comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habiteomeis. ilii quoq men¬
pheos ⁊ tampnes ꝯstrupraunt
te. usq ad u̾ticem. Numquid
s̃ istud fcm est tibi qr dereliqͥsti
dñm d̃m tuũ eo teimooreq uo
ilucebat te ꝑuiam. Et nunc
quid tibiius in ma egypti ut

Expanded text:
in eis. Filii quoque Mempheos et Taphnes constupraverunt te usque ad verticem. Numquid non istud factum est tibi, quia dereliquisti Dominum Deum tuum eo tempore, quo ducebat te per viam? Et nunc quid tibi vis in via Aegypti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si xp̃c dicat. excita¬
uit pater adu̾sũ
circumdedit coho¬
tes ut ñ egrediar
nec impleantur
exclusit orationẽ.
eccła quoq ꝯclu¬
ditur dogmatib
hereticoꝵ uallat᷑
supplitus ꝑsecu¬
toꝵ. Quod deplo¬
rans. totum deo
tribuit cuius iu¬
ditio fit. aggra.

Expanded text:
s dicat: Excitavit Pater adversum circumdedit cohortes, ut non egrediar nec impleantur Exclusit orationem esia quoque concluditur dogmatibus haereticorum, vallatur suppliciis persecutorum, quod deplorans totum Deo tribuit, cujus judicio fit. Aggra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hon loquentur. portata tollent᷑
pincedere ñ ualent. Nolite ergo
nmere ea. qr nec male possunt
facere nec bene on est sumiigͣ¬
tiu domine magnus tu⁊ mag¬
num norentuum inforti¬
ores gentium: tuum estiftdetꝰ

Expanded text:
 non loquentur: Portata tollentur, quia incedere non valent. Nolite ergo timere ea, quia nec male possunt facere, nec bene. Non est si, Domine: magnus tu, et magnum nomen tuum in fortio rex gentium? tuum est enim de
Abbreviated transcription (Latin):
argento ⁊ auro ¶IeRat fulgore mãtie¬
simplices occupet. ⁊ deci¬
piat hicettor usq ad
nos ꝑuenit. ut religio¬
nem in duatũs arbi¬

Expanded text:
Argento et auro. Ut fulgore matsimplices occupet et decipiat. Hic error usque ad nos pervenit, ut religionem in divitiis arbi
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe in hauitant. palce¬
mali cum bonis. qui
ĩ rete ceciderunt. quẽ
cum aperuerit ĩuidttio
cent forfitan uasa mĩ¬
sericordie de egredien¬
tib uasis iroexieunt
ex nobis. ñ enim etãt
ex nobis ⁊ c̃¬

Expanded text:
iae inhabitant, et palesces cum bonis, qui in rete ceciderunt. Quam cum aperuerit in judicio, cent forsitan vasa misericordiae de egredientibus. Vasa irae exierunt ex nobis, sed non erant ex nobis .
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ que mathematici¬
dicunt. qui docet ĩscui¬
tabilia dei uidicia nec
qui asserit sidera ñ esse¬
causas eoꝵ que fuint
suꝑ t̾ram. p̃cipue eoꝵ¬
que xp̃ianis accidunt
p̃ceptum dñi exequit᷑.¬

Expanded text:
e quae mathematiciicunt, qui docet inscrutabilia Dei judicia nec qui asserit sidera non esscausas eorum quae fiunt super terram praecipue eorChristianis accidunt; praeceptum Domini exsequit
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. quia he¬
recicum licet ha¬
bentem baptis¬
mi sacramentõ¬
gunt ad inferoᷤ.¬
uant ad celos.¬
Octonarius quo¬
q significat. qd̾¬

Expanded text:
cidit, quia haereticum licet habentem baptismi sacramentgunt ad inferorunt ad coelos.Octonarius quoque significat Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cybos trahici¬
mꝰ. in corpꝰ refici¬
rimꝰ. quib secre¬
ta cordis primiꝰ
doctores qui ⁊
ũbo instruunt
⁊ cẏbum salu¬
tis incõmissa
sibi mẽbra tnͣf¬
fundũt.qui mo¬
nilib comparã¬
t᷑. qui pulchrist̃
morib ⁊ pectora
uirginũ uerb̃.
⁊ exemplis. clar¬
dũt ne adulter
ĩserat manũ.¬

Expanded text:
e cibos trajicimus in corpus reficirimus, quibus secreta cordis proximis doctores qui et verbis instruunt, et cibum salutis in commissa sibi membra transfundunt. Qui monilibus comparantur, qui pulchri sunt moribus, et pectora virginum verbis et exemplis claudunt, ne adulter inserat manum.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ raro femĩas
genuisse nar¬
rat᷑. solusq sal¬
faat qui ĩ pec¬
cato mortuus
ẽ om̃s filias ge¬
nuit. Iacob in
uniꝰ filie pat̃
est. ⁊ ob ip̃am
pericliratur.

Expanded text:
raro, feminas genuisse narratur: solusque Salphath, qui in peccatis mortuus est, omnes filias genuit. Iacob intunius filiae pater est, et ob ipsam periclitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ infirmos. Nã
qui infirmꝰ est
holerib uescit᷑.
Plantant᷑ arbo¬
res non om̃s froc¬
tifere ut in la¬
tinis codicib.¬

Expanded text:
t infirmos. Nam qui infirmus est, oleribus vescitur . Plantantur arbores, non omnes fructiferae, ut in Latinis codicib
Abbreviated transcription (Latin):
Cantor quasi
uir ⁊ robustus
⁊ spualis de aĩ¬
tiorib cantat.
Cantatͥr adhuc
circa mat̾iam
uolutat᷑. quã
cant. nec potest
lior ad materi

Expanded text:
tator quasi vir et robustus et spiritualis de altioribus canit. Cantatrix vero adhuc circa materiam volutatur, quam cant; nec potest lior, ad materi
Abbreviated transcription (Latin):
Potest ꝑuentrẽ
intelligi molli¬
cies ⁊ fragilitas.
illorũ qui p̃dica¬
tionis officium
suscipiũt. quia
se minꝰ ydoneos
recognoscunt ⁊
¶Causam pecca¬
tii. incredulita¬
tẽ uł quãlib ali¬
am.quia ut pes¬
sulũ hostiũ sic
cã detinet peoca¬
tũ. qua remota
remouet᷑. ⁊ sub¬
lato pecc̃o patet
uia.c R1 sto.
¶Dyxerat quia di¬
lectus missa ma
nu ꝑforam̃ se te¬
tigerit. ac tremo¬
re concusserit. cr¬
ius tactu uehem̃¬
ter inflãmati.
cupit iam non
ꝑ angustiam fo¬
raminis eiꝰ ma¬
nu contingi. s
patefacta cordis
ianua felicissi¬
te diuine illu¬
strationis. quã
raptun senserat.¬

Expanded text:
Potest per ventrem intelligi mollities et fragilitas illorum qui praedicationis officium suscipiunt, quia se minus idoneos recognoscunt, et Causam peccati, id est incredulitatem, et quamlibet aliam: quia ut pessulum, ostium; sic causa detinet peccatum, qua remota removetur, et sublato peccato patet via Christo. Dixerat, quia dilectus manu missa per foramen se tetigerit ac tremore concusserit: cujus tactu vehementer inflammata, cupit jam non per angustiam foraminis ejus manu contingi, sed patefacta cordis janua felicissite divinae illustrationis, quam raptim senserat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Oculi tui. Alia laus. spetiose spon¬
se. ut ⁊ nos laboremꝰ spetiosi fieri.
ris quia nicħ aluid. nisi ip̃m. ẽ¬
ris. Qui uiderit mulierem ado¬
cupiscendum eam. non habet o¬
culos columbe. ẜ qui ht castis in

Expanded text:
Oculi tui. Alia laus sponsae speciosae, ut et nos laboremus speciosi fieri. ris quia nihil aliud nisi ipsum quaeris. Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam , non habet oculos columbae; sed qui habet, castis in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hen sibilis
substantia.
Maior uͦ cogni¬
tio que inpre¬
senti de deo po
ne possumꝰ
magnificen¬
liam. oꝑum
dei subtilit̃
attendere.
Mactenꝰ uox
um laudan¬
tis. ⁊queren¬
suis amato¬
rib ñ longe
quesitus res¬
pondeat ⁊ de¬
clarat se illis
loquentibꝰ as¬
fuisse. ⁊ quid
loquerent᷑ au¬
disse. deuoti¬
onemq erga
se remunãt.
digna illorũ
laudatione.

Expanded text:
hensibilis substantia. Major vero cognitio, quae in praesenti de Deo habne possumus mirificentiam operum Dei subtiliter attendere.Hactenus vox um laudantis et quaerensuis amatoribus non longe quaesitus respondeat: et declarat se illis loquentibus adfuisse, et quid loquerentur audisse; devotionemque erga se remunerat digna illorum laudatione.
Abbreviated transcription (Latin):
abigendas ꝓuo¬
cas. ⁊ ut fa̾ciẽ¬
meam tibi os¬
tend̾em cum
tuam faciem adhuc dare nõ
iudeam. ⁊ ꝑme nõ sufficiam:
obsecro illustra ꝑfectius. cor
meũ ⁊ corda illoꝵ quib pdica

Expanded text:
abigendas provocas, et ut faciemeam tibi ostenderem, cum tuam faciem adhuc clare non videam, et per me non sufficiam, obsecro, illustra perfectius cor meum et corda illorum quibus pra
Abbreviated transcription (Latin):
s in abscondito.
sacrificant. Uñ.
¶ Memorat dm̃
ꝑcussisse pͥmo¬
genita egypti.
ubi non sicut
pͥus simulaue¬
runt egyptii.
s palam coge¬
bant. exire po¬
płm dei dicetes

Expanded text:
 in abscondito sacrificant, unde:. Memorat Deum percussisse primogenita Aegypti, ubi nec sicut prius simulaverunt Aegyptii, sed palam cogebant exire populum Dei dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde dicit eos ab¬
conse sacrificas¬
se. qr metu hos
tium id occulte
⁊ legem pasche
que deinceps ser¬

Expanded text:
 dicit eos absconse sacrificasse, quia metu hostium territi id occulte et legem paschae qualiter deinceps ser
Abbreviated transcription (Latin):
inedia fertuli sũt. caritate con¬
straata. ⁊ ꝓbat se ineandẽ sponsi
dilectionem accessisse. in qua pͥ¬
orẽ: qr similit̃ habet nuptialẽ
apparatũ. ⁊ p̃dicatores habet.
quos d̾s ad eos non misiss. ni¬
si eos p̃celegiss.¬

Expanded text:
edia fercula sunt charitate coata, et probat se in eamdem sponsi dilectionem accessisse, in qua prior est: quia similiter habet nuptialem apparatum, et praedicatores habet, quos Deus ad nos non misisset, nisi eos praeelegiss
Abbreviated transcription (Latin):
rem reducta. ualẽt¬
ad confectionẽ. sic¬
uirtutes cũ non ex¬
tollunt animũ. s¬
quasi inpuluerẽ¬
reputatione agen¬
tis redigunt᷑ ad ꝑ¬
fectionem ꝑducut¬

Expanded text:
rem redacta valead confectionem: sivirtutes cum non extollunt animum, squasi in pulverreputatione agentis, rediguntufectionem perducu
Abbreviated transcription (Latin):
dei philonis esse affirmãt. Qi
ꝑinde sapientie nominat᷑. qͥa
in eo xp̃i aduentꝰ qui est sapi¬
entia pͥatris ⁊ passio eius ein¬
denter exprunitur.

Expanded text:
dei Philonis esse affirmant, qui proinde Sapientie nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia patris et passio eius evidenter exprimiturPhilonis esse affirmant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Introduxit me
Quam cito gut¬
tur meỹ dulce¬
dinem gr̃e eius
attigit. ita me
recreatam sp̃u
⁊ abamore t̃re¬
transiatam sen

Expanded text:
Introduxit. Quam cito guttur meum dulcedinem gratiae ejus attigit, ita me recreatam spiritu et ab amore terretranslatam sent
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum sic inquirẽm
dñs hanc instanti¬
am inquisitionis
uidens tandẽ se ma¬
nifestare dignatꝰ
ẽ.⁊ cui inspiraũat
ut quereret. querẽ¬
ut inuenirem.

Expanded text:
Cum sic inquirerem, Dominus hanc instantiam inquisitionis videns, tandem se manifestare dignatus est et cui inspiraverat, ut quaereret, quaerenut inveniret.
Abbreviated transcription (Latin):
horrendas ab oculis scintillas e¬
mittentes. quarũ non solum lesura pot̾at
illos ext̃minare. sed & aspectus ꝑ timorem
cidi. ꝑsecutionem passi. ab ipsis factis suis

Expanded text:
ntillas mittentes quarum non solum laesura poterat illos exterminare sed et aspectus per timorem erant persecutionem passi ab ipsis factis suis
Abbreviated transcription (Latin):
us exiliens de celo a regalibũ
sedib uenit. durus bellator ĩ
mediam ext̾minii t̃ram ꝓsili¬
uit. gladius acutus insimu¬
latum imꝑium portans tuũ.
& stans repleuit omĩa morte.
⁊ usq ad celum attingebat.
stans int̾raT unc continuo
iuisus sompniorũ malorũ tur¬
bauer̃t illos. ⁊ timores suꝑue¬
ner̃t insperati. Et aliꝰ alibi ꝓ¬
iectus semiuiuus propt̃ quã
moriebant᷑. cãm demonstra
bat. Uisiones enĩ que illos tur¬
bauer̃t.he p̃monebant ne in¬
scii. quare mala paciebant᷑ pe¬
ribant. Tetigit autẽ tunc et
iustos temptatio mortis ⁊ cõ¬
motio. in heremo facta ẽ mul¬
titudinis. s non du ꝑmãsit.¬

Expanded text:
us, Domine, de caelo a regalibus sedibus uenit; durus debellator in mediam exterminii terram prosiliuit, gladium acutum insimilatum imperium portans tuum; et stans repleuit omnia morte, et usque ad caelum attigebat stans in terram. Tunc continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos: et timores supervenerunt insperati. Et alius alibi projectus semivivus: propter quam moriebatur eam demonstrabat mortis. Visiones enim que illos turbaverunt: hec premonebant: ne inscii quare mala patiebantur perirent. Tetigit autem iustos temptatio mortis et commotio in heremo facta est multitudinis sed non diu permansit
Abbreviated transcription (Latin):
uisiones hoo diume pi¬
etatis ẽ. que peccantes
castigat ut abstineãt
⁊ penitentiam agãt.
Si autẽ pacientia dei
abutant᷑ sine excusa¬
tione in et̃nũ puniẽt᷑¬

Expanded text:
isiones. Hoc divinae bonitatis est, quae peccantes castigat ut abstineant, et poenitentiam agant. Si autem patientia Dei abutuntur, sine excusatione in aeternum punient
Abbreviated transcription (Latin):
met scutum in expugnabile equitatem.a¬
cuet autem iram in lanceam.⁊ pugnabit
cũ illo orbis terrarũ contra insensatos. sot¬
directe emissiones fulgorum. ⁊tan ampentoro¬
quã habene cͤuruato arcunubium. extinma¬

Expanded text:
met scutum inexpugnabilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterm
Abbreviated transcription (Latin):
poris. labor magis qͣm reqł¬
quies. cõuenit rectam spõ¬
sam ocio delectatam. ad la¬
tadinẽ tuã mͥ ꝯmendabilẽ
reddere delectaris. inquiete.sec

Expanded text:
statu labor magis quam requies convenit: recte sponsam otio delectatam ad latudinem tuam mihi commendabilem reddere, delectaris in quiete sec
Abbreviated transcription (Latin):
unam fidem
d̾s unũ opꝰ. nõ
alia ante legẽ
alia sublege.
alia sub gr̃a s
in una pace. u¬
no timore con¬
¶Siue illi qui
uere sunt. par¬
ticipes regni.
siue etiã illi.
qui nomine
⁊ si spes eorũ
sit int̾renis.
laude dignã
fatent᷑.¬
¶In nocte p̃sen
uariatur sta
nunc urtu¬
tum candore
plena. nunc
prauoꝵ deho¬
nestata uicus
in futura bẽa¬
titudine. ubi
idem statꝰ erit.
sicut sol fui¬
gebũt iusti.

Expanded text:
n fides Deus, unum opus; non alia ante legem, alia sub lege, alia sub gratia: sed in una pace, uno timore conSive illi, qui vere sunt participes regni; sive etiam illi, qui nomine  si spes eorum sit in terrenis, laude dignam fatentIn nocte vitae variantur statnunc virtutum candore plena, nunc pravorum dehonestata vitiis. In futura beatitudine, ubi idem status erit, sicut sol fulgebunt justi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Que est ista.
Eccłia gentilis
ita firmit᷑ ins¬
tituta ⁊ usq¬
quaq multipli¬
citate sui dif¬
fusa ⁊ ꝑduc¬
ta ꝑgradꝰ et
successiones
suas. usq ad
nouissima tẽ¬
pora illis nouis¬
simis tempõri¬
biam intuẽs¬
sinagogatã
bene operatã¬
oꝑantemq ip¬
tam diffusã¬
tot sapientiᷤ¬

Expanded text:
Quae est ista. Ecclesia gentium ita firmiter instituta, et usquequaque multiplicitate sui diffusa et producta per gradus et successiones suas usque ad novissima tempora, illis novissimis temporibus jam intuensSynagoga, bene operataerantemque iptam diffusatot sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eccłiarũ. ut in exordio desid̾et
quispiam inuirtutũ umbra con¬
sidere. ut ad eũ ueniat corpꝰ eiꝰ exoͦ
umbra nascit᷑ ideo natiuitas eius
abumbra cepit. ⁊ in ueritate fini¬

Expanded text:
sunt Ecclesiarum, ut in exordio desideret quispiam in virtutum umbra consedere ut ad eum veniat corpus ejus, ex quo umbra nascitur: ideo et nativitas Jesu ab umbra coepit, et in veritate fini
Abbreviated transcription (Latin):
¶Consulte.
buta digna
laude com¬
mendauit.
nulla sũt
quippe mẽ¬
que nõ huiꝰ
unctionis
infusione consecrata lauda
tam meretur. nisi oꝑib iu¬
stis indutus. q̃ uł ip̃e fecis. uł
si infans erat: alu ꝓeo fecert̃.¬

Expanded text:
Consulte pbuta, digna laude commendat. Nulla sunt quippe memquae non hujus unctionis infusione consecrata. Laudatam meretur, nisi operibus justis indutus, quae vel ipse fecit, vel si infans erat, alii pro eo fecer
Abbreviated transcription (Latin):
¶adiuramentũ
sponsi sponsa li
.maduertit sibi
latent̾ p̃cipi ut
ip̃a sponte suR¬
gere uelit ꝓmit¬
tit se ergo sur¬
recturam. ⁊ ꝓpo¬
uit talem spon¬
sum. ꝑ quo uelit
⁊ tempꝰ congru
positi in tantã
ꝑfectionem se
⁊ alios induxe¬
rant. ut iamꝯ
¶Subditi aliqͥd
peccãt. propt̃
qd̾ doctores. a
quiete surg̃e
cogant᷑. non
tantũ penã.
illiꝰ peccati in¬
curt̃. s etiam
puniuntur.
ꝓ inquietati¬
one doctorũ.
quia qd̃ docto¬
res celestib in¬
tẽtos inquie¬
tare p̃sumit.
etiam urrtu¬
tes. qͣs hr̃e se
credebat ꝑdit.
¶Hec est qͣm
audiui adiu¬
rantẽ filias.
tarent. Gau¬
deo consolato¬
riam eiꝰ uocẽ.
audiens. dũ
eius faciem
nond̃ iudeo.
tam̃ subleua¬
to ad celum
animo: alior

Expanded text:
Ad juramentum sponsi, sponsa libimadvertit sibi latenter praecipi, ut ipsa sponte surgere velit, promittit ergo se surrecturam et proponit talem sponsum, pro quo velit, et tempus congruugentium positi, in tantam perfectionem se et alios induxerant, ut jam subditi aliquid peccant, propter quod doctores a quiete surgere cogantur, non tantum poenam illius peccati incurrunt, sed etiam puniuntur pro inquietatione doctorum, quia qui doctores coelestibus intentos inquietare praesumit, etiam virtutes quas habere se credebat, perdit.Hac est quam audivi adjurantem filias tarent: gaudeo consolatoriam ejus vocem audiens, cum ejus faciem nondum video; tamen sublevato ad coelum animo, aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
naiugandi cursus pe¬
tendus. a quo naui¬
gii p̃paratio. Hereti¬
ci uero qui uaria fi̾¬
gunt simulachra er¬
rorum iam in fluc¬
tib scłi pereunt qͥa
nauem eccłie relique¬
runt. ⁊ gubnatorẽ

Expanded text:
navigandi cursus petendus, a quo navigii praeparatio. Haeretici autem, qui vana fingunt simulacra errorum, ideo in fluctibus saeculi pereunt, quia navem Ecclesiae reliquerunt, et gubernatore
Abbreviated transcription (Latin):
cido oriens fragilitatem¬
camis expͥmit. que uen¬
to egritudinis. uł mole¬
stia corꝑis cito tollituR.

Expanded text:
cido oriens, carnis fragilitatem exprimit, quae a vento aegritudinis, vel molestia corporis cito tolletur
Abbreviated transcription (Latin):
cus eram ficulnꝰ inu¬
tile lignũ. Cum faber
incertus scannũ facẽti¬
ne pͥapũ. maluit ẽẽ de¬
dolis dictumẽ. potest
referri ad hereticorũ
pͥncipes. qui simula¬
cra dogmatũ suorũ¬

Expanded text:
cus eram ficulnus, inutile lignum: Cum faber incertus scamnum faceretne Priapum. Maluit esse dedolis dictum est, potest referri et ad haereseos principes, qui simulacra dogmatum suoru
Abbreviated transcription (Latin):
te ponens illud. & confirmans ne forte cadat.
prospiciens illi. sciens qm̃ non potest se adio¬
uare. Imago enim est.⁊ opus est illi adui¬
toruum.⁊de substantia sua.⁊ de filiis sius
⁊ nuptiis uotum faciens inquirit. non eru¬
bescit. loqui cum illo qui sine anima ẽ.⁊ ꝓ
inuocat.⁊ ꝓitinere petit abeo qui ambu¬
lare non potest.⁊ de acquirendo &e de oꝑan¬
do. ⁊ de omĩum rerum euentu. petit abeo

Expanded text:
te ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubesciinvocat; et pro itinere petit ab eo, qui ambulare non potest, et de acquirendo, et de operando, et de omnium rerum eventu petit ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
plenum sculpat diligent̃. ꝑ.
uanitatem suam. & ꝑscienti¬
am sue artis figuret illud ⁊ assimilet. illd̃
ymagini hominis. aut alicui ex anima¬
lib illud comparet. ꝑliniens rubrica. ⁊ ru¬
bicundum faciat. fuco colorem illius. ⁊ om¬
nem maculam que in illo est ꝑliniens t̃ra

Expanded text:
plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam, et per scientiam suae artis figuret illud, et assimilet illud imagini hominis, aut alicui ex animalibus illud comparet, perliniens rubrica, et rubicundum faciens fuco colorem illius, et omnem maculam quae in illo est, perliniens;
Abbreviated transcription (Latin):
ua lignũ. rectum se¬
cuerit.⁊huius docte
eradat om̃em corti¬
cem. ⁊ arte sua usu
diligenter fabricet
uas utile in conuer¬
satione uite.reliqr¬
ad p̃parationem esce
abutat᷑. & reliquũ
horum qd̃ ad nullỹ

Expanded text:
a lignum rectum secuerit, et hujus docte eradat omnem corticem, et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversationem vitae, reliquad praeparationem escae abutatur; et reliquum horum quod ad n
Abbreviated transcription (Latin):
deos honorant.
hauriunt. ⁊ ni¬
torẽ leiuigati
marmoris. uł
eboris. aut ĩsig¬
nes gẽmis ⁊ co¬
lorib uestes. ⁊
quanto ornati¬
ora sunt tẽpla
⁊ pulchriora si¬
mulachra. tan¬
to plus maies¬

Expanded text:
Deos honorant, hauriant, et nitorem levigati marmoris vel eboris, aut insignes gemmis et coloribus vestes: et quanto ornatiora sunt templa, et pulchriora simulacra, tanto plus majes
Abbreviated transcription (Latin):
bata temptationũ ꝑsodaliũ.
idest hereticoꝵ conuenticula
eum querere incipiam. uł ĩ uo¬
ce p̾dicatorũ ad sponsum ut dis¬
cernere possint quib uite uer¬
ba ministrare debeant

Expanded text:
tentationum, per sodalium, id est haereticorum conventicula eam quaerere incipiam. Vel, in voce praedicatorum ad sponsum, ut discernere possint quibus vitae verba ministrare debeant
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia morti
mediatoris. mox resurtõnis
gr̃a successit. recte subditur.
Botrus qui fuit fasciculus
Mirra enĩ tristificat. uinũ
letificat.

Expanded text:
Quia morti Mediatoris mox resurrectionis gloria successit, recte subditur, Botrus, qui fuit fasciculus myrrha enim tristificat, vinum laetificat.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si concusse fuerint leui.
turam legał
obseruanties
intelligenti¬
am abiecit. uł
ita. Sinagoga
qui dulcem ci
bum credenti¬
bꝰ ministrarẽt.
synagoga. a¬
płos totius or¬
bis. fides. sałq
secuta ẽ. recte

Expanded text:
etiam si concussae fuerint, leni tturam legalis observantiae intelligentiam abjecit. Vel ita: Synagoga qui dulcem cibum suis credentibus ministrarent. Synagoga apostolos, totius orbis fides salusque secuta est, recte
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ut non minorẽ
se dñs eccł̃ie de gentib ꝙͣ
de iudeis collecte curam
q pace sollicitudinem
gerere designet. Nõ mi
nus enĩ regina ħ austͣ
capitur amore sponsi
quam pͥma amica de
uideis.

Expanded text:
 ut non minorem se Dominus Ecclesiae de gentibus quam de Judaeis collectam curam sque pace sollicitudinem gerere designet. Non enim minus haec regina austri capitur amore sponsi, quam prima amica de Judaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
rius lignea. la¬
pidea uł erea y¬
dola. nc ⁊ fictilia.
dampnat. Iuste
enĩ retributũ ẽ
eis. ut qui de t̃¬
meliorẽ sui par¬
ymaginem dei
creatam. adado¬
randum deum.
uiuũ sequi no¬
lebant. uiliorẽ
pꝰ t̃renũ. umitã¬
do luteũ adorẽt.
dm̃. ⁊ sine boni¬
insensibili deeͬ¬
rantes .s.⁊ in er̃rore
sumptsc mniẽ usus. uidex est figu
mittẽtes. ut inexcusa¬
biles sint. cũ iudicabit¬
redderentue lus. & cum labore ua
d̾s occulta cordium.
⁊ reddet unicuiq scd̾¬
¶Nullamex sõꝑa sua.¬

Expanded text:
rius lignea, lapidea, vel aerea idola, nunc etiam fictilia damnat. Juste enim retributum est eis; ut qui de temeliorem sui parimaginem Dei creatam ad notandum Deum vivum, sequi nolebant; viliorem sui pus terrenum imitando, luteum adorarent Deum, et sine bonrius lignea, lapidea, vel aerea idola, nunc etiam fictilia damnat. Juste eis; ut qui de temeliorem sui parimaginem Dei tandum Deum vivum, sequi nopus terrenum imitan
Abbreviated transcription (Latin):
speculatiue iuite
sublimitas ẽ ex¬
pressa restar ac¬
tiue. uite que õi
eccłie cõmunisẽ
ꝑfectionem ostẽ¬
dere. Unde sequit᷑.
aspectu nos sedy¬
cit. mortulitatis
conditio ẽ quam
peccando merui¬
mꝰ. qui ita condi¬
ti fiumꝰ. ut si nõ
peccaremꝰ. om̃s
electi diuinum
lum̃. in defessi cer¬
neremꝰ. ad qd̾ in¬
tuend̾ ꝑpauciꝑ¬

Expanded text:
speculativae vitae sublimitas est expressa, restat activae vitae, quae omni Ecclesiae communis est, perfectionem ostendere. Unde sequitur.aspectu nos seducit, mortalitatis conditio est, quam peccando meruimus, qui ita conditi sumus, ut si non peccaremus, omnes electi divinum lumen indefessi cerneremus: ad quod intuendum perpauci
Abbreviated transcription (Latin):
suos circulos uñ ꝑfectus ẽ reuer¬
tit᷑. Cum enĩ traxĩt oĩa ad se. ⁊
uniũsos sius radũs illustra.¬
ridiem ⁊ circuit ad boreã ꝑã¬
bulans uadit uentus.⁊ ꝑque
circiuerat reuercit᷑ uentus.
¶Possumꝰ ꝑflumina ⁊ mare.
humanum genꝰ acciꝑe. qd̾ in
t̾ram unde sumptũ est redit.
Scd̾m illd̾. traes.⁊ in t̾rã ibis.
nec t̾̃ra impletur multitudi

Expanded text:
suos circulos, unde profectus est, revertitur. Cum enim traxerit omnia ad se, et universos suis radiis illuminaverridiem, et circumit ad boream; perambulans vadit ventus, et per quae circumierat, revertitur ventus.Possumus per flumina, et mare, humanum genus accipere, quod in terram, unde sumptum est redit, secundum illud: Terra es, et in terram ibis . Nec terra impletur multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
quando de et̃ne beatitudinis
uita. quedam suauitatis pͥ¬
mordia p̃gustare anuna ce¬
perit. quasi iam infiorib odo¬
ratur exiens. qd̾ postqͣm egres¬
sa fuerit. in fructu uberius

Expanded text:
erna beatitudinis vita quaedam suavitatis primordia praegustare anima coeperit quae jam in floribus odoratur exiens, quae postquam egressa fuerit, in fructu uberius
Abbreviated transcription (Latin):
cationis. ut cum magno comi¬
tatu. ad nuptias merearis re¬
cipi qͣi credis te uenturã. si ua¬
caueris contemplationi. sed
uenies meliꝰ ꝑ laborẽ huiꝰmͦi¬
dunt ⁊ iam bona oꝑant᷑. po¬
tes dare. in exemplum aliis.¬

Expanded text:
onis, ut cum magno comitatu ad nuptias merearis recipi. Quasi: credis te venturam, si vacaveris contemplationi: sed venies melius per laborem hujusmodidunt, et jam bona operantur, potes dare in exemplum aliis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sicuo liliũ.
Laudato se
laudar spon¬
sam ita. sic̃
liliũ nõ pot̃
spinis compa¬
rari. iit̃ quaᷤᷤ
sepe exoritur
eodẽ modo pri¬
ma mea suꝑ
õs filias liliͭ

Expanded text:
Sicut lilium. Laudato se, laudat sponsam, ita: Sicut lilium non potest spinis comparari, inter quas saepe exoritur: eodem modo proxima mea super omnes filias lili
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cyprus ẽ in
egypto arõa¬
tica arbor. se¬
mine candi¬
coquit᷑ in ole¬
o ⁊ expͥmitur
Inde unguen¬
tum regale
mis tempta¬
quib sociat᷑
nardꝰ. herba
humilis idẽ
fides. dnĩce
passionis ⁊
mutatio. Cõ¬
iungit᷑ ergo
yprus naR¬
do cumdiu¬
na grã cõfor¬
tat nos com¬
pati xp̃o. Itẽ
nardꝰ croco
uingit᷑. cum
mortẽ libẽt

Expanded text:
Cyprus est in Aegypto aromatica arbor, semine candicoquitur in oleo et exprimitur, inde unguentum regale mis tentaquibus sociatur nardus herba humilis, id est fides Dominicae passionis et imitatio. Conjungitur ergo cyprus nardo, cum divina gratia confortat nos compati Christo. Item nardus croco jungitur: cum mortem libent
Abbreviated transcription (Latin):
in orto cum
unt.quia ĩ
ecclia qui hy¬
miles ⁊ paci¬
entes sunt
cũ illis qui
eccłiam p̃di¬
candoł uir¬
tutes faciẽ¬
domuniũt
palmam re

Expanded text:
in horto cum unt: quia in Ecclesia, qui humiles et patientes sunt, cum illis, qui Ecclesiam praedicando vel virtutes faciendo muniunt, palmam re
Abbreviated transcription (Latin):
sol intrãs ꝑfene¬
stras illumĩat
domũ. ita xp̃c exemplo ⁊ admo¬
nitione apłorum. nos illumi¬
nauit. sicut ꝑcancellos .i. ꝑ par
ua foramina parua lux intͣt.
sic obstura cognitio ꝑ ꝓpħas.¬
¶Cum iamde corpore corrupti¬
onis. educit᷑ ei ymber. tnͣsũt
quia p̃sentis uite torporabs¬
cessit. ⁊ ad contempland̾ dm̃n
in sua sua substantia educit᷑.
nec iam uerboꝵ gutte neces

Expanded text:
sol intrans per fenestras illuminat domum, ita Christus exemplo et admonitione apostolorum nos illuminavit. Sicut per cancellos, id est, per parva foramina parva lux intrat, sic obscura cognitio pCum jam de corruptionis corpore educitur, ei imber transiit, quia praesentis vitae torpor abscessit, et ad contemplandum Deum in substantia educitur, nec jam verborum guttae s
Abbreviated transcription (Latin):
mirt̃. bona & mala recepturos iustoꝰ.¬
patrias decantantes laudes. Resõa¬
bat autẽ incõueniens inimicorũ
uox. ⁊ flebilis apparebat planctus.
ploratorum infantiũ. Simili aũt
pena seruus cum dño afflictus ẽ.¬
& popłaris homo regi similia pas¬
sus. Simiłr ergo om̃s uno nomĩe¬

Expanded text:
a et mala percepturos iustoam decantantes laudes resonabat autem inconveniens inimicorum vox et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium simili autem poena servus cum domino adflictus et popularis homo regi similia passus simi
Abbreviated transcription (Latin):
populi. diligite sap̃iam. ut reg¬
sunt. Tunc bene regi¬
tur res publica. cuor
phylosophi regnant.¬
⁊ reges phylosophan

Expanded text:
populi, diligite sapientiam, ut resit, tunc bene regrespublica, cum philosophi regnanreges philosophan
Abbreviated transcription (Latin):
unc sp̃uali¬
um sen¬
cipit᷑. ⁊ in capil¬
lis potest nota¬
ri pluralitas co¬
gitationũ. que
om̃s ad unum
finem celestis¬

Expanded text:
n spiritualium sencipitur, in capillis potest notari pluralitas cogitationum, quae omnes ad unum finem coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
¶bidi ⁊ c̃. Consideraui
omĩa mundana ⁊ u
di uaniratẽ ⁊ mali¬
ciam ẽẽ .i. miserias
sis fatigat᷑ cogitati¬
onib. laborat cognoᷤᷤ¬
cere qd̾ hõi nõ cõced̾r.¬

Expanded text:
idi, etc. Consideravi omnia mundana, et vidi vanitatem et malitiam esse, id est, miserias rsis fatigatus cogitationibus laborat cognoscere, quod homini non conced
Abbreviated transcription (Latin):
mare rubrũ sicco ue¬
stigio traduxit. dei
potentia ⁊ iordanis
aquas diuisit. ut t̃¬
rorem incutẽt gen¬
tib ext̃minandis fi
semitam fidei. ⁊ constã¬
tie ut transeant illesi.
nec ẽ humani solacii
opus. ubi deus osten¬
dit mirabiles effectꝰ.
tor dedit scĩam creato¬
re sue qua sibi inp̃sẽ¬
ti consuleret.⁊ eiꝰ uohõ¬
tati deseruiret. Unde
noe archam facẽ uis¬
sit. inqua ip̃e ⁊ ꝓgeni¬

Expanded text:
mare Rubrum sicco vestigio traduxit Dei potentia, et Jordanis aquas divisit, ut terrorem incuteret gentibus exterminandis, fisemitam fidei et constantiae, ut transeant illaesi, nec est humani solatii opus, ubi Deus ostendit mirabiles effectus tor dedit scientiam creaturae suae, qua sibi in praesenti consuleret, ut ejus voluntati deserviret. Unde Noe arcam facere jussit, in qua ipse et progeni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaqm. Qd̾ ⁊ uos similis
forme saluos fecit bap¬
tisma. Archa de lignis
leuigatis constructa.
eccłiam sig̃e. que fit de
tem. quia ad compa¬
rationem repborum.
torũ. Pauci enĩ sunt
qui uite uiam inue¬
niũt. aqua diluuĩ

Expanded text:
nunc similis formae salvos fecit baptisma , etc. Arca de lignis levigatis constructa, Ecclesiam significat, quae fit de te: quia ad comparationem reproborum torum. Pauci enim sunt qui viam vitae inveniunt. Aqua di
Abbreviated transcription (Latin):
nationis.⁊
donaq̃dat
in p̃senti e¬
rit sub capi¬
te quia ꝑea
sustentata
in p̃senti ꝯ¬
tra ꝑturba¬
tiones mũ¬
danas qui¬
escit.⁊ quo¬
dammͦ cum
deo dormit.
plena ip̃ius
uisio ample¬
xabit᷑ me .i.
circundabit
ut nullus

Expanded text:
nationis, et dona quae dat in praesenti, erit sub capite: quia per ea sustentata in praesenti contra perturbationes mundanas quiescit, et quodammodo cum eo dormit; plena ipsius visio, amplexabitur me, id circumdabit, ut nullus
Abbreviated transcription (Latin):
sus illam ulti¬
mam eccłiam
in p̃senti uelle
requiescere et
uidens multoᷤᷤ
gigni ab eccła
qui alios ꝑtͣ¬
bant. ãmonz
illos ut aꝑt᷑¬
escant.
tam sponsi ag¬
niti caritatẽ.
exardescente
gentilis ãmi¬
rando. ⁊ congͣ¬
tulando dicit.
Que est ista.¬

Expanded text:
sus illam ultimam Ecclesiam, et in praesenti velle requiescere; et videns multos gigni ab Ecclesia, qui alios perturbant; admonet illos, ut a pertuistant. tam sponsi agniti charitatem exardescente, gentilis admirando et congratulando dicit: Quae est ista
Abbreviated transcription (Latin):
do & uimundo. ĩmolanti uictimas & sacri¬
ficia contempnenti. Sicur bonꝰ sic & pecc̃or
ut ꝑuirus ita & ille qui uerum deierat. Hoc
est pessimũ int̾ omĩa. que subsole fuint. quia
eadem cunctis eueniunt. Unde & corda filior
hominũ. implent᷑ malicia & contemptu in u¬
ta sua. & post hec ad inferos deducent᷑⁊ emo

Expanded text:
 immolanti victimas et sacrificia contemnenti sicut bonus sic et peccator ut periurus ita et ille qui verum deierat hoc est pessimum inter omnia quae sub sole fiunt quia eadem cunctis eveniunt unde et corda filiorum hominum implentur malitia et contemptu in ta sua
Abbreviated transcription (Latin):
stĩum ĩcar¬
nationis. ⁊
donaq̃dat
in p̃senti e¬
rit sub capi¬
te quia ꝑea
sustentata
in p̃senti ꝯ¬
tra ꝑturba¬
tiones mũ¬
danas qui¬
escit ⁊ quo¬
dammͦ cum
deo dormit.
plena ip̃ius
uisio ample¬
ita undiq
circundabit
ut nullus
turbomise¬
rie possit ĩ¬
teruenire.

Expanded text:
ium incarnationis, et dona quae dat in praesenti, erit sub capite: quia per ea sustentata in praesenti contra perturbationes mundanas quiescit, et quodammodo cum eo dormit; plena ipsius visio, ampleita undique circumdabit, ut nullus turbo miseriae possit intervenire.
Abbreviated transcription (Latin):
terit adornari.⁊ in¬
minutio nõ potĩt
numerari. qui enĩ¬
ꝑusus ẽ nisi añ cor¬
rigat᷑ nõ pot̃ ador¬
nari. Recta ornãti᷑

Expanded text:
terit adornari, et imminutio non poterit numerari. Qui perversus est, nisi ante corrigatur, non poterit adornari. Recta ornatum
Abbreviated transcription (Latin):
lius uoluntatẽ quam p̃¬
sumptionem sonat. Dici¬
tur aũt qd̾ agat unꝰquis¬
q qd̃ uelit. ⁊ sibi rectũ eẽ
uideat᷑. atq indiu̾sa libe¬
rohoĩes. ferunt᷑ arbitrio
⁊ uana sunt uniũsa. sub
sole dum inuicẽ nob in¬

Expanded text:
lius voluntatem, quam praesumptionem sonat. Dicitur autem, quod agat unusquisque quod velit, et sibi rectum esse videatur, atque in diversa libero homines ferantur arbitrio, et vana sint universa sub sole, dum invicem nobi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est sensꝰ. Consid̾auiu¬
niũsa que inmundo
sũt. ⁊ nicħ aliud depre¬
hendi qm uanitatem
as sp̃c. quib aĩa diũ

Expanded text:
 esse sensum: Consideravi universa, quae in mundo fiunt, et nihil aliud deprehendi, quam vanitatem, as spiritus, quibus anima di
Abbreviated transcription (Latin):
sibi blandiuntur phylo¬
sophi ⁊ heretici ⁊ falsi xͥ¬
ani. Solienim mundo
corde sapientiam dei pos
las dicunt a deo inmitti.
cũ d̃s uelit om̃s homines

Expanded text:
sibi blandiuntur philosophi, et haeretici, et falsi Christiani. Soli enim mundo corde sapientiam Dei posslas dicunt a Deo immitti; cum Deus velit omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cuitas enim homi¬
in orbem tr̃arum. et ideobre¬
ius illorũ finis inuentus est.
cerbo enim luctu. dolens pater:
cito sibi rapti filii fecit ymaginem ⁊ illum
qui tunc quasi homo mortuus fuerat. ñc
tanquam deum colere cepit. ⁊ constituit ĩ¬
ter seruos suos sacra ⁊ sacrificia. Deinde int̃¬
ueniente temꝑe conualescen¬
te iniqua consuetudine. Hic
error tanquam lex custodita
est. & tirannorũ imꝑio colebã¬
tur. figmenta. Hos quos inpa¬
lam homines honorare nõpo¬
terant. propter qd̃ longe essẽt.
e longinquo figura illorũ al¬
lata. euidentem ymaginẽ re¬
gis quem honorare uolebãt.
fecerunt ut illum qui aberat tã¬
quam presentem colerent. sua
sollicitudine. Prouexit autem
ad horum culturam.⁊ hos oi
ignorabant. artificis eximia
diligentia. Ille autem uolens¬
plus placere illi qui se assũp
sit.elaborauit arte sua. ut si¬
militudinem in melius figu¬
raret Multitudo autem homi¬
num adducta. ꝑ speciem oꝑis.
eum qui ante tempꝰ tanquã¬

Expanded text:
cuitas enim hoin orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus fuerat nunc tamquam deum colere coepit et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longinquo figura illorum adlata evidentem imaginem regis quem honorare volebant fecerunt ut illum qui aberat tamquam praesentem colerent sua sollicitudine provexit autem ad horum culturam et hos qui ignorabant artificis eximia diligentia ille enim volens placere illi quisit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
sus uel ip̃a eccłi¬
a. labores suos¬
euangłicos. sp̃¬
nagoge mirã¬
ti predicat. illa
salubri penito¬
dine compũc¬
ta ꝑfitet᷑ se cã¬
ꝓphane cecita¬
tis diutiꝰ aber

Expanded text:
sus, vel ipsa Ecca, labores suosevangelicos Synagogae mirati praedicat: illa salubri podine compuncta, profitetur se caunae caecitatis diutius aber
Abbreviated transcription (Latin):
Num eccłia
monet synagogam ip̃e re¬
demptor annuens ortamẽ¬
tis. illius se effectum datu¬
rum ꝑmittit.Helyas enĩ
⁊ henoch mn illis cõnuertẽ¬
dis. ñ laborarent nisi diui¬
nis striptis ⁊ apłicis testi

Expanded text:
um Ecclesia monet Synagogam, ipse Redemptor annuens hortamentis illius, se effectum daturum promittit. Elias enim et Enoch in illis convertendis non laborarent, nisi divinis Scripturis et apostolicis testi
Abbreviated transcription (Latin):
minatio celestis ꝑtur¬
monc quandoq tor¬
turi t̾rificant. Nec tam̃
agunt fructuose pñam.¬
s desꝑantes thesauri

Expanded text:
minatio coelestis perturdaemones, quandoque torturi terrificant; nec tamen agunt fructuose poenidesperantes thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras patiunt᷑. nec
umqͣm securi ẽẽ posst̃.
quos uexant rectores
tenebrarũ. usq ad ex¬
teriores tenebras. ubi
erit fletus et stridor
tenebras comitatur
tominꝰ discernit qͥs
que circa se sũt. tãto
magis metuit undi¬
q ad ũsa pauitans.
Sic egypti triduo ma¬
ximas tenebras pati¬
ebant᷑. quas neo solnͦ¬
lumna. nec stelle pote¬
rant illuminare. et
ubicumq iacebant:
nimio t̃rore pauebãt.
Qd̾ aũ dicit tristes ꝑso¬
nas eos t̃ruisse potu¬
it fieri ut demones a¬
liqua fantasmata in¬
gererent. que eos ad ag¬
mentũ penarũ ext̃re¬
rent. Psecutores quo¬
q fidei ⁊ ueritatis cir¬
cundant tenebre pec

Expanded text:
tenebras patiuntur, nec unquam securi esse possunt, quos vexant rectores tenebrarum harum usque ad exteriores tenebras, ubi erit fletus et stridor tenebras comitatur to minus discernit quis, quae circa se sunt, tanto magis metuit, undique adversa pavitans. Sic Aegyptii triduo maximas tenebras patiebantur, quas nec sol, nec stellae poterant illuminare, et unicunque jacebant, nimio terrore pavebant; quod autem dicit. Tristes personas eos terruisse, potuit fieri, ut daemones aliqua phantasmata ingererent, qui eos ad augmentum poenarum exterrerent. Persecutores quoque fidei et vertitatis, circumdant ten
Abbreviated transcription (Latin):
los spelunca sine timore. cu. ¶̃e¬
stodiebat. Qm̃ sonitus descẽ¬
dens ꝑturbabat illos.⁊ ꝑso¬
ne tristes apparentes. illis pa
uorem prestabant. & ignis
quidem. nulla uis potẽrat
illis lumen prebere.nec syde¬
rũ limpide flãme illumina¬
re poterant illam noctẽ hor¬
rendam. Apparebat autẽ il¬
lis subitaneus ignis timore

Expanded text:
los spelunca sine timore custodiebat quoniam sonitus descendens perturbabat illos et personae tristes apparentes pavorem illis praestabant et ignis quidem nulla vis poterat illis lumen praebere nec siderum limpidae flammae inluminare poterant illam noctem horrendam apparebat autem illis subitaneus ignis timore
Abbreviated transcription (Latin):
b solem. Sicut enĩ ꝑtegit sapientia. sic ꝑtegit pe¬
cunia. Hoc auͣtẽ plus habet eruditio.⁊ sapiẽ

Expanded text:
us solem. Sicut enim protegit sapientia, sic protegit pecunia. Hoc autem amplius habet eruditio et sapie
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ comederet. & biberet atq gauderet. ⁊ hoc
solum secum auferret de labore suo. in dieb
uite sue. quos dedit ei deus sub sole. St̃ ap¬
posui cormeum ut scirem sap̃iam. & intelligerẽ
ꝗistintionem que uersat᷑ in t̾ra. Est homoqͥ

Expanded text:
d comederet, et biberet, atque gauderet: et hoc solum secum auferret de labore suo, in diebus vitae suae quos dedit ei Deus sub sole. Et apposui cor meum, ut scirem sapientiam, et intelligerem distentionem quae versatur in terra: Est homo,
Abbreviated transcription (Latin):
sole.Hanc occu¬
pationem pes¬
simam dedit de¬
us filiis homi¬
nũ. ut occupa¬
rent᷑ in ea Vidi
cuncta que fuĩt
subsole. & ecce

Expanded text:
sole. Hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis homum, ut occuparentur in ea. Vidi cuncta, quae fiunt sub sole, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia gentili¬
dati non mͥan¬
gelus non pro¬
pheta. nõ qui¬
lib doctor in
dubũs. lum̃
diuine cogni¬
tionis ostend̾.
ideo non inue¬
ni. qd̾ ubi com¬
peri qd̾ in lecto
non poss ĩue¬
niri proposui
in animo meo
de lecto carna¬
lium. uolup¬
tatũ exurge¬
re ⁊ adlaborẽ
saluti fere in¬
quisitionis
accingi. t̃ra ⁊ mari
publice.⁊ pͥuatim u¬
niũsoꝵ quos sapien¬
tes audirem. magi¬
steria adirem.

Expanded text:
i gentilitati non angelus, non propheta, non quilibet doctor in dubiis lumen divinae cognitionis ostendit, ideo non inveni, quod ubi comperi, quod in lecto non posset inveniri, proposui in animo meo de lecto carnalium voluptatum exsurgere, et ad laborem salutiferae inquisitionis accingi, et terra et mari publice et privatim universorum, quos sapientes audirem, magisteria adire.
Abbreviated transcription (Latin):
ti uita ñ pot̃ĩs uid̾e. s simi¬
ꝑ illuminationẽ scriptaꝵ.
uidebis ꝑspecłm in enigia¬
te. donec om̃ib apparẽat.
quid nc̃ latet in deitate.

Expanded text:
s videre, sed simiper illuminationem Scripturarum, videbis per speculum in aenigmate, donec omnibus appareat, quod nunc latet in Deitate.
Abbreviated transcription (Latin):
emini me ħ ferme quinquẽnioẽ
adhuc rome essem ⁊ eccłiastẽ scẽ
blesille legerẽ. ut eam ad contempt̃
mundo cerneret putaret ẽẽ ꝓ nichi¬
lo. rogatum ab ea ut in mor̾em cõ¬
mentarioli. obscura queq disserẽm.
ut absq me intelligere poss que le¬
gebat. Itaq qm̃ in ꝓcinctu nr̃i oꝑis
subita morte subtracta ẽ.⁊ nõ meru¬
imꝰ opaula ⁊ eustochiũ. talem uite
nr̃e hr̃e consortẽ. tantoq uulnere
tunc ꝑcussus obmurui nũc in bech¬
leem positus angustiore uidelicet ci¬
uitate ⁊ illiꝰ memorie ⁊ uobis reddo
qd̾̃ debeo. Hoc breuit̃ admonẽs. qd̃
nulliꝰ auctoritatẽ secutꝰ sum. S de
Inhis dum taxat que nõ multũ ab
hebraycis dũcrepabant. Int̃dum qͦ
cordatus sum. ut nec nouitate ni¬
mia. lectoris studium det̾rerẽ. nec
rursũ ccͣ conscĩam meã fonte ueri¬
tatis omisso: opinionũ riuulos cõ¬

Expanded text:
e hoc ferme quinquennium, cum adhuc Romae essem, et Ecclesiasten sanctae Blesillae legerem, ut eam ad contemptummundo cerneret, putaret esse pro nihilo; rogatum ab ea, ut in morem Commentarioli obscura quaeque dissererem, ut absque me posset intelligere, quae legebat. Itaque quoniam in procinctu nostri operis subita morte subtracta est, et non meruimus, o Paula et Eustochium, talem vitae nostrae habere consortem, tantoque vulnere tunc perculsus obmutui: nunc in Bethleem positus, augustiori videlicet civitate, et illius memoriae, et vobis reddo quod debeo. Hoc breviter admonens, quod nullius auctoritatem secutus sum; sed de in his dumtaxat, quae non multum ab Hebraicis discrepabant. Interdum Aqucordatus sum, ut nec novitate nimia lectoris studium deterrerem, nec rursum contra conscientiam meam, fonte veritatis omisso, opinionum rivulos con
Abbreviated transcription (Latin):
sanare etiam si sine rate quis adeat ma¬
re.Sedut non essent uacua
sapientie tue oꝑa. propter
hoc etiam & exiguo ligno cre¬
dunt homines animas su¬
as. ⁊ transeuntes mare ꝑra
enim cum perirent suꝑbi gi

Expanded text:
sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per  cum perirent superbi gi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitando cũm posse
quas extrinsecꝰ patit᷑.¬
maiorem putat ẽẽ po¬
tentiam. Hoc in ꝑsecr¬
torib fideliũ frequent̃
euenit. qui se potentes¬
estimant cũ scõs cru¬
ciant. potentia eoꝵ uic
ti. m̃tis angustia con¬
tristati. cognoscunt
sompnũ dormien¬
tes. aliquando moi¬
strorum exagitabant᷑ timore. A¬
liquando anime deficiebant tra¬
ductione. Subitaneꝰ illis & inspe¬
ratus timor suꝑuenerat. deinde

Expanded text:
cogitando, cum posse quas extrinsecus patmajorem putat esse potentiam, hoc in pertoribus fidelium frequenter evenit, qui se potentesstimant, cum sanctos cruciant, potentia eorum tis angustia contristati cognoscunt somnum dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
pitudo p̃cedentiũ delictorũ ope¬
ritur. est sicut thus. quia in om¬
nib operib sius orat cum bene
oꝑatur cum
intentione.
ꝑueniendi ad
int̾missione
Orate.
lauerat eam
compositiõne. s quia parũ u¬

Expanded text:
pitudo praecedentium delictorum operitur, est sicut thus, quia in omnibus operibus suis orat, cum bene operatur, cum intentione perveniendi ad intermissione orate laverat eam compositione. Sed quia parum v
Abbreviated transcription (Latin):
Post potum
gaudũ ip̃as
iurcutes bono¬
rũ retractan¬
do torporem
mentis discu¬
tite.⁊ adamo¬
rem et̃norũ
accensi. tem¬
porales penas
non sentiatis.
saciatur. qui

Expanded text:
Post potum gaudii, ipsas virtutes bonorum retractando, torporem mentis discutite, et ad amorem aeternorum accensi, temporales poenas non sentiatis; satiatur: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui abluti
statun ex hac¬
iuta rapiunt᷑¬
habuerut enĩ¬
sobolem fidei ꝗͣ¬
fessi sunt habr
sent socialit᷑ exercerent. unde

Expanded text:
tur, qui abluti statim ex hacita rapiuntHabuerunt enisobolem fidei,fessi sunt; habusent, socialiter exercerent. De
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt numeroꝵ ui¬
dent᷑ rõne formata. ħ¬
enĩ fuit pͥncipale in
animo. conditoris exẽ¬
plar. In numero quã¬

Expanded text:
ta sunt, numerorum videntur ratione formata. enim fuit principale in animo conditoris explar. Hinc enim qua
Abbreviated transcription (Latin):
men dei polluũt. Qui
ait. Non assumas no¬
ꝑ nom̃ deorũ ext̃noꝵ
ne iuiretis. Sed cũ dm̃
laudare se estimnant
inet̃nam mortẽ se ip¬
sos p̃cipitant. Hereti¬
ci aũt erroꝵz suoꝵ si¬
mulachra colentes. ꝑ

Expanded text:
men Dei polluunt, qui ait: Non assumes noper nomen deorum externorum ne juretis ; sed cum Deum illudere se aestimant, in aeternam mortem semetipsos praecipitant. Haeretici autem errorum suorum simu
Abbreviated transcription (Latin):
ta leticia insania
mors nefanda. quia
cum inuiste uirant
in ydolo. nec sperant
in deo suo. meritorũ
suoꝵ recipient merce¬
dem. Unde seq̃r. Non e¬
nĩ. iurantiũ ẽ iurtus.

Expanded text:
ta, laetitia insana, mors nefanda: quia cum injuste jurant in idolo, nec sperant in Deo suo, ideo meritorum suorum recipient vindictam. Unde sequitur: Non enim jurantium est virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
rum in auxiliatarum. uolusti ꝑdere ꝑ ma¬
nus parentum nr̃orum. ut dignam ꝑcipe¬
rent ꝑegrinationem pueroꝵ dei. que tibi
om̃ium carior est t̃ra. S ed⁊his tanqͣm ho¬
minib peꝑcisti.⁊ misisti antecessores exerci

Expanded text:
rum inauxiliatarum voluisti perdere per manus parentum nostrorum ut dignam perciperent peregrinationem puerorum Dei quae tibi omnium carior est terra sed et his tamquam hominibus pepercisti et misisti antecessores exerci
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam. Diligis¬
ur enim omnia que
sunt. & nichil odisti eorum que
fecisti. nec enim odiens aliquid.
posset aliquid ꝑmanere nisi tu
uoluisses: aut qd̃ a te uocatum
non esset conseruaret᷑. Parcis aũt

Expanded text:
nitentiam. diligis enim omnia, quae sunt, et nihil odisti horum, quae fecisti; nec enim odio habens aliquid posset aliquid permanere, nisi tu uoluisses, aut quod a te uocatum non esset, conseruaretur? parcis aut
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. mobilis simul
⁊ stabilis dicit᷑. Homo
enĩ qui ubiq discur¬
rit. ubiq obuiã ue¬
nit. ⁊ repente ubi nõ
creditur inuenitur.
Omnipotens ergo sp̃c
ut ubiq p̃sens signe¬
tur. stabilis simulz¬

Expanded text:
omnia, mobilis simul et stabilis dicitur. Homo enim ubique discurrit, ubique obviam venit, et repente, ubi non creditur, invenitur. Omnipotens ergo Spiritus, ut ubique praesens signetur, stabilis simul
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sponsus desiderio eccłie respon¬
dens eadem que petebantur. se iã
fecisse testatun unde extranei
in amorem ip̃ius młtum posst̃
accendi. ¶ueni. Errantes cor¬
rigendo. infirmos subleuando be¬
nẽ agentes confirmando. mecũ

Expanded text:
Sponsus desiderio Ecclesiae respondens, eadem quae petebantur, se jam fecisse testatur: unde extranei multum in amorem ipsius possunt accendi. Veni, errantes corrigendo, infirmos sublevando, bona agentes confirmando, matu
Abbreviated transcription (Latin):
to egritudinis. uł mole¬
stia corꝑis cito tollituR.
quia omnis caro fenũ.
ꝑnatat. hic est appetitꝰ
humani fauoris.⁊ iac¬
tantie uulgaris que ꝓ¬
cella temptationis uel
discussione iudicũ dissol

Expanded text:
to aegritudinis, vel molestia corporis cito tolletur, quia omnis caro fenum. enatat. Hic est appetitus humani favoris, et jactantiae vulgaris, quae procella tentationis vel discussione judicii dissol