comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt. Anuli aut̃ ꝑ diminuconẽ dicti cenrulis a
cinis. qui s̃ circũ brachia ⁊ crreũ crinai. Und ⁊ signa cor
ꝑ diminutiouẽ sigilla. Nã signa maiora s. sigillaueo
quasiminora signa. Anulos hoĩẽs pͥmũ gestar cep¬
ũt. quarto apollice digito. qͦd eo uenci quedã ad cor usi
ꝑtingat. quã notandã ornandãq aliq̃ in signi ueter
puttiuerũt. Apud romanos cinuli de publico dabant
&̾ ñ sine discrumine. N ã dignitatẽ p̃cipubs iurisgna.¬
ti clabant᷑. octeris solidis. Anulũ aurenm. neno ẜius
neqo libtimis gstabat inpublico. sed amilo aures liber
utebantur. lubtini argenteo. Fui feneo. lica ⁊ multiho¬
nestissimi cuiulo ferreo utebant᷑. Ap̃ ue teris ultm
unũ anulũ ũ infame habitũ uiro graecꝰ. i reuo. sõ¬
sid̾ rate quirites sinistrã eius. E n cuiꝰ auctoritre seqͥi¬
mini qͥ ꝓpt̃ cupiditatẽ mulieꝵ ut mulier: ornatus.
misus qui aip̃ partos ꝑuit. in senectute duos habust

Expanded text:
ulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libnestissimi annulo ferreo utebantur. 4. Apud veteres ultra unum annulum uti infame habitum viro. Gracchus in Maenium: Considerate, Quirites, sinistram ejus, cujus auctoritatem sequimulierum cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit
Abbreviated transcription (Latin):
scoti. Sacrati ł sagati sũt alamanm. Linectunde. Geni¬
matipse. S cricati seres. Pasctitti armeni. Nõ nulle &̃
gentes ñ solũ inuestibꝰ. sed ⁊ incorpore aliqua sibi ꝓpria
quasi infignici uendicãt. ũ uidemꝰ emos germanoꝵ gn
nos ⁊ cumi bargotinoꝵ stigmata bratonũ. Circũ cidunt
qa udi putia. ꝑ tundũt ambes aures. flancẽ capitibus.
iar artu getes. ⁊ssite asbinu albentibus eririb. N anros
hs. desra nox corpore. Gallos c̃dida cutis. sqne ehsi¬

Expanded text:
Scoti. Sagati sunt Alemanni: lintheati Indi: gemmati Perse: sericati Seres, pharetrati Armeni. Nonnulle autem gentes non solum in vestibus, sed in corpore, aliqua sibi propria quasi insignia vendicant: ut videmus cirros Germanorum, granos et cinnabar Gothorum, stigmata Britonum. Circuncidunt quoque Iudei preputia. Pertundunt Arabes aures. Flavent intextis capitibus Gethe. Nitent Albani albentibus crinibus. Mauros habet tetra nox corporum. Gallos candida cutis. Sine equi
Abbreviated transcription (Latin):
re. ħ etia ⁊ serpentũ dr̃ qi cõstat ex amforulis quibꝰ dã
aureis gẽmis que muariis modũ facture ẜpentis. Nõ¬
tatas uestes dicamꝰ. ũ ipse ⁊ segm̃tatis dormis sed par¬
uula cunis. Plerumq aut̃ ⁊ ꝑ munilȩ om̃ia ornam̃ta.
matronaꝵ significantur quicqͥd illius munere
datur. Murena uulgo uocat᷑. qͦd selt curi metalla
in uirgulis lentis cente quedã ordinis flexuosa ca¬
tena cõtex itur. insimilitudinẽ murene serpentis.
quȩ cid collũ ornandõꝵ. aptat᷑. hȩe int̾clũ cuiri atqo
argenti texi t᷑ uirgulis. uñ ⁊ in canticis canticoꝵ.¬
Murenulas cu reas fatiemꝰ. tibi uermicłatas argento. Ca¬
tenulȩ s. catenulȩ colli uuncẽ se comp̃hendntes. inmo¬
dũ catħ ne. uñ ⁊ apellatȩ. Dextras cõmimes eẽ iuirꝵ¬

Expanded text:
re. Hoc etiam et serpentum dicitur, quia constat ex amphorulis quibusdam re. Hoc etiam et serpentum dicitur, quia constat ex amphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae serpentis. Nontatas vestes dicamus, ut ipse, Et segmentatis dormisset parvula cunis. Plerumque autem et per monile omnia ornamenta matronarum significantur, quidquid illis munere datur. Muraena vulgo vocatur, quod scilicet auri metallo in virgulis lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur in similitudinem muraenae serpentis, quae ad collum ornandum aptatur. Haec et interdum auri atque argenti texitur virgulis. Unde et in Canticis dicMurenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento.' Catellae sunt catenulae colli invicem se conprehendentes in modum catenae; unde et appellatae. Dextras communes esse vir
Abbreviated transcription (Latin):
t nta c̃ qua corona iuncit᷑. tenci uͦ extrema pars uitte.
quȩ depend& corone. Hnculũ e qd colligt comics. elis¬
tu ib eo qͣd retino. er mes. ne effundant᷑. Discrimuueidi
capras mulierũ sit̃t. uocata ex eo ꝗd capiet curo diseor¬
nãt. Nã discriminare. dund̾re ÷. Antiȩ sut cinerns.
dependentes ꝓpe auriculas. g̾to uoctibulo cib auribus.
cus sunt. quibus i n fm̃is ornãdoꝵ crinũ compaego
retin&e̾ ne laxius fluãt. ⁊sparsos dissipant᷑ capillos.
naures ab cuiriũ forminibus nũcupatȩ quibꝰ p̃cios gͣnͣ
lapidũ dependunt᷑. Haꝵ usus ing̾cia puelle utraq auire.
ueri tantã dextra gerebat. Torques sũt curculi aurei
acollo ad pectus. usq pendentes. Torques aut̃ ⁊bulle
ciuris ggerunt᷑. fiñis uͦ morlia ⁊ catella. Dictaa cuit
torques qͣd sit torte. & bullȩ qdsint similes rotũ ditate bul¬
lis. que in aq̃ uento inflant᷑. Monile ornam̃tũ ex
gẽmis ẽ. qͥ sol& ex finaꝵ pendere collo. dictũ amune¬

Expanded text:
extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur. Discriminalia capitis mulierum sunt vocata ex eo quod caput auro discernant; nam discriminare dividere dicitur. Antiae sunt cincinni dependentes prope auriculas; Graeco vocabulo, ab auribus. cus sunt quibus in feminis ornandorum crinium compago retinetur ne laxius fluant et sparsi dissipentur capilli. Inaures ab aurium foraminibus nuncupate, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Grecia puelle utraque aure, pueri tantum dextra gerebant. Torques sunt circuli aurei, a collo ad pectus usque pea viris geruntur; feminis vero monilia et catella. Dictae autem torques quod sint tortae, et bullae quod similes sint rotunditate bullis quae in aqua vento inflantur. Monile ornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo; dictum a mune
Abbreviated transcription (Latin):
dietos. qd cũ sono stringant᷑. apedũ crepitu. m asibalde
ales os ies utebant᷑. ⁊ cesares forna ctor nambrlius
ceos romulus reꝑit. quatuor corrigiaꝵ assita pituno os
soli patricu utebant᷑. Luna auit meisñ sideris fomam
ses notã centenarii numĩt. siguificbat. qd insidoaman
senatores cͥ fuerit. O cres. tibraliti calci annti si. eita
nd crari tegat. Coturni s quibꝰ. calciabant᷑ tige. qu
i tliatio dicturi eiat. & alta intonantiq uoce aurmnaa
tati. Est enĩ caleram̃tũ in modii crepio aes qͦ cresiit¬

Expanded text:
dictas, quod cum sono stringantur sive a pedum crepitu in ambulando. Calceis reges utebantur et Cesares forma eorum. ceos Romulus reperit quatuor corrigiarum, assutaque luna. Iis soli patritii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidar
Abbreviated transcription (Latin):
qcu m̃i abeo qͦd sit duplea amictꝰ. Oratius. Contii quer
duples panno patientia uelat. Est aut uestso niliro¬
mip een us usios egallicis pͥmũ eapeditio nb ospis qreds
hostili. dequa e uox illa. senati togis lepositis qnate
sacu quadrii. eo qͦd apud eos pͥmĩ.i quadiaꝰ I quadra¬
sicũ qdenula e ꝓalleu. cũ fimbiris lepais. Eraena
paleũ finbriatũ qͥd olim soli miltte sutebanto togdes
uos lacernatos uodabait. Inde aut laicae quaisi aimputa¬
lo s apcebus fumibriaꝵ neco tta loxis uͥ sũt pene da breu
puori ñ obiles sub discipline cultu utebartur quĩa pp̃ter

Expanded text:
men ab eo quod sit duplex amictus. Horatius: Contra quem duplici panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cujus usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili, de qua est vox illa senatus: « Togis depositis, Quirites, sagum quadrum, eo qset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularudecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. siue lini. Hec scđm antiquã orto graficim stuppa dic¬
ta. qͦd ex ea runc nciuiũ stuꝑent᷑. Uñ ⁊ stippatores dñr
qͥ inuallibꝰ. eã componũt. T om̃tũ cipellatũ. cuit ĩ filo
cuit intela tumeato. nec subtilitatẽ hat. Cannabũ
asmilitudine uoccitũ cannę. siue agreca ethimologia ..
Nã illi cãncibũ. cinaibin uocãt. Hissũ genus ẽ qͥdlii
niniũ candidi ⁊ mollissimi. qd g̃ei papaten uoant
brinũ. lana ẽ cũaliũ qͦs fibros uocãt. ipsos ⁊ costors
istimat. qͦs dũ uencitores sequntur. ipsi sibi testieuli
cidũt. Nraneti uocatai eo qͦd aeris in fusione infrs
nutriat. Sericũ dictũ ql id seres pͥmi miserũt. Ue¬
culi enĩ ibi nasci ꝑhibentur. ciquibus ħ curta arbons u¬

Expanded text:
 sive lini. Haec secundum antiquam orthographiam stippa dicitur, quod ex ea rimae navium stippentur. Unde et stippatores dicuntur, qui in navibus eam componunt. 3. Tomentum appellatum quod aut in filo, aut in tela tumeat, nec subtilitatem habeat. Cannabum a similitudine cannae vocatum, sive a Graeca etymologia. Nam illin vocant. Fibrinum lana est animalium, quos fibros vocant. Ipsos et castores existimant, quos dum venatores secuntur, ipsi sibi testiculos adimunt. Aranea vocatur eo quod aeris infusione in frondibus nutriatur. Sericum dictum quia id Seres primi miserunt; vermiculi enim ibi nasci perhibentur, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ piereo colore resplenders. Molo cinia que emalua¬
I stamune cõficitus: quã alii meloeinã. ali mauellã
uocat H ombicma ẽ bombioe uermiculo qui lõ gssem̃
eo se fila genentit. quoꝵ tertinti bombicinũ dr̃. cõ fici¬
turq inin sula coo. A pocalania.
S eric aserico dicta. ł qͦd eã seres pͥmi serunt. Mlo seriẽ.
tota serica. oło enĩ totũ. Tramoserica. Nttaiñ lineo.
ttime eiserico. Gloforti. tota expurpum. olo enĩ
totũ Hissinci canlida c̃fecta. exquodã genere lini
qͥssioris sũt. qͥ igenus qͦd dã linibissum eẽ existiment.
Masticina ⁊ menci.
noti. & ee solo lino fit. Linostema uestis ẽ. ex lor
int ramcilanã ht. Rccta dr̃ uestis qua strsi uae sũ
eisa mntis ornata. Na particulas cui cñq unsitsre auas¬

Expanded text:
inia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et genus quoddam lini byssum esse existimant. Masticina et mena. Linea, quia ex solo lino fit. Linostema vestis est ex lana in trama lanam habet. Recta dicitur vestis quam sursum versum praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque ma
Abbreviated transcription (Latin):
sus. illuminat. Cõ cilici s̃ auit̃ maris. quȩ circũcisa fen
lacrimcis purpurei coloris immittũt. his collectis. ooles
pureus temꝑatus ⁊ ostrũ exinde apellatũ dicũt. qͦd crrh
humore elicitur. Purpura ap̃ latinos. apuritatelus̃¬
uocata. Apud eg̃cos aut̃. purphina dr̃. cũ aspiraitione..
Ap̃ nos cuit̾ purpura. sine aspinitione. Perrugo. coloret
Elbũ cuit᷑ ẽ medrus color. Int̾ nigrũ ⁊ albũ. ⁊ elbũ. ab alya
riuatũ. Luteus color rubicundus. qͦd ẽ croceus. Ien

Expanded text:
sus inluminat. Conchylia autem sunt maris, quae circumcisa ferro lacrimas purpurei coloris emittunt: his collectis color purpureus temperatur. Et ostrum exinde appellatum dicunt quod ex testae humore elicitur. Purpura apvocata; apud Graecos autem porphyra dicitur cum aspiratione, apud nos purpura sine aspiratione. Ferrugo color est elbum est enim medius color inter nigrum et album, et elbum ab albo dirivatum. Luteus color rubicundus, quod est croceus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
trabat. Dicti aut̃ histriones. siue qͦd abhistra udigenꝰ
sit. ad ductũ siue qͥd ꝓpleras historus fabulas expͥmorẽ
latione qͥ rerũ h umanaꝵ sint imitatores. Nã habebant
suũ anctorẽ qͥ antequã munũ agenẽ fabulã ꝓnunti¬
arent. Ncĩ fabulȩ ita componebant᷑ aportis ut aptissi
ñicitos uarro dic̃. ab annde salio quẽ eneas initeiliam
secũ ad dirx̃. quiq pͥmordocuit romanos ad ulescentes
cis liberi ⁊ ueneris patrocintũ quȩ pͥuata ⁊ propria s̃¬
scene. de gesti ⁊ corporis fuiru. Nã mollitiẽ libo. i¬

Expanded text:
trabant. Dicti autem histriones, sive quod ab Istria id genus sit adductum, sive quod perplexas historiis fabulas exprimerenlatione, quod rerum humanarum sint imitatores. Nam habebant suum auctorem, qui antequam mimum agerent, fabulam pronuntiaret. Nam fabulae ita componebantur a poetis, ut aptissinominatos Varro dicit ab Arcade Salio, quem Aeneas in Italiam secum adduxit, quique primo docuit Romanos adolescentes icis liberi et veneris patrocinium, que privata et propria sscene de gestu et corporis fluxu. Nam molliciem lib
Abbreviated transcription (Latin):
tunab eis dẽ meretricibꝰ quȩ ꝓpt uulgutũ corporis leuttĩ
lupe nũcupaibat᷑. Nã lupe meretrices s. aripacatt uo.
cate qͦd adse rapiãt miseros & ad phendãt. Eupana¬
sia aut̃ apaganis cõstituta s. uͥ pudor mulierũ in feli¬
ciũ ibi publicaret᷑. & ludibrio h ab̾rentur tã bu qͥ face¬
. quãque paterent᷑.i. Scena cuit̃ erat loo aitha¬

Expanded text:
atum ab eisdem meretricibus, que propter vulgati corporis levitatem lupe nuncupabantur: nam lupe meretrices sunt vocate a rapacitate, quod ad se rapiant miseros et apprehendant. Lupanaria enim a paganis constituta sunt, ut pudor mulierum infelicium ibi publicaretur et ludibrio haberentur tam hi qui facerent, quam que paterentur. Scena autem erat lo
Abbreviated transcription (Latin):
igiis ⁊aqua semꝑ int̃se inimica sut. g edaque¬
arioꝵ pugna erat fugientes in ludo homines matto
laquet impeditos cõsecutosq ꝓstrare amicto s umboñ
pellicio. Ui.Ueletũ pugna enait unite atir que
pla obiectarẽ. ẜ nt aut̃ eoꝵ uaria pugna spectãtibꝰ goro¬
qr siue acuiiete etruscoꝵ quȩ ueletes uocabat᷑ . uii.d ferali ẽttonmi
Earũ pugna enit emissas bestias uuenes exeiꝑe pugna¬
t ad uer sus eas ultroneo funere certare ñ crimine sed fu
speccio uanitaitũ ñ solũ hominũ uicis sed ⁊ demonũ uis¬
sis instituta s̃.  inde nicħ esse deb& xpĩano cũ cuxẽsi¬

Expanded text:
ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Laqueatorum pugna erat, fugientes in ludo homines, iniecto laqueo impeditos consecutosque prostrare, amictos umbone pelliceo. Velitum pugna erat, ut ultro citroque tela obiectarent. Erat autem eorum varia pugna et spectantibus grane, sive a civitate Etruscorum quae Veles vocabatur. De ferali certamine . Ferarum pugna erat emissas bestias iuvenes excipere, pugnare adversus eas, ultroneo funere certare, non crimine, sed fuinspectio vanitatum non solum hominum vitiis, sed et daemonum iussis instituta s
Abbreviated transcription (Latin):
cere fasciolis instiuerint. iccirco olim linei coloris aut
lanei gũis coroncis fuisse sic̃ erat in sac̃ doribꝰ gentiliũ.
Nom corone hac eactiusa uocatũ. eoqd uncio curũ ainses

Expanded text:
cire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac cire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex cau
Abbreviated transcription (Latin):
quasilla pendat᷑ auꝵ. ꝑ ensum mulierũ. cipend̾n¬
do dictũ. unde pensa. umpensa. Netã lanef¬
ila dieta. ⁊uia expilis cũaliñ sut.ł quia lanefitiũ filis
quasi meta. acurintu scilic& filoꝵ. Nc̃ meta eireuit
ł qd tras feratur. U lobellum corrupte aglobo dictis .p
dmunueionẽ quasi globellum. Panuliẽ. qͦd ex eispã¬
n teanntur. ipse enum discuirũt. ꝑ telã. Stam̃ diceũ
qi rectũ stat.T rama qͦd ia reciti tras imttatur. ꝑ
telã. Est enĩ filus. intra stam̃ cuntis. Lititi sunt quib
stamuna ligantur. quasi ligia. Oitlire ẽ terere .xi.
uemumus. Eenam̃ta dieta. eo qͦd eoꝵ cultu. ori
miltusq decorent᷑. P rimũ ornamentũ corona insigne
unctone. siue regiihonoris signũ. Id̾o incapite regũ po¬
int᷑. ad significandos curũ fusos in orbe pplos. quabꝰ ac¬
einctus qu̾aisi caput sum̃ coronatur. Hec alucillio corolla.
gentiles existimat. qͦd his in potando umo li apita uin¬

Expanded text:
quasilla pendatur aurum.' Pensum mulierum a pendendo dictum; unde pensa et inpensa. Netum. Fila dicta vel quia ex pilis animalium sunt, vel quia lanificium filis quasi metaxa, a circuitu scilicet filorum; nam meta circuitus; vel quod transferatur. Gubellum corrupte a globo dictum per diminutionem, quasi globellum. Panuliae, quod ex eis panni texantur; ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam; est enim filus intra stamen currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia. Ordire est . . mus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Haec a Lucilio 1143 corolla,  a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vin
Abbreviated transcription (Latin):
cũ actis extremittitib retro astringit᷑. Et ex inde dieti
gec. qͦd p̃ligetur. Nimbꝰ. ẽ ftisciola tras uersa erau ad
bis. Aapitulũ ẽ qͦd uulgo capitulare dĩt. idm ri capił.
qͦd duos apices u biappti litit᷑ habenit. ł qi cpitis or nanti
ẽ:¶ Mutrti ẽ pilleũ frigiũ caput ꝓtegers quale c̃ omno¬

Expanded text:
cumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum cumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum Graece quod praeligetur. Nimbus est fasciola transversa ex auro ubis. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est. Mitra est pilleum Phrygium, caput protegens, quale
Abbreviated transcription (Latin):
tã coronc̃. imꝑatores iomcini. ⁊ reges quidã gentũi
reais coronas utuntur. ꝑ sȩ. tiaras gerũt. sed rectas.
trape. incurucis. Reꝑta cut̃ tiam asiramid̾. assino
reginai. qͥ genus ornam̃ti exinde usq hodie. gers
retin&. Atħ iuenses enĩ cicladas aureas gerebat p¬
tĩ in uertice. ñ nulli infronte. Nõ ent̃ ead̾m sãt inigi
om̃iũ regnoꝵ. Gentiliũ uates in fulas. apices. pillens si
galetria utebant᷑. Infula ẽ fasciola sac̃dotis capttis nn.
Dũ diad̾matis. ciqua uite ab utraq parte depends̃. qi
cocco. A pex ẽ pilleũ sutile. q sac̃ dotes gentiles. ntelai¬
tus. icapelletus ab apiendo .÷. cilligando Nã uirguli au
inpilleo erit. conectebant᷑ filo qͦd fiebat ea lana hostie a
ꝙ pelle hostiȩ uñ fiebat. Cidarim. ⁊ ipsũ saic̃dotĩ ent.
demai. Nimbũ. capitulũ. ⁊mnitra. D iad̾ma ẽ. or nanti
capitis. motronciꝵ ex auro ⁊ genus cõtextũ. qͦd inse er¬

Expanded text:
tam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex pelle hostie unde fiebat. Cidaris et ipsum sacerdotum erat, tulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se cir
Abbreviated transcription (Latin):
alia n nulla ⁊ ꝓpt ħ uniñsa sunt cõstruete. fuinicu
gne suo aipellata. qͦd ex lmo fit. Erullȩ amñ factur
eo qd trudit. & detrudit .i. excludit calce. ł luto lapi¬
des. Martellus. machina.
cale ab samdendo.⁊. ascendendo uocate. Herent enĩ
parietib: Scalȩ aut̃ dñr aut unȩ suit cuit plures ni
numeri tantum pluralis ẽ ũ. ũ latere. quȩ epłam
significãt.de iI. B Lgneriis
ignarius gnaliter. ligni opifex apellat᷑. Carpentari

Expanded text:
universa sunt constructa. Linea genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum eo quod trudit et detrudit, id est includit calce vel luto lapides. Martellus. Machina. Scalae ab scandendo, id est ascendendo, vocatae; haerent enim parietibus. Scalae autem dicuntur, aut unae sint aut plures, quia numeri tantum pluralis est nomen, ut littrae quae epistolam significant. De lignariis . Lignarius generaliter ligni opifex appellatur. Carpentari
Abbreviated transcription (Latin):
aque ꝑ certos modulos diuduntur: E quibꝰ ẽ unceo ctuqͥna¬
ria dicgitus quadrat. digitꝰ rotundꝰ ⁊ teteri modi eiuos eau
qeqͥd illud ornam̃ti & dcoris causa edifitus adcdit ut tec¬
toꝵ curo distincta laquearia ⁊p̃ciosi marmoras eruste
& coloꝵ pictura. UL aauearia s̃ que camera
subteĩt. ⁊ ornãt. Quȩ ⁊ lacunaria dñr qͦd locas qͦsdã
quadratos. ł rorundos ligno ł gpso. ł coloribꝰ habat pictos
cũ signis intinicantibꝰ. Principalit aut̃ lacꝰ dr̃. u̾luciꝰ. Re
uͥ oratiuif. Neq aurũ m̃a retin& indomolacunor. uidle
lit alici dimutio. lacunariũ. ⁊ ꝑ antisticon laq̃ariũ fac̃.

Expanded text:
aquae per certos modulos dividuntur. E quibus est uncia et quinaria, digitus quadratus, digitus rotundus, et ceteri modi quique. quicquid illud ornamenti et decoris causa edificiis additur, ut tectorum auro distincta laquearia, pretiosi marmoris cruste et colorum picture. Laquearia sunt que cameram subtegunt et ornant, que quadratos, vel rotundos, ligno, vel gypso, vel coloribus, habeant pictos, cum signis intermicantibus. Principaliter autem lacus dicitur, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ dictus qͥ ꝑ eũ tessere ꝑggat. siue qͦd turris spetiẽ ħat.
quia quadre sũt ex omiubꝰ. partibꝰ. has ali lepusculos
uocãt. eo qͦd exiliendo discuirut. olĩ cuit̃ tessere iacula
res sibi iud̾nt᷑ fisiologicȩ ꝑ allegoriã hac̃ h artẽ exer¬
cere & sub quadã reꝑ similitudine fingere. Nã tribꝰ
⁊ futura. qi ñ stãt sed dcurrut. sed ⁊ ipsas uias senaris¬

Expanded text:
Pyrgus dictus quod per eum tesserae pergant, sive quod turris speciem habeaquia quadrae sunt ex omnibus partibus. Has alii lepusculos vocant, eo quod exiliendo discurrant. Olim autem tesserae iacula res sibi videntur phisiologice per allegoriam hanc artem exercere et sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribus et futura: quia non stant, sed decurrunt: sed et ipsas via
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq cidfinẽ cursus uenerat desiliebat ⁊ currebat. siue qͦd
de eqͦ in equũ tras silibat. dpeditib Pedites aut̃ auĩ
ꝓptereci ped̾ currere qi pedibꝰ cuirit᷑ mortalittiti obħ asupi¬
ori parte currut ad inferiora.i. ab oriente ad occidente.n
qĩ mortales oriuntur & occidit. Hudi currũt quia ⁊ hoĩ
insclo nuilla ei eliquescũt recte spatio curut quia inter

Expanded text:
quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat. De peditibus . Pedites autem aiunt propterea pede currere quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter
Abbreviated transcription (Latin):
palinata dicebat᷑. qua merebant᷑. hii qui repor taba . it
bostali palmos. Ipsa uocabat & toga pictte pos qdiut. n
eũ palius inteattis habrs. Toga candida endingent.¬
titti. inqͣ candidati.i. magistratũ potentes ambieban
aid decai crecti qͦ candidior. in signiorqꝯ ess. C icem inoni¬
mone quã habuit contra petitores intoga amdida seapsit.
inctus gabinus ẽ. eũ ttt imponit᷑ toga. ũ toge lacina qͥ
pi see reicit᷑. ad tiihit cid pectus. itti ũ exutroq latse ea¬

Expanded text:
portabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in oratione quam habuit contra conpetitores 'In Toga Candida' scripsit. Cinctus Gabinus est cum ita inponitur toga ut togae lacinia, quae post secus reicitur, adtrahitur ad pectus, ita ut ex utroq
Abbreviated transcription (Latin):
& ⁊cdo labra. q̃d ħat duo labiti. Nã sccuris simplex ẽ. Dex¬
trilis. dextere habilis. Ascia ab astulis dicta. quas
aligno eamut. cuiꝰ diminutiuuĩ ẽ osciola sest ciut manii¬
brio breui. ad uersci parte referet ᷤ. ł simplicẽ malleũ aut
cauatũ. ł bicorne rastrũ. Scalprus dietꝰ qd sculꝑturis ete
forummibꝰ. sit aptus. quasi scalforꝰ cuiꝰ diminutiuis scapel¬
lus erebra uo cata auerme lign nũcupat᷑ terebm quẽ¬
fendo forcit. quasi terefoni. ł quasi tras foras. T aitrũ.
quasi tentrũ. S cofina dicta. qͥ herendo scofera faertone¬
inereuaa quandũ gentiles multis ingenũs fitu¬
p̃dicãt. ħ ac̃ enĩ pͥmã lanenitui usũ mõstrasse. hac̃
ctiã telã orcdisse & colorasse lanas ꝑ hibã. Oliue
Aquoq hac̃ dict inuentricẽ ⁊ fabrice multaꝵ q
arciũ reꝑtricẽ. Ideoq illi uulgo opifices sapplicãt. sed ħ poe

Expanded text:
 dolabra, quod habeat duo labra; nam securis simplex est. Dextralis dexterae habilis. Ascia ab astulis dicta quas a ligno eximit; cuius diminutivum est asciola. Est autem manubrio brevi ex adversa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, querendo forat, quasi terefora, vel quasi transforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod haerendo scophen fainervam quamdam Gentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam laneficii usum monstrasse. Hanc etiam telam ordisse, et colorasse lanas perhibent: olivae quoque hanc dicunt inventricem, et fabricae, multarumque artium repertricem. Ideo illi vulg
Abbreviated transcription (Latin):
uosp ucdicatio aisimilitudine domicilioꝵ eastitio⁊ uere
ubi saltator agere possꝰ. aut duo interse disꝑre aeb albt
ib pocte comedi. C naguedi ad certam̃ cõscendebanta
raige di comedi. temelici. histriones: mnnmiassalerato¬
pa se  tigtedi sut qͥ antiq̃ gesta otor feicitior as celeitoꝵ
omẽdi s̃t qia pruiatoꝵ hominũ acta dictis auti gestuican¬
enbt  aq fatipra uurginum & amores meretrici ũ anr
sius fabulis ea pͥmebant. Semelies que neluit¬

Expanded text:
um dedicatio, a similitudine domiciliorum, scenophegia ubi saltator agere posset, aut duo inter se disputare. Ibi enim poete comedi et tragedi ad certamen conscendebant, tragedi, comedi, themelici, histriones, mimi et saltatores. Tragedi sunt, qui antiqua gesta, atque facinora sceleratorum Comoedi sunt qui privatorum hominum acta dictis aut gestu cantabant, atque stupra virginum et amores meretricum in suis fabulis exprimebant. De thymelicis . Thy
Abbreviated transcription (Latin):
lbi pignita. Alibi medi eunta effiert. Lgne lapidi rie re
soliuistͥ igne senrũ gignit᷑. ac domatus iger aumũ ꝑfi¬
cituigsẽ cremato lapide cimenta & parietes ligantuus
apides tngros ignis coquendo. cmdifieat. ligna candio¬
aprendo osffuscat. Earbones ex pruna fulgida nigios
facm Se lignis duris fragiles. de putrilibꝰ. imꝓutiibi¬
ies seddit. stricta soluit. soluta restringit. Duna neol¬
lt. mollia dura reddit. Ht̃ ⁊ medicaminis usũ. Nã sepe
rur ꝓdest pestilenciȩ quoq quȩ obseuratione solis cõ¬
rmhitur auciliari certũ e. In oꝑe quoqo aluid gigaii
pͥmis ignibꝰ. aliud secundis. aliud tereiis. ht̃ quogo ⁊ aliã
undicio apar& diuno. siue qui decelo falm̃ qstiins euit
suie qui dẽ t̾ra ꝑuertices montiũ eruetat. Ignis aut̃

Expanded text:
enta efficit. Igne lapides in aera solvuntur, igne ferrum gignitur, ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. 3. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo offuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit; de lignis duris fragiles, de putrilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nam saepe uri prodest. Pestilentiae quoque, quae 427 obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In opere quoque aliud gignitur primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. 4. Habet quoque etjudicio paret divino, sive qui de Coelo fulmen astringit, sive qui de terra per vertices montium
Abbreviated transcription (Latin):
F aro enĩ ꝓfatio aintiqͥ dicebat. N aucler. dñs namiseq
pellatus. ita qd naus in sorte euis sit. Cleros enĩ sors adctͥ
idt̃ tẽpestates maris. N auta cinaue dict: ꝑdiriutio.¬
nẽ. Nauitt cuit̃ ꝓ nautti poetice dr̃. sic̃ mauors ꝓ mars.
cĩ rectũ ẽ nauta. Remex uocat: qͥd remũ gerit. sicat̃

Expanded text:
Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus dominus navis est appellatus: ita quod navis in sorte ejus sit. Cleros enim Graece sorsid est, tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem: navita autem pro nauta poetice dicitur: sicut Mavors pro Mars: nam rectum e
Abbreviated transcription (Latin):
ad homines. Elii aut uestuĩ aut tempore. ꝙmatime
repptit. Sestis anti quissima hominũ fuat pnigmatĩ
iͥi sub cnctoriũ. qͦ tam̃ genitaliacõtegunt. He. ẜmat
pͥm mortales efolus arboꝵ sibi fecenit. quando post
uaricationẽ erabescentes pudenda uelant: Ciuiꝰ usumnqͥ de
uompestrianũ cupaint ꝓ eo cideisde iuuienes qor midntr̃¬

Expanded text:
ad homines. Plerique autem vestium aut a tempore, quo maxime repertorum. Vestis antiquissima hominum fuit perizomatum, id est subcinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quoniam post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaedam campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
siũ dr̃. ibi exercent᷑ atbłtę. ⁊ cursoꝵ uelocitas onti¬
bat᷑. H inc ciccidit ũ om̃iũ ꝓpe arciũ exerertugi.¬
nasia dicant᷑. Aña enĩ in locis cerrantes. cinctitat
ne nudarent᷑. Post relcicrato cingło repente ꝓhie.
ex ammatꝰ. ẽ quidcĩ cursor. Qua ex re exc̃siluati.¬
to. tuc̃ arcon ippomenes ũ nudi deinceps om̃s exctai.
curs. lactꝰ. Uirtꝰ. atq luctucio. Und̾ ferũt quendam
regẽ tor filios adulescentes hntẽ totidẽ gn̾̃bꝰ aͥrig¬
no uississe cõtend̾e. Saltus dictus quasi exilir nͦ
ailtũ. Est cm̃ saltus. altus exilire ł lõgus. Cursis
auelocitate crurũ uocat᷑. E st enĩ cursus. celeritas pda.
catoriũ rete. iaculũ dr̃. H uic arti usus ẽ areptos
lapides ꝓcul ferire hasta sponde librato iacer sags¬
ir. tus ẽ imm̃sitas iuriũ. in labore ⁊ponde copers.
cominꝰ certantes innitcẽ. qͥ gea apellatione cablct
onis palestra dr̃. Palestra aut̃ ł apotos palesta. idi ali¬

Expanded text:
ur, ubi exercentur athletae et cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitsus, iactus, virtus, atque luctatio. Unde ferunt quendam regem tot filios adolescentes habentem, totidem generibus de regno iussisse contendere. Saltus dictus est, quasi exilire in altum. Est enim saltus altius exilire, vel longius. Cursus a velocitate crurum vocatus est; est enim cursus velocitas pedum. atorum rete, iaculatum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere librato iacere, sagiVirtus est immensitas virium in labore et pondere corporis. omminus certantes innituntur, qui greca appellatione athlete onis palestra dicitur. Palestram autem vel apo tis palesi, id est a lu
Abbreviated transcription (Latin):
Nãq in armoꝵ gnbꝰ. milites etiã ab aĩalibꝰ iña silmas¬
oRuca uocata. eo qͥ loris careat. D̾ Loricis¬
¶Solis enĩ circulis feneis cõtexta ẽ.Squama ẽ loricaftt
ex laminis ferreis aut ercis. cõ catħ nata inmodũ squani
cis. & ex ipso spłndore squamaꝵ & similitudine nĩ ciei¬

Expanded text:
Namque in armorum generibus, milites etiam ab animalibus nomina sNamque in armorum generibus, milites etiam ab animalibus nomina sorica vocata eo quod loris careat: solis enim circulis ferreis contexta est. Squama est lorica ferrea ex laminis ferreis aut aereis concatenata in modum squamae piscis, et ex ipso splendore squamarum et similitudine nunc
Abbreviated transcription (Latin):
obiciunt᷑. Musculꝰ. cunicło similis sit. qͦ murꝰ ꝑfoditur
ditũ. ẽ. scutũ eqͥtũ. Sentũ apellatũ. eo qͦd ase excutiat
teloꝵ ictũ. N enĩ telis resistatur. clipeꝰ añ fert᷑. Umbo
scuti pars media ẽ. quasi umbilicꝰ. Aucile. uocat᷑ scu-¬
ancile dictũ ab ancisione qͦd sit ab om̃e parte ułuti an¬
cisũ. ac rotundũ. Ouidiꝰ. id qͦd ancile uocãt qͥ ab omin
parte recisum quaq. noctes oculis angulꝰ om̃is abẽ.
elia. scutu buissimũ in modũ lime mediũ. dquibꝰ. me¬
minit lib regũ. fec̃ rex salomõ ic. scutti de auro puro.
& ccͦc. peltas. ex auro ꝓbato. Scetra. scutũ loreũ sine
ligno. qͦ utunt afri ⁊mauri. deqͦ poeta. leua scȩtra tegit.
arma. leiia cirma quasi paruũ dipeũ. Dicit᷑ autem
& testudo scutũ. Nã in modũ testitudinis fit. C lipeus ꝗ
& testudo scutoꝵ conexio curuatti. intestitudins m&s

Expanded text:
obiciuntur. Musculus cuniculo similis fit, quo murus perfoditur; obiciuntur. Musculus cuniculo similis fit, quo murus perfoditur; ditum est, scutus equitum. Scutum appellatum eo quod a se excutiat telorum ictum. Ut enim telis resistatur, clipeus antefertur. Umbo scuti pars media est, quasi umbilicus. Ancile vocatur scuAncile dictum ab ancisione, quod sit ab omni parte veluti ancisum et rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest. 4. Pelta scutum brevissimum in modum lunae mediae. Cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex auro probato. 5. Cetra scutum loreum sine ligno, quo utuntur Afri, et Mauri, de quo poeta: Laevas cetra tegit. 6. Parma, levia arma, quasi parva, non clypeus. Dicitur autem et testudo scutum. Nam in modum testudinis fit clypeus. 388 Est et testudo scutorum connexio curvata in testudinis modum.
Abbreviated transcription (Latin):
& arces dir. a quibꝰ arcent᷑ hostes. It. arcꝰ. ob speris. qͦd
sit᷑ curuati arcuus. uii. d̾ fundis. un oa
sicta. es q̃ ex ea fundant᷑ lapids.i. emittant᷑. B alista
Cenniters. Cõtra balistã. testudo uala. Seriesenĩ fit
armoꝵ umbonibꝰ int̾ se cͥligatis. uiiii. de danete
Raeti. ĩ species dedit. eo qͦs cũ impeti impingit murim.
mnmodũ arictũ pugnantiũ. Walid̾ enĩ ac nodose arbo¬
ris caput fero uestitur. eaqo suspc̃sa funbꝰ multoꝵ manu
ad murũ impellit᷑. deind retrorsũ dicta inaori impetu
destmat᷑. sicq crebris ietib cõ cussũ muri latus ced̾it.
pauatũq inrũpit. ac fenestrã facit. C õtra imprlsũ cirie.¬
tis. remdiũ ẽ sacꝰ. palłis plenus. ⁊ in eũ lo eũ dimiss. quo
aries ꝑcutit. Laxo enĩ saccoꝵ sinu ictus arietis illisꝰ
mollitur. duriora enĩ mollioribꝰ. facilius cedũt. P lutei
sut erates corio erudo inteatȩ. quę moꝑe fatiendo hosti

Expanded text:
 arcentur hostes. Item arcus ob speciem, quod sint curvati artius. De fundis . Funda dicta eo quod ex ea fundantur lapides, id est emittantur. Balista et emittens. Contra balistam testudo valet: series enim fit armorum umbonibus inter se conligatis. De ariete . Arieti nomen species dedit, eo quod cum inpetu inpingit murum in modum arietum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum inpellitur, deinde retrorsum ducta maiori inpetu destinatur, sicque crebris ictibus concussum muri latus cedit cavatumque inrumpit ac fenestram facit. Contra inpulsum arietis remedium est saccus paleis plenus et in eum locum demissus quo aries percutit; laxo enim saccorum sinu ictus arietis inlisus mollitur. Duriora enim mollioribus facilius cedunt. Plutei sunt crates corio crudo intextae, quae in opere faciendo hosti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑidocendũ accepat. Ciuiꝰ pueri tantũ ingenui fert udt
matie diuidendȩ compendiũ. querere. spinci pisesii¬
tatus efeno lamincĩ exasꝑans dentiũ mordcitat anni¬
uit. quc̃ serrã artifices nũcupat. ꝓ outius artis inueimo
dedalus ing̃r eius iniudiȩ liuore ꝑmotus. pcipit pnatũ
ex arte deiecit. Dehĩc ex sulcitus cretam abiet i n ali
quandu fuit. ufaibulȩ ferũt. ex creta pennis uolaut atq
ciliciã uenit. Curinuis dictus qd uergendo esfint entu¬

Expanded text:
tum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore permotus praecipitem puerum ex arce deiquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pennis volavit, et in Ciliciam venit. 10. Circinus dictus, quod vergendo efficiat circu
Abbreviated transcription (Latin):
N ł acirtũ eundo. ł qͦd ubi nc̃ mete sũt olĩ gladri potiban¬
t᷑. qͦs quadrige cucũ ibat. Et ind̾ dicti eircẽses ab ensibus
curra qͥs eurrebat. Si qͥdẽ inlitore cuxaripas flumiaũ curs
agiantes gladios mordiñ inripe litore ponebãt & erit ar.¬
tis equũ curta ꝑicła. torquere inde & cirçẽses dicti putantur
ȩdis enucat. qͦd ñ puttiuerãt sub tecto cõ secrãdũ quẽ in aꝑ¬
to hñt. ẜ st aut̃ curꝰ. om̃e illud spatiũ qͦd cuciure eqͥ solãe.
uc̃ romam dictũ pritãt acircuitu equoꝵ e̾o qͦd ibi circũ me.¬
tas eqͥ cuirãt. Greci uͦ aciroeȩ solis filici que patri suo hoc

Expanded text:
eundo, vel quod ubi nunc mete sunt, olim gladii ponebantur, quos quadrige circumibant. Inde et circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripe litore ponebant; et erat artis, equos circa pericula torquere: inde et circenses dicti putantur,edis emicat, quod non putaverunt sub tecto consecrandum, quem in aperto haberent. Est autem circus omne illud spatium quod circumire equi solent. Hunc Romani dictum a circumitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Greci vero a Circe solis filia, que patri suo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cusp ide contos. Contũ cuit᷑ quasi conitũ. Est enĩ contũ
acuta rotunditas. Trudes amites sũt cũ lunato ferro
ẽ. hasta am̃tũ hñs inmedio. Dicta aut̃ lanceti. qͦd lance
id̾r equali cm̃to põderata iubrat᷑. Amentũ iunculum
iacłoꝵ astiliũ. qͦ mediis hastis aptat. Et m̃ cim̃tũ qͥ m̃dia
hasta religat᷑. ut iacul&. Claua ẽ qualis fait herculis.
icta qͦd sit elauis feneis inuicẽ relignta. ⁊ ẽ cubito semis
facta. in lõgitudiñ. Hȩc ⁊ aiteia quã oritius caiã dic̃.
st enĩ genꝰ. gallici teli ex matħici quã maxime lenta.
quȩ iactu quidẽ ñ longe ꝓpter guitatẽ euolat. s qͦ per¬
uenit u nimia ꝑfringit. Qͦd si ab artifice mitat᷑. nirsũ
ritu soliti torquere cateicis. Uñ & eos hispani ⁊ galli
tuitaos uocãt. Palarica ẽ telũ ingers torno factum¬
cuit᷑ telo pugnaturd̾ tuiribꝰ. quas falas dici manifestũ ẽ.
uuencilis. Cõ sulis añ falas delfinoꝵ qo columpncis. a fał

Expanded text:
cuspide contos Contus autem, quasi conitus. Est enim conus acuta rotunditas. 3. Trudes hastae sunt cum lunato ferro, est hasta amentum habens in medio; dicta autem 382 lancea, st aequali amento, ponderata vibratur. Amentum vinculum est iaculorum hastilium qui mediis hastis aptatur: et inde amentum quod media hasta religatur ut iaculetur. Clava est qualis fuit Herculis, dicta quod sit clavis ferreis invicem religata; et est cubito semis facta in longitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursuritu soliti torquere cateias. Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingeHoc autem telo pugnatur de turribus, quas phalas dici manifestum est. Juvenalis: Consulit ante phalas, delphinorumque columnas. A phalis
Abbreviated transcription (Latin):
pĩguntũ uo sit. colligitur in ponto eaciuraria nats nia. ⁊ibi. etit
samami e soptimil ẽ. q in aureũ colorẽ transis piarine simile
samart ce eriarũ ds cursu qͦd uͦ pallidius aut sandarice sentile
e. datenins udicat᷑ s eł ticiũ genus squamo sum qͦ noscitup
aumeis cols ndiis cur u sancdlartice. sed acrior. Oeri upsa
insula rubti maris te papoi gignreubi ⁊ sandaracis

Expanded text:
auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaraca. Optimum est quod in aureum colorem transit, purum et fissile gracili venarum discursu; quod vero pallidius aut sandaracae simile est deterius iudicatur: est et tertium genus squamosum quo miscitur aureus color. Vis earum ut sandaracae, sed acrior. Ochra et ipsa in insula Rubri maris Topazo gignitur, ubi et sandaraca. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
mir gtũ. Epͥe cuit̃ cuspis posterior pars hashi.ui.
ꝑeuirat ad hominẽ. Has pͥmũ cretenses usis. qusp
Spicula s̃ sagnte. ł lancee breues. absprcaꝵ spece au¬
cupatȩ. Socorpio ẽ sagnta uenenata arcultr i.¬
tisexcussa:. que dũ cid hom̃ẽ uenerit. uirꝰ qͦ signi
fundit .uĩ ⁊ scorpio nñ ciccepit. uii. S̾ phareris¬

Expanded text:
myrtum. Proprie autem cuspis posterior pars hastae estpercurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, qSpicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unde et scorpio nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
sagiraꝵ faretrę. Uagina opellata. eo qͦd in ea mucto
ł gladius bauilctur. Teca ab eo qͦd aliqͥd recepti tege.
c. lnta. ꝓ .g. posita. Alii gco m̃e tegã uocari asserunt
q ibi reponat aliqͥd. Ind ⁊ biblioteca libroꝵ repositiodes.¬
Dolones sũt uaginȩ ligneȩ. intra q̃s latoe pugio. sub
bacłi specie. Dolones cuit̃ adolo dictis. qͦd fallat ⁊ da

Expanded text:
arum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucro vel gladius baiuletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine thecam vocari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositiodolones sunt vagine lignee, inter quas latet pugio sub baculi specie: dolones autem a dolo dicti sunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
ni cilio nñe. Uenitrũ diit. ꝓ eo qͦd suptĩ motã mentẽ insani¬
tatẽ reduẽ. duo sũt aut̃ gn̾a. albũ ⁊nigrũ. Acone portus
ẽ bitinie qui ꝓuentu maloꝵ gramimi usque ad eo celebris ẽ ut
noxias herbas acconita illic nñe mis. Nam toarca uenena.
co dictti qͦd ex arborib ttixcis expͥmunt᷑. matine apud car¬
tamnbriã. Euforbiũ dictũ qͦd eͥuis sucus oculoꝵ acucit iuisu.
uiꝰ uis tanta ẽ. ut duris carbonibꝰ suꝑ adiectti citus coqͥ com¬
pellat. Nascit᷑ imultis locis. sed płuna in inauritania. Laser
herba nascitur in monte oscobagi. ubi & ganges fluuiꝰ orit.
uiꝰ. sucꝰ. dictꝰ. pͥmũ lasir q̃m manat in modũ lactis. Deinde
usu diriuate laser nñatũ ẽ. ħ ⁊ aquibꝰ dã opiũ cirenatium
apellat᷑. qm̃ ⁊ apud cirenas nascit᷑. A loen herba amaris¬
simi sucꝰ ꝑcinaces herba flagrantis odoris. tirso ferulȩ si¬

Expanded text:
eratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigrum. Acone portus est Bithyniae qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis exprimitur, maxime apud Cantabriam. Euphorbium dictum quod eius sucus oculorum acuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiecta citius coqui conpellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauretania. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur; cuius sucus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde usu derivante laser nominatum est. Hoc et a quibusdam opium Cyrenaicum appellatur, quoniam et apud Cyrenas nascitur. Aloe herba amarissimi sucus. Panaces herba fragrantis odoris; thyrso ferulae si
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit qd comã folioꝵ cid radiũ solis cuxũ aictũ cõnertat.
titimallũ dicene᷑. Huiꝰ species.uii. diũsis in locis nascen¬
tes. Strignos quȩ latinę herba salutaris uocat᷑. ꝓpter
qͦd dołorẽ capitis. ⁊ stomachi incendiũ mitigat. idẽ iuua
lupinai ꝓpt̃ sem̃ euis uuiȩ similȩ. Pilo gonus quã latini
berbã sangnariã uocat qͦd mussa innaribꝰ sango¬

Expanded text:
d radium solis circumacta convertat. titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen eius uvae simile. Polygonos, quam Latini herbam sanguinariam vocant, quod m
Abbreviated transcription (Latin):
purũ sibũ. melinũ. Aeantus herba egiptia semꝑ fron¬
dẽs spinis plena. Flexibili uirgulto. incuiꝰ. imitacione arte¬
uestis ornatur. quȩ acantina dr̃. ⁊ acantis dicta. E dera
dicta. qͥd arborib reptando aderebat. D̾ quci uirg̃. Int̾ uie.¬
tricis ederi tibi serꝑe lautos. Alii ederã auĩt uocatã qͦd edis su¬

Expanded text:
pureum, album, melinum. Apureum, album, melinum. Arens, spinis plena, flexibili vestis ornatur, quae acanthina dicitur; et acanthis dicta. Hedera dicta quod arboribus reptando adhaereat. De qua Vergilius Etrices hederam tibi serpere lauros. Alii Hederam aiunt vocatam, quod haedis su
Abbreviated transcription (Latin):
racũ uocãt. Cuiꝰ. nñis usũ. uing̃ etiã ad uener atf.¬
traaẽ amcracꝰ apuero cuiꝰdã regis qͥ casu lapbsus dim
fene ungenta nouũ igͣtissimũ ea cõfusione odorẽ .¬
auit. IACINT. herba ẽ. hñs florẽ purpureũ. Trx
aut̃ nñ apuero quodã nobili qui in saltibꝰ int̾̃ purpu¬
reos flores reꝑtus ẽ. intfectus deditq ũ herbȩ pien.¬
lis funeris cas. Est at̾ radice & flore uolui similis pus¬
ros ab ubtate retinẽs. Narcissꝰ lierba. fabulose inpe¬
sitũ im̃ ht̃. a quodã puero. Cuiꝰ. membra inhuc flore
transierũt. qͥ inũ narcissi si in apellacioñ custodit ⁊ de.
pulcritudinis in candore retince folioꝵ. Rosa abspe.¬
cie floris nũcupatti qͦd rutilante colore rubeat. Lilia
lactei floris herba. uñ ⁊ nũcupata quasi liclia. Ciuis
dũ candor sit uifoli is. auri tam̃ species intus esfulga
Uiola. ꝓpt̃ ium odoris. nn accepit. hiuꝰ. genera sũt.iii . pus¬

Expanded text:
racum vocant. Cujus nominis usum Virgilius etiam ad Venerem refetraxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus; deditque nomen herbae puerilis funeris casus. Est autem radice et flore bulbi similis, pueros a pubertate retinens. Narcissus herba fabulose inpositum nomen habet a quodam puero cuius membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum. Rosa ab specie floris nuncupata, quod rutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: pur
Abbreviated transcription (Latin):
ligi resina. cedria dr̃. quȩ inõuersandis libris adeo est utił
ut ꝑ lunti exxeti. Nec tineas patiant᷑. nec tempre cõsenascat.
ascitur. mereta. afrioa atq siria. E iparissus gee dr̃. qͦd

Expanded text:
ligni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utililigni resina cedrea dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis, 335 ut perliti ex ea, nec tineas patiantur, nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa, atque Syria. 34. Cyparissus Graece d