comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ardet apex capiti cristisq acuertice flãma
Funditur iuastos umbo uomit aureus ignids:
Non secus acliquida siqua noste cometȩ
Sangunei lugubre rubent : aut sirius ardor
Ille sit iminorbosq ferens mortalib aegris
Mascitur : ⁊ leuo contristat lumine caelũ:
Haudtam̃ audaci turno fiducia cessit
Litora p̃ciꝑe: ⁊ uenientis pellere terra:
Ultro animos tollit dictis atq increpat ultro:
Quoduotis obtastis ad est: ꝑ fringere dextra:
Immanib marsipse uiris nunc õiugis esto¬
Quisq suȩ testiq memor. nõ

Expanded text:
Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma funditur et vastos umbo vomit aureus ignes: non secus ac liquida siquando nocte cometae sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardor, ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris, nascitur et laevo contristat lumine caelum. Haud tamen audaci Turno fiducia cessit litora praecipere et venientis pellere terra. ultro animos tollit dictis atque increpat ultro Quod votis optastis, adest, perfringere dextra; in manibus Mars ipse viris. Nunc coniugis estoquisque suae tecti
Abbreviated transcription (Latin):
Fros anchisi ades nimosi tam̃ omine tollit:
⁊ ũ breuit̃ suꝑa aspestans conupexa p̃cat᷑
Alma parens ideadeũ ui dindimna cordi
⁊ urigered urbes. biugiq: adfrena leone sin
⁊ umihi nunc pugnȩ princeps turte ꝓpinques
Angurũ: frygib q adsis pede diua secundo:
Pantus effutꝰ. unterea reuoluta ruebat
Aatura iã lucodiesi nostemq sugarat᷑:
Principio socus edicit signa. sequantur.
Atq animoᷤᷤ aptent armis. pugnȩq parent se:
Iamq incanspectu teueros hab& ⁊ sua castra
S tans celsa inpuppi: clipeũ cũ deinde siuistra
Extulit̾ abdentẽ: clamorẽ ad sidera tollunt
Dardanidȩ emurif: spes addita suscitat iras
Tela manu iacuint : quales sub nubibus atris
Strymoniȩ dant signa grues: atq ȩthera tranant
Cũ sonitu: fuguntq nothos clamore scđo:
At rutulo regi ducibq ea mira iuideri
Ausoniis : donec ũsas ad litora puppis
Respiciunt : totũq ad labi olassib &quorr:

Expanded text:
Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit. Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit. Tum breviter super adspectans convexa precatur: Alma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi turrigeraeque urbis biiugique ad frena leones, tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo. Tantum effatus. Et interea revoluta rubebat matura iam luce dies noctemque fugarat: principio sociis edicit, signa sequantur atque animos aptent armis pugnaeque parent se. Iamque in conspectu Teucros habet et sua castra, stans celsa in puppi; clipeum cum deinde sinistra extulit ardentem. Clamorem ad sidera tollunt Dardanidae e muris, spes addita suscitat iras, tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris Strymoniae dant signa grues atque aethera tranant cum sonitu fugiuntque notos clamore secundo. At Rutulo regi ducibusque ea mira videri Ausoniis, donec versas ad litora puppes respiciunt totumque adlabi classibus aequor.
Abbreviated transcription (Latin):
Nos sumus ideȩ sacro deuertice pmus:
Nunc pelagi nẏmphȩ dassis tua: ꝑfidus uenos.
Prȩcipites ferro rutulus flãmaq p̃mebat
R upimꝰ inuitȩ tua uincula: teq ꝑ aequor
Q ũerimus: hanc genetrix ficiẽ mscista urdecit
Sdedut. ẽ deas xuiuĩq agitare sibundis
At puer ascanius muro fosisq ntenetur
Nelasint media: atq. hourentes emarte lacinos.
L am loca nussa ten& fera ꝑ mietus edruseoa
A mrasce ques medias illis eppemere taxmaso
No asstis iungant certa esti sertertia turno
S urge age. ⁊ aurora socios ueniente uocari
Primus in arma uibe. ⁊ dipeũ cape quẽ dedit ĩgen
I niustũ igni potens : atq oras ambut. auro
C rastina lux mea fin irrita dista putaris
Ingentis ritulȩ spestabit cȩdis aceruosi
Dixenit ei dextra discedens impulit altã
Haua ignara modi puppĩ fugit illa ꝑundaᷤ
Ocior & iaculo uentos equante. sagitaus
Pnde alię celedant cursas stup& instuisipse

Expanded text:
Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, nunc pelagi nymphae, classis tua. Perfidus ut nos praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat, rupimus invitae tua vincula teque per aequor quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit et dedit esse deas aevumque agitare sub undis. At puer Ascanius muro fossisque tenetur tela inter media atque horrentis Marte Latinos. Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco Arcas eques: medias illis opponere turmas, ne castris iungant, certast sententia Turno. Surge age et Aurora socios veniente vocari primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse invictum Ignipotens atque oras ambiit auro. Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris, ingentis Rutulae spectabit caedis acervos. Dixerat, et dextra discedens impulit altam haud ignara modi puppim: fugit illa per undas ocior et iaculo et ventos aequante sagitta. Inde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uegeti manis triton. icerula concha
Ex terrens freta. cui laterũ tenꝰ fuspada nanti
F rons hominẽ p̃fert. inpͥstin desinit aliuis
S pumea femifero subpectore. murmat unda:
T ot lecti ꝓceres terdenis natub ibant
Subsidio trorę:⁊ campos salis aere secabant
Iaq dies caelo concesserat : almaq: eurriu ania¬
Aoctiuago phoebemediũ pulsabat olymphũ:
& neas neq enĩ menbris dat cura quietẽ:
pse sedens clauũq regit : uelisq ministrat:
Etq illi medio inspatio chorus ecce suarũ
Occurrit comitũ nimphȩ quas alna cybebe
Aum̃ habere maris nymphasq enauib ee
Iusserat: innabant parit̃ fluctusq secabant:
Quod pͥus acratae steterant ad litora ꝓrȩ.
A gnoscunt longe regẽ. lustrantq careis:
Quarũ quȩ fandi dostissima cymodocea
Pone sequens dextra puppĩ ten&: ipsaq dorso
e min&: ac leua tacitis sub remigat undis:
Tũ sic ignarũ alloquit᷑: uigilasne deũgens
Aenea : iugila : nuelis inmite rudentis

Expanded text:
Hunc vehit immanis Triton et caerula concha exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: spumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: Aeneas neque enim membris dat cura quietem ipse sedens clavumque regit velisque ministrat. Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe numen habere maris nymphasque e navibus esse iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, quot prius aeratae steterant ad litora prorae. Agnoscunt longe regem lustrantque choreis, quarum quae fandi doctissima Cymodocea pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso eminet ac laeva tacitis subremigat undis, tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens, Aenea? Vigila et velis immitte rudentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ue uelut rupes uastũ quȩ ꝓdit in aequor
Sbiua uentoꝵ furus expertaq ponte
Uimcunstã atq minas ꝑ fert cȩliq mansiri
ua immota manens: ꝓłe dolẏcaonis hebrã ce¬
ternit humi : cũ quo latagũ: ꝑ alnũq fugacẽ
S ed latagĩ saxo atq ingenti fragnune oabmis
Secupat los faciemq ad uersi poplite palnũ
Sueciso uolui segnẽ sinit: armaq lauso
Satiat habere umeris: ⁊uerace siere erist&̃
Pec non euantẽ phrygiũ pardisq miranta
Qquale  comitẽq : unaquẽ note theana
nbacẽ. genitori amico dedit.: ⁊ face p̃gnans
isseis regina parin creat: urbe patña.
ccubat ignarũ laureris hab& ora nninanta:
ouglut ille cenit̃ morsu demontib alais
Astus aꝑ: multouesulus quẽ pinifer an nos
Defendit multosq palus laurentia. silua
Pastus harundiaea : postꝗ int̾retia uentũ ẽ
Subsiuit : infremuitq ferox ⁊ in horruit armoᷤ
N ec cuiquã irasci ꝓpius ue accedere uirtus.
Sediaculis tutisq ꝓcul clamorib instant.¬

Expanded text:
dit in aequor, obvia ventorum furiis expostaque ponto, vim cunctam atque minas perfert caelique marisque, ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem, sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis occupat os faciemque adversam, poplite Palmum succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso donat habere umeris et vertice figere cristas. Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta aequalem comitemque, una quem nocte Theano in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans Cisseis regina Parin creat: urbe paterna occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. Ac velut ille canum morsu de montibus altis actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos defendit multosve palus Laurentia, silva pastus harundinea, postquam inter retia ventum est, substitit infremuitque ferox et inhorruit armos, nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus, sed iaculis tutisque procul clamoribus instant
Abbreviated transcription (Latin):
M ille rapitt densos acie atq horrentib hastis¬
N os parerent iubent alpheȩ aborigine pisȩ.
Urbs otrũsca sole: scquitur pulcherrimꝰ astur
Astur ae quo fidens:⁊ũsi colorib armis
Trecentuã odiciunt: mons om̃ib una seqruendi:
Qui cerete domo: qui st̃ minionis inarius.

Expanded text:
mille rapit densos acie atque horrentibus hastismille rapit densos acie atque horrentibus hastis. Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae, urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens et versicoloribus armis. Tercentum adiciunt mens omnibus una sequendi qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis,
Abbreviated transcription (Latin):
e xetno comissa auez ceneia pipis
I nmnis id asuꝑ iystugis gratissona teuenis.
Hic magnꝰ sed& aencas. secũq uolutat
Euentus belli uarioᷤ: pallasq sinistr̃o
Ad fixis lat̃ĩ. iã quęrit sidera: õpacȩ
noctis it̃. iam q̃ passus terraq mariq
Pandite nunc elicona deȩ cantusq mouetę.
Quȩ manꝰ interea tuscis comitet᷑ abaris
Aenean. arm&q rates pelagoq uehat᷑
Massicus aerata pͥnceps secat aqnora tigri.
Sub quo mille manꝰ iuuenũ. qui moenia clusia
Quiq urbẽ liqueretosas quis tela sagntȩ.
Coritiq leues umeris cilȩtifer arcus:
Unatoruus abas: huic totũ insignib armis
Agniens ⁊ aurato fulgebat. apolline puppis.
Sescentos illidederat populonia mat̾
e xꝑtos belli iuuenes: ast ilua trecentos
Insula : in ex haustis chalybũ generosa metallis
Tertius ille hominũ duũq intp̃s asylas.
Cui pecudũ fibrȩ  cęlicui sidera parent
& linguȩ uolucrũ : ⁊ p̃gasi fulminis ignes

Expanded text:
externo commissa duci. Aeneia puppis imminet Ida super, profugis gratissima Teucris. Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat eventus belli varios, Pallasque sinistro adfixus lateri iam quaerit sidera, opacae noctis iter, iam quae passus terraque marique. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, quae manus interea Tuscis comitetur ab oris Aenean armetque rates pelagoque vehatur. Massicus aerata princeps secat aequora tigri: sub quo mille manus iuvenum, qui moenia Clusi quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae gorytique leves umeris et letifer arcus. Una torvus Abas: huic totum insignibus armis agmen et aurato fulgebat Apolline puppis. Sescentos illi dederat Populonia mater expertos belli iuvenes, ast Ilva trecentos insula inexhaustis Chalybum generosa metallis. Tertius ille hominum divomque interpres Asilas, cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes,
Abbreviated transcription (Latin):
Conuine bello talit̃ conc rere ⁊eneris¬
Quȩ contra uetitũ discordia: quis metus aut hos
Aut hos arma sequi ferrũq lacessere suasit.
Ad ueni& iustũ pugnę arcessite tempꝰ
Cũ fera carthago romanis arcib olim
e xitiũ magnũ atq alpes inmnt& aꝑta.
Tũ certare odiis tũ res rapuisse licebit:
Nunc sinite: ⁊ placitũ lȩti cõponite foediis
Iuppit̃ harc paucis: at non uenꝰ aurea contra
Pauca refert:
Opat̃ ohominũ diuũq aeterna potestas
Namq: aliud quid sit quod iã implorare queamꝰ.
Cernis ut insultent rutuli: turnusq ferat᷑
ꝑmedios insignis equis. tumidusq seđo
Marte ruat: non clausa tegunt iã moena teueres
Quin intra portas atq ipsis p̃lia miscent
Aggerib moeroꝵ: uuiundant sanguine fossas:
& neas ignarꝰ ab est nũ quã ne leuari
Obsidione sines. muris iterũ immin& hostis
Nascentis trorȩ : nec non exercitꝰ alt̾:
Atq iterũ inteucros etolis surgit ab arpis

Expanded text:
Abnueram bello Italiam concurrere TeucrisQuae contra vetitum discordia? Quis metus aut hos aut hos arma sequi ferrumque lacessere suasit? Adveniet iustum pugnae, ne arcessite, tempus, cum fera Karthago Romanis arcibus olim exitium magnum atque Alpes immittet apertas: tum certare odiis, tum res rapuisse licebit. Nunc sinite et placitum laeti componite foedus. Iuppiter haec paucis; at non Venus aurea contra pauca refert: O pater, O hominum rerumque aeterna potestas! Namque aliud quid sit, quod iam implorare queamus? Cernis ut insultent Rutulli Turnusque feratur per medios insignis equis tumidusque secundo Marte ruat? Non clausa tegunt iam moenia Teucros: quin intra portas atque ipsis proelia miscent aggeribus moerorum et inundant sanguine fossas. Aeneas ignarus abest. Numquamne levari obsidione sines? Muris iterum imminet hostis nascentis Troiae nec non exercitus alter; atque iterum in Teucros Aetolis surgit ab Arpis
Abbreviated transcription (Latin):
nost asenne: ⁊trepidanti ferudus instat
ngemuit car grauit̃ genitoris am&re
tuidit lausus: laerimeq ꝑ ora uolittȩa
io mortis durȩ casũ tuaq optima falta
Si qua fide tanto ẽ oꝑi latura uetustas
Non equide necte iuuenis memorande silebo:
Ille pede referens ⁊ inutilis inq ligatus
edebat: clipeoq inimicũ hastile trahebat:
rpuit uiuenis: seseq inmiscuit armuis
Tamq ad surgentis dextrȩ plagiq ferentis
& neȩ subut mugonẽ ipsũq morando
ustinutt: socu magno damore sequunt᷑¬

Expanded text:
ne et trepidanti fervidus instat. Ingemuit cari graviter genitoris amore, ut vidit, Lausus, lacrimaeque per ora volutae. Hic mortis durae casum tuaque optima facta, siqua fidem tanto est operi latura vetustas, non equidem nec te, iuvenis memorande, silebo. Ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat clipeoque inimicum hastile trahebat: prorupit iuvenis seseque immiscuit armis iamque adsurgentis dextra plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. Socii magno clamore sequunt
Abbreviated transcription (Latin):
Monsatius cineres patriȩ in sedisse sup̃mos.
Atq solũ quotroia fuit: santhũ ⁊ sumoenta
Reddeoe o miseris: iterũq reuoluerecasꝰ
Dapat̾ iliacos teueris. tũ regia iuno
Acta furore graui: quid me alta silentia cogis
Rũꝑe: ⁊ abdustũ uerbis. uulgare dolarẽ. &¬
& nean hominũ quisꝗ diuũq subegit
B elli sequi. aut hostẽ regi sein ferre latino:
I taliã petut fatis austorib esto
Casandrȩ inpulsus furus: nũ linquere castra
Hortati sumꝰ. aut uitã cõmittere uentis:
Nũ puero sũmã belli nũ credere muros.
Tẏrrenã uefidẽ. aut gentis agitare quietas:
Qusds̃ in frauđẽ. quę dura potentia nr̃a
Egit : ubi hic uino de missa uenubib iris.
Indignũ ẽ italos troiã circũ dire flaminis
N ascentẽ. ⁊ patria turnũ consistere terra
Cui pilũnus auus. cui diua uenilia mat̃.
Quid face troranos a trauim inferre latinis.
Aria aliena uige p̃mere. atq auertere p̃das
Quid sou : logere : ⁊ gremus abducere pastas ẽ

Expanded text:
on satius cineres patriae insedisse supremos atque solum, quo Troia fuit? Xanthum et Simoenta redde, oro, miseris iterumque revolvere casus da, pater, Iliacos Teucris. Tum regia Iuno acta furore gravi: Quid me alta silentia cogis rumpere et obductum verbis volgare dolorem? Aenean hominum quisquam divomque subegit bella sequi aut hostem regi se inferre Latino? Italiam petiit fatis auctoribus, esto, Cassandrae inpulsus furiis: num linquere castra hortati sumus aut vitam committere ventis? Num puero summam belli, num credere muros Tyrrhenamque fidem, aut gentis agitare quietas? Quis deus in fraudem, quae dura potentia nostra egit? Ubi hic Iuno demissave nubibus Iris? Indignum est Italos Troiam circumdare flammis nascentem et patria Turnum consistere terra, cui Pilumnus avus, cui diva Venilia mater: quid face Troianos atra vim ferre Latinis, arva aliena iugo premere atque avertere praedas? Quid soceros legere et gremiis abducere pactas,
Abbreviated transcription (Latin):
& glomerare manũ ceu sȩuũ turba leonem
Cũ telis p̃mit infensis: act̾ritus ille
Asꝑacerbatuens retro redit: ineq t̾ga
Iradare aut urtus patit᷑: nec tendere ẽtra
Ille quidẽ hoc cupiens potis ẽ ꝑtela uiroq:
Haud alit̃ retro dubius uestigia tunnꝰ
In ꝓperata refert: ⁊ mens ⁊ estuat ira:
Quin etiã histũ medios inuaserat hostes:
B is confusa fuga ꝑmuros agmina uertit:
Sed manus ecastris ꝓꝑe coit om̃is inunũ:
Noc contra uires aud& saturnia iuno
Sufficere : aeriẽ caelo nã iuppit᷑ irim
Demisit : germanȩ haud mollia uissa ferentẽ
Niturnus caedat teueror moenib altis:
Ergo nec clipeo uuenis subsistere cantũ
Noc dextra ual&: iniestus sic undiq telis
Obruitur: strepit assiduo cauatẽpora circũ
T innitu galea ⁊ sexis solida aera fatiscunt:
Discussȩq iubȩ capiti: nec sufficit umbo
Ictibus: ingeminant hastis ⁊ troes: ⁊ ipse
Fulmineus mnestheus: tũ toto corpore sudor

Expanded text:
et glomerare manum. Ceu saevum turba leonem et glomerare manum. Ceu saevum turba leonem cum telis premit infensis, at territus ille, asper, acerba tuens, retro redit, et neque terga ira dare aut virtus patitur, nec tendere contra ille quidem hoc cupiens potis est per tela virosque: haud aliter retro dubius vestigia Turnus improperata refert, et mens exaestuat ira. Quin etiam bis tum medios invaserat hostis, bis confusa fuga per muros agmina vertit; sed manus e castris propere coit omnis in unum, nec contra vires audet Saturnia Iuno sufficere, aëriam caelo nam Iuppiter Irim demisit germanae haud mollia iussa ferentem, ni Turnus cedat Teucrorum moenibus altis. Ergo nec clipeo iuNec dextra valet, obiectis sic undique telis Obruitur: strepit adsiduo cava tempora circum Tinnitu galea et saxis solida aera fatiscunt: Discussaeque iubae capiti, nec sufficit umbo Ictibus: ingeminant hastis et Troes et ipse Fulmineus Mnestheus: tum toto corpore sudor
Abbreviated transcription (Latin):
E ly giar tendente contra sociosq uocartera
ibranti gladio coneꝰ abaggere lpera
iiigalca longe iacuit caput indeferarũ
Enggere tala manu: fertũq armare ueneno:
litũ coliden. ⁊ amicut̃ cr& hea musis
Erdhea musarã comitẽ: cui carmina sẽꝑ.
& oytharȩ cordi: numerosq intendere neriuisi
Semꝑ aequos ⁊ atq arma urũ puignasq canebat:
ande ductores audita cȩde suor
Conuenunt teueri: mnestheus: acerq serestꝰ
Palantisq uident socios hostẽq receptũ:
&mnestheus: quo deinde fugã quo tendis inqͥt.
Quos alios muros. quae ue ultra moenia hab&is:
Unus homo ⁊ ur̃is ocius undiq septus
Aggerib tantas strages in pune ꝑurbẽ
e diderit iuuenũ pͥmos tot miserit oreo :
Non in felicis patriȩ ueterũq decrx
& magni teneȩ segnes miser&q pud&q
Talib accensi firmant᷑: iagmine denso
Consistunt : turnus paulatim xcedere pugn&
& fluuiũ pocere: ac partẽ quȩ cingit᷑ amina:
Acrius hoc teueri clamore in p̾umbere magno

Expanded text:
. Lyncea tendentem contra sociosque vocantem vibranti gladio conixus ab aggere dexter nus ictu cum galea longe iacuit caput. Inde ferarum ungere tela manu ferrumque armare veneno, et Clytium Aeoliden et amicum Crethea Musis, Crethea Musarum comitem, cui carmina semper et citharae cordi numerosque intendere nervis. Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Tandem ductores audita caede suorum conveniunt Teucri, Mnestheus acerque Serestus, palantisque vident socios hostemque receptum. Et Mnestheus: Quo deinde fugam, quo tenditis? inquit. Quos alios muros, quae iam ultra moenia habetis? Unus homo et vestris, o cives, undique saeptus aggeribus tantas strages inpune per urbem ediderit, iuvenum primos tot miserit Orco? Non infelicis patriae veterumque deorum et magni Aeneae, segnes, miseretque pudetque? Talibus accensi firmantur et agmine denso consistunt. Turnus paulatim excedere pugna et fluvium petere ac partem, quae cingitur unda; acrius hoc Teucri clamore incumbere magno
Abbreviated transcription (Latin):
urbsti subito anende: tũ pandariss ingens
micat: aimoras fraterne feriudus ira
e stit: non haec dotalis regia am at elea tu¬
isimaris miid uides: nulla hne cere porestas
ui sub ridens sedato peto etonsonus
Dixerat: illeruđe nodis ⁊ cortice crudo
Intorquet sũmis adnixus uirib hastã:
excoꝑe aure. uulnus. saturnia uino
Petorsit ueniens : porteq infigit᷑ hasta:
At non hoc telũ mea qđ ui dextera librat
effugies: neq enĩ istelinec uulneris auctor:
S ic uit ⁊ sublatũ alte consurgit mensem:
& medũ ferro gemina int̾ tẽpora frontẽ
Oiuidit: in pubesq inmant uulnere mala.
F it sonꝰ ingenti concussa ẽ pondere tellus
Conlapsos artꝰ atq arma cruentã cerebro
S ternit humi mariens. satq ali partb aequis
H uc caput atq illuc mero exutroq pependit:
Diffugiunt uersi trepida sormidine troes
& si continuo ustorẽ eacura sub iss&.
R ũꝑe claustra manii. sociosq inmntẽ pactis.
Ultimus ille dies bello gentiq fuiss&.

Expanded text:
turbati subito Aeneadae. Tum Pandarus ingens emicat et mortis fraternae fervidus ira effatur: Non haec dotalis regia Amatae, nec muCastra inimica vides; nulla hinc exire potestas. Olli subridens sedato pectore Turnus: Dixerat. Ille rudem nodis et cortice crudo intorquet summis adnixus viribus hastam: excepere aurae volnus; Saturnia Iuno detorsit veniens, portaeque infigitur hasta. At non hoc telum, mea quod vi dextera versat, effugies; neque enim is teli nec volneris auctor. Sic ait et sublatum alte consurgit in ensem et mediam ferro gemina inter tempora frontem dividit inpubesque immani volnere malas. Fit sonus, ingenti concussa est pondere tellus: conlapsos artus atque arma cruenta cerebro sternit humi moriens, atque illi partibus aequis huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. Diffugiunt versi trepida formidine Troes: et si continuo victorem ea cura subisset, rumpere claustra manu sociosque immittere portis, ultimus ille dies bello gentique fuisset;
Abbreviated transcription (Latin):
there semisit spirantis dimou& anras
scanũq petit: forma tũ ũtit᷑ oris
ntiquũ in huten hic dardanio anchise
rimger ante fuit : fidusq ad limina custos.
Tũ comitẽ ascanio pat̾ addit ibat apollo
Omĩa longeuo similis : nocẽq colorẽq
Atq his ardentẽ distis ad fatur iulũ:
Sit satis aenidȩ telis inpune nu manũ
Oppetiisse tuis: pͥmã hanctibi magnꝰ apollo
Concedit laude :⁊ parib non inuid& armis:
Catera parce puer bello: sic orsus apollo
& ortalis medio aspectus sermone reliqt᷑.
&ꝓcul intenuẽ ex oculis euanuit auram:
Agnouere dm̃ ꝓceres diuinaq telatu
Dardanidȩ : pharetramq fuga sensere sonantẽ:
Ergo auidũ pugnę distis acumine phoebi
Ascaniũ ꝓhibent.: ipsi incertamina rurfus
Succedunt : animasq: in aꝑta ꝑicula miuunt:
damor totis ꝑ propugnacula muris:
Intendunt acris arcus : ammentaq torquent.
Sternitur omne telis: tũ scuta cauęq
Sant sonitũ flustu galeę : pugna asꝑa surgit:

Expanded text:
aethere se misit, spirantis dimovet auras Ascaniumque petit. Forma tum vertitur oris antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae armiger ante fuit fidusque ad limina custos, tum comitem Ascanio pater addidit. Ibat Apollo omnia longaevo similis, vocemque coloremque atque his ardentem dictis adfatur Iulum: Sit satis, Aenide, telis impune Numanum oppetiisse tuis; primam hanc tibi magnus, Apollo concedit laudem et paribus non invidet armis: cetera parce, puer, bello. Sic orsus Apollo mortalis medio aspectus sermone reliquit et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. Agnovere deum proceres divinaque tela Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem. Ergo avidum pugnae dictis ac numine Phoebi Ascanium prohibent, ipsi in certamina rursus succedunt animasque in aperta pericula mittunt. It clamor totis per propugnacula muris, intendunt acris arcus amentaque torquent. Sternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit:
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ sonitu ꝓchita alta tremit: durũq cubile
Inari me iouis imꝑtis miposta ty phoco:
Hic mars armi potens animũ iuresq latinis
Addidit: ⁊ stmulos acres sub pestore ũtit.
amisitq fugã teueris airaeꝵ comer ̃p

Expanded text:
tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile Inarime Iovis imperiis imposta Typhoeo. Hic Mars armipotens animum viresque Latinis addidit et stimulos acris sub pectore vertit mmisitque Fugam Teucris atrum
Abbreviated transcription (Latin):
Dardaniã ruit ad portã: frẽsq suꝑbos
& pͥmũ antifaten: is enĩ sepͥmus agebat
Ihebana daematre nothnĩ sarpedon is alti
Coniesto sternit iaculo: uolatit ala cornus
Nera ꝑtenerũ  stomachoq infixa subaltũ
Pectus abit: reddit specus atriuulneris undam
Spumantẽ : ⁊ fixo ferrũ inpulmone tepescit:
Tũ meropẽ atq erẏmanta manii : tũstemit a fidnũ
Tũ bitian ardentẽ oculis animisq frem̃tem
N iaculo neq enĩ iaculo uitã ille dediss&
Sedmagnũ stridens contorta falarica uenit
Fulminis actamͦ : quã nec duo taurea t̃ga
Nec duplici squama lorica fidelis ⁊ auro
Sustinuit: conlapsa ruunt in mania mõbra:
Pat tellus gemitũ ⁊dipeũ suꝑ intonat ingons:
Qualis in euboico baiarũ litore quandã
Saxea pila cadit: magnisquã molib ante
Constructa ponto iacunt sic illa riunã
ꝓnatrahit : penitusq uadis. inlisa recũbit:
Miscent se maria. ⁊ nigrȩ tollunt᷑ arenȩ:

Expanded text:
Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos. Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti, coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum pectus abit: reddit specus atri volneris undam spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum, tum Bitian ardentem oculis animisque frementem non iaculo, neque enim iaculo vitam ille dedisset, sed magnum stridens contorta phalarica venit, fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga nec duplici squama lorica fidelis et auro sustinuit: conlapsa ruunt immania membra. Dat tellus gemitum, et clipeum super intonat ingens. Talis in Euboico Baiarum litore quondam saxea pila cadit, magnis quam molibus ante constructam ponto iaciunt; sic illa ruinam prona trahit penitusque vadis inlisa recumbit: miscent se maria, et nigrae attolluntur harenae;
Abbreviated transcription (Latin):
Qius ds̃ italiã quȩ uos dementia ad egit.:
Non hic atridẽ : nec fandi fistor ulixes
Durũ astirpe genꝰ: natos ad flumina pͥmũ
Deferimꝰ : sȩuoq glu cluramꝰ ⁊ undis
Uenatu inuigilant pueri filuasq fatigant:
F lestere ludus equos: ⁊ spicula tendere cornu:
Adpatiensoꝑũ. paruoq ad sieta iuuentus.
Aut rastris terrã domat aut quatit oppida bello:
Om̃e ceuũ ferro teritur: uersaq uiuencũ
Terga fastigamꝰ hasta: nec tarda senestus
Debilitat iures animi : mutatq iugorẽ:
Caniciẽ galea p̃mimꝰ: semꝑq recentis
Conportare uiuat p̃das: ⁊ uiuere rapto:
U obis pista croco ⁊ fulgenti murice uestis:
Desidię cordi. iuuat indulgere chareis:
& tunicȩ manicas.⁊ habent redimicula mitrȩ.
Ouere frigiȩ: neq enim friges: ite ꝑ alta
Oyndyma ubi adsuetis biforẽ dattibia cantũ:
Iẏmpana uos: buxusq uocat berecinthia mairis
des. sine arma iuins icednte feri

Expanded text:
Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Non hic Atridae nec fandi fictor Ulixes: durum a stirpe genus natos ad flumina primum deferimus saevoque gelu duramus et undis, venatu invigilant pueri silvasque fatigant, flectere ludus equos et spicula tendere cornu. At patiens operum parvoque adsueta iuventus aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. Omne aevum ferro teritur, versaque iuvencum terga fatigamus hasta; nec tarda senectus debilitat vires animi mutatque vigorem: canitiem galea premimus, semperque recentis comportare iuvat praedas et vivere rapto. Vobis picta croco et fulgenti murice vestis, desidiae cordi, iuvat indulgere choreis, et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. O vere Phrygiae, neque enim Phryges, ite per alta Dindyma ubi adsuetis biforem dat tibia cantum! Tympana vos buxusque vocat Berecyntia Matris aeae sinite arma viris et cedite
Abbreviated transcription (Latin):
Suertir capss. hunc pͥmo leus. basthate muile
Sirracerat: Ale manir̃⁊ ꝓiesto tegiuie dmens
A duulnus tulit, ergo alis ad laꝑsa sagi int
leus adfrxa est lati manꝰ. abalraqo intus
Sp iranta animȩ lytali uallnereu saipris¬
tabut in egrogis arcentis filius apmus
iaus acu clamide: ifertugne darꝰ hiber¬
An sigus facie genitor quẽ miserat. areens
dustu mertis luco: symetia suoa¬
E lutina pongiuis ibi ⁊ placabilis ara palies
Strideitẽ fundã postis mehentuos auons
metia adus li quefacto tempera plabo
S isidts : a enulta perrestũ eetendit arena
ĩ pͥ mit belio cderẽ intendisse sagttam.
D antefmras soltus teriere. fugatis
As untste fort manu fudisse numamño
Is primã ante aciem digna atq indigna relatu
Uociferans : tumidusq nouo p̃cordia regno
Ibat: uingentẽ sese clamore ferebat:
Non pud& obsidianeiterũ ualloq teneri
Siscapti feyges ⁊ mnorti p̃tendere muros.
Enqui nr̃a sibi bello conubia poscunt:

Expanded text:
ernum Capys. Hunc primo levis hasta Themillae strinxerat: ille manum proiecto tegmine demens ad volnus tulit; ergo alis adlapsa sagitta et laevo infixa est lateri manus abditaque intus spiramenta animae letali volnere rupit. Stabat in egregiis Arcentis filius armis, pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, insignis facie, genitor quem miserat Arcens, eductum Matris luco Symaethia circum flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici: stridentem fundam positis Mezentius hastis media adversi liquefacto tempora plumbo diffidit ac multa porrectum extendit harena. Tum primum bello celerem intendisse sagittam dicitur ante feras solitus terrere fugaces Ascanius fortemque manu fudisse Numanum, bat. Is primam ante aciem digna atque indigna relatu vociferans tumidusque novo praecordia regno ibat et ingentem sese clamore ferebat: Non pudet obsidione iterum valloque teneri, bis capti Phryges, et morti praetendere muros? En qui nostra sibi bello conubia poscunt!
Abbreviated transcription (Latin):
E quoris eẽ deas: qualis nereia doto
A dnuit. ⁊ totũ nutu tremefecit olimpũ:
Ergo aderat ꝓmissa dies itempora paroȩ
Debita complerant : cũ turni in iuria matrẽ
Ad monuit ratib sacris depellere tedas:
Hiepͥmũ noualux oculis effulsit : ⁊ ingens
Uisus abaurora cęlũ transcurrere nimb
Ideiq choritũ uox horrenda ꝑauras
Excidit: ⁊troũ rutuloꝵq agmina cõplet
Netrepidate meas teucri dofendere nauis.
Neue armatę manꝰ: maria ante exurere t no
Quã sacras dabitur uinus: uositȩ solucȩ
Itede epelagi genetrie iub&: ⁊ suaquęq
Continuo puppes abrũpunt uincula ripis.
Delfinũq mͦ demersis aequora rostis
Obsti puere animi rutuli: conterrtuis ipse
Turbatis messapus aequis: cunstat᷑ ⁊ amus
R auca sonans. reuncatq pedẽ tiberinꝰ ab alto
Atnon audaci turno fiducia cessit.
U ltro animos tollit distis atq inerepat ultro.

Expanded text:
e mortalis. QVALIS NEREIA DOTO adnuit et totum nutu tremefecit Olympum. Ergo aderat promissa dies et tempora Parcae debita complerant, cum Turni iniuria Matrem admonuit ratibus sacris depellere taedas. Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus Idaeique chori; tum vox horrenda per auras excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis neve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae, ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque continuo puppes abrumpunt vincula ripis delphinumque modo demersis aequora rostris Obstipuere animis Rutuli, conterritus ipse turbatis Messapus equis, cunctatur et amnis rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. At non audaci Turno fiducia cessit; ultro animos tollit dictis atque increpat ultro:
Abbreviated transcription (Latin):
A ueriit tantos ratib quis depulit ab alto:
D icite: pͥsea fides fasto:. si fana ꝑhennus.
empore quo pͥmũ phrigia formabat ida
& neas classẽ ⁊ pelagi petere alta parabat:
I psa dm̃ fertur genetrix berecinetina magnũ
Uocib hisad fata iouem: danate. petenti
Quod tua cara parens domito te posettõ limpo
ꝑ mea silua mihi multo dilesta ꝑ annos
Lucus marce fuit sũma: quosaera ferebant
Nigranti picea trabibusq obseurus acernis:
Hasego dardano uiueni cũ classis eger&
Laeta dedi: nunc follicita timoranxius angit :
Solue metus: atq hoc p̾cib sine posse parentẽ
Neu cursu quassatȩ ullo. neu turbine uenti
U incant̾: ꝓsit nr̃is in montib ortas¬
T iliufthuic contra torqu& quisidera mundi:
O genetrix quo fata uocaf. aut quid petis istis.
Mortaline manu fatę in mortale carinȩ
⁊ as habeant: certusq in certa ꝑ icula lustr&
&neas: cuitanta deo ꝑmissa potestas.:¬

Expanded text:
avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida Aeneas classem et pelagi petere alta parabat, ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti, quod tua cara parens domito te poscit Olympo. Pinea silva mihi, multos dilecta per annos lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant, nigranti picea trabibusque obscurus acernis: has ego Dardanio iuveni, cum classis egeret, laeta dedi; nunc sollicitam timor anxius angit. Solve metus atque hoc precibus sine posse parentem: ne cursu quassatae ullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortas. Filius huic contra, torquet qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusque incerta pericula lustret Aeneas? Cui tanta deo permissa potestas
Abbreviated transcription (Latin):
unmon ꝓeipiunt socu fremituq soauant
orrsono: teront̃ mirantur mercia corda
Nanuo dare secampo no nobina Fordcis
Iustrate quo muros: aditũq ꝑ auia quęrit:
Acueluti pleno lupus insidiatꝰ ouili
ã sremtt ad caulas uentos ꝑpesfs ⁊ onbres
N octe suꝑ media tuti sub matrib agni
Salttim Recercent illeasꝑ  impbus or
Sauit in absentis collesta fatigat edendi
Ex lonigo rabies  tsiccȩ sanguine fauces¬
F aud alit̃ ritulo muros ⁊ castra tuenti
Pgnesdunt irȩ durus doler ossib urde&
Q uatemiptet ratione ad itꝰ. ⁊ quauia clauso
Euastiat teueros uallo: atq esfundat maetͦr
C lassed quȩ lati castraes adiunda latebat¬
Aggenb septã cireũ i fluuialibas andis
Lnuaclit. souosq mcendia posest ouantes.
A tai manũ pind flogrant feriudus implet¬
N ũ iͦ incũbunt urget psentia turiu
Att om̃is faub pubes accirgit auis
Siri puere focos: piceã fert fumida lura
astra fauillam¬
Quis ds omusȩ tã seua incenrtuis ipse¬
dia teucris

Expanded text:
Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum? Classem, quae lateri castris, invadit sociosque incendia poscit ovantis atque manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen astra favillamQuis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris
Abbreviated transcription (Latin):
Multa deos orans : onerauitq aethera uotis:
Iamq om̃is cãpis exereitus ibat aꝑtis.
Diues aequũ diues pistai uestis ⁊ auri.
Messapus pͥmas acies: postrema coherent
N yrrhidȩ uiuenes: medio dux agane t᷑muis
ꝑtacitũ ganges : aut pingiu flumine nilus
ũ refluit cãpis &iã se condidit alueo:
iesubitã uigro glomerari pnlueres nubẽ
ssibun mericri actenebras ouscogen: cãpis
iugiabadusa conclama unole canaut
misse lol ociaes caligne uolondinetru

Expanded text:
multa deos orans, oneravitque aethera votis. multa deos orans, oneravitque aethera votis. Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, dives equum, dives pictaï vestis et auri; Messapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnusper tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa conclamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitu
Abbreviated transcription (Latin):
aq eadiũsa penitus dũ parte geruit̃
rim decęlo misit saturnia uino
Uuindacẽ aciurnũ luco tunc forte parentis
ilũni turnus sacrata ualle sedebat
aque sie rosco thaumantias orte locia
Auder&: uoluenda dies en aitulit ultro:
Aeneas urbe n socus ⁊ elasse relidta
Sceptra palantini seđeq petiũ euandri:
Nec sacis extremas coryibi penetrauit adurbes.
Pidoꝵq manũ ⁊ collestos armat ag̃stis:
Quiddubitas: nunc tẽpꝰ ȩquos nunc poscere currꝰ:
R umpe moras om̃s iturbata arripe castra
Dhett ⁊ in caelũ parib sesustulit alis.
Ingentẽq fuga secuit subrubib arcũ
Agiouit uuienis duplicesq ad sidera palmas
Sustulit: actali fugientẽ est uoce secutꝰ.
Iridecus caeli quiste mihi nubibus actara
Setuluri iuterris : unde h̃ tam dara repente
Lempestas : mediũ uideo disandere celui
Calantisq polo stellas sequar omina tanta
Quisquis mnarma uocas ⁊ sic effatꝰ adundã
Ecessit: sũmoq hausit degurgite limphas:

Expanded text:
s dum parte geruntur, Irim de caelo misit Saturnia Iuno audacem ad Turnum. Luco tum forte parentis Pilumni Turnus sacrata valle sedebat. Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes Lydorumque manum collectos armat agrestis. Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus. Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere caelum palantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam processit summoque hausit de gurgite lymphas,
Abbreviated transcription (Latin):
& scissa gaudens uadit discordia palla:
Quacũ fanguineo sequit bellona flagello
Astiuis hac cernens arcũ intendebat apollo
Desuꝑ: om̃is eo terrore cegiptus tuindi
Om̃is arabs: om̃s uertebant/ terga sabȩi:
Ipsa uidebat᷑ uentis regina uocatis
Ueladare: ⁊ laxos iã iãq in iittere fimes:
Iuã int̃cedes pallentẽ morte futuri.
F ecerat ignipotens undis &i api ge ferri.
Contra aut̃ magno merentẽ corpore tilũ
Cendentẽq sinus: ⁊ tota ueste uocantẽ.
Cceruleut̃ ingremiũ: latebrosaq flumuna uilto.
Atcȩsar triplici inuestus romana triumpbo
Aoenia: disitalis uotũ in mortale sacrabat:
Aarumna es entũ totam delubra purbẽ
Laticia ludisq iuȩ plausuq fremebant:
Om̃b intẽplis matrũ chorꝰ om̃ib arȩ.
Ante aras terrã cęsi strauere iuuenei:
I pse sedens niueo oandentis limine foebi
Donare cognoseit płoꝵ aptatq suꝑbis
P ostib incędunt inctȩ longo ordine gences
Q uã uariȩ lingus habitu tã uestis ⁊ armis.

Expanded text:
scissa gaudens vadit Discordia palla, quam cum sanguineo sequitur Bellona flagello. Actius haec cernens arcum tendebat Apollo desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi, omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei. Ipsa videbatur ventis regina vocatis vela dare et laxos iam iamque inmittere funis. Illam inter caedes pallentem morte futura fecerat Ignipotens undis et Iapyge ferri, contra autem magno maerentem corpore Nilum pandentemque sinus et tota veste vocantem caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos. At Caesar, triplici invectus Romana triumpho moenia, dis Italis votum inmortale sacrabat, maxuma tercentum totam delubra per urbem. Laetitia ludisque viae plausuque fremebant; omnibus in templis matrum chorus, omnibus arae; ante aras terram caesi stravere iuvenci. Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi, dona recognoscit populorum aptatque superbis postibus; incedunt victae longo ordine gentes, quam variae linguis, habitu tam vestis et armis.
Abbreviated transcription (Latin):
Encolumẽ pallantam si fata reseruant.n
Suusurus eũ uiuo ⁊ uenturus in unũ
Uitã oro: patio quã ius durare laborẽ.
S inaliquẽ in fandũ casũ fortuna minis
Nunc oliceit crudelẽ abrũꝑe uitam ul uer¬
Dũ cure ambiguȩ : dũ spes incerta futi itao
Sũ te care puer meu sola ⁊ sera uolupta
Complexu teneo : grauior nenuntius aures
Uulmuer&: hac genitoꝵ dig̃ssũ dicta sup̃mo
Fundebut: famuli ẽ lapsũ intesta ferebant:
Iamq adeo exierat portis equitatꝰ aꝑus
Aeneas int̃ pͥmos ⁊ fidus achates.
Indealii troię ꝓceres ipse agmine pallaᷤ
In medio damide & pictis conspectꝰ in armis
Qualis ubi oceani ꝑ fusus lucifer unda

Expanded text:
incolumem Pallanta mihi, si fata reservant, incolumem Pallanta mihi, si fata reservant, si visurus eum vivo et venturus in unum: vitam oro, patior quemvis durare laborem. Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris: nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitam, dum curae ambiguae, dum spes incerta futuri, dum te, care puer, mea sera et sola voluptas, complexu teneo, gravior neu nuntius auris volneret. Haec genitor digressu dicta supremo fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant. Iamque adeo exierat portis equitatus apertis, Aeneas inter primos et fidus Achates, inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas in medio chlamyde et pictis conspectus in armis: qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda,
Abbreviated transcription (Latin):
Fama uolat. paruã subito uulgata ꝑurbẽ
Ocuis irȩ ęquites tirrheni adlimina lẽgis.
Uota metu duplicant matres: ꝓpiusq ꝑielo
I ttimor: ⁊ maior martis uã appar& imago:
Tu pat̾ cidandrus dexerã complęxus euntis
Her& in expleciũ lacrimans actalia fatur:
Omihi p̾teritos referr& si iuppiter anno
Qualis eram cũ pͥmã aciẽ p̃neste sub ipsa
S traui: scutoꝵq incendi uistor aceruos.
& regẽ acerylũ dextra subtartara misi
N asaenti cuitres anim&r feronia imnacer
Horrendũ ditu dederat: terna arma mouenda
Ter locto sternendus erat: cuitunc tam̃ om̃sn
Abstulit.: haec animas dextra: ⁊ toude exuit armiᷤ:
Nonego nunc dulci amplexu diuellerer usquam
Nate tuo neq finitimo mezentius psquã
Hiuc capiti in saltanꝰ tot ferro sȩua dediss&¬
P unera : tã multiᷤ uiduass& ciub urbẽ:
Iuppit̾ arcadii quȩso miscrescte regis.
&patrias audite pces: sinumina ar̃a uas

Expanded text:
Fama volat parvam subito volgata per urbem, Fama volat parvam subito volgata per urbem, ocius ire equites Tyrrheni ad litora regis. vota metu duplicant matres, propiusque periclo it timor, et maior Martis iam apparet imago. tum pater Evandrus dextram complexus euntis haeret inexpletus lacrimans, ac talia fatur: O mihi praeteritos referat si Iuppiter annos, qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa stravi scutorumque incendi victor acervos et regem hac Erulum dextra sub Tartara misi, nascenti cui tris animas Feronia mater horrendum dictu dederat; terna arma movenda, ter Leto sternendus erat; cui tunc tamen omnis abstulit haec animas dextra et totidem exuit armis: non ego nunc dulci amplexu divellerer usquam, nate, tuo, neque finitimo Mezentius umquam huic capiti insultans tot ferro saeva dedisset funera, tam multis viduasset civibus urbem. Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis et patrias audite preces. Si numina vestra
Abbreviated transcription (Latin):
Lũ memorat: ned hospes nequȩre ꝓfesto
Q ut̃ casit ꝓertenta: Ferant: ego poscor olimpo:
Hoc sig̾nũ cecinit missurã auia greatrox
S ibella ingruer& : uulcaniaq arma ꝑ auras
Laturã auxilio:
Hau quante miseris cȩdesi laurenub instart.
Quas poenas mͥ turnedabis: quã multa subundaᷤ
⁊ hibri pat̾: poscant acies: ⁊ foedera rumpant:
Haec ubi dista dedit: solio setollit ab alto
& primũ hercules sopita iguib aras
Suscitat: hestiũq larẽ: paruosq penates
Latus adit: mastus demoribidentis:
Euananis parit̾. parit̃ ⁊poraria uiuentꝰ:
Post hinc ad naues gradit sociosq reuisit:
Quoꝵ denũo quisese inbella sequant᷑
P̃stantes uirtute legit: pars caetera ꝓna
Fertur aqua. segnisq scđo defluit amni
Auntia uentura ascanio rerũq patrisq:
Dantur &qui teucris tyrrhena petentib arua:
Ducunt exortẽ aeneę quẽ fulua leonis
Pellis obit totũ. p̃fulgens unguib aureis:

Expanded text:
Tum memorat: Ne vero, hospes, ne quaere profecto, Tum memorat: Ne vero, hospes, ne quaere profecto, quem casum portenta ferant: ego poscor Olympo. Hoc signum cecinit missuram diva creatrix, si bellum ingrueret, Volcaniaque arma per auras laturam auxilio. Heu quantae miseris caedes Laurentibus instant; quas poenas mihi, Turne, dabis; quam multa sub undas Thybri pater! Poscant acies et foedera rumpant. Haec ubi dicta dedit, solio se tollit ab alto et primum Herculeis sopitas ignibus aras excitat hesternumque larem parvosque penatis laetus adEuandrus pariter, pariter Troiana iuventus. Post hinc ad navis graditur sociosque revisit. Quorum de numero qui sese in bella sequantur praestantis virtute legit; pars cetera prona fertur aqua segnisque secundo defluit amni, nuntia ventura Ascanio rerumque patrisque. Dantur equi Teucris Tyrrhena petentibus arva; ducunt exsortem Aeneae, quem fulva leonis pellis obit totum, praefulgens unguibus aureis.
Abbreviated transcription (Latin):
N ino parcẽ patriȩ trahera tu cułꝰ ⁊i annais
& gñi fata indulgent que numina poscur
ng̃dere oteucrũ atq italũ fortissinȩ dustoꝵ:
H usic tibi p̃terea spes ⁊ solatia nr̃.
P auanta ad uingã subte tolerare magistio
U alita: ⁊i griue martis opus iua cernere salta
Absiescat. pͥmis ⁊te miret᷑ ab antus
Archades huio ꝯquites bis centũ robora pabis
Lesta dabo : totidemq suo tibi nomine pallas.
Uix en ftitus erat. defixia era tenebant
Aeneas anchisiades ⁊ fidus achates.
Multaq dura suo tristicũ corde putabant.
Ni signũ ģlo tiherea dediss& aꝑto
Namq inpuso iubiutus abechert ful gere
duimi sonito uenit.: huere om̃ia uuisa loperte
Su spieunt: iteriũ atq teruã frgar mnerepat ingoas
Arma inter uibe celi in regione snria
Esidia nitilare udent: ⁊ palsa sonare
Oo sipuere animis alu: secdtrous heros
Agnouit sonitũ. ⁊ diuę ꝓmissa parentis

Expanded text:
hinc partem patriae traheret. Tu, cuius et annis hinc partem patriae traheret. Tu, cuius et annis et generi fatum indulgent, quem numina poscunt, ingredere, o Teucrum atque Italum fortissime ductor. hunc tibi praeterea, spes et solacia nostri, Pallanta adiungam; sub te tolerare magistro militiam et grave Martis opus, tua cernere facta adsuescat primis et te miretur ab annis. Arcadas huic equites bis centum, robora pubis lecta dabo totidemque suo tibi nomine Pallas. Vix ea fatus erat, defixique ora tenebant Aeneas Anchisiades et fidus Achates multaque dura suo tristi cum corde putabant, ni signum caelo Cytherea dedisset aperto. Namque inproviso vibratus ab aethere fulgor cum sonitu venit, et ruere omnia visa repente increpat ingens: arma inter nubem caeli regione serena per sudum rutilare vident et pulsa tonare. Obstipuere animis alii, sed Troius heros agnovit sonitum et divae promissa parentis.