comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ponũt istu Regem famosu legatu tot regũ
fiuisse solu ĩ ista legatiõe Ita ꝙ nõ ĩt hĩuisse
secu unũ armiget uł uilem stabulatiu eit
tores ad regem latinu. Dem̃ sic̃ sc̾bit Stati
in .uiiͦ. stante obsidioe circa thebas Iotasta ter¬
stissima mulier ĩ habitu mi srabilissimo uenit
ad castra ad filiu polinice et ĩcepit ĩcre¬
pare illũ ꝗ oñdebat sibi pietatẽ fillale ad¬
monẽs ut ip̃e met iret secu ĩtra urbe et
lam polinites uidebatur moueti latͥmis et
p̃cib mr̃is et soroꝵ Nec adastrꝰ sene
uetabat S Thideus memor iuste iree int¬
rupit .d. migtite potius me o sotii ꝙ exptus
su fidem Ethioclis cuiꝰ pate egregia et
bona fedeca porto ad huc ĩ pectore hec ubi
tc̃ erat ñr mediat fidei et pacis. Dui me ĩ
heu demẽs an ille cuͦ hẽbit te odiosu ĩclusum
ĩtra menia sua remictet te ĩ cast᷑ gͥcor enista
asta florebit expulso ferro. Dem̃ ut sebit

Expanded text:
ponunt istum regem famosum legatum tot regum, fuisse solum in ista legatione, ita quod non videtur habuisse secum unum armigerum, vel vilem stabularium; quatores ad regem Latinum. Deinde sicut scribit Statius in VII, stante obsidione circa Thebas, Iocasta tristissima mulierum in habitu miserabilissimo venit ad castra ad filium Polynicem, et coepit increpare illum, qui ostendebat sibi pietatem filialem, admonens ut ipsemet iret secum intra urbem, et iam Polynices videbatur moveri lacrymis et precibus matris et sororum, nec Adrastus senex vetabat; sed Tydeus memor iustae irae interrupit, dicens: mittite potius me, o socii, qui expertus sum fidem Ethioclis, cuius pacem egregiam et bona foedera porto adhuc in pectore hoc, ubi tunc erat mater mediatrix fidei et pacis; duc me in heu demens! an ille cum habebit te odiosum inclusum intra moenia sua remittet te in castra graecorum? ante ista hasta florebit expulso ferro. Deinde, ut scribit
Abbreviated transcription (Latin):
tione p̃rna toto ĩpetu perẽtis equi it ruit ĩ
Mordrectu et eiꝰ miẜu petus tota asta trãs¬
fudit nͨ impune ttam iuuenis crudelis
paricida letali uulne ĩctitatꝰ ꝯ̃ctis totis uiribi
in unũ pr̃is capiti tam diui uulnus ĩflixit
cu gladio ꝙ nõ defendente galea ꝑuenit ad
sius radiis penetruuit Et sit Mordiectꝰ ca¬
dens fine frct ĩ feliq uite et ĩ sane temecitali
ĩnominabile ꝑditor et qr̃ dest psit rũ ab isto
ĩ morte donauit t peceꝑit reciptu ab ro
Arcturus demũ sentiens fine suu statim
mandauit se trãsseeti ĩ insulas hamallois
et ibi mocies teadidit coron siequi constaa¬
tmo cognato suo ul ut alii dñt netoti año al ĩ¬

Expanded text:
petu recentis equi irruit in Mordretum, et eius miserum pectus tota hasta transfodit, nec impune; nam iuvenis crudelis parricida lethali vulnere incitatus, contractis totis viribus in unum, patris capiti tam durum vulnus inflixit cum gladio, quod non defendente galea pervenit asuis radiis penetravit. Et sic Mordretus cadens, finem fecit infelici vitae et insanae temeritati. c nomiin morte donavit, licet receperit reciprocum ab eo. Arturus demum sentiens finem suum statim mandavit se transferri in insulam Navallonis et ibi moriens tradidit coronam regni Constantino cognato suo, vel ut alii dicunt, nepoti, anno ab I
Abbreviated transcription (Latin):
liort pdita st̃ que portabãt uictualia et alia nccĩa
ca fulciendi castellu qd̾ ecat ĩfestu Senensib et cã
aledi eratu fuit at ista pestis apd mõte aꝑtu apa
dm̃ socche de abbatib ꝗ ĩ repto plio ãpucauit cum
ense ppo manũ militis florentini ꝗ uorabat᷑ dñs
Ia din del uacha d pactis de flor ꝙ portabat ĩsigus¬

Expanded text:
iorum perdita sunt, quae portabant victualia, et alia necessaria, causa fulciendi castellum, quod erat infestum senensibus, et causa alendi exercitum. Fuit autem ista pestis apud Montem Apertum opera domini Bocchae de Abbatibus, qui incoepto proelio amputavit cum ense proprio manum militis florentini, qui vocabatur dominus Iacobus del Vacca de Pazzis de Florentia, qui portabat insig
Abbreviated transcription (Latin):
soli an uulu facielit umbro ꝑ tota cop᷑ s post
uulnꝰ impliximũ tadii libe̾ tr̃afibãt ne fsacie¬
bãt ubra ĩ ꝑte illa con epso un colpo .s. lantie
ab anglicis sius qi mors ei de industa celata fut
a Constantino sbcessor̃ Siue qr ĩtanta ꝑtũbatõe

Expanded text:
faciebat umbram per totum corpus, sed post vulnus amplissimum, radii libere transibant, nec faciebant umbram in parte illa, con esso un colpo, scilicet lab anglicis, sive quia mors eius de industria celata fuit a Constantino successore, sive quia in tanta perturbatione
Abbreviated transcription (Latin):
ut soli pauta habeãt sterilia saxa q̃ sims
possidebant ut stati dicetur ⁊ dic̃ tante
Ira li uense. quȩ ira nata ẽ ex cupiditate
ĩ fine istiꝰ capitili ꝗ se ĩuice int̾ fecerunt
et exclamat omale ꝯcordes nimiaq curidie
ceti. Eto iustiꝰ au᷑ danãt istos duos frẽs
ꝗ int̾ se certauert̃ de pauꝑe saxo. Et su

Expanded text:
axa quae simul possidebant, ut statim dicetur; et dicit: tanta ira li vinse, quae ira nata est ex cupiditate in fine istius capituli, qui se invicem interfecerunt et exclamat: O male concordes nimia cupidine caeci! quanto iustius autor damnat istos duos fratres qui inter se certaverunt de paupe
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriaꝵ õs ꝓuĩtias subiugauit spato. uiii.
añoꝵ. Tandem ⁊ eu̾sus ĩ brictama ne uͥtus
macceret ono de ꝯsilio merlini tc florẽtis
or dinauit tabla qua anglici uocat xotun
siores armis̃ et mori nobilib quil dedit

Expanded text:
ictoriarum omnes provincias subiugavit spatio novem annorum. Tandem reversus in Britanniam, ne virtus marceret otio, de consilio Merlini tunc florentis ordinavit tabulam, quam anglici vocant rotundsiores armis et moribus nobilibus, quibus dedit
Abbreviated transcription (Latin):
pel del capo ha uieno ĩ seme mexto .i. capillos
hẽbant int̾mixtos ñ distinctos Et ñ tre¬
das hoc ex affectiõe uł dilctiõe sicut dicebat᷑
S de duob alchimistis s o amaritudiẽ et
acerbitate odii qr sic se ĩiue strixerunt
et cohoꝑtus mou loquendi tholuit e dicer
los s ĩfestos ditemi chi sete Ut possim
garo e coll leuauerũt sursu uli pͥmo
tenebãt facies airuatas usus glacies Po
dicit et pochebbet liuisi adme ecetil

Expanded text:
pel del capo avean insieme misto, idest, capillos pel del capo avean insieme misto, idest, capillos habebant intermixtos, non distinctos; et non credas hoc ex affectione vel dilectione, sicut dicebatur supra de duobus alchimistis, sed ex amaritudine, et acerbitate odii, quia sic se invicem strinxerunt et coopertum modum loquendi; noluit enim dicere: los sed infestos, ditemi, chi siete? ut possimgaro i colli, idest, levaverunt sursum, ubi primo tenebant facies incurvatas versus glaciem; ideo dicit: e poi ch'ebber li
Abbreviated transcription (Latin):
rubotis ꝑ qd̾ cognostitur qñ hõ uererutisat᷑
Come la rana si sta ad gracidar i ad garu¬
landu et toasandu fuor dellacqua colmu¬
so. tp̃re extatis calido uñ dicit qñ la uillana
sogna di spicolar .i. ciptat tullige re spicao
de Rana ad ꝓditore Sic̃ e Rana clamat᷑
nͥ pot trahi de palude Ita ꝑditor hic latrat
Et hic ẽ mos cõts ꝓditoĩs respicer̃ tra et
nõ faciem hoĩs ne dicã celitui ia u̾tit tetga
Ido dic̃ ꝙ frigꝰ manifestatur ꝑ os et cor ꝑ
sione dentius cognosatur es cessus fraporis
t̃ illis el cor t̾sto i. estitia cordis ꝓcurat o¬
ad tra solẽt manifestar cor triste tralor
tis de pͥma sp̃e. Et pͥmo describit illos duot
dis d uolsimi a piedi. qr uox q̃ mouãt pu
ueniebat ab uno spũ a erat iux̃ pedes eius
respezisses moditã ĩ eͥciutu putei guti oculos
spetulatoĩs ad duos ꝗ erãt primiores pedibi
.÷. affectõib meis et uiddi duo si strecti thel

Expanded text:
ruboris, per quod cognoscitur quando homo verecundatur, come la rana si sta a gracidar, idest, ad garrulandum, et coaxandum, fuor de l'aqua col muso, tempore aestatis calido; unde dicit: quando la villana sogna di spigolar, idest, optat colligere spicas, de rana ad proditorem; sicut enim rana clamat, nec potest trahi de palude, ita proditor hic latrat,et hic est mos communis proditoris respicere terram et non faciem hominis, ne dicam coeli, cui iam vertit terga. Ideo dicit, quod frigus manifestatur per os, et cor per sione dentium cognoscitur excessus frigoris in illis, e 'l cor tristo, idest, tristitia ad terram solet manifestare cor triste, tra lotis de prima specie. Et primo describit illos duos dis, dicit: volsimi a' piedi, quia vox quae monuerat eum veniebat ab uno spiritu qui erat iuxta pedes eiusrespexissem modicum in circuitu putei, converti oculos speculationis ad duos qui erant proximiores pedibus, idest affectionibus meis, e vidi dui sì stretti, che 'l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ remãfunt ad custodia. S xͥani pares illis
ño et suꝑiores uͥtute et uiribi illos facile debe¬
llauert et deleuert uelud tempestas quȩ cito
segetes st̾nit. S phi dolor alia turba .xxx.
miliũ saracenor recẽtes ĩuasit nr̃os iai fe¬
mi ẜabile et t̾ste spectacł. Qiud ãt stũ sit
de Orlando ꝗ cũ pauçis euasit iaz scͥptu ẽ s. E¬
xxxiͦ karolus ĩ eoloco explorata iitate ꝓdi¬
tionis Ganellonis mx̃ illu quatuõ eꝯe fortis¬
simis alligari et ĩ quatuor ꝑtes dignissim̃ disipi
ut sic̃ aĩu hũerat aiuisu. Ita et corpꝰ eiꝰ inft¬
uct diuideret᷑ Sic Tulliꝰ hostilius .iiiͦ. Rax

Expanded text:
 remanserant ad custodiam. Sed christiani pares illis numero, et superiores virtute et viribus illos faciliter debellarunt et deleverunt, velut tempestas quae cito segetem sternit. Sed proh dolor! alia turma triginta millium saracenorum recens invasit nostros iam femiserabile et triste spectaculum; quid autem factum sit de Rolando, quXXXI. Carolus in eo loco explorata veritate proditionis Gamelonis, iussit illum quatuor equis fortissimis alligari, et in quatuor partes dignissime discerpi, ut sicut animum habuerat divisum, ita et corpus eius infeliciter divideretur; sicut Tullus Hostilius
Abbreviated transcription (Latin):
roon  al fondo cħ diuora lucifero cõiudo
q ĩ centͦ pute stabat fixus lucifre ꝯ deuorat
Iuda ut patet finali .e. Et tangit repẽtinum
reditu gigantis .d. He si chinato li ftce dimoa
qe rediuit ad stationez sua soto diẽ et seleuo¬

Expanded text:
rion, al fondo che divora Lucifero con Iuda, quia in centro putei stat fixus Lucifer qui devorat Iudam, ut patet finali capitulo. Et tangit repentinum reditum gigantis, dicens: nè sì chinato lì fece dimora, quia redivit ad stationem suam. Ideo dicit: e si le
Abbreviated transcription (Latin):
it eiligenti est saend ꝙ imphion successit Cadmo
co ss lege et religione soo bñ fingr̃ mitabili sono
sue sithat mirasse ciuigate thebatt sic̃ simile
scͥptu ẽ de Orfheo .cͦ iiiiͦ Uñ eratiꝰ ĩ sua poetͥa
uocat amphiione aditorẽ theoane uibis Et hic
no. qr au arguit hic a minõr. qi uoles dicẽ Si
impłnon potuit mirable eloquentia sua aunulat
et aggre garͥ apide lapidi et saxuĩ saxo ad asteut¬
tione÷ menior thebanen ⁊ ego potero nũꝗt̃

Expanded text:
intelligentiam est sciendum quod Amphion successit Cadmo ce sub lege et religione. Ideo bene fingitur mirabili sono suae citharae murasse civitatem Thebarum, sicut simile scriptum est de Orpheo capitulo IV. Unde Horatius in sua poetria vocat Amphionem conditorem thebanae urbis. Et hic nota quod autor arguit hic a minori, quasi volens dicere: si Amphion potuit mirabili eloquentia sua cumulare et aggregare lapidem lapidi, et saxum saxo ad constructionem moeniorum theban
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m deo sic̾ut Alexander gloriabat᷑ uocari
filiꝰ iouis de quo ño pulcee ĩcrepauit eum
admonẽs ne facẽt Iunonẽ sibi molesta. Et
sic uide ꝙ uir sapiẽs põt licite adulari ĩtdũ
suꝑdi ĩ cuũ necessitatis. Et facit suã petĩ¬

Expanded text:
ipsum Deo, sicut Alexander gloriabatur vocari filius Iovis, de quo mater pulcre increpuit eum admonens ne faceret Iunonem sibi molestam. Et sic vide quod vir sapiens potest licite adulari interdum superbo, in casu necessitatis. Et facit suam peti
Abbreviated transcription (French):
gni gigantis mi parra longa et grossa en
quãtitate simil come la pina di san pietro
ad alia qi pinea est pult᷑ splendida et delt¬
tat aspectu facies uõ gigantis tupia absta¬
ꝑa tret uisu aspiciẽtio. et dic̃ i et un¬

Expanded text:
gni gigantis, mi parea lunga e grossa, in quantitate simili, come la pina di San Pietro ad alia; quia pinea est pulcra, splendida, et delectat aspectum; facies vero gigantis turpis, obscura, terret visum aspicientis. Et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
uita Na p̃ moditũ tp̃s trpłfus de xemona xedu¬
xit se d unũ suũ casselłũ noĩe Rothera uͥ ꝯgre¬
gauãt magnas diuitias et ibi diu obsex ͦ finałr re¬
tessit cũ modica peruma ⁊ senex exul et pauꝑ
felicit finint uita suã odiosus quelfis quort
erat hostis et gibellinis qr fecãt recedẽ Mar¬
anõt ub̾tu dẽ Cremona et fuãt ad exrminiũ
Eccerini Na cũ Marchioñ p̃dc̃o palauitino adiu¬
uerat acone secũdũ M archiõe extẽsem ĩ debel¬
latiõe e ccerini ut dicet᷑ ꝑadisi tͦ .uiiiiͦ. Et dic̃

Expanded text:
ta; nam post modicum tempus expulsus de Cremona, reduxit se ad unum suum castellum nomine Rotera, ubi congregaverat magnas divitias, et ibi diu obsessus, finaliter recessit cum modica pecunia; et senex, exul et pauper infeliciter finivit vitam suam, odiosus guelphis, quorum erat hostis; et ghibellinis, quia fecerat recedere Marchionem Ubertum de Cremona, et fuerat ad exterminium Eccerini. Nam cum Marchione praedicto Palavicino adiuverat Azonem secundum Marchionem Estensem in debellatione Eccerini, ut dicetur capitulo IX Paradisi. Et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
fuer̃t am̃ .xxiiii. Et hic fuit finis sn belli
puniti qͦ nłlu unꝗͣ ꝑiculosiꝰ fuit. Tunc Scipi
illã classem Cartaginẽsiu tribilem cuctis
lictorib fẽc incendi añ ocłos ciutatis uix̃ fon¬
pactoꝵ maiõr cũ dolor̃ oñi ꝗ̃ si uidissent
tota Cartagiẽ illo igne cremati ꝗngente
naues fusse reserũtur. Scpio tandem pace
fra mariq ꝑta reusus ẽ in dicilia et mñ
ꝑ urbes italie trãsiens cũ sumo gaudio et festo

Expanded text:
uor. Et hic fuit finis secundi belli punici, quo nullum unquam periculosius fuit. Tunc Scipio illam classem carthaginensium terribilem cunctis litoribus fecit incendi ante oculos civitatis iuxta focum maiori dolore omnium, quam si vidissent totam Carthaginem illo igne cremari; quingentae naves fuisse referuntur. Scipio tandem, pace terra marique parta, reversus est in Siciliam, et inde per urbes Italiae transiens cum summo gaudio et festo
Abbreviated transcription (Latin):
petenda Saipio et suñ erãt ꝓmiorea ad tu¬
mar Cartaginis q̃ ad paceni tã ꝯsiderãs q̃tus
luboris et tp̃oris esset obsidio tam potentis urb
Et sentiẽs ꝓ nom ꝯsules Titus. Claudius
Corneliꝰ lentulus ꝓrarabãt suctedet ĩ lotũ
tiꝰ ut ꝑciperẽt fructus tot et tuntoꝵ laboꝵ
ĩclinauit aĩu ad patem. Dedit g̾ Sc̃ipio pa¬
tez Cartagmẽp de uolũtate Senatꝰ et ppli
Romani tu ꝯditoib młtis ut uiue̾nt suis
rent nłl bellu facẽ̾nt uł mouent sine

Expanded text:
da. Scipio et sui erant proniores ad ruinam Carthaginis quam ad pacem; tamen considerans quantum laboris et temporis esset obsidio tam potentis urbis, et sentiens quod novi consules Titus Claudius et Cornelius Lentulus procurabant succedere in locum eius, ut perciperent fructus tot et tantorum laborum, inclinavit animam ad pacem. Dedit igitur pacem carthaginensibus de voluntate Senatus et populi romani cum conditionibus multis; ut viverent suis rent; nullum bellum facerent vel moverent sine
Abbreviated transcription (Latin):
pictorias sudo ñ huerat eu aiu ad ĩuadẽd
Romã que dcipio iuuenio hũeuat ad made¬
do curtagime inter tot clades suoꝵ pus¬
nit ĩ affrica. Timo Cartago et Rom̃a mlti¬
plicib onsiebant cutis imo et frce rotusop
respitiebat ad fine istius belli qi due potis¬
sime ciuitates de ĩꝑio orbis certabãt. Et
cus ias isti duo excellentissum duces appropĩ¬
quassent cast Anibal siue suo moiu suee
demãdato prĩe petiuit a Scipione uenire ad
collogũ sera qͦ obtento ueneit ambo ĩ cãpũ
plani ut ꝑ cu ĩtpetre suo ex aitib suis ar¬
matis exprctantib hunc m̃ ꝗ uidẽtes alt alter
attonit mutua admiratione ali q̃di tatuett᷑
stnc anibal rupto Salentio pͥmus copit laꝗ
et or̃oe ferit grauẽ et sententiosas nimis ⁊
isuma conatꝰ est ꝑ suadee pates scipioĩ oñ dẽt

Expanded text:
torias suas non habuerat eum animum ad invadendam Romam, quem Scipio iuvenis habuerat ad invadendam Carthaginem, inter tot clades suorum pervenit in Africam. Tunc Carthago et Roma multiplicibus anxiabantur curis, imo et fere totus orbis respiciebat ad finem istius belli, quia duae potentissimae civitates de imperio orbis certabant. Et cum iam isti duo excellentissimi duces appropinquassent castra, Hannibal sive suo motu, sive de mandato patriae petivit a Scipione venire ad colloquium secum: quo obtento, venerunt ambo in campum planum, uterque cum interprete suo et exercitibus suis armatis, expectantibus hinc inde; qui videntes alter alterum attoniti mutua admiratione aliquandiu tacuerunt. Tunc Hannibal, rupto silentio, primus coepit loqui, et orationem fecit gravem et sententiosam nimis, et in summa conatus est persuadere p
Abbreviated transcription (Latin):
ducus et ꝙ pax eẽt ei tuta et glosa q̃ tollebas
om̃ia discrimina belli et ꝯmendãs illiꝰ gesta
rogubat ut ĩponẽt mõu sue felicitat anqͣ
fortuna faciem mutaret et i floietissimo sta¬
tu rer suat deponẽt arma uictua. Spo
auditis ueebis anibal ꝗ uidebat sane ꝯsiere

Expanded text:
uantum pax esset ei tuta et gloriosa, quae tollebat omnia discrimina belli: et commendans illius gesta rogabat ut imponeret modum suae felicitati, antequam fortuna faciem mutaret, et in florentissimo statu rerum suarum deponeret arma victricia. Scipio, auditis verbis Hannibalis, qui videbatur sane consulere,
Abbreviated transcription (Latin):
stante ut̾q suis ꝙ oportebat ꝙ ocas añ q̃ sol
oindẽt scirent in roma incatago tenẽt
ĩꝑiu minidi. Sequẽti die orta luce uenait
ĩcãpu et ut dicit florꝰ nũq̃ fuit dies maior
uizib tantis odiis tanta arte᷑ tanta pitate
militie tanta cupiditate uidute. Oidmate
acies hic iñ om̃i arte belli sraut utq dux
nihil obmisiat agendu in hoc tanto distͥmi¬
neso martr. Nas ut alios ordies obmuicta ani¬
bal .lxxx. elephantes quot nũ ꝗͣ aña simul ha¬
buerat locauit ĩ pͥma fronte et ut̾q dux sues
añcedebat ĩ prelio ꝯmemorãs suas frlices uic¬
torias et p̃cipus Snpio tã tanta alactate alla¬
quebat᷑ sues ut ñ uide̾t ire ad piclasissiã
pugna s redie a felicissima uictoria. Igũ
ꝯmisso p̃lio utq dux fecat ultimũ de potentia
ingenio ense ei lingua . Scpio ĩstabat magna
ui Anibal obstabat magno conatu. Et si ꝯsi¬
de̾tur effrũs nõ solus istud fuit magnu p̃lius

Expanded text:
quod oportebat quod cras antequam sol occideret scirent an Roma, an Carthago tenerent imperium mundi. Sequenti die orta luce venerunt in campum, et, ut dicit Florus, numquam fuit dies maior viribus, tantis odiis, tanta arte, tanta paritate militiae, tanta cupiditate vindictae: ordinatae acies hinc inde omni arte belli, ita ut uterque dux nihil omiserit agendum in hoc tam discriminoso Marte. Nam, ut alios ordines omittam, Hannibal octuaginta elephantes, quot numquam antea simul habuerat, locavit in prima fronte, et uterque dux suos antecedebat in proelio commemorans suas felices victorias, et praecipue Scipio cum tanta alacritate alloquebatur suos, ut non videretur ire ad periculosissimam pugnam, sed redire a felicissima victoria. Igitur commisso proelio uterque dux fecit ultimum de potentia, ingenio, ense et lingua. Scipio instabat summa vi; Hannibal obstabat omni conatu, et si consideretur effectus, non solum istud fuit magnum proelium
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi quis sit et specificat a noie et ab
eiꝰ alta suꝑlnia .d. Questi e rebroth et ẽ
mondo nõ se usa. qr a prircipio es hoieo eades
oroe et todem ore lo quebuntur et una ini¬
qua trat ĩ om̃ibi. S ĩ ope ĩ ꝯsumabili Nẽbeoti¬

Expanded text:
intelligi quis sit; et specificat eum a nomine et ab eius alta superbia, dicens: questi èe Nembroth, et est mondo non s'usa, quia a principio omnes homines eodem ore loquebantur, et una lingua erat in omnibus; sed in opere inconsumabili Nembrot
Abbreviated transcription (Latin):
lon ginquis ab iutem ut Scipio int̾mictẽt obsidi¬
one fortis nutatis. dcipo exacta hyeme ꝑmisit
Masimissa et leliu legaitu suu optimũ ami¬
cum et sotius ꝗ de mandato Sapionis tp̃re noct᷑¬
no ĩmissunt iqͥnez in rast Regis qus boãt starta
et arundinta  uilites putantes intendiũ
sore fortuitus ĩ hermes et semi sopiti accuo¬
rebant et oĩb actonitis et tuibadio ꝑomami se¬
simagras iede de eis. Cartagmnẽ ses auie
sumita cedentes ĩ tendiũ nõ ẽe iietu s hor¬

Expanded text:
longinquis ab invicem, ut Scipio intermitteret obsidionem fortis civitatis. Scipio exacta hyeme praemisit Massinissam et Laelium legatum suum optimum amicum et socium, qui de mandato Scipionis tempore nocturno immiserunt ignem in castra regis, quae erant storea et arundinea. Milites putantes incendium fore fortuitum inermes et semisopiti accurrebant; et omnibus attonitis et turbatis, romani fecerunt magnam caedem de eis. Carthaginenses autem similiter credentes incendium non esse inie
Abbreviated transcription (Latin):
Castra E nelia se piõis aduentu tota afrita¬
timore tureluta est S papus Carthago fuit
ãt uidebant Stipiont duces iremdu em̃ ocules
n hebant aliu duce que opponent sibi nisi
has drubalez Sisgonis filun que ip̃e Scipio iã¬

Expanded text:
Castra Cornelia. Scipionis adventu tota Africa turbata est, sed praecipue Carthago fuit autem videbant Scipionem ducem tremendum ante oculos, nec habebant alium ducem, quem opponerent sibi, nisi Asdrubalem Gisgonis filium, quem ipse Scipio i
Abbreviated transcription (Latin):
asslipto cornu ut forte aliquis xͥ anorr lafentiũ
uint mõtes adst redirẽt ut suo fusĩ adeẽnt et
spata suã et equũ acciꝑẽt et ꝑsequerent᷑ xanos
satacenos tanta u̾tũte pulsunit ormi qre ue¬
em̃i flata oris sui cornu ꝑ medi scisus ist et
uene et nẽr copis ccepiusse dicũtur. Cuius
uo angelito ductu ꝑuenit ad aut eo Rtol qui¬

Expanded text:
tium rant montes ad se redirent, et suo funeri adessent, et spatam suam et equum acciperent, et persequerentur saracenos, tanta virtute pulsavit cornu, quod vehementi flatu oris sui cornu per medium scissum est, et venae et nervi gutturis crepuisse feruntur; cuius vox angelico ductu pervenit ad au
Abbreviated transcription (Latin):
onez synonis ad obiecta .d. Synon dxe ee
tu falsasti el comio .i. monetaz sio dixi el falso
q̃ hestes meos Et sic̃ dic̃ uͥgꝰ ĩbidem holus an
uircus ꝗs in hostes reꝗrat. et qd ẽ peiꝰ inte
et son qui per un fallo .i. ꝓ uno cͥmiẽ falsita¬
tis ma tu ꝑer ꝑiu chalcunaltro demonio. gid¬
comi sisti plures fulsitates q̃ sulsauĩ florenos
Ne credas istu dicrr̃ ur s dic̃ qd peiꝰ põt

Expanded text:
onem Sinonis ad obiecta, dicens: Sinon disse: e tu falsasti il conio, idest, monetam, s'io dissi falso, contra hostes meos; et sicut dicit Virgilius ibidem: Dolus an virtus quis in hoste requirat? Et quod est peius in te, e son qui per un fallo, idest, pro uno crimine falsitatis, e tu per più che nullo altro dimonio, commisisti plures falsitates, quam falsaveris florenos; nec credas istum dicere verum, sed dicit quam peius pot
Abbreviated transcription (Latin):
t significatiua ⁊ posito ꝙ in se aliqd signi¬
dicarent sicut aliq inte petra  conantũ
id huc nihil signi ficarẽt hic nͥ ꝙ ponulut
ad significandu ꝙ ydioma issius no er at
El duca nua uer lui. suppł dix̃ o anrina
scioccha. quẽ rem ia ardua tam temere
incepisi tienti col corno cus quo pulsas
et con quel ti disfaga i pedimas furoiẽ tuũ
quo acrendotis quando ira. ꝗ̃ est accẽsio san¬
gũs a altra passion sicut indignatio si tocta¬

Expanded text:
t significativa, et posito quod in se aliquid significarent, sicut aliqui interpretari conantur, adhuc nihil significarent hic, nisi quod ponuntur ad significandum quod idioma istius non erat el duca mio ver lui, supple dixit: o anima sciocca, qui rem tam arduam tam temere incoepisti, tienti col corno, cum quo pulsas, e con quel ti disfoga, idest, redimas furorem tuum quo accenderis, quando ira, quae est accensio sanguinis, o altra passion, sicut indignatio, furor
Abbreviated transcription (Latin):
uan tmodũ turiũ etundabant la pda chel
pocgo cirrunda ÷ ripa rorunda di mefca chs
ꝑsona q semꝑ apparebãt tm̃ ab umbilico sĩ
tingulo supra. Et applitata anpontiicosu
cusi come mõte Regio si corona ditorri m
su la ctechia tonda .i. in circuitu rotanbo.
Ad qd̾ stiẽꝯ̾ ꝙ sic̃ mõs regio ẽ unĩ castellua
nõ magnus ĩ coĩtatu senar distas a niuita

Expanded text:
 circumdabant, la proda che 'l pozzo circonda, idest, ripam rotundam, di mezza la persona, quia semper apparebant tantum ab umbilico sive cingulo supra; et applicat ad propositum, così come Monte-region si corona di torri in su la cerchia tonda, idest, in circuitu rotundo. Ad quod sciendum quod Mons-region est unum castellum non magnum in comitatu
Abbreviated transcription (Latin):
al collo et trouerai la soga .i. cor̃da ul funt
qi sic fuit cã ꝯfusioĩs iiguaꝵ Ita ĩse mito
ifusus est Et dicit et uedi lui .s. ip̃ cornu
chel gran pecto ti doga .i. signat ql tenebat
cornu ꝑ transutrsu pectoris. Ugiꝰ manise¬

Expanded text:
al collo e troverai la soga, idest, cordam, vel funem, quia sicut fuit causa confusionis linguarum, ita in se merito confusus est, et dicit: e vedi lui, scilicet ipsum cornu, che 'l gran petto ti doga, idest, signat, quia tenebat cornu per transversum pectoris. 76-78 - P
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportionabla cõespondebant facio. Et spe¬
cificat magnitudier ꝑtis apraentis ex pu¬
truz ⁊ dicit uno ꝟbo ꝙ illa medietas appa¬
chera perigoma i. tanq̃ braca tegens in¬
feriora qr a medio .ĩ. stabãt ĩtra putrus
absconditus uñ scͥbr̃ in pͥncipio Geneẜ ꝙ pͥmi
parentes fecerunt sib pericomata ad te¬
genda pudenda ne mostraua ben tanto da

Expanded text:
espondebant faciei. 61-66 Et specificat magnitudinem partis apparentis extra puteum; et dicit uno verbo, quod illa medietas appach'era perizoma, idest, tamquam braca tegens inferiora, quia a medio infra stabat intra puteum absconditus: unde scribitur in principio Genesis quod primi parentes fecerunt sibi perizomata ad tegenda pudenda, ne mostrava ben tanto di
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens delctatur audire tales ꝗ tam eloquẽt
int̾ se ꝯtendt̃ Sunt eͥ aliꝗ qui in male dicẽdo
st̾ mirabiłr diẜti et si detuer eis unũ honestũ
chema nescutt quid dicãt /⁊ uẽ delctabile ẽ¬
int duz audire duos falsarios lenones barat¬
tarios tanõ merces int̾se ꝯtẽdentes ⁊
ascultas mepta uba istoꝵ cħ pe̾ poto e cħ teco
nõ me uisso.i. uix me ꝯtineo ꝙ nõ altercor
ꝯ̃fusus un dicit uolsimi uerso lui cõtal ugogna
i. taz ardenti chancor per la memoria mi
erubesat de suo ecore cora samente ꝗ habet

Expanded text:
do vir sapiens delectatur audire tales qui tam eloquenter inter se contendunt. Sunt enim aliqui qui in maledicendo sunt mirabiliter diserti; et si detur eis unum honestum thema nesciunt quid dicant: et vere delectabile est audire duos falsarios, lenones, baratarios, tamquam meretrices inter se contendentes; ausculta inepta verba istorum, che per poco è che teco non mi risso, idest, vix me contineo quod non altercor confusus, unde dicit: volsimi verso lui con tal vergogna, idest, tam ardenti, ch'ancor per la memoria mi erubescit de suo errore coram sapiente, qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ tellectu ip̃m domat doci fatile obeeu
sibi sic̃ p ĩ młtis belł fomario t apd Titũ
liuiu et iuliũ celsu uñ onꝰ ẜoman aciragri
ab elephante forti flatu ĩ traꝓmostida focei
aĩo cus gladio se liberauit Alius uo fona¬
nus coactꝰ ab anibale pugnauit fuele pat
et uite ques ambal ꝯtinuo mactasi fece

Expanded text:
e sibi, sicut patet in multis bellis romanorum apud Titum Livium et Iulium Celsum. Unde unus romanus attractus ab elephante forti flatu intra promuscidem, forti animo cum gladio se liberavit. Alius vero romanus coactus ab Hannibale pugnavit cum elephante et vicit; quem Hannibal continuo mactari fecit
Abbreviated transcription (Latin):
uł reglone fac hoĩes ualde magnos qualeo
st frisoneo ĩ Germania In alia uales ꝑuos
quales coit st Romani ĩ italia. Loquend
qualeo hõdie nõ se. ubi eͥ regnauit inn
ꝑ mlta secula alter Cyrus uł Nexo l se

Expanded text:
eneratione facit homines valde magnos quales sunt frisones in Germania; in alia valde parvos, quales communiter sunt romani in Italia. Loquendo quales hodie non sunt. Ubi enim regnavit iam per multa stecula alter Cyru
Abbreviated transcription (Latin):
qu la neuora si discipa  resoluit et dispgtur
q̃ sepe facit de die nocte tollit ᷑ nob ꝯspectum
teꝵ ita tenebra noctis tollebat aũl uisionem
gigantũ a longe Et sic̃ cessante nebula pulati
homo uenit ĩ cognitioem reqs pͥmo no uilar
Ita auͬ appropinquãs paulati uenit ĩ cogai¬
tioe gigantu ñ pͥus cognitoꝵ sibi. Et spe

Expanded text:
 la nebbia si dissipa, idest, resolvitur et dispergitur nim nebula, quae saepe facit de die noctem, tollit nobis conspectum rerum, ita tenebra noctis tollebat autori visionem gigantum a longe: et sicut cessante nebula paulatim homo venit in cognitionem <rerum primo non visarum, ita autor appropinquans paulatim venit in cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
et sic feroco spm emisit. Siphax ãt uir ei
ductꝰ Roma aleuo poĩtus est ĩ taitẽr ap̃ albã.
Cartagnẽses at uidentes a fricã arder̃ sõ
Scipione sit italia arẜat sb anibale defici¬
ente om̃i spe decreuett reuotãr sinibalem
E italia ut succurẽt patrie i angustiis poĩte¬
Stauat ĩ extremo angalo italie orientalis : x¬
Mago uõ frat ti ĩ extremo ãglo it alie octi¬
dental. s. in liguria et ̃ agro ĩ subrũ pugiãs
cu rominis letali uibiãtus resurit adpia¬
re et rediẽs ĩ afritã tͥte Sardima expi¬
rauit Anibal uo ad mãdata reditꝰ sui ĩgr¬
mstẽs at rugiẽs ecitũ siuã redux ad nuso¬

Expanded text:
m emisit. Syphax autem vir eius ductus Romam a Laelio positus est in carcere apud Albam. Carthaginenses autem videntes Africam ardere sub Scipione, sicut Italia arserat sub Hannibale, deficiente omni spe, decreverunt revocare Hannibalem ex Italia, ut succurreret patriae in angustiis positt in extremo angulo Italiae orientalis. Mago vero frater eius in extremo angulo Italiae occidentalis, scilicet in Liguria; et in agro insubrium pugnans cum romanis lethaliter vulneratus recurrit ad mare, et rediens in Africam circa Sardiniam expiravit. Hannibal vero, ad mandata reditus sui ingemiscens ac rugiens, e
Abbreviated transcription (Latin):
petoerũ et a ffarnaus legatos pomponi ad cui
radices fluebat fluuiꝰ sõ ocłis eon Illi ui¬
dentes aquã et nõ ualentes attingere magis
accẽdebant᷑ siti et magis counabant᷑ ꝗ̃ si fuissit
ĩ ꝑtib libie opposite talidis et siccis u̾bi ẽ omi¬
mõda penuria aque. Simil est huic sitio
io pectai . s. de casentina ad mectrr piu li
losu sp̃ale ubi ip̃e deliq̃o .d. Romena. que ẽ
pulcra tru ĩ casentino ubi regnabant tue toi
lata ⁊ ĩ fotmata del Baptista qd ẽ dicro
ubi ego falsificaui florenos de flor ĩquibus
ẽ sculta ymago Iohant̃s bap̃te ꝗ est patronus
adhuc ẜuat᷑ apd̾ aliques barbaros. S quia
ista cõmutatõ nõ prat comoda humano gñi
orptintuit ĩ uenire aliꝗd pulcrũ portatile
qͦ hr̃pent᷑ oĩa comoda . Tale at est nũmis¬
ma qd̾ est mẽsura oĩu reꝵ Ido fcũ est de
auro et argento que st ꝑfecta metalla ut
que est ꝑstã S qr difficae erat ĩ om̃i emp¬

Expanded text:
gatos Pompei, ad cuius radices fluebat fluvius sub oculis eorum, illi videntes aquam et non valentes attingere magis accendebantur siti, et magis cruciabantur quam si fuissent in partibus Lybiae oppositae calidis et siccis, ubi est omnimoda penuria aquae. Similis est huic sitis io peccai, scilicet, de Casentino, a metter più li locum specialem, ubi ipse deliquit, dicens: Romena, quae est terra pulcra in Casentino, ubi regnabant tunc comlata, idest, informata, del Batista, quod est dicere: ubi ego falsificavi florenos de Florentia, in quibus est sculpta imago Iohannis Baptistae qui est patronus adhuc servatur apud aliquos barbaros. Sed quia ista commutatio> non erat commoda humano generoportuit invenire aliquod pulcrum portatile, quo haberentur omnia commoda; tale autem est numisma, quod est mensura omnium rerum: ideo factum est de auro vel argento, quae sunt perfecta metalla, utquae est perfecta. Sed quia difficile erat in omni emp
Abbreviated transcription (Latin):
in qua Sipio obtinuit untoriay magnas. Ad
tuiꝰ plena ĩtelligentia colo te scñ ꝙ publius
deneli sipio ꝗ cognominatꝰ ẽ a fricanꝰ maior
fuit marẽimꝰ ducu Romanori ĩ u̾tute et srli¬
citate se ni mirificis laudib dicet plene in
tpr̃e si helli punici cu anibal dux uictoriosi¬
ssim ca thaginẽsis ia fece ꝑ .uni. años affli¬
xissi uelł senꝑ tala imprtrauit ĩ senatu Ire
cu excitu hryspania ĩ qua duo scipiones p̃r et
patruus duces clarissimi pꝰ claras uictotias fu¬
erut anba accisi ꝑditis extitib ĩfra spatiũ xxx¬

Expanded text:
agnas. Ad cuius plenam intelligentiam volo te scire quod P. Cornelius Scipio, qui cognominatus est Africanus maior, fuit maximus ducum romanorum in virtute et felicitate. De cuius mirificis laudibus dicetur plene VI dux victoriosissimus carthaginensis, iam fere per octo annos afflixisset bellis semper Italiam impetravit in Senatu ire cum exercitu in Hispaniam, in qua duo Scipiones pater et patruus duces clarissimi post multas claras victorias fuerant ambo occisi, perditis exercitibus infra spatium
Abbreviated transcription (Latin):
uit ita feuges ĩ ubertate et ita dispesanti
caritate ut solus oĩa aget et tota terra egipii
regis facẽt om̃o tras interi fameo crescena
iffligens õs thras ĩuasit domu iucob ꝗ ex .xi.
silis nusit .x. retento mimo noie ormamin

Expanded text:
vit ita fruges in ubertate, et ita dispensavit in caritate, ut solus omnia ageret, et totam terram AEgypti regis faceret. Interim fames crescens et affligens omnes terras, invasit domum Iacob, qui ex undecim filiis misit
Abbreviated transcription (Latin):
ligẽs laudabat dcũ. Illa nõ adueniẽte nocte nõ
iueniẽs temediũ finroꝵi suo decreuit finre
dolort morte et accipies çona sua suspendit
ad trabem ĩ camera sila et applicans codo suo ꝑa¬
bat mori S queda uetula nuthe audito mai

Expanded text:
s laudabat dictum. Illa vero adveniente nocte, non inveniens remedium furori suo, decrevit finire dolorem morte; et accipiens zonam suam suspendit ad trabem in camera sua, et applicans collo suo parabat mori; sed quaedam vetula nutrix ei
Abbreviated transcription (Latin):
terẽs secũ morte ioseph quẽ frẽs finxerant
fuisse a fera pessima deuoratu et cartre Si¬
meonis et ꝑiculo beniamin ĩ duratꝰ deneuit
nõ mictere puerũ solatiũ senectutis sur. Sed
ꝯsumapta anona fame uincente amorẽ misit
cu plantu bemamin cũ frĩbi Et prtumia du¬
plicata quib Ioseph fecit ꝯuiuiu liberato di¬
meone et ĩꝗsiuit de statu pr̃is eoꝵ ꝗb eñden¬
tib ad sin gula iteꝵ fecit daq frumtu et re¬
poni petumã ĩ saccis et ĩsuꝑ Sciphũ a gẽtru
in sacco frĩs minimi. Cu ãt illileti et iqnas
ti ad ioseph et ĩuento Scipho fatebant᷑ se diga¬
os suitute Iostph ãt dicebat ꝙ solua bemamin
se aspens pres descensur ad insrros nͥ puer
expectatus reuieretm ad eu Iosephãt no
datiõe ueteus offenisioio et ꝯmisit eis ut dedu¬
ce̾nt pr̃em ĩ eꝗ ptu qr adhuc restabat ꝑ ꝗͥnque¬
nu tp̃s fams et penae missis munerib
regis ad eu et cũrib ao portãdu nitia ĩ imẽ.¬

Expanded text:
ferens secum mortem Ioseph, quem fratres finxerant fuisse a fera pessima devoratum, et carcere Simeonis et periculo Beniamin induratus decrevit non mittere puerum solatium senectutis suae. Sed consumpta annona, fame vincente amorem, misit cum planctu Beniamin cum fratribus, et pecunia duplicata; quibus Ioseph fecit convivium liberato Simeone, et inquisivit de statu patris eorum. tibus ad singula, iterum fecit dari frumentum et reponi pecuniam in saccis, et insuper scyphum argenteum in sacco fratris minimi. Cum autem illi laeti et ignari ti ad Ioseph, et invento scypho fatebantur se dignos servitute. Ioseph autem dicebat, quod solus Beniaminse, asserens patrem descensurum ad inferos, nisi puer expectatus reverteretur ad eum. Ioseph autem non datione veteris offensae. Et commisit eis, ut reducerent patrem in AEgyptum, quia adhuc restabat per quinquennium tempus famis et penuriae, missis muneribus regis ad eum, et curribus ad portanda necessaria i
Abbreviated transcription (Latin):
ispose. hat ultio auͦ ᷑ oñdit quo magt̃ adam
ꝯtlupit ĩ istalite oñdẽs ꝙ solitũ maliloꝗum
ad huc uigebat ĩ eo et ꝙ ip̃e eque bñ sitiebat
ritur et excetur per tuo mal .i. malo tuo
et daña tuo come sõle .s. ab antiquo qr feci¬
st t habitũ in malilogo et nestirds dicẽ bonũ
qr tu hẽs inte illd qd tu obicis alti et peius
Uñ dͭ᷑ cħ tu hailarsura .i. febrẽ ardentem
el capo cħ ti duole. naz una seꝗtur ad aliuo
se io hosete. qd nõ nego et humor mi rinfarcia
i. et si humor putrefactꝰ replet et ĩflat
mͥ uẽtrem et utra hoc ñ es sine siti que
nimis te rogaĩ et ĩuitari per leccar lo spec
simu fortem qual fuit ille quo Narcisus
speculabat᷑ se qñ captꝰ amor̾ sue ꝓpͥe forͤ¬

Expanded text:
magister Adam concluserit in ista lite, ostendens quod solitum maliloquium adhuc vigebat in eo, et quod ipse aeque bene sitiebat ritur et exercetur, per tuo mal, idest, malo tuo et damno tuo, come suole, scilicet, ab antiquo, quia fecisti tibi habitum in maliloquio, et nescires dicere bonum, quia tu habes in te illud quod obiicis alteri et peius, unde dicit: che tu hai l'arsura, idest, febrem ardentem, el capo che ti duole; nam unum sequitur ad aliud, s'i' ò sete, quod non nego, et umor mi rinfarcia, idest, et si humor putrefactus replet et inflat mihi ventrem; et ultra hoc non es sine siti quae nimis te rogari et invitari, per leccar lo speccsimum fontem, qualis fuit ille quo Narcisus speculabatur se, quando captus amore suae pr
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩpi tyani offensi petunt suplitiũ et mo̾te
mea roran ad het uba platan ceꝑũt ortari
ip̃m ut dicerat quis ess et ꝗd iret faciendo
gua arte Orer pame ego refera t uã Ego
non negabo me natu de gente greta et si for¬
tuna fecit me misu certe nõ faciet me mẽ¬
dacem et uanũ ip̃a praua Ntestio si audisti ali¬
quid de noĩe et glosu fina palamedis quẽ
iinocẽte gti necauerũt ss noĩe false ꝓ̃di¬

Expanded text:
petunt supplicium et mortem meam? Troiani ad haec verba placati coeperunt hortari ipsum, ut diceret quis esset, et quid iret faciendo. gna arte: O rex Priame, ego referam tibi vera: ego non negabo me natum de gente graeca, et si fortuna fecit me miserum, certe non faciet me mendacem et vanum ipsa prava. Nescio si audisti aliquid de nomine et gloriosa fama Palamedis, quem innocentem graeci necaverunt sub nomine falsae prodi
Abbreviated transcription (Latin):
sostene  passus est salsificar in se boso dona
it forma diuersam ab illa quã dederat Bosuis
ipe Et ete quar fenttamꝰ ĩ fame stiues
per guadagnar la donna della torma.s
nũit facẽ tu t̾ste fraudem qr ĩ nomĩe diabo
sui nõ ecat nisi una equa ⁊⁊ erat nobi ho
et de nobili domo. Sic plantina uxor Cra¬
iani ĩꝑatoris quȩ mortuo Traiano sborna¬
uit uñu ꝙ ĩtrauit lctu Trayami et istituit
aduanũ heredem ĩperii quẽ diligebat sicnt

Expanded text:
sostenne, idest, passus est, falsificar in se Boso Donati, et formam diversam ab illa quam dederat Bosius ipse. Et ecce quare fecit tam infamem fraudem, per guadagnar la donna della torma, sinuit facere tam tristem fraudem, quia in nomine diaboli sui non erat nisi una caballa, et erat nobilis homo et de nobili domo. Non sic Plautina uxor Traiani imperatoris, quae mortuo Traiano, subornavit virum, qui intravit lectum loco Traiani, et instituit Adrianum heredem imperii, quem diligebat, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
q d qñ tecidi ĩ ista bulgia tpr̃e quo fui ꝯbusi
sicut solent srpe fucere febricitãtes S issi ni¬
mis qr auat moũi nõ post et nõ credo cħ ditno
insempitno qr morbus ĩcur abilis ẽ ĩ isei¬
ama. Irc ada noiat pͥmu / miẽ calũpni

Expanded text:
do cecidi in istam bulgiam, tempore quo fui combustus, sicut solent saepe facere febrientes, sed isti nimis gravati moveri non possunt, e non credo che diano in sempiterno, quia morbus incurabilis est in inferuna. Hic Adam nominat
Abbreviated transcription (Latin):
iniferno maxͤ ĩ ista hulgia ubiͦ st tot tei¬
steo inficmi guardate et attendete o raspe
cuitabe Ruistit d qua dicit catullus poeta ue¬
ronẽsis Bristiai Uerone mat̾ amica mee ꝗ
magnus monetar uis cũ ueniss flor ubi fabri¬
catur moneta aurea q̃ ibi appellat᷑ florenus

Expanded text:
inferno, et maxime in ista bulgia, ubi sunt tot tristes infirmi, guardate et attendete, scilicepulenta Brixiae, de qua dicit Catullus poeta veronensis: Brixia Veronae mater amica meae. Qui magnus monetarius cum venisset Florentiam, ubi fabricatur moneta aurea, quae inde appellatur florenus
Abbreviated transcription (Latin):
elicto. Nã tũc celebrabat᷑ festu Ceretis
et loq accessit ad cynara offexẽs se hr̃e puste¬
pias puella dignã amot̃ eiꝰ et illo ĩterogã¬
te quante ess etatis dixit est qualis urre᷑
et tpr̃e noctis dux̃ filio ĩ canerã pr̃is sint
lunane ne cognoscẽt. Mitra misa treme¬
but et gaudebat simul pr̃ uõ ignat rei di¬
celiar oxcienns ne timeas filia Et illa ad
uelundu scelus uocabat eu prẽ q̃ ꝯcepit
pr̃e. Et se quẽti nocte et ało sepe tediuit ad
duꝰ semꝑ tauẽs ne furtũ deprehe det lan¬
dem eynaris qr tntim ĩuetitu uolẽs stixe
quȩ ess ista accepto lumĩs cognouit filiam
et suu scelus et obstupefcũs subito exipu¬
it ensem de uagma pendente ad caput letti
Mirra uõ fugiens bñfitio noctis eulisit. Et

Expanded text:
elicto; nam tunc celebrabatur festum Cereris, et loci, accessit ad Cinaram offerens se habere pulcerrimam puellam dignam amore eius; et illo interrogante quantae esset aetatis, dixit: est aequalis Myrrhae; et tempore noctis introduxit filiam in cameram patris sine lumine ne cognosceretur. Myrrha misera tremebat et gaudebat simul. Pater vero ignarus rei dicebat exhortans: ne timeas filia: et illa ad velandum scelus vocabat eum patrem; quae concepit ex patre: et sequenti nocte et alias saepe redivit ad eum, semper cavens ne furtum deprehenderetur. Tandem Cinaras, quia nitimur in vetitum, volens scire quae esset ista, accepto lumine cognovit filiam et suum scelus; et obstupefactus subito eripuit ensem de vagina pendentem ad caput lecti. Myrrha vero fugiens beneficio noctis evasit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Arnꝰ ãt fluuiꝰ diuidit casentinũ et colligit
õs aquas cadẽtes hĩc in de monti ill quas tła¬
nas et gelidas uẽ ẽ delectabile bibere hom̃i
murmur̃ salientis aque Semp̃ mi stano ĩnan
gi .s. añ ocłos memoris. Et dic̃ et ñ indano
I. nõ ĩpune qr ad augum̃tu mee sitis: und
dicit cħ la ymagine lor .i. ymaginatio uie pi
mastigha .i. magis me macerat et ox siccat

Expanded text:
Arnus autem fluvius dividit Casentinum, et colligit omnes aquas cadentes hinc inde de montibus, quas claras et gelidas vere est delectabile bibere hominimurmure salientis aquae, sempre mi stanno innan ante oculos memoriae, et dicit: e non indarno, idest, non impune, quia ad augumentum meae sitis, unde dicit: che la imagine lor, idest, imaginatio, via più m'asciuga, idest, magis me macerat et exsiccat
Abbreviated transcription (Latin):
stati redibt qd̾ nõ ꝑpendetis Et calcas fent
fiei equũ tam magnue et ĩ mensu ne poss reapi
ꝑ portas et trahi intra menia te ne ꝑtegẽt¬
ppłm tͦyanũ sõ religiõe sic̃ palladiũ ee at solt¬
ti face tlam dic̃ calcas ꝙ si ymolaretis manu
dii citius reducãt suꝑ ip̃m et suos. Si uõ trahi¬
uetis ip̃m ĩ uibem manib uris tũc ta uic¬
trie ueniret q̃ grecias ot uastaxet ip̃az. Et
ꝯcludit tande uirgilius ꝙ talib insidus et
arte praui Synonis res credita fuit et tai
capti st dolo et lacmia quos nͨ piomedes n
acchilles nͨ añi .x. n mille naues domar¬
potuerant Nam tͦam fractis mirrs et ap
portis ui traxert equũ fatale ĩmediũ irrbis
et cetati nõ ꝑpendorũt de tanta frauð Et
collocauert ip̃m in satͦ templo Minerus cũ
sit grecos ex equo .s. Ulixes menelaus pi¬
rus et alios młtos ꝗ õs trucidatis cistodib
et aptis põtis ĩtrmipũt sotios et totũ hecitũ gron

Expanded text:
statim redibunt quod non perpendetis. Et Calchas fecit fieri equum tam magnum et immensum ne posset recipi per portas et trahi intra moenia Troiaepopulum troianum sub religione, sicut Palladium erat solitum facere; nam dicit Calchas, quod si violaretis manu dii citius reducant super ipsum et suos. Si vero traheretis ipsum in urbem manibus vestris, tunc Troia victrix veniret contra Graeciam et vastaret ipsam. Et concludit tandem Eneas quod, talibus insidiis et arte periuri Sinonis, res credita fuit, et troiani capti sunt dolis et lacrymis, quos nec Diomedes, nec Achilles, nec anni decem, nec mille naves dNam troiani fractis muris et apertis portis vi traxerunt fatalem equum in medium urbis, et caecati non perpenderunt de tanta fraude, et collocaverunt ipsum in sacro templo Minervae cum sit graecos ex equo, scilicet Ulyxem, Menelaum, Pyrrhum et alios multos; qui omnes, trucidatis custodibus et apertis portis, intromiserunt socios et totum exercitum graecorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ueroꝵ fłoꝵ de flor q̃ moneta cepit expendi
et seminari ꝑ regiõe cu p̃iuditio multorus
et ĩfmia dc̃oꝵ coĩtu Et ĩ brui fraud̾ de tecta
coĩs moneta et uniusali expenditur ꝑ totu
qd̾ maꝵͤ hẽt refrigerare siti .S. aqua luci¬
dam et frigida. Dic̃ gͦ pͥmo Io hebb uluo .S. dũ
uiuẽ ĩ mundo assai.i. ad sufficientia di quel
chio uolli. qr pinguit uiuebat et de bono bibe¬
bat qñ stabat cu ilł coĩtib ĩ casentino et hora

Expanded text:
e Florentia, quae moneta coepit expendi et seminari per regionem cum praeiudicio multorum et infamia dictorum comitum; et in brevi fraude detecta, communis moneta, et universaliter expenditur per totum, quod maxime habet refrigerare sitim, scilicet aquam lucidam et frigidam. Dicit ergo primo: io ebbi vivo, idest, dum viverem in mundo, assai, idest ad sufficientiam, di quel ch'io volli, quia pinguiter vivebat et de bono bibebat, quando stabat cum illis comitibus in Casentino; et ora
Abbreviated transcription (Latin):
tem penitentia ductꝰ relin quebat ex testom¬
to multa magna legata mĩtis Ex qͦ Symon fili
eiꝰ senties sẽ grauatũ hẽditate subornauit
nõce et loguela similłia illi. Iste inter alia
legnta legauit sibi ip̃i quãda eguã pulitt̃imã
qua nłla erat carior ĩ tota tuscia etat e in

Expanded text:
tem, poenitentia ductus, relinquebat ex testamento multa et magna legata multis. Ex quo Simon filius eius sentiens se gravatum hereditate, subornavitvocem et loquelam simillimam illi. Iste inter alia legata legavit sibi ipsi quamdam equam pulcerrimam, qua nulla erat carior in tota Tuscia; erat enim in
Abbreviated transcription (Latin):
mulier fuit ĩ futuiata et digne punitu fu
ita dulat adutrant eu quella e lanima an¬
sicae qr istud scelus antiꝗssimũ de Mixra
scelerata filia cynare regis cipꝗ ubi sẽꝑ
fuit ardens luxuria et ꝯformis tulotire¬
gionis iõ dic̃ cħ diuẽne eimita al padie for¬

Expanded text:
mulier fuerit infuriata, et digne punitur furita dulciter adiuranti eum, quell'èe l'anima antica, quia istud scelus est antiquissimum, di Mirra scelerata, filia Cinarae regis Cypri, ubi semper fuit ardens luxuria conformis calori regionis; ideo dicit: che divenne ami
Abbreviated transcription (Latin):
assensũt ut eort timoi trãfferet ĩ moteo
uii mipi Iam uenãt dies ĩfelie Iaz ꝑabatin
sac fitiu supͣ capd̾ meũ certe ego dacõ uetu
ego rup̃i carctio et fugiẽs latui ĩualle palust
tpẽe noctis et sic liberaui me amorte expritas
si forte illi recessint nͨ hẽo aliqua spem uidr̃di
onqͣ antiqua pr̃ia dulces filios et desidera¬
noes pr̃em quos forsitan ip̃i gci cruciabunt et

Expanded text:
mortem unius miseri. Iam venerat dies infelix, iam parabatur sacrificium supra caput meum. Certe ego dico verum: ego rupi carcerem, et fugiens latui in valle palustri tempore noctis, et sic liberavi me a morte expectans si forte illi recesserunt; nec habeo aliquam spem videndi unquam antiquam patriam, dulces filios, et desideratum patrem, quos forsitan ipsi graeci cruciabunt et
Abbreviated transcription (Latin):
tr nali pudor nõ potãt loꝗ S finałr diỹ cil dolor
Omr̃e felice tali marito. Tunc nutx sencies
flagitiũ dãnabile tota stupe frã et teemes mlta
dix ao excutiedũ furorẽ ex aĩo amatis d alira
maleacã dispoĩta erat oĩo moiͣ n oꝑtato põtiretũ

Expanded text:
turali pudore, non poterat loqui, sed finaliter dixit cum dolore: O matrem felicem tali marito! Tunc nutrix sentiens flagitium damnabile, tota obstupefacta et tremens multa dixit ad excutiendum furorem ex animo amantis. Sed Myrrha maledicta disposita era