comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sublimi sufficiat clara ut aures admpleat Suauis utu
his quae spũ reflante conpleta Insonumuocis ammantur
ut sunt tubae calami fastulae . orga napandonra¬
ethis similic instrumenta. Orga num uocabulum ẽ
go nerale uusorumomnium musicorum hoc autem cui
folles udhibentur alio grecinominera pocalant
ut autemorgainum dicatur mugis eauulgarlim est¬
grecorum consuetudo : Tuba primumatrrenis
inuenta de quibus uirgiliustirrenus quue tubue
mugire per et heraciungor adibebatur autemno
solum in proeliis sed inomibus festis dicbus prog¬
ter liudis uel gaudn claritatem unde et i psal¬
teriodicitur canite in initium mensis tubu indein¬
signis solemnitatis urtĩe praeceptumeminfuerat
iudueis ut in imtio nouaelunae tuba dangerert
quod ociam et hucus que faciunt Tibi asexcogitas¬
se infrigiafuer int has diuquidem funeribus
tantum adhibitis moxetsacris gentilium
libias autem appellatasputant quod primum

Expanded text:
sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut his, quae spiritu reflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, fet iis similia instrumenta. 2. Organum vocabulum est generale vasorum omnium musicorum. Hoc autem cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est consuetudo. 3. Tuba primum a Tyrrhenis inventa, de quibus Virg.: Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor. Adhibebatur autem non solum in praeliis, sed et in omnibus festis diebus propter laudes vel gaudii claritatem. Unde et in Psalterio dicitur: Canite initio mensis tuba in die insigni solemnitatis vestrae. Praeceptum enim fuerat Judaeis ut initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam huc usque faciunt. 4. Tibias excogitatin Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem ap
Abbreviated transcription (Latin):
arsis est uocis eleuatio hoc est initium T hesis uocis positio
itut om nemimpleant continuum locum sicut clangor
tubarum Subtiles uoces sunt quibus non est sp̃s qua¬
lis est in fantium uel mulierum uel egrotantium sicut
inneruis quae enim subtilissime cordesurit subtiles
actenues sonos emittunt. Pingues sunt uoces quã¬
do sp̃s multus simulegreditur sicut uirorum. acuta
uox est tenuis alta sicut incordis uidemus. Dura uox
est quae uiolenteremittit sonos sicut tonitruum
uoces sunt incudis sonus quotiens indurũ malleus
percutitur ferrum. Aspera uox est pauca et quae dispergitur
perminutos et in dis similes pulsus caeca uoxest quae moxemis¬
susuenit conticis cit at que suffocata nequa quam longuisp¬
ducitur sicut est in fictilibus. Nmno laest ude moblis atqust
flexibilis et uinnola dicta auinno hoc s̃ cincinno molliter
flexo Per fecta autemuor ẽ altasuaus & clar alta ut in

Expanded text:
Arsis est vocis elevatio, hoc est initium. Thesis vocis positio, Arsis est vocis elevatio, hoc est initium. Thesis vocis positio, ita ut omnem inpleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibus non est spiritus, qualis est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, um, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
plurimorum sonorum uel coaptatio. Simfoma est modulatio¬
pisitampera mentum ex graui et acuto concordantibus sonis
siue in uoce siue in flatu. siue inpulsu. per hanc quippe uoces acuti¬
ores grauiores que concordant. Itaut quis quis ab eadis sonuerit
sensumauditus offendat cuius contraria est dia fonici idẽ
uoces discrepantes uel dissone. Eufonia est sua uitas uocis haec
et melosa suauitate et melle dicta Dias tema ẽ uocis spatium
ex duobus uel pluribus sonis aptatum. diesis est spatiaquae¬
dam &e deductiones modulandi at que uergentes deuno in
alterosono Tonus ẽ acuta enuntiatio uocis. E. emimar mom¬
ae differentii et quantitas quae inuocis accentu uel te no¬
reconsistit Cuius genera in quindecimpartibus musicae
dui derunt Ex quibus iperlidios nouissimus et acutis sim̃
spo dorisus omnium gratissimus. Cantus est inflexio uocis
nam sonus directus est precedet autemgenus cantum

Expanded text:
plurimorum sonorum, vel coaptatio. Symphonia est modulatioplurimorum sonorum, vel coaptatio. Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulandi atque vergentes de uno in altero sono. Tonus est acuta enuntiatio vocis. Est enim harmoniae differentia et quantitas, quae in vocis accentu vel tenore consistit: cuius genera in quindecim partibus musici dividerunt, ex quibus hyperlydius novissimus et acutissimus, hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est; praecedit autem sonus cantum.
Abbreviated transcription (Latin):
uii. Denumeris musicis I Musicaest peritiam modula¬
tionis sono cantuque consistens et dictamusica per dirnua¬
tionem amusis musae autem appellate a potuma son
Idẽ aquerendo quod pereas sicut antiqui uoluerurit
uis carminum et uocis modolationuaereretur. quarũ
sonus qui ã sensibilis res. est. et praeter fuit in praetericũ
tempus in primitur quae memori ae indea poetis louis
& memoriae filias musas esse confictumest nisiemm
ab homine memoria teneantur sompereunt qui ascribi
fuisse. tubal. qui fuit destirpecamn ante diluuium
greciuero pitagoran dicunt. huius artis inuenis se
primor dia. Ex malleorum sontu et cordarum ex cen¬
sione percussa. An linum tebeum & iecum et anfiou
Inmusica arte primos claruis seferunt. post quos
paulatim directa est praecipuae haec disciplina &
aucta multis modis erat quaetain tur pae musicã
nes cire quam litteras Interponebatur autem
adlitore uoces nam propriumest ut litore sonint
pecies multae Ar monicaest modulatiouocis et concordantia

Expanded text:
ica et eius nomine. Musica est peritia modulationis sono cantuque consistens. Et dicta Musica per derivationem a Musis. Musae autem appellatae ἀπὸ τοῦ μάσαι, id est a quaerendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis modulatio quaereretur. Quarum sonus, quia sensibilis res est, et praeterfluit in praeteritum tempus, inprimiturque memoriae. Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autemvoces. Nam proprium est ut litorei sonent . Harmonica est modulatio vocis et concordantia
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas modo ut designec. modo ut uituperet aut
laud& ut moneat nobilitas ẽ uirtutis. minodo¬
rum apud posteros sarcina ut designet. a pexes
arx corporis ut laudet. adulescencia est flosa¬
tatis ut uituperet Diuitiae sunt breuis uitas lon¬
priuantiam contrarneius quod definitur dicur
bonum est quodmalum non est. iustum est quod iniustum non ẽ.
et his similia. hoc autem genere deͥfinitionis utidebemus cũ
contrarium notum est. ut sibonum est quod prodest cum
honestate id quod tale non est malum est . nouas pecies
quandamimaginationem dicunt ut ȩneas est ueneris
et ancisefilius. haec semper in in diuiduis uersatur. quȩ
greciathoma appellant. Decimaspecies deͥfinitionis ẽ.¬
perindigentiam pleniex eodem genere dicunt. ut siq
que sitam praedctum declarauit. exemplum. hoc est
autem proprium definitionis quid sin illud quod qua¬
ritur declarare. Vnde cimas pecies dȩfinitionis c̃.¬

Expanded text:
t, modo ut designet, modo ut vituperet aut t, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiae sunt brevis vitae lonprivantiam contrarii eius, quod definitur, dicunt: 'Bonum est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'. Nona species quandam imaginationem dicunt, ut: 'Aeneas est Veneris et Anchisae filius'. Haec semper in individuis versatur, quae Graeci ἄτομα appellant. Decima species definitionis eper indigentiam pleni ex eodem genere dicunt. Ut si quaesitam praedictum declarabit exemplum. Hoc est autem proprium definitionis, quid sit illud quod quaeritur declarare. Undecima species definitionis
Abbreviated transcription (Latin):
pecies definitionis oratoribus magis aptaest quam dia¬
lecticis quia latitu dines hab& quaesi militudo in bonis
rebus ponitur & in malis. quinta species definitionis est
haec uocem illam decuius requeritur alioser mone de¬
signat uno ac singulari. Et quodã modo quidillud sit
inuno uerbam positum. un o uerbo alio declarat ut
conti cescere est tacere . Item cum terminum dicimus
finem aut populatas inter praetamur es seua statas¬
Sextas pecies definitionis est. quamgrecicatadia phoran
nos per differentiam dicimus scriptores uero artiũ
deeodem & deal tero nominant. ut cum quaeritur
quid intersit. interregem& tirannum adiecta dif¬
ferentia quiduter quae sit definitur. Id est rexest
mo destus et temperans tirannus uero impius a
inmitis. Septima species definitionis est quam gre¬
ut cicero in topicis litus est qua fluctus eludit hoc
uariae tractari potest. modo enim ut moneat no¬

Expanded text:
pecies definitionis oratoribus magis apta est quam Diapecies definitionis oratoribus magis apta est quam Dialecticis, quia latitudines habet, quae similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est,Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esseSexta species definitionis est, quam Graeci κατὰ διαφοράν, nos per differentiam dicimus. Scriptores vero artium de eodem et de altero nominant, ut cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur; id est, rex est modestus et temperans, tyrannus vero inpius et inmitis. Septima species definitionis est, quam Graeut Cicero in Topicis32: 'Litus est, qua fluctus eludit'. Hoc varie tractari potest. Modo enim ut monea
Abbreviated transcription (Latin):
nis est quae grece poites dicitur. latine qualitatiua
uocatur qui a ea qua litate nomenac cepit proeo qđ
quid qualesit id quod sit euidenteros cendit
cuius exemplum tale est homo est qui ingenio ual&
artibus polla e cognitione rerum. aut quod age¬
re debec eligit aut anim aduersione quodinutilesit
contemnit insenim qualitatibus ex pressus ac defi¬
nitus homo est quartaspecies difinitionis est
quae grece ipogra ficenlatine atullio discribtio
nominatur quae ad hibi tacir cuitione dictorum
factorum querem quae sit decribtione declarat
qua eritur enim quidauarus sit. quid crudelis
quid luxoriosus & uniuersa luxoriosi & auari
crudelis natura describitur. ut siluxorio sum
uolumus de funire dicemus luxoriosus estuictus
non nocesariised sum quosi et honorta ppetens
indeliciis affluens in libidine promtus haec et alia defim¬
unt luxoriosum sed perdis cribtionem defimunt quaes¬

Expanded text:
nis est, quae Graece pyoedes dicitur, Latine qualitatiuanis est, quae Graece pyoedes dicitur, Latine qualitatiuavocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, dicimus: Luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in deliciis adfluens, in libidine promptus. Haec et alia definiunt luxuriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae s
Abbreviated transcription (Latin):
uscuius que reinaturam a conmunione diuisam
propria significatione concludens: Diuisio de¬
finitionum in partes quindecim habetur. prima
species definitionis est. usio dis. idẽ substantialis
quae pro prie & uere dicitur definitio ut est
homo animal rationale mortale sensus disciplinae que ca¬
pax haec enim de finitio pers pecies et differentias discen¬
dens uenit ad pro prium & designat plenissime quid sit
homo Secundas pecies definitionis est quae grece enneo¬
matice dicitur latine notitio nuncupatur. quam noti¬
tionem communi non propriȩ nomine possumus dicere
haec istomodo semper efficitur. homo est quodrationali
concepcione exercito prae est animalibus cunctis. non
enim dixit quid est homosedquidagat quasi quoddã
signo in notitiam deuocato Inis taenim et in reliquis no¬
titiarei profertur non substantialis & explicatio de¬
claratur quia illa substantialis est difinitionumom
nium obtinet principatum tertia species definitio¬

Expanded text:
iuscuiusque rei naturam a communione divisam iuscuiusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio definitionum in partes quindecim habetur. Prima species definitionis est οὐσιώδης, id est substantialis, quae proprie et vere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Secunda species definitionis est, quae Graece ἐννοηματική dicitur, Latine notio nuncupatur, quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substannium optinet principatum. Tertia species definitio
Abbreviated transcription (Latin):
non luca ad qui dies est lucet igitur. Quartus modus
est ita aut dies est aut nox adque diesnox igitur ñ est
quintus modus est ita aut dies est aut nox adqui nor
nonest diesigitur est. Sextus modus estita non estdie
est et non luc& dies autem est norigitur non est. Sep¬
timus modus estita non dies est nox ad quino none
dies igitur est. Modosautem i potheticorum sillo¬
gis morum si quisplenius nos sedesiderat librum
legat mariiuctorim qui inscribitur desillogis mis
ipoteticis hinc ad dialecticas definitionum speces
accedamus quaetanta dignitate p̃ ism cellunt ut
possint indiciorum acpertema infestationes et que¬
damindicia dictionu mostendere
UIIII DEDIUSIONE DE FINI TIO NUM
Ex marui uictorim libro ad breuiatis. defintio est
filo soforum quae in rebus exprimendis explicat
qui dres ipsasit qualis sit et quemad modum men¬
bris suis constare debeat. Est enimoratiore.hus un¬

Expanded text:
non lucet: atqui dies est: lucet igitur'. Quartus modus non lucet: atqui dies est: lucet igitur'. Quartus modus est ita: 'Aut dies est, aut nox: atqui dies est: nox igitur non est'. Quintus modus est ita: 'Aut dies est, aut nox: atqui nox non est: dies igitur est'. Sextus modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: dies autem est: nox igitur non est'. Septimus modus est ita: 'Non dies et nox: atqui nox non est: dies igitur est'. Modos autem Hypotheticorum syllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte manifestationes et quaedam indicia dictionum ostendere. § 29 De divisione definitionum ex Marii Victorini libro abbreviata. Definitio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis un
Abbreviated transcription (Latin):
uni uers ali ab dicatiuum particulare direc¬
tim ut quod damiustus hones tum nullumiustum
malum quod dam igitur ius tum non est malum
Sextus modus ẽ qui conducit ex dedicatiua uni uer¬
sali et ab dicatiua particulari abdicatiuum par¬
ticulare directim ut omne iustum hone stum quod¬
dam iustum non est malum quod damigitur hones
tum non est malum. has formolas cathegoricorũ
sillogis morum qui plene nosse desiderat librum
legat quiinscribitur perier menia sapulei et que
subtilius sunt tracta cognoscit distincta enimatq
considerata ad magnas intelligentiae uias lecto¬
rem praestante dño utiliter introducunt. nunei¬
adipoteticos sillogis mos ordinesequenti ueni a mus¬
UI MO DISILLOGIS MORUM YPO TETICORUN
ui fiunt cum aliqua conclusione sunt septem Primus
modus est si dies est lucet. est autem dies lucet igitur
Secundus modus est si dies est lucet non lucet non est
igitur dies tertius modus est ita non est dies est &

Expanded text:
uniuersali abdicatiuum particulare direcuniuersali abdicatiuum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: nullum iustum malum: quoddam igitur honestum non est malum.' Sextus modus est qui conducit ex dedicatiua uniuersali et abdicatiua particulari abdicatiuum particulare directim, ut 'Omne iustum honestum: quoddam iustum non est malutum non est malum'. Has formulas categoricorum syllogismorum qui plene nosse desiderat, librum legat qui inscribitur Perihermenias Apulei, et quae subtilius sunt tractata cognoscet. Distincta enim atque considerata ad magnas intellegentiae vias lectorem, praestante Domino, utiliter introducunt. NuHypotheticos syllogismos ordine sequenti veniamus. Modi syllogismorum Hypotheticorum, qui fiunt cum aliqua conclusione, sunt septem. Primus modus est: 'Si dies est, lucet: est autem dies: lucet igitur'. Secundus modus est: 'Si dies est, lucet: non lucet: non est igitur dies'. Tertius modus est ita: 'Non et dies est et
Abbreviated transcription (Latin):
quartus modus est qui con ducit ex particula¬
ride dicatiua et uniuers aliab dicatiua dedicati¬
uum particulare directim ut quod damiustum
non est turpe omnema lum turpe quod dam
igitur lustum non est malum For mulaeten¬
tiae modis unt sex Primus modus est qui cond¬
cit ex dedicatiuis uniuersalibus dedicatiuum
particulare tam directim qua mreflexim
ut omneius tum honestum omne hones tumius tum omne ius¬
tum bonum quoddam bonum honestum. Secundumodus ẽ
qui conducit ex dedicatius particulariet uniuersali
dedicatiuum ex particulare directim ut quod dam
ius tum honestum omneius tumbonum quod damigi¬
culare directum ut omne ius tum hones tum quod¬
damius tumbonum. quod damigitur hones tumbo¬
num. Quartus modus est qui conducit exumuer¬
sali deh catiua ex particulari ab dicatiua. ab dica¬
tiuum particulare directimut omne iustum ho
nes tum nullum iustum malum quod dam igitur
honestum non est malum. Quintus modus est qui
conducit ex dedicatiua particulari et abdicatiua

Expanded text:
iculari abdicativa et universali dedicativa abdicativum particulare directim, ut: 'Quoddam iustum non est turpe: omne malum turpe; quoddam igitur iustum non est malum'. Formulae tertiae modi sunt sex. Primus modus est, qui conducit ex dedicativis universalibus dedicativum particulare tam directim quam reflexim, ut: 'Omne iustum honestum: omne honestum iustum: omne iustum bonum, quoddam bonum honestum'. Secundus modus est, qui conducit ex dedicativis particulari et universali dedicativum ex particulari directim, ut: 'Quoddam iustum honestum: omne iustum bonum: quoddam igiculare directim, ut: 'Omne iustum honestum: quoddam iustum bonum: quoddam igitur honestum bonum'. Quartus modus est, qui conducit ex universali dedicativa et particulari abdicativa abdicativum particularnestum: nullum iustum malum: quoddam igitur honestum non est malum.' Quintus modus est qui conducit ex dedicatiua particulari et abdicatiua
Abbreviated transcription (Latin):
tales minor numerus est qui continetur ama¬
lori ad quem conparatur quum aliqua partesur
ut ternarius adquinarium continetur abeo
cum aduabus partibus suis multiplex numerus
est quihabet in seillum minorem numerumbis
aut ter. aut quater. aut multipliciter ut uerbi
gratia .ii. adunum . dum conparati fuerint duplexẽ tres
ad i triplex quat quor equa druplex et reliqui et con¬
tra sub multi plex numerus est qui intramultiplicõ
continentur bis aut ter aut quater aut multiplicit̃
ut uerbi gratia unus ad uobus bis connetur atrib:
sobis octo cumalus tribus partibus eius. Submulti¬
plex super partionalis numerus est quidumad
cortiorem lsibi comparatus fuerit continetur abeo
multi pliciter cumali qubus partibus suis ut uer¬
bigratia in ad uiii continent urbis cumduabus
partibus suis uisadxi continentur bis cumtribus

Expanded text:
tales. Minor numerus est, qui continetur a matales. Minor numerus est, qui continetur a maiori, ad quem conparatur, cum aliqua parte sui, ut ternarius ad quinarium. Continetur enim ab eo numerus est qui Multiplex numerus est qui habet in se minorem numerum bis aut ter aut quater aut multipliciter, ut uerbi gratia II ad unum dum comparati fuerint, duplex est; III ad I triplex, IIII quadruplex et reliqui. E contra submultiplex numerus est qui intra multiplicem continetur bis aut ter aut quater aut multipliciter, ut uerbi gratia unus se bis VIII cum aliis tribus partibus eius. Submultiplex superpartionalis numerus est qui, dum ad fortiorem sibi comparatus fuerit, continetur ab eo multipliciter cum aliquibus partibus suis, ut uerbi gratia III ad VIII continentur bis cum duabus partibus suis; IIII ad XV continentur tertio cum tribus
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis numerus aut secundum se consideratus
tur sic ÷ multiplices u super particulares iu
super partientes .iiii. multiplices super particulares¬
quisinerelationea liqua dicitur ut .ui .iiii.VVI. et ceteri
similes ad aliquid numerus est qui relatiue ad alios
conparatur ut uerbi gratia. iiii. ad duosdum conpara¬
tus fuerit duplex dicitur & multiplex ui. adtres
octo ad quattuor & ad ai. et iterum in ad i. triplex ui
acdii uiuii ad iii. & ceteri aequales numeri dicuntur
quis ecundum quantitam aequales sunt uerbi gratiai
quales numerisunt qui ad inuicem conparati. Inaequa¬
ad iiii .x. ad .ui. et uniuersaliter. maior minori
aut minor maiori. huius modi dum conparatus
fuerit in ae qualis dicitur. maior numerus. est
qui habe in seillum. minorem numerum ad quẽ
conparatur e aliquid plus ut uerbi gratia qui
narius numerus trinario nu mero fortior est
eo quo habet quinarius numerus in setrinariũ
numerum et alias partes eius duas etreliqui

Expanded text:
Omnis numerus 1 aut secundum se consideratur, Omnis numerus 1 aut secundum se consideratur, tur sic: multiplices, superparticulares, superpartientes, multiplices superparticularesqui sine relatione aliqua dicitur, ut III • IIII • V • VI et ceteri similes. Ad aliquid numerus est qui relatiue ad alios comparatur, ut uerbi gratia IIII ad II dum comparatus fuerit, duplex dicitur et multiplex, VI ad III, VIII ad IIII, X ad V; et iterum III ad I triplex, VI ad II, VIIII ad III et ceteri. Aequales numeri dicuntur qui secundum quantitatem aequales sunt, ut uerbi gratquales numeri sunt qui ad inuicem comparati inaequaad IIII, X ad VI; et uniuersaliter maior minori aut minor maiori huiusmodi dum comparatus fuerit, inaequalis dicitur. Maior numerus est qui habet in se illum minorem numerum, ad quem comparatur, et aliquid plus, ut uerbi gnarius numerus trinario numero fortior est, eo quod habet quinarius numerus in se trinarium numerum et alias partes eius duas, et reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
tam quo dtria tertiam quod quattuor dimidiain quo
sex unumenim et duo ettria et quat tuor et sex
simul ducta sedecimfaciunt ec longea duo denario
exxcedunt sic& alii similes plurimi ut duo deiucen¬
simus et multita les diminuti numerisunt quipar¬
tibus suis conputatiminorem summamef ficiutit
ut puta denarius cuius partes sunt tres. decima
quod est unum. quinta quod duo dimidia quod quino
unum enim et duo. et quinq si mulducta oe conar¬
um faciunt longea denario minorem similis est
buic oc tonarius uel alii plurimi qui in partes re¬
dacti in fra consis tunt per fectus numerus est
qui suis partibus adimpletur ut senarius habet
emmtres partes sextam tertiam et dimidiam
secta eius unus est tertia duo dimidiamtres
haec partes in sum mamductae Idẽ unum et duo
et tria Simul eundem consummarit. perficiun¬
que senarium sunt autemper fectinu meri intra
denarium sex. In tracente narium uiginti octo

Expanded text:
tam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod tam, quod tria; tertiam, quod quattuor; dimidiam, quod sex. Unum enim et duo, et tria, et quattuor, et sex simul ducta XVI faciunt et longe a duodenario excedunt: sic et alii similes plurimi, ut duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, quod est unum; quinta, quod duo; dimidia, quod quinque. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Haec partes in summam ductae, id est unum et duo et tria simul eundem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri intra denarium VI, intra centenarium XXVIII,
Abbreviated transcription (Latin):
medocres. Simplicessunt quia nulla maliam partem ha¬
bent pisi solem unitatem ut ternarius solã tertiã et qui
solam quintam et septenarius solam septemã. hi senim
unã parssola .ẽ conpositis qui ñ solum unitate metiuntiꝵ
sed &iam aliae numero procreantur ut nouem quindecim
et inginti& uno Dicimus erum terterni & septiesterni
ter quini et quinquies term. Medio cres numeri sunt
qui quodum modosimplices & in conpositi ẽẽ uidentur¬
quinq: dum comparatus fuerit primus et ia conpositus qu
non bab& cominunem numerum nisi solum mona dicum
ad quindecim uerosi conparatus secndus est e compositus
qũm inestilli conmunis numeris pretermona dicum ⁊dest¬
quindecim ter quim INtem parium numerorum Alus
super flui cilu diminutuu aluper fecti superflui suait
quorum partes simul ductae plenitudinem suam ex ca¬
dunt ut puta duo denarius habet enim partes quinq:
duo decimam quodest unum sextam quod duo quar¬

Expanded text:
mediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem hamediocres. Simplices sunt, qui nullam aliam partem habent nisi solam unitatem, ut ternarius solam tertiam, et quinarius solam quintam, et septenarius solam septimam. His enim una pars sola est. Conpositi sunt, qui non solum unitate metiuntur, sed etiam alieno numero procreantur, ut novem, XXI,o XV et XXV. Dicimus enim ter terni, et septies terni, ter quini, et quinquies quini. Mediocres numeri sunt, qui quodad XXV dum comparatus fuerit, primus est et incompositus, quia non habet communem numerum nisi solum monadicum; ad XV uero si comparatus fuerit, secundus est et compositus, quoniam inest illi communis numerus praeter monadicumquindecim ter quini. Item parium numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfecti. Superflui sunt, quorum partes simul ductae plenitudinem suam excedunt, ut puta duodenarius. Habet enim partes quinque: duodecimam, quod est unum; sextam, quod duo; quar
Abbreviated transcription (Latin):
ad in diuisibilem perueniatunitatem ut putasexa
sno autem sedecim se decimuero octo & octona nrius
qattuor : quater narius duo binarius unum qu
singularis in diuisibilis est pariter in par ẽ qui in
partes ae quas recipit sectionem sed partes eius
mox m desedabiles permanent ut sex deuĩ & octotriginsa
quin quaginta moxenim huncnumerum diuideris incurris in
non perueniunt ut iuginti quattuor hi emm in mȩdietatẽ
diuisi duo decim faciunt. Rursum que inaliam mediecaem
sex deinde maliamtres et ultra diuisionem non recipit
sectio illa sed anteu nitatem muenitur terminus quem¬
secare non possis . In pariter in par est qui ab in parinu¬
mero in pariter mensuratur ut ingintiquinque qua
draginta nouem qui dumsint in pares numeri abin¬
paribus &iam partibus diuiduntur ut septies. septini
qua dra es nonus et quinquies quiniuies quinquies . In pari¬
umnumerorum aliisim plices sunt alii conpositi ali

Expanded text:
ad indivisibilem perveniat unitatem, ut puta, sexad indivisibilem perveniat unitatem, ut puta, sexhic autem sedecim, sedecim vero octo, octonariusquatuor, quaternarius duos, binarius unum, qui singularis indivisibilis est. Pariter impar est, qui in partes equas recipit sectionem, sed partes eius mox indissecabiles permanent, ut sex decem, octo, triginta, quinquaginta. Mox enim ut hunc numerum diviseris, incurris in non perveniunt, ut viginti quatuor: hi enim in medietatem divisi XII faciunt, rursum in aliam medietatem sex, deinde in aliam tres et ultra divisionem non recipit sectio illa, sed ante unitatem secare non possis. Inpariter inpar est, qui ab inpari numero inpXLIX qui dum sint impares numeri, ab imparibus etiam partibus dividuntur, ut septies septem, quadries nonies, quinquies quini, vigies quinquies. Imparium numerorum, alii simpl
Abbreviated transcription (Latin):
non intelleguntur sic et alii inscripturis sacris
numeri exsis tunt quorũ figuras non nisi noti huius
artis scientiae solusture possunt᷑ datum est etiam nobis
ex alia parte subnumerorum consistere disciplinam quã¬
dohora speream discimus quando demensuum curricu¬
la dis putamus quandos paciumre annire deunitis
agnos cimus pernumerum si quidemne confunda¬
mur instruimur tollenumerum in rebus omnibus
& omnia pereunt adimesaeculo computum & cunc¬
ta igno rantici ceca conplectitur nec differripotest
tertium me diocrem quicodam modo primus & in¬
cmpositus alio ueros ecundus & compositus ẽ par
numerus est quimduabus aequis partibus diui dipo
test ut duo quattuor et octo. Inpar ueronumerus
est qui diuidia equis partibus nequid unome dio uel
deficiente uel superante ut tres quinqueseptem.
no uemetreliqui pariter parnumerus ẽ quis ecun¬
dum parem numerum pariter diuiditur. quo usq

Expanded text:
non intelleguntur. Sic et alii in scripturis sacris non intelleguntur. Sic et alii in scripturis sacris numeri existunt, quorum figuras nonnisi noti huius artis scientiae solvere possunt. Datum est etiam nobis ex aliqua parte sub numerorum consistere disciplina, quando horas per eam dicimus, quando de mensuum curriculo disputamus, quando spatium anni redeuntis agnoscimus. Per numerum siquidem, ne confundamur, instruimur. Tolle numerum rebus omnibus, et omnia pereunt. Adime saeculo computum, et cuncta ignorantia caeca complectitur, nec differri potest tertium mediocrem, qui quodammodo primus et incompositus; alio vero modo secundus et compositus est. 2. Par numerus est qui in duabus aequis partibus dividi potest, ut duo, quatuor et octo. Impar vero numerus est, qui dividi equis partibus nequit, uno medio, vel deficiente, vel superante ut tria, quinque, VII et IX et reliqui. Pariter par numerus est, qui dum parem numerum pariter dividitur, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
habent uos pro aspiratione sponimus. Inde est proexa sex
ropertrans lationem sicut illi et nosita illimea nos nouẽ
illi deca nosdecem. Dicti autem decem a greca etimologia
eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros
Nam desmos coniungere uelligare apud eos discitur.
Porro uiginti dicti quod sint decẽ bis geniti. u. ꝓ .b. lit¬
tera posita triginte quod ternario denario gignantur
sicus que adnonaginta . centum uero eati acantu. quod
est circulum. Ducenti ad uocendum sic et reliqui usq¬
admille. Mille autem amultitudine unde& militia¬
qua simultitia inde emilia quae grecimutata lit
temnenda non est . Inmultis emis cãrũ scripturarũ
locis quantum mis terium habente lucet Non enim
qui partibus suis perfectus est perfectionem mundi
quad amnumerisui significatione declarat. Similit̃
et quadraginta dies quibus morses et elias & ipse
dñs ieiun auerunt sine numerorum cognitione

Expanded text:
habent, nos pro aspiratione S ponimus. Inde est pro ἑξ sex,habent, nos pro aspiratione S ponimus. Inde est pro ἑξ sex,ro per translationem, sicut illi et nos: ita illi ἐννέα, nos novem: illi δέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniti, U pro B littera posita. Triginta, quod a ternario denario gignantur: sic usque ad nonaginta. Centum vero vocati a cantho, quod est circulum; ducenti a duo cenad mille. Mille autem a multitudine, unde quasi multitia: inde et milia, quae Graeci mutata littemnenda non est. In multis enim sanctarum scripturarum locis quantum mysterium habent elucet. Non enim numerus qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi quadam numeri sui significatione declarat. Similiter et quadraginta dies, quibus Moyses et Helias et ipse Dominus ieiunaverunt, sine numerorum cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
rit meticaest disciplina numerorum grecie¬
nim numerum rithmondicunt quamscriptores
saecularium lit terarum. Inter disciplinas mate ma¬
ticas ideo primam es se uoluerunt qñm ipsa ut sit
nullam aliã indiget disciplinã Musica autem et geo¬
metrica & astronomia quae secuntur ut sint᷑
at que sub sictant istius egent a uxilium
Numeri dis ciplinam apud grecos primũ pitago¬
ran aucupant conscripsisse ac deinde anicoma¬
co diffusius esse dispositã quam apud latinos
consticuta : nam unum semen numeries se ñ numer
numeronummus nomende dit et a suifrequenta¬
tione uoca bulum in dedit unus a greco nom̃ trabit
Grecienim unum enadicunt sic duo ettres quos illidia &tria
appellant. quattuor uero afigura qua drata nomen sũp¬
serunt. quinque autem non secundumna turam. sed secun¬
dumplacitum uolumtatis uocabulum acciperunt ab eo
quinumeris nomina indedit. Sex autem et septem  greco
ueniunt Inmultis enim nominibus quae ingreco as pirationẽ

Expanded text:
rithmetica est disciplina numerorum. Graeci enim numerum ἀριθμὸν dicunt. Quam scriptores saecularium litterarum inter disciplinas mathematicas ideo primam esse voluerunt, quoniam ipsa, ut sit, nulla alia indiget disciplina. 2. Musica autem, et geometria, et astronomia, quae sequuntur, ut sint atque subsistant istius egent auxilio. Numeri disciplinam apud Graecos primum Pythagoram nuncupant conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam; quam apud Latconstituta. Nam unum semen numeri esse, non numerum. Numero nummus nomen dedit, et a sui frequentatione vocabulum indidit. Unus a Graeco nomen trahit; Graeci enim unum ἕνα dicunt: sic duo et tres, quos illi δύο et τρία appellant. Quattuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem non secundum naturam, sed secundum placitum voluntatis vocabulum acceperunt ab eo, qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. In multis enim nominibus quae in Graeco aspirationem
Abbreviated transcription (Latin):
oribus id differt quod illa singilla tim dicipos sunit
haecnisi conexe dici nom possunt quod genus quartum
apud dia lecticos maltum habec confictum et appel¬
latur ab eis ualde oppositum si quidemet tertium non
recipit namex illis qui dam habere tertium possunt
ut in contrariis candidum ẽt nigrum. tertium eius
nec candididum nec nigrum sed fuscum uel pallidũ
In relatiuis quoque ut multa et pauca. tertiumeiꝰ¬
nec multa nec pauca sed me dio cria. In habitu ueror¬
batione ut uisio & cecitas. tertiumens nec cecitas
nec usio sed lippitudo incergo lege non leg& ter¬

Expanded text:
oribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, oribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candidum et nigrum. Tertium eius nec candidum nec nigrum, sed fuscum vel pallidum. In relativis quoque, ut multa et pauca. Tertium einec multa nec pauca, sed mediocria. In habitu et orbatione, ut visio et cecitas, tertium est nec cecitas ne visio, ut lippitudo: hoc ergo legit, non legit, ter
Abbreviated transcription (Latin):
plimedium est. Sedita illi opponitur ut eius sit cua
opponitur. sic & parum opponitur &magno. It cuie
ipsud parum ad magnum cui opponitur sit parum
nã superiora quaedicuntur contraria. Ita sibi op¬
ponuntur ut eorum non sint. quib: opponuntur
nec ad ea quocũq: modo referantur qui ostendit ali¬
quid quẽ piam siquidemim quitas iustitiae. Iton¬
traria ẽ ut non eiusdem iustitiae mi quitas. sit.
aut adillam sit imquitas: Tertiũ genus ẽ. opposi¬
torum balntus uel orbatio quod genus cicero priua
species sunt tres quarum prima est inre secunda
in loco tertia in tempore congruo. Inreut ceci¬
tas uisio in loco ut tecitatis et uisionis ioculis. lo¬
cutus est intempore congrlio ut infantem ñdicet¬
sinedentibus eum cuidentes ad huc aetas parua negauit . non
enimest priuatus dentibus quos nondumhabuit. Quartus
uero genus ex confirmatione et negatione opponitur
ut socrates disputat. soc rates non disputat haeca superi¬

Expanded text:
pli medium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui pli medium est, sed ita illi opponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora quae dicuntur contraria ita sibi opponuntur ut eorum non sint, quibus opponuntur, nec ad ea quocumque modo referantur; siquidem iniquitas iustitiae ita contraria est ut non eiusdem iustitiae iniquitas sit, aut ad illam sit iniquitas. Tertium genus est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privatspecies sunt tres: quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore congruo. In re, ut caecitas visio. In loco, ut caecitatis et visionis in oculis locus est. In tempore congruo, ut infantem nsine dentibus eum, cui dentes adhuc aetas parva negavit. Non enim est privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superi
Abbreviated transcription (Latin):
id .ẽ. opposita uocat propter quod sibi uelud exad¬
uer souidentur ex sistere ut contraria nec tamen
comnia que ooponuntur sibi contraria sunt . sedom¬
nia a contrario opposita sunt. Primum genus es¬
qui contrariorum quod iux taciceronem diuersũ
uocatur. proeo quod tantum contrariesibi op
intres species diuiditur.nam sunt quae dam
eius quae medium habent et sunt quaedam que sine medios unt
et quaedam sunt quaehabent medium et tamen sineno¬
mine sunt nisiutrumque eiuocabulum creet candidũ
et nigrum me dium habent quia inter eos sae pecolor
pallidus uel fuscus inuenitur sine medio sunt quotiens
unum de duobus accidit ut sanitas uel infirmitas horũ
nihil est medium ea autem quorum media sine nomi¬
nesunt ut felix inflelix: Secundum genus est relatiuo¬
rum quaeita sibi opponuntur ut adse conferantur
sicut duplum simplum. hoc solum oppositorum genus
tiuum relatiuo i taopponitur ut hoc ipsum quodop¬

Expanded text:
id est opposita vocat, propter quod sibi velut ex adid est opposita vocat, propter quod sibi velut ex adverso videntur obsistere, ut contraria; nec tamen omnia quae opponuntur sibi contraria sunt, sed omnia a contrario opposita sunt. Primum genus est contrariorum, quod iuxta Ciceronem diversum vocatur, pro eo quod tantum contrarie sibi opin tres species dividitur. Nam sunt quaedam eius quae medium habent; et sunt quaedam quae sine medio sunt; et quaedam sunt quae habent medium et tamen sine nomine sunt, nisi utrumque ei vocabulum creet. Candidum et nigrum medium habent, quia inter eos saepe color pallidus vel fuscus invenitur. Sine medio sunt, quotiens unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum genus tivum relativo ita opponitur ut hoc ipsum, quod op
Abbreviated transcription (Latin):
que malorum petitur fides cum pris corum dicta factaq
me morantur. a tormentis fides praebetur pose quae
nemocreditur uellemendiri eauero quae cractantur
in tempore qui a suis nomimbus plana sunt definitio¬
nem non indigent. memoriae quoque condendum .ẽ.
topica oratoribus dialecticis po&is. et iuris. peritis
communiter quidem argumenta praestare sed quã
do aliquid specialiter probant ad rechores poctas
iuris peritosq: pertinent quando uero generaliter
dis putant ad filosofos. adtinere manifestum est
mira bile plane genus operis inunum potuis secol¬
legi quid quid mobilitas acuarietas huma nemen¬
tis insensibus ex quirendis perdiuersas causcis
poterat inuenire conclusioliberum acuoluntariũ
intellectum . nam quo cum que seuerterit quas¬
cum que cogitationes intrauerit in aliquideorũq
praedicta sunt neces seestcadat ingeniium.
DEOPPOSITIS
contrariorum gene¬
ra quat tuor sunt quae aris toteles anticimena

Expanded text:
que maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque que maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. A tormentis fides praebetur, post quae nemo creditur uelle mentiri. Ea uero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus plana sunt, definitione non indigent. Memoriae quoque condendum est, topica oratoribus, dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem ardo aliquid specialiter probant, ad Rhetores, poetas, iurisperitosque pertinent; quando vero generaliter disputant, ad philosophos attinere manifestum est. Mirabile plane genus operis, in unum potuisse colligi, quidquid mobilitas ac varietas humanae mentis in sensibus exquirendis per diversas causas poterat invenire, conclusum liberum ac voluntarium intellectum. Nam quocumque se verterit, quascumque cogitationes intraverit, in aliquid eorum, quae praedicta sunt, necesse est cadat ingenium. De oppositis . Contrariorum genera quattuor sunt, quae Aristoteles ἀντικείμενα,
Abbreviated transcription (Latin):
si ueccius arum sententiaeratio sub inpotatione for¬
matur ut uirgilius tupotes enean manibus sub du
cere graium nos aliquid contrarutulos inuisse ne¬
fandumest Ite margumenta quae ducuntur ee¬
trinsecus quae greci a tecgnos idẽ artis ex parus
uocant ut est tescimonium tes timonim ueroc¬
auctoritatum nii ee dictis factis que malorumu
extor mentis tertius ego superior modus quiex
temporibus inocto species diriuatur . I. ingenio n¬
tima necessitate . uiu concursione fortuntorum
tes timomum omne est quod abaliqua ex ternar
sumitur ad faciendamfidem Persona non qualis
cumq ẽ quaetes timoni pondus habeo ad facie¬
dam fidem sed marum probitate deb& esse lau¬
dabilis naturae auctoritasest quae maximea uis¬
tute consistit testimoma multa sunt quae afferi
auctori tatem idẽ ingenium opes. actas. fortuna. ars usus
necessitas & concursio rerum fortuitarum. adictis factis¬

Expanded text:
siue causarum sententiae ratio sub imputatione forsiue causarum sententiae ratio sub imputatione formatur – Vergilius: 'Tu potes cere Graium, nos aliquid contra Rutulos iuvisse nefandum est? Item argumenta quae ducuntur extrinsecus, quae Graece ἀτέχνους, id est artis expertes vocant, ut est testimonium. Testimonium vero consauctoritatum, quarto ex dictis factisque maiorum, quinto ex tormentis. Tertius ergo superior modus, qui est ex temporibus, in octo species derivatur. Prima ingeniotima necessitate, octava concursione fortuitorum. Testimonium omne est, quod ab aliqua externa re sumitur ad faciecumque est, quae testimonii pondus habet ad faciendam fidem, sed morum probitate debet esse laudabilis. Naturae auctoritas est, quae maxima uirtute consistit. Testimonia multa sunt quae afferant auctoritatem, id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necessitas, concursio rerum fortuitarum. A dictis factis
Abbreviated transcription (Latin):
gilius non ea uis animo nec tanta super bia uictis
ab antecedentibus argumentum est quando aliquo
ex his quae prius gesta sunt conprobantur. ut cicero
promilone cumnon dubi tauerit aperire quid cogi¬
tauerit uos potestis dubitare quid fecerit. arepug
nantibus argumentum est quando illud quod obiꝰ¬
citur aliquã contrari&ate destruitur ut cicero
insigitur non modo detali periclo liberatus sed
honore amplissimo ditatus domite interficere
noluis set a coniugatis argumentum est cumam¬
speriam sua subiuga mittat a causis argumentumes
quando consuetudine communs res quue que tractanr
ut terentius ego nonnihib ueritus sum dudum abste
cauerene faceres quoduulgusser uorum sole dolis
ut me deluderes ab effectis argumentum ẽ cumea
his quae facta sunt aliquid ad probatur ut uirgilius
de genere sammos timor arguit. a conparationear¬
gumentum est quando perconlocationem personaru

Expanded text:
gilius: 'Non ea uis animo, nec tanta superbia uictis.' gilius: 'Non ea uis animo, nec tanta superbia uictis.' Ab antecedentibus argumentum est, quando aliqua ex his quae prius gesta sunt comprobantur – Cicero pro Milone: 'Cum non dubitauerit aperire quid cogitauerit, uos potestis dubinantibus argumentum est, quando illud, quod obicitur, aliqua contrarietate destruitur, ut CiceroDeiot. 15: 'Is igitur non modo de tali periculo liberatus, sed honore amplissimo ditatus, domi te interficere voluisset'. A coniugatis argumentum est, cum cHesperiam penitus sua sub iuga mittant.' A causis argumentum est, quando consuetudine communi res quaeque tractatur – Terentius: 'Ego nonnihil ueritus sum dudum abs te, Daue, ne faceres quod uulgus seruorum solet, dolis ut me deluderes.' Ab effectis argumentum est, cum ex his quae facta sunt aliquid approbatur, ut Vergilius: 'Degeneres animos timor arguit.' A comparatione argumentum est, quando per collationem personarum