comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uantos ille uirum magnã mauoetis adurbẽ
Campus aget gemitus. uelquę xyberine indebi
Fnera cum tumulũ prȩt̃ labere recentem:
rcpuer ili ca quisquã degente latinos
ntantũ spe tollet auos: nec romula quondã
llo se tantũ tellus iastabit alumno
n eu pietas. heu prisca fides ininstaq bello
S extera: non illi sequisquã inpune tuliss&
Obuius armator seu cũ pedes iret in hostem.
Seu spumantis equi foder& calcaribus armos
Neumiserande puer. siqua fata asꝑa rũpas.
Tu marcellus eris: manib date lilia plenis:
urpureos spargam flores: animãq nepotis
is saltem accunułẽ donis ⁊ fungar in ani
M unere: sic tota passim regione uagantur
Aerus incampis latis: atq om̃ia lustrant̾:
Q uȩ posiquam anchises natum ꝑ singula duxit.
Incenditq animũ famȩ uenientis amore:
xinbella iuro menior atq deinde gerenda:
Laurentis docet płos urbemq latini:
& quo quẽi: modo fugiatq feratq laborẽ:

Expanded text:
Quantos ille uirum magnam Mauortis ad urbem Quantos ille uirum magnam Mauortis ad urbem campus aget gemitus! uel quae, Tyberine, dedistis funera cum tumulum praeterlabere recentem! Nec puer Iliaca quisquam de gente Latinos in tantam spem tollet auos, nec Romula quondam ullo se tantum tellus iactabit alumno. Heu pietas, heu prisca fides, invictaque bello dextera! Non illi se quisquam impune tulisset obvius armato, seu cum pedes iret in hostem, seu spumantis equi foderet calcaribus armos. Heu, miserande puer, si qua fata aspera rumpas, tu Marcellus eris. Manibus date lilia plenis, purpureos spargam flores, animamque nepotis his saltem adcumulem donis, et fungar inani munere—Sic tota passim regione vagantur aëris in campis latis, atque omnia lustrant. Quae postquam Anchises natum per singula duxit, incenditque animum famae venientis amore, exin bella viro memorat quae deinde gerenda, Laurentisque docet populos urbemque Latini, et quo quemque modo fugiatque feratque laborem.
Abbreviated transcription (Latin):
Hae tibi crunt artes. pacisq in ponere mor ẽ:
Parcere su biestis ⁊ debellare suꝑbodib. addite¬
S ie pater anchises atq hex muirantib addit
Aspice ut: insignis spolus marcellus ominise
T ierẽ romanã magno turbante tumultuua
S istet : ceques stern& poenos gallũq reberlems
Tertiaq arma patri suspend& capta quuarino:
Atq hic eneas: una namq ire uidebat
Egragium scrma iuuenẽ ⁊ falgentib apruis:
S oafrons lȩta parũ. ⁊ deiesto lumina: aulti
Quis pat̃ ule iurum quisic comitat᷑ cunteri.
F uius anne aliquis magna destirpe nepotiun
Qius strepitus circa comitũ: quantũ instar in ipso ẽ
Sednox atra caput tristi circũ uolat umbra:
Tum pat̾ anchises lacronis ingressus. obortis:
Ognate ingentẽ luctum nequerȩ tuoꝵ.
Ostendent terris hunc tantũ fataneq ultra
esse sinent: nimiũ uob roniana ꝓpago
U isa potens suꝑi̾. ꝓpnia haec sidonã fuissent:

Expanded text:
hae tibi erunt artes; pacisque imponere morem, hae tibi erunt artes; pacisque imponere morem, parcere subiectis, et debellare superbos. Sic pater Anchises, atque haec mirantibus addit: Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis Hic rem Romanam, magno turbante tumultu, sistet, eques sternet Poenos Gallumque rebellem, tertiaque arma patri suspendet capta Quirino. Atque hic Aeneas; una namque ire videbat egregium forma iuvenem et fulgentibus armis, sed frons laeta parum, et deiecto lumina voltu: Quis, pater, ille, virum qui sic comitatur euntem? Filius, anne aliquis magna de stirpe nepotum? Quis strepitus circa comitum! Quantum instar in ipso! Sed nox atra caput tristi circumvolat umbra. Tum pater Anchises, lacrimis ingressus obortis: O gnate, ingentem luctum ne quaere tuorum; ostendent terris hunc tantum fata, neque ultra esse sinent. Nimium vobis Romana propago visa potens, Superi, propria haec si dona fuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
Aggerib socer alpinis atq arce monoechi
Descendens gener. adũsis instructus eois
Ne pueri ne tunta animis ad suescite bella
Neupatriȩ ualidas inuiscera uerlitȩ uires:
T usiinrior tu parce genus quiducis olimpo.
R ĩce tela manu sanguis meus
Ille triũphata capitolia ad alta corintho
Uistor ag& curras. cȩsis insignis achiuis:
eru& ille argos agamem noniasq mycenaᷤ
I psũq eaciden genus armipotentis achilli
Quiste magnȩ cato tacitum. aut te cosse relinq᷑
Quis gracchi genus. aut geminos duo fulmina belli
Spiciadascladẽ libiȩ paruoq potentem
Fabriciũ: uelte fulco serrane serentem
Q uo fessũ rapitis fabu: tu maximus ille es
Unus qui nob̾ cunstando restitues rem
excudent alii spirantia mollius aera
Credo equidẽ uiuos ducent de marmore uultu
Orabunts eausas melius: çeliq meatus
Sesenbent radio ⁊ surgentia sidera dicent: pi¬
Eu regere imꝑio płos romane meñto

Expanded text:
Aggeribus socer Alpinis atque arce Monoeci Aggeribus socer Alpinis atque arce Monoeci descendens, gener adversis instructus Eois. Ne, pueri, ne tanta animis adsuescite bella, neu patriae validas in viscera vertite vires; tuque prior, tu parce, genus qui ducis Olympo, proice tela manu, sanguis meus!— Ille triumphata Capitolia ad alta Corintho victor aget currum, caesis insignis Achivis. Eruet ille Argos Agamemnoniasque Mycenas, ipsumque Aeaciden, genus armipotentis Achilli, Minervae. Quis te, magne Cato, tacitum, aut te, Cosse, relinquat? Quis Gracchi genus, aut geminos, duo fulmina belli, Scipiadas, cladem Libyae, parvoque potentem Fabricium vel te sulco Serrane, serentem? quo fessum rapitis, Fabii? Tu Maxumus ille es, unus qui nobis cunctando restituis rem. Excudent alii spirantia mollius aera, credo equidem, vivos ducent de marmore voltus, orabunt causas melius, caelique meatus describent radio, et surgentia sidera dicent: tu regere imperio populos, Romane, memento;
Abbreviated transcription (Latin):
aubitamꝰ a hoco lurmute cae tender falis
Qinspen ille aut̃ ramis insigni soliuie
agui serens: nosco eriuis incanaq ⁊ renta
Legis roman: primã qui legib urbem
Fundabit.: curib parius ⁊ paupe terra
O tuqui rump& patriae: residesq mouedit
Salius mnarma uinosi etiam des uetantioi olos
A smni aiq qut ureta sequtur iastantor antus
Ne quoq iam ninũ gaudens. popularib aurs
Risatar quiios reges: auimãq suꝑbam.
Ultoris bita. fascesq iudere receptos
Connilis inꝑũ: hicpͥmus seuas qu secams
Accipis.: natosq pat̾ nouabella mouentes
Ad poenã pulera ꝓlibtate uocabien
n fidie ut cumq ferent ea facta munorie
Umne& amor patriȩ: laudũq inmensa eupido:
Qun deuios anisosq ꝓcul senumq securi.
Aspice torquatũ. ⁊ referentẽ signa camillũ:
Ille aut̃ parib quas fulgere cernis in armis
Concordes animȩ nunc ⁊dũ nocte p̃ment.¬
N eu quantũ int̾ sebellũ si lumina uitȩ
Atagerint : quanta sacies stagemq ciebunt

Expanded text:
ubitamus adhuc virtute extendere vires, Quis procul ille autem ramis insignis olivae sacra ferens? Nosco crines incanaque menta regis Romani, primus qui legibus urbem fundabit, Curibus parvis et paupere terra otia qui rumpet patriae residesque movebit Tullus in arma viros et iam desueta triumphis agmina. Quem iuxta sequitur iactantior Ancus, nunc quoque iam nimium gaudens popularibus auris. Vis et Tarquinios reges, animamque superbam ultoris Bruti, fascesque videre receptos? Consulis imperium hic primus saevasque secures accipiet, natosque pater nova bella moventes ad poenam pulchra pro libertate vocabit. Infelix, utcumque ferent ea facta minores, vincet amor patriae laudumque immensa cupido. Quin Decios Drusosque procul saevumque securi aspice Torquatum et referentem signa Camillum. Illae autem, paribus quas fulgere cernis in armis, concordes animae nunc et dum nocte premuntur, heu quantum inter se bellum, si lumina vitae attigerint, quantas acies stragemque ciebunt!
Abbreviated transcription (Latin):
Q tuadardanus transcribi sceptra colonis.
Rex tibi coniugiũ ⁊ quȩ sitas sanguine dotes
or adico tibi me pla cidacũ note leres
psa pała sari omimipotens saturala mnsue
on sedore duces pietasq eeure carmnas.
N idare coniugiũ ⁊idisto parere. faenar
Sentiat: ⁊tandẽ turniũ oxeꝑratͦ inaruos
Bicuuens uatẽ inridens scorsa maes sind
Nonut rere meas esfugit nuntuis aueis.
N etantos mihi finge metus: nec regia iuno
Inmemior est nr̃:
Seate usta situ ueriq effeta senestus
Emat᷑ curis nequiquã ecerealicat arma
Rogum inter fabod uatẽ formicline ludit

Expanded text:
et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis? et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis? Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes Haec adeo tibi me, placida cum nocte iaceres, ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussitconsedere duces pictasque exure carinas. ni dare coniugium et dicto parere fatetur, sentiat et tandem Turnum experiatur in armis. Hic iuvenis vatem inridens sic orsa vicissim non, ut rere, meas effugit nuntius auris. Ne tantos mihi finge metus; nec regia Iuno inmemor est nostri. Sed te victa situ verique effeta senectus, o mater, curis nequiquam exercet et arma regum inter falsa vatem formidine ludit.
Abbreviated transcription (Latin):
Clamat: iomatres auditȩ ubiduie di lorane
Si qua puis animis manet infelicis a matȩ
Gratia: suuris mat̾ni cura remard &
S oluite crinalis uitas: captie orgiamecũ:
Tale intersiluas inter deserta ferarũ
Ragina allesto stimulis agit undiq bacchi
Postꝗ nisa satis pͥmos aecusse furores.
Consiliũq omnẽq domũ uerisse latuuo
Etinus hnnc fuscis tristis dea tollit alis
Endacis mutuli admuros: quã dicit᷑ urbẽ
Acrisioneis dane fundasse colonis
p̃ aiptu delata notos locus ardea quondã
Oilus auis . tinunc magnũ man& ardea nom̃:
Sod ftetuna fuit: testis hie turnꝰ in altis
Iam nigra carpebat noste quietẽ:
Allesto tteuã faciem: ⁊furialia mẽbra
eꝯuuit: nuultꝰ sese transfor mat aniles
e t frontẽ obscenã rugis arit. indut albos
Cũ uitta crinis: tũ ramũ innectit oliuȩ
F it chalibȩ iunonis anus templiq saedos.
Qiuueni ante oculos hissecũ uocib offert
Turne tot in cassũ fuso spatiere labores

Expanded text:
clamat: Io matres, audite, ubi quaeque, Latinae: Siqua piis animis manet infelicis Amatae gratia, si iuris materni cura remordet, solvite crinalis vittas, capite orgia mecum. Talem inter silvas, inter deserta ferarum, reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi. Postquam visa satis primos acuisse furores consiliumque omnemque domum vertisse Latini, protinus hinc fuscis tristis dea tollitur alis audacis Rutuli ad muros, quam dicitur urbem Acrisioneis Danae fundasse colonis, praecipiti delata noto. Locus Ardea quondam dictus avis, et nunc magnum manet Ardea nomen, sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis iam mediam nigra carpebat nocte quietem. Allecto torvam faciem et furialia membra exuit, in vultus sese transformat anilis; et frontem obscenam rugis arat, induit albos cum vitta crinis, tum ramum innectit olivae; fit Calybe Iunonis anus templique sacerdos et iuveni ante oculos his se cum vocibus offert: Turne, tot incassum fusos patiere labores
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ferit mmiꝑiũ:: iacet extra sideratelius
e ata annisolisq uia subncęi ferathlas
Axem umero torquet flellis ardentib apti.
Nuius iaduerauam nuna ⁊ caspia ragnu
R spois horrent auiũ: ⁊ meoua tellus

Expanded text:
proferet imperium: iacet extra sidera tellus, proferet imperium: iacet extra sidera tellus, extra anni solisque vias, ubi caelifer Atlas axem umero torquet stellis ardentibus aptum. Huius in adventum iam nunc et Caspia regna responsis horrent divom et Maeotia
Abbreviated transcription (Latin):
Pometios castrũq inuibolãq coramqe¬
n ł aec tũ nomina erunt nc̃ sunt sine nõe t̾rę
Qum ⁊ auo comitẽ sese mauortuis add&
Nomulus: assariciquẽ sangius ilia mat
Educ&: uiden ut geminȩ fant ũticȩ cristȩ
& pat̾ ipse suo suꝑũ iã signet honore:
en huius natȩ̨ auspicus illa inclyta roma
Imꝑiũ terris animos aetiuabit olympo
Septẽq una sibi nuro circũdabit arces
F clix ꝓle uirũ qualis berecinina mat̾
Inuehitur curru frigias turrita purbes.
L oeradm̃ partu : centũ complexa ne potes
Om̃is cęlicolas. om̃is suꝑa alta tenentes:
Huc geminas nune fleste acies huncaspiee gentẽ.
Romanosq tuos hic caesar ⁊ om̃is uli
C rogenies magnũ caeli. uentura subaxem.
Pic uir hic est tibiquẽ ꝓmati sepius audis
Agustus caesar diuigenꝰ : aurea condet
S iecila qui rursas latio: regnata ꝑ ara
S aturno quondam: suꝑ igaraniantas uindos

Expanded text:
Pometios Castrumque Inui Bolamque CoramquePometios Castrumque Inui Bolamque Coramque. Haec tum nomina erunt, nunc sunt sine nomine terrae. Quin et avo comitem sese Mavortius addet Romulus, Assaraci quem sanguinis Ilia mater educet. Viden, ut geminae stant vertice cristae, et pater ipse suo superum iam signat honore? En, huius, nate, auspiciis illa incluta Roma imperium terris, animos aequabit Olympo, septemque una sibi muro circumdabit arces, felix prole virum: qualis Berecyntia mater invehitur curru Phrygias turrita per urbes, laeta deum partu, centum complexa nepotes, omnes caelicolas, omnes supera alta tenentes. Huc geminas nunc flecte acies, hanc aspice gentem Romanosque tuos. Hic Caesar et omnis Iuli progenies magnum caeli ventura sub axem. Hic vir, hic est, tibi quem promitti saepius audis, Augustus Caesar, Divi genus, aurea condet saecula qui rursus Latio regnata per arva Saturno quondam, super et Garamantas et Indos
Abbreviated transcription (Latin):
Perheum ad fluinum acus euocata gemine magno.
Stlice inmemuies suꝑa ut conuexa reuisani
R ursus ⁊ inapint in trpora uollere uo
reerat anchises: natumq un aq sibilia
onuentus trabit in medio turbamq sonantems
tumulus cupit.: unde om̃s longo ordine poss&̃
epedian dius: tie tua fata docebo
ua alaes pura uiuenis quȩ netnitur hasta.
P raxima sorte tenet lucis loca : primnis ad auras
E therias italo conmixtus sanguine surget
Siliuus albanũ. nom̃ tua postuma ꝓles
Quem tibi longeuo seuũ lauinia conunx
dnc& silus regem : regumq parent̃
nde genus longa nr̃m dominabit᷑ alba:
Troximus ille ꝓcas troianȩ gloria gentis
&capis. i numitor: ⁊ quite nomine redd&
Sili ius ęneas: parit̾ pierate uł armis
Egregis: si unqiuã regnandã accepit albã:
Qui iuueres quantas ostentant aspice uires
Atq umbrata gerunt ciuili tempora quercu:
aitibi nomen tiluĩ ⁊ gabios urbẽq fidenam
H icolietunas. imporent montaib artes.

Expanded text:
agmine magno, scilicet immemores supera ut convexa revisant, rursus et incipiant in corpora velle reverti. Dixerat Anchises, natumque unaque Sibyllam conventus trahit in medios turbamque sonantem, et tumulum capit, unde omnes longo ordine possit expediam dictis, et te tua fata docebo. Ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta, proxuma sorte tenet lucis loca, primus ad auras aetherias Italo commixtus sanguine surget, silvius, Albanum nomen, tua postuma proles, quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx educet silvis regem regumque parentem, unde genus Longa nostrum dominabitur Alba. Proxumus ille Procas, Troianae gloria gentis, et Capys, et Numitor, et qui te nomine reddet Silvius Aeneas, pariter pietate vel armis egregius, si umquam regnandam acceperit Albam. Qui iuvenes! Quantas ostentant, aspice, vires, atque umbrata gerunt civili tempora quercu! Hi tibi Nomentum et Gabios urbemque Fidenam, hi Collatinas imponent montibus arces,
Abbreviated transcription (Latin):
Flatus uialento luctant᷑ marmore tonsę:
Atq hic eneas ingentẽ exaequore lucũ
P rospicit: hunc inter fluo tyberinꝰ amoeno
Uerticib rapidis timulta flauuis arena
n mare ꝓ rumpit. uarie ciuenimis supraq
Ausiere iois no luegrts ⁊ fuimins aluos
Lasera muleeoant carti. licor uolalant

Expanded text:
flatus et in lento luctantur marmore tonsae. flatus et in lento luctantur marmore tonsae. Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum prospicit. / uerticibus rapidis et multa flauus harena / in mare prorumpit; uariae circumque supraque / adsuetae ripis uolucres et fluminis alueo / aethera mulcebant cantu lucoque uolabant
Abbreviated transcription (Latin):
tios co posito tuemulez gostipiõ alta quier
E quora : tendit it̃ uelis: portumq relinquit
Aspirant aurȩ innocgatẽ: nec candida cursus
Luna negat: splend& tremulo sublumine pontꝰ.
Qrima circeȩ radunt᷑ litora terię:
Oues in accessos ubi soli filia tucos
Assi duo resonat cantu testisq suꝑbis
Unt odoratã nosturna in lumina cedrũ.
Arguto tenius ꝑ currens pestine telas
Hinc exaudiri geminis: irȩq leonum
Uincla recusantũ ⁊ sera sub nocte rudentũ
Sȩtigenq sues: atq in p̾sepib ursi
Seiure: ac forme magnor ululare lupoꝵ.
Quos hominũ Exfacie dea seua potentib herbis
Induerait ciroȩ inuultus ac terga ferarum:
Quę ne monstra pii paterentͥ talia troes
Pelati in portus neu litor ad ira subireut:
Neptinus uentis impleuit uela secundis
A ta sugam dedit. ⁊ p̃ter uada feruda uext:
Iumq rubescebat radus mare. ⁊ ethere abalto
A uiora in roseis falgebat luteabigis:
Cũ uenti posuere : om̃ĩsq repente resedit

Expanded text:
li, postquam alta quierunt aequora, tendit iter velis portumque relinquit. Adspirant aurae in noctem nec candida cursus Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus. Proxima Circaeae raduntur litora terrae, dives inaccessos ubi Solis filia lucos adsiduo resonat cantu tectisque superbis urit odoratam nocturna in lumina cedrum, arguto tenuis percurrens pectine telas. Hinc exaudiri gemitus iraeque leonum vincla recusantum et sera sub nocte rudentum, saetigerique sues atque in praesaepibus ursi saevire ac formae magnorum ululare luporum, quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis induerat Circe in voltus ac terga ferarum. Quae ne monstra pii paterentur talia Troes delati in portus neu litora dira subirent, Neptunus ventis implevit vela secundis atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit. Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto Aurora in roseis fulgebat lutea bigis: cum venti posuere omnisque repente resedit
Abbreviated transcription (Latin):
I eheumq domos placidas qui p̃natat. amnẽ:
unc circũ innumerȩ gentes płiq nolabant:
Acuelut in pratis ubi apes astates arena
lontus insidant uaruis ⁊ candida circũ
ilia fundunt̾. :strepit om̃is murmure cãpꝰ:
orresert in su subito causasq requirit
I scuis aenens: quȩ sunt ea flumina porro
diue uni tanto complerint agmine ripas.:
ũ pat̃ anchises animȩ quib altera fato
Corpora debent᷑. lethei ad fluminis undã
Securos lacices ⁊ longa obluua potant:
Hasequidẽ memorare tibi: atq ostendere coram
Iam pride hanc ꝓlem cupio enumerare meoꝵd
uomagis italia mecũ lȩiere reꝑta:
Opater anne aliquas ad cęlũ hinc reputandũ ẽ
Sublures animas: iteruẽ adiarda peũti
Corpora : que lucis mĩseris tam dira cupidos
Dicã equide neote suspensũ nate tenebo
usupit anchises: atq ordme singula pandit:
ꝑa rincipia cȩlit̃ acterras camposq liquentes
ucentẽq globũ lunę titaniaq astra¬

Expanded text:
Lethaeumque, domos placidas qui praenatat, amnem. Hunc circum innumerae gentes populique volabant; ac—velut in pratis ubi apes aestate serena floribus insidunt variis, et candida circum lilia funduntur—strepit omnis murmure campus. Horrescit visu subito, causasque requirit inscius Aeneas, quae sint ea flumina porro, quive viri tanto complerint agmine ripas. Tum pater Anchises: Animae, quibus altera fato corpora debentur, Lethaei ad fluminis undam securos latices et longa oblivia potant. Has equidem memorare tibi atque ostendere coram, iampridem hanc prolem cupio enumerare meorum, quo magis Italia mecum laetere reperta. O pater, anne aliquas ad caelum hinc ire putandum est sublimis animas, iterumque ad tarda reverti corpora? Quae lucis miseris tam dira cupido? Dicam equidem, nec te suspensum, nate, tenebo suscipit Anchises, atque ordine singula pandit. Principio caelum ac terras camposque liquentis lucentemque globum Lun
Abbreviated transcription (Latin):
Dagenitor: teq amplexu nesubtrahe nr̃o
Si memorans: largo fictu simul ore rigabat
Terconatus ibi collo dare brachia circũ
Te fiustra cõpnsa manus effugit imago.
Par leuib uegtis uoluerid sinultima somno¬

Expanded text:
da, genitor, teque amplexu ne subtrahe nostro. da, genitor, teque amplexu ne subtrahe nostro. Sic memorans, largo fletu simul ora rigabat. Ter conatus ibi collo dare bracchia circum, ter frustra comprensa manus effugit imago, par levibus ventis volucrique simillima fumo
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit: ⁊ ante tulit gressul camposq netentis
Desuꝑ ostentat: dehinc suĩma cacuetr Eelinriunt:
Atq pat̃ anchises penitiis conualle uirenti:
Inclusas animass suꝑũq ad lum̃ ituras
Iustrabat studio recolens: omneniq suoꝵ
Forte iecensebat numerũ carosq nepotes
Fataq fortunasq urũ moresq manusq:
Isq ubi tendentẽ adũsũ ꝑ gramina uidit
Aenean. a lacris palmis utrasq netendit
effuseq genis lacrimnȩ. et uox oecdit ooe:
Uenisti tandẽ tuaq expectata parenti
Uicit iter durum pietas: datur ora tugri
Nate tua ⁊ noetas audire ⁊ reddere uoces:
Sic equidẽ ducebã animo: rebarq futurȩ
Tempora dinumerans. nec me mea cura fefellit
Quasego teteras ⁊ quanta ꝑ aequora uestum
Accipio : quantis iactatũ nate ꝑilis.
Qiã metui nequi libię tibi regna nocerent:
Illcaut̃. tua me genitoꝵ tuã tristis imago
S epius octurrens hęc briina tendere adegit
S tant sale tẏrrlieno classes: da ungere dextrã

Expanded text:
Dixit, et ante tulit gressum, camposque nitentis desuper ostentat; dehinc summa cacumina linquunt. At pater Anchises penitus convalle virenti inclusas animas superumque ad lumen ituras lustrabat studio recolens, omnemque suorum forte recensebat numerum carosque nepotes, fataque fortunasque virum moresque manusque. Isque ubi tendentem adversum per gramina videt Aenean, alacris palmas utrasque tetendit, effusaeque genis lacrimae, et vox excidit ore: Venisti tandem, tuaque exspectata parenti vicit iter durum pietas? Datur ora tueri, nate, tua, et notas audire et reddere voces? Sic equidem ducebam animo rebarque futurum, tempora dinumerans, nec me mea cura fefellit. Quas ego te terras et quanta per aequora vectum accipio! quantis iactatum, nate, periclis! Quam metui, ne quid Libyae tibi regna nocerent! Ille autem: Tua me, genitor, tua tristis imago, saepius occurrens, haec limina tendere adegit: stant sale Tyrrheno classes. Da iungere dextram,
Abbreviated transcription (Latin):
inuent tos ant qui sutam ex cobutro perastes:
Qinq suiitemoros alios fecere merendo
O mhibrlius iiusta cinguntur tempora uit ca
Quos circum susos sioest ad fata sybilla¬
oi lusacim  seutamis medium nam plurima t̃ ba
Aem huno rispensint paucis ita readidit horos
Nellicat domus lucis hybitamꝰ opacis

Expanded text:
inventas aut qui vitam excoluere per artes, quique sui memores alios fecere merendo, omnibus his nivea cinguntur tempora vitta. Quos circumfusos sic est adfata Sybilla, Musaeum ante omnes, medium nam plurima turba Atque huic responsum paucis ita reddidit heros: Nulli certa domus; lucis habitamus opacis,
Abbreviated transcription (Latin):
Haec ubi dicta dedit pbebi longeua saterdos.
Sediã agecarpe uiam & susceptum ꝑfice munꝰ
Ad celeremꝰ: ait erdopum educta caminis.
Moonia conspitio: atq. ad uerso fornice porgas
Naet ubi nos prȩcepta iubent deponere dona:
Dixerat: & pariter grossi ꝑopaca uiarũ:
Corripiunt spatium mediũ foribusq. ꝓpinquas̃
Occupat aenea ditũ : corpꝰq. retenti
Spargit a qua ramiiq. ad uerso in limine.
Hisdemũ exactis ꝑfecto munere diuȩ:
Deuenere locos l&os xamoena uirecta
Postunatorũ nemorum sedesq beatas :
Largior hic campos a&her & lumine ueseit:
Purpureo: solemq suum sua sidera norunt :
Pars in gramineis exxert& membra palestris :
Contendunt ludo & fulua luctantur arena:
Obloquitur numeris. septẽ discrimina uocum
Iaqi eadem digitis iam pecti nepulsate burno
Hiogenus antiquũ teueri pilchorrima ꝓles
m agnanimi heroes natimeliorib antis
Iiusq assaracꝰq & trorȩ dar danus auctor

Expanded text:
Haec ubi dicta dedit Phoebi longaeva sacerdos: Sed iam age, carpe viam et susceptum perfice munus; adceleremus ait; Cyclopum educta caminis moenia conspicio atque adverso fornice portas, haec ubi nos praecepta iubent deponere dona. Dixerat, et pariter, gressi per opaca viarum, corripiunt spatium medium, foribusque propinquant. Occupat Aeneas aditum, corpusque recenti spargit aqua, ramumque adverso in limine figit. His demum exactis, perfecto munere divae, devenere locos laetos et amoena virecta fortunatorum nemorum sedesque beatas. Largior hic campos aether et lumine vestit purpureo, solemque suum, sua sidera norunt. Pars in gramineis exercent membra palaestris, contendunt ludo et fulva luctantur harena;obloquitur numeris septem discrimina vocum, iamque eadem digitis, iam pectine pulsat eburno. Hic genus antiquum Teucri, pulcherrima proles, magnanimi heroes, nati melioribus annis, Ilusque Assaracusque et Troiae Dardanus auctor.
Abbreviated transcription (Latin):
Crateresq auro solidi captiuaq uestis
Congeritur pueri &e pauidae longo ordine matreiꝰ
Stant circum
Ausus quin &ia uoces iactare ꝑumbrã
Inpleui clamore uiã mestusq creusam
equiquã ingeminans iterũq iterũq uocaui
uerenti & tectis urbis sine fine furenti¬
nfelix simulacrũ atq. ipsius ũbra creusae
isa nubi ante oculos & nota maior imago
bstipui ste teruntq. come &uox faucib ȩsit
um sic affari &curas his demere dictis
uid tantũ insano iuuat indulgere labori
dulcis coniunx ñ haec sine numine diuũ
ueniunt necte comitẽ hincportare creusa
as aut ille sin &e suꝑi regnatoro limpi

Expanded text:
crateresque auro solidi, captivaque vestis crateresque auro solidi, captivaque vestis congeritur; pueri et pavidae longo ordine matres stant circum. Ausus quin etiam voces iactare per umbram implevi clamore vias, maestusque Creüsam nequiquam ingeminans iterumque iterumque vocavi. Quaerenti et tectis urbis sine fine furenti infelix simulacrum atque ipsius umbra Creüsae visa mihi ante oculos et nota maior imago. Obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit. Tum sic adfari et curas his demere dictis : Quid tantum insur: Non haec sine numine diuum eueniunt; nec te comitem hinc asportare Creusam fas, haud ille sinit superi regnator Olympi
Abbreviated transcription (Latin):
Sefut & comites natũq uirũq sefellt
Quẽ non uicusaui amens hominũg dñq
Aitquid ineuersa uidi crudeluis urbe
Ascaniũ anchisen quepatrẽ teuerosq paenates
õmendo sotus & curua ualle recondo
Ipse urbe repeto & ingor fulgentib armis
Stat casus renouare om̃s omemq reuerti
Paro ia & rursus caput obiectare ꝑrolis
Srincipio muros obseuraq limina portae
Qua gressũ extuleram repeto euestigia retro
Obseruatas ęquor ꝑnoctẽ & lumine lustro
orror abiq animos simul ipsa silentia t̃rent
ide domũ si forte pede siforte tulissae
Merefero inruerant danai & tectũ om̃e tenebant
ilic &ignis edax sũma ad fastigia uento
oluit᷑ exsuꝑanit flãme furit aestus ad auras
ocelo &pr iami sedes arte quere uiso
Etiam porticibus uacuis uinonis a sylo
Custodes laecti phoenix & dirus ulixes
Prnedã obseruabant uc undiq troiagara
Incensis erepta aditis mensaeq deorum

Expanded text:
defuit, et comites natumque virumque fefellit. defuit, et comites natumque virumque fefellit. Quem non incusavi amens hominumqaut quid in eversa vidi crudelius urbe? Ascanium Anchisenque patrem Teucrosque Penatis commendo sociis et curva valle recondo; ipse urbem repeto et cingor fulgentibus armis. Stat casus renovare omnis, omnemque reverti per Troiam, et rursus caput obiectare periclis. Principio muros obscuraque limina portae, qua gressum extuleram, repeto, et vestigia retro observata sequor per noctem et lumine lustro. Horror ubique animo, simul ipsa silentia terrent. Inde domum, si forte pedem, si forte tulisset, me refero: inruerant Danai, et tectum omne tenebant. Ilicet ignis edax summa ad fastigia vento volvitur; exsuperant flammae, furit aestus ad auras. Procedo et Priami sedes arcemque reviso. Et iam porticibus vacuis Iunonis asylo custodes lecti Phoenix et dirus Ulixes praedam adservabant. Huc undique Troia gaza incensis erepta adytis, mensaeque deorum,
Abbreviated transcription (Latin):
npluit sequit᷑q patrẽ non passib aequis
one subit coniunx ferimur peropaca locorũ
me quẽ dudũ non ulla iniecta mouebant
ela neq ab uerso gomerati ex agmine grai
unc om̃s t̃rent aurae sonus excitat om̃is
uspensũ & parit̃ comitiq oneriq timentẽ
amq ꝓpinquabã portis om̃emq. uidebar
uasisse uiam subito cũ creb̾ adauras
isus adesse pedũ sonitꝰ gentorq. ꝑ umbrã
rospitiens nate exclani at fugenate ꝓpinquant
rdentes dipeos atq aera micantia cerno
ic mͥ nescio qđ trepido male num amicũ
onfusã eripuit uentẽ nãq auia cursu
Dũ sequor a nora excedo regione uaru e
Heu misero con iunx fatone ereyta creusa
Substte errauit neuia sen lar aresedt
ncertũ nec post occulis est redorta nr̃iso
Dec prius amissam respexianimũ uero fiexi
ua tumulũ anti quae cereris sede sacratã
Uenimꝰ hic demũ collectis om̃ib una

Expanded text:
implicuit sequiturque patrem non passibus aequis; implicuit sequiturque patrem non passibus aequis; pone subit coniunx: ferimur per opaca locorum; et me, quem dudum non ulla iniecta movebant tela neque adverso glomerati ex agmine Grai, nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnis suspensum et pariter comitique onerique timentem. Iamque propinquabam portis, omnemque videbar evasisse viam, subito cum creber ad auris visus adesse pedum sonitus, genitorque per umbram prospiciens; Nate exclamat, fuge nate, propinquant. Ardentis clipeos atque aera micantia cerno!— Hic mihi nescio quod trepido male numen amicum confusam eripuit mentem. Namque avia cursu dum sequor, et nota excedo regione viarum, heu, misero coniunx fatone erepta Creüsa substitit, erravitne via, seu lassa resedit, incertum; nec post oculis est reddita nostris. Nec prius amissam respexi animumque reflexi, quam tumulum antiquae Cereris sedemque sacratam venimus; hic demum collectis omnibus una
Abbreviated transcription (Latin):
Urm hoc auguriũ ur̃oq in numine troia est.
Caedo aequidem nec nate tibi comes ire recuso.
Sicerot ilie. etiã ꝑmoenia clarior ignis
Auditur. propius quae aestus incendia uoluunt.
Ergo age care pat̾ cerui ei in ponere urãe.
p̃se subibo umeris nec melabor iste grauabit.
Q uores cuq cadent uniũ & cõmune periclũ
U na salus a nbobus erit. mihi paruus iulus
S it comes & longe seruet uestigia coniunpꝰ
U os fa muli quedicã animis aduertite. dr̃s
sturbe egessis tumulus teplũq uetustũ
eserte cereris iuxtaq antiqua cypressus
eligione patriũ multos seruata ꝑ annos.
anc ex diuerso sedẽ ueniemꝰ inunam.
ugenitor capes acra manu patriosq. penates
Ie bello & anto digressũ &cede recenti
dtractare nefas donerme flumine uiuo
bluoro
aec fatus latos humeros subiectaq colla
este suꝑ fului que insternor pelle leonis
uccedoq oneri dextrae se paruus iulus

Expanded text:
Vestrum hoc augurium, vestroque in numine Troia est. Vestrum hoc augurium, vestroque in numine Troia est. Cedo equidem, nec, nate, tibi comes ire recuso. Dixerat ille; et iam per moenia clarior ignis auditur, propiusque aestus incendia volvunt. Ergo age, care pater, cervici imponere nostrae; ipse subibo umeris, nec me labor iste gravabit: quo res cumque cadent, unum et commune periclum, una salus ambobus erit. Mihi parvus Iulus sit comes, et longe servet vestigia coniunx: vos, famuli, quae dicam, animis advertite vestris. Est urbe egressis tumulus templumque vetustum desertae Cereris, iuxtaque antiqua cupressus religione patrum multos servata per annos. Hanc ex diverso sedem veniemus in unam. Tu, genitor, cape sacra manu patriosque Penatis; me, bello e tanto digressum et caede recenti, attrectare nefas, donec me flumine vivo abluero. Haec fatus, latos umeros subiectaque colla veste super fulvique insternor pelle leonis, succedoque oneri; dextrae se parvus Iulus
Abbreviated transcription (Latin):
Arma uiri ferte armauocat lux ultima uictos.
Reddite me danais. sinite instaurata reuisam
Encelia. nusquã om̃s hodie moriem᷑ inulti:
Hiac ferro accingor rursus clipeoq sinistrã
Insertaba aptans meq. extra tecta fereba.
Ecce aut̃ cõplexa pedes in limine coniunx.
Sin aliquã exꝑtus sũptis spẽ ponis in armis:
Aspice nos. hoc cantu. & sipi& atẽ meroñ
Sademde auxiliũ pat̃ atq haet omiia firma:
Uix ea fatus erit senior subitoq fragore¬
Intonuit laeuir & deraelo lapsa ꝑumbras
Stella facẽ ducens multa eũ luce cucurrit.
Illa su ma suꝑ labertẽ culmina tecti:
Cernimꝰ idea darãq recondere silua.
Sigiantẽq uias tũ longo limite suleus
Dat lucem. & late circũ loqia sulphure fumant.
Hic uero uictus genitor se collt ad auras.
Affaturq. deos & scin sidus ad orat.
Ia iã nulla mori est. sequoꝵ & quaducitis adsũ.
Tu pitrii seruate domũ. seruate nepotẽ.

Expanded text:
Arma, viri, ferte arma; vocat lux ultima victos. Arma, viri, ferte arma; vocat lux ultima victos. Reddite me Danais; sinite instaurata revisam proelia: Numquam omnes hodie moriemur inulti. Hinc ferro accingor rursus clipeoque sinistram insertabam aptans, meque extra tecta ferebam. Ecce autem complexa pedes in limine coniunx sin aliquam expertus sumptis spem ponis in armiAspice nos; hoc tantum et si pietate meremur, Da deinde auxilium pater atque haec omnia firma». Vix ea fatus erat senior subitoqintonuit laevum, et de caelo lapsa per umbras stella facem ducens multa cum luce cucurrit. Illam, summa super labentem culmina tecti, cernimus Idaea claram se condere silva signantemque vias; tum longo limite sulcus dat lucem, et late circum loca sulphure fumant. Hic vero victus genitor se tollit ad auras, adfaturque deos et sanctum sidus adorat. Iam iam nulla mora est; sequor et qua ducitis adsum. Di patrii, servate domum, servate nepotem.
Abbreviated transcription (Latin):
Iose manu mortẽ inueniã muserebit᷑ hostis.
Eruuias petet. facilis uactura sepulchri.
Iam pridẽ inuisus diuis &inutilis annos
Demoror: ex quo me diuu pat̾ atq. homunũ rex
Fulminis ad flauit uentis & contigit iga:
Talia ꝑstabat memonins. fixusq manebat̃.
Noscontra effisi lacrimas coniunxq ereusa
Ascaniusq om̃isq. domꝰ ñ euertere secũ
Cuncta pat̾ fato que urgenti in cũb̾e uellet
Abnegat. inceptoq & sedib haeret uusde
Rursus inarma feror: mortẽq miserrimꝰ opto.
N am quod consiliũ autque iã for tuna dabat᷑:
Mane efferre pede genitor reposse relicto
Sꝑ astitantũq nefas patrio excidit ore
Seanihil extanta suꝑis plac&e urbe relinꝗͥ
& sedet hoc animo perituraeq ad dere croiae
qnͣe tuosq uiuat: patet istie ianua leto.
ad aberit multo priamidẽ sangͥne pyrrꝰ.¬
Ascaniũ patrẽq. meu. iuxtaque creusã.
Alterũ in alterius mactatos sangune cernã:

Expanded text:
Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis exuviasque petet; facilis iactura sepulcri. Iam pridem invisus divis et inutilis annos demoror, ex quo me divom pater atque hominum rex fulminis adflavit ventis et contigit igni. Talia perstabat memorans, fixusque manebat. Nos contra effusi lacrimis, coniunxque Creüsa Ascaniusque omnisque domus, ne vertere secum cuncta pater fatoque urguenti incumbere vellet. Abnegat, inceptoque et sedibus haeret in isdem. Rursus in arma feror, mortemque miserrimus opto: nam quod consilium aut quae iam fortuna dabatur? Mene efferre pedem, genitor, te posse relicto sperasti, tantumque nefas patrio excidit ore? Si nihil ex tanta Superis placet urbe relinqui, et sedet hoc animo, perituraeque addere Troiae teque tuosque iuvat, patet isti ianua leto, iamque aderit multo Priami de sanguine PyrrAscanium patremque meum iuxtaque Creüsam alterum in alterius mactatos sanguine cernam?
Abbreviated transcription (Latin):
Iũ uero om̃e mͥ uisu considere inignes
Iliũ & eximo uerti neptuni atroia:
Acueluti sũ nus antiqiuã in montib or nũ
Cx̃ ferro accisa trebris ꝙ. bi pennib instant
Eruere agricolae certatĩ illa usq minatur
& troene facta coma concusso uertice nuptat.
Uulnerib donec paulati euicta supremũ
Congemuit trax̃q. uigis a uulsa ruina:
Descendo acducente dea flãniã interet hostis
Expedioꝵ dant tela locun flãmaeq recedunt.
Astq ubi iam patriae ꝑuentũ ad limina sedis
Antiquasq domos genitor quẽ tollere in altos
btabã primũ montis primũq. petebã
Abnegit excisa uitã producere croia
Exiliuq pati. uos aquib integer aeui
Sanguis ait. solidaet: suo stant robori inires.
Uos agtate fugam.
Mesicoelicole uoluissent ducere uita.
H smͥ seruassent sedessatisura sun.
Uidimꝰ excidia & captae suꝑauimꝰ urbi.
Sic o̾ sic positũ affati discedite corpus

Expanded text:
Tum vero omne mihi visum considere in ignis Tum vero omne mihi visum considere in ignis Ilium et ex imo verti Neptunia Troia; ac veluti summis antiquam in montibus ornum cum ferro accisam crebrisque bipennibus instant eruere agricolae certatim,—illa usque minatur et tremefacta comam concusso vertice nutat, volneribus donec paulatim evicta, supremum congemuit, traxitque iugis avolsa ruinam. Descendo, ac ducente deo flammam inter et hostis expedior; dant tela locum, flammaeque recedunt. Atque ubi iam patriae perventum ad limina sedis antiquasque domos, genitor, quem tollere in altos optabam primum montis primumque petebam, abnegat excisa vitam producere Troia exsiliumque pati. Vos O, quibus integer aevi sanguis, ait solidaeque suo stant robore vires, vos agitate fugam: me si caelicolae voluissent ducere vitam, has mihi servassent sedes. Satis una superque vidimus exscidia et captae superavimus urbi. Sic O, sic positum adfati discedite corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
Culpatusue paris diuũ indementia. diuũ:
Has euertit opes. sternitq. aculmine troiã :
Aspice namq omẽmq nunc obducta tuenti
Mortales habet at uisus tibi & humida circũ
Caligat nubem eripiam tunequa parentis
ussa time. neu p̃ceptis parere recusa :
Hic ubi disiectas moles auulsaq saxis
Saxa uides mixtoq undantẽ puluere fumũ :
Neptunus muros magnoque motr tridenti
Fundam̃ta quatit. totaq asedib urbem
ruit. hic iuno sceas seuissima portas
rima tenet. sotiũq furens anauib agnien
erro accincta uocat.
⁊ sũ mas arces tritonia respioe pallas
nsodit. nimbo effulgens egorgones aeua :¬
pst pat anais aninios uiresq secundas
iaf̃. .it. ie se. decs addardana suscrat arma.
Cripe nate fucã. finemq. in pone labori.
Nusquã ab ero: & tutũ patrio telimine sistã
Dixeritt. &spissis noctis secondidit umbris.
Apparent dire faties inimicaq troiae
Numina magnadm̃.

Expanded text:
culpatusve Paris: divom inclementia, divom, culpatusve Paris: divom inclementia, divom, has evertit opes sternitque a culmine Troiam. Aspice—namque omnem, quae nunc obducta tuenti mortalis hebetat visus tibi et umida circum caligat, nubem eripiam; tu ne qua parentis iussa time, neu praeceptis parere recusa:— hic, ubi disiectas moles avolsaque saxis saxa vides mixtoque undantem pulvere fumum. Neptunus muros magnoque emota tridenti fundamenta quatit, totamque a sedibus urbem eruit; hic Iuno Scaeas saevissima portas prima tenet, sociumque furens a navibus agmen ferro accincta vocat. Iam summas arces Tritonia, respice, Pallas insedit, nimbo effulgens et Gorgone saeva. Ipse pater Danais animos viresque secundas sufficit, ipse deos in Dardana suscitat arma. Eripe, nate, fugam, finemque impone labori. Nusquam abero, et tutum patrio te limine sistam. Dixerat, et spissis noctis se condidit umbris. Adparent dirae facies inimicaque Troiae numina magna deum.
Abbreviated transcription (Latin):
Atmecũ primũ saeuus circũ stitit horror.
Obstiput. subut carigenitoris imago :
Utregem aequaeuũ crudeli uulere uidi
Uitã ex alantẽ. subiit deserta creusa.
& direpta domus ce parui casus uili:
Respicio & quae sit me circũ copia lustro.
eseruere om̃s defessi: & corpora saltu
aerã misere aut igub aegra dedere :¬
umihi se nante oculis tã clara uidendã
btulit. & pura ꝑ noctẽ inlucere fulsit
lma parons. confessa deã qualis uideri
ueli colis. ⁊ quanta solae dextraq p̃hensumn
ouanuit. roseoq. haec insuꝑ addidit or
Sete quis indomitas tant᷑ dolor ercrat iras:
Quid furis aut quonã nr̃i tibi cura recessit oꝰ
Nonprius aspities ubi fessũ aetate pareni tẽ¬
I queris anchisen. supere coniux necre usa.
scaniusq puer. quo somines undiq graie
Circũ errant acies. ł nimea cura resistat:
I amflãme. tulerint inimicꝰ & hauserit ensis:
Nontibitindaridis faties inuisa lacenae

Expanded text:
At me tum primum saevus circumstetit horror At me tum primum saevus circumstetit horror Obstipui; subiit cari genitoris imago, ut regem aequaevum crudeli volnere vidi vitam exhalantem; subiit deserta Creüsa, et direpta domus, et parvi casus Iuli. Respicio, et quae sit me circum copia lustro. Deseruere omnes defessi, et corpora saltu ad terram misere aut ignibus aegra dederemihi se, non ante oculis tam clara, videndam obtulit et pura per noctem in luce refulsit alma parens, confessa deam, qualisque videri caelicolis et quanta solet, dextraque prehensum continuit, roseoque haec insuper addidit ore: Nate, quis indomitas tantus dolor excitat iras? Quid furis, aut quonam nostri tibi cura recessit? Non prius aspiliqueris Anchisen? superet coniunxne Creusa / Ascaniusque puer? quos omnis undique Graiae / circum errant acies, iam flammae tulerint inimicus et hauserit ensis. Non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae
Abbreviated transcription (Latin):
Fetisti eꝰ patrios foelasti funere uultul
At non ille satũ quote mentiris achillis
Palis in hoste fuit priamo sediura fidems
Su prliciꝰ erubiuit. coipus exangue sepulehro
Aeddidit haectoreũ meq in merregu ronisit
Sofatus senor. telumq. inbelle sine ictu
Couietit rauco qđ ꝓtinis aere repuliã.
Qsũ no dipes nequiqua umbone pependie
iapio iusi refores gͥ haet ainuintius ibis
Deude gnitori illi mea tristia facta
Digenereq neoptolemũ narrare meñto.
N unc morere. hoc dicens altaria ad ipsa trentẽ
Frix &inmulto la psante sanguiie nati.
Implicuit que comã leua deitraq coruscũ
Extulit ac lateri capulotenꝰ ab dioit ensem.
Hie fins priami fatorũ. hicexitus illum
orte tulit troiã uicensã & ꝓ lapsa uidentẽ
ergama toc quondã populis terrisq suꝑbũ
Regnatore asiae. iac& ingens litore truncus.
Auuilsuq umeris caput. &sine nomine corpus:

Expanded text:
fecisti et patrios foedasti funere voltus. fecisti et patrios foedasti funere voltus. At non ille, satum quo te mentiris, Achilles talis in hoste fuit Priamo; sed iura fidemque supplicis erubuit, corpusque exsangue sepulchro reddidit Hectoreum, meque in mea regna remisit. Sic fatus senior, telumque imbelle sine ictu coniecit, rauco quod protinus aere repulsum e summo clipei nequiquam umbone pependit. Cui Pyrrhus: Referes ergo haec et nuntius ibis Pelidae genitori; illi mea tristia facta degeneremque Neoptolemum narrare memento. Nunc morere. Hoc dicens altaria ad ipsa trementem traxit et in multo lapsantem sanguine nati, implicuitque comam laeva, dextraque coruscum extulit, ac lateri capulo tenus abdidit ensem. Haec finis Priami fatorum; hic exitus illum sorte tulit, Troiam incensam et prolapsa videntem Pergama, tot quondam populis terrisque superbum regnatorem Asiae. Iacet ingens litore truncus, avolsumque umeris caput, et sine nomine corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidit quae mens tã dira miserrime coniunx
npulit his cingitelis aut coruis inquid.
entali auxilio nec defensorib istis
etus etłt nonsi ipse meas nunc afforit haector
ic tandẽ conede haec ara tuehit᷑ om̃s
ut moriere simul sic ore effata receptt
Aa sese esacra longeuũ in sede locauit
Ccce aut elapsus pyrridecede polites
nus natorũ priamu ꝑtela ꝑ hostes
Portioibus longis fugit e uacue atria lustrnt
Suciusilũ ardens unifesto ualnere porrus
Insequitur: am ia q manu ten& s p̃mit hasta.
Uttandẽ ante ocilos euast &d ora parentũ:
Concidt. ac multo uitã cu sanguine fudit:
Hic priamꝰ quanquã in media a morte teonet᷑
Nontam̃ abstinuit nec uoci iraeq peꝑeit
Attibi proscelere ex clomar ꝓtalibas ausis
Sisi qua est caelo piosas quae calia curet
Persoluart grates dignas alpͥmia reddant
Debita qui nati corame cernere lactum

Expanded text:
ut vidit, Quae mens tam dira, miserrime coniunx, ut vidit, Quae mens tam dira, miserrime coniunx, impulit his cingi telis? Aut quo ruis? inquit; Non tali auxilio nec defensoribus istis tempus eget, non, si ipse meus nunc adforet Hector. Huc tandem concede; haec ara tuebitur omnis, aut moriere simul. Sic ore effata recepit ad sese et sacra longaevum in sede locavit. Ecce autem elapsus Pyrrhi de caede Polites, unus natorum Priami, per tela, per hostis porticibus longis fugit, et vacua atria lustrat saucius: illum ardens infesto volnere Pyrrhus insequitur, iam iamque manu tenet et premit hasta. Ut tandem ante oculos evasit et ora parentum, concidit, ac multo vitam cum sanguine fudit. Hic Priamus, quamquam in media iam morte tenetur, non tamen abstinuit, nec voci iraeque pepercit: At tibi pro scelere, exclamat, pro talibus ausis, di, si qua est caelo pietas, quae talia curet, persolvant grates dignas et praemia reddant debita, qui nati coram me cernere letum
Abbreviated transcription (Latin):
a stabulis ard m̃ta crait uidupse furtentẽ
eden coptoleniũ gemnosq inlimuine acrid&s
Uidi hecubã centũq. nurus priamũq ꝑ aras
Sanguine foedantẽ quos ipse saera uerat ignis
unquaginta illi thalami spes tanta nepotũ
arbarico postes auro spolusq suꝑ bi
rocubuere tenent danai quade ficit ignis
orsitan & priami fuerint quae fata reqͥras
rbis uti captae casũ conuulsaq uidit
imina tectoꝵ & mediis inpenetralib hostẽ
rina diu senior desueta trem̃tib aeuo
ircũ dat nequiquã umeris & inutile ferrũ
ingit᷑ ac densos fertur moriturus inostes
edib in mediis nudoq sub aethoris axe.
ngens ara fuit uixtaq ueterrima laurus
ncũ bens arae atti umbra conpleua penates
ic haeruba & natae nequiquã altaria circũ
neupites atra ceu tẽpestate colum bae
ondensae & diuũ amplexe simulacra sedebant
psũ aut̃ sũptis priamũ iuiuenalib armis

Expanded text:
cum stabulis armenta trahit. Vidi ipse furentem cum stabulis armenta trahit. Vidi ipse furentem caede Neoptolemum geminosque in limine Atridas; vidi Hecubam centumque nurus, Priamumque per aras sanguine foedantem, quos ipse sacraverat, ignis. Quinquaginta illi thalami, spes tanta nepotum, barbarico postes auro spoliisque superbi, procubuere; tenent Danai, qua deficit ignis. Forsitan et Priami fuerint quae fata requiras. Urbis uti captae casum convolsaque vidit limina tectorum et medium in penetralibus hostem, arma diu senior desueta trementibus aevo circumdat nequiquam umeris, et inutile ferrum cingitur, ac densos fertur moriturus in hostis. Aedibus in mediis nudoque sub aetheris axe ingens ara fuit iuxtaque veterrima laurus, incumbens arae atque umbra complexa Penatis. Hic Hecuba et natae nequiquam altaria circum, praecipites atra ceu tempestate columbae, condensae et divom amplexae simulacra sedebant. Ipsum autem sumptis Priamum iuvenalibus armis
Abbreviated transcription (Latin):
Armiger aut omedon una omiis seiri apubes
Succedunt tfcto ae flãmas adeulmina iac tant
Ipse int primos correpta durabi penni
Limina ꝑrũpit postesq acardine uellet
Aeratos iãq excisa trabe firma cauauit
Robora &ingentẽ latodedit ore fenestrã
Apparet domꝰ intus & atria longa patescunt
apparent priami &ueterũ penetralia regũ
Armatosque uident stantis inlimine pͥmo
Addomꝰ interior gemitu miseroq tumult
Miscet᷑ penitusque cauae plangorib aedes.
Femineis ululanc ferit aurea sidera clamor
Iũ pauide tectis matres ingentib errant
Amplexaeq ten aitpostes atq oscula figunt
nstatui patria pytrus net claustra necips
Custo des sufferrae ualent labatarie te crebro
Ianua &emoti procũbunt cardine postes
Faiua uirũ punt aditus primosq trueidant
In missi donai: a late lo ca milite cõplent
Nonsio aggerib ruptis eu spumeus amnis
Exut oppositasq eueit gurgite moles
ertur in arua furens cumulo caposq pomis

Expanded text:
armiger Automedon, una omnis Scyria pubes succedunt tecto, et flammas ad culmina iactant. Ipse inter primos correpta dura bipenni limina perrumpit, postisque a cardine vellit aeratos; iamque excisa trabe firma cavavit robora, et ingentem lato dedit ore fenestram. Adparet domus intus, et atria longa patescunt; adparent Priami et veterum penetralia regum, armatosque vident stantis in limine primo. At domus interior gemitu miseroque tumultu miscetur, penitusque cavae plangoribus aedes femineis ululant; ferit aurea sidera clamor. Tum pavidae tectis matres ingentibus errant; amplexaeque tenent postis atque oscula figunt. Instat vi patria Pyrrhus; nec claustra, neque ipsi custodes sufferre valent; labat ariete crebro ianua, et emoti procumbunt cardine postes. Fit via vi; rumpunt aditus, primosque trucidant immissi Danai, et late loca milite complent. Non sic, aggeribus ruptis cum spumeus amnis exiit, oppositasque evicit gurgite moles, fertur in arva furens cumulo, camposque per omnis