comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciat aetas uitem hic in iugum infilit. Aequi tum execant eum supma
falce auferendo eculos ut longius enocent noxia musia e tilior eram
ensuetudo pauiendi fatius. ẜ pampinos auiditate detegere usq quo
placeat roborari eam. Sunt qui uetant tangi proximo amrio quo transa.¬
ta sit neqi ante sezage hirium mensem falce surari lint autem
ad tres gerinias retidi. aii & proximo quidem anno retidnne. sed
nt ternos quaternosue singulis annis aditant articiulos quarto de¬
mum autem matrem ese firinam. postea foetum audacem nec tutu
est quod icatricosum magno inperitiae errore. q uucquia est talepla¬
gis nascitur non e matre totas habeat ila inres dim roboratur g
annuos accipit tota foctus cum permu permissum fuerit nasti : Nini
natura portionibi parit. quas cum excreuerit satis firma protinus
in iugo ollotari debebit. Si etiannum infirmior erit subipio uigoho¬

Expanded text:
faciat aetas vitem. hic in iugum insilit . aliqui tum excaecant eum supina faciat aetas vitem. hic in iugum insilit . aliqui tum excaecant eum supina falce auferendo oculos, ut longius evocent, noxia iniuria. utilior enim consuetudo pariendi satiusque pampinos adiugatae detergere usque quo placeat roborari eam. sunt qui vetant tangi proximo anno, quam tralata sit, neque ante LX mensem falce curari, tune autem  III gemmas recidi. alii et proximo quidem anno recidunt, sed ut ternos quaternosve singulis annis adiciant articulos, quarto demum autem matrem esse firmam, postea fetum audacem . nec tutum est quod cicatricosum, magno igis nascitur, non e matre. totas habeat illa vires, dum roboratur, et annuos accipiet tota fetus, cum permissium fuerit nasci. nihil natura portionibus parit. quae excreverit satis firma, protinus in iugo collocari debebit; si etiamnum infirmior erit, sub ipso iugo ho
Abbreviated transcription (Latin):
tardius insato proueniti ꝙͣ in translato. siua radix posita in mea pose
inmun resecatur usq ad terram. ut unus tantum emineat oculus amini¬
niculo iuxta affixo & fimo. simili modo & setundo anno reciditur uires¬
q. soncipit & mera se pastit suffeduras opdẽ alias festinatione pariendi gra.¬
ciuis atq ei uncidam cohibeatur sastigatione tali in foetum exeat tota
Nihil auidius nascitur. ac ẜi nisi ad pariendum uires seruentur tota fit
foetus pedamenta optima quae diximus aut radice robore oleaq quȩ
si non sunit pali iunipero supnaesio abuno sambuco. Reliquorum gene¬
rum sudes omnib annis reciduntur Saluberrima in iugo harundo son¬
nexa fasciculis dutat quinis annis cumbreniore palmnites sarmento
iunguntur inter se fumum modo esx arcus finicta dicuntur. Tertius
uneae arais amius palnitem uelocem robustumq emittit & que

Expanded text:
 tardius in sato provenit quam in tralato. 173 Viveradix posita in vinea post  tardius in sato provenit quam in tralato. 173 Viveradix posita in vinea post annum resecatur usque ad terram, ut unus tantum emineat oculus, adminiculo iuxta adfixo et fimo addito. simili modo et secundo anno reciditur viresque concipit et intra se pascit suffecturas oneri. alias festinatione pariendi gracilis atque eiuncida, ni cohibeatur castigatione tali, in fetum exeat tota. nihil avidius nascitur ac, nisi ad pariendum vires serventur, tota fit fetus. 174 Pedamenta optuma, quae diximus, aut ridicae e robore oleaque, si non sint, pali e iunipero, cupresso, laburno, sabuco. reliquorum generum sudes omnibus annis reciduntur. saluberrima in iugo harundo conexa fasciculis durat annis quinis. cum breviores palmites sarmento iunguntur inter se funium modo, ex hoc arcus funeta dicuntur. 175 Tertius vineae annus palmitem velocem robustumque emitti
Abbreviated transcription (Latin):
I tractus ratio mutauerit. Sictus enim e calidus aucimmo poscit humi¬
aus frigidusq etiam ueinuis exitu. In arido solo uuas radio quoq frustra
seritur. male ꝙ in sicis malieolus msi post ymbrem. aut in riguis uel
frondens uitis & usq ad solsticium irE usq ut in hyspania. huie¬
scere uentos sationis die utilisimum. pleriq austros optant. suto ab¬
dicat. Interese medio temperamento inter binas uites oport& pedes qui
nos nmium autem laeto solo pedes quaternos tenui plurimumocto¬
nos. Imbri & maifi ad uicenos intermittunt d rationis gratia in his
quae uotant procul & a pludio & calignoss tractu rariores pom sicto
densiores engruit Subtilitas parsimoniae sompendia muenit cum i mieti
in pastmato seratur obiter semmarium faciendi ut q ⁊uae radix loco suo&
malledus qui tranfertur intec uites eo ordine seratur quae ratio iniuge

Expanded text:
si tractus ratio mutabit. siccus enim et calidus autumno poscet, umisi tractus ratio mutabit. siccus enim et calidus autumno poscet, umidus frigidusque etiam veris exitu. in arido solo viveradix quoque frustra seritur, male et in siccis malleolus, nisi post imbrem, at in riguis vel frondens vitis et usque ad solstitium recte, ut in Hispania . quiescere ventos sationis die utilissimum. plerique austros optant, Cato abdicat. <9> Interenos, minimum autem laeto solo pedes quaternos, tenui plurimum octonos — Umbri et Marsi ad vicenos intermittunt arationis gratia in his, quae vocant porculeta —, pluvio et caliginoso tractu rariores poni, sicco densiores. 172 subtilitas parsimoniae conpendia invenit, cum vinea in pastinato seratur, obiter seminarium faciendi, ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur, inter vites et ordines seratur, quae ratio in iuge
Abbreviated transcription (Latin):
UCO latitudo palmae satis est scrobib ternorum pedim in quãtũmq par¬
tem aititudo in quocmq genere tripedalis. Ideo nec uitis inmnor tranfferri
deb extattica et iamnum duab geminis fmoliti terram minutis inscrobe
uno sulcis fimo misceri necenatium. liuosa altiores scrobes poscunt pnaeter¬
ea pnlunaris a deuexitie labuis eni ex dis longores cient utut bmnas
actipiant e diueqo aliae lotabuntut. Fsse nitis radicem in media strobe opoͣ¬
tet. sed in ipsam solido in ouentem aequinotialem spectare adminiciua pri-¬
distingui pet media iugera. atͣ si maior modus sit totidem pedum sardine
quot decumanum iinitari semper uero quintanis semitari h est in quinto
quar palo singulȩ iugo paginas includuntur solo spisso non nisi repastna¬
to neo nisi uino radicem seri tenero s soluto malleoium fulco uel scrobe.
in colles sulcos agris transuersos melius s pastinare ut deflnuia paus
earum sontineantur aquoso caelo uel suto solo malleolos autimnio s iisi

Expanded text:
co latitudo palae satis est, scrobibus ternorum pedum in quamque partem. altitudo in quocumque genere tripedalis, ideo nec vitis minor transferri debet, exstatura etiamnum duabus gemmis. 168 emolliri terram minutis in scrobe imo sulcis fimoque misceri necessarium. clivosa altiores scrobes poscunt, praeterea pulvinatis a devexitate labris. qui ex his longiores fient, ut vites accipiant e diverso, alvei vocabuntur. esse vitis radicem in medio scrobe oportet, sed ipsam innixam solido in orientem aequinoctialem spectare, adminicula pridistingui per media iugera aut, si maior modus sit, totidem pedum cardine, quot decumano, limitari, semper vero quintanis semitari, hoc est ut quinto quoque palo singulae iugo paginae includantur; solo spisso non nisi repastinato nec nisi viveradicem seri, tenero et soluto vel malleolum sulco vel scrobe. in colles sulcos agere traversos melius quam pastinare, ut defluvia transtris eorum contineantur; aquoso caelo vel sicco solo malleolos serere autumno, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
quitut & afflatum magis sentit. elerius rorem dimittit pampnirationi
quoq & octationi ommiq operi facilior. Super caetera de florescit utilius.
Iugum fit pertica autharundine aut sime funiculoue. ut in hyspnnia
brundusioq. ompliuiata copiosior umno est dicta a cauis aedium compluuuis
diuiditur in quaternas partes totidem iugis huius serendi ratio dicrtur
eadem ualitura modi genere in hoc uero numecosior. Tantum uero trib
seritur modis optime in pastmato proxime in fulco noiussine in scrobe.

Expanded text:
quitur et adflatum magis sentit, celerius rorem dimittit, pampinationi quitur et adflatum magis sentit, celerius rorem dimittit, pampinationi quoque et occationi omnique operi facilior. super cetera deflorescit utilius. iugum fit pertica aut harundine aut crine funiculove , ut in Hispania Brundisique. conpluviata copiosior vino est, dicta a cavis aedium conpluviis. dividitur in quaternas partes totidem iugis. huius serendi ratio dicetur , eadem valitura in omni genere, in hoc vero numerosior tantum. <7> III vero seritur modis: optime in pastinato , proxime in sulco, novissime in scrobe.
Abbreviated transcription (Latin):
caule deciditur foditurq sepius lalis uuae acinos in hoc in se ligni ha¬
bituros solumella promictit cum uiuere semima ipsa perꝗ̃ mirum sit
medulla adempta nasti furculis etiam quib non sie articulatio arbo¬
res non omittendum udetur. Namq buxi tenuissimis quinis senisq
colligatis depactisq quae proueniunt. Quendam in obseruatione erat
ut defringerentur ex imputata buxo aliter uiuere non crediti. Decraxe.¬
re haec experimenta. Seminarii curam sequieut uineatum ratio quinq
generum hae spaisis per terram palmitibi aut per se uite subreta ua
cum amminiculo suie iugo aut pedate simplici iurgo. aut complubiare
quadruplici: quae pedatae ratio eadem intelligitur eius quoq in qua si¬
ne amminiculo uitis pet se stabit. I& enim non fit nisi pedamenti in¬
opia. sumplici iurgo constat perretto ordint: quam santerum appel¬
lant. melior ea uino: quoniam sibi ipsa non obumbrat asiduoq soleto¬

Expanded text:
coepit, deciditur foditurque saepius. talis uvae acinos nihil intus ligni hacoepit, deciditur foditurque saepius. talis uvae acinos nihil intus ligni habituros Columella promittit, cum vivere semina ipsa perquam mirum sit medulla adempta. 163 Nasci surculis etiam, quibus non sit articulatio, arbores non omittendum videtur. namque buxi tenuissimis quinis senisve colligatis depacti proveniunt. quondam in observatione erat, ut defringerentur ex inputata buxo, aliter vivere non crediti. detraxere hoc experimenta. <6> Seminarii curam sequitur vinearum ratio. quinque generum hae: sparsis per terram palmitibus aut per se vite subrecta vel cum amminiculo sine iugo aut pedatae simplici iugo aut conpluviatae quadriplici. quae pedatae ratio, eadem intellegetur eius quoque, in qua sine amminiculo vitis per se stabit. id enim non fit nisi pedamenti inopia. simplici iugo constat porrecto ordine quem canterium appellant. melior ea vino, quoniam sibi ipsa non obumbrat adsiduoque sole co
Abbreviated transcription (Latin):
fotum puugoi & extendi ne crudim reliquaturr. erum exigi mensi¬
ra male pastinatum de prachendune scamna maequalia metienda est
in suico longiore supe tenemima iigeritut tecca . sed ingracili polo
ximam attingi terram. & eodem paxillo deprimi & spissari. Interesse
in plantario sesquipedes incet bina semina iaticudinem in longitudinem
semisses Ita satos maleolos xxxiiiʳ. mense redire ad unum articulim ni¬
si ipse parcatur: oculorum deinde materia emicat .xxxui. mense uiue¬
radix tranffertur. Et s luxutiosa ratio uites serendi ut .iiiiᵒʳ. maliedli
uehementi uinculo colligentue in parte luxuriosa atq ita per ossa bubuli
criris uel per colla fictilia traiecti obiuantur bimis eninentib gemmnis
huimescant hoc modo recisiq palmitem emittunt: postea est fisiua fratta
mitur. hinc colligantur & ipsi malleo ita ut gemimis parcatur. omni
modo łunc malleolo in terra fixo mixta seritur. & cum spargere coeperit

Expanded text:
fossum purgari et extendi, ne crudum relinquatur, verum exigi mensufossum purgari et extendi, ne crudum relinquatur, verum exigi mensura. male pastinatum deprendunt scamna inaequalia. metienda estin sulco longiore; super quam tenerrima ingeritur terra, sed in gracili solo ximam attingi, terram eodem paxillo deprimi et spissari, interesse in plantario sesquipedes inter bina semina in latitudinem, in longitudinem semisses; ita satos malleolos XXIIII mense recidere ad imum articulum, nisi ipsi parcatur. oculorum inde materia emicat, cum qua XXXVI mense viveradix transfertur. 161 Est et luxuriosa ratio vites serendi, ut quattuor malleoli vehementi vinculo colligentur ima parte luxuriosa atque ita vel per ossa bubuli cruris vel per colla fictilia traiecti obruantur binis eminentibus gemmis. uniscunt hoc modo recisisque palmitem emittunt. postea fistula fracta in se colligantur ipsi caules ita, ut gemmis parcatur omni modo. tum malleolus in terra fimo mixta seritur et, cum spargere caules
Abbreviated transcription (Latin):
nitorti trigemimnes pliries autem ex eidem sirculo hoc modo fuint Serer
& pampmariss fterue est ne non fecundo oporteꝵ quae ratos habq nedos
nfetunda iudicatur defitas gemmnarim fertibitatis indicum est Rui¬
dam seri uetant nifi eos qui floruerint surculos. Sagietas serere minis
ntile quomam in tranferendo facue rumpitur quod intortum fuit. Se¬
rintur patali non breuiere longitudine quiriq sex ue nodoꝵ paucio¬
res trib genmnis in hac mensura esse non poterumnt Inseri eadem die
quo putantur utilisftmum. Si muleo postea necesse sit seiere custoditosie
ant frigors hebentur. Qui diutius in sicco fuerint priusq serantur iꝙ̃
plirub dieb ieuire cͥcnit. Solum apricum & ꝙͣ amplist̃num in semi¬
nario sint in mea bidente pastinau debs teruos pedes bipallio alto re
ieto quaternum pedum fermento ita ut in pedes bmos fossa procedat

Expanded text:
intorti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo hoc modo fiunt. 157 serere intorti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo hoc modo fiunt. 157 serere e pampinariis sterile est, nec nisi fecundo oportet. quae raros habet nodos, infecunda iudicatur; densitas gemmarum fertilitatis indicium est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos. sagittas serere minus utile, quoniam in transferendo facile rumpitur quod intortum fuit. seruntur pedali, non breviores, longitudine, quinque sexve nodorum. pauciores tribus gemmis in hac mensura esse non poterunt. 158 inseri eodem die, quo deputentur, utilissimum; si multo postea necesse sit serere custoditos, uaut frigore hebetentur. qui diutius in sicco fuerint, priusquam serantur, in aqua pluribus diebus revirescant. 159 Solum apricum et quam amplissimum in seminario sive in vinea bidente pastinari debet, ternos pedes bipalio alto, marra reici quaternum pedum fermento, ita ut in pedes binos fossa procedat,
Abbreviated transcription (Latin):
dulia. st in fico quidem dodrantali & taxili solo patefacto seruntor sic
ut descendant quiae proxima arbori fuerunt duo oculi extra terram
ruuit quos fuere laturi fractus in arbore cum tempestine sati praegnantis
nicoatos coneptus aliubi pariunt. Ita satas ficos uites tertio anno trant¬
re facie est hoc pro senecendi celeritate attributum huuie arbori nt cimssĩ¬
me proueniat. Nitium numerosior satus est piimo enmnium nihil ser¬
tur ex his nisi matile & deputatum in sarmenta opputatur autem
quiqquia proximno tulit fructum aidelie cumn flta catte olebat capitula¬
tus utrino e duro surculus seri eoq argumento malleolus etiam uo
catur nunt postea auelli dum sua calte coeptus est ut in fico. neq aliuid¬
est siuacius Tertum genus adietamm etiam num expedit̾uis pine calce
quod sagittae uoctintar com intriti propaguntne. Id emim cum masi nec

Expanded text:
dulla. et in fico quidem dodrantales, paxillis solo patefacto, seruntur sic, dulla. et in fico quidem dodrantales, paxillis solo patefacto, seruntur sic, ut descendant quae proxima arbori fuerint, II oculi extra terram runt, quo fuere laturi fructus in arbore, cum tempestive sati praegnates inchoatos conceptus aliubi pariunt. ita satas ficos tertio anno transferre facile. hoc pro senescendi celeritate adtributum huic arbori, ut citissime proveniat. 156 Vitium numerosior satus est. primum omnium nihil seritur ex his nisi inutile et deputatum in sarmenta. opputatur autem quidquid proximo tulit fructum. solebat capitulatus utrimque e duro surculus seri, eoque argumento malleolus vocatur etiamnunc. postea avelli cum sua calce coeptus est, ut in fico, neque est aliud vivacius. tertium genus adiectum etiamnum expeditius sine calce, quod sagittae vocantur, cum intorti panguntur, iidem cum recisi nec
Abbreviated transcription (Latin):
I praedicas uelut armamentis ⁊meaꝵ restat ipsarum naturaprȩ¬
cipua tradenda causa uitium surculis & quariundam arborum qui¬
ens fungosior intus natura geniculatis capocum nadi intu sgor¬
unit medullam ferulas ipsae bieus & ad ummam bremuores¬
articnlis utiq inter nodia duo inducumnt medulla sine ita bitalis amma
est ante se tendit lrngitudinem inpellens q̃ din nodi peruia pate fnibula
um uero onorti ademere cum transenm reperanssi erumpit ab inasin¬
pante uixta priorem nodum alternis laterum semper ungiirib ne di¬
ctum est inharundine ac ferula quorum dextrinabimo intelugitur
articulo lenum proximo atꝗ ita pernices. haec uocatnr in uite gemmna
cum ibi cespitem facit ante uero ꝙ̃ faciat in soncauo oculus &e in samn¬
nime ipso gramen sic palmites nepotes uuae folia pampini grgnim¬
tur. Alrrumq firiniora esse in dextra parte genista. tlos ergo in
iriculis nodos cum serunent medios secari oport ita ne proflnat me¬

Expanded text:
s velut armamentis vinearum restat ipsarum natura praecipua tradenda cura. vitium surculis et quarundam arborum, quibus fungosior intus natura, geniculati scaporum nodi intersaepunt medullam. ferulae ipsae breves, et ad summa brevioresarticuli utrimque sua internodia includunt. medulla, sive ilia vitalis anima est, ante se tendit longitudinem inplens, quamdiu nodi pervia patent fistula. cum vero concreti ademere transitum, reperparte iuxta priorem nodum alternis laterum semper inguinibus, ut dictum est in harundine ac ferula, quorum dexterum ab imo intellegitur articulo, laevum in proximo, atque ita per vices. hoc vocatur in vite gemma, cum ibi caespitem fecitne ipso germen. sic palmites, nepotes, uvae, folia, pampini gignuntur, mirumque firmiora esse in dextera parte genita. 154 Hos ergo in surculis nodos, cum seruntur, medios secare oportet ita, ne profluat me
Abbreviated transcription (Latin):
nus morosa nasci in quacunq terra secitur uere balanum. seu nisi
esculi scrobe dedrantali interuallis duerum pedum seritur leuiter qua¬
ter anno. hoc pedamentum minime pueres cit laesumq maxime fruti¬
rilus malus : sed tardius nastuntur terramq defixa uix tollerat non
modo humorem samblicus contra frrmissima ad palum taleis seritue
ut popiuus. Nam de supraesio satis diximus.

Expanded text:
nus morosa nasci in quacumque terra seritur vere balano, sed non nisi nus morosa nasci in quacumque terra seritur vere balano, sed non nisi aesculi, scrobe dodrantali, intervallis II pedum . saritur leviter quater anno. hoc pedamentum minime putrescit caesumque maxime frutcorulus, malus, sed tardius nascuntur terramque defixa vix tolerant, non modo umorem. sabucus contra firmissima ad palum taleis seritur, ut populus. nam de cupresso satis diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
arium: quo solute sponte caouint ex arbere: atq rpp subnascuntur inter¬
ualla funt pedalia unoliq sulto do drantali. Se hoc seminario transerm¬
tur i aliud bipedali interuallo post biennium. sunt & propagie nu¬
li quidem faciliores nudata enim radice tota in sulco prosternitur Te
ex acumine super terram relicto renascitur galia ab radice: sedtrans¬
lata nescit hospitari. pauetq nouitatem biennio fere postea prosilit . ideo
untib potiusꝗ uite plantaria cedua implentur cuitura non alia ꝙͣ fu¬
pradicas fodiendis supputandisq perbiemium seqaeis. De caetero ipsa
se colit umbra stolone superuacuo se necante. ȩditur intra septimu
annum sufficunt pedamenta unius iugeri uiceni ⁊ ineatum iuge¬
ribi quando etiam ea biffida stiepe fiunt dirrantq. uitra atteran sil.¬
uas suas esuram. Esculus similitet prouenit cȩsura trieio seniormi¬

Expanded text:
arium, quo solutae sponte cadunt ex arbore atque subnascuntur. interarium, quo solutae sponte cadunt ex arbore atque subnascuntur. intervalla sint pedalia, undique sulco dodrantali. ex hoc seminario transferuntur in aliud bipedali intervallo post biennium. sunt et propagines , nulli quidem faciliores. nudata enim radice tota in sulco prosternitur; tur ex cacumine supra terram relicto renascitur et alia ab radice. sed tralata nescit hospitari pavetque novitatem biennio fere; postea prosilit. ideo nucibus potius quam viveradicibus plantaria caedua implentur . cultura non alia quam supra dictis, fodiendo se colit umbra stolones supervacuos enecante. caeditur intra septimum annum. sufficiunt pedamenta iugeri vicenis vinearum iugeribus, quando etiam bifida ex stirpe fiunt, durantque ultra alteram silvae suae caesuram. Aesculus similiter provenit, caesura triennio serior, mi
Abbreviated transcription (Latin):
ineumeseant aute bili mortias crescit ad brimam usq desmitq ommd¬
rescere incipit hoc signum tempestiuam habq cefitam & hanc antem quo¬
tiẽs & uineam fodiendam putant. seritur & transuensa non alit terta
enoita erumgrineq e singulis oculis totidem plantae scritur & deplan¬
tata pedleli sulco bimis obrutis gemuris ut tertius ⁊odus terrã in atnigat
prono sacumine ne rores concipiat. Leditur decrescente luna untis
facilitare tractatus perdurandi paruitatia g erminatione ģeaua ue
salioe lactior quaerit solum facile. nec tamen harenosum. moxime
sabulum humiaum aut srbunculum tnit tofitaceam farinam quamu¬
bet opaco septemtrionalis & praefrigido situ uel etiam decliui. Ro¬
cusat eadem galam rubucam cretam omine terraȩ fecimditate qua
seri nuces dixinus sed nisi & maximnis non prouenit nec nisi quinis
aceruatim satis pertringi solum deb& supra ex nouemori mense in febra¬

Expanded text:
intumescant, ante kal. Martias. crescit ad brumam usque desinitque, cum dintumescant, ante kal. Martias. crescit ad brumam usque desinitque, cum durescere incipit. hoc signum tempestivam habet caesuram. et hanc autem, quotiens et vineam, fodiendam putant. seritur et traversa, non alte terra condita, erumpuntque e singulis oculis totidem plantae. 146 seritur et deplantata pedali sulco, binis obrutis gemmis, ut tertius nodus terram attingat, prono cacumine, ne rores concipiat. caeditur decrescente luna. vineifacilitate tractatus, perdurandi pervicacia; regerminatione caedua vel salice laetior. quaerit solum facile nec tamen harenosum, maximeque sabulum umidum aut carbunculum vel tofi etiam farinam, quamlibet opaco septentrionalique et praefrigido situ, vel etiam declivi. recusat eadem glaream, rubricam, cretam omnemque terrae fecunditatem. 148 seri nuce diximus, sed nisi ex maximis non provenit, nec nisi quinis acervatim satis. refringi solum debet subea ex Novembri mense in Febru
Abbreviated transcription (Latin):
INCrestat earum natio quae propter alas seruntur ae uintas maxi¬
mes ceduo ligno principatum in his obentent x salices quarum loco ma¬
dido tamen refosso duos pedes & semipedem talea sesguipedali uel per¬
tica quae utilior quo planior intetuallo ese debent pedes semistres pe¬
dib bmis a terta putatione cohercentur ut se in latieudinem fundant
ac sine scalis sondeantur. Salix enim fecundior est quo terius propior
his quoq ommnib annis onfodi iubꝵ mense aprii. haec est uiminali¬
um sultura. perticulis & uirga & talen seritur fosum eadem perticas
ex ea iustum est cȩdi quarto fere anno &hae autem senescentium pee¬
cis qued alii oculum appelant dodrantali scrole interuallo dium pedn
de semipedes meficiturq ex sese uetere harundimneto exctrepato quad uti¬
lus reputatum ꝙͣ casrare sicut anitea Namq inter se radice s erxãt
mutuoq decuisu necintur: Temeus inserendi pruis q̃ ocuui harimom̃ĩ

Expanded text:
restat earum ratio, quae propter alias seruntur ac vineas maxime, caeduo ligno. Principatum in his optinent salices, quas serunt loco madido, tamen refosso pedes II et semipedem, talea sesquipedali vel pertica, quae utilior, quo plenior. intervallo esse debent pedes seni. trimae pedibus binis a terra putatione coercentur, ut se in latitudinem fundant ac sine scalis tondeantur. salix enim fecundior, quo terrae propior . has quoque omnibus annis confodi iubent mense Aprili. haec est viminalium cultura. perticalis et virga et talea seritur, fossura eadem. perticas ex ea caedi iustum est quarto fere anno. et hae autem senescentium cis, quod alii oculum vocant, dodrantali scrobe, intervallo II pedum et semipedis, reficiturque ex sese vetere harundineto exstirpato, quod utilius repertum quam castrare, sicut antea. namque inter se radices serpunt mutuoque discursu necantur. 145 tempus conserendi, priusquam oculi harundinum
Abbreviated transcription (Latin):
Malis aescuus & cotoneis qtem sorbis primis post mediam hyemem in idus
feb̃r. Siliquae graetae & persicis ante brumam pes antumminum nucib iu¬

Expanded text:
malis aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus malis aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus Februarias, siliquae Graecae et persicis ante brumam per autumnum, nucibus iu
Abbreviated transcription (Latin):
malium tantum est ad soitum auilitas: sed multo maior terrat ac fato¬
tum omnium libido eua tempestiue uti phurimum interese. soncieptus pe¬
culiare utis in insitis cum fit mutua supiditas utriq coeundi. Qui uer pro¬
bant ab aequinocio statim admictunt praedicantes germina partiraire. idto
faciles corticum esse complexus qui pruiferunt aucumnum ab arcturi exor¬
tu. quomamstatim radicem quandam apiant & ad uer parata ueniant.
atq non protimis germmatio auferat nires. quaedam tamen statutum tem¬
pus anni habent ubiq & cerasi e amigdali cieca brinnam serendi uel in¬
serendi. De plurib locorum sieus optime iudicant. Trigida erum & aquosa
uerno conseri oportet sicta & calida autumo. sonimunis quidem italiae
ratio temptͦra ad hunc matum distribuit mora abidib Feb̃r in aequi¬
notium pria autunmum ita ut brumam .xU. ne mimis dieb antetadãt.

Expanded text:
malium tantum est ad coitus aviditas, sed multo maior est terrae ac satomalium tantum est ad coitus aviditas, sed multo maior est terrae ac satorum omnium libido, qua tempestive uti plurimum interest conceptus, peculiare utibant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina parturire, ideo faciles corticum esse conplexus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque non protinus germinatio auferat vires. quaedam tamen statutum tempus anni habent ubique, ut cerasi et amygdalae circa brumam serendi vel inserendi. de pluribus locorum situs optime iudicabit. frigida enim et aquosa verno conseri oportet, sicca et calida autumno. <6> communis quidem Italiae ratio tempora ad hunc modum distribuit: mornoctium, piro autumnum, ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant,
Abbreviated transcription (Latin):
ab octasi uegiuarum ad brinnam. Peligua genera media hyeme ad octasb̃
fagiitae subsolanum aut septentriones pectantia liutum ab occasuꝰ agui
lae ad occasum sagittae. onnexa enim de tempore serendi ratio est uere
nis ortus pauciorib nota queniam non omnib locis pariter utilis intelli¬
gitur : Sed haud onniitenda nob non tractus alicuius rationem: uerum
naturae potius indagantib in cyrenaita regione sub ethesiaꝵ fiatu denfe¬
conserunt. necnon in graecia oleam maxime in hyccaonia. cuius insula &
nites tunc serit. saeteri apud graetos inoculare & inserere non dubitant.
sed arbores non serunt. plurimums in eo locorum natura polig. Namq
in aegypto omni serunt mense ꝙ ubicunq ymbres aestiui non funtut in
India & et hopia necessario post haec autumno seruntur arbores ergo tria
tempora. Eadem germinationis uec & onis arcturiq oicus. Neq emimani¬

Expanded text:
ab occasu vergiliarum ad brumam, reliqua genera media hieme ab occasu ab occasu vergiliarum ad brumam, reliqua genera media hieme ab occasu sagittae, subsolanum aut septentrionis lae ad occasum sagittae. conexa enim de tempore serendi inserendique ranis ortus, paucioribus nota, quoniam non omnibus locis pariter utilis intellegitur, sed haud omittenda nobis non tractus alicuius rationem, verum naturae totius indagantibus. 133 in Cyrenaica regione sub etesiarum flatu conserunt, nec non et in Graecia, oleam maxime in Laconia. Coos insula et vites tunc serit, ceteri apud Graecos inoculare et inserere non dubitant, sed arbores non serunt. plurimumque in eo locorum natura pollet; namque in Aegypto omni serunt mense et ubicumque imbres aestivi sunt, ut in India et Aethiopia, necessario post haec autumno seruntur arbores. 134 ergo tria tempora eadem germinationis, ver et canis arcturique ortus. neque enim ani
Abbreviated transcription (Latin):
quib seri noceat Affricas peculiare quod in oleastro est iserito quadam
aeternitate tum senescant proxima adoptioni uirga emissa Atq ita aliaar¬
bore ex eudem uiuescente Iterumq & quoties opuş sit ut eius eadem oli¬
ueta souifent Inseritut autem oletister calamo & moculatione. olea ubi quer¬
cus ettossa sit male ponitut. quoniam uerme qui raucȩ uotantur mradi¬
ce quercus nascuntut & transeunt. Non in humare taleas aut siccare pri¬
us ꝗͫ serautur utilius sompertum Uetus olinttum ab aequinceio uerno
intra uergiliatum exortum interradi. Aieerius annis melius iuentum.
Item muscum circundare radici: crecumfodi autem ommib annis a sol¬
stitio dium ubitorum scrobe pedali altitudine stertorati tertio anmno
Mlago idem amigdalas ab occasi arcturi ad brumam seri uibs. pyra non eo¬
dem tempore omnia. quoniam neq floreant fadem oblonga aut rotunda

Expanded text:
quibus seri noceat. 129 Africae peculiare, quod in oleastro eas inserit quadam quibus seri noceat. 129 Africae peculiare, quod in oleastro eas inserit quadam aeternitate, cum senescant, proxima adoptione virga emissa atque ita alia arbore ex eadem iuvenescente iterumque et quotiens opus sit, ut aevis eadem oliveta constent. inseritur autem oleaster calamo et inoculatione. 130 Olea, ubi quercus effossa est, male ponitur, quoniam vermes, qui raucae vocantur, in radice quercus nascuntur et transeunt. non infumare taleas aut siccare prius, quam serantur, utilius conpertum. vetus olivetum ab aequinoctio verno intra vergiliarum exortum interradi alternis annis melius inventum, item muscum radi, circumfodi autem omnibus annis a solstitio II cubitorum scrobe pedali altitudine, stercorari tertio anno. <4> Mago idem amygdalas ab occasu arcturi ad brumain seri iubet, pira non eodem tempore omnia, quoniam neque floreant eodem, oblonga aut rotunda
Abbreviated transcription (Latin):
tium uernum incipito putare ex eo die dies xl. recte putabis Id hoc maio pn¬
tato ꝙͣ locus recte ferax erit quae atida & si quid erunt uetus interfrege¬
rit inde ea onniia eximito qua locus ferax non erit id plus conscendito ara¬
toq bene enodato stupesq leues facito ircum oleas autunmo ablaqueato &
stertus adiicito qui oliuetum saepissine & altusime miscebit is tenuussimas ra¬
dices exarabit. Radicem si sursum abibunt crassiores fient & eo in radices¬
urces oleae abibunt. Ruae genera olearum uel in quo genece terrae iiue¬
re & seci debeant & quo spectare quoq oliueta diximus in ratione de. Aago
in solle ꝙ sictis &argila inter autaminumn se brumam en inbꝵ In crasso aut
humido aut subriguo & mese aabuimam. quod praeroepise eum affricae
intelligitur. Italiae quidem nunc uere maxime ser sed si autummno si libe¬
at post aequmetum Rel diehi ad uegilaꝵ ccasum.xiii. soli dlies Iunt

Expanded text:
aequinoctium vernum incipito putare. ex eo die dies XL recte putabis. id hoc modo puaequinoctium vernum incipito putare. ex eo die dies XL recte putabis. id hoc modo putato: qua locus recte ferax erit, quae arida erunt et si quid ventus interfregerit, inde ea omnia eximito. qua locus ferax non erit, id plus concidito aratoque bene enodatoque stirpisque leves facito. — Circum oleas autumnitate ablaqueato et stercus addito. — Qui oletum saepissime et altissime miscebit, is tenuissimas radices exarabit. si male arvires oleae abibunt. 128 Quae genera olearum et in quo genere terrae iuberet seri quoque spectare oliveta, diximus in ratione olei. Mago in colle et siccis et argilla inter autumnum et brumam seri iussit, in crasso aut umido aut subriguo solo a messe ad brumam. quod praecepisse eum Africae intellegitur. Italia quidem nunc vere maxime serit. sed si et autumno libeat, post aequinoctium XL diebus ad vergiliarum occasum IIII soli dies sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
UaE custodienda in talearum sato indicauerit ipsius uerbis optime practipi¬
emus taleas oleaginas . quas in scrobe satirrus eris d tripedaneas facito dili¬
gentẽq tractato ne liber labor& sum dolaber aut scaber quas in stminario
sacutus eis pedales facito eas sic inserito lotus bigedalio subactus sit beneq
glutus sum taleam demittis pede taleam opprimito. Si parum descendat
inalleo. abt mateola addicito tauetoq ne librum scindas. sum adicis paio
prius locum ne feceas ꝗͣ taleam dimittas. Ita melius inus talea & ubi tri¬
peme sunt Iunc deniq surae sunt ubi liber se uert. si in scrobib aut¬
in sulcis seras teruas taleas ponito eas diuaricato super terra. ne plus
iiiiᵈ ͤ digito trainsueso semine uel oculo ferito dilgenter oleam exnnere¬
oporeꝵ & radices q̃ plutimas cum terra fecie. Ubi radices bene operuens
caltare bene ne quid noceat. si quis quaerat quod tempus oleae ferendue fit

Expanded text:
uae custodienda in olearum cura Cato iudicaverit, ipsius verbis optime praecipiemus: Taleas oleagineas, quas in scrobe saturus eris, tripedaneas facito, diligenterque tractato, ne liber laboret , cum dolabis aut secabis. quas in seminario saturus eris, pedales facito. eas sic inserito: locus bipalio subactus sit beneque gluttus. cum taleam demittes, pede taleam opprimito. si parum descendet, malleo aut mateola adigito, cavetoque, ne librum scindas, cum adiges. palo prius locum ne feceris, quo taleam demittas; ita melius vivet. taleae ubi trimae sunt, tum denique maturae sunt, ubi liber se vertet. si in scrobibin sulcis seres, ternas taleas ponito easque divaricato, supra terram ne plus IIII digitos transvorsos emineant; vel oculos serito. Seminaroportet et radices quam plurimas cum terra ferre, ubi radices bene operueris, calcare bene, ne quid noceat. si quis quaeret, quod tempus oleae serendae sit,
Abbreviated transcription (Latin):
expedit. Altos in aestiuo solo & sicto ut ꝙͣ maxime accipiant a quam tee
accumulant aestate radices operuintqi ne solis ardor exurat: Aliubi
ablaqueant per filatusq admittunt .i. hyeme cumulis a gelu uinicant
entra ili hyeme aperiunt humoremq sitientibi quaerunt ubicumq sircũ¬
fodiendi arbores ratio in sucuitum pedes in orbem ternos neq idin pra¬
tis quoniam ardore folis huimorisq in suma tellure oberrant. Et de ar¬
borib quidem fructus gratia serendis inserendisq in uniuersu sunt dieta

Expanded text:
expediet, aliter in aestuoso et sicco, ut quam maxime accipiant aquam contiexpediet, aliter in aestuoso et sicco, ut quam maxime accipiant aquam contiadcumulant aestate radices operiuntque, ne solis ardor exurat. aliubi ablaqueant perflatusque admittunt. iidem hieme cumulis a gelu vindidicant . contra illi hieme aperiunt umoremque sitientibus quaerunt. ubicumque circumfodiendi arbores ratio in circuitum pedes in orbem ternos, neque id in pratis, quoniam amore solis umorisque in summa tellure oberrant. Et de arboribus quidem fructus gratia serendis inserendisque in universum sint dicta
Abbreviated transcription (Latin):
STetiam num noua inserendi ratio ne quid sciens quidem praeteream qđ
usꝙͣ inuenerim olumiellae ex cogitatu ut affirmat ipse quo uel diue sue mso¬
tiauulsq arborum naturas coppulentur. unt fici atq oleae iuxta hanc seri
ficum uibs nen ampliori interuallo ꝗͣ ut soniungi large possit ramo ole
ue ꝙ maximne sequati atq obeditirio eumq interim tempore edomari
meditatione situandi postea fico adempta uries quod euenire trimae
atqi utis quinquemq solu detruntata supersicie ipsaq deputatu᷑ e ut ditõ
est abraso sacumime defigi in crure fici custoditum uinculis ne curuatura¬
fugiat Ita quodam propagnium nsitorimmq temperamento triemno com
niune inter duas pete⟧ quarto anno abscissum totum adoptantis
esse uon dum uulgata ratione aut mili certe satis comperta. accerum
eadem illa de calidis frigidis q & humidis ac sictis supradicta ratio & scro¬
bes fodere monstrauit. In a quosis enim neq amplos neq altos facere

Expanded text:
st etiamnum nova inserendi ratio, ne quid sciens quidem praeteream, quod usquam invenerim, Columellae excogitata, ut adfirmat ipse, qua vel diversae insociabilesque arborum naturae copulentur, ut fici atque oleae. iuxta hanc seri ficum iubet non ampliore intervallo , quam ut contingi large possit ramo oleae quam maxime sequaci atque oboedituro, eumque omni interim tempore edomari meditatione curvandi. postea fico adepta vires, quod evenire trimae aut utique quinquenni, detruncata superficie ipsumquoque deputatum et, ut dictum est, adraso cacumifugiat. ita quodam propaginum insitorumque temperamento triennio communem inter duas matres coalescere, quarto anno abscisum totum adoptantis esse, nondum vulgata ratione aut mihi certe satis conperta. xxxi eadem illa de calidis frigidisque et umidis aut siccis supra dicta ratio et scrobes fodere monstravit. in aquosis enim neque amplos neque altos facere
Abbreviated transcription (Latin):
iongitudine trium pedim crassitudine minus brachali sortice diligenate
seruato trunco exacuto. myrtus & talei seritur. morus talea tantum: quo¬
niam in ulmo tam inseri religio fulgurum prohibgi quapiopter de tale¬
atum satu uuc dicendum est. Seruandum in eo ante ommia ut taltae ex
feracib fiant arborio. ne surue neue scabrȩ aut diferce ne tenuiores qͣ
ut manum impleant. ne minores pedalib ut uibato cortice atq ut settu¬
ra inferior ponatur sempet & quod erit ad radice accumulenturq ger¬
minatio terra donec robure planta capiat.

Expanded text:
longitudine III pedum, crassitudine minus bracchiali, cortice diligenter longitudine III pedum, crassitudine minus bracchiali, cortice diligenter servato, trunco exacuto. Myrtus et taleis seritur, morus talea tantum, quoniam in ulmo eam inseri religio fulgurum prohibet. quapropter de talearum satu nunc dicendum est. servandum in eo ante omnia, ut taleae ex feracibus fiant arboribus , ne curvae neve scabrae aut bifurcae, ne tenuiores quam ut manum impleant, ne minores pedalibus, ut inlibato cortice atque ut sectura inferior ponatur semper et quod fuerit ab radice, adcumuleturque germinatio terra, done robur planta capiat.
Abbreviated transcription (Latin):
trimisima & quae cortice tantum intuntur. nel leui aura ocisimede¬
pluneantur in serere firiniss imum & fecundius ꝙͣ serere¬
IoN est omittenoa rauitas unius exempli orelius eques Poᵘˢ Aceste ge¬
nitus inseruit sastaneam suo metipsam firiculo in Neapolitamno agro sic
facta est sastanea quae ad eo nomen accoepit inter laudaras: postta hȩres
cusdem libarta srrclanem erum inseruit haet est miet eas olffer tatia¬
qla sopiosior haee serteliana melior. Reliqua genera sasus mgenio suoss.¬
cogitauit ac defractos serere ramos docuit cũm pali defixi radices coepis¬
sent multa sie seruntur. in primis se ficus omnibiq alis modis nascens pꝵe¬
terꝙͣ taleis optime quidem si uastiore ramo pali modo exacuto adigatur
alte exiguo super terram relicto capite eoq ipsa harena cooperto. Ramo
seruntur ꝙ punica palis laxato prius meatu. Item myitus omnium hoꝵ

Expanded text:
firmissima; et quae cortice tantum nituntur, vel levi aura ocissime defirmissima; et quae cortice tantum nituntur, vel levi aura ocissime deplantantur. inserere firmissimum et fecundius quam sererNon est omittenda raritas unius exempli. Corellius eques Romanus Ateste genitus insevit castaneam suomet ipsam surculo in Neapolitano agro. sic facta est castanea, quae ab eo nomen accepit inter laudatas. postea Tereus eiusdem libertus Corellianam iterum insevit. haec est inter eas differentialla copiosior, haec Tereiana melior. Reliqua genera casus ingenio suo excogitavit ac defractos serere ramos docuit, cum pali defixi radices cepissent. multa sic seruntur inprimisque ficus omnibus aliis modis nascens praeterquam talea, optime quidem, si vastiore ramo pali modo exacuto adigatur alte, exiguo super terram relicto capite eoque ipso harena cooperto. ramo seruntur et punica, palis laxato prius meatu, item myrtus, omnium horum
Abbreviated transcription (Latin):
seri iussit mensura etiam praefinita secundum reliquam diligentiam su¬
am sortices scalpio excidi quattuor digitorum longitudine & trium latitudi¬
ne: acq ita coargumentari x illa sua uitrita oblita. fademratio s in
malo quidam huic generi miscuere fissurram in uitib exempta cortici fur¬
culo a latere plano adigendo. Tot modis insitam arborem udunus iuxeta
Tyburces tuluias omni genere pomoꝵ onustum.: alio ramo nucib alio
bactis. aliud uite pres ficis punicis malorumq generid sed huic fuit breuis
uita. Nec tamen experimentis omnem assequi naturam possumus que¬
dam enĩm nasci nisi sponte nullo modo querunt. eaq in uitib & desertis
nus. postea robur: Ierum utraq sapores corrumpunt. Quaedam omni
mus aut caducus rimosusq sortex: neq in oculatiõe sictas aut humoris
exigui fertilissma onmnium moculatio postea emplastratio: sed utraq in¬

Expanded text:
seri iussit, mensura etiam praefinita secundum reliquam diligentiam suseri iussit, mensura etiam praefinita secundum reliquam diligentiam suam: cortices scalpro excidi quattuor digitorum longitudine et trium latitudine atque ita coagmentari et ilia sua intrita oblini, eademalo. quidam huic generi miscuere fissuram in vitibus, exempta cortici tessella latere plano adigendo. 120 tot modis insitam arborem vidimus iuxta Tiburtes tullios omni genere pomorum onustam, alio ramo nucibus, alio bacis, aliunde vite, piris, ficis, punicis malorumque generibus. sed huic brevis fuit vita. nec tamen omnia experimentis adsequi in natura possumus. quaedam enim nasci nisi sponte nullo modo queunt, eaque inmitibus tantum et dnus, postea robur, verum utraque sapores corrumpit. quaedam omni nuis aut caducus rimosusque cortex, neque inoculationem siccae aut umoris exigui. fertilissima omnium inoculatio, postea emplastratio, sed utraque in
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Satiuae planite suluestrium radicib inseruntur natura siccioribus
si satiuae suuestrib inserantie degenerant inferitatem Reliqua saelo
constant. Aptisima insitis sictitas hiuus est remedium appositis fictilib
uasis modicus humor per sinerem distillat. Inoculatio rores amat leue.
maxims sortice conuenit sicut est ficis : ergo amputatis ommib ramis
ne sucum auocent uitidissima in parte quas praccipua cernatur hylari¬
tas exempta scutulafa ita ne descendat ferrum ultra corticem impri¬
mitur ex alia sorticis parte cum sui germinis mamma si compage densa.¬
ta ut sicatrici locus non sit & statim unitas fiat: nec himorem nec afla¬
tum recipiens Nihilominus tamen & luto munire & uinculo melius.
hoc genus non pridem repertum uolunt qui nouis morib fauent sed g
apud ueteres graecos inuenitur. & apud satonem qui oleam ficimq sic in¬

Expanded text:
tia. sativae plantae silvestrium radicibus inseruntur natura siccioribus; tia. sativae plantae silvestrium radicibus inseruntur natura siccioribus; si sativae silvestribus inserantur, degenerant in feritatem. reliqua caelo constant. aptissima insitis siccitas; huius enim remedium: adpositis fictilibus vasis modicus umor per cinerem destillat. inoculatio rores amat lenes.xime cortici convenit, sicut est ficis. ergo amputatis omnibus ramis, ne sucum avocent, nitidissima in parte quaque praecipua cernatur hilaritas, exempta scutula ita, ne descendat ulta corticem mitur ex alia cortex par cum sui germinis mamma, sic conpage densata, ut cicatrici locus non sit et statim fiat unitas, nec umorem nec adflatum recipiens; nihilominus tamen et luto munire et vinculo melius. hoc genus non pridem repertum volunt qui novis moribus favent, sed iam et apud veteres Graecos invenitur et apud Catonem, qui oleam ficumque sic in
Abbreviated transcription (Latin):
UrES uero in strobib fictis stramento opertas ac demnde terra obrutas utfa
meduliam in eam surculos exacutos ut dictum est addi medullas iuingi d
Alter est fi sese uites contingant utriusq in obliquum latere coneratio ad¬
rasas iuuctis medullis colligari Pertium genus est terebrare uitem in
obliquum ad meduliam calamosq addece longos pedes binos. atq ita lģa¬
tum insitum intritumq ilitum operire terra salamis subrectis. Nostra ae¬
tas sorrexit ut gallica uteretur terebra. quas ex cauat nec urrit quoni¬
am adusto onmis hebetat. atr ur gemmascere inciit ligetui salamꝰ
net plusg̃ bimi ao insito emieat oculis. Nlimi uimine alligaito bina
maxime uites infestat deindetum eualiussent flagelia pedes binos
uinculum insiti incidentur libertati crassitudine permista. Uitic in¬
serendis tempus dedere ab aequinctio auitumno ad germinationis mi¬

Expanded text:
vero in scrobibus siccis stramento opertos ac deinde terra obrutos, ut cvero in scrobibus siccis stramento opertos ac deinde terra obrutos, ut cmedullam, in eam surculos exacutos, ut dictum est, addi, medullas iungi. altero, si inter se vites contingant, utriusque in obliquum latere contrario adraso iunctis medullis colligari. tertium genus est terebrare vitem in obliquum ad medullam calamosque addere longos pedes binos atque ita ligatum insitum intritaque inlitum operire terra calamis subrectis. 116 nostra aetas correxit, ut Gallica uteretur terebra, quae excavat nec urit — quoniam adustio omnis hebetat —, atque ut gemmascere incipiens eligeretur calamus, nec plus quam binis ab insito emineret oculis, ulmi . . . vimine alligato . . . maxime vites infestat; dein cum evaluissent flagella pedes binos, vinculum insiti incideretur, ubertati crassitudine permissa. 117 vitibus inserendis tempus dedere ab aequinoctio autumno ad germinationis ini
Abbreviated transcription (Latin):
tantum luna siciente hoc est sicta: praeterea post meridiem ac sine uen¬
to austro: mitumq non sontentus insitum munisset ut dictum est
Sed cestite ab ymbre frigoribq protexise ac molib bifidorum ⁊imium
fastib ingua bubula herbas id genus est Insupe obtegi ibx eamꝙ iligati
opertam stramentis Nunc abunde arebitrantur paleato luto farcres libro duos
digitos insitos extante uerno inserendi tempus urge incitantib se gem̃is¬
practerꝗ̃ in olea cuius diutissime oculi parturunt minimumq succi
hab& sub cortice qui nimnius insitis nocꝙ punica uero & ficum qͣ ꝙͣ
alias sicca sunt recrastinare minime utile. prum uel florentem inse¬
rere licq & in maium quoq mensem protendere insitionem. Quad si
lougius aferantirr pomoꝵ salami rapo infixo optime custodire sucum¬
arbitrantur seruari inter duos ymbrices iuixta riuos uel piscinas utrin¬
q terra obstructos¬

Expanded text:
tantum, luna sitiente, hoc est sicca praeterea post meridiem ac sine ventantum, luna sitiente, hoc est sicca praeterea post meridiem ac sine vento austro. mirum quod non contentus insitum munisse, ut dictum est, et caespite ab imbre frigoribusque protexisse ac mollibus bifidorum viminum fasciis, lingua bubula — herbae id genus est—insuper optegi iubet eamque inligari opertam stramentis. nunc abunde arbitrantur paleato luto sarcireet libro II digitos insito exstante. verno inserentes tempus urgpraeterquam in olea, cuius diutissime oculi parturiunt, minimumque suci habet sub cortice, qui nimius insitis nocet. punica vero et ficum quaeque alia sicca sunt recrastinare minime utile. pirum vel florentem inserere licet et in Maium quoque mensem protendere insitiones. quod si longius adferantur pomoarbitrantur, servari inter duos imbrices iuxta rivos vel piscinas utrimque terra obstructos