comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dios asser̃. homines olim fuisse ꝓduntur. ⁊ ꝓ uniꝰ¬
cuiq iuita ł meritis. coli ap̃ suos post morte ce¬
mũ uino. aput pauos uenꝰ. apud lempnos uulcanꝰ
Ap̃ naxos liber. apud delos apollo. Inquoꝵ etiam
laudibus accesser̃ ⁊ poete. ⁊ cõpositis carminib in
celum eos sustuler̃. Nam quoꝵdam et inuentio¬
nes artium cultũ peꝑisse dicunt᷑. ut sculapio me¬
dicina. uulcano fabrica. ab actib aut̃ uocantur.
Ut mercuriꝰ. qd̾ mercib p̃est. Liber alibertate. fu
b mortius hõmes qui eos dilexer̃ simulac̃ finxer̃
Set paulatim hũc errore  suadentib demonib
ita in posteris trrepsisse ut quos illi ꝓ sola nomi¬
nis memoria honorauer. successores deos existima¬

Expanded text:
deos asserunt, homines olim fuisse produntur, et pro uniuscujusque vita vel meritis, coli apud suos post mortem coemum Iuno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et conpositis carminibus in caelum eos sustulerunt. Nam quorundam et inventiones artium cultu peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, quod mercibus praeest; Liber a libertate. Fueuibus mortuis homines, qui eos dilexerunt, simulacra finxerunt, sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores deos existima
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ que funt romȩ ad creandos magistrat᷑. U ianuariaᷤ
incampo marcio atq omĩs popłs romanꝰ et uniu̾se ueni¬
unt dignitates : de italia. Ergo ad sũmũ cõmicia sũt con¬
nus quo caduci tenent᷑. Eui tanta uis ẽ ut homo ualens
comicioꝵ dies cuiqͣ accidis comiti admittebant᷑. Erat aut̃
ap̃ romanos comicioꝵ dies sollẽpne̾s in lił ianuariis. hec¬

Expanded text:
dicuntur, quae fiunt Romae ad creandos magistratus Kalendis Ianuarii in campo Martio, ad quae omnis populus romanus et uniuersae conueniunt dignitates. Et de Italia ergo ad summa comitia sunt connus, quo caduci tenentur. Cujus tanta vis est, ut homo valens comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies solemnis I
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ eocco decorant̃ siue ꝙ mars gaud sanguine.
Albos ⁊ ephyris ⁊ serenis tẽpestatib pͣsmos floris ⁊ perre
uentos aꝗs ut aeri qi ceruleo sũt colore. Luteos .i. cro¬
ceos igni ⁊ soli purpureos hyri sacrauerũt quẽ arcũ
dicim qđ bis plurimos colores habeant sicq dũ ac expe¬
ctatione dõꝵ cultib atq clem̃tis mundi alibi ꝓphanat
eosdẽ dõs atq eadẽ elem̃ta ꝓculdubio colort noscuntur.¬

Expanded text:
Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis, vel aeri, quia ceruleo sunt colore; luteos, id est, croceos, igni et soli; purpureos Iri sacraverunt, quem arcum dicimus, quod Iris plurimos colores habeat. 3. Sicque dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos atque eade
Abbreviated transcription (Latin):
quia singulanter unusqinsq cursu uite huiꝰ pa¬
git atq transit. alius alio tẽpore sequens aliũ ꝑunã
tam̃ uiã mortalitatis usq ad ꝓpͥam metã mortis. ꝓ̾ de
q pedib currit᷑ mortalitati. aboccasu suꝑiori parte cur¬
runt adinferiora .i. ab oriente adoccidentẽ qua morta¬
les oriunt᷑ ⁊ occidunt. Nudi currunt qa ⁊ homini ĩ sło
nichil distat. s bec g̃ ꝑꝑea fingunt ut uanitates suas et
sacrilegia excusare conent᷑. S̾ colorib equoꝵ. Cirea cau¬
sas quoq elem̃toꝵ uł gentiles enã colores equoꝵ uinxet᷑.
ri adsimilantes. Item rostos aegestati currere uoluerũt
qd ignei coloris sunt ⁊ cunctã timc flauescãt. Albos bẏemi
ꝙ sit falcialis ⁊ frigorib uniu̾sa canescant. ueri praxios
uiridi colore. qr t̾c pãphinos densat᷑. Ideo roseos currere
marti sacrauerũt a quo romani exoriunt᷑.⁊ qri uexilla

Expanded text:
quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peraquia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metam mortis. De desquia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriunnihil distat. Sed haec igitur propterea fingunt ut vanitates suas et sacrilegia excusare conentur. § 41 De coloribus equorum. Circa causas quoque elementorum idem gentiles etiam colores equorum iunxeruri adsimilantes. Item russeos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant. Veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinus densatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Quadrige. ⁊ bige. ⁊ trige. ⁊ se iuge a nũo equoꝵ
et iugo dicti ex qͦb quadrigis soli biga lune tͥcasm fe¬
risse uigas ioui desultores sucifero et᷑ sꝑo sacrauerũt.
Qua drigã dõ soli iungunt ꝗa ꝑ quatuor tꝑ̃ra annus
uertit᷑. uer. estate. Autũno. ⁊ hyeme. bigas lunȩ
q̃m gemino cursu cũ sole contendit. siue qͥa ⁊ nocte
et die uidet᷑. Iungunt i unũ equũ nigrũ alterum
candidũ trigas dus inferis qui his ꝑ tres eͦtates hoĩes
ad se rapit. iͦ. ꝑ infantiã. uiuentutẽ. atq senectutem.
suoꝵ eũ eẽ credunt. Ideo aut̃ rotis quadrigas currere
dicunt siue ꝗa mundꝰ iste cirtuli sui celeritate trãs
ait enniꝰ. inde patefatit radus rota candida celum.
tͫ sepit̃ spacus. Septẽ spatia quadrige currunt.
referentes hoc ad cursũ septẽ stellaꝵ ꝗb mundũ re¬
gi dicunt siue cursũ septẽ dieꝵ p̃sentiũ ꝗqͥb ꝑ actis
fortib. Porro eꝗtes singulares ideo currere dicunt.

Expanded text:
us. Quadrigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem atque senectam. mum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcait EnniusAnn. 558: Inde patefecit radiis rota candida caelum. § 37 De septem spatiis. Septem spatia quadrigae currunt referentes hoc ad cursum septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis equitibus . Porro equites singulares ideo currere dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ a dedicione st̃ nũcupati. Dedicio erum
dr̃ quãdo seuicti aut uincendi hostes uictorib
tradunt. quib hoc origo noĩs fuit dum quõdã
aouersus ppłm romanũ ẜui armis sũptis dimi¬
cass̃ uictis edroer̃ cõp̃hensiq uaria turpitudi¬
ne affecti st̃. ex his quidẽ postea a dnĩs ma¬
nu missi ꝓpt̾ supplicioꝵ notas quas manifeste
ꝑpessi st̃ addignitatem ciuum romanoꝵ nõ

Expanded text:
mum a deditione sunt nuncupati. Deditio enim dicitur quando se, victi aut vincendi hostes, victoribus tradunt. Quibus hec origo nominis fuit dum quondam adversus populum romanum servi armis sumptis dimicassent, victi se dederunt comprehensique varia turpitudine affecti sunt. Ex his quidam postea a dominis manumissi, propter suppliciorum notas quas manifeste perpessi sunt ad dignitatem civium romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
tum enĩ semen ẽ masculi. uñ ⁊ aĩalium ⁊ hominũ
corpora concipiunt᷑. hinc et parentes creatores uo¬
cant᷑. Caro aut̃ ex quatuor elem̃tis cõpacta t̃. Nam
terra incarne ẽ. aer. inalitũ. humor .i. aqua. insangui
ne. Ignis. incalore uitali. Habent ii in nob̾ elem̃ta
et corpꝰ diu̾sa significant. sicut incarne semꝑ corpꝰẽ
non semꝑ incorꝑe caro. Nam caro ẽ que uiuit iđ
⁊ corpꝰ. corpꝰ qd̾ non uiuit idẽ non caro. Nam corpꝰ d̃r̃
aut qd post uitã ẽ mortuũ. aut sine uita t̃ conditũ.
Int̃dum ⁊ cũ uita corpꝰ ⁊ non caro ut herba ⁊ lignũ.

Expanded text:
tum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quatuor elementis compacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sane, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elemeet corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non ca
Abbreviated transcription (Latin):
uenenosa. fucer̃. sinomia. non musca canina ut ꝗdã
putant in psalmo accipienda ẽ. s musca oĩmoda. et ido
non ꝑꝙ.gretã litterã s diptongon.o .i. scbi debet. Rñ. si
molcus arabiȩ auis ꝓinde ita uocata qd̾ mexcelsis nemo¬
rib texit nidos exfructicib cinnami. et q̃m nõ possũt
ibi hoĩes ꝯscendere ꝑꝑ ramoꝵ altitudinẽ exfragilitate
eosde indos plũbatis appetunt iaculis. ac sic cinnama¬
illa deponunt et p̃cisã florẽ uendũt eo qd̃ hoc cinna¬
mũ magis quã alia mercatores p̃bent. Einoch. latita

Expanded text:
nificat. Coenomyia, non musca canina, ut quidam putant, in psalmo , accipienda est, sed musca omnimoda: et ideo non per y Graecam litteram, sed per diphtongon oe scribi debet . Ci Arabiae, avis est, proinde ita vocata, quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fructibus cinnami et quia non possunt illuc homines ascendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos pluilla deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psitta
Abbreviated transcription (Latin):
u aliena dicta suiꝰᷤ
ꝓmiscet. sic solent pigm̃tarii inpila diu̾sa mixta ꝯ tundẽ.
por sesere quondã accusabat᷑ mantuanꝰ ille uates. auius
quoscũ usus homeri tͣnsferens. suis p̃miscuis ⁊ cõpilator
ueteꝵ ab emuł diceret᷑. Ile respondit magnaꝵ ẽ uiriũ cla¬
ues herculi extorquere de manu. Cõpilat᷑. ꝯiunctꝰ. Cõpilio.
euto expolio. Iid. Cõpita st̃ uͥ usꝰ ẽ ꝯuentꝰ fieri rusticoꝵ ⁊ dicta
cõpita ꝙ loca multa in agris eodẽ cõpetunt ⁊ qͦ ꝯueniunt᷑ aru¬

Expanded text:
 aliena dicta suis permiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mista contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset, et cum compilator veterum ab aemulis diceretur, ille respondit: Magnarum esse virium clavam Herculi extum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a ru
Abbreviated transcription (Latin):
ta qͣtuor annos ꝯtinua illa regũ dñatiõe ꝑtulerint. nõ so¬
lũ uniꝰ regis expulsio. ueꝵ etiã ⁊ ꝯuratio regii nõis ⁊ pote¬
satiꝰ oftendit. Nã si uniꝰ tm̃ suꝑbia fuiss inculpa. ip̃m solũ
oportuiss expelli seruata regia dignitate. Meliorib gͥ reg
diutnitate potestatiᷤ insolentiores redderent᷑. s cuules sẽꝑ¬

Expanded text:
annos continua illa regum dominatione pertulerint, non solum unius regis expulsio uerum etiam eiuratio regii nominis et potestatis ostendit. nam si mins tantum superbia fuisset in culpa, ipsum solum oportuisset expelli seruata regia dignitate melioribus. igitnrper diuturnitatem potestatis insolentiores redderentur, sed civiles se
Abbreviated transcription (Latin):
inumnica inter se aĩalia. Icid. Conce et conglee hac ex causa
defectu euacuant᷑. luna  cũ inaugm̃to fuerit. auget
humorẽ. cũ uͦ indefectu uenĩt. humores minuunt᷑. hoc
enĩ fifici dicunt. Concaue aut̃ pͥme positionis nomen.
songlee uͦ ꝑdiminutionẽ quasi concule. Concaꝵ. multa
gña sũt. Int̃ quas ⁊ margaritifere. que oceloe dicunt᷑. In
quaꝵ carne p̃ciosus calculus solidat᷑. E ꝗͥb tͣlunt hu ꝙ¬
de aĩantium scͥpsere naturis. eoꝙ noct̾no tp̃r littora ap¬
petunt. et excelesti rore margaritũ ꝯcipiunt. ũ eceloe

Expanded text:
naves demergere possint. 48. Conchae, et cochleae hac ex causa defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; hoc enim physici dicunt. Conchae autem primae positionis nomen, cochleae vero per diminutionem, quasi conchulae. 49. Concharum multa genera suntquarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi, qui animantium scripsere naturis, eo quod nocturno tempore littora appetunt, et ex coelesti rore margaretum concipiunt. Unde et coeloe
Abbreviated transcription (Latin):
ligi. ⁊ ideo uirginẽ putant. qr ignis ininolabile ẽ
elem̃tũ. nichilq nasci posit ex eo ꝗppe ꝗ oĩa que ari¬
puerit assumit. Ouidiꝰ infastis. nec tu aliud uestam
quã uiuam intellige flãmam. Nata de flãma cor¬
pora nulla uides ꝑꝑea et uirgines ei seruire dicũt.
eo qd sic̃ uirgine ita nichil ex igne nascat᷑. uix. Ce¬
Irus. Ceres.pͥma cepit uti frugib ingrecia et habere
segetes. trans latis aliunde seminib huiꝰ. meminit
ou̾idiꝰ dicens. pͥma ceres unco glebam dimouit ara¬
tro. pͥma dedit fruges alim̃taq initia t̾ris. uirs̃. Ce¬

Expanded text:
gnis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. 68. Ovidius in Fastis: Nec tu aliud vestam, quam vivam intellige flammam; Nataque de flamma corpora nulla vides; propterea, et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut de virgine, ita nihil ex igne nascatur. Prima Ceres coepit uti frugibus in Graecia, et habere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ discernere. amare. seruire. Nam discernentes inter
dños atq extraneos. non eos quos insectant᷑ oderunt. set¬
pro his quos amant zelant ⁊ amantes dñm. ac domum
quasi ex natura capitis corꝑis uigilant. s ex ꝯscientia sol¬
liciti amoris inuigilant. unde etiã mistico sacram̃to in
euangłus qd̾ eclant micas catelli sub mensa dñoꝵ ⁊ ca
nanea non erubuit dicere. ⁊ dñs non fastidiuit audire.
Deatꝰ etiã tobias ducẽ angłm sequens: canẽ comitẽ habere
nicies uocata a candore. quasi candicies. unde ẽ illud
florida uuent᷑. lactea canicies ꝓut diceret candida. Ca¬

Expanded text:
hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt sed iis quos amant zelant, et amantes dominum ac domum noni quasi ex natura apti corporis uigilant, sed ex conscientia solliciti amoris inuigilant. unde etiam mystico sacramento in Euangeliis, quod edant micas catelli sub mensa dominorum, et Chananaea non erubuit dicere et Dominus non fastidiuit audire. beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem habere nities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida.
Abbreviated transcription (Latin):
eum quidã acanore latrat᷑ꝰ appellatũ existiment. eo qd in¬
sonat. uñ ⁊ canere. Nichil aut̃ sagatius canib. plus i
sensui ceteris aĩalib hñt. nãq soli sua nõia recognoscũt.¬
dños suos diligunt. dñoꝵ tecta defendunt. ꝓdñis suis
se morti obitiunt. uoluntarie cũ dño ad p̃dam currunt.
corpus dñi sui etiã mortuũ nõ relinquunt. Quoꝵ po¬
stremo natura ẽ. extra hoĩes ẽe non posse. Incanib duo
pliniꝰ canes. nati ex lupis ⁊ canib cũ int̾ se forte miscãt᷑.
Solet et india feminas canes nocte insiluis aligatas ad¬
mitti adtigrides bestias aquib insiliri. et nasci ex eodẽ
fructu canes adeo acerrimos. ut in cõplexu leones ꝓster¬
stremo nature insitũ ẽ. uoluntarie ad id qd preꝑant᷑. et
tremoris expectatione suspendi donec ad ꝑagendi licen¬
tiam nutu signoue mitant᷑. bñt enĩ ꝓprios appetitꝰ. qͣn¬
tum brutis excellentiores. tantũ rationalib ꝓpinqͣntes.

Expanded text:
eum quidam a canore latratus appellatum existiment, eo quod insonat; unde et canere. Nihil autem sagacius canibus; plus enim sensus ceteris animalibus habent. Namque soli sua nodominos suos diligunt; diminorum tecta defendunt; pro dominis suis se morti objiciunt; voluntarie cum domino suo ad praedam currunt; corpus domini sui etiam mortuum non relinquunt. Quorum postremo natura est, extra homines esse non posse. In canibus duo Plinius canes nati ex lupis et canibus, cum intra se forte miscentur. Solent et Indae feminae canes noctu in silvis alligatae admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri et nasci ex eodem fetu canes adeo acerrimos et fortes, ut in complexu leones prosters natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantutimoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes,
Abbreviated transcription (Latin):
uene dicti acultura agri. St̃ i aliunde uenientes. atq
alienũ agrũ locatũ colentes. ac debentes ꝯdicionẽ genitali
solo ꝑꝑ agricult᷑am sub dominio possessoris. ꝓ eo qͦd discolat᷑
est fundus. coloni aut̃ quatuor modis dicunt᷑. Nam colo
ni aut romani sũt: aut coloni latini. aut coloni auxilia¬

Expanded text:
vene, dicti a cultura agri. Sunt enim aliunde venientes, atque alienum agrum locatum colentes ac debentes conditionem genitali solo, propter agriculturam sub dominio possessoris, pro eo quod his locatus est fundus. Coloni autem quatuoni, aut Romani sunt, aut coloni Latini, aut coloni auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ pullis hẏrundinũ si oculi auferant᷑. mat̃ eoꝵ. illis
num colore uocata. et duoꝵ ẽ geneꝵ quaꝵ una ex alte¬
ra parte purpurea et alia purpurea nigris int̾ueni¬
entib maculis. Celidoniacus gladiꝰ ferrum ẽ latum.
cuiꝰ duplex mucro ac bifurtis in modũ caude hyrun¬

Expanded text:
quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis num colore vocata; et duorum est generum, quarum una ex altera parte purpurea, et alia purpurea nigris interveniem. 7. Chelidoniacus gladius ferrum est latum, cujus duplex mucro, ac bifurcus in modum caudae hirun
Abbreviated transcription (Latin):
dia usq tauꝵ porrectꝰ. ꝓgentiũ ac linguaꝵ uariera¬
te quoq uersũ uadit. diuersis nõib nuncupat᷑. ubi
aut̃ adorientẽ in excelsiorẽ ꝯsurgit sublimitatẽ ꝓni
um candorẽ caucasus nuncupatꝰ. Nã aurentali
lingua caucasũ significat candidũ .i. niuib denfis¬
simis candidicantẽ: uñ ⁊ reu̾scite qui eidem monte
uingunt᷑. croucas inuocauerunt. Casis ii apud eoᷤ
candor siue nix dr̃. Oros. Caucasus mons qui int̾

Expanded text:
nguarum varietate, quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua caucasum significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti junguntur, Croacasim vocaverunt. Casim apud eos cando
Abbreviated transcription (Latin):
caprcu. cyxo paue. idest arboris humor ardentis. cuiꝰ folia ad
cypressi similitudinẽ respondent. lignũ uero iocundi odo¬
ris ẽ. et diu durans. nec atinea umquã ext̾minat᷑. De qͦ ꝑ¬
sus et ced̾ro digna locut᷑ scilicet ꝑꝑ durabilẽ ꝑpetuitatẽ
unde intẽplis propt̾ diuturnitatẽ. Ex hoc ligno luca¬
libris adeo ẽ utilis ut ꝑliti exeo nec tineas patiant nec
tp̃r ꝯsenescant. Nascit increta. africa. atq siria. DoU.

Expanded text:
δρυὸς ὑγρὸν, id est, arboris humor ardentis, cujus folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero jucundi odoris est, et diu durans, nec a tinea unquam exterminatur. De qua Persius: Et cedro digna locutus. Scilicet propter durabilem perpetuitatem. Unde et in Templis propter diuturnitatem ex hoc ligno laculibris adeo est utilis, 335 ut perliti ex ea, nec tineas patiantur, nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa, atque Syria. 34.
Abbreviated transcription (Latin):
li inmedicina ꝓficiunt addiu̾sas ualitudines. Phisiologꝰ
exposuit naturã illiꝰ dicens. qr cũ inuestigauerit eũ uena¬
tor. seꝗt᷑ post eũ. castor uͦ cũ respexerit post se ⁊ uid̾it ue¬
natorẽ uenientẽ. statim morsu abscidit testiculos suos
⁊ ꝓicit cos ante faciem uenatoris ⁊ sic fugiens euadit.
Uenator aut̃ ueniens colligit eos ⁊ ultͣ iã nõ ꝑseꝗt᷑
eũ s recedit ab eo. Si aut̃ rursꝰ uenerit alt̾ uenator ut¬
ꝑꝗrens inueniat ⁊ sequt pꝰeũ ille uidens se iam euade
non posse erigit se uirilia sua uenatori. uenator autẽ
cũ uiderit eũ non habentẽ testiculos discedit ab eo. Iib̾.¬
lana fibrinũ. Castores. acastrando dicti sũt. Nam
amputãt. De ꝗb cicero inscauriana redimunt se apar

Expanded text:
li in medicina proficiunt ad diuersas ualetudines. Physiologus exposuit naturam eius dicens quia, cum inuestigauerit eum uenator, sequitur post eum; castor uero, cum respexerit post se et uiderit uenatorem uenientem post se, statim morsu abscidit testiculos suos, et proicit eos ante faciem uenatoris, et sic fugiens euadit; uenator autem ueniens colligit eos, et ultra iam non persequitur eum, sed recedit ab eo. Si autem rursus euenerit ut alter uenator perquirens inueniat et sequatur post eum, ille, uidens se iam euadere non posse, erigit se et demonstrat uirilia sua uenatori; uenator autem cum uiderit eum non habere testiculos, discedit ab eo. Siadmittere. 21. Castores a castrando dicti sunt. Nam amputant. De quibus Cicero in Scauriana: Redimunt se ea pa
Abbreviated transcription (Latin):
pados insula noĩata. sic̃ arodo rodia. sic̃ ab alexandria
Isit. Carpatiũ. mare. int̾ egyptũ ⁊ rodũ ab insula car¬
dib ameridie posita contͣ egyptũ. aqua carpanum
tem. est i int̾ egyptũ ⁊ rodũ. ex hac insula dicunt᷑ et
carpasie naues magne ⁊ spatiose. uix. Carpe ma

Expanded text:
patho insula nominata, sicut a Rodo Rodia, sicut ab Alexandria t Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Cardibus a Meridie posita contra Aegyptum, a 177 qua Carpathium tem. Est enim inter Aegyptum et Rhodum. Ex hac insula dicuntur et Carpasiae naves magnae et spatiosae. 25. Cythera
Abbreviated transcription (Latin):
Subꝯulib ꝑtestamta inurbe romana effecti sũt. Dicti aut̃
ciuies romani ꝗ ⁊ testam̃to lib̃i effecti innumeꝵ romanoꝵ
ciuiũ recligint᷑ his pͥmũ adit᷑ erat inurbe roma cõmora¬
ri. Cet̃is ant lib̾is ꝓhibebat᷑ ne uł inurbe roma uł infra
septimũ aburbe miliariũ cõmanerent. siues. pat̾ci. sena

Expanded text:
us per testamenta in urbe Romana effecti sunt. 52. Dicti autem cives Romani, quia testamento liberi effecti in numerum Romanorum civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari, caeteris autem libertis prohibebatur, ne vel in urbe Roma, vel intra septimum ab urbe milliarium commaner
Abbreviated transcription (Latin):
mo sccło demũ anno quã fuerat euersa deductisq
ciũ romanoꝵ familiis qui eã incolerent restituta
⁊ repleta ẽ magno ante ꝓdigio p̾cedente. Nam cum
mensores adlimitandũ cartaginensem agrũ missi¬
istipites t̾minoꝵ indices fixos ⁊ nocte alupis refulsos
mordi quos c̃rososq repperissent aliquã diuersitatũ
ẽ utrũ romane ꝑaci expediret cartaginẽ reformari.
tadã noĩauit. qd fenica lingua expmit cuitatt̃ no¬
uam. in boc sermone u̾so cartago ẽ dicta. hãc scipio
deleuit. Que aut̃ nc̃ ẽ. postea aromanis condita est.
Cartago aut̃ ante abyssa post tyrus ẽ dicta deinde
manis capta ⁊ calonia facta nom̃ etiã ꝓuncie de¬
dit. Nuc̃ aut̃ gothis subu̾sa atq indesolationẽ re¬

Expanded text:
do demum anno quam fuerat euersa deductis ciuium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari.thadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis condita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde manis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem re
Abbreviated transcription (Latin):
det. Chamelon. bestia non hñs unũ colorẽ. s diuersa ẽ
corpusculũ. ad colores quos uidet facillima conuersa¬
tione uariatur. qd alioꝵ aĩaliũ non ẽ ita ad conuer¬
parclus dictus qd̾ dũ sit ut pardus asbis maculis suꝑ
asꝑsus. colleo quo similis pedib bubus. capite tamen
nom̃ decdit. siue qd quando onerant᷑. ut breuiores uł
humiles fiant accũbant. ꝗa greci chamile et breue di¬
cunt. siue ꝗa curuus ẽ dorso. Chames eñĩ uerbo greco
curuũ significat. hos licet alie regiones mutant. sed
arabia plurimos. Oifferunt aut̃ sibi.Nam arabici
bina ub̃a indorso habent. reliquaꝵ regionũ singula.

Expanded text:
t. Chamaeleon non habet unum colorem, sed diversa est corpusculum ad colores quos videt facillima conversione variatur, quod aliorum animalium non est ita ad converpardus dictus, eo quod, dum sit ut pardus, albis maculis super aspersus, collo equino similis, pedibus bubulinis, capite tamen nomen dedit, sive quod quando onerantur, ut breviores, et humiles fiant, accubant, quia Graeci χαμαὶ humile, et breve dicunt; sive quia curvus est dorso. Camur enim verbum Graecum curvum signArabia plurimos: differunt autem sibi. Nam Arabici bina tubera in dorso habent, reliquarum regionum singula.
Abbreviated transcription (Latin):
Carcer ẽ. a quo ꝓhibem̃ exire. ⁊ dictꝰ carcer. a cohercendo.
unt᷑ noxii. et dictꝰ carcer qd eo hoĩes coerceant᷑ includã¬
turq quasi arche ab arcendo scilicet. Locũ aut̃ inquo
seruant᷑ noxii carcerẽ dicimꝰ nũo tm̃ singulari. u̾n uõ
emitunt᷑ qͣdrige carcẽs uocamꝰ nuo tm̃ plurali. Carcẽs.
clusi ita hic equi cohercent᷑. ne exeant ante quã signum
quasi. f. littera ꝑ quã funes trahunt᷑. Cinna. lucida
ꝯfulgent alticarceria mali. trogliȩ aut̃ uocati qd̃ rotu

Expanded text:
Carcer est a quo prohibemur exire, et dictos carcer a coercendo. untur noxii. Et dictus carcer, quod eo homines coerceantur, includanturque quasi arcer, ab arcendo scilicet. Locum autem in quo servantur noxii carcerem dicimus numero tantum singulari; unde vero emittuntur quadrigae clusi; ita hic equi coercentur, ne exeant antequam signum ochleae, quasi F littera, per qua funes trahuntur. Cinna 4: Lucida confulgent alti carchesia mali. Trochleae autem vocatae quod rotu
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. maioris fit uirtutis. Nam iteꝵ incensus fortiori
luce calescit. cuiꝰ tanta ẽ etiã ⁊ sine igne firmitas. ut
dictꝰ. ꝙd mortu suo rubens sit ut ignis. postea niger
ut flãmas ad oculos uibrat: genera eiꝰ duodetĩ. s pre¬
stantiores ꝗ uident᷑ fulgere ⁊ uelud ignẽ effundere.

Expanded text:
ditur, maioris fit virtutis: nam iterum incensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam sine igne fidictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut flammas ad oculos vibret. Genera ejus XII; sed praestantiores, qui videntur fulgere, et velut ignem effundere.
Abbreviated transcription (Latin):
is. Cncilliones dicti. eo qd agrestes sint. Quos quopo¬
sitas uocant. bonosiȩ. aeresis habentes doct̾nã. hii amo¬
re martirii semet ipsos ꝑimunt. ut uiolent̃ de hac
qui sub habitu monachoꝵ usq quaq uagarit᷑ uenalẽ
cnrtũferentes ypocͤsm. Cicũ euntes ꝓuincias nusquã
missi. nusquã fixi. nũquã stantes. nũquã sedentes.
alii que non uiderunt confingunt opiniones su
as habentes ꝓdeo. Ali membra martirũ si tm̃ mar¬
tirũ uenditant. Alii fimbrias et filateria sua magnificãt.
głam captantes ab hominib. alii criniti incedunt. ne uili¬
or habeat᷑ tonsa sc̃itas quã cõmata ut uidelicet ꝗ cos uide¬
rint antiquos illos quos legimͦ cogitet. Samuelẽ. et heli¬
am. et cet̃os. Alu honores quos nõ acceꝑunt. hab̃e se ꝓte¬
stant᷑. alii parentes et consanguineos suos in illa ł milla
hensi fucrint uł qd̾ quomͦ innotuerint sub generale
tarios dr qd uergendo efficiet curculũ. huiꝰ modꝰ dupli¬

Expanded text:
ircumcelliones dicti eo, quod agrestes sint, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac qui sub habitu monachorum usquequaque vagantur, venalem circumferentes hypocrisim, circumeuntes provincias: nusquam missi, nusquam fixi, nusquam stantes, nusquam sedentes. Alii, quae non viderunt, confingunt, opinioas habentes pro Deo; alii membra martyrum si 438 tamen martyrum venditant; alii fimbrias et phylacteria sua magnificant, gloriam captantes ab hominibus; alii criniti incedunt, ne vilior habeatur tonsa sanctitas quam comata. Ut videlicet qui 439 eos viderit, antiquos illos quos legimus cogitet, Samuelem, et Eliam, et caeteros. 8. Alii honores quos non acceperunt habere se protestantur; alii parentes vel consanguineos suos in illa vel in ihensi fuerint, vel quoquo modo innotuerint, sub generali tus, quod vergendo efficiat circulum. Hujus modus dupli
Abbreviated transcription (Latin):
dicta qd̾ t̾re adhereat et õdorem pini habeat. hanc la¬
tini eucarbitularẽ uocant. qd̾ exparte odorẽ cucur¬
inhis dormimꝰ incamis .i. instratis nr̃is. siue qd pni¬
mum fiebant acannamis. Campania. ꝓuincia ita¬
lie habet t̾ras hieme anni atqͤ state uernantes solibi
mitis grata temperies. uł purus et blandꝰ. Cãpania
aregione ytalie nomen cepit ubi primũ eiꝰ usus re¬
pertus est. hec duas lances non habet sed uirgi ẽ signa¬
ta libris et uncus et uago pondere mensurata. uni¬
cuiq aut̃ ponderi certus ẽ modꝰ nõib ꝓpriis designa

Expanded text:
dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurin his dormimus in camis, id est in stratis nostris sive quod primum fiebant a cannabis. Tubracos vocathabet terras hieme anni atque aestate vernantes. Sol ibi mitis, grata temperies, aer purus et blandus. Gallia a regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. 298 7. Unicuique autem ponderi certus est modus, nominibus propriis designa
Abbreviated transcription (Latin):
cancͥq subaxe. Cancros uoscari. qua conce sũt crura
habentes inimica host̾eis aĩalia. eoꝵ em̃ carnib uiuũt
miro ingenio. Nã qui ualide testa eiꝰ aꝑire nõ põt. ex¬
ploret qn hostrea clausa testaꝵ aꝑiat. Tũc cancer. latẽ¬
ter lapillus inicit atq impedita. ꝯclusione ostreȩ car¬
nes errodet. Tradunt ꝗdem decẽ cancris cũ ocimi ma¬
nipulo alligatis om̃s qui ibi sũt scarpiones ad eũ locũ
coituros. Ouo sũt aut̃ genera cancroꝵ. fluuiales ⁊ ma¬
mense unu sol dũ uenerit retro gradat᷑. in modũ
cancri. longioresq dies facit. hoc enĩ aĩal incertã hab
pͥmã partẽ. Peniq adutrãq partẽ gressũ dirigit. ita u
prior pars sit posterior.⁊ posterior pͥor. Cancũ int̾ nig

Expanded text:
citur. Canchros vocari, quae conchae sunt, crura habentes, inimica ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. Quae cum validam testam ejus aperire non potest, explorat, quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam, decem cancris cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluviales et mamense Junio Sol venerit, retro graditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior, et posterior prior. Leonem in G
Abbreviated transcription (Latin):
Canticũ moyses pͥmũ inuenit qͣndo ꝑcussa egypto de¬
cem plagis et pharaone submerso cum popłis ꝑinsu¬
eta maris itinera ad desertũ gratulabundus egressus
est dicens. Cantemꝰ dño glose eñ honorificat᷑ ẽ. Canticũ¬
lis. uia. uł semita. Callis ẽ iter pecudũ inter montes
angustũ et tritum acallo pedũ uocatũ. siue acallo pe¬
cudũ p̃duratũ. Callis. feraꝵ. uł pecudũ acalcando. ita
dieta. Tramites uero transuersa sũt inuersa sũt mag¬
ris itinera. ꝓprie ergo callis semita tenius callo petu¬
aspectu. a ceteris distant. sũt enĩ infacie ꝓducta barba

Expanded text:
tunc Moyses primus invexit, quando, percussa Aegypto decem plagis, et Pharaone submerso cum populis, per insueta maris itinera ad desertum gratulabundus egressus est, dicens: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus estpecudum. 10. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive callo pecudum praeduratum. dicta. Tramites uero sunt transuersa in agris itinera; proprie ergo callis semita tenuis callo pecoaspectu a ceteris distant, sunt enim in facie producta barba
Abbreviated transcription (Latin):
renascat᷑. Centenos ap̃ gͣmaticos uocari solent. ꝗ car¬
minib homeri seu uirgilii ad ꝓpͥa oꝑa more centaurio
ex multis hinc inde cõpositis inunum sortiunt᷑ corpꝰ
tonẽ ex uirgili de fabrica mundi et euangelii plenissime
exp̃ssit materia cõposita scđm uersus. ⁊ uersus scd̃m
mat̾iam ꝯcinnatis. sic quoq ⁊ ꝗdã põpiniꝰ ex eodem

Expanded text:
. Centones apud grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri, vel Virgilii, ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpustonem ex Virgilio, de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia composita semateriam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
post istoꝵ. quatuor auctoritatẽ. omni manent stabi¬
lita uigore quoꝵ gesta in hoc oꝑe condita continent᷑.
Sinodũ aut ex greco int̃pretari aiunt oomitatum
uł cetum. Concilii uero nom̃ tractũ ex more roma¬
no. tp̃r enim quo cause agebant᷑. conueniebant om̃s
inunũ cum. uiiiq. inter trione tractabant. un
et conciliũ a cõmuni int̾trione dicti quasi consilium.
Nm cilia oculoꝵ sũt. unde conciliũ. consciliũ. d .iii.
littera transennte. Cȩtus uero conuentꝰ ẽ uł congre¬
gatio acoeundo. uł conueniendo munũ. uñ et con¬
uentũ ẽ nuncupatũ sic̃ conuentꝰ cetus uł concilium
asocietate multoꝵ in unum. Canopea. egyptꝰ dr̃.¬

Expanded text:
post istorum quatuor auctoritatem omni manent stabipost istorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita vigore, quorum gesta in hoc corpore condita continentur. 11. Synodus autem ex Graeco interpretatur comitatus, vel coetus. 12. Concilii vero nomen tractum est ex more Romano. Tempore enim quo causae agebantur, conveniebant omnes in unum, communique intentione tractabant. Unde et concilium a communi intentione dictum, quasi communicilium. Nam cilia oculorum sunt. Unde, et CONSIDIUM, colittera transeunte. Coetus vero conventus est, vel congregatio a coeundo, id est conveniendo in unum. Unde et conventus est nuncupatus, sicut conventus coetus concilium, a societate multorum in unum. Epistola Gr
Abbreviated transcription (Latin):
ta blasfemia. quã de inequalitate sc̃e trinitatis. idc̃
arrius asserebat ꝯsubstantialẽ deo patri d̃m̃ filium.
eadẽ sc̃a synodꝰ ꝑsimbolũ definiuit. Scd̾a synodꝰ centũ
quinquaginta patrũ sub theodosio seniore ꝯstantino
sp̃m sc̃m demonstrauit. dans symboli formã quam
tota grecoꝵ. ⁊ latinoꝵ confessio ineccłus p̃dicat. Ter¬
cia sẏnodꝰ ephesena pͥma .cc. ep̃oꝵ sub iuniore theodosio¬
augusto edita. que nestoriũ duas ꝑsonas in xp̃o asse¬
rentẽ iusto anathemate condempnauit. ostendenꝰ ma
sub machiano principe habita ẽ inqua eutice con¬
stantinopolitanũ abbatem uerbi dei et carnis unam
naturã ꝓnuntiantẽ. et eiꝰ de fensorẽ dioscorũ quon¬
dam alexandrinũ ep̃m et ip̃m rursũ nestoriũ cum
reliquis hereticis una patrũ sententia p̃damnauit.
amur nature: hec sunt que quatuor sinodi pͥnci¬
pales fidei doctrina plenissime predicant. S et siqua
sunt concilia que scĩ patres sp̃u dei pleni asserunt.

Expanded text:
a blasphemia, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius asserebat; consubstantialem Deo Patri, 265 Deum Filium eadem sancta synodus per symbolum definivit. 7. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinsanctum Spiritum demonstravit, dans symboli formam, quam tota Graecorum et Latinorum confessio in Ecclesiis praedicat. 8. Tertia synodus Ephesina prima, ducentoAugusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo adserentem iusto anathemate condemnavit, ostendens mansub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia praedamnavit, amur naturae. 10. Quatuor hae sunt synodi principales, fidei doctrinam plenissime 266 praedicantes; sed et si qua sunt concilia quae sancti Patres spiritu Dei pleni sanxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rex albanoꝵ construxit. appellatã noie conditoris. Lic:
sint qui dicant acapacitate hanc capuã dictã. qd̃ eiꝰ t̃ra
omnẽ uite fructũ capiat. alii alocis cãpestrib inqb si¬
ta ẽ. Est aut̃ caput urbiũ cãpanie. int̾ tres maximas.
romam. cartaginẽq numerata. ex qua et ꝓuincia ita¬

Expanded text:
rex Albanorum construxit, appellatam nomine conditoris, licet et sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod ejus terra omnem vitae fructum capiat; alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam, Carthaginemque numerata, ex qua et provincia Ita
Abbreviated transcription (Latin):
mortui feruntur. Caluaria. ab ossib caluis dicta ꝑ
defectione et neutralit̾ ꝓnuntiat᷑. Caluarie locus¬
ob haẽ causam dictꝰ qd̾ de consuetudine in eodem
loco damnati capite truncabant᷑. Caluarie locum.¬
pultus ẽ adam et ideo sic appellatũ ꝗa ibi antiꝗ hoĩes¬

Expanded text:
tur. 27. Calvaria, ab ossibus calvis dicta, per defectionem, et neutraliter pronuntiaturob hanc causam dictus, quod de consuetudine in eodem loco damnati capite truncabantur. Arioppultus est Adam, et ideo sic appellatum esse, quia i
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑa celiẽ
species quedã in rotundũ formata. cuiꝰ centrũ t̾ra ẽ
ex om̃ib partib eq̃lit̾ ꝯclusa. hanc sꝑã non pͥncipiũ
hab̾e dicunt nec t̾minũ. Ideo qd in rotundũ qͣsi circu¬
lus uñ incipiat uł ubi desinat non facile cõp̃hendit᷑.
Phylosophy aũt mundi septt̃ celos
id ẽ planetas globoꝵ. ꝯsono motu introduxerũt. qͦꝵ¬

Expanded text:
a coeli est species quaedam in rotundum formata, cujus centrum terra est ex omnibus partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt, nec terminum, ideo quod in rotundum quasi circulus, unde incipiat, vel ubi desinat, non facile comprehenditur. 2. Philosophi autem mundi septem coelos, id est, planetas globorum consono motu introduxeru
Abbreviated transcription (Latin):
detimũ ꝑuenies. Si gͥ aꝑto quolib eugłio placuerit sei¬
re qui reliquoꝵ eugłistaꝵ similia dixerunt. assumens
adiacentẽ numerũ capituli et reꝗres inipsũ numerum
insuo canone que indicat. ibiq inuenies qui et qui di¬
xerunt. et ita demũ incorꝑe inqsita loca que ex ipsis
ducit. nec aliquando alios subtrahit. Alii dixerunt re¬
gulam dictã uł quod regat. uł qd normã recte uiuendi
prebeat. uł qd̾ distortũ prauũq ꝗd corrigat. Canones
aut̃ generaliũ concilioꝵ: atẽporib constantini ceperũt.
Inp̃cedentib namq annis ꝑsecutione feruente docen
darum plebiũ minime dabat᷑ facultas. inde xͥanitas
indiu̾sas hereses scissa ẽ. ꝗa non erat licentia ep̃is inunũ
conuenire nisi tẽpore supra dicti imꝑatoris. Ipse enĩ de¬
dit facultatẽ xp̃ianis libere congregari. Sub hoc etiam
sc̃i patres in concilio niceno de om̃i orbe t̾raꝵ ꝯuenien¬

Expanded text:
decimum pervenies. Si igitur aperto quolibet Evangelio placuerit scidecimum pervenies. Si igitur aperto quolibet Evangelio placuerit scire, qui reliquorum evangelistarum similia dixerint, assumes adjacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, et ibi invenies, qui et quid dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam, vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque corrigat. Canones autem generalium conciliorum, a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis persecutione darum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum conveniendi, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregari. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenien
Abbreviated transcription (Latin):
anonẽ euangłioꝵ amonius alexandrie pͥmus ex co¬
gitiuit quẽ postea eusebius cesariensis secutus. ple¬
nius composuit. qui ideo facti sunt. ut ꝑeos inue¬
nire scire possimus qui reliquoꝵ euãgłistaꝵ simi¬
lia aut ꝓͥa dixerunt. Sunt aut̃ numero .x. quoꝵ
primꝰ ꝯtinet numerus inꝗb quatuor eadem dixe
us. lucas. ioħes. Quartꝰ inꝗb tres. matheus. marcus. Io
oratheus. mareus. septimꝰ. in ꝗb duo. matheus. ioħs. Oc¬
tauus inꝗb duo. lucas. maitus. Nonꝰ. inꝗͥb duo. lucas. iob̃s.¬
Decimꝰ. inꝗͥb singułoꝵ eoꝵ ꝓp̾a quedã dyaerunt. quoꝵ ex¬
positio hec ẽ. ꝑ singulos enĩ euangłistas numerus capita¬
lis ad fixus adiacet. quib numeris subdita ẽ era quedã
mineo notata que indicat in toto canone positꝰ fit nu¬
merus eui subiecta ẽ era. uerbi gr̃a. siẽ era pͥma. in pͥmo
canone. si sccła. inscło. si t̾̃cia. int̾cio. et sic ꝑordinẽ usq ad

Expanded text:
Canones Evangeliorum Ammonius Alexandriae primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus plenius conposuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixerunt. Sunt autem numero decem, quorum primus continet numeros in quibus quattuor eadem dixerus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, IohMatthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, MDecimus, in quibus singuli eorum propria quaedam dixerunt. Quorum expositio haec est. Per singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis adfixus adiacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est aera .I., in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio; et sic per ordinem usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
smaragduis gc̃ma dicta qd uiridis sit et turbida arsꝰ
uenas. hec megypto uł cipro insula nascit᷑. Calcos¬
acalculis .i. lapillis minutis. quos antiqui in manu
tenentes. numeros cõponebant. Hib. Calculi inlusu¬
tabule uocati qd̾ lenes sint et rotundi. unde et cal¬
culus dicit᷑ lapis breuis qu sine molestia sui bre¬
uitate caleat᷑. item calculi qd ꝑuias ordinales eat
quasi ꝑ calles. Calculi partim ordine mouentur
partim uage. Ideo alios ordinarios alios uagos
appellat. aut uero qui moueri om̃ĩno non possũt.
incinctos dicunt. uñ ⁊ agentes hoĩes inciti uocã¬
tur. quib spes ultra ꝓcedendi nulla restat. Calculi

Expanded text:
smaragdus dicta, quod viridis sit, et turbida aeris venis. Haec in Aegypto, vel Cypro insula nascitur. a calculis, id est, lapillis minutis, quos antiqui in manu tenentes numeros componebant. 44. CompilCalculi vocati quod lenes sint et rotundi. Unde et calculus dicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per vias ordinales eant, quasi per calles. partim vage: ideo alios ordinarios, alios vagos appellant; at vero qui moveri omnino non possunt, incitos dicunt. Unde et egentes homines inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat. § 68
Abbreviated transcription (Latin):
capiendo teneant utͣq uestigia ne ꝓgrediant᷑. Itẽ cate¬
ne qd se capiendo teneant plurimis nodis. R. Catho¬
multitudo. Nacꝰ. Cacialẽ. collẽ uͥ nũc lacus fundit᷑
ẽ dictꝰ. acanticũ cuiꝰ locũ. Catilo. gulosus. acatelli appa¬
num. uas fictile. meliꝰ neutro dicimꝰ. quã masculino. Nã
et salinũ dr̃ nicħominꝰ neutro quasi aptũ salib ⁊ meliꝰ
sic dicimꝰ quã catinꝰ. Orosi. Catippi. oppidũ orientis.¬

Expanded text:
cipiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. 10. Mauulnerato. Catialem collem, ubi nunc lacus funditur. Est dictus a Cati cuiusdam loco. Catillo, gulosus, a catelli appenum, uas fictile, melius neutro dicimus quam masculino. Nam et salinum dicitur nihilo minus neutro uas aptum salibus. Et melius sic dicimus quam catinus. Consp
Abbreviated transcription (Latin):
uocem modulat᷑ incantu. huiꝰ duo genera dicunt᷑ in ar¬
te musiea. Sic̃ ea docti homines latine dicere potuer̃t.
precentor. et succentor p̃centor scilicet qui uocem p̾¬
mittit incantu. succentor aut̃ qu subsequent̃ canen¬
do respondit. Cantor aut̃ et uoce et arte p̾clarus
illustrisq ẽẽ oportet. ita ut oblectam̃to dulcedinis
uł quã cantãtłũ erat. cibis abstinebant. palentia tã¬
tum legumina causa uocis assidue utebant᷑. unde
et cantores apud gentiles fabarii dicti sũt. ueteres
lamina pectoris inposita sub ea cantica exclama¬
re alendis uotib rationẽ demonstrauerũt. Cantu.¬

Expanded text:
vocem modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines latine dicere potuerunt, praecentor et succentor: praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu, succentor autem, qui subsequenter canen sanctis Patribus, et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa vocis assidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vocibus rationem demonstravere.
Abbreviated transcription (Latin):
mistrũ. acus ẽ. que calefacta ⁊ adibita calefacit ⁊ intor¬
quet capillos unde tota calamistrati appellant᷑ qui co¬
incalami similitudine facto in quo crines obtorquẽt
ut crispi sint. quã incinere calefacere solent qui ca¬
pilios crispant ut calamistrati sint. EGł. Calamĩs.¬

Expanded text:
mistrum est acus quae calefacta et adhibita calefacit, et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui coin calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint, quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. 58. C
Abbreviated transcription (Latin):
nus. capitolio seruiens. Isis. Capitolium rome uoca¬
tum . co qd fuerit romane urbis et religionis capud
sũmum. Alui aiunt cũ tarquinius priscus capitolu
fundam̃ta rome aperiret inloco fundam̃ti capud ho¬
minis lite tristuscis notatũ inuenit. et ꝓinde capito¬
capitulare dr̃. iđ et cappa uł qd̃ duos apices ut cappa
littera habeat uł ꝗa capitis ornam̃tũ ẽ. Capsax. se¬

Expanded text:
s studio exercitentur. 31. Capitolium Romae vocatum, eo quod fuerit Romanae urbis, et religionis caput summum. Alii aiunt: cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitocapitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices, ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃remotu subruta babele pͥmũ pꝰea salsa appellata¬
cetere adhuc urbes starent ista sepe subuersa est.
quantomagis nunc in cõi ruina nõ pot̃it lib̾ari:
⁊ hãc occasionẽ infidelitatis etiã infilias coitꝰ dedis
sibi concessũ audierat ambigere nõ debuit. Eiẽ.¬

Expanded text:
terrae motu subruta, Bale primum, et postea Salissa appellatacaeterae adhuc urbes starent, ista saepe subversa est, quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? Et hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias coitus princsibi concessum audierat, ambigere non debuit. I
Abbreviated transcription (Latin):
Scamunia. quã latini acͥdium uocãt. herba suci plena
qd colligitur sub caua radice. Deniq terrã rotũdã ciui¬
tatẽ fodunt. Tum suppositis aut qd̃ eis aut nucis folus
excipitur sucus. atq siccatũ aufertur. ueñ aut̃ sepius ꝓ¬
lulis ex nusia asie. huic contrarius atq falsus ex syria

Expanded text:
Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur succus, atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilior ex Mysia Asiae. Huic contrarius, atque falsus ex Syria