comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gata. Non ergo etiã dubia ex imtio rigide disposita
atq decreta sunt. nisi forte idip̃m ꝙ indiscreta essẽ
& ex ancipiti euentu pondere debeant. Quare ꝙ
applicet interdũ ad malitia prepondẽt pinde ut corpꝰ
mõ sospitati mõ egitudim ꝓximu fixum plane est
& decretu ex origine. Quis porro malus sit futurus
ma gisteria deliberationes exhortationes reuocationes in¬
stitutio uite nutrim̃toꝵ certa obẜuatio laus intupatio
queq his similant᷑. quia recte uiuendi optio penes nos
est. Si igit᷑ eoꝵ que sunt pleraq nostri uiris sunt
alia exͣ nostram potestatẽ. Nostra quidẽ appetitus iũ¬
dicu uoluntas ꝯsensũs p̾paratio electio delinatio.
Aliena uo liutie gloria species fortitudo. ceteraq que¬
potius optare possumus qͣ nendicare. Recte dicit᷑ si
esse p̾sumere nihil sapere. Cõseqñter ergo etiã is qui

Expanded text:
gata. Non ergo etiam dubia ex initio rigide disposita gata. Non ergo etiam dubia ex initio rigide disposita atque decreta sunt, nisi forte id ipsum quod incerta esse et ex ancipiti euentu pendere debeant. Quare quapplicet, interdum ad malitiam praeponderet perinde ut corpus modo sospitati modo aegritudini proximum, fixum plane est et decretum ex origine. Quis porro malus sit futurus magisteria, deliberationes, exhortationes, reuocationes, institutiones, nutrimentorum certa obseruatio, laus, uituperatio, quaeque his simulantur, quia recte uiuendi optio penes nos est. Si igitur eorum quae sunt pleraque iuris nostri sunt, alia extra nostram potestatem, nostra quidem appetitus, iudicium, uoluntas, consensus, praeparatio, electio, declinatio; aliena uero diuitiae gloria, species, fortitudo, ceteraque qupotius optare possumus quam uindicare, recte dicitur, si tri iuris esse praesumere, nihil sapere; consequenter ergo etiam is qui
Abbreviated transcription (Latin):
potest motus aut statio. Adu̾sum que tam pugnanter
& ip̃o fato iuolentus instituta quid respondebimuss.
Q deus sciat quidẽ omnia. s unũ quodq pro nͣaͣ
sua ip̃oꝵ sciat. necessitati quidẽ subiugatu ut necessitati
obnoxiu. Anceps uõ ut quod ea sit nã preditu cui
consilui uiam pandat. neq eĩm ita ambigui natura
deus ut quod certu & necessitate constrictum sic eĩm
fallat᷑ & nesciat. s ita ut pro nã sua uere dubiu sciat.
Quid ergo: dicimꝰ deum sare oĩa. sciãmq euis ex
eterntate solidari. Porro que scuint ꝑtim diuina esse &
ĩmortalia. ꝑtim eccidua & ad tẽpus. Immortaliu reꝵ
& dubiam. aliasq aliter se hñtem ob nature in cõstan¬
est tam pp̾ter ip̃ius scientie certa comp̾hensione ꝗ̃ ꝓ
eoꝵ que sciunt᷑ sub̾a. At uo incertoꝵ necessaria quidẽ
scientia ꝙ incerta sint & in euentu ambiguo posita.

Expanded text:
potest motus aut statio. Aduersum quae tam pugnaciter potest motus aut statio. Aduersum quae tam pugnaciter et ipso fato uiolentius instituta quid respondebimus? Quod deus sciat quidem omnia, sed unumquidque pro natura sua ipsorum sciat: necessitati quidem subiugatum, ut necessitati obnoxium, anceps uero, ut quod ea sit natura praeditum cui consilium uiam pandat; neque enim ita scit ambigui naturam deus ut quod certum et necessitate constrictum sic enim falletur et nesciet, sed ita, ut pro natura sua uere dubium sciat. Quid ergo dicimus? Deum scire omnia scientiamque eius ex aeternitate solidari, porro quae sciuntur partim diuina esse et immortalia, partim occidua et ad tempus; immortalium reruet dubiam aliasque aliter se habentem ob naturae inconstanest, tam propter ipsius scientiae certam comprehensionem quam pro eorum quae sciuntur substantia; at uero incertorum necessaria quidem scientia, quod incerta sint et in euentu ambiguo posita —
Abbreviated transcription (Latin):
stitie atq equitatis obtentũ. Artes quoq sub fati de¬
cretum cadere maĩfestum esse aiunt. nam & hic ia
dudu essẽ ordinatũ quis eger quo medente reuale¬
scat. Deniq fieri freqñter ut non a medico sed ab
impito curetar eger cum talis ent conditio decreti.
Sĩmilis ratio est laudum. uituꝑationu. aĩadu̾sionu.
premioꝵ. fit eĩm freqñter ut adu̾sante fato que recte
gesta sunt non mõ nulla laudẽ. s contra rep̾hensiõẽ
suppliciaq afferant. At noͣ diunationẽ dicunt clare
demõstrare ꝓuentus iam dudũ esse decretos. neq eĩm insi
decretum precedẽt ad oronem euis accedẽ potuisse p̾¬
sagos. Animoꝵ uõ nostroꝵ motus mhil aliud esse ꝗͣ
ministeria de cretoꝵ fatalui. si quidẽ necesse sit agi
ꝑ nos agente fato. ita hoiẽs uitam obtinẽ eoꝵ que di¬
cunt᷑ sine quib agi non potest. sicut sine loco esse non

Expanded text:
stitiae atque aequitatis obtentu. Artes quoque sub fati destitiae atque aequitatis obtentu. Artes quoque sub fati decretum cadere manifestum esse aiunt, nam et hinc iam dudum esse ordinatum quis aeger quo medente reualescat; denique fieri frequenter ut non a medico sed ab imperito curetur aeger, cum talis erit condicio decreti. Similis ratio est laudum, uituperationum, animaduersionum, praemiorum; fit enim frequenter ut aduersante fato quae recte gesta sunt non modo nullam laudem, sed contra reprehensionem suppliciaque afferant. At uero diuinationem dicunt clare demonstrare prouentus iam dudum esse decretos; neque enim, nisi decretum praecederet, ad rationem eius accedere potuisse praesagos. Animorum uero nostrorum motus nihil aliud esse quam ministeria decretorum fatalium, siquidem necesse sit agi per nos agente fato. Ita homines uicem obtinere eorum quae dicuntur «sine quibus agi non potest», sicut sine loco esse non
Abbreviated transcription (Latin):
lestia que felici necessitate perpetue beatitudis quasi
test falli dens. Omna certe ex imtio disposita atq
decreta sunt. tam ea que in nr̃a potestate posita esse
dicunt᷑ ꝗͣ fortiuta. nec non sabiecta casib. Porro cum hec
omma iam dudum decreta sint cuncta que ꝓuenut
ex fato ꝓuenire concludũt. Leges etiã ce exhortatiões
& obiurgationes e disciplinas. queq huiꝰmoĩ sunt. oĩa
teneri fatalib condicionib qnͣ si cui quid accidere de¬
cretum ẽ una etiã illud decretu sit cuiꝰ ope uł bñficio
debeat ꝓuenire. ut si cui salus ꝓuentura erit in naui¬
gando proueĩat ei non alio quoꝗͣ s illo gubernatore
nanẽ regente. uł si cui ciuitati ꝓuentuꝵ erit ut bo¬
nis utatur institutis & morib. ut sparte ligurgi le¬
gib hoc debeat ꝓuenire. Item si quis erit uistus futurus
ut anstides huic educatio ꝑentum adium̃to sit in iui¬

Expanded text:
lestia, quae felici necessitate perpetuae beatitudinis qualestia, quae felici necessitate perpetuae beatitudinis quatest falli deus, omnia certe ex initio disposita atque decreta sunt, tam ea quae in nostra potestate posita esse dicuntur quam fortuita nec non subiecta casibus». Porro cum haec omnia iam dudum decreta sint, cuncta quae proueniunt ex fato prouenire concludunt, leges etiam et exhortationes et obiurgationes et disciplinas quaeque huius modi sunt omnia teneri fatalibus condicionibus, quando, si cui quid accidere decretum est, una etiam illud decretum sit cuius ope uel beneficio debeat prouenire, ut si cui salus prouentura erit in nauigando, proueniat ei non alio quoquam sed illo gubernatore nauim regente, uel si cui ciuitati prouenturum erit, ut bonis utatur institutis et moribus, ut Spartae, Lycurgi legibus hoc debeat prouenire, item si quis erit iustus futurus, ut Aristides, huic educatio parentum adiumento sit in iu
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ precedat ad forus instruendoꝵ grã patronoꝵ
Fodem etiã debitor mereandi causa dehine cõuentus¬
debitor arbitris patronis dui tractum debitũ dep̾sentet.
din̾sa quippe cansa utrisq procedẽdi fuit. & est illud
potius actum quod ꝓpositu non erat ꝗͣ quod ia pene
agebat᷑. Erit ergo etiã casus concursus simul atq una
accidentiu sine rõne causaꝵ in uita carentib. uł mu¬
tis aĩalib. Ut cu clause feree stabulis uase rursum ad
eadẽ stabula reu̾tunt᷑ ultro. cumq ultro dicimꝰ saxn
concidisse. Ne de fato quidẽ deq his que in hominis
potestate sunt fortuna quoq & casib satis dictu sed
quia sunt aliquanta que cõtra hec e du̾so dicunt᷑. pro¬
ponenda sunt & diluenda tunc demu cu ĩ firmis
erit fundam̃tis locata platonis sentẽtia. Auint ergo
si deus cuncta ex initio scit ante ꝗͣ fiant neo sola ce¬

Expanded text:
debitum procedat ad forum instruendorum gratia patronorum, debitum procedat ad forum instruendorum gratia patronorum, eodem etiam debitor mercandi causa, dehinc conuentudebitor arbitris patronis diu tractum debitum depraesentet; diuersa quippe causa utrisque procedendi fuit, et est illud potius actum quod propositum non erat quam quod iam paene agebatur. Erit ergo etiam casus concursus simul atque una accidentium sine ratione causarum in uita carentibus uel mutis animalibus, ut cum clausae ferae stabulis euasis rursum ad eadem stabula reuertuntur ultro cumque ultro dicimus saxum concidisse. Ac de fato quidem deque his quae in hominis potestate sunt, fortuna quoque et casibus, satis dictum. Sed quia sunt aliquanta quae contra haec e diuerso dicuntur, proponenda sunt et diluenda; tunc demum enim firmis erit fundamentis locata Platonis sententia. Aiunt: «Ergo, si deus cuncta ex initio scit, antequam fiant, nec sola cae
Abbreviated transcription (Latin):
sus uõ citra ꝓpositum hominis fit. si quidẽ quod casũ
accidit uł in reb uita carentib. uł ĩ mutis aĩalibus
inuenit᷑. Breuter ergo cu due cause iituii hñtes
ex ꝓposito nostro concurrũt. ut non quod ꝓpositum
est s longe secus preterq opĩonem accidat fortune
ludus est. Ut si quis occulte thesauꝵ terre mandet
deinde agricola ꝓpositum habens uitem aliam ue qua
stirpem propagare thesauru illu cu scrobem molitur
inueniat. Certe neq qui condidit uł alius inueiret
s ut ip̃e cu prolato opus esset reportaret nec agrico¬
la ut thesauꝵ inueniret s ut scrobem face̾t laboniu̾at.
ce tam uterq fortuna ẽ usus inopina. Quare sic
etia fortuna recte definiri potest. Fortuna ẽ concursus
simul cadentiui cansaꝵ luu onginem ex proposito
trabentiu. ex quo concu̾su puenit aliquid pirter spem
cu ãmiratione. ut si creditor ob dui frustra repetitu

Expanded text:
sus uero citra propositum hominis fit, siquidem quod casu sus uero citra propositum hominis fit, siquidem quod casu accidit uel in rebus uita carentibus uel in mutis animalibus inuenitur. Breuiter ergo, cum duae causae initium habentes ex proposito nostro ita concurrunt ut non quod propositum est at longe secus praeterque opinionem accidat, fortunae ludus est, ut si quis occulte thesaurum terrae mandet, dehinc agricola propositum habens uitem aliamue quamlibet stirpem propagare thesaurum illum, dum scrobem molitur, inueniat; certe neque qui condidit, ut alius inueniret, sed ut ipse, cum prolato opus esset, reportaret, nec agricola ut thesaurum inueniret, sed ut scrobem faceret, laborauerat, et tamen uterque usus fortuna est inopina. Quare sic etiam fortuna recte definiri potest: fortuna est concursus simul cadentium causarum duarum originem ex proposito trahentium, ex quo concursu prouenit aliquid praeter spem cum admiratione, ut si creditor ob diu frustra repetitum
Abbreviated transcription (Latin):
accidunt uł fauentia negotiis eoꝵ uł adu̾santia fortuna
& ex fortune arbitrio putant᷑. Causaꝵ uõ altera pͥncipalis
est. altera accidens. Principalis causa est itineris faciendi
uł negotiatio. uł puris inspectatio. uł aliqua generis huiꝰ.
Accidens cansa ut cũ iter ingressos solatq estus adurit.
Que sequit᷑ infectio uultus & coloratio. quippe non infec¬
tionis causa iter fuerat institutu. Coĩter ergo tam for¬
tunam ꝗͣ casum pͥncipali cause accidentes cansas esse di¬
cemus. Ut sit causa quidẽ pͥncipalis in fato. in fortuã
ũo & casib cansa accidens. Et quia que funt partim
ex necessitate habent auctoritatem ꝑtim usitati &e fre¬
quentis exempli sunt ꝑti ex his quę raro accidunt.
Et fortuna & casus in his inueiunt᷑ que raro accidunt.
Et fortune quidẽ irrationabilis & cũ ãmiratione ꝓuen¬
tus inopinus ex houĩm proposito sumit originem. Ca¬

Expanded text:
accidunt uel fauentia negotiis eorum uel aduersantia, fortuita accidunt uel fauentia negotiis eorum uel aduersantia, fortuita et ex fortunae arbitrio putantur. Causarum uero altera principalis est, altera accidens. Principalis causa est itineris faciendi uel negotiatio uel ruris inspectatio uel aliqua generis huius; accidens ut cum iter ingressos sol atque aestus adurunt, quae sequitur infectio uultus et coloratio; quippe non infectionis causa iter fuerat institutum. Communiter ergo tam fortunam quam casum principali causae accidentes causas esse dicemus, ut sit causa quidem principalis in fato, in fortuna uero et casibus causa accidens. Et quia quae fiunt partim ex necessitate habent auctoritatem, partim usitati et frequentis exempli sunt, partim ex raro accidunt, et fortuna et casus in his inueniuntur quae raro accidunt; et fortunae quidem inrationabilis et cum admiratione prouentus inopinus ex hominum proposito sumit originem, ca
Abbreviated transcription (Latin):
est. habent enã discipline locum maximeq legũ latio.
Quid ẽ eĩm lex nisi uissũm sciscens honestã pro¬
hibens cõtraria: Ideirco quia hoꝵ electio in nr̃a po¬
testate ẽ. laudisq honor. &e uitupationis nota. p̾miiq
gratia. & supplicioꝵ aiadu̾sio. cetera itẽ exhortam̃ta
uirtutis malitieq retinacula uire ꝓspecta. Nime
qm̃ quid reꝵ sit piudentia quid ue fatum in suba
positum & item qđ in munẽ atq actu inuenit᷑. quid ue ĩ
homis potestate sit. quid itẽ quod uixta fati decretu pro¬
uenit cosecuti suus. de fortuna deq his que casu proue¬
niũt diseremꝰ. Fortune pot̾atem omnem in reb hoĩu diat
essẽ. Casus alia quandã iurisdictionẽ. Que eĩm uł reb ruta
carentib. uł sine ratione uiuentib asalib accidunt non ex
ña uł sorte hec oĩa casu facta dicunt᷑. Que uõ hominib

Expanded text:
est. Habent etiam disciplinae locum maximeque legum latio; est. Habent etiam disciplinae locum maximeque legum latio; quid est enim lex nisi iussum sciscens honesta, prohibens contraria? Idcirco, quia horum electio in potestate nostra est, laudisque honor et uituperationis nota praemiique gratia et suppliciorum animaduersio, cetera item exhortamenta uirtutis malitiaeque retinacula iure prospecta. Nunc, quoniam quid rerum sit prouidentia quidue fatum in substantia positum et item quod in munere atque actu inuenitur quidue in hominis potestate sit, quid item quod iuxta fati decretum prouenit prosecuti sumus, de fortuna deque his quae casu proueniunt disseremus. Fortunae potestatem omnem in rebus hominum dicit esse, casus aliam quandam iurisdictionem. Quae enim uel rebus uita carentibus uel sine ratione uiuentibus animalibus accidunt non ex natura uel arte, haec omnia casu facta dicuntur, quae uero hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
assensus est uł appetitus. Igitꝰ assensus & appetitus ex se
mouet᷑. nec tamen sine imaginatione quã fantasia
greci uocant. Ex quo fit ut psẽpe fallente imagine mo¬
tus ille pͥncipalis aĩe potestatis uł cõsensũs de prauetur.
& eligat uitiosa pt̃o optimis. Cniꝰ rei multiplex causa
est. uł agrestis in cõsultando inelegantia. uł ignoratio
uł nimiu dedita mens importuno fauori. uł falsãe
opĩonis anticipatio. uł cõsũetudo praua aut alicuius
cu ita sint salua ẽ opinor diuinatio ne presagio de¬
roget᷑ auctoritas. Potest quippe presciꝰ tali facta infor¬
matione fãti ꝯsiliu dare aggrediendi. Recteq &
ronabiliter mathe maticus originẽ captauit instituendi
actus ex psperitate sideꝵ atq signoꝵ. ut si hoc factum
erit puemat illud. Hec porro & huiꝰmoi remedia sunt
dubioꝵ ꝓuentuũ in quib consilii salubritas medicina

Expanded text:
assensus est uel appetitus. Igitur assensus et appetitus ex se assensus est uel appetitus. Igitur assensus et appetitus ex se mouentur nec tamen sine imaginatione, quam phantasian Graeci uocant. Ex quo fit ut persaepe fallente imagine motus ille principalis animae potestatis uel consensus deprauetur et eligat uitiosa pro optimis. Cuius rei multiplex causa est, uel agrestis in consultando inelegantia uel ignoratio uel nimium dedita mens importuno fauori uel falsae opinionis anticipatio uel consuetudo praua, certe alicuius cum ita sint, salua est, opinor, diuinatio, ne praesagio derogetur auctoritas; potest quippe praescius tali facta informatione fati consilium dare aggrediendi uel non aggrediendi. Recteque et ratiorabiliter mathematicus originem captabit instituendi actus ex prosperitate siderum atque signorum, ut, si hoc factum erit, proueniat illud. Haec porro et huius modi remedia sunt dubiorum prouentuum, in quibus consilii salubritas medicina
Abbreviated transcription (Latin):
onme quod sit natum emori. & quod usq ad senectutẽ¬
sit prouectum senescere. nec est ꝯtrarietati locus. s. quod
ortam sit. non occidere. Dubioꝵ uo̾ definitio talis est.
Dubium ẽ possibile cuius etiã ꝯtrariu est possibile. Ut
hodie ꝓpter cecasu solis pluuiam futuram. hoc eni est¬
possibile. est etia ꝯtrarium eius possibile. ut pꝑ occalu
olis oĩo non pluat. Iam uo dubioꝵ ꝓuentuu plures¬
sunt differentie. Quedam eim frequentia sunt.
quedã peque freq̃ntia. ut arburari eque. ut sare lr̃as.
uł agere causas. Adu̾sant᷑ porro freqñtib quidẽ que ra¬
ri exempli sunt. his porro que peque ꝓuei̾unt que
sunt peque. Frit ergo eoꝵ que ꝑeque dubia sunt op¬
tio penes hoĩem qui ut pote rõnabile aĩal cuncta re¬
uocat ad rõnem atq consilui. Ratio por̃o & ꝯsiliu
motus ẽ intimus eius quod ẽ in aĩa pͥncipale. hoc uero

Expanded text:
omne quod sit natum emori, et quod usque ad senectuteomne quod sit natum emori, et quod usque ad senectutem prouectum senescere, nec est contrarietati locus, scilicet, quod ortum sit non occidere. Dubiorum uero definitio talis est: dubium est possibile cuius etiam contrarium possibile, ut hodie post occasum solis pluuiam futuram. Hoc enim possibile, aeque etiam contrarium eius possibile, ut post occasum solis omnino non pluat. Iam uero dubiorum prouentuum plures differentiae: quaedam enim frequentia sunt, quaedam peraeque frequentia, ut barbire utque scire litteras uel agere causas. Aduersantur porro frequentibus quae quidem rari exempli sunt, his porro quae peraeque proueniunt quae non sunt peraeque. Erit ergo eorum quae peraeque dubia sunt optio penes hominem, qui, utpote rationabile animal, cuncta reuocat ad rationem atque consilium. Ratio porro et consilium motus est intimus eius quod est in anima principale; hoc uero
Abbreviated transcription (Latin):
lecturas sibi demonẽ quẽ qneq putau̾it deligendum.
tuxtaq moysem dens pͥmu genus edulib interdixit.
obrepet uescerent᷑. Qui cu & abstinendi & non ab¬
stinendi potestas eis esset qui cõsultu his uellet dens.
quid cauendu esset ostendit. non ꝓhibiturus frustra. si
id sieri esset necesse.
IUnc iam de his agemus que in hominis potestate
sunt. Omma que sunt in tres ꝑtes a ueterib diuisa
sunt. possibile. necessanu. ambiguum. possibile ut genus.
necessariu & dubiu ut species. Ergo omne possibile uł
dubim uł necessanu est. Necessanu porro dicit᷑ quod
necessitate constrictu est. Et quia possibiliu pleraq ob¬
stari quominus proneĩant non possunt queda ꝓhibent᷑
declinant᷑q consiliis definitionib adumbrant᷑ huiꝰ moĩ.
Necessariu est possibile cuiꝰ ꝯtrarin est impossibile. Ut
est oĩa orta occidere. & aucta senescere. necesse est em̃n

Expanded text:
lecturas sibi daemonem quem quaeque putauerit deligendum». lecturas sibi daemonem quem quaeque putauerit deligendum». Iuxtaque Moysea deus primigenis interdixit nis eorum obreperet, uescerentur, quia, cum et abstinendi et non abstinendi potestas penes eos esset, qui consultum his uellet deus quid cauendum esset ostendit, non prohibiturus frustra, si id fieri esset necesse. Nunc iam de his agemus quae in hominis potestate sunt. Omnia quae sunt in tres partes a ueteribus diuisa sunt: possibile, necessarium, ambiguum; possibile ut genus, necessarium et dubium ut species; ergo omne possibile uel dubium uel necessarium est. Necessarium porro dicitur quod necessitate constrictum est, et quia possibilium pleraque obstari quo minus proueniant non possunt, quaedam prohibentur declinanturque consiliis, definitionibus adumbrantur huius modi: necessarium est possibile cuius contrarium est impossibile, ut est omnia orta occidere et aucta senescere; necesse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
Uacaret etia predictio. s ille quidẽ ut pote prescins que
sequerent᷑ sementem uixta fatum fieri uetabat. sciens in po¬
restate eius positum si abstinere uellet. Lauis uõ ut homo
nescus ceteroꝵ futuroꝵ ab eo qui sciret quid agendu
sibi esset sciscitabat᷑. Seuit non fato elliciente. s uictus in¬
temꝑantia. Eodemq mõ thetis predix̾at filio. si bellaret
exitium cu ingenti fama futuꝵ. si rediret ad patriam
longa tute spatia portendi sine gloria. Bellauit tamẽ nõ
fati cogente uiolentia. nulla quippe inoptione ancipiti
s tanq̃ beniuolentia. s propenso uixta głiam fauore. Qui¬
bus concurit etia illud platonis Causa penes optantem.
deus extra culpam. Item liberam cesse uirtutẽ. nec ulli ob¬
noxiam necessitati. Uel cum ait aĩs Lachesis nullam eaꝵ
sortito sub dicionẽ demonib esse uentura. s ip̃as sponte

Expanded text:
uacaret etiam praedictio. Sed ille quidem, utpote praescius quae uacaret etiam praedictio. Sed ille quidem, utpote praescius quae sequerentur, sementem iuxta fatum fieri uetabat sciens in potestate eius positum, si abstinere uellet; Laius uero, ut homo nescius futurorum, ab eo qui sciret, quid agendum sibi esset sciscitabatur, seuit autem non fato eliciente sed uictus intemperantia. Eodemque modo Thetis praedixerat filio, si bellaret exitium cum ingenti fama futurum; si rediret ad patriam, longa uitae spatia portendi sine gloria. Bellauit tamen nulla fati cogente uiolentia, nulla quippe in optione ancipiti, sed tamquam bilis uiolentia, sed propenso iuxta gloriam fauore. Quibus concinit etiam illud Platonis: «causa penes optantem, deus extra culpam», item «liberam esse uirtutem nec ulli obnoxiam necessitati» uel cum ait animis Lachesis «nullam earum sortito sub dicionem daemonibus esse uenturam, sed ipsas sponte
Abbreviated transcription (Latin):
hoc faciet semꝑ in columis manebit. Est igit᷑ totu
hoc lex ce edictum quod fatum ꝓprie uocatur. Secu¬
tum uõ socratem legis edictu deo se comite p̾buisse
ppriu socratis opus. porro ꝙ cum ita uiueret socraces
anima euis usq ad alterius ciruitus tẽpus ĩ columis
ꝑseuerat. uxta fatale decretu ꝓuenit. ac si semper
hoe faciat quod ẽ in sc̃crate semꝑ in columis ent uixta
fatum. Hac rõne layo predictũ est ab apolline. Caue uetatos
libeꝵ sulcos seras. Generatus ille te mactabit impie ce
omnis aula resꝑget᷑ sanguine. His quippe oraculis ostendit
penes layum fuisse ne sereret. que precessio est. Iuod por̃o
insecutu est iam non in potestate laii s potius in necessi¬
tate fatali iuxta meritũ precessionis. Qsi necesse essẽt
layo sortem illam incurrere aut iam dudu ĩmineret
clades illa ex menitabili necessitate. aut uacaret sciscitatio.

Expanded text:
hoc faciet, semper incolumis manebit». Est igitur totum hoc faciet, semper incolumis manebit». Est igitur totum hoc lex et edictum quod fatum proprie uocatur, secutum uero Socratem legis edictum deo se comitem praebuisse proprium Socratis opus; porro quod, cum ita uiueret Socrates, anima eius usque ad alterius circuitus tempus incolumis perseuerat, iuxta fatale decretum prouenit ac si semper hoc faciat, quod est in Socrate, semper incolumis erit iuxta fatum. Hac ratione Laio praedictum est ab Apolline: Caue uetatos liberum sulcos seras: generatus ille te mactabit impie et omnis aula respergetur sanguine. His quippe oraculis ostendit penes Laium fuisse ne sereret, quae praecessio est; quod porro insecutum est, iam non in potestate Laii sed potius in necessitate fatali iuxta meritum praecessionis. Quod si necesse esset Laio sortem illam incurrere aut iam dudum immineret clades illa ex ineuitabili necessitate, uacaret sciscitatio,
Abbreviated transcription (Latin):
potestatis. que uo̾ preter illa sunt ẜm precessionem ea¬
iunt necessitate constricta. Atq ut aluid lex alud quod
legem sequit᷑ .i. legittimu. Sic aliud fatum alia que fa¬
tum sequunt᷑ ex in euitabili necessitate fatalia. Est igit᷑
uniu̾se rei aĩa fatum in substantia positum. Item data
huic informatio rem omnem regendi lex. quod in mn¬
nere atq in actu positum dictuꝵ fatum continet q
ht textum & ꝯseqñtia talem. Si hoe erit sequit᷑ ill&.
Prgo quod ex his precedit in nobis est. quod sequit
ẜm facum. quod alio noĩe fatale diat᷑ a fato płimu
differens. ut sint tria. Quod in nobis positu est. & ip̃m
fatum. & quod ẜm fati legem pro meritis ĩminet.
Demde ip̃uis legis u̾ba ponit. que se comitem deo
fecert aĩa eoꝵ q aliquid uiderit que uere sint usq
ad alteriꝰ cituitus tempus exit ĩ columis ac si semper

Expanded text:
potestatis, quae uero post illa sunt secundum praecessionem epotestatis, quae uero post illa sunt secundum praecessionem et necessitate constricta. Atque ut aliud lex, aliud quod legem sequitur, id est legitimum, sic aliud fatum et alia quae fatum sequuntur ex ineuitabili necessitate, id est fatalia. Est igitur uniuersae rei anima fatum in substantia positum, est item data huic informatio rem omnem recte gerendi lex, quae in munere atque actu positum fatum continet et habet textum et consequentiam talem: «si hoc erit, sequetur illud». Ergo quod ex his praecedit in nobis est; quod sequitur secundum fatum; quod alio nomine fatale dicitur a fato plurimum differens, ut sint tria: quod in nobis positum est et ipsum fatum et quod secundum fati legem pro meritis imminet. Deinde ipsius legis uerba ponit: «Quae se comitem deo fecerit anima eorumque aliquid uiderit quae uere sunt, usque ad alterius circuitus tempus erit incolumis, ac si semper
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus mõ s ut eternus & indissolubilis esset curau̾at.
que lanctio cuncta intra se contineat. alia ex aliqua pre
mitiis ut note & item linee ceteroꝵ q huiꝰmoĩ uelut ori
ordinata existens & lex oia ꝯplexa causas p̾cedentes ex me¬
ritis nr̃is habet ut initia queda que porro necessitatib
constricta ꝓuei̾unt iuxta precessionẽ nouitatemq eius
cõseqñter eueĩunt. Ergo mitiu duune legis.i. fati proni¬
dentia. fatu uõ quod & parendi sibi obsequiu & non
parendi contumacia uelut edicto complectit᷑. Aiãduer¬
siones porro uł premia exoriunt᷑ ẜm collocati meriti pre¬
cessionem. collocati autẽ in alterutra ꝑtem meriti pre
cessio aiaꝵ nr̃aꝵ motus est. Iudiciu q & consensus
nos est. Igitur in hac reꝵ ordinatione atq lege anti¬
quissima que ex p̾cessione dicunt᷑ fore ea sunt nostre

Expanded text:
mundus modo, sed ut aeternus et indissolubilis esset curauerat. mundus modo, sed ut aeternus et indissolubilis esset curauerat. Quae sanctio cum cuncta intra se contineat, alia ex aliqua praeinitiis, ut notae et item lineae ceterorumque huius modi uelut origordinatio existens et lex omnia complexa causas praecedentes ex meritis nostris habet ut initia quaedam; quae porro necessitatibus constricta proueniunt, iuxta praecessionem necessitatemque eius consequenter eueniunt. Ergo initium diuinae legis, id est fati, prouidentia, fatum uero quod et parendi sibi obsequium et non parendi contumaciam uelut edicto complectitur. Animaduersiones porro uel praemia exoriuntur secundum collocati meriti praecessionem; collocati autem in alterutram partem meriti praecessio animarum nostrarum motus est iudiciumque et consensus nos est. Igitur in hac rerum ordinatione atque lege antiquissima quaeque ex praecessione dicuntur fore et sunt nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
restaurabit᷑. Rodemq mõ qui sequitur deinceps est hoc sẽꝑ.
Ex quo apparet in actu positum fatum insinita uane¬
tate accidentiu & ex infinito & infĩnitu tẽpus que ac¬
cidunt. Ip̃m̃ tam̃ esse det̾minatu & ĩmutabili semperq
eadẽ ꝓpͥetate. Ut eĩm circularis motus & item qđ dimentur
eum tẽpus utraq sunt circuli. Sic ea oĩa que in giros arcũ¬
ferunt᷑ circuli sint necesse est. Ergo scitum ĩ erutabile uocat
ille fatum. In euitabilem ium potentiãq intelligens pͥnci¬
palem cam oium que ĩ mũdo ꝯseqñter ꝯtinueq fiunt. hec
porro aĩa est mundi triꝑtita. quod ĩ substantia positum
fatum in suꝑiorib diximus. Satum porro dei lex est. qua
mexculabilem fore asseruimꝰ ob ĩeuitabile cam. hec porro
lex oro est & sanctio quam sanxit deus aĩe mũdi ad per¬
petuam reꝵ oiũm gubernationem. Neq eĩm ut esset

Expanded text:
instaurabitur eodemque modo qui sequitur deinceps est hoc semper. instaurabitur eodemque modo qui sequitur deinceps est hoc semper. Ex quo apparet in actu positum fatum infinita uarietate accidentium et ex infinito in infinitum tempus quae accidunt, ipsum tamen esse determinatum et immutabili semperque eadem proprietate. Vt enim circularis motus et item quod dimetitur eum tempus utraque sunt circuli, sic ea omnia quae in gyros circumferuntur circuli sint necesse est. Ergo «scitum ineuitabile» uocat ille fatum, ineuitabilem uim potentiamque intellegens principalem causam omnium quae in mundo consequenter continueque fiunt. Haec porro anima est mundi tripertita, quod in substantia positum fatum in superioribus diximus. Scitum porro dei lex est, quam inexcusabilem fore asseruimus ob ineuitabilem causam. Haec porro lex et «oratio» est et «sanctio», quam sanxit deus animae mundi ad perpetuam rerum omnium gubernationem, neque enim ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓudentie sunt. Ip̃e uõ leges que dicte sunt fatu est. idq di¬
Nunc iam de fato quod ĩ munere atq actu positum est
loquemur. quippe de hoc płime disceptationes habent᷑ mo¬
rales. ñales. & logice. Nam cu oĩa que sunt inf̾inita sint
ldq ip̃m maifestat᷑ ex statu & ꝯfirmatione celi sub id tẽpus
quod ꝑfectu annũ uocant. De quo plato sic ait. Est tam̃
in tellectu facile q ꝑfẽctus tẽporis nũs ꝑfectu annui com¬
pleat tuc demu cum oĩi octo circuactionu cursus uelut
ad originẽ & caput circuactionis alt̾ius reu̾tentur quam
semꝑ idem atq uniformis motus dimetit᷑ hoc quippe omi
tẽpore finito cuiꝰ det̾minatio certi circuitus spatio ꝯsideret᷑.
Omnia quippe que uł in celo uł in terris ꝓuenũt rursum de
integro ad p̾teritas conditiones redeant necesse est. Ut puta
qui nũc est habitus ꝯstellationis post plixam tẽporis seriem

Expanded text:
prouidentiae sunt. Ipsae uero leges quae dictae sunt fatum est idque diprouidentiae sunt. Ipsae uero leges quae dictae sunt fatum est idque diNunc iam de fato, quod in munere atque actu positum est, loquemur, quippe de hoc plurimae disceptationes habentur morales, naturales, logicae. Nam cum omnia quae fiunt infinita sint idque ipsum manifestatur ex statu et conformatione caeli sub id tempus quod perfectum annum uocant. De quo Plato sic ait: «Est tamen intellectu facile quod perfectus temporis numerus perfectum annum compleat tunc demum cum omnium octo ad originem et caput circumactionis alterius reuertentur, quam semper idem atque uniformis motus dimetietur». Hoc quippe omni tempore finito, ut cuius determinatio certi circuitus spatio consideretur, omnia quae uel in caelo uel in terris proueniunt rursum de integro ad praeteritas condiciones redeant necesse est, ut puta qui nunc est habitus constellationis post prolixam temporis seriem
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligentes inquit ussionẽ pris filii uxta mãdatam
informationẽ ĩ mortali sumpto initio mortalis aĩantis ex
mundi materiis igni terraq & aqua cũ spuritu femii
elemẽtariu mutuati quod redderet᷑ cur opus foret
en que acceꝑant cõglucinabant non in dissolubilib illis
nexib ex quib ip̃i coheserant. & eĩ dei inssũ cui parent
dii sunt secundi. Racio est opinor cõtinens ordinatio¬
nem ꝓpetuam que fatu uoeat᷑. idq trahit originẽ ex p¬
uidentia. Quid cu diat coaugm̃tataq mox uniise
rei machina delegit aĩas stellaꝵ nũo pares. singulasq singulis
comꝑauit casdemq uehiculis competẽtib supimpositas
uniu̾se rei nãm spectare uissit. legesq ĩmutabilis decreti
docuit. Mundi quippe aĩam absoluere deligere aiãs stel¬
laꝵꝑ nũo pares uehiculis aꝑtis sũꝑimponẽ Unuise rei mõ¬
strare nãm leges ĩmutabilis decreti decere. Cuncta hec officia

Expanded text:
intellegentes iussionem patris filii iuxta mandatam informationem immortali sumpto initio mortalis animantis ex mundi materiis igni terraque et aqua cum spiritu faenus elementarium mutuati, quod redderetur cum opus foret, ea quae acceperant conglutinabant», non indissolubilibus illis nexibus ex quibus ipsi cohaeserant. Etenim iussum dei, cui parent dii secundi, ratio est, opinor, continens ordinationem perpetuam, quae fatum uocatur, idque trahit originem ex prouidentia. Quid cum dicit: «Coagmentataque mox uniuersae rei machina delegit animas stellarum numero pares singulasque singulisdemque uehiculis competentibus superimpositas uniuersae rei naturam spectare iussit legesque immutabilis decreti docuit». Mundi quippe machinam absoluere, deligere animas stellarum numero pares, uehiculis aptis superimponere, uniuersae rei monstrare naturam, leges immutabilis decreti docere, cuncta haec officia
Abbreviated transcription (Latin):
Quid cu dicit alteꝵ eor nulli ꝑsuasioni derinabi
magnam fore necesse est distantia. Sunt porro
hec intelligibile genus & itẽ opinabile. Unde recte
ꝑnũtiat unam fore spem ꝑ semetipãm sine ortu.
sine occasũ. neq quid in se recipientẽ nec progre¬
diente uspia. Inuisibilem insensibilemq intellectꝰ
species que ydea dic̃t. Est igit᷑ exemplu. Nec uo in

Expanded text:
Quid cum dicit alterum eorum nulli persuasioni deriuabilQuid cum dicit alterum eorum nulli persuasioni deriuabilmagnam fore necesse est distantiam; sunt porro haec intellegibile genus et item opinabile. Vnde recte pronuntiat unam fore speciem per semetipsam, «sine ortu, sine occasu, neque quid in se recipientem nec progredientem uspiam, inuisibilem insensibilemque». Intellectus est species, quae idea dicitur: est igitur exemplum. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
gura. sine tactu. Intellectu tantũ cu ratione ꝯp̾benden¬
da. causãq oiũm que ex se sĩmilitudĩem mutuant̃. Q
uõ hec sit ex eternitate maĩfestat ip̃e cu dicit. Si in¬
tellectus itemq uera opimo due ressunt necesse ẽ
hec ip̃a ꝑ se met esse intellectu potuis ꝗͣ sensib asseqñ
da. Sin uoͣ ut quibdam uidet᷑ uera opinio ab intel¬
lectu nihil differt oĩa que corporea sentimꝰ certa ha¬
benda sunt.S oꝑinor duo esse dicendũ ꝓpt̾ea ꝙ
utraq magna differentia distant. Iuppe quoꝵ
alteꝵ doctrina nobis insinuet. alteꝵ quidem semꝑ
in certuq semꝑ & uariabile. Quid ꝙ recte opi¬
monis omnis homo ꝑticeps: intellectus dei ꝓpͥus:¬
& paucoꝵ admodu lectoꝵ uiroꝵ: Iuadrifaria
diudit intellectus opĩonisq differẽtia cum docet
alteꝵ sola ꝑsuasione. Demde cu assent alteꝵ cũ
ratione uera. porro alteꝵ sine rõnis examine.

Expanded text:
gura, sine tactu, intellectu tamen cum ratione comprehendengura, sine tactu, intellectu tamen cum ratione comprehendenda causaque omnium quae ex se similitudinem mutuantur. Quod uero haec sit ex aeternitate, manifestat ipse, cum dicit: «Si intellectus itemque uera opinio duae res sunt, necesse est haec ipsa per semet esse intellectu potius quam sensnda; sin uero, ut quibusdam uidetur, uera opinio ab intellectu nihil differt, omnia quae corporea sentimus certa habenda sunt. Sed opinor duo esse dicendum, propterea quod utraque magna differentia distant, quippe quorum alterum doctrina nobis insinuet, alterum persuasionincertum semper et deriuabile. Quid quod rectae opinionis omnis uir particeps, intellectus uet paucorum admodum lectorum uirorum?» Quadrifariam diuidit intellectus opinionisque differentiam: cum docet alterum ex sola persuasione; deinde cum asserit alterum cum ratione uera, porro alterum sine rationis examine.
Abbreviated transcription (Latin):
silue silua non est necessaria. Carere autẽ silua ideo ꝙ
oĩa siluestria ꝓpter hanc sint materialia. Lue cu ita sint
etiã de pͥncipali specie ꝑinde sentiemꝰ ut neq qualitate
preditam putemus. neq carentẽ qualitate. Rursũm
ticipat quidẽ es. ꝑticipat᷑ uõ imp̾ssa forma que res
est sim plex & incomposita. Propterea igit̃ silua ne¬
que sunt formata pͥncipale in possessione uultus funt. Est
intellectus compotes sinus pͥmu intelligibile. Iuxta deu
uo pfectus intellectus dei. fuxta silua modus mensura¬
q reꝵ corporeaꝵ atq siluestriu. Iuxta ipãm u̾o̾ speciem
incorporea sub̾a. causaq eoꝵ oĩm que ex ea siłitudĩe
mutuant᷑. Iuxta mũdu uõ exemplũ sempit̾nu oũi¬
que nͣa ꝓgenuit. Atq ut conceptum dicat᷑ primaria
spẽs que ydea est. suba definit᷑ carens corpore. colore. si¬

Expanded text:
siluae silua non est necessaria, carere autem silua ideo quod siluae silua non est necessaria, carere autem silua ideo quod omnia siluestria propter hanc sint materialia. Quae cum ita sint, etiam de principali specie perinde sentiemus, ut neque qualitate praeditam putemus nec carentem qualitate. Rursum articipat quidem aes, participatur uero impressa forma, sed species est simplex et incomposita. Propterea igitur species nequae sunt formata in possessione uultus sunt. Est intellectus compotes sumus, primum intellegibile; iuxta deum uero, perfectus intellectus dei; iuxta siluam, modus mensuraque rerum corporearum atque siluestrium; iuxta ipsam uero speciem, incorporea substantia causaque eorum omnium quae ex ea similitudinem mutuantur; iuxta mundum uero, exemplum sempiternum oenuit; atque ut conceptim dicatur, primaria species, quae idea est, substantia definitur carens corpore, colore, fi
Abbreviated transcription (Latin):
dicemus etia pͥncipalem sp̾em neq qualitate p̾dita
neq sine qualitate. Si quidem onmne p̾ditu qua¬
litate habeat in se qualitatem necesse est. At uõ pri¬
maria species non est ꝑticeps qualitatis. deest enim
natura cui qualitas possit inside̾.mimime igit᷑ pre
talia sint ut habeant non hñt. Ut igĩt non dicimus
intrepidũ lapidem qui non est natura euis huiꝰ moĩ
ut aliquid timere possit. Sic ne pͥmaria quidẽ spẽs
qualitate dicẽt᷑ carere. quia & natura eius aliena ẽ
aqualitate. & ip̃a aliis causa est cux sint predita
qualitate. Atq ut aĩam nec aĩatam dicimus nec exam¬
mem. Animata quidẽ ideo quia quod est aĩã aĩẽ
presidio non eget. Exanimem uoͣ quia ip̃a causa ẽ ceteris
aĩalib uite sic silua quidẽ quoq neq siluestrem putamꝰ.
nec silua carere. Nec siluestrem quidẽ eam dicimꝰ quia

Expanded text:
dicemus etiam principalem speciem neque qualitate praeditam dicemus etiam principalem speciem neque qualitate praeditam neque sine qualitate, siquidem omne praeditum qualitate habeat in se qualitatem necesse est. At uero primaria species non est particeps qualitatis; deest enim natura cui qualitas possit insidere, minime igitur ptalia sint ut habeant, non habent; ut igitur non dicimus intrepidum lapidem, quia non est natura eius huius modi ut aliquid possit timere, sic ne primaria quidem species qualitate dicetur carere, quia et natura eius aliena est a qualitate et ipsa aliis causa est cur sint praedita qualitate. Atque ut animam neque animatam dicimus nec exanimem — animatam quidem ideo quia anima animae praesidio non eget, exanimem uero quia ipsa causa est ceteris animalibus uitae —, sic siluam quoque neque siluestrem putamus nec silua carere — siluestrem quidem non dicimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
recte pͥncipalis subiectio est cognoĩata. Fodes igit̃ modo
etia in exemplo reꝵ gemina spẽs consideret᷑. s. illa qua
exornata silua est. Nihiloq minus alia species ad cuius
similitudĩẽm illa spẽs facta est. que silue tributa est. Et
est imposita quidẽ species secunda. pͥma uõ illa ad cuiꝰ
hec secunda similitudĩem facta est. Sed nimiru fiet hoc
manifestuis in aliqua similitudiẽ & comꝑatione ꝯsideratũ.
ut eĩm in simulacro capitolim ioius est una species ebo¬
ris. est item alia qua apollimus artifex hansit aĩo ad
quam directa mentis acie specie mentis speciem eboris
poliebat. haꝵ autẽ duaꝵ specieꝵ altera erat antiquior
altera. Sic etiã species que silua exornauit secunde
dignitatis est. Illa uõ alia uxta qua secunda spẽs absolu¬
ta est pͥncipalis est species. de qua sermo habet᷑ ad pñs.
Rursũm siluam dicebamus esse mopem qualitatis.

Expanded text:
recte principalis subiectio est cognominata. Eodem igitur modo recte principalis subiectio est cognominata. Eodem igitur modo etiam in exemplo rerum gemina species consideratur: illa qua exornata silua est, nihiloque minus alia species ad cuius similitudinem illa species facta est quae siluae tributa est. Et est imposita quidem siluae species secunda, prima uero illa ad cuius haec secunda similitudinem facta est. Sed nimirum fiet hoc manifestius in aliqua similitudine et comparatione consideratum. Vt enim in simulacro Capitolini Iouis est una species eboris, est item alia quam Apollonius artifex hausit animo, ad quam directa mentis acie speciem eboris poliebat — harum autem duarum specierum altera erit antiquior altera —, sic etiam species quae siluam exornauit secundae dignitatis est, illa uero alia iuxta quam secunda species absoluta est, principalis est species, de qua sermo habetur ad praesens. Rursum siluam dicebamus esse inopem qualitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
sum positus ce ĩ cõmutabilis. Nunc iam de his tractare
incipit. uolens ostendere ꝙ intelligibilis illuis ignis Ten¬
silis iste ignis simulactu sit. Similiter terra sensilis
imago queda intelligibilis terre. sic etia cetere spẽs
ꝙ q hec omnia que uidems aliaꝵ spẽꝵ ininsibiluim
simulacra sint. Illa item hoꝵ inuicem exempla. Oportet
ergo nos etiã de exemplan breuiter que sunt dicenda
diserere. Atq ut de silua diximus cu de ea tractatum
haberemꝰ esse eam pͥncipaliteꝵ subiecta reꝵ nature ge¬
nerationi. sic etia de exemplo dicendu ꝙ sit species pͥn¬
cipalis. Omnis quippe materia siluestris opisici subiacet.
ut es statuaꝵ artifici. Nauꝑego item ligna. s hec in
pͥmitus subiacent quia sunt aliaꝵ artiu muenta ui¬
Es quidẽ metallice. ligna uõ sectionis. sue putationis.
his demu subest terra. Terre ⁊tẽ silua. silue nhil. Unde

Expanded text:
sum positus et incommunicabilis?» Nunc iam de his tractare sum positus et incommunicabilis?» Nunc iam de his tractare incipit, uolens ostendere quod intellegibilis illius ignis sensilis iste ignis simulacrum sit, similiter terra sensilis imago quaedam intellegibilis terrae, sic etiam ceterae species, quodque haec omnia quae uidemus aliarum specierum inuisibilium simulacra sint, illa item horum inuicem exempla. Oportet ergo nos etiam de exemplari breuiter quae sunt dicenda disserere. Atque ut de silua diximus, cum de ea tractatum haberemus, esse eam principaliter subiectam rerum naturalium generationi, sic etiam de exemplo dicendum quod sit species principalis. Omnis quippe materia siluestris opifici subiacet, ut aes statuarum artifici, naupego item ligna, sed haec non primitus subiacent, quia sunt aliarum artium inuenta, aes quidem metallicae, ligna uero sectionis siue putationis; his demum subest terra, terrae item silua, siluae nihil, unde
Abbreviated transcription (Latin):
Qualicas uõ cum aliquam ꝑcipit qualitatem calefacta
uł colorata. Quantitas est cu corporeu est angmẽ¬
tis ĩminutionibq uariata. ad aliquid porro cum erit᷑ in
aliquo habitu &e comꝑatione eminentia sua uł humilitate
adũsu alteriꝰ eminentia extimata. Ubi autẽ cum deter¬
minat᷑ ce actipit aliqua sigiram. Sic eĩm in aliquo esse
loco putatur. Iuando cu circũactio mundi merementa
ei temporis dederit. Posita porto cu ordinaret inteꝵ
pͥma corpora que dicunt᷑ elementa. raticcinãtib nobis
terrã quidẽ in medietate mũdi sita. Sũmu autem
ignem alta oĩa undiq capescente. habere ut cu dicimꝰ
mundu non solu aĩa s etia ratione atq intelligẽtia
preditu.Facere uõ cum eadem silua intra se mouet
species : pati cu inuicem ip̃a specieb semet mouentib
cõmonetur. Demde ꝓgredit᷑. Est ne aliquis ignis seor¬

Expanded text:
qualitas uero cum aliquam percipit qualitatem calefacta qualitas uero cum aliquam percipit qualitatem calefacta uel colorata; quantitas cum corporum est augmentis imminutionibusque uariata; πρὸς τί cum erit in aliquo habitu et comparatione eminentia sua uel humilitate aduersum alterius eminentiam aestimata; ubi autem cum determinatur et accipit aliquam figuram — sic enim in aliquo esse loco putatur; quando cum circumactio mundi incrementa ei temporis dederit; positio porro cum ordinaretur inter prima corpora, quae dicuntur elementa, ratiocinantibus nobis terram quidem in medietate mundi sitam, summum autem ignem alta omnia undique capessentem; habere ut cum dicimus mundum non solum anima, sed etiam ratione atque intellegentia praeditum; facere uero cum eadem silua intra se mouet species; pati cum inuicem ipsa speciebus semet mouentibus commouetur. Deinde progreditur: «Estne aliquis ignis seor
Abbreviated transcription (Latin):
& informez esse capacitate mira quadã &e ĩ comphensibili
ratione inter nullam & aliquã sub̾am nec plane intel¬
ligibilem positam. hec oposius in ꝑmenide cu quereret
quatenus reꝵ existens ydeaꝵ ꝑticparet similitudĩẽ.
rationis inuestigationẽ intellectusq indaginem. Siue
eĩm ꝑ semetip᷑am & sine consortio corpoꝵ que recipit
spectare curet nihil esse ꝓponendu uidẽt᷑ seu cu illis
confundet᷑ nec nãlem ostendet ꝓprietatem. Estq ĩter
sensus co rationem neq plane sensile quid nec ono
rationabile. s motu aĩ comp̾hendenda. tali ut qui conti¬
gent eam nihil sentiat .&. qui rõnem euis aiõ excue¬
uit adulterina quadam racione assecutus esse indeatur.
Solum ergo remediu assecutionis id erit ut putemus
proprio esse ac uderi aliquid essẽ effecerint uł hoĩem
uł equuz. uł aliquid alind ex aĩalib. arborib. strpibus.

Expanded text:
et informem esse capacitatem mira quadam et et informem esse capacitatem mira quadam et ratione inter nullam et aliquam substantiam nec plane intellegibilem positam». Haec operosius in Parmenide, cum quaereret quatenus res existentes idearum participarent similitudinem. rationis inuestigationem intellectusque indaginem. Siue enim per semet et sine consortio corporum quae recipit spectare curet, nihil esse propemodum uidetur, seu cum illis confundetur, nec naturalem ostendet proprietatem estque inter sensum et rationem, neque plane sensile quid nec omnino rationabile, sed motu animi comprehendenda tali ut qui contigerit eam nihil sentiat et qui rationem eius animo exercuerit «adulterina quadam ratione» assecutus esse uideatur. «Solum ergo remedium assecutionis id erit ut putemus proprio esse ac uideri aliquid effecerint, uel hominem uel equum uel quid aliud ex animalibus, arboribus, stirpibus;
Abbreviated transcription (Latin):
omib silua possit hoꝵ facies sinceras minimeq incerpo¬
latas ostendere ipam necesse est nullas qualitates hr̃e.
ld ip̃m quod gn̾aliter asseuerat nue spaliter uult ꝓhare
positis exemplis in usu frequẽti. Ut qui odora pigmẽta
ꝯficiunt. non patiunt᷑ esse odoris naturalis ac proprii
quod condiunt quo meracos suscipiant sucos odoram inũ
Uascularii quoq argento informi signa impressũri le¬
iuguant prius suꝑficiem. Ut sigure sincere impͥmant᷑.
molli cedentiq materie. Ita inquit illa etiã que oiũim
specieꝵ formas receptura erat pura oe sine qualitatib
debuit apparari. Factum uõ gn̾atumq &e uisibile animal
uult intelligi sensibilem mũdu. Matremq euis &. corpoꝵ
receptaculu silua uecat ob rationẽ supͣdicta. S neq terrai
hinc nec aqua nec ignem uł aera recte existimari. hec quip¬
pe corpora esse. s eam que cuncta hec habeat in uisibilẽ spẽm

Expanded text:
omnibus silua possit horum facies sinceras minimeque interpoomnibus silua possit horum facies sinceras minimeque interpolatas ostendere, ipsam necesse est nullas qualitates habere. Id ipsum quod generaliter asseuerat nunc specialiter uult probare positis exemplis in usu frequenti: «Vt qui odora pigmenta conficiunt» non patiuntur esse odoris naturalis ac proprii quod condiunt, quo meracos sincerosque suscipiat sucos odoraminum; uascularii quoque argento informi signa impressuri leuigant prius superficiem, ut figurae sincerae imprimantur molli cedentique materiae; ita, inquit, illa etiam quae omnium specierum formas receptura erat pura et sine qualitatibus debuit apparari. Factum uero generatumque et uisibile animal uult intellegi sensilem mundum; «matremque» eius et corporum «receptaculum» siluam uocat ob rationem supra dictam, sed neque terram hanc neque aquam nec ignem uel aera recte existimari. Haec quippe corpora esse sed eam quae cuncta haec ambiat «inuisibilem speciem