comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim dubitat posse. Atꝰ contra maxima si uim suam continet si Ø¬
multos urae aliena eripuit. neminem suae impendit.
łrius imperare moderate laus est. et in mancipio cogitandũ
Dest. non quantum illud impune pati possit: sed quantum ti¬
bi pinittat aqui bomiq natura. quae parcere etiam captiuis. et pre¬
cio partis iub. quanto iustius us parci iub: tanto iustius homini¬
bus liberis. ingenuis honestis. non ut mancipus abuti: sed us quos
gradui antecedas. quoꝵq tibi non seruitus tradita sit: sed tutela
Serius ad statuam licet confugere cum in seruum omnia liceant.
Est aliquid in homine quod licere commune uis animantium ue¬
tet. Quis non uedium pollionem peius oderat ꝗͣ serui sui q mu¬
renas sanguine humano saginabat. et eos qui se aliquid offenderãt
in uiuarium. quid aluid q̃ serpentib ob ucĩ iubebat. O hominem mille
mortibus dignum siue deuorandos seruos obuciebat murenis quas e¬

Expanded text:
enim dubitat posse ?, at contra maxima, si vim suam continet, si enim dubitat posse ?, at contra maxima, si vim suam continet, si multos irae alienae eripuit, neminem suae impendit. Servis imperare moderate laus est. Et in mancipio cogitandum est, non quantum illud impune possit pati, sed quantum tibi permittat aequi bonique natura, quae parcere etiam captivis et pretio paratis iubet. Quanto iustius iubet hominibus liberis, ingenuis, honestis non ut mancipiis abuti sed ut his, quos gradu antecedas quorumque tibi non servitus tradita sit, sed tutela. Servis ad statuam licet confugere ; cum in servum omnia liceant, est aliquid, quod in hominem licere commune ius animantium vetet. Quis non Vedium Pollionem peius oderat quam servi sui, quod muraenas sanguine humano saginabat et eos, qui se aliquid offenderant, in vivarium, quid aliud quam serpentium, abici iubebat ? O hominem mille mortibus dignum, sive devorandos servos obiciebat muraenis, quas e
Abbreviated transcription (Latin):
diora agentes iumenta: quae cum ad contumelias et miserias nata sint
nimia saeuitia coguntur iugum detrectare:
IUllum animal morosius est: nullum maiore arte tractandum
Iꝗͣ homo nulli magis parcendum. Quid enim est stultius q̃
inuinentis quidem et canib erubescere iram excere: pessima aut̃ con¬
ditione sub homine ẽẽ: Morbis medemur. nec irasciur. Atqui
et hic morbus est animi. mollem medicinam desiderat ip̃mq medẽ¬
tem minime infestum aegro. mali medici est desperare ne curet. Ide
in lis quoꝵ animus affectus est facere debebit eui traditata salus oĩ¬
um est non cito spem prouicere: nec mortifera signa pronunciare
luctetur cum uicus. resistat. aliis morbum suum exprobret. Quadã
molli curatione decipiat. aptius meliusq sanaturus remeduis fallẽ¬
tibus. Agat princes curam non tantum salutis sed etiam hone¬
stae cicatricis. Nulla regi regula est ex seua animaduersione. Quis

Expanded text:
diora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, diora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, nimia saevitia cogantur iugum detractare. Nullum animal morosius est, nullum maiore arte tractandum quam homo, nulli magis parcendum. Quid enim est stultius quam in iumentis quidem et canibus erubescere iras exercere, pessima autem condicione sub homine hominem esse ? Morbis medemur nec irascimur ; atqui et hic morbus est animi; mollem medicinam desiderat ipsumque medentem minime infestum aegro. Mali medici est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, facere debebit is, cui tradita salus omnium est, non cito spem proicere nec mortifera signa pronuntiare ; luctetur cum vitiis, resistat, aliis morbum suum exprobret, quosdam molli curatione decipiat citius meliusque sanaturus re- mediis fallentibus ; agat princeps curam non tantum salutis, sed etiam honestae cicatricis. Nulla regi gloria est ex saeva animadversione quis
Abbreviated transcription (Latin):
simis causis compescet: Utrum aut̃ p̃ceptor liberalibus studus
dignior est. qui ex carnificabit discipulos si memoria illis non con¬
stiterit: aut si parum agilis in legendo oculus haeserit: aut qui mo¬
nitionib et uerecundia emendare: ac docere malit. Tribunum
centurionemq da saeuum desertores faciet quibus tamen ignosci¬
tur. Num quidnam equum est grauius homini et dunus imꝑari
ꝗͣ imperatur animalibus mutis: Atqui equum non crebris uerbe¬
ribus exterret domandi pitus magister. fiet enim formidulosus et
contumax. nisi eum blandiente tactu ꝑmulseris. Idem facit uenato
quisq instituit catulos uestigia sequi. Quisq iam exercitatis utitur
ad excitandas feras nec crebro illis minatur. Contundetur enim ani¬
mus. et quidquid est indolis comminuet᷑ trepidatione degeneri. nec
licentiam uagandi errandiq passim concedit. Adiicias his licet tar¬

Expanded text:
simis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis simis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis dignior, qui excarnificabit discipulos, si memoria illis non constiterit aut si parum agilis in legendo oculus haeserit, an qui monitionibus et verecundia emendare ac docere malit ? Tribunum centurionemque da saevum : desertores faciet, quibus tamen ignosciur. Numquidnam aequum est gravius homini et durius imperari, quam imperatur animalibus mutis ? Atqui equum non crebris verberibus exterret domandi peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandiente tactu permulseris. Idem facit ille venator, quique instituit catulos vestigia sequi quique iam exercitatis utitur ad excitandas vel persequendas feras : nec crebro illis minatur contundet enim animos et, quid- quid est indolis, comminuetur trepidatione degeneri nec licentiam vagandi errandique passim concedit. Adicias his licet tar
Abbreviated transcription (Latin):
est dixit relegandum quo patri uideretur. non culleum non serpen¬
tes non carcerem decreuit. memor non de quo censeret: sed cui in cõ¬
silio ẽẽt mollissimo genere poenȩ contentum ẽẽ debere: patrem dr̃x̃
in filio adolescentulo impulso in id scelus in quo se quod proximũ
erat ab innocentia timide gessisset debere illum ab urbe et a parẽ¬
tis oculis summoueri:
Dignum quem in consilium patres aduocarent. Odignum quẽ
cohaeredem innocentib liberis scriberent. Haxe clamentia prin¬
cipem decet: ut quocunq uenerit mansuctiora omnia faciat. Nc̃o
regi tam uilis sit: ut illum pire non sentiat. qualiscunq enim est¬
pars imꝑii est. In magna imꝑia ex minorib petamus exemplum.
non est unum impandi genus. Impat princeps ciuibus suis pat̾
liberis. p̃ceptor discentib. tribunus uel centurio militib. nõ ne
pessimus pater uidebitur. qui assidius plagis liberos etiam ex leuis¬

Expanded text:
est, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpenest, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpentes, non carcerem decrevit memor, non de quo censeret, sed cui in consilio esset; mollissimo genere poenae contentum esse debere patrem dixit in filio adulescentulo impulse in id scelus, in quo se, quod proximum erat ab innocentia, timide gessisset ; debere illum ab urbe et a parentis oculis submoveri. O dignum, quem in consilium patres advocarent ! O dignum, quem coheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia principem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faciat. Nemo regi tam vilis sit, ut illum perire non sentiat, qualiscumque pars imperii est. In magna imperia ex minoribus petamus exemplum. Non unum est imperandi genus ; imperat princeps civibus suis, pater liberis, praeceptor discentibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus pater videbitur, qui adsiduis plagis liberos etiam ex levis
Abbreviated transcription (Latin):
augustum. Uenit in priuatos penates. assedit. pars alieni consilii
fuit non dixit immo in domum meam ueniat quod si factum eẽt
caesaris futura erat cognitio non patris. Audita causa excussisq
omnibus et us qua adolescens pro se dixerat. et iis quib argue
batur. petit ut sententiam suam quisq seriberet: ne ea omnium fi¬
eret. qua cęsaris fuisset: deinde priusqͣ aperirentur codicilli uiraui
se dare hominis locupletis hereditatem non aditurum. Dicet aliꝗs
pussillo animo timuit. ne uideretur locum spei suae aperire uelle in¬
filii damnatione. Ego contra sentio. Quilibet nr̃m debuisset aduer¬
sus opiniones malignas satis fiduci a hẽre inbona conscientia. pͥn¬
cipes multa debent etiam fama. Dare uirauit se non aditurum
haereditatem. Tarius quidem eodem die et alterum heredem per¬
didit: sed cesar libertatem sententiae suae redemit. et prius q̃ appro

Expanded text:
Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii fuit, non dixit : " Immo in meam domum veniat " ; quod si factum esset, Caesaris futura erat cognitio, non patris. Audita causa excussisque omnibus, et his, quae adulescens pro se dixerat, et his, quibus argue- batur, petit, ut sententiam suam quisque scriberet, ne ea omnium fieret, quae Caesaris fuisset ; deinde, priusquam aperirentur codicilli, iuravit se Tarii, hominis locupletis, hereditatem non aditurum. Dicet aliquis : " Pusillo animo timuit, ne videretur locum spei suae aperire velle filii damnatione." Ego contra sentio ; quilibet nostrum debuisset adversus opiniones malignas satis fiduciae habere in bona conscientia, principes multa debent etiam famae dare. Iuravit se non aditurum hereditatem. Tarius quidem eodem die et alterum heredem perdidit, sed Caesar libertatem sententiae suae redemit ; et postquam appro
Abbreviated transcription (Latin):
dat. et iam cum absciderit ixponere cupiat et in abscidendo gemat
cunctatus multum duq. Prope est enim ut libenter damnet qui
cito. prope est ut iniq puniat. qui nimis.
N xonem equitem romanum memoria nr̃a quia filium suu
flagellis occiderat ppłus grafus in foro confodit. Uix illumi
augusti caesaris auctoritas infestis tam patrum ꝗͣ filiorum manibus
cripuit.
IArium qui filium dep̃hensum in parricidio exilio damnauit
causa cognita nemo non suspexit.q contentus exilio. et exi¬
lio delegato massiliae patricidam continuit. et annua illi p̃stitit. qͣn¬
ta p̃stare integro solebat. Hac liberalitas effecit ut in qua ciuitate
nunꝗͣ deeẽt patronus peionbus nemo dubitaret quin reus merito
cdamnatus eẽt quem ip̃e pater damnare potuisset. qui odisse non po¬
terat. Hoc ip̃o exemplo dabo quem compares bono patri bonum
principem. Cogniturus de filio T̃arius aduocauit in consilio çȩsare

Expanded text:
dat, etiam, cum absci- derit, repellere cupiat, et in abscidendo gemat dat, etiam, cum absci- derit, repellere cupiat, et in abscidendo gemat cunctatus multum diuque ; prope est enim, ut libenter damnet, qui cito ; prope est, ut inique puniat, qui nimis. Trichonem equitem Romanum memoria nostra, quia filium suum flagellis occiderat, populus graphiis in foro confodit ; vix illum Augusti Caesaris auctoritas infestis tam patrum quam filiorum manibus eripuit. Tarium, qui filium deprensum in parricidii consilio damnavit causa cognita, nemo non suspexit, quod contentus exilio et exilio delicato Massiliae parricidam continuit et annua illi praestitit, quanta praestare integro solebat ; haec liberalitas effecit, ut, in qua civitate numquam deest patronus peioribus, nemo dubitaret, quin reus merito damnatus esset, quem is pater damnare potuisset, qui odisse non poterat. Hoc ipso exemplo dabo, quem compares bono patri, bonum principem. Cogniturus de filio Tarius advocavit in consilium Caesarem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando admonere etiam uerberibus. Nunquid aliquis sanus
filium ad primam offensam exhaeredat: nisi magnae et magnae et
multae iniuri ae patientiam eucerint. nisi plus est quod tunet ꝗͣ quod
damnat. non accedit ad decretorium stilum. multa autem temptat
quibus dubiam indolem. et peiore loco iam positam reuocet. Post¬
ꝗͣ omnia simul deplorata sunt ultima expentur. Nemo ad supplicĩ
exigenda puenit. nisi qui remedia consumpsit. Hoc quod parenti
etiam principi faciendum est: Quoniam appellauimus patrem
patria non adulatione uaria adducti. Cętera enim cognomina ho¬
nori data sunt. Magnos et felices augustos diximus. et ambitiose
maiestati. quidquid potiumus titulorum congessimus illis hoc tri¬
buentes. Patrem quidem patria appellauimus ut sciret datam si¬
bi potãtem patriam. quae est consolatissima et temperatissima liberis
consulens suaq post illos reponens tradi sibi pater membra sua absci¬

Expanded text:
aliquando admonere etiam verberibus. Numquid aliquis sanus aliquando admonere etiam verberibus. Numquid aliquis sanus filium a prima offensa exheredat ? Nisi magnae et multae iniuriae patientiam evicerunt, nisi plus est, quod timet, quam quod damnat, non accedit ad decretorium stilum; multa ante temptat, quibus dubiam indolem et peiore iam loco positam revocet ; simul deploratum est, ultima experitur. Nemo ad supplicia exigenda pervenit, nisi qui remedia con- sumpsit. Hoc, quod parenti, etiam principi faciendum est, quem appellavimus Patrem Patriae non adulatione vana adducti. Cetera enim cognomina honori data sunt ; Magnos et Felices et Angustos diximus et ambitiosae maiestati quidquid potuimus titulorum congessimus illis hoc tribuentes ; Patrem quidem Patriae appellavimus, ut sciret datam sibi potestatem patriam, quae est temperantissima liberis consulens suaque post illos reponens. Tarde sibi pater membra sua absci
Abbreviated transcription (Latin):
non rei .p. partem tanꝗ̃ sui nutrit. Inclinatur ad mitiora etiam si
ex usu est anim aduertere ostendens ꝗͣ inuitus aspo remedio manus
admoueat. In cuius animo nihil hostile nihil efferum est. Qui potẽ¬
tiam suam placide ac salutariter exercet approbare impia sua ciuib
cupiens felix abunde sibi uisus si fortunam suam publicauerit. ser¬
mone affabilis. accessuq facilis. uultu qui maxime ppłos demeretur
amabilis. xquus. desiderus propensus etiam iniquis acerbus a tota
ciuuitate amatur defenditur. colitur. eadem de illo homines seeretolo¬
quuntur. qua palam tollere filios cupiunt. ex publicis malis stenlitas ĩ¬
dicta reduditur. Bene se meriturum de liberis suis non dubitat quibꝰ
tale saculum õnderit. Hic princeps suo benefi
Uod ergo officium eius est: quod bonorum parentum: qui ob¬
iurgare liberos nonnunꝗ̃ blande. nonnunꝗͣ minaciter solẽt

Expanded text:
non rei publicae partem tamquam sui nutrit, inclinatus ad mitiora, etiam si non rei publicae partem tamquam sui nutrit, inclinatus ad mitiora, etiam si ex usu est animadvertere, ostendens quam invitus aspero remedio manus admoveat, in cuius animo nihil hostile, nihil efferum est, qui potentiam suam placide ac salutariter exercet approbare imperia sua civibus cupiens, felix abunde sibi visus, si fortunam suam publicarit, sermone adfabilis, aditu accessuque facilis, vultu, qui maxime populos demeretur, amabilis, aequis desideriis propensus, etiam iniquis non acerbus, a tota civitate amatur, defenditur, colitur. Eadem de illo homines secretoquuntur quae palam. Tollere filios cupiunt et publicis malis sterilitas indicta recluditur; bene se meriturum de liberis suis quisque non dubitat, quibus tale saeculum ostenderit. Hic princeps suo beneficQuod ergo officium eius est ? Quod bonorum parentium, qui obiurgare liberos non numquam blande, non numquam minaciter solent,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis et aquuleo et ferramentis ad mortem paratis utitur: qui¬
bus non aliter ꝗͣ bestus homines oblectat. omnib rebus noxior ac sol¬
percluctus ut non liceat illi mutare mores. Hoc enim inter caetera uł
pessimum hẽt ciudelitas. perseuerandum est. nec ad meliora patet in¬
gressus. Scelera enim sceleribus tuenda sunt. Quid autem eo infeli¬
cius. eui iam omne malum necẽẽ est. O miserabilem illum sibi certe
nam exteris miscreri eius nefas sit qui cędibus ac rapinis potentiam
exercuit. qui suspecta sibi cuncta redlidit tam externa ꝗ̃ domestica cũ
arma metuat ad arma confugiens.non amicoꝵ fidei credens. non pi¬
etati liberorum qui sibi curonspexit. quxq fecit quaeq facturus est.
et conscientiam suam planam scelenbus ac tormentis aperuit. sxpe o
mortem timet sapius optat. inuisior sibi ꝗͣ seruientib. Econtrario
is cui cure sunt uniuersa qui alia magis alia minus tuetur: nullam

Expanded text:
mentis ut eculeo et ferramentis ad mortem paratis utitur, quimentis ut eculeo et ferramentis ad mortem paratis utitur, quibus non aliter quam bestiis homines obiectat, omnibus reis aerumnosior ac sol eo perductus, ut non liceat illi mutare mores. Hoc enim inter cetera vel pessimum habet crudelitas, perseverandum est nec ad meliora patet regressus ; scelera enim sceleribus tuenda sunt. Quid autem eo infelicius, cui iam esse malo necesse est ? O miserabilem illum, sibi certe! Nam ceteris misereri eius nefas sit, qui caedibus ac rapinis potentiam exercuit, qui suspecta sibi cuncta reddidit tam externa quam domestica, cum arma metuat, ad arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; qui, ubi circumspexit, quaeque fecit quaeque facturus est, et conscientiam suam plenam sceleribus ac tormentis adaperuit, saepe mortem timet, saepius optat, invisior sibi quam servientibus. E contrario is, cui curae sunt universa, qui alia magis, alia minus tuetur, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
bi supra modum odia creuerunt. Temperatus enim timor odia
cohibet: assiduus uero et acer. et extrema admouens in audaciã
iacentes excitat. et omnia expir suadet. Si feras foueis uel muns con
clusas contineas iubeasq telis incessi temptabunt fugam per ipãm
quae fugerant proculcabuntq formidinem. Acerrimꝰ a uirtus est o
quam ultima necessitas extendit. Relinquat oportet secun aliquid
metus. In utroq plus spei ꝗ̃ periculoꝵ ostentet. alioquin tibi quie¬
scenti pari a metuuntur. Incurrere in picula uiuuat et aliena anima
abuti. Flacidoq tranquilloq regi fida sunt auxilia sua. quibus ad
cõmunem salutem utatur. gliosusq miles publicx enim securita
ti dare opum uidetur omnium laborem libens patitur ut parentis
custos. Et illo acerbo et sangiunano neceẽ est grauentur stipato¬
re sui.
On põt here quisꝗͣ bone ac fidae uoluntatis ministros quibus tor¬

Expanded text:
bi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet bi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet. Sic feras linea et pinnae clusas contineant ; easdem a tergo eques telis incessat, temptabunt fugam per ipsa, quae fugerant, proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi aliquid metus multoque plus spei quam periculorum ostentet ; alioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anima abuti. Placido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad communem salutem utatur, gloriosusque miles publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens patitur ut parentis custos ; at illum acerbum et sanguinarium necesse est graventur stipatores sui. Non potest habere quisquam bonae ac fidae voluntatis ministros, quibus in tor
Abbreviated transcription (Latin):
cino ad edem bellona sedens exaudisset exclamationem tot milliũ
sub gladio gementium exterrito senatu: hoc agamus inquit. ꝓ .c. se
diciosi pauculi meo uissu occioluntur: Hic non est mentitus pauci
syllae uidebantur. Sed mox de sylla consequemur quomõ hosti¬
bus irascendum sit. Utiq si in hostile nomen ciues et ex codem cor¬
pore abrupti transierint. Interim hoc quod dicebam elxmentia effi¬
cit ut magnum inter regem tyrannumq discrimen sit. Uterq licet
non minus armis ualeat. sed alter arma hẽt. quibus in munimentũ
pacis utitur: alter ut magno timore magna odia compescat. Nec
illas ipas manus quibus se commisit securus aspicit. contrarus ĩ
contraria agitur. Nam ut inuisus sit. quia timetur. timeri uult.
quia inuisus est et illo execrabili uersu. qui multos dedit p̾cipites
utitur. oderint dum metuant ignarus quanta rabies oriatur u¬

Expanded text:
icino ad aedem Bellonae sedens exaudisset conclamationem tot milium icino ad aedem Bellonae sedens exaudisset conclamationem tot milium sub gladio gementium, exterrito senatu : " Hoc agamus," inquit, " patres conscripti; seditiosi pauculi meo iussu occiduntur " ? Hoc non est mentitus ; pauci Sullae videbantur. Sed mox de Sulla, cum quaeremus, quomodo hostibus irascendum sit, utique si in hostile nomen cives et ex eodem corpore abrupti transierint ; interim, hoc quod dicebam, clementia efficit, ut magnum inter regem tyrannumque discrimen sit, uterque licet non minus armis valletur ; sed alter arma habet, quibus in munimentum pacis utitur, alter, ut magno timore magna odia compescat, nec illas ipsas manus, quibus se commisit, securus adspicit. Contrariis in contraria agitur ; nam cum invisus sit, quia timetur, timeri vult, quia invisus est, et illo exsecrabili versu, qui multos praecipites dedit, utitur : Oderint, dum metuant, ignarus, quanta rabies oriatur, u
Abbreviated transcription (Latin):
q: imꝑioꝵ est simul et certissima salus. Quid enuim est cum reges con¬
senuerint libenisq ac nepotibus tradiderunt regna: Tyrannorum
execrabilis ac breuis pot̾as est. quid interest inter tyranium et regẽ:
spẽs enim ip̃a fortunae et licentia par est. nisi ꝙ tyranni uoluntate. se¬
uiunt: reges non nisi ex causa ac necessitate.
Uid ergo non reges quoq occidere solent: sed quotiens id fi¬
eri publica utilitas persuadet. Tyranmis saeuicia cordi est. T¬
rannus autem a rege distat fcĩs non nomine. nam et dionysius ma¬
ior iure meritoq p̾ferri multis regibus põt. et lucium syllam ap
pellari tyrannum quid prohib: cui occidendi finem fecit inopia
hostium. Descenderit licet edictatura sua et se toga reddiderit qs
tanꝗͣ unꝗ̃ tyrannus tam auide humanum sanguinem bibit q̃ ulc
qui septemillia ciuium romanoꝵ contrucidari ussit: et cum in u¬

Expanded text:
que imperiorum est simul et certissima salus. Quid enim est, cur reges conque imperiorum est simul et certissima salus. Quid enim est, cur reges consenuerint liberisque ac nepotibus tradiderint regna, tyrannorum exsecrabilis ac brevis potestas sit ? Quid interest inter tyrannum ac regem species enim ipsa fortunae ac licentia par est, nisi quod tyranni in voluptatem saeviunt, reges non nisi ex causa ac necessitate ? " Quid ergo ? Non reges quoque occidere solent ? " Sed quotiens id fieri publica utilitas persuadet; tyrannis saevitia cordi est. Tyrannus autem a rege factis distat, non nomine ; nam et Dionysius maior iure meritoque praeferri multis regibus potest, et L. Sullam tyrannum appellari quid prohibet, cui occidendi finem fecit inopia hostium ? Descenderit licet e dictatura sua et se togae reddiderit, quis tamen umquam tyrannus tam avide humanum sanguinem bibit quam ille, qui septem milia civium Romanorum contrucidari iussit et, cum in v
Abbreviated transcription (Latin):
xerit senectutem postꝗ̾ natura suent moderatus et claemens. nẽ
sinas aras et proscriptiones. Ego uero clȩmentiam non uoco lassam
crudelitatem. Hxc caesar clamentia uera quam tu praestas quae non
saeuiciae poenitentia coepit. nullam hẽre maculam. nunq̃ ciuilem san¬
ꝯuincm fudisse. hec est in maxima potãte uerissima animi tempan¬
tia. et humani generis comp̃hensibilis amor non cupiditate aliqua¬
non tementatt uincendi. non pnonim principum exemplis cortupris
quantum in ciues suos liceat exꝑiendo temptare: sed hebetare aciem
imꝑii sui. Prestitisti cȩsar ciuutatem incruentam. et hoc quod magnꝰ
animo głiatus es nullam te toto orbe stilam cruoris humam misisle q̃
maius est mirabiliusq ꝙ nulli unꝗͣ citius gladius commissus est. Cle¬
mentia ergo non tantum honestiores sed potiores p̃stat. ornamentum¬

Expanded text:
xerit senectutem plus quam maturam ; fuerit moderatus et clemens, nempexerit senectutem plus quam maturam ; fuerit moderatus et clemens, nempesinas aras et proscriptiones. Ego vero clementiam non voco lassam crudelitatem ; haec est. Caesar, clementia vera, quam tu praestas, quae non saevitiae paenitentia coepit, nullam habere maculam, num- quam civilem sanguinem fudisse; haec est in maxima potestate verissima animi temperantia et humani generis comprendens ut sui amor non cupiditate aliquanon temeritate ingenii, non priorum principum exemplis corruptum, quantum sibi in cives suos liceat, experiendo temptare, sed hebetare aciem imperii sui. Praestitisti, Caesar, civitatem incruentam, et hoc, quod magno animo gloriatus es nullam te toto orbe stillam cruoris humani misisse, eo maius est mirabiliusque, quod nulli umquam citius gladius commissus est. Clementia ergo non tantum honestiores sed tutiores praestat ornamentum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuis nondum subactis ppli romani ceruicib manum imposuisset
haec hodie p̾stat illi famam: quae uix uiuis pͥncipibus fuit. Deum eẽ
non tanꝗ̃ uissi credimus bonum pͥncipem augustum et bene illi cõ¬
tumelias quoq suas qua acerbiores principibus solent eẽ q̃ inuua
nulla crudelitate exequebat᷑ q obprobrosis in se dictis arrisit. Q
dare illum poenas apparebat cum exigeret.q quoscunq ob adul¬
terium familiae sua damnau̾at adeo non occidit ut eis dimissis
quo tutiores ẽẽnt diplomata daret. Hoc est ignoscere cum scias
multos futuros qui pro te irascantur et tibi alieno sanguine grati
Ec augustus senex. aut iam in senectutem uergentib annis.¬
ln adolescentia caluit. arsit ira. multa fecit atq inuitus ocu¬
los retorquebat. Comparare nemo mansuetudini tue audebit
diuum augustum etiam si in certamen uuenilium annoꝵ dedu¬

Expanded text:
quamvis nondum subactis populi Romani cervicibus manum imposuisset; quamvis nondum subactis populi Romani cervicibus manum imposuisset; haec hodieque praestat illi famam, quae vix vivis principibus servit. Deum esse non tamquam iussi credimus ; bonum fuisse principem Augustum, bene illquod contumelias quoque suas, quae acerbiores principibus solent esse quam iniuriae, nulla crudelitate exsequebatur, quod probrosis in se dictis adrisit, quod dare illum poenas apparebat, cum exigeret, quod, quoscumque ob adulterium filiae suae damnaverat, adeo non occidit, ut dimissis quo tutiores essent, diplomata daret. Hoc est ignoscere, eum scias multos futuros, qui pro te nascantur et tibi sanguine alieno gratif praestare. Haec Augustus senex aut iam in senectutem annis vergentibus ; in adulescentia caluit, arsit ira, multa fecit, ad quae invitus oculos retorquebat. Comparare nemo mansuetudini tuae audebit divum Augustum, etiam si in certamen iuvenilium annorum dedu
Abbreviated transcription (Latin):
hodierno die inter nos amicicia incipiat. Contendamus utrum e¬
go meliore side tibi uitam dederim: an tu debeas. Posthoee detu¬
lit ultro consulatum. questusꝙ non auderet petere. amicissimum
fidelissimumq postea hũit. haeres solus illi fuit. nullis amplius ĩ¬
sidus ab ullo petitus est.
Gnouit ab auus tuus uictis. nam si non ignouiss quibus im¬
perasset: Salustium cocceios et duellios. et totam cohorte
pͥmam admissionis ex aduersanioꝵ castris conscripsit. Iam domi¬
cios. messalas asinios. cicerones et quidquid flons erat in ciuitate
clamentia sua debebat. Ip̃m lepidum ꝗ̃ diu mon passus est: per
multos annos tulit ornam̃ta principis retinentem. et pontificatũ
maximum non nisi mortuo illo transferri in se passus est.maluit
enim illum honorem uocari ꝗͣ spolium. Hac eum clam̃tia ad salu¬
tem securitatemq perduxit. Haec gratum ac fauorabilem reddioͭ

Expanded text:
hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ehodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, heres solus illi fuit. Nullis amplius insidiis ab ullo petitus est. Ignovit abavus tuus victis ; nam si non ignovisset, quibus imperasset ? Sallustium et Cocceios et Deillios et totam cohortem primae admissionis ex adversariorum castris conscripsit ; iam Domitios, Messalas, Asinios, Cicerones, quidquid floris erat in civitate, clementiae suae debebat. Ipsum Lepidum quam diu mori passus est ! Per multos annos tulit ornamenta principis retinentem et pontificatum maximum non nisi mortuo illo transferri in se passus est; maluit enim illum honorem vocari quam spolium. Haec eum clementia ad salutem securitatemque perduxit; haec gratum ac favorabilem reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. non p̃stas inquit fidem cinna. conuenerat ne inter loquere¬
ris. occidere inquit me paras. adiecit locum socios diem ordine
insidiarum cui commissum ẽẽt ferrum. et cum defixum uderet
nec ex conuentione iam: sed ex conscientia tacentem: quo inquit aĩo
tibi ad impandum nihil prater me obstat. domum tuam tueri nõ
potes. nuper libertim hominis gratia in priuato iudicio supcratus
es. Adeo nihil facilius potes q̃ contra caesarem aduocare.cedo si o¬
spes tuas solus impedio. Paulus ne te et fabius maximus. et Cos
ferentium sed eorum qui imaginib suis decori sint. Ne totam
eius orationem repetendo magnam uoluminis partem occupem:
duitius enim q̃ duab horis loquutum eẽ constat cum hanc poe¬
nam qua sola erat contentus simirus ostenderet. Uitam inquit ti¬
bi cuma iterum do prius hosti nunc insidiatori ac parricidę. Ex

Expanded text:
ntiam : " Non praestas," inquit, " fidem, Cinna ; convenerat, ne interloquerentiam : " Non praestas," inquit, " fidem, Cinna ; convenerat, ne interloquereris. Occidere, inquam, me paras " ; adiecit locum, socios, diem, ordinem insidiarum, cui commissum esset ferrum. Et cum defixum videret nec ex conventione iam, sed ex conscientia tacentem : " Quo," inquit,tibi ad im- perandum nihil praeter me obstat. Domum tueri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in privato iudicio superatus es ; adeo nihil facilius potes quam contra Caesarem advocare. Cedo, si spes tuas solus impedio, Paulusne te et Fabius Maximus et Cossiferentium, sed eorum, qui imagini- bus suis decori sint ? " Ne totam eius orationem repetendo magnam partem voluminis occupem diutius enim quam duabus horis locutum esse constat, eum hanc poenam, qua sola erat contentus futurus, extenderet : " Vitam," inquit, " tibi, Cinna, iterum do, prius hosti, nunc insidiatori ac parricidae. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
lucio cunna dephensus est iam nocere tibi non põt. prodẽe famx
tua põt. Gauisus sibi q aduocatum inuenerat uxori quidem gra¬
tias egit. renunciari autem extemplo amicis quos inconsilium ro¬
gauerat imperauit: et cinnam unum ad se accersit. dimissisq õĩb̾
e cubiculo cum alteram cuma cathedram poni uississet: hoc inquit
primum a te peto ne me loquentem interpelles ne medio sermone
meo proclames. cdabitur tibi loquendi libenim tempus. Ego te
cinna cum in hostium castris inuenissem non factum tantum ini¬
micum. sed natum seruaui. Patrimonium tibi omne concessi. No¬
die tam felix es et tam diues ut uicto uictores inuideant. Sacẽdo¬
dotium tibi petenti p̃tentis complurib quoium parentes mecum
militauerant dedi. Cum sic de te meruerim occidere me constitu¬
isti. Cum adhanc uocem exclamasset procul hanc a se abeẽ dem̃¬

Expanded text:
L. Cinnae. Deprensus est; iam nocere tibi non potest, prodesse famae L. Cinnae. Deprensus est; iam nocere tibi non potest, prodesse famae tuae potest. " Gavisus, sibi quod advocatum invenerat, uxori quidem gratias egit, renuntiari autem extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram iussisset : " Hoc," inquit, " primum a te peto, ne me loquentem interpelles, ne medio sermone meo proclames ; dabitur tibi loquendi liberum tempus. Ego te, Cinna, cum in hostium castris invenissem, non factum tantum mihi inimicum sed natum, servavi, patrimonium tibi omne concessi. Hodie tam felix et tam dives es, ut victo victores invideant. Sacerdotium tibi petenti praeteritis compluribus, quorum parentes mecum militaverant, dedi ; cum sic de te meruerim, occidere me constituisti. " Cum ad hanc vocem exclamasset procul hanc ab se abesse deme
Abbreviated transcription (Latin):
frustra petitum caput. tot naualibus tot pedestribus prelus incolu¬
me postq̃ terra mariq pax parta est non occidere constituat. sed in¬
molare: Nim sacrificantem placuerat adoriri. Rursus silentio in¬
terposito maiore multo uoce sibi qͣ cuma irascebatur. Quid uuus
si perire te tam multoꝵ interest: Quis finis erit supplicionim: ꝗs
sanguinis: ego sum nobilibus adolescentulis expositum caput in
quod mucrones acuant. non est tanti uita si ut ego non peream tã
multa perdenda sunt. Interpellauit tandem illum liua uxor. et
admitns inquit muliebre consilium: fac quod medici solent ꝗ
ubi usitata remedia non procedunt temptant contrana. Scuitate niħ ad¬
huc profecisti. Saluidenum lepidus sequutus est lepidum murcã
murenam cxpio expionem ignatius. Ut alios taceam quos tantũ
ausos pudet: nunc tempta quomo tibi cedat clamentia. Ignosce

Expanded text:
frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolufrustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolume, postquam terra marique pax parata est, non occidere constituat, sed immolare ? " nam sacrificantem placuerat adoriri. Rursus silentio interposito maiore multo voce sibi quam Cinnae irascebatur : " Quid vivis, si perire te tam multorum interest ? Quis finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adulescentulis expositum caput, in quod mucrones acuant ; non est tanti vita, si, ut ego non peream, tam multa perdenda sunt. " Interpellavit tandem illum Livia uxor et : " Admittis," inquit, " muliebre consilium ? Fac, quod medici solent, qui, ubi usitata remedia non procedunt, temptant contraria. Severitate nihil adhuc proiecisti; Salvidienum Lepidus secutus est. Lepidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos pudet. Nunc tempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce
Abbreviated transcription (Latin):
mouit cum huius xtatis eẽt cuius tu nunc es. duodeucesimum e¬
gressus annum iam pugiones in sinu amicoꝵ absconderat. iam in¬
sidus. Marci antonii consulis latus petierat.iam fuerat collega p¬
scriptionis. Sed cum ad annum quadragesimum transisset: et in
gallia moraret᷑ delatum est ad cum udicium. L. cinnam stolidi in¬
genu uirum insidias ei struere: dictum est et ubi et quando et quẽ¬
admõm aggredi uellet. Unus ex conscus deferebat. constituit se
ab eo uindicare: Consilium amicoꝵꝵ aduocari uissit. nox illi in¬
quieta erat cum cogitaret adolescentem nobilem hoc detracto inte¬
grum.en. pompeu nepotem damnandum. lam unum hominem
occidere non pot̾at cum. M. antonius proscrptionis edictum in¬
ter caenam dictaret. Gemens subinde uoces uanas emittebat et ĩ¬
ter se contrarias. Quid ergo ego ꝑcussorem meum securum ãbula¬
re patiar me sollicito: ergo non dabit poenas qui tot ciuilibus belł

Expanded text:
movit. Cum hoc aetatis esset, quod tu nunc es, duodevicensimum emovit. Cum hoc aetatis esset, quod tu nunc es, duodevicensimum egressus annum, iam pugiones in sinum amicorum absconderat, iam insidiis M. Antonii consulis latus petierat, iam fuerat collega proscriptionis. Sed cum annum quadragensimum transisset et in Gallia moraretur, delatum est ad eum indicium L. Cinnam, stolidi ingenii virum, insidias ei struere ; dictum est, et ubi et quando et quemadmodum adgredi vellet; unus ex consciis deferebat. Constituit se ab eo vindicare et consilium amicorum advocari iussit. Nox illi inquieta erat, cum cogitaret adulescentem nobilem, hoc detracto integrum. Cn. Pompei nepotem, damnandum ; iam unum hominem occidere non poterat, cui M. Antonius proscriptionis edictum inter cenam dictarat. Gemens subinde voces varias emittebat et inter se contrarias : " Quid ergo ? Ego percussorem meum securum ambulare patiar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis
Abbreviated transcription (Latin):
animaduersiones magnaꝵ potestatum terrent latius ꝗͣ nocent nõ
sine causa. Non enim quantum fecerit: sed quantum fcũrus sit
cogitatur. in co qui omnia põt. Aduce nunc ꝙ priuatos homĩes
ad accipiendas inurias oportuniores acceptarum patientia facit. Re¬
gibus certior est ex mansuetudine securitas. quia frequens uindicta
paucorum odium reprimit omnium irritat uoluntas oportet ante sa¬
uiendi ꝗ̃ causa deficiat. Aliquando quem ad mõm p̃cis& arbores plu¬
ribus ramis repullulant et multa satorum genera ut densiora sũgat᷑
reciduntur: ita regia crudelitas auget inunicoꝵ numerum tollen¬
do Parentes liberiq eorum qui interfc̃ĩ sunt et propinqui et amici
in locum singuloꝵ succedunt. hoc q̃ uerum sit admonere te exẽplo
domestico uolo.
luus augustus fuit mitissimus princeps. Si quis illum a princi¬
patu suo estimare incipiat. in cõmuni quidem re .p. gladium

Expanded text:
animadversiones magnarum potestatum terrent latius quam nocent, non animadversiones magnarum potestatum terrent latius quam nocent, non sine causa ; non enim, quantum fecerit, sed quantum facturus sit, cogitatur in eo, qui omnia potest. Adice nunc, quod privatos homines ad accipiendas iniurias opportuniores acceptarum patientia facit, regibus certior est ex mansuetudine securitas, quia frequens vindicta paucorum odium opprimit, omnium irritat. Voluntas oportet ante saeviendi quam causa deficiat ; alioqui, quemadmodum praecisae arbores plurimis ramis repullulant et multa satorum genera, ut densiora surgant, reciduntur, ita regia crudelitas auget inimicorum numerum tollendo ; parentes enim liberique eorum, qui interfecti sunt, et propinqui et amici in locum singulorum succedunt. Hoc quam verum sit, admonere te exemplo domestico volo. Divus Augustus fuit mitis princeps, si quis illum a principatu suo aestimare incipiat ; in communi quidem rei publicae gladium
Abbreviated transcription (Latin):
comes. nullus sit domi. nullus ad latus gladius. Tibi in tua pa¬
ce armato uiuendum est. aberrare a fortuna tua non potes. obsidet
te et quocunq descendis magno apparatu sequitur. Et har sum¬
mae magnitudinis seruitus estꝰ non posse fieri minorem. sed cum
diis tibi ip̃a necessitas est. Nam illos quoq caelum alligatos te¬
net: nec magis illis descendere datum est qͣ tibi tutum. Fastigio
tuo affixus es. nros motus pauci sentiunt. Prodire nobis ac rece¬
dere. et mutare hĩtum sine sensu publico licet. tibi non magis ꝗͣ
soli latere contĩgit. multa circa te lux est. omnium in istam conu̾si
sunt oculi. prodire te putas. orins. loqui non potes. nisi ut uocem tu¬
am quae ubiq sunt gentes eripiant. lrasci non potes nisi ut õnia
p̃mantur. Sic neminem affligere nisi ut quidquid circa fuerit
quatiatur ut fulmina paucoꝵ piculo cadunt omnium metu. Sic

Expanded text:
comes, nullus sit domi, nullus ad latus gladius ; tibi in tua pacomes, nullus sit domi, nullus ad latus gladius ; tibi in tua pace armato vivendum est. Aberrare a fortuna tua non potes ; obsidet te et, quocumque descendis, magno apparatu sequitur. Est haec summae magnitudinis servitus non posse fieri minorem; sed cum dis tibi communis ipsa necessitas est. Nam illos quoque caelum alligatos tenet, nec magis illis descendere datum est quam tibi tutum ; fastigio tuo adfixus es. Nostros motus pauci sentiunt, prodire nobis ac recedere et mutare habitum sine sensu publico licet ; tibi non magis quam soli latere contingit. Multa circa te lux est, omnium in istam conversi oculi sunt. Prodire te putas ? Oriris. Loqui non potes, nisi ut vocem tuam, quae ubique sunt gentes, excipiant ; irasci non potes, nisi ut omnia tremant, quia neminem adfligere, nisi ut, quidquid circa fuerit, quatiatur. Ut fulmina paucorum periculo cadunt, omnium metu, sic
Abbreviated transcription (Latin):
tio in facili est: is omissa ea certam laudem mansuetudinis conseꝗt᷑
humili loco positis exercere manum litigare in rixam pcutere: ac mo¬
rem uae sua gerere liberius est. leues inter paria ictus sunt. regi uo¬
ciferatio quoq uerborumq intemperantia. non ex maiestate est
Raue putas eripi loquendi arbitrium regibus quod humil¬
Ilimi hẽnt. Ista inquit seruitus est. non imꝑium. Quid ni:
non experiris istud ẽẽ tibi seruiuitem: Alia condicio est corum ꝗ
in turba: qui non excedunt. latent quorum et uirtutes ut appare¬
ant. diu luctantur et uicia tenebras hñt. Uestra fcã dictaq rumoͣ
excipit: et ideo nullis magis curandum est qualem famam hẽant qͣ
qui qualemcunq meruerint ꝗmagnam hĩturi sunt. qͣ multa tibi
non licent: qua nobis beneficio tuo non licent. possum in qualibet
parte urbis solus incedere sine timore: quamuis nullus sequatur

Expanded text:
tio in facili est, is omissa ea certam laudem man- suetudinis consequitur. tio in facili est, is omissa ea certam laudem man- suetudinis consequitur. Humili loco positis exercere manum, litigare, in rixam procurrere ac morem irae suae gerere liberius est ; leves inter paria ictus sunt ; regi vociferatio quoque verborumque intemperantia non ex maiestate est. Grave putas eripi loquendi arbitrium regibus, quod humillimi habent. " Ista," inquis, " servitus est, non imperium." Quid ? tu non experiris istud nobis esse, tibi servitutem ? Alia condicio est eorum, qui in turba, quam non excedunt, latent, quorum et virtutes, ut appareant, diu luctantur et vitia tenebras habent ; vestra facta dictaque rumor excipit, et ideo nullis magis curandum est, qualem famam habeant, quam qui, qualemcumque meruerint, magnam habituri sunt. Quam multa tibi non licent, quae nobis beneficio tuo licent ! Possum in qualibet parte urbis solus incedere sine timore, quamvis nullus sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
Et quis regum erit tutus cuius non membra haruspices colligãt:
Ꝙ si dii placabiles. et eque delicta p̃cantium potentum non stati
fulminibus persequantur: quanto aquius est hominem homini¬
bus p̃positum miti animo excedere imꝑium et cogitare utrum
mundi status gratior oculis.pulchriorq sit sereno et puro die x
an cum fragoribus crebris omnia quatiuntꝰ et ignes hinc atque
illinc micant. Atqui non alia facies est quieti. moderatiq impii
qͣ sereni celi et nitentis. Etudele regnum turbidum tenebrisq¬
obscurum est inter trem̃tes et ad repentinum sonitum expauescẽtes
nec eo quidem qui omnia perturbat inconcusso. ficilius priuatis i¬
gnoscitur. ptinaciter se uidicantibus possunt enim lȩdi. dolorq eo¬
rum ab inuiria uenit timent praeterea contemptum et non retulis¬
se ledentib gratiam infirmitas uidetur non claementia. At cui ul¬

Expanded text:
Et quis regum erit tutus, cuius non membra haruspices colligant ? Et quis regum erit tutus, cuius non membra haruspices colligant ? Quod si di placabiles et aequi delicta potentium non statim fulminibus persequuntur, quanto aequius est hominem hominibus praepositum miti animo exercere imperium et cogitare, uter mundi status gratior oculis pulchriorque sit, sereno et puro die, an cum fragoribus crebris omnia quatiuntur et ignes hinc atque illinc micant ! Atqui non alia facies est quieti moratique imperii quam sereni caeli et nitentis. Crudele regnum turbidum tenebrisqobscurum est, inter trementes et ad repentinum sonitum expavescentes ne eo quidem, qui omnia perturbat, inconcusso. Facilius privatis ignoscitur pertinaciter se vindicantibus ; possunt enim laedi, dolorque eorum ab iniuria venit ; timent praeterea contemptum, et non rettulisse laedentibus gratiam infirmitas videtur, non clementia ; at cui ul
Abbreviated transcription (Latin):
q ex quaestorib est qui non ex ip̃a lege teneatur qua quaerit.i
Quotus quisq accusator uacat culpa. et nescio. annemo ad dan¬
dam ueniam difficilior sit. ꝗͣ qui illam petere sapius meruit. Pec¬
cauimus omnes alii grauia alu leuiora ali ex destinato. alu foͣ¬
te impulsi aut aliena nequicia ablati. alii in bonis consiliis par
fortiter stetimus et innocentiam inuiti ac renitentes perdidimꝰ.
nec derelinquimus tantum: sed usq ad extremum aeui derelin¬
quimus. Etiam si quis tam bene purgauit animum ut nihile
obturbare eum amplius possit ac fallere. ad innocentiam tam̃
peccando peruenit.
Uoniam deorum feci mentionem optime hoc exemplum
principi constituam: ad quod formet᷑: ut se talem ce̾ ciub
quales sibi deos uelit. Expedit ergo hẽre in exorabilia peccatis atq
erroribus numina. expedit usq ad ultimam infesta perniciem.

Expanded text:
uisque ex quaesitoribus est, qui non ex ipsa ea lege teneatur, qua quaerit ? uisque ex quaesitoribus est, qui non ex ipsa ea lege teneatur, qua quaerit ? quotus quisque accusator vacat culpa ? Et nescio, an nemo ad dandam veniam difficilior sit, quam qui illam petere saepius meruit. Peccavimus omnes, alii gravia, alii leviora, alii ex destinata, alii forte impulsi aut aliena nequitia ablati ; alii in bonis consiliis parum fortiter stetimus et innocentiam inviti ac retinentes perdidimus ; nec deliquimus tantum, sed usque ad extremum aevi delinquemus. Etiam si quis tam bene iam purgavit animum, ut nihil obturbare eum amplius possit ac fallere, ad innocentiam tamen peccando pervenit. Quoniam deorum feci mentionem, optime hoc exemplum principi constituam, ad quod formetur, ut se talem esse civibus, quales sibi deos velit. Expedit ergo habere inexorabilia peccatis atque erroribus numina, expedit usque ad ultimam infesta perniciem ?
Abbreviated transcription (Latin):
nts amittere facit. quod nulli nisi potenti lic&. Uita enim etiã
supiori enpitur nunꝗͣ nisi infeniori datur. Seruare proprium est ex¬
cellentis fortunae: qua nunq̃ magis suspici deb. ꝗͣ cum illi contigit
idem posse: quod diis:quoꝵ beneficio in lucem edimur tam boni:
qͣ mali. deorum itaq sibi animum asserens princeps. alios ex ciuibꝰ
suis quia utiles boniq sunt. libens uideat. alios in numerum relin¬
quat. quosdam ẽẽ gaudeat: quosdam ẽẽ patiatur
Ogita inhac cuutate. in qua turba per latissima itinera sine
intermissione defluens eliditur: quotiens aliquid obstitit
quod cursum eius uelut torrentis rapidi moraretur. in qua tribꝰ
eodem tempore theatris uiae postulant᷑: in qua consumit᷑ quid¬
quid terris omnib aratur: quanta solitudo ac uastitas futura
sit si nihil relinquit᷑ nisi quod iudex seuerus absolu̾it. quotus q¬

Expanded text:
ritis amittere, facit, quod nulli nisi rerum potenti licet ; vita enim etiam ritis amittere, facit, quod nulli nisi rerum potenti licet ; vita enim etiam superiori eripitur, numquam nisi inferiori datur. Servare proprium est excellentis fortunae, quae numquam magis suspici debet, quam cum illi contigit idem posse quod dis, quorum beneficio in lucem edimur tam boni quam mali. Deorum itaque sibi animum adserens princeps alios ex civibus suis, quia utiles bonique sunt, libens videat, alios in numerum relinquat ; quosdam esse gaudeat, quosdam patiatur. Cogitato, in hac civitate, in qua turba per latissima itinera sine intermissione defluens eliditur, quotiens aliquid obstitit, quod cursum eius velut torrentis rapidi moraretur, in qua tribus eodem tempore theatris caveae postulantur, in qua consumitur, quidquid terris omnibus aratur, quanta solitudo ac vastitas futura sit, si nihil relinquitur, nisi quod iudex severus absolvent. Quotus q
Abbreviated transcription (Latin):
tiae ip̃i qui parcunt assentiunt᷑ quem nemo interrogaturus est. im¬
mo si uahementius excanduit nec dep̃caturus est quidem ipsum
sibi manum iniicere et potãte sua in meluis placidiusq uti. Hoc
ip̃m cogitantem occidere contra legem nemo non põt seruare p̃
ter me Magnam fortunam magnus animus decet. qui nisi se ad
illam extulitꝰ et altior stetit illam quoq infra terram deducit. o
Magni autem animi est propnium placidum ẽẽ tranquillum¬
ꝙ et in iurias atq offensiones superne despicere. Muliebre est
furere in ira ferarum uero nec generosaꝵ quidem p̃mordere et ur¬
gere proiectos. Elephanti leonesq transeunt quos impulerunt.
gnobilis bestia pertinacia est non decet regem saeua nec in exo¬
rabilis ira. non multum enim supra eum imminet cui se irascen¬
do exequat. At si dat uitam dat dignitatem piclitantib et me¬

Expanded text:
tiae ipsi, qui pereunt, adsentiuntur, quem nemo interpellaturus est, imtiae ipsi, qui pereunt, adsentiuntur, quem nemo interpellaturus est, immo, si vehementius excanduit, ne deprecaturus est quidem, ipsum sibi manum inicere et potestate sua in melius placidiusque uti hoc ipsum cogitantem : " Occidere contra legem nemo non potest, servare nemo praeter me" ? Magnam fortunam magnus animus decet, qui, nisi se ad illam extulit et altior stetit, illam quoque infra ad terram deducit ; magni autem animi proprium est placidum esse tranquillumque et iniurias atque offensiones superne despicere. Muliebre est furere in ira, ferarum vero nec generosarum quidem prae- mordere et urguere proiectos. Elephanti leonesque transeunt, quae impulerunt; ignobilis bestiae per- tinacia est. Non decet regem saeva nec inexorabilis ira, non multum enim supra eum eminet, cui se irascendo exaequat ; at si dat vitam, si dat dignitatem periclitantibus et me