comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
detẽ congressu. cont᷑here ppłos. conde̾ iubes
docuit. ec cum meutib urĩs uarios motus in
posuerit. nullu in ꝓfecto meliorem beniuo¬
leutia trisnut affectum. Quid enĩ foret hu¬
mano getĩt feliciꝰ. si om̃s possent ẽẽ amici:
Nonbella. non sediciones. non latͦcinia. ĩilites.
cet̾aq mala q̃ hõib ex se ipsis nata sunt. for¬
tune acctisissent. Id qr nimiũ deo uisũ est.
at cerde honestis comuenit mentib fidem eclt̾
amoris grãm referre. Oĩb ħ temꝑib om̃ilii
gentib p̾cipuũ. ex qͦdãmͦ sacrũ fuit. Neq eũ
nisi optimis m̃tib cantugit. ut aut sic amare
sciant. aut sic amari m̾eantui. ¶Telestis ꝓuu¬
uidentra multa uarietate pectora nr̃a distin¬
xit. nec minus num̾osas aĩorum quam corpo¬
rum dedit formas. Sunt quorum m̃des ꝙ̃
nocentium supplicia confundunt. qͥ adam¬
mũ sanguinẽ pillescunt. qͥ ignotoiũ qͦ mise¬
rus illac̾mant. Sunc contͣ qui ne suoꝵ qͥ dem

Expanded text:
contrahere populos, condere urbes edocuit, et, cum mentibus nostris varios imposuerit motus, nullum profecto meliorem benivolentia tribuit affectum. quid enim foret humano genere felicius, si omnes esse possent amici? non bella, seditiones, latrocinia, lites ceteraque mala, quae hominibus ex se ipsis nata sunt, fortunae accessissent. id quidem nimium deo visum est, at certe honestis convenire mentibus, fidem colere, amoris gratiam referre omnibus temporibus, omnibus gentibus praecipuum et quodammodo sacrum fuit. neque enim nisi optimis mentibus contingit, ut aut sic amare sciant aut sic amari mereantur. hoc ego itas multa varietate pectora nostra distinxit nec minus numerosas animorum quam corporum dedit formas. sunt, quorum mentes etiam nocentium supplicia confundant, qui ad omnium sanguinem pallescant, ignotorum quoque miseriis inlacriment. sunt contra, qui ne suo
Abbreviated transcription (Latin):
ueo ẽ tota iatio fallendi. ñ dare consulentisius
quod deposcant. s calignie magna ꝓmissorum
uariecate suspensos. sic dimitt̾e ut quicqͥd casus
acculerit putent ẽẽ p̃dictum. ¶ Cũ iussa gras¬
animũ suũ. calumpniare manus. incusare ui¬
sus. et parricidalem agere cogitationem. Cã. O̾
nos ille mortalitatis artifex d̾s incõmune
succurrere. ec ꝑmutuas auxiliorum uices. q̃nq¬
tas ẽ. nec ꝑsoius inpensa reu̾entia. s similium
accidentiũ puidi metus. et cõmuniũ fortutoꝵ.
religiosus hoiror. In aliena fame sui guisq nu¬
seret᷑ur. Sic cibos ⁊ si clio parcitur. sic mopiam pa¬
rit̃ naiuigantiũ frequent̃ unius alim̃ta pau̾n .t.
hĩc et ille uenit affectus ꝙ ignotis cadau̾ib hu¬
mũ conglmus. et insepulcum quodlib eorpus
nulla tam mapida festinatio transcurrit. ut ñ
qͣntu locũq uenẽtur aggestu. ¶ Humane

Expanded text:
eo tota ratio fallendi est, non dare consulentibus quod deposcant, sed caligine magnaque promissorum vanitate suspensos sic dimittere, ut, quicquid casus attulerit, putent esse praedictum. an sanimum suum, calumniari manus, incausare visus et parricidalem agere cogitationem. maior nos ille mortalitatis artifex deus in commune succurrere et per mutuas auxiliorum vices; qtas est, nec personis impensa reverentia, sed similium accidentium providi metus et communium fortuitorum religiosus horror. in aliena fame sui quisque miseretur. sic cibos obsidio partitur, sic inopiam pariter navigantium frequenter unius alimenta paverunt. hinc et ille venit affectus, quod ignotis cadaveribus humum ingerimus, et insepultum quodlibet corpus nulla festinatio tam rapida transcurrit, ut non quantulocumque veneretur aggestu. Pare
Abbreviated transcription (Latin):
titui. Nichil eq̃ sauitatẽ impedie. qͣm imedioꝵ
crebra mutatio. Non uẽnit uulnus adcicat̾eem.
inqͦ mecsicam̃ta temptantut. son conualescit
planta: que sepe transfertus. Nichil tam utile
tudo. Itaq cum leg̾e̾ ñ possis quantũ hũis. sar¬

Expanded text:
titur; nihil aeque sanitatem impedit quam remediorum titur; nihil aeque sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio; non venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta temptantur; non convalescit planta, quae saepe transfertur. Nihil tam utile rum. Itaque cum legere non possis quantum habeas, sa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cium temꝑi p̾onat. qui diem estimet: qͥ intelli¬
gat secotidie mori. Inhoc om̃s fallimͣ. qͦd ñ moitẽ
ut miniis excrastiuo pendeas: si hodieruo manum
unec̾ĩs. Dñ differtur uita: trauscurrit. Reliqͣ oĩa no¬
cis ac lubrice possessionẽ nat᷑a nos misit. exquã
expellitur quicumq uult. Ꝙ tanta ẽ stalticia mor¬
taliũ. ut q̃ miima et uilissima sunt. c̾te reꝑabi¬
lia: imputari sibi cũ ꝑiere patiantur. Nemo se ui¬
dicet qͥmqͥntoeh̃e: qui tempus accepit. cum int̾m
hoc unũ ẽ ꝙ negratus quidem potest reddere.
rimũ arguñctum composite mentis Epłã.ni.¬
minũ hãt aliqͥd uagũ et instabise. Cercis ingeniis
pa morari. et᷑ utͥri oportet. siuel aliqͥd trahere ꝙ i
aĩo fidelit̃ sedeat. Nusqͣm ẽ. qui ubiq ẽ. Uitam
inꝑegͥnatione agentibus nͥ euenit: ut multa hos
s oĩa cur sim et ꝓꝑant᷑ transmittunt. Non ꝑdest
cibus. nec corpon accedit qui statĩ stimptus euuit¬

Expanded text:
pretium tempori ponat, qui diem aestimet, qui intelligat se quotidie mori? In hoc enim fallimur, quod mortem non ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum inieceris. Dum differtur, vita transcurrit. Omnia, Lucicis ac lubricae possessionem natura nos misit, ex qua expellit quicumque vult. Et tanta stultitia mortalium est, ut quae minima et vilissima sunt, certe reparabilia, imputari sibi, cum impetravere, patiantur; nemo se iudicet quicquam debere, qui tempus accepit, cum interim hoc unum est, quod ne gratus quidem potest reddere.rimum argumentum conpositae mentis minum habeat aliquid vagum et instabile. Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. Nusquam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione exigentibus hoc evenit, ut multa hospsed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ musta degustare. que uͭ uaria sunt et diuer¬
sa. inqͥnant ñ aliuit. Pbatos itaq semꝑ lege.
et si qñ adasios liu̾ti libu̾it: ad pͥores redi. Ali
et cum multa ꝑcurreris unũ cłł ex fempe qͦd
bene conuenit: diues est. N qui par .s qui plus¬
cupit: pauꝑ ẽ. Quid enĩ refere qͣntũ illi mnar¬
cha quantum inhorreis iaceas. quantũ pas¬
cat aue fen̾et: si alieno in minet si non aqͥsita
si ad qͥrenda computarꝰ Quis sit diuutiar᷑ modus

Expanded text:
unt et diversa, inquinant, non alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Aliqet cum multa percurrens, unum excerpe, quod bene convenit, dives est; non qui parum cupit, pauper est. Quid enim refert, quantum illi in arca, quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus,
Abbreviated transcription (Latin):
nefanda finguut᷑ nͨ usqͥm se magis oꝑe p̃ciũ
putant maligni fac̾e sermones. qͣm cũ incretibilia
quasi dep̃hensa narrant᷑. Necẽẽ ẽ contentiosiꝰ lo¬
qͣris. quicqͥd ꝓbare ñ possis. et affiruationẽ su¬
mit exhomine: qͥcqͥd ñ hc̃ exueritte. ¶ Non un¬

Expanded text:
nefanda finguntur, nec umquam se maius operae pretium putant maligni facere sermones, quam cum incredibilia quasi deprehensa narrantur. Necesse est contentiosius loquaris quod probare non possis, et adfirmationem sumit ex homine quicquid non habet ex veritate. est ta
Abbreviated transcription (Latin):
Nunt quidam ut ita lingua hesitantes. aut
ica uoce absoni. aut ita uultu motuq corꝑis uasti
atq agrestes. ut etiã si ingeniis. atq arre uale¬
ant. tam̃ moratore̾m numer̃ uenuire ũ possunt.
silentibus unũ maximis derebus. ut conuentu
hõiũ audiendũ ad est. eiũ fere nemo qui acutiꝰ
quicqͥd ẽ inquo offenditur. id etiam illam que
laudanda sunt obruit. De u̾e condia oeatoris.¬
It quisq optime dicit. ita maxime dici duiffi¬
cuitatẽ. uariosq euentus orationis. expectatio¬
nemq honunũ ꝑtimescio. Qui uͦ nichis pͦ dignũ.
re dignũ noĩe oratoris. dignũ auribus hominũ
pudentie nom̃ effuge̾ debenꝰ. Quẽ uͦ ñ pudet:
quid inplurisq uideo. hoc ego ñ rep̃hensione
sosum. s ñ pena dignũ puto. Equidem et in
multis animadu̾t̾e soleo. et inme ipso sepissime
exꝑior. ut ec exalbescam in pͥncipiis dicendi. et
toca mente atq artub õib contremiscam.¬
nou semꝑ ex sententia euentus dicendi ꝓcedit.

Expanded text:
sunt quidam aut ita lingua haesitantes aut ita voce absoni aut ita vultu motuque corporis vasti atque agrestes, ut, etiam si ingeniis atque arte valeant, tamen in oratorum numerum venire non possint; silentibus, unum maximis de rebus magno in conventu hominum audiendum; adest enim fere nemo, quin acutiquicquid est, in quo offenditur, id etiam illa, quae laudanda sunt, obruit. Neque haec in eam sim quisque optime dicit, ita maxime dicendi difficultatem variosque eventus orationis exspectationemque hominum pertimescit;—qui vero nihil potest dignum re, dignum nomine oratoris, dignum hominum auribus pudentiae nomen effugere debemus; quem vero non pudet,—id quod in plerisque video—hunc ego non reprehensione solum, sed etiam poena dignum puto. Equidem et in vobis animum advertere soleo et in me ipso saepissime experior, ut et exalbescam in principiis dicendi et tota mente atque artubus omnibus contremiscamnon satis ex sententia eventum dicendi procedere;
Abbreviated transcription (Latin):
ra seriis grauibus qꝰ plectuntur affectibus nullã
ptissimo ser monẽ facise relinquimꝰ: ute constan¬
tiam tacendi nec ialiis ferre possims. ¶Ge¬
¶Non h̃t causam loquendi: cui crech uon potest.
ablara ẽ ab eo omniũ u̾borũ fides. omnis ser¬

Expanded text:
ra seriis gravibusque complentur adfectibus, nullam promptissimo sermone facile delinquimus, ut constantiam tacendi neque in aliis ferre possimus. habet causam loquendi, cui credi non potest. Ablata est ab eo omnium verborum fides, omnis ser
Abbreviated transcription (Latin):
par̃ putant agẽ mendatiis. In ħ noctiũ dierq
sollicitudo ꝯsugutur q̃madmodũ delibidinib
fiae affectus. qͥ rõne tiunscurrentia cotidie
desidĩa. teneantur nietui. prosic offensa. ne
q̃m expsicit pudor. uequẽ sacietas ab qͣnda

Expanded text:
t: in hoc noctium dierumque sollicitudo consumitur, quemadmodum de libidinibus fiat adfectus, qua ratione transcurrentia cotidie desideria teneantur, ne cui prosit offensa, ne quem explicet pudor, ne quem satietas aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
celeritatẽ dabit ꝯsuetudo. paulatim se res faci¬
lius ostendent. u̾ba respondebt̃. cõpõ seqͣtur:
uncta deniq ut infamilia bene infficuta io
maxime cũ facisieas uia contigeric resistamus.
e puideamꝰ uc efferender equos freuis quib

Expanded text:
celeritatem dabit consuetudo. paulatim res facilius se ostendent, verba respondebunt, compositio sequetur, cuncta denique ut in familia bene instituta in maxime, cum facultas illa contigerit, resistamus ut provideamus et efferentes equos fre
Abbreviated transcription (Latin):
effunditur in ruborẽ. cũ metiᷤ refugiat omnis. et
pallore frigesc̃. Temꝑatis. mediũ quoddã serenũ
ommino. aut niinrũmobilia. aut in eqͣlitate dis
sident. Ira incontractis. tͥsticia deductis. hilaritas
remissis. ostendit᷑. annuendi quoq et renuendi
rõne dimitunt᷑. aut alleuantur. ¶Aarib labͥsq
ñ fere qͥoqͣm decũt̃ ostendimus. Nam et corru
re. et impulsũ subito spm excut̾e. ec deduce̾ sepꝰ
et astuguutur. et diducuntur. et derites nu¬
daut. et inlatus ac pene ad aurẽ trahuntur.
et uelud qͦd dã fastidio repleantur: et pendens.
et uocẽ tm̃ altã parte dimictunt. Lãb̾em qͦ ea
et inordẽ: deforme ẽ. cum ñ inefficiendis u̾bis

Expanded text:
effunditur in ruborem, cum metu refugit, abit omnis et pallore frigescit; temperatus medium quoddam serenum omnino auenim contractis, tristitia deductis, hilaritas remissis ostenditur. adnuendi quoque et renuendi ratione demittuntur aut allevantur. naribus labrisque non fere quidquam decenter ostendimus, tametsi re et impulso subito spiritu excutere et diducere saepius et adstringuntur et diducuntur et dentes nudant et in latus ac paene ad aurem trahuntur et velut quodam fastidio replicantur et pendent et vocem tantum altera parte dimittunt. lambere quoque ea et mordere deforme est, cum etiam in efficie
Abbreviated transcription (Latin):
udiscreta facies inuenitur. tum̃ aliĩs oris so¬
nus. habitus. incessus. S ur ista ipsa consen¬
tiant. diu̾sa mens. contͣrii moies. et uite
geu̾a rixantia. ¶ Magis flemus illos qͦs bes
la ipuerunt. ha usit inceudiũ. neui fingia
merserunc. fartius feras int assidentiũ manus
inter suorum officia labentes. Pauꝑtatis propͥ¬

Expanded text:
indiscreta facies, invenitur tamen alius oris sonus, habitus, incessus, seu, ut ipsa consentiant, diversa mens, contrarii mores et vitae genera rixantia. la rapuerunt, hausit incendium, naufragia merserunt. fortius feras inter adsidentium manus, inter suorum officia labentes, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ facẽ uir bonus mallet. N t aĩ ita nomi ipsum
accusationis horcebitt. ut nullo uel publico. ł pͥuato
ut scelera ipsa ꝓmissa sint. ¶lalis autẽ licentiam
dari ceite contra bouos est. ¶Qui iatione ad me
liora tͣduci ũ possunt: solo metu continentur.
testiã ꝓpulsare. cum propugnatorib ꝓatͥe com¬

Expanded text:
m facere vir bonus malet, non tamen ita nomen ipsum accusatoris horrebit, ut nullo neque publico neque privato ut scelera ipsa permissa sint, et licentiam malis dari certe contra bonos est. quare neliora non possunt, solo metu continentur. testinam propulsare cum propugnatoribus patriae com
Abbreviated transcription (Latin):
adiũ. ira. corrumpunt. et qm̃ non hñt roboris.
tĩ ũn uicia m̃ciũ uincant. pler̃q facinus in¬
suimif. oculi tota nr̃a suxuria. hi nos iomna
cotidie uicia p̃cipitant. Qliuaut᷑ adamant. concu¬
piscunt. facitius impleas animi sacietatẽ. ¶ Qͦo
curũdes licet hanc debilitatẽ fulgore diuitiis.
ceco tũ tiuic magis oiuia desunt cum contige¬
runt. Non inuenias debilitatẽ. cui magis cum

Expanded text:
odium, ira corrumpunt, et, quoniam non habent roboris tantum, unde vitia mentium vincant, plerumque facinus insumus, oculi tota nostra luxuria. hi nos in omnia cotidie vitia praecipitant: mirantur, adamant, concupiscunt. facilius impleas animi satietatem. quo, piversitas perit? circumdes licet hanc debilitatem fulgore, divitiis, caeco tamen tunc magis cuncta desunt, cum contigerunt, nec invenias debilitatem, cui magis cum
Abbreviated transcription (Latin):
taudil elegerit. pͥeue homun sit inconcessum.
płiũ bana ponamus ante ocłos. ut aliud ex ali¬
o hereat. et quo quiqͥd loco ueuiat aptenius.
Sicut tra alte refossa gu̾andis aleudisq semi
cantiunet. Nam sine ac quidem conscientia illa
ipsa extemꝑe dicendi faculeas. manem mͦlo
quacitatẽ dabit nũba inlabris uascentia.
llic radices. illic fundam̃ta sunt. illic opesue
subitos quoq casus cum res exiget ꝓferaut᷑¬
cit. uit maiora animalia uisceribus parencũ¬

Expanded text:
quem elegeris, pene sithomini in concessum: plurium bona ponamus ante oculos, ut aliud ex alio haereat, et quo quidque leco conveniat, aptemus. ut terra alte refossa generandis alendisque semincontinet. nam sine hac quidem conscientia ipsa illa ex tempore dicendi facultas inanem modo loquacitatem dabit et verba in labris nascentia. illic radices, illic fundamenta sunt, illic opes vesubitos quoque casus, cum res exiget, proferantgem, ut maiora animalia diutius visceribus paren
Abbreviated transcription (Latin):
nibus honestis. debec ẽẽ splendidus ee niri¬
lis. nam et coga. ec calceus. ec capillus. t̃a
nuia cura qͥuam uegli gentia sunt re¬
rep̃hendenda. ¶fflaunte fortuna pene omĩa¬
decent. ¶ Nichil ẽ ad conciliandũ. aĩos gratiꝰ
u̾econdia. ¶ adẽ u̾ba mutata ꝓñtiãnione¬

Expanded text:
nibus honestis debet esse, splendidus et virilis. nam et toga et calceus et capillus tam nimia cura quam negligentia sunt rerehendenda. est aliquid in amonestis debet esse, splendidus et virilis. nam et toga et calceus et capillus tam nimia cura quam negligentia sunt re
Abbreviated transcription (Latin):
pmio. falsiq testes. ꝑquam sit exignus eloq̃n¬
te locus. et ꝓpe insola dilectione ponatur.
d cum audienttum sint mobiles aĩ. et tot ma¬
lis obnoria u̾reas: arte pugnandũ ẽ. et adhi¬
benda que prosunt. Leq eñĩ qui recta ua de¬
pulsus ẽ. reduciadeam nͥalio fluͤru potest.

Expanded text:
quam sit exiguus eloquentiae locus et prope in sola delectatione ponatur. sin et audientium mobiles animi et tot malis obnoxia veritas, arte pugnandum est et adhibenda quae prosunt. neque enim, qui recta via depulsus est, reduci ad eam nisi alio flexu potest.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptis tm̃ adiciuut gr̃e. ut nos infiuite magis ea¬
deni illa audita quã lecta delectent. ⁊ nlissimis
⁊̃ qͥbdã impetͣne aures ue quib nullus ẽ iubibli¬
otechis locͦ. sio et frequens intheatͥs. ¶ Consue
ris mutatio resicit. ut standi. ambulandi. seden¬
diacendi. uices sunt. nichisq eorũ unũ diu pa¬
sentiat. si tͥsticia dicamus hlares. affir menius
aliqͣ renuentes. non auctoritas mͦ uerluis. s etram

Expanded text:
tum adiiciunt gratiae, ut nos infinito magis eadem illa audita quam lecta delectent; et vilissimis etiam quibusdam impetrant aures, ut, quibus nullus est in bibliothecis locus, sit etiam frequens iris mutatione reficit, ut standi, ambulandi, sedendi, iacendi vices sunt, nihilque eorum pati unum diu psentiat, tristia dicamus hilares, adfirmemus aliqua renuentes non auctoritas modo verbis, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
O pstar diligentie scͥbendi ⁊̃ fatigatio. iõ habiiude
siuacet lucis spacia sufficiunt. Occupatos in noc
Silentium et secessus et undiq lib̾ animꝰ. ut ft̃
maxiẽ opeanda: itr ñ semꝑ conting̾e possunt.¬
deo ũ statim siqͥd obstrepit aluciendi codices er̃t
et deplorandus dies. uer̃ incõmodis repugnan¬
dũ. eo hic faciendus usus ur onnia q̃ nupediunt
uincat intentio. Quã sitota m̃te inopus ipsim
pirereris. uichil eorũ que oculis ues auribius in¬
cur sant: ad auimũ ꝑueniec. Au non freq̃nt̃ ĩ
fortuira ħ cogicatio p̃stae ue obuios ĩl iudeamꝰ.¬
uiis etrã faciat cagicatio tibi ipsa secretũ. ¶ Em̃¬

Expanded text:
 enim diligentiae scribendi etiam fatigatio, et abunde, si vacet, lucis spatia sufficiunt; occupatos in noctsilentium et secessus et undique liber animus ut sunt maxime optanda, ita non semper possuntue non statim siquid obstrepet abiciendi codices erunt et deplorandus dies, verum incomodis repugnandum et hic faciendus usus, ut omnia que impedient vincat intentio; quam si tota mente in opus ipsum direxeris, nichil eorum que oculis vel auribus incursant ad animum perveniet. An vero frequenter etiam fortuita hoc cogitatio prestat, ut obvios non videamviis etiam faciat sibi cogitatio ipsa secretum.
Abbreviated transcription (Latin):
luntates. et q̃c̃q exhac uiuu̾sitate mun¬
di uel sollicitant aspectu. ł blaudiunt̾ uisu.
diligent̃ excutias. ⁊ota uita hoĩs unus ẽ dies.
humiles prsus abiecteq m̃tes quas ñimple¬
uit. Hec ea deni sempᷤ redeiuitia. Ae quis scias

Expanded text:
uptates et quaecumque ex hac universitate mundi vel sollicitant aspectu, vel blandiuntur usu, diligenter excutias, tota vita hominis unus est dies. humiles prorsus abiectaeque mentes, quas non implent haec eadem semperque redeuntia. at qui hones
Abbreviated transcription (Latin):
tam occupatũ. tam multi forme
nariis affectibus concisũ atq laceratũ. qͣm ma¬
lamens. Nam et cũ iusidiatur. spe c̃ is. labore.
distringitur. ⁊ etiã c̃ sceleris compos finit sol¬
licitudine. penitentia. penar omniũ expecta¬
bit aliis quipͥus ꝑsuaserit. sibi ꝓdiceiũ seqͣlib.
custodiatur. siniulatio. uͭ uuqͣui tanta fuerit so¬
oire nure callidos. c̃ nͦ abilla cauullatioue di¬
ut deũ inpublico tͥstes. domi. dissoliti. capra¬
reu auctoritatẽ contẽptu cecerorũ. ¶ Philo¬
sophia simulari pͭ. eloquentia ñ p᷑. ¶ Ubiq¬

Expanded text:
tam occupatum, tam multiforme, tam variis affectibus concisum atque laceratum, quam mala mens. Nam et cum insidiatur, spe, curis, labore distringitur et etiam cum sceleris compos fuerit, solicitudine, penitentia, penarum expectapersuaserit sibi: prodit enim se quelibet custodita simulatio; nec unquam tanta est loo mire callidos, cum ab illa cavillatione diut deinde in publico tristes, domi dissoluti captarent auctoritatem contemptu ceterorum. philosophia enim simulari potest, eloquentia non
Abbreviated transcription (Latin):
torutate et ꝯtͣhitur ec tenditur. S tenso sub
ẽ labor. tenuat᷑q uox. ac fatigatur. affixũ
pecton m̃tũ: minus clarã et quasi latiorem
p̃sso gutture facit. hum̃̾orũ raro decens alle¬
uatio atq ꝯtͣctio ẽ. breuiat᷑ eũi t̃uix ⁊ gestũ
quendam humisem atq seruilem facie. et
quasi fraudulentum. ¶Ue ad se manũ
qũe demonstrec intend̾e̾. et aliqͣ his simisia
ꝑmiserim: ita ñ effinge̾ status quosd̾am. et

Expanded text:
et tenditur, sed tenso subest et labor, tenuaturque vox ac fatigatur; adfixum pectori mentum minus claram et quasi latiorem presso gutture facit. humerorum raro decens adleuatio atque contractio est; breviatur enim cervix et gestum quendam humilem atque servilem et quasi fraudulentum facit, cum quem demonstret intendere et aliqua his similia permiserim, ita non effingere status quosdam et
Abbreviated transcription (Latin):
pore scͥbt̃. Repetunt demiq componunt qͣ
effuderant. s u̾ba em̃dantur et mum̾ manet
inreb teniere congestis que funt leuitas.
Utmus gͦ adhibẽ curã rectuis erat. et sic opus
abinitio duce̾. ut celandũ ñ itegra fabrican

Expanded text:
ocant. repetunt deinde et componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, manet in rebus temere congestis quae fuit levitas. protinus ergo adhibere curam rectius erit atque ab initio sic
Abbreviated transcription (Latin):
guntur pͥorib sequentia. calor quoq dic
tationis qui scͥbendi mora refrixit. ex inte¬
gro recipit uues. et ueluc repecito spacio su¬
mit impetum /quod incertamine saliendi
fieri uidemus. uc conacũ longius pet̾cant.
et ad illud quo cenditur spaciũ cursu feran¬
cui. ut que iniacusando brachia reducimꝰ.
et ex pulsuri tela uernos retͦ tendimus. Item¬
Quinia nra dum nas cuntur. placent s re
de amus adiudiciũ et exgͣcemꝰ suspecta facilitate.

Expanded text:
guntur prioribus sequentia, calor quoque ille cogitationis, qui scribendi mora refrixit, recipit ex integro vires et velut repetito spatio sumit impetum; quod in certamine saliendi fieri videmus, ut conatum longius petant et ad illud, quo contenditur, spatium cursu ferantur; utque in iaculando brachia reducimus et expulsuri tela nervos retro tendimus. intenostra, dum nascuntur, placent; alioqed redeamus ad iudicium et retractemus suspectam facilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
tiora uidemus. ead minus egẽ. ad quisite ec¬
trinxecus oꝑis. Nam et ingredi passmi. citiꝰ
et pasci. et tumare aquas. ctͣ boctritiam
natura ipsa sciunt. et pluͤraq contra frigus
ex suocorꝑe uestiuntur. et arma his ingenica
quedam. et exobiuo fere uictus. curaq ouiua
mustus hominib labor ẽ. Rationẽ gͥ nobis pre¬
cipuam decdit. s ipsa ratio. neq uos tam uiua
Quod magis deẽẽ ceteris aninialibus. quã intellec¬
tum. eccagicationẽ qͣndã udemus. Nam auos¬
pre cubilia. ec idos tȩcere. et educare fecus.
sunt cecerar. ec melł effic̾e̾. non nullius for¬
casse rationis ẽ. s q carent sermonẽ que id fa
Imnia que ars consũmauerit certum ẽ auat᷑a

Expanded text:
 videmus, eadem minus egere adquisitae extrinsecus opis. nam et ingredi citius et pasci et tranare aquas citra docentem natura ipsa sciunt. et pleraque contra frigus ex suo corpore vestiuntur, et arma iis ingenita quaedam et ex obvio fere victus, circa quae omnia multus hominibus labor est. rationem igitur nobis praecipuam dedit eiquod magis deesse ceteris animalibus quam intellectum et cogitationem quandam videmus. nam re cubilia et nidos texere et educare fetus esunt cerarum ac mellis efficere, nonnullius fortasse rationis est; sed quia carent sermone, quae id faOmnia que ars consummavit, certum est a natura
Abbreviated transcription (Latin):
di t̾ẽ. quã occurrĩt ueluit. Incͤduli. et male
de iugenio suo meriti. qui diligentiã purant
dic̾e utͦs peccare ualidius putẽ. qͥb oĩa sua pla¬
cent. au quib nichil. Accidit enĩ frequenter
ñ usq descendant nimia beuedicendi cupidi¬

Expanded text:
dicere quam occurrit velint; increduli quidam et de ingenio suo pessime meriti, qui diligentiam putant dicere, utros peccare validius putem, quibus omnia sua placent an quibus nihil. accidit enim etiam ingenum usque descendant nimia bene dicendi cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
facientib uit̾ multum decͣhunt fatigatio¬
nis notata inscͥptis lapidibus spacia. Nam
ec exhaustis labore nosse m̃suram uolupta¬
ti ẽ. echortat᷑a adreliqͣ fortius exequenda sci¬
re qͣntũ suꝑ sic. Nichil enĩ longum mełi ne¬
cesse ẽ. inquo quid ultimũ sit c̾cũ ẽ In oͦ¬

Expanded text:
facientibus iter multum detrahunt fatigationis notata inscriptis lapidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensuram voluptati est, et hortatur ad reliqua fortius exsequenda scire quantum supersit. nihil enim longum videri necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
aspectus. ⁊̃ ipse sine uocoͭ. qualis recordatio ne¬
ritorum. cuiusq uel facies aliqua miserabilitꝰ
uel forme pulcͥtudo sententiam distat. Concra¬
ne utuntur. grauissima non nũquam flagitia
dep̃hensa suiit. Cibos asꝑuem̃. attulerunt se¬
pe ualitudinis causas. Num qͣm tecta subeamꝰ
suꝑhabicantes aliqñ ꝓcumbiure. Non fabricet
nuliti gradius. potest eodem ferid uti et latu.
uis nescit ignes. aquas. sine quibus ulla ft
uita. et ue terrenis immorer. solem et lunã p̃s
psauite precepta etiam te eloquentie.
sinatura suit honesta. plus tam̃ ad formandas
mentes ualent. quotiens rerum pulcͥtudinẽ
claritas orationis illuminat. ¶Nouẽ equũ

Expanded text:
aspectus etiam ipse sine voce, quo vel recordatio meritorum cuiusque vel facies aliqua miserabilis vel formae pulchritudo sententiam dictat. naum nomine male utuntur, gravissima nonnunquam flagitia deprehensa sunt. cibos aspernemur; attulerunt saepe valetudinis causas. nunquam tecta subeamus; super habitantes aliquando procumbunt. non fabricetur militi gladius; potest uti eodem ferro latro. quis nescit, ignes, aquas, sine quibus nulla sit vita, et ne terrenis immorer solem lunamque, psa vitae praecepta, etiamsi natura sunt honesta, plus tamen ad formandas mentes valent, quotiens pulchritudinem rerum claritas orationis illuminat. quare , etiam
Abbreviated transcription (Latin):
głari nescio. ansit magis tolerabile. ł ipsa uicii
muꝰ simplicitate. qͣm illa iactatione pu̾sa uti.
sihabundans opibus pauꝑeni señ neget. nobilis
obscutũ. et potens infirmum. et disercus imꝑi¬
um psane et iufautẽ uocet. Ambitiosssũmim
aliis gͦ laudem̃ nam ipsos erubesc̾e ⁊̃ cum

Expanded text:
ari nescio an sit magis tolerabile vel ipsa vitii huius simplicitate, quam illa iactatio perversa, si abundans opibus pauperem se neget, nobilis obscurum et potens infirmum et disertus imperitum plane et infantem vocet. ambitiosissimum aliis ergo laudemur; nam ipsos, ut Dem
Abbreviated transcription (Latin):
Di sercum p̃ceptore prudentem quoq centi.
et ñ iguarum docendi ẽẽ oportebit. sũmiten¬
tem se adm̃suiã dicentis. ut uelocissimus
quisq s foite it cum paruulo faciat. dec na¬
uũ et gradũ suum muniat. nec procedat uł¬

Expanded text:
disertum praeceptorem prudentem quoque et non ignarum docendi esse oportebit summittentem se ad mensuram discentis; ut velocissimus quoque, si forte iter cum parvulo faciat, det manum et gradum suum minuat nec procedat ul
Abbreviated transcription (Latin):
doceanur. inicia quedã et semina sunt conces¬
sa nature. ut adiusticiam cuiꝰ rusticis quoq
ac barbaris aliqͣ imago apparet. In.anͦi. deꝯsuetu
sunt iter. nec ucuscatas pũis ꝑsuasio¬
nes mitat̾ũt. qr nemo non didicisse mauult

Expanded text:
docemur, initia quedam et semina nature concessa sunt, ut ad iustitiam cuius rusticis quoque ac barbaris aliqua imago apparet. Seneca Luciusunt iter, nec facile inculcatas pueris persuasiones mutaveris, quia nemo non didicisse mavult
Abbreviated transcription (Latin):
sterũ minari solet. ꝓtinus oĩb m̃bris etos¬
sus infaus. Audeat illa etas płã et iuuenat.
et iuuentis guudert. Sint licet illa uͥ sitas
interim sicca et seuera. facile remediũ est
ubertatis. st̾ilia nullo labore uincuntur.
lla mͥ inpueris natura nimiũ spei dabit iu
qͣ ingeniũ et iudicio p̃sumitur. Mat̾iam
ẽẽ pͥmũ uoso uel habundantiorem. atqul¬
tra quam oporteat fusam. Mustũ iude ex¬
quoquent auiii. multũl ratio limabit. aliqͥd
uelud usu ipso det̾etur.Sit mͦ iide excidi
possit. et ꝙ exculpi Erit aut̃e si ñ abunicio
tenuem lamnẽ duxerimus. et qd̃ celacura
quã teneris ad huc plautis siccũ. et siue ul¬
io humore solum. Inde fiunc hum iles statim
ec uelut t̾rã spectantes. qͥ nichil supͣ cotdia¬
nũ sermonẽ accollere audeant. Macies il¬
ẽ. et dũ satis putant uicio cariere: in idip
Quare mͥ nec maturitas ipsa festinet. nec mul¬
ta inlacum statim austera suit. sic et annos
ferent. et uecustate proficient. Quantũ no¬

Expanded text:
ari solet protinus omnibus membris expressus infans. audeat haec aetas plura et inveniat et inventis gaudeat, sint licet illa non satis sicca interim ac severa. facile remedium est ubertati; sterilia nullo labore vincuntur. ilia mihi in pueris natura minimum spei dederit, in qua ingenium iudicio praesumitur. materiam esse primum volo vel abundantiorem atque ultra quam oporteat fusam. multum inde decoquent anni, multum ratio limabit, aliquid velut usu ipso deteretur, sit modo unde excidi possit et quod exsculpi; erit autem, si non ab initio tenuem nimium laminam duxerimus et quam caelatura quam teneris adhuc plantis siccum et sine humore ullo solum. inde fiunt humiles statim et velut terram spectantes, qui nihil supra cotidianum sermonem attollere audeant. macies ilst, et dum satis putant vitio carere, in id ipsquare mihi ne maturitas quidem ipsa festinet, nec musta in lacu statim austera sint; sic et annos ferent et vetustate proficient. ne
Abbreviated transcription (Latin):
Hiberos natuma seruos et isdem constare e¬
lementis. et fortasse antiquis etiã nobilibus
ud rẽ uefariã delib̾at. id solum querit qͦ
añ acta uita si illustriᷤ fiut. aut clarius genꝰ.
aut etas. aut fortuna affert expectationẽ.
Prouidendũ ẽ ne que diciuitur. Item.¬
uocatur. et quibusdam sufficit auctoritas.
quosdã rõ ipsa egre tuetur. De ꝑseu̾antia.¬

Expanded text:
nim natura omnes et eisdem constare elementis et fortasse antiquis etiam nobilibus  re nefaria deliberat, id solum quaerit, qanteacta vita si illustris fuit aut clarius genus aut aetas aut fortuna adfert expectationem, providendum est, ne quae dicuntur vocatur, et quibusdam sufficit auctoritas, quosdam ratio ipsa aegre tuetur. ideoque lon
Abbreviated transcription (Latin):
Secretum atq liherum arbitͥs locũ. et qͣm
alussimũ fili entiũ scͥbentibus. maxĩe conuenire
dunt aptissima in hoc nemora siluasq. ꝙ u
la de li libertas. locorũq amenitas sublimẽ aui¬
mũl et beatiorẽ sp̃m parent. ¶ichi c̃te iocondꝰ
mũ auocent ab intencione oꝑis destiuati. Neq
enĩ se bona side imulca sunlꝰ intend̾e. imͦ
totũ potest. et quoẽq reper̃. desinit intueri
qͦd ppositũ erit. Quare siluarũ amenitas. et
ꝑꝑ labentia flumina. et inspirautes rauus ar¬
borum aure uolucrũq contentus. ec ipsa late
mͥ remitc̃e potius libertas ista udeatur cagita¬
tionẽ qͣm intende̾ Q uod frugalitas sit ueces

Expanded text:
erit. atque liberum arbitris locum et quam altissimum silentium scribentibus maxime convenire dunt aptissima in hoc nemora silvasque, quod illa caeli libertas locorumque amoenitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent. mihi certe iucundus is destinati. neque enim se bona fide in multa simul intendere animus totum potest, et quocunque respexit, desinit intueri quod propositum erat. quare silvarum amoenitas et praeterlabentia flumina et inspirantes ramis arborum aurae volucrumque cantus et ipsa late mihi remittere potius voluptas ista videatur cogitationem quam in
Abbreviated transcription (Latin):
Sa causa uelmaxima ẽ cur optuno cuiq pie¬
ceptori sic tradendus puer. qͦd apud eñ disci¬
pusi quoq meltus instituti. aut di̾cent quod
urutile uon sit mmuitari: aut siquid ex ru̾it.
statim corrigent. At indoclus ille ⁊ ꝓbabit
fortasse tuciosa et placere audientib iudicio
Doctorbus ẽẽ hoc cure uelim ⁊it teneras ad¬
huc mentes moie nutricũ mollius alant. et
satiari uelud quodam nudions discipliue

Expanded text:
a causa vel maxima est, cur optimo cuique praeceptori sit tradendus puer, quod apud eum discipuli quoque melius instituti aut dicent, quod inutile non sit imitari, aut si quid erraverint, statim corrigentur; at indoctus ille etiam probabit fortasse vitiosa et placere audientibus iudicio doctoribus hoc esse curae velim, ut teneras adhuc mentes more nutricum mollius alant et satiari velut quodam iucundioris disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ moneo ut p̃ceptores seruanda.
suos ñ minus quã ipsa studia ament. et pa¬
rentes eos ẽẽ non quidem corpum. s m̃tium
crecłant. Multum ħ pietas conferet studio. Nã
et libeut̃ audient. et dictis credent. et simiłes¬
ẽẽ concupiscent. Inipso deuiq ortu scolarũ
leti alacresq conueuient. em̃dati ñ irascent᷑
laudati gaudebunt. ut sint carissimi studio
merebuntur. Nam ut illorum officiorũ ẽ doc̾e:
sichorum p̃bere  dociles. Aliquem neutrũ
sine altero sufficier. et sicut ortus exutroq
giguentium confertur. et frustrar sparse¬
ris semina nͥ illa p̃mollitus fou̾it sulcus:
ita scieutia coalescere uequid. nͥ saciata tra¬
dentis accipientisq concordia. Qmͦ pͥ mum¬

Expanded text:
im moneo, ut praeceptores suos non minus quam ipsa studia ament, et parentes esse non quidem corporum sed mentium credant. multum haec pietas conferet studio; nam ita et libenter audient et dictis credent et esse similes concupiscent, in ipsos denique coetus scholarum laeti alacresque convenient, emendati non irascentur, laudati gaudebunt, ut sint carissimi, studio merebuntur. nam ut illorum officium est docere, sic horum praebere se dociles; alioqui neutrum sine altero sufficit. et sicut hominis ortus ex utroque gignentium confertur, et frustra sparseris semina, nisi illa praemollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit nisi sociata tradentis accipientisque concordia. in
Abbreviated transcription (Latin):
da erit uelud p̃formata materia. scd̾m cuiꝰq
iures. At cum satis composuisse se ad exem¬
plũ uidebuntur. breuia quedam demostran¬
da erunt uestigia. que ꝑsequei: iam suis
iuiribus sine adinuuicło ꝓgredi possine. N¬
numqm eos sibi credi oportebit. ue mala con¬
suetudine semꝑ asienum laborem sequendi.
uichil ipsi conari ecquerere sciant. Cui reisi
mue qͥddam facientes aues cerumus. q̃ tenis
infirmisq fetib cibos ore suo cossatos pam¬
untur. At cũ usi sunt adulti. paulũ egredi
idis. ⁊ cͥcũuolate sedem illam prececdentes ip̃e
docenti Tum exꝑtas uires. libero celo sueq tp¬
sorum fiducie permittunt. ꝗd magis uale

Expanded text:
da erit velut praeformata materia secundum cuiusque vires; at cum satis composuisse sese ad exemplum videbuntur, brevia quaedam demonstranda vestigia, quae persecuti iam suis viribus sine adminiculo progredi possint. nonnunquam credi sibi ipsos oportebit, ne mala consuetudine semper alienum laborem sequendi nihil per se conari et quaerere sciant. quodsimile quiddam facientes aves cernimus, quae teneris infirmisque fetibus cibos ore suo collatos partiuntur; at cum visi sunt adulti, paulum egredi nidis et circumvolare sedem illam praecedentes ipsae docent, tum expertas vires libero caelo suaeque ipsorum fiduciae permittunt. illud e
Abbreviated transcription (Latin):
di fugat.ꝙ. quidam sic obiuigant qͦsi oderiit.
pse aliqͥd urimo cotidie dicat que secũ audita re¬
ferant. licet enĩ satis exemplorũ adiuntandum.¬
satis ex lectione suppeditet. tñi iuua illa ut di¬
citur uał alit̃ plemꝰ. precipueq preceptoris qͦm
discipuli si recte mͦ sint iustititti. et amant¬
. et uerentur. Lix aũrdici potest qͥnto libenttus
iiuitemur eosquib fauemus ut discipłs cr¬

Expanded text:
di fugat, quod quidam sic obiurgant quasi oderint. di fugat, quod quidam sic obiurgant quasi oderint. ipse aliquid immo multa cotidie dicat, quae secum auditores referant. licet enim satis exemplorum ad imitandum ex lectione suppeditet, tamen viva illa, ut dicitur, vox alit plenius praecipueque eius praeceptoris, quem discipuli, si modo recte sunt instituti, et amant et verentur. vix autem dici potent, quanto libentius imitemur eos, quibus favemus. minime
Abbreviated transcription (Latin):
adhibenda cuia ẽ. ut et teneriores aĩos ab in¬
uiria scĩtas doceutis custodiat. et ferociores a
liceuca grauitas det̃reat. Neq uͦ sat ẽ sũmam
p̃stare abstinentiã nͥ discipline seu̾irate con¬
omnia parentis gͣ discipłos suos aumnui. ac suc¬
cede̾ se meoxũ locũ aquib sibi lib̾i traduntur.
existimeq. Ipse nec hs̃ uicia: uec ferat. Non au¬
steritas eius tͥstis. non dissoluta sit comitas. ne
inde odiũ. huiꝰcontẽptus oriatur. Ptimꝰ ei de
houesto achono sic seimo. Llam quos sepuis
monuerit. rarius castigabit. slimeͫ  condus
ñ tñ eorił que em̃deuda erunt dissimulator
Simplex uidocendo. patiens labous. assidus
potius. quam inmodacꝰ. In t̾rogantib libenter
nlaudandis distipłorũ distiuctionile. nec ma¬
liguus. nec effusus. quia res aft᷑a tełiũ laboris.
alteua securitatẽ parit. In eũdandis que cor¬
rigenda erunt. ñ acerbus. muuine contumeli¬
osus. Nam id guidem multos apposito studen¬

Expanded text:
adhibenda tum cura est, ut et teneriores annos ab iniuria sanctitas docentis custodiat et ferociores a licentia gravitas deterreat. neque vero sat est summam praestare abstinentiam, nisi disciplinae severitate cons animum, ac succedere se in eorum locum, a quibus sibi liberi tradantur, existimet. ipse nec habeat vitia nec ferat. non austeritas eius tristis, non dissoluta sit comitas, ne inde odium hinc contemptus oriatur. plurimus ei de honesto ac bono sermo sit; nam quo saepius monuerit, hoc rarius castigabit. minime iracundus, nec tamen eorum, quae emendanda erunt, dissimulator, simplex in docendo, patiens laboris, assiduus potius quam immodicus. interrogantibus libenter in laudandis discipulorum dictionibus nec malignus nec effusus, quia res altera taedium laboris, altera securitatem parit. in emendando, quae corrigenda erunt, non acerbus minimeque contumeliosus; nam id quidem multos a proposito studen
Abbreviated transcription (Latin):
eaque arcem non habent. ut effing̾e quã aꝑire.
rumꝑe. quã solu̾e. trahere quẽ duc̾em robustiꝰ¬
putant. Nam et gladiator qui armorũ. inscius
inpugnã ruit. et luctator qui totius corꝑis ni¬
su uid qd̾ semel inuasit unicubuit. fortior uo
catur abhis. cum interim ec hi e ferequent

Expanded text:
ae non habent artem, ut effringere quam aperire, rumpere quam solvere, trahere quam ducere putant robustius. nam et gladiator, qui armorum inscius in rixam ruit, et luctator, qui totius corporis nisu in id, quod semel invasit, incumbit, fortior ab his vocatur; cum interim et hic frequent
Abbreviated transcription (Latin):
naturã eninitiatus. uichis hab̃e ex inge¬
no uiderur. Illa uͦ que ite cumq defsȩxa sc̃.
canqͣm exqusiciora miramͣ. Non alit̾ quam
distortis. et quoc̃q mͦ ꝓdigiosis corꝑibus apud
quod̾dam mauis ẽ precium. quam his qͥ ni¬
chil ex cõmunis habitus bonis ꝑdiderunt.
tribuere incorrupta nat᷑a ut pulcͥtudo cor¬
poris uenire uideatur ex malis morũ. Precepta

Expanded text:
habere ex ingenio videretur; illa vero quae utcumque deflexa sunt, tamquam exquisitiora miramur: non aliter quam distortis, et quocumque modo prodigiosis corporibus apud quosdam maius est pretium, quam iis quae nihil ex communis habitu boni perdiderunt: tribuere incorrupta natura, ut pulchritudo corporis venire videatur ex malis morum. neque
Abbreviated transcription (Latin):
derunc uiciis difficustas consequatur. cũ ge¬
nunatum honus succedeutes premat. et qͥdẽ
de docendi grauuis ac pͥusqͣm docendi. Prop¬
ter timotheuni clar marte tibiar ferunt.
duplices abhis quos aliꝰ instituisset solicuum
exige̾ mercedes. quam si rudes traderentur.
Erroi quidẽ ẽ in hac re dupplex. Unus quod
interini suffice̾ minores illos existunant.
et bouo sane stounecho contenti sunt que
qͣmqͣm et ipsa rep̃hensione digna securitas
tñ ẽẽ ut cumq tolerabilis si eimodi p̃ceptoris
minus docerent non penis. Alt ille ⁊ freq̃n¬
tior qd eos qui ampliorem dicendi facultatẽ
mmoribus curam. interdum quia oĩo ñ pos¬
sint. Ego illum qui nolit numero p̃cipienti¬
um non habeo. posse autẽ maxime si uelit
optimũ quemq contendo. pͥmũ qͦd eum qui e¬
loquentia ceteris p̃stet. illa quoq ꝑq adelo¬
quentiam ꝑuenitur diligentissime ꝑcepisse
credibile est. Deide quia płimũ inp̃cipiendo

Expanded text:
derint vitiis difficultas consequatur, cum geminatum onus succedentes premat et quidem edocendi gravius ac prius quam docendi. propter quod Timotheum clarum in arte tibiarum ferunt duplices ab iis, quos alius instituisset, solitum exigere mercedes, quam si rudes traderentur. error tamen est in re duplex: unus, quod interim sufficere illos minores existimant, et bono sane stomacho contenti sunt; quae quanquam est ipsa reprehensione digna securitas, tamen esset utcunque tolerabilis, si eiusmodi praeceptores minus docerent non peius; alter ille etiam frequentior, quod eos, qui ampliorem dicendi facultatem inferioribus curam, interim quia omnino non possint. ego porro eum qui nolit in numero praecipientium non habeo, posse autem maxime, si velit, optimum quemque contendo; primum, quod eum, qui eloquentia ceteris praestet, illa quoque, per quae ad eloquentiam pervenitur, diligentissime percepisse credibile est; deinde, quia plurimum in praecipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
di. tum in biecora. et heatbalis. et seu̾e institu¬
tis scolis aliena. tum studiorũ ꝑ uigosistua ho¬
stis. Suꝑuacua enĩ udetur cura ac labor.
parata quicquid effud̾int laude. Qre pueri
siuir calis qualem ẽẽ oporcet studiis moribusq
propositum modestͥa habere potest. ⁊̃ iuuen¬
tutem. tñ ł infirmitas arobustiorib seꝑanda
est. et carendum nou solum c̃mine turpitu¬

Expanded text:
di, cum est indecora et theatralis et severe institutis scholis aliena, tum studiorum perniciosissima hostis. supervacua enim videntur cura ac labor, parata, quidquid effuderint, laude. vultum iamsi vir talis, qualem esse oportet studiis moribusque praepositum, modestam habere potest etiam iuventutem, tamen vel infirmitas a robustioribus separanda est, et carendum non solum crimine turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
extra nos dona sunt. queq hominibus coͣn
cig̾nit non ideo laudantur quos hũit quis
ea. s quod his houeste sic usus. Nam diuicie
et potentie et gratia cum płimũ uiriũ denc
inutramq partem certissimũ faciune moꝵ

Expanded text:
extra nos bona sunt quaeque hominibus forte obtigerunt, non ideo laudantur, quod habuerit quis ea, sed quod iis honeste sit usus. nam divitiae et potentia et gratia, cum plurimum virium dent, in utramque partem certissimum faciunt morum
Abbreviated transcription (Latin):
ne puerilem. De utilitate eloquentie.
uere mĩtes hominũ. Allicẽ uoluntates impelle̾
quo uelis uñ autẽ uelis deduce̾. ħuna res in
ouini lib̃o ppło maxime in pacatis trauqͥllisq
ditu qͣm sapientib sentenciis grauibusq u̾bis
oruata oiatio et polica. aut quid tam potens tamq
magnificum. quã popłimetus. uidicum religiones
senatus grauitatẽ. uniꝰ oratione couit̾ti. Quid tam
porro regium. tamq lib̾ale. tauiq magnificũ.
quam opͥem ferre supplicib. excitare afflictos.
dare salutẽ. liberare ꝑicuł. retui̾e homunes inci¬
uitate. Quid aute necessariũ quam teue̾ semꝑ
aruia. quibus uel tectus ipse ẽẽ possis. uel pro
uocare integros. uel te ulcisci lacessitus: Quid ꝙͥ¬
manitatis. qͣni seruio facetus ac nulla inre rudis:
obrem quis hoc ñ uire miret᷑. sumeq meo labo¬
randum ẽẽ arbitretur. ut quo uno homines
aboratore ꝑcepta et cognita. aut nulla

Expanded text:
ne puerilem. §. 4. De Eloquentiae ne puerilem. §. 4. De Eloquentiae um coetus mentis, adlicere voluntates, impellere quo velit, unde autem velit deducere: haec una res in omni libero populo maximeque in pacatis tranquillisquditu, quam sapientibus sententiis gravibusque verbis ornata oratio et polita? aut tam potens tamque magnificum, quam populi motus, iudicum religiones, senatus gravitatem unius oratione converti? Quid tam porro regium, tam liberale, tam munificum, quam opem ferre supplicibus, excitare adflictos, dare salutem, liberare periculis, retinere homines in civitate? Quid autem tam necessarium, quam tenere semper arma, quivocare improbos, vel te ulcisci lacessitus? Age manitatis, quam sermo facetus ac nulla in re rudis? ob rem quis hoc non iure miretur summeque in eo elaborandum esse arbitretur, ut, quo uno homines rcepta et cognita, aut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
adeat sibi quisq ut si temꝑa que spectaculis
campo. tesseris. ociosis demq ser monib ne di¬
cam sompno. et conuiuioꝵ. mora conterentau
onis habiturus sit. qͣm exillis meruditis uo¬
iuptatibus. delic eium hoc munus homini¬
bus prouideutia ut honesta magis iuuarent.

Expanded text:
adebit sibi, ut tempora, quae spectaculis, campo, tesseris, otiosis denique sermonibus, ne dicam somno et conviviorum mora conteruntur,onis habiturus quam ex illis ineruditis voluptatibus. dedit enim hoc providentia hominibus mu
Abbreviated transcription (Latin):
ris consuercere multum est. Q d̃ inutile sit¬
tam illib̾alis. ut obiuugacionẽ ñ corrigatur.
is ĩ adpłagas ut pessima queq mancipia du¬
qui arcẽ gramaticã. ut tenuem atq ieniniam
cauillantur. qui ub̃i fundam̃ta fidelit᷑ ieeit.
quicqͥd suꝑstuxeris corruet. necessaria pũis.
ioconda sembus. dulcis secretorum comes. et
que uel sola ouini studiorum gũe plus hãt
aposterioribus incipiunt. et dum ostentare
discipłos cͥca speciosa masunt: in compendia

Expanded text:
ris consuescere multum est. Caedi vero diris consuescere multum est. Caedi vero diens illiberalis, ut obiurgatione non corrigatur, is etiam ad plagas ut pessima quaeque mancipia duqui artem grammaticam ut tenuem atque ieiunam cavillantur: nisi enim fundamenta fideliter ieceris, quicquid superstruxeris corruet, necessaria pueris, iucunda senibus, dulcis secretorum comes et que vel sola ex omnium studiorum genere, plus habet posterioribus incipiunt, dum ostentare discipulos circa sponsam malunt. Ric
Abbreviated transcription (Latin):
s quod studium discendi uoluntateq cogi.
nũ. qui fere necessicatibus repuguat. Ut
inpueris est. et hoc siguũ alacͥtatis. Neq ul¬
lum tͥsteniq semꝑq deuussum sꝑare possim
erecte. cͥca stuclia m̃tis faie. cum inhoc quoq
maxime naturili etatib ilł impetu iaceat.
sionibus. ne aut odium studiorum faciane
negate: aut occii consuecudinem tune.¬
Acuendis puerorum ingeniis ũ nuiciles lusus.
compositis inuicem cuiusq geueris q̃stiun¬
culis emulantur. Mores quoq includendũ
¶odo ñ iudeatur etas ulla tam infirma
que ñ ꝓtiuus quid rectum prauumq sic dis¬
cac. cum uel marime formanda. enni simu¬
landi nescia ẽ. et precipientibus facillime
cedit. fiaugas enĩ citius quam corrigas que
inprauũ indurueruut. Pectinus gͦ neqͥd
cupide. neqͥd improbe. nequid impotenter
faciat. monendus est puer. habendũsq semp
maĩo semꝑ ulud uiugilianũ ad eo intene¬

Expanded text:
sed quod studium discendi voluntate, quae cosed quod studium discendi voluntate, quae coimum, qui fere necessitatibus repugnat. in pueris; est et hoc signum alacritatis; neque illum tristem semperque demissum sperare possim erectae circa studia mentis fore, cum in hoc quoque maxime naturali aetatibus illis impetu iaceat. sionibus, ne aut odium studiorum faciant negatae aut otii consuetudinem nacuendis puerorum ingeniis non inutiles lusus, cum positis invicem cuiusque generis quaestiunculis aemulantur. mores quoque se inter ludendum deatur aetas tam infirma, quae non protinus quid rectum pravumque sit discat, tum vel maxime formanda, cum simulandi nescia est et praecipientibus facillime cedit. frangas enim citius quam corrigas, quae in pravum induruerunt. protinus ergo, ne cupide, ne quid improbe, ne quid impotenter faciat, monendus est puer; habendumque in animo semper illud Vergilianum: adeo in tene