comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui ꝓ oꝑe suo duos obolos
ꝓmeretur. Plautꝰ. ubi sumptꝰ
petunt famuli : ibi fullo. auri¬
fex: faber auri. Lanarus:qui
lanam carpit. Caupones uini
uenditores. Patigiarii. ianitores
inclusariĩ. qui uicin orpeocora
includunt. flãmarii: qui ignẽ
faciunt. uiolarii. macellones.
Carinarii. cenum eicientes. Nam
carinos: cenũ dr̃. Manulearii. qui
manicas faciunt. Nam manule
a dr᷑ manica. ꝓ pole: unguenta
uendentes. luteones: qui lina
tarii qui sedes efficiunt. Suda¬
tes: qui sudes faciunt. Uiobla¬
tarii. molocenarii. qui canes
paseunt. quia molõsus: camis
dr̃. Stropharii. porcarii. Semi¬
sonarii dunidiũ obsomũ capi¬

Expanded text:
qui pro opere suo duos obolos promeretur; Plautus ‘ubi sumptus petunt famuli, stat ibi fullo, artifex, faber auri, lanarius qui lanam carpit, caupones vini venditores, patigiarii ianitores, inclusarii qui vicinorum pecora includunt, flaminarii qui ignem faciunt, violarii macelliones, carrinarii cenum eicientes, nam carinos cenum dicitur, manulearii qui manicas faciunt, a manulea quod est manica, propole unguenta vendentes, linteones qui lintea tarii qui sedes faciunt, sudates qui sudes faciunt, dioblatarii, molocenarii qui canes pascunt, quia molus canis dicitur, scrofarii porcarii, semisonarii dimidium obsonium capi
Abbreviated transcription (Latin):
porticħ. baculus paruus ad por¬
tandum habilis ⁊ hic portuscłs .i.
tor dat signum nautis uł ingenuna
uł inimia ꝑcussione. Plautꝰ masi¬
naria. ad loquendum uł ad tacen¬
dum tute habes portusculum.:

Expanded text:
i, baculus parvus ad portandum habilis; et hic portusculus vetor dat signum remigantibus in una vel in gemina percussione; Plautus in Asinaria ‘ad loquendum et tacendum tute habes portusculum
Abbreviated transcription (Latin):
ungor. geris. functussum.
a .ũ. qd̾ bonũ ẽ ad fungendũ.
oe functus. ta. tũ. ⁊ hec functio¬
rbodus de lapide cristallo.
amotosq sibi solet hic accend̾e

Expanded text:
UNGOR -eris functus sum, -a -um quod bonum est ad fungendum, et functus -a -um, et hinc functirbotus de lapide cristallo ‘amososque, inquit, tibi solet hic accendere
Abbreviated transcription (Latin):
r̃. ⁊ hic acupedius. dii. uelox.
quasi acutis pedibus currens.
te scindens. uñ hec a̾ciola. le di¬
cis is ꝓsecuri qua cem̃tarii utun¬
tur. uñ hic asciculus . li. dũ.
uñ gregorius nazanzenus. Scio
inquid aliud ẽẽ altare suꝑ qd̃
ascicułs nõ ascendit. ⁊ a̾cio. as.¬

Expanded text:
 hic acupedius -dii, idest velox, quasi acutis pedibus currens.te scindens, unde hec asciola -le di-cis pro securi qua cementarii utuntur, unde hic asciculus diminutivum, unde Gregorius Nazanzenus ‘scio’ inquit ‘aliud esse altare super quod asciculus non ascendit’, et ab as
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hec mitia. e mansuetudo. qd̾
in expõne ãmnonis suꝑ epłas
paissi reꝑies ⁊ hec mithus. thi
fabula iocosa ⁊ relatu dulcis.
mar̃ llunc ergo mithos termina¬

Expanded text:
 hec mitia -e, idest mansuetudo, quod in Expositione Aymonis super epistulas Pauli reperies; et hic mithus -thi, fabula iocosa et relatu dulcis; Martianus Capella ‘nunc ergo mithos termina
Abbreviated transcription (Latin):
dant̃. Ceciliꝰ. age age puere. deduc
me ad patrios fines decoratũ opi¬
que putabat᷑ opib p̃sid̾e. cuius
festa opalia dũr. Macrobiꝰ de sat᷑na¬
lib. opalia inquid sunt opis dee
mum puer loqui incipit. cum
eam aitigͣit. It ab ope opitulor.¬
hec opella. le domuncula opes
uenduntur uł ubi officia agun

Expanded text:
danter; Cecilius ‘age age puere, deduc me ad patrios fines decoratum opidea que putabatur opibus preesse, cuius festa Opalia dicuntur; Macrobius de Saturnalibus : Opalia sunt Opis dee mum puer fari et loqui incipit cum eam attingit. Item ab ope opimu opera vel domuncula ubi opes venduntur, vel ubi officia agunt
Abbreviated transcription (Latin):
cete inuenta. plato inquadam epła
Puplus ꝓm̾uit patronum suũ non
minus salib ⁊ ingemo qm forma. ⁊ m̃
hic ⁊ hec salaris ⁊ hoc re. sic̃ dicimus sa¬
lares ludos ubi uerba iocose int̾miscẽ.¬

Expanded text:
el dicta; Plautus in quadam epistola ‘Puplus promeruit patronum suum non minus salibus et ingenio quam forma’. Unde hic et hec salaris -e, sicut dicimus salares ludos, ubi verba iocosa ve
Abbreviated transcription (Latin):
munib aminantib. Uñ soluus de
situ britannie. Necua inquit nisi
int̾dun a pastu arceantur. ad ꝑi¬
culum coget sacietas. ⁊ iñ hic ⁊ hec
petualitas. abundantia peccoꝵ ⁊ hic

Expanded text:
munia animalia. Unde Solinus de situ Britannie ‘Pecua nisi interdum a pastu arceantur ad periculum coget satietas’. Unde hic et hec pecualitas, abundantia pecuum, et
Abbreviated transcription (Latin):
liter adu̾. ⁊ hoc mutatoriũ .i.
uestis p̃ciosa ꝓ qua sumenda:
alia mutatur. uñ in historia le
gimus qd̾ naaman duo muta¬
toria dedit giezi. It̃ a muto. mu¬

Expanded text:
Item a muto hoc mutatorium, idest vestis pretiosa pro qua sumenda alia mutatur; unde in Ystoria Regum legitur quod Naaman duo mutatoria vestium dedit Giezi. Item a muto mu
Abbreviated transcription (Latin):
dimiñ. sato. Pauculos homines
medio cͥculum exercitium obui¬
anus. na. num .i. medius. ⁊ hec
medulla. le. eo qd media sit uñ
capella. Qͦs greci demones. latini

Expanded text:
is; Cato ‘pauculos homines, mediocriculum exercitum obvianus -a -um, idest medius, et hec medulla -le, quia in medio sit; quod Capella ‘quos Greci demones Latini
Abbreviated transcription (Latin):
bullio. nis. tumor aque bulli¬
entis. inde hic bulluuieł. li
tur oe aliqũ pro stella. Unde
fuluo ꝑ lucida celo surgere
bulla solet. Abulla pro bai

Expanded text:
bullio -nis idest tumor aque bullientis, unde hic bulliunculus -li tur etiam bulla pro stella, unde fulvo perlucida celo surgere bulla solet’; aliquando eti
Abbreviated transcription (Latin):
aurio. ris. hausi. haustũ.¬
tui. uñ hic haustillus. li ⁊ hau
sibilis ⁊ hoc le nñ hausibilit̃.
gillus dr̃ eo quod ingirum.
uertatur. uñ lucrecius. In flu¬
uio m̾sare rotas atq haustra
uidemus. Haurio ꝯpͣ exhauri

Expanded text:
aurio/ris/hausi/haustio, unde hic haustillus -li et hicsibilis -le et hauribilis -le gillus dicitur, quia in girum vertatur, unde Lucretius ‘in fluvium versare rotas atque haustra videmus’. Haurio componitur
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs generis. Res autẽ manci¬
pi dr̃. que cum alienatur .i. que
cũ a potestate uendentis transit
in potestatẽ ementis: manu ca¬
pi potest. ut equus. Res u̾o nem¬
ancipi dr̃. que cũ p̃misso mͦ alie

Expanded text:
omnis generis. Res mancipi dicitur que cum alienatur, idest que cum a potestate vendentis transit in potestatem ementis, manu capi potest, ut equus; sed res nemancipi dicitur que, cum premisso modo alie
Abbreviated transcription (Latin):
Mac̾bius de saturnalib. uar¬
ro inquid ait qd̾ insicilia mu¬
rene manu capuintur. que iͥ
fuite dicunt᷑. eo qd̾ in suma aqͣ
ꝓpinguedine numia fiuitent.
que ⁊̃ alit̃ ucii uocant᷑. i in de

Expanded text:
Macrobius De Saturnalibus ‘Varro ait quod in Sicilia murene manu capiuntur, que ibi flute dicuntur, quia in summa aqua pro pinguedine nimia fluitent’, que aliter licini vocantur; et inde hec
Abbreviated transcription (Latin):
uł rete piscatoꝵ. eo quod in
aquis gurguliones dep̃dere
solent. Uñ u libro beati iob.
Numquid implebis sagenas
pelle euis ⁊ gurgustium capi¬
te piscuum illuis: Itẽ ab hoc¬

Expanded text:
 rete piscatorum, quia in aquis curculiones deprehendere solet, unde in libro Beati Iob ‘numquid implebit sagenas pelle eius et gurgustium capite piscium illius’. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ uas quod tales h̃t aures ⁊ hͥ
nu anger. ris spatarius. eo quod
spatam teneat. ⁊ hec angina. ne.
tumor faucium. uł inflatio gutt᷑is.
bñ mac̃ in libro de uirib ħbarum.
Subuenit angine melli introq ui¬
gata. It ango ab. hec anchora. re

Expanded text:
dicimus vas quod tales habet aures, et hic anger -ris idest spatarius, eo quod spatam teneatumor faucium vel inflatio gutturis, unde Macer in libro De viribus herbarum ‘subvenit angine melli utroque iugate’. Item ab ango hec anchora -e
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾b̃. ⁊ hec anxietas. tis. ⁊ anxior.
de uirib herbarum. Si porcina ue¬
tus auxiingia uingitur illi. In¬
ti. uñ tre mnernicho. In angiportũ
desertum me ꝯieti. ⁊ hic angulus .l.¬

Expanded text:
a, unde hec anxietas -tis, et anxior De viribus herbarum ‘si porcina vetus anxungia iungitur illi’. Intius in Eunucho ‘in angiportum desertum me conieci’; et hic angulus -l
Abbreviated transcription (Latin):
ag̃culus .ii. ⁊ hic agellus. li. di¬
minitiuũ. ⁊ hic agellarius .rii. rusticꝰ.
precium qd̾ ꝓ agro accipitur. uñ ani¬
anus in exposifone suꝑ mathm. Qui
agrum locit ut agrariam accipiat

Expanded text:
agerculus -li et hic agellus -li diminutidiminutiva et hic agellarius -rii, rusticus; pretium quod pro agro suscipitur, unde Anianus in expositione super Matheum ‘qui agrum locat ut agrariam suscipiat’.
Abbreviated transcription (Latin):
Nigra quod infusa uanescat se¬
pia lumpha. ⁊ hec sepiola. quidã¬
minutus piscis. Mlautus incassia.
Emite nobis sepiolas ⁊ lolligun¬
culas. ⁊ ordeias. It̃ ã sepio. hic seps

Expanded text:
igra quod infusa vanescat sepia limpha’; unde hec sepiola diminutivum; Plautus in Cassina ‘emitte nobis sepiolas et langunculas et ordeias’. Item a sepio hic seps
Abbreviated transcription (Latin):
u̾biũ .i. uliter ⁊ abiecte. uñ am¬
br̃ suꝑ egisippum. in .iͦx. Nec recu¬
saret ꝓ salute illius gentis habi¬
tum humatĩ acciꝑe Itẽ ab hu¬
.i. madefacere. nñ humesco. cis.¬
u̾bum inchoactium. ⁊ hic hu¬

Expanded text:
ultim, vel viliter et abiecte, unde Ambrosius Super Egisippum in X ‘ne recusaret pro salute illius gentis habitum humatim accipere’. Item ab hu madefieri, unde humesco -is inchoativum, et hic hu
Abbreviated transcription (Latin):
a libro. hec librilla. le .i bacu¬
lus cũ corrigia plũbeata ad
librandũ contͣ canes. ⁊ hoc lib
elliũ . lii. fios quidã eo qd̾ cres¬
cendo cito sursum libretur.
uñ plantꝰ. Tu rosa. tu crociũ
⁊ casia es. tu libelliũ. ⁊ libra.

Expanded text:
 et hec librilla -e, idest baculus cum corigia plumbata ad librandum contra caneellium -lii, flos quidam, quia crescendo cito sursum libratur; unde Plautus ‘tu rosa tu crochium et cassia es tu libellium’.
Abbreviated transcription (Latin):
bro adesini quem de iurginitate
scͥpsit inuenies ⁊ hec anclabris.
bris. m̃sa diuinis officiis apptata.
hiscecauminis exanclata fomi¬

Expanded text:
bro Aldhelmi quem de virginitate scripsit, invenitur; et hec anclabris -is, idest mensa divinis officiis aptata, cecaumatis exanclata fomi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iũ hic thetrarcha. che. pͥnceps qͣr¬
tocius geu̾is. ⁊ hic mift̾iarches. chis
tuis in libro ymnoꝵ. Ip̃e ex om̃ib
mist̾iarces incidit. ⁊ hic ieracha.
e toparche regesq mitebant. ⁊ ħ
pͥnceps suꝑ decem. uñ plantus
ingurgulione. Nec comarchus
nec de marchiis. nec cum tanta

Expanded text:
it hic tetrarcha -che, idest princeps quartotius generis, et hic ministeriarches -chis, tius in libro Ymnorum ‘ipse ex omnibus ministeriarches incidit’; e toparche regesque mittebant’; et hec idest princeps super decem, unde Plautus in Gurgulione ‘nec comarchus nec demarchus, nec cum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
pͥitagorei edocuerunt ferociam.
anuni tibiis mollire ⁊ hic ⁊ hec
ualde ferox. uñ ambr suꝑ egisipp̃.
Qui p̃seroces gentis ĩmanitates
simul nũo ualidiores. Inuenit᷑

Expanded text:
artianus ‘Pitagorei edocuerunt ferociam animi tibiis mollire’. Et alde ferox, unde Ambrosius Super Egisippum ‘qui preferoces gentis immanitates simul numero validiores’. Ferus
Abbreviated transcription (Latin):
gium. Arcobalista genus. ba¬
listaꝵ. ambr̃ suꝑ egisipp̃. Pais¬
im iacebant utensilia. arcoba¬
liste ⁊ cet̾a instrum̃ta. ineue¬
rsionem urbis euecta. scella

Expanded text:
323 ARCOBALISTA, genus balistarum. Ambrosius Super Egisippum ‘sparsa iacebant utensilia arcobaliste et cetera instrumenta in excisione urbis evecta’. A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc ambulacrum. cri. locuᷤ
ad ambulandum spaciosus. quod
etiam ꝓ porticu dictũ reꝑitur. &
hoc ambulatorium .rii. locus ap¬
tus ad ambulandum fpa ⁊ hic
imbulus. buli. porticus lata ⁊ spa¬
tiosa. ⁊ dr̃ imbulus. quas. inambu¬
lus .i. locus adambulandum spati¬

Expanded text:
 hoc ambulacrum -cri, idest locus ad spatiandum, spatiosus, quod etiam pro porticu reperitur, et hoc ambulatorium -rii pro loco apto ad ambulandum, et hic imbulus -li, idest porticus lata et spatiosa, et dicitur imbulus quasi inambulus, idest locus ad ambulandum spati
Abbreviated transcription (Latin):
dum: rachare. Pardorũ. felire.
panterarum: caurire. ursorũ:
uncare uł seiure. Aprorũ. fren¬
dere. lincis: lincare. luporum.
ululare. Serpentium: sibilare.
Onagrorum: magilare. Ceruo¬
rum: rugire. Taurorum: mugi¬
re. Equoꝵ: hĩmire asi norum:
rudere. Porcorum: grũmire. uer¬
ris: quiritare. arietum: lorectare
omũ balare. hucorum: unccire.
Edorum: uebare. sanũ: latrare.
tire. leporum: uagire. Mustelarũ.
pipitare. Soricũ desticare. Ranaꝵ.
rum clagere. Accipitrum. plipiare.
bulturum. pulpare. Coruorum cͦ¬
sare. Gruũ gruere. Eiconiarum.
crotolare. anserum. sclingere.
anatum. tetransitare. Pauonũ.
paupulare. Galloꝵ. cucurrire. Gra¬
bulorum. fringulire. Noctuaiũ.
dorũ. trucillare. uł seccitare. Star¬
noꝵ. passitare. hirundinũ mi¬

Expanded text:
idum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sibilare, onagrorum mugilare, cervorum rugire, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verris quiritare, arietum lorectare, ovium balare, hyrcorum miccire, hedorum vebare, canum latrare nire, pipitare, soricum desticare, elefantrum clangere, accipitrum pipiare, vulturum pulpare, milvorum sare, gruum gruere, ciconiarum crotolare, anserum sclingere, anatum tetrissitare, pavonum paupolare, gallorum cucurrire, graculorum fringulire, noctuarum cdorum trucilare vel soccitare, sturnorum passitare, hyrundinum fri
Abbreviated transcription (Latin):
neus .i. pminst̃ sacroꝵ ⁊ hec flami¬
nica. ce .i. sacerdotissa. Uñ macͦbiꝰ.
de saturnalib. Camillos dicebãt¬
⁊ camillas flaminũ ⁊ flaminicaꝵ
p̃ministros. ⁊ hoc flaminiũ .iiiĩ.¬

Expanded text:
neus -ei, preminister sacrorum et flaminica -ce idest sacerdotissa, unde Macrobius De Saturnalibus ‘camillos dicebant et camillas flaminum et flaminicarum preministros’; et hoc flaminium -nii, i
Abbreviated transcription (Latin):
bestiarium .rii. liber de be¬
stialis. ⁊ hoc le.⁊bestialiter
delis adinstar bestie. Unde
ꝑsuis ⁊ bestius urget docto¬
tes graios:

Expanded text:
bestiarium, idest liber de bestialis et hoc -le, unde bestialiter delis ad instar bestie, unde Persius ‘et bestius urget doctores Graios
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ. cũ quo uestes abluunt᷑ uel
urina. uñ mac̾ de uirib herbarũ.
ẽum mulsa bibitum locium pro¬

Expanded text:
vium cum quo vestes abluuntur, vel urina, unde Macer De viribus herbarum ‘cum mulsa bibitum locium pro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dr̃ eiurare. quasi extra iures
ponere. ambre. suꝑ egisipp̃. ut
falcib saccos incideretit. quo
paleis repleti euirare ictus a¬
rietis nequirent. ⁊ iñ euratꝰ¬

Expanded text:
 enervare, quasi extra vires ponere, Ambrosius Super Egisippum ‘ut falcibus saccos inciderent, quo paleis repleti evirare ictus arietis nequirent’; et est
Abbreviated transcription (Latin):
breuis sit quantum ad cetera
menbra. ⁊ inde hec brancia.
cie quidam locus iuxta guit᷑.
apprehende branciam eius et
inde hec branciola. dũ. Itẽ ab¬

Expanded text:
breve sit quantum ad alia membra, unde hec brancia -cie quidam locus iuxta guttur ‘apprehende branciam eius’; et inde hec branciola -e
Abbreviated transcription (Latin):
libro sapientie. spuria nitulamina
dicuntur. ⁊ degn̾antia ⁊ ñ naturalia.
Spurcus ꝯpoñr spurcificus i spurcidi
plantus in captiuis Neq spurcior¬
e insunt u̾sus ĩ memorabiles. Spuo¬

Expanded text:
Lat. sap. 4, 3 ‘spuria vitulamina’ dicuntur, idest degenerantia et non naturalia. Spurcus componitur spurcificus -a -um et spurcidicPlautus in Captivis 56 ‘neque spurcidici insunt versus immemorabiles’. Spuo
Abbreviated transcription (Latin):
ta. tum.⁊ hoc indumen. nis. qͥc¬
qͥd indiuimus. Iosephꝰ in .xuiͦi.
Quando ciuitatẽ intrabat pͥ¬
uatis in duminib utebatur.
uñ hoc indum̃tum .ti. ⁊ płr he¬
regillam inducłam an mendi¬
exuuiis indusiari publice cer¬
.i. indumentum:

Expanded text:
Ab induo hoc indumen -nis, quicquid induimus; Iosephus in XVII ‘quando civitatem intrabat privatis induminibus utebatur’; unde hoc indumentum -ti. Iteregillam induculam an mendinantem exuviis indusiari publice cerindumentum.
Abbreviated transcription (Latin):
dra grece. petra dicit᷑. iñ ħ adria.¬
drie. mare quoddam. eo quod
mag̃ sit petrosum quam alia mari
mediis adria uidit aquis. ⁊ iñ adͥati¬
cus. ca. cum .i. petrosus. ⁊ hec adraft̾a

Expanded text:
dros grece, petra latine, inde hic Adria-e, mare quoddam, eo quod sit magis petrosum quam alia mariamediis Adria vidit aquis’; et inde adriaticus -a -um, idest petrosus, et hec Adrastia
Abbreviated transcription (Latin):
le organoꝵ ꝑ quas elicitur me¬
lodia. ⁊ iñ aulidus. da. dum.
.i. dulcis ad iustar soni organi¬
ci. uñ marcianus capella. au¬
udsq dulcedinis cantus intonuit
organoꝵ. uñ idem marcianus.
Nec ydr aylarum organica de

Expanded text:
le organorum per quas elicitur melodia, et inde aulidus -a -um, idest dulcis ad instar soni organi, unde Martianus Capella ‘aulideque dulcedinis cantus intonuit’organorum; unde Martianus ‘nec ydraularum organ
Abbreviated transcription (Latin):
cus ubi reponunt᷑ alee. uł ubi
luditur. ⁊ hic aleo. nis. ille qui
assidue cum aleis ludit. uñ ne¬
iiiͦ. Pessimoꝵ pessime audax ba¬
neo lustro. aleo.⁊ hic aleator qͥ¬

Expanded text:
cus ubi alee reponuntur vel ubi luditur, et hic aleo -nis, idest ille qui assidue cum aleis ludit, unde Nevius ‘pessimorum pessime, audax, ganeo lustro aleo’, et hic aleator
Abbreviated transcription (Latin):
Rusata uestis ẽ. quam g̾ri feniceam uocant..
nos coccinum. reꝑta a lacedemonis. ad ce¬
landum colorem similitudine sanguinis.
quociens quis uulneraretur. ne comtemp¬
planti adũsario animus augescẽt. hac sub
consulib romani usis milites. unde etiam
rusati uocabantur. Solebat etiam p̃poni

Expanded text:
Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pri
Abbreviated transcription (Latin):
sig̃ unciam. Lapda g̾cum ꝑ mediũ sui
latino adiuncto. A. sig̃ libram . R. appa.
g̃cum circa finem cornuum. ad iuncto.
latinum iunctũ habuerit. ko. eminam
demonstrat. quã g̃ci cotilen appellant.
sextariũ. O. uͦ adiuncto .xo. sig̾. accita

Expanded text:
ficat unciam. Lambda Graecum per medium sui, i Latino adjecto, significat libram. 5. Κυ. Kappa Graecum circa finem cornuum adjuncto Latinum habuerit adjunctum heminam demonstrat, quam Graeci cotylen vocant. sextaruim. 6. .
Abbreviated transcription (Latin):
Salomon. int̾pr̃ pacificꝰ eo qͦd in regno eius
pax fuit. Scd̾m nomen eiꝰ fuit ydida. qͦd fu¬
erit dilectꝰ ⁊ amabilis deo. Tercium eiꝰ nom̃
rum uocabuloꝵ suoꝵ tria uolumina edi¬
dit. quoꝵ pͥmus ẽ masloth. quẽ g̾ci ꝑabo¬
las. latini ꝓu̾bia nominant. eo qd in ip̃o
sub ꝯꝑatua similitudine figas u̾boꝵ ⁊
ymagines u̾tatis ostenderit. Ipsam au̾t

Expanded text:
 est pacificus, eo quod in regno eius pax fuerit. Secundum nomen Ididia, eo quod fuerit dilectus et amabilis Domino. Tertium vocabulum rum vocabulorum suorum tria volumina edidit. Quorum primus est misle, quem Graeci παραβολάς, Latini proverbia nominant, eo quod in ipso sub comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostendit: ipsam autem
Abbreviated transcription (Latin):
de hominib. sicut que de salomone di¬
cunt. nec sp̃es semꝑ excedit᷑. Sepe enim
adhuc de sp̃e loquente scriptura. in ui¬
in genere potest certius inuenire. ut illd
et polluerunt illam in uia sua.i. in ydo

Expanded text:
de hominibus; sicut ea quae de Salomone dicunt. nec species semper exceditur. saepe enim adhuc de specie loquente scriptura, ibi uiin genere poteset polluerunt illam in uia sua et in idolis
Abbreviated transcription (Latin):
cłe. sicut in esaia. Quomodo cecidit de ce¬
lo lucifer mane oriens.& cetera que sub
figura regis babiloniȩ de diabolo intel¬
ra quimittit ad om̃s gentes. non totum
ipsi congruit capiti. Nam & si mittat ad
om̃s gentes diabolus angłos suos. t̃n int̾¬
ra corpus eius non ipse conterit᷑ nisi quia

Expanded text:
 apud Isaiam, Quomodo cecidit de coelo Lucifer mane oriens , et caetera, quae sub figura regis Babyloniae de eadem peitus est in terra, qui mittit ad omnes gentes, non totum ipsi capiti congruit. Nam etsi mittit ad omnes gentes diabolus angelos suos, tamen in terra corpus ejus, non ipse, conteritur; nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
qñ multiplicant᷑. suie ꝑse ipsos. siue ꝑ de¬
numo. designat᷑ uniuersitas scõrum in
apocalipsi. Sextam regulam uocat reca
pitulationem. in obscuritate scriptura¬
rũ. satis diligent̃ inuentam. Sic enim

Expanded text:
se ipsos, sicut denumero significatur uniuersitas sanctorum in Apocalypsi. pitulationem vocat, in obscuritate Scripturarum satis vigilanter inventam. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
to corꝑe eo q̃d aculeis ferreis cum atra¬
mento uariarũ figurarum stigmate:
ꝑxima britanniȩ. spacio terrarum
tespriores iberiam ⁊ cantabricum oce¬
anum intendunt. unde ⁊ybernia dic¬
auis rara. apis nulla.¬
pentinas tenebras ingerat oculis uer¬

Expanded text:
to corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate xima Britanniae insula, spatio terrarum tes priores Iberiam, et Cantabricum oceanum intendunt. Unde et Ibernia dicavis rara, apis nullapentinas tenebras ingerat oculis cum ver
Abbreviated transcription (Latin):
ł pͥscꝰ. pͥstinꝰ. Nam cõstantinꝰ ⁊ clementinꝰ.
a pͥmitĩs hñt .t. ⁊ matutinꝰ. a matuta. medi¬
tina. ñ deriuant᷑. Excipit᷑ ⁊̃ humꝰ. huma¬
no dictũ ẽ. Qd uero a taurominio. tauro¬
minitanꝰ dicimꝰ. g̾eos seqͥmur. Gentilia enĩ
apd̃ gͥeosin. eric. desinentia. apd̾ nos muta¬
ta. es̃. in .a. accipiunt. nꝰ. ut metͦpolites. met᷑¬
⁊ similia. ante. gnus. qͦ gna. gnũ. longa uo¬
calis babet᷑. ut a regno. num. a sto. stagnũ.
toritate. uł euphoniȩ causa mutata s̃ ut

Expanded text:
s". 48 Nam "Constantinus" et "Clementinus" a primitiuis habent t, et "matutinus" a "Matuta", "meditina" non deriuantur. 50 Excipitur etiam "humus, humano" dictum est. 52 Quod uero a "Taurominio" "Taurominitanus" dicimus, Grecos sequimur. 53 Gentilia enim apud Grecos in -THC desinentia, apud nos mutata es in a accipiunt nus, ut "metropolites, metret similia. 54 Ante gnus quoque gna gnum longa uocalis habetur, ut a "regno" "regnum", a "sto" "stagnum", toritate uel euphonie causa mutata sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qr .e. inuenit᷑ pd̃añ. us. cũ ꝓ ei. ponit᷑ apd̾ nos. ut
Romani. nͥ in fio. ⁊ ing̾cis. in ius. desinentib
⁊ in dissillabis g̾cis. drꝰ. dia. chiꝰ. chia. ⁊ in
paucis aliis q̃ ꝓe .i. habuert. ut litiꝰ. langia.
argia. Inueniunt᷑ tñ auctores in noĩb urbrũ.
in.ia. desinentib apd̃ gͥcos uarie ꝓfe̾ntes. a¬
cõu̾tit᷑. seqñte .u. loco digãma. ut argeyos

Expanded text:
r producta ante us, cum pro ei, ponitur apud nos, ut Romani, nisi in "fio", et in genitiuis in ius desinentibus, et in dissillabis Grecis - "dius, dia", "chius, chia" - et in paucis aliis, que pro e i habuerunt, ut "Lycius", "Langia", "Argia". 22 Inueniuntur tamen auctores in nominibus urbium in ia desinentibus apud Grecos uarie proferentes, "Aconuertitur, sequente u loco digamma, ut "Argeios
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥma uł scd̃a. seut̾cia declinatione. hñtq
tiuũ pͥmȩ sit declinatõis. aesinens apd̃ g̾coᷤ
in as. ł in es. uel in ios. qͦd apd nos u̾titur in
ius. ⁊ fit sccłȩ decłois. ut eneas. eneades. ler¬
ciꝰ. lerciades. butes. butades. Qͦd tñ. etiam

Expanded text:
unda seu tercia declinatione; habentque tiuum prime sit declinationis, desinens apud Grecos in as, uel in es, uel in ios, quod apud nos uertitur in ius et fit secunde declinationis, ut "Eneas, Eneades", "Lercius, Lerciades", "Buses, Butades". 7 Quod tamen etiam
Abbreviated transcription (Latin):
omparm̃n ẽ. qͦd babet sensum positĩ. uł eiꝰ
participis. cũ magis adu̾bio: ut fortior. ma
⁊ ñ sensu in suꝑlatĩs. ut nouissimꝰ. Et de¬
dita .or. in gcõ si sunt scd̃e. in datõ uͦ sist̃
iuuenis. iunior. dextͥ. dext̾or. sinistri sinis
tionẽ. ut piꝰ mag̃ piꝰ. ne fiat hiatꝰ tͥum no¬
calium. piior. Licet huiꝰmodi oꝑatĩs qͥd̾a
sint usi. uł deriuant᷑ a u̾bis. ut detero
is. det̾ior. uł ab adu̾biis. ut pͥdem. pͥor se¬
int̾ior. infra. infi̾or. cit᷑. cit̾ior. ante. ant̾ior

Expanded text:
omparatiuum est quod habet sensum positiui uel eius participis cum magis aduerbio, ut "fortior = maet non sensu in superlatiuis, ut "nouissimus". 3 Et dedita or in genitiuo si sunt secunde, in datiuo uero si sunt "iuuenis, iunior", "dextri, dexterior", "sinistri, sinistrationem, ut "pius, magis pius", ne fiat hiatus trium uocalium "piior", licet huiuscemodi comparatiuis quidam sunt usi. 6 Vel deriuantur a uerbis, ut "detero, deteris, deterior"; uel ab aduerbiis, ut "pridem, prior", "seinterior", "infra, inferior", "citra, citerior", "ante, anterior
Abbreviated transcription (Latin):
re ponticum dulciꝰ ẽ. qm cetera maria
quide gͣdus ablt̃o tm̃ casui utͥusq nũi
singulari cũ multitudinẽ sigcat. ut fortissi¬
mꝰ latinoꝵ. uel latine gentis. Sequit᷑ ⁊̃ casũ
sui positiui. ut amantissimꝰ equi. qr amans
equi dicit᷑. De suꝑ latiuis.

Expanded text:
re Ponticum dulcius est quam cetera maria"quidem gradus ablatiuo tantum casui utriusque numeri rali, uel etiam singulari, cum multitudinem significat, ut "fortissimus Latinorum" uel "Latine gentis". 15 Sequitur etiam casum sui positiui, ut "amantissimus equi", quia "amans equi" dicitur. 1.5 DE SVPERLATIVIS
Abbreviated transcription (Latin):
pene om̃ib formiᷤ. alia s̃ agnoĩa. ł noĩa. ut
numantinꝰ. coruinꝰ. siluanꝰ. alia a locis
ut rusticanꝰ. gallicanꝰ. uicinꝰ. alia a tp̃rib
ut hest̾nꝰ. diurnꝰ. meridianꝰ. Alia a digni¬
tatib siue offitiis. ut tͥbunꝰ antesignanꝰ.
Alia a gn̾ib ut mascłinꝰ. Alia a mutis ani¬
malib ut taurinꝰ. porcinꝰ. Alia a mat̾ia
ut humanꝰ. t̾renꝰ. Alia a fortuna. ut lib̃¬
ut. bini. t̾ni. auctoritas etiã singłaria ꝓfeit.
et alia fisit a nõib. alia a u̾b. alia abadũ¬
biis. ut a roma. romanꝰ. ab egeo. egenꝰ. ab
infra. inf̾nꝰ. huiꝰ itaq formȩ in penł. silłbis
ae. in płali eiscde mutatis. in .a. ꝓd̾. ⁊ accepta
.nꝰ. faciĩt dłiuata. nͥsĩt mutoꝵ aĩaliũ de qͥb
be. thebanꝰ. cumȩ. cumanꝰ. signa. añ signanꝰ.

Expanded text:
pene omnibus formis. 30 Alia sunt agnomina, uel nomina, ut "Numantinus", "Coruinus", "Siluanus"; alia a locis, ut "rusticanus", "Gallicanus", "uicinus"; alia a temporibus, ut "hesternus", "diurnus", "meridianus"; alia a dignitatibus siue officiis, ut "tribunus", "antesignanus"; alia a generibus, ut "masculinus"; alia a mutis animalibus, ut "taurinus", "porcinus"; alia a materia, ut "humanus", "terrenus"; alia a fortuna, ut "libeut "bini", "terni"; auctoritas etiam singularia profert. 31 Et alia fiunt a nominibus, alia a uerbis, alia ab aduerbiis, ut a "Roma" "Romanus", ab "egeo" "egenus", ab "infra" "infernus". 32 Huius itaque forme in penultimis sillabis ae in plurali, eisdem mutatis in a productam et accepta nus faciunt deriuatiua, nisi sint mutorum animalium de quibus be, Thebanus", "Cume, Cumanus", "signa, antesignanus",
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ. un p̃t̾itis audiui. In latinis autẽ ñ
solũ his utim᷑: s ⁊̃ aliis. Et una qͥdem in
riũ. Ihac forma s̃ q̃ a ꝓpͥis deriuant᷑. ut ca¬
tilinariꝰ. aut a dignitate ut p̃toriꝰ. q̃storiꝰ.
Aut abhis reb in quib s̃. ut colliriũ. plan¬
tariũ. m̃soriũ. aut de quib s̃. ut agͣria lex.
Aut ex his qͦs hñt. ut uinaria cella. q̃ uinũ

Expanded text:
t in preteritis, "audiui". 25 In Latinis autem non solum his utimur, sed etiam aliis, et una quidem in rium". 26 In hac forma sunt que a propriis deriuantur, ut "Catilinarius", aut a dignitate , ut "pretorius", "questorius", aut ab his rebus in quibus sunt, ut "collarium", "plantarium", "mensorium", aut de quibus sunt, ut "agraria lex", aut ex his quas habent, ut "uinaria cella" que uinum
Abbreviated transcription (Latin):
hat longã. ut demades. belides. Queda tñ
poetica licentia hñt . a. ante. des. q̃ aliqñ ad¬
dit. aliqñ minuit silłam. ut athlantiades
ꝓathlantides. scipiades. ꝓscipionides. Nũꝗͣ
tnĩ patͦnomicũ pͥmitĩ suꝑat gnĩtm̃ nͥ una
sillaba in hac forma. nec debet ħre pares. ⁊
pauciores silłas. nͥ sit ex poetica licentia. Fe
minina uͦ patͦnomica apd̃ nos in.is. ł in . as.
desinunt. Q sunt t̾ciȩ declinationis. & ueni¬
unt a mascłinis abstracta. de. ut peliades
resin. facĩt fem̾ ex integͥs. ut pelides ꝓ pelei¬
des. peleis. Sic ensdes. ꝓ eneydes. eneis. ł poetica
licentia. Inueniũt᷑ ⁊̃ in .ne. desinentia fem̃.
q̃ st̃ yadis linguȩ patͦnomica. ut arestos. ares¬
mĩat᷑a patͦnomicaᷤ formaᷤᷤ hñtia. ut euripe¬

Expanded text:
am longam, ut "Demades", "Belides". 9 Quedam tamen poetica licentia habent a ante des, que aliquando addit aliquando minuit sillabam, ut "Athlantiades" pro "Athlantides", "Scipiades" pro "Scipionides". 10 Numquam enim patronomicum primitiui superat genitiuum, nisi una sillaba in hac forma, nec debet habere pares uel pauciores sillabas, nisi ex poetica sit licentia. 11 Feminina uero patronomica apud nos in is uel in as desinunt. 12 Que sunt tercie declinationis et ueniunt a masculinis, abstracta de, ut "Peliades,resin, faciunt feminina ex integris, ut "Pelides" pro "Peleides", "Peleis"; sic "Enides" pro "Eneides", "Eneis", uel poetica licentia. 14 Inueniuntur etiam in ne desinentia feminina, que sunt Iadis lingue patronomica, ut "Arestos, Aresminatiua patronomicas formas habentia, ut "Euripi
Abbreviated transcription (Latin):
simł inueniunt᷑. ut romanꝰ ager. Romanꝰ
ciuis. Romanꝰ ꝓpͥũ. Notandũ aũt. qͦd diu̾se
sigtõnis noĩa in possessiuoꝵ formis inue¬
niunt᷑. Nam ł deriuant᷑ a mat̾ia. ut a fer¬
ro. ferreꝰ. uł a disciplinis. ut aristõtelicꝰ. uł
a morb̃. ut cardiacꝰ. uel a ꝓfessionib ut gͣ¬
ui cerariꝰ. uł a reb in qͥb st̃ ut collariũ. uł
de qͥb fiũt ut agͣria lex. ł qͣs hñt ut uinaria.
cellaria. uił a tp̃re ut hodiernꝰ. uł a locis ut
btꝰ. alia a numeris. ut bini t̾ni. alia age¬

Expanded text:
manus ager", "Romanus ciuis", "Romanus" proprium. 7 Notandum autem quod diuerse significationis nomina in possessiuorum formis inueniuntur. 8 Nam uel deriuantur a materia, ut a "ferro" "ferreus", uel a disciplinis, ut "Aristotelicus", uel a morbis, ut "cardiacus", uel a professionibus, ut "cerarius", uel a rebus in quibus sunt, ut "collarium", uel de quibus fiunt, ut "agraria lex", uel quas habent, ut "uinaria", "cellaria", uel a tempore, ut "hodiernus", uel a locis, utbertus", alia a numeris, ut "bini", "terni", alia a ge
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit expressum. uocatur spanum. ag̾tis on¬
facion appellatum. Q uod autem ex fuluiᷤᷤ et
ex nimium maturis. communis dicitur. Ex
his ad usum uite. primum est panum se¬
cumdum uiride. Tercium commune. Oleũ.
natura habet. ut cibos condiat. ⁊ luminifo¬
menta prebeat.⁊ la̾sum longo itinere corpꝰ.¬

Expanded text:
olivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκιον appellatum; quod autem ex fulvis et nex nimium maturis, commune dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca naturam habet, ut cibos condiat, ut lumini fomenta praebeat, ut lasso longo itinere corp
Abbreviated transcription (Latin):
limpias ẽ apud greco ᷤ annus quartꝰ. aboli¬
pico agone qui uenit transactis annis iͦi.
in qͥb finẽ sortitur agonis tempꝰ ꝓpt̾ qua¬
driennii cursum solis.⁊ ꝓpter quod singuł
annis. ui horarum consumptione in qͣ¬
driennium dies unus completur. Quo tempore
limpus. mons macedoniȩ tãtȩ alcitudinis. ut
in eius cacumine. nec uentus sentiatur. nec
nubes se colligant. quiaexcedit istum aerem
humidum inquo aues celi uo ant. Quod
ab eis ꝓdicum ẽ qui solebant nescio quorum
sacrificiorum causa memoratum montem
ascendere. ⁊ aliquas notas inpuluere scribe¬
bant. quas alio anno integras inueniebãt.
Quod fieri non poss si uentis aut pluuia locꝰ
ille peteretur. Dein iar de tanta ẽ tenuitas
ire non poterant nisi spongias humectas nari¬
b applicarent. unde grassiorem et consuetum
sp̃m ducerent. Hi ergo indicauerunt etiam
nullam auem in eoloco se aliquando uidisse.

Expanded text:
em est apud Graecos annus quartus, ab Olympio agone, qui venit transactis annis quatuor. In quibus finem sortitur agonis tempus, propter quadriennii cursum solis, et propterea quod singulis annis trium horarum consumptione in quadriennium dies unus completur. Hoc tempore mons est Macedonie tante altitudinis, ut in eius cacumine nec ventus senciatur, nec nubes se colligant, quia excedit istum aerem humidum in quo aves celi volant. D singulos annos solebant, nescio quorum sacrificiorum causa, memorati montis cacumen ascendere, et aliquas notas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluviam locus ille pateretur. Deinde quia tenuitas urare ibi non poterant, nisi spongias humectas naribus applicarent, unde crassiorem et consuetum spiritum ducerent: hi ergo indicaverunt se etiam nullam avem in eo loco aliquando vidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
oleum. Est autem arbor pacis insignis. cuiꝰ
fructus diuersis nominib appellatur .i. orca¬
des. greca thimo logia asimilitudinẽ testi
dictȩ. unde pͥus allatȩ st̃. Liciniȩ dicte qd̾
optimum dent lumen. Pausiam. quam¬

Expanded text:
oleum. Est autem arbor pacis ifructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testicudictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eo quod optimum dent lumen; nam λυχν
Abbreviated transcription (Latin):
Primum in inferiori spere circulo. luna
est constituta. que uiii. annis fertur ex
plere circulum suum. De hinc mereu¬
rius annis .xx. Tercio lucifer. annis .ix.
retro gradiuntur. uel animalia efficiun¬
tur .i. quando pardiculas addunt ce detͣ¬
hunt. Cetͣm qñ tantum detrahunt. retͦ¬
grade dñr. stationẽ faciunt. qñ stant.
Idẽ circularis numerus stellarũ. per
quem cognoscitur. in quanto tempore
circulum suum. una queq stella ꝑcur¬
rat. siue ꝑ longitudine. siue ꝑ latitudinẽ.

Expanded text:
primum in inferioris sphaerae circulo luna est constituta. Ideo proxima e circulo luna plere circulum suum, Mercurius annis XXIII, Lucifer annis IX, retrograda dicuntur, vel anomala efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt. Ceterum quando tantum detrahunt, retrograda dicuntur; stationem autem faciunt, quando stant. circularis stellarum est, per quem cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
netos .i. ab errore. que interdũ in austrũ
interdum in septemtrionent. plerumq
contra mundũ. non numquã cũ mũdo
feruntur. Quorũ noĩa greca sunt: phenõ
ple.nonta. piriona. hesꝑus. stilbon. has
romani nominib deorum suorũ .i. iouis.
saturni. martis. ueñis. atq mercurii cõ¬
secrauer̃t. decepti ce deciꝑe uolentes. Quo¬

Expanded text:
est ab errore. Nam interdum in austrum, interdum in septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes
Abbreviated transcription (Latin):
uantia gignit. latini namq a tercio nonͤ
ꝓtrahunt. Greci pͥmi m̃sis lunam. ab .uiii.
idus m̃r. usq in diem noñ apͥł obseruant.
Et si quindadecima luna die dñico ineur¬
rerit. sẽm pascha celebrant. huiusmodi gͦ
dissensio int̾ utrosq paschalem regulam᷑¬

Expanded text:
em gignit. Latini namque a tertio Nonas protrahunt. 20. Graeci primi mensis lunam ab octavo Idus Martias usque in diem Non. April. observant, et si quinta decima luna die Dominico incurrerit, sanctum Pascha celebrant. Hujusmodi igitur dissensio inter utrosque Paschalem regulam
Abbreviated transcription (Latin):
um. Item osculum ẽ caritatis. basiu
blandicie. suauium uoluptatis. Q uod
s ⁊ oscula dantur amicis.s uauia lasciuiꝰ
See. saluator aut saluans intp̃. Dum enim
itam dĩ in pło isrł obcrimen idolatrie ꝓpħasset
domui udȩ. salutem ꝓnunciauit. Propt̃ qd̾
ezechias rer udas sublatis idolis p̃cedenti¬

Expanded text:
um. Item osculum caritatis est, basium blanditiei, suauium uoluptatis. Quod nterea basium, oscula dantur amicis, suauia lasciuis ec salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis
Abbreviated transcription (Latin):
Osianna. in alterius lĩguę  p̃tari potuit.¬
int̃p̃tacionẽ. intoto transire non potest. młti
autem suꝑ hoc sermone diu̾sa funrerunt.
e quibus nr̃ hilarius incõmentariis ma¬
¶thei ita posute.
int̃p̃ redemptio domus dauid. ꝑ rimum

Expanded text:
Osianna in alterius linguae interpretationem in toto transire 283 non potest. Osisuper hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: catur\'redemptiodomusDauid\'. primum
Abbreviated transcription (Latin):
Paradignia. exemplũ dicti uł facti alicuiꝰ¬
uocatur. aut ex simili aut ex dissimili
genere conueniens ei quã ꝓponimꝰ rei.
ut ẽ. Tam fortit̾ ruit apud ipponẽ scipio.
quam utice caro. Similitudo aũt tribus
modis fit. a pari a minore a maiore. Pa
quibus sumebant. ne animalia corpora
moleste aliquid esuriendo aut sitiendo
sentirent. De ligno aũt uite ꝓpt̃ea gusta¬
batur. ne mors eis undecĩq subreꝑet.¬

Expanded text:
Paradigma est exemplum dicti, vel facti alicujus, aut ex simili, aut ex dissimili genere, conveniens ei quam proponimus rei; ita: Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio, quam Uticae Cato. 65 35. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a majore, a minore. A quae sumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent: de ligno autem vitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subrepe
Abbreviated transcription (Latin):
leticia. Paraclisis enĩ grece. latine consola¬
tio appellatur. Xp̃c enĩ eum apłis lugen¬
tibus misit. postquã ab eorũ ocłis ipse in
celum ascendit. Alii paraclitũ latine
oratorem uel aduocatum intp. Ipse enĩ
pientie. ab ipso sacra scriptura inspirata ẽ.

Expanded text:
tur. Paraclisis enim Latine consolatio appellatur. Christus enim eum apostolis lugentibus misit, postquam ab eorum oculis ipse in coelum ascendioratorem vel advocatum interpretantur. pientiae, ab ipso sancta Scriptura inspirata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Secundꝰ dicit᷑ quia secus pedes. et ẽ trac
tum a sequentib seruid pedissȩquis.
unde &e secunda fortuna dicit᷑. qͦd se¬

Expanded text:
Secundus, quia secus pedes: et tractus est sermo a sequentibus servis pedisequis. Unde et secunda fortuna dicitur, quod se
Abbreviated transcription (Latin):
purulenta collectio. in capillis palpebrium.
constituta. in medio lata. ⁊ exutroq condu¬
cta ordei granum similans unde ⁊ ar̃¬
Oraeum. dictum quod p̃cet̾is gen̾ib frum̃t h
ante fiat aridũ. uel quod spicas habeat.
dines habeat. hunc pleriq calaticum uocãt.
Tercium trimense. quia cum cogit necessi
tas. uerno seminatur. et celeriter colligitur

Expanded text:
purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde ordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. ditertium trimense, quia ctas, verno seminatur, et celeriter colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
Orbis a rotumditate circuli dr̃. qr sicur rota ẽr
unde etiam breius rotella orbiculus appellat᷑.
Undiq enim oceanus circumfluens eius in
Nam asia. ameridie per orientem. usq ad sep¬
temtrionem peruenit. E uropa uero aseptem¬
trione usq ad occidentem. Inde affrica ab oc¬
cidente usq ad meridiem. Unde due dimi
asia. S uleo iste due partes factȩ st̃ quia
inter utramq ab occeano. mare magnum in¬
greditur. quod eas int̾secat: Icõponit᷑ exorbito.¬
Orbia genus quoddam iscarum quod quidã
saturni obuiam uocant. orb̾strata.¬

Expanded text:
Orbis a rotunditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenterAsia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si iOrbia genus quoddam escarum, quod quidam ‘Saturni orbiam’ uocant. Ornos
Abbreviated transcription (Latin):
tinctionẽ aquȩ arida nuncupat᷑. Natalis
sit. hoc aquaꝵ affinitate sortit᷑.
Terremotũ. uento fieri dic̃t. eiꝰ uiscib in instar
spongiȩ cau̾nosis incluso. qͥ hanc horribili
tremore ꝑcurrens. ⁊ euad̾e nitens. uario mur¬
mure ꝯtutit.⁊ se tremendo. uł dehiscendo
cogit effuncłe. Unde caua t̾raꝵ his motib
subiacent. ut pote uenti eapacia: arenosa
aut ⁊ souda carent. Neqꝑenĩ fuunt ñ celo ma¬
riq tͣnqͥllo. ⁊ uento in uenis t̾re cõdito. Ꝙ ħ
ẽ in t̾ra tremor. qͦd in nube donitruũ. hoc
tu. ⁊ inundationes maris. eodem uidł spũ
infusi. ł recedentis sinu recepti.

Expanded text:
tinctionem aquae arida nuncupatur. Sicut Ssit, hoc aquarum affinitate sortitur. Terrae motum vento fieri dicunt, ejus visceribus instar spongiae cavernosis incluso, qui hanc horribili tremore percurrens, et evadere nitens, vario murmure concutit, et se tremendo vel dehiscendo cogit effundere. Unde cava terrarum his motibus subjacent, utpote venti capacia: arenosa autem et solida carent. Neque enim fiunt, nisi coelo marique tranquillo, et vento in venas terrae condito. Et hoc est in terra tremor, quod itu inundationes maris, eodem scilicet spiritu infusi, vel residentis sinu recepti.
Abbreviated transcription (Latin):
Reus. a re qua petitur nuncupatur. qui qͣm¬
uis sceleris conscius ñsit: reus tam̃ dr̃. qͣm
diu ininditio ꝓre aliqua petitur.
Reus maiestatis. pͥus dictus qui aduersus rẽ¬
publicam aliquid egisset. et quicumq ho¬
stib consensisset. Dictus reus maiestatis.
principis egisse uidetur. uel quileges reas
publice detulerat. uelutiles ab rogauerat.

Expanded text:
Reus a re, qua petitur, nuncupatur: quia quamvis sceleris conscius non sit, reus tamen dicitur, quandiu in judicio pro re aliqua petitur. Reus maiestatis primum dictus qui adversus rempublicam aliquid egisset, aut quicumque hostibus consensisset. Dictus autem reus maiestatis, principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
Scisma a scissura animoꝵ dicta. Eodem
enĩ cultu ⁊ ritu credit. ut cet̾i. Solo cõ¬
gregationis delectat᷑ discidio.
sentiunt. s extorta mente quib libet
contentionib pacis ꝯmunione dirup¬
ta. a frat̾no consortio separant᷑.¬

Expanded text:
Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separant
Abbreviated transcription (Latin):
sed magis nutrit. Is etiam qui a sueo
consꝑgitur. leuissimus ẽ. & nutrit co¬
piosẽ. & egeritur. Nutrit ꝓpt̃ candorem.
magis nutriunt. quia minus exurun¬
tur ab igne. Clibanitus aũt ce focatius

Expanded text:
sed magis nutrit. His etiam qui suco conspargitur leuissimus est et nutrit copiose et egeritur: nutrit propter candorem, magis nutriunt, ideo quia minus exuruntur igne. Clibanitius etiam et focatius
Abbreviated transcription (Latin):
annonia ab alpib appenninis nominata
aũt cũ norico & g̃cia. habens ab oriente
misiam. ab euro istriam. ab africo alpes
appenninas. ab occasu galliã belgicam
niam galliamq secernit.

Expanded text:
annonia ab Alpibus Appenninis est nuncuautem cum Norico et Rhetia, habens ab Oriente Moesiam, ab Euro Istriam, ab Africo vero Alpes Appenninas, ab Occasu Galliam Belgicam, niam, Galliamque secernit.
Abbreviated transcription (Latin):
cui cornua in similitudine radiorum solis et lu
facies ad simlitudinem etheris. fistulam uN. calamo
arbores et feras et pecudes. caprinas ungulas h̃t̃¬
ut soliditatem terre ostendat. quia uolunt eum¬
rerum et tocius nat᷑e dm̃. uude pan quasi omĩa

Expanded text:
 cornua in similitudine radiorum solis et lunfacies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorarbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas hut soliditatem terrae ostendat, quem volunt rerum et totius naturae Deum; unde Pan, quasi omnia
Abbreviated transcription (Latin):
plus uolueris egerere simila in melle ce
oleo coct᷑a. aut gͦ frieta urit ꝓpt̃ pingue¬
dinẽ & dulcedinẽ. quia cũ dissimilia sĩt
& ñ debeant simul coqui. in unũ mixta
rem contrariam faciunt. Siligo uͦ cocta¬
uł farina fortissima sunt. & nutriunt

Expanded text:
erum, maxime ergo ubi plus uolueris egerere. Simila in melle et oleo cocta aut ergo frixa et urit propter pinguedinem et dulcedinem. Et quia cum dissimilia sint et non debeant similiter coqui, in unum mixta rem contrariam faciunt. Siligo uel fatina cocta fortissima sunt et nutriunt
Abbreviated transcription (Latin):
Panis dictus. qͦd cum om̃i cibo apponat᷑.
uł quod om̃e aĩał eum petat. Pan enim
Panis cibarius ẽ. qui serus datur. nec ẽ¬
dus. recoctus. & rubefactus. Subcinericiꝰ
cinere coctus. & reuersatus. ipse ẽ &e foca¬
tius. Clibanitius. in testa coctus. Candi

Expanded text:
panis -nis, quia cum omni cibo apponatur vel quia omne animal eum appetat; et est panis cibarius, qui ad cibum servis datur, nec edus, recoctus, et rubefactus. Subcineritius, cinere coctus, 487 et reversatus. Ipse est et focatius. Clibanitius in testa coctus. 16.
Abbreviated transcription (Latin):
in .er. ł in .um. ut o uir. sat᷑. lucifer.
templũ. gliceriũ. Si uͦ in. eus. desinat
ñts. magis g̾cum seruamꝰ uoct̃m ut
opentheu. In .us. uͦ si sint ꝓpͥa .i. ante
us. hñtia. abiecta. us. faciunt uoctm̃.
ut. o uirgili. pompei. dissillabũ. Ꝙ
ꝑ abscisionẽ . e. factum ẽ ꝓ uͥgiliȩ. pom¬
peie. Unde accentꝰ ꝑfecti uocatiui in his
seruat᷑. ut mercuri. Penult̾ enĩ licet cor¬
repta sit tñ sicut erat in antepenultima
acuimꝰ. Alia uͦ omĩa. us. in .e. conu̾tũt

Expanded text:
in r uel in um, ut "o uir", "satur", "Lucifer", "templum", "Glicerium". 32 Si uero in eus desinat nominatiuus, magis Grecum seruamus uocatiuum, ut "o Pentheu". 33 In us uero si sint propria i ante us habentia, abiecta us faciunt uocatiuum, ut "o Virgili", "Pompei" dissillabum; quod per abscisionem e factum est, pro "Virgilie", "Pompeie". 34 Vnde accentus perfecti uocatiui in his seruatur, ut "Mercuri"; penultimam enim, licet sit correpta, tamen sicut erat in antepenultima acuimus. 35 Alia uero omnia us in e conuertunt
Abbreviated transcription (Latin):
usibus aptum. Uarro aũt refert pilum¬
nium quendam in italia fuisse. qui pin¬
Dila. ꝓpͥe dr. quod sit pilis plena. hec ce sꝑa
a ferendo uł feriendo dicta. Inter species
coniunctis cubitis pila crura feriunt.

Expanded text:
solent. Varro autem refert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinie dicitur, quod sit pilis plena. Hec et sphera, a ferendo vel feriendo dicta. Inter species coniunctis cubitis, pilam feriunt.
Abbreviated transcription (Latin):
definiert̃. Philosophia ẽ diuinarũ hu¬
manarũq rerũ. in quantũ homini pos¬
sibile ẽ. ꝓbabilis scientia. alit̃.
mortis. quod magis conuenit xp̃ianis.
qui scłi ambitione calcata. similitudine
ua diuiditur innaturalem. doctrinalẽ.¬

Expanded text:
definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: ortis, quod magis convenit christianis, qui seculi ambitione calcata, conversationeda divinit
Abbreviated transcription (Latin):
Satyri. poete dicti. siue qͦd pleni sint om̃i
facundia. siue a saturitate ⁊ copia. De
plurib enim simul reb loquunt᷑. Siue
frugum uel pomoꝵ genib ad templa gen¬
tilium solebat deferri. aut a satyris qui¬

Expanded text:
Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus enim simul rebus loquuntur; seu frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri, aut a Satyris
Abbreviated transcription (Latin):
S atyrion. herba dicta a satyris ꝓpt̾ incen¬
dium libidinis. uulgꝰ stinctũ uocãt.
dix eius in modum testiculoꝵ fit. qd̃ gci

Expanded text:
am herba, dicta a satiris propter incendium libidinis, quam vulgo stincum vocant, dix eius in modum testiculorum sit, quos G