comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit pater: ponenim perlecem Promisio
abrahȩ aut seminieius: hic enim legem ipramcir¬
cum cirione appellat eo qđ possit omne prȩceptu
lex intellegi ut heres esset mundi: sed ꝑ iustiti¬
tre sunt date siue ut cumeo recumbant genter
inregno caelorum: Si enim qui exlece he rede
Sunt ex in anita est ficdes. abolita est pro¬
mis Sio: si illi poli ut uos uultis circum cipihene¬
desrunt non implebit dr̃ ꝓmisrum abrahȩ ut pat̃
esset multarum gentium: A piita est iam nonui¬
debiturdõ rine caura crede dirre : lex enimipa
operatur: quia in iustisest popita : & magisgra¬
uauit peccare uolentes quam ab soluit per ses¬
entiam cumulando delicta sienim cȩcieƿreqr
peccatum non haberetis: ubi enim non est lex
neque ƿrae uaricatio: ideo ex ficle ut secundũ
qratiam firma git ꝓmissio omni semini: Non
ei qui ex lece est solum. sed er ei qui exfide esi
abra hae qui est ƿater omniũ nostium:

Expanded text:
fieret pater. Non enim per legem promissio fieret pater. Non enim per legem promissio Abrahae, aut semini ejus. Hic enim legem ipsam circumcisionem appellat; eo quod possit omne praeceptum, lex intelligi. Ut haeres esset mundi: sed per justititre sunt datae. Sive, ut cum eo recumbant gentes in regno coelorum. Si enim qui ex lege, haeredes sunt: exinanita est fides, abolita est promissio. Si illi soli ut vos vultis, circumcisi haeredes sunt, non implevit Deus promissum Abrahae, ut pater esset multarum gentium: et, si ita est, jam videbitur Deo sine causa credidisse. Lex enim iram operatur. Quia injustis est posita, et magis gravavit peccare volentes, quam absolvit, per scientiam cumulando delicta. Si enim caeci essetis, peccatum non haberetis. Ubi enim non est lex, neque praevaricatio. Ideo ex fide, ut secundum gratiam firma sit promissio omni semini. Non ei qui ex lege est solum, sed et ei, qui ex fide est Abrahae, qui est pater omnium nostrum:
Abbreviated transcription (Latin):
titiae fideiquȩ est inp̃putio: signaculũ acce¬
ƿit illius iustitiae : quã prȩ putiati fides meruit:
pec fecta enim fuit ut signa culum me reretur
semꝑ enim res plena rignatur: siue ostenderet
quam iustus ae fidelis esset quidolorem sibi ex
manda todĩ non dubitauit inferre: non putatis
suꝑ fluum. quod essentiarum dño iubebatur. sicut nec
ƿar ricidiũ credidit impium qđ fons p̃ceƿerat
pietatis: ut sit pater omnium credentium per prȩ
putium ut repute tur illi adiurtitiam : & pit patenci¬
cum cisionis. non his tantum quisunt ex circum cipio
ne red đ his qui sectantur uestigia eius quȩ ert in p̃¬
putio fidei patris nostri abra hae : ut omnes qui
exgentibus credunt filii sint abrahae dum a il¬
lissola fides adiustitiam reƿutatur erunt & ip¬
si circum cisi ped corde: Siue quia in p̃putio iurtu
fuit: ut essec incircum cisorum pater: & circum¬
cisus iustus ꝑ mansit: ut circum cisorum iustorũ

Expanded text:
titiae fidei, quae est in praeputio. Signaculum accetitiae fidei, quae est in praeputio. Signaculum accepit illius justitiae, quam praeputiati fides meruit. Perfecta enim fuit, ut signaculum mereretur. Semper enim res plena signatur. Sive ut ostenderet, quam justus et fidelis esset, qui dolorem sibi ex mandato Dei dubitavit inferre. Non putetis superfluum, quod ab essentiarum Domino jubebatur: sicut nec parricidium credidit impium, quod fons praeceperat pietatis. Ut sit pater omnium credeputium; ut deputetur et illis ad justitiam: ut sit pater cicumcisionis, non his solum qui ex circumcisione sunt, sed et iis qui sequuntur vestigia, quae est in praeputio fidei patriex gentibus credunt, filii sint Abrahae: dum et illis sola fides ad justitiam reputatur. Erunt ipsi circumcisi, sed corde. Sive quia in praeputio justus fuit, ut esset incircumcisorum pater: et circumcisus justus permansit, ut circumcisorum justorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptismum tegilabo ribus penitentiae : ñ in putane ꝑ
martyrium: alii aute dicunt re misris ꝑbabtismum
peccatis augere caritatem in dõ quȩ operit multitu¬
dinem peccatorum : et de inceps non sinet inputari.
dumbonis cotidie operibus mala praeterita supe¬
rantur: Beatitudo erco haec incircũ cisione
tantum: manet anetiam in ƿrȩputiu : uult
irtambeatudinem tribus temporib: ad signare
naturae. & circum cisionis a xp̃ianitatis dicimus
enim quia reputata est abra hȩ fides adiustitia :
Omnes enim confitemur a consentimus: ut qđ
ratio de habraham inuenerit hoc deceteris obser¬
uemus: Quomodo erco reputata est ei incir¬
cum cisione an inprae putio: uide amus utrũ
circum cisio ex iustitia An iuytitia ex circum cisi¬
one sitnata: Non in circum cisione sed inprȩ¬
putio: quia ante iustus quam circum cisus:
Esicnum accepit circum cisionis: nediceren
ergo suꝑ flue circum cisus est signum aitesse
iustitiae non augmentum: Sicnaculum ius¬

Expanded text:
 baptismum: tegi, laboribus poenitentiae: non imputari, per martyrium. Alii autem dicunt, remissis per baptismum peccatis, augeri charitatem in Deo, quae operit multitudinem peccatorum: et deinceps non sinit imputari, dum bonis quotidie operibus, mala praeterita superantur. Beatitudo ergo haec in circumcisione tantum manet: an etiam in praeputio? Vult istam beatitudinem tribus temporibus assignare: naturae, et circumcisionis, et Christianitatis. Dicimus enim: quia reputata est Abrahae fides ad justitiam. Omnes enim confitemur, et consentimus: ut quod ratio de Abraham invenerit, hoc de caeteris observemus. Quomodo ergo reputata est ei: in circumcisione, an in praeputio? Videamus utrum circumcisio ex justitia, an justitia ex circumcisione sit nata. Non in circumcisione, sed in praeputio. Quia ante justus quam circumcisus. Et signum accepit circumcisionis. Ne dicerent: ergo superflue circumcisus est: signum ait esse justitiae, non augmentum. Signaculum jus
Abbreviated transcription (Latin):
uogh incarne ñ estis: sed insp̃u: hoc ert inspiritalib:
dĩ habitat. inquo eiup apparent fructus yicut ait adg̃a¬
latas: fructus autẽ sp̃sẽ caritas gaudium e cetera

Expanded text:
Vos autem in carne estis, sed in spiritu. Hoc est in spiritualibus Vos autem in carne estis, sed in spiritu. Hoc est in spiritualibus Dei habitat, in quo ejus apparent fructus: sicut ait ad Galatas: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
piderant Nom prudentia cornis mors ẽ : pruden¬
tia autem sp̃s uita et paex: Notandũ quia ñ capo mons
sed prudentia : eius morte autedicens aeternã poenã
pignipicat: Itemipre a libi dicit prudentiã huma na ẽ
malo uicem re perre: talisergo prudentia mortem
parit transgrediendo p̃ceptũ sp̃s uero prudentiae in
p̃renti pacem habet & ñ reddendo uicẽ & uita in futuro:
prudentia ueno at ꝑuidendo ẽ appellata : qm prude p¬
ñ ipsa caro ut manichei clicunt. sedsengus car¬
noclis ininicus egt cło: omne enim ñ subiectũ inimicũ
ẽ. a quicumque reuoluerat uindicari etiã ueteris legis
ñ num quam modum excedit: Nec enim potert inporpi¬
bile dixit : ut uel sic eos a carnis concupiscentus reuoca¬
nec: qui aut incarne st̃ : hinc ꝓbatur quia supe rius
ñ carnem sedopera accusrauerit carnis lquib: hoc
dicitur utiq incarne uiuebant: dõ placere ñ possunt:
fierienim ñ potert ut carni deditur aliquando ñ peccet:

Expanded text:
est: prudentia autem spiritus, vita et pax. Notandum, quia non caro mors, sed prudentia. Ejus autem mortem dicens, aeternam poenam significat. Item ipse alibi dicit: prudentiam humanam esse, malo vicem referre. Talis ergo prudentia mortem parit transgrediendo praeceptum. Spiritus vero prudentiae in praesenti pacem habet, et non reddendo vicem, et vitam in futuro. Prudentia vero a providendo est appellata. Quoniam sapienn ipsa caro, ut Manichaei dicunt, sed sensus carnalis inimicus est Deo. Omne enim non subjectum, inimicum est, et quicumque se voluerit vindicare, etiam veteris legis nonnumquam modum excedit. Nec enim potest. Impossibile dixit, ut vel sic eos a carnis concupiscentiis revocaret. Qui autem in carne sunt. Hic probatur, quia superius non carnem, sed opera accusaverat carnis: quia quibus hoc dicitur, utique in carne vivebant. Deo placere non possunt. Fieri enim non potest, ut carni deditus, aliquando non peccet.
Abbreviated transcription (Latin):
a uniuer ritatis conditor digna recur apparere
in homine & contemini ꝓportione ꝓƿriȩ creaturȩ
qđ plerumque a portolus credentesiam in xp̃o fuisse¬
pe peccatores dicens iam ñ esse significat ut qua¬
liter se exhibere debeant recognoscant : xp̃s pro
nobis moftuus est multo igitur macis iusti¬
picatinunc: Si peccatores tantum dilexit quan¬
tomagis cus todiet iustos: in sancuine ipsius sal¬
uiȩsimus abira ꝑ ipsum: Non animalium ƿicus
in lege: caueamus ergo nepeccando eum pollutũ
dicamur sicut dicit ipre aportolus adhebrȩos
sienim cum inimici essemus re conciliati sumus
dõper mortem filu eius: pec catores inimicisunt
contemnendo picut dicit a postolus ne scitis quia
amititia huius mundi inimica est dõ: quicumque
enim uoluerit amicus esge sȩculi huius immi¬
cus cłi constituitur: Inimiciergo actib: ñnatura:
re conciliati autẽ quia conciliati naturalit̃ fueramus:

Expanded text:
et universitatis conditor dignaretur apparere et universitatis conditor dignaretur apparere in homine, et contemni pro reparatione od plerumque Apostolus credentes jam in Christo fuisse peccatores, dicens, jam non esse significat: ut qualiter se exhibere debeant, recognoscant. Christus pro nobis mortuus est: multo igitur magis justificati nunc. Si peccatores tantum dilexit: quanto magis custodiet justos! In sanguine ipsius salvi erimus ab ira per ipsum. Non animalium sicut in lege. Caveamus ergo, ne peccando eum pollutum dicamus: sicut dicit ipse Apostolus ad Hebraeos. Si enim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Peccatores inimici sunt contemnendo, sicut dicit Apostolus: Scitis quia amicitia hujus mundi inimica est Deo: Quicumque enim voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei cognoscitur. Inimici ergo actibus, non natura. Reconciliati autem, quia conciliati naturaliter fueramus.
Abbreviated transcription (Latin):
pus mostuus est: uult ostendere quia ꝓimpus
mortuus est ut exbene ficiorum contemplatione
eius gratia commendaret: & in mercato delict
quantum eũ debeamus dilegere de monstraret:
a tanto beneficio a sc̃o aut aliquid p̃ponendum
pit uide remus : cumille nobis impiis nec uitã pua
prae posuerit nec ne cesariđ nobis denegare
mortem: uix enim ꝑ ius to quis moritur: Ideo
proiusto difficile moritur. quia iurtus ñ habe
mori: ꝓmorituro enim ƿiforte moritur alter:
uam probono forsitan quis aucleat etiã mos:
Bonus ipse est qui a iurtus: dicit enim alibi: man¬
datum scm d iurtum a bonum: forsitan autem
hoc est tam facile audeat ne illi iniuriarit: com¬
mendat autem suam caritatem łs in nobis:
A mabilem facit cum in rinuat quantum nordiliat
quando enim indebite aliquid pres tatur tunc maxi¬
me caritas com mendatur: quid enim tam in debite
quamutsine peccato dñs ꝓseruis imƿus morrbt

Expanded text:
piis mortuus est: Vult ostendere, quia pro impiis piis mortuus est: Vult ostendere, quia pro impiis mortuus est: ut ex beneficiorum contemplatione, ejus gratiam commendaret, et in mercato delicti, quantum eum debeamus diligere, demonstraret: et tanto beneficio et sancto, an aliquid praeponendum sit, videremus: cum ille nobis impiis nec vitam suam praeposuerit, ne necessariam nobis denegaret mortem. Vix enim pro justo, quis moritur. Ideo pro justo difficile moritur, quia justus non habet mori. Pro morituro enim forte moritur alter. Nam pro bono forsitan, quis audeat mori? Bonus ipse est, qui et justus. Dicit enim alibi: Mandatum sanctum, et justum, et bonum. Forsitan autem, hoc est, tam facile audeat, ne illi injuria fiat. Commendat autem charitatem suam Deus in nobis. Amabilem facit, cum insinuat quantum nos diligat: quando enim indebite aliquid praestatur, tunc maxime charitatis commendatur. Quid enim tam indebite, quam ut sine peccato Dominus pro servis impiis moreretur:
Abbreviated transcription (Latin):
tibilibus corrupta a aeternis caduca mutantur
srobatio uero sƿem. sƿes aute non con funclit:
spes futurorum omnem confurionem ex pellit.
unde ꝓbatur ñ habere spem qui mn prȩceptis confun¬
ditur xp̃i: quia caritas ch̃ diffusaest in cordi¬
bus nostris: magnitudo benificiorum. ex citat
inpe magnitudinẽ caritatis: quȩ ƿer fecta confi¬
dit & timere ñ nouit : Item maniferte hoc osten¬
dit quia quȩ cumque hominib: adõ patredonantur.
nobis: quo modo nos ds̃ dilizat ex hoc cognoscimus.
quia non solum nobis ꝑfilii sui mortem peccata di
gloriam futurorum: ut quid enim xp̃s. cumadhuc
in firmi essemus: ut quid indebite ꝓ nobis mortu¬
usest : nisi ut manifestaret suam caritatem cũ
adhuc peccatorũ a pcelerum languorib: p̃mere nur
secundum tempus: secundum tempur
infir¬
mi quo iam defecerat pene iustitia: siue
quia inultimo tempore ƿassus est xp̃s riue ad
tridui tempus ut p̃dicebatur ẽ mortuus: proio¬

Expanded text:
tibilibus corrupta, et aeternis caduca mutantur. tibilibus corrupta, et aeternis caduca mutantur. Probatio vero spem: spes autem non confundit. Spes futurorum omnem confusionem expellit. Unde probatur non habere spem, qui praeceptis confunditur Christi. Quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris. Magnitudo beneficiorum excitat in se magnitudinem charitatis; quae perfecta confidit, et timere non novit. Item manifeste hoc ostendit: quia quaecumque hominibus a Deo Patre donantur,nobis. Quomodo nos Deus diligat, ex hoc cognoscimus: quia non solum nobis per Filii sui mortem peccata dimgloriam futurorum. Ut quid enim Christus cum adhuc infirmi essemus? Ut quid indebite pro nobis mortuus est, nisi ut manifestaret suam charitatem: cum adhuc peccatorum et scelerum languoribus premeremur? Secundum tempus. Secundum tempus infirmi, quo jam defecerat pene justitia. Sive quia ultimo tempore passus est Christus, sive ad tridui tempus, ut praedicebatur, est mortuus. Pro im
Abbreviated transcription (Latin):
inaeternum non poter̃ posƿe dere
quantũ
magis nos exemplo a postolorum intribulationib
gaudere debemus : quae quide cumsint tempora¬
les: aeternã salutem ad quirunt E ado loribus
liberant sempiternis : cum multi propte r ƿps
paruȩ salutis et curã corporis maximos susa¬
nuert̃ cruciatus nec tamen ꝑfecta possunt
consequi sanitatem: quȩ etiam siꝑuenepit
paulo post mortem intercedente poluetur ha¬
be musergo unde honerte & rine periculo gloremis¬
magna enim gloria ẽ de imis adsumma
cres¬
cere denihilo ad maxima ꝑuenire delimo
lum e deser uitute uoca mur adregnũ: sttam̃ om¬
ni paeculi gloria & iucunditate contempta in illo
solo qđ nobis ꝓmittitur glorie mur: qđ a sifeceris:
tale ert quale ƿiquis nummo plumbeo contenito
zemma regiam consequatur: quam quam nec ƿic¬
ƿit digna camparatio quia quam uis hic p̃tiũ distet.
tam̃ manet ut riusque corruptio: ibi uero in corrup¬

Expanded text:
in aeternum non potuerunt possidere: in aeternum non potuerunt possidere: quanto magis nos exemplo Apostolorum in tribulationibus gaudere debeamus! Quae quidem cum sint temporales, aeternam salutem acquirunt: et a doloribus liberant sempiternis. Cum multi propter spem parvae salutis, et curam corporis, maximos sustinuerint cruciatus: nec tamen perfectam possunt consequi sanitatem; quae etiam si provenerit, paulo post, morte intercedente, solvetur. Habemus ergo unde honeste, et sine periculo gloriemuMagna enim gloria est de imis ad summa crescere: de nihilo ad maxima pervenire: de limo lum, et de servitute vocamur ad regnum: si tamen omni saeculi gloria, et jucunditate centempta, in illo solo, quod nobis promittitur, gloriemur. Quod et si feceritis, tale est, quale si quis, nummo plumbeo contempto, gemmam regiam consequatur: quamquam nec sit digna comparatio, quia quamvis hic pretium distet: tamen manet utriusque corruptio; ibi vero incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
incratia ista: per quem accessimus ꝓpe qui
eramuslonge: inqua etamus: qui ante iace¬
bamus Et cloriamur insƿe cloride falio¬
ruor cłi: Gloria mur nos pƿerare filiorum di¬
gloram possessuros. tantum quie est qđ spera¬
mus quantũ exre nullus auderet: ne nos sƿes
sed olas phemia putaretur & qđ multis ꝓsua mag¬
nitudine incredibile uideatur: Non solum aute
Secl et cloria mur intribulationibus. scien¬
tes qđ tribulatio patientia oƿeratur pati¬
entia autem ꝓbationẽ: Non solum ingloriae
ypȩ ped etiam insaluber rimis tribulationibus
gloriamur mag̃ni tudinẽ prȩmii cog̃noscentes
ricut iacobus ait: Omne gaudium exiptimate pra¬
tres & reliqua: unde & gaudere debemus aliquid
pati ꝓ nomine dĩ ut ad que ramus decribulatione
finienda p̃miũ infinitum : consideratione enim
p̃mii nullũ possumus condignum aestimarela¬
borem: na a scimus homines propter aurum
ultrose adbestias deputare. quod
ta men

Expanded text:
in gratiam istam. Per quem accessimus prope, qui in gratiam istam. Per quem accessimus prope, qui eramus longe. In qua stamus. Qui ante jacebamus. Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. Gloriamur nos sperare filiorum Dgloriam possessuros. Tantumque est, quod speramus, quantum ex se nullus auderet: ne non spes, sed blasphemia putaretur, eo quod multis pro sua magnitudine incredibile videatur. Non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus: scientes quod tribulatio patientiam operatur: patientia autem probationem. Non solum in gloriae spe, sed etiam in saluberrimis tribulationibus gloriamur, magnitudinem praemii cognoscentes, sicut Jacobus ait: Omne gaudium existimate. fratres, et reliqua. Unde et gaudere debemus aliquid pati pro nomine Dei, ut acquiramus de tribulatione finienda praemium infinitum. Consideratione enim praemii nullum possumus condignum aestimare laborem. Nam et scimus homines propter aurum ultro se ad bestias deputare: quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
illi adiustitia sed et ƿropter nos quibus se¬
putabitur: non ut eius polum fidem sciremus
quibus dño placuerunt : quiideo etiam temptati
punt ut đ iprise nossent & nos reque re mur:
xp̃m amortuis sur rexisre quo modo ille cre¬
edidit corpus suum posse ad generandum uiuifica¬
reiam mortuum: Qui traclitus est ƿroƿter
clelicta np̃a Et re surrexit Propter iusti¬
tificationem nram: Qui morte sua nr̃a pecca¬
ta ab oleuit & in ea qualitate qua mortuus est
ne cessarium resurgens apparuit ut iustitiam
acredentium confir maret: ius tificati icitur
cex fide: pertractata causa qua nemo eorum
exoperibus iustificatus sit sed omnes exfide :¬
qđ exemplum abrahae ꝓbat cuiusse filios eẽ soli
iuda es putabant: & ostensa ratione qđ non genus
nec circum cipio sedfides faciat pilios abrahae
qui expo¬
la prima fide iustificatus est: qua
ratione
condura pacem eos habere ortatur :
ƿer quem et accessum habemus ƿer ficlemn

Expanded text:
illi ad justitiam: sed et propter nos, quibus reilli ad justitiam: sed et propter nos, quibus reputabitur. Non ut ejus solum fidem sciremus, qua Domino placuit: qui ideo etiam tentatus est, ut et ipse se nosset, et nos sequeremur. Christum a mortuis resurrexisse: quomodo ille credidit corpus suum posse ad generandum vivificari jam mortuum. Qui traditus est propter delicta nostra, et ressurrexit propter justificationem nostram. Qui morte sua, nostra peccata abolevit: et in ea qualitate, qua mortuus est, necessario resurgens apparuit, ut justitiam credentium confirmaret. CAPUT V. Justificati igitur ex fide. Pertractata causa quare nemo eorum ex operibus justificatus sit, sed omnes ex fide quod exemplo Abrahae probat: cujus se filios esse soli Judaei putabant, ostendit ratione, quod non genus, nec circumcisio, sed fides faciat filios Abrahae qui ex sola prima fide justificatus est. Qua ratione conclusa, pacem eos habere hortatur: Per quem et accessum habemus per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
crederec esre futurũ : ut fieret pater Multanũ
Gentium. Secundum qđ dictum est ei Sic enit
pater st non infifmatus ficle: quae riturquo¬
modo abraham iamemortuo corpore filios dece¬
tura gene rauerat quide sarra ante non potut :
idcirco derara nongenuit quia & senex erat aƿtere¬
lis: in illa uero quari iniuuenem : cur suma turae
acile potuit generare: Non conside rauit cor¬
pus suum e mortuum cum fere centũ esset
annorum. et emortuam uuluam saraem
hil naturae considerat fides. quia ommpo¬
tentem nouit ẽe quiclixit inreƿromissione
etiam chꝰ non he sita uit cliffidentia sed con¬
port atus fide: nec depe : nec deƿenectutis in pos
pibilitate : nec de ꝓmissionis magnitudine dubitaut
dans cloriam do plenis sime sciens quia que¬
cumque ꝓmisit ds̃ potens ẽ a facere : Tam qua
de precepto gratias agens: Ideo Et Reputa¬
tum est illi adiustitiam : quia tamꝑfecte
e firmiter credidit: Non est autem sefiptũ
tAntuo proptef ipsum quia reputatuorẽ

Expanded text:
crederet esse futurum. Ut fieret pater multarum gentium: secundum quod dictum est ei: Sic eritpater. Et non infirmatus est in fide. Quaeritur, quomodo Abraham, jam emortuo corpore, filios de Caetura generaverit, qui de Sara ante non potuit? Idcirco de Sara non genuit, quia et senex erat et sterilis: in illa vero quasi in juvene, cursu naturae facile potuit generare. Non consideravit corpus suum emortuum: cum fere centum esset annorum, et emortuam vulvam Sarae: Nihil naturae considerat fides, quia omnipotentem novit esse, qui dixit. In repromissione etiam Dei non haesitavit diffidentia, sed conforonis magnitudine dubitavit. Dans gloriam Deo: plenissime sciens, quia quaecumque promisit Deus, potens est et facere. Tamquam de recepto gratias agens. Ideo et reputatum est illi ad justitiam. Quia tam perfecte, et firmiter credidit. Non est autem scriptum tantum propter ipsum, quia reputatum est
Abbreviated transcription (Latin):
narrabilib:: ðsergo quiscrutatur corda a rise rino¬
ne conprehendere ñ sufficimus nouit in quantũ
modo credere cupiamus: scit tamen quia ꝓreis¬
rebus ñpro recularib portulamur secundum ipsiur
scit quid desiderat sp̃s. quasi sum onis sace pelos
quia secundum elm̃m pogtulat ꝓgc̃is: hic gratiam rõn
meus orat : a ȩmulatores estis pp̃uũ : portulat̃ autẽ
quia portulare nos facit gemitibus quinar rarin porse
utscire
nos faciat quale ssimus: sede hos¬
a commu¬
ne qđ dñs fieri iubet ipre diciti
operari:
ut ille aedificauit domũ. aut ille
codicem pecit cum nec ipse scribserit uec ille coreiunt¬
rit: Item gratia sp̃s nominat sp̃m qui docet nos ꝓnobis
dño portula ne ricut eraias dicit : pp̃s rapientiȩ đ reien¬

Expanded text:
narrabilibus. Deus ergo, qui scrutatur corda, et si sermonarrabilibus. Deus ergo, qui scrutatur corda, et si sermone comprehendere non sufficimus: novit inquantum modo credere cupiamus. Scit tamen, quia pro srebus, non pro saecularibus postulamus secundum ipsius scit quid desideret spiritus. Quasi summus sacerdos. Quia secundum Deum postulat pro sanctis. Hic gratiam spirimeus orat, et aemulatores estis spirituum. Postulat autem, quia postulare nos facit gemitibus, qui enarrari non put scire nos faciat, quales scimus. Sed et hoc commune, quod Dominus fieri jubet, ipse dicitur operari: ut ille aedificavit domum, aut ille codicem fecit, cum nec ipse scripserit, nec ille construxerit. Item gratiam spiritus, nominat spiritum: qui docet pro nobis Domino postulare
Abbreviated transcription (Latin):
rarunt : red futura: Siaute qđ ñ uide onus spe pa¬
ouis ꝑ patientiam ex pectamnus: Ideo fides ꝑratien¬
tiam gnandisẽ prȩ mii quia qđ ñ uidet credit : a quari
iam acceperit ita secura ẽ deñdum acceptis: ƿicut
ait adhebraeos: patientia uobis necessa¬
ria ẽ.
ut uoluntatem dĩ facientes repor¬
tetis re¬
p̃misrionem: spesenimqine pa¬
dientia
adiuuot
inpirontatem nrocm: recundum hanc spem ad iu¬
uat̃ ut ñ terrena red cȩlestia portule mus: in firma
enim ẽ nsia porribilitas niri doctrina rc̃i sp̃sadiuue¬
tur: pocon quid oreus sicut oportet nescionus: quia
adhuc ꝑspeculum uidemus frequen tur obrunt q̃ proa¬
erre putamus &e ideo nob̵ portulata minime concedun¬
tun ꝓuirione diuina picut & ipre alibiait propt̃ qđ
ter dñm nogaui ut discederet ame a reliqua: a liter
dipficile orationis nr̃ȩ deride rium recundũ qđ corde
concepimus ex premere uic in uoce ualemus: Vunde rub¬
recuturert : redipre pp̃s portulat ꝓ nob̵ gemitib: ine¬

Expanded text:
sa sunt, sed futura. Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus. Ideo fides per patientiam grandis est praemii: quia quod non videt credit et quasi jam acceperit, ita secura est de nondum acceptis: sicut ait ad Hebraeos: Patientia vobis necessaria est, ut voluntatem Dei scientes, reportetis repromissionem. Spes enim sine patientia adjuvat infirmitatem nostram. Secundum hanc spem adjuvat: ut non terrena, sed coelestia postulemus. Infirma enim est nostra possibilitas, nisi doctrina sancti Spiritus adjuvetur. Nam quid oremus sicut oportet, nescimus. Quia adhuc per speculum videmus. Frequenter obsunt, quae prodesse putamus, et ideo nobis postulata minime conceduntur provisione divina: sicut et ipse alibi ait: Propter quod ter Dominum rogavi, ut discederet a me, et reliqua. Aliter: Difficile orationis nostrae desiderium secundum, quod corde concepimus, exprimere vix voce valemus: unde subsecutus est. Sed ipse spiritus postulat pro nobis gemitibus ine
Abbreviated transcription (Latin):
ne qđ nolo illud facio recundum uero uoluntate sp̃p
legidĩ ppiritali atq bonȩ conuenio: Nunc ħ iocon ñ
eco opepor illud: Ante consuetudine ergo libens¬
ego ipse faciebam : iteidicensia nego operor illud:
ortendit quia ñ est hominis rationabilis in rationabiliũ
animaliũ rituuiuendum : inferens autẽ qđ habitat in
me peccatum: Docuit qui a totum setradide rit ƿarrionib:¬
carnis q̃ dõ runt inimicȩ: Sel q haebitat in one pecca¬
tum: habitat quari horpis a quari aliud in alio ñ quari
unũ: ut accidentia scilicet ñ naturalia: ecio enim qui&
ñ habitat inme hoc ẽ in carne meo bonum: pondicit
ñ est caro mea bona : Item hoc ex ꝑrona eius dicitur qui
peccandi consuetudine habet & carnis uitus te necur
ob noxius. Nam uelle acliecit mihi : estuoluntar sed ñ
ert effectus quia carnalis consuetudo uoluntatine¬
ristit : Item uoluptatem carnis amatur magis qua dii
haec dicit uelle adiecit mihi. ut id quod mi hi bonũ peni

Expanded text:
d facio: secundum vero voluntatem spiritus, legi Dei spirituali atque bonae convenio. Nunc autem jam non ego operor illud. Ante consuetudinem ergo libensego ipse faciebam. Item dicens: Jam non ego operor illud: ostendit, quia non est hominis rationalis, irrationalium animalium ritu vivendum. Inferens autem, quod habitat in me peccatum: docuit, quia totum se tradiderit passionibcarnis, quae Deo sunt inimicae. Sed quod habitat in me peccatum. Habitat quasi hospes, et quasi aliud in alio: non quasi unum, ut accidentia scilicet, non naturalia. Scio enim, quia non habitat in me, hoc est in carne mea bonum. Non dicit: Non est caro mea bona. Item hoc ex persona ejus dicitur, qui peccandi consuetudinem habet, et carnis vitiis tenetur obnoxius. Nam velle adjacet mihi. Est voluntas, sed non est effectus: quia carnalis consuetudo voluntati resistit. Item voluntas carnis amatur magis, quam Dei. Ideo dicit, velle adjacet mihi, ut id quod mihi bonum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
qm tristitio onhi mac noc est Et continuus lolos
corcli meo: Contra iudȩos acturus primum illis
ratis facit ñ se od i causa haec dicere sed a morireo
qđ doleat illos ñ credere xp̃m : ad quos qua primul
raluandos aduenenat : qđ aut̃ dicit se in xp̃o dicene
ueritate ortenđ homine in baptizatum. qui ꝑ commu¬
nicationẽ corporis a ranguinisx p̃i in ipro manet đ ip¬
se in illo quic quid ł facit uel loquitur anxp̃o eũ loqui
uel agere cuius ẽ membrũ et quic quid ei in latum in¬
iuriȩ fuerit xp̃o rimilit̃ r rogare Na qđ ait conro¬
entiã ribi in hac parte testimonium ꝑ hibere: illũ
docet ueritatẽ discere cuius conscientia in omnib:
atestatur : Nec eũ mendatii reum interna accuyra¬
tione conrtituit : Item a postolus setristẽ dicit ualde
ꝓfrat̃nib: suis recundum carne quidicit nullũ : nos
pe panane a caritate xp̃i sciens re quando ꝑrecutorerat¬

Expanded text:
m tristitia mihi magna est, et continuus dolor cordi meo. Contra Judaeos acturus, primum illis satisfacit, non se odii causa hoc dicere, sed amoris: eo quod doleat illos non credere Christum, ad quos primum salvandos advenerat. Quod autem dicit, se in Christo dicere veritatem: ostendit hominem baptizatum: qui per communicationem corporis et sanguinis Christi in ipso manet, et ipse in illo: quidquid, vel facit, vel loquitur in Christo, eum loqui, vel agere, cujus est membrum. Et quidquid ei illatum injuriae fuerit, Christo similiter irrogari. Nam quod ait: conscientiam sibi in hac parte testimonium perhibere: illum docet veritatem dicere, cujus conscientiam in omnibus attestatur. Nec eum mendacii reum, interna accusatione constituit. Item Apostolus se tristem dicit valde pro fratribus suis secundum carnem, qui dicit nullum nos separare a charitate Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uolens maximã partem parsionũ de rideria humani coru¬
poris eẽ qđ cum ceterus inͣrationabilib: anima lib: cõmune
habemus: picut enim ceteria animalia de terna habenꝰ
carnem uixeritis: moriemini : secundũ rationẽ ex po¬
pita qđ carnales hominis iurtitiã curtodire ñ posst̃
Siaut̃ sp̃ facta carnis mortifica uerit is uiuetis:

Expanded text:
volens maximam partem passionum, desideria humani corvolens maximam partem passionum, desideria humani corporis esse: quod cum caeteris irrationalibus animalibus commune habemus. Sicut enim caetera animalia de terra habent carnem vixeritis, moriemini. Secundum rationem expositam, carnales homines justitiam custodire non possunt. Si autem spiritu facta carnis
Abbreviated transcription (Latin):
quis uscitauit ihor amortuis habitat in uobis: qui
suscita uit ihorxp̃m a mortuis uiuificauit Et mor¬
toclia corporel uestra propt̃ in habitante sp̃meius
in uobis: sita men purificati : ut in uobis sp̃s sẽs habitare
dignetur ñ patitur ds̃ templũ sui sp̃s interre sed quo¬
modo iħm amortuis suscitauit. Ita a corpora ur̃a ne¬
yt aurauit: erco frs clebitores sumus ñ carniut
Secuncdum carnemn uiuamus: hoc totum agit ut orten¬
dat eislegem ñ ẽe necerraria q: carnalib: dataẽ item
manferte nuncortendit quia ñ de cominoni d naturali
morte superius fecerit mentione dicens: Sieninsȩ¬
cundum carnem uixeritis: moriemini: Significat
autẽ mortem poene de t̃nȩ: ñ enim quia caro humana
mala sit & pp̃sbonus laudat sp̃m e uitupe rat carnẽ
cũ ipre doceat dicens: Et uirco cocitat quae s t̃ elñi utgit
Sca cospore t sp̃u: Nouit enim a mentem accu: rare
dicens homines corrunti m̃te : hocenim dicit ortende pe

Expanded text:
 mortuis, habitat in vobis: qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem spiritum ejus in vobis. Si tamen purificati, ut in vobis Spiritus sanctus habitare dignetur: non patitur Deus templum spiritus interire: sed quomodo Jesum a mortuis suscitavit: ita et corpora vestra restaurabit. Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Hoc totum agit, ut ostendat eis legem non esse necessariam, quae carnalibus data est. Item manifeste nunc ostendit, quia non de communi et naturali morte superius fecerit mentionem, dicens: Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Significat autem mortem poenae aeternae. Non enim, quia caro humana mala sit, et spiritus bonus, laudat spiritum, et vituperat carnem: cum ipse doceat, dicens: Et virgo cogitat, quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu. Novit enim et mentem accusare, dicens: Homines corrupti mente, hoc enim dicit, ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
bere carius qđ nobis neget qui filium ñ negauit : quis
accus sabit aluersus electos cli: cls qui iugts¬
cat quis ẽ qui conclemnet: quos ds̃ elegit creden¬
tesacrignis a uirtutib: iustor ortendit quis ꝓpris¬
tinis audebit accurare delictis ł ꝓcontem ptuleali
quiet ResurRexit : qui ẽ allex te RaMdi. recin¬
dum ad rumpti hominis loquitur formã qui mortu
usẽ đ re sur recit : qui etiam interƿellat ꝓ nobis: ut
cumiprosimus ubi ipse ert: solent plane arriani& im
terpellationis cauram mouere calumnia dicente: qđ
qui interpella tur in terpellante ƿit maion : quib: ne¬
rpondendum ẽ dm̃ obliuione ñ patiut ꝓippis commone¬
acur remꝑ quos ipse elegit : sed in hoc int̃ƿella ne eũ
dicitur dũ remꝑ patri hominem que pus cepit qua rinp̃
pignus ortendit & oꝑfret ut uerus pontip& a aetqinus

Expanded text:
bere charius, quod nobis neget, qui Filium non negavit? Quis bere charius, quod nobis neget, qui Filium non negavit? Quis accusabit adversus electos Dei? Deus qui justificat? Quis est qui condemnet? Quos Deus elegit credentes, ac signis et virtutibus justos ostendit: quis pro pristinis audebit accusare delictis, vel pro contemptu legaliqui et resurrexit, qui est ad dexteram Dei. Secundum assumpti hominis loquitur formam: qui mortuus est, et resurrexit. Qui etiam interpellat pro nobis. Ut cum ipso simus, ubi ipse est. Solent plane Ariani, ex interpellationis causa, movere calumniam, dicentes, quod qui interpellatur, interpellante sit major. Quibus respondendum est, Deum oblivionem non pati: ut pro ipsis commoneatur semper, quos ipse elegit: sed in hoc interpellare eum dicitur, dum semper Patri hominem, quem suscepit, quasi nostrum pignus ostendit, et offert, ut
Abbreviated transcription (Latin):
redquari summus racerdos: quos autem p̃elist̃ ina uis
hos et uococ uit: Et quos uocouit: hos Eł iustificocuit:
quos aut̃ iugtificuit: illos st macnificocuit:
quos prȩ sciit cre dituros hos uocauit: Vocatioa ute
uolentes colligit ñ inuitos aut certi discretio ñ in ꝑso¬
nis. redintempore est: hoc ideo dicit pnopt̃ pidem ini¬
micos ne forduita dĩgratiam iudicarent: ergo uocantur
ꝑprȩdicationem : ut credant: credentes iurtificanđ
ꝑbabtismum g loripicantur inuirtutib: gratiarum
quid erco clicimus al haec Sicls ꝓnobis. quiscon¬
tra nos : Vult ortendere qđ nemopossit inpedire eos
quidiligentes dm̃ diliguntur adõ quominusgloriam
quȩ promisra ert conpequantur eo qđ ꝑ fecta quȩ in
llifert caritas: omnem causam morta listimoris
ł nobis ƿacientiȩ monrtra recur exemplũ : qđ dicit ꝓ
omnib: notandum quia ñ pro aliquantir : Quo modo non
etiam cum illo om̃a nobis clonauit: quid potert ha¬

Expanded text:
sed quasi summus sacerdos. Quos autem praedestinavit, sed quasi summus sacerdos. Quos autem praedestinavit, hos et vocavit: et quos vocavit, hos et justificavit: quos autem justificavit, illos et magnificavit. Quos praescivit credituros, hos vocavit. Vocatio autem volentes colligit, non invitos. Aut certe discretio non in personis, sed in tempore est. Hoc ideo dicit, propter fidei inimicos: ne fortuitam Dei gratiam judicarent. Ergo vocantur per praedicationem, ut credant: credentes justificentur per baptismum: glorificentur in virtutibus gratiarum. Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Vult ostendere, quod nemo possit impedire eos, qui, diligentes Deum, diliguntur a Deo, quominus gloriam, quae promissa est, consequantur: eo quod perfecta, quae in illis est charitas, omnem causam mortalis timoris et nobis patientiae monstraretur exemplum. Quod dicit, pro omnibus, notandum quia non pro aliquantis. Quomodo non etiam, cum illo omnia nobis donavit? Quid potest ha
Abbreviated transcription (Latin):
qũo emolatores ertis sp̃uũ ad ȩdificationẽ ecclepiȩ
quae nite ut abundetis: scimus hs qm chilicentib
cumquȩ pecerimus uel parsifuerimus ƿroƿter
dilectionem dĩ omnia nobis ad me rcedem qre ꝓcunt
Omnia enim que cũq iurtus fecerit ꝓsƿe rabuntun
hic qui secundum ꝓpogitũ uocaetigt᷑ sc̃i Nacm quos
Presciuit recundum qđ ꝓposuit sola fide saluane
quos p̃scierat credituros: & quosgratis uocauit adra¬
lutem multo magisglonipica uit : ad ralutẽ openantds
et predistinauit confoͦr mes fie ri imacinis filusui:
p̃ dirtinare idemẽ qđ prȩ scire: ergo quos p̃uidil con¬
pormes futuros inuita uoluit ut pierent conformes
ingloria : quitrans pormauit corpus humilitatis ñe
conforme corpori claritatissuȩ ut sit ipoe prano¬
cenitus inmultis fratrib primogenitus ex mor¬
tuis ingloriam : item hic pecundum qđ homo factus
est recundum gratiam quȩ in eo erat filiurdĩ : primo¬
genitur interpellat ꝓ nobis: non quaƿids̃ interpellat

Expanded text:
emulatores estis spirituum, et aedificationem Ecclesiae quaerite, ut abundetis. Scimus autem quoniam diligcumque fecerimus, vel passi fuerimus propter dilectionem Dei, omnia nobis ad mercedem crescunt. Omnia enim quaecumque justus fecerit, prosperabuntur. His qui secundum propositum vocati sunt sancti. Nam quos praescivit. Secundum quod proposuit sola fide salvare, quos praesciverat credituros; et quos gratis vocavit ad salutem, multo magis glorificabit ad salutem operantes. Et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui. Praedestinare idem est, quod praescire. Ergo, quos praevidit conformes futuros in vita, voluit ut fierent conformein gloria: qui transformavit corpus humilitatis nostrae conforme corpori claritatis suae. Unde et Joangenitus in multis fratribus. Primogenitus ex mortuis in gloriam. Item hic secundum quod homo factus est, secundum gratiam, quae in eo erat, Filius Dei, primogenitus, interpellat pro nobis, non quasi Deus interpellat,
Abbreviated transcription (Latin):
& in eadẽ carnem da nauit peccatum ut ostende ret
uoluntatem ee incrimine ñ naturã quȩ talis adõ pac¬
taẽ ut porrit ñ peccare ƿiue lit: ut iustificatiolecs
impleretur in nobis: Ut qđ in illis re pugnante cap¬
nali consuetudine implere ñ potuit in nobis paltim
impleatur qui exemplo xp̃i mortificabimus carne. qui
non secundũ carnem ambulamus. Sel secundũ
homo ex sp̃u ee carne constructus touando ergo cap¬
nalia agit totus cano dicitur : quando uero spipitalia
totus pỹs appellat: Vna quȩq: enim subytantia cueade᷑
alterã in ruã ditionem re ergit e uim quoda modo ꝓppi

Expanded text:
et in eadem carne damnavit peccatum, ut ostenderet et in eadem carne damnavit peccatum, ut ostenderet voluntatem esse in crimine, non naturam, quae talis a Deo facta est, ut possit non peccare, si velit. Ut justificatio legis impleretur in nobis. Ut quod in illis, repugnante carnali consuetudine, implere non potuit, in nobis saltem impleatur, qui exemplo Christi mortificabimus carnem. Qui non secundum carnem ambulamus, sed secundum Homo ex spiritu et carne constructus est. Quando ergo carnalia agit, totus caro dicitur: quando vero spiritualia, totus spiritus appellatur. Unaquaeque enim substantia, cum eadem altera
Abbreviated transcription (Latin):
nare in carnet ut iustificatio legis impleatur in nobis :
in quo in fir ma batur ꝑ carnem: Iillis in fir¬
mabaturi ñ inse: ds̃ filium suum onittens:
contra fotinum quinegat filiũ ante carnem: In
simlituclinemcarnis peccati: dicens in similitu¬
dinem carnis peccati. ostendit eum eandem quide
carnem sed absq: peccatum portasse : ltem hic pi¬
militudo ueritate habet sicut ada genuit adsimili
peccatum incarne: quari ƿidicas de hoste ex pug
inleze peccati nomine uocabant cum ipsi delicta ne¬
scinent ricut seriptũ ẽs dt inponet manus ruꝑ caput
peccati nom̃ accepit: quidã a utẽ dicunt qđ peccato
iudaeorum qđ dñm occide rt̃ peccatum diabuli qđ hos¬
tem deciperat ꝑ hominem condem naret picul ad hȩ brȩos
dicit. ut ꝑ mortem destrue rec eum qui habebat mor¬
tis imperium siue de illius carnis substantia q̃ ante
peruiebat peccato uicit num quã peccando peccatum.

Expanded text:
nare in carne, ut justificatio legis impleatur in nobis. nare in carne, ut justificatio legis impleatur in nobis. In quo infirmabatur per carnem. In illis infirmabatur, non in se. Deus Filium suum mittens. Contra Photinum, qui negat, Filium ante carnem. In similitudinem carnis peccati. Dicens in similitudinem carnis peccati, ostendit eum eamdem quidem carnem, sed absque peccato portasse. Item hic similitudo veritatem habet: sicut Adam genuit ad similipeccatum in carne. Quasi si dicas, de hoste expugnafferebant in lege, peccati nomine vocabant, cum ipsi delicta nescirent, sicut scriptum est: Et imponent manus super caput am autem dicunt, quod peccato Judaeorum, quod Dominum occiderunt, peccatum diaboli, quod hostem deceperat, per hominem condemnari: sicut ad Hebraeos dicit: Ut per mortem destrueret eum, qui habebat mortis imperium. Sive de illius carnis substantia, quae ante serviebat peccato, vicit numquam peccando peccatum:
Abbreviated transcription (Latin):
implere: in eo autẽ in quo dicit dr̃ cũ piliũ suũ mipisset
inrimilitudinem carnis peccati a propt̃ peccatũ mi¬
sisse de monstrat qm̃ ante incarnatione erat pilius
a suscepta portea carne q̃ ad peccandum esset ꝓcliui¬
or ipretamen absqi peccato eã rusciperet : & id circo
dicitur inrimilitudine carnis peccati suscepta cap¬
ne uenisre & peccatum in eadẽ carneda narƿe
qm̃ carnẽ quã surceperat dt in noxiã seruauerit
ab omni cognatione peccati : Item legem dicit ñ p̃ capta
pacrificiorũ e cetera quȩ erant umbra urq tempus
xp̃idata redilla quã  dñs nopt̃ ih̃s̃ xp̃s docuit dicens
Omnia quȩcum quȩ uultis paciant uobis homines ƿic
e uos pacite illis: Ipta est enim lex & ꝓphetae: in pir¬
ma enimerat̃ qua nos uolebamus ñ enim in porribilia
mandata: unde filius di formam serui accipiens. fac¬
tusest homo ut peccatum da naret in carne: ut nos
inytrueret quem ad modum oporte at peccatumda¬

Expanded text:
eo autem in quo dixit: Deus, cum Filium suum misisset in similitudinem carnis peccati: et propter peccatum misisse demonstrat, quoniam ante incarnationem erat Filius, et suscepta postea carne, quae ad peccandum esset proclivior, ipse tamen absque peccato eam susceperit. Et idcirco dicitur in similitudinem carnis peccati, suscepta carne, venisse et peccatum in eadem carne damnasse: quoniam carnem, quam susceperat, innoxiam servaverit ab omni contagione peccati. Item legem dicit, non praecepta sacrificiorum, et caetera, quae erant umbra, usque ad tempusistus docuit, dicens: Omnia quaecumque vultis, ut faciant vobis homines, sic et vos facite illis. Ista est enim Lex et Prophetae. Infirma enim erat qua nos volebamus. Non enim impossibilia mandata. Unde Filius Dei formam servi accipiens, factus est homo, ut peccatum damnaret in carne, et nos instrueret, quemadmodum oporteat peccatum dam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex ƿarte red inte gerestcrucifixus: ƿiue ut cor¬
pus nr̃m destruatur a reruitute peccati e pat
iustitiae mancipium qđ polebat eẽ delicti: omnis
enim quifacit peccatum ser uurẽ ƿeccati: Qui em̃
mortuus ẽ iustificatus est apeccato: hocer ali¬
enatus est apeccato: mortuus enim omnino ñ ƿeccat.
rta a quinatusert de dõ ñ peccat crucifixus enĩ ominbs
membris dolore occupatis peccare uix poterit :
giemm mor tuisumus cumxp̃o ere climus quia
Simnul etiom uiue mus cum xp̃o: Si conmortui ñ

Expanded text:
non ex parte, sed integer est crucifixus. Sive ut cornon ex parte, sed integer est crucifixus. Sive ut corpus nostrum destruatur a servitute peccati, et fiat justitiae mancipium, quod solebat esse delicti. Omnis enim qui facit peccatum, servus est peccati. Qui enim mortuus est, justificatus est a peccato. Hoc est, alienatus est a peccato. Mortuus enim omnino non peccat. Ita et qui natus est de Deo, non peccat. Crucifixus enim omnibus membris dolore occupatis, peccare vix poterit. Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quia simul etiam vivemus cum illo. Si com
Abbreviated transcription (Latin):
cantur in nobis: nec enim aliquid uelle aut cupre
debemus qđ uolunt aut cupiunt qui ñ dumsunt
baptizati. a quicumque adhuc ueteris uitȩ erpo¬
rib: in plicantur: Sienim conplantati factigu¬
mus sionlitudim mortis eius: simul et resur¬
Rectionis erimnus: si conpepultisumus nuncd
tunc pesur rectionis eius poteramus ẽe partieipes
et sifuerimus noui de inmutadi in conuerratione simi¬
liter noui at in mutati erimus ingloria. hoc scientec
quia uetus homo noste R: Quiue terem hominẽ
ternenum adam imitando peccabat. Simul eu¬
cifixus est: ꝑbaptismum te crucifixum intellee
qui membrum de corpore eiuseffectures dt illi
quide in noxium corpus aƿƿendet ut tunoxiũ sus¬
pendas auitis inquo mysterio mor res serpente
aereũ indeserto suspendit: Uteles truatur cor¬
pus peccati ut ultra ñ seruiamus peccato:
hoc estutomnia uitia destruantur. quia unũ uttiũ
membrium est peccati: omnia corpus totũ: xp̃s eñ

Expanded text:
cantur in nobis. Nec enim aliquid velle, aut cupere cantur in nobis. Nec enim aliquid velle, aut cupere debemus, quod volunt aut cupiunt, qui nondum sunt baptizati, et quicumque adhuc veteris vitae erroribus implicantur. Si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus. Si consepulti sumus nunc, et tunc resurrectionis ejus poterimus esse participes; et si fuerimus novi, et immutati in conversatione, similiter novi et immutati erimus in gloria. Hoc scientes, quia vetus homo noster. Qui veterem hominem terrenum Adam imitando peccabant. Simul crucifixus est. Per baptismum te crucifixum intellige, qui membrum de corpore ejus effectus es. Et ille quidem innoxium corpus appendit, ut tu noxium suspendas a vitiis, in quo mysterio Moyses serpentem aereum in deserto suspendit. Ut destruatur corpus peccati: ut ultra non serviamus peccato. Hoc est, ut omnia vitia destruantur, quia unum vitium, membrum est peccati: omnia, corpus totum. Christus
Abbreviated transcription (Latin):
legipita a regnũ gratiȩ confirme tur ꝑ multorũ
re misra pecca atorũ & in derinent̃ de incepsius¬
qui enim mortuisunus peccato ne ñ intelle¬
gentes dicerent sigratia crescit in magnitudine
de lictorũ peccare debemus ut porrit magis¬
ac mazisgratia abundare: abpit: ego de illis dico quos
ita fides inuenit non de nobis qui iam mort̃uisumus pec¬
cato utgnatia uiue remus quo moclo ad huc uiue¬
mus in illo : uult tam firmum esse baptizatum
nescitis ipsum sacramentum baptismatis: quia
¶quicumque baptizatiestis in xpo ihu : Trabus
martyrio: de quo saluator dicebat baptismohabeo
baptizari: inmorte ipgius baptizatisumus:
ut illi commoriamur inbaptismo: consepultiem̃
Oytendit nos ꝓpterea ita baptizari : ut ꝑmns¬
te rium conse peliamur xp̃o criminibus morien¬
tes a renuntiantes pristinȩ uitae : ut quo modo
ƿat̃ glorificatur infilii re surqectione :ita ltꝑ
nũae conuerrationis nouitate ab omnib: honore¬
tur ut ne rigna quidem ueteris hominis agnos¬

Expanded text:
legis: ita et regnum gratiae confirmetur, per multorum remissionem peccatorum, et indesinentem deinceps jusQui enim mortui sumus peccato. Ne non intelligentes dicerent: Si gratia crescit in magnitudine delictorum, peccare debemus, ut possit magisac magis gratia abundare. Absit. Ego de illis dico, quos ita fides invenit, non de nobis, qui jam mortui sumus peccato, ut gratia viveremus. Quomodo adhuc vivemus in illo? Vult tam firmum esse baptizatum,nescitis ipsum sacramentum baptismatis. Quia quicumque baptizati sumus in Christo Jesu. Tribus martyrio, de quo Salvator dicebat: Baptismo habeo baptizari. In morte ipsius baptizati sumus. Ut illi commoriamur in baptismo. Consepulti eniOstendit nos propterea ita baptizari, ut per mysterium consepeliamur Christo, criminibus morientes, et renuntiantes pristinae vitae: ut quomodo Pater glorificatur in Filii resurrectione, ita et per nostrae conversationis novitatem ab omnibus honoretur: ut ne signa quidem veteris hominis agnos
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ p̃uaricans exem plum est legemdĩ prguani¬
care uolentibus sic a xp̃s uoluntatem patius
complens : exemplum estimitare eũ cupien¬
tibus: Nam non sicut delictum ita stcdonũ
Ne in forma aequalitas putaretur: Si enio
unius pelicto multi mortuisuns: Multo
macis cralia cli et cdonum incrati& uni¬
us hominis ihuxp̃i inplures abundauit hic
maniferte docet quia ñ generaliter de omniho¬
mine dicit : Dicens unius delicto multimort uir̃t.
quia communi d naturali morte ñ solũ peccan¬
tes: seda iusti moriuntur: Et non sicut ꝑ unũ¬
hominem peccantem. ita et clonũ: Seclam¬
plius: Nam iudicium ex uno in conclenationẽ¬

Expanded text:
Dei praevaricans, exemplum est legem Dei praevariDei praevaricans, exemplum est legem Dei praevaricare volentibus: sic et Christus voluntatem Patris complens, exemplum est imitari eum cupientibus. Nam non sicut delictum, ita et donum. Ne in forma aequalitas putaretur. Si enim unius delicto multi mortui sunt: multo magis gratia Dei, et donum in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit. Hic manifeste docet: quia non generaliter de omni homine dicit, dicens: unius delicto, multi mortui sunt: quia communi et naturali morte: non solum peccantes, sed et justi moriuntur. Et non sicut per unum peccatum, ita et donum. Sed amplius. Nam judicium quidem ex uno in condemnatione