comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria obuenit: cui facilitati aptam esse ueneris frondẽ credi¬
derunt: quod non Martius sed quasi uenereus quidam trium¬
phus for&. Nanc mirteam coronam. M. Crassus cum bello fu¬
gitiuorum confecto ouans redir& insolenter aspernatus est.Se¬
natusq consultum faciundum pergratiam curauit ut lauro nõ
mirto coronaretur. M. Cato obĩecit.M. fuliuio nobiliori quod
milites perambitionem coronis. leuissimis de causis donass&. De
qua re uerba ipsa Catonis apposui. Nam principio quis uidit
corona donari quenq̃ cum oppidum captum non ess&: aut ca¬
stra hostium incensa non essent. Fuluius autem inquem hoc
a Catone dictum est. coronis donauerat milites. qui uallum
curauerant aut quia puteum strenue foderant. Prȩtereũ¬
dum non est quod adouationes attin&. superquo dissensis¬
se ueteres scriptores accipio. Partim enĩ scripserunt: qui
ouarent introire solitos equo uebentes. Et sabinus Massuri¬

Expanded text:
victoria obvenit. Cui facilitati aptam esse Veneris frondem credivictoria obvenit. Cui facilitati aptam esse Veneris frondem crediderunt, quod non Martius, sed quasi Venerius quidam triumphus foret. Ac murteam coronam M. Crassus, cum bello fugitivorum confecto ovans rediret, insolenter aspernatus est senatusque consultum faciundum per gratiam curavit, ut lauro, non murto, coronaretur. Marcus Cato obicit M. Fulvio Nobiliori quod milites per ambitum coronis de levissimis causis donasset. De qua re verba ipsa apposui Catonis: Iam principio quis vidit corona donari quemquam, cum oppidum captum non esset aut castra hostium non incensa essent? Fulvius autem, in quem hoc a Catone dictum est, coronis donaverat milites qui vallum curaverant aut qui puteum strenue foderant. Praetereundum non est quod ad ovationes attinet, super quo dissensisse veteres scriptores accipio. Partim enim scripserunt qui ovaret introire solitum equo vehentem; set Sabinus Masuri
Abbreviated transcription (Latin):
donari a re .p. censuit. quod eius opera ess& attocissima illa catilinae
coniuratio de tecta uindi cataq. Muralis est corana qua donantur
ab imperatore qui primus murum subiit inque oppidum hostiũ
peruim ascendit. Iccirco quasi muri primus decoratus est. Castrẽ¬
sis est corona qua donat qua donat imperator. eum qui primus
hostium castra pugna introiuit. ea corona insigne ualli hab&. Naua¬
lis est qua donari sol& maritimo prȩlio qui primus in hostium nauẽ¬
ui armatus transiliuit. Ca quasi nauium rostris insignita est. Et mu¬
ralis autem & castrensis & naualis fieri exauro solent. Oualis uero¬
corona mirtea est. Ca utebantur imperatores qui ouantes introi¬
bant urbem. Ouandi ac non triumphandi causa est. Cum aut bel¬
la non rite indigna neq cum iusto hoste gesta sunt. aut hostiũ
nomen humile & non idoneum est.ut seruorum pirrhatarumq
aut deditione repente facta inpuluere.: ut dici sol& incruentaq

Expanded text:
donari a republica censuit, quod eius opera esset atrocissima illa Catilinae coniuratio detecta vindicataque. Muralis est corona, qua donatur ab imperatore qui primusprirus murum subiit inque oppidum hostium per vim ascendit; idcirco quasi muri pinnis decorata est. Castrensis est corona, qua donat imperator eum qui primus hostium castra pugnans introivit; ea corona insigne valli habet. Navalis est, qua donari solet maritimomaritino proelio qui primus in hostium navem armatus transiluit; ea quasi navium rostris insignita est. Et muralis autem et castrensis et navalis fieri ex auro solent. Ovalis corona murtea est; ea utebantur imperatores qui ovantes urbem introibant. Ovandi ac non triumphandi causa est, cum aut bella non rite indicta neque cum iustoilusto hoste gesta sunt, aut hostium nomen humile et non idoneum est, ut servorum piratarumque, aut, deditione repente facta, inpulverea, ut dici solet, incruentaque
Abbreviated transcription (Latin):
comoedia Cecilii. Adducuntur inquit cum ilignea corona & clamide
nostram fidem. Massurius autem Sabinus in .xi. librorum memora¬
lium Ciuicam coronam tum dari solitum dicit cum is qui ciuem ser¬
uauerat. eodem tempore & iã hostem occiderat: neq locum inea pu¬
gna reliquerat. Aliter ius ciuicȩ coronȩ negat concessum: Tiberium ta¬
men Cȩsarem consultum an ciuicam coronam capere poss& ꝗ ciuem
in prȩlio seruass& & hostes ibidem duos interfeciss& sed locum inquo pugnabat
non retinuiss& eoq loco hostes petiti essent rescripsisse dicit eum qu¬
oq ciuica dignum uideri. quod appar& & taminiquo loco ciuem ab
eo seruatum ut etiam a fortiter pugnantibus retineri non querit.
H ac corona ciuica .L. Gellius uir censorius insenatu Ciceronẽ cõsulẽ¬

Expanded text:
comoedia Caecilii: † Advehuntur, inquit, cum ilignea corona et chlamyde; comoedia Caecilii: † Advehuntur, inquit, cum ilignea corona et chlamyde; di vostram fidem! Masurius autem Sabinus, in undecimo Librorum Memorialium, civicam coronam tum dari solitam dicit, cum is qui civem servaverat eodem tempore etiam hostem occiderat neque locum in ea pugna reliquerat; aliter ius civicae coronae negat concessum. Tiberium tamen Caesarem consultum an civicam coronam capere posset qui civem in proelio servasset et hostes ibidem duos interfecisset, sed locum in quo pugnabat non retinuisset eoque loco hostes potiti essent, rescripsisse dicit eum quoque civica dignum videri, quod appareret e tam iniquo loco civem ab co servatum, ut etiam a fortiter pugnantibus retineri non quiverit. Hac corona civica L. Gellius, vir censorius, in senatu Ciceronem consule
Abbreviated transcription (Latin):
has ferme esse accepimus: Triumphalẽ ossidionalem cuuicam
muralem castrensem naualem. Est ea quoq corona que oualis dici¬
tur. Est item postrema oleagina qua uti solent qui inprelio nõ
fuerunt. sed triumphum procurant. Triumphales corone sunt aureȩ
quȩ imperatoribus obhonorem triumphi mittuntur. Id uulgo dicitur
aurum coronarium. Nȩ antiquitus e lauru erant. Post fieri exauro
ceptȩ. Ossidionalis est quam ii qui liberati sunt ossidione dant ei duci
qui libetauit. Ea corona graminẽ est osseruariq solitum ut fier& ẽ
gramine quod in eo loco generatum ess& intra quem clausi erant qui
ossidebantur. Nanc gramineam senatus. ꝑ .q. R. q fabio Maximo dedit
bello penorum secundo quod urbem romanam ossidione hostium libe¬
uoniam cibus uictusq antiquissimus quercus capi solitus est Etiam ex
ilice quod genus superiori praximum est: sicuti scriptum est inquadã

Expanded text:
has ferme esse accepimus: triumphalem, obsidionalem, civicam, has ferme esse accepimus: triumphalem, obsidionalem, civicam, muralem, castrensem, navalem ; est ea quoque corona quae ovalis dicitur, est item postrema oleaginea, qua uti solent qui in proelio non fuerunt sed triumphum procurant. Triumphales coronae sunt aureae, quae imperatoribus ob honorem triumphi mittuntur. Id vulgo dicitur aurum coronarium. Haec antiquitus e lauru erant, post fieri ex auro coeptae. Obsidionalis est, quam ii qui liberati obsidione sunt dant ei duci qui liberavit. Ea corona graminea est, observarique solitum ut fieret e gramine quod in eo loco gnatum esset intra quem clausi erant qui obsidebantur. Hanc coronam gramineam senatus populusque Romanus Q. Fabio Maximo dedit bello Poenorum secundo, quod urbem Romam obsidione hostium libeuoniam cibus victusque antiquissimus quercus capi solitus; fuit etiam ex ilice, quod genus superiori proximum est, sicuti scriptum est in quadam
Abbreviated transcription (Latin):
Fa cauillatio huiuscemodi est. Ostendebat ei Anthiocus incampo co¬
pias ingentes quas bellum populo Ro. facturus compatauerat.
conuertebatq exercitum insignibus argenteis & aureis florentẽ
Inducebat &iam currus cum falcibus & elephantos cum cutribus
equitatumq frenis efippis monilibus faleris perfulgentem Atq
ibi rex contemplatione tanti ac tam ornati exercitus gloria¬
bundus Annibalem aspicit. Et putasne inquit conferri posse aclatis
esse credis romanis hec omnia: Tum penus eludensignauiam imbel
liamq militum eius pretiose armatoꝵ satis plane satis esse credo
romanis hec omnia etiansi auarissimi sunt. Nihil prorsum neq tam
lepide neq tam acerbe dici potest. Rex de numero exercitus sui ac
de equiperatione existimanda quȩsierat Respondit Annibal de
quȩ muralis q̃ castrensis ꝗ̃ naualis ꝗ̃ oualis quae oleagina.
UCtaRꝑS corone multifarie sunt quatum que nobilisime sũt

Expanded text:
Ea cavillatio huiuscemodi fuit: ostendebat ei Antiochus in campo coEa cavillatio huiuscemodi fuit: ostendebat ei Antiochus in campo copias ingentis quas bellum populo Romano facturus comparaverat, convertebatque exercitum insignibus argenteis et aureis florentem; inducebat etiam currus cum falcibus et elephantos cum turribus equitatumque frenis, ephippiis, monilibus, phaleris praefulgentem. Atque ibi rex, contemplatione tanti ac tam ornati exercitus gloriabundus, Hannibalem aspicit et Putasne, inquit, conferri posse ac satis esse Romanis haec omnia? Tum Poenus, eludens ignaviam inbelliamqueinbelliarnque militum eius pretiose armatorum: Satis, plane satis esse credo Romanis haec omnia, etiamsi avarissimi sunt. Nihil prorsum neque tam lepide neque tam acerbe dici potest; rex de numero exercitus sui ac de aestimanda aequiperatione quaesiverat, respondit Hannibal de rensis, quae navalis, quae ovalis, quae oleaginea. MILITARES coronae multae et variae sunt. Quarum quae nobilissimae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in cognitum est a uiris doctis multifariã inlibris scriptum est.
PUD sigillatia forte in libraria ego & iulius Paulus uir memo¬
ria nostra doctissimus cõsederamus atq ibi expositi erant fabu
annales bone atq sincerȩ uetustatis libri quos uenditot sine m¬
endis esse contendebat. Erammaticus autem quispiam de nobi¬
lioribus ab emptore. adspectandos libros adhibitus. repperisse unũ
in libros mendum dicebat. Sed contra libratius inquoduis pignus uo¬
cabat simuna uspiam littera delictum ess&. Ost endebat grãma¬
ticus ita scriptum in libro.iiii. Quapropter tum primum explebe
alter consul factus est duo & iugesimo anno postq̃r omam galli
cȩperunt. Non inquit duo & uigesimo sed duodeuigesimo scribi
opportuit. Quid enim est duo & uigesimo. res fuit anno .xxi.¬
Cuiusmodi ioco cauillatus sit Anthiocum regem penus Annibal.
N libris ueterum memoriarum scriptum est Annibalem carta¬
ginensem apud regem Anthiocum facetissime cauillatũ esse.

Expanded text:
multifariam in libris scriptum est. APUD Sigillaria forte in libraria ego et Iulius Paulus poeta, vir memoria nostra doctissimus, consideramus; atque ibi expositi erant Fabii Annales, bonae atque sincerae vetustatis libri, quos venditor sine mendis esse contendebat. Grammaticus autem quispiam de nobilioribus, ab emptore ad spectandos libros adhibitus, repperisse se unum in libro mendum dicebat; sed contra librarius in quodvis pignus vocabat, si in una uspiam littera delictum esset. Ostendebat grammaticus ita scriptum in libro quarto: Quapropter tum primumprimnum ex plebe alter consul factus est, duovicesimo anno postquam Romam Galli ceperunt. Non, inquit, duovicesimo, sed duo et vicesimo scribi oportuit. Quid enim est duovicesimo? Varro ustnodi ioco incavillatus sit Antiochum regem Poenus Hannibal. IN libris veterum memoriarum scriptum est, Hannibalem Carthaginiensem apud regem Antiochum facetissime cavillatum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
capitonis doctimi uiri epistolae sunt uno inlibro multe opinor po¬
site intemplo pacis. Prima epistola scripta est ad lacuuium labe¬
onem cui titulus prescriptus est pluria non plura dici debere. In ea
epistola tationes gramiaticas posuit perquas doc&̃ pluria latinũ esse
fluta barbarum. Ad capitonem igitur te dimittimus. Eceo id quo¬
q simul disces simotꝰ assequi poteris quod in ea epistola scriptũ est.
pluria siue pluta absolutum esse & simplex non ut tibi uidetur
comparatiuum. huius opinionis asiniane id quoq adiumentum
est quod compluries cum dicimus. non compatatiue dicimus. Abeo
autem quod est compluria aduerbium est factum compluries. Id¬
quoq quoniam minus usitatum est uersum Plauti subscripsi ex
comoedia quȩ persa inscribitur.Qquid metuis:Metuo hercde uero.
Sensi ego compluties. Item .M. Cato in quarto originum eodem

Expanded text:
inquit, Capitonis, doctissimi viri, epistulae sunt uno in libro multae positae, oinquit, Capitonis, doctissimi viri, epistulae sunt uno in libro multae positae, opinor, in templo Pacis. Prima epistula scripta est ad Pacuvium Labeonem, cui titulus praescriptus est Pluria, non plura dici debere. In ea epistula rationes grammaticas posuit per quas docet pluria Latinum esse, plura barbarum. Ad Capitonem igitur te dimittimus. Ex eo id quoque simul disces, si modo assequi poteris quod in ea epistula scriptum est, pluria sive plura absolutum esse et simplex, non, ut tibi videtur, comparativum. Huius opinionis Sinnianae id quoque adiumentum est, quod complures cum dicimus, non comparative dicimus. Ab eo autem quod est compluria adverbium est factum compluriens. Id quoniam minus usitatum est, versum Plauti subscripsi ex comoedia quae Persa inscribitur: Quid metuis?–Metuo hércle vero; sénsi ego Complúriens. Item M. Cato in IV. Originum eodem
Abbreviated transcription (Latin):
neq auctoritates habq ibi ille amicus ridens Amabo te inquit
uir bone. quia nunc mihi a magis seriis rebus ocium est uelim doce¬
as nos cur pluria siue complut:.i. Nihil enim differt non latine sed
barbare dixerint. M. Cato & q Claudius: Salerius antias .ł. leli¬
us.P. Nigidius . M. Uarro. quos suscriptores approbatoresq hu¬
ius uerbĩ habemus preter poetatum oratorumq ueterum multã
copiam. Adque ille nimis arroganter tibi inquit habeas auctorita¬
tes istas ex faunotum & aboriginum secundo repetitas atq huic ra¬
tioni respondeas. Nullum enim uocabulum neutrum cõparatiuum
numero pluratiuo casu recto ante extremum .a. hab& i. litteram
sicuti meliora maiora grauiora. Proinde igitur pluta non pluria
dici consueuit ne contra formam perpetuam incomparatiuo s. it
littera sit ante extremum .a. Cum ille amicus noster cum hom¬
inem confidentem pluribus uerbis non dignum existimat&. asini i

Expanded text:
neque auctoritates habet. Ibi ille amicus ridens, Amabo te, inquit, neque auctoritates habet. Ibi ille amicus ridens, Amabo te, inquit, vir bone, quia nunc mihi a magis seriis rebus otium est, velim doceas nos cur pluria sive compluria, nihil enim differt, non Latine sed barbare dixerint M. Cato, Q. Claudius, Valerius Antias, L. Aelius, P. Nigidius, M. Varro, quos subscriptores approbatoresque huius verbi habemus praeter poetarum oratorumque veterum multam copiam. Atque ille nimis arroganter Tibi, inquit, habeas auctoritates istas, ex Faunorum et Aboriginum saeculo repetitas, atque huic rationi respondeas. Nullum enim vocabulum neutrum comparativum numero plurativo, recto casu, ante extremum a habet i litteram, sicuti meliora, maiora, graviora. Proinde igitur plura, non pluria, dici convenit, ne contra formam perpetuam in comparativo i littera sit ante extremum a. Tum ille amicus noster, cum hominem confidentem pluribus verbis non dignum existimaret, Sinni,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut barbaron ita soloecon dixerunt. Nostri quoq antiquiores solo¬
eton facile solegismũ haud scio anunꝗͣ dixerint quod si ita est ne¬
q ingrȩco neq in latino solegismus probe dicitur.
us amicus non herele studioserens ostentandi neq quo plura
non dicendum putar&. Est enim doctrina homo seria ꝗ aduite
officia deuincta ac nihil de uerbis laborante. Sed opinor assidua
ueterum scriptorum tractatione in oleuerat linguȩ illius nor quã
in libtis sire defenderat. Aderat cum ille hȩc dicit reprehensor
auda culus uerborum qui perpauca eademq auulgo pertrita
legerat habebatq nonullas discipline grammaticae inaudaciunculas
par̾tim tudes in cohatasq partim non probas. eaq quasi puluetemob
oculoscum adortus quenq fuetat aspergebat sicut tunc amico no¬
stro barbare inquit dixisti pluria. Nam neq rationem uerbum hoc

Expanded text:
sicut βάρβαρον ita σόλοικοι dixerunt. Nostri quoque antiquiores solosicut βάρβαρον ita σόλοικοι dixerunt. Nostri quoque antiquiores soloecum facile, soloecismum haut scio an umquam, dixerunt. Quod si ita est, neque in Graeca neque in Latina lingua soloecismus probe dicitur. us amicus, non hercle studio se ferens ostentandi neque quo plura non dicendum putaret. Est enim doctrina homo seria et ad vitae officia devincta ac nihil de verbis laborante. Sed, opinor, assidua veterum scriptorum tractatione inoleverat linguae illius vox quam in libris saepe offenderat. Aderat, cum ille hoc dicit, reprehensor audaculus verborum, qui perpauca eademque a volgo protrita legerat habebatque nonnullas disciplinae grammaticae inauditiunculas, partim rudes inchoatasque, partim non probas, easque quasi pulverem ob oculos, cum adortus quemque fuerat, adspergebat. Sicut tunc amico nostro Barbare, inquit, dixisti pluria; nam neque rationem verbum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
patrum prodess&. Uerba exea oratione hec sunt. In alia tribu patrẽ
inalia filium suffragium ferre filium adoptiuum tamen procede¬
re ꝗͣ si senatus habeat absentis censeri iubere & ad censum nemi¬
su appellauerit uetes latini ꝗbq ubis silocismũ diffinierit ide capitosin
OLEGISMUS latino uocabulo asinio capite eiusdemq eta¬
tis aliis imparalitas appellatus uetustioribus latinis scribili¬
go dicebatur. a uersuta uidelic& & prauitate tortuosae oratio¬
nis tanꝗͣ scribiligo quedam: quod uitium Asinius Capito inliteris
quas ad Clodium tuscum dedit hisce uerbis definit. Solegismus est
inquit impaticonueniens composituta partium orationis. Cum grę¬
cum autem uocabulum sit solegismus an attici hemines qui ele¬
gantius locuti sunt usi eo sintꝰ queri sol& sed nos neq solegismũ
neq barbarismum apud greton idonos adhuc inuenimus. Nam

Expanded text:
patrum prodesset. Verba ex ea oratione haec sunt: In alia tribu patrempattern, patrum prodesset. Verba ex ea oratione haec sunt: In alia tribu patrempattern, in alia filium suffragium ferre, filium adoptivum tam procedere quam si se natum habeat; absentis censeri iubere, ut ad censum nemisum appellaverint veteres Latini; quibusque verbis soloecismum definierit idem Capito Sinnius. SOLOECISMUS, Latino vocabulo a Sinnio Capitone eiusdemque aetatis aliis inparilitas appellatus, vetustioribus Latinis stribiligo dicebatur, a versura videlicet et pravitate tortuosae orationis, tamquam strobiligo quaedam. Quod vitium Sinnius Capito in litteris, quas ad Clodium Tuscum dedit, hisce verbis definit: Soloecismus. est, inquit, impar atque inconveniens compositura partium orationis. Cum Graecum autem vocabulum sit soloecismus, an Attici homines qui elegantius locuti sunt usi eo sint quaeri solet. Sed nos neque soloecismum neque barbarismumarbbarismum apud Graecorum idoneos adhuc invenimus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
lier. quȩ in parentis potestate est arrogari possunt. Quoniam & cũ
fȩminis nulla comitiorũ cõmunio est & tutoribus inpupillos tantã
esse aucioritatem potestatemq fas non est ut caput liberum fidei
suȩ commissum alienȩ ditioni subiiciant. Libertinos uero ab inge¬
nuis adoptati quidem iure posse Massurius Sabinus scripsit. Sed nͣe¬
q permitti dicit neq permittendum unꝗͣ putat esse: ut homines
libertini ordinis peradoptionem iniura ingenuorum inuadant.
alioquin siiuris ista antiquitas seruetut etiam seruus a domino
ꝑ pretorem dari in adoptionem potest. Idq ait plerosq iuris uete¬
ris auctores posse fieri scripsisse animaduertimus in oratione ꝑSci¬
pionis. quam censor habuit adpopulum demoribus. Interea quȩ re¬
prehendebat: quod maiorum instituta fierent id etiam cum culpa¬
uiss& quod filius adoptiuus patri adoptatori inter premia patrum¬

Expanded text:
lier quae in parentis potestate non est adrogari possunt; quoniam et cum lier quae in parentis potestate non est adrogari possunt; quoniam et cum feminis nulla comitiorum communio est et tutoribus in pupillos tantam esse auctoritatem potestatemque fas non est, ut caput liberum fidei suae commissum alienae dicioni subiciant. Libertinos vero ab ingenuis adoptari quidem iure posse, Masurius Sabinus scripsit. Sed id neque permitti dicit, neque permittendum esse umquam putat, ut homines libertini ordinis per adoptiones in iura ingenuorum invadant. Alioquin, inquit, si iuris ista antiquitas servetur, etiam servus a domino per praetorem dari in adoptionem potest. Idque ait plerosque iuris veteris auctores posse fieri scripsisse. Animadvertimus in oratione P. Scipionis, quam censor habuit ad populum De Moribus, inter ea quae reprehendebat, quod contra maiorum instituta fierent, id etiam eum culpavisse, quod filius adoptivos patri adoptatori inter praemia
Abbreviated transcription (Latin):
m alienam sese potestatem tradunt eiusq rei ipsi auctiores fiunt Sed
arrogationes non temere nec explorate cominittuntur. Nam comitia ar¬
bitris pontificibus prebentur quȩ curiata appellãtur. etasq eius qui
artogare uult an libris potius gignundis idonea sit bonaq eiusꝗ arro¬
gatur ne insidiose appetita sint consyderãtur. iusq urandum a.q Mu¬
tio pontifice maximo conceptum dicitur quod in arrogando iuraretur.
ed arrogari non potest nisi iam nexiceps. Arrogatio autem dicta ꝗa
genus hoc in alienam familiã transitus perpopuli rogationẽ fit. Fius
rogationis uerba hec sunt. Uelitis iubeatis uti .l.ualerius .L. Titio tã iure
lege filius sibi si&: quã si exeo patre matreq familias eius natuses¬
s& utiq ei uite necisq in eum potestas si& uti pater pariendo filio
est. Nęc ita uti dixi uos quirites rogo. Neq pupillus autem neq mu¬

Expanded text:
in alienam sese potestatem tradunt eiusque rei ipsi auctores fiunt. Sed in alienam sese potestatem tradunt eiusque rei ipsi auctores fiunt. Sed adrogationes non temere nec inexplorate committuntur; nam comitia arbitris pontificibus praebentur, quae curiata appellantur, aetasque eius qui adrogare vult, an liberislileris potius gignundis idonea sit, bonaque eius qui adrogatur ne insidiose adpetita sint consideratur, iusque iurandum a Q. Mucio pontifice maximo conceptum dicitur, quod in adrogando iuraretur. Sed adrogari non potest nisi iam vesticeps. Adrogatio autem dicta, quia genus hoc in alienam familiam transitus per populi rogationem fit. Eius rogationis verba haec sunt: Velitis, iubeatis, uti L. Valerius L. Titio tam iure legeque filius siet, quam si ex eo patre matreque familias eius natus esset, utique ei vitae necisque in eum potestas siet, uti patri endo filio est. Haec ita uti dixi, ita vos, Quirites, rogo. Neque pupillus autem neque mu
Abbreviated transcription (Latin):
gesta essent demonstrare. Paulo autem post idem Asellio in eodẽ
adrem perperam faciundam annales libri commouere quicquã
possunt. Scribere autem bellum initum quo consule & quo modo¬
confectum sit quis triumphans introierit exeo libro quȩ inbello gesta
sint iterare id fabulas non predicare. At interea quid senatus decre¬
uerit aut quȩ lex rogatione lata sit. neq quibus consiliis ea gesta
sunt iterare id fabulas pueris est narrare non historiassctibere. Quid sit¬
q qualiaq sit ꝗ ĩ liberis arrogadis suꝑ ea re populum rogat
UM in alienam familiam inq liberorum locum extranei su¬
muntur aut perpretorẽ fit aut perpopulum. Quod perpre¬
torem fit adoptatio dicitur. Quod perpopulũ arrogatio. Adop¬
tantur autem cum a parente incuius potestate sunt tertia mã¬
cipatione in iure cȩduntut atq ab eo qui adoptat apud eum ap¬
ud quem legis actio ũdicatur. Arrogantur i cum sui iuris sit

Expanded text:
gesta essent demonstrare. Paulo post idem Asellio in eodem gesta essent demonstrare. Paulo post idem Asellio in eodem ad rem perperam faciundam annales libri commovere quicquam possunt. Scribere autem bellum initum quo consule et quo confectum sit et quis triumphans introierit ex eo, et eo libro quae in bello gesta sint non praedicare aut interea quid senatus decreverit aut quae lex rogatiove lata sit neque quibus consiliis ea gesta sint iterare: id fabulas pueris est narrare, non historias scribere. XIX Arg, quaCUM in alienam familiam inque liberorum locum extranei sumuntur, aut per praetorem fit aut per populum. Quod per praetorem fit, adoptatio dicitur, quod per populum, arrogatio. Adoptantur autem, cum a parente in cuius potestate sunt tertia mancipatione in iure ceduntur atque ab eo qui adoptat apud eum apud quem legis actio est vindicantur; adrogantur hi qui, cum sui iuris sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
esse aiunt rerum gestarum uel expositionẽ uel demonstrationẽ
uel quo alio nomine id dicendum est. Annales uero esse cum res
geste plurium annorum osseruato cuiusq anni ordine deinceps
componuntur. Cum uero non perannos. sed petdies singulos resge¬
ste scribuntur. Ea historia graeto uocabulo ⁊ qͥnuepis. dicitur.
Cuius latinum interpretamentũ scriptum est in libro Sempronii asel¬
lionis primo: ex quo libro plura uerba ascripsimus ut simulibidem
quid ipse inter resgeste̾s & annales esse dixerit ostenderemus. Ue¬
rum intereos inꝗt qui annales relĩquere uoluissent & eos qui res
gestas a romanis scribere conati essent. omnium rerum hoc inter¬
fuit. Annales libri tantummodo quod factum quoq anno gestũꝙ
sit. Ea demostrabant idest quasi qui diarum scribunt: quã grȩ¬
ci ehuxe piaa uocant. Nobis non modo satis esse uideo quod
factum ess& id pronunciare sed &iam quo consilio quaq ratione

Expanded text:
esse aiunt rerum gestarum vel expositionem vel demonstrationem esse aiunt rerum gestarum vel expositionem vel demonstrationem vel quo alio nomine id dicendum est; annales vero esse, cum res gestae plurium annorum, observato cuiusque anni ordine, deinceps componuntur. Cum vero non per annos, sed per dies singulos res gestae scribuntur, ea historia Graeco vocabulo ἐφημερὶς dicitur, cuius Latinum interpretamentum scriptum est in libro Semproni Asellionis primo, ex quo libro plura verba ascripsimus, ut simul ibidem quid ipse inter res gestas et annales esse dixerit ostenderemus. Verum inter eos, inquit, qui annales relinquere voluissent, et eos qui res gestas a Romanis perscribere conati essent, omnium rerum hoc interfuit. Annales libri tantummodo quod factum quoque anno gestum sit, ea demonstrabant, id est quasi qui diarium scribunt, quam Graeci ἐφημερίδα vocant. Nobis non modo satis esse video, quod factum esset, id pronuntiare, sed etiam quo consilio quaque ratione
Abbreviated transcription (Latin):
nalem diem pleriq uitant. Eius osseruationis anteligio ulla
nisi. Q claudius annalium quinto cladem illam pugne cannẽ¬
sis uastissimã factam dicit ante diem quartum non assextiles
n quid & qͣtũ disserat bistirria ab annalibus suꝑq ea te uerba posita
ex libro terũ gestarũ Sempromi Asellionis primo.
ISTORIAM abannalibus quidam differre eo putant quod
cum utrunq sit terum gestarum narratio. earũ tamẽ
pieriq retum sit historia. quibus rebus gerendis intetfuerit
is qui narr& eamq esse opinionem quorundam. Uerrius flac¬
cus refert in libro de significatu uerborum quatto ac se quidem
dubitare super ea re dicit. nosse autem uideti putat non ibil esse rati¬
onis in ea opinione quod historia grete signific& rerum cognitionẽ
prȩsentium. Sed nos audire soliti sumus annales omnino id esse quod
animal est non id necesse est hominem esse. Ita historias quidẽ

Expanded text:
nalem diem plerique vitant. Eius observationis an religio ulla nalem diem plerique vitant. Eius observationis an religio ulla nisi quod Q. Claudius Annaliun quinto cladem illam pugnae Cannensis vastissimam factam dicit ante diem quartum Nonas Sextileshistoria ab annalibus; superque ea re verba posita ex libro Rerum Gestarum Sempronii Asellionis primo. HISTORIAM ab annalibus quidam differre eo putant, quod, cum utrumque sit rerum gestarum narratio, earum tamen proprie rerum sit historiabistoria, quibus rebus gerendis interfuerit is qui narret; eamque esse opinionem quorundam, Verrius Flaccus refert in libro De Significatu verborumVerborun quarto. Ac se quidem dubitare super ea re dicit, posse autem videri putat nonnihil esse rationis in ea opinione, quod ἱστορία Graece significet rerum cognitionem praesentium. Sed nos audire soliti sumus annales omnino id esse quod animal, non id necesse est hominem esse. Ita historias quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quatium ante kalẽdas uel nonas uelidus qĩ religiosũ pleriq intant
ERIUS Flaccus in quatto deuerborum significatione dies
qui sunt postridie kalendas nonasidus quos uulgus imperi¬
te nefastos dicit. propterhanc causam dictos habitosq atros esse
scripfit. Urbe inquit agallis senonibus recuperata .L. Attilius
insenatu uerba fecit. Q. Sulpitium tribunũ militum ad alliam
aduersusgallos pugnaturum rem diuinam dimicandi gratia
postridie id fecisse cum exercitum populi .ro. occidione ocusũ
& post diem tertium eius diei urbem pretet capitolium captã
esse. Compluresa. alii senatores recordati sese dixerũt quoti¬
ens beili gerendi gratia resddiuina posttidie kalenda : nonas
prelio rem p. malegestam esse. Cum senatus eam rem ad pon¬
tificefs reietit : ut ipsi quod uideretur statuerent. Poritifices
decreuerunt nullum his diebus sacrisicium recte futurum an¬
te diem quartum kalendas uel nonas uel idus tanq̃ innomi¬

Expanded text:
quartum ante Kalendas vel Nonas vel Idus quasi religiosum plerique vitent. VERRIUS FLACCUS, in quarto De Verborum Significatu, dies qui sunt postridie Kalendas, Nonas, Idus, quos vulgus imperite nefastos dicit, propter hanc causam dictos habitosque atros esse scribit. Urbe, inquit, a Gallis Senonibus recuperata, L. Atilius in senatu verba fecit, Q. Sulpicium tribunum militum, ad Alliam adversus Gallos pugnaturum, rem divinam dimicandi gratia postridie Idus fecisse; tum exercitum populi Romani occidione occisum et post diem tertium eius diei urbem praeter Capitolium captam esse: compluresque alii senatores recordari sese dixerunt, quotiens belli gerendi gratia res divina postridie Kalendas, Nonas, proelio rem publicam male gestam esse. Tum senatus eamearn rem ad pontifices reiecit, ut ipsi quod videretur statuerent. Pontifices decreverunt nullum his diebus sacrificium recte futurum. Ante diem quoque quartum Kalendas vel Nonas vel Idus tamquam inomi
Abbreviated transcription (Latin):
Rotriaqoram uirum instuduis doctrinatum egregiũ
cuius nomine Plato libro suo illi inclito scripsit adolescen¬
tem aiunt uictus querendi gratia inmercedem missum uecturasq:
honerum corpore suo factitauisse quod genus grȩce pagaoerito
uocant latine baiulos appellamus. Is deproximo rure abderam op¬
pidum: cuius popularis fuit: caudices ligni plurimos funiculo bre¬
ui circundatos por tabat: Tum forte Democritus ciuitatis eius¬
dem ciuis homo ante alios uirtutis & philosophiȩ gratia uenerã¬
dus cum egrederetur extra urbem uid& eum cum illo genere
honeris tam impedito ac tam incoibili facile ac expedite ince¬
dentem & prope accedit iũcturam positutamq ligni scite pe¬
riteq factam consyderat: petitꝙ ut paululum acquiescat. Quod
ubi Prothagoras ut erat petitum fecit: atq itidem Democrius

Expanded text:
ROTAGORAM, virum in studiis doctrinarum egregium, cuius nomen Plato libro suo illi incluto inscripsit, adulescentem aiunt victus quaerendi gratia in mercedem missum vecturasque onerum corpore suo factitavisse, quod genus Graeci ἀχθοφόρους vocant, Latine baiulos appellamus. Is de proximo rure Abdera in oppidum, cuius popularis fuit, caudices ligni plurimos funiculo brevi circumdatos portabat. tumTurn forte Democritus, civitatis eiusdem civis, homo ante alios virtutis et philosophiae gratia venerandus, cum egrederetur extra urbem, videt eum cum illo genere oneris tam impedito ac tam incohibili facile atque expedite incedentem, et prope accedit et iuncturam posituramque ligni scite periteque factam considerat petitque ut paululum adquiescat. Quod ubi Protagoras, ut erat petitum, fecit atque itidem Democritus
Abbreviated transcription (Latin):
um non satis sibi prouidens immisiss& coniectisq undiq in ale¬
xandrum uulneribus altis inceruice atq in latere equus perfos¬
sus est. Moribundus tum ac prope iam exanguis e mediis hosti¬
bus regem uiuacissimo cursu retulit atꝙ ibi cum extra tela ex¬
tulerat illico concidit. Deinde iam superstiti: securus quasi cum
sensus humani solatio expirauit. Tum tex Alexander parta e¬
ius belli uictoria oppidum inusdem locis condidit atꝙ obequi
honores bucefalon appellauit

Expanded text:
um non satis sibi providens inmisisset, coniectisque undique in Aleum non satis sibi providens inmisisset, coniectisque undique in Alexandrum telis, vulneribus altis in cervice atque in latere equus perfossus esset, moribundus tamen ac prope iam exanguis e mediis hostibus regem vivacissimo cursu retulit atque, ubi eum extra tela extulerat, ilico concidit et, domini iam superstitis securus, quasi cum sensus humani solacio animam expiravit. Tum rex Alexander, parta eius belli victoria, oppidum in isdem locis condidit idque ob equi honores Bucephalon appellavit
Abbreviated transcription (Latin):
rum philosophi pertractatio. Prȩterea dicebat magnam laudẽ
non abesse ab admitatione. Admitationem autemꝰ que mari¬
ma est non parere uerba sed silentium. lecirco inquit poetarum
sapientissimus auditores illos ulyssi labores suos illustrissime nar¬
ratis ubi loquendi finis factus non exultare nec strepere nec uo¬
ciferare facit. sed consiluisse uniuersos dicit quasi attonitos & ob¬
stupidos delimentis aurum ad origines ulq uocis permaneutibus
upet equo alexandri regis qui bũcefalas appellatus est.
QUUs Alexandri regis & capite & nomine bucefalas fuit.
Emptum Cares scripsit talentis terdetim & regi Philippo
gnum memoria uisum. quod ubi ornatus erat armatusq ad prę¬
lium haudunquã inscendi sese abalio nisi a rege passus sit. Id eti¬
am de isto equo memoratum est:quod cum insidensineo ale¬
xander bello indico & facinora faciens fortia inhostium cone¬

Expanded text:
rum, philosophi pertractatio. Praeterea dicebat magnam laudem rum, philosophi pertractatio. Praeterea dicebat magnam laudem non abesse ab admiratione, admirationem autem quae maxima est non verba parere, sed silentium. Idcirco, inquit, poetarum sapientissimus auditores illos Ulixi, labores suos inlustrissime narrantis, ubi loquendi finis factus, non exsultareexultare ne strepere nec vociferari facit, sed consiluisse universos dicit, quasi attonitosattonitcs et obstupidos, delenimentis aurium ad origines usque vocis permanantibusuper equo Alexandri regis, qui Bucephalas appellatus est. EQUUS Alexandri regis et capite et nomine Bucephalas fuit. Emptum Chares scripsit talentis tredecim et regi Philippo gnum memoria visum, quod, ubi ornatus erat armatusque ad proelium, haud umquam inscendi sese ab alio nisi ab rege passus sit. Id etiam de isto equo memoratum est, quod, cum insidens in eo Alexander bello Indico et facinora faciens fortia, in hostium cune
Abbreviated transcription (Latin):
SUSOUIUM PEIOSOEIUM SOIITUM
accepimus cum philosophus inquit hor¬
tatur mon& suad& obiurgat aliudue
quid disciplinatum disserit tum qui
audiuit si de summo & soluto pec̾¬
tore obuias uulgatasq laudes effu¬
tiunt. si clamitant &iam si gestiunt
si uocum eius festiuitatibus si mo¬
dulis uerbotum. si quibusdam quasi
frequentamẽntis orationibus mouentur exagitantur r
stiunt. Tum scias & qui dicit & qui audiuit frustta esse n̾eq
illic philosophum loqui sed tibicen canere. Animisisinot
audientis philosophum. quȩ dicuntur utilia ac salubria sũt
&errorum atq uitiotum medicinas ferunt laxamentum
atꝙ ocium prolixe profuseꝙ laudandi non hab& quisquis
ille est aͣudit. nisi ille plane deperditus inter ipsam philoso¬
phi otationem & perhortescat necesse est & pudeat tacitus
& peniteat & gaudeat & admiretur uatios adeo uultus dispa¬
riles atq sensus getat. proinde ut eum conscientiamq. eius
affecerit utrarunq animi pattium aut sincerarum aut egro¬

Expanded text:
MUSONIUM philosophum solitum accepimus. Cum philosophus, inquit, hortatur, monet, suadet, obiurgat aliudve quid disciplinarum disserit, tum qui audiunt si de summo et soluto pectore obvias vulgatasque laudes effutiunt, si clamitant etiam, si gestiunt, si vocum eius festivitatibus, si modulis verborum, si quibusdam quasi fritamentis orationis moventur, exagitantur et gestiunt, tum scias et qui dicit et qui audiunt frustra esse, neque illi philosophum loqui, sed tibicinem canere. Animus, inquit, audientis philosophum, dum quae dicuntur utilia ac salubria sunt et errorum atque vitiorum medicinas ferunt, laxamentum atque otium prolixe profuseque laudandi non habet. Quisquis ille est qui audit, nisi ille est plane deperditus, inter ipsam philosophi orationem et perhorrescat necesse est et pudeat tacitus et paeniteat et gaudeat et admiretur, varios adeo vultus disparilesque sensus gerat, proinde ut eum conscientiamque eius adfecerit utrarumque animi partium, aut sincerarum aut aegra
Abbreviated transcription (Latin):
NIONEIS uersibus qui exametri uocantur. itęm in senari
haudunquam posse. sed constare eos semper ex uerbis aut diuisis aut
nixtis atque confusis. M etiam Uarro in libris disciplinarum scripsit
osseruasse se in uersu exametro quod omni modo quintus semipes
ores septẽm idque iplum ratione quadam grometrica fieri di¬
xerit.

Expanded text:
IN longis versibus qui hexametri vocantur, item in senariisIN longis versibus qui hexametri vocantur, item in senariishaut umquam posse, sed constare eos semper ex verbis aut divisis aut mixtis atque confusis. M. etiam Varro in libris disciplinarumDisciplinarurm scripsit, observasse sese in versu hexametro, quod omnimodo quintus semipes ores septem, idque ipsum ratione quadam geometrica fieri disserit.
Abbreviated transcription (Latin):
pitritos & quod uocabula ista non facile nostri ausi sunt
uertere in linguam latinam
IEn AT quaedam ninnerorum quas graeci certis nomini¬
bus appellant uocabula in lingua latina non haberit.
Sed qui de numeris latine scripserunt graeca ipsa dixerunt.
F ingere autem nostra quoniam id absurde futurum erat no¬
luerunt. Quale enim fieri nomen poss& hemiolio numero
aut epitrito. Est autem hemiolios qui numerum aliquem to¬
tum in se hab& dimidiumque hab& eius ut tres ad duo qu¬
indecim ad decem triginta ad uiginti. Epitritol autem est
qui hab& totum aliquem numerum & eiusdem partem ter¬
tiam ut quattuor ad tres duodecim ad nouem quatra¬
ginta ad triginta. Haet autem notare atque meminisse
non aͥ te risum est. Quoniam uocabula ista numerorumi nili
intelliguntur rationes quaedam subtilissimae in libris philoso¬
phorum scriptae percipi non queunt. Quod m uarco u he
poos uer sibri osseruauerit tem tamis anxiae & tutiosae
olseruationis.

Expanded text:
itos; et quod vocabula ista non facile nostri ausi sunt convertere in linguam Latinam. FIGURAE quaedam numerorum, quas Graeci certis nominibus appellant, vocabula in lingua Latina non habent. Sed qui de numeris Latine scripserunt Graeca ipsa dixerunt, fingere autem nostra, quoniam id absurde futurum erat, noluerunt. Quale enim fieri nomen posset hemiolio numero aut epitrito? Est autem hemiolios qui numerum aliquem totum in sese habet dimidiumque eius, ut tres ad duo, quindecim ad decem, triginta ad viginti; epitritos est qui habet totum aliquem numerum et eiusdem partem tertiam, ut quattuor ad tres, duodecim ad novem, quadraginta ad triginta. Haec autem notare meminisseque non esse abs re visum est, quoniam vocabula ista numerorum nisi intelleguntur, rationes quaedam subtilissimae in libris philosophorum scriptae percipi non queunt. XV Argumes versibus observaverit rem nimis anxiae et curiosae observationis.
Abbreviated transcription (Latin):
stio istaec fuit quam ob causam patricii megalensibus motita¬
re soliti sunt plebei cerealibus. Secundum ea hoc quaesitũ
est. Uerbum uerant quod significat uera dicunt. Quisnam
poetarum ueterum dixerit. Sexta quaestio fuit a sphodelũ
cinus modi herba sit quod nesiodus in isto uersu posuerit uni
dimidium plus esse toto dicit. Postrema quaestionum omniũ
haec fuit scripserim legerim uenerim cuius temporis uer¬
ba sint praeteriti an futari an utriusque. haec ubi ordine quo
dixi proposita atque singulis sorte ductis disputata explanat¬
aque sunt libris coronisque omnes donati sumus nisi ob unam
quaestionem quae fuit de uerbo uerant. Nemo enim tum
commemini dic̾tam esse a & Eino id uerbum in tertii de¬
cimi annalium isto uersu. Satin uates uerant aetate in agũ¬
da Corona igitur huius quaestionis deo feriarum istarum da¬

Expanded text:
stio istaec fuit, quam ob causam patricii Megalensibus mutitastio istaec fuit, quam ob causam patricii Megalensibus mutitare soliti sint, plebes Cerealibus. Secundum ea hoc quaesitum est: verbum verant, quod significat vera dicunt, quisnam poetarum veterum dixerit? Sexta quaestio fuitfruit, asphodelumasphlodelum cuiusmodi herba sit, quod Hesiodus in isto versu posuerit: Νήπdimidium plus esse toto dicit. Postrema quaestionumquaestionium omnium haec fuit: Scripserim, legerim, venerim, cuius temporis verba sint, praeteriti an futuri an utriusque? Haec ubi ordine quo dixi proposita atque singulis sorte ductis disputata explanataque sunt, libris coronisque omnes donati sumus, nisi ob unam quaestionem, quae fuit de verbo verant. Nemo enim tum commeminerat, dictum esse a Q. Ennio id verbum in tertio decimo Annalium in isto versu: Satin vates verant aetate in agunda? Corona igitur huius quaestionis deo feriarum istarum Sa
Abbreviated transcription (Latin):
uulgari pargatio aut captionis sophisticae solutio aut mopin¬
ati cariorisque uerbi indagatio aut tempus item in uerbo per¬
spicuo obscurissimum. Itaque nuper quaesita ese memini
numero septem quorum prima fuit enarratio horum uersuũ
qui sunt in satiris. Q Enmi uno multifariam uerbo concinni¬
ter prȩligati: quorum exemplum hoc est. Nam qui lepide p¬
modo audiri atque accipi deber& quod Plato in ciuitate q¬
Sꝰycu idest communes esse mulieres censuit. et praemia
uiris fortibus sũmisque bellatoribus posuit suauiationes pue¬
rorum & puellarum. Tertio loco hoc quaesitum est in quib¬
us uerbis captionum istarum fraus ess& & quo pacto distingui
resoluique possent. Quod non perdidisti habes. cornua non
sum tu non es. homo igitur tu non es. Quaesitum ibi est
quae ess& huins quoque sophismatis resolutio. Cum mentior
& mentiri meditor mentior an uerum dico. Postea quae¬

Expanded text:
nvulgati purgatio, aut captionis sophisticae solutio, aut inopinnvulgati purgatio, aut captionis sophisticae solutio, aut inopinati rariorisque verbi indagatio, aut tempus item in verbo perspicuo obscurissimum. Itaque nuper quaesita esse memini numero septem, quorum prima fuit enarratio horum versuum, qui sunt in Saturis Quinti Enni uno multifariam verbo concinniter inplicati. Quorum exemplum hoc est: Nám qui lepidé pmodo audiri atque accipi deberet, quod Plato, in civitate qid est communes esse mulieres, censuit et praemia viris fortissimis summisque bellatoribus posuit saviationes puerorum et puellarum. Tertio in loco hoc quaesitum est, in quibus verbis captionum istarum fraus esset et quo pacto distingui resolvique possent: Quod non perdidisti, habes; cornua non sum, id tu non es; homo ego sum: homo igitur tu non es. Quaesitum ibi est quae esset huius quoque sophismatis resolutio: Cum mentior et mentiri me dico, mentior an verum dico? Postea quae
Abbreviated transcription (Latin):
brae coepissent prosecuti fauorinum in domum in quam
atirriaiia atbenis agitabamus hilare ac mo toria
deste non ut dicitur remittentes animum. Nlam re¬
mittere inquit Musonius animum quasi amittere. sed dem¬
mus. quique easdem auditiones cosdemque doctores colebamus
Tum qui q cenulam ordine suo curabat praemirm soluendae
quaestionis ponebat librum ueteris scriptoris uel gractum uella¬
cium & coronam e lauto plexam totidemque res quaerebat
quot homines istic eramus cumque eas omnis exposuerat itm
locumque dicendi sors dabat. Questione igitur soluta corona
a praemis dabatur. Non soluta autem transmittebatut ad eum
qui sortito successerat idque in orbem uice pari seruabatur
batur. Qaerebantiit autem res huiusce modi aut sententia po¬
etae ueteris lepida obscura non anxiȩ aut historiat antiqui¬
oris requisitio aut decreti ciuiuspiam ex philosophia perperam i¬

Expanded text:
brae coepissent, prosecuti Favorinum in domum, ad quam brae coepissent, prosecuti Favorinum in domum, ad quam atoria SATURNALIA Athenis agitabamus hilare prorsum ac modeste, non, ut dicitur, remittentes animum— nam remittere, inquit Musonius, animum quasi amittere est—, sed demquiquequiqiue easdem auditiones eosdemque doctores colebamus. Tum qui et cenulam ordine suo curabat, praemium soluendaesolvenudae quaestionis ponebat librum veteris scriptoris vel Graecum vel Latinum et coronam e lauro plexam, totidemque res quaerebat quot homines istic eramus; cumque eas omnis exposuerat, rem locumque dicendi sors dabat. Quaestio igitur soluta corona et praemio donabatur, non soluta autem tramittebatur ad eum qui sortito successerat, idque in orbem vice pari servabatur.batur. Quaerebantur autem res huiuscemodi: aut sententia poetae veteris lepide obscura, non anxie, aut historiae antiquioris requisitio, aut decreti cuiuspiam ex philosophia perperam i
Abbreviated transcription (Latin):
igitur congius amphoram facere dici debebit. Quoniam
cere absurdum est uno congio fieri amphoram itidem ab¬
surdum est una sola uirtute uitam fieri beatam dicere. Quo¬
niam cum uirtus abest beata esse uita nunquam potest.
um fauorinus aspiciens Peripatheticum est quidem inꝗt
argutiola haet qua de congio uini ususes exposita in libris ded
ut scil captio mnagis lepida quam probum aut simile argumẽ¬
tum uideri deba. Congius enim cum᷑ est efficit quidem nc sit iu¬
stae mensurae amphota. Sed cum accedit & additut non ille
unus facit amphoram sed suppl&. uixtus autem ut isti dicunt nõ
arcessio neque supplementum sea sola ipla uitae beatae instar
est Et propterea beatam uitam solam una cum adest facit.
haec atque alia quaeddam minuta magis ac nodola tanquam
apud arbitrum fauorinum in suam uterque sententiam con¬
ferebant. Secł cum iam prima fax noctis & densiores esse tene¬

Expanded text:
igitur, inquit, congius amphoram facere dici debebit, quoniam, igitur, inquit, congius amphoram facere dici debebit, quoniam, cere absurdum est, uno congio solo fieri amphoram, itidem absurdum est una sola virtute vitam fieri beatam dicere, quoniam, cum virtus abest, beata esse vita numquam potest. Tum Favorinus aspiciens Peripateticum, Est quidem, inquit, argutiola haec qua de congio vini usus es exposita in libris; sed, ut scis, captio magis lepida quam probum aut simile argumentum videri debet. Congius enim, cum deest, efficit quidem ne sit iustae mensurae amphora; sed cum accedit et additur, non ille unus facit amphoram, sed supplet. Virtus autem, ut isti dicunt, non accessio neque supplementum, sed sola ipsa vitae beatae instar est et propterea beatam vitam sola una, cum adest, facit. Haec atque alia quaedam minuta magis et nodosa, tamquam apud arbitrum Favorinum, in suam uterque sententiam conferebant. Sed cum iam prima fax noctis et densiores esse tene
Abbreviated transcription (Latin):
endae uitae beatae. Reclamat hoc in loco Stoicus & tan¬
quam duasille res diuersas poner& mirabatur: quod cum
essent malitia & uirtus duo contraria uita misera & beata
quoque aeque contraria non seruar& in utriusque uim
& naturam contrarii & ad miseriam quidem uitae confi¬
ciendam satisualere malitiam solam putar&. Ad praestã¬
dam uero uitam beatam non satis solam esse uirtutem di¬
cer&. Atque id maxime dissidere neque conuenire dicebat
uod qui profiteretur uitam nullo pacto beatam effici pos¬
se si uirtus sola abesse. Idem contra negar& beatam fieri ui¬
tara cum sola uirtus adess& & quem dar& habere que uir¬
tuti absenti honorem eundem petenti atque praesenti ad¬
imer& Tum Peripatheticus perquam hercle festiue rogo
te inquit cum bona uenia respondeas an existimes esse ui¬
ni amphoram. cum abest ab ea unus congius. Naec ubi ac¬
ra dici potest congius. Noc ubi accepit Peripatheticus. Unus

Expanded text:
endae vitae beatae. Reclamabat hoc in loco Stoicus et, tamendae vitae beatae. Reclamabat hoc in loco Stoicus et, tamquam duas ille res diversas poneret, mirabatur, quod, cum essent malitia et virtus duo contraria, vita misera et beata quoque aeque contraria, non servaret in utrisque vim et naturamnatural contrarii et ad miseriam quidem vitae conficiendam satis valere malitiam solam putaret, ad praestandam vero beatam vitam non satis solam esse virtutem diceret. Atque id maxime dissidere neque convenire dicebat, quod qui profiteretur vitam nullo pacto beatam effici posse si virtus sola abesset, idem contra negaret, beatam fieri vitam cum sola virtus adesset, et quem daret haberetque virtuti absenti honorem, eundem petenti atque praesenti adimeret. Tum Peripateticus perquam hercle festive: Rogo te, inquit, cum bona venia respondeas an existimes esse vini amphoram, cum abest ab ea unus congius? a dici potest ex qua abest congius. Hoc ubi accepit Peripateticus, Unus