comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inest eni singulis quo dinexpertus ignora expertus exor¬
renis addde quod felicis simi cuiusq delicatissimus sensus est
In inisi adnutum cuntas uppetant om̃is aduersitatis in solens
minimis quibusq prosternitur. Ado ꝑexigua sunt quae forcu¬
nonissimis beititudinis sũma detrahunt. Quam multos esse
coniectus qui sese caelo proximos arbitrentur. Si de fortune
tue ueliquiis parseis minima contingat hic ipse locus quem
tucxilium uocas incolentib patria est Ade onihil est mistrum
nisi cũputes Contraq beatasors omnis est de quammitate to¬
bennis s Quis est ille tamfelix quicum dederit in pacentiae
minus statum suũ mutare non opt& : Quammultis amaritudi¬
tib humane felicitatis dulcedo resꝑsaest Quac siaua fru¬
botiiocunda es seuideatur t amen quominus cum uelit ha¬
beat retinere nompossit liqu& igitur quam sit mortaliũ
pepum misera beatitudo quaenec apud ae quanimos ꝑpetua

Expanded text:
inest enim singulis quod inexpertus ignoret, expertus exhorinest enim singulis quod inexpertus ignoret, expertus exhorreat. Adde quod felicissimi cuiusque delicatissimus sensus est, et nisi ad nutum cuncta suppetant omnis aduersitatis insolens minimis quibusque prosternitur: adeo perexigua sunt quae fortunatissimis beatitudinis summam detrahunt. Quam multos esse coniectas qui sese caelo proximos arbitrentur si de fortunae tuae reliquiis pars eis minima contingat? Hic ipse locus, quem tu exsilium uocas, incolentibus patria est. Adeo nihil est miserum nisi cum putes, contraque beata sors omnis est aequanimitate tolerantis. Quis est ille tam felix, qui cum dederit impatientiae manus statum suum mutare non optet? Quam multis amaritudinibus humanae felicitatis dulcedo respersa est! Quae si etiam fruenti iucunda esse uideatur, tamen quominus cum uelit abeat retineri non possit. Liquet igitur quam sit mortalium rerum misera beatitudo, quae nec apud aequanimos perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
pabiecor Illis namque manentib ut cumquȩ seres habe ainena¬
tabimosu nde dquantum ornamentis nr̃is decesserit uides Et ill
Promouimus inquit aliquantum site nondum totius tuae sorcispi
ga ded delicias tuas ferre non possum Qui abesse aliquid tuae
beatitudin tam lustuosus atq anxius conquacraris. Quis enim
tam conposite felicitatis ut non aliqui exparte cumstat sui quali¬
tate nuxetur  Anxi a enimres est humanorum conditio bonorum
Ei quie uel numquam tota proueniat uł numquam ꝑpetua subsis¬
puntiuie census ex uberat sed est pudori ut de gener sanguis
hunc nobilitas notum facit sed angustia rei familiaris indusus
ess semalla ignotus  Ille ut roque circumfluus uitam caelibe
defla illenuptus felix orbus liberis alieno censum nutrit here¬
di alius prole la&atur filii filiae ue delais mestus in lacrimat
Idcir conemo facile cum fortune sue conditione concordit

Expanded text:
precor; illis namque manentibus, utcumque se res habeant, enaprecor; illis namque manentibus, utcumque se res habeant, enatabimus. Sed quantum ornamentis nostris decesserit, uides. Et illa. Promouimus, inquit, aliquantum, si te nonduget. Sed delicias tuas ferre non possum, qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis est enim tam compositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixetur? Anxia enim res est humanorum condicio bonorum et quae uel numquam tota proueniat uel numquam perpetua subsistat. Huic census exuberat, sed est pudori degener sanguis; hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus esse mallet ignotus. Ille utroque circumfluus uitam caelibem deflet; ille nuptiis felix orbus liberis alieno censum nutrit heredi; alius prole laetatus filii filiaeue delictis maestus illacrimat. Idcirco nemo facile cum fortunae suae condicione concordat;
Abbreviated transcription (Latin):
neris humani decussimmachus socer & quod uitae praecio non
segnis emeres uir totus exsapientia uirtutibq fastus suarũ
securus tuis ingemescit iniurus. Viuit uxor ingeniomodesta
pudicitia pudore precellens & ut om̃s eius dotes breuiter
in cludam patrisimilis Viuit inquam tibiq tantum uit ae
huius ex ossa spiritum Seruat quoque unofelicitatem minui
tuam uł ipsa concesserim tuo desiderio lacrimis acdolore
tabescit. Quid dicã liberos consulares quor umiam ut inida&a¬
tis pueris uł pat̾ni uł aui specimen eluc& ingeniis Cumigit᷑
precipuesit mortalib: uitaecura retinendae otesitua bona
cognoscas felicem cuius subpetunt &i amnunc quȩ uitae nemo
dubitet essescariora Quare Sicca iam lacrimas non duest ad unũ
qiuis ndo fsiforduna nec tibinimium ualida tempestas in cabuit
quando tenacos herent inchore quae nec presentis solamen
nec futuri spem temporis ab ẽepatiantur Et here ant inqua

Expanded text:
neris humani decus Symmachus socer et quod uitae pretio non neris humani decus Symmachus socer et quod uitae pretio non segnis emeres, uir totus ex sapientia uirtutibusque factus suarum securus tuis ingemiscit iniuriis. Viuit uxor ingenio modesta, pudicitia pudore praecellens et, ut omnes eius dotes breuiter includam, patri similis. Viuit inquam tibique tantum uitae huius exosa spiritum seruat quoque uno felicitatem minui tuam uel ipsa concesserim, tui desiderio lacrimis ac dolore tabescit. Quid dicam liberos consulares quorum iam, ut in id aetatis pueris, uel paterni uel auiti specimen elucet ingenii? Cum igitur praecipua sit mortalibus uitae cura retinendae, o te si tua bona cognoscas felicem, cui suppetunt etiam nunc quae uita nemo dubitat esse carior! Quare sicca iam lacrimas. Nondum est ad unum omnes exosa fortuna nec tibi nimium ualida tempestas incubuit, quando tenaces haerent ancorae quae nec praesentis solamen nec futuri spem temporis abesse patiantur. Et haereant, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
SPIRET INSANUM NE SUIOSUS AUSTER
LAMSPINISHABEAT DECUS
SEPTTRANOUILLOR ADIAT SERENO
SUIEI HAUENTES AQUIIOPROCELAS
RARASICONSTAT SUAEORMAMUNDO
SITANTAS UARTAT UICES
CREDEFORTUNISHORUN UMCADUCIS
BONIS CREDE EVGACIBUS
CONSTATAETERUAPOSITUMO UGIEST
VT CONSTIT GENITUMNIHII
umego. Vera in quam comme moras ouirtutum omnium
nutrix nec inficiaripossum prosperitatis meae uelo cissimum
cursum Sed hoc est quod recolentem uehementios coquit Nã
in omni aduersitate fortunȩ infelicissimum est genus infortu¬
ni felicem fuisse sed quodtu inquit false oppinionis supplicium
luas id rebus iure in putare nom possis Namsite hocinane nomen
fortuitae felicitatis mou& quam plurib maximisq habundes me¬
cumreputes lic& igitur siquod in omni fortune tuae censupre¬
ciosissimum possidebas id tibi diuinitus in lae sum adhuc in uiolatũ¬
que seruatur. Poteris ne meliora quaeq: retinens de infortu¬
nio iure causari at qui Vig& in colomis illud preciosis simum ge¬

Expanded text:
Spiret insanum nebulosus Auster Iam spinis abeat decus. Saepe tranquillo radiat sereno Saepe feruentes Aquilo procella? Rara si constat sua forma mundo, Si tantas uariat uices, Crede fortunis hominum caducis, Bonis crede fugacibus. Constat aeterna positumque lege est Vt constet genitum nihil. Tum ego: Vera, inquam, commemoras, o uirtutum omnium nutrix, nec infitiari possum prosperitatis meae uelocissimum cursum. Sed hoc est quod recolentem uehementius coquit. Nam in omni aduersitate fortunae infelicissimum est genus infortunii fuisse felicem, Sed quod tu, inquit, falsae opinionis supplicium luas, id rebus iure imputare non possis. Nam si te hoc inane nomen fortuitae felicitatis mouet, quam pluribus maximisque abundes mecum reputes licet. Igitur si quod in omni fortunae tuae censu pretiosissimum possidebas, id tibi diuinitus iulaesum adhuc inuiolatumque seruatur, poterisne meliora quaeque retinens de infortunio iure causari? Atqui uiget incolumis illud pretiosissimum ge
Abbreviated transcription (Latin):
neuter quod uoluit effecit. quae est igiuit ista potentia quã ꝑtimescun
habentes. quã mecũ habere uelis. tutussis & cũ deponere cupias. uita re
non possis: Anp̃sidio sunt amici quos non uircus sed fortuna canciliat
sed quẽ felicitas amicũ fecit infortuniũ faci& inimicũ. Quȩ uero pestis
efficatior ad nocendũ quam familiaris inimicus.
QUI SE UOLIT ESSEPOTINTIM
AIMOS DOMET ILLE FEROCES
NECUICTALIBIDINE COLLA
FOEDISCIM SUN MITTAT HABENIS
ET INIM LICIT IN DICALONOE
TELUS TUA IURA TREAESCAT
ET SIRUIAT ULTIMITNYLE
TAMINATRAS PELLIRE CURAS
MISERAS E FUCARAE QUIERELAS
NONPOSSEPOTINTIANONESI¬

Expanded text:
neuter quod uoluit effecit. Quae est igitur ista potentia quam pertimescunt neuter quod uoluit effecit. Quae est igitur ista potentia quam pertimescunt habentes, quam nec cum habere uelis tutus sis et cum deponere cupias uitare non possis. An praesidio sunt amici quos non uirtus sed fortuna conciliat? Sed quem felicitas amicum iecit, intortunium faciet inimicum. Quae uero pestis efficacior ad nocendum quam familiaris inimicus. Qui se uolet esse potentem Animos domet ille feroces Nec uicta libidine colla Foedis submittat habenis. Etenim licet Indica longe Tellus tua iura tremescat Et seruiat ultima Thyle, Tamen atras pellere curas Miserasque fugare querelas Non nosse potentia non es
Abbreviated transcription (Latin):
tas quae sollicitudinẽ morsus epellere quae formidinũ aculeos
uitare nequit : at qui. uellent ipsi uixise securi. sed nequeunt
Dehinc de potestate gloriantur. Antu potentẽ censes quẽ uideas
uelle quod non possit efficere: potentẽ censes qui satellite latus ambit:
qui quos terr& ipse plus m&uit qui ut potens eẽ uideatur inseruientiũ
manusitũ est :Nã quid ego derogum familiarib: disserã cũ regna ipsa
tantae in becillitatis plena de monstrẽ: Quos quidem regia potestas sepe
in colomis saepe aute lapsa prosternit. Nero senecã familiarẽ precei¬
coremq suũ : adeligendȩ mortis coegit arbitriũ papinianu diuinter
auliqcos potentẽ militũ gladiis antoninus obiecit. Ac qui. Uterq poct¬
tia sua renuntiare uoluer̃. Quorũ seneca opos &iã suas cradere neroni
sequae in otiũ conferre conatus ẽ Seddũ ruituros moles ipsa trahit

Expanded text:
tas quae sollicitudinum morsus expellere, quae formidinum aculeos tas quae sollicitudinum morsus expellere, quae formidinum aculeos uitare nequit? Atqui uellent ipsi uixisse securi, sed nequeunt; dehinc de potestate gloriantur. An tu potentem censes quem uideas uelle quod non possit efficere? Potentem censes qui satellite latus ambit, qui quos terret ipse plus metuit, qui ut potens esse uideatur, in seruientium manu situm est? Nam quid ego de regum familiaribus disseram, cum regna ipsa tantae inbecillitatis plena demonstrem? Quos quidem regia potestas saepe incolumis saepe autem lapsa prosternit. Nero Senecam familiarem praeceptoremque suum ad eligendae mortis coegit arbitrium. Papinianum diu inter aulicos potentem militum gladiis Antoninus obiecit. Atqui uterque potentiae suae renuntiare uoluerunt, quorum Seneca opes etiam suas tradere Neroni seque in otium conferre conatus est; sed dum ruituros moles ipsa trahit,
Abbreviated transcription (Latin):
EDOUONDAM DABAT IN PROBUS UERINDIS
PATRIBUS INDECDRIS CURULIS
uus illo sigitur putȩtbeatos quos miseri tribuunt honores: Anuero
itgna regumq familiaritas efficere potentẽ ualet. Quidni. Quandocoꝵ
felicitas perpetuo ꝑdurat: Atqui. Plena ẽ &emplorũ uetustas plena&iuã
p̃sens aexas qui regis felicitatẽ calamitate mutauerint. Opraeclara po¬
tentia quac ne ad conseruationẽ quidẽ sui satis efficax inuenit. Qđ sihec
regnorũ potestas beatitudinis auctor ẽ None siqua parte defuerit fe¬
licitatẽ minuat miseriã in portet: Sed quã uis late humana tendantur
imperia. plures necesse est gentes relinqui. quib regnũ quisq ñ imper&.
Qua uero parte beatos faciens desinit potestas. hac in potentia sub intrat
quae miseros facit. hoc igitur modo maiorẽ regibus in eẽ necesse est miseriȩ
portionem & ꝑtus sortissuȩ periculorũ. trrannus regni m&uspendentis
supra uerticem gladii terrore simulauit. Quaest igitur haec potes¬

Expanded text:
Sed quondam dabat improbus uerendis Sed quondam dabat improbus uerendis Patribus indecores curules. Quis illos igitur putet beatos Quos miseri tribuunt honores? An uero regna regumque familiaritas efficere potentem ualet? Quidni, quando eorum felicitas perpetuo perdurat? Atqui plena est exemplorum uetustas, plena etiam praesens aetas, qui reges felicitatem calamitate mutaueruit. O praeclara potentia quae ne ad conseruationem quidem sui satis efficax inuenitur! Quod si haec regnorum potestas beatitudinis auctor est, nonne si qua parte defuerit, felicitatem minuat, miseriam inportet? Sed quamuis late humana tendantur imperia, plures necesse est gentes relinqui quibus regum quisque non imperet. Qua uero parte beatos faciens desinit potestas, hac inpotentia subintrat quae miseros facit; hoc igitur modo maiorem regibus inesse necesse est miseriae portionem. Expertus sortis suae periculorum tyrannus regni metus pendentis supra uerticem gladii terrore simulauit. Quae est igitur haec potes
Abbreviated transcription (Latin):
Sedqm id cis non propriaiis sel hominum fallax aecoi oto
uansei int ilicoo cum ad cos uenerint qui dignitates casesse non aestiman
sed hoc apud exteras nationes intercos uero apud quosortas sunt num
perpot uoperdurant: atqui. Practura magna olimpotesus nunc iane
nomen & senatorucensus graus sarcinra. Siquis quonilam pplicurisset
an noniam magnus habebatur: Nunc ea praefectura qui dabiernus
lt eni paulo ante diximus quod nihil habet proprudecors opinione
utentium nunc splendorem accipit nunc amittit. sugitur reueren¬
os facere nequeunt dignitates si ultro in proborum contãgione sordescua
simutatione teporum splendere desinunt sigentiũ aestimatione uiles¬
cunt Quid est qđ in se expetende pulchiritudinis habeant nedũ aliss p̃sten.
UAMUIS SETRID SUPERBOS OSTRO
COMERET IENIUEIS LAILLIS
INUISUSTAMIN OMNISUS UIGIBAT
IUXURIAE NERD STUIENTIS

Expanded text:
quoniam id eis non propria uis sed hominum fallax adnectit opinio, quoniam id eis non propria uis sed hominum fallax adnectit opinio, uanescunt ilico, cum ad eos uenerint qui dignitates -eas esse non aestimant. Sed hoc apud exteras nationes. Inter eos uero apud quos ortae sunt 3 num perpetuo perdurant? Atqui praetura magna olim potestas nunc inane nomen et senatorii census grauis sarcina; si quis populi quondam curasset annonam, magnus habebatur, nunc ea praefectura quid abiectius? Vt enim paulo ante diximus, quod nihil habet proprii decoris, opinione utentium nunc splendorem accipit nunc amittit. Si igitur reuerendos facere nequeunt dignitates, si ultro improborum contagione sordescunt, si mutatione temporum splendere desinunt, si gentium aestimatione uilescunt, quid est quod in se expetendae pulchritudinis habeant, nedum aliis praestent? Quamuis se Tyrio superbus ostro Comeret et niueis lapillis, Inuisus tamen omnibus uigebat Luxuriae Nero saeuientis.
Abbreviated transcription (Latin):
minime. in est enim dignitas propria uirtuti quã pratinus in cos
quibus fuerit adiuncta trans fundit. Quod quia populares facer
nequeunt honores. liquet cos proptiam dignitatis puldiritudi¬
nem nan habere. inquo illud est anim aduertendum magis
Nam si obiectior est quo magis a pluribus quisq contemnitur cum
reuerendos facerc nequeat quos pluribus ostendit despectiores
potius in probos dignitas facit Uerum non in pune reddunt nas.
improbi parem dignitatibus uicem quassua contaggione comnia¬
culant atq ut agnoscas ueram illam reuerentiam perhas umbr¬
tiles dignitates non posse contingere. Si qui multiplici consũ¬
latu functus in barbaras nationes forte deuenerit uenerandumni
barbaris honor faciet: atqui si hoc naturale munus dignitan¬
bus furet ab officiosuo quoquo gentium nullo modo cessaren
Sicut ignis ubique terrarum nuinqua tamen calere desistit.

Expanded text:
Minime. Inest enim dignitas propria uirtuti, quam protinus in eos Minime. Inest enim dignitas propria uirtuti, quam protinus in eos quibus fuerit adiuncta transfundit. Quod quia populares facere nequeunt honores, liquet eos propriam dignitatis pulchritudinem non habere. In quo illud est animaduertendum magis. Nam si eo abiectior est quo magis a pluribus quisque contemnitur, cum reuerendos facere nequeat quos pluribus ostentat, despectiores potius improbos dignitas facit. Verum non impune; reddunt namque improbi parem dignitatibus uicem quas sua contagione commaculant. Atque ut agnoscas ueram illam reuerentiam per has umbratiles dignitates non posse confingere, si qui multiplici consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit, uenerandumne barbaris honor faciet? Atqui si hoc naturale munus dignitatibus foret, ab officio suo quoquo gentium nullo modo cessarent, sicut ignis ubique terrarum numquam tamen calere desistit,
Abbreviated transcription (Latin):
deseret supstitem. Defunctumq. leues non commitantur oper
sed dignitates honorabilem reuerendumq cui prouenerint redidut
Numuis ea est magistratibus ut utentium mentibus uirtutes inseri
uitia depellant . & atqui. Nonfugare sed inlustrare potius nequi¬
tiam solemt quofit ut in dignemur eas sepe nequissimis hominibus
contigisse Unde catullus licet incuruli nonium sedemm̃ struma
tamen appellat. Uidesne quantum malis dedecus adiciant dignitates
atqui. Minus corum patebit in dignitas. sinullis honoribus incla¬
rescant. Tu quoq num tandem tot periculis adduci potiusti ut
cum ditorato gerere magistratum putares cuminco mentem
ne quissimisscutrae delatorisq respiceres. Noneñ possumus obhio¬
nenis reuerentia dignos iudicare quos ipsis honoribus iudicanus
indignos. Atsiquem sapientia praeditum uideres num poitenus
uel reuerentia uelea qua est praeditus sapientia non dignu putare

Expanded text:
deseret superstitem, Defunctumque leues non comitantur opes. deseret superstitem, Defunctumque leues non comitantur opes. Sed dignitates honorabilem reuerendumque cui prouenerint reddunt. Num uis ea est magistratibus ut utentium mentibus uirtutes inserant uitia de- pellant? Atqui non fugare sed illustrare potius nequitiam solent; quo fit ut indignemur eas saepe nequissimis hominibus contigisse, unde Catullus licet in curuli Nonium sedentem strumam tamen appellat. Videsne quantum malis dedecus adiciant dignitates? Atqui minus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quoque num tandem tot periculis adduci potuisti ut cum Decorato gerere magistratum putares, cum in eo mentem nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reuerentia dignos iudicare quos ipsis honoribus iudicamus indignos. At si quem sapientia praeditum uideres, num posses eum uel reuerentia uel ea qua est praeditus sapientia non dignum putare?
Abbreviated transcription (Latin):
suineis beatitudinis species de prae henditure Primum igitur ie
ipsum qui paulo ante diuitus affluebas. interro go inter illas habun¬
dantissimis opes num quã neanimum tuũ comcepta ex qualib&
in iuria confudit anxietas : Atqui: in quam libero me fuisse ani¬
mo quin aliquid semper angerer reminiscinonqueo. Non ne
quia uelaberat quod acler non uelles. Paderat quod abee no
luisses itaesi inquam Illius igitur praesentiam huius absentia
de siderabas Confutor inquam eget uero in quideo quo d quisq desi¬
deraps egetinquam Qui uero eget aliquo non eusque quaque
sibu pse sufficiens minime inquam Tuitaq hanc insussicientam
plenus inquit opibus sustinebas quidm inquam Opesignur nihi¬
lo indigentem sufficientemq sibi facere nequeunt. & hocerat
quo d prometere idebant᷑ atqui hoc quoq maxime conside¬
randum pute quod nihil habeat suapte natura neccura morilax

Expanded text:
sa in eis beatitudinis species deprehenditur? Primum igitur te sa in eis beatitudinis species deprehenditur? Primum igitur te ipsum, qui paulo ante diuitiis affluebas, interrogo: inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex qualibet iniuria confudit anxietas? – Atqui, inquam, libero me fuisse animo quin aliquid semper angerer reminisci non queo. – Nonne quia uel aberat quod abesse non uelles ueluisses? Ita est, inquam. Illius igitur praesentiam, hujus absentiam desiderabas. Confiteor, inquam. Eget vero, inquit, eo quod quisque 15 desiderat. Eget, inquam. Qui vero eget aliquo, num est usquequaque sibi ipse sufficiens? Minime, inquam. Tu itaque hanc insufficientiam plenus, inquit, opibus sustinebas? Quid ni? inquam. Opes igitur nihilo indigentem, sufficientemque sibi facere nequeunt, et hoc erat quod promittere videbantur. 188 Atqui hoc quoque maxime considerandum puto, quod nihil habeat suapte natura
Abbreviated transcription (Latin):
NANC SI CURUANS DIXTRA REMISIT
RICTO SPICTA UERTICI CAELAM
CADIA NESPIRAS PNOIBUS IN UNDAS
SID SICRTIO TRAMITI RURSUS
URSUM SOLITUS UIRTITADORTUS
RIPITUNT PROPRIOS QUAIO RECURSUS
RIDITUOUT SUO SINGULA GADINT
NICMANIT ULLI TRADITUS ORDO
NISI QOD EINI IUNCXIRIT ORTUM
SIABILEMO SUI FICIAIT ORDIM.
os quoq o terrena inimalia tenui licet imagine urm tamen prin¬
Uipium somniatis. Verumq illum bextitulinis finem lic& minime
perspicaci qualicumq tamen cogitatione perspicitis. Eoq. uos & a
uerum bonũ naturdis ducit inentio & ib eodem multipl& error
abducit. Consideranamq arperex quibus se homines adepturos
beatitudinem putant ad destinatum sinem ualeant peruenire
Sienĩ uel pecuna beatos non ficri uel honores ceteraq tale quid offe¬
runt cuinil bonorum abesse uideatur nos quoque fateamur fieri
iliquos horum adeptione felices Quod si neq idualent efficere
quod promittunt honisque pluribus carent non ne liquido fal¬

Expanded text:
Hanc si curuans dextra remisit, Hanc si curuans dextra remisit, Recto spectat uertice caelum. Cadit Hesperias Phoebus in undas, Sed secreto tramite rursus Currum solitos uertit ad ortus. Repetunt proprios quaeque recursus Redituque suo singula gaudent Nec manet ulli traditus ordo Nisi quod fini iunxerit ortum Stabilemque sui fecerit orbem. Vos quoque, o terrena animalia, tenui licet imagine uestrum tamen principium somniatis uerumque illum beatitudinis finem licet minime perspicaci qualicumque tamen cogitatione prospicitis eoque uos et ad uerum bonum naturalis ducit intentio et ab eodem multiplex error abducit. Considera namque an per ea quibus se homines adepturos beatitudinem putant ad destinatum finem ualeant peruenire. Si enim uel pecuniae uel honores ceteraque tale quid afferunt cui nihil honorum abesse uideatur, nos quoque fateamur fieri aliquos horum adeptione felices. Quod si neque id ualent efficere quod promittunt bonisque pluribus carent, nonne liquido fal
Abbreviated transcription (Latin):
niturae uis sacile monstratur cumlic& uarię dissidentesq sente¬
tue tamen in dili gendo bonifine comsentiunt.
UANIA RERUM ELECTAT NABINAS
NAIURA POTEIS QUIBUS INMEN EUM
LIGIDOS ORBIM PROUIDA SERUIT
SIRINGAT QUE LIGANS IN RESOLUTO
SINGULANENU PLACET ARGUTO
IDISUS LENTIS PROMIRE CANTO
SUAM UISPOINI PULCNRA LIONES
INCULA GESTANT MANIBUSO DATAS
APTENT ESCAS MITUANTO IRUCIM
SOLITI UER DERAEERRE MAGIS TRUM
SICRUORHORRIDA TINCUIRAT ORA
RISIDISOLIM RIDEUNT AHIMI
FRTMIT QUE GRAUI MEMINTRE SUI
LAXANT NODIS COLLA SOLUTIS
FAIMUS QUE LACR DINIE CRUINTO
DOMITOS RABIDAS IMBUIT IRAS
DUAE CANITALTIS GARRULARAMIS
ALES CAUIE CLAUDITUR ANTRO
FUICLICET INLITA POCULAMELLI
IARGASO DAPIS DULCI SIUDIO
LUDEUS ROMINUM CURMINISIMI
SIIAMEN ARIO CALIENS TENTO.
NIMORAMORATAS UIDIRIT UMBRAS¬
SPARSAS LIDIEUS SROTRITMSCAS.
SILUASIANTUM MAESIA REQUIRIT
SILUAS DULCI UOCI EUSURRM.
UALIDIS QONDAM UIRIBUS ACIA
PRONUM ELICUI UIRGA CACUMIN

Expanded text:
naturae uis facile monstratur, cum licet uariae dissidentesque sentenaturae uis facile monstratur, cum licet uariae dissidentesque sententiae tamen in diligendo boni fine consentiunt. Quantas rerum flectat habenas natura potens, quibus immensum legibus orbem prouida seruet stringatque ligans inresoluto singula nexu, placet arguto fidibus lentis promere cantu. Quamuis Poeni pulchra leones uincula gestent manibusque datas captent escas metuantque trucem soliti uerbera ferre magistrum, si cruor horrida tinxerit ora, resides olim redeunt animi fremituque graui meminere sui, laxant nodis colla solutis primusque lacer dente cruento domitor rabidas imbuit iras. Quae canit altis garrula ramis ales caueae clauditur antro; huic licet inlita pocula melle largasque dapes dulci studio ludens hominum cura ministret, si tamen arto saliens texto nemorSparsas pedibus proterit escas, Siluas tantum maesta requirit, Siluas dulci uoce susurrat. Validis quondam uiribus acta Pronum flectit uirga cacumen;
Abbreviated transcription (Latin):
ui quod sit optimum id &iam reuerentue cultu dignisfimum
itent minime. Neq enim uile quiddam contẽpnendum qe
qd adipisciomnium fere mortalium laborat intentio.
Aninbonis non est numeranda potentia: Quidigitur num in becillũ
acsine uiribus acstimandum est Quod omnibus rebus constat esse
praestantius. Anclaritudo nihili pendenda est: sed sequestrarinequi
quin omne quod excellentissimũ sit. id &um uideatur cẽdarissimũ.
mnon ẽe anxiam tristẽ que beatitudinẽ nec doloribus molestusq
subiectam quid attina dicere quando inminimis quoq rebus id appi¬
ritur quod habere fruiq delect& Atqui. hiec quae adipiscihomi¬
nes uolunt eaque de causa diuitias dignitates regma glorim uo¬
luptatesq desiderant. quod per haec sibi sufficientum reuerentiam
potentiam celebritatem lactitum credunt esse uenturam. Bonũ est
igitur quod tam diueriis studus homines petunt in quo quantasit

Expanded text:
qui quod sit optimum id etiam reuerentiae cultu dignissimum qui quod sit optimum id etiam reuerentiae cultu dignissimum putent? Minime; neque enim uile quiddam contemnendumque est quod adipisci omnium fere mortalium laborat intentio. An in bonis non est numeranda potentia? Quid igitur, num imbecillum ac sine uiribus aestimandum est quod omnibus rebus constat esse praestantius? An claritudo nihili pendenda est? Sed sequestrari nequit quin omne quod excellentissimum sit id etiam uideatur esse clarissimum. Nam non esse anxiam tristemque beatitudinem nec doloribus molestiisque subiectam quid attinet dicere, quando in minimis quoque rebus id appetitur quod habere fruique delectet? Atqui haec sunt quae adipisci homines uolunt eaque de causa diuitias, dignitates, regna, gloriam uoluptatesque desiderant quod per haec sibi sufficientiam, reuerentiam, potentiam, celebritatem, laetitiam credunt esse uenturam. Bonum est igitur quod tam diuersis studiis homines petunt; in quo quanta sit
Abbreviated transcription (Latin):
catem. quibus omnibus solam beatitudinem desider riliqu&
Nam quo il quis que prae ceteris petit. id summum ce bonum iudicat.
Sed summum bonu: beatitudine esse definiuimus. Quare bectũ esse
iudicat statum. quem prac ceteris quisq desiderat habesigitur
ante oculos propositam fereformam selicitatis humanat opes honoris¬
q potentiam . gloriam uoluptates. Quac quidem sola consideruns
ipicurus consequenter sibi sũmum bonum uoluptatem esse constituit
quodcetera omnia iocunditatem animo uideantur afferre Sedad
hominũ studia reuertor quorum animus & sicaligante memoria
amenbonum suum repetit. Sed uelut ebrius donium quotrami¬
te reuertatur ignorat. Num enim uidentur errare hi quinihilo
inligere intuntur: Atqui. Non est aliud quod acque perficere
beatitudinem possit. quam copiosius bonorum omnium status
Nicaliem egens sed sibupse sufficiens. Num uero libunturlii

Expanded text:
tatem. Quibus omnibus solam beatitudinem desiderari liquet. tatem. Quibus omnibus solam beatitudinem desiderari liquet. Nam quod quisque prae caeteris petit, id summum esse judicat bonum. Sed summum bonum beatitudinem esse definivimus. Quare beatum esse judicat statum, quem prae caeteris quisque desiderat. Habes igitur ante oculos propositam fere formam felicitatis humanae: opes, honores, potentiam, gloriam, uoluptates. Quae quidem sola considerans Epicurus consequenter sibi summum bonum uoluptatem esse constituit, quod cetera omnia iucunditatem animo uideantur afferre. Sed ad hominum studia reuertor, quorum animus etsi caligante memoria tamen bonum suum repetit, sed uelut ebrius domum quo tramite reuertatur ignorat. Num enim uidentur errare hi qui nihilo indigere nituntur? Atqui non est aliud quod aeque perficere beatitudinem possit quam copiosus bonorum omnium status nec alieni egens sed sibi ipse sufficiens. Num uero labuntur hi
Abbreviated transcription (Latin):
claritas uidetur. hi ł belli ł pacis artibus gloriosum nomen propa¬
garefestinant. Plurimi uero boni fructum gaudio lactitiaq meti¬
untur: hi fclicissimum putant uoluptate diffluere. Sunt &iam
quihorum fines causasq. alterut ro ꝑmutent. Ut quidiuitias obpo¬
tentim uoluptatesq desiderant. ł qui potentiam scu pecuniae causa
scuprosirendi nominis petunt. Inhisugitur eeterisq: talibus humanoꝵ
actuum uotorum que uersatur. intentio ueluti nobilitas sauorq popu¬
laris quae uidentur quandamclaritudinem comparare uxorac liber
quae iocunditatis gratix petuntur. Amicorum uero qł scissimum
quidem genus e non infortuna sed inuirtute numeratur. Reliquũ
uero uel potentiae causa. ł delectationis assumitur. lamuero corporis
bona proptun estut adsuperiora referantur Robur enim magni
ualentiam. Pulchiiuido atq uelocitas caedebritatem . sulubritas uolup¬

Expanded text:
claritas uidetur, hi uel belli uel pacis artibus gloriosum nomen propaclaritas uidetur, hi uel belli uel pacis artibus gloriosum nomen propagare festinant. Plurimi uero boni fructum gaudio laetitiaque metiuntur; hi felicissimum putant uoluptate diffluere. Sunt etiam qui horum fines causasque alterutro permutent, ut qui diuitias ob potentiam uoluptatesque desiderant uel qui potentiam seu pecuniae causa seu proferendi nominis petunt. In his igitur ceterisque talibus humanorum actuum uotorumque uersatur intentio ueluti nobilitas fauorque popularis, quae uidentur quandam claritudinem comparare, uxor ac liberi, quae iucunditatis gratia petuntur; amicorum uero quod sanctissimum quidem genus est non in fortuna sed in uirtute numeratur, reliquum uero uel potentiae causa uel delectationis assumitur. Iam uero corporis bona promptum valentiam; pulchritudo atque 15 velocitas celebritatem; salubritas, volup
Abbreviated transcription (Latin):
ad unum tamen beatitudis finem nititur peruenire. Idaut̃ est bo¬
num quoquis ad epto nihil ulterius desiderare queat. Quod quia
est omnium sũmumbonorum cunctaq intrasebona continens
Cui siquid afor& summum ẽẽ non poss& qm̃ relinquetur extrin¬
secus quod poss& optari. liquet igitur eẽ beatitudinem statum
bonorũ omnium congregatione perfectum. hunc uti diximus
diuerso tramite mortales omnes conantur adipisci. Estenim
mentib: hominum ueriboni natur aliter inserta cupiditas sed
ad falsa deuius error abducit. Quorum quidem alii s ummum
bonum eẽ nihilo indigere credentes. ut diuitus afflu antela¬
rant¬
Ali uero bonum quod si dignissimum ueneratione iudicantes. adep¬
tis honoribus reuerendi ciuibus sus et̃ intuntur. Sunt qui sum mum
bonum in summa potentia eẽ constituant. Hi uel regnare ipsiuo¬
lunt ł regnantibus adherere conantur: At quibus optimum quuldã

Expanded text:
ad unum tamen beatitudinis finem nititur peruenire. Id autem est boad unum tamen beatitudinis finem nititur peruenire. Id autem est bonum quo quis adepto nihil ulterius desiderare queat. Quod quidem est omnium summum bonorum cunctaque intra se bona continens; cui si quid aforet summum esse non posset, quoniam relinqueretur extrinsecus quod posset optari. Liquet igitur esse beatitudinem statum bonorum omnium congregatione perfectum. Hunc, uti diximus, diuerso tramite mortales omnes conantur adipisci: est enim mentibus hominum ueri boni naturaliter inserta cupiditas, sed ad falsa deuius error abducit. Quorum quidem alii summum bonum esse nihilo indigere credentes, ut diuitiis affluant elaborantalii uero bonum quod sit dignissimum ueneratione iudicantes adeptis honoribus reuerendi ciuibus suis esse nituntur. Sunt qui summum bonum in summa potentia esse constituant; hi uel regnare ipsi uolunt uel regnantibus adhaerere conantur. At quibus optimum quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
cuo & quae illauera sit sine cunstatione demonstra: Paciam inquit
illa tui causa libenter. Sed qm̃ tibi causa notior est camprius de sig¬
nare uerbis atq informare conabor ut eaper specta cum in con¬
gnosu partem flexeris oculos uere specimen bcatitudinis possis
agnoscere
QUISERERE INGENUUM UOLET AGRUM
LIDERAT ARUA PRIUS FRUCTICIBUS
FALCRUBOS FILICI QUAERE SECAT
UTNOUA FRUCT GRAUISCIRIS EAT
DULCIOR ESTAPIUM MAGELABOR
SIMILUS ORAPAIUS SAPORIDAT
CRATIUS ASTRANITINT UBINOTUS
DESINIT IMBNFEROS DARE SONOS
LUCIFER UTTENIDRS PIPULERIT
PULCTIRADIES ROSEOS AGIT TOUOS
EU QUOQUE FALSATUENS BONAPRIUS
INCIPE COLLA IUGORETRAHERE
UERAOEINHINC ANIMUM SUBIERINT
Tumde fixo paululum uisu & uelut in agustam suaementis sedẽ
recepta sic coepit. Omnis mortalium cura quam multipli cium
studiorum labor exerc& Diuerso quidem calle procedit sed

Expanded text:
cro, et quae illa uera sit sine cunctatione demonstra. – Faciam, inquit cro, et quae illa uera sit sine cunctatione demonstra. – Faciam, inquit illa, tui causa libenter; sed quae tibi causa notior est, eam prius designare uerbis atque informare conabor, ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos uerae specimen beatitudinis possis agnoscere. Qui serere ingenuum uolet agrum liberat arua prius fruticibus, falce rubos filicemque resecat, ut noua fruge grauis Ceres eat. Dulcior est apium mage labor si malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent ubi Notus desinit imbriferos dare sonos. Lucifer ut tenebras pepulerit pulchra dies roseos agit equos. Tu quoque falsa tuens bona prius incipe colla iugo retrahere: uera dehinc animum subierint. Tum defixo paululum uisu et uelut in augustam suae mentis sedem recepta sic coepit: Omnis mortalium cura quam multiplicium studiorum labor exercet diuerso quidem calle procedit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Iam cantum illa finiuerat. cum me audiendi auidum stupentẽ¬
q arrectis adhuc aurib carminis mulcedo defixerat. Itaq: pau¬
lo post. o in quam summum lassorũ solamen animorum. quamtu
me uł sententi arum pondere. uł canendi &iam iocunditate refo¬
uisti. Adeo utiam me post haec imparem for tune istib esse non
arbitror. Itaq remedia quaepaulo acriora eẽ dicebas non mo¬
do non ꝑ horresco. sed audiendi auidus uehe menter efflagito
Tum illa Sensiinquit cum uerba nra tacitus attentiusq rapiebas
Eumq tuaementis habitum. uł expectaui uł quod est uerius ipsa
perfeci. Talia sunt quippe uos quaerestant ut de angustata qui¬
dem mordeant interius aut̃ recepta dulcescant: Sed quod
tete audiendi cupidũ dicis quanto ardore flagrares Si quonam
te ducere aggredi amur agnosceris : Quonam in quã: aduerã
inquit felicitatem quamtuuis quoque somniat animus. Sed occupato
adinmagines uisu ips amillam non potest intueri Tumego Fac obse¬

Expanded text:
Iam cantum illa finiuerat, cum me audiendi auidum stupentemque arrectis adhuc auribus carminis mulcedo defixerat. Itaque paulo post: O, inquam, summum lassorum solamen animorum, quam tu me uel sententiarum pondere uel canendi etiam iucunditate refouisti, adeo ut iam me posthac imparem fortunae ictibus esse non arbitrer! Itaque remedia quae paulo acriora esse dicebas non modo non perhorresco, sed audiendi auidus uehementer efflagito. – Tum illa: Sensi, inquit, cum uerba nostra tacitus attentusque rapiebas, eumque tuae mentis habitum uel exspectaui uel, quod est uerius, ipsa perfeci; talia sunt quippe quae restant ut degustata quidem mordeant, interius autem recepta dulcescant. Sed quod tu te audiendi cupidum dicis, quanto ardore flagrares si quonam te ducere aggrediamur agnosceres! – Quonam? inquam. – Ad ueram, inquit, felicitatem, quam tuus quoque somniat animus, sed occupato ad imagines uisu ipsam illam non potest intueri. – Tum ego: Fac, obse
Abbreviated transcription (Latin):
SIQUIS ARCTURI SIDERA NESCIT
PROPINQUA SUMMO CARDINE IABI
CURLEGAT TARDUS PIAUSIRA BOOTES
MIRGATO SERAS AEOUORE FIAMAS
CUMNIMIS CELERIS IXPLICETORTUS
PAIRANT EIENAT CORNUA LUNAE
INTECTAMETIS NOCTISOPACAE
QUATO EUIGENTITEXERATORAE
CONEUSAPNOEDE DEIEGAT ASTRA
COMMOUET GENTES EUBLICUS EROR
NEENIUIS DURAM FRIGOREMOLIM
FERUINTI PHOEBI SOLUIERAESTU
HICENT CRUSAS CERNERE PROMTUMT.
PILICIATENTIS PECORA TURBANT
CUNCTAQ RARA PROUENIT AETAS.
STUEETO. SUBITIS MOBILE UULGUS
CAEDAT INSCIENTIAE NUBUUS ERROR
CENSEUT PROITCTO MIRA UIDERI

Expanded text:
Si quis Arcturi sidera nescit propinqua summo cardine labi, cur regat tardus plaustra Bootes mergatque seras aequore flammas, cum nimis celeres explicet ortus, Palleant plenae cornua lunae infecta metis noctis opacae, quaeque fulgenti texerat ore, confusa Phoebe detegat astra: commouet gentes publicus errornec niuis duram frigore molem feruente Phoebi soluier aestu. Hic enim causas cernere promptum est, illic latentes pectora turbant. Cuncta quae rara prouehit aetas stupetque subitis mobile uulgus; cedat inscitiae nubilus error, cessent profecto mira uideri
Abbreviated transcription (Latin):
re quemquam eo ualeant ad qđ seꝑducturas et̃ promatunt. Quantis uõ implicitȩ
mualisnt Artustine demomsor bo. Quidim pecumamne conꝗgragare conabris

Expanded text:
re quemquam eo ualeant ad quod se perducturas esse promittunt. Quantis uero implicitae re quemquam eo ualeant ad quod se perducturas esse promittunt. Quantis uero implicitae malis sint, breuissime monstrabo. Quid enim? Pecuniamne congregare conaberis?
Abbreviated transcription (Latin):
quasi quendã fructum nequitiae fruentium solent referre corporib Quarũ motus
quid habeat iucunditutis ignoro. Tristesuero eẽ uoluptatũ exitus. quisquis remimsci
libidinum suarũ uolet intelleget. Quaesibeatos &x plicare possunt. nihileausa ee quin
pecudes quoq batae eẽ dicantur. Quarum omnis adexplenda corparalẽ lacmniã. festina
intentio. Honestissima quidẽ coniugis foret liberorũq iocunditas. Sed nimis enatura
dictum ẽ nescioquem filiosi nuc nisse tortorem. Quorum quam sit mordax quaecuq
conditio neq alias &xꝑtũ te neq nunc anxium necesse ẽ ammonere. Inquo euripidis
mei sententiã ꝓbo. qui carentẽ liberis infortuno dixit esse felicem
IABET NOC UOLULTAS OMNIS
STIMULLS AGIT IRUENTES
PIUM QUE PARUOLANTUM
UBIGRATA MELLA EUDIT.
UGITETNINIS TENACI
EERIT ICTA CORDA MORSU
Iiedubium igitur ẽ. quin hae ad beatitudine uitae deuia quaedam sint. nec ꝓduce¬

Expanded text:
quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quid habeat iucunditatis, ignoro. Tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet, intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honestissima quidem coniugis foret liberorumque iucunditas, sed nimis e natura dictum est nescio quem filios inuenisse tortorem; quorum quam sit mordax quaecumque condicio, neque alias expertum te neque nunc anxium necesse est admonere. In quo Euripidis mei sententiam probo, qui carentem liberis infortunio dixit esse felicem. Habet hoc uoluptas omnis, Stimulis agit fruentes Apiumque par uolantum Vbi grata mella fudit, Fugit et nimis tenaci Ferit icta corda morsu. Nihil igitur dubium est quin hae ad beatitudinem uiae deuia quaedam sint nec perduce
Abbreviated transcription (Latin):
nec umquam firma pdurat: Iamuo quam sit inane. quam futile nobilitatis nor
quis nonuideat : Qlae si ad claritudinẽ refertur aliena ẽ Videtur namq esse
nobilitas quaeda demeritis ueniens lius parentium. Qd si daritudine praerhior¬
nos farcits illisint clarinecesse ẽ qui priedicantur. Quare splendi dum ten tuã non
habes alienaclaritudo non efficit: Qđ si quid ẽ innobilitate bonũ. Id esse arbitror
solũ ut inposita nobilibus necessitudo uideatur. neama iorũ urtute de generet.
MNE NOMINUMGENUS INTERRIS SIMIU MRGITABOR N
VNUS INIM RERUM PATER EST UNUS CUNCIA MINIS TRAI
NORTALES ICITUR EUNCTOS EDIT NOBILEGPRMEN  EISIDIRACNLO
QUID GINUS IT PROAOS SIRIPITIS SIPRIMORDIA VRA
A UCTORIMQUE DM̃ SPICTES NULLUS DEBENER IXIAT
N IITS PEIORA EOUENS PROPRIUM DISERATORTUM.
uud auit decorporis uoluptatib. loquar. quarum appetentia quidem plena ẽ ami¬
etadr. Sacietas uo paenitentiae ẽ Quantos ille morbos quaminto lerabiles dolores.

Expanded text:
nec umquam firma perdurat. Iam uero quam sit inane quam futtile nobilitatis nomen, quis non nideat? Quae si ad claritudinem refertur, aliena est. Videtur namque esse nobilitas quaedam de meritis ueniens laus parentum. Quod si claritudinem praedicatio facit, illi sint clari necesse est qui praedicantur. Quare splendidum te, si tuam non habes, aliena claritudo non efficit. Quod si quid est in nobilitate bonum, id esse arbitror solum, ut inposita nobilibus necessitudo uideatur ne a maiorum uirtute degeneret. Omne hominum genus in terris simili surgit ab ortu Vnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra Auctoremque deum spectes, nullus degener exstat, Ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum. Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum appetentia quidem plena est anxietatis, satietas uero poenitentiae? Quantos illae morbos, quam intolerabiles dolores
Abbreviated transcription (Latin):
Plures enim magnũ saepe nom̃ falsis uulgi opinionibus abstulerunt
quo quid turpius & cogitari potest. nãqui falso predicantur. suis ipsi
necesse est laudibus erubescant. Quae si &iã meritis conquisita sit.
quid tamen sapientis adiecerint conscientiae . qui bonũ suũ non populari
rumore sed conscientiȩ ueritate m&itus. quod si hoc ipsum ꝓpagass&
nomempulchrũ uidetur. consequens est ut foedum non etendisse iudic&
Sed cũ uti paulo ante disserui. plures gentes eẽ necesse sit ad quas unius
fama hominis nequeat ꝑ uenire. fit ut quẽ tuȩstimas eẽ gloriosum ꝓ¬
maxima parte terrarũ uideatur inglorius. Int̃ hec uero popula rem
gratiã ne cõmemoratione quidem dignã puto. quae net iudicio ꝓuenit
Ciloria uero quã fallax saepe quã turpis est unde non in iuria tragicus

Expanded text:
Plures enim magnum saepe nomen falsis uulgi opinionibus abstulerunt. Quo quid turpius excogitari potest? Nam qui falso praedicantur suis ipsi necesse est laudibus erubescant. Quae si etiam meritis conquisitae sint, quid tamen sapientis adiecerint conscientiae, qui bonum suum non populari rumore sed conscientiae ueritate metitur? Quodsi hoc ipsum propagasse nomen pulchrum uidetur, consequens est ut foedum non extendisse iudicetur. Sed cum, uti paulo ante disserui, plures gentes esse necesse sit ad quas unius fama hominis nequeat peruenire, fit ut quem tu aestimas esse gloriosum proxima parte terrarum uideatur inglorius. Inter haec uero popularem gratiam ne commemoratione quidem dignam puto, quae nec iudicio prouenit loria uero quam fallax saepe, quam turpis est! Vnde non iniuria tragicus
Abbreviated transcription (Latin):
rationem adsenarium uero ses qualteram
ecte igitur dictumest & duplicem ases qualtero ses quitertio que con¬
iungi & hasduas suꝑparticularis species duplicem ꝓcreare
id est primams peciem multi plicis quantitatis rursus exprima
mulciplicis specie id est exduplici & prima superparticulari
id est ses qualtera continens multiplicis species. idest tripla coniun¬
gitur. Namq .xii. senariinumeri dupla est x uero .& uiii. adduo de¬
narium ses qualtera qui ad senarium numerũ triplus est.

Expanded text:
rationem, ad senarium vero sesquialteram. rationem, ad senarium vero sesquialteram. Recte igitur dictum est, et duplicem a sesquialtero sesquitertioque conjungi, et has duas superparticularis species duplicem procreare, id est primam speciem multiplicis quantitatis. Rursus ex prima multiplicis specie, id est ex duplici, et prima superparticulari, id est sesquialtera, continens multiplicis species, id est tripla conjungitur. Namque 12 senarii numeri duplus est, decem vero et octo, ad duodenarium sesquialter, qui ad senarium numerum triplus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in commutabilem rationem sibim& consentient: quibus exposiuis ad
sequentem operis seriem conp&ens disputatio conuertatur. ii
QUODUULIIPIEX INTIAUALLUU EXQUIBUS SUPIR¬
PIAIC LANSUS MIBIITAIT POSITA INTEA UALLIS
TIA FIGO INUENIENDI REGULA
iigitur duae primae suꝑ particularis species conuingantur pri¬
ma species multiplicationis exoritur. Omnis enim duplex exses¬
qualtero ses quitertio que componitur & omnis sesqualter &
ses quitertius duplicem iungunt. Namternarius sesqualter est
duorum. Quat tuoruero ses quitertius ternarii sediui duplus duorum¬
Sicigitur sesqualter & ses quitertius unum duplicem componunt.
A tuero si fuerint medi&as & duplus inter duplicem & mediũ
potestuna medi&as talis inueniri quae ad alteram extremitate
ses qualtera sit ad alteram ses quitertia altrinsecus enim positis
senario & ternario idest duplici & extremitate si quaternarius
in medio conloc&ur. adternarium numerum ses quitertiam contine

Expanded text:
incommutabilem rationem, sibimet cuncta consentient, quibus expositis, ad sequentem operis seriem competens disputatio convertatur. CAPUT III. Quod multiplex intervallum ex quibus superparticularibus medietate posita, intervallis fiat, ejusque inveniendi regula. Si igitur duae primae superparticulares species conjungantur, prima species multiplicitatis exoritur. Omnis autem duplex ex sesquialtero sesquitertioque componitur, et omnis sesquialter et sesquitertius duplicem jungunt. Nam ternarius, sesquialter est duorum, quatuor vero, sesquitertius ternarii, sed 4 duplus duorumSic igitur sesquialter et sesquitertius unum duplicem componunt. At vero si fuerint medietas et duplus, inter duplicem et medium potest una medietas talis inveniri, quae ad alteram extremitatem sesquialtera sit, ad alteram sesquitertia. Altrinsecus enim positis senario et ternario, id est duplici et medietate, si quaternarius in medio collocetur, ad ternarium numerum sesquitertiam continet
Abbreviated transcription (Latin):
exposuimꝰ demonstrationẽ. pluribus modis. in quotũ illude tiã quod
diatessaron acdiapente ses qualtero & sesquit̃tio c̃iungunt. reliquis uera
suꝑ particularib: cũ eius dem sint generis nulla somnino applicet: c̃sonantias

Expanded text:
exposuimus demonstrationem pluribus modis, in quo totum illud etiam quod exposuimus demonstrationem pluribus modis, in quo totum illud etiam quod diatessaron ac diapente sesquialtero et sesquitertio conjungunt, in reliquis vero superparticularibus, cum ejusdem s
Abbreviated transcription (Latin):
ex his unadia pasm consonantiã iungunt. esse aũ diapente acdiapasom. &bis
diapason. illamtripli acquadrupli Dia pasonuero acdiatessaron consonan¬
tiamẽe ñ extimat. Idcirco qm̃ non in suꝑ particulari uel multipli cicadit com¬
parationẽ. Sed in multiplici suꝑ partiente estenĩ haec ꝓportiouocũ ut uiii
ad .iii. Si qui s enĩ horũ medio iiii ponat. efficia terminos hos.uiii.iiii.iii.
quorũ viii ad .iiii diapasonefficiunt consonantiã .iIIi. ad .iii. diatessaron
VIII. uero ad .iii inmultiplici suꝑpatiente constituitur. Quȩ aũ sit multi¬
plex suꝑpartiens cõparatio ex arithmeticis libriscognoscendumest. &ex
his quȩ scđo huius institutionis librodigessimus Pythagoriciaũ conso¬
separant. Quib: aũmodis diapason quidẽ duplici diatessa ron uero sesquit̃tio
Pephenditaũ plytha goricos ꝓcholo meustotamq eã quã p̃dictis libris

Expanded text:
ex his unam diapason consonantiam jungunt, esse etiam diapente ac diapason, et bis ex his unam diapason consonantiam jungunt, esse etiam diapente ac diapason, et bis diapason, illam triplicis, hanc quadrupli. Diapason vero ac diatessaron consonantiam esse non aestimant, idcirco quoniam non insuper particulari vel multiplici cadit comparatione, sed in multiplici superpartiente. Est enim haec proportio vocum ut octo ad 3; si quis enim horum in medio quatuor ponat, efficit terminos hos 8 4 3. Quorum octo ad 4 diapason efficiunt consonantiam; 4 ad 3, diatessaron; octo vero ad 3, in multiplici superpartiente constituitur. Quae autem sit multiplex superpartiens comparatio ex arithmeticis libris cognoscendum est, et ex his quae secundo hujus institutionis libro digessimus. Pythagorici autem consoseparant. Quibus autem modis diapason quidem duplici, diatessaron vero sesquitertio,Reprehendit autem Pythagoricos Ptolemaeus, totamque eam quam praedictis libris