comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ partem capiat nominis partẽ¬
q uerbi. Nr&ipitit a nomiñ generaecea¬
sus A uerbo tempora & significationis
Abutroq numerũ & figurã. Ergosex
accidunt participiosine dubio: Duo ꝓpria
nominis duoꝓpria uerbi : & duo cõmunia¬
sed duo abutroq trachic tã a nomiñ quã
uerbo: Videam̃ singula: secundũnomina
G enera participus accidunt quat tuor tan¬
tum masculinũ femininũ neutrũ & cõmuñ
inusexit femininũ in .a neutrũ inumsem¬
ens id estn & s nonuthab&a autha¬
b& .e. seduthab& duas consonantes. siue
A antecedit siue .e. antecedat hoc pon
cogitis sed tantũ modo illas duas conso¬
nantes ut puta uerbicausa Auditus audi¬
ta auditum audiens Nã presens parti¬
cipiũ triũ generũ est non potẽ inueniri
sed autmasculinum ut legendus ãfemini¬
numut legenda aut neutrũuit legendũ
aut cõmane ex trib generib ut̃ ⁊ legens
& p̃sens participiũ tria sustin& genera sim

Expanded text:
quod partem capiat nominis partemquod partem capiat nominis partemque uerbi. recipit enim a nomine genera et casus, a uerbo tempora et significationes, ab utroque numerum et figuram. ergo sex accidunt participio sine dubio, duo propria nominis, duo propria uerbi, et duo communia ab utroque trahit, tam a nomine quam a uerbo. uideamus singula secundum nomina. genera participiis accidunt quattuor tantum, masculinum femininum neutrale et commune in us exit, femininum in a, neutrum in um {semens, id est in n et s, non ut habeat a aut habeat e, sed ut habeat duas consonantes; siue a antecedat, siue e antecedat, hoc non cogites, sed tantum modo illas duas consonantes. ut puta uerbi causa auditus audita auditum, audiens. nam praesens participium trium generum est, aliter non potest inueniri sed aut masculinum est, ut legendus, aut femininum, ut legenda, aut neutrum, ut legendum, aut commune ex tribus generibus, ut est legens. et praesens participium tria sustinet genera simu
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Sunt tam̃ duae discr&ionis. ge¬
nerclit̃ ꝑtria ista participia conpa¬
nctio & tempus si conparationem ha¬
huerit : nom̃ est siue conparatiuũ ẽ siue
siue p̃sens siue p̃teritũ siue futurũ pasti¬
cipiũ est : Put a quandochco amans
hoc feci quidẽ amans hoc f&ci: id ÷ dũ
sus tempus hab&. It in futuro legend
Eccehincuid&ur pasticipiũ qđ hab&
tempꝰ. Ergo sunuenti fuerit tempus
er̃istaomnia participia: Siñ inuentũ
fuerit dempus : er̃ nemina Estamans
amarem siinde uolueris dicere amanspar¬
ticipiũ est. Siaũ dixeris amans amantior
amantis simꝰ : erit nom̃ similit̃ incens & par¬
ticipiũ ẽ & nom̃ si faciat incensior incen¬
sis simus erit nom̃ sia ũ non faciat erit pasti¬
cipiũ. Nominienĩ accidit conpar ectio
participionũquã. Ergo habes & discre¬
tionẽ & singulas singulorũ pasticipiorũ
& cõmunis omniũ: uideam̃ mͦ qͥdest pastic̃:
articipiũ ẽpar̃sorationis dicta

Expanded text:
rit. sunt tamen duae discretiones gerit. sunt tamen duae discretiones generaliter per tria ista participia, conparatio et tempus. si conparationem habuerit, nomen est; siue conparatiuus est, siusiue praesens siue praeteritum siue futurum, participium est. puta quando dico: amans hoc feci, quid est amans hoc feci? id est dum sus tempus habet; item in futuro legendus, ecce hinc uidetur participium, quoniam habet tempus. ergo si inuentum fuerit tempus, erunt ista omnia participia; si non inuentum fuerit tempus, erunt nomina. est amansamarem, si inde uolueris dicere amans, participium est; si autem dixeris amans amantior amantissimus, erit nomen. similiter incensus et participium est et nomen: si faciat incensior incensissimus, erit nomen; si autem non faciat, erit participium. nomini enim accidit conparatio, participio numquam. ergo habes discretiones, et singulas singulorum participiorum et communes omnium. uideamus cipium est pars orationis dicta,
Abbreviated transcription (Latin):
dełirẽ Similit̃ sumptus si abeo
qđ estsumor sumptus sit participi¬
umpr&eriti sumptus sumpti par¬
ticipium ẽ. Si ab eo qđ est sumpt᷑ hu¬
pensionis significamꝰ Itemparti¬
cipiũ futuri temporis & facitnobis
dubi&a tem utest moribundus
sedutrũista pasticipia sunt annomiñ
iamexiex tioñ colligis. Quod si par¬
ticipia sunt: redeunt i p̃sens par¬
ticipiũ. sinomina sunt: non redeunt
in p̃sens participiũ Legendus scri¬
bendus uontibiuidentur talia ẽẽ
quale ẽmoribundus: Sed legen¬
dus scribendus redeuntin p̃sens
participiũ, Moribundus non red& in p̃sens
adde s. fac̃scribens  contrariomo¬
ribundus fac p̃sens nom potẽ quia ñ sequi¬
* uribundus tolledus reman& furibun
singulorũ pasticipiorũ ut p̃sens partici¬
piũ regulas habeat ꝑ accusatiuũ & gene¬
tiuũ pr&eritũ participiũ discernas ꝑ
quartã declinationẽ : & secundam:
F.uturũparticipiũ discernas ꝑreditũ
in p̃sens participiũ : uel si nonremeaue¬

Expanded text:
est. similiter sumptus: si ab eo quod est sumor sumptus sit, {participium praeteriti sumptus} participium est; si ab eo quod est sumptus hunpensiones significamus. est item participium futuri temporis et facit nobis dubietatem, ut est moribundus. sed utrum ista participia sint, an nomina, iam ex ratione colligis, quod, si participia sunt, redeunt in praesens participium; si nomina sunt, non redeunt in praesens participium. legendus scribendus non uidentur tibi talia esse, quale est moribundus? sed legendus scribendus redeunt in praesens participium, moribundus non redit in praesens adde s, scribens. e contrario moribundus: fac praesens; non potes, quia non sequis. furibundus, tolle dus, remanet furibun, singulorum participiorum, ut praesens participium regulas habeat per accusatiuum et genetiuum, praeteritum participium discernas per quartam declinationem et secundam, futurum participium discernas per reditum in praesens participium, uel si non remeaue
Abbreviated transcription (Latin):
goscire debem om̃ istar p̃positioner loque¬
lares didis rese am coro. Nã addi¬
der̃ pleriq .o. Idcirco septẽ eẽ uoluer̃ ꝓp̃t
hoc uerbũ omit qͥt: scire debemistar p̃po¬
sitionerloque lares ñ seruare suã natu¬
ram sedaliqñ ꝓduci aliqñ corripi
DEIRTENEC TIoNe

Expanded text:
go scire debemus omnes istas praepositiones loquellares, con di dis re se am o nam addiderunt plerique o, idcirco septem esse uoluerunt, propter hoc uerbum omittit, scire debemus istas praepositiones loquellares non seruare suam naturam, sed aliquando produci, aliquando corripi. de interiectione
Abbreviated transcription (Latin):
rumpit uerbũ ł nom̃ ł quicqͥd÷ : id ÷¬
ł quãcũq pastẽ orationis. aut ipsa cor¬
rumpit᷑ aututrũq: id ÷ & corrũpit
ipsa & corrũpit᷑ Ipsa & corrũpit sidicas
conficio. conp̃positio ẽ integra fitio
corruptũ ẽ. era teñ inte grũ facio
Autcerte ipsa corrũpitꝰ ut affero : ñ
dicebant adfero sed affero dtran¬
sit in f fero aũ integrũ uerbũ ẽ : ec c̃ip¬
sacorrupta c̃ a uerbo: Aututrũq siml
fit᷑ suscipio sub capeo duo r̃ istai de gra
sedutrũq corrũpit᷑. Quando utrũq
faciunt sidicas subcapio E ac inde unũ
suscipio : & illud corr iptũ ẽ & illud:¬

Expanded text:
rumpit uerbum uel nomen uel quidquid rumpit uerbum uel nomen uel quidquid  quamcumque partem orationis, aut ipsa corrumpitur, aut utrumque, id est et corrumpit ipsa et corrumpitur. ipsa corrumpit, si dicas conficio: con praepositio est integra; ficio corruptum est; erat enim integrum facio. aut certe ipsa corrumpitur, affero: non dicebant adfero, sed affero; d transiit in f, fero autem integrum uerbum est; ecce ipsa corrupta est a uerbo. aut utrumque simul fit, suscipio: sub capio, duo sunt ista integra, sed utrumque corrumpitur, quando unum faciunt. si dicas sub capio, fac inde unum, suscipio: et illud corruptum est, et illud
Abbreviated transcription (Latin):
antiquũ. tam̃ quoties troenseunt in usũ
uerbi causa p̃positionis que ẽ acusatiua
neces sehab& ipsa dubitatio eẽ acũa: sun¬
usu ablatiui: necesse hab & & ipsa abłua
ẽẽ. Ut puta qñdico in ablulterũ. quid
dico in adulterũ idest contra adulterũ
Contrex qualis p̃positio ẽ : acusatiua : Er
go & tuhabes iungere eã acusatiuo casui :
qm̃ nec es sehab& traensi re inillũ casum
cui iungit᷑ illa inciũ significationẽ tran¬
sit habes hoc &emplũ & de alia pre¬
positione. Multa suꝑ priamorogi¬
tans: Quidẽ suꝑ priamo: id ÷ depri¬
amo. De qualis p̃positio ẽ. ablatiua
Ergo & suꝑ ablatiuo ca sui coher&. Orgo
ista regula ÷ deistisquat tuor p̃positio¬
nib. Quȩcũꝙ p̃positio trensicritln
alterius p̃positionis significationẽ ne
cessehab& illi casuicoherere cuicohe¬
r& illa incuiꝰ significationẽ transiit
Siue in sit siue contro: siuȩ sit᷑de : Scire
debemus qđ omnis p̃positio aut ipsacor¬

Expanded text:
antiquum. tamen quotiens transeunt in usum uerbi causa praepositionis quae est accusatiua, necesse habet ipsa {dubitatio} esse accusatiuusum ablatiuae, necesse habet et ipsa ablatiua esse. puta quando dico in adulterum, quid dico? in adulterum, id est contra adulterum. contra qualis praepositio est? accusatiua. ergo ita et tu habes iungere eam accusatiuo casui, quoniam necesse habet transire in illum casum, cui iungitur illa in cuius significationem transiit. habes hoc exemplum et de alia praepositione, «multa super Priamo rogitans». quid est super Priamo? id est de Priamo. de qualis est praepositio? ablatiua. ergo et super ablatiuo casui cohaeret. ergo ipsa regula est de istis quattuor praepositionibus: quaecumque praepositio transierit in alteriucesse habet illi casui cohaerere, cui cohaeret illa in cuius significationem transiit, siue in sit contra, siue super sit de. scire debemus quod omnis praepositio aut ipsa cor
Abbreviated transcription (Latin):
uox ẽ quedã c̃fura tñ significanr dolorẽ
uauoxẽ quedã confusa t am̃ significat la&itiã ergor¬
si aliquid significent int̃iectionẽ faciunt: ergobe¬
ne definit Int̃iectio ẽparsorationis uocein con¬
dita significans mentir affectũ. Planeillud scire
deber qđ plerũq ñ solũ integrapars orationis
sedelocutio omnis ꝓ int̃iection est . Sidicar ꝓh.
contigisse nefarhoc contigirse. ecceꝓ& ne fas
int̃iectionerr̃ : Iunge utrũq & unã intiectionẽ fec̃
acsidicar o hoc contigirse. Iunge it̃ aliqua plu¬
ra ꝓiuppit̃ obtime hoc nefas contgirse : Omnes
istae elocutiones puna interiectione ẽ Nãint᷑¬
iectio ẽ resquae & pͥmit animimotũ qͥcqͥd potẽ
animimotũ ex primere : siue inunare fuerit :¬
si ue in multi Int̃iectio dicenda ẽ:
modicũaliꝗͥd sednolurt adderecausas

Expanded text:
 dolorem; ua uox est quaedam confusa, tamen significans laetitiam. ergosi aliquid significent, interiectiones faciunt. ergo bene definiit, interiectio est pars orationis quae uoce incondita significat mentis affectum. plane illud scire debes, quod plerumque non solum integra pars orationis, sed elocutio omnis pro interiectione est. si dicas: pro hoc contigisse, nefas hoc contigisse, ecce pro et nefas interiectiones sunt. iunge utrumque, et unam interiectionem facit, contigisse. iunge item aliqua plura, pro Iuppiter optime nefas hoc contigisse, omnis ista elocutio pro una interiectione est. nam interiectio est res quae exprimit animi motum. quidquid potest animi motum exprimere, siue in una re fuerit siue in multis, interiectio dicenda est.modicum aliquid, sed noluit addere etia
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ accipit & ista pars orationis tibitam̃¬
illic ergo debemꝰ cestiẽe adhas pastesora¬
tioner id ÷ p̃positiones quae fiunt deistis con¬
positionib: plerũq ipse compositiones ã lon¬
gaes̃ ab reues & non debessicporsimi di¬
inuenistullã breuẽ sicillã pfes debersol¬
citus ẽç ꝓpt̃hasyer. similit̃ &iã onutet ẽ¬

Expanded text:
ipit et ista pars orationis. ergo debemus cauti esse ad has partes orationis, id est praepositiones, quae fiunt de istis conpositionibus. plerumque ipsae praepositiones aut longae sunt aut breues et non debes sic passim diinuenisti illam breuem, sic illam profer; debes sollicitus e
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Aut incendendus ẽ equus aut
inmarepiciendus & terebrandus
premisit duas disiunctiones &
subiecit conexionem: Num quid
possisita dicere aut incendenius
aut uerberandus &arguendus
non potest fieriista elocutio
sed ita dicimus aut incendendus autuer¬
berandus autar guendus illa elocutio
non ꝓcedit: Ergo debemscire qm̃ista
licentia auctoꝵ ÷ nec tibimirũsit ut al¬
terapars ꝓ altera positasit & inp̃posi¬
tionib: hoc inuenimus: Nam inuenimus
p̃positio ꝓalia posita est: Itaccliolo co
cuitantum d&elicuit ꝓinte. Alia ꝓa
tigit hoc & in coniunctione. Ergo
ista ÷ significatio potestas quȩdicit᷑:
Accidit figura simplex & conposita
& ad hoc inter est: qđ ad siper d
scribas p̃positionẽ facis: Ad ꝓpin¬
quumuado. Ad amicũ eo. Siꝑ .a &
t : coniunctionẽ facis quaroctione
ita qm̃nulla p̃positio ꝑ .t. dermmi¬
nat᷑ ubicumq inuenis p̃positionem

Expanded text:
dixit, aut incendendus est equus aut dixit, aut incendendus est equus aut in mare proiciendus et terebrandus; praemisit duas disiunctiones et subiecit conexionem. numquid possis ita dicere, aut incendendus aut terebrandus et arguendus: non potest fieri ista elocutio, sed ita dicimus, aut incendendus aut terebrandus aut arguendus; illa elocutio non procedit. ergo debemus scire quoniam ista licentia auctorum est. nec tibi mirum sit ut altera pars pro altera posita sit. et in praepositionibus hoc inuenimus. nam inuenimus praepositio pro alia posita est. item alio loco cui tantum de te licuit Vergilius Atingit hoc et in coniunctione. ergo ista est significatio potestatis quae dicitur. accidit et figura, simplex et conposita: et ad hoc interest, quod ad, si per d scribas praepositionem facis, ad propinquam uado, ad amicum eo; si per a et t, at coniunctionem facis. qua ratione ita? quoniam nulla praepositio per t terminatur; ubic
Abbreviated transcription (Latin):
fecero. Ergomagis i stamponis in rati¬
onali qm̃ deratioñ locutus beneuteris
ractionali coniunctione . Ita enĩ potest
fieriuit procedat iste tractatus ut
ubideratioñ loqueris: ut aris coniunc¬
tiom̃ actionali : ubidecausa loqueris
ut aris causali. hoc quidem s&cundũ
rigorem astis c&erũ auctores con¬
fuder̃ Quid tam contrariũ quã
ut ẽ copolatiuae & disiunctiua
Copolatiua utiq: copolatsensũ &
coniungit: Disiunc tiua uero disiun¬
int̃sesatis contyacriaes : E tam̃ iue¬
nimus a p̃uirgiliũ copolatiuã positã
ꝓ disiunctiua subiectisq urereflam¬
mis: uedebuit dicere. & dix̃ subiec¬
cutus ẽ iste. aut terebrare cauas
utero & temptare latebras autpe¬
lago clanauminsidias suspectaq
dona precipitar ciub& autpelago
ecce aut derebrare cauas &ceaut
sus pecta quedona suspectaue sicde¬
buit dicere. Namitaloquim᷑ autin
cendendus ẽ equus aut inmare p̃cipi¬
tandus aut derebrandus: illealit̃

Expanded text:
fecero, ergo magis istam ponis in re ratifecero, ergo magis istam ponis in re rationali; quoniam de ratione loqueris, bene uteris rationali coniunctione. ita enim potest fieri ut procedat iste tractatus, ut, ubi de ratione loqueris, utaris coniunctione rationali: ubi de causa loqueris, utaris causali. hoc quidem secundum rigorem artis. ceterum auctores confuderunt. quid tam contrarium, quam est copulatiua et disiunctiua? copulatiua utique copulat sensum et coniungit, disiunctiua uero disiuninter se satis contrariae sunt, et tamen inuenimus apud Vergilium copulatiuam positam pro disiunctiua, «subiectisque urere flammis»: ue debuit dicere, et dixit «subieccutus est ipse, «aut terebrare cauas utero et temptare latebras, / aut pelago Danaum insidias suspectaque dona / praecipitare iubet»: aut pelago, ecce aut; aut terebrare cauas, ecce aut; suspectaque dona, suspectaue debuit cendendus est equus aut in mare praecipitandus aut terebrandus; ille aliter
Abbreviated transcription (Latin):
sidicam in sulis regionib: solus faciã : neces
se÷ ut p̃cedat &iam causa quar e oc cidã
& quid ꝓdest hoc scis secl quid ꝓpt̃ illã cau¬
sam qucc legistis lic& nob̵ causales utipid
rationalib: Nonutim̃ ꝓcausalib: poctio¬
nales Potest heriutubi uo lueris ponere
roctionalẽ : pona sibi & causalem in ipsa
elocutioñ. Econtyxcrio ubi ẽ causalis :
nonstatimponas & rationalem : Quase
qui a in rctione est causa : in causa fitatim
non ÷ retio Er goquotiescũq d&cau¬
salo quim᷑ i debemus decaus alebus quo¬
tiescumq derictionelo quim᷑ : utideb&
rationedi. Ut puta sidicas ita Sioc¬
cida millum habeo eius hereditatẽ
qm designificatione iucri tractas quȩ
spes lucri te cogitad facinus. beneuteris
debesuti: Econtrc siratioñ utaris
melius uteris rationali. Sidicas solum
illum occidã debeo indesertis locis de¬
beo ueneno ergolateboigit᷑ latebo si hoc

Expanded text:
si dicam: in solis regionibus solus faciam, necesse si dicam: in solis regionibus solus faciam, necesse est ut praecedat etiam causa, quare occidam. et quid prodest hoc scire? propter illam causam, quam legistis, licet nobis causales uti pro rationalibus; non utimur pro causalibus rationales. potest fieri ut, ubi uolueris ponere rationalem, ponas ibi et causalem in ipsa elocutione; e contrario, ubi est causalis, non statim pones et rationalem. quare? quia in ratione est causa, in causa non statim est ratio. ergo quotienscumque de causa loquimur, uti debemus causalibus; quotienscumque de ratione loquimur, uti debemus rationalibus. ut puta si dicas ita, si occidam illum, habebo eius hereditatem, quoniam de significatione lucri tractas, quia spes lucri te cogit ad facinus, bene uteris debes uti. e contrario si ratione utaris, melius uteris rationali: si dicas: solus illum occidam, debeo in desertis locis, debeo ueneno; ergo latebo; igitur latebo, si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
& ẽhicmaxima difficultas & nisi adhibeas
prudent̃ intentionẽ : pon facile dis cernas
quando debem̾uti causal quando debemꝰ
utirationa si quidicat puta qͥd ÷ causał
quid est ractionalis, uoluer̃ maiores nostri
aliameẽ causam : alia mrctionẽ: Nã cau¬
sa potest eẽ sineratione : natiosinecau¬
sa eẽ non podest. Puta causa ÷ uerbi
causa si quidicat occido illum hominẽ ut
tollamyemipsius: Haec causa ÷ quaenos in¬
pingit ad faciendum id ÷ causa quȩ nos
inpellit ad facinus quoe est causa : rerlucri:
Ratio ÷ quautimur in faciendo. Sidicas
debeo illum occidere sedsillud dixero
alicui ꝓ dome sedueneno secl ꝑ noc dem
lumoccidere. quid sipat̃ m̃s fuerit nũ qͥd
quia sperohereditatẽ lebeopa trẽmeũ oc¬
cidere: Ergo nonubi causa ẽ : statim&
ratio ÷ Econtrario ñ ante podest inuenri
roctio : nisi causa p̃cechit quacausa. Ouia

Expanded text:
et est hic maxima difficultas, et nisi adhibeas et est hic maxima difficultas, et nisi adhibeas prudenter intentionem, non facile discernis, quando debemus uti causali, quando debemus uti rationali, siqui dicat puta: quid est causalis? quid est rationalis? uoluerunt maiores aliam esse causam, aliam rationem. nam causa potest esse sine ratione, ratio sine causa esse non potest. puta causa est uerbi causa, siqui dicat: occido illum hominem, ut tollam res ipsius. haec causa est, quae nos inpingit ad faciendum, id est causa quae nos inpellit ad facinus. quae est causa? res lucri. ratio est qua utimur in faciendo. si dicas: debeo illum occidere; sed si illud dixero alicui, prodo me; sed ueneno, sed per noctem, lum occidere. quid? si pater meus fuerit, numquid, quoniam spero hereditatem, debeo patrem meum occidere? ergo non ubi causa est, statim et ratio est. e contrario non ante potest inueniri ratio, nisi causa praecedat. quae causa? quia,
Abbreviated transcription (Latin):
hab& naruro buius elocutionis. Puta
saltim ambula idest sinonuis dormi¬
re sino auis sedene siñuis stare ł h.
unũ fac ambula quando aũ ambula : iam
non arguot& otius neglegentiar : sedarguo
te qđ ista munã rem omisseris. Ergo dic¬
taes̃ &x pl&iuae quia illud quodminꝰdictũ
erat accessuhui ex pl&um ÷ & penemom
nib hoc eẽ inuenis. Equidem id est ego qͥ¬
dem. equidem uolebam uidere ꝑfectum
& sidica suolebamuidere ꝑfectũ Longe
aliud ÷ quidicit uolebamuidere ꝑfectũ
hoc dicit simplicit̃ uoleba muidere ꝑfectũ¬
nisi illud timerem nisiillu dobess&: Nã
quidic̃ equidem uolebam uidere : hoc sig¬
nificat uolebã uidere sed aliares int̃cedit
quae ꝓ hib&. equi demuo lebam legere. sed
illudtimeo. Ideo chicuntur ex pl&iuae : q̃m
illa te aliquid quodnon ex pressumest seella¬
ter& illud ipsȩres cin ob̵ demonstrant:
Intercaus ales & ractionales ÷ differentia

Expanded text:
habet natura huius elocutionis: puta habet natura huius elocutionis: puta saltem ambula, id est si non uis dormire, si non uis sedere, si non uis stare, uel hoc unum fac, ambula; quando autem dico ambula, iam non arguo te totius neglegentiae, sed arguo te, quod istam unam rem omiseris. ergo dictae sunt expletiuae, quia illud quod minus dictum erat accessu huius expletur. et paene in omnibus hoc esse inuenies. equidem, id est ego quidem: equidem uolebam uidere praefectum si dicas, et si dicas: uolebam uidere praefectum, longe aliud est. qui dicit: uolebam uidere praefectum, hoc dicit simpliciter, uolebam uidere praefectunisi illud timerem, nisi illud obesset. nam qui dicit: equidem uolebam uidere, hoc significat, uolebam uidere, sed alia res intercedit, quae prohibet; equidem uolebam legere, sed illud timeo. ideo dicuntur expletiuae, quoniam inlatae aliquid, quod non expressum est, sed latet, illud ipsae res nobis demonstrant. inter causales et rationales est differentia,
Abbreviated transcription (Latin):
& plebue quantum significat ipsesenrꝰ
&iam aduerbia ꝑmanent noma cart
Quarenoluerunt dicere omatiuas istas
sed maluerint dicere & pl&iuas. Sitt
uolue sent dicere oinatiuas manifestũ
esse & qđ ad ditȩ ornarent Ablatȩ
nihil nocerent : Hanchabent natura
qđ dumad ditae fuerint acceditcultꝰ¬
sin on accedatcultus interim corporis
nihilrecedit. Ergo quidest ex¬
pl&iue quando dico legel &tionem
& quando dicosaltimlegelectionẽ
Aliudẽ dicere legelectionẽ : aliud
est saltim lege lectionẽ Quomodo
quitibi dicit legelectionem : ostatur
te adunamrem faciendam : & forte
alias resfacis sed istam solam non faci¬
ebas cantabas se d non legebas lectionẽ
tefacias. Quaũribidic̃ saltim hoc faci¬
ro oflendit reoniinnonihil facere:
sed uel hoc isi fa cere debere: Honge
aliud est ortnrenos adunũ aliquid
facienclum cumc &eroo facias: longe
aliud ÷ inuelunũ facias: Nam hoc

Expanded text:
expletiuae, quantum significat ipse sensus, expletiuae, quantum significat ipse sensus, etiam aduerbia permanent, non uacant. quare noluerunt dicere ornatiuas istas, sed maluerunt dicere expletiuas. si enim uoluissent dicere ornatiuas, manifestum esset quod additae ornarent, ablatae nihil nocerent: hanc habent naturam, quod, cum additae fuerint, accedit cultus; si decedat cultus, interim corporis nihil recedit. ergo quid est expletiua? quando dico: lege lectionem, et quando dico: saltem lege lectionem, aliud est dicere: lege lectionem, aliud est saltem lege lectionem. quo modo? qui tibi dicit: lege lectionem, hortatur te ad unam rem faciendam. et forte alias res facis, sed istam solam non faciebas; cantabas, sed non legebas lectionem.te facias; qui autem tibi dicit: saltem hoc facito, ostendit te omnia nihil facere, sed uel hoc unum facere debere. longe aliud est hortari nos ad unum aliquid faciendum, cum cetera facias, longe aliud est ut uel unum facias. nam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uerba disiungat & sensum: sed qđ
uerba coniungat & sensum disiungat
partis suae quia diciunt᷑ disiunctiuȩ :
Et pl&iuo dictes. ab eo qđ tantũ sen¬
sum epleant addite. Adchteit
augentur ornatum. D&ractem hil
nocent: Hancnaturaem habent ex¬
pl&iuae ut quando d&rochunt ni¬
hil significent quando adduntur
ornant sensum : psum id÷ quandode¬
trahuntur non mutilant aliquidnon
d&rahunt ÷ Ut puta sidicas eqͥdem
uolebam ꝑfectum uidere : tollem
de equidem & statelocutio uole¬
bam ꝑfectum uidere saltimsi qua
mihi d&esuscepta fuiss& ante fu¬
gam soboles tolle indesaltim &
statelocutio si quam d&e suscep¬
ta fuss& ante fugam soboles er¬
gosta dicuntur expl&iuae quae sens
explent D&ructe natem nihil nocent. Idõ
dicunt᷑ ex pl&iuae. quareaũdictȩ sunt &¬
pl&iuȩ nonor naceiuae Namilleornati¬
uaedicunt᷑ quae a lditre oynant. D&r¬
actȩ non obsunt istae cũ quaedicuntur

Expanded text:
uerba disiungant et sensum, sed quod uerba disiungant et sensum, sed quod uerba coniungant, sensum disiungant.habent partis suae, quia dicuntur disiunctiuae. expletiuae dictae sunt ab eo, quod tantum sensum expleant additae. additae enim augent ornatum, detractae nihil nocent. hanc naturam habent expletiuae: quando detrahuntur, nihil significant; quando adduntur, ornant sensum ipsum, id est quando detrahuntur, non mutilant aliquid, non detrahunt. ut puta si dicas: equidem uolebam praefectum uidere, tolle inde equidem, et stat elocutio, uolebam praefectum uidere. «saltim, siqua mihi de te suscepta fuisset / ante fugam suboles». tolle inde saltim, et stat elocutio, siqua mihi de te suscepta fuisset ante fugam suboles. ergo istae dicuntur expletiuae quae sensum explent, detractae autem nihil nocent; ideo dicuntur expletiuae. quare autem dictae sunt expletiuae et non ornatiuae? nam illae ornatiuae dicuntur quae additae ornant, detractae non obsunt. istae autem quae dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ł muros & sensus conunctus ẽ & uerba
Ergo copolatiu illa est quae & uerba
coniungit & sensum coniungit
Dis iunctiua dicta ẽ non abeo qđ conine¬
ta dis iungit : Nanisi disiungit lam
nec coniunctio ẽ : Nihil enĩ tam contra¬
rium conuinctioni. quam disiunctio
Namsudeo dicta est coniunctio ab
eo qđ coniungat: ista aũ dis iungit ñ ẽ
coniunctio. sed nonẽ hoc: Nam con¬
iunctio ẽ & ista est quidem conlunctio
quantũ aduerba ꝑtinent. Estaũ
disiunctio quantum al sensũ ꝑtin&
Pos sumenimita dicere. Ego aut tu
camus quando dico aut tueamus: ñ¬
utrumq iturũ ostendo sed al t̃utrũ
ł illunł illum, Taleestin illo sensu ã
fertecitiflanimas aut date dela ã
inpelliteremos: Nonutrumq: inperas
faciendum eẽ sed alt̃utrũ. Aut in naui¬
bus sequantur aut flanimis stat quidem
elocutio int̃posita illa particula Dis¬
iunctiua idest sensum disiuncxit: elo¬
cutionem tam̃ & denuit &iunxit:
ergoideo dicunt᷑ disiunctiue : ñ qđ &

Expanded text:
 illic sensus coniunctus est et uerba}. ergo copulatiua illa est quae et uerba coniungit et sensum coniungit. disiunctiua <dicta> est non ab eo, quod coniuncta disiungat. nam si disiungit, iam nec coniunctio est: nihil enim tam contrarium coniunctioni quam disiunctio. nam si ideo dicta est coniunctio, ab eo quod coniungat, ista autem disiungit, non est coniunctio. sed non est hoc: nam coniunctio est et ista. est quidem coniunctio, quantum ad uerba pertinet; est autem disiunctio, quantum ad sensum pertinet. possum enim ita dicere, ego aut tu eamus. quando dicoutrumque iturum ostendo, sed alterutrum, uel illum uel illum. tale est in illo sensu, aut ferte citi flammas, aut date tela, aut inpelfaciendum esse, sed alterutrum, ut aut nauibus sequantur aut flammis. stat quidem elocutio interposita illa particula disiunctiua, id est sensum disiunxit, elocutionem tamen tenuit et iunxit. ergo ideo dicuntur disiunctiuae, non quod et
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Nec dubium sit quin acusatiuae sint:
tam̃ ap̃maicres nostros inueniunt᷑ &iã
abłuȩ. puta non dubitat pacubius dice¬
re ant&emplo ñdubitat dicere ꝓpter
homine : non dubitat dicere : &iã sal¬
lustius qđ dix̃ p̃ter condemnatir Iste¬
tis: Inuenimꝰ ista omnia : quidergo di¬
cimus illos licentia aliquausos eẽ: aut
necesse astem ait donatus non sed sci¬
redebes qm̃ haec quae positar̃ ita : aut
significationem habent aliã : autor¬
dinemalium : inuenimurergo ante pꝰ¬
Dicimus illor aut astem necesse : aut
licentia fecirse. dic̃ falsum est Sed
necesse ÷ ut significatio alia sit in illis
pastib: aut si aliusordo ordo alt̃ & ÷
or dinis significatio ut alia ergotro¬
dito or dine tullit illas acrimiñ ł a cõ¬
munione. alterius casur. neuideat᷑
ablatiuis eẽiuncde. Siqui ita dicat
p̃terrerũ capitaliũ condemnatis
eccedeistis ipsare quid est modo p̃ter sine si
dubioius sit ait populus roma nꝰ ignosceillis

Expanded text:
nes, nec dubium sit quin accusatiuae sint, tamen apud maiores nostros inueniuntur etiam ablatiuae. puta non dubitat Pacuuius dicere «ante templo», non dubitat dicere «propter homine», non dubitat dicere, quod condemnatis. inuenimus ista omnia. quid ergo? dicemus illos licentia aliqua usos esse aut nescisse artem? ait Donatus, non; sed scire debes quod haec quae posita sunt ita aut significationem habent aliam aut ordinem alium. inuenimus ergo ante pdicemus illos aut artem nescisse aut licentia fecisse? dicit, falsum est; sed necesse est ut significatio alia sit in illis partibus, aut sit alius ordo. ordo alter est et ordinis significatio alia. ergo tradito ordine tollit illas a crimine alterius casus, ne uideantur ablatiuis esse iunctae. siqui ita dicat, praeter uerum capitalium condemnatisCatil. 36,2 , quid est modo praeter? sine sine dubio. iussit, ait, populus Romanus ignoscere illis
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uolumꝰ intendere ñ signis cationẽ ip¬
sius primũ c&erũ si conferaeste & signi¬
ficationẽ inuenies inte gracratioñ ẽelo¬
cutu. Ox̃ unã remuerẽ qͥdem : sed
& pastẽ ci non credendã. Om̃ p̃positio
ait tã diup̃ positio ÷ : quã diup̃ponit᷑
pꝰpositaaũ : & nom̃ & significationẽ ꝓ¬
pͥam amituit falsumẽ potestit p̃po¬
ꝓpͥam tam̃ & si post posita fuerit
adhuc nom̃ suũ ten&. donatur quẽ
ad modũ dix̃ sensur uerur ÷ : expres¬
sio ñ ÷ plena s ed tuhancnationẽ te¬
ne : p̃positiotã diuẽ reuera p̃positio
quã dip̃ponitꝰ ut ant&emplũ. p̃ dem¬
pur post p̃positio ÷ &p̃ponit᷑ & ire

Expanded text:
nem uolumus intendere, non significationem ipsius {primam}. ceterum si conferas te ad significationem, inuenies integra ratione esse locutum. dixit unam rem ueram quidem, sed ex parte ei non credendam. omnis praepositio, ait, tam diu praepositio est, quam diu praeponitur; postposita autem et nomen et significationem propriam amittit. falsumamen, etsi postposita fuerit, adhuc nomen suum tenet. Donatus quem ad modum dixit, sensus uerus est, expressio non est plena. sed tu hanc rationem tene: praepositio tam diu est re uera praepositio, quam diu praeponitur, ut ante templum, post tempus: p
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis p̃positio in sub suꝑ sub̃t cũtransie¬
rint in alterius p̃positionis significationẽ
eica sui iungit᷑ : cuiiungit̃ illa incui signifi¬
cationẽ troensit. Puta in : nꝰ iungit᷑ a cũo¬

Expanded text:
omnis praepositio {in sub super subter}, cum transieomnis praepositio {in sub super subter}, cum transierit in alterius praepositionis significationem, ei casui iungitur, cui iungitur illa in cuius significationem transiit. puta in nunc iungitur accu
Abbreviated transcription (Latin):
mansionem illae p̃positiones ablatiuis
iungant᷑. Hoc scilic& deduab: istis in
& sub. quodhodie sequim hocdix̃ ho¬
die duaer̃ p̃positioner quae in ambiguitatẽ
ueniunt & in & sub & qua aste regant᷑
Dix̃ suꝑ & subt̃ hodie accus atiua er̃ ñtibi
dico istã siita ꝓferis acusatiui ẽ subt̃ illa
uero accusatiui ñ tibi dico illã suꝑ terrã
tiuo dicas istam : aut qm̃ ꝑmansionem
ablatiuo dicas illã non lic& : sed siue cas
siue ꝑmaneas: illae p̃positioner acusati¬
uis casib: coniungunt᷑ ergo in & sub
secundũillã ractionẽ quã dixi nunciun¬
gunt᷑ acusatiuo nunc ablatiuo. Suꝑ
uero & subt̃ hodie debent iungi acusa¬
tiuo : ap̃maiores nostros uarie in ue¬
nimus ut legimus siue acusatiuo siue
ablatiuo iunctas & hodiesiuis dicere
suꝑtecto & suꝑ tectũ dabit᷑ tibi facul¬
suꝑ & subt̃ acusatiuo iunguntꝰ siue euntis
siue ꝑmanentis h abeant significationem

Expanded text:
permansionem, illae praepositiones ablatiuis permansionem, illae praepositiones ablatiuis iungantur. hoc scilicet de duabus istis, in et sub, quod hodie sequimur, hoc dixi: hodie duae sunt praepositiones quae in ambiguitatem ueniunt, in et sub; et qua arte regantur, dixi. super et subter hodie accusatiuae sunt. non tibi dico, istam si ita proferas, accusatiui est  subter illa uero ablatiui; non tibi dico illam super, supetiuo dicas istam, aut quando permansionem, ablatiuo dicas illam. non licet, sed siue eas, siue permaneas, illae praepositiones accusatiuis casibus coniunguntur. ergo in et sub secundum illam rationem quam dixi nunc iunguntur accusatiuo, nunc ablatiuo. super uero et subter hodie debent iungi accusatiuo; apud maiores nostros uarie inuenimus, et legimus siue accusatiuo siue ablatiuo iunctas. et hodie si uis dicere super tecto et super tectum, dabitur tibi faculsuper et subter accusatiuo iunguntur, siue euntis siue permanentis habeant significationem.
Abbreviated transcription (Latin):
nimur inelocutione: scire debes qđ il¬
lae p̃positiones accusatiuo iungunt᷑
Vt puta eo inforum: eo inbasi licã ꝑgo sub
basilicã: ꝓficiscorinuillã : ꝓficiscor in
forũ. ꝓficiscor subforũ. ab eo indomũ
ab eo inuillã. Ergo quando uis diligen¬
ter & ractionabilit̃ utustis p̃positionib
naturõc uerborũ primũ consideroe
& si considera ueris naturã uerborũ &uide¬
ris ẽẽ mobilia & habere traensitũ quendã
sciredebes qđ acusatiuo seruiunt: sin alit̃ ab̵ł
Vt sidicas sto sedeo maneo Omnia ista ꝑma¬
nentis habent significationẽ. qui dic̃sto : ñ
tracnsitũ significat sed in loco ÷. Quidicit
maneo : ñtraonsitum fac̃. sed in loco e. Qui
dic̃ sedeo similit̃: Ergo debemꝰdicere
stoinforo. sto in basilica sed eo subforo
sedeo subbasilica : Omnia ista ita sehabeNt
ut quando uerba mutationẽ significant
illae p̃positiones accusatiuis iungant᷑. Qñꝑ

Expanded text:
nimus in elocutione, {scire debes quod} ilnimus in elocutione, {scire debes quod} illae praepositiones accusatiuo iunguntur. ut puta eo in forum, eo in basilicam, pergo sub basilicam, proficiscor in uillam, proficiscor in forum, profisciscor sub forum, abeo in domum, abeo in uillam. ergo quando uis diligenter et rationabiliter uti istis praepositionibus, naturam uerborum primum considera, et si consideraueris naturam uerborum et uideris esse mobilia et habere transitum quendam, scire debes quod accusatiuo seruiunt; sin aliter, ablatiuo. ut si dicas sto sedeo maneo, omnia ista permanentis habent significationem. qui dicit sto, non transitum facit, sed in loco est; qui dicit maneo, non transitum facit, sed in loco est; qui dicit sedeo, similiter. ergo debemus dicere sto in foro, sto in basilica, sedeo sub foro, sedeo sub basilica. omnia ista ita se habent, ut, quando uerba mutationem significant, illae praepositiones accusatiuis iungantur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
his sepecdxi. Dex trictus ensis cui
suꝑ inpiaceruicepend& ensir
pend& suꝑceriuicenemodicit : sed suꝑ cerui¬
cempend&: deindeligna suꝑfocolar ge
reponens ꝓ eo qđ est suꝑ focũ, incicerdeiã
miliensi fostes fueritr in eo qđ nemosit ausꝰ
defendere : ꝓ eo qđ ÷ fostes in eũ : Ergo
extant plurima &xempla quib: &xemplir
possis ꝓbare qđ maiores nr̃i has p̃positio¬
ut debeamus animaduestere rationẽ uer¬
borũ quae uerba coniunguntꝰ elocutioni
& cũ uiderimur itionẽ uerborũ : si consi
derocinus utrũ mutationẽ habeant ipsa
Vtputa quomodo sidicas pergo ꝓficiscor
uado eo om̃a ista mutationem significanT
Qui dicitpergo: ñ seostendit in uno lo costa¬
re: quidic̃ ꝓsiciscor: ostenditse in alterũ
lo cumtransire: Quidicit uado in alte¬
rum locums &ransire demonstrat.
mutationẽ significant idest actũ quen¬
dam habent & motũ quendam Scirede¬
bemus qđ quo tiercũq: haec uerba po¬

Expanded text:
liis saepius dixit. «destrictus ensis cui liis saepius dixit. «destrictus ensis cui super impia / ceruice pendet»: ensis pendet super ceruice nemo dicit, sed super ceruicem. deinde «ligna super foco large reponit», pro eo quod est super focum. in Cicerone etiam miliens, «si fortes fueritis in eo quem nemo sit ausus defendere», pro eo quod est fortes in eum. ergo extant plurima exempla, quibus exemplis possis probare quod maiores nostri has praepositiout debeamus animaduertere rationem uerborum, quae uerba coniunguntur elocutioni; et cum uiderimus rationem uerborum, sicderabimus, utrum mutationem habeant ipsa puta quo modo si dicas pergo proficiscor uado eo, omnia ista mutationem significant. qui dicit pergo, non se ostendit in uno loco stare; qui dicit proficiscor, ostendit se in alterum locum transire; qui dicit uado, in alterum locum transire se demonstrat; mutationem significant, id est actum quendam habent et motum quendam, scire debemus quod, quotienscumque haec uerba po
Abbreviated transcription (Latin):
& tenus pube quaqua paste łillã ł illã po¬
sueris stabitclocutio: Quaẽ s̃ accusa¬
tiuae quaer̃ abł p̃positiones iã diximꝰ
Sunt &iam aliquȩ p̃positiones quae cõmu¬
nes uocantur : eo qđ nunc ac cusatiuo
suꝑ subt̃. ha ap̃ maiores nostros siñ a¬
liquanttioñ ponebant᷑. quando pla¬
cebat dicebant eo inforo. Quando¬
placebat dicebant eo inforũ ꝓ arbi¬
trio suo huiur ui extant &empla
innumercebilia qđ quadã licentia
utendes quando uolebant ad locũ
qñ uoleb ant in loco ponebant eadẽ
p̃positiones. &tputa iepuitq in fo¬
mite flãmã hodie non possumꝰ di¬
cere. sed dico apio illũ indomũ. p̃
possumdicere yocpio illã indomo:
Et tam̃ ita dix̃ rapuit infomite: non
rapuit in fomitẽ: Deinđ & nota con¬
dunt᷑ in aluo sidicas condo in aluo
puta hoc uerũ eẽ illud. aliud eem¬
plũ contireriũ est condiais innu¬
bem illic accusatiuus ẽ casus Iãdea¬

Expanded text:
 tenus. quaqua parte, uel illa uel illa po tenus. quaqua parte, uel illa uel illa posueris, stabit elocutio. quae sunt accusatiuae, quae ablatiuae praepositiones, iam diximus. sunt etiam aliquae praepositiones quae communes uocantur, eo quod nunc accusatiuo super et subter. hae apud maiores nostros sine aliqua ratione ponebantur. quando placebat, dicebant: eo in foro, dicebant: eo in forum pro arbitrio suo. huius rei extant exempla innumerabilia, quod quadam licentia utentes, quando uolebant ad locum, quando uolebant in loco, ponebant easdem praepositiones, ut puta «rapuitque in fomite flammam». hodie non possumus dicere, sed dico: rapio illum in domum; non possum dicere: rapio illum in domo. et tamen ita dixit, rapuit in fomite, non rapuit in fomitem. deinde «et nota conduntur in aluo». si dicas: condo in aluo, putabo hoc uerum esse, illud aliud exemplum contrarium est, «conditus in nubem»: illic accusatiuus est casus. iam de a
Abbreviated transcription (Latin):
dicere p̃positionẽ habes &emplũ circũ¬
circa sic dic adusque duas eẽ p̃positio
iungas aduerbio ut sic cohereant utunã
pastem faciant. Ioc que sitũ ẽ inista p̃po¬
sitione deablatiuis ista est que in questi¬
onẽ uenit quã remouit clam. semꝑ do¬
natus clam computat int̃ ab latiuas p̃po¬
sitiones. Deablatiuis s̃ istae dure quae
triusq: casus aliud eẽ ambigui. Nam
si dicas utriusq casur eẽ p̃positionẽ :
distringere illȩ habes adlegẽ illarũ
Prepositionũ que nunc accusatiuoiun¬
git᷑ nunc ablatiuo : ut puta clampa¬
trem & clã patre : dincclã patrẽ qñ
ad locũ significat: umnc clam patre
qñ in loco signifcat. sicut inillis diximꝰ
qñ allocũ accusatiuo lungit᷑ : qñ in lo¬
co ablatiuo. sed illam ambiguicas̃ est.
qñ uolueris : tenus uero hanchab&ra¬
tionẽ qđ hoc contingit modo p̃ponat᷑
mod o p̃ponat᷑ sincalia uer o p̃positioñ

Expanded text:
dicere praepositionem, habes exemplum circumdicere praepositionem, habes exemplum circumcirca: sic dico adusque duas esse praepositpositionem, iungas aduerbio, ut sic cohaereant, ut unam partem faciant. hoc quaesitum est in ista praepositione. de ablatiuis ista est quae in quaestionem uenit, quam remouit, clam. semper Donatus clam conputat inter ablatiuas praepositiones {de ablatiuis sunt istae duae, quae utriusque casus, aliud est esse ambigui. nam si dicas utriusque casus esse praepositionem, iungere illam habes ad legem illarum praepositionum, quae nunc accusatiuo iunguntur, nunc ablatiuo. ut puta clam patrem et clam patre: tunc clam patrem, quando ad locum significat, tunc clam patre, quando in loco significat; sicut in illis diximus, quando ad locum, accusatiuo iungitur, quando in loco, ablatiuo. sed clam ambigui casus quando uolueris. tenus uero hanc habet rationem, quod huic contingit ut modo praeponatur, modo postponatur {sine alia uero praepositione
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ aduerbio p̃positioñ sungit᷑ obhapc
causam qm̃ necilludnec illud uerũ ẽ
utrũq: accipit᷑. Habemꝰ i hoc in iure
inplerisq regulis ubineq: illa firmis¬
simaẽ neq illa firmissima ẽ: utiq
consentimꝰ: eqm nec illud firmũ est
necillud firmir simũ est. Ita fit ut defen¬
datur ut rocq: pars. Nã osten dotib
& p̃positionem prepositionqͥ possecon¬
iungi & aduerbiũ p̃positionipos se
firmior. nã p̃positionẽ p̃positioni
pos se coniungi illa elocutiodo c&
circum circa paulo post dicitillud
ubi dic̃ iungitur uerbo ut incipio
iungit᷑ pasticipio utidem iungit᷑ sibi
ipsa ut cuxũcirca. Orgo silungnꝰ
sibiipsa cirxũ circ a iuste dicamur ipsamp̃po¬
sitionẽ adusque sed forte dicas nolo di¬
cas p̃positionẽ p̃positioni coniunctã sed
uolo dicere p̃positionẽ aduerbio iuneta
sed illudageut ꝓunapas tesit quẽ ad mo¬
puna parte oretionis : Ergo quacũq ra¬
tioñporses hance locutionẽ dicere siuis

Expanded text:
erbio praepositio non iungitur. ob hanc causam, quoniam nec illud nec illud uerum est, utrumque accipitur. habemus enim hoc in iure: in plerisque regulis, ubi neque illa firmissima est, neque illa firmissima est, utrique consentimus; quoniam nec illud firmissimum est, nec illud firmissimum est, ita fit ut defendatur utraque pars. nam ostendo tibi et praepositionem praepositioni posse coniungi, et aduerbium praepositioni posse firmior. nam praepositionem praepositioni posse coniungi illa elocutio docet, circumcirca: paulo post dicit illud. ubi dicit iungitur uerbo, ut incipio, iungitur participio, itidem iungitur sibi ipsa, ut est circumcirca. ergo si iungitur sibi ipsa, circumcirca, iuste dicimus ipsam praepositionem, adusque. sed forte dicas, nolo dicere praepositionem praepositioni coniunctam, sed uolo dicere esse praepositionem aduerbio iunctam; sed illa lege, ut pro una parte sit, quem ad mopro una parte orationis. ergo quacumque ratione possis hanc elocutionem dicere. si uis
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ : aut ipsa a uerbo corrũpit᷑ aut
ceste & ipsacorrũpit &ipsacorrũpit᷑
Miores nr̃i p̃positiones &icc̃gen&iuis ca¬
sib: iungebant : sed hodienon. tibiubi
fuerit figuracta elocutio est habes ap̃
uerg & crurũ tenus amento palearia
bes qm̃ haec omnia figurtar̃ c&erũ
debemꝰdicere crurib: tenus quẽ ad
modum pub &enus & tenus pube. hoc
enĩ significationir hab& illa p̃positio
ut ł preponipos sit ł pponi Potes di¬
cere denus pube podes dicere pub&e ñ
Vt autem iungas illã gen&iuo nonpoternis
foste uolueris usurpare & figurã facere
Pr&erea ante & post & propt̃ & p̃ter cũ
sint acus atiuae p̃positiones ant&emplũ

Expanded text:
orrumpitur, aut certe et ipsa corrumpit et ipsa corrumpitur. maiores nostri praepositiones etiam genetiuis casibus iungebant. sed hodie non. ubiubi fuerit, figurata elocutio est. habes apud Vergilium «et crurum tenus a mento palearia bes quoniam haec omnia figurata sunt. ceterum debemus dicere cruribus tenus, quem ad modum pube tenus et tenus pube. hoc enim significationis habet illa praepositio, ut uel praeponi possit uel postponi: potes dicere tenus pube, potes dicere pube tenus. ut autem iungas illam genetiuo non potes, nisi forte uolueris usurpare et figuram facere. praeterea ante et post et propter et praeter, cum sint accusat
Abbreviated transcription (Latin):
nis In illis p̃positionib: ñ pos sum facere. Si
dicas recipio : non possum dicere reillum
cipio: Conduco nompossũ dicere contibidu¬
co: secubo nompos sumdicere seabillũcubo
qi ñ podest int̃ponialiquid: Hinc apparet
qm̃ semꝑ coherent: Ergo r̃ p̃positiones
sem ꝑ coherentes : itẽ non semꝑ coherendes
id ÷ num quã coherentes r̃illȩ ap̃ & penes
Ita em̃dico ap̃amicũ penes arbitros. non
pos sumunã partem orationis facere a¬
pud amicũ ut sit una parsoratianis nec
penes arbitros potest coherere Peliq:
protulit modo cohesit. similit̃ ppt̃ do¬
lorẽ tullit similit̃ ante : ant&emplũ sidi¬
cas ant&ullit ut ÷ ant &ullit gressum.
posr̃ illȩ om̃s & coherere & diriungere
Ergor̃ quae semꝑ coherent &xonduco
sunt que semꝑ discernunt᷑ ut ap̃penes:
sunt que & coherent & discernunt᷑ ut
relique om̃r Istȩ sunt ergop̃positiones

Expanded text:
nis. in illis praepositionibus non possum facere: si nis. in illis praepositionibus non possum facere: si dicas recipio, non possum dicere re illum cipio; conduco, non possum dicere con tibi duco; secubo, non possum dicere se ab illo cubo. quia non potest interponi aliquid, hinc apparet quoniam semper cohaerent. ergo sunt praepositiones semper cohaerentes. item semper non cohaerentes, id est numquam cohaerentes, sunt illae, apud et penes. ita enim dico, apud amicum, penes arbitros; non possumus unam partem orationis facere, apudamicum, ut sit una pars orationis, nec penesarbitros potest cohaerere. reliquprotulit, modo cohaesit. similiter etulit. similiter ante, ante templum, si dicas antetulit, ut est «antetulit gressum». possunt illae omnes et cohaerere et disiungi. ergo sunt quae semper cohaerent, ut conduco; sunt quae semper discernuntur, ut apud et penes; sunt quae et cohaerent et discernuntur, ut reliquae omnes. istae sunt ergo praepositiones.
Abbreviated transcription (Latin):
unt p̃positiones qua coherere possunt
adunã partem orationis & non coherere
ut puta p̃ dolore feci ista ca sualis ẽ. ꝗ siuo¬
lo faciam illi lamunã partem p̃tulit : ecce
modo duae sunt partes: sedistue duae
in unam cogerant : Ergo preilla p̃posi¬
tio que iungipo dest & segregaripotẽ
casualis ẽ si aũiungitantũpos sunt
nec possit segregari loquellares ẽ.
ut santillis: Ex .con di dis .re se am
ex ceptis illissex reliq: om̃scasualas s̃
Prelerea istacipse casuales idest que
cassib: seruiunt: hanchabent naturã
ut aliqñpos sunt coherere s̃ abqua que nũ quã
pos sunt coherere: Semꝑ coherent ille p̃po¬
sitiones cop. di dis Re Se. am. Nũquã enĩ
inueriunt᷑ segregate ita dicimꝰ conduco pũ qͥd
segregare qm̃ recipiunt uerbi int̃positio¬
nẽ. Puta ap̃ amicũ int̃ponosi uolo ap̃ illũ ami¬
cũ ap̃teamicũ ecceint̃ posuipastẽ oratio¬

Expanded text:
unt praepositiones quae et cohaerere possunt unt praepositiones quae et cohaerere possunt ad unam partem orationis et non cohaerere, ut puta: prae dolore feci. ista casualis est, quia, si uolo, facio illam unam partem, praetulit; ecce modo duae sunt partes, sed istae duae in unam coierunt. ergo prae illa praepositio, quae et iungi potest casualis est. si autem iungi tantum possit, nec possit segregari, loquellaris est, ut sunt illae sex, con di dis re se am. exceptis illis sex reliquae omnes casuales sunt. praeterea istae ipsae casuales, id est quae casibus seruiunt, hanc habent naturam, ut aliquando possint cohaerere; sunt aliquae quae numquam possunt cohaerere. semper cohaerent illae praepositiones, con di dis re se am: numquam enim inueniuntur segregatae. ita dicimus, conduco. numquid segregari, quoniam recipiunt uerbi interpositionem. puta apud amicum: interpono, si uolo, apud illum amicum, apud te amicum; ecce interposui partem oratio
Abbreviated transcription (Latin):
positio ẽ cum ea summutat est enim
licentia haecdata ut post posita p̃po¬
sitio ꝑdatcasum &mutat: Omnis
p̃positio hanc habecnatura mutata
Aut ag& aliquid aut minuit aliquid aut in con¬
trariumuestit aut nihilsignificat Augit
sidi casclarus. auge illud p̃clarur. plus sign¬
ficat p̃clarꝰ. ec cea diecit aliquit significatio¬
nis minuit si dicas dolus subdolus: nãin sub¬
dolominus est quãbidolo ec ceminuit Aut in
contrarium ducit quam esł doctus indoctꝰ
felix infelix sanus insanus ista in contra¬
riumuestunt aut certenihil significat id ÷
positiones augent ut p̃clarus : minuunt
ut sub dolus : in contrarium uestunt ut in¬
sanus nihil significant ut cũ fieri.
Onmis pr&erea p̃positio hac hab&
uim : Ut aut casib: seruiunt Aut loque lis.
Casib seruiunt p̃positiones quȩ iungipos¬
sunt & segregari: Loquellis seruiunt
que ñ possuntsegregari : Cas sib serui¬

Expanded text:
aepositio est cum casu mutato. est enim aepositio est cum casu mutato. est enim licentia haec data, ut postposita praepositio perdat casum et mutet. omnis praepositio hanc habet naturam, ut aut augeat aliquid, aut minuat aliquid, aut in contrarium uertat, aut nihil significet. auget, si dicas clarus: auge illud, praeclarus; plus significat praeclarus; ecce adiecit aliquid significationis. minuit, si dicas dolus subdolus: nam in subdolo minus est, quam est in dolo; ecce minuit. aut in contrarium ducit quam est, doctus indoctus, felix infelix, sanus insanus; ista in contrarium uertunt. aut certe nihil significat, id est aepositiones augent, ut praeclarus; minuunt, ut subdolus; in contrarium uertunt, ut insanus. nihil significant, ut confieri. omnis praeterea praepositio hanc habet uim, ut aut casibus seruiat aut loquellis. casibus seruiunt praepositiones quae iungi possunt et segregari; loquellis seruiunt quae non possunt segregari. casibus serui