comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non est malum. Sextus modus est qͥ conducit
ex dedicatiua uniuersali. et abdicatiua particu¬
lari abdicatiuum particulare directĩ. ut. Om̃e iꝰ¬
tum honestũ. quoddã iustũ non est malũ. qͦa
dam gͥ honestum ñ est malũ. Has formulas ca¬
thegoricoꝵ sillogismoꝵ qui plene nosse deside¬
rat: librum legãt qui inscribit᷑ periermenias
apulcii. et quȩ subtiliꝰ sunt tractata cognoscet
Distincta enĩ atq considerata ad magnas in¬
telligentię uias lectorem prestante dño utilit̾
introducunt. Nunc ad ypoteticos sillogisios
ordinc sequenti ueniamus.
Si dies est lucet. fst aũt dies. lucet gͥ.
Decundus modus ẽ. Si dies ẽ lucet. Non lucet. Non
est igit᷑ dics. Terciꝰ modus est ita. Non ẽ. dies.
Est et ñ lucet. Atqui dies ẽ. lucet gͥ. Quar¬
tus modus est ita. Aut dies est aut ner. Acqui
dies est. Ner gͥ non est. Quintus modus ẽ
ita. Aut dies ẽ. aut nex atqͥ nox ñ est: dies gͥ
est Sextus modus ẽ ita. Non est dies. sst et

Expanded text:
non est malum.' Sextus modus est qui conducit ex dedicatiua uniuersali et abdicatiua particulari abdicatiuum particulare directim, ut 'Omne iustum honestum: quoddam iustum non est maluddam igitur honestum non est malum. 22. Has formulas categoricorum syllogismorum qui plene nosse desiderat, librum legat qui inscribitur Perihermenias Apuleii, et quae subtilius sunt tractata cognoscet. Distincta enim atque considerata 110 ad magnas intelligentiae vias lectorem, praestante Domino, utiliter introducunt. Nunc ad hypotheticos syllogismos ordine sequenti veniamus. 'Si dies est, lucet: est autem dies: lucet igitur'. Secundus modus est: 'Si dies est, lucet: non lucet: non est igitur dies'. Tertius modus est ita: 'Non et dies est et non lucet: atqui dies est: lucet igitur'. Quartus modus est ita: 'Aut dies est, aut nox: atqui dies est: nox igitur non est'. Quintus modus est ita: 'Aut dies est, aut nox: atqui nox non est: dies igitur est'. Sextus modus est ita: 'Non et dies est et
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersali abdicatiua dedicatiuũ particu¬
lare directim. ut. Quoddam iustũ honestũ.
nullum honestũ turpe. quoddã gͥ uistũ ñẽ.
turpe. Quintus modus est qui c̃ducit ex
unuersalibus dedicatiuis particulare dedi-¬
catiuum ꝑ reflexionẽ. ut. Om̃e iustũ hone¬
stum. om̃e honestũ bonũ. qͦddã gͥ bonũ iꝰtũ.

Expanded text:
particulare directum: ut, Quoddam justum honestum, nullum honestum turpe, quoddam igitur justum non est turpe. Quintus modus est qui conducit ex universalibus dedicativis particulare dedicativum per reflexionem: ut, Omne justum honestum, omne honestum bonum, quoddam igitur bonum ju
Abbreviated transcription (Latin):
natura discutit᷑. quia nichil generat᷑ inuita.
sed unum qͦdq iis usibus depũtat᷑. in quib acre¬
atore definitum est: nisi forte ꝑuoluntatẽ dĩ
aliquod miraculum ꝓuenire monstrat᷑. Doc¬
trinalis dicit᷑ scientiã. quȩ abstractã conside
rat quantitatem. Abstracta enim quantitas
dicitur. quã intellectu a materia separantes ł
ab aliis accidentibus ut est par impar. uel alia

Expanded text:
natura discutitur, qua nihil generatur inuita, natura discutitur, qua nihil generatur inuita, sed unumquodque his usibus deputatur, in quibus a Creatore definitum est, nisi forte cum uoluntate Dei aliquod miraculum prouenire monstretur. Doctrat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est par, inpar, vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
geluis. Item aliqui doccoꝵ phylosophiã inro¬
mine et partibus suis ita diffimerunt. Fhyloso¬
phia est diuinarũ humanarũq rerũ in quan¬
tum homini possibile est ꝓbabilis scientia. Ali¬
ter. Phẏlosophia est ars artium et disciplina
disciplinarum. Rursus. Phylosophia est medi¬
tatio mortis. quod magis conuenit. xp̃ianis
qui scłi ambitione calc̾ata. conuersatione dis¬
ciplinabili. simi̾itudine futurę patriȩ uiumt
Phylosophia diuidit᷑ induas partes. prima
in spectiuam. secunda in accualem Alũ defini¬
erunt phylosophiç rationem induabus consi¬
stere partibus. quarum prima inspetiua est.
secunda actualis. Inspectiua diuidit᷑ in tribꝰ
modis. Prima in naturalem. Secunda in doc¬
trinalem. Tercia indiuinam. Inspectiua dici¬
tur. qua suꝑgressi insibilia. de diunis aliqͥd
et cęlestibus contemplam᷑. eaq mente solum¬
obtutum. Naturalis dicitur ubi uniꝰciuꝰq Rei

Expanded text:
geliis. Item aliqui doctorum Philosophiam in nogeliis. Item aliqui doctorum Philosophiam in nomine et partibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit Christianis qui, saeculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivunt. Philosophia dividitur in duas partes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; tertia in divinam. tur, qua supergressi uisibilia de diuinis aliquid et caelestibus contemplamur, eaque mente solumaspectum. Naturalis dicitur, ubi uniuscuiusque rei
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝑduxit. diuidens eam in quatuor uirtu¬
tes animȩ. id est prudentiam. iustitiã. fortitu¬
dinem. temperantiã. Prudentia est mrebꝰ quę
discernuntur abonis mala. Fortitudo: qua ad¬
uersa equanimiter tolerant᷑. Temperantia. qua
libido concupiscentiaq rerum frenat᷑. Iustica.
qua recte iudicando sua cuiq distribuunt᷑. Lo¬
gicam quę rationalis uocatur. plato subiunxit.
perquam discussisrerum moꝵq causis. uĩ earũ
rationabiliter ꝑscrutatus ẽ. diuidens eã india¬
lecticam et Rethoricam. Dicta aũt logẏca. id
est rationalis. Logos enĩ apud grecos et sermo¬
nem significat et rationem. In iis quippe tri¬
bus generibus phẏlosophiȩ. etiam eloquia di¬
uinã consistunt. Nam aut de natura dispu¬
cari solent ut ingenesi et in eccłiasten. aut
de moribus ut in ꝓuerbiis et in omĩb spar¬
sim libris. aut de logẏca ꝓqua nr̃i theologiã
sibi uindicant. ut in cantica canticoꝵ et cxan¬

Expanded text:
nem perduxit, dividens eam in quattuor virtunem perduxit, dividens eam in quattuor virtutibus animae, id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dialecticam et Rhetoricam. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In his quippe tribus generibus Philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et Evan
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatum: amorem sapientię ꝓfitct᷑
tiam dicunt. Phylosophye species triptita
est. una naturalis quę grece phisica appel¬
latur. in qua de nature inquisitione disse¬
ritur. Altera moralis quę grece ethica dici¬
tur. inqua de moribus agitur. Tercia ratio¬
nalis. quȩ greco uocabulo loyca appellat᷑.
inqua disputat᷑ quẽ ad modũ in rerũ causis
uel uitȩ moribus ueritas ipsa querat᷑. In
phisica igit᷑ causa querendi: in ȩthica ordo in¬
uendi: in logica ratio intelligendi uersat᷑. Phy¬
sicam apuã grecos primus ꝑscrutatus. ẽ. tales
milesius. unus ex septem illis sapientibꝰ. Hic e¬
nim ante alios cęli causas. atq uim rerũ natu¬
ralium contemplata ratione susperit: quam
post modum plato in quatuor diffinitiones di¬
stribuit. idest arithineticam. G̃eometricã. Mu¬
sicam. astronomiam. Ethicam socrates primus
ad corrigendos cõponendosq mores instituit. at¬
q om̃e studium eiꝰ ad beneuuendi disputatio¬

Expanded text:
pretatum amorem sapientiae profitetur. tiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
Arithinetica est disciplina quantitatis. nume¬
rabilis scđm se. Gcometria. ẽ. disciplina magni¬
tudinis ĩmobilis et formarũ. Musica. ẽ. dĩsci¬
plina quȩ de numeris loquit᷑ qͥ ad aliqͥd sunt
uis qui inueniunt᷑ in sonis. Astronomia . ẽ. disci¬
plina quȩ cursus celestium sỹderũq figuras con¬
templatur om̃s. et habitudines stellarũ circa
se et circa terram indagabili ratione ꝑcurrit.

Expanded text:
etica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt, his qui inveniuntur in sonis. Astronomia est discilis, quae cursus coelestium siderum, quae figuras contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
est uex significatiua. cuiꝰ partium aliqͥd se¬
paratum̃ significatiuum est. ut socrates dis¬
putat. E nunciatiua oratio est uox signifi¬
catiua de eo quod est aliquid uel non est.
ot socrates. ẽ. socrates nen est Affirmatio
est enunciatio alicuiꝰ aliquo. ut socra¬
ces est. negatio est ali. ab aliquo. ot socͣ¬
tes ñ est. Tontradictio est affirmationis et
negationis oppositio. et socrates disputat.
socrates ñ disputat. Periermemarũ utili
tas hec est. quod ex iis interpretamentis sil¬
logisii fiunt. unde et analitica ꝑtractat᷑:
enis artis utilitas et uirtus ostendit᷑. Quoꝵ
conclusio plurimũ lectorẽ adiuuat ad ue¬
ricatem inuestigandã. tantũ ut absit ille
error decipiendĩ aduersariũ ꝑ sofismata fal¬
sarum conclusioñ. Formulę cathegorico¬
rum id est predicatuoꝵ sillogismoꝵ st̃ tres.
Prime formulȩ: modi sunt nouẽ.. Primꝰ
modus est qui conducit id est qui colligit

Expanded text:
est uox significatiua, cuius partium aliquid seest uox significatiua, cuius partium aliquid separatum significatiuum est, ut Socrates disputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est, negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec omnia per lihaec est, quod ex his interpretamentis syllogismi fiunt. Unde et analytica pertractantejus artis utilitas et virtus ostenditur, quorum conclusio plurimum lectorem adjuvat ad veritatem investigandam, tantum ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. 2. Formulae categoricorum, id est, praedicativorum syllogismorum sunt tres. Primae formulae modi sunt novem. 3. Primus modus est qui conducit, id est, qui colligit
Abbreviated transcription (Latin):
conceperit mens ad eloquendũ. Omĩs enĩ elo¬
quutio concepte rei mentis incerpres est. Hanc
aristoteles uir in rerum expressione et faci¬
endis sermonibus peritissimus. periermeniã
nominauit: quã interpretationẽ nos appel¬
lamus. scilicet qͦd res mente conceptas ꝓla¬
tis sermonibus interpretet᷑. ꝑ catafasin et apo¬
fasin. id est affirmationem et negationẽ. Per
affirmationem ut homo currit᷑. ꝑ negatio¬
nem ut homo ñ currit. In iis itaq ꝑierme¬
nus supradictus philosophus de septẽ specie¬
bus tractat. id est de nomine. de uerbo. de o¬
ratione. de enunciatione. de affirmatione. de
negatione. de contradictione.
omen est uox significatiua secundũ pla¬
çitum sine tempore: cuiꝰ nulla pars est
signficatiua separata ut socrates. Uerbũ ẽ.
quod significat tempus. cuiꝰ pars nichil ex¬
tra significat. sed semꝑ eoꝵ quę de altero
dicuntur notat. ut cogitat. disputat. Oratio

Expanded text:
conceperit mens ad loquendum. Omnis enim eloconceperit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, Perihermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus; scilicet quod res mente conceptas prolatis sermonibus interpretetur per cataphasin et apophasin, id est adfirmationem et negationem. Per adfirmationem, ut homo currit; per negationem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de oratione, de enuntiatione, de adfirmatione, de negatiNomen est uox significatiua secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars est significatiua separata, ut Socrates. Verbum est quod consignificat tempus, cuius pars nihil extra significat, et est semper eorum quae de altero dicuntur nota, ut cogitat, disputat. Oratio
Abbreviated transcription (Latin):
e qualitas et situs. Hȩc enĩ sine usya esse ñ
possunt. Extra ussam uero sunt. locus. tẽpꝰ
et habitus. Intra et extra ussam. Relatio. fa¬
cere et paci. Appellatas aũt cathegorias con¬
stat. quia non possunt isi ex subiectis ag-¬
nosci. Quis enĩ quid sit homo possit agnosce¬
re nisi aliquem hominem sibi ponat ante o¬
culos quasi subiectũ homini: Hoc opus ari¬
stotelis intente legendũ est. quando sic̃ dic¬
tum est quicqͥd homo loquit᷑. inter decẽ ista¬
predicamenta habet᷑. Proficiet etiã ad libͦs
intelligendos. qui siue Rethoribus siue dialec
periermenias subtilissimꝰ nimis et ꝑ ua¬
rias formas iterationesq cautissimus. de quo
dicitur. A ristoteles quando periermenias scͥp¬
titabat: calamum in mente tinguebat.
res quȩ una est et uno significat᷑ sermo¬
ne. aut ꝑ nomen significat᷑ aũt ꝑ uerbũ. quę
auȩ partes orationis interpretant᷑ totũ qͥcqͥd

Expanded text:
et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subjectum homini? 15. Hoc opus Aristotelis intente legendum est, quoniam, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem praedicamenta habetur. Proficiet etiam ad libros intelligendos, qui sive rhetoribus, sive dialecperihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles quando perihermenias scriptitabat, calamum in mente tingebat. Ps quippe res quae una est, et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum, quae duae partes orationis interpretantur to
Abbreviated transcription (Latin):
decem predicamentoꝵ sermone uulgamus.
Plena enim sentencia de usita est. A uoosni¬
nus magnus orator. filiꝰ illiꝰ. stans in templo. ho¬
die infulatus. disputando fatigat᷑. Usya autẽ
substantia est. id est ꝓprium quȩ ceteris subia¬
cet. Heliqua nouem accidentia sunt. S ubstan¬
tia autem dicit᷑. ab eo qͦd omĩs res ad scipsã
subsistit. Corpus enim subsistit et ideo substan¬
cia est. Illa uero accidentia quȩ in subsistente
atq subiecto sunt substantiȩ non sunt. quia
non subsistunt sed mutantur sicut color uel
forma. De subiecto aũt et insubiecto quasi de
ipso et in ipso. Ubi enĩ dicitꝰ de subiecto sub¬
stantia ẽ. quasi dicat᷑ de substantia. Ubi aũt
dicitur in subiecto accidentia st̃. id est quȩ as¬
cidunt in substantia. ut quantitas. qualitas
uel figura. De subiecto gͥ genera et species. In
subiecto accidentia sunt. Ex iis nouẽ acci¬
dentibus tria intra usram sunt. quantitas

Expanded text:
decem praedicamentorum sermone vulgamus. decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, id est proprium, quae ceteris subiacet; reliqua novem accidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas
Abbreviated transcription (Latin):
tur dñs prior seruo. nec seruus dño. Alterũ enĩ
alteri preesse ñ potest. Locus est. ubi sit. in foro.
in platea. Loci aũt motus: partes sex habet. dex¬
tram et sinistram. ante et retro. sursũ atq de¬
prope. Tempus. ut hodie. heri. Porro situs aposi¬
tione dictus. ot quis aut stet. aut sedeat. aut
iaceat. Habitus ab habendo aliqͥd dictꝰ. ut ha¬
bere scientiã in mente. uirtutẽ in corpore. circa
corpus uestimentũ. et cetera quȩ ad habendi mo¬
dum designato adoctoribus numero cõprehen¬
duntur. Iam uero agere et pati ab agentis et
patientis significatione consistunt᷑. Nam scri¬
bo uocis actum habet. qm̃ facientis rem indicat.
Scribor pacientisẽ. qm̃ pati se ostendit. In iis
enim nouem generib quoꝵ ęxempli gr̃a quę¬
dam posita sunt. uel in ipso substantię genere
quod est usia. in numerabilia repperiunt᷑. Nã
et ea quȩ intellectu capimꝰ id ad alterũ hoꝵ

Expanded text:
tur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim tur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque deprope. Tempus, ut: heri, hodie. Porro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία, innumerabilia reperiuntur. Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq ab aliquo solo differentia casu secun¬
dum nomen habent appellationẽ. ot aboni¬
tate bonus. a malicia malus. Cathegoria¬
rum aũt species decem sunt. id est. Substan¬
tia. Quantitas. Qualitas. Relacio. Sitꝰ. locus.
Tempus. habitus. Agere et fati. Substanci¬
a.ẽ. quę ꝓprie et principaliter dicit᷑. quȩ
neq de subiecto predicat᷑ neq in subiecto ẽ.
ut aliqui homo. aliqui equus. Secundȩ au¬
quibus speciebus illȩ quȩ principalit̾ sub¬
stanciȩ primo dictȩ sunt insunt atq claudun¬
tur ut in homine cicero. Quantitas est men¬
sura ꝑ quam aliquid uel magnũ uel minꝰ osten¬
ditur. ut longus breuis. Qualitas est: ut qualis
sit. or ator añ rusticus. niger et candidus. hela¬
tio est que refert᷑ ad aliquid. Cum enĩ dicitur
filius: demonstrat᷑ et pater. Hȩc relatiua simul
incipiunt. Nãq seruus ac dñs uno tempore exor¬
dium nominis sumunt. nec aliquando inueni¬

Expanded text:
quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secunquaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliqui homo vel aliqui equus. Secundae auquibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid vel magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando inveni
Abbreviated transcription (Latin):
in latinum transtulit uictorinus orator. cõ¬
mentumq eiꝰ qͥnq libris soctiꝰ edidit.
aristotelis cathegorie quȩ latine pre¬
dicamenta dicunt᷑. quibus ꝑ uarias signifi¬
cationes omĩs sermo concdusus est. Instrum̃¬
ta cathegoriarum sunt tria. id est prima
Aquiuoca. secunda oniuoca. tercia deno¬
minatiua. Aequiuoca sunt quando mul¬
tarum rerum nomen unum est sed ñ cadẽ
diffuntio. ut leo. Nam quantum ad nom̃
pertinet. et uerus. et pictus. et celestis leo di¬
citur. quantũ ad diffinitionem ꝑtinet ali¬
ter uerus definitur. aliter pictꝰ. aliter celes¬
tis Uinuoca sunt quando duarũ aut plu¬
rium rerum unũ nomen est et definitio: ot
uestis. Nam et birrus et tunica et nom̃ ue¬
stis possunt acciꝑe: et eiꝰ diffinitionẽ. Ergo
hoc unuocum in gn̾ibus esse intelligit᷑. qͥa
nomen et definitionem suã dat formis sins.
Denominatiua id est deriuatiua dicunt᷑.

Expanded text:
in Latinum transtulit Victorinus orator, comin Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit. . Sequuntur Aristotelis categoriae, quae Latine praedicamenta dicuntur: quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria, id est prima aequivoca; secunda univoca; tertia denominativa. Aequivoca sunt, quando multarum rerum nomen unum est, sed non eadem definitio, ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, et verus et pictus et caelestis leo dicitur; quantum ad definitionem pertinet, aliter verus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Univoca sunt, quando duarum aut plurimarum rerum unum nomen est et definitio, ut vestis. Nam et birrus et tunica et nomen vestis possunt accipere et eius definitionem. Ergo hoc univocum in generibus esse intellegitur, quia et nomen et definitionem dat formis suis. Denominativa, id est derivativa, dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ne omĩum animã habentiũ. Speties. ut homo.
Est enim specialitas qua separat᷑ aceteris am¬
mantibus. Differentia: ut rationale. morta
le. lis enĩ duob differt homo aceteris. Cum
enim ddicit᷑ rationale. discerintꝰ ab irrationa¬
bilibus mutis quȩ ñ habent rationẽ. Cũ est
mortale discernit᷑ ab angłis qui nesciunt nor¬
tem. Propriũ. ut risbile homo est em̃ qͥa
ridet. et hoc preter hominem nulliꝰ animalis
est. Accidens: ut color incorpore. Doctrina ma
nimo. Hec enim tempoꝵ uarietate accidunt
et mutant᷑. et est ex omĩbus iis quinq par¬
tibus oratio plenę sentencię. itã. Homo est
animal Rationale. Mortale. Risibile. boni ma¬
liq capax. sic etiam in om̃i oratione substan¬
tiali tamdiu interponere debemꝰ speties et
differentias. quãdiu seclusis omĩbus quȩ hoc
idem esse possunt. ad id ꝑueniat᷑. ut ꝓpͥctas
iam certa teneat᷑. I sagogas aũt ex greco

Expanded text:
ne omnium animam habentium. Species, ut homo. ne omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Diffele. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab inrationalibus mutis, quae non habent rationem. Cum dicitur mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
perueniamus. ut puta. Homo est animal ra¬
tionale mortale. terrenum. bipes. risus capax.
Genus cum dictum est animal. substancia ho¬
minis declarata est. Est enim ad hominem
genus animal: sed quia late patebat: adiec¬
ta est species terrenum. iam exclusum eit
sita est quȩ multis pedibus innitunt᷑. Itẽ
rationale ꝓpter illa quȩ ratione egeant.
Mortale aũt ꝓpter id qͦd angłs ñ est. Post¬
ea discretis atq seclusis: adiectum est ꝓpͥũ
ad hominem declarandum. cuiꝰ discipline
diffinitionem plenam existimauerunt ari¬
stotiles et tullius ex genere et differentiis ẽ¬
sistere. Quidam postea pleniores indocendo
cius ꝑfectam substantialem diffinitionẽ in
quiñq partibus uelut in membris suis di¬
uiserunt: quarũ pͥma est de genere. secun¬
da de spetie. tercia de differentia. quarta
de proprio. quinta de accidenti. Genꝰ ut a¬
nimal. Est enĩ uocabulũ generale et cõmu¬

Expanded text:
perveniamus: ut puta, homo est animal raperveniamus: ut puta, homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risus Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late patebat, adiecta est species, terrenum: iam exclusum est sita est quae multis pedibus innituntur. Item rationale, propter illa quae ratione egeant: mortale autem propter id quod angelus non est. Postea discretis atque seclusis adiectum est proprium ad hominem declarandum. Cuius disciplinae definitionem plenam existimaverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de diffede proprio, quinta de accidente. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commu
Abbreviated transcription (Latin):
Porro actualis dicit᷑ quȩ resꝓpositas oꝑationi¬
bus sius erplicare contendit. cuiꝰ partes st tres.
moralis. dispensatiua. et cunlis. Noralis dicit᷑
per quam mos uiuendi honestus appetit᷑. et
instituta ad uirtutem tendentia. preparant᷑.
Dispensatiua dicit᷑ cum domesticarũ rerũ sa¬
pienter ordo disponit᷑. C uulis dicit᷑ ꝑ quã to¬
tius ciuitatis utilitas administrat᷑.
aifuntiones in quibus generaliter omĩa
continentur: nunc ysagogas porphẏrii expe¬
diamus. Isagoga quippẽ grece. latine intro¬
ductio dicitur. coꝵ scilicet᷑ qui phy losophiã
incipiunt. continens inse demonstrationẽ pͥ¬
marum rationũ de qualibet re quid sit. suaq
certa ac substanciali diffinitione declaratur.
Nam posito primo genere. deinde species. et
alia quȩ uicina esse possunt subiungimꝰ. ac
discretis cõmumonibus separamus. tam diu
interponentes differentias quousq ad ꝓpria
eius de quo querimus signata eiꝰ expressione

Expanded text:
Porro actualis dicitur, quae res propositas operationibus suis explicat. Cuius partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis dicitur, per quam mos vivendi honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur, per quam totius civitatis utilitas administratur.itiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes diffeeius de quo querimus, signata eius expressione
Abbreviated transcription (Latin):
finit. ꝓ eo quod denarius numerus preceden¬
tes numeros claudit. ħalendas aũt nonas
et ious ꝓpcer festos dies Romani instituert̃.
uel ꝓꝑter officia magistratuũ. miis enĩ die¬
bus cueniebat᷑ in urbibus. Quidã aũt halen¬
das a colendo appellari existimant. Apud
cipia. sicut et apud hebreos. Idus aũt ple¬
riq latinoꝵ ab edendo dictos putant. qͦd
n dies apud ueteres epularũ essent. Nonȩ
a nundinis uocatȩ. Hundinę enĩ st̃ publi¬
cȩ conuentiones. siue mertimonia.
quasi solis statio. quod tunc sole stante
crescant dies uel noctes. ẜ qui noctiũ appellatũ.
quod tunc dies et nox horarũ spacio ȩquali c̃¬
sistunt. Duo sunt aũt solsticia. unũ estiuum¬
remeare sol ad inferiores incipit circulos.
quo tempore sol alriores incipit circulos pe¬
tere. unde hyemalis solsticii dies minimꝰ sic̃
estiui maximus inuenit᷑. Item duo st̃ equi¬
noctia. unũ uernale et aliud autũnale.¬

Expanded text:
finit, pro eo quod denarius numerus praecedenfinit, pro eo quod denarius numerus praecedentes numeros claudit. Kalendas autem, Nonas et Idus propter festos dies Romani instituerunt; vel propter officia magistratuum. In his enim diebus conveniebatur in urbibus. Quidam autem Kalendas a colendo appellari existimant. Apud antur, sicut et apud Hebraeos. Idus autem plerique Latinorum ab edendo dictas putant, quod ii dies apud veteres epularum essent. 14. Nonae a nundinis vocatae, nundinae enim sunt publicae conventiones, sive mercimonia.quasi solis statio, quod tunc sole stante crescant dies vel noctes. Aequinoctium appellatum quod tunc dies et nox horarum spatio aequali consistunt. Duo sunt autem solstitia: unum aestivumremeare sol ad inferiores incipit circulos; quo tempore sol altiores incipit circulos petere. Unde hiemalis solstitii dies minimus, sicut aestivi maximus invenitur. Item duo sunt aequinoctia, unum
Abbreviated transcription (Latin):
rem. et ad concũbendi uoluptatẽ. Idem ap¬
pellatur et mensis nouoꝵ. quia anni mitiũ
mensis est matius. Idem et nouus aer. ab
indicns scilicet germinũ. quia meo uiridanti¬
bus fructibus nouis. transactoꝵ ꝓbat᷑ occasꝰ.
ioribus natu. qui erant principes rei publi
cȩ. Nam hunc mensem maioribus. seguentẽ
uero minoribus Romani consecrauerunt. un¬
de et iunius dicit᷑. Antea enĩ popłs incen¬
turias semoꝵ et uinioꝵ diuisus erat. Iuliꝰ
uero et augistusde honoribus hominũ ilu
et aubusti cesarum nuncupati sunt. Nã priꝰ
Quintilis et Sextilis uocabantꝰ. Quintilis quia
quintus erat a martio. quẽ principẽ annite¬
stant᷑ esse Romani. Sextilis simmiliter qͦd sex¬
tus. September nomen habet anumero et
ymbre. quia septimus est amarcio et rmbres
habet. Sic et occober . Nouember atq decem¬
ber. ex numero et ymbribus acceꝑunt uoca¬
bula. Quem numerũ decurrentẽ December

Expanded text:
rem et ad concumbendi voluptatem. Idem aprem et ad concumbendi voluptatem. Idem appellatur et mensis novorum, quia anni initium mensis est Martius. Idem et novum ver ab indiciis scilicet germinum, quia in eo viridantibus fructibus novis transactorum probatur occasus. joribus natu, qui erant prcae. Nam hunc mensem maioribus, sequentem vero minoribus Romani consecraverunt. Unde et Iunius dicitur. Antea enim populus in centurias seniorum et iuniorum divisus erat. Iulius vero et Augustus de honoribus hominum, Iulii et Augusti Caesarum, nuncupati sunt. Nam prius Quintilis et Sextilis vocabantur: Quintilis, quia quintus erat a Martio, quem principem anni testantur esse Romani; Sextilis similiter, quod sextus. September nomen habet a numero et imbre, quia septimus est a Martio et imbres habet. Sic et October, November atque December ex numero et imbribus acceperunt vocabula; quem numerum decurrentem December
Abbreviated transcription (Latin):
ensis nomen est grecum. de lunȩ nomi¬
ne tractum. Lũna enim mene greco
sermone uocat᷑. unde et apud hebrdos men¬
ses legitimi. ñ ex solis circulo sed ex lunȩ
cursu enumerant᷑. quod est de noua ad no¬
uam. E gyptii aũt primi ꝓpter lunę uelo¬
ciorem cursum. et ne error cõputationis ei
uelocitate accideret. ex solis cursu diẽ menses
adinuenerunt. qm̃ tardior solis motus. faci¬
lius ex motu lunȩ poterat comprehendi.
Ianuarius mensis aiano dictus cui fuit agen¬
tilibus consecratus. uel quia limes et ianũa
sit anni. unde et bifrons idem ianus pingi¬
tur. ut introitus anni et exitus demõstre¬
tur. Februarius nuncupat᷑ a februo idest
plutone. cui eo mense sacrificabat᷑. Namia¬
nuarium diis superis. februariũ diis in anibꝰ
Roman consecrauerunt. Ergo februarius
a februo idest plutone. non a febre id est egri¬
tudine nominat᷑. Marcuus appellatus ꝓ̃pt̃
martem Romanȩ gentis auctorem. uel quod
eo tempore cunctã animantia agant᷑ ad ma¬

Expanded text:
ensis nomen est Graecum de lunae nomine tractum. Luna enim μήνη Graeco sermone vocatur; unde et apud Hebraeos menses legitimi non ex solis circulo, sed ex lunae cursu enumerantur, quod est de nova ad novam. Aegyptii autem primi propter lunae velociorem cursum, et ne error conputationis eius velocitate accideret, ex solis cursu diem mensis adinvenerunt; quoniam tardior solis motus facilius poterat conprehendi. Ianuarius mensis a Iano dictus, cuius fuit a gentilibus consecratus; vel quia limes et ianua sit anni. Unde et bifrons idem Ianus pingitur, ut introitus anni et exitus demonstraretur. Februarius nuncupatur a Februo, id est Plutone, cui eo mense sacrificabatur. Nam Ianuarium diis superis, Februarium diis Manibus Romani consecraverunt. Ergo Februarius a Februo, id est Plutone, non a febre, id est aegritudine nominatus. Martius appellatus propter Martem Romanae gentis auctorem, vel quod eo tempore cuncta animantia agantur ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
significat. plurali uero singulas partes. Cu¬
ius nomina diuersa dat ratio. Nam teraa
cta a supiori parte qua terit᷑. humus ab inter¬
ori uelut humida terra. ut submari. Tellis
autem quia fructus eiꝰ tollimus. Hȩc et ops
dicta. eoquod opem fert frugibus. E adema
arua ab arando et colendo uocata. Propͥe
autem terra ad distinctionẽ aquȩ aridanun
cupatur. sicut scriptura ait. quod uocauent
tas siccitatis est terris. Nam ut humnida sit hos
a quarũ affinitate sortit᷑. Cuiꝰ motũ ali dict̃
rupti aliquot montes tumuliq sedere. Ali
aquam dicunt generalem in terris moueri.
et eas simul concutere. sicut uas. ut dicit lu
ta concutiunt. Terrę quoq hiatus aut mo

Expanded text:
significat, plurali vero singulas partes. Cuius nomina diversa dat ratio; nam terra dicta a superiori parte, qua teritur; humus ab inferiori vel humida terra, ut sub mari; tellus autem, quia fructus eius tollimus; haec et Ops dicta, eo quod opem fert frugibus; eadem et arva, ab arando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distinctionem aquae arida nuncupatur, sicut Scriptura aitGenes. 1, 10: 'Qtas siccitas est terris; nam ut humida sit, hoc aquarum affinitate sortitur. Cuius motum alii dicunt va terrae citatu rupti aliquot montes tumulique sedere.' Alii aquam dicunt genetalem in terris moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Lucta concutiunt. Terrae quoque hiatus aut mo
Abbreviated transcription (Latin):
ti fingebant᷑. Idem itaq et stimuli p̃acuti.
funalia dicebant᷑. Lamꝑas flãma .ẽ. in uer¬
tice lucens. dicta quod lãbentis motum
ostendere uideat᷑. Fax dicta qͥd focos faciat.
cuiꝰ diminutiuũ facula. Laterna inde uo¬
cata. quod lucem interiꝰ habeat clausã. Fit
enim ex uitro recluso int̾ lumine. ut uenti
flatus adire ñpossit. et ad p̃bendũ lum̃ faci¬
le ubiq circũferat᷑. Lucubrũ uocatũ qͦdlo¬
ceat in umbra. Est enĩ modicus ignis qͥ so¬
let ex tenui stuppa ceraq formari. Pira ẽ.
quȩ in modũ are exlignis construi solet. ut
ardcat. Prro enim ignis dicit᷑ sedpira ẽ. ip¬
sa lignoꝵ congeries cũ nundũ ardet. Hog̾
est cũ ardere ceperit. Bustũ uero iã exustũ
appellauerunt. eo qͦd flãmarũ indicio lonꝗt
uideatur a nauigantibus. sicut sup̃diximus¬

Expanded text:
ti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti ti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem interius habeat clausam. Fit enim ex vitro, recluso intus lumine ut venti flatus adire nle ubique circumferatur. 8. Lucubrum vocatum, quod luceat in umbra. Est enim modicus ignis, qui solet ex tenni stupa ceraque formari. 9. Pyra est quae in modum arae ex lignis construi solet, ut ardeat, πῦρ enim ignis dicitur. Sed pyra est ipsa lignorum congeries, cum nondum ardet; rogus est cum ardere coeperit; bustum vero jam exustum appellaverunt, eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus, sicut sup
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid aut ignẽ fouet focus uocat᷑. scu ara
sit suic qͥd aliud in quo ignis fouet᷑. Lucerna
alicino dicta est. Unde et breuis ẽ lu. ot ꝑsiꝰ.
Si enĩ aluce diceret᷑ ñ staret uersus Licimꝰ
aũt quasi lucimꝰ. Est enĩ cicendela luc̾nę.
Candelabrũ acandelis dictũ quasi cande¬
laforum. quod candelã ferat. Cereus ꝑ diri¬
uationẽ acera nomen habet. ex qua forma
bo cereus ignes. subducta luce altera lux tͥ sũ.
Lacunariã pendentia lumina quasi laͬcu¬
naria. id est in acra lucentia. F unalia dicun¬
tur quȩ intra cerã st̃. dicta afunibꝰ qͦs ante
usũ papiri cera circũdatos habuere maiores.
Unde et funera dicuntꝰ. Funalia aũt greci
sculates dicunt. quod sint scolie hoc ẽ mor¬
tis. Hos romani funes et funalia nominabãt
Funalia candelabra apud ueteres extantes
stimulos habuerunt ad uncos. quibꝰ funcu¬
li cera uel huiꝰ cemodi alimento luminis obli¬

Expanded text:
quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud in quo ignis fovetur. Lucerna a lychno dicta est; unde et brevis est lu, ut PersiSi enim a luce diceretur, non staret versus. Licinius autem quasi lucinius; est enim cicindela lucernae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candelam ferat. Cereus per derivationem a cera nomen habet ex qua formatbo cereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obli
Abbreviated transcription (Latin):
at inuolutũ Fiscus sacculus. ẽ publicus unde
et fiscellȩ et fiscine dicunt᷑. Hunc habent ex¬
accores: et in eo mittunt debitũ publicũ. qͦd
redditꝰ᷑ regibus. Fiscus aũt primȩ positionis
est. diriuatiuũ fiscina. diminutiuũ fiscella.
Canistrũ fissis cannis concexit᷑ unde et nun¬
cupatũ. Alii grecũ asserunt. Cistella a co¬
stis excanna uel ligno quibus concexit᷑ no¬
minata. Cophinus ẽ. uas ex uirgultis. ap¬
tum mundare stercora. et cerrã portare. De
no seruierunt. Diccus aut cophinus quasi
couus. quasi cainis. Corbes dicti quod cͦua¬
tis uirgis contexunt᷑. Sporta uel qͦa ab spar¬
to ficri solet. uel quod exportet aliqͥd. De ca¬
ta philosophos quosdam cuncta ꝓcreant᷑.
Et reuera sine calore nichil nascit᷑ adeo ut
de septentrione dicat᷑. sterili ñ quicqͣm fri¬
gore gignit. U arro aũt focos ait diccos qͦd
foueant ignes. Nam ignis ipsa flãma est.

Expanded text:
at involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde at involutum. Fiscus sacculus est publicus, unde et fiscellae et fiscinae dicuntur: hunc habent exactores, et in eo mittunt debitum publicum quod redditur regibus. Fiscus autem primae positionis est, derivativum fiscina, diminutivum fiscella. Canistrum fissis cannis contexitur, unde et nuncupatur: alii grecum asserunt. Cistella a costis ex canna vel lignis quibus contexitur nominata. Cophinus est vas ex virgultis aptum mundare stercora et terram portare: de no servierunt. Dictus autem cophinus, quasi covus, quasi cavus. 10. Corbes dictae, quia curvatis virgis contexuntur. Sporta, vel quod ex sparto fieri solet, vel quod exportet aliquid.  ta philosophos quosdam cuncta procreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo, ut de Septentrione poeta dicat sterili non quidqgore gignit. Varro autem focos ait dictos quod foveant ignes; nam ignis ipsa flamma est;
Abbreviated transcription (Latin):
azofilac ium arca est ubi colligunt᷑
in templo ea quȩ ad indigentiã pau¬
perum mittunt᷑. Compositũ est aũt nom̃
de lingua ꝑsa et greca. Gata enĩ lingua ꝑ¬
sarum. thesaurũ. filacion grece custodia int̾¬
precat᷑ Arca dicta quod arceat uisũ atq ꝓ¬
mbeat. Hinc et archiuũ. hinc et archanũ
id est secretũ. unde et ceteri arcent᷑. Cibu¬
mus. Loculus ad aliquid ponendũ int̾ra
factus locus seu aduestes uel pecuniã custo¬
diendam. Unde et ꝑdiminutionẽ dicitur.
Moricia quasi modica. Vnde et modũ ⁊̃.
pro.d sicut solent itali dicere hor ie ꝓ hodie.
Scrinia
Sacus a sago dictꝰ qͦd
eo consuto efficiat᷑ quasi sagus. Marsuppi¬
um socculus nimorũ quẽ greci mat siopa
appellant. Quedam enĩ greca nomina inla¬
tinum paulo inflectuntur ꝓpter Romanũ
eloquiũ. Si tarchiȩ naucoꝵ sunt. ab eo qͦd su¬
te sunt. Inuolucrũ dictũ: qͦd aliqd in se tene¬

Expanded text:
Gazophylacium arca est ubi colliguntur Gazophylacium arca est ubi colliguntur in templo ea quae ad indigentiam pauperum mittuntur. Compositum est autem nomen de lingua Persa et Graeca; gaza enim lingua Persarum thesaurum, rpretatur. Arca dicta, quod arceat visum, atque prohibeat: hinc et archivum, hinc et arcanum, id est secretum unde ceteri arcentur. Cybumus. Loculus ad aliquid ponendum in terra factus locus, seu ad vestes vel pecuniam custodiendam; unde et per diminutionem dicitur. Mozicia, quasi modicia, unde et modicum; Z pro D, sicut solent Itali dicere ozie pro hodie. Scrinia. Saccus a sago dictus, quod eo consuto efficiatur quasi sagus. Marsuppium sacculus nummorum, quem Graeci μαρσίπιον appellant. Quaedam enim Graeca nomina in Latinum paulo inflectuntur propter Romanum eloquium. Sitarciae nautarum sunt, ab eo quod sutae sunt. Involucrum dictum quod aliquid in se tene
Abbreviated transcription (Latin):
Plautus Aeneis coculis mͥ excocta est om̃ĩs mi¬
scricoria. Olla dicta ꝓ eo quod ebulliat mea¬
aqua igni subiecto ut altiꝰ uapor emictat᷑.
Unde et bulla dicit᷑ quȩ in aqua uenti intꝰ
sp̃u sustentat᷑. Pacella quasi patula. Olla . ẽ.
cnim oris patentioribus. Caccabus et cacu¬
ma a sono feruoris cognominant᷑. Hec ingre¬
cis et in latinis cõmunia nomina habent. s
utrum latini agrecis angreci alatinis hȩc uo¬
cabula mucuassent. incertũ est. Lebetȩ enee
sunt greco sermone uocatȩ. Sunt enĩ ollȩ mi¬
nores. in usũ coquendi parate. Sartago ab
strepitu sonitꝰ uocata. quando ardet inea ole¬
um. Tripedes appellate quod tribꝰ pedibus
constent. Has greci tripodas uocant. Mola
a sui rotunditãte uocata. ut mala pomorũ.
Sic et greci. Cribrũ quod ibi currat frum̃¬
tum. quasi currifrũm. Rocabulũ diccũ aꝓ
ruendo stercora siue ignem. panis coquendi
gratia. De casis RepositoRiis. uiii.

Expanded text:
Plautus: Aeneis oculis mihi excocta est omnis miPlautus: Aeneis oculis mihi excocta est omnis misericordia. 2. Olla dicta, pro eo quod ebulliat aqua igni subiecto, ut altius vapor emittitur. Unde et bulla dicitur, quae in aqua venti intus spiritu sustentatur. Patella quasi patula; olla est enim oris patentioribus. Caccabus et cucuma a sono fervoris cognominantur. Haec in Graecis et Latinis communia nomina habent; sed utrum Latini a Graecis an Graeci a Latinis haec vocabula mutuassent incertum est. Lebetae aeneae sunt Graeco sermone vocatae; sunt enim ollae minores in usum coquendi paratae. Sartago ab strepitu sonus vocata quando ardet in ea oleum. Tripedes appellatae quod tribus pedibus constent: has Graeci tripodas vacant. Mola a sui rotunditate vocata, ut mala pomorum: sic et Graeci. Cribrum, quod ibi currat frumentum, quasi currifrum. Rutabulum dictum a proruendo stercora, sive ignem panis coquendi gratia. De vasis repositoriis .
Abbreviated transcription (Latin):
garium uos in qͦ mulgunt᷑ pecora. idẽ t mul¬
crum. abeo quod mẽo mulget᷑ lac L abrũ uo¬
catum eo quod in eo lauationẽ ficri solitũ est
infantiũ cuiꝰ diminutiuũ labellir̃ idẽ et alue¬
um quod in co ablutionem fieri solitũ c̃. Pa¬
ues uocate quod pedes ibi lauent᷑ Sifonuas
appellatũ qͦd aquas iufflando fundat Ucim¬
tur enim iis orientes. Nam ubi senserint do¬
mum ardere. currunt cũ si fonbus plenis a¬
quis et extingunt incendia. Sed et cũ aras
expressis ad supiora aqͥs emundant . Arui
oleariũ. Scortia uas ol eariũ eo qͦd sit ex
dono dictum Alab astrũ uas unguentarium.
olapide sui generis cognominatũ. quẽ ala¬
bastrm uocant qui in corrupta unguenta
conseruat Pixides uascula unguentariac et
buxo facta am qͥa nos burtu greo pirii uo¬
cant. Lenticula uasculũ oleariũ ex ere aut
argento factũ. alimendo dictũ. Iis enĩ reges
coquendi causa parata cocula dicunt᷑.

Expanded text:
garium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulgarium vas in quo mulguntur pecora: idem et mulctrum, ab eo quod in eo mulgitur lac. Labrum vocatum eo quod in eo labationem fieri solitum est infantium, cuius diminutivum labellum. Idem et albeum, quod in eo ablutionem fieri solitum est. Pelves vocatae quod pedes ibi laventur. Sifon vas appellatum quod aquas sufflando fundat; utuntur enim hos in oriente. Nam ubi senserint domum ardere, currunt cum sifonibus plenis aquis et extingunt incendia, sed et camaras expressis ad superiora aquis emundant. § olearium. Scortea, vas olearium, eo quod sit ex corio, dictum. 2. Alabastrum, vas unguentarium a lapide sui generis cognominatum, quem alabastritem vocant, qui incorrupta unguenta conservat. 3. Pyxides, vascula unguentaria ex buxo facta Nam quod nos buxum, Graeci πύξον vocant. 4. Lenticula vasculum olearium ex aere aut argento factum a liniendo dictum. His enim reges coquendi causa parata cocula dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ł losse er greco uocabulo dictȩ. Hee ꝓ uehe¬
dis acreondendis pͥmũ facte sunt unde it ni¬
cupate. Post ea musũ uini transiert manente
grsco uocabulo unde sũpsert mitiũ. Lageni
at sicula greca nomina sunt. inflera ex parce
ut fierent latina. Illi enĩ lagenos nos lagno
Illi sicile nos siculam dicimꝰ. C antarusͣ
Idria genus uasis aquatilis ꝑ diriationem
uocatõ. Idrosenim greci aquã dicunt Si tu¬
la quod sitientibus apta sit adbibendũ qͥdius
qreci cadũ uocant. Catinũ uas fictile qͦd in¬
lius neutro dicit᷑ quã masculino. sicut et sali¬
num dicit᷑ uas aptũ salibus. Orca ẽ amfore
speties cuiꝰ minore uocabulo urccus. diminuti¬
uo urceolus. Scifus in quo manꝰ lauamꝰ Seri¬
ola est orcarũ ordo directus ul uas ficcile in¬
ni. apud siriam primũ ȩxcogicatũ sicut cili¬
sunt. Dolium
acapiendo id est accipiendo aquasuse suncu co
catas unde et caupones. Utres abutero ¶ul¬

Expanded text:
eco vocabulo dictae. Haec pro vehendis ac recondendis fialis primum factae sunt, unde et nuncupatae; postea in usum vini transierunt, manente Graeco vocabulo unde sumpserunt initium. Lagoena et Sicula Graeca nomina sunt, inflexa ex parte ut fierent Latina. Illi enim λάγηνος, nos lagoena; illi Σικελή, nos Siculam dicimus. Cantharus. Hydria genus vasis aquatilis per derivationem vocata; ὑδωρ enim Graeci aquam dicunt. Situla, quod sitientibus apta sit ad bibendum; quod vas Graeci κάδον vocant. Catinum vas fictile, quod melius neutro dicitur quam masculino; sicut et salinum dicitur vas aptum salibus. Orca est amphorae species, cuius minore vocabulo urceus diminutivo urceolus est. Scyphus, in quo manus lavamus. Seriola est orcarum ordo directus vel vas fictile vini apud Syriam primum excogitatum; sicut Cilisunt. Dolium. Cupos et cupas a capiendo, id est accipiendo, aquas vel vinum catas; unde et caupones. Utres ab utero. Mul