comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modi condunt leges iniquas & scribentes iniustiticc̃ scribunt ratus acue¬
ritate uidecctur eẽ suffultus: uictorius qui illorũ circulos scripsit
di cit in ꝓlogo eius dẽ operis interalicesic : lcctininc̃ que ce .Iis. nonces
martices usq: in iiinonas aples dieb: scilic& xxuiii obseruandum
maxiie censuerunt ut quocũq corũdie lunce fuerit nata efficiat
sin autẽ diesabbeeti pleni lunium ẽe contigerit & consequãiti domini¬

Expanded text:
modi condunt leges iniquas, et scribentes injustitiam scribunt, ratus ac vemodi condunt leges iniquas, et scribentes injustitiam scribunt, ratus ac veritate videatur esse suffultus. Victorius qui illorum circulos scripsit, dicit in prologo ejusdem operis inter alia sic: « Latini namque a III Nonarum Martiarum usque ad IIII Nonas Aprilis, diebus scilicet XXIX, observandum maxime censuerunt, ut quocunque eorum die luna fuerit nata efficiat Sin autem die Sabbati plenilunium esse contigerit, et consequenti Domini
Abbreviated transcription (Latin):
gres sum longuidinem noetis supere : &illu perple¬
niluimum totameius quantula cum queest longitudi¬
nem in lustr&. quod ad cp̃i & aeclesiaes aramentu
fespicere nemo fere quiamlngat. de quo & in primor dio
huius opusculi aliqua ꝑ strinximus & ncpaucis replice¬
mus qr sicutduna & stellae nascipsis ut ꝑhibent seda soleha¬
bent ut luceant sic &aedesia scĩq omnes n suae meritouir¬
tutis sed gratia lasgitoris habeant bonũ efuiuunt &c sicit
nonnriuigore arbi trii fostitudinem nostra sed ill& no
suscipiente illius misericordia pueniente custo dimu
neo sufficientessumus cogitare aliquida nobis quasi ex
nolas sed sufficientia nostruex dõest Iaeciam in
tem pore quo nrae redemptionis insignia celebra¬
mus slares ꝑfectio splendoris que qua e in luminai
lo m̃inarem quae iniuminatur antecederedebe
Sederrori corũ quialit̃sccpiunt uidecen ipsis sccltim quihuius¬

Expanded text:
gressum longitudinem noctis superet, et illa per plegressum longitudinem noctis superet, et illa per plenilunium totam ejus quantulacunque est longitudinem illustret. Quod ad Christi et Ecclesiae sacramentum respicere nemo est fere qui ambigat, de quo et in primordiis hujusce opusculi aliqua perstrinximus, et nunc paucis replicemus. Quia sicut luna et stellae non a seipsis, ut perhibent, sed a sole habent ut luceant, sic et Ecclesia, sanctique omnes non suae merito virtutis, sed gratia largitoris habent bonum quo vivunt. Et sicut non nostri vigore arbitrii fortitudinem nostram, sed illo nos suscipiente, illius misericordia praeveniente custodimus, nec sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est, ita etiam in tempore quo nostrae redemptionis insignia celebramus, solaris perfectio splendoris quae illuminat lunarem quae illuminatur antecedere debeSed error eorum qui aliter sapiunt, vide an ipsis saltem qui hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ppriae qua e incisculo decennoueniali annoteest᷑ epactae
lunam quota sit in xi kł aprł ubi paschalis ÷ sesti principi¬
um signant hancp̃ sixam suicursus segilã semꝑ obseruan¬
tes ut quotiens minofem sexto decimo numerũ habent pascha
lemluna phȩferaNt. Quotiens autẽ maiorem in sequente lu¬
na pascha quaerendum psemonstrent: quanimiru linae
paschalis plenitudo naeqͥ noctiũ prȩire. sed sicit in prin¬
cipio cfeaturarũ ordinatũ est sequi potius deb& quando
primũ ostus ÷ solminchoatione diei uernũ tenens aequi¬
noctiu de indeostu : lunaminchonionem noctis autũ na¬
lis aequinoc uitenens ipsu pasticulam. unde multu emesr
constat eos quilunte paschalis in itum atestio non aru
ma scia rudie quaefendum desimunt. quidelic& ibi
nataluna ante tempus aequinoetii pleniluniũ ostendit: ide¬
que sollem nitati paschali in habilis : in quasicut diximus
primo solem primitiuae cseatonis statũ ade inde lunã
necesseest conscendere. ut& hic ꝑaequi noctii tns¬

Expanded text:
peracto circulo decemnovennale annotatae sunt epactae lunam quota sit in undecimo Kalend. Aprilis, ubi paschalis est festi principium, signant hanc praefixam sui cursus regulam, semper observantes ut quoties minorem sexdecim numerum lem lunam praeferant; quoties autem majorem, in sequentem lunam pascha quaerendum praemonstrent. Quia nimirum lunae paschalis plenitudo non aequinoctium praeire, sed, sicut in principio creaturarum ordinatum est, sequi potius debet, quando primum ortus est sol inchoatione diei vernum tenens aequinoctium, deinde orta est luna in inchoatione noctis autumnalis aequinoctii tenens ipsa particulam. Unde multum errare constat eos qui lunae paschalis initium a tertio Nonarum Martiarum die quaerendum definiunt, quia videlicet ibi nata luna ante tempus aequinoctii plenilunium ostendit. Ideoque solennitati paschali inhabilis est, in qua, sicut diximus, primum solem primitivae creationis statum, ac deinde lunam necesse est conscendere, ut et hic per aequinoctii trans
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ ã xuifł cep̃r usque in xui sł mecics adserunt ẽẽ nger¬
ucendes : Itẽ in fine eius dẽ ꝓlogi cũ uero contigerit in quit lunc̃o
quoties obserucendũ ÷ repperire non posse : uide amus ergolati¬
nos suos quo modo cominend& uctorius dit̃ eos inaxime caisuis se cc̃ iii
nonces iascias natã iunã effice repͥmimdisis mitium & XVi lunce die

Expanded text:
 usque in XVI Calendas Maias asserunt esse servandas. » Item in fine ejusdem prologi: « Cum vero contigerit, inquit, lunam quoties observandum est, reperiri non posse. » Videamus ergo Latinos suos quomodo commendet Victorius. Dicit eos maxime censuisse a III Nonas Martias natam lunam efficere prim
Abbreviated transcription (Latin):
siuero nihil femanseritxv: xluiiii. dee pae
unea congn&epactas luna res quee ad cur sũ solis annu¬
atim undenis diebi aderescere solent inde ae pacue
zrecouocabulo id ÷ adiectiones dictaeq: ꝑannos singulos xidi¬
docuimus aepactae iurae id ÷ adiectiones uocantur. & qui¬
dem ꝑtotũ anmuestentis orbem suosq:q dies hab& adieo¬
tiones lunares xi. Namuerbi gratia sthodie cũscribo
quinta ÷ luna. Isto ipso die postannũ xvieritluna. post
duosannos uigsima septima posttres octaua . Nec eadem

Expanded text:
Si vero nihil remanserit, decima Si vero nihil remanserit, decima ea continet epactas lunares, quae ad cursum solis annuatim undenis diebus accrescere solent; inde epactae Graeco vocabulo, id est, adjectiones dictae, quod per annos singulos XI didocuimus: epactae jure, id est, adjectiones, vocantur, et quidem per totum anni vertentis orbem suos quaeque dies habet adjectiones lunares XI. Nam, verbi gratia, si hodie cum scribo quinta duos annos vigesima septima, post tres octava, nec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod ehic pastem aeque eius haber& in regno
Verum neper huius cemodi dissonantiamerror
temporib inolescere. statuerunt indictionos quib uter¬
que scriptor immo &iamuulgus omne teporũ cursũ facil¬
lime conseruar& quas ꝓfacilitate quoq: calculandi xv
cẽ uoluerunt ut planissimonumesd eiad multi plican dũ
ꝓitissimo conpendiosius trans aet iemporis status in
memoriam pos sit reduci: Quidam airtemputant quia
quondam in republica postcensũ quinto annoꝑ actum uri
romalustrabatur adindici umiernae iustrationis &
census indictiones eẽ conditas. Incipiunt autem in dic¬
Soccii temar gumentoquotasit. dictio
anno quocumq computare uolueris indictiore ꝓperi¬
es sumeannos ab incarnationedni quod quod suerint in
pͥsent i uerbi gratia dccxxvad desemptria qr qua stu in¬
dictione secundum dionisiũ natus : dñs fiunt dcc xxuiii.
haec pastire ꝑ xv quindecies quad rageni sexcent: quin¬
decies octoni cenuics. femanent .viii. octuua : indicuo

Expanded text:
eo quod et hic partem aeque ejus haberet in regno. Verum ne per hujuscemodi dissonantiam error temporibus inolesceret, statuerunt indictiones, quibus uterque scriptor, imo etiam vulgus omne, temporum cursum facillime servaret, quas pro facilitate quoque calculandi XV esse voluerunt, ut planissimo numero, et ad multiplicandum promptissimo, compendiosius transacti temporis status in memoriam possit reduci. Quidam autem putant, quia quondam in republica post censum quinto anno peractum urbs Roma lustrabatur, ad indicium ternae lustrationis et census indictiones esse conditas. Incipiunt autem indicHoc autem argumento quota sit anno quocunque computare volueris indictio reperies: sume annos ab Incarnatione Domini quotquot fuerint in praesenti, verbi gratia, DCCXXV; adde semper tria, quia quarta indictione secundum Dionysium natus est Dominus, fiunt DCCXXVIII; haec partire per XV, quindecies quadrageni, sexcenti, quindecies octoni centumvies, remanent octo: octava est Indictio.
Abbreviated transcription (Latin):
& dequorũ lib& int̃ halationae dierũluna ł feria
dinoscenda reꝑtum : Aliquanto quidem grauius ad
discendum : sed maior ttimꝰ nob̵ auctoritate contrae¬
ditum . Atq ideominorib: nostra aque sollertiatraden¬
dum: siergo uis scire hoc ł illo die quota sit luna conputec
dies apͥncipio mensis ianuarii usq indiem de quo in quiris
& cũ scieris addea&atem lunae quae fuit in Nđł ian ꝓtireom
ubicumq queris ostend& qita solũ i nelaborecurri
& idus memoriter decantare consuescas
lanuarius

Expanded text:
et de quorumlibet inter Calendas dierum luna vel feria dignoscenda repertum, aliquanto quidem gravius ad discendum, sed majorum tamen nobis auctoritate contraditum, atque ideo minoribus nostra aeque solertia tradendum. Si ergo vis scire hoc vel illo die quota sit luna, computa dies a principio mensis Januarii usque in diem de quo inquiris, et cum scieris, adde aetatem lunae quae fuit in Calendis Januariubicunque quaeris ostendet. Quod ita solum sine labore curriendas, Nonas et Idus memoriter decantare consuescas. Januarius
Abbreviated transcription (Latin):
de computandi crepidinẽ strue: uerbi gratia sinos seuis ui¬
quater niiuerii ergohorissplend& uicesima quinta: quo modo
& quintaluna & qͥdẽ hoc argumentũ tẽpore xqͥ noctialilegrima
fixum statione ꝑlabitꝰ: uerũ longissimis inbruma noctib: ł item
xstatebreuis simis quar̃ alias xii. horarũ spatiũ longetranscendes
Alids ne quaquã ad hoc ꝑtingere posse constat quarationeluna xi
horqs lucerecredam Nisi focte putamt ñ xqͥ noctiales hoeas inteli¬
gendar: sed singulas quasq: noctes ꝓsuae mensura longitudinis
aut breuitates inxii pasticulas quas horas uocite mus
a equec distributione finden das :
xxIIII. Quando. uel QuXRelu¬
NXUEL PRONA. UEL SUPTNA. uel
UIDEA TUR ERECTA

Expanded text:
ginta, et inde computandi crepidinem strue. Verbi gratia, si nosse vis viginta, et inde computandi crepidinem strue. Verbi gratia, si nosse vis viquaternivies; quatuor ergo horis splendet vigesima quinta, quomodo et quinta luna. Et quidem hoc argumentum tempore aequinoctiali legitima fixum statione perlabitur; verum lote brevissimis, quarum alias duodecim horarum spatium longe transcendere, alias nequaquam ad hoc pertingere posse constat, qua ratione lunam duodecim horas lucere credamus, nisi forte putemus non aequinoctiales horas intelligendas, sed singulas, quasque noctes pro sua mensura longitaut brevitatis in duodecim particulas, quas horas vocitemus, aequa distributione findendas. CAPUT XXV. Quando vel quare luna vel prona, vel supina, vel videatur erecta
Abbreviated transcription (Latin):
nm: Testia in n: simili figura notatis & sic ex or dine
recurrens luna suam cuiq: litterae restituit a &a¬
tem: discernendienĩ gratia primũ daernis alfa¬
b&um nudis utrimq litteris : secundum sub nota¬
tis testium suꝑnotatis d&erminandũ ꝓuidit antiqͥ
tas xxIII Quodhoris luna LUCEAT:
IRADUNT QuOQuEARcumextũ ueleres
luc& adicitur hic numerus a sccunda luna
cotidie usque ad plenilunium: d&rahiturq de¬
hinc parib spatiis indeminutionem : &ideo sinos¬
seuisluna secunda quot horas luceat multiplica
urhora ergo & tres punctos luc& luna secunda:
quinquies binidecus & remanent duo: duab horꝗs&to
idem punctos testiac luna luc&: Item ubi ad decimaluna ꝑ
& ne argumentum dubium fore arbitreris tene .xv in.q¬
uis secta decima & septima decima & cet᷑. De inceps qͦt horis
luceant lunae recole ꝑsingulas quantomint sint a xxxi

Expanded text:
in m, tertia in n, simili figura notatis, et sic ex ordine in m, tertia in n, simili figura notatis, et sic ex ordine recurrens luna suam cuique litterae restituit aetatem. Discernendi enim gratia primum de ternis alphabetum nudis utrinque litteris, secundum subnotatis, tertium supernotatis, determinandum providit antiquitas. CAPUT XXIV. Quot horis luna luceat. Tradunt quoque argumentum veteres lucet, adjicitur hic numerus a secunda luna quotidie usque ad plenilunium, detrahiturque dehinc paribus spatiis in diminutionem. Et ideo si nosse vis luna secunda quot horas luceat, multiplicatres; horam ergo et tres punctos lucet luna secunda. quinquies bini decus, et remanent duo; duas horas et totidem punctos tertia luna lucet. Item ubi ad decimam lunamEt ne argumentum dubium fore arbitreris, tene quindvis, sexta decima et septima decima, et caeterae deinceps quot horis luceant lunae, recole per singulas quanto minus sint a tri
Abbreviated transcription (Latin):
in kł ianuarics fiunt celxxi pastire ꝑ .vii. septiestriceni
LUNAE QUICONPUTARE NONPOTEST:
suosiadeo guisque deses uel hesto
est ut absq: omni labore conputtendilunae
cursum scire uoluerit innitatur al fab&is quae
in Iannali uid& libello iuxtecursum distinctec lu¬
narem ubi duos lunae circuitus id ÷ inquinquageno
& nouenos dies terna tenent al fab&a : & quacũq
litteram lunã in hac a &ate semel hab& eandemꝑ
totũ annũ similimodo notatam in ecedem semꝑ acat
habere non de sint: nisi foste ꝙ tñ raro accidit em¬
bolis morũ haecratio inmut&: uerbi gratia anno
testio cili decenna uenalis luna quae xxx dies ha¬
bitura ÷ semꝑ ab .a. pudo incipit secunda est in .b:
testia inc. similiter nudis id ÷ nullos puncto ad nata¬
tis: & sic ex ordine suae littero quoq seruat a&a¬
temlunae : Item luna quae unde triginta dies ha¬
bitura ÷ ab l subnatato incipiens: secunda semꝑ

Expanded text:
in Calendis Januariis, fiunt CCLXXI; partire per VII, septies triceni in Calendis Januariis, fiunt CCLXXI; partire per VII, septies triceni lunae si quis computare non potest. Quod si adeo quis deses vel hebes est, ut absque omni labore computandi lunae cursum scire voin hujus annali videlicet libello juxta cursum distinata lunarem, ubi duos lunae circuitus, idest quinquagenos, et novenos dies terna tenet Alphabeta. Et quamcumque literam luna in hac aetate semel habet, eamdem per totum annum simili modo notatam in eadem semper aetate habere non desinit, nisi forte quod tamen raro accidit, embolismorum haec ratio immutet; v. g. anno tertio cycli decemnovennalis luna quae 30 dies habitura est, semper ab A nodo incipit, setertia in c, similiter nudis, id est, nullo puncto adnotatis, et sic ex ordine suam littera quaeque servat aetatem lunae. Item luna, quae undetriginta dies habitura est, ab l subnotato incipiens, secunda semper
Abbreviated transcription (Latin):
quinqua ies nouiesbinicendecus octos: tolle cxuiii rema¬
nent xxuiii uicesimoc octaua : luna inxv hł iuñi : Siuis sci
requota : luna uii id decemb dicito december iniduscec
cccxluiii: pastire ꝑ luiiii. quinquaies nouies quini
excvtollecexev remanent liiii . tolle xox remanent:
xiiii: uicesima quastat luna die memorato : Iuuat huius¬
ce argumentiu sum sicalculator ultima quinquagssi¬
mnae nonae pacstis diligentius me moriae cõmendat quin¬
quaies nouies seni ccclini quinquaies nouies quini
CCxeu: quinquaies nouies quecterni ccxxxui quinquaies¬
nouies terniclxxvii: quinquaies nouiesbini cxuiii. quin¬
quaies nouies asse luiii : eodem ordine diem septimanae
quocumq uolueris tempore codiuncto Nł darũ ia nuccrum
dieroquiris: siit uisscire uerbi gratia anno quo kalends
ianuariae quinta feria caelebrantꝰ : octauo kł darũ oc tobr¬
ũ die quote feria sit dicito: oc tob in kł cclxxiiii: tolle viii
remanent cclxvi addequintã feria que fut

Expanded text:
quinquagies novies bini centum decus octus; tolle CXVIII, remanent XXVIII; vicesima octare quota est luna VII Idus Decembres, dicito: December in Idus CCCCCXLIX; partire per LIX, quinquagies novies quini CCXCV; tolle CCXCV, remanent LIIII; tolle XXX, remanent XXIIII; vicesima quarta est luna die memorato. Juvat hujusce argumenti usum, si calculator ultima quinquagesimae nonae partis diligentius memoriae commendat: quinquagies novies seni CCCLIIII, quinquagies novies quini CCXCV, quinquagies novies quaterni CCXXXVI, quinquanovies terni CLXXVII, quinquagies novies bini CXVIII, quinquies novies assis IX. Eodem ordine diem septimanae quocunque volueris tempore adjuncto Calendarum Januariarum die requiris. Si enim vis scire, verbi gratia, anno quo Calendae Januariae quinta feria celebrantur, octavo Calendarum Octobrium die quota feria sit, dicito: October in Calendas CCLXXIIII; tolle VIII Calendas Octobres, remanent CCLXVI; adde quintam feriam quae fuit
Abbreviated transcription (Latin):
statȩdenis ut ꝑueniatꝰ adc. s ȩxa genarius ergonumerus dier setec
parsanni ÷ & paulo post᷑ ꝓ inde in quid ꝑ senariũ primiuersus multiplicat᷑

Expanded text:
stat ex denis, ut perveniatur ad C. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
u& & ad dita quasta paste .iIii. insuꝑfegulares semꝑ adicere
doc& acsictandẽ ꝑuii pastire qr nimirũ vesant concunen¬
tes anno quonatus ÷ dñs. & ut cõputandi frxa series ꝓcurre¬
reposs&. Neces sehab ebat coputator .iii. quȩ pcessosurnt ad¬
nectere Hisigitur ituse habentib annũ passionis domini¬
cediligenter inquirere nec ignotu quesendiuia ÷ si n con¬
putufentet aicubi hab&c it nisallor aeclesiae fides dim̃uin
casne paulo plus qua xxx uiannos usq ad suae temporu passionis uixisse
qr ui delic& xex annorũ suerat baptinatur sicui aeuangelistulucas

Expanded text:
 addita quarta parte, IIII insuper regulares semper adjicere docet, ac sic tandem per VII partiri, quia nimirum V erant concurrentes anno quo natus est Dominus, ut et computandi fixa series procurrere posset, necesse habeat computator IIII quae praecesserunt annectere. His igitur ita se habentibus, annum passionis dominicae diligenter inquirere, nec ignota quaerendi via est, si non computus errat alicubi. Habet enim, ni fallor, Ecclesiae fides, Dominum in carne paulo plus quam XXXIII annis usque ad sua tempora passionis vixisse, quia videlicet XXX an
Abbreviated transcription (Latin):
tu cuma quilonem soldirigat. Cui paria scribitba silius &
ipseex positione geneseos. sed & plinius saecularib lit te¬
ris sed ñ contenendis haec ipsa latius exsequens. itascribri:
Vasaq: horos copi n eadem sunt usui intrecentis stadiis aut
ut longissime in quingentis mutantib: se m& umbris so¬
mesedia no tempore aequi noctii die paulo plus quã dimedia
gnominis mensura efficit: In urbeso ma non a pars gnomo¬
nis de ÷umbra: inoppido anchona suꝑ ÷ quintu decesima :
In pastettaliae quacuenetia appellatur hisdemhoris umibsir
teuq eius experimenti giruia factũ: totũ in luminari:
ex quo apparere tũsolem illilo co supruestice messe
Quod & inindia . sups flumen hu pasimfieri dem pore
eodem hone sier&us seripsit constatq inbefeniceur¬
be trogodrtarũ. undestadus. ĩii dcccxx. in eademptolo¬
maideo ppido ꝙ in masgi nerubrimaris ad primoselephan¬
torũ uenatus conditũ ÷: Hocidem antesolstitiũ quad ra¬

Expanded text:
tu, cum in Aquilonem sol dirigitur. » Cui paria scribit Basilius, et ipse in expositione Geneseos. Sed et Plinius secularibus literis, sed non contemnendis, haec ipsa latius exequens ita scribit: « Vasaque horoscopii non eadem sunt usui in trecentis stadiis, aut ut longissime in quingentis, mutantibus semet umbris someridiano tempore, aequinoctii die paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona superest quinta tricesima. In parte Italiae quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quo apparet tum solem illi loco supra verticem esse; quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiis MMMMDCCCXX in eadem Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadra
Abbreviated transcription (Latin):
in pastib: ab ea cacliplagio recessũ maris luna q̃ hicsignat acces¬
sum. Non solũ autem sed & inuno eodemq litore quiadbore¬
a mei habitant multo mecitius aestumaris omnem: qui uerd
adaustrũ multo serius accipere parit acrefunde fesolent:
seruante quib:q in regonibi luna semꝑ fegula souecatis ad
mase quacumq: seme lacciperit. Et gomalina u sere an¬
tenouam siue plena lunã diebi ledonem to tidemante diui¬
duam sepius incipere coperimus. &cisca aeqͥ noctia duo
maiores solitu aestus adsurgere in anes uerobruma &

Expanded text:
in partibus ab ea coeli plaga recessum maris luna qua hic signat accessum; non solum autem, sed et in uno eodemque littore quo ad Boream mei habitant, multo me citius aestum maris omnem, qui vero ad Austrum, multo serius accipere pariter et refundere solent, servante quibusque in regionibus luna semper regulam societatis ad mare quamcunque semel acceperit. Ergo malinam quinque fere ante novam sive plenam lunam diebus, ledonem totidem ante dividuam saepius incipere comperimus, et circa aequinoctia duo majores solito aestus adsurgere, inanes vero bruma
Abbreviated transcription (Latin):
rit rite inuenire paschalem. sed qr euqripsis temporib:
annuatimcu labore inuestigatu & ꝑorbem mandatasepi¬
us in questionem uenire solebant. facilius psixa semel re¬
gula cirularisem ꝑ obseruari. & sine scrupulo ambigen¬
dipotesirnt edisci: deniq festur antiquitus alexan dri¬

Expanded text:
rit rite invenire paschalem, sed quia ea quae ipsis temporibus rit rite invenire paschalem, sed quia ea quae ipsis temporibus annuatim cum labore investigata et per orbem mandata saepius in quaestionem venire solebant facilius, praefixa semel regula circulari, semper observari et sine scrupulo ambigendi poterant edisci. Denique fertur antiquitus Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
dereꝑsua sit: in huiuscestumine pͥfictus papale oadnitent
ꝓspesd uiro dotissimo adesestissimo uinceiesedulus
instans tandem uni animitateeorũ qnicene sonodi
dectocis inuifcibiliter adherebant laudabilitꝰ uin gaudeba ł
Vnde mihimeis in eadem questione pil melius agendũ nildi¬
cendum sepperio quã qꝗ illũ fecis sec̃ perio qͥ nobis intanscien¬
tia merito actorita te p̃cellit: Cesta iudelic& patrũ feut¬
rentis simorũ sententiã in cis q̃ nobis dubia sunt & incestuseo¬
tari : Neqieni putandũ ÷ nos ł acutius antiquis diuersitacte
lunaris discursus dep̃hendere ł salubrius possedinoscere
q̃ in eadem diuersitate potissimũ situia sequendic. XLin.
decraculo decen nouen mL.::¬
ecennouertcilis circuliorhne pramur
cusebius cesariae palestinae episcopus obquastas deci¬
mas lunas festi paschalis. ipsũq diem pas diae inuoniendũ con¬
posuit: eo qđ liinacuius lib& a& atis p̃ tm̃ temporis ad eun¬

Expanded text:
ersuasit. In hujus certamine praefatus papa Leo adnitente Prospero viro doctissimo ac disertissimo vincere sedulus, instans tandem unanimitate eorum qui Nicaenae synodi decretis invincibiliter adhaerebant laudabiliter vinci gaudebat. Unde mihi meisque in eadem quaestione nil melius agendum, nil dicendum reperio, quam quod illum fecisse comperio, qui nobis in tantum scientia, merito, auctoritate praecellit, certam videlicet Patrum reverendissimorum sententiam in eis quae nobis dubia sunt et incerta sectari. Neque enim putandum est nos vel acutius antiquis diversitatem lunaris discursus deprehendere, vel salubrius posse dignoscere, quae in eadem diversitate potissimum sit via sequenda. CAPUT XLIV. De circulo decennovenali. Decennovenalis circuli ordinem primus Eusebius, Caesareae Palaestinae episcopus, ob quartas decimas lunas festi paschalis, ipsumque diem Paschae inveniendum, composuit, eo quod luna cujuslibet aetatis post tantum temporis ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
tio systiũ qr uicinae habentꝰ &ceano quas plunae schematib
concitarilocorũ accolae ꝓdiderunt. eri piecia in utraq:
paste solitis t̃ꝓprialenitꝰ fluenta conuestere seliquo omni¬
tempore : Cumuess lunanascit nullo modo possuntquies¬
cere sed ue he menti feruore semꝑ ex aestuant: donec luna
rursus appareat sedatione cõmotis turbinib adlatur a
XXXIII. De concoron maris ecliniae.
aximeautem pominb cidmis ande tcinta
oceani cum lunaecursusocieas quiad nemeius ostũ
õmnemq: occa sũ. ipsequoq: emiso sui feruoris q: greci
seuma uocant impeulitore latecontegat eodemque
reuocato d&egat acdulces fluminu occursis salsis
abunde cõmisceat simul & accumul& undis. Necmoru pre¬
seunte luna recedens & ipsenatiue hi dulcedine mensure

Expanded text:
tio Syrtium, quae vicinae habentur Oceano, quas pro lunae schematibus concitari locorum accolae prodiderunt. Euripi etiam in utramque partem soliti sunt propria leniter fluenta converteretempore; cum vero luna nascitur nullo modo possunt quiescere, sed vehementi fervore semper exaestuant, donec luna rursus appareat, sedationem commotis turbinibus allatura. » CAPUT XXIX. De concordia maris et lunae. Maxime autem prae omnibus admiranda tanta Oceani cum lunae cursu societas, qui ad omnem ejus ortum omnemque occasum ipse quoque emisso sui fervoris, quod Graeci ῥεῦμα vocant, impetu littora late contegat, eodemque revocato detegat, ac dulces fluminum occursus salsis abunde commisceat simul et accumulet undis; nec mora praetereunte luna recedens et ipse, nativae has dulcedini mensur
Abbreviated transcription (Latin):
mensis ex illo sumebat die quo nouam lunã contigis s& uideri:
sdq: ñ continuo euenit ut eodie semꝑ appareat : sed modo tardiur

Expanded text:
mensis ex illo sumebat die quo novam lunam contigisset videri: quia vero non continuo evenit ut eo die semper appareat, sed modo tardiu
Abbreviated transcription (Latin):
slitiferidomniceeruer interiur epostã inspeit quȩ e tẽporello
umis onmb inbarlicasaluatoris que appellectur constantimanti die
cultationir euis ab omniosculatur atq ad oratur populo: Reueren¬
as simus aeclesae lindr farnensis inbrit tania &anchorita anteser
cuthberechtus totam ab infantia usq ad senium uitam miraculorum
signis incletam dixit . cuius dumxi amos maner & corpus humatũ
incorruptum posthaec quas eadem horadefuneti simul cõnueste
qua tegebatur inuentum ÷ sicut in libro deeiis uita acuirtutibur¬
Cuniuer sede concilium surcipere dis fidit donec salutarib beati
papae sergii monitis instructa & ipsa huic cum eoeris xp̃iae lesur
ad nuere consentit : gisulfus dixgentis longabardorum beneuent
campaniam ignie gloͣdio & captitutatem uastauit cumq nones sa
qui eius imp&ui resster& a postolicur papa iohannis qui sergio
successerat misis adeum sacerdotib acdonaris ꝑplurimis
uniuer sos redemit captiuos atq hoster domum redirefecit:

Expanded text:
quae ex tempore illo annis omnibus in basilica Salvatoris quae appellata Constantiniana, die exaltationis ejus, ab omni osculatur atque adoratur populo. Reverentissimus Ecclesiae Lindisfarnensis in Brittania ex anachorita antistes Cuthbertus totam ab infantia usque ad senium vitam miraculorum signis inclytam duxit; cujus dum XI annos maneret corpus humatum, incorruptum post haec, quasi eadem hora defuncti, simul cum veste qua tegebatur, inventum est; sicut in libro de ejus Vita et virtutibuuniversale concilium suscipere diffidit, donec salutaribus beati papae Sergii monitis instructa, et ipsa huic cum caeteris Christi Ecclesiis adnuere consentit. Gisulphus, dux gentis Longobardorum, Beneventi, Campaniam igne, gladio et captivitate vastavit, cumque non esset qui eius impetum resisteret, apostolicus papa Iohannes, qui Sergio successerat, missis ad eum sacerdotibus ac donariis perplurimis, universos redemit captivos atque ostes domum redire fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
papa a postolico ad conprehendendum philippi⁊ cum quemibi
religauerat conuernis omnis ecercitus adpartẽphilippici
fecit eum ibidem imperatorem reuersurq: cum eo constin¬
ti nopolim pugnauit contra iastinianũ ad duo decims ab urbe
uearium & ucto atq occigo iustimicenar egum surcioit pilpopieus.
bernandum ab batr uremonisteriumsium pontu r edire p̃ cuit
dem constantmo pipȩ mst lit teras prẽui dognatr quas ile cum
postolice edis concilio respuit & huius regi causa fecit pieturas in
ora cu scipecri quae actas y sd rum si nodorũ umuer saliu
ntinerent: Nam & huus modipieturas cum haberentur
urbe regiec phlippitus iuserat auferri statutq: populutro¬
nanus neher&ici imperatoris nomen aut char thas aut figu¬
ran solicdi susciperent. unde neceiur effigies in edesia introduc¬
aest nec nomenadmisccrum sollemmiec platum : ũi de lax

Expanded text:
papa apostolico, ad comprehendendum Philippicum quem ibi papa apostolico, ad comprehendendum Philippicum quem ibi relegaverat, conversus omnis exercitus ad partem Philippici fecit eum ibidem imperatorem, reversusque cum eo Constantinopolim pugnavit contra Justinianum ad duodecimum ab urbe milliarium, et victo atque occiso Justiniano regnum suscepit Pbernandum abbatis jure monasterium suum Pontum redire precepit. Idem Constantino papae misit litteras pravi dogmatis, quas ille cum apostolicae sedis concilio respuit; et hujus rei causa fecit picturas in porticu sancti Petri quae Acta VI sanctarum synodorum universalium continerent. Nam et hujusmodi picturas cum haberentur in urbe regia Philippicus jusserat auferri, statuitque populus Romanus ne haeretici imperatoris nomen in chartas, aut figuram solidi, susciperent; unde nec ejus effigies in ecclesiam introducta est, nec nomen ad missarum solemnia prolatum. A. M.
Abbreviated transcription (Latin):
cor taes patrimoniec alpium quot ticerum quȩ condam adiu pti¬
neduut a postolicesedr sedũn longobardis multo tẽpore fueraor
ablata rostituit uri eiusdem sedir & hanc donationẽ aurcir serp¬
ustimcenus secundo cum tiberio filio añ .ui. incaitxilio terbelli
regis uul garorum regnum recipiens occidit eor quise & pule¬
runt patricios &leonem quiloxum eiur usur pauerat nec non
& suecer soremeiur tibereum quieum deregno iectum toto quo
ipserogiabat tempore ineadem eiuitate in custodico tenuerat
Calinicum uꝰ patri archam erutis oculis mist romã & dedit
epis copatum erroquierat abbar inpontu eumq alebat exulem
hic constantinu papam ad reuenire iubens honorifice sureipit
acremist ita ut eum die dominica misar sibi facer eiubens cõmi¬
nionemdemanuciur acciperit quem prostratur in terra ꝓsuir
peccatis inter cedere rogans cuncta eclesiȩ p̃uilegia re noua¬
uit: quicum &cercituũm mitter & in pontũ multum ꝓhibente

Expanded text:
cortes et patrimonia Alpium Cottiarum, quae quondam ad jus pertinebant apostolicae sedis, sed a Longobardis multo tempore fuerant ablata, restituit juri ejusdem sedis, et hanc donationem aureis scrip14. Justinianus secundo cum Tiberio filio annos VI. Hic auxilio Terbelli regis Vulgarorum regnum recipiens, occidit eos qui se expulerant patritios, et Leonem qui locum ejus usurpaverat, nec non et successorem ejus Tiberium, qui eum de regno ejectum toto quo ipse regnabat tempore, in eadem civitate in custodia tenuerat. Callinicum vero patriarcham, erutis oculis, misit Romam, et dedit episcopatum Cyro qui erat abbas in Ponto eumque alebat exsulem. Hic Constantinum papam ad se venire jubens honorifice suscepit ac remisit, ita ut eum die Dominica missas sibi facere jubens communionem de manu ejus acceperit: quem prostratus in terra pro suis peccatis intercedere rogans, cuncta ecclesiae privilegia renovavit. Qui cum exercitum mitteret in Pontum, multum prohibente
Abbreviated transcription (Latin):
ab aquilone hum bri fluminis subregib aelle & edil frido sitae necdum
uerbum uitae audierunt: gregorius .xuiiͦ. anno mauricii indictione .iiii
scribens augustino londoniae quoq & ebura ciepir accepta ã sedeapostolica
papa. migrauit adchim. hic rogante pap̃a boni facio statinit
sedem romane & apostolice aeclesiae caput ẽẽ. omnium aeclesia¬
rum quȩ aeclesicc constantino politanacdios primumse
omnium aeclesiarum scribebat: idem alio papa bonifacio p&en¬
te iusit inu&eri fanoꝙ pantheum uocabatur ab lactir idolatriȩ
sordib: aeclesi com beccte semꝑ uirginis mariae & omniũ marti¬
rum fieri ut ubi quondam omnium nondeorum sed demonio¬
rum cultus agebatur ibideinceps omnium fier& memoria
tes multecs romanorũ ꝓuicicos &ipseom hierusolimã auferunt
& destruentes aeclesi ces sca quaeque ꝓfananter inter ornamen¬
tec locorum uel scorum uel cõmunium quae abstulere &ioem

Expanded text:
ab aquilone Humbri fluminis, sub regibus Elle ab aquilone Humbri fluminis, sub regibus Elle verbum vitae audierant. Gregorius decimo nono anno Mauritii, indictione quarta, scribens Augustino, Londini quoque et Eburaci episcopos, accepto a sede apostolica papa migravit ad sedem Romanae et apostolicae ecclesiae caput esse omnium ecclesiarum, quia ecclesia Constantinopolitana prima se omnium ecclesiarum scribebat. Idem alio papa Bonifacio petente iussit, in veteri fano quod pantheum vocabatur, ablatis idolatriae sordibus, ecclesiam beatae semper virginis Mariae et omnium martyrum fieri, ut, ubi quondam omnium non deorum, sed demoniorum cultus agebatur, ibi deinceps omnium fieret memoria tes, multas Romanorum provincias et ipsam Hierusolimam auferunt. Et destruentes ecclesias, sancta quoque profanantes, inter ornamenta locorum vel sanctorum vel communium quae abstulere, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
filius obfidei catholies confersionem in &xpugnabile ã patre arriano
regni priuatur in folis & incarceremac uincula ꝓiectur ad & tremũ nocte
sca dominicȩ resurrectionir securi incapite ꝑcussis regnũ celeste ꝓter reno
rex & marter intrauit : cuiur frater richardus mex ut regnum post
patrem accipit omnem gochorum cui p̾erat gentem instante leandro
hns pomano ep̃is qui& hirmin geldum docuerat catholicam conuertit adfiden¬
Tregorius romanȩ aelesae pontif&x & doctor eimiur annomaurici
imperii xiii mo indictione xii si nodum episcoporum .xxiii. ad cor¬
purbeati a postoli p&ri congregans de neces sariis aeclenȩ decernit : Item
tus moxahxp̃i gratiam conuersus cumgente cantuariorum cui p̃erat
ꝓximisq: ꝓuincus &icc mepis copum doctoremq: suum augustinũ sed&
c&eros scccros antestiter ȩpis copale sededonabat porrogentes anglorũ

Expanded text:
filius, ob fidei catholicae confessionem inexpugnabilem, a patre Ariano filius, ob fidei catholicae confessionem inexpugnabilem, a patre Ariano regni privatus infulis, insuper in carcerem projectus, ad extremum nocte sancta Dominicae resurrectionis, securi in capite percussus, regnum coeleste pro terreno rex et martyr intravit. Cujus patrem accepit, omnem Gothorum cui preerat gentem, instante Leandro Hispalitano episcopo, qui et Hirminigildum docuerat, catholicam convertit ad fideregorius, Romanae Ecclesiae pontifex et doctor eximius, anno Mauricii imperii XIII, indictione XIII. synodum episcoporum XXIII ad corpus beati Petri apostoli congregans, de necessariis Ecclesiae decernit. Idem, tus mox ad Christi gratiam conversus cum gente Cantuariorum, cui praeerat, proximisque provinciis, etiam episcopum doctoremque suum Augustinum, sed et caeteros sacros antistites episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum
Abbreviated transcription (Latin):
suos inquib erat iohannis romanȩ. aeclene. tunc haconus
non longe post epis copus pro ad unatione faciende scarum
di aeclesiccrum quibenignissime suscepti areuerentir simo
fidei catholice defensore constintino ius sunt remisir disputatio¬
nebi philosophicis pacifico conloquio defide uera ꝑquirere datir
eis debibliotior constantino polita nac cunctir antiquorum patrũ
quos p&ebant libellis ad fuerunt ccutem & ep̃is copi.cl. presiden¬
te georgo patri archa regiȩ urbis & antiochiȩ macario & con¬
uicti sunt quiunam uoluntatem & operationem astruebant
ixp̃o falsas sepatrum catholicarum dietec ꝑplurima. finito
autem conflicto georgiur correptus est ma carius uero
cum suis sequacib simul & p̃cessorib: eero fegia honoro prrho
paulo & paro a nathematizactur & in lacum eiur theophanius
abbas desicilia antiochia ep̃r factur tantaq gratia legatos catho¬

Expanded text:
suos, in quibus erat Joannes Romanae Ecclesiae tunc diaconus, suos, in quibus erat Joannes Romanae Ecclesiae tunc diaconus, non longe post episcopus, pro adunatione facienda sanctarum Dei Ecclesiarum. Qui, benignissime suscepti a reverentissimo fidei catholicae defensore Constantino, jussi sunt, remissis disputationibus philosophicis, pacifico colloquio de fide vera perquirere, datis eis de bibliotheca Constantinopolitana cunctis antiquorum Patrum quos petebant libellis. Adfuerunt autem et episcopi CL, praesidente Georgio patriarcha regiae urbis, et Antiochiae Macario. Et convicti sunt qui unam voluntatem et operationem astruebant in Christo falsasse Patrum catholicorum dicta perplurima. Finito autem conflictu, Georgius correctus est, Macarius vero cum suis sequacibus, simul et praedecessoribus, Cyro, Sergio, Honorio, Pyrrho, Paulo et Petro, anathematizatus, et in locum ejuabbas de Sicilia, Antiochie episcopus factus. Tantaque gratia legatos catho
Abbreviated transcription (Latin):
misitbeato p&ro apostolo euangelic aurea gemmis albis mire
magnitudinis incircuitu ornata. ipse aliquot annos. id est
ꝑ indictionẽ sectam ueniens roma obtulit suꝑ altaer eipsius
pallium auro t&tile toto & ercito cumcȩreis ȩclesiam intran¬
te. sequente anno facta est eclipsis rolis quam nostra a& ces
& hahrianis abbar uraeque doctissimus auitaliano misi britta¬
nicc plurimas a eclesar anglorum doetrinȩ ecle susticȩ fruge
fecundarunt : constantinur postplurimas & in auditar de p̃da¬
tones prouine factas occisur inbel neo perut. indic̃t .xii. nec
longo post tempore &icem iitalianur papa xcelestia regnee
onstantinus filius constantini superioris regir. an .xuii. sar¬
raceni ssciliam inuadunt & prȩdo nimice secum oblata mox
al&c andricc̃ redeunt: A gathopapa & rogatu constantini hera¬
cli & tiberi principum piisimorũ misit in regic urbem legator

Expanded text:
misit beato Petro apostolo Evangelia aurea gemmis albis mirae misit beato Petro apostolo Evangelia aurea gemmis albis mirae magnitudinis in circuitu ornata; ipse post aliquot annos, id est, per indictionem sextam veniens Romam, obtulit super altare ipsius pallium auro textile, toto exercitu cum cereis ecclesiam intrante. Sequente anno facta est eclipsis solis quam nostra aetas et Adrianus abbas, vir aeque doctissimus, a Vitaliano missi Britanniam, plurimas Ecclesias Anglorum doctrinae ecclesiasticae fruge fecundarunt. Constantinus post plurimas et inauditas depraedationes provinciis factas, occisus in balneo periit indictione XII, nec longo post tempore etiam Vitalianus papa coelestia regna onstantinus filius Constantini superioris regis annis XVII. Saraceni Siciliam invadunt, et praeda nimia secum ablata mox Alexandriam redeunt. Agatho papa, ex rogatu Constantini, Heraclii et Tyberii principum piissimorum, misit in regiam urbem legatos
Abbreviated transcription (Latin):
indomu placcidiȩ saerectum inuenerabib oraculo subuer tens
diripuit ꝓhibenr eor ibidem misarcele brare unde & ipse sicut pro¬
decersores illiur ab a postolica sede iustec depositionis ultione dam¬
Tonsecentinus filius constantini anꝰ xxuii: hic deceptus a paulo
tiones inxp̃odifiniens es se confitendees quas nihil uelle. uelope¬
racri credendur sit xp̃r. Vnde martinus papa congregato
romȩ sinodo. cyepiscoporũ damnauit sub anathemate prae¬
fatos crrum sergium prrhum & paulum her&icos & pasthȩc
misus ab imperatore theodorus & archustulit martinum
papam de aelesicconstantiniana: ꝑduxitq constanti nopolim
qui posthec religatur cersonam ibidem uitam finiuit multis ineo¬
dem lo co uirtutum signir usq hodie refulgens: facta ÷ autẽ si nodur
p̃fata anno nono imperii constantim mense oc tobrio indictione
octaua constantinus princeps uitalano papa nuꝑ ordinato

Expanded text:
in domo Placidiae sacratum in venerabili oraculo subvertens in domo Placidiae sacratum in venerabili oraculo subvertens diripuit, prohibens eos ibidem missas celebrare. Unde et ipse, sicut praecessores illius, ab apostolica sede justa depositionis ultione damConstantinus, filius Constantini, annis XXVIII. Hic deceptus a Paulo,tiones in Christo definiens esse confitendas, quasi nihil velle vel operari credendus sit Christus. Unde Martinus papa, congregata Romae synodo, C et V episcoporum, damnavit sub anathemate praefatos Cyrum, Sergium, Pyrrhum et Paulum haereticos. Et post haec missus ab imperatore Theodorus exarchus tulit Martinum papam de Ecclesia Constantiniana, perduxitque Constantinopolim; qui post haec relegatus Chersonam, ibidem vitam finivit, multis in eodem loco virtutum signis usque hodie refulgens. Facta est autem synodus praefata anno nono imperii Constantini, mense Octobri, indictione octava. Constantinus princeps, Vitaliano papa nuper ordinato,
Abbreviated transcription (Latin):
sergius & prrrhus regiȩ urbir epis copi. acefalorũ heresim
instaurenter unam operationẽ inxp̃odiuinitatir & hum anitatir
unam uoluntatẽ dogmati: ant equib: prrhur his temparib id est¬
subthieodoro paparomã ueniens & affrica ficta ut post appa¬
ruit poenitentia obtulit eidem papȩ presente. cuncto clero
& populo libellum cum fua subscriptione in quo condem narent̃
omnia quã fe uel adecer sorib: suis scripta uel acta sunt aduer¬
sur catholicam fidem unde & benigne sus ceptus ÷ ab eo quass
regiȩ pontif&̧̧ ciuitatis sed que reuer susdomum rep&ut &¬
errorem domesticũ memoratur papatheo dorus aduocatir
cunctis seccerdotib: & clero ineclesicm beati p&ri apostolorũ
principir condem nauit eum subuinculo anathenatis:
aꝑte ꝑsecutione catholicos eruciat a poco crisiarios sc̃ȩ aeclesȩ¬
romanȩ qui ad eius correctionẽ misi fuerant partim carcerib:
partim xilir partim uerberib: afficienr sed & altare eorum

Expanded text:
Sergius et Pirrus regiae urbis episcopi, acefalorum heresim instaurantes, unam operationem in Christo divinitatis et humanitatis, unam voluntatem dogmatizant. E quibus Pirrus his temporibsub Theodoro papa, Romam veniens ex Africa, ficta, ut post apparuit, poenitentia obtulit eidem papae, praesente cuncto clero et populo, libellum cum sua subscriptione, in quo condemnarentur omnia quae a se vel a praedecessoribus suis scripta vel acta sunt adversus Catholicam fidem. Unde benigne susceptus est ab eo quasi regiae pontifex civitatis. Sed, quia reversus domum, repetiit errorem domesticum, memoratus papa Theodorus, advocatis cunctis sacerdotibus et clero in ecclesiam Beati Petri apostolorum principis, condemnavit eum aperta persecutione catholicos cruciat; ob Romanae qui ad ejus correctionem missi fuerant, partim carceribus, partim exiliis, partim verberibus afficiens. Sed et altare eorum
Abbreviated transcription (Latin):
fanda & eundem zachariam contumelis & iniurur aburberdma
repulit idem papa sengiur ordinauit uenerabilem uirum uilli¬
brordum cognonentodementem fresonum gentrepir anqua
usq hodie ꝓ a& ernapat ria peregrinur est enim debrit tania
gentir anglorum innumera cotidie diabula d&rimenta &
xp̃i ane sidei facit augmenta : iustinianuf obculpam ꝑfidiae
regnigloria priuatus &xul inpontum secedit ñu de lu
quae m angulo obscuris simodiutis sime ucuerat & mea erucemdiuer¬
q &e preciosr lapiedb ador natã dño reuelante repperit dequitrae tis us

Expanded text:
fanda, et eumdem Zachariam contumeliis et injuriis ab urbe Roma fanda, et eumdem Zachariam contumeliis et injuriis ab urbe Roma repulit. Idem papa Sergius ordinavit venerabilem virum Vilbrordum, cognomine Clementem, Fresonum genti episcopum, in qua usque hodie pro aeterna patria peregrinus, est enim de Brittania gentis Anglorum, innumera quotidie diabolo detrimenta et Christianae fidei facit augmenta. Justinianus ob culpam perfidiae regni gloria privatus exsul in Pontum secedit. A. M. 46quae in angulo obscurissimo diutissime jacuerat, et in ea crucem diversis ac pretiosis lapidibus adornatam, Domino revelante, reperit, de qua t
Abbreviated transcription (Latin):
regi conuadata u postquã .hii annos thorũ incorrupta seruauit ma¬
ritalem post rigina sumpta uelamine saero uirgo sciꝰ monialis effici¬
tur. Nec mori&iam uirginũ mater & nutrixpia scarum accepto
inconseruendimgnla sterum. loco quem el geuocant. cuius merita
uuicio testator aĩ mortua iaro quae post .xuii annor sepulture
cumueste qua inuoluta est incorrupta repperitur : ĩi. dexl ix
ustinianus minor siliur constantin añ .x: hic constituit pacem cum
sarracenis decennio terra. mariq: sed & prouincia affrica sub¬
iugata est romano imperio quie fuerat tenta a sarracenis ipsco
quoque castagine ab eir captec & destructa. hic beate memoriȩ
pontifqcr omanȩ ȩclessȩ sergiumq erraticȩ suae si nodo quem
constantino poli fecerat fauere & subscribereneliurr& miso & ao¬
charia pto spatario suo iusit constantmopolim depostari sed preuenũ
militia rauennatȩ urbis uicinarumq partium iuscc principis ne¬

Expanded text:
regi, conjunx data, postquam XII annos thorum incorrupta servavit maregi, conjunx data, postquam XII annos thorum incorrupta servavit maritalem, post reginam, sumpto velamine sacro, virgo sanctimonialis efficitur: nec mora etiam virginum mater et nutrix pia sanctarum, accepto in construendum monasterium loco quem Elge vocant, cujus merita vivacia testatur etiam mortua caro, quae post XVI annos sepulturae, cum veste qua involuta est incorrupta reperitur. A. M. 4649. Chr. 698. Justinianus minor filius Constantini annos X. Hic constSarracenis decennio terra marique; sed et provincia Affrica subjugata est Romano imperio, quae erat detenta a Sarracenis, ipsa quoque Cartagine ab eis capta et dpontificem Romanae Ecclesiae Sergium, quia erraticae suae synodo, quam Constantinopoli fecerat, favere et subscribere noluisset, misso Zacharia protospatario suo, jussit Constantinopolim deportari. Sed praevenit militia Ravennatis urbis vicinarumque partium jussa principis ne
Abbreviated transcription (Latin):
sx tec si nodis uniuerscclis constati no policelebratec & grecoser¬
mone conseripta. temporib papae agatho nis & sequente ac
resedente  pursimo principt constantino intrapalatium suum
simulq legatir a postolice sedis & ep̃is el residentib. primaeni
uniuer scolis si nodus : innicec congregata est contra arrium
cccxuiii patrum. temporib iuln pape sub constantino principe.
Secunde in constantinopoli cl patrum contrac macedonium
& eudoxium temporib: damasii papȩ & gratiani principis quando
nec tarius eidem urbi ÷ ordinatur episcopur: .ii.Ter cia meffes¬
so .cc. patrum contra nestorium augustae urbis epiro. sab theodo¬
sio magno principe & papa celestino .iii. Quarta in calce done
patrum. dc xxx subleone papa temporib marciani principis
contra euthicen ne fandis simorum p̃salem monachorum v
Quinta item constanti nopoli temporibruigilu papae sub ustimiano
principe contratheodorum & omnes her&icor .UI. sextoc hȩc

Expanded text:
sexta synodus universalis Constantinopoli celebrata et Graeco sermone conscripta temporibus papae Agathonis, exequente ac residente piissimo principe Constantino intra palatium suum, simulque legatis apostolicae sedis et episcopis CL residentibus. Prima enim universalis synodus in Nicaea congregata est contra Arium, CCCXVIII Patrum, temporibus Julii papae, sub Constantino principe. Secunda in Constantinopoli CL Patrum, contra Macedonium et Edoxium, temporibus Damasi papae et Gratiani principis, quando Nectarius eidem urbi est ordinatus episcopus. Tertia in Epheso, CC Patrum, contra Nestorium Augustae urbis episcopum, sub Theodosio magno principe et papa Coelestino. Quarta in Chalcedone Patrum DCXXX, sub Leone papa, temporibus Martiani principis, contra Eutychem nefandissimorum praesulem monachorum. Quinta item in Constantinopoli, temporibus Vigili papae, sub Justiniano principe, contra Theodorum et omnes haereticos. Sexta haec