comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eius consecrata quia eidẽ secũ tanto tempore demorantima¬
nifeste monstrauit quanta pictate humilitate & munditia
uirtutes angelicȩ suo creatorigaudeant oboedire quȩ sunt
ꝑfectũ iomnib tabernaculũ eiusquinũquã in eis ex quo
conditȩ st̃ manere atq inhabita recessauit : quorũ &iã
nob̵ in resurrectione similitudo uitȩ & cõmunis añ dñm
conuersatio ꝓmit qt᷑ quicũq modo relictis hui mundi con¬
tagiis eorũ interris uitã imitaristudemꝰ. uidelic& in lau¬
dando acdiligendo dm̃ ⁊ ꝓximũ quoq: indõ diligendo a ciu¬
uando in imicos &iã ad amorẽ dĩ pi&atis officiis ꝓuocando

Expanded text:
tum ejus consecrata: quia eidem secum tanto tempore demoranti manifeste demonstravit quanta pietate, humilitate et munditia, virtutes angelicae suo Creatori gaudeant obedire. Quae sunt perfectum in omnibus tabernaculum ejus, qui nunquam in eis, ex quo conditi sunt, manere atque inhabitare cessavit. Quorum etiam nobis in resurrectione similitudo vitae, et communis ante Dominum conversatio promittitur: quicunque modo relictis hujus mundi contagiis, eorum in terris vitam imitari studemus, videlicet in laudando ac diligendo Dominum, et proximum quoque in Deo diligendo ac juvando, inimicos etiam ad amorem Dei pietatis officiis provocando,
Abbreviated transcription (Latin):
ueste neutat᷑ sius a fuerit puplicet᷑ Meretrixau
mere trices ꝑtinere. ꝑ deficientiã quẽ ad modum
testam̃ toita cauit. abhere demeo dariuolo amio
meo &uasa argenti q̃ elegerit. Quostio ẽ q̃ dȩbe
eligere. Collectuus statꝰ quẽ cũ scripto colligimꝰ adid

Expanded text:
veste ne utatur: si usa fuerit, publicetur. Meretrix veste ne utatur: si usa fuerit, publicetur. Meretrix meretrices pertinere. Per deficientiam quem ad modum? ‘Testamento ita cavit: ab herede meo dari volo amico meo decem vasa argenti, quae elegerit: quaestio est, quis debeat eligere’. Collectivus status qui est? cum ex scripto colligimus ad id
Abbreviated transcription (Latin):
capite plectat᷑ peregrinꝰ murũ ascendit. hostespulsiũ
modũ solauolunta te c̃tendit : Dec edens testum̃ to ca
u& ut uxor suudecẽmilia acciperet .si aluinuberet
post annũ peperit . ꝑepecunt ab ea heredes de cẽmilia
aut cũ unares duplex ẽ. & ei: sibi singulas partes ad¬
uersariiundicant. quare hunc modũ ñ recipimus
indiscretũ quẽ ammodũ fit ut meritrices si ancillos
habuerint puplicȩ sint. Merecrices habent ancl¬
las q̃ stio ẽ q̃ debeant puplicari meretrices anancllȩ
earũ anutruq ꝑ omonimiãquẽ ã modũ ut lega¬
uit testum̃ toamico suo discũ. Heres offert uas uitreũ
illepetitargenteũ : ꝑ distincaionẽ quẽ ã modũ utqui
duos amicos habeat alterũ nomin elesiũ. alterum
milesiũ testum̃to itucaũ ut amicͥ ms heres estomi¬
lesi contendunt debereditate lesius & milesius
ꝑhabendatiã quẽ ammodũ : ut meretrix aurat

Expanded text:
capite plectatur peregrinus muros ascendit, hostes propulscapite plectatur peregrinus muros ascendit, hostes propulsmodum sola voluntate contendit? ‘Decedens cavit testamento, ut uxor sua decem milia acciperet, si alii non nuberet: post annum peperit, repetunt ab ea heredes decem milia;aut cum una lex duplex est et eius sibi singulas partes adversarii vindicant. indiscretum quem ad modum fit? ut: ‘meretrices si ancillas habuerint, publicae sint: meretrices habent ancillas; quaestio est, quae debeant publicari, meretrices an ancillae earum an utraeque’. Per homonymian quem ad modum? ut: ‘legavit testamento amico suo discum; heres offert vas vitreum, ille petit argenteum’. Per distinctionem quem ad modum? ut: ‘quidam duos amicos habebat, alterum nomine Laesium, alterum Milesium; testamento ita cavit: amicus meus heres esto milesi: contendunt de hereditate Laesius et Milesius’. Per abundantiam quem ad modum? ut: ‘meretrix aurata
Abbreviated transcription (Latin):
se: alo coquẽ ad modũ p̃s cribim cũ aduersariũ dici¬
malibia gereposse nibi ubi intenderit causã ut
si dicamꝰ ñ romȩ sed in ꝓuincia eũ agere debere ñ
Apud p̃torẽ sed apud consulẽ Amodoñ p̃scribimus
sicut apud marcom annũ habemꝰ p̃scribimꝰ. Sed hoc
idemaccipim modũ qđ & rem. Quid int̃ ẽ int̃ p̃scrip¬
tionẽ & dãnationẽ qđ p̃scriptio excludit actionẽ
trans latio aũt differt
Trans latio qt̃ modis fit : principalib: .iI. perqualita¬
tẽ ut supͣ. & ꝑ quantitatẽ ut sidicam ñ potẽ aduersus
finitioneiuris. ratiocinatione scripu & uoluptatis
Statꝰ qt̃ mođ fiunt : ii. cũ aut prima pars scriptonitit᷑ secu¬
da uoluntate aut cũ utraq: pars omissoseripto solauo¬
luntate contendit Cũ primapars ꝑs criptonitit᷑. secũ¬
da uoluntate quẽ ad modũ ait ꝑegrinꝰ simurũ soenderit

Expanded text:
se. A loco quem ad modum praescribimus? cum adversarium dicise. A loco quem ad modum praescribimus? cum adversarium dicimus alibi agere posse, non ibi, ubi intenderit causam: ut si dicamus, non Romae, sed in provincia eum agere debere, non aput praetorem, sed aput consulem. A modo non praescribimus, sicut aput Marcomannum habemus? praescribimus, sed hoc idem accipimus, modum, quod et rem. Quid interest inter praescriptionem et translationem? quod praescriptio excludit actionem, translatio autem differt. Translatio quot modis fit? principalibus duobus: per qualitatem, ut supra, et per quantitatem, ut si dicamus: ‘non potest anfitiatione, definitione, iuris ratiocinatione. Scripti et voluntatis status quot modis fit? duobus, cum aut prima pars scripto nititur, secunda voluntate: aut cum utraque pars omisso scripto sola voluntate contendit. Cum prima pars scripto nititur, secunda voluntate, quem ad modum? ut: ‘peregrinus si muros ascenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
fortẽ Are quomͦ p̃scribimꝰ : ut filius aduersus patrẽ
nisi acto nisidem̃tiȩ filius uult acusareparẽ af¬
fectatiae dominationis. ille p̃soribit
A tẽporequẽ ammodũ p̃s cribimꝰ: duplici
modo si aut eũ agerepotuis sedicamꝰ
nunca gereñ posse aut sinunc ñ possec̃tendam. postea
uero possedicam: olimpotiusse. sed nunc ñ posse quẽ
ammodũ ut pipullus negat cũ tutore postacceptã
tutelã nis i intraquinquenniũ : pupillus accepta
tutela nom̃ militiȩ dedit: post quinquenniũ dimis¬
sus uult agere cũ tutore illep̃scribit. tutor dic̃
olimillũ agerepotuisse. sed nunc ñ posse: quẽ ammo¬
dũ p̃scribim cũ aduersario posteagereposse nunc
ueroñ possec̃tendimꝰ pupillus negat cũ tutore. nisi
post acceptũ tucelã : Pupillus amat mere tricem
pecie decutore . ut eã sibi redimat. Non redim̃ tem
acus at malȩ gestecutelȩ. Ille p̃s cribit. Hic enĩ tuto
dic̃ eũ nondũ accepis setutelã. & ideo ñ dũ agerepos¬

Expanded text:
imus? ut: ‘filiis adversus patrem ne sit adio nisi dementiae: filius vult accusare patrem adfectatae dominationis, ille praescribit’. A tempore quem ad modum praescribimus? duplici modo, si aut olim eum agere potuisse dicamus, nunc agere non posse; aut si nunc non posse contendamus, postea vero posse dicamus. Olim potuisse, sed nunc non posse, quem ad modum? ut: ‘pupillus ne agat cum tutore post acceptam tutelam nisi intra quinquennium: pupillus accepta tutela nomen militiae dedit, post quinquennium dimissus vult agere cum tutore; ille praescribit’. Tutor enim dicit olim illum agere potuisse, sed nunc non posse. Quem ad modum praescribimus, cum adversarium postea agere posse, nunc vero non posse contendimus? ‘Pupillus ne agat cum tutore nisi post acceptam tutelam: pupillus amat meretricem, petit de tutore ut eam sibi redimat; non redimentem accusat male gestae tutelae; ille praescribit’. Hic enim tutor dicit eum nondum accepisse tutelam et ideo nondum agere pos
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ab dicatio ẽ cũ p̃miipecitio ẽ . Da exemplũ quẽ
ad modũ tribunia ppellant᷑ seruus meritrice
dominã amat uult illũ crucifigere apellat cribunos
dein iusto supplicio quid abdicatio : amicos ñ habet
& abdicat᷑ Cũ p̃miipetitio ẽ quẽ ammodũ fit : Virf
petut̃ pecit p̃miũ Rusticus fortit̃fecit pecit p̃mis
nomine oues immolent. Quantits numeri quã t̃aa
speciẽ eẽ diximꝰ negotialis extranũ eis criptũ quẽ ã modũ
fit : cũ quantas sin eulla comparatione tractt᷑ da
exẽplũ Trrannicida p̃miũ petat duos trrannor

Expanded text:
etitio est. Da exemplum, quem ad modum tribuni appellantur. ‘Servus meretricem dominam amat; vult illum cruci figere; appellat tribunos de iniusto supplicio’. Quid abdicato? Amicos non habet et abdicatur. Cum praemii petitio est, quem ad modum fit? ut: ‘Vir fortis petat praemium: rusticus fortiter fecit, petit praemii nomine ne oves immolentur’. Quantitas numeri, quam tertiam speciem esse diximus negotialis extra scriptum, quem ad modum fit? cum quantitas sine ulla conparatione tractatur. Da exemplum. ‘Tyrannicida praemium petat: duos tyrannos
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ ad poenã A consequentique ã modũ : Adulteros
dep̃iiensos lceat o ccidere excȩcare : In ad ulterio
dep̃honsus cũ excȩcatꝰ eẽt & ꝑductꝰ eẽt postea a pa¬
rasi tosuo in adulterio : maritus cũ eos inuenissec
para sitũ excȩcauit. parasitus repetit de eo tadionẽ
dic̃ consequens eẽ ut ei : oculi eruerent᷑ qͦ ministro
adulteriũ ẽ cõmissũ :A c̃trarioquẽa mn modũ : De¬
sertor capite plecat᷑ : quidã forat̃ fec̃ uult pece¬
rep̃miũ & contradicit᷑: A mai& eadminque ad
modũ : exulẽ intra fines dep̃hensũ uerberauit
& accusat᷑ qđ contraleges secerit : Aminore ad ma¬
ius quẽ ad modũfit : Qui c̃militonẽ in aciȩ ꝓtra¬
xerit peta t p̃miũ : Imperatorẽ ꝓtex̃ uult̃ pete¬
rep̃miu & contradicit᷑ : De finitio legalis quem
ammodũ fit : cũ pecitio exlege descendens. uer

Expanded text:
titur ad poenam’. A consequenti quem ad modum? ‘Adulteros deprehensos liceat excaecare: in adulterio deprehensus cum excaecatus esset et perductus esset postea a parasito suo in adulterium, maritus, cum eos invenisset, parasitum excaecavit; parasitus de eo repetit talionem;dicit consequens esse ut eius oculi eruerentur, quo ministro adulterium est commissum. A contrario quem ad modum? ‘Desertor capite plectatur: quidam fortiter fecit, vult petere praemium, et contra dicitur’. A maiore ad minus quem ad modum? ‘Exulem inet accusatur quod contra leges fecerit’. A minore ad maius quem ad modum fit? ‘Qui commilitonem in acie protexerit, petat praemium: imperatorem protexit, vult petere praemium, et contra dicitur’. Definitio legalis quem ad modum fi
Abbreviated transcription (Latin):
&ait quantiemis &. Eo absente ille duplouendit
p̃tio Reuerso offert ei simplã pecuniã Ille exigit
duplã Ius in posterũ quẽ ad modũ fit : Cũ ex p̃senti
iudicio ius constituit᷑ qđ postea sit obseruandũ. Da
exemplũ Orba pximonubat Esi eã noluenit ĩ matri¬
nib: sit obnoxius ꝓximꝰ. Demodo poene cũ q̃ric̃ quẽ
ad modũ in uenimꝰ : qui causas mortis p̃stiterit capi¬
ducẽ rapuit ille p̃cipitio obiit. pecit᷑ ad poenã & offert
a . mił. hic enĩ q̃rit᷑ quapoena afficidebeat
ituli controuersiarũ qͥΚΑ TΩIΛΗ¬

Expanded text:
ait quanti emisset. Eo absente ille duplo vendidit pretio, reverso offert ei simplam pecuniam; ille exigit duplam’. Ius in posterum quem ad modum fit? cum ex praesenti iudicio ius constituitur, quod postea sit observandum. Da exemplum. ‘Orba proximo nubat, vel, si eam noluerit in matrinibus sit obnoxius proximus. De modo poenae cum quaeritur, quem ad modum invenimus? ‘Qui causas mortis praestiterit, capiducem, rapuit; ille praecipitio obiit; petitur ad poenam et offert decem milia’. Hic enim quaeritur qua poena adfici debeat. Tituli controversiarum, q
Abbreviated transcription (Latin):
qt̃ mođ fit IIͦI. cũ diuinatio ẽ cũ qͣ¬
litictũ cõparatio ẽ cũ quantitatũ cũ duarũ qualitatũ
q̃ẽ diuinatio cũ deidoneo accusatore questioẽ iđ cũ
duo ł plures accusatonẽ sibi uidicant. Da exẽplũ qui
accusared em̃tiȩ uxorimale tractationis hic enĩq̃¬
rit᷑ quis magis accus aredebeat Qualitatũ cõpara¬

Expanded text:
divinatio est, cum qualitatum conparatio est, cum quantitatum, cum duarum qualitatum. Quae est divinatio? cum de idoneo accusatore quaestio est, id est cum duo vel plures accusationem sibi vindicant. Da exemplum. ‘Qui accusare dementiae, uxor malae tractationis’. Hic enim quaeritur, quis magis accusare debeat. Qualitatum conpara
Abbreviated transcription (Latin):
obsidionereppulit alt̃ ostiũ ciuitatẽ cȩp̃. c̃tondunt
dep̃mio Hic enĩ res gestȩ eorũ cõparant᷑ Numeri
que ã modũ c̃p̃arant᷑ : Vt in iudiciovii iudicesse
tres iudices capitedã nandũ iudicauer̃ duo exilio
iudicũ qͥ capitedã nauer̃ anquattuo qͥ ñ capite
danar̃. Duarũ qualitatũ cõparatioq̃ ẽ : cũ ꝑsonesi

Expanded text:
nt de praemio’. Hic enim res gestae eorum conparantur. Numeri quem ad modum conparantur? ut: ‘in iudicio septem iudices setres iudices capite damnandum iudicaverunt, duo exilio,iudicum, qui capite damnarunt, an quattuor, qui non capite damnarunt’. Duarum qualitatum conparatio quae est? cu
Abbreviated transcription (Latin):
tueo qđ alt̃ insenatusua seset. alt̃ ad populũ
Legales statꝰ qt̃s secundũ ermagoã .iiii. Scriptũ
& uoluntas. leges contrariȩ. ambiguitas
colleccio accidit adhos & tranlatio
q̃ tantũ legalise & definitio qua

Expanded text:
uod alter in senatu suaserit, alter ad populum. Legales status quot sunt? secundum Hermagoran quattuor: scriptum et voluntas, leges contrariae, ambiguitas, collectio. Accedit ad hos et translatio, quae tantum legalis est, et definitio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ agenda p̃cipient᷑ ł moneantur. Itẽ mensa taberna¬
culi quattuor hab& pedes q̃ uerba cȩlestis oraculi ł histo¬
rico intellectu ł allegorico ł tropologico idẽ mortali ł cer¬
te a nagogicosolent accipi. Historianamq: ẽ cũres aliqua
quomodo sec̃dulittera factasi uedicta sit planoser monere fert̃
quomodo populus isrłexegypto saluatus tabernaculũ dño
fecisse in deserto narratur: Allegoria est cũ uerb̵misticis
significat passione xp̃i a dȩ moniaca dominatione libera¬
itã. Tro pologca id est morał intellectus ad institutionẽ
& correptione morũ siuc aꝑtis soufituratis ꝓlata sermo
figuratis uero ut salomonait: Omni tempore sint uesti¬
ñtã candida. & oleũdecapitetuonon defici& qđĩ ostapit

Expanded text:
quae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaquae agenda praecipiantur vel moneantur. Item mensa tabernaculi quatuor habet pedes, quia verba coelestis oraculi, vel historico intellectu, vel allegorico, vel tropologico, id est morali, vel certe anagogico solent accipi. Historia namque est, cum res aliqua quomodo secundum litteram facta sive dicta sit, plano sermone refertur: quomodo populus Israel ex Aegypto salvatus tabernaculum Domino fecisse in deserto narratur. Allegoria est, cum verbis sive rsignificat, passione Christi a daemoniaca dominatione liberatam. Tropologica id est moralis locutio ad institutionem et correctionem morum, sive apertis seu figuratis prolata sermonFiguratis vero, ut Salomon ait: Omni tempore sint vestimenta tua candida: et oleum de capite tuo non deficiet . Quod est ap
Abbreviated transcription (Latin):
irł ad hanccoro nã ꝑtin& canticuiullud nouũ qđ a urginestan¬
tũ corã agnocantassereferunt᷑ qͥ emptisunt ex hominib. primi¬
tiȩdo iagno ad hanc qđ idẽ secunt᷑ agnũ quocũq abierit. ł cer¬
te corona aurea labiomens ȩ dñi ponitur cũ in uerbs acrȩ
scripturȩ discimus egredientes ecarne animas ad a&erna
incelis p̃miaeẽ recipiendas & suꝑillã tera aureola suꝑ ad dit̃
corona cũ in eade scriptura reperitur qđ a eis sublimior
infine scłigloria incorpore quoq in mortaliũ receptione¬
seru&ur . Quattuor quoq cirtulos aureos p̃parab̵ & pones
eos inquattuor angulis eiusdẽ mense ꝑsingulos pedes
Haecut supra dearta ex posuimꝰ ⁊ hic accipienda sunt. Quattu¬
ornãq circuli aurei iuͦͬ sunt euangeliorũ libri ꝑquorũ fidẽ
ratione om̃s diuinorũ eloquiorũ series distingitur
Inlibris nãq omnib scis intuerio port& que ibi a &ernu
intimentur quȩ facta narrentur q̃ futuru p̃nuntientur

Expanded text:
 Ad hanc coronam pertinet canticum illud novum, quod virgines tantum coram Agno cantasse referuntur, qui empti sunt ex hominibus primitiae Deo et Agno. Ad hanc, quod iidem sequuntur Agnum quocunque abierit . Vel certe corona aurea labio mensae Domini apponitur, cum in verbis sacrae Scripturae dicimus, egredientes e carne animas ad aeterna in coelis praemia esse recipiendas. Et super illam altera aureola superadditur corona, cum in eadem Scriptura repetitur, quod eis sublimior in fine sservetur. Quatuor quoque circulos aureos praeparabis, et pones eos in quatuor angulis ejusdem mensae per singulos pedes. Haec ut supra de arca exposuimus, etiam hic accipienda sunt. Quatuor namque circuli aurei, quatuor sunt Evangeliorum libri, per quorum fidem ratione, omnis divinorum eloquiorum series distinguitur. In libris namque omnibus sanctis intueri oportet, quae ibi aeterna intimentur, quae facta narrentur, quae factura pronuntientur,
Abbreviated transcription (Latin):
ius non potest. Vnde & sese respicere mutuo & inppͥtiatoriũ
uitus habere iubent᷑ qr nimirũ inglorificatione diunȩ uisio¬
psint figurari. quorũ unũ futurã dñi in carnationẽ aliud
futã damat respiciunt semutuo qr ad testatione ueritatis
quãp̃dicant innullo ab inuicẽ discrepant. uertuntuultus in
ꝓpitiatoriũ qr miseri cordiã dñi inquaunicadñis pes est ual

Expanded text:
 propitiatorium vultus habere jubentur: quia nimirum in glorificatione divinae visiouo testamenta figurari, quorum unum futuram Domini incarnationem, aliud factam clamat. Respiciuntque se mutuo, quia in attestatione veritatis quam praedicant, in nullo ab invicem discrepant. Vertunt vultus in propitiatorium, quia et misericordiam Domini in qua unica mundo spes est val
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ scłi sint in sca eccła ꝑmansuri. & aptecabnaculũ in
occidentali plaga consumatur inquasoldiem claudere ecunc¬
tasolent astra occidere ꝓpt̃scilic& ł obitũ unius cuiusq
elecq ł generalẽ totius scłi terminũ. quasie nĩ occiditeis ol
qui ab hac temporaliluce ꝑ tenebrus transitoriȩ mortis
ad gaudialucis &uitȩ trans migrat a&ernȩ. quasi occidit
omniecđe solinoccidente ut ueruis in oriente tenebris
transeuntib oriatur. cũ finita in aduentudñ ĩ uita slĩ
p̃sentis moxuerus scł futuri maneiustis apparebit uo
reprobi in aecernũ pereunt dehacplaga tab̵ naculi in
quodimersus cũ suo exercitu farao & dequo saluatus isrł
adño ad montẽ sinai ubi tab̵ naculũ facer& ascender&
Respicit ergomare plaga occidentalis tab̵ naculicũ s cãecda

Expanded text:
usque ad finem saeculi sint in sancta Ecclesia permansuri. Et apte tabernaculum in usque ad finem saeculi sint in sancta Ecclesia permansuri. Et apte tabernaculum in occidentali plaga consummatur, in qua diem sol claudere, et cuncta solent astra occidere; propter scilicet vel obitum uniuscujusque electi, vel generalem totius saeculi terminum. Quasi enim occidit ei sol, qui ab hac temporali luce per tenebras transitoriae mortis, ad gaudia lucis et vitae transmigrat aeternae. Quasi occidit omni Ecclesiae sol in occidente, ut verius in oriente tenebris transeuntibus oriatur, cum finita in adventu Domini vita saeculi praesentis, mox verum saeculi futuri mane, justis verreprobi in aeternum pereunt; recte de hac plaga tabernaculi in quo demersus cum suo exercitu Pharao, et de quo salvatus Israel a Domino, ad montem Sinai, ubi tabernaculum faceret, ascendit. Respicit ergo mare plaga occidentalis tabernaculi, cum sancta
Abbreviated transcription (Latin):
bilẽ secura qui ecoseruaretur. Hȩcde lateris textuiosephus
Verũ iuxta alligoriȩ sensus occidentalis plaga quȩ utrũq
inseparietẽ recipiens aedificiũ tabnaculi consummat¬
recte adimpletionẽ totius scẽ uniuers alis ecđȩ quaecũ fine
hunis mundi ꝑficitur designat adquã usq fides & operatio
recta utriusq populi ꝑseueratura quasi gemini longitudo¬
parietis ꝑtingit Neq enim credibile ẽ łante tempus drũ¬
cȩ in carnationisumquã defuisse qui exgentib crederent
ł nuncquãuis grauit̃ dãnato obꝑfidiã papulo iud corũ u
ẽẽ aliquos exillis tam quasi paucissimos quunt̃ xp̃ianos ex¬
ultantes cotidie credendo ad salutẽ ꝑueniant. qđ siquis
negare p̃sumpserdtdicamus qđ fegarillatenus potest
quod uidelic& sp̃ituales utriusq testam̃tidatoresatq intp̃tes
qui uixta dñi uerba proferant deches auro suo noua & uetera

Expanded text:
bile secura quiete servaretur. Haec de litterae textu Josephus. bile secura quiete servaretur. Haec de litterae textu Josephus. Verum juxta allegoriae sensus, occidentalis plaga quae utrumque in se parietem recipiens, aedificium tabrecte adimpletionem totius sanctae Ecclesiae, quae in fine hujus mundi perficitur, designat, ad quam usque et operatio recta utriusque populi peparietis pertingit. Neque enim credibile est, vel ante tempus dominicae incarnationis unquam defuisse, qui ex gentibus crederent, vel nunc quamvis graviter damnato ob perfidiam populo Judaeorum, non esse aliquos ex illis, tametsi paucissimos, qui inter Christianos exsulantes, quotidie credendo ad salutem perveniant. Quod si quis negare praesumpserit, dicamus quod negari nullatenus potest, quod videlicet spirituales utriusque Testamenti doctores atque interpretes, qui juxta sermonem Domini proferant de thesauro suo nova et vetera,
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit decab naculo ꝑͣxcubitos habuerit latitudinis scri¬
bit&iã qđ tabulȩ cius m̃sura quattuor digitorũ fuerint ater
faccȩ fuerintipsarũ bases tabularũ quirursus de hocquod
modo ꝓposiuimꝰ capitulo acdeuectibus tabularũ itadicit
Costerioris aut̃ parietis nouẽ cubitos sex tabulȩ faciebant
quibus coniunctȩ sunt aliȩduȩ tabule ex medio cubitosex¬
tȩ quas angulares posuer adinstarmaiorũ tabularũ
ingulȩ uero tabulȩ anulos habebant aureos ꝑexteriores
frontes eminentes uelut quibusdã radicib fixos pordinẽ
adinuicẽ ꝑ circuitũ respicientes & ꝑ eos deaurati uectes
inmisi unoquoq habenti magnitudinẽ cubitorũ .vI. Erant¬
q ad coniunctiones tabularũ intrabatq caput uectis
unius cuiusq inalio uectis capite uelut in eodũ conchi
contenebantur in castrationib factis & in misis ad in¬
uicẽ qđ proptereasic exquisitũ ẽ . ut neq auentis inoue¬
retur. neq alia causa tab̵ naculũ cont̃bar& sed immno¬

Expanded text:
od decim cubitos habuerit latitudinis; scribit etiam, quod tabulae ejus mensura quatuor digitorum fuerint a tertudinis factae fuerint ipsarum bases tabularum. Qui rursus de hoc, quod proposuimus, capitulo ac de vectibus tabularum ita dicit, Posterioris autem parietis novem cubitos sex tabulae faciebant, quibus conjunctae sunt aliae duae tabulae, ex medio cubito factae, quas angulares posuerunt ad instar tabularum majorum. Singulae vero tabulae annulos habebant aureos; per exteriores frontes eminentes, velut quibusdam radicibus confixos per ordinem, ad invicem per circuitum respicientes, eimmissi, unoquoque habente magnitudinem cubitorum quinque, erantque ad conjunctiones tabularum, intrabatque caput vectis uniuscujusque in alio vectis capite, velut in modum cochleae. continebantur, incastrationibus factis et immissis ad invicem; quod propterea sic exquisitum est, ut neque a ventis moveretur, neque alia causa tabernaculum conturbaret, sed immo
Abbreviated transcription (Latin):
sens & amoris conueniant & dicã plebi ista¬
fuebat Noli ꝓhibererentes in sortẽ clecti
sesio ueritatis ad salutem sufficit unius nu
quenimirũ una eadẽq fides spesi caritas. utriq
uocat᷑ de utroq generale p̃ceptũ s aluatoris accipiunt. Euntes
hmundũ uniuersũ p̃dicate cuangeliũ omnicreaturȩ idest
& circũcisioni ⁊ p̃putio ubi& absq ulla difertur differentiu

Expanded text:
fessionis et amoris conveniant. Dicam et plebi Israfessionis et amoris conveniant. Dicam et plebi Israfruebatur, Noli prohibere gentes in sortem electioconfessio veritatis ad salutem sufficit. Unius auquia nimirum una eademque fides, spes, et charitas utriquevocatur, de utroque generale praeceptum Salvatoris accipiunt: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae , id est, et circumcisioni et praeputio. Ubi et absque ul
Abbreviated transcription (Latin):
qnlensadiect & habemus firmiorẽ ꝓph&icũ sermone cui
linefacitis adtendentes. beneaũt singulis tabulis binȩ
lucs subponuntur ut consensus ꝓph&icȩ attestationis
momnib qua e a płi dixere monstreo. łcertebinȩbasessin¬
nis tabulis ꝑduos angulos subiciuntur ut bene suffultis
untio fideiusq ad terminũ uitȩ p̃sentis eis dẽmisticistes¬
añtiueteris constat in serta paginis. beneba ses argenteȩ¬
un facto ꝓpt̃ nitorẽ uidelic& uerbi caelestis. El oquia enĩ
iñ doquia casta. argentũ igne examinatũ terrȩ. In
ltere quoq secundo tab̵ naculi qđ uerbit ad aquilonẽ¬
uuñ tabnaculi quoduergebat ad austrũ antiquãillã
inliẽ designat quae lucẽ scientiae legalis iamdudũ
iipens amoresiu conditoris feruere solebat. por
ns acsrigore infidelitatis usq ad tempus dñicȩ in¬
dendonis corpore non defuiterat. gentiũ multitu¬
efigurat . decuius uocatione pulchre dñs ꝓpio
nde algenti da detuis filiis qui admeȩfidẽ com¬

Expanded text:
hibens adjecit: Et habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes . Bene autem singulis tabulis binae bases supponuntur, ut consensus propheticae attestationis in omnibus quae apostoli dixere, monstretur. Vel certe binae bases singulis tabulis per duos angulos subjiciuntur, ut bene suffultis tio fidei usque ad finem vitae ptamenti Veteris constat inserta esse paginis. Bene autem eaesunt factae, propter nitorem videlicet verbi coelestis. Eloquia enim Domini eloquia casta, argentum igne examinatum terrae. In latere quoque secundo tabernaculi, quod vergit ad aquilonedianum tabernaculi, quod vergebat ad austrum, antiquam illam Dei plebem designat, quae lucem scientiae legalis jamdudum accipiens, amore sui Conditoris fervere solebat. Porrbris ac frigore infidelitatis, usque ad tempus dominicae incarnationis torpere non destiterat, gentium multitudinem figurat, de cujus vocatione pulchre Dominus pesine fide algenti, Da de tuis filiis, qui ad meae fidem con
Abbreviated transcription (Latin):
Genus autem quod ante specialis simum. ẽ deomnibus
spetialis simis et de indiuiduis. solũaũ species de omnib:

Expanded text:
genus autem quod ante specialissimum est, de omnibus specialissimis et de individuis, solum autem species de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
spetiem . ut hominis id quod . ẽ animal. Differentiȩ uͦ
plurime ut rationale mortalementis et discipline ꝑ¬
ceptibilem quibus ab aliis differt: Et genus quidem
consimileẽ materiȩ formȩ uero differentia: Cuma ũt
sint & alia communia et propria generis et differen¬
tiȩ nunc ista sufficiant.
pluribus quẽ ad modum dictũ ẽ p̃dicari. Sumatur autẽ¬
& species ut species et non toneũ tgenꝰ si fueritidem speci

Expanded text:
 speciem ut hominis id quod est animal, differentiae vero plurimae ut rationale, mortale, mentis et disciplinae perceptibile quibus ab aliis differt. Et genus quidem consimile est materiae, formae vero differentia. - Cum autem sint et alia communia et propria generis et differentiae, nunc ista sufficiant. pluribus quemadmodum dictum est praedicari; sumatur autem species ut species et non etiam ut genus, si fuerit idem speci
Abbreviated transcription (Latin):
qod multa nomina unã remsignificant .neque
ulla differentia nominũ redditurratio ut ensis
multis eque nominibus res singulas tenent
uerumin his habet rationem diuersitas nominũ
uelut ẽ homomortalis terrenus. homo ab
humanitate mortalis a necessita temortis terre¬
nus aterra in quacuncta gignuntur cdlaretigit᷑
in his ominumoriginem quȩriin superiorib rerũ
quã obremhis omissis aris toteles superiorum
malluit mouere tractatum : Ergo ad omonima
redeamus. Quaediuidunturin partes duas aut
epuĩ fortuitu fiunt: aut hominũ uolunta tenas cunt᷑
Fortuitufunt: cum quoda casusimile quis alteri
accipit nomenuo lunta te cũ similitudo nominis exin¬
sermo declaret si militudo proparte. ab uno adunũ:
similitudo ẽ. ut homopictus et uerusola insimilitu¬
dinccopulatur: Proparte ẽ. quod cata analogian
greciuocant. ut quo pactx principiũ animalis cordici¬
musita principiumaquȩ fontem dicamus. proparte¬

Expanded text:
 multa nomina unam rem significant, neque ulla de differentia nominum redditur ratio, ut 'ensimultis aeque nominibus res singulas tenent. Verum in his habet rationem diuersitas nominum, uelut est 'homo mortalis terrenus': 'homo' ab humanitate, 'mortalis' a necessitate mortis, 'terrenus' a terra in qua cuncta gignuntur. Cap. 16. Claret igitur in his nominum originem quaeri in superioribus rerum; quamobrem his omissis Aristoteles superiorum maluit mouere tractatum. Cap. 17. Ergo ad omonyma redeamus quae diuiduntur in partes duas: aut enim fortuitu fiunt aut hominum uoluntate nascuntur. Fortuitu fiunt cum, quodam casu, simile quis alteri accipit nomen; uoluntate, cum similitudo nominis ex insermo declarat: Similitudo, pro parte, ab uno, ad unum. Similitudo est ut 'homo pictus' et 'uerus'; sola enim similitudine copulatur. Pro parte est quod katav ainalogivan Graeci uocant ut, quo pacto 'principium animalis' cor dicimus, ita 'principium aquae' fontem dicimus: pro parte
Abbreviated transcription (Latin):
sequutus idioma masculino genere posuit. Ouoschet ti
aureos ductiles facies non duocheru pͥhin aurea &pnlia¬
quođ scriptorũ incuria ineius trans latione c̃ẽ corrigtuit
ꝓcherubimañtiquorũ more scriber&ur cherubin. iũq̃to¬
facere iubetur ł in ipsa eorũ specie uidisseseꝓph&atesta
geli & quasi leui uolatii ubiq discurrere possefignetur¬

Expanded text:
s Haebraeum secutus idioma, masculino genere posuit. Duos cherubim aureos et productiles facies, non duo cherubin aurea quod scriptorum incuria credo in ejus translatione esse corruptum, ut pro Cherubim antiquorum more scriberetur Cherubin. Interprfacere jubetur, vel in ipsa eorum specie vidisse se propheta angeli, et quasi levi volatu ubique discurrere posse signentur
Abbreviated transcription (Latin):
indubitant̃ ꝓmittit᷑. Expandunt ergo alas cherubim dpi
q̃đ nbent statũ ꝑ p&uefelicitatis eius gratiȩ deputant a quo
nbmali uellepossent acceptunt. Ouo sunt aut̃ ꝓpt̃ signifi¬
crda oci&itẽ angeliç pacis quiaminus q̃ int̃duos haberi ca

Expanded text:
indubitanter promittitur. Expandunt ergo alas Cherubim, et quem habent statum perpetuae felicitatis, ejus gratiae deputant, a quo ut nihil mali velle posse acceperunt. Duo sunt autem propter significandam societatem angelicae pacis; quia minus quam inter duos haberi c
Abbreviated transcription (Latin):
Κ Ncendensq mor ses in monte di at senioribus. Expettate
quia & dehocdicit esaias &erit in nouissimis dieh
pracparatus monsdomus dñi inuertiemnitiu
ł tnossidoctores nr̃os ad altitudinẽ diuine contemplationis seqͥ
non possumus curem solliati nealiquanos tẽptatio auicin a mon¬
tis dđi r&rahat sed iuxta modulũ nr̃m uirtutũ operibus insistam
in herentes stabili corde sa cram̃tis nri redẽptoris quibus imbuti
sumus & gratia sp̃s eius quasignatisumꝰ intemeratũ in nob conser¬
uare curantes et siquanos aduersi tatũ questiopulsauerit mox
nũ sp̃s sc̃ ꝓtegere amalis omnibus a diberare consueuit. Neclu¬
bitandũ qui si inceptis ꝑsistemus ꝑmontẽ fortitudinis in firmi¬
tas atq humilita snra confirmata exaltetur . & cunctis hosti¬
Cũq a scendiss& morses operuit nub̵ montẽ. sicut mons in quo legẽ
accepitmorses altitudinẽ ꝑfectionis quȩ in eadẽ legeerat con¬

Expanded text:
n montem Dei, senioribus ait: Exspectate quia et de hoc dicit Esaias, Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . Et nos si doctores nostros ad altitudinem divinae contemplationis sequi non possumus, curemus solliciti, ne aliqua nos tentatio a vicinia montis Dei retrahat; sed juxta modulum nostrum virtutum operibus insistamus, inhaerentes stabili corde sacramentis nostri Redemptoris, quibus imbuti sumus; et gratiam Spiritus ejus, qua signati sumus, intemeratam in nos nobis conservare curantes. Et si qua nos adversitatum quaestio pulsaverit, mox  donum sancti Spiritus protegere a malis omnibus, ac liberare consuevit. Nec dubitandum quia si in coeptis persistimus, per montem fortitudinis infirmitas atque humilitas nostra confirmata exaltetur, et cunctis hostiCumque ascendisset Moyses, operuit nubes montem. Sicut mons in quo legem accepit Moyses, altitudinem perfectionis, quae in eadem lege erat con
Abbreviated transcription (Latin):
rus igitur unitastantũ Nã quod tertio rep&tuns
pluralitatẽ numeri in eo quod ipsesunt Siaduettr
adres numerabiles acnonadipsũ numerũ Ilicentuina
facit numerabilũ rerũ numerosã diuersitatẽ Nun

Expanded text:
numerus; igitur unitas tantum. Nam quod tertio repetiturnumerus; igitur unitas tantum. Nam quod tertio repetiturpluralitatem numeri in eo quod ipsae sunt, si aduertamus ad res numerabiles ac non ad ipsum numerum. Illic enim unitatum facit numerabilium rerum numerosam diuersitatem. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt Nam quod c&erȩforme subiectȩ accidentibus
sunt uthumanitas. non ita accidentia suscipit eoquod ipsa
est sedeo quod materia ei subiecta est. dũ enĩ matheria sub¬
iecta humanitati suscipit quod lib& accidens. ipsa hoc sus¬
cipere uidetur humanitas. forma uero quae est sine mate¬
ria non poterite ẽ subiectũ nec uero in eẽmateriȩ. Neqenĩ
essed forma sedimago. Exhis enimformis quae p̃termate¬
riã sunt istȩ formȩ uenerunt quae sunt imateria & cor¬
pus efficiunt Nã ca&eras quae incorporibus sunt ab utim̃
formas uocantes dũ imagines sint. Ad similantur enim
formis his quaenon sunt inmateria constitutȩ. Nulla igi¬
tur in eodiuersitas. nulla exdiuersitate pluralitas. nulla
exaccidentib multitudo atq id circonecnumerus. ds̃¬
ds̃uero adõnullo disfert. peuel accidentibusue su¬
tialibus differentiis in subiecto positis distent ubilo

Expanded text:
non possunt. Nam quod ceterae formae subiectae accidentibus non possunt. Nam quod ceterae formae subiectae accidentibus sunt ut humanitas, non ita accidentia suscipit eo quod ipsa est, sed eo quod materia ei subiecta est; dum enim materia subiecta humanitati suscipit quodlibet acci- dens, ipsa, hoc suscipere uidetur humanitas. Forma uero quae est sine materia non poterit esse subiectum nec uero inesse materiae, neque enim esset forma sed imago. Ex his enim formis quae praeter materiam sunt, istae formae uenerunt quae sunt in materia et corpus efficiunt. Nam ceteras quae in corporibus sunt abutimur formas uocantes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his quae non sunt in materia constitutae. Nulla igitur in eo diuersitas, nulla ex diuersitate pluralitas, nulla ex accidentibus multitudo atque idcirco nec numerus. Deus uero a deo nullo differt, ne uel accidentibus uel substantialibus differentiis in subiecto positis distent. Vbi u
Abbreviated transcription (Latin):
sed dicit scđm aeris figurã Terra quoqi psa non secundũ attoi¬
OΝΥΛΠNdicit᷑ sed secđm siccitatẽ grauitatẽq quȩ sunt forme.
Nihiligitur secundũ materiã eẽdicit᷑ sed secundũ ꝓpriã formã
sed diuina substantia forma est atq id eo unũ & est id qđ est
seliqua enim non sunt id quod sunt. Vnũ quodq enĩ hab&
essesuũ exhis ex quibus est id est ex partibus suis. & est hoc atq
hoc id est partes suȩ coniunctȩ sed non hoc uel hoc singulariter
utcũ homo terrenus const& exanima corporeq corpus &
anima est non uel corpus u ł anima. in parteigitur non est
id quod est. quod uero non est ex hocatq. hoc sed tantũ est hoc
illud uere est id quod est. & est pulcherrimũ fortissimũq
quia nullonititur. quocirc&uereunũ inquonullus
numerus nullũ in eo aliud p̃terquã in quo est. Neq enim
subiectũ fieri potest. formaenimest. formȩ uero subiectȩ esse

Expanded text:
sed dicitur secundum aeris figuram. Terra quoque ipsa non secundum ἄποιον ὕλην dicitur, sed secundum siccitatem grauitatemque quae sunt formae. Nihil igitur secundum materiam esse dicitur sed secundum propriam formam. Sed diuina substantia sine materia forma est atque ideo unum et est id quod est. Reliqua enim non sunt id quod sunt. Vnum quodque enim habet esse suum ex his ex quibus est, id est ex partibus suis, et est hoc atque hoc, id est partes suae coniunctae, sed non hoc uel hoc singulariter, ut cum homo terrenus constet ex anima corporeque, corpus et anima est, non uel corpus uel anima in partem; igitur non est id quod est. Quod uero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud uere est id quod est; et est pulcherrimum fortissimumque quia nullo nititur. Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum in eo aliud praeterquam id quod est. Neque enim subiectum fieri potest; forma enim est, formae uero subiectae esse
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit aliquando. ne comnino qualeeẽt audie¬
rit ñ oculoꝵ e sed animi qđ cui. reipictura sit nescit
Alterũ genꝰẽ ubires animopater &. nisi sensui.
clauderet᷑ sicutiẽ homo pict̃ intenebris. Nã ubi
oculis apparuerit. nihilanim hominẽ pictũ esse
dubitabit. Tertiũ genẽ in qͦ eciã sensu absc̃ditur.
qđ tam̃sinudaret᷑. nibilo magis animo eminer&
Quod genus ẽ omniũ obscurissimũ. Vt sumperit ma¬
lũ illud punicũ pictũ etiã in tenebris cogeret᷑ agnor¬
cere. Refernunc animũ ad uerba quoꝵs istȩ simili¬
tudines. constitue animo quẽpiã grammaticũ Con¬

Expanded text:
viderit aliquando, nec omnino quale esset audieviderit aliquando, nec omnino quale esset audierit; non oculorum est, sed animi, quod cujusce rei pictura sit, nescit. Alterum genus est, ubi res animo pateret, nisi sensui clauderetur, sicut est homo pictus in tenebris: nam ubi oculis apdubitabit. Tertium genus est, in quo etiam sensui absconditur, quod tamen si nudaretur nihilo magis animo emineret, quod genus est omnium obscurissimum: Ut si inperitus malum illud punicum pictum etiam in tenebris cogeretur agnoscere. Refer nunc animum ad verba, quorum sunt istae similitudines. Constitue animo quempiam grammaticum con
Abbreviated transcription (Latin):
sparsimꝰ q̃ in pedim̃tanas cant᷑ uideamꝰ. Impeditũ
auditorẽ adueritatẽ uidendã in uerbis autob¬
scuritas. aut ãbiguitas. Int̃ abiguũ & obscurum
hoc int̃ ẽ qđ in ambiguoplura se ostendunt qui
quidpotius accipiendũ s it ignorat᷑. In obscuro aut̃
nihi laut parũ qđ ostendat᷑ appar& sed ubi pa rũ
qđ appar & obscurũã ãbiguosimile ueluti siquo
ingrediens it̃ excipiat᷑ aliquobiuio ł triuio ud
etiã ut itadicã multiuio loco. ubi densita te nehi¬
lȩ nihiluiarũ qđ ẽ eluceat ergo apgendo pͥuid
scuritate terret᷑. at ubi aliquantulũ raresce¬
renebulȩ ceporint. uidet᷑ aliquid qđ utrudia si
ambiguosimile. Diluscente aut̃ cȩlo quantũ o culis sa¬
tis sit iã om̃iũ uiarũ deductio claraẽ. sed quasit ꝑgen¬
dũ ñ obscuritate sed ambiguitate dubitat᷑. Itẽ sob
scurorũ generatria. Vnuẽ quod sensui patet. animo
clausũ ẽ . tanꝗ siquis malũ punicũ pictũ uideat qͥneq

Expanded text:
sparsimus, quae inpedimenta nascantur, videamus. Inpedit enim auditorem ad veritatem videndam in verbis aut obscuritas aut ambiguitas. Inter ambiguum et obscurum hoc interest, quod in ambiguo plura se ostendunt, quorum quid potius accipiendum sit ignoratur, in obscuro autem nihil aut parum quod adtendatur apparet. Sed ubi parum est quod apparet, obscurum est ambiguo simile: veluti si quis ingrediens iter excipiatur aliquo bivio vel trivio vel etiam ut ita dicam multivio loco ibique densitate nebulae nihil viarum quod est eluceat. Ergo a pergendo prius obscuritate terretur; at ubi aliquantum rarescere nebulae coeperint, videtur aliquid, quod utrum via sit obscurum ambiguo simile. Dilucescente coelo quantum oculis satis sit, jam omnium viarum deductio clara est; sed qua sit pergendum, non obscuritate, sed ambiguitate dubitatur. Item sunt obscurorum genera tria: unum est quod sensui patet, animo clausum est; tanquam si quis malum punicum pictum videat, qui neque
Abbreviated transcription (Latin):
maxime ꝑtin&. Quãuis enĩ nec disputationẽ decat
ineptã nec eloquentiã oportet eẽ mendacẽ aamen
& in illa sepe atq ad eo penesẽꝑ audiendi delicus do¬
cendicupido c̃temnit. & in hac peritior multitu¬
do qđ ornate dicit᷑ etiã ueredici arbitrat᷑ Ergocũ
lore asꝑgendũ &orator ẽ si ueritatẽ ꝑsuadere
uult dia lecticis quasineruis atq: ossib: eeroboran¬
dũ q̃ĩpsa natura incorporib: nris nec infirmitat
uiriũ subtrahere potuit. nec oculoꝵ offensioni pate

Expanded text:
enim nec disputationem deceat ineptam nec eloquentiam oporteat esse mendacem, tamen et in illa saepe atque adeo pene semper audiendi delicias discendi cupido contemnit et in hac inperitior multitudo quod ornate dicitur etiam vere dici arbitratur. Ergo cum lore aspergendum et oratorem, si veritatem persuadere vult, dialecticis quas nervis atque ossibus esse roborandum, quae ipsa natura in corporibus nostris nec firmitati virium subtrahere potuit nec oculorum offensione pate
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ significataẽ decoreuerbi significantsoperit᷑ in
hoc aut̃ sensũ animũq: utriusq de formie cisossindro
ue lutinonaria meretrix. sed alit̃ tam̃ uidet᷑ eo cubu
quo anteiudicẽ stareas sol&. alit̃ eo qͦ in luxorior
cubiculoiacet Cũigit᷑ tantãuĩ tãq multiplicẽ appi¬
reat eẽ uerboꝵ quã breuit̃ ꝓtẽpore sũ matĩq ata¬

Expanded text:
re verbi significantis operitur, in hoc autem sensum animumque utriusque deformitas feriret: veluti non alia 'meretrix', sed aliter tamen videtur eo cultu, quo ante iudicem stare adsolet, aliter eo quo in luxuriosi cubiculo iaceret. Cum igitur tantam vim tamque multiplicem appareat esse verborum, quam breviter pro tempore summatimque at
Abbreviated transcription (Latin):
cies propriaaccidens. Decem erunt om̃s quarũ quat¬
cipari. homine enim aequaliterparticipant particula¬
res homines & rationali differentia. Commun e uero ẽ
& semꝑ eẽ ad eẽ his quae participant semꝑ enim socrates
rationalis. & semꝑ socrates homo.
Pro prium autẽ differentiae quid ẽ ẽ in eo qđ qualesit
p̃dicari spetiei uero in eo quod quid . ẽ. Nam et si homo
uelut qualitas accipiatur. non sic simpliater erit qualitas
sed scđmid quod generi aduenientes differentiȩ eam
constituer : Anplius: Differentia prima ẽ ab ea specie
quae ẽ scđmipsam simul enim ablatũ rationale inter¬
imit hominem. homo uero intemptus. non aufertratio¬
naletum sit ds̃: Amplius differentia quidẽ conponit̃.
cumalia differentia. Rationaleenim et mortale con¬
positum ẽ in substantia hominis. Species uero spetie in c̃¬
pomitur ut gignat aliquã aliam speciem : quidã enim

Expanded text:
em proprii ad accidens, decem erunt omnes; quarum quatem proprii ad accidens, decem erunt omnes; quarum quatcipari; homine enim aequaliter participant particulares homines et rationali differentia. Commune vero est et semper adesse his quae participant; semper enim Socrates rationalis et semper Socrates homo. Proprium autem differentiae quidem est in eo quod quale sit praedicari, speciei uero in eo quod quid est : nam et si homo uelut qualitas accipiatur, non sim- pliciter erit qualitas, sed secundum id quod generi aduenientes differentiae eam constituerunt. amplius differenquae est secundum ipsam; simul enim ablatura rationale interimit homi- nem, homo uero interemptus non aufert rationale, cum sit deus. amplius differentia quidem componitur cum alia differentia — rationale enim et mortale compositum est in substantia hominis —, species uero speciei non componitur, ut gignat aliam aliquam speciem; qui- dam enim
Abbreviated transcription (Latin):
abus. quartis uero tribus. quintis uero quattuordecẽ
omnes fiunt : Quattuor tresduȩuna: Genus enim
differt differentia et speciei et ꝓprio & acidenti
Quattuor igitur s̃ om̃s differentiȩ. Differentia uero
quod differt̃ generedictum ẽ quando quod differret
genus ab ea dicebatur: Relinquitur igitur quod diffe¬
rat specie proprio & accidente dicere & fient tres:
rursus speties. quod quidem differt a differentia diciũ ẽ
quando quod differte spetiese differentia dicebatur:
quo autem differt speties generedictum . ẽ. quando
quarido quod differt genus speciedicebantur: Reliquũ
ẽigitur ut differat propriũ ab accidentedicatur : Duȩ igit᷑
& iamistes differentiȩ pro prium quod differat aco¬
dentere linquitur nam quo specie & differentia &
genere differt p̃dictum ẽ in illorũ ad ipsũ differentia
Quat tuor igitur sũptis generis ad alia differentiis:
Tribus uero differenties duab: aũspecies unius autẽ spe¬

Expanded text:
abus, quartis vero tribus, quintis vero quattuor, decem omnes fiunt quattuor, tres, duae, una. Genus enim differt differentia et specie et proprio et accidenti; quattuor igitur sunt omnes differentiae. Differentia vero qua differt genere dictum est quando quo differret genus ab ea dicebatur; relinquitur igitur quo differat specie et proprio et accidente dicere, et fiunt tres. Rursus species quo quidem differat a differentia dictum est quando quo differret specie differentia dicebatur, quo autem differt species genere dictum est quando quando quo differret genus specie dicebatur; reliquum est igitur ut quo differat proprio et accidente dicatur; duae igitur etiam istae sunt differentiae. Proprium autem quo differat accidente relinquitur, nam quo specie et differentia et genere differt praedictum est in illorum ad ipsum differentia. Quattuor igitur sumptis generis ad alia differentiis, tribus vero differentiae, duabus autem speciei, una aut
Abbreviated transcription (Latin):
dus ergo tũ maxꝰ debet p̃ceptor esse. ut remedia alioꝗn q̃ nã¬
sũt aspera molli manu leniant᷑. Laudare aliqua ferre q̃¬
dã mutare & reddita cur idfiat ratiõe illuminare inter¬
materias quas & imitet puer & inter̃i tãꝙ suas amet: At sigi
tã negligẽs eistił fuerit. ut emẽdationẽ nõ recipiat: expertus
sũ prodesse: quotiẽs eandẽ materiã ruxsus ame retastatã scri¬
bere de integro uberẽ. Posse .ti. eũ adhuc melius quatonus
nullo magis studia ꝗͣ spe gaudẽt Alit̾ autẽ alia eras emẽdãda
est. & pro modo uiriũ exigẽdũ & corrigẽdũ opꝰ. Solebã ego
dicere pueris aliꝗ sausis licẽtius aut letius Laudare illus me
adhuc uẽturũ tp̃us. quo idẽ nõ ꝑmitter̃e. ita & ingenio
gaudebãt. & iudicio nõ fallebant᷑ Sed ut eo reuertar unđ
sũ digressus narrationes stillo cõponi ꝗͣta max̃ possit adhibs¬

Expanded text:
dus ergo tum maxime debet esse praeceptor, ut remedia, quadus ergo tum maxime debet esse praeceptor, ut remedia, quasunt aspera, molli manu leniantur; laudare aliqua, ferre quaedam, mutare etiam, reddita cur id fiat ratione, illuminare intermaterias, quas et imitetur puer et interim tanquam suas amet. at si t emendationem non recipiat; expertus sum prodesse, quotiens eandem materiam rursus a me tractatam scribere de integro iuberem; posse enim adhuc eum melius, quatenus ullo magis studia quam spe gaudent. aliter autem alia aetas emendanda est, et pro modo virium et exigendum et corrigendum opus. solebam ego dicere pueris aliquid ausis licentius aut laetius, laudare illud me adhuc, venturum tempus, quo idem non permitterem; ita et ingenio gaudebant et iudicio non fallebantur. sed ut eo revertar, unde sum digressus: narrationes stilo componi quanta maxima possit adhib
Abbreviated transcription (Latin):
in adoloscenit fecũditas. qua ꝑꝑ & ĩpͥmis ciuitãdus & ĩ pue¬
ris p̃cipue magister aridus no minus ꝗͣ tenepis ad huc plaris
siccũ & sine hũmor ullo solũ inde fuit humiles statĩ &ue¬
lut trãm spectãtes ꝗ nihil supra quotidianũ sermonẽ attollẽ
audeant. maties illis pro sanitate. & iudicii loco ĩ firmitas
est. Et dũ satis putãt uicio caxere: in id ip̃m incidũt uiciũ
ꝙ uirtutib carent. Quare mihi ne maturitas ꝗdẽ ipsatest¬
net nͦ mustã in lacu stat̾ĩ austera sint: sic & anos firent
& uctustatt ꝑficient Ne illud ꝗdẽ qͥ ad moneamꝰ indignũ
C. ingenia pucroꝵ nimia in t̾im emẽdationis seueritate de¬
ficere. Nã & desperãt & dolent: & nouissime oderũt & qđ
max̾ nocet dũ omnia timẽt nihil conãt᷑. qđ ẽe rusticis no¬
tũ est ꝗ frondibus teneris nõ putãt adhibendã esse falcẽ.
ꝗa reformidar̃ ferrũ uidẽt᷑. & nũdũ cicateicẽ pati posse. Iocũ¬

Expanded text:
in adolescente fecunditas. quapropter in primis evitandus et in pueris praecipue magister aridus, non minus quam teneris adhuc plantis siccum et sine humore ullo solum. inde fiunt humiles statim et velut terram spectantes, qui nihil supra cotidianum sermonem attollere audeant. macies illis pro sanitate et iudicii loco infirmitas est, et dum satis putant vitio carere, in id ipsum incidunt vitium, quod virtutibus carent. quare mihi ne maturitas quidem ipsa festinet, nec musta in lacu statim austera sint; sic et annos ferent ficient. ne illud quidem quod admoneamus indignum est, ingenia puerorum nimia interim emendationis severitate deficere; nam et desperant et dolent et novissime oderunt et, quod maxime nocet, dum omnia timent, nihil conantur. quod etiam rusticis notum est, qui frondibus teneris non putant adhibendam esse falcem, quia reformidare ferrum videntur et nondum cicatricem pati posse. iucun