comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculis uidere suꝑ altare stantẽ iuxta
calicẽ sanctũ: qui ãborũ conscĩas mi-¬
ra suauitate ꝓñcie sue miseritorditer
ꝑtingebat Consetracione uero dĩnorũ
sacramẽtorũ rite ꝑcicta cũ pacis oscułũ
⁊ ppłm eẽt diffundẽdũ et sacerdos uix¬
ta morẽ guorũdã satrã hostiã primi¬
tus oscularetur ⁊ ĩ ipa hora pius dñs
accedens eidẽ mĩstro suo pacis osculũ
dignãtissime porrigebat O ͣta ẽ be¬
nngnitas salucitoris nr̃i. o ꝙͣtũ de deo
suo quorũdã ꝑia et deuotri simplicitaᷤᷤ
merctur : ut ĩeffabilẽ illã eterne ui¬
sionis dei dulcedinẽ que generaliter
oĩb eltĩs in finẽ serutitur. ip̃i quodã¬
mõ in haic mortali uita p̃libare uide
baintur. Is ergo qui tid tã dĩne cõtẽpla¬
tionis reuerendũ archanũ sidmissus
fuerat iixta ꝓphetã secretũ suũ sibi re¬
tinuit: et cũ frequẽter speciosũ forma
p̃ filiis hoim uideret. nichil tamẽ presbi¬

Expanded text:
oculis videre super altare stantem juxta calicem sanctum, qui amborum conscientias mira suavitate praesentiae suae misericorditer perungebat. Consecratione vero divinorum sacramentorum rite peracta, cum pacis osculum in populum esset diffundendum, et sacerdos juxta morem quorumdam sacram hostiam primitus oscularetur, in ipsa hora pius Dominus accedens, eidem ministro suo pacis osculum dignantissime porrigebat. O quanta est benignitas Redemptoris nostri! o quantum de Deo suo quorumdam pia et devota simplicitas meretur, ut ineffabilem illam aeternae visionis Dei dulcedinem, quae generaliter omnibus electis in finem servatur, ipsi quodammodo in hac mortali vita praelibard tam divinae contemplationis reverendum arcanum admissus fuerat, juxta prophetam, secretum suum sibi retinuit: et cum frequenter speciosum forma prae filiis hominum videret, nihil tamen presby
Abbreviated transcription (Latin):
quia quis sit elcũs nõ nisi ꝑ deietionẽ
et confusionẽ suã intelligo Cũ ergosi¬
cut dicimꝰ multũ turbatus utrũ loqͥ
deberet nec ne. dubius et tinxius cũo
uolueret. secretissumai dei gr̃a subito ĩ¬
spirtitus: recordatus ẽ dixisse epm̃ cũ
trute dñica se ẽẽ uenturũ Curiosius
ergo ꝑlustrans oculis cũcta illei que
quasi sacra insignia sceleratis mani-¬
b ĩdignissimi bauili ferebãt. signũ
sclutare inter eci nõ ẽẽ sagnciter de¬
p̃hendit: quia lic ceterti om̃ fallẽdo
et mẽciendo simulcire possit sathana ᷤᷤ.
signũ tamẽ ãmirabile ꝑ quod deuis¬
tus et ad nichilũ redactus ẽ effigiare
penitus nõ ualet Tercitus ergo uehe¬
fra fautes castigũs ⁊ intellerit õnẽ il¬
gionis funrisse apparatũ. Ubi uero il¬
le quondã lucifer nũc cũt noctifer ce¬
teris cipostatisi spũs uiderũt cũcta fril¬
laciarũ suarũ argumẽta cassari. seq

Expanded text:
quia quis sit electus, non nisi per dejectionem quia quis sit electus, non nisi per dejectionem et confusionem suam intelligit. Cum ergo, sicut diximus, multum turbatus utrum loqui deberet, necne, dubius et anxius animo volveret, secretissima subito Dei gratia inspirante recordatus est dixisse episcopum cum cruce Dominica se esse venturum. Curiosus vero perlustrans oculis cuncta illa, quae quasi sacra insignia scelestis manibus indignissimi bajuli ferebant, signum salutare inter ea non esse sagaciter deprehendit, quia licet caetera omnia fallendo et mentiendo simulare possit Satanas, signum tamen admirabile, per quod devictus, et ad nihilum redactus est, effigiare penitus non valet. Territus ergo vehetra fauces castigans, intellexit omnem ilgionis finxisse apparatum. Ubi vero ille quondam lucifer, nunc autem noctifer, caeterique apostatici spiritus, viderunt cuncta fallaciarum suarum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓpinquos et amicos possessiones et
oĩa que mũdi sũt timori dei postposu
lerit p̃dicabãt: eũ q martirũ collegã
fore cisseueraibãt Deinde sũmus ille nõ
pontifer s doli artifex. exa ĩquit firit
bonũ certaimẽ certasti  cursũ cõsũmas¬
ti. obediẽtiã sicut bonus rithletti seruaᷤᷤ¬
ti: nũc suꝑest ut quia aurora illux¬
it accepta licẽtia loquaris: et qualiter
de illis erroneis spiritib triũphaueris:
nobis hoc s te audire cupiẽtib ꝑ ordĩe
pandas Interĩ grẽ dei alũpnus cuius
oculos et aures talib fantasiis ludifica¬
bat sathanas grauiter ĩ cogitationib
sius turbribatur: qm̃ idẽ seductoriispũs
qui foris uisibili spc̃ ei illudebãt. ĩtus
ĩuisibiliter ad credẽdũ fallacũs suis ui¬
pereis suggestionib ip̃m illiciebant.
di quẽ miscricordissima dei pietas ser¬
ucire decreuerat. quõ malignissimi in

Expanded text:
quod propinquos et amicos, possessiones, et quod propinquos et amicos, possessiones, et omnia quae mundi sunt, timori Dei postposuelerit, praedicabant, eumque martyrum collegam fore asseverabant. Deinde summus ille, non pontifiex, sed doli artifex: « Eia, inquit, frater, bonum certamen certasti, cursum consummasti, obedientiam sicut bonus athleta servasti, nunc superest ut quia aurora illuxit, accepta licentia loquaris, et qualiter de illis erroneis spiritibus triumphaveris, nobis hoc a te audire cupientibus per ordinem pandas. » Interim gratiae Dei alumnus cujus oculos et aures talibus phantasiis ludificabat Satanas, graviter in cogitationibus suis turbabatur, quoniam iidem seductorii spiritus, qui foris visibili specie ei illudebant intus invisibiliter ad credendum fallaciis suis vipereis suggestionibus ipsum illiciebant. Sed quem misericordissima Dei pietas servare decreverat, quomodo ei malignissimi ins
Abbreviated transcription (Latin):
lante accedẽs ad hoĩe peccrtorẽ s
grã dei ad penitẽtiã roboratũ : sereno
ore letale deceptionis uirus euomu¬
it dicens ad eũ O serue dei magna
ẽ paiciencia ⁊ ĩuicta ẽ fides tua. qr et ꝓpo¬
sitam tibi obediẽtiã illesam serucisti:
et seductores spũs in oĩ malignitate cit¬
q fallacia suti ad nichilũ redegisti.
Noucris enĩ nequissunci eorũ molimi¬
na nos nequaqm latere. quib tota
hac nocte multiplici fraude ꝑcciẽtitĩ
tut̃ frangere. fidem cissare. obediẽtiã
pessundare conati sũt : cũ tamẽ prote¬
gente dnõ effcũ malicie sue priuciti
sũt. Adiũgũt enĩ se pestilenti huit cd¬
ulacioni ceteri neꝙͣ spũs qui ĩ specie
presbiterotũ et dyaconorũ ciliorũq cle¬
ricorũ astabant: miris laudib uicto¬
riã eius efferentes ÷ et cilii quidẽ iꝑ
speciẽ sibi oblatã nec saltẽ respitere
necdũ tangere dignatus sit: alii uero

Expanded text:
lante accedens ad hominem peccatorem, sed lante accedens ad hominem peccatorem, sed gratia Dei ad poenitentiam roboratum, sereno ore lethale deceptionis virus evomuit, dicens ad eum: « O serve Dei, magna est patientia tua, invicta est fides tua, quia et propositam tibi obedientiam illaesam servasti, et seductores spiritus in omni malignitate atque fallacia sua ad nihilum redegisti. Noveris enim, nequissima eorum molimina nos nequaquam latere, quibus tota hac nocte multiplici fraude patientiam tuam frangere, fidem cassare, obedientiam pessumdare conati sunt, cum tamen protegente te Domino, effectu malitiae suae privati sint. » Adjungunt se pestilenti huic adulatori caeteri nequam spiritus, qui in specie presbyterorum et diaconorum, aliorumque clericorum astabant; miris laudibus victoriam ejus efferentes; et alii quidem, quod speciem sibi oblatam nec saltem respicere, nedum tangere dignatus sit; alii vero,
Abbreviated transcription (Latin):
tur scenã ÷ ipẽq lupus rapar puniẽ¬
da temeritate pastoris habitũ induit:
crudelissimꝰ tyrãnus infeusto prodi¬
gio pontificis ꝑsonã assumit ⁊ tenebra¬
rũq mĩstros falsa luce ꝑfusos : uelut
mĩstros iusticie subornãt. Procedit
subito ridiculũ plasma ⁊ progredit
falsus et fallere moliẽs antistes. splẽ¬
didissima stola decoratus: facie letu ᷤ
habitu incessuq quasi reuerẽdus
ut nichil minus ꝙͣ dyabolus puta¬
retur: subsequũtur satellites falsita¬
tis uestib et ipĩ candidis frllaciter
cidornati tr̃ꝙͣ sacerdotes et leuite ce¬
teriq inferiorũ graduũ cleritiͥ portã¬
tes singuli uelut utensilia eccĩe. ailii
uaisa sacca altaris alii indumẽta sci
sacrificii : quidã uero uelut liberos di¬
iuni officii ĩpuris manibz ferentes
Sic ergo uersipellis et tortuosus dra¬
co transfiguratus ẽ in angelũ lucis:
cũ comitatu ĩpictatis pietatẽ sumu¬

Expanded text:
tur scenam; ipseque lupus rapax punientur scenam; ipseque lupus rapax punienda temeritate pastoris habitum induit, crudelissimus tyrannus infausto prodigio pontificis personam assumit, tenebrarumque ministros falsa luce perfusos, velut ministros justitiae subornat. Procedit subito ridiculum plasma, progreditur falsus et fallere moliens antistes splendidissima stola decoratus, facie laetus, habitu incessuque quasi reverendus, ut nihil minus quam diabolus putaretur; subsequuntur satellites falsitatis, vestibus et ipsi candidis fallaciter adornati, tanquam sacerdotes, et levitae caeterique inferiorum graduum clerici, portantes singuli velut utensilia Ecclesiae, alii vasa sacra altaris, alii indumenta sancti sacrificii, quidam vero velut libros divini officii impuris manibus ferentes. Sic ergo versipellis et tortuosus draco transfiguratus in angelum lucis, cum comitatu impietatis pietatem simu
Abbreviated transcription (Latin):
sus elt̃os tuos dne ⁊ te dnẽ aperiente
quis ẽ qui aaudat ÷ te dñe quatridua¬
nũ laztirũ letaliter fetẽtẽ horrore uici¬
orũ et insuꝑ male ĩueterateq cõsui¬
tudinis lãpide pressũ. ĩ uirtute uons
tue foras euoctinte ⁊ quis ẽ qui dicẽ
auideat. cur itu facis: Tibi dnẽ suꝑ
pccõrũ qui tãꝙͣ uimẽta cõputruerũt
in stercore suo iustificacione: laus et
honor ptũs et imperiũ in scł̃a scłorũ.
Liuidissimus aũt ille leuiathũ serpẽ¬
tis antiqui oculus qui de sublimi me-¬
rito suꝑbie ceridit et tamẽ õne subli¬
me ꝑ desideriũ glorie uidet. iõq dni
ad sublimitatẽ quã ipẽ ꝑdidit ciscen¬
denti ĩuidet. considertis penitẽtẽ illũ
de uictoria sua in grã dei exultãtem
longe cilici uia multoq ꝑiculosiore ꝙͥ
antaa insaciabilis homicida tẽptare¬
eũ aggreditur. Sciens nãq ĩ ꝓrimo
mĩstris suis fradulẽtissimã cõmẽta¬

Expanded text:
sus electos tuos, Domine? Te, Domine, aperiente, sus electos tuos, Domine? Te, Domine, aperiente, quis est qui claudat? te, Domine, quatriduanum Lazarum lethaliter fetentem horrore vitiorum, et insuper malae inveterataeque consuetudinis lapide pressum, in virtute vocis tuae foras evocante , quis est, qui dicere audeat: Cur ita facis? Tibi, Domine, super peccatorum, qui tanquam jumenta computruerunt in stercore suo, justificatione laus, honor, potestas et imperium in saecula saeculorum! Lividissimus autem ille Leviathan serpentis antiqui oculus, qui de sublimi merito superbiae cecidit, et tamen omne sublime per desiderium gloriae videt , ideoque omni ad sublimitatem, quam ipse perdidit, ascendenti invidet, considerans poenitentem illum de victoria sua in gratia Dei exsultantem, longe alia via, multoque periculosiore quam antea, insatiabilis homicida tentare aggreditur. Sciens namque in proxiministris suis fraudulentissimam commenta
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑato itaq timore nocturno p̃me
tẽptationis ai sagitia quo uolante
ĩ die idẽ prosperitate scd̃e uictorie scuto
dĩne grẽ prorectus. tertia nichilominꝰ
uice n negocio ꝑãbulãte ĩ tenebris dy¬
cibolice seuitie thorace paciẽtie cõniu¬
nitus. quid illi restabat nisi demoniũ
meridicinũ: quod tanto acrius insur¬
tutũ se posse subplantare p̃sumit.
Iam rutilantes aurora rridios sparge¬
bat: et homo pccõ s penitens tot tri¬
ũphis subacte dycibolice nequicie cla¬
rus exultabat in grã dei ÷ penitusq
ĩ slterũ uirũ mutatus. cũ magno de¬
siderio suscipiẽde legittime penitẽtie
prestolabatur aduc̃tũ epĩ: qui se orto
diluculo uenturũ ẽẽ promiserat Bere
hec ẽ mutticio dextere excelsi ÷ uere bt̃s
homo quẽ tu erudieris dñe: et de lege
tuai docieris eũ. ut mitiges ei a dieb
malis. qñ fodietur ꝑcc̃õri fouea et̾ne
ꝑdicionis et baratrũ nũꝙͫ finiẽde ꝑ
tonfusionis. Quis accusabit aduer¬

Expanded text:
e tentationis, a sagitta quoque volante in die, id est prosperitate secundae victoriae scuto divinae gratiae protectus, tertia nihilominus vice a negotio perambulante in tenebris diabolicae saevitiae thorace patientiae communitus, quid illi restabat, nisi daemonium meridianum, quod tanto acrius insurus se posse supplantare praesumit? Jam rutilantes aurora radios spargebat, et homo peccator, sed poenitens, tot triumphis subactae diabolicae nequitiae clarus exsultabat in gratia Dei, penitusque in alterum virum mutatus, cum magno desiderio suscipiendae legitimae poenitentiae praestolabatur adventum episcopi, qui se orto diluculo venturum esse promiserat. Vere haec est mutatio dexterae Excelsi , vere beatus homo, quem tu ers ei a diebus malis, quando fodietur peccatori fovea , aeternae perditionis, et barathrum nunquam finiendae confusionis. Quis accusabit adver
Abbreviated transcription (Latin):
q deuota uerba resonarẽt: Suꝑ õnes
uero ãmiraibilis et bonorũ memoria
digna cõiũr ipiũs spetiali tripudiãs
gaudio bñdicebat dmm̃ ͥ̃ qm̃ uirũ suũ
tui carnali copula iũgebatur: aid spi¬
ritales et castissimtis agni ĩmacula¬
ti nuptias. labore atq industria sua
ꝑ sancte or̃onis ac pie exhortacionis
tissiduitatẽ attrrerat Ecce. qmͣ dul¬
ces ꝙͣ suaues ꝙͣq salubres pietatis
fructus sancte discrecionis uirtub ꝓ¬
tulit. et e regione qmͣ cimaros qm ꝑ
nitiosos qm̃q mortiferos ꝑdicionis
fructus misere ĩdiscretionĩs uiaiũ fe¬
at qñ supramẽoratus sacerdos qui
aid sanc̃dũ egrotũ suscepercit. uix¬
tutẽ discrecionis ignorãs. et ꝙͣ uo¬
nignũ cõpaciẽtẽq ĩfirme cõsciẽ se ex¬
Mbere. debiuss non intelligens. sibi
quidẽ mortẽ tꝑadẽ tisciuit: illi uero
quẽ tid uitã uoctue debuerrit eterne
mortis pondus duplitiuit. Hit uo

Expanded text:
que devota verba resonarent. Super omnes que devota verba resonarent. Super omnes vero admirabilis et bonorum memoria digna conjux ipsius speciali tripudians gaudio, benedicebat Dominum, quoniam virum suum, cui carnali copula jungebatur, ad spirituales et castissimas Agni immaculati nuptias labore atque industria sua per sanctae orationis ac piae exhortationis assiduitatem attraxerat. Ecce quam dulces, quam suaves quamque salubres pietatis fructus sanctae discretionis virtus protulit; et e regione quam amaros, quam perniciosos, quamque mortiferos perditionis fructus miserae indiscretionis vitium fecit, quando supra memoratus sacerdos, qui ad sanandum aegrotum susceperat, virtutum discretionis ignorans, et quam benignum compatientemque infirmae conscientiae se exhibere debuisset, non intelligens, sibi quidem mortem temporalem ascivit; illi vero, quem ad vitam revocare debuerat, aeternae mortis pondus duplicavit. Hic ver
Abbreviated transcription (Latin):
ergo tibi frater uidetur: Nũquid
sola hac penitẽtia cõtentus uis ẽẽ
sn adhuc legittimã penitẽciã scdm
eccłiastuas sanctiones consentis sub¬
ire: Ille uero pristine ĩfirmitatis sue
penitus oblitus: et cd tolerãtiã gra
tus implebo: tantũ ut malignorum
spirituũ manus effugero ualeã÷ queꝵ
qm̃ sit detestanda et amiam societas. sic̾
horrendũ ẽ exꝑiri utinã sic miseri mor¬
tales p̾sare et p̃cauere ualeret. Qua¬
ꝓpter solẽpnes carinas extensa ieiuma
uotiuas ꝑegrinaciones. et si qua sũt
silici que legittime penitẽcie cõgruũt
subire ꝑcitus sũ: qm̃ absq amaritudiẽ
penitencie pccõres ad uittĩ redure non
posse ꝑ grãm dei certus effcũs sũ. Se
quis digne effari queat qnͣto epũs geᷤᷤ¬
tierit gaudio ⁊ qnͣtas unuisi qui aderãt
õnes q cognati et amici eius saim̃ sa¬
piontes deo grñs reddiderũt. cũ sib ore
pccõris añ uniꝰ noctis spaciũ. suꝑbis¬

Expanded text:
ergo, frater, tibi videtur? Nunquid ergo, frater, tibi videtur? Nunquid sola hac poenitentia contentus vis esse, an adhuc legitimam poenitentiam secundum ecclesiasticas sanctiones consentis subire? Ille vero pristinae infirmitatis suae penitus oblitus, et ad tolerantiam gravtus implebo, tantum ut malignorum spirituum consortium effugere valeam, quorum quam sit detestanda et amara societas, sicut horrendum est experiri, utinam sic miseri mortales praescire et praecavere valerent! Quapropter solemnes carinas, extensa jejunia, votivas peregrinationes, et si qua sunt alia, quae legitimae poenitentiae congruunt, subire paratus sum: quoniam absque amaritudine poenitentiae peccatores ad vitam redire non posse, per gratiam Dei certus effectus sum. Sed quis digne effari queat quanto episcopus gestierit gaudio, quantas universi qui aderant, omnesque cognati et amici ejus sanum sapientes, Deo gratias reddiderint, cum ab ore peccatoris ante unius noctis spatium superbis
Abbreviated transcription (Latin):
contremiscere et fugere nõ ignorabat
inclinato reuerẽter capite cidorauit᷑:
requisitus q ab ep̃o. utrũnã breuẽ
quidẽ s saluttirẽ sibi ĩũctã penitẽ¬
tiffrictioĩs suꝑaddere posẜ: respõdit.
ĩmẽsos agones et ꝑiculosa ualde ter¬
taimĩa breuis tꝑis spacio desudata
ꝑtucurri: iõq gracias tigo saluaitori
nro deo. qui michi misero licet ĩdig¬
no qmͣ ꝑtinar hucusq salutis mẽe
ĩimitus extiterĩ uł qm̃ trudelis tirã¬
ni ꝑniciose satellicioni meip̃m uecor ᷤᷤ
mãciparĩ. in hac nocte demõstrare
dignatus ẽ. Ad hec uerbti cũctis qui
aderãt cittonitis. et rẽ gestũ scire de
gediã diabolice uersucie murãtib
uniuersis recitauit: et insuꝑ tyrãnĩce
crudelitatis indices plagas. quarũ
liuore dorsũ ceteraq mẽbra̧i eiꝰ ĩtu¬
muerãt ostendit. Cũq girĩs ĩ toĩe
pietatis eius rẽferrent: epũs grata
hylaritate subridẽs dixit ad eũ. Qd

Expanded text:
contremiscere et fugere non ignorabat, contremiscere et fugere non ignorabat, inclinato reverenter capite adoravit, requisitusque ab episcopo, utrumnam brevem quidetisfactionis superaddere posset, respondit: « immensos agones, et periculosa valde certamina brevis temporis spatio desudata percucurri: ideoque gratias ago Salvatori nostro Deo, qui mihi misero licet et indigno, quam pertinax hucusqinimicus exstiterim, vel quam crudelis tyranni pernicioso satellitio meipsum vecors manciparim, in hac nocte demonstrare dignatus est. » Ad haec verba cunctis qui aderant attonitis, et rem gestam scire desoediam diabolicae versutiae mirantibus universis recitavit, et insuper tyrannicae crudelitatis indices plagas, quarum livore dorsum caeteraque membra ejus intumuerant, ostendit. Cumque gratias in commune pietatis ejus referrent, episcopus grata hilaritate subridens dixit ad eum: « Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ti et proiti ⁊ tñꝙͣ si ipĩus sũme dĩnitati
in ucise fragili uirtutẽ operãtis pñcia
ꝑcellerẽtur. territi sicut fumꝰ euanue¬
tũt: nec ultra ausi sũt nequissimis do-¬
lis uellicare eũ quẽ sub umbra alarũ
grẽ dei protectũ uiderũt insidicirũ sua¬
rũ laqueis teneri nõ posse. Hostib
igitur totius boni cũ principe suo de¬
uictis atq cõfusis: scõm pollicitatio¬
nẽ suã cũ cruce diñca adue̾nit epũs:
scicricleri nõ ficticia. s uera et germa¬
na religione insigniti uallatus freꝙ̃¬
cia Eũq fcã orõne reclusũ suũ scdũ¬
tasẜ . et ut loqueretur ĩ noĩe diuĩ in¬
pertisset ⁊ ille nocturnei tidhuc ꝑicu¬
la metuc̃s. uix ut ĩ uerba liguã laxa¬
ret sucideri poterat: quppe qui mul¬
timodais demonũ insidias exꝑtus :
tichudemicorũ more de oĩb dubitã¬
dũ putaret. seq inter uerũ et falsũ dis¬
ternere posse diffideret: Tandẽ uiso
signo crucis suncte. quod solũ demoes

Expanded text:
i et projici, tanquam si ipsius summae divinitatis in vase fragili virtutem operantis praesentia percellerentur, territi, sicut fumus evanuerunt, nec ultra ausi sunt nequissimis dolis vellicare eum, quem sub umbra alarum gratiae Dei protectum, viderunt insidiarum suarum laqueis teneri non posse. Hostibus igitur totius boni cum principe suo devictis atque confusis, secundum pollicitationem suam cum cruce Dominica advenit episcopus, sacri cleri non fictitia, sed vera et germana religione insigniti, vallatus frequentia. Cumque facta oratione reclusum suum salutasset, et ut loqueretur in nomine Domini imperasset, ille nocturna adhuc pericula metuens, vix ut in verba linguam laxaret, suaderi poterat: quippe qui multimodas daemonum insidias expertus, academicorum more de omnibus dubitandum putaret, seque inter verum et falsum discernere posse diffideret. Tandem viso signo sanctae crucis, quod solum daemones
Abbreviated transcription (Latin):
paret : cũq p̃cipue ĩ oblacione hostie sa¬
lutaris in qua filius ĩmolatur prĩ ut
tollat pcca mũdi ꝑ sacrificiũ cordis tõ¬
triti et spũs hũilĩati semetip̃m ĩ pñcia
sũme diuinitatis mactare curauit.
Habebat uero prochianũ quẽdã. qui li¬
tet secularis uite negociis implicatus
eẽt.fidei tamẽ integritate deuotionisq
sinceritate. pastoris sui meritis fortas¬
sis impar nõ erat Eiuis nãq doctrina
et exẽplo religiose institutus. eccłie li¬
mina sine cesfacione terebat ͥ missa-¬
rũ cele brationi sedulus obseruator ĩ¬
tererat: sccrũq p̃cũ instãcia celos E¬
pulsãs in simplicitate cordis sui tꝑe
diuini officii cũ dnõ loquebatur Bo

Expanded text:
paret, tumque praecipue in oblatione hostiae saparet, tumque praecipue in oblatione hostiae salutaris, in qua Filius immolatur Patri, ut tollat peccata mundi, per sacrificium cordis contriti et spiritus humiliati semetipsum in praesentia summae divinitatis mactare curavit. Habebat vero parochianum quemdam, qui licet saecularis vitae negotiis implicatus esset, fidei tamen integritate devotionisque sinceritate pastoris sui meritis fortassis impar non erat. Ejus namque doctrina et exemplo religiose institutus, ecclesiae limina sine cessatione terebat, missarum celebrationi sedulus observator intererat, sanctarumque precum instantia coelos pulsans, in simplicitate cordis sui tempore divini
Abbreviated transcription (Latin):
pere: qui dũ foris ĩuicti eẽ cupiũt. ĩ¬
tus grauiter feriũtur : dũq foris par¬
ua et uilia defendũt. in tub magna
et p̃tiosa ꝑdũt. quiai dũ rẽ tꝑalem
tenere diligũt. pro ea si auferatur.
plus ꝙͣ expedit irascendo uere dilcõis
scõꝑabilẽ thezaiutũ amittũt. Ut ex¬
go quisquis religiosã uitã satatur. tẽ¬
plũ dei se ẽẽ meminerit. dnmq maes¬
tatis habitãtẽ in se iracũdie seu discor¬
die passione offendere ꝑtumescatͥ qua¬
liter sacerdos quidã religiosus dũ pacẽ
quã celi rege in terris nato. seli ciuies ter¬
rigenis ãnũciauerũt. ĩ proximo suo ui¬
olari nõ timuit. ãmirandã quãdã gra¬
ciã specialiter a dnõ sibi collatã ꝑdidit:
ad cautelã torpẽtiũ describere nõ pigri¬
tabor Hic ergo laudabilis uite presbiter
ignauie neqͣꝙͣ marcẽs ocio. sollicite sai¬
tagebat quatenus cõuersacionis sue qͣ¬
litas ab excellẽtia gradus sui nõ discre¬

Expanded text:
pere: qui, dum foris invicti esse cupiunt, intus graviter feriuntur, dumque foris parva et vilia defendunt, intus magna et pretiosa perdunt, quia, dum rem temporalem tenere diligunt, pro ea, si auferatur, plus quam expedit irascendo, verae dilectionis incomparabilem thesaurum amittunt. Ut ergo quisquis religiosam vitam sectetur, templum Dei se esse meminerit, dominumque majestatis habitantem in se iracundiae seu discordiae passione offendere pertimescat, qualiter sacerdos quidam religiosus, dum pacem, quam coeli Rege in terris nato coeli cives terrigenis annuntiaverunt , in proximo suo violare non timuit, admirandam quamdam gratiam specialiter a Domino sibi collatam perdidit, ad cautelam torpentium describere non pigritabor. Hic ergo laudabilis vitae presbyter ignaviae nequaquam marcens otio, sollicite satagebat, quatenus conversationis suae qualitas ab excellentia gradus sui non discre
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ emulatus ẽ: ꝙͣto in semet¬
ipso certius exꝑtus fuenit. leuiathan
serpentis tintiqui uirulẽtis patere mor¬
sib eos qui scemate peligionis ĩsig¬
niti consciãs suas latebrosis scelerib
maculare nõ uerẽtur. Sicut igitur
testrinte cipło. quecũ scripta sũt ad
nra doctrinã scriptai sũt. itri ꝓcul
dubio quetũ magnalia dei in sancta

Expanded text:
postmodum aemulatus est, quanto in semetpostmodum aemulatus est, quanto in semetipso certius expertus fuerat, Leviathan serpentis antiqui virulentis patere morsibus eos, qui schemate religionis insigniti, conscientias suas latebrosis sceleribus maculare non verentur. Sicut igitur, testante Apostolo: Quaecunque scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt ; ita procul dubio quaecunque magnal
Abbreviated transcription (Latin):
uisset ÷ accedentes fres aꝑturã hyan¬
tis enormiter gutturis maĩb con¬
pressere ne flatus uitalis contrario
meatu erũperet: tẽptantes si uel hoc
mõ qualitertũq uerba edere posset
S misericors deus ei quẽ de tyrami¬
cu hostis antiqui malicia potenter
eripuerat: frminis quo officiũ ad
laudẽ glorie sue. contia uim deficiẽtĩ
nature confessionis gracia cõcedere
ciũ fratrũ curiositas aduertit cõtra
legẽ õnẽ mortalis nature ecic̃i frẽ
illũ sanitati restitui. mox secedẽtib
tũctis albas confessionẽ incaute
dilcitã uere magno munere dei stu¬
pendo mirriculo trndẽ recepit: con¬
fitenti quo penitẽtiã cõgruã ĩuĩxit.
Ut plenũ et aibsolutũ eẽt. donũ quod
spũs sanctus qui pietas dei dicitur
excellentissimo solẽpnitatis suo die p̃¬
rogare dignatus ẽ. tanto ꝓpensius
et deuocius puritatẽ sc̃ẽ cõuersaciois̃

Expanded text:
visset, accedentes fratres aperturam hianvisset, accedentes fratres aperturam hiantis enormiter gutturis manibus compressere, ne flatus vitalis contrario meatu erumperet, tentantes, si vel hoc modo qualitercunque verba edere posset. Sed misericors Deus, ei quem de tyrannica hostis antiqui malitia potenter eripuerat, faminis quoque officium ad laudem gloriae suae, contra vim deficientis naturae tium fratrum curiositas advertit, contra omnem legem mortalis naturae etiam fratrem illum sanitati restitui, mox secedentibus cunctis abbas confessionem incaute dilatam, vere magno munere Dei stupendo miraculo tandem recepit, confitenti quoque poenitentiam congruam injunxit. Ut vero plenum et absolutum esset donum, quod Spiritus sanctus, qui pietas Dei dicitur, excellentissimo solemnitatis suae die praerogare dignatus est, tanto propensius et devotius puritatem sanctae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
curiosiusq considerãtes ip̃m ẽẽ dep̃¬
hendũt: quẽ fiaudib ũmici tircũuẽ¬
tũ corꝑe et cũa perisse reputabant
Rati uero caidauer extinctũ se solũ¬
mõ reꝑturos allctis scalis ascendert:
s miserriciõẽ illius qui nemẽ p̃desti-¬
natorũ suorũ perire patitur spirũtẽ
sidħuc hoĩnẽ suenerũt. Quod post¬
ꝙͣ damore mixto gaudio sib hiis qui
tiscenderãt ceteris m̃otuit ⁊ exultãti¬
b õnib p̃cipue tamẽ abbate qui se
flens et eiulans mortis illius ẽẽ reũ
clamitabat: gloria tibi xp̃e deus.
gloria tibi spũs sancte deus a cũctis
ĩgeminaitut. Dehinc p̃cipiente abba¬
te. sũma cũ cautela diligẽtiaq depo¬
situs in infirmitoriũ delatus ẽ: dtũc¬
tis q in gucture ip̃ius. horrendi polne¬
ris hycitũ cernantib et mirantib p̃
griudio quonãmõ sic salutis integri¬
tate mutͥilatus uiuere posset. in lcu¬
lo collocatus ẽ Eũq paululũ cõquie¬

Expanded text:
sque considerantes ipsum esse deprehendunt, quem fraudibus inimici circumventum corpore et anima periisse reputabant. Rati vero cadaver exstinctum se solummodo reperturos, allatis scalis ascenderunt, sed miseratione illius qui neminem praedestinatorum suorum perire patitur, spirantem adhuc hominem invenerunt. Quod postquam clamore misto gaudio ab iis qui ascenderant caeteris innotuit, exsultantibus omnibus, praecipue tamen abbate, qui se flens et ejulans mortis illius esse reum clamitabat: Gloria tibi, Christe Deus, gloria tibi, Spiritus sancte Deus, a cunctis ingeminatur. Dehinc praecipiente abbate summa cum cautela diligentiaque depositus, in infirmitorium delatus est, cunctisque in gutture ipsius horrendi vulneris hiatum cernentibus et mirantibus prae gaudio quonammodo sic salutis integritate mutilatus vivere posset, in lectulo collocatus est. Cumque paululum conquie
Abbreviated transcription (Latin):
obnoriti si: et rursũ ꝙ potens qm
effitr sit grã tid saluandũ quod pe¬
uerit⁊ q̃ utiq ab ip̃a ena ruia ser¬
ncrs pot̾erat si nõ scdm egregiã cmm¬
nobilis ad ymaginẽ dei treata ntits¬

Expanded text:
rursum, quam potens, quam efficax sit gratia ad salvandum quod perierat, quae utique ab ipsa etiam ruina servare poterat, si non secundum egregiam Amnobilis ad imaginem Dei creata natu
Abbreviated transcription (Latin):
stultã uidelic philosophiã illorũ re-¬
darguẽs qui lumẽ bonĩ oꝑis uiuaici¬
tritẽ infelltũs libero assignãtes ur¬
bitrio suã conãtur statuere iusticia
iõq iusticie deĩ nõ sũt subiecti Quis
enĩ pensare sufficicit qnͣtis casib ꝙͣ¬
tisne talamitatib non solũ huma¬
ne ttirnis ẜ eciã huãe mẽtis ĩfumi¬
tas pateat. si uel ad momẽtũ a gñ
deseratur ⁊ qñ quidẽ nec quid oremͦ¬

Expanded text:
stultam videlicet philosophiam illorum redarguens qui lumen boni operis, vivacitatem intellectus libero assignantes arbitrio, suam conantur statuere justitiam, ideoque justitiae Dei non sunt subjecti . Quis enim pensare sufficiat quantis casibus, quantisve calamitatibus, non solum humanae carnis, sed etiam humanae mentis infirmitas pateat, si vel ad momentum a gratia deseratur; quandoquidem nec quid orem
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩ penas cõdignas soluas. neq sen¬
tiais iraitos quos plccatos hr̃e poteris
si uolueris. exi celerius hins: atq fauo¬
re nro florẽtis inuẽtutis tue uigorẽ
⁊̃ tũctis oblectticionib dulcis mũdi le¬
tifictinte. de aduersariis quo tiuis ad¬
utorio nr̃õ deuictis et cõfusione oꝑ¬
tis. gloriosissim̃ trũphũ reporta
Hec quidẽ illi. Ceterũ fortis athleta
dei qui paiulo añ adeo pusalcũmis
ad pacienciã fuerat merito fidei et o¬
bediencie fũdatus iũ supra firmissiã
petrã xp̃m sicut fallendo blandientes
sic terrendo increpantes despiciens.
ꝓpositũq silentiũ uiriliter seruans ͥ
tantã demones insaniã prouotauit
ut uersi in furore irruerent irreuerẽ¬
ter ĩ eñ plagis q acerrimis laterãtes
lu liuore uulnerũ scuiciũ: illese tãm

Expanded text:
nostri poenas condignas solvas, neque sennostri poenas condignas solvas, neque sentias iratos, quos placatos habere poteris, si volueris, exi celerius hinc, atque, favore nostro florentis juventutis tuae vigorem in cunctis oblectationibus dulcis mundi laetificato, de adversariis quoque tuis adjutorio nostro devictis et confusione opertis gloriosissimum triumphum reporta. » Haec quidem illi. Caeterum fortis athleta Dei, qui paulo ante adeo pusillanimis ad patientiam fuerat, merito fidei et obedientiae fundatus jam supra firmissimam petram, id est Christum, sicut fallendo blandientes, sic terrendo increpantes despiciens, propositumque silentium viriliter servans, in tantam daemones insaniam provocavit, ut versi in furorem irruerent irreverenter in eum, plagisque acerrimis lacerantes, licet livore vulnerum saucium, illaesae tam
Abbreviated transcription (Latin):
tur Igitur cursu noctis magna iam
ex ꝑte t̾rãsacto gallicimi tꝑs ĩminebat
cũ ecte maligni spũs nõ ium ĩ ꝑegrĩ¬
nci sicut antea. s in ꝓpria specie pei¬
tenti illi apparuere deformes et tetri
corporib. truces uultib. minaces o¬
tulis. dirũq malicie uirus seuiẽdo spi¬
rantes: qui eciã undiq eũ uallãtes ter¬
ribilib uocib increpabãt dicẽtes. O
miles dãpnate  criminũ fer. scelerũ
sentina. flagiciorũ caribdis ⁊ que est
ista uana spes qua seduceris: Nũqd
aliud decctero eẽ poteris ꝙͣ unus ex no¬
bis ⁊ qui horrendis criminib et scelcĩ¬
b ipõs eciã demones uicisti: O qm
stulta ꝙͣ uana ꝙͣ faitua ẽ hec cogita¬
tio tua. ut pro ynius noctis silencio cõ¬
sorciũ nr̃m euadere. magistriq nrĩ iui¬
gũ de collo tuo excutere te posse p̃suma :
cuiꝰ iã caractere ad militãdũ regno
mortis signatus es. Ne ergo cõtẽptus

Expanded text:
etur. Igitur cursu noctis magna jam etur. Igitur cursu noctis magna jam ex parte transacto, gallicinii tempus imminebat, cum ecce maligni spiritus, non jam in peregrina, sicut antea, sed in propria specie poenitenti illi apparuere, deformes et tetri corporibus, truces vultibus, minaces oculis, dirumque malitiae virus saeviendo spirantes. Qui etiam undique eum vallantes, terribilibus vocibus increpabant dicentes: « O miles damnate, criminum faex, scelerum sentina, flagitiorum charybdis, quae est ista vana spes tua, qua seduceris? Nunquid aliud de caetero esse poteris, quam unus ex nobis, qui horrendis criminibus et sceleribus ipsos etiam daemones vicisti? O quam stulta, quam vana, quam fatua est haec cogitatio tua, ut pro unius noctis silentio consortium nostrum evadere, magistrique nostri jugum de collo tuo excutere te posse praesumas, cujus jam charactere ad militandum regno mortis signatus es! Ne ergo contemptus
Abbreviated transcription (Latin):
qualitertũ satiffaciẽs placẽtia tibi lo-¬
qui uideretur. In hiis oĩb subtilissiẽ
deceptionis cõcm̃acionib penitẽs ile
dm̃a gra illustratus ĩmobilis ꝑseuera¬
bat ⁊ nec ullũ om̃o garriẽtib dedit
responsũ: s ĩanes ac sine effcũ mali¬
cie sue. seqz ipõs pre ira et futore dis¬
cerpẽtes abire ꝑmisit. Uidẽtes ita
ĩpictatis nĩstri fabricatores mẽdacii
se in cũctis astuciarũ suarũ arguinẽ¬
tis ẽẽ frustratos: maximũ q pccõrẽ
sibi applaudebãt mẽdiãte uirtute obe¬
diencie in pũcto ut ita dicã tꝑis ad
uitã reuotari ⁊ luiore inuidie miniũ
exaspenti. trudelitate iã et tormẽtis
rem agere decernũt quatenꝰ si fieri
posset qui blandiciis nõ cesserat sal¬
tẽ ferrorib et cruciatib actus aliqd̃
qualetũq uerbulũ depromeret: sicq
preciosũ salutis unguẽtũ quod in
mortariolo obediẽcie pistillo paciẽtie
cõtũdebatur. ꝑ ĩpaciẽtie uiciũ effũdẽ¬

Expanded text:
i loqui videretur! » In his omnibus subtilissimae deceptionis concinnationibus poenitens ille divina gratia illustratus, immobilis perseverabat, nec ullum omnino garrientibus dedit responsum, sed inanes, ac sine effectu malitiae suae, seque ipsos prae ira et furore discerpentes abire permisit. Videntes itaque impietatis ministri, fabricatores mendacii, se in cunctis astutiarum suarum argumentis esse frustratos, maximumque peccatorem, sibi applaudebant, mediante virtute obedientiae in puncto, ut ita dicam, temporis ad vitam revocari, livore invidiae nimium exasperati, crudelitate jam et tormentis rem agere decernunt, quatenus, si fieri posset, qui blanditiis non cesserat, saltem terroribus et cruciatibus actus, aliquod qualecunque verbulum depromeret, sicque pretiosum salutis unguentum, quod in mortariolo obedientiae pistillo patientiae contundebatur, per impatientiae vitium effunder
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmicos tuos quorũ suꝑbiã et audaiti¬
am in robore fortitudinis tue uirili cõ¬
strincia retũdere solebas. audito ꝙ ad
uersa fortuna deiectus atq hũilicituᷤᷤ
sis letari et exultare sicut exultãt uicto¬
res capta preda: dispositibq agm̃b
tyrãnica crudelitate oĩci q̃ tui uiris sũt
raꝑe sueq dicioni mãcipare uelle. Hac
ergo malicia eorũ ꝑmoti. uenimꝰ hor-¬
triri te amice karissime. quatenꝰ abiec¬
ta demẽcia qua ĩuolueris sociisq et cõ¬
militonib tius ꝙͣtotius ascitis. aduer¬
sariis ĩ manu ualida occurtẽs : ne si qd̾
absit amicos honorẽ tuũ zelãtes spre¬
ueris. et cxire distuleris: postꝙͣ fertiles
fundi tui. cũcta tibi attinẽtia rapinis
et incẽdiis cõsũpta fuerĩt. sero nimis
huiꝰ te fatuitatis pudere simul et te¬
dere incipiat Que enĩ maior demẽtia
eẽ poterit. ꝙͣ credere ꝓpter unius noctiᷤ

Expanded text:
inimicos tuos, quorum superbiam et audaciinimicos tuos, quorum superbiam et audaciam in robore fortitudinis tuae virili constantia retundere solebas, audito quod adversa fortuna dejectus atque humiliatus sis, laetari et exsultare, sicut exsultant victores capta praeda, dispositisque agminibus tyrannica crudelitate omnia quae tui juris sunt rapere, suaeque ditioni mancipare velle. Hac ergo malitia eorum permoti, venimus hortari te, amice charissime, quatenus abjecta dementia qua involveris, sociisque et commilitonibus tuis quantocius ascitis, adversariis in manu valida occurras, ne si quod absit! amicos honorem tuum zelantes spreveris, et exire distuleris, postquam fertiles fundi tui, cunctaque tibi attinentia rapinis et incendiis consumpta fuerint, sero nimis hujus te fatuitatis pudere simul et taedere incipiat. Quae enim major dementia esse poterit quam credere, propter unius noctis
Abbreviated transcription (Latin):
specie quorũdã ꝓpĩquorũ ipũis quos
petuliari familiciritate dilexerat: qͦ
flagiciorũ et scelerũ sotios frequẽtius
habuerat Effractis ittiq ut sibi uide¬
batur pocius ꝙͣ reseratis ianius ĩgres¬
si sũt ad eũ : et nũc dolentis nũc uero¬
indignãtis uocib usi. ꝓprio uero eũ
noie cõpellabãt dicentes. Neu heu a¬
micorũ ꝓpĩquorũq dulcissime. que te
nct̃itas ad hanc lugẽdã fatuitatem
ꝑduxit: et quis tibi hãc uolũtariam
infusãq calamitatẽ ꝑsucidere potuit.
Qrius trederet uirũ prudẽtẽ et ĩdus¬
triũ in agendis rebus strẽnuũ. et mi
litaris discipline gnarũ. ĩ bellicis cõ¬
flictib exꝑientissimũ. ad tãtã subito
timẽtiam ꝓlabi potuisse ⁊ ut ꝓpĩquo¬
rũ et amicorũ ĩ memor. ipiũs quo ho¬
noris sui negligens seip̃m extreme in¬
felicitati et miserie subdere ÷ cũcta ue¬
ro bona sua rapinis et incẽdiis expo¬
nere nõ conctetur: Stias nãq õnes

Expanded text:
specie quorumdam propinquorum ipsius, quos peculiari familiaritate dilexerat, quosque flagitiorum et scelerum socios frequentius habuerat. Effractis itaque, ut sibi videbatur, potius quam reseratis januis, ingressi sunt ad eum; et nunc dolentis, nunc indignantis vocibus usi, proprio eum nomine compellabant dicentes: « Heu, heu! amicorum propinquorumque dulcissime, quae te necessitas ad hanc lugendam fatuitatem perduxit? Et quis tibi hanc voluntariam, insanamque calamitatem persuadere potuit? Quis crederet virum prudentem et industrilitaris disciplinae gnarum, in bellicis conflictibus experientissimum, ad tantam subito amentiam prolabi potuisse, ut propinquorum et amicorum immemor, ipsius quoque honoris sui negligens, seipsum extremae infelicitati et miseriae subdere, cuncta vero bona sua rapinis et incendiis exponere non cunctetur? Scias namque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
la q̃ salutẽ uiri sui ardẽtissimo pie¬
tatis aiffertu sitiebat. uerbũ hoc uelut
auspicatũ de ore ipũs leta capiens
dnẽ inquit ego uobis fidũ et huãnũ cõ¬
fessorẽ procurabo: tantũ cib hac bona
sancta uolũtate nõ moueanũ. Igitur
querẽte illa spiritalẽ medicũ ueterno¬
sis ac multiplicib peccatricis cũe pul¬
nerib currindis ydoncũ : ĩuaĩt quẽdã
religiose quidẽ pre cõuersacionis pres

Expanded text:
la, quae salutem viri sui ardentissimo piela, quae salutem viri sui ardentissimo pietatis affectu sitiebat, verbum hoc velut auspicatum de ore ipsius laeta rapiens: « Domine, inquit, ego vobis fidum et humanum confessorem procurabo: tantum ab hac bona et sancta voluntate non moveamini. » Igitur quaerente illa spiritualem medicum, veternosis ac multiplicibus peccatricis animae vulneribus curandis idoneum, invenit quemdam religiosae quidem conve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculosa dissimulatione nũc aũc tur¬
bida indignacione yrorẽ optimã sa¬
lutẽ suã zelãtẽ a se repellebat dices.
bellicis ac militarib reb debere in¬
tendere nec posse pati obprobria ꝓ¬
pĩquorũ et amicorũ exprobrãciũ sibi
si ocio et ĩertia torpens. ĩimicis suis
mala irrogñtib. talionẽ duplicatã
uł etiã triplicritã nõ reddidiss. S
lic sepius sic repulsa nullomõ tñ
desperacione frũigedatur optimil
mulier. que uirũ suũ sacri desiderii
uulua parturiebat: nec desistebat
casta consilia eciã ĩuito ĩportune
oportuneq ingerẽ. donec tandem
cissiduitate beniuolẽtie ipũs ꝑte¬
sus. uxoria quo caritate delimĩtus.
sic rid eã locutus ẽ. Ecte ad cõsiliũ
tuũ confiteri uolo. S ubi talẽ con¬
fessorẽ ĩueniã cui tute consãci me¬
a credere possimͥ quiq se inͥ benig¬
nũ atq hũanũ exhibeat: Morilꝰ¬

Expanded text:
periculosa dissimulatione, nunc autem turpericulosa dissimulatione, nunc autem turbida indignatione uxorem optimam salutem suam zelantem a se repellebat, dicens bellicis ac militaribus rebus debere intendere, nec posse pati opprobria propinquorum et amicorum exprobrantium sibi, si otio et inertia torpens, inimicis suis mala irrogantibus talionem duplicatam, aut etiam triplicatam non reddidisset. Sed licet saepius sic repulsa, nullo modo tamen desperatione fragebatur optima mulier, quae virum suum sacri desiderii vulva parturiebat; nec desistebat casta consilia etiam invito importune opportuneque ingerere, donec tandem assiduitatem benevolentiae ipsius pertaesus, uxoria quoque charitate delinitus, sic ad eam locutus est: « Ecce ad consilium tuum confiteri volo, sed ubi talem confessorem inveniam, cui tuto conscientiam meam credere possim, quique se mihi benignum atque humanum exhibeat? » Mox il
Abbreviated transcription (Latin):
titulis adornatus. et ob hoc sensu
carius sue inflatus. leges diuinas
ꝑtiriter et hũanas cõtẽpnebat. et
nuri cĩuilia. iuraq naturalia cõfũ¬
debat : incendiis. mpinis. sedicionib
et homitidiis oĩa replẽs. fas nephas¬
q paruipendebat: et ut breuiter
unuĩsai euis mala cõcludã nes desi
timebat noc hoĩnes reuerebatur. Ha¬
bebat sane fidelẽ cõiugẽ. ĩ oĩ xpĩane
religionis pietate ꝙͣtũ sub tã crudeli
marito licebat deuotã  q̃ uirũ suũ sĩ¬
cera caritate diligens. ꝑuersitatẽ ipiũs
irremedrabilib lacrimis flebat: atq
pro emẽdacione eius assiduabad dñm
pretes. spiritalis magis qmͣ carnał
buisse. serenioriq uultu leticiã p̃ten¬
dẽtem uidiss: salutarib eũ monitis
nggrediebatur ut a tãtis malis tãdẽ¬
aliqñ cessaret. faciẽq dñi ꝑ cõfessiõis
placaret exhortacionib et lacinis
multis obsearibat Ille uero nũc q̃dẽ

Expanded text:
titulis adornatus, et ob hoc sensu titulis adornatus, et ob hoc sensu carnis suae inflatus, leges divinas pariter et humanas contemnebat, et jura civilia juraque naturalia confundebat; incendiis, rapinis, seditionibus, et homicidiis omnia replens, fas nefasque parvipendebat; et ut breviter universa ejus mala concludam, nec Deum timebat, nec homines reverebatur. Habebat sane fidelem conjugem, in omni Christianae religionis pietate, quantum sub tam crudeli marito licebat, devotam: quae virum suum sincera charitate diligens, perversitatem ipsius irremediabilibus lacrymis flebat, atque pro emendatione ejus assiduas ad Dominum preces, spiritualis magis quam carnalbuisse, sereniorique vultu laetitiam praetendentem vidisset, salutaribus eum monitis aggrediebatur, et ut a tantis malis aliquando cessaret, faciemque Domini per confessionis placaret, exhortationibus et lacrymis multis obsecrabat. Ille vero nunc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nitẽtie cibũ sumere cõualescat Qua-¬
ti uero ꝑiculi sit uim discrecioĩs igno¬
rare nec saire uixta apłm cũ infirmo
infirmari. neq qualitatẽ confitẽtis
pensare: itẽq quãto laudis p̃conio
attollendus sit discretus confessor q̃
ꝑ unctionẽ grẽ docentis se de oĩbus
Uniuscuiusq confitentis qualitati uł¬
uł possibilitati conformare se nouit.
pulcherrime ualdeq iotũdo exẽplo lec¬
toris sensib ĩprimere curcibo ⁊ ut qui
sanctus et discretus ẽ. in discretione
proficiat adhuc: qui aũt durus et
indiscretus ẽ. hoc exẽplo quasi manu
quadã sollicitudinis pulsatus. sordeᷤ
indiscrecionis ꝙͣtotius abstergere fes¬
tinet ÷ et quãte pietcitis studio ꝑuu¬
los ecciẽ dei parturir debebat. do¬
nec xpũs formetur ĩ eis sollertis cõ¬
sideraicionis industria discere nõ gra¬
uetur. Miles quidã nobilitate diui¬
ciairũ. iuuẽtutis magnarũq uiriũ

Expanded text:
nitentiae cibum sumere convalescat. Quannitentiae cibum sumere convalescat. Quanti vero periculi sit vim discretionis ignorare, nec scire, juxta Apostolum, cum infirmo infirmari , neque qualitatem confitentis pensare, itemque quanto laudis praeconio attollendus sit discretus confessor, qui per unctionem gratiae docentis se de omnibus, uniuscujusque confitentis qualitati vel possibilitati conformare se novit, pulcherrimo valdeque jucundo exemplo lectoris sensibus imprimere curabo, ut qui sanctus et discretus est, in discretione proficiat adhuc; qui autem durus et indiscretus est, hoc exemplo quasi manu quadam sollicitudinis pulsatus, sordes indiscretionis quantocius abstergere festinet; et quanto pietatis studio parvulos Ecclesiae Dei parturire debeat, donec Christus formetur in eis, solertis considerationis industria discere non gravetur. Miles quidam, nobilitatis, divitiarum, juventutis magnorumque virium
Abbreviated transcription (Latin):
ris. qua peccatricis cĩe tabida uul¬
nera lingũtur ut ad sanitatẽ ꝑdu¬
crãtur nõ habẽtes. quos sancire de¬
buerãt ũplius uulnerãt: quippe pi¬
etatis oꝑib uiscerib uacur eragge¬
racione dure duturneq penitencie
quasi seĩariũ quoddã cõtẽptus et des¬
percicionis infirmis inducũt Neq
uero ista sic dicimꝰ qutsi nõ recte fa¬
tiãt qui pctõrib pro qualitate seu ꝙͣ¬
titate criminũ cõdignã penitẽtiam
ĩiungũt : s quia ubi ẽ tanta pusillã¬
mitas confitentis ut nõ solũ pre cõfusio¬
ne ꝑpetrati sceleris uerũeciã pre graua¬
mine subsequẽte penitẽtie. pallentem.
tremẽtem. spũq deficientẽ. discretus
confessor uiderit eũ qui confitetur.
interim õino dissimulet ncte ẽ : ac
lacte dulcis consolaicionis blãdunẽ¬
toq pie exhortacionis sustẽter cũci
pauore lassam. quoadus beniuolẽcia
ipĩis roborata. solidiorẽ fructuose pe¬

Expanded text:
rin, qua peccatricis animae tabida vulrin, qua peccatricis animae tabida vulnera linguntur, ut ad sanitatem perducantur, non habentes, quos sanare debuerant, amplius vulnerant: quippe pietatis visceribus vacui, exaggeratione durae diuturnaeque poenitentiae quasi seminarium quoddam contemptus et desperationis infirmis inducunt. Neque vero ista sic dicimus, quasi non recte faciant qui peccatoribus pro qualitate seu quantitate criminum condignam poenitentiam injungunt, sed quia ubi est tanta pusillanimitas confitentis, ut non solum prae confusione perpetrati sceleris, verumetiam prae gravamine subsecuturae poenitentiae, pallentem, trementem, spirituque deficientem, discretus confessor viderit eum, qui coafitetur, interim omnino dissimulet, necesse est, ac lacte dulcis consolationis, blandimentoque piae exhortationis sustentet animam pavore lassam, quoadusque benevolentia ipsius roborata, solidiorem fructuosae poe
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum satra discrecionẽ ma¬
trẽ cõmẽorat ẽẽ uirtutũ. q̃ qua¬
si sacer quidẽ lues inter uirtutes et
uitia medius. alterutra hec ab ĩuicẽ
sagaci prouidẽcia discriminat ⁊ uicia
uirtutũ spẽ adũbrata exsufflat: ipãs
uirtutes ꝑ deuocionẽ. ĩpĩgnat et ordi¬
nat. infirmũ in fide nõ proicit. s mr¬
na magis pietate suscipit: cõsciẽcias
peccatrices sibi ꝑ confessionis uerecũ¬
diã denudatas ꝑ ĩuectionis asꝑitatẽ
neqͣꝙͣ exulcerat. ẜ benigna cõsolaciõe
mulcet et crigit: ac si tãta ẽ pusillcũ¬
mitas confitẽtis eciã grauissuna sce¬
lera que uix multorũ cĩnorũ luctu ab¬
oleri posse sperarẽtur. ꝑ sacrificiũ sp̃s
hiũliciti cordisq contriti facile deleri
posse melliflua exhortacione siradet.
Non sic ptistores multi ĩ ecciã dei in¬
discreto et impetuoso spũ suo disꝑgẽ¬
tes gregẽ dñiꝰ qui discrecionis uirtu¬
tẽ ignorãtes et p̃ciosã lĩguã eucha¬

Expanded text:
Scriptura discretionem matrem commemorat esse virtutum, quae, quasi sacer quidam limes inter virtutes et vitia medius, alterutra haec ab invicem sagaci providentia disterminat, vitia virtutum specie adumbrata exsufflat, ipsas virtutes per devotionem impinguat et ordinat, infirmum in fide non projicit, sed materna magis pietate suscipit, conscientias peccatrices sibi per confessionis verecundiam denudatas per invectionis asperitatem nequaquam exulcerat, sed benigna consolatione mulcet et erigit; ac, si tanta est pussillanimitas confitentis etiam gravissima scelera, quae vix multorum annorum luctu aboleri posse sperarentur per sacrificium spiritus humiliati cordisque contriti, facile deleri posse melliflua exhortatione suadet. Non sic pastores multi in Ecclesia Dei, indiscreto et impetuoso spiritu suo dispergentes gregem Domini, qui discretionis virtutem ignorantes, et pretiosam linguam eucha