comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uioi Inuecta sustinet. quędam uͦ et dul¬
ces int̾ se suꝑmeant. alias ut in fueino
rodanus hic transalpes suꝑiores inita¬
lia multoꝵ militum transitu hospitalis
suas tantum nec largiores quã intu¬
ere aquas euehementes. ꝓditũ hoc
et in oriente amne syrię multisq ali¬
is. Quidam uͦ odio maris. subeunt¬
ipsa uada sicut arechusa. Est fons
sy racusanus in quo reddunt᷑ iacta
in alpheum: qui ꝑ olympiã fluens
peloponne syaco littori infundit᷑.
Subeunt t̾ras rursusq redduntur.
Ncius in asia. erasinus in argolica.
passuum exit. et in aquiliensiti¬
mauns. Nichil in aspaltita lacu ni
deȩ qui bitum̾ gignit mergi pot̾.
Nec in armeniȩ maioris artesais
quidem introsus pisces alit. In sal¬
lentino iuxta oppidũ manduriã
latus ad margines plet̾ius neq ex¬
haustis aquis minuit᷑. neq infusis
augetur. In ciconum flumine et in
piceno lacu uelino lignũ deiectũ
lapideo cortice obducitur et in syrio
colchidis flumine ad eo ut lapidem

Expanded text:
is invecta sustinent. quaedam vero et dulces inter se supermeant alias, ut in Fucino Rhodanus: hic trans Alpis, superiores in Italia, multorum milium transitu hospitali suas tantum nec largiores quam intulere aquas evehentes. proditum hoc et in Oronte amne Syriae multisque aliis. quidam vero odio maris ipsa subeunt vada, sicut Arethusa, fons Syracusanus, in quo redduntur iacta in Alpheum, qui per Olympiam fluens Peloponnesiaco litori infunditur. subeunt terras rursusque redduntur Lycus in Asia, Erasinus in Argolica, passuum exit et in Aquileiensi Timavus. nihil in Asphaltite ludaeae lacu, qui bitumen gignit, mergi potest nec in Armeniae maioris Aretissa; is quidem nitrosus pisces alit. in Sallentino iuxta oppidum Manduriam lacus, ad margines plenus, neque exhaustis aquis minuitur neque infusis augetur. in Ciconum flumine et in Piceno lacu Velino lignum deiectum lapideo cortice obducitur et in Surio Colchidis flumine adeo, ut lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
cappacum oleastro icocio brana lis¬
cula aguntias audorise ꝓ longitu¬
dinem uniu̾sam enuis ꝓdictit. m̃. a¬
grippa .cccc lxxxx.p. latitudinem
ce luii. s cum t̾mini cartaginẽ usq
ꝓcederent quȩ causa magnos errores
computatione mensure sepius parit.
alibi mutator ꝓuintiaꝵr mͦ alibi iti¬
nerum auctis aut diminutis passib
incubuere maria tam longeuo alibi
exordium mensurȩ ÷ et alia meatus
rapit ut nulli duo concinant.
oppidi fine gadis. cel et a murgi ma¬
ritima oia.xxu.p. amplior latitu¬
do a carteia nammora. ce xxxuii.
agrippa quidem in tanta uiri diligen¬
tia p̃terq in hoc oꝑe cura cũ orbem

Expanded text:
Cappa cum Oleastro, Iptuci, Ibrona, LasCappa cum Oleastro, Iptuci, Ibrona, Lascuta, Saguntia, Saudo, Vsaepo. Longitudinem universam eius prodidit M. Agrippa CCCCLXXV p., latitudinem CCLVIII, sed cum termini Carthaginem usque procederent: quae cconputatione mensurae saepius parit, alibi mutato provinciarum modo, alibi itinerum, auctisque aut deminutis passibus. incubuere maria tam longo aevo, alexordium mensurae est et alia meatus. ita fit ut nulli duo concinant. oppidi fine Gadix CCL et a Murgi maritima ora XXV p. amplior, latitudo a Carteia Anam ora CCXXXIIII p. Agrippam quidem in tanta viri diligentia praeterque in hoc opere cura, cum orbem
Abbreviated transcription (Latin):
extra p̾dicta bęturia appellatur. in
duas diuisa partes totidemq gen¬
tes. celticos qui lusitanam attingt
hispalensis conuentus curdulos qui
lusitaniam et t̾raconensem accolunt.
iura cordubam petunt: celticos a celti¬
beris ex lusitania aduenisse manife.¬
stum ⁊ sacris lingua oppicloꝵ uoca¬
bulisq cognominib in bętica distin¬
guntur. serie adicit᷑ fama iulia ner¬
tobrege concordias iulias egi de resti¬
tuta iulta contͥbute uilia mucultum¬
a cum que et curiga nunc ÷. lacinim᷑¬
geconstia uilias teresib fortunales
et callensib en eanici p̾ter hȩc in cel¬
tica acimbro harunda aruncitus¬
obrigarastłtis alpes a sepone serippo
alt̾a ueturia quam diximus curdu¬
loꝵ et conuentus cordubensis ht̃ op¬
pida ñ ignobilia arsam mellariam
mirobricam regiones osinti adisise¬
ponẽ. gaditani conuentus ciuium
minat᷑ castrum iulium. item cęsaris
salutariensis stipendiaria besaro be

Expanded text:
extra praedicta, Baeturia appellatur, in extra praedicta, Baeturia appellatur, in duas divisa partes totidemque gentes: Celticos, qui Lusitaniam attingunt, Hispalensis conventus, Turdulos, qui Lusitaniam et Tarraconensem accolunt, iura Cordubam petunt. Celticos a Celtiberis ex Lusitania advenisse manifestum est sacris, lingua, oppidorum vocabulis, quae cognominibus in Baetica distinguntur: Seriae adicitur Fama Iulia, Nertobrigae Concordia Iulia, Segidae Restituta lulia, Contributa Iulia Vgultuniae, cum qua et Curiga nunc est, Lacimurgae Constantia lulia, Stere- sibus Fortunales et Callensibus Aeneanici. praeter haec in Celtica Acinippo, Arunda, Arunci, Turobriga, Lastigi, Salpesa , Saepone, Serippo. altera Baeturia, quam diximus Turdulorum et conventus Cordubensis, habet oppida non ignobilia Arsam, Mellariam, Mirobrigam Reginam, Sosintigi, Sisaponem. Gaditani conventus civium minata Castrum Iulium, item Caesaris Salutariensis; stipendiaria Besaro, Be
Abbreviated transcription (Latin):
Oppida hispalensis conuentus celtia
ne illa. italicȩ ualispali colonia co¬
gnomine romuliensis. ex aduerzo
oppidum osset qd̾ cognominat᷑ ilia
constantia. iurgentum qd̾ nili ge
bȩ. et ipse a dextro lat̾e infusus ad
interestuaria bętis oppidum nabris¬
sa cognomine. ueneria et colobana
colonia hastaq regia đr. et in me¬
fluuius belis quo dictum ÷ ordine
irrumpens astigitanam coloniam
abluit. cognomine auganstam fir¬
mã. ab ea nauigabilis: huius conuen¬
tus sunt reliquiȩ coloniȩ immunes
tucciq cognominat᷑. angusta gemel¬
la ituciq uirtus iulia ucubiq cla¬
ritas iulia. ursoq genua urbanoꝵ.
int̾ quȩ fuit munda cum pompcio
filio rapta oppida libera astigiiues
ostippo stipendiaria callet callicula
castra gemina ilipula minor. me¬
rucra sacrana obulcula oningis
ib hora uenti ꝓuenubam amnẽ et
ipsum nauigabilem haird ꝓcul accolt̃¬
a lontigi celi lostigi. Quȩ autem re

Expanded text:
Oppida Hispalensis conventus Celti, Oppida Hispalensis conventus Celti, ne Ilpa, Italica et a laeva Hispal colonia cognomine Romulensis, ex adverso oppidum Osset quod cognominatur Iulia Constantia, Lucurgentum quod luli Geeti et ipse a dextro latere infusus. at inter aestuaria Baetis oppida Nabrissa cognomine Veneria et Colobana, coloniae Hasta quae Regia dicitur et in mefluvius, in Baetim quo dictum est ordine inrumpens, Astigitanam coloniam adluit, cognomine Augustam Firmam, ab ea navigabilis. huius conventus sunt reliquae coloniae inmunes Tucci quae cognominatur Augusta Gemella, Ituci quae Virtus Iulia, Ucubi quae Claritas Iulia, Urso quae Genetiva Urbanorum, inter quae fuit Munda, cum Pompeio filio rapta; oppida libera Astigi vetus, Ostippo; stipendiaria Callet, Callicula, Castra Gemina, Ilipula Minor, Marruca, Sacrana, Obulcula, Oningi, Sabora, Ventippo. Maenubam amnem, et ipsum navigabilem, haut procul accolunt Olontigi, Laelia, Lastigi. 13 Quae autem re
Abbreviated transcription (Latin):
occasum occeanũ athlanticum pro¬
uintiã adoptans petit. modicus pri¬
mo s multoꝵ fluminũ capax. qͥb
ipse famam aquasq aufert bęticȩ.
pͥmum ab ossigetana infusus ame¬
no blandus alueo crebris dextra le¬
uaq accolitur oppidis. celeb̾rima
int̾ hunc et occeani horam in me¬
dit̾raneo segidaq augurina co¬
gnominatur. Iuliȩq fidentia eur¬
gaoq alba ebor. aquȩ cerialisi li¬
berri quod liberini lipidaq clausa
stici quod uilienses uesci qd fauen¬
tia singilia tegua arrialdunum
aglamin urbe docastra. uinaria
episimbrium iphono bailẏrico. osca
uentus uͦ corbubensis circa flumen
ipsum qd̾ ossigi qd̾ cognominat᷑ lato
in medit̾raneo obulco quod pontifi¬
cense appellatur. mox rip̃ȩ prora fe¬
deratoꝵ saci maritalium. enuba et
dextra corduba colonia p̾atricie co¬
gnomine. inde pͥmum nauigabili
betȩ oppida carbula decumo flumꝰ.
singulis eodem betis latere incidens.

Expanded text:
occasum oceanum Atlanticum, prooccasum oceanum Atlanticum, provinciam adoptans, petit, modicus primo, sed multorum fluminum capax, quibus ipse famam aquasque aufert. Baeticae primum ab Ossigitania infusus, amoeno blandus alveo, crebris dextra laevaque accolitur oppidis. Celeberrima inter hunc et oceani oram in mediterraneo Segida quae Augurina cognominatur, Vlia quae Fiden- tia, Vrgao quae Alba, Ebora quae Cerialis, Iliberri quod Florentini, Ilipula quae Laus, Artigi quod Iulienses, Vesci quod Faventia, Singili, Ategua, Arialdunum, Agla Minor, Baebro, Castra Vinaria, Cisimbrium, Hippo Nova, Ilurco, Osca, ventus vero Cordubensis circa flumen ipsum Ossigi quod cognominatur Latoin mediterraneo Obulco quod Ponti- ficense appellatur, mox Ripa, Epora foederatorum, Sacili Martialium, Onuba et dextra Corduba colonia Patricia cognomine , inde primum navigabili Baete oppida Carbula, Detumo, fluvius Singilis, eodem Baetis latere incidens.
Abbreviated transcription (Latin):
coloniȩ . uii. municipia. citł. latio
antiquitus donata. xiii. x. lib̾ta
sermone dictu facilia. a flumine
ana littore occeani oppidum osso¬
no baęstua Sria cognominatũ.
rense inflero sinu. cuius exadu̾so
gadis int̾ insulas dicendas ꝓmun¬
calpe. Dem littore int̾no oppido
barbe sulacum fluuio. Item saldu¬
dara murgi bȩticȩ finis: oram eã
in uniusum oucinis pęnoꝵ existi¬
mauit .m̃. agrippa. ab ana aut̾e at¬
lantico occeano obuersa bastuloꝵ¬
quȩ ⁊ in uniu̾sam hispaniã. m̃.
uarro ꝑ uenisse hiberas et ꝑsas. et
fenicas celtasq et penos tradit lu¬
sum enim liberi patris aut sysam
cũ eo bacantium nom̃ dedisse. lusi¬
taniȩ et pana p̾fectum eius iuniu̾¬
se aut quȩ de hercule ac pyrene.
ꝓuintiȩ ñ ut aliqui dixere metesa
oppido s tuguensi exoriens saltu.
iuita quȩ tader fluius qui car¬
taginiensem agrum gyrati loci
refugiis scipionis rogum u̾susq in

Expanded text:
coloniae VIIII, municipia c. R. X, Latio coloniae VIIII, municipia c. R. X, Latio antiquitus donata XXVII, libertate sermone dictu facilia, a flumine Ana litore oceani oppidum Ossonoba, Aestu- aria cognominatum, rense inflexo sinu, cuius ex adverso Gadis intCalpe. dein litore interno oppida Barbesula cum fluvio, item Saldudara, Murgi, Baeticae finis. oram eam in universum originis Poenorum existimavit M. Agrippa; ab Ana autem Atlantico oceano obversa Bastuloest. in universam Hispaniam M. Varro pervenisse Hiberos et Persas et Phoenicas Celtasque et Poenos tradit. lusum enim Liberi patris aut lyssam cum eo bac- chantium nomen dedisse Lusitaniae et Pana praefectum eius universae. at quae de Hercule ac Pyrene vprovinciae non, ut aliqui dixere, Mentesa oppido, sed Tugiensi exoriens saltu— iuxta quem Tader fluvius, qui Carthaginiensem agrum rigat —, Ilorci refugit Scipionis rogum versusque in
Abbreviated transcription (Latin):
rium i̾menso ambitu flectit᷑. In
eo pͥma hispania t̾raꝵ ÷ ult̾ior ape¬
lata. eadem bȩtica mox a fine urgita¬
no cit̾ior. eadeniq t̾ra conensis
ad pyrenen iuga ultior in dual
ꝑ longitudinẽ ꝓuintias diuiđit᷑.
siquidem bȩticȩ lat̾e septentona¬
lis p̾tendit᷑. Lusitania amine ana¬
agro cit̾ioris hispaniȩ. et modo se¬
in stagna fundens mͦ an angusti¬
am resorbens. aut in totum cunicu¬
li condens. et sepius nasci gaudens.
in athlanticum occeanũ effundit᷑.
Terraçonensis autẽ adfixa pyreneo
totoq eius a latere decurrens. et si¬
mul ad gallicum occeanũ hiberico
mari transuersas se pandens. solono
monte et orecanis uigis carpenta¬
nisq et asturum a bętica atq lu¬
Isitania distinguitur.
gtica a flumine mediã secante
cognominata. cunctas ꝓ uinciaꝵ
diuiti cultu et quodam fertili ac
peruliari nitore p̾cedit iuridici con
da omĩa numero .cl xxu. In his

Expanded text:
rium, inmenso ambitu flectitur. In rium, inmenso ambitu flectitur. In eo prima Hispania terrarum est, ulterior appellata, eadem Baetica, mox a fine Murgitano citerior eademque Tarraconensis ad Pyrenaei iuga. ulterior in duas per longitudinem provincias dividitur, si quidem Baeticae latere septentrionali pagro citerioris Hispaniae et modo in stagna se fundens, modo in angustias resorbens aut in totum cuniculis condens et saepius nasci gaudens in Atlanticum oceanum effunditur. Tarraconensis autem, adfixa Pyrenaeo totoque eius a latere decurrens et simul ad Gallicum oceanum Hiberico a mari transversa se pandens , Solorio monte et Oretanis iugis Carpetanisque et Asturum a Baetica atque Lusitania distinguitur. Baetica, a flumine mediam secante cognominata, cunctas provinciarum diviti cultu et quodam fertili ac peculiari nitore praecedit. iuridici convda omnia numero CLXXV, in iis
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta genito. T. liuius ac nepos co¬
nelius latitudinis tradidert᷑ in inꝰ
dico ore tam inmensa ȩquorũ ua¬
stitas pandit᷑. nec ꝑfunda altitu¬
do miracłm minuit. frequentes qͥp.¬
pe teniȩ candicantes uadi carinas
t̾ritant. quade causa limen int̾ni
maris multi eũ locum appellauere.
ꝓximus autẽ faucib. utͥmq impo¬
siti montes cohercent claustra. ab¬
illa a fricȩ. europȩ. calpȩ laborum
herculis mete. quã obcausam indi¬
genȩ columnas eius di uocant. cre¬
duntq ꝑ fossos exclusa antea ad.¬
misisse maria et rerum naturȩ
mutasse faciem. Primum gͦ de
europa altͥce uictoris om̃ium
gentiũ ppłi longeq t̾raꝵ pulcer¬
rima. quam pleriq merito ñ t̾tiã
portionem fecere. uerũ ȩquam indu¬
as partes ab amne tanai ad gadi¬
tanum fretũ uniuerso orbe diuiso:
occeanus hac qd̃ dictum ÷ spacio
athlanticum mare infundens. et
bit europam. uł maxime recessib

Expanded text:
iuxta genito. T. Livius ac Nepos Coriuxta genito. T. Livius ac Nepos Cornelius latitudinis tradiderunt minusVdico ore tam inmensa aequorum vastitas panditur. nec profunda altitudo miraculum minuit. frequentes quippe taeniae candicantis vadi carinas territant. qua de causa limen interni maris multi eum locum appellavere. proximis autem faucibus utrimque inpositi montes coercent claustra, Abila Africae, Europae Calpe, laborum Herculis metae, quam ob causam indigenae columnas eius dei vocant creduntque perfossas exclusa antea admisisse maria et rerum naturae mutasse faciem. Primum ergo de Europa, altrice victoris omnium gentium populi longeque terrarum pulcherrima, quam plerique merito non tertiam portionem fecere, verum aequam, in duas partes ab amne Tanai ad Gaditanum fretum universo orbe diviso. oceanus a quo dictum est spatio Atlanticum mare infundens et abit, Europam vel maxime recessibus
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis atq meniura: nunc de par¬
tib qͣmqm̃ infinitum id qͦ existimat᷑
nec temere sine aliqua rep̾hensiõe
tractatum. hnud ullo in genere uenia
S ut quemq uerissimũ in quaq
parte arbitrabor: qm̃ cõmune fer¬
me om̃ibs lit eos quisq diligentis¬
sime situs diceret. in quib ipse ꝓ¬
debat. Id̾o net culpabo aut coargu
quanta dabit᷑ breuitate ponentur.
claritate causisq dilatis in suas
partes: nunc eni seruio de toto ÷
quare sic accipi uelim. ut si uidua
fama sua nomina qualia fuere
pͥmordio ante ullas ros gestas nun¬
cupent᷑. et sit quedam in his nom̾
Origo ab occasu solis et gaditano fit¬
to. qua rumpens occeanus atlantic
in maria int̾iora diffundit᷑ Hinc
intranti dextera affrica ÷. leua
curopa. int̾ has asia: t̾mini amnes
tanais et nilus . xx.p. In longitud¬
nem quas diximus faucos occeani
patent.C̃. in latitudine: a uico me¬
laria hispaniȩ ad ꝓmunturiũ afrig
album. auctore turannio gracile

Expanded text:
sitatis atque mensura. nunc de partibus, quamquam infinitum id quoque existimatur nec temere sine aliqua reprehensione tractatum, haut ullo in genere venia sed ut quemque verissimum in quaque parte arbitrabor, quoniam commune ferme omnibus fuit, ut eos quisque diligentissime situs diceret, in quibus ipse prodebat. ideo nec culpabo aut coarguaquanta dabitur brevitate ponentur, claritate causisque dilatis in suas partes; nunc enim sermo de toto est. quare sic accipi velim, ut si vidua fama sua nomina, qualia fuere primordio ante ullas res gestas, nuncupentur et sit quaedam in his nomenorigo ab occasu solis et Gaditano freto, qua inrumpens oceanus Atlanticus in maria interiora diffunditur. hinc intranti dextera Africa est, laeva Europa, inter has Asia. termini amnes Tanais et Nilus. XV p. in longitudinem quas diximus fauces oceani patent, V??? in latitudinem, a vico Mellaria Hispaniae ad promunturium Africae Album, auctore Turranio Gracile
Abbreviated transcription (Latin):
ac filistina. qd̵ alii tarrarum uocañ
Omnia filistinȩ fossȩ abundatione¬
ex nascentia. accedentib atesi ex
tridentius et togisono ex pataui
nem meduaci duo ac fossa clodia.
Hic se padus miscet. ac ꝑ hȩc effun¬
clit plerisq ut in egypto nilus.
ab uocant dettra triquetram figam.
uit colpes atq horam maris fac̾e

Expanded text:
acPhilistina, quod alii Tartarum vocant, omnia ex Philistinae fossae abundatione nascentia, accedentibus Atesi ex Tridentinis Alpibus et Togisono ex Patavinnem Meduaci duo ac fossa Clodia. his se Padus miscet ac per haec effundit, plerisque, ut in Aegypto Nilus quod vocant Delta, triquetram figuram inter Alpes atque oram maris face
Abbreviated transcription (Latin):
tiberia& finis: ad occeanum reliqua
uergunt. uardiuliq ex p̃dictis et
cantabri iuingunt᷑ usastrurum.
.xxii. ppłi diuisi in augustanos au
ci gurripesi cillancienses roelenum¬
erus omnis multitudinis adiccx
liberoꝵ capitum. L ucensis con
ferme. clxui. simili modo braccaꝵ
.xxiiii. ciuitates. cclxxu. capitum ex
quib p̾ter ipsosbracoios iuballico¬
ni citra fastiͦum nominent᷑. Longi¬
tudo cit̾ioris hispaniȩ ⁊ ad finem ca¬
stulonis a pẏreneo. de uii. et oia
paulo amplius. latitudo ab terraco¬
tie ad litus larsonis. ccc uii.e radi¬
cib pẏrenei ubici meatur angustus
int̾ duo maria paulatim Deinde
se pandens qua contigit u̾lt̾iorẽ
hispaniam tantundem et amplius
latitudinem adicit. Metallis. plum¬
bi. ferri .eris. argenti. auri. tota fer¬
me hispania scatet cit̾ior. et specu¬

Expanded text:
tiberiae finis. ad oceanum reliqua tiberiae finis. ad oceanum reliqua vergunt Vardulique ex praedictis et Cantabri. 28 Iunguntur iis Asturum XXII populi divisi in Augustanos et Gigurri, Paesici, Lancienses, Zoelae. numerus omnis multitudinis ad CCXL liberorum capitum. Lucensis convferme CLXVI. Simili modo Bracarum XXIIII civitates CCLXXXV capitum, ex quibus praeter ipsos Bracaros Bibalini citra fastidium nominentur. 29 Longitudo citerioris Hispaniae est ad finem Castulonis a Pyrenaeo DCVII p. et ora paulo amplius, latitudo a Tarracone ad litus Oiarsonis CCCVII, e radicibus Pyrenaei, ubi cuneatur angustiis inter duo maria; paulatim deinde se pandens, qua contingit ulteriorem Hispaniam, tantundem et amplius latitudini adicit. metallis plumbi, ferri, aeris, argenti, auri tota ferme Hispania scatet, citerior et specu
Abbreviated transcription (Latin):
curitanos. tarragenses: stipendia¬
nantur. complutenses. carenses. cin
segiensos. Cartaginem conueni¬
unt ppłi .lxu. exceptis insulaꝵ in¬
colis. ex colonia accitancagem gem¬
mellenses. et libiso sona cognomi¬
ne. foro augustana. quib duab ius
italiȩ datum ex colonia salararien¬
se oppida nilati uet̾is castulonensos.
qui cesari uenales appellantur. seta¬
bitani qui augustani ualerienses.
nitani. mensani. qui et oritani. men
tasaͤni. qui et bastuli. oretani qui
et germani cognominant᷑. caputq
conuentum carietes et uenne siu
ciuitatib uadunt quaꝵ sunt uelei¬
enses eodem pelleo deones celtiberĩ
.IIII. ꝓopulis quoꝵ numantini fue¬
re clari. sicut in uaccȩoꝵꝵ. XUIii. ciui¬
tatib int̾ catinienses paulatim.
la cobrigenses. rauanses. Nam in
cantabris.iiii. ppłis iulio brica solo
uI. oppida. raguntia et ibixama qͥ
nomine eboroaliis in locis usur¬
pantur. p̃ter eas egouia et noua
augusta. termes. ipsaq clunia cel¬

Expanded text:
ratos Tarracenses; stipendianantur, Conplutenses, Carenses, CincSegienses. Carthaginem conveniunt populi LXV exceptis insularum incolis ex colonia Accitana Gemellense, ex Libisosana cognomine Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum, ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses qui CaesariiIuvenales appellantur, Saetabitani qui Augustani, Valerienses. nitani, Mentesani qui et Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputquconventum Carietes et Vennenses V civitatibus vadunt, quarum sunt Velienses. eodem Pelendones Celtiberum IIII populis, quorum Numantini fuere clari, sicut in Vaccaeorum XVII civitatibus Intercatienses, Palantini, Lacobrigenses, Caucenses. 27 nam in Cantabricis VIIII populis Iuliobriga sola VI oppida, Secontia et Uxama, quae nomina crebro aliis in locis usurpantur, praeterea Segovia et Nova Augusta, Termes ipsaque Clunia, Cel
Abbreviated transcription (Latin):
lo sociali  deleuit qd̾ nunc in uillam
hũit int̾dicit ibi et taurania sunt
morientes calini reliquiȩ p̾terea au¬
ctor ⁊ antias oppidum latinoꝵ a
Aiurrentino ad silerum amn̾e .xix.
m .p. acerpicentinus fuit tuscoꝵ tem¬
plo iunonis arͣtiȩ ab iasone condito
canus brutiusq incipit. nec ibi cla¬
ra incolaꝵ mutatione: tenuerunt eũ
pelargu. enotri. itali. morgentes. si
da prestum gͥgis possidonia appella¬
tũ. sinus prestanus. oppidum elea ꝗ̃
niã regiam .c.or.p. ꝓximũ aut̃ flu¬
men melpes. oppiłu buxentum gͥtię
Pyxuis laus amnis fuit et oppidũ¬

Expanded text:
lo sociali id delevit, quod nunc in villaim abiit. intercidit ibi et Taurania. sunt morientes Casilini reliquiae. praeterea auctor est Antias oppidum latinorum a Surrentino ad Silerum amnem XXX m. p. ager Picentinus fuit Tuscorum, templo iunonis Argivae ab Iasone condito canus Bruttiusque incipit, nec ibi rara incolarum mutatione. tenuerunt eum Pelasgi, Oenotri, Itali, Morgetes, Sicudum Paestum, Graecis Posidonia appellatum, sinus Paestanus, oppidum Elea quae nam Regiam C m. p. proximum autem flumen Melpes, oppidum Buxentum, Graeciae Pyxus, Laus amnis. fuit et oppidu
Abbreviated transcription (Latin):
gulas portas quȩ sunt hodie numero
cit passum ꝑ directum .xx.m. d.cc.
Ixo. Ad extrema uͦ tectoꝵ cum ca¬
stris p̾torii ab eodem miliario ꝑ ui
cto estimationẽ concipiat fateat᷑q
nullius urbis magnitudinem in to.
pͥma oꝑe mirabili. Namq eum mu¬
ris ȩquauit qua maxime patebat
aditu plane cet̾o munita erat p̃cel¬
qd expatiantia tecta multis addi¬
dere urbes in pͥma regione. Pre¬
terea fuere in latio clara oppida atͥo¬
cum pometias. captia. politorium.
saturnia. ubi nunc roma ÷ antipo¬
lis qd̾ ño ianiculum parte roma :
antent nacã. derium. cullatia. ami¬
tinũ. norbe: fulmo. et cũ his carne
in monte albano soliti acciꝑe ppłi
albenses. albani. ȩsolani. accienses.
abolani. nubetani. bolanicu. suetani.
coriolani. fidenates. foreti. hortenses
latinienses. longanimanatos. macna¬
ies. mumienses. numiniensos. olli¬
culani. ortulani. pedani. poletauri¬
II. querquetulani. sicanisi. solen¬

Expanded text:
gulas portas, quae sunt hodie numero gulas portas, quae sunt hodie numero cit passuum per directum XX·M·DCCLXV. 67 ad extrema vero tectorum cum castris praetoriis ab eodem miliario per vcto aestimationem concipiat fateaturque nullius urbis magnitudinem in totoprima opere mirabili; namque eum muris aequavit qua maxime patebat aditu plano. cetera munita erat praed exspatiantia tecta multas addidere urbes. In prima regione praeterea fuere in Latio clara oppida satricum, Pometia, Scaptia, Politorium, Saturnia ubi nunc Roma est, Antipolis quod nunc Ianiculum in parte Romae, Antemnae, Camerium, Collatia, Amitinum, Norbe, Sulmo, et cum iis carnem in monte albano soliti accipere populi Albenses: Albani, Aesolani, Accienses, Abolani, Bubetani, Bolani, Cusuetani, Coriolani, fidenates, Foreti, Hortenses, Latinienses, Longani, Manates, Macrales, Munienses, Numinienses, Olliculani, Octulani, Pedani, Poletaurini, Querquetulani, Sicani, Sisolen
Abbreviated transcription (Latin):
tarni et qui ex agro latino iterher¬
nico. item labicano cognominan¬
orticuburterini. cast̾ moniens es. cin¬
gulari. gabienses. in monte. alba¬
no foio populienses ex falerno.
frus inates. ferentinates. fregina
lenses. fregellani. foro appi foien¬
tani. gabani. interamnates. succa¬
san. qui et lirenates uocant᷑. ihio
pane dicta. priuernates. setini.
fignini: suessulani. telini. trebu¬
lani cognomine balliuienses. tre¬
bani. tũsculans. uerulani. pilit̃uis.
ulubrenses. uiruarnatos. suꝑ quȩ
uina ipsa cusꝰ nom̃ altum cdiccre.¬
maq et salutari fide abolitum enunti¬
auit ualerius foranus luitq mox
penas. Non alienum indet᷑ inscrere
hoc loco exemplum religionis antiq̃
ob hoc maxime silentiũ institutȩ.
Namq diua angerona cui sacrificat᷑
tȩ. dcccc xxx.oi .p. xiii.cc. complexa in¬
nes .xiiii. Compitulaꝵ .cc. lxu. ciꝰdem
spatium mensurȩ currentẽ a miliari¬
O in capite romani fori statuto ad sin¬

Expanded text:
terni et qui ex agro Latino, item Herterni et qui ex agro Latino, item Hernico, item Labicano cognominanorti, Cubulterini, Castrimoenienses, 64 Cingulani, Cabienses in monte Albano, Foropopulienses ex Falerno, Frusinates, Ferentinates, Freginatlenses, Fregellani, Forum Appi, Forentani, Gabini, Interamnates Sucasini qui et Lirenates vocantur, Iliophane dicta, Privernates, Setini, Signini, Suessulani, Telesini, Trebulani cognomine Ballienses, Trebani, Tusculani, Verulani, Veliterni, Ulubrenses, Urbanates 65 superque Roma ipsa, cuius nomen alterum diceremaque et salutari fide abolitum enuntiavit valerius Soranus luitque mox poenas. non alienum videtur inserere hoc loco exemplum religionis antiquae ob hoc maxime silentium institutae. namque diva Angerona, cui sacrificatur tae DCCCXXVI m. p. XIII.CC, conplexa nes XIIII, compita Larum CCLXV. eiusdem spatium mensura currente a miliario in capite Romani fori statuto ad sin
Abbreviated transcription (Latin):
miraculu. Ninc felix illa campa¬
nia ÷ ab hoc sinir incipiunt uiti¬
feri colles et temulentia nobili su¬
co ꝑ om̃s t̾ras melłto atq ut ue¬
teres dixere summũ liberi patͥs cũ
cerere certam̃. hinc setini et cerubi
rin campi sternuntur et in delitia
alig populitus mensis: hęc litͦst
tontib calidis rigantur Pret̾qꝰ cet̾a
in toto mari concylio et pisce nabi¬
i annotant᷑. Num quam geuerosi¬
e oles li quor et hoc qͦ certamen hu¬
manȩ uoluptatis tenuere osci greti
unelit̾num cumetatchi densiũ mesi¬
nũ portus barbarus bauli lacus
lucrinus et auernus. iuxta quem
pͦtq plegei campia cerusia palus
cum his uicina litore autem nea¬
polis calchidensium et ipsa parte¬
herculanium pompei aut ꝓcul ex¬
pectante monte uesuuio ad luen¬
te uͦ sarno amne agernucerinus ÷¬
.uIII.P. a mari ipsa nuceria saren
ceis duode xxx. patet. regio ea
a tiberi pͥma italiȩ seruatur
ex descriptione augusti. intus co
oppidã bellinũ rici alba longa ace¬

Expanded text:
itatam. hinc felix illa Campania, ab hoc sinu incipiunt vitiferi colles et temulentia nobilis suco per omnes terras incluto atque, ut veteres dixere, summum Liberi Patris cum Cerere certamen. hinc setini et Caecubi rini campi sternuntur et in delicias alicae politur messis. haec litora fontibus calidis rigantur praeterque cetera in toto mari conchylio et pisce nobili adnotantur. nusquam generosior oleae liquor est, hoc qmanae voluptatis. tenuere Osci, Graecne, Liternum, Cumae Chalcidensium, Misenum, portus Baiarum, Bauli, lacus Lucrinus et Avernus, iuxta quem postque Phlegraei campi, Acherusia palus Cumis vicina; 62 litore autem Neapolis, Chalcidensium et ipsa, PartHerculaneum, Pompei baud procul spectato monte Vesuvio, adluente vero Sarno amne, ager Nucerinus etVIIII p. a mari ipsa Nuceria, Surreceis II de LXXX patet. regio ea a tiberi prima Italiae servatur ex discriptione Augusti. Intus coloppida Abellinum, Aricia, Alba Longa, Ace
Abbreviated transcription (Latin):
Neq aliud ÷ in t̾ra t̾mor quam in
nube tonitruum. nec hiatus aliud
quã cum fulmine rumpit incluso
sꝑu luctante: et ad lib̾tatem exire
nitente. Uariẽ itaq quatit᷑ et mi¬
ra cdantur oꝑa. alibi ꝓstratis męnib.
alibi hiatu ꝓfundo haustis. alibi
egestis molib. alibi emissis annib
ñtiumquã etiam ignib. calidis ue
fontib. alibi auerso fluminũ cur.¬
su p̾cedit uͦ comitaturq t̾ribilis so¬
nus. alias murmur similis mugitib
aut clamori humano. armorũ ue pul¬
sante in angusto eodem rauco. in
recuruis resultante. in duris feruen¬
ce. in humidis fluctuante. in stag
nec simplici modo quatit᷑ unquã
Natus uͦ alias remanet ostendensq̃
stigia extent urbib plerumq de¬
uoratis. agroꝵq tractu hausto.
maritima autẽ maxime quatiunt᷑.¬
Exploratum ÷ mͥ alpes apenninũq
sepius tremuisse. et autumno ac ue¬
re t̾re crebrius mouent᷑ sicut fulmi¬
na. Id̾o galliȩ et egyptus minime.

Expanded text:
neque aliud est in terra tremor quam in neque aliud est in terra tremor quam in nube tonitruum, nec hiatus aliud quam cum fulmen erumpit incluso spiritu luctante et ad libertatem exire nitente. Varie itaque quatitur, et mira eduntur opera, alibi prostratis moenibus, alibi hiatu profundo haustis, alibi egestis molibus, alibi emissis amnibus, nonnumquam etiam ignibus calidisve fontibus, alibi averso fluminum cursu. praecedit vero comitaturque terribilis sonus, alias murmuri similis, alias mugitibus aut clamori humano armorumve pulsante in angusto, eodem rauco in recurvis, resultante in duris, fervente in umidis, fluctuante in stagnanec simplici modo quatitur umquam, atus vero alias remanet ostendens qustigia exstent, urbibus plerumque devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxime quatiuntexploratum mihi est Alpes Appenninumque saepius tremuisse. et autumno ac vere terrae crebrius moventur, sicut fulmina. ideo Galliae et Aegyptus minime
Abbreviated transcription (Latin):
cunda totiusq naturȩ capatia. hisd̃e
imꝑia quȩ nunquam extimescentib
fuerint. sicut ne ille quide his paru¬
erint auulsȩ. ac ꝓ unitate naturȩ ur¬
gentes illas solitarie babilonioꝵ.
placite et t̃rȩmotus hiatusq quȩ
quadrata mundi p̾clara quedam. et
immortalis in eo si credimus diuini¬
tas ꝑhibet᷑ anaximandro milesio phi¬
sico quẽ ferunt lacedemonis p̾dixis¬
se ut urbem ac tecta custodirent.
magna pars ad formam puppis e¬
minens. abrupta cdade eam insuꝑ
ruina p̾ssit. ꝑhibet᷑ et ferecydi py¬
tagore doctori alia coniectatio. s et
hȩc quidem arbitͥo cuꝰq existiman¬
da linquantur xxxiii¬
entos in causa ee̾ ñ dubiũ reor
Neq eni umqͣm intremiscunt t̾rȩ nͥ
sopito mari celoq adeo tranquillo.
ut uolatus auium ñ pendant subtra¬
cto om̃i sꝑu qui uehit. nec unquã
nͥ pꝰt uentos conditos scilicet in ue¬
nas. et caua eius occulta afflatu.

Expanded text:
cunda totiusque naturae capacia, isdem cunda totiusque naturae capacia, isdem imperia, quae numquam extimis gentibus fuerint, sicut ne illae quidem his paruerint, avolsae ac pro numine naturae urguentis illas solitariae. Babyloniorum placita et motus terrae hiatusque quadrata mundi. praeclara quaedam et inmortalis in eo, si credimus, divinitas perhibetur Anaximandro Milesio physico, quem ferunt Lacedaemoniis praedixisse ut urbem ac tecta custodirent, magna pars, ad formam puppis eminens, abrupta cladem eam insuper ruina pressit. perhibetur et Pherecydi, Pythagorae doctori, alia coniectatio, sed et nt? et haec quidem arbitrio cuiusque existimanda relinquantur: ventos in causa esse non dubium reor. neque enim umquam intremiscunt terrae nisi sopito maria caeloque adeo tranquillo , ut volatus avium non pendeant, subtracto omni spiritu qui vehit, nec umquam nisi post ventos, condito scilicet in venas et cava eius occulta flatu.
Abbreviated transcription (Latin):
egyptii et hy parcus a media nocte
in mediã. Omora aut̃ int̾ualla ẽe̾
lucis int̾ ortus solis sift᷑a solstitia ꝙͣ
equinoctia apparer: quia positio
signiferi cirta media sui obliquior
⁊ inxta solstitium autẽ rectior.
Sonterenda sunt his cęle lx xxii¬
stib nexa causis. Namq et ethiopas
uicini sẏderis uapore torreri. adustisq
similes gigni barba et capillo uibra¬
to non ÷ dubium: et aduersa plaga
mundi candida et glaciali cute ẽe
gentes flauis ꝓmissa crinib. truces
uͦ ob celi rigorem has illas mobilitates
habentes. ipsoq crurum argum̾to illis
in supera sucum reuocari natura
uaporis his in inferas partes depelli
humore deciduo. Hic graues feras.
illic uarias effigies animalium ꝓue
hic humoris alimento. medio uͦ t̾re.
salubri utͥmq mixtura fertilis ad
omnes tͣactus. modicus corꝑum habi¬
tus. magna et in colore temꝑie ntus
molles. sensus liquidos. ingenia fy¬

Expanded text:
Aegyptii et Hipparchus a media nocte Aegyptii et Hipparchus a media nocte in mediam. minora autem intervalla esse lucis inter ortus solis iuxta solstitia quam aequinoctia apparet, quia positio signiferi circa media sui obliquior est, iuxta solstitium autem rectior. Contexenda sunt his caelestibus nexa causis. namque et Aethiopas vicini sideris vapore torreri adustisque similes gigni, barba et capillo vibrato, non est dubium, et adversa plaga mundi candida atque glaciali cute esse gentes, flavis promissas crinibus, truces vero ex caeli rigore has, illas mobilitate sapientes, ipsoque crurum argumento illis in supera sucum revocari natura vaporis, his in inferas partes depelli umore deciduo; hic graves feras, illic varias effigies animalium provhic umoris alimento; medio vero terrae salubri utrimque mixtura fertiles ad omnia tractus, modicos corporum habitus magna et in colore temperie, ritus molles, sensus liquidos, ingenia fe
Abbreviated transcription (Latin):
stotenes in contͣrium cad̾e ꝓdit
ic fit ut uario lucis I x X UIIII¬
Añcremento in merden longissi mus
dies .xii. equinoctiales et .uiii. par¬
tes unius horȩ colligat. Alexandrie
Iͦ xiiii. horas. In italia.xu. in britan¬
niia .xuii. ubi ęstate iucidę noctes
haud dubia rẽ ꝓmittunt id qd̾ cogit
ratio credi solstitii dieb. accedente
sole ꝓpius uertice mundi. angusto
lucis ambitu subiecta t̾rę continuos
dies habere senis mensib noctesq¬
in insula tẏlephiteas massilensis
srbit .. dierum nauigatione in
sptentͥonem a britannia distante.
Auidam uͦ ex ininona quȩ distat a
ama loduno britanniȩ oppido. circit̃
sius anan mandri de quo diximus
discipulus pͥmus qui horologiũ qd̃
apellant sciothericon lacedemone
B ab lomii int̾ duos solis exortus:
ithenienses int̾ duos occasus. Umbri
a meridie ad meridiem. uulgus õe
a luce ad tenebras. sacerdotes roma¬
ni. et qui diem ficͥuere ciuilem Itẽ

Expanded text:
tosthenes in contrarium cadere prodidit. tosthenes in contrarium cadere prodidit. Sic fit, ut vario lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas aequinoctiales, et VIII partes unius horae colligat, Alexandriae vero XIIII horas, in Italia XV, in Britannia XVII, ubi aestate lucidae noctes haud dubie repromittunt id quod cogit ratio credi, solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi, angusto lucis ambitu subjecta terrae continuos dies habere senis mensibus, noctesqin insula Thyle Pytheas Massiliensis scribit, sex dierum navigatione in septentrionem a Britannia distante, quidam vero et in Mona, quae distat a Camaloduno Britanniae oppido circiter sius, Anaximandri, de quo diximus, discipulus, primusque horologium, quod ap- 31 pellant sciothericon, LacedaemoneBabylonii inter duos solis exortus, Athenienses inter duos occasus, Umbri a meridie ad meridiem, vulgus omne a luce ad tenebras, sacerdotes Romani et qui diem finiere civilem, item
Abbreviated transcription (Latin):
psit. Constatq in berenice urbe tro¬
goditaꝵ  inde stadñs. uũi. dccc xxin
eadem gente ptolomaide oppido qd in
margine rubri maris ad pͥmos elefan¬
toꝵ uenatiis conditum ÷ hoc id̾e ante
solstitium quadragenis quinis dieb
totidemq pꝰtea fieri. et p̾t eos. xodi¬
es in meridiẽ umbras iaci. ł xxuii¬
ursus in meroe insula hȩc ẽ capud¬
lib stadiã ꝥasi ene in amne nilo habi¬
tat᷑. bis anno absumi umbras. sole. duo¬
deuicesimã tauri partem. et xiiii leonis
leus nomine. iuxta quẽ umbre estate
in austrum. hyeme in septentͥonẽ iaci
celeb̾rimo portu sol dext̾ ortar umbre
in meridiẽ cadunt. Septentͥonem ibi
alexandro morante annotatũ pͥma
tantũ parte noctis aspici. ^ sicritꝰ dux
eius scripsit quib in locis indiȩ um¬
brȩ ñ sint. septent̾onem ñ conspici
et ea loca appellari scia. Nec horas
dinumerari ibi et tota trogo dyte
um braᷤ bis.xly.qieb in anno era¬

Expanded text:
psit; constatque in Berenice urbe Tropsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiis MMMMDCCCXX in eadem Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insula, quae caplibus stadiorum a Syene, in amne Nilo habitatur, bis anno absumi umbras, sole devicesimam Tauri partem, et quartam decimlaeus nomine, juxta quem umbrae aestate in Austrum, hyeme ad Septentrionem jaciceleberrimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, Septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum, prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus dux ejus scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo loca appellari Ascia, nec horas dinumerari ibi. Et tota Troglodytice umbras bis XLV diebus in anno Era
Abbreviated transcription (Latin):
balis. In asia uͦ ꝓpt̃ piraticos t̾rores
simili specul aꝵ prasidio excitato.
inquis p̾nuntiatioesigisis sexta ho¬
ra dici accensns sepe comꝑtum ÷. t̾tia
noctis a tergo ultimia uisos. eiusd̾e
alerandri cursor philonides exsitione ad
helin met .cc. stadia nouem diei
confecit horis. quamuis iñ decliui
itinere t̾tia noctis hora remenoꝰ ÷
sepius. causa qd̾ eunti cum sole it̃ erat
mo die uincunt spatia nocturnȩ
nauigationis ut solem ipsũ comi
fantib semet umbris solis .lxxu
s olis itaq umbilici qu̾e gnomo¬
nẽ appellant umbra in egypto
meridiano temꝑe. equinoctii die pan¬
lo plus quã dimidiam gnomonis men
cona suꝑ ÷ quinta tͥcesima quꝑarte
italiȩ quȩ uenetia appellat᷑ hisdem ho¬
ris umbra gnomoni par fit. lxxui
milib stadionĩ sostitii die medio nul¬
ła umbram iaci. puteumnq eꝰ eiꝑimti
grã factũ totum illuminari ex quo
sim fieri temꝑe eodem onesicritꝰ seri¬

Expanded text:
balis, in Asia vero propter piraticos terrores balis, in Asia vero propter piraticos terrores simili specularum praesidio excitato, in quis praenuntios ignes sexta hora diei accensos saepe conpertum est tertia noctis a tergo ultimis visos. eiusdem Alexandri cursor Philonides ex Sicyone Elin mille et ducenta stadia novem diei confecit horis indeque, quamvis declivi itinere, tertia noctis hora remensus est saepius. causa, quod eunti cum sole iter eratmo die, vincunt spatia nocturnae navigationis, ut solem ipsum comittantibus semet umbris solis. solis; itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis menscona superest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gnomoni par fit. Similimillibus stadiorum, solstitii die medio nullam umbram jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quosim fieri tempore eodem Onesicritus scri
Abbreviated transcription (Latin):
miora credunt᷑ eademq demersa
longinquis Utq nunc sublimis
in deiectu positis uidet᷑ hnc uerter:
sic in illam t̾rę deueritatem crans¬
gͥssis illa se attollunt. residentib q̃
ꝑtinos ouentis in colȩ ñ sentiunt.
nec matutinos ad occasum habitan¬
hora ÷ ꝑdita. eademq in sicilia ero¬
riens: solis defectũ upiano et fon
diei int̾ septimã et octauam sen¬
iit. corbulo dux in armema int̾ ho¬
ram diei decimam et undecimã ꝓ¬
didit uisum. Cirtuitu globi alia ah¬
is detegente et occultante. Qd̾ si pla¬
na ec̾t t̾ra simul omnia apparerent
cunctis: noctesq non fierent in ȩ¬
quales. Nam alnis quam in medio
ssitis paria .xii. horaꝵ int̾ualla cer¬
nerent᷑. quȩ nunc ñ in om̃i parte si¬
mili mͦ congruunt lxx iiii¬
d̾oq nec nor diesq quamuiis eade
toto orbe ÷ si mul oppositũ globi.
noctem/ aut ambitu diem a ferente.A
Multis hoc cognitum exꝑimentis.
In affrica hispaniȩ que turrium hani¬

Expanded text:
miora creduntur eademque demersa miora creduntur eademque demersa longinquis, utque nunc sublimis in deiectu positis videtur hic vertex, sic in illam terrae devexitatem transgressis illa se attollunt, residentibus quae pertinos orientis incolae non sentiunt nec matutinos ad occasum habitanhora est prodita eademque in Sicilia exoriens. solis defectum Vipstano et Fontdiei inter septimam et octavam sensit, Corbulo dux in Armenia inter horam diei decimam et undecimam prodidit visum, circuitu globi alia aliis detegente et occultante. quod si plana esset terra, simul omnia apparerent cunctis noctesque non fierent inaequales; nam aeque aliis quam in medio sitis paria duodecim horarum intervalla cernerentur, quae nunc non in omni parte simili modo congruunt. Ideo nec nox diesque, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem adferente. multis hoc cognitum experimentis, in Africa Hispaniaque turrium Hanni
Abbreviated transcription (Latin):
n alii plagȩ sẏdera nunquã occidant:
contra meridianȩ nunqm᷑ oriantur.
Rursꝰ qr hȩc illis ñ cernant᷑. attollente
se contra medios uisus t̾raꝵ globo.
Septentones ñ cernit trogoditicȩ et
confinis egyptus. nec canopum italia.
et quẽ uocant berenicis cͥnem. Itẽ quẽ
sud diuo augusto cognominauere cesa¬
ris tronon. insignos ibi stellas adeoq
manifesto assurgens fastigio ĩcur¬
uatur: ut canopiis .iiiiͦ. fere partem
signi unius supta t̾ram emin̾e ale¬
randriȩ intuentib uideat᷑. eadem a
rhodo t̾ram quodammͦ ipsã stringere.
in ponto omnĩo ñ cernat᷑. ubi maxi¬
me sublimis septentͥo idem a rhodo
ab scondit᷑. iagisq alȩrandriȩ in ara¬
bia nouembri menie pͥma uigilia oc¬
cultus. serunda se ostendit in meroe.
rit̾ cum die cernit᷑. Nauigantium
hȩc marime cursꝰ dep̃hendunt. in
derib. neq enim ut dixere aliqui
mundus hoc polo excelsiore se attol

Expanded text:
nalis plagae sidera numquam occidant, nalis plagae sidera numquam occidant, contra meridianae numquam oriantur, rursusque haec illis non cernantur, attollente se contra medios visus terrarum globo. septentriones non cernit Trogodytice et confinis Aegyptus, nec canopum Italia et quem vocant Berenices crinem, item quem sub Divo Augusto cognominavere Caesaris thronon, insignes ibi stellas. adeoque manifesto adsurgens fastigium curvatur, ut canopus quartam fere partem signi unius supra terram eminere Alexandriae intuentibus videatur, eadem a Rhodo terrain quodammodo ipsam stringere, in Ponto omnino non cernatur, ubi maxime sublimis septentrio. idem a Rhodo absconditur magisque Alexandriae, in Arabia Novembri mense, prima vigilia occultus, secunda se ostendit, in Meroë riter cum die cernitur. navigantium haec maxime cursus deprehendunt, in deribus. neque enim, ut dixere aliqui, mundus hoc polo excelsiore se attoll
Abbreviated transcription (Latin):
laxiorem facimꝰ t̾ram. Et ut publi¬
cos gentium furores cranseam hȩr
in qua cont̾minos pellimꝰ furtoq
uicini cespitẽ nr̃o solo ad fodimꝰ. ut
qui latissime rura metatꝰ fuerit ult᷑ a¬
quȩ famam exegerit accolas quota
t̾rarum parte gaudeat. uł cum ad
mo equinoctii parib horis. Nam nͥ
in medio ee̾t equales dies noctesq
habere non posset: dep̃hendere᷑ et di¬
optreq̃ uł maxime ut confiriant cũ
et equi noctiali temꝑe ex eadem linea
res autem circuli suꝑra lx xi¬
dictis tonis implen incqualitates tem¬
ꝑum distingunt. Solstitialis aꝑte si¬
gniferi excelsissima nobis ad seꝑten¬
trionalem plagam uersꝰ. contraq ad
aliũ polum brumalis. Itẽ medio ambi¬
tu signifer oibis incedens ȩquinoctialis.
eliquoꝵ quȩ miram᷑. causa in ipsius t̾rę
figura ÷ quam globo simiłe et cũ ea
aquas hisdem intelligit᷑ argumentis.
Sic enĩ fit autd dubie ut nob̾ seꝑtento¬

Expanded text:
laxiorem facimus terram! et, ut publilaxiorem facimus terram! et, ut publicos gentiumfurores transeam, haec, in qua conterminos pellimus furtoque vicini caespitem nostro solo adfodimus, ut, qui latissime rura metatus fuerit ultraque famam exegerit adcolas, quota terrarum parte gaudeat vel, cum ad mo aequinocti paribus horis. nam nisi in medio esset, aequales dies noctesque habere non posse deprehendere est dioptraeque vel maxime confirmant , cum aequinoctiali tempore ex eadem linia Tres autem circuli supra dictis zonis inplexi inaequalitates temporum distingunt: solstitialis a parte signiferi excelsissima nobis ad septentrionalem plagam versus , contraque ad alium polum brumalis, item medio ambitu signiferi orbis incedens aequinoctialis. Reliquorum quae miramur causa in ipsius terrae figura est, quam globo similem et cum ea aquas isdem intellegitur argumentis. sic enim fit haut dubie, ut nobis septentrio
Abbreviated transcription (Latin):
comminus uapore torrer᷑ enta duȩ
tantum. Int̾ enistam et rigentes tem¬
ꝓpt̾ incendium sẏderum. lx uiiii¬
ta trerrestros partes abstulit crłu
occeani rapina in incerto ⁊ s et reli
am in maiore dampno sit. Idem iiqui¬
dem ocreanus infusus in multos ut
dicemus sinus adeo uicino accessu.
int̾ maria act latrat. ut centũ quin
liro a pontico. Inlem int̾fusꝰ intͣt ꝑ
tota maria quib africam. europam.
asiam dispescit quantũ t̾raꝵ occupet.¬
minũ. tantaꝵ paludum. addant᷑ et
lacus. stagnałiam elata in celũ. et ar¬
dua aspectusiuga iam siluȩ uallesq
p̾ruptȩ et solitudines ac mille causis¬
casis deserta detrabant᷑. Hec tot por¬
tiones t̾rȩ immo uͦ ut pluros tradid̾e
mundi punctꝰ neq enĩ aliud ÷ t̾ra
in uniuerso. Hȩc ÷ materia głe nr̃e
hȩc sedes. hic honores gerimꝰ. hic ex¬
ercemus imꝑia. hic opes cupimꝰ. hic
bella etiam ciuilia. mutuisq cedib

Expanded text:
comminus vapore torretur. circa duae comminus vapore torretur. circa duae tantum inter exustam et rigentes tempropter incendium siderum, 173 ita terrae tres partes abstulit caelum; oceani rapina in incerto est. sed et reliam in maiore damno sit, idem siquidem oceanus infusus in multos, ut dicemus, sinus adeo vicino accessu interna maria adlatrat, ut centum quindLXXV a Pontico, idem interfusus intrat per tot maria, quibus Africam, Europam, Asiam dispescit, ut quantum terrarum occupetminum , tantarum paludium, addantur et lacus, stagna, iam elata in caelum et ardua aspectu quoque iuga, iam silvae vallesque praeruptae et solitudines ac mille causis deserta; detrahantur hae tot portiones terrae, immo vero, ut plures tradidere, mundi puncto neque enim aliud est terra in universo: haec est materia gloria nostrae, haec sedes. hic honores gerimus, hic exercemus imperia, hic opes cupimus, hicbella etiam civilia mutuisque caedibus
Abbreviated transcription (Latin):
tradit de septentͥonali cirruitu. qͥn¬
to metello celii afrani in consulatu
college. s tum gallię ꝓconsul in¬
q diuiduo globo partem orbis aute¬
runt. nobis neq inde hoc. neq hͥnc
illo ꝑuio tractu quę contemplatio
apta detegendę mortalium uanita¬
ti poscere uidet᷑. ut totũ hoc quicqͥd
⁊ in quo singulis nichil satis ⁊ ceu
subiectum ocłis quantũ ut ostenda.
Iam pͥmum in dimidio computan
uidetiur. tamquã nulla portio ipsi
cipiensq aquas. et quicqͥd exit in
nubes. aut iydera ipsa tota tante
magnitudinis pascens. quo tande
amplitudinis spatio rredet᷑ habita¬
ri. imꝓba et infinita debet e̾e tam
uastę molis possessio. age qd̾ ex relicto
plus abstulit cęlum. Nlam cũ sint
enis quinq partes quas uocant zo
mit᷑ omne quicqͥd ÷ subiectum duab
num septem uocat᷑. eumq qui adu̾s
illi austrinus appellatur ꝑpetua cali
aspectu maligna ac pruina tantum

Expanded text:
 de septentrionali circuitu tradit Quin de septentrionali circuitu tradit Quinto Metello Celeri, Afrani in consulatu collegae, sed tum Galliae proconsuli, Inque dividuo globo partem orbis auferunt nobis, nec inde huc nec hinc illo pervio tractu. quae contemplatio apta detegendae mortalium vanitati poscere videtur, ut totum hoc, quicquid est, in quo singulis nihil satis est, ceu subiectum oculis quantum sit ostendam. Iam primum in dimidio conputari videtur, tamquam nulla portio ipsi cipiensque aquas et quicquid exit in nubes ac sidera ipsa tot ac tantae magnitudinis pascens, quo tandem amplitudinis spatio credetur habitare? inproba et infinita debet esse tam vastae molis possessio. adde quod ex relicto plus abstulit caelum. nam cum sint eius quinque partes, quas vocant zomitur omne, quicquid est subiectum duabusnum septem vocatur, eumque, qui adversus illi austrinus appellatur. perpetua calidspectu maligna ac pruina tantum