comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰea finẽ noctis adiunx̃. Eo usq aut̃ noctẽ dici
scͥptura ante ferre non potuit. ut & diei & noctis
auctoritatẽ nõis uindicau̾it. & hanc script᷑e eẽ.
ꝯsuetudinẽ. ut potiori applłationẽ deputẽt. fre¬
quentib exemplis ꝓbamus. Siquidem & iacob¬
dixit. bies uite mee pusilli. & mali. Et it̾m. Om̃s
dies uite meẽ. Et dd̃. Posuit dies annoꝵ meoꝵ.
non clixit & noctes. Uñ adu̾timꝰ ea que nc̃ inspẽ
ystorie tradunt᷑ uim statuisse legis in post̾um.
Principiũ gͦ diei. uox dĩ est. fiat lux. ⁊ facta est
lux. finis diei uesꝑa est. Etiam sequens dies ex
noctis fine succedit. Sententia autẽ dĩ eiudens.
qͥa pͥmo uocauit lucẽ diem. ⁊ scd̾o uocauit tene¬
bras noctẽ. Preclare ꝙ&̾ unũ non pͥmũ diem dix̃.
Nam secuturo scdo ⁊ tercio. ⁊ deinceps reliqͥs pͥ¬
mũ potuit dicẽ. & hoc ordine uideat᷑ s legem

Expanded text:
postea finem noctis adjunxit. Eo usque autem noctem diei postea finem noctis adjunxit. Eo usque autem noctem diei Scriptura anteferre non potuit, ut et diei et noctis auctoritate nominis vindicaverit. Et hanc Scripturae esse consuetudinem, ut potiori appellationem deputet, frequentibus exemplis dixit: dies uitae meae pusilli et mali et iterum: omnes dies uitae meae et Dauid posuit: dies annorum meorum, non dixit et noctes, unde aduertimus ea quae nunc in specie historiae traduntur uim statuisse legis in posterum. principium ergo dieiuox dei est: fiat lux. et facta est lux. finis diei uespera est. iam sequens dies ex noctis fine succedit. sententia autem dei euidens, quia diem primo uocauit lucem et secundo uocauit tenebras noctem. praeclare etiam unum, non primum diem dixit; nam secuturo secundo et tertio die et deinceps reliquis primum potuit dicere — et hoc ordinis uidebatur - sed legem
Abbreviated transcription (Latin):
olati. Dies p̾sentia solis. siue sol supͣ t̾ras. sic̃ nox
sol sub t̾ris. ut enĩ dies. aut nox sit. causa est. aut
supͣ t̾ram sol. aut sub t̾ris. Dies legitimꝰ .xxiiiͦi. ho¬
rarum est. usq dum dies. & nox sꝑacia sui cursuᷤ
ab oriente usq ad alium orientalẽ solẽ celi uolu¬
bilitate ꝯcludat. Abusiue aut̃ dies unꝰ est spaci¬
um aut̃ ab oriente sole. usq ad occidentẽ. Sunt
autẽ diei spacia duo. int̾ duanũ. atq noctꝰnũ.
uñ ⁊ inusu ẽ. ut sñ ꝯmemoratiõe noctis nume¬
rum dicamꝰ dier̃. sic̃ in lege diuma scͥptum est.¬
uerunt aliqui cur pͥmũ uesꝑm pꝰea mane
scͥptura memoran̾it. ne forte noctẽ pͥqͣm
diem significare uideat᷑. nec aduertunt pͥmo qd̃
p̾miserit diem dicendo. & uocauit ds lucem di¬
em. & tenebras uocait noctẽ. Demde qd̾ uesꝑ fi¬
nis diei sit & mane finis noctis. Ergo ut p̾roga¬
tiuam ⁊ pͥmatũ natiuitatis diei dau&: pͥꝰ finẽ
dici significauit. pꝰ quẽ secutura nox eẽt demde

Expanded text:
aesentia solis, sive sol supra terras, sicut nox sol sub terris: ut enim dies aut nox sit causa est, aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quatuor horarum est, usquedum dies, et nox spatia sui cursus ab Oriente usque ad alium Orientem solem coeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab Oriente sole autem diei spatia duo, interdianum atque nocturnum; Unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in lege divina scriptum estnt aliqui, cur prius vesperum, postea mane Scriptura memoraverit, ne forte noctem priusquam diem significare videatur. Nec advertunt primo quod praemiserit diem, dicendo: Et vocavit Deus lucem diem, et tenebras vocavit noctem: deinde quod vesper finis diei sit, et mane finis noctis. Ergo ut praerogativam et primatus nativitatis diei daret, prius finem diei significavit, postquam secutura nox esset, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
cupati. uł qͥa decem sunt. uł quia decent̃
iuncti existunt. Nam ht̃ in se & numerum
ꝑfectum. ⁊ ordinem decentissimũ. Primus
pollex uocatus. eo qd̵ int̾ cet̾os polleat. uͥtute
ꝙ potestate. Scd̾s index. & salutaris. seu de¬
monstratorus. quia eo salutamꝰ. uł aliqͥd de
eo qd̾ in ip̃o anulus geritur. Idẽ & medici¬
nalis. qd̾ eo tͥta colliria a medicis colligun¬
tur. Quintꝰ auricłaris. ꝓ eo qd̾ aurẽ scalpimꝰ.¬

Expanded text:
cupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus veeo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
uocati. eo qđ desertis militarib officiis uagant᷑.
hii in alios muinĩos militie nom̃ dare ꝓhibent᷑.
S si non magni temporis culpam cõtrax̾int. cesi
num̾is sus restituunt᷑ d & qui deserunt ex̃¬
citum adhostes tnͣseuntes. desertores. ⁊ ipsi uo¬

Expanded text:
vocati sunt, eo quod desertis militaribus officiis evagantur. Hi in alios numeros militie nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, cesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum, ad hostes transeuntes, desertores vo
Abbreviated transcription (Latin):
solutio. Creticoᷤᷤ dies meidici uocant. qͥbꝰ credo.
⁊ iuditio infirmitatis hoc nom̃ impositũ
ẽ. qd̾ qiͣ iudicent hoĩem. ⁊ sententiã suã.
dier̃ numus. in quo institutꝰ beres aut accip̃
hereditatẽ. aut finito tempore creatiõis exclu¬
dit᷑. nͨ lib̾um illi est ultͣ capiende hereditatis.
Cretio aut̃ applłata. qͣ decretio .i. discern̾e. uł
constituere. ut puta. ille heres mͥ esto. addit᷑qͦ
cernitoq infra dies. tot. dd adeundar̃ aut̃ here¬
ditatum certissimꝰ statutꝰ erat dies. qͥb cretio¬

Expanded text:
s fuit. Creticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio autem appellata quasi decretio, id est decernere vel constituere, ut puta: 'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem hereditatum centesimus statutus erat dies, quibus no
Abbreviated transcription (Latin):
Dediticii pͥmũ. a deditione sunt nuͣcupati
Dedino enĩ dr. qñ se uicti. aut uincendi. hos¬
tes uictorib tradunt. quib ħ origo nõĩs fuit.
dum qͦndam adu̾sus popłm romanũ serui armis
sũptis dimicassent. uicti se dedunt. cõprehensiq
uaria turpitudine asfecti sunt. Ex his qͥdam post¬
ea acͥñis suis manumissi ꝓpt̾ supplicioꝵ notas qͣs
manifeste ꝑpessi st̃. ad dignitatẽ cuiiũ romanoꝵ

Expanded text:
Dediticii primum a deditione sunt nuncupati. Deditio enim dicitur quando se victi aut vincendi hostes victoribus tradunt: quibus haec origo nominis fuit. Dum quondam adversus populum Romanum servi armis sumptis dimicassent, victi se dederunt, conprehensique varia turpitudine affecti sunt. Ex his quidam postea a dominis manumissi, propter suppliciorum notas, quas manifeste perpessi sunt, ad dignit
Abbreviated transcription (Latin):
nus. Diuitẽ & potñtem. ⁊ fortunatum. &. locuple¬
tem. & honestrim. Diues ꝙ potũtia ꝙ uͥtutibꝰ. Po¬
tens. quasi deo ꝑrimus. locuples fundis. qͣi lo¬
cis plenus. fortunatus: subito factus. beatus. ho¬
nestusmorib ⁊ honore usus. Diuitescit. dissol

Expanded text:
nter Divitem, potentem, fortunatum, locupletem et honestum. Dives est potentia et virtute, potens, quasi Deo proximus, locuples fundis, quasi locis plenus, fortunatus, subito  F., substantia factus beatus, honestus moribus et honore usus. 167. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
b ħ int̾ponitꝰ sempit̾na eẽ ꝯfirmet. Quidamu̾
lum psallendi. ut psalma fit qd psallit᷑. Diap¬
salma uͦ int̾posicum in psallendo silentiũ. ut qͣm¬
admod̾ simpsalma dr uocis copłatio in cantan¬
do. ita diapsalma disiunctio earum. uͥ quedam
requies distiicte ꝯtinuatiõis ostñdr. Uñ ⁊ illd̾ ꝓ¬
babile ẽ non ꝯiungñdas sententias in psallendo.
nͥ diapsalma int̾posita fui̾t. qr ideo int̾ponit᷑ ut

Expanded text:
 interponitur, sempiterna esse confirmet. Quidam velum psallendi: ut psalma sit, quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum in psalmo ducitur vocum copulatio in cantando: ita diapsalma disjunctio earum, ubi quaedam requies distinctae continuationis ostenditur. Unde et illud probabile est, non conjungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interpositum fuerit: quia ideo interponitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ⁊ aquos colore. tͣcłr qd̾ nix sit glacie
durata ꝑ annos. unde ⁊ nom̃ ei greci decłunt.
Gignitur aut̃ inasia. ⁊ cỹpro maxime in
septentͥonũ alpibꝰ. uͥ nec estate sol feruen¬
tissimꝰ inuenitur. ideoq ipsa diut᷑na. ⁊ an¬
nosa duritia reddit hanc sp̃em. que cͥstallꝰ dr.
hic oppositus radus adeo rap̃ flãmã ut aridiꝰ
fungis uł foliis ignẽ p̾beat. Usis: eiꝰ etiã ad
pocula destinatur. Nich aut̃ aliud quã fri¬

Expanded text:
dens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam fri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uisiones. ⁊ somnia. quib ꝑ singła quedam
⁊ enigiata fut᷑a monstrabat. sagaci m̃te discer¬
nens aꝑuit. hic & desidiorum uirappllatus
est. qͥa panẽ desidii non manducauit. ⁊ uinũ
cõcupiscentiȩ non bibit. Danise. fenerare gre

Expanded text:
d visiones et somnia, quibus per singula quaedam aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit . Hic desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, et vinum concupiscentiae non bibit. Idem vitam cae
Abbreviated transcription (Latin):
ũ temꝑis imꝑium. Dictͥatores. qͥnto anno pꝰ reges
expulsos romani sibi creau̾unt. dñ gener carqͥnii
ad inuiriã soceri uindicandã ingentẽ adu̾sus
romã collegiss exercitum. hii quinquenmi tẽ¬
poris imꝑio utebant᷑. Nlus enĩ erant honore qm
ꝯsules. qui annuias potestates tenebant. Et dic¬
ti dictatores. qiͣ pͥncipes. ⁊ p̃ceptores. Uñ ⁊ magrĩ
popłi noĩabant᷑. Uñ ⁊ edict̾a dñr. Dicte uocate

Expanded text:
uae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ uͥgiliũ cerua uuluerata. saltus ꝑagrat
dicteos. Tante enĩ potentie ẽ. ut ferrũ a corꝑe
expellati sagittas excutiat uñ ⁊ eꝰ pabło fere
ꝑcusse sagittas corꝑi inħentes excutiunt. hanc qͥdã
latinoꝵ pulegiũ martis dñt. ꝓp̃ belli tela excutien¬

Expanded text:
Aen. 4, 73 cerva vulnerata saltus peragrat Dictaeos. Tantae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis d
Abbreviated transcription (Latin):
distendens. Dialetica siquidẽ. ad disserendas res acu¬
tior rethorica adea que nitit᷑. docenda facũdior. Illa
ad scolas ñ nũꝗͣ uenit. ista iugit̾ ꝓcedit in forũ.
Ila reqͥrit rat̾issimos studiosos ħ freqñt᷑ x. popłoᷤ.
Solent aut̃ philosophi. ante ꝗͣ ad ysagogẽ ueniant.
exponendã definitionẽ philosophie ostend̾e. quo
faciliꝰ ea q̃ adeam ꝑtinent demonstrent᷑. Dialetica¬

Expanded text:
distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acudistendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. De defi
Abbreviated transcription (Latin):
rõ siue regła disputandi. intellectum m̃tis acuens.
ueraq a falsis distingnens. ħ ut qͥdam ait. sicut
ferrum ueneno. sic sententiã armat eloqͥo. De. d.¬
ialectica est. disciplina ad differendas seqñte. e.¬
rerum causas inuenta. Ip̃a est philosophie
disserendipotens. Docet enĩ inpłib gñib questio¬
nũ. quẽadmod̾ disputando uera & falsa diuidi¬
centur. hanc quidẽ pͥmi philosophi. in suis ddicti¬
onib habuer̃t. ñ tũ ad artis redegere ꝑiciam. Post
hos aristotiles ad regulas quasdã huiꝰ doctrine
argum̃ta ꝑduxit. & dialeticam nominauit. ꝓ eo qd̾
in eadẽ dictis disputat. Nam lecton dictio dicitur.
Ideo autẽ rethoricam disciplinã dialetica seq̃r: qr
in multis utreq ꝯmunes existunt.
ialecticã uͦ ⁊ rechoricam. uarro tunonẽ disci
plinar libris tali similitudine definiuit. Bra¬
lenca & rethorica ẽ: qd̾ in manu hominis pugnus
astrictus. ⁊ palma distenta. Illa u̾ba ꝯtrahens. ista¬

Expanded text:
ratio sive regula disputandi intellectum mentis acuens veraque a falsis distinguens haec ut quidam ait sicut ferrum veneno sic scientia armat eloquium. ialectica est disciplina ad disserendas rerum causas inventa. Ipsa est philosophiaedisserendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidam primi philosophi in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatur. Nam λεκτόν dictio dicitur. Ideo autem post Rhetoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque communia existunt. ialecticae et Rheplinarum libris tali similitudine definiuit: 'Dialectica et rethorica est quod in manu hominis pugnus astrictus et palma distensa,' illa b
Abbreviated transcription (Latin):
quinta feria est .i. quintꝰ a die dnĩco. qͥ apd gentiles
ioius uocatur. Sexta salbi. sexta feria d̾r. qui apd̾eos¬
dem paganos uen̾is nũcupat᷑. Sabb̃m aut̃ septimꝰ adñi¬
co die est. quẽ gentiles saturno dicauer̃t. & saturnꝰ
nominauerunt. Salb̃m autem ex hebreo in latim̃.
requies inter pretatur. eo qd̾ ds̃ in eorequieuiss ab omibꝰ
loquendi eccl̃iasticꝰ ꝓcedit. tñ siquedam forte consu¬
etudo traxerit. ut illud exeat ex ore qd̾ imꝑbat. corde in¬
telligat eos õs. de quoꝵ nominib appłłati sunt hii dĩes
homines fuisse. & ꝓpt̾ beneficia quedã mortalia. qͥa płi¬
mũ potuert̃. & euanuert̃ in hoc scło delati st̃. eis aba

Expanded text:
quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nominaverunt. Sabbatum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpretatur, eo quod Deus in eo requievisset ab omnibloquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse: et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati s
Abbreviated transcription (Latin):
candidum circulum uocant. Quintum ab stella iouis
quam feconẽ aiunt. Sextum auen̾s stella. quã lucife¬
rum asserunt. que int̾ omĩa fydã plus lucis ht̃. Sep¬
timum ab stella saturni. que sexto celo locata .xxix. an¬
nis fertur explere cursum suum. Proinde autẽ . ex uii.
stellis nomina dier̃ gentiles deder̃t. eo qd̾ ꝑ eosdem
na: corpusa mercurio. ingeniũ & linguã. auenere:
uoluptatẽ. a marte sangiuinẽ. a ioue tẽꝑantiam. a satͣ¬
no humorem. Talis qͥppe extitit gñtiliũ stulticia.
q̃ sibi fint̾unt tam ridiculosa fignĩta apd̃ hebreos aut̃
dies pͥma una sabb̃i dr. qui aput nos dies dñicus ẽ
quẽ gentiles soli deditauer̃t. Scd̃a salb̃i scda feria.
quẽ scłares diem lune uocant. Tercia sabb̃i. tercia fe¬
ria. quẽ diem illi martis uocant. Quarta sabbi scd̃a
feria. qͥ mercurii dies dr a paganis. Quinta salb̃i.

Expanded text:
candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem , a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
tionib excludunt᷑. Isti ꝯtinui trecenti. Prelialeᷤ
quib fas est bello hostes latessere. de quib liber
regum testatur dicens. Cotemꝑe quo solent
reges adbella ꝓcetde. Int̾calares dies sunt qͥnq
moratarum finiunt᷑. Dies epactar̾ sunt .xi. qͥ
ꝑ singl̃os annos ad cursum lunarẽ accrescunt.
Nam dum in anno .xii. lune. cccliui. dies bañt
remanent ad cursum anni solaris dies .xi. qͦs e¬
pactas egyptii uocant. ꝓ eo qd̾ ad inueniendam
lunam ꝑ totum annum adiciant᷑. Solsticiales
dies sunt. in quib sol stat. crescente spacio dier̃
uł noct̃ium. Equinoctiales dies sunt in quibꝰ
dies & nox equalib borat̃ spaciis euoluuntur.
Dies dicdi adiis quoꝵ nomina romani quibꝰ¬
dam sydib sacrau̾unt. Prim̃ enĩ diẽ a sole ap¬
pellau̾unt qͥ pͥnceps est omĩum sydum. sicut
mutuat lum̃. Tercium astella martis. que uesꝑ
uocatur. Quartũ astella mereurii. quã quidam

Expanded text:
tionibus excluduntur; justi continui triginta. Praeliares, tionibus excluduntur; justi continui triginta. Praeliares, quibus fas est hostem bello lacessere, de quibus liber regum testatur, dicens: Eo tempore quo solent reges ad bella procedere. 5. Intercalares dies sunt quinque, moratarum finiunt. Dies epactarum sunt undecim, qui per singulos annos ad cursum lunarem accrescunt. Nam dum in annum XII lunae CCCLIV dies habeant, remanent ad cursum anni solarem dies XI, quos epactas Aegyptii vocaverunt, pro eo quod ad inveniendam lunam per totum annum adjiciantur. Solstitiales dies sunt, in quibus sol stat, crescenti spatio dierum, vel noctium. Aequinoctiales dies sunt, in quibus dies et nox aequalibus horarum spatiiDies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui princeps est omniun siderum, sicut mutuat lumen. Tertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam
Abbreviated transcription (Latin):
fit: dies est solis orientis p̃sentia quousq adocca
tu. donec rursus oriatur. Abusie a solis ortu
usq qͦ ueniat ad occasum. Spacia diei sunt duo
int̾ dianum ⁊ nocturnũ. & est dies horarum xxͣ¬
iiͦi. spatiũ horarũ xii. Partes abusiue diei tresst̃
mane. meridies. ⁊ sup̾ma. Initia diei alii a solis
ortu putant. alii ab ocrasu. alii amedia nocte. Nã¬
caldei a solis ex ortu diei mitiũ faciunt. totum
id spacium unum diem appllantes. Egyptii
autẽ exinitio noctis seqñtis diei originẽ tradt̃.
romani autẽ a medio nocdis oriri diem uolunt.
& in medio noctis finiri. fasti dies sunt. inqͥbꝰ
es in quib res dimina fit. & abstinere homineᷤ
alitib oportet. ꝓfesti. festi. contrarii .i. sñ reli¬
gione. festi tantudẽ ocii & religionis sunt.
atri dies sunt. qui & ꝯmunes uocantur. Syd̾a¬
les in quib sẏd̾a mouent᷑. ⁊ homines enauiga¬

Expanded text:
fit. Dfit. Dtu, donec rursus oriatur, abusive a solis ortu, usquequo veniat ad occasum. Spatia diei duo sunt, interdianum et nocturnum; et est dies horarum XXIV; spatium, horarum XII. 2. Partes abusivi diei tres sunt: mane, meridies, et suprema. Initia diei alii a solis ortu putant, alii ab ocChaldaei a solis ortu diei initium faciunt, totum id spatium hi diem appellantes. Aegyptii autem ex initio noctis sequentis diei originem trahunt. Romani autem a medio noctis initium oriri diei volunt, et in medio noctis finiri. es, in quibus res divina fit, et abstinere homines a litibus oportet. Profesti, festis contrarii, id est, sine religione; festi tantumdem otii et religionis sunt; atri dies sunt qui et communes vocantur. Siderales, in quibus sidera moventur, et homines a naviga
Abbreviated transcription (Latin):
tum est uesꝑe & mane dies uns. hinc calũp¬
niant᷑ manichei dum putant ita dictum eẽ.
qiͣ auesꝑa dies ceꝑit. non intelligunt oꝑati¬
onẽ illam. qͥalux fact̾a ẽ. Et diuisum ẽ int̾lu¬
cem & tenebras. ⁊ uocata est lux dies. ⁊ tenebre
nox. hanc gͦ totam oꝑationẽ non intelligunt
ad diem ꝑtin̾e. Post hanc autẽ oꝑationẽ. tanꝗͣ
finito die facta est uesꝑa. S quia ꝙ̃ nox ad diẽ
suũ ꝑtinꝙ. non dr tͣnsisse dies unus. nͥetiã
nocte tͣnsacta. cum factum est mane. Sic dein¬
ceps reliqͥ dies ꝯputant᷑ a mane usq ad mane.
Nunc enĩ qd̾ factum est. ⁊ tnͣsactus ẽ. unus dieᷤᷤ
inde incip̃ oꝑatio q̃ sequit᷑ ab ip̃o mane. qd̃ iã
tͣnseunt. dies scđm egyptios inichoat ab occa¬
su solis. scđm ꝑsas ab ortu solis. scd̃m atheni¬
enses a sexta hora diei. scł̃m romanosa media
nocte. Unde ꝙ tunc gallicunũ est. quorum uox di¬
ei ostñdit p̃conium. qñ ⁊ mesonicius afflactus

Expanded text:
tum est mane dies unus. Et hic calumniantur Manichaei, dum putant ita dictum esse, quasi a vespera dies coeperit. Non intelligunt operationem illam qua lux facta est, et divi sum est inter lucem et tenebras, et vocata est lux dies, et tenebrae nox; hanc ergo totam operationem non intelligunt ad diem pertinere: post hanc autem operationem tanquam finito die facta est vespera. Sed quia etiam nox ad diem suum pertinet, non dicitur transisse dies unus, nisi etiam nocte transacta cum factum est mane: sic deinceps reliqui dies computantur a mane usque in mane. Nunc enim cum factum est mane, et transactus est unus dies, incipit operatio, quae sequitur ab ipso mane quod jam unus.' Dies secundum Aegyptios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus
Abbreviated transcription (Latin):
da grecie. adelmi maxima eiusd ꝓuincie ciuitate tra¬
xisse. nom̃ existimatur. Adheret autẽ aboriente mache¬
done a septẽtͥone misie. ab occasu istria t̾minatur.
a meridie uͦ adriatico sinii claudit᷑. Dalmatica uestiᷤᷤ
dotalis candida cũ clauis ex p̾urpura. Dalum¬

Expanded text:
 a Delmi maxima ejusdem provinciae civitate, traxisse nomen existimatur. Adhaeret ab Oriente Macedoniae, a Septentrione Moesiae, ab Occasu Istria terminatur, a Meridie vero Adriatico sinu clauditur. 9. Epirus a dotalis candida cum clavis ex purpura.
Abbreviated transcription (Latin):
tuum genus uocatur. eo qd de unaquaq re ineo
delib̾atur. huiꝰ genꝰ duplex ẽ suasio & dissuasio.
.l. de expectendo. ⁊ de fugiendo. ⁊ de faciendo. ⁊ non
faciendo. Suasoria aut̃ intͥbꝰ locis diuidr. honesto.
utili.⁊ possibili. Hec differt aliqͥd adelib̾atiua. qͥa
suasoria eget alt̾a ꝑsona. Delib̾atiua int̾dum ꝙ
ap̃ se agit. In suasoria aut̃ duo sunt. que plus ua¬
hominẽ unctum oleo. ut achlete solent. uł incero¬
mate pueri. huic & delibutum gaudio .i. ꝑfusum.
tus qd̾ sit deliciis pastus. uiuens. in epulis. & m¬

Expanded text:
um genus vocatur, eo quod de unaquaque re in eo deliberatur. Hujus genus duplex est, suasio et dissuasio, id est, de expetendo et fugiendo, de faciendo et non faciendo. 4. Suasoria autem in tribus locis dividitur: honesto, utili et possibili. Haec differt aliquid a deliberativa, quia suasoria eget altera persona, deliberativa interdum et apud se agit. In suasoria autem duae sunt quae plus vaoleo unctus, ut athletae solent, vel in ceromate pueri. Hinc, et delibutum gaudio, id est, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis, et n
Abbreviated transcription (Latin):
Crocitꝰ. uox corui. Crocodrillꝰ. a croceo colore
dict᷑. gignit᷑ in nilo. animal quadrupes
int̾ra. ⁊ in aqͥs ualens. longitudine pler̃q
matũ. Tantaq cutis duritia. ut qͣmius for¬
tiũ ictus lapidum t̾go reꝑculsus ñ sentiat.
Nocte in aquis. die humi quiescit. Oua in
terra fouet. Masculus ⁊ femina uices seruãt.
hunc pisces quidam. s uitam hñtes cͥstam.
ten̾a uentͥtum desecantes int̾imunt. Soluᷤ
comagina exp̃ssis aromatib crocini unguẽ¬
ti atq informato sedimine. in pannicłis fit.¬

Expanded text:
cutit. 19. Crocodilus, a creoceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra, et in aquis valens, longitudine plerumqumatum, tantaque cutis duritia, ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercussus non sentiat. 20. Nocte in aquis, die humi quiescit; ova in terra ovet; masculus et femina vices servant. Hunc, pisces quidam serratam 79 habentes, cristam tenera ventrium desecantes, interimunt. Solus comagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ginib delitescunt. inuocati assunt. ueri similia
fallunt. nĩcunt᷑. mutant᷑. indiu̾sis figis. int̾lũ
in angłoꝵ imagines tufformantꝰ: hii qͣndam¬
tos atq rerum scios. Presciunt enĩ fut᷑a mitl¬
ta. uñ ⁊ solent aliqͣ responsa dare. In est enĩ
illis cognitio rerum. płꝗͣ iunfirmitati huma¬
ne. partim subtiliores sensus acumine. partĩ
exꝑientia longissime uite. partim ꝑ dei uissũ
angłica reuelatione. hii corꝑm aeriorũ nat᷑a
uigent. Ante tnͣsgressionẽ quidem celestia cor¬
ꝑa gerebant. lapsi uͦ maeriam qualitatem: con-¬
ũsi funt. nec aeris illius puriora spacia. s ista
caliginosa temere ꝑmissi sunt. qͥ eis qiͣ carcer est.

Expanded text:
ginibus delitescunt; inuocati adsunt, uerisimilia ginibus delitescunt; inuocati adsunt, uerisimilia mentiuntur, mutantur in diuersis figuris, interdum in angelorum imaginibus transformantur. Hii qd est peritos ac rerum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est u
Abbreviated transcription (Latin):
riorum natã uigent. ⁊ ꝓpterea morte non dis¬
soluunt᷑ q p̃ualet ineis elem̃tum. qd̾ ad fa¬
ciendum est. qͣmͣ ad paciendum. aptius duobꝰ
subt̾positis aqua sciłicet ꝙ t̾ra. uno autẽ sup¬
uͦ edificat. Est gͦ in demonib scĩa sine caritate.
ꝓ ideo tam inflati. hoc est tam suꝑbi sunt. ut ho¬
nores duinos. t religionis seruitutẽ. qm uͦ dõ
deberi sciunt sͥ sat egerint exhibi. ꝙ qntum
possiunt ap̃ quos possunt adhuc agant. Demoneᷤ¬
senit impuri sp̃s. subtiles. ⁊ uagi. aĩo passibiles.
nĩte rationales. corꝑe aerii. tempore et̾ni. huma¬
nitatis inunici. nocendi cupidi. suꝑbia tumidi.¬
inuidentia liuidi. fallacia callidi. semꝑ infrau¬
de noui. Cõmouent sensus. fingunt affectꝰ uitã
turbant. sompnos inqͥetant. morbos infer̃t. ñ¬
tes t̾rent. m̃bra distorquent. sortes regunt. p̾sti¬
giis orada fingunt. cupidinis amores illiciunt.
ardorẽ cupiditatis infundunt. incõsecratis ima¬

Expanded text:
riorum natura uigent, et propterea morte non dissoluuntur, quia praeualet in eis elementum, quod ad faciendum est quam ad patiendum aptius, duobus subterpositis. aqua scilicet et terra, uno autem supextollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt aput quos possunt adhuc agant. Consunt inpuri spiritus, subtiles et uagi, animo passibiles, mente rationales, corpore aerei, tempore aeterni, human itatis inimici, nocendi cupidi, superbia tumidi, fallacia callidi, semper in fraude noui. Commouent sensus, fingunt affectus, uitam turbant, somnos inquietant, morbos inferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis ima
Abbreviated transcription (Latin):
retinemus. inqualitate nim̾o adu̾bio. Qualitate ut se
bis quinas. Adu̾bio ut hodie non bac die. Cet̾m diecła
nicħ̃ p̃uidicat. quia nich diminutiua recedunt a nominibꝰ
pͥme positionis. Ut scutum. secutula. scutella. canis. cani¬
tiosa. Diesis est spacia quedam & deductiones modulandi

Expanded text:
sunt: in qualitate, numero, adverbio; in qualitate 'ser'bis quinas'; adverbio 'hodie', non 'hac die'. ceterum 'diecula' nihil praeiudicat, quia multa deminutiva recedunt a nominibus primae positionis, ut 'scutum' 'scutula', 'canis' 'canitum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulandi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sit animal. respondeat᷑ ut homo. Remenĩ
q̃sitam ꝑ dictum declarauit. exemplum. Hoc
ẽ autẽ ꝓp̾um definitionis. q̃uid sit illud qd̾
ens. respondeaturq cui deest bisse. ut fit assis. Be¬
Lex est mens. ⁊ animꝰ ⁊ consiliũ. ⁊ sententia ciuita
uocant. Ut est illud. Pater est. cui est filius. dñsẽ.¬
cis. henus ẽ qd̾ plures amplectit᷑ partes. Item pars
est. que subter est gnĩ. De quinta decima sp̃e.¬
uintadecima spẽs definitionis est. qͣm g̾cicata
etiologiam. latini scđ̾m rei rõnẽ uocant. ut
dies est sol lucens suꝑ t̾ram. Nox ẽ sol subt̾ris.
Scire aut̃ debemꝰ. p̾dict̾as spẽs definitionũ. tropi¬
cis merito eẽ sociatas. qm̃ int̾ quedã argum̃ta
sunt posite. ⁊ non nullis locis cõmemorant᷑ into¬
picis. Nunc ad topica ueniamꝰ que sunt argum̃¬
toꝵ sedes. fontes sensuũ. ⁊ origines dictionũ.
Definitiuus status ẽ. cum id qd̾ obicit᷑. ñ hoc eẽ

Expanded text:
quid sit animal, respondetur: Ut homo. Rem enim quaesitam praedictum declaravit exemplum. Hoc est autem proprium definitionis, quid sit illud quod ens, respondeaturque: 'Cui bessis deest ut sit assis'. Dio 146:'Lex est mens et animus et consilium et sententia civitatvocant, ut est illud: 'Pater est, cui est filius'. 'Domicis: 'Genus est quod plures partes amplectitur,' item 'Pars est quod subest generi.' Quinta decima est species definitionis, quam Graeci cata etiologian, Latini rei rationem uocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris.' Scire autem debemus praedictas species definitionum topicis merito esse sociatas, quoniam inter quaedam argumenta sunt positae et nonnullis locis commemorantur in topicis. Nunc ad topica ueniamus, quae sunt argumentorum sedes, fontes sensuum, et origines dictionum. Definitiuus status est cum id, quod obicitur, non hoc esse
Abbreviated transcription (Latin):
tib. detract̾at. recusat. aut accusat. Detractor. qͥ detͣ
bñgesta oꝑa uł in malũ malitiose mutare. uel¬
inuendo inuidendo fallaci fraude diminuere.
cũ aut mala dur̃. que bñ gesta st̃. aut parua bona
q̃ magna st̃. Detrahere enĩ dr. qui aliqͥd alicui sub¬

Expanded text:
detractatores, sed bene gesta opera vel in malum malitiose mutare, vel invidendo fallaci fraude diminuere: cum autem mala dicuntur, quae bona sunt, aut parva bona, quae magna sunt. Detrahere enim dicitur, qui alicui aliquid sub
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo uocatur maliis. ac ꝑditus. nec iam ulliꝰ ꝓ
sine spe deponunt᷑. Consuetudo aut̃ erat apd̃
uet̾es. ut desꝑati ante ianuas suas collocarent᷑.
ut uł extremum sp̃m reddent t̾re uł ut possẽt
a tnͣseuntib forte curari. qͥ aliqñ̾ simili labora¬

Expanded text:
ulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius pm qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conlocarentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili labora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe una illis est passio. Diabolus hebraice dr deorsũ
fluens. qͥa quietus in celi culmine stare ꝯtempsit. s
suꝑbie pondere deorsum corruens cecidit. Grece uͦdi
dm̃ referat. uł qr electoꝵ innocentiã cͥminib fictis ac¬
cusat. Uñ ⁊ in apocalipsi uoce angłica dr. Proiectꝰ est

Expanded text:
princeps est. Diabolus Hebraice dicitur deorsum fluens, quia quietus in coeli culmine stare contempsit, sed superbiae pondere deorsum corruens cecidit. Graece enimDeum referat, vel quia electorum innocentiam criminibus fictis accusat. Unde et in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autẽ gen̾e definitionis uti debemꝰ cum contͣ¬
rium notum ẽ. Ut si bonũ. qd̾ ꝓdest cum hones¬
tate. io qd̾ tale nonest. malum ẽ. D
ona spẽs defuntionis ẽ. quã greci catay po¬
tiposin. latini. ꝑ quandã imaginationẽ dñt.¬

Expanded text:
Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'. Nona species definitionis est, quam Graeci κατὰ ὑποτύπωσιν, Latini per quandam imaginationem d
Abbreviated transcription (Latin):
de eodem. & de alt̾o nominant. ut cũ querit᷑
qͥd int̾ sit int̾ regem & tyrannũ adiecta dif¬
fr̃a. qͥd ut̾q sit definitur. i. rex est modestus. &
temꝑans. Tẏrannꝰ uͦ impus. & immittis.
cero intopycis litus ẽ. qua fluctꝰ eludit. ħ ua¬
rie tͣctari pot̾. mͦ enĩ ut moneat. mͦ ut designet.
modo ut uituꝑet. aut laudet. Ut moneat. No¬
bilitas est uͥtutis maiorum apd post̾os sarcina.
Ut designet. Apex est. arx corꝑis. ut laudet. ad¬
olescentia est flos etatis. ut uituꝑet. Diuicie st̃
breues uie longum uiatic̃. D
ct̾aua sp̃es definitionis est. qͣm greci cata

Expanded text:
nt, ut cum quaeritur quid intersit inter regem et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur; id est, rex est modestus et temperans, tyrannus vero inpius et inmitis. cero in Topicis 32: 'Litus est, qua fluctus eludit'. Hoc varie tractari potest. Modo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiae sunt brevis vitae longum viaticum'. Octava species definitionis est, quam G
Abbreviated transcription (Latin):
tibłm mortuoꝵ. casus in quo hoĩes appensi
crucie̾ntur. uł pacrant᷑. unde ⁊ nomina hnt
Patibulum enĩ uilgo furta d̾r. qͣi ferens ca¬
pud. suspensum enĩ. ⁊ straugulatũ ex eo exami¬
nat. S patibłi minor pena qm crucis. Nam
patibłm appensos. statimeraminat. Crux aut̃
n̾ent᷑ crura cõfracta st̃. qͥa ligno suspensi cito
mori non pot̾ant. In ip̃o qͦ gn̾e necis differt.
Crudeliꝰ est enĩ in aquã spũ torquentes extĩ¬
gui. ignib exuri. frigore ⁊ fame necari. ca¬
nib acbestiis apponi. Nam ferro mori etas
qͦ maior optabit. Gladiꝰ .it. sñ maiore crucra¬
tu ꝯpendiosa morte uitã finire nouit.

Expanded text:
tibulum, in quo homines appensi cruciantur, vel patiuntur, unde et nomina habent. 34. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput, suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum appensos statim exanimat, crux autem nerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. 33. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquente exstingui, ignibus uri, frigore, et fame necari, canibus, et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque major optavit. Gladius enim sine majori cruciatu compendiosa morte vitam finire novi
Abbreviated transcription (Latin):
cludebant᷑ parricide. cũ simia serpente. ⁊
gallo. insuta mittebant᷑ in mari. ut cõcendẽ¬
tibꝰ int̾ se ipsis animautibꝰ homo maioribꝰ
penis afficeretur. Culleꝰ parricidale uascłm
ab oculendo. uł claudendo dictum. Est aut̃
ut̾ ex corio factus. in quo parricide cũ simia
& gallo. ⁊ serpente inclusi p̾cipitabant᷑. I¬
deo autẽ romani aquã. ⁊ ignẽ int̾dicebant
qͥbꝰdam dapnatis. qr aer ⁊ aqua cunctis pa¬
tet ⁊ hominibꝰ data est. ut illi non frueren¬
tur. qd̾ hominibꝰ ꝑ nat᷑am cõcessũ ẽ. Culex¬

Expanded text:
includebantur parricidae cum simia, serpente et gallo: insuta mittebatur in mare; et contendentibus inter se animantibus, homo majoribus e novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in deo autem Romani aquam et ignem interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patent et omnibus data sunt; ut illi non fruerentur quod omnibus per naturam concessum est. De
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. siquidem escam incidunt. ⁊ cõminuũt. atq
oportumꝰ stomacho tradunt. horum pͥmores quici¬
bos p̾scidunt adu̾si dentes dicunt᷑ molares inti¬
mi qͥ subigunt. Canini qui xxͦ etatis anno existt̃¬
Dentes greci odontes uocant. & inde in latinũ
trahere nom̃ uident᷑. horum pͥmi p̾cisores dñ.
qͥa om̃e qd̾ accipitur ipsi pͥꝰ incidunt. Sequenteᷤᷤ
canini uocant᷑. qͦrũ duo in dext̾a maxilla. ⁊ duo
in sinistrasunt. Et dicti canini. qͥa ad similitu¬
dinẽ caninoꝵ existunt. ⁊ canis ex ipsis ossa fran¬
git. sicut & homo.⁊ qd̾ ñ possunt pͥores p̃cełe. illis
tradunt. ut cõfringant. hos uulgus ꝓ longitu¬
dine. ⁊ rotunditate colomellos uocat. Ultimi
st̃ molares. qͥ conscisa apͥorib atq cõfracta subi¬
gunt. ⁊ molunt. atq mascant. unde & mola¬
res uocati sunt. dentiũ autẽ num̾um discernit
qualitas sexus. Nam in uiris plures in feminis

Expanded text:
identes. Siquidem escam incidunt et comminuunt atque oportunius stomacho tradunt. Horum priores, qui cibum praecidunt, aduersi dentes dicuntur; molares intimi, qui subigunt; canini, qui uicesimo aetatis anno existDentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis
Abbreviated transcription (Latin):
cupatan. a damasco dispensatoris abrahe filio.
hec antea inomĩ syria tenuit pͥncipatũ. necdũ
enĩ florebant ibi antiochia. laoditia.⁊ appania.
qͣs urbes. pꝰ alexandrũ construct̾as ẽẽ cognoscimꝰ.
hic est damascus. quẽ abraham fut᷑m sibi heredẽ
dir̃at. anteꝗͣ eẽt illi ꝓmissus ysaac. Damascus in¬

Expanded text:
cupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
Cuspes hastile am̃tũ a cespide dictus. qd̾ est
uͥgultũ. Uͥgiliꝰ. Et pastoralẽ p̾fixa cuspide
mirtum. ꝓpͥe aut̃ cuspis. postĩor pars haste
ẽ. Custis uerulatine. Cutis est. que incorꝑe pͥ¬
ma est appellata. qd̾ ipsa corꝑi supposita in¬
cisionẽ pͥma paciatur. sutis .it. q̃ce incisio
dr. idem ⁊ pellis. qd ext̾nas iniurias corꝑis
tegendo pellat. pluiuiasq ⁊ uentos. solisq ar¬
dores ꝑferat. Pellis autem mox detracta iam
coriũ d̾r. Coriuim autẽ ꝑdiriuationẽ caro ap¬
pellatur. qd̃ eo tegatur. S hoc inbrutis ani¬

Expanded text:
Cuspis hastile amentatum, a cespite dicta, quod est virgultum. Virgilius: Et pastoralem praefixa cuspide myrtum. Proprie autem cuspis, posterior pars hastae accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis ani
Abbreviated transcription (Latin):
tum hñt uocabłm. qd̾ uoces hõium seqͣntur. uł
qd̃ ad symphoniã gregatim conueniant. Nlichil
in mari uelocius istis. Nam pler̃q salientes
naues tnͣsuolant. Qñ aut̃ pludunt in fluctibꝰ.
& undarum se molib saltu p̾cipiti fer̃t tempesta¬
tes significare uidentur. hii ꝓe symones noĩan¬
tur. Est et delfinum genus in mlo dorso serrato.
qͥ crocodrillos tenera uent̾ũ secantes int̾ĩmunt.

Expanded text:
tum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mare velocius istis; nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodillos tenera ventrium secantes interimunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Integr̃.⁊ neq in fragm̃ta ꝯminutũ inspiratiõe
bona. ⁊ cum carpit᷑ manꝰ inficiens. ⁊ leuit̾ acre.
Qd̃ si eiꝰ modi non fui̾t. aut uetustũ. aut in¬
fusum agnoscitur. Adult̾atur aut̃ admixto
croco maginate. augendi qͦ pond̾is causa spu¬
ma argñti contͥta addicitur. ⁊ ꝑducit᷑. Et si
puluerulentũ reꝑit᷑ atq decoctũ. ab odore

Expanded text:
ratione bona, et cum carpitur, manus inficiens, et leviter acre. Quod si ejusmodi non fuerit, aut vetustum, aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admisto crocomagmate. Augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adjicitur, et proditur, si pulverulentum reperitur, atque decoctum ab odore
Abbreviated transcription (Latin):
ctilicum. tͥmetrũ constat ex dactilo. ⁊ duobꝰ tro¬
gito dictus. qd̾ a longiori nodo inchoans. in
duos desinit breues. Sic et iste pes iunctu
ram ht̃. longã unã. ⁊ duas breues. uñ ⁊ manꝰ
oppansa palma dr. ⁊ pendentes digiti dacdili.

Expanded text:
ctylicum trimetrum constat ex dactylo et duobus trogito dictus, quod a longiori modo inchoans in duos desinit breves. Sic et iste pes iuncturam unam habet longam et duas breves. Unde et manus oppansa palma dicitur, et pendentes digiti dactili.
Abbreviated transcription (Latin):
Consanguinei uocati. eo quod ex uno sangͥne.
.i. ex uno patͥs semine nati sunt. nam sem̃ ui¬
ri spuma est sanguinis ad instar aque in
scopłos collise. que spumã candidã facit. uł
sicut uinũ nigrum. qd̾ calice agitatum spu¬
mam albentẽ reddit. Consangiuneus ger¬

Expanded text:
Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno patris semine nati sunt; nam semen viri spuma est sanguinis, ad instar aquae in scopulos collisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. 5. Fratres
Abbreviated transcription (Latin):
defuntio ꝑ spẽs ⁊ differentias descendens. uenit ad proprium ⁊ de
luxiosum. s ꝑ descͥtionẽ defimunt. Que spẽs defi¬
nitionis oratorib magis apta est. qm dialeticis. qͥa
latitudines ht̃. que simmilitudo inbonis rebꝰ ponr̃
⁊ in malis. De quinta spẽ.¬
requirit᷑ alio sermone designat uno ac fingłari.¬
& quodam mͦ. qͥd illud sit in uno u̾bo positum.¬
in uno u̾bo alio declarat. Ut conticescẽ. ⁊ tacere.
Item cum t̾minũ dicimꝰ finẽ aut popłatas int̾¬

Expanded text:
definitio per species et differentias descendens, venit ad proprium, edefinitio per species et differentias descendens, venit ad proprium, euriosum, sed per descriptionem definiunt. Quae species definitionis oratoribus magis apta est quam Dialecticis, quia latitudines habet, quae similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta sperequiritur, alio sermone designat uno ac singt quodammodo quid illud sit in uno verbo positum, uno verbo alio declarat: ut, Conticescere est tacere; item cum terminum dicimus finem, aut terras
Abbreviated transcription (Latin):
est animalib cunctis. Nonenĩ dixit. qͥd eit hõ.
s qͥd agat. quasi quodam signo in noticiam
deuocato. In ista enĩ.⁊ in reliquis noticia rei
p̾fertur. ut sub̾alis explicatio declarat᷑. Et qr
illa substantiał est. definitionũ omĩum obtinet
ertia spẽs definitionis ẽ. que grece poytes
dent̾ ostendit. Cuiꝰ exemplũ tale est. homo est.
qͥ ingenio ualet. & artib polloꝵ. ⁊ cognitione re-¬
rum. aut qd̾ agẽ debet eligit. aut animadu̾si¬
one. qd̾ inutile sit contempnit. his enĩ qͣlitati¬
b exp̃ssus ac definitus homo ẽ. De sccła spetie.
uarta spẽs definitionis est. que grece ypo¬
atullio. Que adhibita cͥcuitione dictoꝵ.
factorũq reni que sit descͥptione declarat. Q¬
ritur enĩ qͥd auarꝰ sit. qͥd crudelis. qͥd luxͣiosus.
bitur. tit siluxͣiosum uolumils definire: dici¬
in libidine ꝓmptus. hec talia defintunt
definicio. ut est hõ. aĩal rõnale. mortale. sensus disciplineq capax. ħ. it

Expanded text:
est animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantialis explicatio declaratur; et quia illa substantialis est, definitionum omnium obtinet ertidenter ostendit, cuius exemplum tale est: 'Homo est qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutile sit contemnit.' His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece hypoatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, ibitur; ut, si luxuriosum volumus definire, diciin libidine promptus. Haec et alia definiuntdefinitio; ut est, Homo animal rationale mortale, sensus disciplinaeque capax; haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
nos herba in creta nascit᷑. ⁊ alimoᷤᷤ. que ad¬
morsa diurnã famem ꝓhibet: falangosaut̃
uenenatos gignit.⁊ lapidem qͥ ideus dacti¬
candida ẽ. acimea italie. insula dict̾a. qͣr̃
alt̾a uestim̃toꝵ p̾ciosos colores emollit.⁊ con¬
tͥstatos sulfure qͦdã intore exhilarat. alt̾a gẽ¬
mis intorẽ p̾stat. Creta argentaria.⁊ ipsa candi¬
da. applłata eo quod nitorẽ argñto reddat.

Expanded text:
noso herba in Creta nascitur et alimos, quae adnoso herba in Creta nascitur et alimos, quae admorsa diurnam famem prohibet. Phalangos autem venenatos gignit et lapidem qui Idaeus dactycandida est: a Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emolliens, contristatos sulphure, quodam nitore exhilarat; altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata eo quod nitorem argento reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
crata. Creta insula finit᷑ ab oriente carpatio
mari. ab occasui.⁊ septemtͥone maricretio.
a meridie. mari libico. qd̾ ⁊adriatic̃ mare
uocant. hoc in longo milia passuũ.c.lxx.¬
peloponensem. hec pͥmum atẽꝑie celi ma¬
carneson ẽ. applłata. deinde creta dicta.a
crete quodã indigena.quẽ aunt unũ cu¬
retarum fuisse aqͥbꝰ iupit̾ ibi absconditꝰ
ẽ.⁊ nutͥtus. Est autẽ insula g̃cie int̾ ortũ
⁊ occasum. longissimo tractu porrecta a sep¬
tẽtͥone g̃cie estib ab austro egyptiis undiᷤᷤ
ꝑfusa. fuit aut̃ qͦndam centum urbibꝰ no¬
bilis. Uñ. ⁊ hec centopolis dicta ẽ. Prima
etiã remis ⁊ sagutis claruit. pͥma littĩs
iura finx̃. E questres turmas pͥma edocuit.
Studium musicũ. ab ideis dactilis in eacep¬
tũ. capͥs copiosa ceruis eget. lupos. ⁊ uulpeᷤᷤ
aliaq ferar̃ noxia nusqmͣ gignit. Serpenᷤᷤ
nlła ibi. nulla noctua.⁊ si inueniat᷑. statĩ
morit᷑. larga ẽ aut̃ uitibꝰ ⁊ arboribꝰ. Dictã¬

Expanded text:
A CRETA finitur ab oriente Carpathio mari, ab occasu et septentrione mari Cretico, a meridie mari Libyco, quod et Hadriaticum uocant. habet in longo milia passuum CLXXPeloponnensem. Haec primum a temperie caeli Macaronnesos appellata est; deinde Creta dicta a Crete quodam indigena, quem aiunt unum Curetum fuisse, a quibus Iuppiter ibi absconditus est et enutritus. Est autem insula Graeciae inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Graeciae aestibus, ab Austro Aegyptiis undis perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis; unde et Hecatompolis dicta est. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris iura finxit, equestres turmas prima docuit; studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum. Capris copiosa, cervos eget; lupos et vulpes aliaque ferarum noxia nusquam gignit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur. Larga est autem vitibus et arboribus: dictam