comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
borum lumen apparet. nisi diligenter collocatorum. Et horun.
utrunq numerus illustret. Numerus aut̃ sepe enum hoc testa¬
dum est non mõ non poetice iunctus. uerumetiam fugiens illũ
eiq omnium dissimillimus: non quin idem sunt nume̾ri. no m
oratonim et poctarum: uerum omnino loqͥntium. Deniq etiam
sonantium omnium. quȩ metiri auribus possumus. Sed ordo pe¬
dum facit: ut id quod pronunciat᷑ aut orõnis: aut poematis siłe
uideatur. Hanc igitur compositionem siue ꝑfectionem siue nũe¬
ium uocari placet᷑. et adhibere necẽe est si ornate uelis dicere. nõ
solum quod art aristoteles et theophrastus. ne infinite feratur ut
sium̃ orõ: quae non aut sp̃u pronunciantis: aut interductu libra¬
rii. sed numero coacta debet insistere: uerumetiam ꝙ multo ma¬
iorem hẽnt apta uim: ꝗͣ soluta. Ut enim athlȩtas. nec multo se¬
cus gladi atores uidemus nihil nec uitando facere caute. nec pe¬

Expanded text:
borum lumen apparet nisi diligenter conlocatorum, et horum borum lumen apparet nisi diligenter conlocatorum, et horum utrumque numerus inlustrat; numerus autem—saepe enim hoc testandum est—non modo non poetice vinctus verum etiam fugiens ilium eique omnium dissimillimus; non quin idem sint numeri non modo ora- torum et poetarum verum omnino loquentium, denique etiam sonantium omnium quae metiri auribus possumus, sed ordo pedum facit, ut id quod pronuntiatur aut orationis aut poematis simile videatur. hanc igitur, sive composi- tionem sive perfectionem sive numerum vocari placet, et adhibere necesse est, si ornate velis dicere, non solum, quod ait Aristoteles et Theophrastus, ne infinite feratur ut flumen oratio, quae non aut spiritu pronuntiantis aut interductu librari, sed numero coacta debet insistere, verum etiam quod multo maiorem habent apta vim quam soluta. Vt enim athletas nec multo secus gladiatores videmus nihil nec vitando facere caute nec pe
Abbreviated transcription (Latin):
gonus est edicendi aut meliuis aut fortius bitus aut teris ferire
uerbis: nonnunq̃ singulis. paulo alias plurib anter qua uearier
clausulis int̾ponit se raro numerosa comp̃hensio. quam perere¬
se sugiens egesias. dum ille quoq imitari lysiam uult alterum pe¬
ne demosthenẽ saltat incidens particulas. Et is quidem eoumi¬
nus sententiis peccat q̃ uerbis: ut non quaerat quem appellet. i¬
eptum qui illum cognouerit. Sed ego illa crassi et nra posiai urt
qui uellet aunbus ĩpis. quid numerosum. etiam in minimis par¬
ticulis or̃onis eẽt iudicaret. Et quoniam plura de numeroes qi
orone dicimiis q̃ quisqͥ ante nos. nunc de eius gnis ut iaie e¬
cemus. Aihil enim est aluid brute: quod quidem tu mitime
omnium ignoras: pulchre et oratorie dicere. nisi optiis senten¬
tus uerbisq lectissimis dicere: Et nec sententia ulla est. quie
fructum oratori ferat: nisi apte exposita. atq absolute. nec uer¬

Expanded text:
genus dicendi est aut melius aut fortius, binis aut ternis ferire genus dicendi est aut melius aut fortius, binis aut ternis ferire uerbis, non numquam singulis, paulo alias pluribus, inter quae uariis clausulis se interponit raro numerosa compse fugiens Hegesias, dum ille quoque imitari Lysiam vult alterum paene Demosthenem, saltat incidens particulas. Et is quidem non minus sen- tentiis peccat quam verbis, ut non quaerat quem appellet ineptum qui illum cognoverit. Sed ego illa Crassi et nostra posui, ut qui vellet auribus ipsis quid numerosum etiam in minimis particulis orationis esset iudicaret. Et quoniam plura de numerosa oratione diximus quam quisquam ante nos, nunc de eius generis utilitate dicemus. nihil enim est aliud, Brute, quod quidem tu minime omnium ignoras, pulchre et oratorie dicere nisi optimis sententiis verbisque lectissimis dicere. Et nec sententia ulla est quae fructum oratori ferat, nisi apte exposita atque absolute, nec ver
Abbreviated transcription (Latin):
sas in alenos insanus insanista. deinde omnia tanq̃ crepidineq̃¬
dum compliensione longiote sustinent. dep̃ssam. crecaore centũ
domuri pluris q̃ te et q̃ tortunas tuas estimasta. dicliorecislirtũ
at spondeus proximum illud. nam in his quibus ut pug iuculis ati
oportet brcuitas facit ip̃a liberiores pedes. Sarpe enim singuloru¬
tendum est plaetunq binis. et utiiusq addi pedis paro posinioens
sereteris ampluis. Incisim aut et membratim tracta a oro u uen
causio plunmum ualet. maximeq his locis cum ant arguas. aut
reteslas. ut nra in corneliana secunda. o callidos homines. orem
ercogitatam dingeni a metuenda. Membratim adhuc deiede
cesin diximus runsum m̃bratim testis dare uolumus. extrema
sequitur comp̃hensio: sed ex duob membris. qua non pot esser
breuior. quem quasi nr̃m fefellit. ita uos ẽẽ facturo s. nec ulluire

Expanded text:
nas, in alienos insanus insanisti. Deinde omnia tamquam crepidine qunas, in alienos insanus insanisti. Deinde omnia tamquam crepidine quadam comprehensione longiore sus- tinentur: Depressam, caecam, iacentem domum pluris quam te et quam fortunas tuas aestimasti. Dichoreo finitur. At spondeis proximum illud. Nam in his, quibus ut pugiunculis uti oportet, brevitas faciet ipsa liberiores pedes; satendum est, plerumque binis, et utrisque addi pedis pars potest, non fere ternis amplius. Incisim autem et membratim tracta oratio in ueris causis plurimum ualet, maximeque iis locis, cum aut arguas aut refellas, ut nos in Corneliana secunda: ‛o callidos homines, o rem excogitatam, o ingenia metuenda!’: membratim adhuc, dein caesim: ‛diximus’; rursus membratim: ‛testes dare uolumus’; extrema sequitur conprehensio, sed ex duobus membris, qua non potest esse breuior: ‛quem, quasi, nostrum fefellit ita uos esse facturos?’. Nec ullum
Abbreviated transcription (Latin):
literam p̃positio c̃omutauit. sicut in subegit sũmutauit sustubitter
in uerbis unctis ꝗͣ scite inuenies ut insipientem non unsabientez
imquum non in ȩquum ncipitem. nontricapitem. coloem con suo¬
conçesum. ex quo quidam ꝑtisum etiam uolunt ꝙ eadem consue

Expanded text:
littera praepositionem commutavit, ut subegit, summovit, sustulit. quid littera praepositionem commutavit, ut subegit, summovit, sustulit. quid in verbis iunctis? quam scite insipientem non insapientem, iniquum non inaequum, tricipitem non tricapitem, concisum non concaesum! Ex quo quidam pertisum etiam volunt, quod eadem consue
Abbreviated transcription (Latin):
idem campus hẽt inquit ennius. et in templis usdem probabit.
At eisdem erat uerius. nec tamen usdem ut opimius. male sona¬
bat. usdem impetratum est a consuetudine. ut peccare suauitatis
numerum here uidebitur. nescire dulcius. ip̃m mendiem dicimus
cur non mendidiem: credoq erat insuauius. Una p̃posito est:.
ab eaq nunc tantum in acceptis tabulis manet. eneis quidem.Si
in reliquo sermone mutata est. nam ãmouit dicimus et abegit ⁊
abstulit: ut iam nescias an ne uerum sit: an ab alus quid sit. Enã¬
noluerunt. afer maluerunt. Qux praepositio p̃terhaec duo uerbanl¬
lo alio in uerbo sic ĩmutata repietur. Noti erant et naui et guaui
quibus cum in p̃positioni oporteret dulcius uisum est ignõti io¬
in altero uocalis excipiebat in altero ẽẽt asꝑitas. nisi luteram sustu¬
lisses. In exegit edixit. refecit. retulit reddidit. adiuncti uerbi prima

Expanded text:
isdem campus habet inquit Ennius; et in templis: EIDEM PROBAVIT; isdem campus habet inquit Ennius; et in templis: EIDEM PROBAVIT; at isdem erat verius, nec tamen eisdem ut opimius.; male sonabat isdem: impetratum est a consuetudine ut peccare suavitatis rum iam videtur, nescire dulcius. Ipsum meridiem cur non medidiem? credo, quod erat insuavius. †vna praepositio est af, quae nunc tantum in accepti tabulis manet ac ne his quidem omnium, in reliquo sermone mutata est; nam amovit dicimus et abegit et abstulit, ut iam nescias a'ne verum sit an ab an abs. Quid si etifugit et aufer maluerunt? quae praepositio praeter haec duo verba nullo alio in verbo reperietur. Noti erant et navi et nari, quibus cum IN praeponi oporteret, dulcius visum est ignotos, ignavoca, quod in altero vocalis excipiebat, in altero esset asperitas, nisi litteram sustulisses, ut exegit, edixit; refecit, rettulit, reddidit: adiuncti verbi prima
Abbreviated transcription (Latin):
quid doxit actius. uideo sepulcrum duum coiporum. idemq mulier
una duum uirum. Quid uerum sit intelligo sed alias ita loquorut
concessum est: ut hoc proho deum dico uel proho deorum. alias.
ut necẽe est. cum trium uitum non uirorum. et sextercium nũmu
non sexterciorum nũmoꝵ: ꝙ in his consuetudo uaria non est. Od
ꝙ sic loqui. nosse iudicasse uetant: nouisse iubent. et uidicauisse.
quasi uero nesciamus in hoc genere plenum uerbum recte dici. et
ĩminutum usitate. Itaq utrisq terentius. Eo tum cognatum tu¬
um non noras: Post idem stilphonem inꝗͣ noueras. Siue plẽu
est siue ĩminutum licet utare utroq. ergo ibidem ꝗͣ cara sint: q̃
post carenda intelligunt.: q̃q attinendi magni dominatus sienti
Nec uero rep̃henderem. Scripsere alii rem. et scripserunt ẽẽ uerius
sentimus. Sed consuetudini aunbus indulgenti libenter obseqͥr

Expanded text:
quid dixit Accius? video sepulcra duo duorum corporum; idemque mulier quid dixit Accius? video sepulcra duo duorum corporum; idemque mulier una duum virum. quid verum sit intellego; sed alias ita loquor ut concessum est, ut hoc vel pro deum dico vel pro deorum, alias ut necesse est, cum trium virum, non virorum, et sestertium nummum, non sestertiorum nummorum, quod in his consuetudo varia non est. quid quod sic loqui, nosse, iudicasse vetant, novisse iubent et iudicavisse? quasi vero nesciamus in hoc genere et plenum verbum recte dici et imminutum usitate. Itaque utrumque Terentius: eho tu, cognatum tuom non noras? post idem Stilponem inquam noveras. Sient plenum est, sint imminutum; licet utare utroque. Ergo ibidem: quae quam sint cara post carendo intellegunt, quamque attinendi magni dominatus sient . Nec vero reprehenderim scripsere alii rem et scripserunt esse verius sentio, sed consuetudini auribus indulgenti libenter obsequor.
Abbreviated transcription (Latin):
traxerat patrem meum factum pudet pro meoꝵ factorum. et
texitur exitium examen rapit pro exitiorum non dicit liberum ut
plaenq loquimur cum cupidos liberum. aut in liberum locum du¬
cimus: sed ut isti uolunt. neq tuum unꝗͣ in gremium extollas li¬
berorum ex te genus. et idem nanq extollas liberorum. At ille al¬
ter inchryside. Non solum cuus antiqui amici maioꝵ meoꝵ. qđ
erat usitatum. sed durius etiam consilum. socium augurium. atq̃
exitum interp̃tes. Idemq pergit postq̃ prodigium horriferum.
portentum pauor: quae non sane sunt in omnib ne utiq usitata. Aec
enim dixerim iam magis libenter armum udicium. et si est apl̃
eundem. nikil ad te. deudicio armum. accedit ꝗͣ centuriam fabrũ
et ꝓcum ut censoriae tabula loquunt᷑ audeo dicere. non fabrotum
aut procorum. plane quoq trium uirum iudicio: aut trium uiroꝵ
capitalium: aut decemuiroꝵ litibus iudicandis. dico nune quam et

Expanded text:
traxerat: patris mei meum factum pudet pro meorum factorum, et traxerat: patris mei meum factum pudet pro meorum factorum, et texitur, exitium examen rapit pro exitiorum,non dicit liberum, ut plerique loquimur, cum cupidos liberum aut in liberum loco dicimus, sed ut isti volunt: neque tuom umquam in gremium extollas liberorum ex te genus, et idem: namque Aesculapi liberorum. at ille alter in Chryse non solum: cives, antiqui amici maiorum meum, quod erat usitatum, sed durius etiam: consilium socii, augurium atque extum interpretes; idemque pergit: postquam prodigium horriferum, portentum pavos; quae non sane sunt in omnibus neutris usitata. Nec enim dixerim tam libenter armum iudicium,—etsi est apud eundem: nihilne ad te de iudicio armum accidit?— quam centuriam fabrum et procum, ut censoriae tabulae loquuntur, audeo dicere, non fabrorum aut procorum; planeque duorum virorum iudicium aut trium virorum capitalium aut decem virorum stlitibus iudicandis dico numquam. Et
Abbreviated transcription (Latin):
am e maxillis. et taxillis. uexillo. et paxillo. consuctudo elegans
latini sermonis euellit. l ibenter etiam copulando uerba uinge¬
bant. ut sodes pro si audes. sis prosiuis. Iam in uno capisin ma
uerba sunt. ain pro ais ne. nequire pro non quire. malle pro mag̃
uelle. nolle pro non uelle: odem etiam saepe. et exin. pro deinde. ⁊ ꝓ
exinde dicimus. Quid illud: nolet pro non uolet. unde fit quod
dicitur cum illis: cum aũt nobis non dicitur: sed nobiscum: qa
si ita diceretur oscoenius concurrerent literae. ut etiam mõ. nisi a¬
utem interposuissem concurrissent. Ex eo est mecum. et tecum
non cum te et cum me: ut eẽt simile illis nobiscum atq uobis¬
cum. Atq etiam a quibusdam sero iam emnendatur antiquitas
qui haec reprahendunt. nam proho deum atq hominum. side:¬
pro deorum. aiunt. Itaq credo hoc illi nesciebant. an dabat h¬
hanc consuetudo licentiam. Itaq idem poeta inusitatius con¬

Expanded text:
am e maxillis et taxillis et paxillo et vexillo consuetudo elegans am e maxillis et taxillis et paxillo et vexillo consuetudo elegans Latini sermonis evellit. libenter etiam copulando verba iungebant, ut sodes pro si audes, sis pro si vis. Iam in uno capsis tria verba sunt. Ain pro aisne, nequire pro non quire, malle pro magis velle, nolle pro non velle, dein etiam saepe et exin pro deinde et pro exinde dicimus. Quid, illud non olet unde sit, quod dicitur cum illis, cum autem nobis non dicitur, sed nobiscum? quia si ita diceretur, obscaenius concurrerent litterae, ut etiam modo, nisi autem interposuissem, concurrissent. Ex eo est mecum et tecum, non cum me et cum te, ut esset simile illis nobiscum atque vobiscum. atque etiam a quibusdam sero iam emendatur antiquitas, qui haec reprehendunt. Nam pro deum atque hominum fidem deorum aiunt. Ita credo hoc illi nesciebant: an dabat hanc consuetudo licentiam? itaque idem poeta qui inusitatius con
Abbreviated transcription (Latin):
cant orõnes illax ip̃ae hottidulȩ catonis. indicant omnes potae. p̃¬
hiabant. Ut neuius. Uos qui accolitis histrum fiuuium. atq algidã
et ibiddem ꝗͣ nunꝗͣuobis greci. atq barbari. At ennius saepe. Sci¬
pio inuicte: et quidem nos hoc motu radianti aethesiae in uada põ¬
ti. Hoc idem sapius nr̃ non tulissent. quod graeci etiam laudaẽ
solent. Sed quid: ergo uocales sine uocalibus sape breuitatiᷤ
causa contralebant: ut iti dicerent inultimodis et uas ageni pal¬
met erimbus tecti fractis. Quid uero licentius. ꝗͣꝙ hominum etiami
nomina contrahebant quo essent aptiora: nam ut duellum probellũ
diuis dis: sic duellium cum qui poenos classe deuicit bellium nõĩa¬
uerunt. cum supiores appellati ẽẽnt semper duellii. Quinetiam uͥ
ba contrahuntur sape non usus causa sed aurium. quom̃o enum
uidetur axilla alla factus est. nisi fuga lr̃xe uastioris: quam lr̃am eti¬

Expanded text:
cant orationes illae ipsae horridulae Catonis, indicant omnes poetae prcant orationes illae ipsae horridulae Catonis, indicant omnes poetae prhiabant, ut Naevius: vos, qui accolitis Histrum fluvium atque algidam et ibidem: quam numquam vobis Grai atque barbari. at Ennius saepe Scipio invicte, et semel quidem nos: hoc motu radiantis etesiae in vada ponti. hoc idem nostri saepius non tulissent, quod Graeci laudare etiam solent. Sed quid ego vocalis? sine vocalibus saepe brevitatis causa contrahebant, ut ita dicerent: multi' modis, in vas' argentmi' crinibus, tecti' fractis. Quid vero licentius quam quod hominum etiam nomina contrahebant, quo essent aptiora? nam ut duellum bellum, et duis bis, sic Duellium eum qui Poenos classe devicit Bellium nominaverunt, cum superiores appellati essent semper Duellii. Quin etiam verba saepe contrahuntur non usus causa sed aurium. Quo modo enim vester Axilla Ala factus est nisi fuga litterae vastioris? quam litteram eti
Abbreviated transcription (Latin):
ues. grauesq sententiae sint: tam̃ si in condite positis uerbis effetũ¬
tur. offendunt autes. quarum est iuidicium subtilissimum. Quool
quidem latina lingua sic obseruat: nemo ut tam tusticus sit. quin
uocales nolit conungere. In quidem theopompum etiam re¬
p̃liendunt. ꝙ eas luteras tantoꝑe fugerat. Et si idem mag̃r eius
lsocrates fecerat. at non T hucydides. ne ille quidem paulo maiõ
scriptor plato. nec solum in his sermonib qui dialogi dicunt᷑ ubi
etiam de industtia id faciendum fuit: sed in ppłari otͣone. quao
mos est athenis laucdari in concione eos qui sunt in p̃lus interfe¬
eti: qua sic probata est. ut eam quot annis ut scis illo die recitaĩ
necẽe sit. In ea est crebra istauocum concursio quanꝗͣ magna ex
parte ut uiciosam fugit demosthenes. S graeci uiderit. Nobis
ne si cupiamus quidem. distrahere uoces omnes conceditur. In di¬

Expanded text:
ves gravesque sententiae tamen, si incondite positis verbis efferunves gravesque sententiae tamen, si incondite positis verbis efferuntur, offendent auris, quarum est iudicium superbissimum. Quod quidem Latina lingua sic observat, nemo ut tam rusticus sit qui vocalis nolit coniungere. in quo quidam etiam Theopompum reprehendunt, quod eas litteras tanto opere fugerit, etsi idem magister eius Isocrates fecerat; at non Thucydides, ne ille quidem haud paulo maior scriptor Plato nec solum in eis sermonibus qui dia/logoi dicuntur, ubi etiam de industria id faciendum fuit sed in populari oratione, qua mos est Athenis laudari in contione eos qui sint in proeliis interfecti; quae sic probata est, ut eam quotannis, ut scis, illo die recitari necesse sit. In ea est crebra ista vocalium concursio, quam magna ex parte ut vitiosam fugit Demosthenes. sed Graeci viderint; nobis ne si cupiamus. quidem distrahere voces conceditur. Indi
Abbreviated transcription (Latin):
Ollocabunt igitur uerba. ut aut inter se ꝗͣ amplissime coliaere¬
ant exirema cum pͥmis. eaq sint ꝗͣsu auissimis uocibus. aut
ut forma ip̃a concinnitasq uerboꝵ conficiat orbem suum: aut ut
comp̃tiensio numerose: et apte cadat. Atq illud pͥmum uideamꝰ
quale sit. quoduel maxime desiderat diligentiam: ut fiat quasi
structura quaeclam. nec tamen siat oꝑose. nam eẽt tum infinitus tũ
puerilis labor: quod apud lucillum scite exagitat in albutio scȩuo¬
la ꝗͣ lepide lexis composite. ut tesserulx omnes arte. pauimento ẽ
emblemate uermiculato. Nolo haec tam minuta constructio appare¬
at. S tamen stilus ex̾citatus efficiet facile formulam componendi
Aam ut in legendo oculus: sic animus in dicendo prospiciet qđ
sequatur: ut ne extremoꝵ uerborum cum insequentibus primis
concursus aut hiulcas uoces efficiat. aut asꝑas. Ꝙuis enim sua¬

Expanded text:
onlocabuntur igitur verba, aut ut inter se quam aptissime cohaereonlocabuntur igitur verba, aut ut inter se quam aptissime cohaereant extrema cum primis eaque sint quam suavissimis vocibus, aut ut forma ipsa concinnitasque verborum conficiat orbem suum, aut ut comprehensio numerose et apte cadat. Atque illud primum videamus quale sit, quod vel maxime desiderat diligentiam, ut fiat quasi structura quaedam nec tamen fiat operose; nam esset cum infinitus tum puerilis labor; quod apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scaevola: quam lepide lexis compostae ut tesserulae omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec tam minuta constructio appareat; sed tamen stilus exercitatus efficiet facile formulam componendi. Nam ut in legendo oculus sic animus in dicendo prospiciet quid sequatur, ne extremorum verborum cum insequentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat aut asperas. Quamvis enim sua
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur neceĩa: tamen fiunt magnificentius. ꝗͣ docentur. Est
id omnino uerum. qđ prope in hoc dicitur. Nam omnium ma¬
ꝗnarum artium sic arborum altitudo nos delectat. radices stirpes¬
qͦ: non idem: sed ẽẽ illa sine his non põt. Me aut̃ siue ꝑuulgatissi¬
mus ille uersus. qui uel artem pudere loqui quam factites dissimu¬
lare non sinit. quin delecter siue tuum studium a me hoc uolumen
fuit. Ꝙ si ca quae dixi non ita ẽẽnt: quis tamen se tam durum agre¬
stemq p̃beret. qui hanc mihi non daret ueniam: ut cum meae fo¬
renses artes. et actiones publice concidissent. non me aut desidiaei
qđ facere non possum: aut maesticiae cui resisto. potius. ꝗͣ literis dede¬
rem. quae quidem me antea inuidicia. atq in curiam deducebãt.
nunc oblectant domi: nec uero talibus modo rebus. quales hic lib̾
stice liten respondebunt. Sed ad institutam disputationem
reuertamur.¬

Expanded text:
videntur, necessaria, tamen fiunt magnificentius quam docentur. Est videntur, necessaria, tamen fiunt magnificentius quam docentur. Est id omnino verum, at proprie in hoc dicitur. Nam omnium magnarum artium sicut arborum altitudo nos delectat, radices stirpesque non item; sed esse illa sine his non potest. Me autem sive pervulgatissimus ille versus, qui vetat artem pudere proloqui quam factites, dissimulare non sinit qui delecter, sive tuum studium a me hoc volumen fuit. quod si ea quae dixi non ita essent, quis tamen se tam durum agrestemque praeberet qui hanc mihi non daret veniam, ut cum meae forenses artes et actiones publicae concidissent, non me aut desidiae, quod facere non possum, aut maestitiae, cui resisto, potius quam litteris dederem? quae quidem me antea in iudicia atque in curiam deducebant, nunc oblectant domi; nec vero talibus modo rebus qualis hic liber sticae litterae respondebunt. Sed ad institutam disputationem revertamur
Abbreviated transcription (Latin):
minibus grata est. lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquenn᷑
pot: an ic quod dissimulat essugit: aut quod est ꝑiculum. ne ꝗs
putet in magna arte et głiosa turpe ẽẽ docere alios. id quod ip̃i fu¬
ent honestissimum discere: At fortasse caeteri tectiores. ego semꝑ
me didicisse p̃ me tuli. Quid enim possem cum ab fuissem domꝰ
adolescens. et horum studioꝵ causa. mare transissem. et doctissis
hominib referta domus ẽẽt: et aliquae fortasse inẽent in sermõe
nr̃o doctrinaꝵ notae. cumq uulgo scripta nr̃a legerent᷑. dissimu¬
larem ne me clidicisse:: Sed qui p̾robarem: nisi qͦ parum fortas¬
se profeceram. Ꝙ cum ita sit: tamen ea quae supra dc̃a sunt plu̾
in disputando. ꝗ ea de quibus dicendum est dignitatis hũenĩt.
De uerbis aut componendis. et de syllabis propẽ mõm diaume¬
randis. et dimetiendis loquemur. quae etiam si sunt. sicuti et mn

Expanded text:
entia hominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquentia entia hominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquentia potest aut id quod dissimulat effugit aut est periculum ne quis putet in magna arte et gloriosa turpe esse docere alios id quod ipsi fuerit honestissimum discere? ac fortasse ceteri tectiores; ego semper me didicisse prae me tuli. Qui enim possem, cum et afuissem domo adulescens et horum studiorum causa maria transissem et doctissimis hominibus referta domus esset et aliquae fortasse inessent in sermone nostro doctrinarum notae cumque vulgo scripta nostra legerentur, dissimulare me didicisse? Quid erat cur probarem nisi quod parum fortasse profeceram? quod cum ita sit, tamen ea quae supra dicta sunt plus in disputando quam ea de quibus dicendum est dignitatis habuerunt. de verbis enim componendis et de syllabis prope modum dinumerandis et dimetiendis loquemur; quae etiam si sunt, sicuti mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Alteri cum domesticum tempus in cognoscendis componendisque
cansis forense: et agendis reliquum in sese ip̃is resiciendis omne cou̾¬
sumerent quem hebant statuendi aut docendi locum.. Atq hau
scio anplaenq nr̃onum oratoium contra. atq nos ingenio plus ualu¬
ennt ꝗͥ docttina. ltaq illi dicere melius ꝗͣ precipere. nos contra fõtaᷤᷤ¬
se possumus. Ac dignitatem melius docere non hẽt. Certe se quasi
in ludo. sedd si monendo si cohortando si ꝑcontando. si commemo¬
rando. si interdum etiam unã legendo audiendo. uescio cur no do¬
cendo etiam aliquil aliquando si poses meliores facere cur nolis.
An quibus uerbis sacroium alienatio fiat docere honestum est: Qu
bus ip̃a sacra retineri defendiq possint non honestum est: Ati
uis profitentur. etiam qui neq̃sciunt. eloquentiã enim illi ip̃i ꝗ
consecuti sunt: tam̃ ea se ualere dissimulant. ppeaꝙ prudentia ho

Expanded text:
alteri, cum domesticum tempus in cognoscendis componendisque alteri, cum domesticum tempus in cognoscendis componendisque causis, forense in agendis, reliquum in sese ipsis reficiendisomne consumerent, quem habebant instituendi aut docendi locum? atque haud scio an plerique nostrorum oratorum contra atque nos ingenio plus valuerint quam doctrina; itaque illi dicere melius quam praecipere, nos contra fortasse possumus. 'at dignitatem docere non habet.' certe, si quasi in ludo; sed si monendo, si cohortando, si percontando, si communicando, si interdum etiam una legendo, audiendo, nescio cur cum docendo etiam aliquid aliquando si possis meliores facere, cur nolis? an quibus verbis sacrorum alienatio fiat docere honestum est, ut est : quibus ipsa sacra retineri defendique possint non honestum est? 'at ius profitentur etiam qui nesciunt; eloquentiam autem illi ipsi qui consecuti sunt tamen ea se valere dissimulant.' propterea quod prud
Abbreviated transcription (Latin):
unq̃ dubitabit quin in re .p. nr̃a primas eloquentia tenuerit semper
urbanis pacatisq rebus: secundas uiris scientia. cum in altera grae
ceptio. Quae quidem ip̃a auxilium ab eloquentia sacpe pet̾et. ea uẽo
repugnante uix suas regiones sinesq defenderet. Cur igitur uisci¬
uile ocere semꝑ pulchium fuit hominumq clatissimoꝵ disciplis
domus storuerunt: ad dicendum si quis acuat aut adiuuet in eoui¬
uentutem uituꝑetur: Nam si uiciosum est dicere ornate. pellatũ
omnino ẽ ciuitate eloquentia. Sin ea non mõ eos omat penes qs
honestum est: aut quod posse pulcherrimum est. id non gloriosu
est docere: At alterum factitatum est: alteium nouum fateor. S
utriusq rei causa est. alteros enim respondentes audires. At erat ut
hi qui docerent. nullum sibi ad eam rem tempus seponerent: sed eo¬
ddem tempore et discentibus .i. studiosis satisfacerent. et consulentibꝰ

Expanded text:
umquam dubitavit quin in re publica nostra primas eloquentia tenuerit semper umquam dubitavit quin in re publica nostra primas eloquentia tenuerit semper urbanis pacatisque rebus, secundas iuris scientia? cum in altera graticeptio, quae quidem ipsa auxilium ab eloquentia saepe peteret, ea vero repugnante vix suas regiones finisque defenderet. cur igitur ius civile docere semper pulchrum fuit hominumque clarissimorum discipulis floruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo iuventutem, vituperetur? nam si vitiosum est dicere ornate, pellatur omnino e civitate eloquentia; sin ea non modo eos ornat penes qhonestum est aut quod posse pulcherrimum est id non gloriosum est docere? 'at alterum factitatum est, alterum novum.' fateor; sed utriusque rei causa est. Alteros enim respondentes audire sat erat, ut ei qui docerent nullum sibi ad eam rem tempus ipsi seponerent, sed eodem tempore et discentibus satis facerent et consulentibus;
Abbreviated transcription (Latin):
quasi structa et nexa uerbis. ad eam laudem quam uolumus as¬
pirare non possunt. De quo cum mihi deinceps uiderem ẽẽ dicen¬
dum. et si non mouebant iam me illa quae supra dixeram. tam̃ us
qua secuntur ꝑturbabar magis. occurrebat enim posse repin non in¬
uidos solum: quibus referta sunt omnia: sed fautores etiam mearum
laudum. qui non censerent cuis uiri eẽ de cuius meritis senatus tanta
uidicia fecisset. comprobante ppło ro. quanta de nullo. de artificio di¬
cenddi lirteris tam multa mandare. Quibus si nihil aluid responderẽ
nisime. M. biuto negare roganti noluisse: iusta ẽẽt excusatio cum ⁊¬
et amicissimo et p̃stantissimo uiro. et recta et honesta petenti satisfa¬
cere uoluissem. Sedi profitear qđ utinam possem me studiosius di¬
cendi p̃cepta et quasi uias. qua ad eloquentiam ferrent tradituru
quis tandem id uistus retum aestimator rep̃henderet: Nam quis:

Expanded text:
quasi structa et nexa verbis ad eam laudem quam volumus asquasi structa et nexa verbis ad eam laudem quam volumus aspirare non possunt. De quo cum mihi deinceps viderem esse dicendum, etsi movebant iam me illa quae supra dixeram tamen quae sequuntur perturbabar magis. Occurrebat enim posse reperiri non invidos solum, quibus referta sunt omnia, sed fautores etiam laudum mearum, qui non censerent eius viri esse, de cuius meritis senatus tanta iudicia fecisset comprobante populo Romano quanta de nullo, de artificio dicendi litteris tam multa mandare. Quibus si nihil aliud responderem nisi me M. Bruto negare roganti noluisse, iusta esset excusatio, cum et amicissimo et praestantissimo viro et recta et honesta petenti satis facere voluissem. sed si profiterer—quod utinam possem!—me studiosis dicendi praecepta et quasi vias quae ad eloquentiam ferrent traditurum, quis tandem id iustus rerum existimator reprehenderet? nam quis
Abbreviated transcription (Latin):
describat: ut muta quaedam eloq̃ntia inducat. ut ab eo qđ agitur au¬
tat animos: ut saepe in hilaritatem risumue conuertat: ut ante occu¬
pet: quod uideat opponi. ut comparet sunilitudines et utatur exẽ¬
plis: ut aliud alii tribuens dispartiat: ut interpellatorem coerceat: ut
aliquid reticere se dicat. ut denunciet quid caueat: ut liberius quid
audeat quid irascatur. etiam ut obiurget aliquando. ut dep̃cetur
ut supplicet: ut medeatur: ut a proposito declinet aliquantum. ut
optet: ut execretur: ut fiat iis apud quos dicat familiaris. atq ali¬
as etiam dicendi quasi uirtutes sequat breuitas si res petet. Sape
etiam rem dicendo subiiciet oculis. saepe supraferet. ꝗͣ fieri possit si¬
gnificatio. saepe maior ꝗͣ oratio. saepe hilaritas: saepe uitae naturarũ¬
q imitatio:
Oc ingne̾: nam quasi siluam uides omnis eluceat opõtet¬
omnis eloquentiae magnitudo. Sed haec nisi collocata. et

Expanded text:
describat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur averdescribat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur avertat animos; ut saepe in hilaritatem risumve convertat; ut ante occupet quod videatur opponi; ut comparet similitudines; ut utatur exemplis; ut aliud alii tribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid caveant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliquando; ut deprecetur, ut supplicet, ut medeatur; ut a proposito declinet aliquantum; ut optet, ut exsecretur; ut fiat eis apud quos dicet familiaris. atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequetur: brevitatem, si res petet; saepe etiam rem dicendo subiciet oculis; saepe supra feret quam fieri possit; significatio saepe erit maior quam oratio; saepe hilaritas, saepe vitae naturarumque imitatio. hoc in genere—nam quasi silvam vides—omnis eluceat oportet eloquentiae magnitudo. sed haec nisi conlocata et
Abbreviated transcription (Latin):
oms aut certe plaerasq aliqua sp̃e illuminare sententias. Quas cumi
tu optime brute teneas: quid attinet nominib uti aut exemplis: tãtum
mõ notetur locus. Sic igitur dicet ille quem expetimus ut uerset saepe
multis mõĩs eandem et unam rem. haereat in eadem cõmoret᷑q sen¬
tiam: ut proponat quid dicturus sit ut cum transegerit iam aliquid
diffiniat: ut se ip̃e reuocet. et qđ dixit. iteret. ut argum̃tum rõne c̃õclu¬
dat. ut interrogando urgeat: ut rusus quasi ad interrogata sibi ip̃e
respondeat: ut contra ac dicat᷑ accipiat. et sentire uelit: ut addubitet¬
de eo quid potius: aut quomõ dicat: ut diuidat in partes: ut aligo
relin quat: ut negligat: ut ãn p̃muniat: ut in eo ip̃o in quo rep̃hendatũ
culpam in aduersanum conferat: ut sape cum iis qui audiunt: nõnun¬
ꝗͣ etiam cum aduersario quasi deliberet: ut hominũ ẜ mones moresq

Expanded text:
omnis aut certe plerasque aliqua specie inluminare sententias: quas cum omnis aut certe plerasque aliqua specie inluminare sententias: quas cum tu optime, Brute, teneas, quid attinet nominibus uti aut exemplis? tantum modo notetur locus. sic igitur dicet ille, quem expetimus, ut verset saepe multis modis eadem et una in re haereat in eademque commoretur sentiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet; ut quod dixit iteret; ut argumentum ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasi ad interrogata sibi ipse respondeat; ut contra ac dicat accipi et sentiri velit; ut addubitet ecquid potius aut quo modo dicat; ut dividat in partis; ut aliquid relinquat ac neglegat; ut ante praemuniat; ut in eo ipso in quo reprehendatur culpam in adversarium conferat; ut saepe cum eis qui audiunt, non numquam etiam cum adversario quasi deliberet; ut hominum sermones moresque
Abbreviated transcription (Latin):
dem uerbo ducitur sapius oratio: aut in eodem coiicitur: aut in utiũ¬
q aut adiungitur idem iteratum: aut idem ad exiremum refertur
aut continenter unum uerbum. non in eadem sententia ponitur. a
cum similiter uel cadunt uerba uel desinunt: aut cum sunt contrari¬
is relata contraria: aut cum gradatim sursum uersus reditur: aut cũ
demptis coniunctionib dissolute plura dicunt᷑: aut cum aliquid
p̃tereuntes. cur id faciamus ostendimus: aut cum corrigunus nos¬
metip̃os. quasi rep̃hendentes aut si est aliqua exclamatio uel admi¬
rationis uel qucestionis: aut cum eiusdem nominis casus sepius com¬
mutant᷑. Sed sententiarum ornam̃ta maiora sunt: quib quia fre¬
quentissime demosthenes utitur: sunt qui putent idcirco eam eloq̃n¬
tiam maxime ẽẽ laudabilem. Et uere nullus fere ab eo locus sine qua¬
dam conformatione sententiȩ edicitur. nec quicꝗͣ est aliud dicere: nisi

Expanded text:
dem verbo ducitur saepius oratio aut in idem conicitur aut utrumqudem verbo ducitur saepius oratio aut in idem conicitur aut utrumque, aut adiungitur idem iteratum aut idem ad extremum refertur aut continenter unum verbum non in eadem sententia ponitur; aut cum similiter vel cadunt verba vel desinunt; aut cum sunt contrariis relata contraria; aut cum gradatim sursum versus reditur; aut cum demptis coniunctionibus dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid praetereuntes cur id faciamus ostendimus; aut cum corrigimus nosmet ipsos quasi reprehendentes; aut si est aliqua exclamatio vel admirationis vel questionis; aut cum eiusdem nominis casus saepius commutantur. sed sententiarum ornamenta maiora sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utitur, sunt qui putent idcirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et vero nullus fere ab eo locus sine quadam conformatione sententiae dicitur; nec quicquam est aliud dicere nisi
Abbreviated transcription (Latin):
in rem .p. aggressus est dicere. Ea profecto oratio in eam formaz
quae est insita in mñtibus nr̃is includi sic põt. ut maior eloquentia nõ
requiratur quidem:
Ediam forma restat et carracter ille qui dicitur: qui qua¬
lis ẽẽ debeat exis quae supra dicta sunt intelligi potest.
Nam et singuloꝵ uerborum. et collocatorum sumina.
aitingimus quibus sic abundabit: ut uerbum ex ore nullum. nisi
runt ac mouent huc et illuc: qui motus cognitionis celeris agitat᷑
per se ip̃e ddelectat. Et reliqua ex collatione uerboꝵ. quae sum̾unt
quasi lumina magnum afferunt ornam̃tum orͣoni. Sunt enim si¬
milia illis: quae in amplo ornatu scaenxe. aut fori appellant insigni
non ꝙ sola ornent: sed ꝙ excellant. E adem ratio est horum quae
sunt oronis lumina. et quodammõ insignia cum aut duplicantũ
iteranturq uerba omnia: aut breuiter comutata ponunt᷑: aut ab eo¬

Expanded text:
in rem publicam adgressus est dicere. Ea profecto oratio in eam formam in rem publicam adgressus est dicere. Ea profecto oratio in eam formam quae est insita in mentibus nostris includi sic potest, ut maior eloquentia ne requiratur quidem. sed iam forma ipsa restat et xarakth\r ille qui dicitur; qui qualis esse debeat ex his quae supra dicta sunt intellegi potest. Nam et singulorum verborum et conlocatorum lumina attigimus; quibus sic abundabit, ut verbum ex ore nullum nisi runt ac movent huc et illuc, qui motus cogitationis celeriter agitatus per se ipse delectat. Et reliqua ex conlocatione verborum quae sumuntur quasi lumina magnum adferunt ornatum orationi; sunt enim similia illis quae in amplo ornatu scaenae aut fori appellantur insignia, non quia sola ornent, sed quod excellant. eadem ratio est horum quae sunt orationis lumina et quodam modo insignia: cum aut duplicantur iteranturque verba aut leviter commutata ponuntur, aut ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
satio suppeditabit exempla. mitiores defensiones mex: nullo eni
mõ animus audientis aut incitari. aut leniri põt qui modus a me
non tentatus sit. dicerem ꝑfectum si ita iudicarem. nec in ueritate
crimen arrogantixe extimescẽm. Sed ut supra dixi: nulla me inge¬
nũ: sed iagna uis animi inflamat. ut me ip̃e non teneam: nec un¬
ꝗ is qui audiret incenderetur: insi ardens ad eum ꝑueniret oratio.
Uterer exemplis domesticis. nisi ea legisses. uterer alienis uel latim̾
si ulla reperirem: uel graecis si deceret: S crassi perpauca sunt. nec
ea iudiciorum. nihił est antonu. nibil cottȩ: nihil Sulpicui. Dice¬
bat melius ꝗͣ scripsit hortensius. Uerum hȩc uis quam quaerimꝰ
quanta sit suspicemur. quoniam exemplum non hẽmus. aut si exͥ
sequimur a demosthene sumamus. equidem ꝑpetu & dictionis ex
eo loco unde in ctesiphontis iudicio. de suis factis consiliis meritĩ

Expanded text:
satio suppeditabit exempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim satio suppeditabit exempla, mitiorum defensiones meae. nullo enim modo animus audientis aut incitari aut leniri potest, qui modus a me non temptatus sit,—dicerem perfectum, si ita iudi- carem, nec in veritate crimen arrogantiae extimescerem; sed, ut supra dixi, nulla me ingesed magna vis animi inflammat, ut me ipse non teneam; nec umquam is qui audiret incenderetur, nisi ardens ad eum perveniret oratio. Vterer exemplis domesticis, nisi ea legisses, uterer alienis vel Latinis, si ulla reperirem, vel Graecis, si deceret. Sed Crassi perpauca sunt nec ea iudiciorum, nihil Antoni, nihil Cottae, nihil Sulpici; dicebat melius quam scripsit Hortensius. verum haec vis, quam quaerimus, quanta sit suspicemur, quoniam exemplum non habemus, aut si exempla sequimur, a Demosthene sumamus et quidem perpetuae dictionis ex eo loco unde in Ctesiphontis iudicio de suis factis, consiliis, meritis
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis pro familiari re sũmus orator non respondit hortensius.
A nobis homo aucdacissimus Catilina in senatu accusatus obmu¬
tuit. nobis priuata in causa magna et graui cum cepisset Curio pat̾
respondere subito assedit. cum sibi uenenis ereptam memoriam
diceret. Quidego de miserationib loquar: quibus eo sum usus
pluribus.ꝙ etiam si plures dicebamus: perorationem mihi tamen
om̃s reluiquebant. In quo ut uiderer excellere. non ingenio: sed
dolore assequebar: qua qualiacunq in me sunt. me ipsum noni
poenitet quanta sint: sed apparent in orͣonibus. et si carent libri i
spu illo. ꝑꝑ quem maiora eadem illa cum agunt᷑ ꝗͣ cum leguntur ui¬
deri solent. Nec uero miseratione solum. mens iudicum ꝑmouen¬
da est. qua nos ita dolenter ut solemus: ut puerum infantem ĩ ma¬
nibus potantes. tenuerimus: ut alia in causa excitato reo nobili sb̃
deat. speret. metuat. letetur. doleat. Qua in uarietate duriorum accu

Expanded text:
Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius; a nobis homo audacissimus Catilina in senatu accusatus obmutuit; nobis privata in causa magna et gravi cum coepisset Curio pater respondere, subito adsedit, cum sibi venenis ereptam memoriam diceret. quid ego de miserationibus loquar? quibus eo sum usus pluribus quod, etiam si plures dicebamus, perorationem mihi tamen omnes relinquebant; in quo ut viderer excellere non ingenio sed dolore adsequebar. Quae qualiacumque in me sunt—me enim ipsum paenitet quanta sint—, sed apparent in orationibus, etsi carent libri spiritu illo, propter quem maiora eadem illa cum aguntur quam cum leguntur videri solent. nec vero miseratione solum mens iudicum permovenda est —qua nos ita dolenter uti solemus ut puerum infantem in manibus perorantes tenuerimus, ut alia in causa excitato reo nobili, s, sublato etiam filio parvo, plangore et lamentatione compleremus forum
Abbreviated transcription (Latin):
proptus multi leniter dicantur et i aduersanos aspere.Au
gendis uero rebus et contra abuiciendis: nihil est. quod non ꝑficẽ
possit oratio. quod et inter media argum̃ta faciendum est. quoti¬
enscunq clabitur. uel amplificandi u̾el minuendi locus. et pene
infinite. in porando. Duo sunt enim qua bene tractata ab orato¬
re mirabilem cloquentiam faciant. quoꝵ alterum est. quod grȩ¬
CI HSIXOU uocant. ad naturam et ad mores. et ad omnem uirȩ
consuetudinem accõmodatum. Alterum quod udem ⁊&s nt¬
xou nominant: quo ꝑturbant᷑ animi et concitant᷑. in quo uno re¬
gnat orõ. Illud suꝑius. come. iocundum. ad beniuolentiam con¬
ciliandam paratum. hoc uaelemens. incensum incitatum. quo
cãȩ eripiuntur: quod cum rapide fertur sustineri nullo pacto po¬
test. Quo gnẽ nos mediocres: aut multo etiam minus: sed magͦ
semper usi impetu. sxpe aduersarios. de statu omni deiecimus. Qͣ¬

Expanded text:
s multa leniter dicantur et in adversaries aspere. s multa leniter dicantur et in adversaries aspere. gendis vero rebus et contra abiciendis nihil est quod non perficere possit oratio; quod et inter media argumenta faciendum est quotiescumque dabitur vel amplificandi vel minuendi locus, et paene infinite in perorando. duo restant enim, quae bene tractata ab oratore admirabilem eloquentiam faciunt. Quorum alterum est, quod Graeci hqiko\n vocant, ad naturas et ad mores et ad omnem vitae consuetudinem accommodatum; alterum, quod idem paqhtiko\n nominant, quo perturbantur animi et concitantur, in quo uno regnat oratio. Illud superius come iucundum, ad benevolentiam conciliandam paratum; hoc vehemens incensum incitatum, quo causae eripiuntur: quod cum rapide fertur, sustineri nullo pacto potest. quo genere nos mediocres aut multo etiam minus, sed magno semper usi impetu saepe adversaries de statu omni deiecimus.
Abbreviated transcription (Latin):
pono: quam ut supra dixi graeci appellant thesimꝰ. Alteram ur
augendis. amplificandisq rebus: quae ab eisdem auxesis est nõi¬
nat᷑a: quae et si equaliter toto corpore oionis fusa ẽẽ debet: tamen
in cõmunib locis maxime excellet: qui cões appellati sunt eo ꝙi
uident᷑ multarum udem ẽẽ carum. sed ꝓprii singulaꝵ ẽẽ debe¬
bunt. At uero illa pars orõnis quae est de genere uniuerso to¬
tas causas sepe continet. Quidquid est enim illudin quo quasi cẽ¬
tamen est controuensiae quod ꝯraece ApIOUEUoΙ dicitur id ita
dici placet ut traducatur ad perpetuam quaestionem atq ut de u¬
niuerso gnẽ dicatur. nisi cum de uero ambigetur quod quaeri con¬
iectura solet. Dicetur autem non ꝑipateticoꝵ more est enim illo¬
rum exercitatio elegans i am inde ab Aristotele constituta sed ali¬
quanto neruosius Et ita de re cõmunia dicentur. ut et pro reis¬

Expanded text:
pono, quam, ut supra dixi, Graeci appellant qe/sin, alteram in pono, quam, ut supra dixi, Graeci appellant qe/sin, alteram in augendis amplificandisque rebus, quae ab isdem au/chsis est nominata. quae etsi aequabiliter toto corpore orationis fusa esse debet, tamen in communibus locis maxime excellet; qui communes sunt appellati eo quod videntur multarum idem esse causarum, sed proprii singularum esse debebunt. At vero illa pars orationis, quae est de genere universo, totas causas saepe continet. Quicquid est enim illud in quo quasi certamen est controversiae, quod Graece krino/menon dicitur, id ita dici placet, ut traducatur ad perpetuam quaestionem atque uti de universo genere dicatur, nisi cum de vero ambigitur, quod quaeri coniectura solet. dicetur autem non Peripateticorum more—est enim illorum exercitatio elegans iam inde ab Aristotele constituta—, sed aliquanto nervosius et ita de re communia dicentur, ut et pro rei
Abbreviated transcription (Latin):
oro. ꝑrncipia uerecunda nondum elatis incensa uerbis: sed
acuta sententus: uel ad offensionem adu̾saru uel ad com̃datiõẽ
sui. Narrationes credibiles nec historico: sed prope quotidião
sermone explicate dilucide. Deinde si tenues causae etiam ar¬
gum̃tandi tenue filum. et in docendo. et in refellendo. ldq ita:
tenebitur: ut quanta ad rem: tanta ad orͣonem fiat accessio.O
Cum uero causa ea inciderit. in qua uis eloquentia possit expro¬
mi. tum se latius fundet orator: tum reget et fiectet animos.et
sic afficiet ut uolet idest ut causae natura et ratio temporis postͤ¬
labit. S ed erit duplex omnis eius ornatus ille admirabilis ꝓp
quem ascendit in tantum honorem eloquentia. Nam cum oĩs
pars oronis eẽ deb laudabilis sic ut uerbum nullum nisi aut i¬
graue: aut elegans excidat. tum sunt maxime luminosȩ et quasi
actuosx partes dux quarum alteram in uniuersi gniͣs quaestione

Expanded text:
oratio. principia verecunda, nondum elatis incensa verbis, sed oratio. principia verecunda, nondum elatis incensa verbis, sed acuta sententiis vel ad offensionem adversarii vel ad commendationem sui. Narrationes credibiles nec historico sed prope cotidiano sermone explicatae dilucide. Dein si tenuis causa est, tum etiam argumentandi tenue filum et in docendo et in refellendo, idque ita tenebitur, ut quanta ad rem tanta ad orationem fiat accessio. cum vero causa ea inciderit in qua vis eloquentiae possit expromi, tum se latius fundet orator, tum reget et flectet animos et sic adficiet ut volet, id est ut causae natura et ratio temporis postulabit. sed erit duplex eius omnis ornatus ille admirabilis, pro- pter quem ascendit in tantum honorem eloquentia. Nam cum omnis pars orationis esse debet laudabilis, sic ut verbum nullum nisi aut grave aut elegans excidat, tum sunt maxime luminosae et quasi actuosae partes duae: quarum alteram in universi generis quaestione
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑturbate sed singulis argum̃tationib ita concludendis. ut
esficiatur quod sit conseq̃ns usqua sumunt᷑ ad quanq rem cõfir¬
mandam. post omnia per orõnem inflamantem restinguentem ue
concludere.Has partes quemadmõm tractet singulas difficile
dictu est hoc loco. Nec enim semꝑ tractant᷑ uno mõ. Quoniam aut̃
non quem doceam quaero: sed quem probem probabo pͥmum eum
qui quid deceat uidebit. haec enim sapientia maxime adhbencla
eloquenti est: ut sit tempoꝵ ꝑsonaiumq moderator. nam nec sẽper
nec apud om̃s: nec contra omnes: nec pro omnib nec omnib eod
mõ dicendum arbitror. Is igitur erit eloquens: qui ad id qđ cun¬
q decebit poterit accõmodare orͣonem. qđ cum statuerit tu ut
quidq erit dicendum ita dicet. nec satura ieiune. nec grandia o¬
minute: nec item contra egerit: sed erit rebus ip̃is par et aequalis

Expanded text:
non perturbate, sed singulis argumentationibus ita concludendis, ut non perturbate, sed singulis argumentationibus ita concludendis, ut efficiatur quod sit consequens eis quae sumentur ad quamque rem confirmandam; post omnia peroratione inflammantem restinguentemve concludere? has partis quem ad modum tractet singulas difficile dictu est hoc loco; nec enim semper tractantur uno modo. quoniam autem non quem doceam quaero, sed quem probem, probabo primum eum qui quid deceat viderit. Haec enim sapientia maxime adhibenda eloquenti est, ut sit temporum personarumque moderator. Nam nec semper nec apud omnis nec contra omnis nec pro omnibus nec cum omnibus eodem modo dicendum arbitror. is erit ergo eloquens qui ad id quodcumque decebit poterit accommodare orationem. Quod cum statuerit, tum ut quidque erit dicendum ita dicet, nec satura ieiune nec grandia minute nec item contra, sed erit rebus ipsis par et aequalis