comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nfecisse: Traccumaut̃ est domero qui cales aequos habuisse inducitanhisen & bene ẽ compositum adil
tur non est dictisdonis que latini: Equis & pacis nuptiarumque promissione Inachiise se fabargis. bene
im: Notos inaterno ignobi lesgenere: Eaut̃ nomen hoc grecum: Namlatinequem admodumdica
machiis non enimunaestargos futenim & inicalia quam diomedis condiditque primo argi postargrrip
haudonge abathenis quod cm sicicrgos dipsiondictum est: apud quoserat magna socie ta sint̃ eos quiunos
mpost arpidicta est fuit & inchessalia lucanus tibi nobilequondam nuncsuperargoserat: Fuit&

Expanded text:
fecisse. tractum autem est de Homero, qui tales equos habuisse inducit Anchisen. et bene est compositum ad ilte deficit. DICTIS DONISQVE LATINI equis et pacis nuptiarumque promissione. INACHIIS SESE REFEREBAT AB ARGIS bene283 Nothos materno ignobiles genere. est autem nomen hoc Graecum, nam latine quemadmodum dicaachiis'; non enim una est Argos. fuit enim et in Italia, quam Diomedes condidit, quae primo Argi, post Argyriphaud longe ab Athenis, quod a siti Argos dipsion dictum est. apud quos erat magna societas inter eos qui uno post Arpi dicta est. fuit et in Thessalia: Lucanus "ubi nobile quondam nunc super Argos arant"
Abbreviated transcription (Latin):
quos commemorat quos inbello noninuenit: Ienim sequentibus aliquosinuenimus quod hicom
non posuit: Trrenis asper aboris : Oriundo cuscus non qui nuno detusciauenitqueman

Expanded text:
aliquos commemorat, quos in bello non invenis, item in sequentibus aliquosmorationem. Tyrrhenis asper ab oris oriundo Tuscus, non qui nunc de Tuscia venit, quem an
Abbreviated transcription (Latin):
nus. exchorinthriasius, Dardanus profectus ad frigiam ilium condidit: Iasiusuerotraciam tenu
ibest samos quambismotrabiam nominauit: Namiu nonis alia est sa mosinsula quamquam ciui ctis trahiae
quest incesa lania sa modicatur: Vnde postea cum responsum eecintiquam ex qui nicematrem & aencas
egneit succe dereterris ut succedoque oneri necsidus Aspeccus siderum: uam tempestatem su pra dixit
separantur onaea que est in medio quactuor id feruens significatautem antipoda siniqui in temperati ł ar
enis lluuio etillo exilla uastitatt. Alibicdis cingunt & mucantensum utsi quoddirimit plagasolis ar dentis ex

Expanded text:
nus, ex Corythi Iasius. Dardanus profectus ad Phrygiam, Ilium condidit, Iasius vero Thraciam tenuit, ubi est Samos, quam hic Samothraciam nominavit: nam Iunonis alia est Samos insula, quamquam civitas Thraciae, quae est in Cephallenia, Same dicatur. Vnde postea cum responsum esset «antiquam exquirite matrem» et Aeneas a genere. SVCCEDERE TERRIS ut «succedoque oneri». NEC SIDVS aspectus siderum: nam tempestatem supra dixit. separantur zona ea, quae est in medio quattuor, id est fervens. significat autem antipodas. Ad v. 227 Iniqui intemperati vel ardentis. Ad v. 228 Diluvio ex illo ex illa vastitate. alii hic distingunt et mutant sensum, ut sit: quos dirimit plaga solis ardentis ex
Abbreviated transcription (Latin):
tem port nisi exrebus colligantur persenulla sunt: Lacio anti quo qua duo sunt uetuinoe
pulios quodestucri simile propterillud longapla cide sin paceregebat totam que iubarmo
hon procedit: Du enim topiciid est locoles ad cliasregiones non transcunt s potest dictum eẽ.¬
x inantem maricelitoribus tenuisselrrrn quod si uoluerimus accipere uxorem fauni maricã¬

Expanded text:
tempora nisi ex rebus colligantur, per se nulla sunt. LATIO ANTIQVO quia duo sunt, vetus ettempora nisi ex rebus colligantur, per se nulla sunt. LATIO ANTIQVO quia duo sunt, vetus etcompulsos: quod est veri simile propter illud «longa placidas in pace regebat». TOTAMQVE SVB ARMA non procedit; dii enim topici, id est locales, ad alias regiones non transeunt; sed potest dictum e innantem Marice Litoribus tenuisse Lirim. Quod si voluerimus accipere uxorem Fauni Marica
Abbreviated transcription (Latin):
quim terdum : poaoa aΚtraon: Idest rosci coloris digitos habenteminterdum Κpoleo¬
tudici qui euere posuere enim qui cuere est Sicut contraferre flaredicimus ut ficr&uento
egom & m&uminteruiasestcut crebra frontonis locutio: Amoeno umbroso siluis circui
scẽ nisicircaostia in ubi prima aenecs castra constituit: Nomedit̃ non procedit. quod eit mu¬
rorum in partesinistrccopposuere ceciem Namdextra cingituramn: poste cieniminlau¬
ro l&uino castrafecitingentia corumuestigia adhuc uidentur: Adsue teripis uolucres
bono comprriendio susest: a & hera mulcbant c. lenibanttor porali cuenimsunt demen¬
ca utdiximussupra Nonenim mulcetur nis quod corporaleest supra: Nittocam qus
in fusciperartus nuncage hincest sequenti soperis initium ancedictaenimex superiori
penden tsa neerato procaellio peposuit: Temporei rerum qrut diximus supra scđm lucra ues

Expanded text:
qui interdum ῥοδοδάκτυλον , id est rosei coloris digitos habentem, interdum κροκόπtu diei quievere: 'posuere' enim quievere est, sicut contra 'ferre' flare dicimus, ut "fieret vento egomet mecum inter vias" . est autem crebra Frontonis elocutio. amoeno umbroso, silvis circumesse nisi circa Ostiam, ubi prima Aeneas castra constituit: nam aliter non procedit quod rorum in parte sinistra opposuere aciem: nam dextera cingitur amni». Postea enim in Laurolavinio castra fecit ingentia, quorum vestigia adhuc videntur. ADSVETAE RIPIS VOLVCRES bono compendio usus est. AETHERA MVLCEBANT lenibant. Corporalia enim sunt elementa, ut diximus supra; non enim mulcetur nisi quod corporale est. Supra ait «totamque infusa per artus». NVNC AGE hinc est sequentis operis initium: ante dicta enim ex superioribus pendent. Sane ERATO pro Calliope posuit. TEMPORA RERVM quia, ut diximus supra, secundum Lucretium
Abbreviated transcription (Latin):
tis estgestus sicdehoc hoc icclustius uultu &x oculis pariter atqueani mouariis Rege pictor
inom nibus catonis traditionibus legimus hincestin diuinatione si qui dex cdiqua uetere rauoanco
ue menoopti muin in crcimur ispse &ristimiuir giliuspre facos diues solior ex in fit abalto aingurio
propterque diceti sunt su pra quodo ptas ldepax necspernoqui aedixerat fortune epcirua pronso
mnculum comideruantes quicuitulos dari non poterat. neccieneaa emeerinuam queanas e der

Expanded text:
tis est gestus: sic de Boccho Sallustius "vultu et oculis pariter atque animo variis" . Ad v. 25in omnibus Catonis orationibus legimus. hinc est in divinatiovem ego optimum maximum». Ipse etiam Vergilius «praefatus divos solio rex infit ab alto». AVGVRIVM propter ea quae dicta sunt supra. QVOD OPTAS id est pax. NEC SPERNO quia dixerat «fortunae parva priorisoraculum considerantes, quia Italo dari penitus non poterat, nec Ae
Abbreviated transcription (Latin):
genus nuncii ngit . Ncim ced subitum bellum cuocabantur tindexiam consul sole banebat
quirempublicam salua muilt mesequatur: Conspiraent cornuct ncem & tube simul in fladore¬
logiam fecit commutando enniũsũ: Mamillcait belli ferracos pestesportosquia nefgesit bs¬
mobilis ante  Iuonsem per sitanceac: potestiamen &im mobilis a furia namaneges st da
bile aue peransitumittigit illud quod aliquando cumasenatu auxilia poscerene tiburtes sialdos
quod easamnis p̃cerqliit quas ianttamnem posie Saligna sumba num erates utdiett silosenõ

Expanded text:
genus nunc tangit. nam ad subitum bellum evocabantur, unde etiam consul solebat dicere 'qui rem publicam salvam eslogiam fecit commutando Ennii versum: nam ille ait «belli ferratos postes portasque refregit». INMOBILIS ANTE non semper, sed antehac. Potest tamen et ‘inmobilis a furia’: nam ante gessit bella, bile, aut per transitum tetigit illud quod aliquando cum a senatu auxilia poscerent Tiburtes sub commtae sunt, quod eas amnis praeterfluit, quasi ante amnem positae. SALIGNAS VMBONVM CRATES ut dicit Sallustius de
Abbreviated transcription (Latin):
em inobiptens saciurea tes nechabone curum patrimonii. pocul qut autantique dixatiequia curire anta doemum a
maumi qo culiumr dico batur a pecorib inquib corum constabat uniuersa sabstantia. tindeaia mpocumia dietaest an
uulio aut cusue adioc adimn or sun temporum pertin& nammnodoseruitantum peculium det musagto rud osooetui
nium suumdixerit peculium: Acsiseruus oro quia sediu apud mantuam seruise memorauit sane poculi

Expanded text:
tem in oppressa civitate, nec habere curam patrimonii. 'peculi' autem aut antique dixit, quia omne patrimonium apud tem in oppressa civitate, nec habere curam patrimonii. 'peculi' autem aut antique dixit, quia omne patrimonium apud maiores peculium dicebatur a pecoribus, in quibus eorum constabat universa substantia, unde etiam pecunia dicta est a peculio: aut certe et hoc ad morsum temporum pertinet; nam modo servi tantum peculium dicimus, ut invidiose patrimonium suum dixerit peculium, ac si servus esset, quia se diu apud Mantuam servisse memoravit. sane 'peculi
Abbreviated transcription (Latin):
mericus mor cennarium inducit lct̃ uirgłis utertire dum redeabreuus euia paste capellas. Quȩsoratarĩ
oprrtis nerteen . Desi demioir requir entem: xamcul pat suamin hertian quodnonante comami a utt ae
topsonȩ ost ut quondimrusticum accipiamus loquentem noniurgiliuta ꝑalle btican cdinuit do dlibusa
uii annorum scripsit bucolica ut cortec mutanda distinctio ut sit Nonbarba candidior sod libertas
numxx uii. annorum harbã pocest quiuis m&tere sed nancanam : &benecandidier libertasuitintel¬
tce s ostiquã helita mantua tomã mecontula : nca ingalatci mantuam uileet roman amasillid̃ e¬
tenequasi rusticus etm pora compurat abarbosarnone: Longo posetem pore autarta asmose: Anti¬
modo qua dimi luaobisit clare multumꝙ locuto & longo postuitpost posita iundeatares prositio ee munitatemea¬

Expanded text:
Theocritus mercennarium inducit, item Vergilius, ut Tityre dum redeo, brevis est via, pasce capellas . quae sera tamen Theocritus mercennarium inducit, item Vergilius, ut Tityre dum redeo, brevis est via, pasce capellas . quae sera tamen respexit inertem desidem, se non requirentem. nam culpat suam inertiam, quod non ante Romam ierit et sit personae est, ut quendam rusticum accipiamus loquentem, non Vergilium per allegoriam; nam, ut diximus, xxviii. annorum scripsit bucolica: aut certe est mutanda distinctio, ut sit non barba candidior, sed libertas; nam xxviii. annorum barbam potest quivis metere, sed non canam. et bene 'candidior libertas', ut inteldicit, postquam relicta Mantua Romam me contuli: nam Galateam Mantuam vult esse, Romam Amaquasi rusticus, computat a barbae sectione. longo post tempore aut archaismos est; antimodo, quod mi obsit, clare multumque locuto . et 'longopost', ut postposita videatur esse praepositio et in unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
pacor eris ciuitatibus xeẽ uelut quendam alterũ mundum autquoddamcȩlum in quadm̃ cae sarem ui¬
t Quienim comparat canicatulum ł aedum capelle agnitudinis facet nongeneris differentiam. Quaut̃
aeleo maiores eta ne &gt neris facit & magnitudinis differentiam sicut nẽ deurbe romafecit. Putaba
us simum ͣ stupres sus uero arbore maxima tloca igon argumentationis & apudaristotelesidaciro
us amorlibertatis: & alit̃ di cit. Soruus libertatem cupioalit ingenuas: Illo enim carerouult secuasua
hic habereliberam uitam prosuo scilic& arbicio agoresicut nunc uirgli sub porsonitytiri dict soba¬
pore libertatis romanuen compulsum &item latent̃ carpittem pora quib libertas nonnisi biuur hoe demo
prit Auctereosim pliciter intellega mus. hoclo cotrtirum si cut pasto remlocutum pea mubi quie tum

Expanded text:
a ceteris civitatibus et esse velut quendam alterum mundum aut quoddam caelum, in qua deum Caesarem via ceteris civitatibus et esse velut quendam alterum mundum aut quoddam caelum, in qua deum Caesarem vidit. qui enim comparat cani catulum vel haedum capellae, magnitudinis facit, non generis differentiam; qui autem dicit, leo maior est cane, et generis facit et magnitudinis differentiam, sicut nunc de urbe Roma fecit. putabam, revissimum est, cupressus vero arbor est maxima. hoc auv. 27 libertas amor libertatis. et aliter dicit servus, libertatem cupio, aliter ingenuus: ille enim carere vult servitute, hic habere liberam vitam, pro suo scilicet arbitrio agere: sicut nunc Vergilius sub persona Tityri dicit se amore libertatis Romam venire compulsum, et item latenter carpit tempora, quibus libertas non nisi in urbe Roma erat. aut certe simpliciter intellegamus hoc loco Tityrum sicut pastorem locutum: nam ubique eum
Abbreviated transcription (Latin):
insadolentis interietio nuimsolenther bas sister mereutipse Ingeorgicis diett utu dre dine poscio sil
imire compositum augurium. Namquercus intutela louis & huĩ arboris ftuctus olim hom nes pascae¬
untur Hactergotacta i dest ad flata adeuiter sulminata Vitetero tactus &iamillo qui hancurbemem¬
iat romulus : Significatat motu imperatoris posseagroseorũ petire apud quos fulminate sunt ar baes
un agriciusa uictus sune sitcutolimquercus: Quod aut̃ attacta sostendittem porale foredannum quali
isplenum nonteneat sed perlongas ambages ad ine rogata descend& auteer te quia nullus qpun cantinertur
łseribere In quo eum uiderat: est aut̃ longum ipbatorurbem quam dicunt romar hicilladuun diumi posu¬
uiltuis ego i tus ticus quinesciĩ udicare: nrãe autemmantuat: quoidest ad quam namaduerbium posa
tlas sicmatribus aedos R.S .o.e .Mi.S. uult urbemromã notantũ magnitudine sed &iam genere differ

Expanded text:
emissa dolentis interiectio: nam solent herbas substernere, ut ipse in georgicis dicit et multa duram stipula q. mire compositum augurium: nam quercus in tutela Iovis est, et huius arboris fructu olim homines pascebantur. haec ergo tacta, id est adflata et leviter fulminata, ut Cicero tactus etiam ille qui hanc urbem condidit Romulus , significabat nutu imperatoris posse agros eorum perire, apud quos fulminatae sunt arbores: nam agri causa victus sunt, sicut olim quercus. quod autem ait 'tactas', ostendit temporale fore damnum, quale is plenum non teneat, sed per longas ambages ad interrogata descendat: aut certe quia nullus, qui continetur, describere, in quo eum viderat. est autem longum hyperbaton 'urbem quam dicunt Romam. hic illum vidi ultus ego id est rusticus, qui nescivi iudicare. nostrae autem Mantuae. quo id est ad quam: nam adverbium posuit s catulos similes sic matribus haedos n. s. p. c. m. s. vult urbem Romam non tantum magnitudine, sed etiam genere differre
Abbreviated transcription (Latin):
tss siluas quae sequentes non secutas. sed quasi ad huc sequentes: Numquam hodie effugies: acsidicer& excusati¬
anes nie comntendas requiris : Nomquia uilia estimas pocula: tieniam: descendam: audiat ha ec: Subaudis
aliquis Tantumaut̃ ideo quia sus picatur eumuictum non possecedere. quiita &iam antecerpam̃ ẽ contu

Expanded text:
 vitis'. Ad v. 46 silvasque sequentes non secutas, sed quasi adhuc sequentes. Ad v. 49 numqvam hodie effugies ac si diceret: excusati vitis'. Ad v. 46 silvasque sequentes non secutas, sed quasi adhuc sequentes. Ad v. 49 numqvam hodie effugies ac si diceret: excusationes, ne contendas, requiris, non quia vilia aestimas pocula. veniam descendam. Ad v. 50 audiat haec tantum subaudis 'aliquis'. 'tantum' autem ideo, quia suspicatur eum victum non posse cedere, qui ita etiam ante certamen est contu
Abbreviated transcription (Latin):
saciunt diser&ionem ut sit muletra tempus quo. mulgentur animalia: mulctrase in quod mulgentur: Depo
insponsione colloco sequestro: Degregenonausim ꝙ dt: supra enim neum aliena pasceti
dicimus non de tribus unde alter denouerca intellogamus: nec nos moueat qđ alt̃dix̃ defem̃a Nam & in sub au¬
quasi rem maximam, quibus tornofacilis: crescens consudit terminos possessionum : ad quos innouandos. ad hn¬
amoriri consueuerit: Signisicataũt auta ratum. aut to lomeum : aut eudoxum: Necdum illis. la: Upellage
ist pocula enimlabris adhi bemus utdare clasisibus austros&tam tamin eis dt̃ uene rationẽ ut nec dum illis
que ille laudauit: & nobis fecit: ac sidicer& putaste solum habe repocula. Cui enĩ alchi medon nonfecit:

Expanded text:
faciunt discretionem, ut sit 'mulctra' tempus quo mulgentur animalia, 'mulctrare' vas in quod mulgentur. Ad v. 31 depono faciunt discretionem, ut sit 'mulctra' tempus quo mulgentur animalia, 'mulctrare' vas in quod mulgentur. Ad v. 31 depono in sponsione colloco, sequestro. Ad v. 32 de grege non ausim q. d. t. supra enim eum aliena pascere dixit animm de duobus dicimus, non de tribus. unde 'alter' de noverca intellegamus, nec nos moveat, quod 'alter' dixit de femina: nam et in subauquasi rem maximam. Ad v. 38 quibus torno facilis a metiri consueverit. significat autem aut Aratum aut Ptolomaeum aut Eudoxum. Ad v. 43 necdum illis labra admovi hypallage est — pocula enim labris adhibemus — , ut dare classibus austros . et tantam in eis dicit venerationem, ut necdum illis uquae ille laudavit. et nobis fecit ac si diceret: putas te solum habere pocula? cui enim Alcimedon non fecit? tu
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃: ego ancuitulam: subdistingue: ut ita intellegamus neȩam uilem existimes: bisuenit ad mu¬
binos aligubere fo&us: utta laudare & exfetu & exa xate iudeatur: maleenim quidam questionẽ mo¬
it dicentes uitulam paruam ee ne congruere ut eamiamenixam ee dicamus. sed doberenas lu
subaudire utsit: Ego hane iuuencam pono uitulam nestate recuses nam &uitula auiridiore &atedic
est sicut uirgo & paulo post ipsedicturus est: Siaduitulam spectasnihil quod pocula laudas: It
uila tudignus & hic undoiuuencam subaudire non possumus: Sed secundum superiorem sensum intollega¬
mus: uitula enim est nonra &atis non quod tantum ante partumiuencȩ possideant: cnulctram: & fem̃o
geñrelicimus honuletra & neutro hoc mulctrare: unde est ingeorgicis implebunt multtana bacce: Aln

Expanded text:
cabunt. Ad v. 29 ego hanc vitulam subdistingue, ut ita intellegamus: ne eam vilem existimes. Ad cabunt. Ad v. 29 ego hanc vitulam subdistingue, ut ita intellegamus: ne eam vilem existimes. Ad binos alit ubere fetus ut eam laudare et ex fetu et ex aetate videatur. male enim quidam quaestionem movent, dicentes, vitulam parvam esse nec congruere ut eam iam enixam esse dicamus, sed debere nos iuvencam subaudire, ut sit: ego hanc iuvencam pono, vitulam ne forte recuses. nam et vitula a viridiore aetate dicta est, sicut virgo, et paulo post ipse dicturus est si ad vitulam spectas, nihil est quod pocula laudes , item et vitula tu dignus et hic : unde iuvencam subaudire non possumus, sed secundum superiorem sensum intellegamus. vitula enim est nomen aetatis, non quod tantum ante partum iuvencae possideant. mulctram et feminino genere dicimus 'haec mulctra' et neutro 'hoc mulctrare', unde est in georgicis implebunt mulctraria vaccae . alii
Abbreviated transcription (Latin):
asulsaoi atusata oto saers so pi aiabiut igditm letẽratis si namleam e ur glius adas en ua
seti tauit uarus prosua: quamrem dt̃ uirgilius ꝑallegoriam nam iago ediȩ pͥmium. caperfuerat: honatius carminae
iragico uilem certauit obͥritum: sed melius simplicit̃ accipimus : Refut andȩram sunt inbucolico carmii¬
legorȩ nisi cum ut supra diximus exaliqua agronum perditorum necessitate descendunt: meuscaper: Debitus
perium: cerauincũ fuit supra pan primos calamoscaera comiungere plures instituit: intriuius. Consuetudo
undam cereris inmitationem que raptã proserpi nam intriuiis clamone requirebat: Nouimuscuit eandem
mentriste flebile qualecanunt stipule & quod congnut adimitatioem matriscabate: uiser go intnos.
ossim experiamur: id⁊ amo ebeo carmine amaebeum aut est quotiens qui canunt & aequali numenner¬
sium utuntur & ita sehab& ipsa respomsio. ut aut maius aut tontrarium aliquid dicant sicut sequentia indi

Expanded text:
lius adulterium recitavit Varus pro sua: quam rem dicit Vergilius per allegoriam; nam tragoediae praemium caper fuerat: Horatius carmine qui tragico vilem certavit ob hircum . sed melius simpliciter accipimus: refutandae enim sunt allegoriae in bucolico carmine, nisi cum, ut supra diximus, ex aliqua agrorum perditorum necessitate descendunt. Ad v. 23 meus caperperitum. cera iuncta fuit supra Pan primus calamos cera coniungere plures instituit . Ad v. 26 in triviis creddendam Cereris imitationem, quae raptam Proserpinam in triviis clamore requirebat. novimus autem eandem Ad v. 27 miserum carmen triste, flebile, quale canunt stipulae, et quod congruit ad imitationem matris orbatae. Ad v. 28 vis ergo cissim experiamur id est amoebaeo carmine. amoebaeum autem est, quotiens qui canunt, et aequali numero versuum utuntur, et ita se habet ipsa responsio, ut aut maius aut contrarium aliquid dicant, sicut sequentia indi
Abbreviated transcription (Latin):
oulari s EIncipiunt ergo aut hoedicit: seruotibi capre olos qui adhues pellibus albes ecr sus Q uoscae saum manen
candidus in suctumiratur limolimpi. sallentes uiolas a mantum tinctas colore hora tius &c tm÷ unolir¬
enxen ses in famiae gerius iuucnibus fuorat nonamatos fusse. & uere cunder ea sborie aam snl ee sie nor¬
dicunturt om̃a mollicra: manquas amarillis a mabat. Ne eas uiles existimes quas a marillis est. amare dig̃
das brdiehua honos ert huuquo que ꝑ siatedilectũm fuerit si cut castaneae in bonott sugant. inate camar
las onat p hedi ma mii ꝑ Quitra lauro ł adodorem proxima potestenim utrumdut untelle gu nc pum en¬

Expanded text:
minoris incipiunt. ergo aut hoc dicit: servo tibi capreolos, qui adhuc sunt pellibus albo sparsis: aut 'quos etiam nucandidus insuetum miratur limen Olympi . Ad v. 47 pallentes violas amantum tinctas colore: Horatius et tiCretenses infamiae genus iuvenibus fuerat non amatos fuisse. et verecunde rem inhonesdicuntur omnia molliora. mea quas amaryllis amabat ne eas viles existimes, quas Amaryllis est amare dignatudas brachia . honos erit huic quoque p. si a te dilectum fuerit, sicut castaneae in honore fuerunt amatae Amarymelius sonat. proxima myrte vel vicina lauro, vel ad odorem proxima: potest enim utrumque intellegi. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
pionut si cut su sẽ diti rustices & simplicitate gaudentes: ⁊indomaluil inbusar ba tum mu baldole uatte siinius¬
liquot̃ mnus tieg iauidens mitabor aris tas. hintciam ille comparationess pramn ne ꝙme tantum uementili bilus aus¬
HIrtite tapatule a subit. f. Inducitur pastor qͥd aniacens sub arbore securus. a otiosus dare operar
dicit iacereuallego riaest amestissima . qhas subarbore glandifera que suit uictus dausã ante enum homisieso len¬
dis: uescebantur: Vnde &iumfagꝰ dictuest ãΤΟΤΟΥQ̃ ATIN Nociuidetur dicere iacos subumbra fagi ba
gti tei satuas note ntuis possessib nos quib aloris Sicut &im glandibus a lobantut anteruo talauditut alter
tulam dicius quo dpae natura literut maresarbon patens ud est quod & aperitur & dlauditurutoso

Expanded text:
personae, sicut supra dixi, rusticae sunt et simplicitate gaudentes: undpersonae, sicut supra dixi, rusticae sunt et simplicitate gaudentes: undliquot mea regna videns mirabor aristas , hinc etiam illae comparationes sunt nam neque me tantum venientis sibilus aus tityre tu patulae r. sub t. fagi inducitur pastor quidam iacens sub arbore securus et otiosus dare operam dicit iacere, allegoria est honestissima, quasi sub arbore glandifera, quae fuit victus causa: antea enim homines glandibus vescebantur, unde etiam fagus dicta est ἀπὸ τοῦ φαγεῖν. hoc videtur dicere: iaces sub umbra fagi in agris tuis, tuas retentans possessiones, quibus aleris, sicut etiam glandibus alebantur ante mortales. tu patulae patulum dicimus quod patet naturaliter, ut nares, arbor; patens vero est quo
Abbreviated transcription (Latin):
iendum uirgilium xxuiii annorum scripsis sebucolica undo &iam ipsemfine gectgicor: audaxquo
uuencatiti rae tepatule caecini subtegio nefagi:. & dicit donatus quod &iam in poece memo raui
uita inscribendis carminib: naturalemor dinem secutumoẽ uirgilium: primoenim pasto ralis fut
nontibuica Postagriculturtamor: indbollorum cura suc cessit: Nocandum quaꝗ huco lica ł georgica
cimapud grecos in finolabeant accentum apud nosint̃tia a finobabere: riamin ultima sit latinatas uetat
utmpengultima nonsi breuitatis efficitracio : & ia ocsciendum apsonas huius operis exmaiore partena¬
uetitorus Namlaconum linguatitr rus dicitur aries maior quigrege manteire consucuit : Sicut &un inco¬
noedis inuonimus: Nam pampylus est cotum amans gligerum quasi dulcis mulier: filumina amabilis.

Expanded text:
sciendum Vergilium xxviii. annorum scripsisse bucolica, unde etiam ipse in fine georgicorum audaxque sciendum Vergilium xxviii. annorum scripsisse bucolica, unde etiam ipse in fine georgicorum audaxque iuventa, Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi . et dicit Donatus, quod etiam in poetae memoravimus vita, in scribendis carminibus naturalem ordinem secutum esse Vergilium: primo enim pastoralis fuit in montibus vita, post agriculturae amor, inde bellorum cura successit. notandum quoque, bucolica vel georgica, cum apud Graecos in fine habeant accentum, apud nos in tertia a fine habere: nam ut in ultima sit, latinitas vetat, ut in paenultima non sit, brevitatis efficit ratio. etiam hoc sciendum, et personas huius operis ex maiore parte noet ut Tityrus; nam Laconum lingua tityrus dicitur aries maior, qui gregem anteire consuevit: sicut etiam in comoediis invenimus; nam Pamphilus est totum amans, Glycerium quasi dulcis mulier, Philumena amabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
or agere stredditus & mantuanis proparte: hinc est quod cum in prima egloga legimus eum rec
narcia quantum chaonias dñt aquila ueniente columbas nec numerus hicdubius . necardoli¬
rum qui ppocum unus sitlib dogͥlogis multidubitant : quelic& .x. sint. incertumta m̃ est quȩta dine scripte sint:
plerique duascercas uolunt ipsius testimonio ultimam ut extremum hunc. In georgicis titire typatulȩ ceci¬
n sibtogmine fagi aluiprimam illamuolunt prima siracusio dignata ost ludrͣcuorsu. senesciendum .viii. e¬
glogas eõ moras rusticas quast eo cricus decem hab& hicintrib: abucolico carmine. sed cum excusatione disces¬
st utingon& li atico salonii & in sileni theneo logia: uielud oxin sertis altiorib reb poss& placere ł quiatat
urietates implere non poterat: s oo tȩuitam in aenei de diximus õperis explanatio in sequentib: comprobabitur:

Expanded text:
r ager est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recMartia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas . nec numerus hic dubius est nec ordo librorum, quippe cum unus sit liber: de eclogis multi dubitant, quae licet decem sint, incertum tamen est, quo ordine scriptae sint. plerique duas certas volunt ipsius testimonio, ultimam, ut extremum hunc , et primam, ut in georgicis Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi ; alii primam illam volunt prima Syracosio dignata est ludere versu . sane sciendum, vii. eclogas esse meras rusticas, quas Theocritus x. habet. hic in tribus a bucolico carmine, sed cum excusatione discessit, ut in genethliaco Salonini et in Sileni theologia, vel ut ex insertis altioribus rebus posset placere, vel quia tot varietates implere non poterat. poetae vitam in Aeneide diximus. operis explanatio in sequentibus comprobabitur. sane
Abbreviated transcription (Latin):
cersum deasta dictum figurate adspolium transtulit : a causa scribendorum bucoli corum haeet : cumpoccisum
ui õmaiãt dicin senatu caesarem augustuscius. filius contrapersdaes patris & antonium ciuilia bella mouissa
uctoria potitis cremonensium agros qui contra eũ senserant militibus suis dedit : Quicum non suf ficerent. auia
mantua norumius si distribueniom propt̃ culpam sedpropteruic iitatem : tindex mantuaue misere nimium
uiona cromone ꝑ dito ergo agro uirgils romamuenit & pocentium fauorem ȩruit ut agrum suum solus teci¬
pera: Ad quomac cipiendum pro fectus ãbarria centurione quieam tenebat pene intemptus nisi se p̃cipita¬
s& imincum : tindos̃ allegoricosapsoarios & iam nuno uł letasiccat: poscea ab augusto missis tribus uitis ocipsi

Expanded text:
ersum de hasta dictum figurate ad speculum transtulit. et causa scribendorum bucolicorum haec est: cum post occisum:iii: iduum Maiarum die in senatu Caesarem Augustus eius filius contra percussores patris et Antonium civilia bella movisset, victoria potitus Cremonensium agros, qui contra eum senserant, militibus suis dedit. qui cum non sufficerent, etiam Mantuanorum iussit distribui, non propter culpam, sed propter vicinitatem, unde est Mantua vae miserae nimium vicina Cremonae . perdito ergo agro Vergilius Romam venit et potentium favore meruit, ut agrum suum solus reciperet. ad quem accipiendum profectus, ab Arrio centurione, qui eum tenebat, paene est interemptus, nisi se praecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse ar
Abbreviated transcription (Latin):
suet humilis madius grandi locus quos om̃s in hocm uenimus po&a Naminae naeidȩ grandilocum htt ingeargios
medium inbu colicis humilem proqualitate negotiorum & personarum fiampersenȩ inc rusticȩs simplicitate gau¬
aentes a quib nihi laltum deb& requiri: Ad ibenturaut̃ ad carm̃ buco licums debor quarto pede terminare par¬
temorationis qui pessi sit dactilus moliorem efficituersum ut nos patriae fines &dulcia ꝑmus &am pes scđm do¬
nuum&e das tilus eõ ebae &cterminari partemorationis uttraire: Quam legẽ teceritus uehem̃ter obse rͣuit uir¬
plius nonadeo: Ille cnũm paucis uersib abistaratione deiuauit: Inceam in paucis secutus est : Terrentianus
haecest ut inmitetur thoocritum siracusa num meliore moscho& coteris. quibu colica scripserunt : unde prima si¬

Expanded text:
s, humilis, medius, grandiloquus: quos omnes in hoc invenimus poeta. nam in Aeneide grandiloquum habet, in georgicis medium, in bucolicis humilem pro qualitate negotiorum et personarum: nam personae hic rusticae sunt, simplicitate gaudentes, a quibus nihil altum debet requiri. adhibetur autem ad carmen bucolicum, quod debet quarto pede terminare partem orationis: qui pes si sit dactylus, meliorem efficit versum, ut nos patriae fines et dulcia . primus etiam pes secundum Donatum et dactylus esse debet et terminare partem orationis, ut Tityre . quam legem Theocritus vehementer observat, Vergilius non adeo; ille enim in paucis versibus ab ista ratione deviavit, hic eam in paucis secutus est: Terentianus haec est, ut imitetur Theocritum Syracusanum, meliorem Moscho et ceteris qui bucolica scripserunt, — unde est prima S
Abbreviated transcription (Latin):
Dute cus ri cois bomi intramus cos latoront i ecpois sent moresolito dianȩ saera per soluiper uerusis adie¬
Lus la conastusticos acineius ho norom iinm nos dixisse : tindnatum cat mea buco licuma ot asposttr
elimauit alud nt o restem cuum diane facilidis i mula crum raptum exsithuia adue horo adsi caltat¬
prs cato dela tus conio soto anmo diana sestrm cclie biass rminis collectis nautis sauisetali quib pasto tib cuir¬
catis & exinde ꝑmansis se apud rusticos consuetudinom : Ali nondiane sedapollui tium socons sorcarmen u

Expanded text:
Graeciam, cum omnes intra muros laterent nec possent more solito Dianae sacra persolvi, pervenisse ad montes Laconas rusticos et in eius honorem hymnos dixisse: unde natum carmen bucolicum aetas posterior elimavit. alii dicunt Orestem, cum Dianae Facelitidis simulacrum raptum ex Scythia adveheret et ad Siciliapestate delatus, completo anno Dianae festum celebrasse hymnis, collectis nautis suis et aliquibus pastoribus convocatis, et exinde permansisse apud rusticos consuetudinem. alii non Dianae, sed Apollini Nomio consecratu
Abbreviated transcription (Latin):
nec ardendi decoxitaeneo: contra semperque ardente camino. siuero nomina fuerint omni modo
exeunt siccute medem sint & nomina & participia uta manstum nomina fuerint om̃i modoh
mittunt cum participia licent̃ utimur: Ergo quia tridens nomenest tridenie debuitdicere sed no¬
uitatem ad fectauit Nulla agente necessitate sane nominibus q̃ & propria possunt & appella¬
tiua ut liberalis felix iuuenalis abłsa proprio me exut ab apellatiuo i i. Seuissima quȩ & fugam¬
uetabat sotium sibi de uotum furensi rastens: Tritonia pallas notandũ duo antanomasi ⁊ a sine
proprio & estnimi eira cundie cum ditur: quam quã ira ta sint grecis nequa quã troianis parcere
Lic& inistoria loctum sit ue hementi usi ratam mineruam. quod post uictoriam ei sacrisi care no¬
lerint uthoratius : cumpalla susto uerutiram abilio in impiam iacisratam: Nimbo essulge

Expanded text:
nec ardenti decoxit aeno" , contra "semperque ardente camino" : si vero nomina fuerint, omni modo in 'e' exeunt. si autem eadem sint et nomina et participia, ut 'amans', cum nomina fuerint, omni modo in 'e' mittunt; cum participia, licenter utimur. ergo quia 'tridens' nomen est, 'tridente' debuit dicere: sed novitatem adfectavit, nulla cogente necessitate. sane in nominibus, quae et propria esse possunt et appellativa, ut 'liberalis' 'felix' 'iuvenalis', ablativus a proprio in 'e' exit, ab appellativo in 'i'. Ad v. 611 quavetabat. SOCIVM sibi devotum. FVRENS irascens. TRITONIA PALLAS notandum duo antonomasiva sine proprio. Et est nimiae iracundiae cum dicitur, quamquam irata sit Graecis, nequaquam tlicet in historia lectum sit vehementius iratam Minervam, quod post victoriam ei sacrificare noluerint, ut Horatius «cum Pallas usto vertit iram ab Ilio in inpiam Aiacis ratem». NIMBO EFFVLGENS
Abbreviated transcription (Latin):
primus domus ingressus dicta quiaia no consecratum est omne principiumi caota in traia¬
nuamostia uocantur genero li tersiuo ualuesint siue fores: quamuis ususista corruperit
autumenim fuerat pꝰ proditum hostibs acharpeia urgine capitolium ut a erei cardines fierent quo
nstridor poss& aperta hostia omnibus indicaro hoc primuminluco secuta suntenim & alia quede¬
paxere formidinem timorem: Multiquerunt curp̾iusam matremquioquam timuerit quod tm̃ ali
soluunt utdicant ne tunc quidam aene anuenerem quamuiderar eõ credidis se curosut ipseputa¬
at dgnitonulla utrbaperceperat seduera solutio  Quenus nihaldea frorum moribus unde nune for¬
pidit aeneas sed dedasseliberata: Dixeratfilio sciendum tamen est inuirgilio interdum ualidio
ut obgecta purgatis uel contra ut hoc loco. Leniit quarte coniugationis tempuspreteritam per¬

Expanded text:
est primus domus ingressus, dicta quia Iano consecratum est omne principium. Cetera intra iaest primus domus ingressus, dicta quia Iano consecratum est omne principium. Cetera intra ianuam ‘ostia’ vocantur generaliter, sive valvae sint, sive fores, quamvis usus ista corruperit. Cautum enim fuerat post proditum hostibus a Tarpeia virgine Capitolium ut aerei cardines fierent, quorum stridor posset aperta ostia omnibus indicare. HOC PRIMVM IN LVCO secuta sunt enim et alia quae detraxere formidinem. TIMOREM multi quaerunt cur post visam matrem quicquam timuerit; quod tamen alii sic solvunt, ut dicant ne tunc quidem Aenean Venerem quam viderat esse credidisse, cuius, ut ipse putabat, agnitae nulla verba perceperat. Sed vera solutio haec est: Venus nihil de Afrorum moribus, unde nunc formidat Aeneas, sed de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen est in Vergilio interdum validiora esse obiecta purgatis, vel contra, ut hoc loco. LENIIT quartae coniugationis tempus praeteritum per
Abbreviated transcription (Latin):
complafecerunt: uinde &bellicos a est carthago perequi om̃ &fercilis ꝓbouis quod regiaiuno mons¬
ir& monsera dederat &ut diximustangit historiam facilem uictu propterbo uum quodlic
quoque aureum fuit & numꝰ prosimula cropasuit ut cicero seseiam ped eos quido mad quos confugen
habere: aut uult ostendere plenumeẽ presenti a numinis tomplum:aerea. Atrea ideo uł qđ
aes massis uctero sinbusu habebant uel quod religioniapta est ħ maceries denique flam̃dialis aero¬
iscultris condebatur auccerte aerca sđa significantur Namut hesiodus dicittem pore quod h
gesta sunt a ereum seculum fuit: Foribus sores proprii dicunturq fores aperiuntur sicut a pud
eteres fuit: ualue autem sunt ut dicit uarro querc uoluuntur & seuelant: lanua aute

Expanded text:
Iunoni templa fecerunt. Vnde et bellicosa est Carthago per equi omen, et fertilis per bovis. QVOD REGIA IVNO MONSIunoni templa fecerunt. Vnde et bellicosa est Carthago per equi omen, et fertilis per bovis. QVOD REGIA IVNO MONSTRARAT monstro dederat. Et, ut diximus, tangit historiam. ET FACILEM VICTV propter bovem; quod licet quoque aureum fuit, et ‘numen’ pro simulacro posuit, ut Cicero «sese iam ne deos quidem ad quos confugerent habere»; aut vult ostendere plenum esse praesentia numinis templum. AEREA ‘aerea’ ideo vel quod aes magis veteres in usu habebant vel quod religioni apta est haec materies; denique flamen Dialis aereis cultris tondebatur. Aut certe aerea saecula significantur; nam, ut Hesiodus dicit, tempore quo haec gesta sunt aereum saeculum fuit. FORIBVS ‘fores’ proprie dicuntur quae foras aperiuntur, sicut apud veteres fuit. Valvae autem sunt, ut dicit Varro, «quae revolvuntur et se velant». Ianua autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ leusager quo primum boc est simul acuenerunt: Necenim secundo ad africam uentumest ef fus¬
It loco signum historia hocbab& quam moresuo uirgilius pertransitum tangit. Didocum transira per
quandaminsulamiunonis illicaccepit oraculum & sacerdocim eiussecum abstulit cumei parumerede¬
r& promittenti carthaginis sedes quocum uenissent sacerdos clegit locumfaciende urbi, quo effosso ine¬
tum est capud bouis: quod cum displicuiss& quia bossemper subiungatus est. Aliolo co effosso caput er
in uontum placuit quia hocani mallic& subiugetur bellicosum tamen &uincit & plerum que concorda
ut ipso plenissime inilloloco: Bello armantur equibellum harmenta minantur: sit tamen i demolin
curro succedere si&iam qua dripedes & frenaiugo concordia ferre sprs a pacisait, Illicergo

Expanded text:
lique laetus ager». QVO PRIMVM hoc est, simul ac venerunt; nec enim secundo ad Africam ventum est. EFFODElique laetus ager». QVO PRIMVM hoc est, simul ac venerunt; nec enim secundo ad Africam ventum est. EFFODERE LOCO SIGNVM historia hoc habet, quam more suo Vergilius per transitum tangit. Dido cum transiret per quandam insulam Iunonis, illic accepit oraculum et sacerdotem eius secum abstulit, cum ei parum crederet promittenti Carthaginis sedes. Quo cum venissent, sacerdos elegit locum faciendae urbi, quo effosso inventum est caput bovis. Quod cum displicuisset, quia bos semper subiugatus est, alio loco effosso caput equi inventum placuit, quia hoc animal licet subiugetur, bellicosum tamen est et vincit et plerumque concordat, ut ipse plenissime in illo loco «bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait». Illic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Nampoenorum operi apum laborcus codie litiprum fugͦorum comparatur expulsio Ofortunatiquo
nificant ut forsican & scrobibus que sint fastigiaqueras: suspicit miratur ute contrariodes picit contẽs¬
nit significat: Mirabiledictu obhoc quod sequitur quia mixt̾ cunctis latebat: ꝑ mediosfiguraest
namplanum fuerat mediis seinfert: Nc que cernicurulli neque abullo cernitur: & est grecum utsen¬
beris uaria id est scrib& teuarius: Lucus ubicumque uirgilius lucum ponit sequitur &iam consteratio
tamusopacis dicuntꝰ enimerohum animelucistenere. locusaut̃ dicitur quod non lue at: Non quo dita
ibilumina in causa religionis ut quidam uolunt: Inurbe fuit media. Nunciam in media lauis sin
bra autseptimus ÷ aut secundum probum genetiuus ut sit l&issimus umbre sicut salustius frugum pabu¬

Expanded text:
Nam Poenorum operi apum labor, custodiae litorum fucorum conparatur expulsio. O FORTVNATI QNam Poenorum operi apum labor, custodiae litorum fucorum conparatur expulsio. O FORTVNATI Qnificat, ut «forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras». SVSPICIT miratur, ut e contrario ‘despicit’ ‘contemnit’ significat. MIRABILE DICTV ob hoc quod sequitur, quia mixtus cunctis latebat. PER MEDIOS figura est; nam planum fuerat ‘mediis se infert’. NEQVE CERNITVR VLLI neque ab ullo cernitur; et est Graecum, ut «scriberis Vario», id est ‘scribet te Varius’. LVCVS ubicumque Vergilius lucum ponit sequitur etiam consecratio, li certa domus, lucis habitamus opacis»; dicuntur enim heroum animae lucos tenere. ‘Lucus’ autem dicitur quod non luceat, non quod sint ibi lumina causa religionis, ut quidam volunt. IN VRBE FVIT MEDIA nunc iam in media. LAETISSIMVS VMBRA aut septimus est aut, secundum Probum, genetivus, ut sit ‘laetissimus umbrae’, sicut Sallustius «frugum pabu
Abbreviated transcription (Latin):
nascella suocar& Fraxitautem a reponendis similitudinem ul abeelando und ecellam appella uerun
agmine nucimprtu ignauum inutile Nonaptum industriae Nam industrios nauos dicimus fucos
secundum plinium a pcum multa st̃ genera propria & amen a pesuocantur ortedebubus. fucide ai
crabronus demulis uespedeasinis: fucusaut̃ est scđm emilium macrum maior apecrabrone minor:
decus pecus dicimusomne quod humana lingua & effigiecar&, tindeoratiusomne cum protheus
git altusum: presepibus alucariis & esttrans latio que fit quotiens ułde ẽ uerborũ proprictas ł ui tator
terratio: foru& concelebratur ute contra frig& cessat dicimus ut terrentius mmirum inchon
frigent : flagrantia quotiens incendium significatur quod flatualiteruclaslam ma ꝑ l. dicimus qu¬
tiensodor quifracta spetiemaiorem ꝑ .r. dicimussciendum sane nilni lin hac uacare comparatione

Expanded text:
nas ‘cellas’ vocaret. Traxit autem a reponendi similitudine, vel a celando, unde cellam appellaverunt. nas ‘cellas’ vocaret. Traxit autem a reponendi similitudine, vel a celando, unde cellam appellaverunt. AGMINE nunc ‘impetu’. IGNAVVM inutile, non aptum industriae; nam industrios navos dicimus. FVCOS secundum Plinium apum multa sunt genera. Proprie tamen apes vocantur ortcrabrones de mulis, vespae de asinis. fucus autem est secundum Aemilium Macrum "maior ape, crabrone minor" . pecus dicimus omne quod humana lingua et effigie caret, id est a pascendo. unde Horatius "omne cum Proteusfit quotiens vel deest verborum proprietas, vel vitatur iteratio. FERVET concelebratur, ut contra ‘friget’ cessat dicimus, ut Terentius «nimirum hic homines frigent». FRAGRANTIA quotiens incendium significatur, quod flatu alitur, per ‘l’ dicimus, quotiens odor, qui fracta specie maior est, per ‘r’ dicimus. Sciendum sane nihil in hac vacare conparatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ndnt̃ aseresi sergo sermonem secidatinum Exerca fatigat ut anteiliacis oxercite fatis hocautem partici¬
num ab exercitum idest militum multitudine dedinatione discernimus: ram nomen quaret dedinationis
que sub ingentilus trat oum singula templo Gentis fortus ad laudem apum pertin& quot inquar to
grorgicorum melius intellegitur. Liqm̃tia defecata sine sorde ut nectantum dulcia quantum & liqui¬
da Idest pura nam dura mella constatre meliora: stipant densent, Frans latio a nauibus in quibuisti¬
pula inter ponitur uasis quamscipam dicunt: distendunt in plent utden sodis tenderepingui preta¬
remille abusus est propter suauitatis similitudinem, Cellas. & hicabusus est ut sauorum cauer¬

Expanded text:
ρουρα dicuntur. Aphaeresis ergo sermonem fecit Latinum. EXERCET fatigat, ut «nate, Iliacis exercite fatis». Hoc autem particiρουρα dicuntur. Aphaeresis ergo sermonem fecit Latinum. EXERCET fatigat, ut «nate, Iliacis exercite fatis». Hoc autem participium ab ‘exercitu’, id est militum multitudine, declinatione discernimus; nam nomen quartae declinationis est, amque sub ingenti lustrat dum singula templo». GENTIS FETVS ad laudem apum hoc pertinet, quod in quarto Georgicorum melius intellegitur. LIQVENTIA defaecata, sine sordibus, ut «nec tantum dulcia, quantum et liquida», id est pura; nam pura mella constat esse meliora. STIPANT densent; translatio a navibus in quibus stipula interponitur vasis, quam stipam dicunt. DISTENDVNT implent, ut «denso distendere pingui». NECTARE melle; abusus est propter suavitatis similitudinem. CELLAS et hic abusus est, ut favorum caver
Abbreviated transcription (Latin):
magalia quondam ad poctam, nec enim hoc noum aentas: magalia uero antisticonẽ. Namdebuit
itus idest ingeniosus anoro ΥΚC ΕCΤΑΙ. ducere muros exedifica remolirique arcem mol
sucnsextollert optare eligere uttuum regina quidoptes: Tecto ad tectum nota figura sulco fossa. ciui
tuseffodiunt id est cotthona faciunt Altateatri fundamenta hinc futura magnitudo cognoscitur:
minatiuus singularis n& .s. fuerit terminatus ut amans & amantum & amantium dicimus: Cum aũt̃ no¬
ninatiuus singularis r fuerit terminatus tantum inumexit upaterpatrum murmur murmurum Re¬
lpua uero nomina au̾totitate firmamus utapis ł apumłapium aesta tenoua: benenoua quia est & ad¬

Expanded text:
magalia quondam hoc ad poetam; nec enim hoc novit Aeneas. 'magalia' vero antistoechon est; nam debuit magalia quondam hoc ad poetam; nec enim hoc novit Aeneas. 'magalia' vero antistoechon est; nam debuit raeco venit ‘catus’, id est ingeniosus ἀπὸ τοῦ καίεσθαι. DVCERE MVROS exaedificare. MOLIRIQVE ARCEM molibus factis extollere. OPTARE eligere, ut «tuus, o regina, quid optes». TECTO ad tectum, nota figura. SVLCO fossa; civiTVS EFFODIVNT id est Cothona faciunt. ALTA THEATRI FVNDAMENTA hinc futura magnitudo cognoscitur. nominativus singularis ‘ns’ fuerit terminatus, ut ‘amans’ et ‘amantum’ et ‘amantium’ dicimus; cum autem nominativus singularis ‘r’ fuerit terminatus, tantum in ‘um’ exit, ut ‘pater patrum’, ‘murmur murmurum’. Reliqua vero nomina auctoritate firmamus, ut ‘apis’ vel ‘apum’, vel ‘apium’. AESTATE NOVA bene ‘nova’, quia est et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dum ciutatem cipri sublimis diuino incessu: la&a progrium ueneris ephiteton. Sabeoa rabico: a rabie
uitem tressunt inferior pactro de seu de mon iniquapopuli sunt sabri apud quos nascitur tus. dietiaũt saber
c pra dixit haude qui demtalime dignor honort quod aut recentibus dixit: laus lociest qui semperflore ues
Sertissertum & serta cumniul adicitur dicimus ut hocloco itemalibi ex presius serta procultant
capiti delapsa iaerbant si aut̃ serios dixero addoslores sisertas ad docoronas. uducanus accipiunt ser
rdo florente coronas: & hoc in multis nominibus obseruandumest ut genus ex adiectione forme
aude tracta in neutrumcedat paccesse est ut piscinalis locuspiscinalis cellapiscenale. Sagmarius mulus

Expanded text:
HVM civitatem Cypri. SVBLIMIS divino incessu. LAETA ecce proprium Veneris epitheton. SABAEO Arabico. Arabiae HVM civitatem Cypri. SVBLIMIS divino incessu. LAETA ecce proprium Veneris epitheton. SABAEO Arabico. Arabiae autem tres sunt: inferior, petrodes eudemon, in qua populi sunt Sabaei, apud quos nascitur tus. Dicti autem Saba RECENTIBVS HALANT ecce unde supra dixit «haud equidem tali me dignor honore». Quod autem ‘recentibus’ dixit laus loci est, qui semper flore vestitur. SERTIS ‘sertum’ et ‘serta’, cum nihil adicitur dicimus, ut hoc loco; item alibi exprecapiti delapsa, iacebant" . si autem sertos dixero, addo flores, si sertas, addo coronas, ut Lucanus "accipiunt sertas nardo florente coronas" 10.164 . et hoc in multis nominibus observandum est, ut genus ex adiectione formetur: qua detracta in neutrum cedat necesse est, ut piscinalis locus, piscinalis cella, piscinale; sagmarius mulus,
Abbreviated transcription (Latin):
uertas nibileẽ superfluum inuenitur: Talibus incusat, Incusare proprie est su perionm arguere: ut n
uror enemiseram que nune quam obcausam accuser nescio & hoc propetatis est: lic& asusmalensta corrũ¬
pat sciendum tamen est terrentium proptersolam proprieta temomnibus commicis et̃ propositum qui bus
et quantum adectaras pectat in ferior acuenus ordo est acuenus deea obscuro atre nebula cuius defintio
it Circumdea fudit figura estte mesis que sit cum secto dnosermone aliquid inter ponimus ut alibisep¬
itm subgectatrioni sed hocto lerabileest in sermone composito: cȩterum in simplicinimis est asperum
quod ta men faciebat antiqui tasu saxo cerecomminuitbrũ aut ueniendi poscere causas silic& nesepe narran¬
d erebrum patiat dolorem unde melius adentan resertur mediosic intersata dolore est, Ipsa pha¬

Expanded text:
nvertas, nihil esse superfluum invenitur. TALIBVS INCVSAT ‘incusare’ proprie est superiorem arguere, ut in nvertas, nihil esse superfluum invenitur. TALIBVS INCVSAT ‘incusare’ proprie est superiorem arguere, ut in uxor «me miseram, quae nunc quam ob causam accuser nescio». Et hoc proprietatis est, licet usus male ista corrumpat. Sciendum tamen est Terentium propter solam proprietatem omnibus comicis esse praepositum, quibus est quantum ad cetera spectat inferior. AT VENVS ordo est ‘at Venus dea’. OBSCVRO AËRE nebula, cuius definitio est. CIRCVM DEA FVDIT figura est tmesis, quae fit cum secto uno sermone aliquid interponimus, ut alibi «septem subiecta trioni». Sed hoc tolerabile est in sermone composito, ceterum in simplici nimis est asperum; quod tamen faciebat antiquitas, ut «saxo cere comminuit brum». AVT VENIENDI POSCERE CAVSAS scilicet ne saepe narrando crebrum patiatur dolorem. Vnde melius ad Aenean refertur «medio sic interfata dolore est». IPSA PAP