comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do inquit uobis ut diligatis inuicẽ : adie¬
cit atq ait: simundus uos odit. scitote
quiame priorem uobis odio habuit :
cur ergo semembrũ supra uerticem
extollit : recusas eẽ incorpore sinon
uis odium mundi sustinere cũ capite
si demundo inquit es setis. mundus
qđ suum erat diligeret : Vniuersȩ hocuti
q: dicit ecclesiae quã plerũq etiam ipsã
mundi nomine appellat : sicut ẽ illud:
Totus ergomundus ecclesia. et totus
mundus odit ecclesiam : mundusigit᷑
oditmundum. Inimicus reconciliatũ :
damnatus saluatum : inquinatus mun¬

Expanded text:
do vobis, ut diligatis invicem, adjecit atque ait: Si mundus vos odit, scitote quia me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae itaque hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundTotus mundus Ecclesia est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mun
Abbreviated transcription (Latin):
do nec dum poterat iamgratulando p̃be¬
ret quando sicut sequentia sc̃ĩ euangelu
testatur. intrante beatadĩ genetrice et sa¬
lutante eli sabeth exultauit ingaudio
in fansinutero euis : sed etineo quod illum
multos filiorũ isrł ad dnm̃dm̃ ipsorum¬

Expanded text:
do nondum poterat, jam gratulando praebedo nondum poterat, jam gratulando praeberet, quando sicut sequentia sancti Evangelii testantur, intrante beata Dei genitrice, et salutante Elizabeth, exsultavit in gaudio infans in utero ejus. Sed et in eo quod illum multos filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tiam habiturũ asseruit: patent̃ indicauit :
quia ab omnibus uitiis etmundi illece¬
bris quae statum mentis solent euertere:
futurus eẽdmmunis: In eo autem quodillũ
adhuc exutero matris spũ scõreplendũ
es sememorauit : ꝓfecto quia natus
in mundum cunctis uirtutum fructibus
eẽtclari ficandus ostendit : Qquid enĩ uiuenti
et conuersanti interhomines poterat de¬
eẽ uirtutis : quiet si ut homo in iniqui¬
tatibus conceptus ẽ contramorem tam̃
humane condicionis non indelictis eũ
p̃uaricationis. sedingratia remissionis
sps scs qui eum repleuit. etiam a peccatis
omnibus ab soluerit constat quippe ueri¬
dica patrum sententia: quialege non strin
nelium ac domum eiusante perceptiose
baptis mi sua gratia consecrauit Ipseutiq
lohtennem non solum ante circumcisi om̃e
sed etanten auitatem eiusdem gratiae miu¬
nere ꝑfudit. Itaut officium suae p̃cupsio¬
nis dño ad huc in utero positus quia loquen¬

Expanded text:
tiam habiturum asseruit, patenter indicavit, tiam habiturum asseruit, patenter indicavit, quia ab omnibus vitiis et mundi illecebris, quae statum mentis solent avertere  Al., evertere, futurus esset immunis; in eo autem quod illum adhuc ex utero matris Spiritu sancto replendum esse memoravit, profecto quia natus in mundum, cunctis virtutum fructibus esset clarificandus ostendit. Quid enim viventi et conversanti inter homines poterat deesse virtutis, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum praevaricationis, sed in gratia remissionis quia Spiritus sanctus qui eum replevit etiam a peccatis omnibus absolvit. Constat quippe veridica Patrum sententia quia lege non stringnelium et domum ejus ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique Joannem non solum ante circumcisionem, sed et ante nativitatem ejusdem gratiae munere perfudit, ita ut officium suae praecursionis Domino adhuc in utero positus, quia loquen
Abbreviated transcription (Latin):
gratiã euangeli zauit recte p̃conium
gratiae ipso etiã suo nomine sigNauit :
meritoq in eius natiuitate multis exul¬
tandũ p̃dicitur perquem suae regene¬
ratioñis mundo auctor ostenditur : Erit
enimagnus corã dño: Notandũ qđ idem lau¬
dis p̃conium io hanni ab angelo : qđ ab eu¬
angelista parentib: fertur illius etilli
enim iustiante dm̃ et hiccorã dño magnis
ẽe ꝓ hibetur: quã magnus autem corã dño fu¬
erit ipse quisolus uirtutẽ magnitudinis
eius et donauit et nouerat dñs insinuat
dicens ñ surrexit internatos mulierũ
maior iohanne bapta : sed etangelus mul¬
tifariã eius corã dnõ magnitudinẽ sub¬
sequenter ex posuit : et uinum inquiens
et sicera non bibit et spũ scõreplebitur
ad huc ex utero matris suae: et multos fi¬
liorũ isrł conuertet ad dñ dm̃ ipsorũ
si quidem in eo quodillũ auino et sicera
id ẽ ab omni qđ in ebrias potest continen¬

Expanded text:
gratiam evangelizavit, recte praeconium gratiam evangelizavit, recte praeconium gratiae ipso etiam suo nomine signavit. Meritoque in ejus nativitate multis exsultandum praedicitur, per quem suae regenerationis mundo auctor ostenditur. Erit enim magnus coram Domino. Notandum quod idem laudis praeconium Joanni ab angelo quod ab evangelista parentibus fertur illius. Et illi enim justi ante Deum, et hic coram Domino magnus esse perhibetur. Quam magnus autem coram Domino fuerit, ipse qui solus virtutem magnitudinis ejus et donavit et novit, Dominus insinuat, dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Sed et angelus multifariam ejus coram Domino magnitudinem subsequenter exposuit: Et vinum, inquiens, et siceram non bibet, et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae, et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum. Siquidem in eo quod illum a vino et sicera, id est ab omni quod inebriare potest, continen
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ languore uexatum. et in super
abenigenȩ regis dominio pres sũ noueras
Vnde angelico oraculo et se ex auditũ co.u.¬
g nouit ad nõ et quo ordine salus quã q̃ re¬
bat eẽaduentura didicit: qui auidelicet
nas cesetur sibi filius qui propheg᷑ et do¬
Ctor ex imius exis tens eundem populum
aduiam ueritetis spemque ꝓmerendȩ
salutis conuerteret : et mox sequeretur
staret : Et uocabi sinquit nomen eiusio .Ul.¬
hannem : et erit gaudium tibi et exultatio:
et multinnatiui tate eius gaudebunt :
magnȩ laudis ẽ et uirtutis indicium quo¬
tiens inscripturis hominib: adõ nomen
in ponitur ułmutatur : bene a utem p̃cur¬
sorredẽptoris nr̃i ioħ uocari iubetur
lob quippe. dñigratia siue in quo ẽ gra¬
tia dicitur: Quia et ipse specialẽ p̃cete¬
ris scĩs eiusdẽ p̃cursionis gratiam acce¬
pit et in auditã eatenus mundo cȩlestis
ingressus gratiã p̃dicare aduenit qui
ergo et gratia pͥlenus extitit. et ceteris dĩ

Expanded text:
catorum languore vexatum, et insuper alienigenae regis dominio pressum noverat. Unde angelico oraculo et se exauditum cognovit a Domino, et quo ordine salus quam quaerebat esset adventura didicit: quia videlicet nasceretur sibi filius qui propheta et doctor eximius existens, eumdem populum ad viam veritatis spemque promerendae salutis converteret, et mox sequeretur  inquit, nomen ejus Joannes, et erit tibi gaudium et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Magnae laudis est et virtutis indicium, quoties in Scripturis hominibus a Deo nomen imponitur vel mutatur. Bene autem praecursor Redemptoris nostri Joannes vocari jubetur, Joannes quippe Domini gratia, sive In quo est gratia, dicitur, quia et ipse specialem prae caeteris sanctis ejusdem praecursionis gratiam accepit, et inauditam eatenus mundo coelestis ingressus gratiam praedicare advenit. Qui ergo et gratia plenus exstitit, et caeteris Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fide regnum caelorũ nullus possqt in¬
trare claues autem regni caelorũ ipsã
discernendi scientiam potentiãq: no¬
minat qua dignos recipere in regnũ.
indignos sec ludere deberet a regno
undemani feste subiungit et quod cũq
ligaueris suꝑ terrã erit ligatum e
incaelis et quod cũq solueris suꝑ terrã
erit solutum᷑ in caelis quae soluendi

Expanded text:
fide regnum coelorum nullus posset infide regnum coelorum nullus posset intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere deberet a regno. Unde manifeste subjungit: Et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quodcunque solveris super terram, erit solutum
Abbreviated transcription (Latin):
ineptaq colloquia. portȩ utiq sunt
iriferi : i quantũ suis uł auctori¬
bus uł sequacib: it̃ ꝑditionis ostendun
nam et fides si non habeatopera mortua
inferi: sed harũ nulla eccles i e quȩ sup pe¬
trã funda tata ẽ Pualet quia quifidem
xp̃i intimo cordis amore perceperit
omne quic quid ex terius periculi temptan
tis in gruerit facillime contem nit
At quicũq credentium fide ułopere uł
negatione deprauatus prodit. Non hic
suꝑ petrã dño cooperante domũ suae ꝓfes¬
sionis aedificasse. sed iuxta alterius loci
parabo lam suꝑ arenã sine fundamento po¬
fuisse credendus ẽ hoc ẽ nonsimplici ac
uera inutentione x pͥm sequi. sed terrenã
quã libet fracgilemq: obcausã habitum
p̃tendis sexpi ani: sequitur : Et tibi dabo
claues regnicaelorũ qui regem cȩlorũ
maiori p̃ceteris deuotione confessus ẽ
merito p̃ceteris ipse corlatis clauibus:
regni cacelestis donatus. ẽiut constaret
omnibus quia absq: ea confessione ac

Expanded text:
ineptaque colloquia portae utique sunt inferi, in quantum suis vel fautoribus vel sequacibus iter perditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera, mortua inferi, sed harum nulla Ecclesiae quae supra petram fundata est, praevalet, quia qui fidem Christi intimo cordis amore perceperit, omne quidquid exttis ingruerit, facillime contemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus perdiderit, non hic super petram Domino cooperante domum suae professionis aedificasse, sed, juxta alterius loci parabolam, super arenam sine fundamento posuisse credendus est, hoc est, non simplici ac vera intentione Christum sequi, sed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et tibi dabo claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus quia absque ea confessione et
Abbreviated transcription (Latin):
qui auoluntatem eius continue in sua
s tacbilitatecustodiunt: Vicini quoq
eius s̃ qui a clarita te uisionis illius. sua
as siduitecte ꝑfruunt᷑ et notandũ qđ
ñ dicat Congratu laminiinuentȩ
oui sedmibi qui auidelicet eius gau¬
diumẽ uitanra: Et cũ nos ad cȩlũ redu¬
cimur. sollem nitatem lȩtitia e illius
implemus : dico uobis quod itacgaudi¬
umerit incȩlo suꝑ uno peccatore pae

Expanded text:
quia voluntatem ejus continue in sua quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate custodiunt. Vicini quoque ejus sunt, quia claritate visionis illius sua assiduitate perfruuntur. Et notandum quod non dicit Congratulamini inventae ovi, sed Mihi, quia videlicet ejus gaudium est vita nostra, et cum nos ad coelum reducimur, solemnitatem laetitiae ejus implemus 4. Dico vobis quod ita gaudium erit in coelo super uno peccato
Abbreviated transcription (Latin):
cauit: In deserto autem nonaginta uouẽ
oues remanserant quando interra dñs
unam ãuemquȩ rebat quia rationalis
creaturȩ numerus angelorũ uidelicet
et hominũq̃: ad uidendũ dm̃ conditafu¬
erat ꝑ eunte homine erat inminutus:
et ut ꝑfecta summa ouium integraret᷑¬
incȩlo homo ꝑditus quace rebaturint̃r&
nam quod hic eucongeli stadicit inde¬
serto : Alius dicit in montib ut significet
in ex celsis. quianimirũ oues quae ñ pe¬
rierant in sublimibus stabant : Et cũ¬
inueneritouem in ponit in humeros
suos gaudens : Ouem in humeris suis
imposuit: quia humanãnaturã susci¬
piens. peccata nr̃a ipseportauit : Etue¬
niens domũ conuocat amicos et uici¬
nos dicens eis : congratulamini mibi
quia inueni ouem q̃ perierat : Inuenta
oueaddomũ redit : quia pastor nost̃
reparato homino a dregnũ cȩlesteredut:
lbi amicos etuicinos inuenit: illos uide¬
licet angelorũ choros quia mici eius s̃.

Expanded text:
cavit. In deserto autem nonaginta novem cavit. In deserto autem nonaginta novem oves remanserant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationabilis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum condita fuerat, pereunte homine, erat imminutus, et ut in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cuinvenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dicens illis: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ miseri cordiae rep̃hendebant :
sed quia ȩgrierant ltacut ȩgros. sereẽ
nescirent quatinus qđ erant agnosceren
cȩlestis eos medicus blandis fomeatis
curat: benignum para digna obicit
et in eorũ cordeuul neris tumorem p̃mit:
Aitnamq: quis ex uobis homo quihabet
centũ oues et si ꝑdiderit unam ex illis. ñ¬
nedimitat non aginta nouem in deser
mira dispensatione pietatis simi litu¬
dinẽ ueritasdedit : quã et in seipse homo
recognosceret ett amen ha ec specialit̃
ad ipsũ auctorẽ hominũ ꝑtinẽret quia
enĩ centenarius ꝑfectus ẽnumerus ipse
centũ oues habuit cũ sc̃orũ angelorum
substantiã et hominum possedit: sed
una ouis tunc periit quando peccando
homo pascua uitȩ dere liqͥt dimisitautẽ
non aeginta nouem oues indeserto quia
illos summos angelorũ choros reliquit
incccelo Curautem ccelũ des ertũ uocat᷑
nisi quod desertũ dicitur derelictum:
t uncautem ccelũ homo deseruit. cũ pec¬

Expanded text:
fontem misericordiae reprehendebant 3. fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta nomira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse centum oves habuit cum angelorum substantiam et hominum creavit, sed una ovis tunc periit, quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum. Tunc autem coelum homo deseruit, cum pec
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ habet falsa uistitia de dignationẽ :
quãuis et iusti soleant recte peccatoribis
indignari sed aliud ẽ quod agitur trpͥb
supbiae aliud quod zelo disciplinȩ de¬
dignant᷑ et enĩ sed non de dignantes despe¬
rant sed non des perantes : ꝑ secutionem
cõmouent sel amantes quia et si foris in¬
crepationes ꝑ disciplinã exaggerantin¬
tus temen dulcedinẽ ꝑ caritatẽ seruan
p̃ponunt sibi in animo ipsos plerũq quos
corrigunti mel iores ex istimant eos quoq
quos iudicant qđ uideliceta gentes et ꝑ
disciplinã subditos. et ꝑ humi litac tẽcusto¬
diunt semet ipsos : At contra hi quide fal¬
saiustitia suꝑ biresolent: ceteros quosq de¬
spiciunt nulla infirmantibus misericor¬
dia condescendunt : et quo se peccatores
x. eẽ ñ credunt: eodeterius peccatores fiuNꝰ
dequorũ profectonumero pharisȩi ex¬
titerant qui diiudicantes dnm̃ qđ pec¬
catores susciperet arenticor de ipsũ

Expanded text:
sionem habet , falsa justitia dedignationem, sionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
estiuum tempus quod corpori
meo ualde contrarium ẽ. loqͥ
mede ex positione euangelii.
longamora in t̃ueniente ꝓ hi¬
buit: sed nũ quid quia lingua
tacuit arderecaritas cessauite hoc
et enĩ dica qđ apud seurm unus quisq co¬
gnoscit plerũq caritas quib: dã occupa¬
tionib: p̃pedita et integra flagrat in
corde: et tamen ñ monstrat᷑ in opere quia
et solcũ nube tegitur. ñ uidet᷑ int̃ra. et ta¬
men ardet incȩlo: sic sic ẽẽ occupata cari¬
tas solet: ecintus uim sui ardoris exerit
et foris flãmas operis ñ ostendit: sed quia
nunc adloquendũ tẽpus rediit urã me
studia accendurł : ut mihi tanto am¬
plius loqui libeat: quantũ hoc urãe men¬
tes desiderabilius expectant: Audi¬
stis nãq: inlectione euangeli ca fr̃s mei
quia peccatores et publicani accesser̃
adredemptorẽnrm.: et non solũ ad col¬
loquendum sed etiã ad conuescendũ rece¬
ptisunt quod uidentes pharisei dedignatis :
Ex quarẽ colligite quia uera iustitia c̃pas¬

Expanded text:
estivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compas
Abbreviated transcription (Latin):
plus de conuersis peccatorib: quã de
stantibus iustis inccelo gaudium ẽe
fatectur nisi hoc qđ ipsi ꝑ cotidianũ
uisionis experimentũ nouimus. quia
plerũq: hiqui nullis seo ppressospec¬
catorũ molib sciunt. staent quidem
inuia iustitiae nulla inlicita ꝓpetran :
sed tamen ad caelestempatriam anxie
non anhelant:tantoq: sibi in rebus li¬
citis usũ p̃bent quanto seꝑ petrasseilh¬
cita nulla meminer̃ et plerũq pigri
remanent adexercenda bona p̃cipua:
quia ualde sibi securi sunt quod nulla
commi serint mala grauiora Atcon¬
tra non nũ quã hiquisealiqua inlici¬
ta egissememiner̃ . ex ipso suodo lore
compuncti in ardescunt ad amorẽ di:
seseq: inmagnis uirtutibus exercent:
Cuncta difficilia scĩ certaminis ap¬
petunt omnia mundi dereliqͥuunt :
honores fugiunt : acceptis contumeli¬
as lȩtant̃ : flagrant desiderio ad cae¬
lestempatriam anbelant : et quia se er¬
ras seadõ considerant dã nap̃cedentia
lucris sequentib: recompensant : maius

Expanded text:
plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur, nisi hoc quod ipsi per quotidianum visionis experimentum novimus, quia plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse nulla illicita meminerunt. Et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde sibi securi sunt quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti, inardescunt in amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent, cuncta difficilia sancti certaminis appetunt, omnia mundi derelinquunt, honores fugiunt, acceptis contumeliis laetantur, flagrant desiderio, ad coelestem patriam anhelant; et quia se errasse a Deo considerant, damna praecedentia lucris sequentibus recompensant. Majde
Abbreviated transcription (Latin):
cceuiruenit cui nomen erat
ia irus. et ipse princeps sina¬
gogeerat : priorilectioniquã
deabiecti sinagoge fideq eccłȩ

Expanded text:
cce vir venit cui nomen erat Jairus, et ipse princeps synagogae erat. Priori lectioni quam de abjectione Synagogae, fideque Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sicut serpentes et simplices sicut colũbȩ:
nõ ncupatur. quis piritali gratia p̾lenis
extitis semonstratur et iusta satis laude
dilectorem confessoremq: suũ dñs re¬
munerat .cũ cum scĩ sp̃s silium ee testat
a quo ipse diuiui filius asseueratur. quã¬
uis hoc ipsum multum dissimilit̃ fieri
nullus fidelium dubitat: dñs enĩ xp̃s
filius dĩ pernaturam. perrus. sicut et ceter:

Expanded text:
sicut serpentes, et simplices sicut columbae . sicut serpentes, et simplices sicut columbae . nuncupatur, qui spirituali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur a quo ipse Filius Dei vivi asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitat. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus, sicut et caeteri
Abbreviated transcription (Latin):
descendisse : si enim intersacramenta in¬
carnationis eius quibus redempti sumis
potentiam diuinitatis quacreati sumis
pia sem ꝑmente recolimus fitut ipsi quo¬
q: cũ petrosuꝑnȩbeatitudinis mercede
donemur Nam confitente illox p̃mfi¬
lium dĩuiui. uidecmus quod sequitur:
respondens autem ils dixit beatus es
simonbariona sonstat ergo quia pos
ueram xpoi confessionẽ uera beatitu di¬
nis p̃mia restant : sed intueamur attex¬
ti qualequantũ uẽsit nomen illo d.quo
ꝑfectum suinominis confessorem glorifi¬
cat . ut huius etiam nos ueracit̃ eum confiten¬
do mereamur. eẽ consortes : beatus es inquit
simonbariona bariona syrqace. latine dr̃
filius columbae filius autẽ colũbȩ recte
uocatur Apłs petrus. qui a uidelicet colũba
multũ simplex. ẽ animal. et ipse pruden¬
ti ac pia simplicitate dnm̃ sequaebatur. me¬
mor illius pcepti quod cũ suis condiscipu¬
lis
ab eodem magistro simplicitactis
acueritatis accepit : estote prudentes

Expanded text:
descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quantumve sit nomen illud, quo  Al., quod perfectum sui nominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes
Abbreviated transcription (Latin):
principes factidis pensatione cȩlestiromã
petentes sacratissimasua corpora inilis
urbis arce reconderenq: totius mundi
optinuerat principatũ quatem potentiã uir¬
tutis suae xp̃s ostendens ubimundus capuc
habet imperiui biregni sui principes collo¬
caret

Expanded text:
principes facti dispensatione coelesti, Romam principes facti dispensatione coelesti, Romam petentes sacratissima sua corpora in illius urbis arce recondiderunt, quae totius orbis obtinuerat principatum: quatenus potentiam virtutis suae Christus ostendens, ubi mundus caput habebat imperii, ibi regni sui principes collocaret
Abbreviated transcription (Latin):
qui prosuarũ remuneratione uirtutũ
ultra humana merita tertium raptus
ad caelũ caelestia secreta cognouit: ut
ecclesiarũ futurus doctor int̃ angelos
disceret quodint̃ homines p̃dicaret: ut ne¬
quis eumpune ultr& non credat. quide
sa cramentis dominicis ñ solũ audita loqͥt᷑
est gratiaut qui decȩlestib in aposto latũ
uocatus ẽ a posto latus eus consecraret
incȩlo et postom̃a hic ẽ paulus quicerui
cessuasquas aduersũ xp̃i nom̃ suꝑb: erexe¬
rat ꝑfidorũ cȩdendas gladio humillimis
ꝓxp̃i honore sũmisit nec piguit eũ ꝓillo
morique seꝓbauerat uiuere et regnare
multocertam in e dimicando innumera bella
ꝑegerat uelut uictor̃ emundi romasusci¬
peret adtriũphĩchi ergos beatis simipe¬
trus et paulus. qui sa cram̃tũ cȩlestis regni
un ospũ p̃dicantes subunius passiopediei
doctrinã suã pio sanguine et mortefortis s¬
ma c̃secrar̃ quietiã tã quã ecclesiarũ omniũ

Expanded text:
qui pro suarum remuneratione virtutum qui pro suarum remuneratione virtutum ultra humana merita tertium raptus ad coelum, coelestia secreta cognovit ; ut Ecclesiarum futurus doctor inter angelos disceret quod inter homines praedicaret. Aut quis ei impune ultra non credat, qui de sacramentis dominicis non solum audita loquitur, stri actum est gratia, ut qui de coelestibus in apostolatum vocatus est, apostolatus ejus consecraretur in coelo. Et post omnia, hic est Pces suas, quas adversus Christi nomen superbus erexerat, perfidorum caedendas gladio humillimus pro Christi honore submisit: nec piguit eum pro illo mori quem saepe probaverat vivere et regnare multo certamine dimicando innumera bella peregerat, vel victorem mundi Roma susciperet ad triumphum. Hi ergo sunt beatissimi Petrus et Paulus, qui sacramentum coelestis regni uno spiritu praedicantes, sub unius passione diei doctrinam suam pio sanguine et morte fortissima consecrarunt; qui etiam tanquam Ecclesiarum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
cos quia sanaui aegros qui a fugauidȩ¬
mones quia esurientes populos quinq: pa¬
nibus paui :. anquia detumulis mortuos
sus citaui Anforte magis quia fidelib meis
regnum cȩlestȩ ꝓmisi sed si pstareme
posse dubitas quȩ ꝓmitto aspice sitam̃
potes undete uł qualis appello : sed quare
me ꝑsequeris saule autquid me ꝑsequendo
ꝓficies: Nũ quid aduersus regnantẽ in cȩ¬
loullũ tua ꝑsecutio habebit effectũ: nũ¬
quid nocere mihi quicquã poteris. quẽ
non potes intueri ego enĩ sũ its naza¬
renus quẽ tu ꝑ sequeris qui terras cȩlo.
crucẽ regnamortẽ ꝑpetuitate mutaui:
de quib: omnib: ñ tedebere cunetare.
et ereptus tibinunc et post paululũ red¬
ditus suadebiit aspectus Atbeatissimis
paulus repentina quidem caecitate co¬
ercitus intellecta ta menmaiestate lo¬
quentis ecȩlo continuo fidelis effectus.
et a ꝑsecutione destitt. et nouos intuen
dixpͥm oculos ad qui siuit hic ẽ paulus

Expanded text:
cos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daecos, quia sanavi aegrotos, quia fugavi daemones, quia esurientes populos quinque panibus pavi? An quia de tumulis mortuos suscitavi? An forte magis quia fidelibus meis regnum coeleste promisi? Sed si praestare me posse dubitas quae promitto, aspice, si tamen potes, unde te vel qualem appello? Sed quare me persequeris, Saule? Aut quid, me persequendo, proficies? Nunquid adversus regnantem in coelo ullum tua persecutio habebit effectum? Nunquid nocere mihi quidquam poteris, quem non potes intueri? Ego enim sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris, qui terras coelo, crucem regno, mortem perpetuitate mutavi. De quibus omnibus non te debere cunctari, et ereptus tibi nunc, et post paululum redditus suadebit aspectus. At beatissimus Paulus repentina quidem caecitate coercitus, intellecta tamen majestate loquentis e coelo, continuo fidelis est effectus, et a persecutione destitit, et novos intuendi Christum oculos acquisivit. Hic est Paulus,
Abbreviated transcription (Latin):
sione q̃: siuitꝰ quid etiã degloriosissimo
referã paulo. inquodns fidem nominis
suidũ ipsã fidem ꝑsequeret᷑ elegit qui
dũ uelut acerrimus ꝑsecutor xp̃ianã ua¬
stat ecclesiã inimico adhuc eius in pecto¬
re. amicũ sibi corxp̃s inuenit : dũq tẽ¬
poralia capit ad supplicia xp̃ianos ipse
ꝑpetuã captus ad gratiã factus ẽ subito
pastor ex lupo exp̃donecustos ex hoste
defensor unde patuit : nec paulũ mali¬
gnȩmentis ꝓposito plebem dominicã ꝑsecu¬
tũ nec xp̃m latuis sequẽ eligeret in paulo:
hic ẽ paulus qui xp̃ĩ uocibus inclamatis
ecaelo oculis in se iudaicȩ infidelitatis
optusis. uidendiaciem ñ ꝑdidit sed mutauit :
Amisit oculos etrecepit. ut uno eodẽq tẽ¬
pore et in ꝑsequentẽ caecitatis uindicta
ꝓcederet et conuocantis dĩ gratia in lumina
saulequae mec odium erga me tuũ excita¬
uit iniquitas nũ quid quia inͥ luminauicae¬

Expanded text:
sione quaesivit! Quid etiam de gloriosissimo sione quaesivit! Quid etiam de gloriosissimo referam Paulo, in quo Dominus fidem nominis sui, dum ipsam fidem persequebatur, elegit? Qui dum velut acerrimus persecutor Christianam vastat Ecclesiam, inimico adhuc ejus in pectore amicum sibi cor Christus invenit; dumque temporalia capit ad supplicia Christianos, ipse perpetuam captus ad gratiam, factus est subito pastor ex lupo, ex praedone custos, ex hoste defensor; unde patuit nec Paulum malignae mentis proposito plebem dominicam persecutum, nec Christum latuisse quem eligeret in Paulo. 220 Hic est Paulus, qui, Christi vocibus inclamatus e coelo, oculis in se Judaicae infidelitatis obtusis, videndi aciem non perdidit, sed mutavit; amisit oculos, et recepit: ut uno eodemque tempore et in persequentem caecitatis vindicta procederet, et vocantis Dei gratia illuminarSaule? Quae mea odium erga me tuum excitavit iniquitas? Nunquid quia illuminavi cae
Abbreviated transcription (Latin):
trus et suꝑ hanc petrã aedificabo ecclesiã
meã : Nã sicut in deserto dominicositienti po¬
pulo aqua flux̃ epetra ita uniuers omundo
ꝑfidiȩ ariditate lassanti deore petri fons
saluti ferȩ confessionis emersit: Hio ẽ. pe¬
trus cuixp̃s ascensurus ad patre pascen¬
das ouiculas suas agnosq: cõmendat ut
quos ille pietctis miscratione redime¬
rat. hic fidei suae uirtute seruaret et
recte saneei arbiter occultorũ dĩfilius
pascendas ouessuas tuendasq cõmisit
cuinouerat imnutriendo greged omini¬
co nec studium deeẽ nec fidẽ: hio ẽpetris.
quidũ aderucẽ tãquã crucifixi discipulis
duceret᷑ uero se poscens corpore cruci
figi passionẽ nonrennuit . sed ȩqualita¬
tem crucis dominicȩ declinauit. ut osten¬
deret uniuersis admirandȩ sehumilita¬
tis uirtutẽ nouiq: mrsterii disciplinam.
prex̃ petrus ad crucẽ qui repulsotimore
mortis moriendi ordinẽ tã a cerba in pas¬

Expanded text:
trus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam trus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Nam sicut in deserto, dominico sitienti populo, aqua fluxit e petra, ita universo mundo perfidiae ariditate lassanti, de ore Petri fons salutiferae confessionis emersit. Hic est Petrus, cui Christus ascensurus ad Patrem, pascendas oviculas suas agnosque commendat: ut quos ille pietatis miseratione redemerat, hic fidei suae virtute servaret. Et recte sane ei arbiter occultorum Dei Filius pascendas oves suas tuendasque commisit, cui noverat in nutriendo grege dominico nec studium deesse nec fidem. Hic est Petrus, qui dum ad crucem tanquam crucifixi discipulus duceretur, verso se poscens corpore cfigi, passionem non timuit, sed aequalitatem crucis dominicae declinavit, ut ostenderet universis admirandae se humilitatis virtutem novique mysterii disciplinam simi, perrexit Petrus ad crucem, qui repulso timore mortis, moriendi ordinem tam acerba in pas
Abbreviated transcription (Latin):
mergitur et immaculã nescit planta desi¬
dere : simulecillud nedũ suꝑ aquas am¬
bulans petruspede in trepido ꝑuenisset
ad xpͥm dñi forte sui uirtutibus ae quaret᷑
sed quidillum tanto a pere dicimus tre¬
pidasse cũ pia trepidatio sua maiorem
ꝓfecit ad fidem ut enim credidit petrus
imperio dñi sui posse a fluctib: sus tentars
ltanihi lominus dũ mergitur credidit ipsi¬
us dnĩ sui seuir tute saluandũ uere beati
petri. etdũ trepidat mirabilis fides quã nec
purguentis periculi potuit turbare formido:
clamando enimdũ mergitur dnẽ libera me
dese diffisus ẽ non de dño dubitacuit: Ne
quis ergotimorem hunc gloriosissimi
petriducat inuitiũ qm̃timor iste quãuis
primã eius turbauerit fidẽ confidentiã ta¬
men in eore paratȩ credulitatis ornauit hic
ẽ petrus cuix p̃s dñs communionẽ sui nominis
libent̃ indulsit ut enĩ sicut apłs paulus
trus factus ẽ petradicente eid no. tues pe¬

Expanded text:
mergitur, et immaculati nescit planta desidere: simul et illud, ne, dum super aquas ambulans Petrus pede intrepido pervenisset ad Christum, Domini forte sui virtutibus aequaretur. Sed quid illum tantopere dicimus trepidasse, cum pia trepidatio sua majorem profecit ad fidem? Ut enim credidit Petrus imperio Domini sui posse se a fluctibus sustentari, ita nihilominus dum mergitur, credidit ipsius Domini sui se virtute salvandum. Vere beati Petri et dum trepidat mirabilis fides, quam nec urgentis periculi potuit turbare formido: clamando enim dum mergitur, Domine, libera me , de se diffisus est, non de Domino dubitavit. Ne quis ergo timorem hunc gloriosissimi Petri ducat in vitium: quoniam timor iste quamvis primam ejus turbaverit fidem, confidentiam tamen in eo reparatae credulitatis ornavit. Hic est Petrus, cui Christus communionem sui nominis libenter indulsit. Ut enim, sicut apostolus Paulus trus factus est petra, dicente ei Domino: Tu es Pe
Abbreviated transcription (Latin):
etiterum sumo eam: haec potestas tri¬
stserat. quando faciebat qđ non faceret:
nisi uoluis set: potestite enimfecit.
non conditione quia ipseuolu it non quia
iudȩus potuit: trans figurauit ergo in
se infirma mem bra corporis sui: et for¬
te deillis dictum ẽ qui seminant in la¬
crimis ingaudiometent : Idẽ deinfir¬
mioribus: ñ enĩ in lacrimis seminabat.
Ille ipsius xp̃i magnus p̃coq̃uando dice¬
bat : ego enimiam immolor et tempus
mecce resolutionis instat: bonũ certam̃ cer¬
tauicur sũ c̃sũ maui fidẽ seruaui decetero suꝑ ẽ
mihi corona iuistitiȩ coronade manipulis :
suꝑẽ in qͥt mihi corora iustitiȩ q̃uã reddec mihi
dñs in illa die iustꝰ iudex: qua sidicer et:red¬
det mibi mes sem c̃uime ipsum impendo
sementem haec uerba quantum intellegi¬
mus frs exultantis sunt non plorantis:
Nũ quid quando ista dicebat in lacrimis
erat non nesimilis erat hi laridatoriqũe

Expanded text:
et iterum sumo eam . Haec potestas triet iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de infirmioribus. Non enim in lacrymis seminabat ille ipsius Christi magnus praeco, quando dicebat: Ego enim immolor, et tempus meae resolutionis instat. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi: de caetero superest mihi corona justitiae, corona de manipulis; superest, inquit, mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex : quasi diceret, Reddet mihi messem, cui me ipsum impendo sementem. Haec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilari datori, qu
Abbreviated transcription (Latin):
pore enim suo metemus quide fecerit
ergo in lacrimis cumomnia bona opera
nostra. habere debeant hi laritatem :
et quidem demartrrib: dici potest q̃uia
cum lacrimis semina uerins fortit̃ enĩcer¬
tacuer̃ : et in magnis tribulationibus
fuer̃ : nam ut eorum lacrimas xp̃s con¬
solaretur. transtulit eos et transifigu¬
rauit eo s. et dixit : tristis ẽ anima mea
usq: ad mortem: uerumta men fr̃s meiꝰ
uide tur mihi quod caput nr̃m in firmio¬
ribus suis membris compassũ ẽ. nedese
fortemem bra infirma des perarent sicut
ẽ humana fragilitas morte propinquatTe¬
in frmores ꝑturbccretuT et dicerent non sead dm̃
ꝑtinere ñam si pertinerent gauderenT
Ideo prius xp̃sdixit : tristis ẽ anima mea
usq: ad mortem : Pat̃ si fieri potest transe¬
at a me calix iste : quis hoc dicit : quae
potestas quae firmitas auditequidi¬
cit : potestatem habeo ponendianimã meã :
et potestatem habeo iterũ sumendi eam :
Nemotollit eam ame sedego pono eam:

Expanded text:
pore enim suo metemus . Qui defecerit ergo in lacrymis, cum omnia bona opera nostra habere debeant hilaritatem? Et quidem de martyribus dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem. Verumtamen, fratres mei, videtur mihi quod caput nostrum infirmioribus suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam,
Abbreviated transcription (Latin):
rat qđ dicouobis intenebris dicite in lumi¬
ne : et quod in aure auditis p̃dicate super
tectec nunc in fert Quid post p̃dicationem
sequatur: ad fidem xp̃i totus orbis contra
sediuisus ẽ : unaquȩq: domus et infide¬
les habuit et credentes : ẽ ꝓpterea bellum

Expanded text:
rat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumne; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi totus orbis contra se divisus est. Unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ in excelsa loquitur : ꝑoris
portã extrait mortuũ : quiui derit
mulierẽ ad concupiscendã eã ꝓoculorũ
portã suae mortis indicia ꝓfere quifa¬
bulis otiosis. ohscenis uecarminibus uł
detractionibus aurem libent̃ a perit
hanc animȩ suae portẽ̃mortis efficit :
ceterosq qui non seruat sensus mortis sibi
ipseres erat aditus : Obsecrodñẽ ihũ cun¬
ctas meȩciuitatis portas iustitiae facias
ut ingressus in eas confitear nominituo
tuaeq maiestati cũministris cȩlestibus
eã crebrius in ui senti ñ setor e latica da¬
ueris occurrat sed eupet salus muros
illius portas eius laudatio : Et haeo
uiduaerat : et turbaciuitatis multacũ
illa : uliduã eẽ ecclesiã omnis anima quȩ
sponsi dñiq: sui semorte redẽptã me¬
minit agnoscit : diuino autẽ nutu mul¬
ta dñm turba multa uiduã comitabat᷑.
ut uiso tantomiraculo multitestes mul
tifierent dilacudatores : quã cũ uidis

Expanded text:
iniquitatem in excelsum loquitur , per oris iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cunctas meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressus in eas confitear nomini tuo, tuaeque majestati cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidis
Abbreviated transcription (Latin):
pulieius et turba copiosa Cũ aute apꝰ ꝓ¬
pinquaret portȩ ciuitatis. eccede functis
efferebatur filius unicus matris suae :
defunctus hic qui extra portã ciuitatis
multis ẽ intuentibus elatus significat
hominẽ. loeta li criminũ funere sopora¬
tũ. eandemq: in suꝑ animȩ mortẽ ñ cor¬
dis ad huc cubili tegentem sed ad mul¬
torũ notitiã ꝑ locutionis operis u̾e in¬
dicium quasi persuae ostia ciuitatis
ꝓpalantem : quibenefilius unicus ma¬
trissuae fuisse ꝑhibet qui alicetemul
maculata uirgomat̃ ecclesia singuli
quiq tacmensidelium : uniuersalis
se ecclesiae filios rectissime fatent᷑
nã etelectus quilibet quando adfidẽ
imbuitur filius ẽ quando alios imbuit
mat̃ : An non mat̃no erga paruulos ange¬
bat᷑ affectui quia it filio limei quos iterũ
parturio. donec formetur xp̃s in uobis
Portã ciuitatis quade functus effereba¬
tur puto aliquẽ desensib: eẽ corporeis:
qui enĩ seminat int̃ fr̃s discordias qui

Expanded text:
turba copiosa. Cum autem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adtorum notitiam per locutionis operisve sui indicium, quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matris suae fuisse perhibetur, quia licet e mmaculata virgo mater ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est, quando alios imbuit, mater. An non materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis. Qui enim seminat inter fratres discordias, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aderant itauehementissimustimor per¬
cudit ut nullus egrediente illa scã anima
illic stare potuis set Et hi ergo qui uideran
et hi qui omnino nonuiderant. uno om̃sti

Expanded text:
aderant, ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes ti
Abbreviated transcription (Latin):
munis infirmatas ut illam repr&e¬
hensionem aut obiurgationem non
odium sed misericordia praecedat
Nt siue ad correctionem eius propt̃
quem id facimus siue adper uersio¬
nem ualuerit : Nam incertus est exi¬
tus nos tamen desim plicitate ocul
nostri securisi mus: si autem cogitan¬
tes nos met ipsos inuenerimus in eo
uitio in quo est ille quemre prehen¬
dere parabamus: nonre prehenda¬
mus neque obiurgemus sed tantũ con-¬
gemes camus : et non illum optempe

Expanded text:
munis infirmitas, ut illam repremunis infirmitas, ut illam reprehensionem uel obiurgationem non odium, sed misericordia praecedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtempe
Abbreviated transcription (Latin):
acceperit: ut merito appellet᷑ trabes fieri
autẽ potest. ut suras caris homini uelis eũ
corrigi si autem oderis hominem. ñ
potes eum uelle corrigere et ideo
in possibile dicitur ut festucam fra¬
tris oculo demat . qui suo trabem
gesteet in oculo. Hypocrita el ce
primum trabem deoculotuo. et tunc per¬
spicies ut educas festucam deo culo fra¬
tristui Id est primo abste expelleo di¬
um. et deinceps poteris iam eum quẽ
diligis emendare: et est uere multũ
cauendum et molestum. hr pocritarũ.
Id est simulatorum genus quicum
õnium uitiorum accusationes odio
et liuore suscipiant. etiam consul¬
tores uideri uolunt: Et ideo pie
caute que uigi landum est utcum ali¬
quem reprehendere uelobiurga¬
re necessitas coegerit . Primo cogi¬
temus utrum talesit uitium quo dnũ¬
quam habuimus. uel quo iam carui¬
mus : et sinum quam habuimus. cogi¬
temus: et nos homines esse. et habe¬
re potuisse: siuero habuimus et ñ
habemus tangat memoriam com¬

Expanded text:
acceperit, ut merito appelletur trabes. Fieri autem potest, ut si irascaris homini, velis eum corrigi; si autem oderis hominem, non potes eum velle corrigere. Et ideo impossibile dicitur ut festucam fratris oculo demat, qui suo trabem gestat in oculo. Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc perspicies ut educas festucam de oculo fratris tui. Id est, primo abs te expelle odium, et deinceps poteris jam eum quem diligis emendare. Et est vere multum cavendum et molestum hypocritarum, id est, simulatorum genus, qui cum omnium uitiorum accusationes odio et liuore suscipiant, etiam consolatores uideri se nolunt. et ideo pie cauteque uigilandum est, ut, cum aliquem reprehendere uel obiurgare necessitas coegerit, primo cogitemus, utrum tale sit uitium, quod numquam habuimus uel quo iam caruimus; et si numquam habuimus, cogitemus et nos homines esse et habere potuisse; si uero habuimus et non habemus, tangat memoriam com
Abbreviated transcription (Latin):
eis solatollit᷑ speciesquagaudebant sed dat᷑
etiã qđ ina et̃nũ gemant ne contẽ pͥneres enĩ
tenebras. O quis quis es flagitiosus quisoles
ꝓpt̃tua mala facta et pt̃ lasciuia adulteria
ñ solũ tenebras non horrere. quisolesplis
gaudere quando lucerna ex̃ inguitur
nontales tenebras habebis ubi gaude as
ubi lȩteris ubiteuo luptactib carnes oblectes
ñ sic er̃ ipsȩ tenebrae sed quomodo er̃ ibi
erit fletus et stridordentiũ Tortor sine de¬
fectu tortus sine defectii nec qͥ torquet fati¬
gat᷑ Nec quitor quit᷑ morit᷑ er̃ ergo aet̃nȩ
lacrimȩ illis quisi cuixer̃ er̃ ȩt̃nagaudia

Expanded text:
eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur eis sola tollitur species qua gaudebant, sed datur etiam quod in aeternum gemant. Ne contemneres enim tenebras, o quisquis es flagitiosus, qui soles propter tua mala facta, et propter lasciva adulteria non solum tenebras non horrere, sed quaerere, qui soles plus gaudere quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. Erunt ergo aeternae lacrymae illis qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
crimaredit porro autẽ illi qui hic in anit̃
plorant in anit̃ rident cupiditactibus suis
dissipati. quando fraudant᷑ gemunt.
quan do frccudant exultant : plorant
et ipsi inuia istcoplorant etipsi sed ñexul¬
tactione uenientes autẽuenient in exultactio¬
ne portantes manipulos suos quid colligur̃
qͥnihil seminauer̃ iminocolli gurat. sed
quod somina uer̃ quia spinas seminauer igñẽ
colligunt et eunt non defletu adri sum sicut
sci euntes ibaent etflebant portantes semi¬
nae suec uenientes autemuenient in exulte¬
tione illi a fletu adfletũ afletucum
risuad fletũ sinerisu quidenĩ illis fiet quo
eunt quandore surrexerint quidni si qđ
dñs dix̃ ligateillis manus et pedes et ꝓ¬
iciteillos in tenebras exteriores Age quid
postea tenebraeer̃ et dolor ñ erit : forte
palpabant sedñ dolebunt ñ uidebunt.
sed ñ cruciabunt᷑ absit ñ sole tenebrȩ er̃ ñ

Expanded text:
cryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter cryma redit? Porro autem illi qui hic inaniter plorant, inaniter rident, cupiditatibus suis dissipati, quando fraudantur gemunt, quando fraudant exsultant: plorant et ipsi in via ista, plorant et ipsi; sed non in exsultatione. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Quid colligunt, qui nihil seminaverunt? Imo colligunt, sed quod seminaverunt: quia spinas seminaverunt, ignem colligunt; et eunt non de fletu ad risum, sicut sancti, Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua, venientes autem venient in exsultatione: illi a fletu ad fletum, a fletu cum risu ad fletum sine risu. Quid enim illis fiet? Quo eunt quando resurrexerint? Quo, nisi quo Dominus dixit, Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores? Age, quid postea? Tenebrae erunt, et dolor non erit? Forte palpabunt, sed non dolebunt? non videbunt, sed non cruciabuntur? Absit. Non solae tenebrae erunt, non