comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fatũ sacranitũ ꝓ utait rebus
ge̾ndis p̾staute. et inuentarium
pubuice ꝯscͥbente ⁊ yrocheca
reꝵ turatoris modis omĩb adh¬
res furiosi utilis gub̃nari.

Expanded text:
praefatum sacramentum pro utiliter rebus gerendis praestante, et inventarium publice conscribente; et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adh undique utiliter gubernari.
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾it: lex aut̃ turatorẽ ut pote
agnatũ uocau̾it .ł eo cessante
aut ñ ydonco forfitã existenteñ
ex indiciali electione curatorẽ
ei dare. necc̃e fu̾it. tũc sci in¬

Expanded text:
fecerit, lex autem curatorem, utpote agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existente, ex judiciali electione curatorem ei dare necesse fuerit, tunc scili
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰꝙ gradus uł sexus siue pat̾
adire filiufa. integre etatis op¬
ellit ⁊ ille recłainand̾ existiat
Suie filiusfa a dire cupit. ⁊ pat̾
cenciam ⁊ prẽm ipm̃ sͥ adue b¬
editatem. recusante filio ⁊ om̃e
hr̃e fortunã nullo ex ħ p̃uidit¬
io filio gen̾anto. siue eꝯͣrio pa¬
cre retusante filius adire hr̃dita¬
tẽ uolu̾it nullã acquisitõuem
filiũ ꝙͥ inputare. si quid ex i

Expanded text:
ue gradus vel sexus, sive pater adire filium familias integrae aetatis compellit et ille reclamandum existimat, sive filius familias adire cupit et pater centiam et patrem ipsum sibi adire hereditatem recusante filio et omne habere fortunam, nullo ex hoc praeiudicio filio generando: sive e contrario patre recusante filius adire hereditatem voluerit, nullam adquisitionem filium sibi imputare, si
Abbreviated transcription (Latin):
in sola rei i edibitone teueat᷑ nͨ
tul ftuctuũ p̾statõnem aut eoꝵ
quos ip̃e ꝑcepit aguostat en et̾
eos quos ꝑcipi potuiss ñ quos
cũ redigisse ꝯstabit exsoluat.
ex es tp̃r ex quo r ᷤᷤ in iuditiũ de¬
accepit. hr̃dis quo succedentis ĩ
uitiũ par hũda. fortuna est.¬

Expanded text:
in sola rei redhibitione teneatur nec tantum fructuum praestationem aut eorum quos ipse percepit agnoscat, sed eos, quos percipi oportuisse, non quos eum redegisse constabit, exsolvat ex eo, ex quo re in iudicium deaccepit. Heredis quoque succedentis in vitium par habenda fortuna est
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃ ¶ Ion ignoret is cuiꝰ ex int¬
plłatone aliqͥs scõ datã formã
in longinqͣ fu̾it ꝓtͣctus exaiuina
ad si culpa sui fu̾it dilata cogiꝰ¬
Aitõ uł umime actõi sue ad fuit
quid peuã luat legib ꝯstitutã

Expanded text:
 . Non ignoret is, cuius ex interpellatione aliquis secundum datam formam in longinqua fuerit protractus examina, quod, si culpa sui fuerit dilata cognitio vel minime actioni suae adfuerit quidem poenam luat legibus constitu
Abbreviated transcription (Latin):
dampm intali netcitate positis negari fa¬
tiat emptõnẽ decet redemptos aut datũ ꝑ
se p̃tiũ empto ib restitũe aut laboris õb¬
sequio ł oꝑe quĩqnii intẽ referre bñfitii
habit uros iutolumẽ si in ea nati sũt lib̾tasi¬

Expanded text:
atio in tali necessitate positis negari faciat emptionem, decet redemptos aut datum pro se pretium emptoribus restituere aut laboris obsequio vel opere quinquennii vicem referre beneficii, habituros incolumem, si in ea nati sunt, liberta
Abbreviated transcription (Latin):
cumũss sexus ciditõis etatis quos barbantita
feritis captua neccitite tnsuerat ĩpitust
nemo t retineat ⁊ ad ꝓpͥa redire cupient¬
u lob i fit fatultas. quib si qlꝙͣ in usũ ue¬
stiũ ur alimomie impensũ ẽ hũanitati sit
p̃stitũ nec mancat nictualis sup̃tus repe¬
titio exceptis hus quos barbaris n ienden

Expanded text:
cuiuslibet sexus condicionis aetatis, quos barbarica feritas captiva necessitate transvexerat, invitos nemo retineat, sed ad propria redire cupientibus libera sit facultas. Quibus si quicquam in usum vestium vel alimoniae impensum est, humanitati sit praestitum nec maneat victualis sumptus repetitio: exceptis his, quos barbaris venden
Abbreviated transcription (Latin):
at sub quat̾m octasione sinc ui¬
ia diuine suscͥptonis lib̾̾ltate
Nig̾e eo quicq iñ hoc fu̾it post¬
ca facinore cõiunctus publicatio¬
ne honoꝵ suoꝵ mulctando officio

Expanded text:
sub quacumque occasione sine ulla divinae subscriptionis liberalitate peragere: eo, quicumque in hoc fuerit postea facinore convictus, publicatione bonorum suorum multando, officio
Abbreviated transcription (Latin):
cripi d̾uũ ⁊ illũ quid̾ lib̾m
eẽ hr̃dem aut ꝓ sua iudeno¬
tõue ui om̃s expensas quas le¬
gatarius uilite fecit in qͣdru¬
plũ ei ꝯdempnari. ire prõir¬
atus integro legatario suãdo.

Expanded text:
eripi servum, et illum quidem liberum esse, heredem autem pro sua indevotione omnes expensas, quas legatarius in litem fecit, in quadruplum ei condemnari, iure patronatus integro legatario servando.
Abbreviated transcription (Latin):
nolumꝰ incimnari ꝙ sigius post lãc
segem anꝙ̃ qui eoꝵ feralẽ fugit
soectã ⁊ ad dei cultũ respex̾it saris
flamiins edendꝰ estt ⁊ c omib siuc
Mẜ ur. ⁊ ualens .a. Remigio ma¬
ti hospicio m̃ito irruentes. iubras
enugrare quos pͥuatoꝵ domꝰ non
religionũ ⁊ loca hĩtatõnũ m̃to cõ¬
esuenit att̾ing̾e.¬

Expanded text:
intimari, quod, si quis, post hanc legem, aliquem qui eorum feralem fugerit sectam et ad Dei cultum respexerit, satis flammis dedendus est et cum omnibus suis  et Valens AA. Remigio mat hospitii merito inruentes iubeas emigrare: quos privatorum domus, non religionum loca habitationum merito convenit attinge
Abbreviated transcription (Latin):
inea requiri ꝗt ad q̃ uieñit possidentẽ
ut ei ꝙ ꝯstit̾it excit̾it pulsũ amisse pꝰ¬
ĩ nũto destinatus intotͣ licis tĩuiuũ dif¬
Fat᷑ t agitato negt̃õ pͥucipali si cc̃ eum
fu̾it iudicatũ uiiusulã deportetur ⁊ bõis

Expanded text:
in ea requiri quis ad quem venerit possidentem, ut ei, quem constiterit expulsum, amissae poimmerito destinatus, in totius litis terminum differatur, ut, agitato negotio principali, si contra eum fuerit judicatum, in insulam deportetur, bonis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥm̃ ⁊ stup̃ a qͦ tñ remota es q̃ uxorẽ te ẽẽ. t̃ͣ¬
debas ab astatore legutimo sollep̃nit᷑. Ifer
c̾te res tuas om̃s qͣs ab eo inc̾ceptas mu̾m̃
simłatõne deploras restitmi tͥ oĩ exactõise
instantia unpetͣbis a rectore ꝓiñ. Nã ea qͥ¬

Expanded text:
m stupri, a quo tu remota es, quod uxorem te esse credebas, ab accusatore legitimo sollemniter inferetur. Certe res tuas omnes, quas ab eo interceptas matrimonii simulatione deploras, restitui tibi omni exactionis instantia impetrabis a rectore provinciae: nam ea q
Abbreviated transcription (Latin):
cup̃. hoñ ⁊ theod̾ aa. Ceciluaũ pp̃
frogent ne his hiuanitas tla¬
usit ꝑ corruptor carcerũ custode
noget᷑. uictualem sub̾am nou¬
I

Expanded text:
us et Theodosius AA. Caeciliano pp. nt interrogent, ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes negetur: victualem substanti
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dib ũ obẽẽ. cͥmen inulte n¬
ortis placuit. cũ aut̾ nos ⁊̾ at
cusatõnẽ ꝑtulusse ⁊ quoldau
ex reis pugitos ꝓponatis licz
hr̃ditatis pat̾ue a fisco uico q̃o¬

Expanded text:
redibus non obesse crimen inultae mortis placuit. Cum autem vos etiam accusationem pertulisse et quosdam ex reis punitos proponatis, licet hereditatis paternae a fisco meo quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
eruari tensemꝰ si tñ ex masculis
ꝓgeniti sunt.  qr ⁊ alud iu¬
ciũ fũat sub obtentu diffre intͤ¬
ductũ ⁊ alia uira ex hrdatõis iupꝰ¬
cũ nect̃e tũat postinuã iut tet̾os

Expanded text:
ervari censemus, si tamen ex masculis progeniti sunt. Sed quia et aliud vitium fuerat sub obtentu differentiae introductum et alia iura exheredationis in pocum necesse fuerat p
Abbreviated transcription (Latin):
utͣ detem inenłiũ spatu post io¬
⁊tem meam fu̾int editi hrdes sũp¬
to ł ita dixit si fitius uł filia qui
utͣ decẽ mnenses ꝓximos mortis:
mnec nasc̾entꝰ hrdes sũpto iurgiũ
antiquis int̾p̾tatoib legũ exortũ ẽ

Expanded text:
post mortem meam fuerint editi, heredes sunto" vel ita dixit: "filius vel filia, qui intra decem menses proximos mortis meae nascentur, heredes sunto". iurgium antiquis interpretatoribus legum exortum est,
Abbreviated transcription (Latin):
possõem uullus p̃cessit ntulue so
ingeuui ꝯstituti oꝑas m̃cede pla¬
tita locastis nͨ statim quicꝙͣ ur̃o de¬
rogatũ est. uec ad ꝯuentõis imp¬
leudã fidem sollẽpuit̾ ag̾e ꝓbi¬

Expanded text:
sionem nullus praecessit titulus, sed ingenui constituti operas mercede placita locastis, nec statui quicquam vestro derogatum est nec ad conventionis implendam fidem sollemniter age
Abbreviated transcription (Latin):
ufufructu uascit᷑ fiue ansteplone
usuffructus. deduitus dit suie ex.
testõ relictus est dubitab̾at᷑ mo¬
⁊te quid̃ usufructuaris uł capitis
deutib ñ utento aut̃ si ꝑ aunũ

Expanded text:
u fructu nascitur, sive in stipulationem usus fructus deductus sive ex testamento relictus est, dubitabatur, morte quidem usufructuarii et capitis dentibus, non uten
Abbreviated transcription (Latin):
pia fatiget᷑ ¶le aut̃ muliereᷤ
ꝑpam sese ꝓ alus int̾ponant sau¬
ctuuꝰ ũ alit̾ eas uitali ꝯtractu ꝑ¬
osse se ꝓ alus obligare nͥ iust¬
run̾to publice ꝯfecto ⁊ a tribꝰ
cestib subsignato accipiant ha¬
unues a muliere ꝓ alus ꝯfeist¬
onẽ tũc ⁊ eiũ tãnuͦ eas obliga¬
ri dsic ousia cractari ã te iut̾t¬
ib cauta uł ab imꝑiali aucte¬

Expanded text:
e autem mulieres perperam sese pro aliis interponant, sancimus non aliter eas in tali contractu posse se pro aliis obligare, nisi instrumento publice confecto et a tribus testibus subsignato accipiant homines a muliere pro aliis confessionem: tunc etenim tantummodo eas obligari et sic omnia tractari, quae de interibus cauta vel ab imperiali auct
Abbreviated transcription (Latin):
deu. Si dotẽ marito lib̾te ur̃e de¬
distis nͨ eam redoi Soluto ĩumn̾io uo¬
bis iꝯtinenti pacto uł stipłone ꝓ¬
spexistis hãc culpa uxoris dissoluto
imn̾io penes maritũ remausisse osti¬
tit licet eaui iugratã tirta uos fui
stipłet᷑ ut de ea testari possit tum
drdinatõis testĩ togitatõ mortis añ¬

Expanded text:
. Si dotem marito libertae vestrae dedistis nec eam reddi soluto matrimonio vobis in continenti pacto vel stipulatione prospexistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisstipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis ant
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Mauctimꝰ e ue lex alienatd.¬
nem iuhibu̾it sinre testator hoc
fec̾it siue pactõ ꝯtiabentiũ ħ
ad misit ñ solũ dñis alieuatõe
uł mantipioꝵ manussioneni

Expanded text:
p. Sancimus, sive lex alienationem inhibuerit sive testator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum dominii alienationem vel mancipiorum manumissionem
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯp. N credicrici q̃ ex ta piguoriᷤ
obligatã ⁊̃ teui teuet petunia de¬
bitam cũ usuris testib p̾sentib ob¬
tulisti. ea ꝙ ñ accopiente obsignatã
eam deposiusti usuras ex eo tp̃r quo
obstulisti prãre ñ cogis ab sente xo
creditrice p̃sidem suꝑ ħ int̾pellare

Expanded text:
. Si creditrici, quae ex causa pignoris obligatam sibi rem tenet, pecuniam debitam cum usuris testibus praesentibus obtulisti eaque non accipiente obsignatam eam deposuisti, usuras ex eo tempore quo obtulisti praestare non cogeris. absente vero creditrice praesidem s
Abbreviated transcription (Latin):
gra illibatau custodiant ut
uend̾e bouact reliuq̃re alt̾i ob.¬
possit usufructu dũtaxat ad
cũ ꝑtinente ita ut quẽ adui
cuis potestatis amutit. defunc¬
to̾ eoͣ filio filie ue p̃cipua cõ¬
purent᷑. ñ ab illis qui exͣ pͣreͣ
sũt cobĩdes uenditent᷑.¬

Expanded text:
gra illibataque custodiat, ut vendere donare relinquere alteri oblpossit usu fructu dumtaxat ad eum pertinente, ita ut, quemadmodum tius potestatis amittit, defuncto eo filio filiaeve praecipua computentur nec ab illis, qui ex patre sunt coheredes, vindicent
Abbreviated transcription (Latin):
eSirim palatinis tibi obsecũ
ipi a ꝓuncialil exigaut ⁊ cõsu¬
eta depostant palatiuũ uero po¬
ssessor ñ horiuat qui ñ sibi si iuu¬
dicib at officus p̾ceptꝰ ẽ ĩnuñe

Expanded text:
m palatinis tibi obsecundipsi a provincialibus exigant et consueta deposcant, palatinum vero possessor non horreat, qui non sibi, sed iudicibus atque officiis praeceptus est immine
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ ꝓ pupillis ⁊ adultis alusq supͣ
memoratis ꝑsonis subire eos uet̾ce est
abiguitatẽ relinꝙ̃tes tutorib ⁊ oũubꝰ
turatorib lit̾e fructus sine qui ex red¬
dicib p̃dioꝵ tolligunt᷑ sine ex sub̾a pͣz¬

Expanded text:
sionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur sive ex sub
Abbreviated transcription (Latin):
b̾e ostendi ꝑtes eẽ. p̃sentes cum
itaq satis ntile est in ꝯtiuctibus
et seruos ad hib̾n ⁊ p̃seutes ẽẽ. ꝑ

Expanded text:
e ostendi partes esse praesentes. Cum itaque satis utile est in contractibus et servos adhiberi et praesentes esse
Abbreviated transcription (Latin):
emptõne uł ⁊̃ largitõne iiri iu eam
ac mortuo ex peua muarito uł ui ẜui¬
lẽ ꝯditõnẽ ex peue qͣlitate deducto il¬
libatas ẽe̾ p̃cipio uͨ alieui tͥmins iifor¬
tumo astruigi uxorẽ tũ pat̾ius mat̾ius¬
ue utͦ ꝓpris frui eã iutegro legũ statu

Expanded text:
emptione vel etiam largitione viri in eam ac mortuo ex poena marito vel in servilem condicionem ex poenae qualitate deducto, illibatas esse praecipio nec alieni criminis infortunio stringi uxorem, cum paternis maternisve ac propriis frui ea
Abbreviated transcription (Latin):
tatem/ ⁊ ñ uendõis spẽ facẽ lesi
frautes signant᷑ totũq ab intest¬
ato xͥanitatẽ sectantib ꝓpiuquis
uientib ⁊ post mortẽ pectantis
absolutã uocẽ samilatõis agtue
nõ negemꝰ. sec illud patiem̃ obst¬
are si nics iotestatione ꝓfauo
int̾p̃catio cͥminis lacius uicto uas¬

Expanded text:
tem, sed nec venditionis specie facere legi fraudem sinantur totumque ab intestato Christianitatem sectantibus propinquis nientibus etiam post mortem peccantis absolutam vocem insimulationis congruae non negemus. Nec illud patiemur obstare, si nihil in contestatione profano interpretatio criminis latius incerto vag
Abbreviated transcription (Latin):
udeui aduuistuitõis teg̾e laborauit
⁊ dos data ꝑ ꝯditõem repeti potest.
noĩe usurpato id ẽ ꝓ tutore senp
turatore uł negtõꝵ. gest̃ res pup¬
ile adũninstrai̾t eamꝙ sibi filio¬
ue suo topulau̾it tales iptiae

Expanded text:
udem administrationis tegere laboravit, et dos data per condictionem repeti potest. nomine usurpato, id est pro tutore seu pro curatore vel negotiorum gestore res pupillae administraverit eamque sibi filiove suo copul
Abbreviated transcription (Latin):
ultimo arbitͥo. aut certe uit̾
uiuentes hĩca largitate siue
ccͣtu uendõis suie donatõnis
aut alio quoc̃̾ titulo auisque
ad p̾factam uen̾abłem eccam
patrimoniũ suũ ꝑtem ue
certã patͥmonũ in fundis p̃

Expanded text:
ultimo arbitrio aut certe inter viventes habita largitate sive contractu venditionis sive donationis aut alio quocumque titulo quisque ad praefatam venerabilem ecclesiam patrimonium suum partemve certam patrimonii in f
Abbreviated transcription (Latin):
sa om̃ia sinc ulla ⁊ enitꝰ m̃m¬
inucõne cõsernent. icientes
nulla occasione ur tp̃r ad ui¬
cisitudiuem beneficii colora¬
alienandi aliꝙͣ facultatem
ꝓmissã. nͨ si oñs cũ religioso
ep̃o ⁊ ẏconomo cl̾ici in saꝵ po¬
ssessionũ alienatõne cõsenciãt.
Ea euĩ q̃ ad beatissime iuira:

Expanded text:
ia sine ulla penitus imminutione conservent scientes nulla sibi occasione vel tempore ad vicissitudinem beneficii coloraalienandi aliquam facultatem permissam, nec si omnes cum religioso episcopo et oeconomo clerici in earum possessionum alienatione consentiant. Ea enim, quae ad beatissimae
Abbreviated transcription (Latin):
natõne cõsensĩt ꝯmissa sͥ y
de q̃bonis euis qd cũq exindẽ
incõmodũ eccłie ꝯtig̾it refor¬
met᷑. hedes eiꝰ et successores ac
posteri suꝑ ħ fco siue ꝯͣsensu.
cõpetenti ab eccłiasticis actõe
pulsent᷑ hͥis tabelonib qui

Expanded text:
natione consenserit, commissa sibi deque bonis eius quodcumque exinde incommodum ecclesiae contigerit reformetur heredesque eius et successores ac posteri super hoc facto sive consensu competenti ab ecclesiasticis actione pulsentur: His tabellionibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut bonis mori cõ uotan¬
ueuit reuenciã manumissoris do sy.¬
urori pͣstare ita ie exigente in
uis caui. sñ ꝑmissu p̃toris uocari
prohibitũ est.

Expanded text:
Sicut bonis moribus convenit reverentiam manumissoris uxori praeberi, ita re exigente in ius eam sine permissu praetoris vocari prohibitum est.
Abbreviated transcription (Latin):
an. . a ñ diũs lib̾tas det̾ ui
aucipio alieno. diquid ab hꝰiiu¬
dicibꝰ iipetiabit᷑ quili daudi iꝰ
est fiue ulla trepidatõne peue
facilis dissolutio est sdi uͦ ub¬
eutib nobis quicꝙͣ lege actum
alieuũ mancipiũ inaiuintict̃et᷑¬

Expanded text:
. Si a non dominis libertas detur mancipio alieno, si quidem ab his judicibus impetrabitur, quibus dandi jus est, sine ulla trepidatione poenae facilis dissolutio est. Si vero jubentibus nobis quicquam lege actum alienum mancipium ma
Abbreviated transcription (Latin):
obiecta legituua p̃scͥptõne po¬
tũit exclute̾ cũ sͥ anussi iuan¬
cipũ dampua debeat imputa¬
re qui iuꝑiutiem suã gesta
tacituruitate siriuaiu̾it.

Expanded text:
obiecta legitima praescriptione potuerit excludere, cum sibi amissi mancipii damna debeat inputare, qui in perniciem suam gesta taciturnitate firmaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
honorario titulo successit possõnẽ ⁊paũ
tuã ueudidit si ut pupillarẽ distra¬
xit emptor qui scieus a tutoris hr̃de
nã rẽ ꝯꝑando de tꝑris iuifuallo uullã
potuit ad quire̾ defensionẽ Si uͦut

Expanded text:
ario titulo successit, possessionem tuam vendidit, si ut pupillarem distraxit, emptor, qui sciens a tutoris herede nam rem comparando de temporis intervallo nullam potuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueui eꝵ possõrem ut si ita ꝓbau̾is ge¬
stũ ⁊ possõ retͣhat᷑ et fructus uniu̾si reuo¬
tent᷑ di ñ bona fide emptorẽ fuisse qui e¬
unt ꝯstiterit.

Expanded text:
um possessorem, ut, si ita probaveris gestum, et possessio retrahatur et fructus universi revocentur, si non bona fide emptorem fuisse qui emit constiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
defminẽt necm his causic iiqͥb
ꝓuunciare debent ⁊ possũt fac¬
iatatem sibi reuintendi patere
ad iudiciũ p̃sidale coguostant.
maxĩe ẽ ⁊ si iudicatio alitui liti¬
uende ꝓuocatoĩs potestas a suũa¬

Expanded text:
erminent: nec in his causis, in quibus pronuntiare debent et possunt, facultatem sibi remittendi patere ad iudicium praesidale cognoscant, maxime cum, et si iudicatio alicui litinendae provocationis potestas a s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑtineaut negotia pupille mmbig̾e
ñ debetis s ꝯsultiꝰ fet̾itis si p̃sidẽ ꝓũ¬
tie uir̃ clarissumũ adieritis ut is adi
unstratõmi tutele ꝯpellat᷑.¬
oꝯp̃. P otuit quid̾ ⁊ debuit ꝯpetens
Iudex in lotũ extusati tutoris lit pu¬
pillus alios quosꝙ hr̃et tutores dare.
Quiuis aut̃ turator tũ aliis ĩ locum
eiꝰ substitutꝰ sis tñ ꝑitulo adminustͣtõi

Expanded text:
pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. Sed consultius feceritis, si praesidem provinciae virum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compellato. Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo admin
Abbreviated transcription (Latin):
siuã ꝯpetentis iuditit i dͣ ẽ. in lotũ su¬
spͤti qui ÷ uictus ac remotꝰ ẽ. ⁊ ĩ locũ
excusan ue defuncti uł uelegati tutoriᷤᷤ¬
adiũgi solent ñ pͥꝰ tus ores dati admi
iumstrauit tpr̃ funte tutele fuit so¬
luendo setuti tpris ꝑicłm ad te ꝑtin̾e
ũ potuisse inaiufestũ est. De adira

Expanded text:
ia competentis iudicis solet, id est in locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum excusati vel defuncti vel relegati tutoriadiungi solent, non prius tutores dati adminministravit tempore finitae tutelae fuit solvendo, secuti temporis periculum ad te pertinere non potuisse manife
Abbreviated transcription (Latin):
tea pͥuato hoĩ. id est ũ illustri
lite a nobis de legata is postea
tpre diffinitõis illustri decora¬
tus oiguitate reꝑiat᷑ eod̾ obser¬
uaudo ut si alt̾ ei ꝯũictus sit
arbit᷑ qui ũ illustrem nĩuit di¬
guitatẽs quitꝙͥ aut̃ hac lege
e p̾alit᷑ ñ uidet᷑ exp̃ssum id

Expanded text:
tea privato homini, id est non illustri, lite a nobis delegata is postea tempore definitionis illustri decoratus dignitate reperiatur: eodem observando et si alter ei coniunctus sit arbiter, qui non illustrem meruit dignitatem. Quidquid autem hac lege specialiter non videtur expressum, id
Abbreviated transcription (Latin):
dem To cãu quo apparitor iu¬
agist̾ie potestatis a decuriali uł
officio cohortali de statu ipro¬
tributa uł functõnies debeus
ctoris ꝓunicie fu̾it applłoue:
Suspensa cũ tua sublruntate
iuiro quo maguifico inagutꝰ
unlitũ cognoscente cae̾ iube¬
uꝰ ñica pond̾ari liti magist̾
urlicũ rectori ꝓluncie causa
delegau̾it poraudaui.
uiaioris uł iuinoris iuditis ad
nr̃am refu̾t᷑ clemenciã de ues¬
ocio qd̾ iuditand̃ ei tradidimꝰ
uł de quo ꝓ sua iurisdõne iu¬
dicaũ petentis a ur̃o noĩe finẽ
eidꝰ ĩpistis negotio ad̾ ab eo

Expanded text:
 Eo casu, quo apparitor magisteriae potestatis a curia vel officio cohortali de statu in protributa vel functiones debens ctoris provinciae fuerit appellatione suspensa, cum tua sublimitate viro quoque magnifico magistro militum cognoscente causae iubemus merita ponderari, licet magister militum rectori provinciae causam delegaverit perorandam. maioris vel minoris iudicis ad nostram referatur clementiam de negotio, quod iudicandum ei tradidimus vel de quo pro sua iurisdictione iudicaverit, petentis a nostro numine finem eidem imponi negotio, quod ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
fortune eũdẽ munine subiace si
p̃ses iuir clarissintꝰ rector ꝓũar
fu̾it in eiꝰ examine c̃di u̾o alfu̾it
ap̃ deffenssorẽ sui opidi gesta
cõficiat uirisꝑitos ⁊ doctores e¬
oꝵ iubemꝰ iuratos subgestoꝵ
estificatõe deꝓmĩe eẽ. eũ qui post¬
hat fubrogari uolu̾it ꝑitia iuris
instructũ. filios ã togatoꝵ eꝑcel¬
lentie tue qui ł uũc tausas agunt

Expanded text:
si praesens vir clarissimus rector provinciae fuerit in eius examine: si vero afuerit, apud defensorem sui oppidi gesta conficiat. Iuris peritos etiam doctores eorum iubemus iuratos sub gestorum testificatione depromere, esse eum, qui posthac subrogari voluerit, peritia iuris instructum: filios autem togatorum excellentiae tuae, qui vel nunc causas agunt
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. leo .i. luuauo pp ¶emini
lit̾e sanctimꝰ aliꝙ̃ sub assidendi
cõsiliũ assũpsi̾t ag̾garo ñ alit̾
a cõsortio aduocatoꝵ tue sediᷤ
aliquis societ᷑ nͥ pͥꝰ in examiue
iuri clarissum rectoris ꝓiuĩcie
ex qua oriuidꝰ ẽ. p̃sentil coh¬
ortalib gesta cõficiat quibus

Expanded text:
p. Leo A. Viviano pp. Nemini licere sancimus aliquem sub adsidendi consilium adsumpserit, adgregare. Non aliter vero consortio advocatorum tuae sedis aliquis societur, nisi prius in examine viri clarissimi rectoris provinciae, ex qua oriundus est, praesentibus cohortalibus gesta conficiat, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ormato ꝯt̾retu exempto actõuẽ
c̃ẽ Qis elũ dubitat estimatõnem
a te uulieri debi cũ ꝑitulo tuo
res defiores fiant uł auguienta
lucio tuo. recipiaut᷑:¬

Expanded text:
ormato contractu ex empto actionem esse. quis enim dubitet aestimationem a te mulieri deberi, cum periculo tuo res deteriores fiant vel augmenta lucro tuo recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Mat̾ ꝓ filia dotẽ dare non
cogit᷑ uͥ ex magna ⁊ a babili uł
segespãłr exp̃ssa sausa pat̾ autẽ
de honis uxoris sue inuite nullã
dandi ht facultare

Expanded text:
e. Mater pro filia dotem dare non cogitur nisi ex magna et probabili vel lege specialiter expressa causa: pater autem de bonis uxoris suae invitae nullam dandi habet facultate
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cp̃s ui ꝯcussũ est ⁊ suie ulla
re ipã illata iudiciaria ꝯuentõe
possedit. suꝑ ꝙ sua ꝯditõne qua
p idem Ept̃ absq ulla iudiciali
sit liber ⁊ p̾senti salub̾rime le¬
pis ꝑleuissiua ununtõne sẽcuiꝰ.

Expanded text:
tum tempus inconcussum et sine ulla re ipsa illata iudiciaria conventione possedit, superque sua condicione, qua per idem tempus absque ulla iudiciali sit liber et praesentis saluberrimae legis plenissima munitione se
Abbreviated transcription (Latin):
agnosc̾e̾ compellat᷑ et ruralib
obseqis quo maluerit subro¬
gato fuugat᷑. ca stil ĩmuintate
uidulta. que c̾te capitatõius ue¬
u̾andis eccłus relarat᷑. nullo ꝯtͣ
hanc legem unꝙͣ ualicuro Rp

Expanded text:
agnoscere compellatur et ruralibus obsequiis quo maluerit subrogato fungatur, ea scilicet immunitate indulta, quae certae capitationis venerandis ecclesiis relaxatur: nullo contra ha
Abbreviated transcription (Latin):
te absente eos qui ocłos uł .xl. an¬
cedisse ut anuonarie collatois
p̾textu uili p̃̾cio ab officio p̃sidã¬
li p̾dia tua distrab̾ent si legitin
tprĩs spatiũ ex uenditois die fl

Expanded text:
te absente eos, qui oculos praededisse, ut annonariae collationis praetextu vili pretio ab officio praesidali praedia tua distraherentur, si legitimi temporis spatium ex venditionis die fl
Abbreviated transcription (Latin):
sacra palatia ł p̃toria sũt lituat
relictis his pͥuatoꝵ ꝙͥ totuꝰ ad
habitand̾ suti p̃toria uendica¬
re s sacratissima modis otũb ĩ¬
habitare p̃toria seii palatia ut
hac uecessitate ꝯellaut᷑ coꝵ¬

Expanded text:
sacra palatia vel praetoria sunt, liceat relictis his privatorum sibi domus ad habitandum veluti praetoria vindicare, sed sacratissima modis omnibus inhabitare palatia seu praetoria, ut hac necessitate compellantur eo
Abbreviated transcription (Latin):
ei quͣi ingenuã cẽ dicis ante
libał causa suo ordine agi d
cogntõne suã p̃side ꝑbente.
qũ necce est aute sciri Si de¬
lictũ ꝓbatũ fu̾it utrũ ut uili¬
ute pus lib̾ali t̾uinata si pro
u̾sus eũ qui se dũm tuũ esse
ꝯtendit ñ ꝓlab̾is. qd si id̾ote
ab accusatõne elidet qͣi seruũ
iuditiũ cessat. cause aut̃ exa¬
tiuatio ap̃ eũ qui iudicat o¬
stenda̾t utrũ ne actusatõ id

Expanded text:
ei, qui ingenuus esse dicitur, ante liberalis causa suo ordine agi debet, cognitionem suam praeside praebente, quoniam necesse est ante sciri, si delictum probatum fuerit, utrum ut isi pro adversus eum, qui se dominum tuum esse contendit, non prohiberis. Quod si ideo te ab accusatione elidet, quasi servum iudicium cessat, causae autem examinatio apud eum qui iudicat ostendet, utrumne accusatio i
Abbreviated transcription (Latin):
pena siłi immnnente. Qd si ad p¬
it. mimine sufficiat estimatõne
Spetentis iudicis castigatio in eũ
ꝓcernt. Qd̾ si seruis fugitiru
ingenuũ se eẽ. mentitus sub i̾te¬
ede a aliquẽ fu̾it nicħ is qͥ eim
Inũt poc̾it intusari. Gane mau¬
cipiũ corãri oport ut manifestẽ

Expanded text:
imminente. Quod si ad perit minime sufficiat, aestimatione competentis judicis castigatio in eum procedat. Quod si servus fugitivus ingenuum se esse mentitus, sub mercede apud aliquem fuerit: nihil is qui eum habuit poterit incusari. Sane mancipium torqueri oportet, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯp̃ ¶ Ium sit adiecta p̾toris sũĩa
geu̾alem turatori adiuinistratõuem
mandantis ⁊ ꝙ eaui ꝓ morte sequit᷑¬
⁊ es datõuẽ fuisse inualidã e in esti¬
manda adulte suħa scribe uitium
qui tarqm ñ ampliꝰ ducentis librũ
auri patrimouiũ ualeret fideiusso¬
rem acceꝑat int̾ cessisse in quo caĩ
ñ euratoris erit ratõ rep̾hendenda
ci qua lesio reb unnoris illata fu¬
isse adu̾sus legũ ordiuem ꝯꝓbet᷑.¬

Expanded text:
o . Cum sit adiecta praetoris sententia generalem curatori administrationem mandantis et, quod eam pro more sequitris dationem fuisse invalidam, sed in aestimanda adultae substantia scribae vitium, qui, tamquam non amplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus legum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiꝰ pͥore atueo delicto aliũ
Qͥ facit ager quẽ cutuit pͥorit
diũ mauet. ꝙ si pallatun ita a¬
ufa̾t ut aluĩ ꝑti applicet id alꝰ¬
iuuonis lure ei q̃rit᷑. cusꝰ fund̾¬

Expanded text:
fluvius priore alveo derelicto alium sibi facit, ager quem circumivit prioris domini manet. Quod si paulatim ita auferat aliique parti applicet, id adluvionis iure ei quaeritur, cuius fund
Abbreviated transcription (Latin):
deui. P i ex alio ꝯͣctu ũ ex illi¬
cita uiutui datõne debitor ex¬
tatiꝰt ue ꝙ prẽm tuũ iufidem
duscepisti taui ui prĩs poĩtus p¬
otestate uire teueris ꝙ ⁊ moz¬
te geustoris tui iuris effectus
t coiquid prĩ br̃s exticisti. iu
solid̃. Alioqiĩ iuꝙͣtũ fate̾ pot¬
es scd̃ui edcĩ formã S ⁊ si e

Expanded text:
. Si ex alio contractu, non ex illicita mutui datione debitor extitisti vel quod patrem tuum in fide suscepisti, tam in patris positus potestate iure teneris quam etiam morte genitoris tui iuris effectus: et si quidem patris heres extitisti, in solidum, alioquin in quantum facere potes, secundum edicti form
Abbreviated transcription (Latin):
negotia gesta Sũt de pecunia
tuo acceptã erogasti maudati
actõue ꝓ sorte ⁊̃ usuris potes
expiri. de salario ꝙ ꝓmisit a p̃¬
side ꝓtinicie tognitio p̃bebit᷑.¬

Expanded text:
negotia gesta sunt, de pecunia, tuo acceptam erogasti, mandati actione pro sorte et usuris potes experiri: de salario quod promisit a praeside provinciae cognitio praebebit
Abbreviated transcription (Latin):
debitã testatori declarant
aut uolũptatẽ euis lib̾are uo¬
leutis debitorẽ mainfeste osten¬
dũt ⁊ id̾o aut peti ꝙ solutũ est
ũ potest. aut ex cã fid̾iꝯunissi ut
debitor lib̾aret᷑ agend ẽ nͥ liqͥto

Expanded text:
debitam testatori declarant aut voluntatem eius liberare volentis debitorem manifeste ostendunt. Et ideo aut peti quod solutum est non potest aut ex causa fideicommissi, ut debitor liberaretur, agendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Qũs qͦs d ap̃natõis ꝯditio diu̾sis exilusde¬
stinatos methas tꝑis p̃stituti uitart̾is ĩplesse
tustodia dephendit solutos pena uintłic¬
cit ꝙ laxatos tustodia lib̾ar p̃cipiuꝰ. nͨ foriu¬
dare mnẜias ullas exilii. sit satis iũsoꝵ cru¬
diatuũ semł liusse supplicia. neꝗ diu pͥuati st
aure ꝯuinus haustu. ⁊ lutis aspͨtu ñ iut̃ bͤue¬

Expanded text:
quos damnationis condicio diversis exiliis destinatos metas temporis praestituti in carceris implesse custodia deprehendit, solutos poena vinculisque laxatos custodia liberari praecipimus nec formidare miserias ullas exilii. Sit satis immensorum cruciatuum semel luisse supplicia, ne, qui diu privati sunt aurae communis haustu et lucis adspectu n
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sut ꝓponu q̃delã de marito
a filia. ad te delatã dissociatũ est
regressa est nunꝰ legituua ꝯiuttio
est cessante prĩs uoliltate in cuł
est potestate atꝙ id̾o ũ petentef¬
alia petitõuẽ dotis repet̾e ũ ꝓhi

Expanded text:
s, post querellam de marito a filia ad te delatam dissociatum est regressa est, minus legitima coniunctio est cessante patris voluntate, in cuius est potestate: atque ideo non paenitente filia petitionem dotis repetere
Abbreviated transcription (Latin):
hõis subuiurestret᷑ qu̾itũ mod̾a¬
t iudicis arbitͥo fu̾it estima¬
tũ. ¶Cum aut̃ necdũ lite de
statu uiota res ab aliquo dir¬
ecte suit ⁊ sũia de restituenda
possoñe reꝵ lata ille ne sine h

Expanded text:
homini subministretur, quantum moderato judicis arbitrio fuerit aestimatum. Cum autem necdum lite de statu mota res ab aliquo direptae sint, et sententia de restituenda possessione rerum lata, ille ne h
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ. relictor. ł donatoꝵ ꝓ uendi.¬
toꝵ sit eic longena eractio. nulla
tpr̃it solita p̃stͥptõne coartanta
S si in redemptõne captiuoꝵ
exactionem longissimã ec̃ ten¬

Expanded text:
tatum, relictorum vel donatorum vel venditorum eis sit longaeva exactio nulla temporis solita praescriptione coartanda. Sed et si in redemptione captivoruexactionem longissimam esse cen
Abbreviated transcription (Latin):
cessĩt inquib ꝯ reb mobilibꝰ
ꝓ redemptõne captiuoꝵ q̃daui
fu̾uit terelicta ł donata sit eoꝵ
peue ꝑpetua uendicatio ⁊ innos
centũ scõm ꝙ dictũ est extendã
nulla alia exceptõne tpris iuhi¬

Expanded text:
rebus mobilibus pro redemptione captivorum quaedam fuerint derelicta vel donata, sit eorum paene perpetua vindicatio et ad annos centum secundum quod dictum est extendatur, nulla alia exceptione temporis inhi
Abbreviated transcription (Latin):
iuus in se fĩ passus sit ł factił
ri mulcta dampnabit᷑. testaiũti
⁊ douatõis fatiente utͥq deueg¬
auta ucencia. Q onña ita cust¬
odiri dec̾anuꝰ ut nulli iudicũ
liccat delatũ ad se cͥuien unuo

Expanded text:
nuus, in se fieri passus sit, vel factum ri mulcta damnabitur, testamenti et donationis faciendae utrique deneganda licentia. Quae omnia ita custodiri decernimus, ut nulli judicum liceat delatum ad se crimen mino
Abbreviated transcription (Latin):
iusto titulo possor̃s aũcessoris ui¬
sta detentio qmͣ ui rem hũit. nõ
iut̾rũpat᷑ ex posti̾ore forsitaui alie¬
ue rei scĩa licet ex titulo lutratiuo
Lea cepta ẽ. Ita ⁊ eiũ ampliat᷑ qͥd̾
longi tpr̃is mat̾ia q̃ ei subdita
est ininuat᷑ ã usucapioñ ꝯpend¬
iosa duũs iactura et eiꝰ iura uoc¬
eucia cũ ⁊̃ res diuidi mantipi ⁊
ne mancipi faue antiquũ ẽ. et
m̾ito antiquari oportet ⁊ sit reb
⁊ locis ouub silis ordo uuti¬
lib ambiguitatib ⁊ diffr̾us sbla¬

Expanded text:
iusto titulo possessionis antecessoris iusta detentio, quam in re habuit, non interrumpatur ex posteriore forsitan alienae rei scientia, licet ex titulo lucrativo ea coepta est. Ita etenim ampliatur quidem longi temporis materia, quae ei subdita est, minuitur autem usucapionum compendiosa dominis iactura et eius iura nocentia. Cum etiam res dividi mancipi et nec mancipi sane antiquum est et merito antiquari oportet, sit et rebus et locis omnibus similis ordo, inutilibus ambiguitatibus et differentiis subla
Abbreviated transcription (Latin):
tatõnẽ ad unũ uł dios iudicẽ
unctendã intͥ biennũ tp̃s ei uł
decreta nulla ꝓuocatõne sispen¬
tib ap̃ eund̾ uł cosdẽ iudites
addi ad exemplũ ꝯsultatõius
ad satrũ urũi palatiũ iitͦdut̾e

Expanded text:
tationem ad unum vel duos iudices mittendam intra biennii tempus ei vel decreta, nulla provocatione suspenartibus apud eundem vel eosdem iudices addi ad exemplum consultationis ad sacrum nostrum palatium introduce
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S qũ a duciano iuditio
applło fu̾it oblata suic ab ipã
qua alitate iudicis siue ex di¬
uma delegatone uiro spͨtabili
duci destinata siue iit̾ spectabi¬
les id̾ dur ꝯuiut̾iet᷑. ꝙiue illustͥ¬
diguitate decorat᷑ suie ⁊ miai¬
ore cũ ⁊ magist̾ĩe potestatis
boĩes nnõ ꝯsulares sepe uti¬
litate publica poscente ad li¬
uiͦmii turã ꝑueniunt nullo
discriuie hĩto ñ diguitatẽ
S ducatus uagr̃atũ spectari
uenientẽ ũ ut aũ euait dispo

Expanded text:
. Si quando duciano iudicio appellatio fuerit oblata, sive ab ipsa qualitate iudicis sive ex divina delegatione viro spectabili duci destinata, sive inter spectabiles idem dux connummeretur sive illustdignitate decoratur sive etiam maiore, cum etiam magisteriae potestatis homines nec non consulares saepe utilitate publica poscente ad huiusmodi curam perveniunt, nullo discrimine habito non dignitatem, sed ducatus magistratum spectari venientem non ut
Abbreviated transcription (Latin):
disceruendã ñ duob situt
antea magniticis iudicib iurie¬
e uni ciamꝰ disceptatõ nego¬
cũ deputet. ¶Si uo memora¬
tam excedens ꝙͣtitatẽ ii .i. li¬
ouob tͣdat᷑ maguificis iuidi¬
cib iuris scih deuotis epłarib

Expanded text:
discernenda, non duobus, sicut antea, magnificis iudicibus, sed uni tantummodo disceptatio negotii deputetur. Sin vero memoratam excedens quantitatem viginti liduobus tradatur magnificis iudicibus, viris sci
Abbreviated transcription (Latin):
onb ostend̾it iugratũ preĩ
nepotis tirca testatorẽ fuisse te¬
testõ remo̾to ab intestato eum
uor ꝑte legitima relitta est tc̃
ius ꝯstitutõnẽ repletio quarte
ꝑtis nepoti suꝑest ei qria prĩ
eneficio a uetustate quid̃ uegl¬
ectus a ur̃o aut iugore recreatꝰ
nͥ pr̃ ad huc suꝑites uł repudi¬

Expanded text:
onibus ostenderit ingratum patrem nepotis circa testatorem fuisse, testamento remoto ab intestato eum nor parte legitima relicta est: tunc nis constitutionem repletio quartae partis nepoti superest, si qua patri eneficio a vetustate quidem neglectus, a nostro autem vigore recreatus, nisi pater adhuc superstes vel repudi
Abbreviated transcription (Latin):
pris filius ꝯguito pat̾uo testõ
ñ aguou̾it eius iuditiũ s oppu¬
guaud putaiut uet̾e iuigio ex¬
pusso hi pacto filis̃ iuinine gͣ¬
uari sꝯcd̃m papiniaui Ruisũ in
quo diffinuit meritis poꝰ filios
ad pat̾ua obseqͥa ꝓuocandos ꝙͣ
pactõib astringendos /e hita

Expanded text:
filius cognito paterno testamento non agnoverit eius iudicium, sed oppugnandum putaverit, vetere iurgio exploso huiusmodi pacto filium minime gravari secundum Papiniani responsum, in quo definivit meritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. 1a
Abbreviated transcription (Latin):
deui. Qued in uxorem tuã egia
erogasti ñ a secero repet̾e s affec¬
Saue eiꝰ si quid eo uoĩe qͣi rete pt
erogasti patrem ad quẽ tos redũt
Niure ꝯuenis.
demi.Emaudacũ solius mariti ce¬
cutꝰ. tã ip̃uis ꝙͣ uxoris eius nego
mandauit adu̾sus te maudati actõ
est. s ⁊ tibi adu̾sus eũ ꝯͣria. si quid¬
Itu forte suꝑ engasti ifilias oxo

Expanded text:
e. Quod in uxorem tuam aegram erogasti, non a socero repetere, sed adfecsane eius si quid eo nomine quasi recepturus erogasti, patrem, ad quem dos rediit, iure convenis.i mandatum solius mariti secutus tam ipsius quam uxoris eius negotmandavit adversus te mandati actio est: sed et tibi adversus eum contraria, si quid forte
Abbreviated transcription (Latin):
atͥs tui filios ut uetc̾ituto sangͥnis
uł turatores eoꝵ ũ recte aduunstnͣt
Suspͤtis eis postisiatis atm osteusis
ut alii in loto eoꝵ ꝯstituant᷑ fatile
impetrabis. ꝙ łi uicħ ui fride es¬
erũt u̾mi ita egeni sũt ut ĩ eoꝵ ad¬
uistratõne frĩs tui filioꝵ sub̾a ꝑi

Expanded text:
essitudo sanguinis vel curatores eorum non recte administrant, suspectis eis postulatis atque ostensis, ut alii in loco eorum constituantur, facile impetrabis. Quod si nihil in fraudem egerunt, verum ita egeni sunt, ut in eorum administratione fratris tui filiorum substanti
Abbreviated transcription (Latin):
successionẽ adum ñ potuit. ꝓ
Si sponte repudiau̾nt cꝰ de
erant scͥpta defccisse ꝯuenit.
Si u̾o ut nos fraudarent lib̾t¬
ate collussisse hos p̃ses aĩadũ¬

Expanded text:
successionem adimi non potuit. Quod si sponte repudiaverunt sibierant scripta defecisse convenit. Si vero, ut vos fraudarent libertate, collusisse eos praeses animad
Abbreviated transcription (Latin):
diutine ab sentie cõiũta callide a¬
dhibita atꝙ t poĩta obẽe. oĩo nõ
debent. tecummꝰ ut si talis młi ĩd¬
mũ ad se ꝑtin̾e monstiau̾it q̃ ma
bsentia eius uendita est refuso

Expanded text:
diutinae absentiae commenta callide adhibita atque composita obesse omnino non debent, decernimus, ut, si talis mulier domum ad se pertinere monstraverit, quae in absentia eius vendita est, refuso
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ q̃ gesta una cũ rełone uti¬
gatorib ꝯuenit p̃stari iudice
⁊ officio eius i statuta fu̾int
aliqua ꝑte untilata mulcte:
Subrasentib.

Expanded text:
intra quae gesta una cum relatione litigatoribus convenit praestari. iudice et officio eius, si statuta fuerint aliqua parte mutilata, multae subiacentib
Abbreviated transcription (Latin):
G ⁊ furiosi lib̾i cuico sexus possĩt
legitiuias ꝯͣh̾e tuipcias tã dote qͣui
aũ tiupcias douatõne a curatore
eoꝵ p̃standa estimatõne tũ ui hac
oꝵ clarissimoꝵ eaꝵ p̃sid uł locoꝵ¬

Expanded text:
quam furiosi liberi, cujuscunque sexus, possunt legitimas contrahere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac orum clarissimorum earum praesidum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ difficultatib ⁊ iudiccͤtis uarrati¬
tesuna ur̃ditatis ex nr̃a recessit
re priblica . intiqiuatis. uitħomuꝰ
⁊ alus om̃ib q̃ circa repletõnẽ ł
ta sunt. ¶ Sc̃imꝰ ut si qius hr̃s¬

Expanded text:
 difficultatibus et indiscretis narrativicesima hereditatis a nostra recessit re publica, antiquatis nihilo minus et aliis omnibus, quae circa repletionem vel ta sunt, sancimus, ut, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rebat᷑ qr lex papia uit̾ senator¬
es ⁊ lib̾tas stare corubia ñ patit᷑.
Nos gͥ dei seꝙ̃tes uidiciũ ñ patuu
ui uno eod̾ ꝙ cõnubio mariti feli¬
titatẽ uxori fieri infortuuiũ ut quͣ¬

Expanded text:
quaerebatur, quia lex Papia inter senatores et libertas stare conubia non patitur. Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fieri infortunium, ut, qua
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾at ilista q̃rela te ꝯtendisse:
ab alt̾o aut̃ iuctũ fuisse alles¬
as ꝓ ea ꝑte qua resolutũ est te¬
stĩ cũ uire uitestati qui oꝑti¬
nuit succedat i legata ueq fi¬

Expanded text:
fuerat iusta querella contendisse, ab altero autem victum fuisse adlegas, pro ea parte, qua resolutum est testamentum, cum iure intestati qui obtinuit succedat, neque legata neque fi
Abbreviated transcription (Latin):
uor fatalib dieb qui applła¬
uit excid̾it tũc uitͣ tͥum ãnoꝵ
iensiũ spatiũ a urõ uoĩe r̃epͫ¬
atõuẽ peti p̃cipunꝰ qua peti¬
nͤ tpalem diem a petõne reꝑa¬
spacio ex qͣrto fatali munianto

Expanded text:
i appellavit exciderit, tunc intra trium alium mensuum spatium a nostro numine reparationem peti praecipimus: qua petinec temporalem diem a petitione repaspatio ex quarto, fatali numerando
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is ꝙ uris facũdissimõs tõ¬
põitorib uirit eiiucleati ad
nras aures relatũ est. s aiie
ultͣimũ idiutoru de inõfficio
s riela poĩtũ est ⁊ uemo exa¬
lio ortus psidio ad hanc decũ¬
rere possit iuuenta fu̾at filiꝰ

Expanded text:
ceterisque viris facundissimis compositoribus iuris enucleati ad nostras aures relatum est. Nam cum ultimum adiutorium de inofficiosi querella positum est et nemo ex alio ortus praesidio ad hanc decurrere possit, inventa fuerat filia
Abbreviated transcription (Latin):
eaͣ intui cõarcabat᷑ inꝙtum
eiũ cales diffras indͤucũt di
nature actusatores existiuit.
cur ũ cotos mascłos geu̾auł
corngentes ⁊ maioꝵ utor

Expanded text:
tantum coartabat, in quantum enim tales differentias inducunt, quasi naturae accusatores existunt, cur non totos masculos generavit, corrigentes et maior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓluibente tu̾inio ñ potuit exire d¬
atũ accipi rõis est in cuiꝰ loius si
ꝙͣ de patͥmonio matris ediximus
nodicaꝵ douatõnũ om̃ib q̃rela
fu̾it iut᷑ꝯuet᷑a cã uł snͣuł estima

Expanded text:
ibente matrimonio non potuit exire, datum accipi rationis est: in cuius bonis si quam patrimonio matris ediximus,modicarum donationum omnis querella fuerit introducta
Abbreviated transcription (Latin):
tuã int̾uenia rtende q̃dis inoffiti¬
ui unũ filiũ collatis exhaussisse
cũ adu̾sus eoꝵ cogitatõnes qui ꝯ¬
silus supp̃nũ iuditiũ anticipare cõ¬
tendũt ⁊ attõnes filioꝵ ex hauriũt
aditũ q̃rele rõ depostat ꝙ douatũ
est ꝓ iõue qͣrte ad iustar inoffiti

Expanded text:
tuam intervertendae quaestionis inofficiin unum filium collatis exhausisse, cum adversus eorum cogitationes, qui consiliis supremum iudicium anticipare contendunt et actiones filiorum exhauriunt, aditum querellae ratio deposcat, quod donatum est pro ratione quartae ad
Abbreviated transcription (Latin):
ruiũ felicissimũ eiũ nr̃e rei p¬
ubuce douauit cũ inhc ⁊ bella
ꝑtita. ab olita sũt ⁊ quieti ꝑpetiuu
tradita et c̾cia ꝑs nnindi nobiᷤ
acreuit. Post europã eiũ ⁊ asy
am tota ubra nr̃o imꝑio adiũc¬
ta.ẽ ⁊ tanto oꝑi legũ cap̃ ĩposit̾
ẽ or̃a celestia toua nõ t̾tio cõ

Expanded text:
ium felicissimum eum nostrae rei publicae donavit, cum in hunc et bella Parthica abolita sunt et quieti perpetuae tradita, et tertia pars mundi nobis adcrevit post Europam enim et Asiam et tota Libya nostro imperio adiuncta est et tanto operi legum caput impositum est, omnia caelestia
Abbreviated transcription (Latin):
dem .U. ii eius qui sege
dum̃ ꝯtendit cẽ. adimponendũ
honꝰ ꝓbatõis ueruo. minnne ꝓ¬
test. ¶Eum gͥ an fugille te de
domo seueri ꝓfitearis u̾mi nͨ ab
illo iusto initio d ꝑ molentiam

Expanded text:
 . Vis eius, qui se dominum contendit, ad imponendum onus probationis servo minime prodest. Cum igitur aufugisse te de domo severi profitearis, verum nec ab illo iusto initio, sed per violentiam
Abbreviated transcription (Latin):
pascine iudebant ascͥpta si sip̃ti¬
b pottõꝵ nĩc ad frugũ ferilitatẽ
si fertilia seꝑacun tensem uł finic¬
toues exigi teduuꝰ ne doleant̃
diligentes oꝑai suã ligri dedilłe
ciultuie ñ duigentiã suã s̃ dap¬

Expanded text:
debantur adscripta, si sumptibus possessorum nunc ad frugum fertilitatem si fertilia separatim censeri vel functiones exigi concedimus, ne doleant diligentes operam suam agri dedisse culturae nec diligentiam suam dam
Abbreviated transcription (French):
mancipata a patre uit᷑ anun
bonoꝵ possõnem pere cessasti
p̾tend̾e uiru  ignoranciã nulł ra¬
tõĩbꝰ potes.

Expanded text:
mancipata a patre intra annum bonorum possessionem petere cessasti, praetendere iuris ignorantiam nullis rationibus potes.
Abbreviated transcription (Latin):
uis p̃peditio oriat᷑. S ⁊ si depõite
quid res uł pecume ab utracu ꝑte
ꝙͣ celerrime sme aliquo obstaculo
restituant᷑ ei indeh pͥmũ qui pͥmuᷤ
ħ uolu̾it ⁊ postea legitune actoues
utegie quo ei reseruent. ¶Qd̾ opti

Expanded text:
nis praepeditio oriatur, sed depositae quidem res vel pecuniae ab utraque parte quam celerrime sine aliquo obstaculo restituantur, ei videlicet primum, qui primus hoc voluerit, et postea legitimae actiones integrae ei reserventur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi ex tuͣsacto tpre diuũ iubi
isdẽ reb q̃sicũ ẽẽ. cũ in eodẽ statu
Semꝑ mau̾e datas iure empbi¬
theotico res oporteat uł ꝯducto¬
⁊i seu ꝓcuratori ieꝵ alienaꝵ di

Expanded text:
dicendi ex transacto tempore dominium sibi in isdem rebus quaesitum esse, cum in eodem statu semper manere datas iure emphyteutico res oporteat, vel conductori seu procuratori rerum alienarum di
Abbreviated transcription (Latin):
ita res gesta sit ut uiuruu̾itoꝵ q̃
ex ouũ ꝑte uulla sit utilitas et tũs
donatõ ad utrauiꝙ ꝑsonã ualeat
⁊ iuaritus tas̃ lucret᷑ nͥ ⁊ hic don¬
ator eũ stipłatus sit ¶ pt̾ea &c̃iꝰ¬
redoitũ ul etes uł paues tiusles spo

Expanded text:
ita res gesta sit, ut monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam valeat et maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. Praeterea sancimreditum vel aedes vel panes civil
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua debitoris ꝓ quo satiffacie¬
bas tibi ꝯpetens uidex ad scͥpsit
⁊ tnͣstidit ab huis creditorib quibꝰ
fiscus pocio bẽt᷑ res quas eo no¬
unue teues ñ possũt inqiuetarr.

Expanded text:
reliqua debitoris, pro quo satisfaciebas, tibi competens iudex adscripsit et transtulit, ab his creditoribus, quibus fiscus potior habetur, res quas eo nomine tenes non possunt inquietari.
Abbreviated transcription (Latin):
Soliustĩ tupititõsã geritis solli¬
citudinẽ ne ab ipĩs ꝯuenti hãt
eis unputari iuinime possitis uil
a uobis quicꝙͣ ampliꝰ exigatur
Si tiũ quͣitũ eis tutores debue

Expanded text:
solvistis, superstitiosam geritis sollicitudinem, ne ab ipsis conventi hanc eis imputare minime possitis vel a vobis quicquam amplius exigatur, si tantum, quantum eis tutores debue
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ faunlias agłt c̃ aliquo p̃ce¬
pto estunet ec. mictend̾. ut ean¬
dẽ inpublicũ ꝓtrahat t̾ c̾tũ sit
publicis uecessicatib posse S̾u¬
ari. Q si quis inpublit̾ mat̾ͤifam¬
mas pꝰ hac credid̾it ꝓtuhendã int
mariõs reos cit᷑ illã indulgennã
capitali pena plectetur.

Expanded text:
materfamilias agit, cum aliquo praecepto aestimet esse mittendum, ut eandem in publicum protrahat, cum certum sit publicis necessitatibus posse servari. Quod si quis in publicum matremfamilias posthac crediderit protrahendam, inter maximos reos citra ullam indulgentiam capitali poena
Abbreviated transcription (Latin):
nr. pͥoꝵ optinent nũm faciendi stu¬
dus eruditi gratis uidel ⁊ siue ullo
suffragio ⁊ fortasse exteri ñ ultra:
duos ꝑ annos singłot facundia et
ipi ꝯspicui taxati fu̾int nullo deĩ¬

Expanded text:
rum obtinent numerum, facundiae studiis eruditi, gratis videlicet et sine ullo suffragio, aut fortasse exteri non ultra duos per annos singulos, facundia et ipsi conspicui taxati fuerint: nullo dein