comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuidatur recte loquendi scientiã: et poetaꝵ en arrationẽ.
plus habet in recessu ꝗͣ fronte promittit.Nam et seriben¬
di ratio coniuncta cum loquendo est: et narrationẽ p̃cedit
emendata lectio. et mixtum his omnibus iudiciũ est. Quo
quid̃ ita sunt seuere usi ueteres grãmatici ut nõ uersus
modo censoria quadam uirgula notare: et libros ꝗ falso ui¬
derentur inscripti tanꝗͣ subdititios submouere familia ꝑ¬
miserint sibi. sed auctores alios in ordinem redegerint. a¬
lios omnino exemerĩt numero Nec poetas legisse satis
est. excutiendum omne scriptoꝵ gñus. non ꝑꝑ historias
mõ. sed uerba. quę frequẽt᷑ ius ab auctoribus sumunt.
T um nec citra musicen grãmatice pot eẽ perfecta cum el
de metͥs rhythmnis q dicendum sit. Nec si rationem si¬
derum ignoret. poetas intelligat ꝗ ut alia omittã totiẽs
ortu occasuq signoꝵ indeclarandis temporibus utunt᷑.

Expanded text:
dividatur, recte loquendi scientiam et poetarum enarrationem, dividatur, recte loquendi scientiam et poetarum enarrationem, plus habet in recessu quam fronte promittit. nam et scribendi ratio coniuncta cum loquendo est, et enarrationem praecedit emendata lectio, et mixtum his omnibus iudicium est; quo quidem ita severe sunt usi veteres grammatici, ut non versus modo censoria quadam virgula notare et libros, qui falso viderentur inscripti, tanquam subditos summovere familia permiserint sibi, sed auctores alios in ordinem redegerint, alios omnino exemerint numero. nec poetas legisse satis est: excutiendum omne scriptorum genus non propter historias modo sed verba, quae frequenter ius ab auctoribus sumunt. tum neque citra musicen grammatice potest esse perfecta, cum ei de metris rhythmisque dicendum sit, nec, si rationem siderum ignoret, poetas intelligat, qui ut alia omittam totiens ortu occasuque signorum in declarandis temporibus utantur;
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Adde ꝙ multa uapulãtibus dictu deformia et mox
uerecundiȩ futura sȩpe dolore uel metu acciderunt. qui
pudor refrangit aium et abiicit. atq ip̃ius lucis fugam et
tedium dictat. lam si minor ĩ eligendis custodum et prȩcepto¬
rum moribus fuit cura. pudet dicere in quę ꝓrobra nefandi ho¬
mines isto cȩdendi iure abutant᷑: quam det aliis q nõnunꝗͣ
occasionẽ hic miseroꝵ metus. Non morabor in parte hac:
nimiũ est quod intelligitur. Quare hoc dixisse satis est in
ȩtatem infirmã et ĩ iuriȩ obnoxiã nemini debet nimium li¬
cere. Nunc quibus instituẽdus sit artibus ꝗ sic formabitur
ut fieri possit orator. et quȩ inquaq ętate in cohanda dicere
tatem grãmaticis est locus Nec refert de gręco an de
latino loquar. ꝗꝗͣ grȩcum eẽ priorem placet. Utriq eadem
uia est. Hȩc igitur professio cum breuissime in duas partes

Expanded text:
sunt? adde , quod multa vapulantibus dictu deformia et mox sunt? adde , quod multa vapulantibus dictu deformia et mox verecundiae futura saepe dolore vel metu acciderunt, qui pudor frangit animum et abiicit atque ipsius lucis fugam et taedium dictat. iam si minor in eligendis custodum vel praeceptorum moribus fuit cura, pudet dicere, in quae probra nefandi homines isto caedendi iure abutantur, quam det allis quoque nonnunquam occasionem hic miserorum metus. non morabor in parte hac; nimium est quod intelligitur. quare hoc dixisse satis est; in aetatem infirmam et iniuriae obnoxiam nemini debet nimium licere. nunc quibus instituendus sit artibus, qui sic formabitur, ut fieri possit orator, et quae in quaque aetate inchoanda, dicere tatem, grammatici est locus. nec refert, de Graeco an de Latino loquar, quanquam Graecum esse priorem placet. utrique eadem via est. haec igitur professio, cum brevissime in duas partes
Abbreviated transcription (Latin):
manda cum simulandi nescia est. et p̃cipientibus facillime ce¬
dit. Frangas enim citius ꝗͣ corrigas q̃ in prauũ induruert:
protinus ergo neꝗd cupide. neꝗd improbe. neꝗd impotẽt᷑
faciat monendus ẽ puer. hñdumq in aĩo semꝑ illud uirgi¬
lianũ. Adeo inteneris consuescere multũ est. Cedi uero discẽ¬
tis ꝗꝗͣ illud et receptũ sit. et chrysippus nõ improbet: mini¬
me uelim. primum quia deforme ac seruile est: et certe
illib̾alis ut obiurgatione non corrigat᷑ is et ad plagas ut pessi¬
ma quęq mancipia durabitͣ. Postremo ꝙ ne opus erit
quiđ hac castigatiõe si assiduus studior exactor astiterit.
N unc fere negligentia pedagogoꝵ sic emendari uidet᷑ ut pue¬
ri no facere quȩ recta sunt cogant᷑. sed curnõ fecerint pu¬
niant᷑. Deniq cum paruulũ uerberib coegeris: ꝗd iuueni
facias: cui nec adhiberi põt hic metus et maiora discenda

Expanded text:
manda, cum simulandi nescia est et praecipientibus facillime cemanda, cum simulandi nescia est et praecipientibus facillime cedit. frangas enim citius quam corrigas, quae in pravum induruerunt. protinus ergo, ne quid cupide, ne quid improbe, ne quid impotenter faciat, monendus est puer; habendumque in animo semper illud Vergilianum: adeo in teneris consuescere multum est. Caedi vero discentes, quamlibet et receptum sit et Chrysippus non improbet, minime velim. primum , quia deforme atque servile est et certe,  tam est mens illiberalis, ut obiurgatione non corrigatur, is etiam ad plagas ut pessima quaeque mancipia durabitur: postremo, quod ne opus erit quidem hac castigatione, si assiduus studiorum exactor astiterit. nunc fere negligentia paedagogorum sic emendari videtur, ut pueri non facere, quae recta sunt, cogantur sed cur non fecerint puniantur. denique cum parvulum verberibus coegeris, quid iuveni facias, cui nec adhiberi potest hic metus et maiora discenda
Abbreviated transcription (Latin):
ium suam possint uelut quiete alperna retinet᷑ sed q studi¬
um discendi uoluntate quȩ cogi nõ põt constat. Itaq et uiri¬
um plus afferũt ꝗd discendũ renouati ac recẽtes. et acriorem
aiũm qui fere necessitatibus repugnat. nec me offenderit lu¬
sus in pueris. Est et hoc signũ alacͥtatis. neq illum tristem
semꝑq demissum sperare possim erecte cairca studia mentis fo¬
re: Cum in hoc q maxime n᷑ali ętatibus illis impetu iaceat
Modus tñ sit remissioĩbus ne aut odiũ studioꝵ faciãt negatȩ:
aut ocii consuetudinẽ nimiȩ. Sũt et nõ nlłi acuendis pueroꝵ
ingeniis nõ inutiles lusus. Cum poĩtis inuicem cuius cũq gnis
questiũculis emulant᷑. Mores quoq se intͣ ludendum sim¬
plicius detegũt mõ nulla uideat etas tam ĩfirma q̃ non ꝓ¬
tinus ꝗd rectum prauũq sit discat. Tum uel maxime for¬

Expanded text:
im suam possint, velut quiete alterna retenduntur; sed quod studiim suam possint, velut quiete alterna retenduntur; sed quod studium discendi voluntate, quae cogi non potest, constat. itaque et virium plus adferunt ad discendum renovati ac recentes et acriorem animum, qui fere necessitatibus repugnat. nec me offenderit lusus in pueris; est et hoc signum alacritatis; neque illum tristem semperque demissum sperare possim erectae circa studia mentis fore, cum in hoc quoque maxime naturali aetatibus illis impetu iaceat. modus tamen sit remissionibus, ne aut odium studiorum faciant negatae aut otii consuetudinem nimiae. sunt etiam nonnulli acuendis puerorum ingeniis non inutiles lusus, cum positis invicem cuiusque generis quaestiunculis aemulantur. mores quoque se inter ludendum simplicius detegunt; modo nulla videatur aetas tam infirma, quae non protinus quid rectum pravumque sit discat, tum vel maxime for
Abbreviated transcription (Latin):
N on subest uera uis nec penitus ĩmissis radicibus nitit᷑. ut quȩ
summo solo spersa sunt semina celerius se effundut. et imitate
spicas manibus herbule aristis an messem flauescũt. Placent hȩc
annis comꝑata deinde stat profectus admiratio de crescit. tlȩc
cum animadueterit prospiciat deincepe quonamo tractandus
sit discentis aiũs. Sũt quidã nsi institeris remissi. quidam im.¬
ꝑia indignat᷑ quosdam continet metus. quosdam debilitat.
A lios continuatio extundit. ĩ aliis plus impetus facit. Mihi il¬
le detur puer que laus excitet: que głia iuuet. ꝗ uictus fleat.
hic erit alendus ambitu: huc mordebit obiurgatio: huc honoͣ
excitabit: in hoc desidiam nuꝗ uerebor. Danda est eñ omnib
aliqua remissio. nõ solum ꝗa nulla res est quȩ ꝑferre possit conti¬
nuũ laborem atqi ea quoq quȩ sensu et aĩ carent ut suare

Expanded text:
non subest vera vis nec penitus immissis radicibus nititur; ut, quae non subest vera vis nec penitus immissis radicibus nititur; ut, quae summo solo sparsa sunt semina, celerius se effundunt, et imitatae spicas herbulae inanibus aristis ante messem flavescunt. placent haec annis comparata; deinde stat profectus, admiratio decrescit. haec cum animadverterit, perspiciat deinceps, quonam modo tractandus sit discentis animus. sunt quidam, nisi institeris, remissi, quidam imperia indignantur. quosdam continet metus, quosdam debilitat, alios continuatio extundit, in aliis plus impetus facit. mihi ille detur puer, quem laus excitet, quem gloria iuvet, qui victus fleat. hic erit alendus ambitu, hunc mordebit obiurgatio, hunc honor excitabit, in hoc desidiam nunquam verebor. danda est tamen omnibus aliqua remissio; non solum quia nulla res est, quae perferre possit continuum laborem, atque ea quoque, quae sensu et anima carent, ut servare
Abbreviated transcription (Latin):
RAHITO sibi puero docendi ꝑitus inginiũ eius imp̾mis
nacuramq ꝑspiciet. Ingenii signũ in parus prȩcipuũ memo¬
ria est. Eius duplex uirtus facile ꝑciꝑe: et fidelit᷑ continere:
Proximu imitatio nam id q est docilis naturȩ sic tñ ut ea quȩ
discit effingat. Non hitum forte et ingressũ: et siquid ĩ peius no¬
tabile est non dabit mibi spem bonȩ indolis ꝗ hoc imitandi stu¬
dio petet ut rideat᷑. Nam probus quoq impͥmis erit ille uere in¬
geniosus. Alioꝗn non peius duxerim tardi ece ingenii ꝗ̃ mali ꝓ¬
bus aũt ab illo segni et iacente plurimũ aberit. hic meus quȩ tra¬
dentur non difficult᷑ accipiet. Quȩdam et̃ int̾rogabit sequetur
tam̃ maois qͣ prȩcurret. Illud ingenioꝵ uelut p̃cox gns nõ temẽ
unꝗͣ ꝑuenit adfrugem in sunt qui parua facile faciũt ꝙ auda¬
cia prouecti quicꝗd illud possut statim ondunt. Possut aut id
nulla tardati uerecũdia proferũt. Non multũ prestant sed cito.

Expanded text:
radito sibi puero docendi peritus ingenium eius in primis naturamque perspiciet. ingenii signum in parvis praecipuum memoria est. eius duplex virtus, facile percipere et fideliter continere. proximum imitatio; nam id quoque est docilis naturae, sic tamen, ut ea quae discit effingat, non habitum forte et ingressum et si quid in peius notabile est. non dabit mihi spem bonae indolis, qui hoc imitandi studio petet, ut rideatur. nam probus quoque in primis erit ille vere ingeniosus; alioqui non peius duxerim tardi esse ingenii quam mali. probus autem ab illo segni et iacente plurimum aberit. hic meus quae tradentur non difficulter accipiet, quaedam etiam interrogabit, sequetur tamen magis quam praecurret. illud ingeniorum velut praecox genus non temere unquam pervenit ad frugem. hi sunt, qui parva facile faciunt et audacia provecti, quidquid illud possunt, statim o» nulla tardati verecundia proferunt. Non multum praestant, sed cito,
Abbreviated transcription (Latin):
tis fuerũt. Atq hec.s. lr̃a abhis noĩb exclusa ĩ quibusdam ap̃o alt̾i
sucressit. nã mertare atq pultare dicebant. ꝗn fordeũ foedusq
pro aspiratione uelut sili lrã utentes. Nam cõtra grȩci aspira
re O solent. ut pro fundaneo Citero testem ꝗ pͥam eius luterã
Unde proprium byrrꝰ et bryges et belena nec nõ eadem fecit ex
duello bellũ. Unde duellos quidam dicere bellos ausi. Q uid stlo¬
tum stlites q: ꝗd. d lix̃ cũ .t. quędã cognatio. quare minus
mirũ si uetustis oꝑibus urbis ñȩ et celebribus templis alexã¬
ter legatur. et cassantra. quid o atq.u. ꝑmutatę ĩ uicẽ ut
ecoba et notrix culchides et pulixena scriberĩt᷑. ac ne i grecis
i ioui. sed mihi locum signare satis est. nõ enim doceo sed
ãmoneo docturos. Inde in syllabas cura transibit. de ꝗbus
in orthographia pauca adnotabo. tum uidebit ad quem

Expanded text:
tque haec ipsa S littera ab his nominibus exclusa in quibusdam ipsa alteri successit, nam mertare atque pultare dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci aspirare F ut φ solent, ut pro Fundanio Cicero testem, qui primam eius litteram unde Burrus et Bruges et balaena . nec non eadem fecit ex duello bellum, unde duellios quidam dicere bellios ausi. quid stlocum stlitesque? quid T litterae cum D quaedam cognatio? quare minus mirum, si in vetustis operibus urbis nostrae et celebribus templis legantur alexanter et cassantra . quid O atque V permutatae invicem, ut hecoba et notrix, Culchidis et pulixena scriberentur, ac, ne in GraeVictori? sed mihi locum signare satis est, non enim doceo, sed admoneo docturos. inde in syllabas cura transibit, de quibus in orthographia pauca adnotabo. tum videbit, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
bimus literis nõ respiciamus ad grȩcas: et ut semel fini¬
am nhil faciamus nisi nouissimũ : Cur nõ idem suademus
agricolis ne arua simul et uineta et oleas et arbustũ co¬
dent curam Cur ip̃a aliꝗd forensibus negocis aliquid
desideriis amicoꝵ aliꝗd rationibus domesticis. aliquid
curȩ corporis. nõ nihil uoluptatibus quotidie damus:

Expanded text:
bimus litteris, non respiciamus ad Graecas, et, ut semel finibimus litteris, non respiciamus ad Graecas, et, ut semel finiam, nihil faciamus nisi novissimum? cur non idem suademus agricolis, ne arva simul et vineta et oleas et arbustum codent curam? cur ipsi aliquid forensibus negotiis, aliquid desideriis amicorum, aliquid rationibus domesticis, aliquid curae c
Abbreviated transcription (Latin):
mus: alia prouidemus : cum parit᷑ inuẽtioreꝵ: electio
uerborũ compositio. gestus. pronũtiatio.uultus motus:
desideret᷑ quȩ si uelut uno cantu tam diuersa parent
simił. cur nõ plurimis curis horas partiamur: cum prestim
neficiat aĩõs ac reparet uarietas ip̃a. Contraq sit aliꝗto
difficilius in labore uno perseuerare. Ideo et stilus lectiõe
requiescit. et ipiũs lectioĩs tediũ uicibus leuat᷑ & libet
multa egerimus quodam tñ modo recentes sumus ad ĩd
quod incipimus. quis nõ optũdi possit si ꝑtotũ diem cuius¬
cunq artis unũ magistrũ ferat: Mutatione recreabitur
sicut in cibis. Quoꝵ diuersitate reficit᷑ stõmacus: et plu¬
ribus minore fastidio alitur. Aut dicant isti mibi quȩ
sit alia rõ discendi grãmatico solo deseruiamus: demde
geometre tm̃ omutamus interĩ quod didicimus : mox trã¬
seamus ad musicũ⁊ excidant priora: et cũ latinis stude¬

Expanded text:
mus, alia providemus, cum pariter inventio rerum, electio mus, alia providemus, cum pariter inventio rerum, electio verborum, compositio, gestus, pronuntiatio, vultus, motus desiderentur? quae si velut sub uno conatu tam diversa parent simul, cur non pluribus curis horas partiamur? cum praesertim reficiat animos ac reparet varietas ipsa, contraque sit aliquanto difficilius in labore uno perseverare. ideo et stilus lectione requiescit, et ipsius lectionis taedium vicibus levatur. quamlibet multa egerimus, quodam tamen modo recentes sumus ad id quod incipimus. quis non obtundi potest, si per totum diem cuiuscunque artis unum magistrum ferat? mutatione recreabitur sicut in cibis, quorum diversitate reficitur stomachus et pluribus minore fastidio alitur. aut dicant isti mihi, quae sit alia ratio discendi. grammatico soli deserviamus, deinde geometrae tantum, omittamus interim quod didicimus? mox transeamus ad musicum, excidant priora? et cum Latinis stude
Abbreviated transcription (Latin):
UERI solet an et discenda sint hȩc eodem tempore
nũ tradi omnia et ꝑcipi possint. Negant enim ꝗdã ꝗa
confundat᷑ aiũs ac fatigetur tot disciplinis indiuersum
tendentibus. ad quas nec mens nec corpus nec dies ipẽ
sufficiat. Et si maxime hec patiat᷑ ȩtas robustior pueri¬
les annos ontrari nõ oporteat. Sed non satis ꝑspiciunt
quantũ natura humani ingenii ualeat. quȩ ita est agilis et
uelox. sic in omnẽ partem ut ita dixerim spectat: ut ne
possit quid̃ aliꝗd agere tm̃ unũ. In plura uero nõ eodem
die modo sed eodem tprĩs momto uim suam impendat. An
uero citharedi nõ simili et memoriȩ et sono uois et pluri¬
mis flexibus seruiũt: Cum interĩ alios neruos dextra ꝑcu¬
tiunt. alios leua trahũt. continẽt prebent. ne pes quidem
ociosus certã legem tp̃rum seruat. et hȩc patit oĩa. Quid
nos agendi subita necessitate deprehensi: nõ ne alia dici¬

Expanded text:
an, etiamsi discenda sint haec, eodem tempore an, etiamsi discenda sint haec, eodem tempore tamen tradi omnia et percipi possint. negant enim quidam, quia confundatur animus ac fatigetur tot disciplinis in diversum tendentibus, ad quas nec mens nec corpus nec dies ipse sufficiat, et si maxime patiatur hoc aetas robustior, pueriles annos onerari non oporteat. sed non satis perspiciunt, quantum natura humani ingenii valeat; quae ita est agilis ac velox, sic in omnem partem, ut ita dixerim, spectat, ut ne possit quidem aliquid agere tantum unum, in plura vero non eodem die modo, sed eodem temporis momento vim suam intendat. an vero citharoedi non simul et memoriae et sono vocis et plurimis flexibus serviunt, cum interim alios nervos dextra percurrunt, alios laeva trahunt, continent, praebent, ne pes quidem otiosus certam legem temporum servat, et haec pariter omnia? quid ? nos agendi subita necessitate deprehensi nonne alia dici
Abbreviated transcription (Latin):
bata a platone quoq ĩparte ciuiliũ posita uirtutũ. et
Chrisippo in p̃ceptis de liberoꝵ educatione compoĩtis nõ omis¬
sa. Nam lacedemonios quiđ̃ et saltationẽ quandam tãꝗͣ
ad bella quoq utilem habusse inter exercitationes accepi¬
mus. Neq id ueteribus nomanis dedecori fuit. Argumen¬
tum est sacerdotũ noie ac religione durans ad hoc tempus
saltatio. Et illa ĩ tertio ciceronis de cratore libro uerba
crassi. quibus precipit ut orator utat᷑ Laterũ inclinatio¬
ne forti ac uirili non ab scena et hustrioibus. sed ab armis
aut et̃ a palestra. cuius et̃ disciplinȩ usus in nr̃am usq
etatẽ sine reprehensione descendit. a me eñ nec ultra
pueriles annos retinebit᷑: nec in iis ip̃is du neq enim
gestum oratoie componi ad similitudinẽ saltationis uolo
sed sub eẽ aliꝗd ex hac ex̾citatione puerili unde nos non
id agentis furtim decor ille discentibus tradit ꝓsequat᷑:¬

Expanded text:
bata, a Platone quoque in parte civilium posita virtutum et bata, a Platone quoque in parte civilium posita virtutum et a Chrysippo in praeceptis de liberorum educatione compositis non omissa. nam Lacedaemonios quidem etiam saltationem quandam tanquam ad bella quoque utilem habuisse inter exercitationes accepimus. neque id veteribus Romanis dedecori fuit; argumentum est sacerdotum nomine ac religione durans ad hoc tempus saltatio, et illa in tertio Ciceronis de Oratore libro verba Crassi, quibus praecipit, ut orator utatur laterum inclinatione forti ac virili, non a scena et histrionibus sed ab armis aut etiam a palaestra; cuius disciplinae usus in nostram usque aetatem sine reprehensione descendit. A me tamen nec ultra pueriles annos retinebitur nec in his ipsis diu. neque enim gestum oratoris componi ad similitudinem saltationis volo, sed subesse aliquid ex hac exercitatione puerili, unde nos non id agentes furtim decor ille discentibus traditus prosequat
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad modum agere oportebit. ut protinus pronũtiationẽ
uocem memoriã exerceat. Ne illos quiđ reprehendendos
puto ꝗ paulũ et̃ palestricis uacauerũt. Non de iis loquoͣ
quibus pars uitȩ ĩ oleo pars ĩ uino consumit: Qui corpo¬
rum cura mentem obruerũt. hos enim ab eẽ ab eo quem
institiumus qͣ longissime uelum. Sed nom̃ est idem us a qͥb
gestus motusq formantur. ut recta sint brachia: ne indoc¬
te rustice manus. ne status indecorus: ne qua ĩ proferen¬
dis pedibus inscitia: ne caput oculiq ab alia corporis in¬
clinatione dissideãt. Nam nec hoc eẽ in parte pronũtiati¬
onis negauerit quisquã: nec ip̃am pronuntiationẽ ab orato¬
re secernet. Et certe quod facere oporteat nõ indignũ est
discere. Cum presertim hȩc chironomia quȩ ut et nomine
ipo declaratur lex gestus et ab illis temporibus heroicis
orta sit: et a summis greciȩ uiris et̃ ab ipõ et̃ socrate pro¬

Expanded text:
quemadmodum agere oportebit, ut protinus pronuntiationem, quemadmodum agere oportebit, ut protinus pronuntiationem, vocem, memoriam exerceat. ne illos quidem reprehendendos puto, qui paulum etiam palaestricis vacaverunt. non de his loquor, quibus pars vitae in oleo, pars in vino consumitur, qui corporum cura mentem obruerunt hos enim abesse ab eo quem instituimus quam longissime velim; sed nomen est idem iis, a quibus gestus motusque formantur, ut recta sint brachia, ne indoctae rusticae manus, ne status indecorus, ne qua in proferendis pedibus inscitia, ne caput oculique ab alia corporis inclinatione dissideant. nam neque haec esse in parte pronuntiationis negaverit quisquam, neque ipsam pronuntiationem ab oratore secernet, et certe, quod facere oporteat, non indignandum est discere, cum praesertim haec chironomia, quae est, ut nomine ipso declaratur, lex gestus, et ab illis temporibus heroicis orta sit et a summis Graeciae viris atque ipso etiam Socrate pro
Abbreviated transcription (Latin):
alleuant᷑. Aliorũ conscripta alioꝵ et̃ dissidentia cum altero
inuerticẽ tenderẽt. altero pene oculos ipẽ premeret᷑. Infini¬
tum aut̃ ut mox dicemus in his quoq rebus mom̃tum est
et nihil põt placere quod nõ decet. debet et̃ docere comedus
quõ narrandum qua sit auctoritate suadendũ: qua con¬
citatione consurgat ira. quis flexus deceat miserationẽ
quod ita optime faciet. si certos ex comediis elegerit locos
et ad hoc maxime idoneos .i. actioibus similes. iidem aũt
non ad pronũtiandum modo utilissimi. uerũ ad augendũ
quoq eloquẽtiam maxime accõmodati erũt. Et hȩc dum
infirma ȩtas maiora nõ capiet. Ceterũ cum legere orͣones
oportebit. cũ uirtutes earũ iam sentiet. cũ mihi diligens
aliꝗs acperitus assiscat. neq solum lectione formet uerũẽt
ediscere lecta ex his cogat et ea dicere stantẽ clare et

Expanded text:
adlevarentur, aliorum constricta, aliorum etiam dissidentia, cum alterum adlevarentur, aliorum constricta, aliorum etiam dissidentia, cum alterum in verticem tenderent, altero paene oculus ipse premeretur. infinitum autem, ut mox dicemus, in his quoque rebus momentum est; et nihil potest placere quod non decet. debet etiam docere comoedus, quomodo narrandum, qua sit auctoritate suadendum, qua concitatione consurgat ira, qui flexus deceat miserationem. quod ita optime faciet, si certos ex comoediis elegerit locos et ad hoc maxime idoneos, id est, actionibus similes. iidem autem non ad pronuntiandum modo utilissimi verum ad augendam quoque eloquentiam maxime accommodati erunt. et haec, dum infirma aetas maiora non capiet; ceterum, cum legere orationes oportebit, cum virtutes earum iam sentiet, tum mihi diligens aliquis ac peritus adsistat, neque solum lectionem formet, verum ediscere etiam electa ex iis cogat et ea dicere stantem clare et
Abbreviated transcription (Latin):
quoq et cum .C. At similit᷑ gñ ualuerũt. in acd. demoli¬
untur. ne illas quid circa .s. lrãm delitias hic magister feret
nec iterba in faucibus patiet᷑ audiri nec oris mnanitate
uesonare nec quod minime sermoni puro conueniat sim¬
plicem uocis naturam pleniore quodam suo circulenire
arum quȩ preclusis quibus clarescũt foraminibus recto modo
exitu grauiorem spiritum reddunt. Curabũt et ne extremȩ
syllabe intercidãt ut parsibi sermosit ut quotiẽs exclamã¬
dum erit lateris conatus. sit ille nõ capitis ut gestus ad uocem
uultus ad gestum accõmodet᷑ Obseruandum erit et̃ ut recta sit
facies dicentis ne labra detorquẽat᷑. ne ĩmodicus hiatus
rictũ distendat. ne suppinus uultus: ne deiecti in terrã oculi
ne indinata utrolibet ceruix. Nam frons pluribus gnibus
peccat. Uidi multos quoꝵ suꝑcilia ad singłos uocis conatus

Expanded text:
quoque; et cum c ac similiter g non evaluerunt, in t ac d molliquoque; et cum c ac similiter g non evaluerunt, in t ac d molliuntur. ne illas quidem circa s litteram delicias hic magister feret, nec verba in faucibus patietur audiri nec oris inanitate resonare nec, quod minime sermoni puro conveniat, simplicem vocis naturam pleniore quodam sono circumlinirarum, quae praeclusis quibus clarescunt foraminibus, recto modo exitu graviorem spiritum reddunt. curabit etiam, ne extremae syllabae intercidant, ut par sibi sermo sit, ut, quotiens exclamandum erit, lateris conatus sit ille non capitis, ut gestus ad vocem, vultus ad gestum accommodetur. observandum erit etiam, ut recta sit facies dicentis, ne labra distorqueantur, ne immodicus hiatus rictum discindat, ne supinus vultus, ne deiecti in terram oculi, ne inclinata utrolibet cervix. nam frons pluribus generibus peccat. vidi multos, quorum supercilia ad singulos vocis conatus
Abbreviated transcription (Latin):
gat. nec seruili uernulitate imbuat᷑: nec amoris auaritiȩ
metus discat affectũ quę neq oratori sunt necessaria. et
mentem precipue in etate prima tenerã adhuc et rudem in¬
ficiũt. Nam frequẽs mutatio transit ĩ mores. ne gestus ꝗde
omnis ac motus a comedis petendus est. ꝗꝗͣ enim utrũq
eoꝵ ad quendam modum prestare debet orator. plurimũ
tam̃ aberit a scenico. nec uultu nec manu. nec excursioĩb
nimus. Nam siqua in hnis ars est dicentiũ/ ea prima est
ne ars ẽẽ uideat᷑. Quod est igitur huius doctoris officiũ:
mprimis uitia siqua sunt oris emendet. ut ex pressa sint
uerba.: ut suis queq lr̃ȩ sonis enũtient᷑ Quarũdam enim
uel exilitate uel pinguedine nimia laboramus Quasdã
uelut acriores parum effecimus. et aliis non dissimilibus sed
quasi hebetioibus ꝑmutamus &iuppe .p. lutere qua demo¬
sthenes qͥ laborauit.A. succeclit quarũ uis est apud nos

Expanded text:
gat neque servili vernilitate imbuatur nec amoris, avaritiae, gat neque servili vernilitate imbuatur nec amoris, avaritiae, metus discat adfectum; quae neque oratori sunt necessaria et mentem, praecipue in aetate prima teneram adhuc et rudem, inficiunt. nam frequens imitatio transit in mores. ne gestus quidem omnis ac motus a comoedis petendus est. quanquam enim utrumque eorum ad quendam modum praestare debet orator, plurimum tamen aberit a scenico, nec vultu nec manu nec excursionibus nimius. nam si qua in his ars est dicentium, ea prima est, ne ars esse videatur. quod est igitur huius doctoris officium? in primis vitia si qua sunt oris emendet, ut expressa sint verba, ut suis quaeque litterae sonis enuntientur. quarundam enim vel exilitate vel pinguitudine nimia laboramus, quasdam velut acriores parum efficimus et aliis non dissimilibus sed quasi hebetioribus permutamus. quippe et Rho litterae, qua Demosthenes quoque laboravit, Labda succedit quarum vis est apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
seruit ne uelut prodigio diuinitus facto militum aĩ
terrẽtur nõ uidet᷑ esse usus oratoris officio. Quod si n¬
tias in sicilia scisset nõ eodem confusus metu pulcherrimũ
atheniensium exercitũ perdidisset. Sicut dion cũ ad destro¬
endum dyonisi tirãnidem uenit: non est tali casu detern¬
tus sint extra licet usus bellici. transea mus q ꝙ inten¬
dimus. plurimas questiones quibus difficilior alia rõne
explicatio est ut de rõne diuidendi. de sectione ĩ infini¬
tum: de ccleritate augenda linearibus illis probationibus
solui solere ut si est oratori quod proximus demõstrabit libͣ
de omnuibus rebus dicendi nullo modo sine geometria eẽ pos¬
A N DU Maliquid comedo quoq eatenus qua pronũ¬
tiandi scientiã futurus orator desiderat. Non enim pue¬
rum quem in hoc instituimus aut fem̃ineę uocis exilitate
frangi uolo. aut senilit᷑ tremere. nec uitia ebrietatis effin¬

Expanded text:
seruit, ne velut prodigio divinitus facto militum animi seruit, ne velut prodigio divinitus facto militum animi terrerentur, non videtur usus esse oratoris officio? quod si Nicias in Sicilia scisset, non eodem confusus metu pulcherrimum Atheniensium exercitum perdidisset; sicut Dion, cum ad destruendam Dionysii tyrannidem venit, non est tali casu deterritus. sint extra licet usus bellici, transeamusque, dimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicatio est, ut de ratione dividendi, de sectione in infinitum, de celeritate augenda, linearibus illis probationibus solvi solere; ut, si est oratori quod proximus demonstrabit liber de omnibus rebus dicendum, nullo modo sine geometria esse posandum aliquid comoedo quoque, dum eatenus, qua pronuntiandi scientiam futurus orator desiderat. non enim puerum, quem in hoc instituimus, aut femineae vocis exilitate frangi volo aut seniliter tremere. nec vitia ebrietatis effin
Abbreviated transcription (Latin):
illo quod amplectũt᷑ quartam deducent eodem circũ ductu.
Si uero porrectis utrinq undeuiceni singłis distent nõ plures
intus quadratos hẽbunt ꝗͣ ꝑ quod longitudo ducetur quȩ
circũ ibit aũt linea eiusdem spatii erit cuius ea quȩ centum
continet. Ita quicꝗd forme quadrati detraxeris amplitudini
quoq ꝑibit. Ergo et id fieri pot ut maiore circuitu minor
loci amplitudo dudat᷑. hoc in planis. Nam ĩcollibus uallib¬
q ẽt imꝑito patet plus soli eẽ ꝗ̃ celi. Quid ꝙ se eadem geo¬
metria tollit ad rationẽ usq mundi. in qua cum syderum
certos constitutos q cursus nuis docet. discimus nihil eẽ
inordinatũ atq fortuitũ ꝙ ip̃m nõ nunꝗͣ pertine̾ ad orato¬
rem potest. An uero cum ꝑiles athemenses solis obscuratiõẽ
territos redditis eius rei causis metu liberauit. Aut cum dul¬
pitus ille gallus in ex̾citu l. pauli de lunȩ defectione dis¬

Expanded text:
illo, quod amplectuntur, quartam deducent eodem circumductu. illo, quod amplectuntur, quartam deducent eodem circumductu. si vero porrecti utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadratos habebunt, quam per quot longitudo ducetur; quae circumibit autem linea, eiusdem spatii erit, cuius ea quae centum continet. ita quidquid formae quadrati detraxeris, amplitudini quoque peribit. ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatur. haec in planis. nam in collibus vallibusque etiam imperito patet plus soli esse quam caeli. quid quod se eadem geometria tollit ad rationem usque mundi? in qua, cum siderum certos constitutosque cursus numeris docet, discimus nihil esse inordinatum atque fortuitum; quod ipsum nonnunquam pertinere ad oratorem potest. an vero, cum Pericles Athenienses solis obscuratione territos redditis eius rei causis metu liberavit, aut cum Sulpicius ille Gallus in exercitu L. Paulli de lunae defectione dis
Abbreviated transcription (Latin):
N am ut queq forma ꝑ fectissima est ita capacissima Ideoq
illa circũcurrens linea si efficiet orbem quȩ forma est
ĩplanis maxime ꝑfecta amplius spatiũ complectet ꝙ s
quadratũ paribus oris efficiat rursus quadrita triangl̃is
triangula ipã plus equis lateribus ꝗͣ inequalibus. Sed alia forsitan
obscuriora. Nos facillimũ et̃ imꝑitis sequamur experimentum
iugeri mensurã ducentos et quadraginta longitudinis pedes
eẽ. dimidioq in latitudinẽ patere non fere quisquã est qui
ignoret. et qui sit circuitus et quãtum campi claudat colligẽ
expeditũ. Ac centeni ꝗ octogeni in quãq partem pedes idem
spatiũ extremitatis. Sed multo amplius diuisę quatuor line¬
is aree faciũt id si computare quem piget breuioribus nuuis
idem discat. Nam deni in quadrum pedes quadraginta ꝑ orã
ĩtra centũ erũt. At siquid ꝑ latera quini in fronte sint ex

Expanded text:
nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque illa circumcurrens linea si efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, triangula ipsa plus aequis lateribus quam inaequalibus. sed alia forsitan obscuriora; nos facillimum etiam imperitis sequamur experimentum. lugeri mensuram ducentos et quadraginta longitudinis pedes esse dimidioque in latitudinem patere, non fere quisquam est qui ignoret, et qui sit circuitus et quantum campi claudat, colligere expeditum. at centeni et octogeni in quamque partem pedes idem spatium extremitatis sed multo amplius clausae quattuor lineis areae faciunt. id si computare quem piget, brevioribus numeris idem discat. nam deni in quadram pedes, quadraginta per oram, intra centum erunt. at si quini deni per latera, quini in fronte sint, ex
Abbreviated transcription (Latin):
geometria probat insequentia: et tertis incerta. nõ ne id
in dicendo facimus: Quid illa propoĩtaꝵ questionũ conclu¬
sio. Non tota fere constat syllogismis. ꝑy quod plures in¬
uenies ꝗ dialectice similem ꝗͣ ꝗ rhetorice fateant hanc
artem. Uerũ et orator et̃ si raro nõ tñ nunꝗͣ probabit dialȩ ͤ¬
Nam et syllogismis si res poscet utet᷑. et certe Enthymemate
rõe deprehendit. fit hoc et ĩnumeris ꝑ quasdam quas pse¬
udo graphias uocant. quibus pueri ludert solebamus. Sed
alia maiora sunt. Nam quis nõ ita proponẽti credat quoꝵ
locoꝵ extremȩ lineę eandem mensurã colligũt. eoꝵ spatiũ
quoq quod iis lineis continet᷑ par sit. necesse est. at id fal¬
sum est. Nam primũ refert cuius sit formę ille circuitus
reprehensiq a geometris sunt historici ꝗ magnitudinem ĩ¬
sulaꝵ satis significari nauigatiõĩs ambitu crediderunt

Expanded text:
geometria probat insequentia, ex certis incerta; nonne id geometria probat insequentia, ex certis incerta; nonne id in dicendo facimus? quid ? illa propositarum quaestionum conclusio non fere tota constat syllogismis? propter quod plures invenias, qui dialecticae similem quam qui rhetoricae fateantur hanc artem. verum et orator etiamsi raro non tamen nunquam probabit dialectice. nam et syllogismo, si res poscet, utetur et certe enthymemate, ratione deprellendit. fit hoc et in numeris per quasdam, quas Ψευδογραφίας vocant, quibus pueri ludere solebamus. sed alia maiora sunt. nam quis non ita proponenti credat? quorum locorum extremae lineae eandem mensuram colligunt, eorum spatium quoque, quod iis lineis continetur, par sit necesse est. at id falsum est. nam plurimum refert, cuius sit formae ille circuitus; reprehensique a geometris sunt historici, qui magnitudinem insularum satis significari navigationis ambitu crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
N geo metria partem fatentur eẽ utilem teneris etatib
agitari nanq aiõs et acui ingenia et celeritatem ꝑcipien¬
di uenire inde concedut. sed prodesse eam nõ ut ceteras arteᷤᷤ
cum ꝑcepte sint sed cum discantur existimãt. Id uulgaris opi¬
mo est nec sine causa sum̃i uiri et̃ impensam huic scientie
oꝑam dederũt. Nam cum sit geometria diusa ĩ numeros
atq formas numeroꝵ quid notitia nõ oratori modo. sed cui¬
cunq primis saltem litteris erudito necessaria est. In causis
uero uel frequentissime uersari solet. inquibus actor non
dico. sed circa summas trepidat. sed si digitoꝵ saltem incẽto¬
aut indecoro gestu a computatione dissentit iudicat᷑ indoc¬
tus. Illa uero linealis ratio et ip̃a quiđ cadit freq̃nt᷑ in cãs
N am de terminis mensuris q sunt lites. Sed hñt maiorem ꝙͣ¬
dam aliam cum arte oratoria cognationẽ. lam primũ ordo
est grometriȩ necessarius. nõ ne et eloquentiȩ : expriorib

Expanded text:
n geometria partem fatentur esse utilem teneris aetatibus. agitari namque animos et acui ingenia et celeritatem percipiendi venire inde concedunt, sed prodesse eam non ut ceteras artes, cum perceptae sint, sed cum discatur, existimant: ea vulgaris opinio est. nec sine causa summi viri etiam impensam huic scientiae operam dederunt. nam cum sit geometria divisa in numeros atque formas, numerorum quidem notitia non oratori modo, sed cuicunque salter primis litteris erudito necessvero vel frequentissime versari solet, in quibus actor, non dico, si circa summas trepidat, sed si digitoaut indecoro gestu a computatione dissentit, iudicatur indoctus. ilia vero linearis ratio et ipsa quidem cadit frequenter in causas nam de terminis mensurisque sunt lites, sed habet maiorem quandam aliam cum arte oratoria cognationem. iam primum ordo est geometriae necessarius; nonne et eloquentiae? ex prioribus
Abbreviated transcription (Latin):
timẽt ne aliqñ cadant. semꝑiacẽt. Q uod enim tantũ in
sententia bona crimen est: non cause prod est⁊ nõ uidicẽ
mouet: non dicentẽ commendat : nam si illã extremam
Ciceronẽ ꝗ nihil putet ex catone gracchis q mutandum.
S ed añ hos simplicior eidhuc ratio loq̃ndi fuit. Ego uero
hec lumina oratiõis uelut oculos quosdã eẽ eloquẽtiȩ
credo. Sed neq oculos eẽ toto corpore uelim ne cetera
membra officium siui perdant. et si necesse sit ueterem
illum horrorẽ dicendi malim ꝗͣ istam nouã licentiã. Sed patꝙ
media quedã uia sicut ĩ cultu uctuq accessit aliꝗs eitra re¬
p̃hensionem mtor. Quare sicut possumus adiiciamus uirtutib
prius sit tñ uitiis carere ne dum uolumus ẽẽ meliores uetẽ¬
ribus simus tantũ dissimilec. Reddam nũc qͣ proximã
ẽẽ dextrã partẽ de tropis quos motus clarissimi nr̃oꝵ aue¬

Expanded text:
timent, ne aliquando cadant, semper iacent. quod enim tantum in timent, ne aliquando cadant, semper iacent. quod enim tantum in sententia bona crimen est? non causae prodest? non iudicem movet? non dicentem commendat? est quoddam iceronem probare, qui nihil putet ex Catone Gracchisque mutandum? Sed ante hos simplicior adhuc loquendi ratio fuit. Ego vero haec lumina orationis velut oculos quosdam esse eloquentiae credo. Sed neque oculos esse toto corpore velim, ne cetera membra officium suum perdant, et si necesse sit, veterem illum horrorem dicendi malim, quam istam novam licentiam Sed patet media quaedam via, sicut in cultu victuque accessit aliquis citra reprehensionem nitor. quare , sicut possumus, adiiciamus virtutibus; prius tamen sit vitiis carere, ne, dum volumus esse meliores veteribus, simus tantum dissimiles. reddam nunc, quam proximam partem dixeram esse de tropis, quos modos clarissimi nostrorum auc
Abbreviated transcription (Latin):
illa nõ flame sed scintillis ĩter fumũ emicantibus similia
dixeris. Que ne appareãt quid ubi tota lucet oratio ut
insole sidera ip̃a desinũt cerni et q̃ crebris parius q
conatibus se autollunt. in equalia tantum et uedut cõ¬
fragosa nec ad mirationẽ consequentur eminentium et
planorum gratiam perdũt. hoc quoq accedit ꝙ solas
captanti sententias multas netesse est dicere leuec
frigidas ineptas. Non enim potest eẽ delectus ubi nũo
laboratur. Ideoq uideas et diuisionẽ pro sententia poni
uxorem ipe adult̃. non ferrẽte et̃ si repudiasses duusio
est uis scire uenenũ ẽẽ amatoriũ. uiueret homo nisi illud
bibisset. argum̃tum est. Nec multas pleriq sententias dicũt
sed oiã tanquã sentetias. huic ꝗbusdã contrariũ studĩ qui
fugiunt ac reformidant omne hane ĩ dicendo uoluptatẽ:
nibil probantes nisi planũ et hunuile et sine conatu Ita du

Expanded text:
illa non flammae, sed scintillis inter fumum emicantibus similia illa non flammae, sed scintillis inter fumum emicantibus similia dixeris quae ne apparent quidem, ubi tota lucet oratio, ut in sole sidera ipsa desinunt cerni; et, quae crebris parvisque conatibus se attollunt, inaequalia tantum et velut confragosa nec admirationem consequuntur eminentium et planorum grcaptanti sententias, multas necesse est dicere leves, frigidas, ineptas Non enim potest esse delectus ubi numero laboratur. itaque videas et divisionem pro sententia poni uxorem ipse adulter; non ferrem te, etiamsi repudiasses, divisio est. vis scire, venenum esse amatorium? viveret homo, nisi illud bibisset, argumentum est. Nec multas plerique sententias dicunt, sed omnia tanquam sententias. huic quibusdam contrarium studium, qui fugiunt ac reformidant omnem hanc in dicendo voluptatem, nihil probantes nisi planum et humile et sine conatu. ita , dum
Abbreviated transcription (Latin):
ut in satis ominibus fructibusq aruoꝵ nihil ad iustã
magnitudinẽ adolescere põt. quod loco ĩquẽ crescat caret
nec pictura ĩ qua nihil circũ litũ est eminet. Ideoq arti¬
fices et̃ cum plura ĩ unã tabulã oꝑa contulerũt. spatiis
distingũt. ne umbre ĩ corpora cadant. facit res eadẽ
cõcisam quoq orationem. Subsistit enim omnis sententia
Ideoq post eam utiq aliud est initiũ. Unde soluta fere
oratio. et e singulis nõ membris sed frustis collata structu¬
ra caret. cum illa rotunda et undiq circũcisa insiste̾ inuicẽ
nequeãt. p̃ter hoc et̃ color ipẽ dicendi ꝗͣlibet claris multis
tñ ac uariis uelut maculis conspergit᷑ porro ut afferẽt
lum clauus et purpure loco inserte ita certe neminẽ
deceat intertexta pluribus notis uestis. Quare licet
hec enitẽ et aliquatenus extare uideãt᷑ tam̃ lumina

Expanded text:
ut in satis omnibus, fructibusque arborum nihil adiustam ut in satis omnibus, fructibusque arborum nihil adiustam magnitudinem adolescere porest, quod loco in quem crescat, caret. Nec pictura, in quanihil circumlitum est, eminet. Ideoque artifices etiam cum plura in unam tabulam opera contulerunt, spatiis distinguunt, ne umbrae in corpora cadant. Facit res eadem concisam quoque orationem. Subsistit enim omnis sententia: ideoque post eam utique aoratio et e singulis non membris sed frustis collata structura caret, cum illa rotunda et undique circumcisa insistere invicem nequeant. praeter hoc etiam color ipse dicendi quamlibet claris, multis tamen ac variis velut maculis conspergitur. porro , ut adfert lumen clavus purpurae in loco insertus, ita certe neminem deceat intertexta pluribus notis vestis. quare , licet haec et nitere et aliquatenus exstare videantur, tamen et lumina
Abbreviated transcription (Latin):
inscholis fingit se suspendisse quẽ nec terra recipit nec
mare pendeat buue simile in illo de quo supra dlixi cui
pat᷑ sua membra laceranti uenenũ dedit. ꝗ hoc edit debq
hoc bibere. et ĩ luxuriosum ꝗ apocartaresim simulasse
dicit᷑. Necte laqueũ habes quod faucibus tuis irascaris.
Sume uenenũ decet luxuriosum bibendo mori. alia uana sua¬
dendis purpuratis ut alexandrũ babilonis incẽdio sepeliãt
alex andrum sepelio. hoc quisꝗͣ spectabit a tecto. quasi uero
id sit ĩ re tota indignissimũ. Alia nimia ut de germanicis
dicentẽ quendã audiui caput nescio ubi impositũ et de uiro
forti bella umbone propellit. Sed finis non erit si singulas
corruptoꝵ ꝑsequar formas. Illud potius quod est magis
necessariũ duȩ sunt diuerse opiniones alioꝵ sententias
solas pene spectantiũ alioꝵ omninodãnantiũ. Quorũ
mihi neutrũ admodũ placet desitans earũ obstat ĩuicẽ

Expanded text:
in Scholis fingitur se suspendisse. Quem nec terra recipit, nec in Scholis fingitur se suspendisse. Quem nec terra recipit, nec mare: pendeat. Huic simile in illo de quo supra dixi, cui pater, sua membra laceranti, venenum dedit quihaec edit, debet hoc bibere. Et in luxuriosum, qui 'Αποκαρτέρησιν simulasse dicitur, Necte laqueum, habes quod faucibus tuis irascaris: Same venenum decet laxuriosum bibendo mori. Alia vana: ut suadentibus purpuratis: ut lexandrum babylonis incendie epeliant. Alexandrum, epelio: hoc quisquam spectabit e tecto: quati vero id ut in tora re indignissimum Alia nimia ut de Germanis dicentem quendam audivi, Caput, nescio ubi impositum. Et de vito forti Bellaumbone propellit. 5. Sed finis non erit, si singulas corruptorum persequar formas. Illud potius quod est magis necessarium Duae sunt diversae opiniones. Aliorum sententias solas pene spectantium; aliorum omnino damnantium: quorum mihi neutrum admodum placet. Densitas earum obstat invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
Trachalus conera spatalẽ placet hoc ergo leges diligentissi¬
me pucdoris custodes: decimas yxoribus dan quartas me¬
retricibus: Sed hoꝵ qđ generũ et bene dici possut̃ et male
Ille semp uiciose a uerbo.p.c. sic enim incipienciũ est mih¬
ut memineritis patrũ peius ad huc quo magis falsum est
et longius petitũ contra candẽ sororẽ gladiatoris cuius
modo feci mẽtionẽ ad digitũ mihi pugnaui Est et̃ ꝯnis
eiusdem nescio an uitiosissimũ quotiens uerboꝵ ambiguitas
cum reꝵ falsa quadã similitudine iungit᷑. clarũ auctorẽ
iuuenis aucdiui cum lecta ĩ capite cuiugdã ossa sentẽtiȩ gr̃a
tenenda matri. dedisset. Infelicissima femina nõdũ extulisti
filium et iã ossa legisti. Ad hoc pleriq minimis ẽt̃ ĩ uẽtiun¬
culis gaudent quę exculle risum hñt Inuẽte facie ingenis
blandiunt᷑. de eo ꝙ naufragus et añ agroꝵ sterilitate uexat

Expanded text:
Trachalus contra Spatalen: placet hoc ergo, leges, diligentissiTrachalus contra Spatalen: placet hoc ergo, leges, diligentissimae pudoris custodes, decimas uxoribus dari, quartas meretricibus? sed horum quidem generum et bonae dici possunt et malae. illae semper vitiosae ut a verbo: ut memineritis patrum. peius adhuc, quo magis falsum est et longius petitum, contra eandem sororem gladiatoris, cuius modo feci mentionem, ad digitum pugnavi. est etiam generis eiusdem, nescio an vitiosissimum, quotiens verborum ambiguitas cum rerum falsa quadam similitudine iungitur. clarum actorem iuvenis audivi, cum lecta in capite cuiusdam ossa sententiae gratia tenenda matri dedisset: infelicissima femina, nondum extulisti filium et iam ossa legisti. ad hoc plerique minimis etiam inventiunculis gaudent, quae excussae risum habent, inventae facie ingenii blandiuntur. De eo, qui naufragus et ante agrorum sterilitate vexat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ loricatus inforo ambularet pretendebat se id metu facẽ
Quis tibi sic timẽ pmisit et insignit affrrcanus apud neroñe
de morte matris rogãt te cesar gallie tue ut felicitatẽ
tuoam fertit feras. Sunt et alio relata. ut afer domitius cũ
filios eue allo ques matiẽ in in ꝗt pueri sepelitote ⁊ et aliudt
betita uẽ alũ socũ ex alio transsata : pros patale e isous
quam heredem amator instituerat. decessit cũ haberet anno
dnces de uiginti hominẽ diuinũ ꝗ sibi indulsit facit qpd
fententia s iola geminatio Qualis est senegȩ. eo scrpto quod
nero ad senatũ misit octisa mr̃e. cum se ꝑiclitatũ udeni
uellet. Saluũ me cẽ ad huc nec credo nec gaudeo Melior
eum exe contraris ualet. habeo quẽ fugiam: quẽ sequar
nõ hiabeo. Quid ꝙ miser cũ loꝗ nom posset tacere nõ potenat
E a uero fit pulcherrima cũ aliqua compatione clarescit

Expanded text:
cum loricatus in foro ambularet, praetendebat id se metu facere, cum loricatus in foro ambularet, praetendebat id se metu facere, quis tibi sic timere permisit? Et insigniter Africanus apud Neronem de morte matris, rogant te, Caesar, Galliae tuae, ut felicitatem tuam fortiter feras. sunt etalio relata: ut Afer Domitius, cumfilios eius adloquens, matrem tamen, inquit, pueri sepelitote. Et aliunde petita, id est in alium locum ex alio translata. pro Spatale Crispus, quam qui heredem amator instituerat decessit, cum haberet annos duodeviginti, hominem divinum, qui sibi indulsit. facit quasdam sententias sola geminatio, qualis est Senecae in eo scripto, quod Nero ad senatum misit occisa matre, cum se periclitatum videri vellet: salvum me esse adhuc nec credo nec gaudeo. melior , cum ex contrariis valet: habeo quem fugiam; quem sequar non habeo. quid , quod miser, cum loqui non posset, lacere non poterat? ea vero fit pulcherrima, cum aliqua comparatione clarescit.
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus accipi potest. Sed hoc nomine donarũt ea q̃
nõ dicunt᷑ uerũ intelligi uolunt. ut ĩ eum quẽ sepius a
ludo redemerat soror agentẽ cũ ea talionis ꝙ ei pollicẽ
dormienti recidisset. Eras dignus ut haberes integrã manũ
sic enim audit᷑ ut depugnares uocat᷑ aliꝗd et clausula q̃
si est quod conclusionẽ dicimus et recta et quibusdã in pã¬
tibus necessaria est. Quare prius de facto ur̃o fateamini ne¬
cesse est ꝗ̃ ligarii culpã ullã rep̃hendatis. Sed nũc aliud
uolunt ut omnis sensus in fine sermonis feriat aurẽ. tur¬
pe aut ac prope nefas ducũt respirare ullo loco ꝗ acclama¬
tionẽ non petierit. Inde minuti corruptiq sensiculi et ex̃
rem petiti. Neq enim possunt tam multȩ bone sententiȩ
ẽẽ ꝗ̃ necessarie est multę sint dausulȩ. lam hȩc magis noua
sententiaꝵ gnã ex inopinato. ut dixit iubius crispus ĩ eũ ꝗ

Expanded text:
intellectus accipi potest; sed hoc nomine donarunt ea quae intellectus accipi potest; sed hoc nomine donarunt ea quae non dicunt, uerum intelligi volunt: ut in eum, quem saepius a ludo redemerat soror, agentem cum ea talionis, quod ei pollicem dormienti recidisset, eras dignus, ut haberes integram manum, sic enim auditur ut depugnares. vocatur aliquid et clausula; quae, si est quod conclusionem dicimus, et recta et quibusdam in partibus necessaria est: quare prius de vestro facto fateamini necesse est, quam Ligarii culpam ullam reprehendatis. sed nunc aliud volunt, ut omnis locus, omnis sensus in fine sermonis feriat aurem. turpe autem ac prope nefas ducunt, respirare ullo loco, qui acclamationem non petierit. inde minuti corruptique sensiculi et extra rem petiti; neque enim possunt tam multae bonae sententiae esse, quam necesse est multae sint clausulae. iam haec magis nova sententiarum genera. ex inopinato: ut dixit Vibius Crispus in eum, qui,