comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abeo ẽ dictus. Silex. durus lapis. excuius gn̾e nig
silices sunt optimi. quibdã in locis ⁊ rubentes. albi
silices contra uetustatẽ. incorrupti. ide ⁊ in monum̃¬
tis sculpti ⁊ incorrupti ꝑmanent. quib nec ignis
quidẽ nocet. Nã ex his etiã forme fiunt in quib
era fundunt᷑. Uiridis silex uehem̃ter ⁊ ipse igni re¬
siftens. ẜ nunquã copiosus. ⁊ uͥ inuenit᷑ lapis nõ saxũẽ.
pallidus incem̃to raro utilis. globosus contͣ ĩiuriã
fortis ẜ instructura infidus nisi fuerit multa suf¬
frenatione deuictus. Fluuiatilis silex semꝑ ueluti
madens ẽ. Hic estate exhib̾i oportet. nec añ bienniũ
inserere instructuris domoꝵ. Silex dura. lapis¬
genus tritici a selecto dictũ. Nam in pane spẽs eiꝰ
corrupte siliquã uocant. iõ agrecis tale nom̃ accepit
eo qd̾ ligni eius fructus sit dulcis. Xilo quippe dicũt

Expanded text:
ameris aptus. Silex durus lapis, ex cuius genere nigri silices optimi, quibusdam in locis et rubentes. Albi silices contra vetustatem incorrupti: idem et in monumentis scalpti et incorrupti permanent, quibus ne ignis quidem nocet; nam ex his etiam formae fiunt, in quibus aera funduntur. Viridis silex vehementer et ipse igni resistens, sed nusquam copiosus; et, ubi invenitur, lapis, non saxum est. Pallidus in caemento raro utilis. Globus contra iniurias fortis, sed in structura infidus, nisi fuerit multa suffrenatione devinctus. Fluviatilis silex semper veluti madens est. Hic aestate exhiberi oportet nec ante biennium inserere in structuris domorum. Fictilium opgenus tritici, a serendo dictum: nam in pane species ejus corrupte siliquam vocant, ideo a Graecis tale nomen accepit, eo quod ligni ejus fructus sit dulcis: silo xylon quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Esi. Serpens nom̃ accepit quia occultis accessib
serpit. Non enĩ aꝑtis passib s squamaꝵ minutissi¬
mis nisib repit. Illa aũt que quatuor pedib
nituntur. nosicut lac̾ti ⁊ stelliones. non serpentes
s reptilia noãnt᷑. Serpentes aũt reptilia sunt. que
na. quot gnã. tot ꝑnicies. quot species. tot dolores
ut admodite. elefantie: camedracontes. Postremo
quantus nominũ: tantus mortiũ nũs. Om̃s aũt ser¬
pentes natura sua frigidi sunt. nec ꝑcutiunt nisi
quando calescunt. Nã qn sunt frigidi nullũ tang̃t.
Uñ ⁊ uenena eoꝵ plus die quã nocte nocent. Torpent
eñĩ noctis algore.⁊ merito quia frigide sunt noct᷑ne
hore. In se enĩ adducunt uaporẽ corporis gelide
pestes ⁊ natura frigide. Hñ ⁊ hyeme innodos torpẽt
estate soluuntur. Iñ ẽ qd̾ dũ quicũq serpentis ue¬
neno ꝑcutitur. pͥmũ obstupescit ⁊ postea uͭ in illo

Expanded text:
s autem nomen accepit, quia occultis accessibus serpit: non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. Illa autem, quae quatuor pedibus nituntur, sicut lacerti et stelliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes autem reptilia sunt, quia na quot genera, tot pernicies quot species, tot dolores ut admoditae, elefantiae, camedracontes. Postremo quantus nominum, tantus mortium numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidi sunt, nec percutiunt, nisi quando calefiunt. Nam quando sunt frigidi, nullum tangunt. Unde et venena eorum plus die quam nocte nocent. Torpent enim noctis algore. Et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim adducunt corporis vaporem gelidae pestes et naturae frigidae. Unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. Inde est, quod dum quicunque serpentium veneno percutitur. primo obstupescit, et postea
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe. ⁊ conclusione. Quinq ꝑtitus ẽ itaq. qui con¬
conclusiõe. Hinc cexero ita facit in arte rechorici.
possunt recte partes alicuius gnĩs cause putałl.
Eadẽ enĩ res alii gemis alii pars eẽ pot̃. Ei de gal
⁊ pars ñ pot̃. ł ceta quousq silogismi huiꝰ m̃bra

Expanded text:
tione et conclusione. Quinquepartitus itaque est, qui conconclusione. Hunc Cicero ita facit in arte Rhetoricadepossunt recte partes alicuius generis causae putari. Eadem enim res alii genus, alii pars esse potest; eidem genus et pars non potest, vel cetera, quousque syllogismi huius membra
Abbreviated transcription (Latin):
sere nudus. Seres. oppidũ orientis. a quo ⁊ gens
sericũ ⁊ regio nuncupata ẽ. Hec asithico occeano
⁊mari caspio. ad occeanũ orientalẽ inflectitur.
Seres. aꝓprio oppido nom̃ sortiti sunt. gens ador¬
entẽ sita. apud quos de arborib lana contexit
de quib ẽ illud. Ignoti facie s⁊ noti uellere seres

Expanded text:
150 29. Seres oppidum Orientis, a quo, et genus Sericum, et regio nuncupata est. Haec a Scythico Oceano, et mari Caspio ad Oceanum Orientalem inflectitur; Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur, de quibus est illud: Ignoti facie, sed non et vellere Seres
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ acceꝑunt eo qd̾ occultis accessib serpunt. Phi¬
sologus dicit. quatuor naturas habere serpentẽ.
Irima natura cũ senuerit caligant oculi eius. Et
siuoluerit nouus fieri: abstinet se a cibo. ⁊ ieuinat
dieb quadraginta ⁊ noctib donec pellis eius in eo
relaxetur. ⁊ querit in petrã fissurã angustã.:⁊ m̃¬

Expanded text:
nomen acceperunt eo quod occultis accessibus serpunt. Physiologus dicit quatuor naturas habere serpentes. Primam naturam cum senuerint, caligant oculi ejus, et si voluerit novus fieri, abstinet se a cibo, et jejunat diebus quadraginta et noctibus donec pellis ejus in eo laxetur, et quaerit petram i
Abbreviated transcription (Latin):
ndare ⁊ extergere dicta. a famus. accedo adte ut tͥ
ruore inherente petris. un ⁊ dũ abscidit᷑ sangñe
remittit. Nam alia sunt uiuentia in aquis. ⁊ dis¬
airrunt. ut pisces. Alia que stant fixa. ut uostre.¬
ae. licim. sfungie. Ex his alios mares dici eo qd
tenui sint fistula spissioresq. alias feminas qr
maiorib fistulis sunt ac ꝑpetuis. Alias duriores
quas greci appellant tragos ⁊ nos hẏrcoras dicẽ
possumus ob asꝑitatẽ sui. mollissimũ genus eaꝵ
penicilli uocantur eo qd̃ abaste sint ad oculoꝵ hu¬
mores ⁊ad extergendas lippitudines utiles. Can¬
dide sfungie cura fiunt. ꝑ estatẽ enĩ ⁊ ad solem
sternuntur. ⁊ sicut cera punica candorẽ bibunt.
Sfungia. lapis creatus ex aqua. leuis ac fistubosꝰ
lingua greca. Nam sios eolico sermone. ds̃. belẽ.
greci m̃tem nuncupant. quasi dĩ m̃tẽ. Im̃ igitur
quia diuinã m̃te uoluntatẽ hominib int̃pretari
solebant. sibille nõate sunt. Sicut enĩ om̃is uir

Expanded text:
nitidare et extergere, dicta. Afranius415: Accedo ad te, ut tibi cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere possumus ob asperitatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et sicut cera Punica candorem bibunt. Sfungia, lapis creatus ex aqua, levis et fistulosus lingua graeca: nam sios Aeolico sermone Deus. Boulen graece mentem nuncupant, quasi Dei mentem. Proinde igitur, quia divinam voluntatem hominibus interpretari solebant, Sibyllae nominatae sunt. Sicut enim omnis vir
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt aliqua que continent latent ut uentis ꝑ
undas. Alie demonstratiue. ut en. ecce. Alie opta¬
rogatiue. ut nequaquã. Alie que cũ exclamatioe
ꝓferunt᷑. ut quis furor ociues pacẽ conuertit in ar¬
alie exortatiue cũ ad sententiã ꝓuocamꝰ. ut adeo
spes contepnere opes. Alie adortatiue. cũ contrario
iuitio peccatoq reducimus. Sunt ⁊ affirmatiue.
it quid neq ipse. Preceptiue. ut nudus ara. sere
nidus. ⁊ habebis frigore messes. Uetatiue. ut ne
upe uiuere nõ licet:⁊ fornicari libet. Dolentis.
thei mͥ qd nullus amor sanabilis herb̃. fluentis
alensis. cũ id qd nob̃ obici poterat añ p̃sumimus
ad diluendũ. ut siquis usũ iudices aut eoꝵ ꝗ ad st̃
forte mirat᷑. Sunt ⁊ aporie dubitatio simulantis
nescire se que scit. aut quomͦ dicat. EGł. Sentes.

Expanded text:
ta sunt aliqua, quae vetant latenter, ut, ventis per undas. Aliae demonstrativae, ut, en, ecce. Aliae optarogative, alie que cum exclamatione proferuntur; ut quis furor o cives? Pacem convertit in aralie dehortative. Sunt spes, contemnere opes. 23. Aliae dehortativae, cum a contrario vitio peccatoque reducimus. Sunt et affirmativae, ut, quidni, quippe. 24. Praeceptivae, ut: Nudus ara, sere nudus, habebisPapae! vivere non licet, et fornicari libet! 27. Dolentis, ut: Hei mihi quod nullis amor est sanabilis herbis! Flentis talepses, cum id quod vobis objici poterat, ante praesumimus ad diluendum, ut: Si quis vestrum, judices, aut eorum qui adsunt forte miratur. Sunt, et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. 96 30.
Abbreviated transcription (Latin):
cendentes interpretant᷑. Qui id curo ardentes uoris
quia int̃ eos ⁊ dm̃ nulli angłi consistunt. ⁊ idõ qͣnt
uicinius corã eo consistunt. tanto magis claritate di¬
uini luminis inflãmant᷑. Uñ ⁊ ipsi uelant faciẽ ⁊pe¬
des sedentis in throno dĩ. ⁊ idcirdo cet̾̃a angłoꝵ turbi
uidẽ dĩ essentiã plene nõ ualent: qm̃ cherubin ẽ
tegit. Serapis. om̃iũ maximꝰ egyptioꝵ ds̃. ipse ẽ.
apis rex argiuoꝵ qui nauib tͥb uectus in egypto
cũ ibidẽ mortiuis fuisset serapis appellatus ẽ. ꝓpte¬
rea quia archã inqua mortuus ponit᷑ sarcophagũ uo¬
cant que soros dicit᷑ grece. ⁊ ibi eũ uenerari sepultũ
ceperunt. pͥusquã tẽplũ eius fuisset instructũ. uelur

Expanded text:
interpretantur. Qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli angeli consistunt; et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tanto magis luminis claritate divini inflammantur. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei; et idcirco cetera angelorum turba videre Dei essentiam plene non valent, quoniam Cherubin eam t. Serapis omnium maximus Egyptiorum deus: ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Egyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis est appellatus, propterea quia arca in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, soros dicitur grece et ibi eum venerari sepultum c
Abbreviated transcription (Latin):
quia serratã cristã h̃t̃. ⁊ subternatans naue secat.
hñs immanes. Hec cũ uidit inpelago nauẽ ue¬
lificantẽ. eleuat pennas suas suꝑ aquã ⁊ contẽdit
uelificare cũ naui. Ubi uõ cucurrerit contendendo¬
uõ maris iam lassã reportant eã adpͥstinũ locum
ꝑdice quidã ad olescens inuenit. quẽ puer dedalus
frat̃ matͥs sue studiis ꝑ docendũ acceꝑat. Cuiꝰ pueri
tantũ ingeniũ fertur ut dũ mat̾ie diuidende cõ¬
serrã artifex nuncupauit. ꝓ cuius artis inũetione
dedalus magister eius inuidie liuore ꝑmotis. p̃¬
pitẽ puerũ ex arte deiecit. debinc exulatus secresi
abiit. ibi aliquandiu fuit. ⁊ ut fabule ferunt. exq
ta pennis uolauit. ⁊ inciciliã uenit. Seraphin.

Expanded text:
quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. ns immanes. Haec, cum uiderit in pelago nauem uelificantem, eleuat pennas suas et contendit uelificare cum naue. Vbi uero currerit uero maris iam lassam reportant eam ad pristinum locum Perdice quidam adolescens invenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conserram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiecit, dehinc exulatum Cretam abiit ibique aliquamdiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pinnis volavit et in Ciliciam venit
Abbreviated transcription (Latin):
radus fulgens inse ipsũ reuolutus rotat᷑. Qui idõ
plaustrũ uocat᷑ quia in modũ uehiculi uoluit᷑: modo
tres ad sũma eleuat. modo quatuor inclinat. Hic
aũt inceli ꝓxe constitut᷑ sẽꝑ u̾satur ⁊ nũ quã mergit᷑.
s⁊ dũ inscipso reuoluit᷑ ⁊ nox finit᷑. E Gł. Sep¬

Expanded text:
radiis fulgens, in seipso revolutus rotatur, qui ideo Plaustrum vocatur, quia in modum vehiculi volvitur, et modo tres 39 ad summa elevat, modo quatuor inclinat. Hic autem in coeli axe constitutus semper versatur, et nunquam mergitur. ed dum in seipso volvitur, et nox finit
Abbreviated transcription (Latin):
nes aũt tm̃ masculini gnis ẽ. sicut anus feminini.
Nã anus dr̃ sola mulier. Anus aũt appellata amul¬
tis annis quasi annosa. Nã si cõe ẽẽt nom̃. cur di¬
tusta. Sicut aũt a sene senectus. ita ab anu amilitas¬
senectus. s ĩa nõdũ uuentus. Nã senior etas ẽ quã
greci. upe deNN. uocant. Nam senes apud grecos
nõ upc dys np. set rapcon dicit᷑. que etas a quin¬
quasgesi mo anno incipiens. septuagesimo septimo¬
succedens. Seniũ aũt ultima etas post grauitatem
ueniens. Sic senes ⁊ senior. Nã senior adhuc uiri¬
dior. ut illud uirgilianũ. Iam senior set cruda idõ
uiridisq senectus. Et terrentius. Qd̾ iure sumus
adholescentior. nõ utiq magis adholescens set mi¬
nus. ut senior minus senes. Senecta aũt ẽ ipsa sorᷤ
siue conditio senectuti accedens. Senes. seniores.¬

Expanded text:
nex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur ditusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitassenectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo tm succedens, senium autem ultima aetas post grauitatem ueniens. Sic senex et senior, nam senior adhuc uiridior. Vt illud Virgilianum: «Iam senior sed cruda deo uiridisque senectus». Et Terentius: «Quo iure sum usus adulescentior», non utique magis adulescens, sed minus; ut senior minus senex. Senecta autem est ipsa sors siue conditio senectuti accedens. Inter fes
Abbreviated transcription (Latin):
grauitatẽ. Incipit hec etas a quinquagesimo an¬
no. ⁊ septuagesimo septimo t̃minatur. Hoc ulti¬
mũ uõ senium. nullo certo annoꝵ tp̃r definit᷑. s⁊ so¬
lo nature fine concludit᷑. Inter senectutẽ. ⁊ seneciũ.
hoc differt. qd senectus ẽ uergens etas auiuentute
in seniũ. nõdũ tam̃ decrepita. Senũ uõ ẽ fessa atq
extrema etas. ⁊uitã ultimã anhelans. Senes aũt¬
dicti. eo qd̃ se nesciunt.⁊ ꝑꝑ nimiã etatẽ delirant atq
desipiunt. Uñ ⁊ plato ait. In pueris crescit sensus.
In uiuenib uiget. In senib minuit᷑. Es. Senes.¬
quidã dictos putant a sensus diminutiõe. eo qd̾ ia¬
ꝑ uet̃em etatẽ desipiant. Nam physici dicunt stultos
di. Uñ ⁊ senes in quib iam friget.⁊ pueri inquib
nec dũ calet. minus sapiunt. Inde ẽ qd̾ conuenit sibi
infantiũ etas ⁊ senũ. Senes enĩ ꝑnimiã etatẽ delirãt.
pueri ꝑ lasciuiã ⁊ infantiã ignorant quid agãt. Se¬

Expanded text:
grauitatem. Incipit enim haec aetas a quinquagesimo anno et septuagesimo septimo terminatur. Vltima uero senium nullo certo annorum tempore definitur, sed solo naturae fine concluditur. Inter senectutem autem et senium hoc díffert, quod senectus est uergens aetas a iuuentute in senium, nondum tamen decrepita; senium uero est fessa atque extrema aetas et uitam ultimam anelans. Inter ant, eo quod se nesciunt et per nimiam aetatem delirant atque desipiunt. Vnde et Plato ait; "In pueris crescit sensus, in iuuenibus uiget, in senibus minuitquidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod jam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt, stultos di: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum: senes enim per nimiam aetatem delirant; pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bona affert ⁊ mala. Bona. quia ab importunissi¬
mis dñs lib̾at uoluptatib. imponit modũ libidiniᷤ.
frangit impetus. auget sapientiã. dat matura con¬
silia. Mala aũt: quia senum tp̃s miserrimũ est.
debilitate. ⁊ odio. Subeunt eñĩ morbi tristisq senectꝰ.
Nam duo sunt quib minuunt᷑ corporis uires.

Expanded text:
et bona affert et mala. Bona, quia nos ab impotentissimis dominis liberat, voluptatibus imponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est, debilitate et odio. Subeunt enim morbi, tristisque senectus. Nam duo sunt, quibus minuuntur corporis vires:
Abbreviated transcription (Latin):
illa dicuntur: quib nauigantes considant qd
ad cursũ dirigat consiliũ. Astra aũt sunt stelle
grandes. ut orion. Stelle aũt minores. ł multi¬
iuges. ut yadas. plladas. Signũ uõ: qd̾ aĩantis
dicit. de syderib. ⁊ sint insigna ⁊ tpr̃a. Neq enĩ
illa dicit que obseruare uanitatis ẽ s utiq utilia.
⁊ huius uite usib necessaria. que ł naute obsuat
in gub̃nando. ł om̃s hoĩes ad p̃uidendas aeris qͣ

Expanded text:
illa dicuntur quibus nauigantes considerant quod ad cursum dirigant consilium; astra autem stellae grandes, ut Orion; stellae autem minores uel multiuges, ut Iadas, Pliades; signum uero quo animantis dicit de sideribus: et sint in signa? neque enim illa dicit, quae obseruare uanitatis est, sed utique utilia et huius uitae usibus necessaria, quae uel nautae obseruant in gubernando uel omnes ho
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. Et ceteraꝵ quidẽ ciuitatũ senatores curie pͥn¬
cipes. set hoc in antiquis. Nã modõ senator dici nõ
pot̃: nisi qui incuria romana fuerit. Nam primi
ordines dicunt᷑ illustres. Scd̃i expectabiles. Tercui
clarissimi. Iam inferius aliquod genus non est.
Es̃. Senui. nom̃ etatis ideo qd̾ semores eeñt. Alii
ab agendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enĩ agẽdi
facultatẽ ducunt. Senatus consultus aconsulẽdo
⁊ tͣctando ẽ dictus. qd̾ fit ut consulat ⁊ nocere possit.
Patres aũt ut salustius dicit acure similitudine
uocati sunt. Nam sicut patres filios suos: ita illi
rẽ publicã alebant. Patres conscripti. quia dum
patres conscripti uocantur. Irimi ordines sena¬
toꝵ dicunt᷑ illustres. Scd̃i ẽxpectabiles. Tcu cla¬
rissimi. Iam inferius quarto aliqd̃ genus nõ ẽ. Quã¬
uis aũt senatoria quisq origine ẽẽt. usq adlegiti¬
mos annos eques romanus erat. Dem̃ accipiebat
honorẽ senatorie dignitatis. Senatus consultus ẽ¬

Expanded text:
uidem et ceterarum ciuitatum senatores, curiae principes, sed hoc in antiquis. Nam modo senator dici non potest, nisi qui in curia romana fuerit. Nam primi ordines dicuntur illustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi. Iam inferius quartum aliquod genus non est.ent. Senatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dictus, quod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres autem, ut SallustiusCat. 6 dicit, a curae similitudine vocati sunt. Nam sicut patres filios suos, ita illi rempublicam alebant. Patres conscripti, quia dum Patres conscripti vocati. 12. Primi ordines senatorum dicuntur illustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi. Jam inferius quartum aliquod genus non est. Quamvis autem senatoria quisque origine esset, usque ad legitimos annos eques Romanus erat, deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. 13. Censores
Abbreviated transcription (Latin):
radiuncte retib linee. restes. plage dicunt᷑. es̃.
tramit̾e hoc int̾ẽ. Semita hominũ ẽ. callis feraꝵ.
łpecoꝵ a calcando ita dictus. Tramites uõ tͣnsuer¬
s sunt in agris itmera. ꝓpͥe ergo callis semita
tenuis callo pecoꝵ p̃durata. Semita aũt quasi

Expanded text:
vel adiuncte retibus linee restes plage dicuntur, eet tramitem. Semita hominum est, callis ferarum uel pecorum a calcando ita dicta. Tramites uero sunt transuersa in agris itinera; proprie ergo callis semita tenuis callo pecorum praedurata. Semita autem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tumulus: nc̃ historia gestoꝵ. Monum̃tũ aũt dictũ
eo qd̾ m̃tẽ moneat. ł ad memoriã defuncti. ł ad
recordationẽ rei scͥpte. Porro tumulus bifarie.
nunc tumens tellus. nunc sepulcrũ uocat᷑. Es iẜ.
Sepulcrũ a sepulto dictũ. Prius aũt quisq in do
tore ipso corpora uiuentiũ contacta inficerentur.

Expanded text:
 monumentum autem dictum eo quod mentem moneat, uel ad memoriam defuncti, uel ad recordationem rei scriptae. Porro tumulus bifarie nunc tumens tellus, nunc sepulcrum uocatur. Sepulcrum autem a sepulto dictum. Sepultus uero tore ipso corpora viventium contacta inficerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliter. Cũ aũt sententie noĩantur nisi etiã male di¬
cantur male sentiri nõ possunt. In bono enĩ semꝑ
sententias accipimꝰ. que sine reprobationis adiecu¬
one ponuntur. Sicut scriptũ ẽ. Sapientior sibi uide
piger septẽ uiris loquentib sententias. Es. Sent̃
odiũ parit. Huic si ꝑsona fuerit adiecta. crian
rit. ita. offendit achilli agamenonẽ uera dic̃
sententia sine ꝑsona ꝓfertur. crian sine ꝑsona
fit crian. si detrahatur. fit sententia. Sententir

Expanded text:
ligi Nam cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapientior sibi videtur piger, septem viris loquentibus sententias . Quod onale. Huic si persona fuerit adiuncta, crian erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, sententia sine persona profertur, crian numquam sinfit crian, si detrahatur, fit sententia. Et a
Abbreviated transcription (Latin):
ad artẽ. Sunt aũt sensus corporis quinq. Uisus
auditus. odoratus. gustus.⁊ tactus. Hisui subiatt
habitus. color. seu magnitudo m̃sure. Auditui. uo¬
ces.⁊ sonus. Odoratui. odoꝵ ł nidoꝵ fragrantia. ut
qualiter se hñt. Gustui. sapor amarus. seu dulcis
Tactui. calida. uł frigida. dura ł mollia. aspera.
siue lema. Hi aũt quinq sensus expartib eleñ¬
toꝵ sunt. s⁊ non ex om̃ib elem̃tis quatuor. set
aere terraq gignunt᷑. Ex aere quidẽ uisus. odor
auditus. Ex terra. tactus. saporq nascit᷑. Sensus¬
dicti quia ꝑ eos anima subtilissime totũ corpus a¬
gitat uigore sentiendi. un ⁊ p̃sentia nuncupant᷑
qd̃ sunt pre sensib sicut p̃oculis que p̃sto sũt ocłs.¬
Sunt aũt sensus corporei quinq.i. uisus. auditus
oculis capitur. qd̃ audiendũ ẽ. audiendũ ẽ aurib.
Mollia ⁊ dura. tactu estimant᷑. Sapor. gustu. Or¬

Expanded text:
Sunt autem sensus corporei quinque: uisus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Visui subiacet habitus et color, seu magnitudo mensurae. Auditui uoces et sonus. Odoratui nidorum flagrantia, uel quae aliter se habent. Gustui sapor amarus seu dulcis. Tactui calida uel frigida, dura uel mollia, aspera siue lenia. Hii autem quinque sensus ex partibus elementorum sunt, sed non ex omnibus elementis quattuor, sed ex aere terraque gignuntur. Ex aere quidem uisus, odoratus, auditus; ex terra tactus saporque nascitur. dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint praesentibus, sicut prae oculis quae praesto sunt ocuta. Sensus corporis quinque sunt, gustus, oculis capitur, quod audiendum, auribus: mollia et dura tactu existimantur et
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m habet potestatẽ. nam ibi circa pulmone
stomachꝰ uentri coniunctus ẽ int̃ duas fibras
hoc ẽ pinnas pulmonũ. Sunt aũt quatuor. u.
foramina sunt inbis quatuordecĩ quas greci pa¬
cias uocant. Nã hoc qd̾ loquimur pulmo p̃star
Ibi enĩ ꝑfistulas .i. ꝑ arterias repletus sp̃s mmplt
fibras. rursusq inse recipit. ut apud fabros fer¬
expͥmere. alt̾noq meatu aerẽ colligere. atq es¬

Expanded text:
 De stomacho. Nam ibi circa pulmonem stomachus ventre coniunctus est inter duas fibras hoc sunt pinnas pulmonum. Sunt autem IIII. Nam foramina sunt in eis XIIII, quas greci brocias vocant. Nam hoc quod loquimur pulmo prestat. Vbi enim per fistulas id est per arterias repletus spiritus inflavit fibras rursusque in se recepit, ut aput fabros fexprimere,
Abbreviated transcription (Latin):
arbor. dicta qd̃ ex eius calce multitudo nascatur.
Cuius genꝰ duplex ẽ. Nam altera ẽ alba: alt̾a nigͣ.
Alba aũt populus dicta cuius folia ex una parte
sunt alba. alt̾a uiridia. Hec ergo ibi colorẽ hñs
aũt uocari fabulosa argum̃tatio dedit. Nam
phetonte fulminis ictu intẽpto: sorores eiꝰ luctu
mutate sunt in arbores populos. q̃ lacrimis ele-¬
ctrũ omib annis fundunt. uxta eridane᷑ amñe.¬

Expanded text:
 dicta quod ex eius calce multitudo nascatur. Cuius genus duplex est: nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta quia folia eius una parte sunt alba, altera viridia. Haec ergo bicolor, habens autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amne
Abbreviated transcription (Latin):
libris utunt᷑. Catulus. cui dono lapidũ nouũ libel¬
ĩ. arido modo pumire expolitũ. Pumex uocatꝰ¬
qd̃ spume densitate concretus fiat. ⁊ ẽ aridus
cindore paruus. tantãq naturã refrigerandi
hñs. ut inuase missus musta deferuere desinãt.

Expanded text:
it Catullus: Cui dono lepidum novum libellum Arido modo pumice expolitum? CAd spumae densitate concretus fiat, et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens, ut in vase missus, musta fervere desinant.
Abbreviated transcription (Latin):
anos fucarios uocant. In india ferunt ẽẽ gẽtẽ
macobrii nuncupantur. duodec̃ĩ pedũ statu
sntes. Est ⁊ gens ibi statura cubitali qͦs greci
sibent ⁊ in eadẽ india ẽẽ gentẽ feminaꝵ que
anquennes concipiunt. ⁊ octauũ uite annum
excedunt. Dicunt᷑ aũt ⁊ alia hominũ fabu
portenta que non sunt s ficta in causis reꝵ¬

Expanded text:
nos pedes habentes. In India ferunt esse gentem, qui Macrobii nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci ibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis re
Abbreviated transcription (Latin):
pulpitet. cuiꝰ inditionẽ aut infirmitatẽ intel¬
igimnus. aut salutẽ. Huius duplex ẽ motus.
nplex qui ex uno saltu constat. cõpositus qui
plurib motib in ordinat᷑ ⁊ in equalis existit.
in motus sera hñt spacia dactilicũ ꝑcussum
uindiu sine uitio sunt. Si qñ uõ citatiores st̃

Expanded text:
palpitet, cujus indicio, aut infirmitatem intelligimus, aut salutem. Hujus duplex est motus. Simplex est, qui ex uno saltu constat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia: dactylicum percussum, quandiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
s quia ꝓdit occulta. Rẽ quippe qualib sicut ab
oculis nr̃is in futuro subtrahunt tpr̃a: ita ab ocłis
nrĩs in p̃senti subtrahit causa. uentura enĩ res oc¬
cultatur infuturo tp̃r. p̃sens aũt cogitatio abscõ¬
ditur in latenti corde. Est enĩ ꝓpħia p̃sens. cũ res
quelib ñ ꝑ animũ s ꝑ absentẽ locũ tegitur. que t̃n¬
ꝑ sp̃m denudatur. ⁊ ibi fit p̃sens ꝓpħantis animꝰ. uͥ ꝑ
p̃sentiã nõ ẽ corporis. Nam giezi longe aꝓpħa reces¬
serat: cũ naaman syri munera ꝑcipiebat. cũ tam̃
idẽ ꝓpħa dicit. nõne cor meũ erat in p̃sens ẽat. qñ
reuersus ẽ homo de currd̃i suo in occursum tibi.

Expanded text:
sed quia prodit occulta. Rem quippe quamlibet, sicut ab oculis nostris in futuro subtrahunt tempora, ita ab oculis nostris in praesenti subtrahit causa. Ventura etenim res occultatur in futuro tempore, praesens autem cogitatio absconditur in latenti corde. Est etiam prophetia praesens cum res quaelibet non per animum, sed per absentem locum tegitur, quae tm denudatur. Et ibi fit praesens prophetantis animus, ubi per praesentiam non est corpus. Nam Giezi longe a propheta recesserat cum Naaman Syri munera percipiebat, cui tamen idem Propheta dicit: Nonne cor meum in praesenti erat quando reversus est homo de c
Abbreviated transcription (Latin):
aut in uultu ẽ. ut os humoresq dõ similis. aut in
capillis. ut nãq ipse decorã cesariã. aut in oculis.
ut ⁊ os oculis afflarat honores. aut in candore. ut
quale manus addunt hebori decus. aut in liniam̃¬
tis. ut te multo plus figurẽ.⁊ liniam̃ta hospitis de¬
lectabant. aut in ꝓcerit᷑ate. ut turnus u̾titur ĩmeduis¬

Expanded text:
aut in vultu est, ut: Os, humerosque Deo similis; aut in capillis, ut: Namque ipsa decoram caesariem; aut in oculis, ut: Laetos oculis afflarat honores; aut in candore, ut: Quale manus addunt ebori decus; aut in lineamentis, ut: Te multo plus figura et lineamenta hospitis delectabant; aut in proceritate, ut Turnus: Vertitur in mediis
Abbreviated transcription (Latin):
soli continuis dieb intemplo canebant candidis
induti stolis. ad uocẽ unius respondente choro. Ex
hoc uet̃i more eccła sũpsit exẽplũ nutriendi psalmi¬
stas. quoꝵ cantib ad affectum dĩ m̃tes audiẽtiũ
excitentur. Psalmistam aũt ⁊ uoce ⁊ arte p̃clarũ
illustrẽq ẽẽ oportet. ita ut oblectam̃to dulcedinis
animos incitet auditoꝵ. Nox aũt eius nõ asꝑa
ł rauca ł dissona. s canora erit. suauis. liquida
atq acuta. hñs sonũ ⁊ melodiã sc̃e religioni con¬
gruentẽ. non que traicã exclamet artet᷑. set que
ꝑ xp̃ianũ simplicitatẽ in ip̃a modulatiõe demon¬
stret. Neq musico gestu ł tratrali arte redoleat.
s que cõpuntionẽ magis audientib faciat. An¬
tiqui pͥdie quã cantandũ erat acibis abstinebãt.
pallentia atm̃ legumina causa uocis assidue u¬
tebantur. un ⁊ cantores apud gentiles fabarii
dicti sunt. Ueteres lamina pectori imposita. sub¬

Expanded text:
soli continuis diebus in templo canebant, candidis soli continuis diebus in templo canebant, candidis induti stolis, ad vocem unius respondente choro. 2. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi psalmistas, quorum cantibus ad effectum Dei mentes audientium excitentur. Psalmistam autem et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis animos incitet auditorum. Vox enim ejus non aspera, vel rauca, vel dissonans; atque acuta, habens sonum et melodiam sanctae religionis congruentem, non quae tragicam exclamet artem, sed quae Christianam simplicitatem in ipsa modulatione demonstret, neque quae musico gestu, vel theatrali arte redoleat, sed quae compunctionem magis audientibus faciat. Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa vocis assidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmi dicunt᷑ quia cantantur ad psalteriũ. quo
usũ ẽẽ dauid ꝓpħã in magno ministerio ꝓdit ec¬
cła. historia. Hec aũt duo inquibdã psalmoꝵ
titulis iuxta musicã artẽ alt̾natim sibi apponunt᷑.
Nam canticũ psalmi ẽ: cũ id qd̾ organũ modulat᷑
uox pꝰea cantantis eloquitur. ꝓsalmus uõ cantici
ẽ: qd̾ humana uox p̃loquitur: ars organi modu¬
lantis imitatur. Is almus aũt apsalt̾io dr̃. uñ
nec mos ẽ ex alio oꝑe eũ cõponi. Tres aũt gradꝰ
sunt incantando. Primus succentoris. scd̃s incen¬
toris. t̃cius accentoris. Yse. Psalmiste. apsal
mis canendis uocati. Lectores enĩ p̃dicant ppłis
quid sequantur. Isti canunt ut excitent ad cõpũ¬
toꝵ pͥncipes ł auctores: dauid siue asaph extiter̃.
Isti enĩ post moysen: pͥmi psalmos cõposuerunt ⁊
cantauerunt. Mortuo aũt asaph: filii eius insuũ
ordinẽ subrogati sunt ad auid. erantq psalmiste
ꝑ successiones gnĩs sicut ⁊ ordo sacerdotalis. Ipsi qͦ

Expanded text:
uod usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam canticum Psalmi est, cum id quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici, cum quod humana vox praeloquitur, ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum conponi. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, secundus incentoris, tertius accentoris. Diapsalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis, quid sequantur: isti canunt, ut excitent ad compuntorum principes, vel auctores, David, sive Asaph exstiterunt. Isti enim post Moysen psalmos primi composuerunt et cantaverunt. Mortuo autem Asaph, filii ejus in ordinem subrogati sunt a David, erantque psalmistae per successionem generis, sicut et ordo sacerdotalis; ipsique
Abbreviated transcription (Latin):
dio. origine. AcosR. Principium. ad tempus
refertur. aut ad nũm. aut ad fundam̃tũ. Quãtis¬
canda domo mitiũ fundam̃tũ ẽ. Principium
quoq ⁊ conuersionis ⁊ deprauationis dici posse¬
ex scripturaꝵ cognoscimus auctoritate. Ad tp̃s
.i. in exordio mundi quando fieri cepit sicut ait
sapientia. cũ pararet celũ cũ illo erã. Ad nũm
aũt si referas. ita conuenit ut accipias. In pͥmis
fecit celũ ⁊ terrã. deinde colles. regiones. fines in¬
habitabiles. ł sic. ante reliquas uisibiles crea¬
turas. diem. noctẽ. ligna fructifera ad mandã
gnã diuersa. celũ ⁊ terrã fecit. Si uõ ad fundam̃¬
tũ referas principiũ: terre fundam̃ta ẽẽ legisti.
dicente sapientia. Quando fortia faciebat funda¬
m̃ta t̃re: eram penes illũ disponens. Est etiã bone
pͥncipiũ discipline. sicut ẽ illud. pͥncipiũ sapiẽtie
timor dñi. qm̃ qui timet dñm declinat errorẽ.¬
artis. ars ipsa ex qua artificiũ diuersoꝵ. deinde

Expanded text:
mpus refertur, aut ad numerum, aut ad fundamentcanda domo initium fundamentum est. Principium quoque conversionis et depravationis dici posse Scripturarum cognoscimus auctoritate. Est  et terram, id est in exordio mundi, quando fieri coepit, sicut ait sapientia: cum pararet caelos, cum illo eram. ad numerum autem si referamus, ita conuenit, ut accipias: inprimis fecit caelum et terram, deinde colles regiones fines inhabitabiles uel sic: ante reliquas uisibiles creaturas, diem noctem ligna fructifera animantium genera diuersa, caelum et terram fecit. si uero ad fundamentum referas, principium terrae fundamentum esse legisti dicente sapientia: quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram penes illum disponens. est etiam bonae principium disciplinae, sicut est illud: initium sapientiae timor domini, quoniam qui timet domartis ars ipsa, ex qua artificum diversorum deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmoꝵ lib̾. grece psalteriũ. hebraice nabla.
latine organũ dicitur. Nocatur aũt psalmoꝵ qd̾
responderet. Titulus aũt inpsalmis hebraicus ita ẽ.
ISPHIR halliM. qd̾ interpretat᷑ uolum̃ hymnoꝵ.
Auctores aũt psalmoꝵ qui ponuntur in titulis:
moyses scilicet ⁊ dauid ⁊ salomon. asaph. ⁊ aman
⁊ idithin. ⁊ filii chore. eman ezaelite. quos esdras
uno uolumine cõprehendit. Om̃s aũt psalmi ap̃
hebreos metͥco carmine sunt compositi. Nã in
more romani flacci. ⁊ greci pindari. nũc alii ĩabo
currunt. nunc alcahico ꝑsonant᷑. nunc saphico ni¬
tent. trimetro ł tetrametro pede incedentes. AUG̃.¬
ꝓfertur. psalmus aũt addito uisibili organo .i. psal¬

Expanded text:
Psalmorum libri Graece Psalterium, Hebraice Nabla, Latine Organum dicitur. Vocatus autem Psalmorum lresponderet. Titulus autem in psalmis hebraicus ita est: isphr. tha. blm. quod interpretatur, volumen hymnorum. Auctores autem psalmorum qui ponuntur in titulis: Moyses scilicet, et David et Salomon, Asaph, Ethan, et Idithun, et funo volumine comprehendit. Omnes autem Psalmi apud Hebraeos metrico carmine constant esse compositi. Nam in metro Romani Flacci et Graeci Pindari: nunc alii ambo currunt, nunc alcaico personant, nunc Sapphico nitent, trimetro vel tetrametro pede incedentes. profertur, psalmus autem adhibito visibili organo, idest, psal
Abbreviated transcription (Latin):
Positura ẽ figura paragrapho contraria. ⁊ idõ sic
formata quia sicut ille pͥncipia notat. ita ista fines
guendos sensus ꝑ cola ⁊ comata ⁊ periodos. que dũ
ordine suo apponitur. sensũ nobis lectionis ostẽ¬
dit. Dicte aũt positure. ł quia punctis positis an¬
notantur. ł quia ibi uox ꝓ int̃uallo distinctionis
deponitur. Has greci thesis. latini posituras uocãt.
Prima positura subdistinctio dicit᷑. eadẽ ⁊ coma.

Expanded text:
Positura est figura paragrapho contraria et ideo sic formata, quia sicut ille principia notat, ita ista fines guendos sensus per cola et commata et periodos, quae dum ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura subdistinctio dicitur; eadem et comma.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ cõpungunt᷑: suauitate modulationis moueãt̃.
Sic nãq ⁊ beatissimus augustinus in libris con¬
fessionũ suaꝵ consuetudinem canendi approbat
in eccł̃a. ut ꝑ oblectam̃tũ inquit auriũ infirmior
animus ad i affectũ pietatis exurgat. Nam ipsis
scĩs dictis religiosius ⁊ ardentius mouentur animi

Expanded text:
itate modulaminis moveantur. Sic namque et beatissimus Augustinus, in libro Confessionum suarum , consuetudinem canendi approbat in Ecclesia, ut per oblectamentum, inquit, aurium, infirmior animus ad affectum pietatis exsurgat. Nam in ipsis sanctis dictis religiosius et ardentius m
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris appellate sunt. postea ꝓuincia gentꝰ n¬
m̃ ẽ factũ. Nam ab italo italia. ⁊ rursũ ab itab
itali. ⁊ sic utimur ipso nõe gentis quomodo:
ipsũ nom̃ auctoris. un deriuatũ ẽ nom̃ ꝓuine
ex quo accidit ex uno homine nominari ⁊ cuit¬
ges alios ꝑtinebat cũ in uis suũ romani uincẽdo
redigerent ꝓcul positas regiones ꝓuincias aped¬

Expanded text:
appellatae erant, postea a provincia genti nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit ipsum nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit, ex uno homine nominare civitges alios pertinebant, cum in jus suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appel
Abbreviated transcription (Latin):
Pupilla ẽ medius punctus oculi in quo uis est
uidendi. ubiq parue ymagines nob̃ uidentur.
ꝑꝑea pupille appellantur. Nam paruuli pupilli
dicunt᷑. Hanc pleriq populũ uocant. Uocat᷑ aũt
pupilla. qd̃ sit pura atq impolluta ut sunt puelle.
Physici dicunt easdẽ pupillas quas uidemꝰ in ocuł
morituros ante tͥduũ non habere. quib ñ uisis
certa ẽ desꝑatio. Pupilli dicti: quasi sine ocut.¬
hoc ẽ aparentib orbi. Hi aũt uere pupilli dñr
quoꝵ patres ante decesserunt: quã abhis nomen
acciꝑent. ceteri orbi dicunt᷑. E Gł. Pupilli. orfa¬

Expanded text:
Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi, ubi, quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant; vocatur autem pupilla, quod sit pura, atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. 38. hoc est a parentibus orbati. Hi autem vere pupilli dicuntur, quorum patres ante decesserunt, quam ab eis nomen acciperent; caeteri vero orbi dicuntur. Orphani
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic sapiens. qñ uõ nõ coniungunt᷑: de mõstra¬
latin̾a aut pͥmigenia aut deductiua sunt. pͥmi¬
genia aũt dicta: quia aliunde originẽ ñ trabũt.
hec uiginti ⁊ unũ sunt. finita: tͥa. ego .tu. ille. In¬
finita: septẽ. quis. qualis. talis. quantus. tantus.
quotus. ⁊ totus. Minus quã finita: sex. Ipse. iste.

Expanded text:
 non conjungitur, demonstranomina, aut primigenia, aut deductiva sunt. Primigenia dicta sunt, quia aliunde originem non trahunt. Haec viginti unum sunt. Finita tria: ego, tu, ille. Infinita septem: quis, qualis, talis, quantus, tantus, quotus, totus. Minus quam
Abbreviated transcription (Latin):
qud plautũ. ꝓsis iectis significari rea. ũn etiã
que ñ ẽ ꝑflexa nũo set recta. ꝓsacrario dr̃ in rectũ
nucendo. Alii ꝓsam aiunt dictã ab eo qd̃ sit ꝓfu
s.ł abeo qd̃ spaciosius ꝓruat ⁊ excurrat nullo
ibi termino prefinito. Ppterea tã apud grecos
sa apud latinos longe antiquiorẽ curam fu¬
se carminũ quã ꝓse. Omĩa enĩ pͥus uersib cõ

Expanded text:
sis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carmi
Abbreviated transcription (Latin):
ciclopes. ⁊ cẽta. Lemnias in libia credunt tra¬
scos sine capite nasci. Tos atq oculos habert
inpectore. Alios sine ceruicib gigni oculos
bentes in humeris. In ultimo aũt orientis i¬
struose gentiũ facies scribuntur. Alie sine
rib equali totius oris planitie informes hs
uultus. Aue labro subteriori ad eo ꝓminen
ut insolis ardore totã exeo faciem contegant
dormientes. Alie contreta ora hñtes. st mod
tantũ foramine calamis auenaꝵ pastus au¬
entes. Nonnulli sine linguis ẽẽ dicunt̾. inuls¬
loco sermonis utentes mitu siue motu.

Expanded text:
carnes edunt. Blemmyas in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum.
Abbreviated transcription (Latin):
scisione. ut sine manu aut capite gn̾ata. quos
greci steresios uocant. Alia ꝓnumeria quanta
solũ caput aut crus nascitur. Alia que inpart
transfigurantur. sicut qui leonis ht̃ uultũ et
canis. t taurmũ caput aut corpus. ut ex pasre
memorant genitũ minotaurũ. qd̾ grece etham¬
morfiant uocant. Alia que ex om̃i parte tͣnti¬
gurantur in aliene creationis portentũ. ut ex
muliere uitulũ dicit historia gn̾atũ. Alia qu
oculos inpectore łinfronte aures supra mc̃¬
pora. ł sicut aristotiles tradidit quendã in siu¬
stra parte iecur in dextra splenẽ habuisse. Al
scđm connaturationẽ. ut in alia manu digi
plures connaturati ⁊ coherentes repperiuntu
in alia minus. siue inpedib. Alia scd̾m inmn¬
turã ⁊ intẽꝑatã creationẽ. sicut hi qui dentan
nascuntur siue barbati. ł cani. Alia complexa
plurimaꝵ differentiaꝵ. sicut qd̾ prediximus a
alexandro multiforme portentũ. Alia cõmia¬

Expanded text:
decisione, ut sine manu aut capite generata, quos decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minotaurum; quod Graeci ἑτερομορφίαν vocant. Alia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inmaturam et intemperatam creationem, sicut hi qui dentati nascuntur siveplurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commis
Abbreviated transcription (Latin):
regis interfectionẽ. suꝑuixerant enĩ det̾iora meli¬
orib. s hec monstra que in significationib dant᷑
sño diu uiuunt. s continuo ut nata fuerĩt occid̃t.
Inter portentũ aũt ⁊ portentuosũ differt. N
portenta sunt que tͣnsfigurantur sicut ferur
osa uõ leuẽ sumunt mutationẽ. exẽpli causa.
sex digitis natis. Portenta gͥ ł portentuosa s¬
stunt alia magnitudine totius corporis ultra
cõmunẽ hominẽ modũ quantus fuit titon iui
uẽ iugerib latens. homero testante. alia parii¬
tate totius corporis. ut nani. ł qd̃ greci pignes
uocant eo qd̃ sint statura capitales. Alia magn¬
tudine partiũ. ueluti capite informi. aut supsi¬
is m̃broꝵ partib. ut bicipites. ⁊ trimani. ł sen¬
dantes quib gemini ꝓcedunt dentes. Alia as
ctu partiũ in quib altera pars plurimũ defic
ab altera. ut manus amanu. ł pes a pede. Alia

Expanded text:
regis interfectionem: supervixerant enim deteriora meliregis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in tuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a
Abbreviated transcription (Latin):
rei natura sit. Uñ ⁊ ipsi gentiles dm̃ modo natu¬
monstra atq ꝓdigia idõ nuncupantur: qd̾ portẽ¬
dere atq ostendere. monstrare. ac predicere aliqͣ
futura uidentur. Nam portenta dicta ꝑhibentur
aportendendo.i. preostendendo. Ostenta aũt qd̾
ostendere queq futura uideantur. Idigia qd̾
porro dicant.i. futura p̃dicant. Monstra uõ a
monendo dicta qd̾ aliquid significandũ demon¬
strent. siue qd̃ statim monstrent quid appareat.
⁊ ꝓpͥctatis ẽ. Abusiue tñ scripturaꝵ plerũq corri¬
pitur. Quedã aũt portentoꝵ creationes in signifi¬
cationib futuris constituta uidentur. Uult eñi d̃s
interdũ uentura significare ꝑ aliqua nascentium
etiã exꝑimentis ꝓbatũ ẽ. Xersen quippe uulgis
ex equa creata solui regnũ ꝓtendit. Alexandro ex
muliere monstrũ creatũ qd̾ suꝑiores corporis par¬
tes hominis s mortuas habuerat. inferiores di¬
uersaꝵ bestiaꝵ s uiuentes significasse repẽtinã

Expanded text:
rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo natumonstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicere aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibentur a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent: sive quod statim monstrent quid appareat.tatis est; abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. 4. Quaedam autem portentorum creationes in significationibus futuris constitutae videntur. Vult enim Deus interdum ventura significare per aliqua nascentium etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex. plurimos enĩ nexus ht̃. Iste ingeni¬
osus humũ appetens branciis cõplectit ñ mor¬
su. nec pͥus dimittit quã escã circũroserit. Uadoso
aũt in litore petrã nactus affigitur ei atq nebu¬
loso ingenio colorẽ subit ⁊ simili specie terga ob¬
ductus plurimos pisciũ sine ulla suspicatione
fraudis ad lapsus dũ non nota precauent. ⁊ saxũ
opinantur casib furtiue artis includit in sinu
quodã sue carnis intercipit. EGł. Polis. ciui¬
tas. es. Polisindeton ẽ multis nexa conun¬
ctionib dictio. ut hacamusq troasq pelidesq

Expanded text:
multipes: plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens, branchiis complectitur, non morsu: nec prius dimittit quam escam circumroserit. Vadoso autem in littore petram nactus affigitur ei; atqloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. Sica. Polisinteton est multis nexa coniunctionibus dictio, ut Adamasque, Thoasque, Pelidesque,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssura pulmonũ ꝑ inquietas uices transfigura
quẽ ad modũ uestim̃ta fullonũ inter manus a¬
quã limpidiorẽ tussiens spumã agunt quotiq̃
⁊ tortã ex pͥmunt. sic ⁊ pulmo humorẽ illũ nati¬
ralẽ quo ex se ipse sustinet᷑. quotiens in sua de¬

Expanded text:
pressura pulmonum per inquietas uias transfigurare. Et quemadmodum uestimenta fullonum inter manum aquam limpidiorem totiens spumam agunt quotiens et tota exprimuntur, sic et pulmo humorem illum naturalem quo et ipse sustinentur, quotiens in sua de