comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatem uie breuis r̾spuit cuius exitus sit iocundꝰ¬
Pormire non possum. deuigilia doleo¬
RUigilia & gaude uite tibi tempus aue tum
inter obdormire enimatq emori quid inter est
nsi quod alter temꝑalis: perpetuus alter ẽ sopor
ltaq nescio an non satis proprie & sõpnus breuis
mors & mors sompnus longus.siue eternus dici
possit d Sompnumperdidi RNon ui quidem
sed blandiciis repetendus est. Si incumbas perdis
oꝑam cogi neꝙͥ age aliud darequiem temporibus
tiuis animo curas leues inproiisus aderit facile:
amiiis uagis & corporibus fessis obrepit ed somp
num senec tus eripuit R mors ultima restituet
de inquietudine sompmorum doleo¬
Iompniis in quietor Rsi uerum est qđ sapiẽs
ꝙͣ urĩ q approbant auc tores radicem mali amputa
curas pelle sompnia queq pepuleris i̾o Et cũ ex
mille sompniis nec unũ esse uerũ sit post quam
alterutro falli oportet sacius est inquietari somp¬

Expanded text:
tatem vie brevem respuit, cuius exitus sit iucundtatem vie brevem respuit, cuius exitus sit iucundormire non possum. Vigila et gaude: vite tibi tempus auctum; inter obdormire, enim, atque emori quid interest, nisi quod alter temporalis, perpetuus alter est sopor? Itaque nescio an non satis proprie, et somnus brevis mors, et mors somnus longus sive eternus dici possit. Somnum perdidi. Non vi quidem, sed blanditiis repetendus est; si incumbas, perdis operam: cogi nequit; age aliud, da requiem temporibus tuis, animo curas leves: improvisus aderit; facile animis vagis et corporibus fessis obrepit. Sepnum senectus eripuit. Mors vicina restituet. 87 DE INQUIETUDINE SOMNIORUM Somniis inquietor. Si verum est quod sapiens ; quod vestri quoque approbant auctores. Radicem mali amputa, curas pelle: somnia quoque pepuleris; quo enim mille somniis nec unum verum esse verum sit, postquam alterutro falli oportet, satius est inquietari som
Abbreviated transcription (Latin):
neigitur tibi om̃es uideor nisi amplioriͤ mihi nc̃
eciam amenciam imp̃ceris Holi mihi queso com¬
patiq sum senex sed compatere ꝙ uuiẽis fui:
oq̃ tum sensum cegit breuis ista responsio quod
mentiri nequid nsi quietatis hiuus bona proba¬
uerit .& illicis mala meminerit Bona igitur tuo
gratulares quãq illud quoq um̾sit quod sepe bo¬
na iniuitis elieniũt & mala uolentibils Uiro autẽ
bono & uirtutum amico &. passionum hosti plus
est haud dubie diestnus huiusq accusas tem¬
poris quam illais alterius annꝯ integer
Igra coherceor podagra depodagra doleo¬
Ruagamens homĩs freno eget hunc pau¬
pertas illum tenet carcer aut grauior morbus lu¬
dens te pedibus alligat fortuna non podagra sed
peclice sunt iam disce consistere de Scabne doleo¬
dicant Ego atne tam memeste rei letum.¬
letum nomen nomen tribuam arram pocius salu¬
tis siue ad salutem uiam dico mollis est qui asꝑi¬

Expanded text:
ne tibi ergo amens videor, nisi ampliorem michi nunc ne tibi ergo amens videor, nisi ampliorem michi nunc etiam amentiam impreceris? noli queso michi compati quod sim senex, sed compatere quod iuvenis fui. O quantum sensum tegit brevis ista responsio, quod metiri nequit, nisi qui etatis huius bona probaverit, et illius mala meminerit. Bono tuo igitur gratulare, quanquam illud quoque verum sit, quod sepe bona invitis eveniunt et mala nolentibus; viro autem bono, et virtutum amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie dies unus huius quod accusas temporis, quam illius alterius integer igra coerceor podagra. Vaga mens hominis freno eget: hunc paupertas tenet, illum carcer aut gravior morbus, ludens te pedibus alligat fortuna; non podagra, sed pedice sunt: iam disce consistere. Podadicant; ego autem ne tam meste rei letum nomen tribuam, arram potius salutis sive ad salutem viam dico. Mollis est qui asperi
Abbreviated transcription (Latin):
Dite cursus nuncbreuis nuncbreuissimus longus
unq durus semper asperq & ambiguus huius.
ultima pars senectus fims aũt est mors Quid hac
habes querimone singularism Senuisti peregisse
iam uite munꝰ debes: uenisti adexitum quiesce
Amens uiator est qui labore iuie exhaustus ad in¬
icium remeare nihil fessis gracius hospicio &
Senui RMultum tibi placͥęt uite labor s eum
transisse fers grauiter d Subito senui R ymino
sensim pedetẽptim paulatĩ leniterq sed ihilco¬
gitantibus omĩa nihil est subito eliemunt sicut
contra cogitantibus om̃ia nihilẽ subitum ꝰ uod
si flenda t̾ibi fu̾at senectus singuli dies uite flen¬
dierant Illis enim passibus ađ hunc terminũ ibas
ASenex sum d An oblitus ut nuper tibi ꝑfami¬
liariter notꝰ unus modernoꝵ sentenciam rei
huius ex tempore protulit non modernam sed
antiqius parem. Amicoenun dicent compacior
tibi nam uit uideo iam se nescis ẽsses uitina qlis
eras qñ primum noui Subito ille respondit paꝵ

Expanded text:
Vite cursus nunc brevis, nunc brevissimus, longus nunquam, durus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. sensim, pedetentim, paulatim, leniter; sed nichil cogitantibus omnia subito eveniunt, sicut, econtra, cogitantibus omnia nichil est subitum; quod si flenda tibi fuerat senectus, singuli dies vite flendi erant: illis enim passibus ad hunc terminum ibasSenex sum. An oblitus es, ut nuper tibi perfamiliater notus unus modernorum sententiam rei huius ex tempore protulit, non modernam sed antiquis parem? amico enim dicenti: “Compatior tibi: nam, ut video, iam senescis; esses utinam qualis eras quando te primum novi!” subito ille respondit: “Parum
Abbreviated transcription (Latin):
Raro ad modum forma insignis. honestasq sub
uno lare habitant henc tibi accilit si peyore ex¬
clusa hospes melior tecum est & Cur me defor
mem genuit natura RUt te ornares ac formo¬
sum faceres. eaforma que tecum esset in ammo:
in grabatulo. inferetro insepulchro: essetq tuanõ laus
nature aut parentum pulcrius est pulcrum fieri
quam nasci Illud enim casus hoc studii est
Le formem natura pariens genuit R si deforme
helenam genuisset uł ut uros loquar si deformẽ
paridem fortasẜ ylion ad huc staret d. Contemp
tus sic iuhil contemptibile nisi uicium nulla uir¬
tus respuit staturam d Cuperem esse formosus
Rclisce amare atq optare meliora Sstultum ẽ
amare piculum sum stultum optare quod nul¬
lo stucdio acquiri potest Hamsi contra naturam
formosus fieri studeas nil ultra proficias quã ut
deformior uideare dformosus eciam nequaqͣ
nitor A Nitere autem bonus esse id enim non
frustra facies. Hoc inter multa precipuum uirtus

Expanded text:
Raro admodum forma insignis honestasque uno sub lare habitant. Bene tibi accidit si, peiori exclusa, hospes melior tecum est. mem genuit Natura? R. Ut ipse te ornares, ac formosum faceres, ea forma, quae tecum esset in senio, in grabato, in feretro, in sepulcro: essetque tua non Naturae laus, aut parentum. pulcrius est, pulcrum fieri, quam nasci. Illud enim casûs, hoc studii estDeformem natura parens genuit. Si deformem Helenam genuisset, vel, ut viros loquar, si deformem Paridem, fortasse Ylion adhuc staret. Deformis tus, sic contemptibile nichil nisi vitium. Nullam virtus respuit staturam. Disce amare atque optare meliora. Stultum est amare periculum suum, stultum optare quod nullo studio queri potest. Nempe si contra naturam formosus fieri studeas, nil ultra proficies quam ut deformior videare. Formosus esse nequicquam nitor. Nitere autem bonus esse. Id non frustra enim facies. Hoc inter multa precipuum virtus
Abbreviated transcription (Latin):
fama sit post mnortem nulla re meliusq morte
censeri Q uppe cum multos per omẽm uitam
inglorios & obscuros soladcũ nũa mors illustret¬
nsepultus ero turpis aspcuĩ Rparum ne oto
oro negocii tui habes insuscipias alienum
prouideantꝰ quos res tangit hanc tu enim turpi¬
Ati quos optabam sperabamq suꝑstites pre¬
cesserunt Rhabes ad quos ire cupias non
a quibus doleas abire non exiguum solamen d
Sine natis morior Rnon sunt inquos tui se se
sꝑgant cure inteuerse omes quo instructior li¬
beriorq digredere te unũ respiciens te unũ me¬
ciens. se is quam miser & quã felix moriare nec
incertus morieris. An uel miserie sit addendum
uel felicitati detrahendum tue aliena seit eui ꝑ¬
tudine seu fortuna Et si enim aliter aliis uideat᷑¬
inquorum ego sentencia sum pronior ut magnis
tamen uisum esse scimus phĩs filiorum euentib
in minuitur paterna felicitas Inbecille bonũ

Expanded text:
sit fama, post mortem nulla re melius quam morte sit fama, post mortem nulla re melius quam morte censeri; quippe cum multos per omnem vitam inglorios et obscuros, sola dictu mirabilensepultus ero, turpe aspectu. Parum ne, oro, negotii tui habes, ni suscipias alienum? provideant quos res tangit, hanc tu enim turpiati quos optabam sperabamque superstites precesserunt. Habes ad quos ire cupias, non a quibus doleas abire, non exiguum solamen. Sine natis morior. Non sunt in quos tue sese spargant cure; in te verse omnes, quo instructior liberiorque digredere, te unum respiciens, te metiens. Scis quam miser et quam felix moriare, nec incertus moreris, an vel miserie sit addendum vel felicitati detrahendum tue, aliena seu turpitudine seu fortuna. Etsi enim aliis aliter videatuin quorum ego sententiam sum pronior, ut magnis tamen scimus visum esse Philosophis, filiorum eventibus imminuitur paterna felicitas. Imbecille bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
Uid dilecta uxor post me tura doleo¬
faciet R Nubet forsitan ꝙ ad te d quid
faciet carauxor R Tuo uigo absolut auel subibit
aliud uel libera ceruice uagabitur d ꝯuel ag
actura sic cogitas cum tibi subiecta quid ege¬
rit nescias: magna pars mortalium quid do¬
mu sue fiat nescia:quid incelis agitur. quid nie
interris agendum sit querit: Sanequid de inceps
agat uxor ipã. eadem uel maritus. alter uiderit
ad te amplius cura illa non pertinet ⁊c de¬
lorum altera harum cui te ciuem asscribere fe¬
ceris uideto Tercia uero patria nulla est sed diuer¬
sorium aut transitus d Quid depatria mea
erit Rpatria illa q petis uno semꝑ instatu est.
Ista quam deseris qł sepe iam diximus non prĩa
sed exilium tuum fuit de scudio fame ĩ morte
EIitempestiua sollicitudo hoc aiuuẽtute
prouisum esse debuit Qualis fere uita hoñn. tał
Qualis ante exitum fuit uita. nec minus exitude
hoc ergo om̃e tempus preteritum. Sed inprimis
pñs hora uiderit sic habeto Qualis quisq dignus

Expanded text:
uid dilecta uxor post me faciet? Nubet forsitan. Quid ad te? Quid faciet cara uxor? Tuo iugo absoluta, vel subibit aliud, vel libera cervice vagabitur, vel iam feactura sit cogitas, cum, tibi subiecta, quid egerit nescias? magna pars mortalium quid domi sue fiat nescia, quid in celo agatur, quidve in terris sit agendum querit. Sane quid deinceps agat uxor, ipsa eadem vel maritus alter viderit; ad te amplius cura ista non pertinet. Verelorum altera: harum cui te ascribi civem feceris videto; tertia enim patria nulla est, sed diversorium aut transitus. Quid de patria mea erit? Patria illa, quam petis, uno semper in statu est; ista quam deseris quod sepe iam diximus non patria sed exilium tuum fuit. Quid patria post Intempestiva sollicitudo: hoc a iuventute provisum esse debuit. Qualis fere vita hominum, talis Qhoc ergo, tempus omne preteritum, sed in primis presens hora viderit; sic enim habeto, quali quisque dignus
Abbreviated transcription (Latin):
quid deliberis. R. Et patrimonium dños
inuemẽt & liberis sua sors erit d Quid facient
filii RAterreno patre desertos in suam curam
celestis pater accipiet. non relicturos ut tuneq
orphanos facturus Ille eos nutriet &. docebit
auiuentute eorum. modo dociles se prebeant
& usq insenectam & senium usq ad mortem &
sepulerum non destituet spes nascentis homis
est edificandum in arena sed inpetra Omnis spes
dehoĩe breuis & caduca est .filis igitur tua spe
delusi ponant incleo spem suam &. cantabũt
cum clauid pater meus &. mater mea derelin¬
querunt me &. dñs autem assũpsit me: multo¬
rum indolem filiorum & uuirtutum sem̃e men¬
tibus insitum parentum blandicie extinx erũt.
Sicut ex aduerso molliciem sepe &cussit orbitas

Expanded text:
quid de liberis? Et patrimonium dominos quid de liberis? Et patrimonium dominos inveniet, et liberis sua sors erit. Qufilii? A terreno patre desertos, in suam curam celestis pater accipiet, non relicturus ut tu, neque orfanos facturus. Ille eos nutriet et docebit a iuventute eorum, modo dociles se prebeant, et usque in senectam et senium, usque ad mortem ac sepulcrum non destituet. Spes nascentis hominiest edificandum in arena sed in petra. Omnis spes de homine brevis et caduca est; filii igitur, tua spe delusi, ponent in Deo spem suam, et cantabunt cum David: “Pater meus et mater mea dereliquerunt me”, dominus autem assumpsit me. Multorum indolem filiorum, et virtutum semen mentibus insitum, parentum blanditie extinxerunt, sicut, ex diverso, mollitiem sepe discussit orbitas
Abbreviated transcription (Latin):
RQuid refert cuius sit pr̃ie egritudo utiq est
NPorior extra patrios fines R. Anꝑegrino:
id accidit an exuli Iam seu te m his terris
uis endi liscendiq studium seu religiosa deuo¬
cio detinebit Et gaudendum ꝙ honesto te morsrep¬
perit in actiuseu iusta sentencia & ferendum nõ
modo fortiter sed libenter. nullo enim melius mõ
iniusti scelus homis quam iusti supplicii sponta¬
nea & tran quilla perpessione diluitur. sin poten¬
cioris iniuria neq id tamen ideo dolendum sed
satis ut arbitror: de ex ilio disputatũ est d. osi do
mi morerer RMulta tibi forsitan uideres que
mortem tibi efficerent grauorem unde ideo te
sub motum crede ut reiectis curis omnibus deũ
tune sed tua propria culpa est d In pecca¬
tis morior Rp̾mũ peccare quis te compulit dein¬
de quis uetuit cõmissa diluere postremo quis nc̃
eciam seram licet penitenciam impedit usq
ad extremum sp̃m liber est amimus de mou¬
ente anxio quid depatrimoio ac liberis sit fu

Expanded text:
Quid refert cuius sit patria? egritudo utique tua Morior extra patrios fines. An peregrino id accidit an exuli? Iam seu te in his terris visendi discendique studium, seu religiosa devotio detinebat et gaudendum quod honesto te mors reperit in actu, seu iusta sententia et ferendum non modo fortiter sed libenter: nullo enim melius modo iniusti scelus hominis, quam iusti supplicii spontanea ac tranquilla perpessione, diluitur; sin potentioris iniuria, neque id tamen ideo dolendum. Sed satis, ut arbitror, de exilio disputatum est. mi morerer! Multa ibi forsitan videres, que mortem tibi efficerent graviorem, unde ideo te submotum crede, ut reiectis curis omnibus, Deumtune, sed tua propria culpa est. In peccatis morior. Primum peccare quis te compulit? deinde quis vetuit commissa diluere? postremo quis nunc etiam seram licet penitentiam impedit? usque ad extremum spiritum liber est animus. ENTE SOLLICITO QUID DE PATRIMONIO AC LIBERIS FUTURUM
Abbreviated transcription (Latin):
uulgi clamor ac lamenta. Sed uirtus & clarũ¬
meritis uiri mome non uulgaris egens auressed
su apte eminẽs maiestate quod non preceps &
cecus fauor hõim: sed rerum series & in nocẽs
uita peperit. atq usq ad mortem ueritatis ac uis¬
ticie suscepta defensio. Interq mortis medias
minas in ꝑterritus: atq infracꝰtus animus. ac
gnosa fiducia contͣ his decoribus honestatam¬
mortem quis ignomime: queso locus est aut quo¬
modo turpiter mori põt qui sic moritur serui¬
luc membra raptura ad de ignes & craticulas
brii seu uũ seu ex ãne corpusculum pati pot
dura mors fortasse iuudebitur ignominosa certe
non fuerit ymouero non nũq eo clarior quo
niis morior Rpaulo antesi recolo senuisse
te dicebas. mirũ quoihõ repentĩa mors senu est
qui insi non dicam delirat sed insanit. semper
ante oculos mortem habet nam cum oĩ etate
salubriter sit consultum ut om̃em diem sibiul.¬

Expanded text:
et vulgi clamor ac lamenta, et merore uet vulgi clamor ac lamenta, et merore umeritis viri nomen, non vulgaris egens aure, sed suapte eminens maiestate quod non preceps et cecus favor hominum, sed rerum series et innocens vita peperit, atque, usque ad mortem, veritatis et iustitie suscepta defensio, interque medias mortis minas imperterritus atque infractus animus, ac generosa fiducia. Contra his decoribus honestammortem, quis ignominie, queso, locus est, aut quomodo turpiter mori potest, qui sic moritur? Serviilluc membra rapturas; adde ignes et craticulas brii, seu vivum, seu exanime corpusculum pati potest: dura mors fortasse videbitur, ignominiosa certe non fuerit, immo vero nonnunquam eo clarior, quo is morior. Paulo ante, si recolo, senuisse te dicebas; mirum quomodo repentina mors seni est, qui nisi non dicam delirat, sed insanit, semper ante oculos mortem habet; namque cum omni etati salubriter sit consultum, ut omnem diem sibi ul
Abbreviated transcription (Latin):
cum quidem interrogasẜ ubi nam pater citis
obiisset in mari inquit cumq idem ille de auo
& pro auo atq attalo noĩatim ex ordine quesi¬
iusset responsumq idem desingulis accepisẜꝰ in¬
tulit Et nũquid tu inquit mare ingredi non
times Rñdit nauta dissimilans Et ubi namtu¬
us pater obiit. suo ait in lcũlo ubi auus in quit
et is ait & pro auus & maiores mei omes suis
in lcũlis obiere. Tum nauta nũc quid tu tuũ¬
inlculum non times ascendere eleganter quiđ̃
aliqͣ toq plusq nautice xemorte igitur natu¬
ra uiderit que mortales fecit ac degenere mor¬
tis deloco & tempore uiderit fortuna d Ue¬
te decreueris deinstrumentisesse anxium¬
E nomiose mori de morte ignominiosa do¬
or Rhemo bonus male moritur. nemo ma¬
lus benes honestam mortem non funer alia nõ
ministȩri non purpure faciunt ex uuie non in¬
mersi. clipei atq enses & flens dñim familia

Expanded text:
cum quidam interrogasset, ubi nam pater eius cum quidam interrogasset, ubi nam pater eius obiisset, “In mari” inquit; cunque idem ille de avo et proavo atque atavo nominatim ex ordine quesivisset, responsumque idem de singulis accepisset, intulit: “Et nunquid tu, inquit, mari ingredi non times?” Respondit nauta dissimulans: “Et ubinam pater?” “Suo, ait, in lectulo.” “Ubi avuus?” inquit; “Et is, ait, et proavus, et maiores mei omnes suis in lectulis obiere.” Tum nauta. “Num tu, inquit, tuum non times in lectulum ascendere?” Eleganter quidem, aliquantoque plus quam nautice. De morte igitur natura viderit, que mortales fecit; at de genere mortis, de loco, de tempore viderit fortuna. Vete decreveris, de instrumentis esse anxium. 122 DE MORTE IGNOMINIOSA rior. Nemo bonus male moritur, nemo malus bene. Honestam mortem non funeralia, non ministri, non purpuree faciunt exuvie, non inversi clipei atque enses, et flens dominum familia,
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ iudicia fortasse aliud. sed spernendũ:
apud in fallibilem rerum extimatorẽ nil tibi
sub trahitur. Integra merces tua est non ac tu¬
um modo sed uotorum
Ded morte tuolen de morte iuolenta do¬
ta pereo Rsi nolens moreris uidenta
mors omis est: auit & si uolens nulla d dextra
cumbere qũã sub uisto rege Illic enim occiso¬
ris est crien hac occisi dhostili manu pereo
Rhostiles cuadis manus illedum iresue obseq¬
tur libertati tue consulit pt̃ati sue detrahit:
nilq amplius inte potest d infreto morior R
Hon ubi sed qualiter moriaris: adrem ꝓtinet
ubiq bene mori licetiubiq male non in loco
sed in aĩo est quod felicem mortem facit aut mi¬
in pelago. & In mari pereo Rꝑsuasum multis
scio in mari miserum mori quod ethercis atq ar¬
dens spiritus suo contrario uidetur oppͥmi seed
ut dixi ni  locus ad miseriam. animus totũ Itaq
dehac re naute nescio cuius responsioe ꝓbo quc̃

Expanded text:
hominum iudicia fortasse aliquid sed spernendum, hominum iudicia fortasse aliquid sed spernendum, apud infallibilem rerum extimatorem, nil tibi subtrahitur; integra merces tua est, non actuum modo sed votorumDE MORTE VIOLENTA Sed violenta morte pereo. Si nolens moreris, violenta mors omnis est, at si volens nulla. Per rocumbere, quam sub iusto rege: illic enim occisoris est crimen, hic occisi. Hostili manu pereo. Hostiles evadis manus; ille, dum ire sue obsequitur, libertati tue consulit, potestati sue detrahit, nilque amplius in te potest. Non ubi, sed qualiter moriaris ad rem pertinet, ubique bene mori licet, ubique male: non in loco, sed in animo est quod felicem mortem facit aut miiseram. In mari pereo. Persuasum multis, scio, in mari miserum mori, quod ethereus atque ardens spiritus suo contrario videatur opprimi; sed, ut dixi, nichil locus ad miseriam, animus totum. Itaque de hac re naute nescio cuius responsionem probo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq dies adqu̾a quisq dum uenerit metã
attigit Et quo redire datum nec subsistere¬
si plus uixisses. nũꝙ ideo non uixisses modi¬
cum SSpacia uite huius mparia & incerta
sunt. unum omibus est cõmũe. cũcta sunt
breuia uixit aqs oc toginta annos quid hic
queso plus habet quam qui octo uerte acri¬
ter te intenec te fallat uulgi furor Q uid
plus in quam habet qui diucius uixit nisi
forte curas. labores dolores & tedia & pcta
in lucropositis aut quid plus habet si iux¬
isset octingentis est in exspec ⁊ acõe fateor plus¬
tulum aliquid At cum spacium utrumq
transierit mihi crede nihil inuenies quoplus
uixisse felicius sit &Morior dumbene age¬
re cogitabam NQuid agere cogitabas neca¬
gebas Sic fortassis imperpetuum cogitasses
Sunt quibene agere cõgitant nũcq tame inci¬
piant. Q uod sibene age̾ ceperas. ne dubita quã¬¬
uis boni operis finem mors ꝑuertat. Apud ceca

Expanded text:
cuique dies: ad quam quisque, cum venerit, metam cuique dies: ad quam quisque, cum venerit, metam attigit; et quoniam nec redire datum, nec subsisteresi plus vixisses? nunquid ideo non vixisses modicum? spatia vite huius imparia et incerta sunt; unum omnibus est commune: cuncta sunt brevia. Vixit aliquis octoginta annos: quid hic, queso, plus habet quam qui octo? Verte acriter te in te, nec te fallat vulgi furor. Quid plus, inquam, habet qui diutius vixit, nisi forte curas laboresque, et dolores et tedia, ac peccata in lucro ponitis? aut quid plus haberet si vixisset octingentos? Est in expectatione fateor plusculum aliquid, at cum spatium utrunque transierit, michi crede, nichil invenies quo plus vixisse felicius sit. Morior dum bene agere cogitabam. Quid agere cogitabas nec agebas? sic forsitan in perpetuum cogitasses. Sunt qui bene agere semper cogitent, nunquam tamen incipiant; quod si bene agere ceperas, ne dubites: quamvis boni operis finem mors prevertat, apud ceca
Abbreviated transcription (Latin):
Iorior Romnes hui quilculum tuũ modo
ambiũt.omnes preterea quos uidistiun¬
q omnes de quibus audisti aliquid aut lcgisti
iter ħ eger̃t acturiq sunt Cerne animolon¬
gam precedencium longamq sequencium
sortem publicam priuatꝭ urg̾e querimoniis
dum ex om̃ibus uel unũ cui inuideas nõ ui¬
debis d Morior Rimmocarnis tributum:¬
nature debitum. persolius mox futuriis liber
fac libens quod uel nolens faceres. Et ut bene
ait quidam mortis hortator cupias quod¬
cunq necesse est non est utilius ymo quide
non est aliud insi netessitate consilium Quic¬
ꝙͣ fit auolente fit melius & desiẽt esse ne¬
cessitas si uoluntas accesserit el morior R¬
ymo obdormis uiteq fessus ut arbitror requi¬
escis d Morior RUa de meternam requiem:
nunc primum uiuere incipis bona mors in¬
icium est uite le morte ante diem doleo¬
Und quod ante diem morior RAnte
diem nemo morit᷑ sed non omnibus di¬
es idem ymmo ut eximiꝰ uates ait Stat sua

Expanded text:
orior. Omnes hi qui lectulum tuum modo ambiunt, omnes preterea quos vidisti unquam, omnes de quibus audisti aliquid aut legistiiter hoc egerunt acturique sunt. Cerne animo longam precedentium longamque sequentium sortem publicam privatis urgere querimoniis, dum ex omnibus vel unum cui invideas non videbis. Moriornature debitum persolvis: mox futurus liber. Fac libens quod vel nolens faceres, et, ut bene ait quidam mortis hortator: cupias quodcunque necesse est; non est utilius, immo quidem non est aliud in necessitate consilium; quicquid fit a volente, fit levius, et desinit esse necessitas, si voluntas accesserit. En moriormmo obdormis viteque fessus ut arbitror requiescis. Morior. Vade in eternam requiem; nunc primum vivere incipis: bona mors, initium est vite. 120 DE MORTE ANTE DIEM Quid, quod ante diem morior? Ante diem nemo moritur; sed non omnibus dies idem, immo ut Vates ait eximius: Stat sua
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitate gauabũt. Igit longa ꝓgeĩe excitabũt᷑ ex ađs̃
faiłia nc̃ nobiles nic̃ ignotales. ntta eta serie nłło ordine
p̾stituto: nihꝰq ad eã qnis noĩe apitulãte. ⁊ta facessat a
nobilitate fortue̾. res ĩstabilis ⁊ arbitrii alieni. Nos aliꝗd
ea eẽ arbitremu᷑ ꝙ sitũ existat ĩ nr̃o iudicio & p̃tate. n
nob inuitis ꝯcedi aut eripi queat. Ansto tele uͦ cu đ re

Expanded text:
nobilitate gaudebunt. Igitur longa progenie excitabuntur ex eadem familia nunc nobiles nunc ignobiles, nulla certa serie, nullo ordine prestituto, nihilque ad eam generis nomine opitulante. Itaque facessant a nobilitate fortune, res instabilis et arbitrii alieni! Nos aliquid eam esse arbitremur quod situm existat in nostro iuditio et potestate neque nobis invitis concedi aut eripi qu
Abbreviated transcription (Latin):
reditaria nob d pentib rlinꝗ q̃ tnꝰ abice᷑ ac retine᷑ ĩ fuli¬
orũ sit licentia at potestate. Na ꝗ maioꝵ ũtutes ⁊ pa¬
trioniũ suarit nobilitate respondebit suꝑiorib. Qui
Atiorib stuiis Acitꝰ uitis & flagitiss uitã macularit
ꝑ fligabit nobilitate̾ partã ñ secuis ac prĩmõĩu si ꝓdigus

Expanded text:
inere in filiorum sit licentia ac potestate. Nam qui maiorum virtutes et patrimonium servarit, nobilitate respondebit superioribus. Qui deterioribus studiis deditus vitiis et flagitiis vitam macularit profligabit nobilitatem partam non secus ac patrimonium, si prodigus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. n aliqͦ indiget opitulam̃to ꝙ extra eã põitũ existat. Eige̾ .n.
dfectus eẽ uide. At utꝰ cũ ĩ ea sit satis p̃sidis ad bñ ht̾eq uiuẽ¬
du . n aliqͦ ext̾no opitiuamto egeat. res .n. q̃da ꝑfta e et
sius ꝑtib absoluta. nihin ad sui᷑ ꝑfectiõe ex̾ ea r̾grit. n ꝗch̃¬

Expanded text:
est, neque aliquo indiget opitulamento quod extra eam positum existat. Egere enim est, neque aliquo indiget opitulamento quod extra eam positum existat. Egere enim defectus esse videtur. At virtus, cum in ea sit satis presidii ad bene beateque vivendum neque aliquo externo opitulamento egeat - res enim quedam perfecta est et suis partibus absoluta -, nihil ad sui perfectionem extra eam requirit n
Abbreviated transcription (Latin):
płue̾ .n. solẽq fugiẽtes đlitescut᷑ sb̾ umbracillis alioꝵ ac
ꝯmeorates p̾seoꝵ u̾tutes ip̃i i suis peĩtꝰ obmutes cũt. At
uero prĩa oĩb eqꝰ lucet. illi at̃ excellẽtisse iuri ñ magis
ꝗ aloge rspiciet. Et n. sic̾ platõis & aristatelis ñ filiis mag
me mobilitabit si illiꝗ fiu imutato. Quare pla aristatelice
nobilitatis uidico ꝑtiapasse thophrastũ ꝗ illi ĩscolare dodt᷑¬
na successit ꝗͣ nicamacũ filiũ ꝙ lõge illi doct̾na ĩseriar
longiꝯ distãt ab imitatioe̾ ꝑeritũ. E qđ libertũ cicerois
ti rane̾ nobiliorẽ cẽ febo ꝙ patroni u̾tutib ĩ hesis ꝗͣ filiu¬
comutatu nuda egẽtẽ ĩ ꝯptã ꝙ tanꝗͣ solitaria dlis ueher̃it¬
erras. Nõ eget altiꝯ ope aut fortune adminiculis ũtus. qoĩ ex
locata respendet: suo q fulgore totũ orbe collustrat. Quid .n.
⁊ illi opus r̃b exe̾nis suis facłtatib sius opib q̃ cetis p̾stãt ꝯtẽta

Expanded text:
raculis aliorum ac commemorantes priscorum virtutes ipsi in suis penitus obmutescunt. 83 At vero patria omnibus eque lucet. Illi autem excellentissimi viri non magis fqui a longe respiciet. Et enim sicut Platonis et Aristotelis non filiis magis me nobilitabit, si illius fuerim imitator. Quare plus aristotelice nobilitatis iudico participasse Theophrastum, qui illi in scola et doctrina successit, quam Nichomacum filium, qui longe longius distant ab imitatione parentum. Equidem libertum Ciceronis, Tironem, nobiliorem censebo, qui patroni virtutibus inhesit, comitatu nudam, egentem, incomptam et tamquam solitariam credis, vehementerras. Non eget alterius ope aut fortune adminiculis virtus, que omnlocata resplendet suoque fulgore totum orbem collustrat. Quid enim est illi opus rebus externis? Suis facultatibus, suis opibus, que ceteris prestant, contenta
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ laude alioꝵ glia acgescema. s ip̃i ergemił ad nobilitatꝭ
ĩ signia ꝑuestigãda. licet iude illos qd diuitie abs labore suo
obtigert mertiors at negligẽtiores ĩ eaꝵ custodia ꝗ̃ si suosu¬
dortacꝗsite ꝑues̃siet. Fođ pacto ꝙ sib heͣditario noĩe nobili¬
tatẽ relicta arbit̾nt̾ tardiores ad grẽda laud̃ ientesãt quo¬
damõ ac torpescũt. nͦ ꝯmoue̾t̾ adstudia honesti. satis sibieẽ

Expanded text:
a acquiescemus, sed ipsi erigemur ad nobilitatis insignia pervestiganda. 86 Licet videre illos quibus divitie absque labore suo obtigerunt inertiores ac negligentiores in earum custodia quam si suo sudore acquisite pervenissent. Eodem pacto qui sibi hereditario nomine nobilitatem relictam arbitrantur, tardiores ad querendam laudem lentescunt quodammodo ac torpescunt nec commoventur ad studia honesti, satis sibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
tama x meoria hoĩu ĩ mõtales. Ab hac nobilitas. ab hacglo¬
ria ab hac uite esus petẽdus ẽ. ab hac oĩs recte uiue̾di rato
expetẽda. S iam satis collocuti sumus. Etrius at ueriõ sit
snĩa hi uderint ꝗbus ẽ accius ingeiu ad disputãdũ. libe¬
rum ẽ oib sentire ꝗd uelint. Nu̾c atꝰ qm̃ ius estus paulũ¬

Expanded text:
fama et memoria hominum immortales. Ab hac nobilitas, ab hac gloria, ab hac vite cursus petendus est, ab hac omnis recte vivendi ratio expetenda. 87 Sed iam satis collocuti sumus. Utrius autem verior sit sententia hi viderint, quibus est acrius ingenium ad disputandum. Liberum e
Abbreviated transcription (Latin):
hoiũ morib tenet tanꝗ̃ duce seꝗ łoemꝰ q̃ licet pauluꝰ int̾se
dissẽtire ꝓ uarietate diũ saꝵ gẽtiũ dicat᷑ tñ id nobilitatis in¬
ditiũ om̃s putãt. aut pr̃imoĩo ampliori. aut hanestiori uite
rõs. aut uacatioe q̃stus: aut armoꝵ laudib aut uictu sple¬
ris laurẽti haz ⁊ ea ꝯsuetudo ꝓbãdda ⁊ accipieda ẽ q̃ ñ ꝓculab¬
sit a recta rõe. Alt̾a n. ab uss noĩe appellabit᷑ & ieges adeoꝵ¬

Expanded text:
tenet, tanquam ducem sequi debemus, que licet paulum inter se dissentire pro varietate diversarum gentium dicatur, tamen id nobilitatis inditium omnes putant aut patrimonio ampliori aut honestiori vite ratione aut vacatione questus aut armorum laudibus aut victu splenris, Laurenti. Nam et ea consuetudo probanda et accipienda est, que non procul absit a recta ratione altera enim abusus nomine appellabitur, et leges ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
tudo mõtaliũ ia dudũ ꝯfirmauit. n tũ gͥtas tũ latĩos ar¬
bitro ita ĩscios ieꝵ fuisse. ut h̃ nom ĩ tã młtis us patiut.
quos aliud ꝗdda ꝗ̃ utute staitoꝵ reade nobules c̾idderut᷑
Non iticrabornicolas ĩge ciue eggiã ĩ lua titate honoibris
& dignitate p̾cdicũ. si ed fuuĩt s uator honesti nobilẽ ẽẽ illũ¬

Expanded text:
firmavit neque tum Grecos tum Latinos arbitror ita inscios rerum fuisse, ut hoc nomem in tam multis usurparint, quos aliud quiddam quam virtutem Stoicorum reddere nobiles crediderunt». 81 «Non inficiabor» Nicolaus inquit «civem egregium in sua civitate honoribus et dignitate preditum, si idem fuerit servator honesti, nobilem esse. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfentia. Uirto .n. ex se ip̃a sbsistes etiã abs istis adminicu¬
lis nob paret ad nobilitate̾ ex infio qͦ gradu erue̾da. M. ca¬
ro gna. tenui censu. s exĩe plie q u̾tutes nobilitariont
Citẽ mario arpinas rusticanꝰ igͦtus ꝑuo stipedio militãs
A ũtute sola ⁊ reb gestis nobilitate̾ cepit. Sertoriũq uiro
nursinuꝰ ples ututes ĩ signe ac nobile etterert. Uidesgͣ
e his ⁊ plib alissa solis ututib nͦ aditiis uł exe̾nis dliis ad¬

Expanded text:
conferentia. Virtus enim ex se ipsa subsistens etiam absque istis adminiculis nobis patet ad nobilitatem ex infimo quoque gradu eruendam. 67 M. Caro genere, tenui censu, sed eximie plurimeque virtutes nobilitarunt. C. item Marius Arpinas, rusticanus, ignotus, parvo stipendio militans a virtute sola et rebus gestis nobilitatem cepit. Sertorium quoque virum Nursinum plures virtutes insignem ac nobilem effecerunt. Vides igitur et his et pluribus aliis a solis
Abbreviated transcription (Latin):
& negocoꝵ uacatio nobiutate᷑ largit᷑ & iud loquã ꝗ xliqs mato¬
nlb quoꝵo us plimũ differt a moribnris. Ger mans atq ala¬
mans qb census pat̾moni ad uictũ supretie ⁊ is ꝓcul urbib aut
ꝗ castellis q opridis dñane quoꝵ magna ꝑs iatrocinio deditũ
nobiles tẽsent qb huaniꝯ ĩgeniũ na d dit hene pͥncipib qut
n aula assuescũe cultioriuite rudes tnꝰ & merib asperi sallie
nt una e nobiliuꝰ nõnia. Na rura ⁊ p̃dia sua ĩ colẽtos urbes¬

Expanded text:
et negotiorum vacatio nobilitatem largitur. 20 Quid loquar de reliquis natioet negotiorum vacatio nobilitatem largitur. 20 Quid loquar de reliquis nationibus, quarum usus plurimum differt a moribus nostris? Germani atque Alamanni, quibus census patrimonii ad victum suppetit, et iis procul urbibus, aut qui castenobiles censentur; quibus humanius ingenium natura dedit herent principibus, quorum in aula assuescunt cultiori vite, rudes tamen et moribus asperi. 21 Gallie omnis una est nobilium norma. Nam rura et predia sua i
Abbreviated transcription (Latin):
sib parari posse. Romas̃ ꝗ appellãt᷑ nobiles mẽtata ut rẽ ui¬
les atq abiectã ꝯte̾nũt culte agroꝵ & rei rustice uacare gre¬
gi sat armtoꝵ cua ge̾re re petuaria opes quẽre ꝯstũ hoẽ¬
homesta liq rusticana nobilitas longe distans a nea palitana
Nos rectio de nobilitate sentire iuł mur. Habent n nobiles
orti antiqua stirpe quoꝵ maiores functi afficiis cruitatis t̃ reip
titino nobilus gaułns nłłi exẽcitio dedita a uenatu taucu¬
pio oblectat : ⁊ auẽsib id ꝙ uenetis usu eueit. Negotiatior de¬
dunt᷑ pͥsti maritime nobiles atq ignobiles : ꝗnłla nlia ren
migise ditingũt sũt ex his ꝗdđa ĩ castellis montanis disꝑsica¬
chemore itinerib ĩ festi ꝗ nõbiles h̃t᷑. lombardi &itẽ tracꝰ¬
tus õis ueneto ꝗdicũtꝰ nobiles iiuut ex p̃dioꝵ fructu e pr̃na
hẽditate nłło ẜeqͣ aucupancd uenãdi stuelio ducti. his stlaorigo

Expanded text:
omani qui appellantur nobiles mercaturam ut rem vilem atque abiectam contemnunt: culture agrorum et rei rustice vacare, gregis atque armentorum curam gerere, re pecuaria opes querere questura honehonesta, licet rusticana, nobilitas longe distans a Neapolitana. Nos rectius de nobilitate sentire videmur. Habentur enim nobiles orti antiqua stirpe, quorum maiores functi officiis civitatis in rei ptitulo nobilium gaudens nulli exercitio dedita venatu et aucupio oblectatur. 19 Ianuensibus idem quod Venetis usu venit. Negotiationi deduntur, presertim maritime, nobiles atque ignobiles, qui nulla alia re nisi origine distinguntur. Sunt ex his quidam in castellis montanis dispersi, Cachi more itineribus infesti. Qui nobiles habentur Lombardi - et item tractus omnis Venetorum qui dicuntur nobeter quam aucupandi venandique studio ducti: his sola origo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa s uitio hoiũ ꝯtĩgit. ꝗ cũ doctna aristotelis deprauati de¬
utias iaudatis. cũ nat̾e ĩ becillitate ceruptꝰ pauꝑtatẽ ĩ extre¬
sniã longe abẽ ab ansta telis deriptioe. Has dĩtie si recte ad¬
uẽteris suꝑbũ ĩ potẽtẽ lascuũ ꝯtũ eliosũ ꝓmiptiorem
ad uoluptates ⁊ uitia solet hoĩe redde᷑: ꝙ &e ip̃e met scrip
te hãnt cũ ũtute rariꝯ gignũt nobilitatẽ. hoc  ip̃e in
politicis fatet᷑ dices nobuitatẽ ⁊ atutẽ ĩ paucis eẽ. non
adris diuitras. q̃ siꝗa nabilitarẽt. arcã ⁊ sactulꝰ nobili

Expanded text:
 sed vitio hominum contingit, qui cum doctrina Aristotelis depravati divitias laudantis, tum nature imbecillitate corrupti, paupertatem in extreue mea quidem sententia longe abest ab Aristotelis descriptione. Nam divitie, si recte adverteris, superbum, impotentem, lascivum, contumeliosum, promptiorem ad voluptates et vitia solent hominem tem habeant cum virtute, rarius gignunt nobilitatem. Hoc et ipse in Politicis fatetur dicens nobilitatem et virtutem in paucis esse, non addens divitias, que, si quid nobilitarent, arca et saccul
Abbreviated transcription (Latin):
ac dubiã s ũtute̾ secũt̾. uelutꝰ certã recte uidẽdi dutem
at magra. illa cetis p̃ee reb ac modũ fere: reliqua eie
sbee a ab ea regi uolueit. hi bonoꝵ fie̾ ĩ hanesto posuerũt
cuiꝯ stabilis ac mane̾s nr̃iq ẽ iuris possessĩo. Que a sbiciũt
fartue̾. labũt̾ more fluĩs. nłła ĩꝑte fuma. oĩb itida. hi
ut alia mita ita ꝓ hec uerissie uiant dixisse. nobilitatẽ ex
sse platane. cuiꝯ sapiã singłaris & pene diuina oĩb ĩ rebus
fiusse putat᷑. hic cũ quadrifariã partiat᷑ nobilitatẽ ut ĩ eiꝯ
ni iustiq ꝑentes tuere altaꝵ pentes quoꝵ potetes aut p̾nci¬
pel excitunt. Tertia cu nr̃i maiores fama ac reb bello ges
appeliẽt. Platonis hec dđio illã uerã germanãq & suo robo¬
re nixa nobilitate̾ uidicat. quã u̾tꝰ ꝑducat. Est .n. nobili¬
tas qr splẽdor ꝗda ex ũtute ꝙg̃dies: ꝙ suos possessores illustrat ex

Expanded text:
 virtutem secuntur veluti certam recte vivendi ducem ac magistram. Illam ceteris preesse rebus ac modum ferre, reliqua ei subesse et ab ea regi voluerunt. Hi bonorum finem in honesto posuerunt, cuius stabilis ac manens nostrique est iuris possessio. Que vero subiciuntur fortune labuntur more fluminis, nulla in parte firma, omnibus infida. Hi ut alia multa ita et hoc verissime videntur dixisse, nobilitatem ex  in rebus fuisse putatur. Hic cum quadrifariam partiatur nobilitatem, ut in eius ni iustique parentes fuere, alteram parentes quorum potentes aut principes extiterunt, tertiam cum nostri maiores fama ac rebus bello gestappellentur. Platonis hec divisio illam veram germanamque et suo robore nixam nobilitatem indicat, quam virtus producat. 71 Est enim nobilitas quasi splendor quidam ex virtute progrediens,
Abbreviated transcription (Latin):
baries ꝯota ẽ. Pro archia itẽ đ pħis ĩ qͦ p̃dicatioe nobili¬
tatẽq dspiciũt p̾dicari d̾se ac noĩari uolũt. Liuius qͦ hec
pugna ĩꝗt alliensi cladi nobilitate ꝓpe par. x alibi. cum
antea ferocio dc̃is re nobilitasset. ꝗb ubis re nobilẽ appel¬
lari ꝯstat. smoe ⁊ fama hoũi uulgatã. Ceꝵ nͥ dea nobili¬

Expanded text:
in quo predicationem nobilitatemque despiciunt, predicari de se ac nominari volunt’, Livius quoque: ‘hec pugna - inquit - Alliensi cladi nobilitate prope par’. Et alibi: ‘cum antea ferocibus dictis rem nobilitassent’, quibus verbis rem nobilem appellari constat sermone et fama hominum vulgatam. 11
Abbreviated transcription (Latin):
maioꝵ ibuixi uestigiis. si ip̃i ad it u̾tutis ⁊ głie auctars ex¬
titunt. 4to. n maioris he edificare domũ ꝙ̃ hĩtare autor¬
nare edificata: tãto p̾stabiliꝯ ae at excelsiglentiꝰ ab se pãtã
nobilitate̾ passide᷑ ꝗͣ s uare ab aliis acceptã: cũ alt̾ suis uiribus
& luiẽ respledeat: alt̾ pͥse seaͣt alienũ. Quare sole ututi¬
palma nobilitatis tͥbueda e. Atria uͦ maioꝵ unagib refer

Expanded text:
estigiis sibi ipsi ad iter virtutis et glorie auctores extiterunt. Quanto enim maioris habetur edificare domum quam habitare aut ornare edificatam, tanto prestabilius est atque excellentius ab se partam nobilitatem possidere quam servare ab aliis acceptam, cum alter suis viribus et lumine resplendeat, alter pre se ferat alienum. 72 Quare soli virtutip
Abbreviated transcription (Latin):
sita dice᷑ ridiculũ sane uidet᷑ cũ nlłꝯ sane m̃tis appetat fu¬
giẽda in expetẽdis uͦ ml̃to mino. Ea nãq appete᷑ dbemus
q̃ rõ p̾seribit ꝓ sapiã. hec se honesta ⁊ q̃cũq nas ltos & telices
p̾stãt. S nobilitas cũ n u̾tutes aliquas n bonuꝰ ꝗd affeat nob
quomeliores doctiares aut btiores efficiamur: cur appetẽda
expetit᷑ ee a bonii. gͦ i illis nłła e nobilitas: at młto rrunus

Expanded text:
sitam dicere ridiculum sane videtur, cum nullus sane mentis appetat fusitam dicere ridiculum sane videtur, cum nullus sane mentis appetat fugienda. In expetendis vero multo minus. Ea namque appetere debemus, que ratio prescribit et sapientia. Hec sunt honesta et quecunque nos beatos et felices prestant. Sed nobilitas, cum neque virtutes aliquas neque bonum quid afferat nobis, quo meliores, doctiores aut beatiores efficiamur, cur appetenda expetitur etiam a bonis. Ergo in illis nulla est nobilitas. At multo minus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ st ualitudo ⁊ farma egregia illã largiũte. Na siqua ĩ ñłło
hoꝵ bonoꝵ i ess dficiẽtib opib farma ualitudie. ⁊ nobilita
qͦ e cessaret ita et ignobili nobilis: rursꝰ ex nobib ignobilis
reddẽtur. In bõis ai ꝙ̃ u̾tutes dicũt᷑ eas at ĩ tellectualib ⁊ mo¬
ralib distigut᷑: an ulla sit ĩqredũ : s prualnitia prudntem
sapiã sapiẽtẽ ustui iustitia. tẽpantia temꝑante̾ itẽq ex
reliꝗs : u̾tuosũ ñ nobilt̾ fieri certũ E tulla ẽ ꝯppe una u̾tꝰ
Ita net u̾tꝰ ea nec iutiũ uidtũ eẽ Inhis q̃ media dicũt᷑ cũ
⁊ bona ⁊ mala ferãt᷑. ꝓ uarietate utẽtiũ si nobilitas sita es¬
set ea ꝓ bonae mala heret᷑. ex qͦ segͥret᷑ ut boni maliq pa¬
rit nobilitate potire̾t᷑ ꝙ cũ sit abs dissiũ. uđ ẽ ex his niti
nabilitatis campardĩ posse. hoc ⁊ alia rot̾ uđẽ ee᷑ ꝓbabule. Na
siꝗdea ẽ id auto expetẽdis aut tugiẽdis reb ꝯsistit. In his

Expanded text:
largiuntur. Nam si qua in ullo horum bonorum inesset, deficientibus opibus, forma, valitudine et nobilitas quoque cessaret; ita et ex ignobili nobilis, rursus ex nobili ignobilis redderetur. In bonis animi, que virtutes dicuntur eas autem intellectualibus et moralibus distinguunt, an ulla sit inquirendum. Sed prudentia prudentem, sapientia sapientem, iustum iustitia, temperantia temperantem itemque ex reliquis virtuosum, non nobilem fieri certum est. Nulla est quippe una virtus, Ira nec virtus ea nec vitium videtur esse. In his que media dicuntur, cum et bona et mala ferantur pro varietate utentium, si nobilitas sita esset, ea et bona et mala haberetur. Ex quo sequeretur ut boni malique pariter nobilitate potirentur, quod cum sit absurdissimum, videtur ex his nichil nobilitatis comparari poest, id aut in expetendis aut fugiendis rebus consistit. In his
Abbreviated transcription (Latin):
nãtes ignauos sõnoletos ac yꝑbos ꝑentuq ũtuti carntes orĩ
nobilitate uacuos dicã. Si .ni. ea antiꝗtate pararet᷑: oñis eque
nobiles euadent: cũ cuiꝯ uis origo eq̃ gradu a suꝑioim nue¬
ret᷑ nłłs q existat cuiꝰ ꝓ gẽitores ñ añ millesiũs annum
possit recẽseri sũt ꝗ accepta ut aiu̾t a maiorib nobilitatẽ

Expanded text:
s ignavos, somnolentos ac reprobos parentumque virtutibus carentes omni nobilitate vacuos dicam. Si enim ea antiquitate pararetur, omnes eque nobiles evaderent, cum cuiusvis origo equo gradu a superioribus numeretur nullusque existat cuius progenitores non ante millesimum annum possint recenseri. Sunt qui acceptam, ut aiunt, a maioribus nobilitat
Abbreviated transcription (Latin):
da nobilitate̾. Eos c̾te ꝗ apd nos semi ristici cẽsent᷑ uillaꝵ in¬
cale. illi nobilitatis laude qnidat. hos brittani secut̾ angli ho¬
die uocitati: ꝙ nobiles i citatib morari ignominie loco putat
stimãt admisceri q̃stui rusticano: Uidi ego hoie rlicta mer¬
candi cura. cũ p̾dia p̾trosiora emiss. atq ĩea cũ faiłia urbe
posthita seꝯtuliss auctarẽ nobilitatis filiis extitisse. & ib̃ haud
reiectũ a nobiliuꝰ cetũ. Multos q ignobilis gnis aliq p̾stãs ĩ bello
facinꝰ acceptis ayncipe donis nobilitauit. hispania duplici nobi¬
litate utit᷑. Na x ꝙ ĩ suit cr̃tatib antiqͦ gne̾ arti cet̾is p̾sũt diui¬
tiss p̃dicti. Et ꝙ ĩ campis ꝯmarates nutunt̾ ex p̾dtoꝵ censu cũ

Expanded text:
apud nos semirustici censentur villarum incole, illi nobilitatis laude commendant. 22 Hos Britanni secutitur, Angli hodie vocitati, qui nobiles in civitatibus morari ignominie loco putant:  neque turpe existimant admisceri questui rusticano. Vidi ego hominem relicta mercandi cura, cum predia pretiosiora emisset atque in ea cum familia urbe posthabita se contulisset, auctorem nobilitatis filiis extitisse et ipsum haud reiectum a nobilium cetu. Multos quoque ignobilis generis aliquod prestans in bello facinus, acceptis a principe donis, nobilitavit. 23 Hispania duplici nobilitate utitur. Nam et qui in suis civitatibus antiquo genere orti ceteris presunt divitiis prediti et qui in cam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uderi nobues ꝙ ũ tutis studiosos. ⁊ sola u̾tute nobilitate̾
ꝯstitues. Stoyci hãt platonis snia ꝯplectũt̾ et solos sapie̾tes
lucillũ epła. ea quata ẽ ꝓ quadragesiã ut opior. nobilitatis
fontẽ at origie. aĩ ututib assignans. Ait .n. cũ nobilitate dis¬
serẽt bona mens oĩb p. oñis ad hoc sumꝯ nobiles. patricio
goctes õi fuit: platanẽ n accepit pħĩa nobilẽ s fecit. Quis est
gnolus adu̾tute bñ a nã ꝯpõĩtꝰ. hoc unu ĩtuẽdũ ẽ. Na si ad
ueta nos reuocas. neo ñ mđ ẽ añꝙ niħe̾. om̃s si ad pͥma¬
origie r̾uocẽt᷑ adii st̃: a p̾mo mũdi ortu usq ad hͨ tẽtꝭꝰ pro¬
duxit nos ex splendidis sordidisq ale̾na senes. Plato ait ne¬
mĩe rege̾ nͥ ex huis oriu̾dũ. neie ñ s uii ex regib Nõtacit
nobile̾ atrui famosis unagĩb plenu̾. Nẽs ĩ nr̃a głia iuxit¬

Expanded text:
es et virtutis studiosos, in sola virtute nobilitatem constituens. Stoici hanc Platonis sententiam complectuntur et solos sapientes Lucilium epistola - ea quarta est et quadragesima, ut opinor – nobilitatis fontem atque originem animi virtutibus assignans. 73 Ait enim, cum de nobilitate dissereret: ‘bona mens omnibus patet, omnes ad hoc sumus nobiles. Patricius Socrates non fuit, Platonem non accepit philosophia nobilem, sed fecit. Quis est generosus? Ad virtutem bene a natura compositus. Hoc unum intuendum est. Nam si ad vetera nos revocas, nemo non originem revocentur, a diis sunt: a primo mundi ortu usque ad hoc tempus produxit nos ex splendidis sordidisque alterna series. Plato ait neminem regem non ex servis oriundum, neminem non servum ex regibus. Non facit nobilem atrium famosis imagi
Abbreviated transcription (Latin):
q diffide accipiamꝰ. tñ aut nłł aut pauci erũt ⁊ ii ex int̾¬
uallis nobiles. cu. n ꝑ raro accidat. ut cũ u̾tute ditie ꝯtra¬
hãt societatẽ. cũq sitꝰ rara sit ac difficilis. & ꝗ u̾tuosi fue̾it᷑
postinodui aliqͦ t̾pi uidicio aut ĩtamia aut flagitio notan
possit iudetꝰ u̾tꝰ ĩ ignoĩa u̾sa. antea parta amitte᷑ nobi¬
prceps. pͥorẽ etatẽ ado flagitiis nitiis q ĩgnatã ferut. ut a
prẽ ꝗ griosuserat ex heredaret᷑. hoc tpe dsciscẽs a pr̃is uir¬
tute themisacles. nobilitate amisit. ad meliore᷑ dinđ uitã
ruso obres pdarissie gestas ⁊ ꝯsecitas opes nobilitate potitus
e. s ñ ĩtegra cũ pr̃ue opel otuert. hũt rursꝙ nobilitas
delzuit. cũ amissis apib. dãnata ꝓditiõis. exula prĩã. par

Expanded text:
ionem accipiamus, tamen aut nulli aut pauci erunt, et ii ex intervallis, nobiles. Cum enim perraro accidat ut cum virtute divitie contrahant societatem cumque virtus rara sit ac difficilis et qui virtuosi fuerunt postmodum aliquo turpi iudicio aut infamia aut flagitio notari possint, videtur virtus in ignominiam versa antea partam amittere nobiprinceps, priorem etatem adeo flagitiis vitiisque inquinatam ferunt, ut a patre, qui generosus erat, exheredaretur: hoc tempore desciscens a patris virtute Themistocles nobilitatem amisit. Ad meliorem deinde vitam reversus ob res preclarissime gestas et consecutas opes nobilitate potitus est. Sed non integra: cum paterne opes defuerunt hunc rursus nobilitas deseruit, cum amissis opib