comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te elapsã ꝑspiciens.qm uidelicet subam
subditã sibi. atq captiuã penitꝰ abolere ĩq
ȩt̾nia morte ꝑpetius penis obnoxiã detine¬
re decreuerat dũ enĩ uicissitudo nascendi
ex corꝑibꝰ. y incorruptionẽ redeundide¬
sierit. ĩ qͦ potestas antiqͥ hostis remanebit
te. ⁊ ratione subnixa eẽ arbitror. s ad huc
is hominibꝰ futura diuina testat᷑ auctoritas.
Uerbi grã.ut pauca ex multis introducam
dñs in eungłio ꝓmittit. se dicturũ. discedite
ame maledicti inignẽ egͣnũ. qͥ paratꝰ ẽ dia.¬
bolo.⁊ angłis eius.ubi ostendit eterno igne
diabolũ ⁊ angłos eiꝰ arsuros. & qđ scͥptũ eͣ in
apocalipsi. diabolus qui setducebat eos. miss
e᷑ in stagnũ ignis. ⁊ sulphuris. qͦ⁊ bestia. ⁊ pseu

Expanded text:
spiciens, quam, videlicet substantiam, subditam sibi atque captivam penitus abolere, inque aeterna morte perpetuis poenis obnoxiam detinere decreverat. Dum enim vicissitudo nascendi ex corporibus et in corruptionem redeundi desierit, in quo potestas antiqui hostis remanebit?te et ratione subnixa esse arbitror. Sed adhuc is hominibus futura divina testatur auctoritas. Verbi gratia, ut pauca ex multis introducam. Dominus in Evangelio promittit se dicturum: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Ubi ostendit, aeterno igne diabolum et angelos ejus arsuros. Et quod scriptum est in Apocalypsi: Diabolus, qui seducebat eos, missus est in stag
Abbreviated transcription (Latin):
salua. integra. illesa. in contaminata. in¬
corruptibili. inpassibili in mutabilipar¬
ticipatione sũmi boniꝑmanente.ubiq
beata. głosissima in electis in qͥbꝰ dificat᷑.
optima in reꝓbis quos ꝯtinet. nulloꝵ sub̃a¬

Expanded text:
integra, illaesa, incontaminata, incorruptibilis, impassibilis, immutabilis participatione summi boni permanente, ubique beata, gloriosissimaque in electis, in quibus deificatur, optima in reprobis, quos continet, ne illorum sub
Abbreviated transcription (Latin):
mortał. Molesitaq t̾rena. mortał. fluxiliᷤᷤ que
ex diu̾sis qualitatibꝰ sen sibiliũ elemͣtoꝵ ⁊ assũpta
Sanissima nãq et catholica fide credimꝰ cdi
talibꝰ in concussas rationes reddentiũ dog¬
mateimbuti . q conditor humane nature
totã simul eã creauit. nec animũ ante cor¬
pus. nec corpꝰ añ aĩam ꝯdidit iđoq ñ irra¬
cionabilit᷑ tenemꝰ in ipsa pͥma ꝯditiõe. ani¬
mã simul ⁊ corpꝰ. absq ulla corruptibilitatiᷤ
⁊ mortis capacitate substitisse. Non enĩ recte
ratiõi ꝯuenit putari ꝯditorem nature si¬
mul factȩ. partẽ eiꝰ in mortałe ⁊ ĩcorrup¬
tibiłe aĩam dico partẽ mortałe et corruptibi le

Expanded text:
rena, mortalis, fluxilis, quae ex diversis qualitatibus sensibilium elementorum et assumpta Sanissima namque et catholica fide credimus, ditalibus inconcussas rationes reddentium dogmate imbuti, quod conditor humanae naturae totam simul eam creavit, nec animam ante corpus, nec corpus ante animam condidit. Ideoque non irrationabiliter tenemus, in ipsa prima conditione animam simul et corpus absque ulla corruptibilitatis et mortis capacitate substitisse. Non enim rectae rationi convenit putari, conditorem naturae simul factae partem ejus immortalem et incorruptibilem, animam dico, partem mortalem e
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ modi rerũ intelligibiliũ. et sensibiliũ
exẽplis facillime possumꝰ cognoscere adu¬
nationẽ humane nat᷑e fieri posse ꝓpͥetatibꝰ sin¬
głarũ subarũ obseruatis.S qm̃ de reditu sermo
ẽ necessariũ qͣrere. qđ corpꝰ in aĩam reũ surũ sit
soluit dicẽs. Absorpto auita. et mortali fluenti
Acsi aꝑte diceret.Dũ absorptũ fuerit auita. qͥcqͥd

Expanded text:
hujusmodi rerum intelligibilium et sensibilium hujusmodi rerum intelligibilium et sensibilium exemplis facillime possumus cognoscere, adunationem humanae naturae fieri posse, proprietatibus singularum substantiarum observatis. Sed quoniam de reditu sermo est, necessarium quaerere, quid corporis in animam reversurum sit, solvit, dicens: Absorpto a vita et mortali et fluenti. Ac si aperte diceret: Dum absorptum fuerit a vita, quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ aliarũ luminũ subtrah&. sic de cetis om̃ibꝰ
lampadibꝰ sentiendu. Nã si et ipse subtracte fu¬
erint. nil alieniluminis secũ subtrahent. nil
ꝓpͥi dimittent. Nũ simili mͦ de humanis. orga¬
nicisq uocibꝰintelligitur. Singula quȩq uox
siue humana. siue fistularis. uł lirica. qualita¬
tem suã hr̃e ñ desistit. du unã armoniã int᷑ se
plures unitate congrua analogia efficiunt
Ubi ⁊̃ aꝑtũ argumentũ de sonis dat᷑. qđ in se ĩ¬
uicẽ non ꝯfundunt᷑. s sołum ad unant᷑. Nam
si aliqua uox ex ipsissiluerit. sola sileb. nec de
melo dia silentis int̃ adhuc sonantes. qcquã
resultat. Ex quo manifestũ ẽ. qđ qñ int̾ cete¬
ras sonat. ꝓpetatẽ sue qualitatis obseruauit
Nãsi aliis ꝯfunderet᷑ non poss totã se silendo
subtrahere. Qd enĩ ꝯfundit᷑. uł miscet᷑. ñ fa¬
cilȩ in suã ꝓpͥetatẽ resoluit᷑. hisitaq atq

Expanded text:
nihil aliarum luminis subtrahet. Sic de ceteris omnibus nihil aliarum luminis subtrahet. Sic de ceteris omnibus lampadibus sentiendum. Nam si et ipsae subtractae fuerint, nil alieni luminis secum subtrahent, nil proprii dimittent. 13. Num simili modo de humanis organicisque vocibus intelligitur? Singula quaeque vox, sive humana, sive fistularis, vel lyrica, qualitatem suam habere non desistit, dum unam harmoniam inter se plures unitate congrua analogia efficiunt. Ubi etiam apertum argumentum de sonis datur, quod in se invicem non confunduntur, sed solummodo adunantur. Nam si aliqua vox ex ipsis siluerit, sola silebit, nec de melodia silentis inter adhuc sonantes quicquam resultat. Ex quo manifestum est, quod, quando inter ceteras sonuit, proprietatem suae qualitatis observavit. Nam si aliis confunderetur, non posset totam se silendo subtrahere. Quod enim confunditur vel miscetur, non facile in suam proprietatem resolvitur. His itaque atque
Abbreviated transcription (Latin):
nes possunt Si gͥ tot radii. inunũ confluunt
⁊ nullus alteri confundit᷑ uł miscet᷑. uł com¬
ponitur. qm singłi intuenuũ quiq propͥ¬
etatẽ suã obtinent. du cca unã. eandemq
rẽ mirabili quada adunatione uersantur.
quid mirũ si tota humana natura in unita¬
tem quanda in effabiłe redigatur. propri¬
i utabilit᷑ ꝑmanentibꝰ. a luid exempsu
ex sensibilibꝰ intuere. qd etiã beatꝰ dionisius ari¬
opagita. de talibꝰ disputans intͦduxit. Ponamus
ueluti in qͣda eccła multas lucernas simul arden¬
tes. et ex diu̾sis sedibꝰ lampađu fulgentes. Nonne
unũ lum̃ efficiunt. itaut nullus corꝑeus sensꝰ
sit. qui ꝓpͥetatẽ luminis. singłarũ lampadum
ab alterius lumine possit discernere . Eo aut̃
argum̃to incunctant᷑ aꝑtissimũ ẽ. multarum
exipsa domo in qua lucent subtrareriti⁊ alior¬
sum duxerit ardentẽ. de suo ꝓpͥo lumine int̃
ceterarũ lampadu splendores nicħ relinquet

Expanded text:
e. Si ergo tot radii in unum confluunt, et nullus alteri confunditur, vel miscetur, vel componitur, quoniam singuli intuentium quique proprietatem suam obtinent, dum circa unam eandemque rem mirabili quadam adunatione versantur: quid mirum, si tota humana natura in unitatem quandam ineffabilem redigatur, proprimmutabiliter permanentibus? Aliud exemplum ex sensibilibus intuere, quod etiam beatus Dionysius Areopagita de talibus disputans introduxit. Ponamus veluti in quadam ecclesia multas lucernas simul ardentes, et ex diversis sedibus lampadum fulgentes: nonne unum lumen efficiunt, ita ut nullus corporeus sensus sit, qui proprietatem luminis singularum lampadum ab alterius lumine possit discernere? Eo autem argumento incunctanter apertissimum est, multarum m unius lampadis ex ipsa domo, in qua lucent, subtraxerit, et aliorsum duxerit ardentem, de suo proprio lumine inter ceterarum lampadum splendores nihil relinquet,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ facta probantur. dun eisfit ipsa sapien¬
tia que ea facit. ⁊ causa in qua et ꝑ quam
et ȩterna et facta sunt in eis et ȩterna.⁊
facta sunͣt .I .D. Nalde miror ac stupefactꝰ
ueluti ex animis hereo. his enim rationi¬
bus attrahor: quoniã ueri similia sunt
et sc̃orum patrum testim oniis sc̃ę s scͥptȩ
corroborata. S iterum nutans retrahor
ac mox in tenebras densissimas cogitatio¬
nũ mearũ relabor Non enĩ acies mentiᷤᷤ
mee ad pͣsentis quȩstionis altitudinẽ in¬
tuendam penitusq penetranda est ido¬
nea. Audiens quippe illud qui fecisti mũ¬
dum. de materia informi. non alit co¬
gitabam nͥ quia mundus ẽ uisibilis. et
in uisibilis. de materia in formi quam
ds de omnino nichilo ueluti auspiciũ
et erat quando totius mundi uniuer¬
sitas non erat. ac ꝑ hoc in pmordiis con¬
ditionis suȩ de omnino nichilo in in¬
formẽ processit materie̾: et consequen¬
ter ꝑ genera et formas. ceterosq nume¬

Expanded text:
 dicuntur, dum in eis fit ipsa sapientia, quae ea facit, et causa, in qua et per quam et aeterna et facta sunt, in eis aeterna et facta est. DISC. Valde miror, et stupefactus veluti exanimis haereo. His enim rationibus attrahor, quoniam verisimiles sunt, et sanctorum Patrum testimoniis sacraeque Scripturae corroboratae. Sed iterum nutans retrahor, ac mox in tenebras densissimas cogitationum mearum relabor. Non est enim acies mentis meae ad praesentis quaestionis altitudinem intuendam penitusque penetrandam idonea. Audiens quippe illud: Qui fecisti mundum de materia informi, non aliter cogitabam, nisi quia mundus visibilis et invisibilis de materia informi, quam Deus de omnino nihilo veluti auspicium us narratur, et erat, quando totius mundi universitas non erat. Ac per hoc in primordiis conditionis suae de omnino nihilo in informem processit materiem, et consequenter per genera et formas ceterosque nume
Abbreviated transcription (Latin):
rum error conuincitur. qm informem
materia̾e coet̾nam đo ẽẽ dixerunt. de
qua ds uelini extra se subsistente. et co¬
eterna sibi oꝑum suorũ sumpsit aus¬
picium. In dignũ na̾q eis uisum est
materie̾ informẽ a do fieri creatã. qui est¬

Expanded text:
 error convincitur, quoniam informem materiem coaeternam Deo esse dixerunt, de qua Deus veluti extra se subsistente et coaeterna sibi suorum operum sumpsit auspicium. Indignum namque eis visum est, materiem informem a Deo fieri creatam. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑalia ꝑ quȩ sese extenderet cursuue
suo curreret. qui omni spacio caret. et oĩa
ueru etiã cogitare falsisq imaginatio¬
nibꝰ fingere et ridiculosissimũ esti et ꝑ¬
niciosissimu. Non enĩ alia mors rationał
anime turpior peiorq ẽ. quã talia mon

Expanded text:
temporalia, per quae sese extenderet, cursuve temporalia, per quae sese extenderet, cursuve suo curreret, qui omni spatio caret, et omnia verum etiam cogitare, falsisque imaginationibus fingere, et ridiculosissimum est et perniciosissimum. Non enim alia mors rationalis animae turpior pejorque est, quam talia mons
Abbreviated transcription (Latin):
diffundit᷑ et ipsa diffusio subsistentia om¬
niũ est. Attingit enĩ afine usq ad finem
fortit᷑. et disponit omĩa suauiter ltẽ in
psalmo uelocit̃ currit sermo eiꝰ. Sermo¬
pat̾s uel ocit currit ꝑ omnia. ut omnia
sint. quia ipsuis cursus ꝑ omnia multiplex
et ĩfinita omniũ subsistentia ẽ: Dyonisio
a fine. usq ad fine̾ fortit. et uelociter cur¬
rit ꝑ omnia. hoc ẽ sine mora facit omĩa
et fit in om̃ibꝰ omnia. Et dđu in se ipso unũ
ꝑfectum. et plusquã ꝑfectum et ab om̃ibꝰ
seg̃gatum subsistit. extendit se in omĩa
et ipsa extensio ẽ omĩa. Inde et cherubin
fusio uł extensio uł cursus p̾cedit omnia
et causa existentiȩ om̃iũ est et oĩa. Quis enĩ
ueritatẽ consułes credidĩt. uł cogitauerit
đm pͣparasse sibi locos ꝑ qͦs sese diffunderet
qͥ nullo loco continet dum locꝰ om̃iũ com¬
munis sit. ac ꝑ hoc locus locoꝵ nullo loco ca¬
pit᷑. aut sibi pͣparasse spacia localia. seu

Expanded text:
diffunditur, et ipsa diffusio subsistentia omnium est. Attingit enim a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter. Item in Psalmo: Velociter currit sermo e velociter currit per omnia, ut omnia sint. Ipsius enim cursus per omnia multiplex et infinita omnium subsistentia est. a fine usque ad finem, et velociter currit per omnia, hoc est, sine mora facit omnia, et fit in omnibus omnia, et dum in seipso unum perfectum et plusquam perfectum et ab omnibus segregatum subsistit, extendit se in omnia, et ipsa extensio est omnia. Hoc etiam nomine fusio, vel extensio, vel cursus praecedit omnia, et causa existentiae omnium est, et omnia. Quis enim veritatem consulens crediderit vel cogitaverit, Deum praeparasse sibi locos, per quos sese diffunderet, qui nullo loco continetur, dum locus omnium communis sit? Ac per hoc locus locorum nullo loco capitur. Aut sibi praeparasse spatia localia seu
Abbreviated transcription (Latin):
alia conderet tindissimiliũ et opposi¬
torũ creatione defecisse uideret᷑. et non
omĩno cunctorũ quȩ ratio inuenit pos¬
se fieri opifex iudicaretur. Dissimilia au¬
tiua seu pͥuatiua s naturȩ dissimilitu di¬
ne: et oppositione. Si quide ꝑ fecte eẽntiȩ¬
inꝑfecta in formis adhuc materies. et
mobilitas opponitur: ęt̾nis temꝑ alia. in¬
mutabilibꝰ mutabilia.simplicibus com
similiũ et dissimilium unusatq idem
artifexẽ. cuiꝰ omnipotentia in nullius
nature deficit operatione. Proinde
pulcritudo totius uni̾sitatis condite
similiũ et dissimilium mirabili qda
armonia constituta ẽ ex diu̾sis generibꝰ. ua¬
riisq formis. differentibꝰ quoq substantia¬
rũ. et accidentiũ ordinibus. in unitate̾ quan¬
damineffabise compacta. It enĩ organi

Expanded text:
 condiderit, in dissimilium et oppositorum creatione defecisse videretur, et non omnino cunctorum, quae ratio posse fieri docet, opifex judicaretur. Dissimilia autiva seu privativa, sed naturae dissimilitudine et oppositione. Siquidem perfectae essentifectio informis adhuc materiae et mobilitas opponitur, aeternis temporalia, immutabilibus mutabilia, simplicibus compsimilium dico et dissimilium, unus atque idem artifex est, cujus omnipotentia in nullius naturae deficit operatione. Proinde pulchritudo totius universitatis conditae, similium et dissimilium, mirabili quadam harmonia constituta est, ex diversis generibus variisque formis, differentibus quoque substantiarum et accidentium ordinibus, in unitatem quandam ineffabilem compacta. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
substantialit᷑ ẽ. quoniã non aliud preter
ipsum uerbum est. ęternũ ẽẽ necesse est.
Ac ꝑ hoc conficitur: et ipsum uerbum. et
multiplice̾ totius uniu̾sitatis conditȩ pn¬
cipalissimãq rationẽ idipsum ẽe. Possumꝰ
etiã sic dicere. Simplex. et multiplex re¬
rum omnium pͥncipalissima ratio dexs
uerbum ẽ. Nã a g̃cis logos uocat᷑. hoc ẽ uerbũ

Expanded text:
tantialiter est, quoniam non aliud praeter ipsum Verbum est, aeternum esse necesse est. Ac per hoc conficitur, et ipsum Verbum, et multiplicem totius universitatis conditae principalissimamque rationem id ipsum esse. Possumus etiam sic dicere: Simplex et multiplex rerum omnium principalissima ratio Deus Verbum est. Nam a Graecis λόγος vocatur, hoc est, verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
bitare oportet de eo qͦd omnia in di ubo
et ȩtͣna simul et facta sunt. Nam et uera
ratio et sc̃ę scͥpturȩ auctoritas in hoc una¬
nimit᷑ consentiunt: et non alia eẽ quȩ ȩter¬
na sunt: et alia quȩ facta. s eade simul et
ȩterna et facta.I D. Quaratione ȩterna sit᷑
facta. et facta ȩterna explanari ate postu¬

Expanded text:
bitare oportet de eo, quod omnia in Deo Verbo et aeterna simul et facta sunt. Nam et vera ratio et sacrae Scripturae auctoritas in hoc unanimiter consentiunt, et non alia esse, quae aeterna sunt, et alia, quae facta, sed eadem sunt simul et aeterna et facta. Qua vero ratione aeterna sunt facta, et facta
Abbreviated transcription (Latin):
mundu de materia in formi. ipse fecit in¬
formẽ materiã om̃ino de nichilo. Non¬
enĩ ẽ alius auctor mundi de in formi
materia facti. et alius ipsiꝰ materie de
nichilo prius creatȩ. s unus. atq idem.
utriusq conditor qm̃ ab uno pͥncipio.
omnia quȩ sunt. siue informia siue for¬
mata procedunt. Ab uno enĩ unũisitas
condita eͣ sicut a mona de. om̃s numeri
et acentro omnes lineȩ erumpunt. In hc¬

Expanded text:
mundum de materia informi, ipse fecit inmundum de materia informi, ipse fecit informem materiem de omnino nihilo, siquidem non alius est auctor mundi de informi materia facti, et alius ipsius materiae de omnino nihilo prius creatae, sed unus atque idem utriusque est conditor, quoniam ab uno principio omnia quae sunt, sive informia, sive formata, procedunt. Ab uno enim universitas creata est, sicut a monade omnes numeri, et a centro omnes lineae erumpunt. N
Abbreviated transcription (Latin):
pientia patris semꝑ ẽẽ ȩternas. in formẽ
uͦ materiã in qua et ꝑ quã in effectus su¬
os ꝑ generationẽ ꝓueniuint in genera
et species. quibꝰ mundus impletur ȩter
nã non eẽ cogetur fateri materiẽ de nic¬
hilo factam causalit intra ȩtͣnas rerum
causas non connumeranda. Et si heͦ con¬
cesserit . n ec essario concludetur et coge¬
tur clare non omĩa s quȩđa in sapiẽtia
connumerari nemorecte philosophantiũ
abnegaret. Quom enĩ rerũ omniũ causas
in u̾bo di etͣnalit᷑ ꝯditas eẽ in formẽ uͦ mate¬
riem sua causa carere: qͥs pot dicere. om̃ino
ñ reꝑio. Proinde si in numero unuisita¬
tis conditȩ materia concludit᷑. necessario
sequitur. ut ipsius eausa. ex numero cau¬
sarũ ȩt̾nalit᷑ in sapientia di creatarũ non
excludat᷑. .I.m. De informi materia quã
quod a conditore omniũ et causalit inter
causales et inter causarũ effectus scđm su¬
as proportiones condita sit. Qui enĩ fecit

Expanded text:
pientia Patris semper esse aeternas, informem vero materiem, in qua et per quam in effectos suos per generationem proveniunt in genera et species, qit, cogetur fateri, materiam de nihilo factam causaliter intra aeternas rerum causas non connumerandam. Et si hoc concesserit, necessario concludetur et cogetur dare, non omnia, sed quaedam in sapientia osophantium abnegarit. Quomodo enim rerum omnium causas in Verbo Dei aeternaliter conditas esse, informem vero materiem sua causa carere quis potest dicere, omnino non reperio. Proinde, si in numero universitatis conditae materia concluditur, necessario sequitur, ut ipsius causa ex numero causarum aeternaliter in sapientia Dei creatarum non excludatur. MAG. De informi materia, quam quod a conditore omnium et causaliter inter causales, et inter causarum effectus secundum suas proportiones condita sit. Qui enim fecit
Abbreviated transcription (Latin):
leo. du omnes numeros in monade. et om¬
es. figurasq formantur. semꝑ tñ in pͥncipi¬
is suis in monade dico et centro uniformit
ꝑmanent. et nũquã sine eis pͥncipia intel¬
ligunt᷑ fuisse: nec in ipsis pͥncipiis fieriĩ¬
ohoasse. Et du ab eis multiplicit᷑ profluuñ
uniformi tñ ratione et̃no. atq in cõmu¬
tabili statu in eis ẽe̾ non desinunt. Im.
Simili exemplo testimonia scͥpturȩ. et¬
in ipso nostrȩ eẽntie rationẽ: in dõ mouemur¬
cedentẽ in ipso bñ iuuendi. et eristendi rati

Expanded text:
o, omnes numeros in monade, et omes figurasque formentur, semper tamen in principiis suis, in monade dico et centro, uniformiter permanent, nec unquam sine eis principia intelliguntur fuisse, nec in ipsis principiis fieri inchoasse, et dum ab eis multipliciter profluunt, uniformi tamen ratione aeterno atque incommutabili statu in eis esse non desinunt. MAG. Similin ipso nostrae essentiae rationem; movemurcedentem in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
omnia. Sapientiã gͥdi patͥs de qua talia
pͣdicantur intelligimꝰ et causam creatcẽ
omniũ ẽẽ: et in omnibꝰ quȩ creat creari. ⁊
In omnibꝰ enim quȩcũq uere intelligunt᷑
eẽ: nil aluid ẽ nͥ s̾ apientie ereatcis mul¬
tiplex uirtus. quȩ in omnibꝰ subsistit. Si
enĩ intellectu creatͥcẽ sapientiã ab om̃ibꝰ
quȩ creat subtraxeris. in nichiłu omĩa
redigent᷑ nullaq eẽntia.nulla uita. nul¬
lus sensus. nulla ratio. nullus intellectꝰ ⁊
omnino nulłu bonũ remanebit. S et¬

Expanded text:
amus, sapientiam Dei Patris, de qua talia praedicantur, et causam creatricem omnium esse, et in omnibus, quae creat, creari et In omnibus enim, quodcunque vere intelligitur esse, nil aliud est nisi sapientiae creatricis multiplex virtus, quae in omnibus subsistit. Si enim intellectu creatricem sapientiam ab omnibus, quae creat, substraxeris, in nihilum omnino redigentur, nullaque essentia, nulla vita, nullus sensus, nulla ratio, nullus intellectus, et omnino nullum bonum remanebit. Quod et
Abbreviated transcription (Latin):
nium uisibiliũ et in uisibiliũ pͥncipale ex¬
emplar: iđoq a g̃cis ẏdea id species. uł for¬
ma dicit᷑. In ipso enĩ om̃ia pat᷑ quȩ uoluit
fieripusquã fierent uidit facienda. Cau¬
sa quoq est qm̃ occasiones omniũ et eter¬
nalit̾ et in cõmutabilit̃ in ipso subsistunt

Expanded text:
ncipale exemplar, ideoque a Graecis ἰδέα, id est species vel forma dicitur. In ipso enim Pater omnia, quae voluit fieri, priusquam fierent, vidit facienda. Causa quoque est, quoniam occasiones omnium aeternaliter et incommutabiliter in ipso subsistunt
Abbreviated transcription (Latin):
qđ est. ⁊ omne quod non est. et om̃e
quod intelligitur et omne quod
sentit᷑. ⁊ omne qͦd superat sensum.¬
diffusio causa omniu immo omia sunt.I.m.¬
ẽ omĩa. et ipsa sola intelligit omĩa. ipsa igit᷑
sola ẽ oĩa. quõ sola gnosticauirtꝰ ẽ ipsa. que
priquã eẽnt omĩa. cognouit omĩa. et extͣ
ẽ s intͣ se. Ambit enĩ omĩa. et nichil extra
se est. in quantũ uere ẽ nͥ ipsa quia sola
uera ẽi cȩtera quȩ dicunt᷑ eẽ ipsius theopha
paritio. occulti manifestatio. negati affir¬
matio. in compͥhensibilis comp̃hensto. ĩ ef¬
fabilis fatus. inaccessibilis accessꝰ ttelligi¬
bilis intellectꝰ. in corꝑale corpꝰ. suꝑ essenti¬
alis ee̾ntia. ĩ formis forma. ĩmensurab ilis
mͣsura. ĩnumerabilis numerus. carentis
pondere pondus. sꝑitualis incrassatio. in¬
uisibilis uisibilitas. illocalis localitas. caren¬
tis temꝑ e tem ꝑ alitas. in diffiniti diffinitio

Expanded text:
quod est, et omne quod non est, et omne quod est, et omne quod non est, et omne quod intelligitur, et omne quod sentitur, et omne quod superat sensumdiffusio causa omnium, immo omnest omnia, et ipsa sola intelligit omnia; ipsa igitur sola est omnia, quoniam sola gnostica virtus est ipsa, quae, priusquam essent omnia, cognovit omnia, et extet omnia. Ambit enim omnia, et nihil intra se est, in quantum vere est, nisi ipsa, quia sola vere est. Cetera, quae dicuntur esse, ipsius theophanparitio, occulti manifestatio, negati affirmatio, incomprehensibilis comprehensio, ineffabilis fatus, inaccessibilis accessus, inintelligibilis intellectus, incorporalis corpus, superessentialis essentia, informis forma, immensurabilis mensura, innumerabilis numerus, carentis pondere pondus, spiritualis incrassatio, invisibilis visibilitas, illocalis localitas, carentis tempore temporalitas, infiniti definitio,
Abbreviated transcription (Latin):
est participatio. nisi ex superiori essẽtia
secunde post eam essentie diriuatio. ⁊⁊ ab
ea que primũ habet ẽẽ secunde. ut sit
cipalit manat. et ꝑ eius alueum aqua
quȩ primum surgit ĩ fonte. in quantã¬
cumq longitudinẽ protendatur. semꝑ
ac sine ulla intermissione diffunditur
sic diuina bonitas. et essentia. et uita.
et sapientia. et omĩa quȩ infonte om¬
niũ sunt. primo in primordiales cau¬
sas defluunt: et eas esse faciunt. deinde
ꝑ primordiales causas. in earũ effectus
ĩeffabili mͦ ꝑ conueniẽtes sͥ uniũ sitatis
ordines decurrt᷑ ꝑ suꝑiora semꝑ ad in¬
feriora profluentia. iterumq ꝑ secre¬
tissimos naturȩ poros. occultissimome¬
atu. ad fontem suũ redeunt. Inde enim
omne bonum. omnis essentia. omnis
uita. omnis sensus. omnis ratio. om̃is
sapientia. omne genus. omnis species
omnis plenitudo. omnis ordo. omĩs
unitas. om̃is ȩqualitas. omnis differen¬
tia. om̃is locus. omne tempus.⁊ omne

Expanded text:
esse participationem, nisi ex superiori essentia secundae post eam essentiae derivationem, et ab ea, quae primum habet esse, secundae, ut sit,cipaliter manat, et per ejus alveum aqua, quae primo surgit in fonte, in quantamcunque longitudinem protendatur, semper ac sine ulla intermissione defunditur. Sic divina bonitas, et essentia, et vita, et sapientia, et omnia, quae in fonte omnium sunt, primo in primordiales causas defluunt, et eas esse faciunt, deinde per primordiales causas in earum effectus ineffabili modo per convenientes sibi universitatis ordines decurrunt, per superiora semper ad inferiora defluentia, iterumque per secretissimos naturae poros occultissimo meatu ad fontem suum redeunt. Inde enim est omne bonum, omnis essentia, omnis vita, omnis sensus, omnis ratio, omnis sapientia, omne genus, omnis species, omnis pulchritudo, omnis ordo, omnis unitas, omnis aequalitas, omnis differentia, omnis locus, omne tempus, et omne
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbo diciti S ne quis estimaret facta ẽẽ
solumm et non ȩt̾na sequit᷑. Quod factũ est
in ipso uita erat. Ac si dixiss Quod factũ est
sue in pͥncipalibꝰ causis. siue in eoꝵ effectibꝰ
in ipso uerbo in quorationes omniũ eterne
sunt uita erat. Item a postolus. In quo crea¬
ta sunt oĩa quȩ stͣ in cęlis et quȩ in tͣra. siue

Expanded text:
in Verbo dicit. Sed, ne quis existimaret, facta esse solummodo, et non aeterna, sequitur: Quod factum est in ipso, vita erat. Ac si dixisset, quod factum est, sive in principalibus causis, sive in earum effectibus, in ipso Verbo, in quo rationes omnium aeternae sunt, vita erat. Item Apostolus: In quo creata sunt omnia, quae sunt in caelis et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tis naturase dulcedinẽ reddentibꝰ ita uni¬
uersitatis concordia. ex diu̾sis naturȩ uni
sub diuisi onibꝰ ad se inuicẽ du singularit᷑
inspicuintur dissonantib uixta condito¬
ris uniforme̾ uoluntatẽ coadunata est¬
uno omnium pͥncipio consluunt. siue
in pͥmordialibus causis semel et simul
ria in formi ex qua pͥmordiales cause
iusibilis creature. apparitionis suȩ per
generationẽ occasiones acceꝑunti siue

Expanded text:
amdam dulcedinem reddentibus: ita universitatis concordia, ex diversis naturae unius subdivisionibus a se invicem, dum singulariter inspiciuntur, dissonantibus, juxta conditoris uniformem voluntatem coadunata estuno omnium principio confluere, sive in primordialibus causis semel et simul sive in materia informi, ex qua primordiales causae visibilis creaturae apparitionis suae per generationem occasiones acceperunt, sive
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus uehicula in quibꝰ ad aliorũ sen¬
sus inuehit᷑ de materia extrase creata et
facit et suscipit diuina uͦ bonitas extra quã
nichil ẽ: non de aliquo apparitionis suȩ
materie̾ sumpsit. s denichilo.S eũ audio¬
cidentis. an diuinȩ suꝑ essentialitatis excel¬

Expanded text:
icula illa, in quibus ad aliorum sensus invehitur, de materia extra se creata et facit, et suscipit; divina vero bonitas, extra quam nihil est, non de aliquo apparitionis suae materiam sumpsit, sed de nihilo. 5. Sed ccidentis, an divinae superessentialitatis excel
Abbreviated transcription (Latin):
stituunt. Sic̃ autẽ numeroꝵ concordia ꝓpor¬
tiois ꝓportionũ uͦ collatio ꝓportionalitatis.
sic ordinu nat᷑aliũ distributio participati¬
nis nom̃. distributionũ uͦ copulatio amoris
generał nom̃ accepit. qͥa omĩa in effabili qua¬
da amicicia ĩ unũ colligit. Est gͥ participa¬
tio ñ cuiꝰda partis assumptio. s diuinaru
dationũ et dationũ a summo usq deorsũ
ꝑsuꝑiores ordines inferioribꝰ distributio.
Primũ siqͥde. pͥmo ordini ĩ medietate a sũ¬
moom̃ũi bono et dat᷑ et donat᷑. Dat᷑ ee̾. ⁊¬
donat᷑ bene eẽ. Ipse uͦ pͥmus ordo sequenti
se distribuit ẽẽ. et bene ẽeac sic distributio
essendi et bñ essendi.a sũmo omniũ bo¬
noꝵ datoꝵ uł donationũ fonte gradatim
ꝑ suꝑiores in inferiores. usq ad extremos
defluit. Et notandu duobꝰ modis bona ẽẽ¬

Expanded text:
veniunt Sicut enim numerorum concordia, proportionis; proportionum vero collatio, proportionalitatis: sic ordinum naturalium distributio, participationis nomen, distributionum vero copulatio, amoris generalis accepit, qui omnia ineffabili quadam amicitia in unum colligit. Est igitur participatior non cujusdam partis assumptio, sed divinarum dationum et donationum a summo usque deorsum per superiores ordines inferioribus distributio. Primum siquidem primo ordini immediate a summo omnium bono et datur, et donatur; vedonatur bene esse: ipse vero primus ordo sequenti se distribuit esse et bene esse; ac sic distributio essendi, et bene essendi, a summo omnium bonorum datorum vel donationum fonte gradatim per superiores in inferiores usque ad extremos ordines defluit. Ubi notandum duobus modis bene e
Abbreviated transcription (Latin):
et ueluti quȩda uehicula quibus ad aliorũ
sensus possit ꝓuehi sibi de aeris materia ef¬
trat. aliisq intellectibꝰ se miscet. et fit cũ his
unũ quibꝰ copulat᷑. Et cũ hec agat. semꝑ inse¬
ipsomanet. du mouet᷑ stat. et dustat mouet᷑¬

Expanded text:
 veluti quaedam vehicula, quibus ad aliorum sensus possit provehi, de aeris materiatrat, aliisque intellectibus se miscet, et fit unum cum his, quibus copulatur. Et cum hoc peragat, semper in seipso manet; et dum movetur, stat; et dum stat, movet
Abbreviated transcription (Latin):
um reruͣ informitatẽ. et formas. et omne
ab una omnũi causa condita ẽe̾ et ꝑ fide
credimus. et quantũ dat᷑ ꝑ intellectũ con¬
it.et creauit. Nã si sołum sui similia hͦe
ẽ uere existentia. ȩtͣna. ĩ commutabilia

Expanded text:
m rerum omnium, et formas, et omne,ab una omnium causa condita esse, et per fidem credimus, et quantum datur per intellectum conit et creavit. Nam si solummodo sui similia, hoc est vere existentia, aeterna, incommutabilia
Abbreviated transcription (Latin):
entiũ me subtilissimarũ rationũ nimia ob¬
scuritate. immo etiã nimia claritate acie
nus int nos ueluti ad liquidu ꝑ ducta st̃
hec mͥ nẽ obscura uidentur ingeri. con¬
fectũ ẽ enĩ int nos de pͥmordialibꝰ omniũ

Expanded text:
entium me subtilissimarum rationum nimia obentium me subtilissimarum rationum nimia obscuritate, immo etiam nimia claritate, acienos jam dudum veluti ad liquidum perducta sunt, haec mihi nunc obscura videntur ingeri. Confectum est enim inter nos de primordialibus rerum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt denichilo fecisse. . M. Intellige ex
non existentibꝰ ex istentia uirtute bonita¬
tis diuinȩ facta fuisse. Ea enim quȩ non¬
erant. acceꝑunt ẽẽ: De nichilo nãq facta stͣ
quia non erant pͥusquã fierent. Eonãq uo¬
cabulo. qd ẽ nichisu. non aliqua materies: ñ
occasio quã sequerẽt eorũ quȩ sunt conditio
non aliqͥd do coẽentiale. et coȩt̾num. neq ex¬
tra đm ꝑ se subsistens. seu ab aliqͦ unde dẽue¬
luti materiã qnda fabͥcationis mundi susce
et ut ueriꝰ dicam uocabulum ẽ absentie to¬
tiꝰ eẽntie. Pruiatio enĩ ẽ habitudinis ab
latio. Nec poterat fieri pͥuatio pͥus quã fieret
Nã omnes sc̃ę scͥpturȩ expositores. in hoc con¬
sentiunt. qđ conditor unu̾isȩ creat᷑e non
de aliqͦ s de omĩno nichilo quecũq uoluit
fieri fecit. I. D. Nebulis ualde tenebrosis co
quã sc̃orũ patru tradit auctoritas. Dũ uero
de his quȩ sola fide retiueo conor ad pu¬
rum intelligentie habitum ꝑspicere. fugi¬

Expanded text:
sunt, fecisse? MAG. Intellige ex non existentibus existentia per virtutem bonitatis divinae facta fuisse. Ea enim, quae nonerant, acceperunt esse de nihilo. Namque facta sunt, quia non erant, priusquam fierent. Eo namque vocabulo, quod est nihilum, non aliqua materies exisoccasio, quam sequeretur eorum, quae sunt, conditio, non aliquid Deo coessentiale et coaeternum, neque extra Deum per se subsistens, seu ab aliquo, unde Deus veluti materiem quandam fabricationis mundi suscepet, ut verius dicam, vocabulum est absentia totius essentiae. Privatio enit, poterat fieri privatio, priusquam fieret ne omnes sacrae Scripturae expositores in hoc consentiunt, quod conditor universae creaturae non de aliquo, sed de omnino nihilo, quaecunque voluit fieri, fecit. DISC. Nebulis valde tenebrosis cogquam sanctorum Patrum tradit auctoritas. Dum vero de his, quae sola fide retineo, aliquid conor ad purum intelligentiae habitum perspicere, fugi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ omĩa participat bonitatẽ. ita partici¬
pat et gr̃am. bonitate qͥde ut sint. gram
uͦ ut bona et pulchra sint. Similit de ui¬
ta. de sensu. de ratione. de sapieͬtia. cete¬
risq diuinis dationibus. et donationibꝰ
accipiendum. Eodem modo ꝑ superiora
inferioribus distribuuntur. in quantum
perueniunt. non enim omnes dationes use
ad extrema descendunt. Esse siquidem. ⁊
bene esse. secundum naturam. usq ad
extremum uniuersitatis condite distribu¬
itur: uita uero extremum ordinem non
attingit. Non enim corpora. per se ipsa.
uiuunt. uel uita sunt. sed per superiore
se ordinem uiuere recipiunt Qui or¬
do. in nutrituia. et auctiua uita consti¬
tutus est. inq seminibus uiget. Sensus

Expanded text:
enim omnia participant bonitatem, ita participant et gratiam; bonitatem quidem ut sint, gratiam vero ut et bona et pulchra sint. Similiter de vita, de sensu, de ratione, de sapientia, ceterisque divinis dationibus et donationibus accipiendum; eodem enim modo per superiora inferioribus distribuuntur, in quantum perveniunt. Non enim omnes dationes usque ad extrema descendunt; esse siquidem et bene esse secundum naturam usque ad extremum universitatis conditae distribuitur, vita vero extremum ordinem non attingit. Non enim corpora per seipsa vivunt, vel vita sunt, sed per superiorem se ordinem vivere recipiunt; qui ordo in nutritiva et activa vita constitutus est, inque s
Abbreviated transcription (Latin):
N.M. Quantũ acies contẽplationis nr̃e¬
do illuminante ex nimio subulitatis suȩ¬
fulgore non repellit᷑. hoc in uestigare ñ¬
pigeatine desidiȩ. seu inertiȩ culpam
uniũ sitatẽ condere. Eam tñ condidisse scpͥ
tura non tacet. s aꝑte clamat dicens. In pͥn¬

Expanded text:
m, quantum acies contemplationis noo illuminante ex nimio subtilitatis sufulgore non repellitur, investigare npigeat, ne desidiae seu inertiae culpam universitatem condere. Eam tamen condidisse Scriptura sacra non tacet, sed aperte clamat, dicens: In prin
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ñ in merito moueor et adu̾santibus
sibi in uice̾ diu̾sarũ cogitationũ fluctibꝰ
allidor: Nã quomͦ sibi hȩc inuice̾ conue¬
nire possunt. si omnia quȩ sunt in sapiẽ¬
tia createe ȩt̾na sunt. quomodo de nichi¬

Expanded text:
ibus sibi invicem diversarum cogitationum fluctibus allidor? Nam quomodo haec sibi invicem convenire possunt? Si omnia, quae sunt, in sapientia creatrice aeterna sunt, quomodo de nihi
Abbreviated transcription (Latin):
cipant quȩ uiuunt᷑ uitã uͦ solum modo
quȩ uuuiunt. uitã uͦ participant rationa¬
lia et irrationalia. rationẽ uͦ sola rationalia
Rationẽ participant sapientia et scientia. sa¬
pientiã uero soli illi ĩtellectꝰ qui cca dm ultra
omne̾ natam uisibiliũ et ĩuisibilũi. et extra
se ipsos ęt̾no et ĩ effabili motu. et eca rerũ pͥn¬
cipia reuoluunt᷑ ac ꝑ hoe ñ in ipsis rerũ pͥnci¬
piis genera.uł species. pluralitas paucitãsue

Expanded text:
modo quae vivunt. Vitam participant rationalia et irrationabilia; rationem vero sola rationabilia. Rationem participant sapientia et scientia; sapientiam vero soli illi intellectus, qui circa Deum ultra omnem naturam visibilium et invisibilium, et extra seipsas aeterno et ineffabili motu, et circa rerum principia volvuntur. Ac per hoc non in ipsis rerum principiis genera vel species, pluralit
Abbreviated transcription (Latin):
tiones: M. Dationes sunt. et dicun¬
tur proprie distributiones. quibus
omnis natura subsistit: donationes
uero. gr̃ȩ distributiones. quibus om¬
nisnatura subsistens ornatur. Itaq
prie uocatur: hine theologia dicit. Om¬
ne datum optimum. et omne donum
perfectum. desursum est. descendens a

Expanded text:
tiones quidem sunt et dicuntur propriae distributiones, quibus omnis natura subsistit; donationes vero gratiae distributiones, quibus omnis natura subsistens ornatur. Itaque prie vocari. Hinc theologia dicit: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendeus a
Abbreviated transcription (Latin):
ordo in summa omnuu̾i causa et in ipsiꝰ pͥma
participatione unꝰ et simplex ẽi nulliᷤᷤ differẽ¬
tiis discernit᷑ ubi omnes ordines a se ipsis nͣ
discrepant. qm unũ in separabile sunt. un¬
de rerũ omniũ multi plex ordo descendit
Ordo itaq pͥmordialiũ causarũ ixta con¬
ẽplantis animi arbitriũ constituit᷑. ĩ qua¬
tum earũ cognitio de diuinis causis dispu¬
tantibꝰ dat᷑. Licet enĩ pie philosophantibus
ibuna quaq earũ pro ut uult in choare

Expanded text:
ordo in summa omnium causa, et in ipsius prima participatione unus ac simplex est, nullisque differentiis discernitur, ubi omnes ordines a seipsis non discrepant, quoniam unum inseparabile sunt, unde rerum omnium multiplex ordo descendit. Ordo itaque primordialium causarum juxta contemplantis animi arbitrium constituitur, in quantum earum cognitio de divinis causis disputantibus datur. Licet enim pie ac pure philosophantibus ab unaquaque earum, prout vult, inchoare,
Abbreviated transcription (Latin):
apuidentia simul et semel ĩ commutabi¬
ltt predestinata sunt. Nil enĩ nat᷑aliter
increat᷑a uisibili et ĩui sibili oritur pret̾
qͦd in eis ante omnia temꝑa et loca pre¬
diffinitũ et pordinatũ est. Itẽ aphiloso
omĩa quȩcũq uoluit dns facere in ip¬
sis pͥmordialiter: et causalit fecit. et
quȩ futura sunt in eis ante scła
facta sunt. ac ꝑ hoc pͥncipia
om¬
que¬
cũq in creatura siue uisibili.suie
inuisibili sentiunt᷑ uł intelligunt᷑ Eorũ
participatione subsistunt. ipsa uͦ summe cau

Expanded text:
sunt, simul et semel et incommutabiliter praedestinata sunt. Nil enim naturaliter in creatura visibili et invisibili oritur, praeter quod in eis ante omnia tempora et loca praedefinitum et praeordinatum est. Item a philosoomnia, quaecunque voluit Deus facere, in ipsis primordialiter et causaliter fecit, et quae futura sunt, in eis ante saecula facta sunt. Ac per hoc principia omquaecunque in creatura sive visibili sive invisibili sentiuntur vel intelliguntur, eorum participatione subsistunt. Ipsa vero u
Abbreviated transcription (Latin):
species ẽ in his quȩ sunt. altera in his que
non stͣ. ac ꝑ hoc ageneralibꝰ diuinȩ largita¬
tis donationibꝰin choans. et ꝑ specialiores
ꝓgͣdiens. ordinẽ quenda pͥm ordialium
caus aru theologia constituit.YM. Quicũq¬
recte diuidit. ageneralissimis debet inciꝑe
et ꝑ generaliora progͥdi. et ad specialissima

Expanded text:
s est in his quae sunt, altera in his quae non sunt. Ac per hoc a generalioribus divinae largitatis donationibus inchoans, et per specialiores progrediens, ordinem quendam primordialium causarum theologia duce constitui. 3. DIrecte dividit, a generalissimis debet incipere, et per generaliora progredi, ac sic, prout
Abbreviated transcription (Latin):
gite hoc feci qͥ generalissimã diuinarũ
donationũ ẽe ꝑ se ipsam bonitatẽ aliaq
quođamodo precedere asserit. Causa naq
omnuũ creatrix bonitas quȩ d̾s est. ad hͦe
ipsam causam quȩ ꝑ se ipsam bonitas di¬
cit᷑ pͥmo omnui ereauit. ut ꝑ eã omnia
quȩ sunt in eẽntias ex non existentibus

Expanded text:
divinarum donationum esse per seipsam bonitatem, aliasque quodammodo praecedere. Causa namque omnium creatrix bonitas, quae Deus est, ad hoc ipsam causam, quae per seipsam bonitas dicitur, primo omnium creavit, ut per eam omnia, quae sunt, in essentias ex non exi
Abbreviated transcription (Latin):
subsistunt. Participans uͦ sołumodo ẽ: qđ
supra se natura lit᷑ ꝯstitutũ participat. a
nullo uͦ infra se posito participat᷑. qͣm ĩfra
quorũ participat᷑ nulla reru̾ subsistit. Non
enim umbras int̾ subsistentes resnum era¬

Expanded text:
sitas. Participans vero solummodo est, quod supra se naturaliter constitutum participat, a nullo vero infra se posito participatur, quoniam iquorum participatione nulla rerum subsistit; non enim umbras inter subsistentes res connumera
Abbreviated transcription (Latin):
cipatione ipsius ꝑ se ipsam ẽentiȩ subsis¬
tunt. Et quecuq uiuunt participatiõe
ꝑ se ipsã uitȩ uitam possident. Similiter
quecũq sapiunt.⁊ intelligͣt et racionalia
sunt. participatiõe ꝑ se ipsam sapientie¬

Expanded text:
e ipsius per seipsam essentiae subsistunt; quaecunque vivunt, participatione per seipsam vitae vitam possident. Similiter quaecunque sapiunt et intelligunt et rationabilia sunt, participatione per seipsam sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
siderat: siue cͥca pͥmã omͣiui causarũ uerset᷑
siuer eca pͥmordia les rerũ causas. qs pat᷑ in
ũbo suo semelsimulq condidit. Que spe¬
de natura rerũ ex pͥmordi alibꝰ causis ꝓ ce¬
dentiũ ꝑ generatione̾ inq genera. ac spe¬
cies diuersarũ ꝑ differentias. et ꝓpͥetates
tractat. siue accidentibꝰ succũbat. sie eis
careat. siue corꝑibꝰ adiuncta siue penitꝰ ab
eis libera. siue locis et tẽꝑibꝰ distributa. siue
ultra loca et tẽpora sui simplicitate unita
atq in seꝑabilis. quȩ species rationiꝰ physica
đr. Est enĩ physica naturarũ sensibꝰ intellec¬
tibꝰq succum bentiũ naturał scientia. quã
semꝑ sequit morũ disciplina. Sic incȩte¬

Expanded text:
siderat; sive circa primam omnium causam versetur, sive circa primordiales rerum causas, quas Pater in Verbo suo semel simulque condidit, quae spede natura rerum, ex primordialibus causis procedentium per generationem, inque genera ac species divisarum, per differentias, et proprietates tractat, sive accidentibus succumbat, sive eis careat, sive corporibus adjuncta, sive penitus ab eis libera, sive locis et temporibus distributa, sive ultra loca et tempora sui simplicitate unita atque inseparabilis. Quae species rationis Physica dicitur. Est enim Physica naturarum sensibus intellectibusque succumbentium naturalis scientia, quam semper sequitur morum disciplina. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nec uitã participant. nec uita stͣ Urta
siquid̃e quȩ uuunt. aut rationalia sunt
aut irrationalia. ac ꝑ hoc una species uite
rationalis. alia irrationalis. Rationis au¬
tem duplex sꝑc arridet una sapientia¬
altera scientia. Sapientia ꝓpͥe đr illa uirtꝰ¬

Expanded text:
quae nec per se vitam participant, nec vita sunt. Hocsiquidem, quae vivunt, aut rationabilia sunt, aut irrationabilia. Ac per hoc una species vitae est rationalis, altera irrationalis. Rationis item duplex species arridet, una sapientiaaltera scientia. Sapientia namque proprie di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ se ipsam. uita ꝑse ipsã. iusticia ꝑ se ipsã
magnitudo ꝑ se ipsam. potentia ꝑ se¬
ipsam. ȩt̾nitas ꝑ se ipsã .pax. et om̃s uirtutẽ
et rationes quas semel. et simul pat᷑ fecit ĩ
filio. et scđm quas ordo omniũ rerũ a sum¬
mo usq deorsũ texit᷑ hoc ẽ ab intellectu a¬

Expanded text:
psam magnitudo, per seipsam omnipotentia, per seipsam aeternitas, per seipsam pax, et omnes virtutes et rationes, quas semel et simul Pater fecit in Filio, et secundum quas ordo omnium rerum a summo usque deorsum texitur, hoc est, ab intellectua
Abbreviated transcription (Latin):
rabili qda coitu ut ait ggorius materie̾ ui¬
sibiłe conficiunt. qͥđa ͦu in nullo apparent
semꝑq incorꝑales fiunt. Nã usia et relatio
locꝰ. tempꝰ. agere. pati. a nullo sensu corꝑeo
attingitur. quantitasuͦ et qualitas. sitꝰ. ⁊ ha¬

Expanded text:
rabili quodam coitu, ut ait Gregorius, materiem visibilem conficiunt; quaedam vero in nullo apparent, semperque incorporales fiunt. Nam οὐσία, et relatio, locus, tempus, agere, pati, nullo sensu corporeo attinguntur. Quantitas vero, qualitasque, situs, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
resoluta iterum ex ꝓpͥetatibꝰ in uniu̾sttateᷤᷤ
recurrunt. manente semꝑ ĩmutabiliter
quasi quoda centro singularũ rerũ ꝓpͥa
naturaliq essentia. quȩ nec moueri nec au¬
geri nec minui potest. Sola accidentia in
ticipatio eorũ ab essentia patit᷑ mutabilita¬

Expanded text:
resoluta iterum ex proprietatibus in universalitates recurrunt, manente semper immutabiliter quasi quodam centro singularum rerum propria naturalique essentia, quae nec moveri, nec augeri, nec minui potest. Acci sed participatio eorum ab essentia tales patitur mutabilita
Abbreviated transcription (Latin):
nil ei insolubile sub est. Nã genera ⁊ specieᷤ
quia in ẽ eis aliqđ indiuiduũ̃. qͦd solui ne¬
quid uł destrui. ipsa quoq accidentia. ꝓp¬
terea in sua nat᷑a ĩmutabilit ꝑmanẽt. qui a
om̃ib eis unũ qͦdda indiuiduũ sub est. in quo
naturalit om̃ia unũ subsistunt. I.D. Nichil
nr̃a in hac terra constituta. uł hoc aere cir
te in ethere. astra in firmam̃to. corꝑa ĩ corꝑi¬
bus sunt. minora in maiorib crassiora in
locis. id naturalibꝰ diffinitionibꝰ ꝯtineri ue¬
ra ratio edocet. ¶.D. Halde miror unde hec

Expanded text:
 ei insolubile subest. Nam genera et species quia inest eis aliquod unum individuum, quod solvi nequit, neque destrui. Ipsa quoque accidentia propterea in sua natura immutabiliter permanent, quia omnibus eis unum quoddam individuum subest, in quo naturaliter omnia unum subsistunt. 35. DISC. Nil nostra in hac terra constituta, vel hoc aere circtae in aethere, astra in firmamento, corpora in corporibus sunt, minora in majoribus, crassiora in locis, id est, naturalibus definitionibus contineri vera ratio edocet. 36. DISC. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
heriũ spaciũ. partim nec stat. nec uelocit
mouetur. ut aqua. partim uelocit᷑ s non
henũ. iđo tͣra semꝑ ĩmobilis manet. quia
ẽ in medio mundi ꝯstituta. extremũq ac me¬
diũ obtinet t̾minũ. etheria u spacia ꝓpterea
ĩeffabili uelocitate semꝑcirca media uoluunt᷑
qͥa in nat᷑a leuitatiᷤ sunt ꝯstituta quȩ stare ig¬
norat. et extremũ mundi uisibilis obtinẽt fĩ¬
onali moderamine int᷑ grauitate̾⁊ leuitatẽ
assidue mouent᷑. ita ut ꝓximu sibi extremũ
t̃minũ utraq magis sequant᷑. quã ab eis lon¬
ge remotũ. Aqua nãq tardiꝰ mouet᷑ aere. qͣm
grauitati telluris adheret. aer uͦ uelociꝰ aqua

Expanded text:
hereum, partim nec stat nec velociter movetur, ut aqua, partim velociter, sed non ituta, semper immobilis manet. Nam st in medio mundi constituta, extremumque ac medium obtinet terminum. Aetherea vero spatia propterea ineffabili velocitate semper circa media volvuntur, quoniam in natura levitatis constituta sunt, quae stare ignorat, et extremum mundi visibilis obtinent fionali moderamine inter gravitatem et levitatem assidue moventur, ita ut proximum sibi extremum terminum utraque magis sequantur, quam ab eis longe remotum. Aqua namque tardius movetur aere, quoniam gravitati telluris adhaeret; aer vero velocius aqua
Abbreviated transcription (Latin):
lutionis neq ulla locali positione cͥcum¬
scribłint᷑. reuersi sunt ut sole in eis. ⁊ nicħ
aliud sint: ꝑfecto om̃i locali temꝑaliq
t̃mino carebunt. Caus& quippe om̃ium
rerũ. quȩ om̃i caret cͥcuscͥptione. qm̃ infinita
ẽ. infinit̾e ĩfinitũ adherebunt. Solꝰ nãq đs. in
ipsis apparebit. qnͣ terminos suȩ nat᷑ȩ tnͣscen¬
d̾et ñ ut ĩ eis nat᷑a ꝑeat. s ut in eis solꝰ appare¬
at qui solꝰ uere ẽ:⁊ hoc ẽ naturã transcendere

Expanded text:
ulla locali positione circumscribuntur, reversuri sunt, ut solae in eis, et nil aliud sint, profecto omni locali temporalique termino carebunt. Causae enim omnium rerum, quae omni caret circumscriptione, quoniam infinita est, infiniti in infinitum adhaerebunt. Solus namque Deus in ipsis apparebit, quando terminos suae naturae transcendent; non ut in eis natura pereat, sed ut in eis solus appareat, qui solus vere est. Et hoc est naturam transcendere:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi finẽ fore. quã ut omnes qͥ głam
theoseos. id di ficationis accepturi sunt. ul¬
tra loca et temꝑa ascendat. Nã qui loco. ⁊
tẽꝑe coartantur. finiti st᷑ ȩi̾na autẽ beati¬
tudo infinita ẽ. Eterne gͥ beatitudinis. atq
infinite participeneq loco cͥcũ scribsint᷑

Expanded text:
hujus mundi finem fore, quam ut omnes, qui gloriam theoseos, id est, deificationis accepturi sunt, ultra loca et tempora ascendant. Nam, qui loco et tempore coartantur, finiti sunt. Aeterna autem beatitudo infinita est. Aeternae igitur beatitudinis atque infinitae participes neque loco