comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ iiasa cõmutat: undebenem alachias cum expersona petris
& uec cemit tõ an gelũmeum & p̃parabit uiã antefaciẽ mecins
tatinuenia ad templũ suit̃ dominator que muos quaerdass¬
tpauca s ub iunxit atq ait: & sedebit conflans & emundans
ontums& purgauit filios leui : & conflabit eos quasi aurũ
ucsi argentum : sed huuis sacramenti iudeuignart diuine
tutis opera: prosa piecarnalis contemplagone dispiciunt
te nonsolũ ex p̃cedentib: ipsorum : sed &iam ex subsequentib
uerbis apparo cũ subditur & ait illis utique dicitis mihi hanc
litudineri enedice cura teipsum quanta audiuimus facta
u hico ndumit fac& hic inpatriatua: Quorũ in sana ꝑ fidia
eta sunt: medicus ẽ : qui a omnia ꝑ ipsum rostauratde sunt in
caelis & interra: & sicut deseipso testatur : non habendopꝰ sani
medico sedmale habentes : & qui adiimus quo instrumem do
abricandi : dicamus & quo utatur genere medicandi : p̃teriens
uidit hominẽ caecum anatiuitate expuit interrã & fecit lutũ

Expanded text:
ricordiae vasa commutat . Unde bene Malachias, cum ex persona Patris diceret: Ecce mittam angelum meum, et praeparabit viam ante faciem meam. Et statim veniet ad templuit: Et sedebit conflans, et emundans argentum, et purgabit filios Levi, et conflabit eos quasi aurum et quasi argentum. Sed hujus sacramenti Judaei ignari, divinae virtutis opera prosapiae carnalis contemplatione despiciunt, sicut non solum ex praecedentibus ipsorum, sed etiam ex subsequentibus Domini verbis apparet cum subditur: Et ait illis: Utique dicitis mihi hanc similitudinem: Medice, cura teiin Capharnaum, fac et hic in patria tua. Quorum insana perfidia facta sunt : » medicus, quia omnia per ipsum restaurata sunt in coelis et in terra, et sicut de se ipso testatur: « Non habent opus sani medico, sed male habentes . » Et quia diximus quo instrumento fabricandi, dicamus et quo utatur genere medicandi. « Praeteriens vidit caecum natum a nativitate, exspuit in terram, et fecit lutum
Abbreviated transcription (Latin):
gis mosccȩ cumulo gratiae caelestis ad impler& : &surrexit
gere & traditus estilli liber esaie proph&e Indiciũ quidem
umilime dispensationis est quads̃ int̃homines ministrare non
inis tracriuenerat : quod &iam lectoris susciperenon dedignatur
fficium: sed cltiore prouidentia lucas alectione & explanatione
propboe gestad̃ scripturus inchoauit : quia scilic& om̃nis pre¬
irae serisptura ad ipsũusqueper tingens ꝑipsũ nob̵ ccperiendia
ipso constiterit adimplenda: unde& utrumq hoc in euuangils
suifine manisestius explicat cũ posito priusdictos aluatoris
telegrer ene seripturtas. surrexit igitur legere iħs utquos nou
signorũ operatione non conuerterat uel proph&icȩ lectionsat
tat ionecorriger& : & ut reuoluit librũ inuenit locũ ubisq¬
tumerat : Iulchre librum proph&e clausum accipit sed rou

Expanded text:
legis Mosaicae cumulo gratiae coelestis adimpleret. Et surrexit legis Mosaicae cumulo gratiae coelestis adimpleret. Et surrexit legere, et traditus est illi liber prophetae Isaiae. Indicium quidem humillimae dispensationis est, qua Deus inter homines ministrare, non ministrari venerat, quod etiam lectoris suscipere non dedignatur officium. Sed altiore providentia Lucas a lectione et explanatione prophetae gesta Domini scripturus inchoavit, quia scilicet omnis prophetiae Scriptura ad ipsum usque pertingens, per ipsum nobis aperienda, et in ipso constiterit adimplenda. Unde et utrumque hoc in Evangelii sui fine manifestius explicat, cum posito prius dicto Salvatorisintelligerent Scripturas . Surrexit igitur legere Jesus, ut quos nova signorum operatestatione corrigeret. Et ut revolvit librum, invenit locum ubi scriptum erat. Pulchre librum prophetae clausum accipit, sed rev
Abbreviated transcription (Latin):
du&eris instrumenti populus utroq uocabulo : nouĩ autem tamen
esia nuncupatur : quicuidelic& &pecora & inanime quaeq res
regari in unũ possunt: conuocari autẽ non nisiratione utentia
unt: Id eoque nouegratiȩ populũ quasim iori dignitate p̃ditũ.
etius conuocatũ inunitatem fidei quã congregatũ dicere.: idest
lesiam quã synagogam nominare cpostolicis scriptoribus & dod¬
tibus uisum est : Confluebant cutem die sabbati insyndgogis ut
tiis ad medittonda legis monita qui&o corde residerent : Cuius
e deuotionis agende actenus in ecclesia ꝑdurat indicium que ad
noriam priscaereligionis canticũ deutero nomii in quo uniuer
depulistatus : quiduidelic& offenso quid propitio dõ meruit contine:
nullis in locis sabbato dicere consueuit: alio quine& p̃posterum
e ioribus septim anediebus proph&crũ dictis carminibus. moysi
umũ dicer&ur : In trauitergo iħs dies abbatilnsynagogã : ut Ntũ

Expanded text:
eris instrumenti populus utroque vocabulo, novi autem tantum Ecclesia nuncupatur: quia videlicet et pecora et inanimae quaeque res congregari in unum possunt, convocari autem non nisi ratione utentia dignitate praeditum rectius convocatum in unitatem fidei, quam congregatum dicere, id est Ecclesiam, quam synagogam nominare apostolicis scriptoribus et doctoribus visum est. Confluebant vero die sabbati semper in synagogis ut negotiis, ad meditanda legis monita quieto corde residerent. Cujus eo die devotionis agendae hactenus in Ecclesia perdurat indicium, quae ad memoriam priscae religionis canticum Deuteronomii, in quo universus veteris populi status, quid videlicet offenso, quid propitio Deo meruerit, continetur, nonnullis in locis Sabbato dicere consuevit. Alioquin esset praeposterum ut prioribus septimanae diebus prophetarum dictis carminibus, Moysi ultimum diceretur. Intravit ergo Jesus die Sabbati in synagogam, ut ritum
Abbreviated transcription (Latin):
ps contribulatus corcontritũ & humiliatum ds̃ nonspernit :
q id eomis sum siue unctũ sedicit : admedendũ confractis siue con¬
ts corde : luxta quod & psal mista deillo: quisanat inquit contritos
de & clligat contritiones eorum: uel certe dimittere confrac
hiremissionem : eos quilegis pondere graui atq inpor tabili fu¬
nt depressi releucre : atq in remissionẽ uenit gratiȩ spiritalis
nt tere : & hocipsumest p̃dicare annumdni accep̾tũ: tunc enim
us iubelei idest libertatis annus aderat : tempꝰ uidelic& ecdȩ̃
incorpor euersata peregrinatur adĩo Dequo psa lmista canit:
nedicis coronã annibenignitatis tuȩ: neq enĩ ille quo dñs p̃dicabat
sfuit acceptabilis: sed &iam iste quop̃dicat apłsdicens: eccenunc
ipus acceptabile eccenunc dies salutis: postannũ sane d̃ acceptabilẽ
um diem r&ributionis ex tremep̃dicatdicens : filius hominis uenturus

Expanded text:
s contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Atque ideo missum sive unctum se dicit, ad medendum confractis, sive contritis corde; juxta quod et Psalmista de illo: Qui sanat, inquit, contritos corde, et alligat contritiones eorum . Vel certe dimittere confractos in remissionem eos qui legis pondere gravi atque importabili fuerant depressi relevare, atque in remissionem venit gratiae spiritalis admittere. Et hoc ipsum est praedicare annum Domini acceptum. Tunc enim verus Jubilaei, id est, libertatis annus aderat tempus, videlicet, Ecclesiae, quo in corpore versata peregrinatur a Domino. De quo Psalmista canit: Benedices coronam anni benignitatis tuae . Neque enim ille, quo Dominus praedicabat, solus fuit acceptabilis, sed etiam iste quo praedicat Apostolus dicens: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Post annum sane Domini acceptabilem, etiam diem retributionis extremae praedicat, dicens: Filius enim hominis venturus est
Abbreviated transcription (Latin):
ibrũ dñs omnibus quiaderant audientib: legit : lectũ uero minists.
reddidit : quiccsicut ipse clibitestatur. cum ẽ& in mundo palũ locutus ẽ
mundo : semꝑdocens insynagoga & intemplo quo omnes iudei c̃uenire
isueuerant: sed ad cael estia regres surus : his quicbinitio ipsiuider
& ministrifuerunt sermonis: euuangelizandi offiqũ tradidit: &¬
benestans quidem legit sed libro red dito resedit : stare enim operantis.
itiae quaedeseerat scripta patefacere : ad tempus in carne dignat᷑ ẽ
doetrinis peracto autem piedispensationis officio discipulos su
doruniis sequaces elegit : seque superne quieis soliorestiossus
quia librum ip sereuo lutumlegit : ministro autemplicatũ rel u
uerbum doe tori dispensandum suo ꝑmonebat ẽcemplo cũ dit mus
haebeo uobis dicere sed non potestis illacportare modo &doi mu
synagoga oculi erant intendentes ineum coepit autẽ iu

Expanded text:
ui aderant audientibus legit, lectum vero ministro reddidit. Quia sicut ipse alibi testatur, cum esset in mundo, palam locutus est mundo, semper docens in synagoga et in templo, quo omnes Judaei convenire consueverant. Sed ad coelestia regressurus, his qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis, evangelizandi officium tradidit. Et bene stans quidem legit, sed libro reddito resedit. Stare enim, operantis;entiae quae de se erat scripta patefaceret, ad tempus in carne dignatus est ri. Peracto autem piae dispensationis officio, discipulos suae doctrinae sequaces elegit, seque supernae quietis solio restituit,ctet. Et notandum quia librum ipse revolutum legit, ministro autem plicatum reddidit. verbum doctori dispensandum suo praemonebat exemplo, cum ait: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Et omnium in synag
Abbreviated transcription (Latin):
mnẽ tẽptationem dicites seconsum atũ: quia uidelic& his omn
uitiorũ origines amplectunt᷑ & fontes: Iohanne at testante qui
aut: quic om nequod in mundo est concupiscentia carnis est & con¬

Expanded text:
omnem tentationem dicit esse consummatam. Quia videlicet his omnium omnem tentationem dicit esse consummatam. Quia videlicet his omnium vitiorum origines amplectuntur et fontes. Joanne attestante qui ait: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est
Abbreviated transcription (Latin):
benster ascendit sumedius pacłã loquer&ut iuders un escenribus et
oumicis sono animo audientibus nec tamenualentibus ineũ motter
ondso qui taomen inoni corum rubiem ualere aliquid in señsine noo
demons trubat potestatem.: idem tecm̃ fugiendo olatendo he¬
inis instruebat infirmitatẽ: nedđm temptare audecer quando
iba quodfaciat autquod cauereoport& euedat: & consium as¬
Iides ipsum dicbolum non esse instudio ꝑtinacem. cedere uere
ere urtuti : & si hiuderenondesinat : tamen in stareformid& q
equentius refugit triumpbari: audito iteq dĩ nomine recessit
nquit usque ad tempus : postecenim non temptaturus sed aperte
puignaturus aduenit: quamuis sepe antiqus hostis postquẽo menti
prae temptationũ certiom inflixerit: abipsosuocertamine ad tẽpo
ecedit: non ut inlatemalitiȩ finẽ pbeat: seduttor dccquaep qui& atẽ
secura reddiderit : repenter ediens facilius inopinatus in rumpat:
motandũ autẽ quod tribus solum temptatoris fraudib expositis

Expanded text:
latenter ascendit, cum alias palam loqueretur Iudaeis irascentibus et inimicissimo animo audndo et tamen inimicorum rabiem ualere in se aliquid non sinendo dei demonstrabat potestatem, idem tamen fugiendo et latendo hominis instruebat infirmitatem, ne deum temptare audeat. quando habet, quod faciat, ut quod cauere oportet euadat. neque Vides ipsum diabolum non esse in studio pertinacem, cedere vero solere virtuti. Et si invidere non desinat, tamen instare formidat, quia frequentius refugit triumphari. Audito itaque Dei nomine, recessit inquit usque ad tempus. Postea enim non tentaturus, sed aperte pugnaturus advenit. Quamvis saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit, non ut illatae malitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens, facilius inopinatus irrumpat. Notandum autem quod tribus solum tentatoris fraudibus expositis,
Abbreviated transcription (Latin):
seruiendum : apłs uero quidicit sed ꝑcaritatem seruit einuicem sed
uic facile grecelingue exquascriptura trans Iatuest oriaosatisfa
in qua seruitus duobus modis acdiuersa significatione sol& oppellari:
ocest siuedõ siue homini siue cui lib& rerũ nature exhibitt aqua &iam
seruus idest dulos grece nomen accepit. latria autẽ uocatur si¬
lla quae soli diunitatis cultiu debito neq illiest participand&o
turei niside & ilo latrie nancupanturbii quiuotti p̃ces & sacrisos
quaeunidõ debuerant idolis onpendunt : Tubemur orgo ꝑearitios

Expanded text:
serviendum, Apostoli verbo qui dicit: Sed per charitatem servite invicem . Sed serviendum, Apostoli verbo qui dicit: Sed per charitatem servite invicem . Sed huic facile Graecae linguae ex qua Scriptura translata est, origo satisfacit, in qua servitus duobus modis ac diversa significatione solet appellari. hoc est, sive Deo, sive homini, sive cuilibet rerum natura exhibita; a qua etiam servus, id est, δοῦλος, Graece nomen accipit. Latria autem vocatur servitus illa, quae soli divinitatis cultui debita, neque ulli est participanda creaturae. Unde et idololatrae nuncupantur hi qui vota, preces et sacrificia, quae uni Deo debuerant, i
Abbreviated transcription (Latin):
mottationib uincer& sicut mortẽ nram uenerat suamor tesuse¬
o beneaut̃ bimom̃to tẽporis secularia & temporalia monstramt̃
enĩ tam conspectus celeritas indicatur : quã caduce fragilites
testates exprimitur: Inmouitoenĩ cunctaulla p̃tereunt: & sepe
nor scłi habuit antequã uenerit: qui denimscłi potestes se duturnũ
ps eduiturna non sint secula: & aitei. tibidabo potestatẽ hans
iuersam eigloriam illorũ qui amihi tradita sunt & cuiuolo
ll tuergo procidens siador aueris corãme cruntuuom̃a:
drogcens & superbus : & im hoc deiac tanticloquitur : non quod
intotomundo habeat potestatem ut possitomniaregnadare
dens adoraueris corãme: ergo quiadoraturus est diabolũ: antecorsuit :
responden siħs dixit illi scriptũ est dñmdm̃tuũ adorabis &il
soliseruies:  S icens diabolus saluatori sipcidens ad orauerisme:
cantrarioau dit quo dipsemagis adorare eum debeat dñme& dm̃isu

Expanded text:
ationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Bene autem in momento temporis saecularia et temporalia monstrantur. Non enim tam conspectus celeritas indicatur, quam caducae fragilitas potestatis exprimitur. In momento enim cuncta illa praetereunt, et saepe honor saeculi abiit antequam venerit. Quid enim saeculi potest esse ipsa diuturna non sint saecula? Et ait ei: Tibi dabo potestatem hanc universam, et gloriam illorum, quia mihi tradita sunt, et cui volo do illa: tu ergo procidens si adoraveris coram me, erunt tua omnia. Arrogans et superbus etiam hoc de jactantia loquitur, non quod in toto mundo habeat poteocidens adoraveris coram me. Ergo qui adoraturus est diabolum, ante corruit. Et respondens Jesus dixit illi: Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Dicens diabolus Salvatori: Si procidens adoraveris me, e contrario audit quod ipse magis adorare eum debeat, Dominum et De
Abbreviated transcription (Latin):
uel ips a uic toriȩ suae iactantiȩ deicere quaeat & dixit illa
lius dĩes mit tete hinc deorsum : nomnib: temptationis
hoe ait diabolus ut intellegat sifi lius dĩsit : sed dñs sicros
nem temperat ut eum relinquat cmbiguũ : mittetedeor
uoxdiaboli quoc semꝑ omnes deorsũ cadere desiderat : miit
inquit ꝑsuaeder epotest p̃cipitare non potest: seriptum estis
quod angelis suis mandauit d&e ut conseruentte & qu
inmanib tollentte neforte offendas ad lapidem pedes
certesiuere desaluatorescriptũ nouerat debuerat & illud dian
quod ineo dempsalmo contrase sequitur : supertespidẽma bcsulso
ambulabis & conculcabis leonẽ & draconem : deangelorũ uiilio
quasi ad infirmũ loquitur de sui conculcatione quasi tergiuer sato
tac&: & respondens iħs ait illi dictum este nontempa¬
bis dñm dm̃tuum:  al sas descripturis dicboli sugittas uers
scripturarũ frangiadipeis : & notandum quo dnecessariao tesi¬
monia deutero nomia tantũ protulerit : ut secu deleges sa¬

Expanded text:
ia dejicere queat. Et dixit illi: Si Filius Dei es, mitte te hinc deorsum. In omnibus tentationibus hoc agit diabolus, ut intelligat si Filius Dei sit, sed Dominus sic responsionem temperat, ut eum relinquat ambiguum. Mitte te deorsum. Vox diaboli, qua semper omnes deorsum cadere desiderat. Mitte te, inquit: persuadere potest, praecipitare non potest. Scriptum est enim quod angelis suis mandavit de te, ut conservent te, et quia in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem Certe si vere de Salvatore scriptum noverat, debuerat illud dicere, quod in eodem psalmo contra se sequitur: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. De angelorum auxilio quasi ad infirmum loquitur, de sui conculcatione quasi tergiversator tacet. Et respondens Jesus, ait illi: Dictum est: Non tentabis Dominum Deum tuum scripturarum frangit clypeis. Et notandum quod necessaria testimonia Deuteronomii tantum protulerit, ut secundae legis sa
Abbreviated transcription (Latin):
buit : uel in bistoria in quahaec didicerat: eundem mathait ine
esse dyonimum: qui uergo mattheus regalẽ lucas sacerdotilea
ꝑsonam suscepere taxandam : unde & in quadrigacherubim hui
leo fortissimus besticrum illum uitulus sacerdo tum uidelic& hoso
designat : eandem uterq: sui operis intentionem in genelogia quoa
sadu ataris texenda seruauit : Acutenumq anim ad uersumẽ mad
quiregiam inxp̃o instituerat in sinuareꝑsonam. excepto ipso⁊ po
homines in generationũ serie nominas se: Numerus autemiste
tempus significat quo in hoc scło & in hac terra regi nos opost&
xp̃o secundum disciplinam laboriosam quaflagellat ds̃ sicut scri
est omnõ filiũ que recipit. Nequȩenĩ quadragntie duae quos
unt ter quaterni &deni : sed propterunum Iechoniã bis numeratũ
cdruginitc una generationes fuint : si& ipsum xp̃m adnumeremus

Expanded text:
habuit, vel in historia in qua haec didicerat, eumdem Matthat invenit habuit, vel in historia in qua haec didicerat, eumdem Matthat invenit esse dyonymum. Quia ergo Matthaeus regalem, Lucas sacerdotalem Domini personam suscepere taxandam, unde et in quadriga cherubim hunc leo fortissimus bestiarum, illum vitulus sacerdotum videlicet hostia designat, eamdem uterque sui operis intentionem in genealogia quoque Salvatoris texenda servavit. Acute namque animadversum est Matthaeum qui regiam in Christo instituerat insinuare personam, excepto ipso Christo quadraginta homines in generationum serie nominasse. Numerus autem iste illud tempus significat, quo in hoc saeculo, et in hac terra regi nos oportet a Christo secundum disciplinam laboriosam, qua flagellat Deus ut scriptum est omnem filium quem recipit . Neque enim quadraginta duae, quod faciunt ter quaterni et deni, sed propter unum Jechoniam bis numeratum quadraginta una generationes fiunt, si et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
putabatur es sefilius ioseph. quifuitheli: qui& ipse subsonan te eudd
distinctione helieẽ filius putabatur quifuerat mathat : quialegda
hanc successionem. queuelut adoptione quadã ergade functos q̃¬
in agis quam germinis ueritatẽ conp&entis atis ꝑ hoc designaun¬
dicio: obseruans euuangelista neomnino in huuis cemodi successo¬
bus genuis se aliquẽ nominar& : ꝑ quod digna distinctione ñ desca
sed ascendens : usque ad adam & cedipsum usque ꝑ uenitdm̃ : haecans
non nobis ad subitum reꝑta ut absq ullis auctoribus cõmentatali
sed ipsihaec saluatoris nr̃i secundũ carnem propinqui. seustudiota
seminis demonstrundi. seud ocendi: quaescđm ueritatem gestasum
tradiderunt: haec affricanus his ipsis syllabis profert: excep
quod promathat posuit melchi: quia fortas se uel codex illius. sicb

Expanded text:
putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem putabatur esse filius Joseph, qui fuit Heli. Qui et ipse subsannante eadem distinctione, Heli esse filius putabatur, qui fuerat Matthat, quia legalem hanc successionem, quae velut adoptione quadam erga defunctos constat, magis quam germinis veritatem competenti satis per hoc designavit indicio, observans Evangelista, ne omnino in hujuscemodi successionibus genuisse aliquem nominaret, per quod digna distinctione non descendens, sed ascendens, usque ad Adam et ad ipsum usque pervenit Deum. Haec autem non nobis ad subitum reperta, aut absque ullis auctoribus commentata sunt, sed ipsi haec Salvatoris nostri, secundum carnem propinqui, seu studio tanti seminis demonstrandi, seu docendi quae secundum veritatem gesta sunt, tradiderunt. Haec Africanus his ipsis syllabis profert, excepto quod pro Matthat, posuit Melchi, quia fortasse vel codex illius sic
Abbreviated transcription (Latin):
uersis temporibus deuna eademq uxore estha nomine singulos
os procrearunt : quia mathan qui ꝑsalomonem descendit ux drẽ
itm primus acceperat : & relicto uno filio iacobnomine defunctꝰ ẽ :
post cuius obitũ. quo lexuiduarũ alio uiro nonu&at nubere: ma¬
bat quiper nathan genusducit : cumẽ & execcdem tribu sed non
x eodemgenere : relictã mathe accepit uxorem : ex qua & ipse ac¬
epit filium nomine heli ꝑ quod exdiuerso patrũ genere efficiunt᷑
iacob & heli uterinifr̃s: quorum alter idest iacobfrĩs. heli sine liberis
functi uxorẽ exmandatolegis accipiens genint iosepb secundũle¬
uero pceptum heli efficitur filius: cuius ia cobquia fratererat uxon
ad suscitandã frĩ semen acceperat. & ꝑhoc rata inuenitur atq int
generatio : & ea quã mattheus enumeratdicens. iacob aũ genus
io seph: & eaquam lucas conp&enti obseruatione designat dicens ꝗ

Expanded text:
diversis temdiversis temfilios procrearunt, quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse suscepit filium nomine Heli: per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli uterini fratres, quorum alter, id est, Jacob, fratris Heli sine liberis defuncti, uxorem ex mandato legis accipiens, genuit Joseph, natlegis praeceptum Heli efficitur filius, cujus Jacob quia frater erat, uxorem ad suscitandum fratri semen acceperat. Et per hoc rata invenitur atque integra generatio, et ea quam Matthaeus enumerat dicens: Jacob autem genuit Joseph: et ea quam Lucas competenti observatione designat, dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
scribatur : sciatprimũ nones se consu&udinis scripturarũ utna¬
erum in genorationibus ordo texatur: deindeeruna tribu fius se
eph & mariam : unde & exlege eam accipere cogebatur ut pre¬
iquam: & quod simulcensentur inbehleem utdeuna uidelic&a
rpegenerati atq ideoꝑ generationem ioseph origo quoq ma¬
ue monstr&ur : Pulcherrimaes ane lucas genelogiamꝰ xp̃udic¬
tus ipsum patrem p̃misit loquentem tues filius meus dilectus
eundem uerũ dĩ filium diuina ad testatione quemuerũ hommnis
um hum anesuccessionis ordine conprobar& qui fuit heli qui
eph duos patres ex diuersc ꝓcuorũs tfrpe uenientes unũquẽ
as: alterũquẽ mattheus commemorat haberepotuerit dicit
mat theus mathan aut̃ genuit iacob: lacobaũgenuit uoseph
umariȩ : Sed huius modũ questionis affricanus de consonantia
uangeliorũ scribens apertis simesoluit: Mathan inquit & mathat

Expanded text:
describatur, sciat primum non esse consuetudinis Scripturarum ut mdescribatur, sciat primum non esse consuetudinis Scripturarum ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam, unde et lege eam accipere cogebatur, ut propinquam. Et quod simul censentur in Bethlehem, ut de una videlicet stirpe generati, atque ideo per generationem Joseph, origo quoque Mariae monstretur. Pulcherrime sane Lucas, genealogiam Christi dicturus, ipsum patrem praemisit loquentem: Tu es filius meus dilectus , ut eumdem verum Dei Filium divina attestatione, quem verum hominis filium humanae successioJoseph duos patres ex diversa proavorum stirpe venientes, unum quem Lucas, alterum quem Matthaeus commemorat, habere potuerit. DicitMatthaeus: Mathan autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Joseph, virum Mariae. Sed hujus nodum quaestionis, Africanus de consonantia Evangeliorum scribens, apertissime solvit. Mathan, inquit, et Mathat
Abbreviated transcription (Latin):
numerus xp̃i & ecclesiȩ sacramentis aptatus inuenitur : Nama
ioseph qua e infiguram resur rectionis nouiq testamenti octo¬
ginta annis aegyptios a fame defendit tricenarius abliuis e¬
gastuli sordibus regniguber nacula suscepit: & dauid eadem
a& ate regnum quod septuagen arius hocest ꝑ pecua quide di¬
nus compler& inchoauit: & hie zechibel triginta annorũ aꝑti
sibi caelis proph &iȩ donc promerunt : & quicperfidem & ad¬
erscdonganimiter ferri & sublimiter debent p̃micasperare : & arcȩ
ed templi altitudo & tabernaculi longitudo. xx̃x cubitism̃suratur:
tputabatur inquit filius ioseph Nocuerbum propter illos po¬
uit : quicum exioseph sicut alii homines generantur ferebantur eẽ
o seph illius nonuere s& putatiue pater appellatur: cursimariȩ
tius quam ioseph quacnihil ad eum ꝑtinere uidebatur generatio

Expanded text:
numerus Christi et Ecclesiae sacramentis aptatus invenitur. Nam et numerus Christi et Ecclesiae sacramentis aptatus invenitur. Nam et Joseph, qui in figuram resurrectionis Novique Testamenti octoginta annis Aegyptios a fame defendit, tricenarius ablutis ergastuli sordibus regni gubernacula suscepit, et David eadem aetate regnum, quod septuagenarius, hoc est perpetua quiete dignus compleret, inchoavit, et Ezechiel triginta annorum apertis sibi coelis prophetiae dona promeruit. Et quia per fidem et adversa longanimiter ferri, et sublimiter debent praemia sperari, et arcae vel templi altitudo. et tabernaculi longitudo, triginta cubitis mensuratur. Ut putabatur inquit filius Joseph. Hoc verbum propter illos posuit, qui eum ex Joseph sicut alii homines generantur, rebantur esse it Christum, et Joseph illius non vere, sed putative pater appelletur, cur non Maria potius quam Joseph, quae nihil ad eum pertinere videbatur, generatio
Abbreviated transcription (Latin):
quit usq adlabiũ cubitorũ decem: quia nonter renct Nos sollieh
eo angustari sed caelestis denarii oport& expectatione dilato
Habiumeius quasi labuon cedicis uel folum repandilili : quorũ uis
poculũ dominicopassionis : alteropatefactaresurrectionis eus
repandi lilu respicit grossitudocius trium untiarum ut omnes
atorũ robur fidei speicaritatisq ꝑfec tione solid&ur : quinqis
cubitos habebat altitudns quia quicquid uisu auditu gusto
olfactu ueltactu delinquitur : totumunda regenerations ib liq
boues quipor tant singulas caeliplagias terni aspiciunt : utess
de scãe trinitatis orbis baptit &ur uniuersus: St cebat aũt inlã
dextro a triisacerdotum contrac orientẽ ad meridiem quis
Elante noui testamenti gratia datum ost ꝑ eũ qui uisitauit nosq
ens exdro: sed & innumeris scripturȩ sacrelocis tricen arius

Expanded text:
inquit usque ad labium cubitorum decem , quia non terrena nos sollicitudine inquit usque ad labium cubitorum decem , quia non terrena nos sollicitudine coangustari, sed coelestis denarii oportet exspectatione dilatari. Labium ejus quasi labium calicis vel folium repandi lilii: quorum uno poculum dominicae passionis, altero patefacta resurrectionis ejus repandi lilii respicit. Crassitudo ejus, trium unciarum, ut omne baptizatorum robur, fidei, spei, charitatisque perfectione solidetur. Quinque cubitos habebat altitudinis, quia quidquid visu auditu, gustu, olfactu, vel tactu delinquitur, totum unda regenerationis abluitur. Boves qui portant, singulas coeli plagas terni aspiciunt, ut in fide sanctae Trinitatis, orbis baptizetur universus. Stabat autem in latere dextro atrii sacerdotum contra Orientem ad Meridiem, quia stante Novi Testamenti gratia, datum est per eum qui visitavit nos oriens ex alto . Sed et innumeris Scripturae sanctae locis tricenarius
Abbreviated transcription (Latin):
ihel proph&iȩ spmpueri perceperunt : quicmiracula in exẽplo
liudest quod nos doctrineusudidicimus : aliud quod dem iraculo
cimus potest autem tricennclis bapti zatiscluatoris a&as. &i
uelata fidei gratia : quosublimius intellegitur eo & deuocuis impl&
quasienim quoddã sacroscm̃ triennii tempus bapti : andus hac¬
beredocuit : quiait : Itedo c& eom nes gentes baptis antes eos in no
tplicarip̃ cepit cũ subiunat. Docentes eos seruare omnia quaec̃q:
mandaui uobis : Incuius & icm figurc̃o mare aeneum in quo sacer¬
dotes templũ intraturi luuabantur & XXX. cubitorum funiculo
eur auriex terius & intus triamilie m&r&as caporepotius senor¬
Cuisensui suffragatur quod apłi p̃ceptte sp̃s scĩgratia primoa¬
rum tricmilia baptitant: & quiamaris ȩnei mentio incidit lba
inc&eris quomodo baptismi regule congruat inquirere: alabi

Expanded text:
niel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quia miracula in exemplo niel prophetiae spiritum pueri perceperunt, quia miracula in exemplo  laudem. Sed aliud est quod nos doctrinae usu dicimus, aliud quod de miraculo scimus. Potest autem tricennalis baptizati Salvatoris aetas etiam velata fidei gratia, quo sublimius intelligitur, eo et devotius impletur. Quasi enim quoddam sacrosanctum triennii tempus baptizandos habere docuit, qui ait: Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomtiplicari praecepit, cum subjunxit: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . In cujus etiam figuram mare aeneum, in quo sacerdotes templum intraturi lavabantur, et triginta cubitorum funiculo circuiri exterius, et intus tria millia metretas capere poCui sensui suffragatur, quod apostoli percepta sancnimarum tria millia baptizant. Et quia maris aenei mentio incidit, libet et in caeteris quomodo baptismi regulae congruant inquirere. A labio
Abbreviated transcription (Latin):
a nomodo locutus est: depecc atoribus dicens : penit& mefecis sehoninẽ
aper terram: qua sibim& ipsi displicuit inpeccatoribus quosereauit in
ines hominom ereas se non penituit: in quo peccatum nullũ omnino
uenit: sicutdeillo pꝰscd mistiamdicitur: Iurauitdñs & nonpenitebiteum
laẽ x inputabatur filius ioseph Ih̃s annorum xxͣx baptisa¬
ur & tunc demum incipitsigna facer e & docere : legitimũ uidelic&
imaturũ tempus ostendens &atis hisqui omnem a&atem uel cd
acerdociũ uel ad docendum putant oportunum: qui&iã ut supra
lectumest : annoduo decimo a&atis suȩ in medio doctorũ sedens in
templo: nondocens sed interrogans uoluit inueniri: utenim non
uderent homines in in firmitate p̃dicare : illeduodenis int̃rogat
omines interra quiperdiuinitatẽ suã semper angelos doc& incło:
ec contrahaec mouere quempium deb&: quod hieremies atq: da¬

Expanded text:
humano modo locutus est de peccatoribus dicens: Poenitet me fecisse hominem humano modo locutus est de peccatoribus dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram , quasi sibimetipsi displicuit in peccatoribus quos creavit. In mines hominem creasse eum non poenituit, in quo peccatum nullum omnimodo invenit, sicut de illo per Psalmistam dicitur: Juravit Dominus, et non poenitebit eum: a, ut putabatur filius Joseph. Jesus annorum triginta baptizatur, et tunc demum incipit signa facere et docere, legitimum videlicet et maturum tempus ostendens aetatis, his qui omnem aetatem, vel ad sacerdotem, vel ad docendum putant opportunam. Qui etiam, ut supra lectum est, anno duodecimo aetatis suae in medio doctorum sedens in templo, non docens, sed interrogans, voluit inveniri. Ut enim non auderent homines in infirma aetate praedicare, ille duodenis interrogat homines in terra, qui per divinitatem suam semper angelos docet in coelo. Nec contra haec movere quempiam debet, quod Hieremias atque Da
Abbreviated transcription (Latin):
seduel iohanni uel cereris quiaderant quodnos sent indicabatur: uab
notandum quod idemioh annes qui eatenꝰ uirũ sefortiorẽ & a p̃meiua
gelis abat: ex indeiam uel descensione sp̃s uel patris ad testation
p̃monitus aper tedĩ filiũ p̃dicauerit: hicestinquit de quo dixi. posto
uenitur qui antemefactus est quia priormeenat & egonescie bũcuo
itemq: de columba : &ego uidi& testimoniũ ꝓhibui qui ahicest filius ãs¬
ita que demy sterium trinitatis inbaptis mosaluatoris ostenditur
&nos in eius nomine baptim andos eẽ doceatur : quo daut̃ dicit inteo¬
placuitmihi : tuleest acsidicat inte placitũ meum constitui : hoce
ꝑtegerere quod mihi plac&: quoduero secundũ matheum dicnts
in quomibi complacui ituexponit᷑ quo d omnis qui penitendo corrs
caliquaquaefecit : eo ipso quopenit& sesibi displicuisse indicat quienꝰ¬
dutquod fecit : & quic omp̃s pater sicut intellegi ab hominib: potord

Expanded text:
sed vel Joanni vel caeteris qui aderant, quod nossent, indicabatur. Unde sed vel Joanni vel caeteris qui aderant, quod nossent, indicabatur. Unde notandum quod idem Joannes qui eatenus virum se fortiorem et Christum evangelizabat, exinde jam vel descensione Spiritus, vel Patris attestatione praemonitus, aperte Dei Filium praedicaverit: Hic est, inquit, de quo dixi, post me venit vir, qui ante me factus est, quia prior me erat, et ego nesciebam eum . Itemque de columbaque mysterium Trinitatis in baptismo Salvatoris ostenditur, ut et nos in ejus nomine baptizandos esse doceatur. Quod autem dicit: In te complacui mihi, tale est ac si dicat: In te placitum meum constitui, hoc est, per te gerere, quod mihi placet. Quod vero secundum Matthaeum dicitur: In quo mihi complacui , ita exponitur: Quod omnis qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet se sibi displicuisse indicat, qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater sicut intelligi ab hominibus poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
uitae adlernȩ ꝑueniamus ad patriũ: & descendit sp̃s sc̃s corporali
specie sicut columna in ipsum̃: Renecorporidispecie: quianatu¬
radiuinitatis a mortilibus uiderinon potuit : benesicut columba
catis ori uaule nemplũ simonis infelle amnaritudinis & iniquittr
lgationis pdurant sortemin eopar temq h cberenullar enus roe
undecũ nuundi crimina quondĩ in figura bceptismi diluu io piro¬
tum non corui sedcolumbȩ oredelatus oliuae ramos: pacens cor
tam nunciauit: Mistice docens solis eis qui incordis simplicitate band
tempontegessis seprofectum : s& noueritpocius a primo coner
humani tempore quemuerum hominem cundem &dm̃ existereua
erito iohannes internatos mulierum nullisecundus esł custe
caelofilium cõm̃dat pater: nequeenimipsifilio quodoptimeno

Expanded text:
vitae aeternae perveniamus ad patriam. Et descendit Spiritus sanctus corporali vitae aeternae perveniamus ad patriam. Et descendit Spiritus sanctus corporali specie sicut columba in ipsum. Bene corporali specie, quia in natura divinitatis a mortalibus videri non potuit. Bene sicut columba,peccatis. Et quia ad exemplum Simonis in felle amaritudinis, et iniquitatis obligatione perdurant, sortem in eo partemque habere nullatenus possunt. Unde cum mundi crimina quondam in figuram baptismi diluvio purgarentur, non corvi, sed columbae ore delatus olivae ramus pacem saeculo redditam nuntiavit. Mystice docens solis eis qui in cordis simplicitate baptitempora gessisse profectum, sed noverit potius a primo conceptus humani tempore quem verum hominem, eumdem et Deum existere verum.  mihi. Merito Joannes inter natos mulierum nulli secundus est, cui se  suum de coelo Filium commendat Pater. Neque enim ipsi Filio quod optime noverat,
Abbreviated transcription (Latin):
uiadumcorporis humilitate dñs undas ior danis subiit : diuinitatu
suae potentia caeli nobis ianuas pandit: Dumq caro innoxia frigen¬
tibus tingitur aquis : obposita quondã noxiis romphea restringit᷑
gnec: quidenĩ : Num quideitunc caelũ aꝑtũ est cuius oculicaelorum
nteriora cernebant: seduirtus ibibaptismatis ostenditur : de quo
quisq: cũ egreditur regnicaelestis ei ianuadeclaratur Sicut & illud
uodiħs cuius omnia quaepatrissunt bapti: zatus orcis sememoratur :
idnos in formandos actuũ non dubitatur : quibus post lauacrum bap¬
tismatis ut aula caelipandatur : non ocios euiuendum sed ieiuniis p̃¬
cibus atq elemosinis est insis tendum : quia& sipeccata sunt omã in
paptismo laxata non adhuc tamenest carnis fragilitas solidatu
nam quasi transito marirubro necatos quidem gratulamur egyptios.
sed indeserto mundanȩ conuersationis hostes occurrunt alii: qui duce

Expanded text:
Quia dum corporis humilitate Dominus undas Jordanis subiit, divinitatis Quia dum corporis humilitate Dominus undas Jordanis subiit, divinitatis suae potentia coeli nobis januas pandit. Dumque caro innoxia frigentibus tingitur aquis, opposita quondam noxiis romphaea restinguitur ignea. Quid enim, nunquid ei tunc coelum apertum est, cujus oculi coelorum interiora cernebant? Sed virtus ibi baptismatis ostenditur, de quo quisque cum egreditur, regni coelestis ei janua declaratur. Sicut et illud, quod Jesus cujus omnia quae Patris sunt, baptizatus orasse memoratur, ad nos informandos actum non dubitatur, quibus post lavacrum baptismatis, ut aula coeli pandatur, non otiose vivendum, sed jejuniis, precibus atque eleemosynis est insistendum. Quia etsi peccata sunt omnia in baptismo laxata, non adhuc tamen est carnis fragilitas solidata. Nam quasi transito mari Rubro necatos quidem gratulamur Aegyptios, sed in deserto mundanae conversationis hostes occurrunt alii qui duce
Abbreviated transcription (Latin):
nascereur a&ernũ ꝑ scludm̃ & fideliũ ꝑlegẽ doctorẽ fuisse popules
puldire & cuuan geliste edii posttraditũ cuarceri iobennẽ dominis
dicationis exor dium sumunt : quorum officuerat postcor nteptã
iuudeis legem & quasi tenebris carceris ignorantia eeur se eraqo
uaditionefedatum : oñi incarneeppetentis acpercor nẽ operin¬
s quasi a dienientis ingilileam caelestem pandere doc trinam:
fac tumse st autem cũbapti ar&ur omnis populus auiledu
lictumaeto & orante aꝑtum est caelum: Haptitatus ẽ dñs
omipse aquis mundari sedipsas mundare cupi Dens aquas : quȩ
blute ꝑcarnem eiuspeccatiutiq nesciam : baptismiius induereñ :¬
ł quodtam innumera sublegebaptismata non poterant : contra
quaricationis malumiuim regeneratiue scĩficationis concipere
undebene cumbapti : atum dicer& omnempopulũ nihil magniad¬
didit : ihũ autẽ baptizato & orante apertum est inquit caelum:

Expanded text:
num per saecula Deum, et fidelium per legem doctorem fuisse populorum. Pulchre et evangelistae alii post traditum carceri Joannem dominicae praedicationis exordium sumunt, quorum officii erat, post corruptam a Judaeis legem et quasi tenebris carceris ignorantia caeca, saevaque traditione foedatam, Domini in carne apparentis ac per carnem operantis, quasi advenientis in Galilaea coelestem pandere doctrinam. Factum est autem cum baptizaretur omnis populus, et Jesu baptizato et orante, apertum est coelum. Baptizatus est Dominus, non ipse aquis mundari, sed ipsas mundare cupiens aquas, quae ablutae per carnem ejus peccati utique nesciam baptismi, jus induerent, et quod tam innumera sub lege baptismata non poterant contra praevaricationis malum, vim regenerativae sanctificationis conciperent. Unde bene cum baptizatum diceret omnem populum, nihil magni addidit. Jesu autem baptizato et orante, apertum est, inquit, coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
&iã uiris excellentis simis in abstinendo uider& equactũ: esuri it
enĩ humilis ds̃ homo : ne inimico in notescatds̃ homo sublimis: Dixit¬
Illi dicbolus sifiliusdĩes. diclapides huic utpanes fiant
Entiqus hostis redemptorẽ hum anigeneris debellatorẽ suũ in mun¬
dum uenis secognouit : upde & ꝑ obsessum hominediat : quid no¬
bis & tibifilidĩ : uenistihuc ante tempus torquerenos : quitñ
consonsi. ⁊ tmes sedubitaurt undo o altemptationũ se argune tacona
sednon si cutros quipur homines sumis iruente soy e temptationeta

Expanded text:
etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum. Esuriit etiam viris excellentissimis in abstinendo videret aequatum. Esuriit enim humilis Deus homo, ne inimico innotescat sublimis illi diabolus: Si Filius Dei es, dic lapidi huic ut panis fiat. Antiquus hostis redemptorem humani generis debellatorem suum in mundum venisse cognovit, unde et per obsessum hominem dixit: Quid nobis et tibi, Fili Dei, venisti huc ante tempus torquere nos ? Qui tamen conspicit, Deum esse dubitavit. Unde ad tentationum se argumenta convertit. Sed non sicut nos qui puri homin
Abbreviated transcription (Latin):
itemor tẽ carnis uelutlamabat abstin& euos adesideriis huius se
anducans aũt &bibens Xl diebus postresurrectionẽ carnis uel
clamabat eecetgo uobiscũ sũ omnibus diebus usque ad c̃sũ mationẽ
di : leiuniũ quippeest intribulatione certaminis quõ qui inagoneẽ
abomnib abstmnens est cibus autem inspepacis quae ꝑfec terñ eris
nisicũ corpusnrm cuius expectamus redemptionẽ : induerit inmor¬
uditatẽ : quo dnondum adipiscendo gloriaomur sed sperando iãpascim:
ramqi apłos simulnos agere ostenditdicens : spegaudentes intra¬
ilationepacientes : tamquam illud esse in cybo hocinieueno: si mulenĩ
mis sione reficimur : hic non a pponentescor illic pascentes sursũcor
uod autemdñs cum sũmatis ieiunidebus esurut cumde morse ł helia
ieumnantibus nihil telesit scriptum: ideo factũ ẽ neabeo temptando
pauens hostis aufuger& : quemcũ tot signis caelestib p̃conatum tĩ

Expanded text:
ante mortem carnis velut clamabat: Abstinete vos a desideriis hujus saeculi . Manducans autem et bibens XL diebus post resurrectionem carnis velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum, usque ad consummationem saeculi . Jejunium quippe est in tribulatione certaminis, quoniam qui in agone est, ab omnibus abstinens est. Cibus autem in spe pacis, quae perfecta non erit, nisi cum corpus nostrum, cujus exspectamus redemptionem, induerit immortalitatem, quod nondum adipiscendo gloriamur, sed sperando jam pascimur. Utrumque Apostolus simul nos agere ostendit, dicens: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Tanquam illud esset in cibo, hoc in jejunio. Simul enim promissione reficimur, hic non apponentes cor, illic pascentes sursum cor. Quod autem Dominus consummatis jejunii diebus esuriit, cum de Moyse vel Elia jejunantibus nihil tale sit scriptum, ideo factum est ne ab eo tentando pavens hostis aufugeret, quem cum tot signis coelestibus praeconatum, tum
Abbreviated transcription (Latin):
uemus adregna: quiquo ipsi quod tricenarius incho auit baptis mo
ius siteclesiȩ sordes expiaturus : eorundem quoq: numerorum
tic a cognatio declarat: quia uidelic&s triginit aequalib suis
tibus computata pariunt amplius duodetm qui est patriarcharũ
u : quintã decimam duo : decimatria : sex tt̃ quinq:: quintam
tertiam decem : dimidiam quindecim : quaesimul iunsta
quac draginta duo consumant: ubimisticeut diximus uinuitur totã
ecclesieꝑ fectionem in xp̃ifide & gratia consistere quae a patriarchis
nno agnita apłorumest latius uoce diffamata: neces senom̃t
liud subcaelo inquo oporteatnos saluos fieri: quomodo brxł duob:
ur in partibus : tricenarius ergonumerus suis partib: quadra¬
simũ compl& & secundũ quiccoñs ecclesiam suibaptis matis sacra¬
entis & nunc luborantẽ temporaliter munit : & finitis laboribus
adreiiem a dernaditer perducit

Expanded text:
veniemus ad regna. Qui quoniam ipso quod tricenarius inchoavit baptismo, veniemus ad regna. Qui quoniam ipso quod tricenarius inchoavit baptismo, totius sit Ecclesiae sordes expiaturus, eorumdem quoque numerorum mystica cognatio declarat. Quia videlicet triginta aequalibus suis partibus computata pariunt amplius duodecim, qui est patriarcharum unum; quintam decimam, duo; decimam, tria; sextam, quinque; quintam, sex; tertiam, decem; dimidiam, quindecim. Quae simul juncta, quadraginta duo consummant. Ubi mystice ut diximus innuitur totam Ecclesiae perfectionem in Christi fide et gratia consistere, quae a patriarchis primo agnita, apostolorum est latius voce diffamata. Nec esse nomen aliud sub coelo in quo oporteat nos salvos fieri , quomodo in quadragatur in partibus. Tricenarius ergo numerus suis partibus quadragesimum complet et secundum, quia Dominus Ecclesiam sui baptismatis sacramentis, et nunc laborantem temporaliter munit, et finitis laboribus ad requiem aeternaliter perducit
Abbreviated transcription (Latin):
erescilic& &filio debeat compuitri: Intellegat cunde nihil homnnus
merum p̃sens ecclesiȩ tempus quod ño co operante inspen fudiris ab
Taborat intimare  Septies enim seni quad raginta duo faciurri
xquidem adoperas septẽ uero ad requiẽ significandat̃ ꝑtiner erarus
os moratur indeserto: sedquiae subspe intrandi in requiẽ sedulis
rc&ur : septies sena id est quad raginta duo uia eartis sime castra¬
atur: quorũ ultimodũ iħmducẽ suscipit mox aperto iordatne
is scs olim sedes deuictis hostibus adit sicut & dñs iħs quad ragesimee¬
ndigeneratione Ex quo mundus cȩcitatis priscae tenebras ab¬
am credente discussit: Adueniens incarne baptisminobis lauaesd
lanuas pandit : & ipsiꝑfecto uirtutum cursu in quo quod ñ uidemꝰ
antes ꝑ pacientiã expectamus subeius dẽ ut dictumẽ numerisa¬
nto ÷ postsiccatũ xp̃oduce l&ifliuium ꝓmis sapatriȩ caelestis per¬

Expanded text:
e scilicet et filio, debeat computari, intelligat eumdem nihil ominus numerum praesens Ecclesiae tempus quo Domino cooperante in spem futuri Sabbati laborat, intimare. Septies enim seni quadraginta duo faciunt. Et sex quidem ad opera, septem vero ad requiem significandam pertinere, rarus quidem annos moratur in deserto, sed quia sub spe intrandi in requiem sedulus exercetur, septies sena, id est quadraginta duo viae arctissimae castrametatur. Quorum ultimo dum Jesum ducem suscipit, mox aperto Jordane promissas olim sedes, devictis hostibus, adit. Sicut et Dominus Jesus, quadragesima secunda generatione, ex quo mundus caecitatis priscae tenebras Abraham credente discussit, adveniens in carne baptismi nobis lavacro coeli januas pandit. Et ipsi perfecto virtutum cursu, in quo quod non videmus sperantes, per patientiam exspectamus sub ejusdem ut dictum est numeri sacramento, post siccatum Christo duce laeti fluvium promissa patriae coelestis per
Abbreviated transcription (Latin):
sine fine gaudeant : & iniusti bultione supplicii in ꝑp&uũ gemant:
am quia adhoc ista sententia adtendit quod in ex tremo exam
ab omnicarne uidebitur : recte subiungitur: Dicebat ergo ad
turbas quae exiebant ut baptiꝯ arentur ab ipso. genim̃ ina
uiperarum quis uobis ostendit fugere auentura ira.
entura enim ira est : anim aduersio ultionis extreme : quam
tunc fugerepeccator non ual& : quinunc adlamenta poeni¬
tentia e non recurrit : & notandum quod males oboles malorum
parentũ actiones imitantes genimina uiperarum uocantur :
quiaꝑ hoc quodbonis inuident eosq: persecuntur : quod quibus dam
nala r&ribuunt : quodlesionis proimis exquirunt : qũo in hisom¬
nibus priorũ suorum carnalium uias secuntur : quasi uenenati
silia deuenenatis parentibi natisunt: eo quia iampeccan
qurausũ maleconsue udinis inuolutisumus dic at quidniob feco¬

Expanded text:
sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur. Dicebat ergo ad turbas, quae exibant ut baptizarentur ab ipso: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faci