comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sdns ipem. gt sentũ esset et ab amnicis obiuiam progressis mt
enm itaudio excipior et a preside ꝓĩcie et a belli duce  rl
frreobsis ppli certatĩ prose quoq instante in palaciũ publta
et uo sisium domos uocor. Ilło inteñ mire amoio et tantis pn¬
cibus pauẽte ne binicerer. feci autem quod me dignũ crcdidra
tus cubile pipureũ. ubi n ͨ iacuisse nec iaciturũ esse asis mx¬
sarete iurat. libroruã copia non methanici s studiosi hoisuer
siterar ũ amantissimi. Ibi noctem ilłã egimus. nͨ iuꝙ̃ puto
fetione hostite ulla nor acta est. tanta ei leticia grestiebat ut
timuerent sui ne forte in morbum aut amentiam Gerteretur
siue qd̾ multis olim accidit eciam in mortem. Inde uͥ die ꝓxiõ
hononbus et concur su hoium pulsus abii. p̾side ipso atꝙ
alus multo plibus Longiusq ꝙͣ uellem comitãtib et annics¬
simo hospite iux serũ lateri auulso sub noctẽ ip̃e nis redñ.
Nabes mi Neri qd tibi non incogintum nolebam. hic nocturi¬

Expanded text:
 igitur ventum esset, et ab amicis obviam progressis multo cum gaudio excipior, et a preside provincie et a belli duce et a primoribus populi, certatim pro se quoque instante, in palatium publicum et nobilium domos vocor, illo interim mire anxio et tantis precibus pavente ne vincerer. Feci autem quod me dignum credidi: tus, cubile purpureum, ubi nec iacuisse nec iaciturum esse alium persancte iurat, librorum copia non mechanici sed studiosi hominis et literarum amantissimi. Ibi noctem illam egimus: nec unquam, puto, letiore hospite ulla nox acta est; tanta enim letitia gestiebat, ut timerent sui ne forte in morbum aut amentiam verteretur, sive, quod multis olim accidit, etiam in mortem. 13 Inde vero die proximo honoribus et concursu hominum pulsus abii, preside ipso atque aliis multo pluribus longiusque quam vellem comitantibus, et amicissimo hospite vix serum lateri avulso, sub noctem ipse rus redii. 14 Habes, mi Neri, quod tibi non incognitum volebam; hic nocturn
Abbreviated transcription (Latin):
Augustus in delicus stratoq aureo. easq non integras. sepe
interpellantibus sonnũ curis. pascistar ego cũ oculis meis
sex illis ut sufficiant hore. due in reliquos neccessarios uslis cant
ml mortalibus arduũ ait flactus. Ita est. Quedam nob̃ inpos¬
sibilia torpor fecit. nichil ꝓrsus inperuũ est u̾tuti. multa posse¬
mus. nͥ desꝑata pͥus ꝙͣ tentata liquissemus. fuit ut fama est
et qui celum penins peteret. et qui sub fluctib aĩam cõẜuaret.

Expanded text:
s, sepe interpellantibus somnum curis. Paciscar ego cum oculis meis sex illis ut sufficiant; hore due in reliquos necessarios usus eant;ertus possum; Nil mortalibus arduum, ait Flaccus. Ita est; quedam nobis impossibilia torpor fecit, nichil prorsus impervium est virtuti; multa possemus, nisi desperata priusquam tentata liquissemus. 23 Fuit, ut fama est, et qui celum pennis peteret, et qui sub
Abbreviated transcription (Latin):
sum iñ alterutro elicone ño insi ꝑegnm cõuiue respectus ỹpe¬
diat semꝑ calanius agrestes inter epulas eniuiet. nec ulla mͥ
mensa sine pugillarbus tabellis instruitur. Sepe etiã nocte
media experrectus sopito lumine aute oĩa puliuuar herentem
calanũ arripui. et ne concepta defluerent inter tenebras scͥpsi
Q̾reu̾sa luce iux legerem. he sũt cure mee. Głiabundus
forte abiis uisus sun tu in hoc familian colloqio iutã atq
aĩum meum cernes. et intelliges me exhis pudorem pocius
captare ꝙͣ gliãm. ꝙ scilicet ac etate ullam aliã ꝙͣ aiẽ curam
geram. Sic sum tñ. et mͥ ꝑsuadeo. aie eciam ꝓfutura que mo¬
lior. procedo em cũ securior. Eñ letior. qdq ait Ille quotidie discẽs¬

Expanded text:
ni convive respectus impediat, semper calamus agrestes inter epulas eminet, nec ulla michi mensa sine pugillaribus tabellis instruitur. Sepe etiam nocte media experrectus, sopito lumine, ante omnia pulvinari herentem calamum arripui et ne concepta defluerent, inter tenebras scripsi, quod reversa luce vix legerem. He sunt cure mee. 26 Gloriabundussus sim; tu in hoc familiari colloquio vitam atque animum meum cernes, et intelliges me ex his pudorem potius captare quam gloriam, quod scilicet hac etate ullam aliam quam anime curam geram. Sic sum tamen, et michi persuadeo anime etiam profutura que molior. 27 Procedo enim cum securior, tum letior, q
Abbreviated transcription (Latin):
et obluustor tpr̃m. et delector. et iuiuat uiuere. et ea quibus
maxie conflictantur hõĩes iux sencio. Itaq diuicus alii.
Alii. hononbus. aut uoluptatibus inhient. Ego in hac diui¬
cias meas in hac honores uoluptatesq reposui. qd̾ ꝓpositũ
nec puero defuit. ñ ꝙ tũ lentus ex cõmodo quasi matutins¬

Expanded text:
m et delector et iuvat vivere et ea quibus maxime conflictantur homines, vix sentio. Itaque divitiis alii, alii honoribus aut voluptatibus inhient; ego in hac divitias meas, in hac honores voluptatesque reposui. 32 Quod propositum nec puero defuit, nisi quod tum lentus ex commodo quasi matutin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣnus et leuiꝰ seuire. et dolorem suũ mitius iũdicare potue¬
rint. s non facile iusta simul atq ingens ira cõpramitur.
magno presertim in ppło ubi iraciudie stiuilos rapidis incõ¬
sultus ꝙ clamonbus p̾ceps atq multiuolũ nulgꝰ exacuit.
infelici hoĩ et cõpacior et indignor qui honore auctus ĩsolito
quid sibi sub extremũ uite tempus uellet ignoro. cuiꝰ illud qͦq
calamitatem p̾grauat ꝙ p̾scripto publici more iudicĩ non
nͦ miser fuisse ẜ insanus amens ꝙ uidebitur. et tot iam ꝑ
annos sapiencie falsam famam uains artibus usurpasse ducib
qui ꝓtpr̃e fuerit edico positũ sibi poculis speculũ sciant. ubi se
uideant duces esse/ non dños. no uͦ nec duces s honoratos reix
ẜuos esse. Tu nale et qmi publica fluceuant. demus oꝑam ut ⁊¬
uatas nras res ꝙͣ modestissime gubernenius. mMediolam. Unͣ¬

Expanded text:
quamvis et lenius sevire et dolorem suum mitius vindicare potuequamvis et lenius sevire et dolorem suum mitius vindicare potuerint; sed non facile iusta simul atque ingens ira comprimitur, magno presertim in populo, ubi iracundie stimulos rapidis inconsultisque clamoribus preceps atque multivolum vulgus exacuit. 28 Infelici homini et compatior et indignor, qui honore auctus insolito, quid sibi sub extremum vite tempus vellet, ignoro; cuius illud quoque calamitatem pregravat quod, prescripto publici more iudicii, non modo miser fuisse sed insanus amensque videbitur et tot iam per annos sapientie falsam famam vanis artibus usurpasse. 29 Ducibus qui pro tempore fuerint edico: positum sibi pre oculis speculum sciant, ubi se videant duces esse non dominos, imo vero nec duces sed honoratos reipublice servos esse. Tu vale, et quoniam publica fluctuant, demus operam ut privatas nostras res quam modestissime gubernemus. Mediolan
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimo eorũ que ego uidenm uͥ maiores sui sepe letissimos
honores põpis trũphalibus deduxenĩt. illic ipse concur su
nobiliũ protractus et ducalia exutus insignia caput trũcus
obcubuit. Templiq fores et palacii aditũ stalasq marmore¬
as sepe ul solemnib festis ul hostilib spolus honestatas san¬
guine fedauit propno. locum signaui. tp̃s signo. annus est b
ortu xp̃ĩ millesimus trecentesimus qͥnquagesiius quĩtus. diẽs
fuit ut ferũt. quartꝰ decimꝰ kalendarũ mani. Rumor est tantꝰ
ut si quis urbis illuis disciplinam mores q ꝑspexent quãtã
ue rerũ mutationem uniꝰ hois mors minetur. ꝙͣꝙͣ alii plures
nt ꝑhibent cõplicum ex numero idẽ supplicium uł ꝑtulerint
uł expectent. uix maior in Italia tpr̃b nĩs emersert. hic
forte meũ iudiciũ expectes. popłm si fame creditur ab soluo.

Expanded text:
pulcerrimo eorum que ego viderim, ubi maiores sui sepe letissimos pulcerrimo eorum que ego viderim, ubi maiores sui sepe letissimos honores pompis triumphalibus deduxerunt. 25 Illic ipse concursu nobilium protractus et ducalia exutus insignia, caput truncus occubuit templique fores et palatii aditum scalasque marmoreas, sepe vel solemnibus festis vel hostilibus spoliis honestatas, sanguine fedavit proprio. Locum signavi; tempus signo: annus est ab ortu Cristi millesimus trecentesimus quinquagesimus quintus, dies fuit, ut ferunt, quartusdecimus Kalendas Maias. 26 Rumor est tantus ut — siquis urbis illius disciplinam moresque perspexerit quantam ve rerum mutationem unius hominis mors minetur, quanquam alii plures, ut perhibent, complicum ex numero idem supplicium vel pertulerint vel expectent — vix maior in Italia temporibus nostris emerserit. 27 Hic forte meum indicium expectes. Populum, si fame creditur, absolvo,
Abbreviated transcription (Latin):
ducem suũ sacrosanctũ oĩbus seculis magistratũ. quem
in illa uibe semꝑ ut numen aliqd̾ antiquitas coluit nudiꝰ¬
tertius in ip̃is palatii uestibulo decollarũt/ Causas rerũ
ut poete solent in pͥmordñs oꝑum suorum explicare si comperta
loqui uelim nequeo. tam ambigue et tam uanie referuntur. ne
mo illũ excusat. oñs auĩt uoluisse eum in statu rei .p. a maio¬
nib̃us tradito nescio quid mutare. atq ita cunta cõueniunt:
ut qsd̾ait flaccꝰ pͥmo ne mediũ. medio ne discrepet unum.
nam qd uire ulli iunꝙͣ arbitror euenisse ad riꝑam rodam. Dum
pro negocio pacis ꝑ me pͥmũ et mox ꝑ eum frustra tentato
apud romanũ ponti ficem legacionis officio fiuigitur. ducatus
honor nõ petenti mio quidem ignaro sibi obtigit. reuer sus
in patriam cogitauit qd̾ ut puto nemo unꝙͣ cogitarat. passus
est qd̾ nemo unꝙͣ. in loco celeberrimo oĩm q clarssimo atq

Expanded text:
ducem suum, sacrosanctum omnibus seculis magistratum, quem ducem suum, sacrosanctum omnibus seculis magistratum, quem in illa urbe semper ut numen aliquod antiquitas coluit, nudiustertius in ipsius palatii vestibulo decollarunt. Causas rerum, ut poete solent in primordiis operum suorum, explicare, si comperta loqui velim, nequeo, tam ambigue et tam varie referuntur. 23 Nemo illum excusat; omnes aiunt voluisse eum in statu reipublice a maioribus tradito nescio quid mutare; atque ita cunta conveniunt, ut, quod ait Flaccus, Primo ne medium medio ne discrepet imum. Nam quod vix ulli unquam arbitror evenisse, ad ripam Rodani dum pro negotio pacis per me primum et mox per eum frustra tentato apud Romanum Pontificem legationis officio fungitur, ducatus honor non petenti imo quidem ignaro sibi obtigit. 24 Reversus in patriam, cogitavit quod, ut puto, nemo unquam cogitarat; passus est quod nemo unquam, in loco celeberrimo omniumque clarissimo atque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eũ honorem duci optimo deferente fortuna ut sicut
dixi dilatã patiie sue cladem in carne positus non uideret.
Certe ut ibi potissimũ uincerentur diuinitus euenisse cre¬
diderm. quo scilicet nocabulo loci saltem reliqui duces
admonerentur ut sapĩam ꝙͣ fortunã sequi mallent et a
racione non ab euẽtibus rer̃ĩ elicerent argumenta. Ed
nõne ego fedifragus sum qui noua pollicitus antiqua ꝑsol¬
no: Expecca autem in fundo est. uuide mͥ ꝓmissi fides
constet. Nactenus audiẽras. qd sequitur nouũ audis.
huie equidem tali duci iuueni semor successerat. et ad pñe
gubr̃naculũ sero licet ante tñ ꝙͣ uel sibi uel patiĩe opus
esset accesserat. uir ab olum michi familianter notus ẜ
in quo fallebat opinio aĩ ꝙͣ consilñ maioris. Marinus pha¬
lenus biro nomen. explere amnũ in sũma dignitate non
potuit sinistro pede palaciũ ingressus. Nãq hũc ueneti

Expanded text:
sunt, eum honorem duci optimo deferente fortuna, ut, sicut sunt, eum honorem duci optimo deferente fortuna, ut, sicut dixi, dilatam patrie sue cladem in carne positus non videret. 20 Certe ut ibi potissimum vincerentur, divinitus evenisse crediderim, quo scilicet vocabulo loci saltem reliqui duces admonerentur ut sapientiam quam fortunam sequi mallent et a ratione non ab eventibus rerum elicerent argumenta. Sed nonne ego fedifragus sim, qui nova pollicitus antiqua persolvo? Expecta autem: in fundo est unde michi promissi fides constet. Hactenus audieras; quod sequitur novum audis. 21 Huic equidem tali duci iuveni senior successerat, et ad patrie gubernaculum, sero licet, ante tamen quam vel sibi vel patrie opus esset, accesserat; vir ab olim michi familiariter notus, sed in quo fallebat opinio, animi quam consilii maioris; Marinus Phalerius viro nomen. Explere annum in summa dignitate non potuit, sinistro pede palatium ingressus. 22 Namque hunc Veneti
Abbreviated transcription (Latin):
insi ut taceas aut confiries. uerba eĩ comparesi eaut par
aut suꝑioy esse potes. reb infenior sis oꝑtet. sepe phaleratam
eloquẽciam nuda ueritas uiicit. Itaq cum se multũ frustra
torsisset septimo demũ die nunciũ meum sine litens dim̃isit.
responsum ꝓpͥum q nũciũ pollicitus que nõ misit. nec deinde
respondit, seu morbo corporis seu aĩ p̾uentus. ꝙ ꝑ eos diẽs
contra suam atq oium spem aĩosissime ad litus uenetũ ipsa
eadem quã penitus uictam atq extenitam extimabat ianuẽ¬
sium classis accessit. cui timultui dux ip̃e preter morem ar¬
matus interfuit. nec post eũ diem fere aliquid gessit. quasi
festinãs ĩpendentibus caput malis natura morte subduce̾.
et si quidã ferant respondisse eum nescio quid qd nequaꝙͣ ad
apud achaie insulam cui sapiẽ nomen est/ beneti ab eadem
illa uaga classe ianuen suĩ dep̾hensi ingentiq p̾lio fusi

Expanded text:
nisi ut taceas aut confirmes? Verba enim compares: aut par nisi ut taceas aut confirmes? Verba enim compares: aut par aut superior esse potes; rebus inferior sis oportet; sepe phaleratam eloquentiam nuda veritas vincit. 17 Itaque cum se multum frustra torsisset, septimo demum die nuntium meum sine literis dimisit, responsum propriumque nuntium pollicitus, quem non misit nec deinde respondit, seu morbo corporis seu animi preventus; quod per eos dies contra suam atque omnium spem animosissime ad litus venetum ipsa eadem, quam penitus victam atque exterritam extimabat, Ianuensium classis accessit, cui tumultui dux ipse preter morem armatus interfuit. 18 Nec post eum diem fere aliquid gessit, quasi festinans impendentibus caput malis matura morte subducere, etsi quidam ferant respondisse eum nescio quid, quod nequaquam ad apud Achaie insulam, cui Sapientie nomen est, Veneti ab eadem illa vaga classe Ianuensium deprehensi ingentique prelio fusi
Abbreviated transcription (Latin):
et Illius belli exitũ secũdiĩ ius fas q dederunt. et huiꝰ dant et
Sibũt. Illud quoq cesareũ. hec fato que teste probet quis iustius
arma inbuit. hec aciẽs uictũ factura nocentem. Et quantulum
illi iũuendum erat ut in eundem ista reflecterem nocentem fato
teste cõinicens. qui teste fato innocenciam astruebat. paucis
ante obitũ diebus literas meas acceꝑat/ aculeosas fateon plenas
tñ affectuũ optimorũ. quib ita se torsit ita responsionis studio
efferuuit. sicut postea retulerũt qui presentes erant quasi
sũno pudon duceret. nõ equasse stilũ. qd unũ facillimũ illierat
literato in pͥmis Siserto q hoĩ. Id eĩ puto qd̾ erat difficillimũ
non curabat. retundere sc̃il et confutare sentencias. n̾bis equidẽ
atq exeicicio dicendi armatus u̾borũ certamĩa non timebat. sed
quid rebus ip̃ĩs facias atq aꝑtissime uentati quid respondeas

Expanded text:
et illius belli exitum secundum ius fasque dederunt et huius dant et et illius belli exitum secundum ius fasque dederunt et huius dant et dabunt» illud quoque Cesareum: Hec, fato que teste probet quis iustius arma Induit, hec acies victum factura nocentem. Et quantulum illi vivendum erat ut in eundem ista reflecterem, nocentem fato teste convincens, qui teste fato innocentiam astruebat! 15 Paucis ante obitum diebus literas meas acceperat, aculeosas, fateor, plenas tamen affectuum optimorum, quibus ita se torsit, ita responsionis studio effervuit — sicut postea retulerunt qui presentes erant — quasi summo pudori duceret non equasse stilum, quod unum facillimum illi erat, literato in primis disertoque homini. Id enim, puto, quod erat difficillimum, non curabat, retundere scilicet et confutare sententias; verbis equidem atque exercitio dicendi armatus, verborum certamina non timebat. 16 Sed quid rebus ipsis facias atque apertissime veritati quid respondeas,
Abbreviated transcription (Latin):
aspicio reicioq s presagio quodam mentis et urgentibus comec¬
seitt sodie iuueret. exagitarem eum literis. et os aculeos incuterẽ.
ac tota uterer libertate. bonũi eĩ nirũ atq integrũ sue q rei .p. a
mantissiniũ mͥ q amicissimũ sciebam. doctum p̾terea et facundum
etceũspectum et affabilem et mitẽ. nio tm̃ offendebar ꝙ belli
studio ardencior erat ꝙͣ nature ac suis moribus cõneniret. uiuẽ¬
ti equidem non peperci. et pre sens u̾bo et absens literis. que Ille de
us meo certus pacientissime ferebat. s recenti nictoria elatus cõ¬
silium respuebat. Cõsuluit illi mors ut et acerbissimũ patrie sue
uictũ. et mordiciores meas liters non uideret. ut̃i eĩ fortuẽ testi¬
monio solebat. nec dubitare qͥn sicut ꝓsꝑior uideretur sic iustior
causa sua eẽt. Itaq sepe mecũ illud scipionis affricam dictum
usupabat qui loquens cũ hãmbale dii inquit testes sunt. qui

Expanded text:
despicio reicioque, sed presagio quodam mentis et urgentibus coniecdespicio reicioque, sed presagio quodam mentis et urgentibus coniecpreerat, hodie viveret! exagitarem eum literis et omnes aculeos incuterem ac tota uterer libertate; bonum enim virum atque integrum sueque reipublice amantissimum michique amicissimum sciebam, doctum preterea et facundum et circumspectum et affabilem et mitem; uno tantum offendebar, quod belli studio ardentior erat quam nature ac suis moribus conveniret. 13 Viventi equidem non peperci et presens verbo et absens literis, que ille de animo meo certus patientissime ferebat; sed recenti victoria elatus, consilium respuebat. Consuluit illi mors ut et acerbissimum patrie sue luctum et mordaciores meas literas non videret: uti enim fortune testimonio solebat nec dubitare quin sicut prosperior videretur, sic iustior causa sua esset. 14 Itaque sepe mecum illud Scipionis Africani dictum usurpabat, qui loquens cum Hanibale: «Dii» inquit, «testes sunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quid parthenope metuat. ut rebus ipĩs cognomen suũ terra labons
equauerĩt. quibus estib odiorũ ferueat sulfurulenta trinatnĩa.
quid agat ianna. quid paret liguria. qd enulia cogitet. aut picenũ.
Exͣ in sominis et laboniosa sit mãtua. ꝙͣͣ meticulosa ferria. ꝙͣ serona
miserabilis accheonis in morem suis ipsa cambus laceretur. Ut
barbaricis semꝑ incursib pateant Aquileia et Tridentum. postremo
pudorum maxiuus qui p̾donũ cecus italiã uastent. utq iam de
ntar angulũ et ad ea que iuxdũ potes audisse festino. Qui bello
cũ ianuensibus suscepto dicam an detecto. latens eĩ bellũ de fuisse
nũꝙͣ puto. intra breue tempus pͥmũ uicti mox uictores rursum
maiore prello nicti sunt. In quo illis quidem ut hoĩb ut q italis
opadior. mnͥ autem gratulor ꝙ hec eis mala oĩa uentunra premidi.
opi q. non astrorã uidicio aut ullo uaticiimi gem̾s. qd totum

Expanded text:
quid Parthenope metuat, ut rebus ipsis cognomen suum Terra Laboris quid Parthenope metuat, ut rebus ipsis cognomen suum Terra Laboris equaverit, quibus estibus odiorum ferveat sulphurulenta Trinacria, quid agat Ianua, quid paret Liguria, quid Emilia cogitet aut Picenum; 9 quam insomnis et laboriosa sit Mantua, quam meticulosa Ferraria, quam Verona miserabilis Acteonis in morem suis ipsa canibus laceretur, ut barbaricis semper incursibus pateant Aquilegia et Tridentum, postremo — pudorum maximus — qui predonum cetus Italiam vastent, ut que iam de utar, “angulum” et ad ea que vixdum potes audisse, festino. 10 Qui bello cum Ianuensibus suscepto — dicam an detecto? latens enim bellum defuisse nunquam puto — intra breve tempus primum victi, mox victores, rursum maiore prelio victi sunt; in quo illis quidem ut hominibus utque Italis compatior, michi autem gratulor, 11 quod hec eis mala omnia ventura previdi predixique, non astrorum iudicio aut ullo vaticinii genere, quod totum
Abbreviated transcription (Latin):
mortua et sepulta pro qua multi sepe uitã magna cũ uoluptate et
glia profudere. presert̃ĩ cũ non libertas sola ꝑiert. ẜ cum illa siul
fides pietas pudicicia. pessimisqz iam moribus late regnatib ulls
usꝙͣ iusticie aut modestre Locus sit Que qũi sine consensu gemi᷑s hu¬
mani contigisse non poterant ⁊deo stomacosus et indignas aĩis non
magis suam ꝙͣ publicam sortem luget. hĩc sepe nunero dolor meus
his q̃ nulli hõium prosunt inͥ eciam nocent friuolis querimomis eua¬
porat. Ex hoc genere pͥncipiũ istud esse nouens. Nũc ne te ampleꝰ
expectatõe torqueam quod destinaueram expedio. et omissis rumonb
qui assidue aures tuas fama uociferante circãsonant quos nullis
annalib cõprehendi posse credideñ: qui pisis et qui seuis popłoꝵ
motus. qd̾ in latus reuoluta Bonoma. qui suam patrĩe mee status.
utinã ut florentis semꝑ sic aliqñ fructifere. Quid fleat Roma.

Expanded text:
mortua et sepulta, pro qua multi sepe vitam magna cum voluptate et mortua et sepulta, pro qua multi sepe vitam magna cum voluptate et gloria profudere, presertim cum non libertas sola perierit sed cum illa simul fides pietas pudicitia, pessimisque iam moribus late regnantibus, nullus usquam iustitie aut modestie locus sit? 6 Que quoniam sine consensu generis humani contigisse non poterant, ideo stomacosus et indignans animus non magis suam quam publicam sortem luget. Hinc sepenumero dolor meus his, que nulli hominum prosunt, michi etiam nocent, frivolis querimoniis evaporat; ex hoc genere principium istud esse noveris. 7 Nunc ne te amplius expectatione torqueam, quod destinaveram expedio, et omissis rumoribus qui assidue aures tuas fama vociferante circumsonant, quos nullis annalibus comprehendi posse crediderim, 8 qui Pisis et qui Senis populorum motus, quod in latus revoluta Bononia, quisnam patrie mee status, utinam ut florentis semper sic aliquando fructifere, quid fleat Roma,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita nobis qd̾ in om̃i adu̾sitate durissimũ est extreniũ maloꝵ
mus. semꝑ mũdo qd̵̾ audiat. fame dabimus qd loquatur. Ita
ne nõ etati tm̃ sue s oĩbus seculis uere ait flactus auditũ
medis hespie somitum nune. Atgat modo fortuna. ꝑficiat
qd̾ incepit. siuie Illa suis nirib siue ma iggnania potens est
qm̃ quibus solis obstaĩ illi poterat arma racionis abiecimus. agat
inꝙͣ. seuiat tonet ac fulminet. in hoc p̾cipue nũdi latus. ubi ĩ
utramq partem pliniũ se semꝑ exercuit. pergat. iñstet. prenat
uĩgeat. et qñ ita suꝑis atq inferis placet ut dictum est cepta ꝑficiat.
uereoy sane ne presens p̾fatiuncula quasi magne mesticie uldeo
amantem et amore pauidũ atq solicitũ aĩum tuũ forte turbauent
pone metũ. p̾uatim nichil adu̾si est. certe sicut publice nichil est ꝓsrori
Quid eĩ prosperũ uiris. ino uͦ quid nõ triste prorsus et miserũ libertate

Expanded text:
Ita nobis, quod in omni adversitate durissimum est, extremum malorum Ita nobis, quod in omni adversitate durissimum est, extremum malorum mus, semper mundo quod audiat, fame dabimus quod loquatur? Ita ne non etati tantum sue sed omnibus seculis vere ait Flaccus: auditum... Medis Hepperie sonitum ruine? Agat modo fortuna, perficiat quod incepit, sive illa suis viribus sive nostra ignavia potens est, quoniam quibus solis obstari illi poterat, arma rationis abiecimus; agat, inquam, seviat tonet ac fulminet in hoc precipue mundi latus ubi in utranque partem plurimum se semper exercuit; pergat instet premat urgeat et quando ita superis atque inferis placet, ut dictum est, cepta perficiat. 4 Vereor sane ne presens prefatiuncula quasi magne mestitie index, amantem et amore pavidum atque solicitum animum tuum forte turbaverit; pone metum: privatim nichil adversi est certe, sicut publice nichil est prosperi. 5 Quid enim prosperum viris, imo vero quid non triste prorsus et miserum, libertate
Abbreviated transcription (Latin):
nũc uos in meis loco. in aliems/ neq si uelun queo. et scio nos
non hospitis claritatem s amiciciam extimare. demq ut obs¬
curitatem loci comitatus splendore solemum ibi uos ponon
dutes nͥ reges ubi cesares. uͥ pontifices. postremo qd hũs me
bonos posui. Gale. Ad eundem in gallus agentem. de rumoribus
italis nõĩatim de uenetoruã duce ꝑ suam rem . p. obtruncato tom a¬
sul umores Italicos quotidie nͥ fallor ad saciẽtatem audis
qui uł utinã rariores essent uł minus ĩmites. nũc cre¬
bñ uehementes q sunt. et sonon adeo ut non tm̃ in gallus
uicma regiõne s apud indos atq arabes audi queant. Ma¬
gni sunt rerũ motus. magni bellorũ strepitus. m agna Imi¬
perioꝵs iugis q collisio. magna deniq fame uox. que ꝙ non
modo alpes patrias ẜ marĩa transilit. et cũ magna sunit
semꝑ mala p̾sencia futurorũ apparatus cõtinuo maior est.

Expanded text:
nunc vos in meis loco; in alienis neque si velim queo, et scio vos nunc vos in meis loco; in alienis neque si velim queo, et scio vos non hospitis claritatem sed amicitiam extimare. Denique ut obscuritatem loci comitatus splendore solemini, ibi vos pono ubi duces ubi reges ubi cesares ubi pontifices, postremo, quod his me bonos posui. Vale. 9 Ad eundem in Galliis agentem, de rumoribus italis, nominatim de Venetorum duce per suam rempublicam obtruncato. 1 Rumores italicos quotidie, nisi fallor, ad satietatem audis, qui vel utinam rariores essent vel minus immites! Nunc crebri vehementesque sunt et sonori adeo ut non tantum in Galliis, vicina regione, sed apud Indos atque Arabes audiri queant. 2 Magni sunt rerum motus, magni bellorum strepitus, magna imperiorum ingisque collisio, magna denique fame vex queque non modo alpes patrias sed maria transilit; et cum magna sint semper mala presentia, futurorum apparatus continuo maior est.
Abbreviated transcription (Latin):
nomen inẜtũ uelis Cuiꝰ te uoti cõpotem et feci et si uita co¬
mes erit faciam p̾fatus tibi qd̾ hospiti olim suo rex euandiꝰ
qui cũ inopem in aulam inuitaret eneã. magcũ. ibi hospitẽ
aliũ Iam fuisse cõmemorat. hec inquit lima auctor aledes
subnt. hec illũ regia cepit. quasi diceret. ne despicias pauꝑtatem
nostram. neq dedignens hitaculũ qd dignatus est hercules. Etgo
dem tibi amicis q aluis ut oñs modo tecũ alloquar. quonbm
nora scuptis inseru testatus sim parcite. et equamuter ferte
poor si non par glie ur̃e locus est/ ubi uos includo. neq sordee
egestatem q sermonis mer horreant aures ocult q ur̃. esse qui¬
dem qd̾ nemo ambigit nobłion in parte mereminiuat por
mentum best̾rum. nno facultas extinetur mea. non ubi de¬
cet s ubi possum uos excipio. amor amplissimus Donius
angusta est. Si cicero essem. locarem uos in Ciceromis eplis.

Expanded text:
nomen insertum velis. 4 Cuius te voti compotem et feci et, si vita conomen insertum velis. 4 Cuius te voti compotem et feci et, si vita comes erit, faciam, prefatus tibi quod hospiti olim suo rex Evandrus, qui cum inopem in aulam invitaret Eneam, magnum ibi hospitem alium iam fuisse commemorat: Hec, inquit, limina victor Alcides subiit, hec illum regia cepit, quasi diceret: ‘Ne despicias paupertatem nostram neque dedigneris habitaculum quod dignatus est Hercules’. 5 Ego idem tibi amicisque aliis, ut omnes modo tecum alloquar, quorum nomina scriptis inserui, testatus sum. Parcite et equanimiter ferte, precor, si non par glorie vestre locus est ubi vos includo, neque sordes egestatemque sermonis mei horreant aures oculique vestri; esse quidem, quod nemo ambigit, nobiliori in parte meremini; at non meritum vestrum imo facultas extimetur mea. 6 Non ubi decet sed ubi possum vos excipio; amor amplissimus, domus angusta est; si Cicero essem, locarem vos in Ciceronis epystolis,
Abbreviated transcription (Latin):
tue est. neqz ideo me ingemosum arbitror s te amicum. Geneca
lucilio suo scribens. Me libros inquit meos tibi mitte desideras
non magis ideo me disertũ puto ꝙͣ formosum putarem ẜ ima¬
ginem meam peteres. eleganter id quidem. quis est ei qui nõ
De formis ama ꝙͣ formosi hostis malit iaginem. non eĩ qd̾
extimat s quo extimat metitur. hoc est non rebus trahitur
s affeccu. Tu quoq nũc sic in epłis meis sicut et in memonã
locũ queris. nec actendis quale sit hospiciũ ubi habites. s
quis hospes et profecto nimis ambiciosus est qui nõ libencꝰ
tur. cernis ut cupide tigurium suum pastor indũ uolucus
cuniculos fere. stabula greges petant. ut ꝙ ip̃e memores re¬
deant in tecta capelle qͥd̾ ait maro. querentes nõ pulcriora
nature non dubitemus iustrẽ tum esse quem sequens. ut
scelie non doctorum magis hõium ꝙͣ amicorum scriptis tuũ

Expanded text:
tue est, neque ideo me ingeniosum arbitror sed te amicum. Seneca tue est, neque ideo me ingeniosum arbitror sed te amicum. Seneca Lucilio suo scribens: «Quod libros» inquit, «meos tibi mitti desideras, non magis ideo me disertum puto quam formosum putarem, si imaginem meam peteres». Eleganter id quidem; quis est enim qui non deformis amici quam formosi hostis malit imaginem? non enim quod extimat, sed quo extimat metitur, hoc est non rebus trahitur sed affectu. 2 Tu quoque nunc sic in epystolis meis sicut et in memoria locum queris, nec attendis quale sit hospitium ubi habites sed quis hospes; et profecto nimis ambitiosus est qui non libentiutur. 3 Cernis ut cupide tugurium suum pastor, nidum volucris, cuniculos fere, stabula greges petant, utque “ipse memores redeant in tecta” capelle, quod ait Maro, querentes non pulcriora situm videmus, nature non dubitemus instinctum esse, quem sequeris, ut scilicet non doctorum magis hominum quam amicorum scriptis tuum
Abbreviated transcription (Latin):
iter censeo. S ne om̃s nocturnos conceptus diẽi malicia
edegent abortire hoc unum seies eplam tuam patri sororbus¬
q ꝑsimilem ad me ꝑuenisse qua suauius nchil nichil amicicius
uensi ex ea qd̾ olim didiceram exꝑtus qualiter me uisurus sis. qui
romipetam meũ ita uideris quem ne sequar ut ip̃e tibi spem de¬
derat ligustia motus impediũt. expectabo an uere tranquillior
sit antumnus. procellosum sane sidus hec loca despicit. adu̾sus
qd remediĩ genus optuuũ fuga est. hui qͥd dixi. quo enĩ extra
fortune tonitiu patet fuga. unũ gͦ consiliũ est mͣ ut pacem
quam frustra que suunius extra queramus in ĩtimis aĩe latebus
et quã mũdus non habet poscamius a domino. uale mi memor
Ad giudonẽ septẽ archidiaconũ Iamueñ gliantẽ iñ epłis suis pom. uniͣ
uod tam magni extĩmas nomen tuum in epłis meis
ꝑomi facis ut reliqua. nõ enĩ id meñti mer s indulgẽtie

Expanded text:
iter censeo? Sed ne omnes nocturnos conceptus diei malitia iter censeo? Sed ne omnes nocturnos conceptus diei malitia coegerit abortire, hoc unum scies, epystolam tuam patri sororibuspersimilem ad me pervenisse, qua suavius nichil, nichil amicius. 4 Sensi ex ea, quod olim didiceram expertus, qualiter me visurus sis, qui romipetam meum ita videris; quem ne sequar, ut ipse tibi spem dederat, ligustici motus impediunt. Expectabo an vere tranquillior sit autumnus; procellosum sane sidus hec loca despicit, adversus quod remedii genus optimum fuga est. Hui, quid dixi? quo enim extra fortune tonitru patet fuga? Unum ergo consilium est michi, ut pacem, quam frustra quesivimus extra, queramus in intimis anime latebris, et quam mundus non habet, poscamus a Domino. Vale, nostri memor. 8 Ad Guidonem Septem, archidyaconum Ianuensem, gloriantem in epystolis suis poni. 1 Quod tam magni extimas nomen tuum in epystolis meis poni, facis ut reliqua; non enim id meriti mei sed indulgentie
Abbreviated transcription (Latin):
formosiora ul miuus certe defonnia sunt ꝙͣ que luce media his
digitulis puigo non ꝙ ꝑ se ipam michi lux noceat que nõ nͥ
ul lippis ul maleficis odiosa est. s quia inuisis occupacionibus
uiã pandit. quas amica et silens arcet opacitas. Quid te moror.
Cũ ad te multa ꝑ noctem memoni aĩo dictassem luce reu̾sa calamo
exarare uix quitꝙͣ fuit. tot ianua ꝑsonat ictibus. tot udiq diur¬
narum acies curarum tot amiconĩ p̾ces tot ẜuorũ lamenta cir¬
cũstreput. piger est multis mͥ uẽtis ocior bootes tã rapido flexu
his eciam noctibus plaustra rotat algencia. Noctem curarum
nutricem maximam ait naso. Michi lux curarũ difficilium
ac tristium parens est. nox filencii et quietis. Et miraris ꝙ
paucis placeo cuicum paucis cõuenit. cui oĩa fere aliter uidẽt᷑
ac nulgo a quo semꝑ ꝙͣ longissime abesse id penitus rectum

Expanded text:
formosiora vel minus certe deformia sunt quam que luce media his formosiora vel minus certe deformia sunt quam que luce media his digitulis pingo; non quod per se ipsam michi lux noceat, que non nisi vel lippis vel malificis odiosa est, sed quia invisis occupationibus viam pandit, quas amica et silens arcet opacitas. 2 Quid te moror? Cum ad te multa per noctem memori animo dictassem, luce reversa calamo exarare vix quicquam fuit: tot ianua personat ictibus, tot undique diurnarum acies curarum, tot amicorum preces, tot servorum lamenta circumstrepunt. Piger est multis, michi ventis ocior Bootes; tam rapido flexu his etiam noctibus plaustra rotat algentia. 3 “Noctem curarum nutricem maximam”, ait Naso; michi lux curarum difficilium ac tristium parens est, nox silentii et quietis. Et miraris quod paucis placeo, cui cum paucis convenit, cui omnia fere aliter videntur ac vulgo, a quo semper quam longissime abesse, id penitus rectum
Abbreviated transcription (Latin):
a Illorũ quietissima limina gradientem uiuenis atq durexeris. de me
si quid explonare libuent. libebit autem plima et si diu̾sitas studioꝵ
nosse hũc oĩa non sinat tñ quod ad intimũ uite mee modũ ꝑtin
fortasse aliqua qd ad extimũ pene cunta narrabit. hec tibi raptĩ
seripsi in extremo angulo mediolam ambrosiane donus in parte
remotissima/ ea luce eaq lucis hora qua mũdo tenebris presso
cecis q mortalibus de terra olim biua lux orta est. bale nñi memor.
Adeundem pro eodem Gnaciarum accio.
Ecus acudit michi ꝙͣ mauliopictori qui cũ uenustas ima¬
gnies manu sua pictas turpes autem filios heret. inter¬
rottatus quid ita melius pingeret ꝙͣ fingeret. lepide questiõni
festuiũ reddidit responsũ. quia in tenebrs fingo inquit. Luce aute
puigo. Contra ego que in tenebris aĩ manibus fingo et cogito ul

Expanded text:
ad illorum quietissima limina gradientem iuveris atque direxeris? 3 De me ad illorum quietissima limina gradientem iuveris atque direxeris? 3 De me siquid explorare libuerit — libebit autem plurima — etsi diversitas studiorum nosse hunc omnia non sinat, tamen quod ad intimum vite mee modum pertinet, fortasse aliqua, quod ad extimum, pene cunta narrabit. Hec tibi raptim scripsi in extremo angulo Mediolani, ambrosiane domus in parte remotissima, ea luce eaque lucis hora qua mundo tenebris presso cecisque mortalibus, de terra olim viva lux orta est. Vale, nostri memor. 7 Ad eundem, pro eodem gratiarum actio. 1 Secus accidit michi quam Mallio pictori, qui cum venustas imagines manu sua pictas, turpes autem filios haberet, interrogatus quid ita melius pingeret quam fingeret, lepide questioni festivum reddidit responsum: «Quia in tenebris fingo» inquit, «luce autem pingo». Contra ego; que in tenebris animi manibus fingo et cogito, vel
Abbreviated transcription (Latin):
se se offerũt aduẽtus tui pͥmia. uellem addere posse aliquã te forte
Sed et de hoc uideris. unũ tibi preterea quod non in ultimis licet
in ultima eple parte posueñ. uicinus erit ambrosuis. ualt. me¬
diolani.kl. maii. propere.. Ad franciscum scõꝵ apostolorum
Cõmendacio amici romipete¬
Ic quẽ cernis homũcio xp̃o deuotus mũdi rerũq fuga¬
cium spretor ngens et cupidissimus eteruarũ. Pdem
perexigua tante laudis accessio s quam tuus amor faciet
ponaximiam michi quoq carissimus romam petit. Sic eum
aspicies ut me. bone aĩe uector est. noui hoĩem. in eisdem
Castris mulitauimus. nec dũ exautoraci sumus duce qͣius
cotincto. Si consilio tuo eget ad ꝑegrinacionis pie compendium. si fa¬
uore aliquo. puto non es orandus ut faueas. Oro tñ. nam quid
xp̃ianissimũ hunc uirum cupide dimissis frementis aule fragonb

Expanded text:
se se offerunt, adventus tui premia. Vellem addere posse, aliquam te forte se se offerunt, adventus tui premia. Vellem addere posse, aliquam te forte sed et de hoc videris. Unum tibi preterea, quod non in ultimis licet in ultima epystole parte posuerim: vicinus erit Ambrosius. Vale. Mediolani, Kal. Maias, propere. 6 Ad Franciscum Sanctorum Apostolorum, commendatio amici romipeteic quem cernis homuncio Cristo devotus, mundi rerumque fugacium spretor ingens et cupidissimus eternarum, idem — perexigua tante laudis accessio, sed quam tuus amor facietpermaximam — michi quoque carissimus, Romam petit. Sic eum aspicies ut me; bone anime vector est. Novi hominem; in eisdem castris militavimus necdum exautorati sumus, duce quamvis extincto. Si consilio tuo eget ad peregrinationis pie compendium, si favore aliquo, puto, non es orandus ut faveas; oro tamen. 2 Namcristianissimum hunc virum cupide, dimissis frementis aule fragoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
fatigent. In studii mei partem ueni. mea inͥ magis ꝓbabũtur si tuo
scripta sunt digito. Sꝑabo si quid mͥ ul obliuone uł nĩcuria sit elap¬
sum subter fughe manus tuas ingenium q non posse. ꝓ his tibi nõ
montes auri non purpureas togas non marmora atq ebore
et hebeno crustata palacia. si que tibi graciora conicio uictũ nõ ĩõpẽ
s modestum. et pluco non audeo parem dicere s proxinũ. ociũ
p̾terea solitudinem libertatem q polliceor mirũ quã prestare mͥ
ipse non possum. hanc tibi spondeo. s sepe pallens medicus salu¬
tem alter tribuit quã non habet. Ego quidem inportune et mutĩ¬
lis et moleste faie compedisus sonitu ꝙ noĩs ac fulgore suꝑuacuo
uerũq ut ingenue fatear indigno nec liber esse possum nec
latere. Tibi in terra aliena donec saltem nosti ceꝑis et ociũ et
libertas et la tebre iocũdissime nõ deer̃t. hec sunt que in p̾sens

Expanded text:
fatigent. In studii mei partem veni; mea michi magis probabuntur si tuo fatigent. In studii mei partem veni; mea michi magis probabuntur si tuo scripta sint digito; sperabo, siquid michi vel oblivione vel incuria sit elapsum, subterfugere manus tuas ingeniumque non posse. 7 Pro his tibi non montes auri non purpureas togas non marmorea atque ebore et hebano crustata palatia, sed que tibi gratiora conicio, victum non inopem, sed modestum et philosophico, non audeo parem dicere, sed proximum, otium preterea solitudinem, libertatemque polliceor. 8 Mirum, quam prestare michi ipse non possum, hanc tibi spondeo; sed sepe pallens medicus salutem alteri tribuit, quam non habet. Ego quidem importune et inutilis et moleste fame compedibus, sonituque nominis ac fulgore supervacuo, verumque ut ingenue fatear, indigno, nec liber esse possum nec latere; tibi in terra aliena, donec saltem nosci ceperis, et otium et libertas et latebre iocundissime non deerunt. 9 Hec sunt que in presens
Abbreviated transcription (Latin):
sunt medioentas et sibertas. non ego te ad ẜuicium ẜ ad amicicia
noto. aut nũꝙͣ pariter ac nuisꝙͣ. aut nĩc mecũ si uocanti obseque¬
no liderens. Ei quens ad quid gͥ. te uocem iam respondi ader¬
miciciam ad cõuictum. Ac ne ad torporem uocan metuas agere
aliquid te uoso. ita tñut accionis modus ex arbitno tuo pendeat.
an micipe quorsum ue ꝓgredi libeat nemo te cascaribus aut
clamonbus uigebit. nemo tibi frena substriuget. ipe uite tue cuui sum
Requiemq moderabere. huc ip̃m adolescentem. si se dignũ exhibuent
meliorem ac docciorem facies. aut eĩ ex te discet. aut ex nemine. Te
ab infancia mirari didicit. te q ante alios amare. Multũ uͦ doctrine
conferũt familiantas amor admiracio. Ad hec et nugaruĩ aliquid
mearũ non insi quantũ libuerit et si libuent seubes. tuũ erĩt udi¬
cium an digne suit que tuum ꝓpnis rebus non ociosum calaniũ

Expanded text:
sunt, mediocritas et libertas; non ego te ad servitium sed ad amicitiam sunt, mediocritas et libertas; non ego te ad servitium sed ad amicitiam voco; aut nunquam pariter ac nusquam, aut nunc mecum, si vocanti obsequeris, liber eris; si queris, ad quid igitur te vocem, iam respondi: ad amicitiam, ad convictum. Ac ne ad torporem vocari metuas, agere aliquid te volo, ita tamen ut actionis modus ex arbitrio tuo pendeat. 5 An incipere quorsum ve progredi libeat, nemo te calcaribus aut clamoribus urgebit, nemo tibi frena substringet; ipse vite tue cursum, requiemque moderabere. Hunc ipsum adolescentem, si se dignum exhibuerit, meliorem ac doctiorem facies; aut enim ex te discet, aut ex nemine; te ab infantia mirari didicit, teque ante alios amare; multum vero doctrine conferunt, familiaritas, amor, admiratio. 6 Ad hec, et nugarum aliquid mearum non nisi quantum libuerit, et si libuerit, scribes; tuum erit iudicium, an digne sint que tuum propriis rebus non otiosum calamum
Abbreviated transcription (Latin):
iguanis maggnorũ tibi ac in potentum hoĩum aulas patere. Eu
cĩl amico ꝙ̃ dus duõ duuĩcie ingentes. preẜtim libertatis et quie¬
tis en fiugalitatis auido. qualem te si natura non fecisset. suec
augusor studium fecit. Ne ue pauꝑtatis nomen forte suspectũ
sitgscito ut nchus hic sordidi nullũ meste indigencie locũesse
sit sosieitas et graues hie abesse diuicias. cõparacio sola est uoue
uusto Diuicias et paupiem facit. quẽlibet ex hie querulis. qui ꝑpe¬
tuis sortem suam mutisibus q cõnicis ac lamentis exagitant.
Amicle ill ce sares comparatum diuitem extimabis quelibet
eosis beatis qui non siue homs auro purpura q suꝑbiuntus.
aianto crasso ili Siuiti aut lidorũ regi creso admoneas pauy
ent s ane uerum diuitem nõ nulgario opmio ẜ solus aĩus facit
hũc tu qualem afferas ip̃e udens. hictibi renĩ optuna presto

Expanded text:
ignarus magnorum tibi ac prepotentium hominum aulas patere; sed ignarus magnorum tibi ac prepotentium hominum aulas patere; sed cum amico, quam sub domino divitie ingentes, presertim libertatis et quietis et frugalitatis avido, qualem te, si natura non fecisset, ut auguror studium fecit. 3 Neve paupertatis nomen forte suspectum sit, scito, ut nichil hic sordidi, nullum meste indigentie locum esse, sic solicitas et graves hinc abesse divitias. Comparatio sola est que vulgo divitias et pauperiem facit; quemlibet ex his querulis, qui perpetuis sortem suam inutilibusque convitiis, ac lamentis, exagitant, Amicle illi Cesareo comparatum, divitem extimabis; quemlibet ex his beatis, qui non suis bonis, auro purpuraque superbiunt, si Marco Crasso, illi diviti, aut Lidorum regi Creso admoveas, pauper erit. Sane verum divitem, non vulgaris opinio, sed solus animus facit; hunc tu qualem afferas, ipse videris. 4 Hic tibi rerum optima presto
Abbreviated transcription (Latin):
carũ habeas. Nomen uiro lelius. qui apud ueteres ut cicero
ait et sapiens et amicie głia excellens fuit/ hic apud nõs:
utiũq p̾comũ est adeptus. Ille scĩpionem habipit amicum
Ego non sum scipio. s amicus sum. et ꝓ amico suppleo apud dũm
sitenedo xale cosar. et niue. et uiice et impera ni memor. Me¬
miolani. Se kł. marcias.
s o auadiũ parmen grammaticũ.euocatõ iñ partem studionim
empsit adolescens nr̃ tibi. quid nestio. mio uͦ nestio quibus
uerbis aut qualiter. quid autem scio. Scripsit autẽ non iet
precibus te trauaret s ut aĩum exploruret tuum ꝙͣ pronus esset
a cõuictum nr̃m. Cetenĩ que ex ilło audisti. quo dubni nichiletas
insir̃mior. et ad optata consequendũ p̾ceps pariãt. ex me forsan
rupis audire. Actipe t. et ex paucis multa cõprehendens. hoc ue¬
Sur sociasiu pactoriĩ ꝯfrottraphũ habeto. Cupiõ quidem te non

Expanded text:
carum habeas. Nomen viro Lelius, qui apud veteres, ut Cicero carum habeas. Nomen viro Lelius, qui apud veteres, ut Cicero ait, et “sapiens” et “amicitie gloria excellens” fuit; hic apud nos utrunque preconium est adeptus. Ille Scipionem habuit amicum: ego non sum Scipio, sed amicus sum, et pro amico supplex apud dominum intercedo. Vale, Cesar, et vive et vince et impera, nostri memor. Mediolani, V Kal. Martias. 5 Ad Modium Parmensem grammaticum, evocatio in partem studiorum. 1 Scripsit adolescens noster tibi; quid nescio, imo vero nescio quibus verbis, aut qualiter; quid autem scio. Scripsit autem non ut precibus te gravaret, sed ut animum exploraret tuum, quam pronus esset ad convictum nostrum. Ceterum que ex illo audisti, quo dubii nichil etas infirmior, et ad optata consequendum preceps pariat, ex me forsan cupis audire; accipe igitur, et ex paucis multa comprehendens, hoc velut sotialium pactorum cyrographum habeto. 2 Cupio quidem te, non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui dum in tenis agerent tui erant, et nũc non minus
ut auguror ubicũq habitent tui sunt. tibiq felicem ac lo¬
genam uitam et uotiũ imperii successum rogant ante pe¬
des tuos cõuenisse cogita. te q magna fiducia p̾cari ut
hoĩem hunc qui suus fuent tuũ uelis. Adde ꝙ et romano
pontifiei clementi, qui te aute alios paterne et quem tu filia¬
liter dilexisti hic famuilianter carus fuit. Et franconim
regi quem uicissim tibi sangius amorq conciliant. Et
portuensi ep̃o qui gn̾is aĩꝙ fulgorbus romane cardiuẽ Illu¬
strat ecclesie quẽ q sacerdocio patrem suauitate germanum
habes eque familiariter carus est. Quis uͦ nũc inter tot tam
fulgida noia nõi locus est meo. Et tñ uide quantũ fiducie
fides pant, audebo me noctuam aquilis, talpam bicibus
miscere et affusus orare. ut hũc quẽ et uirtus ꝓpͥa et tañ¬
torũ cantas cõmendat/ notũ p̾mo Denide si merebiti

Expanded text:
omnes qui dum in terris agerent tui erant, et nunc non minus, omnes qui dum in terris agerent tui erant, et nunc non minus, ut auguror, ubicunque habitent, tui sunt tibique felicem ac longevam vitam et votivum imperii successum rogant, ante pedes tuos convenisse cogita teque magna fidutia precari ut hominem hunc qui suus fuerit, tuum velis. 8 Adde quod et romano pontifici Clementi, qui te ante alios paterne et quem tu filialiter dilexisti, hic familiariter carus fuit; et Francorum regi, quem vicissim tibi sanguis amorque conciliant, et Portuensi epyscopo, qui generis animique fulgoribus Romane cardinem illustrat Ecclesie quemque sacerdotio patrem suavitate germanum habes, eque familiariter carus est. 9 Quis vero nunc inter tot tam fulgida nomina nomini locus est meo? et tamen — vide quantum fidutie fides parit — audebo me noctuam aquilis, talpam lincibus miscere, et affusus orare ut hunc quem et virtus propria et tantorum caritas commendat, notum primo, deinde, si merebitur,
Abbreviated transcription (Latin):
nepos nobilissimus ac fortissimus adolescens s in fausti exueꝰ
et uite miiũ breuis quem quanti faceres si aliũde nescirem
ex eo didici. ꝙ ante hoc ferme septẽnium cũ te pͥmũ diuina pro¬
uidencia ad romanũ imꝑiũ euexisset. tuq ad romanam cũ¬
riam que deẜto ⁊y̾ben nũc rodanũ colit eo tprẽ uenisses ubi
tũc tibi licet incognitus degebam iudi in publico maiestatem
tuam illuis humens familiariter innixam strengentem q
pis colla cõplexib. Ille hũc coluit ut parentem. Quid mlta
om̃s huiꝰ fider unaminuiter incũbebant. singuli certatĩ hũc
amabant. Hhic oĩb obsequebatur. oĩum norat archanũ. cum
illis infanciam cũ illis puerĩciam atq adolescenciam suam egit
cũ eisdem et iuuente florem. cũ quibus seneste̾ tandem mor̃¬
qz decreu̾at. fecissetq nͥ clarissimam et deuotissiniam tibistir¬
pem festinata mors totam heri bieri tpr̃e rapuisset. Illos

Expanded text:
nepos, nobilissimus ac fortissimus adolescens, sed infausti exitus nepos, nobilissimus ac fortissimus adolescens, sed infausti exitus et vite nimium brevis — quem quanti faceres, si aliunde nescirem, ex eo didici quod ante hoc ferme septennium, cum te primum divina providentia ad romanum imperium evexisset tuque ad romanam curiam, que deserto Tyberi nunc Rodanum colit, eo tempore venisses, ubi tunc, tibi licet incognitus, degebam, vidi in publico maiestatem tuam illius humeris familiariter innixam stringentemque piis colla complexibus — ille hunc coluit ut parentem. 6 Quid multa? omnes huius fidei unanimiter incumbebant, singuli certatim hunc amabant; hic omnibus obsequebatur, omnium norat archanum; cum illis infantiam, cum illis pueritiam atque adolescentiam suam egit, cum eisdem et iuvente florem, cum quibus senescere tandem morique decreverat; fecissetque nisi clarissimam et devotissimam tibi stirpem festinata mors totam, heu brevi tempore, rapuisset. 7 Illos