comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi: declaratio sermonumtuorũ in lumin& & intellect
datparuulis: id est humilibus spũ: forũ autem dominicun
synagoga uel ipsaest hierusalem in quap̃ceptorũ caelesta
iura condebantur : ubi ad iuicem istipueri siue iuxta matͥo
adco aequalessuos loquȩbantur quia generis gentisq suae pm¬
lis patria cotidie uocesolebant exprobrare : quod nec psa
primo dauiticis allecti nec trinis postea correpti uoluera
ad nuere: proph&icis quoties uictoria dehoste uel futurari¬
cinabatur uel facta recolebatur nec aduirtutis opera c̃sem¬
bant ad surgere : nam saltationis uerbo non istrionicis motibi
sinuati corporis rotatus sed inpigrideuotio cordis & religiosa
membrorum designatur agilitas: quoties excidia uel facta d
hoste uel fienda ꝓph&arum lamenta resonabant: & nec se
auditores ad poenitentia remedia confugere curabant : can

Expanded text:
alibi, Declaratio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum alibi, Declaratio sermonum tuorum illuminat me, et intellectum dat parvulis , id est, humilibus spiritu. Forum autem dominicum, vel synagoga, vel ipsa est Ierusalem, in qua praeceptorum coelestium jura condebantur. Ubi ad invicem isti pueri, sive juxta Matthaeum ad coaequales suos loquebantur, quia generis gentisque suae populis patria quotidie voce solebant exprobrare, quod nec Psalmis primo Davidicis, nec threnis postea correpti voluerint annuere propheticis. Quoties victoria de hoste vel futura praecinebatur, vel facta recolebatur, nec ad virtutis opera consentiebant assurgere. Nam saltationis verbo non histrionicis motibus sinuati corporis rotatus, sed impigri devotio cordis, et religiosa membrorum designatur agilitas. Quoties excidia vel facta ab hoste, vel fienda prophetarum lamenta resonabant, et nec sic auditores ad poenitentiae remedia confugere curabant. Canit
Abbreviated transcription (Latin):
Edegratiam dĩ respuit contrasem&¬
imfacit : uel ad sem& ipsos mis sum dĩ consilium stulti & in¬
iti uituperantur : noluis serecipere: consilium ergodĩ est:
perpassionem & mortem dni iħu mundum saluaredecreuit:
þoc pharis aei & legisperitis preuerunt : respuentes secr&ũ
a lubremisterium cuius auspitia iiohannis p̃dicatione bap¬
moq p̃ces serunt : sed tamen eidem consilio nesciendo acnolen
eruientes: iux it quodeis apostolus p&rus dedño loquens ant
ic definito consilio & p̃scientiadĩ traditum permanꝰ imiquorũ
ad figentes interimistis : Cuiergo similes dicam homines
rationis huius & cuisimiles sunt : similes sunt pueris seͦ¬
tibus in foro & loquentibus ad iuicem & dicentibus cap¬
bimus uobis tibiis & nonsaltastis. lamentauimus &
plorastis : ¶q¬
eneratio uidaeorum conparatur pueris e&¬
tibus inforo
qui adoctores proph&as olim accipiebđ¬
bus dicitur. ex oreinfantium & lactantium ꝑ fecisti lauden

Expanded text:
gratiam Dei respuit, contra semegratiam Dei respuit, contra semetipsum facit, vel a semetipsos missum Dei consilium stulti et ingrati vituperantur noluisse recipere. Consilium ergo Dei est, quo per passionem et mortem Domini Jesu mundum salvare decrevit. Sed hoc Pharisaei et legis periti spreverunt, respuentes secretum et salubre mysterium, cujus auspicia in Joannis praedicatione baptismoque praecesserunt, sed tamen eidem consilio nesciendo ac nolendo servientes, juxta quod eis apostolus Petrus de Domino loquens, ait: Hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affligentes, interemistis . Cui ergo similes dicam homines generationis hujus, et cui similes sunt? Similes sunt pueris sedentibus in foro, et loquentibus ad invicem, et dicentibus: Cantavimus vobis tibiis, et non saltastis. Lamentavimus, et non plorastis. Generatio Judaeorum comparatur pueris sedentibus in foro, quia doctores olim prophetas accipiebfantium et lactentium perfecisti laudem . Et
Abbreviated transcription (Latin):
nascendi temporeminor erat iohanne : maior aut̃ diuini
aoernitate & dominicapotestate: proinde secundũ priorẽ
sitionem ita distinguitur: quiautẽ minor est in regnodĩ
nide sub inferturmaiorestillo secundum posteriorẽ. Ita
tem minorest hacdein de sub infertur in regnodimaior
in dumsehomines peccata ꝓprial confitendo iustificant
er iptum est dic tũ iniquitates tuas ut iustificeris & iusti¬
uir bieo : quia non ꝑ contumatiam refutatur. sed ꝑiustitiã
inus agnoscitur : iustus enimdñs & iustitiam dilexit : in eo
iustificatiodĩ est : si non ad indignos & noxios sed ad inno
s ꝑ ablutionẽ factos uideatur: & iustos: suamunera trans
se: dđ quoque dicit: tibisolipeccaui & malum coramtefeci
stificeris in sermonibus tuis & uincas dimiudicaris: ergo
egis periti consilium dĩ spreuerunt insem &ipsos non
tizati abeo Quod dicit insem&cpsos uel contra sem&
significat : quia qui

Expanded text:
nascendi tempore minor erat Joanne, major autem divinitatis aeternitate, et dominica potestate. Proinde secundum priorem expositionem, ita distinguitur: Qui autem minor est in regno Dei. Ac deinde subinfertur, major est illo. Secundum posteriorem, ita: Qui autem minor est, ac deinde subinfertur, in regno Dei, major  dum se homines peccata propria confitendo iustificant, sicut scriptum est: dic tu iniquitates tuas, ut iustificeris, et iustificatur in eo quia non per contumaciam refutatur, sed per iustitiam dei munus agnoscitur; iustus enim dominus et iustitias dilexit. in eo ergo iustificatio dei est, si non ad indignos et obnoxios, sed ad innocentes per ablutionem factos uideatur et iustos sua munera transDavid quoque dicit: Tibi soli peccavi, et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis et vincas dum judicaris . Ergolegis periti, consilium Dei spreverunt in semetipsos, non baptizari ab eo. Quod dicit in semetipsos, vel contra semetipsos, significat quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
channes inter rogauerat ꝑ discipulos. tues quiuenturus es an
alium expectamus xp̃s signa demonstrat : non adea re
quae inteno gatus fuerat seda discandalum nuntioris
dunt. s inquit r enuntiate iohanni quate uidis cisa
distis quia raeciuident claudi ambulanti distie¬

Expanded text:
Joannes interrogaverat per discipulos: Tu es, qui venturus es, an Joannes interrogaverat per discipulos: Tu es, qui venturus es, an alium exspectamus? Christus signa demonstrat, non ad ea respondens quae interrogatus fuerat, sed ad scandalum nuntiorum. Euntes inquit renuntiate Joanni quae vidistis et audistis, quia caeci vident, claudi ambulant, le
Abbreviated transcription (Latin):
insiordanen : cui testimonium perhibiusti : eccehicbapti¬
it & omnes ueniuint ad eum : quibus tuncresponditiohañs.
a non potest homo acciperequicquã nisi fuerit eidatum
pelli : quid proeis corrigendis optimus magister adhuc ege
tende Et conuocauit duos dediscipulis suis iohan¬
.s. & misit Leos ad dñm dicens. tues quiuenturus es
alium expectamus: Uidelic& : ut perhanc saltim
casionem uidendo signa quaefaciebat crederent in eum & ma¬
istro interrogantes sibi discerent: ergo : non ait tuesquiuenisti
ed tues quiuenturus es & estsensus. mandamihi qui a int̃ficien¬
us abherode & adinferna discensurus sum : utrumte & in in¬
eris debeamnuntiare. quinuntiaue superis: an non c̃ueniat
lio dĩ ut gust& mortem : & aliumad haec sacramentamissuruses:
pipsa autem hora curauit multos alangoribus & plagis
ed spiritibus malis. & caecis multis donauit uisum:

Expanded text:
trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, et ecce hic baptitrans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, et ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad eum . Quibus tunc respondit Joannes: Quia non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum expelli, quid pro eis corrigendis optimus magister adhuc egerit, attende. Et convocavit duos de discipulis suis Joanet misit eos ad Dominum, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Videlicet, ut per hanc saltem occasionem, videndo signa quae faciebat, crederent in eum, et, magistro interrogante, sibi discerent. Ergo non ait, Tu es, qui venisti, sed tu es, qui venturus es? Et est sensus: Manda mihi, quia interficiendus ab Herode, et ad inferna descensurus sum, utrum te et in inferis debeam nuntiare, qui nuntiavi superis, an non conveniat Filio Dei, ut gustet mortem, et alium ad haec sacramenta missurus es. In ipsa autem hora curavit multos a languoribus, et plagis, et spiritibus malis, et caecis multis donavit visum.
Abbreviated transcription (Latin):
Uesidoi quitpe quierat mortuus cum interna conpuntes¬
reniuse it percator Icipit loqui : tuimreduois pulices
cumper sacerdon tulis decrera iudicu cõmunioni socurs
enlesia descepit autom omnes timor camnomi sociar¬
ñdicntes quia proph& a magnius sir re a quuficabast
uanto desperatior animaemors adiutã reuo catur
tantoplur es eodem corriguitur orem̃ plonuuaeibi
s grauior quo autem grauior casus eopiolas erigentis gra
quo uero gratior in eis dñipi&as apparuit : eocertior
ctis penitentibus spessalutis apparuit : ut iureominos qui
liunt dicant quia ds̃ uisitauit plebemsuam: Nor
tum modo uerbum suum semel in corporando : sed &iã nrã
ut suscitteri debeamus semper in corda mittendo: & nun¬
uerunt iohanni discipulieius deominibus his:
plicicorde ut opinor: sedinuidiastimulatodis ci Upuli
annis erep̃iuir tutes & miraculanarrant: nam& alibi
apud eum quaesties seproduntur: rabbiquierat tecum

Expanded text:
Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctioreviviscit peccator; incipit loqui, cum reducis indicia atri, cum per sacerdotalis decreta judicii communione sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificadicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide Davicasus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo. Et nuntiaverunt Joanni discipuli ejus de omnibus his. Non simplici corde, ut opinor, sed invidia stimulato, discipuli Joannis ei Christi virtutes et miracula narrant. Nam et alibi ita apud eum questi esse produntur: Rabbi, qui erat tecum
Abbreviated transcription (Latin):
roph&cest : quia eum quaem p̃currendo proph&auerat &iã
stendendo nuntiabat: hicest dequoscriptumest eccemitto
angelũmeũ aote facie. t uam quip̃parabit uiã tliã un

Expanded text:
propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat, etiam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat, etiam ostendendo nuntiabat. Hic est de quo scriptum est, Ecce, mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam an
Abbreviated transcription (Latin):
e hominem mollibus uestimentis indutum : eccequibi
tepraeciosa sunt & delitiis : indomibus regum sunt :¬
amelorum &enimpilis uestitus iohannes fuisse describitur:
nonergo caelesti inquit sed terrenor egno militant hi quiꝓ
erp&i aspera fugiunt : sed solis exterioribus dediti. p̃sentis
ae mollitiem & delectationem quaerunt: nemo ergo exis¬
& influxu atquestudiouestum peccatũ deesse: quia si hoc
panoness& nullomodo iohannem dñs deuestimentisui aspe¬
tate laudass&: quam uis hoc quod iohannes nonẽe uestitus
llibus dicitur : ꝑ significationẽ intellegi aliter potest: mollib
imuestitus non fuit : quiauita peccantiũ nonblandimentis fouit.
drigore aspere inuectionis increpauit dicens : Genimina
perarum : quis uobis demonstrauit fugere auentura ira :
d quid existis uidere proph&am : utiq dico uobis & plus
uam proph&am: Proph&ae quippe misterium est uen¬
urap̃dicere ñ &iã  demonstrare : io hanne s ergo plusquã

Expanded text:
dere? Hominem mollibus vestimentidere? Hominem mollibus vestimentiveste pretiosa sunt et deliciis, in domibus regum suntamelorum etenim pilis vestitus Joannes fuisse describitur. Non ergo coelesti, inquit, sed terreno regno militant hi, qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae molliti sunt, et delectationem quaerunt. Nemo ergo existimet in luxu atque studio vestium, peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Quamvis hoc quod Joannes non esset vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium, non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genfugere a ventura ira ? Sed quid existis videre? prophetam? utique dico vobis, et plus quam prophetam. Prophetae quippe ministerium est ventura dicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
teiiudis quide st or godicere beatus est quinoa fulerne
daltatos nme nsi aper tauoce abicotionar ⁊ onfuis sird
seti adienp signare : acsipatenterdicat mira quid en stio
sed abie tupenpoi nonde dignor : qui aergomorien soe
ses puoras eauendum ualde est hominibus nebime mordors
dis pitian quis gn.auenerantur & cumdiscessiosent¬
bacir cunistrs inter gogationis masdeoloa ese: Quus
oulis suis dignis euml audibus accumulat: quide sC Fin
ot quippe: mox ut aura contegerit in partem flectit
idperarundinem nisi carnalis animus designatur qui
at fauore uel d&r ractione tangitur in par tem quã lib&
mextollitur totumq sequasi ad gratiam inflectit. sed sum
ntus deractionis eruperit. undelaudis aura ueniebat : mox
e quasi inpartem alteram adium furoris inclinat: Sed a¬
do uento agitata iohannes nonerat : quia hunc nec blandũ
a nec cuius lib& ira asperum faciebat᷑ : nec prospera huno
fere nec aduersa nouerat inclincre: sed quid existis ui¬

Expanded text:
epit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissisba circumstans interrogationis mysterium nesciebat, scipulis suis, dignis eom laudibus accumulat. Quid existis m quippe, mox ut aura contigerit, in partem flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? qui mox favore vel detractione tangitur, in partem quamlibet , hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit; sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox hunc quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat: quia hunc nec blandum gratia, nec cujuslibet ira asperum faciebat, nec prospera hunc erigere, nec adversa noverunt inclinare. Sed quid existis vi
Abbreviated transcription (Latin):
cuton quelao lonen taumtus e&e nonplo rasos ia dio h an¬
bemereti aesigni ficabat: quod aute mando duticbunus
b  hanne. nec cum xpogauoere uoluerunt licextes nlc̃
prnonium habere. istum uoracem & ebriosum & amicũ
blicanorum & peccatorum quod autem suburngit. tũ¬
ustificatu est sapientia abomnib filiis suis
stendit filios sapientiae intellegere nec in abstineñ¬
do nec in manducando esseiustitiam : sed maequani¬
ꝓtate tolerandi inopiam & temperantiã ꝑ habundantia
ponse corrumpendi atq opor tune sumendi ł non sumendi
quorum non usus sed concupiscentia reprehendendaẽ
onest enim regnum dĩ ȩsca & potus. sed iustitia & pax &
taudium : & quia solent homines multum gaudere decarna¬
uis conprobata est ex quorum numero sunt & illidequibus
upradicitur & omnis populus audiens & publicani iustifi¬
auerunt dm̃. amen: EXPLICIT UBERSECUNDUS:¬

Expanded text:
non plorastis, ad Iohanpaenitentiae significabat; quod autem ait: cantauimus cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientiostendit filios sapientiae intelligere nec in abstinendo, nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam, et temperantia per abundantiam non se corrumpendi, atque opportune sumendi, vel non sumendi ea quorum non usus, sed concupiscentia reprehendenda est. Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax, et gaudium. Et quia solent homines multum gaudere de carnalisuis comprobata est. Ex quorum numero sunt et illi, de quibus supra dicitur: Et omnis populus audiens, et publicani justificaverunt Deum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
os sepdrior tuos suios mortuos quippemnor tuisepelum
condrestaque oel some ⁊ dolationis molo ne quaer diquunas
gesir gendipotiantin opprimunt onocrge loliquona¬
gentefunon is baroslistererunt. quia supor nforlacilne e¬
tume d mnouscientia er carnalium saepe ceffluentien aoe¬
geur. liocantique aduitam festince respondos calse tsit¬

Expanded text:
os sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliuncongestaque pessimae adulationis mole, et ne qua aliquando spe resurgendi potiantur, opprimunt. Domino ergo loculum tangenti funeris bajuli steterunt, quia superni formidine ta conscientia, et carnalium saepe affluentiam volrevertitur, vocantique ad vitam festina, respondet Salvat
Abbreviated transcription (Latin):
esiste inquit quasi mortuũ flere : quemmox
surgere uidebis : ubimistice nouatidogma con¬
funditur quidesua munditia superbae gloriatus humilem poe¬
utentũ mundationem euacuare canatur : ueramq matrem
ecdesiam donatorum suorũ spiritediex tinctione plorantẽ
soruita eimalom un nes regat consalare debere: & pulchrac¬

Expanded text:
 illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox  illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentium mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam, renatorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchr
Abbreviated transcription (Latin):
quitur : peroris portam extrahitur mortuus: qui uident
mulierẽ ad concupiscendum eam : ꝑ oculorũ portam suaemor¬
s inditia profert: qui fabulis otiosis obscenisue : carminibus uel
& ractionibus aurem libenter aperit. hanc animaesuae portã
ortis efficit : c&erosq quie non seruat sensus mortis sibi ipsi
ed dit auditus: obserro dñe iħu cunctis meaeciuitatis portas
stitiae facias: ut ingressus in eas confitear nominituo: tuaeq:
aiestati cum ministris caelestibus eam crebrius inuisenti non
xor elati : cadaueris occurrat sed occup& salus muras illius. &
ortas eius laudatio: & haec uidua erat & turbaciuitatis mul¬
tacum illa Uiduam esse ecclesiam. omnis anim& quaesponsi
lominiq: sui se u morteredemptã meminit agnoscit: diuino
autem nutu multa dñm turba multa uiduã comitabatur:
ut uiso tantomiraculo multi testes multifierent dĩ laudatores :

Expanded text:
loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mors indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Q
Abbreviated transcription (Latin):
copiosset esim autemi adpropinquar & porteciuit ansd
defurenas efferebatur filius unicus matr isuueta
efunc tus hic quiex traportam ciuitatis multis est oni¬
tibus elatus : significat hominem lo& edi craiminũ funes
sup oratum. eandemq in suꝑ animȩ mortem non cordis adnis
cubil ingentem : sed ad multorũ notiam ꝑlocutionos operis ies
indicium quasi ꝑsuao ostia ciuitatis propalantero. qubenefli
nicus matrissuae fuis se ꝑ hib&ur : quialic& emultis collecta
sonis unasit ꝑfecta & in maculata uirgomater ecclesia sin
uiliquiq tamen fidelium uniuersalise ecdȩfilios rectissime
itentur: nam & electus quilib&: quando ad fidem inbuitur
lius est : quando alios ibuit mater: An non materno erga
aruulos agebat affectuquiait filiolimei quos iterũ parturio
onec form&ur xp̃s inuobis: por tam ciuitatis quade funotus
ferebatur: puto aliquem desensibus ẽe corporeis : quienim
minat interfratres discordias. quiliquitatem in excelsũ

Expanded text:
osa. Cum autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem, non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam per locutionis operisve indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibent, quia licet e multis collecta personis, una sit perfecta et immaculata virgo, mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum
Abbreviated transcription (Latin):
uperna dispensatione factumẽ ut seniores uidaeoris
terentur ad dñm hisque astantibus quilangueranse¬
r&lur quo in excus abiles fierent sicredent eu frogen
noncrederent: uerum quaeritur : quomodo conuena
quod lucas centurionẽ nuntios misisse : mattheus aut̃ s
accessis senarrat ad dñm sed piequaerentib facilepata
Ematheus breui&atis causa dixerit iosur accensisise. cuius deside

Expanded text:
Superna dispensatione factum est ut seniores Judaeorum Superna dispensatione factum est ut seniores Judaeorum mitterentur ad Dominum, hisque astantibus qui languerat sanaretur, quo inexcusabiles forent si credente viro gentili non crederent. Verum quaeritur quomodo conveniat quod Lucas centurionem nuntios misisse, Matthaeus autem ipsum accessisse, narrat ad Dominum? Sed pie quaerentibus facile patet quod Matthaeus brevitatis causa dixerit ipsum accessisse, cujus deside
Abbreviated transcription (Latin):
cltabitur: ibuntq impii non solum homines sed & angeli
inaures plebis intrauit capharnaum: PIic una¬
plebis: intrassexp̃m capharnau. hocest : qui a non anteou
haec uerba terminass& intrauit : sed non esse ex pressin
quantum temporis interuallum cumistos sermones terr¬
s& intrauit᷑ꝰ capharnaum: ipse quippe inter uallo lepr
malebabens Q erat moriturus qui illieratr
rep̃hendat : quaratione cuuan geliste seruumqe
mortuur sed sanatus sub infertur : dixerit es semor ir
cuibreuiter respondendum : quia reuera erat morituri
domuituae : qui a morieris tu& non uiues: sed occulto dur
uidentiae iudicio qua e omnia in mensura & numero an
dere disposuit : quindecim adhuc annorũ uitã lacrimis f¬
cibusq nacturus : & cum audiss& deiħu misit ad eũ sens
iudeorũ rogans eum ut uenir& & saluar& seruũ eus

Expanded text:
exaltabitur; ibuntque impii, non solum homines, sed et angeli, exaltabitur; ibuntque impii, non solum homines, sed et angeli, in aures plebis, intravit in Capharnaum. Hic intplebis, intrasse Christum Capharnaum, hoc est, quia non antequam haec verba terminasset, intravit, sed non esse expressum post quantum temporis intervallum, cum istos sermones terminasset, intraverit Capharnaum. Ipso quippe intervallo leprosus male habens, erat moriturus, qui illi erat ut reprehendat, qua ratione evangelista servum, qui non mortuus, sed sanatus subinfertur, dixerit esse moriturum. Cui breviter respondendum, quia revera erat moriturusivit: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives , sed occulto divinae providentiae judicio, quae omnia in mensura et numero et pondere disposuit , quindecim adhuc annorum vitam lacrymis precibusque nacturus. Et cum audisset de Jesu, misit ad eum seniores Judaeorum, rogans eum ut veniret et salvaret servum ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
soocenturionis fides antefertur quia illilegis proph&arumq:
nonitis edocti : hic autẽ nem inedocente sponte credidit: & re¬
uersi quimis si fuerant domum inuenerunt seruum quilan¬
uerat sanum: Probatur fides dñi : & seruisanitas roboratur:
testergo mesꝰ tum dñi &icm famulis suffragari : non solum
dei merito sed&icm studio disciplinȩ: plenius sanȩ haec explicat
matbeis: quod dicenee dño centurioni uade orsicut credida¬

Expanded text:
ideo centurionis fides antefertur, quia illi legis prophetarumque ideo centurionis fides antefertur, quia illi legis prophetarumque monitis edocti, hic autem nemine docente, sponte credidit. Et reversi, qui missi fuerant domum, invenerunt servum, qui languerat, sanum. Probatur fides domini, et servi sanitas roboratur. Potest ergo meritum Domini etiam famulis suffragari, non solum fidei merito, sed etiam studio disciplinae. Plenius sane haec explicat Matthaeus quod dicente Domino centurioni: Vade, et sicut credid
Abbreviated transcription (Latin):
oni oboediunt : uirtutes sunt naturales quarũ non minimnam
piam multi addñm uenientes secum deferunt: de quib in corneli
emturionis laudedicitur quia erat uir iustus & timens dm̃ cum
midomosua: faciens elemosynas mulitsplebi & dep̃cans dm̃ semꝑ :
uo audito iħs miratus est A Niratus est: quod uidit cen¬
Nonem suam intellegere ¶maiestatem: sed quis in
ecerat ipsam fidem uel intellegentiã nisi ipse quicã mirabat᷑
docsi alius eamfeciss&r : quid mirareur qui prestius erat : No¬
indumergo quia quod miraturdns nobis mirandum ẽẽ significut
uuibus adhucopus est sic moneri : omnes enim tales motus cũ dedõ
dicuntur non ꝑturbati animi signasunt: sed docentis magistri:
& conuersus sequentibus se turbis dix̃. amendico uobis nec
misrł tantam fidem inueni : Pondeomnib: r&ropatriard¬
misrł tantam fidem hiueni:
ondeomnib: r&ro patriardus
aprophois : sed depresentis ȩui
loquitur hominibus quib:

Expanded text:
urioni obediunt, virtutes sunt naturales, quarum non minimam copiam multi ad Dominum venientes secum deferunt. De quibus in Cornelii centurionis laude dicitur: Quia erat vir justus et timens Deum cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper . Quo audito, Jesus miratus est. Miratus est quod vidit centurionem suam intelligere majestatem. Sed quis in illo fecerat ipsam fidem vel intelligentiam, nisi ipse qui eam mirabatur? Quod si et alius eam fecisset, quid miraretur qui praescius erat? Notandum ergo, quia quod miratur Dominus, nobis mirandum esse significat, quibus adhuc opus est sic moneri. Omnes enim tales motus cum de Deo dicuntur, non perturbati animi signa sunt, sed docentis magistri. Et conversus sequentibus se turbis dixit: Amen, dico vobis, nec in Israel tantam fidem inveni. Non de omnibus retro patriarni. Non de omnibus retro patriarchis et prophetis, sed de praesentis aevi loquitur hominibus. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
undamenta non supraterram sed supra p&ram : sapiens archi¬
ectus locauit : qui amentes sublimiũ uirorum non interrenis
lesideriis xp̃s: sed insuperabili sua fide spe& caritate constituit:
p&ra autem inquit eratx p̃s: qui fodit in altum : quia p̃ceptis
nuimilitatis terrena omnia nfidelium de cordib: eruit : neꝓpt̃
aliquit infimũ uel commodũ temporale dõ seruiant: Moralit̃

Expanded text:
fundamenta non supra terram, sed supra petram sapiens architectus locavit, quia mentes sublimium virorum, non in terrenis desideriis Christus, sed insuperabili sua fide, spe et charitate constituit. Petra autem inquit erat Christus . Qui fodit in altum, quia praeceptis humilitatis terrena omnia fidelium de cordibus eruit, ne propter aliquid infimum vel commodum temporale Deo serviant. Moraliter
Abbreviated transcription (Latin):
uobissuasi melis siia funilis est homini aedifa de uerecu
Aultadñs supra debonis apertemalisue onulta leine oelno
simnulate bonis disputans: quibi tribus ꝑsonis. omue opinor
nũgenus conp̃hendi: totumsuum sermonem : terribilisimul
madiliparabola concludit qua alios uerbi auditor es diabo lo
ios ap̃o as simil& quiuterq suam bi hominum subiectione domũ
totum huius scłi tempus aedificarenon desinit: itaq quisermo
ipersonis uam sibi ecclesiam catholicam construit erudit
gubernat : inuitamquandoq dedicaturus a&ernã: Sic &au¬
or utilis : uixta propriũ modulum uariis uirtutum studus.
supernaproficiens habitationem sibi ꝑp&uaemansionis ȩ¬
cat: cuius inp̃senti quasi quadrandi spoliendis caritatis quẽ¬
uitino copulandis lapidibus inst&: sedinfuturo cum xp̃o dedi¬
none la&&ur: qui fodit in altum & posuit fundamenta
pra param: undamenta quando pluraliter in ecclesiȩ
osterio ponuntur. doctores significant quib dicitur.

Expanded text:
imilis est homini aedificanti domum. Multa Dominus supra de aperte bonis malisve, multa de vere ac simulate bonis disputans, quibus tribus personis omne, opinor, hominum genus comprehendi, totum suum sermonem terribili simul ac amabili parabola concludit, qua alios verbi auditores diabolo, alios Christo assimilet, qui uterque suam in hominum subjectione domum per totum hujus saeculi tempus aedificare non desinit. Itaque qui sermones personis unam sibi Ecclesiam catholicam construit, erudit et gubernat, in vitam quandoque dedicaturus aeternam, sic et auditor utilis, juxta proprium modulum variis virtutum studiis ad superna proficiens, habitationem sibi perpetuae mansionis aedificat: cujus in praesenti quadrandis, poliendis charitatisqueglutino copulandis lapidibus instet, sed in futuro cum Christo dedicatione laetetur. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta super petram. Fundamenta quando pluraliter in Ecclesiae mysterio ponuntur, doctores significant, de quibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quido municus sermo redarguit. bono thesauro contrana
quinesibi frustrablandirour exeoquod sequiti ro etaris¬
scardua procestordis os loquitur Q. Quasi non fructiio
uerbis ita dicer& quid folia recte confessionis uos
re iactatis quinullos operis boni fructus ostenditis : uno cas
bonam arborem amala: ꝓfectum boni magistri discipulun
hypoerita ducem uidentem aceco seg regaturus ant uena
autem aduos sidñs uoluerit : & cognoscam nonscani oen¬
qui lnflatisunt seduir tutem: nonenim in sermone ẽ regn
sed inuirtute: ꝑ oris ergo locutionem dñs uniuer sa que ues
actu uel factu uel cogitatu de corde proferimus in sinuut
magis quã hominib: dicta nuda & aꝑtas oculis ciuis: nã ane
est scripturarũ uerba prorebus ponere : unde & psalmistu¬
bum quod non ostenderim eis quiuti quer erum & non uer bes
haldeis reuelur& ar ana: itemq apłs. & nemo dicioñ¬

Expanded text:
aetera, quae dominicus sermo redarguit, bono thesauro contrariaaetera, quae dominicus sermo redarguit, bono thesauro contraria peragit. Qui ne sibi frustra blandiretur ex eo quod sequitur: Ex abundantia enim cordis os loquitur. Quasi non fructus averbis ita diceret: Quid folia rectae confessionis vos germinare jactatis, qui nullos operis boni fructus ostenditis? Unde Aposbonam arborem a mala, perfectum boni magistri discipulum ab hypocrita, ducem videntem a caeco secreturus, ait: Veniam autem ad vos, si Dominus volueritqui inflati sunt, sed virtutem . Non enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute. Per oris ergo locutionem Dominus universa quae vel actu, vel fatu, vel cogitatu de corde proferimus, insinuat, quae magis quam hominibus dicta nuda et aperta sunt oculis ejus. Nam et moris est Scripturaruverbum, quod non ostenderem eis . » Qui utique rerum, et non verborum Chaldaeis revelavit arcana. Item Apostolus: « Et nemo dici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑallegoriam dicit᷑ : qui aiħ mnon longe haber& ad omoa
sisubtectum suum inuitareñ auder& : quia propetimaa
gentilitatis &uiam crimina iunxer̃ : his aptari pot est a
fluentibus ad seturbis a libidñs ait. quidam enĩ exeis d
uenerunt: propter quod & meipsum nonsum digua
tratus utuenirem adte: Et nos quidegentibus credes
non ipsi ad dñm uenire possulimus : quem nunc i carna
nouimus: ad residentem indexteram patris iamꝑ fidem ad¬
redebemus : iamseniores iudaeorũmittere : hoc est sinnis
uiros quinos ad dñm p̃cesserunt suppliciter obsecrandopan
ad quirere : qͣui nobis testimoniũ reddentes quõ adiliganta
rumq: peccatis bi tercedant: sed dic uerbo & sanabitur
ermeis : Nagnafidescenturionis quauerbis opus imꝙ̃
& sinoueramus secundum carnẽ xp̃m sediam nunc non noubs
nam & ego homosum sub potestate constitutus habens

Expanded text:
per allegoriam dicitur quia Jesus non longe aberat a domo, per allegoriam dicitur quia Jesus non longe aberat a domo, tametsi sub tectum suum invitare non auderet, quia prope timengentilitatis etiam crimina junxerunt, his aptari potest, quod confluentibus ad se turbis alibi Dominus ait: Quidam enim ex his de longe venerunt. Propter quod et meipsum non sum dignum arbitratus ut venirem ad te. Et nos, qui de gentibus credimus, non ipsi ad Dominum venire possumus, quem nunc in carne tutis agnovimus, ad residentem in dextera Patris jam per fidem accedere debemus, jam seniores Judaeorum mittere, hoc est, summos Ecclesiae viros, qui nos ad Dominum praecesserunt, suppliciteacquirere, qui nobis testimonium reddentes, quod diligamus rorumque peccatis intercedant. « Sed dic verbo, et sanabitur puer meus. » Magna fides centurionis, qua verbis opus in Chetsi noveramus secundum carnem Christum, sed jam nunc non novimus. Nam et ego homo sum, sub potestate constitutus, habens sub
Abbreviated transcription (Latin):
plouerbo curare ualebat. sed non minor humilitas:
seruum uisitare dignatus est languentem: nam quasi potens
enignus & rogatus saluareꝑ gebat: & itineris medio roga
dicto saluauit : neuidelic& obmmpotentiã uiriũ. & ñ obbu¬
itatis exemplũ corporaliter ireputar&ur: Alibi. ad sa¬
ndum regulifilium irenoluit : nediuitias honorasse uide¬
ur hic ne conditionem spreuis se seruilem. adcenturionis
pulũ mox ire consensit: & cum iam non longe ess& a
mo. misit ad eum centurio amicosdicens. dñe noli
cari. non enim dignus sum ut sub tec tũ mcũ hitres:
ropter uitae gentilis conscientiam grauarise magis a
& alius centurio quis icut oristecredentem exgentib populio
gurat: magne fidei & iustitiae merito sp̃s scĩ donum prius
baptis ar&ur accepit : &iste necdum cathecizatus &pu
suđ laudariachĩo & famulũ saluari ꝓmeruit : de quopll

Expanded text:
solo verbo curare valebat, sed non minor humilitas, solo verbo curare valebat, sed non minor humilitas, qui servum dignatus est visitare languentem. Nam quasi potens et benignus et rogatus salvare pergebat, et itineris medio rogatus dicto salvavit, ne videlicet ob impotentiam virium, et non ob humilitatis exemplum corporaliter ire putaretur. Alibi ad sanandum reguli filium venire voluit, ne divitias honorasse videretur. Hic, ne conditionem sprevisse servilem, ad centurionis famulum mox ire consensit. Et cum jam non longe esset a domo, misit ad eum centurio amicos dicens: Domine, noli vexari. Non enim dignus sum ut sub tectum meum intres. Propter vitae gentilis conscientiam, gravari se magis dare novit; et alius centurio, qui, sicut et iste, credentem ex gentibus populum praefigurat, magnae fidei et justitiae merito Spiritus sancti donum, priusquam baptizaretur, accepit, et iste necdum catechizatus, et fidem suam laudari a Domino, et famulum salvari promeruit. De quo pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
ceuolum nobis commendans hoc quo d scriptum est. accedite ad
& inluminamini: namquia fidem centurionis quauere acce
c adibm: ⁊ pse italaudauit ut dicer&: non biueni tantã fidem
cheiꝰ ipsumpocius accessis se ad epm̃ dicer euoluit prudense¬
gedistos quam illos perquos uerba sua miserat: porro autẽ
ideo totum quem admodum gestum sit aperuit: ut ex hoc in¬
co cogeremur: quem ad modum accessis sedixerit alius
mentirinon potuit: sicutenim illamulier quae fluxũ sangui
atiebatur quamuis fimbriam uestimentieius tenuerit: ma
amen quia credidit tetigitdñm. quam illȩ turbȩ a quibus
batur: ita &centurio quomagis credidit: eo magis accessit
im. diligit enim gentem nram & sẏnagogam ipse aedi¬
uit nobis: Qui aedificatam sibi acenturione narrant
am illisy nagogã non conuentũ solũ modo fideliũ : sed & locũ
Conueniebant sint appellaresoliti. iuxta quod & supra
imus iħs autem ibat cum illis Nagnadñi sublimitas.

Expanded text:
etiam nobis commendans hoc, quod scriptum est: Accedite ad eum, et illuminamini . Namditur ad Iesum, ipse ita laudauit, ut diceret non inueni tantam fidem in Israhel, ipsum potius accessisse ad Christum dicere uoluit prudens euangelista quam illos per quos uerba sua miserat. porro autem Lucas ideo totum quemadmodum gestum esset aperuit, ut ex hoc intellegere cogeremur, quemadmodum eum accessisse dixerit alius qui mentiri non potuit. sic enim et illa mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, quamuis fimbriam uestimenti eius tenuerit, maamen quia credidit, tetigit Dominum, quam illae turbae, a quibus premebatur, ita et centurio, quo magis credidit, eo magis accessit ad Dominum. Diligit enim gentem nostram, et synagogam ipse aedificavit nobis. Qui aedificatam sibi a centurione narrant am, sic etiam illi synagogam, non conventum solummodo fidelium, sed et locum, quo conveniebant, sint appellare soliti, juxta quod et supra docuimus. Jesus autem ibat cum illis. Magna Domini sublimitas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
atur apłs quiant maled. Ecimur: & benedicimus: bles¬
phemamur : & obsecramus: sedhic merito mou& quomodo
huic p̃cepto dñi nonsit aduersũ quod & in prophecis inueni¬
untur multae inp̃cationes aduersus inimicos quae maledi¬
tiones putantur : sicuti est illud: fiatmensa eorũ corã ipsis
quiscit fuaen eisuum peccare peccatum non acnor fostol

Expanded text:
tatur Apostolus qui ait: Maledicimur, et benedicimus; blastatur Apostolus qui ait: Maledicimur, et benedicimus; blasphemamur, et obsecramus huic praecepto Domini non sit adversum, quod et in Prophetis inveniuntur multae imprecationes adversus inimicos, quae maledictiones putantur: sicuti est illud, Fiat mensa eorum coram ipsis Qui scit fratrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
uficat : qui&r ipsi s aepe inscripturasac Era propheieeolent
ꝑsertopphoce tui isrł erant: Itaq dñs in monte bestribat¬
s solum modo proborum : incampo uero odiam ue deseribit
foborimm quiarudes ad huc auditores minis necesseũ i
rroribus adbona compelli perfectos autem satest ꝑnu os
utari: seduobis dico qui auditis diligite in inuco sura sibanis
unt: uia dixerat supͣ: quid abimicis
iipossint : nunc qual it ipsi e cumeisdem in imics agere
bcant ostendit: multi autemputent sufficere uirtutib non
s se humicos. cocerum diligereplus p̃cipi quã humana sent
paciaturi: nonuidentes quia & moyses &samubel & stepł
oinimicis orabant & mor tuos daiuid planxit himicos neq
uimdñs inpossibilia sedperfecte iuber&: non deficientes ergo
um tempus ẽ operemur bonũ adomnes: maxime aut ad do¬
uesticos fidei: benedicite nialedicentibus uobis. oratepro
alumni antibuis uobis: ¶thaecse suosq similes egisse tes¬

Expanded text:
ui et ipsi saepe in Scriptura sacra prophetae solent rophetae tui Israel erant . Itaque Dominus in monte beatitudines solummodo proborum, in campo vero etiam vae describit reproborum. Quia rudes adhuc auditores minis necesse est, ac territoribus ad bona compelli, perfectos autem sat est praemiis invitari. Sed vobis dico, qui auditis: Diligite inimicos vesuia dixerat supra quid ab inimicis pati possint, nunc qualiter ipsi cum eisdem inimicis agere debeant, ostendit. Multi autem putant sufficere virtutibus, non odisse inimicos; caeterum diligere plus praecipi quam humana natura patiatur non videntes, quia et Moyses, Samuel et Stephanus pro inimicis orabant , et mortuos David planxit inimicos . Neque enim Dominus impossibilia, sed perfecta juberet: Non deficientes ergo dum tempus est, operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei . Benedicite maledicentibus vobis, orate pro calumniantibus vobis. Et haec se, suique similes, egisse tes
Abbreviated transcription (Latin):
nihabiti sunt: pronomine iħu contumeliam pati: quier gond
c& erum quanta ab helic uerborum iacula falsi sustinuereps
quos deridens aiebat : clamate uocem aiore d̃senim est baidi
forsitan loquitur: aut indiuerfio rio est aut initinere auan
dormit ut excit&ur : Quantã dederestragem : quioctingit
mul & quinquaginta sunt interempti: uerũ qui abcal ais
in causa erat : nec in risi gaudebant nec occisi padmã: sed pet
meruere perhennem: secundũ haec enĩ faciebant ꝓph&ise
triseorum:
Mene exemplo adhor tatus ẽ : qui auera dicenis
solent ꝑ secu Ptionempati: nec tamen ideo proph&e anas
timore ꝑsecutiones aueritatis p̃dicationẽ defecerunt : Nota
sane : quia sicut mattheus: ꝓocto quas posuit beatitudines octs
sinuat : Ittclucas. ꝑquat tuor uirtutes amplectitur cardinades
Beatienimpauperes quitemperantic̃o amundi refrenanturli¬
lecobris: Beatiesurientes: qui sua fame cõmoniti esurientib qsl

Expanded text:
ni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo mpiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Clamate voce majore, deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur ! Quantam dedere stragem qui octinginti simul et quinquaginta sunt interempti! Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes, solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines, octainsinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui, sua fame commoniti, esurientibus
Abbreviated transcription (Latin):
naque sacerdotes & alia quattuor indum̃tigenera colorũ quidem
tundem sed sublimioris gratia dignitatis & auro inter lucente
usca & patri archarum atq ipsius dñi nomine redimita gestase:
ua epersingula uel exponere uelsolum proponere proprui bidus¬
icm expectat operis: uerumtamen uȩ uobis diuitibus qui
ab&is consolationemurãm Quidsit ue diuitibus adfuti¬
contrario melius intellegitur.
ubi pauperum dicitur eẽ
egnumdĩ : a quoseregno ꝑ omnica qui

Expanded text:
ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomine redimita gestare. Quae per singula vel exponere, vel solum proponere, proprii industriam spectat operis. Verumtamen, vae vobis divitibus, qui habetis consolationem vestram. Quod sit vae divitibus adfucontrario melius intelligitur, ubi pauperum dicitur esse regnum Dei. A quo se regno per omnia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
a oma modesta tolerare : Igitur: quin ecdũ consuemate in su
artem conscendereualent: generalis interi ꝑ serdionissut
tumoꝑ souendi : quatenus abonis paulactim asl melor a pno¬
s duon consistenti in planitia eb̃o libenter auscultari ⁊ dliunc
oq inmonte sedentem sublimiter ascendant: naem quostuns
o edomcandis instruendisq cordibus insistit: hos quasi stans
situs ẽ laborantis affatur: quos uero longostudu spirittdis ix¬
tio promptos iamiamq acdociles inuenit his liber tate ac dis¬
lie magistri quasi quious saluator residens mystica quoꝙ. del
mnis brtimaet : quat spĩtelium differentia ꝓfectuũ inisrabeli
ꝓplebis c̃ ab itupulcherrimus expressafiguris: ubi uulgus omii
lb & uestibus utens. inquattuor angulis palliorum ia cinctionas
uimbrias estfacere pceptum sacor dotes quat tuor habere uestes
sdem mysticis coloribus mira uari&ate distinctas. pontisices

Expanded text:
omnia valent molesta tolerare. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et
Abbreviated transcription (Latin):
norum signif: quod agenti¬
libus udȩisq sepis sime quantũ
nominis summi ꝑsecutores hominũ non in merito nomine p¬
tantur: beati inquit eritis cumuos oderint homines : Does
abhominibus in sec tandos sed ultra hominos essebeandos : Gaus
onhoc a quolib& paciente : sed abeo quis upernȩ iam̃i
cedis intuitu patitur p̃ceptum potest impleri: ut scilica

Expanded text:
norum significat, quod a gentilibus Judaeisque saepissime quantum nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati, inquit, eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudeton hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur praeceptum potest impleri, ut, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
pres sura n ec p̃cagitandum quid tradit loquntur sed
in pacientia suał sedeant animaes suc̃s¬
LaaxuiC ircumdandam ab exercitu hierusedem & uaeprognin¬
tibus gladium quoq & captiuitatem. signaq caelifutura. seque
uenturum hinube cũ potestate magna & maiestate p̃dicit¬
XXXUIR espicite inquit quia ad propinquat redemptiourã ab

Expanded text:
praecogitandum quid traditi loquantur, sed in patientia sua possideant animas suas. Circumdandam ab exercitu Jerusalem, et vae praegnantibus; gladium quoque et captivitatem, signaque coeli futura; seque venturum in nube cum potestate magna et majestate praedixit. Respicite, inquit, quia appropinquat
Abbreviated transcription (Latin):
decangusta quo queuitae uia paucorum loquens erunt in quid¬
L vII Hydropicum sabbatocurans uelurt dehumoris puteo libos cuisi
consundunt humilitatem quo que sectandcm docensincon¬
& pauperes quinon recribuant es sepascendos :
caenam non fuerint digni.

Expanded text:
angusta quoque vitae via paucorum loquens: Erunt, inquiangusta quoque vitae via paucorum loquens: Erunt, inqui. Hydropicum Sabbato curat, et velut de humoris puteo liberat . Muconfundit. Humilitatem quoque sectandam docens, in coned pauperes, qui non retribuant, esse pascendos .coena non fuerunt digni.