comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt dn non facere malas contra illud quod scriptum est egosum ds̃ łrras mala l¬
riani a florinosquie contrario dicunt dm̃ ereassemalas contraid quod scription estsfecit ds̃
niabona ¶Donatistȩ adonato quod amafro non cupatis quidenumidia ueniens to
a grestes sint quo scotopias uocant ssupradictȩ heresis habentes doctrinam̃sb amore mar.¬
tyrii semet ipsos perimunt sũt uiolenter dehacuita discedentes martires nominentur
Eriscilli anistȩ a pris cilliano uocatis qui inhis pania exerro regnosticorim & manicheoꝵ
permixtum dogma composuit ¶Luci feriani alucifero sirmiae episcopo ortisqui episcopos
catholicos constantina persecutione perfidiae arri anorum consentientes erants & postea
orrecti redire incatholicam delegeruNT damnantesssiue quod credideruntssiue quod
didisse simula uerunt quo seclesi a catholica mater no recepit sinu tam quam petrum post

Expanded text:
dicunt Deum non facere mala, contra illud quod scriptum est Isdicunt Deum non facere mala, contra illud quod scriptum est Isriani a Florino, qui e contrario dicunt Deum creasse male, contra id quod scriptum est Genes. 1, 31: 'Fecit Deus omnia bona.' Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui de Numidia veniens totam agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentur. Priscillianistae a Priscilliano vocati, qui in Hispania ex errore Gnosticorum et Manichaeorum permixtum dogma conposuit. Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt, damnantes, sive quod crediderunt, sive quod se credidisse simulaverant; quos Ecclesia catholica materno recepit sinu, tamquam Petrum post fletum
Abbreviated transcription (Latin):
ianibus non ipper sonis accipiunt sunde & patripassi ani uocantur quia patrem pas sundicu
Gabelliam ab eodem necto pululasse dicuntur seuius discipulum perhibent fuisses a belluins ẽe
cuius nomine maximne ipnotuerug sT inde & sabelliani uocati sinł Ihiunam personam patris
& filii & sp̃s scĩ adstruutt CArriani ab arrio alex andrino prerbitero ortisiin squĩco acternum
patri filium non agnoscens diuersas intrinitate substantias adseruit scontra illud quodait cd̃s
nodo sine anima suscepisse ¶ntidico maritȩ appellati sunts proco quod marie uirgi¬
tatpcontra dicunt Padserentes eam post xp̃m natum uiro fuisse cominix tam ¶ Metangis pomi¬
natisideo talenomen acceperun squia angiosuas grecediciturs ad serunt enim sic esse ippatre
filium tam quã uasminus intrauas maus &ẜatriciam a quodam patricio non cupatisinsq̃ui
substantiam humanȩ carnis adiabolo conditam dicunt. ¶Colitiani a quodam colito pomina:

Expanded text:
inibus, non in personis accipiunt. Unde et Patripassiani vocantur, quia Patrem passum dicunt. Sabelliani ab eodem Noeto pullulasse dicuntur, cuius discipulum perhibent fuisse Sabellium, ex cuius nomine maxime innotuerunt; unde et Sabelliani vocati sunt. Hi unam personam Patris et Filii et Spiritus sancti astruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias adseruit, contra illud quod ait Domium corpus tantummodo sine anima suscepisse. Antidicomaritae appellati sunt pro eo, quod Mariae virginitati contradicunt, adserentes eam post Christum natum viro suo fuisse conmixtam. Metangismonitae ideo tale nomen acceperunt, quia ἄγγος Graece vas dicitur. Adserunt enim sic esse in Patre Filium, tamquam vas minus intra vas maius. Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam dicunt. Coluthiani a quodam Colutho nominati, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tairquinio priscosin quibus erant decreta romana conscripta spsa est & cymeas de qua
quae est in campania: cuius sepulchrũ insicilia ad huc manet ¶Octauã elles pontia in
agro troiano nataquȩ̃ scribitur solonis &ciri fuisse temporibus Nona frigia quae
ec inata est anchirȩ ¶sDecimatiburtin nomine albuni aquarum omnium carmi
efferuntur sin quibus dedo & dexp̃o & gentibus multa scripsisse manifestissimȩ compro¬
bantur I C elebrior autem erat interceteras ac nobiliors erit hrea perhibetur¬
I Demigis
III. Demagorum

Expanded text:
Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaea, de qTarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta. Ipsa est et Cumaea, de qquae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona Phrygia, quae vaticinata est Ancyrae, decima Tiburtina, nomine Albunea. Quarum omnium carmina efferuntur, in quibus de Deo et de Christo et gentibus multa scripsisse manifestissime conprobantur. Celebrior autem inter ceteras ac nobilior Erythraea perhibetur. De magis . Magorum
Abbreviated transcription (Latin):
untatem hominibus interpretari solebant ssibillae nominatȩ sunł sicũt enim omnis uir
phetans uel uates dicitur uel propheta . ltã omnis femina profetans sibilla uocatur quod no¬
men ex officiohion ex proprietate uocabuliest GDecfmn autem sibillȩ adoctissimis docto¬
ribus fuis sȩ traduntur ¶ Quorum prima depersis fuit. ESecunda libyca CTertia delphi¬
ca intemplo delphici apollinis genitasquȩ ante troiana bella uaticinata est.¶Cuius plu¬
imos uersus operi suo homerus inseruit. ¶Quarta cimeria initalia ¶Quinta eritdr
nomine erõfila inbabilone ortaquȩ grecis ilium petentibus uaticinata est perituram
esse troiam E homerum mendatia scripturum .¶ Dicta autem erithrea quia in ea de
sula eius inuenta sunt carmina ¶Sexta samia quae phemonote dicta est sa samolnsula un
fuit cognominata CSeptima cumana nomine a malthea quae nouem libros attul

Expanded text:
luntatem hominibus interpretari solebant, Sibyllae nominatae sunt. Sicut enim omnis vir luntatem hominibus interpretari solebant, Sibyllae nominatae sunt. Sicut enim omnis vir prophetans vel vates dicitur vel propheta, ita omnis femina prophetans Sibylla vocatur. Quod nomen ex officio, non ex proprietate vocabuli est. Decem autem Sibyllae a doctissimis auctoribus fuisse traduntur. Quarum prima de Persis fuit; secunda Libyssa; tertia Delphica in templo Delphii Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia; quinta Erythraea nomine Herophila in Babylone orta, quae Graecis Ilium petentibus vaticinata est perituram esse Troiam, et Homerum mendacia scripturum. Dicta autem Erythraea, quia in eadem insula eius inventa sunt carmina. Sexta Samia, quae Phemonoe dicta est, a Samo insula, unde fuit cognominata. Septima Cumana, nomine Amalthea, quae novem libros adtulit
Abbreviated transcription (Latin):
bent eaquȩ per uiolemiã dicuntur ¶ Quidam autempo etȩ theologi dictisurt qm dedus
carmina faciebant. Officium autem poetȩ ineo est ut ea quȩ uere gesta sunt sinalias.
speciaes obliquis figurationibus cumdecore aliquos conuersa transducant suinde cis
canus ideo inmimero poetarum nom ponitur qui a uidetur historias conposuisse
nonstina Upud poetas autem tres caracteres essedicendi upum iriquo tantum poeta
quitur sut est ip libris uirgilii georgicorum Aliud draginaticuns i ñquonum quam porti
Loquitur ut est in comoechis & trago ediis. Certium mixtum ut est inȩ neꝗde. Nampo eta illic¬
& iptroductȩ ꝑsonȩ loquuntur ¶ UIi. DE SI BPILIS
Nibillae generaliter dicuntur omnes feminȩ uates linguagre canamsios aeo lico sermo¬
n eds belen grecimentem non cupant quasimenten s proinde igitur quia diuinam uo¬

Expanded text:
bent ea quae per vinolentiam dicuntur. 9. Quidam autem poetae theologi dicti sunt, quoniam de diis bent ea quae per vinolentiam dicuntur. 9. Quidam autem poetae theologi dicti sunt, quoniam de diis carmina faciebant. 10. Officium autem poetae in eo est, ut ea quae vere gesta sunt in alias species obliquis figuratiocanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historias conposuisse, non poema. Apud poetas autem tres characteres esse dicendi: unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Vergilii Georgicorum: alium dramaticum, in quo nusquam poeta loquitur, ut est in comoediis et tragoediis: et introductae personae loquuntur. § 8 De sibyllis. Sibyllae generaliter dicuntur omnes feminae vates lingua Graeca. Nam σιὸς Aeolico sermone deos, βουλὴν Graeci mentem nuncupant, quasi dei mentem. Proinde igitur, quia divinam vo
Abbreviated transcription (Latin):
audiendos uenire sed comoedi priuatorum hominum prȩdicant acta Vragici uero res pub¬
icas & regum historias :Idem tragicorum argumenta exrebus luctu osis sunł comici
exrebus lactis. ¶Dũo sunt autem genera comicorusidest ueteres & noui ueteress qui &ioco:
idiculares extiterunt sut plautus actius terentius ¶Nouiqui & satiricie quibus gi¬
raliter uitia carpunturs ut flaccus persius iuuenalis uel alii Chienim uni uersorum
delicta corripiunt nec uitabatur eis pessimum quemque describere neccui libet pec¬
ta mores quere phendere  Vnde &niudi pingunturs eo quod pereos uitia singula de¬
nudenturs Satirici autem dicti siue qđ pleni sint omnifacundias siuẽ a saturitate se& copia
depluribuseniꝰ simul rebus loquunturs seuabilla lance quadiuersis frugum uel pomoꝵ
generibus sadtem pla gentilium solebat deferri QAut satiris nomentraetum quimulta ha¬

Expanded text:
audiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res pubaudiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res publicas, et regum historias; item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt, comicorum ex rebus laetis. 7. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. 367 Veteres, qui et joco ridiculares exstiterunt, ut Plautus, Actius, Terentius. Novi, qui et Satyrici a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Juvenalis, et alii; hi enim universorum delicta corripiunt; nec vetabatur eis pessimum quemque describere, nec cujuslibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. 8. Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae referta diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri, aut a Satyris nomen tractum, qui inulta ha
Abbreviated transcription (Latin):
tor estsuel auiendis carminibus sĩd est flectendis hoc est modulandis & pro inde poecȩ latini
uatessolim scripta eorum uaticinia dicebanturs quodui quadam s& quasi uȩsania inscriben¬
o comino uerentur suel quod modis uerba connec terentꝰ uiere antiquis prouincere por¬
tibuss etiamper furorem diuinieodem erant nomine quia &ipsi quoque pleraque uersib:
go edi dicti quodinitio canentibus premium erat hyrcus quem grecitragos uocant
inde & oratius carmine quitragico uilem certauit obhircum ¶Olim enimiam dehi
sequentes traicimultum honorem adepti sun sexcellenter in argumentis fabularum ad
ueritatis imaginem fictis ¶Comoedi appellati siue aloco quia circum pagos agebant
quos greci comas uocant s siue a comȩsatione Isolebant enim post cibum homines ad eos

Expanded text:
os, Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est, flectendis, hoc est, modulandis; et proinde poetae Latine os, Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est, flectendis, hoc est, modulandis; et proinde poetae Latine vates olim, et scripta eorum vaticinia dicebantur, quod vi quadam et quasi vesania in scribendo commoverentur, vel quod modis verba connecterent; viere enim antiquis pro vincire ponebant. Etiam per furorem divini eodem erant nomine, quia et ipsi quoque pleraque versibus5. Tragici dicti, quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci τράγον vocant. Unde et Horatius: Carmine, qui tragico vilem certavit ob hircum. Jam dehinc sequentes tragici multum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad veritatis imaginem fictis. 6. Comici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comessatione. Solebant enim post cibum homines ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat: &ut anima inter iredicatur  Epicurus obseruatur: &ut carnis restitutio n
Deuana omnium filo sophorum scolasionitur ¶ &ubimateria cumdo aequetur renonis dis¬
ciplinaest sc̃subi quid dtigneo do legitur eraclitus initer uenit eadem materia apud hereticos
Noetȩ unde sint dictissic ait tranquillus cum primũ homines exuta feritate frationem uitȩ
habere coepissents seque ac deos suos nossecultum modicum ac sermonem necessarium commen
sibi utrisq magnificentum adreleginum deorum suorum ex cogita uerunt sIgitur ut tem¬
pla illis domibus pulchriora s& simu sacra corporibus ampliora faciebants. Ita elo quio etiam
uasi augustiore honoran dos puta uerunt laudes que eorum & uerbis in iustrioribus Qo
dioribus numeris extulerunts idgenus quia forma quadam efficitur quȩ poites efficitur

Expanded text:
venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de una omnium philosophorum schola sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticos et etis. 1. Poetae unde sint dicti, sic ait Tranquillus: « Cum primum homines, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio, etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum, et verbis illustrioribus, et jucundioribus numeris extulerunt. » Id genus, quia forma quadam efficitur, quae poesis dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
enim solum modo dmiꝰ non ut inuenerunt exposueruNT sqiuia euanuerunt incogitationibus su¬
is dicentes enim se esse sapientes stulti factisunt tem platonici quidam dñ curatorem o
bitrum iudicem adserunt ¶ Epicurei otiosum & in exercitatum .¶ Demundo autem pla¬
uci adfirmant incorporalem Vstoici corporalem. EEpicurus athomis. Oithagora
exnumeris ¶Era ditiss exigni. ¶Unde & uarro ignemmundi animum dicitꝰ prolude qđ
inmundo ignis omnia gubernat sicut animus in nobis quam uanissimȩ quicumque est
inquit in nobis ipsi sumus cum exut ẽmorimur ¶ Ergo &ignis cumdemundoper ful
proficiscitur munddis emoritur ¶Ni filo sophorum erro res etiam &apud ecclesiam indu¬
xerunt hereses Nñde eonas & formȩ nescio quȩ inde apud arrium trinitas nominis
ualentinum platonicus furor sindemarcionis ds̃ melior detran quillitate abstoicis enĩ

Expanded text:
enim solummodo Deum non, ut invenerunt, exposuerunt, quia evanuerunt in cogitationibus suenim solummodo Deum non, ut invenerunt, exposuerunt, quia evanuerunt in cogitationibus suis; dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt. 20. Platonici quidem Deum curatorem, et arbitrum, et judicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici affirmant incorporalem, Stoici corporalem, Epicurus ex atomis, Pythagoras ex numeris, Heraclitus ex igne. 21. Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: Qui cum est, inquit, in nobis, ipsi sumus; cum exit, emorimur. Ergo, et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. 22. Hi philosophorum errores etiam apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες, et formae, nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. 365 23. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate, a Stoicis enim
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus fuero. Nim̃ nosophistȩ nudĩpero pacas solitu dines indiȩ perhibenter filosophari:
adibentes tantum genitalibus tegmina g̃łinno enim exeo dictum ests quod iuuenes nudi ex¬
centur in camposubi pudenda sola tantum operiunt hieta generando sicohibent T heo logi
tem idem sunts qui & fisicĩ dicti autem theo logi qm̃ inscripturis suis dedõ dixerunt quori
uaria constato pinio quid ds̃ essec dum quȩ rerent ¶ Quidam eni corporeo sensu hunc mun¬
dum uisibilem exquattuor elementis chm̃ꝰ essedicerunt sũt dionisius stoicus ¶Alii uero spiri¬
taliter intellexerunt mentem essed mñ sũt talẽs milesius QQuidam animũ i nominibus com
manentem & lucidums ut̃ pithagoras ¶Quidam dm̃sine tempore in commutabilemia pla¬
to ¶Quidam dmꝰ mentem solutam sũt cicero ¶Quidam & spm &mentem ut marõ inuent

Expanded text:
mortuus fuero.' Gymnosophistae nudi per opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, mortuus fuero.' Gymnosophistae nudi per opacas Indiae solitudines perhibentur philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina. Gymnasium enim ex eo dictum est, quod iuvenes nudi exercerentur in campo, ubi pudenda sola tantum operiunt. Hi et a generando se cohibent. Theologi autem idem sunt qui et Physici. Dicti autem Theologi, quoniam in scriptis suis de Deo dixerunt. Quorum varia constat opinio, quid Deus esset dum quaererent. Quidam enim corporeo sensu hunc mundum visibilem ex quattuor elementis Deum esse dixerunt, ut Dionysius Stoicus. Alii vero spiritaliter intellexerunt mentem esse Deum, ut Thales Milesius. Qmeantem, et lucidum, ut Pythagoras. Quidam Deum sine tempore incommutabilem, ut Plato. Quidam mentem solutam, ut Cicero. Quidam, et spiritum, et mentem ut Maro. Inventum
Abbreviated transcription (Latin):
ciaipudentiae non cupatis contrahumanã enim uere cundiam in propatulo co¬
ire cum coniugibus eis inos erat scensentes licitum honestum queresse palam cum uxore
concumberesqui a coniugium iustum est ꝥũblice idpraedicantes agendum sit canes in
cis uel plateis. TVnde & acanibus quorum uitam i nitabantur setiam uocabulum
nomen que traxerunt. ¶Epicurei dicti ab epicuro quodam filosophosam̃atore uani¬
tatis non sapientiaesquẽ etiam ipsi filo sophi porcum nominauerunt squasiuo luta
inceno carnali uoluptatem corporussummum bonum ad serenssq̃ui etiam dixit nul
diuina prouidentia instructum esse aut regimundum ss eđ origine rerũ atho¬
mis id est in secabilibus acsolidis corporibus ad signauit seuorum furtuitis con¬
cursi onibus sũnu uersa nas cantur &nata sunt Pd seruit autem dm̃nihil agere om¬
a constare corporibus sinimam nihil aliud esse quam corpus. Nnde & dix̃ non ero postea quã

Expanded text:
inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi philosophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Adserunt autem Deum nihil agere; omnia constare corporibus: animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: 'Non ero, posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
positum quod tenendo sequuntur longe alia iureligioniscultu opinant᷑es qͥuam cȩter ¶ Sc̃is¬
ma abscis sura animorum uocatum eodem enim cultue odem ritucredit ut ceterssoło congregatio
dos & ceterai similia huius modisuper stitio dicta eo quod sit superfluas aut super instituta obserua
delectatur excidio Fit autem scisma cumdicunt homines nos iusti sumus nosscĩ ficamus inm
tio T lũi dicunt a srnibus qui amultis annis super stites per aetatem delirant &errant super stitutio¬
ne quadam nescientes quȩ uetera coluni s aut quae ueterũ ignari ad sciscant ¶ Lũ cretius autem suꝑ¬
stitionem dcit super stantiam rerũ id est caelestium & diuinorum quae super nos stant sed maledi

Expanded text:
positum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schispositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregatiodos, et caetera similia. Superstitio dicta, eo quod sit superflua aut superinstituta observadelectatur discidio. Fit autem schisma cum dicunt homines, 'nos iusti sumus,' 'nos sanctificamus inmtio. Alii dicunt a senibus, quia multis annis superstites per aetatem delirant et errant superstitione quadam, nescientes quae vetera colant aut quae veterum ignari adsciscant. Lucretius autem superstitionem dicit superstantium rerum, id est caelestium et divinorum quae super nos stant; sed male di
Abbreviated transcription (Latin):
unus qus que idsibi eligit quod ineluis illieire uidecurs ut philosopi peripatici a chade mici¬
&epi curei &sto icis uel sicut ali qui peruersum dagma cogitaner arbitriosuo deecdesia recer¬
serunt łndeergo heresis dicta greca uoce sexiutor pretatione electionis quaquis que ar¬
bitrios uo adinstituendisiue adũscipienda quȩ libet ipse sibi eligit  Nobis uero nihil ex nr̃t
ntrio inducere licet .¶ Nec eligere quod aliqui arbitriosuo ndxerut ¶Apostolos di
babiemus a uctores qui nec̃ ipsi quicquam ex suo arburio quođ inducerent elegeriont sedao
tersed acceptam ax põdis ciplinam fiteliter nanonibus ad signa uerunts Itãq etiam
Angelus decaelis aliter euangelitauerit anathema uocabitur ESecta a sequendo & tenem¬
toriominata  amsectas dicumnus abitus animorum aciusfituta circa disciplinum ud pro¬

Expanded text:
 unusquisque id sibi eligat quod melius illi esse videtur, ut philosophi Peripatetici, Ac unusquisque id sibi eligat quod melius illi esse videtur, ut philosophi Peripatetici, AcEpicurei et Stoici; vel sicut alii, qui perversum dogma cogitantes, arbitrio suo de Ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis dicta Graeca voce, ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda, sive ad suscipienda quaelibet ipse sibi elegit. Nobis vero nihil ex nostro arbitrio inducere licet, sed nec eligere quod aliqui de arbitrio suo induxerit. Apostolos Dei habemus auctores, qui nec ipsi quicquam ex suo arbitrio, quod inducerent, elegerunt, sed acceptam a Christo disciplinam fideliter nationibus adsignaverunt. Itaque etiamsi angelus de caelis aliter evangelizaverit, anathema vocabitur. Secta a sequendo et tenendo nominata. Nam sectas dicimus habitus animorum, ac instituta circa disciplinam vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
puto esseborum hoc puto ene uerum ꝑ ełegio appellata quod pereo unidõ relegamus am¬
mus nris adcultũ diunũ uinculo seruiendi quoduer bũ comipositũ est are segelda utest e
gen do ut ita latinum uideatur relegio sicut eligioł Eri a sunt autt quȩ inrelegionis cultu
quod nequer quam udere ualenus iamcredere iam ñ possumus quodiuidemus Pro priea uit
nfidei ipde est ductums siomninofiat quod dictum estaut promissum  Et iadefideruo¬
cata abeo quo d sit illud quodinter utrosque placitumests quasi futer dñ &ehomuseihinc & fot¬
dile tico aoduobus ncipit quo dest amordi esproximis Dequa a postolus yleni tuidotniqut
ltis dilec tios maior est autem luec omnibus quia quidiligit e reuit e ipentis quio inquia
quamuis multabona faciat frustra laborat  Ominis autem dilettio carnalis nonti¬
lec tio sed inagis amor dici solets Dilectionis autẽ nomentantum irimelioribus rebus accipisolet

Expanded text:
puto esse bonum,' 'hoc puto esse verum.' Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo servigendo, ut ita Latinum videatur religo, sicut eligo. 3. Tria sunt autem quae in religionis cultu quod nequaquam videre valemus. Nam credere jam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata ab eo quod sit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem, hinc et foedilectio a duobus incipit: quod est amor Dei et proximi. De qua Apostolus : Plenitudo, inquit, legis est dilectio. Major autem est haec omnibus: quia qui diligit, et credit et sperat, qui aquamvis multa bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet
Abbreviated transcription (Latin):
a fructibus terrae & a fructibus ouium fuisse celebratam Qquarii appellatis eõq uod a qua
solam offerunt incalice sacramenti. Ceueri ani a seuero exortiuinum INonbibuñ uitus
ientũ & resurrectionem non recipient. Vati ani atatano quod amuocati qui&
encratitȩ dieti qui acirnes ab hominantur ¶ Alogiuo cantur tam quam sine uerbal lagos
enum grece uerbuma dicitur s dm enimuerbum pontredunt p̃ esuentr ioliennis cuo gesuo

Expanded text:
a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. § 22. Aquarii appellati eo, quod aquam a fructibus terrae et a fructibus ovium fuisse celebratam. § 22. Aquarii appellati eo, quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. § 23. Severiani a Severo exorti, vinum non bibunt; Vetus entum et resurrectionem non recipiunt. Tatiani a Tatiano quodam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. Alogii vocantur tamquam sine Verbo. Λόγος enim Graece verbum dicitur. Deum enim Verbum non credunt, respuentes Iohannis
Abbreviated transcription (Latin):
aniuoc iti squod adȩ imitentur nuditatem .¶Tlnde & pudiorant sa nudi interse mares
nae conueniunt ¶Cam̃iani prohidesic appellatiqm car adorant ¶Sec hiani nom̃
acceperunt afilio adamsqui uocatus est seđ dicentes eundemesse xp̃m Melchi sedechiani
uocatspr̃o eo quod ÷nelchi sedehsa cerdotemdi non hominem fuisse sediurtutẽ dĩ esse arbi tran¬
tur sAtgeliciuociti qui angelos colunt Qpostolici hoc sibi nomen idoo prae sumps erurquia
niliꝰ possidentes proprium sfequaquã recipiunt eos quia liquid inhoc mundo utiuntur ¶er
doniani acerdone quodim nominatisqui duo contraria principia achserunt ¶arcionis¬
te Amarcione stgico philo sopho appellatisquĩ cerdonis dagma secutus alterumborum alte¬
rum iutum ehm̃ ad serunt itam quam duo principia ereatoris & bonitatis. Nẽ toteritȩ ab ob¬
latione uocati panem enim & caseum offerunłicentes a primis hominibus oblatione

Expanded text:
ani vocati, quod Adae imitantur nuditatem, unde et nudi erant, et nudi in se mares ani vocati, quod Adae imitantur nuditatem, unde et nudi erant, et nudi in se mares feminaeque conveniunt. Cainani proinde sic appellati, quoniam Cain adorant. Sethiani nomen acceperunt a filio Adam, qui vocatus est Seth, dicentes eum esse Christum. Melchisedechiani vocati pro eo quod Melchisedech sacerdotem Dei, non hominem fuisse, sed virtutem Dei arbitrantur. Angeli vocantur qui angelos colunt. Apostolici hoc sibi nomen ideo sumpserunt, quod nihil possidentes proprium, nequaquam recipiunt eos qui aliquo in hoc mundodoniani a Cerdone, quodam nominati, qui duo contraria principia asseruit. § 20. Marcionistae a Marcione, Stoico philosopho, appellati, qui Cerdonis dogma secutus alterum bonum, alterum justum Deum asseruit, tanquam duo principia creationis et bonitatis. § 21. Artotyritae ab oblatione vocati, panem enim et caseum offerunt, dicentes, a primis hominibus oblationem
Abbreviated transcription (Latin):
confiteantur som̃nia tamen ueteris legis custodiun. ¶Ofitae acolubro nominati sunts colu
inimgrece ofesdicitur scolunt enim serpentem sdicentes ipsum inpara disum induxis se u¬
tutes cognitionum ¶Calentiniani aualentino quodam platonico sectatore uocati qui eonas
saccula quaedim inoriginem dicreatoris Induxit xp̃m quo que de uirgine nihilcori¬
ralis ad sumpsis sessedpeream quasi perfistulum transisse adserunt ¶Ap̃nellitȩ quorum ap¬
pelles princeps fuit squi creatorem angelum snesdo que gloriosum superiorisdi faciens dm̃
legis isinhel illum igneum adfirmans Appellitȩ quorum auctor appelless quidixit xpm
non din inueritate sed hominem in fantasia apparuisse ¶Archontiaci a principibus appel¬
lantursqui uni uersitatem quam ds̃ condidit opera esse archangelorum defaridunt Qđ ãmi¬

Expanded text:
confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber confiteantur, omnia tamen veteris legis custodiunt. Ophitae a colubro nominati sunt. Coluber enim Graece ὅφις dicitur. Colunt enim serpentem, dicentes ipsum in paradiso induxisse virtutis cognitionem. Valentiani a Valentino quodam Platonico sectatore vocati: qui αἴωνας id est saecula quaedam in originem Dei creatoris induxit. Christum quoque de Virgine nihil corporis assumpsisse, sed per eam quasi per fistulam transisse asseruit. Apellitarum quoque Apelles princeps fuit: qui creatorem, angelum nescio quem gloriosum superioris Dei faciens, Deum legis Israel, illum igneum affirmans. Apellitae quorum auctor Apelles, qui dixit Christum non Deum in veritate, sed hominem in phantasia apparuisse. Archontiaci a principibus appellantur: qui universitatem quam Deus condidit, opera esse archangelorum defendunt. Adami
Abbreviated transcription (Latin):
Hi dnt̃ creaturam non adõ sed auirtute quadam superna creatamMenari¬
driani amenan dromagno discipulo simonis non cupati qui mundum non ado
phano ceteris constitutius est apetrosqui prepter pulchritudinẽ relinquens uxorem dicit sut
qui uel et ea uteretur suersa est instuprum talis consuetudo ut piucem coniugia com muta ren¬
tur q os iohanes in apocalipsi ix probat dicens sed hoc habes quod anodisti factanic olaita
Q nostici propter excellentiam scientiae seita appellare uoluerunt uumam. Natura
di essedicunt sbołum &malum dm̃ siuis dogmatibus fingunt ¶Carpo cratiani a carpoerate quo¬
dim uoaantur s quidixit ep̃m hominem fiusse tantum s&de utroque sexu progenitum ¶C irin¬
tiani acirinto quodam noncipati łñiptercetera circumcisionem obseruant smille annos post
resurrectionem i uoluptate carnis futuros pmedicant IVnde & grece ciliastȩłatine militi¬
astitȩ sunt appellati &ĩ latareidictisquidum xp̃m quia uico natareus est appellatus filiumdi

Expanded text:
icunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. 3. Menandriani a Menandro mago discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Dephano et caeteris constitutus est a Petro; qui propter pulchritudinem relinquens uxorem, ut qui vellet ea uteretur, versa est in stuprum talis consuetudo, ut invicem conjugia commutarentur: quos Joannes in Apocalypsi improbat, dicens: Sed hoc habes, quia odisti facta Nicolaitarum. 6. Gnostici propter excellentiam scientiae se ita appellare voluerunt. Animam naturam Dei esse dicunt, bonum et malum Deum suis dogmatibus fingunt. 7. Carpocratiani a Carpocrate quodam vocantur, qui dixit Christum hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum. 8. Cerinthiani a Cerintho quodam nuncupati. Hi inter caetera circumcisionem observant, mille annos post resurrectionem in voluptate carnis futuros praedicant: unde et Graece Chiliastae, Latine Millenarii sunt appellati. 9. Nazaraei dicti, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
huius peregrinationis langitudine positã promissiorerum cuelestium speculetur &
dcircosion idest sneculatio nom̃ accepit. IPro fucura uero paisiae pace huerisi lem uocuat
am hurusa lem picis usio pater pretatur slbienim ab sorpta ominiad uer sitate pacem quae
est eos prae sento pon eelre obtu s i a goga grece congregatio latinedicitur que dor¬
um nomen iudtorum populus tenut ipsorium enum propric synagoga dicisolets Qocdontur
Ocedesia dic tasto SAitaes ceno doostolinum qua in sinagogam digerant ⁊ tsenspet cacdisua
siue diceo nendicatis assiue quodinter gregationen  n de smagogare son samnoet ercelesu

Expanded text:
hujus peregrinationis longitudine promissionem rerum coelestium speculatur; et hujus peregrinationis longitudine promissionem rerum coelestium speculatur; et idcirco Sion, id est, speculatio nomen accepit. 6. Pro futura vero patriae pace Jerusalem vocatur, Nam Hierusalem pacis visio interpretatur. Ibi enim absorpta omni adversitate pacem, quae est Christus, praesenti possidebit obtutu. Synagoga Graece congregatio dicitur, quod proprium nomen Iudaeorum populus tenuit. Ipsorum enim proprie synagoga dici solet, quamvis et ecclesia dicta sit. Nostram vero Apostoli numquam synagogam dixerunt, sed semper ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Ecclesia grecum est quodinlatinum uertitur conuocatios propt̃ quod omnis adse uocet
TCatholica uniuersalis ΑΠΟΘ ΟΥΟΕCΤΙΝΚΑΘΟΛΟΝΠIdest secundum totum
INon enim sicut conuenticula hereticorum in ali quibus regionum partibus caartatur
edper totum terrarũ orbem dilatata diffunditurs quod etiam apostolus ad probat. adro¬
ianos dicem  Cratias agodomeo proomnihus uobiis quia fides ura athuntiatur ipuni¬
somundo CHinc & uniuersitas ab uno cagnominataest propter quod ipuniratem colligitur
nde dnis iueuangelio quimecum non colligit̾ spargit ¶ Cur autemeçclesia cum una sit aio¬
hanne septem seribunturs nisi utuna catholica: septi formi plena siniꝰ denignetur sicut cãde
dño nouimus dixisse salomonem. Samentia aedisi cauit domim & excidit columnas seo tẽ
Quaetamen septem una nonam higitur dicente a postolõ ecclesia cħiuiui quar est colinna &
it uno loco sedentes. I Proper egrinatione autem prȩsenti ecclesia siondicitur eoquod

Expanded text:
propter quod omnes ad se vocet. CATHOLICA, universalis ἅπὸ τοῦ καθ' ὅλον, id est, secundum totum; non enim, sicut conventicula haereticorum, in aliquibus regionum partibus coarctatur, sed per totum orbem terrarum dilatata diffunditur. 2. Quod etiam Apostolus approbat ad Romanum dicens: Gratias ago Deo meo pro omnibus vobis, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo : hinc, et universitas ab uno cognominata est, propter quod in unitatem colligitur. Unde Dominus in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit . 3. Cur autem Ecclesia, cum una sit, a Joanne septem scribuntur, nisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, et excidit columnas septem , quae tamen septem una esse non ambigitur, dicente Apostolo: Ecclesia Dei vivi, quae est columna et it uno loco sedentes. 5. Pro peregrinatione autem praesenti Ecclesia Sion dicitur, eo quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
ine ugn porest uocari qualiter uiuit quamoredit As Ieo fitus grece latine nouellus & rudi
si deli sueł puperrenatus inter pretari potest CCaticuminus dictus pro eo quod adhuc doc tricuttum¬
nam fider auht s⁊ lec dum tamen baptis inum recipit. Is lam caticuminus grece auditor
iater p̃tatur c̃om̃petens uoratur quia post instruetionem fidei competit gratiã xpi. Inde
aprtendo competent es uocat. Caicus popularis . Laos enimgrece populus dicitur CProseli¬
tus idist eto aduena: xcircũ cisus quimiscebatur populodi grecum est VNCIPIT LIBER OC¬
Deccclesia & sina goga

Expanded text:
n potest vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum tamen baptismum recepit. Nam κατεχούμενος Graece auditor interpretatur. Conpetens vocatus, quia post instructionem fidei conpetit gratiam Christi; inde et a petendo conpetentes vocati. Laicus popularis. Λαός enim Graece populus dicitur. Proselytus, id est advena et circumcisus qui miscebatur populo Dei, Graecum est. De ecclesia et synagoga
Abbreviated transcription (Latin):
erraest inmediamundi regione posita omnibus partibus cȩli in modũ
centri aequali inter uallo consistenss quȩ singularinumero totum orbem
significat᷑ plurali uero singulas partesscuius nomina diuersa datratio.
Aamterradicta afuperiore parte quateriturhumus ab inferiore suelo
humida terra ut submari. V ellus autem quia fructus eius tollimun haec ei
tasquiacpemfert frugibuss eadem et arua ab arando et colendo uocatã proprie
tem terra ad distinctionem aquȩ arada non cupaturssicut scriptura ait si
uo cauerit ds̃ aridam terram ¶Natu ralis enim proprietas siccitatis est terris nã
ut humidasit hoc aquarum adfinĩte sortitur scuius motũ aliidicunt uentum esse
in concauis eius uimotus eam mouet salustius uentiꝑ caua terrae citati prae
rupti aliquot montes tumuliq: sedere . PAlii aquã dicunt generalem intorris
moueri set eassimul concutere sicut uas ut dicit iucretius Paliis fungo eanderit¬

Expanded text:
Terra est in media mundi regione posita, omnibus partibus caeli in modum centri aequali intervallo consistens; quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distivocaverit Deus terram aridam. Naturalis enim proprietas siccitas est terrae; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cujus motum alii dicunt ventum esse in concavis ejus, qui motus eam movet. Sallustius: Venti per cava terrae praecipitati rupti aliquot montes tumulique sedere. 3. Alii aquam dicunt genitalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Lucretius. Alii σφογγοειδῆ ter
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: hiatus aut motusãquȩ inferioris sit aut crebris tonitriuiss aut decomcauis
terraes erumpentibus uentis. ¶HI. DEORBE
bis arotunditate cit culi dictus quia sicut rota est unde breuis etiam rotella
orbi culus appellatursum diq: enm occanus circum fluens eius incirculo
imbit fines Diuisus est autem trifarie equibus una parslasia alteraeuro p
stertia a frica non cupatur. Quastres partes orbss ueteres non aequaliter di¬
userunt  N am asia a meridie perorientem usq ad septentrionem peruen
Eu ronauero a septemtrione usq ad occidentem satq inde africa. ab occidente
usq ad meridiem EVinde euidentur orbem dimidium duaetenent europa et asi¬
ca ¶alium uero dimidium sola asias sed ideo istȩ duȩ partes factȩ sunt squia inter
utrãq ab oceano : mare magnum ingreditur quod eas inter secats qua propter
partes orientis et occidentis orbem diuidas asia erit inunas In altera ue¬
ro europa et africa.

Expanded text:
quoque hiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. § 2 De orbe. Orbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes orientis et occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa.
Abbreviated transcription (Latin):
tu canis liquestentibus niuibus. Tet cũ accessione xex fluminũ circa rauennam in
citur appellatus iqui in hunc fluuiũ cecidit set de exitusuo nomendedit ¶ Nam antea

Expanded text:
tu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam intu Canis liquescentibus nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam incitur appellatus, qui in hunc fluvium cecidit, et de exitu suo nomen dedit. Nam antea
Abbreviated transcription (Latin):
tolusq inrigat auro quem pro aurato fluore paliter crissortiam uocant uEolonis
tluusus asipqui smir neos secat camposlet ipse fluctibus aurris echarenis ꝑlepus
Aquo st simi nauocata est ¶Mcander amnis a siȩsele xosus qui recurrentibus
rius inter asiam et ioniam praecipitatur insinums quimi letum diuidit et pne¬
nans MTe ander autem uocatus quodstt flex uosus et num quã currat reetasuo
taneus fertus fluuius noncupatus qui exripheis silius ueniens dirimit euro pam ab as¬
sia interduas mundi partes medius currens atq: in pontum fluens N nachus achaiȩ
qui diffusus inmodum stagni amne sinudigerit Iaquo et padus est non cupatus hic¬
agrecis heridanus cognominatus sabheridanosolis filio quem foetotem dicunt: qui
ful mine percussus ineodem fluuio deiectus est et extinotus Augetur autem exor¬

Expanded text:
. 10, 142: Pactolusque inrigat auro. Quem pro aurato fluore aliter Chrysorrhoam vocant. Hermus . 10, 142: Pactolusque inrigat auro. Quem pro aurato fluore aliter Chrysorrhoam vocant. Hermus fluvius Asiae qui Smyrneos secat campos, et ipse fluctibus aureis et harenis plenus; a quo et Smyrna vocata est. Maeander amnis Asiae flexuosus, qui recurrentibus ripis inter Cariam et Ioniam praecipitatur in sinum qui Miletum dividit et Prienam; Maeander autem vocatus quod sit flexuosus et numquam currat rectus. DeTanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens dirimit Europam ab Asia, inter duas mundi partes medius currens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae qui diffusus in modum stagni amnem sinu digerit; a quo et Padus est nuncupatus. Hicaecis Eridanus cognominatus, ab Eridano Solis filio, quem Phaethontem dicunt; qui fulmine percussus in eodem fluvio deiectus est et extinctus. Augetur autem exor
Abbreviated transcription (Latin):
Tuius fluentis exipso intu frigrorib: et tephuiris ad sidue ibi senranitdios tata eiuitos
mounentis propeipistubus restageratur ¶or donis iudeȩ fluuui ssaduob fontibus po¬
minatus fsuone altab u ocatus lor alterdanshisigitur procul a sedistanti subliba
unumas utuon forderatis lordamis de inceps appollatur  Nascitur a utcer sublim¬
nomonte tet diuidit iudeam et arabianis qiiper multorcireuitus uixta hisraeo dms¬
remornium influit E u sis cousas eis montibus diffusus cum plurimis aliis roeuontũ
se pruer ipitat ihares unde et non cupatur ¶ Cidnus amnis ciliciae ex taurquionte
frogrediens mit ram aquarum habens suaui tatemset quia quicquid cendadum
est adnum gentili lingua siri dicunt sunde et amni hiuic popen dati ril puautemoiet¬
es aestaute qu ando niues sol uuntur s reliquis anmtemporib tenuis est ecquietus

Expanded text:
Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas Cuius fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et zephyris assidue ibi spirantibus tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur. Iordanis Iudaeae fluvius, a duobus fontibus nominatus, quorum alter vocatur Ior, alter Dan. His igitur procul a se distantibus in unum alveum foederatis, Iordanis deinceps appellatur. Nascitur autem sub Libano monte, et dividit Iudaeam et Arabiam; qui per multos circuitus iuxta Iericho in mare Mortuum influit. Eusis Caucaseis montibus fusus cum pluribus aliis in Eusinum se praecipitat mare; unde et nuncupatur. Cydnus amnis Ciliciae e Tauro monte progrediens, miram aquarum habens suavitatem, et quia quidquid candidum est, 'cydnum' gentili lingua Syri dicunt. Unde et amni huic nomen datum, quia tumet aestate, quando nives solvuntur; reliquis anni temporibus tenuis est et quietus.
Abbreviated transcription (Latin):
drdus uuius ior otos quirubro mairi excipitur¶ Staspesfuit medorum rexaonigins sipius
de quo uirg ł aut amrim par chus bibet autger maniatigrun. Euteo et pe prrum̃¬
et urtseotum E dasbim pen sarum fluuius uo catus eolingiaq uodo sib̃ a qos cdule¬
querb sccbtat adeo uipor sicirogte quam diu interripas per sidis fianrt sbis ereo pocidr
uimi asunt sex hoc amne quidam cid num ciliciae fliuuum diriuari ex istinorts an¬
xis amnb ar men iaes qui ab un omonte cum cufrata diuersa specie oritur dicius qđ
mapacitate cuncta prosternanđ unde et cum alexander cumtrans grediuelleals
ponit fabri cato tantaui in un dauit Vt ponto dirueret Ihncbr eiubus ister uallis
eu fratis ortu caput tollit facde inde caspium fertur inmare Ctlauuuus ser
uocatsir orientis iurita antio hiȩ muros decurrenssquia solisortuoriens opoulouor
ab urbe conditus quemdeoriginis suȩ tractuorienten ueteres latisua pela ciuitas

Expanded text:
Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, De quo Virgilius: Aut Ararim Parthus bibet, aut Germania Tigrim. 14. is Persarum fluvius, vocatus eorum lingua quod miram aquae dulcedinem habeat, adeo ut Persici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis specubus oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium fertur in mare. Fluvius Syriae qui vocatur Orontes iuxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellavere.
Abbreviated transcription (Latin):
autem aiocatur a rege gangaro indiae Fertur autemnili modo ex altare sec super
orientis terras erum pere. ETrigis fluuius mesopotamiȩ depara diso exoriens set per¬
gens contra assirios et post multos incircuitus inmare mortuum influens. I uocatus autẽ
hoc nomine propt̃ uelo citatem instar bestia tigris nimia pernicitate currentis
fratres fluuius meso potamiȩ depara diso exoriens scopiosissimus geminis quiper medi¬
imbabi loniam in flutshic a frugibus uel abuber tate nomen accipit IN am hebro
frata fertilitas interpractatur  mesopotamiam et enim in quibusdam locis ita in rigat
icut piliis alex andriam Salustius autem auctor certissimus ita ad serit tigrim et
ten uno fonte manare in armenia squiper diuersa euntes longius diuiduntur spatio
medio relicto simnulcorum milium quae tamenterra quȩ ab ipsis ambitur mesopomia

Expanded text:
autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erumpere. Tigris fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens et pergens contra Assyrios, et post multos circuitus in mare Mortuum influens. Vocatus autem hoc nomine propter velocitatem, instar bestiae tigris nimia pernicitate currentis. Euphrates fluvius Mesopotamiae de Paradiso exoriens, copiosissimus gemmis, qui per mediam Babyloniam influit. Hic a frugibus, vel ab ubertate nomen accepit, nam Hebraice Ephrata fertilitas interpretatur: Mesopotamiam enim in quibusdam locis ita inrigat, sicut Nilus Alexandriam. Sallustius autem, auctor certissimus, asseritHist. 4, 77 Tigrim et Euphraten uno fonte manare in Armenia, qui per diversa euntes longius dividuntur spatio medio relicto multorum milium; quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotam
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiorum propriis ex causis nomina acceperunt ex quibus non nulli notandi sunt sq ui
in historiis celebres: anemorantur ¶ Ceon fluuius depara diso exiens atq uniuersam
aet iopiam cingens uocatus hoc nomine quod incrementosuȩ exundationis terram
aegypti inriget sge enim grece latine terrã significat ¶Hĩc apud aegyptios nlus uoca
propt̃ simum quemtra intsquiefficit fecunditatem sunde et pilus dictiis estquãsi
N vocon s iam antea nilus latine melo dicebatur ¶Apparet autem innili lacir dequo
neridiem uersus excipitur aegypti subi aqui lonis flatibus reꝑcussus aquis retroluo¬
tibus intumes cit set inundationem aegypti facit ¶Canges fluuus quem pinson scã scrip¬
a cognominat sexiens depara diso pergit ad indiae regiones: dictus autẽ phison ide
cateruasquia decim fluminib: magniss sibia diunctis impletur et efficitur unus ¶ss anges

Expanded text:
fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui fluviorum propriis ex causis nomina acceperunt, ex quibus nonnulli notandi sunt qui in historiis celebres memorantur. Geon fluvius de Paradiso exiens atque universam Aethiopiam cingens, vocatus hoc nomine quod incremento suae exundationis terram Aegypti inriget; γῆ enim Graece, Latine terram significat. Hic apud propter limum, quem trahit, qui efficit fecunditatem. Unde et Nilus dictus est, quasi nean y len trahens. Nam antea Nilus Latine Melo dicebatur. Apparet autem in Nilide lacu, de quo in meridiem versus excipitur Aegypto, ubi aquilonis flatibus retibus intumescit, et inundationem Aegypti facit. Ganges fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges