comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atͣ. Sic adhuc cũ petro symon magꝰ moratur in eccłia: morat᷑ ⁊ saphira
pecunie. Hec obedientia: c̃ symonia Est ⁊ alia spẽs inobedientie.
qͦ iñ mobedientia uotat᷑. de qͣ dr̃. Quia obedistruoci uxoris tue plꝰ ꝗͣ mee: ma¬
ledicta t̾ra in oꝑe tuo Quatuor sunt aũ uoces. scł uroris. mundi. diaboli. ⁊
ddei audiã gͥ qͥd loqͣtur inme dñs ds. ñ qͥd loqͣt᷑ diabolꝰ. ñ qͥd loqͣt᷑ caro

Expanded text:
atur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum atur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum cuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro
Abbreviated transcription (Latin):
tia multis modis dr̃: expedit ut sermo de ea habitꝰ altiꝰ ordinetur.
nponit᷑ enĩ nom̃ obedientie p̃cepto. loco. & facto: ut designet qͦd
p̃cipit᷑ ⁊ monstret qd̃ agr̃. noĩet locũ in quo qͥs moratur. De p̃cepto enĩ dr̃.
iniuingit  obedientiã. de facto: ꝯpleuit eam. De loco: apud illã moratur
desiderant: ut extra obedientiã esse queant: Multis aũ modis hec
obedientia queri solet : i. auxilio. consilio. & ingeno Auxilio idł
parentũ. consilio frm. simulationis ingenio: ut qd̾ minis parentũ. uł exhor-¬
tationib fratrũ ñ pot̾ obtineri saltẽ simulatio Cnis ingenio possit
seductoria exhortatione. uł &̃ boni oꝑis simulatoria ostentasione:
obedientie nom̃ ħt. s re caret: Ad hanc &ẽ obedientiã aliis modis ꝑue¬
nit᷑: ut qd illis trib p̃cedentib ñ potest: ꝓmissione muneris obͣtine¬

Expanded text:
tia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. tia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit one, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtine
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Anͦ infirmitas carnis adunat᷑ in tumorẽ ꝯtingit qͦnq ut gñet lan¬
gro. Durẽ Mens enĩ carnalis ꝑ tumorẽ suꝑbie. incurrit sepissime lane¬
rẽ mobedientie. Due sunt aũ tumoris spẽs. duri uidelie⁊ & mollis. Pu¬
ritia tumoris in carne ẽ: obstinatio carnaliũ. in oũsione: Hoc autẽ tribꝰ
modis mederi solet: emplaust᷑ scł unguento ⁊ ferro Idẽ. exẽplo boni
oꝑis. ũbo ꝯmonitionis. disciplina correctionis: Cũ enĩ mens ñ emitat
saniẽ ꝑ ꝯfessionẽ: uł exꝯmonitione ñ ꝑmitit emendationẽ ⁊ restat ut
ferri recipiat incisionẽ .i. correctionẽ discipline Estͣ tumor mollis. cũ
mens inflata delectat᷑ uoluptuosis: dũ sectatur ociũ ⁊ sompnolenti¬
a torpescit. Ex his gͥ languor aĩe nascr̃: qñ duritia obstinationis p̃s¬
sa.uł molliticie dissoluta. mens suꝑba nicħ operatur Assumit sͣ
inobedientia qñq nom̃ obedie: ut solo noĩe głetur. S qr obedien¬

Expanded text:
 in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedien
Abbreviated transcription (Latin):
gam᷑. Ille aũ laq̃ũ euaserat: ⁊ funiculũ ruꝑat. qͥ dicebat. Anima mea
tionẽ m̃tis. ext̾iꝰ uͦ fragilitatẽ carnis comitat᷑. Crinibꝰ inherens sus¬
s pena pecc̃i remansit. Tribꝰ lanceis .i. auaricia. suꝑbia ⁊ luxuria: cor
eiꝰ ꝑforatur. uñ ⁊ usq in hodiernũ diẽ. aceruis ĩapidũ magnꝰ suꝑ eũ

Expanded text:
gamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea gamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea tionem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens sussed poena peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus lapidum magnus super eum
Abbreviated transcription (Latin):
sola maior ẽ senis obstinatio. qͥ morti ꝓximꝰ mortis aduentũ ñ abhorret.
qͥ qͥsi ad ostiũ mundi hꝰ positꝰ foris spectat. nec tñ uite p̾sentis aitendit e¬
gͥssũ: nec ing̾ssũ fut᷑e consid̾at. Audit nuncios mortis: & crede ñ uult
eis. Tres sunt enĩ nuncii mortis. casus. infirmitas. ⁊ senectꝰ. Casus dubia.
infirmitas gͣuia. senectus c̾ta ñciat. Casus nunciat mortẽ latentẽ. in¬
firmitas apparentẽ. senectꝰ p̃sentẽ. Ex inc̾titudine mortis timor. ex
infirmitatis gͣuitate dolor. ex certitudine senectutis. ñ obstinatio
s humilitas ⁊ afflictio seqͥ deberet. s forsitan funicułꝰ tͥplex qͦ ligatur
a puericia ĩ m̃te senis ꝑ cogitationẽ semitã seni fec̾it uoluptas. ĩ ser¬
mone uanitas. ĩ oꝑe ꝑtisitas. qͥd aliud agit᷑. nͥ qd̾ in cõsuetudinẽ qͣsi ĩ funẽ
cc̃datio funis impedm̃ta st̃ carnis. dulcedine gͥ decipimͦ: osuetudine li¬

Expanded text:
sola major est senis obstinatio, qui morti proximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitudine senectutis non obstinatio, sed humilitas sequi deberet. Sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecmone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem etudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine li
Abbreviated transcription (Latin):
ad curiã ñ ad uineam. Ibi agit᷑ de ponde pecunie. ñ de qͣntitate
culpe. de examinatione argenti ñ de purgatiõe pecc̾i. St̃ tam̃
boni p̾lati qͥ oꝑarios ad laborẽ ꝯducunt. u̾bo enĩ docent: ⁊ exẽplo
p̃cedunt. Ad hc̃ laborẽ diu̾si ueniunt .i. pueri. iuuenes. ⁊ senes.
iuenes. uesꝑe senes. mane: maurꝰ. meridie pau
am. s ⁊̃ maturã ꝯp̃hendamꝰ etatẽ. ħ ⁊ etas labori congrua.
In hac etate ꝑ aulus uolens redim̾e tẽpꝰ. ñ solũ instabat ꝯtem-¬
platiõi: s ⁊̃ labori. Sie ⁊̃ iacobꝰ ⁊ lia cũ rachel reu̾tit᷑ ad patã. sic¬

Expanded text:
ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, juvenesjuvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam labori ; sic etia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ subiectos bene uiu̾e cogũt. Qui bene uiuunt. ⁊ subiectos male uiũe ꝑ¬
uitunt: exẽplo qͥdẽ p̃cedunt. s cũ corrigendo ñ increpant erranteᷤ.
delinquunt. licet enĩ bene uiuant: necẽe tñ ẽ. ut de g̃ge sibi omisso. qͥ¬
gis dño rõnẽ reddant. Cur suscipiunt curã gͦgis ⁊ ꝙ fugiunt pondꝰ
laboris : Si nesciunt ⁊ cͣ suscipiunt: Si sciunt. ⁊ peccare ꝑmittunt.
cũ soli bene uiuere possent. cur mortẽ incurr̃t : Tales p̃sati nutriũt
filios heli. qͥ cũ mulierib qͤ obseruant ante hostiũ tabernacłi dor¬
miunt. qͥ uenientes in sylo sacͥficare ñ ꝑmittunt ⁊ s anteꝙͣ uicendat᷑

Expanded text:
t. Qui bene itaque vivunt, et subjectos male vivere permittunt, exemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare n
Abbreviated transcription (Latin):
uentib dissolute uiuunt. qͥ cũ mulierib dormiunt. cũ uł hoc
plis. ab exercitio bone oꝑationis aũtunt. Accendi ñ ꝑmittunt adipẽ:
qr extincto igne caritatis. ñ infundunt bone actioni cordis dulcedi¬
nẽ. Carnẽ crudã ñ coctã qͦrt̃: qr tͥbulationis ignẽ fugientes. pauꝑta¬
ti ⁊ labori se subt᷑hunt. In caminoꝰ enĩ pauꝑtatis. decoqui solent uici¬
a carnis. Carnẽ crudã iccirco desiderant: ut qͣndo ⁊ qͦmͦ ⁊ qͣntũ uelĩt

Expanded text:
le vivunt. Qui cum mulieribus dormiunt, cum vel hoc plis ab exercitio bonae actionis avertunt. Accendi non permittunt adipem. quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Carnem crudam, non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desiderant, ut quando, et quomodo, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ subiectos bene uiuere cogunt: errantes reuocant. s fortes occi¬
dunt. Reuocant u̾bis: occidunt exemplis. Religiosi uideri studẽt:
q religiosos sub se hñt. Głant᷑ de eoꝵ patientia: ñ desua. Qͦd ope¬
rari nolt̃ imperant: oꝑantur ipsi qđ aliis oꝑari licitũ ẽẽ. ñ putãt.
ectos cogunt: & a nemine cogi uolunt. De obedie¬
Nobedientie morbꝰ ex suꝑbie tumore ꝓcedens: sicut sames ex uiil¬
nere : sic ex ulcere ꝯtemptꝰ emanat᷑. Morbꝰ inobedientie. lan-¬
guor ẽ. anime. Qui enĩ oꝑari ñ uult ⁊ potest: iuit. s languet.
Uiuit potestate: languet uoluntate. hoc morbo pͥmꝰ hõ languit: qui
cũ iuu̾et potestate. ⁊ satꝰ eẽt bona uoluntate ⁊ bestus terre p̃positꝰ fuit:¬

Expanded text:
 subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. CAP. XInobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potcum viveret potestate, et sanus esset bona voluntate, bestiis terrae, et avi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. cui ꝑ ꝯfessionẽ corda : ꝑ cͥcũspectionẽ opera. ꝑ experim̃tũ qͥd possint.
ꝑ effectus qͥd uelint rõ manifestat. Et uocẽ meã inqͥt audiunt: Tres st̃
pastoris uoces. suauis scł. dulcis ⁊ alta. Suauis ad infirmũ. ad morientẽ
dulcis. ad surdũ ꝑtinet alta. Infirmat᷑ aũ qͥ cẽptat᷑. morit᷑ qͥ desperat.
surdꝰ ẽ. qͥ ñ audit. Audiunt au̾tẽ.qͥ obediunt. Audit enĩ qͦnq infi
pationis. Ꝙ sequunt᷑ me mee. Oues pastorẽ sequunt᷑: Quẽ: Illũ qͥ p̃ce¬
dit. Quo: ad uitã. si diligens. ad mortẽ.si negligens p̃cedat: Si eiũ cecus
cecũ ducat: ambo in fõueã cadunt: Quomͦ p̃cedunt: Uita ⁊ doctͥna. Sic
fiet unũ ouile: ⁊ unꝰ pastor Pastor. unꝰ debet eẽ. inse: ꝙ unꝰ c̃ grege. Unꝰ
inse: ut qͦa docet ũbis. impleat oꝑeᵈ ut per iraddiã ñ mutet᷑ a mansue¬
tudine: ñ eleuet᷑ ꝓsperis ⁊ ñ frangat᷑ adu̾sitate: s idẽ ꝑmaneat paci

Expanded text:
ctionem opera, per experientiam quid possint, per effectum quid velint, ratio manifestat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque iepationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed id
Abbreviated transcription (Latin):
e inss seqͥt᷑ ꝯfessio. qr qualit̾ se pecõor cognoscat ⁊̃ doleat: ofiteri studeat
fessionẽ ad salutẽ necessariã fore. in cordib suis corã deo penitent. ⁊ illi ofit̃
ꝓponunt. multo ꝙ maiorẽ penitentiã agunt. quã si confiterentur eis¬
inungeret aliqͥs sac̃dotũ. Uerũ in hac re penitꝰ decipiunt᷑. qr nullus deo qͥcꝗͣ.
ꝯfiteri pot̃ qd ipse ignorat. Oĩa enĩ nuda sunt ei ⁊ aꝑta. Hult itaq ds̃. ut qͥcũq
ei peccau̾it. ac si ipse p̾sens ñ a ͥsi ipse nesciret. ita suo loco alii nescienti ꝯfrt̾i
ne dissimulet. quatinꝰ hoc indicio manifeste ꝯꝓbet. qr si d̃s hoc ignoraret.
spse ueracit᷑ ei manifestaret. Ad hee. Si is qͥ maiorẽ penitentiã ex ꝓpͥo aR

Expanded text:
einde sequitur confessio, qua qualiter se peccator cognoscat et doleat confiteri studeat.fessionem ad salutem necessariam fore, ita in cordibus suis coram Deo poenitent, et illi confiteri proponunt multoque majorem poenitentiam agunt quam si confiterentur eisjungeret aliquis sacerdotum. Verum in hac re penitus decipiuntur, quia nullus Deo quidquam confiteri potest quod ipse ignoret. Omnia enim ei nuda sunt et aperta . Vult itaque Deus ut quicunque ei peccaverit, ac si ipse nesciret, ita suo loco alii nescienti confiteri ne dissimulet, quatenus hoc judicio manifeste comprobet qui, si Deus hoc ignoraret, ipse veraciter ei manifestaret. Ad hoc, si is qui majorem poenitentiam ex propr
Abbreviated transcription (Latin):
git: et correctũ post cõmissa diligit. Hoc ideo dico. qr sunt nonnulli qͥ
cum aliquẽ familiarẽ habeant. si peecat despiciunt: & hoc qd̾ peiꝰ est.
ent᷑ qd̾ non diligant eos sicut pͥus. Peccauit petrꝰ. s xp̃¬
pexit s respexit: & dilex̃. Miseret᷑ & p̾lato discipłs tͥb modis. dũ irato ñ
resistit magistro. aut peccanti ñ detͣhit: uł ꝑu̾sum patit᷑. Iratũ .N.
saul fugiebat dauid. pͣgantem in spelunca uentrẽ cum posset occi¬
dere. non occidit: ꝑu̾sumq passus ÷ qͣndiu uixit. Miseretur siqͥdem
discipłs discipło. dum peccanti orando cõpatit᷑. aut qͣndo int̾ se & il.¬

Expanded text:
git, et correctum post commissa diligit. Haec ideo dico, quia nonnulli sunt qui, git, et correctum post commissa diligit. Haec ideo dico, quia nonnulli sunt qui, cum aliquem familiarem habeant, si peccet, despiciunt, et hoc, quod pejus est, fatentur quod non diligant eos sicut prius. Peccavit Petrus, post commissa diligit. Miseretur et praelato discipulus tribus modis, dum irato non resistit magistro, vel peccanti non detrahit, vel perversum patitur. Iratum enim Saul fugiebat David. Purgantem in spelunca ventrem, cum posset occidere, non occidit. Perversum passus est, quandiu vixit. Miseretur et discipulus discipulo, dum peccanti orando compatitur, vel quando inter se et il
Abbreviated transcription (Latin):
digniꝰ ÷ sac̾dotium regno. Mirant᷑ forsitan aliqui: de dampnatione
hoc quod diximꝰ saul. Legant illi ieronimum cont᷑ iouinianũ. & in¬
uemient ibidem tres ordines: arietes scilioet. oues. & edos. Int̾ arietes
dauid numerat᷑. int̾ oues ionathan: int̾ edos saul. Ad sinistrã ergo
saul. qr edi ad sinistrã. ionathan aut̃ ad dexterã: qr int̾ oues reꝑit᷑. De
illo dicit ibidem ieronimꝰ. qd̾ amore ꝓpħe dignꝰ erat. Redeamꝰ nunc
ad ꝓpositum nr̃m. ut uideamꝰ quomodo penitentib sit misericors
religio. T̃rib modis penitet homo: et tͥb modis miseret᷑ ds̃. Peccantem¬
expectat. desꝑantẽ consolat᷑: congaudet penitenti. Peccantẽ reuocat
dono gr̃e. desꝑantem consolat᷑ ꝑ spem uenie: penitentẽ roborat ex pro¬
missis głe. Miseret᷑ & homo homini. tͥb modis. Miseret᷑ enĩ prelatꝰ dis¬
peccantem u̾bis benigne corrigit. desꝑantẽ ad spem ꝑ exẽpla miscd̃ie exi.¬

Expanded text:
itantes de damnatione Saulis, hoc quod diximus. Legant Hieronymum contra Jovinianum, et invenient ibidem tres hominum ordines, arietes scilicet, oves et haedos. Inter arietes David numeratur, inter oves Jonathas, inter haedos Saul. Ad sinistram ergo Saul, quia haedi ad sinistram; Jonathas ad dextram, quia inter oves reperitur. De illo dicit ibidem Hieronymus, quod amore prophetae dignus erat. Redeamus nunc ad propositum nostrum, et videamus quomodo poenitentibus sit misericors religio. Tribus modis pexspectat, desperantem consolatur, congaudet poenitenti. Peccantem revocat, dono gratiae; desperantem consolatur, per spem veniae; poenitentem roborat, ex promissis gloriae. Miseretur et homo homini tribus modis. Miseretur enim praelatus dispeccantem verbis benigne corrigit, desperantem ad spem per exempla misericordiae eri
Abbreviated transcription (Latin):
gradu eccłastico. qͣm eiꝰdem saul unctio non indecent̾̃ expͥmit. cognoue¬
rimꝰ insignitos. Sunt enĩ multi qͥ detrahunt eis. uellent tn esse qd̾ illi st̃.¬

Expanded text:
gradu ecclesiastico quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognovegradu ecclesiastico quem ejusdem Saulis vinctio non indecenter exprimit cognoverimus insignitos. Sunt enim multi qui detrahunt praelatis, qui quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. ꝑ excusationem peccauit. cũ dicẽt samuel que ÷ hec uox gregũ
que resonat in aurib meis. aut armentoꝵ quam ego audio: ẽt
ait saul. De amalech adduxerunt ea. Peꝑcit enĩ popłs melioribus
ouib & armentis ut immolent dño deo tuo: reliqua uͦ occidimꝰ.
Seipsum saul excusat. s popłm accusat. Popłs inquit pxꝑcit. quod
popło occidisse. his uͦ que contͣ int̾dictum eiꝰ reseruata sunt: non se s
popłm peꝑcisse testatur. P suꝑbiã peccauit. cum demum dicet sam-¬
uel. peccaui: s nunc honora me corã seniorib popłi mei. & corã isrł.
Immod̾ata sauł suꝑbia: s modesta samuel humilitas. Honorari
repbus querit: & honorat ꝓpħa repbiun. Sic etiam nr̃is tẽꝑibus
inueniunt᷑ multi. q a magistris spiritalib redarguti: penitentes ore
tantũ. timent honore pͥuari. Si aut̃ inter nos tales uidemꝰ. aut pati
s honorat. Unde beda suꝑ samuel nos qͦ inqͥt in ex emplũ beati samuel.

Expanded text:
nem peccati peccavit, cum diceret Samuel: Quae est haec vox gregum quae resonat in auribus, aut armentorum quam ego audio? et ait Saul. De Amalech adduxerunt ea, pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis, ut immolaret Domino Deo tuo, reliqua vero occidimus . Seipsum Saul excusat, sed populum accusat. Populus, inquit, pepercit, quod populo occidisse, his vero quae contra interdictum ejus reservata sunt, non se, sed populum pepercisse testatur. » Per superbiam peccavit, cum demum diceret Samueli: Peccavi, sed nunc honora me coram senioribus populi mei et coram Israel . Immoderata Saulis superbia, sed moderata Samuelis humilitas. Honorari reprobus quaerit, et honorat propheta reprobum. Sic etiam nostris temporibus inveniuntur multi, qui a magistris spiritualibus redarguti, poenitentes ore tantum, timent honore privari. Si quidem inter nos tales videmus, aut pati itur, sed etiam honorat. Unde Beda super Samuelem: « Nos quoque in exemplum beati Samuelis decet
Abbreviated transcription (Latin):
sauit. Accusauit adam bonitatẽ patͥs cum dic̾ẽt. mulier qͣm dedisti mͥ sedu¬
xit mẽ. eua filii sapientiã reo arguit qd̵ non sapient̾̃ egerit. ꝙr posuit
serpentẽ in ꝑadiso a quo decepta ẽ: diabolꝰ aut̃ benignitatem sp̃o sc̃i
ignorat. dum desꝑando de uenia in delicto maximo ꝑseuerat. id: in
suꝑbia. Unde psalmista. & emundabor a delicto maxi mo. Ait beatꝰ

Expanded text:
t: Mulier quam dedisti mihi, seduxit me . Eva Filii sapientiam redarguit, quod non sapienter egerit, quia posuit serpentem in paradiso a quo decepta est. Diabolus autem benignitatem Spiritus sancti ignorat, dum desperando de venia in delicto maximo perseverat, id est, in superbia. Unde Psalmista: Et emundabor a delicto maximo . Ubi beatus
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ igne caritatis. extiꝰ flamma t̾bulationis. Hic qr fit obediens:
filium recipit incolumem. Ille qi ꝑseu̾at in torm̃tis: a dei filio reci.
mors dilectio: & ut uerũ fatear. fortior dilectio. Nicħ enĩ seꝑat a ca
soientia. In his aut̃ consistit fortitudo tociꝰ religionis. Qui scit enim
simul penituit. Tria cõmisit dauid. Erga seruum suũ uri¬
am: ꝑfidiam. ꝓ eodem homicidiũ. adult̾ium cum uxore eiꝰ. & tamen
audiuit ab eodem dimissum ÷ peccatum tuũ. Ter negauit petrus.
ñ respexit eum dñs q fleuit amare: lauit lacͥmis¬

Expanded text:
s igne charitatis, exterius vero flamma tribulationis. Hic quia obediens effs igne charitatis, exterius vero flamma tribulationis. Hic quia obediens efficitur, filium recipit incolumem, ille quia perseverat in tormentis, a Dei Filio recipiut mors dilectio , et ut verum fatear, fortior dilectio. Nihil enim separat a orpore scilicet, et animo, et scientia. In his autem consistit fortitudo totius religionis. Qui scit enim simul poenituit. Tria commisit David erga servum suum Uriam, scilicet perfidiam, homicidium, adulterium cum uxore ejus; et tamen audivit ab eodem, Dimissum est peccatum tuum . Ter negavit Petrus, et tamen respexit eum Dominus, quia flevit amare , lavit eni
Abbreviated transcription (Latin):
struit gͥ beatus iob claustrales de ꝑatientia. qͣlit̾ dampna rerum
temꝑalium sustinere debeant. qualit̾ ꝓ morte carnaliũ amicoꝵ
d̾olere conueniat. utrumq benigne portans: nec ꝓ morte filioꝵ¬
ad odium qd̃ ⁊̃ mors anime. cor inclinauit. Qui uult aut̃ fortissi¬
mꝰ esse sicut abraham. qͥ non amisit sua s diisit. qͥ non sic ama.
filium suum ut dĩ filium offenderet: talis dico renuntiet om̃ib
que possidet. & immolet gladio ũbi dei illos quos carnali affectu
Audiam qualit̃. Abraham sua dimisit. laurentiꝰ sua disꝑsit. dedit
pauꝑib. abrahã filium suum deo obtulit. laurentiꝰ seipsum pro
filio dei. hic ignem parat. filium colligat. gladiũ euaginat: s an¬
gelum audit ꝓhibentẽ ne ꝑficiat. Ille ad ignem positus xp̃m p̃di¬
efficit᷑ holocaustum dño. id: totum incensum: uere totũ incensũ¬

Expanded text:
struit igitur beatus Job claustrales de patientia, qualiter damna rerum struit igitur beatus Job claustrales de patientia, qualiter damna rerum temporalium sustinere debeant, qualiter pro morte amicorum carnalium dolere conveniat, utrumque benigne portans, qui nec proad odium quod est mors animae cor inclinavit. Qui vult autem fortissimus esse sicut Abram, qui non amisit sua, sed dimisit; qui non amavit filium suum ut Dei Filium offenderet, talis dico renuntiet omnibus quae possidet, et immolet gladio verbi Dei illos quos carnaliter diligAudiamus qualiter Abram sua dimisit, Laurentius sua dispersit et dedit pauperibus . Abram filium suum Deo obtulit. Laurentius seipsum pro Filio Dei; hic ignem parat, colligat filium, gladium evaginat, sed angelum audit prohibentem ne perficiat, ille ad ignem positus Christum praediefficitur holocaustum Domino, id est totum incensum, intu
Abbreviated transcription (Latin):
gebat ysaac matͥs solatiũ. gaudium utriusq: illum dico talem ad
immolandũ deo obtulit. Sio fr̃s debem esse animo fortes ut tobias.
oret ꝓ absente.Si uͦ fortior ẽẽ uoluerit. cum auferunt᷑ sua. ñ ꝑsequa¬
dis ꝑsequim hostes. scilicet manu. lingua. & animo. Manu ꝑsequi¬
m hostes. qͣndo illud qd̾ ui raptores abstulerant. iii reouꝑam. contra¬
dicentes apło qui dicit ne repetas: qui enĩ repetit cum litigio. male
repetit. Lingua ꝓsequim᷑. qͣndo conquerendo siue accusando apud po.¬
tentiores ut nr̃a reciplamꝰ. ꝓrimos nr̃os licet mali sint sub articło
mortis uinctos relinquumus. ñ dantes locũ ire ut ait apłs: s uin¬
tes. ꝯid gͥ dicam fratres de his qui ꝓ boue aut asino. ꝓximum per¬
secuntur: Quid facerent. si mortem filii nuntiares: Et quid si
septem filioꝵ sicut beato iob nuntiatum ẽ. estimas euenisse: In.¬

Expanded text:
gebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad gebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad immolandum Deo obtulit. Sic, fratres, debemus esse animo fortes, ut Tobias. oret pro absente. Si autem fortior esse voluerit, cum auferuntur sua, non persequadis persequimur hostes, scilicet manu, lingua et animo. Manu persequimur hostes, quando illud quod vi raptores abstulerant, vi recuperamus, contradicente Apostolo, qui dicit: Ne repetas tua. Qui enim repetit cum litigio, male repetit . Lingua persequimur, quando conquerendo sive accusando apud potentiores ut nostra recipiamus proximos nostros licet mali sint, sub articulo mortis vinctos relinquimus, non dantes locum irae, ut ait Apostolus, sed vintes . Quid ergo, fratres, dicam de iis qui pro bove aut asino proximum persequuntur? Quid facerent, si mortem filii nuntiares? Et quid si septem filiorum, sicut Job nuntiatum est, autumares evenisse? In
Abbreviated transcription (Latin):
& obediuit uoci dñi non coactus: sed sponte. Tobias cõmisit. iob ami-¬
sit. abraham dimisit. hic pecuniã. iste sub̃am: ille domũ terram et
cognationẽ. Unus in spe. alter patient̃: alius uͦ sponte. Primꝰ egenti
dunt cupiditati que in tͥb consistit. id:̃ in amore possidendi. in dolore
amittendi. in coactione deserendi: s simul expellunt tres tria qͥsꝙ
suum. Nec cedunt carnalitati. Non plꝰ enĩ amauit tobias filiũ q̃m
debuit. nec carnalitatem p̃posuit. s supposuit sp̃ualitati. Presentẽ
filium bona docuit: orabat ꝓ absente. Iob uͦ de morte filioꝵ ñ doluit.
plꝰ qͣm necesse fuit. ꝓ morte eoꝵ lacͥmas fudit: reddens ꝓrimo debitũ
ꝓ singłis holocausta. & sic faciebat iob cunctis dieb. Abraham uͦ non
tantum ismahelẽ expulit. s etiã ysaac quem in senectute sua de
sterili coniuge generauerat. qͥ erat amor patͥs. ipse÷ enĩ quem dili¬

Expanded text:
et obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amiet obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abram dimisit; hic pecuniam, iste substantiam, ille terram, domum et cognationem; unus in spe, alter patienter, alius vero sponte; primus egentidunt cupiditati, quae in tribus consistit, id est, in amore possidendi, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim amavit Tobias filium quam debuit, nec carnalitatem praeposuit sed supposuit spiritualitati, praesentem filium bona docuit, orabat pro absente . Job vero de morte filiorum non doluit plusquam necesse fuit, pro morte eorum lacrymas fudit, reddens proximo compasper singulos holocausta, et sic faciebat Job cunctis diebus . Abram vero non tantum Ismaelem expulit, sed etiam Isaac, quem in senectute sua de sterili conjuge genuerat, qui erat amor patris ipse est enim quem dili
Abbreviated transcription (Latin):
it qd̾ cõmune fecerant: cum renuntiarent mundo seipsos abne.¬
gantes. Raptores sunt corã deo: qui eo uidente qͥ nouit occulta cor.¬
dium. cõmuni uite que sciunt. aut qͤ possunt iuolent̾ auferunt.m̃.¬
tiunt᷑ aut̃ coram deo & hominib: qr quod uouerunt reddere ꝑossuns.
coram fr̃ib uouerunt. Hoc ĩ enĩ ꝓprium furti. & rapine. & m̃datii: ut
unum occulte. alterũ aꝑte. t̾cium uͦ alit̾ quam ꝓmittit᷑ eueniat. Restat
nuno: ut de illis qͥ sunt fortes animo aliqͥd dicamꝰ. Sunt enĩ quidã for.¬
tes. alii uͦ fortiores. alii fortissimi. fortis tobias. fortior iob: fortissimꝰ abrahã.
cessit tobias cupiditati. qͣndo contribuli suo gabelo egenti pondus
argenti cõmisit: nec plus amauit ꝓecuniã quam ꝓrinum. Amisit
iob sub̾am. s quid ait: Dñs inqͥt dedit dñs abstulit. sicut dño placuit
ita factum ẽ: sit nom̃ dñi benedictum. Dimisit abrahã qd̾ possidebat.

Expanded text:
unt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abneunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui novit abscondita cordium, communi vitae quod sciunt aut possunt violenter auferunt. Mentiuntur autem coram Deo et hominibus, coram fratribus voverunt. Hoc est enim proprium furti, rapinae et mendacii, ut unum occulte, alterum aperte, tertium vero aliter quam promittitur eveniat. Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job , fortissimus Abram .cessit Tobias cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus argenti commisit, nec plus amavit pecuniam quam proximum. Amisit Job substantiam, sed quid ait: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum. Dimisit Abram quod possidebat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi: cito resurgunt ne scandalũ generent. qͥa sapientes sunt. Duo
grauia portant. animũ uidelicet labentẽ. carnemq infirmã tegunt
sunt & uolunt. Alii uͦ plus uolunt. quam qd̾ pati possunt. Potuit sed
noluit bñ oꝑari golias. cum esset corꝑe fortis: potuit & uoluit serui.¬
re dauidsuo creatori. Uolunt plusquam queant pati ipsi iꝰti qͣndoꝙ:
qui sic edomant carnis sue suꝑbiã. ut uirtus deficiat cum laborare
uelint. Si ieuinant: stomacus languet. Si legunt. u̾tiginem. si quid
beri scientia: scił ieiunium. uigilie. & labor. Nisi enĩ labori succedat qͥes.
et refectio: non potest humana nat᷑a laborẽ tolerare. Sed mod̾atꝰ labor
& abstinentia cibi delicati. & statute a seĩs patͥb ugilie: corꝑi & anime.
sibi seipsos amantes: sectant᷑ ocium. uacant fabulis. Tales accusant᷑ de
furto. de rapina: de m̃datio. fures sunt. ꝙ cõmuni necessitat subtra.¬

Expanded text:
 corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo  corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo gravia portant, animum videlicet labentem, carnemque infirmam; tegunt sunt, et volunt; alii vero plus volunt quam pati possunt. Potuit sed noluit bene operari Golias, cum esset corpore fortis. Potuit et voluit servire David Creatori suo. Volunt plusquam pati queant ipsi justi quandoque, qui sic edomant carnis superbiam, ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, stomachus languet; si legunt, vertiginem; si quid beri scientia, scilicet jejunium, vigiliae et abor. Nisi enim labori succedat quies et refectio, non potest humana natura laborem tolerare, sed moderatus labor, et abstinentia cibi delicati, et statutae a sanctis Patribus vigiliae, corpori et animae sibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrah
Abbreviated transcription (Latin):
um enĩ siimpediat᷑ occulte. humane laudis fauorẽ extinguit. qͣndo au
pauꝑi miseret᷑ aliqͥs. tẽporalis remouet spem retͥbutionis: cum pro ꝓ.¬
xiio mortẽ ꝑati non renuit. amorẽ mundi non p̃ponit. Hec sunt
enĩ illa tͥa que solent eneruare cõpassionis m̃bra: humanꝰ scił fauor.
Tenendus : in omnib modus. qd̾ enĩ excedit modũ. excedit &
uires. Modus rem seruat incolumen. qͣm ĩmoderatio confũ¬
dit. Modus equa lance librat onera fortiorũ siue debilium. ne grau¬
fortium. Sunt enĩ qͥdam fortes animo. alii uͦ corꝑe. alii scientia. Scĩa
fortes sunt qͥdã. qui licet diligentis affectu animi careant. licet for¬
atoris sui benignitatem. & suã negligentiã recognoscunt. inclinats
animi rigorem: et corpꝰ cogunt seruire suo creatori. Onera fr̃um
solando portant.corruentes alleuant docendo. & si

Expanded text:
um enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem um enim si impendatur occulte, humanae laudis favorem exstinguit. Quando autem pauperi miseretur aliquis, temporalis removet spem retributionis. Cum pro proximo mortem pati non renuit, amorem mundi non praeponit. Haec sunt enim tria illa quae solent enervare compassionis membra, humanis favor, Tenendus est in omnibus modus, quod enim excedit modum, excedit et vires. Modus servat rem incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum sicut debilium, ne gravfortium. Sunt enim quidam fortes animo, alii vero corpore, alii scientia. Scientia sunt fortes quidam, qui licet diligentis affectu animi careant, licet foratoris sui benignitatem et suam negligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpus cogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si
Abbreviated transcription (Latin):
gende repͥmit. ne carnis indigentie & necessitati cõpati uelint. qͥ si mo¬
desti essent cõpaterent᷑ sibi. ne int̾ficiant ciuem. alios iͦ cogit dilectio
cõpati fr̃i suo. s qͥa non habent unde cõpassionis oꝑa cõpleant. p̃latis
quoꝵ ÷ ꝓuidere & impendere necessaria: qualis sit & qͥd possit frat̃ ille.
diligenter intimant. Compatiunt᷑ magistro. &. ne qui p̃ire debet de.¬
ficiãt in uia. Unde qͥdã usus inoleuit in conuentu quorundã fr̃um:
ut aliquem de fr̃ib abb̃i suo p̃ponant. cui obediat in agendi sui cura.
ut cum uisum fr̃i fuerit congruũ. abbatem suum in esu carmum.
seu in aliquo tali sibi ipsi condescende faciat. ne rigor p̃lationis frã.¬
gat humanã fragilitatem. & hec ÷ cõpassio prudentie. Tria sunt per
que ꝓbat᷑ uera cõp assio. scił occulta beneficia. pauꝑtas. & mors. Benefici¬

Expanded text:
gendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si mogendae reprimit, ne carnis indigentiae et necessitati compati velint, qui si modesti essent, compaterentur sibi, ne interficerent civem. Alios vero cogit dilectio compati fratri suo; sed quia non habent unde compassionis opera compleant, praelatis quorum est providere et impendere necessaria qualis sit et quid possit frater ille, diligenter intimant. Compatiuntur et magistro, ne qui praeire debet, deficiat in via. Unde quidam usus inolevit in conventu quorumdam fratrum, ut aliquem de fratribus abbati suo praeponant, cui obediat in agenda sui cura, ut cum visum fuerit fratri congruum, abbatem suum in esu carnium seu in aliquo tali sibi ipsi condescendere faciat, ne rigor praelationis frangat humanam fragilitatem, et haec est compassio prudentiae. Tria sunt per quae probatur vera compassio, scilicet occulta beneficia, paupertas et mors. Benefici
Abbreviated transcription (Latin):
a corde hominis uelud ã matrice mulieris mortuũ eicit. Illa que o.
re tantũ fit adulatoria ẽ: hec aut̃ sterilis nuncupat᷑. Sequit᷑ alia qͦ
multa tribuit: s ideo ut laud et᷑ aut plꝰ recipiat. Hec pondus u̾e
cõpassionis ñ portat. s uane głe leuitate subleuatur. nec cõpatit᷑
s głatur: et ideo suꝑba uocari potest. Sic una earũ adulando
amicam se esse dicit. alia uͦ fingendo lacrimas etiã sapientes decspit. ter.
cõpungit᷑ corde. auit qͣndo pauꝑi miseret᷑ & cõmodat. nec retbutionem
sequitui: s solo pietatis affectu trahit᷑ ad munus. Una ex istis consola¬
toria. altera pietatis ẽ: t̾cia refectionis. Sunt etiã qͥ cõpatiunt᷑ sibi. qdã¬
q cõpatiunt᷑ fr̃i: quidã uͦ magistro. Primũ modestie est. scd̃m dilectiõis.
t̾cium prudentie. Quosdam enĩ uerecundia siue desid̾ium carnis affui¬

Expanded text:
a corde hominis velut a matrice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore a corde hominis velut a matrice mulieris mortuum ejecit. Illa quae ore fit tantum, adulatoria est, haec autem sterilis nuncupatur. Sequitur alia, quae multa tribuit sed ideo ut laudetur, aut plus recipiat. Haec pondus verae compassionis non portat, sed vanae gloriae levitate sustollitur, nec compatitur sed gloriatur, et ideo superbia vocari potest. Sic una earum adulando amicam esse; alia vero fingendo lacrymas, etiam sapientes decipit; tertia compungitur corde, aut pauperi quando miseretur et commodat, nec retributionem sequitur, sed solo pietatis affectu trahitur ad munus. Una ex istis consolatoria; altera est pietatis; tertia est refectionis. Sunt quidam qui compatiuntur sibi, quidam compatiuntur fratri, quidam vero magistro. Primum modestiae est, secundum dilectionis, tertium prudentiae. Quosdam verecundia sive desiderium carnis affli
Abbreviated transcription (Latin):
głant᷑. s occultant causas suꝑbie: ne pes eorum labatur in uic
Natura uero delicati sunt. quoꝵ cõplexio talis est: ut pondꝰ laboris.
ieuimi. & ugiliarũ ferre non ualeant. qui etiã cibos exquisitos fa¬
stidiunt. qͥ sibi sunt oneri. qui calore solis dissoluti cito lassant᷑. et
frigore statim torpescunt: tales etiã quosdam de popło nat᷑a plasma-
aliqͥs flebilibus u̾bis dãpnum alteriꝰ consolat᷑. Corde uͦ: quando alieui
qui habundat diuitiis. aliqͥs oppressus egritudine. siue egestate occͣrit.
et pietate motꝰ cõpatiendo m̃tis affectum incluiat. tͣnsiens aut̃ non
succurrit. Hec cõpassio sterilis ẽ. concepit s non peꝑit. De conceptu
enĩ uere cõpassionis: nasci solet elemosina. s tanquã ueneficata mu¬
lier. partum nigulat auaritia. ne ꝓdeat in lucẽ: hoc ÷ elemosine fru¬
ctum impedit. & conceptũ cõpassionis de semine pietatis ꝓ lapsum.

Expanded text:
gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. gloriantur, sed occultant causas superbiae, ne pes eorum labatur in vitium. Natura vero delicati sunt, quorum complexio talis est, ut pondus laboris, jejunii et vigiliarum ferre non valeat, qui etiam cibos exquisitos fastidiunt, qui sunt oneri sibi, qui calore solis dissoluti, cito lassantur, et frigore statim torpescunt. Tales etiam quosdam de populo natura plasmavit. aliquis flebilibus verbis damnum alterius consolatur. Corde vero, quando aliquis, qui abundat divitiis, alicui oppresso aegritudine vel egestate occurrit, et pietate motus, compatiendo mentis affectum inclinat; transiens autem non succurrit egenti. Haec compassio sterilis concepit, sed non peperit. De conceptu enim verae compassionis solet nasci eleemosyna, sed tanquam venefica mulier avaritia jugulat partum, ne prodeat in lucem. Haec eleemosynae fructum impedit, et conceptum compassionis de semine pietatis prolapsum,
Abbreviated transcription (Latin):
dare. et penuriam pati cũ beato paulo. ne plꝰ carni tribuamꝰ quã
necessitas petat. & sic excludat᷑ delicata uoluntas. Usu uͦ delicati sunt
multi. licet sint de plebe. qͥ cum in scło essent seruiebant uentͥ. in eccła
uͦ positi. usum solit cibi mutare nolunt. ne seqͣtur infirmitas. Infir.¬
mitatem corꝑis timent. & anime sue mortẽ conferunt. Inspossibilitati
sue usum uite p̃cedentis fore causam testant᷑. s ut dici solet malus
usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium. qͥ sicut fuer̃t
biliores dignitate generis. ita in conuentu fr̃um nobiliores
sunt ꝓcessu boni oꝑis. Iactant se non esse delicatos. humiles sunt u̾¬
bo. uestitu. & oꝑe. amabiles ad societatem. tractabiles si corripiant᷑. ho.¬
nesti consilii. fr̃um consolatores. Hi sui gn̾is auctoritarem non p̾ten¬
dunt. ut honorari queant in eccła. nec de parentũ suoꝵ dignitate

Expanded text:
dare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam dare et penuriam pati cum beato Paulo , « ne plus carni tribuamus quam necessitas petat, et sic excludatur delicata voluptas. » Usu vero delicati sunt multi, licet sint de plebe: qui cum in saeculo essent, serviebant ventri; in Ecclesia vero positi, usum soliti cibi mutare nolunt, ne sequatur infirmitas. Infirmitatem timent, et animae suae mortem inferunt. Impossibilitatis suae, usum vitae praecedentis esse causam testantur; sed, ut dici solet, malus usus abolendus est. Genere delicati sunt filii nobilium: qui, sicut fuerunt in saeculo nobiliores dignitate generis, ita in conventu fratrum nobilioressunt boni processu operis. Jactant se non esse delicatos, humiles sunt verbo, vestitu et opere, amabiles ad societatem, tractabiles si corrigantur, honesti consilii, fratrum consolatores. Hi sui generis auctoritatem non praetendunt, ut honorari queant in Ecclesia, non de parentum suorum dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
larga religio. ante omnia inquit hoc ÷ uelociꝰ. quam alieui de om̃ib
fratrib. debet infirmo frał parari qd̾ postulat. Suꝑ omĩa. hoc ÷ ha-
bundantiꝰ quam cet̾is. ut si dent᷑ aliis uecessaria. infirmis plura
et delicatiora querant᷑. Plura. ut ⁊ex miultis aliquid placeat. de.¬
iora. ut eum gustauerit reficiatur ex aliquo. Qd̃ compatien
elicatis est compatiens religio. sit delicatis religio.
sp̃es. scił uoli untate.
usu. genere & natura.
uoluntate delicati simn.
illi qͥ cum grossiorib eibis
uti possent nolunt. s diũ.¬
la et exquisita fercula querentes respondent uentͥ: & si clamauerit.¬
pater filii lenocinantis prauos mores iurga castigat. sic ꝑ abstinẽ.¬
tiam uentris et gule uoluptuos restringit᷑ affectus. Sollicitum
me reodit cura uentris. nunc hos. nc̃ illos exopto cibos. Michi soli
uentris. ut ait beatꝰ gregoriꝰ utam. s discamꝰ saciari & esurire. & habũ.¬

Expanded text:
rmis. « Ante omnia » inquit: hoc est velocius quam alicui de omnibus fratribus, debet infirmo fratri parari quod postulat. « Super omnia, » id est, abundantius, quam caeteris, ut si dentur aliis necessaria, infirmis plura et delicatiora quaerantur; plura, ut ex multis aliquid placeat, delicatiora, ut cum gustaverint, reficiantur ex aliquo. CAP. XIII. Quod compatiens sit delicatis religio. species, scilicet voluntate, usu, genere et natura. Voluntate delicati sunt illi qui cum grossioribus cibis uti possunt nolunt; sed diversa et exquisita fercula quaerentes, respondent ventri etpater filii lenocinantis pravos mores virga castigat, sic per abstinentiam ventris et gulae voluptuosus restringitur affectus. Sollicitum me reddit cura ventris, nunc hos, nunc illos exoptans cibos. At ego iventris, ut ait beatus Gregorius, utamur; sed discamus » satiari et esurire, et abun
Abbreviated transcription (Latin):
ncorporis. uł int̾ioris hominis afflictione deficiant. Audiant istiquid
dicat angłs petro. p̃cingere inqͥt & calcia te caligas tuas. Unde beda
stia corporali uł inuria temptam᷑ humana. licere nobis aliqtud
de nr̃i ꝓpositi rigore relaxare. Utantur igit᷑ sapientium consilio
ne deficiant. seripta enin sunt ad nr̃am doctriam. Hec sunt que
de itfirmitatis. diũsitatib ut cunq diximꝰ. nunc quomodo sit infir

Expanded text:
corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. Audiant isti quid corporis vel interioris hominis afflictione deficiant. Audiant isti quid dicat angelus Petro: Praecingere, et calcea te caligas tuas . Unde Bedastia corporali vel injuria tentamur humana, liceat nobis aliquid de nostri propositi rigore relaxare. Utantur igitur sapientium consilio, ne deficiant, scripta enim sunt ad nostram doctrinam. Haec sunt quae de infirmitatis diversitatibus, utcunque dix
Abbreviated transcription (Latin):
de ordine: q a conuentu fratrum sepati delicatiꝰ tractent᷑. si aut̃ a lectu.¬
lo fr̃m in choro psallentiũ uoces audierint. tunc psalmos rumninañ¬
morantes in eubicło eordis clausis ostus. & licet totam noctem ꝑugilẽ
dureruit. dolorib suis agitati. tam̃ illos beatos udicant. qͥ ꝑ partem
noctis deo seriuentes. laborant. Spodam lecti non egrediuntur. et
tam̃ illos qui claustritedium benigne ferunt. felices esse putant.
uicħ̾ de ordine implere se fatent᷑. s nisi fallor. ĩplent totum. Insirmi¬
tatis claustro eoartant᷑. disciplinant᷑ anxietatum uirgis. spinis do¬
nloꝵ. ieuinant. uigilaut. laborant. ꝙ eibum. somnum. & quieten in¬
firmitas negat. et tam̃ si paretur lectulus suauior. si cogantur sine
caligis. dormire. quasi aliquid criminale fecerunt: in huicemo diti
inent uitam finire. Tales indigent consolatione. ne uel molestia

Expanded text:
de ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectude ordine, quia a conventu fratrum separati delicatius tractentur. Si autem a lectulo, frorantes in cubiculo cordis clausis ostiis; et licet totam noctem pervigilem duxerint doloribus suis agitati, illos tamen beatos judicant qui per partem noctis Deo servientes laborant. Spondam lecti non egrediuntur, et tamen illos qui taedium claustri benigne ferunt, felices esse putant: nihil de ordine implere se fatentur; sed, ni fallor, implent totum. Infirmitatis claustro coarctantur, disciplinantur anxietatum virgis et spinis dolorum; jejunant, vigilant, laborant, quia cibum, somnum, quietem infirmitas negat; et tamen si paretur lectulus suavior, si cogantur sine caligis dormire, quasi aitam timent finire. Tales indigent consolatione, ne molestia
Abbreviated transcription (Latin):
tur infirmitati. desꝑant de sanitate. S quid dicam fr̃s de his: Bolorẽ
n serunnt carni. s uolunt ut seruiat caro sp̃ui. qͥ non qͤrunt
infirmitatem suam. qͥa ñ inquietant aliquem querimoniis. non sunt
querulosi. sicut illi de quib locuti sumꝰ. Quatuor sunt unde conqͤrunt᷑
infirmi. scił de infirmitate. de medicina. de cibo. de ordine. De infirmita¬
int̾esse nequeunt. De medicina uero:
qd̃ non subueniat᷑ eis ut
conquerunt᷑. alii qd̃ dispen¬
tur. De cibo aut̃ quidam querimoniã faciunt. eo qd̾ non sufficient᷑ uł qͦmͦ.
uł quando uolunt ministret᷑ eis alii uͦ dolent eo qd̾ delicata comeoant n.¬
chil oꝑantes. qd̾ aliquis eis seruiat & ipsi nulli seriant. de ordine aut̃ qͥdã
conquerunt᷑. iinputantes grauitati ordiuis infirmitatis sue causam.
et sic qd̾ bene egerunt male ꝑdunt. Sunt aut̃ alii qͥ ideo conquerunt᷑

Expanded text:
tur infirmitati, desperant de sanitate. Sed quid dicam, fratres, de iis? Dolorem tur infirmitati, desperant de sanitate. Sed quid dicam, fratres, de iis? Dolorem viunt carni, sed volunt ut serviat caro spiritui, qui non quaerunt infirmitatem suam, quia non inquietant aliquem querimoniis, non sunt querulosi, sicut illi de quibus locuti sumus. Quatuor sunt unde conqueruntur infirmi, scilicet de infirmitate, de medicina, de cibo, de ordine. De infirmitainteresse nequeant. De medicina vero quod non subveniatur eis, ut conqueruntur. Alii quod dispentur. De cibo autem quidam querimoniam faciunt, eo quod non sufficienter vel quomodo vel quando volunt ministretur eis. Alii vero dolent eo quod delicata comedant nihil operantes, et quod aliquis eis serviat et ipsi nulli serviant. De ordine autem quidam conqueruntur, imputantes ordinis gravitati infirmitatis suae causam, et sic quod bene egerant, male perdunt. Sunt autem alii qui ideo conqueruntur
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor sunt infirmitatis sp̃es autem. Quidam enĩ sunt qͥ infirmant᷑
ex senio alii ui ex m̃broꝵ lesione. alii ex infirmitate ad tempꝰ recedente. alii con-¬
tinuo detinent᷑ langore. Sut aut̃ aliqui quoꝵ senectus ÷ garrula. iracun¬
da plena ꝓũbiis. fabulis uacant. et licet ocłs eoꝵ cecutiens tenebrescat. licet
mamis tremebunda cesset ab oꝑe. licet officiuni suũ pes ignoret. licet totus
tales accusarent susannam si uelles. et laudarent ⁊ ezabel mulierem for¬
nicariam. & ideo iudiciũ eoꝵ reuertet᷑ in capiit suum. & descendet angłs
dñi ut secet eos medios. Sunt & alii qͥ cum t̾ram non uideant ocłis. celum
tam̃ lingua. nec nutant animo. tacent uoxia. qd̾ instruit narrant. ho¬
minem int̾iorem labori supponunt. cũ non possint ext̾iorem supponere.
Instant orationi. recogitant om̃s annos suos in amaritudine anime sue.
et ideo renouabit᷑ ut aqͥle iuuentꝰ eoꝵ. Illoꝵ uͦ qͥ m̃broꝵ lesionem. siue

Expanded text:
utem sunt infirmitatis species. Quidam enim sunt qui infirmantur ex senio, alii vero ex membrorum laesione, alii ex infirmitate ad tempus recedente, alii vero continuo detinentur languore. Sunt autem aliqui quorum senectus est garrula, iracunda, plena proverbiis, fabulis vacans, et licet oculus eorum caecutiens tenebrescat, licet manus tremebunda cesset ab opere, licet officium suum pes ignoret, licet totus ita noverunt. » Tales accusarent Susannam, si laudare velles, et laudarent Jezabel mulierem fornicariam, et ideo judicium eorum revertetur in caput suum: et descendet angelus Domini ut secet eos medios . Sunt et alii qui, cum terram non videant oculis, mente tamen lingua, non nutant animo, tacent noxia, quod instruit narrant, hominem interiorem labori supponunt, cum non possint exteriorem supponere. Instant orationi, recogitant omnes annos suos in amaritudine animae suae, et ideo renovabitur ut aquilae juventus eorum . Illorum vero qui membrorum