comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secũtur ĩmimere ⁊ quod nõ mĩmũ
gentĩb namgatõib maris humꝰ sc̃m
est ut cymber ⁊ celta altero orbis angu¬
lo nõ nũꝙ̃ sentiant qui suit amabes qd
mare rubrñ quid ⁊ sabea nemora fu¬
dent hircanis ⁊ tanais nicola achła¬
titos noscant hesperidas ⁊ coꝵ eciã
gustent aurea mala. seruẽtes ethio¬
ꝑas ⁊ nplũ ac libitas pestes gelids
ħi ꝑborens lustret ⁊ sargnatã Sic
hrispanus maurusq infitatus uisi¬
ultima calcet caꝓbanis litora ⁊ dũ
mores legesq ⁊ hĩtus miretur fit
illo ambiri occeauo arbittir ritus
miscet fidem mertiõniis cr̃icet ami¬
citias nĩgat ⁊ dum sua docẽt ydionia¬
ta discant ⁊aliena ⁊ fic fit ut quos
fecerat distantia locoꝵ eioneos nauiga ͦ
nĩgat faciatq concordes Qunt p̃tra
⁊ ãlia mulca que si canta nõ sinie ad¬
miratr̃e conspitua sunt forsan utili¬
tate ꝯtinua eariora. Pbet ħo mare
lembis infinita piscationũ ꝯmoda

Expanded text:
sequuntur innumere; et, quod non minimum sequuntur innumere; et, quod non minimum gentibus navigationibus maris huius, factum est, ut Cymber et Celta altero orbis ex angulo non nunquam sentiant, qui sint Arabes, quid mare Rubrum, quid et Sabea nemora sudent. Hyrcanus et Tanays incola Athlanticos noscant Hesperidas, et eorum etiam gustent aurea mala. Ferventes Ethyopas et Nylum ac Lybicas pestes gelidus Yperboreus lustret et Sarmata. Sic et Hispanus Maurusque visitatus visiultima calcet Taprobanis litora, et dum solum legesque et habitus mirentur, fitillo ambiri occeano arbitratur, ritus miscet, fidem mercimoniis comunicet, amicitias iungat, et, dum sua docent ydiomata, discunt etiam aliena, et sic fit, ut; quos fecerat distantia locorum extraneos, navigatio iungat faciatque concordes. Sunt preterea et alia multa, que, si tanta non sint admiratione conspicua, sunt forsan utilitate continua cariora. Prebet hoc mare lembis infinita piscationum commoda,
Abbreviated transcription (Latin):
mare affrico ⁊
assiatico atque
enropo litore t̾¬
miatũ millecõ¬
spitiud insulis
ope herculis
Regũ inclite ĩt
abilã ⁊ calpẽ
occidentalia ꝓ¬
dmontoria que
liberalitate mis oportiũtatib ꝓuidẽ¬
te ingens mortalib ꝯmodũ consecutũ
est Quĩ eñ prestare diõ prestãte
ine rates hũano excogitatas ingemio
⁊ artificio suibrestãs m̃it remigiõ sulca¬
tes undas nũc belo tenso bencoꝵ mm¬
pulsas spũ quibus ome gñde defertur
omis Qnũ eoꝵ excogitare audatiam.
Qui se p̾mo undis inc̃og̾tis ⁊ mexꝑtis
aut audentiũ fortũa ut tusfretãtes ꝑe¬
gͦnatione lõginqua non dicãcursu so¬
lum s uolatũ celeri delati auru metal¬
laq ceta eois uestes purpureas et a¬
romata lapides p̃ciosos ⁊ ebora occi¬
dius peg̾nas anes ⁊ bagana ligna
nrĩs silius incog̾ta gĩmas i sũdores
arboro reliques rudic̃es que nõ om̃i
sdlo fimuliares ex quib tũ sanis quã
egriis corꝑib medicamiã atqioblertatoes

Expanded text:
mare, Affrico et Asyatico atque Europo litore terminatum, mille conspicuum insulis, opere Herculis, regum inclite, inter Abilam et Calpem, occidentalia promontoria, que liberalitate nostris oportunitatibus providente, ingens mortalibus commodum consecutum est. Quid enim spectare, divino prestante lumine, rates, humano escogitatas ingenio, et artificio fabrefactas, nunc remigio sulcantes undas, nunc velo tenso ventorum impulsas spiritu, quibus omne grande defertur onus? Quid eorum excogitare audaciam, qui se primo undis incognitis et inexpertis aut audentium fortuna, ut transfretantes peregrinatione longinqua non dicam cursu solum, sed volatu celeri delati, aurum metallaque cetera Eois, vestes purpureas et aromata, lapides preciosos et ebora occiduis, peregrinas aves et balsama, ligna nostris silvis incognita, gummas et sudores arborum reliquos, radicesque non omni solo familiares, ex quibus tam sanis, quam egris corporibus medicamina atque oblictationes
Abbreviated transcription (Latin):
toriogr aphus denmi singẽdo dixere
que fucio adeo adolenit ut eciã qui se
prudẽtes arbit᷑bant᷑ infanda creduli¬
tate caperent᷑ amplut᷑tem aut̃ illiꝰ
in cirenitũ orbis ꝓccientib sese undis
⁊ sit circũsonãs Cuirus ant̃ ht̃ de¬
signare motũ eius in suꝑficie qui cũ
reuolutione ⁊ eumore sit ut currus
tio uero qnũ designat᷑ qualit᷑ scilicet
ex tͣnͣquillitate mare efficit᷑ ꝓcello sũ
Mare ant imioiuis fuisse alup̃nũ ideo
dcĩ ẽ qr aer ex aquis suscipit int̾nẽ¬
tum ut ubi de Innone daũ est Tr̃idẽs
aut̃ sceꝑtrũ ilłi concessũ t̾plicẽ aque
ꝓpetatẽ oñdit Est i. labilis nabilis
⁊ potabilis. Enidmẽta uo illi conset᷑¬
Et ob ũ ab homero bocat᷑ sepissime
ennosigeos ꝙ idem est ꝙ terra monẽs
Et ꝓpt̾ hoc uoluerũt insipidi a qd fibi
sacrũ eẽt ab eo deber seruari ꝙ ꝙ
male legerant isci dauiticũ illud Isi
dñs edificauerit domũ ĩnanũ laborat

Expanded text:
toriographus, deum fingendo dixere; toriographus, deum fingendo dixere; que fictio adeo adolevit, ut etiam qui se prudentes arbitrabantur, infanda credulitate caperentur. Amphytritem autem illius in circuita orbis proicientibus sese undis t sic circumsonans. Currus autem habet designare motum eius in superficie, qui cum revolutione et rumore fit ut currus tio vero contrarium designatur, qualiter scilicet ex tranquillitate mare efficitur procellosum. Mare autem Iunonis fuisse alumnum ideo dictum est, quia aer ex aquis suscipit incrementum, ut ubi de Iunone dictum est. Tridens autem sceptrum illi concessum triplicem aque proprietatem ostendit; est enim labilipotabilis. Fundamenta vero illi ideo consecret ob id ab Omero vocatur sepissime Ennosigeos, quod idem est quod terram movens; et propter hoc voluerunt insipidi, id quod sibi sacrum esset, ab eo deberi servari. O quam male legerant isti Daviticum illud: Nisi dominus edificaverit domum, in vanum laborant
Abbreviated transcription (Latin):
S stacius alit᷑ enis desc̾bit excursũ
dumi dicit Qualis ubi eolio demissos
carce̾ bẽtos. Dux ꝑ̃ se neptimiꝰ agit
magnoq uolantes Inicit egeo trĩstis
comitatus emiti. Circũ lor̃a fremũt
so terraꝵ fordida fundo Temꝑestas icͣ¬
Hunc insuꝑ de imposicione noĩs atheĩs
cum minerua licigiũ fuit qd qm̃ ubi
supͣ de aidem dcñ est satis ꝑlene desc̾¬
bit᷑ reiterasse suꝑua caneñ duxi s ͭ
⁊ de muris troie ab eo ⁊ apolline cõ stcͣ¬
tis ubi de laumuedonte legit᷑ mẽnitur
uolũt eñ inusuꝑ Innonis fuisse aliip̃nũ
⁊ loco sceptri gestare cridentẽ ⁊ rerũ
illi fundamẽta sacrata ex quib quid
senserit decepta uecustas uidendũ ẽ
eptimꝰ maris deus a fingẽtibus
tͣłs ẽ eo ꝙ sic in sacra legatur histõ
Iupit᷑ neptimo imperuõ dat maris
ut insulis om̃ibus ⁊ que secus mare
loca eeñt om̃ibus regnaret rtͣ. hinc
poete postinod̾ ubĩ regẽ dixisset his¬

Expanded text:
Sed Statius aliter eius describit excursum, Sed Statius aliter eius describit excursum, dum dicit: Qualis ubi Eolio decarcere Ventos dux prae se Neptunus agit magnoque volentes incitat Aegaeo; tristis comitatus eunti circum lora fremunt so terrarum sordida fundo TempestasHuic insuper de impositione nominis Athenis cum Minerva litigium fuit, quod, quoniam ubi supra de eadem dictum est, satis plene describitur, reiterasse supervacaneum duxi. Sic et de muris Troie ab eo et Apolline constructis, ubi de Laomedonte legitur, invenitur. Volunt eum insuper Iunonis fuisse alumnum, et loco sceptri gestare tridentem, et rerum illi fundamenta sacrata. Ex quibus quid senserit decepta vetustas, videndum est. Neptunus maris deus a fingentibus dictus est, eo quod sic in sacra legatur hystoria: Iuppiter Neptuno imperium dat maris, ut insulis omnibus et que secus mare loca essent omnibus regnaret etc. Hinc poete postmodum ubi regem dixisset hys
Abbreviated transcription (Latin):
Idest. tres enĩ a saturno sumꝰ frẽs qͦs
genuit rhesi inpit et ego tertius.
aut dites moxtius dñans. Triplicit̾
autẽ omĩa diuisa siuit. Cuilib antem
contigit honor. Certe mͥ ꝯtigit ainti¬
quũ fretum hĩtare semper itͣ u u¬
Aunt p̃terea dicit albericus uxorẽ sius¬
se noĩe amphit̾tem ⁊ amplissimã s ex
plurib mulierib ꝓlem. Et cũ illi crũ
comitesq dederit qualitꝭ ꝑ regnũ inte¬
dat siñ pulcre dest̾bit uirgiłius dices
Imuigit equos c̾ru genitor sp̃inatiaq
addit. Frena ferĩs manib q om̃s effim¬
dit habenas. Ceruleo ꝑ suma lenis no¬
lat equora curru Subsidunt unde tu¬
idñq sub axe sonãti. Steruit᷑ equer
aquis suguit uasto echẽ rũbi. Tumba¬
rie comĩtũ facies ĩmania cethe Et se¬
mor glanci chorus ynousq palemon
Tritonesꝙ citi plortiq ex̾citus omĩs.
lena tenet tethis ⁊ inclite panopeaq
unrgo niseeis eploq talia cunodeceqꝵic᷑

Expanded text:
t: Tres enim a Saturno sumus fratres, quos genuit Rhea, Iuppiter et ego; tertius autem Dites mortuis dominans. Tripliciter autem omnia divisa sunt, cuilibet autem contigit honor, certe michi contigit antiquum fretum habitare semper etc. Huic preterea dicit Albericus uxorem fuisse nomine Anphitritem, et amplissimam, sed ex pluribus mulieribus, prolem. Et cum illi currum comitesque dederint, qualiter per regnum incedat suum, pulchre describit Virgilius, dicens: Iungit equos curru genitor spumantiaque addit Frena feris manibusque omnes effundit habenas. Ceruleo per summa levis volat equora curru; Subsidunt unde tumidumque sub axe sonanti Sternitur equor aquis, fugiunt vasto ethere nymbi. Tum varie comitum facies, immania cethe, Et senior Glauci chorus Ynousque Palemon Tritonesque citi, Phorcique exercitus omnis. Leva tenet Thetis et Melite Panopeaque virgo, Niseeque Eploque Talya Cymodoceque etc.
Abbreviated transcription (Latin):
enis noic dori mĩcũpati suit ysidora
bero nbi de echnuologiis ⁊ Rabamuis
in libro de origiie regũdicũt. dorus
neptriui ⁊ elopis filius fint unde dori
nomẽ r origniẽ ducũt sunt aut̾ gͥ¬
tre ꝑs ex qnb eciã cognoiãta tercia
liunguaꝵo gretoꝵ que dorita aꝓpellat᷑¬
¶ Cur añt hic neptiũ dicat᷑ silus
talis uidet᷑ rõ pͥmo em̃ possibile est¬

Expanded text:
 Ysidorus vero ubi De ethymologiis, et Rabanus in libro De origine rerum dicunt: Dorus Neptuni et Elepis filius fuit, unde Dori nomen et originem ducunt. Sunt autem Grecie pars, ex quibus etiam cognominata tercia lingua Grecorum, que Dorica appellatur. Cur autem hic Neptuni dicatur filius, talis videtur ratio. Primo e
Abbreviated transcription (Latin):
terrã cegat bel ut dicit albericꝰ eñ a
nando dcnĩ qiͣ ob̾ ĩd moneat᷑ ꝙ in eo
res matent Ridiculũ est ab mopnia¬
Dedoro primo neptum filio u u¬
Prus ut dicit ẜiuius neptumi
fuit filius quẽ alii in ꝑte gretie¬
ẜ rogliasse uolũt ibiq tante fuisse anttꝭ

Expanded text:
terram tegat, vel, ut dicit Albericus, eum a nando dictum, quasi ob id moveatur quod in eo res innatent. Ridiculum est ab inopinaDe Doro primo Neptumni filio. orus, ut dicit Servius, Neptuni fuit filius. Quem alii in parte Grecie regnasse volunt, ib
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝯtitit ꝙ cadentib guttis sangius
ꝑ solitiũmes libitas ex eis crenrent
senpentes quoꝵ plenissmia est libia¬
¶aredusam cnes huisse mreos id
ficcũ reor ut intelliganiq eumm fuisse di¬
tifsimã cũ ꝑ cnes simiãtur substan᷑¬

Expanded text:
nis, contigit quod cadentibus guttis sanguinis nis, contigit quod cadentibus guttis sanguinis per solitudines Lybicas ex eis crearentur serpentes, quorum plenissima est Lybia. Medusam crines habuisse aureos ideo fictum reor, ut intelligamus eam fuisse ditissimam, cum per crines summantur substan
Abbreviated transcription (Latin):
mitiũ ꝙ tm̃ mentẽ debilitat Curiale
bero idem est ꝙ lata ꝓfiniditas i stupor
uł amentia que ꝓfundo quodaĩ t̾rore
mentẽ debilitatam spargit medustãt
oblimonẽ signifitat que nõ tm̃ mentis
turbat intintũ ueꝵ eciã caligurẽ in ger ͭ
insus hoc terror in om̃ibus oꝑatũr
Si salua semꝑ fulgencii renentia ista
De medusa phorti filia in singulari.
dusa filia phorci ut dc̃m est cñ
speciosissima mulieꝵd esset ħuit
eralia su decoris sptabilia ut theo¬
dontius asserit cͥnes non solũ flauos
saureos quoro splendore capta neptu¬
us cũ ea ꝯcubuit in templo minerue
ex quo ꝯcubitu pegastis eqmuis nati
est en mimobre tui bata minerua ne
iuonuma templo ⁊ecta remanẽt m¬
ulta ermes meduse mutauit᷑ ĩ autriies
⁊ sec ex pultra menstruosa stã est emi
monstu cuõ fema uolitaret bndis fem
est re ad ilłu suꝑ aud beniret ꝓseus
stuto palładis armatus qui ei caput
abscidit Et cum uolans remearet in
prian capnti secum deferret gorgo¬

Expanded text:
tum mentem debilitat. Euriale vero idem est quod lata profunditas, id est stupor l amentia, que profundo quodam terrore mentem debilitatam spargit. Medusa autem oblivionem significat, que non tantum mentis turbat intuitum, verum etiam caliginem ingerit visus. Hec terror in omnibus operatur. Sed, salva semper Fulgentii reverentia, istaent. CAP. XI. De Medusa Phorci filia in singulari. Medusa filia Phorci, ut dictum est, ssima mulierum esset, habuit inter alia sui decoris spectabilia, ut Theodontius asserit, crines non solum flavos, sed aureos, quorum splendore captus Neptumnus cum ea concubuit in templo Minerve, ex quo concubitu Pegasus equus natus est; quam ob rem turbata Minerva, ne ignominia templo iniecta remaneret inulta, crines Medusacta est. Cuius monstri cum fama volitaret undique, factum est, ut ad illud superandum veniret Perseus scuto Palladis armatus, qui ei caput abscidit, et cum volans remearet in patriam, caputque secum deferret Gorgo
Abbreviated transcription (Latin):
tum ficulũ ꝓtendentia in quo cõmotu
quo occeamuis assidue agitat᷑ fluxu stil
et refluxu adeo cursu belox ⁊ impetus¬
sum fertur mare ut ml teleriꝰ uideat᷑
aut potentins Preterea flantib ab
artheo in anstiũ uentis ⁊ ab austrom
archonin tanco impetu eo in freto ĩ Ie
undas impellũt ut ꝑcussionib sus in
celũ usi uideant᷑ efferri ex quo tã imꝑe¬
aque fit ut eis descẽdentib in cau̾nas
salle secum potentiꝰ impetus si surt
naigia tͣhat Et sic ex beritate ꝯcarẽ
constat uirgilii fiao/ crnod illi mũłe
hunt uude cput ialtũ excollentiũ
tum eoꝵ oportũ  est. Ora aut̃ plura
⁊ dentiũ ordines ml aluud ꝙͣ crebros eu¬
rpos intͦ secantia saxa discirẽtes oñ

Expanded text:
tum Syculum protendentia; in quo eo motu, tum Syculum protendentia; in quo eo motu, quo occeanus assidue agitatur, fluxu scilicet et refluxu, adeo cursu velox et impetuosum fertur mare, ut nil celerius videatur aut potentius. Preterea flantibus ab Arthoo in Austrum ventis, et ab Austro in Arthoum tanto impetu eo in freto in se undas impellunt, ut percussionibus suis in celum usque videantur efferri; ex quo tam impeaque, fit ut, eis descendentibus in cavernas Scylle, secum potentius impetus, si sint navigia, trahat; et sic ex veritate contingentium constat Virgilii fictio. Quod illi multa ahunt unde, caput in altum extollentium, tum eorum oportunum est. Ora autem plura et dentium ordines, nil aliud quam crebros euripos
Abbreviated transcription (Latin):
re qͣria insui Scilla nõ in mod ponit᷑
mẽtritis qr omis libidinosa camb luꝑis
nguina sua necesse ẽ misdeat Inste er¬
go lupis ⁊ cambus mixta Quam circes
ddisse dicit᷑ Circes manꝰ dimdicatio nel
oꝑatio nũcupat᷑ qͣi cronere laborẽn.
manmo ⁊ opationẽ libiomosa mulier
non diligit. hec ille. Glancus aũt sup
ubi de cĩrce ꝓ maris spmna sumptꝰ ẽ
qua hũdat circens mons in radicibus suis
rõne scopuloꝵ ccͣ quos mare inpulsum
firingitur ⁊ sic stille scopnlus tamẽdeh ͦ
satis uõi de circe. Salustius antẽdicit
dixũ esse simile celebrtite forme ꝓcul in¬
dentibus Canes uõ ⁊ lupiob hoc ex ea na¬
ti fingunt᷑ quia ipã loca plena sunt mõ¬
stris marinis ⁊ saroꝵ aspericas illuc
nutat᷑ latratus canũ s nos paululu
sigmẽtis explicatius adaptemii Certissi ͫ
est ex ꝑte ytalie in consptũ litoris cau¬
romẽtani saxa esse ingentia atq cañnosa
⁊ acuta ⁊ cultroꝵ ritũ secantia ⁊ se in fie¬

Expanded text:
raria visui. Scylla vero in modum ponitur meretricis, quia omnis libidinosa canibus lupinguina sua necesse est misceat. Iuste ergo lupis et canibus mixta. Quam Cyrces odisse dicitur. Cyrces manus diudicatio vel operatio nuncupatur, quasi Cyronere. Laborem enim manuum et operationem libidinosa mulier non diligit. Hec ille. Glaucus autem, supra ubi de Cyrce, pro maris spuma sumptus est, qua habundat Cyrces mons in radicibus suis ratione scopulorum, circa quos mare impulsum frangitur, et sic Scylle scopulus; tamen de hoc satis ubi de Cyrce. Salustius autem dicit: saxum esse simile celebrate forme procul videntibus; canes vero et lupi ob hoc ex ea nati finguntur, quia ipsa loca plena sunt monstris marinis, et saxorum asperitas illuc imitatur latratus canum. Sed nos paululum figmentis explicatius adaptemus. Certissimum est ex parte Ytalie in conspectu litoris Tauromentani saxa esse ingentia, atque cavernosa et acuta, et cultrorum ritu secantia, et se in fre
Abbreviated transcription (Latin):
Qd p̃dcis male consonũ est estodici
possit buthem honnem̃ excerũ ⁊ a
mari beccũ neptimũ duci hic erix
regnans in sicilia ⁊ iurib potens
hospitib legẽ posuerat ut secũ ces¬
tious decertarent Qin tandẽ ab q¬
cule ex hispania redeñte uictus occi¬
bint Sane theodonciuis historiã qn¬
mians gen̾atõĩs eiusd̃ dicit ꝙ cũ tã¬

Expanded text:
Quod predictis male consonum est. Esto dici possit Buthem hominem exterum et a mari vectum Neptunum dici. Hic Erix regnans in Sycilia, et viribus fidens, hospitibus legem posuerat, ut secum cestibus decertarent. Qui tandem ab Hercule ex Hyspania redeunte victus occubuit. Sane Theodontius, hystoriam continuans gen
Abbreviated transcription (Latin):
nem hoiem occidisse uti hercules gionẽ
oñq ob eius singułarẽ ꝓbitatẽ dñũ intꝭ
dicit hũc pallantis regis archadie fu¬
isse nepotẽ ⁊ cũ prem̃ suũ ocaidisset
uirũ s. incostrate suadence ipã ncost̾ta
que butes erat dimissa archadia in yta¬
liam uenit ⁊ pulsis ab origibus tenuit
ea loca in quibus postea roma cõdicriẽ
⁊ opidũ modicũ in mõte palatino fũda¬
it Ibiq hertule̾ ex hispania redeñtẽ¬
una cũ pompa suꝑati gerionio suscepͭ
Qui illum ab insultib cachi latronis
liberaiit Inde post euensionẽ troil ene¬
am nouas sodes querẽtem recepit et
aduersus turũ muit misso in bellum
cũ ex pallante filio quẽ fenex a tͬno
occisum misere flemit Mercui añt iõ
filius deids est qr esset int̾ cetõs elaquẽ¬
tissumꝰ homo ut asferit theodoncuus.¬

Expanded text:
ne hominem occidisse, uti Hercules Gerionem, ne hominem occidisse, uti Hercules Gerionem, eumque, ob eius singularem probitatem, unum inter Servius dicit hunc Pallantis regis Arcadie fuisse nepotem, et cum patrem suum occidisset virum scilicet Nicostrate, suadente ipsa Nicostrata, que vates erat, dimissa Arcadia in Ytaliam venit, et pulsis Aboriginibus tenuit ea loca, in quibus postea Roma condita est, et oppidum modicum in monte Palatino fundavit, ibique Herculem ex Hyspania redeuntem cum pompa superati Gerionis suscepit. Qui illum ab insultibus Cachi latronis liberavit. Inde post eversionem Troie Eneam novas sedes querentem recepit, et adversus Turnum iuvit, misso in bellum cum eo Pallante filio, quem senex a Turno occisum misere flevit. Mercurii autem ideo filius dictus est, quia esset inter ceteros eloquentissimus homo, ut asserit Theodon
Abbreviated transcription (Latin):
tigiũ sapientia. habemus ant̃ storentim
⁊ sit forsan nõ mille alie nationes nt
płiiũ in aulis domesticis ubi fit coĩs
ignis toti fumilie domus ferrea queda
inseruuẽti ad lignoꝵ igm appositoꝵ
sustẽtacione appoĩta que lares uocanin
⁊ in sero ꝑcedente balenda ꝵ iamariaꝵ
die a prr fmmlias omĩs ꝯnocat᷑ fc̃ułia
⁊ replecobrrus igne scipes magmis ap¬
Ponit᷑ cuĩ capũt bnũ ignecrenatuꝵ
in reliquo insidet Ipe̾ pristimilias ceti
circũ stantib mͥ uio sumpto bibit ꝓpẽ
paterpmo ⁊ inde capiti scipitis r̃eesi
uꝑ infundit quod uimi suꝑ fuerat inch¬
lice Et deinde cum in circintu potanunt
ceten qͣi perfcã solẽpintate ad officia
consurgñt sua hec sepe puer in domo
pria cẽlebrari uidi a pre meo catholico
filio. Q ge ͭ pallantem et pallanciam
uander archadum rex ut ait pauli
filius fuit mercunm ex nicostrata
Hõmo forcitudine ⁊ ingenio insignis
Dicit enĩ ẜmus eũ yterillũ quẽdũ m̃ia¬

Expanded text:
tigium sapientia. Habemus autem Florentini et sic forsan nonnulle alie nationes, ut plurimum, in aulis domesticis, ubi fit communis ignis toti familie domus, ferrea quedam instrumenta ad lignorum igni appositorum sustentationem apposita, que Lares vocamus, et in sero precedente Kalendarum Ianuariarum die a patre familias omnis convocatur familia, et repleto lignis igne stipes magnus apponitur, cuius caput unum igne crematur, in reliquo insidet ipse pater familias ceteris circumstantibus, et vino sumpto bibit ipse pater primo, et inde capiti stipitis incensi superinfundit, quod vini superfuerat in calice, et deinde cum in circumitu potaverint ceteri, quasi perfecta solennitate ad officia consurgunt sua. Hec sepe puer in domo patria celebrari vidi a patre meo catholico filio, qui genuit Pallantem et Pallantiam. Evandar Arcadum rex, ut ait Paulus, filius fuit Mercurii ex Nicostrata. Homo fortitudine et ingenio insignis. Dicit enim Servius eum Ycerillum quendam imma
Abbreviated transcription (Latin):
Ex creatione cuꝰ talis fert᷑ faliula
ab auciquis Qd cum bblcanus sulimiã
iom aduersus gigãtes pugnãu feciss
petiit eidem lõco p̃mii ut lice̾t sibi cũ
minerna concũbe̾ ordi ipẽ concessit da¬
ta minerne lice̾n ut suam uirgĩtatẽ si
posset uirib tuere dum ergo minerue
enbitulũ mtrasset wlcanus ⁊ minerue
atrit̾ se defendenti uimi inferre conaret᷑
accũ est ut uolmnitate minia ꝑcitus lbl¬
cams in panimẽtiõsenẽ effundit̾ ex qͦ
amĩt ericchoniũ narũ eiq serpẽtnes di

Expanded text:
us talis fertur fabula ab antiquis. Quod cum Vulcanus fulmina Iovi adversus Gigantes pugnanti fecisset, petiit eidem loco premii, ut liceret sibi cum Minerva concubere. Quod ipse concessit, data Minerve licentia ut suam verginitatem, si posset, viribus tueretur. Dum ergo Minerve cubiculum intrasset Vulcanus, et Minerve acriter se defendenti vim inferre conaretur, actum est, ut voluntate nimia percitus Vulcanus in pavimentum semen effunderet, ex quo aiunt Erichthoni
Abbreviated transcription (Latin):
ritare uerbis ⁊ ad regnũ scimuilis mi¬
pellere Ex quo st̃m̃ nt die quadã curiã
intraret lutiꝰ ⁊ ꝓ rege sederet et ue¬
mẽtem tulliũ pelli faceret ⁊ inde seq̃
atq trucidari Quod cum audisset tul¬
lia conscenso behitulo letabnuda ad sa¬
lutadum uirũ regem cuturrit rediens
antẽ domũ cum sermi cadauer nredia
in uia ꝓstratũ uideret auriga atq su¬
sisteret ne ilłud tnsiens behiculo pre¬
meret obirgatus a tullia eo presso
tnͣsut hec pepit lucio filios inter
quos sextum tarquimũ ob cui illacũ
in lucreciã collatim ꝯuigẽ ꝑ uiolentiã
stuprũ lucius siliiq secum in exilũ
acti sunt ⁊ ipãcum eis Que apud
gabios trucidatum fextum audisse
potuit ⁊ uidisse uirũ apud cumas
campanie cabida in senectute martẽ¬
tem Quis autẽ mulieri fiiis fuerit
non legi it .
Genealogie deorum gentilium

Expanded text:
irritare verbis, et ad regnum stimulis imirritare verbis, et ad regnum stimulis impellere; ex quo factum, ut die quadam curiam intraret Lucius, et pro rege sederet, et venientem Tullium pelli faceret, et indi sequi atque trucidari. Quod cum audisset Tullia, conscenso vehiculo, letabunda ad salutandum virum regem cucurrit. Rediens autem domum, cum servii cadaver media in via prostratum videret auriga, atque subsisteret, ne illud transiens vehiculo premeret, obiurgatus a Tullia, eo presso, transivit. Hec peperit Lucio filios, inter quos Sextum Tarquinium, ob cuius illatum in Lucretiam Collatini coniugem per violentiam stuprum, Lucius filiique secum in exilium acti sunt et ipsa cum eis. Que apud Gabios trucidatum Sextum audisse potuit, et vidisse virum apud Cumas Campanie tabida in senectute marcentem. Quis autem mulieri finis fuerit, non legi. Genealogie deorum gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
cuput irire chorusc̃o. Contigit hc̃q
omẽs flãmens egit apex ⁊cͣ Quodat̃
a forgua diltũs fuit mõ stranrẽ suices¬
sus hunt plimꝰ in libro uiroꝵ illust̾¬
ui filium dicit fuisse publii cormcn¬
lami et oereatie captine De duabus
tullis filiabus tullii sernun
ullie due titolimo antore filie fu¬
ere tulli sermlii ⁊ quiges armitis¬
set lucii prisci tarquimi siliis maior
quiꝓpe tullia senen atq impatiẽtis ar̃
et ad quetũq faciora ꝑcłimi. Arrñti
nntissimo inuemi ꝯtigit. Inmoruõ que
puissima mulier erat lucio acris et am¬
biciosi cordis inuem data est ardebat
tullia muior desiderio regni segnẽq.
uarũ ꝯtueliis infescabat ⁊ snã dcip̃¬
nabat fortimã ꝙ non lucio data esset
Tandem accũ ẽ ut morerẽtur arrins
⁊ innior tullia Quãobrẽ euestigio ma¬
ior quenit cũ lucio et patiẽte pocius
ly aꝓpbante seruis inrionio int̃ti sunt
cepitq illico in ꝓba mulier uiri amir

Expanded text:
caput igne corusco Contigit, hincque caput igne corusco Contigit, hincque omnis flammeus egit apex etc. Quod autem a fortuna dilectus fuerit monstravere successus. Hunc Plinius, in libro Virorum illustrium, filium dicit fuisse Publii Cornicularii et Ocreatie captive. CAP. LXXIX De duabus Tulliis filiabus Tullii Servilii. ullie due, Tito Livio autore, filie fuere Tullii Servilii, et coniuges Arruntis et Lucii, Prisci Tarquinii <filiorum>. Maior quippe Tullia severi atque impatientis animi, et ad quecunque facinora proclivi, Arrunti mitissimo iuveni contigit. Iunior vero, que piissima mulier erat, Lucio acris et ambitiosi cordis iuveni data est. Ardebat Tullia maior desiderio regni, segnemque virum contumeliis infestabat, et suam damnabat fortunam, quod non Lucio data esset. Tandem actum est, ut morerentur Arruns et iunior Tullia , quam ob rem evestigio maior convenit cum Lucio, et patiente potius quam approbante Servio, matrimonio iuncti sunt; cepitque illico improba mulier viri animum
Abbreviated transcription (Latin):
niii Quõ adhuc infantulo ⁊ in cuis
dormẽte descendit ab alto igniculus ⁊
capiti suo insedit nillam infen̾s lesio¬
nẽ Qnem cũ uidisset tanaquil regnia
ingurioꝵ pita suasit uiro puerum
cũ diligentia ẜruandũ magnũ enim
futuꝵ familie sue quodũm hunc ser¬
natus cũ stremius enasisset tarquini
filiam sumpsit in ꝯuige et lbluerato
taraniuo a filiis anti marci ⁊a regnia
ex lolurẽ mortuo clam sernato cambẽte
ꝑmilis adhuc existentib silus carqniui
Sermius occupauit regiam Qua occrpa¬
ta ⁊ morte patefcã tarquini. Seruius
illi suffcno est rex cui cum dueessent
ex ꝯnige filie illas filiis carquuim prisci
dedit uxores Ipẽ antẽ cũ multabona
fecisset romanis a tarquinio superbo
genero suo filie impulsu occisus ẽ cũ
reguasset ãnis uliuii. Illa igitur flã¬
mula de qua supͣ locũ dedit fabule nt fi¬
lius singẽtur uolcani qd oũuit omdius
dicens. Signa dedit genitor tnc cum

Expanded text:
ium. Quo adhuc infantulo et in cunis ium. Quo adhuc infantulo et in cunis dormiente descendit ab alto igniculus et capiti suo insedit, nullam inferens lesionem. Quem cum vidisset Tanaquil regina auguriorum perita, suasit viro puerum cum diligentia servandum, magnum enim futurum familie sue commodum. Hinc servatus cum strenuus evasisset, Tarquinii filiam sumpsit in coniugem, et vulnerato Tarquinio a filiis Anci Marci, et a regina ex vulnere mortuo clam servato, ea iubente parvulis adhuc existentibus filiis Tarquinii, Servius occupavit regiam. Qua occupata et morte patefacta Tarquinii, Servius illi suffectus est rex. Cui cum due essent ex coniuge filie, illas filiis Tarquinii Prisci dedit uxores. Ipse autem cum multa bona fecisset Romanis, a Tarquinio Superbo genero suo, filie impulsu, occisus est, cum regnasset annis x liiii. Illa igitur flammula de qua supra locum dedit fabule, ut filius fingeretur Vulcani, quod ostendit Ovidius dicens: Signa dedit genitor, tunc cum
Abbreviated transcription (Latin):
esse cum p̃neste latini regis flio dequo
npͣ Et ob euolatam famillulam in gͣmi ͫ
pregnũtis mr̃ĩs ad optatũ seltano eiũp
ostes suos igne ⁊ incendio castigasse et
cresa corniculana ut in libro fastoꝵ
estatut oudius dicens Namq pr̃ tulli
lolcanus cresia mat̾ Psignis fatie cor¬
inculaua fint Et paulo põst inssa foto
aptina sedet conceptus ab illo. Sinus
a celo semina gentis ht̃ ⁊cͣ hunc pec̾ai
dicit ouidius a fortima dilectũ eãq folitã
adeam ire ꝑ fenestrã palatii ⁊ secum
esse ubi postea frã est porta que a fe¬
nestra illa fenescrale nomẽ arcepit
¶Aun fabule intentũ ex historia per
itũlimũ stilo egregio euarrata fumet᷑¬
Quam ut pantis complectar berbis dico
Qd capto corniculano a tarquiuo pͥsto
romanoꝵ rege int̾ alias captinas nuiẽ¬
cula quedam̃ eo ꝙ nobilis uideretur a
carquino in domũ regiam deducca est
Que pregnans peperit tulłiũ seruil¬

Expanded text:
esse cum Preneste Latini regis filio, de quo esse cum Preneste Latini regis filio, de quo supra; et ob evolatam favillulam in gremium pregnantis matris adoptatum Vulcano, eumque hostes suos igne et incendio castigasse, etCresa Corniculana, ut in libro Fastorum testatur Ovidius, dicens: Namque pater Tulli Vulcanus, Cresia mater, Persignis facie, Corniculana fuit. Et paulo post: Iussa foco captiva sedet; conceptus ab illa Servius, a celo semina gentis habet etc. Hunc preterea dicit Ovidius a fortuna dilectum, eamque solita ad eum ire per fenestram palatii et secum esse, ubi postea facta est porta que a fenestra illa Fenestrale nomen accepit. Huius fabule intentum ex hystoria per Titum Livium stilo egregio enarrata sumQuam ut paucis complectar verbis, dico, quod capto Corniculano a Tarquinio Prisco Romanorum rege inter alias captivas iuvencula quedam, eo quod nobilis videretur, a Tarquinio in domum regiam deducta est. Que pregnans peperit Tullium Servil
Abbreviated transcription (Latin):
megalis aut̃ ad sabmos secessit quos
dicit em̃ de eo sic uirgiliꝰ Nec p̃nestie
fundator defint brbĩs wolcano genirũ
pecora intͦ agrestia regẽ Imictũq fo¬
cis om̃is quem credidit etas. Ceculus itͣ
Ex hoc talis fertur faibula duo fuere
fres quibus uinca fuit soror que dumi
secus ignẽ sederet faulla caũ esĩgre¬
miũ ex torre feruido euolait ex q̃na
mulierẽ concepisse amint et peperisse
puero quẽ bolcam dixẽ filiũ eñq obliꝑ¬
pitudinẽ oculoꝵ dixere ceculũ m die
quadam forsam infestatus ĩpperatione qr
non ulcam filius esset oramit eblcanũ
ut si eius esset filius demõstraret nec
mora wblcans agente am̃t̃ missũ sulmẽ
a quo om̃s qui nõ credebant exusti atq
ꝑempti sunt ex quo bere eblami fili
a suꝑstitilius l̃tus est ¶ Ego exisnõ
futionis hum rõnẽ esse talem Cetull̃
stilicet p̃nestem ꝓpͥo noĩe nitupatũ
et ab eg̾iudine oculoꝵ reculum et idẽ

Expanded text:
Megalis autem ad Sabinos secessit, quosMegalis autem ad Sabinos secessit, quosDicit enim de eo sic: Nec Prenestine fundator defuit urbis, Vulcano genitum pecora inter agrestia regem Inventumque focis omnis quem credidit etas, Ceculus etc. Ex hoc talis fertur fabula. Duo fuere fratres, quibus unica fuit soror, que dum secus ignem sederet, favilla casu eius in gremium ex torrente fervido evolavit, ex qua mulierem concepisse aiunt, et peperisse puerum, quem Vulcani dixere filium, eumque ob lippitudinem oculorum dixere Ceculum. Qui die quadam forsan infestatus improperatione, quia non Vulcani filius esset, oravit Vulcanum, ut si eius esset filius demonstraret; nec mora Vulcano agente aiunt missum fulmen, a quo omnes qui non credebant exusti atque perempti sunt; ex quo vere Vulcani filius a superstitibus habitus est. Ego existimo fictionis huius rationem esse talem: Ceculum scilicet Prenestem proprio nomine nuncupatum, et ab egritudine oculorum Ceculum, et idem
Abbreviated transcription (Latin):
antro illum eduxit ⁊ clana int̾emit ⁊
bones reassimipsit Alii uõ̾ uolut a cacha
sorore cachi sris surtũ hercłis reuela¬
tui ⁊ ob ũ mernisse ibidem dm ara sa¬
liũ deĩ dicit seruius Quia adiatẽtia
omĩa crebra cõbustione consiueret
Quẽ alberitus ditebat nequissimũ enã¬
dii fuisse samuũ seu sernũꝙ nomẽ
ipiũ sonat Nam cachos grece latine
malũ sorat Sub fictione antẽ fabule
cudet᷑ sosino ubi de mirabilib historiã ẽẽ
dicit em̃ hĩtasse cachum eo in loco tui sa¬
line nomen est libi postea cgemina Gr
bis porta stã deinde dicit celiũ dicẽ ꝙ
cum amarsia rege tarcom tireno lega¬
tus misset ⁊ ab eo megali frigio sẽmã¬
dus esset traditus ab eod cui amplio¬
bus subsidiis uinde benerat reductus
regnũ cirea uolturnũ ⁊ campaniã occu¬
pãuerat ⁊ du temptarẽt aduersum
enandrũ ⁊ archades duce hertule qui
tũc forte aderat cachus oppressꝰ est

Expanded text:
antro illum eduxit, et clava interemit, et antro illum eduxit, et clava interemit, et boves reassumpsit. Alii vero volunt a Cacha sorore Cachi, fratris furtum Herculi revelatum, et ob id meruisse ibidem diu ara salium dictum dicit Servius, quia adiacentia omnia crebra combustione consumeret. Quem Albericus dicebat nequissimum Evandri fuisse famulum seu servum, quod nomen ipsum sonat; nam cacos Grece, Latine malum sonat. Sub fictione autem fabule videtur Solino ubi De mirabilibus hystoriam esse. Dicit enim habitasse Cacum eo in loco cui Saline nomen est, ubi postea trigemina porta urbis facta. Deinde dicit, Celium dicere, quod cum a Marsia rege Tharconi Tyreno legatus ivisset, et ab eo Megali Frigio servandus esset traditus, ab eodem cum amplioribus subsidiis, unde venerat, reductus, regnum circa Vulturnum et Campaniam occupaverunt , et dum tentarent adversum Evandrum et Arcades, duce Hercule, qui tunc forte aderat, Cacus oppressus est.
Abbreviated transcription (Latin):
gnã absculit ex quo sequutũ est nt
ythis a matre orcideretur ⁊ prĩdaret᷑
in cibũ ⁊ inde prognes mutaret᷑ in y¬
nundinẽ philomõna in auem sui nb̃is
therens in upupam ut de omĩb ple¬
suit nasto su motã recessui Senhois
cactii facies quã dira cegebat. Solis
in accessum radiis semꝑq recẽti cede
copebat humꝰ foribus affixa suꝑbis.
Ora uirũ cristi pondebant pallidatabo.
hiic mr̃stro eblcamꝰ erat pr̃ illiq atros.
Ore bomens ignes mag̃ se mobe fe̾bat
⁊cͣ Ex quo fer̃tur ꝙ herculis ex huspa¬
ma redeñtis et cũ enandro hospitãtis
bones noccu canda traxit in autrũ sinõ
Quos cum diminutos mane cerneret ħ¬
cules noc quorsuni errassent possent
aduert̾e uidebat enũ bestigia peduias
antro ad armẽta ueĩentia cum reliquis
recedebat sed cum mugirẽt ob relictos
socios abeñtes rñdentẽs mugitu qui
clansi tenebant᷑ cognnita est cachi frans
in quem dum uerteret᷑ hercules ui ex

Expanded text:
guam abstulit; ex quo secutum est, ut guam abstulit; ex quo secutum est, ut Ythis a matre occideretur. Et patre daretur in cibum, et inde Prognes mutaretur in irundinem, Phylomena in avem sui nominis, Thereus in upupam, ut de omnibus plefuit, vasto summota recessu Semihominis Cachi facies quam dira tegebat Solis in accessum radiis, semperque recenti Cede tepebat humus, foribus affixa superbis Ora virum tristi pendebant pallida tabo. Huic monstro Vulcanus erat pater: illius atros Ore vomens ignes, magna se mole ferebat etc. Ex hoc fertur, quod Herculis ex Hyspaia redeuntis, et cum Evandro hospitantis boves noctu cauda traxit in antrum suum; quos cum diminutos mane cerneret Hercules, nec quorsum errassent posset advertere; videbat enim vestigia pedum ab antro ad armenta venientia, cum reliquis recedebat, sed cum mugirent ob relictos socios abeuntes, respondentes mugitui qui clausi tenebantur, cognita est Cachi fraus. In quem dum verteret Hercules, vi ex
Abbreviated transcription (Latin):
et eo ꝙ putes essent incognui hus quibz
dicatun erat templũ in quo comptus
erat wlcano scilicet ⁊ minerne dederũt
in filiũ hic p̃terea ut dicit Anselmmuis
in libro de ymagine mũdi in celint᷑
alias celestes p̃magnres assumptus ser¬
qͣuidem inuenes totidẽq crearut femi¬
nee sorcis sz erat par prma dua Equi¬
bus eolides cephalus te quige felix po¬
cri fuit ił Que hui fuit fortima que
mors post hec ubi de cephalo se bitur
filia ut Eusebius in libro temꝑmi
testat᷑ hanc trax boreas astreli filius
it ꝓrognem et phlomenam.
indian ut laccãtio placet filuis fuit
cricchoun athenaꝵ regis sibaq fuc¬
dessit in regno ex quo p̃ter regnite pa
quia duos hnerit filios ⁊ totidẽ filias
ex quib bello fessus qd diu aduersus
tracas gesserat cumin patẽ beniffet
unã prognẽ s. thereotracũ regi dedit
silu fuerũt pandionis a thenaꝵ
dam pandionis filiam dum ad ꝓgnẽ
therons deduceret scuprauit euͣ ling¬

Expanded text:
et eo quod parentes essent incogniti, his quibus dicatum erat templum , in quo compertus erat, Vulcano scilicet et Minerve dederant in filium. Hic preterea, ut dicit Anselmus, in libro De ymagine mundi, in celum inter alias celestes ymagines assumptus, Serquidem iuvenes totidemque crearat Feminee sortis, sed erat par forma duarum, E quibus Eolides Cephalus te coniuge felix, Procri, fuit etc. Que huius fuerit fortuna , que mors, post hec ubi de Caphalo scribiturfilia, ut Eusebius in libro Temporum testatur . Hanc trax Boreas Astreli filius uit Prognem et Phylomenam. Pandion, ut Lactantio placet, filius fuit Erychthonii Athenarum regis, sibique successit in regnoquia duos habuerint filios et totidem filias. Ex quibus, bello fessus, quod diu adversus Tracas gesserat, cum in pacem venisset, unam, Prognem scilicet, Thero Tracum regi dedit filie fuerunt Pandionis Athenarumautem secundam Pandionis filiam, dum ad Prognem Thereus deduceret, stupravit, eique lin
Abbreviated transcription (Latin):
des in ere solĩtur igne ferrũ gignit᷑
⁊domatur igne aurũ ꝑ ficitur ãgñe cre¬
mato lapide cenẽta ⁊ parietes ligant᷑
Iguis lapides iigros coguendo candifi¬
cat ligna candĩda urendo offustat car¬
bones ex pruua fulgida ingros facit
de lignis duris fragilia de pucribilibus
inpñtribilia reddit᷑ scricca soluit soluta
restugit dura mollit mollia dura redd
her ysidorus uolunt insuꝑ hñc ionis eẽ
faibirũ ⁊ aliaꝵ reꝵ om̃i artificiosarũ cõ¬
poĩtorẽ ut intelligat᷑ quidꝙ artificiosum
fit ignis suffragio fieri qui inquãtũ ar¬
eifitiosus dicit᷑ colcanus ab aliquo insig¬
in artifice sie dc̃o denoiãtus Officineãt
eius eur apud liparã ⁊ eblcanũ infułas
esse dicant᷑ liquido patet insule eniigne
enoniẽtes sunt ⁊ eaꝵ nomẽ fictiomĩ fa¬
uet cltane quippe nũcupant᷑. ẜ non
a uolcano iomis filiodte sunt qn̾ymo a

Expanded text:
des in ere solvuntur, igne ferrum gignitur et des in ere solvuntur, igne ferrum gignitur et domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide cementa et parietes ligantur; ignis lapides nigros coquendo candificat, ligna candida urendo effuscat, carbones ex pruina fulgida nigros facit, de lignis duris fragilia, de putribilibus imputribilia reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Hec Ysidorus. Volunt insuper hunc Iovis esse fabrum et aliarum rerum omnium artificiosarum compositorem, ut intelligatur quicquid artificiosum fit ignis suffragio fieri, qui, in quantum artificiosus, dicitur Vulcanus ab aliquo insigni artifice sic dicto denominatus. Officine autem eius cur apud Lyparam et Vulcanum insulas esse dicantur, liquido patet; insule enim ignem evomentes sunt, et earum nomen fictioni favet, Vulcanie quippe nuncupantur, sed non a Vulcano Iovis
Abbreviated transcription (Latin):
more clandi nũt altins mĩe depssins
appetũt alnora Ex hiis pͥmus de celo
in t̾am ut p̃monstratũ est deicitur
nec ilłi pntes arrident qr ꝙͣcito crea¬
tus est eicit᷑ ⁊ sic nec ĩmẽsa digͣtus
est In lennũ aũt iõ deiectũ nõduit¬
ꝑ persepe in insulam illam cadãt ful¬
mina qd añt dea nõ illum cubili digͣta
sit paulo post ubi de ericchomio dicet᷑
cã a symiis añt mit̾tus est is qui pe¬
et ingenio sus in multis naturã imitaĩ
cunant᷑ ⁊ circa actus tales płimũ opor¬
tunꝰ est igus fictũ est symias .i. horẽs
mitrisse dolcanũ i. ignẽ fouisse de quo nͭ
enis oportintas cognostat᷑ sic in libro
ethuuologiaꝵ st̾uit yfidorus Absq igᵒ
millũ mẽtalli genus fundi extendiq
pt᷑ Nichil eni pene qͥd non igne efficiã
alibi eiũ uitrũ alibi aurũ alibi argẽtũ
alibi plimibiũ alibi mineũ alibi pigniẽ¬
ta alibi medicamẽta efficit igne lapi¬

Expanded text:
more claudi nunc altius nunc depressius more claudi nunc altius nunc depressius appetunt altiora. Ex his primus de celo in terram, ut premonstratum est deicitur, nec illi parentes arrident, quia, quam cito creatus est, eicitur. Et sic nec in mensa dignatus est. In Lemnum autem ideo deiectum volunta persepe in insulam illam cadant fulmina. Quod autem dea non illum cubili dignata sit, paulo post ubi deEritheodicetur causa. A symiis autem nutritus est is, qui peet ingenio suo in multis naturam imitari conantur, et circa actus tales plurimum oportunus est ignis, fictum est symias, id esnutrisse Vulcanum, id est ignem fovisse. De quo, ut eius oportunitas cognoscatur, sic in libro Ethymologiarum scribit Ysidorus: Absque igne nullum metalli genus fundi estendique potest. Nichil enim pene quod non igne efficiatur, alibi enim vitrum, alibi aurum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit; igne lapi
Abbreviated transcription (Latin):
quãtum ad hustoriam Qnancũ autẽ
ad aliũ fensũ est añ alia adnertẽdũ
apud nos duꝑlicẽ igiẽ esse pͥmus est
elemẽtũ ipiũ ignis ꝙͦ non uidenꝰ et
hoc ꝑ sepe poẽte ionẽ uocant Secimi¬
dus añt elemẽtatus est ignis cansatq
a pͥmo ⁊ hic duplex est. pͥmuis enĩ
est qui in aere ob nelocissimũ cucularẽ
motũ in imbibus accendicur ⁊ hic dũ
illas exenudo frringit choruscationes
⁊ tonitrua facit ⁊ mayimo cũ impetu
in t̾ras impellitur secundus ant̃ is
ignis est quo utiĩ ex ligns aliisq cõ¬
unstilibus a nobis ex silitibus duris e¬
ductus ⁊ fomẽtis educatus atq pnatus
De huis tͥuus hac in fictione fit mẽtio
nam p̾mus qnpit̾ est exquo et reb
sunt duo reliqui orm̃tur Ex his utip
clandus est nam si fractionẽmibis in¬
spexeriiꝰ nõ icẽ gradiẽtem ignrẽ ẜ mĩc
in ꝑtem istam nũt in ilłam dectinãrẽ
uidebinu Et sic claudicantẽ dicennus Etꝭ̃
in altũ extollẽtes gradu uideonus sed

Expanded text:
ad hystoriam. Quantum autem ad alium sensum, est ante alia advertendum apud nos duplicem ignem esse. Primus est elementum ipsum ignis, quod non videmus, et hoc persepe poete Iovem vocant. Secundus autem elementatus est ignis causatus a primo, et hic duplex est. Primus enim est qui in aere ob velocissimum circularem motum in nubibus accenditur, et hic, dum illas exeundo frangit, coruscationes et tonitrua facit, et maximo cum impetu in terras impellitur. Secundus autem is ignis est quo utimur, ex lignis aliisque combustibilibus a nobis ex silicibus duris eductus et fomentis educatus atque servatus. De his tribus hac in fictione sit mentio. Nam primus Iuppiter est, ex quo et rebus lligende sunt, duo reliqui oriuntur. Ex his uterque claudus est; nam si fractionem nubis inspexerimus, non recte gradientem ignem, sed nunc in partem istam, nunc in illam declinantem videbimus, et sic claudicantem dicemus. Equo in altum extollentes gradu videbimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nt om̃s fere poete testant᷑ hic
eo ꝙ clandus ⁊ deformis esset ꝙͣcito na¬
tus est a parẽtibus in leniũ insulan
dicit birgilius. Cui nõ risere putes nͨ
dons lyine mẽsa dea nec dignãta cubili
est ⁊cͣ hme bixorẽ fuisse affirmãt om̃s
S qui ea fuit nõ eque demõstratur a
enctis. Cingiꝰ em̃ ut aatrobius ilib ͦ
saturnalioꝵ rest̾ dici mayam uxorem
finsse dblermi. piso ant̃ dicit fuisso ma
iestam. homerus pͥmo ⁊ mte uirgili
⁊ poetelatim reliqui benerẽ fiussẽ st̃¬
biit Sane cũ certũ sit plures fuisse
uoltinos possibile est hos omẽs Gerũ

Expanded text:
ut omnes fere poete testantur. Hic, ut omnes fere poete testantur. Hic, eo quod claudus et deformis esset, quamcito natus est, a parentibus in Lemnum insulam dicit Virgilius: Cui non risere parentes, Nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubile est etc. Huic uxorem fuisse affirmant omnes, sed que ea fuerit non eque demonstratur a cunctis. Cingius enim, ut Macrobius in libro Saturnaliorum refert, dicit Maiam uxorem fuisse Vulcani; Pyso autem dicit fuisiestam. Omerus primo et inde Virgilius et poete Latini reliqui Venerem fuisse scribunt. Sane cum certum sit plures fuisse Vulcanos, possibile est hos omnes verum
Abbreviated transcription (Latin):
se et ex ea genuisse latiũ regẽ laurẽ¬
tũ hant gandẽ cũ morc̾tur dicit sepul¬
tam in mõte qui de suo noĩe palatinus
in nõ is qui arcadie deũs est deus
s alius mercurii fuit silius ⁊ pene¬
Lãpis ut in librodenatĩs deoꝵ st bit ci¬
cero Et daco dicat licophron penelopẽ
ulixis ꝯmgẽ eñ ꝓcateribus omĩbus cõ¬
cubuisse ulixe nõ redeũte et ox lino pa¬
na filiũ suscopisse Sunt qui ueluit huit
figtiomi locũ datũ ⁊ intelligẽ ꝯtigisse alica
loquentia peneloxẽ in cõncubitũ eiis
Genisse ⁊ ex eo filiũ peperisse qui eo ꝙ elo¬
quẽtia quesitus uideatur mercuru silius
dcus̃ est Ego ant̃ alias dixi arbitinrinõ
possum p̃ndiciciã tam celebrẽ uti pene¬
lopis fuit alicmꝰ eloquio iał oꝑe alio fr̃dai
ant flecci potuisse. fuere quidem ⁊ alie
mulieres nõĩe secũ s forte nõ pudicicia
coequales ⁊ sic ex aliaꝵ una nasti potuit
ulcuus ioiis ⁊ Innons fuit fili

Expanded text:
se, et ex ea genuisse Latinum regem Laurense, et ex ea genuisse Latinum regem Laurentum. Hanc tandem, cum moreretur, dicit sepultam in monte, qui de suo nomine Palatinus Pan, non is qui Arcadie dictus est deus, sed alius, Mercurii fuit filius et Penelopis, ut in libro De naturis deorum scribit Cicero. Et dato dicat Lycophron Penelopem Ulixis coniugem cum procatoribus omnibus concubuisse, Ulixe non redeunte, et ex uno Pana filium suscepisse, sunt qui velint hinc fictioni locum datum, et intelligere contigisse alicuius eloquentia Penelopem in concubitum eius venisse, et ex eo filium peperisse. Qui, eo quod eloquentia quesitus videatur, Mercurii filius dictus est. Ego autem alias dixi, arbitrari non possum pudicitiam tam celebrem, uti Penelopis fuit, alicuius eloquio vel opere alio fedari aut flecti potuisse. Fuere quidem et alie mulieres nomine secum, sed forte non pudicitia coequales, et sic ex aliarum una nasci potuit Vulcanus Iovis et Iunonis fuit filius,
Abbreviated transcription (Latin):
uillantes enandyi regis frit filin
t sẽ pissime meneida tẽstat᷑ uirgiliꝰ
lric nienis celebris uirtutis spẽcca¬
bilis enee aĩcicia mẽtuo congregatis
auxiliis illum aduersus turnũ sequntꝰ
est a quo in acie uolugratus occubint ⁊¬
ab infelici prẽ sepultus est limꝰ aut̃
corpus ut restꝰ martum eo in libro qui
marcimana bocat᷑ impante romanis .h.
nrͦ Imꝑatore haud longe ab urbe a quo¬
dam ag̾tola altius solito fodiente agel¬
lum cõmꝑtum est adhuc adeo integ̃rꝭ
ut irprime uide̾tur in fossum ⁊ statura
rest̾sic in illo hiatus illati a turno bblue¬
ris appebat ꝑmarimꝰ ut lengitudinẽ
quatuor pedñm excedẽt addens sup̃ ca¬
put eius luc̾nam ꝓpetus ardentẽ igne¬
comptam nec ullo poterat extiugni
spũ uł liquore tandem fc̃o in funde fora¬
ñs extnicta est insuꝑ dicit sepultro
tale fuuisse epicha plir̃ st̾ ꝓtum Filus e¬
uandri pallas quã lancea t᷑ni. militis
uarrone narrari quã ait herculẽ uitras¬

Expanded text:
andri regis fuit filius, ut sepissime in Eneida testatur Virgilius. Hic iuvenis celebri virtute, spectabilis Enee amicitia iunctus, congregatis auxiliis illum adversus Turnum secutus est, a quo in acie vulneratus occubuit, et ab infelici patre sepultus est. Huius autem corpus, ut refert Martinus, eo in libro qui Martiniana vocatur, imperante Romanis Henrico tercio imperatore, haud longe ab Urbe a quodam agricola altius solito fodiente agellum, compertum est adhuc adeo integrum, ut nuperrime videretur infossum, et statura refert, sic in illo hyatus illati a Turno vulneris apparebat permaximus, ut longitudinem quatuor pedum excederet, addens supra caput eius lucernam perpetuo igne ardentem compertam, nec ullo poterat exstingui spiritu vel liquore, tandem facto in fundo foramine extincta est. Insuper dicit sepulcro tale fuisse epythaphium scriptum: Filius Evandri Pallas, quem lancea Turni militis Varrone narrari; quam, ait, Herculem vicias