comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noceẽ aut minꝰ Magis prosunt nr̃a ꝗͣ aliena Magis ꝓsũt:
& minꝰ nocẽ: aliena ꝗͣ nr̃a. facta aũt int̾im mag̃ ꝓsũt
nr̃a: int̾im aliena : ut siꝗd qđ ꝓ nobis sit: adu̾sarius fecit. S̃ꝑ
uõ magis noctẽ nr̃a ꝗ̃ aliena. Est e illa ĩ u̾bis dr̃ia : ꝙ ã¬
aꝑta st̃ aut dubia. Seu nr̃a scu aliena st̃. infirmiora in
utrũq sint nec̃e dubia. tñ nr̃a sepe nob noctẽ : ut in
illa ꝯtrousia in t̾rogatus filius ubi esse p̃r : dixit : ubicũq
ẽ uiuit. At ille ĩ puteo mortuus ẽ inuentus. Aliena : quȩ
st dubia: nũꝗͣ posst̾ noct᷑ inisi aut ĩ certo auctore : a mortuo
Nocte audita uox ẽ: caueto eyrãnidẽ : & ĩ t̾rogatꝰ cuiꝰ ue¬
neno moreret. rãdit. Non expedit tibi scire. Nã si ẽ :
ꝗ possit interrogari: solue ambiguitatẽ. Cũ ãt dc̃a :¬
factaq nr̃atia defendi solo aĩo possit̾: aliena uarie re-¬
rit : qđ deponẽt᷑. Ea ꝑsonis: an illũ de posuisse ap̃ hc̃ : uł

Expanded text:
nocent et minus prosunt nostra quam aliena; magis prosunt et minus nocent aliena quam nostra. facta autem interim magis prosunt nostra, interim aliena, ut si quid, quod pro nobis sit, adversarius fecit; semper vero magis nocent nostra quam aliena. est et illa in verbis dita sunt aut dubia. seu nostra seu aliena sunt, infirmiora in utrumque sint necesse dubia; tamen nostra saepe nobis nocent, ut in illa controversia: interrogatus filius, ubi esset pater, dixit, Ubicunque est, vivit; at ille in puteo mortuus est inventus. aliena , quae sunt dubia, nunquam possunt nocere nisi aut incerto auctore aut mortuo. nocte audita vox est, cauete tyrannidem; et, interrogatus , cuius veneno moreretur respondit, Non expedit tibi scire. nam si est, qui possit interrogari, solvet ambiguitatem. cum autem dicta factaque nostra defendi solo animo possint, aliena varie rerit, quod deponeretur, et a personis, an ullum deposuisse apud hunc, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ᷑. Nã hoc magis gn̾ale est restiorq diuisio: aut nllum
trimẽ credibile aut hoc. Põt tñ idip̃m̃ sicut plęrũq u̾rere
utilitas. Nec tm̃ c̃ẽ uoluntatis st̃ quȩxẽiȩ s int̾im & erro¬
res: ut ebrietas & ignoratia Nã hȩx ut ĩ qualitate crinẽ
ĩ uero actu rei possit ĩcidere: de qua neuita ꝑs dicat. De
causis freq̃nter quȩri nł attine : ut ĩ adultenis in fuitis :¬
ꝗa illas ꝑ se ip̃a crimina secũ hñt. Post het ĩ tuenda uidẽt
&e ꝯsilia: quȩ late patẽ : an credibile sie reũ sꝑare id ase
scelus effici posse : an igͦrari cũ fecisse : an ẽ si gnonratum
nõ esse absolui. uł pena leui tr̃ãsigi: uł tardiore : uł ex q̃

Expanded text:
st rectiorque divisio, an ullum crimen credibile, an hoc. potest tamen id ipsum, sicut pleraque, vertere utilitas. nec tantum causae voluntatis sunt quaerendae, sed interim et erroris, ut ebrietas, ignorantia. nam ut haec in qualitate crimen unquam, utique in vero actu rei, possit incidere, de qua neutra pars dicat; de causis frequenter quaeri nihil attinet, ut in adulteriis, ut in furtis, quia illas per se ipsa crimina secum habent. Post haec intuenda videntur et consilia, quae late patent; an credibile sit, reum sperasse id a se scelus effici posse, an ignorari, cum fecisset, an, etiamsi ignoratum non esset, absolvi vel poena levi transigi vel tardiore
Abbreviated transcription (Latin):
expedis c̃ẽ: ẽe facienda : E siqñ firma ꝯpighendi potent : E¬
breui ꝯplexu u̾boꝵ finitiosãẽ id cũ elegaus tũ q̃ fonissi¬
mũ: Si m̃o erit illa ĩ expugnabilis eiꝰ certꝰ ordo ẽ. Qd sit:
an hoc sit. E ĩ hoc fere labor maior ẽ : ut fmitionẽ ꝯfirmes:
bis ip̃is sugimꝰ ꝯ̃bictionẽ duos ponẽ debemus fines quales utr̃is¬
eẽ optimi pot̾unt. At ĩ foro prouidẽdũ nũ forte suꝑuacuae¬

Expanded text:
firme comprehendi poterit brevi complexu verborum finitio, esse id tum elegans tum etiam fortissimum, si modo erit illa inexpugnabilis. eius certus ordo est, quid sit, an hoc sit. Et rei hoc fere labor maior est, ut finitionem confirmebis ipsi fingimus contradictionem, duos ponere debemus fines, quales utrinqse optimi poterunt. at rei foro providendum, num forte supervacua
Abbreviated transcription (Latin):
Nã is ordo ẽ: ut facẽ uoluent potuerit fecerit. Idoqi inc̃¬
dũ añ oĩa : qualis sit : de quo agr̃. Accusatoris at ẽ effict̃
ut siꝗd obiecerit nõ solũ turpe sit : sed ẽ crimini : de quoẽ
t̾um uoca : lede ꝗđ in famia : minꝰ tñ hoc ad fidẽ ualeat: q̃
si audacẽ petulantẽ crudelẽ temerariũ oñderit. Pationo
si fieri potuerit: id agẽdũ ẽ: ut obiecta uł negit : uł d¬
fendat: uł minuat. ꝓximũ ẽ: ut a pñti gõe sepant᷑ Sẽ¬
ꝓdigus dicat᷑ aut negligens Naq .n. iuor ĩ eũdem E cõtenptũ
petunȩ & cupiditas cadit. Si ceert̃ hȩe remedia ad illa de¬

Expanded text:
erit, fecerit. ideoque intuerit, fecerit. ideoque intuendum ante omnia, qualis sit de quo agitur. accusatoris autem est efficere ut, si quid obiecerit non solum turpe sit, sed etiam crimini, de quo estterum vocet, laedat quidem infamia, minus tamen hoc ad fidem valeat quam si audacem, petulantem, crudelem, temerarium ostenderit. patrono , si fieri poterit, id agendum est ut obiecta vel neget vel defendat vel minuat; proximum est ut a praeprodigus dicatur aut negligens. neque enim videtur in eundem et contemptus pecuniae et cupiditas cadere. Si deerunt haec remedia, ad illa de
Abbreviated transcription (Latin):
tãnus suspicatꝰ a medito suo datum sibi uenenũ : torsit eũ
& cũ is dedisse se negant: actersit alt̾um medicũ. Ille da¬
tũ ei uenenũ dicit: sed se antidotũ datici : & dedit ei poni¬
onẽ: qua e pota tyrãnus detessit. De premio duo mediciq
tendunt. Nã ut illic scũm ĩ adu̾sariũ trafferẽtiaa: ita hicꝰ
tur : in qͦcitra accusationẽ quęrit᷑ : uttũ stũm sit. Utraqin.
ꝑs suã expõitionẽ h. atqi eã tuet᷑: ut ĩ lite urbiniana
petitor dicit Clusimũ figulũ filiũ urbinianȩ acie iustĩ
qua steterat: fugisse. iactatũq cãib uariis retẽtum ẽ a re¬
ge tãdem ĩ italiã ac prĩam suam in aginos uenisse. atq
ibi agnosci. polio ꝯ̃ seruisse eũ pisauri dominis duoh mc.
dicinã factitasse manumissũ alienȩ se familig uenali ĩmi¬
ãt accusantiũ atq defendẽtiũ eadem petẽtiũ: e ĩficiãtiũ
rõ ẽ. Ducit̃ ꝯiestura pͫ a pt̃is. In iis st̃ ꝑsong: c̃e ꝯsila¬

Expanded text:
tyrannus suspicatus a medico suo datum sibi venenum torsit eum et, cum is dedisse se pernegaret, arcessit alterum medicum; ille datum ei venenum dixit, sed se antidotum daturum, et dedit ei potionem, qua epota tyrannus decessit. De praemio duo medici contendunt. nam ut illic factum in adversarium transferentium, ita hic ur, in quo citra accusationem quaeritur, utrum factum sit. utraque enim pars suam expositionem habet atque eam tuetur, ut in lite Vrbiniana petitor dicit, Clusinium Figulum filium Vrbiniae acie victa, in qua steterat, fugisse, iactatumque casibus variis, retentum etiam a rege, tandem in Italiam ac patriam suam Marrucinos venisse atque ibi agnosci; Pollio contra, servisse eum Pisauri dominis duobus, medicinam factitasse, manumissum alienae se familiae venali immiautem accusantium ac defendentium, eadem petentium et infitiantium ratio est. ducit
Abbreviated transcription (Latin):
fiȩ si pͥus in aĩo ꝯstituerimꝰ ꝗd uelimꝰ effict᷑. Sic .n. acto¬
modari ad uolũtatt̃ u̾ba potert̃. Atq ut a notissimo exꝰ :
quo sit res lucidior : nõ recedamꝰ: ꝗ priuatam peciũa de
ipło sũripuit sactilegii reus ẽst Culpa mãifestã. Quȩstio
s: an huic crimini nomen: qd ẽ in lege ꝯueniat. frgo ã¬
bigitꝰ : an hoc sacrilegiũ sit Nocusator : ꝗa de tpło sit sur¬
repta pecũia utitꝰ hoc nõie Reus ꝗa pͥuatã surriput: ne¬

Expanded text:
si prius rei animo constituerimus quid velimus efficere. sic enim accommodari ad voluntatem verba poterunt. atque ut a notissimo exemplo, quo sit res lucidior, non recedamus: qui privatam pecuniam de templo surripuit, sacrilegii reus est. culpa manifesta est; quaestio est an huic crimini nomen quod est rei lege conveniat. ergo ambigitur an hoc sacrilegium sit? accusator , quia de templo surrepta sit pecunia, utitur hoc nomine. reus , quia privatam surripu
Abbreviated transcription (Latin):
foro nõ posse: qđ neminẽ ignorare arbieror. De uno reo
lites. põt tñ hoc genꝰ ĩ cogitationẽ uenire senatus aut
principis. Sed in iudicio qͦ nł int̾est actionũ : utrũ simł
de utroq ꝓnũtiat᷑: an ẽ si de uno fert. Quo ĩgñe sꝑ
prior debebit ẽẽ defensio: primũ: ꝗa na ponior ẽ salus
nr̃a ꝗ̃ adu̾sarii ꝑmicies. Demn. ꝗa plus hebimꝰ ĩ accusati¬
one austatis si pus de ĩ nocẽtia nr̃a ꝯstitit. postremo¬
ꝙ ita demũ duplex cã erit. Nam ꝗ dicit: ego nõ occi¬
ꝯstãt comꝑatione. sp̃a comꝑatio nõ una uia ducitur:
Aut .n. totã eam nr̃am cũ tota adu̾sarii cã cõponimꝰ
aut singła argu cũ singłis. Quoꝵ utrũ sit faciendũ nõ
p̃t̃ nͥ ex ĩpiꝰ litis utilitate cognosti: ut Cicꝰ singła pro
S siqͣñ in ꝑtib labonamꝰ: uniu̾sitate pugnãdũ ẽ: ut siue
ĩuict̃ accusat̃: siue crimẽ reus citra accusationem

Expanded text:
foro non posse; quod neminem ignorare arbitror. De uno reo lites. potest tamen hoc genus in cognitionem venire senatus aut principis. sed in iudicio quoque nihil interest actionum, utrum simul de utroque pronuntietur an sententia de uno feratur. Quo in genere semper prior debebit esse defensio, primum quia natura potior est salus nostra quam adversarii pernicies, deinde quod plus habebimus in accusatione auctoriquod ita demum duplex causa erit. nam qui dicit, ego non occiconstant comparatione; ipsa comparatio non una via ducitur. aut enim totam causam nostram cum tota adversarii causa componimus aut singula argumenta cum singulis. quorum utrum sit faciendum, non potest nisi ex ipsius litis utilitate cognosci: ut Cicero singula pro sed si quando in partibus laborabimus, universitate pugnandum est. Et sive invicem accu
Abbreviated transcription (Latin):
no: an cruditate ꝑierit. Alt̾um ẽ genꝰ de stõ tm̃ : cũ si id
centũ sit: nõ pt̃ de auctore dubitari. Tentiũ de auctore
loco posui. nõ ẽ simplec. Aut .n. reus fecisse tm̃mͦ se negat
ã aliũ fetisse dicit. Sed ne ĩ alt̾iq ꝗđ trãsferẽdi criminis uys
forma ẽ. Int̾dum .n . sustituit᷑ mutua accusatio : quã grȩxi

Expanded text:
no an cruditate perierit. alterum est genus de facto tantum, cum, si id certum sit, non potest de auctore dubitari; tertium de auctore loco posui, non est simplex. aut enim reus fecisse tantummodo se negat aut alium fecisse dicit. sed ne in alterum quidem transferendi criminis una forma est. Interdum enim substituitur mutua accusatio, quam G
Abbreviated transcription (Latin):
ducta ẜuitus. Est .n. seruitus ad certa se uͥba astringendi:
idq faciẽdũ in libris Cictronis de oratore uetat .M. Antoniꝰ
eẽ mlto maior ea : quȩ ꝑicło monis iniecto: formidine aĩum
ꝑt̾ritum loco sȩpe: E certo statu dimoue: aut cũ finitiõꝵ
prȩcedit ꝓbatio: ut in philiopicis Cicꝰ Seruũ Sulpitiũ octi

Expanded text:
itus est certa servitus ad certa se verba adstringendi, idque faciendum rei libris Ciceronis de Oratore vetat M. Antonius.t, sed etiam multo maior ea quae periculo mortis iniecto formidine animum perterritum loco saepe et certo statu demovet. aut , cum finitionem praecedit probatio, ut rei Phil
Abbreviated transcription (Latin):
luna globosa: an plena : an acuta. unus mũdus an płes.
Qualis clipeus Achillis: an unꝰ Hercules In iis aũt quȩ̃
accusanione ac defensione ꝯstãt : unꝰ ẽ genꝰ: In quo ꝗr̃¬

Expanded text:
luna globosa an plana an acuta, unus mundus an pluresluna globosa an plana an acuta, unus mundus an pluresqualis clipeus Achillis, an unus Hercules. In iis autem, quae accusatione ac defensione constant, unum est genus, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
stĩ ut q̃t ad Troiã ꝗn quaginta reges nauigauẽt̃ : iure iunãdo
adasti an ex motiꝰ: an gratificãtes atridis. Quȩ duo gna
q̃ nẽc̃e ã prȩcessisse: sed ocłis deptchendenda stꝰ: nõ egie
ꝯiectura . ut si ap̃ lace demonios querat᷑: an atbenis muri
cũ de aliqͥ hõĩe quęxit᷑: ꝗd sit : ut ẽ quȩ sitũ ꝯͣ urbinig hexe¬
des: si is qui tãꝗ̃ filiꝰ petebat bona figulus esse : an sosi pates
anulira oceanũ ne ꝗd sit : ne quale sit : sed qđ sit uetum
Noc qͦ. genus litis ex p̃tõ pende: anhic sit ex urbinia natus
Clusiniꝰ figulus. fuerũt at tales &̃ nr̃is tp̃rib ꝯtrousie:¬
atq aliquȩ ĩ meũ qͦ patrociniũ inculrẽ. Animi ꝯiectura
nõ dubie in oĩa tpr̃a cadit. Qua m̃te ligarius in Africa
fuerit : Quam̃te pyrrhus foedus petat. Quõ latunus sit
Cȩsar si ptolengus pompeiũ occident. Qugrit᷑ ꝑ ꝯiectu¬
rã e qualitatẽ cirea mõu spem̃: nũm : an solmaior ꝗ̃ trã:

Expanded text:
ti? ut, quare ad Troiam quinquaginta reges navigaverint iure iurando adacti an exemplo moti an gratificantes Atridis. quae duo genera  necesse est praecessisse, sed oculis deprehendenda sunt, non egent coniectura, ut si apud Lacedaemonios quaeratur, an Athenis muri cum de aliquo homine quaeritur, qui sit; ut est quaesitum contra Vrbiniae heredes, is qui tanquam filius petebat bona, Figulus esset an Sosipater. an ultra oceanum; nec quid sit nec quale sit, sed quis sit? verum hoc quoque genus litis ex praeterito pendet, an hic sit ex Vrbinia natus Clusinius Figulus. fuerunt autem tales nostris etiatque aliquae in meum quoque patrocinium inciderunt. animi coniectura non dubie in omnia tempora cadit, qua mente Ligarius in Africa fuerit, qua mente Pyrrhus foedus petat, quomodo laturus sit Caesar, si Ptolemaeus Pompeium occiderit. quaeritur per coniecturam et qualitas circa modum, speciem, numerum, an sol maior quam terra,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ambigitꝰ: utiq ĩ alia recertũ ẽ. Saclegiũ ẽnẽ sacta
de tpło sũriꝑe. Nũ e pͥuatã: Adult̾ium cũ aliena uto¬
re domi coire: an e ĩ lupanan Tyrannicidiũ octidẽ
tyrannũ : anẽ ĩ moitẽ compellere. Ideoq guaocie¬
uoo. de quo poẽa dicã: uelut ĩfirmior ẽ finitio: ꝗa in
hac qugrit᷑: an idẽ sit huiꝰ rei nom̃ : qđ altiꝰ. illo : an ꝓ¬

Expanded text:
quo ambigitur utique rei alia re certum est. sacrilegium est rem sacram de templo surripere: an et privatam? adulterium cum aliena uxore domi coire: an et rei lupanari? tyrannicidium occidere tyrannum: an et rei mortem compellere? ideoque συλλογισμός de quo postea dicam, velut infirmior est finitio, quia rei hac quaeritur, an idem sit hui
Abbreviated transcription (Latin):
nolit cũ frẽ : eoq sic merto. Quȩstionẽ qͦ illã pͥmã scripti
ꝙ uoluntatis : qua ñc ẽ pugna: nõ sit seq̃ntib locus. At ꝗ nã
sequet᷑: illa cogitabit ꝓstõ pͫ hoc dc̃uru rusticũ. Pater ĩtesta¬
At id manifestũ ẽ. lex ẽ : q̃ iube exhgredem ẽẽ eũ: ꝗ pñ
ꝓditionis reo nõ asfuerit: tu ãt nõ affusti. Hac ꝓpositionẽ
necĩo seq̃t legis laudatio: E esiꝗ nõ affuerit: uituꝑatio. At hiec
u̾sam̃ ĩ ꝯfessis. Redeat aius ad petitorẽ. Nã aliꝗd hic cogite:¬

Expanded text:
 illam primam scripti et voluntatis, qua non expugnata non sit sequentibus locus. at qui naturam sequetur illa cogitabit profecto, primo hoc dicturum rusticunm: pater intestaat id manifestum est. lex est, quae iubet exheredem esse eum qui patri proditionis reo non adfuerit; tu autem non adfuisti. hanc propositionem necessaria sequitur legis laudatio et eius, qui non adfuerit, vituperatio. adhuc versamur ex confessis; redeat animus ad petitorem; numquid non hoc cogite
Abbreviated transcription (Latin):
homicida sit: an ꝗ tyrĩcium ĩ mortem ꝯpulit ty manni¬
cidã : an carmina magoꝵ uencficiũ. Aes .n. manifesta est
nõ iam carmina ac mortistrã p̃otionẽ. Quenit᷑ tñ an
eodẽ nõie appellãda sit̃. Qxͣꝗͣ at̃ dissentut uix adco a
Cicerone : ꝗ ꝑmltos secutus auctores dicit finitionẽ ẽẽ

Expanded text:
homicida sit; an, qui tyrannum rei mortem compulit, tyrannicida; an carmina magorum veneficium. res enim manifesta est,non idem carmina ac mortiferam potionem; quaeritur tamen, an eodem nomine appellanda sint. quanquam autem dissentire vix audeo a Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
ferentib ꝓpͥis : ut si fimas equũ noto .n.max᷑ utar et᷑: ge
nus ẽ oũad : spõs mortale : differẽtia ir rõnabile: Nã E
hõ mortale erat: propͥum hinnĩes. Hȩt adhibet᷑ orõi ÷
płib cãis. Nã tũ est cenũ ele nõit: s grĩt᷑. qug res ei sb̾i.¬
biũ ẽ. Int̾im ꝯiectura ẽ : ut si querat᷑ ꝗd sit deus. Nã qrd
ẽẽ diuinȩ illiꝰ nȩ appellationẽ: sicut Epicurus: ꝗ humanam
ei formã ilocũq ĩter mũdos dedit. Noĩe utꝰq uno utitur
Ucrũ sit ĩ re ꝯiectat. Int̾im qualitas tractat᷑ : ut ꝑ sit
Rhgorice :ũis persuadndi an bñ dñdi sciã. Qđ genꝰ est
ĩ iudiciis freq̃ntissimũ Sic .n. quexit. An de prgheasus in
iupanari cũ aligia uxore adultersit: ꝗa nõ de appella¬
tione : s de ui ftĩ eiꝰ ambigt᷑: an oĩo peccau̾it. Nam si

Expanded text:
ferentibus, propriis: ut si finias equum, noto enim maxime utar exemplo genus est animal, species mortale, differentia irrationale, nam et homo mortale erat proprium hinniens. haec adhibetur orationi pluribus causis. nam tum est certum de nomine, sed quaeritur quae res ei subiibium est, interim coniectura est: ut si quaeratur, quid sit deus. nam qui esse divinae illius naturae appellationem, sicut Epicurus, qui humanam ei formam locumque inter mundos dedit? nomine uterque uno utitur; utrum sit rei re, coniectat. interim qualitas tractatur, ut quid sit rhetorice, vis persuadendi an bene dicendi scientia. quod genus est rei iudiciis frequentissimum. sic enim quaeritur, an deprehensus rei lupanari cum aliena uxore adulter sit: quia non de appellatione, sed de vi facti eius ambigitur, an omnino peccaverit. nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ exiliũ. Rusticꝰ cũ foniter fetisse. premis noĩe ĩpetrauit
restitutionẽ pris, e fñis. pt̃ reusus intestatus decessit pe¬
tit rusticꝰ ꝑtem bonoꝵ. Orator totũ sibi uendicat Nic
illi eloq̃ntes: ꝗbrq nos cirtalites raras solicitiores ridi¬
culi uiderur: ĩuadlẽ ꝑsonas fauorabiles. Actio ꝓ rustico

Expanded text:
 exilium. rusticus cum fortiter fecisset, praemii nomine impetravit restitutionem patris et fratris. pater reversus intestatus decessit: petit rusticus partem bonorum, orator totum vindicat sibi. hic illi eloquentes quibusque nos circa lites raras sollicitiores ridiculi videmur, invadent personas favorabiles. actio pro rustico
Abbreviated transcription (Latin):
facile uł securiꝰ potuent : ut dicie Citꝰ ꝓ milone enũans płes
occasiones: ꝗb ab eo clodius impune occidi potuert. Pre¬
t̾ca cur potissimũ illo loco illo tp̃re illo mõ sit aggressus :
ra nõ hr̃e ꝯsiliuã. an ẽ ꝯsuetudine pectãdi sit allestꝰ. Ex¬
cussa p᷑ ꝑte an uoluent: seq̃t an potuerit. Nic ttastat᷑
locus tp̃us: ut furtũ in loco cluso freq̃nti tpae uł diurno:
cũ testes płes: uł nocturno: cũ maior difficultas. Inspicũt᷑
Hic seq̃ns locus talis ẽ : ut si fieri nõ potuit : sblata lis sit : si
instr̃a. ut cladii e milonis comitaꝵ. Questio ã feterit: Inapo¬

Expanded text:
ius vel securius potuerit, ut dicit Cicero pro Milone enumerans plurimas occasiones, quibus ab eo Clodius impune occidi potuerit; praeterea, cur potissimum illo loco, illo tempore, illo modo sit aggressus, ra non habere consilium an etiam consuetudine peccandi sit ablatus. excussa prima parte, an voluerit, sequitur, an potuerit. hic tractatur locus, tempus, ut furtum in loco cluso, frequenti, tempore vel diurno, cum testes plures, vel nocturno, cum maior difficultas. inspiciuntur is non egent. hic sequens locus talis est, ut, si fieri non potuit, sublata sit lis; si instrumenta, ut Clodii ac Milonis comitatus. quaestio , an fecerit, in
Abbreviated transcription (Latin):
stib legatis dixit Sero itis Excussetũt illi patte E auuo
ĩ sinu eiꝰ ĩuenet᷑. Ipsi ꝑseuerãt ire quo ĩ tenderãt Inuenet d¬
cẽ crucifixum. Cunius uox fuit. Cauete ꝓditorẽ Reus ẽp̃
lumẽ redisse : au retulisse : E auꝵ occuleũ hũisse Nã qb fo
cit : id nõ nũ ꝗͣ potẽtius fit ĩ ꝓposinone : quȩ si aios occa¬

Expanded text:
tentem ab hostibus. is legatis dixit: Sero itis. excusserunt illi patrem et aurum ex sinu eius invenerunt; ipsi perseverarunt ire quo intenderant; invenerunt ducem crulumem redisse, aurum retulisse et aurum occultum habuisse. nam , quod fecit, id nonnunquam potentius fit propositione; qu
Abbreviated transcription (Latin):
nem ĩstituamꝰ an in scripto. Si inte : negandũ sit: qđ obio¬
tut: an tuẽdũ: Si in scripto : ĩ qua specie iuris pugna sit
in ea de uerbis an uoluntate quȩrat. Id ita ꝯseq̃mur si
intuiti fuerimꝰ: que sit lex : quȩ litẽ faciat hoc ẽ qua ui¬
diciũ sit ꝯstitutũ. Nã quȩdã in seholasticis ponũt᷑ ad cõiunge.¬
dam mõ ap̾tȩ ⁊ei seriẽ: ut p̃r. expositũ ꝗ agnou̾it: soluis
alim̃tis recipiat . Minus dicto audientem filiũ liceat abdicare
Qͥ ex põitum retipit. imꝑat ei nuptias locupletis pp̃iq ille
duct̃ uult filiã pauꝑis educatoris. Lex de ex põitis ad esstiĩ
ꝑtine. Iudicͫ pendet ex lege abdicationis. Nec tñ sꝑ ex
una lege ꝗũo ẽ. ut ĩ antinomia. Nis spectatis apparebit
eirca quȩ pugna sit. Cõiuneta dissensio ẽ qualis ꝓ Rabmo si
occidiss recte fetis. sei nõ octidit Ubi uo mlta ꝯ̃ unã ꝓpo¬
sinonẽ dicimꝰ : cogitãdũ ẽ pͫ: ꝗcꝗd dici p̃t̃ : tũ exiis quo

Expanded text:
nem instituamus an ex scripto; si ex re, negandum sit quod obiicitur an tuendum; si ex scripto, ex qua specie iuris pugna sit, et ex ea, de verbis an de voluntate quaeratur. id ita consequemur, si intuiti fuerimus, quae sit lex quae litem faciat, hoc est, qua iudicium sit constitutum. nam quaedam ex scholasticis ponuntur ad coniungendam modo actae rei seriem, ut puta: expositum qui agnouerit, solutis alimentis recipiat. minus dicto audientem filium liceat abdicare. qui expositum recepit, imperat ei nuptias locupletis propinquae; ille deducere vult filiam pauperis educatoris. lex de expositis ad adfectum pertinet; iudicium pendet ex lege abdicationis. nec tamen semper ex una lege quaestio est, ut ex antinomia. his spectatis apparebit circa quod pugna sit. coniuncta defensio est, qualis pro Rabirio: Si occidisset, recte fecisset; sed non occidit. ubi vero multa contra unam propositionem dicimus, cogitandum est primum
Abbreviated transcription (Latin):
De iure quęrit᷑. At si protinꝰ dñti occidisti respõdeat᷑: nõ
occidi: statmm pugna ẽ. Sic explorãdũ est : ubi ꝯtrou̾sia
ĩcipiat. & ꝯsiderari debae: quȩ primã questionẽ facit Intẽ-

Expanded text:
De iure quaeritur. at si protinus dicenti occidisti respondeatur non De iure quaeritur. at si protinus dicenti occidisti respondeatur non occidi, statim pugna est. Si explorandum est, ubi controversia incipiat, et considerari debet, quid primam quaestion
Abbreviated transcription (Latin):
clamationẽ ex ponũt : quȩ themata grȩci uocãt: Cicꝰ
ꝓpoita. Cum heģ ĩ ꝯspectu quodã modo collocauetã : nõ mi-¬
uelle efficẽ. Tum ꝑ quid hͨ m̃o cogitabã : ꝗd pͫ peritor
dicere. Io aut ꝯfessum erat : aut ꝯtrou̾sum. Si nõ ꝯfes
su pot̾at ibi ẽẽ quȩstio. Transibã ergo ad rñsum ꝑtis al¬
erat. ubi primũ coeꝑat nõ ꝯuenire : quõ oriebat᷑. Cõ¬
fessũ erat id tale est. Occidisti hoĩem: Occidi. Cõuenit
Ttãseo rõem reddẽ debereus : qr occiderit. Adultum inꝗt
cũ adultera occuer lice. Legẽ eẽ centũ ẽ Tertiũ iã
aliꝗd uidẽdũ ẽ: ĩ quo pugna ꝯsistat. Nõ fuerũt adult̾i.
fucrũt. Quȩstio. De ftõ ambigit᷑. ꝯiectura ẽ. Int̾im
& ego tertiũ confessum ẽ adultos fuisse. Sed tibi ĩꝗt
accusator nõ licuit occubit. Exuln eras: e ignominiosus:

Expanded text:
clamationem exponuntur, quae themata Graeci vocant, Cicero clamationem exponuntur, quae themata Graeci vocant, Cicero proposita. cum haec ex conspectu quodammodo collocaveram, non mivellet efficere, tum per quid, hoc modo. cogitabam , quid primum petitor diceret. id aut confessum erat aut controversum. Si confessum, non poterat ibi esse quaestio. transibam ergo ad responsum partis alessum erat. ubi primum coeperat non convenire, quaestio oriebatur. id tale est: occidisti hominem; Occidi. convenit ; transeo. rationem reddere debet reus, quare occiderit. adulterum , inquit, cum adultera occidere licet. legem esse certum est. tertium iam aliquid videndum est, ex quo pugna consistat. non fuerunt adulleri; Fuerunt: quaestio; de facto ambigitur, coniectura est. interim et hoc tertium confessum est adulteros fuisse sed tibi, inquit accusator, illos non licuit occidere; exul enim eras, aut ignominiosus.
Abbreviated transcription (Latin):
sitari possit̃ : eaqi nõ omittã. Sit ig̃: ut suꝑra significaui diui-¬
sio reri płium: in singlis ꝑtitio singłaꝵ in ꝑtes discretus ordo
recta q̃dam collocatio pͥorib seq̃ntia annectẽs dispositio u¬
tilis rerac ꝑtium ĩ locos distributio. Sed memi nerimus
ip̃a dispositionẽ plerũq utilitate mutari. Neq eandẽ seꝑ
primã quȩstionẽ ex utraqi ꝑte tractãdã. Cuiꝰ rei : ut cẽra
et᷑ prx̧ream. De mosthenes qͦ atq Eschaes posstꝰ ẽe docum̃to
ĩ iudicio Ctesiphõtis diu̾sum secuti ordinẽ : cũ actusator a
iuit. quo uidebat᷑ porentior eoepit. Patronꝰ oĩa uł pene
om̃ia añ ius posuenit: ꝗb iudicẽ quȩstioni legũ prȩparane:
Aliud .n. alio docere prius expedit: alioꝗ semꝑ petitoris arbi¬
trio diceret᷑. Deniq ĩ accusatione ut uacuũ se uterq defẽ¬
dat pusꝗͣ adu̾sarium arguat oĩum reꝵ nẽc̃e ẽ ordinem
ĩ cã u̾sarent᷑. Nã ĩ schola certa st̾ & pauca : E añ de¬

Expanded text:
am. sit igitur, ut supra significavi, divisio rerum plurium ex singulas, partitio singularum ex partes discretio, ordo recta quaedam collocatio prioribus sequentia adnectens, dispositio utilis rerum ac partium ex locos distributio. sed meminerimus ipsam dispositionem plerumque utilitate mutari nec eandem semper primam quaestionem ex utraque parte tractandam. cuius rei, ut cetera exempla praeteream, Demosthenes quoque atque Aeschines possunt esse documento ex iudicio Ctesiphontis diversum secuti ordinem, cum accusator a iure, quo videbatur potentior, coeperit, patronus omnia paene ante ius posuerit, quibus iudicem quaestioni legum praepararet. aliud enim alii docere prius expedit, alioqui semper petitoris arbitrio diceretur; denique ex accusatione mutua, cum se uterque defendat, priusquam adversarium arguat, omnium rerum necesse est ordinem ex causa versarentur. nam ex schola certa sunt et pauca et ante de
Abbreviated transcription (Latin):
stanm diluemus : timẽ uitam᷑. Ante actȩ iuig crimina plȩ¬
np̃ ꝗͣd̾ freq̃ntissine. sed ꝗͥ tũ expedite ĩ tuitꝰ. Cũ simplex itetu

Expanded text:
statim diluemus timere videamur. anteactae vitae crimina plestatim diluemus timere videamur. anteactae vitae crimina plenon quid frequentissime sed quid tum expediret intuitus. cum si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpõinones erũt: qđ idẽ de petitionib dcũm est . Ueꝵ ex ꝯ-¬
iuta ꝓpõĩtione płes ẽẽ quęstiones: ac status possũt: si aliud
negat reussaliud defendit: aliuo a iure actionis excludit.
In qͦ gnẽ agc̃di ẽ despiciẽdũ: ꝗd qͦq loco diluat : qđ̃ ꝑtine
ad actorẽ. Nõ plane dissentio a celso: ꝗ sñ dubio cictronẽ¬
ẽ secutus. Instat tñ huic ꝑti uehem̃tius: ut pute pͥmo
firmũ aliꝗd ẽẽ ponẽdũ: sum̃o firmissimũ ñbecilliora medio
ꝗa e mnitio mouẽdus sit iudex : & sũmo impellendus. At ꝓrer
plerũqi grauissimũ ꝗq pͥmũ mouendũ est. ne illud speltans
iudet reliqͦꝵ defensiom sit au̾sior Intim tñ e h̃ mutabr̃ si
le uiora illa palam falsa erũt. Grauissima defensio difficilior:
ut detracta prius accusatorib fue aggrediam̃ ultimũ iã udi¬
cib oĩa uana ẽẽ credẽtib. Opus erit tñ prefanone : qua &t
rõ reddat : dilati criminis : E ꝓmiitat᷑ defensio: ne .io qđ non

Expanded text:
positiones erunt; quod idem de petitionibus dictum sit. verum ex coniuncta propositione plures esse quaestiones ac status possunt, si aliud negat reus, aliud defendit, aliud a iure actionis excludit. In quo genere agenti est dispiciendum, quid quoque loco diluat. quod pertinet ad actorem, non plane dissentio a Celso, qui sine dubio Ciceronem secutus instat tamen huic parti vehementius, ut putet primo firmum aliquid esse ponendum, summo firmissimum, imbecilliora medio, quia et initio movendus sit iudex et summo impellendus. at pro reo plerumque gravissimum quidque primum movendum est, ne illud spectans iudex reliquorum defensioni sit aversior. interim tamen et hoc mutabitur, si leviora illa palam falsa erunt, gravissimi defensio difficilior, ut detracta prius accusatoribus fide aggrediamur ultimum, iam iudicibus omnia vana esse credentibus. opus erit tamen praefatione, qua et ratio reddatur dilati criminis et promittatur defensio, ne id quod non
Abbreviated transcription (Latin):
posita est: cũ sñ ea pͥor nihil ualeat. Neq .n. ꝗ ꝙͣ fusis om̃ibus
mẽbris statua sit : nisi collocet᷑ : Esi quã in corꝑib nr̃is alopue
aĩaliũ ꝑtem ꝑmutes e tr̃ asferas licȩ habeat caiẽ oĩa ꝓdigũ
sit tñ: & antus ã leuiter loco moti ꝑdunt : quo uigueñ dĩ
Sc oro carens hac uirtuit tumłtuet᷑ nẽce ẽ e sñ rectore
fluta e ñ cohereut sibi Multa repetat . Multa trãseat ue¬
lut nocte ĩignotis locis errãs: nec initio m fine ꝓpoitõ cãum
potiꝰ ꝗͣ ꝯsiliũ sequat᷑. Qua ꝑꝑ totus hic lber ẜiuat diuisioni

Expanded text:
posita est, cum sine ea prior nihl valeat. neque enim quanquam fusis omnibus membris statua sit, nisi collocetur, et si quam in corporibus nostris aliorumve animalium partem permutes et transferas, licet haheat eadem omnia, prodigium sit tamen. Et artus etiam leviter loco moti perdunt quo viguerunt usum, sic oratio carens hac virtute tumultuetur necesse est et sine rectore fluitet nec cohaereat sibi, multa repetat, multa transeat, velut nocte in ignotis locis errans, nec initio nec fine proposito casum potius quam consilium sequatur. quapropter totus hic
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut ip̃o reu nẽcitas deducat ad defensionẽ Adhuc aut
uriq uoluit occidere insidatorẽ Clodiũ aut nõ Tutiꝰ si
noliut Feterũt gͦ sui milonis n uolenit n sciẽte Milone

Expanded text:
ne , ut ipsa rerum necessitas deducat ad defensionem? adhuc , aut ne , ut ipsa rerum necessitas deducat ad defensionem? adhuc , aut utique voluit occidere insidiatorem Clodium aut non. tutius , si noluit. fecerunt ergo servi Milonis neque iubente ne
Abbreviated transcription (Latin):
gatio ctiminũ accusãtem adiuuat. seꝑatio defenẽtem.
lebam id qđ fieri e ĩ argũ dixi ĩ tora facere matia ꝓpotis
credi uolebã iut ĩ preuaricationũ criminib: ut ad soluatur
reus : aut ĩ nocentia ip̃nis fit :aut ĩ t̾ueniẽtt aliqͣ potãt
dut iu aut corrupto iudicio aut difficultate ꝓbationis aut prȩ¬
uaricatiõe nocentem fuisse cõfiteris. Nulla põtas obstitit ñłi
uisi cõruptũ iudiciũ nõ quereris nłł ꝓbandi difficuleas fiut
Qu suꝑẽ nisi ut prȩuaricatio fuerit : Si oĩa amoliri nõ post¬
rã ĩ płã amoliebar. Nominẽ octisũ ẽẽ ꝯstae  nõ in solini:¬
dine : ut a latronib suspicer: nõ prege gr̃a ꝗa ĩ spoliasꝰ es
nõ hȩreditatis spe: ꝗa pauꝑ fuit. Odiũ ig ĩcã. Qsimimici
mũ ꝑuenire. Accusat Milo:q clodiũ occiderit. aut fecit
aut nõ. Optimũ erat negare. Si nõ p̃t̃: octidit. Ergođ ii
px̧parata alter igͣ in sidiatus est. Vtenc prostõ clodiꝰ Vies¬

Expanded text:
gatio criminum accusantem adiuvat, separatio defendentem. solebam id, quod fieri et ex argumentis dixi, ex tota facere materia, ut pcredi volebam, ut ex praevaricationum criminibus: Vt absolvatur reus, aut innocentia ipsius fit aut interveniente aliqua potestate aut vi aut corrupto iudicio aut difficultate probationis aut praevaricatione. nocentem fuisse confiteris, nulla potestas obstitit, nulla vis, corruptum iudicium non quereris, nulla probandi difficultas fuit: quid superest, nisi ut praevaricatio fuerit? Si omnia amoliri non poteram, plura amoliebar. hominem occisum esse constant, non ex solitudine, ut a latronibus suspicer; non praedae gratia, quia inspoliatus est; non hereditatis spe, quia pauper fuit: odium igitur ex causa, mum pervenire. accusatur Milo, quod Clodium occiderit. aut fecit aut non. optimum erat negare; sed non potest: occidit ergo aut praeparata; alter igitur insidiatus est. uter ? Profecto Clodius. vides
Abbreviated transcription (Latin):
tutes sed uolutat̃ : quȩ fit exx u̾tutib peti dicunt Ipsã
igit᷑ om̃di maiestatem : qua nł dii ĩ mortales melius homi
semꝑ ad optima : qd faciẽtes aut euademus in sũmum.
cente młtos insta nos uidebimus.
Abes Martelle Victori : quibus prȩcepta diccndi pro
iunli pare adiuuari posse ꝑ nos udebantur. Quotum
cognitio stuiosis iuuenibus si nõ magnã utilitatt̃ affere :
at certe  qđ magis petimus: bonam uoluntatem

Expanded text:
tutes sed voluptatem, quae fit ex virtutibus, peti dicunt. ipsam tutes sed voluptatem, quae fit ex virtutibus, peti dicunt. ipsam igitur orandi maiestatem, qua nihil dii immortales melius hominsemper ad optima, quod facientes aut evademus ad summum aut certe multos infra nos videbimus. haec erant, Marcelle Victori, quibus praecepta dicendi pro virili parte adiuvari posse per nos videbantur, quorum cognitio studiosis iuvenibus si non magnam utilitatem adferet, at certe, quod magis petimus, bonam voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
Achillis głam̃ ̃ bellicis ꝯseꝗ nõ p̃t̃ : diacis aut Dio medis apa
nem hoĩes hũisslẽ : ut nemo se meliore fort eo: ꝗ oxtimus
fuiss&. arbatmaret᷑ ii ipsi: ꝗ st optimi : nõ fuissẽ. Neq post
Lueretũ ac Mactũ Uirgilius nec post Cnassim e f lortẽsiũ
migna tñ ẽ dignitas sbseq̃ndi. An pollio & Messala : qui
iã cicerone arẽ tenẽte eloq̃ntiȩ agere coepenĩt : paꝵ
Alioqui pessime ie reb humanis ꝑductt in sum̃um at:¬
tes mererẽt᷑ : si q̃ł optiriũ fuisse. Adde ꝙ magnos modica
qͣ eloqͣnna parit ftustꝰ. At siꝗs hȩc studia utilitate sola me¬
tiat᷑ : pene illi ꝑstȩ̃ parẽ. Neq erat diffiale uł ueteri¬
bus uł nouis exemolis palam facere nõ alida maiores
opes: honores : amicitias : lauem prgsenet: : futum̃ hõibus
ꝯtigisse : si tñ dignũ littenis esse ab oꝑe pulcherrimo cuius
tractatus : at ip̃a passio plenissimam studiis gram refent:
hãc minorẽ exigene mertedem more eoꝵ: ꝗ a se nõ uir¬

Expanded text:
Achillis gloriam ad bellicis consequi non potest, Aiacis aut Diomedis iacis aut Diomedis lanem homines habuissent, ut nemo se meliorem fore eo qui optimus fuisset, arbitraretur, ii ipsi, qui sunt optimi, non fuissent, neque post Lucretium ac Macrum Vergilius nec post Crassum et Hortensium Cmagna tamen est dignitas subsequendi. An Pollio et Messala, qui iam Cicerone arcem tenente eloquentiae agere coeperunt, parum alioqui pessime de rebtimum, idem ultimum fuisset. adde quod magnos modica quoque eloquentia parit fructus ac, si quis haec studia utilitate sola metiatur, paene illi perfectae par est. neque erat difficile vel veteribus vel novis exemplis palam facere, non aliunde maiores opes, honores, amicitias, laudem praesentem, futuram hominibus contigisse, nisi indignum litteris esset, ab opere pulcherrimo, cuius tractatus atque ipsa possessio plenissimam studiis gratiam refert, hanc minorem exigere mercedem, more eorum, qui a se non vir
Abbreviated transcription (Latin):
eloq̃ntiȩ copis imꝑat. Desinit n ĩ adusa niti : ꝗ ꝑuenit in
sũmum. Scãdenti ct̃ima labor ẽ. Cęt̾um ꝗͣtu ꝓcesseris y
molliet᷑ diues & letius solũ : & si hȩc qͦ. u leniꝰ sup̃ma
ꝑseuerãtib studiis euaseris. Iñ fruetꝰ illaborati offert᷑ sese.
tare ẽ: ꝙ nitor ille cultũ uirilem :& ĩuentio iudiciũ. Sic
erũt magna nõ nimia sblimia nõ abrupta / fortia. nõ te¬
meraria i seuera. nõ tristra. grauia nõ tarda lȩta nõ lu¬
xuriosa iucũda nõ dissolutai grãdia nõ tumida. Similis in
cȩteris ratio Tutissimo fert permedium uia : quia u¬
Is dicendi uirtutib usus orator ĩ iudiciis ꝯsiliis cõcio¬
nib  senatu ĩ oĩ demĩq officio boni cuus tinẽ qͦ digaũ
⁊ optimo uiro : E oꝑe scissimo facia. Nõ ꝗa ꝓdesse uꝗ sa-
tis sit: E illa m̃te atq illa facultate prȩdito nõ cõueniat.¬

Expanded text:
eloquentiae copiis imperat. Desinit enim in adverta niti; qui per venit in eloquentiae copiis imperat. Desinit enim in adverta niti; qui per venit in summum. Scandenti clivus ac laetius solum. et si haec quoque iam lenius supina perseverantibus studiis evaseris, inde fructus illaborati offerunt sese tare est, et nitor ille cultum virilem et inventio iudicium. sic erunt magna non nimia, sublimia non abrupta, fortia non temeraria, severa non tristia, gravia non tarda, laeta non luxuriosa, iucunda non dissoluta, grandia non tumida. similis in ceteris ratio est ac tutissima fere per medium via, quia us dicendi virtutibus usus orator ad iudiciis, consiliis, contionibus, senatu, ad omni denique officio boni civis finem quoque dignum et optimo viro et opere sanctissimo faciet, non quia prodesse unquam satis sit et illa m
Abbreviated transcription (Latin):
mento. Nã ne illd ꝗdem facile ẽ. S euanescũt hȩģ
at moriunt cõparatiõe melioꝵ: ut lama tincta fuco
citta purpuras placte. At si ꝯtuleris: ẽ lacernę ꝯlpe¬
ctu melioris obruat᷑: ut Ouidius ait. Si uõ iudiciũ
iis cõruptis actius alhibeas : ut buccinũ purpura: ia
illd̾ qͣ fefellent᷑: exuat m̃titũ colorẽ : et quadam
ut enarrabili foeditate pallestat. Luceat igitur
hȩţ citra solẽ : ut q̃dã exigua aĩałia igniculi uidc¬
tur in tenebris. Deniq mala mlti probant: nemo
imꝓbat bona. Neq uõ oĩa ista: de ꝗbus locuti sumꝰ:
orator optime tm̃ s ẽ facillime faci Neq .n.uis
sum̃a dñdi ess& admitatiõe digna si infelir usq ad
ulernũ solicitudo ꝑsegtur. ac oratorẽ macerat / ꝙ
coꝗt ȩgre u̾ba u̾tentẽ : & ꝑpẽdendis coagm̃tandisq eis ĩ tabe¬
scenit̃ Hindus ille & sblimis e locuples circũfiuentib undiq

Expanded text:
merito, nam ne illud quidem facile est, sed evanescunt haec merito, nam ne illud quidem facile est, sed evanescunt haec atque moriuntur comparatione meliorum, ut lana tincta fuco citra purpuras placet, at si contuleris, etiam lacernae ctu melioris obruatur, ut O vidius ait. si vero iudicium his corruptis aerius adhibeas, ut buccinis purpuram: iam illud quod fefellerat, exvat mentitum colorem, et quadam vix enarrabili foeditate pallescat, Luceat igitur haec citra solem, ut quaedam exigua animalia, igniculi videnturin tenebris. Denique mala multi probant. nemo improbat bona. Neque vero omnia ista, de quibus locuti sumus, orator optime tantum; sed etiam facillime facier. Neque enim vis summa dicendi est admiratione digna, si infelix usque ad ultimum solicitudo persequitur, ac oratorem macerat ac coquit, aegre verba vertentem, et perpendendis coagmentandisque cis intabescentem. Nitidus ille, et sublimis, et locuples, circumfluentibus undique
Abbreviated transcription (Latin):
adhibebit artis. Nõ unus color ꝓoemii nãtationissargu-¬
m̃toꝵ egressionis: ꝑ oranonis ẜuabit᷑. Dic& id̃ grauiter
scuere acriter uehem̃teri ꝯcitate copose, amare co¬
miter  reenisse: subtilo blã& leniter : dulciter: breuiter
utbane: non ubiq simł: sed ubicũq par sibi: sic fis : cũ
id. ꝑꝑ qd̃ maxĩe reꝑtus est usus orõis: ut dicat utiłr . E
aid efficiẽtũ qd̾ intendit potenter. Tum laudẽ qͦ nec doste¬
aut puerilib sniolis lasciuit daut ĩ modico tumore tut¬
gescit: aut ĩ anib locis bacthatur: aut casuris sile uiter
exccutiãt᷑ flosculis nita: aut prȩcipitia ꝓ sb̾limib habs :
aut sp̃e libertatis insanit: magis etistimẽ popłare at
plausibile. Qđ ꝗdem plact̃ młtis nec inficior : nec mi¬
ror. Est .n. iucũdi oris ac fauorabilis qualiscũq elo¬
quẽtia : E ducit aĩos nãli uoluptatt uox õis. Neq ali-¬
exꝗsinus dc̃um accidit aurib ĩꝑitoꝵ : qualetũq iõ :¬

Expanded text:
adhibebit artes. Non unus color prooemii, narrationis, argumentorum, egressionis, perorationis servabitur. dicet idem graviter, severe, acriter, vehementer, concitate, copiose, amare, comiter, remisse, subtiliter, blande, leniter, dulciter, breviter, urbane, non ubique similis, sed ubique par sibi. sic fiet cum id, propter quod maxime repertus est usus orationis, ut dicat utiliter et ad efficiendum quod intendit potenter, tum laudem quoque nec doctaut puerilibus sententiolis lascivit, aut immodico tumore tugescit aut inanibus locis bacchatur aut casuris, si leviter excutiantur, flosculis nitet aut praecipitia pro sublimibus habet aut specie libertatis insanit, magis existimant populare atque plausibile. quod quidem placere multis nec infitior nec miror. Est enim iucunda auribus ac favorabilis qualiscunque eloquentia et ducit animos naturali voluptate vox oexquisitius dictum accidit auribus imperitorum, qualecumque id si
Abbreviated transcription (Latin):
oraculo petẽ. Hos ille formaiut qi eloqͣntiȩ parens :¬
ẜ ut uetus gubnator lutora ꝙ porti e quȩ rẽpestatũ
signa: ꝗd secũdis flatib. ꝗd adu̾sis ratis postat: docebit
Non humanitatis solũ cõi ductꝰ officio s amore qͦdã oꝑis
Nemom minui uelit id: ĩ qͦ maximꝰ fuit. Qd poro
ẽ honestius ꝗͣ docert : qͣđ optime scias : sic ad seceliũ
deductũ a ꝑatit Cicꝰ ꝓficet᷑. sic pa̾sam hirtiũ: Dolobel¬
lam ĩ moĩt preceptoris exꝰcuit quotidie dicẽs audiẽse
ac nescio an eũ tũc betitissimũ credi oporteat fõnt
cũ iam secretus ⁊ t ꝯsecrati liber Ae ĩuidia ꝓcul ei cõ¬
tentionib famã in tuto coliocarit: & sentiat uiuus
eam: q̃ post fata prȩstari magis sole : ueneratioem :

Expanded text:
oraculo petent. hos ille formabit quasi eloquentiae parens, eoraculo petent. hos ille formabit quasi eloquentiae parens, et ut vetus gubernator litora et portus et quae tempestatum signa, quid secundiio, sed amore quodam operis. nemo enim minui velit id, ad quo maximus fuit. quid porro est honestius quam docere quod optime scias? sic ad se Caelium deductum a patre Cicero profitetur; sic Pansam, Hirtium, Dolabellam ad morem praeceptoris exercuit cotidie dicens audiensque. ac nescio an eum tum beatissimum credi oporteat fore, cum iam secretus et consecratus, liber invidia, procul contentionibus famam ad tuto collocarit et sentiet vivus eam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb fractis aut ĩminutis etate seu ualitudine cauẽ̾dũ
est: neꝗo ĩ oratort sũm̃o desueretur: nõ int̾sistat fati¬
gatus: nec q̃ dice paꝵ auditi sentiat: nec se g̃rat᷑ ꝑne.
Sidi ego longe oĩui: quos in cogͦsce̾ ꝯtigit: sũmui ora¬
torẽ Domitium afrum ualde senẽ quotidie aliꝗd et
ea: quã meruenie: auetate ꝑdentẽ : cũ agẽte illo : quẽ
principem fuisse quondã fori nõ erat dubiũ alii : q̃u
illa qualiacũq mala si minora. Qr̃ uinꝗͣ ĩ has etatis
ueniat ĩsidĩas. reteptu canꝵ : & ĩ portum integra
naue ꝑuenie. Neq .n.minores eum cũ id feterit studio¬
⁊ fructus ꝑ sequẽtur. Aut ille monumta reꝵ posteris:
ut L. Crassus ĩ libris Citeronis destinabat : que rẽtibus
trade : aut eloq̃ͥntiȩ ꝯpone artem: aut pulcherrimis
uitȩ prȩceptis dignũ os dabit. freq̃ntabũt uõ eiꝰ domu
oprimi iuuenes more ueteꝵ : E uerã dñdi uiam uelut ex

Expanded text:
quibus fractis aut imminutis aetate seu valetudine cavendum est, ne quid ad oratore summo desideretur, ne intersistat fatigatus, ne quae dicet parum audiri sentiat, ne se quaerat priorem. vidi ego longe omnium, quos mihi cognoscere contigit, summum oratorem, Domitium Afrum valde senem, cotidie aliquid ex ea quam meruerat auctoritate perdentem, cum agente illo, quem principem fuisse quondam fori non erat dubium, alii, quod ilia qualiacunque mala sed minora. quare antequam ad has aetatis veniat insidias, receptui canet et ad portum integra nave perveniet. neque enim minores eum, cum id fecerit, studiorum fructus prosequentur. aut ille monumenta rerum posteris aut, ut L. Crassus ad libris Ciceronis destinat, iura quaerentibus reddet aut eloquentiae component artem aut pulcherrimis vitae praeceptis dignum os dabit. frequentabunt vero eius domum optimi iuvenes more veterum et vere dicendi viam velut ex
Abbreviated transcription (Latin):
gna sunt atq admirabilia tp̃us aliquod: quo pͥmũ efficent᷑
habuerunt. Quiaetum .n. poesis ab Homero  Virgilio tm̃a
fastigiũ actipit eloqͣntia a demosthene : aut Cact̾ont. Denug
cur faciat cui ĩ geniũ ualitubo facultas prȩceptor nõ acent̃

Expanded text:
gna sunt atque admirabilia, tempus aliquod quo primum efficerentur gna sunt atque admirabilia, tempus aliquod quo primum efficerentur habuisse. nam et poesis ab Homero et Vergilio tantum fastigium accepit et eloquentia a Demosthene atque Cicerone. denique cur faciat, c
Abbreviated transcription (Latin):
satoꝵꝵq nas om̃es ꝑꝗrere. Illis .n. heç ĩ ueniẽda fuerũt :
nob cognscẽda st̃. Tot nos prȩceptorib tot exẽplis
ĩstruxit antiꝗtas : ut possit uider nłła forte nastẽ diȩ̃¬
tas felicior: ꝗͣ nr̃a : cui docẽdȩ priores elaborauerũt
iuriss idem reꝵ rusticaꝵ ꝑitissimus fuit: int̾ tot oꝑa
militig tãtas domi ꝯtentiones: rudi seculo lr̃as grę-¬
cas ȩtare iã declinata ddidicit: ut esse hõib docum̃tõ
ea ꝙͦ ꝑcipi posse: quȩ senes ꝯcupissẽ. Q młta pe¬
ne oĩa tradidit uarro. Qđ instrum̃ta didicimꝰ. Tullio
defut: Qd pła  Cũ ẽ Corneliꝰ celsus mediocri
uir ĩgenio nõ solũ de his oĩb ꝯscripserit: artib : s am¬
plius rei militaris: & rusticȩ ẽ & medicine prȩcepta
reliquerit : dignus uł ip̃o ꝓpoitõ ut eũ scisse oĩa illa cre¬
domus. At ꝑficẽ im̃ opus arduũ & nemo ꝑficit. Ante
omĩa sufficit adhortationẽ studioꝵ nõ cuꝑe rert nãm¬

Expanded text:
eret? illis haec invenienda fuerunt, nobis cognoscenda sunt. tot nos praeceptoribus, tot exemplis instruxit antiquitas, ut possit videri nulla sorte nascendi aetas felicior quam nostra, cui docendae priores elaborarunt. iris, idem rerum rusticarum peritissimus fuit inter tot operas militiae, tantas domi contentiones, rudi saeculo, litteras Graecas aetate iam declinata; didicit, ut esset hominibus documento ea quoque percipi posse quae senes concupissent. quam multa, paene omnia, tradidit Varro! quod instrumentum dicendi M. Tullio defuit? quid plura? cum etiam Cornelius Celsus, mediocri vir ingenio, non solum de his omnibus conscripserit artibus, sed amplius rei militaris et rusticae et medicinae praecepta reliquerit, dignus vel ipso proposito, ut eum scisse omnia illa credamus. at perficere tantum opus arduum et nemo perfecit. ante omnia sufficit ad exhortationem studiorum, capere
Abbreviated transcription (Latin):
S bitue nobis tp̃us nos fecimꝰ. Quãtulu .ñ. studiis par ÷¬
trmur : alias homas uanus salutãdi labor ahas datum
fabulis ocium  alias spettacula : alias ꝯuiuia trahunt. Ao¬
it tot gn̾a ludendi / e ĩsanã corporis cur̃ : Traiani ꝑegͥ¬
natio iura calculor: antie solicitudines młtȩ cã libidinũ

Expanded text:
 breve nobis tempus nos facimus. quantulum enim studiis partimur Alias horas vanus salutandi labor, alias datum tabulis otium, alias spectacula, alias convivia trahunt. adiice tot genera ludendi et insanam corporis curam, peregrinatio, rura, calculorum anxiam sollicitudinem, invitamenta libidinum
Abbreviated transcription (Latin):
honestum: qd̃ ip̃e facie. Gratis ne ei sꝑ agẽdũ sit: tractari p̃t.
Qđ ex pͥma statĩ ftonit duud cant ĩ pruentiũ ẽ. Nã ꝗs ignorat ꝗn¬

Expanded text:
honestum quod ipse faciet. gratisne ei semper agendum sit, tractari potest. honestum quod ipse faciet. gratisne ei semper agendum sit, tractari potest. quod ex prima statim fronte diiudicare imprudentium est. nam quis ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sustint᷑ nõ pt̃ unꝰ. aliꝗd e cõm̃dãtiũ ꝑsinis dabit: E ĩp̃õꝵ:
ꝗ iudicio decernẽ: ut optimi cuiꝰqi uoluntate moueat᷑. Nãq hos
& amicissimos habđ uir bonꝰ. Submouẽdũ uo ẽ uttũq ãbitus
genꝰ uł potentib ꝯͣ humiles uẽditãdi oꝑã suã iuł illo ã iastã¬
tiũ minores utiq ñ digͥtatẽ attollẽdi. Nõ n. fortuna cãs uł iu¬
stassuł ĩꝑbas facit. Neq uõ pudor obstq: qͦ minꝰ susceptã : cũ melior
uidc̾tior latt̃ cogͥta ĩt dsceptãdũ imꝗtate dimittas: cũ pͥus litiga¬
tori dic̾it ueꝵ. Nã & ĩ h maxĩd. si ȩꝗ iudices sumꝰ: Iñficiũ est:
ut nõ falamꝰ uana spe litigãtem. Neq .n. dignꝰ oꝑa pationi : ꝗ nõ utit
ꝯsilio. Et cente nõ ꝯuenit ei : quẽ oratorẽ ẽt̃ uolimꝰ in iusta tuen
scic̃tem. Nã si et illis quas supͣ diximꝰ: cãis fłumi tuebittar: erit tñ

Expanded text:
 sustinere non potest unus, aliquid et commendantium personis dabit et ipsorum qui iudicio decernent, ut optimi cuiusque voluntate moveatur; namque hos et amicissimos habebit vir bonus. summovendum vero est utrumque ambitus genus vel potentibus contra humiles venditandi operam suam vel illud etiam iactantius minores utique contra dignitatem attollendi. non enim fortuna causas vel iustas vel improbas facit. neque vero pudor obstet, quo minus susceptam, cum melior videretur, litem cognita inter discendum iniquitate dimittat, cum prius litigatori dixerit verum. nam et in hoc maximum, si aequi iudices sumus, beneficium est, ut non fallamus vana spe litigantem. neque est dignus opera patroni, qui non utitur consilio, et certe non convenit ei, quem oratorem esse volumus, iniusta tueri scientem. nam si ex illis, quas supra diximus, causis falsum tuebitur, erit tamen
Abbreviated transcription (Latin):
exigit᷑: ꝗ ulctiõe malũt : ꝗ̃ ẽfensionẽ. S ni alia młta ad
arbitnui eoꝵ faciẽda st. Noc ꝗđ ꝗs hõiũ liberi m̃o sanguinis
susfineat petulãs eẽ ad alt̾ius arbiriũ. Ntꝗ t̃ in aduocatos ꝑgis

Expanded text:
exigitur, qui ultionem malunt quam defensionem. sed neque alia multa ad exigitur, qui ultionem malunt quam defensionem. sed neque alia multa ad arbitrium eorum fasustineat petulans esse ad alterius arbitrium? atqui etiam in advocatos partis