comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad primam illius occurrit uocẽ.
suul et illud non ignobile dic¬
tum licet ab ignobili poeta. Est
orare ducum species uiolenta
mbendi. Et quasi uudato suppli¬
cat ense potens. Illud equidem
uit̾ multa ueheniencius urge¬
bat. et reuerencie mee stimulꝰ
et maiestan sue pondus acces¬
seint ꝙ ip̃e quoq uir esset ecclĩa¬
sticus. et quantum in tam excel¬
so fortune gradu fieri potest de¬
uotissimus curus conuersacionẽ
fugere uir honestus sine uota
suꝑbiẽ uir posset. Prouide. quid
michi luctanti nunc eciam ne¬
gantiq uim actulerit et si u̾e¬
cundius silentio p̾meretur tibi
tanien tacitum nolun. Dum eĩ
sccupulosius quererem quid ex
me uellet cum ad nichil eorum
quibus egere inderetur aptus es¬
sem aut dispoitus nichil ex me
uelle reudit uisi p̾senciam meã
solam qua se suimuq dominiũ
crederet rouestari. Hic fateor hu¬
uiauitate tanta uictus erubi.
tatui et tacendo consensi. seu cõ¬
sensisse uisus sum. Quid enim

Expanded text:
ad primam illius occurrit vocem, ad primam illius occurrit vocem, simul et illud non ignobile, dictum licet ab ignobili poeta: Est orare ducum species violenta iubendi, Et quasi nudato supplicat ense potens. Illud equidem inter multa vehementius urgebat, et reverentie mee stimulus et maiestati sue pondus accesserat, quod ipse quoque vir esset ecclesiasticus et quantum in tam excelso fortune gradu fieri potest, devotissimus; cuius conversationem fugere vir honestus sine nota superbie vix posses. 9 Proinde quid michi luctanti nunc etiam negantique vim attulerit, etsi verecundius silentio premeretur, tibi tamen tacitum nolim. Dum enim scrupulosius quererem quid ex me vellet, cum ad nichil eorum quibus egere videretur aptus essem aut dispositus, nichil ex me velle respondit nisi presentiam meam solam, qua se suumque dominium crederet honestari. 10 Hic, fateor, humanitate tanta victus erubui; tacui et tacendo consensi seu consensisse visus sum. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
qm prouidentissum paccis am¬
plector. et in eo quidem qd̾ mchi
seccetum esse uibes tecum sẽcio.
de reliquis fortuna uiderit ubi
desmant. quis exitus. quis euẽ¬
tus in quam partem obliquo nul¬
gi iudicio trahantur. michi con¬
tingat nichil ag̾e cuius non rõ
probabilis reddi possit. Sentio e¬
quidem qd̾ añqmͣ sccib̾es sencie¬
bam. fatiq mei reliquias aguo¬
sco. Int̾ populi manus u̾sor. mea
sors uetus. s noli oro diffidere cõ
mei parte uidet m̾io pene totus
illum iaceo. S esto solis ex acti
siue malum feci proculdubio qd̃¬
uecesse fint. Quis audebit obstre¬
pere non dicam iudicio meo sed
necessitatis impio clauos ut flac¬
cus uocat adamantines sunius
u̾ticibus affigentis et iugo enco
supba regum colla calcantis.
Quid enim agereui. Quibus u¬
terer u̾bis: Quas quererem fu¬
gas. Quibus uus euaderem. Qui¬
bus artibus tanti p̾catoris pon¬
dus excuterem. cui lentius obedi
et enum ipsi denegare cui nil po

Expanded text:
quam providentissimi patris amquam providentissimi patris amplector et in eo quidem quod michi secretum esse iubes, tecum sentio. 5 De reliquis fortuna viderit ubi desinant, quis exitus, quis eventus, in quam partem obliquo vulgi iudicio trahantur; michi contingat nichil agere cuius non ratio probabilis reddi possit. Sentio equidem quod antequam scriberes sentiebam fatique mei reliquias agnosco: inter populi manus versor, mea sors vetus; sed noli, oro, diffidere: conmei parte, imo pene totus illum lateo. 6 Sed esto; solis ex actibsive malum, feci proculdubio qnecesse fuit. 7 Quis audebit obstrepere, non dicam iudicio meo, sed “necessitatis” imperio, “clavos”, ut Flaccus vocat, “adamantinos summis verticibus affigentis” et iugo eneo superba regum “colla calcantis”? quid enim agerem, quibus uterer verbis, quas quererem fugas, quibus viis evaderem, quibus artibus tanti precatoris pondus excuterem, cui lentius obedirEtenim ipsi denegare cui nil pot
Abbreviated transcription (Latin):
tam breue tempus est ut frima
loquitur ꝙͣuis ad modum bre¬
ue sit. puto entm ad multa suf¬
ficeret insi illud ñti segnncies
angustaret. Iaxare alud est
anmus de quo fortassis dabit᷑
ut alicudi pluribus ad te scci¬
bam. Quod ad hant actinet
uoctem temptabo si et gculos
fessos drem sompno faulere ⁊
sentencias longas brembus
u̾bis amplecti queam. Michi
quidem qunce iuculentistimꝰ
epłe tue tenor sole clarius aiuz
rum torqueris euentib. quo me
uoces uude retiahas. qd̾ de me spe¬
res. quid ue michi metuas uic̾tus.
ẽ quib animi fluctib sic emuergis
ut leta tibi tandem de me omma
et uotiua pollicitus conquiescas
non nouaui uoluptatem affert.
Sciebam. Nullus opus erat u̾bis.
absentem intueor. tacentem au¬
dio. Quem u̾o te dicaui: insi ut
ciceronis ad g̾manum dicto utar
suauitate fratrem ꝓpe equalẽ.
obsequio filium. consilio paren¬
merito. s quoniam delibetatiuũ
cause genus est ultimo utor in
presens. consiliumq tuum tan¬

Expanded text:
ut fama loquitur, quamvis admodum breve sit; puto enim ad multa sufficeret nisi illud nostra segnities angustaret; laxare illud est animus, de quo fortassis dabitur ut alicubi pluribus ad te scribam. Quod ad hanc attinet noctem, tentabo si et oculos fessos brevi somno fallere et sententias longas brevibus verbis amplecti queam. 3 Michi quidem, amice, luculentissimus epystole tue tenor sole clarius animurum torqueris eventibus, quo me voces, unde retrahas, quid de me speres quid ve michi metuas incertus; e quibus animi fluctibus sic emergis ut leta tibi tandem de me omnia et votiva pollicitus, conquiescas non novam voluptatem affert. 4 Sciebam; nullis opus erat verbis; absentem intueor, tacentem audio. Quem vero te dicam, nisi, ut Ciceronis ad germanum dicto utar, «suavitobsequio filium, consilio parenmerito; sed quoniam deliberativum cause genus est, ultimo utor in presens consiliumque tuum tan
Abbreviated transcription (Latin):
retum q suarum ordinem. uite¬
q breuis reddere racionem uelit
aut paleat: Iam ut ꝓcurram re¬
liquos. ostende michi rethoritũ
qui nõ magis or̃onis deformita¬
tem horreat qm̃i uite. Ocende dỹ¬
aleticum qui nõ ab affectibus
ppriis qmͣ cib adu̾sarii conclusi¬
uicula uiici mallit. Sileo a¬
risiettichos ac geometras. qui
omina nimerant omma me¬
ciuntur. uinus amie numeros
ac mensuras negligunt. Musi

Expanded text:
rerumque suarum ordinem vitererumque suarum ordinem viteque brevis reddere rationem velit aut valeat? 10 Iam ut percurram reliquos, ostende michi rethoricum qui non magis orationis deformitatem horreat quam vite; ostende dyaleticum qui non ab affectibus propriis quam ab adversarii conclusiuncula vinci malit. Sileo arythmeticos ac geometras, qui omnia numerant, omnia metiuntur, unius anime numeros ac mensuras neg
Abbreviated transcription (Latin):
et uirgilium sequẽtes q alios
multa mutasse et uł auctoriꝰ¬
tate uł consuetudine mutatu¬
ros esse non sit dubiu. Hec
miuirum est illa pũsitas quã
pat̾ augustinus ĩ confessiomibͦ
sius deflet. Cuius u̾ba quomã
michi placuerant et tibi pla¬
citura ratus iserui. uide inqͥt
ter obsenient falu hominumꝰ
racta uterarumi et sillabatum
accepta a prioribus locutoribus
nesit cuit doceat si contra disti¬
quͣi si contra tua precepta ho¬
mmem oderit cum sit houo. ał¬
ta ibi pret̾ea in hanc sentẽciam
queritur. nec nuste. Cum enim
el oquencia sit paucorum ualde
uiitus autem omniũ. Quod est
paucorum omnes appetunt qd̾¬
qd̃ est ominum nemo. Ne enĩ
hoc gramatice tantum exproba¬
tum putes. Quem michi poetã
dab̃ qui non prius eligat uita
claudicare quĩ carmine: Quem
historicum qui cum res omniũ
seculorim literis meniorieq mã¬
dauerit. quid reges egernt. aut
populi. que rerum series que tẽ¬
porum alios docũit quid ip̃e agat

Expanded text:
esque alios multa mutasse et vel autoritate vel consuetudine mutaturos esse non sit dubium. 8 Hec nimirum est illa perversitas quam pater Augustinus in Confessionibus suis deflet, cuius verba, quoniam michi placuerant et tibi placitura ratus, inserui: «Vide» inquit, ter obseruent filii hominum pacta litterarum et syllabarum accepta a prioribus locutoribus neat aut doceat, si contra disciquam si contra tua precepta hominem oderit cum sit homo». Multa ibi preterea in hanc sententiam queritur nec iniuste. 9 Cum enim eloquentia sit paucorum valde, virtus autem omnium, quod est paucorum omnes appetunt,d est omnium nemo. Ne enim hoc grammatice tantum exprobatum putes, quem michi poetam dabis qui non prius eligat vita claudicare quam carmine? quem historicum qui, cum res omnium seculorum literis memorieque mandaverit, quid reges egerint aut populi, que rerum series, que temporum alios docuerit, quid ipse agat
Abbreviated transcription (Latin):
donnne ds̃ m̃s quomodo diligẽ¬
ter obsenent fan houmnium
pacta literatimi et sillabanimi
accepta a prioribus locutoribus
et a te accepta eteruai pacta per¬
petue salutis negligant ut qui
illa sonorimi uetera placitti te¬
uent aut doceat si contra disci¬
plinam gramcticam sine aspi¬
racione prime sillabeͥ ominem
dixit magis displiceat homimbꝰ
quͣi si contra tua precepta ho¬
miem oderit cum sit bonio. cł¬

Expanded text:
des, vide quomodo diligenter observent filii hominum pacta literarum et syllabarum accepta a prioribus locutoribus, et a te accepta eterna pacta perpetue salutis negligant; ut qui illa sonorum vetera placita teneat aut doceat, si contra disciplinam grammaticam sine aspiratione prime syllabe, ominem dixerit, magis displiceat hominibus, quam si contra tua precepta hominem oderit, cum sit homo».
Abbreviated transcription (Latin):
rismettichos ac geometras. qui
omina minierant omma me¬
cunntur. uinus amie numeros
ac mensuras negligunt. Musi¬
ci numerum ad somiu referũt
huic studio onme tempꝰ impẽ¬
ditur. Dii sunt qui contemptis
moribus tractant sonos. Cite¬
romanũ illud obliti Maior et
melior est actionum qmͣi sonoꝵ
concentus Iue ne discreparet
elaborandum ent. hc sperin
potemt in quo tantope laborat᷑
astrologi celum lustrant. astra
mumerant ausi rem ut ant plimꝰ

Expanded text:
meticos ac geometras, qui omnia numerant, omnia metiuntur, unius anime numeros ac mensuras negligunt. Musici numerum ad sonum referunt, huic studio omne tempus impenditur; hi sunt qui contemptis moribus tractant sonos, ciceronianum illud obliti: «maior et melior est actionum quam sonorum concentus»; ille ne discreparet elaborandum erat, hic sperni poterat in quo tantopere laboratur. 11 Astrologi celum lustrant, astra connumerant, «ausi re
Abbreviated transcription (Latin):
men honestius p̾sumpserunt
et diumiorum scienciam sut
professi quo decidertut uides.
ex thõlogis dialetici atq utinã
non sophiste. Neq enim dei a¬
matores s cognitores. Neq id
ipsu esse cupiunt s inderi.I
taq cum alterum silentio seq
possent alterum strepitu cõse¬
quintur. ¶ En quo mortaliũ

Expanded text:
men honestius presumpserunt et divinorum scientiam sunt professi, quo deciderint vides: ex theologis dyaletici atque utinam non sophiste; neque enim Dei amatores sed cognitores, neque id ipsum esse cupiunt sed videri; itaque cum alterum silentio sequi possent, alterum strepitu consequ
Abbreviated transcription (Latin):
sus nisi ut pro eis orarem xp̃m
daret prosperos ui patriam reditꝰ.
et in finẽ facilem supue cruita¬
tis ingressum. Cerera illis affa¬
tim prouisa. Ego u̾o ut ex me a¬
liquid accipere ĩ ariuũ iuduce¬
rent iterum ati iterum nequit¬
qmͣ institi Quid ius. agnoui fe¬
mineam romanam indolem
et delectatus sum cogitans ꝙͣ
multarum nationum femine
nõ solum oblata nou respuerẽt
s uegata eciam importune depo¬
mei gratant̾ amplexe oblatã
portunos ad petendum ingratos

Expanded text:
sus nisi ut pro eis orarem Cristum, sus nisi ut pro eis orarem Cristum, daret prosperos in patriam reditus et in fine facilem superne civitatis ingressum; cetera illis affatim provisa. 5 Ego vero ut ex me aliquid accipere in animum inducerent, iterum atque iterum nequicquam institi. Quid vis? agnovi femineam romanam indolem et delectatus sum cogitans quam multarum nationum femine non solum oblata non respuerent, sed negata etiam importune depomei gratanter amplexe, oblatamportunos “ad petendum, ingratos
Abbreviated transcription (Latin):
que michi qmͣuis pridem singła
notu essent non alit̾ tam̃ sum
gamsus qui si nouit̾ audirem
seu te coram uxorem q ⁊ filium
crepidus tamen audiui. sic mͥ
dum Uertuldus sercitor collega
eius irato populo obiectus ⁊ ut
aiebant laꝑidib obrutus pifl
periisset. Succurtit q ꝯfestim il¬
lud lucam. has urbi msere nr̃o
de sangume penas ferre datis.
luitis nigulo sic arma potentes.
audita autem causa tanti casꝰ
rediit in aminum illud salomo¬
nis. Qui abscondit frumenta ma¬
ledicetur in populis. Male miser
didicerat cesareum illud. Sũma
fauoris cĩnona momenta trahi.
et illud. Nescit plebs ieuina ci¬
uiere. In tertogam tandem nũ
me agere quicqmͣ uellent. erat
enim aĩus ꝓptꝰ deum ꝓpt̾ uirtu¬
tem propt̾ patriam pp̃ te si quid
optassent implere pro uiribus.
et qd̃ pecciñe pro uiatito lump¬
serani cum illis partini. Scis et¬
si nichil addidero quid om̃s una
uoce renderunt. uelle se nichil pror¬

Expanded text:
que michi, quamvis pridem singula que michi, quamvis pridem singula nota essent, non aliter tamen sum gavisus quam si noviter audirem seu te coram uxoremque et filiumtrepidus tamen audivi, sic micdum Bertuldus senator, collega eius, irato populo obiectus et ut aiebant, lapidibus obrutus, periisset; succurritque confestim illud Lucani Has urbi misere vestro de sanguine penas Ferre datis; luitis iugulo sic arma potentes. Audita autem causa tanti casus, rediit in animum illud Salomonis: «Qui abscondit frumenta maledicetur in populis». Male miser didicerat cesareum illud: summa favoris Annona momenta trahi et illud Nescit plebes ieiuna timere. Interrogavi tandem num me agere quicquam vellent; erat enim animus propter Deum propter virtutem propter patriam propter te, siquid optassent implere pro viribus, et quod pecunie pro viatico sumpseram, cum illi partiri. Scis etsi nichil addidero, quid omnes una voce responderint: velle se nichil pror
Abbreviated transcription (Latin):
forte mnchi uie medio romanar
ingens acies matronaꝵ fuit ob¬
ua. mrrum procul in froutibus
in incelsu genus ac patriaui no
ii. Sciscitari tamen libuit si for¬
san. fefellisset extimacio. Cimi u̾o
iam ure essem et uoces colloquẽ¬
cium audirem nichil dubii suꝑ¬
fuit. figo gradum tamen quasi
nescius. et nulgari eas sermone
maroneum illud interrogo. Que
genus. unde domo. ad pͥmum I¬
talite somum uocis lete subsistũt.
e quibus natu maior Romaue
inquit lumus. Ronia q profecte
Imꝰ ad hispanum iacobi lunen.
Tu autem an forte romanus es.
et an rouiam uadis. prorsus in¬
qmͣ auimo romanus. s mĩc mi¬
inme romam peto. Tñ u̾o fami¬
lianius circum fuse cuncta fiden¬
cius collequũtur. In primis rei¬
publice statum quero. leta tristi¬
bus mixta reudent. ubi ad par¬
ticulania uentum est nichil mͥ
fuit autiquius qmͣ ut de te que¬
reren. bene ualeutem nũnant
auctumqz feliubus et ronestis
nuꝑcus et pulchia prole parẽtẽ

Expanded text:
forte michi vie medio romanarum forte michi vie medio romanarum ingens acies matronarum fuit obvia; mirum, procul in frontibus in incessu genus ac patriam novi. 2 Sciscitari tamen libuit, si forsan fefellisset extimatio. Cum vero iam iuxta essem et voces colloquentium audirem, nichil dubii superfuit. Figo gradum tamen quasi nescius et vulgari eas sermone maroneum illud interrogo: Que genus? unde domo? Ad primum italice sonum vocis lete subsistunt; e quibus natu maior: «Romane» inquit, «sumus Romaque profecte imus ab hispanum Iacobi limen. Tu autem an forte romanus es et an Romam vadis?». «Prorsus», inquam, «animo romanus, sed nunc minime Romam peto». 3 Tum vero familiarius circumfuse cunta fidentius colloquuntur. In primis reipublice statum quero; leta tristibus mixta respondent. Ubi ad particularia ventum est, nichil michi fuit antiquius quam ut de te quererem; bene valentem nuntiant auctumque felicibus et honestis nuptiis et “pulcra prole parentem”;
Abbreviated transcription (Latin):
comitem ut acciperet hortatus.
Orauit ille ne profectionẽ suã
in qua magna sibi exouerandi
anui spes esset socio grauarẽ.
Nichil enim sibi in eo statu dul¬
cius qmͣ ut solus esse posset. Nõ
autem sum miratus. ⁊ Ican ⁊ inͥ
quantus sit amor solicudinis qͥ¬
bus ego sum cognitus omnbꝰ
notum est. Sim hominem. ab¬
iit hora prandi rediturus. Nec¬
dum rediit. et iam biduo abest.
Qmd agam: Quid cause credam.
Qũ illum expectem. an quo ue
illum sequi iubeam. an ad te re¬
uersum suspicer: au longnis ꝓ¬
fectum. Ibi enim non est quo
se iturum dixerat. et uescio quid
opnier. terrent me uote honiinus
cure. mesto amimo male cõmit¬
titur solitudo. Tu si de illo certius
quicqm̃ tenes nac me pplexita¬
te expedi. Nichil est qd̾ amplius
dicam insi illi d ouidii. Res est
solliciti plena tuoris amor. ex¬
iucnor absentes habet. ut nasom
flactus accedat. uale ad fontem
sorgie. kał. aprilis¬
Ad lelium suũ de gencrosis

Expanded text:
comitem ut acciperet hortatus; comitem ut acciperet hortatus; oravit ille ne profectionem suam, in qua magna sibi exhonerandi animi spes esset, sotio gravarem; nichil enim sibi in eo statu dulcius quam ut solus esse posset. Non autem sum miratus, nam et michi quantus sit amor solitudinis, quibus ego sum cognitus omnibus notum est. Sivi hominem; abiit hora prandii rediturus necdum rediit et iam biduo abest. 5 Quid agam? quid cause credam? quando illum expectem, an quo ve illum sequi iubeam? an ad te reversum suspicer? an longius profectum? ibi enim non est quo se iturum dixerat et nescio quid opiner; terrent me note hominis cure; mesto animo male committitur solitudo. Tu si de illo certius quicquam tenes, hac me perplexitate expedi. Nichil est quod amplius dicam, nisi illud Ovidii: «Res est soliciti plena timoris Amor»; «Qui maior absentes habet», ut Nasoni Flaccus accedat. Vale. Ad fontem Sorgie, Kal. AprilisAd Lelium suum, de generosis
Abbreviated transcription (Latin):
ate literulaꝵ aliquid. ut nachil
ait cogitare cepi frustra literas
queri ubi unia uox adesset bre¬
ut̾ autem sic habe mł michi
gratius illius hominis aduẽtu.
Iosti quibus delectan soleam.
quanto illi durior fortima tan¬
to ip̃e michi dulcior. tautoq ca¬
tior michi quanto ille uł sibi de¬
spectior uł supbis. Excepi eum
ut potui et passus est locus rusti¬
co rerum aunm autem apparatu
regio. ostendiq sibi montane so¬
litudins mee qnͣtum pro tempe
dabatur. quid ꝑ hos dies in nnge¬
no quid in ortulo quid ĩ agello
seuerim quid ue messuerim. dũ
sic esseunis ut nul nobis omĩno
pret̾ tui presenciam deesse uid̾e¬
tur. et in singulis u̾bis tirum no¬
bis nomen occurteret cepit eum
fauiliaris affecti animi cupidi¬
tas aliquantisꝑ euagandi. dixit
esse sibi cordi insulam ĩiuscere
qui locus tribus passinim milibꝰ
abest sorgia illabente et preter¬
labentem delectabilis amnẽex
pueris meis uinim aliquemi uie

Expanded text:
a te literularum aliquid; ut «Nichil» a te literularum aliquid; ut «Nichil» ait, cogitare cepi frustra literas queri ubi viva vox adesset. Breviter autem sic habe, nil michi gratius illius hominis adventu; nosti quibus delectari soleam: quanto illi durior fortuna tanto ipse michi dulcior tantoque carior michi quanto ille vel sibi despectior vel superbis. 2 Excepi eum ut potui et passus est locus: rustico rerum, animi autem apparatu regio, ostendique sibi montane solitudinis mee quantum pro tempore dabatur, quid per hos dies in ingenio, quid in ortulo, quid in agello severim quid ve messuerim. 3 Dum sic essemus ut nil nobis omnino preter tui presentiam deesse videretur et in singulis verbis tuum nobis nomen occurreret, cepit eum familiaris affecti animi cupiditas aliquantisper evagandi. Dixit esse sibi cordi insulam invisere, qui locus tribus passuum milibus abest, Sorgia illabente et preterlabente delectabilis. 4 Annui, ex pueris meis unum aliquem vie
Abbreviated transcription (Latin):
tate tua fuerit latus tibi utrũ¬
q cingenius. Nos tibi iam nũc
auinus occurrimꝰ. et ab occupate
uite tempestatib redeundi por¬
tum hunc quietissimũ p̃para¬
mus. Geuitor autem tuus int̾¬
ea flens atq auxius ad te ueĩt
et ꝑ singulos passus dauiticum
illud ingemumat. quis dabit mͥ
pennas sicut columbe: et uolabo
et requiestam:. ubi scilicet filiũ
meum primogentum quem mͥ
de filio patrem feci sospitem letꝰ
quod amantes solent. suigulos
dies sollicite munieranius. et
erectis aurib stranis. si quid de
te nobis felicius inncietur. Int̾
tuorim uota igitur pat̾ ama¬
dilis diue oro felicitꝰ. et uale ⁊
ueni ⁊ ⁊pora. supͣ uires amniũ
attolleus. ac sepe tibi ⁊ omĩb
uirtutibus tius dicens poetitũ
illud famosissimũ. durate ⁊ uos¬
met rebus serunte secundis.
Ad sõtratem suũ solic¬
tudo de amiti abitu
Enit amrus ur ad me
quem uenturum ꝑmiscras. da¬
ta cic reddita salute quesiui an

Expanded text:
tate tua fuerit, latus tibi utruntate tua fuerit, latus tibi utrunque cingemus; nos tibi iam nunc animis occurrimus et ab occupate vite tempestatibus redeunti portum hunc quietissimum preparamus. 25 Genitor autem tuus interea flens atque anxius ad te venit et per singulos passus daviticum illud ingeminat: «Quis dabit michi pennas sicut columbe, et volabo, et requiescam?», ‘ubi’ scilicet ‘filium meum primogenitum, quem michi de filio patrem feci, sospitem letusquod amantes solent: singulos dies solicite numeramus et erectis auribus stamus siquid de te nobis felicius nuntietur. Inter tuorum vota igitur, pater amabilis, vive, oro, feliciter et vale et veni et propera supra vires animum attollens, ac sepe tibi et omnibus virtutibus tuis dicens poeticum illud famosissimum: Durate et vosmet rebus servate secundis. 7 Ad Socratem suum, solicitudo de amenit amicus noster ad me, quem venturum promiseras. Data ac reddita salute, quesivi an
Abbreviated transcription (Latin):
herbidi. et prata ridencia. Hic
mugitus bouni. auium cãtus.
Murmurq nmphaꝵ. penitusq
abdita et ex renomen habens
clausa uallis et amena. In cir¬
cuitu autem certatun dacho gͣti
colles ac umerue. Ne ue n his
que ad esum potumq ꝑtinent
pasitico more qd̾ non soleo cu¬
riosius ĩmorer breuit̾ sic habe.
quicquid seu in tris seu in aqͥs
hic uascitur tale esse ut ĩ para¬
diso deliciatum sicut th̃o logi lo¬
quinitur siue ut poete ĩ cãpis
elisus uatum putes. Si quid
U̾o ut est ammus homnins seꝑe
uoluptuosior qmͣ oportet exiguo
rim desit facile finitimorũ loco¬
tum ubertate supplebitur. Postre¬
mo ne singula prosequar hic tͥ
quies eroptata et uotiua tranqͥl¬
litas. Et qua uulle studioso aĩo
duncie cariores librorum copiai¬
ngens adest. fi deliumq quict᷑
atq obsequium amicorum. uer¬
saberis cum siuictis. cum phĩs. cũ
poetis. cum oratoribus. cuui histo¬
ncis. Nos duo qnͣtuui sine sacie¬

Expanded text:
herbidi et prata ridentia; hic herbidi et prata ridentia; hic mugitus boum, avium cantus murmurque nimpharum penitusque abdita et ex re nomen habens clausa vallis et amena. 23 In circuitu autem certatim Bacho grati colles ac Minerve, neve in his que ad esum potumque pertinent parasitico more, quod non soleo, curiosius immorer, breviter sic habe: quicquid seu in terris seu in aquis hic nascitur, tale esse ut in Paradiso delitiarum, sicut theologi loquuntur, sive, ut poete, in campis Elysiis natum putes. Siquid vero, ut est animus hominis sepe voluptuosior quam oportet, exiguo ruri desit, facile finitimorum locorum ubertate supplebitur. 24 Postremo, ne singula prosequar, hic tibi quies exoptata et votiva tranquillitas et, qua nulle studioso animo divitie cariores, librorum copia ingens adest fideliumque convictus atque obsequium amicorum. Versaberis cum sanctis cum philosophis cum poetis cum oratoribus cum historicis; nos duo quantum sine satie
Abbreviated transcription (Latin):
nitas dulcior tibi et tu carior sis
cnitis. Tandem illud ĩ aunuũ
iudutas nichil qd̵ sciam posse
nunc cum hac solitudine com
parari in qua te socrates ñr et
ego cupidissime expectamus. uͥ
facile diuina ope insultus ⁊ cor¬
pus recreare et serenare aminũ
queas. Nullus hic tiranmꝰ mi
dacior. Non ii. nõ cuulis factio.
non tubaru clangor. Non fra¬
gor armorum. Nulla preterea
auaricia. Nullus lior. Nulla
prorsus ambitio. Nullum sr̃bi
limen tum tremore subeundũ.
s gaudium. ⁊ simplicitas ⁊ lib̾¬
tas. et int̾ diuicias paupiemq
status oꝑtabilis. s sobria ⁊ hu¬
milis et mansueta rusticitas.
geus inuocua. plebs merimis.
regio pacifica. cuius p̾sul uir
optimus. et bonorimi amitissi¬
mus. consequens erit ut te in
fratrem hẽat quoniaui h̃t nos
in filios. Quid de aliis loquar.
aer hic blandus ac su aues aure.
tellus apͥca. fontes mudi. pi¬
scosum fliuen. umbrosum ne¬
mus. Autra huunda. recessus q

Expanded text:
nitas dulcior tibi et tu carior sis nitas dulcior tibi et tu carior sis amicis; 19 tandem illud in animum inducas, nichil quod sciam, posse nunc cum hac solitudine cparari, in qua te Socrates noster et ego cupidissime expectamus, ubi facile divine ope suffultus et corpus recreare et serenare animum queas. 20 Nullus hic tyrannus midacior, non ira, non civilis factio, non tubarum clangor, non fragor armorum; nulla preterea avaritia, nullus livor, nulla prorsus ambitio, nullum superbi limen cum tremore subeundum; 21 sed gaudium et simplicitas et libertas et inter divitias pauperiemque status optabilis; sed sobria et humilis et mansueta rusticitas, gens innocua, plebs inermis, regio pacifica, cuius presul vir optimus et bonorum amicissimus consequens erit ut te in fratrem habeat, quoniam nos habet in filios. 22 Quid de aliis loquar? aer hic blandus ac suaves aure, tellus aprica, fontes nitidi, piscosum flumen, umbrosum nemus, antra humida recessusque
Abbreviated transcription (Latin):
indulge mchi ut ex̃ terminos
meos dicam. Accidentia anniui qͥd
corpori p̾stent in utramq partẽ.
Quid gaudium possit ⁊ qͥd dolor
illustrium exemplorum turba cõ¬
firmat. s attingam illustrissĩa.
Scipiomi affricano amu gau¬
dium contulit ad corporis sam¬
tatem. Gauisus est ille de filio
gaudere potens tu de patre. Ea¬
deui etate philippo maicedone
regi illi qui cum populo roma¬
no bellum gessit. dolor amim
morbum corporis mortemq cõ¬
flauit. Profecto autem et si ue¬
no usqmͣ sit cui non aliquam
dolendi causam mũdus ĩuer̾it
tũ si te ipsum et celestium in te
nuneꝵ largitatem circũ spicis¬
et ui illorum te acie repenes qͦs
gandere equu sit. quaniobrẽ
non pacientem mado ammum
exhibe s letum. Et pret̾ cetem
illud cogita forte non id tãtum
agi ut int̾ tot dei dona quibus
ante tempus ornatꝰ s nõ ante
n̾utum fuisti scias te hominem
esse cadutiq corporis s eciam
ut p̾senti morbo et sequens sa¬

Expanded text:
indulge michi ut extra terminos indulge michi ut extra terminos meos dicam: accidentia animi quid corpori prestent in utranque partem, quid gaudium possit et quid dolor, illustrium exemplorum turba confirmat, sed attingam illustrissima. Superiori Africano animi gaudium contulit ad corporis sanitatem; gavisus est ille de filio gaudere; poteris tu de patre. Eadem etate Philippo Macedonie regi illi, qui cum populo romano bellum gessit, dolor animi morbum corporis mortemque conflavit. 18 Profecto autem etsi nemo usquam sit cui non aliquam dolendi causam mundus invexerit, tamen si te ipsum et celestium in te munerum largitatem circumspicis, in illorum te acie reperies quos gaudere equum sit; quamobrem non patientem modo animum exhibe, sed letum, et preter cetera illud cogita, forte non id tantum agi, ut inter tot Dei dona, quibus ante tempus ornatus sed non ante meritum fuisti, scias te hominem esse caducique corporis, sed etiam ut presenti morbo et sequens sa
Abbreviated transcription (Latin):
Amescere gandere epulari uo¬
luptatib affluere norunt om̃s
indeffesse laborare pacient̾ egro¬
tare constant̾ int̾ tertibilia u̾sa¬
ti et si oportet intrepide mori.
id uere uiri opus est. ⁊ tuius licet
est forsan et hec olim menĩsse
uiuabit. qd̾ int̾ angustias me¬
as sepe michi fateor occurtit et
profint. S iichi quideni in
pñs multa sccibendi tempus de¬
est. Hec igitur sũma sit fugien¬
dam sꝑem indeo. poscendum ab
onmpotente subsidium. aduer¬
sus cuucta que pateris. uel que
pati potes firmaudum duran¬
duniq aninũ. ut quasi callum
contrahat adu̾sitatibus sius ydo¬
neum. qd̾ durati homines ĩ mẽ¬
bris solent hoc tibi in animo su¬
adeo. Curam u̾o tui corporis sua¬
dere suꝑuacuum uidetur. Neq
enm tibi medicine artem digni¬
tas ep̃alis eriput. iedicus ac
medici filius insignis nõ quales
multi de honestantes artificium
et remedia non ignoras. si uerũ
paratam esse medicinã. Unum

Expanded text:
Quiescere, gaudere, epulari, voQuiescere, gaudere, epulari, voluptatibus affluere, norunt omnes; indefesse laborare, patienter egrotare, constanter inter terribilia versari, et si oporteat, intrepide mori, id vere viri opus est, etm poete verbum est: forsan et hec olim meminisse iuvabit; quod inter angustias meas sepe michi, fateor, occurrit et profuit. Sed michi quidem in ens multa scribendi tempus deest; hec igitur summa sit: figendam spem in Deo, poscendum ab Omnipotente subsidium, adversus cunta que pateris vel que pati potes firmandum durandumque animum ut quasi callum contrahat adversitatibus suis ydoneum, quod durati homines in membris solent. 16 Hoc tibi in animo suadeo, curam vero tui corporis suadere supervacuum videtur; neque enim tibi medicine artem dignitas epyscopalis eripuit; medicus ac medici filius insignis, non quales multi dehonestantes artificium et remedia non ignoras, si verum paratam esse medicinam. 17 Unum
Abbreviated transcription (Latin):
ma proitias. ue ne aumo con¬
st̾netis aut concidas. et nasci et
uiuere et egrotare et senescere
i mori nature esse. At hec fortit̾
et eodem uultu atq animo tole¬
rare uirtutis. Non dico qd̾ quidã
dixerunt int̾ sũmam uolupta¬
tem et asprunum dolorem in¬
chil penitus interesse. i2mis mͥ
torpens et insensibilis ea sẽten¬
tia indetur. N Iec illud dico quod
nobilissimam familiam stoyco¬
num affirmantem audio dolo¬
rem corporis malum non esse.
licet enim u̾bis probent/ eo qd̃
malum nichil ꝓprie dicatur nͥ
qd̾ oppoĩtum sit bono. bonum au¬
tem solum uirtus. cui non dolo¬
rem s uictum constat opponi Id
tam̃ rebus probare difficillimũ.
Itaq uulgarius loqui placet.
et pr̾pacheticos audire qui do¬
lorem malum putant. s nõ sũ¬
num. qmͣi libet magnum malũ
dolor sit intra uirtutem est. in
hoc conueniunt omnes. et certe
darior laus est qmͣ asperitas mł¬
ta deterserit. ⁊ fama seremor ex
fortuna nubilosiore ꝓueniens.

Expanded text:
ma proicias neve animo consterneris aut concidas; et nasci et vivere et egrotare et senescere et mori nature esse, at hec fortiter et eodem vultu atque animo tolerare virtutis. 13 Non dico quod quidam dixerunt, inter summam voluptatem et asperrimum dolorem nichil penitus interesse: nimis michi torpens et insensibilis ea sententia videtur; nec illud dico quod nobilissimam familiam stoycorum affirmantem audio, dolorem corporis malum non esse; licet enim verbis probent, eo quod malum nichil proprie dicatur nisi quod oppositum sit bono, bonum autem solum virtus, cui non dolorem sed vitium constat opponi, id tamen rebus probare difficillimum. 14 Itaque vulgarius loqui placet et perypateticos audire qui dolorem malum putant sed non summum; quamlibet magnum malum dolor sit, intra virtutem est: in hoc conveniunt omnes; et certe clarior laus est quam asperitas multa deterserit, et fama serenior ex fortuna nubilosiore proveniens.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam labi possis. S
uide oro. cogita. et intende accit̾
non tantum cailo ne obsit s eci
am ut prosit error calanu uide
amice quanto nobis ominibus
qui puluerem palestre huius
attinginus maior sit elcquen¬
tie cura qm uite. et antiqunus
fame studium qmͣ uirtutis. Qnͣ¬
ta queso uigilancia canemus
ne quid in sermuone soididum

Expanded text:
gnorantiam labi possis. Sed vide, oro, cogita et intende acriter non tantum stilo ne obsit, sed animo etiam ut prosit error calami. 6 Vide, amice, quanto nobis omnibus qui pulverem palestre huius attigimus, maior sit eloquentie cura quam vite et antiquius fame studium quam virtutis; quanta, queso, vigilantia cavemus nequid in sermo
Abbreviated transcription (Latin):
q tuos successibus totus pendẽs.
Quem u̾o apud te amicicie gra¬
dum teneam scio. ureris. aug̾is.
estucis. afflictaris. et dumi ma¬
xime siles camat humanitas
tua. meq de rebus meis ĩnicta
pietas int̾rogat qualit̾ atq ubi
sim. quid cogitem. quid molliar.

Expanded text:
um successibus totus pendens; quem vero apud te amicitie gradum teneam, scio. Ureris angeris estuas afflictaris et dum maxime siles, clamat humanitas tua, meque de rebus meis invicta pietas interrogat, qualiter atque ubi sim, quid cogitem
Abbreviated transcription (Latin):
uisi ꝙ tanta di humilitas tãta
misericordia et erga hominem
pietas oñditur ut eam uix ca¬
pere possit mens humana. Et ꝑ
omina uerum est quod ait augu¬
stimis in psalmo .C. xluiiͦ. quo¬
niam et si c̾ta sunt que multũ
leta sunt uix credinitur. hẽs ergo
mortalis homũcio unde incredu¬
litate depoĩta gr̃arum suscipias
actionem. felicior factus es qmͣ
credere potinsses. Crede qd̃ factũ
est Ipsa dei sapiencia uincus cõ¬
substanciatis et coeternus patri
filius ad te liberandum uenit po¬
terat et de maiestatis sue solio
nbere et necesse erat pareri in
celo et in terra. Efficacius agere
uoluit et humilius totum homi¬
nem suscipere dignatus est. ut
ait augustinus. Et u̾bum cato
factum est et hĩtauit in nobis

Expanded text:
nisi quod tanta Dei humilitas, tanta nisi quod tanta Dei humilitas, tanta misericordia et erga hominem pietas ostenditur, ut eam vix capere possit mens humana? et per omnia verum est quod ait Augustinus in Psalmo CXLVII°: quoniam «etsi certa sunt, que multum leta sunt vix creduntur». 7 Habes ergo, mortalis homuncio, unde incredulitate deposita gratiarum suscipias actionem; felicior factus es quam credere potuisses. Crede quod factum est. «Ipsa Dei sapientia, unicus consubstantialis et coeternus Patri Filius» ad te liberandum venit; poterat et de maiestatis sue solio iubere et necesse erat pareri in celo et in terra; efficacius agere voluit et humilius; «totum hominem suscipere dignatus est» ut ait Augustinus, «et Verbum caro factum est et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cur fieret nõ iudet: factum esse
non credit. S et hoc eodẽ spectat.
et tale est qd̾ deuocionem auge̾
atq dilectionem nõ incredulita¬
tem parere debuisset ut quo in¬
digniores nos agnoscimus eo ma¬
iorem illius erga nos munificẽ¬
ciam agnoscamius. et miremur.
s non usq adeo uurem᷑ ut uege¬
mus. Quis enim uisi pessimus
a douno suo ualde sine meritis
honestatus aut dnõ rebellat aut
accepti bñfici oblunscitur. et nõ
pocius dicit gratis me amasti ĩdi¬
gnum. melioribus p̃tul sti. hẽo
graciam. agnosco pium doninrũ.
agnosco fortunam optimã quã
tu michi fecisti. uirtuosorum pre¬
mia sine uirtute ꝑcipio. felie ultͦ
factus sum. hoc ipsum non meo
labore s tua beniuolẽcia q̃situm.
non mchi non alteri s tibi uui
debeo. Quid autem in omni doc¬
trina que de xp̃o traditur ab his
qui u̾itatem ipsam que xpũs ẽ
diligunt. Quid inꝙͣ uł impossibi¬
le deo est uł nobis incredibile

Expanded text:
cur fieret non videt, factum esse cur fieret non videt, factum esse non credit. Sed et hoc eodem spectat et tale est quod devotionem augere atque dilectionem non incredulitatem parere debuisset, ut quo indigniores nos agnoscimus, eo maiorem Illius erga nos munificentiam agnoscamus et miremur, sed non usqueadeo miremur ut negemus. 5 Quis enim, nisi pessimus, a domino suo valde sine meritis honestatus, aut domino rebellat aut accepti benificii obliviscitur, et non potius dicit: ‘gratis me amasti, indignum melioribus pretulisti, habeo gratiam, agnosco pium dominum, agnosco fortunam optimam quam tu michi fecisti, virtuosorum premia sine virtute percipio, felix ultro factus sum, hoc ipsum non meo labore sed tua benivolentia quesitum, non michi non alteri sed tibi uni debeo’? 6 Quid autem in omni doctrina que de Cristo traditur ab his qui veritatem ipsam, qui Cristus est, diligunt, quid, inquam, vel impossibile Deo est vel nobis incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
et fallacias dẏaboli animiũ coni¬
tantis inuoluere nisi id qd̃ neg̾a¬
ri non potest. zion esse dignum
genus humanum cui hec celitꝰ
fierent que facta credidimus eo
ꝙ hic fur. Iule ꝑuirus ille sit ad¬
ulter. et talibus pleua sit oĩs
terca. quales induxisse legnius
creatorem ut diceret peiitet me
fecisse honunem. Quomodo ergo
talia dantur tam indignus. Nec
forte nunc tecum dicis ammad¬
u̾tere autem oportet. non hec ad
iucredulitatem s ad humilita¬
tem et gratitudinem debere cõ¬
ferte. pauci bñficiis dei digui. fa¬
teor. fateor. ỹmo nullus om̃o nͥ
quem ille dignum fecerit. tanto
maior illa benignitas. liberalitas
clarior. Insignior q clemencia. Il¬
lud forte eciam tuas suspiciones
exagerat ꝙ ante xpĩ aduentũ
tot uł ingenio uł moralibus uir¬
tutidus excellentes uiros finisse
neno dubitat. ⁊ Iobis aũt ho¬
die funditus uirtutes ⁊ ingem¬
um deesse utinam unims eidẽs
foret. Nutat hinc añis. et quod

Expanded text:
et fallacias dyaboli animum cogiet fallacias dyaboli animum cogitantis involvere, nisi id quod negari non potest, non esse dignum genus humanum cui hec celitus fierent que facta credidimus, eo quod hic fur, ille periurus, ille sit adulter et talibus plena sit omnis terra quales induxisse legimus Creatorem ut diceret: “Penitet me fecisse hominem”? Quomodo ergo talia Tantus tam indignis? 3 Hec forte nunc tecum dicis. Animadvertere autem oportet, non hec ad incredulitatem sed ad humilitatem et gratitudinem debere conferre; pauci benificiis Dei digni, fateor, imo nullus omnino, nisi quem Ille dignum fecerit: tanto maior illa benignitas, liberalitas clarior insigniorque clementia. 4 Illud forte etiam tuas suspitiones exaggerat, quod ante Cristi adventum tot vel ingenio vel moralibus virtutibus excellentes viros fuisse nemo dubitat; nobis autem hodie funditus virtutes et ingenium deesse utinam minus evidens foret! nutat hic animus et quod
Abbreviated transcription (Latin):
inops et misera est . S omittauiꝰ
hane phĩaui odiosam ouimbus
ueram certe. ad cõmunia reu̾tam᷑
Si diuitibus paup. michi diues
uideor. Quid consulitis: Estuabo
donec illis eciam diues uidear:
Nullus erit fuus. Non si tertas ac
maria possedero. Dum restabit a¬
liquid ad concupiscendum nch
res agitur. Quid hic alieno iudi
niones meas michi relinquite
Esto equidem romanus nouus
pontifex bonos amet. quid ad me
certe si uon amnat alios paucos
auiat. quoꝵ ex m̃ĩo non sum. et
mallẽ esse ꝙͣ pontifex. uale ad
fõteui sorgiẽ. uͦ. kł. aprił. Ad amu
in fide catholita hesitantem.
ito alia de quidus colloqͥ
dabitur ut speto. unum ꝑ¬
ituli maioris et qd̾ mõ¬
ram respuit scribam. Suspicio¬
nes tuas de sũmci salutis egre fe¬
to quod sepe tibi p̾sens dixi. s ut
indeo non tam sepe qmͣ debm. ⁊
qmͣ duro pectori necessarium erͣt
ut frangeret. Quid uero iunic
aliud rear nnter ambages rerũ

Expanded text:
inops et misera est. Sed omittamus inops et misera est. Sed omittamus hanc philosophiam odiosam omnibus, veram certe; ad comunia revertamur. 10 Si divitibus pauper, michi dives videor. Quid consulitis? estuabo donec illis etiam dives videar? nullus erit finis, non si terras ac maria possedero; dum restabit aliquid ad concupiscendum, nicres agitur. Quid hic alieno iudicniones, meas michi relinquite,Esto equidem: Romanus novus Pontifex bonos amet, quid ad me? certe si non amat alios, paucos amat, quorum ex numero non sum et mallem esse quam pontifex. Vale. Ad fontem Sorgie, V Kal. Aprilis. 4 Ad amicum, in fide catholica hesitantem. to alia de quibus colloqui dabitur, ut spero; unum periculi maioris et quod moram respuit, scribam. Suspitiones tuas de summa salutis egre fero, quod sepe tibi presens dixi, sed ut video, non tam sepe quam debui et quantum duro pectori necessarium erat ut frangeretur. 2 Quid vero nunc aliud rear inter ambages rerum
Abbreviated transcription (Latin):
quem nouerun hostem hẽo insi qͦs
michi fecit inuidia. quos ⁊ iure
despicio et quibus carere uelle nõ
sit fortasse consilum. Accedit aõ
publicus honorum onũum nrĩ o¬
bis. eorum quoq quibus nec uisꝰ
forte nec uidendus sum michi qui¬
dem fauore futeor supuo nõ meo
u̾nto quesitus. Parne uob̾ he diui¬
cie uidentur: Uultis ut feueret.
uultis ut naingem. uultis ut in
foro clanem. uenalem q anmiã
et linguam hẽam. an quid me ag̾e
gem quod sedendo alius spargat cũ
dolore queraui de quo uescio quis
gaudebit: cum labore iuiueniaui qd̃
cum merore dimittam cũ aurieta¬
te custodiami: Credite michi solliciti
durum negocium assumpsistis. a¬
uariciam nuplere. insaiciabilis est
et mexplebilis. omina sitit. omĩa
deuorat. fundo caret. Exterius penis
humana cupiditas nou eget. sibi
ipsa supplicium est. Si quidem cep¬
ta defeceruit mesta est. Si succed̾e
ceperint mardescit. Si pleua succes¬
serit tñ demipu trepida cum uere

Expanded text:
quem noverim hostem habeo, nisi quos quem noverim hostem habeo, nisi quos michi fecit invidia, quos et iure despicio et quibus carere velle non sit fortasse consilium; accedit amor publicus bonorum omnium nostri orbis, eorum quoque quibus nec visus forte nec videndus sum, michi quidem favore, fateor, superno, non meo merito quesitus. 8 Parve vobis he divitie videntur; vultis ut fenerer, vultis ut navigem, vultis ut in foro clamem venalemque animam et linguam habeam. An quid me ageregem quod sedendo alius spargat, cum dolore queram de quo nescio quis gaudebit, cum labore inveniam quod cum merore dimittam, cum anxietate custodiam. 9 Credite michi, soliciti durum negotium assumpsistis, avaritiam implere: insatiabilis est et inexplebilis, omnia sitit, omnia devorat, fundo caret. Externis penis humana cupiditas non eget, sibi ipsa supplicium est: siquidem cepta defecerint, mesta est; si succedere ceperint, inardescit; si plena successerint, tum demum trepida, tum vere
Abbreviated transcription (Latin):
ferum. quibus qui se ferendum
dedit ubi uoluerit. non subsisteti
Habeo unde uinam qd ulgarit᷑
dici solet. et quo melius carerem
hẽo unde lascunam. Quid me op¬
tare iubetis amplius: Quid sꝑare
hẽo uͥ possim si oporteat in ꝓprio
sepeliri. Ita dico si quid ꝓpriuu hic
hẽmus. habeo ubi breue tempus
ubi longum hĩtem. Quid edaui.
Quid bibam. Quid calciem qui me
spacier. quo delecter. Quid nupera¬
tor plus romanus htr Est p̾terea
corpus samim multo michi labore
ꝓdomiitum. iamq non ita ꝯtiuuax
anuni inancipium ut solebat. ac¬
cedunt omins geueris libelli diui¬
ciarum mearum porcio nõ ultuma.
accedit hoc quantulũcuniq est ĩ¬
genum. hic amor literarum mita
cum uoluptate auinũ pascens ⁊
sine fastidio exercens. Acceditis
uos amici quos int̾ pͥma mea bo¬
na cõnumero modo libertas sine
qua uiuere diu nolim urĩs ꝯsiliis
non pereat accedit bonui grãde.
securitas. ⁊ Iullum enim toto orbe

Expanded text:
ferum; quibus qui se ferendum ferum; quibus qui se ferendum dedit, ubi voluerit non subsistet. 5 Habeo unde vivam, quod vulgariter dici solet, et quo melius carerem, habeo unde lasciviam. Quid me optare iubetis amplius, quid sperare? habeo ubi possim, si oporteat, in proprio sepeliri — ita dico siquid proprium hic habemus —; habeo ubi breve tempus, ubi longum habitem, quid edam, quid bibam, quid calciem, quid vspatier, quo delecter; quid imperator plus romanus habet? 6 Est preterea corpus sanum multo michi labore perdomitum, iamquo non ita contumax animi mancipium ut solebat; accedunt omnis generis libelli, divitiarum mearum portio non ultima; accedit hoc quantulumcunque est ingenium, hic amor literarum mira cum voluptate animum pascens et sine fastidio exercens; acceditis vos, amici, quos inter prima mea bona connumero, modo libertas, sine qua vivere diu nolim, vestris consiliis non pereat; 7 accedit bonum grande, securitas: nullum enim toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
more nichil est reuussum. de iudi¬
tio largiter. Equidem ego ut bo¬
nmem multa michi probatum
fide ac ueteri amicicia cõnnctũ
non amare nequeo sic amurum
terre affirum degeneres q sen¬
tentias non odisse non possum.
Scitote igitur tu ip̃e mei q om̃s
ubicumq sunt quibus segnior
appares ĩposusse me uotis modũ
deq omin qd̾ in hac uita iam eue¬
uire posse uideatur moditum cu¬
rare. cupere autem nichil. Satis
enim hẽo ad uictum quo uir ho¬
uestus cum fortia fedus ĩeat
et contentus agat. Minus hiĩt
Qunitus. Mmus turius. miuus
fubricius. Mnius actilius qui ui¬
cerunt reges ac populos. Qui q
muplius cdarior fuit se ipõs et
rebellantis motus annui uicerũt.
s quid fiet. ⁊inuqmͣ tautum hr̃e
continget quin multis et michi
ip̃i si auaricie credidero pauꝑri¬
opimonibus omina plena sũt
quibus uisi refistitur urgent usq
ad extrema miseriarum. his ob¬
stare difficile. obsecundare pesti¬

Expanded text:
more «nichil est remissum, de iudimore «nichil est remissum, de iudicio largiter». Equidem ego ut hominem multa michi probatum fide ac veteri amicitia coniunctum non amare nequeo, sic animum terre affixum degeneresque sententias non odisse non possum. 3 Scitote igitur, tu ipse, mei omnes ubicunque sunt quibus segnior appareo, imposuisse me votis modum deque omni quod in hac vita iam evenire posse videatur, modicum curare, cupere autem nichil; satis enim habeo ad victum, quo vir honestus cum fortuna fedus ineat et contentus agat. Minus habuit Quintius, minus Curius, minus Fabritius, minus Atilius, qui vicerunt reges ac populos, quique triumphus clarior fuit, se ipsos et rebellantis motus animi vicerunt. 4 Sed quid fiet? nunquam tantum habere continget quin multis et michi ipsi, si avaritie credidero, pauperriopinionibus omnia plena sunt, quibus nisi resistitur, urgent usque ad extrema miseriarum; his obstare difficile, obsecundare pesti
Abbreviated transcription (Latin):
tis augurio in uultu meo te cer¬
uentes pio me genutu ac gaudio
complexi o felir inquiunt fratas
pietate. Multa deuiceps alia dixe¬
runt que tacendo melius expres¬
serim. Tu uale et pp̃ quod hec oĩa
sccipta sunt fac obsecto mni fratͥ
ut qualem cepisti talem te p̾stes
in finem. Ad Socratẽ suũ contr
idinũ suasores.
ulta tibi hodie dicere ha¬
bin. que sciens pretereo.
dicentur enim coram li¬
berius atq facilius. liugua in so¬
litudine duu tacita et ĩmota hũc
fatigatis laborem digitis exuet.
unum differti noluit qd̃ non tͥ
s anico coĩ dictum sit qui suo ⁊
publico more minc me sus m̃c
alienis literis excitat et ad cu¬
piditates gelidum inflãmare
relle nõ desiuit. atq ut ait oratiꝰ
amaudo perdere ꝓperat. cõmune
malum amicicie uulgatis. Quã
ob causam et si apud me amici
illius caritas tota sit certe exti¬
matio ĩmimita est. Et ut de cice¬
rone suo loquitur. Grutus de a¬

Expanded text:
tis augurio in vultu meo te certis augurio in vultu meo te cernentes, pio me gemitu ac gaudio complexi: «O “felix”» inquiunt, «fratris “pietate”!». Multa deinceps alia dixerunt, que tacendo melius expresserim. Tu vale et, propter quod hec omnia scripta sunt, fac, obsecro, mi frater, ut qualem cepisti talem te prestes in finem. 3 Ad Socratem suum, contra cupidinum suasores. 1 Multa tibi hodie dicere habui que sciens pretereo; dicentur enim coram liberius atque facilius; lingua in solitudine diu tacita et immota hunc fatigatis laborem digitis eximet. Unum differri noluit, quod non tibi sed amico comuni dictum sit, qui suo et publico more nunc me suis nunc alienis literis excitat et ad cupiditates gelidum inflammare velle non desinit atque, ut ait Horatius, “amando perdere properat”: comune malum amicitie vulgaris. 2 Quam ob causam, etsi apud me amici illius caritas tota sit, certe extimatio imminuta est, et ut de Cicerone suo loquitur Brutus, de a