comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quale sit non est meum dicere Propterea quod
miuime sibi quisq notus est as difficilime de se quisq¬
notus est. sentit. Sed tamen dissimilitudo intelligi
potest os ex monis mer mediocritate et ex eo quod
quibus uestigiis prinium msti in his fere soleo per¬
orare ae quod aliquanto me maior in uerbis eligendis
si paulo obsoletior fuerit oratio non digna exspectati¬
one & silentio fuisse udeatur. Quod si in nobis qui
assumus tante dissimilitulines tam certe res cuuis¬
q proprie & in ea uarietate fere melius a deteriore
facultate magis ꝙͣ genere distinguitur atq omne lau¬
datur quod in suo genere perfectum est: quid censetis
si onmes qui ubiq sunt ac fuerunt oratores amplecti
uoluerimus. Nonne fere ut quot oratores tondem pe¬
ne reperiantur genera dicendi Ex qua mea disputa¬
tione forsitan occurrat illud. Si pene in numera bi¬
les sint quasi forme figureq dicendi spetie dispares

Expanded text:
quod quale sit, non est meum dicere, propterea quod quod quale sit, non est meum dicere, propterea quod minime sibi quisque notus est et difficillime de se quisque sentit; sed tamen dissimilitudo intellegi potest et ex motus mei mediocritate et ex eo, quod, quibus vestigiis primum institi, in eis fere soleo perorare et quod aliquanto me maior in verbis quam in sesi paulo obsoletior fuerit oratio, non digna exspectatione et silentio fuisse videatur. Quod si in nobis, qui adsumus, tantae dissimilitudines sunt, tam certae res cuiusque propriae et in ea varietate fere melius a deteriore facultate magis quam genere distinguitur atque omne laudatur, quod in suo genere perfectum est, quid censetis, si omnis, qui ubique sunt aut fuerunt oratores, amplecti voluerimus, nonne fore ut, quot oratores, totidem paene reperiantur genera dicendi? Ex qua mea disputatione forsitan occurrat illud, si paene innumerabiles sint quasi formae figuraeque dicendi, specie dispares,
Abbreviated transcription (Latin):
q defigit Sulpitius autem fortissimo quodam animi
impetu plenissima & maxima uoce summa conten
dicendum instructissimus anatura esse uideatur ad
nosmet ipsos iam reuertor quoniam sic fuimus sein¬
er comparati ut hominum sermonibus quasi ma
liquod contentionis iuditium uocaremur. Quol
tam dissimile ꝙͣ ego indicendo &s anthonius cum
ille is sit orator ut nihil eo possit esse prestantius.
ego autem quanꝙ meniet mei penitet cum hoc
maxime tamen in comparatione coniungor uide¬
tis ne genus hoc quo sit antonii forte ueheniens
com inotum in agendo promitum et ex omni parte
cause ceptum aere acutum enucleatum in una quaq
re commoras honeste cedens acriter insequens terrens
supplicans summa orationis uarietate. nulla nostra¬
rum aunium sonetate Nos autem qui cunq indicen¬
do sumus quoniam esse aliquo innumero uobis ui¬
demiur Certe tamen ab huius multum genere distamꝰ

Expanded text:
que defigit; Sulpicius autem fortissimo quodam animi que defigit; Sulpicius autem fortissimo quodam animi impetu, plenissima et maxima voce, summa contendicendum instructissimus a natura esse videatur. Ad nosmet ipsos iam revertor, quoniam sic fuimus semper comparati, ut hominum sermonibus quasi in aliquod contentionis iudicium vocaremur. Quid tam dissimile quam ego in dicendo et Antonius? cum ille is sit orator, ut nihil eo possit esse praestantius, ego autem, quamquam memet mei paenitet, cum hoc maxime tamen in comparatione coniungar. Videtisne, genus hoc quod sit Antoni? Forte, vehemens, commotum in agendo, praemunitum et ex omni parte causae saeptum, acre, acutum, enucleatum, in sua quaque re commorans, honeste cedens, acriter insequens, terrens, supplicans, summa orationis varietate, nulla nostrarum aurium satietate. Nos autem, quicumque in dicendo sumus, quoniam esse aliquo in numero vobis videmur, certe tamen ab huius multum genere distamus;
Abbreviated transcription (Latin):
catuli. que est pura sic ut latine loqui pene solus iudea¬
tur sic autem grauis ut in singulari dignita te om¬
nis tamen assit humanitas ac lepos Quid multa
istum audiens equidem sic iudicare foleo quid quid
aut addideris aut mutaris aut detraxeris uitiosius
& deterius futurum: Quid noster hic cesar non¬
ne nouam quandam rationem attulit orationis &t
dicendi genus induxit prope singulare. Quis unꝗo
res preter hunc tragicas pene comice tristes remis¬
se scueras. hilare forenses scenica prope uenustate
tractauit: atq ita ut neq iocus magnitudinere¬
rum ex cluderetur neq grauitas facetiis minueretur¬
cce presentes duo prope equales Sulpitius &
Cotta Quid tam inter se dissimile: Quid tam in su
genere prestans. limatus alter & subtilis rem expli¬
cans propriis aptis q uerbis heret in causa semper
& quid udici probandum sit cum accutissime uidit
omissis ceteris argumentis in eo mentem orationẽ¬

Expanded text:
Catuli? quae est pura sic, ut Latine loqui paene solus videaCatuli? quae est pura sic, ut Latine loqui paene solus videatur, sic autem gravis, ut in singulari dignitate omnis tamen adsit humanitas ac lepos. Quid multa? istum audiens equidem sic iudicare soleo, quicquid aut addideris aut mutaris aut detraxeris, vitiosius et deterius futurum. Quid, noster hic Caesar nonne novam quandam rationem attulit orationis et dicendi genus induxit prope singulare? Quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse, severas hilare, forensis scaenica prope venustate tractavit atque ita, ut neque iocus magnitudine rerum excluderetur nec gravitas facetiis minuereturcce praesentes duo prope aequales Sulpicius et Cotta. Quid tam inter se dissimile? quid tam in suo genere praestans? Limatus alter et subtilis, rem explicans propriis aptisque verbis; haeret in causa semper et quid iudici probandum sit cum acutissime vidit, omissis ceteris argumentis in eo mentem orationem
Abbreviated transcription (Latin):
in dispari tamen genere laudentur. Atq ia prinum
in poctis cerni licet quibus est proxima cognatio cum
oratoribus ꝙͣ sint inter sese Ennius. paccunius acci¬
usq dissimiles ꝙͣ apud grecos Aeschylus sophodes
euripodes ꝙͣ ꝙ ominibus par pene laus in dissimili.
scribenhi genere tribuatur Aspicite nunc eos homines
atq intuemini quorum de facultate querimus
quid inter sit inter oratorum studia atq naturas
suauitatem PSocates subtilitatem Lysias. acumen.
iperides sonitum Eschines uim demosthenes habuit
Quis corum non egregius tamen cuiis ꝙ nisi sui
similis. grauitatem affricanus leuitatem lelus aspe¬
ritatem Galba profluens quidlam habuir Carbo & ca¬
norum. Quis horum non princeps temporibus il¬
lis fuit : & suo tamen quisquam ingenere princeps:
Sed quid ego uetera conquiram: cum mihi liceat
un presentibus exemplis at uiuis Quod iocundius
auribus nostris atoͣ unꝙͣ accidit hiius oratione

Expanded text:
in dispari tamen genere laudentur. Atque id primum in dispari tamen genere laudentur. Atque id primum in poetis cerni licet, quibus est proxima cognatio cum oratoribus: quam sunt inter sese Ennius, Pacuvius Acciusque dissimiles, quam apud Graecos Aeschylus, Sophocles, Euripides, quamquam omnibus par paene laus in dissimili scribendi genere tribuitur! Aspicite nunc eos homines atque intuemini, quorum de facultate quaerimus quid intersit inter oratorum studia atque naturas: suavitatem Isocrates, subtilitatem Lysias, acumen Hyperides, sonitum Aeschines, vim Demosthenes habuit. Quis eorum non egregius? tamen quis cuiusquam nisi sui similis? Gravitatem Africanus, lenitatem Laelius, asperitatem Galba, profluens quiddam habuit Carbo et canorum. Quis horum non princeps temporibus illis fuit? et suo tamen quisque in genere princeps. Sed quid ego vetera conquiram, cum mihi liceat uti praesentibus exemplis atque vivis? Quid iucundius auribus nostris umquam accidit huius oratione
Abbreviated transcription (Latin):
audias iocundissime esse uideatur. Et oculis colli¬
guntur pene in numerabiles uoluptates. quo nos ita
capiunt & unum sensum dissimili genere delecten
& reliquos sensus uoluptates oblectant dispares.
ut sic difficile uĩditium excellentis maxime suauita¬
tis. At hoc idem quod est in naturis rerum transfer¬
ri potest etiam ad artes. una fingendi est ars in qua
prestantes fuerunt miro. polidinus. lisippus qui om¬
nes niter se dissimiles fuerunt / sed ita tamen ut ne¬
minem sui uellis esse dissimilem Unia est ars ratio¬
q tamen inter se zeusus agla ophon. appelles neqr
eorum quisq est cui quitq in arte sua de esse uidca¬
tur Et si hoc in his quasi muts artibus est mirandur
& tamen uerum quanto aimirabilius in oratione
atq in lingua que cum in iisdem sententiis uerbis q
uer setur sumnias habet dissimilirudines. non ut alii
uituperandi sint. sed ut ii quos constet esse lauclandos

Expanded text:
audias, iucundissimum esse videatur; et oculis conliaudias, iucundissimum esse videatur; et oculis conliguntur paene innumerabiles voluptates, quae nos ita capiunt, ut unum sensum in dissimili genere delectent; et reliquos sensus voluptates oblectant dispares, ut sit difficile iudicium excellentis maxime suavitatis. Atque hoc idem, quod est in naturis rerum, transferri potest etiam ad artis; una fingendi est ars, in qua praestantes fuerunt Myro, Polyclitus, Lysippus, qui omnes inter se dissimiles fuerunt, sed ita tamen, ut neminem sui velis esse dissimilem; una est ars ratiointer se Zeuxis, Aglaophon, Apelles, neque eorum quisquam est, cui quicquam in arte sua deesse videatur. Et si hoc in his quasi mutis artibus est mirandum et tamen verum, quanto admirabilius in oratione atque in lingua? Quae cum in eisdem sententiis verbisque versetur, summas habet dissimilitudines; non sic, ut alii vituperandi sint, sed ut ei, quos constet esse laudandos,
Abbreviated transcription (Latin):
niam oppressi sumus iam opinionibus non mo¬
do uulgi. uerum etiam hominum leuiter eruditoꝵ
quiq complecti tota nequeunt. hec facilius diuulsa
& quasi diserta contrectant. Et qui tamꝙͣ ab ani¬
mo corpus sic a sententiis uerba se iungunt quo¬¬
rum sine interitu fieri neutrum potest non suscipa¬
am oratione mea plusq̃ mihi imponitur tantumn
signi ficabo brciu neq uerborum ornatum inueniri
posse non partitis expressisq sententiis. neq esse
ullam sententiam illustrem sine luce uerborum.
Ded prius ꝙoͣ illa coner atdingere quibus oratio¬
nem ornari atq illuminari putem proponam bre¬
uiter quid sentiam de uniuerso genere dicendi. Na¬
tura nulla est ut mihi uidetur que non habeat in
suo genere res complures dissimiles inter se que
tamen consimili laude dignentur. Nam & airi¬
bus multa percipimus que & si nos uocibus delec¬
tant tamen ita sunt paria sepe ut id quod proximũ

Expanded text:
niam oppressi iam sumus opinionibus non moniam oppressi iam sumus opinionibus non modo vulgi, verum etiam hominum leviter eruditorum, qui, quae complecti tota nequeunt, haec facilius divulsa et quasi discerpta contrectant, et qui tamquam ab animo corpus, sic a sententiis verba seiungunt, quorum sine interitu fieri neutrum potest, non suscipiam oratione mea plus quam mihi imponitur; tantum significabo brevi neque verborum ornatum inveniri posse non partis expressisque sententiis, neque esse ullam sententiam inlustrem sine luce verborum. Sed prius quam illa conor attingere, quibus orationem ornari atque inluminari putem, proponam breviter quid sentiam de universo genere dicendi. Natura nulla est, ut mihi videtur, quae non habeat in suo genere res compluris dissimilis inter se, quae tamen consimili laude dignentur; nam et auribus multa percipimus, quae etsi nos vocibus delectant, tamen ita sunt varia saepe, ut id, quod proximum
Abbreviated transcription (Latin):
perspecta uis est rationis eius qua cause reriumt at¬
q exitus cognoscuntur mirus quidam omnium
quasi consensus doctrinarum concentus q repe¬
xitur. sed ha si hoc quoq cuidetur esse altius ꝙͣ ut
id nos humi strati suscipere possimus illuol certe
tarien quod amplexi sumus quod profiteniur. qđ
suscepimus nosse & tenere debemus una est enim
quod & ego hesterna die dixi. & aliquot locis ante¬
q in oras disputationes regiones ue delata est
Nam siue de celi natura loquitur siue de terre siue
de diuina ui. suie humana siue ex inferiore locoi
siue ex cquo siue ex superiore siue ut impellat ho¬
mines siue ur doceat siue ut deterreat. siue ut
concitet suie ut reflectat siue ut incendat siue ut
leuiat siue ad paucos siue ad multos/ siue inter
alienos siue cum siuis siue secum riius est deduc¬
ta ratio non fontibus & quocunq ingreditiur eo¬
dem est instructir ornatuq at comĩtata. Sed quo¬

Expanded text:
perspecta vis est rationis eius, qua causae rerum atperspecta vis est rationis eius, qua causae rerum atque exitus cognoscuntur, mirus quidam omnium quasi consensus doctrinarum concentusque reperitur. Sed si hoc quoque videtur esse altius, quam ut id nos humi strati suspicere possimus, illud certe tamen, quod amplexi sumus, quod profitemur, quod suscepimus, nosse et tenere debemus. Una est enim, quod et ego hesterno die dixi et aliquot locis antea, quascumque in oras disputationis regionesve delata est; nam sive de caeli natura loquitur sive de terrae, sive de divina vi sive de humana, sive ex inferiore loco sive ex aequo sive ex superiore, sive ut impellat homines sive ut doceat sive ut deterreat sive ut concitet sive ut reflectat sive ut incendat sive ut leniat, sive ad paucos sive ad multos sive inter alienos sive cum suis sive secum, rivis est diducta oratio, non fontibus, et, quocumque ingreditur, eodem est instructu ornatuque comitata. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
mihi autem relinquereti ut explicarem quem ad
molum illa ornari oporteret ea diuisit que se uint¬
ta esse non possunt. Nam cum omins ex re atq ex
uerbis constet oratio. neq uerba sedem habere possũt
Si rem subtraxeiͬs neq res lumen si uerbaissedem¬
illi maius quiddam animo complexi plus uiulto etiam
Uidisse uidentur ꝙ quantum nostrorum ingenio¬
rum aties in tueri potest qui omnia hec que supra
& subter unum esse e una ui atq consensione na¬
ture constricta esse odixerunt. Nullum est enim ge¬
nus rerum quod aut auulsum a ceteris per se ⁊p¬
sum conscare aut quo ceterea si careant uim suam
atq eternitatem conseruare possint Sed si hec maior
esse ratio uidetur ut hominum possit sensu at cogita¬
tione comprehendi Est etiam illa platons uera &e
tibi Catule certe non in audita ox oninem doctri¬
nam harum inginiarum & humanarum artium
uno quodam sotutatis uinculo contineri ubi enim

Expanded text:
mihi autem relinqueret, ut explicarem, quem ad mihi autem relinqueret, ut explicarem, quem ad modum illa ornari oporteret, ea divisit, quae seiuncta esse non possunt. Nam cum omnis ex re atque verbis constet oratio, neque verba sedem habere possunt, si rem subtraxeris, neque res lumen, si verba semilli maius quiddam animo complexi plus multo etiam vidisse videntur, quam quantum nostrorum ingeniorum acies intueri potest, qui omnia haec, quae supra et subter, unum esse et una vi atque una consensione naturae constricta esse dixerunt; nullum est enim genus rerum, quod aut avulsum a ceteris per se ipsum constare aut quo cetera si careant, vim suam atque aeternitatem conservare possint. Sed si haec maior esse ratio videtur, quam ut hominum possit sensu aut cogitatione comprehendi, est etiam illa Platonis vera et tibi, Catule, certe non inaudita vox, omnem doctrinam harum ingenuarum et humanarum artium uno quodam societatis vinculo contineri; ubi enim
Abbreviated transcription (Latin):
dram uenisse i qua crassus lectulo posito recubiuis
recessisse atq in co silentĩo duas horas fere esse con¬
sumptas. deide cum onines inclinato iam in post¬
meridianum tempus die uenissent ad crassum. ꝗd
est Crasse inquit uilius.imus ne sessum & si admo¬
nitum uenimus te non flagitatum Tum crassus an
me inpudentem esse existimatis ut nobis hoc pre¬
sertim munus putem duitius posse debere. Quid na
igitur inquit ille locus anin media silua placetur
Est cium is maxime at opacus & frigidus Sane
inquit Crassus Et enim est in co loco sedes huic nos¬
tro non importuna sermoni Cum placiusset idemce¬
teris in siluam uenitur & ibi magna cum adueniendi
ex spectatione conseditur.
in Crassus. cum auctoritas atq amicicia
uestra. tum antoni facilitas cripiut inquit
mihi moptima mea causa libertatem re¬
cusandi quanꝙ i partienda disputatione nostra
cum sibi de his que dici ab oratore oporteret sũmeret

Expanded text:
dram venisse, in qua Crassus posito lectulo recubuissedram venisse, in qua Crassus posito lectulo recubuisserecessisse atque in eo silentio duas horas fere esse consumptas. Deinde cum omnes inclinato iam in posmeridianum tempus die venissent ad Crassum, 'quid est, Crasse,' inquit Iulius 'imusne sessum? Etsi admonitum venimus te, non flagitatum.' Tum Crassus 'an me tam impudentem esse existimatis, ut vobis hoc praesertim munus putem me diutius posse debere?' 'Quinam igitur' inquit 'ille locus? An in media silva placet? Est enim is maxime et opacus et frigidus.' 'Sane,' inquit Crassus 'etenim est in eo loco sedes huic nostro non importuna sermoni.' Cum placuisset idem ceteris, in silvam venitur et ibi magna cum audiendi exspectatione considitur. Tum Crassus 'cum auctoritas atque amicitia vestra tum Antoni facilitas eripuit' inquit 'mihi in optima mea causa libertatem recusandi: quamquam in partienda disputatione nostra, cum sibi de eis, quae dici ab oratore oporteret, sumeret,
Abbreviated transcription (Latin):
nere orationis utrumq oratorem cognoueramus
id ipsum sumus in corum sermone adumbrare co¬
nati Quod si quis erit qui ductus opinione uulgi
aut antonium ieiumorem aut crassum pleniorem
fuisse putet qͣ quo modo a nobis uterq inductus est
is erit ex his qui aut illos non audierit aut iudicare
non possit. Nam fuit yterq ut exposui atea cum stu¬
dio atq ingõnio & doctrina prestans omnibus tu
in suo genere perfectus ut neq in Antonio.
deesset hic ornatus orationis neq in Crasso re¬
dundaret
Tigitur ante meridiem discesserunt pau¬
lumq requierunt in primis hoc a se cocta
animaduersum esse olicebat. omne illud tempus
meridianum crassum in acerrima atq attentiss¬
ma cogitatione posuisse sese qui uultum cius cum
ei dicendum esset obtutumq oculorum in cogitan¬
dum probe nosset atq in maximis causis sepe uidis¬
set cum dedita opera quiescentibus aliis in eam ex he¬

Expanded text:
nere orationis utrumque oratorem cognoveramus, nere orationis utrumque oratorem cognoveramus, id ipsum sumus in eorum sermone adumbrare conati: quod si quis erit, qui ductus opinione vulgi aut Antonium ieiuniorem aut Crassum pleniorem fuisse putet, quam quo modo a nobis uterque inductus est, is erit ex eis, qui aut illos non audierit aut iudicare non possit; nam fuit uterque, ut exposui antea, cum studio atque ingenio et doctrina praestans omnibus, tum in suo genere perfectus, ut neque in Antonio deesset hic ornatus orationis neque in Crasso redundaret. Ut igitur ante meridiem discesserunt paulumque requierunt, in primis hoc a se Cotta animadversum esse dicebat, omne illud tempus meridianum Crassum in acerrima atque attentissima cogitatione posuisse seseque, qui vultum eius, cum ei dicendum esset, obtutumque oculorum in cogitando probe nosset atque in maximis causis saepe vidisset, tum dedita opera quiescentibus aliis in eam exe
Abbreviated transcription (Latin):
bis esse possunt. & summi labores nostri magna cõ¬
pensari gloria mitigantur. Pergamus ad ea solatia
que non modo sedatis molestiis ⁊ocunda sea etiam
herentibus salutaria nobis esse possint sermonemo
.L. crassi reliquum ac pene postremum memorie pro¬
damus. atq ei et si nequacs parem illius ingenio
ac pro nostro tamen studio meritam gratiam debrta¬
q referanius. Neq eum quisꝙͣ nostrum cum libros
platonis mirabiliter scriptos legit In quibus fere
socrates exprimitur quamoͣ illa sunt scripta diuini¬
tus tamen maius quiddam de illo de quo scripta
sunt suspicatur Qiud item nos postulamus non a
te quidem qui nobis summa omnia tribius Seda ce¬
teris qui hec in manus sũment ut mauis quidlam
do .l. crasso ꝙͣ quantum a nobis exprimetur suspi¬
contur. Nos enim qui ipius sermoni non interfuisle¬
mus  quibus. gͥ. cotta tantum modo locos &
sentennas huus disputationis tradidisset. quo in ge¬

Expanded text:
bis esse possunt et summi labores nostri magna combis esse possunt et summi labores nostri magna compensati gloria mitigantur, pergamus ad ea solacia, quae non modo sedatis molestiis iucunda, sed etiam haerentibus salutaria nobis esse possint, sermonemque L. Crassi reliquum ac paene postremum memoriae prodamus, atque ei, si nequaquam parem illius ingenio, at pro nostro tamen studio meritam gratiam debitamque referamus. Neque enim quisquam nostrum, cum libros Platonis mirabiliter scriptos legit, in quibus omnibus fere Socrates exprimitur, non, quamquam illa scripta sunt divinitus, tamen maius quiddam de illo, de quo scripta sunt, suspicatur; quod item nos postulamus non a te quidem, qui nobis omnia summa tribuis, sed a ceteris, qui haec in manus sument, maius ut quiddam de L. Crasso, quam quantum a nobis exprimetur, suspicentur. Nos enim, qui ipsi sermoni non interfuissemus et quibus C. Cotta tantum modo locos ac sententias huius disputationis tradidisset, quo in ge
Abbreviated transcription (Latin):
ropta uita est de pena temeritatis non sine magne
rei pub. malo constituta Ego uero te Crasse cum
uitĩ flore cum mortis oportunitate diuiino con¬
silio & ortum o extinctum esse arbitror. nam tibi
aut pro uirtute animi constanna que tua ciuilis
ferri subeunda fuit. crudelitas Aut si que te fortuna
ab atrocitate mortis iundicasset eadem esse te funerũ
patrie spectatorem coegisset. neq solum tibi inpro¬
borum dominatus sed etiam propter am mixtam ci¬
uium cedem bonorum uictoria merori fuisset. Mi¬
hi quidem.q̃. frater & corum tasus de quibus ante
dixi & ca que nosmet ipsi ob amorem in rem pub.
in credibilem & singularem protulimus ac sensinius
cogitanti sententia sepe tua yera ac sapiens uideri so¬
let qui propter tot tantos tanqua precipites casu
clarissimorum hominum atq optimorum uiroꝵ
me semper ab omini contentione ac dimicatione re
uocasti Sed quoniam hec iam neq in integro no¬

Expanded text:
repta vita est et poena temeritatis non sine magno repta vita est et poena temeritatis non sine magno rei publicae malo constituta. Ego vero te, Crasse, cum vitae flore tum mortis opportunitate divino consilio et ornatum et exstinctum esse arbitror; nam tibi aut pro virtute animi constantiaque tua civilis ferri subeunda fuit crudelitas aut, si qua te fortuna ab atrocitate mortis vindicasset, eadem esse te funerum patriae spectatorem coegisset; neque solum tibi improborum dominatus, sed etiam propter admixtam civium caedem bonorum victoria maerori fuisset. Mihi quidem, Quinte frater, et eorum casus, de quibus ante dixi, et ea, quae nosmet ipsi ob amorem in rem publicam incredibilem et singularem pertulimus ac sensimus, cogitanti sententia saepe tua vera ac sapiens videri solet, qui propter tot tantos tam praecipitisque casus clarissimorum hominum atque optimorum virorum me semper ab omni contentione ac dimicatione animi revocasti. Sed quoniam haec iam neque in integro no
Abbreviated transcription (Latin):
longe ab eo.g̾. uilii caput hospitis etrusci scelere pro¬
ditum cumt .i. uilii fratris capite iacuit. ut ille qui hec
non uidit ut iuxisse cum re pub. pariter & cum illa
simul extrinsecus esse uideatur. Neq enim propinqrũ
suum maximi animi uirum.p. Crassum silapte inter¬
fectum manum neq college sui pontificis maxim
sangine simulachrum ueste respersum esse uidit cui
merori qua mente ille in patriam fuit etiam.G. car¬
bonis mimicissimis hominis codem illo die mors
adulescentes Crasso se dicarant horribilis miseros¬
q casus ex quibus. gͥ. cotta quem ille florentem
reliquerat Paucis diebus post mortem Crassi de¬
pulsus per inuidiam tribunatu non multis ab eo
tempore mensibus eiectus est e ciuitate Sulpitius
autem qui in cadem inuidie flamma fuisset. quibus¬
tum priuatus coniunctissime iuxerat hos in tribi¬
natu spoliare instituit omni dignitate cui quidem ad
summam gloriam eloquentie florescenti ferro er¬

Expanded text:
longe ab eo C. Iuli caput hospitis Etrusci scelere prolonge ab eo C. Iuli caput hospitis Etrusci scelere proditum cum L. Iuli fratris capite iacuit, ut ille, qui haec non vidit, et vixisse cum re publica pariter et cum illa simul exstinctus esse videatur. Neque enim propinquum suum, maximi animi virum, P. Crassum, suapte interfectum manu neque conlegae sui, pontificis maximi, sanguine simulacrum Vestae respersum esse vidit; cui maerori, qua mente ille in patriam fuit, etiam C. Carbonis, inimicissimi hominis, eodem illo die mors adulescentes Crasso se dicarant, horribilis miserosque casus; ex quibus C. Cotta, quem ille florentem reliquerat, paucis diebus post mortem Crassi depulsus per invidiam tribunatu non multis ab eo tempore mensibus eiectus est e civitate; Sulpicius autem, qui in eadem invidiae flamma fuisset, quibuscum privatus coniunctissime vixerat, hos in tribunatu spoliare instituit omni dignitate; cui quidem ad summam gloriam eloquentiae efflorescenti ferro e
Abbreviated transcription (Latin):
cius cedem omnium crudelissimam non deniq in
omini genere deformatam can ciuitatem in qua ip̃e
florentissima multum omnibus gloria prestitisset
Sed quoniam attigi cogitatione ⁊ um uarietatem q
fortune non uagabitur oratio mea longius atq his
fere ipĩs definietur iuiris qui hoc serimone quein
referre copimus continentur. Quis enini non iure
beatam I crassi mortem illam que est a miultis sepe
defleta dixerit cum horum ipsorum sit qui tum cur
illo postremum fere colloquuti sunt euentum recor¬
datus Tenemus enim memoria quintulum Catulum
Uirum onim laude prestantem cum sibi non incolu¬
mem fortunam scol exilium & fugam deprecaretur
esse coactum tut ruta se ipẽ priuaret. Tam. M. an¬
tonii in his ipsis rostris in quibus ille rem pub. con¬
stantissime consul defenderat queq censor imperato¬
riis manubiis ornarat. positum caput illud fuit a qͦ
erant inultorum ciuium capita seruata. Neq uere

Expanded text:
eius caedem omnium crudelissimam, non denique in eius caedem omnium crudelissimam, non denique in omni genere deformatam eam civitatem, in qua ipse florentissima multum omnibus gloria praestitisset. Et quoniam attigi cogitatione vim varietatemque fortunae, non vagabitur oratio mea longius atque eis fere ipsis definietur viris, qui hoc sermone, quem referre suscepimus, continentur. Quis enim non iure beatam L. Crassi mortem illam, quae est a multis saepe defleta, dixerit, cum horum ipsorum sit, qui tum cum illo postremum fere conlocuti sunt, eventum recordatus? Tenemus enim memoria Q. Catulum, virum omni laude praestantem, cum sibi non incolumem fortunam, sed exsilium et fugam deprecaretur, esse coactum, ut vita se ipse privaret. Iam M. Antoni in eis ipsis rostris, in quibus ille rem publicam constantissime consul defenderat quaeque censor imperatoriis manubiis ornarat, positum caput illud fuit, a quo erant multorum civium capita servata; neque vero
Abbreviated transcription (Latin):
consumptus O fallacem hominum spem fragilem qr
fortunam & mãnis nostras contentiones que medio
inspectio sepe franguntur & corruunt. aut ante in
põ cursu obriuintur ꝙͣ portum conspicere potuerunt
Nam ꝙ dui Crassi fiut ambitionis labore uita destricta.
am diu priuatis magis offitiis & ngenii laude flo¬
ruit ꝙͣ fructu amplitudinis aut rei priblice dignitate
Qui autem ei annus prinius abhonorum perfunctioẽ
additum omnium concessu ad summam auctorita¬
tem dabat is eius omnem spem atq omiua uite con¬
silia morte peruertit. fuit hoc iuctuosum sius accer¬
bum patric graue bonis omnibus. Si hi tamen rem
pub. casus secuti sunt ut mihi non erepta.L. crasso a
diis immortalibus iuta sed donata mors esse uide¬
atur non uidit flagrantem bello ytaliam non arden¬
tem in uidia non sceleris nepharii principes ciuitatis
reos. non luctum filie non exilium generi. non accor¬
bissimam. G. marii fugam Non illam pose redditum

Expanded text:
consumptus est. O fallacem hominum spem fragilemque consumptus est. O fallacem hominum spem fragilemque fortunam et inanis nostras contentiones, quae medio in spatio saepe franguntur et corruunt aut ante in ipso cursu obruuntur, quam portum conspicere potuerunt! Nam quam diu Crassi fuit ambitionis labore vita districta, tam diu privatis magis officiis et ingeni laude floruit quam fructu amplitudinis aut rei publicae dignitate; qui autem annus ei primus ab honorum perfunctione aditum omnium concessu ad summam auctoritatem dabat, is eius omnem spem atque omnia vitae consilia morte pervertit. Fuit hoc luctuosum suis, acerbum patriae, grave bonis omnibus; sed ei tamen rem publicam casus secuti sunt, ut mihi non erepta L. Crasso a dis immortalibus vita, sed donata mors esse videatur. Non vidit flagrantem bello Italiam, non ardentem invidia senatum, non sceleris nefarii principes civitatis reos, non luctum filiae, non exsilium generi, non acerbissimam C. Mari fugam, non illam post reditum
Abbreviated transcription (Latin):
eam q in conspectu populi ⁊dmiani concideres me his
pigneribus existimas posse terreri. non tibi illa sunt
credenda si crassum uis cohercere. hec tibi est exciden¬
da lingua qua uel euulsa spiritu ipõ libidinem tuam
labertas mea refutabit per multa tum uehementissim
contentione animi ingenii mirum ab eo dicta esse con¬
stabat sententiam q eam quam senatus frequens secui¬
satisfieret. nunꝙͣ senatus neq consilium rei publice
nec fidem defuisse ab eo dictam & cundem id quod ĩ
auctoritatibus perscriptis extat scribendo affuisse il¬
la tainqua cygnea fuit diuini hominis uox & orati
quam quasi cxspectantes post cius interitum uerne¬
bamus in curiam ut uestigium illud ipsum in quo ille
postremum institisset contueremur. Namq tum la¬
tus ei dlicontis condoluisse sudorem q multum assecu¬
tum esse audiebamus Ex quo cum cohorrusset cum
febri domum rediit. dieq septimo ese lateris dolore

Expanded text:
eamque in conspectu populi Romani concideris, me his existimas eamque in conspectu populi Romani concideris, me his existimas pigneribus terreri? Non tibi illa sunt caedenda, si L. Crassum vis coercere: haec tibi est incidenda lingua, qua vel evulsa spiritu ipso libidinem tuam libertas mea refutabit.' Permulta tum vehementissima contentione animi, ingeni, virium ab eo dicta esse constabat sententiamque eam, quam senatus frequens secuo Romano satis fieret, numquam senatus neque consilium rei publicae neque fidem defuisse ab eo dictam et eundem, id quod in auctoritatibus perscriptis exstat, scribendo adfuisse. Illa tamquam cycnea fuit divini hominis vox et oratio, quam quasi exspectantes post eius interitum veniebamus in curiam, ut vestigium illud ipsum, in quo ille postremum institisset, contueremur: namque tum latus ei dicenti condoluisse sudoremque multum consecutum esse audiebamus; ex quo cum cohorruisset, cum febri domum rediit dieque septimo lateris dolore
Abbreviated transcription (Latin):
accuratius dixisset semper fere tontigisset constabat
Ut nunquam dixisse melius putaretur tamen oniniu
consensu sic esse tum iudicatum ceteros a Crasso senr¬
Per omnis Illo autem dic etiam ipsum a sese supera¬
tum. deplorauit enim casum atq orbitatom seuatus
cuius ordiuis a consule qui quasi parens bonus aut
tutor fidelis esse deberet tam qua ab aliquo nefario
predone dirriperetur patrimonium dignitatis.
eq uero esse mirandum si cum suis consiliis rem
pub. profligasset consilium senatus a re pub. repudi¬
aret Nic cum homini & uchementi & diserto & in
primis forti ad resistendum philippo quasi quasdar
uerborum faces admouisset non tulit ille & grauiter
ex arsit pignoribus q allatis crassum inscituit coher¬
rcere Quo quidem ip̃o in locomiulta a Crasso diuinitus
dicta efferebantur. Cum sib illum consulem esse ne¬
garet. Cui Senator ip̃e non esset an tu eum omnem
auctoritatem cniuersi ordinis pro pignore mutares

Expanded text:
accuratius dixisset, semper fere contigisset, accuratius dixisset, semper fere contigisset, ut numquam dixisse melius putaretur, tamen omnium consensu sic esse tum iudicatum ceteros a Crasso semper omnis, illo autem die etiam ipsum a se superatum. Deploravit enim casum atque orbitatem senatus, cuius ordinis a consule, qui quasi parens bonus aut tutor fidelis esse deberet, tamquam ab aliquo nefario praedone diriperetur patrimonium dignitatis; eque vero esse mirandum, si, cum suis consiliis rem publicam profligasset, consilium senatus a re publica repudiaret. Hic cum homini et vehementi et diserto et in primis forti ad resistendum Philippo quasi quasdam verborum faces admovisset, non tulit ille et graviter exarsit pigneribusque ablatis Crassum instituit coercere. Quo quidem ipso in loco multa a Crasso divinitus dicta esse ferebantur, cum sibi illum consulem esse negaret, cui senator ipse non esset. 'An tu, cum omnem auctoritatem universi ordinis pro pignere putaris
Abbreviated transcription (Latin):
NSTITUENTITHTIꝰ
Q frater eum sermonem refer¬
re & mandare hiue tercio libro
Quem pose antonium disputationẽ
Crassus habuisset acerba sane recor¬
datio: Meterem animi curam molesti¬
amq renouauit. Nam illud im mor¬
talitate dignum ingenium. illa hunia¬
nicas illa uirtus.L. Crassi morte extincta
osubita est uix diebus decem post eum di¬
eni qui hoc & superiore libro continetur
Ut enim romam rediit extremo scenico
rum ludorum die uchementer commotus¬
ea oratione que ferebatur habita esse an con¬
tione a philippo quem dixisse constabat ui¬
dendum sibi aliud esse consilium illo senatu
se rem pub. gerere non posse mane idibus sep¬
temb̾ os ille os senatus frequens uocatu drusi in
turiam uenit sor cum drusus multa de philippo
questus esset. retulit ad senatum de illo ipõ quod
Om cum ordinem consul tam grauiter in contione
ẽsset enuectus. Hic ut sepe inter homiines sapientissi¬
mos constare uidi quamꝙͣ hoc Crasso cum aliquid

Expanded text:
nstituenti mihi, Quinte frater, eum sermonem referre et mandare huic tertio libro, quem post Antoni disputationem Crassus habuisset, acerba sane recordatio veterem animi curam molestiamque renovavit. Nam illud immortalitate dignum ingenium, illa humanitas, illa virtus L. Crassi morte exstincta subita est vix diebus decem post eum diem, qui hoc et superiore libro continetur. Ut enim Romam rediit extremo ludorum scaenicorum die, vehementer commotus oratione ea, quae ferebatur habita esse in contione a Philippo, quem dixisse constabat videndum sibi esse aliud consilium; illo senatu se rem publicam gerere non posse, mane Idibus Septembribus et ille et senatus frequens vocatu Drusi in curiam venit; ibi cum Drusus multa de Philippo questus esset, rettulit ad senatum de illo ipso, quod in eum ordinem consul tam graviter in contione esset invectus. Hic, ut saepe inter homines sapientissimos constare vidi, quamquam hoc Crasso, cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ aut sequere si probauis. aut tuo stabis
si aliud quoddam est tuum In quo neq
pugnando tecum. neq hoc meum de quo tanto¬
pere hoc libro asseueram iniquam affirmabo eẽ
uerius ꝙ̃ tuum Potest enim m solum aliud mͥ
ac tibi sed mihi ipi᷑ aliud alias uideri. Nec in hac
mõ re que ad uulgi sensum spectet. & ad aurium
uoluptatem. que duo sunt ad iudicandum nouis¬
sima. sed ne in maximis quidem rebrs quitꝙͣ acd¬
huc inueni firmius quod tenerem. aut iuditium
meum dirigerem ꝙ id quodcunq mihi ꝙͣ simi¬
limum ueri uideretur cum ipsum illud uerum
in occulto laterẽt. Tu autem uelim si tibi ea que
disprtata sunt minus probabuntur. ut aut maius
opus institutum prtes ꝙͣ effici potrerit. aut dum
tibi roganti uoluerim obsequi uerecundia negan¬
di scribendi me impudentiam suscepisse

Expanded text:
quod aut sequere, si probaveris, aut tuo stabis, quod aut sequere, si probaveris, aut tuo stabis, si aliud quoddam est tuum. In quo neque pugnabo tecum neque hoc meum, de quo tanto opere hoc libro adseveravi, umquam adfirmabo esse verius quam tuum. Potest enim non solum aliud mihi ac tibi, sed mihimet ipsi aliud alias videri. Nec in hac modo re quae ad vulgi adsensum spectet et ad aurium voluptatem, quae duo sunt ad iudicandum levissima, sed ne in maximis quidem rebus quicquam adhuc inveni firmius, quod tenerem aut quo iudicium meum derigerem, quam id quodcumque mihi quam simillimum veri videretur, cum ipsum illud verum tamen in occulto lateret. tu autem velim, si tibi ea quae disputata sunt minus probabuntur, ut aut maius opus institutum putes quam effici potuerit, aut, dum tibi roganti voluerim obsequi, verecundia negandi scribendi me impudentiam suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
ego laudo contempsisse uidcantur. aut scribant aliꝗd
uel Isocratco more uel quo eschines aut demosthenes
utitur. tum illos existimabo non desperatione reformi
dauisse genus hoc sed uditio refugisse aut reperiam
ipã eadem conditione qui uti uelit. ut aut dicat aut
scribat utra uoles lingua eo genere quo illi uolunt
facilius est enim apta dissoluere ꝙͣ dissipata connec¬
tere Res autem sic se habet ut breuissima dicam qoł
sentio. composite & apti sini sententiis dicere Insania
rum & ordine & modo infantia Sed eusmodi
tamen infantia ut ea qui utantur non stulti homi¬
nes haberi possint etiam plerumq prudentes. quo
qui est contentus utatur. Eloquens uero qui non
approbationes solum sed ammirationes. clamores
plansus. si litiat mouere debet. Omnibus oportet ita
rebus excellat. ut ei turpe sit qui equam aut ex¬
spectare aut audire libentius
Abes meum de oratore brute iuditium.

Expanded text:
ego laudo, contempsisse videantur, aut scribant aliquid ego laudo, contempsisse videantur, aut scribant aliquid vel Isocrateo more vel quo Aeschines aut Demo- sthenes utitur, tum illos existimabo non desperatione reformi- davisse genus hoc, sed iudicio refugisse; aut reperiam ipse eadem condicione qui uti velit, ut aut dicat aut scribat utra voles lingua eo genere quo illi volunt; facilius est enim apta dissolvere quam dissipata conectere. res se autem sic habet, ut brevissime dicam quod sentio: composite et apte sine sententiis dicere insania rum et ordine et modo infantia, sed eius modi tamen infantia, ut.ea qui utantur non stulti homines haberi possint, etiam plerumque prudentes; quo qui est contentus utatur. Eloquens vero, qui non approbationes solum sed admirationes, clamores, plausus, si liceat, movere debet, omnibus oportet ita rebus excellat, ut ei turpe sit quicquam aut exspectari aut audiri libentius. abes meum de oratore, Brute, indicium;
Abbreviated transcription (Latin):
censores illud abesse non potest quin ciusdem honi¬
nis sit. probos improbare qui inprobos probet quan
to aptius si ita dixisset quin eusdem hominis sit qui
improbos probet. probos improbare hoc modo dice᷑
nemo unquam uoluit nemoq potuit quin dixerit.
qui autem aliter dixerunt. hoc assequi non potuerut̃
rta facti sunt repente attici. quasi uero tralliamus fu¬
erit demosthenes. cuius non tam uibrarent fulmina
illa nisi numeris contorta ferrentur Sed si quos na¬
gis delectant soluta sequantur ca. sane modo si quis
phidie clipeum dissoluerit collocationis umuersam
spetiem subtulerit: non singulorum operum uenusta¬
tom. ut in Tuchidide orbem modo orationis desi dero
ornamenta comparent. Isti autem cum dissoluunt
orationem in qua nec res nec uerbum ullum isi ab¬
iectum non clipeum. sed ut in prouerbio est. & si humi¬
luis dictum est tamen simile est scopas ut ita dicam.
mihi uidentur dissoluere. Atq ut plane genus hoc ꝗd

Expanded text:
censores illud: ‘Abesse non potest quin eiusdem homicensores illud: ‘Abesse non potest quin eiusdem hominis sit probos to aptius, si ita dixisset: Quin eiusdem hominis sit qui improbos probet probos improbare! hoc modo dicere nemo umquam noluit nemoque potuit quin dixerit; qui autem aliter dixerunt, hoc adsequi non potuerunt. Ita facti sunt repente Attici; quasi vero Trallianus fuerit Demosthenes ! cuius non tam vibrarent fulmina illa, nisi numeris contorta ferrentur. sed si quem magis delectant soluta, sequatur ea sane, modo sic ut, si quis Phidiae clipeum dissolverit, conlocationis universam speciem sustulerit, non singulorum operum venustatem; ut in Thucydide orbem modo orationis desidero, ornamenta comparent. isti autem cum dissolvunt orationem, in qua nec res nec verbum ullum est nisi abiectum, non clipeum, sed, ut in proverbio est—etsi humilius dictum est tamen simile est —, scopas ut ita dicam mihi videntur dissolvere. Atque ut plane genus hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
perarunt Immuta paululum ut sit. multi seperarunt
mercatores uenalitii q. perierit tota res & que secun¬
tur neq uestis aut celatum aurium & argentum
quo nostros ueteres marcellos maximos q nulti¬
eunuchi e siria egipto q uicerunt Uerba permu¬
ta sic. ut sit uicerunt eumichi e Syria egiptoq. Ad¬
de tertium Heq uero ornamenta ista uillarum
quibus.L. paululum & .l. Muminium qui rebus
is urbem Ytaliam q omnem referserunt ab aliqͦ
uideo perfacile delyaco. aut syro potuisse superari. fac
ita potiusse superari ab aliquo syro deliaco ides¬
ne ut ordine uerborum paulum comniutato. iisdem
uerbis stante sententia ad nihilum omnia recidant.
cum sint ex aptis dissoluta. aut si alicuius in conditi
arripias dissipatam aliquam licet sententiam eam q
ordine uerborum paulum commutato in quadramꝰ
redigas. effitiatur aptum illud. quod fuit antea difflu¬
ens a solutã alge summe de Gracchi oratione apud

Expanded text:
perarunt: immuta paululum, ut sit multi superarunt perarunt: immuta paululum, ut sit multi superarunt mercatores venaliciique, perierit tota res; et quae sequuntur: Neque vestis aut caelatum aurum et argentum, quo nostros veteres Mar- cellos Maximosque multi eunuchi e Syria Aegyptoque vicerunt; verba permuta sic, ut sit vicerunt eunuchi e Syria Aegyptoque: adde tertium: Neque vero ornamenta ista villarum, quibus L. Paullum et L. Mummium, qui rebus his urbem Italiamque omnem referserunt, ab aliquo video perfacile Deliaco aut Syro potuisse superari; fac ita: potu- isse superari ab aliquo Syro aut Deliaco; videsne, ut ordine verborum paululum commutato, isdem tamen verbis stante sententia, ad nihilum omnia recidant, cum sint ex aptis dissoluta? Aut si alicuius inconditi arripias dissipatam aliquam sententiam eamque ordine verborum paululum commutato in quadrum redigas, efficiatur aptum illud, quod fuerit antea diffluens ac solutum. Age sume de Gracchi apud
Abbreviated transcription (Latin):
nocles. minime moa sententia contempnenoli Et si
enim a forma uarietatis & ab articorum regula ab sunt
tamen hoc uitium compensant uel facultate uel co¬
pia Sed apud cos ueritas non erat. quod onima fere
concludebantur uno modo que uitia qui fugirit ut
neq uerbum ita traiitiat ut id de mdustria factum
intelligatur. neq inferciẽs uerba quasi rimas ex¬
pleat. nec minutos numerus sequens concidat de¬
lumbet q sententias. nec sine ulla commutatione
in eodem semper uersetur genere numerorum Is
omnia fere uitia uitauerit. Nam de laudibus mul¬
ta diximus quibus sunt alia perspicue uitia contraiͣa
Quan tum autem sit apte dicere experiri licer. Si
aut compositio oratoris bene structam collog̾atione
dissoluat permutanione uerborum. Corrumpaturꝰ
enim tota res Ut & hec nostra m corneliana. &r dein¬
cops omnia. Neq me diuitie mouent. quibus oninis
astricanos & lelios multi uen alitii mercatores q su¬

Expanded text:
enecles minime mea sententia contemnendi. Etsi enecles minime mea sententia contemnendi. Etsi enim a forma veritatis et ab Atticorum regula absunt, tamen hoc vitium compensant vel facultate vel copia. Sed apud eos varietas non erat, quod omnia fere concludebantur uno modo. Quae vitia qui fugerit, ut neque verbum ita traiciat ut id de industria factum intellegatur, neque inferciens verba quasi rimas expleat, nec minutos numeros sequens concidat delumbetque sententias, nec sine ulla commutatione in eodem semper versetur genere numerorum, is omnia fere vitia vitaverit. Nam de laudibus multa diximus, quibus sunt illa perspicue vitia contraria. quantum autem sit apte dicere, experiri licet, si aut compositi oratoris bene structam conlocationem dissolvas permutatione verborum;— corrumpatur enim tota res, ut et haec nostra in Corneliana et deinceps omnia: Neque me divitiae movent, quibus omnis Africanos et Laelios multi venalicii mercatoresque su
Abbreviated transcription (Latin):
e. quo melius aut cadat. aut uoluatur oratio. quod
se.L. Celius antipater in prohenuo belli punici nisĩ
necessario facturum negat. o uirum simplicem qui
nos nihil celat. sapientem qui ser uiendum necessita¬
ti putet. sed hic oninino rudis. nobis autem instribẽ¬
do atq in dicendo necessitans excusatio non probat᷑
Nihil enim necesse & si quid esset. id necesse tamen
non erat confiteri. Et hic quidem qui hane a lelio
ad quem scripsit cui se purgat uemam petit & un¬
tur ea traiectione uerborum & nihilo tamen aptius
explet concludit q sententias apud alios autem &
asiaticos maxime numero seruientes inculcata re¬
perias mania quedam uerba quasi complementa nu¬
merorum. Sunt etiã qui illo uitio quod ab egesia
maxime fluxit infrigendis conadendis q nuiͣs
m quoddam genus abiectum intidant. Iiculorum
similimum Tertium est in quo fuerunt fratres illi
asiatichorum rhetorum principes hic rocles &t a¬

Expanded text:
te, quo melius aut cadat aut volvatur oratio; quod te, quo melius aut cadat aut volvatur oratio; quod se L. Caelius Antipater in prooemio belli Punici nisi necessario facturum negat. O virum simplicem qui nos nihil celet, sapientem qui serviendum necessitati putet! Sed hic omnino rudis; nobis autem in scribendo atque in dicendo necessitatis excusatio non probatur; nihil est enim necesse et, si quid esset, id necesse tamen non erat confiteri. Et hic quidem, qui hanc a Laelio, ad quem scripsit, cui se purgat, veniam petit, et utitur ea traiectione verborum et nihilo tamen aptius explet concluditque sen- tentias. Apud alios autem et Asiaticos maxime numero servientes inculcata reperias inania quaedam verba quasi complementa numerorum. Sunt etiam qui illo vitio, quod ab Hegesia maxime fluxit, infringendis concidendisque numeris in quoddam genus abiectum incidant versiculorum simillimum. tertium est, in quo fuerunt fratres illi Asiaticorum rhetorum principes Hierocles et M
Abbreviated transcription (Latin):
multo maiorem habent apta uim ꝙͣ soluta Ut eium
at heletas nec niulto secus gladiatores uidenus nih¬
il nec uitanto facere caute nec petendo yehementer
in quo non motus sĩc habeat palcstram quandam
Ut quitquid in his rebus fiat utiliter ad pugnam
idem ad aspectum etiam sit uenustum sic oratio nec
plagam grauem facit. nisi petitio fuit apta. nec satis
tecti declinant inipetum nisi etiam incedendo quid
deceat intelligit. Itaq qualis eorum motus quos ap¬
palestros greci uocant. talis horun mihi iudetur
oratio qui non claudunt nius sententias. tantum¬
q ab ne quod hi qui hoc aut magistrorum inopia
aut ingenii tarditate aut laboris fuga non sunt
assecuti solent dicere eneruetur oratio compositio
uerborum ut aliter in ea nec impetus ullus nec uis
esse possit. sed magnam exercitationem res flagitas
ne quid eorum qui genus hoc sequut non tenue¬
runt simule fatiamus. ne aut uerba traiitianius aper¬

Expanded text:
multo maiorem habent apta vim quam soluta. Vt enim multo maiorem habent apta vim quam soluta. Vt enim athletas nec multo secus gladiatores videmus nihil nec vitando facere caute nec petendo vehe- menter, in quo non motus hic habeat palaestram quandam, ut quicquid in his rebus fiat utiliter ad pugnam idem ad aspectum etiam sit venustum, sic orator nec plagam gravem facit, nisi petitio fuit apta, nec satis tecte declinat impetum, nisi etiam in cedendo quid deceat intellegit. itaque qualis eorum motus quos apalai/strous Graeci vocant, talis horum mihi videtur oratio qui non claudunt numeris sententias, tantumque abest ut—quod ei qui hoc aut magistrorum inopia aut ingeni tarditate aut laboris fuga non sunt adse- cuti solent dicere—enervetur oratio compositione verborum, ut aliter in ea nec impetus ullus nec vis esse possit. sed magnam exercitationem res flagitat, ne quid eorum qui genus hoc secuti non tenuerunt simile faciamus, ne aut verba traiciamus aper