comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixerim ꝑfecco honniem̃ superat ⁊ in
longũ mortaliũ bires excedit Neq
ego has landes p̃dico qĩ antiqnũ ħoie
⁊ longis ante seculis defuc̃tũ cõmẽdẽ
qu̾yno dum deo placet bniẽtis acq
ualẽtis merita refero quẽ morsores
egregii si non literulis meis creditis
otulata fide bide̾ potestis Nec dubito
ut ex eo ꝯtingat quod ut pliũ fa¬
mosis biris continge ꝯfiremt ut ait
Clandianus amuũt pñtia famã yuo
audattꝰ assero quia huu suꝑet pncia
famã Tanta eiũ morũ maiestate tã¬
ta suanis eloquentie facundia tanta
etiam brbauitate ⁊ compoĩta sentute
possit auditores scilicet ens plus ex
moribus ꝙͣ ex berlis traxisse doit̾ne
Et ut aliqũ de celiberriõ uiro isto tateã
queso hos dicat᷑ nĩquie tales poete a
platone pellant᷑ ex brbe Et si pellunt
limõi reserẽt ques introducam ꝰ ip̃e sit
cmes lenones an bispiliores acisz gna¬

Expanded text:
dixerim? Profecto hominem superat, et in dixerim? Profecto hominem superat, et in longum mortalium vires excedit. Neque ego has laudes predico, quasi antiquum hominem et longis ante seculis defunctum conmendem, quin imo, dum deo placet, viventis atque valentis merita refero; quem, o morsores egregii, si non licterulis meis creditis, oculata fide videre potestis Nec dubito, ut ex eo contingat, quod ut plurimum famosis viris contingere consuevit, ut ait Claudianus, minuit presentia famam; imo audacter assero, quia huius superet presentia famam! Tanta enim morum maiestate, tanta suavis eloquentie facundia, tanta etiam urbanitate et composita senectute possit, auditores scilicet eius plus ex moribus quam ex verbis traxisse doctrine. Et, ut aliquando de celeberrimo viro isto taceam, queso hos dicant, nunquid tales poete a Platone pellantur ex urbe. Et, si pelluntur huius modi, reserent, quos introducturus ipse sit cives; lenones an vispillones, atque gna
Abbreviated transcription (Latin):
rano de Inuenale aquinate mulca di¬
cẽ perque pacet̾ liquido mẽtis pla¬
toins non fuisse tales brbe pellẽdos
s tralut aius ut uisa ingerã ⁊ que
nilla tergniersatione ab istis negai
possint apponã Credam ne iritur
ego tãte demẽtie fuisse platonẽ nt.
Qui a iuẽtute sua celibem bicam
ducens a deo inepte ueneris spurcici¬
as horret ut noscentib illũ stissimũ
sit exemplar honesti Ciiꝰ mendaciͫ
letalis est hostis qui bitioꝵ om̃i exe¬
crator est ⁊ benerabile ueritatꝭ sacͣir
uirtutũ decus ⁊ leticia ⁊ catholite sc̃i¬
tatis norma pus mitis atisdeuotꝰ
⁊ adeo ue̾tumdus ut indicẽt᷑ parthem¬
as altͦ Est insuꝑ poetite głiã facul¬
tatis orator suanis atq facundus
ꝓ saica ꝙͣ met̾ta que plura extant
tanto splendore refulgẽt tanta fua¬
uitate redolent tanto florido ornatu
speccabilia sunt ⁊ lepore sonacium
scpida ut celestis ingeni antificio potun

Expanded text:
rrano, de Iuvenale Aquinate multa dirrano, de Iuvenale Aquinate multa dicere, per que pateret liquido mentis Platonis non fuisse tales urbe pellendos; sed trahit animus, ut visa ingeram, et, que nulla tergiversatione ab istis negari possint, apponam. Credamne igitur ego tante dementie fuisse Platonem, ut Qui, a iuventute sua celibem vitam ducens, adeo inepte Veneris spurcitias horret, ut noscentibus illum sanctissimum sit exemplar honesti, cuius mendacium letalis est hostis, qui viciorum omnium execrator est, et venerabile veritatis sacrarium, virtutum decus et letitia, et catholice sanctitatis norma; pius, mitis, atque devotus, et adeo verecundus, ut iudicetur parthenias alter. Est et insuper poetice gloria facultatis, orator suavis atque facundus, prosaica quam metrica, que plura extant, tanto splendore refulgent, tanta suavitate redolent, tanto florido ornatu spectabilia sunt, et lepore sonantiumucco mirabili sapida, ut celestis ingenii artificio potius
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ coenos ⁊ quostũq minꝰ decen᷑
queqs audiebat pigebat᷑ ut obhͦ
Innemis adhut uocaret᷑ parchemas
ꝙ latine bngo seu uirgitas sonat
Cuiꝰ tot sunt ad uirtũtẽ suadentia
mouita ut sepe iã dcĩ est quet sunt
eius curmimũ berla cuiꝰ ne ꝯburẽt᷑
diminũ opus ut ip̃e uirgilius moriẽ¬
do p̃ceperat/ Octamamus cesar augꝰ¬
tus postpodtis maximi imperii curis
ꝓhibitorios uersus camposint qui ĩ
tempus usq nr̃m legunt᷑ Ciꝯadh
nouie apud mãtuanos tanto honoe
celebratur ut cum cine̾s ab augusto
sublatos ꝓ uotis colc̾ nequeañt en
agellum beterẽ ad instar uniẽtis hoĩs
ãb eo deuoiãtum colunt filiis inuẽĩ¬
bus tamꝙͣ queddam benerabile sacp
sones parẽtes ondunt exteris adue¬
mẽtibus quasi suam gliam̾ angẽtes
sollicite indicãt. Ron absq uirtutis
p̃cipne cestĩo ista ꝓueruunt ⁊ nos
uirtuosos brbe pellendos plaronrẽ bo¬
luisse credenius O scolidũ capitulum
possem de oratio. flacco persio welte¬

Expanded text:
minus decentia queque audiebat, ut ob hoc iuvenis adhuc vocaretur parthenias, quod Latine virgo seu virginitas sonat. Cuius tot sunt ad virtutem suadentia monita, ut sepe iam dictum est, quod sunt eius carminum verba. Cuius ne combureretur divinum opus, ut ipse Virgilius moriendo preceperat, Octavianus Cesar Augustus, postpositis maximi imperii curis, prohibitorios versus composuit, qui in tempus usque nostrum leguntur. Cuius adhuc nomen apud Mantuanos tanto honore celebratur, ut, cum cineres ab Augusto sublatos pro votis colere nequeant, eius agellum veterem, ad instar viventis hominis ab eo denominatum, colunt, filiis iuvenibus tanquam quoddam venerabile sacrum senes parentes ostendunt, exteris advenientibus, quasi suam gloriam augentes, sollicite indicant. Non absque virtutis precipue testimonio ista proveniunt, et nos virtuosos urbe pellendos Platonem iussisse credemus? O stolidum capitulum! Possem de Oratio Flacco, de Persio Vulte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ fecco berlium liot a Iomino declaratũ
eius sensum appoĩtum atq obiectio¬
nem quã faciũt esse solutã ⁊ potissie
ex sigura mulieris captine ruso capite
de pasita ueste reseccis unguibus ⁊ pi¬
lis ablatis israhelite mrĩonio copula¬
de Et si religiosores ati delicatiores
seĩs doctoril esse nõ belinit comꝑiẽt
hñc demonũ cibũ nõ solũ nõ reiet¬
tum flãmnus ut iubẽt mussũ s cum
diligenͣ seruatũ tractatũ atq gusta¬
tũ a sulgentio doccore atip pontifice
catholico ut apparet eo in libro quẽ
mitholagiaꝵ nieupat ipe̾ in qͦ elegã¬
tissimo stilo destꝰ ꝓsit poetaꝵ fabu¬
las exponẽdo Equo mõ sIngustuiũ
doccorẽ egregiũ comꝑient nõ horrut¬
isse poesmi nec portica carmĩa ꝙy ͦ
solerti uigilantia studuisse ⁊ intellex¬
isse quod uolentes negare nõ possent
cum sepissime ĩ suis uolũbus scũs hõ
uirgiliũ aliosq poetas inducat nec st̃¬

Expanded text:
profecto verbum hoc a Ieronimo declaratum, profecto verbum hoc a Ieronimo declaratum, et eius sensum appositum, atque obiectionem, quam faciunt, esse solutam, et potissime ex figura mulieris captive, raso capite, deposita veste, resectis unguibus et pilis ablatis, Israelite matrimonio copulande. Et si religiosiores atque delicatiores sanctis doctoribus esse non velint, comperient, hunc demonum cibum, non solum non reiectum flammis, ut iubent, inmissum, sed cum diligentia servatum, tractatum, atque gustatum a Fulgentio doctore atque pontifice catholico, ut apparet eo in libro, quem Mithologiarum nuncupat ipse, in quo elegantissimo stilo descripsit poetarum fabulas, exponendo. Equo modo Augustinum, doctorem egregium, comperient non horruisse poesim, nec poetica carmina, quin imo solerti vigilantia studuisse, et intellexisse; quod, volentes negare, non possent, cum sepissime in suis voluminibus sanctus homo Virgilium aliosque poetas inducat; nec
Abbreviated transcription (Latin):
negligũt ⁊ sic non intelligũt despiciut
⁊ condempnant Accamen quidquũ cla¬
mitent quicquid latrẽt quedqd iubeãt
roꝵ gesta si hereticoꝵ ꝑfidia legi put
et poetaꝵ bolinã absq piatulo legi
teneri audiri pñt mente tamẽ inte¬
gra atq cõstantiue si qñ aliquid in orcho
doxam dicent̾ fidem tamꝙͣ ab illa exti
se lectores la befaccari ꝑmittant Nũt
autem suꝑest in excremũ hoꝵclanio¬
rem paxillũ acrius instandũ atqr ꝓlixiꝰ
quĩ ex ea celeberrimi atqr sc̃issimi hois
auctoritate p̃cedentia omniã firmasse se
credunt dicunt igiur clamitãtes so ͫ
berbum ad damasum papam demonũ
tissent ⁊ potissime ubi dampnatã comi¬
coꝵ spurtitiẽ atq abiectam semel et
iterũ añiam diximꝰ Sz quĩ nulla po
caligine ⁊ in quoscũq ceci irrunt ꝓpł¬
sanda eoꝵ agnama est. et ipĩmpperuͫ¬
testem sen ciis aucte dampnatos poe¬
as uolunt studiose legissent menissẽt

Expanded text:
negligunt, et sic non intelligunt, despiciunt, negligunt, et sic non intelligunt, despiciunt, et condemnant. Attamen quicquid clamitent, quicquid latrent, quicquid iubeant rorum gesta, si hereticorum perfidia legi possunt, et poetarum volumina absque piaculo legi, teneri, audirique possunt, mente tamen integra atque constanti, ne, si quando aliquid in orto doxam dicerent fidem, tanquam ab illa exteri se lectores labefactari permittant. Nunc autem superest in extremum horum clamorem paxillum acrius instandum atque prolixius, quoniam ea celeberrimi atque sanctissimi hominis autoritate precedentia omnia firmasse se credunt. Dicunt igitur clamitantes Ieronimi verbum ad Damasum papam: Demonumtissent, et potissime ubi damnatam comicorum spurcitiem atque abiectam semel et iterum ante iam diximus. Sed quoniam, nulla poecaligine, in quoscunque ceci irruunt, propulsanda eorum ignavia est, et ipsi in perptestem, seu cuius autoritate damnatos poetas volunt, studiose legissent, invenissent
Abbreviated transcription (Latin):
hribus in testiomi dyabolus mocasse
poetam hoꝵ accusantiũ ailt̃te irremis¬
sibile cmen est S mĩt hos ꝓhibitoes
⁊ in exiliũ poetaꝵ p̃cones oro dicãt
esis beritatis quippe optima indagatrix
phiã est comperte bero sub uelanuẽ ẜ¬
natrix fidissima est poesis si minͣ tẽ
sentiat illa non potuit rcm ista ẜruasse-
pedissequa est dñe bestigia iitetur
necesse est si deuiet illa ⁊ hec nt exhor¬
bitet a necessitate cogitur Quid ergo
cum gẽtiles pħos allegemꝰ ore pleno
nisi eoꝵ uallatũ auctoritate firmemꝰ
deã poetaꝵ poetasq horrescumꝰ atq
decestando dampnanꝰ Excollit᷑ sacͣtes
honoratur placo colitur aristotiles nt
de reliquis sinã Qui om̃s sue̾ gẽtiles
et ꝑsepe dampnatis opioĩbus erronei
hoĩes homerus ab oburgatoib nris
pellit᷑ dampnatur exicdus maro des¬
piciatur atq flactus quorp figniẽta
quedam pñcipalia sumpserũt quasi ĩ¬

Expanded text:
hominibus in testimonium dyabolus, invocasse hominibus in testimonium dyabolus, invocasse poetam horum accusantium autoritate irremissibile crimen est! Sed nunc hos prohibitores et in exilium poetarum precones oro, dicantesis? Veritatis quippe optima indagatrix phylosophia est, comperte vero sub velamine servatrix fidissima est poesis; si minus recte sentiat illa, non potuit rectum ista servasse. Pedissequa est, domine vestigia imitetur necesse est; si deviet illa, et hec, ut exorbitet, a necessitate cogitur. Quid ergo, cum gentiles phylosophos allegemus ore pleno nisi eorum vallatum autoritate firmemus dicta poetarum poetasque horrescimus, atque detestando damnamus ? Extollitur Socrates, honoratur Plato, colitur Aristotiles, ut de reliquis sinam, qui omnes fuere gentiles et persepe damnatis opinionibus erronei homines; Homerus ab obiurgatoribus nostris pellitur, damnatur Exiodus, Maro despicitur atque Flaccus, quorum figmenta quedam principiola sumpserunt, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
quia uas eleccois testatus est scire ma¬
lum malũ nõ esse s operari/ ⁊ ipĩ no¬
iussimi p̃ceptores credont a suis nui¬
lierculis prudentiores hẽant᷑ ⁊ inde
ꝓuigniores consequãtur offas nr̃ ben̾t᷑
dite̾ nedum dicam scire si poetas lege̾
ꝑnitiosissimũ esse e fascidiũ audire
etiã si oĩo despitiendi suit poete nepha¬
riũ fore si uideris marganitã ex luto coł¬
ligẽ quasi astergibile lutũ illã minis
fecerit p̃tiosam Nec erubestãt int̾ ꝓ¬
bitione sua uelle exberitate fier mẽda¬
ciũ fi dixerit aliqũ poeta ymo eos dix¬
isse toto denegant ore riditulũ ẽ audie
maĩ gnis liostem dyabolũ potuisse
uerbium bonũ aliqũ dixisse poetas ac
esto aduersus consuẽtiã paulo añ ma¬
los esse concesserim eñ forte nc̃millis
pt̾ gentiliciã macula mł inhonestũ
nire posset obiti berbũ bonũ ditẽ ne¬
quiuisse bocat᷑ eciã nõ mũꝙͣ a satris

Expanded text:
quia vas electionis testatus est, scire maquia vas electionis testatus est, scire malum, malum non esse, sed operari; et ipsi novissimi preceptores, credo, ut a suis mulierculis prudentiores habeantur, et inde pinguiores consequantur offas, non verentur dicere, nedum dicam scire, sed poetas legere perniciosissimum esse! O fastidium audire, etiam si omnino despiciendi sint poete, nepharium fore, si videris, margaritam ex luto colligere, quasi astergibile lutum illam minus fecerit preciosam. Nec erubescunt interpbitione sua velle ex veritate fieri mendacium, si dixerit aliquando poeta, imo eos dixisse toto denegant ore! Ridiculum est audire humani generis hostem dyabolum potuisse verbum bonum aliquando dixisse, poetas autem, esto adversus conscientiam paulo ante malos esse concesserim, cum forte non nullis preter gentilitiam maculam nil inhonestum iure posset obici, verbum bonum dicere nequivisse. Vocatur etiam non nunquam a sacris
Abbreviated transcription (Latin):
id in tartara tħinũ poetica legisse
poemata nos etan regni facit extorres
picon etiã in sacris edibus fas ẽ pni¬
gẽ triterberũ canẽ ditis obsi nantem
limina charonem nantã acherõtis uada
sulcantẽ ermas ydris accineas accen¬
sisq armatas facibus ipm̃ plutonẽ
infelitis regni pn̾cipẽ dampnatis suꝑ¬
plicia inferentẽ poetis sonoro carmue
hec eadem scripsisse nephas ⁊ irremis¬
sibile leccori crine est putori eidem
concessum in aulis regũ ⁊ nobiliũ uiro¬
nũ anores ueteꝵ deoꝵ scelera homiq
a quibuscũꝙ ꝑ libito intueri ꝑmissũ
est Poetar menta ornatius linita lit¬
teris plus a sapientib lecca uolunt
nẽtes inficrant ꝙͣ pita ab ignaris ĩ¬
specta Q ud multa. Deficio fateor uo¬
lens si possem aduercẽ quib uirib qua
potencia liuor edax ⁊ ignorãtia hos bo¬
atores in tam grandem demẽtiã potu¬
erit impelle̾ Stire saltomi debuerãt

Expanded text:
id in Tartara trahimur; poetica legisse id in Tartara trahimur; poetica legisse poemata nos eterni regni facit extorres! Pictori etiam in sacris edibus fas est pingere Tricerberum canem, Ditis observantem limina, Charonem nautam, Acherontis vada sulcantem, Erinas ydris accinctas accensisque armatas facibus, ipsum Plutonem, infelicis regni principum, damnatis supplicia inferentem; poetis sonoro carmine hec eadem scripsisse nephas, et irremissibile lectori crimen est. Pictori eidem concessum, in aulis regum et nobilium virorum amores veterum, deorum scelera hominuma quibuscunque pro libito intueri permissum est; poetarum inventa, ornatis linita licteris, plus a sapientibus lecta volunt mentes inficiant, quam picta ab ignaris inspecta. Quid multa ? Deficio, fateor, volens, si possem, advertere, quibus viribus, qua potentia, livor edax et ignorantia hos boatores in tam grandem dementiam potuerit impellere. Scire saltem debuerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibetur hos certamẽ lapidũ nõ int̾re
quibus sit galeabitrea. fateor tũ ultro
longe melius fore sacros stude̾ libros
ꝙͣi istos etiam si optuni sint scude̾tesq
acceptiores reor esse deo sio põtifici
⁊ ecclle uerũ nõ om̃s nec semꝑ eadem
trahimur affectione/ Et sic nõ mĩquã
ad poeticos crahunt᷑ quidam. Et si tlu¬
mur uł sponte nrã in eos imus qd hoc
crimẽ qd malum est Possinu ĩpmne
mores barbaros audire ipõs si uelimꝰ¬
suscipe barbaros eis hospitalitatẽ exhibt̃
eis si petant ius dice̾ cum eis amitici
cet ab hiis uiris doccissimis ꝓlubemur
nemo ꝓhibet qu̾ scrucem᷑ bersus aũc
begisse poeticos horrendũ ut lui clauu¬
tant ymo letale c̾men est Ioculatoes
in quadrumiis ut płimũ inhonestos
ludos agẽtes inspice possunuꝰ hist̾ones
in quiniis curpia caue̾tes audire ne¬
bulones in popmis lenones ĩ lupana¬
ribus blasphenãtesꝙ pati nec ob

Expanded text:
prohibetur, hos certamen lapidum non intrare, prohibetur, hos certamen lapidum non intrare, quibus sit galea vitrea. Fateor tamen ultro longe melius fore sacros studere libros quam istos, etiam si optimi sint, studentesque acceptiores esse reor deo, pontifici ecclesie; verum non omnes, nec semper eadem trahimur affectione, et sic non nunquam ad poeticos trahuntur quidam. Et, si trahimur, vel sponte nostra in eos imus, quod hoc crimen, quod malum est? Possumus impune mores barbaros audire, ipsos, si velimus,susciperebarbaros, eis hospitalitatem exhibere, eis, si petant, ius dicere, cum eis amicitiacet ab his viris doctissimis prohibemur! nemo prohibct, quin scrutemur; versus autem legisse poeticos, horrendum, ut hi clamitant, imo letale crimen est! Ioculatores in quadruviis ut plurimum inhonestos ludos agentes inspicere possumus, hystriones in conviviis turpia canentes audire, nebulones in popinis, lenones in lupanaribus blasfemantesque pati, nec ob
Abbreviated transcription (Latin):
iam satis sup declaratũ est S⁊ eis omis¬
sis nolo ad uersus beritatẽ hos felestia
tandem gentiles fue hoĩes non xp̃m no¬
nere. suam extulere quã sacrã arbit̾tãt᷑
religionem fictio nes eadẽ gratissimos
⁊ ꝯmendabiles utero persepe gentes scͣ¬
tus Sa quid inde Queso ego hos elegã¬
tissimos clamatores dicant nĩquid il¬
lis ꝓhibitũ sit ab aliqua beteri seu no¬
na doct̃na deoꝵꝭ suoꝵ scelera quo uellẽt
in stilo dest̾ uẽ Non equiden reor nec
etiam xͥ auo fingenti dumõ sane mellca
fictio aduersus catholitã ueritatẽ ex¬
enterata nł pariat Si non ꝓlbitũ ẽ
si hos lege̾ nõ leges ꝓhibent noq ꝑpħc̃
non sacrẽ pantificũ sanctiones quid te¬
nẽ quĩd lege̾ mali est Inquiẽt qr sedͤ¬
tores sunt mentiũ dulce ͤ sua huic
obiectiomi paulo aũ rũsum ẽ uerũ si
lin mibecilles sunt atq traccabiles sibi
caueant menores ꝓuerbn becis quo

Expanded text:
 est. Sed eis omis est. Sed eis omissis, volo, adversus veritatem hos scelesta tandem? gentiles fuere homines, non Christum novere, suam extulere, quam sacram arbitrabantur, religionem, fictiones edidere, gratissimos et conmendabiles utero persepe gerentes fructus. Sed quid inde? Queso ego hos elegantissimos clamatores, dicant, nunquid illis prohibitum sit ab aliqua veteri seu nova doctrina, deorum suorum scelera, quo vellent, in stilo describere? Non equidem reor, nec etiam christiano fingenti, dum modo sane intellecta fictio adversus catholicam veritatem exenterata nil pariat. Si non prohibitum est, si hos legere non leges prohibent neque prophete, non sacre pontificum sanctiones, quid tenere, quid legere mali est ? Inquient, quoniam seductores sint mentium dulcedine sua. Huic obiectioni paulo ante responsum est; verum si hi imbecilles sunt atque tractabiles, sibi caveant, memores proverbii veteris, quo
Abbreviated transcription (Latin):
pietas O. prisca fides Odei patientia
grandis quid pateris Quid rero con¬
ditor in erettas turres quid in celsos
atq mendati alioꝵ ⁊ ꝑsepe ĩnocuorũ
exitio sibi aucupant manẽ gleriam
mredici errores suos terra tegñt In ꝓphi¬
bitionib atq flãms suas conant᷑ igno¬
rantias occultare Quis simplexhõ hos
audiat quꝰ arbitret᷑ poetas ꝑuiciossissiõs
esse hoĩes diuini noĩs lostes ꝯtuberua¬
les demonũ imites maleficos seclestis
semꝑ bacantes oꝑibus Quibus nulla
bonaparciũ cura mlla pietas nulla
sides aut scĩtas sit Et sic hoꝵ ignorã¬
cim oꝑe ⁊ imquitate consequũt᷑ celebs
uiri ignominiam quã nĩme meru̾e S
sporo uidebit deus aliqñ nos aut̃ uide¬
ann si possiuuꝰ quale fit hoc tã mex¬
piabile malũ qd łin ꝯmitti clamicant
si teneant᷑ si bideant᷑ aut legant᷑ crmĩa
paecaꝵ Que hoꝵ cõtineãt libri que
uadeanit que dampirent que doceant

Expanded text:
pietas, o prisca fides, o dei patientia pietas, o prisca fides, o dei patientia grandis, quid pateris ? Quid, rerum conditor, in erectas turres, quid in celsos atque mendaci aliorum et persepe innocuorum exitio sibi inanem aucupantur gloriam! Medici errores suos terra tegunt, hi prohibitionibus atque flammis suas conantur ignorantias occultare. Quis simplex homo hos audiat, quin arbitretur poetas perniciosissimos esse homines, divini nominis hostes, contubernales demonum, inmites, maleficos, scelestis semper vacantes operibus, quibus nulla bonarum artium cura, nulla pietas, nulla fides aut sanctitas sit? Et sic horum ignorantium opere et iniquitate consequuntur celebres viri ignominiam, quam minime meruere. Sed spero, videbit deus aliquando. Nos autem videamus, si possumus, quale sit hoc tam inexpiabile malum, quod hi conmitti clamitant, si teneantur, si videantur, aut legantur carmina poetarum. Que horum contineant libri, que suadeant, que damnent, que
Abbreviated transcription (Latin):
irridere labores, cum courigat sepissiẽ
tentãtes alienũ pruritũ sculpe ⁊ snũ
n equitatis imo unquitatis arbit᷑¬
feruida rabie cupiẽtes poetici
nõis ext̾mimũ quasi pauta in illud
dixerit altisono in sup clamitũt huic
inde boatu O insignes uiri Odimino
redempti sangiĩs O gratus deo ppłus
si qua pietas si qua denotio si quis x¬
aue religiains amor, si quis dei timor
uolus est lios infaustos poetaꝵ libs
abicite flanus exurite ⁊ bentis seruã¬
dos exhibete cunies eos .i. hr̃e domi cos
legẽ eos etiã ulła mõ uelle inde̾ exici¬
ale c̾men est miãs letali uerreno inficiũt
nos in tarcari᷑ traliũt ⁊ celestis regꝰ
exules in et̾nũ faciũt post hec aucco
elamore Iominnũ in testẽ aduocãt eũ¬
q dicentẽ ait in epła ad damasum
de filio ꝓdigo demonũ cibus st̃ carmĩa
portaꝵ ⁊ hnis ac siłibus multis toto
guttẽ ignaros auditores intouant O

Expanded text:
 poetarum irridere labores, cum contingat sepissime  poetarum irridere labores, cum contingat sepissime tentantes alienum pruritum scalpere, in sHi equitatis, imo iniquitatis arbitrfervida rabie cupientes poetici nominis exterminium, quasi pauca in illud dixerint, altisono insuper clamitant hinc inde boatu: o insignes viri, o divino redempti sanguine, o gratus deo populus, si qua pietas, si qua devotio, si quis Christiane religionis amor, si quis dei timor vobis est, hos infaustos poetarum libros abicite, flammis exurite, et ventis servandos exhibete cineres! Eos enim habere domi, eos legere, eos etiam ullo modo velle videre, exitiale crimen est! Animas letali veneno inficiunt, vos in Tartara trahunt, et celestis regni exules in eternum faciunt. Post hec, aucto clamore, Ieronimum in testem invocant, eumque dicentem aiunt in epistula ad Damasum de filio prodigo: Demonum cibus sunt carmina poetarum! Et his ac similibus multis toto gucture ignaros auditores intonant. O
Abbreviated transcription (Latin):
iitator simplex in nullo exhorbicat a
bestigiis mutati. Quod quidem in poe¬
non deuer deuient conclusionib nõ tñ
in ois eodem tramite tendũt phũs
eius fere ꝑupendens ornatũ st uere
ꝯsueuit peeta mette sũma cũcura
exquisito decore conspituo pħoꝵ insu
in solitudinib canẽ Et cũ ista int̾ se
esse nature posset forte eqmore aĩo
poeta celebri conat᷑ desc᷑bẽ cariue
qd si intueri ueluit isti uidebunt for¬
mas mores ẜmones ⁊ actus qͦreĩ
animãtiũ celi siderũq meatus uencoꝵ
fragores ⁊ impetus flamar crepitii
sonoros undaꝵ rumores monciũ cel¬
situdines ⁊ nemoꝵ umibras atq
discursus flimiinũ ado̾ aꝑte dest ꝑ¬
tos ut ea ip̃a parus in licerulis car¬
niñ iesse arbitrent᷑ In hoc ego po¬
etas esse ẜymias confitebor quod ego
honorabilissimũ reor opus mid scil
quid plura Esset sacius talibus age̾
si possent nos una secũ effice̾m̃ s̃y

Expanded text:
imitator simplex in nullo exorbitat a imitator simplex in nullo exorbitat a vestigiis imitati. Quod quidem in poenon devient conclusionibus, non tamen in eas eodem tramite tendunt. Phylosophus, eius fere parvipendens ornatum, scribere consuevit; poeta metrico, summa cum cura exquisito decore conspicuo. Phylosophin solitudinibus canere. Et, cum ista inter se esse nature, posset forte equiore animpoeta celebri conatur describere carmine. Quod si intueri velint isti, videbunt formas, mores, sermones et actus quorumcunque animantium, celi syderumque meatus, ventorum fragores et impetus, flammarum crepitus, sonoros undarum rumores, montium celsitudines, et nemorum umbras, atque discursus fluminum adeo apte descriptos, ut ea ipsa parvis in licterulis carminum inesse arbitrentur. In hoc ego poetas esse symias confitebor, quod ego honorabilissimum reor opus, in id scilicet ntia. Sed quid plura? Esset satius talibus, agere si possent, ut nos una secum efficeremur sy
Abbreviated transcription (Latin):
milli qui se cet̾is p̃ferũt dicunt
poetas uerũ nõ satis tertũ lreo
an it lioĩbus risum intutiãt uti non
nĩꝙͣ suis scomatib mulierculis fatĩt
an pocius ex aĩ siña quia sit credant
sen mẽtis noquitia ut irrideant istud
enomant pͥmũ quippe debet̃ magnãti
aĩo a prudentib collerandum c̾hierr
ab ignaris ex uiris conspitius ridicla
confici wblgo cum passim ꝑ t̾nia asimi
infulati ⁊ falerati sues ac ex quo ma¬
ius gne belue simbriatis necnõ et ba¬
riatis pellibus incede̾tes amitti com¬
piant᷑ facile ex quib decentins quis
uolens posset confringe talia Si bero
credentes asserũt aut irridẽt ucͣ ꝙ tã
stolide ꝙͣ nequit̾ agñt Est .n. symiis
ut ał dixisse memĩmus hoc de more
a nã infixũ ut ueluit dum possut
bidentes quostũaꝑ hom̃i actus iniitũ¬
et sit uidet᷑ hos uelle poetas nuitato¬
fatis intelligerent poetaꝵ carmina
nes fabuloso tegatur belannẽ P̃terea

Expanded text:
ulli, qui se ceteris preferunt, dicunt ulli, qui se ceteris preferunt, dicunt esse poetas! Verum non satis certum habeo, an ut hominibus risum incutiant, uti non nunquam suis scomatibus mulierculis faciunt, an potius ex animi sententia, quia sic credant, seu mentis nequitia, ut irrideant, istud evomant. Primum quippe deberet indignanti animo a prudentibus tolerari, dum cernerent ab ignaris ex viris conspicuis ridicula confici vulgo, cum passim per trivia asini infulati, et falerati sues, ac, ex quo mavis genere, belue, fimbriatis nec non et variatis pellibus incedentes amicti, comperiantur facile, ex quibus decentius quis volens posset confingere talia. Si vero credentes asserunt, aut irrident, utrumque tam stolide quam nequiter agunt! Est enim symiis, ut alias dixisse meminimus, hoc de more a natura infixum, ut velint, dum possint, videntes quoscunque hominum actus imitariet sic videtur hos velle poetas imitatosatis intelligerent poetarum carminnes fabuloso tegatur velamine. Preterea
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ nocuos atq transisse Et ut aliqͣd
cirta uimi uotabuli dcm̃ sit qd tamꝙͣ de¬
testabile poetis obicĩt uidisse debuerãt
tum sit qui illum ignominose seducto¬
rẽ dixere/ non tamẽ semꝑ in malã ꝑtẽ
sumendum fõe Requiun̾e n. illi abutẽ¬
tes infandi hoiẽs bun beterẽ sumipuis¬
se potest enũ qũq in bonam ꝑtem fũ¬
mi seduce̾ Nam rem curãtes pastoriã
ab infectis armẽtis nend infectos eg ᵒ¬
tudine bones seduxisse solertis pastorꝭ
est. Et sic nõ n ꝙͣ eruditi hoies gene¬
rosos aiõs̃ ab lnis qui morbo uiciarũ
laborant suis seducũt monitis Quer¬
sum poetas illustres seduce̾ sepissiẽ
credulos reor ⁊ eos face̾ meliores nͥ
Nii seducti tracaq suo non poetarminꝰ
eciam honestoꝵ c̾mr̃e in malam frugẽ
si possint conant᷑ ondere O bone ilũ
aduerte pestem hanc ab ignaris cre¬
dulis ⁊ hos loquaces corriꝑe ac adeo
instrus nt exemplo tuo belint plus fa

Expanded text:
tanquam nocuos atque transisse. Et, ut aliquid tanquam nocuos atque transisse. Et, ut aliquid circa vim vocabuli dictum sit, quod tanquam detestabile poetis obiciunt, vidisse debuerant,tum sit, qui illum ignominiose seductorem dixere, non tamen semper in malam partem sumendum fore. Nequivere enim illi abutentes infandi homines vim veterem surripuisse; potest enim quandoque in bonam partem sumi seducere, nam rem curantes pastoriam ab infectis armentis non dum infectos egritudine boves seduxisse, solertis pastores est; et sic non nunquam eruditi homines generosos animos ab his, qui morbo viciorum laborant, suis seducunt monitis. Quorsum poetas illustres sepissime seducere credulos reor, et eos facere meliores, ubi hi, seducti tractique suo, non poetarum minus etiam honestorum crimine, in malam frugem, si possint, conantur ostendere. O bone Iesu, averte pestem hanc ab ignaris credulis, et hos loquaces corripe, ac adeo instrue, ut exemplo tuo velint prius fa
Abbreviated transcription (Latin):
seducunt᷑ atq tenent᷑ huic poetaꝵ ille¬
cebras cognon̾e huit ingrati p̃ceptoes
accusant suos eosq seductores mentiũ
dicũe quos ipĩ non rogati sponte sua
nuis uacant redargntores nr̃i Non enĩ
ꝑnũ est amori obsequi anꝰ uirib p̃mo
phebus inde alcides monstroꝵ domitores
censere Oꝙͣ sacuis tacuisse fuisẜ igna¬
ris ꝙͣin suũ dedetus eusisse uoces Nã
si ꝓspectent dum poetas accusasserẽt᷑
seipos adntent monstrasse culpabiles
Ex hac eĩ accusatione que fuit eoꝵstu¬
dia que desideria que iisticia maĩfeste
cognostimꝰ Quid eñ de hiis arbit᷑ri
possumꝰ si puella lascinis gestibus
petulcis oculis, blandis uerbis spem
polliceat᷑ infaustã postip a nutis seu
caititis carmibus seducinit᷑ Erubestãt
igit nuseri ⁊ in melius in sanũ sum̃
reforment consiliũ ꝓspectentip blixẽ
gentilem haĩem non imutoꝵ carminũ
s mellifluos sirenaꝵ cancus sprenisse

Expanded text:
seducuntur, atque tenentur; hinc poetarum illeseducuntur, atque tenentur; hinc poetarum illecebras cognovere; hinc ingrati preceptores accusant suos, eosque seductores mentium dicunt, quos ipsi, non rogati, sponte sua imis vacant redargutores nostri, non enim parvum est amori obsequi, cuius viribus primo Phebus, inde Alcides, monstrorum domitores, cessere! O quam satius tacuisse fuisset ignaris, quam in suum dedecus emisisse voces! Nam, si prospectent, dum poetas acusasse rentur, se ipsos advertent monstrasse culpabiles; ex hac enim accusatione, que sint eorum studia, que desideria, que iustitia manifeste cognoscimus. Quid enim de his arbitrari possumus, si puella lascivis gestibus, petulcis oculis, blandis verbis spem polliceatur infaustam, postquam a mutis, seu tacitis carminibus seducuntur? Erubescant igitur miseri, et in melius insanum suum reforment consilium, prospectentque Ulixem, gentilem hominem, non mutorum carminum, sed mellifluos syrenarum cantus sprevisse
Abbreviated transcription (Latin):
ou sun quales suit quas isti accusant in¬
eptie illust̾um peetaꝵ ⁊ob id quod mx¬
miũ existunabant in nnchilũ ⁊̃ falutũ ẽ
Accamen ut in hoc diraccius ueniam qr
seductores me̾ciũ dicunt esse poetas pͥ ͦ
scire belum cum multi suit qui ex huis
poete fuit qui seduccores sunt mẽciũ
⁊ quis dubitet nullos dite̾ pñt p̃ter
quos student Quos ant̃ scudeant a ccu¬
sacio ip̃ã demonstrat Si deo ꝑlacet de¬
lances huamant ꝓcant᷑ ⁊ mulierculis
ridentibus applaudent oculis amatorias
literulas diccant componũt richumos
⁊ canciũculas excudũt quibus affeccoes
suas ⁊ suspiria exꝓmant ⁊ deficiẽtib
ingemoli uiribus ꝓ oportuno subsidio
ad instructores amatorie artis enolãt
hint catuli ꝓpercii ⁊ nasonis boliuã e¬
noluũt ⁊ ab̾ meptis taliũ suasionibus
lopidis desc̾ptis carmibus ⁊ berborum
facili exornatis contextu tamꝙͣ in hoc
toto nct̾inati pectore uolentes tͣhunt᷑

Expanded text:
ostensum, quales sint, quas isti accusant, inostensum, quales sint, quas isti accusant, ineptie illustrium poetarum, et ob id, quod maximum existimabant, in nichilum resolutum est. Attamen, ut in hoc directius veniam, quia seductores mentium dicunt esse poetas, primo scire velim, cum multi sint, qui ex his poete sint, qui seductores sint mentium? Et quis dubitet? nullos dicere possunt preter quos student. Quos autem studeant, accusatio ipsa demonstrat. Si deo placet, zelantes hi amant, procantur, et mulierculis ridentibus applaudent oculis, amatorias licterulas dictant, componunt rithimos, et cantiunculas excudunt, quibus affectiones suas et suspiria expromant, et, deficientibus ingenioli viribus, pro oportuno subsidio ad instructores amatorie artis evolant. Hinc Catuli, Propertii et Nasonis volumina evolvunt, et ab ineptis talium suasionibus, lepidis descriptis carminibus, et verborum facili exornatis contextu, tanquam in hoc toto inclinati pectore, volentes trahuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hu badeant quib ab eo limiẽ intllcus
concessim est Qn ante̾ eitharista celestꝭ
Dauid soritus dulcedie carminis furo¬
res fedare saulis si suane aliquid̃ si
mellifluũ cecinisti liricũ tnũ carmẽ
abscende Et tn Iob qui labores tuos atq
patiẽtiam la ico carnũe st̃pfisti si
lepidum si oruatũ sit idem fatito una
cum aliis sacris uiris qui ethereo bersu
Diuma cecurẽ misteria Et quod huis d ͦ
dciũ sit Orpheo homero, maromi flat¬
co ⁊ aliis Postꝙͣ eouentũ est ut ĩr̃i¬
ant᷑ qui ditãt impune quĩ seduce̾ mẽ¬
tes honii sit dulcisone lepide acturate
mettas orõnes effunde̾ obaui ⁊ tu
mem becamim Postꝙ̃ͣ dampnant᷑ isti
tempus quod mĩme rebar nobis con¬
cessum est ⁊ locus p̃paratus amplissi¬
mus Scio dicẽt se dixisse peruntiosũ
meptias sonoro scripsisse carmĩẽ ⁊ le¬
gisse Erat fateor addicio hec nõ paru
momẽti in in p̃cedentibus sepius esẜ

Expanded text:
et hi videant, quibus ab eo lumen intellectus et hi videant, quibus ab eo lumen intellectus concessum est! Tu autem, cytharista celestis, Davit, solitus dulcedine carminis furores sedare Saulis, si suave aliquid, si mellifluum cecinisti, lyricum tuum carmen absconde! Et tu, Iob, qui labores tuos atque patientiam heroico metro scripsisti, si lepidum, si ornatum sit, idem facito, una cum aliis sacris viris, qui ethereo versu divina cecinere misteria; et, quod his dico, dictum sit Orpheo, Homero, Maroni, Flacco et aliis, postquam eo ventum est, ut inveniantur, qui dicant impune, quoniam seducere mentes hominum sit dulcisone, lepide, accurate metricas orationes effundere. O Bavi et tu, Mevi, letamini, postquam damnantur isti, tempus, quod minime rebar, vobis concessum est, et locus preparatus amplissimus! Scio, dicent se dixisse perniciosum ineptias sonoro scripsisse carmine et legisse. Erat, fateor, additio hec non parvi momenti, ni in precedentibus sepius esset
Abbreviated transcription (Latin):
flactũ suscipiant persiũ uolteranũ In¬
uenalem aquinatẽ quoꝵ satiricũ crmen
tanto uirtutis impetu in uitra biciososq
nuehit ut eos ext̾imnare bideatur Si
lin ergo plures satis sunt taceãt isti qui
suasdres c̾auim̃ poetas accusant ⁊ rabiẽ
luam mausuecudine doment nec dedig¬
nent᷑ discẽ pͥus ꝙͣ belunit alioꝵ labores
ridendo inditare iudicio Nedũ in alios
sne stolide inquitatis tela comitcuĩt in se
Iunt post lec insidiantes ater¬
rimm poetas esse mẽciũ seductoe̾s
eo q dulcisouo carmĩe lepido ẜmone
accurata atq ornata orõne meptias su¬
as legẽtibus iugerũt ⁊ fic quo nuiximne
oportinũ lectõres seducũt insipidos
Qius iguarus ⁊ qui poetas nõ uiderit
ut ipĩ obiectores ignari sñt nec poe¬
tas uiderũt illustres ⁊ si biderũt inge¬
moꝵ suoꝵ ignauia non intellexerunt
non credet facile hos optune inste scẽq
in poeticũ carmẽ inuehe̾ hoc uideat deꝰ

Expanded text:
Flaccum suscipiant, Persium Vulterranum, IuFlaccum suscipiant, Persium Vulterranum, Iuvenalem Aquinatem, quorum satyricum carmen tanto virtutis impetu in vicia viciososque invehitur, ut eos exterminare videatur. Si hi ergo alii plures satis sunt taceant isti, qui suasores criminum poetas accusant, et rabiem suam mansuetudine doment, nec dedignentur discere, prius quam velint aliorum labores ridendo iudicare iudicio, ne, dum in alios sue stolide iniquitatis tela coniciunt, in se Aiunt post hec insidiantes acerrimi poetas esse mentium seductores, eo quod dulcisono carmine, lepido sermone, accurata atque ornata oratione, ineptias suas legentibus ingerunt, et sic, quo minime oportunum, lectores seducunt insipidos. Quis ignarus et qui poetas non viderit, ut ipsi obiectores ignari sunt, nec poetas viderunt illustres, et, si viderunt, ingeniorum suorum ignavia non intellexerunt, non credet facile hos optime, iuste, sancteque in poeticum carmen invehere? Hoc videat deus,
Abbreviated transcription (Latin):
ludendas frangendasq amoris petulci
cathenas Que insticia atq mumifitenͣ
cirta amicos ⁊ exteros in exhibendis mu¬
neribus bene merias ludis in ãmiuer¬
sario anchisis prĩs a pud acestẽ ꝑact̃
Que prudentia quãta circũspectio
in descensu ad inferos Que genitoris
ademim suasiones ad gliam Q eius in
in̾gendis amicitiis folertia Quã gndis
cõmitas fidesq in consmnandis ꝯcẽptis
Quã pie inppallantis amici lacrune
Que eius ad filiũ ꝑ sepe monita Quid
multa referam assint oro assint hni
in poetitũ riugiotes nomẽ librẽt hiuꝰ
poete berba sinas ponderẽt ⁊ si paciat᷑
ais fruccũ ex huis qui põt expͥmant
Et si deo gratũ erit bidebũt nũquid po¬
eta hic in malam frugem snasor sit ꝓ¬
fecco si rite doũ nouisset ⁊ coluisset un¬
gilius ił fere p̃ter sc̃m eius in uoliuẽ
legẽtur Et si dicant leges nõ pati quẽ¬
quã aꝓpbari testiõ unꝰ uenusiũ insnꝑ

Expanded text:
ludendas frangendasque amoris petulci ludendas frangendasque amoris petulci catenas, que iustitia atque munificentia circa amicos et exteros in exhibendis muneribus bene meritis, ludis in anniversario Anchisis patris apud Acestem peractis, que prudentia, quanta circumspectio in descensu ad Inferos, que genitoris ad eum suasiones ad gloriam, que eius in iungendis amicitiis solertia, quam grandis comitas fidesque in conservandis susceptis, quam pie in Pallantis amici morte lacrime, que eius ad filium persepe monita? Quid multa referam? Assint oro, assint hi in poeticum rugientes nomen, librent huius poete verba, sententias ponderent, et, si patitur animus, fructum ex his, qui potest, exprimant; et, si deo gratum erit, videbunt, nunquid poeta hic in malam frugem suasor sit. Profecto si rite deum novisset et coluisset Virgilius, nil fere preter sanctum eius in volumine legeretur! Et si dicant leges non pati quicquam approbari testimonio unius, Venusinum insuper
Abbreviated transcription (Latin):
quo stꝰ auĩs quidquid isti renendi indices
blaterẽt nõ sũt ut ipĩ uolunt poete t̾m¬
nñ suasores qu̾ymo si sana mẽte ⁊ non
liuore insano ꝑciti eoꝵ legant᷑ boluã ĩ¬
pulsores ĩnemẽt᷑ mit̾ suauissimi ninc
acerrum ꝓ exigentia tempoꝵin uirtu¬
tes Quod ne tãm pantis uerbis uideã
ꝓbasse contẽtus libet aute obstrepẽciũ
oculos apponẽ saltem pauca ex quibus
possint beritarẽ hanc si ueluit agnostẽ
Et omissis homeri monitis qui ob gc̃as
lrãs latimis mina familiaris est si belint
le gant ⁊ ꝑlegant que fĩt in eneida ad
patientiã laborũ emergentiũ exhortatõ¬
nes enee ad socios. Quis ardor illi pulcͤ
ꝑ lblnera mortis ꝓ salute prie fu̾it ¶
erga patrẽ piecas quẽ humeris pardẽ¬
tẽs undiq domos ⁊ ruentia tempła ꝑ¬
que medios hostes ⁊ mille uolantia te¬
la deuexit in tutũ Que in achimemdẽ
hostem clenrẽtia Quod robur aĩ ad il¬

Expanded text:
quo fert animus, quicquid isti reverendi iudices quo fert animus, quicquid isti reverendi iudices blaterent, non sunt, ut ipsi volunt, poete criminum suasores; quin imo, si sana mente et non livore insano perciti eorum legantur volumina, impulsores invenientur nunc suavissimi nunc acerrimi, pro exigentia temporis, in virtutes! Quod ne tam paucis verbis videar probasse contentus, libet ante obstrepentium oculos apponere saltem pauca, ex quibus possint veritatem hanc, si velint, agnoscere. Et, omissis Homeri monitis, qui ob Grecas licteras Latinis minus familiaris est, si velint, legant et perlegant, que sint in Eneida ad patientiam laborum emergentium exhortationes Enee ad socios, quis ardor illi pulchre per vulnera mortis pro salute patrie fuerit, que erga patrem pietas, quem humeris per ardentes undique domos et ruentia templa, perque medios hostes et mille volantia tela devexit in tutum, que in Achemenidem hostem clementia, quod robur animi ad il
Abbreviated transcription (Latin):
saice deus quid ignari deũri sunt si
sic alias eruditus homo annuis gͣuis ⁊
aũtte loquiitus ẽ Poterat ne loqͥ stultiꝰ
ab insano uellem ego stire si no uiderũt
si non cognonerũt si maioribz batant
In censores egregii unde poetas c̾miͫ
suasores agnostũt Quũ cuta eis in¬
coginta latrãt Quid non ydonei indi¬
cẽs de incogͣtis laturi sueam̃ rost̃ ꝯstẽdũt
Qui indum mandita s nec requisita ꝑ¬
te suiãs fulminant forte inquient sacͦ
inspirante spũ tam senerũ se ĩ poetas
ferre decretũ possibile dicerẽ si credem̃
sc̃m̃ spiritũ tam spurcidas nedum mħi¬
tare s intrare aias O scelus impĩ e
execrabile malũ O decestanda temeritas
andere cecũ natũ in ꝓpaculo de colorib
ferre finam̃ Sic oliui ut isti p̃sides bene¬
randi faciũt audiui phoroneũ apudargi¬
uos ligurgum apud lacedemones mino¬
em apud cretenses ⁊ a pud mirmdoyes
eacũ factitare solitos Sed ut eo ueniani

Expanded text:
sancte deus! Quid ignari dicturi sunt, si sancte deus! Quid ignari dicturi sunt, si sic alias eruditus homo, annis gravis et autoritate, locutus est? Poterat ne loqui stultius ab insano? Vellem ego scire, si non viderunt, si non cognoverunt, si maioribus vacant hi censores egregii, unde poetas criminum suasores agnoscunt? Quid circa eis incognita latrant? Quid non ydonei iudices, de incognitis laturi sententiam rostra conscendunt? Quid nedum inaudita, sed nec requisita parte sententias fulminant! Forte inquient Sacro inspirante Spiritu tam severum se in poetas ferre decretum. Possibile dicerem, si crederem Sanctum Spiritum tam spurcidas nedum inhabitare, sed intrare animas. O scelus impium, o exacrabile malum, o detestanda temeritas, audere cecum natum in propatulo de coloribus ferre sententiam! Sic olim, ut isti presides venerandi faciunt, audivi Phoroneum apud Argivos, Lygurgum apud Lacedemones, Mynoem apud Cretenses, et apud Mirmidones Eacum factitare solitos. Sed, ut eo veniam,
Abbreviated transcription (Latin):
arbitret᷑ me rñsum hoc futuꝵ ex medica¬
tione fruuola uatitinari confiteor qm̃ in
hoc a certissima qiectura deducor audiui
iam dudini int̾rogatiomi simili nõmillos
etiam fastidiosius rũdences Et ꝙ michi¬
granius sunit uirũ quẽdam ecate uenabilẽ
tem ẜ motu ꝓp̾o longe execrabilius obło¬
quẽtem Non mentiar deus nouit rexineli¬
te Erat ut tũc uisum erat uir iste ado
poetia noĩs hostis infestus ut illũ nõ nͥ
scomathans ꝓ ferre uideret᷑ qd ebi minꝰ
honestati sue oportimũ erat oñdit Nã
mane quedam in gnali studio nr̃õ legẽs
in t̾atedra sacrũ Iołus elbangeliũ audi¬
tarib młtis cum fortinto in hoc mci¬
disset nomẽ accensa facie flãmeis oculis
⁊ altiori solito uoce totus frendens młta
in poetas enormia dixit Et postremo
ut enis apparet insticia inquit ⁊ fe̾ pͥura¬
menco firmauit se neq uidisse net unꝙͣ
aliquẽ ex poetaꝵ libris bide uoluisse O

Expanded text:
arbitretur, me responsum hoc futurum ex meditaarbitretur, me responsum hoc futurum ex meditatione frivola vaticinari, confiteor, quoniam in hoc a certissima coniectura deducor. Audivi iam dudum interrogationi simili non nullos etiam fastidiosius respondentes, et, irum quendam, etate venerabilem tem, sed motu proprio longe exacrabilius obloquentem. Non mentior, deus novit, rex inclite! Erat, ut tunc visum est, vir iste adeo poetici nominis hostis infestus, ut illud non nisi stomachans proferre videretur, quod, ubi minus honestati sue oportunum erat, ostendit. Nam mane quodam in generali studio nostro, legens in cathedra sacrum Iohannis Evangelium auditoribus multis, cum fortuito in hoc incidisset nomen, accensa facie, flammeis oculis, et altiori solito voce, totus frendens multa in poetas enormia dixit; et postremo, ut eius appareret iustitia, inquit et fere iuramento firmavit, se neque vidisse, nec unquam aliquem ex poetarum libris videre voluisse. O
Abbreviated transcription (Latin):
credẽ si uidissent in tam scolidã sinãm
non benissens Arbitror camẽ ex quõne
tali hos scelus sceleri addituros Neq̃¬
ut erũ tatẽ tanto paurẽ tenentur
ne ob tatit᷑nitatẽ minꝰ om̃a nouisse
credant᷑ ditentq elata facie totis loquẽ¬
tes buctis ⁊ oni frontis ãmoto ruboe
quasi ex hoc sume landandi beniant
Qudhas migas bideriiꝰ naph. nec
uidimanet bidisse bolumꝰ maioribꝰ ope¬
ram damus O bone deus ab et̾ no opetuo
si belis pausam simie potes ⁊ si dnuim¬
tatis tue appeterent oculi posses ĩ sõp̃nũ
ire si belles rem cuam isti curãt tibinoe¬
tes insompnes hui ducũt tibi suos fudo¬
res impendunt p̾uiũ quippe mobile mo¬
ueant reor dum maioribus operã p̃stãt
magnũ est multũ est ⁊ talm̃ si pateris
dignus labor O ignaue homĩ mẽtes nõ
aduertũt dum alios tam prudent̾ floca
fatiũt ꝙͣ misere suam ignorãtiã detegũt
Possimu eteni nos si stultiores eis non

Expanded text:
credere, si vidissent, in tam stolidam sententiam credere, si vidissent, in tam stolidam sententiam non venissent ? Arbitror tamen ex questione tali hos scelus sceleri addituros; nequeunt enim tacere, tanto pavore tenentur, ne ob taciturnitatem minus omnia novisse credantur, dicentque elata facie, totis loquentes buccis, et omni frontis amoto rubore, quasi ex hoc summe laudandi veniant: Quid has nugas viderimus? Uaph! nec vidimus, nec vidisse volumus, maioribus operam damus! O bone deus, ab eterno opere tuo si velis pausam summere, potes, et, si divinitatis tue appeterent oculi, posses in somnum ire, si velles, rem tuam isti curant! Tibi noctes insomnes hi ducunt, tibi suos sudores impendunt! Primum quippe mobile moveant reor, dum maioribus operam prestant... Magnum est, multum est, et talium, si pateris, dignus labor! O ignave hominum mentes, non advertunt, dum alios tam prudenter flocci faciunt, quam misere suam ignorantiam detegant! Possumus etenim nos, si stultiores eis non
Abbreviated transcription (Latin):
cum nemo sit tempestate hac ado̾ demẽs
unẽculus aut simplex puella que mo¬
nente illecebri appetitu ingeniũ longe
ut in ad ueniat qd exoptat acutiora
non nouerit ꝙͣ is qui se taliũ p̃ceptorẽ
fore pcipnũ arbitratus est doceat Si
igitur minꝯ hn quos non nũ ꝙꝙabiciẽdos
diximꝰ honestatẽ facultatis poetice quid
alii splendido rubore conspicui hant ĩcrẽ
merue notam et una cum turpibus ac¬
cusari Equidẽ patiendum nõ est ⁊ ob id
ut pateat cur ab hiis accusent̃ illustres/
queso dicant nũquĩ homeri carmẽ nꝙͣ
legerunt nĩqud exiodu uirgilii oracii
Inmenalis ⁊ alioꝵ homõi pluriũ Et si se
legisse fateant᷑ expͥmant quorsũ has c̾rm¬
nũ suasiones ĩuenerĩt ut ip̃i uidentes ꝙr
nondũ uidimiꝰ cũ eis male meritos cõ¬
dempnemꝰ Actanre negare suꝑfluũ est
Quis autẽ accusatõe audita non ꝑcipiat
qr mĩquã legerĩt cum liquido debeaiuꝰ

Expanded text:
cum nemo sit tempestate hac adeo demens cum nemo sit tempestate hac adeo demens iuvenculus aut simplex puellula, que, movente illecebri appetitu ingenium, longe, ut in id veniat, quod exoptat, acutiora non noverit quam is, qui se talium preceptorem fore precipuum arbitratus est, doceat. Si igitur minus hi, quos non nunquam abiciendos diximus, honestatem facultatis poetice servavere, quid alii, splendida honestate conspicui, hanc incurrere meruere notam, et una cum turpibus accusari ? Equidem patiendum non est ! Et ob id, ut pateat, cur ab his accusentur illustres, queso dicant, nunquid Homeri carmen unquam legerint, nunquid Exiodi, Virgilii, Oratii, Iuvenalis, et aliorum huius modi plurium; et, si se legisse fateantur, exprimant, quorsum has criminum suasiones invenerint, ut ipsi videntes, quod nondum vidimus, cum eis male meritos condemnemus. Attamen rogare superfluum est! Quis autem, accusatione audita, non percipiat, quia nunquam legerint, cum liquido debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ mulierẽ indutã uarietate aliqũ
currũ aliqũ nam̃ aliqũ archam donũ
templum ⁊ hmõĩ bocari sacra demõftñt
uoluĩa Quod ⁊ de uirgine gemt̾ee ⁊
de huãm goneris hoste menũ legisse
Cepissune de nonui multiplicitate qsa
dicam hẽd istũd idem iñabilia fe ipõ
nrõo deo art̾ bnũtur ⁊ totidem marie
birgiu atq eccłie ⁊ hec nõ absqꝙ iistio
facca sunt situti nec porte feterunt
Quid ergo madu̾tentes lu ruguit̃ li¬
nore quidem impellente stare nõllent
ħ̾n suasores t̾minũ poetas aff̃¬
man̾t Qua in accusatione si distigne¬
rent forsan ꝓ parte concedem eos esse
uictores Constat eni satis nt nõ nullos
iam dudimi inhonestos fuisse comicos
sen eoꝵ scelesto sit suadente in genio seu
sit euo tũt exquirẽte corrupto Recõ
⁊ nasonẽ pelignũ clari s lascimẽtis
ingemii poetã artis amatorie compo¬
sinsse librũ In quo et si multa suadẽat᷑
nepharia nł taniẽ minꝰ oportimũ

Expanded text:
ando mulierem indutam varietate, aliquando currum, ali quando navim, aliquando arcam, domum, templum et huius modi vocari sacra demonstrant volumina, quod et de Virgine genitrice et de humani generis hoste memini legisse sepissime. De nominum multiplicitate, quod dicam, habeo istud idem! Innumerabilia fere apud nostros deo attribuuntur, et totidem Marie virgini atque ecclesie, et hec non absque misterio facta sunt, sicuti nec poete fecerunt. Quid ergo inadvertentes hi rugiunt? Livore quidem impellente, stare nollent,sores criminum poetas affirmant. Qua in accusatione si distinguerent, forsan pro parte concederem eos esse victores. Constat enim satis non nullos iam dudum inhonestos fuisse comicos, seu eorum scelesto sic suadente ingenio, seu sic evo tunc exquirente corrupto; nec non et Nasonem Pelignum clari, sed lascivientis ingenii poetam, Artis amatorie composuisse librum, in quo, et si multa suadeantur nepharia, nil tamen minus oportunum,