comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ƿimiliter relin quamur: qui cum iustitiam clĩ cocno¬
uissent : ñ intellexerunt qm qui talia acunt lic¬
nigunt morte :: hic ostendit quõ unus quisque homi¬
num scit re adõ recundum actus pro prios iudicandũ
inquo & ipre alium hominem peccantem iudicat atq
condemnat : Item cum exeo sibi quisque displicet malũ.
dĩ iurtitiam cognouisse dicitur: Non intellexerunt
tales abeo & sinon in prȩsenti łamen futuros esse
puniendos: pienim intellexisƿent utiq talia comiit¬
tere timuissent: non solum qui ea faciunt sed
Et qui consentiunt facientibus: nequis diceret haec
non omnia se fecisre ad didit qui conrentiunt facien¬
tibus sed & qui iniptis ñ conrensit : qui iudicabant hu¬
ius modi tamen idolatriã conpentiendo quȩ omnium
horum caput & caura ept : omnib: conƿensis se uide
batur, propter qđ inex cusabilis es õ homo. ocñs
conclemnas: eadem enim agis quȩ iudicas. Omnes

Expanded text:
similiter relinquamur. Qui cum justitiam Dei cognosimiliter relinquamur. Qui cum justitiam Dei cognovissent, non intellexerunt: quoniam qui talia agunt, digni sunt morte. Hic ostendit quomodo unusquisque hominum sit a Deo secundum actus proprios judicandus: in quo et ipse alium hominem peccantem judicat atque condemnat. Item cum ex eo sibi quisque displicet, quod fecerit malum, Dei justitiam cognovisse dicitur: non intellexerunt tales ab eo, et si non in praesenti, tamen in futuro esse puniendos. Si enim intellexissent, utique talia committere timuissent. Non solum qui ea faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus. Ne quis diceret, haec non omnia se fecisse: addidit, qui consentiunt facientibus. Sed et qui in istis non consensit, qui judicabant hujusmodi: tamen idololatriae consentiendo, quae omnium horum caput et causa est, omnibus consensisse vide Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis, condemnas. Eadem enim agis, quae judicas. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
qui ue locerrunt inuerbis iniuriae : Superbos elatos
inuentores malorum: qui uultruper gredi qđ ẽ¬
enim rupaliuͦs uult erre hic intrare piet : & ideoreuitͥ
inuentores malorum quia remꝑ superbia ex cogitat
& inuenit mala picut auctor ruꝑbiae per elationem
ruam inuenit ribimalum qđ ante non ꝑuenat : elatur
autẽ dicitur : quieprertur ruꝑ menrurar suas: ƿaren¬
tibus non obedientibus: ueri panente prunt : quipem¬
ꝑ ƿemen uerbi generant in lucem pilios aduitam aeter¬
nam: insipientes in compogitos: quia fonte rapientiȩ¬
recesserunt necesre ert ut in ordinate perantur : gine
affectione abeque federe : affectioert : adimpletio
caritatis: sine mise ricordia: quo modo aliis poterant
mirererẽ : qui in se mise cordes espe noluerunt : Haec
omnia ꝑordinem de gerta peccata de illi s dicuntur
qui derel inquentes dm̃ ab eo uicisim sunt derelicti :
Cauea musergo a nos ne quod malum ex his habentes

Expanded text:
Qui veloces sunt in verbis injuriae. Superbos, elatos, Qui veloces sunt in verbis injuriae. Superbos, elatos, inventores malorum. Qui vult supergredi quod esenim super alios vult esse, hic infra se fiet: et ideo sequitur inventores malorum: quia semper superbia excogitat et invenit mala, sicut auctor superbiae per elationem suam invenit sibi malum, quod ante non fuerat. Elatus autem dicitur, qui effertur super mensuras suas. Parentibus non obedientes. Veri parentes sunt, qui per semen verbi generant in lucem filios ad vitam aeternam. Insipientes, incompositos. Qui a fonte sapientiarecesserunt, necesse est ut inordinate ferantur. Sine affectione, absque foedere. Affectio est adimpletio charitatis. Sine misericordia. Quando aliis poterant misereri, qui in se misericordes esse noluerunt? Haec omnia per ordinem digesta peccata, de illis dicuntur, qui derelinquentes Deum, ab eo vicissim sunt derelicti. Caveamus ergo et nos, ne quod malum ex his habentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ut repacene posrent : quod ualde abrur dũept dici: cum
ueio uaniant d ordinerruos ꝑmutant ꝓ alteri ut pocedipt
Optendunt re E ab uno auctone pacta. & ñ rua reddñipui
facene uoluntatem cuius trans gredi nonposrunt impe quũ
d̾s enim illis manifestauit : uirtutis eius occulta ex his
quae ƿalam punt aertimantur: pienim ea que uidentur
tam p̃clara ab eo facta runt ut quidam illa deosputarent
ae aeterina asserere temptarent : quanto magis pacto¬
nem rempiternum E omni potentem a in men rum erse
intellegene potuerunt : recundum rapientiae librum
dicentem : Ad cuius magnitudinem ereaturam conpa¬
natam poterit horum creator udere ł cetepa: ipi¬
uis ibilia enim iprius acreatura mundi ƿer ea que
facta sunt inteh lecta conspiciuntur : tameui¬
denter intellectasunt ut conspecta dicantur: Seon
nam riue per facturam ae rationem. Non sicut elõ
cro rificauerunt aut cfatias egerunt . pro eo
quodtales factisunt. ut dm̃ posrintat noscere siue lint:

Expanded text:
d valde absurdum est dicere. Cum vero variant, et ordines suos permutant, et alterutrum cedunt, ostendunt se ab uno auctore facta, et non suam, sed Domini sui facere voluntatem: cujus transgredi non possunt imperium. Deus enim illis manifestavit. Virtus enim ejus occulta, ex his quae palam sunt, aestimatur. Si enim ea quae videntur, tam praeclare ab eo facta sunt, ut quidam illa deos putarent, et aeterna esse tentarent: quanto magis factorem sempiternum et omnipotentem, et immensum esse intelligere potuerunt! secundum Sapientiae librum dicentem: Ad cujus magnitudinem, creatura comparata, poterit horum creator videri, etc. Invisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Tam evidenter intellecta sunt, ut conspecta dicantur. Sempiper naturam, sive per facturam, et rationem. Non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt. Pro eo quod tales facti sunt, ut Deum possint agnoscere, si velint.
Abbreviated transcription (Latin):
er hoc nullat crea tunae popre conpetene quȩ tocu¬
liruidetur ł natione colligitur ertimatione iudicatur
Ma ior autem omnib ꝑomnia nulla ert cpeatuna qua
om̃s realter ut rũ uincunt : Alia enim magni tudie ut
celum terna: alia clapitate ut polluna: uel rtella
alia altitudine : ut mape Ita engo per udetur qua
nillum elimentum pit dr̃ quod autem facta pnt. mu¬
tabilitas eonũ quȩ non potert cadere in ȩtennitatem
de in onptnat : quod uero non re ipra pecenint mami pes

Expanded text:
lli creaturae posse competere, quae et oculis videtur, ratione colligitur, et aestimatione judicatur. Major autem omnibus per omnia nulla est creatura: quia omnes se alterutrum vincunt. Alia enim magnitudine, ut coelum, terra. Alia claritate, ut sol, vel stella. Alia altitudine, ut mare. Ita ergo pervidetur, quia nullum elementum sit Deus. Quod autem facta sint, mutabilitas eorum, quae non potest cadere in aeternitatem, demonstrat. Quod vero non seipsa fecerint, manifes
Abbreviated transcription (Latin):
nibur exhis operibus quȩ ope patur ert e operatur rimul
e meur trunitatis de monrtrat imatinem inquo genenat
inpitum ribi ueribum & inrepanabilem habet ribimet na¬
tumuerbum rapientia : item qđ potert natunaliter rei¬
re de dõ quodpit & quod iurtum rit manipestumest
inillis: in conrcienti is eorum omnipnamque cpeatu¬
radm̃ pe norre testatur pedabalio facta indicat cũ¬
iuyuoluntatem ribi parene neceprepit : penim dp̃ sum

Expanded text:
nibus, ex his operibus, quae operatus est, et operatur: simul nibus, ex his operibus, quae operatus est, et operatur: simul et mens Trinitatis demonstrat imaginem, in qua generat insitum sibi verbum, et inseparabilem habet sibimet natum verbum sapientia. Item quod potest naturaliter scire de Deo, quod sit, et quod justus sit. Manifestum est in illis. In conscientiis eorum. Omnis namque creatura Deum se nosse testatur, et ab alio factam judicat: cujus voluntati sibi pare
Abbreviated transcription (Latin):
et ater prima & maxima indm̃ que aut ꝑblas phemia
aut ꝑ idolatriã admittit secunda inƿarentes a ut in iu¬
ria : aut contemptu sicut scribitur in leuitico siquis
dormierit cum uxore fratris sui morte moriatur Am¬
bo impietatem fecerunt Tertia in extra neo ut ert illud
& ture miripti impietatem cordismei : Et plura alia quȩ
enumerare ꝑ longumest: siue omnisimpietas: addiuer¬
ras idolorum culturas referenda est̃ : ut impietas quari
ad iniuria dĩ Iniustitia uero a domnna peccata pertinere
uidetur, eonum qui ueritatem dĩ in in iustitia lẽ¬
tinent : Veritatem nominis dĩ in iurtiã in dignae mate¬
riae detinente dolorem : Item suientes delinquunt qui
dĩ ueritate agnita : iniuste azunt: quiac quod notuen
est lĩ : ortendit quõ omnis homo naturalem habens in¬
tellectum agnoscet esse in sequendam substantiam
in uiribilem quȩ diuerras in hominibus artes a dirciplinas
opepatur: quo exemplo inuiribilis dr̃ manifestur homi¬

Expanded text:
tes. Prima et maxima in Deum, quae aut per blasphemiam, aut per idololatriam admittitur. Secunda, in parentes, aut injuria, aut contemptus: sicut scribitur in Levitico: Si quis dormierit cum uxore patris sui, morte moriatur: ambo impietatem fecerunt. Tertia, in extraneos, ut est illud: Et tu remisisti impietatem cordis mei. Et plura alia, quae enumerare perlongum est. Sive omnis impietas, ad diversas idolorum culturas referenda est: ut impietas quasi ad injuriam Dei, injustitia vero ad omnia peccata pertinere videatur. Eorum qui veritatem Dei in injustitia detinent. Veritatem nominis Dei injustitia indignae materiae detinente dolorem. Item scientes delinquunt, qui, Dei veritate agnita, injuste agunt. Quia quod notum est Dei. Ostendit quomodo omnis homo naturalem habens intellectum, agnoscit esse insequendam substantiam invisibilem, quae diversas in omnibus artes et disciplinas operatur. Quo etiam exemplo invisibilis Deus manifestatur homi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ perlegem dr̃ uerax ꝓmiserat debuerit ex hibere : Ius¬
titio eninlĩ in eo reuelatur: ostendit ex fide unius¬
cuiusq: nr̃m predicationis fidem porre nobonane : Exfi¬
de infide: siue qđ exfide iurtificatur iudaeur. E in pi¬
de gentilis Et ideo & posuerit : ut rȩ. logiae uitiũ declina¬
ret: Sicut scriptum est: non exoperibuslegis : iustus du¬
teo ex ficle uiuit : propte rea hocdicit quia pine pide

Expanded text:
quod per legem Deus verax promiserat, debuerat exhibere. Jusquod per legem Deus verax promiserat, debuerat exhibere. Justitia enim Dei in eo revelatur. Ostendit ex fide uniuscujusque nostrum, praedicationis fidem posse roborari. Ex fide in fidem. Sive quod ex fide justificatur Judaeus, et in fide gentilis. Et ideo exposuerit, ut cacologiae vitium declinaret. Sicut scriptum est. Non ex operibus legis. Justus autem ex fide vivit. Propterea hoc dicit: quia sin
Abbreviated transcription (Latin):
uem propter in manem libi dinem in animalia iñ rationa¬
bilia & mnrenribilia torum eẽ mutatum : nobis erubes¬
cendum putant dñm non proster salutem perditi.
hominis credere crucifixum. cumin altepo orrendũ
pit dedecus in altero admiranda pietas at que uintus
Simala illos hereticostangit qui haectam quã indgna
dõre fugiunt ut hominem indueret quem ꝓralute humani
generis parsione traderet hon intellegentes nihil digni¬
us creatori. quam creaturae ruae curare salutẽ maxime
cumipre per hoc naturȩ detrimentum quasiinpapribi¬
lis sentire non sossit: uistus enim cliest insalute : Nul¬
la maior uirtusert quam quȩ deuicta morte hominiꝑ
dito ned dit uitam: omni creclenti : quamuis in pirmitas.
uideatur incredulis : iuclȩo primum t cΡeco : piue
qđ iurtum fuerit ut quo modo abra ham credens exgentib
perpolam primam fidem paluatureit : ita ceteri cre¬
dentes raluarentur : siue quo dillud tertamentum

Expanded text:
vem propter inanem libidinem, in animalia irrationavem propter inanem libidinem, in animalia irrationabilia, et insensibilia esse mutatum, nobis erubescendum putant, Dominum propter salutem perditi hominis credere crucifixum: cum in altero horrendum sit dedecus, in altero admiranda pietas atque virtus. Simul et illos haereticos tangit, qui haec tamquam indigna Deo refugiunt, ut hominem indueret, quem pro salute humani generis passioni traderet, non intelligentes nihil dignius creatore, quam creaturae suae curare salutem: maxime cum ipse per hoc naturae detrimentum quasi impassibilis sentire non possit. Virtus enim Dei est in salutem. Nulla major virtus est, quam quae devicta morte homini perdito reddit vitam. Omni credenti. Quamvis infirmitas videatur incredulis. Judaeo primum et Graeco. Sive quod justum fuerit, ut quomodo Abraham credens ex gentibus per solam primam fidem salvatus est: ita caeteri credentes salvarentur. Sive quod illud Testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
retur pides idẽ simul consolare in uobis peream
quȩ inuicem egt fides uestra atque mea: ut per
communem fidem inuicem console mur: Nolo enim uos
ignorare fratres quia geƿe ꝓposui uenire aduos:
per commeantes autem fr̃s audire potiustis: Et pro¬
hibitusgum us que aclhuc: ostendit se occupatum
necerpitate euangelii prae dicandi romam ad huc ine
non poyre : item ꝓhibitus. hic occupatus accipitur dum
aliis ꝓuiciis predicare qricut ipre ex ponit infine epis¬
tulae ruae dicens propter quod e inpe diebar plurimũ
uenine aduos ut aliquem fructum habeam in uobis
mercedem laborus sui nominat fructum: Sicut et in ceteris
centibus subaucditus habeo: crecis. acbarbaris
gapientibus. Et ingipientibus Debilossum: papien¬
prȩdicationem crucis : quȩ credentibus dĩuirtusert
in ralutem: Itemhoc ad taxationem suptiliter ƿertinet
paga norum : quicum ñ erubercant credere dm̃ ruũ io¬

Expanded text:
retur fides. Id est simul consolari in vobis per eam, retur fides. Id est simul consolari in vobis per eam, quae invicem est fides vestra atque mea. Ut per communem fidem invicem consolemur. Nolo autem vos ignorare, fratres: quia saepe proposui venire ad vos. Per commeantes autem fratres audire potuistis. Et prohibitus sum usque adhuc. Ostendit se occupatum necessitate Evangelii praedicandi, Romam adhuc ire non posse. Item prohibitus hic occupatus accipitur: dum aliis provinciis praedicaverit: sicut ipse exponit in fine Epistolae suae, dicens: Propter quod et impediebar plurimum venire ad vos. Ut aliquem fructum habeam in vobis. Mercedem laborisuditur, habeo. Graecis ac Barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum. Sapienpraedicationem crucis, quae credentibus Dei virtus est in salutem. Item hoc ad taxationem subtiliter pertinet paganorum, qui, cum non erubescant credere Deum suum Jo
Abbreviated transcription (Latin):
mipsione orandi: obsecrans: qua liberatione ad uos
quando que ꝑ ueniam in uoluntate dĩ : Aliter enimppo¬
sperum it er non habeo nisime uoluntas dĩ quae omnia
nouit il luc direxerit ut aliquem habeam fructum: Vde
inactibus a postolorum legimus eos alio ire uolenter alio
de ptinatos piue illud pecundum ia cobi: pidñs uolue rait
& uixerimus faciemus hoc uel illud: Siquo moclo tan¬
clem aliquancdo progƿerum iter habeam inuolun¬
ta te cliꝰ ueniendi aduos: de monstrat recuncta
quȩ a gebat : exdĩ gerere uoluntate degideroenim
uidere uos: hic ortendit quo modo eos superius lauda¬
uerat qui ad confirmandum aliquid gratiȩ indigent
sƿipitalis: ut aliquid in pertiaR eratiae uobis
Sƿirito lis ad confirmandosuos: Noma nosƿecri
ñ dicatione fidem tenentes confirmare se uelle
paulur dicit non quominus acceƿissent apecrio s edut
duobus aportolis tertibur atque doc torubus eorium nobora¬

Expanded text:
missione orandi. Obsecrans. Qua liberatione ad vos missione orandi. Obsecrans. Qua liberatione ad vos quandoque perveniam in voluntate Dei. Aliter enim prosperum iter non habeo, nisi me voluntas Dei, quae omnia novit, illuc direxerit, ut aliquem habeam fructum. Unde in Actibus apostolorum legimus, eos alio ire volentes, alio destinatos. Sive secundum illud Jacobi: Si Deus voluerit, et vixerimus, faciemus hoc, vel illud. Si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi ad vos. Demonstrat se cuncta quae agebat, ex Dei gerere voluntate. Desidero enim videre vos. Hic ostendit, quomodo eos superius laudaverat, qui ad confirmandum aliquid gratiae indigent spiritualis. Ut aliquid impertiar gratiae vobis spiritualis ad confirmandos vos. Romanos Petri praedicatione fidem tenentes confirmare se velle Paulus dicit: non quo minus accepissent a Petro: sed ut duobus apostolis testibus atque doctoribus, eorum robo
Abbreviated transcription (Latin):
dit qũo romanorum fides omnibus ȩccless cognita
pit uel certe quia eadem fides quam romani
tenent in uniue rromundo ab apostolis pre dicetur :
Item prudenteny laudat : ut prouocet ad ꝓfectum:
siue quia omni mundo mirum fuit poma nos credi¬
dispe. qui idolorum nimio fuerant cultura posrerpi:¬
ita ut omnium gentium dus quar uicerant deseruinent :
Sed & simpliciter eorum fidem laudarse credendũqt
Cuius nunc de uotio de mons tratur: Cestis enim mihi
est cłs cui seruio inssumeo ineuancelio filii eius
Hoc est in toto corde meo a promta deuotione mea desqi¬
uio, sienim uolens hoc ago. mercedem habeo ftuerbum
hic pp̃m nominauit : ut ert illud: uerbo dñi cȩli fir matist̃
A spũ oris eius omnis uirtus eorum: quod sine inter¬
migsione memoriam uestrifacio semper inosa¬
tionibus meis: hic ortendit re omnia & dilectione dictu¬
rum ut licentius audiatur & dat exemplum pine inter¬

Expanded text:
dit quomodo Romanorum fides omnibus Ecclesiis cognita dit quomodo Romanorum fides omnibus Ecclesiis cognita sit. Vel certe, quod eadem fides, quam Romani tenent, in universo mundo ab apostolis praedicetur. Item prudenter laudat, ut provocet ad profectum: Sive quia omni mundo mirum fuit Romanos credidisse, qui idolorum nimia fuerant cultura possessi,ita ut omnium gentium diis, quas vicerant, deservirent. Sed et simpliciter eorum fidem laudasse credendum est, cujus nunc devotio demonstratur. Testis enim mihi est Deus cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus. Hoc est, in toto corde meo, et prompta devotione mea deservio. Si enim volens hoc ago, mercedem habeo. Sive verbum hic spiritum nominavit, ut est illud: Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Quod sine intermissione memoriam vestri facio semper in orationibus meis. Hic ostendit, se omnia ex dilectione dicturum, ut liberius audiatur: et dat exemplum sine inter
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipre ait: ficut misit me pater: & ego mitto uos: Et itqrũ
quiuos recipit merecipit: In quibus estis et uos uocati
ihuxp̃i: & inuobis idest romanis. a postolatum accepimus:
omnibus quigunt romae dilectis li hocest omnibus
credentibus quos ae qualiter diligit ds̃ pine accertione
perronȩ iuda ei uel greci: uocatis sc̃is: scĩs uocatio¬
nedĩ non meritis facti Item id circo dicit sc̃ĩs: qũo gra¬
que salutatio eius ut & comine morat in nobis bene¬
ficia dĩ: Aoptet in nobis integra permanere: quia
& gratis nobispeccata demissa sunt a pe conciliati
sumus dõ per mortem filueius: Commonet etiam pa¬
cificuͦs eẽ debere unam e ademique ratiam consecutos:
Primum quiclem cra¬
tias Ago clo meo: Flatura dỹ omnum est: merito
& uoluntate paucorum. ut dp̃ abra ham ecundum
uobis: hocest non pro iudȩ is solis: quia files ues¬
tra Adnuntiatur inuniuerso mundo osten¬

Expanded text:
ut ipse ait: sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Et iterum: ut ipse ait: sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Et iterum: Qui vos recipit, me recipit. In quibus estis et vos vocati Jesu Christi. Et in vobis, id est, Romanis apostolatum accepimus. Omnibus qui sunt Romae dilectis Dei. Hoc est omnibus credentibus, quos aequaliter diligit Deus sine acceptione personae, Judaei, vel Graeci. Vocatis sanctis. Sanctis vocatione Dei, non meritis facti. Item idcirco dicit, sanctis, quoniam graque salutatio ejus, ut et commemoret in nobis beneficia Dei, et optet in nobis integra permanere: quia et gratia nobis peccata dimissa sunt, et reconciliati sumus Deo per mortem filii ejus. Commonet etiam pacificos esse debere, unam eamdemque gratiam consecutos. Primum quidem gratias ago Deo meo. Natura, Deus omnium est: merito et voluntate, paucorum, ut Deus Abraham: secundum  omnibus vobis. Hoc est, non pro Judaeis solis. Quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. Osten
Abbreviated transcription (Latin):
turae eẽ conceptum sed absque uirili semine ex uir¬
gine procreatum: Inferendo autem secundum pp̃m
sc̃ificationis ostendit creatorem suum sp̃m. sc̃m Ite
ut sit inomnibus ipse primatum tenens : Secun lum
pre dirtinatus ut prior omnibus in corruptibilitatis
uirtute surgeret: & uiam resur rectionis dĩfiliis ape¬
riret De quibus ipre dicit quia filii dĩsunt : cum pint
sed ad xp̃m pertinentium in ipso xp̃o resurrectionis
forma est: perquem Accepimus gratia se apog¬
colatum: Sratiam baptismo. aportolatum : quan¬
do arpũ pc̃o directusest: A postolus enim grecȩ la¬
t̃inae missus dicitur: Item pecto ordine accepta
gratia honorem a posto latus meruipre re dicit :
Ad oboe cheniclum ficdei: Ortendit euangelii grati¬
ani. oboedientibus predicandam in omnibus gentibus:
Aposto latum accepit ut iam non legi: red fidei oboedi¬
rent̃: pponomine eius: Vice nominis eius fungimur.

Expanded text:
turae esse conceptum, sed absque virili semine ex virturae esse conceptum, sed absque virili semine ex virgine procreatum. Inferendo autem: Secundum Spiritum sanctificationis. Ostendit creatorem suum Spiritum sanctum. Item ut sit in omnibus ipse primatum tenens, secundum praedestinatus, ut prior omnibus incorruptibilitatis virtute surgeret, et viam resurrectionis Dei filiis aperiret. De quibus ipse dicit: Quia filii Dei, cum sint sed ad Christum pertinentium, in ipso Christo resurrectionis forma est. Per quem accepimus gratiam et apostolatum. Gratiam in baptismo: apostolatum, quando a Spiritu sancto directus est. Apostolus enim Graece, Latine missus dicitur. Item recto ordine, accepta gratia, honorem apostolatus meruisse se dicit. Ad obediendum fidei. Ostendit Evangelii gratiam obedientibus praedicandam. In omnibus gentibus. Apostolatum accepit, ut jam non Legi, sed fidei obedirent. Pro nomine ejus. Vice nominis ejus fungimur
Abbreviated transcription (Latin):
quam cuius euangelium prophecae ab hierus alem
ꝓmiserant esse uenturum: In scripturis scĩs:
Ipsos asserit dĩ pro phetas esre a illas fcripturas
pcãs : quȩ dexp̃o ante cecinerunt: uerum totus hic lo¬
cus contra mani cheos facit. ubi dicit: quod euangeliũ
ante sit pro missum t per ꝓphecas dĩ & inscis scrip¬
turis & quod xp̃s pec undum carnem & dauid stir¬
pe idert demaria uirgine ƿit creatus pecundum
quod pre dixerat esaias: de filio suo: Multi
filugratia hic natura: Cuiup etiam incarne nati¬
uitas disrimilis ceteris inuenitur: eo quod ex uirgi¬
ne natusert: Qui factus egt ei exsemine dauid
factus per sp̃m scm: Secunclum carnem:
Addendo pecundum carnem. & fotinum excludił
a arrium: sienim secundum carnem factus est:
secundum uerbi utique substantiam factus nonast:
Qui pre chistinactus est filius dĩ inuirtute:
dicendo inuirtute: ostendit non solite humanae na¬

Expanded text:
quam eum, cujus Evangelium prophetae ab Jerusalem quam eum, cujus Evangelium prophetae ab Jerusalem promiserant esse venturum. In Scripturis sanctis. Ipsos asserit Dei prophetas esse: et illas Scripturas sanctas de Christo ante cecinerunt. Verum totus hic locus contra Manichaeos facit, ubi dicit, quod Evangelium ante sit promissum, et per prophetas Dei, et in sanctis Scripturis, quod Christus secundum carnem ex David stirpe, id est, de Maria Virgine sit creatus, secundum quod praedixerat Isaias. De Filio suo. Multi filii gratia, hic natura; cujus etiam in carne nativitas dissimilis caeteris invenitur eo quod ex virgine natus est. Qui factus est ei ex semine David. Factus per Spiritum sanctum. Secundum carnem. Addendo secundum carnem, et Photinum excludit, et Arium. Si enim secundum carnem factus est, secundum Verbi utique substantiam factus non est. Qui praedestinatus est Filius Dei in virtute. Dicendo in virtute, ostendit non solitum humanae na
Abbreviated transcription (Latin):
a humiliauit re iprum factur oboediens urque ad
mortem: s popter quod a dp̃ illum ex altauit. Ita
hic per pidele primum seruitium meruit aporto¬
latum. Item: Non secundum timorem ped secundũ
dilectionem : sicut ipre dicit : UIuo autem iam
non ego uiuit uero inme x p̃s: Vocatus aportolus
Item ortendit non solum uocatum re ad aportola¬
tus gratiam sed & segre gatum in predicationem
gentium : ut ippe me morat nos ingentibus. Ipsiautem
incircum cirionem. llocatus erzo axp̃o adapostola¬
łum. segregatus autem in ꝓredicationem gentium:
ut optendat unam erpe substantiam patris & filii
a sp̃s sc̃i Secre Gatus gicut in actibus a postolo¬
rum sp̃s sc̃s dicit: segregate mihi barna ban
a saulum inopur qđ el egieos in euangelium dĩ : Euan¬
gelium latine bona ad nuntiatio dicitur: natiuitatis
pcilicet xp̃ipassionis a resurnectionis E incaelum
ascensionis: quod ante prooige rat ƿer proƿhe¬
sas suos: Ostendit se xp̃m non alium prȩdicare :

Expanded text:
iavit seipsum, factus obediens usque ad mortem: propter quod, et Deus illum exaltavit. Et hic per fidele primum servitium meruit apostolatum. Item, non secundum timorem, sed secundum dilectionem, sicut ipse dicit: Vivo autem, jam non ego, vivit vero in me Christus. Vocatus apostolus. Item ostendit, non solum vocatum se ad apostolatus gratiam: sed et segregatum in praedicationem gentium, ut ipse memorat. Nos in gentibus: ipse autem in circumcisione. Vocatus ergo a Christo in apostolatum; segregatus autem in praedicationem gentium, ut ostendat unam esse substantiam Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Segregatus. Sicut in Actibus apostolorum Spiritus sanctus dicit, Segregate mihi Barnabam et Paulum in opus ad quod elegi eos. In Evangelium Dei. Evangelium, Latine bona annuntiatio, dicitur: nativitatis scilicet Christi, passionis, et resurrectionis, et in coelum ascensionis. Quod ante promiserat per prophetas suos. Ostendit se Christum non alium praedicare,
Abbreviated transcription (Latin):
oportec accedentem addm̃ quia ẽ & inqu rentib: sere¬
mune ratorpit: re uela tur enioriracli decȩlo:
pidicentibus maniche is crudelis apsertur dr̃ ueceristes¬
tamenti quam quam super peccatores uindictam indu¬
cat quo modo hocloco abapostolo dicitur adõ noui tepta men¬
ti uindictã impus hominibus inferendam : unde mons¬
tnatur unum eundemq e dm̃ esse noui a ueceris tes¬
tamenti : Item incipit ad partem gentium loqui. dicit que
dĩ inam ꝑ euangeliũ reuelare siue per nacure tertimo¬
nium nouerunt enim homines a beneficia e platas

Expanded text:
accedentem ad Deum, quia est, et inquirentibus se remunerator sit. Revelatur enim ira Dei de coelo. Si dicentibus Manichaeis, crudelis asseritur Deus veteris Testamenti, quia super peccatores vindictam inducat: quomodo hoc loco ab Apostolo dicitur a Deo novi Testamenti vindictam impiis hominibus inferendam? Unde monstratur, unum eumdemque Deum esse novi et veteris Testamenti. Item incipit ad partem gentium loqui, dicitque Dei iram per Evangelium revelari, sive per naturae testimonium: noverunt enim homines, et benefic
Abbreviated transcription (Latin):
ΠERASTUNS CURSIM MIHI
curis in racris codicibus desu¬
dare me cogis: Mihi lam
senescente corpore Vi rubus larpis chntibus helio
pnolata dt̃que dilatatarunt : ut conparare a ut co¬
aequare ueteri teptamento Et euangelica doctrna
non dubitemus ut ipre reuelante ƿibi sp̃u rc̃o cognouit¬
raprum erre usquȩ tertium caelum in corpore Anextra
corpus adpererit : hoc esturque ad tertiam legem
ueterap nouique testamenti. in corpore aut extra cor¬
Acceprum ingratia ista inqua & pramuset gloriamur
Nos uepo rimpliciter exposuisre breuis sermonibus con¬
peries eius nen pe epistoly ipsȩ magnificentius omnibus
QUARE PAULUS SCRIBAT
CUM SAULUS ANTEA
SIT UOEATUS: QUODEX
More scõrum fecisse
CREDENDUM EST. QUI
Iptxi irtutibus proficiento mutato nomine
sunt Nocatrut essent ipso etiam nomine¬
noui: ut habraham & sanra & cephas:¬
sicut aliorum sc̃o rum tam in ueteri quã
in nouo testamento dest habraham de płtri
de cecerorum profectu &e incremento mesu¬

Expanded text:
eris tuis cursim mihi curis in sacris codicibus desudare me cogis, jam mihi senescente corpore et viribus lassescentibus, Helioprolatae atque dilatatae sunt, ut comparare, aut coaequare veteri Testamento et evangelicae doctrinae non dubitemus. Ipse enim, revelante sibi Spiritu raptum esse usque ad tertium coelum in corpore, aut extra corpus asserit, hoc est usque ad tertiam legem veteris novique Testamenti. In corpore, aut extra coraccessum in ista gratia, in qua et stamus, et gloriamur. Nos vero simpliciter exposuisse, brevibusque sermonibus, comperies. Ejus nempe Epistolae magnificentius ab omnibus quare Paulus scribat, cum Saulus antea sit vocatus? Quod ex more sanctorum fecisse credendum est, qui in virtutibus proficientes, mutato nomine sunt vocati, ut essent novi, ut Abraham, et Sara, et CephasSicut aliorum sanctorum tam in veteri, quam in novo Testamento, id est, Abraham, et Petri, et caeterorum, profectu et incremento meri
Abbreviated transcription (Latin):
puno rit dippicile de iinquere poterimurs &r conscientia bona:
V conruientia tua tertimonium ꝑhibeat ueritate Er fide non picta :¬
s pides enim ficta quae solo ore.promit titur st actu negatur:
a quibus quidam aberrantes conuersi sunt inuani loquium uolentes
epre : Legis doctores non intellegentes quae locuntꝰ ineq dequib:¬
adpirmant Infinitȩ stultitiȩ ert Non intellecta dematis non in¬
ellectis uelle firmare : Scimus autem qm̃ bonumert lex Vtadõ
promulgata ꝓqualitate temporis ric̃ alibi lex rcã ẽ appellata :
Ciquirea legitime utatur : Siquis rciat quib quare quam diu
occanriones pugere delictorũ. Nam utquid dicatur ñ occidit quib¬
nom rarci ꝑmittit : Sed in iurtis lt non sub ditis impus peccatorib
releratir st contaminatis. Profanis patricidur marculorum

Expanded text:
terimus. Et conscientia bona. Ut conscientia tua testimonium perhibeat veritati. Et fide non ficta. Fides enim ficta est, quae solo ore promittitur, et actu negatur. A quibuesse legis doctores, non intellegentes neque quae locuntur neque de quibaffirmant. Infinitae stultitiae est, non intellecta de magis non intellectis velle firmare. Scimus autem quia bona est lex. Ut a Deo promulgata est, pro qualitate temporis; sicut alibi lex sancta est appellata. Si quis ea legitime utatur. Si quis sciat, quibus, quare, quamdiu occasiones fugere delictorum: nam ut quid dicitur: Non occides, quibus irasci non permittitur? Sed injustis et non subditis, impiis et peccatoribus, scelera
Abbreviated transcription (Latin):
Nuicumq igitur extra hoc corpur ẽ quantum libet relactet.
luxoriȩ Ercetera his similia. Quid adhuc tamquã uiuentes
inmundo decernitis. Nerimisitudinem quidem ullam uiuentium
inmundo uoiuit nos habere hoc ẽ illor̃ qui futura ñ credunt.
ecetigenitis neq gurtaueritis neque contrectaueritis. Illo
tactu Et gurtu st contrectatione quo hi qui inconcupiscentus
Exparitib mundi conditionem ipsius aduertimus.: Cui enim
membria conponuntur atque poluuntur necesse ẽ ut totur

Expanded text:
Quicumque igitur extra hoc corpus est, quantumlibet se jactet, Quicumque igitur extra hoc corpus est, quantumlibet se jactet, luxuria, et caetera his similia. Quid adhuc tamquam viventes mundo decernitis? Ne similitudinem quidem ullam viventium in mundo voluit nos habere: hoc est, illorum, qui futura non credunt. Ne tetigeritis, neque gustaveritis, neque contrectaveritis. Illo tactu, et gustu, et contrectatione, quo hi, qui concupiscentiisEx partibus mundi, conditionem ipsius advertimus: cui enim membra componuntur atque solvuntur, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
se orferendo proeis. :Traduxit confident̃ palam triumphans
illos inremetipro Deuicit palam quicifixur conparionem
contempta trumphauit ñoccidendo red moruendo ut nobis
confracti omni rupbia uindicaret.: exemplum. Nemoergo uos
iudicat incibo aut in potu aut. inparte diei ferti aut. neo mi¬
mae aut sabbatorum. Pullumergo in hoc iudiciũ ert quod cũ
umbra sicersauit corpore ueniente quia imagine opus ñe
ueritate presente quae runt umbra faturorum. Corpus
autem xp̃i tunc enim futura erant quae modo runt. Nemo
uos seducat in humilitate strelegione angelorum quȩ ñ uidrt
ambulans prurqia infatu carñisruȩ . Nemoficta humilitate
ruꝑbus st angelus se uidere mentiens frurtra se suꝑ homines
accet qui uirionis a ruo corde loquitur : Siue quia tam humiles
capit ert : Ex quo totil corpus ꝑnexum et coniunctionis submin is¬
tratum crercit. Quia membris ꝑtotum corpus memora iunguntt.¬

Expanded text:
se offerendo pro eis. Traduxit confidenter palam triumphans se offerendo pro eis. Traduxit confidenter palam triumphans illos in seipso. Devicit palam crucifixus, confusione contempta, triumphavit: non occidendo, sed moriendo: ut nobis, confracta omni superbia, monstraret exemplum. Nemo ergo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum. Nullum ergo in hoc judicium est, quod est umbra, et cessavit, corpore veniente: quia imagine opus non est, veritate praesente. Quae sunt umbra futurorum, corpus autem Christi. Tunc enim futura erant, quae modo sunt. Nemo vos seducat, volens, in humilitate et religione angelorum, quae non vidit, ambulans frsuperbus, et angelos se videre mentiens, frustra se super homines jactet, qui visiones a suo corde loquitur: sive nemo tam humilis caput est. Ex quo totum corpus per nexus et conjunctiones subministratum e
Abbreviated transcription (Latin):
lictis et ƿrȩputio carnis uertre Quia non polum peccantes ped
Etiam non circum cisi inlege parit̃ damnabunturcum ꝑ eigo
dupliciter indigni essetis filiorum consortes effectiertis conui¬
uipicauit. cum illo donans om̃a delicta nr̃a. Auferendo causar
mortis idert peccata. delens quod aduerrus noserat cyro gsa¬
phus decrea quoderat contrarium nobis st iprum tulltt de
medio adfligens illud eruci.male dietum legis sunt. unde
alibi ait ł xp̃rnos redemit demaledicto legirꝰ qui contine tur:
Male dictur om̃s qui non ꝑmanrerit in libro legir ut faciat ea :
quidam uero crno graphum dicunt erre quari fcruptam quandan
apud dm̃ memoriam peccatorum: VUnde ipse incanticodicit:
Honne haec congregata runt apud me etrignata intherauras
meis : Et hieremiar ait. Peccatum iuda inunguae adamantino
etiam haec engo deleta ert incruice dum dimipris peccatis etiam
me moria oblita ert delictorum expolians principatus st poter¬
tater Nt ꝑmortem dereriueret eum qui habebat moritr imperul

Expanded text:
lictis, et praeputio carnis vestrae. Quia non solum peccantes, sed etiam non circumcisi in Lege pariter damnabuntur. Cum ergo dupliciter indigni essetis, filiorum consortes effecti estis. Convivificavit cum illo, donans vobis omnia delicta. Auferendo causas mortis, id est, peccata. Delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis. Et ipsum tulit de medio, afalibi ait: Christus nos redemit de maledicto Legis, quia in eo continetur: Maledictus omnis qui non permanserit in libro Legis, ut faciat ea. Quidam vero chirographum dicunt esse, quasi scriptam quamdam apud Deum memoriam pecatorum. Unde ipse in canticis dicit: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? Et Jeremias ait: Peccatum Judae in ungue adamantino. Etiam haec deleta est in cruce, dum dimissis peccatis, etiam memoria oblita est delictorum. Et exspolians principatus et potestates. Ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
Er quo modo noe iob Et danihel filios suos liberabunt riꝑfilios
eua saluabitur. Siꝑ manserint rc̃ ruperius deplurali nume no
mulierum adsingularem dicens. Mulier infilentio discat ita
st hic rediit. adpluralem inpide et dilectione xp̃i Edilectione
pnoximorum. Et scificatione cũ sobrietate. Notandũ quod sola
idert adralutem ei quiport baptismũ suꝑ uixerit ñ rupficiat
niri fc̃itatem mentis ⁊ corporis habeatq sine robrie tate
Primus laicos inrtituitꝰ De quib obtimi quiq inracerdotiũ alligunt᷑
Er ric dicit quales debeant ordinari. bonum opus deridenat adboni
operis desiderium eum ꝓuocat non adhonoris. Oportet ergo epm̃
inrep̃henribilem eẽ : Aut ecclerie princeps erit quã ideo aporto sur
rine macula alibi depiniuit : Uniuruxoris uirũ Viri nec hoc icet
quod uelati quod inceditur multo mazis illius quae etiã laico
cuncta plebs rectori porme ꝓuocetur: Doctorem tam uerbo quã

Expanded text:
et quomodo Noe, Job, et Daniel filios suos liberabunt: sic per filios et quomodo Noe, Job, et Daniel filios suos liberabunt: sic per filios Eva salvabitur. Si permanserint. Sicut superius de plurali numero mulierum, ad singularem dicens, Mulier in silentio discat: ita et hic rediit ad pluralem. In fide et dilectione. Christi, et dilectione proximorum. Et sanctificatione cum sobrietate. Notandum, quod sola fides ad salutem ei, qui post baptismum supervixerit, non sufficiat, nisi sanctitatem mentis Prius laicos instituit, de quibus optimi quique in sacerdotium eliguntur, et sic dicit quales debeant ordinari. Bonum opus desiderat. Ad boni operis desiderium provocatur, non honoris. Oportet enim hujusmodi irreprehensibiUnius uxoris virum. Viris nec hoc licet, quod velati incedant: multo magis illa, quae etiam laico cuncta plebs rectoris forma provocetur. Doctorem. Tam verbo, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cuus ẽ homo dominus institutur uel uerte p̃tiora quae p̃nimia
pubcilitate nec frigus ariceat. Er decuius p̃tio plurimi uertiri
eiurdem naturȩ homines potuissent : Sed quod decet mulieres
ꝓmittentes cartitatẽ ꝑorera bona: Irta ergo nonrt̃ promittentiũ
sed negantium cartitatems. Mulier inrilentio dircat cũ omni rub¬
iectione. Discat quidem sed cum omni humilitate Et caritate.
Docene autem mulieri non ꝑmitto Publice non ꝑmit tit inam filium
aut fratriem debet docere priuatim Ipeq dominari suꝑ uir̃ ruum
sedesse inrilentio. Nemagisterium ribi ururpando ruꝑbiat red taceat
ineccleria . Adam autem primus formatus. Deinde euam :
disperet mulier quia ꝑbaptismum quod ẽ filior̃ zeneratio
lpsa saluabiturs poneua sed credens muliersquia eua adex¬
emplum adducta ert creationis non deipsius salute prosrie
tractabat᷑ ceterum quo modo iustitiȩ iurti suꝑ ipsum ertt :

Expanded text:
cujus est homo dominus institutus. Vel veste pretiosa. Quae prae nimia cujus est homo dominus institutus. Vel veste pretiosa. Quae prae nimia subtilitate, nec frigus arceat, et de cujus pretio plurimi vestiri ejusdem naturae homines potuissent. Sed quod decet mulieres, promittentes pietatem per opera bona. Ista ergo non sunt promittentium, sed negantium castitatem. Mulier in silentio discat cum omni subjectione. Discat quidem, sed cum omni humilitate et charitate. Docere autem mulieri non permitto. Publice non permittit: nam filium aut fratrem debet docere privatim. Neque dominari in virum, sed esse in silentio. Ne magisterium sibi usurpando superbiat, sed taceat in Ecclesia. Adam enim primus formatus est, deinde Evadesperet mulier: quia per baptismum, quod est filiorum generatio, ipsa salvabitur: non Eva, sed credens mulier. Quia Eva ad exemplum adducta est creationis: non de ipsius salute proprie tractabatur. Caeterum, quomodo justitia justi super ipsum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
dico nonmentior doctor Tentium inpide ⁊ueritate Volo erto
uiros orare in omni loco ¶ Magist̃ gentium dat legem orandi
ut auccoritate paluatoris. Neq: inmonte neq in he riu polimis
aliquis orandi elegat locum fed in sp̃u quiubiq nobirẽ ẽ intel¬
legiturꝰ sane de hoc loco accaura aiudgis motam fuisse quertionẽ
qui intemplum solum modo in hieruso lymis orare cupiebant.
Leuantes punas manus pine ir a Et disceptationem .Accede st
sanguine omniq opere malo tertimonium enim innocentiae ẽ
manuum eleuationem. Nonsolum autem manus ab operȩ¬
pure sed etiam mens abira er disceptationis cogitatu quia
tando. Similit̃ st mulieres omnibur quȩ dixi deuiris in habitu
ornatis honerto Et conuenenti natunȩ . Cumuene cundiȩ
lt robiuietate ornantes se. haec runt ornamenta feminȩ
xp̃i anȩ non intortis crinibi pondebent oc canrionem dare
concupircentiȩ . Aut auno aut̃ manga necir : Quae terre rt̃ partes

Expanded text:
dico, non mentior, doctor gentium in fide et veritate. Volo ergo viros orare in omni loco. Magister gentium dat legem orandi, ut auctoritate Salvatoris, neque in monte, neque in Jerosolymis aliquis orandi eligat locum, sed in spiritu: qui ubique nobiscum esse intelligitur. Sane de hoc loco, et hac causa a Judaeis mota fuit quaestio, qui in templo solummodo in Jerosolymis orare cupiebant. Levantes puras manus sine ira et disceptatione. A caede, et sanguine, omnique opere malo. Testimonium enim innocentiae est manuum elevatio. Non solum autem manus ab opere, sed etiam mentem ab ira et disceptationis cogitatu, qui tando. Similiter et mulieres. Omnia quae dixi de viris. In habitu ornato. Honesto et convenienti naturae. Cum verecundia et sobrietate ornantes se. Haec sunt ornamenta feminae Christianae. Et non in tortis crinibus. Non debent occasionem dare concupiscentiae. Aut auro, aut margaritis. Quae terrae sunt partes:
Abbreviated transcription (Latin):
docendilquae p̃ceptum commendat i Secundum p̃cedenter inte ꝓphetias.
ecundum quod etiã ante hoc opficiũ habebas gnatiã ꝓphecandi ut milttes
illir bonã militiam bona inilitia ẽ inqua contra diabolum Etuitia
militat᷑. habens fidem ꝑ armis fidem in xp̃o ꝑfectam. Erbonam consci¬
entiam Inpplendo quod docer Quam quidam repƿellentes circa pide
naupia gauerunt Male uiuendo ipram quoq pidem ꝑ diderunt .
didi satanȩ ut dircant non blarphemare in interitũ carnis ex p̃renti
correptione dircant fitur̃ iudiciũ ñ negare a demendandum traditi
cuntur et tribulant  proregibus etomnib: qui in sublimitate
confirtunt . Vt cognoscant dm̃ siue ursub iectas habeant gentes
llorum enim pace quiesset tranquillitas nr̃a consistit sed

Expanded text:
te prophetias. Secundum quod etiam ante hoc officium, habebas gratiam prophetandi. Ut milites in illis bonam militiam. Bona militia est, in qua contra diabolum et vitia militatur. Habens fidem. Pro armis, fidem in Christo perfectam. Et bonam conscientiam. Implendo quod doces. Quam quidam repellentes circa fidem naufragaverunt. Male vivendo, ipsam quoque fidem perdiderunt, qdidi Satanae, ut discant non blasphemare. In interitum carnis, ut ex praesenti correptione discant, futurum judicium non negare; ad emendandum traditi,quuntur et tribulant. Pro omnibus hominibus, pro regibus, et omnibus qui in sublimitate constituti sunt. Ut cognoscant Deum, sive, ut subjectas habeant gentes. Illorum enim in pace tranquillitas nostra consistit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
Q ine int̃missione orate ssuugiter ñ potes linua uel corde ricut
moysi tacente dr̃ In uid clamas adme isiue om̃s actus uerter
tale sit ut ꝑuobis remꝑ dm̃ exoret in omnib: gratias agite:
nomnibus quae accederent riue iob: Siue in omni conuersatione
uerqia dño gloriȩ referantur : Haec ert enim uoiuntar dĩ ip¬

Expanded text:
Sine intermissione orate. Si jugiter non potes lingua, saltem corde, sicut Moysi tacenti dicitur: Quid clamas ad me? Sive omnis actus vester talis sit, ut pro vobis semper Deum oret. In omnibus gratias agite. In omnibus, quae acciderint, sicut Job: sive, in omni conversatione vestra Domino gratiae referantur. Haec est enim voluntas Dei i
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiarticã discipsinam st ep̃s acdia conũs ordinandil so nopten¬
cutore saluatus sit cũ xp̃s ꝓsecutoribus uenit liberare adex¬
tremum aliter docentes monet esse uitandum : In CIẽ AbTINOthe¬
o ausus a portolus xp̃i ihu auctoritas Et nominis bofficuprȩ pn¬
notatur propter eos quib erat rerponsurus. Secundũ impotruũ
sumptionem rimul Et patus etpilu unum imperiũ de monstriaiuri
timotheo pilio infide Infide pilio non incarine. Sratia mreri¬
quiburdam ne aliter docerent.: Quor in actibus parcentes dixerat
intratunos lupos gregi non parcenter neque intenderent pabulis
Quardeuterersim apƿellant unde in euanzelio docentes doc¬
trihas hominum condempnantur : Et gene alogis int̃minatis.
Senerationib antiquorum. in quibus ribi rummã rcientiam
insisuindicant siom̃s abinitio generationes enumenent : Quae quer¬
tiones prertant : Magirquã edificationem quȩ ert exfide dĩ :¬

Expanded text:
ecclesiasticam disciplinam, et episcopos et diaconos ordinandi; praeterecclesiasticam disciplinam, et episcopos et diaconos ordinandi; praetercutore salvatus sit, cum Christus peccatores venerit liberare. Ad extremum aliter docentes monet esse vitandos et cavendaulus apostolus Jesu Christi. Auctoritas et nominis et officii praenotatur, propter eos quibus erat responsurus. Secundum imperium Dsumptionem: simul et Patris et Filii unum imperium demonstratur. Timotheo dilecto filio in fide. In fide filio, non in carne. Gratia et miseriquibusdam, ne aliter docerent. Quibus in actibus praedixerat intraturos lupos, qui gregi non parcerent. Neque intenderent fabulis. Quas Deuteroseis appellant. Unde in Evangelio docentes doctrinas hominum condemnantur. Et genealogiis interminatis. Generationibus antiquorum: in quibus sibi summam scientiam vindicant, si omnes ab initio generationes enumerent. Quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem Dei, quae est
Abbreviated transcription (Latin):
tores in regno dĩ qui mihi fuerunt insolatio innouo tertamento per
quod intriatur regnum sic̃ satanas morsdr̃. Quia ipre caura
am erant ꝑfecti qui ꝑ reuerare monentur laborem ergo eorĩ
ruis orationib: adiuuabat ꝥ Tertimonium enim illi perhibeo
quod habet meritum laborem ꝓuobis et prohis quisunt. laoditiȩ
it querapoli Tales erant. primi temporis discipuli a porto¬
lorum utimitarent magirtros ꝓomnium essent. sasute pollicta
Salutat uos lucas medicus carisrimusi Ex medico erat ficut
matheus iam a portolus adhuc dr̃ publicanus ł dicite arelippo
uide ministerium qd̾ accepirti in dño ut illud impleas hic dia¬
conus puirse ꝑ hibetur. Salutatio mea manu pauli memores
estote uinculorum meorum: Siue orate ut reda ri uobis
siue mementote quia ur̃ haec patior causa sltimit amini
tollerantia pasrionum : Argumentũ: hic eps futt. dircipulus¬
pauli aportoli huic ꝑ litteras auctoritate corsuigendi omnem

Expanded text:
tores mei in regno Dei, qui mihi fuerunt solatio. In novo Testamento, per quod intratur regnum: sicut Satanas mors dicitur, quia ipse causa Tam erant perfecti, qui perseverare monentur. Laborem ergo eorum suis orationibus adjuvabat. Testimonium enim illi perhibeo, quod habet multum laborem pro vobis, et pro his qui sunt Laodiceae, et qui Hierapoli. Tales erant primi temporis discipuli apostolorum, ut imitarentur magistros, et pro omnium essent salute solliciti. Salutat vos Lucas medicus charissimus, Matthaeus jam apostolus adhuc dicitur publicanus. Et dicite Archippo: Vide ministerium, quod accepisti in Domino, ut illud impleas. Hic diaconus fuisse perhibetur. Salutatio mea manu Pauli. Memores estote vinculorum meorum. Sive orate, ut reddar vobis: sive mementote, quia vestri haec patior causa, et imitamini tolerantiam passionum. GrPauli; huic per litteras auctoritatem dat corrigendi omnem
Abbreviated transcription (Latin):
mediator inter dm̃ et homines uniuersus hoc ert nullus aliur
talis nec ut moyres nec utaliquis ꝓphetȩ quia hic ⁊ homo erat
Et dr̃ Sed quia decraditione erat dicturus lideo hominẽ polum¬
modo nominauit .: Quidedit redemptionem remetipsũ ꝓomnib.
Ille se proomnibus deditꝰ fiomne redemi uellent. Intert imoniũ

Expanded text:
m et homines universos: hoc est, nullus alius talis, nec Moyses, nec aliquis propheta, quia hic et homo erat, et Deus. Sed quia de traditione erat dicturus, ideo hominem solummodo nominavit. Qui dedit redemptionem semetipsum pro omnibus. Ille se pro omnibus dedit, si omnes redimi vellent. Cujus testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i non sufficient̃ sed abundanter etam saicos habere debere
Er docere se inuicem uel monere. In omni sapientia. Ut sapient̃
sp̃ita libus ingratia ppalmis ut dauid hymnis ut triũ puenor̃
canticis ut moysi st ceterorum quae sunt. sp̃italia ut ñc̃ar¬
nalibus uel turpibus cantilenis. Cantantes incordib urus
nusquam legimus aliquem sine uoce cantasse unde necesse
ert hic in corde excorde intellegi scilicet ut non solum ore.
paciatis dõ gratias referentes quifisium ruũ adhaec docenda

Expanded text:
Christi non sufficienter, sed abundanter etiam laicos habere debere: et docere se invicem, vel monere. In omni sapientia docentes et cspiritualibus in gratia. Psalmis, ut David: hymnis, ut trium puerorum: canticis, ut Moysi, et caeterorum, quae sunt spiritualia: et non carnalibus, vel turpibus cantilenis. Cantantes in cordibus vestris Domino. Nusquam legimus aliquem sine voce cantasse. Unde necesse est hic, in corde, ex corde intelligi, scilicet, non solum ore, faciatis: Deo gratias referentes, qui Filium suum ad haec docenda
Abbreviated transcription (Latin):
st grati estote. Beneficus siicet xp̃i in nonnullis exemplarib
habet gratia lestote hoc ert nohite legi rimilare quae uicem
neddet sed gratiȩ quae noreit etiam in imicis lt proeis dũm

Expanded text:
Et grati estote. Beneficiis scilicet Christi. In nonnullis exemplaribus Et grati estote. Beneficiis scilicet Christi. In nonnullis exemplaribus habet, Gratia estote: hoc est, nolite Legi assimilari, quae vicem reddit, sed Gratiae: quae ignoscit etiam inimicis, et pro eis Dom