comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cohercẽat. Si mõ credimus Uirgilio duenti. Dalsa aut̃ tellus
& quae ꝑchibetur amara: frugibus infelix ea nec mãsuescit
arando: net bacho geuns aut pomis sua nomina ẜuat: celus
poro neque in ualla uinea. sicut p̃lipi. neo rursus es tiuosur¬
desiderat: calido tñ potius đ frigibo letat᷑ imbribus migis ꝙ̃ ẜe¬
nitatibus offenditur. & solo sicco ꝙ̃ minus pluuioso ẽ amidor
ꝑflatu modito leuiq gaudo ꝓtellis obnoria ẽ: atq hec maxĩe

Expanded text:
coerceat, si modo credimus Vergilio dicenti, Salsa autem tellus, coerceat, si modo credimus Vergilio dicenti, Salsa autem tellus, et quae perhibetur amara, Frugibus infelix; ea nec mansuescit arando, Nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat. Caelum porro neque nivale vinea, sicut praedixi, nec rursus aestuosurndesiderat, calido tamen potius quam frigido laetatur; imbribus magis quam serenitatibus offenditur; et solo sicco quam nimis pluvioso est amicior; perflatu modico leniquegaudet, procellis obnoxia est. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
fidenter easdem tenates at cduri accini ꝯmitte: rursue calido
teneriores uberioresq ꝯcrect& suto destinabit easq pluuiis
aut ꝯtinus xoribus putrescunt roscido: que Sictitatibus la¬
horant graudinoso: q̃ febiis duris latisq stͦ : qico meluis ꝓte¬
gent fructu. Nam placida & ẜena nulla regio nõ repit :¬
ac si uoro ẽ eligendus uineis lotus e status celi sicut cẽsꝗueris:¬
sime caelsus. optunũ est solum: nec delum nimis necie¬
solutũ : soluto tñ ꝓpius nec exile nec letissiũ: pximũ tñ uberi
nec campescre nec ep̃teps / simile eñ ecuito campo nec suctũ
nec uliginosum morlicẽ tñ Rosciam quod sentib. no in sũmo
nõ in ꝓffuncdo t̾re staturiat. ded ut uicmĩ rãiticib humorẽ
iubministr&: eũq nec amarũ nec salsum : net saporem uim
corimpat & increm̃ta uirentiũ uelit quadam stabra rubigie

Expanded text:
fidenter easdem tenaces ac duri acini committet. Rursus calido fidenter easdem tenaces ac duri acini committet. Rursus calido teneriores uberioresque concredet. Sicco destinabit eas quae pluviis aut continuis roribus putrescunt; roscido, quae siccitatibus laborant; grandinoso quae foliis duris latisque sunt, quo melius protegant fructum. Nam placida et serena regio nullam At si voto est eligendus vineis locus et status caeli, sicut censet verissime Celsus, optimum est solum nec densum nimis nec resolutum, soluto tamen propius; nec exile nec laetissimum, proximum tamen uberi; nec campestre nec praeceps, simile tamen edito campo; nec siccum nec uliginosum, modice tamen roscidum; quod fontibus non in summo non in profundo terrae scaturiat, sed ut vicinum radicibus umorem sumministret—eumque nec amarum nec salsum, ne saporem vini corrumpat, et incrementa virentium veluti quadam scabra rubigine
Abbreviated transcription (Latin):
usus. exporatũ tñ hebit prudens agricola genus uitis hadde
camꝑo: quod nebulas priunã sine noga ꝑfert coli qued sicci¬
tatẽ uentosq patitur. pingui o uberi dabit agro: gracilẽ
uitem nõ nã minui fecunda. Auacto feratẽ tre dẽse
uebem̃te: multaq mat̾ra spondentẽ resoluto & soluto solo
rari sarmẽti hunuido loto scigs nõ recte mandarri frustum
teneri &accinis amybouis. Sead gtilli & angusto frequẽtisq
iuneactis sit cerrecte contubui duisaq nãture semina
Ded & post haec nõ ignorabit diuis loti plus eẽ posse glitatẽ
teli futidam uł caliam. sutam: uł nosidam grandinosam
uẽtesamq uł platidam Benã uł nebulosem: frigideq cuit ne¬
buiose duro gnero. uitis aptabit seu sp̃ttques: quaꝵ matimittis
furgis p̃turit hiemẽ. seu firmi duriq accini : quop int̾ ca¬
ligines uue deflorescunt. emox gelicidiis & pruinis : ut
caloribus mitescant. uentoso quoq & tumultriosõ statu celi

Expanded text:
usus. Exploratum tamen habebit prudens agricola genus vitis habile campo, quod nebulas pruinamque sine noxa perfert; colli, quod siceitatem ventosque patitur. Pingui et uberi dabit agro gracilem vitem, nec natura nimis fecundam; macro feracem; terrae densae vehementem, multaque materia frondentem; resoluto et laeto solo, rari sarmenti. Humido loco sciet non recte mandari fructus teneri et amplioris acini,sed callosi et angusti frequentisque vinacei; sicco recte contSed et post haec non ignorabit dominus loci, plus posse qualitatem caeli frigidam vel calidam, siccam vel roscidam, grandinosam ventosamque vel placidam, serenam vel nebulosam: frigidaeque aut nebulosae duorum generum vites aptabit, seu praecoques, quarum maturitas frugum praecurrit hiemem; seu firmi durique acini, quarum inter caligines uvae deflorescunt, et mox gelicidiis ac pruinis, ut aliarum caloribus, mitescunt. Ventoso quoque et tumultuoso statu caeli
Abbreviated transcription (Latin):
ut cdixi lignen rastellis. Ingerũ agei eiuis octãt᷑ duah. saritua
mett una. hac ꝯsimatione ꝑaꝵ colligit᷑ posse agcũ ducẽtoꝵ
iugerũ subigi duob iugis ꝑubtu. totidemq bubulcis & se mes¬
diastinis : si tñ uate arboribus uut ubi sit arbustum : tñ eundẽ
modum: Sacerña tribus hõib adiectis asseuerat ꝓbe satis ex¬
colliq nos ratio decet suffice̾ posse iugum bou tritici cẽtu uigĩti
quinq modiis totidẽq leguminũ ut sit massem autũnalis satiõ
modibs ducentor quirquaginta.: & post hanc ihilominus ꝯꝑant
reimeastriũ moti quunꝙ & septiuageinta. hoc dem̃ sit ꝓdet᷑. Sem̃a

Expanded text:
gri eius occant duo,sarit unus, metit unus. Hac consummatione operarum colligitur posse agrum ducentorum iugerum subigi duobus iugis bovum totidemque bubulcis et sex mediastinis, si tamen vacet arboribus. At ubisit arbustum, tamen eundem modum Saserna tribus hominibus adiectis adseverat probe satis excoli. Quae nos ratio docet sufficere posse iugum bovum tritici centum viginti quinque modiis totidemque leguminum, ut sit in assem autumnalis satio modiorum ducentorum quinquaginta, et posthac nihilo minus conserantur trimestrium modii quinque et septuaginta.
Abbreviated transcription (Latin):
le uocantur cognomẽ trãhũt austeriorisuini sed eque
pemiis duurs mner uulgo notissima quippe ampanie cels¬
berunes uesuu colles surrentinosqr uestit hlaris int̾ esti¬
uos fauony flcus austris afligguri cetisq itaqo ꝑtib
Ittidie nõ tã uimeiss ⁊ arbusto eidonea tũ ptictis regioii
ꝯmedesime iugum substineit. Mnt̾ia fructũq nsi
iscđ duppilicẽ nõ absinulẽ inintri genine egerit: sicut ma¬
er semia minori genmne: quẽ tñ minor hot melur ẽ
pai fecũcuor ẽ mediocri solo. Nam illã nisi ppingui the

Expanded text:
 cognomen trahuntausterioris vini, sed aeque perennis. Duarum minor vulgo notissima, quippe Campaniae celeberrimos Vesuvii colles Surrentinosque vestit. Hilaris interaestivosFavonii flatus Austris adfligitur. Ceteris itaque partibus Italiae non tam vineis quam arbusto est idonea, cum praedictis regionibus commodissime iugum sustineat. Materiam fructumque, nisi quod duplicem, non absimilem minori germanae gerit, sicut maior gemina maiori germanae; quae tamen minor hoc melior est, quod fecundior etiam mediocri solo, nam illam nisi praepingui non
Abbreviated transcription (Latin):
ugerum agri ut tremedio quattuor ut nobis uidetur Ribe sex
occupant modiis solum pingue sit si medigere paulo ampluis. eaq
neq macrũ: net nebulosum locũ patit᷑ Densa tã humo sepł
ꝯmode rñde media semẽti pars seri S ꝑs ultima debe. quae
septimõtialis satio dicitur.Tempestua frequetus nõnũsỹ tñ ẜa¬

Expanded text:
Iugerum agri, ut Tremelio quattuor, ut nobis videtur, fabae sex Iugerum agri, ut Tremelio quattuor, ut nobis videtur, fabae sex occupant modii,si solum pingue sit, si mediocre, paulo amplius; eaque nee macrum nec nebulosum locum patitur, densa tamen humo saepe commode respondet. Media sementi pars seri et pars ultima debet, quae septimontialis satio dicitur; tempestiva frequentius, non n
Abbreviated transcription (Latin):
supiore ꝑte succũ accipit. sorunꝰꝙ aut Iaitemus semina dem̃
altius larģiore humo ꝯtegatur. Nanr id plurimũ nefert ut
radites enatorũ seminũ penitus dem̾se. Sin autem ꝓpime messis
octupandum erit restibile desectis strm̃tis seramentis quattuor
&iuginti uehes st̾coris in uigerũ disponemi dissipabimusq &
si nułt cũ semen crudo solo ingesserimus ĩarabimus ĩportatiũꝙ
occabimꝰ: ꝙ̃lus sint qui negent locis frigidis oportare octari
fabas: qr extantes giebae agelicidiis adhnc eã tenerã uĩdicꝵ̃:
Q aliquẽ teporem frigors latoranti p̃beant. Sunt & qui puta
i aruis hãc eadem uicẽ st̾coris fangi: Quod sic ego int̾pretor
ut existimem nõ sationibo cius pinguescere humĩo. sed minus
hãt ꝙ ceta semina iu t̾re ꝯlumere: dlam ctu hẽo feum̃tis uti¬
liorẽ ogcũ eẽ. qui nihil ꝙ̃ qui sputm istam ꝓxamo anno tulerit.

Expanded text:
superiore parte sucum accipit. Prius autem iaciemus semina, deinde superiore parte sucum accipit. Prius autem iaciemus semina, deinde altius largiore humo contegatur; nam id plurimum refert, radices enatorum seminum penitus demersae sintm erit restibile, desectis stramentis quattuor et viginti vehes stercoris in iugerum disponemus dissipabimusque et similiter, eum semen crudo solo ingesserimus, inarabimus imporcitumque oecabimus; quamvis sint, qui negent locis frigidis oportere occari fabam, quia exstantes glaebae a gelicidiis adhuc eam teneram vindicent et aliquem teporem frigore laboranti praebeant. Sunt etiam qui putent in arvis hanc eandem vice stercoris fungi; quod sic ego interpretor, ut existimem non sationibus eius pinguescere humum, sed minus hanc quam cetera semina vim terrae consumere. Nam certum habeo frumentis utiliorem agrum esse, qui nihil quam qui istam spicam proximo anno tulerit.
Abbreviated transcription (Latin):
obruas substi coloni negligentiã. Teporem tñ autĩmi desidenit : ut
celerit᷑ confirmetur: Nam si nõ añ hiemẽ ꝯualu̾it frigoribus
affugitur. Reuquũ quod semini estiꝑest ĩ tabulatũ quo fumusꝑ
uenit optime reyonas: qm̃ si humor inuasit uermes gignit
qui simiñ atq oscilla lipiuors ecdiderũt. reliqua ꝑs enasci non
põt. Iaut dixi sxilem amat tras & rubricã p̃cipue: Nã cretã
reformidat. limosoq nõ exit agro: Iugerũ decẽ modits oitupat
Ad hoc recte phasellus t̾re mĩdabit᷑ uł in ueteno :at imelis
pingu &restibili agxo nec amplus quattuor modis iugetũ
obserit᷑. Similis quoq ratio ẽ pisi quod tri facilẽ ꝙ solctt trõ
desiderat: tepidũq loũ ꝓ celus frequets hmonis eadẽ me ut
iugerũ ał modio minuss ꝙ̃ phasellu licet obserere pͥmo tpr
semẽtis ad equinoctio autundui. Side pinguissimus locus ł
secoratus destinatur: & si ueterctu erit ĩ ublle situ : quod a

Expanded text:
obruas, sustinet coloni neglegentiam. Teporem tamen autumni desiderat, ut celeriter confirmetur, nam si non ante hiemem convaluit,frigoribus adfligitur. Reliquum quod semini superest, in tabulatum, quo fumus pervenit, optime reponas, quoniam si umor invasit, vermes gignit; qui simul atque oscilla lupinorum adederunt, reliqua pars enasci non potest. Id, ut dixi, exilem amat terram et rubricam praecipue, nam cretam reformidat limosoque non exit agro. Iugerum decem modios occupat. Ab hoc recte phaselus terrae mandabitur vel in vetereto vel melius pingui et restibili agro, nec amplius quattuor modiis iugerum obseretur.Similis quoque ratio est pisi, quod tamen facilem et solutam terram desiderat tepidumque locum et caelum frequentis umoris. Eadem mensura iugerum vel modio minus quam phaselum licet obserere primo tempore sementis ab aequinoctio autumnali. Fabae pinguissimus locus vel stercoratus destinetur et si veteretum erit in valle situm, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
añ rettuli. Tu ẽ pacientia quippe turlines imbresq fortissie
sustine & ꝯmode fiuũt. nec deficiũt macro solo frigores
nec calorib tñ ꝯtristant: uis uua dem̃ ab his : ꝙ mingr
argitis t̾re mediocritate letantur: Nam ĩ pirgui miniss
uiribus luxuriant. in macra tenues. Quãcue fructa
ueriũt: anuciores iugo ꝙ artoribus: sed argitis Em fubli¬
mibus fertilis uastis matꝗs &uuis exuberat humilibus
tabulatis aꝑtior uis ulla Freuẽ materiã durũ g latũ foliũ
exgit: cuiꝰ amplitudinẽ frudnis sues eptime adu̾sus grandie
decidunt: humoribus ẜ prius defuuãt putrescũt. Sũt geluo¬
bole: quas nõ uullo barias appellãt. neq purpure neq nigre

Expanded text:
ante rettuli, tum etiam patientia; quippe turbines imbresque fortissime sustinent, et commode fluunt, nec deficiunt macro solo. Frigora nec caloribus tamen contristatur. Visuladeinde ab his et minor Argitis terrae mediocritate laetantur; nam in pingui nimiis viribus luxuriant; in macra tenues et vacuae fructu veniunt; amiciores iugo quam arboribus, sed Argitis etiam in sublimibus fertilis vastis materiis et uvis exuberat. Humillimis tabulatis aptior Visula brevem materiam, durum folium et latum exigit, cuius amphtudine fructus suos optime adversus grandinem decidunt;humoribus etiam priusquam defluant, putrescunt. Sunt et Helvolae, quas non nulli varias appellant, neque purpureae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdacit fecisse. quod h. columellam patruũ meũ doctissimũ
bulo sis locis cretam ingerera coretosis ac nmũ denis sabulum
atq ita nõ solum segetes letas excittiro uer g pulcherimas
umeas efficer&. Nam idẽnegat secus uitibus ingeendum
quod saporẽ uini corumpas meliorẽq tensebat ẽe mat̾iam
uiudemts exuberandis congestum uł de uepribus uł de¬
ego nor si deficiat om̃ib rous agricola lupini ete płidiũ
expeditissimũ nõ desse quod cum exili loto circa Ilug st¬
ptbr sparẜit & marauit᷑. iq tempestiue uome uł ligene
suctiderit. uimꝰ optime setor deois exhibebet. Suctidi cuũt lu¬

Expanded text:
proderit fecisse quod Marcum Columellam patruum meum, doctissimumproderit fecisse quod Marcum Columellam patruum meum, doctissimumbulosis locis cretam ingereret, cretosis ac nimium densis sabulum, atque ita non solum segetes laetas excitaret verum etiam pulcherrimas vineas efficeret. Nam idem negabat stercus vitibus ingerendum, quod saporem vim corrumperet, melioremque censebat esse materiam vindemiis exuberandis congesticiam vel de vepribus vel deego reor, si deficiatur omnibus rebus agricola, lupini certe praesidium expeditissimum non deesse; quod cum exili loco circa Idus Septembris sparserit et inaraverit idque tempestive vomere vel ligone succident, vim optimae s
Abbreviated transcription (Latin):
dicemus cum singula ꝓsequemine. Inti qui frum̃tis arua ꝓpare
ualls. Si autĩmo semente factarus est is Septori. si uere
qualibe inemis ꝑte modicos acͥuos lima crescente disponat:
Ita ut plam leri iugerũ duode dox. cliuosi quactuor  uigĩtĩ
uehes sttoris teneat & ut paulo prius dixs nõ antea dissipgs
rmulos p̃ ent saturus. Si tñ aliqua causa tempestuiã sstora¬
tationẽ facẽ ꝓhibuit. Setũda ratio ẽ añ ꝙ̃ Sarias more sariẽ
tis. ha auiaris puluerẽ sttoris ꝑ segetẽ sparge Sigss nõ eit̃
capͥnũ manu iact᷑ : atq ita tiram Sarculis ꝑmiscere ła res le¬
tas segętes redilit : net ignorare colonos oporte sicuti restigesce
onduce aexicolae: frrquent it potuis ꝙ̃ ĩmodice id facore :
rero dender& aitec quod assiduis humo tibus riges hot achibito
rgelator Alt̃ quod ꝓ sȩ tepeno siccitatibus hot assumpto
supesst cportas tñ nullũ genus stcoris suppetes e mitu

Expanded text:
qui frumentis arva praeparare volet, si autumno sementem facturus est, mense Septembri, si vere, qualibet hiemis parte modicos acervos luna decrescente disponat,3 ita ut plani loci iugerum duodeviginti,4 clivosi quattuor et viginti vehes stercoris teneant; et ut paulo prius dixi, non antea dissipet cumulos, quam erit saturus.Si tamen aliqua causa eum tempestivam stercorationem facere prohibuerit, secunda ra segetem spargere; si et is non erit, caprinum manu iacere atque ita terram sareulis permiscere. Ea res laetas segetes reddit. Nec ignorare colonos oportere reor,sicuti refrigescere conducere agricolae frequenter id potius quam immodice facrem desideret, alter quod adsiduis umoribus rigens hoc adhibito regelatur, alter quod per se tepens siccitatibus hocadsumpto lsuperesse oportet. Si tamen nullum genus stercoris suppetet, multum
Abbreviated transcription (Latin):
sementẽ media crescente lima usq in duodecimã solo teuiu
&s resoluco. uł pingui & suto magxĩe loco ꝓitt ꝯuenit: nã in
flore facle licuria er inimore corumpit᷑ que ut celerit
tum ita quatriduo aut ꝗnqs dieb requituit pregi. Detioes
eius duas ẜuami alt̾a matimũ ꝑ mediã semenitu feriorẽ alta¬
tãs febr Iucecum agri paulopius p̃ moduis octapit : Eant
curtuienibo absumat. Nam edum ẽ in silliqua ettoranduseit
ut cũ extrita sit iꝰ aquã dimitit &ab mani que ꝑtines ina¬

Expanded text:
ta luna usque in duodecimam solo tenui et resoluto vel pingui, sed sicco maxime loco seri convenit; nam in flore facile luxuria et umore corrumpitur. Quae ut celeritecum ita quatriduoaut quinque diebus requieverit, spargi. Sationes eius duas servamus, alteram maturam per mediam sementim, seriorem altaulo plus quam modius occupat. Ea ne curculionibus absumatur—nam etiam dum est in siliqua exestur—curandumerit, ut cum extrita sit, in aquam demittatur et ab inani, quae protinus inna
Abbreviated transcription (Latin):
cini usurã trignita dicoas. miliũ quatrengentp ottopinra numore
quitpe ut deterimi gnis sint umee tñ si culte sugulos
utiq culleos uiui singula eap iugera ꝑequabũt ut q̃ trecẽtis
nũmis quadragene urne ueneãt : quod minimũ p̃tiu est
ãnone: ꝯsunũt tu septem cullei : sexttia duo miua &cẽ¬
tum nũmos. ea porͬo sum̃a excedit usurã seruissiu : atq lut
calculus quẽ posuimꝰ ĩ grecim ratione ꝯtings: sedd nos ea tirpã¬
p̃cio suo libereꝵ: si mõ nõ ꝓiũcialis: sed talicus agerẽ. noꝵ idcuq
dutiũ et̃ deb: cũ & nr̃as o Iuii aitic̾i rationẽ dispee̾it nosiꝙ̃
fĩ uicena nulia maledũ ꝑ iuinea uigerũ int̾ꝰ ordines fangim.
Ile minus quattuor nulibuis deponit. auꝰ ut uincat ratio nuius
tñ uł miquissmuis lous nõ minorẽ questu redeie ꝙ accepit iͥmse¬
sam siquidẽ ut caltores negligentia sex milia seminũ Ingetĩt¬
Reliqua tñ didẽmilia tr̃ibus milibus iumorũ libent S̾ cũ

Expanded text:
adringentorum octoginta nummorum. Quippe ut deterrimi generis sint vineae, tamen si cultae, singulos utique culleos vini singula earum iugera peraequabunt; utque trecentis nummis quadragenae urnae veneant, quod minimum pretium est annonae, consummant tamen septem cullei sestertia duo milia et centum nummos: ea porro summa excedit usuram semissium. Atque hic calculus quem posuimus, Graecini rationem continet. Sed nos exstirpanpretio suo liberet, si modo non provincialis sed Italicus ager est. Neque id cuiquam dubium esse debet, cum et nostram et Iulii Attici rationem dispexerit.Nos iam enim vicena milia malleorum per vineae iugerum inter ordines pangimus. Ille minus quattuor milibus deponit: cuius ut vincat ratio, nullus tamen vel iniquissimus locus non maiorem quaestum reddet quam acceperit impensam; siquidem, ut cultoris neglegentia sex milia seminum intereant,reliqua tamen decem milia tribus milibus nummorum libenter et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nonas & dus mãt: hot eodem ep̃e in glanden & pieã
⁊ castanea sert᷑ oportas. Malu pimitum uere uoq rołrl̃. addis
recie ẜitur: quod si accidum: aut̃ minus dulcẽ fruc̃tu ferq hoc
mõ emeddatit᷑ st̾core suillo & humino. & locio humano ueteri
radices rigato: Ea res e fectiłe arronẽ redo .: s pͥmitiuos q̃nos
fruc̃tuꝵ uuinosum. Post uoͦ ẽ dulcẽ e ipirinũ picit: nos eciguũ̃
admous lacyrenaicum uino diluimi: oita cacimina arboris suma
obleuinius. ea res emẽdauit acorẽ maloro: mala pimita ne¬
rumpant ĩ arbore remedio glatuit. Lapides tres si ꝯsereg
arborem ad mdicẽ ipam̃ collatiuis At si iam arborẽ satag hũis

Expanded text:
empore iuglandem et pineam et castancam serere oportet. Malum Punicum vere usque in cal. Aprilis recte seritur. Quod si acidum aut minus dulcem fructum feret, hoc modo emendabitur. Stercore suillo et humano urinaque vetere radices rigato. Ea res et fertilem arborem reddet, et primis annis fructum vinosum; post quinquennium dulcem, et apyrenum facit. Nos exiguum admodum laseris vino diluimus, et ita cacumina arboris summa oblevimus. Ea res emendavit acorem malorum. Mala Punica ne in arbore hient,remedio suntlapides tres, si, cum seres a
Abbreviated transcription (Latin):
taq post lecundam diei horam uł ttram spargendum ẽ: cũ iaꝵ
om̃is humor sole uentoue detrusus ẽ. neq amplius ꝓici debgs
ꝙꝰ quod eodem die possit geri: nam nox incessit quãtuiotũq tri¬
more priusq obruatur corumꝑẽ obꝑuandum erit ne ante
quintam & uigelimũ lunã. trẽ mandetur. alit̾ sate fere liina¬
rem nocere compimꝰ ¶ Seniginẽ ĩ restabili sttoratissimo loto
alto sulco serẽre quenit. Ea fit optimã cum cantherim herdei
.. moturs iugerum obsertturi circa equinoctũ cuitũnale sect
impedientib pliuuis ut consta rigatab imbribus celerit᷑ ꝓdeat

Expanded text:
Itaque post secundam diei horam vel tertiam spargendum est, cum iam Itaque post secundam diei horam vel tertiam spargendum est, cum iam omnis umor sole ventove detersus est, neque amplius proici debet, quam quod eodem die possit operiri; nam si nox incessit, quantumcumque umore, prius quam obruatur, corrumpitur. Observandum erit ne ante quintam et vicesimam lunam terrae mandetur; aliter satae fere limacem nocere comperimus. Farraginem in restibili stercoratissimo loco et altero sulco serere convenit. Ea fit optima, cum cantherini hordei decem modiis iugerum obseritur circa aequinoctium autumnale, sed impendentibus pluviis, ut cons
Abbreviated transcription (Latin):
quĩ q latum. Quod ubi fecis ligneis rascris id eũ multus ꝯfere¬
stati adi semina obiuant᷑ͦ nã celerime sole adimimt post sa¬
tionẽ ferõ tangi locus nõ debg atq ut dixi ligneis rascris sariẽtt
tarduis messem pͥmã eius fucere oportebit cũ iam seminũ ꝑtẽ ali
nouitas paduli noceat. Inflat eĩs ꝗ multũ treat sanguie cum
setutris aũt sepus ea rigato: pautes deiñ post dies ubi cepit feu¬
dificaee. om̃i ailtius gn̾is hoas erũcato: sio cultas senies ĩ at̃o
demeti potit. & ꝑ manebit am̃s decẽ. ¶ Uitiȩ autẽ due satoes
. pͥma quã rabuli cũ cinta equinodtũ cuitũnale ẜimus .uii. mo¬
dios eius in unũ iugecũ. secũta qua sezx modios mẽse lanuario ułg
senius iacimus semini ꝓgenemĩto utraq sacio pot crucla bͥra fiei.
sed melius ꝓscissa. Idq genus euis p̃tipus nõ amat rores cũ secit

Expanded text:
quinque latum. Quod ubi feceris, ligneis rastris—id enim multum confertquinque latum. Quod ubi feceris, ligneis rastris—id enim multum confert—statim iacta semina obruantur; nam celerrime sole aduruntur. Post sationem ferro tangi locus non debet; atque, ut dixi, ligneis rastris sariendus .Tardius messim primam eius facere oportebit, cum iam seminum aliquam novitas pabuli noceat; inflat enim et multum creat sanguinem. Cum secueris autem, saepius eam rigato; paucos deinde post dies, ubi coeperit fruticare,omnis alterius generis herbas eruncato. Sic culta sexiens anno demeti poterit et permanebit annis decem. Viciae autem duae sationes sunt: prima, qua pabuli causa circa aequinoctium autumnale serimus septem modios eius in unum iugerum; secunda, qua sex modios mense Ianuario vel etiam serius iacimus semini progenerando. Utraque satio potest cruda terra fieri, sed melius proscissa; idque genus prae- cipue non amat rores, cum seritur.
Abbreviated transcription (Latin):
cepto tñ Cythiso de qua dicemi ĩ his libris quos de gnil sun.¬
culoꝵ conscriplimꝰ: Secd ex his que placẽt eximia ẽbba medito
guescit: quod egrotãti pecori remȩdiũ ẽ: qued iugenm eius toto
ano tribius equis adunde sufficit. ẜit ut cdeinceps pͥncipiem.
Locum in quo medintꝓoro ue saturus eg ꝓscindito circa. R
obtebris : & eum tota hieme putresce̾ sinito : deiñ. Rl. februaii
diligentꝰ ĩtato. & lapiles om̃es eligito. lebasq et foinģito. Pestea
cirta Martu mẽsem t̾tiato &cctato cum lio dram subegeris in
moram honti neais lattis pedũ deiñ ongas pedũ quinquagenũ facito
ut ꝑ semitas aqua mĩstuii possit: aditusq ueraq ꝑte runcãtib pa¬
teit. demñ uetus st̾cus initiato. atq ita mẽses ultimo aplis serato tm̃
ꝓtus ut singalii ciati seminis lotum octupent : detẽ pedu longum g

Expanded text:
cepta tamen cytiso, de qua dicemus in iis libris, quos de generibus surcepta tamen cytiso, de qua dicemus in iis libris, quos de generibus surculorum conscripsimus. Sed ex iis, quae placent, eximia est herba Medica, guescit, quod aegrotanti pecori remedium est, quod iugerum eius toto anno tribus equis abunde sufficit. Seritur ut deinceps praecipiemus. Locum, in quo Medicam proximo vere saturus es, proscindito circa Kalendas Octobris et eum tota hieme putrescere sinito; deinde Kalendis Februariis diligenter iterato et lapides omnes eligito glaebasque offringito; postea circa Martium mensem tertiato et occato. Cum sic terram subegeris, in morem horti areas latas pedum denum, longas pedum quinquagenum facito, ut per semitas aqua ministrari possit aditusque utraque parte runcantibus pateat. Deinde vetus stercus inicito, atque ita mense ultimo Aprili serito tantum, quantum ut singuli cyathi seminis locum occupent decem pedum longum et
Abbreviated transcription (Latin):
nec densa nascitur hnumo sed rapa campis e locis himidis laetat᷑
Napus deuexata amat es sicta tenuiq ꝓpriorẽ tram. Itaq gla¬
reosis sabulosisq arius meliorescit: lotiq pprietus semẽ utetq¬
ꝯu̾tunt᷑ ĩ napum. In alio napus rapoꝵ accipit spẽ. riguisq
lotis uttũq rec̾te Nb solsticio ẜit᷑ siccis ultima ꝑte m̾s ciugusti
uł pͥma septbr subactum solum pluribus iterationib aratri uł rastͥ
laregoq sttore satiatun postulant. Nam idd plurimũ refert
ctatum  solum: segetes opinias facit. Iugeru agri no impli
quattuor sextaris naparo seminis obẜendum ẽ quarte ꝑte ãplꝰ
napis spargendum: qui nõ inuentrẽ latescit sed tenuẽ rndicẽ
deorsum agit: atq hec hoius cã ẜencia censemꝰ illa deĩ pecidus
pabuloꝵ gr̃a ꝯplura ficut medica uitiam fargineã quoq hor¬
deaceam Q auenã foenũ grecig nec minus ęruum  cicer¬

Expanded text:
nec densa nascitur humo. Sed rapa campis et locis umidis laetantur, nec densa nascitur humo. Sed rapa campis et locis umidis laetantur, napus devexam amat et siccam tenuique propiorem terram; itaque glareosis sabulosisque arvis melior exit,locique proprietas utconvertuntur in napum, in alio napus raporum accipit speciem. Riguis locis utrumque recte ab solstitio seritur, siccis ultima parte mensis Augusti vel prima Septembris. Subactum solum pluribus iterationibus aratri vel rastri largoque stercore satiatum postulant; nam id plurimum refert, s facit. Iu- gerum agri non amplius quattuor sextariis raporum seminis obserendum est; quarta parte amplius napispargendum, quia non in ventrem latescit, sed tenuem radicem deorsum agit. Atque haec hominum causa serenda censemus, illa deinde pecudum pabulorum genera complura, sicut Medicam, viciam, farraginem quoque hordeaceam et avenam, faenum Graecum nec minus ervum et cicer
Abbreviated transcription (Latin):
uẽbris sit tres modi iugerũ implg̃. Neo ullu legumen mi¬
ĩ flore sustinet: que utraq ĩꝯmoda fere eo tpẽs añi st̃. qͦ de¬
tissimo: nã o id trram ledit. atq ideo imꝓbatur a callitioribus
agricolis: quod tñ si seci debeat pridie macerãdũ eeit: ut cele¬
ruis enastatꝰ: Iugero madii tres alimde sti ¶Cenabis solum
pingue sterceratũq es riguũ cł planum atq humidum es alte
subactum deposcit. In quadratũ pedem sera̾nt᷑ grana: sex eius
serunis arsturo egoriente: quotꝰ e ultimo m̃s feoruario citta sextũ
uuit quintum .Rł. Martii: neo tñ usq in equinoctiũ uernu sisit
pluuius ceu status imꝓde seretur. ab ales legrimĩb ratio ẽ hẽnda
napors nipaꝵq. Nam uttaq rusticos implẽ: magis tñ utilid ra¬
pa st. quia  maiore increm̃to ꝓueniũt. s non hor̃e solum ut¬
rum ẽ bones pastunt p̃tipue ĩ gallia ubi hibna cibaria p̃tuictis
pecudib ict olus p̃ogs solum putre & solutum res utcaq desiderat

Expanded text:
embris seritur. Tres modii iugerum implent. Nec ullum legumen miaustros in flore sustinet; quae utraque incommoda fere eo tempore anni sunt, quo detissimo; nam etiam id terram laedit atque ideo improbatur a callidioribus agricolis. Quod tamen si seri debeat, pridie macerandum erit, ut celerius enascatur. Iugero modii tres abunde sunt. Cannabis solum pingue stercoratumque et riguum vel planum atque umidum et alte subactum deposcit. In quadratum pedem seruntur grana sex eius seminis Arcturo exoriente, quod est ultimo mense Februario, circa sextum aut quintum Kalendas Martias; nec tamen usque in aequinoctium vernum, si sit pluvius caeli status, improbe seretur. Ab his leguminibus ratio est habenda napiraporumque, nam utraque rusticos implent. Magis tamen utilia rapa sunt, quia et maiore incremento proveniunt et non hominem solum, verum etiam boves pascunt, praecipue in Gallia, ubi hiberna cibaria praedictis pecudibus id holus praebet. Solum putre et solutum res utraque desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
ruaꝑ mͦ ceputas peulinã dito &hirciolam fercalam que nõ
famde alseuertm quo eraduhende sint. Quco asi nsft
Socimait suetudie dracontion uotitaiti comꝑins: que fcitinine
neappellationes cũ cta fiae refere posims neq eig utãt
dit equoris udem dicẽ q̃multe Sephiro usentur harene

Expanded text:
tas, Pergulanam dico et Irtiolam Fereolamque, non facile adseverem quo gradu habendae sint; quod etsi satis Graeca consuetudine Dracontion vocitari comperimus, quae fecunditate nec appellationes cum certa fide referre possumus. Neque enim,ut ait lit aequoris idem Discere quammultae Zephyro turbenturharenae:
Abbreviated transcription (Latin):
Qqͣ dimictiã. Silli g̃is motlii quinq totidem oꝑas ciesidẽtat᷑. Si se¬
minis moti nouem uł decẽ totidem oꝑas quot tritici modii gnq
postulant: hordei modi ꝗnq bubulci oꝑas tres exigunt otcatorĩa
imã datoriã unã s dimidiã messireiã unã sũmas oꝑaꝵ sex
Q dimidiã. Sabre motii quattuor uł sex ĩ uetereto: duas oꝑas bu

Expanded text:
et dimidiam. Siliginis modii quinque totidem operas desiderant. Seet dimidiam. Siliginis modii quinque totidem operas desiderant. Seminis1 modii novem vel decem totidem operas quot tritici modii quinque postulant. Hordei modii quinque bubulci operas tres exigunt, occatoriam unam, sartoriam unam et dimidiam, messoriam unam: summam operarum sex et dimidiam. Fabae modii
Abbreviated transcription (Latin):
x añ q̃ seges & ĩ articulũ eat. qñ seciuis saxta corũmpitur
ĩsequentibus estiuis siccitatibꝰ & caloribus Pubiungenda deiñ
artioni runchatio: curandumq ne fiorentẽ segetẽ tagam
sed aut antea aut moꝵ cũ defluerit. Om̃e aut frum̃tu p
ordeũ quitꝗd diniq nõ duplici semine ẽ: spica actio ad quartũ
nodu emitat: e cũ totũ eclioit octo diebs deflorestit: at deiñ
grandescit dieb quadragita: quib post florem ad maturitatẽ
uenit. Ruresus & clupliti semine st̾. ut faba pisur lẽticula
diebus quadragita florẽt. simulq grandescuint: ¶ Et ut iã
ꝑtenseamꝰ quot᷑ oꝑis ĩ areã ꝑducant  eaq tere credidimꝰ. Txi¬
tici modii quattuor uł quunꝰ que bubulcorum opas occupaint qͣ̃tuõ
octatoris imã. sartoris duas. p̾mũ & unã cũ itus sariũt᷑. run¬
chcttris imã: messoris unã 4 limidiã. In totũ sũma oꝑaꝵ dece

Expanded text:
es in articulum eat, quoniam serius sarta corrumpitur insequentibus aestivis siccitatibus et caloribus. Subiungenda deinde est sartioni runcatio curandumque ne florentem segetem tangamus, sed aut ante aut mox cum defloruerit.Omne autem frumentum et hordeum, quicquid denique non duplici semine est, spicam a tertio ad quartum nodum emittit et, cum totam edidit, octo diebus deflorescit ac deinde grandescit diebus quadraginta, quibus post florem ad maturitatem venit. Rursus quae duplici semine sunt, ut faba, pisum, lenticula, diebus quadraginta florent simulque grandescunt. Et ut iam percenseamus, quot operis in aream perducantur ea, quae terrae credidimus, tritici modii quattuor vel quinque bubulcorum operas occupant quattuor, occatoris unam, sartoris duas primum et unam cum iterum sariuntur, runcatoris unam, messoris unam et dimidiam; in totum summam operarum decem
Abbreviated transcription (Latin):
uires adhuc solic̾as ht̃ 4 ħbas nõ creat. ꝗto aũt̃ uetustius sit
minus ꝓdesse cum minus ualeat. Itaq pratis ꝙ̃ recẽtissimu
debergs miciĩ: quod plus ħoaꝵ ꝓgenergs: Idq mẽse zebruario

Expanded text:
vires adhuc solidas habet et herbas non creat; quanto autem vetustius sit, vires adhuc solidas habet et herbas non creat; quanto autem vetustius sit, minus prodesse, quoniam minus valeat. Itaque pratis quam recentissimum debere inici, quod plus herbarum progeneret; i
Abbreviated transcription (Latin):
late᷑ in st̾tore ꝓhib&s. hec ubĩ uiduus petudibus agex: nã ubi gre.¬
tes quadrupedum u̾sant᷑ quedam quotidie ut culma & cesale
quedam pluuiis diebus bubilia & cuilia debent emũdari: ac st̃¬
tm̃ frum̃tarius aiger ẽ: i hoc refert gn̾a st̾coris seꝑari. Sia
auẽ surtulo s Segetidus atq s̃ pratis funduiꝰ est disportus.:
gnãti quoq m̃dendu ẽ sicut capraꝵo & auiu: reliqua deinde
i pedotu locum contauũ eriganda. & ailiduo humore¬
satianda st̾: ut ẜbaꝵ semina culmis cct̾isq rebus ĩmixta pu¬
trescant. Estiuis dec̃ mensibus noti ałe ac li repastines totũ
st̾tiliniũ. rastris ꝑmisceri oporto: quo facilius ꝑutrescat. 4 sit
arus idoneũ : Parũ aũt diligentis existimo eẽ agritolas. Itẽq
colluiies colportis & edificii quoctidie gignit coniruhe e ꝯ̃gere
possunt. Allud quoq p̃tipiendũ hẽo st̾tus omẽ quod tempostius
repositu anno requierierit: segetibus ẽ maxit utile: Namgl

Expanded text:
e in stercore prohibet. Haec ubi viduus pecudibus ager. Nam ubi greges quadrupedum versantur, quaedam cotidie, ut culina et caprile, quaedam pluviis diebus, ut bubilia et ovilia, debent emundari. Ac si tantum frumentarius ager est, nihil refert genera stercoris separare;sin autem surculo et segetibus atque etiam pratis fundus est dispositus, generatim quoque reponendum est, sicut caprarum et avium. Reliqua deinde in praedictum locum concavum egerendaet adsiduo humoresatianda sunt, ut herbarum semina culmis ceterisque rebus immixta putrescant. Aestivis deinde mensibus non aliter ac si repastines, totum stercilinum rastris permisceri oportet, quo facilius putrescat et sit arvis idoneum. Parum autem diligentis existimo esse agricolas, apud ignit, contrahere et congerere possunt. Illud quoque praecipiendum habeo, stercus omne, quod tempestive repositum anno requieverit, segetibus esse maxime utile, nam et
Abbreviated transcription (Latin):
&ut potuis adobiuant ÷ cumulisq eaugerent᷑ ut latius se frue¬
tex humi disfundatn Id pͥma sartione fecisse plerit detũcta
oberit q cũ pululore desit frum̃tu putrescit si actobxutũ ẽ
nibil itaq amplius in itotione ꝙ a re moliri t̾ra deoꝵ eqͣły.¬

Expanded text:
et ut potius adobruantur cumulisque exaggerentur, ut latius se fruet ut potius adobruantur cumulisque exaggerentur, ut latius se frutex culmi diffundat. Id prima sartione fecisse proderit, secunda oberit, quia cum pullulare desiit frumentum, putrescit si adobrutumest. Nihil itaque amplius in iteratione quam remolliri terra debe
Abbreviated transcription (Latin):
putãt: quod & manibuis cum matinũt᷑ ducta seternat᷑a tnꝗ
rundatione: & intnatce herdȩ faeno reꝑuentur cuius opi¬
nionis &̃ Cornelius celsus ẽ qui int cetrs̃ dotes legimus bũc
quoque enuãt qđ sublata faba messe fenũ eo eodẽ loco seccũ
posse dicat. Ded m udetur pessimi agricol& muite ut satis
herda ꝓueniat: frugibus es plurimum detrahitur si relinquit
runctitio neq eũ ẽ rustici prudentis magꝰ rabulis student pe
consequi ad etiq fada sariendam tenseo ut existime debereg̃
ł sartara. Nam sit cultã comꝑimiꝰ nõ solum multipsitare fructu
tam dienũ eẽ q̃ intaꝑre cũ uix minuat ͦ mẽsura detrattis putat¬
mitubus atq in totũ sicut eñ ia diximꝰ hbna sartio plurinũ
diebus ẜenus ac sutis post brumã ꝯfecta mẽse aniuatio si geui¬
cĩdia nõ sit. Ea poto sic deb& fieri ne radices satoꝵ ledat.

Expanded text:
putant, quod et manibus, cum maturuerit, ducta secernatur a cetera putant, quod et manibus, cum maturuerit, ducta secernatur a cetera runcatione et internatae herbae faeno reserventur. Cuius opinionis etiam Cornelius Celsus est, qui inter ceteras dotes eius leguminis hanc quoque enumerat, quod sublata faba faenum ex eodem loco secari posse dicat. Sed mihi videtur pessimi agricolae committere ut satis herba proveniat;frugibus enim plurimum detrahitur, si relinquitur runcatio. Neque est rustici prudentis magis pabulis studere pec pratorum consequi; adeoque fabam sariendam censeo, ut existimem debere etiam ter sariri. Nam sic cultam comperimus non solum multiplicare fructum, e, quoniam vix minuatur mensura detractis putaminibus. Atque in totum, sicut ante iam diximus, hiberna sartio plurimum iuvat diebus serenis ac siccis post brumam confectam mense Ianuario, si gelicidia non sint. Ea porro sic debet fieri, ne radices satorum laedantur
Abbreviated transcription (Latin):
uixe̾ uia hba egeeat: nili ex semine iacto: siue qr rari st̃
imbres: seu qr qualitas humi sic se cultoribo ꝙ̃bo. In his autẽ
locis ubi desiderat sarcio nõ nõ añ st̃ actingende: Degetes
S si celi status pmittit q̃ cum sata sulcos ꝯrexant. Triticũq¬
&acdereum çũ quattuor filras hr̃e ceꝑint ordeũ eum quinq.
faba & ceta legumina cum quattuon digitis a tra getterant¬
recte satientar  tes cepto tñ luximo: cuius semini stia ẽsictio
quoniam unã raditẽ ht̃ que sine ferro suisa ẽ : seu uulnȩ¬
rita totus frueteꝵ emoritur. quotl o si nõ fieres suꝑuacuus tñ
erit̃ cultus cũ sola hec re adͥeo nõ intestet herbis. ut iã hbas ꝑi
mat: adq alice scȩetes uł humide emori possint melius tñ sitte
saruntur qm̃ sic tractare nõ intestamtur rubigine: Hor deũ uo
nti liccissimũ tangi nõ debesa Sabam multi ne sartiendã qes

Expanded text:
vix ulla herba exeat nisi ex semine iacto, sive quia rari sunt vix ulla herba exeat nisi ex semine iacto, sive quia rari sunt imbres seu quia qualitas humi sic se cultoribus praebet. In iis autem locis, ubi desideratur sartio, non ante sunt attingendae segetes, etiam si caeli status permittat,quam cum sata sulcos contexerint. Triticumqadoreum, cum quattuor fibras habere coeperint, hordeum, cum quinque, faba et cetrecte sarientur, excepto tamen lupino, cuius semini contraria est sartio, quoniam unam radicem habet, quae sive ferro succisa est seu vulnerata, totus frutex emoritur. Quod etiam si non fieret, supervacua tamen esset cultus, cum sola haec res adeo non infestetae aliae segetes vel umidae moveri possunt, melius tamen siccae sariuntur, quia sic tractatae non infestantur rubigine; hordeum vero nisi siccissimum tangi non debet. Fabam multi ne sariendam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ddetegant Aliqua ẽ succidant᷑ ac si frigora incesserint post
sartionẽ gelu frumenta enecentur. Satius aũt ẽẽ ea tem¬
pestiue runcarigsi pingari. Puribus sariri placo Sed neq
eodem mõ: neq eisdem tprib usque quaq fieri: nã in agͥ
siccis & apͥcis: simul at sartionẽ pati queãt segetes dele dno
ꝑmota t̾ra atobrui ut fructficari pessint: qubđ ipm̃ añ hiemẽ
fieri ꝙorte. Deiñ post hiemẽ ituri. In locis aũt frigidis es pa¬
lustribus plerũq transacta hieme sariri nec adobrui. dedpla¬
nã sartione t̾ram ꝓmoueri multis tñ nos regionibus aptã eẽ hie¬
malem sartionẽ comꝑimi. dum taxat ubi ꝵ siccitas etepores¬
dine uti. Sunt eĩ regionum propria semina mimeta: sitͭ
rgipti &affrice. quior agricolatio post semente añ sa esser
segetem nõ actingit. qm̃ celi ꝯditto & t̾rę bonitas ea ẽ : ut

Expanded text:
detegantur, aliquae etiam succidantur ac, si frigora incesserint post detegantur, aliquae etiam succidantur ac, si frigora incesserint post sartionem, gelu frumenta enecentur;satius autem esse ea tempestive runcari et purgari. Pluribus tamen sariri placet, sed neque eodem modo neque isdem temporibus usque quaque fieri; nam in agris siccis et apricis, simul ac primum sartionem pati queant segetes, debere eas permota terra adobrui, ut fruticare possint. Quod ipsum ante hiemem fieri oportere, deinde post hiemem iterari; in locis autem frigidis et palustribus plerumque transacta hieme sariri nec adobrui, sed plana sartione terram permoveri. Multis tamen nos regionibus aptam esse hiemalem sartionem comperimus dumtaxat ubi et siccitas caeli edine uti. Sunt enim regionum propria munera, sicut Aegypti et Africae, quibus agricola post sementim ante messem segetem non attingit, quoniam caeli conditio et terrae bonitas ea est ut
Abbreviated transcription (Latin):
quinq modas iugerum obseritur. Sica eobus erui loco fressa dit
D̃ hnspania betica: que cum suspensa molla diuisa ẽ pabult aiqua
macertur ctum ĩ lentescat aeq ita mixtas paleis. subtrittis p̃ecori
pbetur. Ded erui duodecim libre satisfacuit uni iugo. Cicere
sedecim eadem hõib nõ iuicilis neq ĩiocunda ẽ. Sapori cͥte nibilo
differt ⁊ Cictecla colore tm̃ discernitͫ. Nam es obsolentiar s nigͦ¬
colore ꝓpior. Serit pͥmo uł alto sulco mense montio ita ut pos¬
tulat soli leticia: quod eadẽ quattuor motiiis nõnunꝙ̃i ex tribus int̾¬
dum 4 duobus at semodio iugerũ occupat. ¶ Sm̃ quanto
quitq serendum sit ꝑ secuti sũmus. Nũt quẽtidmou. quotq oꝑis
singula eoꝵ que rectulimꝰ dicenda sint demõscrabimus. pacta
sementi sequens cura ẽ sartiomis de quanor ꝯuer̃t int̾ cuũtores.
Quidam negcĩt eam quicꝙ̃ ꝓfice. qued srum̃ti radiceo sarculo

Expanded text:
.Quinque modiis iugerum obseritur. Cicera bubus ervi loco fresa datur .Quinque modiis iugerum obseritur. Cicera bubus ervi loco fresa datur in Hispania Baetica; quae cum suspensa mola divisa est, paulum aqua maceratur, dum lentescat,atque ita mixta paleis succretispecori praebetur. Sed ervi duodecim fibrae satisfaciunt uni iugo, cicerae sedecim. Eadem hominibus non inutilis neque iniucunda est; sapori certe nihilo differt a cicercula, colore tantum discernitur, nam est obsoletior et nigro propior. Seritur primo vel altero sulco mense Martio, ita ut postulat soli laetitia, quod eadem quattuor modiis, non numquam et tribus, interdum etiam duobus ac semodio iugerum occupat. Quoniam quando quidque serendum sit persecuti sumus, nunc quem ad modum quotque operis singula eorum, quae rettulimus, colenda sint demonstrabimus. Peracta sementi sequens cura est sartionis; de qua non convenit inter auctores. Quidam negant eam 1 quicquam proficere, quod frumenti radices sarculo
Abbreviated transcription (Latin):
deferenda ẽ ut sit idonea feugibus s diilis sacio ẽ auenae p ᷝ
autũno sacda ꝑtim cetuit᷑ in foeniũ uł pabulum dum adhut iurgi
ꝑtimi semini custodit᷑ ¶oenũ gretum. qđ silliquã uoctt
rusticĩ. duo tp̃rti sationũ hẽnt: quoꝵ alta ẽ sep̃ttris m̃sꝰ cũ pa¬
buli caiusa stritur esedem dieb: quib uitia cirta equi noctur.¬
seminatire. Sed hat rationt Iugerum .U. metis illa septeri
occupamus utraq ceuda tra non ĩcomoda fit. datur oꝑco ut spisse
aretrr: nec tñ alte: nã si plus quattuor digitis adobrutum ẽ semt̃
ei nõ facile ꝓdit: ꝑꝑ quod nõnulli prius serant minus aratris
ꝓscindũt: atq ita iacũt semina & sarculis acdobriũt. Cexuũ ãt
lcetatur macro loco. nec humido: quia luxuria plerunq corũpit᷑
pot̾ cuitũno fieri: neo minub post Brumã. Ianuarii ꝑte nouissiã
gant agricol&. huic legumini conuenire. quod eo tpr̃e satum pe¬
cori sit noauĩ sp̃tipue bobus: quos pabulo suo crebroses reddat¬

Expanded text:
defendenda est, ut sit idonea frugibus. Similis ratio avenae est, quae autumno sata partim caeditur in faenum vel pabulum dum adhuc viret, partim semini custoditur. Faenum Graecum, quod siliquam vocant rustici, duo tempora sationum habet, quorum alterum est Septembris mensis, cum pabuli causa seritur, isdem diebus, quibseminatur; sed hac satione iugerum sex modiis, illa septem occupamus. Utraque cruda terra non incommode fit, daturque opera ut spisse aretur, nec tamen alte, nam si plus quattuor digitis adobrutum est semen eius, non facile prodit; propter quod non nulli prius quam serant, minimis aratris proscindunt atque ita iaciunt semina et sarculis adobruunt. Ervum autem laetatur loco macro nec umido, quia luxuria plerumque corrumpitur. Potest autumno seri nec minus post brumam Ianuarii parte novissima gant agricolae huic legumini convenire, quod eo tempore satum pecori sit noxium et praecipue bubus, quos pabulo suo cerebrosos reddat
Abbreviated transcription (Latin):
istam medicationẽ cineri mixta ꝯmedẽ ꝓunis Eiĩ
semen nisi magnus est eius ĩ ea regione quã colis ꝓuẽtus
S ptiũ pritat : ẜendũ nõ ẽ. agcis eĩs prpue noxiũ e. Itiq¬
pinguissimũ locũ q modice humidum postit. Sexit a Rl. octobris
it ortu aquille: qui ẽ .uii. Idus decebris. Iugerũ agri oc̃to mo¬
diis obẜitur: nõnulls placet matro solo & ꝯ̃spississimũ semen
euis q̃mitti. quo tenus linu ꝓueniat. Idem ẽ sileto solo ẜat᷑
mẽse februario decẽ morios ĩ iugecũ iatiꝰ oportere dicũt.
Sesema rigantꝰ maturius q carent himore ab equinetio autũnali
Benda sunt. in Idus octobr pitre solum quoti tampam pullug
uocãt plexũq desidem̃t nõ ict̾ius tñ ẽ pitiguidus harenis et
congesticia humo ꝓueniũt tantũq seminis : qͣtum miliũ primicũq
Intendum ẽs ducd sextaris ampluis ĩ iugecũ spargit᷑ͫ sed hoo¬

Expanded text:
istam medicationem cineri mixta commode servari. Lini semen, nisi si magnus est eius in ea regione, quam colis, proventus et pretium proritat, serendum non est; agris enim praecipue noxium est. Itaqissimum locum et modice umidum poscit. Seritur a Kalendis Octobribus in ortum Aquilae, qui est VII Idus Decembris. Iugerum agri octo modiis obseritur. Non nullis placet macro solo et quam spississimum semen eius committi, quo terruiuslinum proveniat. Idem etiam, si laeto solo seratur mense Februario, decem modios in iugerum iaci oportere dicunt. Sesama, quae rigantur, maturius, quae carent umore, ab aequinoctio autumnali serenda sunt in Idus Octobres. Putre solum, quod Campani pullum vocant, plerumque desiderant; non deterius tamen etiam pinguibus harenis vel congesticia humo proveniunt, tantumque seminis quantum milium panicumque, interdum etiam duobus sextariis amplius in iugeru
Abbreviated transcription (Latin):
cuit uilis ẽ feratissimã quãq ẜere nducit: ut multiplicatos
frugũ reditus augcatur. Fere aũt oñi statu locoro cumpe¬
striã largius uinir: sed iocundiuis offerũt collinaq tñ ix̃o
modico statu celi magis exubem̃t aꝗioni ꝓnas e st̾ gnosioea
sub austro. Net dubiũ ꝗn sit ea nõnullaꝵo uitiũ nã
ut ꝓ loccꝵp sitto bonitate uini: mõ uĩcat᷑ mõ supet ᷑ sole g¬

Expanded text:
aut vilis est, feracissimam quamque serere conducit, ut multiplicatione aut vilis est, feracissimam quamque serere conducit, ut multiplicatione frugum reditus augeatur. Fere autem omni statu locorum campestria largius vinum sed iucundius adferunt collina; quae tamen ipsa modico statu caeli magis exuberant Aquiloni prona, sed sunt generosiora sub Austro. Nec dubium, quin sit ea nonnullarum vitium natura, ut pro locorum situ bonitate vini modo vincant modo supe
Abbreviated transcription (Latin):
cantibus uelut poniũ uendere. Que cũ talis ẽ ꝯditio maxĩe
p̃toques sed dirracine tũ deniq purpuree s bumasti dactiliq
es rhodie lbie quoq & ceraume. nõ solum q̃ iocunditate᷑
sapons uetũ ẽ que ioccie ꝯm̃daripossit conseri deb̃i. ut
stepbimate: ut tripedanee ut unciarie ꝙ sidonite. Itẽ
quaro uue temporibus hienuis dirabiles uasis condunt: ut
uenũcul& ut nuꝑ in hos usus explorate numisiane.
At ubi uino cõsuluimus uitis elgitar: qua & infructu ualos
& ĩ materia: quod alt̾u ad reditus coloni: alta ad duiturm¬
tatẽ stirpis pluriuiũ cc̃fert. Ded ea tũ p̃cipua ẽ. si nec min
celerit̾ sponde: & pͥmoquoq ipre defiorestit: nec minus torr¬
de mitescit: ꝗn ẽ pruinas & caliomem e carbuntũłũ fagle
ꝓpulsat: eademq nec imbribus putrestit. nec siccitatibus acto¬
lescit. Talis nobis elligat᷑ uł mediocrit fecunda: si mo is ot
hẽtut: in quo guestus nobiles p̃ciosusq fluit. Nam se sordidus

Expanded text:
s velut pomum vendere. Quae cum talis est conditio, maxime praecoques et duracinae, tum denique Purpureae et Bumasti, Dactylique et Rhodiae, Libycae quoque et Cerauniae; nec solum quae iucunditate saporis, verum etiam quae specie commendari possint,conseri debent, ut Stephanitae, ut Tripedaneae, ut Unciariae, ut Cydonitae; item quarum uvae temporibus hiemis durabiles vasis conduntur, ut Venuculae, ut nuper in hos usus exploratae Numisianae. At ubi vino consulimus, vitis eligitur, quae et in fructu valet et in materia, quod alterum ad reditus coloni, alterum ad diuturnitatem stirpis plurimum confert. Sed ea tum praecipua est, si nec nimis celeriter frondet, et primo quoque tempore deflorescit, nec nimis tarde mitescit; quin etiam pruinas et caliginem et carbunculum facile propulsat, eademque nec imbribus putrescit,nec siccitatibus abolescit. Talis nobis eligatur vel mediocriter fecunda, si modo is locus habetur, in quo gustus nobilis pretiosusque fluit; nam si sordidus