comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuriere potinit ĩ uuic̃ta de statu
Ecte ĩ senecta ut facile labefecit loco
uiri excellẽtis mẽte clemẽte eoita
Dũmissa placide blãdiloquẽs orõ.
Et eĩ ip̃i denegare cui n potuerunt
hoĩe me d̾negare quis possi ꝑati:
Ergo bis tͥcẽnis ãnis actis sin nota¬
Eques roãnus lare eg̾ss mõ domũ
Reu̾tar minꝰ nimirũ hoc die
Uno plus uixi mͥ qͣ uiuẽdũ fuit
fortuã ĩmoterata ĩ bono eq atq ĩ malo
Sitibi erat libitũ litt̾aꝵ laudib
Floris cacumen nr̃e fame frangere.
Cur cũ iugebã mẽbris p̾uiritatib
Satisfacẽ ppło ⁊ tali cũ pot̾o uiro.
Nõ fexibilẽ me ꝯcũuasti ut ca̾res:
Nunc me deicis qͦ mͥ ad scenã affero
decorẽ forme: an dignitatẽ corpoi̾s:
Animi u̾tutẽ: an uocis iocũde sonũ
ut hedera spẽs uires arborcas necat.
Ita me uetustas ãplexu ãnor necat
Sepulcͥs siłis nil nͥ nomen retineo.

Expanded text:
movere potuit in iuventa de statu, movere potuit in iuventa de statu, ecce in senecta ut facile labefecit loco viri excellentis mente clemente edita summissa placide blandiloquens oratio? Et enim ipsi di negare cui nil potuerunt, hominem me denegare quis posset pati? Ego bis tricenis annis actis sinEques Romanus e Lare egressus meo Domum revertar mimus: nimirum hoc die Uno plus vixi mihi quam vivendum fuit. Fortuna inmoderata in bono aeque atque in malo Si tibi erat libitum litterarum laudibus Floris cacumen nostrae famae frangere, Cur, cum vigebam membris praeviridantibus, Satisfacere populo et tali cum poteram viro, Non flexibilem me concurvasti Nuncine me deicis? Quo? Quid ad scaenam adfero? Decorem formae an dignitatem corporis, animi virtutem an vocis iucundae sonum? Vt hedera serpens vires arboreas necat, ita me vetustas amplexu annorum enecat. Sepulcri similis nihil nisi nomen retineo.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd artiu facis. R. ĩ sole gilbos soleo
fricare. Lucius cecilius cũ Gaius
cesar qui secũ pila lusitabãt cẽtena se
retur ꝙ ei nũmũ petẽti nõ dediss. ꝗd
amplius ĩꝗt mͥ fcturus es nͥ ut dir¬
rachiũ eam ⁊ redeam liraẽs ad cyce¬
ronis exiliũ : S qr ⁊ paulo ante
Aurelius sxmachus ⁊ ego nuc̃ labe¬
rii fecimus mẽtionẽ si aliqua huiꝰ
atq publi dct̾a referemus indebim̃
⁊ adhibendo ꝯniuio mimos uitasse
lascuuiã ⁊ tñ celebritatẽ quã cũ ads¬
unt illi excitare pollicẽtur imitari.
⁊aberiũ aspere libertatis eꝗte maĩnũ
cesar qngẽtis milib ĩuitauit ut pro¬
diret in scenã. ⁊ ipẽ augeret mimos
testatũ his u̾sib.
Necessitas cui c̃sus tnͣsu̾si ĩpetum
uoluerũt młti effugẽ. panti potuerũt.
Qͦ me detrusit᷑. pene extremis sensib
Quẽ nlla ãbitio nlła ũq̃ largitio
Nulls timõ ius nlła nlla auctoitas

Expanded text:
Quid artium facis? Respondit: In sole gibbos soleo Quid artium facis? Respondit: In sole gibbos soleo fricare. L. Caecilius, cum C. Caesar aliis qui secum pila lusitabant centena sesretur, quod ei mimum petenti non dedisset: Quid amplius, inquit, mihi facturus es, nisi ut Dyrrhachium eam et redeam? ludens ad Ciceronis exilium. Sed quia et paulo ante Aurelius Symmachus et ego nunc Laberii fecimus mentionem, si aliqua huius atque Publii dicta referemus, videbimur et adhibendi convivio mimos vitasse lasciviam et tamen celebritatem, quam, cum adsunt, illi excitare pollicentur, imitari. Laberium asperae libertatis equitem Romanum Caesar quingentis milibus invitadiret in scaenam et ipse ageret mimos testatur his versibus: Necessitas, cuius cursus transversi impetum voluerunt multi effugere, pauci potuerunt, quo me detrusti paene extremis sensibus? Quem nulla ambitio, nulla umquam largitio, nullus timor, vis nulla, nulla auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
alic bestie nũqͣ marẽ desiderarẽt nisi
cũ p̃gnãtes uellẽt fiei̾ rñdit. bestie
eĩm sũt. S ut a feĩs ad uiros ⁊
a lascims iocis ad hoẽstos reu̾tar. Ce¬
tilius uiris ꝯsultus urbantatis mi¬
re lib̾tatis q hẽbatũ p̃cipue. tñ his ⁊¬
iocus eiꝰ innotuit. lapitatus appło
uacinius cũ gladiatoriũ munus ete¬
ret optinuerat ut ediles edicerẽt ne
quis ĩ arenã nͥ pomũ misisse uellet.
ẽ. Mercatori deinde quẽ admodu
cũ socio nauẽ diuideret ĩt̾regãti res¬
pondisse traditũ. nauẽ si didis nͨ
tu nec sociꝰ hebitis. In Galbã elo¬
quẽtia claꝵ s quẽ hĩtus ut supͣ dixi¬
corporis destruebat Mãti lelii uox fe¬
rebatũ ingeniũ Galbe male habitat.
In eũdẽ Ealbã Orbilius gramaticus
acerbius irrisit. ꝓdierat Orbiliꝰ ĩ reũ
testis quẽ Galba ut ꝯfunteret dissi¬
mulata ꝓfessione eius int̾rogauiti

Expanded text:
erabant nisi erabant nisi cum praegnantes vellent fieri, respondit: Bestiae enim sunt. Sed, ut a feminis ad viros et a lascivis iocis ad honestos revertar, Cascellius iuris consultus urbanitatis mirae libertatisque habebatur, praecipue tamen is iocus eius innotuit. Lapidatus a populo Vatinius, cum gladiatorium munus ederet, optinuerat ut aediles edicerent, ne quis in arenam nisi pomum misisse vellet. est. Mercatori deinde, quemadmodum cum socio navem divideret, interroganti, respondisse traditur: Navem si dividis, nec tu nec socius habebitis. In Galbam eloquentia clarum, sed quem habitus, ut suprcorporis destruebat, M. Lollii vox circumferebatur: Ingenium Galbae male habitat. In eundem Galbam Orbilius grammaticus acerbius inrisit. Prodierat Orbilius in reum testis. Quem Galba ut confunderet, dissimulata professione eius interrogavit:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes feĩas ĩt̾eet. elegant̾ ⁊ illa re¬
scͥsit hi mecũ senes fient. Eatẽ
iulia matuẽ hr̃e ceꝑat çanos qͦs legẽ
secrete solebat. sb̃itus ĩtuẽtus prĩs ali¬
qñ opp̃ssit ornatrices. dissimulauit
augustus dephensis suꝑ uestẽ carum
canis. ex aliis ẜmonib tpre extracto
indux̃ ctatis m̃tionẽ. Introgauitqri¬
cana ẽẽ malo. sic illi mẽdaciũ obiecit¬
ꝗd gͦ iste te caluã tã cito facuit : Itẽ
cum grauẽ amicũ audiss Iulia sua¬
dẽte meliꝰ futuꝵ si se ꝯposuiss ad exẽ¬
plar pr̃ne frugalitatis / ait. ille obli¬
iuscitur cesare se ẽẽ. ego menun me
cesaris filiã. Cũq ꝯscii flagicioꝵ
mirarẽtũ quõ siles agrippe filios pa¬
reret q̃ tã uulgo potestatẽ corpoĩs sin
faceret/ ait. nũ ꝗd eĩm nͥ nam pleã
tollo uectorẽ. Siłe dct popilie Mã¬
ci filie. que mirãti cuida qd eẽt qͥpꝑ¬

Expanded text:
principes feminas interesset. Eleganter illa reprincipes feminas interesset. Eleganter illa rescripsit: Et hi mecum senes fient. Eadem Iulia mature habere coeperat canos, quos legere secrete solebat. Subitus interventus patris aliquando oppressit ornatrices. Dissimulavit Augustus deprehensis super vestem earum canis: et aliis sermonibus tempore extracto induxit aetatis mentionem, interrogavitqcana eQuid ergo istae te calvam tam cito faciunt? Item cum gravem amicum audisset Iulia suadentem melius facturam si se conposuisset ad exemplar paternae frugalitatis, ait: Ille obliviscitur Caesarem se esse: ego memini me Caesaris filiam. Cumque conscii flagitiorum mirarentur quomodo similes Agrippae filios pareret quae tam vulgo potestatem corporis sui faceret, ait: Numquam enim nisi navi plena tollo vectorem. Simile dictum Populiae Marci filiae, quae miranti cuidam, quid e
Abbreviated transcription (Latin):
gustus letũ ĩ filia aĩi usq ad spẽm
ꝑcacitatis. s reatu liber ⁊ tale fiusse
apd̾ maiores claudiã credere audebat.
itaq ĩter amicos dix̃ duas hẽre se fi¬
lias delicatas quas neceẽ hr̃et ferre
rem publicã. Et Iulia uen̾ata deũ
licẽtiore uestitu ⁊ oculos offenderat
patris tacẽtis. Mutauit cultus sin
posta die morẽ ⁊ lctũ prẽm affectata
seu̾itate ꝯplexa ẽ. At ille ꝗ pͥdie dolo¬
rẽ sĩ ꝯtinuerat gaudiũ ꝯtinere nõ
potuit. Et ꝙ̃tũ hic ait ĩ filia angusti
ꝓbabłior ẽ cultus. nõ defuit patrocin¬
io suo Ĩulia his u̾bis. hodie enĩ me pa¬
tris oculis ornani. heri uin. Notũ
⁊ illud. cõu̾terãt ĩ seppłm ĩ spectaculo
gladiatoꝵ linia ⁊ iulia comitatus ⁊¬
dissisitudiẽ. Quuppe cingẽtib limam
grauib uiris hec inuentutis ⁊ ꝗdẽ
luxnõso grege cͥcũsedebatũ. admo
nuit pr̃ scͥpto uideret ꝙͣtũ ĩt̾ duas

Expanded text:
gustus laetum in filia animum usque ad speciem gustus laetum in filia animum usque ad speciem procacitatis, sed reatu liberum: et talem fuisse apud maiores Claudiam credere audebat. Itaque inter amicos dixit duas habere se filias delicatas, quas necesse haberet ferre, rem publicam et Iuliam. Venerat ad eum licentiore vestitu, et oculos offenderat patris tacentis. Mutavit cultus sui postera die morem, et laetum patrem adfectata severitate conplexa est. At ille, qui pridie dolorem suum continuerat, gaudium continere non potuit, et Quantum hic, ait, in filia Augusti probabilior est cultus? Non defuit patrocinio suo Iulia his verbis: Hodie enim me patris oculis ornavi, heri viri. Notum et illud. Adverterant in se populum in spectaculo gladiatorum Livia et Iulia comitatus dissimilitudine, quippe cingentibus Liviam gravibus viris, haec iuventutis et quidem luxuriosae grege circumsidebatnuit pater scripto: Videret, quantum inter duas
Abbreviated transcription (Latin):
ultis aliqua ⁊ filie eiꝰ Iulie dicta re¬
feramus. s si garrulus nõ putabor
uolo de morib feĩe panea p̾mitte̾ ni
quisq ur̃m hẽat seria ⁊ discenda que
ꝓferat. hortantibq omib ut cepto
insisteret ita de Iulia orsus ẽ. An¬
num agebat t̾cesimũ ⁊ octauũ tp̃s̃
etatis si mẽs sana suꝑeet uergẽtis
ĩ seniu s indulgẽtia tam fortune qͣ
prĩs abutebatũ cũ alioꝗn litt̾aꝵ am¬
or multaq eruditio ꝙ ĩ illa domo fa¬
cile erat p̾terea mitis huanitas mi¬
nime seuus aĩus ĩgentẽ feĩe grãm
ꝯciliarẽt mirãtib qui uitia nosceb¬
ant tãtã ꝑiter diu̾sitatẽ nõ semel p̃¬
ceꝑat patri tẽꝑato tñ int̾ ĩdulgẽtia
gratuitatẽq ẜmone moderetur ꝓfu¬
so scultos ꝑspicuosq comitatus.
Idem cũ ad nepotũ turbam q sili̾tud¬
inẽ respexerat qua rep̾sentabat᷑ agr¬
ippa dubitarũt. de pudicicia filie er

Expanded text:
ultis aliqua et filiae eius Iuliae dicta reultis aliqua et filiae eius Iuliae dicta referamus? Sed si garrulus non putabor, volo de moribus feminae pauca praemittere, ni quisquam vestrum habeat seria et discenda quae proferat. Hortantibusque omnibus, ut coepto insisteret, ita de Iulia orsus est. Annum agebat tricesimum et octavum, tempus aetatis, si mens sana superesset, vergentis in senium: sed indulgentia tam fortunae quam patris abutebatur, cum alioquin litterarum amor multaque eruditio, quod in illa domo facile erat, praeterea mitis humanitas minimeque saevus animus ingentem feminae gratiam conciliarent, mirantibus qui vitia noscebant tantam pariter diversitatem. Non semel praeceperat pater, temperato tamen inter indulgentiam gravitatemque sermone, moderaretur profusos cultus perspicuosque comitatus. Idem cum ad nepotum turbam similitudinemque respexerat qua repraesentabatur Agrippa, dubitare de pudicitia filiae er
Abbreviated transcription (Latin):
ustus sepe ad auem nõ respõdẽtem
dicẽ solebat oꝑa ⁊ impẽsa piit. ali¬
quãdo tñ coruus cepit dicẽre dicta¬
tam salutatoe.Hie audita dũ tͣnͣ¬
sit augustus Rndit satis domi sa¬
lutatoꝵ taliu hẽo. suꝑfiut coruo
memoi̾a ut ⁊ illa quib dñm q̃rẽtẽ
solebat auorre subtexeit oꝑa ⁊ im¬
pẽsa ꝑiit. Ad qd̾ cesar risit. emiq i
aue iussit quati nullã adhue eme¬
rat. Solebat descẽdẽti a palacioi
cesari honorificũ aliqd̾ epigrama por¬
rigere greculus. Id cũ fiustꝰ sepe feci¬
ss rirsusq eũ idẽ facturũ uidisset
augustus. breue sua manu ĩ carta
exarauit gretũ epigrama. pgẽti d̾m̃
ad se obuiam misit. Ille lẽgendo lau¬
dare mirari tã uoce q̃ imiltu. Cũq
accessiss ad sellã demissa ĩ fundã ꝑau.¬
perem manu paucos denai̾os ꝓtulit
quos pͥncipi daret. adiectus hic ẜimo.
dispensatorẽ cesar uocauit. ⁊ sext̾cia
cẽtũ milia nũare greculo ussit. U¬

Expanded text:
ustus saepe ad avem non respondentem dicere solebat: Opera et impensa periit. Aliquando tamen corvus coepit dicere dictatam salutationem. Hac audita dum transit Augustus respondit: Satis domi salutatorum talium habeo. Superfluit coruo memoria, ut et illa quibus dominum querentem solebat audire subtexeret: Opera et impensa periit. Ad quod Caesar risit, emique avem iussit quanti nullam adhuc emerat. Solebat descendenti a Palatio Caesari honorificum aliquod epigramma porrigere Graeculus. Id cum frustra saepe fecisset, rursumque cum idem facturum vidisset Augustus, breve sua manu in charta exaravit Graecum epigramma: pergenti deinde ad se obviam misit. Ille legendo laudare, mirari tam voce quam vultu: cumque accessisset ad sellam, demissa in fundam pauperem manu paucos denarios protulit quos principi daret: adiectus hic sermo:dispensatorem Caesar vocavit et sestertia centum milia numerare Graeculo iussit. V
Abbreviated transcription (Latin):
Nũꝙ ꝑiclu sm̃ ꝑielo uincitũ.
Eo qr semł ingssus sũ scenã laꝙ̃do
nõ pilades hystrio nob̾ omittendꝰ
est qui clarus ĩ oꝑe suo fuit tp̃ribus
augusti. et hylam discipulũ usq ad
equalitatis ꝯtẽtionẽ eruditoẽ ꝓuexit
populus deinde ĩter utͥusq suffragia
dinisus ẽ. et cũ cãticũ qddã saltaret
Hylas cuiꝰ clausula erat

Expanded text:
iclum sine periclo vincitur. Sed quia semel ingressus sum scenam loquendo, non Pylades histrio nobis omittendus est, qui clarus in opere suo fuit temporibus Augusti et Hylam discipulum usque ad aequalitatis contentionem eruditione provexit. Populus deinde inter utriusque suffragia divisus est, et cum canticum quoddam saltaret Hylas cuius clausula erat
Abbreviated transcription (Latin):
Tuc euz
ppłs coegit idẽ saltare cãticũ. Cu q
ad locũ ueĩss quẽ rep̃hñderat exp̃ssi
cogitantẽ nicħ magis ratus magͦ
duci ꝯueĩre q pro omĩb cogitare.
Saltabat hylas edipode. et pilades
hac uoce secu̾tatẽ saltantis castig
ꝑ᷑ ridẽtes increpuit.
cũ uissu augusti ĩ triclimo ageret
⁊ intẽdit arcũ ⁊ spicula imisit. Nec
indignatus ẽ cesar eodẽ se loco pila¬
di quo ppłm roãnu fuisse . hie
qr ferebatuͣ mutasse rudis illuis ⁊¬
saltatõĩs ritũ que apud maiores ⁊¬
uiguit ⁊ uenustã induxisse noui¬
tatem. introgatus ab augusto q̃
saltatoĩ ꝯtulisset respõdit

Expanded text:
Tunc eum populus coegit idem saltare canticum: cumque ad locum venisset quem reprehenderat, expressit cogitantem, nihil magis ratus magno duci convenire quam pro omnibus cogitare. Saltabat Hylas Oedipodem, et Pylades hac voce securitatem saltantis castigapersona ridentes increpuit: cum iussu Augusti in triclinio ageret, et intendit arcum et spicula inmisit. Nec indignatus est Caesar eodem se loco Pyladi quo populum Romanum fuisse. Hic, quia ferebatur mutasse rudis illius saltationis ritum, quae apud maiores viguit, et venustam induxisse novitatem, interrogatus ab Augusto, quae saltationi contulisset, respondit
Abbreviated transcription (Latin):
bitauat de instrabone ĩ adulatoẽm
cesaĩs male existimãte de puicatia
catonis ait. quisꝗs pñtem statum
ciuitatis ꝯmutari non uolet ⁊ ciuis
⁊ uir bonꝰ ẽ. Satis seĩo ⁊ Catonem
laudauit. et sibi ne quis affectaret
res nouare ꝯsuluit. Soleo ĩ aug¬
usto mag̃ mirai̾ quos ꝑtulit iocos
q̃ ipẽ quos ꝓtulit. qr maior ẽ pati¬
entie qͣ facundie laus. maxͤ cũ eqͦ¬
nimiter aliqua ⁊̃ iocis mordaciora
ꝑtulei̾t. Curꝰdã ꝓuĩcialis iocus
asper innotuit. infrau̾at romã si¬
milimꝰ cesari. ⁊ ĩ se omĩu ora ꝯu̾te¬
rat. Augustus ꝑduci ad se hoĩe ius¬
sit. usumq hoc mõ int̾rogauit. dic
mͥ adolesçens fuit aliqnͣ mater tua
romeꝰ negauit ille. nec ꝯtẽtus ad¬
iecit s pr̃ meus sepe. Tempoib
triũuiralib pollio cu fescẽnicos in

Expanded text:
bitaverat. Dein Strabone in adulationem bitaverat. Dein Strabone in adulationem Caesaris male existimante de pervicacia Catonis, ait: Quisquis praesentem statum civitatis conmutari non volet, et civis et vir bonus est. Satis serio et Catonem laudavit et sibi, ne quis adfectaret res novare, consuluit. Soleo in Augusto magis mirari quos pertulit iocos quam ipse quos protulit, qui maior est patientiae quam facundiae laus, maxime cum aequanimiter aliqua etiam iocis mordaciora pertulerit. Cuiusdam provincialis iocus asper innotuit. Intraverat Romam simillimus Caesari et in se omnium ora converterat. Augustus perduci ad se hominem iussit, visumque hoc modo interrogavit: Dic mihi, adolescens, fuit aliquando mater tua Romae? Negavit ille, nec contentus adiecit: Sed pater meus saepe. Temporibus triumviralibus Pol
Abbreviated transcription (Latin):
negabat. post epulũ igitũ inops ac
sine ullo apparatu discedẽs uale dice̾¬
rie pauꝑe quã emi uisserat obscuĩ
libus. ꝗd ego ut me ppłs roanꝰ dicat
bene cultũ in solaio ambulaturꝰ sũ:
Nom̃ cultoi̾ suo de cuiꝰ obliuione que¬
rebatũ dicenti nũꝗd ad forũ mãdas.
accipe inꝗt ꝯmẽdaticias qr illic ne¬
minẽ nosti. Uatinio ĩ pͥma sua
etate clegãter insultauit cõfusus
ille podagra uolebat tñ uideiꝰ discus¬
sisse iam uitiũ. Et mille passus am¬
bulare se głiabatũ. Cui cesar nõ mi¬
ror inꝗt si dies aliqͣrto sut b̾uiores.
Relata ad se magnitudiẽ eris alie¬
ni quã quidã eques roãnus dum
uixit excedentẽ ducẽties celauerat.
culcitrã emi cubilarẽ in auctionem
sibi uissit. Et p̃ceptũ mirãtib hanc
ratoẽm reddidit.habenda ẽ ad sõnũ
culcitra ĩ qua ille cũ tmi deberet dor¬
mire potuit. Nõ ẽ ĩcnittendus
ẜmo eius quẽ Catonis honori ded¬
it. ueĩt forte ĩ domũ ĩ qua Cato ha¬

Expanded text:
negabat. Post epulum igitur inops ac sine ullo apparatu discedens vale dicenti hoc tantumnegabat. Post epulum igitur inops ac libus: Quid? ego, ut me populus Romanus dicat bene cultum, in solario ambulaturus sum? Nomenculatori suo, de cuius oblivione querebatur, dicenti: Numquid ad forum mandas? Accipe, inquit, commendatitias, quia illic neminem nosti. Vatinio in prima sua aetate eleganter insultavit. Contusus ille podagra volebat tamen videri discussisse iam vitium, et mille passus ambulare se gloriabatur. Cui Caesar: Non miror, inquit: dies aliquanto sunt longiores. Relata ad se magnitudine aeris alieni, quam quidam eques Romanus dum vixit excedentem ducenties celaverat, culcitam emi cubicularem in eius auctione sibi iussit, et praeceptum mirantibus hanc rationem reddidit: Habenda est ad somnum culcita in qua ille, cum tantum deberet, dormire potuit. Non est intermittendus sermo eius quem Catonis honori dedit. Venit forte in domum in qua Cato ha
Abbreviated transcription (Latin):
si opti
hostes cycero trãseat ut nos timeat.
In cesare qͦ mordacitas cyceronis
dentes suos strux̃. Nã pͥmũ pt uicto¬
riam cesaris ĩtrogatus cũ ĩ electõne
iocatus ĩ cesarem ꝗ ita toga p̃cinge¬
batũ ut trahe̾do lascunã uelut mo¬
llis ĩcederet adeo ut silla tãqͣ ꝓuo¬
lis tixeĩt põpeio. Canc tͥ illũ puerũ
male p̃cinctu. Aeinde cũ laberius
ĩ fine ludor anulo aureo hõratus a
cesare. euestigio ĩ quattuordecĩ ad ex¬
pectandũ cͣnsit molato ordine. et cu
detractatꝰ ẽ eques roãnus ⁊ cõminus
remissus ait cocero p̃tereũti laberio
⁊ sedile q̃renti recepissem te nͥ aguste
sederẽ. Simł ⁊ illũ respuens ⁊ ĩ norũ
solos duab sellis sedere exprobrata le
rionatũ pͥuigno eiꝰ expediret assistẽ¬
te freꝙ̃tia dixit. Rome si ius he̾bit i
pompeius difficile ẽ.Nec intra ħ
eius mõdacitas stetit. quippe ab an¬
drione quodã la odiceno salutatus
cũ cam aduẽtus requisisset ꝯꝑissq.

Expanded text:
gam civitate Romana: Hominem bellum, inquit; hostes Cicero transeat, ut nos timeat. In Caesarem quoque mordacitas Ciceronis dentes suos strinxit. Nam primum post victoriam Caesaris interrogatus, cur in electione iocatus in Caesarem, qui ita toga praecingebatur ut trahendo laciniam velut mollis incederet, adeo ut Sylla tamquam providus dixerit Pompeio: Cave tibi illum puerum male praecinctum. Deindin fine ludorum anulo aureo honoratus a Caesare e vestigio in quattuordecim ad spectandum transiit, violato ordine et cum detrectatus est eques Romanus et comminus remissus, ait Cicero praetereunti Laberio et sedile quaerenti, "recepissem te nisi anguste sederem," simul et illum respuens et in novum soles duabus sellis sedere," exprobrata levrionatum privigno eius expediret adsistente frequentia dixit: "Romae, si vis, habebit; Pompeiis difficile est." Nec intra haec eius mordacitas stetit: quippe ab Androne quodam Laodiceno salutatus, cum causam adventus requisisset comperissetque
Abbreviated transcription (Latin):
delicis defluẽs cũ ma̾cũ turdũ sũp¬
sisset ĩ ꝯuuio cesaris ĩt̾regauit
an mittere licẽt. Enderat princeps.
ꝗd ius liceat. ille ꝑ fenestrã statim
misit. Es alienũ augustus cuiꝰ¬
dam senatouis cari sibi nõ rogatus ex

Expanded text:
deliciis diffluens, cum macrum turdum sumpsisset in convivio Caesaris, interrogavit, an mittere licet. Responderat princeps: Quidni liceat? Ille per fenestram statim missit. Aes alienum Augustus cuiusdam senator is cari sibi non rogatus ex
Abbreviated transcription (Latin):
ceronis. Tum omĩb ad audiẽdũ
erectis ille sic incipit.
arcus cycero cũ ap̃ damasippu
cenaret. ⁊ ille medioc̾ umo posi
hoĩe longo gladio accinctũ uidisset.
quis inꝗt generũ meũ ad gladium
cũ ĩ ea ꝓuĩcia qualẽ ille rexerat u¬
disset clipeatã ymaginẽ eius urgẽ¬
tib limamẽtis usq ad pectus ex mo¬
re pictam. erat aũt ꝗntus ipẽ statu¬
mĩdius qͣ totus. In osulatu uati¬
cinii quẽ paucis dieb gessit uoca

Expanded text:
ceronis. Tum omnibus ad audiendum erectis ille sic incipit: M. Cicero, cum apud Damasippum coenaret et ille mediocri vino phominem longo gladio accinctum vidisset: « Quis, inquit, generum meum alligavit cum in ea provincia quam ille rexerat vidisset clipeatam imaginem eius ingentibus lineamentis usque ad pectus ex more pictam —erat autem Quintus ipse statumaior est quam totus." In consulatu Vatinii, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quotidiana. nã pene nulli se ĩuitanti
metͥ tam familiarem. Cum de Ti¬
ẜuabat in epła ad mecenatẽ famili¬
ari pła ĩ iocos effusa sb̾texit. uale
mel gentiũ meculle ebur ex etriuã
lasar arretinũ adamas suꝑnas tib¬
erinũ margãtũ cilneoꝵ smaragde
iaspi figuloꝵ berulle porsene carbũ¬

Expanded text:
otidiana. Nam paene nulli se invitanti me tibi tam familiarem. Cum de Tyservabat, in epistula ad Maecenatem familiari plura in iocos effusa subtexuit: "vale mel gentium meculle, ebur ex Etruria, lasar Arretinum, adamas Supernas, Tiberinum margaritum, Cilniorum smaragde, iaspi figulorum, berulle Porsenae, carbu
Abbreviated transcription (Latin):
sius ⁊ meĩ forũ accusset. Uectius
cũ monum̃tũ prĩs exarass. ait aug¬
ustus hoc ẽ uere monum̃tũ patͥs col¬
ere. Cum audiss ĩter ꝓueros qͦs ĩ
syria herodes rex uideoꝵ intrabima¬
tum iussit int̾fici. filiũ qͦ eiꝰ occisu
ait mallẽ herodis porcus ẽẽ qͣ filiꝰ.
Idem angustus qr mecenatẽ suũ no¬
uerat stilo eẽ remisso molli ⁊ disso¬
luto talẽ se ĩ epłis qͦs ad eũ scͥbebat
sepius exhibebat. Et ꝯtra castigati

Expanded text:
sius et meum forum accuset. Vettius cum monumentum patris exarasset, ait Augustus: Hoc est vere monumentum patris colere. Cum audisset inter pueros quos in Syria Herodes rex Iudaeorum intra bimatum iussit interfici filium quoque eius occisum, ait: Melius est Herodis porcum esse quam filium. Idem Augustus, quia Maecenatem suum noverat stilo esse remisso molli et dissoluto, talem se in epistolis quas ad eum scribebat saepius exhibebat, et contra castigati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ exoriẽs hoĩes
cõdit ĩ cetum. Apollio crisocomas
cognoĩatũ a fulgore radioꝵ quos uo¬
cant comas aureas solis. unde ⁊ a
uelut arcus quida fig̾atũ alba ⁊ ar¬
gea spẽ a quo arcu radii ĩ modũ em¬
cognoĩatũ¬
uł ꝙ cũ omĩa artentia sumãtũ hic

Expanded text:
 exoriens homines conducit in coetum. Apollo Χρυσοκόμας cognominatur a fulgore radiorum, quas vocant comas aureas solis, unde et Ἀvelut arcus quidam figuratur alba et argentea specie, ex quo arcu radii in modum emcognominatuuod, cum omnia ardentia consumantur, hic
Abbreviated transcription (Latin):
ex officio pastorali ⁊ fabula ꝑ qua
fingitũ Admeti regis pecora panisse.
S qr solpascit omĩa q̃ t̾ra ꝓgenerat.
Uñ nõ uns gn̾is s omĩu pecorũ pa¬
stor canitur. Ut apud homeꝵ neptu
pastor sigͥficatũ ut ait

Expanded text:
ex officio pastorali et fabula per quam fingitur Admeti regis pecora pavisse, sed quia sol pascit omnia quae terra progenerat. Vnde non unius generis sed omnium pecorum pastor canitur ut apud Homerum Neptunpastor significatur, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
tuo cõcitati i assensum facile ac li¬
benter aĩati sunt. intuentesq om̃s
p̃textatũ orabant ut iudiciũ suum̃
primꝰ aꝑiret cetei̾s ꝑ ordinẽ quẽ ca¬
sus sedendi fecerat secuturis. Et
uectius eꝗde int̾ omĩa ꝗb eminet
laus maronis hoc assidius lector
admiror qr doctissime uis põtificu
tãꝙ hec professus in multa ⁊ uaĩa
oꝑis sui ꝑte ẜuauit. Et si tante dis¬
sertioni ẜmo nõ cesserit ꝓmitto fcẽ
ut u̾gilius nr̃ pontifex marimꝰ asse¬
ratur. Iost hunc Flauianus ap̃
auguralis ĩueĩo ut si aliaꝵ discipli¬
nari doctrina destitueretũ ħ illũ uel
artifici dissimłatoẽ mõ ꝓfessa imit¬
atoẽ trãstulei̾t. ni maior me admir¬
atio de astrologia totaq phya tene¬
ret quã parcus ⁊ sobrius oꝑi suo
nusq reprehñdẽdis asꝑsit. Suriꝰ
albinus alteꝵ fouẽs pretextati latꝰ
iuxͣq eum Cecina albinus ambo ⁊¬
uetustatis affectatõe ĩ u̾gilio p̃dica

Expanded text:
tuo concitati in adsensum facile ac libenter animati sunt intuentesque omnes Praetextatum orabant ut iudicium suum primus aperiret, ceteris per ordinem quem casus sedendi fecerat secuturis. Et Vettius: «equidem inter omnia quibus eminet laus Maronis hoc adsiduus lector admiror, quia doctissime ius pontificium tamquam hoc professus in multa et varia operis sui parte servavit et, si tantae dissertationi sermo non cesserit, promitto fore ut Vergilius noster pontifex maximus adseratur.» Post hunc Flavianus, «apauguralis invenio ut si aliarum disciplinarum doctrina destitueretur, haec illum vel artifici dissimulatione, modo professa imitatione transtulerit, ni me maior admiratio de astrologia totaque philosophia teneret, quam parcus et sobrius operi suo nusquam reprehendendus aspersit.» Rufius Albinus, alterum fovens Praetextati latus iuxtaque eum Caecina Albinus, ambo vetustatis adfectationem in Vergilio praedica
Abbreviated transcription (Latin):
eria ⁊ effata posuerũt. ultra q̃ si quic
egredi audeat introsperisse ĩ etem teẽ
a qua mares absterrẽtũ eristimãdus
sit. s nos quos crassa minua dedecet
nõ patiam̾ abstrusa eẽ adita sacͥ poc¬
matis s archanoꝵ sensiui ĩuestiga¬
to aditu doctor cltii celebrãda p̃bea¬
mus reclusa penetralia. Et ne ude¬
ar uelle omĩa unus amplecti spõdeo
iuolentissiã ĩuẽta uł sensa rethoĩce
ĩ ugiliano mee oꝑe demõstraturi.
Eu sebio aũt oratoꝵ elaq̃tissimo nõ
p̃ripio de oratoria apd̾ maronẽ arte
tractatũ. quẽ ⁊ doctͥna ⁊ docẽti usu
melius exequetũ. R eliquos omẽs
qui adestis impẽse sim ut ꝗd uestrũ

Expanded text:
eria et effata posuerunt, ultra quae si quis eria et effata posuerunt, ultra quae si quis egredi audeat, introspexisse in aedem deae a qua mares absterrentur existimandus sit. Sed nos, quos crassa Minerva dedecet, non patiamur abstrusa esse adyta sacri poematis, sed archanorum sensuum investigato aditu doctorum cultu celebranda praebeamus reclusa penetralia. Et ne videar velle omnia unus amplecti, spondeo violentissima inventa vel sensa rhetoricae in Virgiliano me opere demonstraturum: Eusebio autem, oratorum eloquentissimo, non praeripio de oratoria apud Maronem arte tractatum, quem et doctrina et docendi usu melius exequetur: reliquos omnes qui adestis impense precatus sim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rii qui ĩ eotem ualidissimi sũt placẽ
uideantũ. HUe u̾ba pͥmũ fuangłi
risus excepit. deinde subiecit. Id hele
restat demq ut oratorẽ u̾giliũ renũ¬
cietis. nec mirũ cũ eũ ⁊ ad phylosoph¬
os ambitus uester paulo ante ꝓuexe¬
nit. Si in hac opinione es inqruit
Symacus ut maro tibi nicħ nͥ pocticũ
sensisse estimetũ. licet hoc ꝙͦ eitẽ no¬
men ĩuideĩs. audi qd de opis sui mu¬
ltiplici doctrina ipẽ pronũciet. Ĩꝑsius
eĩm maroĩs epła qua ꝯpellat aug̾tur
ita incipit. Ego uo̾ freꝙ̃tes ate lit.¬
teras accipio. et infra de Enea qdem
mõ si me ħele iamdignũ aurib hẽrẽ
ut scis alia ꝙ studia ad id opuo mlit
copia rerũ dissonat quã pleriq oms
litt᷑atores petib ĩ locis preterent̃. tãꝙ
nicħ ultra u̾bor explanatã liceat no¬
sse gramatico. ita sibi belli isti hoies.
certos scĩe fines ⁊ uelut quedã pom¬

Expanded text:
rii, qui in eodem validissimi sunt, placere rii, qui in eodem validissimi sunt, placere videantur?» Haec verba primum Euangeli risus excepit. Deinde subiecit: «id hercle restat denique, ut et oratorem Vergilium renuntietis: nec mirum cum et ad philosophos ambitus vester paulo ante provexerit.» «Si in hac opinione es», inquit Symmachus, «ut Maro tibi nihil nisi poeticum sensisse aestimetur, licet hoc quoque eidem nomen invideris, audi quid de operis sui multiplici doctrina ipse pronuntiet. Ipsius enim Maronis epistula, qua compellat Augustum, ita incipit: "ego vero frequentes a te litteras accipio"; et infra: "de Aenea quidem meo, si mehercle iam dignum auribus haberem ut scis, alia quoque studia ad id opus multdissonat, quam plerique omnes litteratores pedibus inlotis praetereunt, tamquam nihil ultra verborum explanationem liceat nosse grammatico. Ita sibi belli isti homines certos scientiae fines et velut quaedam pom
Abbreviated transcription (Latin):
tib canebamus. Umo pueri cum
eẽmus sumache sine iudiao miraba¬
mũ. Inspicere aũt uicia nec ꝑ magi¬
stros nͣ ꝑ etatem licebat que tñ non
prudẽter quisꝙ cũ ipẽ fessus sit. qs
eĩm moriens poema suuĩ legauit ig̃:
de se fut᷑a uidicia si legeret᷑ petitioi
dep̾cantis filio arma a mai̾to cui soli
nupserat. nec ex eo ꝑlem sus cepisse
se nou̾at. uł silia alia multũ pudẽ¬
da seu ĩ u̾bis mõ grecis mõ barbaris
seu ipã dispoĩtoẽ opis deprehẽderetũ.
Cumq adhuc dicẽtẽ om̃s exhorru¬
issent sb̾texuit symatus. hec ẽ qde
Euangele maronis głia ut mullius
laudibus crescat. nulliꝰ uitupatõe mi¬
nuatũ. uer ita que ꝓscndis defendẽ
quilib potest ex ꝑlebeia gramaticoꝵ
cohorte. ne smo noster qui priscos
ut meafert opĩo pceptores doctimai
p̃stat ĩ excusandis talibus queratũ
iniuĩa. S quero ritnã cũ poetica tͥ in
tãto pocta displicuei̾t/ nerui tñ orato¬

Expanded text:
tibus canebamus.» «Immo pueri cum tibus canebamus.» «Immo pueri cum essemus, Symmache, sine iudicio mirabamur, inspicere autem vitia nec per magistros nec per aetatem licebat. Quae tamen non pudenter quienim moriens poema suum legavit igni, de se futura iudicia, si legeretur petitio deae precantis filio arma a marito cui soli nupserat nec ex eo prolem suscepisse se noverat, vel si mille alia multum pudenda seu in verbis modo Graecis modo barbaris seu in ipsa dispositione operis deprehenderentur.» Cumque adhuc dicentem omnes exhorruissent, subtexuit Symmachus: «haec est quidem, Euangele, Maronis gloria ut nullius laudibus crescat, nullius vituperatione minuatur, verum ista quae proscindis defendere quilibet potest ex plebeia grammaticorum cohorte, ne Servio nostro, qui priscos, ut mea fert opinio, praeceptores doctrina praestat, in excusandis talibus quaeratur iniuria. Sed quaero utrum cum poetica tibi in tanto poeta displicuerit, nervi tamen orato
Abbreviated transcription (Latin):
tantoꝵ potestatẽ numinũ ꝓprehñdi.
uer qd̾ mãtuanuĩ nr̃m ad singła cũ
de diuinis ẜmo ẽ testẽ ercitatis gra¬
tiosius ẽ qͣ ut iudicio fieĩ ꝑutetur.
an gͦ credam ꝙ ille cũ diceret. liber ⁊
alma ceres ꝓ̃sole ac luna ⁊ ñ ħ ĩalt̾i
poete imitatoẽ posuit ita dici audiens
cũ tñ dice̾tũ ignorãs nͥ forte hi greci
omĩa sua ĩimẽsũ tollũt. Nos qͦ ⁊̃ poc¬
ipẽ tullius ꝗ nõ minꝰ ꝑfessus ẽ phylo¬
sophãdi studiũ q̃ lap̃di quotiẽs aut de
natura deoꝵ aut de fato aut dediun¬
atoẽ disputat. głiam quã oroẽ ꝯflanit
ĩ cõdita reꝵ relatoẽ miniuat. Timc
Symacus de çicerone Srangele qui
ꝯuiciis ĩpenetrabłis ẽ post uitebimus.
Nuc qr cũ marone nobis negociũ est
respõtas uolo utrũ poete hui oꝑa in¬
stituentis tm̃ puei̾s idonea iudices
an illa illis altiora ĩcẽ fatearis. uio¬
ers eĩm iͥ athue u̾gilianos habere
u̾sus quałr cos pueri magr̃is plegẽ¬

Expanded text:
potestatem numinum comprehendi; verum quod Mantuanum nostrum ad singula, cum de divinis sermo est, testem citatis, gratiosius est quam ut iudicio fieri putetur. An ego credam quod ille, cum diceret "Liber et alma Ceres" pro sole ac luna, non hoc in alterius poetae imitationem posuit, ita dici audiens, cur tamen diceretur ignorans? Nisi forte, ut Graeci omnia sua in immensum tollunt, nos quoipse Tullius, qui non minus professus est philosophandi studium quam loquendi, quotiens aut de natura deorum aut de fato aut de divinatione disputat, gloriam quam oratione conflavit incondita rerum relatione minuat.» Tum Symmachus: «De Cicerone, Euangele, qui conviciis impenetrabilis est, post videbimus; nunc quia cum Marone nobis negotium est, respondeas volo utrum poetae huius opera instituendis tantum pueris idonea iudices, an alia illis altiora inesse fatearis. Videris enim mihi ita adhuc Vergilianos habere versus qualiter eos pueri magistris praelegen
Abbreviated transcription (Latin):
quẽtiã platonis nõ ꝯponeretm̃ sed
nec p̃ferre dubitauerim. nã ip̃e rex
m̃se nͨ ĩ morib socrate minor. et
in re publica phylosopho efficacior.
ceteĩ qui adestis eminẽtiores estis
ad studia uͥtutũ qͣ ut poetis comicis
⁊ alcibiadi qui tm̃ fuit fortis ad cri¬
mina aliisq quib frequẽs illud cõ¬
uiuiu fuit nos ꝗs ꝙ estimet ꝯpãdos.
Bona u̾ba queso p̃tertatus ait circa i¬

Expanded text:
quentiam Platonis non componere tantum sed quentiam Platonis non componere tantum sed nec praeferre dubitaverim. Nam ipse rex mensae nec in moribus Socrate minor et in re publica philosopho efficacior; ceteri qui adestis eminentiores estis ad studia virtutum, quam ut poetis comicis et Alcibiadi, qui tantum fuit fortis ad crimina, aliisque quibus frequens illud convivium fuit vos quisquam aestimet comparandos.» «Bona verba, quaeso», Praetextatus ait
Abbreviated transcription (Latin):
ita demũ patͥsf.amilias m̃se apꝑatꝰ
nouatũ. Insinuat ig̃ p̃sul famula¬
tu cene tp̈s ⁊ dnos iam uocare.
ni destinemus. Nunc hera nos ad
chus meminei̾nt crastina disẜtatoẽ
ẜuai̾ sibi anteloqu functionẽ. Et
Flauianus explacita iam nos lege
conueĩo ut seꝙti penates mei beari
tanti cetus hospitio głientur. his
cũ om̃s assensi eẽnt ad cenã alio al¬
uid de his que ĩter se ꝯtulerãt rem¬
iniscente approbanteq cũ magna
cessare fecit castimoniã ferculoꝵ
⁊ ꝯuiuialis leticia munusculis pocu¬
lis oriebatur. Auienus ait bñ ac
sapienter marco nr̃ tu multuo sum
⁊ sobriũ uno eodẽq u̾su descͥpsit sẜ
ubi sub apparatu regio ꝓcedere solet
luxus ad strepitũ. postq̃ pͥma inꝗt
quies epulis. at cum heroes castiga
iuuni qd̾ ⁊ heroici seculi pudiciciã
⁊ nñ ꝯduxit elegantia ĩ quo splen¬
dor sobrius ⁊ diligens ꝑsimonia a¬
gatonis ounuo uł post magni elo¬

Expanded text:
ita demum patribus familias mensae apparatus ita demum patribus familias mensae apparatus novatur. Insinuat igitur praesul famulitii cenae tempus et dominos iam vocare. ni destinemus. Nunc hora nos admchus meminerint crastina dissertatione servari sibi anteloquii functionem.» Et Flavianus: «ex placita iam vos lege convenio, ut sequenti die Penates mei beari se tanti coetus hospitio glorientur.» His cum omnes adsensi essent, ad cenam alio aliud de his quae inter se contulerant reminiscente adprobanteque cum magnacessare fecit castimoniam ferculorum, et convivalis laetitia minusculis poculis oriebatur, Avienus ait, «bene ac sapienter Maro noster tumultuosum et sobrium uno eodemque versu descripsit sub ubi sub apparatu regio procedere solet luxus ad strepitum, "postquam prima" inquit "quies epulis," at cum heroes castigatvivium, quod et heroici saeculi pudicitiam et nostri conduxit elegantiam, in quo splendor sobrius et diligens parsimonia, Agathonis convivio vel post magnilo
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝗd uł de his mͥ uidebitũ uł iã duꝰ¬
dum legenti ãnotandũ uisu ẽ. opõ¬
tunius proferam. mõ memineritis
a ẜino nr̃o exigendũ ut quicꝗd obs¬
curũ uidebitu᷑ qiͣ litt᷑atoꝵ omĩu lõ¬
ge maximꝰ palã faciat. His dictis
⁊ uniu̾so cetui ꝯplacitis pretextatꝰ
cũ ĩ se ꝯu̾sa omĩu ora iudisset. phy¬
losophya inꝗt qd̾ uicũ ẽ munus¬
deoꝵ ⁊ disciplina disciplinaꝵ hono¬
rando ẽ anteloquio. unde memine¬
rit Eustachius primũ sibi locũ ad di¬
sserendũ omĩ alia ꝓfessioẽ cedente
ꝯcessum. Hiuc tu mi Elauiane
succedes. ut ⁊ auditu ur̃o recreer. ⁊
alicq̃to silentio instaurem uires lo¬
quendi.
Nter ħ ẜuilis moderator obsequii
cui cura uł adolendi penates uł
stcuendi poenũ ⁊ domesticoꝵ actuĩ
mĩstros regendi . admonet dñm fa¬
miliã pro solẽnitate ãnui moris e¬
pulata. hoc eĩm festo religiose do¬
mus pͥus famłos instructis tanq̃
ad usum dnĩ dapibus honorant. ⁊

Expanded text:
id vel de his mihi videbitur vel iam dudum legenti adnotandum visum est, opportunius proferam: modo memineritis a Servio nostro exigendum ut quidquid obscurum videbitur quasi litteratorum omnium longe maximus palam faciat.» His dictis et universo coetui complacitis Praetextatus cum in se conversa omnium ora vidisset, «philosophia», indeorum et disciplina disciplinarum, honoranda est anteloquio, unde meminerit Eustathius primum sibi locum ad disserendum omni alia professione cedente concessum. Huic tu, mi Flaviane, succedes ut et auditu vestro recreer et aliquanto silentio instaurem vires loquendi.» Inter haec servilis moderator obsequii, cui cura vel adolendi Penates vel struendi penum et domesticorum actuum ministros regendi, admonet dominum familiam pro sollemnitate annui moris epulatam. Hoc enim festo religiosae domus prius famulos instructis tamquam ad usum domini dapibus honorant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ficio se tueretur ille urbane .R. Gal¬
lam subigo. sutoriũ hoc hẽtur ĩstr̃
qd̾ nõ ĩfacete ĩ adulte̾i̾ exprobratõem
me uia galla nupta male audiebat.
Secutus est fuius albinus. Post in
ferebatũ. ꝙ canis ĩ egipto sb̾it ⁊ fu¬
git. qñ ĩ illis regionib ꝯstat canes
raptu crocodillor excitos currere ⁊
bibere. Eustachius dem̃. Publiꝰ
Mutiũ ĩ primis maliuolũ cũ uidiss
aliꝗd boni. Inte amienus. Fan¬
stus Sille filius cũ soror eiꝰ codẽ tpĩe
duos mechos hẽret Eiliũ sulonis
filiũ ⁊ pompeiũ cognoĩe maculam.
miror inꝗt sororẽ meam hrẽ macu¬
lam cũ fulonem hẽat.
um qui optimus pictor Rome ha¬
bebatur. ẜuilius geminus forte ce
gis. Et m alluis in tenebris eĩ fin¬
go inquit. luce pingo. Eusebius

Expanded text:
ficio se tueretur. Ille urbane respondit: Galficio se tueretur. Ille urbane respondit: Gallam subigo. Sutorium hoc habetur instrumentum, quod non infacete in adulterii exprobrationemevia Galla nupta male audiebat.» Secutus est Rufius Albinus: «post Muferebatur: "quod canis in Aegypto: bibit et fugit." Quando in illis regionibus constat canes raptu crocodilorum exterritos currere et bibere.» Eustathius deinde: «Publilius Mucium in primis malivolum cum vidisset aliquid boni."» Inde Avienus: «Faustus Sullae filius cum soror eius eodem tempore duos moechos haberet, Fulvium fullonis filium et Pompeium cognomine Maculam, "miror", inquit, "sororem meam habere maculam cum fullonem habeat."» um, qui optimus pictor Romae habebatur, Servilius Geminus forte cengis," et Mallius, "in tenebris enim fingo," inquit, "luce pingo."» Eusebius
Abbreviated transcription (Latin):
nus spiecit. sacͥficiũ apd̃ ueteres fuit
quod uocabatũ ppe uiam in eo mes
erat ut si quid ex epulis suꝑ fuisset
igne ꝯsumerẽtũ. Hic Cathonis ⁊ccꝰ
est. Nãq albidiũ quẽdam qui ꝙ be¬
na sua comediss ⁊ nouissime domũ
que ei reliqua erat ĩcendio ꝑdidiss¬
sse nõ potueit io ꝯbussisse.
Ymatus dernde. Mater marcibr¬
uti ẜuilia cũ p̃ciosũ ere ꝑuo fun¬
dum abstulisset a cesare sb̃iciente ⁊¬
haste bona ciuiu nõ effugit dictũ
tale ciceronis. equidẽ q melius ẽp¬
tum sciatis. comꝑauit deruilia hũc
fundũ t̾cia deducta. Eilia aut̃ ẜui¬
lie erat iunia t̾cia. eadẽq gari cas¬
sii ipeor lasciuiente dictatore tam ĩ
matrẽ q ĩ puellam. Tunc luxuriam
senis adulteĩ ciutas subim̃ rumo¬
rib iocisq cãpebat ut mala nõ tãtũ
seria forent. Post hunc cecina
albinus. plautus ĩ uidicio forte ami¬
ci cũ molestũ testem destruere uellet
int̾rogauit qr sutorẽ sciebat qͦ arti¬

Expanded text:
nus subiecit: «sacrificium apud veteres fuit quod vocabatur "propter viam". In eo mos erat ut si quid ex epulis superfuisset, igne consumeretur. Hinc Catonis iocus est. Namque Albidium quendam, qui bona sua comedisset et novissime domum quae ei reliqua erat incendio perdidisssse non potuerit, id combussisse. Symmachus deinde: Mater M. Bruti, Servilia, cum pretiosum aere parvo fundum abstulisset a Caesare subiciente hastae bona civium, non effugit dictum tale Ciceronis: Equidem, quo melius emptum sciatis, conparavit Servilia hunc fundum tertia deducta. Filia autem Serviliae erat Iunia Tertia eademque C. Cassii uxor, lasciviente dictatore tam in matrem quam in puellam. Tunc luxuriam senis adulteri civitas subinde rumoribus iocisque carpebat, ut mala non tantum seria forent. Post hunc Caecina Albinus: Plancus in iudicio forte amici cum molestum testem destruere vellet, interrogavit, quia sutorem sciebat, quo arti
Abbreviated transcription (Latin):
Orta ex his letitia ⁊ omĩb ĩ cẽsoriu
risum remissis ac retractãtib que
tem an b̾utatẽ mireris unctũ ẽ le
uersos q̃rto solet nr̃a q grecor lĩgua
bremor ⁊ angustior estimari. Et ut
opinor ħ u̾ba sũt. Dum semi ulcoi
saiuo meũ puellũ sauior ducemq
florẽ sps̃ duco exꝑto tramite aĩa e¬
gra ⁊ saucia cucurrit ad labia mͥ re¬
cͥtũq ĩ horis ꝑunuĩ ⁊ labra puei̾ me¬
llia rimata ĩtmere trãsitus ut trã¬
sire nititũ. tuc̃ si more ꝗd plus cul¬
te fuiss in oetu osculi amoris igne
ꝑtita trãsiss. ⁊ me relinqueret. et
mira prorsũ res fui̾t ut ad me fierẽ
mõtuus. ad puer intus iuerem.
S miror om̃s uos ioca tacuisse cice¬
ronis ĩ quib facũdissimꝰ ut ĩ oĩb
fuit. et si uidetuͣ ut edimus respõ¬
sa mimĩs sui p̃dieat. Ita ego que

Expanded text:
Orta ex his laetitia et omnibus in censorium risum remissis ac retractantibus quatem an brevitatem mireris incertum est, leersos quanto solet nostra quam Graecorum lingua brevior et angustior aestimari. Et ut opinor haec verba sunt: Dum semiulco savio meum puellum savior dulcemque florem spiritus duco ex aperto tramite, anima aegra et saucia cucurrit ad labias mihi rictumque in oris pervium et labra pueri mollia rimata itineri transitus ut transiliret nititur. Tum si morae quid plusculae fuisset in coetu osculi, amoris igne percita transisset et me linqueret, et mira prorsum res foret ut ad me fierem mortuus, ad puerum intus viverem. Sed miror omnes vos ioca tacuisse Ciceronis, in quibus facundissimus ut in omnibus fuit, et, si videtur, ut aedituus responsa numinis sui praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ẜuius ordine se uocante ꝑ uere¬
cundiã sileret om̃s uos inꝗt Euan¬
gelus impudẽtes gramatice̾ ꝓnũti¬
as. si tac̾e talia ius urdeĩ tutioẽ pu¬
doris uñ neq tuũ nͨ dissarii aut i¬
hori suꝑciliũ libeꝵ ei̾t asuꝑbie nota
in p̃textatũ ⁊ nos uelitis imitari.
Tunc Serunis postq mag̃ silẽtiũ
erubescẽdũ udit. ad lib̾tatẽ se siłis
ta cilius pycholaus cũ gauis ẜuiliꝰ
hũc tãtũ die ꝯsul fuiss dix̃ ant̃ fla¬
mines nuc̃ ꝯsules diales fint. N
ec dissarius ultra exꝓbratõe tacitur¬
nitatis expectãs ait. Post huc hor

Expanded text:
cum Servius ordine se vocante per verecundiam sileret, «omnes nos», inquit Euangelus, «impudentes, grammatice, pronuntias, si tacere talia vis videri tuitione pudoris, unde neque tuum nec Dysarii aut Hori supercilium liberum erit a superbiae nota, ni Praetextatum et nos velitisus, postquam magis silentium erubescendum vidit, ad libertatem se similis tacilius Pitholaus, cum Caninius Rebilus uno tantum die consul fuisset, dixit, "ante flamines, nunc consules diales fiunt."» Nec Dysarius ultra exprobrationem taciturnitatis expectans ait. Post hunc Horus
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ ꝓbatis inuẽtum. agite qd̾ cuiq
de dictis talib in m̃tem ueĩet. uiciss¬
un memoriã nrãm excitando refera¬
mus. Placuit uniu̾sis letitie ex¬
cogitata sobrietas. et ut p̃tertatus
incipiendo auctoi̾tatẽ de exͦ preberet
oria ĩstaurat roãnoꝵ tͥumphos. H¬
illatus ẽ. Ea cauillatio hui cemodi
Inducebat ⁊̃ currus cũ falcib ⁊ elefã¬
tos cũ tũrib. oquitatũq frenis ⁊ ep¬
hippiis monilib ac falleris p̃fulgẽ¬
tem . Atq ibi rex ꝯtẽplatõe tanti ac
tam ornati exeͣcitus głiabundus hã¬
nibalẽ aspicit. Et putas ne inqt sa¬
tis eẽ roanis hec omĩa: Tunc penꝰ
eludẽs ignauiam ⁊ belliãq militũ
eius p̃ciose armatoꝵ plane inꝗt sa¬

Expanded text:
Si ergo probatis inventum, agite quod cuique Si ergo probatis inventum, agite quod cuique de dictis talibus in mentem veniet vicissim memoriam nostram excitando referamus. Placuit universis laetitiae excogitata sobrietas: et ut Praetextatus incipiendo auctoritatem de exemplo praeboria instaurat Romanorum triumphos. Hillatus est. Ea cavillatio huiuscemodiinducebat etiam currus cum falcibus et elephantos cum turribus equitatumque frenis et ephippiis monilibus ac phaleris praefulgentem. Atque ibi rex contemplatione tanti ac tam ornati exercitus gloriabundus Hannibalem aspicit et, "putasne", inquit, "satis esse Romanis haec omnia?" Tunc Poenus eludens ignaviam imbelliamque militum eius pretiose armatorum, "plane",
Abbreviated transcription (Latin):
tueretũ uictoriã iocis adeptus sit ut
ecce pro lucio flacco quẽ repetũdaꝵ
reum loci oportuitate de maĩfestissi¬
mis criminib exemit. Ĩs iocus ĩ ora¬
tione nõ extat mͥ ex libro frisi uiu¬
aculi notus ẽ. et ĩter alia eiꝰ dicta ce¬
brãtũ. s ĩ hoc u̾bũ nõ casu incidi. uo¬
lens feci. Iocus eim̃ hoe genꝰ ueteres
nr̃i dicta dicebãt. Testis idem cicero
qui ĩ libro epłaꝵ ad corneliũ nepotẽ
secło sic ait. Itaq nr̃i cũ oĩa q̃ dixisse¬
mus dicta eẽnt. que facete ⁊ b̾uiter
⁊ acute locuti eẽmus ea ꝓprio noĩe r¬
appellaĩ dicta uoluerũt . Hec cicero.
Nonius uõ pomponiusq iocos non
raro dicteria noĩant. Marcus ⁊̃
Cato ille censorius argute iocari so¬
litus ẽ. Horũ nos ab inuidia mu¬
niret auctoi̾tas ⁊̃ si nr̃is cauillare¬
mur. at cũ uet̾ib dc̃ta referamus.
ipã utiq auctoꝵ dignitate de fẽdim̃

Expanded text:
tueretur, victoriam iocis adeptus sit: ut tueretur, victoriam iocis adeptus sit: ut ecce pro L. Flacco, quem repetundarum reum ioci oportunitate de manifestissimis criminibus exemit. Is iocus in oratione non extat: mihi ex libro Fusii Vivaculi notus est, et inter alia eius dicta celebratur. Sed in hoc verbum non casu incidi: volens feci. Iocos enim hoc genus veteres nostri dicta dicebant. Testis idem Cicero, qui in libro epistolarum ad Cornelium Nepotem secundo sic ait: Itaque nostri, cum omnia quae dixissemus dicta essent, quae facete et breviter et acute locuti essemus, ea proprio nomine appellari dicta voluerunt. Haec Cicero. Novius vero Pomponiusque iocos non raro dicteria nominant. Marcus etiam Cato ille Censorius argute iocari solitus est. Horum nos ab invidia muniret auctoritas, etiamsi nostris cavillaremur: at cum veteribus dicta referamus, ipsa utique auctorum dignitate defendimur.
Abbreviated transcription (Latin):
gitemus alacritatem lasciuia carẽtẽ.
Et nn fallor mueni ut iocos ueteꝵ
ac nobłiu iuroꝵ edecumatos ex in¬
ultiuugis libris relatõne mutua ꝓ
u̾sus umitata hoc res ⁊ cura ⁊ studio
digna uet̾ib uisa ẽ. et iam primũ
aĩadu̾to dii hos quos elap̃tissimos
antiqua etas tulit comicũ plautu
⁊ oratorẽ Ailliuz cos ambos ⁊̃ ad io¬
coꝵ uenustatẽ cet̾is p̃stitisse. Pla¬
utus quidẽ ea re clarus fuit ut pꝰt
mõtem eiꝰ comedie q̃ inc̾te ferebanf
plautine euũ eẽ de iocor copia nos¬
cerẽtur. Cicero autẽ qͣtũ ĩ ea re
ualuei̾t ꝗs ignorat qui uł liberti eiꝰ
libros quos is de iocis parroni ꝯposu¬
it quos qdã ipĩus putãt cẽ legerei
curauit ⁊ Quis itẽ nescit ꝯsula¬
rem cũ scũrã ab inimitis applłari so¬
litũ qd̾ ĩ or̃one ⁊̃ sua uatimus posu¬
it : atq ego ni longũ eẽt referrem
in quib causis cũ nocẽtissimos reos

Expanded text:
gitemus alacritatem lascivia carentem: gitemus alacritatem lascivia carentem: et, ni fallor, inveni, ut iocos veterum ac nobilium virorum edecumatos ex multiiugis libris relatione mutua prsus imitata. Haec res et cura et studio digna veteribus visa est. Et iam primum animadverto duos quos eloquentissimos antiqua aetas tulit, comicum Plautum et oratorem Tullium, eos ambos etiam ad iocorum venustatem ceteris praestitisse. Plautus quidem ea re clarus fuit ut post mortem eius comoediae, quae incertae ferebantur, Plautinae tamen esse de iocorum copia noscerentur. Cicero autem quantum in ea re valuerit quis ignorat qui vel liberti eius libros quos is de iocis patroni composuit quos quidam ipsius putant esse legere curavit? Quis item nescit consularem eum scurram ab inimicis appellari solitum? quod in oratione etiam sua Vatinius posuit. Atque ego, ni longum esset, referrem, in quibus causis, cum nocentissimos reos