comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶d est gͦ aliud regis babilonis seruũ ẽẽ : qͣm ꝑsua¬
sione. delectatione. atq consensu antiqͦ hosti
subditũ fore. ⁊ incogitando. loqͦndo. atq in
agendo totũ uitiis deditũ. qͣsi libere ab eo pos¬
sideri: Ioachim sine iechonias. qͥ cum matre
ductꝰ in babilonẽ. simł ⁊ thesauro tẽplũ dñi.
doctͥne. ⁊ bonis exemplis ad uerã religionẽ
suscitare debuerant. ipsi uariis uitiis truadati:
morte absorte sunt peccatoꝵ. Hoc enĩ nom̃
ioachim qͥ resuscitans ł qͥ est consurgens int̾¬
in captiuitatẽ asportabant. q illi q̃ inge¬
nii acumine excellebant ł moꝵ honestate
fulgebãt: maloꝵ dep̾uati exemplis. simł cũ
ip̃is in p̃dam cessere diaboli. Sedechias qͥ int̾p̃¬
tat᷑ iustꝰ dm̃. hiuꝰ occłos in reblatha rex babi¬
lonis euulsit. Reblata uertit᷑ in latinũ młta
hec. ideoq significat᷑ eos qͥ in huiꝰ mundi ma¬

Expanded text:
Quid est ergo aliud regis Babylonis servum esse, quam persuaQuid est ergo aliud regis Babylonis servum esse, quam persuasionis delectatione atque consensu antiquo hosti subditum fore, et in cogitando, loquendo atque in agendo, totum vitiis deditum quasi libere ab eo possideri? Joachim sive Jechonias, qui cum matre ductus est in Babylonem simul et thesauro templi Domini, doctrinae et bonis exemplis ad veram religionem suscitare debuerant, ipsi variis judiciis trucidati morte absorpti sunt peccatorum. Hoc enim nomen Joachin, qui resuscitans, vel qui est consurgens intein captivitatem asportabantur, quia illi qui in regni culmine excellebant, vel morum honestate fulgebant, malorum depravati exemplis simul cum ipsis in praedam cessere diaboli. Sedecias, qui interpretatur justus Domini. Hujus oculos in Reblatha rex Babylonis evulsit. Reblatha vertitur in Latinum multa haec, ideoque significabat eos, qui in hujus mundi ma
Abbreviated transcription (Latin):
minuit. atq in huiꝰ scłi torrente ꝓiecit. Ioachar
qui int̾pretat᷑ retentꝰ. significat pͣuos rectores:
qͦs popłs t̾re. carnales uidelicet t̾rene cupidita¬
ti dediti. scd̃m mores suos consentientes uitiis
suis. ꝑsonas eligunt qͦs pharao in reblata iuux̃.
⁊ in egiptũ duxit: cum diabolꝰ ꝑ multitudi¬
nẽ adulatoꝵ eneruans. decipit corda p̾latoꝵ.
Reblata enĩ multitudo int̃precat᷑. sicq in sp̃i¬
talis egipti uinctꝰ cͥatenis peccatoꝵ tenebrosũ
Nam ioachim int̾pretat᷑ uͥ est p̾paratio. ⁊ heli¬
achim dei resurrectio. significant deuiantes
pastores fideliũ qͥ sunt p̃scientia p̃parati. atq
ornati.⁊ potestate subluati. s magis ꝑ hec do¬
dunt᷑ uitiis. Sciendũ aũt qd̾ cũ semel qͥs cui¬
libet se manciparit uitio. ñ uno s multis
dñis obnoxiꝰ erit. unde ioachim qͦm pharao
ante censum sͥ soluere cogit. nẽ nabugo dono¬
sor rex babilonis sͥ tribꝰ annis seruire cõpetit.

Expanded text:
az qui interpretatur retentus, signat malos doctores, quos populus terrae, carnales videlicet, terrenae cupiditati dediti, secundum mores suos consentientes vitiis suis personas eligunt. Quos Pharao in Rebla vinxit et in Aegyptum duxit, cum diabolus per multitudinem adulatorum enervans decipit corda praelatorum; Rebla enim multitudo interpretatur, sicque in spiritualis Aegypti vinctos catenis peccatorum tenebrosam Nam Joachim interpretatur ubi est praeparatio, et Eliachin, Dei resurrectio. Significat deviantes pastores fidelium, qui sunt scientia apparati atque ornati, et potestate sublimati; sed magis per haec doduntur. Sciendum autem, quod cum semel quis cuilibet se manciparit vitio, non uno sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joachim, quem Pharao ante censum sibi dare coegit, nunc Nabuchodonosor, rex Babylonis, sibi tribus annis servire compellit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑ obliuiosꝰ. ꝑ multa enĩ scelera ⁊ sacͥle¬
Docet enĩ nos qd̃ pꝰ cõmissa scelera nullus debet
am spem habere eͥongnã. si eam rite ꝑfecerit.
Amon int̾pretat᷑ fideł ⁊ honestꝰ. qd̃ magis de co
ꝑ antifrasin dictũ intelligi potest. qͥ scd̾m ueri¬

Expanded text:
interpretatur obliviosus per multa enim scelera et sacrileinterpretatur obliviosus per multa enim scelera et sacrileDocet enim nos quod post commissa scelera nullus debet am spem habere veniae, si eam rite perfecerit. Ammon interpretatur fidelis vel honestus. Quod magis de eo per anti
Abbreviated transcription (Latin):
iussit unmo ꝑ nuntios ad simile studiũ alios ꝓuo¬
cauit: tipum fenet dñi saluatoris in quo habitat
om̃is plenitudo druinitatis corꝑalit̾. ⁊ est ca¬
pud om̃is pͥncipatꝰ ⁊ potestatis dñs fortis ⁊ po
tens in p̃lio. Hinc tͣnsgressiones patrũ ⁊ om̃s
p̃uaricationes que fuer̃t sub lege sanguine suo
diluit. ⁊ cultũ pietatis in eccła plene instaura¬
uit. Ip̃e legatos suos ad conuocandas gentes
ad fidem. hoc est pͥmũ ꝓpħas. deide apłos
misit. ñ solũ de iudea: s dealiis nationibꝰ płi¬
mos ad catholicã fidem ⁊ ad ueram religionẽ
ꝑ p̃dicationẽ euͣngłii sui conduxit. Qd̃ aũt ere¬
chie ꝓ bono oꝑe aditiunt᷑ qͥndecim anm. signi¬
ficat om̃s scõs qͥbꝰ obsequendã uitam et̾nam qͥn¬
q libri legis moysi cum decẽ ũbis decalogi da¬
ti sunt. ut ꝑ cõplem̃tũ legis ⁊ p̃ceptoꝵ regnice¬
lestis. plenitudinẽ conseqͣnt᷑. Manasses aũt qui

Expanded text:
gessit, imo per nuntios ad simile studium alios provocavit, typum gerit Domini Salvatoris, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et est caput omnis principatus et potestatis ; Dominus fortiPsal. XXIII. Hic transgressiones patrum, et omnes praevaricationes, quae fuerunt sub lege, sanguine suo diluit, et cultum pietatis in Ecclesia plene instauravit. Ipse legatos suos ad convocandas gentes ad fidem, hoc est, primum prophetas, deinde apostolos misit, non solum de Judaea, sed et de aliis nationibus, plurimos ad catholicam fidem, et ad veram religionem post praedicationem Evangelii sui conduxit. Quod autem Ezechiae pro bono opere adjiciuntur quindecim anni, significat omnes sanctos quibus ob sequendam vitam aeternam quinque libri legis Moysi cum decem verbis Decalogi dati sunt, ut per complementum legis et praeceptorum regni coelestis plenitudinem consequantur. Manasses autem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dientiã ⁊ consũmatꝰ factꝰ est om̃ibꝰ obtẽꝑantibꝰ
s̃ causa salutis et̾ne. ip̃e edificauit portã domꝰ
dñi excelsam qr ꝑ ip̃m int̾itꝰ patet fidetibꝰ reg¬
ni celestis. Ego sum inqͥt̾ hostiũ. ꝑme siqͥs in¬
grediet᷑ saluabit᷑. Et recte exceisa hec porta uocat᷑.
qr de hac eadẽ psalmista ait. Ecelsus suꝑ om̃s

Expanded text:
 consummatus factus est omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae . Ipse aedificavit portam domus Domini excelsam, quia per ipsum introitus patet fidelibus regni coelestis: Ego sum, inquit, ostium: per me si quis ingredietur, salvabitur . Et recte haec excelsa porta vocatur, quia de hac ead
Abbreviated transcription (Latin):
recta egit diuina ope adiutꝰ plupima cõ¬
misit. felicit᷑ bella.⁊ uͥq de hostib tumpha¬
uit. s pꝰ qͣm ꝑ suꝑbiam illicitã tẽptabat le¬
pra ꝑcussus. in hominis ⁊ honoris simul
fuscauit dignitatẽ. Hic rex qͥ ob mentũ
suoꝵ scelerũ in fronte contagio lepre ꝑfun¬
dit᷑. regnũ indicat iudeoꝵ: q̃ dedecꝰ ⁊ macłas
ꝑfidie in fronte gerunt. uͥ signũ crucis porta¬
re noluerunt. Ioatham qͥ mĩpretat᷑ consũma
tꝰ. ł ꝑfectꝰ est. secutꝰ pulchrã ethimologiã no¬
minis. fecit enĩ rectũ in conspectu dñi. ⁊ portam
templi edificauit excelsam. iuxta misticũ
sensũ qũe meliꝰ rex iste ioatam cuiꝰ uita et oꝑa¬

Expanded text:
recta egit, divina ope adjutus, plurima commisit feliciter bella, et ubique de hostibus triumphavit. Sed postquam per superbiam illicita tentabat, lepra percussus, et nominis et honoris simul fuscavit dignitatem. Hic rex, qui ob meritum scelerum suorum in fronte contagio leprae perfunditur, regnum indicat Judaeorum, qui dedecus et maculas perfidiae in fronte gerunt, ubi signum crucis portare noluerunt. Joathan, qui interpretatur consummatus vel perfectus, secutus est pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Juxta mysticum sensum, quem meli
Abbreviated transcription (Latin):
seiuentis int̾im in cordib electoꝵ. Magisq nutͥa¬
t᷑ in domo ioiade pontificis. qui dilectꝰ dñi
int̃pretat᷑. de qͦ patͥs uox ait. Hic est filiꝰ ñs di¬
eccła. uͭ in fide electoꝵ manens. cotidie facit aug¬
mentũ corꝑis sui. donec temꝑe iudicii sceptrũ
regni ⁊ potentiã adũsus eos extollat. qͥ eum
depͥmere cogitabant. ⁊ int̾fect̾cem scõꝵ et̾nis
deputauerit penis. Amasias qͥ ut̾pretat᷑ po¬
płm tollens. significat malos rectores: qͥ popłm
dei noxio errore siue pͣuis exemplis sins tollant
a uera religione. ⁊ inducunt inerrorẽ atq pra¬
uam conũsationẽ. Qui iudelicet sic̃ amasias
simulant in aliqͥb bonos se ẽe.s tam̃ ñ sunt:
qr ꝑfectum cor ñ habent in cultu dei. s nu¬
tantes atq uacillantes. semꝑ instabiles fiunt.¬
⁊ magis diabolo qͣm deo seruire ꝓbant᷑
Oas qͥ int̾pretat᷑ fortitudo dñi bmonimꝰ

Expanded text:
s interimatur in cordibus electorum, magisque nutriatur in domo Joiadae pontificis, qui dilectus Domini interpretatur. De quo Patris vox ait: Hic est Filius meus di Ecclesia est, ubi in fide electorum manens quotidie facit augmentum corporis sui, donec tempore judicii sceptrum regni et potentiam adversus eos extollat qui deprimere cogitabant, et interfectricem sanctorum aeternis deputaverit poenis. Amasias, qui interpretatur populum tollens, significat malos rectores, qui populum Dei noxio errore sive pravis exemplis suis tollunt a vera religione, et inducunt in errorem atque pravam conversationem; qui videlicet, sicut Amasias, simulant in aliquibus bonos se esse, sed tamen non sunt, quia perfectum cor non habent in cultu Dei, sed nutantes atque vacillantes semper instabiles fiunt, et magis diabolo quam Deo servire probantur. Ozias, qui interpretatur fortitudo Domini, dionymus
Abbreviated transcription (Latin):
ex tͥb integris nominibꝰ t̾dit᷑ ẽẽ compositꝰ. do. iste.
ro. magister. babel. ꝓp̾e babilonũ consonat. ⁊ effi¬
ct᷑ ⁊ orobabel: hoc est iste magist̾ de babilone.
In babilone enĩ ortꝰ est: uͥ ⁊ p̾nceps gentis iudee
extitit. Iudit int̃pretat᷑ laudans ł confitens. He¬
ster int̾pretat᷑ absconsa. Hee quoq mulieres que
tipum gestant eccłe. hostes fidei puniunt. ac
popłm ab interitu erudiunt. Susanna int̾p¬
tat᷑ lilia ł gr̃a eiꝰ. Hec fig̾auit eccłam. ꝗͣ falsita¬
te udei qͣsi adult̾am accusant. Tobias pͥsce le¬
gis imaginẽ tenet. cuiꝰ ocłos iudaici passeres
obcecant. dum eos luminis sacͣm̃tum male
intelligentes obcecant. Tobias filiꝰ eiꝰ dñi nr̃i
⁊ obcecatũ figͣa caligine legis claritate sue
ututis illuminat. Machabei.uii. qͥ sub antiocho
aceruissima ꝑpessi st̃ torm̃ta. głosissime corona¬
ti sunt. significant eccłam septiformẽ que ab ini¬
micis xp̃i multam mr̃m stragẽ ꝑtulit. ⁊ głe

Expanded text:
ex tribus integris nominibus dicitur esse compositum: zo, iste; ro, magister; babel proprie Babiloniam sonat, et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babilone, in Babilone enim ortus est ubi et princeps iudeeitit. Judith interpretatur laudans vel confitens. Esther interpretatur absconsa. Hae quoque mulieres, quae typum gestant Ecclesiae, hostes fidei puniunt, ac populum ab interitu eruunt. Susanna interpretatur lilia vel gratia ejus. Haec figuravit Ecclesiam, quam falsitate Judaei quasi adulteram accusant. Tobias priscae legis imaginem tenet; cujus oculos Judaici passeres obcaecant, dum eos luminis sacramentum male intelligentes obcaecant. Tobias filius ejus Domini net obcaecatam figuram caligine legis, claritate suae virtutis illuminat. Machabaei septem, qui sub Antiocho acerbissima perpessi tormenta gloriosissime coronati sunt, significant Ecclesiam septiformem, quae ab inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possirit. Achaz int̾pretat᷑ app̃hendens. De¬
niq acar qͥ ex iusto patre editꝰ. in ꝑficdiã ⁊ scelꝰ
idolatͥe delapsus est: significat hereticos qͥ
ex catholicis patͥb sacram̃to fidei imbuti st̃.
s ad postasiam declinantes cuatũ diuinum
simulachris exroꝵ suoꝵ p̾bere ñ tuent.
qͥ fructum uteri sui. hoc est effectũ praue me¬
ditationis in igne ⁊eli demonus umolant.
qr sic̃ acaz spoliata domo dñi ⁊ domo regum
ei nichil ꝓfuit. ita isti aurũ sagacis ingenii.
⁊ argentũ eloqͦntie conflant in cultum idoloꝵ
ut int̾eant. egiptum inuocant ⁊ assirios ade¬

Expanded text:
n possunt. Achas interpretatur apprehendens. Denique Achas qui ex justo patre editus in perfidiam et scelus idololatriae delapsus est, significat haereticos, qui ex catholicis patribus sacramento fidei imbuti sunt, sed ad apostasiam declinantes cultum divinum simulacris errorum suorum praebere non timent; qui fructum uteri sui, hoc est, effectum pravae meditationis in igne zeli daemoniis immolant;  sicut Achaz spoliata domo Domini, et domo regum ei nihil profuit: ita isti aurum sagacis ingenii, et argentum conflant in cultum idolorum, ut intereant. Aegyptum invocant, et Assyrios ade
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbant᷑. Iosias rex qͥ int̾pretat᷑ uͥ est incensum
dñi: hec enĩ est ꝓpͥa ethimologia nominis eiꝰ.
eo qd̾ deo incensũ sacre or̃onis ⁊ bonoꝵ oꝑum
sacͥficiũ offerens simulachra que fecerunt
anteriores reges combussit. ⁊ cclebrauit pascha
legittimũ. ⁊ de popło dñi iedola multa depulit.
Significat aũt in hoc xp̃m qͥ ꝓ nob̾ passionẽ sus¬
cepit: atq omia execrabilla gentiũ de tẽplis

Expanded text:
ntur. Josias rex, qui interpretatur ubi est incensum Domini haec enim est propria etymologia nominis ejus, eo quod Deo incensum sacrae orationis et bonorum operum sacrificium offerens, simulacra quae fecerunt anteriores reges combussit, et celebravit Pascha legitimum, et de templo Domini idola multa depulit. Significat enim in hoc Christum, qui passionem suscepit, atque omnia exsecrabilia gentium de t
Abbreviated transcription (Latin):
defuntꝰ dicimꝰ officio. qͥ officia debita cõpleuer̃t: unde
ẽ ⁊ honoribꝰ defunctꝰ. hinc gͦ defunctꝰ qd̃ ab officio sit
uice depositꝰ. siue qͦsi diem functꝰ. Sepult̾ aũt dictꝰ
eo qd̾ iam sine pulsu ⁊ palpitatione ẽ .i. sine motu.
Sepelire ẽ aũt conde corpꝰ. Nam humare obruere
d̾icimꝰ. ħ est humũ inicere. Sepultꝰ aũt aut uitiis obru¬
tum: aut dãpnatũ in inferno sig̾at. Unde d̾r. Mortu¬
us ẽ aũt ⁊ diues. ⁊ sepultꝰ est in inferno. Sepulchr̃
ũ allegoriae corpꝰ peccatoris intelligit᷑. mortuã uitiis
aĩam intͥnsecꝰ retinent. Et in eringłio dr. qi similes es¬

Expanded text:
compleverunt. Unde est: Et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quasi diem functus. Sepultus autem dictus eo, quod jam sine pulsu et palpitatione est, id est, sine motu. Sepelire est autem condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est, humum injicere. Sepultus autem non vitiis obrutum aut damnatum in inferno significat. Unde dicitur: Mortuus est et dives, et sepultus est in inferno . Sepulcrum vero allegorice corpus peccatoris intelligitur, mortuam vitiis animam intrinsecus retinens. Et in E
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m et̾na comitat᷑. Uiuentes mundo. ⁊ mortui deo per¬
catores intelligunt᷑. in sał. Descendunt in infernũ ui¬
uentes. Cadauer aũt ẽ si insepultũ iacet. Nam cadauer
nominatũ a cadendo. qͥuam stare ñ potest. qd̃ dum por¬
tat᷑. Exeq̃as dicimꝰ. crematũ. reliqͥas. conditũ iam sepul¬
tum. Corpꝰ aũt consuetudine d̾r. ut ẽ illud. cũ corꝑa
luce carentũ. Mistice cadauera infideliũ corpora fig¬
phat. cadaueribꝰ mortuoꝵ. Item in aliam partẽ po¬

Expanded text:
poena comitatur. Viventes mundo et mortui Deo peccatores intelliguntur in psalmo: Descendunt in infernum viventes . Cadaver autem est, si insepultum jacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia jam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus, crematum reliquias, conditum, jam sepultum. Corpus autem consuetudine dicitur, ut est illud: Cum corpora um Christo in deo. Cadauera infidelium corpora; iphat cadaueribus mortuorum. item in aliam partem: po
Abbreviated transcription (Latin):
tuos qͣm uiuentes in peratis. Mortui enĩ aliq̃n pecca¬
tores ł infideles sig̃ant. ut estillud in euͣngłio. Sine
mortuos ut sepeliant mortuos suos. Et in bonã par¬
tem. Beati mortui qͥ in dño moruint᷑. Unde scͥptum ẽ
in psalmo. P̾tiosa ẽ in conspectu dñi mors scõꝵ eiꝰ. Et in
apło. Mortu inqͥd estis ⁊ uita ur̃a abscondita est
crm xp̃o in deo. Mors aũt ñ solũ carnis obitum
s etiã int̾itum aĩe ⁊ dãpnationẽ inferni sig̾at.
Unde scͥptum ẽ. Qcunq die comederitis ex eo morte
morienuni. Et alibi saluator ait. Siqͥs sermonẽ
merm serua ũit: mortẽ ñ udebit met̾num. Et m¬

Expanded text:
tos, quam viventes in peccatis. Mortui enim aliquando peccatores vel infideles significant, ut est in Evangelio: Sine mortuos, ut sepeliant mortuos suos . Et in bonam partem: Beati mortui qui in Domino moriuntur . Unde scriptum est in Psalterio: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum quit, estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Mors autem non solum carnis obitum, sed etiam interitum animae et damnatorum inferni significat. Unde scriptum est: Quocunque die comederitis ex eo, morte moriemini . Et alibi Salvator ait. Si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum . Et
Abbreviated transcription (Latin):
ors dicta qd̾ sit amari. ł a marte. qui
est effector mortiũ siue a morsu hominis
pͥmi. qd̾ uetite arboris pomũ mortẽ mordens
incurrit. Tria st̃ aũt gen̾a mortis: acerba. In matura
nat᷑ał. Acerba infantum. In mat᷑a iuuenũ.¬

Expanded text:
ors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenu
Abbreviated transcription (Latin):
nio potest oꝑari. Nox est uita peccatoꝵ. ut in apło:
qui dormiunt. noc te dormtut̃ ⁊ qͥ ebrii ft̃. nocte ebri. st̃.
Ioxcecitas tordiꝰ uł uana seruritaᷤ ẽ sicut in iob ꝑumpio S̃.
nocte obprimet eum tempestas. Et in euuangłio.
Stulte hac nocte repetunt animam tuam a te:
que autẽ parasti cuĩ. Erunt. łxx. futura tribu¬
iatitioneͣ in eungłio. In illa nõcte duo erunt
in agro. unꝰ assumetur ⁊ unus relinquetur
Eor tribulatõ ute preentis in tempeait in euñglio.
Quis ur̃m habebit amicum ⁊ ibitad illum media no

Expanded text:
mo potest operari . Nox est vita peccatorum, ut in Apostolo: mo potest operari . Nox est vita peccatorum, ut in Apostolo: Qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui ebrii sunt, nocte ebrii . Nox caecitas cordis, vel vana securitas, est sicutNocte opprimet eum tempestas . Et in Evangelio: Stulte, hac nocte repetent animam tuam a te, quae autem parasti, cujus erunt? Nox futura tribulatio, ut in Evangelio: In illa nocte duo erunt in agro; unus assumetur, et unus relinquetur . Nox tribulatio vitae praesentis in tempore, ut in Evangelio: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ubi in psalmista se in nocte clamare testatur.
hoc est in tribulatione. nec tamen exauditum eẽ.
Item psalmista dicit. In die tribrlationis mee dm̃
ex quisiui manib meis nocte coram eo & non sũ
decepiris. In noctis nomine mundi istiuis signifi¬
cat uitã. que quamius lucem hab̃e uideatur pec¬
catoꝵ tamen obscaritate fuscata est. Item ꝑ noc¬
tem significauit inferni claustrum: cum dicit
forsitan tenebre conculcabunt me & nox illumi¬
natio in deliciis meis. Quomodo ergo poterat ate¬
nebris conculcari. cui erat nox inluminatio in de¬
liciis suis. Ostendit enim tunc inferni clanstrũ
reuera illuminatum: quando potestatem diabłi
contriuit. & hoĩem sua nuseratione lib̃auit. Nox
uita p̃sens. ut in psalm o. In noctib extollite
maniis ur̃as in scã. Item ibi. Nocte coram eo & ñ
sum deceptus. Pox futurũ scłm de pecatorib sig¬
nifitat. ut in eungłio ueniet & nox quando ne¬

Expanded text:
tur, ubi Psalmista se in nocte clamare testatur, tur, ubi Psalmista se in nocte clamare testatur, hoc est, in tribulatione, nec tamen exauditum esse. Item Psalmista dicit: In die tribulationis meae Dominum exquisivi manibus meis nocte coram eo, et non sum deceptus . In noctis nomine mundi istius significat vitam, quae quamvis lucem habere videatur, peccatorum tamen obscuritate fuscata est. Item per noctem significavit inferni claustrum, cum dicit: Forsitan tenebrae conculcabunt me, et nox illuminatio mea in deliciis meis . Quomodo ergo poterat a tenebris conculcari, cui erat nox illuminatio in deliciis suis? ostendit enim tunc inferni claustrum revera illuminatum, quando potestatem diaboli contrivit, et hominem sua miseratione liberavit. Nox vita praesens, ut in psalmo: In noctibus extollite manus vestras in sancta . Item ibi: Nocte coram eo, et non sum deceptus . Nox futurum saeculum de peccatoribus significat, ut in Evangelio: Veniet nox, quando ne
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s bestie siluarum. & cetera. Sicut enim dies
lucem fidei. & iusticie equitatẽ & ꝓsꝑa. Atq feli¬
cia in scͥpturis mistice significat.: ita & nox in¬
iusticiam. & infidelitatem. atq ad uersa queq defig¬
nat. Nam nox in fidelitatem significat in illo apłi te¬
stimonio. quo ait. non sumus noctis filii neq te¬
nebrarum. Iniquitas autem in noctis significatione
exprimit᷑ in illa sententia beati iob. pereat dies in
tũs se eẽ. & in delictis natũ testat᷑. Pire ergo obtat
beatus iob spem ab apostata angło in latam que
diem simulans. & ꝓmissione duinitatis emicuit:
sed noctem se exibens. lucem nobis nr̃e in mortali¬
tatis obscurauit. Peat antiquuis hostis. qui lucem
ꝓmissionis ostendĩt. sed peccati tenebras contulit:
qui quasi diem sub blandiendo in notuit. sed usq
ad tenebrosam noctem ex impressa cordis cecitate
ꝑduxit. Ad uersa ergo in noctis nomine expͥmun¬

Expanded text:
omnes bestiae silvarum, etc. . Sicut enim dies omnes bestiae silvarum, etc. . Sicut enim dies lucem fidei et justitiae aequitatem et prospera atque felicia in Scripturis mystice significat, ita et nox injustitiam et infidelitatem atque adversa quaeque designat. Nam nox infidelitatem significat in illo Apostoli testimonio, quo ait: Non sumus noctis filii neque tenebrarum . Iniquitas autem in noctis significatione exprimitur in illa sententia beati Job: Pereat dies, intum se esse et in delictis natum testatur . Perire ergo optat beatus Job spem ab apostata angelo illatam, qui diem simulans et promissione divinitatis emicuit, sed noctem se exhibens lucem nobis nostrae immortalitatis obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit: sed peccati tenebras contulit, qui quasi diem subblandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa commodis caecitate perduxit. Adversa ergo in noctis nomine exprimun
Abbreviated transcription (Latin):
philosophi dicunt exaltari: & a cuminatis instar
piramidum tenebͥi. lunam que infima planetar
currit. Aliquando contigi atq obscurari. nullũq
aliud sidus talit̃ eclipsym. hoc est defectum sui
luminis pati. eo quod circa fines telluris solis splẽ¬
dor undiq diffusus. ea lib̃e que telluri ꝓcul ad fũt
aspiciunt. Ideoq etheris que ult᷑ lunam funt spa-¬
cia cdiurne lucis plena semꝑ efficiat uel suo udeli¬
cet. uel si derum radiata fulgore. Est autt̃ noctis
umbra mortalib ad requiem corꝑis data: ne oꝑis a-¬
uida continuato labore deficeret. ac ꝑiret huma¬
nitas. & ut animantib quibusdam que lucem so¬
lis ferre nequeunt. ipsis etiam bestiis que p̃sentiã
uerent᷑ humanam. discursandi ubiq ac uictũ
queritandi copia suppeteret: uixta quod in dei lau¬
dib psalmista decantat. Sol cognonit occasũ suũ
Positi tenebras & facta est nox. in ipsa ꝑ tnͣsibũt

Expanded text:
philosophi dicunt exaltari, et acuminatis instar philosophi dicunt exaltari, et acuminatis instar pyramidum tenebris lunam, quae infima planetarum currit, aliquando contingi atque obscurari, nullumque aliud sidus taliter eclipsin, hoc est, defectum sui luminis pati, eo quod circa fines telluris solis splendor utique diffusus ea libere, quae telluri procul absunt, aspiciat: ideoque aetheris quae ultra lunam sunt spatia, diurnae lucis plena semper efficiat, vel suo videlicet, vel siderum radiata fulgore. Est autem noctis umbra mortalibus ad requiem corporis data, ne operis avida continuato labore deficeret ac periret humanitas: et ut animantibus quibusdam, quae lucem solis ferre nequeunt, ipsis etiam bestiis, quae praesentiam verentur humanam, discurrendique ubi ac victum quaeritandi copia suppeteretur, juxta quod in Dei laudibus Psalmista decantat: Sol cognovit occasum suum: posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt
Abbreviated transcription (Latin):
ox dicta: quod noceat aspectib uel negocr̃ hu¬
manis. Siue quod in ea fures latronesq noten¬
di aliis occasionem nanciscant᷑. Est autẽ nox. sol
absentia. t̾rarum umbra conditi. donec ab occa¬
sum redeat ad exortum. uixta quod natam eius ⁊
pꝰetta describens. Inriit inquit occeanonox in uol¬
uens umbra magna t̾ramq polirmq ⁊ salomon
sacris litt̾is expressit. Qui pascit᷑ inter lilia donec
aspiret dies ⁊ in clmentur umbre. Eleganti utiq
senfu. de cessionem noctis. inclinationẽ appellans um¬
braꝵ :. Nam qm̃ ꝓ condicionib plagarum quib
solis cursus intenditur. & splendorem eius a no¬
bis obiectio t̃rene molis excludit. In umbratio il¬
la que noctis nataͣ est. ita erigitur: ut ad sidera
usq uideat᷑ extendi m̾ito contraria uicissitudine.
idest lucis exortu umbras in clinari: Noctem uide¬
licet deprimi pelliq signauit. Quam uidelicet
umbrã noctis ab aeris usq ad etheris confinium

Expanded text:
ox dicta, quod noceat aspectibus vel negotiis humanis: sive quod in ea fures latronesque nocendi aliis occasionem nanciscantur. Est autem nox solis absentia terrarum umbra condita, donec ab occasu redeat ad exortum: juxta quod naturam ejus et poeta describens innuit, inquiens, Oceano nox Involvens umbra magna terramque polumque. Et Salomon sacris litteris expressit: Qui pascitur inter lilia, donec aspiret dies et inclinentur umbrae ; eleganti utique sensu decessionem noctis, inclinationem appellans umbrarum. Nam quoniam pro conditionibus plagarum, quibus solis cursus intenditur, et splendorem ejus a nobis objectio terrenae molis excludit, inumbratio illa, quae noctis natura est, ita erigitur, ut ad sidera usque videatur extendi: merito contraria vicissitudine, id est, lucis exortu umbras inclinari, noctem videlicet deprimi pellique signavit. Quam videlicet umbram noctis ad aeris usque et aetheris confinium
Abbreviated transcription (Latin):
factus est. ecce sponsus uenit. exite obuiam ei mors
ex imꝓuisu adueniens. sicut in iob de repbis ⁊ in
media nocte auferent᷑. Prima iugłia: prima hoĩm
etas. idest infantia siuie puericia. Scd̾a uigłia ado¬
lescentia ⁊ iuiuentꝰ. Tertia iugłia. senectus. ut in euñ¬
głio: ⁊ si in t̃ua iugłia uenerit ⁊ ita eos in uenerit
beati sunt serui illi.

Expanded text:
est: Ecce sponsus venit . Media nox mors ex improviso adveniens, sicut in Job de reprobis: Et in media nocte auferentur . Prima vigilia, prima hominum aetas, id est, infantia sive pueritia; secunda vigilia adolescentia et juventus; tertia vigilia senectus, ut in Evangelio: Et si in tertia vigilia venerit et ita eos invenerit, beati sunt servi illi
Abbreviated transcription (Latin):
in ingressu lucis ac noctis siue iugiiaꝵ. S ⁊ cibũ
ñ pͥꝰ sumere ꝙͣ int̃posita or̃one. pͥora eũ habenda st̃¬
or̃onẽ suã ad dñm uolare. faciat. illi duas alas ieiuni¬
ũ ⁊ elemosinã. ⁊ ascendit celerit̃ ⁊ exaudit᷑. Ieuiniũ
ẽ sparsimonie. uictꝰ abstinentiaq aboꝵ. cui nom̃ ẽ
inditũ ex qͣdã parte iuscerũ tenu sẽꝑ ⁊ uacua. Qd̾
uulgo ieiniũ uocat᷑ ũn ieuiniũ nom̃ credit᷑ diriua¬
tũ. qd sui media uscera uacua ⁊ erinanĩa existant.
ieuiniũ aũt ⁊ statio d̾r. Sstatio aũt de militar ex¬
emplo nom̃ accepit. ꝓ eo qd̾ nulla leticia obueniens
castris stationẽ militũ rescind̾. nã lecicia lbentiꝰ. tr¬
sticia sollicieiꝰ ad mmistrat discplinã unde ⁊ ntilites
nũqͣmĩiemores sacͣm̃ti magis stationibꝰ parent. discernuit

Expanded text:
in ingressu lucis ac noctis, sive vigiliarum; sed et cibum in ingressu lucis ac noctis, sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam interposita oratione. 64. Priora enim habenda sorationem suam ad Dominum volare, faciat illi duas alas: jejunium et eleemosynam: et ascendit celeriter et exauditur. Jejunium est parcimonia victus, abstinentiaque ciborum, cui nomen inditum ex quadam partvulgo ieiunum vocatur. Unde ieiunii nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existant. Ieiunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt
Abbreviated transcription (Latin):
ratio peticio d̾r. nam orare ẽ pet̾e. sic̃ exora¬
re ĩpetrare. Constat aũt oratio loco ⁊ tẽ
publico orare. s uͥ oportunitas dederit aut necessitas
importarierit. neq eiuĩ ꝯtͣ p̃ceptũ reputat᷑. ab apłis
fc̃m. qͥ in carcere audientibꝰ custodibꝰ orabant ⁊ cane¬
bant deo. De tẽpore uͦ dictum ẽ sine intinissione ora¬
te. s ħ in singłaribꝰ. namꝗ: obseruatio qͣrundã ora¬
rũ cõmuniũ q̃ diei int̃ spatia signant. t̃cia. sexta. ⁊
ciũ tempꝰ admoneat q̃ temꝑa in scͥpturis iueniunt᷑.
D̾mũ enĩ sp̃c sc̃s congregatis discipłis ora t̾ria infus̾
ẽ ⁊ petrꝰ qͥ die uisionẽ cõmunicationis millo nas¬
culo exꝑtꝰ est. sexta hora orandi gr̃a ascend̾at. Dem
eciã cũ ioħe hora nona tẽplũ adiit.q̃n paraliticũ
sanitati pͥstine reformauit. S ⁊ damele leginꝰ¬
sciplina ut neminꝰ ꝙͣ ter in die adoremꝰ. Debitores enĩ
legitimis or̃onibꝰ que sine ulla admonitione debent᷑

Expanded text:
ratio petitio dicitur. Nam orare est petere: sicut exorare impetrare. Constat autem oratio loco et tempublico orare: sed ubi opportunitas dederit, aut necessitas importaverit. Neque enim contra praeceptum reputatur ab Apostolis factum, qui in carcere, audientibus custodibus, orabant et canebant Deo. De tempore vero dictum est: Sine intermissione orate . Sed hoc in singularibus. Nam est observatio quarumdam horarcium tempus admoneat; quae tempora in Scripturis inveniuntur. Primum enim Spiritus sanctus congregatis discipulis hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. Sed et Danielum legimuraelis disciplina, ut ne minus quam ter 290 die adoremus. Debitores enim legitimis orationibus, quae sine ulla admonitione debentur
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Hiri sanguinũ ⁊ dolos nondimidiabunt cli¬
es suos. seqͥtur. celeritas ꝑdicionis eoꝵ sicut uiuẽ¬
des sicut in ira absorbet eosi benedixit sicut ui¬
cator in prauitate degens ueritati morit᷑. Despi¬
nas. Spinas enĩ diuicias ⁊ sollicitudines scłares
ipse dñs cũ ex posuiss parabolam sementis inter¬
pretattir. in eungłio dicens. Qd̾̃ autẽ in spiniᷤ
cecidit. hi sunt qui audierunt tierbũ ⁊asol¬
licitudinib ⁊ diuiciis ⁊ uoluptatib uite euntes
suffocantur ⁊ ñ referunt fruc tum. Si miłr spine
iuxta allegoriã uicioꝵ sordes exprime posfunt.
que pingunt ulicitis desid̾ii mentem huma¬
nam ⁊ ad pectandum ꝓuocant. De tribulo.¬

Expanded text:
dicit: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt didicit: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Sequitur celeritas perditionis eorum, sicut viventes, sicut in ira absorbet eos. Bene dicit, sicut vicator in pravitate degens veritati moritur. Spinas enim divitias et sollicitudines saeculares ipse Dominus, cum exposuisset parabolam sementis, interpretatur in Evangelio, dicens: Quod autem in spinis cecidit, hi sunt, qui audierunt verbum, et a sollicitudinibus et divitiis et voluptatibus vitae euntes suffocantur et non referunt fructum . Similiter spinae juxta allegoriam vitiorum sordes exprimere possunt, quae pungunt illicitis desideriis mentem humanam, et ad peccandum provocant. Tribul
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ⁊ iñ in ysatas⁊ paliurus imminutionibꝰ
eiꝰ qui rectus est in eis sicut pulicirꝰ ⁊ sic̃ spine
de sepede Rauno. Ranuꝰ genꝰ est rubi qmͣ
uulgo senticem urfinam appellant. asperũ ni¬
mis ⁊ spinosum: sentix dicta asitu. qd̾ est t̃ra ĩ¬
tulta. in qua sentices spineq nascunt᷑. maioreᷤᷤ
Aut̃ nr̃i omnem arborem spinosam ueprem
dicebant. qd̾ uim prendat. de ranno igitur ita
in psalmo legit᷑. priꝰqmͣ ꝓducant spine ur̃e rã¬
nos sicut itiuentes sicut in ira absorbet eos. Ergo
rãnus ut diximꝰ spinarũ genꝰ est ꝑ molestam
quod priꝰ in herbani mollisfimam pubescte.s
ubi ad ulta etate caluerit ramuscłos ꝓducit acu¬
minatos. pꝰeaq eiꝰ sudes durescunt in arboꝵ fir¬
mitatem hoc ergo iudeis p̃sens sententia cõmina¬
t᷑us qd̃ priꝰ obsorbeantur qmͣ longa etate eoꝵ
malicia conualescat. sicut in alio loco de talib

Expanded text:
mentis. Unde in Isaia: Et paliurus in munitionibus mentis. Unde in Isaia: Et paliurus in munitionibus ejus. Qui rectus est in eis sicut paliurus, et sicut spinae de sepe . Rhamnus genus est rubi, quam vulgus senticem ursinam appellat, asperum nimis et spinosum: sentix dicta a situ, quod est terra inculta, in qua sentices spinaeque nascuntur. Majores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat: de rhamno igitur ita in Psalmo legitur: Priusquam producant spinae vestrae rhamnos, sicut viventes, sic in ira absorbet eos . Ergo Rhamnus spinarum genus est permolestum, quod prius in herbam mollissimam pubescit; sed ubi adulta aetate caluerit, ramusculos producit acuminatos, posteaque ejus sudes durescunt in arboream firmitatem. Hoc ergo Judaeis praesens sententia comminatur, quod prius absorbeantur quam longa aetate eorum malitia convalescat, sicut et in alio loco de talibus
Abbreviated transcription (Latin):
Arundo dicta qd̃ cito arescat: hanc uet̾es. cãnanuo¬
cauert̃. arundinem postea urro dixit. sciendũ
sane qd̃ latinum canna dr arunde de lingia
hebrea nomen sumpsit. Apud eos enĩ calamus cã¬
na dĩ arundo aũt significat mutabilitatem hu¬
mane mentis. uñ dñs dic̃it de iohe adiudeos:
qͥd existis in desertum iude arundinem uento
agitatam s ioħs harundo itento agitata non erat.
quod numqmͣ in alt̾am partem flec hi poterat¬
⁊ nec laudib uanis fauebat. nec adu̾sitatib ce¬
debat. Arundo aurea in carnationem saluatorᷤ
sigc̃. siue diumam scͥpturam. ut in apocalips ⁊
in manu eius arundo aurea. Item calamuis pre¬
dicatõ scor̾um est: ut in ysaia: orietur uiror ca¬
lami ⁊ iunci. Iuncꝰ fidelis est in eccłia iuxta flu¬
enta diuine legis semꝑ morans. ut in iob. Nñqͥd
uiu̾e̾ potest scirpus absq humore. aut crescit ca¬
rectum sine aqua. Paliurꝰ herba asꝑuna ⁊ spi¬
nosa ꝙaliurꝰ est defensio peccati siue inpuritas

Expanded text:
Arundo dicta, quod cito arescat: hanc veteres cannam vocaverunt, arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane, quod Latinum canna de lingua Hebraea nomen sumpsit: apud eos enim calamus canna dicitur. Arundo autem significat mutabilitatem humanae mentis. Unde Dominus dicit de Joanne ad Judaeos: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam? Sed Joannes arundo vento agitata non erat: qui nunquam in alteram partem flecti poterat, et nec laudibus vanis favebat, nec adversitatibus cedebat. Arundo aurea incarnationem Salvatoris significat, sive divinam Scripturam, ut in Apocalypsi: Et in manu ejus arundo aurea . Item calamus praedicatio sanctorum est, ut in Isaia: Orietur viror calami et junci . Juncus fidelis est in Ecclesia juxta fluenta divinae legis semper morans, ut in Job: Nunquid vivere potest scirpus absque humore? aut crescit carectum sine aqua? Paliurus herba asperrima et spinosa. Paliurus est defensio peccati sive impuritas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm boñ ⁊ ꝙͣ iocundũ habitare fr̃s in unũ. In com¬
mune: cũ ⁊ om̃s homines exuno patre nati. Int nos
g̾manitate coniuingim᷑. scͥpt᷑a loqͦnte. Dicite his qui
odunt uos : frẽs nr̃i uos estis. Germana ita intelli
bo nom̃ cuũ fr̃ibꝰ meis. Et inaliam partẽ ut in iob.
fr̃ẽs mei p̃terierunt me sic̃ torrens. Amia apłi. ł om̃s

Expanded text:
quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum ; in commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germanitate conjungimus, Scriptura loquente: Dicite his qui oderunt vos: Fratres nostri vos estis. Germana ita intelligbo nomen tuum fratribus meis . Et in aliam partem, ut in Job: Fratres mei praeterierunt me sicut torrens . Amici, apos
Abbreviated transcription (Latin):
nubat. In eligendo marito. qͣtuor expectari solent.
uirtꝰ. genꝰ. pusctudo. sap̃ia. Ex his sap̃ĩa potentior ẽ:
ad amoris effectũ referc. hec qͣtuor uirgiliꝰ de aenea
se se ore ferens. Uirtute qͣm forti pectore ⁊ armis.
Oratione heu qͥbꝰ ille iactat᷑ fatisq bella exhausta
canebat. Genere credo eqͥdem nͨ uana fides genꝰ ẽẽ deoꝵ.
Item in eligenda uxore. uͦii. res impellunt hominẽ ad
amorẽ. Pulchitudo. genꝰ. diuitie. mores. Meliꝰ tñ si in
ea mores magis ꝙͣ pulchritudo querat᷑. Nunc aũt ille
querunt᷑. qͣs aut diuitie. aut forma. ñ qͦͣs ꝓbitas moꝵ
cõmendat. Ideo aũt femine sub iuri potestate consistunt:
qr leuitate animi plerũq decipiunt᷑. Unde ⁊ equũ
erat eas uiri auctoritate repͥmi. ꝓinde ⁊ uet̾es uo¬
luer̃t̃ feminas innuptas qͣmius ꝑfecte etatis ẽẽnt.
ꝓpt̃ ip̃am animmi leuitatẽ in tutelam consistere. Mi

Expanded text:
nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor Vergilius de Aenea, sese ore ferens! Virtute: Quam forti pectore et armis! Oratione: Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres volueruut feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tutela consistere. Li
Abbreviated transcription (Latin):
soror glos appellat᷑. sororis uir spetiale nom̃ ñ habet.
nͨ tixoris fr̃. Matͥmoniũ ẽ nohiliũ uista conuentio⁊
pͬͥma est causa ꝓlis. de qͣ legit᷑ in genesi. ⁊ benedixit
eos dicens. Crescite ⁊ młtiplicamini. Scd̾a causa ad¬
iutorii: de qͣ ibi in genesi d̾r. Non est bonũ ẽẽ homi¬

Expanded text:
soror glos appellatur. 18. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoris frater. 19. Matrimonium est nobilium justa conventio prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28: 'Et benedixit eos,' dicens: 'Crescite et multiplicamini': secunda causa adiutorii, de qua ibi in Genesi dicitur2, 18: 'Non est bo
Abbreviated transcription (Latin):
da oscło filiũ hominis tradis: Risus gaudiũ sẽpit̾num
Et in aliam parit᷑. Ego qͦ in int̾itu ur̃o ridebo. Arrabo
dicta: Eli artabona. Qd enĩ dat᷑ ꝓ coniugio bene dat᷑:
qr conuigiũ bonũ ẽ. Qd ũ causa fornicationis aut
adultii: malũ est idcirco arribo ñ est. D̾icta aũt
arra are: ꝓ qͣ trdit᷑. Est aũt arra ñ solum sponsio
coniugal: s eciã ꝓ q̃libet ꝓmissa redata nt cõpleat᷑.
Da nuptiarũ petitores ap̃cando ⁊ petendo dicti. ꝓni¬
ba dicta. eo qd nubentibꝰ p̃est queq nubentẽ iusto
conungit. ip̃a ẽ ⁊ paranimpha. Nam nimpha¬
ꝓpt̃ iugum qd̃ imponit᷑ matͥmonio coniungendis.
Iugo enĩ nubentes subici solent: ꝓpt̾ fut᷑am concor¬
diã ne separent᷑. Coniuges aũt ueriꝰ appellant᷑. a pͥ¬
ma desponsationis fide. qͣmius adhuc int̾ eos ignoret᷑
conugał concubitꝰ. Sic̃ maria iosepb coniux uocat᷑.¬

Expanded text:
da, osculo filium hominis tradis! Risus gaudium sempiternumda, osculo filium hominis tradis! Risus gaudium sempiternumEt in aliam partem: Ego quoque interitu vestro ridebo . Arrabo dicta, quasi arrha bona. Quod enim datur pro conjugio, bene datur: quia conjugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est: idcirco arrabo non est. Dicta autem arrha a re, pro qua traditur. Est autem arrha non solum sponsio conjugalis, sed etiam pro qualibet promissa re data, ut compleatur. Proci, nuptiarum petitores, a precando et petendo dicti. Pronuba dicta eoque nubentibus praeest, quaeque nubentem viro conjungit, ipsa est et paranympha. Nam nymphapropter iugum, quod inponitur matrimonio coniungendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubit
Abbreviated transcription (Latin):
cans nũꝗͣ ꝓmitit᷑. s qͥ spondet ⁊ sponsores dat.
¶. I.I U xp̃c. ideo qd̾ apatre abinitio sit ꝓmissus. ut
s̃itł̃. mo. Et ip̃e tãqͣm sponsꝰ ꝓcedens de thalamo suo.
f ITa: ecela que utiq diuinis sponsionibꝰ sit ꝓmis¬
es m̃t bs. in cantico canticoꝵ. Ueni a libano sponsa. uen
actod tne: s io: ħ est a candore baptismatis. Nuptie. copu¬
se d s ierbi dei ⁊ carnis. ut in eungłio. Simuile ẽ ieg¬
nes. ao e   homini regi.qͥ fec̃ nuptias filio suo.¬
facta. ut in eungłio. Et uos similes hominibꝰ expec¬
tantibꝰ dñm suũ: qñ reuertat᷑ a nuptiis. Thalamꝰ
uterꝰ ũginis manie: ut in psalmo. Et̃ ip̃e tãꝙͣ. spons̾
ꝓcedens de thalamo suo. Thalami corda scõꝵ: uit in exe¬
chiele. Oscłm reconciliatio hominis ind̾ma: sic̃ ineu̾n
glio de ꝓdigo filio d̾r. ⁊ oscłatꝰ est eum. Et in apło. Re¬
conciliati sumꝰ deo ꝑ mortẽ filii eiꝰ. Et inmalã partẽ. Iu¬

Expanded text:
a permittitur, sed quia spondet et sponsores dat. Sponsus Christus ideo, quod a Patre ab initio sit repromissus, ut in Psalmo: Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Sponsa Ecclesia, quae utique divinis sponsionibus sit promissa, ut in Cantico canticorum: Veni a Libano, sponsa, veni a Libano , hoc est, a candore baptismatis. Nuptiae copulatio Verbi Dei et carnis, ut in Evangelio: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio sufacta, ut in Evangelio: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis . Thalamus uterus virginis Mariae, ut in Psalmo: Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Thalami corda sanctorum, ut in Ezechiele: Osculum reconciliatio hominis in Deum: sicut de prodigo filio dicitur: Et osculatus est eum . Et in Apostolo: Reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus . Et in malam partem: Ju
Abbreviated transcription (Latin):
i secum sig̃at: ñ conuigiuĩ nͥ adieceris
uir eiꝰ. Maritꝰ uͦ. etiã sine abiectione conui¬
gem sonat: ⁊ amare maritꝰ. qͣsi mas Est.
m̃ prime positionis: qd̾̃ fac̃ in diminutione mas
diriuatione maritꝰ. S ponsꝰ ab spondendo uocat᷑:
in usum tabellarũ. mat̾monii cautiones sibi
emitebant. In qͥbꝰ spondebant se inuicẽ consen
iura matͥmonii: ⁊ fideuissores dabant. Unde ⁊

Expanded text:
 sexum significat, non coniugium, nisi adieceris vir eius. Maritus vero etiam sine adiectione coniugem sonat; et a mare maritus, quasi mas. Est enim nomen primae positionis, quod facit in diminutione masculus, in derivatione maritus. Sponsus ab spondendo vocatus. Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
fr moꝵ. ⁊ paruuloꝵ sustentationẽ. qͥ lacte expͥmit᷑.¬
bo En uberis suauitas gr̃e designat᷑. que pulchrior ẽ au¬
este la tnate legis. In odore unguentor fama suaiissima
luͭ inuat᷑. diffuse fider que ꝑtotũ orbem spargit᷑. hec
ex duiobꝰ sororibꝰ st̃ nati. qͣsi consobrini. ft̃atnie
aũt: matercere filii st̃. Sobrini: consobrnoꝵ filii.
uus fr̃ pat̾s est: q̃si pat᷑ aliꝰ. Unde ⁊ moriente patre
illũ pͥor patruus suscipit: ⁊ qͣsi filiũ lege cuet᷑.

Expanded text:
entationem, quae lacte exprimitur. In uberibus suavitas gratiae designatur, quae pulchior est austeritate legis. In odore unguentorum fama suavissima insinuatur diffusae fidei, quae per totum orbem spargitur. Haeex duabus sororibus sunt nati, quasi consorini. Matrueles autem materterae filii sunt. Sobrini, consobrinorum filii. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ st̃ isrłite. Porro cognatione fr̃s uocant᷑. qͥ st̃ de una
familia .i. patͥa. qͣs latim pat̾nitates int̃pretant᷑. cum
ex una radice multa geñis turba diffundit᷑. Et in ge¬
nesi dix̃ abraham ad loch. Non sit rixa int̾ me ⁊ te.
⁊ int̾ pastores meos ⁊ pastores tuos: qr om̃s nos fr̃es
sumꝰ. Et̃ certe loch ñ erat fr̃ abrahe. s filiꝰ fr̃is eiꝰ aran.¬

Expanded text:
Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa 445 generis turba diffunditur, ut in Genesi dixit Abraham ad Loth: Non sit rixa inter me, et te, et inter pastores tuos, et pastores meos, quia omnes fratres nos sumus . Et certe Loth n
Abbreviated transcription (Latin):
ne om̃is sptͣa sacra p̃dicat. Unde ñ est necesse aliqͦd
exemplũ inde poñe. hic gͦ uir uirgo est in carne. ⁊
monogamꝰ in sp̃u. qr aliam sponsã nescit. p̃ter scãm
sit. Unde apłs de eodẽ sp̃u ait. Ip̃e est pignꝰ heredita¬
tis nostre
uI.

Expanded text:
ne omnis Scriptura sacra praedicat. Unde non est necesse aliquod ne omnis Scriptura sacra praedicat. Unde non est necesse aliquod exemplum inde ponere. Hic ergo vir virgo est in carne, et monogamus in spiritu, quia aliam sponsam nescit praeter sanctam sit. Unde Apostolus de eodem spiritu ait: Ipse est pignus haereditatis nostrae VI.
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ sponsꝰ ut ueniat. P̾mo uiuentes in carne ꝑ bona
oꝑa. Scd̃o absoluto carne ad ꝑcipiendã uitam et̾nam.
Tartio recepto corꝑe ad fruendũ pꝰ resurrectionẽ gau¬
dio ꝑfecto. Item in cont᷑niã partẽ uir ponr̃. ut est
illud in genesi. Pulchra facie ualde uirgo. qͣm iur
ñ cognouerat .i. diabolꝰ qͥ plerũq mentẽ cogitatione
corrũpit. Coniugiũ uͦ spitale ħ est conuinctio xp̃i ⁊ eccłe.
multa bona in se habet. q illud qd̵ diximꝰ in uiro eli¬
gendo maxiine uiget. In xp̃o hoc est uirtꝰ. ⁊ sap̃ĩa.
ỹ filiis hominũ. In uxore aũt eiꝰ simiłr illa .iiii. que
ante numerauimꝰ inueniunt᷑. ħ est pulchritudo. genꝰ.
diuitie ⁊ mores. Nam in cantito canticoꝵ de eiꝰ pulchri¬
tudine ita d̾r. Pulchra es amica mea suaiis ⁊ decora.
regium ⁊ sac̃dotale. Dediuitiis illiꝰ scͥptum ẽ. In oꝑibꝰ¬
manuũ illeꝰ diuitie multe. honestatẽ aũt moꝵ illiꝰ pe¬

Expanded text:
 ut veniat; primo viventem in carne per bona opera; secundo absoluta carne ad percipiendam vitam beatam; tertio recepto corpore ad perfruendum post resurrectionem gaudio perfecto. Item in contrariam partem vir ponitur: ut est illud in Genesi: Pulchra facie valde virgo, quam vir non cognoverat , id est diabolus, qui plerumque mentem cogitatione corrumpit. Conmulta bona in se habet, quia illud, quod diximus in viro eligendo, maxime viget in Christo, hoc est, virtus et sapientia, prae filiis hominum . In uxore autem ejus similiter illa quatuor, quae ante numeravimus, inveniuntur, hoc est, pulchritudo, genus, divitiae, mores. Nam in Cantico canticorum de ejus pulchritudine ita dicitur: Pulchra es, amica mea, suavis et decora, regium manuum illius divitiae multae. Honestatem autem morum illius pe
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cum uiro uno fuerit. nͨ circa consortiũ alteriꝰ uiri.
pꝰ mortẽ coniugis pͥmi adheserit. Nam q̃ alteri pꝰmor¬
tem pͥoris uiri nupserint: indue ñ dñr. Item iudua qd̾
sola sit: nec aroi consortiũ alteriꝰ uiri coniugalia ui¬
ra custodiat. frĩs uxor: fr̃ssa uocat᷑. Mariti fr̃. eleiur
dr. Duor int̾ se fr̃m uxores i ancͥces uocant᷑. qͣsi eandẽ

Expanded text:
que cum viro diu fuit nec circa consortium alterius viri, post mortem primi coniugis, adhesit. Nam que alteri, post mortem prioris viri, nupserit, vidua non dicitur; qsola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores ian