comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
geometrice et uocabulo eius
ris et celi. ⁊ aeris spatia metiunt᷑. Nam ꝓuocati
studiosi ceꝑunt pꝰ terre dim̃sionẽ ⁊ celispacia
q̃rere. qnͣto int̾uallo luna at̾ris aluna sol ip̃e
distaret.⁊ usq ad u̾ticem celi qnͣta se m̃sura
distendet. Sicq int̾ualla ip̃a celi orb̾q ambitũ
ꝑ num̾um stadioꝵ rõne ꝓstabili distinx̾unt. S
qr ex t̾re dim̃siõe ħdisciplina cepit exinitio sui
⁊ nomĩ seruauit. Nam geometͥa de t̾ra ⁊ de m̃su¬
ra nũcupata ẽ. Terra enĩg̾ce ge uocatur. metͣ
m̃sura. huiꝰ discipline ars ꝯtinet in se liniam̃¬
ta. int̾ualla. magnitudines. ⁊ fig᷑as. ⁊ in figis
dimensiones.⁊ nuni̾os. De quadripertita dun¬
sione geometrie. ooo¬
eometͥe qͣdriꝑtita diuisio est in planũ
in magnitudinẽ num̾abilẽ. in magni¬
tudiem rationalem.:⁊ in figuas solidas. Plane figeͣ
sunt. q̃ longitudine. ⁊ latitudine ꝯtinent᷑. que st̃
iuxta platonẽ num̾o .uͭ. Num̾abilis magnitudo

Expanded text:
geometriae et vocabulo eius ris et celi et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studiosi, ceperunt post terre dimensionem et celi spatia querere, quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret et usque ad verticem celi quanta se mensura distenderet. Sicque intervalla ipsa celi, orbisque ambitum per numerum stadiorum, ratione probabili distinxerunt: sed quia ex terre dimensione hec disciplina cepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim grece ge vocatur, metra mensura. Huius discipline ars nta, intervalla, magnitudines et figuras, et in figuris dimensiones et numeros. De quadripertita divisione geometriae . Geometriae quadripertita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem, et in figuras solidas. Planae figurae sunt, quae longitudine et latitudine continentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Gaudia. alacͥtas. Gaudium & leticiam sto¬
ici. sic distingunt. Gaudium qͥppe aiint eẽ
elationem animi inhis que digna sunt exul¬
tantis. leticiam uͦ effrenatam animi elatioẽm
que modum nesciat. ⁊ in his qͦ que uitio mix¬
ta st̃ letetur. Unde ꝙ scͥptura. Non est gaud̾e
gentes sunt. a meridie usq oceanum hesꝑium.
ꝑ uagantes. his nomen gauloen insula dedit.
que est iuxta ethiopiam. uͥ nec serpens nasci¬

Expanded text:
 latriam. Inter gaudium et laetitiam. Stoici sic distinguunt: gaudium quippe esse aiunt elationem animi in his quae digna sunt exultantis, laetitiam uero effrenatam animi elationem, quae modum nesciat, et in his quoque quae uitio sunt mixta laetetur. Vnde et Scriptura: «Non est gaudere gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nasci
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ nec uxoris frat̾ Gallum. gallic̃. ⁊ gallicanũ¬
ita distinguitur. Gallũ ingallia natum. Galli¬
cum. ex gallica natũ. Gallicanũ: qͥcqd ex gallia
affert. Gallus. a castratiõe uocatur. Int̾ cet̾as enĩ
anes huic soli testicłi adimuntur. uet̾es em̃
abscisos gallos uocabant. Sicut autẽ aleone le¬
ena.⁊ sic̃ adracone dracena. ita & agallo galli¬
na. Cuiꝰ m̃bra ut fert̃ quidam auro liquescen¬

Expanded text:
e nomen, nec uxoris fratum. Gallum in Gallia natum, Gallicum ex Gallia latum, Gallicanum quod aliquid ex Gallia afferaves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescen
Abbreviated transcription (Latin):
Gelu. glatie. Gelu dictum qd̾ eo stringatur tellus.
b̃e enĩ terra dr̃ Tunc autẽ maiori gelu stringit᷑
marinoꝵ antẽ gen̾a gẽme secunt᷑. q̃ młtum auro
rupe caucaso. fabłe ferunt ꝓmetheum pͥmũ
fragm̃tum saxi euis inclusisse ferro ac digito.
cͥcumdedisse. huiꝰq initiis cepisse anulum atꝙ
genimam. Gn̾a gẽmarum innum̾abilia eẽ tra¬
duntur. e qͥb nos ea tm̃ que pͥncipalia sunt siue
dictum est. qd̾ instar gũmi lucent. Preciosi la¬
pides ideo dicti sunt. qͥa care ualent. siue aui
libꝰ discerni possint seu qd̾ rari sint. Omne enĩ
qd̾ rarum est magnũ ⁊ p̾ciosũ uocat᷑. sic̃ ⁊ in samu¬
elis uolumine legr̃. Et sermo dnĩ p̾ciosus erat

Expanded text:
gelata aqua. Gelus autem quod eo stringatur tellus; γῆ quippe terra dicitur. Tunc autem maiori gelu stringitur marmorum genera gemmae sequuntur, quae multum auro rupe Caucasi. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi ejus inclusisse ferro, ac digito circumdedisse iisque coepisse annulum atque gemmas. 2. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus 264 nos ea tantum quae principalia sunt, sive vocatae, quod instar gumi transluceant. 4. Pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur: E sermo Domini pretiosus erat
Abbreviated transcription (Latin):
Gallia acandore popłi nũcnpata ẽ. Gala enĩ g̾¬
ce lac dicitur. Montes enĩ. ⁊ rigor celi ab eapar¬
te solis ardorẽ excludt̃. qͦ fit ut candor cor¬
poꝵ non coloretur. Hanc ab oriente alpiũ
iuga tuentur. ab occasu occeanus includit.
a meridie p̾rupta pirenei. a septemtͥone
rheni fluenta. atq germania. cuiꝰ initiũ
belgia finis aquitana est regio gleba ub̃i
ac pabulosa.⁊ ad usum animantiũ apta. flu¬
minib qͦ & fontib irrigua. ꝑfusa duobꝰ mag¬
nis rtheno ⁊ rodano fluiuis. Belgis autẽ ciuitaᷤᷤ
est gallie. aqͣ belgica ꝓuincia dicta est. sisal¬
pina qͥa citra alpes. Tñsalpina: qͥa transalpes. cõ¬
tra septẽtrionem. Retia uͦ qd̾ sit uixta rhenũ.
aqͥtania autẽ ab obliqͥs aqͥs lig̾is flumĩs appel

Expanded text:
Gallia a candore populi nuncupata. Gala enim GrGallia a candore populi nuncupata. Gala enim Graece lac dicitur. Montes et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt. Quo fit, ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium iuga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania; cuius initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi ac pabulosa et ad usum animantium apta, fluminibus quoque et fontibus rigua, perfusa duobus magnis Rheno et Rhodano fluviis. Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem a
Abbreviated transcription (Latin):
patio. Galli a candore corporis. nt̃cupati st̃. Ga¬
la enĩ grece lac dr. Unde & sibilla sic eos ap¬
pellat. cum ait dehis. Tunc lactea colla auro
nectuntur. scd̾m diu̾sitatem enim celi. ⁊ faci¬
es hominum.⁊ colores ⁊ corporum quantita¬
tes & ammoꝵ diu̾sitates existunt. Inde roma¬
nos graues. grecos leues affros. uersipelles.
gallos natura feroces atq acͥores ingenio ꝓ¬
uidemus. qd̾ natura climatum facit. Galli
autẽ senones antiqͥtus denones dicebant᷑.
qd̾ lib̾um hospitio recepissent. Postea.⁊.
oriente limitẽ fluminis theni & germa¬
niam ab euro alpes appeninas a meridie.
ꝓuintiã narbonensem ab occasu. lugilunẽ¬
sem a circio oceanũ britannicum a septẽ¬
tͥone britanniã insulã.
lugdunensis duct̃a ꝑ longum. ⁊ ꝑ angustũ
inflexum aquitaniam ꝓuinciam semicm¬
git. ħ ab oriente ht̃ belgicam. ameridie par¬
tem ꝓunicie narbonensis. qua arelas ciuitaᷤᷤ
sita est. mari gallico rodani flum̃ accipit᷑.

Expanded text:
tur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animorum diversitates existunt. Inde Romanos graves, Graecos leves. Afros versipelles, Gallos natura feroces, acriores ingenio pervidemus; quod natura climatum facit. Galli autem Senones, antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent: postea x oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro Alpes Poeninas, a meridie prouinciam. Narbonensem, ab occasu prousem, a circio oceanum Britannicum, a septentrione Britanniam insulam. GALLIA LVGDVNENSIS, ducta per longum et per angustum inflexa, Aquitanicam prouinciam semicingit. Haec ab oriente habet Belgicam, a meridie partem prouinciae Narbonensis, qua Arelas ciuitas sita est et mari Gallico Rhodani flumen accipi
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo u̾bosus appellat᷑. Accedente leticia. nec
uolens. nec ualens tacere. sũptũ nom̃ agͣtulis
auib que importuna loquacitate semꝑ stre¬
punt. nec unꝗͣ quiescunt. Garrulus ineptus.
cium salsus. qui olim conficiẽbatur ex pisce
quem greci garon uocabant. Et quãuis nc̃ in¬
finito gn̾e piscium fiat. nom̃ tam̃ pͥstinum
retinet. a qͦ initium sumpsit. Gas. astus. Gafion.¬

Expanded text:
ulgo verbosus appellatus, accedente laetitia, nec valens, nec volens tacere. Sumptum nomen a graculis avibus, qui importuna loquacitate semper strepunt, nec unquam quiescunt. Ganeo, cium salsus, qui olim conficiebatur ex pisce quem Graeci γάρον vocabant; et quamvis nunc ex infinito genere piscium fiat, nomen tamen pristinum retinet a quo initium sumpsit. Liquamen
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiꝰ. quẽ phison sancta scͥpt᷑a ꝯmemorat.
exiens de ꝑadiso ꝑgit ad indie regiones. Dictꝰ
aut̃ phison .i. cat̾ua. qͥa decẽ fluminibꝰ mag¬
nis sibi adiunctis impletur ꝙ efficitur unꝰ.
Ganges autẽ uocatꝰ a rege gangaro indie. fert᷑
autẽ nili mͦ exaltari.⁊ suꝑ orientis t̾ras erum

Expanded text:
fluvius, quem Phison sancta Scriptura cognominat, exiens de Paradiso pergit ad Indiae regiones. Dictus autem Phison, id est caterva, quia decem fluminibus magnis sibi adiunctis inpletur et efficitur unus: Ganges autem vocatus a rege Gangaro Indiae. Fertur autem Nili modo exaltari, et super Orientis terras erum
Abbreviated transcription (Latin):
popłi africe. ꝓpe cirenas inhabitantes. agara¬
mante rege apollinis filio noĩati.qͥ ibi ex suo
noĩe garama opidum ꝯdidit. Sunt autẽ ꝓxi¬
garamantes. Extremi autẽ quia seui. ꝙ aconsor¬
tio humanitatis remoti. Garamantis regionis
caput garam oppidum fuit. Est autem int̾
cirensem ethiopum. ubi ẽ fons qui friget ca¬
lore diei. ꝙ calet frigore noctis. Garganus mois¬

Expanded text:
populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem proxiGaramantes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
tici. uideorum dicti. eo quod de gen̾e abrahe se
cẽ gloriant᷑. Nam cum in babiloniã uenisset
popłs dei pleriq relinqñtes uxores suas babi¬
lonicis mulieribꝰ adheserunt. Quidam autẽ
isrłiticis tm̃ ꝯuigiis contenti uł ex eis geniti
dum reu̾si eẽnt de babilonia diuiserunt se ab
omni popło. ꝙ assumpserunt fibi hoc nom̃ iactan
tie. Genitalia corporis partes sunt. ut nom̃ ip̃m
docet gignende sobolis. acce ꝑunt uocabłm. qd̾
his ꝓcreatur.⁊ gignitur. hec et pudenda ꝓu̾ec̃¬
dia. siue a pube. Unde ꝙ indum̃to oꝑiuntur.
Dicunt᷑ au tem ista. ⁊ inhonesta quia non hñt
eam sp̃em decoris. sicut m̃bra que in ꝓmptu
locata sunt. Idem & ueretrum. quia uiri est
tantum. siue qd ex eo uirus emittitur. Nlam
uirus ꝓpͥe dr̾ humor ftuens a natura uiri. Ge

Expanded text:
tae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientur. Nam cum in Babylonia venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactant. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Te
Abbreviated transcription (Latin):
mina. Nam galeros coruim dr. Cassidamaut̃
a tuscis nominatam. Illi enĩ galeam casim
dore dicti. unde ⁊ galli. reliqͥs enĩ spanie po¬
pulis candidiores existũt hii g̾cã sibioriginẽ as¬
sert̃. unde ꝙ naturali ingenio callent. Siquidẽ
pꝰ finẽ tͦiani belli teucrũ morte acaicis frĩs
inuisũ. patͥ thelamonio dũ non reciꝑetur
in regnũ cyprũ concessisse ibiq urbem noĩe
antiquam pat̾e salaminã condidis se. Inde ꝙ
galliciam ꝓfectus expositis sedibuᷤᷤ ex loco gñ¬
ti nom̃ dedisse. Gallicum uentum hispani uo

Expanded text:
oreo. Nam galeros coreum dicitur. Cassidam autem a Tuscis nominatam: illi enim galeam cassim dore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminamo condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae,
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. in sicilia gagatis flum̾is fluore reiestꝰ.
uñ & nominatus licꝙ inbͥtannia sit płimꝰ.
Est autem niger. planus. leuis. ⁊ ardens. igni
admotꝰ. fictilia ex eo scͥpta non delentur. incen¬
sus serpentes fugat. demoniacos ꝓdit. uͥgini¬
tatẽ deprehendit. Mirum quia accenditur aqͣ.

Expanded text:
tus est in Cilicia, Gagatis fluminis fluore rejectus. Unde et nominatus, licet in Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur, incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit: mirum quia accenditur aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
haste longissime sunt. quibus etiam uc̃ ar¬
marici urentes hoc nom̃tribuunt. Quidã
ita etiam gladios sigc̃ari putant. fragmea
gladiꝰ. ex utraq parte acutus quã uulgo spa¬
tam uocant. Machera autẽ gladius. ex una parte
acutꝰ. franci: a quodam ꝓͥo duce uocari putant᷑¬
alii eos aferitate moꝵ nũcupatos existimant.
St̃ enĩ millis mores inconditi. & nat᷑alis fero¬

Expanded text:
hastae longissimae sunt quibus etiam nunc Armorici utentes hoc nomen tribuunt; quidam ita etiam gladios significari putant. Cappagladius ex utraque parte acutus, quam uulgus spatam dicunt, machera autem gladius est longus, ex una parte acutus. Alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis fero
Abbreviated transcription (Latin):
uitas italie. Gabriel hebraice in nr̃am linguã
u̾titur fortitudo dĩ. U enĩ potñtia diuina. uł
fortitudo manifestatur. gabel mittitur. Uñ
de mundo. Gabͥel uenit ad mariã. ut illuman¬
nuntiaret. qͥ ad debellandas aereas potestates
humilis uenire dignatus est. Gades oppidum¬

Expanded text:
ur. 10. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. 11et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilis venire dignatus est. 12. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
turia ꝯdid̾unt. Gadis insula in fine pͥouintie
boetie sita. que diriit europam. ab africa. in
qͣ ħculis columpne uisuntur. & unde tyrrem
maris faucib oceani estus immittitur. Est aut̃
acontinenti t̾ra centum uiginti passib diuisa.
quã tyri arubomari ꝑfecti occupantes. in lig
sit mari. Nascitur mea arbor similis palme.
cuiꝰ gũmis infectum uitrum ceraunium gẽ¬
mani reddit. Gaditamim fretũ. agadib dic¬
tum. uͥ pͥmũ ab occeano maris magni limen
aꝑitur. Uñ ꝙ hercules cum gadib ꝑueniss co¬
lũpnas ibi posuit. sꝑans ibi ẽẽ orb̾ terrar̃ finẽ.

Expanded text:
rant. Gadis insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus inmittitur. Est autem a continenti terra centum viginti passibus divisa, quam Tyrii a Rubro profecti mare occupantes in lingusit mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem.
Abbreviated transcription (Latin):
tres furias eẽ feminas. cͥnitas serpentibꝰ ꝓpt̃
tres affectus qui in ammis hoĩum multas ꝑ¬
turbationes gignunt. ⁊ int̾dum cogunt ita
delinquere. ut nec fanus. nec ꝑiculi eis respec¬
tum hr̾e ꝑmittant. Ira que uindictam cupit.
Cupiditas. q̃ desid̾at opes. libido q̃ appetit uo¬
luptates. Que ideo furie appellant᷑. qd̾ stimuł
suis mentẽ feriant. ꝙ qͥ etam eẽ non sinant.

Expanded text:
tres Furias feminas crinitas serpentibus, propter tres affectus, quae in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt ita delinquere, ut nec famae nec periculi sui respectum habere permittant. Ira, quae vindictam cupit; cupiditas, quae desidluptates. Que ideo furie appellantur, quod stimulis suis mentem feriant et quietam esse non sinant.
Abbreviated transcription (Latin):
tim. secretim. furtũ est aliene rei clandesti¬
na ꝯtrectatio. a furuo .l. a fusco uocatũ. qͥa in
obscuro fit. furtum autẽ capitale cͥmen apd̃
maiores fuit. ante penã quadrupli ꝓuasio
est rei aliene inanifesta p̾sũptio. furtum
autẽ earuindem rerum fit de loco ad locum
indie. egyptii. mauri. ethiopes. furuum
enĩ nos nigrũ dicimꝰ. unde ꝙ fures. qͥ in
obscuro latent. ⁊ forui. furui enĩ nigri. fur¬

Expanded text:
t eluere. Furtum est rei alienae clandestina contrectatio, a furvo, id est fusco vocatum, quia in obscuro fit. Furtum autum capitale crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. Pervasio est rei alienae manifesta praesumptio. Furtum autem earum rerum fit, quae de loco in locum Indi, Aegyptii, Mauri, Aethiopes. Furuum enim nos nigrum dicimus. Vnde fures, qui in obscuro latent, et forni. Furni enim nigri. F
Abbreviated transcription (Latin):
nib feriuntur. appellati qd prefixi infossis
stent. qͦs palos rustici uocant fusũ solidatũ.¬
est. Tria autẽ fata fingunt pagani incolo ꝙ
fuso digitisq filũ ex lana torquentib ꝓpt̾ tͥa
temꝑa. Pret̾ito. qd̾ infuso iam netum ẽ. atq in¬
fut᷑o in lana q̃ colo implicata ẽ. ꝙ. qd̾ adhuc ꝑ

Expanded text:
nes feriuntur, appellati quod praefixi in fossis stent, quos palos rustici vocant. 17. Vect. Tria autem fata fingunt in colo et fuso, digitisque fila ex lana torquentibus, propter tria tempora: preteritum, quod in fuso iam netum et infuturum in lana, que colo implicata est
Abbreviated transcription (Latin):
minantur. furca dicta qͣsi ferens caput. Sus¬
penusum enim.⁊ strangulatũ eo examinat.
s patibłi minorest pena. qͣm crucis. Nã patibłm
suspensos statim examinat. Crux autẽ susfixoᷤᷤ.
olim qͥ obleue delictum cogebatur ad hominis
ignominiã magis quã supplicii causa furcã
cͥca uiam ferre p̾dicans peccatũ suũ. ꝙ mon̾e
cet̾os ne qͥd simile peccarent. furcille dicte eo¬

Expanded text:
m vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos olim qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simile peccarent. Futilis,
Abbreviated transcription (Latin):
iam in alia re soleret intelligi. qͦ corda hõĩũ
uolumꝰ inclinare. rõnabilit̾ possimꝰ afando
fatũ appellare. Non enĩ abnuere possumꝰ¬
ẽ intelligitur immobilit̾. hoc ẽ incõmuta¬
que fut᷑a. ⁊ que ip̃e facturꝰ. Tria aut̃ fata fin¬
gunt incolo et fuso digitisq filum et lanã
torquentib ꝓpt̾ tͥa tempora. Pret̾ito qd̾ infu¬
so iam netum atq inuolutũ ẽ. Presens. qd̾
int̾digitos uentis traicitur fut᷑m inlana q̃
colo implicata ẽ.⁊ qd̾ ad huc ꝑdigitos uentis
ad fusum tanꝗͣ p̾sens ad p̾teritum traiciend̾
uocabant. fatũ uͦ qd̾ appositum singulis et sta¬
tutum erat. Ut puta. fata eẽ dicebant qd̾ naᷤᷤ¬
cimur. ⁊ qd̾ occidimur. fortunã qͥcqͥd in uita
uarietatis accidit. ħ et alia sunt gñtilium¬
fabulosa figm̃taq int̾pretata. sic hñt ut ea
non intelligant. dampnabilit̾ tñ adorent. fatur.¬

Expanded text:
si hoc nomen iam in alia re soleret intellegi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possumus a fando fatum appellare. Non enim abnuere possummutasunt, et quae ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo et fuso digitisque filum ex lana torquentibus, propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso iam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos neentis traicitur: futurum, in lana quae colo inplicata est, et quod adhuc per digitos neentis ad fusum tamquam praesens ad praeteritum traiciendum , fortunam uocabant; fatum uero quod adpositum singulis et statutum erat, ut puta, fati esse dicebant quod nascimur et quod occidimus, fortunae quidquid in uita uarietatis acciderit. fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorent. Fatu
Abbreviated transcription (Latin):
frica. ⁊ hispania parietes e terra appellant. qm̃
nib om̃ĩq cem̃to fortiores. forme ꝓpħe. forme¬
imagines. forme u̾boꝵ ideo dicte. qd̾ nos adu¬
nã ꝗͣꝙ rem informent. ꝑ has enĩ ostendimꝰ qͥd
agamus. Nam meditatiua dita est. a meditan¬
tis sensu ut lecturio i. legẽ uolo. Incratiua pꝰ
meditationẽ ab inchoantis inditio. ut calesco.
freqñtatiua. a sepiꝰ freqñtando. Ut lectito. cla¬
mito. Forme enĩ sensum tenent modi decdina¬
tionẽ. Nã nescis qͥd sit declinatio. nͥ pͥꝰ didic̾is.
qͥd sit sensus. fõrmica aĩal exiguũ. que maiora¬
sius adhibet uirib neq seruitio adoꝑandum
coacta. s spontaneo ꝓposito p̾spiciente futura
alim̃toꝵ subsidia sibi p̾stitit. hec enĩ millã¬

Expanded text:
frica et Hispania parietes e terra appellant, quoniam nibus omnique caemento fortiores. Sepes ma. Formae verborum inde dictae eo, quod nos ad unamquamque rem informent. Per has enim ostendimus quid agamus. Nam Meditativa dicta est a meditantis sensu, ut 'lecturio', id est legere volo. Inchoativa post meditationem ab inchoantis indicio, ut 'calesco'. Frequentativa a saepius agendo, ut 'lectito', 'clamito'. Formae enim sensum tenent, modi declinationem. Nam nescis quid sit declinatio, nisi prius quid sit sensus. Modisuis audet uiribus neque seruitio ad operandum cogitur, sed spontaneae proposito prospicientiae futura alimentorum subsidia sibi praestruit. cui
Abbreviated transcription (Latin):
funde. qiͣ fluere. plorare. cũ uoce flere. Nlã¬
g̾ẽ cum lacͥmis pectus aut faciem tund̾e. lu¬
gere. cum aliqͥb dictis miserabilib flere. Me¬
reri. cũ silentio dolere. lugẽ. etiã cũ habitꝰ
mutatione. Lacͥmas aut̃ alac̾atione m̃tisdic¬
tas. lugentes uͦ dicti. qi luce egentes. uñ ⁊ luc¬

Expanded text:
fundere quasi fluere, plorare quasi cum uoce flere, plangere cum lacrimis pectus aut faciem tundere, lamentare cum aliquibus dictis miserabilibus flere. Merere cum silentio dolere, lugere etiam cum habitus mutatione. Lacrimas autem a laceratione mentis dictas. Lugentes uero dicti quasi luce egentes, unde et luc
Abbreviated transcription (Latin):
clamidẽ. frigiꝰ lapis. ex loco traxit uocabłm. nascitur
em̃ infrigia. colore pallidus. mediocͥter grauis. Est
autẽ gleba pumicosa uritur antea uino ꝑfusus.
latꝰq follib. donec rubescat. ac rursus dulci umo
extinguitur t̾nis uicibꝰ tinguendis uestib tm̃ u

Expanded text:
a. 9. Phrygius lapis, ex loco traxit vocabulum. Nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus, flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulci vino exstinguitur, trinis vicibus, tingendis tantu
Abbreviated transcription (Latin):
re. frigia dicfa. a frigia eropis filia. ħ ⁊ darda¬
nia. a dardano iouis filio dicta. De qͦ omerꝰ ait.
fectus de chorinto ciuitate pͥmꝰ uenit infrigiã.
Est aut̃ regio tͦiadis suꝑiecta. ab aqͥlonis parce
galatie a meridiana ẽ uicina licaonie. Aborien¬
te. lidie adheret. ab occidente. elles ponto mari
t̾mi natur. huiꝰ regio tͦia est. quã ex suo nõie ap¬
pellauit tros troianoꝵ rex ganimedis pater.
Due st̃autẽ frigie. maior. ⁊ minor. Maior frigi¬

Expanded text:
r. Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis filio dicta. De quo Homerus airofectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae; a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygi
Abbreviated transcription (Latin):
ceres. cepit uti frugib ingrecia. ⁊ hr̃̾e segetes
translatis aliunde seminib. huiꝰ meminit
ouidiꝰ dicens. Prima ceres unco glebam dimo¬
uit aratro. ẜrima dedit fruges alim̃taq mi¬
tia t̾ris. frum̃ta sunt ꝓͥe que aristas hñt. fru¬

Expanded text:
Ceres coepit uti frugibus in Graecia, et habere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2. Frumenta sunt proprie quae aristas habent; Fru
Abbreviated transcription (Latin):
fis̃ dm̃i. Nataͣ. gente cognatiõe affectu. nat᷑a.
ut esau& iacob. Andreas.⁊ petrꝰ. Iacobꝰ ꝙ iobs.
Gente: ut om̃s uidei fr̃s int̾ se uocantur. inde
fr̃ib meis. qui st̃ cognati mei. scdm carnem.
qui ft̃ israhelite. Porro cognatiõe frs nocan¬
tur. qui sunt de una familia .i. patͥa. qͣs
latini pat̾nitates int̾pretantur Cũ ex una
radice multa gn̾is turba diffunditur. In
genesi qix̃ abrahã ad loth. Non sit ixxa int̾
s filius frĩs eiꝰ aram. Quarto uͦ affectu fis¬
ut. Ecce quam bonum.⁊ quã iocundum. ha¬
bitare fr̃s in unum. Incõmune. cũ ⁊ om̃s
homines. ex uno patte nati pari int̾ nos¬
g̃manitate coniungit᷑ur. scͥpturaloqũte.
Dicite his qui oderunt uos. fr̃s nr̃i uos
patre nascuntur. ⁊ ñ ex eadem inatre. qui
uͦ ex eadem matre ac patre germani appel¬
nans. Ita ꝙ germanã & sororem. soror ab
eodem germine. non autem ab eodem ut̃o.
Germanus uͦ ex utriꝰq manans germine.

Expanded text:
s dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Iudaei fratres inter se vocantur in Deuribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem qui sunt israelitae . 9. Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa 445 generis turba diffunditur, ut in Genesi dixit Abraham ad Loth: Non sit rixa intersed filius fratris ejus Aram. 10. Quarto modo affectu fraut: Ecce quam bonum, et quam jucundum habitare fratres in unum . Commune, cum omnes homines ex uno patgermanitate conjungimus, Scriptura loquente: Dicite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos patre nascuntur et non ex eadem matre. Qui uero ex eodem patre et matre germani appelnans. Ita est inter germanam et sororem. Soror enim ab eodem germine, non ab eodem utero; germana uero ex utriusque m
Abbreviated transcription (Latin):
tiniani suie pauliaͣni heretici. xp̃m ñ semꝑ
fuisse. s initium de uͥgine p̾dicant habuis¬
se. fotimani heretici. a fotino gallo firmet̃ epõ.
nũcupati. Qui ebionitar̃ heresem suscitans.
asser̃t. xp̃m a maria ꝑ ioseph nuptiali cubicło

Expanded text:
tiniani siue Pauliniani Christum non semper fuisse, sed initium de uirgine predicant habuisse. Manichepiscopo, dicti, qui, Ebionitarum heresim suscitans, asseruit Christum a Maria per Ioseph nuptiali coitu
Abbreviated transcription (Latin):
formidinem ⁊ pauorẽ metũ atq timorẽ. ħ diffrã¬
est. formido obicitur. uł ocłis uł aĩo. siue habi¬
ta rõne. ⁊ maxͤ paruuł. Pauo autẽ cum timidita¬
te animi subita est. conturbans occasio. qͣ timẽs
obruitur rõne uł temꝑe. nec stat. Metꝰ est motꝰ
int̾ior animi subitus siue cordis. factꝰ ex aliqͣ
tͥsti recordatiõe. Limor uͦ est accedens dolor m̃ti
extͥnsecꝰ ex aliqͣ accedenti occasioe. Porro timiditaᷤᷤ
animi uitiũ sempit̾nũ est. nanitinior ꝓ temꝑe
est. Itaq in uiro forti ẽ aliqñtimor. timiditas
nũꝗͣ. Est autẽ & bonꝰ timor ꝙ malus. malus ẽ
cũ temꝑalia bona qͥsq subtrahi ꝑhorrescit. Bo¬
nus cũ qnͣto qͥs dm̃ ardentiꝰ dilig̃. tanto eũ dili¬
gentiꝰ offendẽ ꝑtimescit. Nam tini̾e int̾dũ ꝓdest.
⁊ decet ꝓ qͣlitate tempoꝵ. atq causar̃. formidine

Expanded text:
formidinem et pauorem, metum siue timorem. Formido obicitur uel oculis uel animo sine adibita ratione, et maxime paruulis, pauor autem cum timiditate subita est conturbans occasio, quae tamen soluitur ratione uel tempore, nec stat. Item metus est motus interior animi subitus siue cordis, factus ex aliqua tristi recordatione. Timor uero est accedens dolor mentis extrinsecus ex aliqua accidenti occasione. Porro timiditas animi uitium sempiternum est. Nam timor pro tempore est. Itaque in uiro forti est aliquando timor, timiditas numquam. Est autem et bonus timor et malus. Malus est cum temporalia bona quisque sibi subtrahi perorrescit, bonus cum quanto quis Deum ardentius diligit, tanto eum diligentius offendere pertimescit. Nam timere interdum prodest et decet pro qualitate temporum atque causarum. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tuitis nom̃ hr̃e dicunt. qiͣ deam qndam res
humanas uariis casib ꝙ fortuitis illudentẽ.
uñ ꝙ cecam appellant. eo qd̾ passim in qͦslib&
incurrens. sine aliqͦ examine m̃itoꝵ & ad bo¬
nos.⁊ ad malos uenit. fatum autẽ. a fortuna
seꝑant. Et fortuna. qiͣ sit in his que fortuitu
ueniunt. nlła palã causa. fatũ uͦ appositum
singulis & statutum aiuint. fortuna. fatũ.¬

Expanded text:
tuitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatum autem a fortuna separant et fortunam quasi sit in his que fortuitu accidunt, nulla palam causa: fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qd ibi semꝑ mare ferueat. Nã fretũ est
angustum.⁊ qͣi feruens. mare. abundarũ fer¬
uore noĩatum. ut gaditanũ. uł siculum. Nã
lie. qd regiuum dr. salustiꝰ tali ex causa uocari
scͥpsit dicens. Italie olim sicilram ꝯiunct̾am
fuisse. Et dum eẽt una tellus. mediũ spaciũ.
aut ꝓhumilitate obrutũ ẽ aqͥs. aut ꝓangꝰtia
scissũ. ⁊ inde regiũ noĩatum. qͥagrece abrup¬
tum ꝑ hoc nom̃ nũcupatur. Est autẽ arctis¬
simũ tͥum milium spacium. siciliã ab ita¬
lia diuidens. fabulosis infame monstris cu¬
cus hinc inde. scilla ꝙ caribdis ostendr. fretꝰ¬

Expanded text:
tum, quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum, et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum, vel Siculum; nam liae, quod Rhegium dicitur, Sallustius ex tali causa vocari scribit, dicens Italiae olim Siciliam conjunctam fuisse, et dum esset una tellus, medium spatium, aut per humilitatem obrutum est aquis, aut per angustiam scissum. Et inde Ῥήγιον nominatum, quia Graece abruptum hoc nomine nuncupatur. Est autem artissimum trium milium spatio Siciliam ab Italia dividens, fabulosis infame monstris, cuius hinc inde Scylla et Charybdis ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
ri inqͥnam̃tum. fornicatio uͦ: amor legitimo
conubio solutꝰ. & uagꝰ. explende libidinis consec¬
tando licentiam. Scͥpture autẽ solent fornca¬
tionẽ uocare omnẽ illicitam corruptionẽ. sic̃
est idolatͥa ⁊ auaritia ex quib fit tnͣsg̾ssio le¬
gis. ꝓpt̾ illicitam ꝯcupiscentiã. formcatio autẽ
sũpsit nom̃ aquib edificuis arcuatis. qͦs for¬
nices antiqͥ uocabant. in qͥb m̾etͥces ꝯstitute ꝓ¬
stituebant᷑. Meretͥces autẽ dñr. amerendo .i. ꝓ
merendo stipendia libidĩs. Uñ ⁊ milites cum
stipendia acciptunt. mereri dñr. Uñ forncarie

Expanded text:
ri coinquinamentum, fornicatio uero amor legitimo conubio solutus et uagus, explendae libidinis consectando licentiam. Scripturae autem solent fornicationem uocare omnem inlicitam corruptionem, sicut est idolatria et auaritia, ex quibus fit transgressio legis, propter inlicitam concupiscentiam. Fornicatio autem sumpsit nomen a quibusdam aedificiis arcuatis quos fornices antiqui uocabant in quibus meretrices constitutae prostituebantur. Meretrices autem dicuntur a merendo, id est, promerendo stipendia libidinis. Vnde et milites, cum stipendia accipiunt, mereri dicuntur. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
tumłtꝰ. pallor. formidolosus: a formo .i. sangui¬
ne dictꝰ. cũ se acute ad p̾cordia fugiens ꝯtrabit
sanguis. Nam timor sanguinẽ gelat. qͥ coactꝰ
gignit formidinẽ Uñ est illud. Gelidꝰq coit for¬
midine sanguis. formidolosus aut̃. cũ sit timi¬

Expanded text:
tus. 103. Formidolosus a formo, id est, sanguine dictus, cum se a cute ad praecordia fugiens contrahit sanguis; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, unde est illud: Gelidusque coit formidine sanguis. Formidolosus autem cum sit timi
Abbreviated transcription (Latin):
albi coloris. Galactitis. lacteꝰ est. qͥ actͥtus red¬
dit succum album ad lactis saporem. feminiᷤ
nutͥentibꝰ ligata. fec̾dat ub̃a. Infantiũ collo sus¬
pensa saliuã fac̾e fertur. Inore autẽ liquesce̾.
& memoriã adhib̾e mittunt eam nilus ꝙ
elous amnes. Sunt qui smaragilum albis
uenis cͥcũ ligatum galactitem uocant. Galan¬

Expanded text:
invenit. Galactitis lacteus est, qui adtritus reddit sucum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus inligata fecundat ubera; infantium quoque collo suspensa salivam facere fertur, in ore autem liquescere et memoriam adimere. Mittunt eam Nilus et Achelous amnes. Sunt qui smaragdum albis venis circumligatum galactiten vocant. Chala
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Qñ autẽ recondunt gͣna inspelunca
sua diuidunt illa ꝑ mediũ. ne hyeme ma¬
defacta humꝰ semina illata infundat. Tẽpore ꝙͦ¬
an ordeum sit spica. illa antͥticeum. Si enĩ fu¬
erit ordeum. tͣnseunt ad aliã spicam. ⁊ odorãt.¬
& cum senserint. quia spica tͥtici est. ascendt̃
sursũ adspicam. ⁊ tollentes inde gͣna depo¬
dict̾a ab eo qd̾ ferat micas farris. Cuiꝰ sollercia
qd̾ hieme comedat. In messe aut̃ eligit tͥtic̃.
ordeum ñ tangit. Dũ pluit eis suꝑ frum̃tum
ñ eicit. Dñr in ethiopia eẽ formice ad formã
canis que arenas aureas pedib eruunt.
qͣs custodiunt ne qͥs auferat. captantisq ad
necem ꝑsequunt᷑. fomicoleon. obhoc uocatꝰ.
qͥa ẽ uł formicarum leo uł certe formica pa¬
rit̾ ⁊ leo. Est enĩ animal paruũ formicis satiꝰ
infestum. Qd̃ se inpulu̾e abscondit. ⁊ formi¬
cas frum̃ta gestantes int̾ficit. Prouide aut̃
leo & formica uocatur. qͥa aliis animalibꝰ ut for¬

Expanded text:
st: quando recondit grana in spelunca sua, diuidit illa per medium, ne hieme madefacta semina illata infundat. Et an hordeum sit spica illa, an triticum. Si autem fuerit hordeum, transit ad aliam spicam et odoratur; et cum senserit quia spica tritici est, ascendit sursum in spicam et, tollens inde granum, depodicta, ab eo quod ferat micas farris. Cuius sollertiat aestate quod hieme comedat; in messe autem eligit triticum, hordeum non tangit; dum pluit ei super frumentum, totum eicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad formam canis quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. Formicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut for
Abbreviated transcription (Latin):
bona. qiͣ felices et beate fructuũ ub̾tate. Suap
te enim natura p̾ciosarum poma siluar̃ par¬
turiunt. fortuitis uitib iuga colliũ uestiunt.
Ad herbarũ uicẽ messis & olus uulgo est. uñ
gentilium error & scłarium carmina poetar᷑
ꝓp̃ soli fecunditatẽ easdem eẽ ꝑadisum puta¬
uerunt. Site sunt autẽ in occeano contralenã¬

Expanded text:
bona, quasi felices et beatae fructuum ubertate. Sua enim aptae natura pretiosarum poma silvarum parturiunt; fortuitis vitibus iuga collium vestiuntur; ad herbarum vicem messis et holus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse Paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra la
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ calcatoriũ ar. s hoc nomĩ młta signifi¬
cat. Prima spẽs fori locꝰ inciuitate. ad exere̾n¬
das nundinas relictꝰ. Scd̾a. uͥ magr̾atus uidi¬
care solet. Tercia. quã supͣdiximꝰ. qm calcato¬
rium nominauimꝰ. Qrͣta spacia plana in

Expanded text:
unde et calcatorium dicitur. Sed hoc nomen multa significat: prima species fori locus in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus iudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s eoꝵ sonitus tardiꝰ penetrat aures.
quã ocłos splendor fulgͦis. ad instar securis
arborem ꝓculcedentis. cuiꝰ quidem ante cer-¬
nis iceum qͣm ad aures ꝑueniat sonitꝰ. ꝗͦ
nubium attritu fulmina nascuntur. ñ qͣm
Non alias celo ceciderũt plura sereno. fulgã.
incalescit: ut incẽdatur. Dehinc ut p̾dictũ
est. fulgͣa ⁊ tonitrua simul emittuntur. S
nutis seminib constare adeo penetrabilia
eẽ. ubic̃q autẽ fulgor cecid̾it. sulphuris odorẽ
emittit. uirgł. Et late circũloca sulfure fu¬
mant. lucanus. Etherioq nocens fumauit
sentire uentoꝵ. uł fulmins iniuriã. quã
humilior t̾ra. Unde oratius. feriunt & sũ
mos fulgura montes. Nimis autẽ excelsiora
loca tempestatib eẽ secura. Ut est olimpꝰ.
qͥ celsitudine sua. nec ĩpetus uentoꝵ. nec ic¬
splendor micantis nubis. fulm̃ autẽ mucro
est feruidus uentoꝵ uiolentia e nubibꝰ ad

Expanded text:
tur. Sed eorum sonitus tardius penetrat aures tur. Sed eorum sonitus tardius penetrat aures quam oculos splendor fulguris, ad instar securis arborem procul caedentis, cujus quidem ante cernis ictum quam ad aures perveniat sonitus. Ergo nubium attritu fulmina nascuntur. Nunquam Non alias coelo ceciderunt plura sereno Fulgura. incalescit, ut incendatur. Dehinc, ut praedictum est, fulgura et tonitrua simul exprimuntur. Sed nutis seminibus constare, ideo penetrabilia esse; ubicunque autem fulmen ceciderit, sulphuris odorem emittit. Virgilius: Et late circum loca sulmant. Lucanus quoque: Ethereoque nocens fumauit ntur ventorum vel fulminis injuriam, quam humilior terra. Unde et Horatius: Feriuntque summos . . . . . . . Fulgura montes. Nimis autem excelsiora loca a tempestatibus esse secura, ut Olympus, qui celsitudine sua nec impetus ventosplendor micantis nubis, fulmen autem mucro est feruidus uentorum uiolentia e nubibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
men ictus. celestis iaculi. aferiendo dicti. ful¬
g̾e enim. ferire est. atq ꝑcutere. fulmina col¬
lisa nubila faciunt. Nam õĩum rerum colli¬
sio ignẽ creat. ut in lapidibꝰ cernimꝰ. uł inat¬
tritu rotarum. uł in siluis arboꝵ. Similimͦ
nubila st̃. de inde ignes. Ex uento autẽ & igne.
men. fulgur. quia tangit. fulgor. quia incen
dit. ⁊ urit. fulmen. quia findit. Ideo ⁊ cum
t̾ms radiis finguntur. fulgur auint nat᷑a¬
lium scrutatores causarum. qd̾ excollisiõẽ
atq attͥtu nubiũ fulga gen̾entur. ad instar
silicum durioꝵ. qͣs cõpulseris. inuicẽ sibi.
meliꝰ ex eis ignis elabitur. uł quẽ admodũ
si lignũ ligno teras. ignememittit. Unde ex
paumꝰ. fulgaq atiͥtis quotiens micuere ꝓ¬
cellis. Aqua itaq rõne cũ nibila inuicem
in se fui̾nt collisa ilico fulmina emutunt᷑
Deinc sequunt᷑ tonitrua. q̃ licet sonitu tar¬
diora sint. p̾cedente cum cursu luminis
claritate. parit̾ tamen cũ fulgore emittũ¬

Expanded text:
men, ictus coelestis jaculi, a feriendo dicti; fulgere enim ferire est, ac percutere. Fulmina autem collisa nubila faciunt; nam omnium rerum collisio ignem creat, ut in lapidibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum. Simili modo nubila sunt, deinde ignes. 2. Ex vento autem et igne ffulgur quia dit et urit; fulmen, quod findit. Et ideo cum trinis radiis finguntur. 246. Intlium scrutatores causarum, quod ex collisione atque attritu nubium fulgura generentur ad instar silicum duriorum quos cum compulseris invicem sibi, medius ex his ignis elabitur, vel quemadmodum si lignum ligno ras, ignem emittit. Unde et Papinius: Fulguraque attritis quotiens micuere procellis. Hac itaque ratione, cum nubila invicem in se fuerint collisa, illico fulmina mittuntur. 2. Dehinc sequuntur tonitrua, quae licet sonitu tardiora sunt, praecedenti concussi luminis claritate, pariter tamen cum fulgure emittun
Abbreviated transcription (Latin):
ceram st̃. dicta a funib qͦs ante usũ papiri
cera cͥc̃datos habuere maiores. uñ ⁊ fun̾a di¬
cuntur. funalia aut̃ g̾ci stolaces dicunt.
qd̾ sint scibe hoc ẽ mortis. hos romam funeᷤ
& funalia nominabant. funalia candebra
aput uet̾es extantes. stimłos. habuert̃ ad un¬
cos. cuiꝰ funalicera. uł cuiꝰ cemodi alim̃to lu¬
minis obliti fingebant. Idem itaq ꝙ stimuli p̃¬

Expanded text:
ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli prae
Abbreviated transcription (Latin):
curuatum. curuatum. folliculũ est theca
frum̃ti. in qua granũ seruat᷑ int̾ius. hec suꝑ
spicam uallo instruct̾a munimen p̾tendit.
broꝵ appellata. siue ex similitudine folioꝵ
arboꝵ. seu qͥa ex follibꝰ fiunt .i. ex pellibꝰ. que
de occisis animalib detrahi solent. Cuiꝰ partes
pagine dñr. eo qd̾ sibi inuicẽ ꝯpingant᷑ folũ¬

Expanded text:
uasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munimen praetendibrorum appellata, sive ex similitudine foliorum arborum vel quia ex follibus fiunt, id est pellibus que de occisis pecudibus detrahi solent. Cuius partes pagine dicuntur, eo quod sibi inuicem compaginantu
Abbreviated transcription (Latin):
augustinꝰ. Qd̾ ea inqͥt frui dicimur. que nos
ñ ad alid̾ referenda nͥ ad se ip̃a delectant. Uti
uͦ ea re qͣ ꝓpt̃ aliud querimꝰ. Uñ temꝑalib ma-¬
gis utendum est. quam fruendum. ut frui
mereamur eternis. Non sic̃ ꝑu̾si qui frui uolt̃
ĩpendunt. s dm̃ ꝓpt̾ nũmum colunt. Uerunta¬
m̃ eo loqñdi mͦ quẽ plus optinuit ꝯsuetudo.
⁊ fructibꝰ utimur & usibꝰ fruimur. nã & fru¬
ctus iamꝓͥe dicuntur agroꝵ. quibꝰ utiq om̃s

Expanded text:
os non ad aliud referenda per se ipsa delectat; uti uero ea re, quam propter aliud quaerimus unde temporalibus magis utendum est, quam fruendum, ut frui mereamur aeternis; non sicut peruersi, qui frui uolunt inpendunt, sed Deum propter nummum colunt; uerum tamen eo loquendi modo, quem plus obtinuit consuetudo, et fructibus utimur et usibus fruimur; nam et fruc
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾cat adu̾bium. forfices scłm ethimologiam
si de filo dñr. f. ponitur. Ut forfices q̃ st̃ sartoꝵ
Si apilo.p. ut forpices que sunt tonsoꝵ. Siab
accipiendo .c. ut forcipes. eo quod foruum capi¬
ant. que sunt fabroꝵ. foruũ enĩ dix̾unt antiqͥ
a feriendo onere dicta. siue tabulata nauium.
eo qd̾ st̾nãtur. dicta ab eo qd̾ incessus ferant. uł

Expanded text:
tur. Forfices: secundum etymologiam, si a filo dicuntur, F ponitur, ut forfices quae sunt sartorum; si a pilo, P, ut forpices quae sunt tonsorum; si ab accipiendo, C, ut forcipes, eo quod formum capiant, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui a ferendo onere dicta; sive tabulata navium quae sternuntur, dicta ab eo quod incessus ferant vel
Abbreviated transcription (Latin):
filo tm̃ capita religare ceꝑunt. Nam nudis pe¬
nitus eos capitib inced̾e nefas erat. Uñ afilo
qͦ tegebantur flãmines dicti sunt. qͣi filam¬
mes. Uer̾ festis dieb filo deposito pilleũ im¬
ponebant. ꝓ sac̾dotii eminentia. flãmis .i. cali¬

Expanded text:
filo tantum capita religare coeperunt; nam nudis penitus eos capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus, filo deposito, pileum imponebant pro sacerdotii eminentia. § 12.
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit. Cum exierint de spelunca sua am¬
bulant ordinate. ⁊ quer̾̃t gͣna cuiꝰliliꝑ semis.
Cũ autẽ inuen̾int ore suo app̾hendunt si¬
gula gͣna. ⁊ portant ad speluncã suã. Alie uͦ for¬
mice ñ habentes gͣna inore suo. s sic uacue
obuiantesq ueniunt. cũ cibaria ñ rapuint.¬

Expanded text:
a est: cum exierint de spelunca sua, ambulant ordinatim, et quaerunt grana cuiuslibet seminis; cum autem inuenerint, ore suo apprehendunt singula grana, portantes in spelunca sua. Aliae uero formicae non habentes grana in ore suo, sed sic uacuae obuiantes, eis quae uehunt cibaria in
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾o sunt matͥmonio orti. Nam bertini filii
ex lib̾o & ancilla seruisis ꝯditionis st̃. Semꝑ
enĩ qui nascitur. det̾iorem parentis statimi
a singłaritate folii dicta. Deniq exuna uir¬
gula altitudine cubitali una scissa follagig¬
nitur reimplicata uelut penna. filomena irũ¬

Expanded text:
libero sunt matrimonio orti. Nam filii libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis conditionis sunt: semper enim qui nascitur, deteriorem parentis statum a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena
Abbreviated transcription (Latin):
õs. Nouissimꝰ pꝰ om̃s. Item et minimꝰ a monade.
antiqͥores existunt. Quatuor etiã mod̾ filii appel¬
llantur. nat᷑a. imitatione. adoptione. doctͥna.
Nata ueluti cum dic̾tur filii abrahe uidei.
Imitatione. ut ipsius abrahe fidem imitan¬
tes ex gentib dicente euangłio. Potens est đs.
de lapidib istis suscitare filios abrahe. Uł sic̃
eosdem udeos dñs filios dic̃ eẽ diaboli a quo
ñ nati. s quem fuer̃t imitati. Adoptione qͦ
qd̾ humana ꝯsuetudine nlłm licet nescire.
Uł fic̃ nos deo non nat᷑a. s adoptione dicimꝰ Pa¬
ter nost̃ qͥ es incelis. Doctrina. sicut apłs filio ᷤᷤ
suos appellat eos qͥb euangłm p̃dicauit. filii
autem ideo inlegib lib̃i appłłantur. ut isto
uocabło secernantur a seriuis. quia sicut ser¬
uus in potestate ẽ dnĩ. sic filiꝰ in potestatẽ
ẽ patͥs. Inde etiam a filio fit mancipacio. ut
sit liber apr̃e. sicut fit seruo manumissio.
ut sit lib̃atus ad nõ. Item lib̃i didi qͥa ex

Expanded text:
omnes, idem et minimus a monade. antiquiores existunt. Quatuor etiam modis filii appellantur: natura, imitatione, adoptione, doctrina. Natura veluti cum dicuntur filii Abrahae Judaei. Imitatione, ut ipsius Abrahae fidem imitantes ex gentibus dicente Evangelio: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae'; veluti sicut eosdem Iudaeos Dominus filios esse dicit diaboli; a quo non nati, sed quem fuerant imitati. Adoptione quoque, quod humana consuetudine nulli licet nescire, vel sicut nos Deo non natura, sed adoptione dicimus: 'Pater noster, qui es in caelis.' Doctrina, sicut Apostolus filios suos appellat eos quibus Evangelium praedicavit. Filii autem ideo in legibus liberi appellantur, ut isto vocabulo secernantur a servis; quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filisit liber a patre: sicut fit servo manu remissio, ut sit libertus a Domino. Item liberi dicti, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
diffr̾a est. int̾ flum̃. ⁊ fluuium. flum̃ tor¬
rens. fluuiꝰ autẽ ꝑhennis aquarũ decursus ge¬
ñalit̾ a fluendo dictꝰ. Et ꝓͥe flumen ip̃a aqua.
fluuiꝰ cuiꝰ aqua. Correns aut̃ inde dictus. qͥa
pluuia crescit. siccitate torrescit .i. arescit.
Uñ & patubiꝰ. flãmeo uapore. torrens. torret.
Porro riuus uocatur. qͥ subito fit ex pluuia
celerit̾q decurrit. ac deficit. fons autẽ. capd̃
est aque. nascentis. Annis uͦ fluuiꝰ ẽ. nemore
et frondibꝰ redimitꝰ. ⁊ ex ipã amenitate anniᷤ

Expanded text:
. Inter flumen et fluuium. Flumen torrens est, fluuius autem perennis aquarum decursus generaliter a fluendo dictus. Et proprie flumen ipsa aqua, fluuius cursus aquae; torrens autem inde dictus quia pluuia crescit, siccitate torrescit, id est, arescit. Vnde et Pacuuius: «Flammeo uapore torrens torret». Porro riuus uocatur qui subito ex pluuia fit, celeriterque decurrit ac deficit; fons caput est aquae nascentis; amnis uero fluuius est nemore et frondibus redimitus, et ex ipsa amoenitate amnis