comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uuite felices quibus est fortuna pacta
anisuđ nos au ex alis in fata uocamur tu
U obis parta quies nullu maris ae quor arandũ
Arua necausoniae sẽꝑ cedentia retro
Q uaerendi effigiem xhanthi troiaq uidetis
Quã uestre fecere manus meliorib opts
Auspicus & que fueri:t minꝰ obuia grais
M iquando thibrin iucinaq tibridis arua
Intraro  gentiq meae daca moenia cernã
Cognatas urbes olim populosq ꝓpinquos
e pro hesperia quib idem dar dan auctor
Atq. ide casus unam fatiemꝰ utramq.
Proram animis maneat nros eacura nepotes
Pro uehimur pelago uicina cera unia iuxca
Unde it̾ italiã cursusq breuissimus und
Solrut int ea &d montes umbrant᷑ opaci
Scernimꝰ optate gemio telluris ab unda
Soititi remos passimq in litore sic co
Corpora curamus fessos sopor irrigat artus
Necdũ orbem mediũ noxhoris acta subibat
Haud segnis straco surgie pal inurus & omis

Expanded text:
Vivite felices, quibus est fortuna peracta Vivite felices, quibus est fortuna peracta iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur. Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum, arva neque Ausoniae semper cedentia retro quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis quam vestrae fecere manus, melioribus, opto, auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva intraro, gentique meae data moenia cernam, cognatas urbes olim populosque propinquos, Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor atque idem casus, unam faciemus utramque Troiam animis; maneat nostros ea cura nepotes. Provehimur pelago vicina Ceraunia iuxta, unde iter Italiam cursusque brevissimus undis. Sol ruit interea et montes umbrantur opaci; sternimur optatae gremio telluris ad undam, sortiti remos, passimque in litore sicco corpora curamus; fessos sopor inrigat artus. Necdum orbem medium Nox horis acta subibatHaud segnis strato surgit Palinurus et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Remigiũ supplet sotiossimul instruit armis
Iit̃ ea dassem uelis aptare iubebat
Anchises fieret uento mora nequa ferenti
Iuẽ phoebi int̾ pres multo conpellat honore
Coniugio anchisa ueneris dignate suꝑbo
Cura dm̃ bis ꝑgameis erepte ruinis
Ecce tibi ausoniae tellus hanc arripe uelis
&tam̃ hanc pelago p̾ter labare necesse. ẽ
Iusoniae parsilla ꝓcul quã pandit apollo
ade uit ofelix naci pietate quid ultra
rouehor & fando surgentis demoror austros
et minus andromache digressumesi sup̃mo
ert picturatas auri sub temine uestes
phrigã ascanio damidẽ neccedit honori
extilib.i. merat donis actalia fat᷑
ctipe & haetꝰ manuũ tibiq monimta mearũ
int puer & longũ andromache tistent᷑ amore
oniugis haec toriae cipedona extrema tuoꝵ
io ocules sic ille manus sic̃ ord ferebar
nunc ae quab fetu pubciceret acuo¬
Hoseq digrediens lacrimis offabẽr obortis

Expanded text:
remigium supplet; socios simul instruit armis. remigium supplet; socios simul instruit armis. Interea classem velis aptare iubebat Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Quem Phoebi interpres multo compellat honore: Coniugio, Anchise, Veneris dignate superbo, cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, ecce tibi Ausoniae tellus; hanc arripe velis. Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo. Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra provehor, et fando surgentis demoror austros? Nec minus Andromache digressu maesta supremo fert picturatas auri subtemine vestes et Phrygiam Ascanio chlamydem nec cedit honore, textilibusque onerat donis, ac talia fatur: Accipe et haec, manuum tibi quae monumenta mearum sint, puer, et longum Andromachae testentur amorem, coniugis Hectoreae. Cape dona extrema tuorusic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; et nunc aequali tecum pubesceret aevoHos ego digrediens lacrimis adfabar obortis:
Abbreviated transcription (Latin):
Nuqua deinde cauo uolitantia prendere sato
etreuõcare situs aut iungere carmina curas
In consulti abeunt sedemq odere sib illae
H ic tibi nequa more fuerint dispendia canti
Quã uis increpitent sotu & incursus maltũ
Uela uoc&: possisq sinus implere secundos
Qiunad eas uatẽ p̃aibusq oracula poscas
Ipsa canat uocẽq uolens atq orare soluat
Islatibi italiae populos uenturaq bella
& quo quẽq modo fugiasq ferasq laborem
Expedi& cursusq dabit uenerata seđos
Haet sunt quae nr̃a liceat te uoce moneri
Cade ag &eingentẽ factis fera dechera troia
Quaepast quã uates sic ore effatus amico. ẽ.
Dona dehinc auro graua sectoq dephanto
Imꝑat adnauis ferri stipatq carinis
Engens argentu dodenersq leberas
Etricã conserta hamis auroq trilicem
&omũ in signis galeae cristasq. comantis
Arma neoptolemi sunt: & sua dona parenti
Addit equos aoditqi. duces

Expanded text:
numquam deinde cavo volitantia prendere saxo, numquam deinde cavo volitantia prendere saxo, nec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti,— quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos,— quin adeas vatem precibusque oracula poscas ipsa canat, vocemque volens atque ora resolvat. Illa tibi Italiae populos venturaque bella, et quo quemque modo fugiasque ferasque laborem expediet, cursusque dabit venerata secundos. Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Vade age, et ingentem factis fer ad aethera Troiam. Quae postquam vates sic ore effatus amico est, dona dehinc auro gravia sectoque elephanto imperat ad navis ferri, stipatque carinis ingens argentum, Dodonaeosque lebetas, loricam consertam hamis auroque trilicem, et conum insignis galeae cristasque comantis, arma Neoptolemi; sunt et sua dona parenti. Addit equos, additque duces;
Abbreviated transcription (Latin):
Prestat trinacru metas lustrare pachini
Cessantẽ longas & circũ flectere cursus
Quã semel informẽ uasto uidisse sub antro
Scylla & ceruleis canib resonantia saxa
Pret̾ ea si qua est heleno prudentia uati
Siqua fides animũ siueris implet apollo
Unũ illud tibi nate dea ꝓq. om̃ib unum
Praedicam & repetens iterumq iterũq monebo
I unonis magne pͥmũ p̃ce numen adora
Iunonicane uota libens dominaq potentẽ
Gupplicib suꝑa donis sic deniq uictor
Irinacria finis italos mittere relicta
Huc ubi delatus ciꝰmea accesseris urbem
Piuinosq lacus & auerna sonantia siluis
Insana uate aspities quae rupe subima
Fta conie folusq notas & nomuina manbat¬
I uaetũ q infolus descripsit carmina urgo
Digrit uinimerũ atq antrose cdusa relinqui
lla manent in mota locis neq abordine cedunt¬
U eru eade uerso tenius cũ curdine uentus
Inpilit & teneras turbaut ianua frondes

Expanded text:
Praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni Praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni cessantem, longos et circumflectere cursus, quam semel informem vasto vidisse sub antro Scyllam, et caeruleis canibus resonantia saxa. Praeterea, si qua est Heleno prudentia, vati si qua fides, animum si veris implet Apollo, unum illud tibi, nate dea, proque omnibus unum praedicam, et repetens iterumque iterumque monebo: Iunonis magnae primum prece numen adora; Iunoni cane vota libens, dominamque potentem supplicibus supera donis: sic denique victor Trinacria finis Italos mittere relicta. Huc ubi delatus Cumaeam accesseris urbem, divinosque lacus, et Averna sonantia silvis, insanam vatem aspicies, quae rupe sub ima fata canit, foliisque notas et nomina mandat. Quaecumque in foliis descripsit carmina virgo, digerit in numerum, atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis, neque ab ordine cedunt; verum eadem, verso tenuis cum cardine ventus impulit et teneras turbavit ianua frondes,
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc soti morẽ sacrorũ hunc ipse teneto
Hac casti maneant in relligione nepotes
Ast ubi digressum siculaete ad mouerit orae
Pencus & angusti ra rescent claustra pelori
Ieua tibi tellus & longo leua petantui
Aequora circuitu dextrũ fugelitꝰ &undal
H aec loca uiquendã & uasta conuulsa riuna¬
P antũ aeui langinqua ualet mutare uestus cal
Dissiluisse fer cuptinis utra tellus
Ena foret uenit medioui pontus & undis
esptum siculo latus abscidit ariaq & urbes
ittore deductas angusto int luit uestus
Dextrũ scilla latus leuũ in placata carubdis
Obsidec atq imo bara dirit gurgite uaftos
Sorbet in abrubtum fluctus rursusq sub auras
Erigit alternos & siderad uerberat unda
At scyllã caeris coibet spelunca latebris
Om exertantẽ & nauis u axa trahentẽ
Prima hominis faties a pulchro pectore uirgo
Pubetenus postima inmani corpore pistrix
Delphinũ caidas utero cõmisa luporum

Expanded text:
Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto: Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto: hac casti maneant in religione nepotes. Ast ubi digressum Siculae te admoverit orae ventus, et angusti rarescent claustra Pelori, laeva tibi tellus et longo laeva petantur aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas. Haec loca vi quondam et vasta convolsa ruina— tantum aevi longinqua valet mutare vetustas— dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret; venit medio vi pontus et undis Hesperium Siculo latus abscidit, arvaque et urbes litore diductas angusto interluit aestu. Dextrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis obsidet, atque imo barathri ter gurgite vastos sorbet in abruptum fluctus, rursusque sub auras erigit alternos et sidera verberat unda. At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris, ora exsertantem et navis in saxa trahentem. Prima hominis facies et pulchro pectore virgo pube tenus, postrema immani corpore pristis, delphinum caudas utero commissa luporum.
Abbreviated transcription (Latin):
Inferniq lacusae aeq insula ciroae
Auã tuta possis urbẽ componere t̾ra
Sigia tibi dicã tu condita m̃te teneto
Cũ tibi sollicito secreoi ad fluminis undã
Tittoreis ingens inuenta subilicib sus
Irigunta capitũ fetus enixa iacebit
Albi solo recubans abi circu ubera nati
Ls locus urbis erit requies ea certa laborũ
et ta mer sarũ morsus horresce futuros
Fata uiã innemient ab eritts uocatꝰ apollo¬
Hasaut̃ terras italiq hanc littoris oram:
Phoxima quae nr̃i ꝑfundit᷑ aequoris aeftu
Effugę cuncta malis habitant᷑ moenia grauis
Hic& naricu posuerunt moenia loeri
&salenti nos obsedit milite campos
Lictius i domeneus hic illa ducis meliboei
Parua philotectie subnixa petilia muro
Qui nubi trauis missa est & erint transaequera classes
& positis aris iam uota in littore solues
Purpureo uelare comas adoꝑtus amictu
Nequa int̃ sanctos ignis in honore deoꝵ
Hoscilis facies occurrat &omina turbet

Expanded text:
infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae, infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae, quam tuta possis urbem componere terra: signa tibi dicam, tu condita mente teneto: cum tibi sollicito secreti ad fluminis undam litoreis ingens inventa sub ilicibus sus triginta capitum fetus enixa iacebit. alba, solo recubans, albi circum ubera nati, is locus urbis erit, requies ea certa laborum. Nec tu mensarum morsus horresce futuros: fata viam invenient, aderitque vocatus ApolloHas autem terras, Italique hanc litoris oram, proxuma quae nostri perfunditur aequoris aestu, effuge; cuncta malis habitantur moenia Grais. Hic et Narycii posuerunt moenia Locri, et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus; hic illa ducis Meliboei parva Philoctetae subnixa Petelia muro. Quin, ubi transmissae steterint trans aequora classes, et positis aris iam vota in litore solves, purpureo velare comas adopertus amictu, ne qua inter sanctos ignis in honore deorum hostilis facies occurrat et omina turbet.
Abbreviated transcription (Latin):
Sola nouĩ dictuq nefas harpia celeno
Pro digiũ canic & tristis denuntiat iras
Obsce namq famẽ quae prima picula uito
Quidue sequens tantos possi suꝑare labores
Kic elenus cesis primũ demore uiuencis
Erorat pacẽ diuũ uittasq resoluit
S acrati capitis meq adcua limina phoehe
Ipse manu multo suspensũ numine ducit
Atq. haec deinde canit diuino exore sacerdos.
Nate daea nate maiorib ire per altum
Aus picus manifesta fides sic fata din rex
Sortitur uoluitq uices isuertitur or do
Pauca tibi emultis quaᷤtutior hospita lus tres
Aequoni & asompnio possis considere portu
Expedia dictis proibent nam caetera parcae
Soire elenũ fariq uetat saturnia iuno
Pricipio italuam quã tu iamre repropinquã
Uicinosq ignare paras in uadere portus
Longa ꝓcul longis uia diuidit iniua tris
Ante & trina crialentandus remus in unda
Esalis ausonii lustrandũ nauib aequor

Expanded text:
sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno prodigium canit, et tristis denuntiat iras, obscenamque famem—quae prima pericula vito? Quidve sequens tantos possim superare labores? Hic Helenus, caesis primum de more iuvencis, exorat pacem divom, vittasque resolvit sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe, ipse manu multo suspensum numine ducit, atque haec deinde canit divino ex ore sacerdos: Nate dea,—nam te maioribus ire per altum auspiciis manifesta fides: sic fata deum rex sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo— pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres aequora et Ausonio possis considere portu, expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum farique vetat Saturnia Iuno. Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam vicinosque, ignare, paras invadere portus, longa procul longis via dividit invia terris. Ante et Trinacria lentandus remus in unda, et salis Ausonii lustrandum navibus aequor,
Abbreviated transcription (Latin):
quid inantiqua uirtutẽ animosq uirił
Etpit aeneas & auunculus excitat haector
Ialia fundebac lacrimans longosꝙ ciehac
Lucassi fletus cuse se anic enib heros
& multũ lacrimas uerba int̃ singula fundit
Procedo & paruã troiã simulataq magnis
Pergama & arente. t antdi cognomine riuis
Agnosco sce aeq amplector limina por tae
Aer non & teucri sotia simul urbe fruunt᷑
Illos porticib rex accipiebat in amplis
Aulai medio libabant pocula bacchi
Inpositis auro dapib paterasq tenebant
Iamq dies alt̃q dies ꝓcessit & aurne
Sela uocant tumidos inflatur carbas austro
His uate aggredior dictis ac talia quaeso
Ero ugena int pres diuũ qͥ numina phoebi
Qui tripodas clarii laurus qͥsidera sentis
Euolucrũ linguas & ppetis omina penne
Fare age naq om̃is cursũ mihi ꝓspadix̃
Relligio & cunctis suasor numine diui
Italia petere & tras tr̃ptare repostas

Expanded text:
Ecquid in antiquam virtutem animosque virilis Ecquid in antiquam virtutem animosque virilis et pater Aeneas et avunculus excitat Hector? Talia fundebat lacrimans longosque ciebat incassum fletus, cum sese a moenibus heros t multum lacrimas verba inter singula fundit. Procedo, et parvam Troiam simulataque magnis Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum adgnosco, Scaeaeque amplector limina portae. Nec non et Teucri socia simul urbe fruuntur: illos porticibus rex accipiebat in amplis; aulaï medio libabant pocula Bacchi, impositis auro dapibus, paterasque tenebant. Iamque dies alterque dies processit, et aurae vela vocant tumidoque inflatur carbasus austro. His vatem adgredior dictis ac talia quaeso: Troiugena, interpres divom, qui numina Phoebi, qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis, et volucrum linguas et praepetis omina pennae, fare age—namque omnem cursum mihi prospera dixit religio, et cuncti suaserunt numine divi Italiam petere et terras temptare repostas:
Abbreviated transcription (Latin):
felix una ante alias priameia uirgo
ostile. ad tumulũ troiae submoembra tis
ussa mori quae sortitus non ꝑtulit ulles
Net uictorisseritetigit captiua tubile
N os patria incensa diuersa ꝑaequora uectae
Styrpis achillene fastus iuuenẽt suꝑbũ
Seruitio enixae tulimꝰ quideinde sequutus
Laedeam hermionẽ lace demoniosq luimer eos
Mefamulo famulaq heleno trans misit lubendã
Ast illũ ereptae migno inflamatus amore
Coniugis & scelerũ furiis igitatus orestes.
Excipit in cautũ patriasq obtruncat ad aras
Morte ne optolemi regnorũ reddita cessit
Pars heleno quichaonios cagnomine cãpos
Chaoniamq omem troiano chaone dixit
Pergamaq. ilia cãq uigis hanc adclidit arcẽ
Sedtibi qui cursũ uenti. quaefata dedere
Aut quis nã ignarũ nr̃is deus appulit oris
Tiud puer aschanius suꝑat nẽ & uescit᷑ aura
Quẽ tibi iã troia:
&q. tam puero esi amis secura parentis

Expanded text:
O felix una ante alias Priameïa virgo, O felix una ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori, quae sortitus non pertulit ullos, nec victoris eri tetigit captiva cubile! nos, patria incensa, diversa per aequora vectae, stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum, servitio enixae, tulimus: qui deinde, secutus Ledaeam Hermionen Lacedaemoniosque hymenaeos, me famulo famulamque Heleno transmisit habendam. Ast illum, ereptae magno inflammatus amore coniugis et scelerum Furiis agitatus, Orestes excipit incautum patriasque obtruncat ad aras. Morte Neoptolemi regnorum reddita cessit pars Heleno, qui Chaonios cognomine campos Chaoniamque omnem Troiano a Chaone dixit, Pergamaque Iliacamque iugis hanc addidit arcem. Sed tibi qui cursum venti, quae fata dedere? Aut quisnam ignarum nostris deus adpulit oris? Quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura, quem tibi iam Troia— Ecqua tamen puero est amissae cura parentis?
Abbreviated transcription (Latin):
regredior poti classes & littora linquens
ollepis cũ sorce dapes & trisia dona
te urbe in luco filis i moentis adunda
Libal at cineri andromacher manesq uocabus
Haec toreũ. adtumulũ uiridi que cespite inanẽ
Ageminas caułi lacrimis saera uerae aras.
tme conspex uenientẽ & troia circum
Armamens uilt magius extritamonseris
Diriguit ussu in medio calor ossa relquit
Labitur & longo uix tande tepinre fatur
Uera nete faties uerus mihi nuntius affers
ate dȩa. iuiusne : aut silux almare cessic
Haector ubiest: dix lacrimasq effundit & omne
Impleuit damore locũ uix pauca fureriti
Subicio. & raris tirbatus uocib hisco
iuo equidem uitaq extrema ꝑomia duco
Nedubita namuera uides
euquiste calus deiectã coniuge canto
Excipit autque digna sacis fortuna reu sic
Hectoris andromache pyrrinconubia seruas
Seucie uultũ a demissa uoce loquuta est

Expanded text:
Progredior portu, classis et litora linquens, Progredior portu, classis et litora linquens, sollemnis cum forte dapes et tristia dona ante urbem in luco falsi Simoentis ad undam libabat cineri Andromache, Manisque vocabat Hectoreum ad tumulum, viridi quem caespite inanem et geminas, causam lacrimis, sacraverat aras. Ut me conspexit venientem et Troïa circum arma amens vidit, magnis exterrita monstris deriguit visu in medio, calor ossa reliquit; labitur, et longo vix tandem tempore fatur: Verane te facies, verus mihi nuntius adfers, nate dea? Vivisne, aut, si lux alma recessit, Hector ubi est? Dixit, lacrimasque effudit et omnem implevit clamore locum. Vix pauca furenti subicio, et raris turbatus vocibus hisco: Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco; ne dubita, nam vera vides. Heu, quis te casus deiectam coniuge tanto excipit, aut quae digna satis fortuna revisit Hectoris Andromachen? Pyrrhin’ conubia servas? Deiecit vultum et demissa voce locuta est:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo insꝑata tande tellure potiti
Lustramurq ioui uotisq incendimꝰ aras
Actiaq. iliatis caelebramꝰ littora ludis
Eaercent patrias oleo labente palestras
Nudtti sotu iuiuat euassif et ogurbes
Arglicas mediosq fugam tenius seꝑ hastes
Interea magnũ sol circũ uoluit̾ annum
Eglatialis hiens a quilonib asꝑat undas
Sere ciuo clipeũ magii gesta menabantis
Postib aduersis figo & rem carmine signo
Teneas haeo dedanais uictorib arma
Linquere tũ potus uibeo & consideret ranstris
Certatĩ sotii feriunt mare & iequora uerrunt
Protinꝰ aerias feacũ abscondimꝰ arces
Tatoraq epiri legimꝰ portusq subimus
Chaonios & celsi budioti accedimꝰ urbẽ
ic incredibilis rerũ fama occupat aures
Praniden helenũ graus regnre purbes
Conugio eacide pyrri sceptrisq potitũ
Epaenio indromachen iteru cessise marito
Ebfcipui miro. incensũ pectus amore
opellare uimi cesus cognoscere cantis

Expanded text:
Ergo insperata tandem tellure potiti, Ergo insperata tandem tellure potiti, lustramurque Iovi votisque incendimus aras, Actiaque Iliacis celebramus litora ludis. Exercent patrias oleo labente palaestras nudati socii; iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostis. Interea magnum sol circumvolvitur annum, et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas. Aere cavo clipeum. magni gestamen Abantis, postibus adversis figo, et rem carmine signo: AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA. Linquere tum portus iubeo et considere transtris: certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces, litoraque Epiri legimus portuque subimus Chaonio, et celsam Buthroti accedimus urbem. Hic incredibilis rerum fama occupat auris, Priamiden Helenum Graias regnare per urbes, coniugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum, et patrio Andromachen iterum cessisse marito. Obstipui, miroque incensum pectus amore, compellare virum et casus cognoscere tantos.
Abbreviated transcription (Latin):
Ambesis subigat malis absumere mensas
Dixit &insilia pennis ab latare fuge
Atsocus subito gelidus formidine sanguis
Diriguit cetidere animi nec ia amplius armis
Seduotis p̾cibusq uibent exposcere pacem
Qiue deae seusint dirae obsceneq uolucres
& pat̃ ancdiises passis delatore palnus
Numina magna uocat meritosq indieit homor es
Di ꝓhibete minas di talẽ auertite casum
& placidi seruate. pios tũ littore funẽ
Deripe excussosq uib& laxare rudentis
Tendunt uela noti fugimꝰ spumantib undis.
Qua cursũ uentusq gułmatorq uocabas
a medio apparet fluctunemorosa ⁊ acune thos
Suli chiumq samaeq & neritos ardua saxis
ffugimꝰ scopulos itha the lertia regia
tram altricẽ seui exserramꝰ ulixis
M ox & leucate nimbosa cacumina moncis
& formidatus nautis aperitur apolla
Hunc petisifessi & pariae succedimus urbi
Anchora deprora iacttur stant littore puppes

Expanded text:
ambesas subigat malis absumere mensas. ambesas subigat malis absumere mensas. Dixit, et in silvam pennis ablata refugit. At sociis subita gelidus formidine sanguis deriguit; cecidere animi, nec iam amplius armis, sed votis precibusque iubent exposcere pacem, sive deae, seu sint dirae obscenaeque volucres. Et pater Anchises passis de litore palmis numina magna vocat, meritosque indicit honores: Di, prohibete minas; di, talem avertite casum, et placidi servate pios! Tum litore funem deripere, excussosque iubet laxare rudentes. Tendunt vela Noti; fugimus spumantibus undis, qua cursum ventusque gubernatorque vocabat. Iam medio adparet fluctu nemorosa Zacynthos Dulichiumque Sameque et Neritos ardua saxis. Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna, et terram altricem saevi exsecramur Ulixi. Mox et Leucatae nimbosa cacumina montis et formidatus nautis aperitur Apollo. Hunc petimus fessi et parvae succedimus urbi; ancora de prora iacitur, stant litore puppes.
Abbreviated transcription (Latin):
dico & dira bellũ cũ gente gerendũ
aud secus ac ussi fatiunt tectosq ꝑorbam
isponunt enses & scuta latentia condunt
rgo ubi delapsae sonitũ ꝑ curua dedere
itora dat signũ specula misenus ab alta
Mere cauo: inuadunt sotii & noua ꝓelia tẽptant
Obscenas pelagi ferro foedare uolucres
edneq um plumis ullã nec uulnera t̃go
ccipiunt cueleriq. fugi subsidera lapsae
emesam praedam & uestigia foeda relinquunt
na i p̃celsa consedit rupe celeno
nfelix uates rumpitq hanc pectore uocẽ
ellũ &iã procede boum stratisq uiuencis
omedon uadae bellũ nemferre paratis
patrio harpy iasinsontis pellere riguo
ccipite ergi aninus .iq. haec mea sugt edicta
uue phobõ pet om̃ips ruhi phoeb apoll
Praedint: uobis furiarũ ego marima pando
Italĩ cursu petitis uentisq uocatis
Ibitis italiã portusq intrare licebi
Sednonante datĩ cingetis moenib urbem
Qua uos dira fames nostraeq iniuriad cedis

Expanded text:
edico, et dira bellum cum gente gerendum. edico, et dira bellum cum gente gerendum. Haud secus ac iussi faciunt, tectosque per herbam disponunt enses et scuta latentia condunt. Ergo ubi delapsae sonitum per curva dedere litora, dat signum specula Misenus ab alta aere cavo. Invadunt socii, et nova proelia temptant, obscenas pelagi ferro foedare volucres: sed neque vim plumis ullam nec volnera tergo accipiunt, celerique fuga sub sidera lapsae semesam praedam et vestigia foeda relinquunt. Una in praecelsa consedit rupe Celaeno, infelix vates, rumpitque hanc pectore vocem: Bellum etiam pro caede boum stratisque iuvencis, Laomedontiadae, bellumne inferre paratis, et patrio Harpyias insontis pellere regno? Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta, quae Phoebo pater omnipotens, mihi Phoebus ApolPredixit, vobis Furiarum ego maxima pando. Ytaliam petitis cursu ventisque vacatis: Ibitis Ytaliam portusque intrare licebit. Sed non ante datam quam vos dira fames nostraeque iniuria caedis
Abbreviated transcription (Latin):
Clausa domus mensasq. metu liquere priores¬
Lristuis hauo llis monstrũ nec seuor ulla
Pestis & iradm̃ stygissese extulit undis
irginei uolucrũ uultus phoedissima uentris
Troluuies uncaeq manus & pallida seꝑ
Ora fame
ucubi delati portus intrauimꝰ eoce
aeta boum passim campis arinta uidemus
ca prigenũq petus nullo cus tode ꝑ herbas
Inrumꝰ ferro & diuos ipsuqͥ. uocamus
In pantẽ praedãq ioue tũ litore curuo
e xtruimusq toros dapibusq epulam opͥmis
At subitae horrifico lapsu demontib absunt
Irpxiae & piagnis quatiunt clangorib alas
Dir ipiunto. dapes contactiq om̃ia phoedant
Inmundo tũ uox tetrũ dira int̃ odorẽ
Rursũ inse cessu longo subrupe cauata
Arbarib diusi circũ atq. horrentib umbris
Instrumꝰ mensas arisq. reponimꝰ ignem
Rursũ exdiuerso caeli caecisq latebris
Turba sonans praedã pedib circũ uolat uncis
olluit ore dapes sotiis tunc arma capessant

Expanded text:
clausa domus, mensasqclausa domus, mensasq/ Tristius haud illis monstrum nec sevior ulla / pestis et ira deum Stigiis sese extulit undis. / Virginei volucrum voltus, foedissima ventris proluvies, uncaeque manus, et pallida semper ora fame. Huc ubi delati portus intravimus, ecce laeta boum passim campis armenta videmus, caprigenumque pecus nullo custode per herbas. Inruimus ferro, et divos ipsumque vocamus in partem praedamque Iovem; tum litore curvo exstruimusque toros, dapibusque epulamur opimis. At subitae horrifico lapsu de montibus adsunt Harpyiae, et magnis quatiunt clangoribus alas, diripiuntque dapes, contactuque omnia foedant immundo; tum vox taetrum dira inter odorem. Rursum in secessu longo sub rupe cavata, arboribus clausi circum atque horrentibus umbris, instruimus mensas arisque reponimus ignem: rursum ex diverso caeli caecisque latebris turba sonans praedam pedibus circumvolat uncis, polluit ore dapes. Sociis tunc, arma capessant,
Abbreviated transcription (Latin):
ela damꝰ uastũq caua trabe currimꝰ aequor
ost quã altũ tenuere rates nec iã amplius ulle
pparent t̾rae cielũ mundiq. & undiq. pontus
ũ mihi ceruleus supra caput astitit inher
octẽ hienemq ferens& i norriut unda tenebris
intinuo uenti uoluunt mare magnaq surgunt
equora disꝑsi iactamur gurgite uasti
nuoluere diem nimbi & nox umida caebĩ
bstulit ingeminant abruptis nubib ignes
xcutinur cursu: & caeris erramꝰ inutidis
pse diem noctemq negat discernere caelo
et meminisse uiae medic palinurus i nunda
nis odeo incertos caera calgine soles
Erramus pelag totidem sine sidexe noctes
Quarto die terra primũ se ad tollere cande
Uisa apire procul montes acuoluere fumũ
Sela cadunt remis insurgimꝰ haudmora naute
Adnixi torquent spumas &cerula uerrunt
Seruatũ exundis stropha dumeltetora primũ
Excipiunt strophades graio stant nomine dictae
Eisule ionio in magno quas dira celeno
Arpy iaeq colunt aliae phineia postquam

Expanded text:
ela pandunt et cava trabe curritur aequor. Postquam altum tenuit navis nec jam amplius ullae Apparent terrae, coelum undique et undique pontus Illis caeruleus, supra caput adstitit imber Noctem hyememque ferens et inhorruit unda tenebris. Continuo venti volvunt mare, magnaque surgunt aequora; dispersi iactamur gurgite vasto; involvere diem nimbi, et nox umida caelum abstulit; ingeminant abruptis nubibus ignes. Excutimur cursu, et caecis erramus in undis. Ipse diem noctemque negat discernere caelo, nec meminisse viae media Palinurus in unda. Tris adeo incertos caeca caligine soles erramus pelago, totidem sine sidere noctes. Quarto terra die primum se attollere tandem visa, aperire procul montis, ac volvere fumum. Vela cadunt, remis insurgimus; haud mora nautae adnixi torquent spumas et caerula verrunt. Servatum ex undis Strophadum me litora primum accipiunt; Strophades Graio stant nomine dictae, insulae Ionio in magno, quas dira Celaeno Harpyiaeque colunt aliae, Phineia postquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nube caua rapui cuperem cũ uertere abimo
S t̾ucta meis manib ꝑ iurae moenia troiae
Nunc quoq mens eadem ꝑstatmͥ pelle timores
Ttus quos cptas portus accede. aueria
U nus con tatũ amissũ quẽ girgite quatres
Unũ ꝓ multis dabitur caput
H isubi lata doe ymuse pore ton distis

Expanded text:
nube cava rapui, cuperem cum vertere ab imo nube cava rapui, cuperem cum vertere ab imo structa meis manibus periurae moenia Troiae. Nunc quoque mens eadem perstat mihi: pelle timores. Tutus, quos optas, portus accedet Averni. Unus erit tantum, amissum quem gurgite quaeres; unum pro multis dabitur caput. His ubi laeta deae permulsit pectora dictis
Abbreviated transcription (Latin):
pse iti nuplebicis tutestis inundis
Nule sipito excierit maria omĩia caelo
scide acolus nequi quã freta ꝓcellis
In regnis hoc ausa tuis
Perscelus ecce etum troianis macrib actis
Exussit foede puppes & classe sub egit
Amissa sotios ignotae liuquere terrae
Quod suꝑ est oro liceat dare tuta ꝑ undas
Uela tibi liceat laurentẽ attingere dnbri
Si concessa peto sidant ea moenia parce.
Ium saturnius domitor maris edidit alti
Fas omne est cycherea meis tefidere regnis
Ende genus ducis merui quoꝙ saepe furores
Conpressi & rabiem tantani caeliq maris q.
Nec minor intris xhantu si moenta que testor
Aeneae mihi cura tui cũ troia achillis
Ex animata sequens inpingeret agmina muris
M ilia multa dare deto gemerentq. repleti
Amnes nec reperire uiam atq uoluere poss&
In mare se xandius pelide tanc ego stici
Congressũ aenean nec dis nec uirib aequis

Expanded text:
Ipse mihi nuper Libycis tu testis in undis Ipse mihi nuper Libycis tu testis in undis quam molem subito excierit: maria omnia caelo miscuit, Aeoliis nequiquam freta procellis, in regnis hoc ausa tuis. Per scelus ecce etiam Troianis matribus actis exussit foede puppes, et classe subegit amissa socios ignotae linquere terrae. Quod superest, oro, liceat dare tuta per undas vela tibi, liceat Laurentem attingere Thybrim: si concessa peto, si dant ea moenia Parcae. Tum Saturnius haec domitor maris edidit alti: Fas omne est, Cytherea, meis te fidere regnis, unde genus ducis: merui quoque; saepe furores compressi, et rabiem tantam caelique marisque. Nec minor in terris, Xanthum Simoëntaque testor, Aeneae mihi cura tui. Cum Troia Achilles exanimata sequens impingeret agmina muris, milia multa daret leto, gemerentque repleti amnes, nec reperire viam atque evolvere posset in mare se Xanthus, Pelidae tunc ego forti congressum Aenean nec dis nec viribus aequis
Abbreviated transcription (Latin):
Uisa maris faties & non tolera bile numen
Ire uolunt omẽmq fugae ꝑferre laborẽ
Quos bonius aeneas dictis solatur anucis
& consanguneo lacrimans cõmendat ac efte
T riserya uitulos &e tẽpestatib agnam
Cedere dende iub& solus exordine funẽ
Ipse capite tonsae folus euictus oliuas
Srans celsa in puppi paterã ten& extaq salsos
Eroicit influctus acuin aliquentia fundit
Pro sequit surgens apuppi uentus euntis
Certati sotu feruint mare & equora uerrunt
At uenus interea neptunũ exercita curis
Allo quit᷑ calisq. effundit pectore questus
I unonis grauis ira neq exsaturabile pectus
Cogunt me noptune p̃ces des cenbere in om̃is
Quã nec longa dies pietas nemitigat ulla
ec iouis imꝑio fatisue in fracta quiescit
Son media degete srygu exi edisse nefandis
rbẽ odiis satis est poenã traxisse pom̃ em
elli quias troiae eineres atq. ossa ꝑempta
ssequit᷑ causas tanti ciat illa furoris

Expanded text:
visa maris facies et non tolerabile nomen, visa maris facies et non tolerabile nomen, ire volunt, omnemque fugae perferre laborem. Quos bonus Aeneas dictis solatur amicis, et consanguineo lacrimans commendat Acestae. Tris Eryci vitulos et Tempestatibus agnam caedere deinde iubet, solvique ex ordine funem. Ipse, caput tonsae foliis evinctus olivae, stans procul in prora pateram tenet, extaque salsos proiicit in fluctus ac vina liquentia fundit. Prosequitur surgens a puppi ventus euntes. Certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. At Venus interea Neptunum exercita curis adloquitur, talesque effundit pectore questus: Iunonis gravis ira nec exsaturabile pectus cogunt me, Neptune, preces descendere in omnes; quam nec longa dies, pietas nec mitigat ulla, nec Iovis imperio fatisque infracta quiescit. Non media de gente Phrygum exedisse nefandis urbem odiis satis est, nec poenam traxe per omnem: reliquias Troiae, cineres atque ossa peremptae insequitur: causas tanti sciat illa furoris.
Abbreviated transcription (Latin):
Parrtino e plona supyleax uendra turi cera
Exteplo sotios primũq accersit oaesten
iouis impiũ &ecari pcepta parentis
E dors ua quie nune aoumo sententia confter
Baitmora onilis nec usa retusat a esces¬
Q runis scribunt urbi matres popłn uolentẽ
Seponant aonimos nil magne laun s ogsntes
R escra mauigis aptant renosq rugertis
e xigui numero seabello uiuda urs
Enterea aeneas urbe designat aratre
Morticurq domos hac ilium & haeoloca croi
e sse uibet gudet regno troran acestes¬
E ndic tia forum & parib det ura uocatis
Ei uicina aftris ery cino inuertiee sedes
Tundatur ueneri id aliae tumuloq sacerdos
Aclucus late sacer ad dit᷑ anchisaeo
Iamq dies epulata noue gensomĩs &aris
Lactus honos placidi strauer aequora uenti
Creberet aspirns rursuf uocat auster in altũ
Exoritur ꝓcurua ingens ꝑ litora fletus
Con plexi int se noctẽs. diemq mor ait
pse ia matres iosi qub aspa aiuind ã

Expanded text:
lena supplex veneratur acerra. Extemplo socios primumque arcessit Acesten, et Iovis imperium et cari praecepta parentis edocet, et quae nunc animo sententia constet. Haud mora consiliis, nec iussa recusat Acestes. Transcribunt urbi matres, populumque volentem deponunt, animos nil magnae laudis egentes. robora navigiis, aptant remosque rudentesque, exigui numero, sed bello vivida virtus. Interea Aeneas urbem designat aratro sortiturque domos; hoc Ilium et haec loca Troiam esse iubet. Gaudet regno Troianus Acestes, indicitque forum et patribus dat iura vocatis. Tum vicina astris, Erycino in vertice sedes fundatur Veneri Idaliae, tumuloque sacerdos ac lucus late sacer additur Anchiseo. Iamque dies epulata novem gens omnis, et aris factus honos: placidi straverunt aequora venti, creber et adspirans rursus vocat Auster in altum. Exoritur procurva ingens per litora fletus; complexi inter se noctemque diemque morantur. Ipsae iam matres, ipsi, quibus aspera quondam
Abbreviated transcription (Latin):
ffigies sacrae diuũ frygiiq paenates
uos mecũ a troia medusq ex ignib urbis
atulerã uisi ante oculos astare iacentis
nsomnis multo manifesci lumine quase
lena ꝑisertas fundebat luna fenes tras
unisic affari e̾̃curas his demeredictis
a tibi delato ortigiam dicturus apollo est
ic canit & tuanos enultro adlimina mittit.

Expanded text:
effigies sacrae divom Phrygiique Penates, effigies sacrae divom Phrygiique Penates, quos mecum a Troia mediisque ex ignibus urbis extuleram, visi ante oculos adstare iacentis in somnis, multo manifesti lumine, qua se plena per insertas fundebat luna fenestras; tum sic adfari et curas his demere dictis: Quod tibi delato Ortygiam dicturus Apollo est, hic canit, et tua nos en ultro ad limina mittit.
Abbreviated transcription (Latin):
Bacdatãq iugs naxon uiridẽq: doni sam
Olcaron niueãq paron sparsasq. ꝑ aequor
Cicdadas & crebris legimꝰ freta c̃cita terris
Nauticus exoritur uario certamino damor
oitantur sotu eretã pauosq. petamus
Prosequit̾ surgens appupi uentus euntis
& tandẽ antiquis cur etũ allabimͥ oris
Ergo auidus muros optate molior urbis
Pergimeãq uoco.  laeta cogiomine gentẽ
ortor amare focos arcemq attolleretectis
Iamq fere sicco subductae littore puppes
Conubiis aruisq nouis oꝑata uiuentus
Iura domosq dabã : subito cũ cabida m̃bris
orrupto caeli tractu miserandaq uenit
rborib ꝗ satis quelues & leti ferannus
inquebant dulces animas aut egra trae bant
ursus adoraclũ ortigiae phoebũ q remenso
ortatur pat̃ ire mari ueniãq p̃cari
uã fessiffinẽ red ferat unde laborum
emptare auxiliũ iubeat quo uertere cursus
oxerat & terris animalia somnus habebat

Expanded text:
bacchatamque iugis Naxon viridemque Donysam, bacchatamque iugis Naxon viridemque Donysam, Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor Cycladas, et crebris legimus freta consita terris. Nauticus exoritur vario certamine clamor; hortantur socii: Cretam proavosque petamus! Prosequitur surgens a puppi ventus euntis et tandem antiquis Curetum adlabimur oris. Ergo avidus muros optatae molior urbis, Pergameamque voco, et laetam cognomine gentem hortor amare focos arcemque attollere tectis. Iamque fere sicco subductae litore puppes; conubiis arvisque novis operata iuventus; iura domosque dabam: subito cum tabida membris, corrupto caeli tractu, miserandaque venit arboribusque satisque lues et letifer annus. Linquebant dulcis animas, aut aegra trahebant Rursus ad oraclum Ortygiae Phoebumque remenso hortatur pater ire mari, veniamque precari: quam fessis finem rebus ferat; unde laborum temptare auxilium iubeat; quo vertere cursus. Nox erat, et terris animalia somnus habebat:
Abbreviated transcription (Latin):
reta iouis magni medio iac& insula ponto
Mons idens ubi & gentis cunabula noftrae
entũ urbes habitant magnas uberrima regna
Maximus unde pat̾ sirtsaudita recor dor
Teucrus rohecheas primũ est aduectus itihoras
Obtauitq locũ regio nondũ iliũ &arces
Pergameae steterant habitabant uallibimis
Hicmat̾ cultrix cybele corrbantiaq aera
Ideumq nenius hinc fida silentia sacris
&iuncti currũ domine subiere leones
Ergo agite & diuũ ducunt qͦ uissa sequam̃
Pia cemus uentos agnosia regia petamus
N ec longo distant cursu modo iupit ad sit
Iertia lux classem creteis sistet inoris
Sicfatus meritos aris mactauit honores
T aurũ neptuno taurũ tibi pulcher apollo
Nigrã hiemi pecudẽ ⁊ ephiris felicib albã
Fama uolat pulsũ regnis cessisse pat̾nis
Idomenea duce desertaq litora cretae
Hoste uacare domos sedesq astare relictas
Pinquimꝰ ortigiae portus. pelagoq uolamꝰ

Expanded text:
Creta Iovis magni medio iacet insula ponto; Creta Iovis magni medio iacet insula ponto; mons Idaeus ubi, et gentis cunabula nostrae. Centum urbes habitant magnas, uberrima regna; maximus unde pater, si rite audita recordor, Teucrus Rhoeteas primum est advectus in oras, optavitque locum regno. Nondum Ilium et arces Pergameae steterant; habitabant vallibus imis. hinc mater cultrix Cybeli Corybantiaque aera Idaeumque nemus; hinc fida silentia sacris, et iuncti currum dominae subiere leones. Ergo agite, et, divom ducunt qua iussa, sequamur; placemus ventos et Gnosia regna petamus. Nec longo distant cursu; modo Iuppiter adsit, tertia lux classem Cretaeis sistet in oris. Sic fatus, meritos aris mactavit honores, taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo nigram Hiemi pecudem, Zephyris felicibus albam. Fama volat pulsum regnis cessisse paternis Idomenea ducem, desertaque litora Cretae hoste vacare domos, sedesque adstare relictas. Linquimus Ortygiae portus, pelagoque volamus,
Abbreviated transcription (Latin):
empla dei saxo uenerabar structa uestusto
appriam tymbraȩ ae domũ damoenia fessis
& genus & mansurã urbẽ serua altera troiae
Pergima relliquias danaũ att inmittis achilli
Quẽ sequimur: quo ueire iubes: ubi ponere sedes
apat̃ auguriũ atq animis in labere nr̃is
ixea fatus eram: tremere omĩa uisa repente
iminaq laurusq dei totusq moueri
ons circũ & mugire aditis cortinare clusis
ũ missi petimꝰ t̾ram: & uox fertur ad auris
ardanidȩ duri quae uos aftyrpe parentũ
rima tulit tellus eadem uos ubere laeto
ccipi & reduces antiquã ex quirite matrẽ
ic domꝰ aeneae cunctis dominabit᷑ oris
nati natorũ & qui nascent᷑ ab illis
aeo phoebus mixtoq ingens exorta tumultu
aeticia & cuncti quaesint ea moenia quȩr̾
uo phoeb uoce terrantes uibeatq reuerai
ũ genitor ueterũ uoluens moniñita uirorũ
udite oꝓceres ait & spes discite ur̃as

Expanded text:
Templa dei saxo venerabar structa vetusto: Templa dei saxo venerabar structa vetusto: Da propriam, Thymbraee, domum; da moenia fessis et genus et mansuram urbem; serva altera Troiae Pergama, reliquias Danaum atque immitis Achilli. Quem sequimur? Quove ire iubes? Ubi ponere sedes? Da, pater, augurium, atque animis inlabere nostris. Vix ea fatus eram: tremere omnia visa repente, liminaque laurusque dei, totusque moveri mons circum, et mugire adytis cortina reclusis. Submissi petimus terram, et vox fertur ad auris: Dardanidae duri, quae vos a stirpe parentum prima tulit tellus, eadem vos ubere laeto accipiet reduces. Antiquam exquirite matrem: hic domus Aeneae cunctis dominabitur oris, et nati natorum, et qui nascentur ab illis. Haec Phoebus; mixtoque ingens exorta tumultu laetitia, et cuncti quae sint ea moenia quaerunt, quo Phoebus vocet errantis iubeatque reverti? Tum genitor, veterum volvens monumenta virorum, Audite, O proceres ait et spes discite vestras:
Abbreviated transcription (Latin):
Aggeritur tumulo tellus stant manib arae
Ceruleis meste uittis atraq cipraesso
& circũ ilia descrinem demore solutae
Inferimus tepido spumantia cimbia lactae
Sanguinis & sacri pateras animaq sepulero
Condimus & magna supremũ uoce ciemus
Inde ubi prima fides pelago placataq uenti
Dant maria & lenis crepitans uocat auster maltũ
Deducunt soti naues & littora cõplent
Prouehimur portu terraeq urbesq recedurit
Sacra mari colitur medio gratissima tellus
Nereidũ matri & neptuno aegeo
Quã pius arritenens oras & littora circũ
Crrantẽ myconoe celsa gyaroq reuinx̃
Immotõq coli dedit & contẽpnere uentos
Huc feror haec fessos ⁊ utr placidissima portu
Accipit agressi ueneramͥ apellinis urben
R ex anius rexidem hominũ phoeiiq sacer ãe
Uitts d sacra redinutꝰ ripora lauro
Occurrit ueterem anchisen agioscit amicũ
unginus ospitio dextras & tecta subimus

Expanded text:
aggeritur tumulo tellus; stant Manibus arae, aggeritur tumulo tellus; stant Manibus arae, caeruleis maestae vittis atraque cupresso, et circum Iliades crinem de more solutae; inferimus tepido spumantia cymbia lacte sanguinis et sacri pateras, animamque sepulchro condimus, et magna supremum voce ciemus. Inde, ubi prima fides pelago, placataque venti dant maria et lenis crepitans vocat Auster in altum, deducunt socii navis et litora complent: provehimur portu, terraeque urbesque recedunt. Sacra mari colitur medio gratissima tellus Nereidum matri et Neptuno Aegaeo, quam pius arquitenens oras et litora circum errantem Mycono e celsa Gyaroque revinxit, immotamque coli dedit et contemnere ventos. Huc feror; haec fessos tuto placidissima portu accipit: egressi veneramur Apollinis urbem. Rex Anius, rex idem hominum Phoebique sacerdos vittis et sacra redimitus tempora lauro, occurrit; veterem Anchisen adgnovit amicum. Iungimus hospitio dextras, et tecta subimus.
Abbreviated transcription (Latin):
xt̃num tulit haudoruor hic de stipite manat
eu fuge crudeles terras fuge litus auarũ
ampolidorus ego: hic confixũ ferreatex̃
elorum seges & iaculis increuit acutis
ũ uero ancipiti mentẽ formidine p̃ssus
bstupui steteruntq comae &uox faucib hesit
unc polidorũ auri quondã cum pondere magno
nfelix priamꝰ furton mandarꝗ talendũ
hreicio regi cumiã diffideret armis
ardaniae cingiq urbeni obsidione uideret.
lle ut opes fracte teuchrũ a fortuna recess
es agam̃ nonias uictriciaq arma secutus
asom̃e abrumpit polidoru obtruncat & auro
i potitur quid ñ mortalia pectora cogis
uri sacra fames: postqua pauor ossa reliquid.¬
Delectos populi ad proceres primnũq parerẽ
Monscra dñ refero & quaȩ sit sententia poses
Om̃ib idem animus scelerata excedere t̾a
Linqui pollutũ hospitiũ edare dassib austros
Ergo uistauramꝰ polidoro funus & ingens

Expanded text:
externum tulit, aut cruor hic de stipite manat. externum tulit, aut cruor hic de stipite manat. Heu, fuge crudelis terras, fuge litus avarum: nam Polydorus ego; hic confixum ferrea texit telorum seges et iaculis increvit acutis. Tum vero ancipiti mentem formidine pressus obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit. Hunc Polydorum auri quondam cum pondere magno infelix Priamus furtim mandarat alendum Threicio regi, cum iam diffideret armis Dardaniae, cingique urbem obsidione videret. Ille, ut opes fractae Teucrum, et Fortuna recessit, res Agamemnonias victriciaque arma secutus, fas omne abrumpit; Polydorum obtruncat, et auro vi potitur. Quid non mortalia pectora cogis, auri sacra fames? Postquam pavor ossa reliquitdelectos populi ad proceres primumque parentem monstra deum refero, et quae sit sententia posco. Omnibus idem animus, scelerata excedere terra, linqui pollutum hospitium, et dare classibus austros. Ergo instauramus Polydoro funus, et ingens
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgulta densis hasti lib horrida myrtꝰ
Accessi uiridemq ab humo conuellere siluã
Conatus ramis tegerem ut frondentib aras
Hor rendũ & dictu uideo mirabile monstrũ
Nãq prima solo ruptis radicib arbos
Uellitur huic atroliquunt᷑ sanguine gictae
& tram tabo maculant mͥ frigidus horror
Mẽbra quatit gelidusq coit formidine sanguis
Rursus & alterius lentũ conuellererim̃.
Insequor & causas penitus tẽptare latentes
Ater & alterus sequit decortice singuis
Multa mouens animo nymphas uenerabar a grestis
Gradiuũq patrẽ geticis qui p̾sidet aruis
Rite secundarent uisus omenq leuarent
Tercia sedpostquã maiore hastila nisu
Aggedior genib.q ad uersae obluctor arene¬
loquar ansileam gemitꝰ lacrinabilis imo
Auditur tumulo & uox reddita fert᷑ ad auras
uid miserũ aenea laceras iamparce sepulto
arce pias scelerare manus non me tͥ troia

Expanded text:
virgulta et densis hastilibus horrida myrtus. virgulta et densis hastilibus horrida myrtus. Accessi, viridemque ab humo convellere silvam conatus, ramis tegerem ut frondentibus aras, horrendum et dictu video mirabile monstrum. Nam, quae prima solo ruptis radicibus arbos vellitur, huic atro liquuntur sanguine guttae, et terram tabo maculant. Mihi frigidus horror membra quatit, gelidusque coit formidine sanguis. Rursus et alterius lentum convellere vimen insequor, et causas penitus temptare latentis: ater et alterius sequitur de cortice sanguis. Multa movens animo nymphas venerabar agrestis Gradivumque patrem, Geticis qui praesidet arvis, rite secundarent visus omenque levarent. Tertia sed postquam maiore hastilia nisu adgredior, genibusque adversae obluctor harenae— eloquar, an sileam?—gemitus lacrimabilis imo auditur tumulo, et vox reddita fertur ad auris: Quid miserum, Aenea, laceras? Iam parce sepulto; parce pias scelerare manus. Non me tibi Troia
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã res asiae primiq euertere gntẽ
nmeritã uisũ suꝑis ceciditq suꝑbum
lliũ &om̃is humo fumat neptunia troia
diuersa exilia & desertas quȩxere terras
Augirus agim᷑ diuũ classemq sub ipsa
ntandro & frigie molim̃ montib idae
ncerti quo fata ferant ubi sistere detur
ontrahimꝰq uiros uix prima inceꝑat aestas
pat̃ ancdises dare fatis uela ii liebat¬
Littora cũ patriae lacrimans portusq relinquo
& campos ubi trora fuit feror exul in altum
Cebcus gnatoq penatibus & magnis dis
Terra ꝓcul uastis colitur mauortia capis
Traces arant acri quonda regnata ligurgo
Hospitiũ antiquum troiae sotuq penates
Dii fortuna fuit feror huc & litore curuo
Moenia prima loco fatis ingressus iniquis
Aeneadasq meo nom denomine fingo
Sacradioneae matri di uisq ferebam
Auspicibus coeptorũ oꝑũ suꝑoq nitentẽ
Caelicolum regimactabã inlitore taurũ
Forte fuit uixta timulus quocornea sumo

Expanded text:
ostquam res Asiae Priamique evertere gentem immeritam visum Superis, ceciditque superbum Ilium, et omnis humo fumat Neptunia Troia, diversa exsilia et desertas quaerere terras auguriis agimur divom, classemque sub ipsa Antandro et Phrygiae molimur montibus Idae, incerti, quo fata ferant, ubi sistere detur, contrahimusque viros. Vix prima inceperat aestas, et pater Anchises dare fatis vela iubebatlitora cum patriae lacrimans portusque relinquo et campos, ubi Troia fuit: feror exsul in altum cum sociis natoque Penatibus et magnis dis. Terra procul vastis colitur Mavortia campis, Thraces arant, acri quondam regnata Lycurgo, hospitium antiquum Troiae sociique Penates, dum Fortuna fuit. Feror huc, et litore curvo moenia prima loco, fatis ingressus iniquis, Aeneadasque meo nomen de nomine fingo. Sacra Dionaeae matri divisque ferebam auspicibus coeptorum operum, superoque nitentem caelicolum regi mactabam in litore taurum. Forte fuit iuxta tumulus, quo cornea summo