comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Asperacerbatuens r&ro
redit & neque terga
Ircidare aut uirtus patitur
nectende recontra.
Ille quidemb occupiens
potis est ꝑtela uirosq
Haudaliter r&to dubils
uestigicit urnus
Inproperatar eferc &
mens ex aestuatita.
Quin &iambis tum me¬
dios inuaserat hostes.
Bis confu sti fuga ꝑ
muros cigmin uertit
Sedmanus ec astris ꝓ¬
pereco it omnis inunũ.
Hec contrauires aud& sat᷑ maiuno
Sufficere aetiam caelo
nam iuppiterirdm.
Demisit gorm anuelaud
molliuus saferentẽ.
Nitur nuscedat teuero¬
rum moenib: altis.
Ergonec dipeo iuuenis
subsistere tantum
Nec dextraual&. iniectis
sicundiq: telis
O brruitur. strepit cis¬
siduo cauatẽ pora circũ
Ictibus ingeminant
Fulmineus mnestheus.
Liquiturͦ piceum nec¬
res pirare potestas
Flumenagit. fessos quit
ses eomnibus citmis
Influuium deditille
suo cũ gurgite uasto ał flauo
Accepit ueniemtem ac
mollibus extulit undis
la& umsociis cibluta
caederemisit.¬
anditur interecido¬
mus omni potentis olrmpi

Expanded text:
asper, acerba tuens, retro asper, acerba tuens, retro redit, et neque terga ira dare aut virtus patitur, nec tendere contra ille quidem hoc cupiens potis est per tela virosque: haud aliter retro dubius vestigia Turnus improperata refert, et mens exaestuat ira. Quin etiam bis tum medios invaserat hostis, bis confusa fuga per muros agmina vertit; sed manus e castris propere coit omnis in unum, nec contra vires audet Saturnia Iuno sufficere, aëriam caelo nam Iuppiter Irim demisit germanae haud mollia iussa ferentem, ni Turnus cedat Teucrorum moenibus altis. Ergo nec clipeo iuvenis subsistere tantum nec dextra valet: iniectis sic undique telis obruitur. Strepit adsiduo cava tempora circum ictibus: ingeminantfulmineus Mnestheus. liquitur et piceum, nerespirare potestas, flumen agit; fessos quatisese omnibus armis in fluvium dedit: ille suo cum gurgite flavo accepit venientem ac mollibus extulit undis et laetum sociis abluta caede remisit.anditur interea domus omnipotentis Olympi,
Abbreviated transcription (Latin):
Uastat oremamicum.
quo nonfelicior alter
Ung ere telamanu fer¬
rumq: armare ueneno
Et drtium acoliden & a¬
micum er&heamusis.
Et& hecimus arum comi¬
temxuicar mine sẽ ꝑ
Et citharae cordinume¬
rosq: intendereneruis
Semꝑ equos atq arma
uirum pugnasq: canebat
Tand ẽ ductores auditaicaedes uoꝵ
Gonueniunt te ucrimnes¬
theus acerq serestus
Palantesqueuident socios
hostemq receptum.
Et mnesthelis quod e i de
fugam quo tenditisinquit.
Q uos clios muros quae
ultr& moenia hab& is
Unus homo & uestris ooiues
undiqui esȩptasd
Aggerib tantas sFrages
in pune perut bem
Ediderit. iuuenum pri¬
mostot miseritorco
Don in felicis pacnae
ueterumq: deorum
& magnia entae segnes
T alibus caccensi far mans¬
tur & cigmine denso
Sonsistunt curnus pacui¬
latim ex cederepugna.
Et fluutum p&ere cic
partem quae cingitur unda
Acrius hocte ueri lamo¬
reincum bere magno
A glometa remanum
Ceuseuum tut baleonẽ
Cũ telis p̃mit infensis atterritus ille

Expanded text:
vastatorem Amycum, vastatorem Amycum, quo non felicior alter ungere tela manu ferrumque armare veneno, et Clytium Aeoliden et amicum Crethea Musis, Crethea Musarum comitem, cui carmina semper et citharae cordi numerosque intendere nervis. Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Tandem ductores audita caede suorum conveniunt Teucri, Mnestheus acerque Serestus, palantisque vident socios hostemque receptum. Et Mnestheus: Quo deinde fugam, quo tenditis? inquit. Quos alios muros, quae iam ultra moenia habetis? Unus homo et vestris, o cives, undique saeptus aggeribus tantas strages inpune per urbem ediderit, iuvenum primos tot miserit Orco? Non infelicis patriae veterumque deorum et magni Aeneae, segnes, Talibus accensi firmantur et agmine denso consistunt. Turnus paulatim excedere pugna et fluvium petere ac partem, quae cingitur unda; acrius hoc Teucri clamore incumbere magno et glomerare manum. Ceu saevum turba leonem cum telis premit infensis, at territus ille,
Abbreviated transcription (Latin):
uiribus hastam
Excepere aurar uolnus
saturmidiuno
Detorsit ueniens portae¬
que infigitur asta.
At non hactelum me a
quod ui dex terauerscit
es fugies nequo enim
isteli nec udlneris alctor.
Sicdit & sublatum alte¬
Fit sonitus angenti con
Con lapsos artus atqu
armacruenta cerebro
Sternithumi mouiens.
aitqueilli partib aequis
Huc caput atque illuo.
humeto ex utroq pependit:
Diffugiunt uersi trepida¬
sociosq inmitte reportis.
Vltimus illedies bello
gentique fuiss&
Sed furor ardentem
caedisq: inscinacupido
Egit inaduersos.
Principio phalerim&a
succiso poplitegigen
Excipithincraptcs fugi¬
entibus ingerithastas
Intergũ. iuno uites
animumq mmistrat.
Addithulim comitom
& confixa phegeci parma.
Ignuro deinde in muris
incutemq: cients
Alcandrumq aliumq
noe monaq prrtanimq
Lingecitendentẽ contra
soc iosq: uocantem
Uibrantig ladioconixus
abaggeredext ra
Occupat : huic uno de¬
lectum comminus ictu.
Cumgalealonge iacuit.
cuput inde fercirũ

Expanded text:
viribus hastam: viribus hastam: excepere aurae volnus; Saturnia Iuno detorsit veniens, portaeque infigitur hasta. At non hoc telum, mea quod vi dextera versat, effugies; neque enim is teli nec volneris auctor. Sic ait et sublatum alteFit sonus, ingenti conconlapsos artus atque arma cruenta cerebro sternit humi moriens, atque illi partibus aequis huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. Diffugiunt versi trepidasociosque immittere portis, ultimus ille dies bello gentique fuisset; sed furor ardentem caedisque insana cupido egit in adversos. Principio Phalerim et succiso poplite Gygen excipit; hinc raptas fugientibus ingerit hastas in tergum, Iuno vires animumque ministrat; addit Halym comitem et confixa Phegea parma, ignaros deinde in muris Martemque cientis Alcandrumque Haliumque Noemonaque Prytanimque. Lyncea tendentem contra sociosque vocantem vibranti gladio conixus ab aggere dexter occupat; huic uno desectum comminus ictu cum galea longe iacuit caput. Inde ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
Pandarus ut fuso germa¬
num corporecernit
Et quosit furtuna loco
quicasuscigatres
Por tam iumulta conuer¬
socat dine torqu&.
Obnix us latis umeris.
multos que suorum
Moenibus exdusos duro
incertamine linquit.
Astalios secum includit
rec ipit que ruentes.
Demens quirut ulum
inmedio non agmine regẽ
Uiderit inrumpentem
ultroq incluserit urbi.
Immanemue luti pecora
inter inertiatigrim
Continuo noualux oculis
effalsit. & arma
Horrendum sonueretre¬
munt inuertico cristae
Sanguineae. cli peoq: mi¬
cantia fuminamittit.
Agnos cunt fuciem in¬
uis amatq: immaniam̃bra
urbuti subito aeneadae:
tum pandatus ingens
mictit & mortis fraternȩ
feruidus ira
sfcitur. nonhaec dotc¬
lis tegi amatae.
Decmuti si cohib& patrus
medi ardeciturnum
Castricirumic auides nul¬
lahinc exire potestas
O l li subridens sedcito
pectore tarnus
uirtus & conseredextrã
H ic& iam inuentum pria¬
mo nar abis achillẽ
Dixercit illerudem nodis
& coticecitudo
Iunt or qu& summis ad nixus

Expanded text:
Pandarus ut fuso germaPandarus ut fuso germanum corpore cernit et quo sit fortuna loco, qui casus agat res, portam vi magna converso cardine torquet, obnixus latis umeris, multosque suorum moenibus exclusos duro in certamine linquit; ast alios secum includit recipitque ruentis, demens, qui Rutulum in medio non agmine regem viderit inrumpentem ultroque incluserit urbi, immanem veluti pecora inter inertia tigrim. Continuo nova lux oculis effulsit, et arma horrendum sonuere; tremunt in vertice cristae sanguineae, clipeoque micantia fulmina mittit: agnoscunt faciem invisam atque immania membra turbati subito Aeneadae. Tum Pandarus ingens emicat et mortis fraternae fervidus ira effatur: Non haec dotalis regia Amatae, nec muris cohibet patriis media Ardea Turnum. Castra inimica vides; nulla hinc exire potestas. Olli subridens sedato pectore Turnus: virtus, et consere dextram: hic etiam inventum Priamo narrabis Achillem. Dixerat. Ille rudem nodis et cortice crudo intorquet summis adnixus
Abbreviated transcription (Latin):
atriuulneris undam
S pumantem & fixo fer¬
rũ inpulmone tepescit
Tum mero pem atq: eri¬
manta manutũ sternit aphidnũ
Tumbitian ardente mocu¬
lis. animisq: frementẽ:
Honiaculo neque enim
iaculo uitã il ledediss&
Ced magnum stridens
contorta phalaricciuenit.
Fulminis aactamodo quã
nec duo ttu reatergti
N ecduplicis quama
lori cafidelis & ciuro.
Sustinuit conlapsa
ruunt immania membra.
Dattelus gemitum &
clipeum suꝑ intonatingens
Qualis in euboico bea ai¬
rum lit orequondam
Sax eci pilcicadit mag¬
nisquam molib ante
Constructam pontoia¬
ciunt: sic illaru inam
Pronat hrahit penitusq
uadis inlisa recumbit
Miscent semarit & nigrae
at tolluntut haren&.
Tumsonituprocheta
altatremit durumq cubile
In arime iouis impetus
in postatrphoeo:
Hic mars armi potens
animum uiresq latinis
Addidit & stimulos acris sub pectoreutit.
Inmisitq fugumte ucris
atrumque timorem.
Vn dique conueniunt quo¬
niamdata copiapugnae.
Bellator queanimodeus incidit

Expanded text:
atri volneris undam atri volneris undam spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum, tum Bitian ardentem oculis animisque frementem non iaculo, neque enim iaculo vitam ille dedisset, sed magnum stridens contorta phalarica venit, fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga nec duplici squama lorica fidelis et auro sustinuit: conlapsa ruunt immania membra. Dat tellus gemitum, et clipeum super intonat ingens. Talis in Euboico Baiarum litore quondam saxea pila cadit, magnis quam molibus ante constructam ponto iaciunt; sic illa ruinam prona trahit penitusque vadis inlisa recumbit: miscent se maria, et nigrae attolluntur harenae; tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile Inarime Iovis imperiis imposta Typhoeo. Hic Mars armipotens animum viresque Latinis addidit et stimulos acris sub pectore vertit immisitque Fugam Teucris atrumque Timorem. Undique conveniunt, quoniam data copia pugnae bellatorque animo deus incidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Quailes aeriae liquetia
fluminacircum
Siuepudi ripis citesim
seu proteramoenum
Consurgunt geminaequer¬
cus in tonsaq: caelo
Attollunt capitci & sub¬
limi uertice nutcił
Inrum puntadrtus rutuli.
ut uidere patentes.
Continuo quercens. & pul¬
cheraquiculus cirmis
Et p̃ceps animimarus
& mauortius haemon
Agminib: tocis cut uersiterga dedere
Aut ipso portae posuere
inlimineuitam.
Tum magis increscunt ani¬
mis dis cordibus irae.
Et icm collectitioes glo¬
merantur eodem łunũ¬
Et conferremanum.
& ꝓcurrere longius auderT
Ductoritur nodiuersain parte furenłi
Turb antiq uiros per¬
fertur nuntius hostem
Feruere caede noua
& portas p̃bere patentes
Deserit inceptum atq
immani coneitus ira.
Dardaniam ruit ad por¬
tam fratresq suꝑbos
Et primumantiphu¬
tenis enim seprimus cigebat
Theban de matre nothum
sarpedonis alti
Coniectosternit icculo.
uolat it ala cornus
Aera pertenerum stoma¬
choq: infixa subaltum
Pectus abi treddit specus

Expanded text:
quales aëriae liquentia quales aëriae liquentia flumina circum, sive Padi ripis Athesim seu propter amoenum, consurgunt geminae quercus intonsaque caelo attollunt capita et sublimi vertice nutant. inrumpunt aditus Rutuli ut videre patentis continuo Quercens et pulcher Aquiculus armis et praeceps animi Tmarus et Mavortius Haemon agminibus totis: at versi terga dedere aut ipso portae posuere in limine vitam. Tum magis increscunt animis discordibus irae; et iam collecti Troes glomerantur eodem et conferre manum et procurrere longius audent. Ductori Turno diversa in parte furenti turbantique viros perfertur nuntius, hostem fervere caede nova et portas praebere patentis. Deserit inceptum atque immani concitus ira Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos. Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti, coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum pectus abit: reddit specus
Abbreviated transcription (Latin):
I ortales medio dis pec¬
tus sermoner eliquit.
Et p cul intenuem exo¬
culis eua nuit ciuram.
Adgno ueredeum proce¬
res diuinaq tela
Dardanidae pheo r&nãq
fuga sensere sonantẽ:
Ergo ciuidẽ pugna dictis
anumine phoebi
Ascanium prohibentipsi
incertaminarursus
Succedunt animasq in
aꝑta pericula mitturt:
It clamortotis ꝑ ꝓpugnacula muris.
Intendunt acres aircus
am menta que torquent
Et ernitur omnesolum
telis tumscut atiua eq
Dant sonitum fliltu
gcilacae pugnacis perai surgit
Qucotus aboccer su ueniens
pluuiclibuis haedis
Uerberat imber humum
quammulta gtandine nembi
Inucida p̃cipitant. cum
iuppit drhorridus custris
Torqu& a quosam h remen
& ccielo coruia nubilarũpit.
Panderus &bitias ida eo
alcano recr&i.
Quos ituis eduxit lõco
Ab ietibus nuuenes pates
& montibus aequos.
Portum quaeducis imperio
cõmisa redudunt.
Fretiatmis ultroque inui¬
tant moenibus hostem
psuntus indextra cilȩua
proturribus adstant
Armati ferro & cristiscapi¬
ta ailta corusci:

Expanded text:
ortalis medio aspectus sermone reliquit t procul in tenuem ex oculis evanuit auram. Agnovere deum proceres divinaque tela Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem. Ergo avidum pugnae dictis ac numine Phoebi Ascanium prohibent, ipsi in certamina rursus succedunt animasque in aperta pericula mittunt. It clamor totis per propugnacula muris, intendunt acris arcus amentaque torquent. Sternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit: quantus ab occasu veniens pluvialibus Haedis verberat imber humum, quam multa grandine nimbi in vada praecipitant, cum Iuppiter horridus austris torquet aquosam hiemem et caelo cava nubila rumpit. Pandarus et Bitias, Idaeo Alcanore creti, quos Iovis eduxit luco bietibus iuvenes patriis et montibus aequos, portam, quae ducis imperio commissa, recludunt, freti animis, ultroque invitant moenibus hostem. Ipsi intus dextra ac laeva pro turribus adstant, armati ferro et cristis capita alta corusci:
Abbreviated transcription (Latin):
Duciteabur bedomum:
mea carmina ducitedaplinin
Ternatibi haecprimum
triplici diuersacolore
Licide cum do terque

Expanded text:
Ducite ab urbe domum, mea carmina, ducite Daphnim. terna tibi haec primum triplici diversa colore licia circumdo, terque
Abbreviated transcription (Latin):
Du quibus imperium pelagi .ẽ.
quorum a equora curro
Vobis la&us ego hoccandentẽ
in litoreccurum.
Consticucim antearas. uoti
reus extciquesalsos
Proiciam influctus acuma
liquentia fundam.
Uereidum phorciquecho¬
Et pateripsemanu mag¬
Impulitilla foco citius
Ad terram fugit & por

Expanded text:
 quibus imperium est pelagi,  quibus imperium est pelagi, quorum aequora curro, Vobis laetus ego hoc candentem in litore taurum Constituam ante aras voti reus, extaque salsos Porriciam in fluctus, et vina liquentia fundam.ereidum Phorcique choet pater ipse manu magimpulit; illa Noto citius ad terram fugit, et por
Abbreviated transcription (Latin):
broso inpumitenidi.
Fertur in cirua uolans
plausumq extertitapennis.
Dattecto ingentem. moxaere
lapsci quido
Radititer liquidum celeris
neque commo uetcilas
Uic mnestheus sic ipscifuga
secat ultima pristis
Aequorcesicillam fertimpe¬
cus ipse uolantem
Et primumins eopulo
luctantem deserit alto
Sergestum breuibusq: uadis
frustraque uocantem
Auxilici& frcictis discen¬
tem cut rereremis.
ndegran ipscmq ingenti
molechimaetam
onsequitut. cedittm̃ spoli¬
atci magistro est
Solus iam que ipse
suꝑ est infinecloanthus.
Quem pitit & sum mis cid¬
nix us uiribus urg&.
Tum uero ingeminat clamor
cuntiquesequentem
Instigant studiis. resonat¬
que frugoribus a&her
Hi proprium decus & par¬
tum indignant urhonorẽ.
Dit eneant uitamque
uolunt prolaude pciisci.
Ho s successus cilitpos sunt
quiapos seuidentur.
Et fors aequatis cepissent
premiarostris
Hi palmas ponto tendens
utras que cloanthus
Fudis s&que precesdiuosq
inuota uocass&.

Expanded text:
broso in pumice nidi, broso in pumice nidi, fertur in ana volans, plausumque exterrita pennis dat tecto ingentem, mox aere lapsa quieto radit iter liquidum, celeres neque commovet alas: sic Mnestheus, sic ipsa fuga secat ultima Pristis aequora, sic illam fert impetus ipse volantem. Et primum in scopulo luctantem deserit alto Sergestum, brevibusque vadis frustraque vocantem auxilia, et fractis discentem currere remis Inde Gyan ipsamque ingenti mole Chimaeram consequitur; cedit, quoniam spoliata magistro est. Solus iamque ipso superest in fine Cloanthus: quem petit, et summis adnixus viribus urguet. Tum vero ingeminat clamor, cunctique sequentem instigant studiis, resonatque fragoribus aether. Hi proprium decus et partum indignantur honorem ni teneant, vitamque volunt pro laude pacisci; hos successus alit: possunt, quia posse videntur. Et fors aequatis cepissent praemia rostris, ni palmas ponto tendens utrasque Cloanthus fudissetque preces, divosque in vota vocasset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ionioque marimale aeque.
sequacibus undis
Honiam prima p&o mnes¬
theus. neq: uincerecerto.
Q uanquamo. sed superent
quibus hocneptune dedisti
Extremus pudeat rediisse
hoc uincite ciues.
Et prohibece nefus olli
certumine sum mo
Procumbunt uastis tremit
ictibus ac reapuppis.
Subt rahitutq solum.
tumcreber anhe litus arcus.
Arideque ora quatit sudor
fluit undiqueriuis
Attulit ipseuiris optatum
casus honorem.
Numque furens unimi.
dum proram udscxas uburg &
nterior sputioque subit
sergestus iniquo.
nfelix scixis inpro¬
curtentibus haesit
Concus sȩ ccuites &
ucuto inmurice remi
O bnixicrepuere. in liscique
prorupependit.
Consurgunt nautȩ &
magnoclamore morantur
Ferrutusque trudes &
ucut& cus pide contos.
Expedunt fractosque
legunt ingurgit eremos
At laetus mnestheus suc¬
cessuq: acrior ipso
A gminetemorum celeri
uetis que uocatis
Prona p&it maria & pelago
decurrita perto
Qucilis spelonca subito
com mot a columba
uidomus & dulces late¬

Expanded text:
Ionioque mari Maleaeque Ionioque mari Maleaeque sequacibus undis. Non iam prima peto Mnestheus, neque vincere certo; quamquam O!—sed superent, quibus hoc, Neptune, dedisti; extremos pudeat rediisse; hoc vincite, cives, et prohibete nefas. Olli certamine summo procumbunt; vastis tremit ictibus aerea puppis, subtrahiturque solum; tum creber anhelitus artus aridaque ora quatit, sudor fluit undique rivis. Attulit ipse viris optatum casus honorem. Namque furens animi dum proram ad saxa suburguet interior, spatioque subit Sergestus iniquo, infelix saxis in procurrentibus haesit. Concussae cautes, et acuto in murice remi obnixi crepuere, inlisaque prora pependit. Consurgunt nautae et magno clamore morantur, ferratasque trudes et acuta cuspide contos expediunt, fractosque legunt in gurgite remos. At laetus Mnestheus successuque acrior ipso agmine remorum celeri ventisque vocatis prona petit maria et pelago decurrit aperto. Qualis spelunca subito commota columba, cui domus et dulces late
Abbreviated transcription (Latin):
Tum uero exarsit iueni
dolor ossibus ingens
Nec lacrimis carueregenae
segnemque menoetem
Oblitus detorisque sui
socium que scilutis
nmu reptaecipit empuppi
de turbut ub ulta
psegubernac lo rector
subit ipse mũgister
Horcutur que uiros clauũ¬
que adlitora corqu&.
Atgitiuis ut fundo iuixtun¬
dem red ditus imo est.
Ium senior madidaque
fluens inueste menoetes
Sum map&it scopuli.
sic caque in peres edit
llum & lubentem teucri
& riserena tantem:
Et sulsos rident reuomen¬
cem pectore fluctus.
Hic la&a extremis spes
est accensaid uobus
Sergestom nestiq uegran
supercirem orantem.
Sergestus capit ante locum
scopuloque pro pinquat
Hoc totat amen ille prior
prae eunt ecatina.
Parteprior partemrostro
premitamula pristis
At medicis ocios incedens
naue per ipsos.
Hortatur mnestheusi nunc
nunc insurgiteremis.
Haecto reisocii troiaequos
sorte suprema
Delegi comites: nunc illas
promiteuit es
N uncanimos quibus ingae¬
tulis sertibus usi.

Expanded text:
Tum vero exarsit iuveni Tum vero exarsit iuveni dolor ossibus ingens, nec lacrimis caruere genae, segnemque Menoeten, oblitus decorisque sui sociumque salutis, in mare praecipitem puppi deturbat ab alta; ipse gubernaclo rector subit, ipse magister, hortaturque viros, clavumque ad litora torquet. At gravis, ut fundo vix tandem redditus imo est, iam senior madidaque fluens in veste Menoetes summa petit scopuli siccaque in rupe resedit. Ilium et labentem Teucri et risere natantem, et salsos rident revomentem pectore fluctus. Hic laeta extremis spes est accensa duobus, Sergesto Mnestheique, Gyan superare morantem. Sergestus capit ante locum scopuloque propinquat, nec tota tamen ille prior praeeunte carina; parte prior, partem rostro premit aemula Pristis. At media socios incedens nave per ipsos hortatur Mnestheus: Nunc, nunc insurgite remis, Hectorei socii, Troiae quos sorte suprema delegi comites; nunc illas promite vires, nunc animos, quibus in Gaetulis Syrtibus usi,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sic in missis aurigae
undanticlora
Con cus sere iuigis pronique
inuerbet a pedent.
Tum plausu fremituq: uirũ
studiis que stiuentum.
Consonat omnenemus.
uocemq: inelu sciuolutat.
Lit ora p usciticolles clamo¬
reresultłt.
Ef fugit ante cilios primisq
elcibitur undis
Turbam interfremitumq
gy cisquẽ dehi de coloanthus.
Consequitur. meliorremis
sed pondere pinus.
Tardatenet post hos ae quo
discrimine pristis:
Centaurus: nunc una ambae
uada sclscicarina.
ãque ꝓpinquabat sco¬
Quotcintum mihi dexter
abiis huc dirigecursum
Litus cima & lae uostringat
sine palmula ccutes.
Altum aliit eneit dixit sed
caeca menoetes.
Scxatimens pror cmpelagi
detorquet adundas.
Quo diuers us abis iterum
p&e scixa menoete.
Cumclamore gyas reuoca¬
bat & ecce clocnthum
Res picit instantemtergo
& prop ioratenentend.
Ille internauemq grae
scopulos que sonantes
Radit iter laeuum interior
subi toque priorem
Praecerit & m&isten&
a equorcit ut cir elictis:

Expanded text:
nec sic immissis aurigae nec sic immissis aurigae undantia lora concussere iugis pronique in verbera pendent. Tum plausu fremituque virum studiisque faventum consonat omne nemus, vocemque inclusa volutant litora, pulsati colles clamore resultant. Effugit ante alios primisque elabitur undis turbam inter fremitumque Gyas; quem deinde Cloanthus consequitur, melior remis, sed pondere pinus tarda tenet. Post hos aequo discrimine Pristis Centaurus, vada salsa carina. Iamque propinquabant sQuo tantum mihi dexter abis? Huc dirige gressum; litus ama, et laevas stringat sine palmula cautes; altum alii teneant. Dixit; sed caeca Menoetes saxa timens proram pelagi detorquet ad undas. Quo diversus abis? iterum Pete saxa, Menoete! cum clamore Gyas revocabat; et ecce Cloanthum respicit instantem tergo, et propiora tenentem. Ille inter navemque Gyae scopulosque sonantes radit iter laevum interior, subitoque priorem praeterit, et metis tenet aequora tuta relictis.
Abbreviated transcription (Latin):
Litora qliod tumidis sub¬
mersum tunditut olim
luctibus hiberni condunt
ubisiderachori.
Tranquil losil& immota¬
que at colliturundo
C ampus. &cipricis statio
gratissim amergis.
Hic uiridem ae neas fron¬
denti exilicem & cm
Constituit signum nautis
pater undere uerti
Scirent& longos ubi circũ¬
flecte recur sus
Tum lo casorte leguntipsi q
inpuppibus curo.
Ductores longe effulgent
ostroquede cori
Cetera populeci uelatur
fronde uiuentus.
Nudatosque humeros oleo
perfus cinitescit:
Considunt trastris intenta¬
que brachiaremis.
ntenti exspectant signũ.
ex ultantiaq hciurit
Cordcipciuor pulstins. laudũ¬
que arrecta cupido
nde ubi clara deditsonitũ
tuba finibus omnes
Haudmora prosiluere
suis ferit a& heraclamor
Nauticus: ad ductis spumant
fe&auersa lacertis.
Infindunt paritersulcos
totum que de hiscit.
Conuulsum remis rostrisq
stridentibus aequor
Notam praecipites bi iugo
certcmine campum.
Cornpuere ruuntque
effusi carcere currus.

Expanded text:
litora, quod tumidis sublitora, quod tumidis submersum tunditur olim fluctibus, hiberni condunt ubi sidera cori; tranquillo silet, immotaque attollitur unda campus, et apricis statio gratissima mergis. Hic viridem Aeneas frondenti ex ilice metam constituit signum nautis pater, unde reverti scirent, et longos ubi circumflectere cursus. Tum loca sorte legunt, ipsique in puppibus auro ductores longe effulgent ostroque decori; cetera populea velatur fronde iuventus, nudatosque umeros oleo perfilsa nitescit. Considunt transtris, intentaque brachia remis; intenti exspectant signum, exsultantiaque haurit corda pavor pulsans, laudumque arrecta cupido. Inde, ubi clara dedit sonitum tuba, finibus omnes, haud mora, prosiluere suis; ferit aethera clamor nauticus, adductis spumant freta versa lacertis. Infindunt pariter sulcos, totumque dehiscit convulsum remis rostrisque tridentibus aequor. Non tam praecipites biiugo certamine campum corripuere, ruuntque effusi carcere currus,
Abbreviated transcription (Latin):
acheronte remissos
Subiciunt ueribus prunas
& uisceratorrent
Ex pectatudies aderat.
nonumqueserena
A uroram phaetontis
equuiam luce uehebant
Famaque finitimos &
clan nomen accistae
Excierat la&o conplerant
litora coetu
Uisuri aeneadas. pars&
certare parati
Munerti principio ante
oculos circoqueloctoitur.
In medios cicri tripodes
uiridesque coronae
Et palmat pretium uic¬
toribus cirmaq & ostro.
Perfusae uestes cirgenti
aurique talenta
Et tubu commissos medio
canit aggereludos.
Primapares in eunt gra¬
uibus certaminaremis.
Quattuor ex omni delectae.
clussecurinae.
Uelocem mnes theusaigit
acriremigep istim
Mox italus mnescheus genus
a quo nomine memmi.
ngentem quegras ingen¬
timole chymaeram
Urbis opustripli pubes
quum dardana uersu
mpellun terno consur¬
gunt ordine remi
Sergestusque domusten&
uquo sergia nomen
Centauro inuehitur magna
scylluque doanthus
Caerulea genus undetibi
tomanecluenti:
Est procul inpelagoscxum.
spumantia contra

Expanded text:
Acheronte remissos.subiciunt veribus prunas et viscera torrent. Exspectata dies aderat, nonamque serena Auroram Phaethontis equi iam luce vehebant, famaque finitimos et clari nomen Acestae excierat; laeto complerant litora coetu, visuri Aeneadas, pars et certare parati. Munera principio ante oculos circoque locantur in medio, sacri tripodes viridesque coronae, et palmae pretium victoribus, armaque et ostro perfusae vestes, argenti aurique talenta; et tuba commissos medio canit aggere ludos. Prima pares ineunt gravibus certamina remis quattuor ex omni delectae classe carinae. Velocem Mnestheus agit acri remige Pristim, mox Italus Mnestheus, genus a quo nomine Memmi; ingentemque Gyas ingenti mole Chimaeram, urbis opus, triplici pubes quam Dardana versu impellunt, terno consurgunt ordine remi; Sergestusque, domus tenet a quo Sergia nomen, Centauro invehitur magna, Scyllaque Cloanthus caerulea, genus unde tibi, Romane Cluenti. Est procul in pelago saxum spumantia contra
Abbreviated transcription (Latin):
Oradares magnoq uirũ semur mire tollit
Solus qui paridem solitus
contendere contra
Idemq adtumulum quoma¬
ximus occubat hector
Uictorembutenimmani
corpore quise
Bebrrcia ueniensamycidegente ferdat
Perculit & fulua moribundum
extendit harena:

Expanded text:
ora Dares, magnoque virum se murmure tollit; solus qui Paridem solitus contendere contra, idemque ad tumulum, quo maximus occubat Hector, victorem Buten immani corpore, qui se Bebrycia veniens Amyci de gente ferebat, perculit, et fulva moribundum extendit harena
Abbreviated transcription (Latin):
lubricus angis abimis
Sep tem ingens grros sep¬
tena uolum ina traxit
Amplexus placidetumu¬
lum dopsusq ꝑ aras
Caeruleae cui tergti notae
maculosus & ccuro
Squamam incendebat
fulgor ceunubibus arcus
Milletruit iacituarios
aduerso solecolores
Obstipuit uisu aeneas ille
agmine longo
Tandem interpateras &
leuia pocula serpens
Liberuit que dcpesrur¬
susque in nox iusimo
Succes sit tumulo & de¬
pastaaltarialiquit.
Hoc magis inceptos geni¬
toriins taurat honores
famaturi neparentis
Esseputet caeditquinas
demorebi dentis.
Tot quesues totidem nigran¬
tis tergo iuuencos.
Uinaque fundebat pateris
conimã que uocabat:
A nchise magni manisque

Expanded text:
lubricus anguis ab imis lubricus anguis ab imis septem ingens gyros, septena volumina traxit, amplexus placide tumulum lapsusque per aras, caeruleae cui terga notae, maculosus et auro squamam incendebat fulgor, ceu nubibus arcus mille iacit varios adverso sole colores. Obstipuit visu Aeneas. Ille agmine longo tandem inter pateras et levia pocula serpens libavitque dapes, rursusque innoxius imo successit tumulo, et depasta altaria liquit. Hoc magis inceptos genitori instaurat honores,famulumne parentis esse putet: caedit binas de more bidentes, totque sues, totidem nigrantis terga iuvencos; vinaque fundebat pateris, animamque vocabat Anchisae magni Manisque
Abbreviated transcription (Latin):
generatus acestes
Datnu mero capitti uinauis
adhibete penates
Et pectrios epulis & quos
colit hospes acestes.
Praetereti si nom adiemmor¬
calibus almum
Aurori extu lerit radis¬
queretexerit orbem
Primacitae teucris ponã
certamina classis:
Quique pedumcur suucil&
& qui uiribus audcx
A ut iaculo incedit melior
leuibus que sagittis.
SEucrudo fidit pugnam
committere caestu.
Cuncti cdsint meritaeque.
ex pectent praemia palmae.
Orefuuete omnes & cin¬
gite tempora tamis.
Sic faitus uel at mater¬
natempora myrco :
Hochels mus facithoc
aeui maturus acestes
Hocpueras canius sequ̾tur
quosceterti pubes.
Ille econcilio multis
cum milibus ibat.
Adtumulum magna
medius comitnte cat̃ ua:
Hicduorite merolibans
curchesi abuccho
Tundit humi duo lacte
nouo duo scinguines cicro
Purpureos queiticit
flores actalia fatur
Sulues cincteparensite¬
Donlicuit finesitalos fatalia¬
Nec tecum ausonium
quicumque est quaerer&hi brim:
Dixeraithaec adytis cum

Expanded text:
generatus Acestes generatus Acestes dat numero capita in naves; adhibete Penates et patrios epulis et quos colit hospes Acestes. Praeterea, si nona diem mortalibus almum Aurora extulerit radiisque retexerit orbem, prima citae Teucris ponam certamina classis; quique pedum cursu valet, et qui viribus audax aut iaculo incedit melior levibusque sagittis, seu crudo fidit pugnam committere caestu, cuncti adsint, meritaeque exspectent praemia palmae. Ore favete omnes, et cingite tempora ramis. Sic fatus, velat materna tempora myrto; hoc Elymus facit, hoc aevi maturus Acestes, hoc puer Ascanius, sequitur quos cetera pubes. Ille e concilio multis cum milibus ibat ad tumulum, magna medius comitante caterva. Hic duo rite mero libans carchesia Baccho fundit humi, duo lacte novo, duo sanguine sacro, purpureosque iacit flores, ac talia fatur: Salve, sancte parens: iteque paternae. Non licuit fines Italos fatalianec tecum Ausonium quicumque est quaerere Thybrim. Dixerat haec, adytis cum
Abbreviated transcription (Latin):
Grutatur reduces. &
gatala&us agresti
Excipit. cicfes sos opibus.
solatur amicos:
Posteracum primo stel¬
las oriente fugarat.
Clara dies socios in coetũ
litore ab omni
Ad uocata eneas tumuliq
exuggere futur:
Dardunidȩ magnigenus
alto as unguinediuum.
Annuus exactis conpletur
mensibus orbis
Ex quoreliquias diuiniq
ossaparentis
Condidimus terra maes¬
tusq sucruuimus arasi
Ium quedies nisi fullor
ad estquẽ semperucerbum
Semperhonoratum sic dii
uolustis habebo
Huncego gaetul as ugem
sisertibus exul.
Argo licouemati dep̃hen¬
sus & urbemycenae
Annua uotat amen sollem¬
nisque ordine pompas
Exequerer. struerem que
suis altariadonis.
Nunc ultro adcineres ipsius.
& os sepurentis
Haudequidem sinemente reor
sinenum inediuum
Ad sumus & portus delati
intramus amicos.
Ergocigite & lactumcurti
celebremus honorem.
Hos camus uentos atque
haec me sacra quotannis
Urbeuenit posita templis
sibi ferre dicatis.
Binciboum uobistroia

Expanded text:
gratatur reduces, et gratatur reduces, et gaza laetus agresti excipit, ac fessos opibus solatur amicis. Postera cum primo stellas Oriente fugarat clara dies, socios in coetum litore ab omni advocat Aeneas, tumulique ex aggere fatur: Dardanidae magni, genus alto a sanguine divom, annuus exactis completur mensibus orbis, ex quo reliquias divinique ossa parentis Condidimus terra maestasque sacravimus aras. Iamque dies, nisi fallor, adest, quem semper acerbum, semper honoratum—sic di voluistis—habebo. Hunc ego Gaetulis agerem si Syrtibus exsul, Argolicove mari deprensus et urbe Mycenae; annua vota tamen sollemnisque ordine pompas exsequerer, strueremque suis altaria donis. Nunc ultro ad cineres ipsius et ossa parentis, haud equidem sine mente, reor, sine numine divom, adsumus et portus delati intramus amicos. Ergo agite, et laetum cuncti celebremus honorem; poscamus ventos; atque haec me sacra quotannis urbe velit posita templis sibi ferre dicatis. Bina boum vobis Troia
Abbreviated transcription (Latin):
italiam contingere caelo.
Mutati trans uersufre¬
munt & uespere ab atro.
Consurgunt uentiatque
innubem cogituraer
N ecnos obniti contra
nectendere tintum
Sufficimus superat quo¬
niam fortuna sequamur
Quo que uocat uercti¬
mus iter nec litoralonge
idareor fitterna err̃cis
portus quesicanos.
Simodo ritememor seruata
remetior astra
Tumpius aeneas equidem
sic poscere uentos
amdudum & frustra
cernote tendeit contra
Flecte uiam uelis ansitmibi
gratior ulla¬
Quouemagis fes sasoptẽ
demittereniuis
Quã quedar danium tellus
mihi seruaacesten
Et patris corchisȩ gremio
conplectitur ossa:
Haec ubidicta petunt portus
& uela secundi
Intendunt ⁊ephrri fercur
citagut git eclassis
Ettandem la&i notaead¬
uertunt ut harenae:
At proculexcelso miratus
uertice montis.
Ad uentum socics que rates
occurrit acestes
Horridus iniaculis &
pelle lybistidisursae.
Troia crinis oc onceptum
flumine mater
Quemgenuit ueterum non
immemorille parentũ

Expanded text:
Italiam contingere caelo. Italiam contingere caelo. Mutati transversa fremunt et vespere ab atro consurgunt venti, atque in nubem cogitur aër. Nec nos obniti contra, nec tendere tantum sufficimus. Superat quoniam Fortuna, sequamur, quoque vocat, vertamus iter. Nec litora longe fida reor fraterna Erycis portusque Sicanos, si modo rite memor servata remetior astra. Tum pius Aeneas: Equidem sic poscere ventos iamdudum et frustra cerno te tendere contra: Flecte viam velis. An sit mihi gratior ullaquove magis fessas optem demittere naves, quam quae Dardanium tellus mihi servat Acesten, et patris Anchisae gremio complectitur ossa? Haec ubi dicta, petunt portus, et vela secundi intendunt Zephyri; fertur cita gurgite classis, et tandem laeti notae advertuntur harenae. At procul ex celso miratus vertice montis adventum sociasque rates occurrit Acestes, horridus in iaculis et pelle Libystidis ursae, Troïa Criniso conceptum flumine mater quem genuit: veterum non immemor ille parentum
Abbreviated transcription (Latin):
De uolcit & supracaput
ad stitit: hunce goditi
Sacrumius safero teque
istocorpore soluo.
Siccut & dex tracrinem
seccit omnis & uno
Dilcpsus calor atque
inuentos uitarecessit¬
Ntereame dium aenecis
icm clas set enebat
Certus iterfluctus que
atros uquilone seccibat
Moenia respiciens quae
iam infelicis elssae
onlucent flammis.
quȩ tantum accenderitignẽ
ciusci lat& duri magno
sed amore dolores
Polluto notumque furens
quid femina possĩt
Ttiste per augurium
teucrorũ pectoradicunt.
Utpelagus tenuere rates
nec imam plius ulla
Occurrit tellus maria
undiq & undique caelũ
Olli ceruleus supracaput
astitit imber
Soctem hiemem que fe¬
tens & inhorruit undatenebiis
psegubernator puppi
palinurus abalto
Heu quianamanti cinxe¬
runt a & heranimbi
Q uidue pater neptune.
parcis sic de inde locutus.
Colligere arma iub&
ualidis que in cumbereremis
Obliquat quesinus inuen¬
tumaetalia fatur.
Magnanime ueneanon
simihi iuppiter. cuctor
S pondeat hoc sperem

Expanded text:
devolat, et supra caput devolat, et supra caput adstitit: Hunc ego Diti sacrum iussa fero, teque isto corpore solvo. Sic ait, et dextra crinem secat: omnis et una dilapsus calor, atque in ventos vita recessitnterea medium Aeneas iam classe tenebat certus iter, fluctusque atros Aquilone secabat, moenia respiciens, quae iam infelicis Elissae conlucent flammis. Quae tantum accenderit ignem, causa latet; duri magno sed amore dolores polluto, notumque, furens quid femina possit, triste per augurium Teucrorum pectora ducunt. Ut pelagus tenuere rates, nec iam amplius ulla occurrit tellus, maria undique olli caeruleus supra caput adstitit imber noctem hiememque ferens et inhorruit unda tenebrisIpse gubernator puppi Palinurus ab alta: Heu! quianam tanti cinxerunt aethera nimbi? Quidve, pater Neptune, paras? Sic deinde locutus colligere arma iubet validisque incumbere remis, obliquatque sinus in ventum, ac talia fatur: Magnanime Aenea, non, si mihi Iuppiter auctor spondeat, hoc sperem
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃uisti moriens cudẽ me cd futu uocas sĩs
Ide mambas ferto dolor
atque aecidem horcitulis s&.
His &iam struximanibus:
pacrios que uoccii
Uocedeos sic teut posita
crudelis abessem
Ex tinxi cemequesoror
populumque pcicresque
Sidonios urbem quecuã
date uulnera lrmphis
Ablucimet extremus
siquis superalitus errat
Orelegam: sic fattigtadus
euai sertit altos.
Semianimenque sinu
ger manam omplexa fouebat
Cumgemitu at quectros
sic cabat uestecruores:
Illagituis oculos conata
a collererur sus.
Deficit infixum strid&
subpectoreuulnus
Tersese attollens cubitd¬
que adnixaleuauit.
Ter reuollita toro est.
oculis que errantibus cilto
Quae siuit caelo lucem
ingemuit quere ꝑtam :¬
Tumiuno omni potenis
longum mis erata dolorẽ
Difficilis que obitus irim¬
nexosque resolueretartus:
toque accenscifurore
Abstulerat strgioque
caputdam na uerutorco.
Ergo iris croceis per
caelum ros cida pinnis
Milletiahens uarios
ad uersosole colores

Expanded text:
sprevisti moriens? Eadem me ad fata vocasses: sprevisti moriens? Eadem me ad fata vocasses: idem ambas ferro dolor, atque eadem hora tulisset. His etiam struxi manibus, patriosque vocavi voce deos, sic te ut posita crudelis abessem? Exstinxti te meque, soror, populumque patresque Sidonios urbemque tuam. Date volnera lymphis abluam, et, extremus si quis super halitus errat, ore legam. Sic fata, gradus evaserat altos, semianimemque sinu germanam amplexa fovebat cum gemitu, atque atros siccabat veste cruores. Illa, graves oculos conata attollere, rursus deficit; infixum stridit sub pectore vulnus. Ter sese attollens cubitoque adnixa levavit; ter revoluta toro est, oculisque errantibus alto quaesivit caelo lucem, ingemuitque reperta. Tum Iuno omnipotens, longum miserata dolorem difficilisque obitus, Irimnexosque resolveret artus. toque accensa furore,abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco. Ergo Iris croceis per caelum roscida pennis, mille trahens varios adverso sole colores,
Abbreviated transcription (Latin):
Felix heunimium felix
silitora tintum
Num quam dardcniae te¬
tigis sentnostracarinae:
Dixit & os impressatoro
moriemur inultae.
Sedmoricmur caitsic siciu¬
uat ire subum̃bras.
Haurict huncoculis ignẽ
Dardarius & nostrae secum
ferut ominamortis.:
Direrat atqillã media int̃ calia ferro
Con lapsa maspiciunt
comites ensemq cruorẽ.
Spumantemsparsasq
manus itlamoradalta
Atri concusam baechatur
fuma perur bem
Lamentis gemituque
& femineo ululatu
Tecta fremunt resonat
magnis plangoribus aaher
Honaliter quamsi in misis.
ruat hostibus omnis
Car thago autantiqua
trros flam mȩque furentis
Culmina perque hominũ
uoluantur ꝑquedeorũ.
Audiit excinimis trepido¬
que ex territacut su
Unguibus ora soror foedans
& pectorapugnis
Permedios tuit as morien¬
tem nominedlamat.
Hocillud germana fuit
me fraude petebas.
Hocrogus istemibi hocignes
araeque parabaNT
Quid primum deserta.
queran comitẽ nesororem

Expanded text:
felix, heu nimium felix, felix, heu nimium felix, si litora tantum numquam Dardaniae tetigissent nostra carinae! Dixit, et, os impressa toro, Moriemur inultae, sed moriamur ait. Sic, sic iuvat ire sub umbras: Hauriat hunc oculis ignem Dardanus, et nostrae secum ferat omina mortis. Dixerat; atque illam media inter talia ferro conlapsam aspiciunt comites, ensemque cruore spumantem, sparsasque manus. It clamor ad alta atria; concussam bacchatur Fama per urbem. Lamentis gemituque et femineo ululatu tecta fremunt; resonat magnis plangoribus aether, non aliter, quam si immissis ruat hostibus omnis Karthago aut antiqua Tyros, flammaeque furentes culmina perque hominum volvantur perque deorum. Audiit exanimis, trepidoque exterrita cursu unguibus ora soror foedans et pectora pugnis per medios ruit, ac morientem nomine clamat: Hoc illud, germana, fuit? Me fraude petebas? Hoc rogus iste mihi, hoc ignes araeque parabant? Quid primum deserta querar? Comitemne sororem
Abbreviated transcription (Latin):
Tumbre uiter barcers
nutricem ad fata sichaei.
Namque suco patria
antiquacinis a terhabebat
Annam caramihi nutrix.¬
huc siste sororem.¬
Et pecudes secum & monstra¬
Sicueniat. trque ipsa piate¬
finemque in pone recuris
Dardunii que rogumca¬
pitis permittere flã mae:
Siccut illa gradum studio
cele rabat amile
At crepida &coeptis in ma¬
nibus efferadido
Sungui nem uoluens
aciem maculis que trem̃tis.
nter fuscigencis & pallida
mor te futura.
nteriora domus inrum¬
pit limina & ciltos.
Cons cendifuribunda
rogosensem querecludit
Dardamũ ñ hosq sitũ munus inusus.
hic post quam ilicicas
uestes notum que cubile
Conspexĩ pcuilulum lacrimis
etmente morcia
Incubuit quetoro dixit¬
que nouis sima uerba.
Dulces exuluae dumferter
deus quesinebeot
Accipite hancammcm
mequehis ex soluite curis
Uixu& quemidederat cũt̃ sũ
fortuna peregi
Et nunc magna mei subt̃¬
rass ibitimago
Urbem preclaram statui
meamoenia uidi.
Vltauirum poenas inimico
frutte recepi

Expanded text:
Tum breviter Barcen Tum breviter Barcen nutricem adfata Sychaei; namque suam patria antiqua cinis ater habebat: Annam cara mihi nutrixhuc siste sororemmonstrasic veniat; tuque ipsafinemque imponere curis, Dardaniique rogum capitis permittere flammae. Sic ait: illa gradum studio celerabat anili. At trepida, et coeptis immanibus effera Dido, sanguineam volvens aciem, maculisque trementis interfusa genas, et pallida morte futura, interiora domus inrumpit limina, et altos conscendit furibunda rogos, ensemque recludit Dardanium, non hos quaesitum munus in usus. Hic, postquam Iliacas vestes notumque cubile conspexit, paulum lacrimis et mente morata, incubuitque toro, dixitque novissima verba: Dulces exuviae, dum fata deusque sinebant, accipite hanc animam, meque his exsolvite curis. Vixi, et, quem dederat cursum fortuna, peregi, et nunc magna mei sub terras ibit imago. Urbem praeclaram statui; mea moenia vidi; ulta virum, poenas inimico a fratre recepi;
Abbreviated transcription (Latin):
N octurnis queh aec ate¬
triuiis ululata ꝑurbes.
Et dirae ultrices & dii mori¬
entis elisae:
Accipite haec meritum¬
quemclis aduertite num̃
Et nostras cudite praeces.
si cangere portus
Infan dum caput ac
terris adnare necesse est
Et sic fataiouis poscunt
hicterminus haer&
tbello audacis populi
uexatus. & armis.
atque indignasuorum
unera neccũ ses ubleges pacis iniquae
Tradiderit regna aut
optcita lucefluatur.
Sed cadait ante diem
medici que inbimatus barera
Haec praecorhancuocem
extremã cum sanguine fundo
Tum uos otrtiis tripem
& genus omne fucurũ
Cxerce te odiiscinerique
h cec mitcite nostto
Munera nullus aimorpo¬
pulis nec foderai sunto
Exoriare ailiquis nostris
ex ossibus ult dr
Qui facedardanios ferroq
sequare colonos
Huncolim quocumque
dabunt setem poreuires
Litoralitoribus contraria
fluctibus undas
In precor crmaarmis
pugnent ipsiquene potesq
Haecagit & portes cnimũ uers abat inõnis
Inuis cunquaerens quam
primum abrũ perelucẽ

Expanded text:
nocturnisque Hecatetriviis ululata per urbes, et Dirae ultrices, et di morientis Elissae, accipite haec, meritumque malis advertite numen, et nostras audite preces. Si tangere portus infandum caput ac terris adnare necesse est, et sic fata Iovis poscunt, hic terminus haeret: at bello audacis populi vexatus et armis, deatque indigna suorum funera; nec, cum se sub leges pacis iniquae tradiderit, regno aut optata luce fruatur, sed cadat ante diem, mediaque inhumatus harena. Haec precor, hanc vocem extremam cum sanguine fundo. Tum vos, o Tyrii, stirpem et genus omne futurum exercete odiis, cinerique haec mittite nostro munera. Nullus amor populis, nec foedera sunto. Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, qui face Dardanios ferroque sequare colonos, nunc, olim, quocumque dabunt se tempore vires. Litora litoribus contraria, fluctibus undas imprecor, arma armis; pugnent ipsique nepotesque. Haec ait, et partis animum versabat in omnis, invisam quaerens quam primum abrumpere lucem.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ur bẽ sequentur
Ditipient que rates cilu
na ualibus. ite.
ertecitiflammas datetela
inpellite remos
Iuidlo qor cuit ubisum
quae mentem in sania mutat.
nfelix dido nunc tefaicta
impia taongunt.
unc decuitcumsceptra
dabcsen dextrafidesque
Quem secum patrios alunt
portare penates.
Quems ubis se umeris con¬
fectum a & a teparentẽ
Hon potui abreptum
diuellere corpus &undis.
Spargete non socios non
ipsum absum mere ferro
Ascunium patriis que epu¬
landum ponere mensis¬
U erũ ancepspugnae fuerat fortuna fuissa
Quem metui moritura
Uflammis natũq patrẽq
Cum genere extinxem
mem& suꝑ ipsa dedissem
Tuque harum interpres

Expanded text:
ex urbe sequentur, ex urbe sequentur, deripientque rates alii navalibus? Ite, ferte citi flammas, date vela, impellite remos!— Quid loquor, aut ubi sum? Quae mentem insania mutat? Infelix Dido, nunc te facta impia tangunt. Tum decuit, cum sceptra dabas.—En dextra fidesque, quem secum patrios aiunt portare Penates, quem subiisse umeris confectum aetate parentem! Non potui abreptum divellere corpus, et undis spargere? Non socios, non ipsum absumere ferro Ascanium, patriisque epulandum ponere mensis?— Verum anceps pugnae fuerat fortuna:—fuisset. Quem metui moritura?flammis, natumque patremque cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem. tuque harum interpres
Abbreviated transcription (Latin):
Heiciagerum pemoras uia¬
rum & mutabile sẽper
Temincisic fatus nocti se
immis cuit atrae:
Tumueroa eneas subitis
exterrits umbris.
Corripit esomno corpus.
socios que fatigtit:
Praccipites uigilateuiri
& considece trunstris
Soluite uelacitideus
aetheremis sus ab alto.
Festinare fugam tortos
que incidere funes
Ad sĩso placidus que iu¬
ues & siderticaelo
Dex traferas dixit uagi¬
naque eripitenser.
Fulmineum stricto que
ferit retinacula ferto.
Idemomnes simulardor
hab& rupiuntqueruuntq
Li torcides eruere lat&
subclassibus aequor
Adnixitorquent spumas
& ccrula uerrunt.:
E tiam pri manouo spar¬
gebat lumine terras
Tithonicroceum linquens
aurora cubile
Regina especulis ut pri¬
maomailbes cerelucem
Uidit & aequatis classem
procedere uelis
Litoraque & uacuos sensit
sine remigeportus.
Ter que quaterque manu
pectus peccus sadecorum
lauentisque absciscicomas
proiupiter ibit
Hiccuta nostris in luserit
aduenar egnis
N onar maex pedient totaq

Expanded text:
Heia age, rumpe moras. VaHeia age, rumpe moras. Varium et mutabile semper femina. Sic fatus, nocti se immiscuit atrae. Tum vero Aeneas, subitis exterritus umbris, corripit e somno corpus, sociosque fatigat: Praecipites vigilate, viri, et considite transtris; solvite vela citi. Deus aethere missus ab alto festinare fugam tortosqque incidere funes Adsis o placidusque iet sidera caelo dextra feras. Dixit, vaginaque eripit ensem fulmineum, strictoque ferit retinacula ferro. Idem omnes simul ardor habet, rapiuntque ruuntque; litora deseruere; latet sub classibus aequor; adnixi torquent spumas et caerula verrunt. Et iam prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Regina e speculis ut primum albescere lucem vidit, et aequatis classem procedere velis, litoraque et vacuos sensit sine remige portus, terque quaterque manu pectus percussa decorum, flaventesque abscissa comas, Pro Iuppiter, ibit hic ait et nostris inluserit advena regnis? Non arma expedient, totaque