comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidet quibrs a giter malis. sa pientissime de his
seneca scubtus isti ⁊ iquit quos pro felicbus aspicitie
si non qua curiunt. sed qua larent uiderais muiseri
suiut sorditi imipes ad simililid mne suoꝵ parichum
extriusenis calui: ⁊ucianus añte grecub auctor
in alegtrione suo Niadum qui et ip̃e aliqũ rex fuiss
interiogatumi a gallo. Anuiquro nam felix regun uita
esset quemadrardum uulgo extimaretur. habtus qd
bonoꝵ maxini hous putartut ita respondentem
introd uciꝵ Imparabam equid plicbuo prondris
tum multitudine hõm acq ubertate tum uero amor¬
uitale uilĩ refertas. flui bñb insuper nauigio
apus. Et poriuoso maniexercitus habebam per mulios.
non panci scipatores ac satellies corpus pistodre bant
abundaba auio/ manibus et hio rebus oibus/ ꝑꝑ qͣs
principes exestimant᷑ eso felius. Q notiens prodiba
domo mulli me uelut deuin quendam intucbanitur

Expanded text:
novit quibus exagitentur malis 68 Sapientissime de his novit quibus exagitentur malis 68 Sapientissime de his scribens Seneca: isti - inquit - quos pro felicibus aspicitis, si non qua currunt, sed qua latent videritis, miseri sunt, sordidi, turpes, ad similitudinem suorum parietum extrinsecus culti. Lucianus autem, Grecus auctor, in Alectrione suo Miciclum, qui et ipse aliquando rex fuisset, interrogatum a Gallo numquid nam felix regum vita esset quemadmodum vulgo extimaretur, habens quod bonorum maximum homines putarent, ita respondentem introducit: imperabam equidem pluribus provintiis tum multitudine hominum atque ubertate, tum vero amenitate urbium refertis, fluminibus insuper navigio aptis et portuoso mari. Exercitus habebam permultos, non pauci stipatores ac satellites corpus custodiebant, habundabam auro, navibus et iis rebus omnibus propter quas principes extimantur esse felices. Quotiens prodibam domo, multi me veluti deum quendam intuebantur
Abbreviated transcription (Latin):
upes epemplis coustat ⁊mprobitate sua in felios ix¬
nn tieꝭ er officere s mules sau. Nam ut in rogno
ita trm parentũ uiriis ꝓͥl uid̾entur succedeie. SE
malis qͦ fliis nulla adpaties felicitas perueuit
Boui si quos logiꝰ aut caruere filis sic Angustes
Taans Traianus antomius Pius Aut eos geiere ꝗb
susset salius de feasse anidius Cassus in uita Senen
filu ⁊eliquisse Et eos aut inteniisse sane liberis ant tales
ieliquisse ut humano geneu suisset utilis non esse natos
Magᵃ est ergo uite principum selicitas̾ et ad modum re¬
liquis appelenda que aut deseita uirtutum countatu aut
oppiessa unis tum ad ulatoribuo obsessa. Tum cuus
auxia quielis mops liberoꝵ uoluptate carens. Nullius
est expers Calamitatis. Sed stultum arit imperitum
unlgus non hec coꝵ damia aiadurrtit nec conspicii
iiserias interiores. E x basi suspeuses ac sublimes pro¬
spectat opes auiũ uostes argeutim famulatum caternas
obsmpesceus. Extenie in ornatum mlurtui non intro

Expanded text:
tatem suam in filios infundere et efficere similes sui. Nam, ut in regno, ita et in parentum vitiis fili videntur succedere. Ex malis ergo filiis nulla ad patres felicitas perveniet. Boni si quos legimus, aut caruere filiis, sicut Augustus, Titus, Traianus, Antoninus Pius, aut eos genuere quibus fuisset satius defecisse. Avidius Cassius, in Vita Severi filium reliquisse et eos aut interisse sine liberis aut tales reliquisse, ut humano generi fuisset utilius non esse natos. Magna est ergo vite principum felicitas et admodum reliquis appetenda, que, aut deserta virtutum comitatu aut oppressa vitiis, tum adulatoribus obsessa, tum curis anxia, quietis inops, liberorum voluptate carens, nullius est expers calamitatis! Sed stultum atque imperitum vulgus non hec eorum damna animadvertit nec conspicit miserias in interiores: ex basi suspensos ac sublimes prospectat. Opes, aurum, vestes, argentum, famulantium catervas obstupescens, exteriorem ornatum intuetur, non intro
Abbreviated transcription (Latin):
in prinepate tot ni comoda tor torintutu insut
tantum red pondus ei incũbit in õem felicitate esu
excludat d dee enam illos qui uoui felicos qz suue
hin ac beati exagitat ac content me ut nulla felii¬
tate firantiu Id ip̃m quidem mulus pieesse acdnan
ei unũ pro omubus inttutam esse sollicitum uigilanto

Expanded text:
in principatu tot incomoda, tot tormenta insunt, in principatu tot incomoda, tot tormenta insunt, tantum rerum pondus ei incumbit, ut omnem a se felicitatem excludant adeoque etiam illos, qui boni felicesque sunt habiti ac beati, exagitat ac conterit, ut nulla felicitate fruantur. Id ipsum quidem multis preesse ac dominari et unum pro omnibus intentum esse, solicitum, vi
Abbreviated transcription (Latin):
sonam esse felictatem nillu̾s saue intutis affrimabit
Nain et gentiles oiis. quos laiolus ieccusant. et
xpĩanos quoq / insi quos dei pietas extulit felici¬
tare camisse coniendam. det diuino quodam munere
susfulti quidam non principatus optre aut fauoie
s uutu ac dono der preclar ac felices enasero. Panci
caine quos eqnuis amaint Imppiter aut aidens uexit
ad etheia uirlus. Der ent proindencia aut sides
ña aliqũ stabilita a persocutione cõquiesteret
uita contigit / non possims de his que occulto dei
cipanas nã in auare uidentur labi diuina p̾rtturia
periuisit Non actingit nĩa prudtucia hec alcisẜum
dei senenora consilia id tame aperto constar nube¬
ullitatem conditioruis hũane ficri in principatu multis¬
in uitioꝵ illerebris nubtullioie et ad mala ꝙͣ adi
bona promptiore Q obrem celest ope non sua priu¬
npes quidem uile selicitatem sunt assenti. Affint
cm̃ illis superua uirlus q̃ ipõs deflecti ad inipia
aut decpi iegui deliuent nria non periuisit Nain

Expanded text:
llus sane mentis affirmabit. 82 Nam et gentiles omnes, quos Carolus recensuit, et Christianos quoque, nisi quos Dei pietas extulit, felicitate caruisse contendam. Sed divino quodam munere suffulti, quidam, non principatus opera aut favore, sed nutu et dono Dei, preclari ac felices evasere. Pauci tamen, quos equus amavit Iupiter aut ardens evexit ad ethera virtus. Dei enim providentia, ut fides nostra aliquando stabilita a persecutione conquiesceret,vita contigit, non possumus de iis, que occulto Dei cipatus natura manare videntur, labi divina sapientia permisit. Non attingit nostra prudentia hec altissimi Dei secretiora consilia. 83 Id tamen aperte constat, imbecillitatem conditionis humane fieri in principatu multis vitiorum illecebris imbecilliorem et ad mala quam ad bona promptiorem. Quamobrem celesti ope, non sua, principes quidam vite felicitatem sunt assecuti. Affuit enim illis superna virtus, que ipsos deflecti ad turpia aut decipi regni delinimentis non permisit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam qui uirum bonu innus arctis crcinescubũt
spaciis. Hune assumamius qui mims uiniis urget
qui benus exissimet᷑ ab reliquis Regem estum cori¬
scimue et uono ut age arebas publixo uacantem
agentemq amĩa qͣ boni princpis osfipia reꝑrit
selix dicetm ga se felicitate qua semndas fortuut
cuisus appellatur Ueru tame ego se lictan ei

Expanded text:
onum nimis arctis circumscribunt spatiis. Hunc assumamus, qui minimis vitiis urgetur, qui bonus extimetur ab reliquis. Regem istum constitue et bono, ut aiebas, publico vacantem agentemque omnia, que boni principis officium requirit: felix dicetur, ea scilicet felicitate qua secundus fortune cursus a
Abbreviated transcription (Latin):
per mulci em tum eiant repertum qui talis uiu pro
diguitate nõis alendi oruandi q cuiam suscepisset. Hũc
Imius ingemio hec ña hũanitatis studia que muluis
sendes sõpita Iacueiant a deo epritata sunt ut priore
serme dignnitate ac uires iecuperanerut / Plures In
talia principes alebat. ded piestabat unus Iñ oibus
honore porentia diguitate Roberus Rex Neapo¬
litanus ad quom cum Petrarcha accessisset terii
houore susceptus Dia cm regiems uiri uirute
eiant iutiquora tñ uiatice adiutus ad lauream
m uibe suscipiendam Rma utui Acceptaq lauca
in uita prinata meliori uite dedius spretis priucipibus
cõseunit ubi et defunctus est Radem ferme etale et
Iolannes Boctalius uir singulans ingeri ded doc¬
trina npar superionbus ploruit. Cuns plumi extat¬
libu ad institutionẽ legeutur editi Contulit se is quoq
Neapolim un tenm ceusu ad quendam ex prioubus

Expanded text:
- permulti enim tum erant - repertum, qui talis viri pro - permulti enim tum erant - repertum, qui talis viri pro dignitate nominis alendi ornandique curam suscepisset. 65 Hucuius ingenio hec nostra humanitatis studia, que multis seculis sopita iacuerunt, adeo excitata sunt, ut priorem ferme dignitatem ac vires recuperarint. Plures tum Italia principes alebat, sed prestabat unus omnibus honore, potentia, dignitate, Robertus rex Neapolitanus, ad quem cum Petrarcha accessisset, tenui honore susceptus - omnia enim regi eius viri virtute erant antiquiora -, tantum viatico adiutus, ad lauream in urbe suscipiendam Romam venit, acceptaque laurea, in villa privata meliori vite deditus, spretis principibus, consenuit, ubi et defunctus est. Eadem ferme etate et Iohannes Bocacius, vir singularis ingenii sed doctrina impar superioribus, floruit, cuius plurimi extainstitutionem legentium editi. Contulit se is quoque Neapolim, vir tenui censu, ad quemdam ex primoribus
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus cum nichil senm pieter uirlutes asportasseꝵ
Dounlu si ad lans ueieit principo ueroneusem. Cuis
cum librralitas pienteuo ferebatur: susceptus ab eo dautes
at uictus quonidianus ut reliquis ex familia tubutus.
Uacabar de un doctissius ingenio seuuendi crie intentq
nulla inemn en digintas mullus honor nulle oes col¬
lai ac slorentius luisor quidã ꝑfacenas et dicani¬
cattmn multas adño ut mos est fere principĩ quilinõ
plus sculu ꝙͣ sopientes plarent et diuinas̾ consequutus
Tum in aulã Canis a dame que siisset Cur ip̃e qui nullas
nossot lias tam diues enasisset Dames uero tali sapiencia
ac doctua pauper esset qn inquit dautes ego mes
siudiis moribusq principe slem in nenero sicut in
cins et ip̃o me per diute reddet. Qui ues uer bis offen¬
sious principis contrarta abiit Ac tande uir excell̃¬
ussinus oĩ qr lande diquissins cu multa ꝑagiasser lora
pariq ip̃ins fierer unlus Rauenne diem sum obist
magru presecto Italie dederus ułlm ex tot principibus

Expanded text:
virtutem asportasset, contulit se ad Canem veterem principem Veronensem, cuius tum liberalitas pre ceteris ferebatur. Susceptus ab eo Dantes ac victus quotidianus ut reliquis ex familia tributus. Vacabat vir doctissimus ingenio, scribendi cure intentus: nulla in cum dignitas, nullus honor, nulle opes collate. At Florentinus quidam, per facetias et dicacitatem multas a domino - ut mos est fere principum, quibus plus stulti quam sapientes placent - divitias consecutus, cum in aula Canis a Dante quesisset, cur ipse, qui nullas nosset litteras, tam dives evasisset, Dantes vero, tali sapientia et dottrina, pauper esset: quando - inquit Dantes - ego meis studiis moribusque principem similem invenero, sicuti tu tuis et ipse me predivitem reddet. Quibus verbis offensione principis contracta, abiit. Ac tandem vir excellentissimus omnique laude dignissimus, cum multa peragrasset loca parvique ipsius fieret virtus, Ravenne diem suum obiit. Magnum profecto Italie dedecus nullum ex tot principibus
Abbreviated transcription (Latin):
minabo cam en qmienum l uero felintas sequit᷑
et anũ periuibation uatuu. At uero pr̃inciies tot
percipiens nullam in so ad mittar selicitalem. Illa
ip̃a quam unlgo pelicitare᷑ opmantui infelix est
Nichel inquit scueca infelitius est eo cn inchͥl
unꝙͣ tutuit adueise. Et alio in loro magne selicitalt

Expanded text:
Animum enim quietum, liberum felicitar sequitur et omni perturbatione vacuum. At vero principes tot sus, nihil quietis percipiens, nullam in se admittat felicitatem. 85 Illa ipsa, quam vulgo felicitatem opinantur, infelix est. Nihil - inquit Seneca - infelicius est eo, cui nihil unquam evenit adversi. Et, alio in loco, magne felicita
Abbreviated transcription (Latin):
rouspnatione / et frandibus plies printipes p̾eriernt
ylulls hio lonõ tuluo est uulla iegio nulla ora ubiq
iusidie tuueut᷑᷑ dies sollicit in somnes noctes a¬
guntur , tu uite tuim amittendi ⁊uperii niectie
d na uita tot malis amplicita nchil proisus
pot inselicus excogitari dudite q̃ so quid in haue sĩa
in erdem libello dicat᷑ socrates. Si metus ilorum inquit
sollicitudiuosq ei pericula considerẽs Di nullos ex regibi
espitits al hiõ uecatos quos fidissimos cogitabant. Gra
postꝙ̃ in suos seuis sent ab sus poscea occidertut᷑ ꝙͣrms¬

Expanded text:
conspiratione et fraudibus plures principes interierunt. conspiratione et fraudibus plures principes interierunt. Nullus his locus tutus est, nulla regio, nulla ora, ubique insidie timentur. Dies soliciti, insomnes noctes aguntur, tum vite, tum imperii amittendi metu: qua vita, tot malis implicita, nihil prorsus potest infelicius excogitari. 57 Audite, queso, quid in hanc sententiam in eodem libello dicat Isocrates: si metus illorum - inquit - solicitudinesque et pericula consideres, si nonnullos ex regibus aspicies ab iis necatos quos fidissimos cogitabant, si ipostquam in suos sevissent, ab suis postea occiderentur
Abbreviated transcription (Latin):
cansa habebant. didde hio suptibiami acq impotenta
que iaro a princprbus ierediuet didde auanicia dñan¬
tru sectatrue qua riuẽs seme ducti in diuitũ fortũas
cales̾ que mentẽ eorum semper asfligunt. Q id̾
de conscia scelcrum loquar / qua nillu Bencca gra̧¬
mus esse supplitiũ scubit i nũquid nobis ꝑ nus
uidet᷑ esse in prinaipibus cruiatus. At hii q̃ua
consnia unant salis coustat. Nempe ea quam ipor
facinora icquerut ingratindo qr eoꝵ doncestica ẽ
qna in re prestant ieliquio enam in agenda ne
diuy in iefectuda gra insolentes. Quicquid eis optris
Qucqud inuneus. q icquid uenefiei impedit ⁊ ⁊d debito
Iureq ficu putant Et nequiẽ anqͣ debeant sibi ora
drber aibitiantui dedditumt᷑ ħis malis s uspitiones
melus iuuores ꝙ ingit᷑ aios princpum lacerant. Serui
fanuliares domestici amiici noti acq ignoti Rormi¬
dant Non uxor non liberi non fraties non bog¬
nati s nn ertia suespitionẽ. hori nanq singrloꝵ

Expanded text:
iam atque impotentiam, que raro a principibus recedunt. Adde avaritiam, dominantium sectatricem, qua omnes ferme ducti in divitum fortunas tates, que mentem eorum semper affligunt. 56 Quid de conscientia scelerum loquar, qua nullum Seneca gravius esse supplicium scribit? Numquid vobis parvus videtur esse in principibus cruciatus? At ii, qua conscientia vivant, satis constat. Nempe ea quam ipsorum facinora requirunt. Ingratitudo quoque eorum domestica est, qua in re prestant reliquis etiam in agenda, ne dum in referenda gratia insolentes. Quicquid eis operis, quicquid muneris, quicquid beneficii impenditur, id debito iureque fieri putant et, ne quid cuiquam debeant, sibi omnia deberi arbitrantur. Adiciuntur his malis suspitiones, metus, timores, qui iugiter animos principum lacerant: servi, familiares, domestici, amici, noti atque ignoti formidantur, non uxor, non liberi, non fratres, non cognati sunt extra suspitionem. Horum namque singulorum
Abbreviated transcription (Latin):
mine ac fasuigio rec et reddidit cõteuueudos. Ita¬
q non magis poriuapes infelires dixeri ꝙͣ eos qi
ioꝵꝰ epteruaꝵ cupiditate nutum priupi obẜuãt
diti uero inselicem uitam nestio an infelinior obilus
i mitatur Ꝙ obrem si qui feliritãte appelunt
non in principotu sod uiriute et ueata uita rollo/¬
catam ntelligant haut oms principatum panci
adipisti uolunt᷑ ued iamtempus ad mouet ne sunq
uerbosiores hic in nĩ si quod sepiis suasi ⁊ nõtu
se liarum liueramq uitam conseiet pronil a pu¬
blins mus que mazĩe siudiis aduersantur. sił ꝙ

Expanded text:
et reddidit contemnendos. Itaque non magis principes infelices dixerim quam eos qui, rerum externarum cupiditate, nutum principis observant. At vero infelicem vitam nescio an infelicior obitus comitetur. Quamobrem, si qui felicitatem appetunt, non in principatu, sed in virtute et beata vita collocatam intelligant. Hanc omnes, principatum pauci adipisci possunt. 103 Sed iam tempus admonet, ut ne simus verbosiores. Hic tamen noster, si - quod sepius suasi - in otium se literarum liberamque vitam conferret, procul a publicis curis, que maxime studiis adver
Abbreviated transcription (Latin):
nscio qͥuã osftusinila relegassertnũꝙͣ ut ieduet
absse ipetiari passus est Non amãt primipes insi
suis moribus conginẽtes Que uero legĩꝰ autiegiba
um Impeiatonbus aut ceteris dommantibus honoie
opibus dionitate amuplificatum suisse exrellent
lums couuiu aelier poretar alterr histore Ro¬
mam potitu un eloquetissuus ꝙ intilianus R once
publicum scholam uñ unieret ten̾unt Rartantius
uutir mus uir piestans doctua et a ite dictudi dui
enspũ ⁊oustanim/ Impeiarors filiũ rũs erudipt
ado paupti uixit ut plerũq nercessauis egeier hec
nuia prestant ssiort doctia uiroro impgiatonbus fuit
ued qnũ ego antiqua iecenses ilit etas superior

Expanded text:
nescio quam offensiunculam relegasset, nunquam ut rediret ab se impetrari passus est. 63 Non amant principes nisi suis moribus congruentes. 64 Quem vero legimus a regibus aut imperatoribus aut ceteris dominantibus honore, opibus, dignitate amplificatum fuisse excellenti Livium contulit, alterum poetarum, alterum historie Romane patrem? Vir eloquentissimus Quintilianus Rome publicam scholam unde viveret tenuit. Lactantius Firmianus, vir prestans doctrina et arte dicendi, qui Crispum Costantini imperatoris filium litteris erudivit, adeo pauper vixit, ut plerumque necessariis egeret. Hec cura prestantissimorum doctrina virorum imperatoribus fuit. 64 Sed quid ego antiq
Abbreviated transcription (Latin):
enris nouullitestes sunt copios issami ꝙͣtum seli/¬
nitans exaltion giadi /et forine fandiobus contia¬
harur. Nami ꝙ̃ is Sylla felicem se dici uolueut¬
in lũi a felicitate ⁊ffrnt abfuit ꝙͣ lum suit crndeletati
ꝑ ropuiquns Nichil um silu accidere potirt enfenuo
p malefarendi fatultas ac libido quibus suẜlegi
putamt. Crassan tñ cede ac sangne cuã prostup¬
foruu carinbus oculos pastere bona prestrber
Iie Imperio iegi suma infelicitas fuit Maru
ei cnm pulsus est nũser / ei infclix cũ nedin qui
Cinis patue perintios us ea in ciies desfer hu
ue hostes quidem patue crudeliora eexetur deum
quare et his queq selintas de sun quibus feto dasm
ru u in suis uibibus deredertur e urta ius absre¬

Expanded text:
e nostris nonnulli testes sunt copiosissimi, quantum felie nostris nonnulli testes sunt copiosissimi, quantum felicitatis ex altiori gradu et fortune favoribus contrahatur. Nam quamvis Sylla felicem se dici volueabfuit, quantum fuit crudelitati propinquus. Nichil enim sibi accidere potuit infelicius quam male faciendi facultas ac libido, quibus se felicem putavit. Grassari enim cede ac sanguine, civium proscriptorum capitibus oculos pascere, bona proscribere, ire imperio regi summa infelicitas fuit. Marius et cum pulsus est miser et infelix cum rediit, qui, civis patrie perniciosus, ea in cives effecit, que ne hostes quidem patrie crudeliora expetivissent. Quare et iis quoque felicitas defuit, quibus fato datum fuit, ut in suis urbibus decederent e
Abbreviated transcription (Latin):
expers molestre infelices ac imiser Indicent᷑ Si
tm enam illi quos bones fuisse Ind icamus nilus
oppressi enuo plunbus conslictat melestiis/ defa¬
tigatoaio merete inquicta nom suo sed alior aibi¬
trio non prinato ses publio otio et quieti uacare
cocpintur. Cum nõ dini sed contuue seritutꝭ sit
beius honis subemidum  ud aluũ existimandã
est isi natmã principatus malam ac perintiesam
enam saprentum aĩos defatigaie ut rum uupene
ei opibus abiundent felirtatis mopia uigeant᷑
facessat e. a nobis illius appetitus et duoꝵ qͣnoq
extucrunt Nun eos quos his quiuus reliqui pri¬
cpes malis obrui putas. Deceruant hos ĩpĩmet
inquit. Qui quanta alis felicitas tubu
de bear exptiu sunt a lcibiades Temischocles.
pericles deristides. Hannobar. Canullus d Mecellus
s cipiones. Rutilius. Cesar. pompems. M
Anto. lepidus. Multiq prolciea expristis Et

Expanded text:
expers molestie, infelices ac miseri iudicentur. 92 Si expers molestie, infelices ac miseri iudicentur. 92 Si enim etiam illi, quos bonos fuisse iudicamus, multis oppressi curis, pluribus conflictati molestiis, defatigato animo, mente inquieta, non suo, sed aliorum arbitrio, non privato, sed publico otio et quieti vacare cogantur, cum non dominii, sed continue servitutis sit bonis onus subeundum, quid aliud extimandum est, nisi naturam principatus malam ac pernitiosam etiam sapientum animos defatigare ut, cum imperio et opibus abundent, felicitatis inopia urgeantur? Facessat igitur a nobis illius appetitus et dominorum quextiterunt? Num eos quoque iis quibus reliqui principes malis obrui putas?». 94 «Decernant hoc ipsimet» inquit «qui, quanta illis felicitas tribui debeat, experti sunt. Alcibiades, Temistocles, Pericles, Aristides, Hannibal, Camillus, Q. Metellus, Scipiones, Rutilius, Cesar, Pompeius, M. Antonius, Lepidus multique preterea ex priscis et
Abbreviated transcription (Latin):
principatus recrua imperia enam bonis uiris grante
er sui bulenta  ocm adimat uite Iocunditate ac quieto
Qum itorum tanꝙͣ inselirs cupiditas asꝑubnda nobi
sit at ptintes sugrtnda. Nam nim uideanis prin¬
apes partim na ae libidine ferindos / partu sanq̃me
et saorum cede effituatos. A lios cupiditate ambitiene¬
qr flagiantes: Alios afflictos iuuoie hos suspitiont
metuq dubios illos torientis crucialuq honm sem¬
cutes Quosdan uoluptatibus Iuxunaq diflugit.
hos iquamia corpere omo sere amucis destitutos int
niris exedant᷑ snos alienos domestiros suspectos
heut. Hos belli rabres absimpsii ali ueutuo perie¬
runt Multi aut filioꝵ aut amcoꝵ frandibio sut
delen. Ain uanis fertune fructibus iactati nulla gele
uillo utio potiantur. Profectꝰ nchil põt dubii nũs
nitntibus residere qm̃i prinapes om̃io nsi quibuo
diuina pretas affulsit cum eorum uita nullius sit

Expanded text:
principatus, regna, imperia etiam bonis viris gravia principatus, regna, imperia etiam bonis viris gravia et turbulenta omnem adimant vite iocunditatem ac quietem, quin illorum tamquam rei infelicis cupiditas aspernanda nobis sit ac penitus fugienda? Nam, cum videamus principes partim ira et libidine fervidos, partim sanguine et suorum cede efferatos, alios cupiditate ambitioneque flagrantes, alios afflictos timore, hos suspitione metuque dubios, illos tormentis cruciatuque hominum sevientes, quosdam voluptatibus luxuriaque diffluere, hos ignavia torpere, omnes fere amicis destitutos inteuris exedantur, suos, alienos, domesticos suspectos habeant, hos belli rabies absumpserit, alii veneno perierint, multi aut filiorum aut amicorum fraudibus sint deleti, alii, variis fortune fluctibus iactati, nulla quiete, nullo otio potiantur: profecto nihil potest dubii nostris mentibus residere, quin principes omnis, nisi quibus divina pietas affulsit, cum eorum vita nullius sit
Abbreviated transcription (Latin):
exciuplis notissis mauifesta Constat tñ uitam prĩ¬
apim T̃iagordia quandam esse calanutatũ plenam
Ex qua multi actus consici pñt ad represeritandamꝰ
tauꝙ in treatio torum infeliatatem Nam uam casus
rcrum dubia regna suspensa in diem acq instabilis
fortina aucep̃s conalioꝵ eueutus adulatoꝵ frans¬
riuibitis amicoꝵ domesticoꝵ proditiones Insibie fe¬
liorumm Lporum perfidia Iucerta fratrum uolinitas
dubia multor fides lenitas milgi bellor incertuo
sis pax suspecta ip̃a requi sollicitudo et auxa
metus. qͥ nbus rebus quassan mentes principũ
uidtinꝰ maifesto agñnt principes ons quadam
instlertast conditone daunatos. Hec miche incoit¬
stans stulroꝵt opio aut nulgi tementas in quo
millum ꝯsiłm nulla ratio uiger aliquid affert quo¬
mimus hec m̃a opimio ueriͥss iia uideatur Que
cum sunt couspicua et ueluti palam in corspectu
oner si qua sita quis sane mentis abinerit mn

Expanded text:
exemplis notissimis manifesta. Constat enim vitam prinexemplis notissimis manifesta. Constat enim vitam principum tragediam quandam esse calamitatum plenam, ex qua multi actus confici possent ad representandam tanquam in theatro eorum infelicitatem. Nam vani casus rerum, dubia regna, suspensa in diem atque instabilis fortuna, anceps consiliorum eventus, adulatorum fraus, ambitio amicorum, domesticorum proditiones, insidie filiorum, uxorum perfidia, incerta fratrum voluntas, dubia multorum fides, levitas vulgi, bellorum incertus finis, pax suspecta, ipsa regni solicitudo et anxii metus, quibus rebus quassari mentes principum videmus, manifesto arguunt principes omnis quadam infelicitatis conditione damnatos. 91 Nec michi inconstans stultorum opinio aut vulgi temeritas, in quo nullum consilium, nulla ratio viget, aliquid affert, quominus hec nostra opinio verissima videatur.Que cum sint conspicua et veluti palam in conspectu omnium sita, quis sane mentis abnuerit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
eriore tanta insama tanta cupeditate a cettrs
appetuntur. Cancor in hoc est numus hõmi
Rari cui qui uiiluto intuentu. Qauores qui¬
exquirant Et qui assequantug iauss nu. S maxie
tams principibus uia uirtulis ignota est quoruum
cogitationes alio deflecterẽ iagna cogunt ꝙͣ ad uir¬
młis indaganone. Ita tum ale beati existiantur
quos nulla imperandi iupido delinet Tum illos itas
ois beatissimes pntauit quibus dei magnificencia lar¬
gita est ur iequa uere felicitati pꝰ pouentes uotultui
et beatane uitam potiore insiguibus Indicareut. Nam
hii quibus iegni inpeditas charior fuit uñu felicitat
cxnderunt iualos cm̃ refugit. ad bonos qm̃ relinius
uecupatiomibus cris negotisq uexantur adire non xł
Hoc ño eque boui ac mali erut infelices Neqͣr
utro aibitror esplagitare hanc mẽa siuan amplioirs
probanones eorum que suit nota iatiomibus trm

Expanded text:
errore, tanta insania, tanta cupiditate a ceteris errore, tanta insania, tanta cupiditate a ceteris appetuntur. 89 Paucorum tamen hoc est munus hominum. Rari enim qui virtutem intuentur, rariores quixquirant et qui assequantur rarissimi. Sed maxime tamen principibus via virtutis ignota est, quorum cogitationes alio deflectere regna cogunt quam ad virtutis indagationem. Itaque tum illi beati existimantur, quos nulla imperandi cupido detinet, tum illos etas omnis beatissimos putavit, quibus Dei munificentia largita est ut, regna vere felicitati postponentes, virtutem et beatam vitam potiorem insignibus imperii iudicarent. Nam ii, quibus regni cupiditas carior fuit, omni felicitate exciderunt. Malos enim refugit, ad bonos, quoniam continuis occupationibus, curis, negotiis vexantur, adire non potest. Hoc modo eque boni ac mali erunt infelices. 90 Neque vero arbitror efflagitare hanc meam sententiam ampliores probationes eorum que sunt tum nota rationibus, tum
Abbreviated transcription (Latin):
propulsande Ratio bell ac pans h̃uda Otio ꝯ suleu¬
dum. unu ur̃m niia egenda gcrenda. Aali tenendi
penaq afficiendi bomi p̃mis alliciendi. huic uite
tam sollicite tam occupate tam in quiele tam moleste
tam uanis ⁊ebus distracte que selicitas tũbui pot.
Dunc ego ueluti alterum I prona iota affixũ potino
utigĩe ment agitatum dixerim ꝙͣ ulla reliritãte affectũ
hec fuit tam cã ꝙͣobrem Augustus sibi utĩ et quiete
tantoꝑe expeterẽt. Hec Antrochũ regem asie poteu¬
rissmiũ quẽ scipio bello uictũ superauit ultra than¬
ru moute regnaie iussũ dicere coegit se magnam
cmatione A sie liberasset. Hec eadtin pluribus ex
gallia britamnaq ac cottiarum gentiũ regibus
occasionem prebiit ut abiecta regñi mia ad libeuoie
uitam consiugientes religiom deiq cultui se dedicaiẽt
Magno ille quide aio acq excelso diuiur fieti
mimere / ea iepudiarunt que tanto scudio tauto

Expanded text:
propulsande, ratio belli ac pacis habenda, otio consulenpropulsande, ratio belli ac pacis habenda, otio consulendum, uni omnium cura gerenda, mali terrendi penaque afficiendi, boni premio alliciendi. Huic vite tam solicite, tam occupate, tam inquiete, tam moleste, tam variis rebus distratte, que felicitas, tribui potest? Hunc ego veluti alterum Ixiona, rote affixum, potius vertigine mentis agitatum dixerim quam ulla felicitate affectum. 88 Hec fuit causa quamobrem Augustus otium sibi et quietem tantopere expeteret. Hec Antiochum, regem Asie potentissimum, quem Scipio bello victum superavit, ultra Taurum montem regnare iussum, dicere coegit se magnam curatione Asie liberasset. Hec eadem pluribus ex Gallia Britanniaque ac ceterarum gentium regibus occasionem prebuit ut, abiecta regni cura, ad liberiorem vitam confugientes, religioni Deique cultui se dedicarent. Magno quidem illi animo atque excelso divino freti munere, ea repudiarunt, que tanto studio, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
uoidetur addue t̃m qd principes bomi de hio tm lequi
max no oñir bono et qd̾ belue et appetunt uiutudi
libertare priuantui hac quide resola carent cuce¬
tera bona cirm flueio uideantur Et ꝗ duan se paitant
sunt oint serui uc res parum distat. ab in felicitate
in libro de ai tranquillitale deueca magna seriutus
inquit est magna fortua Non somi exlendere
in parte diei licet non a reꝵt tumultu in õtiu quietũ
confugere Non assidua laboriosi officii statione fatigãtũ
rorpus uolupitana peregrinatione cre reneare Non
spectatulors uarietale oinz delmere ait extur arbi¬
trio ditin disponere. Multa tbi non licent q̃ mimis
et in angulo actutibus licẽt Non liei nbi quicͣꝙͣ
arbitrio ino facere. Andienda pauit Iot hr̃m milia
manciprũ ut unus pio onĩbũs granbus asfli¬
gatii curis doli tñi pros inguilis ẽ uigilandum. Au¬
diende multoꝵ querele coustituenda indiria. Iustina
seruanda. Salus onu procinanda subditort hurie

Expanded text:
m de his enim loquimur - maximo omnium bono et quod belve etiam appetant, vivendi libertate, privantur. Hac quidem re sola carent, cum cetera bona circumfluere videantur. Et qui dominati se putant, sunt omnium servi: que res parum distat ab infelicitate. 86 In libro De animi tranquillitate Seneca: magna servitus est - inquit - magna fortuna. Non somnum extendere in partem dici licet, non a rerum tumulto in otium quietum confugere, non assidua laboriosi officii statione fatigatum corpus voluptaria peregrinatione recreare, non spectaculorum varietate animum detinere aut ex tuo arbitrio diem disponere. Multa tibi non licent, que minimis et in angulo iacentibus licent. Non licet quicquam tibi arbitrio tuo facere. Audienda sunt tot hominum milia, mancipium, ut unus pro omnibus gravibus affligatur curis. Soli enim pro singulis est vigilandum. Audiende multorum querele, constituenda iudicia, iustitia servanda, salus omnium procuranda, subditorum iniurie
Abbreviated transcription (Latin):
utannr cniam in rebus ꝑmlis ꝓfrdint iram
Nam Comutem fortime selicis eracundiam esse uire
sapeties tradunt et magnam foriuua maiortireĩa
restant᷑ sequi periculosa ac mibulenta Cuut piras¬
ripum uitia ser na maiorem stiagem edit facaltate
rerum rõm̃cta. Heue piestanterq scubu serecate¬
⁊ut fuditus uĩa ubi quantum na suadet foruua
peruuttit : Darius Rex persar bellum adutiseis
beycas moturus ofseus us ortoba. nobals seuo
preribus i solatu senectutis iogants uñu etubus
libert sibi ⁊eliqui plusꝙͣ petcier polliciiub sede¬
lore omsties mtus cocspectu eb occisos obiecitio
xensis iu giers grsmnus bellum partut quõq felioꝵ
unus uacaniont patenti. Ira motus que uellet delo s¬
ꝯtudi ptatt concessa eiut quem elegeiat : in duas
panes confectũ ab utioꝙ uit qua excictis trase¬
mius erat saccre supeudi iussit: Transeooo
prrupes ne quem mea nolet uratio lane e¬

Expanded text:
utantur, etiam in rebus parvulis profundunt iram. Nam comitem fortune felicis iracundiam esse viri sapientes tradunt et magnam fortunam maiorem iram testantur sequi. Periculosa ac turbulenta sunt principum vitia, sed ira maiorem stragem edit facultati rerum coniuncta. 54 Bene prestanterque scribit Seneca perire funditus omnia, ubi quantum ira suadet, fortuna permittit. Darius, Persarum rex, bellum adversus Scythas moturus, offensus Ortobazi nobilis senis precibus in solacium senectutis rogantis unum e tribus liberis sibi relinquires in eius conspectu occisos obiecit. Xerses, cum Grecis gesturus bellum, parenti quinque filiorum inius vacationem petenti, ira motus, quem vellet eligendi potestate concessa, cum quem delegerat, in duas partes confectum, ab utroque vie, qua exercitus transiturus erat, latere suspendi iussit. Transeo nostros principes, ne quem mea notet oratio, at
Abbreviated transcription (Latin):
cupimes incilis supplito affecti sunt. Non em̃ pa¬
fuit mondionco qui sptime uirtute. Sed saua ꝯsilia
auu acribo odio at tormentis prosequatur. Constare
aibitior tu iono tum auc̃tẽ tum exemplis qͣ ⁊aram
tareto sylle nssu qͥnatuor ob i⁊am legiones Cumar
uno edigto sris abis iptas non stiagem picnestino
en con multa abto in cuies iupetu ne facta Dau-¬
Reo alepadru ꝗ litonẽ seutin familiare in cominio
lcea tiansfodit qui lis machim auicu leoni
obient non receusco multoꝵ rabiem qui huranũ
suugmu qr ore non porciant oculis tohansccat¬

Expanded text:
io affecti sunt. Non enim patiuntur monitiones, qui spernunt virtutem, sed sana consilia aut acerbo odio aut tormentis prosegiuntur. Constare arbitror tum ratione, tum auctoritate, tum exemplis, quam raram recito Sylle iussu quatuor ob iram legiones civium uno edicto ferro absmulta ab eo in cives impetu ire facta. Transeo Alexandrum, qui Clitonem senem familiarem in convivio lancea transfodit, qui Lysimacum amicum leoni obiecit. Non recenseo multorum rabiem, qui humanum sanguinem, quia ore non poterant, oculis exaus
Abbreviated transcription (Latin):
daqasserta fosbus se pennis tadiutes que nia¬
xma lrtarepplutas magnu saue cõsmnate
ncquire sigñn est suos moitons et ⁊ca consilia odisse
quo i uicio pluns infanitint R tx Prisarmm ⁊yrus
u iectunores preterittant ar̃palo fanuliari ob repre
Ri ne partuts mois pliis ad dictietur epulas illas
lanae ut s uanes coiaus est ambises miiidar
ex chausses faluõ ob ad moitam in eo ebuctate sagitta
traus aipit dlexinori mignus uesauũ aĩal calischent̃
phios uptrum condiscipulum snũ persarũ neo moues
ralpaue oiubus trcatum membus in cauea mon
merus m belur distruciauit Refecte sunt historie

Expanded text:
s tradentes, que maxima est infelicitas. Magnum sane consummate nequitie signum est suos monitores et retta consilia odisse. Quo vitio plures insanierunt. 52 Rex Persarum Cyrus, ut recentiores pretermittam, Arpalo familiari, ob repreet, ne parentis mors filiis adiceretur, epulas illas laudare ut suavis coactus est. Cambises cuiusdam ex carissimis filium, ob admonitam in eo ebrietatem, sagitta transfixit. Alexander Magnus, vesanum animal, Callisthenem philosophum, condiscipulum suum, Persarum in eo mores culpantem, omnibus detruncatum membris, in cavea more inclusum belve discruciavit
Abbreviated transcription (Latin):
rite. Non ingredit᷑ limenhoꝵ ulla felicitos s rormota
at uane calanutatos au his amna exclusa ¶N Repalsa
uentas adiianio ac cita. Nam ꝙ Carolus doctos ab eis
Nam neq l̃õꝵ sindia apud iegis et dños insi ad mõou
pantos unꝙ̃ uigneruut Neqͦ au eis dectrina ac sapĩa
piedii aut cułri aut magm̃ hĩti dincisa sunt priu¬
a porin excellentiũ q uiroꝵ scudia quoꝵ uirtus semꝑ
suir regibus foridolosa perstringit em̃ dñore ueluret
lippitũtes occulos dliene dottes fulgor ut aquo se supe¬
rari sentiat aut odiant aut in qnaq diligant. Non
aũi neq apiũ grecos neq apud laliuos tanta
loquende em uinendiq liuertalem lrãꝙ siudia expe¬
tunt et sequantur serutute fugũt acq ab horier
Olies doctut studiis dedios unos qui iegibus uiti eiat¬

Expanded text:
dite, non ingreditur limen horum ulla felicitas, sed tormenta dite, non ingreditur limen horum ulla felicitas, sed tormenta et varie calamitates. Ab bis amicitia exclusa est, repulsa veritas, adulatio accita. Nam, quod Carolus doctos ab eis Nam neque litterarum studia apud reges et dominos, nisi admodum paucos, unquam viguerunt, neque ab eis docculti aut magni habiti. Diversa sunt principum excellentiumque virorum studia, quorum virtus semper fuit regibus formidolosa. Perstringit enim dominorum veluti lippientes oculos aliene virtutis fulgor, ut, a quo se superari sentiunt, aut odiant aut nequaquam diligant. Non autem neque apud Grecos neque apud Latinos tanta Loquendi enim vivendique libertatem litterarum studia expetunt et sequuntur, servitutem fugiunt atque abhorrent. Plures doctrine studiis deditos viros, qui sub regibus orti e
Abbreviated transcription (Latin):
obiegatr uirtutis uelamento. Quo fit crm malno aeb
ucqͣ iessimus laudetᵒ ut cuinila spullina mulloꝵs
comprobatioe uiriis pro unturibus abutat᷑. Qua in
re suma est in folicitas. Hos sequnt᷑ uoluptatũ ac
luerune nustri quibus secienora domius ꝑ missa sut
Cum his ogculta colloquia et interiora que luce fugiãt
consilia credita. Terciam aciem perqueiende iempe¬
randeq peciuue architecti ꝙ ficiũt gratũ iegibus
nũ ceriũ Ierũ suasu nupulsu quẽ noua Doctiga¬
lia dimilu insidie proscuptiones repine spolia seib¬
sequũtiu a cumulet᷑ his quaitum genus. Idq pesti¬
serũ delatorum ingens malum et in bonoꝵ acrp
solum priuapes improbi s mõdesti quoq habir
mits prebucrunt A pud adranũ certo i peratore
adto ualuere delatort uoces ut aunicop quos ad sumũ
peruexciat postra habient hostur loco. hs ergo Raua
uoms qua sanctis nũstus iam fidis sa tellitibus susfulta
principu cousueludo qͣ nuiqͣ conditione agit᷑ Michi cre¬

Expanded text:
uo fit, cum malus ab nequissimis laudetur, ut, cumulata stultitia multorum comprobatione, vitiis pro virtutibus abutatur. Qua in re summa est infelicitas. 60 Hos sequuntur voluptatum ac luxurie ministri, quibus secretiora domus permissa sunt: cum his occulta colloquia et interiora, que lucem fugiunt, consilia credita. Tertiam aciem perquirende comparandeque pecunie architecti conficiunt, gratum regibus ministerium: horum suasu impulsuque nova vectigalia, divitum insidie, proscriptiones, rapine, spolia subsequuntur. Accumuletur his quartum genus, idque pestiferum, delatorum ingens malum et in bonorum atque solum principes improbi, sed modesti quoque habiti aures prebuerunt. Apud Hadrianum certe imperatorem adeo valuere delatorum voces, ut amicos quos ad summum provexerat postea habuerit hostium loco. 61 His ergo tam bonis, tam sanctis ministris, tam fidis satellitibus suffulta principum consuetudo, quam iniqua conditione agitur! Mihi cre
Abbreviated transcription (Latin):
e untare comparari itero ui uulttam esse houestar
frer prosptritatm uel foramad intrice bonoꝵ cousi¬
lioꝵꝵ quibus qui non urru nullo pacto felix esse q̃at
ube ngo uinies am bona consilia desunt ebradãt
uina ibi neꝗt isse ulla felicitas. Nor tur tam diuer a
inter que se lapugnara comgnutui des uiriute iara¬

Expanded text:
 comparari. Cicero noster vult eam esse honestarum rerum prosperitatem vel fortunam, adiutricem bonorum consiliorum, quibus qui non utatur, nullo pacto felix esse queat. Ubi ergo virtutes aut bona consilia desunt, ubi adsunt vitia, ibi nequit esse ulla felicitas. Non enim tam diversa, interque se repugnantia coniunguntur. Sed virtutis ra
Abbreviated transcription (Latin):
uge decsus et. dociates Tyianoꝵ ipĩe damiatus
uentus periit Boetius uni doctissius acq iunore¬
nss uiq Therdonci regis inssu uitam amisit. qna
de roliqus corectina siumeꝰ Cum dimus angustus
bruoꝵ principu principatu Iulit tam crudelib. om¬

Expanded text:
 coegit. Socrates tyrannorum tempore damnatus veneno periit. Boetius vir doctissimus atque innocentissimus Theodorici regis iussu vitam amisit. Quam de reliquis coniecturam sumemus, cum divus Augustus, qui bonorum principum principatum tulit, tam crudelis
Abbreviated transcription (Latin):
persuader qui ui pluriu Puut iepiobi ac ne fani uiii
Drudencia ples uidentui extollere qui que aduersus
inferiores machinantui possum perficere. Ieisutos
Ego callidos asintos mullos audun porudentes uerr
mullos Siꝗdem prudencia est reliquaꝵ uirtutĩ mede¬
ratux er ueluti quidam amiga. ded cum relique
uiriutes procul absant ab eorum uita dapitutia u̾o
neq doctima illam perciput / neq sapitrtu pĩeceptis
neqs doctoꝵ hõiu uocibus neq uõnoꝵ consuetudine
neq inlegutate uite Ialis ałi ex magiutudine /mpe¬
rii se saptre arbitiantur partu Iticiami acq uisulsi/
partim semus molliores mulios unlgus libeialos exi¬

Expanded text:
 qui ut plurimum sunt reprobi ac nefarii viri. 49 Prudentia plures videntur excellere, quoniam que adversus inferiores machinantur, possunt perficere. Versutos ego, callidos, astutos multos audivi, prudentes vero nullos, si quidem prudentia est reliquarum virtutum moderatrix et veluti quidam auriga. Sed cum relique virtutes procul absint ab eorum vita, et prudentia neque doctrina illam percipiunt neque sapientum preceptis neque doctorum hominum vocibus neque bonorum consuetudine neque integritate vite? Satis illi ex magnidine imperii se sapere arbitrantur, partim temerarii atque insulsi, partim feminis molliores. Multos liberales
Abbreviated transcription (Latin):
hicia tuisuma inselintas est tũ a diuuo dei oram lo
Inmentis insipietibus siłis esse dicat᷑. Nou nuelligere
cos dixit qui in houoie consistut Ex cecat em meno eoꝵ
plcudore diguitano ei imperii ut et stulticia et insipi¬
tunia parcar. Et rara sit uirtao in aloi Ilai si dixens
sorntudinẽ in illis esse id prorsno negabo. Cium tñi
lortitudinis opuis sit adrio perirula pͥiorõi salute ed
Iuimuas propulsandas ariisq decertare prosalute
patrie. Principu aute cura sit pro prinato comodo
et angendio imperii simbusarina capere qͣ tum Iu mo̾¬
ardña pericula subeant fortitudio landeacꝙ opere
carebunt. Si temperatos dixens multi ⁊ide bunt
Cum illort uoluptates luxirua li uidines legerunit
acq audierint. Inste ners nequaꝙͣ sunt Nam cum
ta uirtus usetui cuca ptua et pĩtuna tubueuda. pena¬

Expanded text:
ma infelicitas est, cum a divino dei oraculo iumentis insipientibus similes esse dicantur. Non intelligere eos dixit, qui in honore consistunt: excecatur enim mens eorum splendore dignitatis et imperii, ut et stultitie ac insipientie pateat et rara sit virtus in illis. 48 Nam si dixeris fortitudinem in illis esse, id prorsus negabo. Cum enim fortitudinis opus sit adire pericula pro communi salute ad iniurias propulsandas armisque decernere pro salute patrie, principum autem cura sit pro privato commodo et augendis imperii finibus arma capere, quantumvis ardua pericula subearit, fortitudinis laude atque opere carebunt. Si temperatos dixeris, multi ridebunt, cum illorum voluptates, luxuriam, libidines legerint atque audierint. Iusti vero nequaquam sunt: nam cum ea virtus versetur circa p
Abbreviated transcription (Latin):
rectuli / ut ex beatissimo principe sumat᷑ uĩ cõmecta
Nam si qutm consensuo hõm pro felicissnuo acq eps¬
rouo duxit adto agendoru mole premebatur ut muehis
sibi magꝭ ꝙͣ ea uita displicere uid̾eretur. aud d aliro

Expanded text:
retuli, ut ex beatissimo principum sumatur omnium coniectura. retuli, ut ex beatissimo principum sumatur omnium coniectura. Nam si quem consensus hominum pro felicissimo atque optimo duxit adeo agendorum mole premebatur, ut nihil sibi magis quam ea vita displicere vi
Abbreviated transcription (Latin):
prestiterunt nondesiit quietem sibi piecau ẽt uacation
a repus. petere ris ciuns sermo ad hoc reuolulus est ut
speraier otin hoc labores sues Enam si falso dulci
tame obloctabati solano alin se uicturũ sibi in quada
ad senatum Epla cum sibi otii polliceretur Etiam ex
uerbort dalcedinoe se uoluptate poerçipere assirabat
Tanta tamẽ cupndo incesserat ut aliũ qr usu non
polerat regitalione presumeret Et qui onna uidebat
ex se pendencia qui gentibus fortima dabat, Alum
dicin lelum deuiũ cogitabat quo magnaudinẽ suã e¬
uerer Expertus erat quantu illa bon̾a pei om̃s Rrasꝰ
fulgtuꝰ sulgennia sudores exp̃merẽt Gnantu occul¬
carum solicitdinũ Regtitus. Sec seneca/. Qui deide
labores aupirtates q quibus et seuex agitabatur
describit ut oio infelicem uitam per otm etatem
igisse uideatur. Ite tam multa de Dngcusto

Expanded text:
prestiterunt, non desiit quietem sibi precari et vacationem prestiterunt, non desiit quietem sibi precari et vacationem a re publica petere. Omnis eius sermo ad hoc semper revolutus est, ut speraret otium. Hoc labores suos etiam si falso, dulci tamen oblectabatur solatio, aliquando se victurum sibi. In quadam ad senatum epistola, cum sibi otium polliceretur, etiam ex verborum dulcedine se voluptatem percipere affirmabat. Tanta otii cupido incesserat ut illud, quia usu non poterat, cogitatione presumeret, et qui omnia videbat ex se pendentia, qui gentibus fortunam dabat, illum diem letum demum cogitabat quo magnitudinem suam exueret. Expertus erat quantum illa bona, per omnes terras fulgentia, sudoris exprimerent, quantum occultarum solicitudinum tegerent. /. 45 Hec Seneca, qui deinde labores anxietatesque, quibus etiam senex agitabatur, describit, ut omnino infelicem vitam per omnem etatem egisse videatur. Hec tam multa de Augusto
Abbreviated transcription (Latin):
est birmamci exercilus Ointilio uaro duce clades
magnu rei prb. nulnus Qns tm̃ eu his erumpiis feli¬
citãtem comiuget Adyce his quibus per onc uitã tor¬
q̃batui pluriãs acq ingentes Ium publicas Ium priuatas
mias adeo oñui quiete otioq etãi corporis sublato. ut
pum infelicitas ut crorũ tatu desceudere absq capitis
peritulo ne queaut. q nod et diocliranus marinams
pluresq aln uite distrimẽ sunt expecti ded ut Au-¬
gusti felicitatẽ discutiamus Accipite quid uii sapitu¬
rissius deneca de cuis feliritate sensit in eo libio. quẽ
scupsit de brenitate uite Pottutissis inquit et mal¬
cum sublatis hõibus excidere uoces uidebis qui uns otui
oplent oileus suis boius preferant et inprant Interim
ex illo saro fastigio si inte liceat desceudere. Nany ut
inchil extra la cessat aut quatiat magua nz se epsa
fortuna r int Dimis angustus eui dii plura ꝙͣ alteri

Expanded text:
est Germanici exercitus, Quintilio Varo duce, clades, est Germanici exercitus, Quintilio Varo duce, clades, magnum rei publice vulnus. Quis cum his erumnis felicitatem coniunget? Adice his, quibus per omnem vitam torquebatur, plurimas atque ingentes tum publicas, tum privatas curas, adeo omni quiete otioque et animi et corporis sublato, ut pum infelicitas, ut e rerum statu descendere absque capitis periculo nequeant, quod et Dioclitianus et Maximianus pluresque alii vite discrimine sunt experti. 44 Sed, ut Augusti felicitatem discutiamus, accipite quid vir sapientissimus Seneca de eius felicitate senserit in eo libro quem scripsit De brevitate vite: potentissimis - inquit - et in altum sublatis hominibus excidere voces videbis, quibus otium optent, omnibus suis bonis preferant, cupiant interim ex illo suo fastigio, si tuto liceat, descendere. Nam, ut nihil extra lacessat aut quatiat, magna in se ipsa fortuna ruit. Divus Augustus, cui dii plura quam ulli
Abbreviated transcription (Latin):
dian melu. douet huue uroris consilio usno Cum
pisbui pe prisser hac clemencia reliqua sibi uita sene¬
ran p̃biut huc usq nulli datus est inter tot inuores
felicitati locus dege postꝙͣ inuere desiit que felixtas
fubsenta es formin que magna dr̃ felictationor¬
no cauut fans qui in imperio succedereut Tum
multiplu dolore per õñe uĩta affectus Rint uorors
oramt amuisit Marcellum ac drusu nepores/ aues
Imperio de srmanorat magne untutis atq indolis
edolesitrars ĩmatina morõ cripuit Il dguppe geuer
trat fuutia piosenius est filias ailas ab si dexuis
optime educatas ob incietutã fieautibusa adultenns
infano uitã edito palam proposiro ad insulas icle¬
garut Quo facto rũm se cum domũ in fauulia deho¬
nestassor propna a tegens dedecora tantu post ca dolut
urͣ ppessee mettralis desuppeq qͣui sibi ueum dirtie
solite erant interitum de fleuerit. Q uestusq multonẽs
sibi de esse qui uera ex aio loquerentiu. Dubsegunta

Expanded text:
lio usus, cum Pisoni pepercisset, hac clementia reliquam sibi vitam securam prebuit. Hucusque nulli da ius est inter tot timores felicitati locus. Age, postquam timere desiit, que felicitas subsecuta est? Primum, que magna ducitur felicitatis portio, caruit filiis, qui imperio succederent. Tum multiplici dolore per omnem vitam affectus fuit: sororem Octaviam amisit, Marcellum ac Drusum nepotes, quos imperio destinaverat, magne virtutis atque indolis adolescentes, immatura mors eripuit. M. Agrippe generi erat, funera prosecutus est. Filias ambas, ab se domi optime educatas, ob meretriciam frequentibusque adulteriis infamem vitam, edicto palam proposito, ad insulas relegavit: quo facto, cum se, cum domum, cum familiam dehonestasset propria detegens dedecora, tantum postea doluit ut sepe Mecenatis Agrippeque, qui sibi verum dicere soliti erant, interitum defleverit, questus multotiens sibi deesse qui vera ex animo loquerentur. 43 Subsecuta