comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃ elaborata arte picture parulis crustis ac
tessellis tinttis in uarios colores. Tesselli aũ a tesseris
figies signa ꝙ xipͥmere. pingiꝙ coloril plasticen
aũ dictũ grece. qͦd iatine. ẽ. fingere terra uł gypso simi¬
litudinis. Nam ⁊ imp̾ssa argilla formã aliquã facere
.i. ficto quodã colore illita. nichil fidei ⁊ ueritatis ha¬
bentia. Uñ ⁊ ft̃ quedã picture. que corꝑa ueritatis
studio coloris grcedunt. ⁊ fidẽ dũ augere contendunt.
ad mendatiũ ꝓuehunt. Sic̃ qͥ chimerã tricipitẽ pin¬
gunt. uł seillam hominẽ sursũ. caninis aũ capitib cin
ctam deorsũ. Picturã aũ egyptii ercogitauert̃. pͥmum
umbra hõis uneis circũducta. Itaq mitio talis. scdo
singlis colorib. pt ea diuersis. Sic ꝙ paulatĩ sese ars
ꝙ coloꝵ Uñ ⁊ nc̃ pictores pͥus umbras quasdã ⁊ liue¬
as future ymaginis ducunt. dem̃ eolorib complent
tenentes ordinẽ inuente artis. De colorib. xuii¬

Expanded text:
t elaborata arte picture parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios figies signaque exprimere pingique coloribus. Plastice autem dictum Graece, quod Latine est fingere terra vel gypso similitudines. Nam et inpressa argilla formam aliquam facere id est ficto quodam colore inlita, nihil fidei et veritatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae quae corpora veritatis studio coloris excedunt et fidem, dum augere contendunt, ad mendacium provehunt; sicut qui Chimaeram tricipitem pingunt, vel Scyllam hominem sursum, caninis autem capitictam deorsum. 2. Picturam autem Aegyptu excogitaverunt primum umbra hominis lineis circumducta. Itaque initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars e colorum. Unde et nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis ducent, deinde coloribus conplent, tenentes ordinem inventae artis. De coloribus . C
Abbreviated transcription (Latin):
rida fuerit. ex calore ignis trahit ⁊ colorẽ ⁊ nom̃. Piper
catoꝵ fraus. Solent enĩ uetustissimo piperi humecto
argenti spumã aut plũbũ asꝑgere ut ponderosũ fiat.¬

Expanded text:
rida fuerit, ex calore ignis trahit colorem et nomen. Piper rida fuerit, ex calore ignis trahit colorem et nomen. Piper s mercatorum fraus: solent enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam et plumbum aspergere, ut ponderosius fiat
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ lacͥma melior arabica. Eit enĩ lucida subalbida.
lenis. pigͥs. eͣlit̾ cetea. ⁊ q̃ facile molliat᷑. neq ligno
uł t̾re cõmista. amara. odoris boni. Nam exindia sor¬
dida e̾ ⁊ nigra ⁊ maiori gleba. Adulterat᷑ aũ adiunto
gũmi. qͥ ñ ita amarificat gustui. Mastix arboris lentis¬
ci gutta e̾. hec gͣno mastir dicta. qha in modũ gͣnoꝵ ẽ
Melior aũ in chio insula gignit᷑. odoris boni. candoris
cere punice. Uñ ⁊ splendorẽ guttis pulcrificat. Adulte¬
rat᷑ int̾dũ resina uł thure. Piperis arbor nascit᷑ in in
s incole regionis illiꝰ cũ mature fueruit incendunt. ⁊
serpentes igne fugant᷑. ⁊ inde ex flãma ngrũ piper
efficit᷑. Nam natura piperis alba e̾. Cuiꝰ qͥdẽ diu̾sus ẽ
fructꝰ. Nam qͦd immaturũ e̾ piper longũ uocat᷑. qͣd in¬
corruptũ ab igne. piper albũ. Qed uͦ cute rugosa ⁊ tor

Expanded text:
cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, et quae facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est et nigra et maiore gleba. Adulteratur autem admixto gummi, qui non ita amarificat gustum. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec granomastix dicta, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur interdum resina vel ture. sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt: et sic serpentes igne fuganefficitur. Nam natura piperis alba est, cuius quidem diversus est fructus. Nam quod inmaturum est, piper longum vocatur, quod incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ guita uiridis atq amara. ũn ⁊ nom̃ accxpit myrra. Eutita eiꝰ
sponte manans p̾ciosior est. elicita corticis uuln̾e̾ uilior uidicat᷑. Sar¬
ñta eiꝰ arabes ignib fouent. quoꝵ fumo satis noxio. nͥ ad odorẽ sto¬
racis occurrant. plerũq insanabiles morbof contͣhunt. Myrra aũ
tiogodite ab insula arabie dicta. uͥ melior colligit᷑ ⁊ purior. Sto¬
rax arbor arabie. simił malo cidonii. cuiꝰ uͥgule intͣ canicule ortũ
ciueruatĩ lac̾mã fluuit. Distillatio eiꝰ in t̾ram cadens munda
calans inheserit muuda e̾ ⁊ albida. dehinc fulua fit:
solis causa. ⁊ ip̃a torar calamites pingͥs resmosa. odo¬
tis iocundi. humecta. ⁊ ueluti mellosũ liquorẽ emt¬
tens. Storar aũ dicta. qͦd sit guita arboris ꝓfluens. ⁊
congelata. Nam greci stiriã guttã dicunt. Erece aũt
stirar. latine storar dr̃. Sidella indie ⁊ arabie arbor

Expanded text:
cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarmentis eius Arabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogodyte ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur et purior. Storax arbor Arabiae, similis mali Cydonii, cuius virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrimam fluunt. Distillatio eius in terram cadens munda calamis inhaeserit, munda est et albida, dehinc fulva fit solis causa. Et ipsa storax calamites, pinguis, resinosa, odoris iucundi, humecta et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta quod sit gutta arboris profluens et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ, Latine storax dicitur. Bdellium Indiae et Arabiae arbor,
Abbreviated transcription (Latin):
apta uideant᷑. seu qͦd sese aeri inserere ac miscere ꝓban¬
t. Nam cͥd ẽ odor. nͥ aer contactus: Thus arbor arabie inm̃sa atti
ramosa. lenissimi corticis. ramis ad aceris qͣlitatẽ. Amigdlale mͦ su¬
cũ ardmaticũ fundens alium. ⁊ masticatiõe uelut in pulue̾ reso¬
lutũ. ⁊ confractũ intꝰ puigue. ⁊ igni appositũ facile arcdescens. ⁊ ap
pelat᷑ apd̾ nos mascłs eo qͦd sit natura rotundũ in modũ testiculoꝵ
Reliquũ planũ. ⁊ pene scabrosũ. minꝰ optimũ. Adulterat᷑ aũ ad¬
mixta resina. siue gũmi. s dinoscit᷑ sua ꝓpͥetate. Namr thus igni ap¬
positũ ardescit. resina feruescit. Gũmen uͦ liquescit calefc̃m. Thus
aũ a tundendo dictũ. hoc ⁊ libanũ uocatũ. a monte arabie uͥ sabei
ft̃. Nam mons eoꝵ libanꝰ dr̃ uͥ thura colligunt᷑. Myrra arbor ara¬
bie altitudinis ad qͥnꝙ cubitoꝵ. simił spine quã acanͣtũ dicunt

Expanded text:
apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probanapta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi aer contactus? Tus arbor Arabiae inmensa atque ramosa lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo sucum aromaticum fundens album et masticatione veluti in pulverem resolutpellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem admixta resina sive gummi, sed dinoscitur sua proprietate. Nam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit, gummi vero liquescit calefactum. Tus autem a tundendo dictum. Hoc et libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanos dicitur, ubi tura colliguntur. Myrra arbor Arabiae altitudinis quinque cubitorum, similis spinae quam ἄκανθον dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ mastix uocat᷑. Hec exchio insula deportat᷑. Tercia pinalis. quaꝵ̾
nã colofinia. in oẽ. nom̃ colofinia resina sũpsit. Pix grecũ nom̃
iͥ quã isti pissã uocant. Aui uolunt ex pino piõe uocari. hec a
gtcis appellat᷑ clonͣta nos tamałe dic̾e possum᷑. cuiꝰ ꝑbabił splen¬
dens leuis ⁊ munda. Creandat̃ arboꝵ nat᷑alit̾ tria ft̃ genera. Aitt it
sua sponte nascunt᷑. aut ex seminib fortuitu iacentil surgunt. aute
ex radicib puillulant. Nam ecta usus inuenie fauente nat᷑a. Dm̃ia
hoc burũ. licet ⁊ hec burꝰ dicat᷑. Nam suꝑfluã quidã uoliuit fac̾e̾
discretionẽ. ut hec buxꝰ dearbore dicamꝰ. buxũ uͦ de ligno cõposito
Romata Sunit queꝙ fragrantis odons q̃ india uł ara¬
bia mittit. siue alie regiones. Nom̃ aũ aromata traxis¬
se uident᷑. siue qͦd aris imposita diuinis inuocatiõib

Expanded text:
quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum na Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia hoc buxum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito. . Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt. Colimbades appellate. Dieũ aũ ab olea noĩatĩ.¬
qͥo ex albis fit oliuus expͥsuĩ uocat spaiii. a grcis osfti¬
ippellat᷑. qͥd uͦ gxniinuĩ matutis. cõmune dr̃. Ex his ad usũ uite
pnũ tͥ sp̃anũ. sccł̃m uinide. t̾ciũ cõmune. Amuita olei pars aqͥsa
ꝓ tn ergends dicta .i. qͥd ab oleo se mergat ⁊ fex sit tĩ. hanc greci am̃¬
anuocant. ex latina lingua trahertes uocabulũ. Gum̃ grecũ nom̃
gre dr̃ qͥccͥd manat. Est enĩ lacͥma sudore erhalata lignoꝵ. utt
atisis. lentisci. balsami. uł reliqͣtũ arboꝵ siue uͥgultoꝵ. q̃ sudeire
ꝑdunt᷑. sic̃ ⁊ odorata orientis ligna. sic̃ gutita balsami. ac ferulaꝵ
ulł sucinoꝵ. cuiꝰ lacruna durescit in ge̾mam. Pͥma e̾ resina tere¬
hntina. om̃iũ p̾stantior. Affert᷑ aut̃t ex arabie patͥa atꝙ udea ⁊
siria. cipro ⁊ africa. xx insuł quoq cicladib Sccła e̾ lintiscina

Expanded text:
ligunt. Colligunt. Colquod ex albis fuerit olivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκappellatur; quod vero ex nimium maturis, commune dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen m Graece dicitur quidquid manat. Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultarum quae sudare produntur; sicut et odorata orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel sucinorum, cuius lacrima durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina, omnium praestantior: adfertur autem ex Arabia Petraea atque Iudaea et Syria, Cypro et Africa, ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina,
Abbreviated transcription (Latin):
Blea aũ ip̃a arbor est. fructꝰ oliua. sucus oleũ. Est aũ arbor
pacis insignis. cuiꝰ fructꝰ diu̾sis uõib appellat᷑. Orcades oli¬
ue. greca echimologia a similitudine testiculoꝵ uocate. qͦs
greci orcos uocant. Radiole ꝓ eo qͦd oblonge ft̃. in modũ
radioꝵ. Pafieͥ a pato insula dicte. uñ pͥus allate fc̃. Lici¬
nie eo qͦd optimũ dent lumen. Nam lignis lum̃ ẽ. Uñ¬
⁊ lignũ nom̃ accepit. qͥa aptũ ẽ flãmis ⁊ luminib Pau¬
sia quã corrupte rustici pusiã uocant. uiridi oleo ⁊ su¬
aui apta. E dicta pausia qͦd pauiat᷑ .i. tundat᷑. Uñ ⁊ pa
uiũitũ. Siria dicta ꝓ eo qͦd de siria ẽ allata. siue qͥa nigͣ
ẽ. Crustumia eadẽ ⁊ uolemis dicta. eo qͦd uolã cõpleat
magnitudine. hoc ẽ mediã manũ. Uñ ⁊ inuolare dicim
Quidã aũ uolemũ gallica lingua. bonũ ⁊ magnũ uil¬

Expanded text:
 dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor  dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniet lychnum nomen accepit, quia aptum est flammis et luminibus. 66. Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Et dicta pausia, quod paviatur, id est, tunda. Syria dicta, pro eo quod de Syria est allata, sive quia nigra est. Crustumia eadem et volemis dicta, eo quod volam compleat magnitudine, hoc est, mediam manum, unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum et magnum intel
Abbreviated transcription (Latin):
at. In indicis stagnis uasci arũdines calami ꝙ dicuntur.
ex quoꝵ radicib xip̾ssum suauissimũ sucũ bibunt. uñ
⁊ uarro ait. Iudica ñ magnũ in arbore crescit arundo:
illiꝰ ⁊ lentis premit᷑ radicib humor. Dulcia cui nequeant
suco condere mella. Sabucus mollis ⁊ ꝑuia arbor. Raninuis
genus est rubi. quã uulgo sentice ursinã appellant. asꝑũ
minis ⁊ spiosũ. Sentir dicta a situ qͦd est terra inculta. in qͥ
sentices spine ꝙ nascunt᷑. Maiores añ nr̃i omnẽ arbore spino¬
sam uepr̃e dicebant. qͦd ui prendat. Oleaster dictus. qͦd sit folus
oliue simnilis s latiorib. arbor inculta atoꝵ siluestris. amari
atq inftuctuosa. cui insertus oliue. ramꝰ uĩ mutat radi¬
cis. ⁊ uertit eã in ꝓpͥam qͣlitatẽ. Lacruna oleastri arboris du¬
pler. Aua eñi gu̾men similat sie ullo qͣlitatis morsu.
alia ãmoniaci guttã. ex distillatiõẽ collectã. ac remordentĩ

Expanded text:
at. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, at. In Indicis stagnis nasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum sucum bibunt; unde et Varro ait 20: Indica non magna in arbore crescit arundo; illius et lentis premitur radicibus humor, dulcia cui nequeant suco contendere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta in qua sentices spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentem.
Abbreviated transcription (Latin):
leutꝰ sit ⁊ mollis. Nam lentũ dicimꝰ qͥcqͥdflexi
tex reu̾nã. q̃ mastix appellat᷑. cuĩ płima ⁊ melior
in chio insula gignit᷑. Cerebint᷑ arlor grecũ nom̃ e̾ ge¬
orẽ. Suxus grecũ nom̃ est. ex parte a latinis corruptũ
Piros enũ appellat᷑ apud eos. arber semꝑ uirens ⁊ lenitate
mat̾ie elem̃toꝵ apicil apta. Uñ ⁊ scͥptura. Scͥbe buro.
foliis simił. flore ut rosa. arbor uenenata. Int̾ficit eñĩ anima¬
lia. ⁊ medet᷑ serpentiũ uerationes. Erbitũ uocaueñt pastrres
eo qͦd uice herbe p̾beat᷑ pecorib. il pascua desunt. Turbisc̾
qͣd de uno cespite multẽ uͥgulẽ surgunt. qͣi turba. gcepu
uocata ꝓpt̾ qͦd ex ea stipent᷑ tecta. Hinc ⁊ stipula ꝑ dimi¬
nutionẽ. Arũdo dicta qͦd cito arescat. Hanc ueteres cannã
uocauer̃t: arundinẽ pt̾ea uarro dixit. Sciendũ sane qͥd
latine canna. de lingia hebraica sũpsit. Apud eos calamꝰ

Expanded text:
lentus sit et mollis: nam lentum dicimus quidquid flexilentus sit et mollis: nam lentum dicimus quidquid flexitex resinam, quae mastix appellatur; cuius plurima et melior in Chio insula gignitur. Terebinthus arbor, Graecum nomen, georem. Buxus Graecum nomen est, ex parte a Latinis corruptum; πύξος enim appellatur apud eos. Arbor semper virens et levitate materiae elementorum apicibus apta. Unde et ScripturaIsai.iis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. Herbitum vocaverunt pastores eo quod vice herbae praebeatur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim ca
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt uocatã. eo qͦd utił sit ad usũ teloꝵ. nitore ⁊ le¬
uitate iaculandi. Est enĩ genꝰ materie leuissime. Sa¬
lix dicta qͦd celerit̾ saliat. hoc est uelocit̾ crescat. Arbor
lenta uitib habił uinciendis. Cuiꝰ seminis hanc di¬
cunt ẽe naturã. ut siqͥs illã in poculo hauserit lib̾is
careat.s ⁊ feminas infecundas facit. Popłs aũ ⁊ salix
⁊ ciliũ mollis materie ft̃. ⁊ ad sculturã apte. Uimen
uocari. eo qͦd ium habeat multã uiroris. Natura it
eiꝰ talis est. ut eẽ si arefacta abluat᷑: iurescat. deuide
extisa. atq in humo fixa radicib sese ipãm dem̾¬
gat. Mirica quã latini tramaliciã uocant grama¬
ritudine nominata. Gustus enĩ eiꝰ nimis amarꝰ ẽ.
hec arbor in solitudine ⁊ saroso humo nascit᷑. ex
tari dicunt᷑. Mirtꝰ a mari dicta. eo qͦd magis litto
mulier̃ necessitab płimis. lentiscus. qͦd cuspis illiꝰ

Expanded text:
dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et ledicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est enim genus materiae levissimae. 47. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibus habilis vinciendis. Cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat, sed et feminas infecundas efficit. Populus autem, et salix, et tilia, mollis materiae sunt, et ad sculpturam aptae. 48. Vimen vocatur, eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim 338 ejus talis est, ut etiam si arefacta alluatur, virescat; deinde excisa, atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. 49. Myricae, quam Latini tamaricem vocant, ex amaritudine nominata. Gustus enim ejus nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur, ex tari dicuntur. 50. Myrtus a mari dicta, eo quod magis litmulierum necessitatibus plurimis. Lentiscus, quod cuspis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
rib impar. Robor aũ gen̾alit̾ dr̃ ex om̃i mat̾ia
qͥcqͥd c̃ firmissimũ. Alnus uocat᷑ qͦd alat᷑ anne. ꝑxi
ma enĩ aque nascit᷑. nec facile extra undas iuute
hinc ⁊ ten̾a ⁊ mollis. qͥa in humecto loco nitͥtur.
Ulinus nom̃ accepit qͦd uliginosis locis ⁊ humidis
meliꝰ ꝓficit. nã in montanis ⁊ asꝑis minꝰ leta est.
Larer cui hoc nom̃ a castello laricino inditũ eͥ. ex
qua tabule tegulis affire fsa̾niã repellunt. neꝙ ex
se carbonẽ ambuste efficiunt. Popłs dicta qͦd eiꝰ
caloe multitudo nascat᷑. cuiꝰ genus duplex ẽ. Nam
altera ẽ alba. altera nigra. Alba aũ popłs dicta. qͦd
folia eiꝰ una ꝑte ft̃ alba. altera uiridia. hec gͦ bicolor
habens qi noctis ⁊ diei notas. que temꝑa ortu solis
occasu ꝙ constant. Generat c̃ resuiã cuta eridanũ
fluuiũ. uł ut alii memorant in finib sirie. Tilium

Expanded text:
ribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia ribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. Alnus vocatur quod alatur amnma enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera, et mollis, quia in humecto loco nutritur. 43. Ulmus nomen accepit, quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. 44. Larix, cui hoc nomen a Castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis affixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. 45. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur. Cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera viridia. Haec igitur bicolor habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam
Abbreviated transcription (Latin):
platanꝰ dilatata sũ in plateis. Est aũ tenerrimis foliis
ac mollib ⁊ uitiũ similis. Quercꝰ siue quernꝰ. qͦd
ea soliti erant dii gentiũ quetentil responsa p̾cuni̾e.
Arbor multũ annosa. sicut legit᷑ de guercu m̃abre
sub quo habitauit abrahã. que fert᷑ usꝙ ad constan¬
tis regis imꝑiũ ꝑ multa secła ꝑdurasse. Huiꝰ fructꝰ
galla appellat᷑. ex quib una agrestis. honfaticis
dicta. parua forma. s firmo corꝑe atq nodoso. q̃
medicaminil ⁊ uicaustis adhibet᷑. Atera balanis¬
lenis ac leuis. ⁊ nimiũ ꝑforata luxernarũ tantũ
usib necessaria. frarinꝰ uocari fert᷑ qͦd magis in
asꝑis locis. montanis ꝙ fraga nascat᷑ hinc ꝑ diri¬
uationẽ frarinꝰ. sic̃ a monte montanꝰ. de quo oui
diꝰ ⁊ fraxinͣ utił hastis. Tarus uenenata arbor. uñ
⁊ toxica uenena expͥmunt᷑. Ex hac arcus parchi. ⁊
quent᷑ in arcus. Itireos aũ dicit particos. Acer. colo¬

Expanded text:
platanus dilatatus sum in plateis.' Est autem tenerissimis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; alterlenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut a monte montanus. De quo Ovi fraxinus utilis hastis. Taxus venenata arbor, unde et toxica venena exprimuntur. Ex hac arcus Parthi et quentur in arcus. Ityraeos autem dicit Parthicos. Acer colo
Abbreviated transcription (Latin):
RTIUM oanXNdac̃ uocabuła quib
aliqͥt fabricat᷑. uł instrumenta artisica. uei
que ministeriũ erhibent. atq aliqͥo huiꝰeno¬
di. deinceps ex parte notanda studui litifer
generale nom̃. uocatus qͦd artem faciat. sic̃ auriter qu
aurũ. Faro enĩ ꝑ facio antiqui ponebant. Nauler dl
nauis est. appessatus ita qͥd naiuis in sorte eiꝰ sit. Cleros
qͥ ⁊gubernator. qiͣ cohibernator. qͦd cohibeat prudentia su.
hibernia .i. tempestates maris. Nauta a naui dictꝰ ꝑ diriua¬
tionẽ. Nauita aũ ꝓ nauta poetice d̃r. sic̃ mauors ꝑmars.
Nam rectũ eit nau̾ta. Remex uocatꝰ qͦd remũ gͤerit. Sie aũ
remer quomͦ tuber dr̃ ꝓ nominatiuo casu. fpibata greo
nõie appellat᷑. qͥ latine dr̃ suꝑueniens. Hic nichil ht̃ nego
cii. s naulo dato. in alias t̾ras transire disponit. Nauem
qͥdam ꝑmbent dictã. eo qͦd uaguũ rectorẽ querat .i. ꝑttum.¬

Expanded text:
rtium quarumdam vocabula, quibus aliquid fabricatur, vel instrumenta artificum, vel quae ministerium exhibent, atque aliquid hujuscemodi, deinceps ex parte notanda studui. 2. Artifex generaliter vocatus, quod artem faciat, sicut aurifex, qui acit. Faxo enim pro facio antiqui dicebant. Nauclerus domnus navis est, appellatus ita quod navis in sorte eius sit; κλῆροςqui et gubernator, quasi coibernator, quod coibeat prudentia sua iberna, id est tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem. Navita autem pro nauta poetice dicitur, sicut Mavors pro Mars; nam rectum est nauta. Remex vocatus quod remum gerit; sic autem remex quomodo tubex dicitur nominativo casu. Epibata Graeco nomine apptii, sed naulo dato, in alias terras transire disponit. 8. Navim quidam perhibent dictam, eo quod gnavum rectorem quaerat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tes greci repositũ dicunt. latim aursĩ. qͦd iune¬
tũ sonat repositũ aurũ. Auraria nom̃ ht̃ ab
auro. Tributa uͦ eo qͦd antea ꝑ trib singłas en¬
gebant᷑. sicuti ñe: ꝑ singłã tͥritoria. Sie aũt
in tras partes diuisũ fuisse romanũ imꝑium
constat ut hi qui preerant in singłis partib tri¬
bum dicerent᷑. Unde etiã sumptꝰ qͦs dabant
popłi. tributa nominart̃. Nectigalia sc̃ tributa
a uehendo dicta. Stipendiũ. a stipe pendenda
nominatũ. Antiqui enĩ appendere pecuniã so¬
uti erant. magis ꝗͣ annumerare soliti erant.¬
Moneta appellata est quia monet. ne qͥ fraus
in ietallo uł in pondere fiat. Nomisma e̾ so¬
lidus aureus uł argenteus siue exeus. qͥ ideo
nomisina dr̃. qͥa nominib pͥncipũ effigiis q
signat᷑. Prius nũmus argĩrus nuncupabat᷑
quia qͣmpłimũ ex argento ꝑcutiebat᷑. Nũmi
nominis sui pͥscripsit. Solidi diciuit᷑ a sacculo

Expanded text:
θεςo Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod iuncθεςo Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod iunctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicuti nunc per singula territoria. Sic autem in tres parconstat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta aMoneta appellata est, quia monet, ne quae fraus in metallo vel in pondere fiat. Numisma est solidus aureus, vel argenteus, sive aereus: qui ideo numisma dicitur, quia nominibus principum effigiisque signabatur. Primus nummus ἅργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. 10. Nummi nominis sui praescripsit. 11. Folles dicuntur a sacculo
Abbreviated transcription (Latin):
inuentꝰ. Ip̃e eiũ signare nũmos ⁊ seribi consti¬
tuit. ꝓpt̾ea ⁊ exariũ a saturno. a gentilib con¬
secratũ est. Alii ut suꝑiꝰ pecuniã a pecudil appei¬
lauert̃. sic̃ a uiuando fc̃ ium̃ta dicta. Om̃e eni
patͥmoniũ apd̾ antiquos. peculiũ dicebat᷑ a pe¬
cudib in quib eoꝵ constabat uniu̾sa substan¬
cia. Unde ⁊ peculiarius uocabat᷑ qͥ erat diues.
mͦ uͦ pecumiosus. Antiqͥssimi nondũ auro ar¬
gentoq inuento. ere utebant᷑. Nam pͥus erea
pecunia in usu fuit. pt᷑ argentea. deinde au¬
rea. subsecuta est. s ab ea qua cepit ⁊ nom̃ reti¬
nuit. Unde ⁊ erariũ dictũ qͥa pͥus es tantũ in
usu fuit. ⁊ ip̃m solũ recondebat᷑. auro argen¬
toꝙ nondũ signato. ex quoꝵ metallis qͣmuis
ptea facta fuisset pecunia: nom̃ tam̃ grarii ꝑ¬
mansit. ab eo metallo unde inttiũ sumpsit.
nom̃ ex greco latinoꝙ sermone cõpositũ. Nam

Expanded text:
inventus; ipse enim signare nummos et scribi constiinventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium ap in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuittoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo menomen ex Graeco Latinoque sermone conpositum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd alius scit hanc conditurã uitroꝵ: Postqͣ
ille uirans negauit alterũ hoc scire: iussit illũ ce¬
sar decollari. ne dũ hoc cognitũ fieret. aurũ ꝓluto
haberet᷑. ⁊ om̃iũ metalloꝵ p̾cia abstraherent᷑. Et
una. liena apparuerit. ibi spes sit
alcerius ing̾rendi. Septẽ aũt st̃ genera metalloꝵ.¬
Aurum. argentũ. es. electrum. stagnũ plimbũ.
⁊ qͦd domat om̃ia ferrũ. De auro.
urum ab aura dictum.⁊ a splen¬
dore. to qͦd reꝑcusso aere plus fulge
ri ꝑramos aura refulsit. hoc est splendor auri. N¬
turale enĩ est ut metalloꝵ splendor plus fulget
luce alia reꝑcussus. Hinc ⁊ aurarii dicti quoꝵ fu¬
gor splentidos reddit. Obritum aurũ dictũ qͥd
obradiet splendore. Est enĩ coloris optim. Quod
lamina. Pecunia pͥus de pecudib ⁊ ꝓpͥetateu
habelat ⁊ nom̃. De corio enĩ pecudũ ñmi ma
debant᷑ ⁊ signabant᷑. p̾tea a saturno ereus nũmiꝰ

Expanded text:
'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera metalloaurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum. De auro . Aurum ab aura dictum, id est ab splendore, eo quod repercusso aere plus fulgea Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. Dehinc miscebat᷑ trib partib intri pond̾e̾ uł
mensura. ac liquata in alias fornaces tͣnsfundebut᷑.
que massa uocabat᷑ admonitrũ. atq hec recocta si¬
ebat uitrũ purũ ⁊ candidũ. In geuere uitri. ⁊ obsi¬
anus lapis annumerat᷑. Est auͣt uirens int̾dũ
niger. aliqnͣdo ⁊ translucicdus. crassior uisu ⁊ in
speculis parictũ ꝑ imagine umbras redoente. si ẽ¬
mas multi ex eo faciunt. Hunc lapidẽ ⁊ in india
⁊ in italia. ⁊ ad occeanũ in hispania nasci tradunt.
ferunt aũt sub tiberio cesarȩ quẽdã artificẽ erco¬
gitasse uitri temꝑam̃tũ. ut flexibile eẽt ⁊ ductile.
Qui dũ admissus fuisset adxefarẽ porrerit fralã
cesari. quã ille indignatꝰ in pauimñto ꝓiecit. Arti¬
fex aũt sustulit fialã de paim̃to. que cõplicaue¬
rat se tanqm uas eneũ. Peinde marculũ de sinu
ꝓtulit. ⁊ fialã correxit. Hoc facto: cesar dixit artifici.

Expanded text:
batur. Dehinc miscebatur tribus partibus nitri pondere, vel batur. Dehinc miscebatur tribus partibus nitri pondere, vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici:
Abbreviated transcription (Latin):
accensis. ꝑmirta abena litoris tͣnslucentis. noui
liquoris fluxisse riuos. ⁊ han fuisse originẽ uitri.
Mox ut est ingeniosa solercia. ñ fuit cõtempta
solo nitro. s ⁊ alis mirturis hanc artẽ stuauit. Le¬
uib enĩ aridis ꝙ lignis concoqͥt᷑. adiecto cipro ac
nitro continus q fornacil ut es liquat᷑. masse ꝙ
fiunt pt᷑ea. ex massis rursus fundit᷑ in officinis. ⁊
aliud flatu figurat᷑. aliud torno terit᷑. aliud argen¬
ti modo celat᷑. Cinguit᷑ etiã multis modis. ita ut ia¬
cinctos saphiros q uirides unitetur.⁊ onices uł ali¬
aRꝵ gẽmaꝵ colores. neq est alia specuł aptior mate¬
ria. uł picture acconinodatior. Marimꝰ tam̃ honor
in eandido uitro. ꝑrimõ q in cristalli similitudine.
Unde ⁊ ad potandũ argenti metalla ⁊ auri reppu¬
lit. Uitrum olĩ fiebat ⁊ in tcalia. ⁊ ꝑ gallias ⁊ in¬
hispania. arena alba in ollissut. pila mola q tere¬

Expanded text:
accensis permixta arena litoris, translucentes novi accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem condire studuit. Levibus enim aridisque lignis coquitur, adiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque tere
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ciosissimo sinaragdo. qͥdã uitrũ arte inficuił.
⁊ fallit ocłos subdole quedã falsa uiriditas. qͦ¬
adusq ñ est. qͥ pbet simulatũ ⁊ arguat. Sic ⁊
alia. alio ato alio mͦ. Neq est sine fraude ulla
uita mortaliũ. Dñs aũt ñ translucictas gẽmas
cetas appellari. eo qͦd densitate sua obscurentur
qͦd usui ꝓspicuitate transluceat. In ali¬
is enĩ metallis qͥcqͥd intnsecus continet᷑
ab scondit᷑. in uitro uͦ qͥlibet liquor uł spẽs qualis
est exteriꝰ. tał interiꝰ declarat᷑ ⁊ qͦdãmͦ clausus patet.
Cuiꝰ origo hec fuit. In parte sirie que fenicis uo¬
eat᷑ finitima iudee. cirra radiẽe montis carmeli
palus est ex qua nascit᷑ belus amnis. qͥnꝙ miliũ
pailliũ spacio in mare fluens uirta ptolomaidẽ.
fama est pulsa naue m̾catoꝵ nitri. cũ sparsim
ꝑ litus epulas pararent. nec eẽnt ꝓ attollendis ua¬
sis lapides. glebas nitri naui subdidert̃. Quib

Expanded text:
pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurentur.visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species qualis est interius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuius origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae circa radices montis Carmeli palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
care dicunt᷑. Sinocitids. umbras inferoꝵ euocatas
tenere auint. Celonttis ocłs est indice testudinis
uarius ⁊ purpureus. Hunc magi impositũ lin¬
gue. futura p̾nunciare fingunt. Bronia a capite
testudinũ tonitrib cadere putat᷑. ⁊ restinguere
fulminis ictus. Hiena lapis in oculis hienit᷑ be¬
stie inuenit᷑. Qui si sub lingua hõis subditꝰ fuerit.
futura eũ p̾cinere dicunt. Sed ⁊ coralliꝰ tempesta¬
ti ⁊ grandini resist̾e̾ fert᷑. Pontica est gẽma que¬
dam liuore ꝑlucida. hñs stellas rubeas. int̾lum
⁊ aureas. Dicunt ꝑ eã int̾rogari demones ⁊ fuga
ri. In quibdã gẽmaꝵ genib ueras a falsis disc̾¬
nere magna difficultas est qͥppe cũ inuentũ sit
ex uero genere alteriꝰ in alia falsa tͣnsouce̾. ut sar¬
donices que t̾nis glutinant᷑ gẽmis. icaut dep̾¬
hendi ñ possint. fingunt enĩ eas ex diu̾so gene̾
iigro candido. minẽo ꝗ colore. Nam ⁊ ꝓ lapide

Expanded text:
cari dicunt. Synocitide umbras inferorum evocatas cari dicunt. Synocitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. 23. Chelonites oculus est Indicae testudinis, varius, et purpureus. Per hunc magi impositum linguae futura praenuntiari fingunt. 24. Brontia a capite testudinum cum tonitruis cadere putatur, et restinguere fulminis ictus. 25. Hyaenia lapis in oculis Hyaenae bestiae invenitur, qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallium tempestati et grandini resistere fertur. 26. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogari daemones, et fugari. 27. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discnere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide
Abbreviated transcription (Latin):
me sculpant᷑ fragm̃tis eiꝰ. Colosa petra simił est
lingue humane. un ⁊ nom̃ sũpsit. Fert᷑ aũt defi¬
ciente luna celo canͣdere. cui ñ modicã magitri¬
buunt potestatẽ. Nam ex ea lunares motus ex¬
citari putant. Sunt ⁊ quecdã gẽmaRͤ genera.
cognominata ab animalib Ecites iuꝑeas macu¬
las xipͥmit. Carcinie. marini caneri᷑ coloris est.
Scorpitis scorpionẽ ⁊ coͣlore ⁊ effigie refert. Mir¬
micitis. formice reptantis esfigiẽ initat᷑. Taos
pauoni est simił. Hieracitis. acciptiͥs colore. Eti¬
tis aquile. Egoptamos. capͥno ocło simił. Licoptal¬
mus .iiii. coloꝵ. ex rutilo sangͥneũ. in medio ni¬
grũ. candido cingit ut lupoꝵ ocłos. Meconi
tes papauer expͥmit. Sunt ⁊ quedã gc̃me qͣs
gentiles in suꝑtitionib quibrdã utunt᷑. Lipa¬
rea suffita. om̃s bestias euocari tradunt. Amanͣ¬
ciide in idromancia demonũ imagines cuõ¬

Expanded text:
mae scalpantur fragmentis ejus. 17. Clossopetra similis est mae scalpantur fragmentis ejus. 17. Clossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur autem deficiente luna caelo cadere. Cui non modicam magi tribuunt potestatem; nam ex eo lunares motus excitari putant. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus: echites vipereas maculas exprimit; carciniae marini cancri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum tes papaver exprimit. 21. Sunt et quaedam gemmae quibus gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. 22. Liparia suffita omnes bestias evocari tradunt. 283 Ananchitide in hydromantia daemonum imagines evo
Abbreviated transcription (Latin):
padit. Balanites duo genera fc̃. subuiridis ⁊ co¬
tintie. gris amilitudiisẽ media secante flãmea ue¬
na. Sideritis a cõtẽplatione ferri nichil disso¬
ciat. in maleficiis qͦ qͦ mͦ inferat᷑. discordias ex
citat. Ioeus dactilus. ex insula creta est ferrei co¬
loris. causa nominis eiꝰ: qͥa pollic̃e humanũ ex¬
pͥmit. ẜ thiopicꝰ ferrei coloris est. qͥ dũ terit᷑ nigrũ
sucũ emitcit. Simulanitiꝰ in eufrate alueo legit᷑
ꝓconnesio marmori simił. mecdio colore głauco.
ueluti oculi pupilla int̾nitens. Arabic̾a ex patͥa¬
dicta. aspectu eburnea est. ẜffestitis speculi naturã
ht̃ in reddendis ymaginil quãqm rutilet: ex¬
geret. aut si soli opposita aridã materiã accendat.
nascit᷑ in corico. Ostratites lapidosus colore testa¬
cio durior alit agati᷑ simił. nͥ qͦd agates politura
pinguescit. Duricia tanta inestiuis ut alie gẽ¬

Expanded text:
reddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et Coreddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. Sideritis a contemplatione ferri nihil dissonat. In maleficiis quoquo modo inferatur discitat. 12. Idaeus dactylus, ex insula Creta, est ferrei coloris; causa nominis ejus, quia pollicem humanum exprimit. 13. Aethiopicus ferrei coloris est, qui dum teritur, nigrusucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla intdicta, aspectu eburnea est. 15. Hephaestistes speculi naturam habet, in reddendis imaginibus, quanquam rutilet: exgeret, aut si soli opposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. 16. Ostracites lapidosus, colore testaceo, durior. Altera achati similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duriori tanta inest vis, ut aliae gem
Abbreviated transcription (Latin):
tutino tantũ aspectu iocundus. rapacissimꝰ igniũ.
⁊ si uixta fuerit celerrime arclescens. Crisolamsis
ex auro ⁊ igne uocata. aurea ẽ enĩ die. ⁊ nocte
ignea. Hauc echiopla gignit. A inmocrisus are¬
nis auro int̾mixtus. nẽ brateaꝵ. nẽ pulueris ht̃
quatrulas. Gignit᷑ in ꝑsida. leocrisus colore
aureo int̾ueniente candida uena. Melectresis
Crisocolla gignit᷑ in india. uͥ formice ernunt au¬
rũ. Est aũt auro simił. ⁊ ht̃ naturã magnetis.
nͥ qͦd augere aurũ tradit᷑. Unde ⁊ nuncupat᷑.
Argirites simil argento. habens stiginata au¬
rea Androdam᷑a argenti nitorẽ h̃t̃. ⁊ pene
alamans. quadrata semꝑ tessetis. Magi putant
nom̃ impositũ ab eo qͦd animoꝵ impetꝰ uł ira¬
cundias domare ⁊ refrenare dicat᷑. si credimus.
siguit᷑ in mari rubro. Calcites grei coloris est.
Cucofamis nigra s̾. s lapidi illisa: exis tinnitũ

Expanded text:
tutino tantum aspectu iucundus, rapacissimus ignium, tutino tantum aspectu iucundus, rapacissimus ignium, et, si iuxta fuerit, celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, et noctu ignea. Hanc Aethiopia gignit. Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc brattearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Persida. Leucochrysus colore aureo interveniente candida vena. Melichrysus Chrysocolla gignitur in India, ubi formicae eruunt aurum. Est autem auro similis et habet naturam magnetis, nisi quod augere aurum traditur; unde et nuncupatur. Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri explorant draconũ specus. spargunt ili
medicamina gramina. ad incitandũ dradonĩ
soporẽ. atq somuo ita sopitis capita desecant
⁊ ge̾mas detrahunt. Sunt aũt candore tͣsli¬
cido Usu eaꝵ̾ orientis reges p̾cipue glolant᷑
Crisoptasius echiopieus ẽ. quẽ lapidẽ iure¬
lat. ꝓdit obscuritas. Nocte enĩ igneus t̾ die
aureus. flogites exꝑsida est. ostntans uttra
in parte lucanie. Color huiꝰ croceus. intꝰ stellas
continens languidas. ⁊ sub nubilo renitenteis.
Ermiscion uit̾ gratissimas gc̃mas aspicit᷑ ex
igneo colore raclians auro. portantes secũ iu¬
extremitatib candidã lucem. De AGReis.
UNt QuEDam gẽmaꝵ xiiii.
genera. ex pecie metalloꝵ uł rapidũ
cognominata. Crisopis aureũ tanũ
uidet᷑. ẽẽ. Crisolitus auro simił est. cũ marim eo¬
loris similitudine. Hunc echiopia giguit. Crise¬
lectrõs simił auro. s in colorẽ electri uergens. Ma¬

Expanded text:
viri explorant draconum specus, et spargunt ibi viri explorant draconum specus, et spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant, et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum Orientis reges praecipue gloriantur. 8. Chrysoprasus Aethiopicus est, quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. 9. Phlogites ex Persida est, ostentans intra in parte Lucaniae. Color ejuscroceus, intus stellas continens elanguidas, sub nubilo renitentes. 11. Hormesion inter gratissimas aspicitur, et igneo colore raextremitatibus candidam lucem. § 15 De aureis. Sunt quaedam gemmarum genera ex specie metallorum vel lapidum cognominata. Chrysopis aurum tantum videtur esse. Chrysolithus auro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethiopia gignit. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, ma
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quant᷑ num̾us st̾ellaꝵ̾ accedit. tãnto ⁊ p̾ciũ
accedere lignis ex eodem gene̾ arhentiũ est appel¬
lata a lucernaꝵ flagrantia. Gignit᷑ in multis lo¬
cis. s ꝓbatissima apud indos. Quidã tã remissiorẽ
carbunculũ ẽt dixerẽ. Huiꝰ duplex facies est. Una
que purpura radiat. altera que coci rubore a so¬
le extalefacta. aut digitoꝵ atcritu paleas ⁊ carta¬
rũ fila ad se raꝑe dr̃. Sculpturis resistit. ac si qͣndo
sculpta ẽ. dũ signa impͥmit. qͣi qͦdam animali mor¬
dictis. nascit᷑ apd̾ nasamonas imbre ut fect̃ diui¬
no. inuenit᷑ ad reꝑtussũ plene lune. Om̃ia aũt
genera suã sculpture resistuñt. Alabandina
dicta ab alabanda asie regiont. cuiꝰ color as
caledoniũ uadit. sed rarus. Draconius ee¬
rebro draconis etuit᷑. que nͥ uiuenti abero
fuerit: ñ ingẽmiscit. Unde ⁊ eam magi don¬
mientib draconile ampitant. Auclades enĩ

Expanded text:
omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali mordictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus a
Abbreviated transcription (Latin):
b inuictos fieri magi uolunt. si crelimꝰ. Ẽnidros
ab aqua uocata. Eriuidat enĩ aquã ita ut clau¬
sam in ea putes fontaneã seaturriginẽ. Om̃ium¬
ardentiũ geminaꝵ pͥncipatũ carbuneulus ht̃.
Carbunculus aũt dictus. qͦo sit ignitus ut carbo.
cuiꝰ fulgor nec nocte uincit᷑. Lucet enĩ in tenebris
adeo ut flãmas ad oculos uibret. Genera eiͦ .uii.¬
Sed p̾stantiores qͥ uident᷑ fulgere: pirelũt iguẽ
effundere. Carbunculꝰ aũt grece antrar dĩ. sug¬
nit᷑ in libia apud trogoditas. Antracites uocat᷑
qͦd sit ⁊ ip̃e coloris ignei ut carbunculꝰ s candida
uena p̾cinctus. Cuiꝰ ppͥum est qͦd iactatus in igne
uelut int̾ mortuos extinguit᷑. ac contra: aqͥs ꝑfu¬
sus grardescit. Sandasirus nascit᷑ in indis loco
eiꝰdem nominis. Species eiꝰ qͦd ueluti intra lucidos
ignes uitus fulgentes auree gutce. Constat int

Expanded text:
bus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros bus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut clausam in ea putes fontaneam scaturriginem. De iardentium gemmarum principatum carbunculus habet: carbunculus autem dictus, quod sit ignitus ut carbo, cujus fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris, adeo ut flased praestantiores, qui videntur fulgere, et velut ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ dicitur. Gignitur in Libya apud Trogodytas. Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris ignei ut carbunculus, sed candida vena praecinctus; cuius proprium est quod iactatus igni velut intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter
Abbreviated transcription (Latin):
Ceraunioꝵ duo genera ft̃. Unũ quẽ germania
mittit. eristallim similẽ. splendet tam̃ ceruleo. ⁊ si
sub diuo positꝰ fuerit fulgorẽ rapit sidereũ. Cerau¬
niũ alterũ hispania in lusitaniis littorib gignit
concolor piropo rubenti. ⁊ qualitas ut ignis. hec
adu̾sus um fulgoꝵ opitulari fert᷑. si credimus.
Dicta aũt ceraunia qm alibi ñ inuenit᷑. qͣm in
loco fulmine icto ꝑximo. Srret enĩ fulm̃ ceraunos
dõr. Iris apuid arabiam in mari rubro nascit᷑. colo¬
ris cristallimi. Sex angulata dicta er argum̃to
iris. Nam sub tecto ꝑcussa sole. species ⁊ colores arꝰ
celestis in ꝑrimos parietes unitat᷑ Astrion er in¬
dia est eristallo ꝓpinqua. in euiꝰ centro stella lucet.
fulgore lune plene. Sũpsit aũt nom̃ qͦd astris
opposita. fulgorem rapit ac regͣit. F lectria qͣi ele¬
ctoria. In uentriculis enĩ gallinaciis inuenit᷑ cri¬
stalliua sp̃e. magnitudine fabe. ac in certamini¬

Expanded text:
Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece enim fulmen κεραυνὸς itur. Iris apud Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certamini