comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remouendam. & dilucidandam ꝓ an¬
gustia temporis maxime cum caro ista
estib fatigata iam recreari desideret.
& debitum suum poscens. animȩ aui-¬
ditatem impediens. ostendat qͦd dictum
ma. Metuendum est & ualde metuen .iii.¬
dum: ne in his uerbis dñi non bene in¬
telligentib his qui concupiscentiis suis
carnalib fauent. & ab eisͣ libertatem edu¬
ci pigrescunt subrepat illa sententia.
quȩ p̾dicantib etiã apłis nata est in
faciamus mala. ut ueniant bona. Dicit
enim aliquis. Si cui modicum dimit¬
titur. modicum diligit. cui autẽ plus
dimittit᷑ plus diligit: expedit plus
diligere quam minꝰ diligere: oportet
ut multũ peccemus. & multum debe¬
amus qđ nobis dimitti cupiamus: ut
dimissorem magnoꝵ debitoꝵ amplius
diligamus. Peccatͥx enim illa mulier¬
quanto plus debebat. tanto dimissorẽ
debitoꝵ suoꝵ amplius diligebat: ipso di¬
cente. Dimittunt᷑ ei peccata multa: qm̃
dilexit multum. Quare autẽ dilexit

Expanded text:
removendam et dilucidandam pro anremovendam et dilucidandam pro angustia temporis; maxime cum caro ista aestibus fatigata, jam recreari desideret, et debitum suum poscens, animae aviditatem impediens ostendat quod dictum ma. . Metuendum est, et valde metuendum, ne in his verbis Domini non bene intelligentibus his qui concupiscentiis suis carnalibus favent, et ab eis in libertatem educi pigrescunt, subrepat illa sententia, quae praedicantibus etiam Apostolis nata est in Faciamus mala, ut veniant bona . Dicit enim aliquis: Si cui modicum dimittitur, modicum diligit; cui autem plus dimittitur, plus diligit: expedit plus diligere, quam minus diligere; oportet ut multum peccemus, et multum debeamus, quod nobis dimitti cupiamus, ut dimissorem magnorum debitorum amplius diligamus. Peccatrix enim illa mulierquanto plus debebat, tanto dimissorem debitorum suorum amplius diligebat, Domino ipso dicente, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quare autem dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
sanare cupiebat: ne gratis apud eũ pa¬
nem manducaret. Ipsum pascendem esu¬
riebat. ipsum emendare. ipsum macta¬
re. ipsum manducare. ipsum in suum
lieri samaritanȩ dixit. Sitio. Quid est
sitio  Desidero fidem tuã. Dicunt᷑ gͦ uer¬
ba dni in hac similitudine & agit᷑ utrũ
q ut inuitator ille sanetur cum suis
tiam confessionis suȩ. nec pungatur ulte¬
rius aculeis conscientie suȩ. Debebat
inquit unus quinquaginta denari-¬
os: alius quingentos. Donauit am¬
bob. Quis eum plus dilexit Respon¬
dit cui similitudo erat ꝓposita: quod
respondere utiq ratio compellebat.
Credo dñe: cui plus donauit. Et atten¬
dens mulierem: dixit ad symonem.
Hides hanc mulierem: Intraui in do¬
mum tuam. Aquam pedib meis non
dedisti: hȩc lacͥmis suis lauit mͥ pedes.
Cui autem modicum dimittt᷑: modi¬
uenda. quȩ attentionem ur̃e caritatis
desiderat: ne forte sufficere non possimꝰ
uerbis ad totam eius obscuritatem

Expanded text:
sanare cupiebat, ne gratis apud eum pasanare cupiebat, ne gratis apud eum panem comederet: ipsum pascentem esuriebat; ipsum emendare, ipsum mactare, ipsum manducare, ipsum in suum lieri Samaritanae dixit, Sitio . Quid est, Sitio? Desidero fidem tuam. Dicuntur ergo verba Domini in hac similitudine; et agitur utrumque, ut et invitator ille sanetur cum suis ciam confessionis suae, nec pungatur ulterius aculeis conscientiae suae. Debebat unus, inquit, quinquaginta denarios, alius quingentos, donavit ambobus: quis eum plus dilexit? Respondit cui similitudo proposita erat, quod respondere utique ratio compellebat: Credo, Domine, cui plus donavit. Et attendens ad mulierem, dixit ad Simonem: Vides hanc mulierem? Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti: haec lacrymislexit multum: cui autem modicum dimittitur, modivenda, quae attentionem vestrae Charitatis desiderat, ne forte sufficere non possimus verbis ad totam ejus obscuritatem
Abbreviated transcription (Latin):
monem promebat: sed deuotionem
me tangere. qm̃ mundus sum: puta¬
uit enim nescisse dñm mulierem. hoc
apud se cogitabat. & dicebat in corde
suo. Hic si esset ꝓpħa: sciret quȩ mulier
illi accessit ad pͥedes. Iło eum nescire cre¬
didit: qͥa illam non rep̃pulit. quia ac¬
cedentem non ꝓhibuit: quia tangi se a
peccatͥce ꝑmisit. Nam illum nescisse un¬
paciente. oscłata ẽ pedes eius: nisi quia t̃¬
sit. nisi quia unxit: Hec enim debu¬
it ꝑ mitti facere in pedib mundis mu¬
lier immunda᷑. Ad illiꝰ gͦ pharisei pedeᷤᷤ
si talis mulier accessisset: dicturꝰ erat
qd̃ isaias de talib dicit. Recede ame no¬
li me tangere: qm mundus sum. Acces¬
sit autem ad dñm immunda: ut redi¬
ret munda. Accessit aegra: ut rediret
sana. Accessit confessa: ut rediret ꝓ¬
riseus si non poterat uidere peccantẽ:
qui potuit audire cogitantem. Propo¬
suit gͦ homini similitudinem de duob.
qui debebant uni feneratori. & iam ipsũ

Expanded text:
monem promebat, sed devotionem monem promebat, sed devotionem me tangere, quoniam mundus sum ; putavit Dominum nescisse mulierem: Hoc apud se cogitabat, et dicebat in corde suo: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes. Ideo eum nescire credidit, quia illam non repulit, quia accedentem non prohibuit, quia tangi se a peccatrice permisit. Nam illum nescissepatiente osculata est pedes ejus, nisi quia tersit, nisi quia unxit? Haec enim non debuit permitti facere in pedibus mundis mulier immunda? Ad illius ergo pharisaei pedes si talis mulier accessisset, dicturus erat quod Isaias de talibus dicit: Recede a me, noli me tangere, quoniam mundus sum. Accessit autem ad Dominum immunda, ut rediret munda: accessit aegra, ut rediret sana: accessit confessa, ut rediret risaeus, si non poterat videre peccantem, qui potuit audire cogitantem. Proposuit ergo homini similitudinem de duobus qui debebant uni feneratori. Etiam ipsum enim
Abbreviated transcription (Latin):
uod ammonemur dñi
eloquiis de diuinis le¬
ctionib. hinc creden¬
des dm̃ uelle nos loqui:
caritati ur̃ȩ ipso adiuuante sermonem.
de remissione peccatoꝵ. Cuangłm enim
cum legeret᷑ attentissime audistis: & res
gesta narrata atq uersata ẽ ante ocłos
cordis ur̃i. Uidistis enim non carne sed
in domo pharisȩi recumbentem: & ab
illo inuitatum non fastidientẽ. uidistis
etiam mulierem in ciuitate famos am
mala utiq fama. quȩ erat peccatͥx ñ
inuitatam irruisse conuiuio. ubi siuis¬
medicus recumbebat: & quesisse pia
impudentia sanitatem. Irruens quasi
importuna conuiuio: oportuna bene¬
ficio. Nouerat quanto morbo laboraret.¬
& illi sanando idoneum esse ad quẽ
uenerat sciebat. Accessit gͦ non ad ca¬
put dñi: sed ad pedes. Quȩ diu male
ambulauerat: uestigia recta quere¬
bat. Prius fudit lacͥmas sanguine cor¬
dis: & lauit dñi pedes obsequio con¬
fessionis. Capillis suis tersit. osculata
est. unxit: tacita loquebat᷑. Non ser¬

Expanded text:
uod admonemur Domini eloquiis de divinis lectionibus, hinc credentes Deum velle nos loqui, Charitati vestrae, illo adjuvante, sermonem de remissione peccatorum. Evangelium enim cum legeretur, attentissime audistis, et res gesta narrata atque versata est ante oculos cordis vestri. Vidistis enim, non carne, sed in domo Pharisaei recumbentem, et ab illo invitatum non fastidientem. Vidistis etiam mulierem in civitate famosam, mala utique fama, quae erat peccatrix, non invitatam irruisse convivio, ubi suusmedicus recumbebat, et quaesisse pia impudentia sanitatem. Irruens quasi importuna convivio, opportuna beneficio noverat enim quanto morbo laboraret, et illi sanando idoneum esse ad quem venerat, sciebat: accessit ergo, non ad caput Domini, sed ad pedes, et quae diu male ambulaverat, vestigia recta quaerebat. Prius fudit lacrymas, sanguinem cordis, et lavit Domini pedes obsequio confessionis. Capillis suis tersit, osculata est, unxit: tacita loquebatur; non ser
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m  Respondit ille. Credo filium dĩ esse
ihm xp̃m. Continuo descendit cũ illo
in aquam. Impleto baptismatis mysterio
& sacramento. ne hominum putaretur
donum sp̃s sci: non expectatum est sicut
tunc ut uenirent apłi. sed continuo ue¬
nit sp̃s sc̃s. Soluta est symonis cogitatio:
ne intali cogitatione haberet iitatores.
uenit ad centurionem cornelium. ad ho¬
minem incyrcumcisum. gentilem. cepit
eo erant. Adhuc loquente petro. ñ dico¬
petro utrum incircumcisi baptizandi
essent: natum quippe erat inter eos qͥ
crediderãt & eos qui fideles ex gentib
facti erant scandalum. id est iudeos &
xp̃ianos qui baptirabant᷑ incircumci-¬
si: ut hanc d̾s tolleret questionẽ. cum
cornelium impleuit eos qui cũ illo erant:¬
& ipsa attestatione rei magne quasi cla-¬
matum est ad petrum. Quid de aqua
dubitas: Iam ego hic sum. Secutura
gͦ quelibet anima a multa nequitia ꝑ dñi cã

Expanded text:
Christum? Respondit ille: Credo Filium Dei esse Christum? Respondit ille: Credo Filium Dei esse Jesum Christum. Continuo descendit cum illo in aquam. Impleto Baptismatis mysterio et sacramento, ne hominum putaretur donum Spiritus sancti, non exspectatum est, sicut tunc, ut venirent Apostoli, sed continuo venit Spiritus sanctus . Soluta est Simonis cogitatio, ne in tali cogitatione haberet imitatores.venit ad centurionem Cornelium, ad hominem incircumcisum gentilem: coepit s qui cum illo erant. Adhuc loquente Petro, non dicoPetro, utrum incircumcisi baptizandi essent natum quippe erat inter Judaeos qui crediderant, et eos qui fideles ex Gentibus facti erant, scandalum, id est, Judaeos et Christianos, qui baptizabantur incircumcisi; ut hanc Deus tolleret quaestionem, cum implevit Cornelium, implevit eos qui cum illo erant . Et ipsa attestatione rei magnae, quasi clamatum est ad Petrum: Quid de aqua dubitas? jam ego hic sum. CAergo quaelibet anima a multa nequitia per dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑ homines oꝑari: deinde ne putarẽt
homines qd putauit symon. hominis
illud esse non di: quanqũa ipsi discipłi
& hoc nouerant. Nam centum uiginti
homines collecti erant: qͣndo in eos ꝑnul¬
lius manus impositionem uenit sp̃s
sc̃s. Quis enim t̾e manum imposuerat:
Et tamen uenit. & primꝰ impleuit.
Post illud scandalum symonis. quid
elegit d̃s: Uidete doctorem: non ser-¬
monib sed reb. Idem ipse philippus
qui baptirauerat homines. & non in
eos uenerat sp̃s sc̃s nisi cum uenissent
apł̃i. & eis manus imposuissent: bapti¬
zauit eunuchum. idẽ spadonẽ quend̃a
candacis regine. qui adorauerat in hieru¬
salem. Rediens in de legebat incurru
suo ysaiam ꝓpħam: & non intelligebat.
Ammonitꝰ philippꝰ accessit adcurrum.
ex posuit lectionem. instruxit fidem
euangłirauit xp̃m. Credidit eimrchus
in xp̃m. Etait cum uenissent ad qͣndã
aquam. Ecce aqua: quis ꝓhibet me bap¬
tizari: Ait illi philippꝰ. Si credis in ñm

Expanded text:
sed per se deinde, ne putarent homines, quod putavit Simon, hominum illud esse, non Dei. Quanquam et ipsi discipuli jam hoc noverant. Nam centum viginti homines collecti erant, quando in eos per nullius manus impositionem venit Spiritus sanctus . Quis enim tunc eis manus imposuerat? Et tamen venit, et primos implevit. Post illud scandalum Simonis, quid egit Deus? Videte doctorem, non sermonibus, sed rebus. Idem ipse Philippus, qui baptizaverat homines, et non in eos venerat Spiritus sanctus, nisi convenissent Apostoli, et eis manus imposuissent, baptizavit eunuchum, id est, spadonem quemdam Candacis reginae, qui adoraverat in Jerusalem, et rediens inde legebat in curru suo Isaiam prophetam, et non intelligebat. Admonitus Philippus accessit ad currum, exposuit lectionem, instruxit fidem, evangelizavit Christum. Credidit Eunuchus in Christum, et ait cum venissent ad quamdam aquam: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Ait illi Philippus: Si credis in Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
positionem manuum mearum detͣ sp̃s
sc̃s: Tunc eum detestans petrꝰ ait. Non
est tͥ pars neq sors in hac fide. Donum
dei putas pecunia cõꝑandum : Peccunia
tua tecum sit inꝑditionẽ: & cȩtera quȩ
ibi congruenter locutꝰ est. Quare autẽ hoc

Expanded text:
positionem manuum mearum detur Spiritus positionem manuum mearum detur Spiritus sanctus? Tunc eum detestatus Petrus ait: Non est tibi pars neque sors in hac fide. Donum enim Dei putasti pecunia comparandum? Pecunia tua tecum sit in perditionem: et caetera quae ibi congruent
Abbreviated transcription (Latin):
plum est sp̃c sc̃i: quem habetis a do: Ds̃
gͦ habitat in templo suo. hoc est in scĩs
suis fidelib: in eccła sua. Per eos dimittit
pecata. quia uiua templa sunt: sed di¬
mittere ꝑ hominem potest. & p̃ter hominẽ.
Neq enim minus ydoneus est ꝑ se dare: qͥ
potest ꝑ alium dare. ł ioh̃em quib dam
dedit. Ipsi ioħ̃i ꝑ quem dedit: Merido uo¬
lens hoc d̃s ostendere. & huic ueritati testari:
cum quidam in samaria euangłirati essent.
& baptirati essent: & baptirati a philippo
euangłista. uno de sepdem diaconis pͥmitus
erant. Nunciatum est discipłis qui erant¬
hierusolimis & uenerunt ad samariam:
ut illi qui baptirati erant ꝑ impositionẽ
eum accipiebant. linguis omnium genti-¬
um loquebant᷑: ut significarent eccłiam
in gentib linguis omĩb locuturam. Ac
apparuit. Quod cum uidisset symon:
putans hoc ẽẽ hominum. uoluit esse &
suum. Quod hominũ putauit:. ab ho¬
minib emere uoluit. Quantã inquit
uultis a me pecuniam sumere: ut ꝑ im¬

Expanded text:
sancti, quem habetis a Deo ? Deus ergo habitat in templo sancto suo, hoc est, in sanctis suis fidelibus, in Ecclesia sua: per eos dimittit peccata; quia viva templa sunt. et praeter hominem. Neque enim minus idoneus est per se dare, qui potest per alium dare. Per Joannem quibusdam dedit, ipsi Joanni per quem dedit? Merito volens Deus hoc ostendere, et huic veritati attestari, cum quidam in Samaria evangelizati essent, et baptizati essent, et baptizati a Philippo evangelista, uno de septem diaconibus primitus erant. Nuntiatum est discipulis, qui erantJerosolymis, et venerunt ad Samariam, ut illi qui baptizati erant, per impositioneum accipiebant, linguis omnium gentium loquebantur: ut significarent Ecclesiam in gentibus linguis omnium locuturam. Accs evidenter apparuit. Quod cum vidisset Simon, putans hoc esse hominum, voluit esse et suum. Quod hominum putavit, ab hominibus emere voluit. Quantam, inquit, vultis a me pecuniam sumere, ut per im
Abbreviated transcription (Latin):
siones. Tergat capillis. t̾gat ꝓrsus: oꝑetur
miscłiam. & cũ t̾serit oscłetur. accipiat
pacẽ. ut habeat caritatẽ. Accessit ad talem.
baptitata ẽ a tali: qͣlis erat paulus apls. au¬
diat ab illo. Imitatores mei estote: sic̃ & ego
xp̃i. Baptirata ẽ aut̃ ab aliqͦ sua queren¬
dicunt facite: quȩ autem faciunt. facere
nolite. Secura sit & in illo: siue in bonũ
euangłistam incurrat. siue in eum qui
qͦd dicit non facit. A dño enim secura
audit. uade mulier: fides tua te saluã
fecit.

Expanded text:
siones. Tergat capillis, tergat prorsus, operetur misericordiam: et cum terserit, osculetur; accipiat pacem, ut habeat charitatem. Accessit ad talem, baptizata est a tali, qualis erat apostolus Paulus: audiat ab illo, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Baptizata est autem ab alio aliquo sua quaerendicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Secura sit et in illo, sive in bonum evangelistam incurrat, sive in eum qui quod dicit non facit. A Domino enim secura audit, Vade, mulier; fides tua te salvam fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
moram sepe traxit offensam. Ido aut̃e
& honesta ꝓhibentur. ne sollempnis gr̃a
obrepat officii. & impediat ministeriũ:
cuius mora culpa sit. Iam iam illa mora¬
lia. illud. uirtus alia. ne de domo ad
domum quis uaga facilitate demigret:
ut seruemus etiam hospitali in amore
constantiam. nec coalitam amicitiȩ ne-¬
cessitudinem facile resoluamus. Pacis
p̾feramus nuntium. ut ipse primus
ingressus: pacis benedictione celebret᷑.
Cybo potuq oblato. oportere nos esse
contentos: uexilla fidei non p̾menda.
& regni cęlestis ȩuangłm p̾dicandum:
excuciendum de pedib puluerem siqͥs
recipiendos ciuitatis hospitio non puta¬
uerit. doc& etiam grauiori pene obnox¬
ios fore. qui euangłm non sequendum.
quam qui legem iudicauerint esse sol¬
uendam: eo quod tyrus & sydon si tan¬
ta oꝑationum cęlestium uidissent mi-¬
racula. non despexissent remedium
penitentiȩ. Istam quoq uel affluentiã

Expanded text:
moram saepe traxit offensam. ideo autem moram saepe traxit offensam. ideo autem et honesta prohibentur, no sollemnis gratia obrepat et officii inpediat ministerium. cuius mora culpa sit. iam illud uirtus alia, ne de domo ad domum quis uaga facilitate demigret, ut seruemus etiam hospitali in amore constantiam nec coalitam amicitiae necessitudinem facile resoluamus, pacis praeferamus nuntium, ut ipse primus ingressus pacis benedictione celebretur, cibo potuque oblato oportere nos esse contentos, uexilla fidei non premenda et regni caelestis euangelium praedicandum, excutiendum de pedibus puluerem, si quis recipiendos ciuitatis hospitio non putauerit. Docet etiam grauiori poenM obnoxios fore qui euangelium non sequendum quam qui legem iudicauerint esse soluendam, eo quod Tyrus et Sidon, si tanta operationum caelestium uidissent miracula, non despexissent remedium paenitentiae. istam quoque uel afluentiam
Abbreviated transcription (Latin):
accubitionis loco p̾cepit esse cedendum:
hoc loco mandet discipłis neminẽ sa¬
lutaueritis in uia: cum iste communis
sit usus gr̃e. Sic inferiores suꝑioꝵ sibi
fauorem conciliare consuerunt. Genti¬
les quoq cum xp̃ianis habent huius¬
modi officioꝵ commnertia. Quomo do
dñs hunc usum humanitatis auellit:
Sed considera non hoc solum eẽ nemi¬
nem salutaueritis: sed non frustra ad¬
oitum in uia. Deniq & helyseus cum
mitteret seruum suum ut baculum
eiꝰ poneret supra corpus pueri defun¬
cti: mandauit ei ne in uia aliquem
salutaret. Festinato enim iubebat eũ
contendere. ut cȩlebrandȩ resurrectio¬
nis exequeretur officium: ne confabu¬
latione alicuius obuii mandato reflecꝰ¬
teretur amunere. Ergo & hic non sa¬
lutationis sedulitas aufertur: sed ob¬
staculum impediende deuotionis ab¬
oletur: ut quando diuina mandant᷑.
paulisꝑ sequestrentur huimana.
Pulchra est salutatio. sed pulchrior

Expanded text:
accubitionis loco praecepit esse cedendum accubitionis loco praecepit esse cedendum hoc loco mandet discipulis: neminem salutaueritis in uia, cum iste conmunis sit usus gratiae. sic inferiores superiorum sibi fauorem conciliare consuerunt, gentiles quoque cum Christianis habent huiusmodi officiorum conmercia. quomodo dominus hunc usum humanitatis auellit? sed considera non hoc solum esse: neminem salutaueritis, sed non frustra additum in uia. denique et Helisaeus, cum mitteret seruum suum, ut baculum eius poneret supra corpus pueruli defuncti, mandauit ei, ne in uia aliquem salutaret; festinato enim iubebat eum contendere, ut celebrandae resur rectionis exsequeretur officium, ne confabulatione alicuius obuii mandato reflecteretur a munere. ergo et hic non salutationis sedulitas aufertur, sed obstaculum inpediendae deuotionis. aboletur, ut quando diuina mandantur, paulisper sequestrentur humana. pulchra est salutatio, sed pulchrior
Abbreviated transcription (Latin):
minis non uenit animas hominum
ꝑdere: sed saluas facere. ꝑfectiores gͦ
sine uirga dirigunt᷑: infirmiores cũ
baculo manducabant. Sed & paulus
uirgam quidem minatur: sed in sp̃u
mansuetudinis uisitat delinquentes.
Deniq ut scias mitem esse doctorem:
eoꝵ ipsoꝵ quos arguit consulit uolun¬
tatem. Quid uultis inquit. in uirga
ueniam ad uos: an in caritate sp̃uq
mansuetudinis. Semel in uirgam dixit.
bis mitiora subiecit. adiciens mansue¬
tudinem caritati. Prius tamen minat᷑
est: sed exhibuit mansuetudinem. Na
in scd̃a epła ad eosdem corinthios scri¬
bens ait. Testem dm̃ inuoco in animã
meam: quod parcens uobis non ueni
chorintum. Audi qua ratione putaue¬
rit ẽẽ parcendum. Ne iterum in qͥt
intristicia uenirem ad uos. Abiecit
uirgam: & affectum caritatis assump¬
sit. Et neminem salutaueritis in uia. for¬
tasse quib dam hoc durum & suꝑbum.
nec mansueti nec humilis dñi p̃cepto
conuenire uidetur: quod ille qui etiã

Expanded text:
minis non uenit animas hominum minis non uenit animas hominum perdere, sed saluas facere. perfectiores ergo sine uirga diriguntur, infirmiores cum baculo manducant. sed et Paulus uirgam quidem minatur, sed in spiritu mansuetudinis uisitat delinquentes. denique ut scias mitem esse doctorem, eorum ipsorum quos arguit consulit uoluntatem. quid uultis? inquit in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminem salutaueritis in uia. fortasse quibusdam hoc durum et superbum nec mansueti et humilis domini praecepto conuenire uideatur, quod ille qui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam timotheo dedit apłs dicens. Argue.
obsecra. increpa. Aut fortasse ante pas¬
sionem dñi quȩ nutantium popłoꝵ
corda firmauit: necessaria sola fuerat
mansuetudo. post passionem correctio.
Certe mulceat dñs. increpet paulus.
suadeat qui pot̾ etiam pectora dura
mollire: arguat qui non potest uni¬
uersa suadere. Uirgam gͥ paulus ex
doctrina legis assumpserat. Legerat
enim. Qui parcit baculo: odit filiũ.
legerat etiam quia agnum mandu¬
cantes baculũ in manib habere : pre¬
cepto ꝓpħico iubebantur. Et ideo dñs
in ueteri testamento ait: uisitabo in
uirga iniquitates eoꝵ. In nouo autem
seipsum obtulit: ut ignosceret uniu̾¬
sis dicens. Si me queritis: sinite hos
abire. Et alibi habes. quia cum apłi
ignem de cȩlo petere uellent. ut consu¬
meret samaritanos qui iħm dñm in¬
tra ciuitatem suam recipere noluerunt:
conuersus increpauit illos & ait. Nes¬
citis: cuius sp̃s estis. filius enim ho¬

Expanded text:
etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potest etiam pectora dura mollire, arguat qui non potest uniuersa suadere. uirgam igitur Paulus ex doctrina legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirga iniquitates eorum: in nouo autem se ipsum obtulit, ut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius spiritus estis; filius enim ho
Abbreviated transcription (Latin):
cerent sed doctrinam humilitatis at¬
tollerent. Quo loco hunrilitati puta¬
uit etiam patientiam copulandam.
quia ipse quoq iuxta testimonium
petri cum malediceret᷑ non remaledix¬
it: cum ꝑcuteret᷑ non reꝑcussit. Hoc
est gͦ dicere. Imitatores mei estote: ul¬
tionis studia deponite. insolentiam
uerberantium non in iuriȩ relatione.
sed magnanimitate pacientiȩ uerbe¬
rate. Nemo ipse deb& quod in alio re¬
prehendit imitari. Grauiora contu¬
macib mansuetudo uulnera refert̾.
Hoc pugno reꝑcussit dñs uerberantẽ
dicendo: qui te ꝑcusserit in maxillam.
prebe ei & alteram. Fit enim ut iudicio
suo ipse se dampnet. & quodam stimulo
sui compungatur affectus: qui re¬
laxatam sibi sedulitatem ꝓ iniuria
quam fecerit aduerterit. Hab& tamen
quos & cum uirga apłos miserit: sic̃
apł̃s testificatur dicens. Quid uultis
in uirga ueniam ad uos: an in carita¬
te sp̃uq mansuetudinis: hanc uirgam

Expanded text:
erent, sed doctrinam humilitatis aderent, sed doctrinam humilitatis adtollerent quo loco humilitati putauit etiam patquia ipse quoque, juxta testimonium Petri, cum melediceretur, non remaledixit: cum percuteretur, non repercussit . Hoc est ergo dicere: Imitatores mei estote, ultionis studia deponite, insolentiam verberantium non injuriae relatione, sed magnanimitate patientiae verberate. Nemo debet quod ipse in alio reprehendit, imitari: graviora contumacibus mansuetudo vulnera refert. Hoc pugno repercussit Dominus verberantem, dicendo: Qui te percutit in maxillam, praebe illi et alteram . Fit enim ut judicio suo ipse se damnet, et quodam stimulo sui compungatur affectus, qui relatam sibi sedulitatem pro injuria quam fecit adverterit. 60. Habet tamen quos et cum virga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam
Abbreviated transcription (Latin):
uulneri: qui autem minister est ueri¬
tatis. habet ut uenena non trepidet.
Deniq momordit paulum uiꝑa in mile-¬
ta& insula: & uidentes pendentem de ma-¬
nu eius uꝑam incole loci illuis putabart
eum ẽẽ moriturum. Sed ubi in offensũ¬
eum stare uiderunt dm̃ ẽẽ dicebant. cui
uenenum nocere non poterat. Et ut
scias hoc uerum esse. ipse dñs ait. Ecce
dedi uobis potestatem calcandi supra
serpentes & scorpiones. & supra omnẽ
uirtutem inimici. & nichil uobis no¬
cebunt. Non uirgas in manu iubent᷑
tollere apłi. Sic enim matħs scribendũ
putauit. Quid est uirga nisi p̃ferendȩ
potestatis in signe. & ulciscendi instru¬
mentum doloris  Ergo humilis dñi¬
humile p̾ceptũ. in humilitate enĩ uidiciũ eiꝰ
sublatum est : humilis inquam dñi
p̾ceptum: discipłi eius humilitatis
officiiꝰ exequunt᷑. Eos enim misit ad
seminandam fidem qui non cogerent
sed docerent: nec uim potestatis exer-¬

Expanded text:
uulneri, qui autem minister est ueriuulneri, qui autem minister est ueritatis hebetat uenena, non trepidat. denique momordit Paulum uipera in Melita insula. et uidentes pendentem de manu eius uiperam incolae loci illius putabant eum esse moriturum, sed ubi inoffensum stare uiderunt, deum esse dicebant, cui uenenum nocere non poterat. et ut scias hoc uerum esse, ipse dominus ait: ecce dedi uobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones et supra omnem uirtutem inimici et nihil uobis nocebunt. Non uirgas in manu iubentur tollere apostoli; sic enim Matthaeus scribendum putauit. quid est uirga nisi prae. ferendae potestatis insigne et ulciscendi instrumentum doloris? ergo humilis domini — in humilitate enim iudicium eius sublatum est - humilis inquam domini praeceptum discipuli eius humilitatis officiis exsequuntur; eos enim misit ad seminandam fidem, qui non cogerent, sed docerent nec uim potestatis exser
Abbreviated transcription (Latin):
niq ad moysen. dicit. Solue calciam̃¬
tum pedum tuoꝵ: locus enim in qͦ
stas terra scã est. Mortale itaq & ter¬
renum calciamentum iubebatur sol¬
uere: cum mitteretur ad popłm libe¬
randum. Huius enim minister mu¬
neris timere nil deb&: nec a suscepto
officio. mortis ꝑiculo retardari. Ip̃se
enim cum defensionem fr̃m hoc est u-¬
dȩoꝵ uoluntarius recepisset. calum¬
pniȩ terrore reuocatꝰ est ab incepto. &
fugit ex egypto. Et ido cum dñs af¬
fectum eiꝰ ꝓbasset. conditionem autẽ
uidisset infirmam: animi eius m̃tis-¬
q uestigium mortalib uinculis cen¬
suit exuendum. Quod si quem mo¬
uet qua ratione in egypto calciati
iubentur edere agnum. apłi autem
sine calciamentis ad p̃dicandum euã-¬
gelium diriguntur. is considerare de-¬
bet quia in egypto positus deb& ad¬
huc morsus cauere serpentis: Multa
enim uene  na in egypto. Et qui
in typo pascha cȩlebrat. patere potest

Expanded text:
nique ad Moysen dicit: solue calciamenique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mortalibus uinculis censuit exuendum. quod si quem mouet, qua ratione in Aegypto calciati iubentur edere agnum, apostoli autem sine calciamentis ad praedicandum euangelium diriguntur, is considerare debet, quia in Aegypto positus debet adhuc morsus cauere serpentis — multa enim uenena in Aegypto — et qui in typo pascha celebrat patere potest
Abbreviated transcription (Latin):
Argentum atq aurum non habeo. Ille
glatur quod non habeat argentum
atq aurum: uobis pudori est minus
adhuc habere quam cupitis. Est gͦ &
pauꝑies głosa. quia est & beata pauꝑ¬
tas: sicut scͥptum est. Beati pauꝑes sp̃u.
Tamen non tam hoc głatur petrus qͦd
argentum & aurum non habeat quã
quod seruet dñi mandatum. qui p̾cepit:
nolite aurum possidere. Hoc est dicere.
Nides me xp̃i ẽẽ discipłm: & aurũ a me
requiris: Aliud nobis multo pretiosius
auro donauit: ut in nomine eius oꝑe¬
mur. Itaq non habeo quod non dedit.
sed quod dedit habeo: in nomine dñi
iñu surge & ambula. Sicut gͦ qui hor¬
rea uult congerendis ȩdificare frum̃¬
tis dominicȩ sententiȩ auctoritate rep̃¬
henditur: ita qui sacculum uult au¬
ro parare condendo. neuum rep̃hensio¬
nis incurrit. Non peram: neq calcia-¬
menta. Utrumq de corio mortui ani¬
mantis confici solet. Nichil autem
in nobis dñs iħc mortale uult e̾ẽ. De¬

Expanded text:
argentum atque aurum non habeo. ille argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis dominicae sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. de
Abbreviated transcription (Latin):
peros ora tumida preferebat: & putabat
quod uocem om̃ib abstulisset. quam solꝰ
a miserat. Et ido ut hos lupos effugere
possimus: docet dñs quid sequam᷑ di¬
Ecens. Nolite portare sacculum. neq perã:
neq calciamenta. Quid sit sacculum ñ
esse portandum: alibi euidenter exp̃ssit.
Scripsit enim matħs qm̃ dixit ad disci¬
pulos dñs. nolite possidere aurum. neq
argentum. Si ꝓhibemur aurum posside¬
re. quid diripere. quid auferre conam᷑
Si quod habeas donare preciperis quẽ¬
admodum congeris quod non habeas
Qui predicas non furandum furaris:
qui dicis non mechandum mecharis:
qui execraris ydola sacrilegium facis:
qui in lege głaris. ꝑ preuaricationem
legis đm in honoras. Nomen enim di
ꝑ uos blasphematur. Non sic apłs petrꝰ
qui primus dominicȩ executor sententiȩ.
ut ostenderet non in uacuum dñi effu¬
sa mandata cum posceretur a paupere
ut ei aliquid peccuniȩ largiretur ait.

Expanded text:
peros, ora tumida praeferebat et putabat peros, ora tumida praeferebat et putabat quod uocem omnibus abstulisset. quam solus amiserat. et ideo ut hos lupos effugere possimus, docet dominus quid sequamur dicens: nolite portare sacculum neque peram neque calciamenta. quid sit sacculum non esse portandum alibi euidenter expressit; scripsit enim Matthaeus quoniam dixit ad discipulos dominus: nolite possidere aurum neque argentum. si prohibemur aurum possidere, quid eripere, quid auferre? si quod habeas donare praeciperis, quemadmodum congeris quod non habeas? qui, praedicas non furandum furaris? qui dicis non moechandum moecharis? qui exsecraris idola sacrilegium facis? qui in legegloriarisper praeuaricationem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
pietatisq nouerunt. Nec uos moueat.
quod formam pretendere uidentur
humanam. Et si foris homo cernit᷑:
intus bestia fremit. Et ido eos lupoᷤ e̾e
non dubium est. iuxta dñi ir̃u diui¬
nam sententiam qua ait: attendite
uobis a falsis ꝓpħis qui ueniunt ad
uos in uestitu ouium. intus autem ft̃
lupi rapaces: ex fructib eoꝵ cognoscetis
eos. Si quis gͦ specie mouetur: fructũ
interroget. Audis aliquem sacerdotem
dici. rapinas eiꝰ agnoscis. uestitum ouis
habet facta p̃donis: foris ouis. intus lupꝰ
est: qui modum non habet rapinarum.
qui tanquam in nocte scithico membra
duratus gelu cruentus ora circumuo¬
lat querens quem deuoret. Nonne uob̾¬
uidetur lupus. qui humane necis in¬
saturabilis crudelitate fidelium morte
popłoꝵ rabiem suam desiderat explere
Ululat iste non tractat. qui negat uocis
auctorem: & sacrilego sermone bestiale
murmur interstrepit: qui non confi
orbem gladius mitteretur. Dentes as¬

Expanded text:
pietatisque nouerunt. Nec uos moueat pietatisque nouerunt. Nec uos moueat quod formam praetendere uidentur humanam; etsi foris homo cernitur. intus bestia fremit. et ideo eos lupos esse non dubium est iuxta domini Iesu diuinam sententiam, qui ait: adtendite uobis a falsis prophetis, qui ueniunt ad uos in uestitu ouium, intus autem sunt lupi rapaces. ex fructibus eorum cognoscetis eos. si quis ergo specie mouetur, fructum interroget. audis aliquem sacerdotem dici, rapinas eius cognoscis: uestitum ouis habet, facta praedonis: tons ouis, intus lupus est qui modum non habet rapinarum, qui tamquam in nocte Scythico membra duratus gelu, cruentus ora circumuolat quaerens quem deuoret. nonne uobuidetur lupus, qui humanae necis insaturabilis cruditate fidelium morte populorum rabiem suam desiderauit explere? ululat iste, non tractat qui negat uocis auctorem et sacrilego sermone bestiale murmur interstrepit, qui non confitorbem gladius mitteretur. dentes as
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. quia p̾sentib pastorib oues xp̃i
incursari non possunt. Spoliare ergo
gregem dñi raptores conantur: qui¬
corporea quadam mentis intentione duri
ac rigidi nequaquam solent a suo errore
deflecti re. Et ido paulus apłs ait. Here¬
eiusmodi est. Hos scripturȩ uerus int̾
pres xp̃c illudit. ut inanes suos inua¬
num effundant impetus. & nocere non
possint. Qui si quem uersuta disputa¬
tionis suȩ circum scͥptione preuenerint
faciunt obmutescere. Mutus est enum
qui uerbum d̾i non eadem qua est gła
confitetur. Caue gͦ ne tibi uocem tol¬
lat hereticus. si prior eum non ipse de¬
prehenderis. Serpit enim: dum latet
eius ꝑfidia. Si autem cõmenta impie¬
tatis eius agnoueris: iacturam pie
uocis timere non poteris. Caue gͥ
uersute disputationis uenena: anim̃a
petunt guitur inuadunt. uitalibus
uulnus infligunt. Graues sunt morsus
hereticoꝵ. qui ipsis grauiores & rapaci¬
ores bestiis nullum auariciȩ finem in¬

Expanded text:
dunt, quia praesentibus pastoribus oues Christi dunt, quia praesentibus pastoribus oues Christi incursare non possunt. spoliare ergo gregem domini raptores conantur, qucorporea quadam mentis intentione duri ac rigidi nequaquam solent a suo errore deflectere. et ideo apostolus aeirpres Christus illudit; ut inanes suos in vanum effundant impetus, et nocere non possint. 51. Qui si quem versuta disputationis suae circumscriptione praevenerint, faciunt obmutescere; mutus est enim qui Verbum Dei non eadem qua est gloria confitetur. Cave ergo ne tibi vocem tollat haereticus, si prior eum non ipse deprehenderis; serpit enim, dum latet ejus perfidia: si autem commenta impietatis ejus agnoveris, jacturam piae vocis timere nouersutae disputationis uenena; animam petunt, guttur inuadunt, uitalibus \'}\' adfigunt. graues sunt morsus haereticorum, qui ipsis grauiores et rapaciores bestiis nullum auaritiae finem in
Abbreviated transcription (Latin):
terit refulgere: lupi me prius uidisse cre¬
dantux. & sollempne uocis extorsisse suf¬
fragium. Nonne lupis istis heretici. compa-¬
randi sunt. qui insidiantur ouilib xp̃i.
fremunt circa caulas. nocturno magis
tempore quam diurno: Semꝑ enim ꝑfi¬
dis nox est. qui lucem axp̃i seue nebulis
interp̾tationis obducere. & quantum
in ipsis est fuscare conantur. Uersant᷑
gͦ circa caulas. stabula tamen xp̃i in¬
trare non audent: & icdo non sanant᷑.
quia in stabulum suum non uult eos
xp̃c inducere. in quo curatus est ille.
qui de hierłm descendens incidit in la¬
trones: quem uulnerib alligatis. in¬
fuso oleo & uino. imponens in ium̃tũ
suum. samaritanus ille duxit in stabu¬
lum. & sanandum stabulario dereliqͥt.
Non accipiunt gͦ medicinam. qui me¬
dicum non requirunt. Si enim requi¬
rerent: non derogarent. Explorant pa¬
storis absentiam : & id̾o pastores ȩccłarũ
uel necare uel inexilium agere conten¬

Expanded text:
tuerit refulgere, lupi me prius uidisse cretuerit refulgere, lupi me prius uidisse credantur et sollemne uocis extorsisse suffragium. nonne lupis istis haeretici conparandi sunt, qui insidiantur ouilibus Christi, fremunt circa caulas nocturno magis tempore quam diurno? semper enim perfidis nox est, qui lucem Christi scaeuae nebulis interpretationis obducere et quantum in ipsis est fuscare conantur. uersantur ergo circa caulas, stabula tamen Christi intrare non audent et ideo non sanantur, quia in stabulum suum non uult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones. quem uulneribus adligatis, infuso oleo et uino inponens in iumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum et sanandum stabulario dereliquit. non accipiunt ergo medicinam qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. explorant pastoris absentiam et ideo pastores ecclesiarum uel necare uel in exilium agere conten
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego mitto uos: sic̃
agnos inter lupos.
Contraria sunt ista si¬
bi animalia. ut alia
ab aliis deuorentur.
Sed bonus pastor. lupos gregi suo
timere non nouit: ideoq isti discipłi
non in predam. sed ad gr̃am dirigunt᷑.
Sollicitudo enim pastoris boni efficit.
ut lupi in agnos audere nichil possint.
Lupi quid significare uidentur. debemꝰ
aduertere. Bestiȩ nempe sunt qux in¬
sicliantur ouilib. circa pastorales uersant᷑
casas. habitacula domoꝵ intrare non ati¬
dent. sonum canum. absentiam aut de¬
sidiam pastoris explorant: ouium guit᷑
inuadunt. ut cito strangulent. Feri rapa¬
ces. idemq natura corporis rigidiores. ut
se facile non possint inflectere: impetu
quodam suo feruntur & ido sepe ludunt᷑.
Tum preterea si quem priores hominem
uiderint uocem eiꝰ quadam naturȩ ui fe¬
runtur eriꝑe: si autem homo prius eos
uiderit. exagitari memorantur. Et ido
cauendum mͥ est. ne si in hodierno tracꝰ¬
tatu spiritalium mysterioꝵ gr̃a non po¬

Expanded text:
cce ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possinlupi quid significare uideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habitacula domorum intrare non audent, somnum canum, absentiam aut desidiam pastoris explorant, ouium guttur inuadunt, ut cito strangulent. feri et rapaces idemque natura corporis rigidiores, ut se facile non possint inflectere, inpetu quodam suo feruntur et ideo saepe luduntur. tum praeterea si quem priores hominem uiderint, uocem eius quadam naturae ui feruntur eripere: si autem homo prius eos uiderit, exagitare memoratur. et ideo cauendum mihi est ne, si in hodierno tractatu spiritalium mysteriorum gratia non po
Abbreviated transcription (Latin):
ne humiliatum: sed adorate in sua diui¬
nitate dm excelsum. Amplectimini par¬
uulum: sed cogitate immensum. Ama¬
te humiliatum: sed timete excelsum.
Iam uero dilectissimi si queritur quid
mystice significatum fuerit in eo quod
matrem & uirginẽ eiꝰq ꝓpinquos fi¬
guram gessisse illius ȩccłiȩ que ex iudea
in apłis credidit. Quando enim ȩccłia
non uirgo cuius menbra apłs affatur
dicens. despondi uos uni uiro uirginẽ
castam exhibere xp̃o. quando ipsa ñ
mater. de qua ꝑ salmistam dicitur.
Mater syon dicet homo. & dñs in euã¬
gelio. quicumq fecerit uoluntatem
patris mei qui in cęlis est ipse m̃s fr̃¬
ꝙ soror & mater est. Quando electi ñ
Mater itaq ac ꝓpinqui redemptorẽ
nr̃m anazareth in hierłm ad templũ
oñi deferunt. quia primitiua illam
primis discipłis eccl̃ia a uidȩis repul-¬
sa. eiꝰdem redemptoris dispensationẽ
ad noticiam gentium ꝑdux it. Ipsa enĩ

Expanded text:
ne humiliatum, sed adorate in sua divine humiliatum, sed adorate in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humiliatum, et timete excelsum. 6. Jam vero, dilectissimi, si quaeritur quid mystice significatum fuerit in eo quod matrem et virginem, ejusque propinquos figuram gessisse illius Ecclesiae quae ex Judaeis in apostolis credidit. Quando enim Ecclesia non virgo? cujus membra Apostolus affatur, dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quando ipsa non mater? Sed quia per Psalmistam dicitur: Mater Sion dicet, Homo ; et Dominus in Evangelio: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est . Quando electi nonMater itaque ac propinqui Redemptoris nostri, a Nazareth in Hierusalem ad templum Domini deferunt: quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia, a Judaeis repulsa, ejusdem redemptionis dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
uisti. lactasti. fouisti. aliusti. Quis pu¬
tas nobis possit indicare inter huiusmo¬
di obsequia animi tui sensum obeatis-¬
sima uirgo: cum hinc cerneres ec te natũ
tantillum infantem. illinc attenderes
dm̃ immensum. hinc creatum. illine
creatorem: hinc infirmum. illinc fortis¬
simum: hinc alendum. illinc alentem:
hinc non loquentẽ. illinc angłos do-¬
centem: Quis inqũa pectoris ar¬
chana nobis reserare ualeat: quibus
modis cogitatum ad utraq flectebas:
cum unum eundemq di achominis
filium manib tenens hinc adoiares ut
dñm: illinc osculareris ut filium
Quis ad tam in effabile miraculum ñ
obstupescat: Quis non pene elinguis
fiat : Generat puella suum ꝙ om̃ium
creatorem: nutrit suum & omium nu-¬
tritorem portat ad templum suũ ꝙ õiũ
creatorem. O ammirandum spectaculũ
ad quod non solum humana: uerum etiã
angłica stupescit natura. Ad hoc fr̃s km̃i.
fidi oculos erigite. ad hoc pietatis affectu

Expanded text:
isti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis puisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit indicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stupescit natura! Ad hoc, fratres carissimi, fidei oculos erigite; ad hoc pietatis affectu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib sed paucis reuelet᷑: quis est quẽ
geniusti. Appareat interim lapis hu¬
milis abscisus de monte sine manib.¬
ut reꝓbetur ab edificantib usq quo sta-¬
tuam in pedib ꝑcutiens crescat in mag-¬
num montem: impleatq uniuersum or-¬
bem terrarum. O qũã paruus. o quam
magnus est: quẽ peꝑisti. Paruus in hu¬
manitate: magnus in diuinitate. P aruiᷤ
in regno iudeoꝵ: magnus in regno gen-¬
tium: sed non ab om̃ib in regno iudeoꝵ
paruus estimatur. Nam & ipsa quae
hunc genuisti. ex ipso popło isrł in uir¬
gam creuisti: uirga enim de radice ies¬
se surrexisti & floruisti: uirga a aron
frondiusti. & nucem peperisti. Et quia
p̃ omĩb immensitatem eius agnouisti.
quem tam paruissimum ex de natum
uidisti. ꝓculdubio quem infantem ge¬
niusti dm om̃ĩpotentẽ tremens adora¬
sti: ad orans tremuisti. quem tamen qͥa
scđm humanitatem filium recogno-¬

Expanded text:
omnibus, sed paucis reveletur quis est quem omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognov
Abbreviated transcription (Latin):
ordine conceꝑat. quo usu pepererat.
& quis esset quem genuerat: sed legẽ
communem obseruans. ex pectauit
purgationis diem: celauit filii maie¬
statem. Hinc est qd eũ in demplo du¬
odecim annoꝵ inter doctores legis in¬
ueniens filium ioseph uocat dicens. fili
quid fecisti nobis sic:  Ego & pater tuus
dolentes querebamus te. Quem ꝓculdu¬
bio sciebat se sine concubitu ioseph con¬
cepisse: sine corruptione uirginali edi¬
disse. Sed cur abscondit conceptionis
ac natiuitatis ipsius sacramentum: qũe
nouit dm̃ immensum: Num qͥd nam
quia inuidit aliis quem ad templum
deferens scĩ senis tradidit manibus
Absit. S ut sp̃u ꝓphetiȩ repleta redẽp-¬
tionem mundi impiis non aꝑiat. Scie¬
bat enim iam tunc gr̃a plena. sp̃u di¬
uinitatis afflata. quia si hunc huius
scłi principes cognouissent: numquã
ꝓ salute nr̃a crucifixissent. Offer itaq
beatissima uirgo maria tanquam legẽ
obseruans in templo quẽ edidisti ut ñ

Expanded text:
ordine conceperat, quo usu pepererat, ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? nunquidnam quia invidit aliis, quem ad templum deferens, sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed ut prophetae spiritu repleta, Redemptorem mundi impiis non abat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia si hunc hujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non