comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dici possunt qͣm populus
romanꝰ memoria retinet diem
Sceuole dixit poltea qmꝙͣ comꝑit
enm posse uiuere: Cum ab eo q̃re¬
retur. quid tandem accusaturus es¬
let eum quem pro dignitate ne lau¬
dare quidem quisosm satis cõmode
posset aiunt hoĩem ut erat furio¬
sus respondille quod non totum
telum corpore recepisset quo popu¬
lus romanus nichil uidic indigniꝰ
inisi eiusdem uiri mortem que t̾an¬
tum potuit ut omnes occilus ꝑ di¬
derit et ad flixerit quos quia ser¬
lebat. ipse ab hiis interemptut
est. Est ne hoc illi dicto atq facto
fimbria non simillintũ accusatis
Sex rostiũ quid ita quia de manib
urĩs effugit quia se occidi passus
non est. illud quia in sceuola factũ
est magis indignũ uidetut hoc quia
fit a Chrysogono non est ferendum
Nam ꝑ deos ĩmorlis quid est in hac
causa quod defensionis indigeat qͥ
locus ingenũ patromi reqͥrit aut
oratoris eloquenciam magno pede
desiderat totam causam iudices

Expanded text:
tamen dici possunt quam populus tamen dici possunt quam populus Romanus memoria retinet, diem Scaevolae dixit, postea quam comperit eum posse vivere. cum ab eo quaereretur quid tandem accusaturus esset eum quem pro dignitate ne laudare quidem quisquam satis commode posset, aiunt hominem, ut erat furiosus, respondisse: 'quod non totum telum corpore recepisset.' quo populus Romanus nihil vidit indignius nisi eiusdem viri mortem, quae tantum potuit ut omnis occisus perdiderit et adflixerit; quos quia serlebat, ipse ab eis interemptus est. estne hoc illi dicto atque facto Fimbriano simillimum? accusatis Sex. Roscium. quid ita? quia de manibus vestris effugit, quia se occidi passus non est. illud, quia in Scaevola factum est, magis indignum videtur, hoc, quia fit a Chrysogono, non est ferendum. nam per deos immortalis! quid est in hac causa quod defensionis indigeat? qui locus ingenium patroni requirit aut oratoris eloquentiam magno opere desiderat? totam causam, iudices,
Abbreviated transcription (Latin):
impediant oĩa a succurram at sub¬
ibo certũ est delib̾atum queque
ad causam ꝑtinere arbitror. oĩa
non modo dicere uerum eciam li¬
benter audacter libereq dicere.
nulla res tanta existat iudices ut
possim uimi michi maiorem adhi¬
bere metus ꝙͣ fides: Et enim quis tã
dissoluto animo elt qui hec cum
uideat tatere ac negligere possit
patrem meũ cũ proscriptus non
esset iugulascis occisum in prose̾p¬
torum numerum retulistis me
domo mea parum expulistis pa¬
trimonium meum possidetis.
Quid uultis amplius eciam ne
ad subsellia cum ferro atq telis
uemistis ut hic aut iuguletis. aut
longe audacissimiũ miꝑ habuimꝰ
in ciuitate .C. fimbriam et qd̾ in¬
ter omnes conscat insi inter eol
qui ipsi qui inlamũt in lanissimũ
is cum curasset in funere C. Marii
q. sceuola uulneraretur uir scĩssi¬
mus acq oruatissimꝰ nostre ciui¬
tatis de cuiꝰ laude neq hic locus
est ut multa dicantur neq plura

Expanded text:
impendeant omnia, succurram ac subimpendeant omnia, succurram ac subibo. certum est deliberatumque quae ad causam pertinere arbitror, omnia non modo dicere verum etiam libenter audacter libereque dicere; nulla res tanta exsistet, iudices, ut possit vim mihi maiorem adhibere metus quam fides. etenim quis tam dissoluto animo est qui haec cum videat tacere ac neglegere possit? patrem meum, cum proscriptus non esset, iugulastis, occisum in proscriptorum numerum rettulistis, me domo mea per vim expulistis, patrimonium meum possidetis. quid voltis amplius? etiamne ad subsellia cum ferro atque telis venistis ut hic aut iuguletis aut longe audacissimum nuper habuimus in civitate C. Fimbriam et, quod inter omnis constat, nisi inter eos qui ipsi quoque insaniunt insanissimum. is cum curasset in funere C. Gaii Mari ut Q. Scaevola volneraretur, vir sanctissimus atque ornatissimus nostrae civitatis, de cuius laude neque hic locus est ut multa dicantur neque plura
Abbreviated transcription (Latin):
Iudices ordiar aut quod aut a qͥ¬
bus auxiliũ petam deorũ ne ĩ¬
moͬrliũ populi ne romam ue¬
stram ne qui sũmam potestatẽ
habetis Hoc tempore fidem implo¬
rem. pater occisus uefarie domꝰ
obsessa ab mimicis bona ad empta
possessa direpta filii uita infesta.
sepe ferro atq insidiis adpetita.
quid ab hiis tot mn ale ficiis sceleris
ab esse uidetur tamen hec aliis ne¬
fariis cumulant atq ad augent
crimen incredibile confingunt
tesces in hũc et accusatores huiꝰce
pecuma comꝑant hanc condicio¬
nem misero ferunt ut optetur u¬
trum malit ceriices roscio dare
an insutus in culleum supplici¬
uitam amictere patronos Huic
de futuros putauerũt desunt qui
ubere dicant qui cum fide defen¬
dant id qd̾ in hac causa satis qm̃¬
cto iudices et forsitan in suspiciẽ¬
da causa tenere impulsus adule¬
scencia fecerim quoniam quidem
semel suscepi licet Hercules undi¬
q om̃es mine terrores ꝑiculaq

Expanded text:
iudices, ordiar aut quod aut a quiudices, ordiar aut quod aut a quibus auxilium petam? deorumne immortalium, populine Romani, vestramne qui summam potestatem habetis hoc tempore fidem implorem? pater occisus nefarie, domus obsessa ab inimicis, bona adempta, possessa, direpta, fili vita infesta, saepe ferro atque insidiis appetita. quid ab his tot maleficiis sceleris abesse videtur? tamen haec aliis nefariis cumulant atque adaugent, crimen incredibile confingunt, testis in hunc et accusatores huiusce pecunia comparant; hanc condicionem misero ferunt ut optet utrum malit cervices T. Tito Roscio dare an insutus in culleum per svitam amittere. patronos huic defuturos putaverunt; desunt; qui libere dicat, qui cum fide defendat, id quod in hac causa satis cto, iudices. et forsitan in suscipienda causa temere impulsus adulescentia fecerim; quoniam quidem semel suscepi, licet hercules undique omnes minae terrores periculaque
Abbreviated transcription (Latin):
runt sũmma diligencia uitam
Sexti rosci custodiri neq sibi
ullam cedis faciende Pocestatẽ
dari consilium ceperunt plem̃
sceleris et audacie ut nomen
Huiꝰ de parricidio de ferrent
ut ad eam rem aliquẽ accusato¬
rem ueterem comparent qui de
ea re possit dicere aliquid in qͣ
re nulla subesset suspicio demq
ut quoniam erimine non pote¬
rant tempore iplo pugnarent
ita loqui hoĩes qd̾ iudicia tamdiu
facta non essent condempnari
eum oportere qui pͥmus in iu¬
dicim adductus esset. Huic
autem patronus propter ¶hri¬
sogomi graciam de futuros debo¬
norũ uendicione et de ista soci¬
ctate uerbum esse facturum ne¬
minem ipso noĩe parricdii et
atrocitate criminis fore ut hic
nullo negocio tolłetur Cũ ab nul¬
lo defensus esset hoc consilio
ato adeo hac amencia imipul¬
si quem ipsi cum cuperent nõ
potuerũt occidere eũ iugulan¬
dum uobis tradiderũt. Quid pͥ¬
mũ querar aut unde potissimũ

Expanded text:
runt summa diligentia vitam runt summa diligentia vitam Sex. Rosci custodiri neque sibi ullam caedis faciendae potestatem dari, consilium ceperunt plenum sceleris et audaciae ut nomen huius de parricidio deferrent, ut ad eam rem aliquem accusatorem veterem compararent qui de ea re posset dicere aliquid, in qua re nulla subesset suspicio, denique ut, quoniam crimine non poterant, tempore ipso pugnarent. ita loqui homines: 'quod iudicia tam diu facta non essent, condemnari eum oportere qui primus in iudicium adductus esset; huic autem patronos propter Chrysogoni gratiam defuturos; de bonorum venditione et de ista societate verbum esse facturum neminem; ipso nomine parricidi et atrocitate criminis fore ut hic nullo negotio tolleretur, cum ab nullo defensus esset.' hoc consilio atque adeo hac amentia impulsi quem ipsi, cum cuperent, non potuerunt occidere, eum iugulandum vobis tradiderunt. quid primum querar aut unde potissimum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in decem legatis erat ad pro¬
mitteret crediderũt ameriam re
morata reuerterũt ac pͥmo rem
differre cotidie ac ꝓcrascinare
ilci coeperũt deinde aliquanto
lencius nichil agere acq delu¬
dere postremo id qd̾ facile intel¬
lectum est insidias uite huiusce
Sexti roscii parare neq se se ar¬
bitrari posse diucius alienam
pecuniam domino incolim op¬
tinere quod hic simulat que sen¬
sit de amicorũ cognatorũq sentẽ¬
ciam romam confugit et se se ad
pater usus erat plurimũ in qͣ
muliere iudices eciam num id
qd̾ omẽs semꝑ existimauerũt qiͣ
exempli causa uestigia antiq
officii remanent. Ea Sex. rosci¬
um inopem eiectiun domo adq
expulsum ex suis bonis fugiẽtẽ
latronũ tela et minas recepit do¬
mũ hospicio que oppresso iam
desperatoq ab oĩbus opiculata
est eius u̾tute fide diligencia factũ
est ut hic pocius uiuus in reos
qͣm occisus in proscriptos refe¬
retur Nam postꝙͣ isci intellexe¬

Expanded text:
qui in decem legatis erat approqui in decem legatis erat appromitteret, crediderunt; Ameriam re inorata reverterunt. ac primo rem differre cotidie ac procrastinare isti coeperunt, deinde aliquanto lentius nihil agere atque deludere, postremo, id quod facile intellectum est, insidias vitae huiusce Sex. Rosci parare neque sese arbitrari posse diutius alienam pecuniam domino incolumi obtinere. quod hic simul atque sensit, de amicorum cognatorumque sententia Romam confugit et sese ad pater usus erat plurimum; in qua muliere, iudices, etiam nunc, id quod omnes semper existimaverunt, quasi exempli causa vestigia antiqui offici remanent. ea Sex. Roscium inopem, eiectum domo atque expulsum ex suis bonis, fugientem latronum tela et minas recepit domum hospitique oppresso iam desperatoque ab omnibus opitulata est. eius virtute, fide, diligentia factum est ut hic potius vivus in reos quam occisus in proscriptos referretur. nam postquam isti intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
ctantem le ac dominantem
T. roscium Itaq decurionũ de¬
cretũ statim fit ut decem pͥmi
ꝓficiscant᷑ ad .l. sullam doce¬
antq eũ qui uir Sex. roscius
fuerit conquerant: de istorũ sce¬
lere et iniuriis orent ut et illuis
mortui famam et filii in nocẽ¬
tis fortunas conseruatas uelit
ato ipsum decretũ queso cogno¬
sate decretũ decurionũ legati in
castra remũt intelligitur Iudi¬
ces ut qd̾ iam ante dixi in prudẽ¬
te l. sulla scelera hec et flagia¬
a fieri. Nam statim Chrisogonꝰ
et ipse ad eos accedit et hoĩes nobi¬
les allegatus qui peterent ne ad
sullam adirent. et oiã Chrisogo¬
nũ que uellentes se facturũ polli¬
cerentur usq adeo autem ille ꝑ¬
timuerat ut mori mallet qͣm
de hiis rebus sullam doceri ho¬
mines antiqui qui ex sua natu¬
ra ceteros fingerent cum ille cõ¬
firmarent se se nomen Sex. rosas
de tabulis exempturũ predia
uacua filio traditurũ. Cũq id
ita futurũ .T. roscius capito

Expanded text:
ctantem se ac dominantem ctantem se ac dominantem T. Titum Roscium. itaque decurionum decretum statim fit ut decem primi proficiscantur ad L. Lucium Sullam doceantque eum qui vir Sex. Roscius fuerit, conquerantur de istorum scelere et iniuriis, orent ut et illius mortui famam et fili innocentis fortunas conservatas velit. atque ipsum decretum, quaeso, cognoscite. DECRETVM DECVRIONVM. legati in castra veniunt. intellegitur, iudices, id quod iam ante dixi, imprudente L. Lucio Sulla scelera haec et flagitia fieri. nam statim Chrysogonus et ipse ad eos accedit et homines nobilis adlegat qui peterent ne ad Sullam adirent, et omnia Chrysogonum quae vellent esse facturum pollicerentur. Vsque adeo autem ille pertimuerat ut mori mallet quam de his rebus Sullam doceri. homines antiqui, qui ex sua natura ceteros fingerent, cum ille confirmaret sese nomen sex. Rosci de tabulis exempturum, praedia vacua filio traditurum, cumque id ita futurum T. Titus Roscius Capito
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ muadit Hunc miserũ luc¬
tu preditum qui non dum ecia
oĩa paterno funeri iusta soluis¬
set nudum eiecit domo acq fo¬
cio patriis diisq penacibus p̃¬
cipitem udices Sex. turbat. ip̃e
amplissime pecume fit dñs qͥ
m sua re fuisset egentissimus
erat ut fit in solens in alienam
multa palam domũ suam au¬
ferebat plura dam de medio
remouebat non pauca sius
ad iutoribus large effuseq do¬
nabat reliqua conscituta aueti¬
one uendebat. Qd̾ amerinis
usq eo uisum est indignum
ut urbe tota fletus genitusq
fieret et enm multa simul
ance oculos uersabant mors
hoĩs florẽtissum Sex. rostii cru¬
delissima filii autem eius eges¬
tas indignissima cui de tanto
patrimono predo iste netari¬
us ne iter quidem ad sepulch
patriũ reliquisset bonorũ em¬
ꝑcio flagiciosa possessio furta
rapine donaciones nemo ẽat
qui non ardere oĩa mallet ꝙͣ
uidere in sexti roscu uiri op̾ti¬
mi atq honestissu bonis ia¬

Expanded text:
huius invadit, hunc miserum, luchuius invadit, hunc miserum, luctu perditum, qui nondum etiam omnia paterno funeri iusta solvisset, nudum eicit domo atque focis patriis disque penatibus praecipitem, iudices, exturbat, ipse amplissimae pecuniae fit dominus. qui in sua re fuisset egentissimus, erat, ut fit, insolens in aliena; multa palam domum suam auferebat, plura clam de medio removebat, non pauca suis adiutoribus large effuseque donabat, reliqua constituta auctione vendebat. quod Amerinis usque eo visum est indignum ut urbe tota fletus gemitusque fieret. etenim multa simul ante oculos versabantur, mors hominis florentissimi, Sex. Rosci, crudelissima, fili autem eius egestas indignissima, cui de tanto patrimonio praedo iste nefarius ne iter quidem ad sepulcrum patrium reliquisset, bonorum emptio flagitiosa, possessio, furta, rapinae, donationes. nemo erat qui non ardere omnia mallet quam videre in Sex. Rosci, viri optimi atque honestissimi, bonis ia
Abbreviated transcription (Latin):
nobilissima capitom ꝓpria tra¬
duntur que hodie possidet in rehi¬
quas omnis fortumas iste Titus
rostius nomine chrysom quẽ ad
modum ipse dicit impetum facit
oĩa uidices in prudente lucio sul¬
la facta esse certe scio. neq em̃
mirum cum eodem tempore et
ea que preterita sunt et ea que
uidentur instare preparet cum
et pacis constituende racionẽ
et belli gerendi potestatem so¬
lus habeat cum omẽs in unum
spectent unus oĩa gubernet cum
tot tantisq negociis distentus
sit ut respirare libere non pos¬
sit si aliquid non ammadu̾tat
cum p̃sertim tam multi occupa¬
cionem eius obseruent tempus¬
q aucupentur ut simulatq ille
despexerit aliquid huiustemo¬
di moliantur huc accodat qd̾ qͣm¬
uis ille felix sit sicut est Tamẽ
in tanta felicitate nemo potest
esse in magna fannlia neminẽ
neq seruum neq libertum mi¬
ꝓbũ habeat interea iste T rosci¬
us uir optimꝰ procurator chri¬
sogom Ameriam uenit in p̃dia

Expanded text:
nobilissima Capitoni propria tranobilissima Capitoni propria traduntur, quae hodie possidet; in reliquas omnis fortunas iste T. Titus Roscius nomine Chrysogoni, quem ad modum ipse dicit, impetum facit. es, imprudente L. Lucio Sulla facta esse certo scio. neque enim mirum, cum eodem tempore et ea quae praeterita sunt reparet et ea quae videntur instare praeparet, cum et pacis constituendae rationem et belli gerendi potestatem solus habeat, cum omnes in unum spectent, unus omnia gubernet, cum tot tantisque negotiis distentus sit ut respirare libere non possit, si aliquid non animadvertat, cum praesertim tam multi occupationem eius observent tempusque aucupentur ut, simul atque ille despexerit, aliquid huiusce modi moliantur. huc accedit quod, quamvis ille felix sit, sicut est, tamen in tanta felicitate nemo potest esse in magna familia qui neminem neque servum neque libertum improbum habeat. interea iste T. Roscius, vir optimus, procurator Chrysogoni, Ameriam venit, in praedia
Abbreviated transcription (Latin):
diluculo mincius hic Ameriam
uenit decem horis nocturms sex
et quinquaginta Milia passuũ
cissis ꝑuolauit non modo ut ex¬
optatum iimico mĩciũ p̾mus
adferret s eciam cruorem ĩninci
qͣm recentissimũ. telumq paulo
ante ecorpore extractũ oscend̾et.
Quadriduo quo hec gesca sunt
res ad Chrysogonũ in castral.
sulle uolaterras defertur magin¬
tudo pecume demonstratur bom¬
tas prediorum. Nam fundos decẽ
et tres reliquit qui Tiberim fere
om̃es tangunt Huiꝰ mopia et so¬
litudo cõmemoratur. demonstrãt
cum pater huiusce. Dex. rostius
homo cam splendidus et gracio¬
sus nullo negocio fit occisus ꝑfa¬
cile hũc hõĩem in cautũ et rus
et rome ignotum demedio tolli
posse ad eam rem operam suam
pollicentur: Ie ducius tene¬
am iudices societas coitur cum
iam ꝓscripcionis mencio nulla¬
fieret cum eciam qui antea metu¬
erant redirent ac iam de functos
sese ꝑiculis arbitrarentur hoĩs
fit Chrysogonus tria predia uł

Expanded text:
diluculo nuntius hic Ameriam diluculo nuntius hic Ameriam venit; decem horis nocturnis sex et quinquaginta milia passuum cisiis pervolavit, non modo ut exoptatum inimico nuntium primus adferret sed etiam cruorem inimici quam recentissimum telumque paulo ante e corpore extractum ostenderet. quadriduo quo haec gesta sunt res ad Chrysogonum in castra L. Lucii Sullae Volaterras defertur; magnitudo pecuniae demonstratur; bonitas praediorum — nam fundos decem et tris reliquit qui Tiberim fere omnes tangunt — huius inopia et solitudo commemoratur; demonstrant, cum pater huiusce Sex. Roscius, homo tam splendidus et gratiosus, nullo negotio sit occisus, perfacile hunc hominem incautum et rusticum et Romae ignotum de medio tolli posse; ad eam rem operam suam pollicentur. ne diutius teneam, iudices, societas coitur. cum nulla iam proscriptionis mentio fieret, cum etiam qui antea metuerant redirent ac iam defunctos sese periculis arbitrarentur, nomenfit Chrysogonus; tria praedia vel
Abbreviated transcription (Latin):
qui adest magnũs uocatur hoĩes
eiusmodi alter plurimarũ pal¬
marũ uetꝰ ac nobilis gladiator
habetur hic autem imp se ad eũ
laistam contulit qui ante hac
pugnam Tiro esset quod sciam
facile ipm magistrũ scelere au¬
daciaq suꝑauit Nam cũ hic
Sex. rostius esset amerie. Titus
autem iste roscius rome cũ hic
filius assiduus in prediis esset.
cumq se uoluntate patris rei
familiari uitatq rustice de¬
disset. iste aucem frequens ro¬
me esset occidicur ad balneas
pallatinas rediens a cena. Sex
roscius spero ex hoc ipso non
esse obscurũ ad quẽ suspicio ma¬
leficii ꝑtineat uerũ id qd̾ ad¬
huc esc suspiciosum insi ꝑspi¬
cuũ res ipsa fecerit hunc ad¬
finem culpe iudicatote Occiso
Sex rostio pͥmus ameriam
nũciat Mallius glancia quidam
homo temius libertinus chiens
et familiaris istius Tito rustii et
mĩciat domũ non filii s Titi capi¬
tonis inimici et cũ post horam
pͥmam noctis occisus esset pͥmo

Expanded text:
qui adest Magnus vocatur, homines qui adest Magnus vocatur, homines eius modi: alter plurimarum palmarum vetus ac nobilis gladiator habetur, hic autem nuper se ad eum lanistam contulit, quique ante hanc pugnam tiro esset quod sciam, facile ipsum magistrum scelere audaciaque superavit. nam cum hic Sex. Roscius esset Ameriae, T. autem iste Roscius Romae, cum hic filius adsiduus in praediis esset cumque se voluntate patris rei familiari vitaeque rusticae dedisset, ipse autem frequens Romae esset, occiditur ad balneas Pallacinas rediens a cena Sex. Roscius. spero ex hoc ipso non esse obscurum ad quem suspicio malefici pertineat; verum id quod adhuc est suspiciosum nisi perspicuum res ipsa fecerit, hunc adfinem culpae iudicatote. occiso Sex. Roscio primus Ameriam nuntiat Mallius Glaucia quidam, homo tenuis, libertinus, cliens et familiaris istius T. Titi Rosci, et nuntiat domum non fili sed T. Titi Capitonis inimici; et cum post horam primam noctis occisus esset, primo
Abbreviated transcription (Latin):
liũ dignitas et salus in discrimẽ
ueniret p̃ter ceteros in ea uicini¬
tate eam ꝑtem causamq oꝑa
scudio auctoritate defendit. et eĩ
rectũ putabat pro eorũ honesta¬
te se pugnare. ꝓpter quos ipse
honestissimꝰ inter suos mimera¬
batut. Postea quã uictoria con¬
stituta est ab armisq recessimꝰ
cũ proscriberent Hoĩes atoꝵ ex
oĩ regione caperent᷑ Hii qui ad¬
u̾sarii fuisse putabant erat ille
rome frequens atq in foro et
in ore oĩum cotidie uersabat᷑ ma¬
gis ut ex ultare uictoria nobili¬
tatis uideretur qmͣ timere ne qͥd
ex ea calamitatis sibi accidẽt:
Erant ei ueteres mimicicie cum
duobus rostiis amerinis quorũ
alterũ sedere in accusatorũ subsel¬
liis uideo Alterum tria Huiusce
predia possidere audeo quas mimi¬
cicias si tam cauere potuisset ꝙ
metuere solebat uiueret: Neq
emͣ iud̾. iniuria metuebat nam
duo isti sunt Titi rosti quorũ al¬
teri capitom cognomen est iste

Expanded text:
lium dignitas et salus in discrimen lium dignitas et salus in discrimen veniret, praeter ceteros in ea vicinitate eam partem causamque opera, studio, auctoritate defendit. etenim rectum putabat pro eorum honestate se pugnare propter quos ipse honestissimus inter suos numerabatur. postea quam victoria constituta est ab armisque recessimus, cum proscriberentur homines atque ex omni regione caperentur ei qui adversarii fuisse putabantur, erat ille Romae frequens atque in foro et in ore omnium cotidie versabatur, magis ut exsultare victoria nobilitatis videretur quam timere ne quid ex ea calamitatis sibi accideret. erant ei veteres inimicitiae cum duobus Rosciis Amerinis, quorum alterum sedere in accusatorum subselliis video, alterum tria huiusce praedia possidere audio; quas inimicitias si tam cavere potuisset quam metuere solebat viveret. neque enim, iudices, iniuria metuebat. nam duo isti sunt T. Titi Roscii, quorum alteri Capitoni cognomen est, iste
Abbreviated transcription (Latin):
dices ea que facta sunt indigmora
else qm hec sunt que dicimꝰ ab
micio res quẽ admodum gesca sit
uobis exponemꝰ quo tãcilius et
huiꝰ hoĩs in nocentissimi imseri¬
as et illorũ audacias cognoscere
possitis et rei p. calamitatem: Sex
roscius pater huiusce municeps
amerimus fuit cũ genere et nobi¬
litate et pecuma non modo sui mu¬
nicipii uerum eciam eius uicun¬
catis facile pͥmus tum gͣcia atq
hospiciis florens hoĩum nobilissi¬
morum. nam cum metellis ser¬
uiliis scipionib erat ei nõ modo
hospicium uerũ eciam domesticus
usus et consuetudo quas ut equũ
est familias honescatis amplitudi¬
insq gracia nomino. itaq ex sus
oĩbus cõmodis Hoc solũ filio reli¬
quit. Nam patrimo inum dome¬
stici predones ui ereptũ possidẽt
fama et uita innocentis ab hos¬
picib annasq paternis de fen¬
dit. Hic cim omni tempore
nobilitatis fautor fuisset tu hoc
tumultu proximo cũ oĩum nobi¬

Expanded text:
dices, ea quae facta sunt indigniora dices, ea quae facta sunt indigniora esse quam haec sunt quae dicimus, ab initio res quem ad modum gesta sit vobis exponemus, quo facilius et huius hominis innocentissimi miserias et illorum audacias cognoscere possitis et rei publicae calamitatem. Sex. Roscius, pater huiusce, municeps Amerinus fuit, cum genere et nobilitate et pecunia non modo sui municipi verum etiam eius vicinitatis facile primus, tum gratia atque hospitiis florens hominum nobilissimorum. nam cum Metellis, Serviliis, Scipionibus erat ei non modo hospitium verum etiam domesticus usus et consuetudo, quas, ut aequum est, familias honestatis amplitudinisque gratia nomino. itaque ex suis omnibus commodis hoc solum filio reliquit; nam patrimonium domestici praedones vi ereptum possident, fama et vita innocentis ab hospitibus amicisque paternis defenditur. hic cum omni tempore nobilitatis fautor fuisset tum hoc tumultu proximo, cum omnium nobi
Abbreviated transcription (Latin):
sime hõib audacissimis resista¬
tis. ut hoc cogitatis insi in hac
causa qui uester animus sit os¬
tendetis eo prorumpere Hoĩu
cupiditatem et scelus et audã¬
ciam ut non modo cdam uerũ
eciam hic in foro ante tribunal
tuũ M. fanni ante pedes urõs
Iudices. inter ipsa sub sellia cedes
future sunt Et enĩ quid aliud hoc
iudicio temptatur insi ut u fie̾i
liceat acculant hii qui in fortu¬
nas huiꝰ inuaserũt causam di¬
citis cui p̾ter calamitatem niclꝰ
reliquerũt accusant hii quibus
occidi patrem Sex. rostii bono fu¬
it causam dicitis cui non modo
luctum mors prĩs actulit uerum
eciam egestatem accusant hiiqͥ
hũc ip̃m iugulare sũme cupie¬
runt. causam dicitis qui eciam ad
hoc ip̃m iudiciũ cũ p̾sidio ueĩt
ne hic ibidem ante oculos ur̃os
trucidetur. Deniq acculant hu
quos populus poscit. causam
dicitis qui unus relictus ex
illorũ nefaria cede restat atq¬
ut tacilius incelligere possitis Iu¬

Expanded text:
sime hominibus audacissimis resistasime hominibus audacissimis resistatis, ut hoc cogitetis, nisi in hac causa qui vester animus sit ostendetis, eo prorumpere hominum cupiditatem et scelus et audaciam ut non modo clam verum etiam hic in foro ante tribunal tuum, M. Marci Fanni, ante pedes vestros, iudices, inter ipsa subsellia caedes futurae sint. etenim quid aliud hoc iudicio temptatur nisi ut id fieri liceat? accusant ei qui in fortunas huius invaserunt, causam dicit is cui praeter calamitatem nihil reliquerunt; accusant ei quibus occidi patrem Sex. Rosci bono fuit, causam dicit is cui non modo luctum mors patris attulit verum etiam egestatem; accusant ei qui hunc ipsum iugulare summe cupierunt, causam dicit is qui etiam ad hoc ipsum iudicium cum praesidio venit ne hic ibidem ante oculos vestros trucidetur; denique accusant ei quos populus poscit, causam dicit is qui unus relictus ex illorum nefaria caede restat. atqut facilius intellegere possitis, iu
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo non deficiam et id qd̾ susce¬
pi quo ad potero ꝑferam quod
si ꝑferre non potero ꝑferri op¬
pͥmi me onere officii malo qͣ id
qd̾ michi cum fide semel impo¬
sicũ est aut propter ꝑfidiam ab¬
icere aut propter infirmitatẽ
animi deponere. De quoq ma¬
gnopere. M. tanni queso ut
qualem te iam antea populo
romano p̾buisti cum huic idẽ
questiom uidex preesses talem
uides que sit oĩum moͣrliũ exspe¬
ctacio. que cupiditas ut acra ac
seuera iudiciã fiant intelligis lõ¬
go interuallo iudiciũ inter sicari¬
os hoc pͥmũ cõmictit᷑ cũ interea
cedes indignissime maxime que
facta sunt omnes hãc questionẽ
te pretore mamfestis maleficiis
cotidiano que sanguĩẽ dimissiu
sperant futuram. Qua uocifera¬
cione in ceteris iudiciis accusa¬
tores uti consuerũt ea nos hoc
tempore utim qui caulam dici¬
mus petimꝰ abste .M. fanni a
uobisq Iudices. ut qm acerrime
in aleficia uindicetis ut ꝙͣ fortis¬

Expanded text:
animo non deficiam et id quod susceanimo non deficiam et id quod suscepi quoad potero perferam. quod si perferre non potero, opprimi me onere offici malo quam id quod mihi cum fide semel impositum est aut propter perfidiam abicere aut propter infirmitatem animi deponere. te quoque magno opere, M. Marci Fanni, quaeso ut, qualem te iam antea populo Romano praebuisti, cum huic eidem quaestioni iudex praeesses, talem vides; quae sit omnium mortalium exspectatio, quae cupiditas ut acria ac severa iudicia fiant intellegis. longo intervallo iudicium inter sicarios hoc primum committitur, cum interea caedes indignissimae maximaeque factae sunt; omnes hanc quaestionem te praetore manifestis maleficiis cotidianoque sanguine dignissimam sperant futuram. qua vociferatione in ceteris iudiciis accusatores uti consuerunt, ea nos hoc tempore utimur qui causam dicimus. petimus abs te, M. Marce Fanni, a vobisque, iudices, ut quam acerrime maleficia vindicetis, ut quam fortis
Abbreviated transcription (Latin):
ter seueritatem ab hiis hoc pos¬
tulare hoĩes sicarios atq gla¬
diatores non modo ut suppͣlicia
uitẽt que a uobis pro maleficiis
sio metuere atq Horrere de¬
bent uerũ eciam ut spoliis sex.
Hoc iudicio ornati aucti que
discedant. Hiis de rebus tantis
tamq atrocibus neq satis me
cõmode dicere neq satis gͣuiter
conqueri neq satis libere uoci¬
ferari posse intellugo Nam cõ¬
modati ingemũ grauitati etas
libertati. tempora sunt impedi¬
mento Huc accedit sũmul timor
quẽ michi natura pudorq meꝰ
adcribuit et ura dignital et ius
adu̾sariorũ et Sex roscii ꝑicula
Qua propter uos oro atq obse¬
cro Iudices ut attente bonaq tũ
uenia u̾ba mea audiatis fide sa¬
pienciaq ur̃a fretus plus one¬
ris susculi ꝙͣ ferre me posse mtel¬
ligo hoc onus si uos aliqͣ ex ꝑte
ad leuabitis feram ut poterõ stu¬
dio et industria Iudices. sin auo¬
bis u qd̾ non spero deserar tñ

Expanded text:
ter severitatem, ab his hoc poster severitatem, ab his hoc postulare homines sicarios atque gladiatores, non modo ut supplicia vitent quae a vobis pro maleficiis suis metuere atque horrere debent verum etiam ut spoliis ex hoc iudicio ornati auctique discedant? his de rebus tantis tamque atrocibus neque satis me commode dicere neque satis graviter conqueri neque satis libere vociferari posse intellego. nam commoditati ingenium, gravitati aetas, libertati tempora sunt impedimento. huc accedit summus timor quem mihi natura pudorque meus attribuit et vestra dignitas et vis adversariorum et Sex. Rosci pericula. quapropter vos oro atque obsecro, iudices, ut attente bonaque cum venia verba mea audiatis. fide sapientiaque vestra fretus plus oneris sustuli quam ferre me posse intellego. hoc onus si vos aliqua ex parte adlevabitis, feram ut potero studio et industria, iudices; sin a vobis, id quod non spero, deserar, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Iudices ut audaciũ sceleri resista¬
tis innocenciũ calamitatem le¬
uetis. et in caula sex rostii ꝑicłin
quod in oĩs intenditur propulse¬
tis. Ꝙ li aut caula criminus aut
facti suspicio aut quelibet demꝙ
uł minima res reꝑietur Quã ob
rem uideantur illi non nichil tnͣ
in deferendo noĩe secuti. Postre¬
no si pr̃ eam predam quã dixi
quic qm aliud cause inueneritis
non recusamus quin illorũ libidi¬
ini Sex roscii uica dedatur Sin
aliud agitͥ nchil inisi ut iis ne
quid de sit quibꝰ latis nichil est
li hoc solũ hoc tempore pugnat᷑
ut ad illam opimam p̾claramq
predam dampnato Sex. Rostii
uelut cumulus accedat nõne cũ
multa indigna tum uł hoc indi¬
gnissimũ est uos ydoneos habi¬
tos ꝑ quorum sentoncias iusq iu¬
randum id ad sequant: qd̾ antea
ipsi scelere et ferro ad sequi cõsue¬
runt. qui ex ciuitate in senatum
propter dignitatem ex senatu in
hoc consilium delecti estis prop¬

Expanded text:
iudices, ut audacium sceleri resistaiudices, ut audacium sceleri resistatis, innocentium calamitatem levetis et in causa Sex. Rosci periculum quod in omnis intenditur propulsetis. quod si aut causa criminis aut facti suspicio aut quaelibet denique vel minima res reperietur quam ob rem videantur illi non nihil tamen in deferendo nomine secuti, postremo si praeter eam praedam quam dixi quicquam aliud causae inveneritis, non recusamus quin illorum libidini Sex. Rosci vita dedatur. sin aliud agitur nihil nisi ut eis ne quid desit quibus satis nihil est, si hoc solum hoc tempore pugnatur ut ad illam opimam praeclaramque praedam damnatio Sex. Rosci velut cumulus accedat, nonne cum multa indigna tum vel hoc indignissimum est, vos idoneos habitos per quorum sententias iusque iurandum id adsequantur quod antea ipsi scelere et ferro adsequi consuerunt? qui ex civitate in senatum propter dignitatem, ex senatu in hoc consilium delecti estis prop
Abbreviated transcription (Latin):
tempore nostre ciuitatis .l. corne¬
lius chrysogonus. Is a uob̾ iud.
hoc postulat ut quona in alie¬
nam pecuma tam plenam at¬
q p̃claram millo iure inuaserit
quoniam que ei pecume uita
Sex. rostii obstare atq officere
iudeatur deleatis ex anmo suo
suspicionem omẽm metũq col¬
latis se se hoc in columi non arbi¬
tratur huiꝰ innocentis prĩoniũ
tam amplum et copiosum posse
obtinere dampnato et eiecto
speret se posse qd̾ adeptus est
ꝑ scelus id ꝑ luxoriam effunde̾
acqz conlunere hunc sibi ex ani¬
nio scrupulum qui se dies noctel¬
q scimulat ac pungit ut euel¬
latis postulat ut ad hanc suã
predam cam nephariam adiuco¬
res uos profiteamini. si uobis eqͣ
et honesta postulacio uidetur iud.
Ego contra breuẽ postulacione
ad fero et quomodo michi ꝑsuade¬
o aliquãdo equiorem pͥmũ a Chri¬
sogono peto ut pecuna fortumsq
nostris contentus sit sanguinez
et uitam ne petat Deinde a uobis

Expanded text:
tempore nostrae civitatis, L. Lucius Cornetempore nostrae civitatis, L. Lucius Cornelius Chrysogonus. is a vobis, iudices, hoc postulat ut, quoniam in alienam pecuniam tam plenam atque praeclaram nullo iure invaserit, quoniamque ei pecuniae vita Sex. Rosci obstare atque officere videatur, deleatis ex animo suo suspicionem omnem metumque tollatis; sese hoc incolumi non arbitratur huius innocentis patrimonium tam amplum et copiosum posse obtinere, damnato et eiecto sperat se posse quod adeptus est per scelus, id per luxuriam effundere atque consumere. hunc sibi ex animo scrupulum qui se dies noctesque stimulat ac pungit ut evellatis postulat, ut ad hanc suam praedam tam nefariam adiutores vos profiteamini. si vobis aequa et honesta postulatio videtur, iudices, ego contra brevem postulationem adfero et, quo modo mihi persuadeo, aliquanto aequiorem. primum a Chrysogono peto ut pecunia fortunisque nostris contentus sit, sanguinem et vitam ne petat; deinde a vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut utrum uis saluo officio se fa¬
cere posse arbitrarentut a me
autem hii ꝯtenderũt qui apud
me et amicicia. et bene ficns. et
nari nec uoluntatem negligere
debeam. hiis de causis ego Huic
cause patronus extiti. non ele¬
ctus unus qui maximo ingemio
s relictus ex oĩbus qui mimino
ꝑiculo possem dicere neq uti
satis firmo presidio defensus.
Sex. Nosciꝰ uerum uti ne omo de¬
lertus ellet: forlitam queratis
qui ilte terror sit et que tanta
formido que tot ac talis uiros
impediat. quo minus pro capi¬
te et fortuns alterius quẽ admo¬
dum conluerũt causam uelint
dicere. quod ad huc uos ignora¬
re non mirũ est propterea qd̾
consulto ab accusatoribus eius
rei que conflauit hoc uidicium
mencio facta non est que resca
est bona prĩs huiusce. Sex ros¬
tii que sunt sexagiẽs que de ui¬
ro fortissimo et clarissimo .l sylla
quem honoris caula nomino du¬
obus milib nũmũ se se dicit emis¬
le adulescens uł potentissimꝰ hoc

Expanded text:
ut utrumvis salvo officio se faut utrumvis salvo officio se facere posse arbitrarentur; a me autem ei contenderunt qui apud me et amicitia et beneficiis et ernari nec voluntatem neglegere debebam. his de causis ego huic causae patronus exstiti, non electus unus qui maximo ingenio sed relictus ex omnibus qui minimo periculo possem dicere, neque uti satis firmo praesidio defensus Sex. Roscius verum uti ne omnino desertus esset. forsitan quaeratis qui iste terror sit et quae tanta formido quae tot ac talis viros impediat quo minus pro capite et fortunis alterius quem ad modum consuerunt causam velint dicere. quod adhuc vos ignorare non mirum est, propterea quod consulto ab accusatoribus eius rei quae conflavit hoc iudicium mentio facta non est. quae res ea est? bona patris huiusce Sex. Rosci quae sunt sexagiens, quae de viro fortissimo et clarissimo L. Lucio Sulla, quem honoris causa nomino, duobus milibus nummum sese dicit emisse adulescens vel potentissimus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sum cupidus ut aliis eam p̾¬
reptam uelim que me gͣ res p̃¬
ter ceteros impulit ut causam
Sex. Nostii recipem. quia si q̃s
istorum dixisset quos uidetis ad¬
esse in quib sũma aucͬtas est
atq amplicudo si u̾bũ de re p.
fecisset id qd̾ in hac causa fieri
necesse est multo plura dixisse
qmͣ dixisset. putarent᷑. Ego ecĩ¬
am si oĩa que dicenda sunt lbe
dixero nequaꝙͣ tamen similiter
oraçio mea exire atqz in ne uol¬
gus emanere poterit deinde
qd̾ ceterorũ neq dictum obscu¬
rum potest esse propter nobili¬
tatem et amplicudinen neq te¬
nere dicto concedi propter eta¬
tem et prudenciam Ego si quid
liberius dixero. uł occultũ esse
propterea qd̾ non diun ad rẽ
P. accessi uł ignosci adulescẽ¬
cie mee poterit cam et li non
modo ignoscendi racio uerũ eciam
cognoscendi consuetudo iam de ci¬
uitate sublata est accidit illa
quoo causa quod a ceteris for¬
sitam ita petitũ sit ut dicerẽt

Expanded text:
sum cupidus ut aliis eam prsum cupidus ut aliis eam praereptam velim. quae me igitur res praeter ceteros impulit ut causam Sex. Rosci reciperem? quia, si qui istorum dixisset quos videtis adesse, in quibus summa auctoritas est atque amplitudo, si verbum de re publica fecisset, id quod in hac causa fieri necesse est, multo plura dixisse quam dixisset putaretur. ego autem si omnia quae dicenda sunt libere dixero, nequaquam tamen similiter oratio mea exire atque in volgus emanare poterit. deinde quod ceterorum neque dictum obscurum potest esse propter nobilitatem et amplitudinem neque temere dicto concedi propter aetatem et prudentiam. ego si quid liberius dixero, vel occultum esse propterea quod nondum ad rem publicam accessi, vel ignosci adulescentiae meae poterit; tametsi non modo ignoscendi ratio verum etiam cognoscendi consuetudo iam de civitate sublata est. accedit illa quoque causa quod a ceteris forsitan ita petitum sit ut dicerent,
Abbreviated transcription (Latin):
et suũ consulem potissimũ auel¬
lere quem ego uobis si quid ht̃
aut momenti comendacio aut
auctoritati confirmacio mea
sul consulem iud̾. ita cõmendo
cupidissim osti scudiosissimũ
bonorũ. acerrim contra sedicio¬
nem fortissimũ in bello mimicis¬
simũ Huic coniuraciomi que
mĩc rem p. labefactat futurũ
esse promittam et spondeam.
Redo ego uos iudices mi¬
rari quid sit qd̾ cũ tot
sũ mi oratores hoĩesq
nobilissimi sedeant Ego potis¬
simũ surrexerim is qui neq e¬
tate neq ingemo neq aucte
lim cum his qui ledeant ꝯꝑan¬
dus Om̃el enĩ hii quos uidetis
ad esse in hac causa inuiriã no¬
uoscelere conflatam putant
oportere defendi defendere ip̃i
propter imiquitatem tempoꝵ
non audent ita fit ut adsint
propterca qd̾ officiũ sequũtur
taceant autem Idcirco quia ꝑi¬
culũ metũt. Quid ergo aũ¬
dacissimꝰ ego ex oĩbus at mi
mine tanto officiosior qm cete¬
ri ne iltius quidem laudis ita

Expanded text:
et suum consulem potissimum avelet suum consulem potissimum avellere. quem ego vobis, si quid habet aut momenti commendatio aut auctoritatis confirmatio mea, consul consulem, iudices, ita commendo ut cupidissimum oti, studiosissimum bonorum, acerrimum contra seditionem, fortissimum in bello, inimicissimum huic coniurationi quae nunc rem publicam labefactat futurum esse promittam et spondeam.redo ego vos, iudices, mirari quid sit quod, cum tot summi oratores hominesque nobilissimi sedeant, ego potissimum surrexerim, is qui neque aetate neque ingenio neque auctoritate sim cum his qui sedeant comparandus. omnes hi quos videtis adesse in hac causa iniuriam novo scelere conflatam putant oportere defendi, defendere ipsi propter iniquitatem temporum non audent. ita fit ut adsint propterea quod officium sequuntur, taceant autem idcirco quia periculum vitant. quid ergo? audacissimus ego ex omnibus? minime. an tanto officiosior quam ceteri? ne istius quidem laudis ita
Abbreviated transcription (Latin):
se in contrariam ꝑtem t̾rarum
abdet ut gallia transalpina
quẽ nuper sũmo cũ imperio li¬
bentissime uiderit eundem lu¬
gentem merentem exulem
uideat in ea porro ꝓiũcia quo
ammo e. murenam tratrem su¬
um aspiciet qui huiꝰ dolor qui
illius ameror erit que utriusq
lamentacio qnͣta autem ꝑturba¬
cio fortune atq sermonis qd̾ qͥ¬
bus in locis paucis ance diebus
factum esse consulem Murenam
nũcii lutere que celebrassent et
unde hospites atq anci gratu¬
latũ romam cõcuererint xepẽte
excidet ipse nũcuis sue calamita¬
tis que si acerba si misera si luctu¬
osa sunt si alienissima mansuetu¬
dine et mibicordia ur̃a Iudices
rei .p. consulem date hoc ipĩus
pudori date patri mortuo date.
generi et familie. date eciã lamui¬
o mumcipio honestissimo quod
in Hac tota frequens a mestũq
udistis. Nolite a sacris patriis
Iunonis sospite cui omes consu¬
les facere necesse est domesticũ

Expanded text:
se in contrariam partem terrarum se in contrariam partem terrarum abdet, ut Gallia Transalpina, quem nuper summo cum imperio libentissime viderit, eundem lugentem, maerentem, exsulem videat? in ea porro provincia quo animo C.Gaium Murenam fratrem suum aspiciet? qui huius dolor, qui illius maeror erit, quae utriusque lamentatio, quanta autem perturbatio fortunae atque sermonis, cum, quibus in locis paucis ante diebus factum esse consulem Murenam nuntii litteraeque celebrassent et unde hospites atque amici gratulatum Romam concurrerent, repente exstiterit ipse nuntius suae calamitatis! quae si acerba, si misera, si luctuosa sunt, si alienissima a mansuetudine et misericordia vestra, iudices,rei publicae consulem, date hoc ipsius pudori, date patri mortuo, date generi et familiae, date etiam Lanuvio, municipio honestissimo, quod in hac tota causa frequens maestumque vidistis. nolite a sacris patriis Iunonis Sospitae, cui omnis consules facere necesse est, domesticum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m sit in hoc p̾claro consulatu
non uideo Iud̃. Que uo̾ miserã¬
da sunt ea et michi ante ocu¬
los u̾santur et uos uidere et pꝑ¬
spicere potestis si qd̾ iupiter
omen au̾tat hunc urĩs sentẽ¬
ciis ad flixeritis quo se miser
u̾tes domũ ne ut eam ymaginẽ
cdarissim uiri parentis sui
quã paucis ante diebus laure¬
atam in sua gratulacione con¬
spexit eandem deformatam igͦ¬
minia lugentem que uideat an
ad matrem que misera modicos
osculata filiũ suum mĩc cruci¬
atur et sollicita est ne eũdem
paulo post spoliatũ oĩ digni¬
tate ꝯsꝑiciat S quid ego ma¬
trem aut domũ appello quem
noua pena legis et domo et pa¬
rente et oĩum suorũ consuetudi¬
ne conspectu que priuat ibit
gͣ in exiliũ miser. quo ad oriẽtis¬
ne ꝑtis in quib annos multos
legatus fuit et ex̾citus duxit res
maximas gessit at habet magno
dolore uude cum honore decesseris
codem cũ ignomina reuerti an

Expanded text:
nostrum sit in hoc praeclaro consulatu nostrum sit in hoc praeclaro consulatu non video, iudices; quae vero miseranda sunt, ea et mihi ante oculos versantur et vos videre et perspicere potestis. si, quod Iuppiter omen avertat! hunc vestris sententiis adflixeritis, quo se miser vertet? domumne? ut eam imaginem clarissimi viri, parentis sui, quam paucis ante diebus laureatam in sua gratulatione conspexit, eandem deformatam ignominia lugentemque videat? an ad matrem quae misera modo consulem osculata filium suum nunc cruciatur et sollicita est ne eundem paulo post spoliatum omni dignitate conspiciat? sed quid eius matrem aut domum appello quem nova poena legis et domo et parente et omnium suorum consuetudine conspectuque privat? ibit igitur in exsilium miser? quo? ad Orientisne partis in quibus annos multos legatus fuit, exercitus duxit, res maximas gessit? at habet magnum dolorem, unde cum honore decesseris, eodem cum ignominia reverti. an
Abbreviated transcription (Latin):
lamentacione obseruatis modo
maximo benẽficio p̾ R ornatus
fortunatus iudebatur qd̾ pͥmꝰ
in familiam ueterem pͥmul in
muniapiũ antiquissimũ cõsula¬
tum acculisset nĩc idem squalo¬
re et sordidus confectus lac̾mis
ac memore ꝑdicus uester est su
deos ĩmortales Iud̾ hac eum re
qua le honestiorem fore putauit
eciam ceteris ante partis hones
lesit si nullius auris uolũtatẽ¬
ue uiolauit si nemini ut leuissi¬
me dicam odio nec domi nec mi¬
licie fuit sit apud uos modestie
locus. sit demissis hõibus ꝑfu¬
guĩ sit auxiliũ pudori miẜicor¬
diam spoliacio consulatus ma¬
gnam habere debet Iud̾. una
em̃ eripiũtur cũ consulatu oĩa
inuidiam uo hiis temporibus
Habere consulatus ipse millã
potest obicit᷑ enim concionib
sediciorum insidiis cõuiratorũ
telis catiline ad om̃e demq ꝑi¬
culum atq ad omẽm inuidiam
solus opponitur quare qui in¬
uidendum Murene aut euiqͣm

Expanded text:
lamentatione obruatis. modo lamentatione obruatis. modo maximo beneficio populi Romani ornatus fortunatus videbatur, quod primus in familiam veterem, primus in municipium antiquissimum consulatum attulisset; nunc idem in squalore et sordibus, confectus morbo, lacrimis ac maerore perditus vester est supdeos immortalis! iudices, hac eum cum re qua se honestiorem fore putavit etiam ceteris ante partis honestlaesit, si nullius auris voluntatemve violavit, si nemini, ut levissime dicam, odio nec domi nec militiae fuit, sit apud vos modestiae locus, sit demissis hominibus perfugium, sit auxilium pudori. misericordiam spoliatio consulatus magnam habere debet, iudices; una enim eripiuntur cum consulatu omnia; invidiam vero his temporibus habere consulatus ipse nullam potest; obicitur enim contionibus seditiosorum, insidiis coniuratorum, telis Catilinae, ad omne denique periculum atque ad omnem iniuriam solus opponitur. qua re quid invidendum Murenae aut cuiquam
Abbreviated transcription (Latin):
discuciam et cõpͥmam Sed qͥd tan¬
dem fiet si hec elapsa de mambus
noscris in eum annũ qui conseqͥ¬
tur redundarint unus erit cõsul
et is nõ in ammministrando bello s
in sufficiendo collega occupatus
hunc iam qui impedituri sint
suburbanos repente aduola̾uit
timor in foro ꝯiuracio in campo
exercitus in agris. uastitas omni
autem in sede ac loco ferrũ flam¬
mã que metuemꝰ que iam diu cõ¬
parantur eadem ista oĩa si orna¬
ca sius p̾sidiis erit res p facile
et magistratuũ consiliis et p̾ua
bet esse uos pro mea sũma et
uobis cognita in re p. diligẽcia
moneo pro auctoritate cõsulari
hortor pro magnitudine ꝑicłi
obtestor ut ocio ut paci ut sa¬
luti uite ur̃e et ceterorũ ciuiũ
consulatis Deinde ego fidem uł
defensoris et amici officio addu¬
ctus ora atos obsecro iud̾ ut ne
hoĩs miseri et cũ corporis morbo
tum anmi dolore ꝯfecti .l. mure¬
ne recentem gͣtulacionem noua

Expanded text:
discutiam et comprimam. sed quid tandiscutiam et comprimam. sed quid tandem fiet, si haec elapsa de manibus nostris in eum annum qui consequitur redundarint? Vnus erit consul, et is non in administrando bello sed in sufficiendo conlega occupatus. hunc iam qui impedituri sint suburbanos repente advolabit; timor, in foro coniuratio, in campo exercitus, in agris vastitas; omni autem in sede ac loco ferrum flammamque metuemus. quae iam diu comparantur, eadem ista omnia, si ornata suis praesidiis erit res publica, facile et magistratuum consiliis et privabet esse, vos pro mea summa et vobis cognita in re publica diligentia moneo, pro auctoritate consulari hortor, pro magnitudine periculi obtestor, ut otio, ut paci, ut saluti, ut vitae vestrae et ceterorum civium consulatis; deinde ego idem et defensoris et amici officio adductus oro atque obsecro, iudices, ut ne hominis miseri et cum corporis morbo tum animi dolore confecti, L.Lucii Murenae, recentem gratulationem nova
Abbreviated transcription (Latin):
sedicionis ac discordie concitanda¬
eidem ne gͣ delecti ex amplissum
ordinib honestissimi atq sapiẽ¬
tissimi iuri iudicabũt qd̾ ille im¬
portumssimꝰ gladiator hoscis rei
p. iudicarit Hichi credite Iuo̾.
in hac causa non solũ de .l. mure¬
ne uerũ eciam de ur̃a salute sen¬
tenciam feretis in discrimen extre¬
mũ uenimꝰ nichil est iam unde
nos teficiamus aut ubi lapsi re¬
sistamꝰ non solũ minuenda nõ
sunt auxilia que habemꝰ sed e¬
ciam noua si fieri possit cõpetã¬
da hoscis est eiii non apud am¬
enem qd̾ bello punico guissimũ
uisum est s in urbe in foro dni
ĩmortales sme gemitu hoc dici
non potest non nemo eciam in
illo sacrario rei p. in ipsa in qͣm
curia non nemo hostis est dni
faxint ut mustico collega uir for¬
tissimꝰ hoc catilime ne farium
latrocinum atmatus opprimat.
Ego togatus uobis bonus que oĩ¬
bus adutorib hoc qd̾ ꝯceptũ
res p. perit. parturit consilio

Expanded text:
seditionis ac discordiae concitandaseditionis ac discordiae concitandae. idemne igitur delecti ex amplissimis ordinibus honestissimi atque sapientissimi viri iudicabunt quod ille importunissimus gladiator, hostis rei publicae iudicaret? mihi credite, iudices, in hac causa non solum de L.Lucii Murenae verum etiam de vestra salute sententiam feretis. in discrimen extremum venimus; nihil est iam unde nos reficiamus aut ubi lapsi resistamus. non solum minuenda non sunt auxilia quae habemus sed etiam nova, si fieri possit, comparanda. Hostis est enim non apud Anienem, quod bello Punico gravissimum visum est, sed in urbe, in foro — di immortales! sine gemitu hoc dici non potest — non nemo etiam in illo sacrario rei publicae, in ipsa, inquam, curia non nemo hostis est. di faxint ut meus conlega, vir fortissimus, hoc Catilinae nefarium latrocinium armatus opprimat! ego togatus vobis bonisque omnibus adiutoribus hoc quod conceptum res publica periculum parturit consilio