comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ludest quod & icm su pradiximus cerberũ cẽterram q̃ corpora sepulta comnsumit: Namin decerberus ditis
quasi Rpcobopoe : Alii pueriliter uolunta cerbero amfia raiossa consumi. qui biatu terrac secundum stun
descendit ad inferossemesacruento: sem̃ sum non dicimus sicut necensum: Nam &esum facit & cor
Necte ullȩ facies faciesiđ pecies moresuo, Ipset rideus & bocpoaice: Nam simteremit centauros quemadi
maiamgigantum interfuit proelioqui a nce in numero s an nos fuissedicuntur: Nonterationis egeni
Lico tessigura: nam minus dixita plis intellegimus hoce mindicit: prudentimimum tenon circumue nit
Lerneusanguis id rdra curba capitum &ẽ talis figura qualis munera necsperno, ueraiouis proles: nul

Expanded text:
illud est quod etiam supra diximus, Cerberum esse terram, quae corpora sepulta consumit; nam inde Cerberus dictus est illud est quod etiam supra diximus, Cerberum esse terram, quae corpora sepulta consumit; nam inde Cerberus dictus est quasi κρεοβόρος. Alii pueriliter volunt a Cerbero Amphiarai ossa consumi, qui hiatu terrae secundum Statium descendit ad inferos. SEMESA ‘semensum’ non dicimus, sicut nec ‘ensum’: nam ‘esum’ facit et ‘comesum’. NEC TE VLLAE FACIES ‘facies’, id est species, more suo. IPSE TYPHOEVS et hoc poetice; nam si interemit Centauros, quemadmodum etiam Gigantum interfuit proelio, qui ante innumeros annos fuisse dicuntur? NON TE RATIONIS EGENTEM litotes figura; nam minus dixit et plus intellegimus: hoc enim dicit: prudentissimum te non circumvenit Lernaeus anguis, id est hydra, turba capitum. Et est talis figura, qualis «munera nec sperno». VERA IOVIS PROLES nullus
Abbreviated transcription (Latin):
iuitate inceremit eurrtum &ionem sustulit: cnille labore srege subeuristeo: Cuiusa sperrima m pe
nucratherculesuo luntateiunonis: Nam hocest quod dicit fatisiunonisid uo luntate: Nubigenas denxiont an
bepro creatoscentauro sut superius diximus hyleumqpholumq: irleum theseus interemit, pholusuero
hertulem suscepit hospicio corempore quo ad expugnandoscentauro seã profectus: Lucanus hospe s& alcidesinu¬
niphole: unde appar& ꝑpoeticam licenciam nomina esse pro nominib: posita, Cresia macta spdigia. Macta
mead leonemquem interemitrefertur: Nam cre tensem taurum non mactauit sed in colomema
umperduxit : u notamen uerbo utrumq: saepeconduditur Aliquotien suna pars ut disce pueruirtutemo
me uerumq laborem fortunamex aliis: Nemeae subrupe nemea silua ẽ uicinathebis in qualereulesima¬

Expanded text:
civitate, interemit Eurytum et Iolem sustulit. MILLE LABORES REGE SVB EVRYSTHEO cuius asperrima impercivitate, interemit Eurytum et Iolem sustulit. MILLE LABORES REGE SVB EVRYSTHEO cuius asperrima imperia sustinuerat Hercules voluntate Iunonis: nam hoc est quod dicit «fatis Iunonis», id est voluntate. Nube procreatos Centauros, ut superiuHerculem suscepit hospitio eo tempore, quo ad expugnandos Centauros esset profectus: Lucanus «hospes et Alcidae magni, Phole». Vnde apparet per poeticam licentiam nomina esse pro nominibus posita. CRESIA MACTAS PRODIGIA ‘mactas’ bene ad leonem, quem interemit, refertur: nam Cretensem taurum non mactavit, sed incolumem ad Eurystheum perduxit. Vno tamen verbo utrumque saepe concluditur, aliquotiens una pars, ut «disce puer virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis». NEMEAE SVB RVPE Nemea silva est vicina Thebis, in qua Hercules inter
Abbreviated transcription (Latin):
nississa hertuli Ifidusdecunis terrore lapsus suo uagitu excitauit parentes: quicum surre xissent uide
runherculem angestenentem manib: singulis in missoseino uercalibu sodiis: Eliserit prefocauerit: tro¬
que ut supradiximus troiam hertules euertit propternegatossibiala omedente equosdiui nosemine
proereacos & esionenuptias quamaeceto libertuerat: sane cretici frustraculpant uirgilium quod p̃¬
sentibus troianis trogȩ laudari introduxit excidium non respicientesquia bocratio fecit rmnorum,
quibusaliquid subtrahere sacrilegium est : Oec aliamq: curitusex oecalie ionemsiliam filiam̃de negauit
culiante promissam: Ideo quod eum fuerat siliusdeor tatusdicens abhercule & megeramunorem&ixe
interemcos quod factum fuerat iu nonis instinctu: tindeiratus hercules propternuptias iibi de negatas euera

Expanded text:
misisset Herculi, Ificlus cunis terrore lapsus suo uagitu excitauit parenmisisset Herculi, Ificlus cunis terrore lapsus suo uagitu excitauit parenrunt Herculem angentem manibus angues inmissos ei novercalibus odiis. ELISERIT praefocaverit. TROIAMQVE ut supra diximus, Troiam Hercules evertit propter negatos sibi a Laomedonte equos divino semine procreatos et Hesionae nuptias, quam a ceto liberaverat. Sane critici frustra culpant Vergilium, quod praesentibus Troianis Troiae laudari introduxit excidium, non respicientes quia hoc ratio fecit hymnorum, quibus aliquid subtrahere sacrilegium est. OECHALIAMQVE Eurytus rex Oechaliae Iolem filiam denegavit Herculi ante promissam, ideo quod eum fuerat filius dehortatus, dicens ab Hercule et Megaram uxorem et ex ea filios interemptos, quod factum fuerat Iunonis instinctu. Vnde iratus Hercules propter nuptias sibi denegatas, eversa
Abbreviated transcription (Latin):
exterior propt inferorũ colorem nigra ꝑmansit: &onesteait pependit populus idecorona depopulo: Sa
rona facta capud uelasse: ⁊indefoliorum parstemporibus coherens& capiti albuit sudore: Parsues¬
crimpleuit o serfus: legitur in librisantiquis herculem adicaliamingens ligncum poculum ad tulis se quo
antur in sacris : quod necarie consumeretur piccoblitum seniabatur. Cuius magnitudinem signi
dicendo in pleuitdextram serfus: Oeuexo olrmpo: indinato in noctem caelo: Pellib inmorem cincti: aut
oremherculis aut certe sacerdotum, & menssegrega ta secunde o: quia ut diximus una carnis fuc
alcera pomorum: Cumulantq .o. laras: Idẽ reddunt exta: salii. quitripudiantes arascircumibant:
des herculeas & facca f senestantum uoce laudes herculis exeqbantur: Iuuenes agestii corporis
facta monstrabant: Prima nouerce monstreo: beneprima nama alia omnia iunonis insidiispertu¬
lit fabulaciucem hocab&: hercules natus est cumift doam fitrronis filio: sed cum iuno duos serpente s in

Expanded text:
exterior propter inferorum colorem nigra permansit. et honeste ait 'pependit populus', id est corona de populo. arona facta caput velasse: unde foliorum pars temporibus cohaerens et capiti albuit sudore, parsIMPLEVIT D. SCYPHVS legitur in libris antiquis Herculem ad Italiam ingens ligneum poculum adtulisse, quo utebantur in sacris. Quod ne carie consumeretur pice oblitum servabatur, cuius magnitudinem significat dicendo ‘implevit dextram scyphus’. DEVEXO OLYMPO inclinato in noctem caelo. PELLIBVS IN MOREM CINCTI aut in morem Herculis: aut certe sacerdotum. ET MENSAE GRATA SECVNDAE D. quia, ut diximus, una carnis fuerat, altera pomorum. CVMVLANTQVE O. L. ARAS id est reddunt exta. SALII qui tripudiantes aras circumibant. LAVDES HERCVLEAS ET FACTA F. senes tantum voce laudes Herculis exsequebantur, iuvenes et gestu corporis eius facta monstrabant. PRIMA NOVERCAE MONSTRA bene ‘prima’; nam et alia omnia Iunonis insidiis pertulit. Fabula autem hoc habet. Hercules nat
Abbreviated transcription (Latin):
ait scimureni mouesegert alie no sẽmperauxilio uoluit: Hinccum laudat quod tantus eumuir roga¬
re conpellitur: Danaum quodductor a cortas: Necquod multitudinem haberc extimur Nce quod
es s& arca satillu choctendatidestagamen noni & menelao cognatione coniunctus:  hoc a dle uide
scili&e didita sama diuulgata utdiditur hic subicocroana ptragmina rumor fatisegere uolente
quoduoluntacis fuerat egitneccintaspati. Darda misilia cue ꝑ pu. & auccor. Ned dit quodait supra

Expanded text:
dat: scimus enim oves egere alieno semper auxilio. VOLVIT hinc eum laudat, quod tantus vir rogadat: scimus enim oves egere alieno semper auxilio. VOLVIT hinc eum laudat, quod tantus vir rogare conpellitur. DANAVM QVOD DVCTOR ET ARCAS nec quod multitudinem haberes extimui, nec quod esses Arcas, ut illud ostendat, id est Agamemnoni et Menelao cognatione coniunctus. Et hoc ad laudem scilicet. DIDITA FAMA divulgata, ut «diditur hic subito Troiana per agmina rumor». FATIS EGERE VOLENTEM quod voluntatis fuerat egit necessitas fati. DARDANVS ILIACAE P. P. V. ET AVCTOR reddit quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ne grauigenum super latiuuisest propositiuo: Namoptimusmalorum nom possumusdicert Superla tuus
tinmuscentau rorum proustus : Cuime fortuna precari: Antiquum est Namimodo quem preca
omus terrentius Credo quimihisi cor&: Itemfeccite ut uobi dec&: silustius locum editiorem quara
coribus dectbat: & estgrecum uterxeoa noa & ant: ditta coptosramos utmpacispetitior¬
musliue cumuittisofseratur: Partrinfabule partimnaturȩ efficiratio: Namcumde nomine achena
dieatrumee im eliorem hinc est illud pro uerbium herbamdo idẽ cedo uictoriam quoduarro ino &eus
ponit cumina gonibus herbamin modum palmedat aliquisei cumquo contendere non conatur & fati¬
curet meliortm uuit tasautem hab& ramo soliue ideo utinertiam &x inbetillita temofferentisosten¬

Expanded text:
ime Graiugenum’ superlativus est pro positivo: nam ‘optimus malorum’ non possumus dicere; superlativus ime Graiugenum’ superlativus est pro positivo: nam ‘optimus malorum’ non possumus dicere; superlativus  ‘iustissimus Centaurorum’ pro ‘iustus’. CVI ME FORTVNA PRECARI antiquum est; nam modo ‘quem precari' dicimus: Terentius «credo qui mihi sic oret», item «facite ut vobis decet», Sallustius «locum editiorem quam victoribus decebat». Et est Graecum, ut εὔχεο Ἀπόλλωνι. VITTA COMPTOS RAMOS utramus oliue cum uittis offeratur, partim fabule, partim nature effingit ratio. Nam cum de nomine Athenandicat eum esse meliorem. Hinc est illud proverbium «herbam do», id est cedo victoriam, quod Varro in aetiis ponit, «cum in agonibus herbam in modum palmae dat aliquis ei, cum quo contendere non conatur, et fatetur esse meliorem». Vittas autem habet ramus olivae ideo, ut inertiam et inbecillitatem offerentis osten
Abbreviated transcription (Latin):
locprouer bium saluare estsaltantem sener: audacem autem dicit ubiquo urgilus quotien s ultostende
arma tropum fecitmetriacusa : Nam amsequenseratu dicer& anbellum: paci seraeque manur pon
peroram facera in res ponsione, telauides nimica ł: bona conciliatio namaudierat hibellum adnidu
ddicunt cumgente latina : quo sillibello pros: sicut &uos a mou& conciliationem & iamex similitudne
fartine : Festehec: hocadramum pertina dicite ad uerba: Tanto pertussusomine ⁊ Dardani scilica
in memoratione: quicumꝙ es. hocad nomenaene pertin&: Nameẽ troia nosaudierat: Dertiums
anpletusmesit: hostendituirum & urtutis& hospitalitatis ama trem: subeuntdacos ꝗr: pallagem¬
eni optime granigenum: quantum ad aeneam pertin& grtcinequebonine que meliores sunt: Erdoopo¬

Expanded text:
est hoc proverbium 'salva res est, saltat senex'. 'audacem' autem dicit ubique Vergilius, quotiens vult ostendere est hoc proverbium 'salva res est, saltat senex'. 'audacem' autem dicit ubique Vergilius, quotiens vult ostendere ARMA tropum fecit metri causa: nam consequens erat ut diceret ‘an bellum’. PACIFERAEQVE MANV R. P. O. ne moram faceret in responsione. TELA VIDES INIMICA bona conciliatio: nam audierat «hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina». QVOS ILLI BELLO PROF. sicut et vos. Et movet conciliationem etiam ex similitudine fortunae. FERTE HAEC hoc ad ramum pertinet, ‘dicite’ ad verba. TANTO PERCVSSVS NOMINE Dardani scilicet commemoratione. QVICVMQVE ES hoc ad nomen Aeneae pertinet: nam esse Troianos audierat. DEXTRAMQVE AMPLEXVS INHAESIT ostendit virum et virtutis et hospitalitatis amatorem. SVBEVNT LVCO F.  OPTIME GRAIVGENVM quantum ad Aeneam pertinet Graeci neque boni neque meliores sunt. Ergo ‘opt
Abbreviated transcription (Latin):
que senatus Totamostenditaetatem: Nampersenacum seniore ssignificantur: pauperautim
autad numerum retulit centum enim subromulo fuerunt: autrouera pauper perquo d romaniim perio
tendicur parsimonia prolaude tunchabica: Tepidus quecruor frustra quidam gru oremoccoruman¬
guinemhominumuolunt: Ncmiuuenalisait : sanguisir& & amagnoceruix ferienda magistro, tir¬
gilius ad queatros sicabat ueste cruores: Celsc suidere races: quia dixit geminasque legitdedasse
& iam helenus Ne quam inter scõ signe s in honore deorum hi. f u. &u. turbe:: Demque: cumlud
rcense sapollini celebrarentur & aennibalnuntiatus essa circaportum collinemus urbungri
Om̃s raptis armis concurrerunt : Reuersi postea cumpiaculum formida rentinuenerunt saltap¬
tomincireo senem quendam: quicum interrogatus dixis h& senon interrupinse saltatiunem: Dictũ

Expanded text:
PAVPERQVE SENATVS totam ostendit aetatem: nam per senatum seniores significantur. ‘Pauper’ autem PAVPERQVE SENATVS totam ostendit aetatem: nam per senatum seniores significantur. ‘Pauper’ autem ad numerum retulit, centum enim sub Romulo fuerunt: aut re vera ‘pauper’, per quod Romani imperii ostenditur parsimonia, pro laude tunc habita. TEPIDVSQVE CRVOR frustra quidam cruorem pecorum, sanguinem hominum volunt: nam Iuvenalis ait «sanguis iret et a magno cervix ferienda magistro», Vergilius «atque atros siccabat veste cruores». CELSAS VIDERE RATES etiam Helenus «ne qua inter sanctos ignes in honore deorum h. f. o. et o. turbet». Denique cum ludi circenses Apollini celebrarentur et Hannibal nuntiatus esset circa portam Collinam urbi ingruere, omnes raptis armis concurrerunt. Reversi postea cum piaculum formidarent, invenerunt saltantem in circo senem quendam. Qui cum interrogatus dixisset se non interrupisse saltationem, dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
rumone secundo sauente fluuio in tellegimus: Labituruncta uadisabies: Discen dentis celeritate propat
ndit : Nacius: Dedisco similis que cadenticrescit in aduersum: Mirantur exunde: Laus troianoru
rerentimagine sul arborum nemorum quas citiane nauessecubant: Terrentianus : Naturasi cest sl¬
muro sarcem que procul: Palatinumuidit: Nec situm presentem cemsiderare debemus: Tuncenim¬
S nullis obstantibus aedificus a tiberi perlupercalut diximus fluente facile mons poterat uideripalan
nus: Forte die sollem nemillo eusembulos ydesibonoliomine uiccor: Ideo troianis uenientibus acri
celebrantur: bona & iamususesto & onomia, Amfitrroniade magnodiuisq f satis perite: Nam
cuiusdeo sa crificaretur necesseerat postipsum eiam reliquosinuocri: anteurbem: Secundumas¬
tiquumsitum: Tuncenim breuisciuitcis fuerit. Pallas huiefilius procum hoc: Iuuenum primis

Expanded text:
'Rumone secundo', favente fluvio intellegimus. Ad v. 91 Labitur uncta vadis abies descendentis celeritate prope 'Rumone secundo', favente fluvio intellegimus. Ad v. 91 Labitur uncta vadis abies descendentis celeritate prope conscendit: Statius de disco "similisque cadenti crescit in adversum" . mirantur et undae laus Troianorum rerent imagines nemorum, quas Troianae naves secabant. Terentianus "natura sic est fl. Ad v. 98 Cum muros arcemque procul Palatinum vidit. nec situm praesentem considerare debemus: tunc enim nullis obsnus. FORTE DIE SOLLEMNEM ILLO εὐσυμβόλως, id est bono omine victori deo Troianis venientibus sacra celebrantur. Bona etiam usus est oeconomia. AMPHITRYONIADAE MAGNO DIVISQVE F. satis perite: nam cuivis deo sacrificaretur, necesse erat post ipsum etiam reliquos invocari. ANTE VRBEM secundum antiquum situm: tunc enim brevis civitas fuerat. PALLAS HVIC FILIVS pro ‘cum hoc’. IVVENVM PRIMI
Abbreviated transcription (Latin):
or augo en tur p terrenitius: cont snsmins ora ximauno quesitum est que sitiunomaxima: Namut
dibimus uarie sunt ciuspocestates ut curits lucma, Matrona regina⁊ & dicunt theologupsamcẽ matrenda
quaeterra dicitur: unde &imporcari s acrificatur. Ergopenite elegitephite toutmaximam dicer& q
tatio postim molaciono mest: unde bamo usus est compendio : Nsi roprontron est in hocuersu primum ẽstcum
secundo hocestbona fama cum ne minem laederent, &utcer tediciteoscinteuenis se quam sama nin¬
euenturos Autrumore prorumon eposuit : Namut supra diximus tumon diccus est unde ae ficisro¬
nalis ad quamelecti sunt remus a romulus: quefuit ubi nunc est iuperta lincirco: hacenim labebaturt¬
berisante quamuertũ no faccis sacrificiis iuerteretur: quamuis fic unrum inalem aln romulo ued inde¬
stam qua siro mularem: Ali allecte in fandibusdato: Ncim parigut turisruma dicitur: Ergo sifuert

Expanded text:
rentius «o Mysis, Mysis». MAXIMA IVNO quaesitum est quae sit ‘Iuno maxima’: nam, ut diximus, variae sunt eius potestates, ut Curitis, Lucina, Matrona, Regina. Et dicunt theologi ipsam esse matrem deum, quae terra dicitur; unde etiam porca ei sacrificatur. Ergo perite elegit epitheton, ut maximam diceret. MACTAT mactatio post immolationem est; unde bono usus est conpendio. Sane hysteroproteron est in hoc versu: primum enim essecundo hoc est bona fama, cum neminem laederent: autuntiaret esse venturos. Aut ‘rumore’ pro ‘Rumone’ posuit; nam, ut supra diximus, Rumon dictus est: unde et ficus ruminalis, ad quam eiecti sunt Remus et Romulus. Quae fuit ubi nunc est lupercal in circo: hac enim labebatur Tiberis, antequam Vertumno factis sacrificiis averteretur. Quamvis ficum ruminalem alii a Romulo velint dictam, quasi Romularem, alii a lacte infantibus dato: nam pars gutturis ruma dicitur. Ergo si fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ima quaaterra sordidiom unde cuncta procitantur quam raun: latinimatenam appella¬
inquediemꝙ hocaromanis craxitapud quosnhilfuittam solemnam quedies conseerationis:
pcest illud nostrosq huius meminis sominores: Tarcho & trrreni: tarcolatinus nominati uusest
ico uenion s abeo quod esttarchon ꝑdieo .N. CC Ω .i.no. mutata uta pollo apollon: Aliteruer su
nstat: Tuta cẽ nebant castralocis: hocõ & industria & natura munitissima: sed nouimus castra
naturam munita esso nom posse nisi in collib: fuerint: quod si in montib quomodo procedit latiste¬
lit marius nesi tergo contrarium in tellegamus quod hodiequeui demus & legimus hanecollium
fuste nacurtanur planitiuse saemn stmmo in quane rant easera dartams quan quaemtul t uelint e¬

Expanded text:
item aqua et terra sordidior, unde cuncta procreantur: quam ὕλην Latini materiam appellaitem aqua et terra sordidior, unde cuncta procreantur: quam ὕλην Latini materiam appellae dixerunt. LVCVMQVE DIEMQVE hoc a Romanis traxit, apud quos nihil fuit tam sollemne quam dies consecrationis: hinc est illud «nostrosque huius meminisse minores». TARCHO ET TYRRHENI Tarco Latinus nominativus est de Graeco veniens, ab eo quod est Tarchon, perdito ‘n’ et ‘ω’ in ‘o’ mutata, ut Apollo Ἀπόλλων: aliter versus non stat. tuta tenebant castra locis hoc est et industria et natura munitissima. sed novimus castra per naturam munita esse non posse, nisi in collibus fuerint: quod si in montibus sunt, quomodo procedit 'latis tendebat in arvis'? ne sit ergo contrarium, intellegamus quod hodieque videmus et legimus, hanc collium fuisse naturam, ut planities e
Abbreviated transcription (Latin):
nos quae dicere turciuitas Illiut pote greciquid audirentignorantes &optimum ducentes si prius cos
lucarentdixerunt xaipequam salutationem romani nomenciuitatisee pucauerunt & decracta aspi¬
icionecamcerenominarunt: Vedicitigͥnus murbib: italicis amnisautemminio dicitur ut quicer&a
imoqui sunt minionis maruis Lact sacer hoc est non solum colebatur aciuibus sed &iam abaccolis:
gnumbrosa mortsuo: ueteres spelasgos: dehis aaraest opinio: Nam alieo sabachenientib alnala co
ss alii ahiesalis dicuncoriginem ducert, quod est propensius: nammulta sin thesalia pelasgorum
iscactõ tiuitates hi primuttaliam tenui se perhibentur: aruorumpecoris qͥd eo publica cerimon
pimo hochaba pecorum & agnorum deumeẽ silua num : predentiorestamen dicuntẽt̃ tum y ai¬

Expanded text:
nos quae diceretur civitas, illi, utpote Graeci, quid audirent ignorantes et optimum ducentes si prius eos nos quae diceretur civitas, illi, utpote Graeci, quid audirent ignorantes et optimum ducentes si prius eos salutarent, dixerunt χαῖρε: quam salutationem Romani nomen civitatis esse putaverunt, et detracta aspiratione eam Caere nominarunt, ut dicit Hyginus in urbibus Italicis. ‘Amnis’ autem Minio dicitur, ut «qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis». LATE SACER hoc est non solum colebatur a civibus, sed etiam ab accolis. NIGRA umbrosa, more suo. VETERES S. PELASGOS de his varia est opinio; nam alii eos ab Atheniensibus, alii a Laconibus, alii a Thessalis dicunt originem ducere, quod est propensius: nam multas in Thessalia Pelasgorum constat esse civitates. Hi primi Italiam tenuisse perhibentur. ARVORVM PECORISQVE DEO publica caerimoniarum opinio hoc habet, pecorum et agrorum deum esse Silvanum. Prudentiores tamen dicunt, esse eum ὑλικ
Abbreviated transcription (Latin):
tur in medio & combirentuu s sortes exercitum: autcerte hononis est medium locuminexercitutenere:
osca libi mȩdiodux agmineturnus : conspectus conspicuus conspicabilis: Nam pronomine parti
adens uesperum facit: Indestatius & alter node prenditur imus inhortu hab& &icmduas alias una
nsgno cauri &inam in septemerione, Vnde &iam taurus domuscẽ dicitar ueneris: Id eodixit que muc¬
uisanccalios astrorumdiligitignes sacrum uenerabile tenebrasautem resoluit proptriubar quad sola
ndensaliquod efficitlumen agmine facto agmenẽ proprieoxercitusambtlans: quid quidi
nt aliud abusiue dicitur: propocentisamnem: Agilla ciuitase tuscie a condicore appellata cui exsci
romana: aliud est inditum nomen: Nam cum romanicuntespertusciam interrogarent: ag¬

Expanded text:
entur in medio, ambirent viri fortes exercitum. Aut certe honoris est medium locum in exercitu tenere, ut entur in medio, ambirent viri fortes exercitum. Aut certe honoris est medium locum in exercitu tenere, ut ipse alibi «medio dux agmine Turnus». CONSPECTVS conspicuus, conspicabilis, nam pro nomine particidens vesperum facit: inde Statius «et alterno deprenditur unus in ortu». Habet etiam duas alias, unam in signo tauri et unam in septentrione, unde etiam taurus domus esse dicitur Veneris: ideo dixit ‘quem Venus ante alios astrorum diligit ignes’. SACRVM venerabile. TENEBRAS autem RESOLVIT propter iubar, quod sola possidens aliquod efficit lumen. AGMINE FACTO agmen est proprie exercitus ambulans: quicquid fuerit aliud abusive dicitur. PROPE CERITIS AMNEM Agylla civitas est Tusciae, a conditore appellata, cui ex inscitia Romana aliud est inditum nomen. Nam cum Romani euntes per Tusciam interrogarent Agylli
Abbreviated transcription (Latin):
do figura poetica namtrinadebuit diceie,. Armaenim numerisunttantun i pluralis mouenda autem
ielconita ipsimi ud abipso finitimo: autin finitimo aut finitimo capiti : tnduas sed ciub urbemscilicoiuris
rr lescmasculinoposuitdicens Uiduus faretransi tapollo, aduoso superi iam hncquasi paterloquitur: Di
nimesti decadlacutio & ultimaparscius haba parentis as sectum: quod &ipseostenditdicens & patri
audi tẽpreces primalierdiuxi fortisest: & qualiseram cum primamaciempneste subipsas: Durarelabore.
rsusicilige se ncctutis Ferrentius senectisipsa morbus est: Durareaut̃ est sustinere horatius acsine sunib
uadutrt catinȩ porsunt imperidsiiscequor infandum casam parencis est quod farmigt nolle memorare
cudelemuitum que filio est superscis: sola&sera, quia & unuserat & serius susceptus. Iamque adeo exiera
eo ador natum pertin atancum: Iosc agnune palla sinmedio hicenim mos fuit ut triones pomer¬

Expanded text:
da figura poetica, nam 'trina' debuit dicere: 'arma' enim numeri sunt tantum pluralis. 'movenda' autem vel contra ipsum, vel ab ipso. Ad v. 569 Finitimo aut in finitimogenere masculino posuit, dicens "viduus pharetra risit Apollo" . Ad v. 572 At vos o superi iam hinc quasi pater loquitur. divisa enim est haec adlocutio, et ultima pars eius habet parentis adfectum, quod et ipse ostendit dicens audite preces’; prima vero viri fortis est, ut ‘qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa s.’. DVRARE LABOREM ipsius scilicet senectutis: Terentius «senectus ipsa morbus est». ‘Durare’ autem est sustinere: Horatius «ac sine funibus vix durare carinae possunt imperiosius aequor». INFANDVM CASVM parentis est quod formidat nolle memorare. CRVDELEM VITAM quae filio est superstes. SOLA ET SERA quia et unus erat, et serius susceptus. IAMQVE ADEO EXIERAT ‘adeo’ ad ornatum pertinet tantum. IPSE AGMINE PALLAS IN MEDIO hic enim mos fuit, ut tirones poner
Abbreviated transcription (Latin):
quia &iam ante albam tibrisdictis inuenitur albula nomen antiquumo nomen acolore habuit: nepulsi
patria auc utdiximussupra propterparricidium autcert eora culorum necessitate compulsum: Pelagiquȩ ex¬
irema ꝑ extrema pelagiactum tucuedicit donatus perpelagusextremapelagisequentemut pelagiad uerbium
fortunȩ: Namuiteum ane incerta suntomnia: unde & miscuit ut quasi plenum oscendera& dogma namni
incomtrarium est stito quam cosus sed sccundum sto icosdixit: Egere coegerunt ut quasiostendat inui¬
tum: Carmentisnim phemonte matriscius: Nimpheautem maritedicit: Nam grecesponsa nimfedi
quam matrifecit extinctȩ. Estautem iuxta portam quȩ primo a carmento carmenta lisdictaest. post
sclerata a fabiis .Ct Cui quiperipsa minbellum profecti non sunt reuersi: fatis fatisdice: Bene ad didit

Expanded text:
quia etiam ante Albam Thybris dictus invenitur. ALBVLA NOMEN antiquum hoc nomen a colore habuit. ME PVLSVM quia etiam ante Albam Thybris dictus invenitur. ALBVLA NOMEN antiquum hoc nomen a colore habuit. ME PVLSVM PATRIA aut, ut diximus supra, propter parricidium: aut certe oraculorum necessitate conpulsum. PELAGIQVE EXTREMA per extrema pelagi actum: aut, ut dicit Donatus, per pelagus extrema sequentem, ut ‘pelagi’ adverbiufortunae: nam vitae humanae incerta sunt omnia. Vnde et miscuit, ut quasi plenum ostenderet dogma: nam nihil tam contrarium est fato quam casus; sed secundum stoicos dixit. EGERE coegerunt, ut quasi ostendat invitum. CARMENTIS NYMPHAE MONITA matris eius. ‘Nymphae’ autem maritae dicit: nam graece sponsa νύμφη quam matri fecit extinctae. Est autem iuxta portam, quae primo a Carmente Carmentalis dicta est, post scelerata a Fabiis CCCVI, qui per ipsam in bellum profecti, non sunt reversi. VATIS FATIDICAE bene addidit
Abbreviated transcription (Latin):
lisunt his paniȩa fluuiosi coridictilucanus hesperiosincersicorisnonultimus amnis hiducesica douenerunt adi¬
accipauerunt & eamsicani amagencis nomine siciliamuero aducis nomine dixerunt: quã quam tuchidue s de se¬
clia italam regem uenisse : & abeocẽ ittiliam appellatum: In manicorpore hibris: hictuscorum rex fuit qui
uxta hune fluui umpugnanscecidit & einomen in posuit: aliiuolunt istum ipsum regemla trocinatum eẽ cir¬
cibuus fluministipis & transeuntibus crebrasiniuria sintulisse: tnde dibris quasi ib picdictus est a not uer
o peac id est abiniuria nama mabant maiore subiad spira tioerat t ponere aliiut supradiximus uo lunceos
quide sicilia uenerunt thibrindixisse adsimilitudinem fosse srracusane quam fecerunt ꝑ in iuriũ afri& athe¬
nense siurtaciuitatismurum : Nam quodliuiusdixit ab alba nore getiberino thibrindictum non procedit Ideo

Expanded text:
li sunt Hispaniae, a fluvio Sicori dicti: Lucanus "Hesperios inter Sicoris non ultimus amnis" . hi duce Siculo venerunt adccupaverunt et eam Sicaniam a gentis nomine, Siciliam vero a ducis nomine dixerunt: quamquam Thucydides dicat de Sicilia Italum regem venisse et ab eo esse Italiam appellatam. INMANI CORPORE THYBRIS hic Tuscorum rex fuit, qui iuxta hunc fluvium pugnans cecidit et ei nomen inposuit. Alii volunt istum ipsum regem latrocinatum esse circa huius fluminis ripas et transeuntibus crebras iniurias intulisse, unde Thybris quasi ὕβρις dictus est ἀπὸ τῆϛ ὕβρεως, id est ab iniuria: nam amabant maiores ubi aspiratio erat Q ponere. Alii, ut supra diximus, volunt eos qui de Sicilia venerunt, Thybrin dixisse a similitudine fossae Syracusanae, quam fecerunt per iniuriam Afri et Athenienses iuxta civitatis murum: nam quod Livius dicit, ab Albano rege Tiberino Thybris dictum, non procedit ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
delli signumlaurentiturnus ab artcextulit apud ma iortisnost rosenlo uiant mlutore pebli cas
faccuros necdestende bant nisi completis stipendiis iđemilitiaetem poribus see saeciaui nc
uocabacur Auderte siessac tu multusihbellum italicum ul gallicum in quibus ex periculi. uc̃¬
nn cabe erattimor multusqui ai singulos incerrogare nonuacabat qui fuo ratducturus exerciã
Sibat ad capitolium & ex inde proferens duouexilla unum roseum quod ꝓedites tuocabat &unuun
erulcum quoderatequitum: Nam ceruleus colorin arisest acuiusdeo equum constat inuen
militia coniuratio. frebantaiam euocatio : Namaduersa loca diũsi propter cogendos mittel¬
tur exercitus Nodoergo duo sunt generamilitiae: Coniuratio & euocatio quippeintumil¬
tũ Sancin comngruum non est quod signũs belliduexilli eleuationem tur nodat cum dereg¬

Expanded text:
ELLI SIGNVM LAVRENTI TVRNVS AB ARCE EXTVLIT apud maiores nostros tria erant militiae genera esse facturos, nec discedebant nisi completis stipendiis, id est militiae temporibus: et sacramentum vocabatur. Aut certe si esset tumultus, id est bellum Italicum et Gallicum, in quibus ex periculi vicinitate erat timor multus, quia singulos interrogare non vacabat, qui fuerat ducturus exercitum ibat ad Capitolium exinde proferens duo vexilla, unum russeum, quod pedites evocabat, et unum caeruleum, quod erat equitum – nam caeruleus color maris est, a cuius deo equum constat inventum militia coniuratio. Fiebat etiam evocatio: nam ad diversa loca diversi propter cogendos mittebantur exercitus. Modo ergo duo sunt genera militiae, coniuratio et evocatio, quippe in tumultu. Sane incongruum non est quod signum belli, id est vexilli elevationem Turno dat: aut cum de re
Abbreviated transcription (Latin):
que sol& nm ecuus fuit: sic& illuc dixit locuturo forte parentis pilum niturnus: & alib pilumnusg
ne prestandorum auxiliorum ex primit causm: Nemagis curno qua sigreco fauere credantur
iunge. Legitur & focdere iunge : Recto fluminesitinere: & sicdixitut tunc sead carete Necioser¬
litore posthocest alittort monitcedens sicergo & nunelicore fluui non re cedentem significat
estalia ex positioutrecto flumine domito fitnato & in truin quilitatredactabtelle gamus qnod

Expanded text:
que solet; nam avus fuit. Sic et illud dixit «luco tunc forte pareque solet; nam avus fuit. Sic et illud dixit «luco tunc forte parene praestandorum auxiliorum exprimit causam, ne magis Turno, quasi Graeco, favere credantur. FOEDERA IVNGE legitur et ‘foedere iunge’. RECTO FLVMINE D. recto l.», hoc est a litore non recedens. Sic ergo et nunc a litore fluvii non recedentem significat. Est et alia expositio, ut ‘recto flumine d.’ edomito, frenato et in tranquillitatem redacto intellegamus: quod
Abbreviated transcription (Latin):
patrem suumoccidiss& suadentematre nicostrata que &im carmentis dicta est quȩ carminibus
ticina batur dimis sc prouintiasu c uenitaditaliam, &pulsis habonginibus tenuitloca in quibus nẽ
ma est & modicum oppidum fundauit in monte paletino: hiccũt monspclatinus scđ m̃ uingilium an
lante auoeuandriest dictus scđm ucerronem & aliosa filia euandripallantia ab hercule uitiata
postea illic sepulta uelcerte aepcllante ei filio illicsepulto aliabalatuo uiumbalanteum uolu¬
& ex inde perantisti chompallanteum dictum s si abalatu hoc nomenuenerit pa. longa est sicuteas
marticlis ponitplerum que sicutem apallante ꝑ .a. breuis situte cmponit ubi que uirgilius scđm̃ su
opinionem: Genus cepallante profectum adhas horas genus a pbillantey ponapalante profectans
montibus ut diximus suntin minoribusillis colliculis: pallantis proui confundit nomina: utplerun¬

Expanded text:
patrem suum occidit, suadente matre Nicostrata, quae etiam patrem suum occidit, suadente matre Nicostrata, quae etiam vaticinabatur. Dimissa provincia sua, venit ad Italiam et pulsis Aboriginibus tenuit loca, in quibus nunc Roma est, et modicum oppidum fundavit in monte Palatino. Hic autem mons Palatinus secundum Vergilium a Pallante, avo Euandri, est dictus, secundum Varronem et alios a filia Euandri Pallantia, ab Hercule vitiata et postea illic sepulta, vel certe a Pallante eius filio illic sepolto. Alii ab nt dictum, et exinde per antistichon Pallanteum dictum. Martialis ponit plerumque; si autem a Pallante, ‘pa’ brevis est, ut eam ponit ubique Vergilius secundum suam opinionem. GENVS A PALLANTE PROFECTVM profectum ad has oras genus a Pallante, non a Pallante profectum. IN MONTIBVS ut diximus supra, in minoribus illis colliculis. PALLANTIS PROAVI confudit nomina, ut plerum
Abbreviated transcription (Latin):
cum & adhuo inimicasitiuno & adtroia norumpermi ciem addantur alicnumina u
iuterna: Vnde mire quidã condusit huncuersum dicens concesseredeum profugis noua moeniai¬
ris quod suta acceperimus ut dicatte ucros constituere ciuitatem Nea anuminaque iru
tant nihileritconerarium : Nom & ipscciu no hocdicit non dabitur regnis hesto prohbere latins
atquein mocam s .L. coniunx: hicautem sensus & iamsidetrahas subauditionem potestaccipa
superioribus ut sit tumor omnis concei seredcumuthictibi sit certa domus certipenates : Li tonis ld
ideo enecsinmolaũ iunoni quia ipsadicitur t̾ra: ut coniugisin gremium laete descendit: Scimus cu¬
ocanimal inimicumet frugibusut ca prumuitibus quilibert in molatur: Enixaia cebit par
cades his drisgenus apallante profectum: Cuanderarta fuit: pepospallantis regis arcadie Inccu

Expanded text:
cum et adhuc inimica sit Iuno, et ad Troianorum perniciem addantur alia numina, cum et adhuc inimica sit Iuno, et ad Troianorum perniciem addantur alia numina, ut furia, ut Iuturna: unde mire quidam conclusit hunc versum, dicens 'concessere deum profugis nova moenia quodsi ita acceperimus, ut dicat Teucros constituere civitatem, nec ea numina, quae irata sunt, vetant, nihil erit contrarium: nam et ipsa Iuno hoc dicit "non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis: atque inmota manet fatis Lavinia coniunx" . hic autem sensus, etiamsi detrahas subauditionem, potest accipi a superioribus, ut sit: tumor omnis et irae concessere deum, ut hic tibi sit certa domus certique penates. Ad v. 43 quam ideo Aeneas immolavit Iunoni, quia ipsa dicitur thoc animal inimicum esse frugibus, ut caprum vitibus, qui Libero immolatur. ENIXA IACEBIT parti Ad v. 51 Arcades his oris genus a pallante profectum Euander Arcas fuit, nepos Pallantis, regis Arcadiae. hic
Abbreviated transcription (Latin):
undee in horatione emeare nidaIndomolacunar. Alituum proalitum. sed metriaausa ut
dnamus sp̃ addit sillabam: suba&herisaxe id e subene seram que dedit ꝑ or. quiaem cardã¬
quippembelliciscuris : Tyberinus: bene tiberinus qui c supra dixeratdeus : Naminsea cristiberinis h
coenolexia tiberis in poemate tibrisuocatur: seniorad quiubique cũ flauũmdixit se semoa
aut propter spumasdigtum est auta dre uerentiam ꝑtin&: siclucanusdeurberoma, Adhuc floren
irrigero caneseffunde s uerticecrines : Curoshis o .o. H abitum future orationis ostendit:
gente deum: a libideum certissima proles: urbem quire uehis nobi s utilium italiamportas urb
superius ab appolline poposcerat hoc nuncindicat trberis: Da propriam trmnbre domum da moena

Expanded text:
unde est in Horatio «nec mea renidet in domo lacunar». ALITVVM pro ‘alitum’, sed metri causa, ut unde est in Horatio «nec mea renidet in domo lacunar». ALITVVM pro ‘alitum’, sed metri causa, ut diximus supra, addit syllabam. SVB AETHERIS AXE id est sub aëre. SERAMQVE DEDIT PER MEMBRquippe in bellicis curis. TIBERINVS AMOENO bene ‘Tiberinus’, quia supra dixerat ‘deus’: nam in sacris Tiberinus, in coenolexia Tiberis, in poemate Thybris vocatur. SENIOR atqui ubique eum flavum dixit; sed ‘senior’ aut propter spumas dictum est, aut ad reverentiam pertinet: sic Lucanus de urbe Roma adhuc florente «turrigero canos effundens v. c.». CVRAS HIS DEMERE D. habitum futurae orationis ostendit. O SATE GENTE D. alibi «deum certissima proles». VRBEM QVI REVEHIS NOBIS ut «Ilium in Italiam portans»: ‘urbsuperius ab Apolline poposcerat, hoc nunc indicat Tiberis: "da propriam Thymbraee domum, da moenia
Abbreviated transcription (Latin):
participia licerdixit ab eoquod est incipio coeptus facit hincest coeptis quemsifortuna sequatir
Euentum pugna cupiat sicum fortuna comuttur quem finem suam uditeẽ uitcorie: Ipium
is nosst quilam antiquus esthostis : uultaũt intdlegiaentam &iam contradiumedem bel¬
lagesturum: Noncantuam propter presensimperium: sic & causa hostilitatis anuque Taliaꝑ
latum gerebantur subaudis & est formosa dipsis, Cuncta uidens enenae ꝑtracians non uidebant¬
curarum fluctuat estu: hisubis futuram pͥoccupatcõm parationem que est apollonii ũbum adubũ¬
solempercus sum Autuacat re autbene reꝑcũssum qui a primo a quam fent inde postta tendit ad
utta Radiantisi maginelunt Negantom̃s fisi cilum̃ lune aliud ex sereddere:  uituperat
huedicco uirgilius quod tamen tolerabileest quam non iunam sedimaginem dixitlune: Quam

Expanded text:
participialiter dixit. Ab eo quod est incipio ‘coeptus’ facit: hinc ergo ‘coeptis’. QVEM SI FORTVNA SEQVATVR participialiter dixit. Ab eo quod est incipio ‘coeptus’ facit: hinc ergo ‘coeptis’. QVEM SI FORTVNA SEQVATVR E. P. et si eum fortuna comitetur, quem finem suae velit esse victoriae, ipsum melius nosse, qui iam antiquus est hostis. Vult autem intellegi Aenean etiam contra Diomeden bella gesturum, non tantum propter praesens imperium, sed et causa hostilitatis antiquae. TALIA PER LATIVM ‘gerebantur’ subaudis: et est formosa eclipsis. CVNCTA VIDENS mente pertractans: nam non videbacurarum fluctvat aestu his verbis futuram praeoccupat comparationem, quae est Apollonii verbum adSOLE REPERCVSSVM aut vacat ‘re’: aut bene ‘repercussum’, quia primo aquam ferit, postea tendit ad tecta. RADIANTIS I. L. negant omnes physici lumen lunae aliud ex se reddere. Vituperatur hoc dicto Vergilius: quod tamen tolerabile est, quia non lunam, sed imaginem dixit lunae, qua
Abbreviated transcription (Latin):
comi iriontisgarga namultitũdine : Ine odem tractu ciuitatesplurimas condidit. Namcb
onun dam a equum tuti cum ipsecondidit corposqr & argirippadicitur: ad qua muta ucu¬
nullus mittitur Nonaerpinum quae constateẽ campaeniae ⁊indeciccro arpinas Sanesciendã
apliam uno dictam uocabulo: situius partem quã diumedescenuit: Messapiam aptu aicem
adiobus frattib diccerm qͥillicimperarunt: Ittmdauniam ad aunore ge apuliae Uenulus
hune fuisseconstat. cargiuum: Na in tib ẽst utillo indicat locus predam trburtum ex agmine
raptamportatouans : Considerateergo hic ad diomedem mittitur: ut eumuł quasi ciuis possit
t Consistert lamet̃ condicosidest fundas seciuitattm: Regem sedicere posciundeillud
ne nonaene aedixit sui rodardaniaẽ: ut non sic mirum si sequebantur hominem sibi cognatione
sociatum: Tithincdarda nusortus hunc repetit: quid struat hiscoeptis cumeciam ceperit &

Expanded text:
omni montis Gargani multitudine in eodem tractu civitates plurimas condidit. Nam et Beneventum et Equumtuticum ipse condidit, et Arpos, quae Argyrippa dicitur, ad quam nunc Venulus mittitur, non Arpinum, quam constat esse Campaniae, unde Cicero Arpinas. Sane sciendum Apuliam uno dictam vocabulo, sed huius partem quam Diomedes tenuit, Messapiam et Peucetiam a duobus fratribus dictam, qui illic imperarunt: item Dauniam a Dauno rege Apuliae. VENVLVS hunc fuisse constat Argivum: nam Tiburs est, ut ille indicat locus «praedam Tiburtum ex agmine raptam portat ovans». Considerate ergo hic ad Diomedem mittitur, ut eum vel quasi civis possit movere. CONSISTERE iam esse conditos et fundasse civitatem. ET FATIS REGEM SE DICERE POSCI ut illud ne non ‘Aeneae’ dixit, sed ‘viro Dardanio’, ut non sit mirum si sequebantur hominem sibi cognatione sociatum, ut «hinc Dardanus ortus, huc repetit». QVID STRVAT HIS COEPTIS cum hinc iam coeperit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
enim nondum habueratherculessedaram cantum modo ut diximus supͥmaxima: Ingensenimest arahercul
qua argiuus est ertules & supradixit aeneas : Tam gratos quamtroia nos dcuno sanguinis fontede scendere aut
ammunem dcum dixitutriusq nacure medium est inaermortalitatem adiuinitatem: suntenim numina aliqua
tanta celestia aliqua tantum terrestria aliqua media quos deosapulcius medioximosuocathoc est qr exomini
qui& mars: pam &stellamunam haberedicuntur & nouimus martem communem dici: Cicerom artemq¬
hertulea populus hertuli consecrata quicum ad instrosdescendens fatigaretur labore: diciturdehac arbo

Expanded text:
enim nondum habuerat Hercules, sed aram tantummodo, ut diximus supra. maxima ingens enim est ara Herculenim nondum habuerat Hercules, sed aram tantummodo, ut diximus supra. maxima ingens enim est ara Herculquia Argivus est Hercules et supra dixit Aeneas tam Graecos quam Troianos de uno sanguinis fonte descendere: aut communem deum dixit utriusque naturae medium, id est inter mortalitatem et divinitatem. Sunt enim numina aliqua tantum caelestia, aliqua tantum terrestria, aliqua media: quos deos Apuleius medioximos vocat, hoc est qui ex hominiqui et Mars: nam et stellam unam habere dicuntur, et novimus Martem communem dici: Cicero «MartemqHerculea populus Herculi consecrata. qui cum ad inferos descendens fatigaretur labore, dicitur de hac arbo
Abbreviated transcription (Latin):
iusde fecerint meritoram dicimus minores sicutaiam maiores dicimus posipatris auiproaui abaui atauiq uocabu
nictimerat quo animouenirent, Vnde &iam hercule sprimono est abeuandro susceptus: Posteauerocum se &¬
maxima constituta quod herculidelficus a pollo initalia fore predixerat: Cumergodesuo armento ad sua sacrificia
silium dixiss& x morte caciuirtutem suam probass& & susceptus& pronumine habitu s est : Denique araes
ministraesse& epulantibus potitiis & complentibus sacra, uinde apinarii dicti sunt a pot ettoninao ida fa¬
ne, Nam senemillum pinarium comstatalio nomine nuncupatum: hincest quod paulo post poticii tantum sa
num: uamcus cosestminis tra utinxi, a triuiecustosiamdudum in montib: opis alta sed&, Idestministra: luco tem¬
nme mora tionem ut primusꝙ poticius . bat, quod autemdicitdomus herculeicus cospinaria sacrinonesto

Expanded text:
us defecerint, merito iam dicimus minores, sicut etiam maiores dicimus post patris avi proavi abavi atavique vocabunim erat quo animo venirent. unde etiam Hercules primo non est ab Euandro susceptus; postea vero cum se maxima constituta quod Herculi Delphicus Apollo in Italia fore predixerat. Cum ergo de suo armento ad sua sacrificia filium dixisset et morte Caci virtutem suam probasset, et susceptus et pro numine habitus est. denique ara ministra esset epulantibus Potitiis et conplentibus sacra: unde et Pinarii dicti sunt ἀπὸ τῆς πείνας , id ee; nam senem illum Pinarium constat alio nomine nuncupatum. hinc est quod paulo post Potitii tantum fanam 'custos' est ministra, ut in undecimo "at Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet" , id est ministra. alii memorationem, ut «primusque Potitius ibat». Quod autem dicit «domus Herculei custos Pinaria sacri» non est
Abbreviated transcription (Latin):
indcputat, quod lataitalia inter precipitia al pfum & cippennini sicplacida populosin pa: Vt meritoaureo
enderentur de color a & asuitios, In omnienim uitioso corpore in estpessimuscolor & cdiudit ad naturam metulli:
quamceriumus dieodorem: Necmmerito supraenim dixerat aureci secula Id conunedixita etas decolor: Tunema¬
nusauenie : om̃s terithabitatore sautimn dignȩ sunt autaduenȩ au comuenȩ indigene sunt indegeniti ut descunis dixt:
Aduene deuno lo coueniente satsaturnus conuenȩ dediuersis utiusones & sicani: sica niautem secundum non nullos

Expanded text:
i putat, quod latet Italia inter praecipitia Alpium et Apennini. SIC PLACIDA POPVLOS IN P. R. Vt merito aurea saecula crederentur. DECOLOR AETAS vitiosa: in omni enim vitioso corpore inest pessimus color. Et adludit ad naturam metalli, quam cernimus discolorem: nec inmerito; supra enim dixerat «aurea saecula», ideo nunc dixit ‘aetas decolor’. TVNC MANVS AVSONIAE omnes terrae habitatores aut indigenae sunt aut advenae aut convenae. Indigenae sunt inde geniti, ut de Faunis dixit: advenae de uno loco venientes, ut Saturnus: convenae de diversis, ut Ausones et Sicani. Sicani autem secundum non nullos
Abbreviated transcription (Latin):
Nlorem acȩ hoc est eterodotus grocus quet uoce ecũt excle mauerunt grecicumse eix pertusisit eeomnde¬
cune sctipturitm .i÷ et̃ infilio ietimo id ÷ acae quidem nomens criptum ipsum adicccis eẽ dict conpo

Expanded text:
florem aeae, hoc est gemendi sonitus Graecus; qua voce autem exclamaverunt Graeci, cum se Aiax percussit, eam diflorem aeae, hoc est gemendi sonitus Graecus; qua voce autem exclamaverunt Graeci, cum se Aiax percussit, eam dicunt scriptam esse in folio ietimo, idest aeae. Quidam nomen scriptum ipsum Aiacis esse dicunt. CONPO
Abbreviated transcription (Latin):
stitus potuit eutdere ibique uestem sut minripa contra posita siccauit. Reite i amoue fug
pauerit: Aestus .i. calor nac mestus solis litc consumitur nisimulsum fuerit, eheu ique int̃iecciodo
lentis. In eruo i. tĩcur hiscerte i cornificio: nimicerenti mouent fascinat i farmu in&har̃.
Dic quib interris & crismihi magnus appolloħis patect caeli spatium non amplius ulnas hiede¬
plius quamtrium ulncrũ mensuram habobat cumque descendissoc sursum non ampliorem cae li
spateremer sisse fertur adrapiendã serpinam. Alitercȩ lispatium .i clipeũ cidiocis dñt trum ul¬
rumntiuo exps secceli foa me fuit icchintũ signif quem eidiectu discioccidisse dt̃ Alter insicilie ianu
speluncȩ in quam horeus liberam rtpuit aliter dt̃ cornif abisso urgilio adisse que inceliũ mo¬
tucnũ quendẽ totigit quic sumptis omnibus saculiatib pihil sibirelinquit nisi locum triumulnaꝵ
tum hebere. Aliter dñt eẽ aedicccis scinguinem cumseoccidis s& gladio hectoris inscriptum eẽ

Expanded text:
x potuit uestitus euadere ibique uestem suam in ripa contraposita siccauit. Allegpauerit. Aestus, ardor. Nam solis calore lac consumitur, nisi mulslentis. IN ERVO idest tĩ cur. HIS CERTE idest Cornificio nimia. HAERENT idest movent. FASCINAT idest farmuinethar. DIC QVIBVS IN TERRIS, plius quam trium ulnarum mensuram habebat, cumque descendisset, sursum aspiciens non ampliorem caeli Dis Pater emersisse fertur ad rapiendam Proserpinam. Aliter: caeli spatium idest clipeum Aiacis dicunt trium ulnarum, in quo expressa caeli forma fuit. Hyacinthum significat, quem Aiax ictu disci occidisse dicitur. Aliter: in Sicilia ianua speluncae, in quam Orcus Liberam rapuit. Aliter: dicit Cornutus ab ipso Virgilio audisse se, quod Caelium Mantuanum quendam tetigit, qui consumptis omnibus facultatibus nihil sibi reliquit, nisi locum trium ulnarum itum habere. Aliter: dicunt esse Aiacis sanguinem; cum se occidisset gladio Hectoris, inscriptum esse in
Abbreviated transcription (Latin):
ccuei s ubieduntur Nomenimrtuert presepio habent detiscitua aut perit ccutherbi s poten¬
cibus sac ua circat aut id cordil fingitur fili& quia claris si mã mest tria fuit & nhilest solo
rius hae clibidinesu& &blandimentis homine s inferinam uitom aeb humana deducebat id
bidini & uoluptatibus operam darent: unde dactus estlocus focbuleoperte horatius subdo¬
imninam&e tricefuisicturpis& excors: Inuultus actergaa ferarum. Corrum pebatur enim
In illis sensus cenimus nom que idẽ manebat: pnpaterenturtro es ergoimpii. quipertulerin
Impicutem prõpocciscsolis cirmenta: Meptunusuentus .i.X .S. phisicelocutus est motuenm

Expanded text:
caveis, ubi aluntur: non enim re vera praesepia habent. DEA SAEVA aut per se, aut herbis potencaveis, ubi aluntur: non enim re vera praesepia habent. DEA SAEVA aut per se, aut herbis potentibus saeva. Circe autem ideo Solis fingitur filia, quia clarissima meretrix fuit et nihil est sole clarius. Haec libidine sua et blandimentis homines in ferinam vitam ab humana deducebat ut libidini et voluptatibus operam darent, unde datus est locus fabulae. Aperte Horatius «sub domina meretrice fuisset turpis et excors». IN VVLTVS AC TERGA FERARVM corrumpebatur enim in illis sensus: animus namque idem manebat. PII PATERENTVR TROES ergo impii qui pertulerunt: impii autem propter occisa Solis armenta. NEPTVNVS VENTIS I. V. S. physice locutus est: motu en