comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nonar: ⁊ si magis ẽ . ut unus quisq in solidũ teneat᷑:
alt̾o aũ soluendo alt̾ulibar Issi is in quo usũ fructũ
hab̾o. seruũ meũ corrũpit errit mͥ actio. cũ dño r¬
ꝓprietatis ¶pignoriᷤᷤ dati nõe. debitor ht̃ ͥ ac tionẽ:
In hãc actionẽ ñ exstra rem. duplum ẽ id enĩ. qđ ẜ̃
dampni datũ ẽ duplatur: hi consequent᷑:: illud ꝓ¬
bat᷑. Ut seruo meo ꝑsuaseriꝰ. ut ticio furtũ sacrat.
ñ solũ in id tenerisꝗde terior seriuiꝰ effeo tus. sypinid
ꝙ ticio p̃stituru̾ sim Itẽ ñ solũ si mͥ dãpnũ dedit
conscilio tuo s etiã si exstraneo: eo qͦq nõe mͥ tene¬
ris. q. ego lege aquilia obnoriussim aut siex con¬
ducto teneor alicui. ꝙ ego seruũ locaui. ⁊ ꝓpt̃ te
det̾ior factussit. tenebis ħ nõe ⁊s qua talia sũt

Expanded text:
noxarum: et magis est, ut unusquisque in solidum teneatur, altero autem soluente alterum liberari. Si is, in quo usum fructum habeo, seruum meum corruperit, erit mihi actio cum domino proprietatis. Pignoris dati nomine debitor habet hanc actionem. In hac actione non extra rem duplum est: id enim quod damni datum est duplatur. His consequenter et illud probatur, ut, si seruo meo persuaseris, ut Titio furtum faciat, non solum in id teneris, quo deterior seruus effectus est, sedtem non solum si mihi damnum dederit consilio tuo, sed etiam si extraneo, eo quoque nomine mihi teneris, quod ego lege Aquilia obnoxius sim: aut si ex conducto teneor alicui, quod si seruum locaui et propter te deterior factus sit, teneberis et hoc nomine, et si qua
Abbreviated transcription (Latin):
s tc̃ locus fiet leligiosus ⁊ cũ de functi futisla¬
turalit̾ enĩ uidet᷑ ad mortuũ ꝑtinere locuo
inquẽ fertur p̃sertim si in cũ locũ inferus
inquẽ ipse destinauit. usq ađo ut etiũ si inle¬
gatum locũ sit in latus ab hỹde in lacione tn
testatoris fit religiosus. si mõ in aliũ locu tam
oportune inferi non potuit: sato eb ato¬

Expanded text:
sed tunc locus fit religiosus, cum defuncti fuit: naturaliter enim uidetur ad mortuum pertinere locus in quem infertur, praesertim si in eum locum inferatur, in quem ipse destinauit: usque adeo, ut etiamsi in legatum locum sit illatus ab herede, inlatione tamen testatoris fit religiosus, si modo in alium locum tam oportune inferri non potuit. 5 Ga
Abbreviated transcription (Latin):
lucrari faci᷑: anuõ cogi deb restituhere seruũ &
pciũ serui acciꝑe : ⁊ ueriꝰ ẽ electionẽ dño dar: Sise
ruũ detinẽ cupit:: dinũ quati deterior seruũ fac¬
tuse. induplũ acciꝑe: uł seruo restituto si copi iħ
si mili mõ acciꝑe. cedere aũt emptori solicita¬

Expanded text:
seruum et pretium serui accipere? et uerius est electionem domino dari, siue seruum detinere cupit et damnum, quanti deterior seruus factus est, in duplum accipere, uel seruo restituto, si copiam dem simili modo accipere, cedere autem so
Abbreviated transcription (Latin):
idꝙ datur ei ad remunerandum dari: ⁊ inde ho¬
norariũ appellari Si aũ ęx locato ⁊ conducto su̾it actũ:
dicendum erit nec tenere intẽncionẽ: Iħ ac tro¬
ħ dolũ malũ dũ tarat exigit: uisũ ẽ enĩ satis.
Eabundeq coherceri m̃sorẽ: si dolus malus c̃ueniat᷑:

Expanded text:
d datur ei, ad remunerandum dari et inde honorarium appellari: si autem ex locato conducto fuerit actum, dicendum erit nec tenere intentionem. Haec actio dolum malum dumtaxat exigit: uisum est enim satis abundeque coercer
Abbreviated transcription (Latin):
petulio actio ꝑpetua ẽ pt̾ mortẽ aũt ei. uł pt̾¬
quã manoipatꝰ manumissus sit alienat᷑ ue fũit.
temporaliᷤᷤͥ eẽ incipit. idẽ annali sQmnũs uũt utie¬
lis computabitur. ⁊ iđo isi condicionalis sit obli¬
gatio iubanꝰ scribit ex eo cõputandũ annũ ñex
quo mancipat sit .s ex quo peti potuit condiciaẽ
existente Cmerito aut temporalẽt inħ casu fec̃
p̃tor actionẽ .nã cũ morte uł alienacione ex
tinguitur petuliũ. sufficielut usq ad annũ ꝓdu¬
or obligacionẽ Cilienacio aũt ⁊ manumissio ad

Expanded text:
petua est: post mortem autem eius uel postquam emancipatus manumissus alienatusue fuerit, temporaria esse incipit, id est annalis. Annus autem utilis computabitur: et ideo et si condicionalis sit obligatio, Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit condicione exsistente. Merito autem temporariam in hoc casu fecit praetor actionem: nam cum morte uel alienatione etinguitur peculium, sufficiebat usque ad annum produci obligationem. Alienatio autem et manumissio ad
Abbreviated transcription (Latin):
s in seruo diũsum ẽ. Ieculurm dictũ ẽ quar pu¬
pulla petcunii. sue patrimoniũ pusillũ. peculiũ
tiã ⁊ ipse celsus ꝓbait ⁊ addicit pupillum uł furuo¬
sum constituere quide pecculiũ seruoñ ponse.
ucrum ante constitutum. idẽm ante furore uł
apatie pupilli non adimet᷑ ex his causis. quȩ se¬
ntentia uera ẽu congruit cum eoq marcellus ap̃
iulianũ notams ad icit. posse fieri ut ex dniis seruũ
riosus sit uł pupillus¶st ꝗdã inquit ꝗputant pecu¬
liũ serutis habe non posse nͥ concedente dr̃o. Ego
aũt puto non eẽ: opus concedi petuliũ adnõ seruũ
hab̾e smnonadimi : ut bat salia causa ẽ pecculiz li¬
bere administracionis. Naim ħ spetialit̃ cõceđ̾n¬
da c̃ sscire aũt ñ utiq singulasres debet. sec na¬
nius seribit ł inclinat spupillũ aũt tam filiũ quã
seru pecculiũ habe posse pedius li̾ ux scribit.
Ergo ⁊si furẽ receꝑit seruus uł filius retinebt̃

Expanded text:
ictum ‹est› quasi pusilla pecunia siue patrimonium pusillum.Peculium tiam et ipse Celsus probat.Et adicit pupillum uel furiosum constituere quidem peculium seruo non posse: uerum ante constitutum, id est ante furorem uel a patre pupilli, non adimetur ex his causis. quae sententia uera est et congruit cum eo, quod Marcellus apud Iulianum notans adicit 'posse fieri, ut ‹apud alterum› riosus sit uel pupillus, si ut quidam, inquit, putant peculium seruus habere non potest nisi concedente domino. ego autem puto non esse opus concedi peculium a domino seruum habere, sed non adimi, ut habeat'. alia causa est peculii liberae administrationis: nam haec specialiter concendenda est. Scire autem non utique singulas res debet, sed πnius inclinat. Pupillum autem tam filium quam seruum peculium habere posse Pedius libro quinto decergo et si furere coeperit seruus uel filius, retinebunt
Abbreviated transcription (Latin):
Upranus lił xx. ad edic Si pignore sub repta sunrtigo¬
rit greditor totum ꝗcꝗd ꝑcepit debitoꝰ eimm impin¬
ra papinimꝰ confitetus.: ẽ uerum s etĩ siculpa cradbi¬
toris furtum factum su. multo magis hocerit dic̃¬
dum in eoꝙ e̾i condicione coñsecut eissꝰ ꝙ ipse debit
sit in putandum. uideamus. ⁊ quidẽ non oportẽ. ider resta¬
tui. ꝙ ipse ex furti actione p̃stitit pereque relituĩe:
traditũ ⁊ita papinianus li uii q̃stionũ ait. Idẽ papi¬
nianus ait ⁊ simetꝰ causa seruũ pigneratũ debitori

Expanded text:
nsimo ad edictum. Si pignore subrepto furti egerit creditor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus confitetur, et est uerum, etiamsi culpa creditoris furtum factum sit. multo magis hoc erit dicendum in eo, quod ex condictione consecutus est. sed sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et traditum, et ita Papinianus libro nono quaestionum ait. Idem Papinianus a
Abbreviated transcription (Latin):
Id̃ lib̵ xliii. digestoꝵ. Sirẽ alienã bona fide emeris
mĩ pignori dederis ac p̾cario rogaueris de indeme
dñs hrdem institiũt desinet pignus eẽ.⁊ sola p̃caru
rogacio suꝑerit id circo usu capioͬ tua int̾pellabitũr
ad diem petunia non solueretur ratẽ influmine sui
auctoritate detinuit: pt̾ ea flum creuit.⁊ ratẽ ab¬
stulit si in uitoratiario retinuisset eiꝰ ꝑiculo ratẽ
retineret culpã dũ taxat ei p̃standã ñ uĩ maiorẽ:¬

Expanded text:
imo quarto digestorum. Si rem alienam bona fide emeris et mihi pignori dederis ac precario rogaueris, deinde me dominus heredem instituerit, desinet pignus esse et sola precarii rogatio supererit: idcirco usucapio tua interpellabitur. 3ad diem pecunia non solueretur, ratem in flumine sua auctoritate detinuit: postea flumen creuit et ratem abstulit. si inuito ratiario retinuisset, eius periculo raneret, culpam dumtaxat ei praestandam, non uim maiore
Abbreviated transcription (Latin):
cie rettissime sabmus scribit. siquidẽ dato auro aes sub¬
dacissite furti tene̾ri. ꝙ si indando aes subiat isset turpit̃
fecisse nõ furẽ ẽẽ. s hic pato pignoraticiãm iudiciũ locũ
habe ⁊ ita põponius scribit. s ȩxstra ordinẽ stellionatũ
nõe plectetur ut ẽ sepissime rescrip̾tum. ẜ n siquis tẽ
alienã michi pignori dederit: scitns prudensq uł siꝗͥ
alii obligatam mͥ obligau̾it. nec me de ħ certi orau̾it.¬

Expanded text:
cie rectissime Sabinus scribit, si quidem dato auro aes subcie rectissime Sabinus scribit, si quidem dato auro aes subiecisset, furti teneri: quod si in dando aes subiecisset, turpiter fecisse, non furem esse. sed et hic puto pigneraticium iudicium locum habere, et ita Pomponius scribit. sed et extra ordinem stellionatus nomine plectetur, ut est saepissime rescriptum. Sed et si quis rem alienam mihi pignori dederit sciens prudensque uel si quis alii obligatam mihi obligauit nec me de hoc certiorauerit
Abbreviated transcription (Latin):
Mutellus libsig responsoꝵ. Iicius com credidisbẽ
peccuniã simꝓnio ⁊ obeam piꝰgnus accepisset futũꝙ
eẽt ut distraherit eam creditor qua pecunia ñ sol¬
ueretur petit acreditos ut fundũ certo p̃cio emptum
haberet. i cũ imꝑisset epistolã qua se uendidisse
fundũ creditori significaret enustt. quero hanc uen¬
dicionẽ debito reuocare possit. offerendo sortẽ nu
suras quȩ debentur. marcellus resp. scđm ea quȩ ꝓpo
Uusuraꝵ aliꝗd debatur ab eo qui subpignorib petuniam
debet. qcꝗd ex uendicione pignoꝵ retipiatur. pͥmũ
usuris quas iam̃ it̃ debetori constat. de inde siquid
suꝑẽ sorti accepto ferendũ ẽ. nec audiendus ẽ debi¬
tor si cũ parũ idoneũ se ẽẽ sciat. eligit quonoͬe ex¬
honerari pignus suũ malit spignũ manente ꝓpetate de
bitoris. solã possessionẽ tranferat a creditorẽ potẽ.
aes subiecisset creditori. qualit̃ teneatur q̃ sitũ ẽ ĩ qua ppe¬

Expanded text:
ulari responsorum. Titius cum credidisset pecuniam Sempronio et ob eam pignus accepisset futurumque esset, ut distraheret eam creditor, quia pecunia non solueretur, petit a creditore, ut fundum certo pretio emptum habere‹t› et cum impetrasset, epistulam, qua se uendidisse fundum creditori significaret, emisit: quaero, an hanc uenditionem debitor reuocare possit offerendo sortem et usuras quae debentur. Marcellus respondit secundum  aliquid debetur ab eo, qui sub pignoribus pecuniam debet, quidquid ex uenditione pignorum recipiatur, primum usuris, quas iam tunc deberi constat, deinde si quid superest sorti accepto ferendum est: nec audiendus est debitor, si, cum parum idoneum se esse sciat, eligit, quo nomine exonbitoris solam possessionem transfert ad creditorem: potest aes subiecisset creditori, qualiter teneatur, quaesitum est. in qua spe
Abbreviated transcription (Latin):
quare si ꝓstituit ancillam. uł alurd ꝓbatum fac̃e¬
cogit allico pignus ancillȩ solustur irin fecils
siciis insturit creditor. siquidẽ iam imbutos uł uolũ¬
tite debitoris. erit actio contraria. si uõ nichil hoꝵ
int̾ cẽ :sit. siquid artisiciis netessariis critactio con¬
traria. nontam̃ s. cogatur seruꝰ carere ꝓquantitatip
sũptuũ debitor. sic̃ enim neglegenciȩ creditorẽ dolu
⁊culpa quam p̾stat non patitur. ita nec talẽ efficere rẽ
pignoratam ut᷑ grauis sit debitori ad recu ꝑandum.
pita sultimi grandẽ pignor datũ ab homine ꝗuix
luerẽ potẽ. ne dum᷑ excolere tu acceptũ pignor i ex¬
coluisti sic magni p̃cii faceres. alioquin ñ ẽ equũ.
aut q̃rere alios creditores. aut cogi distrahere. ꝙ ue¬
in receptilm. aut tibi pimuriam coactũ de relinq̃¬
ue me tͥ dic. ioit᷑ ħ auidice erͣ dispicienda ut neq¬

Expanded text:
quare si prostituit ancillam uel aliud imquare si prostituit ancillam uel aliud imcoegit, ilico pignus ancillae soluitur. 25 Idem libficiis instruxit creditor, si quidem iam imbutos uel uoluntate debitoris, erit actio contraria: si uero nihil horum intercessit, si quidem artificiis necessariis, erit actio contraria, non tamen sic, ut enim neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut grauis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui uix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excoluisti sic, ut magni pretii faceres: alioquin non est aequum aut quaerere me alios creditores aut cogi distrahere quod uelim receptum aut tibi paenuria coactum derelinquere. medie igitur haec a iudice erunt dispicienda, ut nequ
Abbreviated transcription (Latin):
ata suit. ut inquantitate debiti ei satis fut.
sisquintũ eiꝰ int̾ sit. ⁊ compeniacione habe pote
ltor si forte pigneraticra uł exalia causa cũ eo
ur. PQui re ꝓbos nũmos soluit a creditori: an ht̃
posse ꝗua re ꝓba peccunia non lib̾at soluentẽ.
bis uid licet nũmis reddendis : Si uendiderit ꝗdẽ
ltor pignus plur is quã debitũ erat. ñdũ aut̃ p̃
ib omptore exc̃egit. an pignoraticio iudicio c̃¬
Qnuri possit ad suꝑ fluũ reddendum. an uõ uł ex pec¬
ue deb̾at quo ad emptor soluat uł suscipere actio¬
turguendum ad solucionẽ creditorẽ .ẜ aut ȩxpe¬
tire debitorẽ. aut si non expectat mandas er acti¬
mes adũsus emptorẽ ꝑiculo tam̃ uenditoris. ꝙ si ac¬
tpit iam petunia suꝑfluum reddidit. in pigneraticio
udicũ uenitrsi respignori dataᷤᷤ male tractauit cre¬
lt uł seruos debilitaut plane s ꝓmaleficiis sui¬
abereuit. uł iuncx̃it. uł obtulit p̃fec turȩ uł p̃si¬
didicendum ẽ pigneraticia creditorẽ non teneri

Expanded text:
ata fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat vel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia vel ex alia causa cum eo agetur. Qui reprobos nummos solvit creditori, an habeposse, quia reproba pecunia non liberat solventem, reprobis videlicet nummis reddendis. Si vendiderit quidem creditor pignus pluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad emptor soluat, uel suscipere actioesse urguendum ad solutionem creditorem, sed aut exspectare debere debitorem aut, si non exspectat, mandandas ei actiones aduersus emptorem periculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecuniam, superfluum reddit. In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane scoercuit uel uinxit uel optulit praefecturae uel praesidi, dicendum est pigneraticia creditorem non teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
deussor ẽuentꝰ fuĩt llou̾ata au debiti obligacio pig¬
nus ꝑimit. nisic̃uenit ut pignꝰ repetatur Isi quasi
daturuᷤ tibi petuniã pignus acceꝑo.net dedero: pig.¬
neraticra actione tenebor &̃ nulla solucione facta:
Idemq ⁊ si accepto lata sit petuniai: uł condicio defe¬
cit: ob quã pignꝰ contͣt tũ ut. uł si pactũ cui standũ ẽ.
d̾ pecunia ñ petenda fac tũ ẽissi in sortẽ dũ tarat uł in
usuras obstrictũ ẽ pignus eo soluto ꝓpt̃ ꝙ obligatũ ẽ
locũ ht̃ pigneraticia siuȩ aũt usurȩ instipulatu sĩt
deduc tȩ. siũ nõ sit. tam̃ pͥignus et in eas obligatũ fuit.
quã diu in ꝗd ex his debetur. pignoraticra cessabit.
alia causa ẽ eaꝵ quas quis sup̃ licitun modũ ꝓmisit
Nam heȩ penit̾ illicite sũt I⁊ creditori plũes hr̃des ex

Expanded text:
io pignus peremit, nisi conuenit, ut pignus repetatur. Si quasi daturus tibi pecuniam pignus accepero nec dedero, pigneraticia actione tenebor et nulla solutione facta: idemque et si accepto lata sit pecunia, uel condicio defecit, ob quam pignus contractum est, uel si pactum, cui standum est, de pecunia non petenda factum est. Si in sortem dumtaxat uel in usuras obstrictum est pignus, eo soluto propter quod obligatum est locum habet pigneraticia. siue autem usurae in stipulatum sint deductae siue non, si tamen pignus et in eas obligatum fuit, quamdiu quid ex his debetur, pigneraticia cessabit. alia causa est earum, quas quis supra licitum modum promisit: nam hae penitus illicitae sunt. Si creditori plures heredes ex
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi actione pigoraticia conuenient᷑. sed nec mutat ꝙ
constitutũ ẽ ab impatore nr̃o posse ꝑ liłum ꝑ onam
possessionẽ ad quirt. Nã ħ eo ꝑtinebit ut possimꝰ pigi¬
noris nob obligati possessionẽ ꝑ ꝓcuratorẽ uł tuto¬
rem ad p̃hende: ipsã aũt obligacionẽ liba ꝑsona nob̾¬
ñ semꝑ adꝗrit .s ꝓꝓcurator m̃s uł tutor rẽ. pignori de¬
derit. ipse agẽ pignoraticra. poterit. ꝙ inꝓcurato¬
re ita ꝓcedit siei mandatũ fuit pignoridare

Expanded text:
ipsi actione pigneraticia conuenientur. sed nec mutat, quod constitutum est ab imperatore nostro posse per liberam personam possessionem adquiri: nam hoc eo pertinebit, ut possimus pignoris nobis obligati possessionem per procuratorem uel tutorem adprehendere, ipsam autem obligationem libera persona nob Sed si procurator meus uel tutor rem pignori dederit, ipse agere pigneraticia poterit: quod in procuratore ita procedit, si ei mandatum fuit pignori dare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃coo regauit uł conditit pignus posseu onẽ ñ re¬
tͣuit᷑ contrario iuidicio tenctir IS creditoe cũ uendera
pignus duplã ꝓmisit. namusu hoc uenerat et conuenit¬
gens id gissit : si ua nullũ emolum̃tum talis uendicio ai¬
gust̃ si. eriti uenderet quanti uendere potuit ctũ si

Expanded text:
uit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur. Si creditor, cum uenderet pignus, duplam promisit nam usu hoc euenerat et conuentuigens id gessit: si uero nullum emolumentum talis uenditio attulit, sed tanti uenderet, quanto uendere potuit, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris dum taxat ꝑ sona fũt comp̃hensa: etiã hr̃es ciꝰ¬
iure uendet. sinichil contrariũ actũ ẽẽt Icũ pignus
tor pignori dedit. aut maliciose inpignore ũsatus
sit dicendũ ẽ locũ hab̾e contrariũ iudiciũ ¶Nõ tantũ
saũt obpecuniã. s obaliam causam pignꝰ dari potẽ. uł¬
uti siquis pignus alicui dederit ut ꝓ se fide iubeat.
Propͥe pignus dicimꝰ ꝙ ad creditore transit. hypothetã
uceitno transit possessio ad creditorẽ. Ioñiꝰ pec unia
ex soluta ẽẽ debet. aut eo nõe satis fa̾c tũ ẽẽ ut na¬
scatur pigneraticia actio. satis factũ aũt accipi¬
emus quẽ ad modũ u̾oluit creditor. licet ñ sit solu¬
tũ. siue aliis pĩg̃norib sibi caueri uoluit. ut ab ħ rece¬
dat. sui fideius sorib sue reo dato siue p̃cio aliquo
uł nuda conuencionei nascitur pignoratia actio.
et gñalit̃ dicendum erit. quociens retede uoluit
creditor apignore: uderi ei satis factum. siũ ipse¬

Expanded text:
ditoris dumtaxat persona fuerit comprehensa, etiam heres iure uendet, si nihil in contrarium actum esset. Cum pignus tor pignori dedit aut malitiose in pignore uersatus sit, dicendum est locum habere contrarium iudicium. Non tantum autem ob pecuniam, sed et ob aliam causam pignus dari potest, ueluti si quis pignus alicui dederit, ut pro se fideiubeat. Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transit, hypothecam, cum non transit nec possessio ad creditorem. Omnis pecunia exsoluta esse debet aut eo nomine satisfactum esse, ut nascatur pigneraticia actio. satisfactum autem accipimus, quemadmodum uoluit creditor, licet non sit solutum: siue aliis pignoribus sibi caueri uoluit, ut ab hoc receiue fideiussoribus siue reo dato siue pretio aliquo uel nuda conuentione nascitur pigneraticia actio. et generaliter dicendum erit, quotiens recedere uoluit creditor a pignore, uideri ei satisfactum, si
Abbreviated transcription (Latin):
idꝙ accepis. erit tibi in pignoris loco Pbi nuda ꝓpͥctas
gnori data sit usus fruc tus qui pt̾ ea ad creuit. pignore
eadẽ causa ẽ alluuonis si fundus pigneratus uenit mi¬
nere causã pignoris. quia cũ sua causa fundus transeg
sicut᷑ in partu ancillȩ qui pt̾ uendicione natus st s
cauerit ut silua sib pignor. cẽt. nauẽ ex ea maten
factã non ee piqnoris asuis ait̃ qui
fac tã noñ ee̾ pignoris casius ait quia aliud  łatiua.
ud nauis. ⁊ uđo nominatĩ indando pignore adcucend
ẽe. ait. quȩq et silua fac tantataue sint Escruus ite
petulure s̃ pignor ͦ dederit tuendus e liłiam petuli
ministracionẽ habuit. nã ⁊ alienãre ea res potẽ:
Martianus bib̵ singular ad formulã hy pothetaria.
Hadẽ ⁊ defilio familias dicta intelligamus:
rante eodatũ sit. ⁊ ratum habũit: pignus uilebts Sip¬
rib res simul pignori dẽtur:qualis oñiũ causa ẽ ꝓdi pos¬

Expanded text:
oco. Si nuda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori erit: eadem causa est alluuionis. Si fundus pigneratus uenierit, manere causam pignoris, quia cum sua causa fundus transeat, sicut in partu ancillae, qui post uenditionem natus sit. Si quis cauerit, ut silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quifactam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'. Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii administrationem habuit: nam et alienare eas res potest. 19 Marcianus libro singulari ad formulam hypothecariam. Eadem et de filio familias dicta intellegemus. rante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit. Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa e
Abbreviated transcription (Latin):
. h .x. adsabrnũ. Si quasi retepturꝰ adebitore tuo
ninus petcuniã. redidisti ei pignus. isq ꝑfe
rm dmnsit excepturo eo que de industria¬
did posiũt. labeo ait furgi te agere cũ debitore.
posse rad ex hibndũ. si agente te contͣra pigera¬
cũa excrpiat debtor đ prgnore s̃ datiuł reddito:
nplicabrtur de dolo:⁊ fraude. ꝑ quam nec reditũ.

Expanded text:
 ad Sabinum. Si quasi recepturus a debitore tuo comminus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industriabeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendum: et, si agente te contraria pigneraticia excipiat debitor de pignore sibi reddito, replicabitur de dolo et fraude,
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ si ipse debitor porcionẽ soluisset PSi annua
bima trima die ixxxstipulatꝰ. acceꝑim pignus. pactͦ¬
ꝙ esim ut nisi sua quãq die pecunia soluta eẽt.
uende michi ea liceret. placet ante quã oñiũ pẽsionũ
dies ueniret. ñ posse me pignus uendert ꝗa eis ũbis
om̃s pensiones de monstrarentur. nec uerũ ẽ sua qͦq
die ñ solutã pecuniã. ante quam om̃s dies uenirent.
s oñib pensionibs p̃teritis. etiã si una portio soluta nõ
sit. siqua petcunia sua die soluta ñ erit. statim cõpe¬
tit ei pacta conuentio. De uendendo pignore in rẽ¬

Expanded text:
admodum si ipse debitor portionem solvisset. Si annua bima trima die triginta stipulatus acceperim pignus pactusque sim, ut nisi sua quaque die pecunia soluta esset, uendere eam mihi liceret, placet, antequam omnium pensionum dies ueniret, non posse me pignus uendere, quia eis uerbis omnes pensiones demonstrarentur: nec uerum est sua quaque die non solutam pecuniam, antequam omnes dies uenirent. s pensionibus praeteritis, etiamsi una portio soluta non sit: 'si qua pecunia sua die soluta non erit', statim competit ei pacti conuentio. De uendendo pignore in re
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse me pecuniã. ⁊ eu detessisse. Itẽ in sulã fulsi se
uł refecisse. ⁊ pt̾ ea debustã eẽ. nec habẽ ꝙ possẽ re¬
tinere .¶ Si pigneri plura mãcipia data sipe.⁊ quedam
certi p̃or̾i. siita uendiderit creditor ut euetione eoꝵ
p̃staret. ⁊ creditũ suũ hãt. reliqͦ mancipia potẽ retinẽ
donec ei caueatur ꝙ euictionis nõe ꝓmi serit indẽpnẽ

Expanded text:
dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse uel refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere. Si pignori plura mancipia data sint, et quaedam certis pretiis ita uendiderit creditor ut euictionem eorum praestaret, et creditum suum habeat, reliqua mancipia potest retinere, donec ei caueatur, quod euict
Abbreviated transcription (Latin):
pignũ dederit. quia tua causa id caueatur. s atillicitꝰ
dic̃ ꝗ si multo minus sit ꝙ debeant᷑ & odic pluris
uentre possit pignus quã ptea. meluis aũ ẽ dici eũ
ꝗ dederit pignus posse uenđẽ ⁊ accepta peccunia sol¬
uere id ꝙ điat᷑. ita tm̃ ut creditor necessitatẽ hãt os¬
tendere rẽ pagnoratan si mobilis sit . pͥus idoneax¬
tum enĩ creditorẽ: cogi uenđe satis inhumanu esi
creditor plaris fundũ pignoratũ uendiderit. si id fe¬
ueret usuram eiꝰ pecuniȩ p̃stare debet ei qui dederit
pignus. s ⁊ si ipse usus sit ea petunia. usurã p̃stari
oportet. ꝙsi eã depositant habũit usuras ñ debet:
Paulus lib̾ ii. sentenciaꝵ Si aũt tardius suꝑfluum
restituat creditor id ꝙ ap̃ eũ depositum ẽ ex mora
etiã usuras debitor ħ nõe prare. cogendis ẽ nse
ecepim ñ tantũ retentionẽ. Betiã cont̾riã pignoraticĩa¬
actione habeo finge enĩ medic cũ egrotasset seruus

Expanded text:
pignus dederit, quia tua causa id caueatur. sed Atilicinus: quid enim si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris uenire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse uendere et accepta pecunia soluere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem pigneratam, si mobilis sit, prius idonea creditorem cogi uendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum uendiderit, si id faeneret, usuram eius pecuniae praestare debet ei, qui dederit pignus: sed et si ipse usus sit ea pecunia, usuram praestari oportet. quod si eam depositam habuerit, usuras Paulus libro secundo sententiarum Si autem tardius superfluum restituat creditor id quod apud eum depositum est, ex mora etiam usuras debitori hoc nomine praestare cogendus est. ceperim, non tantum retentionem, sed etiam contrariam pigneraticiactionem habebo: finge enim medicis, cum aegrotaret servus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nuca perẽ dicitur Idẽ me non consetituru narbore.
itesdet loco scitam abiussem muctus ait orrecte ꝗi
ñ ita insuo statuto lao manet arbor quẽ ad modũ pures.
ꝓpt motus naturales arboris.
Slurs lib xii. ad edic tum ꝓuincialẽ. Pariete qui natũ¬
tiliracione comunis e. altutri tucinor. demaliendieũ
refciendi ius non ẽ quia uonsolus dñs ẽ:
scurut uicine edes quib ñ seruanit. uilla copent actio
Qartiñ lib uii digestor grates man dlo b inas edes ha¬
beo altn qs tibi lego herei edes altras altuis follit ⁊ lumo¬
u̾lb tuis officit. Fum illo agere poreꝰ as intͣ eẽ potest¬

Expanded text:
usucaperem, dicitur, idem me non consecuturum, si arborem eodem loco sitam habuissem, Mucius ait, et recte, quia non ita in suo statu et loco maneret arbor quemadmodum paries, propter motum naturalem arboris. Gaius libro septimo ad edictum rali ratione communis est alterutri vicinorum demoliendi eum et reficiendi ius non est, quia solus dominus non est. scurat vicini edesarto digestorum Gaurus Marcello: binas aedes habeo, alteras tibi lego, heres aedes alteras altius tollit et luminibus tuis officit: quid cum illo agere potes? et an interesse putes
Abbreviated transcription (Latin):
cessat senatꝰ consultum. pati⁊ eium non sib accep̃:
rẽ patris uertit. cessire senatus consulti in lib̾¬
xii. digestoꝵ uiltanꝰ ait. intellegendũ que ab ini¬
cio sic accepisset : ut irem uert̾et. non tam̃ ũ¬
tisse uidebitur si mutuam peccunzã acceptã
patri in ꝓprium debitum soluit: Nido sipat̃
ignorauit. ad huc senatus consulto locus erit :¬
Iꝙ dĩr ineo qui studioꝵ causa absens mutuũ ac¬
ceꝑat. cessare senatus consultum atalocum hab̾t
si ꝓbabilẽ modum in mutuã ñ excessit: certe
eam quantetatẽ. quã pat̾ soleb̾at subministrare
Isisilus accep̃ mutuã petcuniã ut eũ libaret.
qui si peteret. exceptionẽ sub moueretur sera
tus consulti. cessabit. ȩxceptio ħ amplius cessa¬
tat senatus consultum. si pat̾ si soluere ceꝑit.
ꝙ filius familias nutuũ sumpserie. quasi ratũ
habrũtss pat̃ familias factus soluerat. si pat̾

Expanded text:
cessat senatus consultum: patri enim, non sibi accepit. cessat senatus consultum: patri enim, non sibi accepit. tris uertit, cessare senatus consultum libro duodecimo digestorum Iulianus ait intellegendumque ab initio sic accepisse, ut in rem uerteret. non tamen uertisse uidebitur, si mutuam pecuniam acceptam patri in proprium debitum soluit et ideo, si pater ignorauit, adhuc senatus consulto locus erit. Quod dicitur in eo, qui studiorum causa absens mutuum acceperat, cessare senatus consultum, ita locum habet, si probabilem modum in mutua non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, si peteret, exceptione non summoueretur, tus consulti cessabit exceptio. Hoc amplius cessabit senatus consultum, si pater soluere coepit quod filius familias mutuum sumpserit, quasi ratum habuerit. Si pater familias fact
Abbreviated transcription (Latin):
nuilias intererit ad quem pecornia ꝑuenit.
sub usuris mutua data s̃. siue sine usuris. ad
senatus consultum spectat. Iquã quã aut̃ ñ
declaret senatus cui exceptionẽ det. tam̃ scren¬
dum ẽ. & hidem filie supit̃ familias decesser
Pexceptione uti posse Iitdum tem̃ ⁊ si senatus
consulto locus sit. tam̃ in aliũ datur actio: ut
puta filius familias institutor mutuã peccuni¬
am acceꝑit. scribit enim iuili anus lił xii. ip¬
sum quidẽ institorẽ exceptione senatꝰ consul¬
ti usunłsi conueniatur. Binstitoriã actionẽ
adũsus ei qui pͣposuit compet̾e. quã iriã
inquit si ipse pat̾ eum p̃posuisset mercis suȩ :¬
uł petculiarẽ exaercere passus eẽt: cessiret se¬
natus consultum:
qm̃ pitris uoluntate ct̃ctũ uiderȩtur:
nam sisit eum negociari: etiam ħ ꝑ misisse ui¬
deatur.si non nõiti ꝓ hibuit merces accipere ꝓ¬
inde si acceꝑit peccuniã:⁊ inrem patris uertit.

Expanded text:
milias, intererit, ad quem pecunia pervenit, milias, intererit, ad quem pecunia pervenit, sub usuris mutua data sunt siue sine usuris, ad senatus consultum spectat. Quamquam autem non declaret senatus, cui exceptionem det, tamen sciendum est et heredem filii, si pater familias decesserexceptione uti posse. Interdum tamenetsi senatus consulto locus sit, tamen in alium datur actio, ut puta filius familias institor mutuam pecuniam accepit: scribit enim Iulianus libro duodecimo ipsum quidem institorem exceptione senatus consulti usurum, si conveniatur, sed institoriam actionem adversus eum qui praeposuit competere. quamquam, inquit, si ipse pater eum praeposuisset merci suae vel peculiarem exercere passus esset, cessaret senatus consultum, quoniam patris voluntate contractum videretur: nam si scit eum negotiari, etiam hoc permississe videtur, si non nominatim prohibuit merces accipere. Proinde si acceperit pecuniam et in rem patris vertit,
Abbreviated transcription (Latin):
dari po ss: an accipe debamus uidendũesꝰ ũlu
uidentur mib ad numeratã peccuniã refer¬
ri. auit enĩ senatꝰ. mutuam peccunia dedisi
si ftaus sit senatꝰ consulto adhibita. puta fru¬
m̃to uł uino uł oleo mutuo data & bis dis¬
tractis fructib utetur peccunia. submoueniẽ¬
dum ẽ filia familisssi siluis in alteriꝰ erat po¬
dstatẽ : cũ mutui daretupenie in alt̃ius mẽs.
senatus consulti non cessat: dabitur itaq exce¬
ptio. Ssipatri eiꝰ non mors. s alia causa inciđ¬
rit. quo minus sit incuutate. dicendum senatꝰ
consulto locum ẽe Inonsolum er qui mutuam
dedisset :s n successorib eiꝰ deneganda ẽ actio:
spinde: sialius mutuam dedit. alius stipulatus ẽ.
dabitur adũsus cum exceptio: licet hic non deder̃.
te . s uerius dicendum ẽ utriq nocere idẽ ẽ
induob reis stipuilandi Item si duoᷤᷤ filios fa¬
milias acceꝑo reos. s altum putaui patrẽ. fa¬

Expanded text:
ddidentur mihi ad numeratam pecuniam referri: ait enim senatus "mutuam pecuniam dedisset". sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento vel vino vel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subveniendum est filio familias. Si filius in alterius erat potestate, cum mutua daretur, nunc in alterius, mens senatus consulti non cessat: dabitur itaque exceptio. Sed et si patri eius non mors, sed alia causa inciderit quo minus sit in civitate, dicendum senatus consulto locum esse. Non solum ei, qui mutuam dedisset, sed et successoribus eius deneganda est actio. Proinde et si alius mutuam dedit, alius stipulatus est, dabitur adversus eum exceptio, licet hic non dederit.te, severius dicendum est utrique nocere. idem est et in duobus reis stipulandi. Item si duos filios familias accepero reos, sed alterum putavi patrem fa
Abbreviated transcription (Latin):
Alpranus lib̾ xxi adedictũ. Itẽ si filius familias
uilianus adicit. s color quesitus sit. ut silius fa¬
milias qui mutuã accepturus erat side iub̾et.
ili oᷤͤ reo dato fruidẽ senatꝰ consulto factã noce¬
rec & dandam exceptionẽ tam filiofamilias
enqm red qm̃ : fideius sorib filii: s subuenitur: idẽ
ait. si duos reos accepero filium familias tci¬
ũ. cũ ad silium familias cẽtꝑuentura peccunia.
iđo aũt rerum ticim acceꝑim. nequasi sideiu̾¬
sor auxilio senatus ẽ sulti ut̾etur. utilem eẽ
exceptionẽ adũ sus fraudem dandã ss  silius fa¬
muilias patre suo relegato: uł longo temp̃r ab¬
sente dotẽ ꝓfilia ꝓmi serit: ⁊rem patris pig¬
nori dederit: senatus consultum cessabit . pa¬
iris tam̃ res non tenebitur: plane si patre hr̃s
exstiterit filus: ⁊ prgnus ꝑsequatur exceptiõe
doli submo uebitur. Inuitur dacionẽ ñ solũ nu¬
merate peccunię. uerum oniũ quȩ mutuȩ

Expanded text:
nsimo nono ad edictum Item si filius familias Iulianus adicit, si color quaesitus sit, ut filius familias, qui mutuam accepturus erat, fideiuberet alio reo dato, fraudem senatus consulto factam nocere et dandam exceptionem tam filio familias quam reo, quoniam et fideiussori filii subuenitur. Idem ait, si duos reos accepero filium familias et Titium, cum ad filium familias esset peruentura pecunia, ideo autem reum Titium acceperim, ne quasi fideiussor auxilio senatus consulti uteexceptionem adversus fraudem dandam. Sed et si filius familias patre suo relegato vel longo tempore absente dotem pro filia promiserit et rem patris pignori dederit, senatus consultum cessabit. patris tamen res non tenebitur: plane si patri heres exstiterit filius et pignus persequatur, exceptione doli summovebitur. Mutui dationem non solum numeratae pecuniae, verum omnium, quae mutua
Abbreviated transcription (Latin):
quas illi tĩatã ad ministrabat etiã es alienũ adhibi s¬
isset ⁊ se pe mteriã peccandi malis morib p̃staret:
qui petunũ nequid ampliuꝰ diceretur incertis uod.
crederet. placeret necui qui filio familras mũtuã pet¬
cuniã dedisset: etiã pt̾ mortẽ parentis eiꝰ cuiꝰ in pote i¬
state fuisset: ac tio: peticioq daretur. ut scirent: qui pesb¬
simo exaemplo fenerasfent. nulliꝰ posse filii familias bo¬
num nom̃ sex pec tita patris siginorte: fier ssi pendett
ansit in potestate filius. ut puta qm patrẽ ap̃ hostes
ht̃. impendenti ẽ : an in senatꝰ consultũ sit cõmissũ.
nã si reciderit in potestatẽ senatus consulto locus el
siminuꝰ cessat interim igͥ deneganda ẽ ac hoscẽrte
s arrogatꝰ mutuã petcuniã acceꝑit. de inde sit re¬
stitutus. uter minciparetur. senatꝰ cõsultũ locũ habe¬
bit. fuit enĩ filius familias finfilio familias nichil ds¬
nitas facit. quo minus senat consultũ macedoni anũ

Expanded text:
quas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccandi malis moribus praestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faene rarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri.' Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes habet, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius familias. In filio familias nihil dignitas facit, quo minus senatus consultum Macedonianum
Abbreviated transcription (Latin):
hũt s si non fũit ꝓhitum ne hãt. Isi filius fanuiliaᷤ
uł seruus ꝓ aliquo fide uisserat. uł ulis int̾ue¬
nerit: uł mandaueriet trac tatum e sansit de
peculio actio. ⁊ ẽ uerius inseruo causam fideiu
quisi int̾cessor seruus intuenerit. nonrẽ ꝑatu¬
ut creditore meo solueretur resferrpa iuder no¬
s̃ mindati habũt. siꝓ creditore suo soluꝰ mandaũ¬
cẽ obligatum dũm depecculio: ꝙ si int̃ cessoris offi¬
cio sunctus sit. non obligari dñm de pecculio.q. sun
itcessoris officio funo bu slt : non obligari dñm depe¬
culio sc̃ui congruitꝙ idẽ uilanus scribit: si a filio
meo side iussorẽ icceꝑo quicꝗd afideiussore accepo
idme non de inrem ũso s de petulio actione mã¬
diti p̃staturum. idem accipras ⁊ inserui fide uiso¬
rẽ idemq si alius m̃ĩ ꝓfilio meo debitore soluissy:

Expanded text:
lius familias uel seruus pro aliquo fideiusserint uel alias interuenerint uel mandauerint, tractatum est, an sit de peculio actio. et est uerius in seruo causam fideiubquasi intercessor seruus interuenerit, non rem pecuut creditori meo solueretur, referre aiam mandandi habuerit: si pro creditore suo solui mandase obligatum dominum de peculio: quod si intercessoris officio funccessoris officio functus sit, non obligari dominum de peculio. Cui congruit, quod idem Iulianus scribit, si a filio meo fideiussorem accepero, quidquid a fideiussore accepero, id me non de in rem uerso, sed de peculio actione mandati praestaturum. idem accipias et in serui fideiussore, idemque si alius mihi pro filio meo debitore soluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e. diui seuerꝰ ꝯantoninus rescripserunt.
Paulus lib iiii. responsoꝵ. Si filius familia ab¬
sente patre quasi exmandato eiꝰ peccuniã acce¬
ꝑit. cͥauisset: ⁊ ad pitre literas emisit. ut eam
peccuniã in ꝓuincrale solueret. debet pat̾ sifac¬
tum sui filii  ͣ ꝓbat: continuo testacionẽ int̃ po
ꝑit mutuã peccuniã ut eam ꝓsorore sua in
dotem daret. pat̾ eiꝰ de uiremũso actione tene¬
bitur. spsi eni mortua in matrimonio puella
repeticio dotis datur:
filii familias mortuo eo fideiussorẽ accipe nõ
posse ulianus scribit: quia nulla obligacio ẽ aut
ciuilis aut naturalis suꝑests cui fideiussor acce¬
dat. plane apatre eiꝰ actionis nõe quȩ de pettu¬
lio adũs eũ competit fideiussorem recte accip̃:
Pomponiꝰ lib uii ex uarus lectionib Iulianus
scribit exceptionẽ senatus consulti macedonianu

Expanded text:
habere divi Severus et Antoninus rescripserunt. Paulus libro quarto responsorum Si filius familias absente patre, quasi ex mandato eius pecuniam acceperit, cavisset et ad patrem litteras emisit, ut eam pecuniam in provincia solveret, debet pater, si actum filii sui improbat, continuo testationem interponperit mutuam pecuniam, ut eam prodotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: ipsi enim mortua in matrimonio puella repetitio dotis datur. filii familias mortuo eo fideiussorem acc‹i›pere non posse Iulianus scribit, quia nulla obligatio aut ciuilis aut naturalis supersit, cui fideiussor accedat: plane a patre eius actionis nomine, quae de peculio aduersus eum competat, fideiussorem recte accipi. 19 Pomponius libro septimo ex uariis lectionibus. Iulianus scribit exceptionem senatus consulti Macedonian
Abbreviated transcription (Latin):
eto qui in potestate sit gestum sit polliceatur ac¬
tionẽ tam̃ sciendum e & si in nullius sit potesta¬
te dar⁊ de pecculio actionẽ: ut puta sicũ seruo
hĩ ditario contractum sit aute aditã hrditateni
unde labeo scribit. ⁊ si scđo. ttioue gͣdu substitutꝰ
sit seruus ⁊ delib̾ antib pͥmis hrab cum eo cõtraci¬
tũ sit inor repudi untib eis ipse lib hr̃s ꝗ exstãt

Expanded text:
sit, polliceatur actionem, tamen sciendum est et si in nullius sit potestate, dari de peculio actionem, ut puta si cum seruo hereditario contractum sit ante aditam hereditatem. Unde Labeo scribit et si secundo tertioue gradu substitutus sit seruus et deliberantibus primis heredibus cum eo contract
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor arbitra¬
tus ẽ prius
eos contract
ex ponẽ eoꝵ
qui aliene
potestati su¬
iecti s̃ qui in
solidum trib
nulli obstaret ⁊ nilo scirent. aut scire potuss
filiũ familias eẽ eun cui credebat
state patris cẽt mutua peccuniã data fuerat
pat̃ familias fac tus ꝑ ignorantiam̃ facti nouas¬
one facta eam peccuniam ex ꝓmisit. si petit
ex ea stipulacione in factum excipiendũ erit¬

Expanded text:
praetor arbitratus est prius eos contractus exponere eorum qui alienae potestati subiecti sunt, qui in solidum tribnulli obstare, nisi qui sciret aut scire potuisset filium familias esse eum cui credebat. state patris esset, mutua pecunia data fuerat, pater familias factus per ignorantiam facti novatione facta eam pecuniam expromisit, si petatur ex ea stipulatione, in factum excipiendum erit
Abbreviated transcription (Latin):
bitur ex hedicto ac tiossicum imprbe filio fami¬
lias. uł seruo contractum sit. ita dabitur indnu
uł patrem de pecciilio. si locuplecius eatͣ petẽulũ
fac tum ẽsspotestatis ũbum cõmunit̃ acctendũ en
tam infilio. quam inseruo. nec magis dñm serux¬

Expanded text:
bitur ex hoc edicto actio. Si cum impubere filio familias uel seruo contractum sit, ita dabitur in dominum uel patrem de peculio, si locupletius eorum peculium factum est. Potestatis uerbum communiter accipiendum est tam in filio quam in seruo. Nec magis dom
Abbreviated transcription (Latin):
potẽ nepoti meo creditum ẽ uissu patris eiꝰ q̃sitũ
ẽ an contrasenatus senatus consultũ fieret dixi
etiam si ũbiᷤsenatus consulti filii continet᷑ tm̃
sum aũt huiꝰ patris non efficere : quo minuꝰ cõc
senat̾ꝰ consultum creditum existimaretur cũ
ipse mea causa eẽt ut peccuniuã mutuã inuito
patre suo accipere ñ possit:

Expanded text:
eo et ex eo nepotem: nepoti meo creditum est iussu patris eius: quaesitum est, an contra senatus consultum fieret. dixi, etiamsi uerbis senatus consulti filii continerentur,sum autem huius patris non efficere, quo minus contra senatus consultum creditum existimaretur, cum ipse in ea causa esset, ut pecuniam mutuam inuito patre suo accipere non possit. 15
Abbreviated transcription (Latin):
posse dici depecculio eũ ẽueniri. ⁊ de inirẽ ũso spar
uiui reffert seruus quiꝰ masculi:an muler is suerĩt.
nide peculio ⁊ mulier conuenictur pedius cnã in¬
pułꝰ res dñas depecculio obligari ait. ñ gnã er̃ iꝑsus in¬
plerib contrahiturs : tutoris auctoriuite specbes.
fdt̃ adicit pupillũ non posse seruo pecculiũ consti

Expanded text:
posse dici de peculio eum conveniri et de in rem verso. Parvi autem refert, servus quis masculi an mulieris fuerit: nam de peculio et mulier conuenietur. Pedius etiam impuberes dominos de peculio obligari ait: non enim cum ipsis impuberibus contrahitur, ut tutoris auctoritatem spectes. idem adicit pupillum non
Abbreviated transcription (Latin):
tris uoluntat̾e tñ int̾ cesseruit: totꝰ contractꝰ
familias sine uoluntate patris eiꝰ int̃ cesserunt.
soluendo non repeterent. ħ enĩ: dius adrranꝰ
constituit ⁊ pt̃ dici ñ repetituros id ꝗd ꝑpetua ex¬
ceptione tuti sunt . s ipse filus ⁊ tam̃ non repeaet.
equid demũ solutum non repetunt. ꝗ obpenã cre¬
ditorũ actione lib̾antur. ñ qm ex onerare eoslex
uoluit. quã quã aũt soluendo ñ repetuntt. Tmanet
Paulus lib̵ .xxx ad edictũ. Quia naturał obligacio

Expanded text:
tris tamen uoluntate intercesserunt, totus contractus i pro filio familias sine uoluntate patris eius intercesserunt, soluendo non repetent: hoc enim et diuus Hadrianus constituit et potest dici non repetituros. atquin perpetua exceptione tuti sunt: sed et ipse filius, et tamen non repetit, quia hi demum solutum non repetunt, qui ob poenam creditorum actione liberantur, non quoniam exonerare eos lex uoluit. Quamquam autem soluendo non repetunt, 10 Paulus libro trigensimo ad edictum. quia naturalis obligatio
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione condempnati sutentur senatꝰ consul¬
t exceptione. ⁊ ita uilianus scribit in ipso filio
familias excẽplo mulieriꝰ int̾cedẽñtis.
ditum sit filio dicendum ẽ cessare senatus c̃sul¬
tum. s siusse erit pat̃ filio credi de inde ignorã¬
te creditore nutauerit uoluntatẽ locus sena¬
tus c̃sulto ñ er̃. qm̃ inicĩ c̃tractꝰ spectandũ ẽ

Expanded text:
condemnati sunt, utentur senatus consulti exceptione: et ita Iulianus scribit in ipso filio familias exemplo mulieris intercedentis. Paditum sit filio, dicendum est cessare senatus consultum. sed si iusserit pater filio credi, deinde ignorante creditore mutaverit voluntatem, locus senatus consulto non erit, quoniam initium contractus spe
Abbreviated transcription (Latin):
curtandus inpupillo aũt etiã ala racione : debuit u¬
dicere cessare seratꝰ consultũ ꝙ mutua petcunu
ñ sit. quã sine tutoris auc tortare pupillus dat. q̃n¬
ad modum ipse dicit:
Iulianus lib duodetimo: Si filius familial cridiat¬
cessare senatꝰ consultum:ꝙ mutua peccunia ñ sit.
quãuis liłum peculi⁊ administracamẽ habuit: nõ

Expanded text:
ne debuit dicere cessare senatus consultum, quod mutua pecunia non fit, quam sine tutoris auctoritate pupillus dat, quemadmodum ipse dicit Iulianus libro duodecimo, si filius familias credicessare senatus consultum, quod mutua pecunia non fit, quamvis liberam pecul
Abbreviated transcription (Latin):
condempnatar inquantũ facere potẽ.
Pulus lib̵ .i. de cretoꝵ. Tictanus pͥmus de p̃osuerait
bitum ⁊ solue. cũ sugisset̾ seruus. ⁊ isubiᷤ lẽgatus fu¬
erat dare p̾cium ordi conueniret dũm nõe insti¬
toris negabat: eo nõe se conueniri posset. quiiꝰ in¬
eam rẽ p̃positus fuisset. cũ aũt ⁊ ala quedã gessisset et
orrea conduxisse ⁊ multis soluisse idẽ seruus ꝓluret᷑
p̃fec tus annonȩ contra dñm dederat sentenciã. dicelamꝰ.
quasi fideussiorẽ ẽẽ uiđi. cum ꝓ alio solueret debitũ.
ui detur ħ dñm mandasse. s quia uidebatur⁊ noñib

Expanded text:
emnatur in quantum facere potest. Paulus libro primo decretorum Titianus Primus praeposuerat bitum et solvere. cum fugisset servus et is, cui delegatus fuerat dare pretium hordei, conveniret dominum nomine institoris, negabat eo noeam rem praepositus fuisset. cum autem et alia quaedam gessisse et horrea conduxisse et multis soluisse idem seruus probaretur, praefectus annonae contra dominum dederat sententiam. dicebamus quasi fideiussionem esse uideri, cum pro alio solueret debitum, uidetur hoc dominum mandasse. sed quia uidebatur in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
meracio ñ concurrit. cossat senatus consultum
ꝙ ita demũ erit ds& udũ si non fraus senatꝰ consul¬
to fut:causa cogita. ut qui credere ñ potuit magiꝰ
e⁊ uende.ut ille rer p̃cim luberet: in mutui uc̃
Isi asilio familias stipulatus sim. & pett e familiᷤ
facto frediti nsuie cipite deminutꝰ sit. siue

Expanded text:
it, cessat senatus consultum. quod ita demum erit dicendum, si non fraus senatus consulto sit cogitata, ut qui credere non potuit magis ei uendere‹t›, ut ille rei pretium haberet in mutui uicem. Si a filio familias stipulatus sim et patri familias facto crediderim, siue capite deminutus sit
Abbreviated transcription (Latin):
uenietur soli aut sibo sue curritur. netiã hrđi ei.
nam⁊ papinianũ li uii⁊ ⁊ q̃stionũ scribit. in hr̃dẽ
filii insolidum dandam actionẽ. s btiã temporꝰ
hab̾r debeat racio. ut si quidẽ ex continenti cũ si:¬
lo agatur. detur actio in id ꝙfacere potẽ. Sinuopt
multos añnos ñ debeat indulgeri. ⁊ niĩ uidetur
racionẽ. habendã ẽẽ: inħ enĩ cause cognicro ũtit᷑.
Iisqui de petulio egitcum posset qͣ uissu in ea ca¬

Expanded text:
Soli autem filio succurritur, non etiam heredi eius: nam et Papinianus libro nono quaestionum scribit in heredem filii in solidum dandam actionem. Sed an etiam temporis haberi debeat ratio, ut, si quidem ex continenti cum filio agatur, detur actio in id quod facere potest, sin uero post multos annos, non debeat indulgeri? et mihi uidetur rationem habendam esse: in hoc enim causae cognitio uertitur. Is qui de peculio egit, cum posset quod iussu, in ea ca
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus xxxadedictũ. Se filius familias uiuo patres
conuentus :⁊ condempnatus sit. in emancrpatũ: ut ex¬
hr̃datũ ꝑt̾ ea iudicati ac tioin idq facere potest ã¬
danda ẽ: ¶si filio exhrdate ex senato consulto trebl¬
liano. hr̃ditas patris restituta sit. non debebit in qͥn¬
tũ facẽ potẽ.s insolidũ condẽpnari. effet tueͤ q amͤ¬
hr̃s ẽ: ssi cobactus inmiscuerit se ut restituut:
hr̃dititẽ: pinde obseruandũ ac si se abstinui sct

Expanded text:
ad edictum. Si filius familias uiuo patre conuentus et condemnatus sit, in emancipatum uel exheredatum postea iudicati actio in id quod facere potest danda est. Si filio exheredato ex senatus consulto Trebelliano hereditas patris restituta sit, non debebit in quantum facere potest, sed in solidum condemnari, quia effectu qSed si coactus immiscuerit se, ut restituat hereditatem, perinde observandum, ac si se abstinuisset.