comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in lustrauit nam sequitur : diciteis : ueni¬
te et ui dete: statimq sub iungitur ue¬
ner̃ etuider̃ ubi maneret : et apud eum
manser̃ deillo: quod si altiore sensulibet
in spicere quid nobis agendũ insinuent
discipuli in eo quod addnm quidemam¬
bulantem uenerant sed locũ continuo
ubi habitaret inqui rebant : Am monent
utiq nos ut quoties in carnationis eius
tran situm admentem reducimus. solli¬
cito semper eũ corde rogemus : ut habita¬
tionẽ nobis aeternȩ suae mansionis quae
ẽ. apud patrem ostendere dignetur
dicentes cum morse: dñe ostende nob̃
gloriai tuã quodautem ipse discipd¬
los uenire et ubi maneret. uidere
p̃cip̾it : uirtutũ ꝑ fecto studium. qui¬
bus adaeterna gaudia perueniamis
subeundũ nobis ostendit : uenire et¬
enim post ilm ẽ. ut mansionem eius
uidere possimus bonis operib quae
ipse p̃monstrauit in sistere . horũq:
cotidianis profectibus adcelsitudinẽ

Expanded text:
illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Veniillustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ut eti istice designarent om̃s qui illũ ꝑ¬
fecte sequerentur gemina dilectione
deuotos eẽ debere: hoc ẽ et eiusdẽ suire¬
dẽptoris. et frm simulamore flagrantes
Conuersus autem ilis etui dens eos sequen¬
tes se. dic̃ eis quidq̃ ritis: non potuit
ignoraredñs quid sequentes sediscipuli
iohannis quaererent : sed in eo quod ad
illos se sequentes conuertitur. qđ ipse
prior quid quȩ rerent in t̃rogat qđ dat
mani feste in notuit quantũ bonis nr̃is
studiis delectetur : quã libent̃ it̃ uerita¬
tis inchoantibus ipseccuxilium laturis
bant transitoriae magis terio ueritatis
ꝑ frui sed mansionem potius in qua ha¬
bitaret in qui rebant quatinus et tunc
liberius in secreto uerbis illius imbui et
exinde sae pius eum possent uisi tare
plenius instruendi : unde etipse quia illos
bene petentes quȩ rentes pulsantes ui¬
dit libens eis secretarium sui reserauit
arcani eosq introducens ueritatis euan¬
gelicȩ rudimentis quae desi derabant

Expanded text:
ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent interrogat, quod dat manifeste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus bant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant
Abbreviated transcription (Latin):
feruere : frat̃nȩ quoq salutis curã gere¬
re : Ille et enĩ ꝑfecte conditoris suiduca¬
tũ sequit qui etiam ꝓximi quantũ ualet
habere comitatũ nitit᷑ inuenimus inquit
messiam qđ ẽ int̃ p̃tactũ xp̃s : messias idem
est qđ ẽ xp̃s sed messias hebrȩo ser

Expanded text:
fervere, fraternae quoque salutis curam gerere. Ille enim perfecte Conditoris sui ducatum sequitur, qui etiam proximi, quantum valet, habere comitatum nititur. Invenimus, inquit, Messiam, quod est interpretatum CHRISTUS. Messias idem est quod Christus; sed Messias Hebraeo ser
Abbreviated transcription (Latin):
fidei pietas exigit. ut quic¬
quid ꝓsalute uniuersorũ gestũ recolitur. co¬
munib: ubiq: gaudiis cecelebretur : uerũ¬
tamen hodierna festiui tas p̃t̃ illã reue¬
rentiã quã toto terrarũ orbe promeruit
speciali et ꝓpria nrãe urbis exultectione
ueneranda ẽ et ubi p̃cipuorũ a postolorũ
glorificatus ẽ exitꝰ ibi indie martyrieo
sit lȩtitiae principatus : Istienĩ isti sunt
uiri ꝑ quostibi euangelium xp̃i romare¬
splenduit : et q̃: eras magis traerroris fa¬
ctcces discipitł a ueritatis : Istis scĩ patres
tui ueriq: pastores quite renis caelestibus

Expanded text:
 ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores
Abbreviated transcription (Latin):
quiaui delicet dñs adbellandũ mundi
principem humilis apparens . non modo
operibus infructuosis sed etreligioni
spurcissimȩ deditos genalium populus
inuenit: ergo quã diusinagoga uiguit.
laborauit ecclesia def᷑ ctus illius hui
ẽ uirtus quia illorum delicto salus¬
facta ẽ gentib: quae in medicos eroga¬
Querat omnem subs tantiã suã nec abullo
pouit curari : medicos siue falsos theo¬
logos siue phelosopos legumq docto¬
res saecularium : quimulta deuirtu¬
tibus uitis&: suptilissime disserentes

Expanded text:
Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis apparens, non modo operibus infructuosis, sed et religioni spurcissimae deditos gentilium populos invenit. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia. Defectus illius hujus est virtus, quia illorum delicto salus gentibus. Quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes
Abbreviated transcription (Latin):
erat in fluxu sanguinis ab annis duo de¬
cim: mulier sanguine fluens: eccles iaẽ¬
e ÷̃ gentibus congregata: qua e in genito
carnalium delectationũ polluta fluxur
atq: a coctuiam fuerat se gregata fide¬
lium : seddum uerbum dĩ iudeam salua¬
re decerneret : paratam iam ꝓmissam¬
qu eccliis p̃ripuit specerta salutem:
notandum quod archi sinagogi duo¬
denis sitfilia : et mulierhaec ab annis
xii. sanguine fluxerit: hoc ẽ eodem
quo haec nata sit temp̃r: illa coeperit
infirmari: Vna enimpȩne eademq: scł
huius aetate : et sinago ga in patri archis
nasci. et gentilium natio ꝑ orbem coepit
ido latriae sani efedarii Nam et ge¬
min fluxus sanguinis. hoc ẽ et super
ido latriae prostitutione : et super his
quȩ carnis a sanguinis oblectatione
patrantur potest intellegii unde pul¬
chresacrͣ refert hystoria tepr quo
dauid adhuc puergoliath gigantem
strauit: philistim infinibus domim id ẽ
sanguinum fuisse crastra metatos:

Expanded text:
erat in fluxu sanguinis annis duodeerat in fluxu sanguinis annis duodecim. Mulier sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium. Sed dum Verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandumque quod et archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos.
Abbreviated transcription (Latin):
tui : et hoc ẽ ad pedesibũ caderei eum
suꝑom̃s singulariter magnũ piafide
fateri qͣ si filia unica erat illi fereanno¬
rum duo decim et haec moriebatur Ipsa
sinagoga. quacso lalega lunstitutione cõ¬
posita quasi unica mosinataerat : quasi
duo decimo Aetatis anno hoc ẽ tep̃r pu¬
bertatis ad ꝓpinquantem oriebatur :
quia nobilit̃ aꝓphetis educata post quã
ad intellegibiles annos ꝑuenerat post¬
quam spiritales dõ fructus gignere de¬
bebat sibito errorũ languore conster¬
nata spiritalis uitae uias in gredider¬
sperabilit̃ omisit: et sinonaxp̃o succurre¬
retur ħorrendã ꝑ omnia corruis set in
mortem: et conti git dumiret a turba
comprimebatur : Ad puellã pergens sa¬
nandã dñs a turba cõmprimitur : quia
gentiiudeae salutaria monita p̃bens
quibus a egrã uitiis eius conscientiã cri¬
geret noxia carnalium popula rum ẽ¬
consuetudine grauatuss etmulier quaedã

Expanded text:
tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec moriebatur. Ipsa Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. Ad puellam pergens sanandam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum econsuetudine gravatus. Et mulier quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens. priorsa lute potiatur: aethi¬
opia enĩ p̃ueniet manus eius dõ Et cũ in¬
trauerit plenitudo gentium. tunc omnis
isrł saluus fiet: princeps itaq sincego¬
ge nullus melius quã ipsemoi ses in¬
tellegitur : Vndebeneiairus id ẽ il lu¬
minans siueil luminatus uocatur : quia
qui accipit uerbauitae darenobis et
ꝑhaecceteros illuminat et ipse aspũ
scõ quouitalia monita scribere uł do¬
cere possit il luminatur : Et cecidit
adpedes ihũ rogans eum ut intraret
indomũ eius: si caput xp̃ids̃ pedes eis
consequent̃ in carnatio qua terrã nrae¬
mortalitalitatis tetigit accipiendis:
Cxecidit igitur archisinagogus ad
pedes ihũ quia legis lator cum to tapa¬
trum ꝓgenia ex p̃m in carne apparen¬
tẽ longe sibi dignitatis gloriae p̃feren¬
dum eẽ cognouit:illud apłi sedulade¬
uotione protestans quia quod in firmũ
ẽ. dĩ forcius ẽ hominibus : rogauit cũ
intrare indomũ eius q̃uia continuis gau
Omnia ossam ea dicent dñe q̃uis similis

Expanded text:
eniens prior salute potiatur. Aethiopia enim praeveniet manus ejus Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nosmortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator cum tota patrum progenie Christum in carne apparentem longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cognovit, illud Apostoli sedula devotione protestans: Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Rogavit eum intrare in domum suam, quia continuis gaudOmnia ossa mea dicent, Domine, quis similis
Abbreviated transcription (Latin):
trabere : lectum uero tollere ẽ. Ipsam
quoq: carnem percontinentiae frena
correptam. specaelestium prȩmiorũ
delicus priuare terrenis ipseẽ
enim lectus. qui persingulas noctes
lauatur ad auid: id ẽ prounius cuusq
noxȩmaculis digno paenitentiae
flumine gastigatur sublato autẽ
lecto domumire ad para drsũ redi¬
re ẽ Ipsa ẽ enim uera domus quae pri¬
ma hominem suscepit : non iure amis¬
sa sed fraude tandemq restituta
pereum qui fraudulento hostini hil
debuit alitersanusqui langue¬
bat lectum reportat domum: cum
anima peccatorum remissione ac¬
cepta ad internam sui custo diam
cum ipso secorpore refert. ne postue¬
niam quid unde iterum iuste feria¬
tur amittat Et confestim surgens co¬
ramillis tulit in quo iacebat et ab iit
in domum suam magnificans dm̃ et ce
tera mira diuine potentiae uirtus
ubinulla temporis interueniente mo¬
rula iussa saluatoris salus festina
comitatur merito quia ffuerant dã na¬
natiblas phemiae iaculis ad laudem

Expanded text:
trahere. Lectum vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnificans Deum, etctera. Mira divinae potentiae virtus, ubi, nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur: merito qui adfuerant damnatis blasphemiae jaculis ad laudem
Abbreviated transcription (Latin):
et hominibus delicta dimitaere ex uobis
in tellegite quid parallticus conqui¬
pat quid ẽ facilius dicerẽ climit¬
tuntur tibi accata tua andicere sur
ambula utrum sint paralitico
peccata dimissa solus nouerat quidi
mittebat: surgeautem etambula tã
ille qui surgebat quam hi qui surgen¬
tem uidebant ap probare poterant
fit igitur carnale signum ut probetur
spiritale ut autem sciatis quia fili¬
us hominis potestatem habet in terra
dimittere peccata siet ds̃ est iuxta
memoratum esaiȩ testimonium qui
delet iniquitates nostras. et filius
hominis potestatem habet in terra
dimittendi peccata : Ergoidem ipse
et ds̃ et filius hominis ẽ ut et homoxps
perdiuinitatis suae potentiam di¬
mittere peccata possit et idemd sxp̃s
perhumanitatis suae fragilitatem
pro peccatoribus mori. Ait parals¬
tico tibidico surge. tolle lectũ tuum
et uade in domumtuã spiritaliter
delecto surgere ẽ. animam se a carna¬
libus desideriis ubi qui escebat abs

Expanded text:
et hominibus delicta dimittere. Ex vobis et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus novemittebat. Surge autem et ambula, tam is qui surgebat, quam hi qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur caspiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est, juxta memoratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates nostras , et Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata , ergo idem ipse et Deus et Filius hominis est, ut et homo Christus per divinitatis suae potentiam dimittere peccata possit, et idem Deus Christus per humanitatis suae fragilitatem pro peccatoribus mori. Ait paralytico: Tibi dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abs
Abbreviated transcription (Latin):
Et coeperunt cogitare seraobarisei
dicentes: quis ẽ hic qui loquitur blas p¬
mias : quis potest dimitaere peccata nisi
solus ds̃ : uerum dicunt scribȩ quia nemo
dimittere peccata nisids potest qui per
eos quoq dimittit quibus dimittendi tri¬
ꝓbatur quia dimittere peccata quasids̃
potest: uerum dõ testimonium reddunt sed
ꝑsonam xp̃i negando falluntur : Errant
et peccata posse dimittere euange licis
uerbi deuicti negarenon audeant. nihilo¬
minus tamen dm̃ negare nontiment At
ipse ꝑfidos saluare desiderans. et occulto¬
rum cognitione et uirtute o perũ dm̃
se eẽ manifestat respondens enimdix̃
adillos quid cogitatis in cordibus ur̃is
eidemnamq dõ qui dicit ego sum ego sũ
ipse qui deleo iniquitatestuas sapien¬
tissimusaorator ait . tuenĩ solus nosti
corda omnium filiorum hominum ea¬
demergo inquit maiestate et potentia
qua cogitationes ura s intueor pos sum

Expanded text:
Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blasphemias? Quis potest dimittere peccata, nisi solus Deus? Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus potest, qui per eos quoque dimittit, quibus dimittendi trisse probatur, quia dimittere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt, sed personam Christi negando falluntur. Errant um esse, et peccata posse dimittere Evangelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum
Abbreviated transcription (Latin):
significat ab homine in ista carne ad huc
constituto xp̃m debere cognosci quorũ
fidemut uidit dixit homoremittuntur
tibi peccatatua hominem dñs apara lrsi
curaturus primo peccatorũ uincula dis¬
soluit : ut ostenderet eumobnexus culpa¬
rũ. artuum dissolutione damnari nec
nisi his relaxatis membrorũ posserecu¬
peratione sanari : fic et illi paralrtico qui
iuxta probaticam piscinam diu motũaq̃
frustra praesto labatur sanato ad ñodicit᷑
eccesanus factus es iamnolipeccare : nede¬
terius tibi aliquid contingat Et bene is
cui peccata dimittebantur homo uocatur
qui hoc ipso quod homoerat non pos¬
set dicere non peccaui simuletiam ut ille
qui hominidimittebat intelle geret᷑ds
intuendum sane quanti ꝓpria cuiusq
fides a pud dm̃ ualeat ubi tantiua luit
aliena uitotus homo repentȩ id ẽ exteris
interiusq iam saluatus ex urgeret alio¬
que merito aliis relixarentur errata

Expanded text:
significat ab homine in ista carne adhuc significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata.
Abbreviated transcription (Latin):
obstaculo retardatur: saepeint̃ ipsasora¬
tionis specrete dulcedini et quasi suaue
cum dño conloquium turba cogitationũ
interueniens aciemmentis nex pͥ̃s uideat᷑
int̃ cludit : et quidinterhaec a gendumo
nonutiq: in infimis exterius qua turbae
tumultuantur remanendũ. sed tectum
domus inquax p̃s docet ascendendum
dẽ sacrae scripturae sublimitas ẽ appe¬
tenda lexq: dnĩ cũ psalmista dienoctuq
meditanda in quo enim corrigit iu¬
nior uiam suam incustodiendo sermones
tuos: et summi ser̃ illum cum lecto in me¬
dium anteitim: patefacto tecto ȩgerante
ihm submittitur : quia reseratis scriptu¬
rarũmrsteriis ad notitiam xp̃i perueni¬
tur. hoc ẽ ad eius humilitatem fideipie¬
tate descenditur: Et benedomus ibũ tegu¬
lis tecta describitur quia sub contemptibil
litterarum uel cmine si ad sit qui reseret
doctor diuina spiritalis gratia euirtus
inueniȩtur quod autem cũ lecto deponit᷑.

Expanded text:
obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas oraobstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis inerciam ad xpͥm̃sus pirantis in¬
dicct saluationem : quae primo omnium
ministris quie cm subleuent etxpoa
ferant id ẽ bonis doctoribus quis pemsa na¬
tionis opemq intercessionis suggeraN
indiget qui benemarco narrante quattuor
fuisse reperiuntur siue quia quattuor
sunt uirtutes quibus ad ꝓmerendã sospi¬
tatẽ fiduciamentis erigitur dequibus
in aet̃nae sapientiae laudedicitur: sobri¬
etcctẽ enĩ et sapientiã docet et iustitiã et
uirtutem quibus utilius nihil. ẽ inuita
hominibus quas non nulli uersis nominib:
prudentiam fortitudinem temperantiã
et iufaiciã Appellant: et non inuenientes
qua parte illũ inferrent p̃turba ascender̃
supratectum pertegulas desiderant pa¬
raliticum xp̃o offerre : sed turba inter¬
posita ab omni parte :ecluduntur quia
sȩpe cenima post infi mi corporis desidiã
ad dm̃ respiciens suꝑnȩq gratiae remedio
cupiens in nouari priscȩ consuetudinis

Expanded text:
carnalis inertiam ad Christum suspirantis incarnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuorsunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur. De quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus . Quas nonnulli versis nominibus, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
actum ẽ in una dierum. et ipse
sedebat docens. et erant phari¬
sȩi sedentes et cetera
bi dñs sedens docuerit quan¬
doscribis et pharisaeis conseden¬
tibus paralłticũ curauit lucas
breuian digratia p̃teriit. sed mat¬
theus et marcus qui narrant qua estionẽ fa¬
cereuidentur. qm̃ quidẽ matheus inciuitate
sua marcus incapharnaum hoc eum fecisse
testantur: quȩ difficilius solueretur sima¬
theus etiamnazareti nominaret: nunc uero
uł ipsagalilȩa inqua erat nata rechintelle¬
genda ẽ dictaciuitas xp̃i ad distinctiorie
uidelicet regionis trans marinȩ gera se nõ¬
rũ dequatrans fretando sicut mattheus
scribit uenerat᷑galilȩã uł certe ipsa caphar¬
naum ciuita s xpiẽ dicta quã ñ nascendo sed
uirtutibus in lustrando suam ipsã fecerat
Et ecce uiri portantes in lecto hominẽ qui
erat paralłticus et quaerebant eum in fer¬
re et ponere ante eum : Curatio parallti¬
cihuius animae postduturnã in lecebrȩ

Expanded text:
actum est in una dierum, et ipse sedebat docens, et erant pharisaei sedentes, etc. Ubi Dominus sedens docuerit quando scribis et pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi gratia praeterit, sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur. Quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testantur. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vero vel ipsa Galilaea in qua erat Nazareth, intelligenda est dicta civitas Christi, ad distinctionem videlicet regionis transmarinae Gerasenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Galilaeam. Vel certe ipsa Capharnaum civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando, suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae
Abbreviated transcription (Latin):
primunt: dñoergo loculd̃ tangenti
residet quippequierat mortuus.¬
funeris bauili steter̃ quia suꝑni formidi
ne iudicii ad tacta conscientia et carna¬
liũ sȩpe affluentiũ uoluptatũ et inuste
laudantiũ turbã coerens ad scipsã
reuertit uocantiq aduitam festinare¬
spondet saluatori: Vnde recte sequitur
etait : ado lescens tibidico surge ȩtre¬
sedit quierat mortuus cu in terna com
punctione reuiui scit peccator: Incipit
loqui cũ reducis indiciauitȩ cunctis
qui peccatum luxerant ostendit: red¬
ditur matri cũ ꝑsacerdotalis decreta
iudicii. cõmunioni sociatur ecclesiae:
Accepitautẽ oministimor et magnifica¬
bant dm̃ dicentes quia ꝓpheta meegnis
surrex̃ in nobis : quanto desperatior
animȩ mors aduitã reuocatur. tanto
altior eo casus grauior : quo autem gra¬
uior casus eopiettas erigeri¬
tis gratior: quo uero gratior in eis pietas
dñi apparuit : eo certior cunctis paeniten¬

Expanded text:
opprimunt. Domino ergo loculum tangenti opprimunt. Domino ergo loculum tangenti Residet quippe qui erat mortuusfuneris bajuli steterunt, quia formidine superni judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, punctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunctis poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui desua munditia suꝑbegloria¬
tus. humilẽ penitentem mundationẽ
euacuare conatur: uerãq matre eccle¬
siam denatorũ suorũ spiritali extin¬
ctione plorantem speuitȩ redonandȩ
negat consolare debere : et pulcre
euange lista dñm prius misericordia
motũ eẽ suꝑmatrẽ. ac sic filium susci¬
tasse testatur. ut in uno nobis exemplũ
imitan de pietctis ostenderet. in alte¬
ro fidem mirandȩ P stactis cestrueret :
et accessit et tetigit loculũ : hĩ autem
qui portabant steter̃ : loculus in quo
mortuus effertur. male secura despe¬
rati peccatoris conscientia ẽ : quiue se¬
peliendũ portant: uł i munda deside¬
ria quae hominẽ rapiunt in interitum.
uł lenocinia blandientium sunt uenȩta
alibi dicitur: dimitte mortuos sepelire
mortuos suos : Mortuos quippe mortui se¬
peliunt : cũ peccatores quiq: suisimiles
alios nociuo fauore demulcent: aggesta¬
q: pessimȩ adulationis mole : ne qua
aliquando speresurgendipͦti nt᷑op

Expanded text:
tur, qui de sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentum mundationem evacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam de natorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre evangelista Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congestaque pessimae adulationis mole, et ne qua aliquando spe resurgendi potiantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apłos. uocat ꝑ pastores. uocat etiã ꝑ nos.
uocat plerumq: permiracula. uocat ple¬
rumq: perflagella uocat aliquando per
mundi huius prospera. uocataliquando
ꝑ aduersa nemo contempnat nedum uoca¬
tus ex cusat cum uo luerit intrare non ua¬
leat Audite quid sapientia persa la mo¬
nem dicat tuncinuocabunt me et non ex¬
audiam mane consurgent et non in ueni¬
entme hinc ẽ quod fatuae uirgines tar

Expanded text:
apostolos, vocat etiam per nos: vocat plerumque per miracula, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per mundi hujus prospera, vocat aliquando per adversa: nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tar
Abbreviated transcription (Latin):
decernit eẽ fi delisc̃iunx: quiergo
huius mundi aduersitactibus fractiad
dĩ amorem redeunt. atq: a. p̃sentis
uitce desi deriis corriguntur. quidisti
fris lomi nisi conpelluntur ut intrent
sed ualde ẽ tremenda sententia quae
ꝓtinus sub infertur intenta hanccordis
aure ꝑcipite frs̃ et dominimei IN
quanũ peccatores fr̃s mei . in quantũ iusti do¬
minimer intenta aure percipite : ut tanto
eãminus senatiatis in ex amine quanto
nunc auditis formido losius inp̃dicatio¬
ne: Aitenim: dico autem uobis: quod ne¬
mo illorũ uirorũ quiuo catisunt. gustabit
cccena mec Ecceuocat ꝑse. uocat ꝑ angelos

Expanded text:
decernit esse fidelis conjux. Qui ergo decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt gustabit coenam meam. Ecce vocat per se, vocat per an
Abbreviated transcription (Latin):
cũ desideriis nris durȩ in hoc mundo ob¬
iectiones resistunt etmitas nrãs inuenire
non possumus quia hoc quod malequȩrimꝰ.
ad ipiscipro hibemur et sequetur amato¬
res suos. et non anp̃hendet eos queret et ñ
inuenieteos. quia malignos sp̃s quib: sein
suis desideriis anima subdidit. ad deside
riorũ suorũ effectuminime comp̃hendit:
et dicit: uadã et reuertar aduirũ meũ pri¬
orem quiabenemihierat tun o magis quã
nunc Post quã ergo uias suas spinis sȩptas
inuenit. Post quã a matores suos adp̃hen¬
dere nonualet ad amorem prioris uiri
redit quia plerũq postquã in hoc mundo
non possumus obtinere q̃: uolumus. post¬
quam in terrenis desideriis deinpossi¬
bi litate lassamur : tunc admentem dm̃
reducimus. tunc placere incipit quidis¬
plicebat: et iscuius nobis amara fueran
p̃cepta repente dulcescit in memoria:
et peccatrix anima quae adultera co¬
nata ẽ eẽ nectamen a perto opere potuit:

Expanded text:
cum desideriis nostris durae in hoc mundo obcum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret, et non inveniet eos; quia malignos spiritus quibus se in suis desideriorum suorum effectum minime apprehendit. ens: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia melius mihi erat tunc quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
et saepiam eã macherias et semitas suas non
inueni et : et sequetur amatores suos: et
non adp̃hendet eos: quaeret et noninue¬
niet eos : dicetuadam etreuertar aduirũ
meum priorẽ quia benemibierat tunc ma¬
gis quã nunc uirunius cuiusq: fidelis ani¬
mȩ ds̃ ẽ quia haec uide licet . ei ẽ conuincta
ꝑfidem : sed illa quȩ conuncta dõ fuerat
anima amatores suos sequit᷑ quandomens
quȩ iam ꝑfidem credidit. ad huc sein mun¬
disspiritib inoperatione subs ternit:
mundigloriam q̃ rit carna li delectatione
pascitur: ex quisitis uoluptatibus nutrit:
sed plerumq omnp̃s ds̃ talẽ animã mise¬
ricorditer respicit : et eius uoluptatibus:
amaritudines ꝑmiscet. unde dicit : ecce
ego saepiam uias tuas spinis uiae enĩ nrȩ
spinis sȩptȩ sunt quando in hoc quod male
cupimus dolorũ punctiones inuenimus
Et saepiameas macheria et semitas suas ñ
inueniet uiaenrae macheria saepiunt᷑

Expanded text:
et saepiam eam maceria, et semitas suas non et saepiam eam maceria, et semitas suas non inueniet, et sequetur amatores suos, et non adprehendet: et quaeret eos, nec inueniet illos, et dicet: reuertar ad uirum meum priorem: quia benegis quam nunc . Vir uniuscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ciendrc intellegunt : sed haec facere de¬
sistunt: uident q̃: ageredebeant : sed haec
libus desideriis suis mundi huius aduer¬
sitas feriat app̃ hendere tem poreelem
gloriam conentur et nequeant . et dũ ꝑ al¬
ta pelagr quasi ad grandiores curas huus
scłi nauigare proponunt semꝑ aduersis
flatibus ad derectionis suae litora repel¬
lantur cũq se frangi in desi deriis suifad¬
uersantamundo conspiciunt quid dese au-¬
ctorisuodebeant commemorantumItaut ad
eum erubescentes redeant. qui eum super¬
bientes ꝓmundiamore deserebant : sȩpe
namq: non nullia dtẽporalẽ gloriã ꝓfice¬
re uolentes aut longa aegritudine tabe¬
scunt. aut afflicti in iurus concidunt :
aut ꝑcus sigrauib: damnis affliguntur
et inmundidolore uident: qui anihil con¬
fidere deeius uoluptate debuer̃ seq ipsos
in suis desideriis rep̃hendentes ad dm̃cor¬
da conuertunt: dehis quippedñs ꝑ prophe¬
tam dicit: ecceego sepiam uiam tuã spinis.

Expanded text:
cienda intelligunt, sed haec facere decienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec libus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De his quippe Dominus per prophetam dicit: Ecce ego sepiam viam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
nouera t cumuero conuiuas suos colligi
exuias et sepibus p̃cipit nimirũ agrȩ¬
stem populũ colligere . Idẽ gentilẽ q̃ rit :
decuius significatione ꝑ psalmistã dr̃: tunc
exultabunt om̃a lignasi luaru ante faciem
dnĩ qm̃ uenit ligna enim siluȩ gentes uoca¬
tȩ sunt quia in infidelitates ua tortȩ et infru
uersi sunt : ad cȩnã dominicãqua si ex sepi¬
b: uener̃ Notandũ uero quod in hac inuita¬
tione tertia non dr̃ inuita. sed conpelle in¬
trare : Aluienim uocantur etueni re contenur¬
nunt aluiuocantur etueniunt. Alii autẽ
ne qua quã dr̃ quia uocantur . sed conpel¬
lunt᷑ ut intrent Vocantur et uenire contẽnur¬
nunt qui donũ quidem intellectus accipi¬
unti sed eundem intellectũ o peribus non
sequuntur uocantur etueniunt: quiac¬
ceptam intellectus gratiam operando ꝑfi¬
ciunt quidã uero sicuocantur. ut etiã con¬
pellantur nã sunt non nulli quibona fa¬

Expanded text:
noverat; cum vero convivas suos colligi noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infrucversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona fa
Abbreviated transcription (Latin):
qui conuiuantes Amalechitas. ueluđ dđ
gladio feriunt: quia suꝑbos quosq: quise
inmundo despexerant. dñi uirtute ꝓst̃¬
nunt. puerergo aegyptius qui inuia re¬
manserat amalechitas int̃ ficit quia ple¬
rũq: ipsimentes sȩcularium p̃dicandã su¬
perant qui prius cũ sȩcularib: in hunc mun¬
dũ currere non ualebant: sed deductis
ad cenã pauperib: quitd puersubiungat
audiamus : dne factũ ẽ qđ imperasti et
adhuc locus ẽ : multitales ad cȩnã dominicã
ex iudea collectis : sed multitudo q̃ ex isra¬
helitico populo credidit : locũ suꝑni conui¬
uii nonimpleuit: Intrauit iã frequentia
iude orũ sed adhuclocus uacat in regno
ubi suscipi debeat numerositas gentium :
unde et eidẽ seruo dicitur: exi inuias et sȩ¬
pes et compelle intrare : ut impleatur domis
mea: cũ deuicis et plateis ad cȩnã quosdã dñs
inuitat: illũ uidelicet populũ designat.¬
qui tenerelegem suburbana conuersione

Expanded text:
Qui convivantes Amalecitas velut David Qui convivantes Amalecitas velut David gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designatqui tenere legem sub urbana conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
debilẽ reliquerant cũ magna fortitudine
ꝓstrauit : Amalechita quippe : populus lã¬
bens uocatur : et quid ꝑ lamb ente populũ
nisimentes sȩcu larium designantur: quȩ
terrena cuncta ambiendo quasi lãb unt
dũ solis tẽpora libus delectantur : quasi
enĩ populus lamb ens p̃dã facit dũ t̃re¬
nadiligentes. lucra dealienis damnis
ex aggerant : sed puer a egyptius aeger
inuia relinquitur quia peccatorquisq
dum in firmari ab huius mundi statucoe¬
perit. mox secularib: mentib indespectũ
uenit quem tamen dauid inuenit eiq
crͥbum et potũ p̃bet quiamanu fortis
dns ab iectamundi non descipicit : et
plerũq: eosquise qui mundũ minime
ualentes quasi inuia remanent : ad amo¬
rif. suigratiã conuertit.e isq uerbi sui
cyͥbum potũq porrigit et qua siduces
sibi inuia elggio dũ suosetiã p̃dicatores
facit : dũ enĩ xpͥmpeccatorũ cordibus
in fer̃: qua si dauid suꝑ hostes ducunt:

Expanded text:
debilem reliquerant cum magna fortitudine debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalecita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum, nisi mentes saecularium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quia plerũq ipsa des pectio hominem re¬
uocat ad semet ipsũ : is enĩ qui patre
reliquit et partem subs tantiae quã
ꝑciperat prodige expenditi post quã
esurire coepit in sere uersus dix̃ quanti
mercennarii patris mei abundant pa¬
nibus : longe quippe a sediscesserat :¬
quando peccabat : et si non esurisset
in semet ipsũ minimere disset. quia post¬
quã terrenis rebus indiguit tunccogi¬
tare coepit: quid despiritalib: amisit
Pauperes ergo et debiles caeci et claudi.
uocantur etueniunt: quia in firmiquiq:
atq: in hocmundo des pectiplerũq: tan¬
to celerius uocem dĩ audiunt: quanto et
in hocmundo non habent ubi delectent᷑
quod bene amalechitarũ puerille ae¬
gyptius designat quiama lechitis p̃dan¬
tib: atq currentib: aegerremansit inuia :
famesitiq: aruit : quemta mendauid in¬
uenit ei cyͥbũ potũq p̃buit: qui ilico con¬
ualescens dux dauid factus ẽ : conuiuan¬
tes amalechitas repperit : et eos qui se

Expanded text:
quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalecitarum puer ille Aegyptius designat , qui Amalecitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit. Quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est. Convivantes Amalecitas reperit, et eos qui se
Abbreviated transcription (Latin):
tationem hoc uidetur: quod de
in i quo mammona debeamus nobis
amicos facere non quos libet pau¬
peres. sed eos quinos possit recipere
indomos suas. et in aeterna taber¬
nacula : ut cum eis parua praebue¬
rimus. recipiamus ab eis magna. et
dantes aliena nostra suscipiamus:
et seminemus in benedictione ut me¬
tamus benedictionem : qui enim par¬
ce seminauerit. parce et mecet

Expanded text:
tationem hoc uidetur, quod de tationem hoc uidetur, quod de iniquo mamona debeamus nobis amicos facere non quoslibet pauperes, sed eos, qui nos possint recipere in domos suas et in aeterna tabernacula, ut, cum eis parua praebuerimus, recipiamus ab illis magna et dantes aliena nostra suscipiamus et seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem; qui enim parce seminauerit, parce et metet
Abbreviated transcription (Latin):
bat eicentenariũ numerũ et coegitut de
centũ octoginta faceret ldẽ crederet in
dñi resurrectionẽ quȩ octicuo numero
continet᷑ ȩtdeocto complere: t̃ decades ut̃
des abbato transiret ad primã sabbatiob
et ꝓscclute sua in euange luiclem̃tiam de
legis aus teritate mutatus sit quod¬
si quaesieris quare uocetur uilicus
iniquitatis : in lege quae dĩ est iniquus
erat uilicus. quibenequidem offe¬
rebat sed non bene diuidebat: cre
dens in patrem sed filium persequens
habens dñm omni potentemi sed spm̃
scm negans : prudentior itaq fuit
paulus apostolus intrans gressione
legis filiis quondam lucis.
qui
bro sius medio lanensis epis copus
quid de hoc loco senserit in commen¬
tariis eius legere poteris: orgenis
et dimidi in hanc parabolam expla¬
nationem inuenire non potui : et utrũ
ab olita sit: temporum uetus tacte.
an ipsi non scripserint. incertum ba¬
beo: mihi iux ta priorem inter prae¬

Expanded text:
bat ei centenarium numerum, et coegit, ut de bat ei centenarium numerum, et coegit, ut de centum octoginta faceret, id est crederet in domini resurrectionem, quae octauae diei numero continetur, et de octo conpleretur decadis, ut de sabbato transiret ad primam sabbati. ob et pro salute sua in euangelii clementiam de legis austeritate mutatus sit. quodsi quaesieris, quare uocetur \'uilicus iniquitatis\' in lege, quae dei est: iniquus erat uilicus, qui bene quidem offerebat, sed non bene diuidebat cdens in Patrem, sed Filium persequens; habens Deum omnipotentem, sed Spiritum Sanctum negans. Prudentior itaque fuit Paulus Apostolus in transgressione Legis filiis quondam lucis, qui brosius 868 Mediolanensis Episcopus quid de hoc loco senserit, in Commentariis ejus legere poteris. Origenis et Didymi in hanc parabolam explanationem invenire non potui; et utrum abolita sit temporum uetustate an ipsi non scripserint, incertum habeo. mihi iuxta priorem interpre