comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
E neas acuit martem et se sciscitat ira
Oblato gauclens componi fecler̃ bellam
Tũc sotios mestiq metũ solatur iuli
Facfa docens regiq iubet responsa latino
Certa referire uiros et pacis clicẽ leges
P ostera uix sũmo srargebat lumine montes
Orta dies cum pͥmum alto se gurgite collũt
Solis equi. lucemq elatis naribꝰ afflant
Campum ad certamen magne submẽib ũbris
Dimisi rutuliq uiri teucriq parabant
I n medioq fo̾cos et cliis cõmunib aras
G ramineasq alii fontem ĩgemq ferebant
Uelati lino et u̾bena tempora iuncti
Precedit legio ausonidum. pilataq plenis
Agmina se funicdunt portis. hic tronis om̃is
Tirenusq ruit uariis exercitus armis
Haud secus instructi ferro ꝙͣ si asꝑa ĩ artis
Pugna uocet nec nõ mediis ĩ millib ĩpĩ
Puctores auro uolitant ostroq decori
Et genus assaraci in uesteus et acer asillas
Et mesapus equum domitor neptunia proles

Expanded text:
Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant, velati limo et verbena tempora vincti. Procedit legio Ausonidum, pilataque plenis agmina se fundunt portis. Hinc Troïus omnis Tyrrhenusque ruit variis exercitus armis, haud secus instructi ferro, quam si aspera Martis pugna vocet; nec non mediis in milibus ipsi ductores auro volitant ostroque decori, et genus Assaraci Mnestheus et fortis Asilas et Messapus equum domitor, Neptunia proles.
Abbreviated transcription (Latin):
I p̃e dehinc auro squalente alboq oricalco
Circũdat lacrimam humeris simul aprat hñdo
Ensemq clipeumq et rubor cornua crescit
Ensenr quem clauno ignipotens cleus ip̃e parẽti
Fecerat et stigia canclente tinxerat unda
Exinde et mediis que ingenti adiuxa coliñe
Eclibus astabat ualidam ui corĩpit astam
Actoris arunci spolium. quassatq trementẽq
Uociferans nũc o nũꝙͣ frustrata uocatus
Asta meos nũc tempus ad est. te maximꝰ actor
Te turni nũc dextra gerit la sternere corpus
Loricamq manu ualida lacerare reuulsam
Semiuiri phrigis et fedare ĩpuluere crines
Uibratos calido ferro miraq maclentes
His agitur furiis totoq arclentis ab ore
Scintile existunt oculis micat agrib ignis
Mugitꝰ ueluti cum pͥma ĩp̃lia taurus
Terrificos ciet aut irasci in cornua tẽptat
Arboris obnixus trunco uentosq lacessit
Ictibus aut sparsa ad pugnã proludit arena
Nec minus interea mat̾nis seuus ĩ aruus

Expanded text:
Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae cornua cristae. ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda. Exin quae mediis ingenti adnixa columnae aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis vibratos calido ferro murraque madentis. His agitur furiis; totoque ardentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis: mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Luunã nec geners eneam caprina uicdebo
Accipit uoce lacrimis lauinia matris
S i quis ebur aut mirta rubent ubi lilia młta
Alba rosa tales uirgo clabat ore colores
Illum turbat amor fingitq ĩ uirgine uultꝰ
Ardet ĩ arma magis paucis asfatur amata
Te queso ne me la crimis ne me omine tanco
Prosequere indur certamina martis eunte
O mater neq enim turuo mora libera mortis
Nuncius hec idmon phrigio mea dict̾a tirãno
Haud placitura refer cum pͥmu crastina celo
Puniceis in uect̾a rotis aurora rubebit
Nen teugros agat ĩ rutulos teucru arma ꝗestant
Et rutulum. nr̃o dirimamꝰ sanguine bellum
Illo queratur couinx la uin̾a campo
Hec ubi dicta dedit rapidusq in tacta reccfsit
P oscit equos gaucletq tuens ante ora siementes
Pilimino quos ip̃a lecus dedit orithia
Q ui canclior niues ante irent cursibus auras
Cirtũstant properi aurige ĩ anibusq lacessunt
Pect̾ora plausa caius et colla comantia pectũt

Expanded text:
lumina nec generum Aenean captiva videbo. lumina nec generum Aenean captiva videbo. Accepit vocem lacrimis Lavinia matris siquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa alba rosa: talis virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitque in virgine voltus: ardet in arma magis paucisque adfatur Amatam. Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto prosequere in duri certamina Martis euntem, O mater; neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno haud placitura refer: cum primum crastina caelo puniceis invecta rotis Aurora rubebit, non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia, qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Respice rex bello uarias meserere parentis
Longeui quem nũe mestũ patria ardea longe
Puudit. haiud quãꝙ dicłis uolentia curni
Flect̾itur exsuꝑat magis ogrescitq medenclo
Ut pͥmum fari potui sic institit᷑ ore
Quam prone curã geris hãc precor optime ꝓ me
Peponas letumq sinas pre laude pacisci
E t nos tela pater ferrumꝙ haud debile dextra
Spargimus et mostro sequitur de uulnere sangius
Longe illi clea mater eritq nube fugacem
Feminea tegat et uanis sese occulat umbris
Et regina noua pugne cõterrita sorte
Flebat e ardente generum moritura tenebat
Turne ꝑ has ego teꝰ lacrimas ꝑ si quis amate
Tangit honos animũ spes tu nũc una senecte
Tu requies misere decus imꝑiumq latini
Te penes inte om̃is cdomus incłinata recũbit
Unum oro desiste manũ cõmutere teucris
Qui te cũq menent isto certamine calus
Et me turne manent. simul hec in uisa relĩquã

Expanded text:
Respice res bello varias; miserere parentis Respice res bello varias; miserere parentis longaevi, quem nunc maestum patria Ardea longe dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ore: Quam pro me curam geris, hanc precor, optime, pro me deponas letumque sinas pro laude pacisci: et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus; et nostro sequitur de volnere sanguis. longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat et vanis sese occulat umbris. At regina, nova pugnae conterrita sorte, flebat et ardentem generum monitura tenebat: Turne, per has ego te lacrimas, per siquis Amatae tangit honos animum spes tu nunc una, senectae tu requies miserae, decus imperiumque Latini te penes, in te omnis domus inclinata recumbit. unum oro: desiste manum committere Teucris. Qui te cumque manent isto certamine casus, et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam
Abbreviated transcription (Latin):
Multa manuꝰ. nec noͣ aurũq ẽ animu̾q latino
S unt alie ĩ nupte latio e laurentib agris
Nec genus indecores sine me haud hec mollia fatu
S ublatis aperire clolis suinul hec animo hauri
Me natam nulli ueteꝵ fociare procurũ
Fas erat idq omẽs diiuq hoĩesq canebant
Uict̾us amore tui cognato sanguine uictꝰ
Coniugis et mestes lacrimis uinda om̃ĩa rupi
Promissam eripui genero arma impia sumpli
Ex illo qui me cassus que currie sequantur
Bella uides quãtos primus patiare labores
B is magna uicti pugna uir urbe tueniur
S pes italas realent nr̃o tiberina fluenta
Sanguine ad huc campiq ĩgentes ossib albent
Quo referro totiens que mentẽ insania mutãt
Si turno extinct̾o sotios sũ ad cire paratus
Cur nõ ĩ columi potius tertamie tollo
Quid cõsanguinei rutuli quid cetera dicet
Italia ad morte si fors te clicta refutet
P rocliderint natam et cõnubia nr̃a petentem

Expanded text:
multa manu, nec non aurumque animusque Latino multa manu, nec non aurumque animusque Latino est; sunt aliae innuptae Latio et Laurentibus arvis, nec genus indecores. Sine me haec haud mollia fatu sublatis aperire dolis, simul hoc animo hauri. Me natam nulli veterum sociare procorum fas erat, idque omnes divique hominesque canebant. Victus amore tui, cognato sanguine victus coniugis et maestae lacrumis, vincla omnia rupi: promissam eripui genero, arma impia sumpsi. Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur bella, vides, quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!— prodiderim, natam et conubia nostra petentem?
Abbreviated transcription (Latin):
Urnus ut infractos aduso marte latinos
De fecisse uidet sua tũc promissa reposci
Se signari oculis ultro implabił ardet
Attollitq animos penore qualis ĩarmis
Saucius ille grani uenãtũ uulne̾ pectꝰ
Tum demũ mouet arma leo gaudetq comãtes
Excutiens ciruice thoros. fixũq latronis
Impauidus frangit telum et fremit ore cruento
Haud secu  accensõ gliscit uiolentia turna
Tum sic affacut regem atq ita turbiclus insit
Nulla mora ĩ turn̾o ẽ nihil t̃ cid̾ dicta retractet
Ignaui eneade nec que pepigere recusent
Congredior fer sacra pater et concipe fedus
Aut hac clardaniũ dextra sub tartara mitta
D eẜtore asie sedeant spectentq latini
Et solus crimen ferro cõmune refellam
A ut habeat uictos ceclet lauina cõunx
Olli se clato respondit corele latinus
Oprestans animi iuiuenis ꝙͣtum ip̃e feraci
Uirtute exsuꝑas tantũ me impensius equũ ẽ
Consuluere atq om̃es metuente expendẽ casus
S unt tͥ regna patris dauni sunt opiela capta

Expanded text:
urnus ut infractos adverso Marte Latinos defecisse videt, sua nunc promissa reposci, se signari oculis, ultro implacabilis ardet attollitque animos. Poenorum qualis in arvis saucius ille gravi venantum vulnere pectus tum demum movet arma leo gaudetque comantis excutiens cervice toros fixumque latronis inpavidus frangit telum et fremit ore cruento: haud secus adcenso gliscit violentia Turno. Tum sic adfatur regem atque ita turbidus infit: Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent. Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus. Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam, desertorem Asiae sedeant spectentque Latini, et solus ferro crimen commune refellam, aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. Olli sedato respondit corde Latinus: O praestans animi iuvenis, quantum ipse feroci virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est consulere atque omnis metuentem expendere casus. Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta
Abbreviated transcription (Latin):
nterea turnum insiluis serussimus implet
N uncius. et iuueni ĩ gente fert acca tumultu
Pelectas uoloscor acies retedisse canullam
Ingruere infensos hostes et marte secundo
Om̃ĩa corripiusse metũ iam ad menia ferri
Ille surens et seua iouis sic numĩa possũt
Hixerit obselsos colles nemora asꝑat linꝗt¬
U io e cnͣsnectu exierat camouoe tenebat.
Cum pater eneas saltus ingressus aꝑtus
E xuꝑatq iugum siluaq e̾uadit opaca
Sic ambo admuros rapiclo totoq ferũtur
A gmine nec longis int̾se passib absunt
At̾ simul eneas sũmantes puluere campos
Prospexit longe laurentiaq agmina uidit
Et seuum eneam agnouit turnus ĩ armis
Aduentumq pedum. flatusq acidiũt equor
Continuoq ineũt pugnas et p̃lia temptãt
Ni roseus fessos iam gurgite pheb hibero
Tingat equos noctemq die labente reducat
Conidunt castris tue urbem & menia ualãt.¬

Expanded text:
Interea Turnum in silvis saevissimus implet Interea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos exsuperatque iugum silvaque evadit opaca. Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur agmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis adventumque pedum flatusque audivit equorum. Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero tinguat equos noctemque die labente reducat: considunt castris ante urbem et moenia vallant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrupeclum putrẽ cursu quatit ungula campũ
Uoluitur adiniius caligine turbidus atra
Pulius et muris speculis ꝑcusse pectora matres
Femi neũ damore ad celi sidera tolkĩt
Qui cursu portas pͥmi irrupere patentes
Hos mimica suꝑ mixto p̾muit agmĩe turba
Nec miseram aeffliguĩt mortẽ s limĩe ĩ ĩp̃o
M enibus impatriis atq int̾ tuta domors.
Confexi expirant. animas pars clauclere portas
Nec sociis aperire uiam nec menib audẽt
Accipere orantes oriturq miserima cedes
Defenclentũ armis aditus inq arma ruentum
Exclusi ante oculos lacrimãtũq ora parentu
Pars in precipites fossas urgente ruuia
Uoluitur ĩ missis pars cetera cõcita frenis
A rietat portas et cluros obice postes
Ipse de muris sumo cẽtamins matres
Monstrat amor uerus patrie ut uidẽ camilla
Scipitibus ferrum suclibq mucantur obustis
P recipites pͥmeq mori pro menibus aulent

Expanded text:
quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. Volvitur ad muros caligine turbidus atra pulvis, et e speculis percussae pectora matres femineum clamorem ad caeli sidera tollunt. Qui cursu portas primi inrupere patentis, hos inimica super mixto premit agmine turba; nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, moenibus in patriis atque inter tuta domorum confixi exspirant animas. Pars claudere portas: nec sociis aperire viam nec moenibus audent accipere orantis, oriturque miserrima caedes defendentum armis aditus inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum pars in praecipitis fossas urgente ruina volvitur, immissis pars caeca et concita frenis arietat in portas et duros obice postis. Ipsae de muris summo certamine matres, monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam,  robore duro stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis praecipites primaeque mori pro moenibus ardent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uidit fulgentem armis ac uana tumẽte
Cur inquit cliu̾sus abis huc dirige gressu
Huc periture ueni capias ut cligne camlle
Riemia tu ne ẽt celis moriere diane
Pixit & aurata uolucrez treissa sagutẽz
Peꝓmit faretra cũmiq infensa tetendit
Et duxit longe clouec curuata coirent
Inter se capita &e manibus iam tangẽ equis¬
Sulleua aciem ferri clextra neruoq papillaz
Extemplo celi stridorez aurasq sonantes
Audũt una arruux. hesitq incõpore ferrum
Illun expirantem sotii atq extreã gemente
O bliti ignoto campore ĩpuluere linqut̃
Opis ad ethereum pennis aufertur olĩpum
Prima fugit domĩa amissa leiuis ala camille
Turbati fugiunt ruculit fuit acer atinas
Pisiectiq duces desolatiq manipli
Tuta petunt et equos adu̾si admenia pet
Nec quieꝙͣ instantes teucros letumq ferẽtes
Sustentare ualet telis aut sistere cõtra
Sed laxos referunt humeris languentib artus

Expanded text:
Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum, huc periture veni, capias ut digna Camillae praemia. Tune etiam telis moriere Dianae? dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent inter se capita et manibus iam tangeret aequis, laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. Extemplo teli stridorem aurasque sonantis audiit una Arruns, haesitque in corpore ferrum. Illum exspirantem socii atque extrema gementem obliti ignoto camporum in pulvere linquunt, Opis ad aetherium pennis aufertur Olympum. Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas disiectique duces desolatique manipli tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis sustentare valet telis aut sistere contra, sed laxos referunt umeris languentibus arcus,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum uõ ĩ mensus surgitis ferit aurea clamor
Sidera diecta crudescit pugna camilla
Incurrunt densi simul om̃is copia teucru
Tirreniq duces euandri archadis ale
At triuie custos iam duclum ĩ montib opis
Alta sedet sumis spectatq interrita prignas.
U tq procul medio iuuenũ clamore furentu
Prospexit tristi mutatam morte camillani
Ingemiutq declitq has uno depectore uoces
Heu nimium uirgo uauat¬
Suplitium teucros conata lacessere bello
Nec tͥ deẜ̾te inlumis coluisse dianam
Profuit hauel nr̃as humero gestasse faretras
Non tñ indecorem tua te regina relĩq̃t
Extrema iamomorte nec hoc sine noĩe letu
Pergentes ierit aut fama patieris multe
Nam quicũq tuum uielauit uulne̾ cõpus
Horte lauat merito. fuit igens morte sub alto
Regis de cernit terreno exaggẽ bustum
Antiq laurentis opacaq ilice tectum
Hic clea se pͥmum rapiolo pulcerima risu
S istit. & arũtem tumulo speculatur abalto

Expanded text:
Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla, incurrunt densi simul omnis copia Teucrum Tyrrhenique duces Evandrique Arcades alae. At Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet summis spectatque interrita pugnas. Utque procul medio iuvenum in clamore furentum prospexit tristi multatam morte Camillam, ingemuitque deditque has imo pectore voces: Heu nimium, virgo,supplicium, Teucros conata lacessere bello! Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam profuit aut nostras umero gessisse sagittas. Non tamen indecorem tua te regina reliquit extrema iam in morte, neque hoc sine nomine letum per gentis erit aut famam patieris inultae. Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, morte luet merita. Fuit ingens monte sub alto regis Dercenni terreno ex aggere bustum antiqui Laurentis opacaque ilice tectum: hic dea se primum rapido pulcherrima nisu sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto.
Abbreviated transcription (Latin):
Occipo pastore lupus magno ue iuuenco
Conscius auclacis fti caudaq remulcens
Subiecit pauitate utero siluasq petiui
Haul secus ex oculis se turbidus abstulit arrux
Contentusq fuga mediis se ĩnuscuit armis
Illa manu moriens celum trahit ossa seclintus
Ferrens ad costas alto stat uulne̾ mucro
Labitur exangius labuntur frigila leto
Lumina purpureus quondam color ora reliꝗt
Tũc sic expirans acta exequabꝰ unam
Alloꝗtur. fide ante alias que sola camille
Qua cũ partiri curas solitaq ita fatur
Hactemis acta soror potui nũc uuliius aterbũ
Conficit. & tenebrig nigrescũt oĩa circum
Effuge & hec turno mandata nouissiã profer
Succeclat pugne troianosq aceat urbe
Iamq uale simul his dict̾is linquebat habenas
Ad terram nõ sponte fluens tum frigida toto
Paulatim exoluit corpore lentaq colla
Et captum leto pofuit caput arma relinquens
Uitaq cũ gemitu fugit inclignata subunbras

Expanded text:
occiso pastore lupus magnove iuvenco, occiso pastore lupus magnove iuvenco, conscius audacis facti, caudamque remulcens subiecit pavitantem utero silvasque petivit: haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns contentusque fuga mediis se immiscuit armis. Illa manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, Acca soror, potui: nunc vulnus acerbum conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras.
Abbreviated transcription (Latin):
Uirginis haud spolia ulla peto mͥ cet̾a laude
Facta ferent hec dira meo dum uulne̾ pestis
Pulsa cadat prĩas remeabo ĩ gloreus urbes
Audiũt & uoti febus succedere ꝑtim
Mente dedit partim uolucres dispersit ĩ auras
S terneret ut subita turbatam mõte camillaz
Annuit oranti. reducem ut prĩa alta uidẽt
Non dedit. inq notos uocem uertere. ꝓcelle
Ergo ut missa manu sonitum dedit hastu ꝑ auras
Conuertere aĩõs acres. oculosq tulerunt
Cuncti ad reginam uolsci. nihil ip̃a neq aure
Nec sonutus memor aut uenientis abethẽ teli
Hasta subexaerta clonec ꝑlata papillam
Hesit uirgineuq alte bibit acta cruorem
Concurrunt trepide comites dñamq tuentem
Suscipuit fugit ante exterritus arrunx
Laetrtia mixtoq metu nec iam ampliꝰ haste
Cielere nec telis occurrere uirginis audet
Ac uelut ille pͥusꝙͣ tela inimica sequantur
Continuo ĩ montes sese auius abeliclit altos

Expanded text:
virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem facta ferent: haec dira meo dum vulnere pestis pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes. Audiit et voti Phoebus succedere partem mente dedit, partem volucris dispersit in auras: sterneret ut subita turbatam morte Camillam, adnuit oranti; reducem ut patria alta videret, non dedit, inque Notos vocem vertere procellae. Ergo ut missa manu sonitum dedit hasta per auras, convertere animos acris oculosque tulere cuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae credere nec telis occurrere virginis audet. Ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, continuo in montis sese avius abdidit altos
Abbreviated transcription (Latin):
Spumantemq agitabat equm quem pellis aenis
mplumis squamis auro conbta tegebat
Ipse peregrina uerrugine clarus & ostro
Spicula torquebat litia cortinia tũnu
Aureus et humero sonat arcus a aurea uati
Cassida tunc troceam clamidemq sinusq crepatẽs
Carbascos fuluos ĩ nodũ collegerat auro
Pictus ac tunicas & barbara tegmĩa crurf.
Hũc uirgo siue ut templis prefigent arma
Troia captiuo siue ut se ferret inauro
Uenatrix unum ex õĩ certamine pugne
Ceta sequelatur. totuq ĩ cauta ꝑagmen
Femiuneo prede. & spoliore ardebat amore
Telum ex insidiis cum tande temꝑe capto
Conic̃ xe suꝑos arrunx sic uoce precatur
Sume deum sanct̾i custos soraptis apollo
Quem pͥmi colimꝰ. cui pineus arbor aceruo
P ascitur ae mediũ freti pietate ꝑingem
Cultores multa p̾mimus uestigia pͥma
Pa pr̃ hoc nr̃is aboleri dedecus armis
Oimip̃s non ex iuuas pulseue. tropheum

Expanded text:
spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis in plumam squamis auro conserta tegebat. Ipse, peregrina ferrugine clarus et ostro, spicula torquebat Lycio Gortynia cornu; aureus ex umeris erat arcus et aurea vati cassida; tum croceam chlamydemque sinusque crepantis carbaseos fulvo in nodum collegerat auro pictus acu tunicas et barbara tegmina crurum. Hunc virgo, sive ut templis praefigeret arma Troïa, captivo sive ut se ferret in auro venatrix, unum ex omni certamine pugnae caeca sequebatur totumque incauta per agmen femineo praedae et spoliorum ardebat amore, telum ex insidiis cum tandem tempore capto concitat et superos Arruns sic voce precatur: Summe deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus, cui pineus ardor acervo pascitur et medium freti pietate per ignem cultores multa premimus vestigia pruna, da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, omnipotens. Non exuvias pulsaeve tropaeum
Abbreviated transcription (Latin):
S ustinet a iugulo destram. & uim uirib exit
Utq uolans alte raptum cũ uulna dracone
Fert aꝗla implicuitq pecles atq inignib hesit
S autuis ac serpens sinuosa uoluĩa uersat
A rreptisq horret squanus ae sibilat ore
Arduus insurgens illa haud minꝰ urget ab ũco
Luctantez rastro simul ethera uerberat alis
Haud alit̾ p̾clam tiburtum & agmĩe carchon
Portat ouans ducis exemplu euentũq secuti
Meonide ĩ t̾urunt tum fatis debitus ar̃unx
Uelocem iaculo & multa prior arte camillam
Circuit et que sit fortuã facilima temptat
Q ua se cũq furens meclio tulit agmine u̾go
Hac arrunx subit & tacitus uestigia lustra
Qua uictrix reddit illa peclemq ex hoste reportat
Hac iuuenis furtim celeres detorꝗt habenas
Nos aelitus. iamq hos aclitus omemq ꝑerrat
Uncliq circuitum. & certam quatit imꝓbus hasta
Forte sacer cibele cdoreos olimq sacerdos
Insignis log̾e fugus fulgebat ĩ armis

Expanded text:
sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. Utque volans alte raptum cum fulva draconem fert aquila implicuitque pedes atque unguibus haesit, saucius at serpens sinuosa volumina versat adrectisque horret squamis et sibilat ore, arduus insurgens; illa haud minus urget obunco luctantem rostro, simul aethera verberat alis: haud aliter praedam Tiburtum ex agmine Tarchon portat ovans. Ducis exemplum eventumque secuti Maeonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos aditus omnemque pererrat undique circuitum et certam quatit improbus hastam. Forte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos insignis longe Phrygiis fulgebat in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Fertur equo uarusq instigat uocibus alas
Noĩe quẽq uocens reficitq imp̃lia pulsos
Q us metus o nũꝙͣ dolicuri osemꝑ ĩ ertes
Tirreniq tanta animis ignauia ueĩt
Femina pallantes agit atq hec agmina u̾tit
Q uo ferrum: quid ue hec gerimꝰ tela irrita dextris
At nõ ĩ uenerem segnes nocturnaq bella
Aut ubi curua choros indixit tibia bachi
Expect᷑ate dapes & plene pocula mense:
Hic amor hoc stuclium dum sicra secłuis auruspex.
N ũctiet ac lucos uocet hostia pingus ĩ altos
Hec affatus equm in meclios moriturꝰ & ip̃e
Concitat & uenulo aclu̾sum se turbidus infert
Pireptumq ab equo dextra complectitur hostez
Et gremiu añ suũ multa ui ꝯcitus aufert
Follitur ad celum clamor. cunctiq latini
Conu̾tere oculos. uolat ingens equore tarchon
Arma uirũq ferens tũ sũma ip̃ius hasta
Pestringit ferrum & partes rimatur aꝑtas
Qua uulnus letale ferat contra ille repugnãs

Expanded text:
fertur equo variisque instigat vocibus alas, fertur equo variisque instigat vocibus alas, nomine quemque vocans, reficitque in proelia pulsos. Quis metus, O numquam dolituri, O semper inertes Tyrrheni, quae tanta animis ignavia venit? Femina palantis agit atque haec agmina vertit! Quo ferrum quidve haec gerimus tela inrita dextris? At non in Venerem segnes nocturnaque bella aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, exspectate dapes et plenae pocula mensae, hic amor, hoc studium, dum sacra secundus haruspex nuntiet ac lucos vocet hostia pinguis in altos! Haec effatus equum in medios, moriturus et ipse, concitat et Venulo adversum se turbidus infert dereptumque ab equo dextra complectitur hostem et gremium ante suum multa vi concitus aufert. Tollitur in caelum clamor, cunctique Latini convertere oculos. Volat igneus aequore Tarchon arma virumque ferens; tum summa ipsius ab hasta defringit ferrum et partis rimatur apertas, qua vulnus letale ferat; contra ille repugnans
Abbreviated transcription (Latin):
Traclit equm comiti paribusq resistit ĩ armis
Ense pedes nuclo puraq interrita parma
At iuuenis uicisse dolo ratus aluolat ip̃e
Hauel mora ꝯu̾sisq fugax aufertur habenis
Quaclrupeclez citum ferrata calce fatigat
Uane ligur frustraq aĩs elate suꝑbis
N equicꝗ̃ patrias temptastri lubricus artes
Nec frau te ĩ columẽ fallaci ꝑferet auno
Hec fatur uirgo & ꝑnicib ignea plantis
Transit equm airsu frenisq aduersa ꝑhẽnis
Congreclitur penasq mimico asanguine suĩt
Qͬ facile accipiter saxo acer ales ab alco
Consequitur penius sublimen ĩ nuba columbã
Compñsamq tenet pedibusq eiuscerat uncis
Tũc cruor e uulsce labent᷑ abethere plume
At nõ hec nullis hoĩu sacor atq deore
Obẜuans oculis sũmo seclet altus olimipo
Tirrenũ genitor cartonte ĩ prelia seua
Suscitat e stimulis haud mullib inicit iras
Ergo int̾cedens cedentia agmina carchon

Expanded text:
tradit equum comiti paribusque resistit in armis, tradit equum comiti paribusque resistit in armis, ense pedes nudo puraque interrita parma. At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; tum cruor et vulsae labuntur ab aethere plumae. At non haec nullis hominum sator atque deorum observans oculis summo sedet altus Olympo: Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon
Abbreviated transcription (Latin):
Manib hoc refers telo ceciclisse camille
Protinꝰ orsilocũ & bute duo maxĩa teucrũ
Corpora s butem aduersum cuspile fixit
Lorica galeamq inter qua colla secdlentis
L ucent ce leuo depencle parma la certo
Orsilocum figiens magnũq agitata ꝑ urbez
E ludit giro interior seꝗcꝙͣ sequentẽs
Tum ualidã ꝑq arma uiro ꝑq ossa secũ
Alsior infurgens oranti et multa p̾canti
Congeminãt uultus calilo rigat ore cerebro
Inciclit huic subitoq aspectu terĩtus hesit
Oppe inicole bellator filius auni
Haud ligurũ extremus dum fallere fata sinebãt
Isq ubi se nullo iam cursu euade pugne
Posse neq ĩstante reginam adu̾tere cernit
Consilio uersare clolos ingressus at astu
I ncipit hec quid tam egregiũ si feĩa forti
Fidis equo dimitte fugani & te cominus equo
Mecum crede solo pugneq accigne peclestri
Iam nosces uentosa ferat cui głia laudem
Hixit at illa furens acriq accensa dolori

Expanded text:
manibmanibProtinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum corpora, sed Buten aversum cuspide fixit loricam galeamque inter, qua colla sedentis lucent et laevo dependet parma lacerto, Orsilochum fugiens magnumque agitata per orbem eludit gyro interior sequiturque sequentem, tum validam perque arma viro perque ossa securim altior exsurgens oranti et multa precanti congeminat: vulnus calido rigat ora cerebro. Incidit huic subitoque aspectu territus haesit Appenninicolae bellator filius Auni, haud Ligurum extremus, dum fallere fata sinebant. Isque ubi se nullo iam cursu evadere pugnae posse neque instantem reginam avertere cernit, consilio versare dolos ingressus et astu incipit haec: Quid tam egregium, si femina forti fidis equo? Dimitte fugam et te comminus aequo mecum crede solo pugnaeque adcinge pedestri: iam nosces, ventosa ferat cui gloria fraudem. Dixit, at illa furens acrique adcensa dolore
Abbreviated transcription (Latin):
A duersi longa transuerbera a biete pectus
S anguineis ille uomens riuos canclit atq couẽta
Mandit humũ moriensq suo se in uulnere u̾sat
T um lirim pegaseumq suꝑ quorf alter habenas
Suffoso reuolutus equo dum colligit alter
P um subit ac dextram labenti tenclit ĩ ermem
Precipites pariterq ruũt his adlit amastrum
Hippotaden sequiturq incũbens cininꝰ hasta
Q uotq egressa manu contorsit spicula uirgo
Totꝙfrigu cecidere uiri procul ornicus armis
Ingnotis & equo uenator iapige fertur
Cui pellis latos humero erepta uiuenco
Pugnatoni oꝑit caput igens oris hiatus
Et male cexere lupi cum dentibus albis
A grestisq manus armat spatus ip̃e cat̾ius
Uertitur in mediis & toto uertice supra est.
Hũc illa exceptum. neq enim labor agmine uerso
Traicit et suꝑ hec limico pectore fatur
S iluis te cirrene feras agitar̃ pritasti
A duenitqui ur̃a lies mulieribus armis
Uerba redargueret nom̃ tm̃ haud leue patrũ

Expanded text:
adversi longa transverberat abiete pectus: adversi longa transverberat abiete pectus: sanguinis ille vomens rivos cadit atque cruentam mandit humum moriensque suo se in volnere versat. Tum Lirim Pagasumque super; quorum alter habenas suffosso revolutus equo dum colligit, alter dum subit ac dextram labenti tendit inermem, praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturque incumbens eminus hasta quotque emissa manu contorsit spicula virgo, tot Phrygii cecidere viri. Procul Ornytus armis ignotis et equo venator Iapyge fertur, cui pellis latos umeros erepta iuvenco pugnatori operit, caput ingens oris hiatus et malae texere lupi cum dentibus albis, agrestisque manus armat sparus; ipse catervis vertitur in mediis et toto vertice supra est. Hunc illa exceptum, neque enim labor agmine verso, traicit et super haec inimico pectore fatur: Silvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti? Advenit qui vestra dies muliebribus armis verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patrum
Abbreviated transcription (Latin):
Tantus ĩ arma patet huic hasta ꝑ am̃os
Acta tremit duplicatq uirf transfixa dolore
Funditur acer acer ubiq cruordant funera fer̃o
Certantes pulcrãq petunt ꝑ uulnera mortez
Et meclias intercecles exultat amaron
Unum exercta latus pugna faretra camilla
Et nũc lenta manu spargens hastilia densat
Nũc ualidam dextra rapit inlefessa bipene
Spicula con u̾so fugientia di rigit arcu
At arcũlecte comites lauinaq uirgo
Tullaq eratam quatiens carpeia securim
Italides. quas ip̃a decus sibi diua camilla
D elegit pacisq bonas belliq ministras
Q uales trehicie cum fliũa termodoontis
Pulsant oe pict̾is bellantur ama rones armis
Seu circum impolice. seu cum se martia curu
Penchesilea refert magnoq ululante tumultu
Feia exultant lunatis agnma pelle
Q uem celo pͥmũ quem postremũ asꝑa iurgo¬
P eucis aut quot hĩu morientia corpora fundis
Heumenũ dictio pͥmũ patre cuiꝰ apertum

Expanded text:
tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos acta tremit duplicatque virum transfixa dolore. Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem. At medias inter caedes exsultat Amazon, unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennemspicula converso fugientia dirigit arcu. At circum lectae comites, Larinaque virgo Tullaque et aeratam quatiens Tarpeia securem, Italides, quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit pacisque bonas bellique ministras: quales Threiciae cum flumina Thermodontis pulsant et pictis bellantur Amazones armis seu circum Hippolyten, seu cum se Martia curru Penthesilea refert, magnoque ululante tumultu feminea exsultant lunatis agmina peltis. Quem telo primum, quem postremum, aspera virgo, deicis? Aut quot humi morientia corpora fundis? Eunaeum Clitio primum patre, cuius apertum
Abbreviated transcription (Latin):
Qualis ubi alt̾no procũbens gurgite pontus
Nũc ruit ad terram scopulos fuꝑiacet undam
Spumeus extraemãq sinu ꝑfundit harenam
Nunc rapidus retro atq estu reuoluta resorbens
Saxa fugit littusq uado labente reliquit
Bis tusci rutulos egere almeiã uersos
Bis reiecti armis respectãt terga tegentesu
Tertia s postꝙͣ cõgressi imp̃lia totas
Implicure int̾se acͥes legitq iuirf uir
Tum uõ ae gemitus morientu et sanguine ĩ alto
Armaq corporaq exꝑmixta cele uiror
Semianimes uoluuntur eꝗ pugna asꝑa surgit
Orsilocus remuli qñ ip̃m horrebat adire
Hastam iutorsit equo ferrumq sub aure relĩꝗt
Q uo sompes ictu furit ardius altaq iact̾at
Uulneris impatiens a rrepto pecfore crura
Uoluitur ille excussus hĩu cachillus iollaz
Ingentemq animis ĩgente corpore & armis
Peieat hormeniu nudo cui uertice fulua
Cesarios uncliq humeri nec uulnera terrẽt

Expanded text:
Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus nunc ruit ad terram scopulusque superiacit unda spumeus extremamque sinu perfundit arenam, nunc rapidus retro atque aestu revoluta resorbens saxa fugit litusque vado labente relinquit: bis Tusci Rutulos egere ad moenia versos, bis reiecti armis respectant terga tegentes. Tertia sed postquam congressi in proelia totas implicuere inter se acies legitque virum vir: tum vero et gemitus morientum et sanguine in alto armaque corporaque et permixti caede virorum semianimes volvuntur equi, pugna aspera surgit. Orsilochus Remuli, quando ipsum horrebat adire, hastam intorsit equo ferrumque sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus altaque iactat vulneris impatiens arrecto pectore crura: volvitur ille excussus humi. Catillus Iollan ingentemque animis, ingentem corpore et armis deicit Herminium, nudo cui vertice fulva caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent:
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum fr̃e coras et uirginis ara camille
Adu̾si campo apparẽt. hastasꝙ reductis
Protendunt loge clextris e spicula uibrãt
Aduentusq uirum fremitus ardescit equoꝵꝑ
Iamq nitra iactum teli progressus uterq
Sustiterãt subito erumpũt clamore furẽtesq
Exortantur equos funclunt simul undiq tela
Crebra manꝰ ritu celumq obtexitur unbra
Continuo aduersis tirrenis ae acer aconteus
Connixi ĩ currũt hastis pͥmiq ruina
Pant sonitu ĩgenti ꝑfractaq quadrupeclaniũ
Pectora pectorib rumpũt. excersus aconteus
Fulminis ĩmorez aut tormento poncleris acti
Precipitat longe & uitam dispergit ĩ auras
Extemplo turbate acies uersiq latini
Reiciuint parmas et equos ad meĩa uertũt
Troes agũt pͥnceps turmas inclucit asilas
Iamq propinquabant portis rursusq latini
Clamorem tollunt & mollia colla reflectũt
Hi fugiũt penitu̾q clatis referuntur habenis

Expanded text:
et cum fratre Coras et virginis ala Camillae et cum fratre Coras et virginis ala Camillae adversi campo apparent hastasque reductis protendunt longe dextris et spicula vibrant, adventusque virum fremitusque ardescit equorum. Iamque intra iactum teli progressus uterque substiterat: subito erumpunt clamore furentisque exhortantur equos; fundunt simul undique tela crebra nivis ritu caelumque obtexitur umbra. Continuo adversis Tyrrhenus et acer Aconteus conixi incurrunt hastis primique ruina dant sonitum ingenti perfractaque quadrupedantum pectora pectoribus rumpunt: excussus Aconteus fulminis in morem aut tormento ponderis acti praecipitat longe et vitam dispergit in auras. Extemplo turbatae acies, versique Latini reiciunt parmas et equos ad moenia vertunt. Troes agunt, princeps turmas inducit Asilas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini clamorem tollunt et mollia colla reflectunt: hi fugiunt penitusque datis referuntur habenis.
Abbreviated transcription (Latin):
E ternum telors ae uirginitatis amorez
Intemerata colit & uellem hauel cõrepta fuisset
Militia tali conata la cessere teucros
Cara mͥ comituq foret nũc una mãis
Ueru age qñꝗdem fatis urgetur acerbis
Labere nĩpha polo finesq infise latinos
Tristis ubi infausto cõmit̾ omine pugͣ
Hec cape & ultricẽ faretra deprome sagutã
Hac quicũq sacrum uiolarit uulnere corpꝰ
Tros italusq mͥ ꝑiter det sanginẽ penas
Post ego nube caua miẜande corpus ae arma
Inspoliata fera tumulo prĩeq reponam
Pixit at illa leues celi clelapsa ꝑauras
Insonuit nigro circũclata turbine corpꝰ
At manus int̾ra muris troiana propinquat
Etrusciq duces eꝗtũq exercitus om̃is
Compositi nũo int̾urmas fremit equore toto
Insultans sompes e pressis pugnat habenis
Huc obu̾sus e illuc tam late ferens hastis
Horret ager campiq armis sub limibus ardẽt
Nec nõ merapus contra celeresq latini

Expanded text:
aeternum telorum et virginitatis amorem aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis, abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna. Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittam: hac quicumque sacrum violarit volnere corpus, Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas. Post ego nube cava miserandae corpus et arma inspoliata feram tumulo patriaeque reponam. Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras insonuit, nigro circumdata turbine corpus. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque exercitus omnis, compositi numero in turmas. Fremit aequore toto insultans sonipes et pressis pugnat habenis huc conversus et huc; tum late ferreus hastis horret ager campique armis sublimibus ardent. Nec non Messapus contra celeresque Latini
Abbreviated transcription (Latin):
Immit sonuere unde. rapidum suꝑ amnem
Infelix fuit inuaculo stridente camilla
At metab magna proprius iam urgente cat̾ua
Hat sese fluuio atq hastez cũ uirgine uictor
Gramineo lomum tͥuie de cespite fellit
Non illum tectis ulle nõ menib urbes
Accipere neq ip̃e manꝰ fericace lelisset
Pastorf & solis exegit montibus çuũ
H ic nata incdumis interq horrentia lustra
Armentalis equę mãmis ae lacte ferino
Nutribat teneris ĩ mulgens ubera labris
Utq pedum pͥmis infans uestigia plantis
Institerat iaculo palmas onerauit a cuto
Spiculaq ex humero. parue suspendit & arcũ
Pio crinali auro prolonge teginĩe palle
Tigridis exuuie ꝑclorsum auertece pendẽt
Tela maũ tantum tenera puerilia torsit
Et funclam tͥereti circa caput egit habena
S crimoniãq gruem aut album deiec̃ olore
Multe illam frustra tirrena ꝑ oppicla mr̃es
Optauere nurf sola contenta chiana

Expanded text:
immittit: sonuere undae, rapidum super amnem immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Diana
Abbreviated transcription (Latin):
Infantem fugiens media inter p̾lia belli
Sustulit exilio comitem matͥsq uocauit
Nomine casiuille muta ꝑte camillam
Ip̃e sinci p̾se portans iuga longa petebat
Solors nemorf tela undiq seua p̾mebãt
Et circũ fuso uolitabat milite uolsci
Ecce fuge medio sũmis amasenꝰ habũdãs
Sumabat ripis tantus se nubib imbet
Rupettit ille ĩ nare parat infantis amore
Tardatur caroq oneri timet oĩa secũ
Uersanti subito uix hec sm̃a seclit
Telum ĩ mane manu ualila qđ fote gerebat
Bellator soliclum nodis e robore cocto
Huc natam libro ae siluestri robore clausa
Implicat atꝙ habilem medie circu̾ligat haster
Q uam dextra ingenti librans ita ad ethera fatur
Almatͥ hãc nemorf cultrix latonia uirgo
Ip̃e p̃r famulam uoueo tua pͥma ꝑauras
Tela tenens suplex hostez fugit accipe cestor
Diua tua quę nũc dubiis cõmittitur aurig
Puxit e adcluct̾o cõtortum hastile lacerto

Expanded text:
infantem fugiens media inter proelia belli infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto
Abbreviated transcription (Latin):
Tecum acer mesapus erit. turmeq latine
Tiburti manusq ducis & tu xipe cura
S ic ait ce paribus mesapum ⁊̃ p̾lia dict̾is
Hortatur. sotiosq duces ae ꝑgit ĩ hoste
Est curuo anfrat̾to uallis accomoda fraudis
Armoreq dolis. qua densis frondib atꝰ
Urget utrũq latus tenius quo semĩca cluce
Angusteq ferunt fauces aclitusq maligni
Hac femꝑ inspeculis sũmoq ĩ uertice montis
P lanities ignota iacet tutiq receptus
Seu dextra leuaq. ulis occurrere pugnt
Siue insare uigis seu granlia uoluere saxa
Huc liuienis nota fertur regiõe uiaru
Arripuitq locum & siluis inseclit iniꝗs
Compellabat: & has tristes latonia uoces
Ore dabat graditur bellum ad crudele camilla
Ouirgo & nr̃is ne quicꝙ̃ cingitur armis
Cera mͥ ante alias neq enim nouꝰ iste diane
Uenit armor subrcaq aiũm dulcedine mouit
Pulsus obĩ uicliam regno uiresq suꝑbas
Priuerno antiq̃ Metabꝰ cum exceddẽt urbe

Expanded text:
tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe,