Unus erit tantum, amissum quem gurgite quaeres; unum pro multis dabitur caput. His ubi laeta deae permulsit pectora dictiIungit equos curru genitor spumantiaque addit Frena feris manibusque omnes effundit habenas. Ceruleo per summa levis volat equora curru; Subsidunt unde tumidumque sub axe sonanti Sternitur equor aquis, fugiunt vasto ethere nymbi. Tum varie comitum facies, immania cethe, Et senior Glauci chorus Ynousque Palemon
Abbreviated transcription (Latin):
Cogunt me neptune preces desendere ĩ omes
Quam nec longa dies: pietas nec mitigat ulla
Nec iouis imꝑio fatisq infracta quiescit
Non media de gente frigum exedisse nefandis
Urbem odiis satis est: nec penã traxisse ꝑ omnẽ
Reliquias troie. cineres: atq ossa pempte
Insequit᷑ causas tanti sciat ip̃a furoris:
Ip̃e mihi nuꝑ libicis tu testis in undis
Quam molem subito excierit maria oĩa celo
Miscuit eoliis nequich̃ freta procelis
In regnis hec ausa tuis
Proh scelus ecce ꝙ̃ troianis matribus actis
Excussit fede pupes & classe subegit
A missa sotios ignote linquẽ terre
Qđ superest oro liceat dare tuta ꝑ undas
Uela tibi. liceat laurentẽ attingẽ tibrim
Si concessa peto. sidant mͥ menia parce
Tum saturnus hec domitor maris addidit alti
Fas omne ẽ citharea meis te fidẽ regnis
Unde genus ducis: merui qͦ sepe furores
Compressi. & rabiẽ tantam. celiq marisq

Expanded text:
cogunt me, Neptune, preces descendere in omnes; cogunt me, Neptune, preces descendere in omnes; quam nec longa dies, pietas nec mitigat ulla, nec Iovis imperio fatisque infracta quiescit. Non media de gente Phrygum exedisse nefandis urbem odiis satis est, nec poenam traxe per omnem: reliquias Troiae, cineres atque ossa peremptae insequitur: causas tanti sciat illa furoris. Ipse mihi nuper Libycis tu testis in undis quam molem subito excierit: maria omnia caelo miscuit, Aeoliis nequiquam freta procellis, in regnis hoc ausa tuis. Per scelus ecce etiam Troianis matribus actis exussit foede puppes, et classe subegit amissa socios ignotae linquere terrae. Quod superest, oro, liceat dare tuta per undas vela tibi, liceat Laurentem attingere Thybrim: si concessa peto, si dant ea moenia Parcae. Tum Saturnius haec domitor maris edidit alti: Fas omne est, Cytherea, meis te fidere regnis, unde genus ducis: merui quoque; saepe furores compressi, et rabiem tantam caelique marisque.
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq dies epulata nouẽ. gens onĩs. & aris
Factus honos. placidi strauerunt equora uẽti
Creber: & aspirans rursus uocat auster ĩ altu
Exoritur ꝓcurua ingens ꝑ littora fletus
Complexi interse noctemq dieq morant᷑
Ip̃e iam matres: ip̃i quibꝰ aspera quodam
Uisa maris facies: & nõ tollerabile numẽ.
Ire uolunt omemq fuge ꝑferre laborẽ
Quos bonus eneas dictis solatur amicis
& consanquineo lacrimans cõmedat aceste
Tres erici uitulos: & tempestatibus agnam
Cedere deinde iubet: soluiq ex ordine funẽ
Ipe caput tonse foliis euinctꝰ oliue
S tans procul in prora pateram ten&ͦ:extaq salsos
Proicit in fluctus: & uina liquetia fundit
Prosequitur surgens a pupi uentꝰ euntes
Certatim sotii feriunt mare & equora uerrunt
At uenus interea neptunii exercita curis
Alloquitur. talesq effudit pectore questꝰ
Iunonis grauis ira neq ex saturabile pectus

Expanded text:
Iamque dies epulata novem gens omnis, et aris Iamque dies epulata novem gens omnis, et aris factus honos: placidi straverunt aequora venti, creber et adspirans rursus vocat Auster in altum. Exoritur procurva ingens per litora fletus; complexi inter se noctemque diemque morantur. Ipsae iam matres, ipsi, quibus aspera quondam visa maris facies et non tolerabile nomen, ire volunt, omnemque fugae perferre laborem. Quos bonus Aeneas dictis solatur amicis, et consanguineo lacrimans commendat Acestae. Tris Eryci vitulos et Tempestatibus agnam caedere deinde iubet, solvique ex ordine funem. Ipse, caput tonsae foliis evinctus olivae, stans procul in prora pateram tenet, extaque salsos proiicit in fluctus ac vina liquentia fundit. Prosequitur surgens a puppi ventus euntes. Certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. At Venus interea Neptunum exercita curis adloquitur, talesque effundit pectore questus: Iunonis gravis ira nec exsaturabile pectus
Abbreviated transcription (Latin):
Eneas quo deinde ruis: quo proruis inꝗt:
Quem fugis: aut quis te nr̃is cõplexibꝰ arcet:
Hec memorans cinerẽ & sopitos suscitat ignes
Pergameuq larem & cane penetralia ueste
Farre pio: & plena suplex uenerat᷑ acerra
Extemplo socios pͥmũq arcessit acestem
& iouis imꝑium & cari precepta parentis
E doc& & que nũc aĩo sentẽcia const&
Haud mora cõsciliis: nec iussa recusat acestes
Transcribunt urbi matres populũq uolentẽ
Deponunt aimos: nihil magne laudis egentes
I p̃i transtra nouant flamisq ambesa reponut
R obora nauigiis aptant remosq rudentes
Exiqui numero s& bello uiuida uirtus
Interea eneas urbem designat aratro
Sortiturq domos: hoc iliũ & hic loca troie
Esse iubet: gaudet regno troianꝰ acestes
Indicitq foꝵ. & patribus dat iura uocatis
Tum uicina astris ericino ĩ uertice sedes
Fundantur ueneri idalie tumuloq sacerdos
Ac lucus late sacer additur anchiseo

Expanded text:
Aeneas, Quo deinde ruis, quo proripis? inquit, Aeneas, Quo deinde ruis, quo proripis? inquit, Quem fugis, aut quis te nostris complexibus arcet? Haec memorans cinerem et sopitos suscitat ignes, Pergameumque Larem et canae penetralia Vestae farre pio et plena supplex veneratur acerra. Extemplo socios primumque arcessit Acesten, et Iovis imperium et cari praecepta parentis edocet, et quae nunc animo sententia constet. Haud mora consiliis, nec iussa recusat Acestes. Transcribunt urbi matres, populumque volentem deponunt, animos nil magnae laudis egentes. Ipsi transtra novant, flammisque ambesa reponunt robora navigiis, aptant remosque rudentesque, exigui numero, sed bello vivida virtus. Interea Aeneas urbem designat aratro sortiturque domos; hoc Ilium et haec loca Troiam esse iubet. Gaudet regno Troianus Acestes, indicitque forum et patribus dat iura vocatis. Tum vicina astris, Erycino in vertice sedes fundatur Veneri Idaliae, tumuloque sacerdos ac lucus late sacer additur Anchiseo.
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ uõ in curas aĩmꝰ delucit᷑ om̃es
& nox atra polum bigis subuecta tenebat
Uisa dehinc celo facies delapsa parentis
Anchise subito tales effundere uoces
Nate mͥ uita quodã dii uita manebat
Care magis: nate iliacis exercite fatis
Imperio iouis huc uenio: qͥ classibꝰ igne
Depulit. & celo tãdẽ miseratꝰ ab alto ẽ
Consiliis pare que nunc pulcerima nautes
Dat senior: lectos iuuenes fortissima cõda
Defer in italiã. gens dura atq asꝑa cultu
Debellanda tibi latio est. ditis tñ ante
Infernas accede domos: & auerna ꝑ alta
Congressus pete nate meos: nõ me ĩpia nãq
Tartara hnt tristes umbre. s& amena pͥoꝵ
Concilia elisiumq colo huc casta sibilla
Nigraꝵ multo pecudũ te sanguine ducet
Tum genus omne tuum: & que dentur menia disces
Lamq uale. torquet medios nox humida cursus
& me sceulis equis oriens afflauit anellis
Dixerat: & tenues fugit ceu fumꝰ in auras

Expanded text:
tum vero in curas animo diducitur omnes. tum vero in curas animo diducitur omnes. Et nox atra polum bigis subvecta tenebat: visa dehinc caelo facies delapsa parentis Anchisae subito tales effundere voces: Nate, mihi vita quondam, dum vita manebat, care magis, nate, Iliacis exercite fatis, imperio Iovis huc venio, qui classibus ignem depulit, et caelo tandem miseratus ab alto est. Consiliis pare, quae nunc pulcherrima Nautes dat senior; lectos iuvenes, fortissima corda, defer in Italiam; gens dura atque aspera cultu debellanda tibi Latio est. Ditis tamen ante infernas accede domos, et Averna per alta congressus pete, nate, meos. Non me impia namque Tartara habent, tristes umbrae, sed amoena piorum concilia Elysiumque colo. Huc casta Sibylla nigrarum multo pecudum te sanguine ducet: tum genus omne tuum, et quae dentur moenia, disces. Iamque vale: torquet medios Nox humida cursus, et me saevus equis Oriens adflavit anhelis. Dixerat, et tenuis fugit, ceu fumus, in auras.
Abbreviated transcription (Latin):
Implenturq suꝑ pupes: semiusta madescunt
Robora restinctus donec uapor ois. & om̃es
Quatuor amissis seruate sunt peste carine
At pater eneas casu cõcussus acerbo
Nunc huc ingentes: nuc illuc pectore curas
Mutabat uersans. siculis ne resider& aruis¬
Oblitus fatoꝵ italas ne capesceret oras
Tum senior nautes: unũ tritonia pallas
Quem docuit. multaq insigne reddidit arte
Nec responsa dabat: uel que portender& ira
Nagna deum uł que fatoꝵ posceret ordo
Hisq his eneam solatꝰ uocibus infit
Nate dea quo fata trahunt retrahutq sequamus
Nunc cape consiliis: sotium & cõunge uolentẽ
Nuic trade amissis suꝑant qͥ nauibus. & quos
Pertesum magni incepti: reꝵq tuaꝵ ẽ
Lonꝯeuosq senes: & fessas equore matres
& quicꝗd tecũ inualidum: metuensq ꝑicli ẽ
Desine. & his habeant terris sine menia fessi
Urbem appellabunt ꝑmisso noĩe acestam
Talibus incensus dictis senioris amici

Expanded text:
implenturque super puppes; semiusta madescunt implenturque super puppes; semiusta madescunt robora; restinctus donec vapor omnis, et omnes, quattuor amissis, servatae a peste carinae. At pater Aeneas, casu concussus acerbo, nunc huc ingentes, nunc illuc pectore curas mutabat versans, Siculisne resideret arvisoblitus fatorum, Italasne capesseret oras. Tum senior Nautes, unum Tritonia Pallas quem docuit multaque insignem reddidit arte, haec responsa dabat, vel quae portenderet ira magna deum, vel quae fatorum posceret ordo; isque his Aenean solatus vocibus infit: Nate dea, quo fata trahunt retrahuntque, sequamhunc cape consiliis socium et coniunge volentem; huic trade, amissis superant qui navibus, et quos pertaesum magni incepti rerumque tuarum est; longaevosque senes ac fessas aequore matres, et quidquid tecum invalidum metuensque pericli est, delige, et his habeant terris sine moenia fessi: urbem appellabunt permisso nomine Acestam. Talibus incensus dictis senioris amici,
Abbreviated transcription (Latin):
Ast ille diuersa metu ꝑ littora passim
Diffugiunt: siluas & sicubi cocaua furtim
Saxa p̾etunt piget incepti lucisq suosq
Mutate agnoscunt: excussaq pector̃ iuino ẽ
Sed nõ idcirco flãme atq incendia uires
Indomitas posuere. udo sub robore uiuit:
Stuppa uomens tardũ fumũ. lentꝰq carinas
Est uapor. & toto descendit cõpore pestis
Nec iures heroum infusaq flumina prosunt
Tum pius eneas humeris absidere uestem
Auxilioq uocare deos: & tendere palmas
Iupiter omnipotens si nõdũ exosus ad imũ
Troianos. si quid pietas antiqua labores
Respicit humanos da flamam euadẽ classi
Nunc pater. & tenues teucꝵ res erripe leto
Uel tu qd superest infestofulmine morti
Si mereõ dimitte tuaq hic obrue dextra
Uix ħ ediderat: tũ effusis imbribꝰ atra
Tempestas sine mora fuĩt tronituq tremescũt
Ardua terraꝵ: & campo ruit ethere toto
Turbidus imber aqua: densisq nigerimus austris

Expanded text:
Ast illae diversa metu per litora passim Ast illae diversa metu per litora passim diffugiunt, silvasque et sicubi concava furtim saxa petunt; piget incepti lucisque, suosque mutatae adgnoscunt, excussaque pectore Iuno est. Sed non idcirco flammae atque incendia vires indomitas posuere; udo sub robore vivit stuppa vomens tardum fumum, lentusque carinas est vapor, et toto descendit corpore pestis, nec vires heroum infusaque flumina prosunt. Tum pius Aeneas umeris abscindere vestem, auxilioque vocare deos, et tendere palmas: Iuppiter omnipotens, si nondum exosus ad unum Troianos, si quid pietas antiqua labores respicit humanos, da flammam evadere classi nunc, Pater, et tenues Teucrum res eripe leto. Vel tu, quod superest infesto fulmine morti, si mereor, demitte, tuaque hic obrue dextra. Vix haec ediderat, cum effusis imbribus atra tempestas sine more furit, tonitruque tremescunt ardua terrarum et campi; ruit aethere toto turbidus imber aqua densisque nigerrimus austris;
Abbreviated transcription (Latin):
Ambigue spectare rates miseꝵ inter amorẽ
Presentis terre: fatisq uocancia regna
Tum dea se paribꝰ ꝑ celũ sustulit alis
Ingentẽq fuga secuit sub nubibꝰ arcũ
Tum uõ attonite monstris: acteq furore
Conclamãt rapiuntꝗ focis penetralibꝰ ignẽ
Pars spoliant aras fronde ac uĩgulta facesq
Coniciunt: furit inmissis uulcanꝰ abenis
Transtra per & remos & pictas abiete pupes
Nuncius anchise ad tumulũ cuneosq teatri
Incensas perfert naues eumelus. & ip̃i.
Respiciunt atram in nimbo uolitare fauillam
Primus & ascanius cursus ut letꝰ equestris
Ducebat sic acer equo turbata petiuit
Castra neq exanimes possunt retinẽ magistri.
Quis furor iste nouus: quonunc: quo tenditis inꝗt:
Neu misere ciues: nõ hostem inimicaq castra
Arguium: uestras spes uritis: en ego uester
Ascanius: galeam ante pedes proiecit inanem
Qua ludo indutꝰ belli simulacra ciebat
Accellerat simul eneas: simul agmina teucr

Expanded text:
ambiguae spectare rates miserum inter amorem ambiguae spectare rates miserum inter amorem praesentis terrae fatisque vocantia regna, cum dea se paribus per caelum sustulit alis, ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Tum vero attonitae monstris actaeque furore conclamant, rapiuntque focis penetralibus ignem; pars spoliant aras, frondem ac virgulta facesque coniciunt. Furit immissis Volcanus habenis transtra per et remos et pictas abiete puppes. Nuntius Anchisae ad tumulum cuneosque theatri incensas perfert naves Eumelus, et ipsi respiciunt atram in nimbo volitare favillam. Primus et Ascanius, cursus ut laetus equestres ducebat, sic acer equo turbata petivit castra, nec exanimes possunt retinere magistri. Quis furor iste novus? Quo nunc, quo tenditis inquit, heu, miserae cives? Non hostem inimicaque castra Argivum, vestras spes uritis. En, ego vester Ascanius! Galeam ante pedes proiecit inanem, qua ludo indutus belli simulacra ciebat; accelerat simul Aeneas, simul agmina Teucrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hectoreos amnes xantũ & simeõta iuidebo:
Quin agite & mecũ infaustas exurite pupes
Nam mĩhi casandre ꝑ somnũ uatis ymago
Ardentes dare uisa faces: hic querite troiam
Hic domus est inquit. uobis iam tempus agi res
Nec tantis mora prodigiis. en quatuor are
Neptunno: deus ip̃e faces animũꝗ ministrat
Hec memorans prima infensum cõripit ignẽ
Sublataq procul dextra cõnixa coruscat
& iacit: arecte mentes stupefactaq corda
Iliadũ: hic una emultis q̃ maxima natu
Pirgo: tot priami natoꝵ regia nutrix
Non beroe nobis nõ hic retheia matres
& doridi coniunx: diuini signa decoris
Ardentesq notate oculos: quis spiritꝰ illi
Qui uultus: uociq sonus. uł gressus eunti.
Ip̃ã egomet dudum beroẽ digressa reliqui
Egram indignantẽ tali ꝙ sola carer&
Munẽ: nec meritos anchise infer& honores
Hec effata:
At matres primo ancipites ocłisq malignis

Expanded text:
Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta, videbo? Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta, videbo? Quin agite et mecum infaustas exurite puppes. Nam mihi Cassandrae per somnum vatis imago ardentes dare visa faces: Hic quaerite Troiam; hic domus est inquit vobis. Iam tempus agi res, nec tantis mora prodigiis. En quattuor arae Neptuno; deus ipse faces animumque ministrat. Haec memorans, prima infensum vi corripit ignem, sublataque procul dextra conixa coruscat, et iacit: arrectae mentes stupefactaque corda Iliadum. Hic una e multis, quae maxima natu, Pyrgo, tot Priami natorum regia nutrix: Non Beroë vobis, non haec Rhoeteïa, matres, est Dorycli coniunx; divini signa decoris ardentesque notate oculos; qui spiritus illi, qui voltus, vocisque sonus, vel gressus eunti. Ipsa egomet dudum Beroen digressa reliqui aegram, indignantem, tali quod sola careret munere, nec meritos Anchisae inferet honores. Haec effata. At matres primo ancipites oculisque malignis
Abbreviated transcription (Latin):
Amissum anchisam flebant. cuncteq profundũ
Pontu aspectabãt flentes heu tot uala fessis
& tantum supere̾eᷤᷤ maris: uox oĩbꝰ una ẽ
Urbem orant. tedet pelagi ꝑferre laborẽ
Ergo inter medias sese haud ignara nocẽdi
Coniecit. faciemq dee uestẽq reponit
Fit beroe marii coniunt longeua dorecli
Cui genus & quondã nomẽ natiq fuissent
Ac sic dardanidũ mediam se matribꝰ infert
O.misere quas nõ manꝰ inꝗt achaia bello
Traxerit ad letũ patrie sub menibꝰ.o. gens
Infelix: cui te exitio fortuna reseruat:
Septima post troie excidui iam uertit᷑ estas
Cum freta cũ terras omes tot inhospita saxa
Sideraq emense ferimur dũ ꝑ mare magnũ
Italiam sequimur fugientẽ: & uoluim̃ undis
Hic ericis fines fraterni: atq hospes acestes
Quis prohibet muros iacẽ & dare ciuibꝰ urbe̾:
Opatria & rapti neꝗcꝗͣ ex hoste penates
Nulla nec iam troie dicẽt᷑ menia. nusq̃

Expanded text:
amissum Anchisen flebant, cunctaeque profundum amissum Anchisen flebant, cunctaeque profundum pontum adspectabant flentes. Heu tot vada fessis et tantum superesse maris! vox omnibus una. Urbem orant; taedet pelagi perferre laborem. Ergo inter medias sese haud ignara nocendi conicit, et faciemque deae vestemque reponit; fit Beroë, Tmarii coniunx longaeva Dorycli, cui genus et quondam nomen natique fuissent; ac sic Dardanidum mediam se matribus infert: O miserae, quas non manus inquit Achaïca bello traxerit ad letum patriae sub moenibus! O gens infelix, cui te exitio Fortuna reservat? Septuma post Troiae exscidium iam vertitur aestas, cum freta, cum terras omnes, tot inhospita saxa sideraque emensae ferimur, dum per mare magnum Italiam sequimur fugientem, et volvimur undis. Hic Erycis fines fraterni, atque hospes Acestes: quis prohibet muros iacere et dare civibus urbem? O patria et rapti nequiquam ex hoste Penates, nullane iam Troiae dicentur moenia? Nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
Impediunt texuntq fugas & prelia ludo
Delfinum similes qui ꝑ maria humida nando
Carpacium libiũq secant: luduntq per undas
Hunc morẽ cursus atq hec certamina pͥmꝰ
Ascanius longam muris cũ cĩgeret albam
Retulit & priscos docuit celebrare latinos
Quo puer ip̃e modo secũ: quo troia pubes
Albani docuẽ suos. hic maxima porro
Accepit roma: & patriũ seruauit honorẽ
Troiaq nunc pueri: troianũ dicit᷑ aꝯmen
Hac celebrata tenus scto certamina patri.
H inc primum fortuna fidem mutata nouauit
Dum uariis tumulo referunt solemnia ludis
Irim de celo misit saturnia iuno
Iliacam ad classem uentosq adspirat eunti
Multa mouens: necdũ antiquũ saturata dolorẽ
Illa uiam celerans ꝑ mille coloribꝰ arcũ
Nulli uisa cito decurrit tramite uĩgo.
Conspicit ingentẽ concursum: & littora lustrat
Desertosq uidet portꝰ classemq relictã
At procul in sola secrete troiãdes acta

Expanded text:
impediunt texuntque fugas et proelia ludo, impediunt texuntque fugas et proelia ludo, delphinum similes, qui per maria umida nando Carpathium Libycumque secant, luduntque per undas. Hunc morem cursus atque haec certamina primus Ascanius, Longam muris cum cingeret Albam, rettulit, et priscos docuit celebrare Latinos, quo puer ipse modo, secum quo Troïa pubes; Albani docuere suos; hinc maxima porro accepit Roma, et patrium servavit honorem; Troiaque nunc pueri, Troianum dicitur agmen. Hac celebrata tenus sancto certamina patri. Hic primum fortuna fidem mutata novavit. Dum variis tumulo referunt sollemnia ludis, Irim de caelo misit Saturnia Iuno Iliacam ad classem, ventosque adspirat eunti, multa movens, necdum antiquum saturata dolorem. Illa, viam celerans per mille coloribus arcum, nulli visa cito decurrit tramite virgo. Conspicit ingentem concursum, et litora lustrat, desertosque videt portus classemque relictam. At procul in sola secretae Troades acta
Abbreviated transcription (Latin):
Si donio est inuectus equo quẽ candida dido
Esse sui dederat. monumentũ & pignus amoris
Cetera trinacrie pubes senioris aceste
Tertur equis.
Excipiunt plausu pauidos gaudentq tuẽtes
Dardanide. ueteꝵq agnoscunt ora parentũ
Postq̃ omes leti consessum oculosq suoꝵ
Lustrauẽ in equis signũ clamore paratis
Epitides longe dedit insonuitq flagello
Olli discurẽ pares: atq agmina ternis
Deductis soluẽ choris. rursusq uocati
Conuert̾ẽ uias: infestaq tela tulere
Inde alios ineunt cursus: aliosq recursus
Aduersis spaciis: alt̾nosq orbibꝰ orbes
Impediunt: pugneq cient simulacra sub armis
& nunc terga fuga nudant. nuc spicula uertunt
Infensi facta pariter nũc pace feruntur
Ut quodã creta fert᷑ laberintꝰ in alta
Parietibꝰ textuq cecis iter ancipitẽq
Mille uiis habuisse dolũ. quã signa sequedi
Fallẽt in de prehensꝰ & in remeabilis error
Haud aliter teucꝵꝵ nati uestigia cursu

Expanded text:
Sidonio est invectus equo, quem candida Dido Sidonio est invectus equo, quem candida Dido esse sui dederat monumentum et pignus amoris. Cetera Trinacrii pubes senioris Acestae fertur equis. Excipiunt plausu pavidos, gaudentque tuentes Dardanidae, veterumque adgnoscunt ora parentum. Postquam omnem laeti consessum oculosque suorum lustravere in equis, signum clamore paratis Epytides longe dedit insonuitque flagello. Olli discurrere pares, atque agmina terni diductis solvere choris, rursusque vocati convertere vias infestaque tela tulere. Inde alios ineunt cursus aliosque recursus adversi spatiis, alternosque orbibus orbes impediunt, pugnaeque cient simulacra sub armis; et nunc terga fuga nudant, nunc spicula vertunt infensi, facta pariter nunc pace feruntur. Ut quondam Creta fertur Labyrinthus in alta parietibus textum caecis iter, ancipitemque mille viis habuisse dolum, qua signa sequendi falleret indeprensus et inremeabilis error; haud alio Teucrum nati vestigia cursu
Abbreviated transcription (Latin):
Bucat auo turmas: & sese ostendat in armis
Dic ait: ip̃e omẽm longo decedere circo
Infusum populũ & campos iubet e̾e patentes
Incedunt pueri pariterq ante ora parẽtũ
Frenatis lucent in equis: quos omes euntes
Trinacrie mirata fremit: troieq iuuentꝰ
Omĩbus in more tonsa coma pressa corona
Cornea bina gerut prefixa astilia ferro
Pars leues humero pharetras & pectore sumo
Flexilis obtorti ꝑ collum it circulus auri
Tres equitum numero turme. t̾niq uagat᷑
Ductores pueri bisseni quẽq sequti
Agmine partito fulgent paribꝰq magistris
Una acies iuuenĩ ducit quã paruus ouãtẽ
Nomẽ aui referens priamus: tua clara polite
Progenies auctura it alos: quẽ tracius albis
Portat equus bicolor maculis uestigia pͥmi
Alba pedis: frontẽq ostentans arduus albam
Alter atis genus unde atyi duxẽ latini
Paruus atys pueroq puer dilectꝰ iulo
Extremus formaq ante omnes pulcer iulus

Expanded text:
ducat avo turmas, et sese ostendat in armis, ducat avo turmas, et sese ostendat in armis, dic ait. Ipse omnem longo decedere circo infusum populum, et campos iubet esse patentes. Incedunt pueri, pariterque ante ora parentum frenatis lucent in equis, quos omnis euntes Trinacriae mirata fremit Troiaeque iuventus. omnibus in morem tonsa coma pressa corona; cornea bina ferunt praefixa hastilia ferro; pars levis umero pharetras; it pectore summo flexilis obtorti per collum circulus auri. Tres equitum numero turmae, ternique vagantur ductores: pueri bis seni quemque secuti agmine partito fulgent paribusque magistris. Una acies iuvenum, ducit quam parvus ovantem nomen avi referens Priamus,—tua clara, Polite, progenies, auctura Italos,—quem Thracius albis portat equus bicolor maculis, vestigia primi alba pedis frontemque ostentans arduus albam. Alter Atys, genus unde Atii duxere Latini, parvus Atys, pueroque puer dilectus Iulo. Extremus, formaque ante omnis pulcher, Iulus
Abbreviated transcription (Latin):
Attonitis hesere aĩmis: suꝑosq precati
Trinacrii teucriq uiri: nec maximꝰ ome
Abnuit eneas. s letũ amplexꝰ acestem
Muneribꝰ cumulat magnis: ac talia fat᷑.
S ume pater nã te uosuit rex magnꝰ olimpi
Talibꝰ auspiciis exõtẽ ducẽ honorem
Ip̃ius anchise longeui hoc munꝰ habebis.
Cratera impressum signis: quẽ traciꝰ olim
Anchise genitori ĩ mag̾no munẽ ciseus
Ferre sui dederat monumentum & pignus amoris
Sic fatus cingit uiridanti timpora lauro
& primum ante omnes uictorem appellat acestem
Nec bonus euricion prelato inuidit honori
Quis solus auem celo deiecit ab alto
Proximus ingreditur donis ꝗ uincłã rupit
Extremus uolucri ꝗ fixit arundine mallum
& pater eneas nõdum certamine misso
Custodem ad sese comitẽq impubis iuli
Epitidem uocat: & fidã sic fatur ĩ aurem
Uade age & ascanio si iam puerile paratũ
Agmen ht secũ cursuiq instruxit equor

Expanded text:
Attonitis haesere animis, superosque precati Attonitis haesere animis, superosque precati Trinacrii Teucrique viri; nec maximus omen abnuit Aeneas; sed laetum amplexus Acesten muneribus cumulat magnis, ac talia fatur: Sume, pater; nam te voluit rex magnus Olympi talibus auspiciis exsortem ducere honores. Ipsius Anchisae longaevi hoc munus habebis, cratera impressum signis, quem Thracius olim Anchisae genitori in magno munere Cisseus ferre sui dederat monumentum et pignus amoris. Sic fatus cingit viridanti tempora lauro, et primum ante omnes victorem appellat Acesten. Nec bonus Eurytion praelato invidit honori, quamvis solus avem caelo deiecit ab alto. Proximus ingreditur donis, qui vincula rupit; extremus, volucri qui fixit arundine malum. At pater Aeneas, nondum certamine misso, custodem ad sese comitemque impubis Iuli Epytiden vocat, et fidam sic fatur ad aurem: Vade age, et Ascanio, si iam puerile paratum agmen habet secum, cursusque instruxit equorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Alta petens: pariterq oculos telũq tetendit
Ast ipsam miserandus auẽ cõtinꝯẽ ferro
Non ualuit: nodos & uinda linea rupit:
Quis innexa pedem malo pẽdebat ab alto
Illa nothos atq atra uolans ĩ nubila fugit.
Tum rapidus iamdudũ arcu cõtenta parato
Tela tenens frm euriciõ ĩ uota uocauit
Iam uacuo letã celo speculat᷑ & alis
Plaudentem nigra figit sub nube colubam
Decidit ex animis uitamq reliquit ĩ astris
Aereis. fixamq refert delapsa sagita
Amissa solus palma suꝑabat acestes
Qui tñ etereas telũ cõtorsit ĩ auras
Ostentans artẽq pariter arciiq sonantẽ
Hic oculis subito obicit᷑: magnoq futur
Augurio monstiꝵ docuitq post exitꝰ ingens
Seraq t̾rifici cecinerũt oĩa uates
Nanq uolans liquidis ĩ nubibꝰ arsit arundo
Signauitq uiam flamis tenuisq recessit
Consumpta ĩuentos. celo ceu sepͥe refixa
Transcurrĩt. crinẽq uolancia sidera ducũt

Expanded text:
alta petens, pariterque oculos telumque tetendit. alta petens, pariterque oculos telumque tetendit. Ast ipsam miserandus avem contingere ferro non valuit: nodos et vincula linea rupit, quis innexa pedem malo pendebat ab alto: illa notos atque alta volans in nubila fugit. Tum rapidus, iamdudum arcu contenta parato tela tenens, fratrem Eurytion in Pota vocavit, iam vacuo laetam caelo speculatus, et alis plaudentem nigra figit sub nube columbam. Decidit exanimis, vitamque reliquit in astris aetheriis, fixamque refert delapsa sagittam. Amissa solus palma superabat Acestes; qui tamen aerias telum contendit in auras, ostentans artemque pater arcumque sonantem. Hic oculis subito obicitur magnoque futurum augurio monstrum; docuit post exitus ingens, seraque terrifici cecinerunt omina vates. Namque volans liquidis in nubibus arsit harundo, signavitque viam flammis, tenuisque recessit consumpta in ventos, caelo ceu saepe refixa transcurrunt crinemque volantia sidera ducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ingentiq manu malũ de naue sergesti
Erigit: & uolucrẽ traiecto ĩ fune colubam
Quo tendant ferrum: malo suspendit ab alto
Conuenere uiri deiectãq erea sortẽ
Accepit galea: & primꝰ clamore secũdo
Hircacide ante omẽs exit locꝰ ipocootis
Quem mõ nauali menesteꝰ certamine uictor
Consequit᷑ uiridi menesteꝰ euictꝰ oliua
Terciꝰ euricion tuus o clarissime fr̃
Pandere qui quondam iussus cõfundẽ fedus
In medios telum torsisti pͥmꝰ achiuos
Extremus galeaq uma subsedit acestes
Ausus & ip̃e manu iuuenũ temptare laborẽ
Tum ualidis flexos incuruãt uiribꝰ arcꝰ
Perse quisq uiri: & depromũt tela pharetris
Primaq per celũ neruo stridẽte sagitta
Hircacioe iuuenis uolucres diu̾berat auras
Quenit. aduersiq infigit᷑ arbore mali
Intremuit malus: timuitq ext̾rita penis
Ales: & ingenti sonuerunt omia plausu
Post acer menesteꝰ cõducto constitit arcu

Expanded text:
ingentique manu malum de nave Seresti ingentique manu malum de nave Seresti erigit, et volucrem traiecto in fune columbam, quo tendant ferrum, malo suspendit ab alto. Convenere viri, deiectamque aerea sortem accepit galea; et primus clamore secundo Hyrtacidae ante omnes exit locus Hippocoöntis; quem modo navali Mnestheus certamine victor consequitur, viridi Mnestheus evinctus oliva. Tertius Eurytion, tuus, o clarissime, frater, Pandare, qui quondam, iussus confundere foedus, in medios telum torsisti primus Achivos. Extremus galeaque ima subsedit Acestes, ausus et ipse manu iuvenum temptare laborem. Tum validis flexos incurvant viribus arcus pro se quisque viri, et depromunt tela pharetris. Primaque per caelum, nervo stridente, sagitta Hyrtacidae iuvenis volucres diverberat auras; et venit, adversique infigitur arbore mali. Intremuit malus, timuitque exterrita pennis ales, et ingenti sonuerunt omnia plausu. Post acer Mnestheus adducto constitit arcu,
Abbreviated transcription (Latin):
Non uires alias conuersaq numina sentis:
Cede deo: dixitq & prelia uoce diremit
Ast illũ fidi equales genua egra trahentẽ
Iactantemq utroq caput crassiiq cruorem
Ore reiactantẽ: mixtoq ĩ sanguine dentes
Ducut ad naues. galeamq ensemq uocati
Accipiunt: palmam entello tauꝵq reliquunt
Hic uictor superans animis tauroq superbus
Nate dea uosq hec inꝗt cognoscite teucri
& mihi que fuerint iuuenisi in cõpore uires
& qua seruetis reuocatũ a morte daretam
Dixit: & aduersi cõtrastetit ora iuuenci
Qui donum astabat pugne. durosq reducta
Librauit dextra mẽdia inter cõnua cestꝰ.
Arduus: efractoq inlisit ossa cerebro
Sternitur ex animisq tremens ꝓcubit humi bos
Ille suꝑ tales effundit pectore uoces
Hanc tibi erix meliorẽ aĩma pro mõte daretis
Persoluo: hic uictor cestꝰ artẽq repono
Protinus eneas celeri certare sagitta
Inuitat᷑. qui forte uelint: & p̃mia ponit:

Expanded text:
Non vires alias conversaque numina sentis? Non vires alias conversaque numina sentis? Cede deo. Dixitque et proelia voce diremit. Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem, iactantemque utroque caput, crassumque cruorem ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes, ducunt ad naves; galeamque ensemque vocati accipiunt; palmam Entello taurumque relinquunt. Hic victor, superans animis tauroque superbus: Nate dea, vosque haec inquit cognoscite, Teucri, et mihi quae fuerint iuvenali in corpore vires, et qua servetis revocatum a morte Dareta. Dixit, et adversi contra stetit ora iuvenci, qui donum adstabat pugnae, durosque reducta libravit dextra media inter cornua caestus, arduus, effractoque inlisit in ossa cerebro. sternitur exanimisque tremens procumbit humi bos. Ille super tales effundit pectore voces: Hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Daretis persolvo; hic victor caestus artemque repono. Protinus Aeneas celeri certare sagitta invitat qui forte velint, et praemia ponit,
Abbreviated transcription (Latin):
Preuidit celeriq elapsus cõpore cessit
Entellus uires in uentii effudit & ultro
Ip̃ẽ grauis grauiterq ad t̾ram põdere uasto
Concidit: ut cõdam caua cecidit aut erimatho
Aut ida ĩ magna radicibꝰ eruta pinus
Consurgunt studiis teucri: & trinacria pubes
It clamorcelo: primꝰq occurrit acestes
E queuuq ab humo miserãs attollit amicũ
At nõ tardatꝰ casu nec t̾ritꝰ heros
Acrior ad pugnã reddit: ac ui suscitat ira
Tum pudor incendit uires & conscia uirtꝰ
Precipitemq darem ardens cogit equore toto
Nunc dextra ingeminans ictꝰ. nũc ille sinistra
Nec mora nec requies q̃ multa grandine nimbi
Culminibꝰ crepitant. sic densis ictibꝰ eros
Creber utraq manu pulsat uersatq daretã.
Tum pater eneas procedere longius iras
&sceiuire animis entellũ haud passus acerbis
Sed finem imposuit pugne: fessumq daretã
Eripuit mulcens dictis: ac talia fatus.
Infelix que tanta animũ demẽcia cepit:

Expanded text:
praevidit, celerique elapsus corpore cessit. praevidit, celerique elapsus corpore cessit. Entellus vires in ventum effudit, et ultro ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto concidit, ut quondam cava concidit aut Erymantho, aut Ida in magna, radicibus eruta pinus. Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes; it clamor caelo, primusque accurrit Acestes, aequaevumque ab humo miserans attollit amicum. At non tardatus casu neque territus heros acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira. Tum pudor incendit vires et conscia virtus, praecipitemque Daren ardens agit aequore toto, nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra; nec mora, nec requies: quam multa grandine nimbi culminibus crepitant, sic densis ictibus heros creber utraque manu pulsat versatque Dareta. Tum pater Aeneas procedere longius iras et saevire animis Entellum haud passus acerbis; sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta eripuit mulcens dictis, ac talia fatur: Infelix, quae tanta animum dementia cepit?
Abbreviated transcription (Latin):
& paribus palmas amboꝵ ĩnexuit armis.
Constitit in digitos extemplo arectꝰ utq
Brachiaq ad suꝑas int̾itꝰ extulit auras
Aboluxere retro longe capita ardua ab ictu
Inmiscentq manꝰ manibus. pugnãq lacessunt
Ille pedum melior motu fretꝰq iuiuẽta
Nic membris & mole ualens: s tarda tremẽti
Q enua labant: uastos quatit eger anelitꝰ artꝰ
Multa uiri neꝗcꝗ̃ inter se uuln̾a iactãt
Multa cauo lateri ingeminat: & pectore uastos
Dant sonitꝰ erratq aures & tẽpora circũ
Crebra manꝰ: & duro crepitant sub uuln̾e male
Stat grauis entellus: nissuq inmotꝰ eodem
Corpore. tela mõ atq oculis uigilãtibꝰ exit
Ille uelud celsam opugnat qui molibꝰ urbẽ
Aut montana sedet circũ castella sub armis
Nũc hos nuc illos aditꝰ. omẽzq pererat
Arte locũ & uariis sultibꝰ irritus urget
Ostendit dextram insurgens entellus & alte
Extulit ille ictũ ueniẽtem a uertice uelox

Expanded text:
et paribus palmas amborum innexuit armis. et paribus palmas amborum innexuit armis. Constitit in digitos extemplo arrectus uterque, brachiaque ad superas interritus extulit auras. Abduxere retro longe capita ardua ab ictu, immiscentque manus manibus, pugnamque lacessunt. Ille pedum melior motu, fretusque iuventa; hic membris et mole valens, sed tarda trementi genua labant, vastos quatit aeger anhelitus artus. Multa viri nequiquam inter se volnera iactant, multa cavo lateri ingeminant, et pectore vastos dant sonitus, erratque auris et tempora circum crebra manus, duro crepitant sub volnere malae. Stat gravis Entellus nisuque immotus eodem, corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit. Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem, aut montana sedet circum castella sub armis, nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat arte locum, et variis adsultibus inritus urguet. Ostendit dextram insurgens Entellus, et alte extulit: ille ictum venientem a vertice velox
Abbreviated transcription (Latin):
T erga bouum plumbo insuto ferroq rigebant.
Ante omnes stupet ip̃e dares longeq recusat
Magnanimusq anchisiades & podus & ip̃a
Huc illuc uincloꝵ inmensa uolumina uersat
Tum senior tales referebat pectore uoces
Quid siquis cestus ip̃ius & herculis arma
Uidisset: tristẽq hoc ip̃o in littore pugnã
Hec germanus erix condam tiuiꝰ armã ꝯerebat
Sanquine cernis adhuc sparsoq infecta cerebro
Nis magnũ alcide contra stetit. his ego suetꝰ
Dum melior uires sanguis dabat: emula nͨdũ
Temporibꝰ ꝯeminis canebat sparsa senectꝰ
Sed si nostra dares troiꝰ arma recusat
Idq pio sedet enee probat autor acestes
E quemꝰ pugnas: ericis tibi t̾ga remitto
Solue metꝰ & tu troianos exue cestꝰ
Hec fatꝰ duplicẽ ex humeris reiecit amictu
& magnos membroꝵ artꝰ magna ossa lacertos
Exuit: atq ingens media cõsistit arena.
Tum satus anchisa cestus pater extulit equos

Expanded text:
terga boum plumbo insuto ferroque rigebant. terga boum plumbo insuto ferroque rigebant. Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat; magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa huc illuc vinclorum immensa volumina versat. Tum senior talis referebat pectore voces: Quid, si quis caestus ipsius et Herculis arma vidisset, tristemque hoc ipso in litore pugnam? Haec germanus Eryx quondam tuus arma gerebat;— sanguine cernis adhuc sparsoque infecta cerebro;— his magnum Alciden contra stetit; his ego suetus, dum melior vires sanguis dabat, aemula necdum temporibus geminis canebat sparsa senectus. Sed si nostra Dares haec Troius arma recusat, idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes, aequemus pugnas. Erycis tibi terga remitto; solve metus; et tu Troianos exue caestus. Haec fatus, duplicem ex umeris reiecit amictum et magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque exuit, atque ingens media consistit harena. Tum satus Anchisa caestus pater extulit aequos,