comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us que ad consũ maebonen saecul cumdis cipulio
sefuturum erse promit iaaet illos osteideis
semperesseiuicturus. & senum quom acres¬
dentb reces surum: quiceut im usque ad consũ¬
mactionem mundi. suiprȩsbitia polli cetur
non ignorect . eocindiem in quoȩs escit futurum

Expanded text:
usque ad consummationem saeculi cum discipulis suis se futurum esse promittit, et illos ostendit semper esse victuros, et se nunquam a credentibus recessurum. Qui autem usque ad consummationem mundi sui praesentiam pollicetur, non ignorat eum diem, in qua die se scit futurum
Abbreviated transcription (Latin):
stq: riais: Custo des aimose ꝑt̾riti instor mortuo¬
suͦ stupe foccti iacent : et tamꝰ angelus Non illos sed
nulieres c̃solatur Nolite ta mereuos: illi in quidtimeano
in his ꝑ seuere pauor. in quib: ꝑman& in credulitas &ce¬
terũ : Vos quiccihm̃q: ritis cruciftxũ audite qđ se sur

Expanded text:
t dixit. Custodes, timore perterriti, instar mortuorum stupefacti jacent, et tamen angelus non illos, sed mulieres consolatur. Nolite timere vos. Illi, inquit, timeant: in his perseveret pavor, in quibus permanet incredulitas. Caeterum vos quia Jesum quaeritis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperunt in ecbnplũ : Ihs̃ cũ stetia : ante pͥsidẽ & int̃ro¬
gocuit eum pꝰses dicens : tues rȩxiudaeorũ: pilocto nihil
sit : arguuntur impietatis iudae qđ ne: also
quid inuenisepo tuerint : qđ obiecerent salu¬
tori: dicit eiihis. Tudicissic Respondit ut &
uerũ dicer& : & sermosus calũ nice non¬
non pater&: et trdtende qđ pi lato
qui inuitur promebat seit entioẽ ali quoe : Et poer¬
tere ponderit. Sacer dotib ccũ. & pnncipibur
res pondese noluerint : indignos suo sermone iudicans
tincdicit ilbpilactus non audis quantec aduersute
sed caus ã sepert in populũ iudae orũ ñ audis quanta ad¬
uer sũte dicaent aestimonia: Ihr̃ccũ : nihilses pondes e uoluit :

Expanded text:
plum. Jesus autem stetit ante praesidem, et interrogavit eum praeses, dicens: Tu es rex Judaeorum? Pilato nihil sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatori. Dixit illi Jesus: Tu dicis. Sic respondit ut et verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Et attende quod Pilato, qui invitus promebat sententiam, aliqua ex parte responderit: Sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignos suo sermone judicans. Tunc dicit illi Pilatus: Non audis quanta adversum te ert in populum Judaeorum. Non audis quanta adversum te dicunt testimonia? Jesus autem nihil respondere voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
natur cediuinitatis & carnis nunc macgnitudinis suaes
nunchumilitatis signũ demonstrare : unde & in p̃seiti
luco quã quã homosit. quicrucifixus ẽ quisepultus qu
clausus tumulo quẽ lapis oppositur cõhab& tamꝰ qu
foris aguntur osthidunt filiũ dĩ solfugiens tenebix
ingruuntest raccõmote uelũ excissu. Saxa disrup toq
Morituisus citcti. angelorũminis teriac q: &r ab intei
cũ iosqpl angelus loquitur idẽ pastorib: ad nuntiat
angelorũ Postea auditur chorus gloria inexcels¬
dõ & suꝑ terrã pehominib: bone uolontatis : tep¬
toctur insolitudiniͦs : et p uicto ric̃ statim seruius
angeli : Nuncquoq angelus uenit custas sepulchi
dominie in uestitu canhdo signat gloriã ariun¬
In oliuieł monte cernuntur pollicentes a postolis :¬

Expanded text:
 nunc magnitudinis suae, nunc humilitatis signa demonstrat. Unde et in praesenti loco, quamquam homo sit qui crucifixus est, qui sepultus est, qui clausus tumulo, quem lapis oppositus cohibet, tamen quae foris aguntur, ostendunt Filium Dei, sol fugiens, tenebrae ingruentes, terra commota, velum scissum, saxa dirupta, mortui suscitati, angelorum ministeria, quae ab initio cum Joseph angelus loquitur; idem pastoribus nuntiat, angelorum postea auditur chorus dice terra pax hominibus bonae voluntatis . Tentatur in solitudine, et post victoriam statim serviunt angeli. Nunc quoque Angelus venit custos sepulcri Dominici, et in vestitu candido signat gloriam triumin Oliveti monte cernuntur, pollicentes apostolis s
Abbreviated transcription (Latin):
cũ timore & gecudio magno currbites nuntiare disci¬
puls eius : duplȩ mbites muberũ thiebat codfactus¬
elub itimoris et gecudii alter demiraculi magniaudine
alter eclesiderio resurgentis. Et goc m ut̃q femine¬
am conciteebat gracdũ ꝑge̾bant ada postolis ut fide ꝑillos
dicbis: auete : ꝙ sicq: rebant quaritae currebant
merebantar obuiũ habere dnmre surgbitem et
primae audire hauete ut maledi a euae mulieris
inmub erib: solue retur : Illiccũ acces serunt &e tbu¬
erunt pedes sius. Et ocdor tuerunt eũ : Iste accedunt.

Expanded text:
gaudio magno, currentes nuntiare discipulis ejus. Duplex mentes mulierum tenebat affectus, timoris et gaudii. Alter de miraculi magnitudine, alter ex desiderio resurgentis, et tamen uterque femineum concitabat gradum, pergebant ad apostolos, ut per illos dicens, Avete. Quae sic quaerebant, quae ita currebant, merebantur obvium habere Dominum resurgentem, et primae audire, Avete, ut maledictum Evae mulieris in mulieribus solveretur. Illae autem accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Istae ac
Abbreviated transcription (Latin):
In corbanan: qui ap̃tiũ saenguinis est : uere culicẽliquan¬
te & cocmelũ glutieites : sienim ideo ñ mit tunt peou¬
nicẽ in corbecnan hocest ingeczophilatiũ &dona
dĩ qui cep̃ ciũ scenguinis est : cur ipse sanguis s̃¬
eppunditur : consibo ccũ inito emerunt ec illis
a grũfigul in sepul tur&t peregy norũ Illi
quidon fecerunt : aliauolunteeae
ut a etͦnuꝰ impietetis suȩ selin quenent & cegn entio ne
monumtũ : ceteruꝰ nos quipere gn nieramus alege & ꝓphetis
pracuc eorũ studiasus cepimus in scclutẽ : et inp̃tiosan¬
guinis eiur sequiescimus : figuli ccũ ager apellatur quia
semicꝰ ꝓphetce dicbitẽ: & ccc ceper xix argent eos p̃tiũ
In cegrũ siguli s̃ cut constituit mihidns:: hoc testimoniũ
inhiere miac nͦ inuenitur in gacharia uero quipȩ ne

Expanded text:
 corbonam, quia pretium sanguinis est. Vere culicem liquantes, et camelum glutientes. Si enim ideo non mittunt pecuniam in corbonam, hoc est, in gazophylacium et dona Dei, quia pretium sanguinis est, cur ipse sanguis effunditur? Consilio autem inito, emerunt ex illis agrum figuli, in sepulturam peregrinoquidem fecerunt alia voluntate, ut aeternum impietatis suae relinquerent ex agri emptione monumentum. Caeterum nos qui peregrini eramus a lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager appellatur, quia argenteos, pretium in agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus. Hoc testimonium 228 in Jeremia non invenitur. In Zacharia vero, qui pene
Abbreviated transcription (Latin):
pidb Et quantũ in illis ꝗmacnũ opponerbit resur gbiti
ut diligbtiaceorũ nostraefidȩ ꝓficer& : quantobum.
emplius reser ucretur uanto magis resurretonis
urus ipsius ostenditur: Vinde et in monumento no uo¬
đ e cisuͦfuerat inpetro conditus est nesi ec multis
ccpidib: aedificaetũ fuisset supfosis aumuli funde¬
nbitis abloctus puraudi cesetur. quod ccũ insepul
chrõ poneidus ess& ꝓfetae aestimonium diceitis
nic habitadit Inexcelsa splunc perraepor aissimã
sda timq:p: duos uersiculos sequitur rege cũglonae¬

Expanded text:
antum in illis est, manum opponerent resurgenti, ut diligentia eorum nostrae fidei proficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto magis resurrectionis virtus ostenditur. Unde et in monumento novo, quod excisum fuerat in petra, conditus est: ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Quocro ponendus esset, prophetae testimonium est dicentis: Hic habitavit in excelsa spelunca petrae fortissimae . Statimque post duos versiculos sequitur: Regem cum glo
Abbreviated transcription (Latin):
eraent ccũ ibi mulieres multȩ alongeq: secute
uerant ihm̃ agebleo ministraentes ei. Consuetu¬
dinis iudocici fuit Ne ducebantur inculpoem
nore gentis antiquo ut mulieres desubstancia
succ uictũatq uesti tũ pꝰcep tonb ministraerbit:
ioc quia scandalũ foccese poerat. In cecaibus
paulus ccbiecisse memoratur : dicit enim ipse¬
ũ q̃uid non haebemus. potesto tẽ sorores muhe¬
riss circũ ducdidi sicut &ceteri a postob fecciunt:
ministracbant ccũ dño de subs taentia suoc ut me¬
tere& eorũ cocrnacha cuius illȩ metebant spin¬
telioc  Non quod indiger& cibis dns creoctura¬
ũ Sed ut axpum ostbider& magis tronũ: qđ
ictu atq uestitu & discipulis deberent esset
ontenti : Seduideamus quales comites hoebus¬
rit: mariam agdoleno aqua seotem.
demonio ecerat : Et mari cio cobi &iosiph
natrem macer eroe suam sororẽ mariae¬

Expanded text:
Erant autem ibi mulieres multae a longe quae secutae erant Jesum a Galilaea ministrantes ei. Consuetudinis autem Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat dicens: NNumquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri Apostoli faciunt ? Ministrabant autem Domino de substantia sua, ut meteret earum carnalia, cujus illae metebant spiritualia. Non quod indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Sed videamus quales comites habuerit: Mariam Magdalenam, a qua 239 septem daemonia ejecerat, et Mariam Jacobi, et Joseph matrem, materteram suam, sororem Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
tolẽ & hocsentire qđ corpus dñi ñ aupo ñ gemmis
et sirico selletiamine pureo obuolue ndũ sit
Quãc quec ethoc significet quodille insindonemunda
inuoluat iłm. qui purac eium ieite surceperit : E¬
posuit illud inmonumeatos uo nouo quolexci¬
derat in petra. et aduol uit saxũ mag̃num
aedostiũ monumenti eccebiit: : In nouo pani tur
monumento nepost resur retonem:
ceteris corporibus rema nertibus surrexis
elis fingesecur : Pot est ocũ & nouum sep ulchrum ma¬
riae uirginis ut erum demons aracri: Saxum que ostio
ed positũ & scexũ mcognũ. osteidere Non cebs que ceuxilio
plurimorũ sepulchrũ potuis se resercri Eroeaautẽ: eoci¬
bi maria magdalbia ec altera maria sed bites contrecs

Expanded text:
italem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmis et serico, sed linteamine puro obvolvendum sit, quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. novo, quod exciderat in petra, et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, et abiit. In novo ponitur monumento, ne post resurrectionem, caeteris corporibus remanentibus, resurrexisse alius fingeretur. Potest autem et novum sepulcrum Mariae virginalem uterum demonstrare: saxumque ostio appositum, et saxum magnum ostendere absque auxilio plurimorum sepulcrum non potuisse reserari. Erat autem ibi Maria Magdalene et altera Maria, sedentes contra
Abbreviated transcription (Latin):
tus lititere egrecheis in sublimiloco recipit sal¬
uacoren : Paculo i dipsumlo queite: quod eco
que ante ꝓlucro puttebat quocsipur geemerto
quis quilices quscont en serit: ut dlignũ dño hospi¬
tium praepcerar& : uspere ccũ feccto: discube¬
bat cũ duo decim discipulis: Omnice sicceit iudas:
turur est quide paessione prae dixeret & de
ꝓditore praedicit : dcens locũ penitenti ae
ut cũ intellexiss& sciri cogitetiones suces Roc¬
culta consilice peuter& eũ fece tisui: Et toembi
non designat sp&ciccliter: nemaenifeste co argui
coeperunt singuli dicee : nũ quidego sũ dñe: &e certe ⁊ celax
nouerant undecim a postoli qđ nihil tole controc
dnmꝰ cogitareit. sed plur credunt magistro qucesibi:
& timoite fracgili tatẽ suoc̃ trisdesint errogant
depec cccto: cuius conscisiti ã ñhabebant: adipse
res pondens ait.: Quilittingit mecũ manũ in poc¬
rocpside hic metrade: Omira dñĩ patieitia . pn¬

Expanded text:
tiis litterae egrediens in sublimi loco recipit Salvatorem, Paulo idipsum loquente , quod ea quae ante pro lucro reputabat, quasi purgamenta quisquiliasque contempserit, ut dignum Domino hospitium praepararet. Vespere autem facto, discumbebat cum duodecim discipulis suis. Omnia sic agit Judas, e traditurus est. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui, et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutuscoeperunt singuli dicere: Numquid ego sum, Domine? Et certe noverant undecim apostoli, quod nihil tale contra Dominum cogitarent: sed plus credunt magistro, quam sibi: pertimescentes fragilitatem suam, tristes interrogant de peccato, cujus conscientiam non habebant. At ipse respondens, ait: Qui intingit mecum manum in paro
Abbreviated transcription (Latin):
illut : quomodo fcl̃ testes sunt si ecc dicunt
qui non eo dẽsensudictec intellegit. quodicunti
Dnr enim dixerat decplo corporis sui: sed & inip¬
sis uerbis coclũniatur : & pccucis additis ueli
xtis quasi iustcẽ : ccelo nicem facciunt.: Saluco¬
or decerat. soluite tẽplũ hocisticomutant & auent
os sũ deftruese tẽplũdi: uos inquit soluite nonego
quianlicitũ e utipsi nob̵ inperamus manur : deinde
lluer tunt exposti duo. ae dificoese illut: at ꝓpne
deceplo iudoico dixisse uide cctir : dñsccute ut os¬

Expanded text:
IERON. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt qui non eodem sensu dicta intelligit, quo dicuntur. Dominus dixerat de templo corporis sui. Istipaucis additis vel mutatis, quasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite templum hoc, isti commutant et aiunt: Possum destruere templum Dei. Vos, inquit, solvite, non ego, quia illicitum est, ut ipsi nobis inferamus manus. Deinde illi vertunt, et post triduum aedificare illud, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur
Abbreviated transcription (Latin):
scc cohoraem. et ȩc euntes euꝰ clacmi dem coccine&
circũ dederunt er &ple toites coronee despinis
posuer̃ suꝑcaput eius etharundinẽ Indec terccillius
& genuplȩco ante eũ in ludebant : dicbites: hoc uesex
appellatus ehocei scribae & soccerdotes crimen
obiecerant quod sibi in populo is rachel usur pas&
imperiũ inludeiter hoc fecciunt ut nudotũ pris¬
tinis uestib: induaent damidẽ coccineoẽ ꝓrusoleb
quo seges ueteres utebantur : Et ꝓdiacde mate.
ponaente coronae spineam: ꝓsceptro segali doͣnt
coclamũ et adorint quac si regẽ: Nos ccu om̃a hȩc
intellegamur : mystice : quomodo tnim cociaphas
diẽ : Opor c& unũ homine mori ꝓomnib:: nescibis
quiddice r&e. sic &isti qđ cũ ꝗ fecerunt lic& alia
mente fecerint: tamꝰ nob̵ quicsedidemus sacra¬
m̃toc tbuebant inchlamrde coccinea opero
getiũ cruentec sust entot: in coronaspinea
maledictũ soluitoenti cuͦ. In coclamo ue nenate

Expanded text:
sam cohortem, et exuentes eum, chlamydem coccineam sam cohortem, et exuentes eum, chlamydem coccineam circumdederunt ei, et plectentes coronam de spinis posuerunt super caput eius et harundinem in dextera eius, et genu flexo ante eum inludebant dicentes: haue, rex appellatus, et hoc ei Scribae et sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israel usurparet imperium, illudentes hoc faciunt, ut nudatum pristinis vestibus, induant chlamyden coccineam pro rufo limbo, quo reges veteres utebantur: et pro diademate ponant ei coronam spineam: pro sceptro regali dent calamum, et adorent quasi regem. Nos autem haec enim Caiphas dixit: Oportet unum hominem mori pro omnibus , nesciens quid diceret: sic et isti quaecumque fecerunt, licet alia mente fecerint, tamen nobis, qui credimus, sacramenta tribuerunt. In chlamyde coccinea, opera gentium cruenta sustentat: in corona spinea, maledictum solvit antiquum: in calamo, venenata
Abbreviated transcription (Latin):
etidcirco poecẽ hacbere non possunt: Ihs ccũ aiuda as
trecditus. cebsoluitur abuxore pilacii et cebipsopre¬
side iustus appellatur & caiturio confiae cur quodd
ue se difilius sit : quocerat eruditus l&xtor quomo¬
do sibi conueniat piloctũ locuisse semanus suoes & di¬
xisse: In noebis egosũ a sangune iusti huiur. & postecc
plagellatũ tracdidisse ihm̃ ut crucifige recur
Sedis cuindũ romanis eũ legib: minis troesse : quibus sancitũ¬
fecatũ est ut qui cruci sigitur prius plagellis uerbe¬
setur : Troeditus ẽit& que ilis militib uerberan¬
dus: et illut scccratissimũ corpus pectus q di
corpax plorgello sȩcuerunt: hoc ccũ pocctũẽ ut quia
seriptũ erat multee plargelloc peecortorũ utillo
plagellato nos acuerberib: libercrestur: Dicente
bit ateberna culo tuo. : Tunc miltes praesidis suscipibi¬
tes ilim̃ in praetorio congrega uerunt cedeũ uniuer¬

Expanded text:
et idcirco pacem habere non possunt. Jesus autem a Judaeis et idcirco pacem habere non possunt. Jesus autem a Judaeis traditus, absolvitur ab uxore Pilati, et ab ipso praeside justus appellatur. Et centurio confitetur quod vere Dei Filius sit. Quaerat eruditus lector, quomodo sibi conveniat Pilatum lavisse manus suas, et dixisse: Innocens ego sum a sanguine justi hujus, et postea flagellatum tradidisse Jesum ut crucifigeretur? Sed sciendum est Romanis eum legibus ministrasse, quibus sanctum est, ut qui crucifigitur, prius flagellis verberetur. Traditus est itaque Jesus militibus verberandus, et illud sacratissimum corpus, pectusque Dei capax, flagella secuerunt. Hoc autem factum est, ut quia scriptum erat: Multa flagella peccatorum , illo flagellato, nos a verberibus liberaremur, 231 dicente bit tabernaculo tuo . Tunc milites praesidis suscipientes Jesum in praetorio, congregaverunt ad eum univer
Abbreviated transcription (Latin):
aquã iuxto illut ꝓfeticũ lauabo int᷑ innocetes
manus meccs : ut in lauacro manuũ eius geitiliũ opera
purgasditur : & ceb impietoae iudeorũ : quĩ clama uerꝰ
crucisige fũ nos alenos focceree: quođ a modo hoc con¬
testans et dicbif: Ego quiden in nocbitẽ uoluiliberase
sccrẽ crimen impinguitur. in nocenssu asanguine
essȩ ꝓnuntians qui cruci si geidus est : uosinquit uidegto¬
e goministersũ legũuestroc uox sanguine fundit: &sus pondbis
ionuersus populurs diẽ: Scengiuis dus siꝑnos : et suꝑsilos nros
ꝑseueroc tur ꝙ inp̾sentẽ diom hac in p̃catio suꝑ iude os¬
& s cenguinis dñi nonccufe retur oebes : unde ꝑesaiamlo¬
quitur : Sileuocuenti s aedine maenus ñ eeccudicuos ma¬
nus aum ur̃ae sanguine plenaesunt: op aimã hesedi¬
torae̾ iud& filus selique runt : Dicdites gaenguis sus
bcrrcbas latro quiseditionis fecciebat in ttrbis
quiomicidiorũ cuctorerat dimssus est populo iudae¬
orũ idest diabolus quius que hodieregnat in eis

Expanded text:
aquam, juxta illud propheticum: Lavabo inter innocentes manus meas ; ut in lavacro manuum ejus Gentilium opera purgarentur, et ab impietate Judaeorum, qui clamaverunt, crucifige eum, nos alienos faceret, quodammodo hoc contestans, et dicens: Ego quidem innocentem volui liberaresarem crimen impingitur: Innocens ego sum a sanguine esse pronuntians qui crucifigendus est. Vos, inquit, videritEgo minister sum legum: vestra vox sanguinem fundit. Et respondens universus populus, dixit: Sanguis ejus super nos et super filios nos praesentem diem haec imprecatio super Judaeos, et sanguis Domini non auferetur ab eis. Unde per Isaiam loquitur: Si levaveritis ad me manus, non exaudiam vos. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Optimam haereditatem Judaei filiis reliquerunt, dicentes: Sanguis ejusBarrabbas latro, qui seditiones faciebat in turbis, qui homicidiorum auctor erat, dimissus est populo Judaeorum, id est, diabolus, qui usque hodie regnat in eis,
Abbreviated transcription (Latin):
niserunt soraẽ : Et sed entes seruabant eũ : dilgeitia
nilitũ et soccerdotũ nobis ꝓficit ut mocior etaꝑtior
e surgeitis uirtus ap paseot : etimposuerunt supra
aput qus : cocus cc̃ ipsius scrip t& : hicestihis rexiu¬
aeorũ : Nonpos sumdigne aadmirceri. proreimag¬
ntudine : quod re demptis poelsis testibur: & ad
lacmorẽ sedicion ẽ ꝙquȩ infelicipopulo concito to
uullã alic̃ inuenerit cocusce intͦ pectionis eius nisi
đ re& iu daeorum esser : et illis forsiton inludentes
ndenter que. hoc fcccerint : ceterũ pilactur : nole¬
tibur eticeres pondit: quod scripsi scripsi: uelitis
nolitis iudaei omnif uobis gatiũ turba Respon¬
ditahs rȩciudaeorũ est hoc est imperotor creden¬
tium eccͥfidbitiũ : Tunccruci fix sunt cũ eo duo
oetrones unus acdectris etunus a sinistris
Sigolgo thoc tumulus est cedom et nondã¬
ioc torũ locur : etideo dñs ibi cruci sigitur
ut sus cit& adam duola trones quore in loco fod

Expanded text:
t eum. Diligentia militum et sacerdotum nobis proficit, ut major et apertior resurgentis virtus appareat. Et imposuerunt super caput ejus causam ipsius scriptam, Hic est Jesus, rex Judaeorum. Non possum digne admirari pro 234 rei magnitudine, quod redemptis pretio falsis testibus, et ad seditionem clamoremque infelici populo concitato, nullam aliam invenerint causam interfectionis ejus, nisi quod rex Judaeorum esset. Et illi forsitan illudentes ridentesque hoc fecerint. Caeterum Pilatus etiam nolentibus respondit: Quod scripsi, scripsi. Velitis, nolitis, Judaei, omnis vobis gentium turba respondet: Jesus rex Judaeorum est, hoc est, imperator credentium et confitentium. Tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones, unus a dextris, et unus a sinistris. Si Golgotha tumulus est Adam, et non damnatorum locus, et ideo Dominus ibi crucifigitur, ut suscitet Adam, duo latrones quare in loco isto eodem
Abbreviated transcription (Latin):
plagellaturilis  & conspuitur & inridetur non
hab& ꝓpriac uestim̃toc sedeo quepp̃t nostrcepe coc¬
toc sũpserat : Cũ ocũ crucisigitur & inlusionis atque in¬
risionis pompa pꝰ terierit : tunc pristinos uestes sece¬
pit : & ꝓpriuꝰ aedsumitornatũ stotim que elemꝰ atcc
turbantur : &crec tondat aestimoniũ creocture :¬
& Euntes ccũ inuener homine eyreneũ : nomine simonẽ¬
quẽ aengariauer ut toller& crucẽeius : Nequis put&
huicloco iohannis euangelistae historiae esse contra¬
ri&c: illebum dicit: xeunte dño depͦ torio : por tas¬
secrucẽ succ : Matheus cũ repera qđ inuener fat homi¬
ne᷑ crraeneũ nomine simone̾ : quẽ aengariantes imposu¬
erunte crucẽ ihũ sed hoc intellegendũ qđ egredies deprae¬
torio hr ipse poraa uerit crucẽ suac̃ : posteocobuium
hacbuerit simonẽ : cuipor tandoc crucẽ imposuerunt:
iuxtec AΑΙΩ Tn: uero crucẽihũ suscipiunt nationes
& pere grnds oboedibis : poraaetignominia saluatons:

Expanded text:
ur, non habet propria vestimenta: sed ea quae propter nostra peccata sumpserat. Cum autem crucifigitur, et illusionis atque irrisionis pompa praeterierit, tunc pristinas vestes recipit, et proprium assumit ornatum: statimque elementa turbantur, et testimonium Creatori euntes autem, invenerunt hominem Cyraeneum, nomine Simonehunc angariaverunt, ut tolleret crucem ejus. Ne quis putet huic loco Joannis Evangelistae historiam esse contrariam. Ille enim dixit, exeuntem Dominum de praetorio portasse crucem suam; Matthaeus autem refert quod invenerunt hominem Cyrenaeum, nomine Simonem, quem angariantes imposuerunt ei crucem Jesu. Sed hoc intelligendum est quod egrediens de praetorio Jesus, ipse portaverit crucem suam: postea obvium habuerint Simonem, cui portandam crucem imposuerint. Juxta anagogen vero, crucem Jesu suscipiunt nationes, et peregrinus obediens portat ignominiam Salvatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
fecciemus custodes mira culũ confiibitur adur
conciti redeunt. Nuntiant principib: seccerdo
quae ui derint. quae foce tec cons pȩcerunt: illiqui
buerant conuera aed paenitdntic&e &ihinquese¬
e sur gentẽ. ꝑ seuerant in mcelitioe &pecuniã
quae cedus.s aẽplifuerat ueraunt in redem¬
tonẽ iedaccii si cutaente aginte argeit eos.
iude dederant ꝓditon Omnes igitur qui stip
tẽ pli ethis quae conferueitur cedusus & clesi¬
cebutun tur. In cchis nseb quib succ xple ant.
luntec tẽ similes sunt scribarũ et socerdotũ sedi¬
iitiũ mendaciũ &s anguinẽ saluatoris : Vindecim autẽ
scipuli abierunt ingelilea in monte ubi constiaue¬

Expanded text:
 vos faciemus. Custodes miraculum confitentur, ad urbem conciti redeunt, nuntiant principibus sacerdotum quae viderant, quae facta conspexerant. Illi qui debuerant converti ad poenitentiam et Jesum quaereesurgentem, perseverant in malitia: et pecuniam, quae ad usus templi data fuerat, vertunt in redemptionem mendacii, sicut ante triginta argenteos Judaei dederant proditori. Omnes igitur, qui stipe templi, et his quae conferuntur ad usus Ecclesiae, abutuntur in aliis rebus, quibus suam expleant voluntatem, similes sunt Scribarum et sacerdotum, redimentium mendacium et sanguinem Salvatoris. 2. Undecim autem discipuli ejus abierunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubitans ihmpotiur eligbidũ. Scibis eũ pp̃t inuidiã
traditi Igitur cocusac crucis manifeste inuichaest:
Sedeite ccũillo ꝓtobunali misitadeuͦ axorgus dicens:
Nihiltibi etiusto illo multoc enim poessoc sũ hodie ꝑ ui¬
sũ pp̃t̃ eũ : Note qđ gintilib: sepeadõ somnia seuelei¬
tur Et qđ inpilacto &ucose eius iustũ dnm̃ ẽficeitib
crucifigotur: Aitillis praeses quidenimmalqͥfecit ::
atilli meegis clamaebant dicbites crucifigatur mul¬
taes liberandi scluatoris pilatus occasionis dedit
primũ loc tronẽ iusto comparans deinde in perbis
quichigitur facciã deihũ. quidicitur xp̃s: hoc ẽ quise uester¬
et : Cũ ꝗ sesponderdit crucisigatur non statim acd quie¬
enimait malifecit hocdicbidopilactus : ab soluit ihm: atl¬
li macgis clamabant dicentes crucifigectur : utimpler&ir
canes multi : c̃gregectiomalignantiũ : obsedit me : & illut¬

Expanded text:
n dubitans, Jesum potius eligendum, sciens eum propter invidiam traditum. Igitur causa crucis manifeste invidia est. Sedente autem illo pro tribunali, misit ad eum uxor ejus, dicens: Nihil tibi et justo illi: multa enim passa sum hodie  somnia revelentur; et quod in Pilato et uxore ejus justum Dominum confitentibus Crucifigatur. Ait illis praeses: Quid enim mali fecit? At illi magis clamabant, dicentes: Crucifigatur. Multas liberandi Salvatoris Pilatus occasiones dedit. Primum, latronem justo conferens. Deinde inferens: Quid igitur faciam de Jesu, qui dicitur Christus? hoc e Cumque responderunt Crucifigatur, non statim acquieenim, ait, mali fecit? hoc dicendo Pilatus absolvit Jesum. At illi magis clamabant: Crucifige eum. Ut impleretur canes multi, congregatio malignantium obsedit me. » I
Abbreviated transcription (Latin):
istecrũ muli erũ discybuntur. Non mei doccii signũ est
ut impii obiciunt. Sed scdu uisitationis oppicudi
crebro abeunt acsedeunt & non patiuntur as epul¬
chrodñi diu ab esse uel longius : Et eceterse motu
facctus ẽ magnus. angelus enim dñi discenolit decael
& ccccedis reuoluit lcpidem & sedebat suꝑtũ : Erata¬

Expanded text:
in Evangeliis describuntur, non mendacii signum est, ut impii objiciunt, sed sedulae visitationis officium, dum crebro abeunt ac recurrunt, et non patiuntur a sepulcro Domini diu abesse vel longius. Et ecce terraemotus factus est magnus. Angelus enim Domini descendit de coelo, et accedens, revolvit lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
ccurẽ popub : nec tocmͦ ueroc : &e trocurbes enim & fo¬
roes porat loccesunt : in quib truncantur copitor
dec̃ natorum: e coluariae id est decolla corum
sumpsepe: Nomeis ꝓptereoc autẽ ibicruci fixus es
dũr utubi priuserat area docnatorũ ibienges¬
tur uixille maergyriũ et quo modo ꝓ nobir maledio¬
tũ crucis fecctur est & plagellaotur & crucifixus
si eꝓomnium soclute quasi noxius internoxios eru¬
sigitur: Sinccũ quis picẽ contsidere uoluerit ꝗdeo
ibi dnm̃ crucifixum ut saenguis ipsius suꝑ codom aume¬
lũ difallar& : introgemus eum quoc re & ali latro¬
nes incodsmloco erucifixisint & quo appoer& ccrlus¬

Expanded text:
aurem populi, nec tamen vera. Extra urbem enim et foras portam, loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariae, id est, decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, ibi erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus est, et crucifixus: sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigeretur. Sin autem quispiam contendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Cal
Abbreviated transcription (Latin):
te ut non intretis intẽpaationẽ : In possibileest
humana anima nontẽpateri : unde ednoratio¬
ne dominicadicimus nenos inducaer inteptotionẽ:
Qua serse non possumur : nont̃ep aationẽ penitur
refutoentes: seduires sustinedi intẽp aationibur
depꝰ caentes: ergo : et in p̃sentiaerũ non ait uigila¬
te & oracte necͦe te mini sed ne intretis intspate.¬

Expanded text:
 ut non intretis in tentationem. » Impossibile est humanam animam non tentari. Unde et in oratione Dominica dicimus : « Ne nos inducas in tentationem, » quam ferre non possumus, tentationem penitus refutantes, sed vires sustinendi in tentationibus deprecantes. Ergo et impraesentiarum non ait: « Vigilitate et orate » ne tentemini, sed « ne intretis in te
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ impietatis pondus: ecclusit : uideis iudas dno
cdiudicatũ : mortipꝰtiu retulit sacer dotibur
qua si in potesteo tssuac esser ꝑ secutorũ mutase.
tamͦuolunttis primae ecitũ nͦ mutecuit : Siaũ
peccecustille quitrec didit sanguinẽ iustum
quanto magis p&cocuerꝰ quis edemerant sanguinẽ
iustũ & opfereido preciũ ccdꝓditionẽ discipulũ ꝓuocoo¬
rant : Quidiuersaes naturas conantur introducero
&dicunt iudcẽ ꝓclitorẽ. malefus se naturae nec e¬
l& tonẽ apostolatus potuisse seruan eesponde ant
quo modo maelanaturec egerit paenitiitic̃ atill doxerꝰ
quidaednos tuuideris : & ꝓifctus cer geiteis Intẽplo secer

Expanded text:
dinem impietatis pondus exclusit. Videns Judas Dominum adjudicatum morti, pretium retulit sacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare tamen voluntatis primae exitum non mutavit. Si autem peccavit ille qui tradidit sanguinem justum, quanto magis peccaverunt, qui redemerant sanguinem justum, et offerendo pretium ad proditionem discipulum provocaverant? Qui diversas naturas conantur introducere, et dicunt Judam proditorem malae fuisse naturae, nec electionem apostolatus potuisse servare, respondeant quomodo mala natura egerit poenitentiam. At illi dixerunt: Quid ad nos? Tu videri
Abbreviated transcription (Latin):
quos dac piiꝰ apfectus erga apostolorũ petrũ locuͦ
sedhominẽ &ec seseisũ nesciohominẽ quia sciodm̃:
hoc quã f̃uoluꝰ sit prudens lector intellegit sicde¬
fen deiteb̃ apostolũ ut dm̃ mͦ docei seu fccciant : s̃ enim
iste nꝰ negocuit : ergom̃titus ẽdns: Qui dixeret amꝰ
dicotibi : quiahaac nocte ante quac̃ gaellus canter
t̃ menegoebis : Cerne quid dicat ienegabis ñ homine
uese et tuecillis es : nc eilo quilla tua manifestũ
et phra thaei ĩ iudicũ libronꝰ possunt. cỹ ne eNa
dicera : tunc coepit deteston et iurare : quia ñ
nouisset hominẽ : et c̃ tinuo gallus caentauit : In¬

Expanded text:
quosdam pio affectu erga apostolum Petrum locum sed hominem, et esse sensum, Nescio hominem, quia scio Deum. Hoc quam frivolum sit prudens lector intelligat. Sic defendunt apostolum, ut Deum mendacii reum faciant. Si enim iste non negavit, ergo mentitus est Dominus, qui dixerat: Amen dico tibi, quia hac nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis. Cerne quid dicat, me negabis, non hominem. Vere et tu ex illis es: nam et loquela tua te manifestum et Ephrathaei in Judicum libro non possunt σύνθημα dicere. Tunc coepit detestari et jurare, quia non 226 novisset hominem. Et continuo gallus cantavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dibites dicebant: helicẽ uococ tiste: non om̃s sedquida
quos cerbitror milites fuisse romanos non intelle gbi¬
tes sermonis debrorici ꝓprietertem sed &eo qđ chixit
hel heb. putaentes heli cc̃ abeo inuocactum sinccutem
iudaeos quihoc dexerint intelle gere noluerimus
& hoc mose sibisolito fecciunt ut dm̃ in becillito cis infa¬
unur ȩceis accepta e spongia impleuit acceto et inposus¬
hacrun dini et dabat sibibere & haee fecc tec sunt ute
pleretur prophetia. in sstimecc potecue r̃ me acito
sque hodie iud&e e tom̃s in creduli do minice resur¬
& tionis acȩto etpelle potant ihũ m&doent eiuinũ
nurroc tuꝰ ut eum consopiant. et malceorũ nonuide¬
at: Ihs̃ ccũ iteruꝰ dacmans uoce magna emisit sp̃m:
piuinae po testatis indiciũ est anit gere sp̃matipse
quoq: dixerat. Ne mopo test collere anim a meacm
ame. sed ego pona eccͦ a meipso etrur sũ acccipi& eom.¬

Expanded text:
dientes dicebant: Heliam vocat iste. Non omnes, sed quidam quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit: Heli, Heli, putantes Heliam ab eo invocatum. Sin autem Judaeos qui hoc dixerint intelligere volueris, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitate infaunus earundini, et dabat ei bibere. Et haec facta sunt ut compleretur prophetia: In siti mea potaverunt me aceto . Usque hodie Judaei et omnes increduli Dominicae resurrectionis aceto et felle potant Jesum; et dant ei vinum myrrhatum ut eum consopiant, et mala eorum non videat. Jesus autem iterum clamans voce magna, emisit spiritum. Divinae potestatis indicium est emittere spiritum, ut ipse quoque dixerat: Nemo potest tollere animam meam a me; sed ego pono eam a me ipso, et rursum accipiam eam
Abbreviated transcription (Latin):
ditice non inueniens. ccelũ niȩlocũ eccutia. deso¬
ho pontificẽ utuae saniamͦ tis motu corporis
nos responsionesue. ftelsos aestes & sacerdo tes
impios : tecnto inaegis pontipex furore superatus
eũ adrespondedũ ꝓuocoet : ut ex qua lib& occan¬
sione sermonis locũ inueniat acccusandi : Mihil¬
ominus ihs tacc& : sciebatbum quacsi dr̃ quio¬
quidres pondiss&: torquendũ ad calũ niai.
adiuras Impiis sime saccerdo tũ : ut accus es
an ut credar: siut acccus es cerguunt alii con¬
demnac rȩqͣ cbitem : siȩ ut credas quare c̃fiaenti
eredere noliusti: dicit illils̃ : Tudoxisb : Etad¬

Expanded text:
iens non inveniens calumniae locum excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis nos responsione sua falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex furore superatus eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacet; sciebat enim quasi Di: uras, impiissime sacerdotum, ut accuses, an ut credas? Si ut accuses, arguunt alii: condemnate tacentem. Si ut credas, quare confitenti credere noluisti? Dixit illi Jesus: Tu dixist
Abbreviated transcription (Latin):
quis est quite ꝑcusserit. : Stultũ erot uerbe¬
r̾antib res pondere: et ꝓpheti ⁊ocre cocedintẽ
cũ poclaͦ ꝑcutientis. uideretur insania: sed sicut
hoc uob ño ꝓphecouit : sic illut manifestissi me
uaticinactur est: qđ circũ dac setur hierus celẽ

Expanded text:
quis est qui te percussit? Stultum erat verberantibus respondere, et prophetizare caedentem, cum palam percutientis videretur insania. Sed sicut hoc vobis non prophetavit, sic illud manifestissime vaticinatus est, quod circumdaretur Je
Abbreviated transcription (Latin):
l uel humana curiositate scire cupiebat . quidia¬
dicor& dednõpontipee : utrũ eũ neci ad dicesa
anplagellis caesũ dimitter& : Et in hoc diuersi¬
toes decẽ apostolorũ &pern: Ill fugiunt. iste quã¬
quec ꝓcul. tacm̃sequitur saluatore : Nouissime
oc̃ut uberunt duo folsꝗ testes. & dixerꝰ hicdex

Expanded text:
uli, vel humana curiositate scire cupiebat, quid judicaret de Domino pontifex: utrum eum neci addiceret, an flagellis caesum dimitteret. Et in hoc diversitas decem apostolorum et Petri. Illi fugiunt, iste, quamquam procul, sequitur tamen Salvatorem. Novissime autem venerunt duo falsi testes, et dixerunt: Hic dix
Abbreviated transcription (Latin):
inquoc uisi sunt resurgentes autdierus ol mamn
cȩlestan intellegamus. authano terseneͦ quaes
antec sc& fuerat sicut & matheus appella tur
pubhcnus Non quo et cepostolus codhuc ꝑ moene¬
at publicanus sed quo pristinũ uo coebulũ abie¬
at: sccc appella tur ciuitas hierus aelopropđ
tonplũ etscac scorũ et ob distinaetiona alcerũ urbio
in quib: idolac col&batur: quando uero dt̃ appo¬
ruerꝰ multis: ostbiditur non gene rolis fuisse res¬
reetio que omnib: appacrer&. Sed specialis
adplurimos ut hu uiderbit quicernere mere¬
bantur : Centurio ec̃ut et qui cũ eoerant custo¬
dites ihm̃ uiso terrȩ motõ echis quae si eb ant
timuerunt uolde dicartes Atere dĩ filius er
iste : In alio euangelio postterrȩ motũ inane¬
pestior ccus a mircculi coiturionis & ponit
Quod cũ uidis sec eũ spmꝰ dimisisse dicerit uere
dĩfilius erecit iste  Nullũs enim hab& poto¬
ta tẽ dimit abidi spm nisulle qui cenimarum

Expanded text:
in qua visi sunt resurgentes, aut Hierosolymam coelestem intelligamus, aut hanc terrenam, quae ante sancta fuerat. Sicut et Matthaeus appellatur publicanus non quod et apostolus adhuc permaneat publicanus, sed quod pristinum vocabulum teneat. Sancta appellabatur civitas Jerusalem propter templum et sancta sanctorum, et ob distinctionem aliarum urbium, in quibus idola colebantur. Quando vero dicitur, apparuerunt multis, ostenditur non generalis fuisse resurrectio, quae omnibus appareret: sed specialis ad plurimos, ut hi 238 viderent qui cernere merebantur. Centurio autem et qui cum eo erant, custodientes Jesum, viso terraemotu et his quae fiebant, timuerunt valde, dicentes: Vere Filius Dei erat iste. In alio Evangelio post terraemotum manifestior causa miraculi centurionis exponitur: quod cum vidisset eum spiritum dimisisse, dixerit: Vere Filius Dei erat iste. Nullus enim habet potestatem dimittendi spiritum, nisi ille qui animarum
Abbreviated transcription (Latin):
at & inaholoco ab ini quite tib populime duc¬
turese cedmor tam: atilli tenetesilim. dixxerin
ced ecciphec̃ principẽscccerdotũ ubis cribae & ses¬
niore conuenerant: Moxses dõ subbite praece¬
perat : ut pontifices poctrib: succederent: & ge¬
nerectionis in seccerdo tib: series aeceretur : ne¬
pert iosephur istũ. coci aphac uniur teentũ anni

Expanded text:
 loco: Ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem . At illi tenentes Jesum, duxerunt ad Caipham principem sacerdotum, ubi Scribae et seniores convenerant. Moyses, Deo jubente, praeceperat, ut pontifices patribus succederent, et generationis in sacerdotibus series texeretur . Refert Josephu
Abbreviated transcription (Latin):
deduo decim legionib: feri : sequens sentbitia
preptũ acdpatibidũ dbmonstrat animũ : quod frus¬
trac ꝓphetae c&cinerint nisi dñs eos uerocdixisse
passione suec adseruerit : In illa hora dic̃ ihstis ccciiii
tec quacꝰ ad lac trone ȩcistis cũ gladiis & fustib: conp̃¬
henderẽme : cotidie aputuos sedebã docens In
tꝙlo & me tenuistis: Stultue inquit eũ cũgla¬
oculos declinantẽ ꝑproditorẽ inuestigare
quicotidie Inteplo doceat : sedideo aduersum
me intenebris congregamini: quiccpo testas
uestra Intenebris est : Hocccũ totũfactũ est
ut implerbitur scripturae ꝓphetorũ : Quae¬

Expanded text:
duodecim legionibus fieri. Sequens sententia duodecim legionibus fieri. Sequens sententia promptum ad patiendum demonstrat animum, quod frustra prophetae cecinerint, nisi Dominus eos vere dixisse, passione sua asseruerit. In illa hora dixit Jesus turbis: Tamquam ad latronem existis cum gladiis et fustibus comprehendere me: quotidie apud vos sedebam, docens in templo, et non me tenuistis. Stultum est, inquit, eum cum glaoculis declinantem per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra in tenebris est. Hoc autem totum factum est, ut adimplerentur Scripturae prophetarum. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dnr in his quiȩciudais credere uoluerint reddis¬
dit ccure dȩctrae &fecit seruum gdius regecle & sa¬
cerdotale : Tuncait illis ihr̃ : Conuerae glcedium
tuum in locũ suuͦ: omnes enim qui cccceperint gloc¬
diũꝰ gla dioperibunt.: Et si non frustroc porcoea
gladiũ : quiultor dominicȩ iraepositus est in eũ
quim clũ operatur ataamꝰ qui cũ que gladium
sũpserit gladio peribit: quogladio illonem¬
pequi igneus uercatur aente pacra disum. & gla¬
dio spr̃ quin dĩ decribitur cerma turec
Anputas : quia non porsum roga se patrẽ meu:
uit echibebat mihi modo plus quãe xiimilia legione
engelorũ : quo modo ergo implebuntur scripturae
qui sic oport& fieri : Non indigeo xii a postolorum
aixilio eticc̃siom̃s medefederbit quipossũ habere
cumihac legiones cengelici ecercitur : uncclegio
aput ueterer sȩcmilib: complebatur hominum:
pbseuitate teporis numerorũ non occurrimus e
cengelorũ in quot gentes hominũ lingua diui soc est:

Expanded text:
 in his, qui ex Judaeis credere voluerunt, reddidit aurem dextram, et fecit servum genus regale et sacerdotale. Tunc ait illi Jesus: Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim qui acceperint gladium, gladio peribunt. Et si non frustra portat gladium, qui ultor Dominicae irae positus est in eum, qui malum operatur: attamen quicumque gladium sumpserit, gladio peribit. Quo gladio? illo nempe qui igneus vertitur ante paradisum : et gladio spiritus, qui in Dei describitur armatura . An putas quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones angelorum? Quomodo ergo implebuntur Scripturae: quia sic oportet fieri? Non indigeo duodecim apostolorum auxilio, etiamsi omnes me defenderent, qui possum habere duodecim legiones angelici exercitus. Una legio apud veteres sex millibus complebatur hominum. Pro brevitate temporis numerum non occurrimus ex millia angelorum, in quot gentes hominum lingua divisa est,
Abbreviated transcription (Latin):
Oues in par ae iustorũ sttere iubeitur ad dexterã.
hocedi hoc est peccocaore ced sinistrae quis ẽ ꝑpro
p&cocco opperuntur inlege Nec dix̃ cceprees que
possunt habere fecur et gonse egrediuntur delua¬
cro om̃s gemellis feubur e sterelis nulla inter eas
sed haedos bcesciuum animal & perulcũ & peruens
s en ꝑcedeoitũ : Vete benedic tipatris me pos sediͦte
paratũ uob̃ regnũ &e constiautione mundi. Hociux toc

Expanded text:
Oves in parte justorum stare jubentur ad dexteram: haedi, hoc est, peccatores, ad sinistram, qui semper pro peccato offeruntur in Lege . Nec dixit, capras, quae possunt habere fetus, et tonsae egrediuntur de lavacro, omnes gemellis fetibus, et sterilis nulla inter eas ; sed haedos, lascivum animal et petulcum, et fervens semper ad coitum. Venite, benedicti Patris mei, possidete par
Abbreviated transcription (Latin):
aitis lungit adfaetũ siue incredoli tacais signũ ceta
enim quin erant ꝓditori dicunt : Nũ quidego sũ dne
iste qui ꝓditurus erat ñ dnm sed macgistru uocat.
qua siȩccusatione habeat: si dño dinegato saltimma¬
gistrũ ꝓdiderit: ecccit illi : tudixisti : eccdẽ responsio¬
nec on futatur est ꝓditor: qua pilato postea respon¬
acpsegit: deditque discipulis suis: etait: accipite
& comedite hoce corpus meuꝰ : Et ccccipiens colicẽ gra¬
picũ paercha fuerat impletũ & aegnicarnes cũ aposto¬
lis comederat adsumit panẽ quic̃foratet corho¬
minir et aeduerũ paschȩ arans greditur sacroc¬
meitũ ut quomodo in p̃figurationẽsius melchis ed¬
ech sumidisa cerdor : panẽ &uinũ opferens pece¬
ratipse quoque inueritate sui corporis & sangui¬
nis: rep̃sentar& Inluca legimus duos calicer
quib discipulis ꝓpinar& : unũ primi mensis
et cłterũ secundi ut qui int̃ scor primombise cegnum
comedere non potuerit. secundo mense Inter paeni¬

Expanded text:
entis jungit affectum, sive incredulitatis signum. Caeteri enim qui non erant prodituri, dicunt: Numquid ego sum, Domine? Iste qui proditurus erat, non Dominum, sed magistrum vocat, quasi excusationem habeat, si Domino denegato, saltem magistrum prodiderit. Et ait illi: Tu dixisti. Eadem responsione confutatus est proditor, qua Pilato postea responac fregit, deditque discipulis suis, et ait: Accipite et comedite, hoc est corpus meum. Et accipiens calicem, grapicum pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumit panem qui confortat cor hominis, et ad verum paschae transgreditur sacramentum. Ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech summi Dei sacerdos panem et vinum offerens fecerat, ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. Et in Luca legimus duos calices, quibus discipulis propinarit. Unum primi mensis et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo mense inter poeni
Abbreviated transcription (Latin):
& trecdider pontio pilacto p̾sidi : Risolũ cedpilatũ
sed etice adherodẽ ductur est : ut ut᷑q dno inlude¬
r& & cerne sollicitudinẽ sacerdotũ inmalũ : totee
noc teuigilarunt : ut homicidium faccerbat: & uinc¬
tũ tradider pilata : habeb ant enim hunc morem
ut quẽ adiudicaessent mortrligatũ iudicitrade¬
rbit : Tunc uidbis Iudas quieũ tracdidit : qđ dẽc no¬

Expanded text:
ontio Pilato praesidi. Non solum ad Pilatum, sed etiam ad Herodem ductus est, ut uterque Domino illuderet. Et cerne sollicitudinem sacerdotum in malum. Tota nocte vigilaverunt, ut homicidium facerent. Et vinctum tradiderunt Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit sustinetehic: &uigilate mecũ non a som
noꝓhib& culus aempus nonerat imminenae
discrimine : sed a somno. infidelitatis &tor¬
Sũpsisse animee suspiccentur qd uomodo contiis¬
tetur et nouerit tepur cristitiae : qu&c quac enim
& bruto er ant cenim obec tecm non norunt n&¬
cccusar nec tepur : ur ꝗ ad qđ debeant contris

Expanded text:
ecipit: Sustinete hic, et vigilate, non a somno prohibet, cujus tempus non erat imminente discrimine, sed a somno infidelitatis et torsutetur, et noverit tempus tristitiae. Quanquam enim et bruta moereant animalia, tamen non norunt nec causas, nec tempus usque ad quod debeant contris
Abbreviated transcription (Latin):
cedorans et dicbis: mipat̃ si pos sibileest tran¬
seaa a me eoc lixiste: uerũ aacmͦ nꝰ sicut egn uolo
sed s̃cutau. : Doc to apostolis p̃cepto ut sustine¬
reit uigilaerent ꝗ cũdño paululũ ꝓcedens
ruit infecciem suaec. et humibat tẽmentis habi¬
tu caernis ostbidit: dicitꝗ blandiens mi pat᷑
et postulat : ut s̃ possi bile est arans ecet abeo pas¬
sionis calye edequo suprec diximus: postula taũ
nontimoripatiedi: sed mis ericordia prioris po¬
puli ÷Neab illis bibaa colicem ꝓpinaetũ : unde &e sig¬
naenter non dix transeatame corlne Sed coclixiste.
hoc ẽpopuli iudaeorũ quiȩcurationẽ ignorantiae
haebere non po aest si me occiderit hab enrlegẽ & ꝓ¬
phetas quimeco gidie uaticinantur: at aa mͦ reuer
rtinuerat & dĩfilii ꝗ confirmat. uerũto mͦ non si¬
cut ego uolo sed s̃cut au: Non in quithoc foc ci at qđ
hum ana appextu loquor sed pp̃t qđ adterrastua
uoluntote dercendi: Et ubitaddis cipulos ccxtui

Expanded text:
bile est, transeat a me calix iste. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Dato apostolis praecepto, ut sustinerent, vigilarentque cum Domino, paululum procedens ruit in faciem suam, et humilitatem mentis habitu carnis ostendit, dicitque blandiens: Mi Pater, et postulat ut, si possibile est, transeat ab eo passionis calix, de quo supra diximus. Postulat autem non timore patiendi, sed misericordia prioris populi, ne ab illis bibat calicem propinatum. Unde et signanter non dixit, transeat a me calix, sed calix iste, hoc est, populi Judaeorum, qui excusationem ignorantiae habere non potest, si me occiderit, habens Legem et prophetas, qui me quotidie vaticinantur. Attamen reverterenuerat, ex Dei Filiique confirmat. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Non, inquit, hoc fiat, quod humano affectu loquor; sed propter quod ad terras tua voluntate descendi. Et venit ad discipulos suos,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã impetrac uerat corrigendũ securus depass̃¬
one suec ꝑgde aedꝑs ecutores &ultro seinter fici¬
hidũ praeb&: dicit quȩdis cipulis : Surgiae eto¬
donnos inueniant quasit aimente & retracctan¬
tes ultro ꝑgamus : admorte ut confidetiam
dederctillis signũ dicens: quẽ cũ que osculatus

Expanded text:
tia impetraverat corrigendum, securus de passione sua pergit ad persecutores, et ultro se interficiendum praebet, dixitque discipulis: « Surgite, ea» Non vos inveniat quasi timentes et retractantes, ultro pergamus ad mortem, ut confidentiam, ditor eis signum, dicens: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nolens perise quonđã taeberna culũ suus: Siccũt
tristitiã animi non cpfectũ saluctoris ergo
perituros. sed passionẽ hȩretici int p̃tactur
respondeant. Quomodo eponantillut ꝗd ex ꝑso¬
nocdi ꝑ hie ⁊echielem dicitur ed nomnibistis

Expanded text:
nolens perire quondam tabernaculum suum. Si autem tristitiam animi, non affectum Salvatoris erga perituros, sed passionem haeretici interpretantur, respondeant, quomodo exponunt illud quod ex persona Dei per Ezechielem dici