comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huñ argũ sum posst̃. Ea porro st̃ genus. Nã slłes pa¬
rẽtib ac morib suis filii plȩrũq credunt : ꝙ nõnũs̃ ad
honeste turpiterq uiuendũ iñ causȩ fluũt. Natio na
e gentib ꝓpͥi motes st̾: nec id̃ in barbaro romano grȩ¬
ĩ argiłͫ spes libidinis robur petulãtiȩ His qria s
diũsum. Fortuna : nec .n. idẽ credibile e in diuite ac
pauꝑt ꝓpĩquis amicis clientib abũ dante & his õib e¬
stituto. Cõdicionis ẽ distãtia ẽ Nã claruss an obscu¬
rus magr̃atꝰ an puatus: pater an filius ciuisian
ꝑegrinus : liber anseruus maritus ancelebs: parẽs
liberoꝵ an orbus sit : płimũ distat Animinã : e .n.
auaritia iracũdia mificordia: crudelitas: seueritas:
aliaq his siłia affert̃ fuem freqͥncer aut detrahũt : sicut
uictus :luxuriosus an frugi an sordidus querit: Studia qͦ:
nã rusticꝰ forẽsis negociator miles: nauĩgator medicis

Expanded text:
ossunt. ea porro sunt, genus, nam similes parentibus ac maioribus suis plerumque creduntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, Graein argumentum species libidinis, robur petulantiae, his contraria in diversum; fortuna, neque enim idem credibile est in divite ac paupere, propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; condicionis etiam distantia, nam clarus an obscurus, magistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, etenim avaritia, iracundia, misericordia, crudelitas, severitas aliaque his similia adferunt frequenter fidem aut detrahunt, sicut victus luxuriosus an frugi an sordidus, quaeritur; studia quoque, nam rusticus, forensis, negotiator, miles, navigator, medicus
Abbreviated transcription (Latin):
in qua uincere non possit: quen possit. staq hõiem qt ma¬
lum occupaturũ hac ꝯdicionem fuisse i se aut ꝓbare malle
quȩ affirmae ꝗͣ dubiũ cuiꝗ̃ relinquẽ : anpeictãnit Sed aob

Expanded text:
in qua vincere non possit, queri possit; itaque hominem quidem main qua vincere non possit, queri possit; itaque hominem quidem malum occupaturum hanc condicionem fuisse, se autem probare malle quae adfirmet, quam dubium cuiquam relinquere, an peiera
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is exigat᷑. offerre suũ sine ulla ꝯdicione ut uł adu̾sarius
iure. fere imꝓbũ est. Qui tñ id faci&: aut uita se tucbitur:
ut cum nõ sit credibile peieraturum: aut ip̃a ui religionis in
qua ꝙ plus fidei ꝯseꝗtur: si id egerit : ut nõ cupide ad hoc de¬
stendere s ne ħs ꝗdẽ retusare uideat᷑: aut si cã patiat : mõ
litis ꝑp quã deuoturus se ip̃e nõ fuerit. aut si prȩter alia cã in
ip̃m uelle de cã sua ꝓnuntiare. & ꝗͣ id: qđ offent leue ac
facile credat. oñdete. At is ꝗ defert : agere modeste uidtꝰ
cũ litis adu̾sariũ iudicẽ faciat : ꝙ eũ cuius cogͥtio ẽ : oncre
libere: ꝗ ꝓfcõ alieno iune iutãdo tare q̃ suo mauut. Quo df¬
ficlior recusatio ẽ: nisi forte res est ea: quã credibile sit: no¬
tam ipsinon c̃c. Quȩ excusatio si deerit hoc unũ reliqueto
ut mindiã sib quȩri ab adu̾sario dicat atq id agi. utꝰ ncã

Expanded text:
ipsis exigatur. offerre suum sine illa condicione, ut vel adversarius ipsis exigatur. offerre suum sine illa condicione, ut vel adversarius iuret, fere improbum est. qui tamen id faciet, aut vita se tuebitur, ut eum non sit credibile peieraturum; aut ipsa vi religionis, in qua plus fidei consequetur, si id egerit, ut non cupide ad hoc descendere sed ne hoc quidem recusare videatur; aut, si causa patietur, modo litis, propter quam devoturus se ipse non fuerit; aut pripsum velle de causa sua pronuntiare et, quam id quod offert leve ac facile credat, ostendere. At is, qui defert, agere modeste videtur, cum litis adversarium iudicem faciat, et eum cuius cognitio est onere liberat, qui profecto alieno iureiurando stari quam suo mavult. quo dficilior recusatio est, nisi forte res est ea, quam credibile sit notam ipsi non esse. quae excusatio si deerit, hoc unum relinquetur, ut invidiam sibi quaeri ab adversario dicat atque id agi, ut in causa,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ postule: aut offerat. & in quẽ ex qua cã : si ue
iam erit hita : ꝗs ei prefuert : quis & qũo sit tortus an¬
credibilia dixerit: an int̾se ꝯstantia ꝑse uerauetit in
eo: qđ coeꝑat. an aliꝗd dolore mutouit pͥma parte qõis
an ꝓcedente cruciatu. quȩ unrinq tam infinita st:
nõ solũ refelli sod ꝙ̃ accusari stiamꝰ ẽẽ usitatũ. Cũ
sit aũt inhis aut scelus signatoꝵ: aut igͦrantia : tutiꝰ ac fi
hoc ip̃m argu ex cã trahit. Si forte aułt credibile ẽ iid altũ
eẽ : qđ tabulȩ ꝯtinẽ : aut ut freq̃ntius euenit aliis ꝓdanõih
ȩque in amificialib soluitur. Si aut is in quẽ signatũ ẽ
aut aliꝗs signator dicitur abfiusse : uł pͥus eẽ defuneh Si
tpr̃a nõ ꝯgruũt: s uł ancedẽtia uł inseq̃ntia tabulis repu¬
usiurãdum litigatores aut offtrt̃ suũ: aut nõ recipiũt ob¬
latumn: aut ab adu̾sario exigũt: aut recusat̃ : Cũ ab iꝑ¬

Expanded text:
quem postulet aut offerat et in quem et ex qua causa; sive iam erit habitat, quis ei praefuerit, quis et quomodo sit tortus, incredibilia dixerit an inter se constantia, perseveraverit in eo quod coeperat. an aliquid dolore mutarit, prima parte quaestionis an procedente cruciatu. Quae utrinque tam infinita sunt non solum refelli sed etiam accusari sciamus esse usitatum. cum sit autem in his aut scelus signatorum aut ignorantia, tutius ac fachoc ipsum argumenta ex causa trahit, si forte aut incredibile est id actum esse, quod tabulae continent, aut, ut frequentius evenit, aliis probationibus aeque inartificialibus solvitur; si aut is in quem signatum est, aut aliquis signator dicitur afuisse vel prius esse defunctus; si tempora non congruunt; si vel antecedentia vel insequentia tabulis repuusiurandum litigatores aut offerunt suum aut non recipiunt oblatum, aut ab adversario exigunt aut recusant, cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
nota ẽ. His igͣ uelut fomentis si quid erit asperum:
peȩ molliemus: quo facili aures iudicũ: quȩ post dictu¬
ti erimꝰ ad mittat̃ : nenis nostrum oderit. Nihiln fa¬
minus erit necĩum. Cȩterũ res eadem ꝗ post quȩ¬
grȩcislatini egressum iuł egressionẽ. Sed hȩ sũt płes
ut dixi: quȩ ꝑ eotã cam̃ uarios hñt excursus: ut laus
hoĩum locoꝵq̃: ut descriptio regionum: ex positio gia¬
proserpinȩ raptus: pro.C. Cornelio populanis illa
u̾tutũ En. pompeii cõmemoratio: in quã ille diumus
orator uelut noĩe ip̃o ducis cursus dñdi tenẽt abra-

Expanded text:
causa est. his igitur velut fomentis, si quid erit asperum, causa est. his igitur velut fomentis, si quid erit asperum, praemolliemus, quo facilius aures iudicum quae post dicturi erimus admittant, ne ius nostrum oderint. nihil enim faminus erit hoc necessarium. ceterum res eadem et post quaeGraeci, Latini egressum vel egressionem. Sed hae sunt plures, ut dixi, quae per totam causam varios habent excursus, ut laus hominum locorumque, ut descriptio regionum, expositio quaProserpinae raptus; pro C. Cornelio popularis illa virtutum Cn. Pompei commemoratio, in quam ille divinus orator, velut nomine ipso ducis cursus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa criminũ inuidia ꝓ reo ẽ: priusꝗͣ probat᷑. Difficili¬
ma ẽ .n. gauissimi cuiꝰq sceleris fides. Idẽ feri nõ in ufłt
pt̃. uti s merita ĩ adu̾sariũ aliqua exposueris ĩ ingratu
inucharis: aut si uarietatẽ eriminũ narratiõe de mõstrauis
ꝗͣtum ab ea ꝑiculũ intentet᷑ oñdas. Uer hȩc breuiter¬
oĩã. Iudex .n. ordine audito festinat ad ꝓbationẽ ꝑ ꝗͣ
primũ certus eẽ snĩe cupit. prgtta cauẽdum et
ne ip̃a positio uanescat : auersis in aliud animis e in¬
ani mota fatigatis. Sed ut nõ semꝑ ẽ nec̃ia post nar¬
rationẽ illa precursio : ita freq̃nter utilis añ qo nem
prȩparatio. Utiq si prima specie minꝰ erit fauorabi¬
lis. legem asperã tuebuñ: aut poenarias actiones infe¬
remus. Est hic locus uelut sequentis exordiũ ad ꝯ¬
ciliandũ ꝓbationib nr̃is iudicẽ mitigãdum concuãdũ
Qđ liberius hic ẜ uehem̃tius fien p̃t̃: ꝗa iuditi cã iam

Expanded text:
a criminum invidia pro reo est, priusquam probabitur; difficillima est enim gravissimi cuiusque sceleris fides. item fieri non inutiliter potest ut, si merita in adversarium aliqua exposueris, in ingratum inveharis, aut, si varietatem criminum narratione demonstraveris, quantum ob ea periculum intentetur, ostendas. verum haec breat ad probationem et quam primum certus esse sententiae cupit. praeterea cavendum est, ne ipsa expositio vanescat, aversis in aliud animis et inani mora fatigatis. Sed ut non semper est necessaria post narrationem illa procursio, ita frequenter utilis ante quaestionem praeparatio, utique si prima specie minus erit favorabilis, si legem asperam ac poenarias actiones tuebimur. est hic locus velut sequentis exordii ad conciliandum probationibus nostris iudicem, mitigandum, concitandum. Quod liberius hic et vehementius fieri potest, quia iudici nota iam
Abbreviated transcription (Latin):
alias ĩ ꝑstãs uocat. Qđ ꝗs ignoret. Aduciũt expõitionem
ẽ ciceronis de discursu amicoꝵ. Chrysogonus postꝗ̃ est
nõiatꝰ: & fucuroꝵ : q̃ solis diri uaticinatiõib pt̃. Nam:
Pleriq sꝑ narrãclũ putauerũt. qđ falsum ẽẽ płib coargu¬
itur. St̃̾ .n. ante oĩa quȩdã tam breues cg̃: ut ꝓpõiti
qͣrit᷑: ut ap̃ centũ uiros filius ã frater debeat eẽ ĩte
ci nota stͥ oĩa: aut pͥore loco recte expõita. Accidit
alñ alteri: ⁊ sȩpiꝰ ab actore: uł ꝗa satis ẽ ꝓponere
uł ꝗa sic magis expedit. Satis ẽ dixisse certã creditã
pecuãm peto ex stipłatione legatũ. peto ex testo. diu̾sş
ꝑtis. Expõitio ẽ: cur ea nõ debearit᷑. E satis ẽ actoiͣ
e magis expedit sic indicare. Dico ab Horatio soro¬
rẽ suã int̾fectã. Nãq e propõitione iuex crimẽ oẽ
cognoscit: & ordo e cã ft̃ĩ ꝓ adu̾sario magis ẽ. Reus

Expanded text:
norat? adiiciunt expositionem est Ciceronis de discursu amicorum Chrysogoni, postquam est nominatus, et futurorum, quae solis dari uaticinantibus potest; nam plerique semper narrandum putaverunt, quod falsum esse pluribus coarguitur. sunt enim ante omnia ququaeritur, ut apud centumviros, filius an frater debeat esse inteci nota sunt omnia aut priore loco recte exposita. accidit aliquando alteri et saepius ab actore, vel quia satis est proponere vel quia sic magis expedit. satis est dixisse, certam creditam pecuniam peto ex stipulatione; Legatum peto ex testamento. diverse partis expositio est, cur ea non debeantur. et satis est actori et magis expedit sic indicare: dico ab Horatio sororem suam interfectam. namque et propositione iudex crimen omne cognoscit, et ordo et causa fa
Abbreviated transcription (Latin):
b ambitꝰ ec̃ u̾satam. Nã lic s oñdit lucidissime cam̃
⁊ ñ feat alto supuaciuũ. De ilo qͣ gnẽ lfensions plgiq
dubitãt : si occidi recte fiti: sei non octidi. Q n . pͥus ꝑtincie:
si seq̃ns firmũ sit. Hex ĩ uicẽ ꝯstare : e utroq utentib ĩ ncu

Expanded text:
bus ambitus esse versatam. nam sic et ostendit lucidissime causam bus ambitus esse versatam. nam sic et ostendit lucidissime causam et nihil fecit altero supervacuum. de illo quoque genere defensionis plerique dubitant: si occidi, recte feci; sed non occidi; quo enim prius pertinere, si sequens firmum sit? haec invicem obstare, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ante id : quod ultimum est : exequeris: in ania
uideri netesse est. festinat .n. iudex ad id: quod po¬
tennssimum est. e uelut obligatum promisso parro¬
num: si est patiennor: tacitus appellat. Si uł octu¬
patus uł in aliqua potãtẽ : uł ẽ si morib in compo¬
situs. cum quicio efflagitat. Itaq nõ defuerunt ꝗ
Cictronis ilam ꝓ cluentio ꝑtitionem improbarẽ qua
se dicturum esse promisit: primũ neminem maiori :¬
bus criminibus grauioribus testibus in iudicium
uocatum ꝗͣ opinianum. Deinde preiudicia esse
facta ab iis ipsis iudicibus : a quibus damnatus sit
Postremo iudicium petunia temptatum non pro
Eluentio sed contra eluentium. Qͥa si probari
pt̃: qđ est tertiũ: nihil nẽte fuerit dicere priora.
Rursus nemo erit tã aut iniustus: aut stultus: ꝗn
eũ fateat᷑ optime ꝓ Murena et̃ ꝑtitu. Intelligo Iud.
ne uite alt̾am ĩ ꝯtentione dignitatis: tertiã in crimini¬

Expanded text:
quae ante id quod ultimum est exsequeris, inania quae ante id quod ultimum est exsequeris, inania videri necesse est. festinat enim iudex ad id quod potentissimum est. et velut obligatum promisso patronum, si est patientior, tacitus appellat; si vel occupatus vel in aliqua potestate vel etiam si moribus incompositus, cum convicio efflagitat. itaque non defuerunt, qui Ciceronis illam pro Cluentio partitionem improbarent, qua se dicturum esse promisit primum, neminem maioribus criminibus, gravioribus testibus, in iudicium vocatum quam Oppianicum; deinde praeiudicia esse facta ab ipsis iudicibus, a quibus condemnatus sit; postremo, iudicium pecunia temptatum non a Cluentio, sed contra Cluentium; quia, si probari posset, quod est tertium, nihil necesse fuerit dicere priora. rursus nemo tam erit iniustus aut stultus, quin eum fateatur optime pro Murena esse partitum: intelligo , ne vitae, alteram in contentione dignitatis, tertiam in crimini
Abbreviated transcription (Latin):
tenuis illa & scrupulose in ꝑtes secta diuifionis bilegeana¬
eo eprẽ : quo cognoscendi iudicium conamur aufe¬
re. Qd ꝙ interim : quȩ perse leuia sunt e in¬
firma. turba ualaẽ. Ideoq ꝯgerẽda sunt potius: e
uelut eruptione pugnandum : qđ tñ raro esse de¬
le : & ex necessitare demum : cum ipsum hoc: q̃t¬
dissimile ratiomi est: coegerit ratio. prȩger hȩc
omni partitione est utiq aliquid potentissimum:
qđ cum audierit iudex cetera tanꝗ̃ superuacua gra¬
uari solae. Itaq si plura uł obiicienda sunt ãł dilu¬
enda: & utilis ue iucunda partitio: ut ꝗd quaq
de re dictun sumus ordine appareat. At si unum
crimen uarie defeniemus: superuacua: ut si par.¬
tiamur: dicam non talem esse hunc quẽ tucor
ut in eo credibile uideri possit homicidium Dica
occidendi causam huic nõ fuisse. Dicam hunc eo tre
quo homo octisus est: transmare fuisse. Omnia :

Expanded text:
tenuis illa et scrupulose in partes secta divisionis diligenttenuis illa et scrupulose in partes secta divisionis diligenteo tempore quo cognoscenti iudicium conamur auferre. quid quod interim, quae per se levia sunt et infirma, turba valent? ideoque congerenda sunt potius et velut eruptione pugnandum; quod tamen rarum esse debet et ex necessitate demum, cum hoc ipsum quod dissimile rationi est coegerit ratio. praeter haec in omni partitione est utique aliquid potentissimum, quod cum audivit iudex cetera tanquam supervacua gravari solet. itaque si plura vel obiicienda sunt vel diluenda, et utilis et iucunda partitio est ut, quid quaque de re dicturi simus, ordine appareat; at si unum crimen varie defendemus, supervacua. ut si illa partiamur, dicam non talem esse hunc quem tueor reum, ut in eo credibile videri possit homicidium; dicam occidendi causam huic non fuisse; dicam hunc eo tempore quo homo occisus est trans mare fuisse, omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
est semper utendum. Primum quia plȩraq grati¬
ora sũt: si inuenta subito net domo allata: sed inter
dicendum e re ipla nata uideantur. Unde illa non in¬
iucunda schemata: pene̾ excidit mihi: E fugerat me:
e recie admones. Propositis .n. probationibus omnis
in reliquum gratia nouitatis prȩcerpitur. Interim
uero g̃ fallendus est iudex : & uanis artib subeunius
ut aliud agi ꝗͣ quod petimus pute. Nam est nonnũ.¬
ꝗͣ dura propositio: quam iudex si prouideẜ: non alites
prȩformidat: ꝗͣ qui ferrum medici ante ꝗ̃ curetur a.¬
spexit: & si re non anie proposita securũ: ac nulla ie¬
nuntiatione in se conuersum intrarit oratio: efficie qđ
ꝓmutenti non crederetur. Interim refugienda non mõ
distinctio quęstionum / sed omnino tractatio affectibus
turbationibus e ab intentione auferendus auoitor
Non .n. solum oratoris est docere : sed plus eloq̃nna
cirta mouendum ualie. Cui rei ꝯtraria est maxie

Expanded text:
 semper sit utendum: primum, quia pleraque grati semper sit utendum: primum, quia pleraque gratiora sunt, si inventa subito nec domo adlata, sed inter dicendum ex re ipsa nata videantur, unde illa non iniucunda schemata, paene excidit mihi, et fugerat me, et recte admones. propositis enim probationibus omnis in reliquum gratia novitatis praecerpitur. interim vero etiam fallendus est iudex et variis artibus subeundus, ut aliud agi quam quod petimus putet. nam est nonnunquam dura propositio, quod iudex si providit, non aliter praeformidat quam qui ferrum medici priusquam curetur aspexit; at si re non ante proposita securum ac nulla denuntiatione in se conversum intrarit oratio, efficiet, quod promittenti non crederetur. interim refugienda non modo distinctio quaestionum est, sed omnino tractatio; adfectibus turbandus et ab intentione auferendus auditor. Non enim solum oratoris est docere, sed plus eloquentia circa movendum valet. cui rei contraria est maxime
Abbreviated transcription (Latin):
Articio est nr̃aꝵ aut adu̾sarii propositionũ. aut utra¬
runq ordine collata enuatio. Hac quidã utendum
semꝑ putãt. ꝙ de ea fiat cã lucidior & iudex intenti¬
or. ac docilior: si scierit &e de quo dicimus : & de quo di¬
cturi poẽa sumus. Rursus quidã ꝑ iculosũ id oratori arbi
ꝓmisimus : Esiqua in partiendõ pretierimus occurere
Qđ ꝗđ nemini accidit: nisi qui plane uel nullo fue¬¬
rit ingenio: uł adagendũ nihil cogitati. premeditatiq
detulerit. Alioqui quȩ tam manifesta e lucida est
rõ: ꝗͣ reste paritionis: Se quitur .n. naturã ducem
adeo: ut memoriȩ id marimum sit auxilium uia dice¬
di non decedere. Qua ꝑꝑ ne illos ꝗdem probauerim:
qui partitionem uetant ultra tris ꝓpositiones exten¬
dere. Quę sñ dubio: si nimium sit multiplex: fugiae
memoriam iudicis : & turbabit intentionem : hoc tñnũo
uelut lege non est alliganda: cũ possit cã płes deside¬
rare. Alia sunt magis : propter quȩ partitione non¬

Expanded text:
st nostrarum aut adversarii propositionum aut utrarumque ordine collocata enumeratio. hac quidam utendum semper putant, quod ea fiat causa lucidior et iudex attentior ac docilior, si scierit et de quo dicamus et de quo dicturi postea simus. rursus quidam periculosum id oratori arbitpromisimus et, si qua in partiendo praeterimus, occurrere; quod quidem nemini accidet, nisi qui plane vel nullo fuerit ingenio vel ad agendum nihil cogitati praemeditatique detulerit. alioqui quae tam manifesta et lucida est ratio quam rectae partitionis? sequitur enim naturam ducem adeo ut memoriae id maximum sit auxilium via dicendi non decedere. quapropter ne illos quidem probaverim, qui partitionem vetant ultra tres propositiones extendere. quae sine dubio, si nimium sit multiplex, fugiet memoriam iudicis et turbabit intentionem; hoc tamen numero velut lege non est alliganda, cum possit causa plures desiderare. alia sunt magis, propter quae partitione non
Abbreviated transcription (Latin):
assumũt : E quȩ nã singlaria sunt secãt : nec tã
pła faciũt ꝗ minora. Deiñ cũ fecerũt mille
ꝓticulas in eandẽ incidũt obscuritatẽ: ꝯtra quã parti-
liter adhiberi pt̃: primũ debe eẽ aꝑta : atq iucia
Nã qd sit turpius ꝙ io eẽ obscurũ ip̃m qđ in eũ soll ad¬
hibet᷑ usui ne sit̃ cȩta obscura cũ breiuis net ullo suꝑ

Expanded text:
adsumunt et quae natura singularia sunt secant, nec tam adsumunt et quae natura singularia sunt secant, nec tam plura faciunt quam minora; deinde cum fecerunt mille particulas, in eandem incidunt obscuritatem, contra quam partitiliter adhiberi potest, primum debet esse aperta atque lucida nam quid sit turpius, quam id esse obscurum ipsum, quod in eum solum adhibetur usum, ne sint cetera obscura?, tum brevis nec ullo s
Abbreviated transcription (Latin):
oportune adhibita p̃łimum õt̃oni lucis: & gratiȩ ꝯftit
Neq n. solũ id efficit : ut clariora fiant : quȩ dñr:
reb uelut e turba extractis: & in ꝯspectu iudicũ posi¬
tis: sed reficit qͦ audientem certo singłatiũ partium
fine: non ałt ꝗͣ facientib itet m̃łtum detrahunt fati.¬
gationis notata inscriptis lapidib spacia. Nã q
ex hausti laboris nosse mẽsuram uoluptati ẽ : & hot¬
tat ad reliqua fortius exeq̃nda scire ꝗͣtum suꝑsit
Nihil .n. longum uideri nẽce est: in quo ꝗd ułtimũ
Nit certum ẽ. Nec ĩmerito mltum et diligẽtia pã¬
tiendi tulit laudis R. Hortensius : cuius tñ diuisio¬
nem in digitos diductam nõnũꝗꝙͣ cicꝰ leuiter elu¬
maxĩe concisa nimiũ. e uelut articulosa ꝑtitio.
Nam e auctati płimu detrahũt minuta illa nec
iam mẽbra s frustra : ehuius gloriȩ cupidi quo
subtiliꝰ & copiosius diuisisse uideantur: ⁊ suꝑuatia

Expanded text:
 ita opportune adhibita plurimum orationi lucis et gratiae confert.  ita opportune adhibita plurimum orationi lucis et gratiae confert. neque enim solum id efficit, ut clariora fiant, quae dicuntur, rebus velut ex turba extractis et in conspectu iudicum positis; sed reficit quoque audientem certo singularum partium fine, non aliter quam facientibus iter multum detrahunt fatigationis notata inscriptis lapidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensuram voluptati est, et hortatur ad reliqua fortius exsequenda scire quantum supersit. nihil enim longum videri necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est. nec immerito multum ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius, cuius tamen divisionem in digitos diductam nonnunquam Cicero leviter elu, utique maxime, concisa nimium et velut articulosa partitio. nam et auctoritati plurimum detrahunt minuta illa nec iam membra sed frusta, et huius gloriae cupidi, quo subtilius et copiosius divisisse videantur, et supervacua
Abbreviated transcription (Latin):
nos plene. & statim de eo satis et̃ stũros: porȩtipueq si
de pudore agit᷑. Frequenter aũt actidit : ut cã paꝵ uer¬
cũda iure tuta sit: de qͦ ne ĩ uiti iudices audiãt: & adu̾si
freq̃ntius st admonendi setuturã ꝓbi defensionẽ ꝓbationis
ac digͥtatis. Expectẽt paulũ: E agi orime sinãt. Quedã
int̾im nos & inuitis litigatorib simulãdum est dicert.
Qđ cicero ꝓcluentio facit ctͣ iudiciariã legẽ. Nõ nũꝗͣ
qĩ int̾pellemur ab iis subsistẽ. Sepe adu̾tenda ad ipsos
or̃o. hortandi ut sinãt nos uti nr̃o ꝯsilio. Ita surrepet
aĩo iudicis: ⁊dũ sperat probationem pudoris : asperi¬
oribus illis minus repugnabit. Quȩ cum reteꝑit : e
ueretunde defensioni facilor etit. Sic utraq res in¬
uicẽ iuuabit. Eritq iudex cirta ius nostrũ spe moestie
attentior.: cnta modestiam iuris ꝓbatione procliuor

Expanded text:
nos plene et statim de eo satis esse facturos, praecipueque si nos plene et statim de eo satis esse facturos, praecipueque si de pudore agetur. frequenter autem accidit, ut causa parum verecunda iure tuta sit; de quo ne inviti iudices audiant et aversi, frequentius sunt admonendi, secuturam defensionem probitatis et dignitatis; exspectent paulum et agi ordine sinant. quaedam interim nos invitis litigatoribus simulandum est dicere, quod Cicero pro Cluentio facit circa iudiciariam legem; nonnunquam, quasi interpellemur ab iis, subsistere; saepe convertenda ad ipsos oratio; hortandi ut sinant nos uti nostro consilio. ita surrepetur animo iudicis et, dum sperat probationem pudoris, asperioribus illis minus repugnabit. quae cum receperit, etiam verecundiae defensioni facilior erit. sic utraque res invicem iuvabit, eritque iudex circa ius nostrum spe modestiae attentior, circa modestiam iuris probatione proclivior
Abbreviated transcription (Latin):
telo posse ẽẽ ꝯtenta: incerta pła spargenda st̃: ut sit &
fortuns locus. Egregie uõ Cicꝰ ꝓ Milone. Insidiatorẽ pͦ¬
tñ ciuẽ cũ sũma uirtute ĩ t̾fectoris e gła netari potu-¬
isse. Net illũ tñ ordinem: de quo prius dixi damnaue¬
rim: quia q̃dam ẽ si ip̃a sit̾ dura: in id tñ ualẽ : ut ea
molliãt q̃ sequũt᷑. Nec oĩo sñ rõe ẽ id qđ uulgo đr : Iniquũ
petendum: ut ȩquũ feras. Qđ tñ nemo sic accipiat: ut
oĩa credat audeda. Recte .n. gręti pręcipiut: nõ tẽptãda
q̃ effici oĩo nõ possũt. S quotiẽs hac de qua loquor du-¬
plici defensione utemur : id laborãdũ ẽ ut ĩ illã partem
sequẽtem fides ex priore ducatur. Põt .n. uideri : qui tu¬
to ẽ cõfessurus fuit : m̃tiendi cãm in neg̾ado non hr̃e.
& illud utiq faciendũ est: ut qñs suspicabim᷑ a iudice
aliã probationẽ desiderati ꝗͣ de qua loꝗmur: ꝓmittamus

Expanded text:
telo potest esse contenta, incerta plura spargenda sunt, ut sit et fortunae locus. Vt Cicero pro Milone insidiatorem ptamen civem cum summa virtute interfectoris et gloria necari potuisse. neque illum tamen ordinem, de quo prius dixi, damnaverim; quia quaedam, etiamsi ipsa sunt dura, in id tamen valent, ut ea molliant quae sequuntur. nec omnino sine ratione est quod vulgo dicitur: iniquum petendum, ut aequum feras. quod tamen nemo sic accipiat ut omnia credat audenda. recte enim Graeci praecipiunt, Non temptanda, quae effici omnino non possint. Sed quotiens hac, de qua loquor, duplici defensione utemur, id laborandum est, ut in illam partem sequentem fides ex priore ducatur. potest enim videri, qui tuto etiam confessurus fuit, mentiendi causam in negando non habere. et illud utique faciendum est, ut, quotiens suspicabimur a iudice aliam probationem desiderari quam de qua loquimur, promittamus
Abbreviated transcription (Latin):
hec utimur ꝓpoĩtione: a nr̃a: ut adultiũ obicio: a adũ¬
sarq: ut adult̾ii mecũ agit᷑: a cõi ut ĩ ter me & adu̾sariũ
qõ ẽ ruter sit ĩtestato propior. Nõ nũꝗͣ diu̾sas qͦ. iũgimꝰ Ego
hoc dico adu̾sarius hoc. Nabe ĩtim iũ ꝓpoitiõis ẽ si ꝑse¬

Expanded text:
haec utimur propositione aut nostra, ut adulterium obiicio; aut advehaec utimur propositione aut nostra, ut adulterium obiicio; aut adversarii, ut adulterii mecum agitur, aut communi, ut inter me et adversarium quaestio est, uter sit intestato propior Nonnumquam diversas quoque iungimus: ego hoc dico, adversarius hoc. habet interim vim propositionis, etiams
Abbreviated transcription (Latin):
mina iungũtur: ut cũ Socrates accusatus est: ꝙ corrũ¬
pere iuuentutẽ : ȩ nouas suꝑstitiones introducene : e
singła ex plib colligunt᷑: ut cũ legatio male gesta ob¬
ucitur Eschini: ꝙ mentitus sit: ꝙ nihil ex mãdatis
fecerit: ꝙ moratus sic : ꝙ munera acceꝑit. Retusatio
qͦ. płes int̾im ꝓpositiones ht: ut ꝯtra petitorẽ pecuni-¬
ȩ. Male petis. procuratorẽ .n. tibi esse nõ lieuit. S
ne illi : cuiꝰ nõie litigas: hr̃e ꝓcuratorem: Sed n est
heres eius : a quo accepisse mutuũ dicor: nec ipsi debui
Multiplicari hȩ in qͥtumlibe posse. Sed rem ondisse satis
est. He si ponantur singulȩ subiectis probationibus
plures sũt propositiones. Si coniungantur: in parti¬
tionem cadũt: E est nuda propositio : qualis fere
in coniesturalibus. Cȩdis ago. furum obucio Est
rone subiecta ut maiestatem minuit .C. Cornelꝰ

Expanded text:
 corrum corrumperet iuventutem et novas superstitiones introduceret; et singula ex pluribus colliguntur, ut cum legatio male gesta obiicitur Aeschini, quod mentitus sit, quod nihil ex mandatis fecerit, quod moratus sit, quod munera acceperit. recusatio quoque plures interim propositiones habet, ut contra petitionem pecuniae: male petis, procuratorem enim tibi esse non licuit, sed neque illi, cuius nomine litigas, habere procuratorem; sed neque est heres eius, a quo accepisse mutuam dicor nec ipsi debui. multiplicari haec in quantum libet possunt, sed rem ostendisse satis est. hae si ponantur singulae subiectis probationibus, plures sunt propositiones; si coniungantur, in partitionem cadunt. est et nuda propositio, qualis fere in coniecturalibus, caedis ago, furtum obiicio; est ratione subiecta, ut maiestatem minuit C. Cornelius
Abbreviated transcription (Latin):
de utilis est: prȩcipue ubi res defendi non põt. De iu¬
re quęrit᷑: ut ꝓ eo : qui pecuniam priuatam de templo
sustulit: sacrilegii agitur. De sacrilegio cognoscitis: ut
iuder intelligat id unũ esse oficii suis querert . an id qđ¬
obicitur. sacgilegium sit. Item in cãis obscuris e mltipli¬
cibus: nec semꝑ ꝑp hoc solũ : ut sit cã lucidior. sed ałn
iẽ ut magis moueat. Moue aut si protinus sb̾te¬
rant᷑ aliqua: quȩ prosit᷑. Lex aperte scripta ẽ: ut
peregrinus: qui murũ ascenderit : morte muletetur.
peregrinum te esse certum est: qui si astendens
murum : non quȩritur : quid suꝑ est: nisi ut te puniri
oporeat. Hȩc n. ꝓpõitio cõfessionẽ adusarii premit:
⁊ quodã mõ iudicandi morã tollit: nec indicat q̃onem:
sed adiuuat. Sũt autem ꝓpositiones : e simplices E du¬
plices: uł młtiplices. Qđ accidit nõ uno m̃o Nã e pła ÷

Expanded text:
vero valde est utilis, ubi res defendi non potest et de fivero valde est utilis, ubi res defendi non potest et de fine quaeritur, ut pro eo, qui pecuniam privatam de templo sustulit, sacrilegii agitur, de sacrilegio cognoscitis, ut iudex intelligat id unum esse officii sui, quaerere an id quobiicitur sacrilegium sit. item in causis obscuris aut multiplicibus, nec semper propter hoc solum ut sit causa lucidior, sed aliquando etiam ut magis moveat. movet autem, si protinus subtexantur aliqua, quae prosint. lex aperte scripta est ut peregrinus qui murum ascenderit morte multetur; peregrinum te esse cerium est; quin ascenderis murum, non quaeritur; quid superest, nisi ut te puniri oporteat? haec enim propositio confessionem adversarii premit et quodammodo iudicandi moram tollit, nec indicat quaestionem sed adiuvat. sunt autem propositiones et simplices et duplices vel multiplices, quod accidit no
Abbreviated transcription (Latin):
necitãte ducimus: siꝗd nobis agentib: noui actidit. in¬
terpellatio intꝰuentus alicuiꝰ tumłtus. Vnde Cicetoniq
in prooemio cum dicene pro Milone: digredi fuit ne¬
Unt: qui narrationi propositionẽ subiungant tãꝗ
partem iudicialis materiȩ : cui opinioni rñdimus
Mihi aut̃ propositio uiđt̃ oĩs confirmationis initium.
Qđ non mõ in ostendenda quęstione principali: sed nõ¬
nũꝗͣ ẽ in singłis argumentis poni solȩ: maximeq ĩ is
mut. Ea non semper uti nẽte est. Aliquando .n. sine
propositione aliqua quoq satis manifestum est : quid in
qõne uersetur. Utiq si narratio ib finem hẽ : ubi inis¬
um quȩstio adeo ut ałñ subiungatur expositioni: quȩ
sole in argum̃tis eẽ summa collectio. Neg sicut ex posui
ita gesta sũt iudices. Insidiator superatus ẽ: ui uicta uis:
uł potius oppressa uirtuit audacia ẽ. Sed nõnunq̃ ual

Expanded text:
cessitate ducimus, si quid nobis agentibus novi accidit, incessitate ducimus, si quid nobis agentibus novi accidit, interpellatio, interventus alicuius, tumultus. unde Ciceroni quoque in prooemio, cum diceret pro Milone, digredi fuit neunt qui narrationi propositionem subiungant tanquam partem iudicialis materiae, cui opinioni respondimus. mihi autem propositio videtur omnis confirmationis initium, quod non modo in ostendenda quaestione principali, sed nonnunquam etiam in singulis argumentis poni solet maximeque in iis imur. ea non semper uti necesse est. aliquando enim sine propositione quoque satis manifestum est quid in quaestione versetur, utique si narratio ibi finem habet, ubi initium quaestio, adeo, ut aliquando subiungatur expositioni, quae solet in argumentis esse summa collectio: haec, sicut exposui, ita gesta sunt, iudices; insidiator superatus est, vi victa vis vel potius oppressa vir tute audacia est. nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
pe& scioio est: ut mea ꝗđ feit op̃io alicuius reissed
ad utilitatem causȩ pertinens extra ordinẽ ex curres
tractatio. Quaꝑꝓ non uideo cur hunc ei potissimum
locum assignent: ꝗ reꝵ ordinẽ sequitur nõ magisꝗ̃
ilud cur hoc nomen ita demũ proptiũ putẽ: si alꝗd
in digressu sit exponendum: cum tot modis a recto in
fecimus partes: egressio ẽ: dignatio miseratio: inuidia
cõuiciu excusatio cõciliatio maledc̃oꝵ refutatio: silia
his: quȩ nõ st̾ in gõne. Om̃is amplificatio minutio om̃e
asscũs genus. Atq ea matime iucundã : & ornatamti-¬
ciũt orõem de lut̃: de auantia. de religione: de officis
Quȩ cũ sũt arguͭ subiecta siłium rerum: ꝗa cohenrẽ¬
& płima sunt: egredi non uident. Sed płima sũt: que
reb nihil secũ coherentib inserãtur: ꝗb iudex reficit
admonet᷑ placat᷑: rogat᷑ laudat᷑. innũabilia st̃ hȩc qͥꝵ
alia sic preparata asferimꝰ: quȩdã ex occasione nuł ee¬

Expanded text:
est, ut mea quidem fert opinio, alicuius rei, sed ad utilitatem causae pertinentis extra ordinem excurrens tractatio. quapropter non video cur hunc ei potissimum locum adsignent, qui rerum ordinem sequitur, non magis quam illud, cur hoc nomen ita demum proprium putent, si aliquid in digressu sit exponendum, cum tot modis a recto itis quinque quas fecimus partes, egressio est, indignatio, miseratio, invidia, convicium, excusatio, conciliatio, maledictorum refutatio. similia his, quae non sunt in quaestione, omnis amplificatio, minutio, omne adfectus genus, et quae maxime iucundam et ornatam faciunt orationem, de luxuria, de avaritia, religione, officiis; quae cum sint argumentis subiecta similium rerum, quia cohaerent, egredi non videntur. Sed plurima sunt, quae rebus nihil secum cohaerentibus inseruntur, quibus iudex reficitur, admonetur, placatur, rogatur, laudatur. innumerabilia sunt haec, quorum alia sic praeparata adferimus, quaedam ex occasione vel ne
Abbreviated transcription (Latin):
it aoio dr̃: sanc res declamatoria mag̃ ꝗ forẽsis ieo
aũt reꝑta ut ꝗa nãratio breuis debe eẽ tusius e orna¬
tius res posset exponi. Qđ fic uł inuidiȩ gr̃a uł mise¬
repetat᷑. Lice .n. ꝑ partes idẽ ꝯsequi. Cȩrum qui uti
rentus indicare: quid fasti sit: quo sit m̃o feũm: pleniꝰ
ꝗa ꝑsone sunt ĩ terquas litigat᷑. S hȩ qͦ. int̾im cũ sus ac¬
cidẽtib ponẽdȩ cũ id ꝓfutur ẽ ut .A. Cluẽtiꝰ hitus fuit
p̃t huice iudices : homo nõ solũ Municipii larinatis: ex qͦ ent :
stis .p. Dolobella prȩtor ĩ t̾dixit : ut ẽ ꝯsuetudo de ui hõibus
armatis sñ ulla exceptione tm̃ : ut uñ de iecisse : restituert
Deiñ restituisse dixit spõsio fcã ẽ. Hac de sponsione uobis
iudicandũ ẽ. Ie a petitore semper fieri potest: a defenso¬
Adine ip̃o narrationẽ seꝗt confirmatio ꝓbãda stin.¬

Expanded text:
itur, sane res declamatoria magis quam forensis, ideo autem reperta, ut, quia narratio brevis esse debet, fusius et ornatius res possit exponi; quod fit vel invidiae gratia vel miserepetatur; licet enim per partes idem consequi. ceterum , qui uti tentus indicare, quod factum sit, quo sit modo factum plenius quia personae sunt inter quas litigatur. Sed hae quoque interim cum suis accidentibus ponendae, cum id profuturum est: ut A. Cluentius Habitus fuit pater huiusce, iudices, homo non solum municipii Larinatis, ex quo erat,stis, P. Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, de vi, hominibus armatis, sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret; deinde restituisse se dixit. sponsio facta est; hac de sponsione vobis iudicandum est. id a petitore semper fieri potest, a defensordine ipso narrationem sequitur confirmatio. Probanda sun
Abbreviated transcription (Latin):
clamatoria iã in forũ uenit: postꝗ̃ age̾ cãs nõ ad utilitatt̃
litigatoꝵ s ad patronũ iactationẽ reꝑtũ ẽ : ne si presse illi:
qualis sȩpiꝰ desiderat᷑ nãrationis gͣcilitati ꝯiucta argit ł pugnaci¬
tas fuerit: dilatis diutiꝰ dñdi uoluptatib: or̃o refrigescat. In qͦ
uitiũ illđ ẽ : ꝙ sñ discͥmine cãꝵ:atq utilitatis. hoc tñꝗͣ semꝑ¬

Expanded text:
nit, postquam agere causas non ad utilitatem litigatorum, sed ad patronorum iactationem repertum est, ne, si pressae illi, qualis saepius desideratur, narrationis gracilitati coniuncta argumentorum pugnacitas fuerit, dilatis diutius dicendi voluptatibus oratio refrigescat In quo vitium illud est, quod sine discrimine causarum atque utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
onc uitãdas ꝗđ scriptores artiũ tradiderũt : transco Se
n. hȩc uitia nõ tm̃ breuitatis gratia fugienda. Nõ minꝰ
ãt cauenda erit: quȩ nimiũ corripientis oĩa seꝗturob¬
Qđ ociosum fortasse lectorem minus fallat. audiẽtem
transuolat: net dum repetat᷑. expectat : cũ pres̃tim
lector nõ fere sit: nisi eruditus : iudicẽ ⁊ ura plerũq
in decurias mitãt de eo ꝓnuntiaturũ : qđ intellex̾it
ut fortasse ubicunq: ĩ narratone tñ precipueme¬
dia het tenienda sit uia ddñcdi: ꝗͣtu opus ẽ. ꝗtu sa¬
tis est. Sttum opus ẽ aũt : non ita solũ actipi uolo
qͣtum ad indicãdum sufficit : ꝗa nõ mornata debe ẽt
breuitas: alioꝗ sit indocta Nã &e fallit uoiuptas: e
minus longa : q̃ delectãt : uidentur : ut a moenũ ac mol
le uet & łi est spacii amplieris: minꝰ fatigat ꝙ durũ :¬
arduũq compendium. Hec .n. mihi unꝗ̃ tanta fuent

Expanded text:
s artium tradiderunt, transeo; sunt enim haec vitia non tantum brevitatis gratia refugienda. Non minus autem cavenda erit, quae nimium corripientes omnia sequitur, obum sermonis genus, quod otiosum fortasse lectorem minus fallat, audientem transvolat nec dum repetatur exspectat, cum praesertim lector non fere sit nisi eruditus, iudicem rura plerumque in decurias mittant de eo pronuntiaturum quod intellexerit; ut fortasse ubicunque, in narratione tamen praecipue, media haec tenenda sit via dicendi quantum opus est et quantum satis est. quantum opus est autem non ita solum accipi volo, quantum ad indicandum sufficit, quia non inornata debet esse brevitas, alioqui sit indocta; nam et fallit voluptas et minus longa quae delectant videntur, ut amoenum ac molle iter, etiamsi est spatii amplioris, minus fatigat quam durum aridumque compendium. neque
Abbreviated transcription (Latin):
iaitat: nẽc̃e ẽ. Nec ĩ ulla ꝑte ĩtentior ẽ iudex: eoq ñł¬
enti iucũda sẽ: E uoluptate ad fidẽ dugit᷑. Ubi uo maioͣ
res erit : & atrocia ĩ uidiose & tristia miserabło diccre
iudicis reficere dissuaseñ : maxĩe ꝗđ brcuiter ĩ tiesta¬
qualis ẽ illa. fecerũt serui Milonis : qđ suos ꝗsq ẜuos
in re tali facere uoluisse. Int̾im paulo liberiore: qua
lis ẽ illa. Nubnit genero socrus ñłłis auspicib nłłis aucto¬

Expanded text:
iaceat necesse est. nec in ulla parte intentior est index, eoque niaceat necesse est. nec in ulla parte intentior est index, eoque nenti iucunda sunt, et voluptate ad fidem ducitur. Ubi vero maior res erit, et atrocia invidiose et tristia miserabiliter diciudicis reficere dissuaserim, maxime quidem brequalis est illa: 'fecerunt servi Milonis, quod suos quisque servos in re tali facere voluisset'; nonnumquam et liberiore, ut est 'nubit genero socrus, nullis auspicibus, nullis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uõ n .n. dissimulabo iudicium meũ: ꝗ̃ ꝗͣ id: qđ sum
dcũrus exẽplis magis ꝗ prȩceptis ullis ꝯtinẽt᷑ : nãratiõg
ut si ullã ꝑtem orõis om̃i qua p̃t gr̃aie uenere exornã¬
dã puto. Sed płimũ refert: quȩ sit na eiꝰ rei : quã expõi¬
mus in ꝑuis gͦ: quales st̃ feie pͥuate sit ille p̃ssus E uelut
applicitus reiꝰ culrus. In uerbis sum̃a diligẽtia : quȩ ĩ lo¬
cis impetu ferũt᷑. & circũiestȩ or̃ois copia latẽ: hic ex¬
pressa qiut uult Teno sensu tincta ẽe debebũt. Cõ¬
positio dissimulata ꝗde : sed tñ ꝗ̃ iucũdissima Figurȩ nõ ilȩ
poetiçę. E ꝯtra fidem lo quendi auetate ueteꝵ reteptę¬
Nã debe eẽ ꝗͣ purissimus ẜmo: e ꝗ uarietate tediũ effu¬
giat: e mutatiõib animũ leuae: ne ut ĩ eũdẽ casũ siło
expõitionẽ pares elocutionũ tractus ĩciamꝰ. Cant .n
cȩtis le nociniis expõĩtio: Enisi cõmẽdet᷑ hac uenustate :

Expanded text:
ero neque enim dissimulabo iudicium meum, quamquam id, quod sum dicturus, exemplis magis quam praeceptis ullis continetur narrationem, ut si ullam partem orationis, omni qua potest gratia et venere exornandam puto. Sed plurimum refert, quae sit natura eius rei quam exponimus. In parvis ergo, quales sunt fere privatae, sit ille presses et velut applicitus rei cultus, in verbis summa diligentia; quae in locis impetu feruntur et circumiectae orationis copia latent, hic expressa et, ut vult Zeno, sensu tincta esse debebunt; compositio dissimulata quidem sed tamen quam iucundissima; figurae non illae poeticae ee varietate taedium effugiant et mutationibus animum levent, ne in eundem casum similem compositionem, pares elocutionum tractus incidamus. caret enim ceteris lenociniis expositio et, nisi commendetur hac venustate,
Abbreviated transcription (Latin):
cõsidio ꝓst̃us ẽ. Alibi nõ mõ nłiũ ad bellũ s ne ad mi¬
nimã ꝗdẽ suspicionẽ belli: Ecũ ess& indicaturo satis
Q. ligarius nlło se implicari negocio passus est: adiecit
domũ spectans ad suos redire cupiẽs. Ita qđ ex pone¬
bat & rõe fecit credibile: & afscũs qͦ impleuit
Qͦ magis miror eos: qui nõ putãt utendũ in nãrati¬
one affectib: ꝗ si hoc dñt : nõ diuinet ut ĩ epilo¬
go : mecũ sentiũt. Effugiẽdȩ .n. stͥ morg Cerum cur
ego iudicẽ nolim : cum ego doceo : ẽ moueri: Cur
qđ in suma ꝑte sum actionis petiturus: nõ in pͥmo
statĩ rere ingressu : si fieri p̃t : cõsequat: cũ prȩstim
ẽ in ꝓbatiõib faciliore sim aĩo eiꝰ abusunꝰ occupato

Expanded text:
s est. et alibi: Non modo ad bellom sed ne ad minimam quidem suspicionem belli. Et cum esset indicaturo satis, Q. Ligarius nullo se implicari negotio passus est, adiecit, domum spectans, ad suos redire cupiens. ita quod exponebat, et ratione fecit credibile et adfectu quoque implevit. quo magis miror eos, qui non putant utendum in narratione adfectibus. qui si hoc dicunt, non diu neque ut in epilogo, mecum sentiunt; effugiendae sunt enim morae. ceterum cur ego iudicem nolim, dum eum doceo, etiam movere ? cur , quod in summa parte sum actionis petiturus, non in primo statim rerum ingressu, si fieri potest, consequar? cum praesertim etiam in probationibus faciliorem sim animum eius habiturus occupatum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾im & coarguit magis int̾im: qua de re ie: qd̃ de poe¬
mio dixam sentio: sic ut de ꝓlopopeia qͦ qua tñ nõ Ser¬
uiꝰ mõ sulpitius utit᷑ ꝓ aufidia. Somnone te lãguido
angraui le targo purẽ pressum : & .M. qͦ. Tulliꝰ circa
na uarchos. Nã ea qͦ rei expõitio ẽ : ut ad eas tm̃da¬
bis : e reliqua. Ed ꝓcluentio scaleni. Bulbiq collo
ꝗum: nõ ne ad celentatẽ p̃łmum e fidem ꝯfert : quȩ¬
ne se fecisse sñ obsuatione quadã uideat᷑ : q̃ ꝗͣ hoc ⁊̃ illo
credibile nõ ẽ. in ꝑtitiõib prȩcipit: ut hẽat narratio
suauitatt̃ admitationes: ex pestatioes : exitꝰiopinatos
colloga ꝑsonaꝵ om̃s affectus. Argum̃ tabimur ut dixi
sic eũ ꝓuĩcię prȩfuisse: ut illi pacẽ eẽ expedin . In¬
seremꝰ expõitioni  breuẽ : cũ res poste : defensionẽ: ꝗ¬

Expanded text:
interim et coarguit magis, de qua re idem, quod in prooeinterim et coarguit magis, de qua re idem, quod in prooemio dixeram, sentio, sicut de prosopopoeia quoque; qua tamen non Servius modo Sulpicius utitur pro Aufidia: somnone te languidum an gravi lethargo putem pressum? sed M. quoque Tullius circa nauarchos, nam ea quoque rei expositio est ut adeas, tantum dabis, et reliqua. quid ? pro Cluentio, Staieni Bulbique collod celeritatem plurimum et ad fidem confert? quae ne fecisse inobservantia quadam videatur, quanquam hoc in illo credibile non est, in Partitionibus praecepit, ut habeat narratio suavitatem, admirationes, exspectationes, exitus inopinatos, colloquia personarum, omnes adfectus. argumentabimur , ut dixsic eum provinciae praefuisse, ut illi pacem esse expediret. inseremus expositioni et brevem, cum res poscet, defensionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiungere licebit : quȩ obstat: ut ĩ medio uelut autiliis
nositis poĩta minus heant uitiũ : quȩ tñ nõ erũt nuda po¬
nẽda: s ut e nr̃a aliqua argum̃tatiõe firmemꝰ: & diu̾sa
cur credibilia nõ sit̃: adiitiamus : ꝗa nisi distinxerimꝰ uerẽ¬
dũ est : ne bona nr̃a ꝑmixtis malis inꝗnent᷑. Illa qͦ de nã¬
ratione prȩcipi solẽ : ne qua ex ea fiat excursio: ne au̾tat
a iudice ẜͥmo: ne alienę ꝑsone uocem demus: ne argum̃te
uis: & talis: ut ui quadam uideamur asstĩ uelut recto
itinert depulsi : qualis ẽ Ciceronis eo nuptias Sasiȩ
Omulietis scelus incredibile & prȩtꝰ hãc unã in õi uita
inauditum : o libidine effrenatãe in domitã. O auda¬
ciã singłarem. Nõne timusse ssi minꝰ uĩ deoꝵ hoĩuzq fa.¬
mã. at illã ipam noctẽ fascesq illas nuptiales : nõ limen
cubiculi nõ cubile filiȩ nõ parietes deniq ip̃os suꝑioꝵ
restes nuptiaꝵ: Sermo auersus a iudice & breuis indicat

Expanded text:
mediis velut auxiliis nostris posita minus habeant virium. quae tamen non erunt nuda ponenda, sed ut et nostra aliqua argumentatione firmemus et diversa cur credibilia non sint adiiciamus; quia, nisi distinxerimus, verendum est, ne bona nostra permixtis malis inquinentur. illa quoque de narratione praecipi solent, ne qua ex ea fiat excursio, ne avertatur a iudice sermo, ne alienae personae vocem demus, ne argumentevis et talis, ut vi quadam videamur adfectus velut recto itinere depulsi, qualis est Ciceronis circa nuptias Sasiae: O mulieris scelus incredibile et praeter hanc unam in omni uita inauditum! O libidinem effrenatam et indomitam! O audaciam singularem! nonne timuisse, si minus vim deorum hominumque famam, at illam ipsam noctem facesque illas nuptiales non limen cubiculi non cubile filiae non parietes denique ipsos, superiorum testes nuptiarum sermo vero aversus a iudice et brevius indicat
Abbreviated transcription (Latin):
iusus sit: sciat: suspicione sbiedi petitoris nõ carebit Fuc¬
nit ałñ ĩ scholasticis controuersiis : qd in foro : an possit
accidere dubito: ut eodem colore ꝑs ueraq utatur. De¬
iñ cum pro se quęq. defendat: ut ĩ illa ꝯtrou̾sia. Uxor
marito diait appellatã se de strupro a priugno e sibi
cõstitutũ tp̃us & locũ. Eadem ꝯ̃ filius detulit de Nou̾ta:
edito tñ alio tpr̃e: ac loco pater in eo : quẽ utor predi¬
xetat filiũ inuenit : in eo quẽ filius utorẽ. Illã repudi¬
auit: qua tacc̾te filium abdicat. Nihil dici pt̃ ꝓiuuent

Expanded text:
visus sit, sciat, suspicione subiecti petitoris non carebit. evevisus sit, sciat, suspicione subiecti petitoris non carebit. evenit aliquando in scholasticis controversiis, quod in foro an possit accidere dubito, ut eodem colore utraque pars utatur, deinde eum pro se quaeque defendat, ut in ilia controversia: uxor marito dixit, appellatam se de stupro a privigno et sibi constitutum tempus et locum; eadem contra filius detulit de noverca, edito tantum alio tempore ac loco; pater in eo, quem uxor praedixerat, filium invenit, in eo, quem filius, uxorem; illam repudiavit, qua tacente filium abdicat. nihil dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
defunctis: net .n. hoc ẽ: ꝗ nege itemq ab eo cui idem
expedia ism. nõ negabit. Ab adu̾sario qͦ. : ꝗa nõ est
hĩturus in negãdo fidẽ. Somnioꝵ : E suꝑsticionũ colo¬
res ip̃a iã facilitate auctãtem ꝑdiderũt Nõ ẽ at̃ satis
s̃ narratiõẽ ut colorib: nisi ꝑ totã astionẽ ꝯsentiãt :
cũ prestim qͦrĩdam ꝓbatio sola sit ĩ asseueratue ꝓ ꝑse¬
uerãtia: ut ille parasitus: ꝗ ter abdicatũ a diuite iuue¬
nẽ & absolutum tanꝗͣ suũ filiũ asserit: hebit qđ colorẽ
quo dicat : e pauꝑtatẽ sibi cam̃ ex ponẽdi fuisse : ⁊ iõ
a se parasiti ꝑsonã eẽ susceptã : ꝗa ĩ illa domo filium
here : E ideo illũ m̃ocẽtemter abdicatũ : ꝗa filius ab¬
dicãtis nõ esse nisi tñ õib uerbis & amorẽ pr̃ium
E hũc ꝗdẽ ardẽtissimũ oñdent: & odiũ diuitis e metũ
ꝓiuuene : quẽ ꝑiculose mansurũ in illa domo ĩ qua tã in¬

Expanded text:
defunctis, nec hoc enim est qui neget; itemque ab eo cui idem expediet, is enim non negabit; ab adversario quoque, quia non est habiturus in negando fidem. somniorum et superstitionum colores ipsa iam facilitate auctoritatem perdiderunt. Non est autem satis in narratione uti coloribus, nisi per totam actionem consentiant, cum praesertim quorundam probatio sola sit in adseveratione et perseverantia; ut ille parasitus, qui ter abdicatum a divite iuvenem et absolutum tanquam suum filium asserit, habebit quidem colorem, quo dicat et paupertatem sibi causam exponendi fuisse et ideo a se parasiti personam esse susceptam, quia in illa domo filium haberet; et ideo illum ter innocentem abdicatum, quia filius abdicantis non esset. nisi tamen in omnibus verbis et amorem patrium atque hunc quidem ardentissimum ostenderit et odium divitis et metum pro invene, quem periculose mansurum in illa domo, in qua tam in
Abbreviated transcription (Latin):
Q philodati casũ : Nõ ne cũ ꝑ totã expõitionẽ ĩ cẽdit
inuidiã tũ in suppͦ ip̃o lathrymis impleuit: cũ fletes nõ tĩ
narrare: ꝗͣ oñdere prẽm̃ de morte filii. filiũ de pr̃is: &d
ulli epilogi posst̃ magis hñe miẜabile: Serũ c̃ .n. aduocuns
hns reb affestum ĩ ꝑoranõe : quas secunꝰ narrauit. Assueuit¬

Expanded text:
em incendit invidia, tum in supplicio ipso lacrimis implevit, cum flentes non tam narraret quam ostenderet patrem de morte filii, filium de patris? quid ulli epilogi possunt magis habere miserabile? serum est enim advocare iis rebus adfectum in peroratione, quas securus narra