comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus ẽ. Cuiꝰ neqͥtia qͥdneqͥus:
Sororẽnatu maiorẽ. cõmuni frĩ
nuptã. sibi nubere coegit. Postea
deinde filia eiꝰ ꝑuim stuprata.
ipsam dimisit. ut uacuũ locũ
nuptiis puelle faceret.
onsentaneus gͥ regib suis gen¬
tis ȩgyptie popłs. qui ductuar-¬
chelai aduersus aulũ gabinũ
menib urbis egressus. cũ castra
uallo atq fossa cingere iuberet᷑.
uniuersus succlamarrit.ut id
opus publica pecuma faciendũ
locaretur. Quappt̾ deliciis tam
enerues animi. sp̃m exercitꝰ nr̃i
sustinere ñ potuerunt.
Sed tam̃ effeminatior multitrido
cyprioꝵ. qui reginas suas mulie¬
rũ corporib uelut gradib c̃stru¬
ctis quo molliꝰ uestigia pedũpone¬
rent currus conscendere equo a¬
nimo sustinebant. Uirisenĩ simͦ
uiri erant uitacarere. ꝗͣ tã delica
⁊ nouȩ cupiditati inherentiũ ocu¬
loꝵ. ac delicato cultu affluens. ꝑq
uarios illecebrarũ motꝰ uolitan¬
tes animi.¬

Expanded text:
appellatus est. cuius nequitia quid nequius? appellatus est. cuius nequitia quid nequius? sororem natu maiorem communi fratri nuptam sibi nubere coegit. postea deinde filia eius per uim stuprata ipsam dimisit, ut uacuum locum nuptiis puellae faceret. Consentaneus igitur regibus suis gentis Aegyptiae populus, qui ductu Archelai aduersus A. Gabinium moenibus urbis egressus, cum castra uallo atque fossa cingere iuberetur, uniuersus succlamauit ut id opus publica pecunia faciendum locaretur. quapropter deliciis tam enerues animi spiritum exercitus nostri sustinere non potuerunt. Sed tamen effeminatior multitudo Cypriorum, qui reginas suas mulierum corporibus uelut gradibus constructis, quo mollius uestigia pedum ponerent, currus conscendere aequo animo sustinebant: uiris enim, si modo uiri erant, uita carere quam tam delicatet nouae cupiditati inhaerentium oculorum ac delicato cultu affluentis perque uarios inlecebrarum motus uolitantis anim
Abbreviated transcription (Latin):
scribi iubebant. Conuiuia cetusq
ingenuoꝵ fieri uetabant. filias
dñoꝵ in matͥmoniũ ducebant.
Postremo lege sanxert̃. ut stupra
sua in uiduis parit atq nuptis
ĩpunita eẽnt. Ac ne qua uͥgo inge¬
nuo nuberet. cuiꝰ castitatẽ ñ ante
ex numero ipsoꝵ aliqͥs delibasset.
Age xerxes opũ regiarũ
ostentatioẽ eximia. eousq luxu¬
ria gaudens ut edicto p̃miũ ei ꝓ¬
poneret. qͥ nouũ uoluptatis genꝰ
repꝑisset. qͣnta dũ deliciis nimis
capitur. amplissimi imꝑii ruina
Ceuasit ::
sẏriȩ rex. nichilocontentioris ex¬
empli. Cuiꝰ cȩcã ⁊ am̃tẽ luxuriã
exercitꝰ imatatus. magna ex par¬
te aureos clauos crepidis subiec¬
tos habuit. argenteaq uasa ad
usũ culinȩ cõparauit. & taber¬
nacula textilib sigillis ad orna¬
ta statuit. auaropotiꝰ hosti p̃da
optabilis. ꝗͣ ulla ad uincendum
strenuo mora.
Nam ptolomeus rex accessio uitio¬
rũ suoꝵ uixit. ideoq physicon

Expanded text:
scribi iubebant, conuiuia coetusque scribi iubebant, conuiuia coetusque ingenuorum fieri uetabant, filias dominorum in matrimonium ducebant. postremo lege sanxerunt ut stupra sua in uiduis pariter atque nuptis inpunita essent ac ne qua uirgo ingenuo nuberet, cuius castitatem non ante ex numero ipsorum aliquis delibasset. Age, Xerxes opum regiarum ostentatione eximia eo usque luxuria gaudens, ut edicto praemium ei proponeret, qui nouum uoluptatis genus repperisset, quanta, dum deliciis nimiis capitur, amplissimi imperii ruina euasit! Syriae rex nihilo continentioris exempli. cuius caecam et amentem luxuriam exercitus imitatus magna ex parte aureos clauos crepidis subiectos habuit argenteaque uasa ad usum culinae conparauit et tabernacula textilibus sigillis adornata statuit, auaro potius hosti praeda optabilis quam ulla ad uincendum strenuo mora. Nam Ptolomaeus rex accessio uitiorum suorum uixit ideoque Physcon
Abbreviated transcription (Latin):
ercitũ acerrimũ. dapib largis. a¬
bundanti uino. unguentoꝵ fra¬
glantia. ueneris usu lasciuiore.ad
somnũ ⁊ delicias euocauit. Ac tũ
demũ fracta ⁊ contusa punica feri¬
tas ẽ. Tum se plasiei albana castra
Sẽẽ ceperunt.
Quid iis gͦ
uitiis fediꝰ. qͥd etiã dãpnasius. qͥb
uirtus atterit᷑. uictoriȩ relangues¬
cunt. sopita gła in infamia c̃uer¬
tit᷑. animiq parit̃ & corꝑis uires
expugnantur: adeo ut nescias
abhostib ne anabillis capiꝑnitio¬
sius habendum sit.
Quȩ &̃ uolsiniensiũ urbẽ grauib
& erubescendis cladib ĩplicauert̃.
Erat opulenta. erat morib ⁊ legib
ordinata. etruriȩ caput habebat᷑.
S postꝗͣ luxuria plapsa ẽ. in ꝓfun¬
dum iniuriarũ & turpitudinis
decidit. ut seruoꝵ insolentissimȩ
dñationi subiceret. Qͥ pͥmi ad mo¬
dũ pauci. senatoriũ ordinẽ intͣre
ausi. mox uniu̾sã rem .p̃. occupa¬
uert̃. Testam̃ta ad arbitriũ suum

Expanded text:
ercitum acerrimum dapibus largis, aercitum acerrimum dapibus largis, abundanti uino, unguentorum fragrantia, ueneris usu lasciuiore ad somnum et delicias euocauit. ac tum demum fracta et contusa Punica feritas est, cum Seplasia ei et Albana castra esse coeperunt. quid iis ergo uitiis foedius, quid etiam damnosius, quibus uirtus atteritur, uictoriae relanguescunt, sopita gloria in infamiam conuertitur animique pariter et corporis uires expugnantur, adeo ut nescias ab hostibusne an ab illis capi perniciosius habendum sit? Quae etiam Volsiniensium urbem grauibus et erubescendis cladibus inplicauerunt. erat opulenta, erat moribus et legibus ordinata, Etruriae caput habebatur: sed postquam luxuria prolapsa est, in profundum iniuriarum et turpitudinis decidit, ut seruorum se insolentissimae dominationi subiceret. qui primum admodum pauci senatorium ordinem intrare ausi, mox uniuersam rem publicam occupauerunt, testamenta ad arbitrium suum
Abbreviated transcription (Latin):
fuluiã cũ apatre tũ auiro utrãq
uictuã.⁊ nobilẽ puerũ saturninũ.
in eo ꝓstituit. ꝓbrosa sapientiȩ cor¬
pora ludibrio temulentȩ libidini
futura epulas c̃sulib ⁊ tribunis ñ
celebrandas s uindicandas.
Uerũ p̃cipue catilinȩ libidoscelesta.
Nã uesano amore aureliȩ orestillȩ
corruptꝰ. cũ unũ ĩpedim̃tũ uideret.
quo minus nuptiis int̃ se iungerent᷑.
filiũ suũ quẽ ⁊ solũ ⁊ ętate iã puberẽ
babebat. uenenosustulit. Protinꝰq
ex rogo eiꝰ maritalẽ facem accendit.
ac nouȩ maritatȩ. orbitatẽ suã loco
muneris erogauit. Eodẽ deinde
animo ciuẽ gerens. qͦ patrẽ egerat.
filii parit̃ manib ⁊ nefarie attem¬
ptatȩ patͥȩ penas dedit.
At campana luxuria. ꝑ ꝗͣ utilis nr̃ȩ
ciuitati fuit. Inuictũ enĩ armis
hannibalẽ illecebris sui cõplexa.
uincendũ romano militi tͣdidit.
Illa uigilantissimũ ducẽ. illa ex¬

Expanded text:
cum a patre tum a uiro utramque cum a patre tum a uiro utramque inclitam, et nobilem puerum Saturninum in eo prostituit. probrosae patientiae corpora, ludibrio temulentae libidini futura! epulas consuli et tribunis non celebrandas, sed uindicandas! Verum praecipue Catilinae libido scelesta: nam uaesano amore Aureliae Orestillae correptus, cum unum impedimentum uideret quo minus nuptiis inter se iungerentur, filium suum, quem et solum et aetate iam puberem habebat, ueneno sustulit protinusque ex rogo eius maritalem facem accendit ac nouae maritae orbitatem suam loco muneris erogauit. eodem deinde animo ciuem gerens quo patrem egerat, filii pariter manibus et nefarie adtemptatae patriae poenas dedit. At Campana luxuria perquam utilis nostrae ciuitati fuit: inuictum enim armis Hannibalem inlecebris suis conplexa uincendum Romano militi tradidit. illa uigilantissimum ducem, illa ex
Abbreviated transcription (Latin):
ni aspex̃. contractũ famosa iniu¬
ria nobiliũ iuuenũ. Itaq eodem
tp̃r & in hisdẽ penatib. diuersa
scła habitart̃. frugalissimũ alt̾m.
alt̾m neqͥssimũ.
P autẽ clodii iudiciũ. qnta luxuria
⁊ libidine abundauit: in quout
euidenter incesti cͥmine nocens re¬
us absolueret᷑. noctes matronarũ.
& adolescentiũ nobiliũ magna sũ¬
ma emptȩ. mercedis loco iudicib
erogatȩ sunt. Quo in flagitio tã
tetro. tãq multiplici. nescias pͥmũ
quẽ detestere. Qui istud corruptelȩ
genus excogitauit. an qui pudici¬
ciã suã sequestrẽ ꝑ iuirii fieri passi
sunt. an qͥ religionẽ stupro ꝑmutar̃.
que flagitiosũ illud c̃uiniũ
qd̃ gemellus tribuniciꝰ uiator inge¬
nui sanguinis. s officii int᷑ seruilẽ
habitũ deformis. metello ⁊ scipio¬
ne coñs. atribunis pł. magnocũ
rubore ciuitatis cõꝑauit. Lupana¬
ri enĩ domi suȩ instituto. muciã ⁊¬

Expanded text:
ni aspexit, contractum famosa iniuni aspexit, contractum famosa iniuria nobilium iuuenum. itaque eodem tempore et in isdem penatibus diuersa saecula habitarunt, frugalissimum alterum, alterum nequissimum. P. autem Clodi iudicium quanta luxuria et libidine abundauit! in quo, ut euidenter incesti crimine nocens reus absolueretur, noctes matronarum et adulescentium nobilium magna summa emptae mercedis loco iudicibus erogatae sunt. quo in flagitio tam taetro tamque multiplici nescias primum quem detestere, qui istud corruptelae genus excogitauit, an qui pudicitiam suam sequestrem periurii fieri passi sunt, an qui religionem stupro permutarunt. Aeque flagitiosum illud conuiuium, quod Gemellus tribunicius uiator ingenui sanguinis, sed officii intra seruilem habitum deformis Metello et Scipioni consuli ac tribunis pl. magno cum rubore ciuitatis conparauit: lupanari enim domi su
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ metellus puis. tunc cũ in his¬
pania aduentus suos ab hospitib
aris & thure excipi patiebat᷑. cum
attalicis ⁊ auleis contectos parie¬
tes leto animo intuebat᷑: Cũ im¬
manib epulis. apparatissimos in¬
ter poni ludos sinebat. cũ palma-¬
ta ueste ẽuiuia celebrabat. dimis¬
sasq lacunarib aureas coronas
uelut cęlesti capite recipiebat: &
uͥista: Non in grecia neq in asia
quarũ luxuria seueritas ipsa cor¬
rumpi poterat: s in horrida ⁊ bel¬
licosa ꝓuincia. Cũ p̃sertĩ acerrimꝰ
hostis sertoriꝰ. romanoꝵ exercituũ
ocłos. lusitanis telis ꝑstringeret.
Adeo illi patris sui numidica ca¬
stra exciderant. Patet gͥ ꝗͣ celeri
transitu luxuria affluxerit. Nã
cuiꝰ adolescentia pͥscos mores ui¬
dit. senectus nouos orsa est.¬
Consimilis mutatio in domo curi¬
onũ extitit. Siquidẽ forũ nr̃m¬
⁊ patris grauissimũ suꝑciliũ. ⁊
filii sescenties sesterciũ exis alie¬

Expanded text:
porum Metellus Pius tunc, cum in Hisporum Metellus Pius tunc, cum in Hispania aduentus suos ab hospitibus aris et ture excipi patiebatur? cum Attalicis aulaeis contectos parietes laeto animo intuebatur? cum inmanibus epulis apparatissimos interponi ludos sinebat? cum palmata ueste conuiuia celebrabat demissasque lacunaribus aureas coronas uelut caelesti capite recipiebat? et ubi ista? non in Graecia neque in Asia, quarum luxuria seueritas ipsa corrumpi poterat, sed in horrida et bellicosa prouincia, cum praesertim acerrimus hostis Sertorius Romanorum exercituum oculos Lusitanis telis praestringeret: adeo illi patris sui Numidica castra exciderant. patet igitur quam celeri transitu luxuria affluxerit: nam cuius adulescentia priscos mores uidit, senectus nouos orsa est.Consimilis mutatio in domo Curionum extitit, si quidem forum net patris grauissimum supercilium et filii sescenties sestertium aeris alie
Abbreviated transcription (Latin):
Ñ. domitiꝰ.l. crasso college suo
alt̾catione orta obiecit. qd̾ colum¬
nas hẏmneticas inporticudomꝰ
hab̾et. Quẽ cũ continuo crassus
qnͣti ipse domũ suã estimaret. in¬
terrogaret. atq ut respondit sex¬
agies sestercio: quo gͦ eã inqͥt mi¬
nore fenore existimas. si decẽ ar¬
busculas inde succidero: Ipso.
tricies sestercio domitiꝰ. tẽ crassuᷤ.
uter gͥ luxuriosior est. egone qui
.x. columnas centũ milib nũmũ
eni. antu qui decẽ arbuscularũ
umbrã circa tricies sesterciũ sum¬
mã cõpensas: Sermonẽ oblitum
pẏrrhi.ĩmemorẽ hannibalis.
iamq tͣnsmarinoꝵ stipendiorũ
abundantia oscitantẽ. Et qͣnto tñ
in seq̃ntiũ scłoꝵ edificiis ⁊ nemori
b angustiorẽ: Quã introduxert̃
atq inchoatã a se lauticiã posteriᷤ
relinq̃re. ꝗͣ amaiorib acceptã con¬
tinentiã retinere maluert̃.
uid enĩ sibi uoluit pͥnceps suoꝵ tẽ¬

Expanded text:
Cn. Domitius L. Crasso collegae suo Cn. Domitius L. Crasso collegae suo altercatione orta obiecit, quod columnas Hymettias in porticu domus haberet. quem continuo Crassus quanti ipse domum suam aestimaret interrogauit, atque ut respondit 'sexagies sestertio', 'quanto ergo eam' inquit, 'minoris fore existimas, si decem arbusculas inde succidero?' 'ipso tricies sestertio' Domitius. tunc Crassus: 'uter igitur luxuriosior est, egone, qui decem columnas centum milibus nummum emi, an tu, qui decem arbuscularum umbram tricies sestertii summa conpensas?' sermonem oblitum Pyrri, inmemorem Hannibalis iamque transmarinorum stipendiorum abundantia oscitantem! et quanto tamen insequentium saeculorum aedificiis et nemointroduxerunt atque inchoatam a se lautitiam posteris relinquere quam a maioribus acceptam continentiam retinere maluerunt. Quid enim sibi uoluit princeps suorum tem
Abbreviated transcription (Latin):
ctus. licentioris uitȩ fiduciã dedit.
Quo tp̃r matronȩ brutoꝵ domũ
ausȩ st̃ obsidere. qui abrogationi
legis oppiȩ int̾cedere paratierant.
quã feminȩ tollicupiebant. quia
hic nec ueste uarii coloris uti. nec
auri plus semunciã hab̾e. nec iun¬
cto uehiculo ꝓpiꝰ urbẽ mille passuᷤ
nisi sacrificii gr̃a uehi ꝑmittebat.
equidẽ obtinuert̃. ut ius ꝑ c̃tinuos
xx. annos seruatũ aboleret᷑. Non
enĩ ꝓuidert̃ scł̃i illiꝰ uiri ad quem
cultũ tenderet insoliti cȩtus ꝑtinax
studiũ. aut quose usq effusura eẽt
legũ uictrix audacia. Qd̃ si animi
muliebͥs apparatus intueri potuis¬
sent. qͥb cotidie aliqͥd nouitatis sũp¬
tuosius adiectũ ẽ. in ipso introitu
ruenti luxurie obstitissent.
ad curiosiorẽ sui cultũ hortat᷑ c̃fer
excellentes uiros. in hoc pͥsce conti¬
nentiȩ ignotũ diuerticulũ ꝓlap¬
sos uideã. idq iurgio ipsoꝵ pateat:

Expanded text:
ctus licentioris uitae fiduciam dedit. ctus licentioris uitae fiduciam dedit. quo tempore matronae Brutorum domum ausae sunt obsidere, qui abrogationi legis Oppiae intercedere parati erant, quam feminae tolli cupiebant, quia his nec ueste uarii coloris uti nec auri plus semunciam habere nec iuncto uehiculo propius urbem mille passus nisi sacrificii gratia uehi permittebat. et quidem optinuerunt ut ius per continuos xx annos seruatum aboleretur: non enim prouiderunt saeculi illius uiri ad quem cultum tenderet insoliti coetus pertinax studium aut quo se usque effusura esset legum uictrix audacia. quod si animi muliebris apparatus intueri potuissent, quibus cotidie aliquid nouitatis sumptuosius adiectum est, in ipso introitu ruenti luxuriae obstitissent. ad curiosiorem sui cultum hortatur confeexcellentis uiros in hoc priscae continentiae ignotum deuerticulum prolapsos uideam? idque iurgio ipsorum pateat.
Abbreviated transcription (Latin):
se publicȩ aquȩ cupidiꝰ inmergit.
cũ considio publicano iudiciũ na¬
ctus ẽ. In quo .l. crassus aduersus
illũ causã agens. errare amicum
suũ considiũ dix̃. qd̃ putaret oratã
remotũ a lacu cariturũ ostreis. Nã¬
q ea siinde petere ñ licuisset. in te¬
gulis reꝑturum.
Huic minirũ ȩsopus tragedus in
culas ĩmanib emptas p̃ciis ꝓfice¬
dulis ponere. acetoq liquatos ma-¬
gnȩ sũmȩ uniones potionib asꝑ¬
gere solitũ. amplissimũq patͥmo¬
niũ tamꝗͣ amarã aliqͣ sarcinã qͣm
celerrime abicere cupientẽ. Quoꝵ
alteriꝰ senis. alteriꝰ adolescentis sec¬
tam secuti. longiꝰ manꝰ porrexert̃.
Neq enĩ ullũ uitiũ finitur ibi ubi
oritur. Inde ab occeani littorib at¬
tractipisces. inde infusȩ culinis ar̃¬
cȩ. censib edendi acbibendi uolup¬
tas reperta.
rbi autẽ nr̃ȩ. scđi punici belli finis.
& philippus macedoniȩ rex deui¬

Expanded text:
se publicae aquae cupidius inmergit, se publicae aquae cupidius inmergit, cum Considio publicano iudicium nanctus est. in quo L. Crassus aduersus illum causam agens errare amicum suum Considium dixit, quod putaret Oratam remotum a lacu cariturum ostreis: namque ea, si inde petere non licuisset, in tegulis reperturum. Huic nimirum magis Aesopus tragoedus in iculas inmanibus emptas pretiis pro ficedulis ponere acetoque liquatos magnae summae uniones potionibus aspergere solitum, amplissimum patrimonium tamquam amaram aliquam sarcinam quam celerrime abicere cupientem. quorum alterius senis, alterius adulescentis sectam secuti longius manus porrexerunt: neque enim ullum uitium finitur ibi, ubi oritur. inde ab oceani litoribus adtracti pisces, inde infusae culinis arcae censibusque edendi ac bibendi uoluptas reperta. Vrbi autem nostrae secundi Punici belli finis et Philippus Macedoniae rex deui
Abbreviated transcription (Latin):
landũ etiã malũ luxuria
quã accusare aliqͣnto faci¬
lius ẽ ꝗͣ uitare. operi nr̃o
inseratur. Non quidẽ ut ullũ ho¬
norẽ recipiat. s ut se ipsam recog¬
noscens. ad penitentiã impelli
possit. Iungatur illi libido. qm̃
ex hisdem uitioꝵ pͥncipiis oritur.
neq aut᷑ reprehensione aut ab e¬
m̃datione separent᷑. gemino m̃tiᷤ
errore conexe.
sergiꝰ orata. pensilia balinea pri¬
mus facere instituit. Quȩ ĩpen¬
sa leuib iniciis cepta. adsuspen¬
se caldȩ aquȩ tantũ ñ equora pe-¬
netrauit. Idem uidelicet ne gulã
neptuni arbitͥo subiectã haberet.
peculiaria sibi maria excogitaũ.
estuariis int̾cipiendo fluctus. pis¬
ciũq diuersos greges separatis
molib includendo. ut nulla tã
seria tẽpestas incideret. quo non
oratȩ m̃sa uarietate pisciculorũ
abundaret. Edificiis ẽ spaciosis
& excelsis deserta ad id tẽpus ora
lucrini lacus pressit. qͦ recentiore
usu conchilioꝵ frueret᷑. Ubi dum

Expanded text:
landum etiam malum luxuria, quam accusare aliquanto facilius est quam uitare, operi nostro inseratur, non quidem ut ullum honorem recipiat, sed ut se ipsa recognoscens ad paenitentiam inpelli possit. iungatur illi libido, quoniam ex isdem uitiorum principiis oritur, neque aut a reprehensione aut ab emendatione separentur, gemino mentis errore conexae. C. Sergius Orata pensilia balinea primus facere instituit. quae inpensa a leuibus initiis coepta ad suspensa caldae aquae tantum non aequora penetrauit. idem, uidelicet ne gulam Neptuni arbitrio subiectam haberet, peculiaria sibi maria excogitauit, aestuariis intercipiendo fluctus pisciumque diuersos greges separatim molibus includendo, ut nulla tam saeua tempestas inciderit, qua non Oratae mensae uarietate ferculorum abundarent. aedificiis etiam spatiosis et excelsis deserta ad id tempus ora Lucrini lacus pressit, quo recentiore usu conchyliorum frueretur: ubi dum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩsibi .x. sola mancipia. totũq cen¬
sum qͥnq atq xxx. miliũ nũmũ
relictũ. In hac ille pecunia futurus
re solaciis debemꝰ. qui paruulos cen¬
sus nr̃os nũꝗͣ querelis uacuos ẽẽ si¬
nimꝰ. Nullũ aut admodũ parui
ponderis argentũ. paucos seruos. sep¬
tẽ iugera aridȩ t̾rȩ. indigentia do¬
mestica ĩpensa funera. in opes dotũ
filias. sed egregios c̃sulatꝰ. mirificaᷤᷤ
dictaturas. innumerabiles trium¬
phoscernimꝰ. Qͥd gͦ mendicã fortu¬
nã quasi p̃cipuũ generis humani
malũ diurnis conuiciis laceramꝰ.
quȩ ut ñ abundantib ita fidis u¬
berib. publicolas. emilios. fabrici¬
os. curios. scipiones. scauros. hisq
paria robora uirtutis aluit: Ex¬
urgamꝰ potiꝰ animis. pecunieq as¬
pectu debilitatos sp̃e. pristim tp̃riᷤ
memoria recreemus. Nãq ꝑ romu¬
licasam. ꝑq ueteris capitolii hu¬
milia tecta. ⁊ et̾nos ueste focos. fic¬

Expanded text:
enim sibi sex sola mancipia totumque cenenim sibi sex sola mancipia totumque censum quinque atque xxx milium nummum relictum. in hac ille pecunia futurus re solaciis debemus, qui paruulos census nostros numquam querellis uacuos esse sinimus. nullum aut admodum parui ponderis argentum, paucos seruos, vii iugera aridae terrae, indigentia domesticae inpensae funera, inopes dotum filias, sed egregios consulatus, mirificas dictaturas, innumerabiles triumphos cernimus. quid ergo modicam fortunam quasi praecipuum generis humani malum diurnis atque nocturnis conuiciis laceramus, quae ut non abundantibus, ita fidis uberibus Publicolas, Aemilios, Fabricios, Curios, Scipiones, Scauros hisque paria robora uirtutis aluit. exurgamus potius animis pecuniaeque aspectu debilitatos spiritus pristini temporis memoria recreemus: namque per Romuli casam perque ueteris Capitolii humilia tecta et aeternos Vestae focos fic
Abbreviated transcription (Latin):
lustriũ uiroꝵ publice succurrebat᷑.
taq cũ seđo punico bello gneus scipio
ex hispania senatui scpsisset. petens
ut sibi successor mitteretur. qͥa filiã
uirginẽ adultȩ iam etatis haberet.
neq ei sine se dos expedire poss sena¬
tus ne .r. pub. bonoduce careret. pa¬
tris sibi partes desumpsit. Confilio¬
q uxoris ac ꝓpinqͦꝵ scipionis c̃stitu¬
ta dote. sũmã eiꝰ ex erario erogauit.
ac puellã nuptũ dedit. Dotis modꝰ.
lia maximã dotẽ ad iurũ .x̃. eris at¬
tulisse uisasit.⁊ megullia qͥa cum
qͥngentis milib eris maritidomum
intrauit. dotatȩ cognom̃ inuenit.
dem senatꝰ fabricii luscini
scipionisq filias. ab indotatis nup¬
tiis liberalitate sua uindicauit.
qm̃ paterne hereditati p̃ter opimã
głam nichil erat. qđ acceptũ referret.
Maut̃ scaurus qͣntulã a patre
hereditatẽ acceꝑit. in pͥmo libro eoꝵ
qͦs de uita sua tnͣscripsit. refert. Ait

Expanded text:
lustrium uirorum publice succurrebatur. lustrium uirorum publice succurrebatur. Itaque, cum secundo Punico bello Cn. Scipio ex Hispania senatui scripsisset petens ut sibi successor mitteretur, quia filiam uirginem adultae iam aetatis haberet, neque ei sine se dos expediri posset, senatus, ne res publica bono duce careret, patris sibi partes desumpsit consilioque uxoris ac propinquorum Scipionis constituta dote summam eius ex aerario erogauit ac puellam nuptum dedit. dotis modus lia maximam dotem ad uirum x aeris attulisse uisa sit, et Megullia, quia cum quinquaginta milibus aeris mariti domum intrauit, Dotatae cognomen inuenerit. idem senatus Fabricii Luscini Scipionisque filias ab indotatis nuptiis liberalitate sua uindicauit, quoniam paternae hereditati praeter opimam gloriam nihil erat quod acceptum referrent. M. autem Scaurus quantulam a patre hereditatem acceperit in primo libro eorum, quos de uita sua tres scripsit, refert: ait
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ publice donata possidebas̃
Cadem gens nullũ ante scripulũ
argenti habuit. ꝗͣ paulus perse de¬
uicto.q. elio tuberoni genero suo
qͥnq pondo argenti ex p̃da dona-¬
ret. Taceo enĩ qđ pͥnceps enutatis
filiã ei nuptũ dedit. cuiꝰ pecunia
tam ieuinos penates uidebat. Qui
ipse qͦ ad eo inops decessit. ut nͥ fundꝰ
quẽ unũ reliq̃rat uenisset. unde ux¬
or eiꝰ dotem recrꝑet ñ extitiss. Ani¬
mi uiroꝵ ⁊ feminarũ iugebant
in ciuitate. eoꝵq bonis. dignita¬
tis estimatio cunctis in reb ponde¬
rabatur. Hec imꝑia conciliabant.
hec iungebant affinitates. hec in
foro. hȩc intra pͥuatos parietes plu¬
rimũ poterant. Patrie enĩ rem unꝰ
quisq ñ suã augere ꝓꝑabat. pauꝑ¬
q in diuite ꝗͣ diues in pauꝑe ĩꝑio
uersari malebat. Atq huic tã pre¬
claro ꝓposito illa merces reddebat᷑.
qd̃ nichil eoꝵ quȩ uirtuti debent᷑
emere pecunia licebat. inopieq il¬

Expanded text:
uirtutem publice donata possidebant. uirtutem publice donata possidebant. Eadem gens nullum ante scripulum argenti habuit quam Paulus Perse deuicto Q. Aelio Tuberoni genero suo quinque pondo argenti ex praeda donaret: taceo enim quod princeps ciuitatis filiam ei nuptum dedit, cuius pecunia tam ieiunos penates uidebat. qui ipse quodque adeo inops decessit, ut, nisi fundus, quem unum reliquerat, uenisset, unde uxor eius dotem reciperet non extitisset. animi uirorum et feminarum uigebant in ciuitate, eorumque bonis dignitatis aestimatio cunctis in rebus ponderabatur. haec imperia conciliabant, haec iungebant adfinitates, haec in foro, haec intra priuatos parietes plurimum poterant: patriae enim rem unus quisque, non suam augere properabat pauperque in diuite quam diues in paupere imperio uersari malebat. atque huic tam praeclaro proposito illa merces reddebatur, quod nihil eorum, quae uirtuti debentur, emere pecunia licebat, inopiaeque in
Abbreviated transcription (Latin):
isq quas amiserat redimni publi¬
ce iussit. Tanti erario nr̃o uirtu¬
tis atiliane exemplũ. quo omniᷤᷤ
etas romana głabit᷑ stetit.
Eque magna lati fundia .l. qͥnti
cincinnati fuer̃t. Septẽ enĩ iuge¬
ra agripossedit. ex hisq tria quȩ
ꝓamico ad erariũ obsignauerat.
multȩ noĩe amisit. Penã qͦ ꝓ fili¬
o cȩsone qd̃ ad causã dicendã ñ oc¬
curriss. huiꝰ agelli redditꝰ soluit.
Et tam̃ ei qͣtuor iugera aranti
ñ solũ dignitas patris familie c̃¬
stitit. s etiã dictatura delata ẽ.
Anguste se habitare nc̃ putat.
cuius domꝰ tantũ patet. qͣntũ
cincinnati rura patuert̃.
Quid elia familia. ꝗͣ locuples:
Sexdecim eodẽ tp̃r eli fuert̃. qͥb
una domuncula erat. eodẽ loci
quo nc̃ st̃ mariana monumenta.
Et unꝰ in agro uegente fundꝰ. fd.¬
minꝰ multo cultores desiderans. ꝗͣ
dños habebat. Inq maximo ⁊ flami¬
nio spectaculi locus. Quȩ qͥdẽ loca ob

Expanded text:
resque, quas amiserat, redimi publiresque, quas amiserat, redimi publice iussit. tanti aerario nostro uirtutis Atilianae exemplum, quo omnis aetas Romana gloriabitur, stetit. Aeque magna latifundia L. Quinti Cincinnati fuerunt: vii enim iugera agri possedit ex hisque tria, quae pro amico ad aerarium subsignauerat, multae nomine amisit. poenam quoque pro filio Caesone, quod ad causam dicendam non occurrisset, huius agelli reditu soluit. et tamen ei quattuor iugera aranti non solum dignitas patris familiae constitit, sed etiam dictatura delata est. anguste se habitare nunc putat cuius domus tantum patet, quantum Cincinnati rura patuerunt. Quid Aelia familia, quam locuples! xvi eodem tempore Aeli fuerunt, quibus una domuncula erat eodem loci, quo nunc sunt Mariana monumenta, et unus in agro Veiente fundus minus multos cultores desiderans quam dominos habebat inque circo maximo et Flaminio spectaculi locus. quae quidem loca ob
Abbreviated transcription (Latin):
q mͦ arantiũ boũ iugũ rexerant.
triũphalis currus habenas reti¬
nuert. Nec fuit his rubor eburneo
scipione deposito. agrestẽ estuiã
aratri repetere. Potest pauꝑes c̃so¬
lari atiliꝰ. s multomagis docere
locupletes. ꝗͣ ñ sit necessaria. soli¬
de laudis cupidini. anxia diuiti¬
arum comparatio.
Eusdẽ nõis ⁊ sanguinis atiliꝰ regulꝰ
kartaginis opes crebris uictoriis
c̃tunderet. ac ꝓrogatũ sibi obbe¬
ne gestas resinꝓximũ annũ ĩꝑiũ
cognosset. c̃sulib scͥpsit. uillicũ
in agello quẽ septẽ iugerũ in pu¬
pinia habebat mortuũ eẽ. occasio¬
nẽq nactũ mercennariũ. amoto
inde rustico instrum̃to discessisse.
Ideoq petere ut sibi successor mit¬
teretur. ne deserto agro. ñ ẽẽt un¬
de uxor acliberi suialerent᷑. Que
postqͣm senatꝰ a consulib accepit.
⁊ agrũ ilico edili colendũ locari.
⁊alim̃ta coniugi eiꝰ ac liberis p̃beri.

Expanded text:
que modo arantium boum iugum rexerant, que modo arantium boum iugum rexerant, triumphalis currus habenas retinuerunt, nec fuit his rubori eburneo scipione deposito agrestem stiuam aratri repetere. potest pauperes consolari Atilius, sed multo magis docere locupletes quam non sit necessaria solidae laudis cupidini anxia diuitiarum conparatio. Eiusdem nominis et sanguinis Atilius Regulus, Karthaginis opes crebris uictoriis contunderet ac prorogatum sibi ob bene gestas res in proximum annum imperium cognosset, consulibus scripsit uilicum in agello, quem vii iugerum in Pupinia habebat, mortuum esse, occasionemque nanctum mercennarium amoto inde rustico instrumento discessisse, ideoque petere ut sibi successor mitteretur, ne deserto agro non esset unde uxor ac liberi sui alerentur. quae postquam senatus a consulibus accepit, et agrum Atili ilico colendum locari et alimenta coniugi eius ac liberis praeberi
Abbreviated transcription (Latin):
ita extincti hodieq amplissimũ
ẽ patͥmoniũ. romana c̃cordia.
N gaii uͦ fabricii. & q̃. ȩmilii papi
pͥncipũ scłi sui domib. argentũ
fuisse confitear oportet. Uterq enĩ
patellã deoꝵ. ⁊ salinũ habuit. S
eo lautiꝰ fabriciꝰ. qd̾ patellã suam
corneo peduculo sustineri uoluit.
Papusqͦ satis animose. qͥ cũ here¬
ditatis noĩe ea accepisset. religiois
causa abalienanda ñ putauit. Illi
etiã p̃diuites qui ab aratro arcesse¬
bantur. ut c̃sules fierent. uolupta¬
tis causa sterilem atq estuosissimõ
puppiniȩ solũ uersabant. delicia¬
rũq grati. uastissimas gleba pluri-¬
mo cũ sudore dissipabant. Immo
cos fieri cogebant.
Atiliũ autẽ. qui ad eũ arcessendum
a senatu missi erant ad imꝑiũ. pr̃.¬
suscipiendũ. sem̃ asꝑgentẽ uide¬
rt̃. S illȩ rusticooꝑe attrite manꝰ
salutẽ publicã stabiliert̃. ingenteᷤᷤ
hostiũ copias pessumdedert̃. Quȩ¬

Expanded text:
ita extincti hodieque amplissimum ita extincti hodieque amplissimum est patrimonium Romana concordia. In C. uero Fabricii et Q. Aemilii Papi principum saeculi sui domibus argentum fuisse confitear oportet: uterque enim patellam deorum et salinum habuit, sed eo lautius Fabricius, quod patellam suam corneo pediculo sustineri uoluit. Papus quoque satis animose, qui cum hereditatis nomine ea accepisset, religionis causa abalienanda non putauit. Illi etiam praediuites, qui ab aratro arcessebantur, ut consules fierent, uoluptatis causa sterile atque aestuosissimum Pupiniae solum uersabant deliciarumque gratia uastissimas glebas plurimo cum sudore dissipabant? immo cos fieri cogebant. Atilium autem, qui ad eum arcessendum a senatu missi erant ad imperium pgentem uiderunt. sed illae rustico opere adtritae manus salutem publicam stabilierunt, ingentes hostium copias pessum dederunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Idemq post tres c̃sulatus acceptissi
ginũ suarũ amplificauit. Cũ in¬
terim fastoꝵ illud columen. patri¬
monio. ne ad exqͥarũ quidẽ impen¬
sam sufficiente decessit. Itaq pu¬
blica pecunia ductȩ st̃. Non atti¬
net ulteriore disputatione. tanti
uiri pauꝑtatẽ scrutari. Abunde
enĩ patet. qͥduiuus possederit. cui
mortuo lectus funebris ⁊ rogus de
Quantȩ amplitudinis
meneniũ agrippã fuisse arbitre¬
mur. quẽ senatus ⁊ plebs pacis in
se faciende auctorẽ legit: Quantȩ
scilicet eẽ debuit arbiter publicȩ sa¬
lutis: Hic nͥ a popło collatis in ca¬
pita sextantib funeratꝰ eẽt.ita pe¬
cunie inops decessit. ut sepultu¬
rȩ honore caruisset. Uerũ id circo
ꝑniciosa seditione diuidua ciui¬
tas. manib agrippȩ in unũ ẽtra¬
hi uoluit. qͥa eas pauꝑes quidẽ s
scãs aĩaduert̾at. Cuiꝰ ut suꝑstitiᷤᷤ
nullũ fuit qd̃ incensũ deferret᷑.

Expanded text:
idemque postea tres consulatus acceptissimidemque postea tres consulatus acceptissimginum suarum amplificauit, cum interim fastorum illud columen patrimonio ne ad exequiarum quidem inpensam sufficiente decessit, ideoque publica pecunia ductae sunt. non adtinet ulteriore disputatione tanti uiri paupertatem scrutari: abunde enim patet quid uiuus possederit, cui mortuo lectus funebris et rogus defuit. Quantae amplitudinis Menenium Agrippam fuisse arbitremur, quem senatus et plebs pacis inter se faciendae auctorem legit? quantae scilicet esse debuit arbiter publicae salutis. hic, nisi a populo conlatis in capita sextantibus funeratus esset,—ita pecuniae inops decessit—sepulturae honore caruisset. uerum idcirco perniciosa seditione diuidua ciuitas manibus Agrippae in unum contrahi uoluit, quia eas pauperes quidem, sed sanctas animaduerterat. cuius ut superstitis nullum fuit, quod in censum deferretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Axima ornam̃ta ẽẽ matroniᷤ
liberos. apud pomponiũ rufũ col¬
lectoꝵ libroꝵ sic inuenimꝰ.
Corneliã gracchoꝵ matrẽ. cũ cãpa¬
na matrona apudillã hospitata
ornam̃ta sua ei pulcherrima illiꝰ
scłi ostenderet. traxit ea sermonẽ
e scola redirent liberi. Et hec inqͥt
ornam̃ta sunt mea. Omĩa nimirũ
habet. qui nichil c̃cupiscit. Eoqͥdẽ
certiꝰ. quocuncta possidet. Quia
dñium rerũ collabi solet. bone m̃¬
tis usurpatio nullũ tͥstioris fortu¬
nȩ recipit incursũ. Itaq quorsum
attinet aut diuitias in pͥma felici¬
tatis
parte. aut pauꝑtatẽ in ul¬
timo
miseriarũ statu ponere.
cũ & illarũ frons hilaris multis int̾
amaritudinib sit referta. ⁊ huius
horridior aspectus. solidis ⁊ certis bo¬
nis abundet: qd̾ meliꝰ ꝑsonis quã
uerbis rep̃sentabitur.
Regio ĩꝑio ꝓpt̃ nimiã tarqͥnii suꝑbiã
finito. c̃sulatꝰ initiũ. ualeriꝰ pub¬
licola cũ iuniobruto auspicatꝰ est.

Expanded text:
axima ornamenta esse matronis liberos, apud Pomponium Rufum collectorum libro sic inuenimus: Cornelia Gracchorum mater, cum Campana matrona apud illam hospita ornamenta sua pulcherrima illius saeculi ostenderet, traxit eam sermone, donec e schola redirent liberi, et 'haec' inquit 'ornamenta sunt mea'. omnia nimirum habet qui nihil concupiscit, eo quidem certius † quam cuncta possidet, quia dominium rerum conlabi solet, bonae mentis usurpatio nullum tristioris fortunae recipit incursum. itaque quorsum attinet aut diuitias in prima felicitatis parte aut paupertatem in ultimo miseriarum statu ponere, cum et illarum frons hilaris multis intus amaritudinibus sit referta et huius horridior aspectus solidis et certis bonis abundet? quod melius personis quam uerbis repraesentabitur. Regio imperio propter nimiam Tarquinii superbiam finito consulatus initium Valerius Publicola cum Iunio Bruto auspicatus est
Abbreviated transcription (Latin):
set. eũq nemo ẽ ciuib sessum re¬
ciꝑet. ad lacedemonioꝵ legatos for¬
te ꝑuenit. Qui hoĩes ȩtate modica
canos eiꝰ ⁊ annos assurgendi officio
ueneratist᷑. sedemq ei int̾ ipsos.
honoratissimo locodedert̃. Qd̃ ubi
fieri popłs afpexit. maximo plau¬
su alienȩ urbis uerecundiã cõpba¬
uit. fert tc̃ unũ e lacedemoniis
dixisse. Ergo athenienses qͥd sit re¬
ctũ sciunt: s id facere negligunt.¬
.xxo. De Amore Coniugali.

Expanded text:
set, eumque nemo e ciuibus sessum reset, eumque nemo e ciuibus sessum reciperet, ad Lacedaemoniorum legatos forte peruenit. qui hominis aetate moti canos eius et annos adsurgendi officio uenerati sunt sedemque ei inter ipsos honoratissimo loco dederunt. quod ubi fieri populus aspexit, maximo plausu alienae urbis uerecundiam conprobauit. ferunt tunc unum e Lacedaemoniis dixisse 'ergo Athenienses quid sit rectum sciunt, sed id facere neglegunt'. DE AMORE CONIVGALI
Abbreviated transcription (Latin):
Quam p̃cipua in gaio qͦ cȩsare fuis¬
se.⁊ sepe numero apparuit.⁊ ultimꝰ
eiꝰ dies significauit. Cõplurib enĩ
parricidarũ uiolatꝰ mucronib.
int̾ ipsũ illud tempꝰ quo diuinꝰ sp̃c
mortali discernebatur a corpore. ne
recundiȩ obsequeret᷑ absterreri po
tuit. Siqͥdẽ utraq togã manu di¬
misit. ut inferior pars corꝑis tecta
collaberet᷑. In hc̃ modũ ñ hoĩes expi¬
rant. sed di ĩmortales sedes suas
repetunt.
Quod seqͥtur externis ad nectam.
quia ante gestũ ẽ ꝗͣ etruriȩ ciui¬
tas daret᷑. Excellentis in ea regiõe
pulchritudinis adolescens. noĩe
spurinna. cũ mira specie cõplu-
riũ feminarũ illustriũ sollicitaret
ocłos. idoq uiris ac parentib earũ
se suspectũ eẽ sentiret. oris decorẽ
uulnerib c̃fodit. Deformitatemq
scĩtatis suȩ fidem. ꝗͣ formã irri¬
tam̃tũ aliene libidinis ẽẽ maluit.
cũ spectatũ ludos in theatrũ uenis¬

Expanded text:
Quam praecipuam in C. quoque Caesare fuisQuam praecipuam in C. quoque Caesare fuisse et saepe numero apparuit et ultimus eius dies significauit: conpluribus enim parricidarum uiolatus mucronibus inter ipsum imortali discernebatur a corpore, ne  quin verecundie obsequeretur abstetuit, si quidem utraque togam manu demisit, ut inferior pars corporis tecta conlaberetur. in hunc modum non homines expirant, sed di immortales sedes suas repetunt. Quod sequitur externis adnectam, quia ante gestum est quam Etruriae ciuitas daretur. excellentis in ea regione pulchritudinis adulescens nomine Spurinna, cum mrium feminarum solicitaret oculos; ideoque viris ac parentibus earum se suspectum esse sentiret, oris decorum vulneribus confodit: deformitatemque sanctitatis sue fidem, quam formam irritamentum aliene libidinis esse maluit. cum spectatum ludos in theatrum uenis
Abbreviated transcription (Latin):
titoris sui suffragatorẽ agerecepit.
Ut scilicet p̾̃turã meliꝰ affricani
memoriȩ c̃cederet. ꝗͣ sibi uindicaret.
Nec maximũ eẽ uerecundiȩ p̃cium.
Scipio tc̃ honorẽ adeptꝰ ẽ. s si cicereio
magistratꝰ latisunt.
c ne ꝓtinꝰ comitiis abeamꝰ. coñs pe¬
tens .l. crassus. cũ om̃iũ candida¬
toꝵ more. circũ forũ supplex popło
ire cogeret᷑. nũꝗͣ adduci potuit.
ut id p̃sente. q̃. sceuola grauissi¬
mo⁊ sapientissimo uiro socero su¬
o. faceret. Itaq rogabat eũ ut a se
dum ineptȩ rei deseruiret dẽscede-¬
ret. maiorẽq uerecundiã dignita¬
tis eiꝰ ꝗͣ candide toge sue respectũ
agens.
magnꝰ pharsalica acie uictus a cȩ¬
sare. cũ postero die larissã int̾ret.
oppidiq illiꝰ uniu̾sus popłs obuiã
qui uinceret᷑: nͥ a cȩsare eẽt suꝑatꝰ.
Certe modestus in calamitate. Nã
qͥa dignitate sua uti ñ poterat. usꝰ
est uerecundia.

Expanded text:
titoris sui suffragatorem agere coepit, titoris sui suffragatorem agere coepit, ut scilicet praeturam melius Africani memoriae concederet quam sibi uindicaret. † nec maximum esse uerecundiae pretium: Scipio tunc honorem adeptus est, sed si Cicereio magis gratulati sunt. Ac ne protinus comitiis abeamus, consulatum petens L. Crassus, cum omnium candidatorum more circum forum supplex populo ire cogeretur, numquam adduci potuit ut id praesente Q. Scaeuola grauissimo et sapientissimo uiro, socero suo, faceret. itaque rogabat eum ut a se, dum ineptae rei inseruiret, discederet, maiorem uerecundiam dignitatis eius quam candidae togae suae respectum agens. Magnus Pharsalica acie uictus a Caesare, cum postero die Larisam intraret, oppidique illius uniuersus populus obuiam  qui uinceretur, nisi a Caesare esset superatus, certe modestus in calamitate: nam quia dignitate sua uti iam non poterat, usus est uerecundia.
Abbreviated transcription (Latin):
functus. frat etiã titi flaminini
macedonie philippiq uictoris. Os̃
enĩ tnͣsire eũ in locũ dignitati su¬
ȩ debitũ coegerunt.
delatam ab uniu̾so senatu ⁊ popło
dictaturã reciꝑe ñ sustinendo. pu¬
dore culpã maxime cladis redemit.
effecitq ut acies deoꝵ irȩ. modesti¬
a ipsiꝰ morib imputaretur. Itaq ti¬
tulo imaginis eiꝰ speciosiꝰ ñ recepta
dictatura. ꝗͣ alioꝵ gesta ascribipo¬
test. Nos autẽ ad p̃olarũ uerecun¬
diȩ opus transgrediamur.
Magna cũ inuidia fortuna p̃toriis
comitiis. affricani suꝑioris filiũ
gñ. scipionẽ. ⁊ scribã cicereiũ. in
campũ deduxerat. ut q̃ nimis im¬
potens sermone uulgi carpebat᷑. qd̃
tanti uiri sanguinẽ clientelãq co¬
mitiali certamine c̃fuderat. Cete¬
rũ crim̃ eiꝰ insuã laudẽ cicereiꝰ con¬
uertit. Nã ut uidit omĩb secentu¬
riis scipioni ante ferri. tẽplo descen¬
dit. adiectaq candida toga. cõpe¬

Expanded text:
functus, frater etiam T. Flaminini functus, frater etiam T. Flaminini Macedoniae Philippique uictoris: omnes enim transire eum in locum dignitati suae debitum coegerunt. delatam ab uniuerso senatu et populo dictaturam recipere non sustinendo pudore culpam maximae cladis redemit effecitque ut acies deorum irae, modestia ipsius moribus imputaretur. itaque titulo imaginis eius speciosius non recepta dictatura quam aliorum gesta adscribi potest. Nos autem ad praeclarum uerecundiae opus transgrediamur. magna cum inuidia fortuna praetoriis comitiis Africani superioris filium Cn. Scipionem et scribam C. Cicereium in campum deduxerat, utque nimis inpotens sermone uulgi carpebatur, quod tanti uiri sanguinem clientelamque comitiali certamine confuderat. ceterum crimen eius in suam laudem Cicereius conuertit: nam ut uidit omnibus se centuriis Scipioni anteferri, templo descendit abiectaque candida toga conpe
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundiã transitꝰ uidet᷑. Hȩc enĩ
iustissimis uiris p̃cepit. ut pͥuatas
facultates negligerent. publicas
ꝗͣ amplissimas ẽẽ cuperent. Digna
cui ꝑinde atq cȩlesti numini tem¬
pla exstruant᷑. areq c̃secrent᷑. qͥa
parens ẽ om̃is honesti õsilii. tutela
sollẽpniũ officioꝵ. magistra inno¬
centiȩ. cara ꝓximis. accepta alieniᷤᷤ.
om̃i loco. om̃i tp̃r. fauorabilẽ pre¬
se referens uultũ. S ut a laudib
eiꝰ ad facta ueniamꝰ. a condita ur¬
be usq ad affricanũ ⁊ tiberiũ lon¬
gũ coñs ꝓmisciuis senatui ⁊ popło
spectandoꝵ ludoꝵ locuserat. Nũ¬
quã tam̃ qͥsꝗͣ ex plebe ante patres
c̃. in theatro spectare sustinuit
Adeo circũ inspecta ciuitatis nr̃e
uerecundia fuit. Quȩ qͥdẽ certissi¬
mũ sui docum̃tũ etiã illo die ex hi¬
buit. quo luciꝰ flammninꝰ extrema
in parte theatri c̃stitit. qͥ a marco
catone.⁊ l. flacco censorib senatu
motꝰ fuerat. c̃sulatꝰ honore iam de¬

Expanded text:
uerecundiam transitus uidetur: haec enim iustissimis uiris praecepit ut priuatas facultates neglegerent, publicas quam amplissimas esse cuperent, digna cui perinde atque caelesti numini templa extruantur araeque consecrentur, quia parens est omnis honesti consilii, tutela sollemnium officiorum, magistra innocentiae, cara proximis, accepta alienis, omni loco, omni tempore fauorabilem prae se ferens uultum. Sed ut a laudibus eius ad facta ueniamus, a condita urbe usque ad Africanum et Ti. Longum consules promiscuus senatui et populo spectandorum ludorum locus erat. numquam tamen quisquam ex plebe ante patres conscriptos in theatro spectare sustinuit: adeo circumspecta ciuitatis nostrae uerecundia fuit. quae quidem certissimum sui documentum etiam illo die exhibuit, quo L. Flamininus extrema in parte theatri constitit, quia a M. Catone et L. Flacco censoribus senatu motus fuerat, consulatus iam honore de
Abbreviated transcription (Latin):
indignationi suȩ amicos quartus
qd̃ ad hastȩ iudiciũ attinuit cine¬
res fr̃is quietos eẽ passus ẽ. Et erant
ab eo instituti heredes neq sanguine
pagano pares neq ꝓximi s alieni ⁊
humiles. Ut ñ solũ flagitiosũ silen
s etiã p̃latio c̃tumeliosa uideripos
scio an tetrioris hec delicti testam̃ta

Expanded text:
indignationi suae amicos questus, indignationi suae amicos questus, quod ad hastae iudicium adtinuit, cineres fratris quietos esse passus est. et erant ab eo instituti heredes neque sanguine Regino pares neque proximi, sed alieni et humiles, ut non solum flagitiosum silentium, sed etiam praelatio contumeliosa uideri posscio an taetrioris haec delicti testamenta
Abbreviated transcription (Latin):
amplopatͥmonio.x.x. nũmũ lega¬
uit. Afronia tam̃ cũ sorore sacͤm̃to
contendere Noluit. testam̃tũq ma¬
tris patientia onerare ꝗͣ udicio ẽ¬
uellere satiꝰ eẽ duxit. Eo se ipsa indi¬
gniorem iniuria ostendens. quo eã
equiore animo sustinebat.
Minus mirandũ errorẽ muliebrẽ
.q. metellus fecit. Is namq plurimiᷤᷤ
⁊ celeberrimis eiusde nõis uiris iN
urbe nr̃a uigentib claudioꝵ etiã
familia quã artissimo sanguinis
uinculo contingebat florente. cur¬
rinatẽ solũ heredẽ reliqͥt. nec hoc
testam̃tũ eiꝰ quisꝗͣ adtẽptauit.
tem põpeiꝰ reginus iur transalpine
⁊ ad coarguendã iniquitatẽ eiꝰ binaᷤᷤ
tabulas testam̃toꝵ suoꝵ incomitio
incisas habita utriꝰq ordinis maxi¬
ma freq̃ntia recitasset. in qͥb mag¬
na ex parte heres fr̃ erat scriptꝰ. p̃le¬
gebaturq ei centies ⁊ qͥnqͣgies sexter¬
ciũ multũ ac diu inter assentienteᷤ

Expanded text:
amplo patrimonio xx nummum legaamplo patrimonio xx nummum legauit. Afronia tamen cum sorore sacramento contendere noluit testamentumque matris patientia honorare quam iudicio conuellere satius esse duxit, eo se ipsa indigniorem iniuria ostendens quo eam aequiore animo sustinebat. Minus mirandum errorem muliebrem Q. Metellus fecit: is namque plurimis et celeberrimis eiusdem nominis uiris in urbe nostra uigentibus, Claudiorum etiam familia, quam artissimo sanguinis uinculo contingebat, florente, Carrinatem solum heredem reliquit, nec hac re testamentum eius quisquam adtemptauit. Item Pompeius Reginus uir transalpinae ad coarguendam iniquitatem eius binas tabulas testamentorum suorum in comitio incisas habita utriusque ordinis maxima frequentia recitasset, in quibus magna ex parte heres frater erat scriptus, praelegabaturque ei centies et quinquagies sestertium, multum ac diu inter adsentientes
Abbreviated transcription (Latin):
is rescissoꝵ testam̃toꝵ exẽplis
contenti. attingamꝰ ea quȩ ra¬
ta mansert̃. cũ causas haberent
ꝓpter qͣs rescindi possent.
uam certe qm etiã notȩ insaniȩ
tuditanus ut pote qui popło num-¬
mos sparserit. togãq uelut tragi¬
cã uestem in foro trahens maximo
cũ hominũ risu c̃spectus fuerit. ac
multa his consentanea fecerit: Te¬
stam̃to filiũ instituit heredẽ. Qđ
ti. longus sanguine ei ꝓximꝰ hastȩ
iudicio subuertere frustra conatꝰ
ẽ. Magis enĩ centũuiri qd̾ scriptũ
ẽẽt in tabulis. ꝗͣ qͥs eas scripsisset c̃¬
siderandũ ex istimauert̃.
Uita tuditani demens. Ebutiȩ aut̃
quȩ luci meneni agrippe uxor fue¬
rat tabule testam̃ti plenȩ furoris.
Nam cũ haberet duas simillimȩ ꝓ¬
bitatis filias pletoniã ⁊ afroniã. ani¬
mi sui potiꝰ inclinatione ꝓuecta qͣ
ullis alteriꝰ iniuriis aut officiis com¬
mota. pletoniã tantũmͦ heredẽ in¬
stituit. filiis &̃ afroniȩ ex admodũ

Expanded text:
is rescissorum testamentorum exemplis contenti attingamus ea, quae rata manserunt, cum causas haberent, propter quas rescindi possent. Quam certae, quam etiam notae insaniae Tuditanus! utpote qui populo nummos sparserit togamque uelut tragicam uestem in foro trahens maximo cum hominum risu conspectus fuerit ac multa his consentanea fecerit. testamento † filium instituit heredem, quod Ti. Longus sanguine ei proximus hastae iudicio subuertere frustra conatus est: magis enim centumuiri quid scriptum esset in tabulis quam quis eas scripsisset considerandum existimauerunt. Vita Tuditani demens, Aebutiae autem, quae L. Meneni Agrippae uxor fuerat, tabulae testamenti plenae furoris: nam cum haberet duas simillimae probitatis filias † Pletoniam et Afroniam, animi sui potius inclinatione prouecta quam ullis alterius iniuriis aut officiis conmota, Pletoniam tantum modo heredem instituit: filiis etiam Afroniae ex admodum
Abbreviated transcription (Latin):
Neminẽ lygurgo aut maiorẽ aut
utiliorẽ uirũ lacedemon genuit.
ut pote cui apollo pithius oracu¬
lũ petenti respondisse fert᷑. nesci¬
re se utrũ illũ hominũ andeoꝵ
numero aggregaret. Hiuic tam̃
neq uitȩ sũma sinceritas. neq con¬
statissimus erga patriã amor. neq
leges salutariter excogitatȩ auxi¬
lio ẽẽ potuert. quo minꝰ infestos
ciues exꝑiretur. Sepe enĩ lapidib
petitꝰ. aliqͣndo furore eiectus. pub¬
lico &e priuatꝰ. ad ultimũ patria

Expanded text:
Neminem Lycurgo aut maiorem aut Neminem Lycurgo aut maiorem aut utiliorem uirum Lacedaemon genuit, utpote cui Apollo Pythius oraculum petenti respondisse fertur nescire se utrum illum hominum an deorum numero adgregaret. huic tamen neque uitae summa sinceritas neque constantissimus erga patriam amor neque leges salutariter excogitatae auxilio esse potuerunt quo minus infestos ciues experiretur: saepe enim lapidibus petitus, aliquando foro eiectus, oculo etiam priuatus, ad ultimum i
Abbreviated transcription (Latin):
pite eiꝰ quondã ꝑorauerat. Inuali¬
de ad hoc monstrũ suggillandũ
litterȩ. qm̃ qui talem ciceronis ca¬
sum satis digne deplorare possit.
aliꝰ cicero ñ extat.
Iuo te nc̃ mͦ magne põpei attin¬
gam nescio. Nam ⁊ amplitudinẽ
& omĩa maria fulgore suo occupa¬
uerat. intueor.⁊ ruinã eiꝰ maiorẽ
ẽe qmͣ ut manu mea attemptari
debeat memini. S tam̃ nobis qͦ
tacentib. cñ. carbonis a quo ad¬
modũ adolescens de paternis bo¬
nis in foro dimicans ꝓtectus es. ius¬
su tuo interempti mors. animis
hominũ ñ sine aliqua rep̃hensio¬
ne obseruabit᷑. quia tã ingrato
facto. plus.L. sillȩ uirib ꝗͣ propͥe
indulsisti uerecundiȩ.
Ac ne nr̃a c̃fessis. alienigenȩ urbes
exultent. kartaginenses hanni¬
balem qui ꝓ illoꝵ incolumitate
⁊ uictoria tot im̃p. totq exercitꝰ
nr̃os trucidauerat. qͦt gregarios
milites hostiũ occidisse magnȩ
głȩ foret. c̃spectu suo sũmouere

Expanded text:
capite eius quondam perorauerat. inualicapite eius quondam perorauerat. inualidae ad hoc monstrum suggillandum litterae, quoniam qui talem Ciceronis casum satis digne deplorare possit, alius Cicero non extat. Quo te nunc modo, Magne Pompei, attingam nescio: nam et amplitudinem et omnia maria fulgore suo occupauerat, intueor et ruinam eius maiorem esse quam ut manu mea adtemptari debeat memini. sed tamen nobis quoque tacentibus Cn. Carbonis, a quo admodum adulescens de paternis bonis in foro dimicans protectus es, iussu tuo interempti mors animis hominum non sine aliqua reprehensione obuersabitur, quia tam ingrato facto plus L. Sullae uiribus quam propriae indulsisti uerecundiae. Ac ne nostra confessis alienigenae urbes insultent, Karthaginienses Hannibalem, qui pro illorum incolumitate et uictoria tot imperatores totque exercitus nostros trucidauerat, quot gregarios milites hostium si occidisset magnae gloriae foret, conspectu suo summouere