comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ non potest cẽdiuisus: quid mihi nunc
hereticae in patreeius filio diuersitectem
conaris adstruere cũ filius substan¬
tiae suae nos e docens ueritatem dixerit.
ego et patꝰ unũ sumus : qui et unũ dicit et su¬
mus nec separatione sediuidit . nec unio¬
ne confundit quiunũ cũ patre ẽ nec per¬
petuitate a patre differt nec uirtute dis¬
corditt Cumq sit cũ patre unum depa¬
tre tamennatus adseritur neut impius
blas phemat arrius aut creatura quȩ¬
cũq filius aut patri impar essecredat᷑
Audi sergo o homo dm̃ dedõnatum sed in

Expanded text:
est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in
Abbreviated transcription (Latin):
te aet̃ nalis ingressũ regem gloriae
confessus aperuit. Aut quomodo ei ñ pa¬
teret porta illa uitalis. qui plenitudine
euangelicȩ lectionis edoctus in patre
filioq: eius inscrutabile unicȩmaiesta¬
tis adseruit sac ramentũ edocens et
ostendens quae eẽt in uno eodemq: dĩ
filio et susceptaerarnis ratio etnatura¬
lis priui legium deitatis sciebat pro¬
fecto saluatorem dixisse ego et pat̃
unum sumus et qui me uidit uidit et pa¬
trem haec illũ confessio et honorabilẽ
terris et cȩlo reddidit gloriosũ sed
neces sarium nunc ẽẽ reor ut oc casione
beatihuius patris quẽ intantã gloriã
catholicarum ecclesiarũ fides in decli¬
nabi lit̃ abeo seruata prouexit. Nos quo¬
q propitio largiente dõ silutaribus
doctrinȩ dominicȩ testimoniis inbua¬
mur: Ait ergo dns ego et pat̃ unũ
sumus quidicit sumus: solitarius ñ ẽ
quidic̃unum sumus utiq ab eo cũ quo unũ

Expanded text:
tae aeternalis ingressum, regem gloriae tae aeternalis ingressum, regem gloriae confessus, aperuit; aut quomodo ei non pateret porta illa vitalis, qui, plenitudine evangelicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in uno eodemque Dei Filio et susceptae carnis ratio, et naturalis privilegium deitatis? Sciebat profecto Salvatorem dixisse: Ego et Pater unum sumus: et qui me videt, videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse reor, ut occasione beati hujus Patris nostri, quem in tantam gloriam catholicarum Ecclesiarum fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos quoque, propitio largiente Domino, salutaribus doctri nae dominicae testimoniis imbuamur. 246 Ait ergo Dominus: Ego et Pater unum sumus. Qui dicit, Sumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum
Abbreviated transcription (Latin):
paua eorũ merita et munera
in eis diuina miramur qui idcirco nobis
sunt uenerabiles quia p̃sentis uitae luce
despecca contemptoq: suorũ corporum
cruciatu sȩuientem mundũ di ꝓhonore
uicer̃ sicut beatissimus hic pat̃ nrt̃dũ
passertione in disputabilis ditactis
spũ feruentiore consurgens arrianis
impietactibus obluctatur. et ecclesias dĩ
concertantium hereticorũ procellis
Ac turbinibus ꝑ turbatas serenȩ fidei
tranquillitate pacauit et sibia et̃na p̃¬
mia multimoda passione quae siuit illi¬
us nimirũ in concussa sequens uestigia¬
adquem dñ sait Tues petrus et suphane pe¬
tram ae dificabo ecclesiã meã et porteinfer
non p̃ualebunt ei uere ac merito cunctis
pros teritatibus honorandus ille qui fir¬
mis sꝗme petrȩ soliditatẽ secutus in imi¬
cos xp̃i et cȩlestis sp̃s auctoritate confu¬
dit et in fatigatȩ patientiae fortitudine
trium phauit Nec in ferni sicut dictũ ẽ.
Aduersus eũ porta p̃ualuit qui sibi por¬

Expanded text:
m merita, et munera in eis divina miramur: qui idcirco nobis sunt venerabiles, quia, praesentis vitae luce despecta, contemptoque suorum corporum cruciatu, saevientem mundum Dei pro amore vicerunt; sicut beatissimus hic Pater noster, dum, pro assertione indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigiaminus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevaluit, qui sibi por
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus ẽ redeat: perȩ qui ppe abut.
quidehac terra inquanatus ẽ longe
discessit sed ꝓfectore uertet᷑ ut decc¬
lentis rationes ponat quia si abona ope¬
ra actione torpescimꝰ deipsis donis q̃
contulit nos districtius iudicat Consi¬
deremus ergoquȩ accepimus. at̃q in eoꝵ
ero gatione iuigilemus Nullanos ab
spiritalio pere terrenacura impediat.
nesi in terra talentũ absconditur. talen¬
tidñs adiracundiã ꝓuocetur piger
et enĩ seruus cũ iã iudex culpas exami¬
nat talentũ de cerra leuat. qui a sunt
pleriq quitunc se a terrenis operib:
subtra hunt quando iam ꝑ animaduersioñt
iudicis ada et̃nũ supplicium trahuntur
Ante ergo detcclenti nr̃i ponenda ratione
uigilemus. ut cũ iam iudex adferiendũ
imminet lucrum nos qđ fecimus excuset

Expanded text:
fectus est redeat: quasi peregre quippe abiit, qui de hac terra in qua natus est discessit, sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat: quia si a bona actione torpescemus de ipsis donis quae contulit, nos districtus judicat. Consideremus ergo quae accepimus atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti Dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus cum jam Judex culpas examinat talentum de terra levat. Quia sunt plerique qui tunc se a terrenis operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem Judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam Judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset
Abbreviated transcription (Latin):
illum seruum qui non manet indomo in ȩt̃¬
nũ: illũ ꝑtinentẽ adtimorẽ quẽ foras cari¬
tas mittit eẽ intellegendum: ubi dictũ
dicitur nonẽ seruus maior dnõ suo sime
ꝑsecuti sunt et uos ꝑsequent᷑. illũ signi¬
ficari seruum ꝑtinentem ad timorem
seruus ẽ. auditurus: euge bone serue:
intra ingaudium dni : sed hae comnia in¬
quit faciunt uobis ꝓpt̃ nomen meũ quia nȩseurt̃
qui memi sit: quae omnia facientꝰ nisiq̃
dixi  odio habebunt scilicet et ꝑ sequen¬
tur sermonẽq: contẽnunt: qm̃ si sermo

Expanded text:
illum servum qui non manet in domo in aeternum , illum pertinentem ad timorem quem foras charitas mittet , esse intelligendum, ubi dictum dicitur: Non est servus major domino suo; si me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad timorem servus est auditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui me misit. Quae omnia facient, nisi quae dixit: odio habebunt, scilicet, et persequentur sermonem quem contemnunt? Quoniam si sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cũui demus ad aposto los descendis se
paraclłtũ Credendũ in quã ẽ sicutait
dacuid saluatorẽ it dĩdex tera cons:¬
dere quia cernimus spm̃ scm̃ sicut pro¬
misit dñs in discipulis exultare : Ait
quia liquo opere ꝑfecto uictor adue¬
niens honoris gratia ꝓmeretur ut se¬
deat ltccergo et homo ilis xp̃s passione
sua diabolum superans. resurrectione
sua inferna reserans tãquã ꝑfecto opere
ad cȩlos uictor ueniens auditadõpa¬
tre sedeaddex terã meã Nec mirũ siuni¬
us sedis offertur filio consessus a patre.
qui. uinius .ẽ. substantice natura cũ pa¬
tre : urautẽ addexterã filius eẽdicat᷑
moueataliquẽ fortasse licetenĩ digni¬
tatis gradus non sit ubi plenitudo diui¬
nitatis ẽ : Tamenideo addexterã sed &
filius ñ quo p̃feratur patri sednein fe¬
rior eẽ credatur. etideo addex terã fili
Necesse ẽ ergo partem ouium primꝰ agnꝰ
optineat. et secuturo in maculato gregi
locũ duxinꝰ maculatus anticipet: sicut

Expanded text:
tolos descendisse Paracletum. Credendum, inquam, est, sicut ait de Salvatore David, in Dei dextera considere, quia cernimus Spiritum sanctum, sicut promisit Dominus, in discipulis exsultare: ait equi aliquo opere perfecto adveniens honoris gratia promeretur, ut sedeat. Ita ergo et homo Jesus Christus, passione sua diabolum superans, resurrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo ad dexteram FiliuNecesse est ergo partem ovium primus agnus obtineat, et secuturo immaculato gregi locum dux immaculatus anticipet, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
seorũ persequentiũ peccata conderna
lllis indignans uehement̃ ulcis cit᷑ his in¬
t̃ueniens. lenit̃ miseret: hic stat ut sus¬
cipiat stephani martrris spm ibiresi¬
det ut condennet udȩ ꝓditoris ad mis sũ¬

Expanded text:
saeorum persequentium peccata condemnans; saeorum persequentium peccata condemnans; illis indignans vehementer ulciscitur, his interveniens leniter miseretur, hic stat ut suscipiat Stephani martyris spiritum, ibi residet ut condemnet Judae proditoris admissu
Abbreviated transcription (Latin):
ees sũ et honoris gratsad dex terã sui illũ
Aeterna sede constituit: legimus autem
in actib: a postolorũ dicentebeato ste¬
phanocũ lapidaretur aiudȩis : Ecce
uideo cȩlos a ꝑtos et stantẽ dnm i Hm̃
addex terã dĩ uideamus ergoquȩ sit
ratio qđ idem dñs adauidsedens ꝓpbe¬
tat᷑ stans uero abstephano p̃dicat᷑ primo
omnium dsqui incorporalis ẽ: inuisibilis ẽ¬
aut stare quomodo patee deinde aut
quali subsellio sed eatds̃ qui infinitus ẽ.
et in mensus sed c̃tra ipse magiscrea¬
turã cuntam contineat : haec autẽ ꝓ¬
pterea a scis uiris dicta arbitror. ẽẽide
dño ñ quo sint contraria sibi sed ut mo¬
do eius potentia modomi seri cordia
regis sederedicit᷑ ꝓbonitate in terces¬
soris stare suggerit᷑ Aitenĩ beatus apłs
quia aduocatũ habemus apud patrem
ihim̃ dnm iudexergo ẽ xp̃s cũ residet
aduocatus ẽ cũ assurgit ludex plane
iudȩis ẽ aduocatus  xpianis: hic enĩ
tiũ causas exorat ibi reside cũ patre. fari¬

Expanded text:
sessum, et honoris gratia ad dexteram suam illum aeterna sede constituit. Legimus autem in Actibus apostolorum , dicente beato Stephano, cum lapidaretur a Judaeis: Ecce video coelos apertos, et stantem Dominum Jesum ad dexteram Dei. Videamus ergo quae sit ratio quod idem Dominus a David sedens prophetatur, stans omnium Deus qui incorporalis esaut stare quomodo potest? Deinde autem quali subsellio sedeat Deus, qui infinitus est, et immensus, et intra se ipse magis creaturam cunctam contineat. Haec autem propterea a sanctis viris dicta arbitror esse de Domino; non quo sint contraria sibi, sed ut modo ejus omnipotentia, modo misericordia regis sedere dicitur, pro bonitate intercessoris stare suggeritur; ait enim beatus apostolus: Quia advocatum habemus apud Patremm . Judex ergo est Christus, cum residet; advocatus est, cum assurgit; judex plane Judaeis, advocatus Christianis: hic enim tium causas exorat, ibi residet cum Patre Phari
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ dnm̃ saluatorẽ qui fideli suo cognitori
amatori confessori participium suino¬
minis donauit. ut scilicet a petra Pętrus
uoccretur aedificatur ecclesia : quia non
nisi ꝑfidem et dilectionem xp̃i. ꝑsusceptio¬
nem sacramentorũ xp̃i ꝑ obseruantiã man¬
datorũ xp̃i ad sortem electorũ et aeter¬
nã ꝑtingitur uitã a posto loatestante qui
sedocendo in prudentes ad inferos tra¬
hunt portȩ quoq: inferi et cormenta
et blandimentas ꝑ secutorũ quae in fir¬
mos quosq: deterrendo uł emoliendo asta¬
bilita tefidei. introitum eis aet̃nȩ mortis

Expanded text:
super Dominum Salvatorem, qui fideli suo cognitori, amatori, confessori participium sui nominis donavit, ut scilicet a petra Petrus vocaretur, aedificatur Ecclesia, quia non nisi per fidem et dilectionem Christi, per susceptionem sacramentorum Christi, per observantiam mandatorum Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui seducendo imprudentes ad inferos trahunt. Portae quoque inferi et tormenta et blandimenta sunt persecutorum, quae infirmos quosque deterrendo vel emolliendo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis
Abbreviated transcription (Latin):
legimus hȩcuallis et parui campiplani¬
cies inriguaerat : et nemorosa plenaq:
deliciis: et lucus in ea idolͦ consecratus:
tiamuenerat : ut desertatem pla uici¬
nia ibi hostias immo lcret etrigorem
religionis deliiae uincerent : filiosq
lumen et para lypomenon et hyeremi¬
as. scribunt plenissime : et comminatur
ds̃ selocum ipsum impleturum cada¬
ueribus mortuorũ : et nequaquam uo¬
cetur tofeth et baal. sed uocetur polian¬
dri ͫld ẽ tumulus mortuorũ : futura¬
El ergo supplicia et pene ꝑpetuae quib
peccatores cruciandi sunt huuis loci
uocabulo denotantur : duplicẽ autemT
eẽ gehennã nimi ignis et frigoris. in
Siobplenissime legimus: nonne duc pas¬
seres asseueneunt : etunus ex illis non ca¬
det suꝑ terrã sine patre ur̃o : ur̃i autem.
Set capilli capitis. numeratis no litee rgo

Expanded text:
legimus . Haec vallis et parvi campi planilegimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. srael venerat, ut deserta templi vicinia ibi hostias immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque lumen , et Paralipomenon , et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus 63 mortuorum, ut nequaquam vocetur Tophet et Baal; sed vocetur Polyandrium, id est, tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et poenae perpetuae, quibus peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse gehennam, nimii ignis et frigoris, in Job plenissime legimus . Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Vestri autem et
Abbreviated transcription (Latin):
seni
saeculo multo¬
tenebrarũ et manifesta faciet consilia
cordium: Et ẽi sensus nolitetimere ꝑse¬
cut orem sȩuitiam et blas phemantium
rabiẽ : quia ueniet dies iudicii in quo.
et ura uirtus : et eorũ nequitia de mon¬
strabitur : quod dico uobis in tenebris
dicite in lumine : et quod in aure auditis.
p̃dicate suꝑ tecta: quodauditis in mr¬
sterio a pertius p̃dicate: quod didicistis
Abscondite publice lo quimini : quod
uos crudiui inparuulo iudeae locoinun
uersis urbib: et intotomundo audact̃dicite :
animamnon possunt occidere ergo anima
in uisibilis et incorporalis ẽ. secundũ cras¬
siorẽ dico nr̃i corporis substanti&ẽ uł eocer¬
te tempore punietur. et supplicia sentiet
quando pristinum corpus receperit ut
cumqͦ peccauit cum ipso et puniat᷑:
ueterib: libris ñ inuenit᷑ sed primum
a saluatore pcinitur : quaeramus ergo quȩ¬
sit sermonishuius occasio : Idolumbaalt
fuisse iuxta ierusalem ad radicẽ mon¬
tis moria in quibus selo a fluit ñ semel

Expanded text:
senti saeculo multotenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  Al. absconse, publice loquimini: quod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter ediciteanimam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puniatur.veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quaet sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel
Abbreviated transcription (Latin):
accepit illã similit̃ et om̃s septe et ñ re¬
liq̃ r̃ semen et mortuis nouissima omniũ
mortua ẽ et mulier quire surrectionẽ
corporũ non credebant animas iudicatꝰ¬
tes interire cũ corporibus. recte istius¬
modi fingunt fabulã quȩ deliramenti
arguateos qui resurrectionẽ asser̃
mortuorũ Potefautem fieri ut uetere
ingente eorũ aliquando hoc accide¬
rit. Inresursurrectioneergo. cuius
eorũ erit uxor  si quidem septẽ eorũ¬
habuerunt eam uxorẽ turpitudinẽ

Expanded text:
accepit illam, similiter et omnes septem, et non reaccepit illam, similiter et omnes septem, et non reliquerunt semen et mortui sunt. Novissima omnium mortua est et mulier. Qui resurrectionem corporum non credebant, animas judicantes interire cum corporibus, recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos qui resurrectionem asserant mortuorum, potest autem fieri ut fere in gente eorum aliquando hoc acciderit. In resurrectione ergo cujus eorum erit uxor: siquidem septem habuerunt eam uxorem. Turpitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ccesser̃ quidam sad ducȩorũ qui
negant ẽẽ resurrectionẽ : duae erat
hereses iniudaeis unapharisȩor
et alt sad duceorũ pharisȩi
traditionum et obseruationũ quas illide¬
uterosis uocant iustitiã p̃ferebant. Vnde
et diuisi uocabantur apopulo sad ducȩi
Autem quuint᷑ p̃tantur iusti. et ipsiuin¬
dicabant sibi quod non erant prioribis
et corporif et animae resurrectionẽ
credentibus confitentibusq: angelos
et sp̃s sequentes iuxta acta a postolorũ
omnia denegabant : Et in terro gauer̃ eũ.
dicentes: magistermo ses scripsit nobis
si frateralicuius mortuus fuerit habens
uxorem et hic sinefilus fuerit. ut acci¬
piat eam frat̃ eius uxorem. et suscitet
semen fratrisuo: uidedis tantiam litte¬
rȩ ec sp̃s iuxta litterã nubere cogit᷑
inuita. ut desucti semen excitet frat̃
sps autem magis t̃ ẽ castitatis: septem
ergo fr̃serant etprimus accepit uxo¬
rem et mortuus ẽ sinefiliis et sequens
Accepit illã et mortuus c̃ sine filio ett̃tus¬

Expanded text:
em quidam Sadducaeorum qui negant esse resurrectionem. Duae erant haereses in Judaeis, una Pharisaeorum et altera Sadducaeorum. Pharisaei traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferebant. Unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem, qui interpretantur justi, et ipsi vindicabant sibi quod non erant. Prioribus et corporis et animae resurrectionem credentibus, confitentibusque angelos et spiritus, sequentes, juxta Acta apostolorum, omnia denegabant. Et interrogaverunt eum dicentes: Magister, Moyses scripsit nobis, si frater alicujus mortuus fuerit habens uxorem, et hic sine filiis fuerit, ut accipiat eam frater ejus uxorem, et suscitet semen fratri suo. Vide distantiam litterae et spiritus. Juxta litteram nubere cogitur in vita, ut defuncti semen excitet frater, spiritus autem magister est castitatis. Septem ergo fratres erant, et primus accepit uxorem, et mortuus est sine filiis. Et sequens accepit illa
Abbreviated transcription (Latin):
denegent ueritatem : Verũ mrsticxe
septẽ fr̃s sine filus defuncti reꝓbis
quibꝰ congruunt qui ꝑtotã huius seł
uitam quae septem diebus uoluitur
ab onis operibus steriles existunt qui¬
bus uiritim morte misera p̃reptis. ad
ultimũ et ipsa mundana conuersatio quã
illi sine uitali opere trans egerant qua¬
siuxor infecunda transibit . et ait il¬
lis ihs. filii scłi huius. nubunt et tra¬
dunt ad nuptias cũ dnsdicat nolite
dare scm canibus neq mittatis marga¬
ritas uras anteporcos. Fur ipse quȩ¬
dam uel hic degloria resurrectionis
uel a libi dedispensationis etiam di¬
uinitatis suae misteriis dixisse inue

Expanded text:
tatem. Verum mystice septem hi fratres sine filiis defuncti reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem diebus volvitur a bonis operibus steriles existunt: quibus viritim morte misera praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio quam illi sine vitali opere transegerant quasi uxor infecunda transibit. Et ait illi Jesus. Filiis saeculi hujus nubunt et traduntur ad nuptias. Cum Dominus dicat, nolite dare sanctum canibus, neque mittatis margaritas vestras ante porcos, quod ipse quaedam vel hic de gloria resurrectionisvel alibi de dispensationis aut etiam divinitatis suae mysteriis dixisse inve
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ inresurrectione neq nubunt neq
ducunt uxores. resurgunt ergocor¬
pora q̃ poss̃ nubere et ducere uxores.
hoc ẽ femincrũ et uirorũ certis discreta
membra speciebus sed nulla concũ¬
bendi uoluptate uł necessi tateman¬
cipata Nemoquippediꝗt delicpide
et arbore et hisrebus quȩ non Eccben
membragenitalia. quod non nubant
neq ducunt uxores sed de his quicũ
possint nubere tamenalia ratione¬
rem non nubunt Neq: enimultra mo¬
ripoter̃ quia conulbia ꝓpt̃ filios
filui ꝓpt̃ successionẽ. successio ꝓpt̃
mortẽ ubiueromors non ẽ neq: conu¬
bia Aequales enim angelis sunt et filu
sunt dĩ cũ sint filii resurrectionis: Ae¬
quigloria resurrectionis in nouati
sineullo mortis metu. sineullalabe
corruptionis. sine ullo terreni sta¬
tus actu.perpetua dĩ uisione fruunt᷑
Ad quã necesse ẽ angelicae dignita

Expanded text:
tem in resurrectione neque nubunt neque tem in resurrectione neque nubunt neque ducunt uxores, resurgunt ergo corpora quae possunt nubere et ducere uxores, hoc est feminarum et virorum certis discreta membra speciebus, sed nulla concumbendi voluptate vel necessitate mancipata. Nemo quippe dicit de lapide et arbore, et his rebus quae non habent membra genitalia, quod non nubant neque ducant uxores, sed de his qui cum possunt nubere, tamen alia ratione non nubunt. Neque enim ultra mori poterunt. Quia connubia propter filios. Filii propter successionem. Successio propter mortem. Ubi ergo mors non est, neque connubia. Aequales enim angelis sunt, et filii sunt Dei, cum sint filii resurrectionis. Aequi, gloria resurrectionis innovati, sine ullo mortis metu, sine ulla labe corruptionis, sine ullo terreni status actu, perpetua Dei visione fruuntur, ad quam necesse est angelicae dignita
Abbreviated transcription (Latin):
nitur quae multiaderant uel resi¬
stendo uł contemnendo non acceper
Non putandus ẽ scm̃ de disse canibis
Autmargaritas misisse ante porcos
Non enim eis÷ dedit qui capere ñ po¬
terant sed eis qui poterant et si mul
aderant quos ꝓpt̃ aliorũ in munditiã
neglegi non o portebat et cũ eũ tẽpta¬
tores in terrogabant respondebat
illis itaut quid contra dicerent
non haberent : quc̃c uis uenenis suis
contabescerent potius quã illius
cibo saturarentur. Alii tamen qui
poterant capere ex illorũ occasione
multa utilit̃ audiebant : Illi autẽ qui
digni habebuntur scło illo et resur¬
rectione ex mortuis. neq: nubunt
neq: ducunt uxores Ñ ita intelle¬
gendũ ẽ quasi dignitantũ uel resurre¬
cturi uel sinenuptiis futuris it᷑. in digni l
potius sentiendũ quod om̃s etre¬
surrecturi et absq nuptiis sintͥ scło
illomansuri dñs autẽ saluator ut
adgloriam resurrectionis animos
excitaret inquirendã deelectis solũ¬
modo facere uoluerit sermonẽ siau¬

Expanded text:
nitur, quae multi qui aderant, vel resistendo, vel contemnendo, non acceperunt? Non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas misisse ante porcos. Non enim eis dedit qui capere non poterant, sed eis qui poterant et simul aderant, quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat. Et cum eum tentatores interrogabant, respondebatque illis ita, ut quid contradicerent non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius quam illius cibo saturarentur. Alii tamen qui potermulta utiliter audiebant. Illi autem qui digni habebuntur saeculo illo et resurrectione ex mortuis, neque nubent, neque ducent uxores. Non ita intelligendum est, quasi digni tantum vel resurrecturi, vel sine nuptiis futuri sint, indigni autpotius sentiendum, quod omnes et resurrecturi, et absque nuptiis sint in saeculo illo mansuri. Dominus autem Salvator ut ad gloriam resurrectionis animos excitaret inquirendam, de electis solummodo voluerit facere sermonem. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
uet ergo omnia facient uobis ꝓpt̃ nomen
meum. uł itadictũ ẽ : ꝓpt̃ qđ uos patimini
uł ita ꝓpt̃ qđ et ipsi faciunt quia hoc inuo¬
bis dũ perse qͣunt᷑ oder̃ : et ad diditquia
nesciunt eum quimemisit: hoc secundũ eã
scientiam dictũ intellegendũ ẽ dequa ali¬
bi scriptũ ẽ sure autẽte : sensusẽ consũma¬
tus : hac quippe scientia qui scunt patr̃e
a quomissus ẽ. xp̃s nullo modo ꝑsequent᷑
eos quos colligit xp̃s quia et ipsi cũ ei scolli¬

Expanded text:
ec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt, quia hoc in vobis dum persequuntur, oderunt; et addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est, Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia qui sciunt Patrem a quo missus est Christus, nullo modo persequuntur eos quos colligit Christus; quia et ipsi cum eis colli
Abbreviated transcription (Latin):
nit ut credat̃ in eũ hoc peccatũ siñ uenis set
ñ utiq haberent: Aduentus quippe cius
quantũ credentib: salutaris. tantũ non
credentib: exitiabilis factus ẽ : sed qđ¬
adiunx̃ atq ait : Nunc autẽ excusationẽ
ñ habent depeccato suo: Potest mouere
quȩrentes utrum hiad quos nonuenitx p̃s
nec locutus ẽ eis habeant excusationẽ de
peccato suo : sienim non habent quur hic¬
dictũ ẽ ꝓpterea istos non habere quiaue¬
nit et locutus ẽ cis: siautem habent utrũ
ad hoc habeant ut poenis alienentur
anutmitius puniant᷑ e ad haec inquisi¬
tceꝓin eo captud ño donante respondeo
habereillos excusationẽ non de omni pec¬
cato suo sed de hocpeccato quod in xpͥm
ñ credider̃ ad quos nonuenit . et quib:
ñ ẽ. locutus sed non in eo s̃ numero ad quos
in discipulis uenit et quibus ꝑdiscipu¬
los ẽ locutus quod et nunc facit: nã ꝑeccłȩ¬
siã suã uenit adgentes et ꝓecclesiã suã lo¬
quit᷑ gentib: Ad hoc enimꝑtinet qđ ait:

Expanded text:
atur in eum: hoc peccatum, si non venisset, non utique haberent. Adventus quippe ejus, quantum credentibus salutaris, tantum non credentibus exitiabilis factus est. Sed adjunxit atque ait: Nunc autem excusationem non habent de peccato suo. Potest movere quaerentes utrum hi ad quos non venit Christus, nec locutus est eis, habeant excusationem de peccato suo. Si enim non habent, cur dictum est propterea istos non habere, quia venit, et locutus est eis? Si autem habent, utrum ad hoc habeant, ut a poenis alienentur, an ut minus puniantur? Ad haec inquisita pro meo captu Domino dante respondeo habere illos excusationem, non de omni peccato suo, sed de hoc peccato, quia in Christum non crediderunt, ad quos non venit, et quibus non est locutus; sed non in eo sunt numero, ad quos in discipulis venit, et quibus per discipulos est locutus: quod et tunc facit, nam per Ecclesiam suam venit ad gentes, et per Ecclesiam suam loquitur gentibus. Ad hoc enim pertinet quod ait:
Abbreviated transcription (Latin):
lium lud ȩis locutus ẽ xp̃s ñ aliis gentib:
in eis egouoluit intellegimundũ qui
odit xpm et discipulos eius immouero
ñ eis solis. sed hos quoq: ad eundẽ mun¬
dũ ꝑtinere monstrauit quidẽ ergo siñ
uenis sẽ peccatũ ñ haberent c numquid
sine peccato erant iudȩi ante quã xp̃s
ad eos incarneuenis set quis hocułstul¬
tissimus dixerit: sed magnũ qđ dam
peccatũ ñ omne peccatũ quasi subgenerale
nomine uult intellegi hoc ẽ enĩ peccatũ
quotenent᷑ cuncta peccata qđ unusquisq
siñ habeat dimittunt᷑ ei cuncta peccata: hoc¬

Expanded text:
n aliis gentibus. In eis ergo voluit intelligi mundum, qui odit Christum et discipulos ejus. Imo vero in his solis, sed hos quoque ad eumdem mundum pertinere monstravit. Quid ergo? Si non venissem, peccatum non haberent? Nunquid sine peccato erant Judaei, antequam Christus ad eos in carne venisset? Quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed magnum quoddam peccatum, non omne peccatum, quasi sub generali nomine vult intelligi. Hoc est enim peccatum quo tenentur cuncta peccata: quod unusquisque si non habeat
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ baec ad necessi tatẽ implendã homo
q̃ rit: cũ autẽhȩc abundauerint incipi et
suꝑbire detcclib: taleẽ hoc: acsise uulne¬
ratus quis iactet qđ habeat multaempla¬
stra indo mocũ hoc illi bonũ eẽtuulne¬
ra ñ haberet et neuno quidẽ indigeretem¬

Expanded text:
enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit; cum autem haec abundauerint, incipit et superbire de talibus. tale est hoc, ac si se uulneratus quis iactet, qui habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset, ut uulnera non haberet et ne uno quidem indigeret em
Abbreviated transcription (Latin):
festissime ostendit̃ ñ haecappetenda tã quã
talia bona nr̃a ut ꝓpt̃ ipsa debeamꝰ benefa¬
cere siquid facimꝰ sed tam̃ eẽ ineces sariũ qđ

Expanded text:
festissime ostendit, non haec esse appetenda tanquam talia nostra bona, ut propter ipsa debeamus benefacere si quid faciamus, sed tamen esse necessaria. Q
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ conuersatio caelestis ẽ sublimus
extollendo glorificat liberius deter¬
nis instruit. et sepe ea quaeꝰ. turbis
ne audiri quidẽ ualeant docet. et erce
sp̃s a pp̃hendit illum et subito clamat.
et elidit et dissipat eum cum spuma.
et uix discedit dilanians eum daemo¬
nia cum huncquem descendens demon¬
te dñs sanauit. mattheus lunaticũmar¬
cus surdum mutũq: describit significat
Autem eos dequibus scriptũ ẽ stultus ut
luna mutatur quinum quã in eodem

Expanded text:
quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe ea quae turbis ne audiri quidem valeant docet. Et ecce spiritus apprehendit illum, et subito clamat, et elidit et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum. Daemoniacum hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, Marcus surdum mutumque describit. Significat autem eos, de quibus scriptum est: Stultus ut luna mutatur , qui nunquam in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑignem amorisdõ incendere. qui dicere
possunt cum propheta: dirigatur oratio
mea sicut incensũ in conspectutuo: quod
Autem ait zacharia e qnm̃ ex audita ẽ
dep̃catiotua etuxortua elisabet pariet
tibi filium : Non ẽ arbitrandũ quia pon¬
tifex qui prospulo oraturus intrauerat.
mutato repente animo propriuatis ne¬
gotiis coeperit rogare. maxime pro libe¬
ris a quorũ generatione in tarłũ bomosene
Acde crepitus spemtotã auertera ł ut neq
angelo promitenticrederet nascisibi fi¬
lium posse: sed certissim esciendũ quia ꝓ

Expanded text:
ignem amoris Deo incendere, qui dicere possunt cum Propheta: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Quod autem ait Zachariae: Quia exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elizabeth pariet tibi filium, non est arbitrandum quod pontifex, qui pro populo oraturus intraverat, mutato repente animo, pro privatis negotiis coeperit rogare, maxime pro liberis, a quorum generatione in tantum homo senex ac decrepitus spem totam averterat, ut neque angelo promittente crederet nasci sibi filium posse. Sed hoc certissime sciendum quia
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur : terroresq: decaelo et tempȩ¬
niunt indicantur mala perpetua quae
sub seqͥunt᷑ : Et ideo pꝰ bella et seditio¬
nes non stactim finis quia multa debent
mala p̃currere : ut malum ualeant sine
fine nuntiare : sed cum tot signa ꝑtur¬
bationis dicta sint : oportet ut eorũ con¬
siderationem breuit̃ ꝑsingula ꝑstrin¬
gamus quia necesseẽ ut aliȩ cȩlo alio
eterra alia ab elementis alia absominib:
patiamur : Ait enimi surget gens con¬
tragentem : ecceperturbatio hominums
er̃ terrae motus magniꝑlocas eccere¬
spectus irȩde super : Er̃ pestilentiae :
ecce in aequa litates corporuerit fa¬
mes eccesterilitas terrae: terroresq
decȩlo et tempestates ecceina qual¬
tas aeris: quia ergo omnia consũm an¬
dec sunt : ante consummationem omnia
percurbantur: et qui incunctis delin¬
quimus incunctis ferimur ut impleat᷑

Expanded text:
invenitur, Terroresque de coelo et tempeinvenitur, Terroresque de coelo et tempera mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleat
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euangelii breuior sermotrans currat.¬
dñs ac redemptor nrt periturimundi
p̃currentia mala denuntiat: ut eomi¬
nus perturbent uenientia quo fuerint
p̃s cita : minus enim iacula feriunt: quae
p̃uidentur : et nosto lerabilius mundi
mala suscipimus si contra haecꝑ p̃sentiȩ
clipeum munimur : Ecceetenĩ dicit: cum
audieritis proelia et seditiones. nolite
terreri : Oportet primum haec fieri sed
nondũ statim finis : pensanda sunt uer
ba redeptoris nri: perquȩnos aliuꝰ inte¬
rius. aliud exterius passuros denuntiat :
bella quippe adhostes pertinent sedi¬
tiones ad ciues: ut ergonos indicet
interius exteriusq turbari : aliud nos fa¬
tetur ab hostibus aliud a fratribus ꝑ pets
sed hismalis p̃uenientib: quia non statim
finis sequactur : adiungit: surget genscon¬
tragentem et regnum aduersus regnum :
et terrȩ motus magnier̃ perlocaet pestilen¬
tice et fames. terroresq: decȩlo et signa
magna er̃: uelsicut in quibusdã codicib

Expanded text:
i Evangelii brevior sermo transcurrat.nus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis proelia et seditiones nolite terreri oportet primum haec fieri sed non stba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus
Abbreviated transcription (Latin):
ardere faciat ardentesq: custodiat: Vt
nec refriges cat nr̃a caritas : Nec aliqua
nobis dominetur iniquitas: sed dñs ac
redemptornr̃t omnibus gratiam tribu¬
at uniuersis donum scãe inluminationis
Acuirtutis in fundat : Nobis donetut
quod ab illo audiuimus recte intellega¬
mus sicut o portet faciamus uobisq faci¬
endum sermone sufficienti et congruo p̃di¬
cemus: Vobis quoq donet ut quod ab illo
ꝑ seruo seius auditis. ẽt corde intellegatis.¬
Set operefaciatis : hoc ergo diuina miseri¬
Icordia operetur i nomnib: nobis ut nos
quos uoluit eẽ dispensatores. fideles

Expanded text:
ardere faciat ardentesque custodiat: ut ardere faciat ardentesque custodiat: ut nec refrigescat nostra caritas, nec aliqua nobis dominetur iniquitas. Sed Dominus ac Redemptor noster omnibus gratiam tribuat, universis donum sanctae illuminationis ac virtutis infundat. Nobis donet ut quod ab illo audimus recte intelligamus et sicut oportet faciamus, vobisque faciendum sermone sufficienti et congruo praedicemus. Vobis quoque donet ut quod ab illo per servos ejus auditis, et corde intelligatis, et opere faciatis. Hoc ergo divina misericordia operetur in omnibus nobis, ut nos, quos voluit esse dispensatores, fideles
Abbreviated transcription (Latin):
lucernã utesurier i tribuat alim̃tũ p̃cinctos habe¬
atlũbos ut ñ spoliet uestitũ ardenẽ habeat lucernã
utuestiat nudũ p̃cinctos habeat lũbos ut domũ
nullius inuadat: ardentem habeat
et os hacbeat lumbos ut expellata se
inuidi ametliuoremardentem habeat
lucernã ut puram cunctis ex hibeat cari¬
tatem : p̃cinctos habeat lumbos ut non
exhibeat membra sua arma iniquitatis
peccato: Ardentem habeat iucernamut
ex hibeat membrasua arma iustitiae dõ:¬
haec ẽ fr̃s catholicae fidei uera sanaq
doctrina. haeo ẽ mensura tritici dequa
dñi redemptoris ẽ. pascenda familia:
Ex hacuobis quantum dñs tribuit damis.
ipsumq dñm iugiter exoramus ut et nos
etuos intimore gratiae suo pascere di¬
gnetur auxilio: Auferat a nobis domina¬
uonem prauae cupi ditctis. done comnib:
ꝓfectum et perscuerantiam caritatis : lũ¬
bos nr̃os ipse p̃cingat : lucernas nr̃as ipse

Expanded text:
lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habelucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat ctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucernam, ut exhibeat membra sua arma justitiae DHaec est, fratres, catholicae fidei vera sanaque doctrina. Haec est mensura tritici de qua Domini redemptoris est pascenda familia. Ex hac vobis , quantum Dominus tribuit, damus; ipsumque Dominum jugiter exoramus, ut et nos et vos in timore gratiae suo pascere dignetur auxilio. Auferat a nobis dominationem pravae cupiditatis, donet omnibus profectum et perseverantiam caritatis. Lumbos nostros ipse praecingat, lucernas nostras ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ fidelium dumrectȩ fidei regulam
seruant dũ insinu matris ecclesiae lon¬
ganimiter ꝑ seuerant dũ terrena con¬
tempnunt. et cȩlestia concupiscunt
dũ solliciti pacem custodiunt : dumse
inuicem pure diligunt : dummutuo se
honore p̃ueniunt : dũmansuetudine
cordis et humi liteete proficiunt. dũmi¬
sericordiae opera libenter atq hi larit̃
faciunt dumq in operibus bonis non
hominibus sed dõ placere contendun
Omni s ergo xp̃i anus p̃cinctos habeat
lumbos. ut fugiat libidinẽ ardentem
habeat lucernã ut cus todiat castitatẽ:
Pcinctos habeat lumbos ut ccliquid
alienũ nec rapiat nec furetur: Arden¬
tem habeat lucernã ut desuomiseri¬
cordit̃ operetur p̃cinctos habeat lũ¬
bos ut minorem non opprimat. ardentẽ
habeat lucernã ut opp̃sso. uelam̃ iustitiȩ dũ¬
taxat defensionis impendat: p̃cinctos habeat
lũbos ut babentiñ auferat cibũ arderẽ habeat

Expanded text:
nae fidelium, dum rectae fidei regulam nae fidelium, dum rectae fidei regulam servant, dum in sinu matris Ecclesiae longanimiter perseverant, dum terrena contemnunt et coelestia concupiscunt, dum solliciti pacem custodiunt, dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
tamen in utroq: salutis humanae sisentia:
qua p̃cipit᷑ ut non peccemus iubetur
ut bonis operibus insista mus: pcipititaq
dñs perbatũ dacuid dicens declina
amalo et facbonum : per esaiam quoque :¬
om̃s his amꝰ monet uerbis aufertemalum
cogitationũ ur̃arum ab oculis meis qui¬
escite agere ꝓuerse. discite benefacere:
tasq mandecuit: quid ẽ enim sint lum¬
bi ur̃i p̃cinctinisi declinate amalo quid
ẽ. lucernae ardentes nisi facite bonume
Quidẽ sint lum biuri p̾cincti. nisi qui es¬
cite agere peruersȩ : quid ẽ sint lucer¬
nȩ ardentes nisi discite benefacere
Pcinguntur igitur fidelium lumbidum
concupiscentia mala comprimitur dũ
iniqua cogitatio cohibetur. dum libidini
resistit animus dumla sciuiae denegat᷑
effectus. dũ calcatur luxuria dũ aua¬
ritia contempnitur et rapina dũ ꝓximi
lȩsio dimittitur dũ suꝑbia uincitur dũ
inuidia superatur : Ardent uero lucer¬

Expanded text:
tamen in utroque salutis humanae sententia, tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . tasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere? 11. Praecinguntur igitur fidelium lumbi, dum concupiscentia mala comprimitur, dum iniqua cogitatio cohibetur, dum libidini resistit animus, dum lasciviae denegatur affectus, dum calcatur luxuria, dum avaritia contemnitur et rapina, dum proximi laesio devitatur, dum superbia vincitur, dum invidia superatur. Ardent vero lucer
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̃cepto condigna quȩ nrae saluti con¬
grua re periatur et commoda : Neq:
enim frustra quodam loco ipsed ñs aiti
uerba q̃: ego locutus sum uobis sp̃s et uita
sunt : In lumbisitaq: concupiscentia car¬
nalis ostenditur. In lucernis uero fides
et caritas xp̃iana monstratur : Iubensigit᷑
dñs lumbos nr̃os p̃cingi. concupiscentias
carnis sine dubio p̃cipit refrenari : Im¬
perans autem ut lucernas ardentes ha¬
beamus hoc utiq iubet ut et lumine uerȩ
fidei splendecomus et scãe caritactis ope¬
ribus ferueamus : lubens ut sint lũbi nr̃i
p̃cincti: mandat ut mala desideria atq
opera fugiamus : iubens ut sint iucernȩ
nrae ardentes monet ut bona diliga mus
atq faciamus : Ista quae de euangelioꝓ
posuimus cum propheticis sermonibus
confercmus : utrumq: enim testamen¬
tum ds̃ unus instituit : unus dñs dedit :
et si sunt utriusq testamenti diuersa
ꝓtemporibus sacramenta concordat

Expanded text:
sit praecepto condigna, quae nostrae saluti consit praecepto condigna, quae nostrae saluti congrua reperiatur et commoda. Neque enim frustra quodam loco ipse Dominus ait: Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus et vita sunt . In lumbis itaque 550 concupiscentia carnalis ostenditur, in lucernis vero fides et caritas Christiana monstratur. Jubens igitur Dominus lumbos nostros praecingi, concupiscentias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat
Abbreviated transcription (Latin):
saurum nr̃m fr̃s incaelis ponamus ut etiã
cornrm in caelis habere possimus : ne¬
cesse ẽ enim ut quo p̃cesserit dilectionis
thesaurus: illuc etiam cogitationis se¬
quatur affectus : Ideo ueritas ait ubi
enimthes aurus ur̃. ẽ : ibi etcor ur̃m
erit : ut ergo incacelisthesaurizemus:
caelestic diligamus : uis nosse ubithe¬
saurizas  adtende quod amas : uisnos¬
se quod amas adtende quod cogias : Itc
fiet ut thesaurũ tuum extut amore
cognoscas : et amoremtuum indiciu
tuae cogitationis intellegas : osten¬
dens autem dñs quomodo incelis the¬
saurizare possimus ait : sint lumbi
ur̃i p̃cincti et iucernȩ ardentes : si
istũ dñi sermonem secundũ litteram
uelimus accipere nihilin eo commodi
spiritalis possumus in uenire : quid enĩ
ꝓficit ad animȩ salutem sialiquis corpo¬
ra lit̃ aut lumbos suos p̃cingatꝰ. Aut lucer¬
nã accendat : Alia ergo in p̃cinctis lũbis
et lucernis ardentibus quȩrenda ẽ intel¬
legentias piritalis scilicetꝰquȩ diuino

Expanded text:
strum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dominus quomodo in coelis thesaurizare possimus, ait: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . 9. Si istum Domini sermonem secundum litteram velimus accipere, nihil in eo commodi spiritalis possumus invenire. Quid enim proficit ad animae salutem, si aliquis corporaliter, aut lumbos praecingat, aut lucernam accendat? Alia ergo in praecinctis lumbis et lucernis ardentibus quaerenda est intelligentia spiritalis, quae scilicet divino
Abbreviated transcription (Latin):
diuinae uisionis at tingere : uener̃
inquit et uider̃ ubimaneret : et apud
eum manser̃ dicillo hora autem erat¬
qua si decima quialex in decemp̃ce¬
ptisdata ẽ soletindenario numero per¬
fectio legis indicari: beneergo decima
humilit̃ subdat quiq luce diuinȩ con¬
tẽ plationis postmodũ frui appetit.
prius adiuuante dño decalogum le¬
gis ꝑ operalucis quasi decem horas di¬
ei sole illus trante compleatetilli
quidem die illo manentes apud dñm
felicissima ueritatis speculatione
ues perã expectabant: At uero pm̃s
electi postoperũ bonorum ꝑfectionẽ.
post impleta legis dĩ p̃cepta ꝓpetuũ
et nullo fine obnoxium diem sunt cũ
illo acturi: Illum uidelicet quẽ uide¬
re desiderans ꝓpheta cantabarit:
quia melior ẽ dies una in atriistuis
suꝑmilia Erat autem andreas frãt̃
simonis petri: unus ex duobus qui
audierant ab iohanne : et secuti fu¬
erant eum inuenit hicprimũ fratre¬

Expanded text:
divinae visionis attingere. Venerunt, divinae visionis attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem asi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui audierant a Joanne, et secuti fuerant eum