comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auoe suatiuis adipsa arma transtubit dicen sarmaque. in aurotristia quod uotis obtastis ad est
magna ar sper suadentis est iue quod cupit fieri in p̃ iudicium tralat: sicho loco q uultturnus ut
aptent pugnamcius socu: hanceos semper dicitoptasse : perfringere dextta fortiter facere
e neuerba usu sest mihi litari m mamibus nona iaminuotis sedinmanibus resest: Eꝓsit t̃tia
ralamtra: Cogitat quidem s non facit nediuiso exercita utrobique uin catur quod sequentia lidi¬
antn ram paulo posditurus & rapit acertotam aciem indieueris Coneredert Comuocat pon
abis scalis nauium. languentis: tranquilli: brouib: uadis perremos i sca fisnspirant. Legituraes
perat quad a iieliuscst nam dumuada cẽ nen sstat inciditinea tollite ferte ad eele reatsnm
nam dictum est fuidicrostrismilitare felleditum est ut & iamtertaip saquudam modosente

Expanded text:
hoc Statius ad ipsa arma transtulit, dicens «armaque in auro tristia». QVOD VOTIS OPTASTIS ADEST hoc Statius ad ipsa arma transtulit, dicens «armaque in auro tristia». QVOD VOTIS OPTASTIS ADEST magna ars persuadentis est, ut quod cupit fieri, in praeiudicium trahat. Sic hoc loco quia vult Turnus, ut optent pugnam eius socii, hanc eos semper dicit optasse. PERFRINGERE DEXTRA fortiter facere. Et bene verbo usus est militari. IN MANIBVS non iam in votis, sed in manibus res est. Esto pro ‘sre contra cogitat quidem, sed non facit, ne diviso exercitu utrobique vincatur: quod sequentia indicant, nam paulo post dicturus est 'et rapit acer totam aciem in Teucros'. Ad v. 286 ConBVS scalis navium. LANGVENTIS tranquilli. BREVIBVS vadis. PER REMOS id est scaphis. NON SPIRANT legitur et ‘sperat’, quod et melius est: nam dum vada esse non sperat, incidit in ea. TOLLITE FERTE ad celeritatem nimiam dictum est. FINDITE ROSTRIS militari felle dictum est, ut etiam terra ipsa quodam modo sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
tine crnig appllantur & histo icidicunt hassi cllaset̃ ultraxnise. ddient tomu ase¬
aius foctus uotius quabi sedipsit iurgilũ fabulas memorat plinius aiamn scdiduet coto asit
lasce naturales qu ata p par frtitirti scertistem poribuis bem hoc quo que bmine mara. qoi c es
st ẽti depla ne tis quin quẽ  unde inttr dumbonun int dum pessima significant: parmsideue re
uitioue fiant optima prenuntiant si demartt aut satur nodettriora: nãmertals alissemper
nlisast qualislie cehoheree unde & minsterdeorum fingitur: Imcest quod modoaut coruo du
sangunci lucubrt rubent idest noxii: sirius ardor siriusst ellaest inorecanis queut intertiodix¬
nus quan cu mimpsaest prsti fera est s pro qualitattadiacentium autumncitur aut mororibus ara¬
muts airibu si hu neest quod cuin cer totem pore semperoriatur non sem ꝑntexla leuo moxaq uud
aitemait concris tatiumi ne cumdestella loquer&ur quamarnis splendentib comparauit be

Expanded text:
tine crinitae appellantur. et stoici dicunt has stellas esse ultra XXXII. quarum nomina et effectus Avienus, qui iambis scripsit Vergilii fabulas, memorat. Plinius etiam Secundus dicitse naturales, quae apparent certis temporibus. Item hoc quoque commemorat, cometas fieri de planetis quinque, unde interdum bonum, interdum pessima significant. Nam si de Venere aut Iove fiant, optima praenuntiant; si de Marte aut Saturno, deteriora: nam Mercurialis semper talis est, qualis ille cui cohaeret; unde et minister deorum fingitur. Hinc est quod modo ait ‘cometae sanguinei lugubre rubent’, id est noxii. SIRIVS ARDOR Sirius stella est in ore canis, quae, ut in tertio diximus, quantum in ipsa est, pestifera est, sed pro qualitate adiacentium aut vincitur aut maioribus utitur viribus: hinc est quod, cum certo tempore semper oriatur, non semper est noxia. LAEVO noxio quod autem ait ‘contristat lumine’, cum de stella loqueretur, quam armis splendentibus comparavit, bene
Abbreviated transcription (Latin):
iusetiusdixit qua si uicabundus: fritrisdeorport ruptosidicor& fratrum do corpote spetiosiu isesr& qued
idso uiti sitq uo lasta al canori s tantum uul nerauerat manum in maoni s uero heserat corpore sirs
fcmur dicimus quia legitur buiussemoris: Illiis uoro ablaciium noninuenitur nominatiuus lacus
ompita fominelic& caper in librisepuideati sermonisdiat fem̃ sed romponat exemplum: Crgaus
hoo femur aicho femen: Nam femis nondicimus ponicus tnccarib hoc est tunc& estordo tun
ce sabi norum priscode fangiine magnum agm̃agens dau sum: Nigita tenenscam non i brans a lacens
boreae degenee suprema autoriginom ducentes achoco & calai: qui filiboreae & horitienimple
fuerunt ut degence generuccipiam aut certem ploreis mon cibus nacos un drestorigo uentibor

Expanded text:
abundus». FRATRIS DE CORPORE RAPTO si diceret ‘fratrum de corpore’, speciosius esset: quod ideo omisit, quia hasta Alcanoris tantum vulneraverat manum, in Maeonis vero haeserat corpore. FEMVR ‘femur’ dicimus, quia legitur ‘huius femoris’; illius vero ablativi non invenitur nominativus «laetus eripit a femine», licet Caper in libris enucleati sermonis dicat ‘femen’ sed non ponat exemplum. Ergo aut ‘hoc femur’, aut ‘hoc femen’: nam ‘femus’ non dicimus penitus. HIC CVRIBVS hoc est ‘tunc’. Et est ordo: tucce Sabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus». RIGIDA tenens eam, non vibrans et iaciens. BOREAE DE GENTE SVPREMA aut originem ducens a Zetho et Calai, qui filii Boreae et Orithyiae nymphae fuerunt, ut ‘de gente’ de genere accipiamus: aut certe in hyperboreis montibus natos, unde est origo venti Boreae.
Abbreviated transcription (Latin):
tnuodca guiatur aeticias sicst a sortib uictus, Totumuulgata perorbem quia curo pasntulit asiaparagu
a friciim depingit: actridas aterei filios agam mem nomñ̃ & menelauum sedusur pacumesar uamplis¬
itis sili futrtint seium ambobus achillemt aquis eit s dexit sed adtridas prouno accipe quosansus patris
in sdt fuisse pletia laboris plemis genetiuomelius lungitur terrentius plenustimarunteri supriamus¬
met oli citudo demotibas astortum est quamnẽ preturat contemplatione deponit quienimbella depm¬
sdiuirtuti ut primatimie ruit quilude coro nam mortalia aduti sa quibus constat subiacere mortales
dbdmaent ol bet tuo est natiubiuit auspremia adi samiserationt morentar Rite sormnido de poratu

Expanded text:
per quod excusatur Aeneas, si est a fortibus victus. TOTVM VVLGATA PER ORBEM quia Europa intulit, Asia passa est, per quod excusatur Aeneas, si est a fortibus victus. TOTVM VVLGATA PER ORBEM quia Europa intulit, Asia passa est, Africa iam depingit. ATRIDAS Atrei filios, Agamemnonem et Menelaum. Sed usurpatum est; nam Plisthenis filii fuerunt. SAEVVM AMBOBVS ACHILLEM atqui tres dixit. Sed ‘Atridas’ pro uno accipe, quos unius partis constat fuisse. PLEpra diximus, omnis Aeneae sollicitudo de moribus Afrorum est, quam nunc picturae contemplatione deponit. Qui enim bella dep donis». ‘Laudi’ virtuti, ut «primam merui qui laude coronam». MORTALIA adversa, quibus constat subiacere mortales. SOLVE METVM collectio est. Nam ubi virtus praemia, adversa miserationem merentur, rite formido deponitu
Abbreviated transcription (Latin):
ud cubro iuissit & iampͥ apoco pensuum seruatactentum: ausus: beneausus quia inter incertasatis
uedicte r salus speratur ad flictus: doad flicts nec enimet soptimus casus potest: Confide refido
a onfidodatiuum regitut & fideit nocti sa neoptima figurat̃ que numquam a principa litate dis¬
udt iltatque humiles habitart casas Ao csoiunoxit qui ãbeodomum dicimus unde est habito fit¬
nentatiutam subtem plo bocest intemplo utsapra regita mopptriens deͣt quam intelle gebat et uentu
& artisicum festi natione autaerteuidende regina lioe casionein requirens quȩ fortunasitu
bsdicitas artificum quae manus incerse, Hocaest habebatartificum com parationem Qxordire
uostendicom nem pugnam eẽ dẽpinctam sedh cantum dicitquȩ auedio medes ges sit authacduillo

Expanded text:
t brevis sit etiam post apocopen suum servat accentum. AVSVS bene ‘ausus’, quia inter incerta satis t brevis sit etiam post apocopen suum servat accentum. AVSVS bene ‘ausus’, quia inter incerta satis audacter salus speratur. ADFLICTIS de adflictis; nec enim esse septimus casus potest. CONFIDERE et fido et confido dativum regit, ut «et fidere nocti». Sane optima figura est quae numquam a principalitate discedit, ut «atque humiles habitare casas» accusativo iunxit, quia ‘habeo domum’ dicimus, unde est ‘habito’ frequentativum. SVB TEMPLO hoc est in templo, ut supra. REGINAM OPPERIENS aut quam intellegebat esse venturam ex artificum festinatione, aut certe videndae reginae occasionem requirens. QVAE FORTVNA SIT VRBI felicitas. ARTIFICVMQVE MANVS INTER SE hoc est habebat artificum conparationem. EX ORDINE hoc loco ostendit omnem pugnam esse depictam, sed haec tantum dicit quae aut Diomedes gessit aut Achilles;
Abbreviated transcription (Latin):
ictum uł inui dunctam exituł sublata digam momi pronostro arbitno uelenii leniui. audii audiui
litactentum qui aut su pradiximusunius obnoxam quotiens uocalis uocalem sequitur dttraht
iongitudintmprecedenti: sed hocin in metroubi necessitas cogit: Ram prosa & naturam suam &
um recentat Nun ergo lenut tertia fint ab et accentum qui a peneultim a br euisest: saneplo¬
rin que ticcencum suum retin& &um sermo corruptus: ut mercuridomitia uidi, Tertiã fine babe¬
rndebuit accentum quia peneultim abreuis est sed constat haec Nomina a pocopenpertulisse nã
iradmaiore sidem erat uocatiuus quia nominatiuus ut hicmercurius & hemercuriis undelica unde¬

Expanded text:
fectum vel in ‘vi’ iunctam exit vel sublata digammo in ‘ii’ pro nostro arbitrio, ut ‘lenii lenivi’, ‘audii audivi’. fectum vel in ‘vi’ iunctam exit vel sublata digammo in ‘ii’ pro nostro arbitrio, ut ‘lenii lenivi’, ‘audii audivi’. evis est et perdit accentum, quia, ut supra diximus «unius ob noxam», quotiens vocalis vocalem sequitur detrahit longitudinem praecedenti. Sed hoc in metro, ubi necessitas cogit; nam in prosa et naturam suam et accentum retentat. Nunc ergo ‘leniit’ tertia a fine habet accentum, quia paenultima brevis est. Sane plerumque accentum suum retinet etiam sermo corruptus, ut ‘Mercuri’ ‘Domiti’ ‘Ovidi’ tertia a fine habere debuit accentum, quia paenultima brevis est, sed constat haec nomina apocopen pertulisse - nam apud maiores idem erat vocativus qui et nominativus, ut ‘hic Mercurius’ et ‘o Mercurius’ - unde ‘cu’ lice
Abbreviated transcription (Latin):
nuamostia uocantur genero li tersiuo ualuesint siue fores: quamuis ususista corruperit
autumenim fuerat pꝰ proditum hostibs acharpeia urgine capitolium ut a erei cardines fierent quo
nstridor poss& aperta hostia omnibus indicaro hoc primuminluco secuta suntenim & alia quede¬
paxere formidinem timorem: Multiquerunt curp̾iusam matremquioquam timuerit quod tm̃ ali
soluunt utdicant ne tunc quidam aene anuenerem quamuiderar eõ credidis se curosut ipseputa¬
at dgnitonulla utrbaperceperat seduera solutio  Quenus nihaldea frorum moribus unde nune for¬
pidit aeneas sed dedasseliberata: Dixeratfilio sciendum tamen est inuirgilio interdum ualidio
ut obgecta purgatis uel contra ut hoc loco. Leniit quarte coniugationis tempuspreteritam per¬

Expanded text:
nuam ‘ostia’ vocantur generaliter, sive valvae sint, sive fores, quamvis usus ista corruperit. nuam ‘ostia’ vocantur generaliter, sive valvae sint, sive fores, quamvis usus ista corruperit. Cautum enim fuerat post proditum hostibus a Tarpeia virgine Capitolium ut aerei cardines fierent, quorum stridor posset aperta ostia omnibus indicare. HOC PRIMVM IN LVCO secuta sunt enim et alia quae detraxere formidinem. TIMOREM multi quaerunt cur post visam matrem quicquam timuerit; quod tamen alii sic solvunt, ut dicant ne tunc quidem Aenean Venerem quam viderat esse credidisse, cuius, ut ipse putabat, agnitae nulla verba perceperat. Sed vera solutio haec est: Venus nihil de Afrorum moribus, unde nunc formidat Aeneas, sed de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen est in Vergilio interdum validiora esse obiecta purgatis, vel contra, ut hoc loco. LENIIT quartae coniugationis tempus praeteritum per
Abbreviated transcription (Latin):
ir& monsera dederat &ut diximustangit historiam facilem uictu propterbo uum quodlic
quoque aureum fuit & numꝰ prosimula cropasuit ut cicero seseiam ped eos quido mad quos confugen
habere: aut uult ostendere plenumeẽ presenti a numinis tomplum:aerea. Atrea ideo uł qđ
aes massis uctero sinbusu habebant uel quod religioniapta est ħ maceries denique flam̃dialis aero¬
iscultris condebatur auccerte aerca sđa significantur Namut hesiodus dicittem pore quod h
gesta sunt a ereum seculum fuit: Foribus sores proprii dicunturq fores aperiuntur sicut a pud
eteres fuit: ualue autem sunt ut dicit uarro querc uoluuntur & seuelant: lanua aute
primus domus ingressus dicta quiaia no consecratum est omne principiumi caota in traia¬

Expanded text:
TRARAT monstro dederat. Et, ut diximus, tangit historiam. ET FACILEM VICTV propter bovem; quod licet TRARAT monstro dederat. Et, ut diximus, tangit historiam. ET FACILEM VICTV propter bovem; quod licet quoque aureum fuit, et ‘numen’ pro simulacro posuit, ut Cicero «sese iam ne deos quidem ad quos confugerent habere»; aut vult ostendere plenum esse praesentia numinis templum. AEREA ‘aerea’ ideo vel quod aes magis veteres in usu habebant vel quod religioni apta est haec materies; denique flamen Dialis aereis cultris tondebatur. Aut certe aerea saecula significantur; nam, ut Hesiodus dicit, tempore quo haec gesta sunt aereum saeculum fuit. FORIBVS ‘fores’ proprie dicuntur quae foras aperiuntur, sicut apud veteres fuit. Valvae autem sunt, ut dicit Varro, «quae revolvuntur et se velant». Ianua autem est primus domus ingressus, dicta quia Iano consecratum est omne principium. Cetera intra ia
Abbreviated transcription (Latin):
It loco signum historia hocbab& quam moresuo uirgilius pertransitum tangit. Didocum transira per
quandaminsulamiunonis illicaccepit oraculum & sacerdocim eiussecum abstulit cumei parumerede¬
r& promittenti carthaginis sedes quocum uenissent sacerdos clegit locumfaciende urbi, quo effosso ine¬
tum est capud bouis: quod cum displicuiss& quia bossemper subiungatus est. Aliolo co effosso caput er
in uontum placuit quia hocani mallic& subiugetur bellicosum tamen &uincit & plerum que concorda
ut ipso plenissime inilloloco: Bello armantur equibellum harmenta minantur: sit tamen i demolin
curro succedere si&iam qua dripedes & frenaiugo concordia ferre sprs a pacisait, Illicergo
complafecerunt: uinde &bellicos a est carthago perequi om̃ &fercilis ꝓbouis quod regiaiuno mons¬

Expanded text:
RE LOCO SIGNVM historia hoc habet, quam more suo Vergilius per transitum tangit. Dido cum transiret per RE LOCO SIGNVM historia hoc habet, quam more suo Vergilius per transitum tangit. Dido cum transiret per quandam insulam Iunonis, illic accepit oraculum et sacerdotem eius secum abstulit, cum ei parum crederet promittenti Carthaginis sedes. Quo cum venissent, sacerdos elegit locum faciendae urbi, quo effosso inventum est caput bovis. Quod cum displicuisset, quia bos semper subiugatus est, alio loco effosso caput equi inventum placuit, quia hoc animal licet subiugetur, bellicosum tamen est et vincit et plerumque concordat, ut ipse plenissime in illo loco «bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed curru succedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait" . illic ergo Iunoni templa fecerunt. unde et bellicosa est Carthago per equi omen, et fertilis per bovis. sane fo
Abbreviated transcription (Latin):
nit significat: Mirabiledictu obhoc quod sequitur quia mixt̾ cunctis latebat: ꝑ mediosfiguraest
namplanum fuerat mediis seinfert: Nc que cernicurulli neque abullo cernitur: & est grecum utsen¬
beris uaria id est scrib& teuarius: Lucus ubicumque uirgilius lucum ponit sequitur &iam consteratio
tamusopacis dicuntꝰ enimerohum animelucistenere. locusaut̃ dicitur quod non lue at: Non quo dita
ibilumina in causa religionis ut quidam uolunt: Inurbe fuit media. Nunciam in media lauis sin
bra autseptimus ÷ aut secundum probum genetiuus ut sit l&issimus umbre sicut salustius frugum pabu¬
ꝗ leusager quo primum boc est simul acuenerunt: Necenim secundo ad africam uentumest ef fus¬

Expanded text:
nit’ significat. MIRABILE DICTV ob hoc quod sequitur, quia mixtus cunctis latebat. PER MEDIOS figura est; nit’ significat. MIRABILE DICTV ob hoc quod sequitur, quia mixtus cunctis latebat. PER MEDIOS figura est; nam planum fuerat ‘mediis se infert’. NEQVE CERNITVR VLLI neque ab ullo cernitur; et est Graecum, ut «scriberis Vario», id est ‘scribet te Varius’. LVCVS ubicumque Vergilius lucum ponit sequitur etiam consecratio, li certa domus, lucis habitamus opacis»; dicuntur enim heroum animae lucos tenere. ‘Lucus’ autem dicitur quod non luceat, non quod sint ibi lumina causa religionis, ut quidam volunt. IN VRBE FVIT MEDIA nunc iam in media. LAETISSIMVS VMBRA aut septimus est aut, secundum Probum, genetivus, ut sit ‘laetissimus umbrae’, sicut Sallustius «frugum pabulique laetus ager». QVO PRIMVM hoc est, simul ac venerunt; nec enim secundo ad Africam ventum est. EFFODE
Abbreviated transcription (Latin):
crabronus demulis uespedeasinis: fucusaut̃ est scđm emilium macrum maior apecrabrone minor:
decus pecus dicimusomne quod humana lingua & effigiecar&, tindeoratiusomne cum protheus
git altusum: presepibus alucariis & esttrans latio que fit quotiens ułde ẽ uerborũ proprictas ł ui tator
terratio: foru& concelebratur ute contra frig& cessat dicimus ut terrentius mmirum inchon
frigent : flagrantia quotiens incendium significatur quod flatualiteruclaslam ma ꝑ l. dicimus qu¬
tiensodor quifracta spetiemaiorem ꝑ .r. dicimussciendum sane nilni lin hac uacare comparatione
Nampoenorum operi apum laborcus codie litiprum fugͦorum comparatur expulsio Ofortunatiquo
nificant ut forsican & scrobibus que sint fastigiaqueras: suspicit miratur ute contrariodes picit contẽs¬

Expanded text:
crabrones de mulis, vespae de asinis. fucus autem est secundum Aemilium Macrum "maior ape, crabrone minor" crabrones de mulis, vespae de asinis. fucus autem est secundum Aemilium Macrum "maior ape, crabrone minor" . pecus dicimus omne quod humana lingua et effigie caret, id est a pascendo. unde Horatius "omne cum Proteusfit quotiens vel deest verborum proprietas, vel vitatur iteratio. FERVET concelebratur, ut contra ‘friget’ cessat dicimus, ut Terentius «nimirum hic homines frigent». FRAGRANTIA quotiens incendium significatur, quod flatu alitur, per ‘l’ dicimus, quotiens odor, qui fracta specie maior est, per ‘r’ dicimus. Sciendum sane nihil in hac vacare conparatione. Nam Poenorum operi apum labor, custodiae litorum fucorum conparatur expulsio. O FORTVNATI Qnificat, ut «forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras». SVSPICIT miratur, ut e contrario ‘despicit’ ‘contem
Abbreviated transcription (Latin):
num ab exercitum idest militum multitudine dedinatione discernimus: ram nomen quaret dedinationis¬
que sub ingentilus trat oum singula templo Gentis fortus ad laudem apum pertin& quot inquar to
grorgicorum melius intellegitur. Liqm̃tia defecata sine sorde ut nectantum dulcia quantum & liqui¬
da Idest pura nam dura mella constatre meliora: stipant densent, Frans latio a nauibus in quibuisti¬
pula inter ponitur uasis quamscipam dicunt: distendunt in plent utden sodis tenderepingui preta¬
remille abusus est propter suauitatis similitudinem, Cellas. & hicabusus est ut sauorum cauer¬
nascella suocar& Fraxitautem a reponendis similitudinem ul abeelando und ecellam appella uerun
agmine nucimprtu ignauum inutile Nonaptum industriae Nam industrios nauos dicimus fucos
secundum plinium a pcum multa st̃ genera propria & amen a pesuocantur ortedebubus. fucide ai

Expanded text:
pium ab ‘exercitu’, id est militum multitudine, declinatione discernimus; pium ab ‘exercitu’, id est militum multitudine, declinatione discernimus; amque sub ingenti lustrat dum singGeorgicorum melius intellegitur. LIQVENTIA defaecata, sine sordibus, ut «nec tantum dulcia, quantum et liquida», id est pura; nam pura mella constat esse meliora. STIPANT densent; translatio a navibus in quibus stipula interponitur vasis, quam stipam dicunt. DISTENDVNT implent, ut «denso distendere pingui». NECTARE melle; abusus est propter suavitatis similitudinem. CELLAS et hic abusus est, ut favorum cavernas ‘cellas’ vocaret. Traxit autem a reponendi similitudine, vel a celando, unde cellam appellaverunt. AGMINE nunc ‘impetu’. IGNAVVM inutile, non aptum industriae; nam industrios navos dicimus. FVCOS secundum Plinium apum multa sunt genera. Proprie tamen apes vocantur ort
Abbreviated transcription (Latin):
itus idest ingeniosus anoro ΥΚC ΕCΤΑΙ. ducere muros exedifica remolirique arcem mol
sucnsextollert optare eligere uttuum regina quidoptes: Tecto ad tectum nota figura sulco fossa. ciui
tuseffodiunt id est cotthona faciunt Altateatri fundamenta hinc futura magnitudo cognoscitur:
minatiuus singularis n& .s. fuerit terminatus ut amans & amantum & amantium dicimus: Cum aũt̃ no¬
ninatiuus singularis r fuerit terminatus tantum inumexit upaterpatrum murmur murmurum Re¬
lpua uero nomina au̾totitate firmamus utapis ł apumłapium aesta tenoua: benenoua quia est & ad¬
ndnt̃ aseresi sergo sermonem secidatinum Exerca fatigat ut anteiliacis oxercite fatis hocautem partici¬

Expanded text:
raeco venit ‘catus’, id est ingeniosus ἀπὸ τοῦ καίεσθαι. DVCERE MVROS exaedificare. MOLIRIQVE ARCEM molibus raeco venit ‘catus’, id est ingeniosus ἀπὸ τοῦ καίεσθαι. DVCERE MVROS exaedificare. MOLIRIQVE ARCEM molibus factis extollere. OPTARE eligere, ut «tuus, o regina, quid optes». TECTO ad tectum, nota figura. SVLCO fossa; civiTVS EFFODIVNT id est Cothona faciunt. ALTA THEATRI FVNDAMENTA hinc futura magnitudo cognoscitur. nominativus singularis ‘ns’ fuerit terminatus, ut ‘amans’ et ‘amantum’ et ‘amantium’ dicimus; cum autem nominativus singularis ‘r’ fuerit terminatus, tantum in ‘um’ exit, ut ‘pater patrum’, ‘murmur murmurum’. Reliqua vero nomina auctoritate firmamus, ut ‘apis’ vel ‘apum’, vel ‘apium’. AESTATE NOVA bene ‘nova’, quia est et adρουρα dicuntur. Aphaeresis ergo sermonem fecit Latinum. EXERCET fatigat, ut «nate, Iliacis exercite fatis». Hoc autem partici
Abbreviated transcription (Latin):
uitem tressunt inferior pactro de seu de mon iniquapopuli sunt sabri apud quos nascitur tus. dietiaũt saber
c pra dixit haude qui demtalime dignor honort quod aut recentibus dixit: laus lociest qui semperflore ues
Sertissertum & serta cumniul adicitur dicimus ut hocloco itemalibi ex presius serta procultant
capiti delapsa iaerbant si aut̃ serios dixero addoslores sisertas ad docoronas. uducanus accipiunt ser
rdo florente coronas: & hoc in multis nominibus obseruandumest ut genus ex adiectione forme
aude tracta in neutrumcedat paccesse est ut piscinalis locuspiscinalis cellapiscenale. Sagmarius mulus
magalia quondam ad poctam, nec enim hoc noum aentas: magalia uero antisticonẽ. Namdebuit

Expanded text:
autem tres sunt: inferior, petrodes eudemon, in qua populi sunt Sabaei, apud quos nascitur tus. Dicti autem Sabaautem tres sunt: inferior, petrodes eudemon, in qua populi sunt Sabaei, apud quos nascitur tus. Dicti autem Saba RECENTIBVS HALANT ecce unde supra dixit «haud equidem tali me dignor honore». Quod autem ‘recentibus’ dixit laus loci est, qui semper flore vestitur. SERTIS ‘sertum’ et ‘serta’, cum nihil adicitur dicimus, ut hoc loco; item alibi exprecapiti delapsa, iacebant" . si autem sertos dixero, addo flores, si sertas, addo coronas, ut Lucanus "accipiunt sertas nardo florente coronas" 10.164 . et hoc in multis nominibus observandum est, ut genus ex adiectione formetur: qua detracta in neutrum cedat necesse est, ut piscinalis locus, piscinalis cella, piscinale; sagmarius mulus, magalia quondam hoc ad poetam; nec enim hoc novit Aeneas. 'magalia' vero antistoechon est; nam debuit
Abbreviated transcription (Latin):
uror enemiseram que nune quam obcausam accuser nescio & hoc propetatis est: lic& asusmalensta corrũ¬
pat sciendum tamen est terrentium proptersolam proprieta temomnibus commicis et̃ propositum qui bus
et quantum adectaras pectat in ferior acuenus ordo est acuenus deea obscuro atre nebula cuius defintio
it Circumdea fudit figura estte mesis que sit cum secto dnosermone aliquid inter ponimus ut alibisep¬
itm subgectatrioni sed hocto lerabileest in sermone composito: cȩterum in simplicinimis est asperum
quod ta men faciebat antiqui tasu saxo cerecomminuitbrũ aut ueniendi poscere causas silic& nesepe narran¬
d erebrum patiat dolorem unde melius adentan resertur mediosic intersata dolore est, Ipsa pha¬
dum ciutatem cipri sublimis diuino incessu: la&a progrium ueneris ephiteton. Sabeoa rabico: a rabie

Expanded text:
uxor «me miseram, quae nunc quam ob causam accuser nescio». Et hoc proprietatis est, licet usus male ista corrumuxor «me miseram, quae nunc quam ob causam accuser nescio». Et hoc proprietatis est, licet usus male ista corrumpat. Sciendum tamen est Terentium propter solam proprietatem omnibus comicis esse praepositum, quibus est quantum ad cetera spectat inferior. AT VENVS ordo est ‘at Venus dea’. OBSCVRO AËRE nebula, cuius definitio est. CIRCVM DEA FVDIT figura est tmesis, quae fit cum secto uno sermone aliquid interponimus, ut alibi «septem subiecta trioni». Sed hoc tolerabile est in sermone composito, ceterum in simplici nimis est asperum; quod tamen faciebat antiquitas, ut «saxo cere comminuit brum». AVT VENIENDI POSCERE CAVSAS scilicet ne saepe narrando crebrum patiatur dolorem. Vnde melius ad Aenean refertur «medio sic interfata dolore est». IPSA PAPHVM civitatem Cypri. SVBLIMIS divino incessu. LAETA ecce proprium Veneris epitheton. SABAEO Arabico. Arabiae
Abbreviated transcription (Latin):
cipsolocose prũm et deceprum ut in habitu interrogatiant in responsione que in auguruis: Tu quo qui
lu no ceceri q̃ dii q̃ troianis inimicist: Curdextrt iungere dexerã: maio rumenimꝰ fuerat salutatio cuiustti
& ionid est causamuarro gallimacum secutus ex posuit ad serensom nemeorum honorem dexterarum constisssi
tius cuma micitie utrum que signisicent sicut frm totestatur: Item suntelocutiones quarum una parsple¬
na est que si conuertantur habentaliquid supersluum in salustio intuguriomulieris ancille: bene addidit
incille acsidica sincugurio ancille mulieris erit̃superfluum mulieris. Ancilla enim & conditione mo¬
ĩ sexum. Itemreserat pretoribus nota solis hoc sus siterat malcergo ad didit ignorabatur aexeris quod si cm¬
uertas nibileẽ superfluum inuenitur: Talibus incusat, Incusare proprie est su perionm arguere: ut n

Expanded text:
hoc ipso loco saepe eum esse deceptum, ut in habitu, in interrogatione, in responsione, in auguriis. TV QVOQVE sicut hoc ipso loco saepe eum esse deceptum, ut in habitu, in interrogatione, in responsione, in auguriis. TV QVOQVE sicut a Tyriam se dixerat. Ad v. 408 Cur dextrae ivngere dextram maiorum enim haec fuerat salutatio, cuius rei αἴτιον , id est causam Varro, Callimachum secutus, exposuit, adserens "omnem eorum honorem dexterarum constitisse i addas 'mutuis', cum amicitiae utrumque significent, sicut Fronto testatur. item sunt elocutiones, quarum una pars plena est: quae si convertantur, habent aliquid superfluum. in Sallustio "in tugurio mulieris ancillae" : bene addidit 'ancillae'. at si dicas 'inet sexum. Item «res erat praetoribus nota solis» hoc suffecerat; male ergo addidit «ignorabatur a ceteris». Quod si convertas, nihil esse superfluum invenitur. TALIBVS INCVSAT ‘incusare’ proprie est superiorem arguere, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
it ad lust ad nautas pupesque tucpubes quetuorum trop̃sine doche a parte totum signisicat utter¬
rentius olepidum caput id est lepidus homo ostia proprie ostia dnr̃ exitus fluminum s modo abu sus et
quia plerum que ostia ipsa proportust᷑: Auertensse subaudis hoc estcuma uerteretar ut tum prora utrte
Nosc apulha ambrosie que come aut unguento deorum oblitehocest ambrosie aut certt abusiue dixit diuine
come Siirauere ex alauerunt uestis defluxit quia dixit supasinus collecta fluentes. uerabeneuera dequ
an tedubitabat matremagno uit nc̃ matrem cognoscit namde amet̃ iamsuperius dixerat. Fugientem celen
ipsum uirgilium quia it in scđo cum in senon ante oculos tamda ram uidendamoptulit: multita menuolunt n

Expanded text:
DEDERE adlusit ad nautas. PVPPESQVE TVAE PVBESQVE TVORVM tropus synecdoche; a parte totum significat, ut TeDEDERE adlusit ad nautas. PVPPESQVE TVAE PVBESQVE TVORVM tropus synecdoche; a parte totum significat, ut Terentius «o lepidum caput», id est lepidus homo. OSTIA proprie ‘ostia’ dicuntur exitus fluminum, sed modo abusus est, quia plerumque ostia ipsa pro portu sunt. AVERTENS ‘se’ subaudis, hoc est cum averteretur, ut «tum prora avertit». ROSEA pulchra. AMBROSIAEQVE COMAE aut unguento deorum oblitae, hoc est ambrosia, aut certe abusive dixit ‘divinae comae’. SPIRAVERE exhalaverunt. DEFLVXIT quia dixit supra «sinus collecta fluentes». VERA bene ‘vera’ de qua ante dubitabatur. MATREM AGNOVIT nunc matrem cognoscit; nam deam esse iam superius dixerat. FVGIENTEM celeriipsum Vergilium, qui ait in secundo «cum mihi se non ante oculis tam clara videndam obtulit». Multi tamen volunt in
Abbreviated transcription (Latin):
rum Iouisales a quila qut intutela iouis est quadicitur dimicantes in contragigantes fulmina minis tas¬
se: quodideo fingitur quȩ pernaturam nimu estcaloris id eout &iam oua quibus supersi d& possie quo quere¬
e Nisi ad moueritgagatem lapidrm frigidis si mumut testaturlucanus feta trpesacta suba litesata ca¬
pereligere: utantelocum capiesoculis: Stridentibalis siga auguruest. Co&udicit plinus secds mra¬
turali historia om̃s a uescolli longioris aut recto ordine uolartut pomdus capitis precedentis cauda
unde & prima plerumꝗ deficiens relictoloco incipitet̃ postrema aut in co&us com̃s inuicem sustinert haut
atu imitantur litteras quasdam unde &lucanus & turbataperit dispersis lic tepinnis. Cantus que

Expanded text:
rum». IOVIS ALES aquila, quae in tutela Iovis est, quia dicitur dimicanti ei contra Gigantas fulmina ministrasrum». IOVIS ALES aquila, quae in tutela Iovis est, quia dicitur dimicanti ei contra Gigantas fulmina ministrasse; quod ideo fingitur, quia per naturam nimii est caloris, adeo ut etiam ova quibus supersidet possit coquere, nisi admoveat gagaten lapidem frigidissimum, ut testatur Lucanus «feta tepefacta sub alite saxa». CAPERE eligere, ut «ante locum capies oculis». STRIDENTIBVS ALIS signum augurii est. COETV dicit Plinius Secundus in Naturali Historia omnes aves colli longioris aut recto ordine volare, ut pondus capitis praecedentis cauda sustentet - unde et prima plerumque deficiens relicto loco incipit esse postrema - aut in coetu se omnes invicem sustinere. Hoc autem volatu imitantur litteras quasdam, unde et Lucanus «et turbata perit dispersis littera pennis». CANTVSQVE
Abbreviated transcription (Latin):
adnimium hoca morem parentum referriqui teneritudine affectus &iam superflua liberos docen
us so nos cignos: cig nos nauibus conparat aquilam tempestati Inauguriis autem considers
non solum aues & iamuolatus ut in prac pctibus & cantus ut in oscinibus quia ne comnes om nibusdan
uria ut columbt nonnis tregibus dant qui a num quam singule uolant sicutrez num quam soli
incedit undeẽ in sexto: maternas agnouit auespertransi cum ostende regis augurium lit incign
nullisdant Nisinautis sicut lectum est: in ornicoumia cignus in auguriis nautis gratissumus au¬
gur hanc obtant semperquanum quã mergiturundis: letantes pͥrpericulum agmine uolacuimpo¬
tu Agmenaut apud uirgiliu m est cuius lib& rciimpetus ut illiagmine certo. & uocatagmina seuasaro¬

Expanded text:
ad nimium hoc amorem parentum referri, qui teneritudine adfectus etiam superflua liberos docent. ad nimium hoc amorem parentum referri, qui teneritudine adfectus etiam superflua liberos docent. BIS SENOS CYGNOS cygnos navibus comparat, aquilam tempestati. In auguriis autem considerandae sunt non solum aves sed etiam volatus, ut in praepetibus, et cantus, ut in oscinibus, quia nec omnes nec omnibus dant auguria, ut columbae non nisi regibus dant, quia numquam singulae volant, sicut rex numquam solus incedit; unde in sexto «maternas agnovit aves» per transitum ostendit regis augurium. Item cygni nullis dant nisi nautis, sicut lectum est in Ornithogonia: «cygnus in auguriis nautis gratissimus augur; hunc optant semper, quia numquam mergitur undis». LAETANTES post periculum. AGMINE volatu, impetu. ‘Agmen’ autem apud Vergilium est cuiuslibet rei impetus, ut «illi agmine certo» et «vocat agmina saeva soro
Abbreviated transcription (Latin):
uier saoluntas. Aura suita les quibusuiuimus: sib ilest enimaliud uita quam reci procus sp̃s un
cidamcarpebant membra quictem Enriam cartaginem a colonos aduenensurbem histo rogia
ut su prapergemodo tantum modo hocest hacctibisola sitcura namliber ate sunt naues perfer
in poratiuus modusestui fercinresa marilliforas Reduces propriȩ reduces dicur.tur qui peri¬
cula ruadunt: si cinfta ut reducesilliludunt sorhe escilic& postpericulum in latum abaqui la uer¬
ssaquilonibus quia past quam adasticamiteruiterunt aduersus ante aquilo coepitẽt prosertimus uł
nandodea eẽ crederetur quod autem dixit uam parentes autrpalla geest ide uanum augurium¬
ut dare cda sibus austros &ibant obteuri sola sab nocte pro ipsis oli perobscuram noc tem aut certe nani pa¬
rentesqui resfalsas& in anesdoetat & perhocde cipere plerumque os cenditaugurium multiuol

Expanded text:
ersa voluntas». AVRAS VITALES quibus vivimus. Nihil est enim aliud vita quam reciprocus spiritus.cidam carpebant membra quietem». TYRIAM Carthaginem a colonis. ADVENERIS VRBEM hysterologia ut supra. PERGE MODO tantummodo, hoc est ‘haec tibi sola sit cura, nam liberatae sunt naves’. PERFER imperativus modus est, ut «fer cineres, Amarylli foras». REDVCES proprie ‘reduces’ dicuntur qui pericula evadunt; sic infra ut «reduces illi ludunt», scilicet post periculum inlatum ab aquila. VERSIS AQVILONIBVS quia, postquam ad Africam iter verterunt, adversus ante Aquilo coepit esse prosperrimus.nando dea esse crederetur. Quod autem dicit ‘vani parentes’, aut hypallage est, id ut "dare classibus austros" et "ibant obscuri sola sub nocte" pro ipsi soli per obscuram noctem; aut certe 'vani parentes' qui res falsas et inanes docent. et per hoc decipere plerumque ostendit auguria. multi vol
Abbreviated transcription (Latin):
sitaliam Italusrex sicilie ad eam partem uenit inquareg nauit turnus quam suonon et apellau̾ita¬
ios non haber& cuouemercurion iptano q quos hospitio suscocptrat hortantibus ut ab his aliquid postular & pe

Expanded text:
. ITALIAM DIXISSE Italus, rex Siciliae, ad eam partem venit in qua regnavit Turnus, quam a suo nomine appellavit. ITALIAM DIXISSE Italus, rex Siciliae, ad eam partem venit in qua regnavit Turnus, quam a suo nomine appellavitos non haberet, a Ioue, Mercurio Neptunoque — quos hospitio susceperat — hortantantibus ut ab his aliquid postularet, pe
Abbreviated transcription (Latin):
denus est fine: utoratius quinunc hesperies opes abultima: & haccestut rahesperia abhespero dicta idẽ
stella haccidentali e&erumitalia hesperi adicitur a fratre ad lantis quipulsus agermanoitaliamit¬
nut cique nomen pristint regionis in posuitutiginus doc& Antiqua nobilis. Nec enim nouaet̃ potest lic&¬
ma subaudimus est minores maiores &minores quotiens degenere dicimus: Numeri sunt tantum plu
autem dicra est łaumo optimoquot hitalia nascitur ulut uarrodicit ab oenotrorege sabinorum. fa¬
liam unde est fines superiusque si canos. hoc estus que adeo loca que tenuerunt si canudẽmsiculi asica nortali¬

Expanded text:
dentis est fine, ut Horatius «qui nunc Hesperia sospes ab ultima». Et haec est vera Hesperia, ab Hespero dicta, id est dentis est fine, ut Horatius «qui nunc Hesperia sospes ab ultima». Et haec est vera Hesperia, ab Hespero dicta, id est stella occidentali. Ceterum Italia ‘Hesperia’ dicitur a fratre Atlantis, qui pulsus a germano Italiam tenuit eique nomen pristinae regionis inposuit, ut Hyginus docet. ANTIQVA nobilis; nec enim nova esse potest, licma subaudimus 'est'. minores maiores et minores quotiens de genere dicimus numeri sunt tantum pluautem dicta est vel a vino optimo, quod in Italia nascitur, vel ut Varro dicit ab Oenotro, rege Sabinorum liam; unde est «fines super usque Sicanos» hoc est ‘usque ad ea loca’ quae tenuerunt Sicani, id est Siculi, a Sicanliam; unde est «fines super usque Sicanos» hoc est ‘usque ad ea loca’ quae tenuerunt Sicani, id est Siculi, a Sicano
Abbreviated transcription (Latin):
quociens inuidiose sunt presentes, personer &oricum est ad alias confugert : uchocloco confagit ad genus &
propius. uicinius, scilic& uctamquam uicti accipiantur nontales qualis pares fuit insparit expugnatione
Raptuꝗ helenȩ: Namhis torie hochab& ueritas: Nonuo luntate helenam secutam sedexpugat a raptam
argumentum ab in pos sibibi ut quid troes potuere, uisaũt est possibilitas, est locus comparationt orbes
tocius italia locus est Nam prouintialo cus nom potestditi: minasestautem qua muturbsantiqua fuit hespra
penaeduȩ suntuna quaehis panit dr alteraque est initalia Quachacratione discernuntur aut
rnim hes periemso lamdicis & significasitaliam aut ad disultimam & significas hnspaniam que inocci¬

Expanded text:
quotiens invidiosae sunt praesentes personae, rhetoricum est ad alias confugere, ut hoc loco confugit ad genus. ET quotiens invidiosae sunt praesentes personae, rhetoricum est ad alias confugere, ut hoc loco confugit ad genus. ET PROPIVS vicinius scilicet, ut tamquam victi accipiantur, non tales qualis Paris fuit in Spartae expugnatione raptuque Helenae. Nam historiae hoc habet veritas, non voluntate Helenam secutam, sed raptam expugnatargumentum ab inpossibili, ut «quid Troes potuere?». ‘Vis’ autem est ‘possibilitas’. EST LOCVS conparatione orbis totius Italia locus est; nam provincia ‘locus’ non potest dici. Minus est autem ‘quam’, ut «urbs antiqua fuit». HESPERIAM Hesperiae duae sunt, una quae Hispania dicitur, altera quae est Italia. Quae hac ratione discernuntur: aut enim ‘Hesperiam’ solam dicis et significas Italiam, aut addis ‘ultimam’ et significas Hispaniam, quae in occi
Abbreviated transcription (Latin):
interentio: quid meritus crucem: marimus ilioneus: Rebu somnibus maximus: Necenim aliquid ad didit &
nonsine causa ipsum ubique inducitloquentm: u cenim homeros dicitphaabas paterillunti sempermercuno
eo eloquentie fauenie pugnauit uthoratius mercuri facundac Ne pos adantis: merito ergo huic dai
loquentia, placidosic pectore caepit: more suo uno sermone habitum fucurtorationis ex pressit : Ortgina
cundum arcemr& horicam deidat quod uulin p&rare: Nam eamperlaudem beniu olamred didit iustu
bene considerauit sexum Necenimuirtnte pote ratdicere: frenare contnere. ui contra & numide infitm
ngunt: Troescemiseri Taciti s occurrit questionibus: Nead populationem uenisse uid eanturmore qi
uigebat, uentismariaomnia uecti permaria & est contra illud curada frigam uenerint, Parcepiogeneni

Expanded text:
in Terentio «quid meritu's? crucem». MAXIMVS ILIONEVS rebus omnibus maximus; nec enim aliquid addidit. Et in Terentio «quid meritu's? crucem». MAXIMVS ILIONEVS rebus omnibus maximus; nec enim aliquid addidit. Et non sine causa ipsum ubique inducit loquentem; ut enim Homerus dicit, Phorbas, pater Ilionei, semper Mercurio deo eloquentiae favente pugnavit, ut Horatius «Mercuri facunde nepos Atlantis». Merito ergo huic datur eloquentia. PLACIDO SIC PECTORE COEPIT more suo uno sermone habitum futurae orationis expressit. O REGINA secundum artem rhetoricam id ei dat quod vult inpetrare. Nam eam per laudem benivolam reddit. IVSTITIA bene consideravit sexum; nec enim ‘virtute’ poterat dicere. FRENARE continere, ut contra «et Numidae infreni cingunt». TROES TE MISERI tacitis occurrit quaestionibus, ne ad populationem venisse videantur more qui tunc vigebat. VENTIS MARIA OMNIA VECTI per maria. Et est contra illud, cur ad Africam venerint. PARCE PIO GENERI
Abbreviated transcription (Latin):
lrdeo autem& ał cusatiuum regit & abłm, Res in cognita hestqua ad fectione purnorum populus conu
dissimulant dissimulamus noca simu lamusignota. Vt salustius simulaturad dissimulatur que fortuna utrim
quid generalitati: & sicris peci alitatem: Itemsidicasom̃s scho lasticilaborant generalitas est: siad da sisti fi
cialitas. Vt salustius: Transgies sus om̃s iecepit monsballecia: prudeni ũddit Transgres nis: Orancesuema
icem propter incendium nauium & proprie uerbum pontisicaleẽ: tinde cst: Tumodo posar deosurnian
paulo post pacemque peraras exquirunt: Dicta aut emuenia ad eliciendamiser cordiam: Meretur en imbem¬
uolentiam numinum quilic& in nocens sit ueniam tamen tam quam precauerit petit: undecst consessiuilla

Expanded text:
‘Ardeo’ autem et accusativum regit et ablativum. RES INCOGNITA hoc est qua adfectione Poenorum populus conveniret. ‘Ardeo’ autem et accusativum regit et ablativum. RES INCOGNITA hoc est qua adfectione Poenorum populus conveniret. DISSIMVLANT dissimulamus nota, simulamus ignota, ut Sallustius «simulator ac dissimulator». liquid generalitati et fieri specialitatem. Item si dicas ‘omnes scolastici laborant’, generalitas est; si addas ‘isti’, fit specialitas, ut Sallustius «transgressos omnis recipit mons Balleia» prudenter addidit ‘transgressos’. ORANTES VENIAM pacem propter incendium navium. Et proprie verbum pontificale est; unde est «tu modo posce deos veniam» et paulo post «pacemque per aras exquirunt». Dicta autem venia ad eliciendam misericordiam. Meretur enim benivolentiam numinum qui, licet innocens sit, veniam tamen tamquam peccaverit petit; unde est confessio illa
Abbreviated transcription (Latin):
Acsidicer& intribunali subnixa prosubnisa ut supradiximnus. Iuradabat legesque. Iigeneralo
leciuris est speties Non estergo iteratio, quod autiuris ad didonis pertin& laudem, sortetraebat propnido¬
tuscst Trahuntur enimsortes hocesteducuntꝰ. Concursu Accere magnocum magna afrorumulo¬
nt. & hoc est quod formidataenea sincert quahosmente commitentur: Dispulerat. segregauerat & magnac
interde &di differentia ut diximus pęnitus. longa reginare moto sq̃res &iam in solentes custodeslitorum fecu
obstipuit & ad mirationt̃ & adtimorem hcpertin& sermo quod dicenda prehoccupat: Laxitia quemetuquat
Letitia pruptersotios m&u propitrcancursum ardebant. cupibuant ut formosum pastor corrdon ardibat ala

Expanded text:
ac si diceret ‘in tribunali’. SVBNIXA pro ‘subnisa’, ut supra diximus. IVRA DABAT LEGESQVE VIRIS ius geac si diceret ‘in tribunali’. SVBNIXA pro ‘subnisa’, ut supra diximus. IVRA DABAT LEGESQVE VIRIS ius generale est, sed lex iuris est species. Non est ergo iteratio. Quod autem dixit ‘viris’ ad Didonis pertinet laudem. SORTE TRAHEBAT proprie locutus est; trahuntur enim sortes, hoc est educuntur. CONCVRSV ACCEDERE MAGNO cum magna Afrorum multitudine. Et hoc est quod formidat Aeneas, incertus qua eos mente comitentur. DISPVLERAT segregaverat. Et magna est inter ‘di’ et ‘de’ differentia, ut diximus. PENITVS longe a regina remotos; quae res etiam insolentes custodes litorum fecit. OBSTIPVIT et ad admirationem et ad timorem hic pertinet sermo, quo dicenda praeoccupat. LAETITIAQVE METVQVE ‘laetitia’ propter socios, ‘metu’ propter concursum. ARDEBANT cupiebant, ut «formosum pastor Corydon ardebat Alexin».
Abbreviated transcription (Latin):
us amadriades fontium napae ul naides maris uero nerendesi lacitur enointetumost tao¬
lor mtatais usfetoitus ut suprai li secum sicrergentiusut mecuem tacata gauideat eru. sintenim moldo
ue diemente a femptanti a libileuuter utblandauicis si ngaudia pertemetaritar e srsta sior t nmu mult
soribus a haodo codis tinge nduiest magno cninistudio & labort templorum foresfiebant. quasgti¬
busdamin signibant historiis ut inforibus lo&um androgei. Iumin soribus pugnam exauro solidoq¬
helle phanto quamuisquidã lunganttum foribus mnediatestud in etem pliut unum incellegastectum templid
que secundum cosqui scripseruntderatione tem plorum ideo sicfit ut simula chro caclii maginem rtddat quod consias
et conuexum: Septa armissatellitum scilic& solios olium propric est armarumunolignofactum mo
sedebant propter atelacorporissuidictumquasi solidum, modoiam abusi uesellam regalem in tellegimua

Expanded text:
untur Amadryades, fontium Napeae vel Naides, maris vero Nereïdes. TACITVM maior enim est taciturnitatis adfectus, ut supra «haec secum». Sic Terentius «ut mecum tacita gaudeam». PERTEMPTANT modo ‘vehementer temptant’. Alibi leviter, ut «blanda vicissim gaudia pertemptant mentem». Sunt enim multa foribus. et hoc loco distinguendum est; magno enim studio et labore templorum fores fiebant, quas quibusdam insignibant historiis, ut "in foribus letum Androgei" , item "in foribus pugnam ex auro solidoque elephanto" . quamvis quidam iungant 'tum foribus divae media testudine templi', ut unum intellegas tectum templi a obliqua, quae secundum eos qui scripserunt de ratione templorum, ideo sic fit, ut simulacro caeli imaginem reddat, quod constat esse convexum. SAEPTA ARMIS satellitum scilicet. SOLIO solium proprie est armarium uno ligno factum, in quo reges sedebant propter tutelam corporis sui, dictum quasi solidum. Modo iam abusive sellam regalem intellegimus. ALTE
Abbreviated transcription (Latin):
ali pinian us in hietinis aut si i nes ceptro aut sub olices ut dextras tendamus Inermnes qud eract umest dento¬
intonstat pria mum cumad sapplicandum temptorium achillis faussa mgasoae dormuenllas cer pra

Expanded text:
‘mihi’. MANVS INERMES aut sine sceptro aut supplices, ut «et dextras tendamus inertes». Quod tractum est de histo‘mihi’. MANVS INERMES aut sine sceptro aut supplices, ut «et dextras tendamus inertes». Quod tractum est de histoigit, quia constat Priamum, cum ad supplicandum tentorium Achillis fuisset ingressus, dormientem A
Abbreviated transcription (Latin):
mis, Ergo pro nr̃o arbitrio auc secunde erđclinationis aut tertie: seda tertia ablatiuum singularem in lmi
tunt qui dom munis sunt generis ex animis autemest mortuus uthicindicat locus : Exanimatus uerotimens
accanima tuse ques inpinger& agminamuris: tiendebat ingentiarte acur um̃bis ram hodoco quia pingi
eut presens tempus posuit superius quiã pingi Nompotuit sed referriper fecco erequutus esttempore di¬
rar ssa aptauerat. peon rapcabat Tuncuero ingentem gemitum : lamenim superius eum lacramasie
dienit hocergo addiditiu sum hȩctoriscorpus ut & iamgrauiter generati ata urrum quderaetuditer
irriantor plus a quamsi hectoris dicer&e : alibi pa euum que patri tendebat iulum Cumpotuere dicert

Expanded text:
s’ et ‘inermis’. Ergo pro nostro arbitrio aut secundae erunt declinationis, aut tertiae; sed a tertia ablativum singularem in ‘i’ s’ et ‘inermis’. Ergo pro nostro arbitrio aut secundae erunt declinationis, aut tertiae; sed a tertia ablativum singularem in ‘i’ mittunt, quia communis sunt generis. ‘Exanimis’ autem est ‘mortuus’, ut hic indicat locus, ‘exanimatus’ vero ‘timens’, ut «exanimata sequens inpingeret agmina muris». VENDEBAT ingenti arte utitur verbis; nam hoc loco, quia pingi potuit, praesens tempus posuit, superius, quia pingi non potuit, sed referri, perfecto executus est tempore dicendo ‘raptaverat’, non ‘raptabat’. TVM VERO INGENTEM GEMITVM iam enim superius eum lacrimasse dixerat. Hoc ergo addidit visum Hectoris corpus, ut etiam graviter gemeret. VT CVRRVS quo tractus est. AMICI AVTEM plus est quam si ‘Hectoris’ diceret. Alibi «parvumque patri tendebat Iulum», cum potuerit dicere
Abbreviated transcription (Latin):
quam adciuitatemuenio nisicum infertur peplum, Odie tamen multi habucuntar hoc nomine:
trisces ut dec& rogantes & bene addidit suppliciter quia &perira cundiam & pergrauitatem ape
legionem & perdolorem tristessumus Tunse pectora utoculos suffusa: Auersa irata: Necenim
rat conuertere sesi mula crum: Sicalibi talia dicentem iamdudum aũ satu&ur: quomodo aũsa: Nisin
tam intellegas: Tercircum iliacos, Apud auctores multa ad sensũ non adas pectum possunt referri
Tortio enim tractum intellege repossumus non inpictura conspicere: Vnde estillud mulcere alter nos
& corpora fingerelingua: Raptauerat: beneformausus est. frequentariua. ꝑ qua mostendit quod ꝑnucoe¬
um dixerat: exanimum exanimus & exanimis dicimus sicut & unianimus & unianimis & inerni

Expanded text:
quam ad civitatem venio, nisi cum infertur peplum" . hodie tamen multi aquam ad civitatem venio, nisi cum infertur peplum" . hodie tamen multi aTRISTES ut decet rogantes. Et bene addidit ‘suppliciter’, quia et per iracundiam et per gravitatem et per religionem et per dolorem tristes sumus. TVNSAE PECTORA ut «oculos suffusa». AVERSA irata. Nec enim poterat convertere se simulacrum. Sic alibi «talia dicentem iamdudum aversa tuetur». Si ‘tuetur’ quomodo ‘aversa’, nisi iratam intellegas? TER CIRCVM ILIACOS apud auctores multa ad sensum, non ad aspectum possunt referri; tertio enim tractum intellegere possumus, non in pictura conspicere. Vnde est et illud «mulcere alternos et corpora fingere lingua». RAPTAVERAT bene forma usus est frequentativa, per quam ostendit quod per numerum dixerat. EXANIMVM ‘exanimus’ et ‘exanimis’ dicimus, sicut ‘unanimus’ et ‘unanimis’, ‘inermu