comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aequi noctium iam passim rapi cerno quam obrem & hui:
pora notis argumentisque signentur. Leges ita se habent
icalidum neclegito hocest in ea siccitate acnisi imber in¬
perit quamrorulentam nelegito hoc est siros noctur
arit nec prius quam sole discutiatur uindimiare inci
ium ad palmitem pampinus procumbere coepit aut
cxempło acino exdensitate interuallum non compleri
iruerit acinum non augeri acinos plurimos fert. si contin
ptsente luna undemiare pressura unacullcos aximple
aa hic est pesiustus ad totidem culleos & lacus xx. iuge¬
sunum sufficit torculum. Prȩmunt aliqui singulis uti
oncras situdo speciosa melius prȩmunt: Anitiqui funib
lorcis eade trahebant & uectibus intra cannos inuenta
ne pbatur intra xXIi. hos annos inuentum paruis
s aminore torculario acdifitio breuiore malo in me

Expanded text:
ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita se habent: uvam caldam ne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber intervenerit. uvam rorulentam ne legito, hoc est si ros nocturnus fuerit nec prius quam sole discutiatur. vindemiare incipito, cum ad palmitem pampinus procumbere coeperit aut cum exempto acino ex densitate intervallum non conpleri apparuerit ac iam non augeri acinos. plurimum refert, si contingat crescente luna vindemiare. pressura una culleos XX implere debet. hic est pes iustus. ad totidem culleos et lacus XX iugeribus unum sufficit torculum. premunt aliqui singulis, utinon crassitudo. spatiosa melius premunt. antiqui funibus vittisque loreis ea detrahebant et vectibus. intra c annos inventa maxime probatur. intra XXII hos annos inventum parvis prelis et minore torculario aedificio, breviore malo in media
Abbreviated transcription (Latin):
futurus p arcturum signum orientiscius sideris fruodir¬
aegypto spica quumten& uirgo exoritur matutino & da¬
desinunt hoc idem cȩsari .xiiii. Eł .xiii. asyriȩ significos
exxi lł çsairi commis sura piscium occidens ipsumque a¬
noctu sidus uiii. kł octb̵. Dcinconsentiunt quodestraris
philippus calippus dositheus parmenis cus cononcritne
critus eud oxusion Rł octb. cipellam matutino exoririas
gens in corona stella exoritur &ii iđ uergilie uespeor
erus acidit uesperi .u iđ noue. gladius orionis occidere
oa ristica pana phos raphanos serere quibus diximus die
dgus agreste rapa post ꝗ coniae discessum male seriputat.
mino post uulcanalia & precocia cum panic&. Afidiculae
n occasu uitium passiolos pabulum hoc silente luna seriiu
aftondis prȩparande tempus hocest unus frondator quat
in demiam antiqui numquam existimauere maturam

Expanded text:
futuros per arcturum. signum orientis eius sideris futuros per arcturum. signum orientis eius sideris I kal. Octobr. Aegypto spica, quam tenet virgo, exoritur matutino desinunt. hoc idem Caesari XIIII kal., XII Assyriae significant, et XI kal. Caesari commissura piscium occidens ipsumque aequinocti sidus VIII kal. Oct. dein consentiunt, quod est rarum, Philippus, Callippus, Dositheus, Parmeniscus , Conon, Criton, Democritus, Eudoxus IV kal. Oct. capellam matutino exoriri etid. Oct. Caesari fulgens in corona stella exoritur, et VI id. vergiliae vesperurus occidit vesperi. V id. Nov. gladius Orionis occidere opera rustica: rapa, napos serere quibus diximus diebus. vulgus agreste rapa post ciconiae discessum male seri putat, nos omnino post Vulcanalia, et praecocia cum panico, a fidiculae autem occasu viciam, passiolos, pabulum. hoc silente luna seri iubent. et frondis praeparandae tempus hoc est. unus frondator quattuor Vindemiam antiqui numquam existimavere maturam
Abbreviated transcription (Latin):
ingerant ita non nasci malisicia credentes. aliinsal sumenas
cadis gypso inlinant. aliquilentem a c&o laser pitiato refier
siccatamque olcoungant. Sedbrcuissima obseruitio q oli
carere uelis interlunio legere qua drepluri mimrestria
re quis malitanuendere crescente enim luna fruments
occasu ad aequi noctium Macdeinde uergilurum occisi in¬
que hiemis in his interuallis significant. Priđ iđ agus ata
acquus oriens uespero acgypto & cȩ siri del phinus occidens
septemb̵ cesaria&as syriȩ stella quae uindemitor appella
exoririmane incipit uindemiȩ maturitatem promitiens
ta occidit & esie desinunt . uindemitor aegypto nonis exos
attice arcturus matutino & sagnta occidit mane uiđ se
cȩsariȩ appellatur itur uesperi. arcturus uero medius p
iđ uehementissimo significatu terra marique ꝑdies quino

Expanded text:
ingerant, ita non nasci maleficia credentes, alii qui in salsamentariis ingerant, ita non nasci maleficia credentes, alii qui in salsamentariis cadis gypso inlinant, alii qui lentem aceto laserpiciato respergant siccatamque oleo unguant. sed brevissima observatio, quod vitiis carere velis, interlunio legere. quare plurimum refert, condere quis malit an vendere. crescente enim luna frumenta occasu ad aequinoctium ac deinde vergiliarum occasum initiumque hiemis. in his intervallis significant prid. id. Aug. Atticae equus oriens vespera, Aegypto et Caesari delphinus occidensSept. Caesari et Assyriae stella, quae vindemitor appellatur, exoriri mane incipit vindemia maturitatem promittens. eius l. et sagitta occidit et etesiae desinunt. 310 vindemitor Aegypto nonis exoritur, Atticae arcturus matutino, et sagitta occidit mane. V id. Sept. Caesari capella oritur vesperi, arcturus vero medius prid. id. vehementissimo significatu terra marique per dies qui
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia as¬
spergunt amurcamille modios quadrantali.
alii calcidica aut carica fͤra&a aut &iam ab sinthio
Est& olinti acꝑinte euboȩ terraquȩ corrumpi
nonsinat nec fere condita in spica leduntur. utilis¬
sime tantum seruantur in scrobibus quos syrios uo¬
cant ut incappadocia ac tͥraciu & hispania a fri
ce ante omnia ut sicco solofiant curanturmox ut
palea substernantur. Pr&ereacumspica suu con¬
duntur ita frumenta sinullus spiritus penaret.
certum est nihilmaleficum nasci. Varro auctor
est sic conditum triticum durare annis. l miliũ
uero .c. fibam & legumina inolearis cadis oblita
cinere longo tempore seruari. Idem faba pyrri
regis a&ate in quodamspecu ambraciȩ usque¬
adpiraticum pompei magni bellumduras. an¬
nis circiter. cxx. cicer itanatum nullebesti¬
ole inhorreisin nascuntur. Sunt quiur ceiscine¬
resubstratis &inlitis a coum habentibuis leguminum adruer¬

Expanded text:
quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia adquidam ipsum triticum diuturnitatis gratia adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi ac Cerinthi Euboeae terra, quae corrumpi non sinat. nec fere condita in spica laeduntur, utilissime tamen servantur in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac Threcia et Hispania, Africa, et ante omnia ut sicco solo fiant curatur, mox ut palea substernantur; praeterea cum spica sua conduntur ita frumenta. si nullus spiritus penetret , certum est nihil maleficum nasci. Varro auctor est,sic conditum triticum durare annis L, milium vero C, fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo tempore servari. idem fabam a Pyrrhi regis aad piraticum Pompei Magni bellum durasse annis circiter CCXX. 308 ciceri tantum nullae bestiolae in horreis innascuntur. sunt qui urceis cinere substratis et inlitis, acetum habentibus, leguminum acervos super
Abbreviated transcription (Latin):
granum arbitrantur & sitegulis subiaccat confer¬
uescere. Multiuenti lurt quoque u& ant curculiont̃
enimꝰ descendere in fraquattuor digitos nec ampli¬
us perilitari. columella & fauonium uentum
confecto frumento prȩdicit quod miror equidem si¬
scissimum alio quin sunt quirub&am ranam inlimi¬
mine horrei pede elongioribus suspensa inuehere
iubeant nobis referre plurimum tempestiuitas con¬
dendi uidebitur namsi parum tostum atq robustũ
collettum sit aut calidum conditum initia in nasci
neces seest. Diuturnitatis cause plures aut in ipsius
granicorio cumest numerosius aut milio aut suci
pinguedine qui proumore sufficit tantum ut sȩ¬
simȩ aut amaritudine ut lupino & cicerculo. Intri¬
tico maxime nascuntur animalia quõ spissitate suu
concalescit & furfure crasso uertitur. Tenuior hor¬
deo palea exilis & legumini ideo non generant.
faba crassioribus tonicisoperitur obhoc eferuescit

Expanded text:
granum arbitrantur et, si tegulis subiaceat, confergranum arbitrantur et, si tegulis subiaceat, confervescere. multi ventilare quoque vetant; curculionem enim non descendere infra quattuor digitos, nec amplius periclitari. Columella et favonium ventum confecto frumento praedicit, quod miror equidem, siccissimum alioqui. sunt qui rubeta rana in limine horrei pede e longioribus suspensa invehere iubeant. nobis referre plurimum tempestivitas condendi videbitur. nam si parum tostum atque robustum collectum sit aut calidum conditum, vitia innasci necesse est. Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio, cum est numerosius, ut milio, aut suci pinguedine, qui pro umore sufficiat tantum, ut sesimae, aut amaritudine, ut lupino et cicerculis. in tritico maxime nascuntur animalia , quoniam spissitate sua concalescit et furfure crasso vestitur. tenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc effervescit.
Abbreviated transcription (Latin):
iumentis opere laborantibus culmum saxosis locis
cuminaruit baculo frangunt subtracta animaliũ
si palea deficit & culmus teriturratio haec maturius
desectus muria duras partus de insiccatis in manipu¬
los conuoluitur atqueita ꝓfȩnobubus dutur. Sunt
quiaccendint iaruo &stipulas magno uirgilii prȩ¬
conio summa autemcius ratio ut herbarum semen
exurant ritus diuersa magnitudo facit messium
& caritas operariorum conexa est ratio frumemti
eruandi horrea operosi tripeduli crassitudine
pariter lattrici exaedificart iubent aliqui pr&trea
suꝑnȩ impleri nec ad flatus ad mittere aut senestras
habere ullas alia ab exortu tantum acstiuo aut epten¬
trione eaque sinecalae construi quo sit frumento
inimicissima namq: dcamiurca preceperunt indi¬
cauimus. Alibi contra suspendunt granaria lignea
columnis & ꝑflariundique in alunt atque &am
fundo alii omininopendunt & abflato extenuri

Expanded text:
iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis, iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis, cum inaruit, baculo frangunt substraturi animalibus. si palea defecit, et culmus teritur. ratio haec: maturius desectus, muria dura sparsus , dein siccatlos convolvitur atque ita pro feno bubus datur. sunt qui accendant in arvo et stipulas, magno Vergili praeconio. summa autem eius ratio, ut herbarum semen exurant. ritus diversos magnitudo facit messium et caritas operarum. lxxiii 301 Conexa est ratio frumenti servandi. horrea operose tripedali crassitudine parietis laterici exaedificari iubent aliqui, praeterea superne impleri nec adflatus admittere aut fenestras habere ullas; alii ab exortu tantum aestivo aut septentrione, eaque sine calce construi, quoniam sit frumento inimicissima; nam quae de amurca praeciperentur indicavimus. 302 alibi contra suspendunt granaria lignea columnis et perflari undique malunt, atque etiam fundo. alii omnino pendente tabulato extenuari
Abbreviated transcription (Latin):
ontririum iuncto ita dereptȩ inuallum cadunt spicȩ
rosindi abse obiter agrum interpr & antur cumex¬
uit sacum. Differentia haec ubi stipula domos contegunt
ingissonam feruant ubi feni in opie stramento palcã
ot. Panicu culmo non tegunt milii culmum fere in
hordesstipulam bubus gratissimam seruant panicum
em singillctim pectine manuali legunt galliȩ Messis
us inuenitur quocelerius uero hoc speciosius ac robus¬
tius lexiptissima antequam granum indurcscat &
cumum traxerit colorem oraculum uero biduo cele¬
rius messem facere potius quambiduo seritur. Sili¬
ginis & tritici &iamratio in arreahor reoque far
quia difficulter excutitur conuenit cumpale suu con¬
di &stipula tantum & aristis liberatur palcaplures
gentium ꝓfaeno utuntur melior ea quote nuor
minutiorq & pulucri proprior id cotime milio
proxima exhordeo pessima extritico pr&erquã

Expanded text:
in contrarium iuncto; ita dereptae in vallum cadunt spicae.in contrarium iuncto; ita dereptae in vallum cadunt spicae.proscindi ab se obiter agrum interpretantur, cum extrahant sucum. differentia haec: ubi stipula domos contegunt, quam longissimam servant; ubi feni inopia, e stramento paleam quaerunt. panici culmo non tegunt, milii culmum fere inurunt, hordei stipulam bubus gratissimam servant. panicum et milium singillatimi pectine manuali legunt Galliae. Messisus invenitur; quo celerius vero, hoc speciosius ac robustius. lex aptissima: antequam granum indurescat et cum iam traxerit colorem; oracullum vero: biduo celerius messem facere potius quam biduo serius. siliginis et tritici eadem ratio in area horreoque. far, quia difficulter excutitur, convenit cum palea sua condi, et stipula tantum et aristis liberatur. palea plures gentium pro feno utuntur. melior ea, quo tenuior minutiorque et pulveri propior; ideo optima e milio, proxima ex hordeo, pessima ex tritico, praeterquam
Abbreviated transcription (Latin):
ndue cumtimebis incendito sumus medebitur hic epaleis
trunebulas auxiliatur ubi nebulȩ nocent. Quidam trescan
eritur. Varro auctor &si fidiculeꝰ occasu quod est initium au¬
nuua picta conseer&ur inter uites minus nocere tempesta
itibius ad anthiohum syriȩ regem scripsit si fictili nouo
uur rub&a rana in media seg&e non eẽ noxias tempesta
t ibiaestuiosa regio poscit ad cumulare germinantia nisi
olixurioso fodienda non sunt seminaria purgari sar
nessem horde actam facere aram messem prȩparare
is ententia amurca temperatam uergiliȩ operosius
ert &x parte aquant tantum & fimobubulo dilutiore
uot idsitis adpulueris remedium uid&ur. Messis ipsius
uriu galliarum lati fundis ualli prȩgrandes dentibus
rgine infestis duabus rotis ꝑseg&em in pelluntur ium̃

Expanded text:
as camposque, cum timebis, incendito: fumus medebitur hic; e paleis et as camposque, cum timebis, incendito: fumus medebitur hic; e paleis et contra nebulas auxiliatur, ubi nebulae nocent. quidam tres cancros dispergatur. Varro auctor est, si fidiculae occasu, quod est initium autumni, uva picta consecretur inter vites, minus nocere tempestates. Archibius ad Antiochum Syriae regem scripsit, si fictili novo obruatur rubeta rana in media segete, non esse noxias tempestatfodere aut, ubi aestuosa regio poscat, adcumulare — germinantia nisi in solo luxurioso fodienda non sunt —, seminaria purgae sarculo, messem hordeaciam facere, aream messi praeparare, Catonis sententia amurca temperatam, creta Vergili operosius. maiore ex parte aequant tantum et fimo bubulo dilutiore inlinuunt. id satis ad pulveris remedium videtur. Messis ipsius ratio varia.Galliarum latifundis valli praegrandes, dentibus in margine insertis, duabus rotis per segetem inpelluntur, iumento
Abbreviated transcription (Latin):
mutari legentium locorum aestuantium nituras & ars
rationem demonstratameẽ satis est reliqua obseruanore
cuiusq constabunt alterutrum quidem fore incausa has
ritiam primum hanc iniuriam omnibus annis actidert
nomn posse ꝓpter statutos siderum cursus nec nisi puese
tibus anni id que quando futurum sit facile nosci amers
omnes menses tener&ur carumq lege diuisum aestat is¬
lunia pr&erquambiduo secura eẽ hicme pleniliono
nisi aestiuis breuis simisque noctib: m&ui. diebus non
ualere pra&erea tam facile intellegi ut formica i
animal inter lunio quiescat plenilunio oper&ur an
noctibus oper&ur. Auem paruam orienti fyrio inss
non apparere &doneo occidit ediuerso or ionem prꝰ
&stiti nicutrumuero lunȩ statum noxium ere nec noctib
am nsierenis &omnia uera quiescente quõ neque in nube

Expanded text:
rmutare algentium locorum et aestuantium naturas et a nobis rmutare algentium locorum et aestuantium naturas et a nobis rationem demonstratam esse satis est, reliqua observatione cuiusque constabunt. Alterutrum quidem fore in causa, hoc nitatem naturae succurrit, iam primum hanc iniuriam omnibus annis accidere non posse propter statos siderum cursus nec nisi paucis noctibus anni idque quando sit futurum facile nosci ac ne per omnes menses timeretur, earum lege divisum aestate interlunia praeterquam biduo secura esse, hieme plenilunia, nec nisi aestivis brevissimisque noctibus metui, diebus non idem valere. Praeterea tam facile intelligi, ut formica minimum animal interlunio quiescat, plenilunio operetur etiam noctibus, avem parram oriente Sirio ipso die non apparere et donec occidat, e diverso chlorionlstitii; neutrum vero lunae statum noxium esse, ne noctibus quidem nisi serenis et omni aura quiescente, quoniam neque in nube
Abbreviated transcription (Latin):
tinent necquȩ ad huc diximus aduites oleasque
quõ carum conceptus exortu uergiliarum incipit ad ui
sorbide uclim exaruit enim frigidum sidus arcturi post p¬
die occidens & multo minus plenilunium incidere iu noñ
itrum a quila exoritur uesperidecr&xorio die florentibus der
tibus que siplenilunium incum incidat equidem & blstmno
uiii. łđ iuł insimilicausa duxerim & canis ortum postdesi
culpa ac inique p̃cocuntur in uallum rursus pleniliniud
noc& ad iiii. noñ iuł cum aegypto canicula exoritur udla
usque in x kł eas dem: Extrahas causas sunt uinalia alton
quȩ aguntur ad xiiii. kł septb̵: Varro &a fidicula incipiert
occidere mane d&erminat quod uult initium autumn
esse & hunc diem festum tempestatibus liniendis institia
nunc fidiculam occidere adui iđ aug̃ seruatur. intraho
constat cȩlestis sterelitas neque negauerim possee amn po¬

Expanded text:
tinent nec quae adhuc ut diximus ad vites oleasque, tinent nec quae adhuc ut diximus ad vites oleasque, quoniam earum conceptus ab exortu vergiliarum incipit id estsordere velim, exhaurit enim frigidum sidus arcturi postridie occidens, et multo minus plenilunium incidere. III nonas Iun. iterum aquila exoritur vesperi decretorio die florentibus oleis vitibusque, si plenilunium in eum incidat. Equidem et solstitium VIII kal. Iul. in simili causa duxerim et canis ortum post diesculpa acinique praecoquuntur in callum. Rursum plenilunium nocet a. d. IIII nonas Iul., cum Aegypto canicula exoritur, vel usque in X kal. eiusdem. Extra has causas sunt Vinalia altera quae aguntur a. d. XIIII kal. Septembr. Varro ea fidicula incipiente occidere mane determinat, quod vult initium autumni esse et hunc diem festum tempestatibus inhibendis institutum. Nunc fidiculam occidere a. d. VI idus Aug. servatur. Intra haec constat caelestis sterilitas neque negaverim posse eam pe
Abbreviated transcription (Latin):
uationem apparebit quam nunceẽ rationem.
Triu namq: tempora fructus m&uebant propter
quos instituerunt ferias diesq festos rubigalia flo¬
ralia uinalia. Rubigalia numa constituit anno
regnisui xi. quȩ nuncaguntur ad uiikł maĩ
quõ tunc fere seg&es rubigo occupat hoc tempus
uirro d&erminauit sole tauri partem .x. obti
nentem sicut tuno ferebat ratio seduera causa est
quod post dies unde iuginti ab aequinoctio uerno
ꝑid quod ad triduum uaria gentium obseruatio¬
ne in .iiii. kł maĩ canis occidit sidus & ꝑse uehe¬
mens & cui pre occidere caniculam necessesit.
itaque idem floralia .iiii. łđ eas dem instituer uNt
urbis anno dxui exoraculis sybille &omnia be¬
ne deflore scerent hunc diem uarro d&ermi¬
hoc quadriduum inciderit plenilunium fruges
& om̃a quȩ florebunt ledi necesscerit. Vinalia
priora quae antehos dies sunt uiiii. kł mar
degustandis uinis instituta nihi lad fructus at¬

Expanded text:
vationem apparebit, quam nunc est ratio. vationem apparebit, quam nunc est ratio. Tria namque tempora fructus metuebant, propter quod instituerunt ferias diesque festos Robigalia Floralia Vinalia. Robigalia Numa constituit anno regni sui XI, quae nunc aguntur a. d. VII kal. Mai. quoniam tunc fere segetes robigo occupat. Hoc tempus Varro determinavit sole taunente , sicut tune ferebat ratio. sed vera causa est, quod post dies undeviginti ab aequinoctio verno per id quadriduum varia gentium observatione in IIII kal. Mai. canis occidit, sidus et per se vehemens et cui praeoccidere caniculam necesse sit. itaque iidem Floralia IIII kal. easdem insturbis anno DXVI ex oraculis Sibyllae, ut omnia bene deflorescerent. Hunc diem Varro determi Ergo si in hoc quatriduum inciderit plenilunium, fruges et omnia quae florebunt laedi necesse erit. Vinalia priora, quae ante hos dies sunt id est VIII kal. Mart. degustandis vinis instituta, nihil ad fructus at
Abbreviated transcription (Latin):
culus fertur ꝑsagittarium atq geminos soliscen¬
trouis aequi noctialem circulum secans commis¬
suras eorumoptinente hinc aquila illinc canicu¬
la id eo effectus ut riusq: ad omnes frugiftras ꝑtinqT
terras quõ in his tantum locissolis terreque contra¬
ria congruunt. Igitur horum siderum diebus
si purus at que mitis aer genitalem illum lacteum¬
que sucum trans misit interras l&a ad olescunt
sita silune quadictum est ratione roscidum frigus
asꝑsit admixta amaritudo ut in lacte puer perium
necat modo interris huius in iuriȩ qua fecit inqua¬
cumque conuexitate comitatus utrius que causȩ
&ideo non pariter in toto orbe sentitur ut neo di¬
esaquilum diximus initalia exoriri adxiii. Eł
cumdicm species se certe siuero interlunium in¬
cidit omnes ibernos fructus & prȩcoces ledineces¬
seest. Rudis suit priscorum uita atq sine litteris
non minus tamen ingenio imsiusse in illis obser¬

Expanded text:
culus fertur per sagittarium atque geminos solis cenculus fertur per sagittarium atque geminos solis centro in aequinoctialem circulum secans commissuras eorum obtinente hinc aquila illinc canicula. Ideo effectus utriusque ad omnes frugiferas pertinent terras, quoniam in his tantum locis solis terraeque centra congruunt. Itaque horum siderum diebus si purus atque mitis aer genitalem illum lacteumque sucum transmisit in terras, laeta adolescunt sata. Si luna qua dictum est ratione roscidum frigus adspersit, admixta amaritudo ut in lacte puerperium necat. Modos in terras huius iniuriae. Quem fecit in quacumque convexitate comitatus utriusque causae, et ideo non pariter in toto orbe sentitur ut nec dies. Aquilam diximus in Italia exoriri a. d. XIII eum diem spei esse certae. Si vero interlunium incidat, omnis hibernos fructus et praecoces laedi necesse est. Rudis fuit priscorum vita atque sine litteris. Non minus tamen ingeniosam fuisse in illis obser
Abbreviated transcription (Latin):
minis se debemus unum quod tempestates uocamus
in quibus grandinis proceliȩ c&traque similia intelle
ab horridis sideribus excunt ut sepius diximus uclu¬
ti arcturo oriane hedis aliu sunt illa quȩ silente glo
serenisque noctibus funt nullo sentiente nisicum fac¬
ta sunt publica haec id & magnȩ differentiȩ a prio¬
ribus alus rubiginem aliis uredinem aliis canicu¬
lum appellantibus omnibus uero sterilitatem dchis
nunc dicemus anullo ante nos prodita priusque
causas red demus. Due sunt pr&er lunarem paucisq
cȩli locis constant namque uergiliȩ priuatim atti¬
nent ad fructus ut quarum exortu aestu s inciput
occasu hiemps semestrisspatio intrase messesuin¬
demiasq & omnium maturitate complexit: Ost
pr&erea incȩlo quiuocatur lacteus circulus &iã
uisu facilis huus de fluuio uelut exubere aliquo
sata cuncta lactescunt duorum siderum obserua
caniculȩ cuius mentionem suo loco fecimus ipsecir¬

Expanded text:
minisse debemus: unum quod tempestates vocamus, minisse debemus: unum quod tempestates vocamus, in quibus grandines procellae ceteraque similia intelligab horridis sideribus exeunt, ut saepius diximus, veluti arcturo Orione haedis. Alia sunt illa quae silente caelo serenisque noctibus fiunt, nullo sentiente, nisi cum facta sunt publica. Et magnae differentiae a prioribus, aliis robiginem aliis uredinem aliis carbunculum appellantibus, omnibus vero sterilitatem. De his nunc dicemus a nullo ante nos prodita priusque causas reddemus. Duae sunt praeter lunarem paucisque caeli locis constant. Namque vergiliae privatim attinent ad fructus, ut quarum exortu aestas incipiat, occasu hiems, semestri spatio intra se messes vindemiasque et omnium maturitatem conplectente. Est praeterea in caelo qui vocatur lacteus circulus, etiam visu facilis. Huius defluvio velud ex ubere aliquo sata cuncta lactescunt, duorum siderum observatin austrina caniculae, cuius mentionem suo loco fecimus. Ipse cir
Abbreviated transcription (Latin):
tsabus negotiis quam potero dilucide atq ꝑspicue pleriq
ot roreminustum sole agri frugibus rubiginis causam
acarbunculi uitibus quod ex parte falsum arbitror omnem
iridinem frigore tantum constare sole in noxio id ma¬
stum fi& adtendentib nam primum omnium non hoc eue
ns noctibus & antesolis ardorem deprehenditur totumq
ri ratione constat quõ talis in iuria non sit nisi interlimio
u ud ina hoc est p̃ualentes ut roque enim habitu plenaest
esinpleni lumio aestate frigidas facit noctes hieme tepidas
cu dens sed aliu redditur a fauonio grecisque auctorib:
tenim inter lunio netesseest cum sole proximo nobis cir
currit igne ciuis commi nis retepto candens eadem inter
procul habece aduersa soli hieme auitm ad nos ꝑaestiuũ
circulum aoedat ergo ꝑsero seida quotiens alg& in finitu.
quantum illo tem port cadentes pruinas congebut an

Expanded text:
agrestibus negotiis quam potero dilucide atque perspicue. Plerique agrestibus negotiis quam potero dilucide atque perspicue. Plerique dixere rorem inustum sole acri frugibus robiginis causam esse et carbunculi vitiuredinem frigore tantum constare sole innoxio. id manifestum fiet adtendentibus. nam primum omnium non hoc evenire nisi noctibus et ante solis ardorem deprehenditur totumque lunari ratione constat, quoniam talis iniuria non fit nisi interlunio plenave luna, hoc est praevalente. utroque enim habitu plena est. e diverso in plenilunio aestate frigidas facit noctes, hieme tepidas. causa evidens, sed alia quam redditur a Fabiano Graecisque auctoribus. 277 aestate enim interlunio necesse est cum sole proximo nobis circulo currat, igne eius comminus recepto candens, eadem interprocul abeat adversa soli, hieme autem ad nos per aestivum circulum accedat. ergo per se roscida, quotiens alget, infinitum quantum illo tempore cadentes pruinas congelat. lx
Abbreviated transcription (Latin):
udete diritattm agrorum quippemala sunt illa carbunculus
mnragionum litepatentium non difficilȩ remedio nisi calũ¬
rinituram rerum homines quam sibi prodessemallent. fer̃
arium qui primus intellexit ostenditque cȩlicum terris
autem spernentibus hanccuram eius opulentis simis ciuibus
usa olei cluritate exsituro uergiliarum ortu quadiximus
ane ostendemus quȩiam planius magnatum uilitate ꝓpter
noliuȩ coemissȩ in toto tractu omne oleum mirantib: que
ntitem qui&emque doc trinarum cisciebat in primis cordi
at: ut apparuit causa &ingens diuitiarum cursus restitu
mridem anxie & audire dominorum poenitentiȩ con¬
tim probausse opessibi in facilicum uell& fore. Hoc post
eacus eromanis sapientiȩ adsectatoribus athenis fecit cadẽ
one tantalititrarum occasio est quasequidem miscebo

Expanded text:
intulere caritatem. agrorum quippe mala sunt illa, carbunculus intulere caritatem. agrorum quippe mala sunt illa, carbunculus autem regionum late patentium, non difficili remedio, nisi calumniari naturam rerum homines quam sibi prodesse mallent. ferunt Democritum, qui primus intellexit ostenditque caeli cum terris societatem, spernentibus hanc curam eius opulentissimis civium, praevisa olei caritate futura ex vergiliarum ortu qua diximus ratione ostendemusque iam planius, magna tum vilitate propter spem olivae coemisse in toto tractu omne oleum, mirantibus qui paupertatem quietemque doctrinarum ei sciebant in primis cordi esse, atque ut apparuit causa et ingens divitiarum cursus, restituisse mercedem anxiae et avidae dominorum poenitentiae, contentum probavisse opes sibi in facili, cum vellet, fore. hoc postea Sextius e Romanis sapientiae adsectatoribus Athenis fecit eadem ratione. tanta litterarum occasio est. quas equidem miscebo
Abbreviated transcription (Latin):
mus iii. non chalde is coronaoccidit matutino atticȩ orinto
eodie exoritur priđ iđ iuł ex aegyptis orion desinit exoris
xuI łł ag̃ assyriȩ procyon exoritur dein post tride siđ
ubique confessum inter omnessidus indicans quod canis or
uocamus sole partem primam leonis ingresso hoc fit sasto
cis diximus neque est minor ei ueneratio quamdescripts
os stellis accenditq: solem & magnam aestus obtin& cuuisin
xVIII. Rł acgypto aquila occidit mitutino & esiarumq pros¬
mi flatus incipiunt quod cesur .X. Rł sentire italiuncas¬
uit aquila attigȩ matutino occidit iii ħđ regiua in paectores
stella matutino cȩsari in mergit. UIIi iđ aug̃ areturis
dius occidit iii. iđ fidiculu occasu suo autumnim inchous
sidere illo quod caniculam appellauimus unde tartuore¬
gonur ut quodim uredinis carbone exustt non conparan
huc mulo grandinis procellȩ quȩ que numquam annonae

Expanded text:
ebimus. IIII non. Chaldaeis corona occidit matutino, Atticae Orion totus ebimus. IIII non. Chaldaeis corona occidit matutino, Atticae Orion totus eo die exoritur. prid. id. Iul. Aegyptiis Orion desinit exoriri, XVI kal. Aug. Assyriae procyon exoritur, dein post triduum fere ubique confessum inter omnes sidus ingens, quod canis ortum vocamus, sole partem primam leonis ingresso. hoc fit post locis diximus. neque est minor ei veneratio quam discriptis in deos stellis, accenditque solem et magnam aestus obtinet causam. XIII kal. Aegypto aquila occidit matutino etesiarumque prodromi flatus incipiunt, quod Caesar x kal. sentire Italiam existimavit. aquila Atticae matutino occidit, III kal. regia in pectore leonis stella matutino Caesari emergit. VIII id. Aug. arcturus medius occidit, III id. fidicula occasu suo autumnum inchoat,sidere illo, quod caniculam appellavimus , unde carbuur ut quodam uredinis carbone exustae. non conparantur huic malo grandines, procellae quaeque umquam annonae
Abbreviated transcription (Latin):
ius sit ipsa diefolia & esse confecti sideris signum
nec siluestrium arborum remotarumque ut in
saltus deuios montesque cundem et̃ qucrentibus
signa nonrursus urbunarumq & quȩcopiario tantum c&do¬
pabulo folu eius stringis stringisautem deputas asput etd
sidus alia parte cȩlum respiciunt quamquam spectauot p
& hiuius circumagam quite rusticum que reres non stat ꝑs
quominus cȩlum intellegas & cȩ lestia scias dabo & auiribuss¬
num palumbum utiq exaudi gemitus transisse solstitums
to putes nisi cum incubantem uideris palumbum absalstitio
fidiculȩ occasum uiH iuł cȩsari orione exoritur rona ait
eius iiii non assyrio aegyptouero procyonmatutino adst¬
sus quod sidus apud romanos non hab& nomen nisi cancilio
hanc uolumus intellegi hoc est minorcm canem sane ut ina
pingitur. Sst autem magnopere ꝑtinens sicut paulo moxdis¬

Expanded text:
iussit ipsa die folia et esse confecti sideris signum, iussit ipsa die folia et esse confecti sideris signum, nec silvestrium arborum remotarumque, ut in saltus devios montesque eundum esset quaerentibus signa, non rursus urbanarum quaeque topiario tantum colupabulo folia eius stringis aut deputas: aspice et tenes sidus. alia parte caelum respiciunt quam qua spectavere pet huius circumagam. quid te rusticum quereris? non stat per me, quo minus caelum intellegas et caelestia scias. dabo et auribus signum: palumbium utique exaudi gemitus. transisse solstitium caveto putes, nisi cum incubantem videris palumbem.' <2> Ab solstitio ad fidiculae occasum VI kal. Iul. Caesari Orion exoritur, zona autem eius IIII non. Assyriae, Aegypto vero procyon matutino aestuosus, quod sidus apud Romanos non habet nomen, nisi caniculam hanc volumus intellegi , hoc est minorem canem , ut in astris pingitur, ad aestum magno opere pertinens, sicut paulo mox doc
Abbreviated transcription (Latin):
t& nifuerit obseruatum hoc diligenter & halare
matutino nebulum quandam m&as mox sole
accendi & conflagrare certum est rursus rigari
defecta oport& ut sec &ur autum nalefęnum quod
uocant cordum. Interamne inumbria quater an¬
no secantur &iam non rigua uero ꝓpter pleris¬
que in locis & postet in ipso pabulo nonminus emo
iumenti est quama feno argumentorum id cura
iumentorumq ꝓgeneratio suum cuique consili¬
um dabit optimo maxime qua drigarum quȩ
magna resmundi in hoc usque a bruma cres¬
cunt dies creuerint. Ui mensibus at sol ipse ad
aquilonem scandens asper ardua emissus ab ea me¬
ta incipit flecti ac degredi ad austrum aucturus
noctes aliis sexmensibus ab laturusque diei mensu¬
ram ex hoc deinde rapiendi conuehendiq fructus
alios atque alios tempus & prȩparandi sẽcontra se¬
uam feramq hiemem decebatq: hoc discrimen ad¬
dubitatis noctis signasse naturam quam obrem
ea smanibus ipsis a gricularum ingressi uertiq:

Expanded text:
t. ni fuerit observatum hoc diligenter, exhalare t. ni fuerit observatum hoc diligenter, exhalare matutino nebulam quandam metas, mox sole accendi et conflagrare certum est. rursus rigari desecta oportet, ut secetur autumnale fenum, quod vocant cordum. Interamnae in Umbria quater anno secantur, etiam non rigua; rigua vero ter plerisque in locis, et postea lumenti est quam e feno. armentorum ideo cura iumentorumque progeneratio suum cuique consilium dabit, opimo maxime quadrigarum quaestmagna res mundi. in hoc usque a bruma crescunt dies creverunt sex mensibus, sol ipse ad aquilonem scandens ac per ardua enisus ab ea meta incipit flecti ac degredi ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque diei mensuram. 265 ex hoc deinde rapiendi convehendique fructus alios atque alios tempus, et praeparandi se contra saevam feramque hiemem, decebatque hoc discrimen indubitatis notis signasse naturam. quam ob rem eas manibus ipsis agricolarum ingessit vertique
Abbreviated transcription (Latin):
secundi tempus cumspica deflorescere coepit atq
roborari secandum antequam in arescat. Cato foe¬
num inquit nesero : prius seces: quam semen ma¬
turum sit. Quidam pridie rigant ubi sunt rigua
noctibus roscidis secari melius quȩdam partes
italiȩ post messem secant. fuit hoc quoq maioris
inpendii apud priores cr&icis tantum transma¬
rinisque cotibus notis nec nisi oleo aciem facis.
excitantibus igitur cornu propter oleum ad crus
ligato fenis ex incedebat italia a quarius cotes
dedit limȩ uice imperantes ferro sedaquaria
protinus uirent. filcium ipsarum duogener
italium breuius acuel interuepres quoque tracte¬
bile galliarum latifundia maioribus compendia
quippe medius cedunt herbas breuiores que pre¬
tereunt . Italii senum exdextra una manu secaNt
iustum est unu opera indie iugerum desecari
alligariq manipulos . ĩĩ .cc. quater napondo sec¬
tum uerti adsolem nec nisi siccum construi opor¬

Expanded text:
tae. 260 secandi tempus, cum spica deflorescere coepit atque tae. 260 secandi tempus, cum spica deflorescere coepit atque roborari. secandum, antequam inarescat. Cato: fenum, inquit, ne sero seces: prius quam semen maturum sit. quidam pridie rigant. ubi non sunt rigua, noctibus roscidis secari melius. quaedam partes Italiae post messem secant. 261 Fuit hoc quoque maioris inpendii apud priores, Creticis tantum transmarinisque cotibus notis nec nisi oleo aciem falcis excitantibus; igitur cornu propter oleum ad crus ligato fenisex incedebat. Italia aquarias cotes dedit limae vice imperantes ferro, set aquariae protinus virent. falcium ipsarum duo genera: Italicum brevius ac vel inter vepres quoque tractabile, Galliarum latifundia maioribus.... conpendia, quippe medias caedunt herbas brevioresque praetereunt. Italus fenisex dextra una manu secat. iustum est una opera in die iugerum desecari, alligarique manipulos Mcc quaterna pondo. sectum verti ad solem nec nisi siccum construi oporte
Abbreviated transcription (Latin):
causa uertitur terra proscinditur uitia in pabulũ
secatur faba m&itur dem concutitur. prata circa
bđ iuñ ceduntur quorum facillima agricolos cura
acminimi inpendii. Haec dese postulat dicirelin¬
qui debent in li&o solo uel umido uelriguo eaque
aqua pluui arigariuia publica utilissimum simu¬
lȩ herbe arare deingratire serere florem ex senili¬
bus atque exprȩscpibus focio dilapsum spargere¬
prius quam gratiantur nec primo anno rigari
nec pasciante fecundu feni &iam ne herbȩ uellan¬
tur obtrituq heb& &ur. Senescunt prata restitui¬
que debent faba in his sata uelrapis uel milio mox
in sequente anno frumento rursusq: in prata ter¬
tiore linqui pr&erca quotiens secta sint sicilire
hocest quȩ feni seges preerierunt secari. ostenĩ
in primis inutile enasci herbas sementaturas.
nis pessima nummuli siliqua &iam dira ferendis
inuisa & cquis elis est asimilitudine equine s&e

Expanded text:
causa vertitur, terra proscinditur, vicia in pabulum causa vertitur, terra proscinditur, vicia in pabulum secatur, faba metitur, dein cuditur. 258 Prata circa kal. Iun. caeduntur, quorum facillima agricolis cura ac minimi inpendii haec de se postulat dici. relinqui debent in laeto solo vel umido vel riguo, eaque aqua pluvia rigari aut publica. utilissimum, si malae herbae, arare, dein cratire, sarire, florem ex fenilibus atque e praesepibus feno dpriusquam cratiantur , nec primo anno rigari, nec pasci ante secunda fenisecia , ne herbae vellantur obtrituque hebetentur. senescunt prata restituique debent faba in iis sata vel rapis vel milio, mox insequente anno frumento, rursusque inarata tertio relinqui, praeterea quotiens secta sint siciliri, hoc est quae feniseces praeterierunt secari. est enim in primis inutile enasci herbas sementaturas. nis, pessima nummuli siliquam etiam diram ferentis. invisa et equisaeti est, a similitudine equinae sae
Abbreviated transcription (Latin):
irr derigare prata aequi noctii diebus primis cumher
nuierit infestucam arcere aquas uineam pampinare
ue lex sua cum pampani quattuor digitos longitudine
luerint pampinat una opera iugerum seg& esiterare
tir diebus xex. ab aequi noctio sartura nocere & iinc ae
dliurum exortu significant cȩsari. post tridie are
ocasus matutinus .iii. iđ maĩ fidiculȩ exortus. xntđ
ns gladius occidere incipit ii noñ iuñ. caesari & assy
qula uesporioritur . uii. iđ arcturus matintino occi
tde .ri &iii delphinus uesperi exoritur .xuii. ł ł
puis orionis exoritur quod in aegypto post quadriduũ
cusdem orionis gladius cȩsari occidere incipit .iiii.
luro longissimus dies totius anni & nox breuis sima
situm conficiunt in hoc temporis inter uallo uineȩ¬
unr aratur utuinca uaus semd fossa sit bis
nouella oues tondentur. Tupinum stercorandi

Expanded text:
interradere, rigare prata aequinoctii diebus primis, cum herba interradere, rigare prata aequinoctii diebus primis, cum herba creverit in festucam, arcere aquas, vineam pampinare — et huic lex sua: cum pampini IIII digitos longitudine expleverint; pampinat una opera iugerum —, segetes iterare. saritur diebus XX. ab aequinoctio sartura nocere et vineae 255 A vergiliarum exortu significant Caesari postridie arcturi occasus matutinus, III id. Mai. fidiculae exortus, XII ki Orionis gladius occidere incipit, IIII non. Iun. Caesari et Assyriae aquila vesperi oritur, VII id. arcturus matutino occidit Italiae, IIII delphinus vesperi exoritur. 256 XVII kal. Iul. gladius Orionis exoritur, quod in Aegypto post quatriduum. XI kal. eiusdem Orionis gladius Caesari occidere incipit. VIII kal. vero Iul. longissimus dies totius anni et nox brevissima solstitium conficiunt. 257 In hoc temporis intervallo vineuratur ut vinea vetus semel fossa sit, bis novella. oves tondentur, lupinum stercorandi
Abbreviated transcription (Latin):
mune lucentes uespereꝑarua cicindele ita appels
rustici stellantes uolatus. Greciuero lampyridis is¬
alias ueluti uocistrans curcelum intuearis agricola
sidera quȩras rusticȩ iumte breuiore somno sessie
n nocies eccetibi inter herbastuas spargo peculiares
is cusque uespera & ab opere disiungenti ostendo acnepos
linon conpresse subtegatur secumque lucem habeat
iur cum illo cur &iannum altius spectas ipsumque
hudibus proueniunt durantque sedere sideris hu
prtum eas certum est ꝓ inde quisquis aestiuus fruc
ante illis seuerit ipse frustrabitur sese hoc interuallo
iulu ꝓcedens fabam florere indicat fabaq florescens
cuocit. Dabitur & aliud finiti frigoris indicium. cum
minare uideris morum in iuriam postea frigoris time
alito ergo opera taleas oliuarum ponere ipsasque ole

Expanded text:
commune lucentes vespere per arva cicindelae — ita appellant commune lucentes vespere per arva cicindelae — ita appellant rustici stellantes volatus, Graeci vero lampyridas — increalias veluti vociferant: 'cur caelum intuearis, agricola? cur sidera quaeras, rustice? iam te breviore somno fessum premunt noctes. ecce tibi inter herbas tuas spargo peculiares stellas easque vespera et ab opere disiungenti ostendo ac, ne palarum conpressu obtegatur, secumque lucem habeat aguntur cum illo. cur etiamnum altius spectes ipsumque hae diebus proveniunt durantque, sed esse sideris huiusce partum eas certum est. proinde quisquis aestivos fructus ante illas severit, ipse frustrabitur sese. hoc intervallo et apicula procedens fabam florere indicat, fabaque florescens eam evocat. dabitur et aliud finiti frigoris indicium: cum germinare videris morum, iniuriam postea frigoris timere nolito. 254 Ergo opera: taleas olivarum ponere ipsasque oleas
Abbreviated transcription (Latin):
claritatem obsetrationis dedit membrorum argumentosi
appellantibus grecis castellas quod nr̃i a similitudine cagu¬
msis grecippter sues in positum arbi trantes imperitu a¬
iiii. autem canis ui. noñ maĩ cȩsari suculȩ matutino
riuntur & uiii iđ capella pluuiadlis agipto autem eos
die canis uesper ioccultatur sic fere in VI. iõ maĩ quisi
giliarum exortus decurrunt sidera in hoc tempori
interuallo xvdiebus primis agricolȩ rapienda sunta
bus ꝑ agendis ante aequi noctium non sufficerit dumsaiat
denatam ex ꝓbationem fedam putantium uites ꝑmuta
cantus alitis temporarie quam cuculum uocant dedec
hab&ur obprobriumq meritum falcem obilla uoluer
unte de prehendi & obid p&ulantiȩ sales &ium cums
uere laudantur Aspicio tamen decestabiles uidentur
minima quoque in agronaturalib trahuntur arg
tis. Extremoautem hoc tempore᷑ panici milique sit
iustum hoc serimaturato hordeo atque &iam incos
aruo signum illius maturitatem & horum sationi

Expanded text:
claritatem observationi dedit, nimborum argumento yadas appellantibus Graecis eas stellas, quod nostri a similitudine cognominis propter sues inpositum arbitrantes inperitia aIIII autem canis. VI non. Mai. Caesari suculae matutino exoriuntur et VIII id. capella pluvialis, Aegypto autem eodem die canis vesperi occultatur. sic fere in VI id. Mai., qui est vergiliarum exortus, decurrunt sidera. 249 In hoc temporis intervallo XV diebquibus peragendis ante aequinoctium non suffecerit, dum sciat inde natam exprobrationem foedam putantium vites per imitationem cantus alitis temporarii, quem cuculum vocant. Dedecus enim habetur opprobriumque meritum, falcem ab illa volucre in vite deprehendi ut ob id petulantiae sales etiam cum primo vere ludantur. Auspicio tamen destestabiles videntur. Adeo minima quaeque in agro naturalibus tmentis. 250 Extremo autem hoc tempore panici miliique satio est. iustum haec seri maturato hordeo. atque etiam in eodem arvo signum illius maturitati et horum sationi
Abbreviated transcription (Latin):
in mollitim lanȩ coactum iniuria acsumma audis
& ꝑueniremilla ex secratio sufficit contra umgnto¬
ds frugum cuisa uictusque prȩmonebamus. Scceseri
tur facdius ut sentianius nolente idfierinatura. Ori
ida crioremque &iam terram facit. Seritur sabulo ns
por & hanc quo que terrȩ in iuriam facit. Ignoscit tam̃
sugpto screnti ut arabiȩ india eque merces import&
agiliue censentur. Hoc reditumontesque mariopposi
anest satis. & alia terrȩ oceani obstare ipsum quod uo
nine caturci cal& iruten ibituriges ultumiq homi
uestm corum femine nouere qua ad monitione
enit quod .N. uarro tradit inserranorum familia gen¬
um esesemias linca ueste non uti. ingermania autẽ
la que subierra id opus agunt. Similiter&iam inita
donstisque candore quȩ fauentinis sed la nugo nulla
pid allos gratiuam. apud alios offensionem hab& ner

Expanded text:
et in mollitiem lanae coactum iniuria, ac summa audacet in mollitiem lanae coactum iniuria, ac summa audacia pervehi mare! nulla exsecratio sufficit contra incavendos frugum causa victusque praemonebamus: ecce seritur gignitur facilius; ut sentiamus nolente seri natura, urit agrum deteriorelnque etiam terrain facit. <1> Seritur sabulosis te vellitur, et hanc quoque terrae iniuriam facit. ignoscat tamen aliquis Aegypto serenti, ut Arabiae Indiaeque merces inportet. itane et Galliae censentur hoc reditu? montesque mari opposiest satis et a latere oceani obstare ipsum, quod vocant inane? Cadurci, Caleti, Ruteni, Bituriges ultimique homivestem eorum feminae novere . qua admonitione succurrit quod M. Varro tradit, in Serranorum familia gentilicium esse feminas lintea veste non uti. in Germania autem defossae atque sub terra id opus agunt. similiter etiam in Idensitasque, candor qui Faventinis, sed lanugo nulla, quod apud alios gratiam, apud alios offensionem habet. ne
Abbreviated transcription (Latin):
tensiua potest linum sed inqua non oc curr& uttȩ parit
uemiraculum maius herbam esse quȩ ad moueat aggypt
olis non adie lenissimo flatu herba seẽ quȩ gadis adheras
columnas septima die hostiam adferat & c&erorum in¬
niam. quarto prouinciam narbonensem. Tertio asro
altero quod &iam mollis umo flatu contigit .c. flattolo
uibi crispi procos. Aud axuita scelerum plena aliquidse
ut uentos ꝓcellas recipiat & parumeẽ & fluctbus sodis
lam uero nec uela satis esse maiora nauign. sed quamus a¬
tudin i antemnarum singulȩ arbores sufficiant. supe
tamen addiuelorum alia uela pr&er quȩ in proris q
inpuppibus pandi actot modis ꝓuocari mortem. Doni
tam paruo semine nasci quod orbem terrarum ult
troque porta tam graciuli auena tamen non alte ar
tollineque id uiribussuis necti sedpr&ium tusuimqu

Expanded text:
hortensia potest linum, sed in qua non occurrit vitae parte?hortensia potest linum, sed in qua non occurrit vitae parte? quodve miraculum maius, herbam esse quae admoveat Aegyptum uteolis nono die lenissumo flatu? herbam esse quae Gadis ab Herculis columnis septimo die Ostiam adferat et citeriorem Hispaniam quarto, provinciam Narbonensem tertio, Africam altero, quod etiam mollissimo flatu contigit C. Flavio legato Vibi Crispi procos.? audax vita, scelerum plena! aliquid seri, ut ventos procellasque capiat, et parum esse fluctibus solis vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiis, sed, quamvis amplitudini antemnarum singulae arbores sufficiant , super eas tamen addi velorum alia vela, praeterque in proris et alia in puppibus pandi, ac tot modis provocari mortem, denique tam parvo semine nasci quod orbem terrarum ultro citro portet, tam gracili avena, tam non alte a tellure tolli, neque id viribus suis necti, sed fractum tunsumque
Abbreviated transcription (Latin):
formicȩ concursantes aut oua ꝓgerentes. Ite muer¬
mes terreni erumpentes. Trifolium quoque in¬
horrescere & folia contra tempestatem subrigere
certum est. nec non & incuius mensisque nostris
uasa quibus exculentum additur sudorem repositu¬
ris relinquentia diras tempestites p̃nuntiant:
it que indubitato modo demonstrata est. ucreqrra
gentibus nonminus conferunt rura de prehendendo cde
si dertili scientia. a gro colendũ proxima multi hortorins
fecere. nobis non ptinus transire adista tempestiuimus
miramurq quos scientiae gratiam eruditionisie glorus
exhis p&entes tam multa p̃terisse nulla mentione huabt
totrerum sponte cura ueꝓ uenientium presertim. sin
risque carum p̃tio usuque uitȩ maior &ium quan frig
ꝑ hib&ur auctoritas atque ut a confessis hortimur utilis¬
bus quȩ que non solum terrasom̃ ucrum &am miriuan
pleuere scritur ac dicineque inter fruges neque inter

Expanded text:
formicae concursantes aut ova progerentes, item verformicae concursantes aut ova progerentes, item vermes terreni erumpentes. Trifolium quoque inhorrescere et folia contra tempestatem subrigere certum est. nec non et in cibis mensisque nostris vasa, quibus esculentum additur, sudorem repositoriis relinquentia diras tempestates praenuntiantatque indubitato modo demonstrata est, vereque intellegentibus non minus conferunt rura deprehendendo caelo quam sideralis scientia agro colendo. proximam multi hortorum curam fecere; nobis non protinus transire ad ista tempestivum videtur, miramurque aliquos scientiae gratiam eruditionisve gloriam ex his petentes tam multa praeterisse, nulla mentione habita tot rerum sponte curave provenientium, praesertim cum plerisque earum pretio usuque vitae maior etiam quam frugibus perhibeatur auctoritas. atque, ut a confessis ordiamur utilitatibus quaeque non solum terras omnes, verum etiam maria replevere, seritur ac dici neque inter fruges neque inter