comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
graussimaq belli offensione. LLucullus qui atq aliqua ex
parte his incõmodis mederi fortasse potuisset uestro iussu
coactus. quia Impu duiturnitati modum statuendum ueri
exemplo putauistis partem militum. qui iam stipendus cõ¬
fecti erant dimisit. partem glabrioi tradidit. Multa pre¬
tereo consulto sed ea uos coniectura ꝑspicitis. quartum illud
bellum factum putetis quod conuingant reges potentissimi
remouent agitate nationes suscipiant integre gentes nouꝰ
imꝑator noster accipiat uetere expiuso exercitu. Satis mibi
multa uerba fecisse uideor. quare hoc bellum esset genere
ip̃o necessarium magnitudine piculosum. Restat ut de
impatore ad id bellum delligendo ac tantis reous preficiẽ¬
do dicendum eẽ uideatur. Utinam quirites uiroꝵ fortiũ
atq in nocentium copiam tantam haberetis. ut hec uobis:
deliberatio difficilis esset quem nam potissimum tantis

Expanded text:
gravissimaque belli offensione L. Lucullus, qui tamen aliqua ex gravissimaque belli offensione L. Lucullus, qui tamen aliqua ex parte eis incommodis mederi fortasse potuisset, vestro iussu coactus qui imperi diuturnitati modum statuendum vetere exemplo putavistis, partim militum qui iam stipendiis confectis erant dimisit, partim M'. Glabrioni tradidit. multa praetereo consulto; sed ea vos coniectura perspicite quantum illud bellum factum putetis quod coniungant reges potentissimi, renovent agitatae nationes, suscipiant integrae gentes, novus imperator noster accipiat vetere exercitu pulso. satis multa mihi verba fecisse videor qua re esset hoc bellum genere ipso necessarium, magnitudine periculosum. restat ut de imperatore ad id bellum deligendo ac tantis rebus praeficiendo dicendum esse videatur. Vtinam, Quirites, virorum fortium atque innocentium copiam tantam haberetis ut haec vobis deliberatio difficilis esset quemnam potissimum tantis
Abbreviated transcription (Latin):
suorum commouebatur. Hic iam plura non dicam fuit
enim illud extremum ut ex his locis a militibus nostris re¬
ditus mag̃ maturus: ꝗͣ processio longior quereretur. Mitri¬
regum et nationum uiuabatur. hoc iam fere sicfieri solere
accepimus ut regum aflicte fortune facile multoꝵ opes a¬
liciant ad miam maximeq eor qui aut Reges sunt. aut.
uiuunt in regno ut regale his nomen magnum et sanctum
esse uideatur. Itaq tantum uictus efficere potuit: quantũ
in columis nunꝗͣ est ausus optare. Nam cum se in regnum
suum recepisset. non fuit eo contentus quod ei preter spem
acciderat. ut illam postea ꝗͣ pulsus erat terram unꝗͣ aitinge¬
ret. Sed in exercitum nostrum clarum atq uictorem impe¬
petum fecit. Sinite hoc loco quirites sicut poete solent. q
res romanas scribunt. preterire me uestram calamitatem.
que tanta fuit ut eam ad aures. L. Luculli non ex prelio
nuntius sed eo sermone rumor afferret. hic in illo ip̃o malo

Expanded text:
suorum commovebatur. hic iam plura non dicam; fuit suorum commovebatur. hic iam plura non dicam; fuit enim illud extremum ut ex eis locis a militibus nostris reditus magis maturus quam progressio longior quaereretur. Mithriregum et nationum iuvabatur. iam hoc fere sic fieri solere accepimus ut regum adflictae fortunae facile multorum opes adliciant ad misericordiam, maximeque eorum qui aut reges sunt aut vivunt in regno, ut eis nomen regale magnum et sanctum esse videatur. itaque tantum victus efficere potuit quantum incolumis numquam est ausus optare. nam cum se in regnum suum recepisset, non fuit eo contentus quod ei praeter spem acciderat, ut illam postea quam pulsus erat terram umquam attingeret, sed in exercitum nostrum clarum atque victorem impetum fecit. sinite hoc loco, Quirites, sicut poetae solent qui res Romanas scribunt, praeterire me nostram calamitatem, quae tanta fuit ut eam ad auris imperatoris non ex proelio nuntius sed ex sermone rumor adferret. hic in illo ipso malo
Abbreviated transcription (Latin):
Rex ip̃e emanibus effugit. Ita illum in ꝑsequendi studio
meror hoc letiua retardaũ. Hunc in illo timore et fuga ti¬
granes rex armenius excepit diffidentemq rebus suis con¬
firmauit. et afflictum erexit. perditumq recreauit. Cuius in
regnum postea quã. L. Lucullus cum exercitu uenit. plures
etiam gentes contra Impatorem nostrum concitate sunt
Erat enim metus iniectus in his nationibus quas nunꝗͣ ppłiis
R neq lacessendas bello. neq atemptandas putauerit.
Frat etiam alia grauis atq uehemens opinio que ꝑ animos
gentium barbararum ꝑuaserat: fani locupletissimi et re¬
ligiosissimi diripiendi caua in eas horas nostrum exercitũ¬
esse aduectum. Ita nationes multe : atq magne nouo qͦ¬
dam terrore ac metu concitabantur. Noster aũt exer¬
citus & si urbem extigranis regno ceꝑat: et prelus usus
erat secundis tamen longiquitate locorum ac desiderio:

Expanded text:
rex ipse e manibus effugit. ita illum in persequendi studio rex ipse e manibus effugit. ita illum in persequendi studio maeror, hos laetitia tardavit. hunc in illo timore et fuga Tigranes, rex Armenius, excepit diffidentemque rebus suis confirmavit et adflictum erexit perditumque recreavit. cuius in regnum postea quam L.Lucius Lucullus cum exercitu venit, plures etiam gentes contra imperatorem nostrum concitatae sunt. erat enim metus iniectus eis nationibus quas numquam populus Romanus neque lacessendas bello neque temptandas putavit; erat etiam alia gravis atque vehemens opinio quae per animos gentium barbararum pervaserat, fani locupletissimi et religiosissimi diripiendi causa in eas oras nostrum esse exercitum adductum. ita nationes multae atque magnae novo quodam terrore ac metu concitabantur. noster autem exercitus, tametsi urbem ex Tigrani regno ceperat et proeliis usus erat secundis, tamen nimia longinquitate locorum ac desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
atq amistum. quibus inopidis erant domicilia regii omnibus
rebus ornata atq refferta ceteras urbes ponti et apadocie
permultas uno aditu aduentuq esse clausas. Regem spo¬
liatum Regno patrio. atq auito ad alios se Regi atq add
alias gentes supplicem contulisse. Atq hec omniasaluis. P
hoc esse laudis atq ita rei p ut hoc uos inteiligitis a nul¬
simiłr ex hoc loco esse laudatum. Requireur fortasse
nunc: quẽ ad modum cum hec ita sint. reliquum possit esse¬
magnum bellum. Cognoscite Qiurites: non enim sine cã
queri uidetur. Primum ex suo regno sic uatridares profu¬
git ut ex eodem ponto Meda ilia quõdam prosigisse dici¬
tur: quam predicant infuga frĩs sui membra in his locis
qua se parens psequeretur discipauisse ut eon collectio.
ex tota Asia direptas in suum regnum congesserat in ponto
omraem reliquit. hec dum nostri colligunt omnia diligentiꝰ

Expanded text:
atque Amisum, quibus in oppidis erant domicilia regis omnibus atque Amisum, quibus in oppidis erant domicilia regis omnibus rebus ornata ac referta, ceterasque urbis Ponti et Cappadociae permultas uno aditu adventuque esse captas; regem spoliatum regno patrio atque avito ad alios se reges atque ad alias gentis supplicem contulisse; atque haec omnia salvis pohoc esse laudis atque ita, Quirites, ut hoc vos intellegatis, a nulucullum similiter ex hoc loco esse laudatum. requiretur fortasse nunc quem ad modum, cum haec ita sint, reliquum possit magnum esse bellum. cognoscite, Quirites; non enim hoc sine causa quaeri videtur. primum ex suo regno sic Mithridates profugit ut ex eodem Ponto Medea illa quondam fugisse dicitur, quam praedicant in fuga fratris sui membra in eis locis qua se parens persequeretur dissipavisse, ut eorum conlectio ex tota Asia direptas in suum regnum congesserat in Ponto omnem reliquit. haec dum nostri conligunt omnia diligentius,
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium ut sit gerendum: non eẽ ita magnum ut sit
ꝑtimescerdum in quo maxime elaberandum est. ne for¬
te a nobis que diligentissime prouidenda sun: contẽnenda
esse uideantur. Atq ut omnes inteiligant ne.L.l.ucullo
tantum imptire laudis. quantum forti iuro it sapientissiõ
homini & magno imꝑatori debeatur. dico eus aduentu
maximas Mitridatis copias omnibus rebus irnaias atq
instructas. Urbemq Asie clarissimam nobisꝗ ꝯmicissimã
cicerorum obsessam ẽẽ ab ip̃o rege maxima mulindine: et
oppugnatam uehementissime. quam.L. Lucullis uirtute
assiduitate. consilio summis obsidionis ꝑiculis librauit. Ab
eodem Imꝑatore classem magnam et ornatam: que ducibꝰ
esse atq deprehensam magnas hostium preterea epias mul¬
tis prelus esse deletas patefactum nostris legioniiis esse pon¬
tum. qui ante. Pͦ. R ex omni aditu clausus esset Sinopem

Expanded text:
necessarium ut sit gerendum, non esse ita magnum ut sit necessarium ut sit gerendum, non esse ita magnum ut sit pertimescendum. in quo maxime laborandum est ne forte ea vobis quae diligentissime providenda sunt contemnenda esse videantur. atque ut omnes intellegant me L.Lucio Lucullo tantum impertire laudis quantum forti viro et sapienti homini et magno imperatori debeatur, dico eius adventu maximas Mithridati copias omnibus rebus ornatas atque instructas fuisse, urbemque Asiae clarissimam nobisque amicissimam Cyzicenorum oppressam esse ab ipso rege maxima multitudine et oppugnatam vehementissime; quam L.Lucius Lucullus virtute, adsiduitate, consilio summis obsidionis periculis liberavit. ab eodem imperatore classem magnam et ornatam quae ducibus esse atque depressam; magnas hostium praeterea copias multis proeliis esse deletas patefactumque nostris legionibus esse Pontum qui antea populo Romano ex omni aditu clausus fuisset; Sinopen
Abbreviated transcription (Latin):
dem redinendis facultas erit ꝑꝑ calamitatem neq aliis uo¬
luntas ꝑẜ tunorem. Deinde ꝙ nos eadem Asia: atq idem iste
mitridaps initio belli assiatici docuit. id quod certe calamita¬
te doctiimemoria retinere debemus. Nam tum cum in Asia¬
res magl as ꝑmulti amiserint: scimus Rome sclutione impe¬
pedita Nem concidisse. Non enim possunt una in ciuitate
multi reii .p. ac fortunas amittere ut non plures secum in eandẽ
dite id quod ip̃i uidetis. Hec fides atq ratio pecumarum.
que Rme: que in foro uersatur implicita est cum illis pe¬
cunus assiaticis: et coheret: ruere illa non possunt ut hec
non eodim labefactata motu concidant.. Iuare uidete.
non duoitandum uobis sit: omni studio ad id bellum incũ¬
bere. in quo gloria nominis uestri salus socioꝵ uectigalia
tur. Ouniam de genere belli dixi. nunc de magnitudi¬
ne pauca dicam. Eotest enim hoc dici belli genus ita ẽẽ

Expanded text:
isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voisdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas propter timorem. deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retinere debemus. nam tum, cum in Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impedita fidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem dite id quod ipsi videtis — haec fides atque haec ratio pecuniarum quae Romae, quae in foro versatur, implicata est cum illis pecuniis Asiaticis et cohaeret; ruere illa non possunt ut haec non eodem labefacta motu concidant. qua re videte num dubitandum vobis sit omni studio ad id bellum incumbere in quo gloria nominis vestri, salus sociorum, vectigalia ublica defendantur. quoniam de genere belli dixi, nunc de magnitudine pauca dicam. potest enim hoc dici, belli genus esse ita
Abbreviated transcription (Latin):
ram cum essem de genere dicturus. quod ad multorum
quirites habenda est rauo diligenter. Nam et publican
homines & honestissimi et ornatissimi suas rationes et co¬
pias in illam prounciam contulerunt: quoꝵ. ip̃orum perse
res et fortune uobis cure esse debent. E tenim si uectigalia
neruos esse ni plub seiꝑ diximus: eum certe ordinem qui
exercet illa farmamentum ceterorum ordinum recte esse di¬
cemus. De iide ceteris ex ordinibus homines gnaui et indu¬
sirii partim in asia negociantur. quibus uos absentibus con¬
sulere debgis. partim eorum in ea prouincia pecunias ma¬
gnas collaias habent. Erit igitur humanitatis uestre ma¬
ꝯnum eo sim ciuium nuͣm calamitate prohibere. sapientie¬
uestre usere multorum ciuuium calamitatem a re.P. seuictã
esse non posse. Et enim illud primum parui refert uos pu¬
blicanis Imissis uectigalia postea uictoria recuꝑare neq hus

Expanded text:
ram, cum essem de belli genere dicturus, quod ad multorum ram, cum essem de belli genere dicturus, quod ad multorum Quirites, habenda est ratio diligenter. nam et publicani, homines honestissimi atque ornatissimi, suas rationes et copias in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res et fortunae vobis curae esse debent. etenim, si vectigalia nervos esse rei publicae semper duximus, eum certe ordinem qui exercet illa firmamentum ceterorum ordinum recte esse dicemus. deinde ex ceteris ordinibus homines gnavi atque industrii partim ipsi in Asia negotiantur, quibus vos absentibus consulere debetis, partim eorum in ea provincia pecunias magnas conlocatas habent. est igitur humanitatis vestrae magnum numerum civium calamitate prohibere, sapientiae videre multorum civium calamitatem a re publica seiunctam esse non posse. etenim illud primum parvi refert, vos publicanis amissa vectigalia postea victoria reciperare; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
facta sit: tñ peccora relinquuntur. Agricultura deseritur
mercatorum nauigatio conquiescit. ita neq ex portu. neq
ex decĩs: neq ex scriptura. uectigal conseruari põt: quare
sepe totius anni fructus uno rumore ꝑiculi: atq uno belli
terrore amiititur. Quo tandem aĩo esse existimatis. aut
eos qui uectigalia uobis pensitant: aut eos qui exercent
atq exigunt. Cum duo Reges cum maximis copus prope
assunt: cum una excursio equitatus ꝑbreui tempore totius
anni uectigal aufferre possit: cum publicani familias ma¬
ximas quas in salinis hñt: quas in agris: quas in ꝑtibus at
q custodus. magno ꝑiculo se habere arbitrentur. Putatis¬
ne uos illis rebus posse. nisi eos qui uobis fructuosi sunt.
conseruaueritis non solum ut ante dixci calamitate sed &
calamitatis formidine liberandos: Ac ne illud quidem uo¬
bis negligendum est: quod mihi ego extremum proposue¬

Expanded text:
facta est, tamen pecua relinquuntur, agri cultura deseritur, facta est, tamen pecua relinquuntur, agri cultura deseritur, mercatorum navigatio conquiescit. ita neque ex portu neque ex decumis neque ex scriptura vectigal conservari potest; qua re saepe totius anni fructus uno rumore periculi atque uno belli terrore amittitur. quo tandem igitur animo esse existimatis aut eos qui vectigalia nobis pensitant, aut eos qui exercent atque exigunt, cum duo reges cum maximis copiis propter adsint, cum una excursio equitatus perbrevi tempore totius anni vectigal auferre possit, cum publicani familias maximas quas in salinis habent, quas in agris, quas in portibus atque in custodiis magno periculo se habere arbitrentur? putatisne vos illis rebus frui posse, nisi eos qui vobis fructui sunt conservaveritis non solum, ut ante dixi, calamitate sed etiam calamitatis formidine liberatos? ac ne illud quidem vobis neglegendum est quod mihi ego extremum proposue
Abbreviated transcription (Latin):
penis bella gesserunt: quanto uos studio conuenit inuirus
prouocatos socioꝵ salutem una cum imꝑi uestri dignitate
deffendere: presertim cum de maximis uestris uectigalibꝰ
agatur. Nam ceterarum prouinciaꝵ uectigalia quirites tã¬
ta sunt. ut his ad ip̃as prouincias tutandas uix contenti
esse possumus. Asia uero tam opima est et fertilis ut in
Ubertate agrorum et uarietate fructuum & magnitudĩẽ
pastionis & multitudine earum rerũ que exportantur faci¬
le omnibus terris antecellat. Itaq hec uobis prouicia quiri¬
tes. et si belli utilitatem: & pacis dignitatem sustinere. uul¬
tis: non modo a calamitate. sed etiam a metu calamitatis est
defendenda. Nam in ceteris rebus cum uenit calamitas tũ
detrimentum accipitur: at in uectigalibus non solum aduẽ¬
tus mali. sed etiam metus ip̃e affert. calamitatem. Nam cũ
hostium copie non longe absunt etiam si irruptio nulla

Expanded text:
Poenis bella gesserunt, quanto vos studiosius convenit iniuriis Poenis bella gesserunt, quanto vos studiosius convenit iniuriis provocatos sociorum salutem una cum imperi vestri dignitate defendere, praesertim cum de maximis vestris vectigalibus agatur? nam ceterarum provinciarum vectigalia, Quirites, tanta sunt ut eis ad ipsas provincias tuendas vix contenti esse possimus, Asia vero tam opima est ac fertilis ut et ubertate agrorum et varietate fructuum et magnitudine pastionis et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat. itaque haec vobis provincia, Quirites, si et belli utilitatem et pacis dignitatem retinere voltis, non modo a calamitate sed etiam a metu calamitatis est defendenda. nam in ceteris rebus cum venit calamitas, tum detrimentum accipitur; at in vectigalibus non solum adventus mali sed etiam metus ipse adfert calamitatem. nam cum hostium copiae non longe absunt, etiam si inruptio nulla
Abbreviated transcription (Latin):
presertim uos alium miseritis. neq audent. neq se ip̃i facere
summo sine periculo posse arbierantur. Uident et sentiunt.
hoc idem quod uos unum nirum esse in quo summa sint om¬
nia. et eum prope ẽẽ quo etiam carent egrius: cuuis aduen¬
tu ip̃o atq nomine tam et si ille adamantinum bellum ue¬
nerit. tñ impetus hostuim repressos ẽẽ intelagunt ac re¬
tardatos. Hi uos qm̃ libere ioqui non licet tacite rogant.
existimetis: quorum salutem tali uiro cõmendetis. homo ẽt
Impio mutimus. ut etiam si ab hoste defendant tñ iporum.
aduentus in ur̃oes sociorum non multum ab hostili expugna¬
tione differant. Hunc audiebant aña. nunc pñtem uident.
tanta temꝑantia tanta mansuetudine: tanta humanitate.
ut hi beatissimi esse udeantur. apud quos ille duitissime
cõmoratur. Quare si ꝑꝑ socios nulla ip̃ inuiria iacessiti ma¬
iores uestri cum Ant̾macho. cum philippo cum stholis: cũ

Expanded text:
praesertim vos alium miseritis, neque audent neque id se facere praesertim vos alium miseritis, neque audent neque id se facere sine summo periculo posse arbitrantur. vident enim et sentiunt hoc idem quod vos, unum virum esse in quo summa sint omnia, et eum propter esse, quo etiam carent aegrius; cuius adventu ipso atque nomine, tametsi ille ad maritimum bellum venerit, tamen impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos. hi vos, quoniam libere loqui non licet, taciti rogant existimetis quorum salutem tali viro commendetis, atque hocimperio mittimus ut, etiam si ab hoste defendant, tamen ipsorum adventus in urbis sociorum non multum ab hostili expugnatione differant, hunc audiebant antea, nunc praesentem vident tanta temperantia, tanta mansuetudine, tanta humanitate ut ei beatissimi esse videantur apud quos ille diutissime commoretur. qua re si propter socios nulla ipsi iniuria lacessiti maiores nostri cum Antiocho, cum Philippo, cum Aetolis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tis quo tandem animo esse debetis: legati erant ꝙ appłati⁊
suꝑbius. Corynthum prẽs uestri totius grecie lumen extinc̃¬
tum esse uoluerunt. Uos eum regem inultum ẽẽ patiemini.
qui legatum. Po. R. consularem: uinculis ac uerberibus. atq
omni supplicio excruciatum necauit: Illi libertatem cuuũ
Ius legationis uerbo uolatum illi ꝑsecuti sunt. Uos legatum
omni supplicio interfectum relinquetis: Uidete ne ut illis
pulcerimum fuit: tantam uobis imperii gloriam relinque̾
sic uobis turpissimum sit. id quod accepistis. tueri et conser¬
uare non posse. Quid ꝙ salus ppłorum summum ĩpericulũ
Rex socius populi romani. atq amicus. linminent duo Re¬
ges toti Asie non solum uobis inimicissimi: sed etiam uestris
socus atq amicis. Cuutates autem omnes cuncta Asia atq
grecia uestrum auxilium expectare ꝑꝑ periculi magnitudi¬
nem coguniur. Imꝑatorem a uobis certum deposcere: cum

Expanded text:
tis quo tandem animo esse debetis? legati quod erant appellati tis quo tandem animo esse debetis? legati quod erant appellati superbius, Corinthum patres vestri totius Graeciae lumen exstinctum esse voluerunt; vos eum regem inultum esse patiemini qui legatum populi Romani consularem vinculis ac verberibus atque omni supplicio excruciatum necavit? illi libertatem imminuius legationis verbo violatum illi persecuti sunt; vos legatum omni supplicio interfectum relinquetis? videte ne, ut illis pulcherrimum fuit tantam vobis imperi gloriam tradere, sic vobis turpissimum sit id quod accepistis tueri et conservare non posse. quid? quod salus sociorum summum in periculum rex, socius populi Romani atque amicus; imminent duo reges toti Asiae non solum vobis inimicissimi sed etiam vestris sociis atque amicis; civitates autem omnes cuncta Asia atque Graecia vestrum auxilium exspectare propter periculi magnitudinem coguntur; imperatorem a vobis certum deposcere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
locis disunctissimis maximeq diuersis uno consilio ab unis
hostim copus bellum terra mariq gereretur uos ancipi¬
ti contentione districti de imperio dimicaretis. Sed tñ
alterius partis periculum sextoriane atq yspaniensis que
multo plus firmamenti ac roboris habebat. GN Pompeii di¬
uino consilio ac singłari uirtute depulsum est. In altera
parte ita res a.l. lucullo summo uiro est administrata:
ut initia illa gestarum rerum magna atq preclara non fe¬
licitati eius sed uirtuti. hec autem extrema: que nuper accide¬
runt. non culpe sed fortune tribuenda esse uideantur. Sed
de lucullo dicam alio loco: et ita dicam: quirites. ut neq ue¬
ra laus ei detracta oratione nostra. neq falsa ac ficta ẽẽ uide¬
atur. Sed pro uestri imꝑu dignitate atq gloria: quoniam
is est exorsus orationis mee: uidete quem uobis animum su¬
scipiendum putetis. Maiores uestri sepe mercatoribus aut
nauiculatoribus inuiriosius tractatis bella gesserunt. Uos

Expanded text:
locis disiunctissimis maximeque diversis uno consilio a binis hostium copiis bellum terra marique gereretur, vos ancipiti contentione districti de imperio dimicaretis. sed tamen alterius partis periculum, Sertorianae atque Hispaniensis, quae multo plus firmamenti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtute depulsum est; in altera parte ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum gestarum magna atque praeclara non felicitati eius sed virtuti, haec autem extrema quae nuper acciderunt non culpae sed fortunae tribuenda esse videantur. sed de Lucullo dicam alio loco, et ita dicam, Quirites, ut neque vera laus ei detracta oratione mea neque falsa adficta esse videatur; de vestri imperi dignitate atque gloria, quoniam is est exorsus orationis meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores nostri saepe pro mercatoribus aut naviculariis nostris iniuriosius tractatis bella gesserunt; vos
Abbreviated transcription (Latin):
mihi non necessarias uobis non inutiles suscepisse. Sed ego
me hoc honore preditum tantis uestris beneficus affectum
statui quirites uestram uoluntatem et rei ꝑ dignitatem. et
salutem prouinciaꝵ atq socioꝵ meis omnibus cõmodis et ra¬
tionibus preferre oportere

Expanded text:
mihi non necessarias, vobis non inutilis suscepisse. sed ego mihi non necessarias, vobis non inutilis suscepisse. sed ego me hoc honore praeditum, tantis vestris beneficiis adfectum statui, Quirites, vestram voluntatem et rei publicae dignitatem et salutem provinciarum atque sociorum meis omnibus commodis et rationibus praeferre oportere
Abbreviated transcription (Latin):
te dubitemus. Ego aũt quicquid in me est studu. consilu la¬
pretoria quicquid auctoritate. fide constantia possum id om̃e
ad hanc rem conficiendam tibi et populo. E policeor ac defero
testorq omnes deos et maxiie eos qui huic loco temploq pre¬
sident. qui omnium mentes eoꝵ: qui ad rem.p. adeunt ma¬
xime ꝑspiciunt. me hoc neq hoc rogatu facere ciuusꝗͣ neq quo
pũtem. GN Pompeu gratiam mihi ꝑhanc causam conciliari
neq quo mibi ex cuuisꝗͣ amplitudine atq presidia ꝑiculis aut
nem prestare oportet innocentia tecti pellemus honorem
aũt neq ab uno. neq ex hoc loco. sed eadem illa nostra laborio¬
sissima ratione uite si uestra uoluntas feret consequemur
Quam obrem quicquid in hac causa mihi susceptum est quirites
est: ut aliquam bonam gratiam quesisse mihi uidear ut mul¬
tas etiam simultates partim obseuras ꝑtim aptas intelligatis

Expanded text:
te dubitemus? ego autem, quicquid est in me studi, consili, late dubitemus? ego autem, quicquid est in me studi, consili, lahac potestate praetoria, quicquid auctoritate, fide, constantia possum, id omne ad hanc rem conficiendam tibi et populo Romano polliceor ac defero testorque omnis deos, et eos maxime qui huic loco temploque praesident, qui omnium mentis eorum qui ad rem publicam adeunt maxime perspiciunt, me hoc neque rogatu facere cuiusquam, neque quo Cn.Gnaei Pompei gratiam mihi per hanc causam conciliari putem, neque quo mihi ex cuiusquam amplitudine aut praesidia periculis aut nem praestare oportet, innocentia tecti repellemus, honorem autem neque ab uno neque ex hoc loco sed eadem illa nostra laboriosissima ratione vitae, si vestra voluntas feret, consequemur. quam ob rem, si quid in hac causa mihi susceptum est, Quirites,est ut aliquam mihi bonam gratiam quaesisse videar, ut multas me etiam simultates partim obscuras, partim apertas intellegam
Abbreviated transcription (Latin):
lo deliberetis auctor uobis grauior esse nemo debeat. Est.C.su¬
rio summis uestris beneficus maximisq rebus gestis summo ingeĩo
ac prudentia preditus. Est. EN. Lentulus in quo omnes. ꝓain
plissimis uestris honoribus. summum consilium. summam graui¬
tatem esse cognoscitis. Est. C Cassiuis integritate uirtute con¬
stantia singulari. Quare uidete ut hoꝵ auctoritatibus. illorum
orationi qui dissentiunt respondere posse uideamur. Que cum
ita sint .C. Manili primum istam tuam et legem et uoluntatem
et snĩam laudo uehementissimeq comprobo. Deinde te hortor
ut auctore ppło. R. maneas in snĩa. neue cuiusꝗͣ uim aut mi¬
nas ꝑtimescas primum in te satis est animi constantieq arbitror.
deinde cum tantam multitudinem cum tanto studio adesse ui¬
deamus quantam non iterum in codem homine preficiendo:
uidimus quid est aut de re quod aut aut de ꝑficiendi faculta¬

Expanded text:
lo deliberetis, auctor vobis gravior esse nemo debeat; est C. Culo deliberetis, auctor vobis gravior esse nemo debeat; est C. Curio, summis vestris beneficiis maximisque rebus gestis, summo ingenio et prudentia praeditus, est Cn.Gnaeus Lentulus in quo omnes pro amplissimis vestris honoribus summum consilium, summam gravitatem esse cognostis, est C.Gaius Cassius, integritate, veritate, constantia singulari. qua re videte ut horum auctoritatibus illorum orationi qui dissentiunt respondere posse videamur. quae cum ita sint, C.Gaii Manili, primum istam tuam et legem et voluntatem et sententiam laudo vehementissimeque comprobo; deinde te hortor ut auctore populo Romano maneas in sententia neve cuiusquam vim aut minas pertimescas. primum in te satis esse animi perseverantiaeque arbitror; deinde, cum tantam multitudinem tanto cum studio adesse videamus quantam iterum nunc in eodem homine praeficiendo videmus, quid est quod aut de re aut de perficiendi faculta
Abbreviated transcription (Latin):
que istis pacata esse uideatur: Ora maritima GN. Pomp̃ non
requisuit. Uidebatur enim po. Ro. locuplectari quot annis pe¬
cunia publica preter paucos neq eos quicꝗͣ aluid assequi classiũ
nomine nisi ut detrimentis accipiendis maiori affici turpitu¬
dine uideremur. Nunc quia cupiditate homines in prouin¬
cias. quibus iacturis. quibus conditionibus proficiscantur igno¬
rant uidelicet isti qui adunum deferenda esse omnia non arbi¬
trantur. qiͣ uero. Gñ. Pompeim non cum suis uirtutibus tum &
alienis uicus magnum eẽ uideamus. Iuare nolite dubitare. ꝗn
huic uni credatis omnia. qui inter annos tot unus inuentus sit
quem socii in urbes suas cum exercitu uenisse gaudeant. Ꝙ si auc¬
toritatibus hanc causam quirites confirmandam putatis: est ub
auctor iur bellorum omnium maximarq rerum pitissimus. P Ser¬
uilius cuiuis tante res geste terraq mariq extiterunt. ut cum bel¬

Expanded text:
quae istis pacata esse videatur? Ora maritima, Quirites, Cn.quae istis pacata esse videatur? Ora maritima, Quirites, Cn.requisivit. videbat enim praetores locupletari quotannis pecunia publica praeter paucos, neque nos quicquam aliud adsequi classium nomine nisi ut detrimentis accipiendis maiore adfici turpitudine videremur. nunc qua cupiditate homines in provincias, quibus iacturis quibusque condicionibus proficiscantur ignorant videlicet isti qui ad unum deferenda omnia esse non arbitrantur. quasi vero Cn.Gnaeum Pompeium non cum suis virtutibus tum etiam alienis vitiis magnum esse videamus. qua re nolite dubitare quin huic uni credatis omnia qui inter tot annos unus inventus est quem socii in urbis suas cum exercitu venisse gauderent. quod si auctoritatibus hanc causam, Quirites, confirmandam putatis, est vobis auctor vir bellorum omnium maximarumque rerum peritissimus, P.Publius Servilius, cuius tantae res gestae terra marique exstiterunt ut, cum de bel
Abbreviated transcription (Latin):
magistratibus religiosum: quam ciuitatem sanctam: quam do¬
mum satis clausam ac munitam fuisse. Urbes iam locupletes.et
copiose requiruntur. quibus causa belli ppdiripiendi cupidi¬
tatem inferatur. libenter hec coram cum. O. Catullo. et.O
hortensio disputarem.summis et clarissimis uiris. Nouerũt
enim socioꝵ uulnera uident eoꝵ calamitates querimonias
audiunt pro socus uos contra hostes exercitum mittere pu¬
tatis. An hostium simulatione contra socios atq amicos. Iue
ciuitas est in Asia que non iodo Impatoris aut legati sed
unius tribuni militum animos. ac spem capere possit. Quar̃
etiam si quem habetis. qui collatis signis exercitus regios su¬
pare posse uideatur tñ nisi erit idem: qui se apecunuis socio¬
oculos. animum cohibere possit non erit ydoneus: qui ad bel¬
ium asiaticum regiumq mittatur. Et quam putatis ciuita¬
tem pacatam fuisse que locuplex sit: et quam esse locupletem

Expanded text:
magistratibus religiosum, quam civitatem sanctam, quam domagistratibus religiosum, quam civitatem sanctam, quam domum satis clausam ac munitam fuisse? Vrbes iam locupletes et copiosae requiruntur quibus causa belli propter diripiendi facultatem inferatur. libenter haec coram cum Q.Quinto Catulo et Q.Quinto Hortensio, summis et clarissimis viris, disputarem; norunt enim sociorum volnera, vident eorum calamitates, querimonias audiunt. pro sociis vos contra hostis exercitus mittere putatis an hostium simulatione contra socios atque amicos? quae civitas est in Asia quae non modo imperatoris aut legati sed unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? qua re, etiam si quem habetis qui conlatis signis exercitus regios superare posse videatur, tamen, nisi erit idem qui a pecuniis sociooculos, animum cohibere possit, non erit idoneus qui ad bellum Asiaticum regiumque mittatur. ecquam putatis civitatem pacatam fuisse quae locuples sit, ecquam esse locupletem
Abbreviated transcription (Latin):
uos ip̃is repugnantibus ꝑ nos met ip̃os dignitatem huic limpio sa¬
lutem orbi terrarum attulistis. Alñ isti principes et sibi et cete¬
ris populi. E uniuersi auctoritati parendum ẽẽ fateantur.
Atq in hoc bello asiatico et regio. non solum militaris illa uirtus
que est in. GN.Pompeio singularis: sed alie quoq uirtutes cum¬
multe et magne requiruntur. Difficile est in Asia uicilicia
sciriã Scithyam regnisq interioꝵ nationum. ita uersari nostrũ
Impatorem. ut nihil aliud ꝗͣ de hoste. ac delaude cogitet. deinde
etiam si qui sunt pudore ac tempantia moderatiores tñ eos eẽ
tales ꝑꝑ multitudinem cupidorum hominum nemo arbitratur.
Difficile est dictu Quirites quanto in odiosimus apud exteras.
nationes. peoꝵ quos ad eas hoc anno cum Impio missimus in u¬
rias ac libidines. Iuod enim fanum putatis in illis terris nostris

Expanded text:
vos eis repugnantibus per vosmet ipsos dignitatem huic imperio, savos eis repugnantibus per vosmet ipsos dignitatem huic imperio, salutem orbi terrarum attulistis, aliquando isti principes et sibi et ceteris populi Romani universi auctoritati parendum esse fateantur. atque in hoc bello Asiatico et regio, Quirites, non solum militaris illa virtus quae est in Cn.Gnaeo Pompeio singularis sed aliae quoque animi virtutes magnae et multae requiruntur. difficile est in Asia, Cilicia, Syria regnisque interiorum nationum ita versari nostrum imperatorem ut nihil aliud nisi de hoste ac de laude cogitet. deinde, etiam si qui sunt pudore ac temperantia moderatiores, tamen eos esse talis propter multitudinem cupidorum hominum nemo arbitratur. difficile est dictu, Quirites, quanto in odio simus apud exteras nationes propter eorum quos ad eas per hos annos cum imperio misimus libidines et iniurias. quod enim fanum putatis in illis terris nostris
Abbreviated transcription (Latin):
solutus consul ante fieret: ꝗͣ ullum alium magistratum pleges
capere liciusset. Quid tam incredibile ꝗͣ ut iteꝵ eques R
hominum memoriam constituta sunt ea tam multa non sũt
ꝗͣ hec que in uno hoc homine uidemus. Atq hec tot exempla
hominum auctoritate. Qr uideant ne sit piniquum et non
ferendum illoꝵ auctoritatem. de. Ein Pompei dignitate a
uobis comprobatam semꝑ esse uestrum ab illis de eodem homi¬
ne indicium populiq Rauctoritatem improbari. presertĩ
cum iam suo uire populus. Rin hoc homine suam auctori¬
tatem uel contra omnes: qui dissentunt possit defendere.
pꝑea ꝙ istis reclamantibus. uos unum illum ex omnibus dele¬
gistis quem bello predonum preponeretis. hoc si uos temere
fecistis et rei ꝑ parum consuliustis recte isti studia uestra sus
consilus regere conantur sin autem uos plus tum in re .p. uidistis

Expanded text:
solutus consul ante fieret quam ullum alium magistratum per leges solutus consul ante fieret quam ullum alium magistratum per leges capere licuisset? quid tam incredibile quam ut iterum equehominum memoriam constituta sunt, ea tam multa non sunt quam haec quae in hoc uno homine vidimus. atque haec tot exempla hominum auctoritate. qua re videant ne sit periniquum et non ferendum illorum auctoritatem de Cn.Gnaei Pompei dignitate a vobis comprobatam semper esse, vestrum ab illis de eodem homine iudicium populique Romani auctoritatem improbari, praesertim cum iam suo iure populus Romanus in hoc homine suam auctoritatem vel contra omnis qui dissentiunt possit defendere, propterea quod isdem istis reclamantibus vos unum illum ex omnibus delegistis quem bello praedonum praeponeretis. hoc si vos temere fecistis et rei publicae parum consuluistis, recte isti studia vestra suis consiliis regere conantur. sin autem vos plus tum in re publica vidistis,
Abbreviated transcription (Latin):
atq exercitum dari diciliam pimuti atq affricam bellumnq
in ea adminis trandum: fuit inhis prouineus singulari in nocentia
grauitate. uirtute. bellum in Affrica maximum confecit. uictorem
exercitum deportauit. Quid uero tam inauditum: ꝗͣ equitem
Romanum triumphare: At eam quoq rem populus Ro. non
tam inusitatum ꝗͣ cum duo consules clarissimi fortissimiq essẽt̃
eques. Ro. ad bellum maximum formidolissimumq pro consule
mitteretur: missus est. Iuo quidem tempore cum esset non nemo
in senatu qui diceret non oportere mitti hominem priuatum ꝓ
consule. L. Philippus dixisse dicitur. non se illum sua sñia pro cõ¬
sule sed pro consulibus mutere. tanta in eo.r.p bene gerende spes
constituebatur. ut duoꝵ consulum munus unuis adolescentis
urtuti cõmitteretur. Quid tam singulare qͣ ut ex S. c legibus

Expanded text:
atque exercitum dari, Siciliam permitti atque Africam bellumque atque exercitum dari, Siciliam permitti atque Africam bellumque in ea provincia administrandum? fuit in his provinciis singulari innocentia, gravitate, virtute, bellum in Africa maximum confecit, victorem exercitum deportavit. quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare? at eam quoque rem populus Romanus tam inusitatum quam ut, cum duo consules clarissimi fortissimique essent, eques Romanus ad bellum maximum formidolosissimumque pro consule mitteretur? Missus est. quo quidem tempore cum esset non nemo in senatu qui diceret 'non oportere mitti hominem privatum pro consule,' L.Lucius Philippus dixisse dicitur 'non se illum sua sententia pro consule sed pro consulibus mittere.' tanta in eo rei publicae bene gerendae spes constituebatur ut duorum consulum munus unius adulescentis virtuti committeretur. quid tam singulare quam ut ex senatus consulto legibus
Abbreviated transcription (Latin):
lo utilitati paruisse semꝑ ad nouos casue tempoꝵ. nouorum con¬
siliorum rõnes accomodasse. Non dicam duo bella maxima pu¬
nicum et hispaniense ab uno Imꝑatere esse confecta: duasq urbes
potentissimas que huic Impio maxime minitabantur.Cartaginẽ
atq numantiam ab eodem scipione ẽẽ deletas. Non cõmemorabo
nup ita uobis patribusq uestris esse uissum . ut in uno. G. mario
spes impi poneretur ut idem cum. Ei iugurta idem cum cim¬
bris. Idem cum tentonis bellum administraret. In ip̃o. GN. Pompe¬
io in quo noui constitui nihil uult. O Catullus qͣ multa sint no¬
ua summaq catulli uoluntate constituta recordamini. Iuid tã
nouum ꝗͣ adoloscentulum priuatum exercitum difficili rei .p
tempore conficere confecit huic preesse: prefuit rem optime duc¬
tu suo gerere gessit. quid tam preter consuetudinem qͣ homini
padoloscenti cuius a senatoris gradu etas longe abesset Impium

Expanded text:
lo utilitati paruisse, semper ad novos casus temporum novorum conlo utilitati paruisse, semper ad novos casus temporum novorum consiliorum rationes accommodasse, non dicam duo bella maxima, Punicum atque Hispaniense, ab uno imperatore esse confecta duasque urbis potentissimas quae huic imperio maxime minitabantur, Carthaginem atque Numantiam, ab eodem Scipione esse deletas, non commemorabo nuper ita vobis patribusque vestris esse visum ut in uno C.Gaio Mario spes imperi poneretur, ut idem cum Iugurtha, idem cum Cimbris, idem cum Teutonis bellum administraret; in ipso Cn.Gnaeo Pompeio in quo novi constitui nihil volt Q.Quintus Catulus quam multa sint nova summa Q.Quinti Catuli voluntate constituta recordamini. quid tam novum quam adulescentulum privatum exercitum difficili rei publicae tempore conficere? confecit. huic praeesse? praefuit. rem optime ductu suo gerere? gessit. quid tam praeter consuetudinem quam homini peradulescenti cuius aetas a senatorio gradu longe abesset imperium
Abbreviated transcription (Latin):
alter uni illud bellum suscipiendum uestris suffragus detulit. al¬
ter delatum susceptumq confecit. Reliquum est ut de o
Catulli auctoritate et snĩa dicendum esse uideatur. qui cum
ex uobis quereret. si in uno. EIN. Pompeio: omnia poneretis siqͥ¬
de eo factum esset. in quo spem essetis habituri: cepit magnum
sue uirtutis fructum ac dignitas. Cum omnes prope una uoce
in eo ip̃o uos spem habituros esse dixistis. Et enim talis est uir
ut nulla res tanta sit. actam difficilis ꝗͣ ille non et consilio re¬
gere.: et integritate tueri. et uirtute conficere possit.Sed in hoc
ip̃o ab eo uehementissime dissentio ꝙ quo minus certa est homi¬
num ac minus duiturna uita. hoc magis res p. dum per deos im¬
mortales licet. frui debet summi hominis uita atq uirtute. At
enim inquit noui nibil fiat contra exempla et instituta maiorum.
Non dico hoc loco maiores nostros. semꝑ in pace consuetudini in bel¬

Expanded text:
alter uni illud bellum suscipiendum vestris suffragiis detulit, alalter uni illud bellum suscipiendum vestris suffragiis detulit, alter delatum susceptumque confecit. reliquum est ut de Q.Quinti Catuli auctoritate et sententia dicendum esse videatur. qui cum ex vobis quaereret, si in uno Cn.Gnaeo Pompeio omnia poneretis, si quid eo factum esset, in quo spem essetis habituri, cepit magnum suae virtutis fructum ac dignitatis, cum omnes una prope voce in eo ipso vos spem habituros esse dixistis. etenim talis est vir ut nulla res tanta sit ac tam difficilis quam ille non et consilio regere et integritate tueri et virtute conficere possit. sed in hoc ipso ab eo vehementissime dissentio, quod quo minus certa est hominum ac minus diuturna vita, hoc magis res publica, dum per deos immortalis licet, frui debet summi viri vita atque virtute. at enim ne quid novi fiat contra exempla atque instituta maiorum. non dicam hoc loco maiores nostros semper in pace consuetudini, in bel
Abbreviated transcription (Latin):
ge salus ac dignitas populo. R. atq omnibus gentibus constitu¬
ta est exps esse debet glorie eius Impatoris atq eius exercitus ꝗ
etellus. o. Celius latinienses. EiN. Lentulus quos omnes honoris
causa nomino. cum tribium plebis fuissent anno proximo legati eẽ
potuerunt. In hoc uno gabino sunt tam diligentes: qui in hoc bel¬
lo quodlege gabina geritur in hoc impatore atq exercitu quem
post pse ip̃e constituit etiam precipuo uire esse debebat: de quo
legendo consules spero ad senatum relaturos. qui si dubitabunt aut
gubnabuntur. ego me profiteor relaturi neq me impediet o uir¬
eius inimicum edictum quominus fretus uobis uestrum ius bene¬
ficiumq defendam. neq preter intercessionem quicꝗ̃ audeam de
qua ut arbitror isti ip̃i qui minantur etiam atq etiam qui id lice¬
at considerabunt. Mea quidem snia quir unus A Gabinius belli

Expanded text:
ge salus ac dignitas populo Romano atque omnibus gentibus constituge salus ac dignitas populo Romano atque omnibus gentibus constituta est expers esse debet eius imperatoris atque eius exercitus qui tus Caelius Latiniensis, Cn. Lentulus, quos omnis honoris causa nomino, cum tribuni plebi fuissent, anno proximo legati esse potuerunt; in uno Gabinio sunt tam diligentes qui in hoc bello quod lege Gabinia geritur, in hoc imperatore atque exercitu quem per vos ipse constituit, etiam praecipuo iure esse debebat? de quo legando consules spero ad senatum relaturos. qui si dubitabunt aut gravabuntur, ego me profiteor relaturum; neque me impediet cuiusquam iniquitas quo minus vobis fretus vestrum ius beneficiumque defendam, neque praeter intercessionem quicquam audiam, de qua, ut ego arbitror, isti ipsi qui minitantur etiam atque etiam quid liceat considerabunt. mea quidem sententia, Quirites, unus A.Aulus Gabinius belli
Abbreviated transcription (Latin):
Ro in hunc ip̃um locum ascindere cum eum uobis maiores uestri
eximus nauticis et classuim spelus ornatum reliquissent. Bono
te animo tũ. ꝗ hortensi populus R et ceteros qui erant in eade
snia dicere existimauit ea que sentiebatis sed tñ in salute comu¬
ni idem populus romanus dolori suo ialuit ꝗͣ auctoritati ur̃e
obtemperare. Itaq una lex unus uir unus annus. non modo uos
illa miseria ac turpitidine liberauit. sed etiam effecit ut aln uẽ
uideremur omnibus gentibus ac nationibus terra mariq imperar
Quo mibi etiam in dignuis uidetur obtrectatum esse adhuc gabinio
dicam an ne Pompeio: an utriq id quod est uerus nelegaretur
postulat legatum ad tantum bellum quem uelit ydoneus non
est qui impetret: cum ceteri ad expillandos socios dirripiendasq
prouincias quos uoluerunt legatos eduxerunt. Ante ip̃e cuius le¬

Expanded text:
Romani in hunc ipsum locum escendere, cum eum nobis maiores nostri Romani in hunc ipsum locum escendere, cum eum nobis maiores nostri exuviis nauticis et classium spoliis ornatum reliquissent! bono te animo tum, Q.Quinti Hortensi, populus Romanus et ceteros qui erant in eadem sententia dicere existimavit et ea quae sentiebatis; sed tamen in salute communi idem populus Romanus dolori suo maluit quam auctoritati vestrae obtemperare. itaque una lex, unus vir, unus annus non modo vos illa miseria ac turpitudine liberavit sed etiam effecit ut aliquando vere videremini omnibus gentibus ac nationibus terra marique imperare. quo mihi etiam indignius videtur obtrectatum esse adhuc, Gabinio dicam anne Pompeio an utrique, id quod est verius, ne legareturpostulat ad tantum bellum legatum quem velit idoneus non est qui impetret, cum ceteri ad expilandos socios diripiendasque provincias quos voluerunt legatos eduxerint, an ipse cuius le
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ portus suos et agros. & aliquã ꝑtẽ regionis: atq ore
maritime pse ipsa defenderet. At hercule aliqͦs ãnos cõtinu¬
riam nomen inuictum ĩ naualibus pugnis ꝑmansit ac mul¬
to maxia ꝑte non modo utilitatis sed dignitatis atq mpii
caruit. Nos quoꝵ maiores anthiocũ regẽ classe psemq su¬
pauit. omnibusq naualibus ougnis cartaginenses hoĩes in
maritimis rebꝰ exercitatissimos paratissimosq uicerunt:
Hi nullo in loco iam p̃donibus pares eẽ poteramus. Nos qͦ ꝗ
antea nõ modo italiã tutã habebamus. Sed omnes socios in
ultimis oris auctoritate nostri lmpu saluos prestare potera¬
mus tum cum insula delos tam ꝓcula nob ĩ egeo mari posi¬
ta: quo oẽs ũdiq cum mercibus. atq honeribus comeabãt.
refferta diuitus ꝑua sinc muro nihil timebat udẽ nõ modo
ꝓuicus atq oris it alie maritimis ac portubꝰ nr̃is. sed etiã ap¬
pia iã uia carebamꝰ. Ee his tẽporib nõ pudebat magratus ppl̃i

Expanded text:
quae non portus suos et agros et aliquam partem regionis atque orae maritimae per se ipsa defenderet? at hercules aliquot annos continuriam nomen invictum in navalibus pugnis permanserit, magna ac multo maxima parte non modo utilitatis sed etiam dignitatis atque imperi caruit. nos quorum maiores Antiochum regem classe Persenque superarunt omnibusque navalibus pugnis Carthaginiensis, homines in maritimis rebus exercitatissimos paratissimosque, vicerunt, ei nullo in loco iam praedonibus pares esse poteramus. nos qui antea non modo Italiam tutam habebamus sed omnis socios in ultimis oris auctoritate nostri imperi salvos praestare poteramus, tum cum insula Delus tam procul a nobis in Aegaeo mari posita, quo omnes undique cum mercibus atque oneribus commeabant, referta divitiis, parva, sine muro nihil timebat, idem non modo provinciis atque oris Italiae maritimis ac portibus nostris sed etiam Appia iam via carebamus. et eis temporibus nonne pudebat magistratus populi
Abbreviated transcription (Latin):
non patitur hominem calamitosum uno modo afflictum uno in
luctu perire. Sed iam impedior egomet. luđd. dolore animi. ne
tione interposita nil suspicantibus nobis repentini in nos luđd.
consedistis. ab accusatoribus delecti ad spem acerbitatis. afortu¬
na nobis ad presidium innocentie constituti. ut ego quid de me
populus. R. existimaret quia seuerus in improbos fueram. la¬
boraui. et que prima innocentis inihi defensio est oblata. suscepi
sic uos seueritatem uidiciorum que ꝑ hos menses in homines au¬
dacissimos est facta. lenitate ac misericordia mitigute. Hoc cum
impetrare a uobis ipsa caũa debet. tum etiam est ur̃i animi ac
urtutis declarare. non esse eos uos ad quos potissimum interpo¬
sita reiectione deuenire conuenerit. In quo ego luđ. uos qͣtum
quoniam in re p. conuincti sumus mansuetudine et misericor¬
dia ur̃a falsam a nobis crudelitatis fainam repellamus.

Expanded text:
non patitur hominem calamitosum uno malo adflictum uno in non patitur hominem calamitosum uno malo adflictum uno in luctu perire. sed iam impedior egomet, iudices, dolore animi ne tione interposita nihil suspicantibus nobis repentini in nos iudices consedistis, ab accusatoribus delecti ad spem acerbitatis, a fortuna nobis ad praesidium innocentiae constituti. Vt ego quid de me populus Romanus existimaret, quia severus in improbos fueram, laboravi et, quae prima innocentis mihi defensio est oblata, suscepi, sic vos severitatem iudiciorum quae per hos mensis in homines audacissimos facta sunt lenitate ac misericordia mitigate. hoc cum a vobis impetrare causa ipsa debet, tum est vestri animi atque virtutis declarare non esse eos vos ad quos potissimum interposita reiectione devenire convenerit. in quo ego vos, iudices, qquoniam in re publica coniuncti sumus, mansuetudine et misericordia nostra falsam a nobis crudelitatis famam repellamus.