comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dustriam ad pericula pro prĩa subeunda achortantur.sed
eos qui disputent horam nullam uacuam uoluptate esse de¬
bere: in omni ꝑte corporis semꝑ oportere aliquod gaudium de¬
lectationemq uersari his utitur quasi prefectis libidinum sua¬
rum i uoluptates omnes uestigant atq adornant. hi sunt cõ¬
ditores instructoresq coniuuui. lidem expendunt. atq extimãt.
uoluptates.sententiamq dicunt:et uidicant. quantum cuq
libidini tribuendum esse uideatur. Horum ille artibus cru¬
ditus ita contempsit hanc prudentissimam ciuitatem ut oẽs
suas libidines: omnia sua flagitia latere posse arbitraretur:¬
equidem non cognoram eum ꝑꝑ pisonum affinitatem ꝗͣ lon¬
ge hinc ab hoc cognatio materna trans alpini sanguinis abstu
in multis sepe accidit. sed rugis suꝑcilioq decepit. HPisotu¬
ne ausus es isto oculo: non dicam isto animo. ista fronte non

Expanded text:
dustriam, ad pericula pro patria subeunda adhortantur, sed dustriam, ad pericula pro patria subeunda adhortantur, sed eos qui disputent horam nullam vacuam voluptate esse debere, in omni parte corporis semper oportere aliquod gaudium delectationemque versari. his utitur quasi praefectis libidinum suarum, hi voluptates omnis vestigant atque odorantur, hi sunt conditores instructoresque convivi, idem expendunt atque aestimant voluptates sententiamque dicunt et iudicant quantum cuique libidini tribuendum esse videatur. Horum ille artibus eruditus ita contempsit hanc prudentissimam civitatem ut omnis suas libidines, omnia quamquam equidem non cognoram eum propter Pisonum affinitatem, quem longe hinc ab hoc genere cognatio materna transalpini sanguinis ab tulin multis saepe accidit, sed rugis, supercilioque decepit. 2. Piso tunc ausus es isto oculo, non dicam isto animo, ista fronte, non
Abbreviated transcription (Latin):
uentius ab adolescentia uersatus est in foro. cum eum ꝑꝑsi
mulatam. irritamq tristiciam. nulla res cõmendaret. non con
dorum hominum non liberalitas quem preteriens cum in cul¬
tum. horridum mestumq uidisses: etiam si agrestem et inhu¬
manum extimares:tam̃ libidinosum et perditum non puta¬
sti. cum hoc homine: aut cumstipe. si inforo constitisses nõ
crederes interesse: sine sensu sine sapore elinguẽ.tardum.
inhumanum n capadocem modo abreptum de gre¬
ge uenarium diceres idem domi qͣlibidinosus: ꝗͣ impurus
ꝗͣ intemperans: non in auare. ceptis sed porro intermissis
uoluptatibus. cum uero et lrãs studere incipit: et belluo bel¬
luus ĩmanis cum greculis phari tum ẽ epicureus. non penitus
illi discipline quecunq: est deditus:sed captus uno uerbo uo¬
luptatis. Habet aũt magistros. non ex istis ineptis. qui dies
totos de officio ac uirtute disserunt: qui ad laborem: ad in¬

Expanded text:
ventius ab adulescentia versatus est in foro, cum eum praeter ventius ab adulescentia versatus est in foro, cum eum praeter simulatam versutamque tristitiam nulla res commendaret, non consdorum hominum studium, non liberalitas. quem praeteriens cum incultum horridum maestumque vidisses, etiam si agrestem et inhumanum existimares, tamen libidinosum et perditum non putares. Cum hoc homine an cum stipite in foro constitisses, nihil crederes interesse: sine sensu, sine sapore, elinguem, tardum, inhumanum negotium, Cappadocem modo abreptum de grege venalium diceres. idem domi quam libidinosus, quam impurus, quam intemperans, non ianua receptis sed pseudothyro intromissis voluptatibus! Cum vero etiam litteris studere incipit et belua immanis cum Graeculis philosophari, tum est Epicureus non penitus illi disciplinae, quaecumque est, deditus, sed captus uno verbo voluptatis. habet autem magistros non ex istis ineptis qui dies totos de officio ac de virtute disserunt, qui ad laborem, ad in
Abbreviated transcription (Latin):
uos testem mutandam censiussetis: cunctiq mutassetis.: atq
idem omnes iam ante boni fecissent. Ille unguentis oblitus
cum toga pretexta quam omnes pretores edilesq tum ab iece¬
rant. irrisit squalorem urũm. et luctum gratissime cuutatis
fecitq quod nemo unqͣ tyrãnus. ut quo minus occulte uestrũ
malum gemeretis. nil diceret. ne aꝑte incõmoda prĩe lugere¬
tis ediceret. Cum uero in circo flaminio non a tr. pl consul in
contionem sed alatrone archipirata productus esset primum
processit qua autoritate. uir uini. summi strupri. plenus ma¬
denti coma composit. capillo. grauibus oculis fluentibus
gutis pressa uoce et tumulenta. quod in ciues indẽnatos eẽt
animaduersum id sibi dixit grauis autor uehementissime
displicere. Ubi nobis hec autoritas tam dui tanta latuit.:
cur in lustris et helluationibus huis calamistrati saltatoris
eximia uirtus tam dui cessauit: Nam ille alter censonius cal¬

Expanded text:
vos vestem mutandam censuissetis cunctique mutassetis atque vos vestem mutandam censuissetis cunctique mutassetis atque idem omnes boni iam ante fecissent, ille unguentis oblitus cum toga praetexta, quam omnes praetores aedilesque tum abiecerant, inrisit squalorem vestrum et luctum gratissimae civitatis, fecitque, quod nemo umquam tyrannus, ut quo minus occulte vestrum malum gemeretis nihil diceret, ne aperte incommoda patriae lugeretis ediceret. Cum vero in circo Flaminio non a tribuno plebis consul in contionem, sed a latrone archipirata productus esset, primum processit, qua auctoritate vir! vini somni stupri plenus, madenti coma, composito capillo, gravibus oculis, fluentibus buccis: pressa voce et temulenta, quod in civis indemnatos esset animadversum, id sibi dixit gravis auctor vehementissime displicere. Vbi nobis haec auctoritas tam diu tanta latuit? cur in lustris et helluationibus huius calamistrati saltatoris tam eximia virtus tam diu cessavit? nam ille alter Caesoninus cal
Abbreviated transcription (Latin):
ne ualerent: que nr̃i maiores certissima subsidia rei .p.tri
bunitios furores esse uoluerunt. Idemq postea cum innu¬
merabilis multitudo bonorum de.capitolio supplex ad eũ
sordidata uenisset: cumq adolescentes nobilissimi cunctiq
equites.r. sed ad lenonis impudicissimi pedes abiecissent.
quo uultu incĩcinatus ganeo non solum ciuium lacrimas
uerum etiam patrie preces repudiauit: neq: eo contentus
fuit. sed etiam in contionem ascendit. eaq dixit. que si eiꝰ
uir catilina reiuxisset. dicere non esset ausus. se nõn decembr
que me consule fuissent diui capitolini penas ab equitibus
romanis esse repetiturum. neq: solum id dixit. sed quos ei cõ¬
modum fuit compellauit. H. iam equitem. N. prestanti digni¬
tate hominem. et saluti mee pro familiaritate rei ꝑ. profortu¬
nis suis amicissimum. consul imꝑiosus exire urbe uissit. Et cũ

Expanded text:
ne valeret, quae nostri maiores certissima subsidia rei publicane valeret, quae nostri maiores certissima subsidia rei publicae contra tribunicios furores esse voluerunt? idemque postea, cum innumerabilis multitudo bonorum de Capitolio supplex ad eum sordidata venisset, cumque adulescentes nobilissimi cunctique equites Romani se ad lenonis impudicissimi pedes abiecissent, quo vultu cincinnatus ganeo non solum civium lacrimas verum etiam patriae preces repudiavit! neque eo contentus fuit, sed etiam in contionem escendit eaque dixit quae, si eius vir Catilina revixisset, dicere non esset ausus, se Nonarum Decembrium quae me consule fuissent clivique Capitolini poenas ab equitibus Romanis esse repetiturum. neque solum id dixit, sed quos ei commodum fuit compellavit, Lucium vero Lamiam, equitem Romanum, praestanti dignitate hominem et saluti meae pro familiaritate, rei publicae pro fortunis suis amicissimum, consul imperiosus exire ex urbe iussit. et cum
Abbreviated transcription (Latin):
dinum spoliatum eẽ uoluerunt. Quorum alter tamẽ. neq
me. neq quẽ ꝗͣ fefellit. Quis enim ullam ullius boni spem ha¬
beret in eo: cuius primum tempus etanis. palam fuisset ad
omnes libidines diuulgatum: qui ne a summa quidem ꝑte
corporis potusset hominum ĩpuram in temperantiam ꝓpulsar̃:
qui cum suam rem non minus strenue ꝗͣ põa publicam confe¬
cisset egestatem et luxuriam domestico lenocinio susten¬
tauit: qui nisi in aram tribunatus confugisset: neq uim
pretoris. nec multitu dinem creditorum nec bonorum pro¬
scriptionem effugere potuisset: qui in magistratu nisi ro¬
gationem de piratico bello tulisset profecto egestate et.
improbitate coactus piraticam ipse fecisset: ac minore. qui
predoq uersatus est: quo inspectante ac sedente legem .tr.
p. tulit ne auspicus obtemperaretur:ne obnuntiare concilio
aut comitus. ne legi intercedere liceret: ut lex elia et fusia

Expanded text:
dinum spoliatum esse voluerunt. quorum alter tamen neque dinum spoliatum esse voluerunt. quorum alter tamen neque me neque quemquam fefellit. quis enim ullam ullius boni spem haberet in eo cuius primum tempus aetatis palam fuisset ad omnis libidines divulgatum? qui ne a sanctissima quidem parte corporis potuisset hominum impuram intemperantiam propulsare? qui cum suam rem non minus strenue quam postea publicam confecisset, egestatem et luxuriem domestico lenocinio sustentavit? qui nisi in aram tribunatus confugisset, neque vim praetoris nec multitudinem creditorum nec bonorum proscriptionem effugere potuisset? qui in magistratu nisi rogationem de piratico bello tulisset, profecto egestate et improbitate coactus piraticam ipse fecisset, ac minore quidepraedoque versatus est? quo inspectante ac sedente legem tribunus plebis tulit ne auspiciis obtemperaretur, ne obnuntiare concilio aut comitiis, ne legi intercedere liceret, ut lex Aelia et Fufia
Abbreviated transcription (Latin):
solebat. dum uel unus in re p. esset consul: quod uere dixerat.
si illud de duobus consulibus.quod ante dere p. non fuerat
pene ac proprium manere potuisset. Quod si. &Metellus illo
tempore consul fuisset non inimicus. dubitatis quo animo
fuisse scriptoremq uideatis: Sed fuerunt duo consules quoꝵ
mentes anguste humiles parue. opplete tenebris ac sordibus.
nomen ipsum consulatus splendorem illius honoris. magnitu¬
dinem tanti imꝑu. nec intueri nec sustinere nec capere potue¬
runt: non consules. sed mercatores prouinciarum.ac uendi¬
tores ur̃e dignitatis. quorum alter ame catilinam amatorẽ
suum multis audientibus. alter cethegum consobrinum siũ¬
reposcebat: qui me duo sceleratissimi post hominum memo¬
riam non consules sed latrones.non modo deseruerunt in caua
presertim pn. et consulari sed prodiderunt. oppugnarunt.
omni auxilio non solum suo sed etiam ur̃o ceterorumq or¬

Expanded text:
solebat, dum vel unus in re publica consul esset; quod vere dixerat solebat, dum vel unus in re publica consul esset; quod vere dixerat si illud de duobus consulibus, quod ante in re publica non fuerat, perenne ac proprium manere potuisset. quod si Q. Metellus illo tempore consul fuisset inimicus , dubitatis quo animo fuisse adscriptoremque videatis? sed fuerunt ii consules quorum mentes angustae humiles pravae, oppletae tenebris ac sordibus, nomen ipsum consulatus, splendorem illius honoris, magnitudinem tanti imperi nec intueri nec sustinere nec capere potuerunt,—non consules, sed mercatores provinciarum ac venditores vestrae dignitatis; quorum alter a me Catilinam, amatorem suum, multis audientibus, alter Cethegum consobrinum reposcebat; qui me duo sceleratissimi post hominum memoriam non consules sed latrones non modo deseruerunt, in causa praesertim publica et consulari, sed prodiderunt, oppugnarunt, omni auxilio non solum suo sed etiam vestro ceterorumque or
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ dubitauit snĩam de salute mea et de re ꝑ dignam dicere.
Cum a tr .pl. uetaretur. cum preclarum caput recitaretur ne quis
ad uos referret. ne quis decerneret. ne disputaret ne loqueretur
ne pedibus iret ne scribendo adesset. totam illam ut ante di¬
xi proscriptionem non legem putauit: qua cuus optime de re
p meritus nominatim sine uidicio una cum senatu rei p esset
ereptus. Ut uero inut magistratum non dicam quod egit pł.
sed quid omnino egit aliuđd nisi ut mne conseruato uram in po¬
sterum dignitatem autoritatemq sanciret. Du immortales
quantum mihi beneficium dedisse uidemini: quod hoc anno
ore anno fuisset. nec enim eguissem medicina consulari. nisi
consulari uulnere concidissem. Audieram ex sapientissimo
homine atq: optimo ciuie et uiro.Q. Catulo. non sepe unum
fuisse. quare meam causam semper fore firmissimam dicere

Expanded text:
quam dubitavit sententiam de salute mea se et re publica dignam dicere: quam dubitavit sententiam de salute mea se et re publica dignam dicere: cum a tribuno plebis vetaretur, cum praeclarum caput recitaretur ne quis ad vos referret, ne quis decerneret, ne disputaret, ne loqueretur, ne pedibus iret, ne scribendo adesset, totam illam, ut ante dixi, proscriptionem non legem putavit, qua civis optime de re publica meritus nominatim sine iudicio una cum senatu rei publicae esset ereptus. Vt vero iniit magistratum, non dicam quid egit prius, sed quid omnino egit aliud nisi ut me conservato vestram in posterum dignitatem auctoritatemque sanciret? di immortales, quantum mihi beneficium dedisse videmini, quod hoc anno ore anno fuisset! nec enim eguissem medicina consulari, nisi consulari vulnere concidissem. audieram ex sapientissimo homine atque optimo civi et viro, Q. Catulo, non saepe unum fuisse; qua re meam causam semper fore firmissimam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
riam: tacitam et fractam cuutatem uidebatis: Quo quidem.
tempore: cum is excessisset qui cedi et flame uobis autoribus
restiterat. cum ferro et facibus homines tota urbe uolitantes
magistratuum tecta impugnata. deorum tecta inflãmata sũ¬
mi uiri & clarissimi consulis fasces fasces fractos fortissimi atq
optimi tr. pł sanctissimum corpus non tactum ac uiolatum
manu sed uulneratum ferro confectumq uidistis: qua stra¬
ge nonnulli ꝑmoti magistratus partim metu ꝑtim desperatiõe
rei p paululum a mea causa recesserunt.reliqui fuerunt quos
neq: terror. nec ius nec spes nec metus. nec ꝓmissa nec mine
lute depellerent princeps. P. Lentulus parens ac decus nr̃e uite
fortune memorie nominis: hoc specumen uirtutis.hoc uidi¬
cium animi hoc lumen consulatus sui fore putauit. si ine mihi
si meis si uobis si rei ꝑ reddisset: Qui ut est designatus nun¬

Expanded text:
riam, tacitam et fractam civitatem videbatis. quo quidem riam, tacitam et fractam civitatem videbatis. quo quidem tempore, cum is excessisset qui caedi et flammae vobis auctoribus restiterat, cum ferro et facibus homines tota urbe volitantis, magistratuum tecta impugnata, deorum templa inflammata, summi viri et clarissimi consulis fascis fractos, fortissimi atque optimi tribuni plebis sanctissimum corpus non tactum ac violatum manu sed vulneratum ferro confectumque vidistis. qua strage non nulli permoti magistratus partim metu mortis, partim desperatione rei publicae paululum a mea causa recesserunt: reliqui fuerunt quos neque terror nec vis, nec spes nec metus, nec promissa nec minae, lute depellerent. princeps P. Lentulus, parens ac deus nostrae vitae fortunae memoriae nominis, hoc specimen virtutis, hoc indicium animi, hoc lumen consulatus sui fore putavit, si me mihi, si meis, si vobis, si rei publicae reddidisset. qui ut est designatus, num
Abbreviated transcription (Latin):
Plentuli consuł ex suꝑioris caligine anni et tenebris. lucem
lissimi hominis atq optimi uiri summa dignitas cum pretoꝵ
tribunorum pene omnis uirtus et fides rei. p subuenisset cum
uirtute gloria rebus gestis. En. Pompeius omnium gentium om¬
nium seculorum omnis memorie facile princeps. tuto se uenire
in senatum arbitraretur. tantus consensus ur̃ de salute mea fuit.
ut corpus abesset meum dignitas iam in priãm reuerteretur.
quo quidem mense quid inter me et meos inimicos interesset
existimare potiustis. Ego meam salutem deserui. ne ꝑꝑme cunũ
uulneribus res.ꝓ cruentaretur. illi meum reditum non popuili
Rsuffragus sed flumine. sanguinis intercludendum putaue¬
runt. Itaq põa nihil uos cuubus nihil socus nihil regibus respõ¬
distis nihil uidices sententus. nihil populus suffragus. nihil
hic ordo autoritate declarauit. mutum forum: elinguem cu¬

Expanded text:
P. Lentuli consulis ex superioris anni caligine et tenebris lucem P. Lentuli consulis ex superioris anni caligine et tenebris lucem lissimi hominis atque optimi viri, summa dignitas, cum praetorum tribunorum plebis paene omnium virtus et fides rei publicae subvenisset, cum virtute gloria rebus gestis Cn. Pompeius omnium gentium, omnium saeculorum, omnis memoriae facile princeps tuto se venire in senatum arbitraretur, tantus vester consensus de salute mea fuit ut corpus abesset meum, dignitas iam in patriam revertisset. quo quidem mense quid inter me et meos inimicos interesset existimare potuistis. ego meam salutem deserui, ne propter me civium vulneribus res publica cruentaretur: illi meum reditum non populi Romani suffragiis sed flumine sanguinis intercludendum putaverunt. itaque postea nihil vos civibus, nihil sociis, nihil regibus respondistis; nihil iudices sententiis, nihil populus suffragiis, nihil hic ordo auctoritate declaravit; mutum forum, elinguem cu
Abbreviated transcription (Latin):
lutem non abhis consulibus qui uẽdiderant. flagitauistis.
taq ur̃o studio et autoritate ꝑfectum est. ipso illo anno quem
ego mihi qͣ patrie maluerim ẽẽ fatalem: cum tribunos haberet.
qui et promulgarent de salute mea. et ad uos sepe numero re¬
ferrent. Iam consules modesti. legemq metuentes impedie¬
inimicus promulgauit. ut si reuixissent. qui hec penas dederũt¬
tum hec pene delerunt. tum ego redirem: Quo facto utrũq cõ¬
aut ego non reuertissem. Itaq illo ip̃o tum anno: cum ego ces¬
sissem principes huius cuutatis non legum presidio sed parie¬
tum uitam suam tuerentur res .p sine consule eẽt. Neq: solũ
parentibus perpetius uerum etiam tutoribus annius eẽt or¬
bata snĩas dicere prohiberemini caput mee proscriptionis re¬
citaretur. nunꝗͣ dubitastis salutem meam cum omni salute
coniungere. põa uero qͣ singulari et prestantissima uirtute

Expanded text:
lutem non ab iis consulibus qui vendiderant flagitavistis. lutem non ab iis consulibus qui vendiderant flagitavistis. itaque vestro studio atque auctoritate perfectum est ut ipse ille annus, quem ego mihi quam patriae malueram esse fatalem, octo tribunos haberet qui et promulgarent de salute mea et ad vos saepe numero referrent. nam consules modesti legumque metuentes impedieinimicus promulgavit ut, si revixissent ii qui haec paene delerunt, tum ego redirem; quo facto utrumque con, ego non revertissem. idemque illo ipso tamen anno, cum ego cessissem, princeps autem civitatis non legum praesidio sed parietum vitam suam tueretur, res publica sine consulibus esset, neque solum parentibus perpetuis verum etiam tutoribus annuis esset orbata, sententias dicere prohiberemini, caput meae proscriptionis recitaretur, numquam dubitastis meam salutem cum communi salute coniungere. postea vero quam singulari et praestantissima virtute
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus decretis sumus honestati ĩmensum quidam ac infini¬
tum est: quod uobis debeamus: qui ur̃o singulari studio atq
consensu parentum beneficia. deorum umortalium munera
pore reddidistis: ut cum multa uobis magna populo. R
innumerabilia parentibus omnia diis immortalibus debe¬
amus. Nec ante singła ꝑillos habuerimus nunc uniuersa
est homini immortalitatem quandam per nos adepti ẽẽ uide¬
mur. quod .n. tempus erit unꝗͣ quo ur̃orum in me beneficio¬
rum memoria ac fama moriatur: qui illo ipso tempore cum
i.ferro metu. nimis obsessi teneremini. non multo post di¬
scessum meum. me uniuersi reuocastis referente.L. Mimio
fortissimo atq: optimo uiro: quem habuit ille pestifer annus
et maxime fidelem et minime tunidum si dimicare placuissa.
defensorem salutis mee põa ꝗͣ uobis pot̾as decernendi ꝑmissa
alieno scelere deleuit. nunꝗͣ de me siliustis: nunꝗͣ meam sa¬

Expanded text:
tissimis decretis sumus honestati, immensum quiddam et infinitissimis decretis sumus honestati, immensum quiddam et infinitum est quod vobis debeamus, qui vestro singulari studio atque consensu parentum beneficia, deorum immortalium munera,pore omnia reddidistis, ut, cum multa vobis, magna populo Romano, innumerabilia parentibus, omnia dis immortalibus debeamus, haec antea singula per illos habuerimus, nunc universa est homini, immortalitatem quandam per vos esse adepti videmur. quod enim tempus erit umquam cum vestrorum in nos beneficiorum memoria ac fama moriatur? qui illo ipso tempore cum vi ferro metu minis obsessi teneremini, non multo post discessum meum me universi revocavistis referente L. Ninnio, fortissimo atque optimo viro, quem habuit ille pestifer annus et maxime fidelem et minime timidum, si dimicare placuisset, defensorem salutis meae: postea quam vobis decernendi potestas alieno scelere delituit, numquam de me siluistis, numquam meam sa
Abbreviated transcription (Latin):
FIPATRES CONSEREETI PROURIS INMOR¬
egero queso obtestorq. ne mee nature po¬
tius q̃ magnitudim ur̃oꝵ. beneficiorum¬
id tribuendum putetis. Que tanta enim põt existere ubertas
ingenu: que dicendi copia: quod tam diuinum et incredi¬
bise genus or̃onis. quo quisꝙͣ possit ur̃a in nos uniuersa pro¬
merita. non dicam complecti orando. sed ꝑcensere numeran
nr̃is parentes nobis liberos. qui dignitatem . qui ordinem ꝗ
fortunas: qui amplissimam rem p. qui prĩam. qua nihil põt ẽc̃
iocundius. qui deniq nos met ipos nobis reddidistis: q uod
si parentes carissimos habere debemus quod ab iis uita nobis
patrimonium. libertas. ciutas tradita est si deos immortales
quorum beneficio et hec tenuimus: et ceteris rebus aucti su¬
mus. si populum. Ecuius honoribus in amplissimo consi¬
lio et altissimo gladu dignitatis: atq in hac omnium terra¬
rum arce collocati sumus. si hunc ipsum a quo sepe magnificen¬

Expanded text:
patres conscripti, pro vestris immoregero, quaeso obtestorque ne meae naturae potius quam magnitudini vestrorum beneficiorumid tribuendum putetis. quae tanta enim potest exsistere ubertas ingeni, quae tanta dicendi copia, quod tam divinum atque incredibile genus orationis, quo quisquam possit vestra in nos universa promerita non dicam complecti orando, sed percensere numerandnostris parentes, nobis liberos, qui dignitatem, qui ordinem, qui fortunas, qui amplissimam rem publicam, qui patriam, qua nihil potest esse iucundius, qui denique nosmet ipsos nobis reddidistis. quod si parentes carissimos habere debemus, quod ab iis nobis vita, patrimonium, libertas, civitas tradita est, si deos immortalis, quorum beneficio et haec tenuimus et ceteris rebus aucti sumus, si populum Romanum, cuius honoribus in amplissimo consilio et in altissimo gradu dignitatis atque in hac omnium terrarum arce conlocati sumus, si hunc ipsum ordinem, a quo saepe magnificen
Abbreviated transcription (Latin):
ium et numen tenetis. tum posteris ur̃is. cunctisq gentibus di¬
Sonissimus ea cuutate uidear: que suam dignitatem non posse.
tenere se nisi me recuꝑasset. cunctis suffragus indicauit.

Expanded text:
vim et numen tenetis, tum posteris vestris cunctisque gentibus divim et numen tenetis, tum posteris vestris cunctisque gentibus dignissimus ea civitate videar quae suam dignitatem non posse se tenere, nisi me reciperasset, cunctis suffragiis iudicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dior. Neqsolum ingratus quo etiam graue est Uerum etiam
impius appelletur. necesse est. Atq in officio ꝑsoluendo dis¬
simił ratio et pecunie debite est: propterea quod pecuniam
qui retinet non dissoluit: qui reddit non habet. gratiam et ꝗ
retulit habet. et qui habet dissoluit.Qua propter memoriã
uestri beneficui colam beniuolentia sempiterna:cum anima
beneficu pmanebunt. In referenda autem gratia hoc uobis
repromitto. semꝑq prestabo. mihi neq in consilus de re .p capiendis
diligentiam neq in periculis a re.p. propulsandis animum. neq
in sententia simpliciter referenda fidem. neq: in hominum uolun¬
tatibus prore . p ledendis libertatem: neq: in ꝑferendo lahore
industriam nec in ur̃is cõmodis augendis. animi beniuolen¬
tiam defuturam. Atq hec cura. Quir. erat infixa animo meo
sempiterna. ut cum uobis qui apud me. deorum immortalium

Expanded text:
dior, neque solum ingratus, quod ipsum grave est, verum etiam dior, neque solum ingratus, quod ipsum grave est, verum etiam impius appelletur necesse est. atque in officio persolvendo dissimilis est ratio pecuniae debitae, propterea quod pecuniam qui retinet non dissolvit, qui reddidit non habet: gratiam et qui rettulit habet, et qui habet dissolvit. quapropter memoriam vestri benefici colam benivolentia sempiterna, nec tantubenefici permanebunt. in referenda autem gratia hoc vobis repromitto semperque praestabo, mihi neque in consiliis de re publica capiendis diligentiam neque in periculis a re publica propulsandis animum neque in sententia simpliciter ferenda fidem neque in hominum voluntatibus pro re publica laedendis libertatem nec in perferendo labore industriam nec in vestris commodis augendis grati animi benivolentiam defuturam. atque haec cura, Quirites, erit infixa animo meo sempiterna, ut cum vobis, qui apud me deorum immortalium
Abbreviated transcription (Latin):
arum reuocando domum: atq abhis prouinciarum rationem
uobis qui de me estis bene meriti optime gr̃am referam qͣ quẽ ad
modum inimicorum inuirias crudelitatemq prosequar. Et enĩ
ulciscende inuirie facilior ratio est. ꝗͣ beneficii remunerandi:
propterea quod superiorem esse contra improbos. ininus est
negocu. ꝗͣ bonis exequari tum etiam ne tam est. necessarium
quidem male meritis referre quod debeas. qͣ ut benemeritos¬
colas: odium uel precibus initigari põt uel temporibus. et rei¬
p cõmuniq utilitate deponi uel difficultate ulciscendi teneri.
uel uetustate sedari. henemeritos quin colas nec exorari fas
est: neq id rei .p. repetere. Utrumq necesse est neq est excu¬
satio difficultatis. neq equum est tempore et die meinoriam
beneficii definire. Postremo qui in ulciscendo remissior fuit.
beneficiis quanta uos in me contulistis. remunerandis est tar¬

Expanded text:
arum revocando domum atque ab iis provinciarum rationem arum revocando domum atque ab iis provinciarum rationem ad modum vobis, qui de me estis optime meriti, gratiam referam quam quem ad modum inimicorum iniurias crudelitatemque persequar. etenim ulciscendae iniuriae facilior ratio est quam benefici remunerandi, propterea quod superiorem esse contra improbos minus est negoti quam bonis exaequari. tum etiam ne tam necessarium quidem est male meritis quam optime meritis referre quod debeas. odium vel precibus mitigari potest vel temporibus rei publicae communique utilitate deponi vel difficultate ulciscendi contineri vel vetustate sedari; bene meritos ne colas, nec exorari fas est, neque id rei publicae remittere utique necesse est; neque est excusatio difficultatis, neque aequum est tempore et die memoriam benefici definire. postremo qui in ulciscendo remissior fuit, beneficiis quanta vos in me contulistis remunerandis est tar
Abbreviated transcription (Latin):
utar pietate. quoniam illi arti in bello ac seditione. locus est.
huic in pace atq otio: ꝗͣꝗ ille animo irato nihil nisi de ulciscendis¬
inimicis agebat. ego de ip̃is inimicis tm̃ qͣtum mihi res p. ꝑmittit
cogitabo deniq quir. quoniam me quatuor omnino hominum
genera uulnerarunt: unum eorum qui odio rei .p. quod eam ipsis
uictis conseruaueram. inimicissimi mihi fuerunt: alterum qui per
simulationem amicicie. nefarie me ꝓdiderunt::tertium qui cum
propter inertiam suam eadem assequi non possent. inuiderunt
laudi et dignitati mee. Quartum qui cum eustodes rei .p. ẽs̃
debuerunt. salutem meam. statum ciuitatis. dignitatem eius im¬
perii quod erat penes ip̃os uendiderunt. sic ulciscar facinora sin¬
gula quẽ admodum a quibusq sum prouocatus: malos ciues rẽ
pꝰbene gerendo. perfidos amicos nihil credendo atq omnia ca¬
uendo inuidos uirtuti et glorie seruiendo: mercatores prouinci¬

Expanded text:
utar oratione, quoniam illi arti in bello ac seditione locus est, utar oratione, quoniam illi arti in bello ac seditione locus est, huic in pace atque otio. quamquam ille animo irato nihil nisi de inimicis ulciscendis agebat, ego de ipsis amicis tantum quantum mihi res publica permittit cogitabo. denique, Quirites, quoniam me quattuor omnino hominum genera violarunt, unum eorum qui odio rei publicae, quod eam ipsis invitis conservaram, inimicissimi mihi fuerunt, alterum, qui per simulationem amicitiae nefarie me prodiderunt, tertium, qui cum propter inertiam suam eadem adsequi non possent, inviderunt laudi et dignitati meae, quartum, qui cum custodes rei publicae esse deberent, salutem meam, statum civitatis, dignitatem eius imperi quod erat penes ipsos vendiderunt: sic ulciscar facinora singula, quem ad modum a quibusque sum provocatus, malos civis rem publicam bene gerendo, perfidos amicos nihil credendo atque omnia cavendo, invidos virtuti et gloriae serviendo, mercatores provinci
Abbreviated transcription (Latin):
his. qui hec delere uoluissent: sed etiam cum fortuna belligerandũ
fuit: eum tñ uidi cum esset summa senectute non modo infracto
animo ꝑꝑ magnitudinem calamitatis: sed confirmato atq reuocato.
quem egomet dicere audiui: tum se fiusse miserum cum careret
patria: quam obsidione. liberauisset:cum sua bona possideri ac¬
ab inimicis diripi auderet: cum adolescentem filium uideret: eius¬
dem socium calamitatis: cum in paludibus demersus concursu
et misericordia mĩturnensium corpus ac uitam suam conseruaret.
cum parua nauicula prouectus in africam. quibus regna ipse de¬
derat. ad eos inops supplexq uenisset. recuperata uero sua digni¬
tate. se non cõmissurum ut cum ea que amisserat sibi restituta
essent. uirtutem animi non haberet: quam nunꝗͣ perdidisset.
Sed hoc inter me atq illum interest. quod ille qua re plurimum
potiut. re ipsa inimicos suos ultus est armis. Ego qua consueui

Expanded text:
iis qui haec delere voluissent, sed etiam cum fortuna belligerandum iis qui haec delere voluissent, sed etiam cum fortuna belligerandum fuit,—eum tamen vidi, cum esset summa senectute, non modo non infracto animo propter magnitudinem calamitatis, sed confirmato atque renovato. quem egomet dicere audivi tum se fuisse miserum cum careret patria quam obsidione liberavisset, cum sua bona possideri ab inimicis ac diripi audiret, cum adulescentem filium videret eiusdem socium calamitatis, cum in paludibus demersus concursu ac misericordia Minturnensium corpus ac vitam suam conservaret, cum parva navicula pervectus in Africam, quibus regna ipse dederat, ad eos inops supplexque venisset: reciperata vero sua dignitate se non commissurum ut, cum ea quae amiserat sibi restituta essent, virtutem animi non haberet quam numquam perdidisset. sed hoc inter me atque illum interest, quod ille, qua re plurimum potuit, ea ipsa re inimicos suos ultus est, armis, ego qua consuevi
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. deprecante. En pompeio omnibus hominibus fauen¬
tibus: dus deniq immortalibus frugum. ubertate: copia. iulita¬
te. reditum meum comprobantibus mihi. meis rei.p restitutis
tantum uobis quantum facere possum quir. pollicebor. primũ
quia sanctissimi homines pietate erga deos immortales esse so¬
leant. eadem me erga populum. R semꝑ fore: numemq ue¬
strum eque mihi graue et sanctum ac deorum unmortaliũ
in omni uita futurum: deinde quoniam me in cuutate resp
ipsa reduxit. nullo me loco rei p. defuturum. quod si quis
existimat me aut uoluntate esse mutata. aut debilitata uir¬
tute: aut animo frato. uehementer errat. Mihi quod potuit.
ius et iniuria et sceleratorum hominum furor detrahere: eripuit.
abstulit. dissipauit. quod uiro forti adimi non põt. id mihi man&
et ꝑmanebit. Uidi ego fortissimum uirum municipem meum G.
marium: quoniam uobis qĩ aliqua fatali necessitate. non solum cũ

Expanded text:
tibus, deprecante Cn. Pompeio, omnibus hominibus faventibus, deprecante Cn. Pompeio, omnibus hominibus faventibus, dis denique immortalibus frugum ubertate copia vilitate reditum meum comprobantibus, mihi meis rei publicae restitutus, tantum vobis quantum facere possum, Quirites, pollicebor: primum, qua sanctissimi homines pietate erga deos immortalis esse soleant, eadem me erga populum Romanum semper fore, numenque vestrum aeque mihi grave et sanctum ac deorum immortalium in omni vita futurum: deinde, quoniam me in civitatem res publica ipsa reduxit, nullo me loco rei publicae defuturum. quod si quis existimat me aut voluntate esse mutata aut debilitata virtute aut animo fracto, vehementer errat. mihi quod potuit vis et iniuria et sceleratorum hominum furor detrahere, eripuit, abstulit, dissipavit: quod viro forti adimi non potest, id omne manet et permanebit. vidi ego fortissimum virum, municipem meum, C. Marium,—quoniam nobis quasi aliqua fatali necessitate non solum cum
Abbreviated transcription (Latin):
centurus quibus collocaratis reposiustis. Eodem tempore au¬
distis eodem ex loco summos uiros ornatissimos atq amplissiõs
homines principes ciuitatis. homines consulares: omnes pretores
eadem dicere. ut omnium testimonio ꝑme rem .p. conseruatã
esse constaret. Itaq cum . ꝑ Seruilius clarissimus uir et ornatissi¬
mus cius dixisset: opera mea rem ꝑ in columem magistratibus
de inceps traditam dixerunt in eandem snĩam ceteri. Sed au¬
distis eodem tempore clarissimi uiri non solum autoritatem
sed etiam testimonium.b. gelli: qui quia suam classem aiten¬
tatam magno cum suo ꝑiculo pene sensit: dixit in contione
uestrum. si ego consul sicut fui non fuissem rem p funditus
interituram esse. En ego tot testimonus. quir. hac autorita¬
te senatus tanta consensione italie tanto studio bonorum
omnium: agente P. Lentulo: consentientibus ceteris magistra¬

Expanded text:
centuriis quibus conlocaratis reposuistis. eodem tempore aucenturiis quibus conlocaratis reposuistis. eodem tempore audistis eodem ex loco summos viros, ornatissimos atque amplissimos homines, principes civitatis, omnis consularis, omnis praetorios eadem dicere, ut omnium testimonio per me unum rem publicam conservatam esse constaret. itaque cum P. Servilius, gravissimus vir et ornatissimus civis, dixisset opera mea rem publicam incolumem magistratibus deinceps traditam, dixerunt in eandem sententiam ceteri. sed audistis eo tempore clarissimi viri non solum auctoritatem, sed etiam testimonium, L. Gelli: qui quia suam classem adtemptatam magno cum suo periculo paene sensit, dixit in contione vestrum, si ego consul cum fui non fuissem, rem publicam funditus interituram fuisse. en ego tot testimoniis, Quirites, hac auctoritate senatus, tanta consensione Italiae, tanto studio bonorum omnium, causam agente P. Lentulo, consentientibus ceteris magistra
Abbreviated transcription (Latin):
nudum apropinquis nulla cognatione munitum consules preto
qui uestris maximis beneficiis honoribus sunt ornati producti
ad cohortandos uos et ad rogandos. fuit. En. Pompeius uir om¬
num qui sunt: qui fuerunt uirtute. et sapientia ac gloria prin¬
ceps: qui mihi unus uni priuato amico eadem omnia dedit que.
uniuersa res p. salutem ocum. dignitatem. cuius oratio ita pri
meam cum cõmuni salute conuinxit. Hortatusq est ut autori¬
tatem senatus statum ciuitatis fortunas ciius benemeriti defen¬
deretis tum me inporando posuit uosrogari absenatu rogari ab
equinbus romanis ab ltalia cuncta. deinde ipse ad extremum pro
mea uos salute non rogauit solum uerum etiam obsecrauit. huic
ego homini. quir.tantum debeo: quantum hominem homini
debere uix fas est.huius consilia.p Lentuli snĩam senatus auto¬
ritatem uos secuti. in eoloco in quo ur̃s beneficus fueram. usdẽ

Expanded text:
nudum a propinquis, nulla cognatione munitum, consules, praenudum a propinquis, nulla cognatione munitum, consules, praequi vestris maximis beneficiis honoribusque sunt ornati, producti ad cohortandos vos et ad rogandos fuit Cn. Pompeius, vir omnium qui sunt, fuerunt, erunt, virtute sapientia gloria princeps: qui mihi unus uni privato amico eadem omnia dedit quae universae rei publicae, salutem, otium, dignitatem. cuius oratio fuimeam cum communi salute coniunxit, hortatusque est ut auctoritatem senatus, statum civitatis, fortunas civis bene meriti defenderetis; tum me in perorando posuit vos rogari a senatu, rogari ab equitibus Romanis, rogari ab Italia cuncta, deinde ipse ad extremum pro mea vos salute non rogavit solum verum etiam obsecravit. huic ego homini, Quirites, tantum debeo quantum hominem homini debere vix fas est. huius consilia, P. Lentuli sententiam, senatus auctoritatem vos secuti me in eo loco, in quo vestris beneficiis fueram, isdem
Abbreviated transcription (Latin):
bitaui quin me secum ipsa reduceret. An ego cum mibi esset explo¬
ratissimum. PLentulum praximo anno consulem futurum. qui
illis ipsis rei ꝑ periculosissimis temporibus edilis cur me consule
omnium meoꝵ consiliorum particeps piculorum socius fiusset. du¬
bitarem quin is me confectum consularibuᷤ uulneribus consulari.
medicina ad salutem reduceret. hoc duce collegi autem eius demẽ¬
tissimo atq optimo uiro primo non aduersante post etiam adiuuate
reliqui magistratus pene. omnes fuerunt defensores salutis mee
ex quibus excellenti animo. uirtute. autoritate presidio copiis
t. anius et .P. Sextius prestanti in me beniuolentia et diuno stu¬
dio extiterunt. eodemq P Lentulo autore et pariter referente. col¬
lega senatus frequentissimus uno dissentiente nullo intercedente
dignitatem meam quibus potuit uerbis amplissimis ornauit. salu¬
tem uobis. municipus colonusq omnibus cominendauit. Ita me

Expanded text:
bitavi quin me secum ipsa reduceret. an ego, cum mihi esset explobitavi quin me secum ipsa reduceret. an ego, cum mihi esset exploratissimum P. Lentulum proximo anno consulem futurum, qui illis ipsis rei publicae periculosissimis temporibus aedilis curulis me consule omnium meorum consiliorum particeps periculorumque socius fuisset, dubitarem quin is me confectum consularibus vulneribus consulari medicina ad salutem reduceret? hoc duce, conlega autem eius, clementissimo atque optimo viro, primo non adversante, post etiam adiuvante, reliqui magistratus paene omnes fuerunt defensores salutis meae; ex quibus excellenti animo virtute auctoritate praesidio copiis T. Annius et P. Sestius praestanti in me benivolentia et divino studio exstiterunt; eodemque P. Lentulo auctore et pariter referente conlega frequentissimus senatus, uno dissentiente, nullo intercedente, dignitatem meam quibus potuit verbis amplissimis ornavit, salutem vobis municipiis coloniis omnibus commendavit. ita me
Abbreviated transcription (Latin):
tata ueste supplicare: edictis atq imperus uetarentur. Cum om¬
nium prouinciarum pactiones: cum omnia cum omnibus federa
reconciliationes gratiarum sanguine meo sancirentur:cum oẽs
boni non recusarent uel pro me uel mecum perire:armis decertar̃
pro mea salute nolui. quoniam et. uincere et uinci luctuosum fore.
rei ꝑputaui. At inimici mei mense ianuario: cum de me agere¬
tur. corporibus ciuium trucidatis flumine sanguinis meum re¬
ditum intercludendum putauerunt. Itaq cum ego absum eam
rem.ꝓ habuistis: ut eque me atq illam restituendam putaretis.
Ego autem in qua cuitate nil ualeret senatus: omnis eẽt impum¬
tas. nulla uidicia. ius et ferrum inforo uersarentur: cum priuati
uulneraretur ad magistratuum domos cum ferro et facibus
iretur consulis fasces frangerentur. deorum umortalium templa
nata mihi locum in hac urbe esse duxi. nec si illa restitueretur du¬

Expanded text:
tata veste vobis supplicare edictis atque imperiis vetarentur, cum omtata veste vobis supplicare edictis atque imperiis vetarentur, cum omnium provinciarum pactiones, cum omnia cum omnibus foedera reconciliationesque gratiarum sanguine meo sancirentur, cum omnes boni non recusarent quin vel pro me vel mecum perirent, armis decertare pro mea salute nolui, quod et vincere et vinci luctuosum rei publicae fore putavi. at inimici mei, mense Ianuario cum de me ageretur, corporibus civium trucidatis flumine sanguinis meum reditum intercludendum putaverunt. itaque, dum ego absum, eam rem publicam habuistis ut aeque me atque illam restituendam putaretis. ego autem in qua civitate nihil valeret senatus, omnis esset impunitas, nulla iudicia, vis et ferrum in foro versaretur, cum privati ctantibus vulnerarentur, ad magistratuum domos cum ferro et facibus iretur, consulis fasces frangerentur, deorum immortalium templa nata mihi locum in hac urbe esse duxi, nec, si illa restitueretur, du
Abbreviated transcription (Latin):
sibi prius qͣ de me agendum uidicauit. Atq eo die confecta
arbitrabantur. sed ut patefactum est in augenda mercede. con¬
sumpta est. Postea res acta est. insenatu alia nulla: cum uariis ra¬
tionibus impediretur ac uoluntate tñ ꝑfecta senatus cau̾a ap̃
uos mense lañ deferebatur. hic. tantum interfuit. inter me et
inimicos meos. Ego cum homines intribunali aurelio palam con¬
scribi centuriariq uidissem cum intelligerem ueteres ad spem
cedis catiline copias ẽẽ reuocatas. cum uiderem ex ea pte homi¬
nes cuius ptis nos uel principes numerabainur partim quod mi¬
hi inuiderent. ptim quod sibi timerent. aut proditores esse.: aut de¬
sertores salutis mee. cum duo consules empti pactione prouincia¬
auctores se inimicis rei p. tradidissent cum egestatem: auariciã.
libidines suas uiderent expleri non posse. nisi constrictum domesti¬
cis hostibus dedissent. cum senatus equitesq .r. flere prome ac mu¬

Expanded text:
sibi prius quam de me agendum iudicavit. atque eo die confecta sibi prius quam de me agendum iudicavit. atque eo die confecta arbitrabantur, sed, ut patefactum est, in augenda mercede consumpta est. postea res acta est in senatu alia nulla: cum variis rationibus impediretur, voluntate tamen perspecta senatus, causa ad vos mense Ianuario deferebatur. hic tantum interfuit inter me et inimicos meos. ego, cum homines in tribunali Aurelio palam conscribi centuriarique vidissem, cum intellegerem veteres ad spem caedis Catilinae copias esse revocatas, cum viderem ex ea parte homines, cuius partis nos vel principes numerabamur, partim quod mihi inviderent, partim quod sibi timerent, aut proditores esse aut desertores salutis meae, cum duo consules empti pactione provinciarum auctores se inimicis rei publicae tradidissent, cum egestatem avaritiam libidines suas viderent expleri non posse nisi me constrictum domesticis hostibus dedidissent, cum senatus equitesque Romani flere pro me ac mu
Abbreviated transcription (Latin):
ui. ut uel si meas rationes unꝗͣ ur̃e saluti ante posuissem sem¬
piternam penam sustinerem mea uoluntate. susceptam:sin
et ea que ante gesseram conseruande ciuitatis caua gessissẽ.
et illam miseram profectionem ur̃e salutis gratia suscepissem
ut quod odium scelerati homines et audaces in rem p. et in
omnes bonos conceptum iam du continerent. id in me uno
potius: ꝗ in optimo quoq et uniuersa cuuitate deficeret.hoc
si in animo in uos liberosq: ur̃os fuissem:ut aliquando uos
patresq conscriptos italiamq uniuersam memoria mei mĩaꝙ:
desideriumq: teneret. Euis deuotionis me ẽẽ coniunctum
uidicio deorum immortalium testimonio senatus:consen¬
su italie. confessione inimicorum beneficio diuino immor¬
fidem tanꝗͣ legitimi tutoris implorauit. P. Lentulus consul
parens. deus salutis nr̃e iute fortune. memorie. nominis. si¬
mulac de sole. de religione retulit. nihil humanarum rerum

Expanded text:
vi, ut, si meas rationes umquam vestrae saluti anteposuissem, semvi, ut, si meas rationes umquam vestrae saluti anteposuissem, sempiternam poenam sustinerem mea voluntate susceptam, sin et ea quae ante gesseram conservandae civitatis causa gessissem et illam miseram profectionem vestrae salutis gratia suscepissem, ut quod odium scelerati homines et audaces in rem publicam et in omnis bonos conceptum iam diu continerent, id in me uno potius quam in optimo quoque et universa civitate defigerent,—hoc si animo in vos liberosque vestros fuissem, ut aliquando vos patresque conscriptos Italiamque universam memoria mei misericordia desideriumque teneret: eius devotionis me esse convictum iudicio deorum immortalium, testimonio senatus, consensu Italiae, confessione inimicorum, beneficio divino immorfidem tamquam legitimi tutoris imploravit, P. Lentulus consul, parens, deus, salus nostrae vitae, fortunae, memoriae, nominis, simul ac de sollemni deorum religione rettulit, nihil humanarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Ego hiis a quibus proiectus sum prouincias obtinentibus. inimico
sum:cum is inimicus qui ad meam pniciem uocem suam comu¬
nibus hostibus prebuisset. si ritu dum taxat. uiuere requiem
infra omnes mortuos emendatus eẽt. N unqͣ de popilio
Hopiinus fortissimus consul. Nunꝗͣde ꝗ metello non modo
q marius qui erat inimicus: sed ne is quidem qui secutus est.
MAntonius homo eloquentissimus cum. A albino collega
senatum populumq est cohortatus.At pro me. superiores
consules semper ut referrent flagitati sunt.sed ueriti sunt
ne grĩe caũa facere uiderentur: quod alter mihi affinis erat.
alterus causam capitis receperam: Qui prouinciarum federe
rupto. totum annum querelas senatus. luctum bonorum. ita¬
lie gemitum ꝑtulerunt. Quod precatus a loue opt.max. ce¬
terisq dus immortalibus sum. quir: eo tempore. cum me for¬
tunasq meas pro ur̃a incolumitate: ocio: concordiaq: deuo¬

Expanded text:
ego iis a quibus eiectus sum provincias obtinentibus, inimico ego iis a quibus eiectus sum provincias obtinentibus, inimico sum, cum is inimicus, qui ad meam perniciem vocem suam communibus hostibus praebuisset, spiritu dumtaxat viveret, re quidem infra omnis mortuos amandatus esset. numquam de P. Popilio L. Opimius, fortissimus consul, numquam de Q. Metello non modo C. Marius, qui erat inimicus, sed ne is quidem qui secutus est, M. Antonius, homo eloquentissimus, cum A. Albino conlega senatum aut populum est cohortatus; at pro me superiores consules semper ut referrent flagitati sunt; sed veriti sunt ne gratiae causa facere viderentur, quod alter mihi adfinis erat, alterius causam capitis receperam; qui provinciarum foedere infrenati totum illum annum querelas senatus, luctum bonorum, ItaLO GRATIAS EGIT quod precatus a Iove optimo maximo ceterisque dis immortalibus sum, Quirites, eo tempore cum me fortunasque meas pro vestra incolumitate otio concordiaque devo
Abbreviated transcription (Latin):
candum calamitatem meam non fuerunt. sic illud quod uirtus
multi. ut longe suꝑiores om̃s hac dignitate copiaq superarem.
N ũquid dẽ . P. Popilio clarissimo ac fortissimo uiro nũquid de.c.
metello nobilissimo ac constantissimo ciue.num quid de.s ma¬
rio custode. ciuitatis atq imꝑu ur̃i. insenatu mentio facta est.
tribunicus illi supiores rogationibus nulla autoritate senatꝰ
sunt restituti. Mariuis uero non modo non a senatu: sed etiã
oppresso senatu restitutus est: nec. rerum gestarum memoria
in reditu .G. maru. sed exercitus atq arma ualuerunt. At de
me ut ualerent. semꝑ senatus flagitauit. ut aliquando profi¬
ceret: cum primum licuit frequentia atq autoritate pfecit.
nullus meorum reditu motus municipiorum et coloniarum fac¬
tus est. At me in prĩam ter suis decretis italia cuncta reuocauit
Illi inimicis interfectis magna cuuum cede facta reducti sunt.

Expanded text:
candam calamitatem meam non fuerunt, sic—illud quod mea virtus candam calamitatem meam non fuerunt, sic—illud quod mea virtus fuerunt ut longe superiores omnis hac dignitate copiaque superarem. numquam de P. Popilio, clarissimo ac fortissimo viro, numquam de Q. Metello, nobilissimo et constantissimo cive, numquam de C. Mario, custode civitatis atque imperi vestri, in senatu mentio facta est. tribuniciis superiores illi rogationibus nulla auctoritate senatus sunt restituti, Marius vero non modo non a senatu sed etiam oppresso senatu est restitutus. nec rerum gestarum memoria in reditu C. Mari sed exercitus atque arma valuerunt; at de me ut valeret semper senatus flagitavit, ut aliquando proficeret, cum primum licuit, frequentia atque auctoritate perfecit. nullus in eorum reditu motus municipiorum et coloniarum factus est; at me in patriam ter suis decretis Italia cuncta revocavit. illi inimicis interfectis magna civium caede facta reducti sunt: