comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mini uos prohibitos ẽẽ contra cȩsarem bellum gerere: Atq: in
in hoc quidem uel cum mendacio si uis glĩari per me licet. uos
ꝓuinciam cęsari tradituros fuisse. etiam si a uarro. et a quibusdã
aliis prohibiti non eẽtis. Ego autem confiteor culpam eẽ ligarii
qui uos. tante laudis occasione priuauerit. Sed uide quȩso çȩ¬
sar constantiam ornatissimi uiri. l. tuberonis: quam ego qͥuis
ip̃e probarim. ut probo:tamen non cõmemorarem: nisi a te co¬
gnouissem in primis cam uirtutem solere laudari. Quȩ fuit ig̃
unq̃ in ullo homine tanta constantia: constantiam dico: nescio an
melius patientiam possim dicere. Quotus enim istud quisq fecis¬
set ut a quibus partibus in dissensione ciuili non cẽt receptus
eẽt etiam cum crudelitate reiectus ad eas ip̃as rediret: Magni
cuiusdam animi. atq eius uiri est quem de suscepta causa pro¬
positaq sententia. nulia contumelia nulla uis nullum picłm

Expanded text:
mini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque mini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc quidem vel cum mendacio, si voltis, gloriemini per me licet, vos provinciam fuisse Caesari tradituros. etiam si a Varo et a quibusdam aliis prohibiti estis, ego tamen confitebor culpam esse Ligari qui vos tantae laudis occasione privarit. sed vide, quaeso, Caesar, constantiam ornatissimi viri L. Tuberonis, quam ego, quamvis ipse probarem, ut probo, tamen non commemorarem, nisi a te cognovissem in primis eam virtutem solere laudari. quae fuit igitur umquam in ullo homine tanta constantia? Constantiam dico; nescio an melius patientiam possim dicere. quotus enim istud quisque fecisset ut, a quibus partibus in dissensione civili non esset receptus, essetque etiam cum crudelitate reiectus, ad eas ipsas partis rediret? Magni cuiusdam animi atque eius viri quem de suscepta causa propositaque sententia nulla contumelia, nulla vis, nullum periculum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendere. Non enim si tibi ca res grata fuisset. ẽẽt etiam proda¬
ta. Sed iam hoc totum omitto non tam ne offendam tuas patiẽ¬
tissimas aures. ꝗͣ ne tubero quod nunꝗ̃ cogitauit facturus fius¬
se uideat᷑. Uenicbatis igitur in asiicam ꝓunciam unam ex oĩb:
huic uictoriȩ maxime infestam: in qua rex erat potentissimus
inimicus huic causȩ. aliena uoluntas. conuentus firmi. atq ma¬
gni. Quero quid facturi fuissetis: quanꝗͣ quid factun suĩtis nõ¬
dubitem: cum uideam quid feceritis. Prohibiti estis in prouinci
am ur̃am pedem ponere et prohibiti sunma cum iniuria.Quo
mõ id tulistis: Accepta inuiria querelam ad quem detulistis:
Nempe ad cum cuius auctoritatem secuti in societatem belli ue¬
neratis. Q si cȩsaris causa in prouinciam ueniebatis: ad eum
profecto exclusi prouincia uenissetis. uenistis ad pompeium.Quȩ
est ergo apud cęsarem querela. cum cum accusctis a quo quera¬

Expanded text:
prehendere. non enim, si tibi ea res grata fuisset, esset etiam approbaprehendere. non enim, si tibi ea res grata fuisset, esset etiam approbata. sed iam hoc totum omitto, non ultra offendam tuas patientissimas auris quam ne Tubero quod numquam cogitavit facturus fuisse videatur. veniebatis igitur in provinciam, unam ex omnibus huic victoriae maxime infensam, in qua rex potentissimus inimicus huic causae, aliena voluntas conventus firmi atque magni. quaero: quid facturi fuistis? quamquam quid facturi fueritis dubitem, cum videam quid feceritis? prohibiti estis in provincia vestra pedem ponere et prohibiti summa cum iniuria. quo modo id tulistis? acceptae iniuriae querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo quera
Abbreviated transcription (Latin):
iter fecit. itaq in africam uenit iam eccupatam. Hinc in ligarui.
crimen oritur uel ira potuis. Nam si crimen est illum noluisse
non minus magnum est uos africam arcem omnium prounciaꝵ
natam ad beium contra hanc urbem gerencium ootinere uolu¬
isse. qͥ aliquem imꝑatorem se ec̃ maluisse. Atq is tamen aliꝗs
ligarius non fuit. Uarrus impium se dicebat hẽre. fasces certe
non hẽbat. Sed quoquo mõ ulud sese hẽt. hȩc querela tubeo
ur̃a quid ualet. Recepti in prouinciam non sumus. Quid si ẽẽti:
sesari ne cam tradituri fuissetis: an contra cęsarem retenturi: Uiđ
quid licentiȩ cesar nobis tua liberalitas det. uel potius audaciȩ. Si
responderit tubero afiicam quo senatus eum sorsq miserat tibi
patrem suum traditurum fuisse non dubitabo apud te ip̃m cu¬
ius id cum facere interfuit. grauissimis uerbis eius consilium re¬

Expanded text:
iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen est voluisse, non minus magnum est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum contra hanc urbem gerendum, obtinere voluisse quam aliquem se maluisse. atque is tamen aliquis Ligarius non fuit: Varus imperium se habere dicebat; fascis certe habebat. sed quoquo modo se illud habet, haec querela, Tubero, vestra quid valet? recepti in provinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis an contra Caesarem retenturi? vide quid licentiae, Caesar, nobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tubero, Africam, quo senatus eum sorsque miserat, tibi patrem suum traditurum fuisse, non dubitabo apud ipsum te cuius id eum facere interfuit gravissimis verbis eius consilium re
Abbreviated transcription (Latin):
tunc paruistis cum paruit nemo nisi qui uoluit. Rep̃hendo ig
minime uero. Neq enim licuit aliter uro generi nomini fami¬
lię. discipline. S hoc non concedo ut quibus rebus gloriemini
in uobis. casdem in aliis rep̾hendatis: Tuberonis sore coniecta est
ex senatus consulto cum ip̃e non adeẽt morbo etiam impedi¬
retur. statuerat excusare. Hec ego noui ꝑꝑ cõmunes necessitu¬
dines quȩ mihi sunt cum. L.tuberone. Domi una cruditi
militicq contubernales. post affines. in omni deniq uita faĩ¬
liares. magnum etiam uinculum q: isdem studiis semp usi
sumus. Scio igitur tuberonem domi manere uoluisse Sed
ita quidam angebant ita rei .p. sanctissimum nom opponebant.
ut etiam si aliter sentiret uerborum tam ip̃onim pondus susti¬
nere non posset. Cessit auctoritati amplissimi uiri. uel potius pa¬
ruit. una est profectus cum is quorum erat una causa. Tardui

Expanded text:
tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? minime vero. neque enim licuit aliter vestro generi, nomini, familiae, disciplinae. sed hoc non concedo ut, quibus rebus gloriemini in vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omni vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio Tuberonem domi manere voluisse: sed ita quidam agebant, ita rei publicae sanctissimum nomen opponebant ut, etiam si aliter sentiret, virorum tamen ipsorum pondus sustinere non posset. cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate cẽ uoliuisses: Secessionem tu illam existimasti cesar
initio. non bellum neq hostile odium sed cuule disciduimꝰ
utrisq cupientib rem .p. saluam cẽ: sed partim consiliis partĩ
studiis a cõmuni utilitate aberrantib Puncipum dignitas
erat pene par: non par fortasse coium qui sequebantur. Cuuisa
tunc dubia q: erat aliquid in utraq parte quod probari pos¬
set: nunc melior forte ea iudicanda est quam etiam dii adus¬
uerunt. Cognita uero dementia tua quis non cam uctora.
probet in qua occiderit nemo nisi armatus: Sed ut omita.
cõmunem cam ueniamus ad nãm. Utrum tandem existimas¬
tu facilius fuisse tubero ligarium ex africa exire anuos in asit¬
cam non uenire: poteramus ne in quies cum senatus censiusset:
si me consulis nullo mõ. se tum ligarum senatus idem legauc¬
rat. atq ille co tempore paruit cum parere senatiu necrẽ erat. uo.

Expanded text:
dignitate esse voluisses? secessionem tu illam existimavisti, Caesar, dignitate esse voluisses? secessionem tu illam existimavisti, Caesar, initio, non bellum, nec hostile odium, sed civile discidium, utrisque cupientibus rem publicam salvam, sed partim consiliis, partim studiis a communi utilitate aberrantibus. principum dignitas erat paene par, non par fortasse eorum qui sequebantur; causa tum dubia, quod erat aliquid in utraque parte quod probari posset; nunc melior ea iudicanda est quam etiam di adiuverunt. cognita vero clementia tua quis non eam victoriam probet in qua occiderit nemo nisi armatus? sed, ut omittam communem causam, veniamus ad nostram. utrum tandem existimas facilius fuisse, Tubero, Ligario ex Africa exire an vobis in Africam non venire? poteramusne, inquies, cum senatus censuisset? si me consulis, nullo modo; sed tamen Ligarium senatus idem legaverat. atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat; vos
Abbreviated transcription (Latin):
et improuidas hominum mentes occupauisse: ut nemo mirrũ
debeat humana consilia duuna necessitate ẽẽ supata. Liceat eẽ
miscros quanqͣ hoc iuctore c̃ẽ non possumus miseri. Sed non
loquor de nobis de ilis loquor qui occiderunt. fuerint cupi¬
di suennt irat fuerint ꝑtinaces sceleris uero crimen suroris
parricidii liccat. en. pompcio mortuo. liccat multis aliis care
Quando hoc ex te quisq oesir audiuit: aut tua quid aliud ar¬
ma uolucrunt nĩsi a te contumeliam propulsare: Quid egit
tiuis ule inuictus exercitus nisi ut suum uis tueretur: et iuã¬
dignitatem : Quid tu cum pacem ẽe cupiebas id ne agebas
ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis ciuibus conueniret:
Mihi uero cesar tua in me maxima merita tanta certe non¬
uiderent᷑: si me ut sccleratum a te conseruatum putarem. Quo
mõ aut tu de re.p. bene mentus cẽs si tot secleratos in columi

Expanded text:
et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari debeat humana consilia divina necessitate esse superata. liceat esse miseros—quamquam hoc victore esse non possumus; sed non loquor de nobis, de illis loquor qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat multis aliis carere. quando hoc ex te quisquam, Caesar, audivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignitatem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis civibus conveniret? mihi vero, Caesar, tua in me maxima merita tanta certe nonviderentur, si me ut sceleratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi
Abbreviated transcription (Latin):
causa et fortuna suisset. Sed tamen aliud est errare çęsarem nol¬
le aliud nolle misereri. Tum diceres cęsar caue credas. fuit in a¬
frica ligarius tulit arma contra te. Hunc quid dicis: caue igno¬
scas hec nec hominis nec ad hominem uox est qua qui apud te
Ccęsar utetur suam potius ab iiciet humanitatem ꝗͣ extorquebit
niam. Ac primus aditus et postulatio tuberonis. hec ut opinor
fuit uelle se de scelere. O. ligarii dicere. Non dubito quin admi¬
ratus sis uelq de nullo alio quisqͣ. uelq is qui in eadem causa
fuisset uel quidnam noui sceleris afferret. Sceliis tu illud uocas
tubero: cur: isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii erro¬
rem appeliant. alii timorem: qui dirius cupiditatem. spem o¬
dium pinaciam qui grauissime temeritatem. seclus pręter te
adh uc nemo: Ac mihi quidem si proprium et uerum nomen
m̃ mali quęratur fatalis quędam calamitas incidisse uidetur.

Expanded text:
causa et fortuna fuisset. sed tamen aliud est errare Caesarem nolcausa et fortuna fuisset. sed tamen aliud est errare Caesarem nolle, aliud est nolle misereri. tum diceres: Caesar, cave credas: fuit in Africa, tulit arma contra te. nunc quid dicis? cave ignoscas. haec nec hominis nec ad hominem vox est. qua qui apud te, C. Caesar, utetur, suam citius abiciet humanitatem quam extorquebit tuam. ac primus aditus et postulatio Tuberonis haec, ut opinor, fuit, velle se de Q. Ligari scelere dicere. non dubito quin admiratus sis, vel quod nullo de alio quisquam, vel quod is qui in eadem causa fuisset, vel quidnam novi sceleris adferret. scelus tu illud vocas, Tubero? cur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appellant, alii timorem; qui durius, spem, cupiditatem, odium, pertinaciam; qui gravissime, temeritatem: scelus praeter te adhuc nemo. ac mihi quidem, si proprium et verum nomen nostri mali quaeritur, fatalis quaedam calamitas incidisse videtur
Abbreviated transcription (Latin):
tem exuisses: Quanto hoc durius. quod nos domi petimus id
a te in foro oppugnari: et in tali miseria multoꝵ ꝑfugium mise¬
ricordiȩ tollere: Dicam plane.C. cȩsar quod sentio. Si in tãta
tua fortuna lenitas non eẽt tanta. quam tu per te. perte inꝗ̃ obti¬
nes intelligo quid loquar. acerbissimo luctu redundaret ista ui¬
cona. Smulti enin eent de uidoribiis qui te cnidelem ẽẽ uellet.
cum etiam de uictis repiant᷑. q̃multi qui cum ignosci nemini uel¬
lent. upedirent tuam cdȩmentiam cum etiam hi quib ip̃e igͦ¬
iusti nolint te ẽẽ in alios misericordem. ꝙ si probare cęsiri po¬
semus in asrica ligarium non fuisse omnino si honesto et miseri¬
cordi mendacio saluti ciiui calamitoso ẽẽ uellemus tamen hoĩs
non ẽet in tanto discrimine et piculo ciuis refellere. et redargue
nẽm mendatium. et si eẽt alicuius. cuis certe non ẽẽt: qui in eidẽ

Expanded text:
tem exuisses? quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id tem exuisses? quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria multorum perfugium misericordiae tolli? dicam plane, Caesar, quod sentio. si in tanta tua fortuna lenitas tanta non esset, quam tu per te, per te, inquam, obtines—intellego quid loquar—, acerbissimo luctu redundaret ista victoria. quam multi enim essent de victoribus qui te crudelem esse vellent, cum etiam de victis reperiantur! quam multi qui cum a te ignosci nemini vellent, impedirent clementiam tuam, cum hi quibus ipsis ignovisti nolint te esse in alios misericordem! quod si probare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si honesto et misericordi mendacio saluti civi calamitoso esse vellemus, tamen hominis non esset in tanto discrimine et periculo civis refellere et coarguere nostrum mendacium, et, si esset alicuius, eius certe non esset qui in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ui domum. nomenq ur̃m studia deniq generis. ac familie ue¬
strȩ uirtutis humanitatis. doctrinȩ plurimaꝵ artium atq opti¬
maꝵ nota sunt omnia mihi. Itaq certe scio uos non petere san¬
guinem. sed parum attenditis. Res enim eo spectat ut ea poena
in qua ad huc ligarius sit: non uideamini ẽẽ contenti. Que est
igitur alia prȩter mortem: Si enim in exilio est. sicuti est. quid
amplius postulatis: an ne ignoscatur: Hoc uero multo acerbius
bus. et Lachrymis prostrati ad pedes non tam m̃e causę fidẽtes
qͣ huius humanitati: id ne impetremus oppugnabis: et in no¬
strum flȩtum irrumpes et nos iacentes ad pedes supplicum uo¬
ce prohibebis: Si cum hoc domi faceremus. quod et fecimus et
ut spero non frustra fecimus tu repente irrupisses. et clamare coe¬
pisses. C. cęsar. caue credas. caue ignoscas. caue te fratrum pro
sratris salute obsecrantium misereat: nonne omnem humanita¬

Expanded text:
vi domum nomenque vestrum; studia generis ac familiae vevi domum nomenque vestrum; studia generis ac familiae vestrae virtutis, humanitatis, doctrinae, plurimarum artium atque optimarum nota mihi sunt. itaque certo scio vos non petere sanguinem, sed parum attenditis. res enim eo spectat ut ea poena in qua adhuc Q. Ligarius sit non videamini esse contenti. quae est igitur alia praeter mortem? si enim est in exsilio, sicuti est, quid amplius postulatis? an, ne ignoscatur? hoc vero multo acerbius bus ac lacrimis, strati ad pedes, non tam nostrae causae fidentes quam huius humanitati, id ne impetremus pugnabis, et in nostrum fletum inrumpes, et nos iacentis ad pedes supplicum voce prohibebis? si, cum hoc domi faceremus, quod et fecimus et, ut spero, non frustra fecimus, tu repente inruisses et clamare coepisses C. Caesar, cave credas, cave ignoscas, cave te fratrum pro fratris salute obsecrantium misereat, nonne omnem humanita
Abbreviated transcription (Latin):
meliorem aut ut tu uis parem. Hec non mõ mirabilia sunt. st¬
procigi simila quȩ dicam. Non hẽt cam ium isti accusano ut¬
I.O
Q ligarius condemnetur sed ut necet᷑. hoc egit ciuis ro. ante te nemo.
gis. q̃ ut occidatur: ut romȩ ne sit: ut domo careat: ne cum opti¬
mis fratribus ne cum hoc Tito brocco auunculo suo ne cum cuis
filio consobrino suo: ne nobiscum uiuat: ne sit in patria: Num
est: Num põt magis carere his omnib qui caret italia prohi¬
betur. exulat: Non tu ergo hunc patria priuare qua caret. sed
uita uis. At istud ne apud eum quidem dictatorem qui om̃s
quos oderat. morte multabat. quisꝗ̃ egit isto modo. Ip̃e iube¬
bat occidi nullo postulante p̃miis etiam inuitabat. Quȩ tam̃
erudelitas abhoc eodem aliquot annis post: quem tu nunc cru¬
delem ẽẽ uis uindicta est. Ego uero istud non postulo inquies
lta me hercule existimo tubero. Noui enimte noui patrem. no¬

Expanded text:
meliorem quam tu aut, ut tu vis, parem. haec admirabilia, sed meliorem quam tu aut, ut tu vis, parem. haec admirabilia, sed prodigi simile est quod dicam. non habet eam vim ista accusatio Q. Ligarius condemnetur, sed ut necetur. hoc egit civis Romanus ante te nemo: gis aliud? ut Romae ne sit, ut domo careat, ne cum optimis fratribus, ne cum hoc T. Broccho avunculo, ne cum eius filio consobrino suo, ne nobiscum vivat, ne sit in patria? num est, num potest magis carere his omnibus quam caret? Italia prohibetur, exsulat. non tu hunc ergo patria privare, qua caret, sed vita vis. at istud ne apud eum quidem dictatorem qui omnis quos oderat morte multabat quisquam egit isto modo. ipse iubebat occidi nullo postulante, praemiis invitabat; quae tamen crudelitas ab hoc eodem aliquot annis post quem tu nunc crudelem esse vis vindicata est. ego vero istud non postulo inquies. ita me hercule existimo, Tubero. Novi enim te, novi patrem, no
Abbreviated transcription (Latin):
et prohibitum sc a ligario queritur. et certe contra ip̃m cęsarem
congressus est armatus. Quid enim tubero tuus ile districtus ina¬
cie pharsalica gladius agebat: cuius latus ile muero petebat.
quis sensus erat armoꝵ tuorum: quȩ tua mens oculi. manus ar¬
dor anuni. Quid cupiebas: quid optabas: Nimis ungeo. como¬
ueri uidetur adolescens. ad me reuertar. Iisdem in arm̃is fui. Se
autem aliud egimus tubero nisi ut quod hic põt nos possemus:
Quorum igitur᷑ impunitas. C. cęsar tue clementie laus est. corum
iponim acđ enidelitatem te acuet oratio: Atq in hac causa non
nihil equidem tubero ctiam tuam. sed multo magis prudentiã
tui patris desidero q homo tum ingemo tum etiam dostrupa
ercellens genus hoc causȩ quod ẽẽt non uident. quod si iuidiss
quouis alio profecto q̃ isto mõ ate agi maluiss. Arguis faten¬
tem non est satis. Accusas cum qui causam hẽt. aut ut ego dico

Expanded text:
et prohibitum se a Ligario queritur, et certe contra ipsum Caesarem et prohibitum se a Ligario queritur, et certe contra ipsum Caesarem est congressus armatus. quid enim, Tubero, tuus ille destrictus in acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui sensus erat armorum tuorum? quae tua mens, oculi, manus, ardor animi? quid cupiebas, quid optabas? nimis urgeo; commoveri videtur adulescens. ad me revertar. isdem in armis fui. quid autem aliud egimus, Tubero, nisi ut quod hic potest nos possemus? quorum igitur impunitas, Caesar, tuae clementiae laus est, eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio? atque in hac causa non nihil equidem, Tubero, etiam tuam, sed multo magis patris tui prudentiam desidero, quod homo cum ingenio tum etiam doctrina excellens genus hoc causae quod esset non viderit. nam si vidisset, quovis profecto quam isto modo a te agi maluisset. arguis fatentem. non est satis: accusas eum qui causam habet aut, ut ego dico,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ex magna parte nulla ui coactus iudicio ac uolunta¬
te ac ea arma profectus sum quȩ erant sumꝑta contrate.A¬
pua quem igitur hȩc dico: nempe apud eum. qui cum hec
ciret: tamen me ante ꝗͣ uidit rei .p. reddidit: qui ad me ex
cgypto luteras misit. ut eẽm idem qui fuissem. qui cum p̃e ĩ¬
perator in toto impio ppłi ro. unus ẽẽt ẽe me alterum passuo ẽ
⁊quo hoc ip̃o .c. pansa mihi hunc nuncium ꝑferente conces¬
sos mihi fasces lauiratos teniu. quo ad tenendos putaui. qui
mihi tum deniq se salutem putauit dare si eam nullis spolia¬
tam ornam̃tis ddedisset. Uide quęso tubero ut qui de meo fc̃o
ppca de me dixi ut mihi tubero cum de se cadem dicerem ig¬
enationem: uel q ego cius ingenio studiisq delector. uel qr la¬
udem adolescentis p̾ropinqui existimo etiam ad meum aliquẽ
fuctum redundare. Scd hoc quęro quis putat ẽẽ erim fuisse in

Expanded text:
etiam ex parte magna, nulla vi coactus, iudicio ac voluntaetiam ex parte magna, nulla vi coactus, iudicio ac voluntate ad ea arma profectus sum quae erant sumpta contra te. apud quem igitur hoc dico? nempe apud eum qui, cum hoc sciret, tamen me, ante quam vidit, rei publicae reddidit; qui ad me ex Aegypto litteras misit ut essem idem qui fuissem; qui me, cum ipse imperator in toto imperio populi Romani unus esset, esse alterum passus est; a quo hoc ipso C. Pansa mihi hunc nuntium perferente concessos fascis laureatos tenui quoad tenendos putavi; qui mihi tum denique salutem se putavit dare, si eam nullis spoliatam ornamentis dedisset. vide, quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto a de me dixi ut mihi Tubero, cum de se eadem dicerem, ignognationem, vel quod eius ingenio studiisque delector, vel quod laudem adulescentis propinqui existimo etiam ad meum aliquem fructum redundare. sed hoc quaero: quis putat esse crimen fuisse in
Abbreviated transcription (Latin):
An ille si potiusset illinc ullo mõ euadere utice potius qͥ rome
cum .p. actio qͥ cum concordissimis fratribus cum aliems eẽ :
cum suis maluisset: Cum ip̃a legatio plena ddesideri ac sollicitu¬
dinis fuisset ꝓp incredibilem quendam suoꝵ fratrum amorem
hic equo aĩo fuisse potut belli discidio distractus a fratribus
Nullum igitur hẽs cęsar signum adhuc in. O. ligario aliene a
te uoluntatis. Cuius ego causam animaduerte queso qua ficde
defendam. prodo meam. O clementiam admirabilem atq g̃i¬
um laude p̃dicatione litteris monumtisq decorandam. M
Cicero apud te desendit alium in ea uoluntate non fuisse in q
sc ip̃m confitet᷑ suisse. nec tuas tacitas cogitationes extimescit. nͥ
quid tibi de alio audienti de se ip̃o occurrat ieformidat. Uide q̃
non reformidem. uide quanta lux liberalitatis et sapientie tue
mihi apud te dicenti oboriatur. Quantum potero uoce conten

Expanded text:
an ille, si potuisset illinc ullo modo evadere, Vticae quam Romae, an ille, si potuisset illinc ullo modo evadere, Vticae quam Romae, cum P. Attio quam cum concordissimis fratribus, cum alienis esse quam cum suis maluisset? cum ipsa legatio plena desideri ac sollicitudinis fuisset propter incredibilem quendam fratrum amorem, hic aequo animo esse potuit belli discidio distractus a fratribus? nullum igitur habes, Caesar, adhuc in Q. Ligario signum alienae a te voluntatis; cuius ego causam animadverte, quaeso, qua fide defendam: prodo meam. O clementiam admirabilem atque omnium laude, praedicatione, litteris monumentisque decorandam! M. Cicero apud te defendit alium in ea voluntate non fuisse in qua se ipsum confitetur fuisse, nec tuas tacitas cogitationes extimescit nec quid tibi de alio audienti de se occurrat reformidat. vide quam non reformidem; vide quanta lux liberalitatis et sapientiae tuae mihi apud te dicenti oboriatur: quantum potero voce contend
Abbreviated transcription (Latin):
africam obtinuerat Uticam uenit. AId eum statim concursum ẽ
perium ẽẽ potuit. quod ad priuatum clamorem multitudims
impitę muillo publico consilio deferebatur. Itaq ligarius qui
omne tale negocium cupet effugere. paulum aduentu uarti cõ¬
quieuit. Adhuc .C. cęsar.q. uganus om̃ni culpa caret. ddo¬
mo est egressus non mõ nullum ad bellum: sed ne ad mimimã
quidem suspicionem belli. legatus in pace ꝑfectus in prouin¬
cia pacatissima. ita se gessit. ut ci pacem ẽẽ eypediret. Prose¬
ctio certe inimum tuum non debet offendere. Num igitur
remansio: multo minus. nam profectio uoluntatem habuit n¬
non turpem: remansio necessitatem eti am honestam. Ergo hͥ
duo tempora carent crimine. unum cum est legatus profectus.
alterum cum efflagitatus a prouincia p̃positus africe est: Ter¬
tium tempus est quo post aduentum uarri in africa restitit.¬
Quod si est criminosum. necessitatis crimen est. non uoluntatis

Expanded text:
Africam obtinuerat, Vticam venit. ad eum statim concursum estAfricam obtinuerat, Vticam venit. ad eum statim concursum estud imperium esse potuit quod ad privatum clamore multitudinis imperitae, nullo publico consilio deferebatur. itaque Ligarius, qui omne tale negotium fugeret, paulum adventu Vari conquievit. adhuc, C. Caesar, Q. Ligarius omni culpa vacat. domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimam quidem suspicionem belli; legatus in pace profectus in provincia pacatissima ita se gessit ut ei pacem esse expediret. profectio certe animum tuum non debet offendere: num igitur remansio? multo minus. nam profectio voluntatem habuit non turpem, remansio necessitatem etiam honestam. ergo haec duo tempora carent crimine: unum cum est legatus profectus, alterum cum efflagitatus a provincia praepositus Africae est. tertium tempus quod post adventum Vari in Africa restitit, si est criminosum, necessitatis crimen est, non voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
neccẽ est. q̃ ligarii ullam culpam rep̃hendatis. Quintus igitur
ligarius cumꝰ cẽt adhuc nulla belli suspicio legatis in africam¬
cum consule considio profectus est: qua in legatione et ciuibus et
sociis ita se probauit: ut decedens considius prouincia. satisfacere
hominib non posset. si quenꝗͣ alium prounciȩ p̃fecisset. Itaq Ø.
liganus. cum diu recusans nihil profecisset prouinciam accepit
inuitus. cui sic p̃fuit in pace ut et ciuibus. et sociis. gratissimai
cẽt eius integritas et fides. Bellum subito exarsit. quod qui erãt
in asnici. ante iudiuerunt geri q̃ parari. quo. iudito partum cu¬
piditate inconsiderata partim oȩco quod am timore primum sa¬
lutis postea etiam studii sui quęrebant aliquem dicem. Tum
ligarus domum spectans. et ad suos redire cupiens nulo seim¬
plicari negocio passus est. Interim .p. Actius uarns qui prxetor

Expanded text:
necesse est quam Ligari ullam culpam reprehendatis. Q. enim necesse est quam Ligari ullam culpam reprehendatis. Q. enim Ligarius, cum esset nulla belli suspicio, legatus in Africam C. Considio profectus est, qua in legatione et civibus et sociis ita se probavit ut decedens Considius provincia satis facere hominibus non posset, si quemquam alium provinciae praefecisset. itaque Ligarius, cum diu recusans nihil profecisset, provinciam accepit invitus; cui sic praefuit in pace ut et civibus et sociis gratissima esset eius integritas et fides. bellum subito exarsit, quod qui erant in Africa ante audierunt geri quam parari. quo audito partim cupiditate inconsiderata, partim caeco quodam timore primo salutis, post etiam studi sui quaerebant aliquem ducem, cum Ligarius domum spectans, ad suos redire cupiens, nullo se implicari negotio passus est. interim P. Attius Varus, qui tum praetor
Abbreviated transcription (Latin):
Ouum crimen. Ccesar. et ante hunc oi¬
em inauditum propinquis meus ad
te.O. Tubero detulit. O. Ligarium in
africa suisse. Idq .C. pansa p̃stanti uir
ingenio fixtus fortasse familiaritate ea.
que est ei tecum. ausus est confiteri. Ita¬
q: quo me uertam nescio. Piritus enĩ
ueneram: cum tu neq id per te scire neq aliunde audur potuisses
ut ignoratione tua ad hominis miseri salutem abuterer. Sed quo¬
niamꝰ diligentia inimici in uestigatum est quod latehat: consiten¬
dum est ut opinor presertim cum meus necessarius. C. pansa
fecerit ut id iam integrum non ẽẽt: omissaq controuersia omis
oratio ad misericordiam tuam conferenda est qua plurimi sunt
conseruati cum a te non solum liberationem culpe. sed errati
ueniam impetrauissent. Habes igitur tubero quod est. iccusatoͬi
maxime optandum confitentem reum: sed tamen hoc ita confiten¬
tem se in ca parte fuisse qua te tubero qua uirum omni laude
dignum patrem tuum. Itaq prius de ur̃o delicto confiteamini

Expanded text:
ovum crimen, C. Caesar, et ante hunc diem non auditum propinquus meus ad te Q. Tubero detulit, Q. Ligarium in Africa fuisse, idque C. Pansa, praestanti vir ingenio, fretus fortasse familiaritate ea quae est ei tecum ausus est confiteri. itaque quo me vertam nescio. paratus enim veneram, cum tu id neque per te scires neque audire aliunde potuisses, ut ignoratione tua ad hominis miseri salutem abuterer. sed quoniam diligentia inimici investigatum est quod latebat, confitendum est, opinor, praesertim cum meus necessarius Pansa fecerit ut id integrum iam non esset, omissaque controversia omnis oratio ad misericordiam tuam conferenda est, qua plurimi sunt conservati, cum a te non liberationem culpae, sed errati veniam impetravissent. habes igitur, Tubero, quod est accusatori maxime optandum, confitentem reum, sed tamen hoc confitentem, se in ea parte fuisse qua te, qua virum omni laude dignum, patrem tuum. itaque prius de vestro delicto confiteamini
Abbreviated transcription (Latin):
rent etiam apud uidicem. Legatus ante bellum profectus. reli¬
cen ipaer. bello opp̾ssus in co ip̃o non acerbus fuit. tametsi tot̾¬
et animo et studio tuiis. Ad iudicem sic agi solet. Sed ego apđ̃
parentem Ioquor. Errauit. temere fecit. poentet. ad clementia
tuam consugio delich uemam peto. ut ignoscas oro. Si nemo
impetrauit arroganter pcto. si plurimi tu idem fer opem. q

Expanded text:
ante bellum profectus, relictus in pace, bello oppressus, in eo ipso non acerbus, totus animo et studio tuus. ad iudicem sic, sed ego apud parentem loquor: erravi, temere feci, paenitet; ad clementiam tuam confugio, delicti veniam peto, ut ignoscatur oro. si nemo impetravit, adroganter: si plu
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem carissimam semper habuisti. Et si ille dies tibi glio¬
sissimus et rei.p. gratissimus fuit noli obsecro dubitare. D. sȩ¬
sar similem illi gliȩ laudem q̃sepissime quęxere. Nihil enim ẽ¬
tam populare ꝗ bonitas. Nulla de uirtutibus tuis plurimis nec
admirabilior nec gratior misericordia est. Homines enim adde¬
os mulla re propuis accedunt q̃ salutem hominib dando. Niħ¬
enim hẽt nec fortuna tua maius ꝗ̃ ut possis nec natura tua me¬
lus q̃ ut uelis seruare quamplimos. Longiorem orationem
causa forsitan postulat. tua certe natura biruiorem.Quare cu:
utilius eẽ arbitrer te ip̃m ꝗ̃ aut me aut quenqͣloqui tecum si¬
nem iam faciam. Tantum te admonebo si illi absenti salutem
dederis pñtibus his omnib te daturum:¬

Expanded text:
habuisti, et, si ille dies tibi gloriosissimus, populo Romano gratissimus fuit, noli, obsecro, dubitare, C. Caesar, similem illi gloriae laudem quam saepissime quaerere. nihil est tam populare quam bonitas, nulla de virtutibus tuis plurimis nec admirabilior nec gratior misericordia est. homines enim ad deos nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando. nihil habet nec fortuna tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. longiorem orationem causa forsitan postulet, tua certe natura breviorem. qua re cum utilius esse arbitrer te ipsum quam aut me aut quemquam loqui tecum, finem iam faciam: tantum te admonebo, si illi absenti salutem dederis, praesentibus te his daturum
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. neccẽ dicere: a me dici certe uolunt. Quod necẽe est quo¬
dammõ et quod uolunt. et quod fieri decet. n. martenoa
ni salute sentio. Quod autem sũmȩ bemuolentię est. quȩ mẽ
erga illum omnibus semper nota fuit ut uix. C. marcelio opti¬
mo et amantissimo fratri preter eum quidem cedam nemini
cum id sollicitudine. cura labore.tam di p̃stiterim. qͥ diu est
de salute illius dubitatum. certe hoc tempore magnis curis
molestiis dolonbus liberatus p̃stare debeo. Itaq. U.Cȩsar
sic tibi gras ago ut me omnib rebus a te non conseruato so¬
lum: sed etiam ornato. tamen ad tua in me unum innumera¬
bilia merita. quod fieri posse non arbitrabarꝰ magnus hoc
tuo facto cumulus accesserit:¬

Expanded text:
tibus necesse dicere, a me certe dici volunt, cui necesse est quotibus necesse dicere, a me certe dici volunt, cui necesse est quodam modo, et quod fieri decet M. Marcello a nium salute sentio. quod autem summae benevolentiae est, quae mea erga illum omnibus nota semper fuit, ut vix C. Marcello, optimo et amantissimo fratri, praeter eum quidem cederem nemini, cum id sollicitudine, cura, labore tam diu praestiterim quam diu est de illius salute dubitatum, certe hoc tempore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus praestare debeo. itaque, C. Caesar, sic tibi gratias ago ut me omnibus rebus a te non conservato solum sed etiam ornato, tamen ad tua in me unum innumerabilia merita, quod fieri iam posse non arbitrabar, magnus hoc tuo facto cumulus accesserit
Abbreviated transcription (Latin):
is constantia uideri põt. Sed iam omnis fracta dissensis est ar¬
mis. et extincta aequitate uictoris. Restat ut omnes unumar
uelit. qui hẽnt aliquid non sapientiȩ mo sec etiam sanitatis
Nisi te.C. Cęsar saluo. et in ista sententia qua cum antea tumo
hodic uel maxime usus es manente salui ẽẽ non possumus
Quare omnes te. qui hȩc salua ẽẽ uolumus et hortamur. et
obsecramus. ut uite tuę et saluti consulas. omnesq tbi ut
pro aliis etiam loquar. quod de me ip̃o sentio quoniam sub¬
ec̃ aliquid putas quod cauendum sit non mõ excubias. et
custodias: sed etiam laterum nr̃oꝵ oppositus. et corporum
pollicemur. Sed ut unde est orsa in eodem terminet᷑ oratõ¬
mea. Maximas tibi om̃s gras agimus. E. cesar maiores etiã
hẽmus. Nam omnes idem sentiunt. quod ex omnium p̃cib
et lachrymis sentire potuisti: sed quoniam non est omnib stã¬

Expanded text:
is constantia videri potest. sed iam omnis fracta dissensio est aris constantia videri potest. sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequitate victoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo et in ista sententia qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes te qui haec salva esse volumus et hortamur et obsecramus ut vitae, ut saluti tuae consulas, omnesque tibi, ut pro aliis etiam loquar quod de me ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas quod cavendum sit, non modo excubias et custodias sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur. sed ut, unde est orsa, in eodem terminetur oratio, maximas tibi omnes gratias agimus, C. Caesar, maiores etiam habemus. nam omnes idem sentiunt, quod ex omnium precibus et lacrimis sentire potuisti. sed quia non est omnibus stan
Abbreviated transcription (Latin):
falso putant non ꝑtinebit. nunc certe ꝑtinet ẽẽ te talem ut
laudes tuas obscuratura nulla unꝗͣ sit etas. Diuersȩ uolunta¬
tes ciuium fuerunt distracteq sententię. Non enim consi¬
liis solum et studiis: sed armis etiam et castris dissidebamus. eãt¬
enim obscuritas quedam. erat certamen inter clarissimos duces
Multi dubitabant quid optimum ẽẽt. multi quid sibi expedi¬
ret. multi quid deceret: non nulli etiam quid liceret. Perfun¬
cta res. p. est hoc misero fataliq bello uicit is qui non fortuna
indamaret ocdium suum. seci oxhitate leniret. neoi omnis quib¬
iratus eẽt eosdem etiam exilio. aut morte dignos iudicaret.i
Arma ab aliis posita ab aliis erepta sunt. Ingratus est in uistuᷤ¬
q cius qui armoꝵ piculo liberatus animum tam̃ retin et ar¬
matum et iam ille sit melior qui in acie cecidit qui inea ani¬
mam profudit. Quȩ enim pertinacia quibusdam: cadem ali¬

Expanded text:
falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello: vicit is qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonitate leniret; neque omnis quibiratus esset eosdem etiam exsilio aut morte dignos iudicaret. arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, ut etiam ille melior sit qui in acie cecidit, qui in causa animam profudit. quae enim pertinacia quibusdam, eadem ali
Abbreviated transcription (Latin):
det expectat. Obstupescent posteri certe impia. prouincias.
rhenum.oceanum.nillum pugnas innumerabiles. in credibi¬
les uictorias. monumta in numera triumphos audientes. et le¬
gentes tuos. S nisi hec urbs stabilita tuis consiliis et institutis
erit uagabitur mõ tuum nom̃ longe atq late: sedem aũt sta¬
bilem et domicilium certum non habebit. Ent inter eos etiã
qui nascentur sicut inter nos fuit magna dissensio cum alii la¬
udibus ad celum res tuas gestas efferent: alii fortasse aliquid
requirent. idq uel maximum nisi belli ciuilis incendium sa¬
lute patrię restinxeris ut illud fati fuisse uideat᷑ hoc consilii.
Serui igitur his etiam uidicibus qui multis post seculis u
dicabunt: et quidem haud scio an incorruptius ꝗͣ nos. nam
et sine amore. et sine cupiditate. et nirsus sine odio. et sine
inuidia iudicabunt. Id aut̃ etiam si tune ad te ut quidam

Expanded text:
det exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, det exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, Rhenum, Oceanum, Nilum, pugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monumenta, munera, triumphos audientes et legentes tuos. sed nisi haec urbs stabilita tuis consiliis et institutis erit, vagabitur modo tuum nomen longe atque late, sedem stabilem et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alii laudibus ad caelum res tuas gestas efferent, alii fortasse aliquid requirent, idque vel maximum, nisi belli civilis incendium salute patriae restinxeris, ut illud fati fuisse videatur, hoc consili. Servi igitur eis iudicibus qui multis post saeculis de te iudicabunt et quidem haud scio an incorruptius quam nos; nam et sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et sine invidia iudicabunt. id autem etiam si tum ad te, ut quidam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Hȩc igitur tibi reliqua pars est: hic restat actus: in hoc e¬
laborandum est. ut rem .p. constituas: caq tu in primis cum sũ¬
ma trinquillitate et ocio perftuare. Tum te si uoles. cum et pa¬
me quod debes solueris. et naturam ip̃am expleueris sacietate
uiuendi satis du uixisse dicito. Nec enim est omnino hoc ip̃:
diu.in quo est aliquid extremum: quod cum ueniet. omnis uo¬
luptas prȩterita pro nihilo est: quia post nulla futura est.Quã¬
qͣ iste tuus animus. nunq̃ his angustiis quas natura nobis ad
uiuendum dedit contentus fuit. semper ĩmortalitatis amoc
Nagrauit. Nec uero hec tua uita dicenda est que corpore et
spu̾itu continet᷑. Illa inꝗͣ illa est uita tua: quȩ uigebit memoĩa
seculorum omnium quam posteritas alet: quam ip̃a ȩt̾ͥnitas
semꝑ intuebit᷑. Huic tu inseruias huic te ostentes oportet. ꝗ̃
quidem. quȩ miret᷑ iamp̾dem multa hẽt: nunc etiam que lau¬

Expanded text:
rum. haec igitur tibi reliqua pars est; hic restat actus, in hoc erum. haec igitur tibi reliqua pars est; hic restat actus, in hoc elaborandum est ut rem publicam constituas, eaque tu in primis summa tranquillitate et otio perfruare: tum te, si voles, cum et patriae quod debes solveris et naturam ipsam expleveris satietate vivendi, satis diu vixisse dicito. quid enim est omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid extremum? quod cum venit, omnis voluptas praeterita pro nihilo est, quia postea nulla est futura. quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis ad vivendum dedit contentus fuit, semper immortalitatis amore flagravit. nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spiritu continetur: illa, inquam, illa vita est tua quae vigebit memoria saeculorum omnium, quam posteritas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inservias, huic te ostentes oportet, quae quidem quae miretur iam pridem multa habet; nunc etiam quae lau
Abbreviated transcription (Latin):
rem .p. res tuę gestę complexę sunt tantum abes a ꝑfectione ma¬
ximorum operum ut fundamenta nondum quę cõgitas icceris
hic tu mõm uitę tuę. non salute rei. P. sed equitate animi defimi¬
es: Quid si istud ne glię quidem tuę satis est cuiuste eẽ auidis¬
simum ꝗquis sis sapiens non negibis: sarum ne igitur inquies¬
glĩam magnam relinquemus: Immo uero aliis quis multis
satis: tibi uni parum. Quidquid est enim: quis am̃plum sit id¬
certe est parum tum cum est aliquid amplius. Ꝙ si rerum tu¬
arum ĩmortalium. C. Cesar hic exitus futurus fuit ut deuichĩ
aduersariis rem.p. in eo statu relinqueres in quo nimc est uide
quȩso ne tua diuina uirtus admirationis plus sit hĩtura ꝗͣ glic
siquidem glĩa est illustris et ꝑuagata multoꝵ uel in suos ci¬
ues uel in patriam. uel in omne genus hominum fama merito¬

Expanded text:
rem publicam res tuae gestae complexae sunt; tantum abes a perfectione marem publicam res tuae gestae complexae sunt; tantum abes a perfectione maximorum operum ut fundamenta nondum quae cogitas ieceris. hic tu modum vitae tuae non salute rei publicae, sed aequitate animi definies? quid, si istud ne gloriae quidem satis est? cuius te esse avidissimum, quamvis sis sapiens, non negabis. parumne, inquies, magna relinquemus? immo vero aliis quamvis multis satis, tibi uni parum. quicquid est enim, quamvis amplum sit, id est parum tum cum est aliquid amplius. quod si rerum tuarum immortalium, C. Caesar, hic exitus futurus fuit ut devictis adversariis rem publicam in eo statu relinqueres in quo nunc est, vide, quaeso, ne tua divina virtus admirationis plus sit habitura quam gloriae; si quidem gloria est inlustris et pervagata magnorum vel in suos civis vel in patriam vel in omne genus hominum fama merito
Abbreviated transcription (Latin):
in tanto cuuili bcllo tantoq animoꝵ ardore et armoꝵ quin qͥs¬
sata res. p. quicunq helli euentus fuiss multa pderet. et orna¬
menta dignitatis et p̃sidia stabilitatis suc̨. Multaq uterque
dux faceret armatus: quȩ idem togatus fieri prohibuisset. Que
quidem nunc tibi omnia belli uiunera sananda sunt: quibu᷑
preter te mederi nemo põt. Itaq illam tuam p̾clarissimam et
sapientissimam uocem inuitus audun. Satis te dui uel nate
uixisse uel glic̨. Satis si ita uis. fortasse nature addo etiam si pla¬
cet glie. At quod maximum est patric certe parum. Quare oĩt¬
te quęso istam doctorum hominum in contemnenda mortei
prudentiam. Noli nr̃o ẽẽ piculo sapiens. Sȩpe enim uenit ad
meas aures te idem istud nimis crebro dicere libi satis te uixis¬
se credo: sed tamen id audirem si tibi soli uiueres. aut si tibi et
soli natus ẽẽs. Nunc cum omnium salutem ciuium. cunẽtamq

Expanded text:
in tanto civili bello, tanto animorum ardore et armorum quin quasin tanto civili bello, tanto animorum ardore et armorum quin quassata res publica, quicumque belli eventus fuisset, multa perderet et ornamenta dignitatis et praesidia stabilitatis suae, multaque uterque dux faceret armatus quae idem togatus fieri prohibuisset. quae quidem tibi nunc omnia belli volnera sananda sunt, quibus praeter te mederi nemo potest. itaque illam tuam praeclarissimam et sapientissimam vocem invitus audivi: satis diu vel naturae vixi vel gloriae. satis, si ita vis, fortasse naturae, addam etiam, si placet, gloriae: at, quod maximum est, patriae certe parum. qua re omitte, quaeso, istam doctorum hominum in contemnenda morte prudentiam: noli nostro periculo esse sapiens. saepe enim venit ad meas auris te idem istud nimis crebro dicere, satis te tibi vixisse. credo, sed tum id audirem, si tibi soli viveres aut si tibi etiam soli natus esses. omnium salutem civium cunctamque
Abbreviated transcription (Latin):
retum tam ignarus tam rudis in re. p. tam nihil unꝗͣ nec de suꝰ
nec de cõmuni salute cogitans qui non intelligat tua salute cõ¬
tineri suam et ex unius tua uita pendere omnium: Equidẽ
de te dies noctesq ut debeo cogitans casus dumtaxat huma¬
nos. et incertos euentus ualitudinis et naturę cõmunis fragili¬
tatem extimesco: doleoq cum res.p. ĩmortalis ec̃ debeat: eam
in unius mortalis anima consistere. Si uero ad humanos ca¬
sus incertosq motus ualitudinis sceleris etiam accedat insidi¬
arumq consensio: quem deum etiam si cupiat posse opitula¬
ti rei .p. credemus. Onnia sunt excitanda tibi cesar uni. quȩ¬
lacere sentis belli ipius impetum quo necẽẽ fuit plura uidere pereui¬
sa prostrataq. Constituenda iudicia reuocanda fides. compnien¬
de libidines propaganda soboles. Omnia que delapsa iam fu¬
xeiunt seueris legibus deuincienda sunt. Non fuit ircusandum

Expanded text:
um tam ignarus rerum, tam rudis in re publica, tam nihil umquam nec de sua um tam ignarus rerum, tam rudis in re publica, tam nihil umquam nec de sua nec de communi salute cogitans, qui non intellegat tua salute contineri suam et ex unius tua vita pendere omnium? equidem de te dies noctesque, ut debeo, cogitans casus dumtaxat humanos et incertos eventus valetudinis et naturae communis fragilitatem extimesco, doleoque, cum res publica immortalis esse debeat, eam in unius mortalis anima consistere. si vero ad humanos casus incertosque motus valetudinis sceleris etiam accedit insidiarumque consensio, quem deum, si cupiat, posse opitulari rei publicae credimus? omnia sunt excitanda tibi, C. Caesar, uni quacere sentis belli ipsius impetu, quod necesse fuit, perculsa atque prostrata: constituenda iudicia, revocanda fides, comprimendae libidines, propaganda suboles, omnia quae dilapsa iam diffluxerunt severis legibus vincienda sunt. non fuit recusandum
Abbreviated transcription (Latin):
seruati sumus prouidenda est: quam etsi sꝑo ẽẽ falsam. nunꝗͣ
tam̃ extenuabo uerbis tua enim cautio nr̃a cautio est ut si in al¬
terutro peccandum sit malim uideri minis timidus ꝗͣ parum
prudens. S ed quisnam est iste tam demens: de tuis ne: tamet¬
si qui magis sunt tui ꝗ̃ quib tu salutem inspantib reddidisti.¬
An ex corum numero qui una tecum fuerunt: Non est credibi¬
lis tantus in illo furor ut quo ducc omnia sũma sit adeptus hu¬
uis uitam non anteponat suę. An si tui mhil cogitant sceleis
cauendum est ne quid immici: Qui: omnes enim qui fuert
aut sua ptinacia uitam amiserunt: aut tua misericordia re¬
tinuerunt. ut aut nulli suꝑsint de inimicis: aut qui suꝑfuert᷑
sint amicissimi. S tamen cum in animis hominum tantę
latebre sint. et tanti recessus augeamus sanc suspicionem tuã
simul enim augebimus diligentiam. Nam quis est omniu¬

Expanded text:
servati sumus providenda est: quam etsi spero falsam esse, numqservati sumus providenda est: quam etsi spero falsam esse, numquam tamen extenuabo, tua enim cautio nostra cautio est. quod si in alterutro peccandum sit, malim videri nimis timidus quam parum prudens. sed quisnam est iste tam demens? de tuisne?—tametsi qui magis sunt tui quam quibus tu salutem insperantibus reddidisti?—anne ex eo numero qui una tecum fuerunt? non est credibilis tantus in ullo furor ut quo duce omnia summa sit adeptus, huius vitam non anteponat suae. an si nihil tui cogitant sceleris, cavendum est ne quid inimici? qui? omnes enim qui fuerunt aut sua pertinacia vitam amiserunt aut tua misericordia retinuerunt, ut aut nulli supersint de inimicis aut qui fuerunt sint amicissimi. sed tamen cum in animis hominum tantae latebrae sint et tanti recessus, augeamus sane suspicionem tuam: simul enim augebimus diligentiam. nam quis est omni