comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imposueris caput philippi mẽbra conueniãt ad rationẽ : sit& Ale¬
xandri menbroꝵ simulacrũ. capud qđ respondẽt itẽ sit. Nam siꝗs
tunicam ĩ usu ita consut ut altera placula sit angustis clauis alt̾a
Latis utraq pars in suo gnẽ caret analogia. Item negat esse ana¬
logias qđ alii dicunt cupressus alii cupressi Item deficis platanis &
plerisq arboribus: de quibus alii extremũ ius alii. ei. facuĩt. Id est fab¬
sum. Nam debẽt dici e. & .i. fici. ut numi qđ est: ut numu fici¬
ut nũmoꝵ ficoꝵ si essent plures ficus: essent ut manus. diceremꝰ
remus : sed fuus: ut nõ manos appellamus. Sed consuetudo diceret
singularis obliquos casus fici:neꝙ hac fico ut nõ dici huius manu
sed huius manus &: hac mano: sed hac manu. Etiam illud putãt
esse cause quur nõ sit in analogia: quod lucilius scribit decius siue

Expanded text:
imposueris caput Philippi, membra conveniant ad rationem, sic et ad Aleimposueris caput Philippi, membra conveniant ad rationem, sic et ad Alexandri membrorum simulacrum caput quod respondeat, non item sit. Non, si quis tunicam in usu ita consuit, ut altera plagula sit angustis clavis, altera latis, utraque pars in suo genere caret analogia. Item negant esse analogias, quod alii dicunt cupressus, alii cupressi; item de ficis platanis et plerisque arboribus, de quibus alii extremum US, alii EI faciunt. Id est falsum; nam debent dici E et I : fici ut nummi, quod est ut nummorum ficorum; si essent plures ficus, essent ut manus; diceremus remus, sed ficus, ut non manos appellamus, sed manus; nec consuetudo diceret singularis obliquos casus huius fici neque hac fico, ut non dicit huius mani, sed huius manus, nec hac mano, sed hac manu. Etiam illud putant esse causae, cur non sit analogia, quod Lucilius scribit: Decusis sive
Abbreviated transcription (Latin):
dini e auss su in obuiquus casibus quit negẽt esse liespierni adiespuit
non uideo nisi qđ minus est tritũ in consuetudine ꝗ̃ diespiter. qđ
i nihil argumentũ est. Nam tam casus qui nõ tritus est ꝗ̃ qui
est Sed est ĩ casuũ serie alia uocabula nõ hr̃e nomi nandi alia
de obliquis aliquem. Nihib eim̃ ideo quo minus si e ratiõ ꝑ tellere
poterit hoc crimen.Nam ut signa que nõ hñt caput. ce aut aliam
liquam ꝑ tem nihilominus in reliquis menbris eor esst possũt ana¬
cogre sit in uocabulis casuum. possunt item fieri ac reponi qđ aberit
lbs ꝑahichir natura ce consuetuado. qđ nõ nũꝗ apud poetas inueni¬
mi factum ut in hoc apua Neuium in clastidio. uita insepulta
huis in pcutnã redux. Item reprehendũt qđ dicatur. hec strues hic
serculis hic homo Debiusse eim̃ dici si esset cmalogia. hic hertul. heco
enus hic homon.tigc ostendũt nouam nõ a nalogiam esse: sed obliqͦs
casus nõ hre capuo ex sua analogia: nõ ut si in Alexcindri statua

Expanded text:
is, et avis. Sic in obliquis casibus cur negent esse Diespitri, Diespitrem, non video, nisi quod minus est tritum in consuetudine, quam Diespiter : quod in nihil argumentum est: nam tam casus, qui non tritus est, quam qui est. Sed esto in casuum serie alia vocabula non habere nominandi, alia de obliquis aliquem: nihil enim ideo, quo minus siet ratio, percellere poterit hoc crimen. Nam ut signa quae non habent caput aut aliquam aliam partem, nihilo minus in reliquis membris eorum esse possunt analogiae, sic in vocabulis casuum possunt item fieri, ac reponi quod aberit, ubi patietur natura et consuetudo, quod nonnunquam apud poetas invenimus factum, ut in hoc apud Naevium in Clastidio: Vita insepulta laetus in patriam redux. Item reprehendunt, quod dicatur haec strues, hic Hercules, hic homo: debuisset enim dici, si esset analogia, hic Hercul, haec strus, hic homen. Haec ostendunt non analogiam non esse, sed obliquos casus non habere caput ex sua analogia; nam ut si in Alexandri statua
Abbreviated transcription (Latin):
suttaꝙ ddeniꝙ scinde conant᷑ cinalogiam. ded quoemi ⁊ dssipulicusiu
sumilia uocabula que rũt .e quom item ea qus heredut. urn alos ias que
numer aniis aici putent oportere item reprehendũt nnalogias. qeł
ducant imuscitudinis nomine publice balnee nõ balnea contra qđ
pniuasi ditant. uncũ balneũ qđ plura balnea dicãt. quibus respõ¬

Expanded text:
ue rescindere conantur analogiam, et quom in dissimili usu similia vocabula quaerant, et quom item ea quae metimur, atque ea quae numeramus, dici putent oportere. Item reprehendunt analogias, quod dicantur multitudinis nomine publicae balneae, non balnea, contra quod privati dicant unum balneum, quod plura balnea non dicant : ide
Abbreviated transcription (Latin):
tim seruatur analogia : Namn ex aquilis aq uileusaꝵ usene surdis
qui pecereant ⁊urdi sic ex reliquis suis quoruser semeres e peni
alitet hoc fu ꝙ inaere in aqua Noe pires sacht murs se ene¬
ratem innumerabili nũo similes. Non pistes sane murena fit
iupus ut menila. Non bos ad bouẽ collatus similis ieiquix
his qut progenerant interst. Uituli ẽt udi dissimols foetas nasex
oqunimuluss tñ ibi analogia. quod ex quocũ asinoaele quo mascie
dest mulus aut mula ut & equo  asinai hinnulielionsiboꝵ
uire e muliert om̃is similis partus : ꝗđ puer olue ueloes õ hon
a interst nõ omiĩa similia menbra. & separaitim ensuo nenoeo gm̃e

Expanded text:
atim servatur analogia? non ex aquilis aquilae, atque ut ex turdis atim servatur analogia? non ex aquilis aquilae, atque ut ex turdis qui procreantur, turdi, sic ex reliquis sui cuiusque generis? XXII. An aliter hoc fit quam in aere in aqua? non hic conchae inter se generatim innumerabili numero similes? non pisces? an e muraena fit lupus aut merula? Non bos ad bovem collatus similis ? et qui ex his progenerantur, inter se vituli? etiam ubi dissimilis foetus ut exo mulus, tamen ibi analogia; quod ex quocumque asino et equa nascitur, id est mulus aut mula, ut ex equo et asina hinnulei. Non sic ex viro et muliere omnis similis partus, pueri et puellae? non horum ita inter se omnia similia membra, ut separatim in suo utroque ge
Abbreviated transcription (Latin):
non quemadmodũ quocq signum ex ortum hoc ainno qđ qrcot quot
codem omodo exontur Num aliter sola bruma uienit adequum¬
etium: at conira ad solstitium uenit ae epe doctialemulinculum
et imdt ad brumã. Non ne luna ut asole disceditusol aquilonẽ die
in anaediss incundẽ uiam. sic inde fertut ad austrã e regrediet
inde reded quid plura de astris ubi difficilius reperitur quid sit
aut fiat in motibus dissimiłi. At in mari credo motus nõ hñt¬
clissi militudines geminas : qui inxxii. horis lunaribus qoitidie
quller set munat eRe quom sex horis cestus heues poi am de diena¬
quulerut nirsus idem itemꝙ ab his. An hãt onalogiumn oq biean
feods in prelerito rempore fructuũ gna geddidit sinuibide i apre¬
senn reddit R quoius modi intico iacto reddidatu segetes. Sicu
sndeo salo põportione reddidit parilis. Non uturopas benlu¬
mincas lacus montis campos sic ht̃ Asya on ⁊̃ ueluenbus genen¬

Expanded text:
Non, quemadmodum quodque signum exortum hoc anno, quotquot annis Non, quemadmodum quodque signum exortum hoc anno, quotquot annis eodem modo exoritur? Num aliter sol a bruma venit ad aequinoctium, ac contra cum ad solstitium venit, ad aequinoctialem circulum, et inde ad brumam? Nonne luna, ut a sole discedit ad aquilonem et inde redit in eandem viam : sic inde fertur ad austrum et regreditur inde? Sed quid plura de astris, ubi difficilius reperitur quid sit aut fiat in motibus dissimiliter? At in mari, credo, motus non habent similitudines geminas, qui in XXIIII horis lunaribus quotidie quater se mutant, ac cum sex horis aestus creverunt, totidem decreverunt, rursus idem; itemque ab his. An hanc analogiam ad diem smodi in praeterito tempore fructuum genera reddidit, similia in praesenti reddit ? et cuiusmodi tritico iacto reddidit segetes, sic ordeo sato proportione reddidit parilis? Non ut Europa habet flumina, lacus, montis, campos, sic habet Asia? Non in volucribus gener
Abbreviated transcription (Latin):
aliatis oblitterate antiquȩ consuetudinis synor & capullaꝵ species
his formis uocabuloꝵ in contaminati uti nollẽt. quȩ docuerit ora¬
tio pꝑ consuetudinẽ ueterem. Et tantũ inter duos sensus interesse
uolũt. ut oculis semꝑ aliquas figuras supellectilis nouas congrant
confra auris exꝑtis uelint esse. quotus ꝗsq iam seruor ht̃ priscis
nominibus quȩ mulier suum instrum̃tũ uestis atq auri ueterib
uocabulis appellat. sed inductis nõ tam irastendũ ꝗ huiusce pra¬
uitatis patronis. Si eim̃ usq quaꝙ nomea esset analogia tũnt
iabiles habeat analogias : Cuȩlum: an mare: anterra. que inhis
non ne in celo ut ab equinoctiali arculo adsolstitialem. & hĩc adse¬
ptemtrionalem diuisum. Sic contra aparibus ꝑtibus. Idem abruma
uersum contraria parte nõ quantũ polo suꝑior ab est. & ab est¬
inferior ab eo quem artia ticon uorãt Astrologi & his ad btumalem

Expanded text:
adlatis obliteratae antiquae consuetudinis sinorum et capularum species adlatis obliteratae antiquae consuetudinis sinorum et capularum species : his formis vocabulorum incontaminatis uti nollent, quas docuerit ratio propter consuetudinem veterem? Et tantum inter duos sensus interesse volunt, ut oculis semper aliquas figuras supellectilis novas conquirant, contra auris expertis velint esse? Quotus quisque iam servos habet priscis nominibus? quae mulier suum instrumentum vestis atque auri veteribus vocabulis appellat? Sed indoctis non tam irascendum, quam huiusce pravitatis patronis. Si enim usquequaque non esset analogia, tum srabiles habeat analogias? Caelum an mare an terra, quae in his? Nonne in caelo, ut ab aequinoctiali circulo ad solstitialem et hinc ad septemtrionalem divisum : sic contra paribus partibus idem a bruma versum contraria parte? Non, quantum polus superior abest a inferior ab eo quem ἀνταρτικὸν vocant astrologi, et is a brumali?
Abbreviated transcription (Latin):
Ducire qui ad consuetudinẽ nos uocant: si ad rectam sequem̃
In eo quo eim est analogia. Si ad eam inuitant quȩ est de¬
prtiucia nihilo magis sequemut: nisi quom erit necessta seqã¬
uir in teteris rebus mala exempla. Nam ea quoeo quori cilis
uis urget in uiti sequemur. ł leq eim lisippus artificum probs
sine offensione quod fiat populi. qui amissa modo querãt. sed
et qđ inditiũ dent. Idem exsermone siquid deꝑiit nõ modo
nihil impendũt ut ut reꝗrãt: sed ẽt contra indices repugnãt
ne restituant. Uerbum qđ nouũ e ratione introductũ quominꝰ¬
ut recipiamus uitare nõ debemus. Nam adusum ĩ uestim̃tis edi¬
fitiis: supellectilis nouitati nõ impendit uetus consuetudo. Quem
eim̃ amor consuetudinis potuis in pannis possessorem retinet quẽ
ad noua uestim̃ta traducit. An nõ sepe ueteres leges ab rogate
nouis cedunt: Nonne in usitatis formis uasor recentibus e grȩcia

Expanded text:
Quare qui ad consuetudinem nos vocant, si ad rectam, sequemur; Quare qui ad consuetudinem nos vocant, si ad rectam, sequemur; in eo quoque enim est analogia : si ad eam invitant quae est depravata, nihilo magis sequemur quam, nisi cum erit necesse, sequar in ceteris rebus mala exempla; nam ea quoque, cum aliqua vis urget, inviti sequemur. XIII. Neque enim Lysippus artificum priorusine offensione quod fiat populi. Qui amissa non modo quaerant, sed etiam quod indicium dent : idem, ex sermone si quid deperiit, non modo nihil impendunt ut requirant, sed etiam contra indices repugnant ne restituatur verbum. Quod novum et ratione introductum, quo minus recipiamus, vitare non debemus. XIV. Nam ad usum in vestimentis, aedificiis, supellectili, novitati non impedit vetus consuetudo. Quem enim amor assuetudinis potius in pannis possessorem retinet, quem ad nova vestimenta traducit? XV. An non saepe veteres leges abrogatae novis cedunt? Nonne inusitatis formis vasorum recentibus ex Graecia
Abbreviated transcription (Latin):
bimus ut sciant qua ratione conueniat dici: sed ut nutrix pueros
alacte nõ subito auellit a consuetudine. quom a ꝙybo pristino in
meliorem enducit. sic in maioris loquẽdo animus cõmodis ue¬
bis ad ea quȩ sunt cũ ratione medite traducere oortet cu
sint consuetudine contra rationẽ. Alia uerba ita ut ea fa¬
Oue aũt sunt ita: ut ĩ presentia corrigere nequeas: quin ita di¬
cas. Nis oportet si possis non uti. Sic eim obsolescent. ac postea.
iam obliterata facilius corrigi poterũt. Quas nouas uerbi decli¬
nationes rationes introductas respuet forum. His boni poete ma¬
xime scenici consuetudine subigere aures populi debent. Quod
poete multũ possunt in hoc ꝑꝑ eos quedã uerba in declinatione
melius: quedam deterius dicunt: Consuetudo oquẽdi est ĩ motu
dicta apud antiquos aliquos ꝑꝑ poetas non modo nũt dicũt
recte sea ẽt que ratione dicta sunt tum nõ ꝑperam dicunt᷑

Expanded text:
bimus, ut sciant qua ratione conveniat dici? Sed ut nutrix pueros bimus, ut sciant qua ratione conveniat dici? Sed ut nutrix pueros a lacte non subito avellit a consuetudine, cum a cibo pristino in meliorem traducit; sic maiores in loquendo a minus commodis verbis ad ea quae sunt cum ratione, modice traducere oportet. Cum sint in consuetudine contra rationem alia verba ita ut ea faquae autem sunt ita, ut in praesentia corrigere nequeas, quin ita dicas, his oportet, si possis, non uti: sic enim obsolescent, ac postea iam obliterata facilius corrigi poterunt. Quas novas verbi declinationes ratione introductas respuet forum, his boni poetae, maxime scaenici, consuetudine subigere aures populi debent, quod poetae multum possunt in hoc; propter eos quaedam verba in declinatione melius, quaedam deterius dicuntur. Consuetudo loquendi est in motu; dicta apud antiquos aliquos propter poetas non modo nunc dicuntur recte, sed etiam quae ratione dicta sunt tum, nunc perperam dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
stra. ut eoꝵ deprauata corrigãt crura. Quom de tuꝑandis nõ sit ꝑ¬
medicus qui elonginqua mala consuetudine egrum ĩ meliorẽ tradu¬
cit. Quare reprehendendus sit qui orationẽ minus ualentẽ ꝑꝑ malã
consuetudinẽ traducat: in meliorẽ Pictores apelles Protogenes. sic
potuis in quibusdã ueteritatem ꝗ consuetudinẽ secutus. Quod si uiris
sapientissimi: E ure militari & in aliis rebus multa contra ueterẽ
consuetudinẽ quom essent usi laudati. despiciẽdi sunt qui poliorem
dicũt oportere esse consuetudinẽ ratione. An quom quis ꝑperam
consuerit quid fatere in ciuitate nõ modo patiemur: sed ẽt poena
affigemus. Idem siquis ꝑperam consuerit dicere uerbum nõ cor¬
igemus quom id fiat sine poena. Et ii qui pueros in ludũ mittũt.
ut discant quȩ nescĩt uerba quȩ madmodũ scribant. Idem bar¬
baros qui ignorabãt uerba quȩ madmodũ oporteat diti: non doce¬

Expanded text:
stra, ut eorum depravata corrigant crura? Cum vituperandus, non sit stra, ut eorum depravata corrigant crura? Cum vituperandus, non sit medicus, qui e longinqua mala consuetudine aegrum in meliorem traducat : quare reprehendendus sit, qui orationem minus valentem propter malam consuetudinem traducat in meliorem? Pictores Apelles, Protogenes, sic potius in quibusdam veritatem quam consuetudinem secutus? Quod si viri sapientissimi, et in re militari et in aliis rebus multa contra veterem consuetudinem cum essent ausi, laudati : despiciendi sunt qui potiorem dicunt oportere esse consuetudinem ratione. An quom quis perperam consuerit quid facere in civitate, non modo non patiemur, sed etiam poena afficiemus, idem, si quis perperam consuerit dicere verbum, non corrigemus, cum id fiat sine poena? Et hi, qui pueros in ludum mittunt, ut discant quae nesciunt verba, quemadmodum scribant, idem barbatos, qui ignorabunt verba, quemadmodum oporteat dici, non doce
Abbreviated transcription (Latin):
qui triclinium consirarũt siquem lectum detribus unũ imparem po¬
suerũt aut de paribus nimium aut yaꝵ produxerũt. una corri¬
cimius & ad consuetudinẽ cõmunem et alioꝵe triclinioꝵe anologias
Sie si quis in oratone inpronũciando ita declinat uerba. ut dicat
disparia. qđ peccat redigere debemus ad ceteroꝵ similiũ uerbor
tationem quom duo pectati gna sint inde clinationũ unum qđ in
consuetudinẽ perpenam receptum est: Alter q̃d nõ dũ est. &. reiperã
dicatur. Unũ dant nõ opportere dici. qđ sit in consuetudine. Alter/
nõ concedũt quin ita dicatur. ut si simiłẽ quom id faciant ac siquis
puerorf ꝑ delitias pedes male ponere atq imitari uatias coeꝑit: hos cõ¬
rigi opportere si concedat. Contra siquis in consuetudine ambulandi
iam factus sit uatia aut comꝑnis: si eum corrigi nõ concedat. non
sequitur ut stulte faciãt qui pueris ingeniculis alligent serpera¬

Expanded text:
qui triclinium constrarunt, si quem lectum de tribus unum imparem poqui triclinium constrarunt, si quem lectum de tribus unum imparem posuerunt, aut de paribus nimium aut parum produxerunt, una corrigimus et ad consuetudinem communem et ad aliorum tricliniorum analogias : sic si quis in oratione in pronuntiando ita declinat verba ut dicat disparia, quod peccat redigere debemus ad ceterorum similium verborum rationem. Cum duo peccati genera sint in declinatione, unum quod in consuetudinem perperam receptum est, alterum quod nondum est, et perperam dicatur; unum dant non oportere dici, quod non sit in consuetudine, alterum non conceditur quin ita dicatur, ut sit similiter, quom id faciant, ac, si quis puerorum per delicias pedes male ponere atque imitari vatias coeperit, hos corrigi oportere si concedant; contra si quis in consuetudine ambulandi iam factus sit vatia aut conpernis, sit eum corrigi non concedant. Non sequitur, ut stulte faciant, qui pueris in geniculis alligent serpera
Abbreviated transcription (Latin):
ouare ad quãcũq sũmam indicendo referã si animauẽtes: inte¬
dir iđ in ppłm aliter ac inde om̃ibus dici in eũ qui sit inpopulo
liu uam primũ dicam pro uniuersa analogia. quur nõ modo ui
dentur esst reprehendẽda sed et̃ quur in usu quoda modo sequẽda
Sccũdo de singulis criminibus quibus rebus possint quȩ dicta sunt
contra solus. Sitã ita ut generasm conprehendãt et ea que in
priore libro sunt dicta. & ea quȩ possunt dici. atq illic preteri
pnmũ qđ auĩt qui bene loqui uelit consuetudinẽ sequi opor¬
rere nõ ranonẽ si militudinũ: qđ alter si negligat sine offen¬
sione facere nõ possit alters si sequatur qđ sine reprehensione
no sit futum erat. quod qui in loquẽdo consuctudinẽ qua openr
aeclinamus similiter ta in consuetudine esse iudemus: et ad ea
conferimus et siquid est erratũ non sine ea corrigimus. Nam ut

Expanded text:
Quare ad quamcumque summam in dicendo referam, si animadvertes, inteQuare ad quamcumque summam in dicendo referam, si animadvertes, intedici id in populum aliter ac in eum qui sit in populo. Nunc iam primum dicam pro universa analogia, cur non modo non videatur esse reprehendenda, sed etiam cur in usu quodammodo sequenda. Secundo de singulis criminibus, quibus rebus possint, quae dicta sunt contra solvi, dicam ita ut generatim comprehendam et ea quae in priore libro sunt dicta et ea quae possunt dici atque illic praeterii. Primum quod aiunt, qui bene loqui velit consuetudinem sequi oportere, non rationem similitudinum, quod, alteram si neglegat, sine offensione facere non possit, alterum si sequatur, quod sine reprehensione non sit futurum : errant; quod qui in loquendo consuetudinem qua oporterba, quae declinamus similiter, ea in consuetudine esse videmus, et ad eam conferimus et, si quid est erratum, non sine ea corrigimus. Nam ut,
Abbreviated transcription (Latin):
a nologiis. Secũ dũ de copulis multitudinis ac finis. Utrũ oiũm
uerbor÷ dicasur esse anologia. an usus an maioris partis. Ter¬
tum de copulis ꝑsonaꝵ quĩ eis debent utĩ que sunt plures .A.¬
uartim populi uniuersi : alia singuloꝵ. E de leis nõ eadẽ orato¬
ris et pocte quod eoꝵ nõ idem ius. Itaq populus utuiuersus
debet in õibus uerbis uti anologia. E si pperam est consuetus to¬
neere se ipsum. Quom orator nõ debeit in om̃ib uti quod
sine offensione nõ porest fatere. Quom poetȩ transiliere line
NEmpunt possint. Populus cĩm insua potestate singuli in illiꝰ
taq ut suã quisq consuetudinẽ si mala est corrigẽ debe sic ÷¬
populus suam E go populi consuetudinis nõ sum ut dominus At
ulo meae est ut rahoni obtemꝑare debet gubernator guberna¬
cori unus quisꝙ in naui. sic populus rationi nõ singuli populo

Expanded text:
analogiis; secundum de copulis multitudinis ac finis, utrum omnium analogiis; secundum de copulis multitudinis ac finis, utrum omnium verborum dicatur esse analogiarum usus, an maioris partis; tertium de copulis personarum, qui eis debeant uti, quae sunt plures. Alia enim populi universi, alia singulorum, et de ieis non eadem oratoris et poetae, quod eorum non idem ius. Itaque populus universus debet in omnibus verbis uti analogia, et si perperam est consuetus, corrigere se ipsum, quom orator non debeat in omnibus uti, quod sine offensione non potest facere, cum poetae transilire lineas impune possit. Populus enim in sua potestate, singuli in illius; itaque ut suam quisque consuetudinem, si mala est, corrigere debet, sic populus suam. Ego populi consuetudinis non sum ut dominus, at ille meae est. Ut rationi optemperare debet gubernator, gubernatori unus quisque in navi, sic populus rationi, nos singuli populo.
Abbreviated transcription (Latin):
nestũãt docere q̃ distere que ignorãt. In
quo fuit Crates nobilis grãmaticus qui frȩtus chrysippo homine
a siceperasq aristarchũ est : nixus sed ita ut scripta indicãt eius ut
ue unus uudectur perui disst uolũ tatẽ. quod e chrysippius de in¬
ne qualis ate quom scribit sermones propositũ habe ostendere res
suruas uissimilibus rebus uerbis. et dissimilibus similes esse uea¬
iubet quodđ pcitiatur consuetudo. Sed hi qui inloquẽdo partim sequi
iubentnos consuetudinẽ partim rationẽ: nõ tam ddiserepãt quod
uon surtuas & anologias coniũctiors sunt inferse ꝗ̃ lẽi credũt. Q¬
do ex dissimuilibus et similibus uerbis eoꝵ quod declinationib con¬
Natꝰ neꝗ anomalia neq anologia est repudianda. nisi sinõ esta
mased raque diam quo facilius ꝑuideri possint. prius detri¬
nis oeulis discernendũ. Nam quom confusim exutraꝵ partis
plera dicũ tur quan alia uid aliã resemi debet sum̃am priis

Expanded text:
nesciunt docere quam discere, quae ignorant. In quo fuit Crates, nobilis grammaticus, qui fretus Chrysippo, homine ναλογίαν atque Aristarchum est nixus, sed ita ut scripta indicant eius, ut neutrius videatur pervidisse voluntatem; quod et Chrysippus de inaequabilitate cum scribit sermonis, propositum habet ostendere similes res dissimilibus verbis et dissimiles similibus esse vocaiubet, quoad patiatur conseutudo. Sed ii qui in loquendo partim sequi iubent nos consuetudinem, partim rationem, non tam discrepant, quod consuetudo et analogia coniunctiores sunt inter se, quam iei credunt. Qdo ex dissimilibus et similibus verbis eorumque declinationibus constat : neque anomalia neque analogia est repudianda, nisi si non est ma. Sed ea quae dicam, quo facilius pervideri possint, prius de trinis copulis discernendum nam confusim ex utraque parte pleraque dicuntur, quorum alia ad aliam referri debent summam : primum
Abbreviated transcription (Latin):
ud allete due res collate sunt quȩ rationẽ hñt eande quod
du i eobebina hñt eundem. AosOp. dicitur utrũꝙ sepenitim cͦp¬
to soti simul collata quatuor analoga. Nam ut in geminis quom
simulo dicimus ess menechinũ: menechino : de unoꝰ ditunus cum
simulitudint etinhis deutroq sic quom dicimus tandẽ ratione
hinulis sem naid semissem. quã ht in argumẽto libelia ad singulam
duica ssen ei nalogon osiendimus quomꝰ utrabduꝵ dicimus etcincre
Quicu sargendo esse candẽ nanonẽ. Tum dicimus in analogia ut
sodalis et sodalisas ciuis & iciuitas: nõ est idem: sed utrũqͦ abacddẽ¬

Expanded text:
e rationem habeant eandem, quod ea verba bina habent eundem λόγον, dicitur utrumque separatim ἀνάλογον, simul collata quatuor analogia. Nam ut in geminis quom similem dicimus esse Menaechmum Menaechmo, de uno dicimus; cum similitudinem esse in his, de utroque: sic quom dicimus, eandem rationem habere assem ad semissem, quam habet in argento libella ad simbellam, quid sit analogon ostendimus; quom utrubique dicimus et in aere et in argento esse eandem rationem, tum dicimus de analogia. Ut sodalis et sodalitas, civis et civitas non est idem, sed utrumque ab eode
Abbreviated transcription (Latin):
an alogiam. Sed ne in his uocabulis quȩ declinantur sitranseunte
recto casu in rectum casum que tamen fere nõ discedũt aratiõe
sine iusta causa: ut u que gladiatores faustinos. Nam qđ pleriq di¬
cunt ut tris extremas syllabas haibeant eastdem. cascelliani. aquiliani
Animauertãt unde orũtur om̃a similia: Caseluns. Cecalius equilius

Expanded text:
analogiam... ... sed ne in vocabulis quae declinantur, si transeunt e analogiam... ... sed ne in vocabulis quae declinantur, si transeunt e recto casu in rectum casum, quae tamen fere non discedunt ab ratione sine iusta causa, ut hi, qui gladiatores Faustini: nam quod plerique dicuntur, ut tris extremas syllabas habeant easdem, Cascelliani, Aquiliani, Caeciliani, animadvertant, unde oriuntur, nomina dissimilia Cascellius, Caecilius, Aquilius,
Abbreviated transcription (Latin):
Se grecum introuit inurbem publice ibi consedit: ubi bina essent
coniuncta edificia lauandi causa unũ ibi uiri. Alterꝵ ubi mulie¬
res lauarentur. Ab eadem ratione domi suȩ quisq ubi lauatur bab¬
neum dixerũt: & qđ nõ erĩt duo balnea dicere nõ consuerũt
quom hec cintiqui nõ balneũ: sed lauiatrinã appellare consuessẽt. Sic
aquȩ caldę aloco: & aqua que ibi scatere quom ut colerentur ue¬
nisset in usum nr̃is : quom alic cd alium morbum idonaei eae essẽt
eae quom plures essent. ut putcolis & in niscis quibus utebantũ mul¬
titudinis ponius q̃ singulari uocabulo appellarũt. sic stalas q̃đ cissalẽ
do diunt & singulos graidus stamderẽt. Magis esset quȩ rendũ sine¬
llasset singulart uocabulo scalam. quom origo nomienass oslepeles
conera stem reprehendũt de casibus qđ quida nominatus hibiis edom
ꝗdam obliquos. Quodd dicũt utrosq in uocibus oposteosit quibus uder
resonderi porest. in quibus usus aut natura nõ subsit ibi nõ esse

Expanded text:
ut Graecum introiit in urbem publice ibi consedit, ubi bina essent coniuncta aedificia lavandi causa; unum ubi viri, alterum ubi mulieres lavarentur : ab eadem ratione domi suae quisque, ubi lavatur, balneum dixerunt; et, quod non erant duo, balnea dicere non consuerunt, cum hoc antiqui non balneum, sed lavatrinam appellare consuessent. Sic aquae caldae, ab loco et aqua, quae ibi scateret, cum ut colerentur venissent in usum nostris, cum aliae ad alium morbum idoneae essent, eae cum plures essent, ut Puteolis et in Tuscis, quibus utebantur, multitudinis potius, quam singulari vocabulo appellarunt. Sic scalas, quod ab scandendo dicuntur et singulos gradus scanderent, magis erat quaerendum, si appellassent singulari vocabulo scalam, cum origo nominatus ostenderet contra. Item reprehendunt de casibus, quod quidam nominatus habent rectos, quidam obliquos : quod dicunt utrosque in vocibus oportere. Quibus idem responderi potest, in quibus usus aut natura non subsit, ibi non esse
Abbreviated transcription (Latin):
ubis qui pasenea has montem possumus E quibus auom ulora accdisse
amullis past matris mortẽ et nus aptelloni. Quare quocũꝙ magie
ssauss ncum uisu uocabula simlł proportie propagata c̃ ainalo¬
neutrĩ que uols taria nõ debeãt simiłi declinari. sed inquibus na¬
cutua natunt ac usu simgulore est. qdđ natura unũ sigrufias duti
equus curt qđ conuinstas quoda modo adunũ usum oneabilla suins unꝰ¬

Expanded text:
us, qui post patris mortem, Postumus. E quibus, cum item accidisset aa, cum usu vocabuli, similiter proportione propagata est analoneutri, quae voluntaria, non debeant similiter declinari, sed, in quibus nacuntur naturam et usum. Singulare est, quod natura unum significat ut equos
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑ penno qđ est atbernus ꝑ celnus ꝑpennus. Alberna ꝑcelna. pel¬
en s uiod si snarcus ꝑ penna uirt est nomen et a nologia se¬
aeurnda lucius aelia. & quilus mutia uirilia nomina essẽ deu¬
este qquod can nomĩa hñt ab oppidis. alii aut nõ hñt aut non
est duben hñt habẽt pleriq libertini a municipio manumissi
it lis ut societatũ et fanone serui nõ seruarũt ꝓportionẽ ra¬
nonuo u romanor liberti debuerũt dici. ut a fauentiã fauen¬
tinus. areast statinus Sic aroma romanus ut nominãt᷑ aliber¬
tinis crr pubitis serius romani ꝗ manu missi ante ꝗͣ suo magi¬
inaus nomuia ꝗ eos libenanĩt succede coeperũt. Nine quoq illa
nomia esas ufincis corrinas mitenas que quom essent a loco¬

Expanded text:
a Perpenno, quod est ut Arvernus, Percelnus, Perpennus ; Arverna, Percelna, Pera Perpenno, quod est ut Arvernus, Percelnus, Perpennus ; Arverna, Percelna, Perpenna. Quod si Marcus Perpenna virile est nomen et analogia sequenda, Lucius Aelia et Quintus Mucia virilia nomina esse debest : quod alii nomina habent ab oppidis ; alii aut non habent aut non ut debent habent. Habent plerique libertini a municipio manumissi, in quo, ut societatum et fanorum servi, non servarunt proportione rationem, et Romanorum liberti debuerunt dici ut a Faventia Faventinus, ab Reate Reatinus sic a Roma Romanus. At nominentur libertini orti a publicis servis Romanenses, qui manumissi ante quam sub magistratuum nomina, qui eos liberarint, succedere coeperint. Hinc quoque illa nomina Lesas, Ufenas, C
Abbreviated transcription (Latin):
esse berna: ut cistal: cistula: cistella: in mediis nõ suni uteri
nimo ĩ quibusdã nõ sunt. ut cuus auicula auicella: sapuduta¬
pitulũ capitellu . In hoc gne uocabulor: qm̃ multa desute diũe¬
dũ e nõ esse in eo potius sequẽdã ꝗͣ consuttudinẽ rahioniehuo
ad uocabulor gna quatuor ꝑtinet. ut in hoci ponus consucum¬
dine ꝗ̃ anologias dominari facile animauertio cosuli s lidum
estese quinolde siominatius quȩ diffenĩt q uocabulis. rdeo qͥđ
sut̃ finitat ic signifuur ttes propnias ut patis heliet ut uu m
uocabuia sint insinita. ac res cõmunes deslgnent illt uat mo¬
luens & quibus sunt alia nomina a nominibus: ut illĩ ad ullo
et illa: ab illo. Alia ciuocabulo ut ab albo aldius. ab atro alraus
in neutris seruata est anologia. Nam et quom sit a Nomulor
Roma proportione nõ est ꝗđ debuit esse ꝑpenni filia non
ꝑ penne Perpenna muliens nomen esse debuit e nata esst

Expanded text:
esse terna, ut cista, cistula, cistella, in aliis media non sunt, esse terna, ut cista, cistula, cistella, in aliis media non sunt, nima in quibusdam non sunt, ut avis avicula avicella : caput, capitulum, capitellum. In hoc genere vocabulorum quoniam multa desunt, dicendum est non esse in eo potius sequendam quam consuetudinem rationem. Quod ad vocabulorum genera quattuor pertinet, ut in hoc potius consuetudinem quam analogias dominari facile animadverti possit, dictum est. Sequitur de nominibus, quae differunt a vocabulis ideo quod sunt finita ac significant res proprias, ut Paris, Helena, cum vocabula sint infinita ac res communis designent, ut vir, mulier. E quibus sunt alia nomina ab nominibus, ut Ilium ab Ilo et Ilia ab Ilio : alia a vocabulo, ut ab albo Albius, ab atro Atrius. In neutris servata est analogia: nam et cum sit a Romulo Roma, proportione non est quod debuit esse. .... Perpenni filia, non Perpennae Perpenna enim mulieris nomen esse debuit et nata esse
Abbreviated transcription (Latin):
mus : nõ discreparet in his acrior tenerrimus: neq alia trisyllaba
feret si in his dominaretur similitudo: diceremus ut canu¬
ui dissimus candidissima. pauꝑrimus pauꝑrima : sic candidus
candida : pauꝑ: pauꝑa. Et ut dicimus doctus. docta : doctissi¬
ma : sic diceremus frugalissimus frugalissima frugus & snga
tsi proportionẽ esse uerba et uno uocabulo dicimus uirum
& mulierẽ sapientem. ce in telligentẽ: & sapienborẽ  et dili¬
gensorem sic diceremus item quom ꝑuenissemius ad summa
quodi nũc satimus aliter. Nam uinĩ dicimus sapiensi ssimũ eedi¬
Qigen sissi muĩ: sogminã. sapientissimã et diligentss urã reugii
aas uocabulos huiuis gnis exempla ꝑtinet mauleol osiis celiate
Sedloc que dicta ud iuiditãdũ satis sunt qđ aa noloias collanẽ
uerboꝵ sequi nõ debemus Magnifudis uocabula quom possins

Expanded text:
mus, non discreparet in his macrior, tenerior, neque alia trisyllaba alia quadrisyllaba mus, non discreparet in his macrior, tenerior, neque alia trisyllaba alia quadrisyllaba fierent; et si in his dominaretur similitudo, diceremus ut candidissimus, candidissima ; pauperrumus, pauperrima, sic candidus, candida ; pauper, paupera; et ut dicimus doctus docta, doctissimus doctissima, sic diceremus frugalissumus frugalissima, frugus et fruga. Et si proportione essent verba, ut uno vocabulo dicimus virum et mulierem sapientem et diligentem et sapientiorem et diligentiorem, sic diceremus item, cum pervenissemus ad summum, quod nunc facimus aliter: nam virum dicimus sapientissimum et diligentissimum, feminam sapientissimam et diligentissimam. Quod ad vocabulorum huius generis exempla pertinet, multa sunt reliqua; sed ea quae dicta, ad iudicandum satis sunt, quor analogias in collatione verborum sequi non debeamus. Magnitudinis vocabula cum possint
Abbreviated transcription (Latin):
debuerũt in rectis propinquis. Nũt in consuetudine aliter ditere
pro hous Iupiter pro -bus bos pro siruus sinus. De inceps dican
de altero genere uocabuloꝵ. In quo contẽptiones fuĩt. ut albusi
albius: clbissimũ. In quo id a nologianõ feruan aspae ua nuqis¬
om sut simile salsum caldũ: et dicat ab his salsius caldius salsissi¬
mũ: calddissimũ: debuit dici. Qm̃i simile ẽ benũ. malũ. ad his
bonius d malius: bonissimũ e malissimũ Nõ ne alicib. bonuass
re sis : in ceius qesissimus. In alis bina sut quȩ sint ab cadẽ uoct¬
declinata: et ea ita ut alias desint. secundũ & tertiũ: ut ĩ hoo
mane: manius manissime. Alias ut duo prima absint. ut ab
oplimũ: optuis optum Alias ut primũ e tertiũ desit: ut amelũ
melius e melissimũ Prehȩrea sidicerentur simił quom simi¬
lia essent ater: sacer tener: et acerrimus. sacerrimus : tenerri¬

Expanded text:
debuerunt in rectis, in quibus nunc in consuetudine aliter dicere, debuerunt in rectis, in quibus nunc in consuetudine aliter dicere, pro Iovis, Iupiter, pro bovis, bos, pro strus strues. Deinceps dicam de altero genere vocabulorum, in quo contentiones fiunt, ut album, albius, albissumum, in quo item analogias non servari apparet. Nam cum sit simile salsum caldum et dicatur ab his salsius, caldius, salsissimum caldissimum, debuit dici, quoniam simile est bonum malum, ab his bonius et malius, bonissimum et malissimum : nonne dicitur bonum, caesior, caesius, caesissumus, in aliis bina sunt quae desint ab eadem vocdeclinata, et ea ita ut alias desint secundum et tertium, ut in hoc mane, manius, manissime, alias ut duo prima absint, ut ab optimum optius, optum, alias ut primum et tertium desit, ut a melius melum, melissumum. Praeterea si dicerentur similiter, cum similia essent macer, tener, et macerrimus, tenerri
Abbreviated transcription (Latin):
dei pemates: dei consentes cũ sit ut hic reus ferus deus sic xi ror
rioꝵ. Est eim̃ hoc uocabulũ figura: ut a uarinius. manilius de¬
nanus Debe ig dici: ut ouarinior manilior denariors. Et
no equũ publicũ mille assariũ esse: sed mille assarioꝵ. Ab uno
eim̃ assario multi assarii. ad eo assariors. Item secũdũ illoꝵ. ratio¬
pretoris nestoris. & nõ debuit dici quibus das. quis das. Est eim
ut ei qui: his quis at sit̃ quibus hibus Quom dicatur da pat
samiliamꝰ si cinologias sequi uellẽt nõ debuerũt dicẽ hic pater¬
famulia. Item plures familias ditẽ nõ debuerũt. Sed ut sisenna
serbul ꝑ afres familiaꝵe. Neꝙ oportebat consue tudinẽ notare: Alos
ditere boum greges alios bouerũ. et signa. alios ioum. alios iouȩ¬
rũ : quom esset fouis bouis struis & bouẽ Iouem: struenuitoui
boui strui: Nec quom hȩc conuenirẽt in obliquis casibus dubitare

Expanded text:
dii Penates, dii Consentes, cum sit ut hic reus, ferreu,s deus, sic hi rei, dii Penates, dii Consentes, cum sit ut hic reus, ferreu,s deus, sic hi rei, riorum? Est enim hoc vocabulum figura ut Vatinius, Manilius, denarius: debet igitur dici ut Vatiniorum, Maniliorum, denariorum; et non equum puplicum mille assarium esse, sed mille assariorum: ab uno enim assario multi assarii, ab eo assariorum. Item secundum illorum ratiopraetoris, Nestoris. Et non debuit dici : quibus das, his das: est enim ut hi qui his quis, aut sicut quibus hibus. Quom dicatur : da patri familias, si analogias sequi vellent, non debuerunt dicere hic pater, Scatinia, familia. Item plures patres familias dicere non debuerunt, sed, ut Sisenna scribit, patres familiarum. Neque oportebat consuetudinem natare alios dicere boum greges, alios boverum, et signa alios Ioum, alios Ioverum, cum esset ut Iovis, bovis, struis et Iovem, bovem, struem, Iovi, bovi, strui; nec, cum haec convenirent in obliquis casibus, dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
Sic item qm̃ simile est recto casu: surus. lupus. lepus. rogãt qu¬
or nõ ditat᷑ ꝓportionẽ item. suro: iupo. lepo. Sin responolent
si milia nõ esse. qđ ea uocemus dissimiłi sure : lupe lepus. Sic
eim respondẽ uoluit. Aristarcus cratetinã. quom scrisisset. simi¬
lia esst philomedes hera clides. Melicertes: dixit nõ esse similia. In
uocando rim. cum breui dici philomede. cum ie longo hemelide
cum breui melicerte. In hoc dicũt Aristarchũ nõ intellexiesseo
quod quereretur si non soluerae. Sic eim̃ ut quinq ĩ obliquis ca¬
sibus discrepauit dicere posut. ꝑꝑ eam rem rectos easus noti no¬
cł uesse similis quom queritur duo duo intͥse similia sintne¬
ne nõ debere etrisecus adsum quur similia sint: Item siessetu
a nologia simiłi ut dicũt aues. oues sues. dicerẽt item ut aui¬
um diuum. suium. Si anologiã est inquit quur populus ditu n

Expanded text:
Sic item quoniam simile est recto casu sciurus, lupus, lepus, rogant, quSic item quoniam simile est recto casu sciurus, lupus, lepus, rogant, quor non dicatur proportione sciure, lupo, lepo. Sin respondeatur similia non esse quod ea vocemus dissimiliter sure lupe lepus sic enim respondere voluit Aristarchus Crateti: nam cum scripsisset similia esse Philomedes, Heraclides, Melicertes, dixit non esse similia: in vocando enim cum E brevi dici Philomedes, cum E longo Heraclide, cum A brevi Melicerta, in hoc dicunt Aristarchum non intellexisse quod quaeretur se non solvere. Sic enim, ut quicque in obliquis casibus discrepavit, dicere potuit propter eam rem rectos casus non esse similis; quom quaeratur duo inter se similia sint necne, non debere extrinsecus adsumi cur similia sint. Item si esset analogia, similiter ut dicunt aves, oves, sues, dicerent item avium, ovium, suium. Si analogia est, inquit, cur populus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
pornicũ sit singulis casibus. Ideo eas luteras grecas nominari su
greci nr̃as senis casibus quinis nõ dicere debebãt qđ quom nono
fatuĩt nõ est amnologia. quȩ si esset negãt ullũ casũ. duobus mo¬
dus debiuisse dici: qđ fit conera. Nam sine reprehensione uulgo
alii ditũt⁊ in singulari hoc oui. & aui alii hoc oue. &. aue. Inmł¬
tuudinis hȩ puppis restis & he pieppes restes. Item qđ in patritos
casu hoc genus disꝑiliter dicũtur. ciuitatũ. parentũ. Ciuitatium
parentiũ . In accusandi. hos montes fontȩs &e hos montis fon¬
tus Item quom si sit a nologia debeãt cisimilibus uerbis similit
declinatis similia fieri. & id nõ fieri ostendi possit: despiciendam
dam esse rasionẽ equi ostendit: Nam qđ potest similis esse: q̃ mens
gens dens : quom hoꝵ casus patritus et accusatiuus in multitu¬
dine sint disparilis. Nam a primo fit gentiũ e gentis utrobup

Expanded text:
Poenicum sint, singulis casibus ideo eas litteras Graecas nominari: sic Poenicum sint, singulis casibus ideo eas litteras Graecas nominari: sic Graeci nostra senis casibus non quinis dicere debebant; quod cum non faciunt, non est analogia. Quae si esset, negant ullum casum duobus modis debuisse dici; quod fit contra. Nam sine reprehensione vulgo alii dicunt in singulari hac ovi et avi, alii hac ove et ave; in multitudinis hae puppis, restis et hae puppes, restes; item quod in patrico casu hoc genus dispariliter dicuntur civitatum, parentum et civitatium, parentium, in accusandi hos montes, fontes et hos montis, fontis. Item cum, si sit analogia, debeant ab similibus verbis similiter declinatis similia fieri et id non fieri ostendi possit, despiciendam eam esse rationem. Atqui ostenditur: nam qui potest similius esse quam gens, mens, dens? quom horum casus patricus et accusativus in multitudine sint dispariles: nam a primo fit gentium et gentis, utrubi
Abbreviated transcription (Latin):
enitidas nõ dit Nieq ut aurisitem si argentifitem nã doctũ
aristarchi suos contendũt neruos. Primũ si inhis esset a nolo¬
gia ditant derisse om̃es nominatiuos & articulos hr̃e totulẽ
casus nũc alios hr̃e unũ solũ. ut luteras singulas om̃es. alias
tris ut prȩdiũ prȩdi predio. Alios quatuor ut Mel mellis
melui melle Alios quinq ut ꝗntus quinti quinto ꝗntuma
quinte Alios sex ut unus unius uni unum. une. una Non
esu ergo in casibus a nologias. Secũdo qđ grares quur que Pngui¬
s hnͦt cusus ut lutere grȩce non dicantur alpha alphc̃t
culphatos. Siidem mihi respondebitur qđ gratteti nõ esst mra¬
uocabula S penitus barbara. quȩrã quur idẽ nr̃a nomuna
& ꝑsonar & ceteroꝵ quos uocãt barbaros cum casibus dicat
Quare si esset̃ in anologia. aut ut poenicũ e egiptioꝵ uocabu¬
Ta singulis casibus dicerent᷑ aut plurib. ut galloꝵ ac ceteroꝵ
nam dicũt alacco laucus et sic alia. In quod stribet ducel qdu

Expanded text:
nicidas non dici; neque ut aurificem sic argentificem; non doctum Aristarchei suos contendunt nervos. Primum si in his esset analogia, dicunt debuisse omnis nominatus et articulos habere totidem casus: nunc alios habere unum solum, ut litteras singulas omnes, alios tris, ut praedium, praedii, praedio ; alios quattuor, ut mel, mellis, melli, melle ; alios quinque, ut Quintus, Quinti, Quinto, Quintum, Quinte ; alios sex, ut unus, unius, uni, unum, une, uno: non esse ergo in casibus analogias. Secundo quod Crates, cur quae singulos habent casus, ut litterae Graecae, non dicantur alpha, alphati, alphatos, si idem mihi respondebitur quod Crateti, non esse vocabula nostra, sed penitus barbara, quaeram, cur idem nostra nomina et Persarum et ceterorum quos vocant barbaros cum casibus dicant. Quare si essent in analogia, aut ut Poenicum et Aegyptiorum vocabula singulis casibus dicerent, aut pluribus ut Gallorum ac ceterorum; nam dicunt alauda alaudas et sic alia. Sin quod scribunt dicent, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ue ue uduntate same neinreo es dissimilitudine plus uoluptatis q d
imilitudine sepe capiatur. Quo nomine & gemina conclauia di¬
similt polient: et lectos nd̃ om̃is paris magnitudine ac figura fa
sit ꝗđ essene analogia petenda supellectiui omes lectos habere¬
mus domi ad unam formã & aut cũ fulero aut sine eo nec
cum artidinarem gradũ nõ item ad cubicularem: nec potius dele¬
figuris ꝗͣ grabatis qui analogon ad simildi foriã plesã pcedẽ
mutena fiunt. Quare aut negandũ nodis disponia esse uicũda
aũi ꝗm necesse est confiter dicendũ uerborȩ si militudine epua
sit in consuetudine nõ esse uitandam. Quod si ana legia seque dus

Expanded text:
uptatem : tamen in eo ex dissimilitudine plus voluptatis, quam ex similitudine, saepe capitur. Quo nomine et gemina conclavia dissimiliter poliunt, et lectos non omneis paris magnitudine ac figura faciunt. Quod si esset analogia petenda supellectili, omnes lectos haberemus domi ad unam formam, et aut cum fulcro, aut sine eo, nec, cum ad tricliniarem gradum, item ad cubicularem : neque potius delefiguris, quam grabatis, qui ἀνὰ λόγον, ad similem formam plerumque eadem materia fiunt. Quare aut negandum nobis disparia esse iucunda ; aut quoniam necesse est confiteri, dicendum, verborum dissimilitudinem, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
osst iueniruqđ nopossit nõ esse analogias Restondeniũ surie do¬
buo siqd est singulare uerbum ul nõ hre analogias menoluã dlo
osse dabet uerba inquibus sit similitudo. Quare en haxtqũẽ eedu
mnclaguas srainitium uacabulũ recto casu apgaretin hstend dealit
ara lcapus ⁊ ne dispendi facit hilum qđ ualet : neg lisie ieruat
qiuica Idem hor obliquo apud Rlauitũ. Uideo fe eim nihili gendẽ

Expanded text:
od non possit, non esse analogias : respondendum, sine dubio, si quod est singulare verbum, id non habere analogias. Minimum duo esse debent verba, in quibus sit similitudo. Quare in hoc tollunt esse analogias. Sed in nihil vocabulum recto casu apparet in hoc: Quae dedit ipsa capit neque dispendi facit hilum, quod valet nec dispendii facit quicquam. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
appellati sunt. Quare inꝗb rebus nõ sub est similis natura. aut
usus iniis uocabulis huius cemodi ratio quaȩri nõ deb&. Ergo ig
ut surdus uir surda mulier sic surdũ theatrũ: qđ om̃es ires ad
auditũ sunt comparate. Contra nemo dicit cubisculũ surdũ ad si¬
lentiũ nõ ad auditũ. At si fenestrã nõ habeat dicitur: cȩtum &
dam cõmunitatẽ: dei & serui nomini ꝗd nõ item et libera no¬
stra transeut tadem ꝙ causa. quod ad usum attinet institui .¬
Opus fuit deliberis dereliquis nihis attinuit qđ inseruis gentilitia
natura nõ sub est inusu. In nostis nominib qui sumus in latio
et liberi Necessano itaꝙ ibi afpare analogia. Ae dicitur terentius
uir. serentia foemina. terentium genusim prenominsbi mlei tion
sut ilcen q hec instituta ad usum singulana i canebus cuisernerttur
fio mĩa pentilia ut anumero sccũda uerlia quartus neeriss etut

Expanded text:
appellati sunt. Quare in quibus rebus non subest similis natura aut appellati sunt. Quare in quibus rebus non subest similis natura aut usus, in his vocabulis huiuscemodi ratio quaeri non debet. Ergo dicitur, ut surdus vir, surda mulier, sic surdum theatrum; quod omnes tres res ad auditum sunt comparatae; contra nemo dicit cubiculum surdum, quod ad silentium, non ad auditum; at si fenestram non habet, dicitur caecum, utdam communitatem. Dei et servi nomina quod non item ut libera nostra transeunt, eadem est causa : quod ad usum attinet, et institui opus fuit de liberis, de reliquis nihil attinuit, quod in servis gentilicia natura non subest in usu, in nostris nominibus, qui sumus in Latio et liberi, necessaria. Itaque ibi apparet analogia ac dicitur Terentius vir, Terentia mulier. Tertium genus in praenominibus ideo non fit item, quod haec instituta ad usum singularia, quibus discernerentur nomina gentilicia; ut ab numero Secunda, Tertia, Quarta in mu
Abbreviated transcription (Latin):
subsit: tamen si ea in usu nõ ꝑuenerit. eo nõ ꝑuenire uerba
Ideo equus dicit & equa. In usu eĩm hoe distrimine coruus
& corua: nõ qđ sine usu id qđ dissimilis natura. Itaq quȩdam
alt olim. Ae nũc. Nam et tũ om̃es mares e foemine duebã¬
tur columbae. qđ nõ erãt in eo usu domestico quo nũe. Contta
pꝑ domesticos usus quod internouimus appellat mas columbusu
foemina columba natura: quom ena gnã transit &e id est in
usu discrimina totum deniq apparae: ut est ĩdocto et docta &
dodtum. Doctrina .N. ꝑ ina hȩc transire potest: e usus docuit
discriminare doctan rem aib hominib: & inhis marem ac foent¬
inam in mare & foemina e neutro. neꝙ natura mares iransit.
neꝙ foemine: neq neuera. Et ideo nõ dicitur foeminis foemi¬
na foeminũ sic reliqua Itaq singularibus ac secretis uocabulis:

Expanded text:
subsit, tamen si ea in usum, eo non pervenerit, eo non pervenire verba: subsit, tamen si ea in usum, eo non pervenerit, eo non pervenire verba: ideo equos dicitur et equa; in usu enim horum discrimina : corvus et corva non, quod sine usu id, quod dissimilis naturae. Itaque quaedam aliter olim ac nunc: nam et tum omnes mares et feminae dicebantur columbae, quod non erant in eo usu domestico quo nunc, et nunc contra, propter domesticos usus quod internovimus, appellatur mas columbus, femina columba. Natura cum tria genera transit, et id est in usu discriminatum : totum denique apparet, ut est in doctus et docta et doctum: doctrina enim per tria haec transire potest, et usus docuit discriminare doctam rem ab hominibus et in his marem ac feminam. In mare et femina et neutro neque natura maris transit, neque feminae, neque neutra; et ideo non dicitur feminus, femina, feminum, sic reliqua; itaque singularibus ac secretis vocabulis