comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in his propositum seruantis in quaq re rationi conuenientem modũ etiam¬
nunc adiiciam. Mundae uestis electio appetenda est homini.Natura.n.
omo mundum & elegans animal est.Itaq non est bonum per se mundo
uestis:sed munde uestis electio:quia non in re bonum est:sed in electione
quia actiones nostre honeste sunt non ipsa que aguntur. Quol de ueste
dixi: idem de corpore me existima dicere. Nam haec quoq natura: ut quandam
uestem animo circundedit uelamentum eius est.Quis autem unquam uestu¬
ta estimauit arcula: Nec bonum nec malum uagina gladium facit. Ergo de cor¬
pore quoq idem tibi respondeo. Sumpturum quidem me: si detur electio &
sanitatem & uires.Bonum autem futurum iudicium de illis meum non ipsa
st quidem inquit sapiens heatus.Summum enim bonum non sequitur n
illi: et naturalia instrumenta respondeant.Ita miser quidem esse:qui uirtu¬

Expanded text:
in iis propositum servantis in quaque re rationi convenientem modum. Etiamin iis propositum servantis in quaque re rationi convenientem modum. Etiamnunc adiciam: mundae vestis electio adpetenda est homini. Natura enim homo mundum et elegans animal est. Itaque non est bonum per se munda vestis, sed mundae vestis electio, quia non in re bonum est, sed in electione quali. Actiones nostrae honestae sunt, non ipsa quae aguntur. Quod de veste idem me dicere de corpore existima. Nam hoc quoque natura ut quandam vestem animo circumdedit; velamentum eius est. Quis autem umquam vestimenta aestimavit arcula ? Nec bonum nec malum vagina gladium facit. Ergo de corpore quoque idem tibi respondeo: sumpturum quidem me, si detur electio, et sanitatem et vires, bonum autem futurum iudicium de illis meum, non ipsa. "Est quidem," inquit, "sapiens beatus; summum tamen illud bonum non consequitur, nisi illi et naturalia instrumenta respondeant. Ita miser quidem esse, qui virtu
Abbreviated transcription (Latin):
donius. Uirtus illa diuina:in lubricum desinit:& superioribus eius p¬
tibus uenerandis atq celestibus:animal iners ac marcidum attexitur. Illa
utcumq altera quies nihil quidem ipsa animo praestabat: sed impedimẽta
remouebat. Uoluptas ultro dissoluit: & omne robur emollit:quae inuenie¬
tur tam discors inter se iunctura corporum:fortissime rei inertissima as¬
truitur:seuerissime parum seria:sanctissimae intemperans usq: ad indi¬
sta. Quid ergo inquit: si uirtutem nihil impeditura sit bona ualitudo: &
quies: & dolorum uacatio: nonne petes illas.Quid ni petam: non quia bo¬
na sunt:sed quia secundum naturam sunt:& quia bono a me iudicio su¬
muntur.Quod erit in illis tunc bonum: Hoc unum bene eligi.nam cũ
uestem qualem decet summo:cum ambulo ut oportet:cum coeno quẽãd¬
modum debeo: non coena aut ambulatio:aut uestis hona sunt:sed meum

Expanded text:
donius. Virtus illa divina in lubricum desinit et superioribus eius pdonius. Virtus illa divina in lubricum desinit et superioribus eius partibus venerandis atque caelestibus animal iners ac marcidum adtexitur. Illa utcumque altera quies nihil quidem ipsa praestabat animo, sed inpedimenta removebat; voluptas ultro dissolvit et omne robur emollit. Quae invenietur tam discors inter se iunctura corporum ? Fortissimae rei inertissima adstruitur, severissimae parum seria, sanctissimae intemperans usque ad incesta. "Quid ergo?" inquit,"si virtutem nihil inpeditura sit bona valitudo et quies et dolorum vacatio, non petes illas ?" Quidni petam ? Non quia bona sunt, sed quia secundum naturam sunt, et quia bono a me iudicio sumentur. Quid erit tunc in illis bonum ? Hoc unum, bene eligi. Nam cum vestem qualem decet, sumo, cum ambulo ut oportet, cum ceno quemadmodum debeo, non cena aut ambulatio aut vestis bona sunt, sed meum
Abbreviated transcription (Latin):
pabulo letum.Irrationalis pars animi duas habet partes.Alteram anin¬
sam:ambitiosam:impotentem:positam in affectionibus. Alteram hũilem
languidam: uoluptatibus deditam. Illam effrenatam: meliorem tamen
certe: fortiorem ac digniorem uiro reliquerunt. Hanc necessariã beate
uite putauerunt inermem & abiectam. Huie rationem seruire iusserunt
& fecerunt animalis generosissimi bonum: demissum & ignobile. Preter¬
ea mixtum: portentuosumq: & ex diuersis animalibus congruentibus
membris. Nam ut ait Uirgilius noster in Scylla. Prima hominis facies
et pulchro pectore uirgo. Pubetenus postrema immani corpore pistrix.
Delphinum caudas utero commissa luporum. Huic tamen Scylle fera a¬
malia iuncta sunt horrenda: uelocia.At isti sapientiam ex quibusdam cõ¬
posuere portentis. Prima hominis pars est ipsa uirtus. Huic cõmittitur
inutilis caro: & fluida & receptandis tantum cibis habilis: ut ait Possi¬

Expanded text:
pabulo laetum. Inrationalis pars animi duas habet partes, alteram animopabulo laetum. Inrationalis pars animi duas habet partes, alteram animosam, ambitiosam, inpotentem, positam in adfectionibus, alteram humilem, languidam, voluptatibus deditam; illam effrenatam, meliorem tamen, certe fortiorem ac digniorem viro reliquerunt, hanc necessariam beatae vitae putaverunt, enervem et abiectam. Huic rationem servire iusserunt et fecerunt animalis generosissimi summum bonum demissum et ignobile, praeterea mixtum portentosumque et ex diversis ac male congruentibus membris. Nam ut ait Vergilius noster in Scylla Prima hominis facies et pulchro pectore virgo Pube tenus, postrema inmani corpore pistrix Delphinum caudas utero commissa luporum. Huic tamen Scyllae fera animalia adiuncta sunt, horrenda, velocia; at isti sapientiam ex quibus conposuere portentis ! Prima ars hominis est ipsa virtus; huic committitur inutilis caro et fluida, receptandis tantum cibis habilis, ut ait Posi
Abbreviated transcription (Latin):
caliquid se tribuere dicit externis:sed exiguum admodum. Uides autẽ
quale sit. & te non esse contentum:nisi aliquis igniculus alluxerit. Quod po¬
test in hac elaritate solis habere scintilla momentum:Si non es sola hone¬
state contentus: necesse est aut quietem adiici uelis quam dosinam uocant
graeci aut uoluptatem.Horum alterum utcunq: recipi potest.Uacat enin
imimus molestia. liber ad conspectum uniuersi. Nihilq illum auocat a
templatione nature. Alterum illud uoluptas honum pecoris est.Adiici¬
mus rationali irrationale: honesto mhonestum. Magno uitam facit titi¬
lano corporis. Quid ergo dubitatis dicere bene esse homini: si palato bene
est. Et hunc tu non dico inter uiros numeras. Sed inter homines cuius
summum honum saporibus: ac coloribus: ac sonis constat. Excedat ex hoc
animalium numero pulcherrimo: acdiis secundo mutis aggregetur animal

Expanded text:
aliquid se tribuere dicit externis, sed exiguum admodum. Vides autem aliquid se tribuere dicit externis, sed exiguum admodum. Vides autem quale sit die non esse contentum, nisi aliquis igniculus adluxerit. Quod potest in hac claritate solis habere scintilla momentum ? Si non es sola honestate contentus, necesse est aut quietem adici velis, quam ἀοχλησίαν vocant Graeci, aut voluptatem. Horum alterum utcumque recipi potest. Vacat enim animus molestia liber ad inspectum universi, nihilque illum avocat a contemplatione naturae. Alterum illud, voluptas, bonum pecoris est. Adicimus rationali inrationale, honesto inhonestum. Ad hanc vitam facit titillatio corporis; quid ergo dubitaris dicere bene esse homini, si palato bene est ? Et hunc tu, non dico inter viros numeras, sed inter homines, cuius summum bonum saporibus et coloribus sonisque constat? Excedat ex hoc animalium numero pulcherrimo ac dis secundo: mutis adgregetur animal
Abbreviated transcription (Latin):
uult constare fortuna:aut quis se prudens ob aliena miratur: Quid est beata
uita: securitas & perpetua tranquilitas. Hanc dabit ammi magnitudo:dabͭ
constantia bene iudicatitenax.Ad hoc quomodo peruenitur: si ueritas tota
erfecta est:si seruatus est in rebus agendis ordo:modus decor:& innoxi
uoluntas: aut benigna:intenta rationi. Nec unquam ab ista recedens:amabi¬
lis simulmirabilisq. Demiq ut breuiter tibi formulam scribam. Talis ani
mus sapientis esse uiridebet:qualis deum deceat.Quid potest desiderare:is cui
omna honesta contingant: Nam si possunt aliquid non honesta conferre.
id optimum statum:in his erit beata uita:sine quibus non est.Et quid
stultius turpiusue quem honum rationalis animi ex irrationalibus nectere.
Quidam tamen augeri summum bonum iudicant:quia parum plenum sit
fortuitis repugnantibus. Antipater quoq inter magnos secte huius aucto

Expanded text:
vult constare fortunam aut quis se prudens ob aliena miratur ? Quid est beata vult constare fortunam aut quis se prudens ob aliena miratur ? Quid est beata vita ? Securitas et perpetua tranquillitas. Hanc dabit animi magnitudo, dabit constantia bene iudicati tenax. Ad haec quomodo pervenitur ? Si veritas tota perspecta est; si servatus est in rebus agendis ordo, modus, decor, innoxia voluntas ac benigna, intenta rationi nec umquam ab illa recedens, amabilis simul mirabilisque. Denique ut breviter tibi formulam scribam, talis animus esse sapientis viri debet, qualis deum deceat. Quid potest desiderare is, cui omnia honesta contingunt ? Nam si possunt aliquid non honesta conferre ad optimum statum, in his erit beata vita, sine quibus honesta. Et quid turpius stultiusve quam bonum rationalis animi ex inrationalibus nectere ? Quidam tamen augeri summum bonum iudicant, quia parum plenum sit fortuitis repugnantibus. Antipater quoque inter magnos sectae huius auctores
Abbreviated transcription (Latin):
Uto inter me teq conueniat externa corpori acquiri: coxpus
in honoremanimi coli in animo esse partes ministras:per qͣs
mouemur:alimurq propter ipsum principale nobis datas.
In hoc principale aliquid irrationale est: & rationale. Illud
huic seruit. hoc unum est quod alio non refert sedomnia ad se perfert. Nã illa
quoq diuina ratio omnibus preposita est. ipsa sub nullo est. Et hec autem no¬
stra cadem est:quia ex illa est. Si de hoc inter nos conuenit: sequitur ut de illoØ
quoq conueniat. In hoc uno positam esse beatam uitam:ut in nobis ratio per¬
cta sit. Hec enim sola non submittit animum. Stat contra fortunam inqͦli¬
het rerum habitu seruitus seruit.Id autem unum honum est:quod nunqua
defringitur.Is inquam beatus:quem nulla res minorem facit: tenet summã
et ne ulli quidem nisi sibi innixus. Nam qui aliquo auxilio sustmetur põt
adere.Si aliter est incipient in nobis multum ualere non nostra.Quis auter

Expanded text:
uto, inter me teque conveniet externa corpori adquiri, corpus in honorem animi coli, in animo esse partes ministras, per quas movemur alimurque, propter ipsum principale nobis datas. In hoc principali est aliquid inrationale, est et rationale. Illud huic servit, hoc unum est, quod alio non refertur, sed omnia ad se refert. Nam illa quoque divina ratio omnibus praeposita est, ipsa sub nullo est; et haec autem nostra eadem est, quia ex illa est. Si de hoc inter nos convenit, sequitur ut de illo quoque conveniat, in hoc uno positam esse beatam vitam, ut in nobis ratio perfecta sit. Haec enim sola non submittit animum, stat contra fortunam; in quolibet rerum habitu securos servat. Id autem unum bonum est, quod numquam defringitur. Is est, inquam, beatus quem nulla res minorem facit; tenet summa, et ne ulli quidem nisi sibi innixus. Nam qui aliquo auxilio sustinetur, potest cadere. Si aliter est, incipient multum in nobis valere non nostra. Quis autem
Abbreviated transcription (Latin):
muntiones sumus: omnia nobis negare non possumus. Dolebimus: sed parum.
Concupiscemus temperate.Irascemur:sed placabiinur. Seis quare non possumꝰ
ista: Quia nos posse non credimus:Immo mehercules ialitid est in re uitia nr̃a.
ua amamus: defendimus: & malumus excusare illa quẽm excutere.Satis n¬
tura homini dedit roboris:sullo utamur:siuires nr̃as colligamus:ac totas pro
nobis certe non contra nos concitemus. Nolle in causa ẽ. nõ posse p̃tendit᷑. Uale.

Expanded text:
omunciones sumus, omnia nobis negare non possumus. Dolebimus, sed parum; omunciones sumus, omnia nobis negare non possumus. Dolebimus, sed parum; concupiscemus, sed temperate; irascemur, sed placabimur." Scis, quare non possumus ista ? Quia nos posse non credimus. Immo mehercules aliud est in re: vitia nostra quia amamus, defendimus et malumus excusare illa quam excutere. Satis natura homini dedit roboris, si illo utamur, si vires nostras colligamus ac totas pro nobis, certe non contra nos concitemus. Nolle in causa est, non posse praetenditur. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
inetius respondisse adolescentulo cuidam querenti:an sapiens amaturus esse
De sapiente inquit uidebimus: mihi& tibi qui adhuc asapiente longe absumus:
non est committendum ut incidamus in rem commotam: impotentem:alteri e¬
mancipatam: uilem sibi. Siue enim nos respicit: humanitate eius irritamur: siue
contempsit: superbia accendimur.Aeque facilitas erroris:quem difficultas no'¬
t. Facilitate capimur: cum difficultate certamus.Itaq conscii nobis imbecill¬
tatis nostre quiescamus. Nec uino infirmum animum committamus: nec forme
nec adulationi: nec ullis rebus blande trahentibus.Quod Panetius de amore q̃¬
renti respondit.hoc ego de ommbus dico. Quantum possumus nos a lubrico re'¬
cedamus. In sicco quoq parum fortiter stamus. Occurres hoc loco mihi illa publi
contra Stoicos uoce. Nimis magna promittitis:nimis dura precipitis. Nos h¬

Expanded text:
Panaetius respondisse adulescentulo cuidam quaerenti, an sapiens amaturus esset. " Panaetius respondisse adulescentulo cuidam quaerenti, an sapiens amaturus esset. " De sapiente," inquit, " videbimus; mihi et tibi, qui adhuc a sapiente longe absumus, non est committendum, ut incidamus in rem commotam, inpotentem, alteri emancupatam, vilem sibi. Sive enim non respuit, humanitate eius inritamur, sive contempsit, superbia accendimur. Aeque facilitas amoris quam difficultas nocet; facilitate capimur, cum difficultate certamus. Itaque conscii nobis inbecillitatis nostrae quiescamus. Nec vino infirmum animum committamus nec formae nec adulationi nec ullis rebus blande trahentibus." Quod Panaetius de amore quaerenti respondit, hoc ego de omnibus adfectibus dico. Quantum possumus, nos a lubrico recedamus; in sicco quoque parum fortiter stamus. Occurres hoc loco mihi illa publica contra Stoicos voce: " Nimis magna promittitis, nimis dura praecipitis. Nos h
Abbreviated transcription (Latin):
nas si incipere permiseris. Imbecillisq patrio affectus. Deinde ipse se concitat
& uires dum procedit parat: excluditur facilius quem expellitur.Quis negat
omnes affectus a quodam quasi naturali fluere principio: Curam nobis nr̃i
natura mandauit. Sed huic ubi nimium indulseris uitium est.Uoluptatem
natura necessariis rebus admiscuit. uit nom illam peteremus. sed ut ea sine qbs
non possumus uiuere gratiora nobis illius faceret accessio.Si suo ueniat iure lu¬
uria est. Ergo intrantibus resistamus:quia facilius ut dixi: non recipiuntur qi
exeunt. Aliquatenus inquis dolere: aliquatenus timere permitte. Sed aliquate¬
nus longe producitur: nec ubi uis accipit finem. Sapienti non solicite custodire
se tutum est:& lachrymas suas et uoluptates ubi uolet:sistet.Nobis quia non
est regredi facile: optimum est omnino non progredi. Eleganter mihi uidetur

Expanded text:
esinat, si incipere permiseris. Inbecillus est primo omnis adfectus. Deinde ipse se concitat esinat, si incipere permiseris. Inbecillus est primo omnis adfectus. Deinde ipse se concitat et vires, dum procedit, parat; excluditur facilius quam expellitur. Quis negat omnis adfectus a quodam quasi naturali fluere principio ? Curam nobis nostri natura mandavit, sed huic ubi nimium indulseris, vitium est. voluptatem natura necessariis rebus admiscuit, non ut illam peteremus, sed ut ea, sine quibus non possumus vivere, grata nobis illius faceret accessio; suo veniat iure, luxuria est. Ergo intrantibus resistamus, quia facilius, ut dixi, non recipiuntur quam exeunt. " Aliquatenus," inquis, " dolere, aliquatenus timere permitte "; sed illud " aliquatenus " longe producitur nec ubi vis, accipit finem. Sapienti non sollicite custodire se tutum est, et lacrimas suas et voluptates ubi volet sistet; nobis quia non est regredi facile, optimum est omnino non progredi. Eleganter mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
Trum satius sit modicos habere affectus an nullos sepe que¬
situm est. Nostri illos expellunt. Peripatetici temperant. Ego
non uideo quo salubris esse aut utilis possit ulla mediocritas morbi. Noli ti¬
mere: nihil eorum quae tibi non uis negari eripio:facilem me indulgentemq
prebebo rebus ad quas tendis: & quas aut uitae necessarias:aut utiles:aut iu¬
cundas putes. Detraham uitium. Nam cum tibi cupere interdixero: uelle ꝑ¬
mittam: ut eadem illa intrepidus facias ut certiore consilio:ut uoluptates Ø¬
las magis sentias. Quid ni: Ad te magis peruenture sunt si illis imperabi.
quem si seruies. Sed naturale est inquis:ut desiderio amici torquear datus
lachrymis tam iuste cadentibus. naturale est opinionibus hominum tangi.
et aduersis contristari. Quare non permittas mihi hunc tam honestũ male
opinionis metum. Nullum enim uitium sine patrocinio. Nulli non uitium ẽ¬
uerecundum & exorabile. Sed ob hoc latius funditur.Non obtinebis ut c¬

Expanded text:
trum satius sit modicos habere adfectus an nullos, saepe quaesitum est. Nostri illos expellunt, Peripatetici temperant. Ego non video, quomodo salubris esse aut utilis possit ulla mediocritas morbi. Noli timere; nihil corumeorum, quae tibi non vis negari, eripio. Facilem me indulgentemque praebebo rebus, ad quas tenetis et quas aut necessarias vitae aut utiles aut iucundas putas; detraham vitium. Nam cum tibi cupere interdixero, velle permittam, ut eadem illa intrepidus facias, ut certiore consilio, ut voluptates ipsas magis sentias; quidni ad te magis perventurae sint, si illis imperabis, quam si servies ? " Sed naturale est," inquis, " ut desiderio amici torquear; da ius lacrimis tam iuste cadentibus. Naturale est opinionibus hominum tangi et adversis contristari; quare mihi non permittas hunc tam honestum malae opinionis metum ? " Nullum est vitium sine patrocinio; nulli non initium verecundum est et exorabile, sed ab hoc latius funditur. Non obtinebis, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
Tuberonis ligneos lectos cum in publicum sternerentur hedinasq pro stragu¬
lis pelles: & ante ipsius Iouis cellam proposita conuiuiis uasa fictilia. Quid
aliud paupertatem in capitolio consectare:ut nullum aliud factum eius ha¬
cam: quo illum Catonibus inseram:Hoc parum credimus.Censura fu
illa: non coena.Oꝗͣ ignorant homines cupidi glorie quid illa sit:aut quem¬
admodum petenda. Illo die populus Romanus multorum supellectilem Ø¬
spectauit. Unius miratus est.Omnium illorum aurum argentumq frac¬
tum est: & in milies conflatum. At omnibus saculis Tuberonis fictilia Ø¬
Ua¬
bunt. Ua¬
Le.

Expanded text:
Tuberonis ligneos lectos, cum in publicum sternerent, hacdinasquehaedinasque pro straguTuberonis ligneos lectos, cum in publicum sternerent, hacdinasquehaedinasque pro stragulis pelles et ante ipsius Iovis cellam adposita conviviis vasa fictilia Quid aliud paupertatem in Capitolio consecrare ? Ut nullum aliud factum eius habeam, quo illum Catonibus inseram, hoc parum credimus ? Censura fuit illa, non cena. O quam ignorant homines cupidi gloriae, quid illa sit aut quemadmodum petenda ! Illo die populus Romanus multorum supellectilem spectavit, unius miratus est. Omnium illorum aurum argentumque fractum est et milliens conflatum, at omnibus saeculis Tuberonis fictilia durabunt. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
horreat: Cum contra decem legiones & gallica auxilia & mixta barbarica
arma ciuilibus uocem liberam mittat &. R. P. hortetur ne pro libertate
decidat: sed omnia experiatur honestius in seruitutem casura quem itura.
Quantum in illo uigoris ac spiritus: quantum in publica trepidatione fidu¬
tiae est. Scit se unum esse:de cuius statu non agatur.Non enim quaeri d
an liber Cato:sed an inter liberos sit.Inde periculorum gladiatorumq cõ¬
temptus.Libet admirantem inuictam constantiam uiri inter publicas
ruinas non labentis dicere:Luxuriatq: thoris animosum pectus.Proderit
non tantum quales esse soleat boni uiri dicere:formamq eoꝵ e lincamẽta
deducere:sed quales fuerint narrare & exponere. Catonis illud ultimum ac
fortissimum uulnus per quod libertas amisit animam: Laelii sapientiam: &
cum suo Scipione concordiam. Alterius Catonis domi forisq egregia facta

Expanded text:
non horreat, cum contra decem legiones et Gallica auxilia et mixta barbarica non horreat, cum contra decem legiones et Gallica auxilia et mixta barbarica arma civilibus vocem liberam mittat et rem publicam hortetur, ne pro libertate decidat, sed omnia experiatur, honestius in servitutem casura quam itura. Quantum in illo vigoris ac spiritus, quantum in publica trepidatione fiducia est! Scit se unum esse, de cuius statu non agatur; non enim quaeri, an liber Cato, sed an inter liberos sit; inde periculorum gladiorumque contemptus. Libet admirantem invictam constantiam viri inter publicas ruinas non labantis dicere: luxuriatque toris animosum pectus. Proderit non tantum quales esse soleant boni viri dicere formamque eorum et lineamenta deducere, sed quales fuerint narrare et exponere, Catonis illud ultimum ac fortissimum vulnus, per quod libertas emisit animam, Laeli sapientiam et cum suo Scipione concordiam, alterius Catonis domi forisque egregia facta,
Abbreviated transcription (Latin):
re ponto. Nec uanos horret strepitus illi ardua ceruix. Argutumq caput. bre¬
uis aluus:obesaq terga.luxuriatq thoris animosum pectus anhelli.Tun
qua sonitum procul arma dedere:Stare loco nescit:micat auribus & tremit ar¬
tus. Coniectumq premens uoluit sub naribus ignem. Dum aliudagit. Uir¬
gilius noster describit uirum fortem. Ego certe non aliam imaginem magno
uiro dederim: si mihi cato exprimendus inter fragores bellorum ciuilium ĩ¬
pauidus:& primus incedens admotus iam exercitus alpibus:ciuiliq:sel
ferens obuium:non alium illi assignauerim uultum non alium habitum:al¬
tius certe nemo ingredi potuit:quem qui simul contra Cesarem Pompeiũq
se sustulitur & aliis Cesarianas opes: aliis Pompeianas sibi fauentibus utrũ¬
q prouocauit. Ostenditq aliquas esse. R.l. partes. Nam parum est in Ca¬
tone dicere:nec uarios horret strepitus.Quid nicum uiros uicinosq:

Expanded text:
re ponti, Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix Argutumque caput, brere ponti, Nec vanos horret strepitus. Illi ardua cervix Argutumque caput, brevis alvus obesaque terga, Luxuriatque toris animosum pectus Tum, si qua sonum procul arma dederunt, Stare loco nescit, micat auribus et tremit artus Conlectumque premens volvit sub naribus ignem. Dum aliud agit, vergilius noster descripsit virum fortem; ego certe non aliam imaginem magno viro dederim. Si mihi M. Cato exprimendus sit, inter fragores bellorum civilium inpavidus et primus incessens admotos iam exercitus Alpibus civilique se bello ferens obvium, non alium illi adsignaverim vultum, non alium habitum. Altius certe nemo ingredi potuit quam qui simul contra Caesarem Pompeiumque se sustulit et aliis Caesareanas opes, aliis Pompeianas foventibus utrumque provocavit ostenditque aliquas esse et rei publicae partes. Nam parum est in Catone dicere: " nec vanos horret strepitus." Quidni ? Cum veros vicinosque
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Quidam characterismon appellant: signa cuiusq uirtutis & uitii ac notas
reddentem: quibus inter se similia discriminentur: haec res cam demum. uim hẽt
uem praecipere. Nam qui precipit:dicit. Illa facies si uoles temperans esse. Qu
describit ait temperans est:qui facit illa:qui illis abstinet.Queris quid intersit
Alter precepta uirtutis dat: alter exemplar. Descriptiones has:& ut publicano¬
rum utar uerbo hiconismo: ex usu esse confiteor. Proponamus laudanda: inue¬
metur imitator: putas utilia tibi dare argumenta per quas intelligas nobilem
equum: ne fallaris empturus ne operam perdas in ignauo. Quanto hoc utilius
est: excellentis animi notas nosse quas ex alio in se tranfferre permittitur:Con¬
tinuo pecoris generosi pullus in aruis. Atius ingreditur. & mollia crura repo'¬
nnt. Primus in ire uiam fluuios tentare manantes. Audet:& ignoto sese cõmitte¬

Expanded text:
cat, quidam characterismon appellant, signa cuiusque virtutis ac vitii et notas cat, quidam characterismon appellant, signa cuiusque virtutis ac vitii et notas reddentem, quibus inter se similia discriminentur. Haec res eandem vim habet quam praecipere. Nam qui praecipit, dicit: " illa facies, si voles temperans esse." Qui describit, ait: " temperans est, qui illa facit, qui illis abstinet." Quaeris, quid intersit ? Alter praecepta virtutis dat, alter exemplar. Descriptiones has et, ut publicanorum utar verbo, iconismos ex usu esse confiteor; proponamus laudanda, invenietur imitator. Putas utile dari tibi argumenta, per quae intellegas nobilem equum, ne fallaris empturus, ne operam perdas in ignavo ? Quanto hoc utilius est, excellentis animi notas nosse, quas ex alio in se transferre permittitur. Continuo pecoris generosi pullus in arvis Altius ingreditur et mollia crura reponit; Primus et ire viam et fluvios temptare minantis Audet et ignoto sese committe
Abbreviated transcription (Latin):
dices his quae genuere adiuuantur. Quantum utilitatis manus habeat nescire Ø¬
nulli licet. Aperte iuuat cor illud quo manus iuuant. ex quo impetum sumunt
quo mouentur latet. Idem dicere de praeceptis possum: aperta sunt.Decreta ue
sapientie in abdito:sicut sanctiora sacrorum tantum iitiati sunt.Sciunt ita
in philosophia:arcana illa: admissis receptisq ostenduntur in sacro.At precepta
et alia huiusmodi: prophanis quoq nota sunt.Possidonius non tantum precep¬
tionem: nihil enim nos hoc uerbo uti prohibet sed etiam suasionem:& consola¬
tionem:& exhortationem necessariam iudicat. His adiicit causarum inquisitioe¬
et ethymologiam:quam queritur dicere non audeamus:cum grammatici cu¬
stodes latini sermonis suo iure ita appellent:non uideo. Ait utilem futuram
esse descriptionem cuiuscunq: uirtutis.Hanc possidonius ethymologiam uo¬

Expanded text:
dices iis, quae genuere, adiuvantur. Quantum utilitatis manus habeant, nescire dices iis, quae genuere, adiuvantur. Quantum utilitatis manus habeant, nescire nulli licet, aperte iuvant; cor illud, quo manus vivunt, ex quo impetum sumunt, quo moventur, latet. Idem dicere de praeceptis possum: aperta sunt, decreta vero sapientiae in abdito. Sicut sanctiora sacrorum tantum initiati sciunt, ita in philosophia arcana illa admissis receptisque in sacra ostenduntur; at praecepta et alia eiusmodi profanis quoque nota sunt. Posidonius non tantum praeceptionem, nihil enim nos hoc verbo uti prohibet, sed etiam suasionem et consolationem et exhortationem necessariam iudicat. His adicit causarum inquisitionem, aetiologian quam quare nos dicere non audeamus, cum grammatici, custodes Latini sermonis, suo iure ita appellent, non video. Ait utilem futuram et descriptionem cuiusque virtutis; hanc Posidonius ethologian vo
Abbreviated transcription (Latin):
colligunt: quaedam aperta sunt: quedam obscura. Aperta que sensu comprehẽ¬
duntur. quae memoria. Obscura quae extra hec sunt.Ratio autem non imple¬
tur manifestis maior eius pars pulchriorq: in occultis est. Occulta probatio¬
iem exigunt: probatio non sine decretis est.necessaria ergo decreta sunt.Qu
res cõmunem sensum facit eadem perfectum.Certarum rerum persuasio sine
qua omnia in animo notant.Necessaria sunt decreta:quae dant animis infle¬
xibile iudicium. Deniq cum monemus aliquem ut amicum eodem habeat
loco quo se:ut exinimico cogitet posse fieri amicum:in illo amorem incitet:ĩ
oc moderetur odium.adiicimus iustum & honestum.Iustum autem hor¬
stumq decretorum nostrorum continet ratio: Ergo hec necessaria est sine qua nec
illa sunt: sed utraq iungamus. Namq & sine radice inutiles rami sunt: & ipse ra¬

Expanded text:
colligunt. Quaedam aperta sunt, quaedam obscura: aperta, quae sensu conprehencolligunt. Quaedam aperta sunt, quaedam obscura: aperta, quae sensu conprehenduntur, quae memoria; obscura, quae extra haec sunt. Ratio autem non impletur manifestis; maior eius pars pulchriorque in occultis est. Occulta probationem exigunt, probatio non sine decretis est; necessaria ergo decreta sunt. Quae res communem sensum facit, eadem perfectum, certa rerum persuasio; sine qua si omnia in animo natant, necessaria sunt decreta, quae dant animis inflexibile iudicium. Denique cum monemus aliquem, ut amicum eodem habeat loco, quo se, ut ex inimico cogitet fieri posse amicum, in illo amorem incitet, in hoc odium moderetur, adicimus: " iustum est et honestum." Iustum autem honestumque decretorum nostrorum continet ratio; ergo haec necessaria est, sine qua nec illa sunt. Sed utrumque iungamus. Namque et sine radice inutiles rami sunt et ipsae ra
Abbreviated transcription (Latin):
que maxima inter nos habentur diuitie:gratia. potentia. sestertio nũmo
aestimanda sint.Hoc nescis nisi constitutionem ipsam: qua ista inter se
existimantur inspexeris.Quemadmodum folia uirere per se non pos:¬
unt: ramum desiderant cui inhereant:ex quotrahunt succum:Sic is
precepta si sola sunt marcent. infigi uolunt secte. Preterea non intelligũt¬
hi qui decreta tollunt:eo ipso confirmari illa quo tolluntur. Quid enim dicũt
raeceptis uitam satis explicari:superflua esse decreta sapientie idest dogmata
Atq hocipsum quod dicunt decretum est tam hercule:quem si nunc ego dice¬
conferendum: hoc ipso quo negarem:curanda esse praecepta praeciperem.Qua¬
dam admonitionem philosophie desiderant:quedam probationem.Et quidẽ
nulta quia inuoluta sunt uix summa diligentia:ac summa subtilitate ap¬
riuntur. Si probationes necessariae sunt: & decreta quae ueritatem argumentis

Expanded text:
quae maximi inter nos habentur, divitiae, gratia, potentia, sestertio nummo quae maximi inter nos habentur, divitiae, gratia, potentia, sestertio nummo aestimanda sint. Hoc nescies, nisi constitutionem ipsam, qua ista inter se aestimantur, inspexeris. Quemadmodum folia per se virere non possunt, ramum desiderant, cui inhaereant, ex quo trahant sucum; sic ista praecepta, si sola sunt, marcent; infigi volunt sectae. Praeterea non intellegunthi, qui decreta tollunt, eo ipso confirmari illa, quo tolluntur. Quid enim dicunt ? Praeceptis vitam satis explicari, supervacua esse decreta sapientiae, id est dogmata. Atqui hoc ipsum, quod dicunt, decretum est tam me hercules quam si nunc ego diceconferendum; hoc ipso, quo negarem curanda esse praecepta, praeciperem. Quaedam admonitionem in philosophia desiderant, quaedam probationem et quidem multam, quia involuta sunt vixque summa diligentia ac summa subtilitate aperiuntur. Si probationes necessariae sunt, et decreta, quae veritatem argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. Ab hoc enim est uoluntas habitus porro animus non erit in optio
nisi totius uite leges perceperit et quid de quoquo iudicandum sit exeger
nisi res ad uerum redegerit.Non contingit tranquillitas: nisi immutabile
certumq iudicium adeptis. Caeteri decidunt subinde. & reponunt:& inter
missa appetitaq alterius fluctuantur.Causa iusq iactationis est quod
nihil liquet in certissimo regimine utentibus fama.Si uis eadem semꝑ
aelle: uera oportet uelis:aduerum sine decretis non peruenitur:continei
uitam:& honam. & malam:honesta & turpia: iusta & in iusta:pia et im¬
pia: uirtutes ususq uirtutum: rerum commodarum possessio existimatio
ac dignitas: ualitudo: uires: forma: sagacitas: sensus.Haec omnia existi¬
matorem desiderant.Scire liceat quantum cuiq: incensum differendũ
sit. Falleris enim & pluris quedam quem sunt putas.Adeoq falleris: ut

Expanded text:
fuerit, ab hoc enim est voluntas. Habitus porro animi non erit in optimo, fuerit, ab hoc enim est voluntas. Habitus porro animi non erit in optimo, nisi totius vitae leges perceperit et quid de quoque iudicandum sit, cxegeritexegerit, nisi res ad verum redegerit. Non contingit tranquillitas nisi inmutabile certumque iudicium adeptis; ceteri decidunt subinde et reponuntur et inter missa adpetitaque alternis fluctuantur. Causa his quae iactationis est ? Quod nihil liquet incertissimo regimine utentibus, fama. Si vis eadem semper velle, vera oportet velis. Ad verum sine decretis non pervenitur; continent vitam. Bona et mala, honesta et turpia, iusta et iniusta, pia et impia, virtutes ususque virtutum, rerum commodarum possessio, existimatio ac dignitas, valitudo, vires, forma, sagacitas sensuum; haec omnia aestimatorem desiderant. Scire liceat, quanti quidque in censum deferendum sit. Falleris enim et pluris quaedam quam sunt putas, adeoque falleris, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
paupertate:de diuitus.de gloria:de ignominia: de patria: de exilio.Aestimamꝰ
singula fama remota: & quaeramus quid sint: non quid uocentur. Ad uirtutes
transeamus: praecipiet aliquis ut prudentiam magni extimemus:ut fortitu
dinem complectamur: temperantiam amemus: iusticiam si fieri potest propi¬
us etiam ꝗͣ ceteras nobis applicemus. Sed mbilagetur siignoramus quid
sit uirtus. Una sit:an plures:separate:an annexe.An qui unam habet & ce¬
teras habeat quomodo inter se differrant.Non est necesse fabro de fabrica
quaerere: quod eius initium:quis usus sit:non magis quem Pantomimo
de arte saltandi. Omnes certa ista esse sciunt:nihil deest.Non enim a
totam pertinet uiam. Uirtus & aliorum scientia est & sui discendum de ipsa
estut in ipsa discatur. Actio recta non erit: nisi recta fuerit uoluntas. Ab hac
enim estactio. Rursus uoluntas non erit recta: nisi habitus animi rectus

Expanded text:
paupertate de divitiis, de gloria de ignominia, de patria de exilio. Aestimemus paupertate de divitiis, de gloria de ignominia, de patria de exilio. Aestimemus singula fama remota et quaeramus, quid sint, non quid vocentur. Ad virtutes transeamus. PraecDINEM COMPLECTAMUR, ut temperanciam amemus, ut IUSTICIAM, SI FIERI POTEST, PROPIus etiam quam ceteras nobis adplicemus. Sed nil aget, si ignoramus, quid sit virtus, una sit an plures, separatae aut innexae, an qui unam habet et ceteras habeat, quo inter se differant. Non est necesse fabro de fabrica quaerere, quod eius initium, quis usus sit, non magis quam pantomimo de arte saltandi; omnes istae artes si se sciunt, nihil deest; non enim ad totam pertinent vitam, virtus et aliorum scientia est et sui; discendum de ipsa est, ut ipsa discatur. Actio recta non erit, nisi recta fuerit voluntas, ab hac enim est actio. Rursus voluntas non erit recta, nisi habitus animi rectus
Abbreviated transcription (Latin):
suum diuidat. Quando omnia quae prestanda sunt ac uitanda curauerit di¬
cam. Cum possum breuiter: hanc illi formulam humani officii tradere.Om¬
ne hoc quod uides: quo diuina atq humana conclusa sunt. Unum est mem¬
bra sumus corporis magni.Natura nos cognatos aedidit:cum hisdem & in
casdem gigneret.Hec nobis amorem indidit mutuum:& sociabiles fecit.
equum iustumq composuit. Ex illis constitutione miserius est nocere ꝗͣ laedi.
Ex illius imperio paratae sunt:iuuantis manus.Isti uersus & in pectore &
in oresit. Homo sum:humani nihil a me puto alienum:Habeamus in cõe¬
quot nati sumus. Societas nostra lapidum formationi simillima est:que
casura nisi inuicem. obstaret hoc ipso continetur. Post deos hominesq de¬
spiciamus: quomodo rebus sit utendum. In superuacuum praecepta iactauimus
nisi illud praecesserit: qualem de quacunq: re habere debeamus opinionem:o

Expanded text:
suum dividat ? Quando omnia, quae praestanda ac vitanda sunt, disuum dividat ? Quando omnia, quae praestanda ac vitanda sunt, dicam, cum possim breviter hanc illi formulam humani officii tradere: omne hoc, quod vides, quo divina atque humana conclusa sunt, unum est; membra sumus corporis magni. Natura nos cognatos edidit, cum ex isdem et in eadem gigneret. Haec nobis amorem indidit mutuum et sociabiles fecit. Illa aequum iustumque composuit; ex illius constitutione miserius est nocere quam laedi. Ex illius imperio paratae sint iuvandis manus. Ille versus et in pectore et in ore sit: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. Habeamus in commune; nati sumus. Societas nostra lapidum fornicationi simillima est, quae casura, nisi in vicem obstarent, hoc ipso sustinetur. Post deos hominesque dispiciamus, quomodo rebus sit utendum. In supervacuum praecepta iactavimus, nisi illud praecesserit, qualem de quacumque re habere debeamus opinionem, de
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Ledere etenim lediq coniunctum est. Summa illa ac pulcherrima om¬
nium natura:quos periculo exemit:ne periculosos quidem facit.Primus est
deorum cultus:deos credere:Deinde reddere illis maiestatem suam: redde
bonitatem:sine qua nulla maiestas est.Scire illos esse qui praesident:mundo
qui uniuersa ut sua temperant:qui humani generis tutelam gerunt interdũ
curiosi singulorum.Hi nec dant malum:nec habent.Caeterum castigãt quos¬
dam & coercent:& irrogant poenas: & aliquando spe boni puniunt.Uis deos pro¬
spiciari: Bonus esto.Satis illos coluit quisquis imitatus est Ecce altera quae¬
stio. Quomodo hominibus sit utendum: Quid agimus que damus praecepta
ut parcamus sanguini humano: Quantulum est ei non nocere:cui debeas ꝓ'¬
desse. Magna seculi laus est:si homo mansuetus hominem adiuuet praecipiemꝰ
ut naufrago manum porrigat:erranti ut uiam monstret.Cum csuriente pa

Expanded text:
facere; laedere etenim laedique coniunctum est. Summa illa ac pulcherrima omfacere; laedere etenim laedique coniunctum est. Summa illa ac pulcherrima omnium natura quos periculo exemit, ne periculosos quidem fecit. Primus est deorum cultus deos credere; deinde reddere illis maiestatem suam, reddere bonitatem, sine qua nulla maiestas est. Scire illos esse, qui praesident mundo, qui universa vi sua temperant, qui humani generis tutelam gerunt interdum incuriosi singulorum. Hi nec dant malum nec habent; ceterum castigant quosdam et coercent et inrogant poenas et aliquando specie boni puniunt. vis deos propitiare ? Bonus esto. Satis illos coluit, quisquis imitatus est. Ecce altera quaestio, quomodo hominibus sit utendum. Quid agimus ? Quae damus praecepta ? Ut pareamus sanguini humano ? Quantulum est ei non nocere, cui debeas prodesse ! Magna scilicet laus est, si homo mansuetus homini est. Praecipiemus, ut naufrago manum porrigat, erranti viam monstret, cum esuriente panem
Abbreviated transcription (Latin):
i quae totos uetant. Quomodo sint dii colendi solet praecipi.Accendere aliqu
lucęrnas sabbatis prohibeamus. quoniam mee lumine dn egent: & nee hoĩes
quidem delectantur fuligine. Uetamus salutationibus matutinis fungi & fori¬
us assidere templorum humana ambitio:istis officns capitur deum colit qu
nouit. Uetamus linthea & strigiles Ioui ferri:& speculum tenere lunoni. Non
querit ministros deus.Quid m ipse humano generi ministrat. Ubiq & omni¬
bus praesto est. Audiat licet quemadmodum seruare in sacrificiis debeat:qua¬
si procul resilire a molestiis: a superstitionibus. Nunquam satis perfectum erit
nisi qualem debet deum mente conceperit omnia habentem:omnia tribue¬
tem: beneficia gratis dantem.Qua causa est diis benefaciendi natura. Errat
siquis putat illos nocere uelle. Non possunt nec accipere iniuriam queunt: nec

Expanded text:
itari conarique totos vetant. Quomodo sint di colendi, solet praecipi. Accendere aliquem itari conarique totos vetant. Quomodo sint di colendi, solet praecipi. Accendere aliquem lucernas sabbatis prohibeamus, quoniam nec lumine di egent et ne homines quidem delectatur fuligine, vetemus salutationibus matutinis fungi et foribus adsidere templorum; humana ambitio istis officiis capitur, deum colit qui novit, vetemus lintea et strigiles Iovi ferre et speculum tenere Iunoni; non quaerit ministros deus. Quidni ? Ipse humano generi ministrat, ubique et omnibus praesto est. Audiat licet, quem modum servare in sacrificiis debeat, quam procul resilire a molestis superstitionibus, numquam satis profectum erit, nisi qualem debet deum mente conceperit, omnia habentem, omnia tribuentem, beneficum gratis. Quae causa est dis bene faciendi ? Natura. Errat, si quis illos putat nocere nolle; non possunt. Nec accipere iniuriam queunt nec
Abbreviated transcription (Latin):
bona sunt. Ergo infigi debet persuasio ad totam pertinens uitam. Hoc est
qui pro decretum uoco. Qualis hec persuasio fuerit:talia erunt que agentur.
quae cogitabuntur. Qualia autem haec fuerint talis uita erit in particulas
sisse totum ordinanti parum est.Marcus Brutus ineo libro.quem Ferichã
te conitos inscripsit dat multa precepta & parentibus & liberis & fratribus. hec
nemo faciet quemadmodum debernisi habuerit quo perferat.Proponamus
oportet finem fummibomi: ad quem nitamur:ad quem omne factum nostrũ
dictumq respiciat: ueluti nauigantibus ad aliquod sydus dirigendus esto
sus. Uita sine proposito uaga est. Quod si utiq proponendum est. incipiunt
necessaria esse decreta: illud piuo concedes nihil esse turpius dubio:& incerto
ac timido: pedem modo referente:modo producente:Hoc in omnibus rebus
accidet nobis: nisi aestimantur quae rependunt animos & detinent:& precona

Expanded text:
bona sunt. Ergo infigi debet persuasio ad totam pertinens vitam: hoc est, bona sunt. Ergo infigi debet persuasio ad totam pertinens vitam: hoc est, quod decretum voco. Qualis haec persuasio fuerit, talia erunt, quae agentur, quae cogitabuntur. Qualia autem haec fuerint, talis vita erit. In particulas suasisse totum ordinanti parum est. M. Brutus in eo libro, quem περὶ καθήκοντοσ inscripsit, dat multa praecepta et parentibus et liberis et fratribus; haec nemo faciet quemadmodum debet, nisi habuerit quo referat. Proponamus oportet finem summi boni, ad quem nitamur, ad quem omne factum nostrum dictumque respiciat; veluti navigantibus ad aliquod sidus derigendus est cursus. Vita sine proposito vaga est: quod si utique proponendum est, incipiunt necessaria esse decreta. Illud, ut puto, concedes, nihil esse turpius dubio et incerto ac timide pedem referente. Hoc in omnibus rebus accidet nobis, nisi eximuntur, quae reprendunt animos et detinent et pericl
Abbreviated transcription (Latin):
libram fuisse aiebant. Tyberius Cesar missum sibi cum in macellum defer¬
ri & ueniri iussisset. Amici inquit omnia me fallunt:nisi istum mullum
aut Apitius emerit: aut Publius Octauius.Ultra spem illi coniectura pro¬
cessit. Licitati sunt. Uicit Octauius: & ingentem consecutus est inter suos Ø¬
gloriam. Cum quinq sestertus emisset piscem:quem Caesar uendiderat. Nec
Apitius quidem emerat: numerare tantum Octauio fuit turpe.Nami
qui emerat ut Tyberio mitteret:quanꝗ̃ illum quoq: reprehenderim. Admi¬
ratus est rem qua putauit Cesare dignum:Amico ergo aliquis accidet pro¬
bamus ad hoc si hereditatis causa facit. Uultur est cadauer expectat. Eadem
aut turpia sunt:aut honesta.Refert quare:aut quemadmodum fiant.Om¬
nia autem honeste fient:si honesto nos addixerimus.Idq unum in rebus
humanis bonum iudicauerimus:queq ex eo sunt bona sunt.Cetera in diẽ

Expanded text:
libram fuisse aiebant—Tiberius Caesar missum sibi cum in macellum deferlibram fuisse aiebant—Tiberius Caesar missum sibi cum in macellum deferri et veniri iussisset: " amici," inquit, " omnia me fallunt, nisi istum mullum aut Apicius emerit aut P. Octavius." Ultra spem illi coniectura processit: liciti sunt, vicit Octavius et ingentem consecutus est inter suos gloriam, cum quinque sestertiis emisset piscem, quem Caesar vendiderat, ne Apicius quidem emerat. Numerare tantum Octavio fuit turpe, non illi, qui emerat, ut Tiberio mitteret, quamquam illum quoque reprenderim; admiratus est rem, qua putavit Caesarem dignum. Amico aliquis aegro adsidet: probamus. At hoc hereditatis causa facit: vultur est, cadaver expectat. Eadem aut turpia sunt aut honesta; refert, quare aut quemadmodum fiant. Omnia autem honesta fient, si honesto nos addixerimus idque unum in rebus humanis bonum iudicaverimus quaeque ex eo sunt; cetera in diem
Abbreviated transcription (Latin):
cta.Sed non erit in manu regula ad quem exigantur cui credant recta ẽẽ
que fecit: non promittet se talem inperpetuum qui casubonus est. Deinde
prestabunt tibi fortasse precepta: ut qued oporter facias: non prestabunt
quemadinodum oportet: & si hoc non prestant:ad uirtutem perducunt.
Faciet ergo quod oporter monitus.Concedo. Sed imparum est:quoniam ꝗ¬
dem non in facto laus est:sed in eo quemadmodum fiat. Quid est co
sumptuosa flagitiosiue: & equestrem censum consumere: Quid iam dignũ
censoria nota: Siquis ut isti ganeose loquuntur: sibi hec & ingenio suo prestent
e totiens tantum sestertio adiiciales coene frugalissimis uiris constiterunt. Eo¬
dem res si gule datur turpis est.Si honori in reprehensionem effugit.Non
enim luxuria: sed impensa solemnis est.Nullum ingentis forme: quare au¬
tem non pondus adiicio & aliorum gulam irrito:quattuor pondo & ad se¬

Expanded text:
cta, sed non erit in manu regula, ad quam exigantur, cui credat recta esse, cta, sed non erit in manu regula, ad quam exigantur, cui credat recta esse, quae fecit. Non promittet se talem in perpetuum, qui bonus casu est. Deinde praestabunt tibi fortasse praecepta ut quod oportet faciat, non praestabunt ut quemadmodum oportet; si hoc non praestant, ad virtutem non perducunt. Faciet quod oportet monitus, concedo; sed id parum est, quoniam quidem non in facto laus est, sed in eo, quemadmodum fiat. Quid est cena sumptuosa flagitiosius et equestrem censum consumente ? Quid tam dignum censoria nota, si quis, ut isti ganeones loquuntur, sibi hoc et genio suo praestet ? Et deciens tamen sestertio aditiales cenae frugalissimis viris constiterunt. Eadem res, si gulae datur, turpis est; si honori, reprensionem effugit. Non enim luxuria, sed inpensa sollemnis est. Mullum ingentis formae—quare autem non pondus adicio et aliquorum gulam inrito ? quattuor pondo et se
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hec audacia reprimi potest: nec illa mertia sciscitari: nisi cause corumo
aestimantur. Falsa autem admiratione falsa fortitudo. Hec nos quandiu
possident: dicas licet hoc patri prestare debes.Hoc liberis: hoc amicis: hoc
ospitibus tentantem auaritiam rennebit. Scio pro patria pugnandũ es
dissuadebit timor. Sciet pro amicis dissuadendum esse: ad extremum usq
sudorem: sed delitie uetabunt. Sciet in uxorem grauissimum esse genus in¬
uirie habere pellicem: sed illum libido in contraria impingit.Nibil ergo ꝓ.¬
derit dare precepta:nisi prius admoueris obstantia preceptis: non magis ꝗ̃
proderit arma in conspectu posuisse. propiusq admouisse. nisi usure manꝰ
expediuntur:ut ad precepta quedamus: possitanimus soluendus ire. Pu¬
temus aliquem facere quod oportet: non faciet assidue. non faciet aequali¬
ter: nescit enim quare faciet. Aliqua uel casu uel exercitatione exhibit re¬

Expanded text:
Nec haec audacia reprimi potest nec illa inertia suscitari, nisi causae eorum Nec haec audacia reprimi potest nec illa inertia suscitari, nisi causae eorum eximuntur, falsa admiratio et falsa formido. Haec nos quamdiu possident, dicas licet: " Hoc patri praestare debes, hoc liberis, hoc amicis, hoc hospitibus; " temptantem avaritia retinebit. Sciet pro patria pugnandum esse, dissuadebit timor; sciet pro amicis desudandum esse ad extremum usque sudorem, sed deliciae vetabunt; sciet in uxore gravissimum esse genus iniuriae paelicem, sed illum libido in contraria inpinget. Nihil ergo proderit dare praecepta, nisi prius amoveris obstatura praeceptis, non magis quam proderit arma in conspectu posuisse propiusque admovisse, nisi usurae manus expediuntur. Ut ad praecepta, quae damus, possit animus ire, solvendus est. Putemus aliquem facere, quod oportet; non faciet adsidue, non faciet aequaliter: nesciet enim, quare faciat. Aliqua vel casu vel exercitatione exibunt re