comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunit. liberum hospiciũ super uacua exanimo uollenda sunt. Nondabitse in as angus¬
gustias uirtus laxũ spaciũ res magna desiderat. expellant᷑ om̃ia totũ pectus illiu
Acenim delectat. artiũ noticia multarũ tantũ itaque ex illis retineamꝰ quantum
necessariũ: Antu existimas rep̃hendendum. qui sliper uacua usuibi comparati & p̃¬
ciosarũ rerumpompam indomo explicat. ñputas eũ qui occupatus est in superuacia
lcterarũ suppellectile plus scire uelle quã sit satis: in temperanciȩ gemis est. Quid
qđiseo liberaliũ arciũ consetꝰtacio molestos uerbosos intempestiuos sibiplacente fac̃:
or ideo nondiscentes necessaria q suꝑuacua didicerunt: Iuattuor mlia librorũ dicdm
gameriaueus seriprut misererer sta multa superuocua legissa& inħhis libris: depatria.
homes uqueritur in his de anȩ a matre queritur uera. in his libidinosior anacreor an

Expanded text:
sint liberum hospitium, supervacua ex animo tollenda sunt. Non dabit se in has ansint liberum hospitium, supervacua ex animo tollenda sunt. Non dabit se in has angustias virtus; laxum spatium res magna desiderat. Expellantur omnia, totum pectus illi vacet. "At enim delectat artium notitia multarum." Tantum itaque ex illis retineamus, quantum necessarium est. An tu existimas reprendendum, qui supervacua usibus conparat et pretiosarum rerum pompam in domo explicat, non putas eum, qui occupatus est in supervacua litterarum supellectile ? Plus scire velle quam sit satis, intemperantiae genus est. Quid? Quod ista liberalium artium consectatio molestos, verbosos, intempestivos, sibi placentes facit et ideo non discentes necessaria, quia supervacua didicerunt. Quattuor milia librorum Didymus grammaticus scripsit. Misererer, si tam multa supervacua legisset. In his libris de patria Homeri quaeritur, in his de Aeneae matre vera, in his libidinosior Anacreon an
Abbreviated transcription (Latin):
defuturis. decaducis de ȩternis detempore : deqͦuno inde quã multa querantur
ꝑimum anper sesitaliquiel: deinde in aliquid. ante tempussit: sine tempore
cun mundo coeperit an& ante mundum. quia fuerit : aliquid fuerit & tempꝰ:
bnumerabiles questiones sunt de animo Tantum undesit : qualissit: quando
eẽ incipiat. quam diusit: aliunle alio transeat ad omiciliam: ut & ad alias
animaliũ formas. aliasq coniectas. an ñ amplius quã semel seruiat. & emissus
uagetur intoro. utrumcorpus sit an nonsit: quid sit facturus cũ pernos aliquid
acere desicrit : quomodo libertate sua usurus cũ ex hac effugerit caueat a nob¬
iuscat᷑ priorũ. & illi ne nossese incipiat unde corpori abductus sublime secessit.
quãcũq partẽ reruhumanarum. diuinarũq cõpre. hendens : ingenti copia
querendorũ ac discendorum fatigaueris. hȩctam multa tam magna uthabere pos.¬

Expanded text:
de futuris, de caducis de aeternis, de tempore. De quo uno vide quam multa quaerantur: de futuris, de caducis de aeternis, de tempore. De quo uno vide quam multa quaerantur: primum an per se sit aliquid; deinde an aliquid ante tempus sit sine tempore; cum mundo coeperit an etiam ante mundum quia fuerit aliquid, fuerit et tempus. Innumerabiles quaestiones sunt de animo tantum: unde sit, qualis sit, quando esse incipiat, quamdiu sit; aliunde alio transeat et domicilia mutet in alias animalium formas aliasque coniectus, an non amplius quam semel serviat et emissus vagetur in toto; utrum corpus sit an non sit; quid sit facturus, cum per nos aliquid facere desierit, quomodo libertate sua usurus, cum ex hac effugerit cavea; an obliviscatur priorum et illinc nosse se incipiat, unde corpori abductus in sublime secessit. Quamcumque partem rerum humanarum divinarumque conprenderis, ingenti copia quaerendorum ac discendorum fatigaberis. Haec tam multa, tam magna ut habere pos
Abbreviated transcription (Latin):
pdige utenlum: Cumdicatis in quid sine liberalibus studus acliur cucem ñperue¬
inre. quemadmodum negatis illa nichil conferre uirtuti : quia nec sine: cibo ad
urtutem peruenitur : cibus tamen aduirtutem ñ pertm& Ligna naui nich ł:
conferunt: quamuis ñ fiat nanis nisi exlignis: Nonestinquã curaliquid putes:
cum adititorio ficri sine quo ñ potest ficri. Pocest quidem & iãilluddici sine li¬
ralibusstudus ueniri alsa pienciam posse. quam ius &iam uirtus discenda sit
tamen non perhȩc discit᷑. Quid est autem quare existimem ñ futurũ sapientem⁊ eũ.
qui litteras nescit : : eũ sapiencia ñ sitinlitteris  res tradit non uerba : & nescio ceri¬
cior memoriasit : quȩ nullum extrase subsidium hob& : Magna᷑ spaciosa resest.
sapienciã : Uacuo illiloco opus est. Dediuinis humanisq discendum est.. dep̃te

Expanded text:
prodige utendum. "Cum dicatis," inquit, "sine liberalibus studiis ad virtutem non perveprodige utendum. "Cum dicatis," inquit, "sine liberalibus studiis ad virtutem non perveniri, quemadmodum negatis illa nihil conferre virtuti?" Quia nec sine cibo ad virtutem pervenitur, cibus tamen ad virtutem non pertinet. Ligna navi nihil conferunt, quamvis non fiat navis nisi ex lignis. Non est, inquam, cur aliquid putes eius adiutorio fieri, sine quo non potest fieri. Potest quidem etiam illud dici: sine liberalibus studiis veniri ad sapientiam posse; quamvis enim virtus discenda sit, tamen non per haec discitur. Quid est autem, quare existimem non futurum sapientem eum, qui litteras nescit, cum sapientia non sit in litteris ? Res tradit, non verba, et nescio an certior memoria sit, quae nullum extra se subsidium habet. Magna et spatiosa res est sapientia. Vacuo illi loco opus est. De divinis humanisque discendum est, de praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
Hichił autem ulla ar falia debonis aemalis querit singulas habie circuire uirtuaes : For tauidoan¬
temtrpe timendorum est : territilia & subiugum libertatem nr̃am mitiencia desot prouocat
frarge: Num quidergo hanc libr aliastuca corroborant᷑ : fides sẽisi um iimampector is donatest
studia. hos ammos fictre possunt : tempetancia uoluptitaib inperatꝰ alia fodit:
at abigit. alias dispeniat. & adsanũ modũ redigit. Nec ũquã ad illas ꝓtt̃ ipsas
uenit Scit optimũ eẽ modũ cuproꝵ nonquantũ uelis. seđ quanteũ uebeas sume re
Iumanitas uetat supboni eẽi aduersus socios uetait au irũ uerbis reb affectibus
communẽ sefacilẽ omib. prestat. nullũ alienũ malũ putat. bonũ aut̃ suum:
uleomaxime qđ aliciu bono futurũ est amat Nunquid liberalia studia
demenciam quȩ alieno sangini tam quam suoparsit : & seit homini non oe. homii

Expanded text:
nihil autem ulla ars alia de bonis ac malis quaerit. Singulas Iubet circumire virtutes. Fortitudo connihil autem ulla ars alia de bonis ac malis quaerit. Singulas Iubet circumire virtutes. Fortitudo contemptrix timendorum est; terribilia et sub iugum libertatem nostram mittentia despicit, provocat, frangit. Numquid ergo hanc liberalia studia corroborant ? Fides sanctissimum humani pectoris bonum est, studia hos animos facere possunt ? Temperantia voluptatibus imperat, alias odit atque abigit, alias dispensat et ad sanum modum redigit nec umquam ad illas propter ipsas venit. Scit optimum esse modum cupitorum non quantum velis, sed quantum debeas sumere. Humanitas vetat superbum esse adveralienum malum putat. Bonum autem suum ideo maxime, quod alicui bono futurum est, amat. Numquid liberalia studia clementiam, quae alieno sanguini tamquam suo parcit et scit homini non esse homine
Abbreviated transcription (Latin):
coedestia ꝗuȩ illissituis. queuenatura: Sapensscit cursus & recursus & quasdam obseruacione
perquas descendunt & adleuantur. aspeciem intertum inftancium predte cum celesianes
start̃ non liceat: Colligitma tematicus causa nt speculo imaginat ex primat sciens sapiens illut
tibi geom etres potest dicere. quantum ab ẽc debeat. corpus abimagme & qualisformaspetũ
quales imagine hredelat: Magnumẽ e solem philos opiͥis ꝓbabit : quantus sit matematicus.
qͥusuq ddam & exercitacione procedit : S ut ꝓcedat i peccanda illiq dlam principiasunt:
Nonest autem ars suuuris cuiprȩ etarium fundamentum est. Philosopiha mlabalio pete. tottu᷑
opusa solo excitat. Matematica utitachiam. superficiaria est: in alie no eibificat : accipit prima.
muorum beneficio ad ulteriora ꝑuemat: siper seitet aduerum: sitocius mundi natura spo

Expanded text:
caelestia, quae illis sit vis quaeve natura, sapiens scit; cursus et recursus et quasdam observationes, caelestia, quae illis sit vis quaeve natura, sapiens scit; cursus et recursus et quasdam observationes, per quas descendunt et adlevantur ac speciem interdum standum praebent, cum caelestibus stare non liceat, colligit mathematicus. Quae causa in speculo imagines exprimat, sciet sapiens; illud tibi geometres potest dicere, quantum abesse debeat corpus ab imagine et qualis forma speculi quales imagines reddat. Magnum esse solem philosophus probabit; quantus sit, mathematicus, qui usu quodam et exercitatione procedit; sed ut procedat, impetranda illi quaedam principia sunt. Non est autem ars sui iuris, cui precarium fundamentum est. Philosophia nil ab alio petit, totum opus a solo excitat; mathematice, ut ita dicam, superficiaria est, in alieno aedificat. Accipit prima, quorum beneficio ad ulteriora perveniat. Si per se iret ad verum, si totius mundi naturam posset
Abbreviated transcription (Latin):
liberȩ quib curȩ uirtus est: uemad modum inquid est aliqua pars philo sophie: natu¬
ralis est: aliqua moralis est aliqua racionalis sic & hec quoque liberalium arcium
turba locum sibi in philosophiae uindicat. Cum uentum est adnaturales questiones.
geometriȩ testimomo statur : Cͥgo quam adinuat parsest : multa adiuuant nos
malta aduiuant nos. Necideopartes nr̃ȩ sunt : im mosi partes essent : non adiuiuarent: Cib
adiutorium corporis: nec tamen pars est : Ali qđ nobis prestat geometriȩ ministerium :
sic philosopinȩ ne cessaria eftt quo modo ipse faberus: sed nechie geometrie. parsest : nec illo
hilo sophie preterea utr ague finessuos haba: Sapiens cnim causas naturalium & querit
nduitt quortun pameros menfurasq geometr es persequitur :̃ & supputat᷑ quaracione constent

Expanded text:
liberae, quibus curae virtus est. "Quemadmodum," inquit, " est aliqua pars philosophiae natuliberae, quibus curae virtus est. "Quemadmodum," inquit, " est aliqua pars philosophiae naturalis, est aliqua moralis, est aliqua rationalis, sic et haec quoque liberalium artium turba locum sibi in philosophia vindicat. Cum ventum est ad naturales quaestiones, geometriae testimonio statur; ergo eius, quam adiuvat, pars est." Multa adiuvant nosMulta adiuvant nos nec ideo partes nostri sunt. Immo si partes essent, non adiuvarent. Cibus adiutorium corporis nec tamen pars est. Aliquid nobis praestat geometriae ministerium; sic philosophiae necessaria est, quomodo ipsi faber. Sed nec hic geometriae pars est nec illa philosophiae. Praeterea utraque fines suos habet. Sapiens enim causas naturalium et quaerit et novit, quorum numeros mensurasque geometres persequitur et subputat. Qua ratione constent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcipiendis locũ parat. sic libera les artes nõꝑdu tunt animũ adirtutẽ. sed ex¬
pediunt Quatuor ait eẽ artiũ posidonius genera. sunt uulgares &e sordide
sunt ludicrȩ. sunt pueriles. sunt liberales. Uulgares opificũ quȩ manu cons¬
tant. & adinstruendã uitã occupatȩ sunt. Inquib nulla decoris nulla¬
dicoris. nulla honesti simulacio .ẽ. Ludicrȩ sunt. quȩ ad uoluptatẽ oculor
atq auruĩ tendunt. his ad iuimeres lic& machinatoris. qui psmata perse
surgencia excogitant a tabi ta tacitr in sublinue crescencia. & alias
exinopinato uarietates aut de. iscentibus quȩ coherebant. auhisquȩ distabant.
suassponte coeuntibus. aut his quȩ eminebant paulatim in se residentibus. Hii
imperitorum feruint ur oculi. om̃ia subita qr causas non nouere mirancium.
Puerilessunt. & aliquidhabentes. liberalibussimiles Hlae artes quas. er leo. R

Expanded text:
percipiendis locum parat, sic liberales artes non perducunt animum ad virtutem, sed expercipiendis locum parat, sic liberales artes non perducunt animum ad virtutem, sed expediunt. Quattuor ait esse artium Posidonius genera: sunt volgares et sordidae, sunt ludicrae, sunt pueriles, sunt liberales. Volgares opificum, quae manu constant et ad instruendam vitam occupatae sunt, in quibus nulla decoris, nulla honesti simulatio est. Ludicrae sunt, quae ad voluptatem oculorum atque aurium tendunt. His adnumeres licet machinatores, qui pegmata per se surgentia excogitant et tabulata tacite in sublime crescentia et alias ex inopinato varietates aut dehiscentibus, quae cohaerebant, aut bis, quae distabant, sua sponte coeuntibus aut his, quae eminebant, paulatim in se residentibus. His imperitorum feriuntur oculi omnia subita, quia causas non novere, mirandum. Pueriles sunt et aliquid habentes liberalibus simile hae artes, quas ἐγκυκλίουσ
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i rectã exerciterunt. lastlia iacere. sudẽ torquere. ęquũ agitare. arma trac¬
tare: Nichil liberos suos docebant qđ discendũ eã iacentib sed nec hȩ nec ille
clocent. alii tue uirtutẽ. Iuid enĩ ꝓdest ȩquũ regere. & cursĩ eiꝰ freno tẽperare
affectib effrenatissimis abstrahi : quid ꝓlest multos iuncere luctacione uł cesti.
abuticundia uinea : Quid ergo nichil nobis liberalia conferunt studia: aclalu
multũ aduirtu tẽ nichil Hlam& he uiles exprofesso artes quȩ manu constant
ad instrumenta uitȩ̨ plurimũ cõferunt. tamẽ ad uirtutẽ nõꝑtinent. Quare gͦ
liberalib studis filios erudimꝰ : nõq uirtutẽ dare possunt. sed quia animũ ad
accipiendã uirtutẽ preparant. qu̾e ad modũ prima illa ut antiqui uocabant
litteratura. ꝑ quã pueris elementa tradunt᷑. Nõ dec& liberales artes sed mo.x

Expanded text:
nostri rectam exercuerunt hastilia iacere, sudem torquere, equum agitare, arma tracnostri rectam exercuerunt hastilia iacere, sudem torquere, equum agitare, arma tractare ? Nihil liberos suos docebant, quod discendum esset iacentibus. Sed nec hae nec illae docent aluntve virtutem. Quid enim prodest equum regere et cursum eius freno temperare, adfectibus effrenatissimis abstrahi ? Quid prodest multos vincere luctatione vel caestu, ab iracundia vinci ? " Quid ergo ? Nihil nobis liberalia conferunt studia?" Ad alia multum, ad virtutem nihil. Nam et hae viles ex professo artes, quae manu constant, ad instrumenta vitae plurimum conferunt, tamen ad virtutem non pertinent. "Quare ergo liberalibus studiis filios erudimus ?" Non quia virtutem dare possunt, sed quia animum ad accipiendam virtutem praeparant. Quemadmodum prima illa, ut antiqui vocabant, litteratura, per quam pueris elementa traduntur, non docet liberales artes, sed mox
Abbreviated transcription (Latin):
itus cẽ Nũ quid me crastina ñ fallit hora: fallit inũ qđ nescincus uenit. Ego
ꝗd futurũ sit nescio quid fueri possit scio: Ex hoc nichil desperabo totũ expecto
si quid remittit᷑ boni consulo fallit me hora si parcit: se ne siquidẽ fallit Faani
quẽ alinodũ scio om̃a occidere posse. sic scio & nõ utiq casura. Utiq secdã ex pe¬
ut imumerũ liberaliũ artiĩ pictores recipiã. Nõ magis quã statuarios auc
marmorarios. aut ceteros luxuri ministros eq luctatores & totã oleo acluto
constantẽ scienciã. Ex pello ex hisstudus liberalib: aut & ungeͥntarios recipiam
& cocos & eeteris uoluptatib nr̃is. ingenia ac comodantes sua: Iud erũ orote
liberale hahent isti irumi uomacores quor corpara. isagina animi & matię
& uet̾no sunt : anliberale stuchũ istuc eẽ iuuentti nre credidimus. nĩamaiores

Expanded text:
tutus essem. " Numquid me crastina non fallit hora? Fallit enim quod nescienti evenit." Ego tutus essem. " Numquid me crastina non fallit hora? Fallit enim quod nescienti evenit." Ego quid futurum sit, nescio; quid fieri possit, scio. Ex hoc nihil desperabo, totum expecto; si quid remittitur, boni consido. Fallit me hora, si parcit, sed ne sic quidem fallit. Nam quemadmodum scio omnia accidere posse, sic scio et non utique casura. Utique secunda expecut in numerum liberalium artium pictores recipiam, non magis quam statuarios aut marmorarios aut ceteros luxuriae ministros. Aeque luctatores et totam oleo ac luto constantem scientiam expello ex his studiis liberalibus; aut et unguentarios recipiam et cocos et ceteros voluptatibus nostris ingenia accommodantes sua. >Quid enim, oro te, liberale habent isti ieiuni vomitores, quorum corpora in sagina, animi in macie et veterno sunt ? An liberale studium istuc esse iuventuti nostrae credimus, quam maiores
Abbreviated transcription (Latin):
siquid iniuta rectum sit ignoras : uenionũnc adillum. quicae lestium noticia gloriat᷑
rigida saturni sese quoste lla recept& : qͦ signiscȩ li cillenius erre morbes. hoc scir
quid proderit: ut sollicitus sum. cumsaturnus & m ars ex constrario stabunt. Aut cũ
merturius uespertinus faci& occasum : uidente saturna pocius quam hoc discam. ubi¬
umque sunt ista : propicia ẽẽ non possemutari Agi illa continuus or dofatat
& meuitabilis cursus perstatutas uices remaneant effectus rerum omnuim : aut
mouent aut notant : sedsie quicꝰ quid euentt faciunt quid in muea bilis rei nõcicia
profici& siue significant. quid refet ꝓuidere qđ esfigere non possis. sciasista nescias
sent. Siuero solẽ ac rapidum. stellasque sequentes ordnie respicies. Nlũ quate crastin
fall&e hora nec niidus noctis capii reserante satis habundeq ꝑuisũ c ut ab insidiis

Expanded text:
si quid in vita rectum sit ignoras ? Venio nunc ad illum, qui caelestium notitia gloriatur: si quid in vita rectum sit ignoras ? Venio nunc ad illum, qui caelestium notitia gloriatur: Frigida Saturni sese quo stella receptet, Quos ignis caeli Cyllenius erret in orbes. Hoc scire quid proderit ? Ut sollicitus sim, cum Saturnus et Mars ex contrario stabunt aut cum Mercurius vespertinum faciet occasum vidente Saturno, potius quam hoc discam, ubicumque sunt ista, propitia esse, non posse mutari? Agit illa continuus ordo fatorum et inevitabilis cursus. Per statas vices remeant et effectus rerum omnium aut movent aut proficiet ? Sive significant, quid refert providere quod effugere non possis ? Scias ista, nescias; fient. Si vero solem ad rapidum stellasque sequentes Ordine respicies, numquam te crastina fallet Hora nec insidiis noctis cupiere serenae. Satis abundeque provisum est, ut ab insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
fiturus est : siquantum i. at potse. computare cogetur. Quid m̃ ꝓdest scire agellum
partes diuidere sinesciocum fratre duudere : qa proaest doi gere suł tiliter pedesiungere
compre hendere & iam siquid detem pedem effugit: sitristem me facit uicinus ir po
& aliquid ex meo abradens. doca quomͦ nichil perdam ex finibus meis: Atergo clisdere
uolo : quomͦ totos hilaris amittam : Paterno agro & auito inquid expellor quid ante
uum tuum . quis istum agrum tenuit : cuius nondico hominis s& populi fuerit expedi
potest. Nondñs istos& colonus intrasti. Cuuis colonꝰ es: sibene tecum agitar heredis
formam. interuallasiterum dicis nichilest : qđ in menfura tuam non cadat : Siartifex
s metire hominis animũ dicquam pusillus sit: scis quȩ recta sitlinea. Qud tibi ꝓdes

Expanded text:
futurus est, si quantum habeat per se conputare cogetur. Quid mihi prodest scire agellum futurus est, si quantum habeat per se conputare cogetur. Quid mihi prodest scire agellum in partes dividere, si nescio cum fratre dividere ? Quid prodest colligere subtiliter pedes iugeri et conprendere etiam si quid decempedam effugit, si tristem me facit vicinus inpotens et aliquid ex meo abradens ? Docet quomodo nihil perdam ex finibus meis; at ego discere volo, quomodo totos hilaris amittam. " Paterno agro et avito," inquit, "expellor." Quid? Ante avum tuum quis istum agrum tenuit ? Cuius, non dico hominis, sed populi fuerit, expedire potes ? Non dominus isto, sed colonus intrasti. Cuius colonus es? Si bene tecum agitur, heredis. formam, intervalla siderum dicis, nihil est, quod in mensuram tuam non cadat. Si artifex es, metire hominis animum. Dic quam magnus sit, dic quam pusillus sit. Scis, quae recta sit linea; quid tibi prodest,
Abbreviated transcription (Latin):
uerba scđo suo dederit. anulixum illum cẽ. quem uidebat. antequam scira&e suspicata
sit : doceme quid sit pudicicia & quantum in eabonum: incorpere: an in animo posita
sit: Admusicum transeo: Docesme qͣmodo inter se acutȩ ac graues consonent : qͣmͦ do
neruorum disparem redelenciũ sonum fiat concordia : fac pocus. quomodo animus secũ
ieus conson&. nec consiliamea discrepent. Monstramicd. qui sint modi flebiles: moni
pocuis. qͥmꝰ. inter aduersa non emis samflebilem uocem. Metirime geometres doc&e latifundia
pocius ꝗ loceat. Quom meciar quantũ homini satissit. Humerare doc& me : & a uariciȩ
commendat. digitos pocus quam doceat nchiladrem pertina . istas computaciones. no ne
feliciorem ciuꝰ passionem tabularius lassat imino quã super uacua possideat. qui infe licissimꝰ.

Expanded text:
verba saeculo suo dederit ? An Vlixem illum esse, quem videbat, antequam sciret, suspicata verba saeculo suo dederit ? An Vlixem illum esse, quem videbat, antequam sciret, suspicata sit ? Doce me, quid sit pudicitia et quantum in ea bonum, in corpore an in animo posita sit. Ad musicum transeo: doces me, quomodo inter se acutae ac graves consonent, quomodo nervorum disparem reddentium sonum fiat concordia; fac potius, quomodo animus secum meus consonet nec consilia mea discrepent. Monstras millimihi, qui sint modi flebiles; monstra potius, quomodo inter adversa non emittam flebilem vocem. Metiri me geometres docet latifundia potius quam doceat, quomodo metiar, quantum homini satis sit. Numerare docet me et avaritiae commodat digitos potius quam doceat nihil ad rem pertinere istas conputationes, non esse feliciorem, cuius patrimonium tabularios lassat, immo quam supervacua possideat, qui infelicissimus
Abbreviated transcription (Latin):
nõ magis ad rẽ ꝑtin&: quã scire amminor hecuba fuerit. quã heletia
Quare tã male tulerit ȩtatẽ. Quid inquã annos patrooli & achillis in quirere
ad reni existimas. ꝑtinere: queris ulixes ubi errauerit. pocuis quã efficias. ne
nos semꝑ errem᷑. nõ uacat audire. utrũ int̾ italiã & siciliã iactatus sit. aneetra
natũ nał orbt̃ ieq enĩ potuit intã angustos ercores seutã longas tẽpestates
nos antnt cotilie iactant . &. nequicia iomia ulixis mala mpellit.
Non de .t̃. forma quȩ sollicita. oculos non hostis. hinc monstra effera & humano cruore
gaudencia hinc insidio a blandimenta aurium hinc noufragia & totuariȩ etates maloꝵ
hocmodoce quomodo patriaq amem. quomodo uxoren. quemodo patrem: quomodo ad hȩc
tam honestam uel naufragas nalugem. qđ inquiris anene. lopa impii Adica fuerit. ai

Expanded text:
non magis ad rem pertinet quam scire, cum minor Hecuba fuerit quam Helena, non magis ad rem pertinet quam scire, cum minor Hecuba fuerit quam Helena, quare tam male tulerit aetatem. Quid ? Inquam, annos Patrocli et Achillis inquirere ad rem existimas pertinere ? Quaeris, Vlixes ubi erraverit, potius quam efficias, ne nos semper erremus ? Non vacat audire, utrum inter Italiam et Siciliam iactatus sit an extra notum nobis orbem, neque enim potuit in tam angusto error esse tam longus; tempestates nos animi cotidie iactant et nequitia in omnia Vlixis mala inpellit. Non deest forma, quae sollicitet oculos, non hostis; hinc monstra effera et humano cruore gaudentia, hinc insidiosa blandimenta aurium, hinc naufragia et tot varietates malorum. Hoc me doce, quomodo patriam amem, quomodo uxorem, quomodo patrem, quomodo ad haec tam honesta vel naufragus navigem. Quid inquiris, an Penelopa pudica fuerit, an
Abbreviated transcription (Latin):
annoti. Sinon docent. Netradunt quidẽ. Sidocent : philo sophisot
Uis scire. quã nõ ad docen  init cosederint aspice quã dissmilia otẽse
om̃iuni studia sint. At qui similitudo eẽt idẽ docentium. nisi forte tebi
homerũ philo sophũ fiusse ꝓsuadent cũ his ipsis quib: colligunt negetit
ã modo stoicũ illũ facumt. uirtutẽ solã ꝓbantẽ & uoluptates refugientẽ:
&e abhonesto ne oimortalitatis quidẽ p̃tio recedentẽ. modo epicureu laudãtẽ
statũ. quiete ciuitatis.  & inter conuiuia cantusq uitã exigentis. mo S
peripateticũ. bonorũ genera inducentẽ. modo ac ademicũ om̃ia incerta
dicentẽ. Appar&e nichil horũ tẽ i illo qui om̃ia sunt: Ista enĩ interse
dissident. Demus illis homerũ philosophũ fuisse. nẽpe sapiens factus. ẽ
antequã carmina ulla cognoscer&. Ergo illa discaniꝰ. que homerũ fecere
sapientẽ. Hoc quidẽ me querere ut̃ maior ȩtate fuerit homerꝰ an hesiodos.

Expanded text:
an non; si non docent, ne tradunt quidem. Si docent, philosophi sunt. Vis scire, quam non ad docendam virtutem consederint ? Aspice, quam dissimilia inter se omnium studia sint; atqui similitudo esset idem docentium. Nisi forte tibi Homerum philosophum fuisse persuadent, cum his ipsis, quibus colligunt, negent. Nam modo Stoicum illum faciunt, virtutem solam probantem et voluptates refugientem et ab honesto ne inmortalitatis quidem pretio recedentem, modo Epicureum, laudantem statum quietae civitatis et inter convivia cantusque vitam exigentis, modo Peripateticum, tria bonorum genera inducentem, modo AeademicumAcademicum, omnia incerta dicentem. Adparet nihil horum esse in illo, quia omnia sunt. Ista enim inter se dissident. Demus illis Homerum philosophum fuisse; nempe sapiens factus est, antequam carmina ulla cognosceret. Ergo illa discamus, quae Homerum fecere sapientem. Hoc quidem me quaerere, uter maior aetate fuerit, Homerus an Hesiodus,
Abbreviated transcription (Latin):
spolia. qđ unus populus erqpuerit om̃ibus facilius ab om̃ib ionu eripi posse. hanc satius ẽ.
suadere & expugnare affectus nõ circũ scribere. Si possumꝰ fortius loquamt̃. siminius

Expanded text:
spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse ? Hanc satius est spolia, quod unus populus eripuerit omnibus, facilius ab omnibus uni eripi posse ? Hanc satius est suadere et expugnare adfectus, non circumscribere. Si possumus, fortius loquamur; si minus
Abbreviated transcription (Latin):
sigrificat᷑. hanc pauꝑtati antipat̃ adsignat. Ego non indeo quid aliud sit pauꝑtas. quã parin
possessio de isto uidebimꝰ. si quando ualde uacabit que sic diuitiarũ. quȩ pauptatis substo¬
cia. Sed tuuc quoq cõsiderabimꝰ. nũ quid satius sit pauptatẽ ꝑmulcere diuitus. demere suꝑ¬
ciliũ quã litigare de uerbis. quasi iã dereb uidicatura sit. Pitemꝰ nos ad contẽ cionẽ uocatos
lex de abolendis diuitus fertio his int̃rogationib: suasuri aut dissua suri sumus. His effectur
ut populus romanus. pauꝑtatẽ. fundamentũ. & causã imperii sui requirat. ac laudes diuitias
aut̃ suas timeat. ut cogit& hasse apud iuictores repperisse. hinc ambitũ & largitiones &
tu multus in urbẽ sanctissimã. tẽperatissim̃aq in rupisse. Nimis luxuriose ostentarigr̃ cuĩ

Expanded text:
significatum Hanc paupertati Antipater adsignat; ego non video, quid aliud sit paupertas quam parvi significatum Hanc paupertati Antipater adsignat; ego non video, quid aliud sit paupertas quam parvi possessio. De isto videbimus, si quando valde vacabit, quae sit divitiarum, quae paupertatis substantia; sed tunc quoque considerabimus, numquid satius sit paupertatem permulcere, divitiis demere supercilium quam litigare de verbis, quasi iam de rebus iudicatum sit. Putemus nos ad contionem vocatos; lex de abolendis divitiis fertur. His interrogationibus suasuri aut dissuasuri sumus ? His effecturi, ut populus Romanus paupertatem, fundamentum et causam imperii sui, requirat ac laudet, divitias autem suas timeat, ut cogitet has se apud victos repperisse, hinc ambitum et largitiones et tumultus in urbem sanctissimam et temperantissimam inrupisse, nimis luxuriose ostentari gentium
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. amaiore sui parte estimatũ bonũ. ad unũ sapientẽ ꝑtinet: in uiolatũ ẽ
oportet. bonũ animã habere: Vnus tibi nodus. sed herculanus restat. Exmalis
bonũ nonfit: exmulas pauꝑtatib diuitiȩ fiunt. Ergo diuitiȩ bonũ non sunt. Hanc
int̾rogationẽ piri nonagnoscunt peripatetici. & fonexoit illam a soluunit: Ait autẽ posidoni
hoc sophisina ꝑ om̃is dialecticorũ scolas iactatum. sic ab antipatro reselli. Pauꝑtas uoni
dicunt nõ qđ habeat dicit sedad nõ habeat. Itaq ex multis manib nichil impleripote
cdiucias mmiltȩ res faciunt. nõ multe impię. aut u. dolos pauptatẽ intelligis.¬
auptas r̃ nõ quę pauca possicd&: sed quȩ multa nõ possid&: Ita nõ habeo dieit᷑ qui liabet
s d habeo qđ eide est Facilius qđ uolo exprimerẽ si latinũ uerbũ eã quoan it ynapiiiã¬

Expanded text:
dicitur a maiore sui parte aestimatum; bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse dicitur a maiore sui parte aestimatum; bonum ad unum sapientem pertinet; inviolatum esse oportet. Bonum animum habere; unus tibi nodus, sed Herculaneus restat: " ex malis bonum non fit. Ex multis paupertatibus divitiae fiunt; ergo divitiae bonum non sunt." Hanc interrogationem nostri non agnoscunt, Peripatetici et fingunt illam et solvunt. Ait autem Posidonius hoc sophisma, per omnes dialecticorum scholas iactatum, sic ab Antipatro refelli: " paupertas non ρησιν dicunt. Non quod habeat dicit, sed quod non habeat. Itaque ex multis inanibus nihil inpleri potest; divitias multae res faciunt, non multae inopiae. Alt non quae pauca possidet, sed quae multa non possidet; ita non ab eo dicitur, quod habet, sed ab eo, quod ei deest." Facilius, quod volo, exprimerem, si Latinum verbum esset, quo ἀνυπαρ
Abbreviated transcription (Latin):
uoc& : Possidonius sic int̾ro gandũ ait. que neq magnitudinẽ animo ñdant. nec
fiduciã. nec securitatẽ. ñ sunt bona. diuicie autẽ & bona ualitudo. & similia
his nihil horum faciunt. ergo non s̃ bona: Hlanc introgationẽ. magis & iam
nunc hoc modo intendit. qi̧ neq magnitudinẽ animodant: nec fiduciã nec secuitua
Contra auc̃ in solentiã tunore arrogantiã creant. mala sunt : a fortuitis aut̃ in hec
inpellimus: Ergo non sint bona Hac inquit ratione : ne commoda quidem ista
erunt: Alia ẽ commoderũ conditio alia bonorũ Cõmodũ ẽ. qđ plususus habe
quã molestiȩ bonũ sicerũ eẽ deba: ⁊ ab omĩ parte innoxiũ ponẽ. id bonũ quod
plus ꝓdest: sed qđ tantũ pdest. Precerea cõmodũ & ad animalia ꝑtiet & adinꝑ¬
fectos homines ⁊ ad fultos. Itaq potest ei esse in cõmodũ mixtũ. Sed cõmodũ

Expanded text:
vocet. Posidonius sic interrogandum ait : " quae neque magnitudinem animo dant nec vocet. Posidonius sic interrogandum ait : " quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, non sunt bona. Divitiae autem et bona valetudo et similia his nihil horum faciunt; ergo non sunt bona." Hanc interrogationem magis etiam nunc hoc modo intendit: "quae neque magnitudinem animo dant nec fiduciam nec securitatem, contra autem insolentiam, tumorem, arrogantiam creant, mala sunt. A fortuitis autem in haec inpellimur ergo non sunt bona." " Hac," inquit, "ratione ne commoda quidem ista erunt." Alia est commodorum condicio, alia bonorum; commodum est, quod plus usus habet quam molestiae. Bonum sincerum esse debet et ab omni parte innoxium. Non est id bonum, quod plus prodest, sed quod tantum prodest. Praeterea commodum et ad animalia pertinet et ad inperfectos homines et ad stultos. Itaque potest ei esse incommodum mixtum, sed commodum
Abbreviated transcription (Latin):
comentẽ alienant. ut fama pecuni& nos &ia nocitura delectet Uona aut̃ om̃ia
carere culpa decet. pura sunt. non corrũ punt animos. non sollicitant. extollunt
quidẽ ⁊ dilatant. sed sine tumore. quȩ bona sunt fidutiã faciunt. diuitia audaciã.
quȩ bona sunt magnitudinẽ animi dant. diuitia& insolentiã Nihil aut̃ aliud est
insolentia. quã species magnitudinis False istomodo inquit. &iam malũ sunt
diuitiȩ Non tantũ bonũ non sunt. essent malũ. si ipse nocerent. si ut dixi ha¬
berent efficientẽ causam. Nunc p̃cedentẽ habent. & quidẽ ñuritantẽ tantũ animos
ed ad traentẽ. Speciẽ enĩ boni offundunt. ueri similẽ ac plerisq credibilẽ. hab&¬
ciã inuidetur. sed necesse hanc causã hab&. nec ueri similẽ. Contra enĩ uerisimilior
illaspecies. hominũ animis obicit᷑ aurtute. quȩ illos in amorẽ & ad mirationem

Expanded text:
eo mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nocitura delectet. Bona autem omnia eo mentem alienant, ut fama pecuniae nos etiam nocitura delectet. Bona autem omnia carere culpa decet; pura sunt, non corrumpunt animos, non sollicitant. Extollunt quidem et dilatant, sed sine tumore. Quae bona sunt fiduciam faciunt, divitiae audaciam. Quae bona sunt magnitudinem animi dant, divitiae insolentiam. Nihil autem alii est insolentia quam species magnitudinis falsa. " Isto modo," inquit, " etiam malum sunt divitia non tantum bonum non sunt." Essent malum, ipsae nocerent, si, ut dixi, haberent efficientem causam ; nunc praecedentem habent et quidem non inritantem tantum animos, sed adtrahentem. Specie enim boni offundunttiam invidetur. Sed nec ex se hanc causam habet nec veri similem. Contra eniienim veri similior illa species hominum animis obicitur virtute, quae illos in amorem et admirationem
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. nontantũ bonũ diuita non sunt : sed malũ sunt. uos aut̃ illas dicitis tantũ
bonũ non . eẽ. p̃terea inquit conceditis diuitias habere aliquit usus. int̾ cõmoda
illis numeratis. atq eademratione commodũ quid emerunt. Per illas enĩ multa
nobis in cõmoda eueniunt. His quidã hoc respondent. Erratis. qui commoda
diuitus in putatis. Ille neminẽ ledunt. ac sua nocet cuiq stultitia. Aut aliena
nequitia. sic quẽ ad modũ gladius neminẽ occidit. occidentis telũ est Non ide o
diuitia nocent. si ꝓpt̃ diuitias tibi nocetꝰ. Possidonius ut ego existimo melius quiat
diuitias eẽ causam malor Nonquia ipse faciunt aliquio. sed quia facturos irritant
Alia est enĩ causa efficiens. quȩ ꝓtinus necesse ẽ. nocet. alia p̃cedens Hanc p̃cedentẽ
causa diuiti& habent. inflant animos. suꝑbiã pariunt. in uitiiã contrahunt ⁊ usq

Expanded text:
dimus, non tantum bonum non sunt divitiae, sed malum sunt; vos autem illas dicitis tantum dimus, non tantum bonum non sunt divitiae, sed malum sunt; vos autem illas dicitis tantum bonum non esse. Praeterea," inquit, "conceditis divitias habere aliquid usus. Inter commoda illas numeratis; atqui eadem ratione ne commodum quidem erunt. Per illas enim multa nobis incommoda eveniunt." His quidam hoc respondent: " Erratis, qui incommoda divitiis inputatis. Illae neminem laedunt; aut sua nocet cuique stultitia aut aliena nequitia, sic quemadmodum gladius neminem occidit; occidentis telum est. Non ideo divitiae tibi nocent, si propter divitias tibi nocetur." Posidonius, ut ego existimo, melius, qui ait divitias esse causam malorum, non quia ipsae faciunt aliquid, sed quia facturos inritant. Alia est enim causa eiiciens, quae protinus necesse est noceat, alia praecedens. Hanc praecedentem causam divitiae habent; inflant animos, superbiam pariunt, invidiam contrahunt et usque
Abbreviated transcription (Latin):
modũ milla urna. uipera malũ est. nondurũ. Qđ cum uipera iacet sic in sacrilego
Aurũ possũ sine inpera tollere. illic lucrũ sine sacrilegio facere nonpossũ. Lucrum
illuo non ẽ. ad positũ sceleri. sed inmixtũ. Qđ dum consequi uolumus in multa
mala incidimus. id bonum nonest. Dum diuicias autẽ consequi uolumus. in multa
mala incidimus Ergo diuitȩ bonũ non sunt : duas inquit significationes. habet
ꝓpositio urã Unã dũ diuitias consequi uolumus. in multanos mala incidere. Iri
multa aut̃ mala incidimus & dum uirtutẽ consequi uolumus. Aliquis dum
nauigat studii causa. nau fragiũ fecit. aliquis captus .ẽ. Altera significatiotalis esł
Perquot in mala incidimus. bonũ non est Huic ꝓpositio non erit consequens. ꝑ di¬
uitias nos aut ꝑ uoluptates in mala incidere. aut si ꝑdiuitias inmulta mala inci¬

Expanded text:
modum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio modum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio aurum possum sine vipera tollere, hic lucrum sine sacrilegio facere non possum. Lucrum istud non est adpositum sceleri, sed inmixtum. "Quod dum consequi volumus, in multa mala incidimus, id bonum non est. Dum divitias autem consequi volumus, in multa mala incidimus; ergo divitiae bonum non sunt." "Duas," inquit, "significationes habet propositio vestra, unam: dum divitias consequi volumus, in multa nos mala incidere. In multa autem mala incidimus et dum virtutem consequi volumus. Aliquis dum navigat studii causa, naufragium fecit, aliquis captus est. Altera significatio talis est: per quod in mala incidimus, bonum non est. Huic propositioni non erit consequens per divitias nos aut per voluptates in mala incidere; aut si per divitias in multa mala inci
Abbreviated transcription (Latin):
qui maximũ scelerũ supplicium. in ipsis .ẽ. Erras inquã si lla ad carnificẽ aut car¬
cerẽ differs. statĩ puniuntur Cũ facta sunt. in modũ fiunt. Non nascitur itaque
exbono malum non magis quã ficus exolea Ad semen nata respondent. Bona degene¬
rare sĩ possunt. Quẽ ad modũ exturpi honestũ nĩnascit᷑. itane ex malo quidẽ bonũ
Nã idẽ est honestum ibonũ Quidam exnr̃is. aduersus hoc respondent. Putemus
pecuniã bonũ eẽ. unde cumq sumptã. non tamen ideo exsacrilegio pecunia . ẽ. & iã
si ex sacrilegio sumit᷑. Hoc sic intellige. in eadẽ urna. ⁊ aurũ est & iupera Siaurũ
exurna sustuleris. quia illic ⁊uipera ẽ. Nonideo in quã mihi urna aurũ dat
quia uiperã hab&. sed aurũ dat. cũ iuperã habeat. Codẽ modo exsacrilegio
lucrũ fit. quia nonturpe ⁊ sceleratũ ẽ. sacrilegiũ. sed quia & lucrũ habet. quẽ ad¬

Expanded text:
qui maximum scelerum supplicium in ipsis est. Erras, inquam, si illa ad carnificem aut carqui maximum scelerum supplicium in ipsis est. Erras, inquam, si illa ad carnificem aut carcerem differs; statim puniuntur, cum facta sunt, immo dum fiunt. Non nascitur itaque ex malo bonum, non magis quam ficus ex olea. Ad semen nata respondent, bona degenerare non possunt. Quemadmodum ex turpi honestum non nascitur, ita ne ex malo quidem bonum. Nam idem est honestum et bonum. Quidam ex nostris adversus hoc sic respondent: " Putemus pecuniam bonum esse undecumque sumptam; non tamen ideo ex sacrilegio pecunia est, etiam si ex sacrilegio sumitur. Hoc sic intellege: in eadem urna et aurum est et vipera. Si aurum ex urna sustuleris, quia illic et vipera est, non ideo, inquam, mihi urna aurum dat, quia viperam habet, sed aurum dat, cum et viperam habeat. Eodem modo ex sacrilegio lucrum fit, non quia turpe et sceleratum est sacrilegium, sed quia et lucrum habet. Quemad
Abbreviated transcription (Latin):
mȩtu. sollicitudine. toimentis. ⁊ animi& corporis. Quisquis hoc dicit. necesse ẽ.
recipiat sagrilegiũ. sicut malũ sit: quia multa mala facit: itabonũ quoq exaliqua
parte eẽ. quia aliquid bonifacit. quo quid fieri portentuosius potest: quam sit
crilegium. furtum. adulterium : int̾ bona haberi ꝓrsus ꝑsuasimus. quã multi
furtononerubescunt. quã multi adulterio gloriantur: Nam sacrilegia mimita
puniuntur. magna intrium phis feruntur. Adicenc̃. quod sacrilegium si omino
ex aliquit partẽ bonũ .t̃. &iam honestũ erit ⁊ recte factũ uocabitur. postra
enĩ actio est quod nullius moitaliũ cogitatio recipit. Ergo bona nasciexinalo
non possunt Namsicut dicitis ob hoc unum sacrileguim malum est. quia multum
mali ad feristremis eris illi supplicia si securitatẽ spoponderit extoto bonum erit Ac¬

Expanded text:
metu, sollicitudine, tormentis et animi et corporis." Quisquis hoc dicit, necesse est metu, sollicitudine, tormentis et animi et corporis." Quisquis hoc dicit, necesse est recipiat sacrilegium, sicut malum sit, quia multa mala facit, ita bonum quoque ex aliqua parte esse, quia aliquid boni facit. Quo quid fieri portcntuosiusportentuosius potest ? Quamquam sacrilegium, furtum, adulterium inter bona haberi prorsus persuasimus. Quam multi furto non erubescunt, quam multi adulterio gloriantur! Nam sacrilegia minuta puniuntur, magna in triumpilistriumphis feruntur. Adice nunc, quod sacrilegium, si omnino ex aliqua parte bonum est, etiam honestum erit et recte factum vocabitur: nostra enim actio est. Quod nullius mortalium cogitatio recipit. Ergo bona nasci ex malo non possunt. Nam si, ut dicitis, ob hoc unum sacrilegium malum est, quia multum mali adfert, si remiseris illi supplicia, si securitatem spoponderis, ex toto bonum erit. At
Abbreviated transcription (Latin):
sessorem patitur. Uide. ⁊ quid quȩq. ferat regio. & quid quȩq recus&. Hic segetes.
illic ueniunt felicius uuae. arboi ei foetus alibi atq iniussa uirescunt gramina
Nonne uides. cro ceos odores : india mittat ebur. molles suatura sabȩi at chalibes
nudiferrũ Ista mregiones descripta sunt : ut necessariũ moitalib. e&. int̾ ipsos com¬
merciũ. simuicẽ alius aliquit abalio peceret. Summũ illut bonũ. hab& ⁊ ipsum
suã sedem. non nascitur ubi ebur: nec ubi ferrum. Quissit summiboni locus quȩris:
animus hic nisi purus ac scs . ẽ. dm̃ non capit Bonũ exmalo nonst. diuitiȩ fiunt¬
ł iunt aut̃ ex auaricia diuitiȩ. ergo non sunt bonȩ: Nonest inquit uerũ. bonum ex
malo non nasci. exsacrilegio enĩ i furto pecunia nascitur: Itaq malũ quidem .ẽ.
sacrilegiũ ⁊ furtũ sed quia ideo plura mala facit quam bona Dat enĩ luerũ sedcum

Expanded text:
sessorem patitur. Vide Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset: Hic segetes, sessorem patitur. Vide Et quid quaeque ferat regio et quid quaeque recuset: Hic segetes, illic veniunt felicius uvae. Arborei fetus alibi atque iniussa virescunt Gramina. Nonne vides, croceos ut Tmolus odores, India mittat ebur, molles sua tura Sabaei? At Chalybes nudi ferrum. Ista in regiones discripta sunt, ut necessarium mortalibus esset inter ipsos commercium, si invicem alius aliquid ab alio peteret. Summum illud bonum habet et ipsum suam sedem. Non nascitur, ubi ebur, nec ubi ferrum. Quis sit summi boni locus quaeris ? Animus. Hic nisi purus ac sanctus est, deum non capit. " Bonum ex malo non fit. Divitiae fiunt autem ex avaritia. Divitiae ergo non sunt bonum." " Non est," inquit, "verum, bonum ex malo non nasci. Ex sacrilegio enim et furto pecunia nascitur. Itaque malum quidem est sacrilegio enim et furtum, sed ideo, quia plura mala facit quam bona. Dat enim lucrum, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
gubnator. potest grammaticus. tam me hercules quam cocus. cui contingit
haberẽ. non quã lib& hunc. non quẽ lib& dixeris Qualia quisq hab& . talis . ẽ
Piscustanti .ẽ : quantũ hab&. immo in accessionẽ eius uerut qđ hab&. Quis pleno
saculo ullum precium ponit. nisi qđ pecuniȩ in eo conditȩ numerus effecit: ide
euenit magnorum dominis patrimoniorũ. accesiones illorũ & appendices sunt
Quare sapiens magnus : quia magnũ animũ hab& Uerũ .ẽ. ergo qđ contemp¬
tissimo cuiq contingit. bonũ non. eẽ. Indolentiã itaq numquã bonũ dicã Hal
cicada. hab& pulexnȩ quietem: Quid est: ⁊ molestia uacare bonũdicã: quid
est ociosius uerme: queris. queres sapientẽ. faciat quȩ decent Des opottaet il
diuinũ aliquid. caelestȩ. magnificũ. Non inom̃s bonũ cadit. nec quẽ lib& pos¬

Expanded text:
gubernator, potest grammaticus tam mehercules quam cocus. Cui contingit gubernator, potest grammaticus tam mehercules quam cocus. Cui contingit habere rem non quamlibet, hunc non quemlibet dixeris; qualia quisque habet, talis est. Fiscus tanti est, quantum habet; immo in accessionem eius venit, quod habet. Quis pleno sacculo ullum pretium ponit nisi quod pecuniae in eo conditae numerus effecit? Idem evenit magnorum dominis patrimoniorum: accessiones illorum et appendices sunt. Quare ergo sapiens magnus est? Quia magnum animum habet. Verum est ergo quod contemptissimo cuique contingit, icam; quid est otiosius verme ? Quaeris, quae res sapientem faciat ? Quae deum. Des oportet illi divinum aliquid, caeleste, magnificum. Non in omnes bonum cadit nec quemlibet pos
Abbreviated transcription (Latin):
nandi. uid ebimus bona. humillimis quib .q. contingere. Sediste artes nons
magnitudinẽ animi ꝓfessȩ Non consurgunt in altum. nec fortuita fastidiu
Mirtus extollit hominẽ ⁊ suꝑ cara mortalib collocat. Nec ea bona nec ea quȩ
mala uocantur. aut cupit nimis aut ex pauescit. Chelidonius excleopatrae
mobilib patrimoniũ grande possedit nuꝑnatalis tam in probȩ linguȩ quam
ipurȩ. incuius ore feminȩ purgabantur. & multoꝵ heres fuit ⁊ multos
habuit heredes. Quid gͦ. utrũ illũ peccunia inpurũ effecit. an ipse pecuni
inspur gauit. quȩ sic in quos dam homines. quomodo denarius inchloacam
cadit: uirtus suꝑ ista consistit. suoherȩ censetur. Nihil existis quolib& ino¬
rentib bonũ iudicat. medicina ⁊ gubnatio. non int̃dicat sibi ac suis ad mixa¬
tionem talium rerum Qui non est uirbonus. potest nil ominus medicus. eẽ. potest

Expanded text:
ernandi videmus bona humillimis quibusque contingere." Sed istae artes non sunt ernandi videmus bona humillimis quibusque contingere." Sed istae artes non sunt magnitudinem animi professae, non consurgunt in altum nec fortuita fastidiunt. Virtus extollit hominem et super cara mortalibus conlocat; nec ea, quae bona, nec ea, quae mala vocantur, aut cupit nimis aut expavescit. Chelidon, unus ex Cleopatrae mollibus, patrimonium grande possedit. Nuper Natalis tam inprobae linguae quam inpurae, in cuius ore feminae purgabantur, et multorum heres fuit et multos habuit heredes. Quid ergo ? Utrum illum pecunia inpurum effecit an ipse pecuniam inspurcavit ? Quae sic in quosdam homines quomodo denarius in cloacam cadit. Virtus super ista consistit. Suo aere censetur. Nihil ex istis quolibet incurrentibus bonum iudicat. Medicina et gubernatio non interficit sibi ac suis admiratione talium rerum Qui non est vir bonus, potest nihilominus medicus esse, potest
Abbreviated transcription (Latin):
ion intelligitis quomodo posuerimus. qđ bonũ. est in musica non enĩ id dicimus
qđ instruit musicũ. sed qđ facit. Tuad suppellectilẽ artis. non ad artẽ uenis
Siquio autem in ipsi arte musica bonũ. est. idutiq musicũ facio&. Ꝙ iam tiunc
facert his me planius uolo bonũ in arie musica duob. modis dicitur. Altero quo
effectus musici ad iuuatur. ars altero quo ad affectũ ꝑtinet. Instrumenta tibue
& organa ⁊ corde ad artẽ ipsam nonꝑtinent: Est enim artifex &i amsine istis
ci sorsitã non potest arte. hocnon ẽ Aque duplex in homine. id est enim bonũ
& hominis ⁊uitȩ. qđ comtẽptissimo cuiq contingere. acturpissimo potest. bonũ
nonest. Opes aut̃. & lenoni ⁊ lanistȩ contingunt. Ergo non sunt bona fal¬
sum .ẽ. inquiunt. qđ ꝓponitis Nã ⁊ in grãmaticȩ ⁊ in arte medendi aut gub¬

Expanded text:
" Non intellegitis, quomodo posuerimus quod bonum est in musica. Non enim id dicimus, " Non intellegitis, quomodo posuerimus quod bonum est in musica. Non enim id dicimus, quod instruit musicum, sed quod facit; tu ad supellectilem artis, non ad artem venis. Si quid autem in ipsa arte musica bonum est, id utique musicum faciet." Etiamnunc facere istuc planius volo. Bonum in arte musica duobus modis dicitur, alterum, quo effectus musici adiuvatur, alterum, quo ars. Ad effectum pertinent instrumenta, tibiae et organa et chordae, ad artem ipsam non pertinent. Est enim artifex etiam sine istis; uti forsitan non potest arte. Hoc non est aeque duplex in homine; idem enim est bonum et hominis et vitae. "Quod contemptissimo cuique contingere ac turpissimo potest, bonum non est. Opes autem et lenoni et lanistae contingunt. Ergo non sunt bona." "Falsum est," inquiunt, "quod proponitis. Nam et in grammatice et in arte medendi aut gub