comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satutattonder& iste unum uersum de imbrosi uerbis¬
quae posuit : Cumenim ille dixiss& namcum ecclesia exgentibus
hoc est expeccitoribus congregata sit quomodo ex maculatis
immaculata potest essenisi primo perxp̃igratiam abluta
delicto sit: deinde quod perqualitatem non peccandi absti¬
neat adelictis ille addioit : quodisteappar& quur ad dere
nolueritꝰ: Aitnamq: ille necabin itio immaculata: huma ne
enim hoc in possibile naturae sed perdi gratiam & qualitaten
sui quialam non peccat fit utimmaculata uideatur: haeco
iste curnon ad diderit quis non intellegat . hoc agitur utiq na
in hoc saeculo ut adistam quamomnes scĩ cupiunt immaculi¬
tissimam puritatem ecdesi a scãperueniat. quae in futuro
saeculo neque aliquo malorum hominum sibi permixto
neque aliqua inselegepeccati resistente legi mentis. ducat
mundissimam uitam in a &ernitate diuina: Tamen attendat

Expanded text:
erat, ut adtenderet iste unum uersum de Ambrosii uerbiserat, ut adtenderet iste unum uersum de Ambrosii uerbisquae posuit! cum enim ille dixisset : nam cum ecclesia ex gentibus, hoc est ex peccatoribus, congregata sit, quomodo e x maculatis inmaculata potest esse, nisi primo per Christi gratiam abluta delicto sit, deinde quod per qualitatem non peccandi abstineat a delictis ? ille addidit, quod iste apparet cur addere noluerit, ait namque ille: nec ab initio inmaculata-humanae enim hoc inpossibile naturae —, sed per dei gratiam et qualitatem sui, quia iam non peccat, fit ut inmaculata uideatur. haec uerba iste cur non addiderit quis non intellegat ? hoc agitur utique nunc in hoc saeculo, ut ad istam, quam omnes sancti cupiunt, inmaculatissimam puritatem ecclesia sancta perueniat, quae in futuro saeculo neque aliquo malorum hominum sibi permixto neque aliqua in se lege peccati resistente legi mentis ducat mundissimam uitam in aeternitate diuina. tamen adtendat
Abbreviated transcription (Latin):
quaua lustisuunt quicum que sunt iusti quoni spmꝰ mono¬
rins episcopus &iam precibus imp& randum ammona
It illi uoluntas diuinitur non adiuta non sufseit ũbi
ihs i nosuo dicit : uotisq praestat sedulie scmmereri
soniommemorabo & ego dehocipso operesci a mbrosii
diut exqiuo istecommemorauit quod commemorindũ
pieiut Eisum est inquit mihi pͥotest non soliui sum er se
quduisum sibiesse dedarat : Nom enim uoluntite tantũ
posst operaturꝰ quem enim miseratur & uocat : Et ideo qui
ron seiuitun potest inter rogitus quur esse uoluerit ⁊ pia¬
nus espondere uisum est mihi : ꝓuodcumdicit nom negit
aput siugbis ambro sidelectitur quod ido pracpiritur
durntas hominum & nulla uel non magna quaestioest
Suisul quando perficiatur dumtanes sin exp̃ĩ gratia
dopsum fieri possemin imedubit&ur : deinde quantum

Expanded text:
qua una iusti sunt quicumque sunt iusti. quem spiritum memoqua una iusti sunt quicumque sunt iusti. quem spiritum memoratus episcopus etiam precibus impetrandum ammonet — ita illi uoluntas diuinitus non adiuta non sufficit —, ubi in ymno suo dieit: uotisque praestat sedulis sanctum mereri spiritum. Commemorabo et ego de hoc ipso opere sancti Ambrosii aliquid, ex quo iste commemorauit quod commemorandum putauit: \'u i sumest\', in qui t, \'m i hi\'. potest non soli n isum esse, quod uisum sibi esse declarat. non enim uoluntate tantum possit operatur; quem enim miseratur et uocat. et ideo qui Christum sequitur potest interrogatus cur esse uoluerit Christianus respondere: uisum est mihi. quod cum dicit, non negat sapiat, si uerbis Ambrosii delectatur, quod a deo praeparatur uoluntas hominum, et nulla uel non magna quaestio est, quis uel quando perficiatur, dum tamen sine Christi gratia id ipsum fieri posse minime dubitetur. deinde quantum
Abbreviated transcription (Latin):
quem ammodum non dixerit. quia sinepeccato nemosuen
tamquam de pra&eritis loquens sed quod sine peccato nemo
sit : unde quidem ut dixi non contendo : quisquis enim non
cedit iohanni a postolo qui n ec ipseait. Sidixerimus quia
peccatum non habuimus sed non habemus: episcopohilas
quomodo cessurus est : progratia xp̃iclamosinequa neno
iustificatur. tamquam sufficiente naturae libero arbitrio
Immo ipse proeaclamat. ercedatur dicenti si neme nihil
potestis facere : Sc̃s autem ambrosius reuera in eo loco
quemiste commemorat. illis resistit q̃uidicunt hominem
non esse posse sinepeccato inhacuita : utenimea dicera
accepit occasionem deraccharia & elisab &h. quodine¬
uangelio commemorati sunt ambulas se in omnibus
anecus p assionem ustos uixisse nondubium est quipraes
ar sonsem perquem diffunditur ciritas in cordibus ostnis

Expanded text:
quemadmodum non dixerit. quia sine peccato nemo fuerit, quemadmodum non dixerit. quia sine peccato nemo fuerit, tamquam de praeteritis loquens, sed quod sine peccato nemo sit. unde quidem, ut dixi, non contendo ; quisquis enim non cedit lohanni apostolo, qui nec ipse ait: si dixerimus quia peccatum \'non habuimus\', sed non habemus, episcopo llilario quomodo cessurus est ? pro gratia Christi clamo, sine qua nemo iustificatur, tamquam sufficiente naturae libero arbitrio. immo ipse pro ea clamat; ei cedatur dicenti: sine me nihil potestis facere. Sanctus autem Ambrosius reuera in co loco, quem iste commemorat. illis resistit qui dicunt hominem non esse posse sine peccato in hac uita. ut enim ea diceret. accepit occasionem de Zacharia et Elisabeth. quod in euangelio commemorati sunt ambulasse in omnibus ante eius passionem iustos uixisse non dubium est, qui praestat spiritum sanctum. per quem diffunditur caritas in cordibus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
no concupiscentiae malo interna conflictatione pugnare :
pesicere autem omnino aduersarium non habere :
Nam qui pugnat & adhucpericditatur & aliquando per¬
cutitur & iam si nonsternitur: quiautem non hab&
idu sarium plena pacela &itur & ipseesses inepeccato
ueris si me dicitur in quo nullum habitat peccatum Nonqui
perabstinentiammaloperis dicit lam non ego operor illuo
sedio quo dinme habitat peccatum : Nam& ipse l ob depecctus
suis non tac& & utique huic amiconostro merito plac&.
humilitatem nullo modo infalsitatis parte ponendam.:
undero quod iob confitetur. quia uerax dĩcultor est : procul
dubio ueraciter confitetur: et ipsehilarius cum locum
psalmi exponer& ubiscriptum est. Spra euistiomne
discedenter aiustificationibustius. ait: Si enim pec caton
dr̃ sperner& omnes utiq sperner& quia sine peccato nemati
Sed spernit discedentes a seq̃uos a postatas uocat : ia id&is

Expanded text:
no concupiscentiae malo interna conflietatione pugnare, no concupiscentiae malo interna conflietatione pugnare, perficere autem omnino aduersarium non habere. nam qui pugnat et adhuc periclitatur, et aliquando percutitur. etiamsi non sternitur; qui autem non habet aduersarium, plena pace laetatur. et ipse esse sine peccato uerissime dicitur, in quo nullum habitat peccatum. non qui per abstinentiam mali operis dicit: iam non ego operor illud, sed id quod in me habitat peccatum. Nam et ipse Iob de peccatis suis non tacet et utique huic amico nostro merito placet humilitatem nullo modo in falsitatis parte ponendam; unde id quod Iob confitetur, quia uerax dei cultor est, procul dubio ueraciter confitetur. et ipse Hilarius, cum locum psalmi exponeret, ubi scriptum est: \'spreuisti omnes discedentes a iustificationibus tuis\', ait: si enim peccatores deus sperneret, omnes utique sperneret, quia sine peccato nemo est. sed spernit discedentes a se, quos apostatas uocat. uidetis
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrii libertate . Item quod eum dixisse commemorat.
quas lob litteras legerat ut abstiner& seabomni remalig¬
na quia dmñ sola mente uitiis non ammixta ueneratur
dm autem colere proprium iustitia e officium estꝰ. quidfe¬
ciss& lobdicit : Non quid in hoc saeculo perfeciss& autsi¬
negratia saluatoris quem &iam proph&auit. uel feciss&
uel perfeciss& : Abstin & enimse abomniremala &iam
quh ab& peccatum quod inseregnare non sinit c̃ui sub¬
repit improbanda cogitatio quam peruenire ad finem
operis non permittit : Sed aliud est non haberepeccatum:
aliud non oboedire desideriis cius : Aliuo est implere
quod ora eceptum est non concupisces & aliud est per
quendam abstinentiae conatum saltem io agere quod
item scriptum esi. post concupis aentias tuas non eas:
ninil horumtam en scireserecte possesi negratia salua¬
toris p acereest ergo iustitiam inuerodĩ cultu c̃um inter¬

Expanded text:
arbitrii libertate. item quod eum dixisse commemorat: arbitrii libertate. item quod eum dixisse commemorat: quas s Iob litteras legerat u t ab stineret s e ab omn i re maligna ? quia deum sola mente uitiis non ammixta ueneratur, deum aute m colere proprium iustitiae off icium est, quid fecisset lob dicit, non quid in hoc saeculo perfecisset aut sine gratia saluatoris, quem etiam prophetauit, uel fecisset uel perfecisset. abstinet enim se ab omni re mala etiam qui habet peccatum quod in se regnare non sinit, cui subrepit inprobanda cogitatio, quam peruenire ad finem operis non permittit. sed aliud est non habere peccatum. aliud non oboedire desideriis eius; aliud est inplere quod praeceptum est: non concup i sces et aliud est per quendam abstinentiae conatum saltem id agere quod item scriptum est: post concupiscentias tuas non e a s, nihil horum tamen scire se recte posse sine gratia saluatoris. facere est ergo iustitiam in uero dei cultu cum inter
Abbreviated transcription (Latin):
minime dubi temus peccatum xp̃mnon in sehabuisse quod
uincer & q̃uinatus est insimilitudinem carnis peccati Nonin
carnepeccati : Aliud eiusdem ita posuit & iterum ut desideris
carnis edomitis docer& non necessitatis essepeccare sedori¬
positi acuoluntatis egodesideria carnis sinon in licitarum
concupiscentiarum hicdicuntur accipio. Sicutiest fames
sitis refectio lassitudinis & si quid huius modiest: perhaec
enim quidam quamuis ea sint inculpabilia inculpar decidas
Quod abillo saluatore a fuit &iam si haec in eo fuisse proput
similitudinem carnis peccati euangelio testeuto eamus
ꝑeatus uero hilarius cuius haec uerba posuit non enim nis
spũ perfecti &immortalitate mutati quod solis mundis
corde dispositum esthoc quod indo est immortale cernenis
quid dixit contrato quod dicimus uel quidis tum adiuu&
nescionisi quia posseesse hominem mundo corde testatus est

Expanded text:
minime dubitemus peccatum Christum non in sc habuisse quod minime dubitemus peccatum Christum non in sc habuisse quod uinceret, qui natus est in similitudinem carnis peccati, non in carne peccati. aliud eiusdem ita posuit: et iterum: u t desideriis carnis edomitis doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi a c ac l uoluntatis. ego desideria carnis, si non inlicitarum concupiscentiarum hic dicuntur, accipio, sicuti est fames, sitis, refectio lassitudinis et si quid huiusmodi est. per haec enim quidam, quamuis ca sint inculpabilia, in culpas decidunt; quod ab illo saluatore afuit, etiamsi haec in co fuisse propter similitudinem carnis peccati euangelio teste uideamus. Beatus uero Hilarius, cuius haec uerba posuit: non enim nisi spiritu per fecti et inmortalitate mutati, quod solis mundis corde d e d i dispositum est, hoc quod in deo est inmortale cernemus, quod dixit contra id quod dicimus uel quid istum adiuuet nescio, nisi quia posse esse hominem mundo corde testatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
isnt media : ut neque contranostram sententiam sint
nque contra ipsius in quibus non nihil &iam delibris meis
sie ponere uoluit coe quoque aliquem deputans quicumillis
conmemorari dignus uiderer : unde ingratus essenon debeo
lfamibariore affectu nolo uterrat qui hunc mihid&ulit
honorem : prima enim quaeposuit quia nomen eius qui eadixit
non ibilegisi uequia ille non scripsit siuequia coo exquem
misistis io aliqua forte mendositate non habuit pertractare
quidopis est : co axime quoniam meinhuius modi quorum¬
lib& hominum scriptis liberum quia solis canonicis
debeosineulla recusatione consensum nonnihil mou&
quod deillius scriptis cuius nomen non ibi inuenuille posut:
oportuit magis trum doctoremq: uirtutis homini simli¬
mumfieri utiincendo peccatum doceathominem uincer
posse peccatum : Quomodo enim dictum sit: auctor huiussen¬
tentiae uiderit qualiter possit exponere: dumtamen nos

Expanded text:
ita sunt media, ut neque contra nostram sententiam sint ita sunt media, ut neque contra nostram sententiam sint neque contra ipsius. in quibus nonnihil etiam de libris meis interponere uoluit me quoque aliquem deputans, qui cum illis commemorari dignus uiderer. unde ingratus esse non debeo et familiariore affectu nolo ut erret, qui hunc mihi detulit honorem. prima enim quae posuit, quia nomen eius qui ea dixit non ibi legi, sine quia ille non scripsit sine quia codex quem misistis id aliqua forte mendositate non habuit pertractare quid opus est? maxime quoniam me in huiusmodi quorumlibet hominum scriptis liberum — quia solis canonicis debeo sine ulla recusatione consensum — nonnihil mouet quod de illius scriptis, cuius nomen non ibi inueni, ille posuit: oportuit magistrum doctoremque uirtutis ho mini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uincere posse pecc ut m. quomodo enim dictum sit, auctor huius sententiae uiderit qualiter possit exponere, dum tamen nos
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiam cui prorsus nihil addendum sit & heri fuis se inal¬
quo duministo corpore ui uer&. ethodie esse & crasfuturam
Dumntamen longe plurer simt quicumsibiusque adultimum
uitaehuius diem necessarium esse non dubitent ut ueraciter
dicam dimitte nobis debita nostra sicut & nos dimittimus
debioribus nostris Spemsuam tamen inxp̃oatque in eius
promis sonibus ueram certam firmam esse considant :
uullo timen modonis ad iuuante gratia saluatori s xp̃i cruci
htã dono sp̃seius uel quos lib& ad plenissimam perfectionẽ
ulquemquam ad qualem cumque prouectum uera epiaqq:
iustitiae peruenire quin ega uerit nescio utrum recte possit
in quabum cum quȩ xp̃ia norum numero deputari : Ac per
hoc uteatestimonia que non quidem descripturis canonicis
seldle quibusdam catholicorum tractatorum opusculis posu¬
ł uolens occurrerehis quieum solundicerent ista defendere

Expanded text:
iustitiam, cui prorsus nihil addendum sit, et heri fuisse in aliiustitiam, cui prorsus nihil addendum sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto corpore uiueret, et hodie esse et eras futuram, dum tamen longe plures sint, qui cum sibi usque ad ultimum uitae huius diem necessarium esse non dubitent, ut ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, spem suam tamen in Christo atque in eius promissionibus ueram, certam, firmam esse confidant! nullo tamen modo nisi adiuuante gratia saluatoris Christi crucifixi et dono spiritus eius uol quolibet ad plenissimam perfectionem uel quemquam ad qualemcumque prouectum uerae piaeque iustitiae peruenire qui negauerit, nescio utrum recte possit in qualiumcumque Christianorum numero deputari. Ac per hoc et ea testimonia, quae non quidem de scripturis canonicis, sed de quibusdam catholicorum tractatorum opusculis posuit uolens occurrere his qui cum solum dicerent ista defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
susceperit: quur illic solamnaturam defendere uoluit :¬
& quia ita homo creatus est ut nopeccare poss& sipeccare
noluiss& asseruit᷑ Ac perhoc quodita creatus est eampossi¬
bilitatem ad gratiam dĩ pertinere definiuit: q̃uapossibi¬
litate sinoluerit peccare non peccat : et noluit aliquid dicere
uel sanatur quia uitiata est uel quia sibi non sufficit adiu¬
uatur: utrum enim in hoc sacculo fuerit. uel sit. uel possit
esse aliquis it iusteuiuens. utnullum habeat omnino
peccatum potest essealiqua quaestio interueros piosq
xp̃i a nos : possetamenes secerte posthanc uitam quis quis
ambigit. desipitꝰ Selego ne deista uita uolo contendere :
quamquam enim mihi non uideatur aliter intellegendum
quod scriptum est noniustificabitur in conspectutuo omnis
uiuens & si qua simiba: Tamenut inam possitostendi uelhaec
testimonia melius alite intellegi posse uelperfectam plenãq:

Expanded text:
susceperit? cur illic solam naturam defendere uoluit etsusceperit? cur illic solam naturam defendere uoluit et quia ita homo creatus est, ut non peccare posset. si peccare noluerit. asseruit, ac per hoc quod ita creatus est eam possibilitatem ad gratiam dei pertinere definiuit, qua possibilitate, si noluerit peccare, non peccat, et noluit aliquid dicere uel sanatur. quia uitiata est. uel quia sibi non sufficit adiuuatur? Vtrum enim in hoc saeculo fuerit uel sit uel possit esse aliquis ita iuste uiuens, ut nullum habeat omnino peccatum, potest esse aliqua quaestio inter ueros piosque \'Christiano; posse tamen esse certe post hanc uitam quisquis ambigit desipit. sed ego nec de ista uita uolo contendere. quamquam enim mihi non uideatur aliter intellegendum quod scriptum est: non iustificabitur i n conspectu tuo omnis uiuens et si qua similia, tamen utinam possit ostendi uel haec testimonia melius aliter intellegi posse uel perfectam plenamque
Abbreviated transcription (Latin):
dundi adiutorium non solum non negamus. uerum &iam
sriedicanus : ÷sti autem tantam uoluntati tribuunt poter¬
desemũtp& ati auferant orationem : Namutiq utdiabolo
reis tamur & fugiat a nobis Ideo praecantes dicimusoienos
inferas intemtationem Ideo & ammoniti sumur tam quam
ibmperatore mibtes exhortante & dicent uigi late&orite
quidicunt & quis nolit sinepeccato esse si hoc in hominis esra
positum potestate : ectequidem disputat hoc ipso cos con¬
siteri nones se in possibile. quia hoc uel multi uelomnes
uolunt. Sed hoc undesit possibile confiteatur. & paxest:
isienosorantes adiuuari ut non peccemus nusquam dicere
uoluit : quod si forte latenter sentit ignoscit aliter suspu¬
tibus: ĩ pseenim hoc facit q̃uicum tantam dehacre patio
inuidum sentire iduult & consiteri uel prositeri non uult
Quiderat magnum ut hoc dicer& cumpra esertim sibi hoctã qũ
expersona aduersariorum oppositum tractare & a perire

Expanded text:
dum dei adiutorium non solum non negamus, uerum etiam dum dei adiutorium non solum non negamus, uerum etiam praedicamus, isti autem tantam uoluntati tribuunt potestatem, ut pietati auferant orationem. nam utique ut diabolo resistamus et fugiat a nobis, ideo precantes dicimus: n p nos inferas in temptationem; ideo et admoniti sumus tamquam ab imperatore militequi dicunt, « Et quis nolit sine peccato esse, si hoc in hominis esset positum potestate? » Recte quidem disputat, « hoc ipso eos confiteri non esse impossuolunt\'; sed hoc unde sit possibile confiteatur, et pax esttrum, qua omnino iste nos orantes adiuuari, ut non peccemus, nusquam dicere uolunt. quod si forte latenter sentit, ignoscat aliter suspicantibus. ipso enim hoc facit, qui cum tantam de hac re patiatur inuidiam, sentire id uult et confiteri uel profiteri non uult. quid erat magnum ut hoc diceret, cum praesertim sibi hoc tamquam ex persona aduersariorum oppositum tractare et aperire
Abbreviated transcription (Latin):
ioquantum quis que spuducitur ñonest sib leges quia inquan¬
tun condelectatur legid ñonest sublgis timore quiatimor
tormentum hab& nondelectitionem pro indesirettesentimus
sicue p omenbris sanitis gratias igere ĩta prosanandis orare
a benus it ab solutis sina cumihil addipossit sanitate persita
disuauitite plena libertate perfruamur : Nonenim abnui¬
mis huma nam naturam posses sesinepeccato : Autullo modo
iusti abetta si aquo creata est utsit: ꝑ acilestaq resellituir
noedi ubu elan sibidicit opponidiabolus nobis aduer satu
peisus hiuic obieetioni eadom uerba respondemus q̃uaciose
possi his nocerequos sugit ũel quanuirtutom habere intelle¬
gendis sit quis olis pracualere nontesis: tontibus potest̃hco
dinea uerba sunt ũerius enim dici non potist : Sedhoc interes
hrnos &istor q̃uodnos &iamcundiabolorisisnitur poscen¬

Expanded text:
in quantum quisque spiritu ducitur, non est sub lege. quia in quanin quantum quisque spiritu ducitur, non est sub lege. quia in quantum condelectabatur legi dei, non est sub legis timore, quia timor tormenum habet, non delectationem. Proinde si recte sentimus, sicut pro membris sanatis gratias agere ita pro sanandis orare debemus, ut absolutissima cui nihil addi possit sanitate, perfecta dei suauitate, plena libertate perfruamur. non emim abnuimus humanam naturam posse esse sine peccato aut ullo modo iusta et beata sit, a quo creata est ut sit. facile itaque refellitur, quod a quibusdam sibi dicit opponi: \'diabolus nobis aducrsatur\'. prorsus huic obiectioni eadem uerba respondemus, quae ipse possit his nocere quos f ugit uel quam uirtutem habere intellegendus sit, qui solis praeualere non resistentibus potest. haec et mea uerba sunt; uerius enim dici non potest. sed hoc interest inter nos et istos, quod nos etiam cum diabolo resistitur poscen
Abbreviated transcription (Latin):
peccandi dedisse uider&ur ad iungi. qͥuod sispũducim
non ad huc estis sublege. Sublegeest enim q̃uitimore sii¬
plicii quodlexminatur. non amore iustitiae sesentit abst¬
nere ab opere peccati : Nondum liber nec alienus a uoluma¬
te peccandi: in ipsa enimuoluntate reus est quam all& siseti
poss& non esse. quod timeat ut libere faciat quod occulte
desiderat: Ergo sispũ inquit ducimini non ad huc estis sub¬
lege utque lege quaetimorem incutit : non tribuit caritaiẽ :
quaecaritas dĩ diffusa est incordibus nostris non perlegis
tatis. non seruitutis quia caritatis utique. nontimoris
dequa & ia cobus a postolus ait : qui autem perso exerit
in legem perfectam libertatis : unde & ille non quidem
iam legedĩ terrebatur ut seruus. sed condelectabatur ei
secundum interiorem hominem : uid& tamen adhuc aliam
legem inmembris suis repugnantem legi mentis suae Ita&

Expanded text:
peccandi dedisse uideretur, adiungit: quodsispiritu ducimini, peccandi dedisse uideretur, adiungit: quodsispiritu ducimini, non ad huc estis sub lege. sub lege est enim, qui timore supplicii quod lex minatur, non amore iustitiae sc sentit abstinere ab opere peccati, nondum liber nec alienus a uoluntate peccandi. in ipsa enim uoluntate reus est, qua mallet, si fieri posset, non esse quod timeat ut libere faciat quod occulte desiderat. ergo sispiritu. inquit, ducimini, non ad huc estis sublege, utique lege, quae timorem incutit, non tribuit caritatem, quae caritas dei diffusa est in cordibus nostris non per legis tatis, non seruitutis, quia caritatis utique, non timoris, de qua et Iacobus apostolus ait: qui autem perspexerit in legem perfectam libertatis. unde et ille non quidem iam lege dei terrebatur ut seruus. sed condelectabatur ei secundum interiorem hominem; uidet tamen adhuc aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae. ita
Abbreviated transcription (Latin):
onem. tam quam sibi sufficientis naturae & potestatis libe
marbitrii : Neque enim sibi sufficit quidicit᷑ infelix homo
quis me liberabit : Autplenam libertatem habere dicendus
es quise adhuc postulit liberari : uerum tamen&iam illuo
utonus utrum illi quibipticati sunt. faciantbona quaeuo¬
lur nulla cirnis concupiscentia repugnante : Sed qui dhino
iainus ipseom memorit ubi condudens hunclocum utdxs¬
ius inquitulluto quo contin&ur caro concupisci aouesus
pnitiondecamiis subs cuntia seddco peribus sontiremnecesseos:
hoc etnos dicimus nonde carnis substantia sed deo peribus dictũ
qua eueniunt decarnali concupiscentia. depeccato scilic& dequo
praecipit ut non regn& in nostro mortali corpore adoboe¬
diendum desideriis eius: Sedat tendat &iam ipse iambap¬
aduersus carnem ut non ea qua e uultis faciatis : Et neabipa
pugna desider facer& & perhanc sententiam laxa mentio

Expanded text:
onem tamquam sibi sufficientis naturae et potestatis liberi onem tamquam sibi sufficientis naturae et potestatis liberi arbitrii; neque enim sibi sufficit qui dicit: infelix homo! quis me e liberabit? aut plenam Jibertatem habere dicendus est, qui se adhuc postulat liberari. Verum tamen etiam illud uideamus, utrum illi qui baptizati sunt faciant bona quae uolunt nulla carnis concupiscentia repugnante. sed quid hinc dicamus. ipse commemorat, ubi concludens hunc locum: ut diximus, inquit, illud quo continetur: caro concupiscit aduersus spiritum, non de carnis substantia, sed de operibus sentire necesse est. hoc et nos dicimus non de carnis substantia, sed de operibus dictum, quae ueniunt de carnali coucupiscentia, de peccto scilicet, de quo praecipit ut non regnet in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius. Sed adtendat etiam ipse iam bap spiritus aduersus carnem, ut non ea quaenultis faciatis. et ne ab ipsa pugna desides faceret et per hanc sententiam laxamentum
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam sit de pra&eritis impunitus. sed &iam ut sit dece¬
tero ad nonpeccandum fortis & ualidus : condelectatur
enim legidĩ secundum interiorem hominem uid& autem
alium legem in membris suis repugnantem legi mentis suae:
uid& esse non recolit fuisse praesentibus urg&ur non prae¬
terita reminiscitur : Nec tantum repugnantem uid& ũerũ
&iam captiuantem se in legepeccati qua e est in membris eius
non quae fuit: hincest quod clamat: infelix homo quis me
liberabit decorpore mortis huius : Sinaturaora rosinatur
adiutorium medici potentis simi flagitare quid contra¬
dicitur quid obstrepitur quid iniser miseri cordiam xp̃i
odere prohib&ur & hoc axp̃ianis : Nam& illicum xp̃o
anbulabant q̃ui caecos lumenclamando p&ere prohibe¬
bam sed&iam intertumultum contradicentium audit
dum baptirati implorent auxilium gratiae saluatori :
non est hoc quidem parum ad uersus illam falsam defensi¬

Expanded text:
gentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cegentiam sit de praeteritis inpunitus. sed etiam ut sit de cetero ad non peccandum fortis et ualidus. condelectatur enim legi dei secundum interiorem hominem, uidet autem aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae; uidet esse, non recolit fuisse: praesentibus urgetur, non praeterita reminiscitur. nec tantum repugnantem uidet, uerum etiam captiuantem sc in lege peccati, quae est in membris eius, non quae fuit. hine est quod clamat: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? sinatur orare, sinatur adiutorium medici potentissimi flagitare. quid contradicitur? quid obstrepitur? quid miser misericordiam Christi petere prohibetur et hoc a Christianis? nam et illi cum Christo ambulabant, qui caecum lumen clamando petere prohibebant; sed etiam inter tumultum contradicentium audit dum baptizati implorent auxilium gratiae saluatoris, non est hoc quidem parum aduersus illam falsam defensi
Abbreviated transcription (Latin):
medico xp̃o indigerenaturam : Quaero autem̃ ubi natura
ista perdiderit libertatem : quam sibi dari exoptat cumdict
quis meliberabit : Nonenim & ille substantiam carnis
accusat cum dicit. Liberari secũ de corpore mots
huius. cum&iam corporis sicut animȩ natura dõbono
a uctori tribuendasit: Sed utiq deuitiis corporis dicit :
Nam de corpore mors corporis separat :sed contracta exillo
uitia cohaerent quibus iusta poena d eb&ur. quam &iam
in inferno illediues inuenit. hinc se non poterat utique
liberare quidicit : quis meliberabit decorporemortis
huius ubicumque autem istam perdiderit libertatem
certe inseparabilis est possibilitas illanaturae hab&
possepernaturale subsidium hab& uelle perliberum
arbitrium quur querit baptis matis sacramentum :
Anpropter commissa pra&erita ut ea tantum ignos cantur
qua efieri infecta non possunt : dimit tehominem clama
quod clamabat : Non enim tantum desiderat . ut perindo¬

Expanded text:
medico Christo indigere naturam. Quaero autem, ubi natura medico Christo indigere naturam. Quaero autem, ubi natura istam perdiderit libertatem, quam sibi dari exoptat, cum dicit: quis me liberabit ? non enim et illo substantiam carnis accusat, cum dicit liberari se cupere de corpore mortis huius, cum etiam corporis sicut animae natura deo bono auctori tribuenda sit, sed utique de uitiis corporis dicit. nam de corpore mors corporis separat; sed contracta ex illo uitia cohaerent, quibus iusta poena debetur, quam etiam in inferno ille diues inuenit. hinc se non poliberare qui dicit, Quis me liberabit de corpore mortis hujus? Ubicumque autem istam perdiderit libertatem, certe inseparabilis est possibilitas illa naturae, habet posse per naturale subsidium, habet velle per liberum arbitrium; cur quaerit Baptismatis sacramentum? An propter commissa praeterita, ut ea tantum ignoscantur, quae fieri infecta non poquod clamabat. non enim tantum desiderat, ut per indul
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in ferentes conciusionem eiur & dicenter : Sugitur
sps bonus & ca robonautabono auctore condita quifieri
pousc uiduo bona sibi possint esse contrarix hicforte illi
respondebitꝰ oate ueniam q̃ui a non debuidicere cuicumq
biptitato carnem non posse esse contrariam. ut hoc modo
uobis non baptitatis contrariam consiterer: Sed sin eulla
exceptione dicere deburcarnem nullies se contrariam. :
ecequoseipse compingit: et cequaelo quitur qui non uult
tle benesicium perceperunt quorum in seuoces figurabat
a postolus si tamen uel hoc dicunt: sed naturae ista defensio:
nec illos hacuoce exclama repermittit : Neque enim
inbaptitatis natura est etin nonbapticatis natura non est.
Autsi uelin illis uitiataesse conceditur. ut non sine causacla¬
međ Infelix homo quis meliberabit decorpore mortis huius :
eisq: subueniatur in eo quod sequitur. gratiadĩ ꝑihm̃ xp̃m

Expanded text:
bunt inferentes conclusionem ejus et dicentes: Si igitur bunt inferentes conclusionem ejus et dicentes: Si igitur s bonus et caro bona ut a bono auctore condita, qui fieri potest, ut duo bona sibi possint esse contraria?\' hic forte ille respondebit: \'date ueniam, quia non debui dicere cuicumque baptizato carnem non posse esse contrariam, ut hoc modo uobis non baptizatis contrariam confiterer, sed sine ulla exceptione dicere debui carnem nulli esse contrariam\'. ecce quo sc ipse conpingit, esse quae loquitur, qui non uult tale beneficium perceperunt, quorum in se uoces figurabat apostolus; si tamen uel hoc dicunt. sed naturae ista defensio nec illis hac uoce exclamare permittit. neque enim in baptizatis natura est et in non baptizatis natura non est. aut si uel in illis nitiata esse conceditur, ut non sine causa clament: infelix homo! quis me liberabit de corpore mortis huius ? eisque subueniatur in eo quod sequitur: gratia dei per Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
contraria : An& hoc eum dixisse paeniteb it quod affectu
aliquo fidei xp̃ianae loquutius est : Cumenim dixit quisiei
potest utcuicumque iambaptitato sit caro contrariasis¬
nisi cauit non baptitatis carnem posse esse contrariam:
Namquur ad didit iambaptirato cum poss& &iam hoc¬
non aodito dicerequisieri potest ut cuicumque sit caro con¬
traria atq: ad hoc probandum subicere illam
ra nocinationem suam quia utrumq: bonum est ab onocon¬
ditum & ideo non potest interse esse contrarium : Siergonon
baptiran quibuscerte fat&ur carnem esse contrariam suis
illum interrogationibus urgeant & dicant quis fecit homi
nis som̃ Isteres pondebio dr̃ Itemq: illi : carnem quis creauit :
Respond& : Isteidem credo dr: Illi tertiobonurest quiutruq
creaunt ds̃ Etis tehulli dubium est : atqueilli unum quoo
restu inquirunt: &utrumq: quodbonus auctor creauit
bonunest : ÷s te fatebitur: tunc illi eum suogladio iugula¬

Expanded text:
contraria? an et hoc eum dixisse paenitebit, quod affectu contraria? an et hoc eum dixisse paenitebit, quod affectu aliquo fidei christianae locutus est? cum enim dixit: qui fieri potest, ut cuicumque iam baptizato sit caro contraria, significauit non baptizatis carnem posse esse contrariam. nam cur addidit iam baptinon addito dicere, « Qui fieri potest ut cuicumque sit caro contraria: » atque ad hoc probandum subjicere illam ratiocinationem suam, quia utrumque bonum est a bono conditum, et ideo non potest inter se esse contrarium? Si ergo non baptizati, quibus certe fatetur carnem esse contrariam, suis illum interrogationibus urgeant et dicant, Quis fecit homini spiritum? iste respondebit Deus. Itemque illi, Carnem quis creavit? respondet iste, Idem, credo, Deus. Illi tertio, Bonus est qui utrumque creavit Deus? et iste, Nulli dubium est. Atque illi unum quod restat inquirant, Et utrumque quod bonus auctor creavit bonum est? iste fatebitur. Tunc illi eum suo gladio jugula
Abbreviated transcription (Latin):
istae substantiarum non substantia e. Ita est uerum est sed qui¬
litates naturales & ao dĩcreaturam sine dubio pertinentes :
Substantiae quippe non perseipsas sed persuas qualitates
sicut aqua & ignis dicuntur sibiesse contrariae: Quidsira
sunt caro & sps̃ quod quidem non affirmamus. sedutratiocin¬
tionem eius non necessaria inlatione conclusam ostene¬
remus hocdiximus : possunt enim & contraria non inuicti
aduersari sed ex alterutro temperari & bonam ualȩtudi¬
nem reddere sicut incorpore siccitas. & uimiditas frigus
calor. quorum omnium temperatione bona corporalis
ualnudo consistit : Sed quoo contraria est carospũrutnon
ea qua euolumus faciamus uitium est nonnatura: gratia
medicinalis quaeratur & contro uersia finiatur : Duo quis¬
pe istabona ab onodõ condita quomodo contrahuius ratio¬
cinationem in non baptitatis hominibus possunt sibi esse

Expanded text:
istae substantiarum, non substantiae. ita est, uerum est, sed quaistae substantiarum, non substantiae. ita est, uerum est, sed qualitates naturales et ad dei creaturam sine dubio pertinentes; substantiae quippe non per se ipsas, sed per suas qualitates, sicut aqua et ignis, dicuntur sibi esse contrariae. quid, si ita sunt caro et spiritus ? quod quidem non affirmamus, sed ut ratiocinationem eius non necessaria inlatione conclusam ostenderemus, hoc diximus. possunt enim et contraria non inuicem aduersari, sed ex alterutro temperari et bonam ualitudinem reddere, sicut in corpore siccitas et humiditas, frigus, calor, quorum omnium temperatione bona corporalis ualitudo consistit. sed quod contraria est caro spiritui, ut non ea quae uolumus faciamus, uitium est, non natura. gratia medicinalis quaeratur et controuersia finiatur. Duo quippe ista bona a bono deo condita quomodo contra huius ratiocinationem in non baptizatis hominibus possunt sibi esse
Abbreviated transcription (Latin):
quodueritas hab& sed non dixis se.quia non ubiq: ominia
dicenda sunt : proposunt degratia qua estionem ĩdrespon¬
dit quod habebat in corde definita quaestio est non quã
multis uerbis a postoli conatur ostendere unde non est
conrouersia quod caro ab illo ita saepe nomin&ur utuelit
inellegi non substantiam sedoperacarnis. quid hocaorem
uta carnis contraria sunt uoluntati hominis non natura
accusatun seduitiis medicus quaeritur : quidest quod in¬
terrogit quis fecit homini spm̃ et respond& sibi sinedubio
dĩ etnem interrogat carnem quis creauit : Itemq respon¬
d&: ĩdem credo dr snterrogat tertio bonus est quiu trumq
creauit dr̃ Respond& : Nulli dubium est : Adhuc interro¬
nuꝰ etutrumque quodbonus auctor creauit. bonumest
ta hoc respond& consitendumest : Deinde concludit:
concludat utrum aut ista possint dici nonbona aut non ap¬
pareant interseesse contraria : hic fortedicit qua litates sunt

Expanded text:
quod veritas habet; sed non dixisse, quia non ubique omnia quod veritas habet; sed non dixisse, quia non ubique omnia dicenda sunt: proposuit de gratia quaestionem, id respondit quod habebat in corde; definita quaestio est, non quam multis verbis Apostoli conatur ostendere, unde non est controversia, « quod caro ab illo ita saepe « nominetur, ut velit intelligi, non substuitia carnis contraria sunt uoluntati hominis; non natura accusatur, sed uitiis medieus quaeritur. quid est quod interrogat: uitiis fecit homini spiritum? et respondet sibi: sine dubio deus. et item interrogat: carnem quis creauit? itemque respondet: idem. credo, deus. interrogat tertio: bonus est qui utrumque creauit deus ? respondet: nulli dubium est. adhuc interrogat: et utrumque quod bonus auctor creauit, bonum est? et ad hoc respondet: confitendum est. deinde concludit: concludat, utrum aut ista possint dici non bona aut non appareant inter se esse contraria. hic forte dicit: qualitates sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Non utique desubstantia corporis qua ebon a est : sed deuitus
carnalibus unde non liberaturhomosinegratia saluatoris.
nec quando permortem corporis discedit a corpore.
et hoc ut dicer& a postolus quid sui pra dixerat: uideo alam
legem inmembris meis repugnantem legimentis meae.
& ciptiuum meducentem in legepeccati quae est in manbris
meis : eccequoduitium naturae humanȩ inoboedientia
uoluntatis inflixit : oraresinatur ut sanaetur. quidtantũ¬
denaturae possibilitate praesumitur. uulnerata saucias
uexata perdita est uera confessione non falsa defensione
opus hab& : Gratia ergodi non qua instituatur. sedqua
rsntuatur quaeratur : Ouaeabistosolaclamatur. non esse
naessaria cumtacetur. qui omninonibil degratiadi dicer& :
neceam qua estionem soluendam sibi proponer&. ut a se dehac
re inuidiam remouer& : poss& putari hoc quidem sentire

Expanded text:
um dominum nostrum ? non utique de substantia corporis, quae bona est, sed do uitiis um dominum nostrum ? non utique de substantia corporis, quae bona est, sed do uitiis carnalibus, unde non liberatur homo sine gratia saluatoris nec quando per mortem corporis discedit a corpore. et hoc ut diceret apostolus, quid supra dixerat ? uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege paceati, quae est in membris meis.ecce quod uitium naturae humanae inoboedientia uoluntatis inflixit. orare sinatur, ut sande naturae possibilitate praesumitur? Vulnerata, sauciata, vexata, perdita est: vera confessione, non falsa defensione opus habet. Gratia ergo Dei, non qua instituatur, sed qua restituatur, quaeratur; quae ab isto sola clamatur non esse necessaria, cum tacetur. Qui si omnino nihil de gratia Dei diceret, nec eam quaestionem solvendam sibi proponeret, ut a se de hac re invidiam removeret, posset putari hoc quidem sentire,
Abbreviated transcription (Latin):
insitamdicit essenaturae : ubi esi quod ait quifieri potest uttui¬
cunquebaptirato sit caro contraria : quomo do lib& intellegat
amnemquia reuera nonnatura eius qua ebon aest. seduitia
amnalia carnis hoclo co nomine nuncupantur:
ecce tamen & iam babtitatis caro contraria est: & quomodo con¬
traria ut non quoduolunt faciant : ecce ad est uoluntas in ho¬
mine ubi est possibilitas illa naturae : f ateamur gratiam
neces sariam clamemus miser ego homo quis mneliberabit
de corpore mortis huius & respondeatur nobis gratiadĩ
quaresine adiutorio gratia edĩ dicins hominem possesse
sine peccato : Nontunc deilla gratia quaes noest quies
Fideles enimorantes dicunt. Nenos inferas intemtationem
sed liberanos amalo: Siad est possibilitas. ut quid orant.
auta quo malo seliberari orant nisimaxime decorpore
mortis huius unde non liberat nisi gratia dĩꝑihm̃ xp̃m dim̃ñ

Expanded text:
insitam dicit esse naturae. ubi est quod ait: qui fieri potest ut cuiinsitam dicit esse naturae. ubi est quod ait: qui fieri potest ut cuicumque baptizato sit caro contraria? quomodolibet intellegat carnem, quia reuera non natura eius, quae bona est, sed uitia carnalia carnis hoc loco nomine nuncupantur, ccco tamen etiam baptizatis caro contraria est. et quomodo contraria? ut non quod uolunt faciant. ecce adest uoluntas in homine; ubi est possibilitas illa naturae? fateamur gratiam nccessariam, clamemus: miser ego homo! quis me liberabit de corpore mortis huius? et respondeatur nobis: gratia de\'quare sine adiutorio gratiae dei dicitis hominem posse esse sine peccato\'? non tunc de illa gratia quaestio est, qua est fideles enim orantes dicunt: ns o nos inferas in temptationem, sed libera nos malo. si adest possibilitas ut quid orant? aut a quo malo se liberari orant nisi maxime de corpore mortis huius, unde non liberat nisi gratia dei per le sum Christ
Abbreviated transcription (Latin):
hocestuitium quod propria inflictum est uoluntate : et hoc
uinnatura san&ur. eo ipso opus est saluatore. quo instituta est
natura creatore : hoc saluatore eaq: illius medicina qua uerbũ
caro factum est uthabitare& in nobis siopus essefateamur par¬
uis &inimnis io est auagitibus in fantum usque canos senum:
iotaquie internos est huius quaestionis controuersia disso¬
lua est : pounciam uideamus utrum & baptiratis legaturcaro
esse contraria : tibi quaero quibus dicebat a postolus : Caro
inucem aduersantur.: ut non ea qua e uultis faciatis : Aogalatas
uto pinor io scripsit quibus dicit: quiergo tribuit uobis som̃
Aurtutes operatur in uobis exo peribus legis anex auditufidei :
inde appar& eum xp̃ianis loqur& quibus dr̃ tribuerat som:¬
ꝯo&iam baptitatis : ecce & baptiratis caro inuenitur esse
onriria& non ao esse possibilitas illa quam in separabiliter

Expanded text:
hoc est uitium, quod propria inflictum est uoluntate; et hoc hoc est uitium, quod propria inflictum est uoluntate; et hoc ut in natura sanetur, co ipso opus est saluatore, quo instituta est natura creatore. hoc saluatore eaque illius medicina, qua uerbum caro factum est, ut habitaret in nobis, si opus esse fateamur paruis et magnis, id est a uagitibus infantum usque canos senum, tota quae inter nos est huius quaestionis controuersia dissoluta est. Xunc iam uideamus, utrum et baptizatis legatur caro esse contraria. ubi quaero, quibus dicebat apostolus: caro cinuicem aduersantur, u t non ea quae uultis faciatis. ad Galatas, ut opinor, id scripsit, quibus dicit: qui ergo tribuit uobis spiritum et uirtutes operatur in uobis, ex operibus legis an ex auditu fidei? unde apparet eum Christianis loqui et quibus deus tribuerat siam baptizatis. ecce et baptizatis caro inuenitur esse contraria et non adesse possibilitas illa, quam inseparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
postuidebimus : Nunc uero quia non potuit penitus seobliusi
essexpĩanum sed rolic& tenuiter recordatus est : Recessit
adefensione naturae : ubi est ergo inseparabilitas possibili¬
tatis. anforte nondum baptirati innatura hominum non sunt
hic prorsus hic poss& uigilare & siaduertat potesi quisieri
potest inquit utui cum quebaptitato sit caro contraria:
ergo non baptiratis potest caro esse contraria ex ponat quan¬
ammodum cum sit &iam in ipsis illa ab eo multum defensa
natura : certeuel in eis concedit esse uitiatam siam
inbiptratis ille saucius sanus destabulo egressus estautsa¬
nus instabulo est quo eum curandum misericorssamaritanus
aduexit : porro si uelistis concedit carnemesse contrariam dicat
quid contigerit cum sit utrumq: hocest & caro & spscreatura uni¬
us eiusdemq: creatoris proculdubio bona quia boni nisiquia

Expanded text:
post uidebimus. nunc uero quia non potuit penitus se obliuisci post uidebimus. nunc uero quia non potuit penitus se obliuisci esse Christianum, sed id licet tenuiter recordatus est, recessit a defensione naturae. ubi est ergo inseparabilitas possibilitatis? an forte nondum baptizati in natura hominum non sunt? hic prorsus, hic posset uigilare et, si aduertat, potest. qui fieri potest, inquit, ut cuicumque baptizato sit caro contraria? ergo non baptizatis potest caro esse contraria. exponat quemadmodum, cum sit etiam in ipsis illa ah co multum defensa natura. certe uel in eis concedit esse uitiatam. si iam in baptizatis ille saucius sanus de stabulo egressus est, aut sanus in stabulo est, quo cum curandum misericors Samaritanus aduexit. porro si uel istis concedit carnem esse contrariam, dicat quid contigerit, cum sit utrumque, hoc est et caro et spiritus, creatura unius eiusdemque creatoris procul dubio bona, quia boni, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
loquer&ur quae primo inculpata & salua condita est ut cumq
accepta r&ur hoc dictum quam quam inseparabilem habere
possibilitatem roest utitadicam in amissibilem nondeb uitilli
natura dici qua euitiari poss&. et medicum quaerere quicate
oculos sanar& etuidendi possibilitatem restituer& quaefu¬
erat amissa percaecitatem. quoniam caecus puto quoduelt
uidere sed non potest : Si autem uult & non potest: In est uolo¬
tas sed amis saest possibilitas : Adhuc uro&e quas molo
con&ur qua suam sententiam ducat inrumpere siualers
obicit enim sibi quaestionem dicens : Sed caronobis sercundi
a postolum contraria est inquies : deinde respond&. quisiet
potest ut cui cumque baptitato sit caro contraria. Cum secun¬
dum eundem a postolum incarne non esse intellegatur. ha
enim aitꝰ uos autem incarne non estis : Benequodbaptiratis
dicit carnem contrariam esse non posse quod utrum uerũsit

Expanded text:
loqueretur, quae primo inculpata et salua condita est, utcumque loqueretur, quae primo inculpata et salua condita est, utcumque acceptaretur hoc dictum; quamquam inseparabilem habere possibilitatem, id est, ut ita dicam, inamissibilem, non debuit illa natura dici, quae uitiari posset, et medicum quaerere, qui caeci oculos sanaret et uidendi possibilitatem restitueret, quae fuerat amissa per quaestionem, quoniam caecus puto quod uelit uidere. sed non potest; si autem uult et non potes, inest uoluntas, sed amissa est possibilitas. Adhuc uidete quas moles conetur, qua suam sententiam ducat, inrumpere, si ualeret. obicit enim sibi quaestionem dicens: sed caro nobis secundum apostolum contraria est, inquies. deinde respondet: qui fieri potest, ut contraria baptizato sit caro contraria, cum secundum eundem apostolum in carne non esse inteltellegatur? ita enim ait: uos autem carne non estis. bene, quod baptizatis dicit carnem contrariam esse non posse; quod utrum uerum sit
Abbreviated transcription (Latin):
possenon peccare : Ipsa inquit non peccandi possibilitas. non
tim in arbitrii potestate quam in naturae necessitate est::
quo quid in naturae necessitate positum est : adnaturaeperti¬
nere non dubitatur auctorem utiq dm̃ : Quomodo ergo
inquit absquedi gratia dici existimatur. quod ad dm̃ propriȩ
pertinere monstratur. ex praessa est sententia quaela tebat
nonesi quemam modum possit abscondi Id eo di gratiae
tribuit non peccandi possibilitatem quia eius naturae
ds auctor est cui possibilitatem non peccandi in separabi¬
lur insitam dicit : Cumuultergo faciat quia non uult non
fact : ubienim est inseparabilis possibilitas. ẽ accidere
nonpotest uoluntatir infirmitas uel potius uoluntatis adia¬
cntia & perfectionis indigentia : Siergo taest. undeuenit
uelle adia cd perficere autem bonum non io iac& . Sienim
ste quihune hbrum scripsit deilla hominis natura

Expanded text:
posse non peccare ?\' ipsa, inquit, non peccandi possibilitas non posse non peccare ?\' ipsa, inquit, non peccandi possibilitas non tam in arbitrii potestate quam in naturae necessitate est. quicquid in naturae necessitate positum est, ad naturae pertinere non dubitatur auctorem, utique deum. quomodo ergo, inquit, absque dei gratia dici existimatur, quod ad deum proprie pertinere monstratur ? expressa est sententia quae latebat, non est quemadmodum possit abscondi. ideo dei gratiae tribuit non peccandi possibilitatem, quia eius naturae deus auctor est, cui possibilitatem non peccandi inseparabiliter insitam dicit. cum uult ergo, faciat; quia non uult, non facit. ubi enim est inseparabilis possibilitas, ei accidere non potes uoluntatis infirmitas uel potius uoluntatis adiacentia et perfectionis indigentia. si ergo ita est, unde uenit: uelle adiacet, perficere autem bonum non adiacet ? si enim iste qui hunc librum scripsit de illa hominis natura