comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UREUS occasun iã sol spectabatrequosq
Pronũ iter urgebat facili tͣnsittẽ cursu¬
A ec nemoro tantam per secula multa quietem
Uiderat ulla dies. passim saturata Iacebant.
Armenta. et leuis pastores sompnus habebat
Pars terctes baculos pars nectẽ serta canendo
Frondea: pars agiles calamos: tũ fustha uitentẽ
Obduxit phebum nubes pretes q repente
A nte expectatu nor affuit horruit ether
Gran dine terribili. certatimn uentus et ymber
Seuire et fractis descendere fulmĩa uinibis.
Altior ethereo penitus quulsa fragore
Corruit. et colles concussit et arua cupressus
Solis amor condam solis pia cura sepulti¬
M ec tan eualuit fatalem auertere lutum
Solis amor. uicitq pii sors dura fauorem.
Prescius heu nimiu uates ti phebe fuisti.
Dum sibi dũq aliis erit hec lacinabilis arbor
Diuistis ingenti strepitu tremefacta ruine
Pastoro mox turba fugit quecũq sub illa
Per longii secura diem ꝯ sederat umbra.

Expanded text:
Aureus occasum iam sol spectabat, equosque Aureus occasum iam sol spectabat, equosque Pronum iter urgebat facili transmittere cursu; Nec nemorum tantam per secula multa quietem Viderat ulla dies: passim saturata iacebant Armenta et lenis pastores somnus habebat; Pars teretes baculos, pars nectere serta canendo Frondea, pars agiles calamos; tum fusca nitentem Obduxit Phebum nubes, precepsque repente Ante expectatum nox affuit; horruit ether Grandine terribili; certatim ventus et imber Sevire et fractis descendere fulmina nimbis. Altior, ethereo penitus convulsa fragore, Corruit et colles concussit et arva cupressus, Solis amor quondam, solis pia cura sepulti; Nec tamen evaluit fatalem avertere luctum Solis amor, vicitque pium fors dura favorem. Prescius, heu ! nimium vates tum, Phebe, fuisti, Dum sibi dumque aliis: Erit hec lacrimabilis arbor, Dixisti. Ingentis strepitu tremefacta ruine, Pastorum mox turba fugit, quecunque sub illa Per longum secura diem consederat umbra;
Abbreviated transcription (Latin):
N omen habet. que rura padus q̃ tybris et arnus
Que thenus rodanusq secunt. queq abluit equor
Omnia ian resonãt pastoris carmina nostri.
E xperiar si fata uolet: niic nre necesse est
Quo precor: aut quis te stumulus q̃ cura ꝑ uiget:
U iget amor miuse qm̃ mo litore in affro
Sydercum iuuenem genitu q a stirpe deorũ
Fama refert. magnis implentem pastua fc̃ĩs.
Te polifeme tuis i au ui strauisse sub antas
Dicit᷑ et lobitos silius pepulisse leones
Lustraq subiuissis audax incendere flãmis.
Hunc sił ytalides qr nurus pueriq senesq
Attoniti aduso certatim alittore laudant.
Carmine fauia sacro caret hactenus. et sua utus
Premia deposcit. pauitans ego carmina cepi
Texere: temptabo Ingeniũ uor forte sequetur
Orphea. promeritũ modulabor harundine paruo.
I sospes uarios q uie circũspice casus.
Secunde eglogie titulus eargus. Collocutores¬
DI ydeus phitias et siluiug

Expanded text:
Nomen habet: que rura Padus, que Tybris et Arnus, Nomen habet: que rura Padus, que Tybris et Arnus, Que Rhenus Rodanusque secant, queque abluit equor Omnia iam resonant pastoris carmina nostri. Sil. Experiar, si fata volent; nunc ire necesse est. Mo. Quo precor? aut quis te stimulus, que cura perurget! Sil. Urget amor Muse; quoniam modo litore in Afro Sidereum iuvenem genitumque a stirpe deorum Fama refert magnis implentem pascua factis; Te, Polipheme, tuis iam vi stravisse sub antris Dicitur et lybicos silvis pepulisse leones, Lustraque submissis audax incedere flammis. Hunc simul Italidesque nurus, puerique, senesque Attoniti adverso certatim a litore laudant. Carmine fama sacro caret hactenus, et sua virtus Premia deposcit; pavitans ego carmina cepi Texere: tentabo ingenium, vox forte sequetur Orphea, promeritum modulabor harundine parva. Mo. I sospes, variosque vie circumspice casus. Secunde egloge titulus est: Argus. Collocutores Ydeus, Phitias et Silvius.
Abbreviated transcription (Latin):
Quin et stigias et̾na nocte tenebras
Anguicomes q simul furias tẽplũq forãq
Tum sibuas et rurta canint atq atinia uitesi
Et totum altisonis illustrãt uersibus orbem.
Hic unu canit oro deuin quem turba deoꝵ
Uicta tremit. celum mitu qui temperat almũ.
Ethera qui librat liquiduin qui roris accruos
Qiuq mues spargit gelidas: et nube salubri
Ellicit optatos heibas sitientibus umbres
Qui tonat et trepidum rapidis quatit aera flãmus
Tempora syderibui: qui dat sua senũa terris.
Qui pelagus fluctare iubet / ꝯsistere montes.
Qui corpuis mentemq dedit quibus addidit arces
Inmineras genunũ cumulans ab orrigĩe munꝰ.
Qui aite mortisq uices queq optima fessos
Fert super astra/ uiam docuit: repetitq monendo.
Hunc meus ille canit neu raucũ dixeris oro
Uox solida est penetransq aĩos dultore latenti
Iure ig patrus pͥmi celebratus in aruis
Attigit et nostios saltus. late q sono rũ

Expanded text:
Quinetiam stigias eterna nocte tenebras Quinetiam stigias eterna nocte tenebras Anguicomasque simul furias templumque torumque, Tum silvas et rura canunt atque arma virosque Et totum altisonis illustrant versibus orbem. Mo. Hic unum canit ore deum, quem turba deorum Victa tremit, celum nutu qui temperat almum, Ethera qui librat liquidum, qui roris acervos, Quique nives spargit gelidas et nube salubri Elicit optatos herbis sitientibus imbres; Qui tonat et trepidus rapidis quatit aera flammis, Tempora sideribus, qui dat sua semina terris; Qui pelagus fluitare iubet, consistere montes; Qui corpus mentemque dedit, quibus addidit artes Innumeras, geminum cumulans ab origine munus; Qui vite mortisque vices, queque optima fessos Fert super astra, viam docuit repetitque monendo. Hunc meus ille canit; neu raucum dixeris, oro: Vox solida est penetransque animos dulcore latenti. Iure igitur, patriis primum celebratus in arvis, Attigit et vetros saltus, lateque sonorum
Abbreviated transcription (Latin):
L aut apoli neos ad ripami gurgitis artus
elices limphe que corpus tangere tanti
Promeruere dei. fluuius si uera loquuntͤ
Oer cinerũ campos ultritibus Incidit undis
Hunc igͬ dulci multentem sydera cantiu
Illa tulit tellus. licet ceperiare Iuuabit.
Ego noui hoĩem ciues et menia parue
Sepe iherosolime memorat nec uertitur inde
Semp habet lacͥmas. et pectore rautꝰ hanellat
Hii romã troiamq camĩt et prelia regum
Quid dolor et quid amor possit qd ue impetus ire
Qui fluctus uentosq regat qͥ spiritus astia.
Alce non et t̾plicis sortitos numina regui
Fingunt totide. uaua s ymagine fratres
Septriferũ summũq ioueni fatie q serena.
Inde tridentiferum moderatorẽ q profundi
Ceruleu q comas mediũ fuschũ q minorem
Torua latus seruat ꝯiuny. acerq paludis
A auita tartaree. piteas redit it qz per undas.
Per geminusq cauis latrat. tũ dura seueris
Pensa rhunt manibus frra sub lege soiores

Expanded text:
Lavit Apollineos ad ripam gurgitis artus. Lavit Apollineos ad ripam gurgitis artus. Felices limphe que corpus tangere tanti Promeruere dei! Fluvius, si vera loquuntur, Per cinerum campos ultricibus incidit undis. Mo. Hunc igitur, dulci mulcentem sidera cantu, Illa tulit tellus; licet experiare, iuvabit. Sil. O! ego novi hominem. Cives et menia parve Sepe Ierosolime memorat, nec vertitur inde; Semper habet lacrimas et pectore raucus anelat. Hi Romam Troiamque canullt et prelia regum, Quid dolor et quid amor possit, quidve impetus ire, Qui fluctus ventosque regat, qui spiritus astra; Necnon et triplicis sortitos numina regni Expingunt totidem, varia sed imagine, fratres; Sceptriferum summumque Iovem facieque serena, Inde tridentiferum moderatoremque profundi Ceruleumque comas medium, fuscumque minorem; Torva latus servat coniunx, aterque paludis Navita tartaree piceas redit itque per undas, Tergeminusque canis latrat; tum dura severis Pensa trahunt manibus, fixa sub lege, sorores;
Abbreviated transcription (Latin):
Osi forte queas durit hoc transcendere lamen
Quid refugis: turpes q casas ha tuta pauesçis
Ocia: quid frontẽ obducis e nemo antra cohactꝰ
Nostra petit: plures redeunt a limine frustia.
Non pauor hic animi fuerat: si for sitan aures
Dulcibus assuetas in amena salentia tangl̃it.
Miraris: naͣ quidm fit longior usus.
Oiterum si bieue mecum traducere tempus
Contingat: scilcatq fragor ⁊ erũ q tumultus
Dultius hic quanto media sub uote uidebis
Osalcre pastorem reliquorum obliuia sensun
Ingeret ille tibi. non carmen inane negabis
Quod mõ solicitat/ ꝙ te suspendit brantem
Quis queso ant quo nani genitus sub sudere pastor
Hoc queat: audiui pastorum carmina mille
Mille modos quemquaui nr̃is equare caueto.
Audisti quo monte duo fons uuicus edit
Flumiua. sure ubi na geminis ex fontibus unũ
Flumen aquas sacrũq caput cum noĩe sumit.
A udiui: ut quondam puer hispidus ille uitentis

Expanded text:
Mo. O! si forte queas durum hoc transcendere limen. Mo. O! si forte queas durum hoc transcendere limen. Quid refugis? turpesque casas et tuta pavescis Otia? quid frontem obducis? Nemo antra coactus Nostra petit; plures redeunt a limine frustra. Sil. Non pavor hic animi fuerat; si forsitan aures, Dulcibus assuetas, inamena silentia tangunt, Miraris? Natura quidem fit longior usus. Mo. O! iterum breve si mecum traducere tempus Contingat, sileatque fragor rerumque tumultus, Dulcius hic quanto media sub nocte videbis Psallere pastorem! Reliquorum oblivia sensim Ingeret ille tibi; non carmen inane negabis, Quod modo sollicitat, quod te suspendit hiantem. Sil. Quis, queso, aut quonam genitus sub sidere pastor Hoc queat? Audivi pastorum carmina mille, Mille modos; quenquam nostris equare caveto. Mo. Audisti quo monte duo fons unicus edit Flumina? sive ubinam geminis ex fontibus unum Flumen aquas, sacrumque caput cum nomine sumit? Sil. Audivi, ut quondam puer hispidus ille nitentis
Abbreviated transcription (Latin):
Sanlatim crescebat amor. Qed mlta canendo.
Quos pͥus andicram didisti. ninsis qs coactos
Quo in parthenuas hiberet de fonte uotar.
Hos ego cantantes sequor. et diuellere me met
N escio sis ualco. mitorq ꝙ horaida nundum
Silua nec aerci ceperunt cuerere montes.
Uer̃ ubi iam ui deor collectis uiribus oli
Posse aliquid. foleo de ytite mõtis ad yanas
Pere gradum ualles. ibi fons in sepe canente
P landit: et arentes respondient endiqs cautes
Lor mea non ideo grata est mͥ carmina q̃q̃
Landibus interdum tollant ad sydera uymphes
Dium memint quid noster agat. qd ue aduera pistor
Urot et ĩ montes flaminata mente reueitor
Sic co sic redco. nitar si forte camene
Sulte aliquis dictare ueliuit q collibus altis
E t in oplacent ꝙ lucidus approbes ether
N om rauto lene murtaure aque. is crra is aind
De fucrit. si fagtã uiam et mens tarda negart
Stat gerinane mor nr̃oꝵe hec sima laborũ.

Expanded text:
Paulatim crescebat amor; quid multa? canendo Paulatim crescebat amor; quid multa? canendo Quod prius audieram, didici, musisque coactis, Quo michi Parthenias biberet de fonte notavi.nus amica. Hos ego cantantes sequor et divellere memet Nec scio, nec valeo; mirorque quod horrida nondum Silva, nec aerii ceperunt currere montes. Verum ubi iam videor, collectis viribus, olim Posse aliquid, soleo de vertice montis ad imas Ferre gradum valles; ibi fons michi sepe canenti Plaudit, et arentes respondent undique cautes Vox mea non ideo grata est michi, carmina quanquam Laudibus interdum tollant ad sidera Nimphe. Dum memini quid noster agat, quidve advena pastor, Uror et in montes flammata mente revertor. Sic eo, sic redeo. Nitar, si forte Camene Dulce aliquid dictare velint, quod collibus altis Et michi complaceat, quod lucidus approbet ether; Non rauce leve murmur aque, nec cura, nec ardor Defuerint. Si fata viam et mens tarda negarit, Stat, germane, mori. Nostrorum hec summa laborum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et gregis et ruris potiusti spue̾ curas.
Ast ego dinnosos colles siluasq petro
Infelio. quis facta neget diu̾sa gemellis.
Una fuit genite. at spes non una sepulcher.
Siliui quid querreuis: cunctoꝵo uera laboriu
Ipse tibi causa es: quis te per deuia cogit:
Qiis uel in accessum tanto sudore cachumen
Montis adire iubet: uel per deserta uagari
Mustosos q situ scopulos. fontes q sonantes:
Her nuhi solus amor. sic me uenerata benigne
Aspiciat spes nr̃a pales. dulcissimus olim
Parthemas nubi iam pucro cantare solebat.
Hit ubi benacus intrea pulcherimus aluo
Per similem uatũ fundit sibi uenerat etas
Fortior audebam nullo duce iaui per opacũ
Ire nemus: ne̾e lustra feris habitata ti meba.
Mutatãq nouo frangebaui carmina uocti
Emulus. et fame dultedine tactus inani.
Ecte pegrinis generosus pastor ab oris
Mestie qua de ualle canens is mur mure nostro
Percussit flexit q animũ mor oia crpi
Tempnere. mox solus numeris et caine pasti

Expanded text:
Et gregis et ruris potuisti spernere curas; Ast ego dumosos colles silvasque pererro. Infelix! Quis fata neget diversa gemellis? Una fuit genitrix; at spes non una sepulcri! Mo. Silvi, quid quereris? Cunctorum vera laborum Ipse tibi causa es. Quis te per devia cogit? Quis vel inaccessum tanto sudore cacumen Montis adire iubet, vel per deserta vagari Muscososque situ scopulos fontesquc sonantes? Sil. Hei michi! Solus Amor. Sic me venerata benigne Aspiciat, spes nostra, Pales. Dulcissimus olim Parthenias michi, iam puero, cantare solebat Hic, ubi Benacus, vitrea pulcherrimus alvo, Persimilem natum fundit sibi. Venerat etas Fortior; audebam, nullo duce, iam per opacum Ire nemus, nec lustra feris habitata timebam; Mutatamque novo frangebam carmine vocem, Emulus, et fame dulcedine tactus inani: Ecce peregrinis generosus pastor ab oris, Nescio qua de valle, canens nec murmure nostro, Percussit flexitque animum; mox omnia cepi Temnere, mox solis numeris et carmine pasci.
Abbreviated transcription (Latin):
re procul eetremo salutata a line liques
Heu pancas habitura domos et rara p orbe
Hospicia/ at si quẽ uere nirtut amicũ
Obtulerint tua tata tibi scarra r̾postum
Angustumq p̾tare locũ sub paupe tecto
Atq ibi sola quidẽ pociꝰ ꝑeg̾naq sẽpei
Q comitina malis annosa fronte seuesces
Doncc ad alt̾ius pͥmordia neneris em
Tum inue nesce pretor cũ iã lur alma poct
Comodiorq bonis cũ pͥmũ afflxerit etas

Expanded text:
Vix procul extremo salutata a limine linquens, Vix procul extremo salutata a limine linquens, Heu paucas habitura domos et rara per Orbem Hospitia! At si quem vere virtutis amicum Obtulerint tua fata tibi, secura repostum Angustumque precare locum sub paupere tecto, Atque ibi, sola quidem potius peregrinaque semper Quam comitata malis, annosa fronte senesces, Donec ad alterius primordia veneris evi. Tum iuvenesce precor, cum iam lux alma poetis Com
Abbreviated transcription (Latin):
Non licet ire retro nos cuncta nomissima fera
Et ferꝰ ad nerso prospoxit inppit̾ are
Atendũ sorte ẽ et sydera nr̃a sequẽda
Quaducũt ne forte fhant in degere intã
Impõitũ nana rer turbãte procella
At tibi fortassis si qd̾ mc̃s sperat it optat
Es pꝰ me inctura diu meliora luperlũt
Secla nõ oñĩs uemnet letheꝰ in annos
Iste sopor poterunt discussis forre tenebris
Ad purũ priscũq mbar remeare nepotos
Iunc clicona noua remurẽtẽ stirpe nidebis
Tune lauros frondere sacras tune alta rͥsuis
Ingemia atq an̾m dociles quibꝰ ardor honest
Dcridun studu ueterẽ geminabit amorẽ
Tu nomẽ renonare meũ studiosa momiẽto
Qua potes biac redcat saltem lua fania sepłto
Et ciueri reddatur honos in dulcior illo
Uita crit ĩ ppło et cõtẽpt̾e gła busti
Iut̾ca tauẽ h mbco per mercia trausi
Aginina sollicito ppłoꝵ ĩcogruta passui

Expanded text:
 precamur ! Non licet ire retro. Nos cunta novissima seros  precamur ! Non licet ire retro. Nos cunta novissima seros Et ferus adverso prospexit Iupiter axe. Utendum sorte est et sidera nostra sequenda, Qua ducunt, ne forte trahant. Michi degere vitam Impositum varia rerum turbante procella. At tibi fortassis, si - quod mens sperat et optat - Es post me victura diu, meliora supersunt Secula: non omnes veniet Letheus in annos Iste sopor! Poterunt discussis forte tenebris Ad purum priscumque iubar remeare nepotes. Tunc Elicona nova revirentem stirpe videbis, Tunc lauros frondere sacras; tunc alta resurgent Ingenia atque animi dociles, quibus ardor honesti Pyeridum studii veterem geminabit amorem. Tu nomen renovare meum studiosa memento: Qua potes, hac redeat saltem sua fama sepulto Et cineri reddatur honos. Michi dulcior illo Vita erit in populo et contemptrix gloria busti. Interea tamen hec, iubeo, per inertia transi Agmina solicito populorum incognita passu,
Abbreviated transcription (Latin):
Mulceo magnaminũ mors ĩportua robertũ
Inte̾ peltine mũdo sub tͣxit ageriti
Et in p̾cepta penitꝰ dulcedine inte
peratũ tibi clausit iter quo t̾inte perges
Iufelix mostrabo uã non atria luctũ
Tñbida fumerco nõ dulcia lũna quonda
Partenopeia pctes trepidi noua saxa sepulcri
Tristis adi lacrimisq riga cũ iuderis illis
Ingentẽ ceigna regẽ tulle̾ iacentẽ
Te sibi uinẽtĩ pronussã redde sepulto
Ac cincri ꝑsolne sacro uã spiritꝰ astra
I am ĩpetensq terrasq retio delpectat ĩertes
coptra caduca fugit mortales neglig actꝰ
Ridcat et curas neteres mimosq labores
E rrorosq hõmũ solio miscratꝰ ab alto
Nos insi fallor amat nr̃i mnitissimꝰ oluui
Arbiter ingenn quo tris sydere rapto
Men heu q nercor ne quid ⁊ durior etas
Obstrepat et titłis ĩsultet ceca decoris
Hospes pieridũ ur̃o iã solꝰ in cuo
Neddere promeritũ studus ꝗ noscet hõrem
Interiit sccũq sil spes nr̃a recessit¬

Expanded text:
importuna Robertum Intempestive mundo subtraxit egenti; Et michi prerepta penitus dulcedine vite, Speratum tibi clausit iter. Quo tramite perges, Infelix? Monstrabo viam. Non atria luctu Turbida funereo, non dulcia limina quondam Parthenopea petes. Tepidi nova saxa sepulcri Tristis adi lacrimisque riga. Cum videris illic Ingentem exigua regem tellure iacentem, Te sibi viventi promissam redde sepulto Ac cineri persolve sacro: nam spiritus astra Iam repetens, terrasque retro despectat inertes; Sceptra caduca fugit, mortales negligit actRideat et curas veteres, nimiosque labores Erroresque hominum solio miseratus ab alto, Nos, nisi fallor, amat; nostri mitissimus olim Arbiter ingenii. Quo terris sidere rapto Heu heu quam vereor ne quid tibi durior etas Obstrepat et titulis insultet ceca decoris! Hospes Pyeridum nostro iam solus in evo Reddere promeritum studus qui nosset honorem, Interiit: secumque simul spes nostra recessit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa leque ducos unlgo p̾stare mrenti
Nec pndet adu̾so pͥmordia nr̃a iocari
Alpinos huisse patres ppłuq nocare
Pastorum nõ imꝓp̾e nã indice marte
Hacteno ĩ domitos reges et bella ꝓfessos
It totidem tcͣtatꝰ ones ppłiq indentur
Iupanndos abnisse greges sat cogta niudo
Sunt gius clementa nom et mamort origo
Quẽ factis nerñ else patre et u̾tute probatis
Nuuc ubi turba nocens latebris qbꝰ aldita torpe
de generi pellente metu curmagna locuti
Nõ redeñt mseros et hiantẽ tallere plebe̾
Pollicitꝰ utinã uemiãt prĩaq renisant
It liceat lontes meritis innecte nudis
Et innenes raptare sens̃ nõ letior muplo
Scipio conscendet capitolia nr̃a truĩpho
Q̾ nr̃i scelerata duas cõpssa cathenis
Nec magis horreret uros precedere curri¬

Expanded text:
Omnia, seque duces vulgo prestare furenti Omnia, seque duces vulgo prestare furenti Nec pudet adversus primordia vestra iocari, Alpinos habuisse patres, populumque vocare Pastorum! non improprie; nam iudice Marte Hactenus indomitos reges et bella professos Ut totidem tractatis oves, populique videntur In pavidos abiisse greges. Sat cognita mundo Sunt generis elementa novi et Mavortis origo, Quem factis verum esse patrem et virtute probatis. Nunc ubi turba nocens, latebris quibus abdita torpet Degeneri vallante metu? Cur magna locuti Non redeunt, miseros et hiantem fallere plebem Pollicitis? utinam veniant patriamque revisant, Ut liceat sontes meritis innectere vinclis Et iuvenes raptare senem. Non letior amplo Scipio conscendet Capitolia vestra triumpho, Quam nostri scelerata ducis compressa cathenis Nec magis horreret vestros precedere curr
Abbreviated transcription (Latin):
Reddidimꝰ mõ nempe parẽ quo tẽpꝰ dadis
Canensis cupidam cõplenit nĩciꝰ nrbem
Publica leticio duo nos spectacła soli
oce parũ lausta et mesto fedanimꝰ ore
Tune quoq magnamiuꝰ q̃ pꝰmala scsimꝰ hãno
Aaciantꝰ erat si fata i̾muica trahebant
Infortunatã sub digna ꝑicla plebeni
Iam misias monitis fortuna lalubribꝰ ames
Clanserat atq ocłos uello fallente tegebat
Parcite romani deus et fortuna pores
Eripue aĩmos qd̾ uis hũana ueqmbat
Anc pudet accusare deos. erraminꝰ onĩs
Culpaq cunctorũ fuit si uera fatebor
Crĩne turba caret male sani pectoris ardor
Ac furor ille fuit dureq potẽcia sortis
Nãq ego me rigidum ꝙͣꝙͣ nocet atq sencrũ
Al solno ppłi paricos sed e rrimine uero
Condẽpno pancos q dolꝰ me indice nectit
Srandiloquos tuindosq aĩmos ꝗ gesta luor
In pplin iactare solent scatuasq ruentes
Obstentare situ reliquor corpore nerbis

Expanded text:
Reddidimus modo nempe parem: quo tempore cladis Reddidimus modo nempe parem: quo tempore cladis Cannensis cupidam complevit nuntius urbem, Publica letitie duo nos spectacula soli Voce parum fausta et mesto fedavimus ore. Tunc quoque magnanimus que post mala sensimus, Hanno Vaticinatus erat. Sed fata inimica trahebant Infortunatam sub digna piacula plebem; Iam miseras monitis Fortuna salubribus aures Clauserat atque oculos velo fallente tegebat. Parcite, Romani: Deus et Fortuna priores Eripuere animos, quod vis humana nequibat. At pudet incusare deos. Erravimus omnes Culpaque cuntorum fuerit; sed vera fatebor, Crimine turba caret: malesani pectoris ardor Ac furor ille fuit dureque potentia Sortis. Namque ego, me rigidum quanquam vocet atque severum, Absolvo populum; paucos sed crimine vero Condemno, paucosque dolus me iudice nectit Grandiloquos tumidosque animis, qui gesta suorum In populum iactare solent, statuasque ruentes Ostentare situ, reliquorum carpere verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Cepimꝰ at ueniã de dimꝰ puerilibꝰ q̃ms
Sed rapto genitore utiuuã quẽ fata tulissẽt
Mat̾nũ dũ pondꝰ erat fimestaq mũdo
Sarana p̾cepti puer hic memor ire parabat
Hesperiã iã dira tumes nesana fancbãt
Ingema atq aĩmos landabat tũba pr̃nos
In puero nultꝰ mrata et nerba sepulti
Obstitimꝰ tunc ãbo palã nec ꝑfint. mut
Assuenitq malo imperio et feralibꝰ arinis
Et magnã tenn flama accẽde̾te fauilla
Quãta ꝑ ansomũ rnerĩt ĩcendia nr̃a indemꝰ¬
Nũq suas sedes tãdẽ uaga flãma r̾usa ẽ
Uix michi danda fides fuerit sed uunĩa iuro
Consilia. nou alio nr̃as me ptore clades
Ingemusse olun ꝙ̃ nr̃e nulu̾a gentie
Nunc lugco. quĩ semper rectissimus ordo
Hic micha uisus erat seriesq ninota malo
Ee lacio in belliã nosq ut fera flãuia r̾linqͥus
Hos peterat nr̃asq domos ignoscite patres
Inuestum memorare diem cũ sangiñe multo

Expanded text:
Cepimus: at veniam dedimus puerilibus annis. Cepimus: at veniam dedimus puerilibus annis. Sed rapto genitore - utinam quem Fata tulissent Maternum dum pondus erat funestaque mundo Sarcina! - precepti puer hic memor ire parabat Hesperiam iam dira tumens. Vesana favebant Ingenia, atque animos laudabat turba paternos, In puero vultus mirata et verba sepulti. Obstitimus tunc ambo palam, nec profuit; ivit Assuevitque malo imperio et feralibus armis; Et magnam tenui flammam accendente favilla, Quanta.per Ausonium ruerint incendia mundumInque suas sedes tandem vaga flamma reversa est. Vix michi danda fides fuerit, sed numina iuro Conscia: non alio vestras me pectore clades Ingemuisse olim, quam nostre vulnera gentis Nunc lugeo; quoniam semper rectissimus ordo Hic michi visus erat, seriesque immota malorum Ex Latio in Libiam, vosque ut fera flamma relinquens, Nos peteret nostrasque domos. Ignoscite, Patres, Funestum memorare diem, cui sanguine multo
Abbreviated transcription (Latin):
E uoraca negant spes me tenet optĩa prẽs
Consepti superis quos fama potrntibꝰ equat
Et pietate pares fateor michi fessa senctto
Iam pridẽ attulerat longe fastigia uite
Precipne postꝙͣ egregiũ nona bella patẽtẽ
Coniperi unencm tunm casusq futuros
Ante diu agnomi lingne si forte pepera
Aut tacn metuens sed ciuĩ me semor ctas
Secerat andacem testis inichi iuppiter esto
Cellicoleq alu testie michi maxma ꝗnondã
Carthago linc cciã solitani transcende famã
Anguror infestus scudus inneuilibꝰ atq
Consilus quociens fui quociẽsq peridis
Abtulerim mortiq caput sanctissimꝰ hãno
Et comes et testis superest quẽ parcet hanuulcar
Affrica terra tullit uinli rõe seamdũ
Cum pmũ pner ille feroy yspana gerẽtem
Bella prẽm blandis conatꝰ flectere nerbis
Ut secũ perferret cũ iuratꝰ ad aras
Constitit heu monstrũ horrẽd nos iulta uicissi
Contulluuꝰ tunc ancipitẽ trepidar̾ sauillã

Expanded text:
Exorata negant, spes me tenet optima, Patres Exorata negant, spes me tenet optima, Patres Conscripti, superis quos Fama potentibus equat, Et pietate pares. Fateor, michi fessa senectus Iam pridem attulerat longe fastidia vite, Precipue postquam egregium nova bella petentem Conspexi iuvenem. Timui, casusque futuros Ante diu agnovi; lingue sed forte peperci Aut tacui metuens. Sed enim me serior etas Fecerat audacem. Testis michi Iupiter esto Celicoleque alii, testis michi maxima quondam Carthago: huc etiam solitam transcendere famam Auguror, infestus studiis iuvenilibus atque Consiliis quotiens fuerim quotiensque periclis Obtulerim mortique caput. Sanctissimus Hanno Et comes et testis superest, quem - parcet Hamilcar - Africa terra tulit nulli ratione secundum. Cum primum puer ille ferox Hispana gerentem Bella patrem blandis conatus flectere verbis Ut secum perferret eum, iuratus ad aras Constitit, heu monstrum horrendum, nos multa vicissim Contulimus; tunc ancipitem trepidare favillam
Abbreviated transcription (Latin):
Accipitem suꝑ astantẽ indet anxia nec se
Ausa monere loco patitur laq̃muq manuꝙ
Ancupis inpendens tanti ẽ differe peribi
Alt̾a rouuileam regacio tẽdit ad nrben
HDenorũ princeps noti cognonuĩs ledus
Hasdrubal iufestusq armis et pacis amater
Uir nita sermorq granis facieq nerendꝰ
Annosa hambalis ĩultũ fantoribꝰ impar
Tres secũ conntes ytali neuere scaiti
Romam ducis imperiũ Sed lẽtulꝰ eger
Ambiciõe sua legatos arcuit urbe
Nam belli cupidꝰ consul fugiebat honestũ
Pacis iter donce incto moluine tandem
E de sacra bellona pr̃es hostesq recepit
Postꝙ legati pleno introyie seriatu
Longem iuulta cum maiestate silentes
Camciesq granes miltꝰ et tolla r̾flexis
Crimbꝰ ce ornãs nuro squalore refubxit
Cnictorũ monere aiõs une pacis aicos
cnisse affirmãt cĩmosq et uocibꝰ illã
Orantes mũt riera peti tunt hasdrubal cdo
I uapit Errat̾ ueniã si inimina uꝙ̃

Expanded text:
Accipitrem super astantem videt anxia, nec se Accipitrem super astantem videt anxia, nec se Ausa movere loco, patitur laqueumque manumque Aucupis impendens tanti est differre periclum. Altera Romuleam legatio tendit ad urbem Penorum; princeps noti cognominis Hedus Hasdrubal infestusque armis et pacis amator, Vir vita senioque gravis facieque verendus Annosa, Hanibalis multum fautoribus impar. Tres secum comites Itali venere secuti Romani ducis imperium. Sed Lentulus, eger Ambitione sua, legatos arcuit urbe; Nam belli cupidus consul fugiebat honestum Pacis iter; donec victo molimine tandem Ede sacra Bellona Patres hostesque recepit. Postquam legati pleno introiere Senatu Longevi multa cum maiestate silentes, Canitiesque graves vultus et colla reflexis Crinibus exornans miro squalore refulsit, Cuntorum movere animos. Nunc pacis amicos Venisse affirmant animisque et vocibus illam Orantes; nunc vera peti. Tunc Hasdrubal Hedus Incipit: «Erratis veniam si numina nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sperare licet bellorũ semina pectꝰ
Illud habet tanto que nobis sanguĩe cõstãt
oc ytalas strages l ip̾o ulasce̾ mortes
Sens afflicta tuas mnũdũq deosq ꝑ illũ
Ellusos tociens gemĩs hoc insuper uno
Arbibꝰ cterũ populisq anferre panorem
Nunꝰ ad hec libias elephas nutestat ĩ oris
Aptum aĩal bellis et ꝙios domiust̾ ad uini
Tradite ꝗu eciã molat pacis in imibra
egat illaca palã connicia diginis
Penset honos capte redeant hoc litore naues
Cetere connemẽt facile et sub legibꝰ isdem
Quas olim corei cũ me sub nõĩe pacis
Lndere nenistis nec nos fortuna leuabit
Ulanda nec asperior franget uos istarferre
Patribꝰ ac ppło et si semper falle dulce ẽ
Sortimã tẽptare iterũ Sit ille panentes
A ffatus
Arbe imser trepida ppło uariante tunilto
Exoritur discoreq di siña tanden
Qnũa sulcipiũt tristes sic fata iubebant
Altima Condesis nolucris cen nepribꝰ heres

Expanded text:
Nec sperare licet; bellorum semina pectus Nec sperare licet; bellorum semina pectus Illud habet, tanto que vobis sanguine constant. Hoc Italas strages, hoc ipso ulciscere mortes, Gens afflicta, tuas, mundumque deosque per illum Elusos totiens; geminis hoc insuper uno Urbibus eternum populisque auferte pavorem. Nullus ad hec Libicis elephas mitescat in oris, Aptum animal bellis, et quos domuistis ad unum Tradite. Quin etiam violatis pacis in umbra Legatis illata palam convicia dignus Penset honos. Capte redeant hoc litore naves. Cetera convenient facile, et sub legibus isdem Quas olim edixi, cum me subnomine pacis Ludere venistis; nec nos fortuna levabit Blanda, nec asperior franget vos. Ista referte Patribus ac populo; et si semper fallere dulce est, Fortunam tentate iterum.» Sic ille paventes Affatus. Urbe miser trepida populo variante tumultus Exoritur, discorsque diu sententia. Tandem Omnia suscipiunt tristes: sic Fata iubebant Ultima; condensis volucris ceu vepribus herens
Abbreviated transcription (Latin):
Nocturnos metueus fures legit arboͬe poma
Immatura situ sic pastor pendula rauus
Hospitia et indos spoliat pullosq reportat
Iiplumes properaus ẜpentũ au̾tere pestẽ
Postea lux iterũ legatos młta precantes
Retulit hos scipio dictis cõpellat amaris
Impia gens credes tandẽ tot dadibꝰ ullũ
Esse deum celo. qui nr̃os Iudicet accus
Ci scelus ome odio cui suit iortalia cure
Effera geus ĩfensa bomis nutescere sero
Incipẽ docta malis rabiẽq aliqũ notendi
ene seper crit tibi suma et sola uoluptas
⁊ allere nec frandis studiũ gens perfida liꝙ̃e
os equidẽ quanꝙ̃ cetremias merebare ininas
Paramꝰ indigne meritasq remnittumꝰ ias
acteuꝰ ut steteteras stabis nec strata uideb
Ncmia nec metor quitꝙ̃ de finibꝰ anfert
Libertas meritis seruilia cuncta manebit
Lambalẽ causã belli fontẽq furorũ
Poscimꝰ ntiliꝰ nobis nr̃cq quieti
Enobis illũ abicitis quo sospite pacem

Expanded text:
Nocturnos metuens fures, legit arbore poma Nocturnos metuens fures, legit arbore poma Immatura astu; sic pastor pendula ramis Hospitia et nidos spoliat pullosque reportat Implumes properans serpentum avertere pestem. Postera lux iterum legatos multa precantes Retulit. Hos Scipio dictis compellat amaris: «Impia gens, credes tandem tot cladibus ullum Esse deum celo, qui nostros vindicet actus, Cui scelus omne odio, cui sint mortalia cure? Effera gens, infensa bonis, mitescere sero Incipe, docta malis, rabiemque aliquando nocendi Exue. Semper erit tibi summa et sola voluptas Fallere, nec fraudis studium, gens perfida, linques? Nos equidem, quanquam extremas merebare ruinas, Parcimus indigne meritasque remittimus iras. Hactenus ut steteras, stabis nec strata videbis Menia, nec victor quicquam de finibus aufert. Libertas meritis servilia cunta manebit. Hanibalem causam belli fontemque furorum Poscimus: utilius vobis vestreque quieti Quam nobis, illum abicitis, quo sospite pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Huc ademnt tristos genibq tremẽtibꝰ ima
Affusi mscris nerbis et supplice nultu
Fortunã erroresq suos rabiemq furentis
Hambalis patrieq graues sine trĩne casus
deplorant uemiamq petunt prechiserat
Aures nctorũ temerata fides ac piũca frandis
Exc̃pla abiupteq recene iniuria pacis
Res in consiliũ plata ẽ oĩbus idein
Arder erat ferro iustãdũ in iundice Nãma
Persidie ac pacis millas adinitte noces
Emictorũ nocis oberrat longenus ĩ illa
Obsidione labor ꝑdẽdaq gloria tante
Sũma rei ducis aduentũ quẽ fama caneba
At nimine iugentes aĩmos fixũq monobat
Scipiade ĩgemũ uentole noia fame
Alciꝯ aspirans celun spectabat et astra
Uirtutis q decu nudũ tũ omĩa sidi
Pectora consilu pariter permora senero
Propoĩto flexere ducẽ latr̃isq petitam
Uberibꝰ placuit tandẽ ꝑ iittere paceui
Et bellũ fuure ferũ sic uillicꝰ olim

Expanded text:
Hunc adeunt tristes genibusque trementibus una Hunc adeunt tristes genibusque trementibus una Affusi, miseris verbis et supplice vultu Fortunam erroresque suos rabiemque furentis Hanibalis patrieque graves sine crimine casus Deplorant, veniamque petunt. Precluserat aures, Victorum temerata fides ac Punica fraudis Exempla abrupteque recens iniuria pacis Res in consilium perlata est: omnibus idem Ardor erat: ferro instandum et vindice flamma Perfidie, ac pacis nullas admittere voces Cuntorum votis oberat longevus in illa Obsidione labor perdendaque gloria tante Summa rei, ducis adventu quem Fama canebat. At minime ingentes animos fixumque movebant Scipiade ingenium ventose nomina Fame. Altius aspirans celum spectabat et astra Virtutisque decus nudum. Tamen omnia fidi Pectora consilii pariter permota severo Proposito flexere ducem, lacrimisque petitam Uberibus tandem placuit permittere pacem Et bellum finire ferum. Sic villicus olim
Abbreviated transcription (Latin):
Non collega fint dadis temerariꝰ anctor
Imuitas rapiens in aperta ꝑicła turĩas
Non successoris nocint nnch alta momiẽti
Gloriaq ĩ p̾ceps tullit et tellerare toegit
Net mnchi uec quisꝙͣ referat de nẽĩe litẽ
Uirtut nameq illã scimugat ab umbris
Ant cet̾na libi cen nõ sua pͥmia tollat
Credite cimctar longe blan dissima rer
eloria noc lembꝰ scumulis agit insita fortes
E gregiosq aĩmos gnosaq pettora pulsat
Qua ciu sit dubiũ qu sollicitudĩe dẽpta
Hoc duce carthago fu̾it sensura sũpmũ
Excidũ et meritã fato calcante riunã
Qd questũ per sepe ferunt pꝰ bella reu̾sũ
Scipiadeni in cineres casura a culmũe birsã
Iuuifasq domos stirpemq gemusq de&q
Penorũ et nomẽ in ceca Clandio ardens
Ambicione prior post lentulo alta ruentis
Ambo haumeris dire subiissent inema t̾re
Consulto tamẽ has superos sernasse nepoti
Scipio perncunt legaa tramite recte

Expanded text:
Non collega fuit cladis temerarius auctor Non collega fuit cladis temerarius auctor Invitas rapiens in aperta pericula turmas; Non successoris nocuit metus alta moventi, Gloriaque in preceps tulit et celerare coegit. Nec michi nunc quisquam referat de nomine litem Virtutis, vanisque illam seiungat ab umbris, Aut externa sibi ceu non sua premia tollat. Credite, cuntarum longe blandissima rerum est Gloria, nec levibus stimulis agit insita fortes Egregiosque animos generosaque pectora pulsat. Qua cui sit dubium quin solicitudine dempta Hoc duce Carthago fuerit sensura supremum Excidium et. meritam fato caleante ruinam? Quod questum persepe ferunt post bella reversum Scipiadam, in cineres casuram a culmine Birsam Invisasque domos stirpemque genusque deosque Penorum et nomen, ni ceca Claudius ardens Ambitione prior, post Lentulus alta ruentis Ambo humeris dire subiissent menia terre Consulto tamen has superos servasse nepoti Scipio pervenit, legati tramite recto
Abbreviated transcription (Latin):
Abstrabor incepto uos quos roana loquẽdo
Exteriꝰ equare inuat percutor. ubi nuĩꝙ
Sente pares ãnni totq adu̾ santibꝰ ulla
Uos michi uũt ppłos regesq ducesq potẽtes
Obicit sed cesset amor liorq maligune
Quis gessit tam magna ducũ regũ ne uͨ ilł
Eiulꝰ̃ obstrepuit mediosq irripit ĩ actus
Iuindie conflata lues nõ ans agertes
Sorcia destitint nocuitq comestitꝰ hostis
Imperiũ extenti nõ illos castra monẽtes
Detimut ppłs nõ sero in bella profecti
Ante diem redire domũ r̾nocãte senatu
Ant cquitum ꝓlubẽte aciẽ peditũq uouai
Anc classẽ et merito stipendia dig labori
Consilus reges moderantur regna thũtq
Non ip̃i ce alus pendent alus ne thũtur
Arbitriis finẽ belli et p̾mordia uorunt
Dũlibet acapuit et dũlibet arma r̾ponũt
Liberiore ma seq et sua signa ferento
Nou illos p̾ cessor inhere reparandaq ferro
Seincies fessos ĩ finẽ pertullit am

Expanded text:
Abstrahor incepto vos, quos Romana loquendo Abstrahor incepto vos, quos Romana loquendo Externis equare iuvat, percuntor: ubi unquam Gente pares animi totque adversantibus ulla? Vos michi nunc populos regesque ducesque potentes Obicitis; sed cesset amor livorque malignus, Quis gessit tam magna ducum regumve? nec illis Emulus obstrepuit, mediosque irrupit in actus Invidie conflata lues; non annus agentes Fortia destituit, vetuitque domesticus hostis Imperium extendi; non illos castra moventes Detinuit populus; non sero in bella profecti Ante diem rediere domum revocante Senatu Aut equitum prohibente aciem peditumque novari Aut classem et merito stipendia digna labori. Consiliis reges moderantur regna trahuntque, Non ipsi ex aliis pendent aliisve trahuntur Arbitrius: finem belli et primordia norunt; Dum libet accipiunt et dum libet arma reponunt, Liberiore via seque et sua signa ferentes. Non illos precessor iners reparandaque ferro Segnities fessos in finem pertulit anni;
Abbreviated transcription (Latin):
Quaslibet ante aras ꝑ soluñt uota freꝙ̃tes
Simb amillos hostes cernicibꝰ asperum
Excessisse ingnũ cdadem transisli metũq
Incaput inq trucis muros carthagĩs ip̃m
Per domitũ bello fontẽ cañiq laborem
ntcubuisse encem inliam suꝑcẽ timẽdũ
Ambitꝰ hic alter maiori anctore magisꝙ
earlit populũq om̃e cunctũq senatũ
Iunolinit consul si quidẽ corneliꝰ altina
rentulꝰ Imperiũ libia discrum̃e belli
Atq cnnũ nomẽq suũ illu stͣrae parabat
Scil hoc medicãs sen par instaret hr̃i
Hacis honorate princepe scu bella manerẽt
Per facilẽ exhansti fore iã tertanũs omnẽ
uentũ et pregrande decꝰ sit ille labori
I incõbens alieno indignũ ardebat hõrem
Semuĩenõ ꝓp̾o messe̾ rapturꝰ opinam
Len pestis dãpnosa hoĩ funesta libido
Noĩs Imperio nociusti sepe latino
Dic ego nam calamũ fert ĩpetꝰ atq paruper

Expanded text:
Quaslibet ante aras persolvunt vota frequentes: Quaslibet ante aras persolvunt vota frequentes: Finibus avulsos hostes, cervicibus asprum Excessisse iugum, cladem transisse metumque In caput inque trucis muros Carthaginis; ipsum Perdomitum bello fontem causamque laborum Succubuisse ducem; nil iam superesse timendum. Ambitus hic alter maiori auctore magisque Exarsit Populumque omnem cuntumque Senatum Involvit: consul siquidem Cornelius altum Lentulus imperium Libici discrimine belli Atque annum nomenque suum illustrare parabat; Scilicet hoc meditans, seu pax instaret, haberi Pacis honorate princeps; seu bella manerent, Perfacilem exhausti fore iam certaminis omnem Eventum et pregrande decus. Sic ille labori Incumbens alieno, indignum ardebat honorem Semine non proprio messem rapturus opimam. Heu pestis damnosa homini et funesta libido Nominis, imperio nocuisti sepe Latino! Hic ego nam calamum fert impetus atque parumper
Abbreviated transcription (Latin):
F alia uoluentẽ calabris a montibꝰ eurus
hõrifer Impellit fessam populonia classera
Prima indet saxis post hanc spinnãtibꝰ illua
Corsita post scopulis imintãtibꝰ eecipit ide
Mardine arthonin latꝰ attigie inde frumẽ
Iufolix agitur pellego et crostere ꝓcella
Ilagnaq pars classis fluctu suꝑate atiscos
Iumediis subsedit aquis pars can tibꝰ atric
Dilliluit enrieq allisit frigida saxis
Corpora nantar ꝑs turbĩe iacta retrorsnu
Litus ad etruscum redut solacia busti
Italica tellure petc̃s Ac claudins amens
Et pance morte ex media rapiẽtibꝰ midie
Uix calarim tetiggre rates hic classe nonad
Litora non belli rumores territꝰ ullos
Anribꝰ excepit lapsoq ingloriꝰ anno
Sacibꝰ absũptis redut prinatꝰ ĩ urbem
Atq fatigata ne quitꝙ classe mrisq
Sclicis romam in terra letissima belli
Sama nõit totam resernatur tẽpla ꝑ ur¬
S itq deis ĩmensus honos sollẽpmna cines

Expanded text:
. Talia volventem Calabris ex montibus Eurus . Talia volventem Calabris ex montibus Eurus Horrifer impellit. Fessam Populonia classem Prima videt, saxis post hanc spumantibus Ilva, Corsica post scopulis minitantibus excipit, inde Sardinie Arthoum latus attigit. Inde frementi Infelix agitur pelago et crescente procella, Magnaque pars classis fluctu superante, fatiscens In mediis subsedit aquis; pars cautibus atris Dissiluit, durisque allisit frigida saxis Corpora nautarum; pars turbine iacta retrorsum Litus ad Etruscum rediit, solatia busti Italica tellure petens. At Claudius amens Et pauce morte ex media rapientibus undis Vix Calarim tetigere rates. Hic classe novanda Litora, non belli rumores territus ullos Auribus excepit; lapsoque inglorius anno, Fascibus absumptis rediit privatus in urbem, Atque fatigata nequicquam classe virisque. Felicis Romam interea letissima belli Fama venit. Totam reserantur templa per urbem Fitque deis immensus honos: solemnia cives
Abbreviated transcription (Latin):
Quolibet at millas spectant naualia pras
Hinc aquilo molentꝰ agit frangitq rudetes
Inde finens anster pfimoit lunitea innibis
t tumdos lato dedutens eqnore fhicts
laitus in ansoniũ frangit fastigia mnali
Subsidunt pelago quociens in mbila surg
Et torrena solo spumãte caciũna pulsat
At quociens retro finiosa relabitur unda
Cresat ininiensũ tuscũ latꝰ aruaq Iundo
Sicca patent iidaq trenũt delplines area
Et crebris lonat in scopulis allisa carina
Noe celum tenebrosa tegit tũ fulgura circũ
ena ucant toto descendunt fiuma celo
Equor agit montes. et torrens ida ing̾ssit
Clandio ancipit pormotꝰ uuagine fati
Sirigunit tunnitq metu nc̃ improba dãpnat
Uota suc mentis̨ tantosq optasse labores
Penitet irinoꝵ mallet intasse timłtus
Hlagnaminoq dicus propriũ titulosq decores
Scipiade et belli famã liquisse pereumeni
At mãsisse doun et prĩo iacuisle sepularo¬

Expanded text:
Quolibet; at nulla spectant navalia proras. Quolibet; at nulla spectant navalia proras. Hinc Aquilo violentus agit frangitque rudentes, Inde furens Auster perfundit lintea nimbis Et tumidos lato deducens equore fluctus Litus in Ausonium frangit. Fastigia mali Subsidunt pelago. Quotiens in nubila surgit, Et Tirrena salo spumante cacumina pulsat At quotiens retro furiosa relabitur unda, Crescit in immensum Tuscum latus arvaque fundo Sicca patent nudaque tremunt delphines harena, Et crebris sonat in scopulis allisa carina. Nox celum tenebrosa tegit; tum fulgura circum Seva micant, toto descendunt fulmina celo, Equor agit montes et torrens unda nigrescit. Claudius ancipitis permotus ymagine fati Diriguit tremuitque metu. Nunc improba damnat Vota sue mentis, tantosque optasse labores Penitet: armorum mallet vitasse tumultus Magnanimoque decus proprium titulosque decoros Scipiade et belli famam liquisse perennem Ac mansisse domi et patrio iacuisse sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
Postq rite imas insũ ẽ placasse dcorũ
Consul ab urbe nono difcedeus clandio affri
Scipiade magno eqnatũ gessisset honore
Iuq gram bello partes tenuisset casdẽ
Is ppło prorsꝰ licet aduersante senatũ
Elexcrat assidine precibꝰ quot sepe iepulsio
Anibitꝰ afficitur quãtoq labore pudedo
Constat houos nictor properebat pleb et comi
Partiapẽ se fore dria natura ꝑfecto
Errubuit clansitq mas elemẽtaq potũ
I udignata gin perturbanere tumltu
Loretana retro liq̃bant litora nante
Scarri uentorũ et carmina nota canẽtes
Applandence frcto remuis frangentibꝰ eqt
Undiq rñdent rostrisq seguantibꝰ mde
Uorrida tum subit cõsurgũt nersa ꝓcellis
E quora et colio prumpunt tarce fres
Iudouiti quatentq polos tcam q fretũq
Inde repentis pandinẽ carbasa uentis
Ne quitꝙ̃ nario fornescũt cerula motu
Huc illuc rapitur classis flatuq rotatur

Expanded text:
Postquam rite minas visum est placasse deorum, Postquam rite minas visum est placasse deorum, Consul ab urbe novus discedens Claudius Afrum Scipiade magno equatum gessisset honorem, Inque gravi bello partes tenuisset easdem. Is, populo prorsus licet adversante, Senatum Flexerat assiduis precibus. Quot sepe repulsis Ambitus efficitur, quantoque labore pudendus Constat honos! Victor properabat plebis et equi Participem se ferre duci. Natura profecto Erubuit clausitque vias, elementaque pontum Indignata gravi perturbavere tumultu. Loretana retro linquebant litora naute Securi ventorum et carmina nota canentes; Applaudente freto, remis frangentibus equor Undique respondent rostrisque secantibus unde. Horrida tum subitis consurgunt versa procellis Equora et Eolio prorumpunt carcere fratres Indomiti quatiuntque polos terramque fretumque. Inde repentinis panduntur carbasa ventis Nequicquam: vario fervescunt cerula motu, Huc illuc rapitur classis flatuque rotatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nuudũ romana serpẽe penetrat ad nrbe
olicitos q patres pemi quos fama reballie
lonerat ac plebemt attonitã portẽta deor
Almina terrebant medio lol ethere insus
Inumum teluq inbar decrenit et ingẽs
Contiruit tello arbustaq mlta de hiscene
Sorbint horrisicoq palã subsidit hiacu
Tlubris agens siluas riparũ ira furenti
Ane supergressus maguã cõterrint urbẽ
Dilnmo insolito subitumq horrẽdꝰ in ip̃o
lonte palatino desceuoit saxens imber
igo subilluns aditis responsa petentes
Sacra ccis iussi peragũt fr̃mꝰq sacerdos
Sucantꝰ de more ionem iuperosq fanentes
Innonisq minacis opem latomaq astra
Innocat et martẽ pingni mollire innenco
Romam patrem imperu tornamq soiore
Ledcosq parat fratres furiaeq chaos̨q
Tellurẽq denni iisi fama e fla parentẽ
Et iumphas matres flumorũ at nerca magnis
Ampharũ patrem sit religieso opima
Certatim tepidis altarib aggregat exta

Expanded text:
Nondum Romanam serpens penetrarat ad urbem Nondum Romanam serpens penetrarat ad urbem Solicitosque Patres, Peni quos fama rebellis Moverat, ac plebem attonitam portenta deorum Plurima terrebant: medio sol ethere visus Imminui, sensimque iubar decrevit; et ingens Contremuit tellus arbustaque multa dehiscens Sorbuit horrificoque palam subsidit hiatu; Tybris agens silvas riparum iura furenti Amne supergressus magnam conterruit urbem Diluvio insolito, subitumque horrendus in ipso Monte Palatino descendit saxeus imber. Ergo Sibillinis aditis responsa petentes Sacra deis iussi peragunt, summusque sacerdos Succintus de more Iovem superosque faventes Iunonisque minacis opem Latoniaque astra Invocat, et Martem pingui mollire iuvenco Romani patrem imperii torvamque sororem Ledeosque parat fratres Furiasque Chaosque Telluremque deum, nisi falsa est fama, parentem Et Nimphas matres fluviorum ac Nerea magnum Nimpharum patrem. Sic religiosus opima Certatim tepidis altaribus aggerat exta.
Abbreviated transcription (Latin):
Casur iiseroq pra si fata tulusse
CCarcere in albano comee et tiburte sepulcro
cpio inctricee acies predamq tralente
Incartasq anro tunicas castraeq iuicante
Ad ceptũ conducit itti uelut obice parno
E greditur panlũ rippas mox omĩa metor
Obiua prosterint furibundo nertice torrẽs
I udignasq moras p̾mo se dirigit aluico
At postꝙͣ passini tota cartagine inctus
Aegulo et casus souint fortima retentis
Exemplo terrore gram tremnere ininorq
Luctꝰ maioris renonamt nulnera dãpin
Puppe uelut fracta remo cum tristis adl si
Namta iactaturq nadis cini litora lonig
Spes fuste eugno titubat si forte maliguꝰ
Sluctꝰ ⁊ luc rapiat morte geuut atq Icdm
Hanfragiui tanta a parurs momẽta iuppiũ
Tempns habet pacan latos uenamq pet
Terdenoe placet ne niros quos uult ⁊ etas
Et gend et urtꝰ ppło ꝑterrit in omni¬
¶ alia per libia belli s fama ꝑ acu

Expanded text:
Casurus miseroque patri, si fata tulissent, Casurus miseroque patri, si fata tulissent, Carcere in Albano comes et Tiburte sepulcro! Scipio victrices acies predamque trahentes Intextasque auro tunicas cristasque micantes, Ad ceptum conducit iter; velut obice parvo Egreditur paulum ripas, mox omnia victor Obvia prosternit furibundo vertice torrens, Indignansque moras primo se dirigit alveo. At postquam passim tota Carthagine victus Regulus et casus sonuit fortuna recentis, Extemplo terrore gravi tremuere, minorque Luctus maioris. renovavit vulnera damni; Puppe velut fracta, remo cum tristis adhesit Navita iactaturque vadis, cui litora longe, Spes fuste exiguo titubat, si forte malignus Fluctus et hunc rapiat, mortem gemit atque secundum Naufragium: tanta ex parvis momenta supremum Tempus habet! Pacem lectos veniamque petitum Ter denos placet ire viros, quos vultus et etas Et genus et virtus populo preferret in omni. Talia per Libiam: belli sed fama peracti