comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.Nonne ex denario conuenistimecum : uolo autem& huic
uis simodaresicut& tibi: aut nonlic& mihi quod uolo facere:
unctis ergo quae exterius disponintur : aperta causara¬
onis est occulte iustitia uoluntatis: Omnia mihi tradita
unt apatremeo: Cum omnialegis omnipotentem ag¬
scis: non de colorem non degenerem patri: cum tradita
gis filium confiteris cuipernaturam omã unius substan¬
ae iuresunt propria nondona conlata pergratiam : omã
utem quae sibi traditadicit : non mundi elementa quae
secreauit intellegendasunt : sed hi quibus paruulis spũ:
icramenta filii pater reuelauit. & dequorum sedute idem
ibus alias dicit: omne quod datmihipater admeueni& &
iemoscit quisit filius nisipater. & quisit pater nisi filius
x cui uoluerit filius reuelare:
onita hitellegendũ ẽ
quasifilius anullopossit sciri. Vnisi a patresolo : pater¬

Expanded text:
ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare, sicut et tibi. Aut non licet mihi, quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Cum omnia legis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non degenerem Patris. Cum tradita legis, Filium confiteris, cui per naturam omnia unius substantiae jure sunt propria, non dono collata per gratiam. Omnia autem quae sibi tradita dicit, non mundi elementa, quae ipse creavit, intelligenda sunt, sed hi quibus parvulis spiritu sacramenta filii Pater revelavit, et de quorum salute idem uibus omnibus alias dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Et nemo scit qui sit Filius, nisi Pater, et qui sit Pater, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit sciri, nisi a Patre solo, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
sas ramentu: qua eignora uerint scribȩ & phariseiqub
sapientes uidentur & in conspectusuio prudentes : ustisfico
sapientiee a filiis suis: ubipulere scepientibus & prudombu
non insipientes & heb&es sed paruulos : id esthumiles oppou¬
is ut pr abar& setumorem dampnaasse non acum̃ : quiabȩi
ostalius dequae a libidicit : tulistis clecuem scentiȩ hoc st
humilitatem fideixp̃i qua ad diumnitatis eius agnitionn
uenirepoteratis spernentes abicere maliustis : Qlam pater
asIo p lacuit ante te: PIis dñi uerbis exemplabumiliatis
iimus: ne temore discutere superna consilue dealiorumuo¬
oneu aliorumuero repulsionem p̃sumamus cumenim bi¬
ssoc utrumque: non mox rationẽ reddidit sed sic dõ placitũ
t hoc uidelic& ostendens: quia iniustum eẽ non potest. quod
cuit iusto: unde & inumea mercedem luborantibus reddens F.¬
inquosdam operarius in aequales b opere aequar& in p̃mio
plus in merce dequaerer & quilabori amplius insudas s&

Expanded text:
Pharisaei, sapientes videntur et in conspectu suo prudentes. Justificata sapientia a filiis suis. Ubi pulchre sapientibus et prudentibus non insipientes et hebetes, sed parvulos, id est humiles, opposuit, ut probaret se tumorem damnasse non acumen: quia haec est clavis de qua alibi dicit: Tulistis clavem scientiae , id est, humilitatem fidei Christi, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire poteratis, squia sic placuit ante te. His Domini verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit. Hoc, videlicet, ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret, qui labori amplius insudasset,
Abbreviated transcription (Latin):
a uon torton bonorum sulic& malorum queresu rtetio
us anteuidicium. sedinipso esse futura iudrooi squliaues
ua simbus dierime saudire sapientiarr salome ose de diues
us salamonehic: Fadie in loco non pronomen sedlaos con¬
um lod simuificat: Eidestin p̃sentiarum interuos con¬
matus quin conpartbiliter est salomone estant cor
efori utuinsconptura quomodo regina sebene ꝑttnus
s ficultates ꝗentesuar & imperio derelicris ce neyst mucheã
saipientiam audire salomonis & cimulta maner codsem prse
abeoplura coeperia: quiideo iudȩos iniuditio condenppento
qm̃ ips abultinis ter rae finibus eumquae si urer qlte ui pcepto
donosapientiae cognouerat ẽẽ famosum: illiueno secundun¬
pentes eum quimon aliunde sapiens sedipse dĩ sapientiae eur¬
tus est: non modo non auidire sedeblas pbemare atq insidus
agitare madebant: uiri niniu&i surgent in uditio cum
generit ono hae acon debin abunt illam qui a poente

Expanded text:
una cunctorum bonorum malorumque resurrectio annis ante judicium, sed in ipso esse futura judicio. Quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus Salomone hic.--Hic in hoc loco non pronomen, sed adverbium loci significat, id est, impraesentiarum inter vos conversatur, qui incomparabiliter est Salomone praestantior. Refert autem Scriptura quomodo regina Saba per tantas difficultates gente sua et imperio derelictis venerit in Judaeam sapientiam audire Salomonis, et ei multa munera deferens ab eo plura perceperit. Quae ideo Judaeos in judicio condemnabit, quoniam ipsa ab ultimis terrae finibus eum quaesivit, quem percepto dono sapientiae cognoverat esse famosum. Illi vero secum habentes eum qui non aliunde sapiens, sed ipse Dei sapientia et virtus est, non modo non audire, sed blasphemare atque insidiis agitare malebant. Viri Ninivitae surgent in judicio cum generatione hac et condemnabunt illam, quia poenite
Abbreviated transcription (Latin):
oe er iñ singilis Qubusque iuxta altru mnã mentũ qualia¬
omspee ualiter nonces sat exhiberi: deniq sutp rotitira re¬
umsꝑ at tingam legis peritus uolens serꝑsum usti fienie
uimtemꝑtaturus adut: sed confusus abscessitradmn uosop¬
edibus cuus humiliter aclinis optimam partem plirlosopb
edemptoris suigratia p̃sumere didicerant: quib orationũ
modis candemgratiam aduocaredebeant : inquirunt audi¬
untq confestim: & quibus uerbis orare &qua instantia ꝑ¬
euerare: & proquibus maxime rebus supplicare oporteat.
fide scilic& spe& caritate quod que ꝑfecte p&entes ea¬
rumdem largitorem apatre : spm̃bonũ ꝑcipiant : contra
sapientes & prudentes quia sp̃mgratiȩ non modo ñ p&ere
quaerere pulsare sed & blasphemaresatagunt: in remis¬
sibiles & hic & infuturo sua eperuicatiȩ poenas luunt &
usque adfinem euuangelii quilegerit immo usque ad finẽ
tuom ede posituonts cindingelie librum incipiens aled

Expanded text:
ione, et in singulis quibusque juxta alternam mentium qualitatem specialiter non cessat exhiberi. Denique ut proxima parumper attingam, legisperitus volens seipsum justificare, Dominum tentaturus adiit, sed confusus abscessit; at Maria pedibus ejus humiliter acclinis, optimam partem philosophiae  sed de Redemptoris sui gratia praesumere didicerant, quibus orationum modis eamdem gratiam advocare debeant inquirunt, audiuntque confestim et quibus verbis orare, et qua instantia perseverare, et pro quibus maxime rebus supplicare oporteat, fide scilicet, spe et charitate, quodque perfecte petentes earumdem largitorem a Patre Spiritum bonum percipiant. Contra sapientes et prudentes, quia Spiritum gratiae non modo non petere, quaerere, pulsare, sed et blasphemare satagunt, irremissibiles et hic et in futuro suae pervicaciae poenas luunt. Et usque ad finem Evangelii, qui legerit, imo usque ad finem tum expositionis evangelicae librum incipiens a lectione
Abbreviated transcription (Latin):
esse iam ostium clausum est & puerim ei mecumsuint h
cubili non possum surgere & dar&ibi: stiumanoi¬
diuinaest intellegentia sermonis : quđ sibi a postolus ora
aperiri : ad loquendũ mysterium xp̃i : clausum que est ia¬
porefamis uerbi cum intellegentia nondatur: & illiquieua¬
gelicam sapientiam : tamquã panẽ errogantes ̃ ꝑ orbẽ ĩnt
p̃dicauerunt : pueri patris familias iam sunt in secr&aquat
cum dño : & tamen orando efficitur ut accipiat desiderans bi¬
tellectum ab ipsodõ : &iam si homodesit ꝑquem sapientia prac¬
dic&ur: & illesiperseuerauerit pulsans dicouobis & sinon
dabit illi surgens eo quod amicus ciussit propter inꝓbitatꝰ

Expanded text:
esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili. Non possum surgere et dare tibi. Ostiumdivini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi. Clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam sunt in secreto quietis cum Domino, et tamen orando efficitur, ut accipiant. Desiderant intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quam sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis, et si non dabit illi surgens, e
Abbreviated transcription (Latin):
Nogatus adiscipulis saluator: non modo formã orationis
sed & instantiam frequentiamq tradit orandi amicus
Cergo atquẽ media nocte uenitur : ipseds̃ intellegitur.
cui inmedia tribulatione supplicare & trespanes : ides
tellegenitiam trinitatis qua praesentis uitae consolentut
res efflugita re debem̃us : amicus quiuenit deiua ipsend
estanimus quitoties anobis recedit : quoties ad app&ena
rena & temporalici foras uacatur : Redituero caclesu
alimonia reficidesiderat : cum in sereuersus superna
rit. acspiritalia meditari: de quo pulchre quip&ieratu¬
git. non sehaber e quod ponat ante illum : quo animae ni
saeculite nebras dm̃ suspiranti nil pr&er eum cognaro
loqui nillib& intueri : solumquod recognouit summa
tatis gaudium contempluri : atque ad hoc plenius intuenus
peruenire satagit: & illede intus dicat nolimihi molot

Expanded text:
Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, Rogatus a discipulis Salvator non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur. Cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena et temporalia foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit, non se habere quod ponat ante illum. Quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri, solum quod recognovit summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus dicat: Noli mihi molestus
Abbreviated transcription (Latin):
ptem sint intellegenda ipsa suabreuitate commonuit:
omen quippedĩ scificatur in spũ. dĩ autem regnũ in carnis
sur rectionẽ uenturũ est ostendensergolucas tertiam
&itionẽ duarũ superiorũ esse quodam modo rep&itionem
ligis ea p̃ter mit tendo fecit intellegi: deinde tres illas ad¬
nigit. depane cotidiano : deremissione peccatorũ. decempta¬
ione uitanda: atuero quod ille multimoposuit sedliberanos
onalo: iste nonposuit ut intellegeremus ad illud superius qđ
edemptatione dictum est ꝑtinere : ideo quippeait: sed libera
non ait &libera tamquã unã p&itionẽ eẽ de monstrans noli
hoc sedhoc: utsciat unus quisq in eo seliberari amalo quod non
nfertur intemptationem Et ait ad illos. Quis uestrum
habebit amicũ & hibit ad illũ media noc te& dic&
illi . amice commoda mihi trespanes quõ amicus meus
uenit deuia ad me & non habeo quod ponã anteillum:

Expanded text:
septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. septem sint intelligenda, ipsa sua brevitate commonuit. Nomen quippe Dei sanctificatur in spiritu, Dei autem regnum in carnis resurrectione venturum est. Ostendens ergo Lucas tertiam petitionem duarum superiorum esse quodammodo repetitionem, magis eam praetermittendo fecit intelligi. Deinde tres illas adjungit, de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda. At vero quod ille in ultimo posuit: Sed libera nos a malo, iste non posuit ut intelligeremus ad illud superius quod de tentatione dictum est pertinere. Ideo quippe ait: sed libera; non ait: Et libera, tanquam unam petitionem esse demonstrans, noli hoc, sed hoc, ut sciat unusquisque in eo se liberari a malo, quod non infertur in tentationem. Et ait ad illos: Quis vestrum habebit amicum, et ibit ad illum media nocte, et dicet illi: Amice, commoda mihi tres panes, quoniam amicus meus venit de via ad me, et non habeo quod ponam ante illum.
Abbreviated transcription (Latin):
absarde quidimm intellexerunt inspũ & corpore. onno
sinefins raotine n ausunt : & hic inchoantur quantonnr
sieimus ungentur in nobis persectauero ⁊ uodinaluutor
sorrandumest : semper possi debuntur: quudad naluines
nru sicuta nos dimit timus debitoribus nris & nenos inei¬
ans ontes iptationem sedliberanos amalo : quis nonuide at
ubinos semper sporamus futuros & nominis di safacano¬
bmnoritaliter ꝑ manebunt: Panis uero cotidianus ideodec
et: qui ahicest necessarius quantus animae carniqrtpq¬
endus est : siuespiritaliter siue corporaliter : siue utroq
Mulegatur modo: hic est &iam quam poscimus remissio ubi
omius cõmissio peccatorum: hic temptationes quaenos ad pec¬
odum uel alliciunt uel inpellunt : hic denique malũ unde
pinus liberari: illic autem nihil istorumest: cuuangelista
olucas inoratione dominica p&itiones non septem sed quinq
nplencusest: nec abisto utiq discrepauit : sed quomodo ista

Expanded text:
absurde quidam intellexerunt in spiritu et corpore, omnino sine fine retinenda sunt, et hic inchoantur, quantumque proficimus, augentur in nobis: perfecta vero quod in alia vita sperandum est semper possidebuntur. Quod vero dicimus:  sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, Et ne nos inferas in tentationem, Sed libera nos a malo , quis non videat ad ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanimmortaliter permanebunt. Panis vero quotidianus ideo dictus est, quia hic est necessarius quantus animae carnique tribuendus est, sive spiritaliter, sive corporaliter, sive utroque intelligatur modo. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est omnis commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum vel alliciunt vel impellunt. Hic denique malum, unde cupimus liberari. Illic autem nihil istorum est. Evangelista vero Lucas in oratione dominica petitiones non septem, sed quinque complexus est. Nec ab isto utique discrepavit, sed quomodo ista
Abbreviated transcription (Latin):
hasdena: isunt: duo testamenti in quibus ecieon ous
llis ser sum ut htellegerent scripturas. alter cetor¬
tibus erudiendis instare atq cuuangeliũ p̃dicar sur¬
rent am quod cumque super erogaueris ego cũ resii
nen dantibi:. Euper erogat stabulariuis quod induaes
ueniu aiurediens quod promiserat debitor redd& : qui
peninnis iniudicio dñs dicit : qui a super pauca fuistifidelis
pramulta tẽ constituã intraigaudium dũtui : quis hor
trium uidedur tibi proximus fuisse illi qui bicidit in la¬
trones : atilledixit. qui fecit miseri cordiam inillum

Expanded text:
denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni regis illis sensum ut intelligerent Scripturas. Altera die stabgentibus erudiendis instare atque Evangelium praedicare sufficerent. Et quodcunque supererogaveris, ego cum rediero reddam tibi. Supererogat stabularius quod in duobus  gravare mus. Cui rediens quod promiserat debitor reddet, quia veniens in judicio Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam: intra in regnum domini tui. Quis horum trium videtur tibi proximus fuisse illi qui incidit in latrones? At ille dixit: Qui fecit miser
Abbreviated transcription (Latin):
ocentiae lactȩ lotarum : quibus xp̃i archana uiderepos s&
ccipere recusans: cui profectodñs itaresponsũ temperauit
ium : ut &omnem quimisericordiam facer& cuilib& ꝓximũ
docer& : & tamen haec eadem parabola specialiter ipsumdĩ
flium : qui nobis perhum anitatem proximus fieridignatus ẽ
designar& : neque enim ita ꝓximum quem sicut nos diligere
ubemur superxp̃o interp̃taridebemus : ut moralia  mutiȩ
ftaufomuitanis nistitulta sfuballegorie regulis e ten
& aufescexdonemur suspiciens autem ib sdixltꝰ homes
dami descendebat abhierusalem bi hierichoxt honoo
dadam bitellegitur bigenere humano hierusat oui¬

Expanded text:
ocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, ocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret cuilibet proximum doceret, et tamen haec eadem parabola, specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus, dixit: Homo quidam descendebat a Jerusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur i
Abbreviated transcription (Latin):
p animatua & exomnibus uribus tiuis & exomni
fite tua & proximum tuum sicut teipsum
sperito respond& : ꝑfectum nobis saluatorite
einde post inductam parabolam respondenti
fuis seproximum uulnerato quifecitmisericor¬
um ipillum dicit: uade & tufac similiter: Idest talimise¬
pordiaestudio proximumtuum neces se ha bentem diligere
sustemtare memento : apertissi me declarans solam eẽ
lectionem & ipsam non uerbo tenus ostentatam. sed operis
secutione probatam quaeperp& uam ducat aduitam:
e autem uolens iustificare seipsum dixit adiħm. & quis est
eus proximus:
uanta in anis gloria dementia legis¬
ulgi fauorem captandum : quos apien
respondisse iactar&ur : primum se. legis fat&ur igno¬
aremandatum: uere iuxiasaluatoris sententiam : sapiens
iprudens inlege : sed quia non humiliari cumparuulis xp̃i.
dseipsum iustificare desiderat: beatos oculos columbarum in¬

Expanded text:
 anima tua, et ex omnibus viribus tuis, et ex omni mente tua, et proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis exsecutione probatam, quae perpetuam ducat ad vitam. Ille autem volens justificare seipsum, dixit ad Jesum: Et quis est meus proximus? Quanta inanis gloriae dementia! Legisulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum inn
Abbreviated transcription (Latin):
onmonumenta ꝓph&arum ornare¬
ed interfectores pro¬
proph&arum imitarisceleris est:
uda eiergo proph& arum monumentu aedificando patrũ
uorum facta quihos occiderint arguebant. sed patera fa¬
uin ora emulando dum xp̃m apostolosq illius insecuin siqu
piscipsos sontentic mir&or quebanit eudem ui delic& ipse anse¬

Expanded text:
on monumenta prophetarum ornared interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant. Sed paterna facinora aemulando, dum Christum apostolosque illius insequuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ui ona d qmar: quaemon aufererur abea: detiua secñ
tacumcorpore deficit : quis enim m aoernis potũ tribua
pme surienti porrigat ubinemo esurit : quis potue mona
uenti ubi nomo sitit : quis mor tuum sepoliat ubinememno¬
piur : cump̃senti ergo sđo : uita auferitur actius sioiatu¬
latiua auttm hic incipitur: ut incuelestipatris ꝑfi aatm
uia amoris ignis quihic ardor e inchoat: cum ipsuri atiem
mat uiderit in amore amplius ignescit: contemptatiua
rgo uita minime aufertur quia subtracta p̾sentos sam

Expanded text:
 quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in aeterna patria panem esurienti porrigat ubi nemo esurit? quis potum tribuat sitienti ubi nemo sitit? Quis mortuum sepeliat ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa: contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria perficiatur, quia amor ignis, qui hic ardere inchoat, cum ipsum, quem amat, viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
e perosiap ostolos: hicest antfilius meusdilec tus: huic faciendũ
st taber naculum huic optemperandumest hic est filius. illi
seruis unt morses &helias: debent & ipsi uobis cum inpenora¬
bilibus cordissui dñm tabernaculum p̃parare: & nota sicut
iõ in iordanebaptis ato : sic & in montedarificato totius¬
dãe trinitatis mysterium declarari: qui agloriam illuis
quinunc simplici cordefidem quam ꝑcipit seru at: tunc
luce aperteuisionis quod crediderat contemplabitur: ipsaq
qua inlustrabitur inperp&uũ gratia proteg&ur & dum
fier & uox inuentus est iħs solus Ubi coepit filius de¬
signari : mox serui discesserunt: ne ad Uillos paternauox
emissa putar&ur: Aliter cumfier& uox superfilium in¬
uentus est ipsesolus : quiacum manifestauerit seipsũ electis.
erit ds̃ omnia inomnibus. immo ipsecum suis unus ꝑ omniaxp̃s
idest caput cum corpore splendebit ꝓpter quã unitatem

Expanded text:
caeteros apostolos. Hic est ait Filius meus dilectus, huic faciendum caeteros apostolos. Hic est ait Filius meus dilectus, huic faciendum est tabernaculum, huic obtemperandum. Hic est Filius, illi servi sunt Moses et Elias, debent et ipsi vobiscum in penetralibus cordis sui Domino tabernaculum praeparare. Et nota, sicut Domino in Jordane baptizato, sic et in monte clarificato, totius Trinitatis mysterium declarari, qui gloriam illius, qui nunc simplici corde fidem quam percipit servat, tunc luce apertae visionis, quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur, in perpetuum gratia protegetur. Et dum fieret vox, inventus est Jesus solus. Ubi coepit Filius designari, mox servi discesserunt, ne ad illos paterna vox emissa putaretur. Aliter: cum fieret vox super Filium, inventus est ipse solus, quia cum manifestaverit seipsum electis, erit Deus omnia in omnibus , imo ipse cum suis, unus per omnia Christus, id est, caput cum corpore splendebit. Propter quem unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
& euu angelio triatubernacula facerecupit: cum haec ne¬
quaquã ualeant ab inuicẽ separari: unũ habentia taber¬
naculum hocest ecclesiadĩ: haec autem illo loquente a
facta est nubs & obumbra uit eos
Iuim ateriale
tabernaculum quaesiuit. nubis acci¬
Epit umbri¬
culum : ut discat in resurrectione non tegmine domorũ
sed sps scĩ gloria scõs esse protegendos: dequapsal mista
li autemhominum in protectione alarln ntunt nonudi inet¬
onf rantiouis illis innubem & uox facta estde ube di¬
*is. bic est filius meus dilectus uosum audite:
umana fragilitas conspectũm auori gloemesfe renor
sustinos: actoto a inimo &cereore contoremaescens ianstrã
adit᷑: quanto quis ampliora quaesierit tantomagis adinefe¬
dora conlabroqtis gnorauerit mensuramsuam. uoxe sane de
cao patris loquentis auditorq testimoniũ perihuib entfilro
ca perum erroresublato doceat ueritatem : immo bipieno

Expanded text:
s, et Evangelio tria tabernacula facere cupit, cum haec nes, et Evangelio tria tabernacula facere cupit, cum haec nequaquam valeant ab invicem separari, unum habentia tabernaculum, hoc est, Ecclesiam Dei. Haec autem illo loquente, facta est nubes, et obumbravit eos. Qui materiale tabernaculum quaesivit, nubis accipit umbraculum, ut discat in resurrectione non tegmine domorum, sed Spiritus sancti gloria sanctos esse protegendos. De qua Psalmista: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum speintrantibus illis in nubem, et vox facta est de nube, dicens: Hic est Filius meus dilectus, ipsum audite. Humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustinet, ac toto animo et corpore contremiscens ad terram cadit. Quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si ignoraverit mensuram suam. Vox sane de coelo Patris loquentis auditur, quae testimonium perhibeat filio, et Petrum errore sublato doceat veritatem, imo in Petro
Abbreviated transcription (Latin):
gaudebunt : tunc morsen & heliam speculabuntur uoeli
quia melius bitellegent quomodo lota unũ autunũ qoa
ab illo aitp&rus adiħm p̃ceptor bonum est nosbe
esse & faciamus tria tabernacula unum tibiai
nũ morsi & unum heliȩ nesciens quid dicer&
O
quanta felicitas uisioni dĩtatis inter angelorũ dor
adesseper p&uo. sitantum trans formata xp̃ilanan¬
tas duorumq soci&as scõrum ad punc tum uisa deleetat
ut eos nediscedant &iam obsequio p&rus sister e uelit: qu
& si prohuman a conditione nesciat quiddicat : insitito
sibidat ardoris inditium: nesciebat enim quidicer& qual¬
tus est regnum scĩs adño : non in aliquo terrarum locosel
caelis es sepromis sum sesuosq quo a płos mortcli adhuc
carne grauatos: in mortalis uitae statum subir eñ posi
& illo hisaeculo domũ manufactam non esse neces sario
sed & usquenunc imperitiae notatur quisq: legipropii¬

Expanded text:
gaudebunt. Tunc Mosen et Eliam speculabuntur in gloria, gaudebunt. Tunc Mosen et Eliam speculabuntur in gloria, quia melius intelligent, quomodo iota unum aut unus apex ab illo, ait Petrus ad Jesum: Praeceptor, bonum est nos hic esse, et faciamus tria tabernacula, unum tibi, et unum Mosi, et unum Eliae, nesciens quid diceret. O quanta felicitas visione Deitatis inter angelorum choros adesse perpetuo, si tantum transformata Christi humanitas, duorumque societas sanctorum, ad punctum visa delectet, ut eos ne discedant, etiam obsequio Petrus sistere velit! Qui et si pro humana conditione nesciat, quid dicat, insiti tamen sibi dat ardoris indicium. Nesciebat enim quid diceret, qui oblitus est regnum sanctis a Domino non in aliquo terrarum loco, sed in coelis esse promissum, se suosque coapostolos mortali adhuc carne gravatos, immortalis vitae statum subire non posse, et illo in saeculo domum manu factam non esse necessariam. Sed et usque nunc imperitia notatur, quisque legi, propheti
Abbreviated transcription (Latin):
quaecuic talegis proph&iȩ scripta promiserunt: apparent
uitem non in fimis sedin monte cumillo qui a soli quimentesu¬
mae p&uerint maiestatem scãe scripturȩ quae indño estad¬
Mpl&c ꝑ spicient: deniq: & iuda ei uidertmorsen sed ad dñm
imontana subeuntem sequi non merentur: ad sequoq re¬
uersum nonsine uel amineuident: heliam nouere sed solus
trium phum ascendentis cumfiliis prophacarum contempla¬
tur eliseus: quia multipassim scripturae uerbalegimus sed quã
celsa inxp̃i mysteriis splendeat ꝑ paucihitellegimus: & dicebant
exces sumeius quem compl&urus erat inhierusalem:
tusque hodielex & prophoȩ quoscumq inuere fidei cacumin
Frepperint dispensationis dominicȩ mysteriũ mutius uocib
docent: p&rus uero & quicum illo erant grauati erant
somno & euigilantes uiderunt maiestatemeius. & duos
uiros quistabant cumillo:
onfortuitucasu sed mysteru¬
discipuli scilic& ut resurrec¬
&iam suae carnis inqua mortem uicerant in mortal

Expanded text:
quem cuncta legis et prophetiae scripta promiserunt. Apparent autem non in infimis, sed in monte cum illo, quia soli, qui mente superna petierint, majestatem sanctae Scripturae, quae in Domino est adimpleta, perspicient. Denique et Judaei videre Mosen, sed ad Deum in montana subeuntem sequi non merentur. Ad se quoque reversum non sine velamine vident. Eliam novere, sed solus triumphum ascendentis cum filiis prophetarum contemplatur Eliseus, quia multi passim Scripturae verba legimus, sed quam celsa in Christi mysteriis splendeat, perpauci intelligimus. Et dicebant excessum ejus, quem completurus erat in Jerusalem. Et usque hodie lex et prophetae quoscunque in verae fidei cacumine repererint, dispensationis dominicae mysterium mutuis vocibus docent. Petrus vero, et qui cum illo gravati erant somno, et evigilantes viderunt majestatem ejus et duos viros qui stabant cum illo. Non fortuito casu, sed mysterdiscipuli, scilicet ut resurreciam suae carnis, in qua mortem vicerant, immortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
a peccata nr̃a portauit incorporesuo suꝑ lignũ : & iuxta aliã
abolã : hiuentem quae erauerat ouem humeris suis in positã
ortauit ad gregem: Itaq in poni lumento est : in ipsam in¬
nationem xp̃i credere eiusque mysteriis iiticrisi mul
olebsiostis incursione tutari: stabulum qutemest a

Expanded text:
a peccata nostra portavit in corpore suo super lignum; et juxta aliam parabolam, inventam quae erraverat ovem humeris suis impositam reportavit ad gregem. Itaque imponi jumento est in ipsam incarnationem Christi credere ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est E
Abbreviated transcription (Latin):
nomenexpi signa facientes : obaliorum salutem censeuito
noes seprobibendi non tam̃ ipsis pertalia signa secino
consentn tia redditur : quin potius milludie cm dicari
Responsum accipient quianumquã nouiuos : discedie aus
qiuo pesamini bi quitatem : Itaq in her&icis & malis cats¬
sis non sacramentis cõmunia in quibus nobiscum sunt : &ades¬
sumi nos non sunt: sed diuis ionempaci ueritatiq contraruns
aduersum nos sunt & dñm non sequuntur : doxestari e& pe¬
pede temptim hierosolimis aduehitur : cessentergon
gani quasi hominem inriderecrucificum : que m& tempuss
crucifixionis constat quasi dm̃ p̃uidisse & quasi spontecruasi¬
gendum : locum quo crucifigendus erat firmata: id est facie obl
ponspiciunt : samaritae dñm non recipiunt uenes as¬
enĩ
Dutuntur iudacis amaritanis. ut eugła iohannes ostendit :¬
muidis scnt autem discipulieius iacobus & iohannes
erunt. dñe uis dicimus ut ignis descendat decelo &

Expanded text:
nomine Christi signa facientes ob aliorum salutem censeantur non esse prohibendi; non tamen ipsis per talia signa, secura sua conscientia redditur, quin potius in illa die cum dixerint: responsum accipient, quia nunquam novi vos, discedite a me, qui operamini iniquitatem. Itaque in haereticis et malis catholicis non sacramenta communia in quibus nobiscum sunt et adversum nos non sunt, sed divisionem paci veritatique contrariam qua adversum nos sunt et Dominum non sequuntur, nobiccum detestari et ppedetentim Jerosolymis advehitur. Cessent ergo pagani quasi hominem irridere crucifixum, et tempus suae crucifixionis constat quasi Deum praevidisse, et quasi sponte crucifigendum locum quo crucifigendus erat firmata facie, id est, obslem ire conspiciunt Samaritae, Dominum non recipiunt. Non enim coutuntur Judaei Samaritanis, ut Evangelista Joannes ostendit. Cum vidissent autem discipuli ejus Jacobus et Joannes, dixerunt: Domine, vis dicim
Abbreviated transcription (Latin):
cenatat nas st iholũ & in geloseius intellege inqus qus
cendebat bicidrt: namnisiprius bitus ditiomes aruos are
temptatas tan facalenon cadera: ueraestenins ans sore¬
ca a nuediet anterum ameñ exultatur coris sons sous
enimor poicestolie qua uxte aliam parabolaom licuoross
lins per potnitentiam rediens ornatias. e quaphroris
mortalis indutisunt. & plagis in positis abieruit senus
adiauatenus ces sando : sed adearundem in sidiaru m erauos
taus pauere. sed nonsensum rationis abolereuasre unt ei
qnimpas e sapere & cognosceredm̃ potest : uuus est hono
sbuduseropcucatis contabescit & miscria deficit mortuus iesg
loos ifentoque est uulnere foedatus : accidit auermut sact

Expanded text:
nes diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplmortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo  ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes ortalitatis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homoex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem, et
Abbreviated transcription (Latin):
eu&s quaetumq uoliussent interrogando discentes
quntueem ꝑcengelos aut uarias uisionũ speciesopus iu¬
bant doceri: quos uero lucas multos proph&ras ogsge
consentiendo succumbere sed regendo p̃esse nouerun
tecce quidam legis peritus surreit temptans cins
dicens Mugister quid faciendo uitã &ẽ na possiseors¬

Expanded text:
et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias visionum species opus habebant doceri. Quos vero Lucas multos prophetas et regbus non consentiendo succumbere, sed regendo praeesse noverunt. Et ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vita
Abbreviated transcription (Latin):
erat soror Nomine maria: Nacclectio
periori pulcherrima ratione conectitus E+ Aquia ui¬
icoi illa dilectionẽdĩ & proximi uerbis eipcraboles
uec autem ipsis rebus & ueritate designa: dus quippeiste
nõ dilectesorores : duas urits spiritides quibus in p̃senti
tã exerc&ur ecclesiae demonstrant : martha quidem
tuclem qua proxmo incaritate sociamur : maria uero
ontemplatiuam quam indĩ amore suspiramus: ac tiuaeñ
uita est pane mesurienti tribuere : uerbd̃ sapientiae nesci¬
entem docere : erlintem corrigere : adhumilitatis uiã
superbientem proximũ reuocare : infirmantis curam
gerere : quae singulis quibus expediant dispensare. & cã¬
missis nobis qualiter subsistere ualeant praeuidere :

Expanded text:
erat soror nomine Maria, etc. Haec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur, quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae domino dilectae sorores duas vitas spiritales, quibus in praesenti sancta exercetur Ecclesia, demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua in Dei amone suspiramus. Activa enim vita est, panem esurienti tribuere, verbo sapientiae nescientem docere, errantem corrigere, ad humilitatis viam superbientem proximum revocare, infirmantis curam gerere, quae singulis quibusque expediant, dispensare, et commissis nobis, qualiter subsistere valeant, praevidere.
Abbreviated transcription (Latin):
est quas i dequodon  L con pauic tonis insrur
ligno a ferro dominicepas sionis duritiam sui cordis ina
atque a proferendos operumbonorũ fructus aperine :
uitia ⁊ espicere delectatur : futuri iamregni muner
os figuram presbiterorum idest secuindiordinis sacerdn
gessis sesciendum est : tam & si primis eclesiae tempori
ut a postolica scriptura testis est utriquepres bnteri un¬
uo cabantur ep̃i : quorum unum sapientiae maturntata
aliud iidustriam cure pastoradis significat᷑: bene autenli
lium predicandum erat ut quomodo duodecim prinos¬
tibus destinarentur inbuendas : seu quodipso p̃dicanes
numero totus orbis pereuu angelium sum mȩ & in diue
trinatatis inlustrandus intimabatur : sicut solem hun¬
stat triduanum suaelucis ambitum mundo ꝑ LXXduas
horas appellat dicens: nonne duod ecim hore suntdiei su
ambula uerit in die non offendit : & inpsalmis p̃cipitur : bra
nuntiate diem dediȩ salutare eius: hoc est lumen delumine d

Expanded text:
est, quasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro dominicae passionis duritiem sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Qvitia respicere delectatur, futuri jam regni munere et hos septuaginta duos figuram presbyterorum, id est, secundi ordinis sacerdotum gessisse sciendum est. Tametsi primis Ecclesiae temporibus, ut Apostolica Scriptura testis est, utrique presbyteri, utrique vocabantur episcopi. Quorum unum sapientiae maturitatem, alterum industriam curae pastoralis significat. Bene autem sepgelium praedicandum erat, ut quomodo duodecim entes destinarentur imbuendas. Seu quod ipso praedicantium numero totus orbis per Evangelium summae et individuae Trinitatis illustrandus intimabatur. Sicut solem hunc constat triduanum suae lucis ambitum mundo per septuahoras appellat, dicens: Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit . Et in Psalmis praecipitur bene: Nuntiate d
Abbreviated transcription (Latin):
ulos ipsos esse suad& : ut in star innocentiaepuerilis simpli¬
tatem sine arrogantia : caritatem. sine inuidia : deuotionẽ
ne iracundia conseruent: undebenecum dicer& quicũq
sceperit puerumistum. addidit innominemeo : ut uidelic&
rmã uirtutis quã naturam ducepuero obseruat: ipsiꝓ¬
omin exp̃i iuuante rationis industria sequantur: sed
uia se inpuero suscipidocebat. uidelic& quia & ipsepuer
atus est nobis neputar&ur hoc es sesolum quod uidebatur
diunxit atq ait : & quicum que merecipit. recipit eum
uimemisit:alemse utique actantum crediuolens
ualis & quan Atus est pater . usque ad eo enim nihil distat
nquid inter cum &me : ut quime recipit. recipit eum qui
memisit: respondens autem iohannes dixit p̃ceptor
uidinus quendam in nomin& uo eicientem daer onia
hibuimus cum quia non sequitur nobiscum: Thannos
dudo ndum benesicioputauit eum: qui nonutatur obsero

Expanded text:
ulos ipsos esse suadet, ut instar innocentiae pueris simpliulos ipsos esse suadet, ut instar innocentiae pueris simplicitatem sine arrogantia, charitatem sine invidia, devotionem sine iracundia conservent. Unde bene cum diceret: Quicunque susceperit puerum istum, addidit. In nomine meo. Ut videlicet formam virtutis, quam natura duce puer observat, ipsiomine Christi, juvante rationis industria, sequantur. Sed quia se in puero suscipi docebat, videlicet quia et ipse puer natus est nobis, ne putaretur, hoc esse solum quod videbatur, adjunxit atque ait: Et quicunque me recipit, recipit eum qui me misit. Talem se utique ac tantum credi volens, qualis et quantus est pater. Usque adeo enim nihil distat inquit inter eum et me, ut qui me recipit, recipiat eum qui misit me. Respondens autem Joannes dixit: Praeceptor, vidimus quemdam in nomine tuo ejicientem daemonia, et prohibuimus eum, quia non sequitur nobiscum. Joannes excludendum beneficio putavit eum qui non utatur obsequio.
Abbreviated transcription (Latin):
o quasi c&eris eminentiore dederit. iut pote qui ip se dñosit
tr ibutir edditione conparatus: sed diligens lectoribanc
tereos ques tionem & ante didragma redditum inuenie
uus seuersatam: deniquem atheus hanc in caphar naũ me¬
rat es segestum : dicit autem marcus. & uenerunt caphar¬
dum. quicum domi essent inter rogabateos quid inui a
ctabatis : atilli tacebant: siquidem hiterse inuia dis¬
tauerunt quis ess& illorũ maior: uerum siuehancsiue
u siue utraque fuerint ac casione cõmoti : uidens ihs co¬
itationes eorũ & causas errorũ intellegens: uult deside¬
num gloriae humilitatis contentiones anare: ad p̃hendens
in quidpuerum statuit eum secusse. & ait illis. quicumque
scoeperit puerumistum in nomine meo merecipit :
Tel simpliciter pauperes xp̃i ab his quiuelint es semaiores
proeius doc& honore suscipiendos : uel certem alitiapar¬

Expanded text:
ro, quasi caeteris ementiore, dederit, ut pote qui ipsi Domino sit in ro, quasi caeteris ementiore, dederit, ut pote qui ipsi Domino sit in tributi redditione comparatus. Sed et diligens lector hanc inter eos quaestionem, et ante didrachma redditum, inveniet fuisse versatam. Denique Matthaeus hoc in Capharnaum memorat esse gestum. Dicit autem Marcus: Et venerunt Capharnaum, qui cum domi essent, interrogabat eos: Quid in via tractabatis? at illi tacebant. Siquidem inter se in via disputaverant, quis esset illorum major . Verum sive hac, sive illa, sive utraque fuerint occasione commoniti, videns Jesus cogitationes eorum, et causas errorum intelligens, vult desiderium gloriae humilitatis contentione sanare. Apprehendens, inquit, puerum, statuit eum secus se, et ait illis: Quicunque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit. Vel simpliciter pauperes Christi ab iis, qui velint esse majores, pro ejus docet honore suscipiendos, vel certe malitia parv
Abbreviated transcription (Latin):
Intt nuia gnalia diumaepotentiae : crebrius incilctar
sedpreneditata mentoferattr sane quodan: ponittu
fari essus & uibitentione legendum uos quimeo asciru
faimiltartus adbertolis quibus incerta cocculta sapis e
manis ostius aperui c&eris diuina tantum factamitir
sargunis quoquȩ p̃ciosi quomundus est redimendus eure
mente recondite: atilli ignoribant uerbumistud
ae ignoratio discipulorũ nontamde tarditarte quo
figur unt aliud significare putabant Intrauit aut og¬
tãtro ieos quis eorũ maior ess&
ui auiderant
p&rum ia cobum & iohannem seorsũ
duc tos hi
monte mn: secr &um quetis ibi aliquides secreditũ sed &
paro superius claues regnicaelorum promissas : ec desuãe
supeum ae dificandam ratisunt uel ipsos tresc&eris uela
nibus apłis palrumes sep̃latum: sunt quiputant hanc coge¬
tionẽ discipulis ex eͥomotam quod dñs iuxtam atheum stati
deore piscis sumptum his quitraibuta exigebant prose a pẽ¬

Expanded text:
Inter magnalia divinae potentiae crebrius inculcat eInter magnalia divinae potentiae crebrius inculcat esed praemeditata mente feratur. Sane quod ait: Ponite vos, expressius et vi intentiore legendum vos, qui meo discipulatui familiarius adhaeretis, quibus incerta et occulta sapientiae meae manifestius aperui , caeteris divina tantum facta mirantibus, sanguinis quoque pretiosi, quo mundus est redimendus, eventum mente recondite. At illi ignorabant verbum istud. aec ificare putabant. Intravit autem cogitatio in eo, quis eorum major esset. Quia viderant Petrum, Jacobum et Joannem seorsum ductos in montem, secretumque eis ibi aliquod esse creditum, sed et Petro superius claves regni coelorum promissas, Ecclesiamque super eum aedificandam, rati sunt vel ipsos tres caeteris, vel omnibus apostolis, Petrum esse praelatum. Sunt qui putant hanc cogitationem discipulis ex eo motam, quod Dominus, juxta Matthaeum, staterem de ore piscis sumptum his qui tributa exigebant pro se et Pet
Abbreviated transcription (Latin):
& cum acceder& elisit illũ dȩmoniũ & dissipauit: Ad pro¬
pinquante iħupuerum elidit demon & dissipat: quia sȩpȩ
conuersi addm̃ post peccata maioribus nouisq antiqui hostis
pulsamur insidis agentis uidelic& ut uel odium uirtutis in¬
cutiat: uel expulsiis suae uindic& iniuriam: unde est: ut
despeciȩ transeamus adgenus quod ecclesiȩ primordiis tot
grauis sima intulit certamina quod suo regnodoluit subita
in lata dispendia : & increpauit iħs spm inmundũ & sana¬
uit puerum & red didit illum patrieius :¬
onpuerũ qui
uimpaciebatur : sed dȩmonium qui infe¬
rebat increpat .
quia quipeccantem emundare desiderat uitium utiq argu¬
cerdo de odiendo dep ellere. sed hominem deb& amando
uers donee sanatum sounitulb ecclesie possit ren quor
tribus¬
telbus Omuibusque mirantibus inomnibi oiua
bufuris sermones istos filius enimhominos gro¬
futerrum est ut tradatur inmanus hominun

Expanded text:
Et cum accederet, elisit illum daemonium, et dissipavit. ApproEt cum accederet, elisit illum daemonium, et dissipavit. Appropinquante enim Jesu, puerum elidit daemon, et dissipat, quia saepe conversi ad Deum post peccata, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis, agentis, videlicet, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Unde est ut de specie transeamus ad genus quod Ecclesiae primordiis tot gravissima intulit certamina, quod suo regno doluit subito illata dispendia. Et increpavit Jesus spiritum immundum, et sanavit puerum, et reddidit illum patri ejus. Non puerum, qui vim patiebatur, sed daemonium, qui inferebat, increpat, quia qui peccantem emendare desiderat vitium utique arguendo et odiendo depellere, sed hominem debet amando refovere, donec sanatum spiritalibus Ecclesiae possit reddere patribus. Omnibusque mirantibus in omnibus quastris sermones istos. Filius enim hominis futurum est ut tradatur in manus hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
cuni pet a atrescunt muti non confitendo fideno undi sceou¬
sum aliquatenius fidei audiendos ermonem: & poga uuidisc pu¬
at uouteicerent illum. & non potuerunt: La tenterhos
to accusat apłos cuminpos sibilitas curandi interdum non
hbecillitatem curantium : sedadeorum quicurandisunt tdõ
febaturt dicentedño fiat tibi secundum fidemtuam: espon¬
dens autemiħis dixit. o generatio infidelis & peruersa usꝙq
onquo tedio superatus sit
mansuacus & mitis qui ñ apesul it
sicut agnus corã tondente
os suum. nec in uerbafuroris eruperit : sed quoln si militudinẽ
medici siȩgrotum uideat contrasua p̃cepta se gerere. dicat.
usque quo accedam ad domumtuam quousq artis ꝑdc̃ indus¬
triam. mealiud iubente & te aliud ꝑ p&rante: Intantũ aut̃
nonest iratus homini seduitio & ꝑ unũ hominẽ iudȩos arguit
nfidelitatis ut statim intulerit: ad duc huc filium tuum.

Expanded text:
, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ip, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ipsum aliquatenus fidei audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt. Latenter hoc dicto accusat apostolos, cum impossibilitas curandi interdum non ad imbecillitatem curantium, sed ad eorum qui curandi sunt fidem referatur, dicente Domino: Fiat tibi secundum fidem tuam. Respondens autem Jesus, dixit: O generatio infidelis, et perversa, usquequo aedio superatus sit mansuetus ac mitis, qui non aperuit, sicut agnus coram tondente, os suum , nec in verba furoris erupit; sed quia in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam? quousque artis perdam industriam, me aliud jubente, et te aliud perpetrante? In tantum autem non est iratus homini, sed vitio, et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit: Adduc huc filium tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
ums tacuau ⁊dicensi magister obsetrote resuicc usi¬
iumomeun quia unicus est mihi Loca rebus ire
in monted ĩs orrat transformatur: discipulis an craru
sienes tatis aperit: in biferiora dos cendentibus rneuas¬
suexecipiscp iln serprum flaupulsatur: sursũ mrsteoris
pa naprobrat: sursumpatris uocem his qui sequi sepotra
puredia : Auun sum sp̃smalos abhis quiuexabantur e eelo
quiodiam nunc pro qued itate meritorum alis aiscendert
eisa escendere non desinit: nam terraenos adhucato
quorũ conuer satio hcaelis est sublimius extollendogus¬
ficati d liberius de cocernis instruit & saep e ea quae aearss
neadir iquidem ualeant doc&: & eccespiritus ad phens
Nlum a subito lamat & elidit & dissipat cum cũ spuni
de surx discadit dilamanseum: Paemoniacum hunc at
descendens demonte dñs sanauit. Amatheus lunaticum
marcus surdum mutumq discribit: significat autem eos dipd

Expanded text:
amavit, dicens: Magister, obsecro te, respice in filium meum, quia unicus est mihi. Loca rebus congruunt, in monte Dominus orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in inferiora descendens turbae occursu excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis elitatis exprobrat. Sursum Patris vocem his qui sequi se poterant pandit, deorsum spiritus malos ab iis qui vexabantur expellit. Qui etiam nunc pro qualitate meritorum aliis ascendere, aliis descendere non desinit. Nam terrenos adhuc et iquorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, liberius de aeternis instruit, et saepe ea quae turbis ne audiri quidem valeant docet. Et ecce spiritus apprehendit illum, et subito clamat, et elidit et dissipat eum cum spuma, et vix discedit dilanians eum. Daemoniacum hunc, quem descendens de monte Dominus sanavit, Matthaeus lunaticum, Marcus surdum mutumque describit. Significat autem eos, de q