comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e. donec plantaria solidentur ⁊ rigentur si estas int̃uenit si¬
aut cacumina seminũ confringas spinis carebunt. Itẽ sisemi¬
N saporis. ouentur cuiꝰ unguentum semina conbiber unt.
s ingulis sane annis. a codice auferende sunt plante. ut nec
matres fatigentuꝵ. ⁊ soboles ꝑ alia spatia dirigant᷑ cũ aliqͣ
tamen rabicis parte uellende sunt. quas reseruabis ad senui¬
na colligentia. lib̾atos om̃ib pullis. Testa suꝑteg̾e debebis. aut
cortice. Nlam solent semina sole uł imbrib int̾ire Contͣ talpas
ꝓdest catos frequent̃ hab̾e in medus carduetis Muste las habñt
pleriq mansuetas aliqui foramina roꝵ rubrica ⁊ succo ag̾s¬
tis cucunu̾s. impleuer̃ Nõ nulli iuxta cubilia talparũ plu¬
res caũnas aꝑiunt. ut ille t̾rite sugiant solis abmissu. Ple¬
riq laqueos in aditu eo. sedis pendentibus pont̃. hoc ⁊̃ m̃se

Expanded text:
e, donec plantaria solidentur; et rigentur si estus intervenit. Sie, donec plantaria solidentur; et rigentur si estus intervenit. Si acumina confringas, spinis carebunt. Item si semi saporis orientur, cuius unguentum semina combiberunt. Singulis sane annis a codice auferende sunt plante, ut nec matres fatigentur, nec soboles per alia spatia dirigatur; cum aliqua tamen radicis parte vellende sunt. Quos reservabis ad semina colligenda, liberatos omnibus pullis, testa supertegere debebis, aut cortice; nam solent semina sole vel imbribus interire. Contra talpas prodest cattos frequenter habere in mediis carduetis, mustelas habent plerique mansuetas; aliqui foramina earum rubrica et succo aggrestis cucumeris impleverunt: nonnulli iuxta cubilia talparum plures cavernas aperiunt, ut ille irrite fugiant solis admissum. Plerique laqueos in aditu eorum thecis pendentibus ponunt. DE CUCUME
Abbreviated transcription (Latin):
rem qualos. Alii uet̾is urine humane trũco quantũ satis uide¬
tur adfundunt. ⁊ arbori mor. arium statĩ faciunt. maxime
locis siccis. trũco ante cooꝑto oleũ st̾ilem terebra gallica ꝑfo¬
rabis. Tunc t uoi frugifere arboris ab australi parte ramos
eiꝰdem. magnitudinis tollis ⁊ stricte in foraien utrũq conici¬
es. uł bapidẽ ł pini ł querci palos. E tabsciso eo quon suꝑa¬
bit. luto paleato curabis occulere s si sine fruge luxuriant
oleastri palum rabicib eius in fige. Nc̃ ⁊̃ quib moris est. fru
que februario dicta sunt baccar̃ ⁊ seminũ fiant ⁊ rosari¬
uuc horti optime possunt int̾tia cultionis mense
martio cartius serit᷑ Terram stertoratã ⁊ solutã
cis anur alib facilius ꝑforetur. Serendi sunt carduilu¬
na crescenee marea tam parata semina spatio semipodis
desslaesa uendum est ne semina in uersa pondert heor
uebiles ineuruos iouros cabunt Nõ alte impmende st̃

Expanded text:
 fabe, alii veteris urine humane, trunco quantum satis videtur affundunt et arbori mortarium statim faciunt, maxime loci siccis, trunco autem cooperto. Oleam sterilem gallica terebra perforabis, tunc duos frugifere arboris ab australi parte ramos eiusdem magnitudinis tolles et stricte in foramen utrumque coniicies; vel lapidem, vel ulmi, vel querci palos; et absciso eo quod superabit, luto paleato curabis occulere. Si sine fruge luxuriant oleastri, palum radicibus eius infige. Nunc etiam quibus moris est, frumque februaria dicta sunt, baccarum et seminum fiunt. Et rosariunc horti optime fiunt initia cultionis; mense martio carduus seritur. Terram stercoratam et solutam cis animalibus facilius perforet. Serendi sunt cardui luna crescente, in area iam parata, semina spatio semipedis discreta cavendum est ne semina universa ponantur, nam debiles et curvos et duros creabunt, non alte imprimenda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. altiꝰ donec eiꝰ nodus appareat. de iñ infraterram supͣ
nodum recidit᷑ ut oꝑta de frigore ⁊ sole nichil timeat. Hoc
faciendũ ⁊ si optimi genis uitis ÷ ⁊ alte ꝓposita. alio quin ge¬
nerosis melius erit. Inserenda est sarmentis omĩa supoicta
locis calidis pͥmo mense frigiois uͦ ꝓost idꝰ ipsiꝰ exequemꝰ
Sum uitis bioente ledet᷑ aut ferro plagam sitre iuncta
⁊ ab sine stercore ouillo uł capͥno. Te terramixta ⁊ circũ¬
fossa ligare eurato. Sunradice lesa ÷ oꝑiens liquidũ letamen

Expanded text:
tur altius, donec eius nodus appareat; deinde infra terram supra nodum rescinditur, ut operta, de frigore et sole nihil timeat, hoc faciendum est, si optimi generis viris est et alte posita; alioquin generosis melius erit inserenda sarmentis. Omnia supradicta locis calidis primo mense, frigidis vero post idus ipsius exequemur. ut vitis bidente ledetur aut ferro, plagam si terre iuncta est alline stercore ovillo vel caprino, tunc terra mixta et circumfossa ligare curato. Si radix lesa est, operiens liquidum letamen
Abbreviated transcription (Latin):
titudinem si bisponte conducent. si tamen seruari. afurib pos¬
sint. hoc m̃se ⁊. sic̃ supͣ purganda sunt aluearia sordib ⁊ necan¬
di papiliones. Qui maxime habundant florentib maluis Qͦs
ħ genẽ int̾cipiemus uas eneum miliario simile. io. ẽ altũ ⁊ an¬
gustum uesꝑe int̃ aluearia collocemꝰ. E in fundo eiꝰ ponamꝰ.
lumen accensum. Illuc papiliones conuenient ⁊ circa lumͤ
uolitabunt. ⁊ angustia uastuli ab igne ꝓximo int̾ire cogẽt᷑.¬

Expanded text:
titudinem sibi sponte conducent, si tamen servari a furibus postitudinem sibi sponte conducent, si tamen servari a furibus possint, hoc etiam mense sicut supra purganda sunt alvearia sordibus et vetandi papiliones, que maxime abundant florentibus maluis; quos hoc genere intercipiemus: vas eneum miliario simile, id est altum et angustum, vespere inter alvearia collocemus, in fundo eius ponamus lumen accensum. Illuc et papiliones convenient et circa lumen volitabunt et a
Abbreviated transcription (Latin):
ad locum examinis ꝑuenire. Aliqui mellis b̾uissimũ circaa¬
quas uasculũ. ponunt. de quo cũ apes aquanda gustauĩt ad
cõmune pabulũ ꝑgens alias exibebit. Quaꝵ frequentiam
subiñ crescentem. notata reuolantiũ parte usq ad examuna
ꝑ sequeris. Qd si est examen in spelunca reconditum fumo fimi¬
eicietur. Icũ exieris aeris sonitũ tritũ in frutice uł in aliqͣ
silue se par te suspendet. ita anmoto uasculo recipietur
Si uero in caue atboris ramo fuĩt. acitissima serra. idẽ tamꝰ
supͣ infraq decisus ⁊ munda ueste cooꝑtꝰ pot̾it afferri. ⁊ int̃ al¬
uearia collocari. Uestigant᷑ autem mane. ut cotadie susficiat
ad sequendum. Na uesꝑe ꝑ acto ope ad aguas pleru ñ redeñt.
uasa autem qui recipuuit᷑ ꝑfricanda satreagine uł herbis suauib
⁊ consꝑgenda imbre mellis exigui. Qd si u̾no fiat. ⁊ circa fontes
aluearia sic tincta ponant᷑ locis quib apumi freqñtia est mul¬

Expanded text:
 possumus invenire. Aliqui mellis brevissimum circa aquas vasculum ponant, de quo cum apes aquanda gustaverit, ad commune pabulum pergens, alias exhibebit; quarum frequentiam subinde crescentem, notata revolantium parte, usque ad examina prosequeris. Quod si est examen in spelunca reconditum fumo eiicietur et cum exierit sonitu territum, infrutice, vel in aliqua silve se parte suspendet et ita admoto vasculo recipietur. Si vero in cave arboris ramo fuerit, acutissima serra idem ramus supra infraque decisus et munda veste coopertus, poterit afferri et inter alvearia collocari, vestad aquas plerumque non redeunt. Vasa autem quibus recipiuntur perfricanda sunt citragine, vel herbis suavibus et conspergenda imbre mellis exigui. Quod si verno fiat et circa fontes alvearia sic tincta ponantur locis quibus apum frequentia est, mul
Abbreviated transcription (Latin):
minũ radices que płimũ uitib nocent extirpande sunt Nuẽ
locis frigidis uinear̃ fossio celebranda ÷ ⁊ planande ac ligande
sunt uites. S nouellam mollib uincłis obligemꝰ quia eam tene¬
ram. uincła duriora. ꝓciount. Paulus maiorib solidꝰ. minorib
ponat᷑ exilis. Propt̃ umbre molestiam. statuat᷑ ab aquilone ⁊ pla¬
ga frigida. spatio quatuor digitoꝵ. uł semipedis remotꝰ. auite
ut possit ab om̃i parte circũ fodi. de uet̾anis uineis restituendiᷤ. uii

Expanded text:
minum radices, que plurimum vitibus nocent, extirpande sunt. Nunc locis frigidis vinearum fossio celebranda, est et palande ac ligande sunt vites, sed novellam mollibus vinculis alligemus; quia eam teneram, vincula duriora prescindunt. Palus maioribus solidus, minoribus ponatur ex illis, propter imbris molestiam. Statuatur ab aquilone et plaga frigida, spatio quatuor digitorum vel semipedis remorus a vite, ut possit ex omni parte circumfodi. Vinea vetus hoc genere reparetur; pri
Abbreviated transcription (Latin):
defendi. ne hũ quittiant. hic adurat ubi calor temporis ceꝑit. ipsi ip
se pini cillo. Circa uesꝑam tenus debet frequent̃ humor adfun¬
di ut hoc alimento. contͣium celi terrentis. animetur Cu uero
germen ruꝑit. ⁊ aliquoo ceꝑit incrementur calami adiutorio
cedentis sarmenti. quas etatem ubi solidiꝰ quantuncunq ꝓcesse¬
rit. uincła oportet abscibi ne adolescentia mollissimi germinis
nobo dure constrictionis tangatur. a liqui infra t̾ram senuspa¬
cio esfosse uiti surculos inserunt ⁊ beneficio ⁊ł congestionis
acculant. ut ħ quoq nouis sarmentis p̃t nitt̾cis alimenta subue¬
niat. Hõnulli circa t̾ras melius asserunt inserendũ. qr in attio¬
ri. difficiliꝰ conp̃hendunt usq ad ibẽ. uł equi noctiũ uites locis¬
frigidis pangende sunt. seu pastino seu sulco seu scrobib more¬

Expanded text:
defendi; ne hi quatiant, hic adurat; ubi calor temporis ceperit, ligatudefendi; ne hi quatiant, hic adurat; ubi calor temporis ceperit, ligature ipsi, penicillo circa vesperam, tenuis debet frequenter humor affundi, ut hoc alimento contra vim celi torrentis animetur, cum vero germen ruperit et aliquod ceperit incrementum, calami adiutorio cedentis sarmenti quasset etatem, ubi solidius quantumcumque processerit, vincula oportet abscidi, ne adolescentia mollismi germinis, nodo dure constrictionis angatur aliqui infra terram semis spacium, effosse viti surculos inserunt et beneficio congestionis accumulant, ut hoc quoque novis sarmentis preter nutritis alimento conveniat nonnulli circa terras melius asserunt inserendum, quia in altiori difficilius comprehendant. Usque ad idus vel equinoctium, vites frigidis locis pangende sunt, seu pastin
Abbreviated transcription (Latin):
oc mense locis frigidis putatio uineaꝵ¬
celebrabitur de qua habunde februa¬
rio mense locuti sumꝰ. Usq quo incipit gem¬
ma eẽ. suspecta. Nunc iuneas oportet inserere.¬
eum uites nõ aquato s spisso humore lae̾ma¬
bunt. Seruabimus gͦ ut truncꝰ qui inserit᷑ solidus sit. ⁊ ali¬
mento humoris. exub et. Neq ulla uetustate aut in uiria iaceratis
arescat. Tunc decise uiti surculi. qui inserendi sunt. sint soli¬
di rotundi gemmis. spissis ⁊ płib ocłati. Tres tam̃ ocłi in insitio¬
ne sufficient. Rabendum est gͦ sarmentum adm̃suram digitoꝵ
duoꝵ. ut ab una parte sit cortex aliqui ñ patiunt᷑ nudã medu¬
iam s leuit̃ rabunt. ut incisura sensim possit in acumen exi¬
re. ⁊ corticata pars. cortici noue matris aptetur. Infimus ocłg
ita in figendus ⁊ ut trunco uinctꝰ adhereat. qui oełs̾ ad ext̾i¬
orem partem oebet aspicẽ. Uincło salicis infuso ⁊ paleato lu¬
to. de suꝑ alligari. Tegumento quoq aliquo auentis. ⁊ a sole

Expanded text:
oc mense locis frigidis putatio vinecelebratur, de qua abunde februario mense locuti sumus, usquequo incipit gemma esse suspecta, nunc vineas oportet inserere,cum vites non aquato sed spisso humore lachrymabunt. Itaque truncus cui inseritur solidus sit et alimento humoris exuberet, neque ulla vetustate aut iniuria laceratus arescat, tunc decise viti surculi qui inserendi sunt, sint solidi, rotundi, gemmis spissis et pluribus oculati. Tres tamen oculi in insitione sufficient radendum est eius sarmentum ad mensuram digitorum duorum, ut ab una parte sit cortex. Aliqui non patiuntur nudam medullam, sed vites radunt, ut incissura possit sensim in acumen exire et corticata pars, cortici nove matris aptetur. Infimus oculus ira infigendus est, ut trunco vinctus adhereat, qui oculus exteriorem partem debet aspicere, vinculo salicis infuso et paleato luto desuper alligari, tegumento quoque aliquo, a ventis et a se
Abbreviated transcription (Latin):
tum find̾e debebimꝰ. ut medulla omi sullata ac diligen¬
t̃ ex culpta. menbra iter̃ diuise partis adunare. ⁊ unicło
constricta deponẽ. Uincłm tam̃ p̃apiro asser̃ eẽ. faciendum.
⁊ sic in humida t̾ra eẽ. ponendũ. Diligentiꝰ quidã sarmen¬
tum reuictũ. quantꝰ excisũ est. intͣ quille ulbũ demer¬
gunt. Cuiꝰ beneficio. asserunt sata omĩa comp̃ hende pos¬
se tac lis aii sempore iuo utes putant sarmentũ frugi fer̃ pn¬
tare utes in ipsa ute quã possunt be alto sublata memilset pa¬
uanit i onusun si calamo astixo alligant neposait enuer tr ce
fundunt ex aqua pͥus ad sepe pingue dinẽ resolutãi. Et noc
tͣns acis octo oieb semꝑ renouant danec uttis gmina nouella

Expanded text:
tum scindere debemus et medulla omni sublata ac diligentum scindere debemus et medulla omni sublata ac diligenter exculpta, membra iterum divise partis adunare, vinculoque constricta deponere: vinculum cum papiro asserunt esse faciendum et sic in humida terra esse ponendum, diligenrius quidam sarmentum revinctum, quantum excisum est, intra squillle bulbum demergunt, cuius beneficio asserunt sata omnia comprehendere posse facilius. Alii, tempore quo vites putant, sarmentum frugiferum putate vitis, in ipsa vite quam ponunt, de alto sublata medulla excavant, non divisum et calamo affixo alligant, ne possit inverti: fundunt, ex aqua prius ad sape similitudinem resolutum: et hoc transactis octenis diebus semper renovant, donec vitis germina
Abbreviated transcription (Latin):
e̾riacam uttẽ sic faciemus suiꝰ iste ꝓfectus est: ut uinũ
eiꝰ uł acetum ł uua ł sarmentoꝵ cinis ꝓficiat. contͣ mor¬
sus om̃iũ bestiar̃. Fĩt autem sic sarmentũ qd̾ pangendum :
tͥum digitoꝵ spatio inima par te fintat᷑ ⁊ sullata medulla ad
eiꝰ uicem tiriace medicam addat᷑ Tunc t̾re mandet᷑ uin¬
cło diligent᷑ aostrictum. aliqui eadẽ sarmenta leni medicatui¬
ne saciata intͣsquille ulliũ recondunt ⁊ t̃ris hac ratione
cõmittunt.  liqͣnti doti eiꝰ adfusione radicis uites infun¬
dunt. Sane sarmentum si de hac uite sumat᷑ ad tͣnferendũ
potentiam mat̾ni medicaminis nõ tenebit. O portebit aut̃
theriace infusione assidua ium succi senescentis tterare.
int̾iorib caret. hinc efficit᷑ ut sũma iocũditate sine ĩ¬
pedimento. sorberi possit. uelud unũ om̃iũ carpꝰ iuar̃. fit
autem g̾cis actorib hac ratione. ꝑ artem succedente nat᷑a.
Sarmentũ qd̾ obruendũ ÷ quantũ lab latebit int̾ra. tan¬

Expanded text:
ctus est, ut vinum eius, vel acetum, vel vua, vel sarmenti cinis, proficiat contra morsus omnium bestiarum. Fit autem sic sarmentum: quod pangendum est, trium digitorum spatio, in una parte findatur et sublata medulla, ad eius vitem theriace medicamen addatur: tunc terre mandetur, vinculo diligenter astrictum. Aliqui eadem sarmenta iam medicamine sanata, intra squille bulbum recondunt et terris hac ratione committunt. Aliquid antidoti eius affusione radices viris infundunt. Sane sarmentum si de hac vite sumatur ad transferendum, potentiam materni medicaminis non tenebit. Oportebit autem thiriace infusione assidua, vim succi senescentis iterare.interioribus caret: hinc efficitur, ut summa iucunditate sine impedimento sorberi possit, velut unum omnium corpus uvarum, fit autem grecis authoribus hac ratione per artem, succedente natura. Sarmentum quod obruendum est, quantum latebit in terra, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ites que lac̾mat̃ nimietate tabescunt ⁊deplerando um
roboris sui aũtunt᷑ a fructu trunco eaꝵ lac̾ato g̾ei sinum
fie ei aubent Si ħ minꝰ ꝓdit. rabicũ rubor pingue rescioi ut
ast enat inedicinam uulnis imp̃ssum. Tune infulã amurca
ad mnedietatem decocta ⁊ refrigerata. plage grcisio ꝑliniȩtur.

Expanded text:
ites qui lachrimarum nimietate tabescunt et deplorando vim roboris sui avertunt a fructu, trunco earum lacerato greci sinum fieri iubent. Si hoc minus proderit, radicum robur pingue rescindi, ut afferat medicinam vulnus impressum; tunc insulsa amurca ad medietatem decocta et refrigerata, plage excise perlinetur et
Abbreviated transcription (Latin):
unc locis temꝑatis. oliua inseratur que inseritur int
corticẽmore pomoꝵ. sic̃ supͣdictũ ÷ S ut oleastro inseras
contͣ illud. qd̾ ex oliueto insito ⁊ casu incenso renascit᷑ O leaster
infelix sic ꝓuidentũ est. positis pͥus oleastri brachiis. ĩ scrobe.
in qua disponemꝰ inserere. scrobes tta replebimꝰ. ut medie ua¬
cue sint. cũ cõp̃liendit oleaster. Inseremꝰ minfimo. uł insitum
ponemꝰ. ⁊ insitionem ꝓpe infra t̾ram nutͥemꝰ deiti sicut adoles¬
cit. t̾ra subine colligimꝰ. ita cõmissura. inꝓsundo latente qͥsqͥs
urit. aut eedit oliue. locũ ñ auferet. pullulandi que ⁊ aꝑtam
redeundi felicitatẽ. de olea. ⁊ occultam ualendi feracitatem
de oleastri conexione. retinebit. Aliqui oleas iradicib insert̃.
⁊ ubi comp̃hend̾unt. cũ aliqua par te radicis. auellunt ttͣnfe¬
usq ind̾cio nonas iulias. in seri debere p̃cipiunt. Ita ut locis
rigidis seriꝰ caliois mat̾uis inseratur. locis frigoissimis nẽ uineaꝵ

Expanded text:
unc locis temperatis oliva inseratur, que inseritur inter corticem more pomorum, sicut supradictum est. Sed ut oleastro inseras, contra illud quod ex oliveto insito et casu incenso, renascitur oleaster infelix, sic providendum est: positis prius oleastri brachiis in scrobe, in qua disponemus inserere. Scrobes ita replebimus, ut medie vacue sint: cum comprehenderit oleaster, inseremus in infimo, vel insitum ponemus et insitionem prope infra terram nutriemus. Deinde sicut adolescit, terram subinde colligimus, ita commissura in profundo latente, quisquis vrit aut accendit olive locum, non auferet vim pullulandi; que et apertam redeundi felicitatem de olea et occultam valendi felicitatem de oleastri connexione retinebit. Aliqui oleas in radicibus inserunt et ubi comprehenderint cum aliqua parte radicis avellunt et transfe die, usque in III nonas iulias, inseri debere precipiunt, ita ut locis idis maturius inserantur. Locis frigidissimis nunc vinearum
Abbreviated transcription (Latin):
auttemsiẽ dixi mense februario ut solidiorib ħius. nati i sipła
succedente pascant᷑. U bi facultas: tͣnsiendi uenditis qui sub¬
inde natiscelerior matͥo: fet᷑a reꝑat᷑ Genus hoc om̃ib locis ha¬
beri potest. meliꝰ tam agris palustrib quam siceis. Preripue
ubi arboꝵ fructuosar̃ silua suppetit. quȩ subiñ mat̾is fruc¬
ni nast̾ia ꝑ annum iutatione succurrat. iaxime locisgͣ¬
minosis ⁊ cannar̃ uł iunci radiee: nut̾unt᷑. S deficientib ali¬

Expanded text:
autem ut dixi mense februario, ut solidioribus herbis nati et stipula autem ut dixi mense februario, ut solidioribus herbis nati et stipula succedente pascantur, ubi facultas est transigendi, venditis qui subinde nati, sunt celerior matribus fetura reparatur. Genus hoc omnibus locis haberi potest, melius tamen agris palustribus quam siccis; precipue ubi arborum fructuosarum sylva suppetit, que subinde maturis fructibus, alterna per annum mutatione succurrat: maxime locis graminosis et cannarum, vel iunci radice mutriuntur, sed deficientibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
areis obru ⁊ loci tempatis nc̃ inseri mense incoante ftigidis
uͦ exeuute. Conditis tainen surculis antequã gͥminent. ⁊ pista¬
cie planta ł nẽ statu. aut inseri potest ⁊ castanear semina.¬
sparg. Nuces quoq iuglandes ⁊̃ nẽ seminarũs. recundi ⁊ ipsũ
genꝰ inseri. ⁊ frigidis ł humectis locis nc̃ pot̾unt pineta senunari.
uure debebunt legendi sunt uasti ⁊ ampli corpis s retundi
ꝑotilis quã longi. uentre ⁊ elunib magnis rostro breui ceruice
c anul is spissa. libidinos anniculi qͥ ust ad quadrimos inire
fenunas possunt. Scrophas uͦ longilat̾is debemꝰ eligẽ. ⁊ quib ad
sustuendum fute honꝰ magnꝰ se uenter effunoat. Cet̃a ũtib simi¬
les .S. in regionib frigidis demsi ⁊ nigri pili intepidis. qualescũq
ꝓuenerint. Fenun& atcreandũ usq in annos septem partus ho¬
nera gestare sufficient ad concipientũ annicła debet incipe
Quarto exemꝑto mense pariunt ubi quint᷑ incipiet. Incipiut̃

Expanded text:
areis obrui; et locis temperatis nunc inseri, mense inchoante; frigidis vero exeunte; conditis tamen surculis antequam germinent. Et pistacii planta vel nunc statui aut inseri potest et castanearum aspergi. Nuces quoque iuglandes etiam nunc seminariis recondi et ipsum genus inserre debebunt, legendi sunt et vasti et ampli corporis, sed rotundi potius quam longi, ventre et clunibus magnis, rostro brevi, cervice glandulis spissa, libidinosi, anniculi, qui usque ad quadrinos inire feminas possunt. Scrofas vero longi lateris debemus eligere et quendum feture onus, magnus se venter effundat, per cetera verribus similes. Sed in regionibus frigidis densi et nigri pili, in tepidis qualescumque provenerint. Femina ad creandum usque in annos VII partus onera gestare sufficit. Ad concipiendum annicula debet incipere; quarto exempto mense pariunt, ubi quintus incipiet. Incipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nan era int̃ iacente. uelud tres surculos reodant. Taleam Rc
ponemꝰ ue cet᷑a cui leuit̃ ab infina parte ditiise lapidẽ mer¬
gemꝰ infalło. Ego mense sebruario ittmo uł martio i nitalia
plantas. qͣuo es ficoꝵ ꝑ pastinatũ solũ disposui. Et eo antio
poma peperunt. sup̃ cõphendendi felicitatẽ uelud tͥbuta
reodentes legende sunt plante inquib frequens nodꝰ̾ extu¬
bera. Saerdes c̃ount᷑ que nitide sunt. ⁊ oculos suos ꝑ longa
int̾nodia distuler Si plantam fici p̾us nutͥas. in seminario.
⁊ niata m tñseras in scrobem. poma genosiora ꝓducet. Aliqui
multũ ꝓbee̾ confermant. si plantã fici diuiso squello hulbo
int uitũi Aridaniq uinculis. collocemus. Scrobes amat attas
ueiie om̃ib seri. Que in montanis ⁊ frigois locis nascuntt᷑
aue minirs sadis hñt. ad siccttatẽ durare. ñ ꝑossunt. usus
illis muoridi est melioris magnituoinis. ⁊ saporis argiti

Expanded text:
na terra interiacente, velut tres surculos reddant. Taleam sic na terra interiacente, velut tres surculos reddant. Taleam sic ponemus ut cetera; cui leviter ab infima parte divise, lapidem mergemus in fisso. Ego mense februario ultimo, vel martio, in Italia plantas grandes ficorum per pastinatum solum disposui et eo anno poma pepererunt, supra comprehendendi felicitatem, velut tributo reddentes. Legende sunt plante in quibus frequens nodus exuberar; steriles creduntur que nitide sunt et oculos suos per longa internodia distulerunt. Si plantam fici prius nutrias in seminario et maturam transferas in scrobem, poma generosiora producet. Aliquid multum prodesse confirmant, si plantam fici diviso squille bulbo, in tersitam strictam que vinculis collocemus. Scrobes amat altas; prope omnibus seri. quia minus lactis habent, ad siccitatem durare non possunt. Usus illius in viridi est melioris magnitudinis et saporis arguti.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in piro ⁊ in melo. Sureulus tamen etꝰ exarbore media de¬
bet asumi Nam de sũmitatib uitiosus est in trunco fisco inseren¬
daest. Nam corticis macies ieuina nil nutͥet Mespila ad seruandũ
lis picatis. ł in ordinẽ scispensa uelud quidã posca condita dre
serena. legant᷑ ac media ⁊ paleis obruant᷑. disc̃ta ne ea uicissim
tactus asficiat. ł cũ pediculis lacte semimat᷑a. ⁊ salsa aqua ꝑ dies
quinq macerata. postea sepe infuntant᷑ ut enatent. Seruant᷑¬
ꝑatis. februario frigiois meliꝰ marcio uł apli. ponen¬
succꝰ iufudit plante inscrobe deposite. lapides sustttuende
sunt ad radicem finio t̾ra miscenda est. Si loca frigida sunt
plantaꝵ. cacumina diuisis canne int̃uodus desendant᷑ a fri¬
gore Si cacũ uelis ponẽ t̾ͥfulcũ. ramũ biũ uł t̾mũ.
ab australi parte decibes. ⁊ sic obrues. ut ouusa cacumi¬

Expanded text:
et in pyro et in melo. Surculus tamen eius ex arbore media deet in pyro et in melo. Surculus tamen eius ex arbore media debet assumi, nam de summitatibus vitiosus est. In trunco fisso inserenda est, nam corticis macies ieiuna nil nutriet. Mespila ad servandum lis picatis, vel in ordinem suspensa, vel ut quidam, condita. Die serena legantur ac media et paleis obruantur discreta, ne ea vicissim tactus afficiat, lecta seminatura, salsa aqua per dies quinque macerato; post ea sepe infundantur, ut enarent sero etperatis februario, frigidis melius martio vel aprili ponensuccus infuderit. Plante in scrobe deposite, lapides substituendi sunt ad radicem, fimo terra miscenda est, si loca frigida sunt, plantarum cacumina, diversis canne internodiis defendantur a frigore, si cacumen velis ponere, trisulcum ramum bimum vel trimum ab australi parte decides et sic obrues, ut sic divisa cacumi
Abbreviated transcription (Latin):
men. frigidis quoq ꝓueniunt. Magis sabulone pingui.
aut̃ glareosa tͣra eui harena ꝑmixta est. uł argilla. cũ saxis. Se¬
renda ÷ taleis mense martio. uł nouembri. s solo stercorato
⁊ subacto. Ita ut utriunq capud tale stercꝰ obducat. Sunt
eius inc̾menta tardissima. amant putari atq circõfodi: ⁊ pau¬
co humore intempore siccitatis sepe refoueri. Serit᷑ i se¬
mine. s in longiorem speratur etatẽ Si u̾mib occupat᷑. stilo
ereo. purganoi sunt. ⁊ anurca ł humana uet̾e urina uel
uiua calce ꝑfiuidendi S parciꝰ ꝓpt̃ arboris noxam uł aqͣ
de cocti lupmi S putat᷑ huic arbor sterilis fieri. fimꝰ ⁊ cinis
uitium simul si radicib infundantur fertilem redount.
Si formice moleste sunt. rubrica cũ aceto ⁊ cinẽ. tẽpata ne¬
cabunt᷑. Si poma labunt᷑. frustũ de eiꝰ radice p̃cisũ in me¬
dia trunci parte figat᷑ Inserit᷑ mense februario. in se

Expanded text:
men frigidis quoque proveniunt, magis sabulone pingui, men frigidis quoque proveniunt, magis sabulone pingui, aut glareosa terra, cui permixta est arena, vel argilla, cum saxis. Serenda est taleis, mense martio vel novembri. Sed solo stercorato et subacto, ita ut utrumque caput talee, stercus obducat. Sunt eius incrementa tardissima, amat putari atque circunfodi et parco humore inter siccitates sepe refoveri. Seritur et semine, sed in longiorem speratur etatem. Si vermibus occupatur, stilo ereo purgandi sunt et amurca, vel humana vetere urina, vel viva calce perfundendi; sed parcius propter arboris noxam: vel aqua decocti lupini, sed putatur hinc arbor sterilis fieri. Fimus et cinis vitium simul, si radicibus infundantur fertilem reddunt, si formice moleste sunt, rubrica cum aceto et cinere temperata, necabuntur. Si poma labuntur, frustum de eius radice precisum, in media trunci parte figatur. Inseritur mense februario in se
Abbreviated transcription (Latin):
exundans ꝑ gͣdus quosdam sibi semꝑ poma. succed̾e cã maturis
se ac̾ba conitituant. Ac̾boꝵ uͦ etatẽ florentia sonsequentur
orbem quendã continue. fecunditatis sibi ministrante nat᷑a
ferunt᷑ acres medullas mutare dulcib s ꝑ tͥduum mulsa
aqua semina ponenda mac̾ent᷑ uł ouillo lacte qd̃ p̃stat.
Aliqui m̃ se februario truncũ obliquo foramine ab imo
terebrant. Ita ut alt̾a parte ñ exeat. Ex hoc humorẽ flu¬
ere. ꝑmittunt. donec poma forment᷑ Tunc foramen lu¬
⁊ iuarbore. potest ꝑdotũ annum ꝓpe modum custodiri. me¬
luis si uasculis quib cũq claudat᷑. Si uelis lege̾ atq seruare
nocte luna latente debebis cũ ramis foluitis. carꝑe ⁊ sec̾ta dispo¬
nere. Alii singła uasis singłis clauount uł gypso. ad linunt
i opaco loco ordinata custodiunt. Pleriq incedris quobẽ ł fo¬
rarunib minittis. uł in paleis tecta seruar̃. De mespilo .xu.
espila locis calidis maxime gaudent s irriguis te¬

Expanded text:
adus quosdam sibi semper poma succedere, ut cum maturis se acerba substituant acerborum vero etatem florentia consequantur, orbem quendam continue fecunditatis sibi ministrante natura. Feruntur acres medullas mutare dulcibus, si per triduum mulsa aqua, semina ponenda macerentur, vel ovillo lacte, quod prestat. Aliqui mense februario truncum obliquo foramine ab imo terebrant, ita ut alteera parte non exeat; ex hoc humorem fluere permittunt, donec poma formentur, tunc foramen luin arbore potest per totum annum propemodum custodiri, melius si vasculis quibuscumque claudatur. Si velis legere atque servare, nocte una latenter debebis cum ramis foliatis carpere et secreta disponere. Alii singula vasis singulis claudunt, vel gypso allinunt et opaco loco ordinata custodiunt, plerique in cedri scrobe, vel straminibus minutis, vel in paleis tecta servarunt. Tunc et espila locis calidis maxime gaudent, sed irriguis; ta
Abbreviated transcription (Latin):
botones ⁊ albos afferre possit.⁊ nigros g̾ci fieri oeb̾e.¬
uisserunt. Si incine sint uites nigra ⁊ alba cõputantur sarmenta ut¬
q utter se dutisa. sic iunge ut medios itͥusq gen̾is ocłos. equand o
redde possit imnitati. Tunc papiro ligabis stricto ⁊ molli atq humuda
tra curabis adlimre. E int̾iectis t̃nis diels adaquare. donec g̾men
noue frondis. erumpat. Hinc exempto tempore. si liluerit genus
efficieĩ. ꝑ plura sarmenta. de oris.¬

Expanded text:
bos afferre possit et nigros, greci sic fieri debeusserunt. Si vicine fint vites nigra et alba, cum putantur, sarmenta utriusque inter se divisa sic iunge, ut medios utriusque generis oculos aliquando possis reddere unitati; tunc papiro ligabis stricto et molli atque humida terra curabis allinere et interiectis trinis diebus adaquare, donec germen nove frondis erumpat, hic ex erupto, tempore si libuerit genus efficies per plura sarmenta. DE
Abbreviated transcription (Latin):
daturi es suid enue sunnt poree. more aliaꝵ pecuoũ s. aras nlib
portieii factemus quid mat̾ una queq̃ clauoatur. ⁊ alunniũ
gregem eucior ipsa defendat afrigore. que aree a suꝑiou par¬
te dereche pure. ut libe numerũ pastor exploret. ⁊ opslisa ma¬
tre fetib sepe sub ueniat subt̾yento Curabit aite ip s ixamne¬
ꝯp̃ os cum una quaq ꝓcludat. Pluis uer̾o quã octosic̃ eolunuella dieit
nut̾re ñ debet. mͥ uꝰ utiliꝰ ꝓbat᷑ exꝑto. porcam cui pabula supue.¬
tiunit ut płimũ sex nit̾re debere. Quia licet plures possit educa¬
re. tamen frequent̃ freq̃nitiori nũo sucta deficiet. Inporcis ĩ
iliud ÷ cõmodum qd̾ immissi uineis necdũ turgentili ł exacta
umdemia gͣmine ꝑsecuto diligentiã foñoris imitant᷑.¬

Expanded text:
re aliarum pecudum, sed aras sub porticibus faciemus, quibus mater unaqueque claudatur et alumnum gregem tutior ipsa defendat a frigore, quare a superiori parte detecte sunt, ut libere numerum pastor exploret et oppressis a matre fetibus sepe subveniat subtrahendo. Curabit autem ut fetus proprios cum unaquaque procludat. Plus vero quam octo, sicut Columella dicit, nutrire non debet. Mihi vero utilius probatur experto, porcam cui pabula suppetunt ut plurimum nutrire VI debere; quia licet plures possint educare, tamen e numero frequenter sucta deficiet. In porcis etiam illud est commodum, quod immissi vineis necdum turgentibus, vel exacta vindemia, germine persecuto, diligentiam fossoris imitant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊caduea. Serunt᷑ oñi genẽ sic̃ pri. neq arari neq effodi
desidant. Iccireo eĩs magis prata conueniunt Ster c̾ obuillo
tantum ñ exigunt quidẽ s libenter assumunt. ł si cin̾is pul¬
ueres misceantur. amant modestas rigationes. putatio illis
apta est. S maxime ut arida ac male nata tollant᷑ Ciciꝰ seneicet
hec arhor ⁊ insenectute degenãt. Si caduca sunt pamia fisse
radrei lapis iniectus poma retinebit. lac̾te uiriois felle si tau¬
taut᷑ cacumina. ñ putrescit. Uermes eiꝰ suillo stercore mixio.
sunt. ereo scalbro. semel rasi nõ ultͣ nascent᷑ Que rasa fẽ
pububi stercꝰ oboucat. Si spissa poma. ramos honabunt. in¬
terlegenda :÷ queq uitiosa ut alimentum cetis succꝰ equi¬
pet. ⁊ genõsis. habundantiam mitustret. quam nũosa uilitate ꝑ¬
dełtat. Malus onuĩ genẽ inseri potest. quo pirꝰ. mense februario.

Expanded text:
caduca, seruntur omni genere sicut pyri, neque exarari, neque effodi desiderant: Idcirco eis magis prata conveniunt. Stercus tantum non exigunt quidem, sed libenter assumunt, vel cineris pulveres misceantur. Amant modestas rigationes; putatio illis apta est, sed maxime ut arida aut male nata tollantur. Citius senescit hec arbor et in senectute degenerat. Sic caduca sunt poma, fisse radici lapis iniectus poma retinebit, lacerte viridis felle si tangantur cacumina, non putrescit, vermes eius, suillo stercore mixto hsint, ereo scalpro semel rasi, non ultra nascentur, que rasa sunt bubullum stercus obducat. Si spissa poma ramos onerabunt, inter legenda sunt queque vitiosa, ut alimentum ceteris succus equiet generosis abundantiam ministret, que numerosa utilitate perdebat. Melu
Abbreviated transcription (Latin):
hendunt. Humor assiouus moris ꝓdee̾. nõ e̾dit᷑. Fossionib le¬
tatur. ⁊ stercoe. put̾a in his ⁊ ariba post t̾enniũ st̃ putanda.
¶lantam si robustam tͣnferes. mense octobrri nouembri.
si tenerã. s⁊ bruario ⁊ martio. Scrobes desid̾at altiores Int̃ual¬
la maiora. ne umbris p̃mat᷑ alt̾ius feracẽ letiorẽ q mori ar¬
borem fieri aliquit tͣoider̃. Si ꝑforato hinͨ inde trunco. singu¬
los cuneos inseramus. terebinthi. hĩe iñ lentisci. circa octo¬
bres calendas. morꝰ ablaq̃anda ẽ. ⁊ radicib eiꝰ uni uet̾is. re¬
centissime feces infcindente. Inseritͣ infico ⁊ in se. tantũ sub
cortiee ulmo insita. cõp̃hendit. s parturit. magne infelietta¬
uellane ponende sunt. nucib suis ñ amplius supra
terram. oucenda est. quam crasitridine digitoꝵ du¬
oꝵ ꝑ lantis tamen ⁊ subule exꝑtus sum melius ꝓuenire. q̃¬
se sebruario seu planta seu semen exponit᷑ Gaudent loco

Expanded text:
desse non creditur; fossionibus letatur et sterrcore. Putria in his et arida, post triennium, sunt putanda; plantam si robustam transferes mense octobri et novembri, si teneram, februario et martio. Scrobes desiderat altiores, intervalla maiora, ne umbris prematur alterius. Feracem letioremque mori arborem fieri aliqui crediderunt, si perforato hincinde trunco, singulos cuneos inseramus terebinthi et hinc inde lentisci. Circa octobris kal morus ablaqueanda est et radicibus eius vini veteris recentissime feces infundende. Inseritur in fico et in se tantum sub cortice. Ulmo insita comprehendit, sed parturit magne infelicitaellane ponende sunt nucibus suis. Non amplius super terram ducenda est quam crassitudine digitorum duorum; plantis tamen et sobole expertus sum melius pervenire. Mense februario, seu planta, seu semen exponitur; gaudent loco
Abbreviated transcription (Latin):
ense februario ⁊ marcio mela seramus. Sicalida
i sicca regio ÷. octobri ⁊ nouembri. E oꝵ plura sunt
& cui humorem nõ tam rigatio quã nat᷑a subpedit. Et si
in area łargilla sit. rigationib adiuuet᷑ Monttanis locis
debent ad nũdiem uersa conlitui. ⁊ frigido solo ꝓueniunt.
si celo tentp̃a adiuuerint. nec inaspus ⁊ humectis sedem re¬
cusant. Macrũ ⁊ aridum solũ. poma uermiculosa efficit

Expanded text:
s frigidis mela seramus; si calida et sicca regio est, octobri et novembri. Eorum plura sunt et cui humorem, non tam rigatio quam natura suppeditet. Si in arena vel argilla fit, rigationibus adiuvetur. Montanis locis debent ad meridiem versa constitui; et frigido solo proveniunt, si celi tepor adiuverit; neque in asperis et humectis sedem recusant. Macrum et aridum solum poma vermiculosa efficit
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc salicis plantas ⁊ om̃iũ gener̃ que arbusto applicant e sunt uł
geneste ubideerit obruemꝰ. Ex bacis ⁊̃ nurti i lauri seminaria
faciemus. ł si fuerant excolemꝰ. De ortis ⁊ desepib faciendis.xxiiii.¬
here particulas. ⁊ palmarib scrobibus obrui. ⁊ cotroie donec
fronoeat. fossione i rigatione. nut̾ri. hoc mense lactuca serit᷑.
ut possit ap̃li ẜ m̃se tͣnferri. Item carouus serit᷑ ⁊ nastur ciũ

Expanded text:
 salicis plantas et omnium generum que arbusto applicande sunt, vel geneste, nisi deerit, obruemus. Ex baccis etiam myrti et lauri seminaria faciemus: vel si fuerant, excolemus. DE ROSARIIS CONSERENDIS ET LILticulas et palmaribus scrobibus obrui et quotidie donec frondeant fossione et rigatione nutriri. Hoc mense lactuca seritur, ut possit aprili mense transferri. Item nunc carduus seritur et nasturtium
Abbreviated transcription (Latin):
tũ genus colũ nella sic retulit gallica terebra usq ad medul.¬
lam arborẽ ꝑforandam. plaga int̾ius leuit̃ inclinata. ibi eouc¬
to om̃i scobe. uitem uł ramũ ad modũ foraminis impressi
desibratum. sucirũ tã ⁊ humentem. stricte imp̃mi. una aut
duab gem̃is foris relictis. tunc argilla ⁊ musco locũ diligent᷑
aut ampliꝰ terebrari ussit. in medio ⁊ plantã ꝑsici in eodem
loco in quo consistit. spoliatã ramis om̃ib solo capite relicto.
ꝑ ipsũ saligni manubrũ foram̃ induci. Tunc eũdẽ salicis
ramũ t̾re captte ittͦq dem̃so. in arcus similitudi nẽ oebere
curuari. foram̃ lito musco. uincłis siringi. anno dem̃ exẽp¬
to: ubi infra meoullam salicis. capud plantule sicc̃o heserit.
ut unitas sit ex ouob mixta corꝑib plantam subt̃ incidi
atq tͣnferri. ⁊ aggeri tram que arcũ salicis cũ ꝑsici caru¬
mine possit oꝑire. hinc ꝑsici noma sine ossib aquationib¬

Expanded text:
tum genus Columella sic retulit. Terebra usque ad medullam, arborem perforandam, plaga interius leviter inclinata; ibi educto omni scrobe, vitem vel tamum ad modum foraminis impressi delibratum, succidum tamen et humentem imprime, una aut duabus gemmis foris relictis: tunc argilla et musco locum diligenter aut amplius, terebrari iussit in medio et plantam persici, in eodem loco in quo constitit, spoliatam ramis omnibus, solo capite relicto, per ipsum saligni manubrii foramen induci: tunc eumdem salicis ramum, terre capite utroque demerso, in arcus similitudinem debere curuari, foramen luto musco vinculisque stringi: anno deinde exempto, ubi infra medullam salicis caput plantule sic coheserit, ut unita sit ex duobus mixta corporibus, plantam subter incidi, atque transferri et aggeri terram, que arcum salicis cum persicis cacumine possit operire: hinc persici poma sine ossibus n
Abbreviated transcription (Latin):
dicibus felle taur ino frequent᷑ infusis. Item feces uini ue¬
teris. r ecẽces si radicib ad fundant᷑ ꝑ tͥouum dutuis ar¬
hores inflorib laborare nõ fãciunt. Si lapidosa pirꝰ est.
ab extremis radicibus t̃ram pͥorem leuabis. ⁊ sec̃nes om̃s lapillos.
quib tuligenter remotis. alt̾ani t̾ram cribro c̾tam. in loco eiꝰ¬
eius infunbis s hoc ꝓderit si rigare nõ cesses. M ense februa
rio: ⁊ martio pirtꝰ inseritur. qd̾ dictũ est cũ de insitione loque¬
remur. sub cortice ⁊ in trunco. Inserit᷑ autẽ piro agresti. me¬
lo ut nõ nulli amigalo. ⁊ spino. ut uigliꝰ orno ⁊ fraxo. ⁊
tydoneo. ut aliqui ⁊ punico. s fisso ligno. Surculus ꝑtri
qui inserit᷑ ante solsticiũ annccłs ee̾. uebet. E p̃us quã figa¬
tur. foliĩs ⁊ om̃i ten̾a parte pͥuari. Post solestitiũ uͦ eũ figis.

Expanded text:
dicibus felle taurino frequenter infusis. Item feces vini vedicibus felle taurino frequenter infusis. Item feces vini veteris recentes, si radicibus affundantur, per triduum diutius arbores in floribus laborare non faciunt. Si lapidosa pyrus est, ab extremis radicibus terram priorem levabis et secernes omnes lapillos: quibus diligenter remotis, alteram terram cribro fractam in loco eius infundis: Sed hoc proderit si rigare non cesses. Plurimi pyra inseritur, more quo dictum est cum de incisione loqueremur sub cortice et in trunco. Inseritur autem pyro agresti, melo, ut nonnulli, amigdalo et spino, ut Virgilius, orno et fraximo et cydoneo, ut aliqui, et punico, sed fisso ligno. Surculus pyri qui inseritur ante solstitium anniculus esse debet et priusquam figatur, foliis ex omni parte tenera privari: post solstitium vero eum figis
Abbreviated transcription (Latin):
piroꝵ plantas radicatas seramꝰ agrestium. subactis bñ
s̃crobib ut comp̃hend̾int inserantur. Hocautem int̾ est qd̾ q̃
plantis suis seruntur. dulcedinem ac ten̾itudinẽ seruant.
diutam̃ seruata ñ durant. Insita uͦ morã temporis sustine¬
bunt Spatia int̾ piros tͥguita pedũ mensura disc̾nat sienꝰ
ħ arboris ut ꝓficiat. frequenti humore ⁊ assiouis fossionib
est colendũ usq adeo. ut tẽꝑe quo florere consuenit. nichil
ꝑoct᷑a c̃datur. de flore ꝓlato. si eam tunc fossor. ad iuuerit
dentes hinc contͣ bipomis argutoi sapores. Genet̃ uarie¬
tates. ex equi suꝑuacuũ pito. cũ inponendis. ł colendis
sit nulla distantia. Si languida. arborẽ piri ł oblaqueate¬
radicem terebras. ⁊ ibi ligni palũ dep̾mis. uł intrunco.
si milit̃ terebrato. ex teda cuneũfigis. ł si hoc desit exqͣr¬
ciI Uer mes eiꝰ arboris ⁊ nati necant᷑ ⁊ nasci ꝓhibentur ra¬

Expanded text:
pyrorum plantas radicatas seramus agrestium, subactis bene pyrorum plantas radicatas seramus agrestium, subactis bene scrobibus et ut comprehenderint inserantur. Hoc autem interest, quod que plantis suis seruntur, dulcedinem ac teneritudinem servant, diu tamen servata non durant; insita vero moram temporis sustinebunt. Spatia inter piros XXX pedum mensura discernat: genus hoc arboris ut proficiat, frequenti humore et assiduis fossionibus est colendum; usque adeo ut tempore quo florere consuevit, nihil perditura credatur de flore prolato, si eam tunc fossor adiuverit. Mdentes hinc contra hiargutos sapores. Generum varietates exequi supervacuum puto, cum in ponendis vel excolendis sit nulla distantia. DE radicem terebras et ibi ligneum palum deprimis; vel in trunco similiter terebrata, ex teda cuneum figis, vel si hec desit, ex quercu. Vermes eius arboris et nati necantur et nasci prohibentur, ra
Abbreviated transcription (Latin):
aense februario. locis frigibis ponemus. Caliois uͦ nouen¬
bri. S mense nouenbri. pira locis tepidis conserenda sunt.
ut solo iuiuent᷑ irriguo. ita ut florem plurimũ ꝓferent.¬
⁊i magnituduiem pomi turgentis ad quirent. Nasci tamen¬
tali solo maxime diligunt quae uineis. diximus conuenire. s
leto solo ⁊ ualidas arbores ⁊ ructus płimos consequemut. li¬
pidosi gedis pira uitiũ iutare creduntur. si t̾ris mollibus
conserantur.S pirũ plantas serere ꝓpe tardus euentas
est. Tamen quib ħ̃ placet ut semina genosa niehil sibi de
nutur radicatas magius scrobibus ponant. suꝑt̾ram t̃b
altas uł quatuor pedit Quaꝵ oecisa cacumina argilla
mixta muscus debet oꝑire. Ham si quis piroꝵ sem̃ asꝑgat
nasci quidem neceẽ ÷ originem suam refouente natura.
cuiꝰ et̃nitati nulla tarditas potest creare fastioiũ. S hõi ħ
spectare longinquũ est. cũ ⁊ sero ueniant ⁊ degeneris nobi¬
litate descebant. Melius gͦ ħ mense nouembri fiet. ut

Expanded text:
mense februario locis frigidis ponemus, calidis vero novembri: sed mense novembri pyra locis tepidis conserenda sunt, ut solo iuventur irriguo: ita et florem plurimum proferent, magnitudinem pomi turgentis acquirent, nasci tamentali solo maxime diligunt, quali vineas diximus convenire. Sed leto solo et validas arbores et fructus plurimos consequemur. Lapidosi generis pyra vitium mutare creduntur, si terris mollibus conserantur, sed pyrum plantis serere prope tardus eventus est: tamen quibus hoc placet, ut semina generosa nihil sibi de nuntur radicatas magnis scrobibus, ponunt supra terram tribus altas vel quatuor pedibus, quarum decisa cacumina, argilla mixta, muscus debet operire. Nam siquis pyrorum semen aspergat, nasci quidem necesse est, originem suam refovente natura, cuius eternitati nulla tarditas potest creare fastidium: sed homini hoc spectate longinquum est, cum et sero veniant et degeneris nobilitate decedant. Melius ergo hoc mense novembri fiat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
neat. Ponenbe sunt uites placibis diebus ac teprois cirrandũ¬
q ne sar menta. sole urantur aut uento.s uł statĩ ponant᷑
ł obruta reseruentur. hoc mense at de inceps. toto uere u¬
nea pouenda ⁊ regionib frigitus. pluuiosis pinguib campis
ihu nudis ꝓuintus. Sit autem m̃ sura sarmenti cubitꝰ unus.
ubi pingius: nat᷑a t̾raꝵ. maiora int̾ uttes spatia relinqui¬

Expanded text:
est. Ponende sunt vites placidis diebus ac tepidis, curandumque ne sarmenta sole urantur, aut vento, sed vel statim ponantur, vel obruta reserventur. Hoc mense ac deinceps toto vere; vinea ponenda est regionibus frigidis, pluviosis, pinguibus campis, vel humidis provinciis. Sit autem mensura sarmenti cubitus unus; ubi pinguis est natura terrarum, maiora inter vites spatia relinque
Abbreviated transcription (Latin):
itid adhereute ponende ft̃ plante micioris increnienti. s
licet serł cõpͣhendant fortiores. fient si hyemps est tepido iani
die. si estas. cũ sol in uespũ iam declinat᷑ plata pangenda est
uastior fiet. si t̾ra oꝑiat᷑ assiouȩ. Semen brasice uetustus mu¬

Expanded text:
imul adherente. Ponende sunt plante maioris incrementi; quia imul adherente. Ponende sunt plante maioris incrementi; quia licet serius comprehendant, fortiores fient. Si hyems est, tepido iam die; si estas, cum sol in vesperam declinat, planta pangenda est. Vastior fiet si terra operiatur assidue. Semen brassice vetustum mu
Abbreviated transcription (Latin):
tur si se imber abstineat. serat᷑ rariꝰ. aliqui semen eiꝰ non
obruunt. opinantes qd̃ anulla aue tangatur. Nuc̃ ⁊ senapi
serere Possumꝰ. Hoc ⁊̃ mense caules. seremꝰ. qui ⁊ toto anno.
seri possunt. Solũ pingue ⁊ satis subactũ diligunt argillã
iglareã timent. Sabulone ⁊ arenis non delectantur. nisi
ꝑhetiuis unda succurtat. omem̃ statum. celi caulis patit᷑ srigidũ ma¬
gis constra austrum postti. cicius fer. contͣ septentonẽ serłꝰ. S hic
⁊ sapore caulis uinci ⁊ robore dibis delectat᷑. & idõ ponende it
plante ꝑ pulbuios areaꝵ. gaudet stercore ⁊ sarculatione. raruis
positus conualescit. Celeriꝰ coquet᷑ iuroe seruato. Si dũ ÷ tͥum
uł quatuor filioꝵ. ntrũ t̾ctim cbello desuꝑ spargas. ⁊ spẽm pru¬
ine canuetis imitetur Colunnella dicit plantar̃ rapices al¬
ga marina inuoluendos seruande uiriditatis. ctusa fimo si¬

Expanded text:
tur si se imber abstineat, seratur rarius, aliqui semen eius non tur si se imber abstineat, seratur rarius, aliqui semen eius non obruunt, opinantes quod a nulla ave tangatur. Nunc et Sinapim serere possumus. DE CAULEseri possunt solum pingue et satis subactum diligunt, argillam et glaream timent, sabulone et arenis non delectantur, nisi perennis unda succurrat. Omnem statum celi caulis patitur, frigidum magis. Contra austrum positi citius ferunt, contra septentrionem serius; sed hic et sapore caulis vincit et robore. Clivis delectatur et ideo ponende sunt plante per bulbinos arearum. Gaudet stercore et sarculatione. Rarius positus convalescit, celerius coquitur virore servato. Si dum est trium vel quatuor foliorum, nitrum tritum cribello desuper spargas, speciem pruine canentis imitabitur. Columella dicit plantarum radices alga marina involvendas, servande viriditatis causa, fimo s
Abbreviated transcription (Latin):
pullas seris. si constat ⁊ uere ⁊ autunno eẽ. seminandas. si sem̃
eius seueris incapud crescit:⁊ minus reddit in semine. si capi¬
tulum ponas ipsumm inacescit. ⁊ multũ semen educit. Terrõ
cepe desid̾ant pinguem. uehent̃ter subactã irriguã stercora¬
tam. ibi areas faciemus. omĩb herbis ⁊ radice purgatas. Sere¬
mus placibo ⁊ sereno die. maxime austra uł euro. flantibus
Si minuente luna serantur. tenues ⁊ acores ꝓueniunt Si
crescente robuste ⁊ saporis hemicti. Rariꝰ sunt ponende rũ¬
cande. ac sarculande sunt sepiꝰ. Si capita uoluerimꝰ his eẽ.
maiora folia omĩa debemꝰ auferre. sic sucus ad inferiora
cogetur. Dequib uͦ semina colligeitoa sunt. ubent᷑ ad mi¬
niculis ubi caulẽ ceꝑint excitare cũ niger color. seminis
cisũ cũ semine. ⁊ sic in sole siccandi. hoc mense anetũ seres.
locis frigidis. Omem̃ celi statũ patit᷑ s tepidiore letat᷑. Lige¬

Expanded text:
pulas seris; sed constat et vere et autumno esse seminandas. Si semen eius severis, in caput crescit et minus reddit in semine. Si capitulum ponas, ipsum marcescit et multum semen educit. Terram cepe desiderant pinguem, vehementer subactam, irriguam, stercoratam; ibi areas faciemus, omnibus herbis et radice purgatas. Serimus placido et sereno die, maxime austro vel euro flantibus. Si minuente luna serantur, teneres et acriores proveniunt; si crescente, robuste et saporis humecti. Rarius sunt ponende runcande, sarculande sepius. Si capita voluerimus his esse maiora, folia omnia debemus auferre et sic succus ad inferiora cogetur, de quibus vero semina colligenda sunt, iuventur adminiculis, ubi caulem ceperint excitare. Cum niger color seminis nt cum semine et sic in sole siccandi. Hoc mense anetum seres; locis frigidis omnem celi statum patitur, sed tepidiore letatur, rige
Abbreviated transcription (Latin):
mis. quos abscidẽ ⁊ terra leuiter. debemus obruere Terra
fossa. ⁊ subacta excitatis ad lineam pulpinis. quib eius oculos
oportet. infodere. tͥum pedum inter se spatio seꝑant᷑ Hoc m̃¬

Expanded text:
mi, quos abscindere et terra leviter debemus operire, terra mi, quos abscindere et terra leviter debemus operire, terra fossa et subacta, excitatis ad lineam puluinis, quibus eius oculos oportet infodere; trium pedum inter se spatio separentur. Hoc me