comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed a egrotantibus Non ueni uocare iustos sed peccato¬
res : ubi iustos utiq: sanos peccatores autem appella¬
uit aegrotos : cernitis nequotendat & quomanus
porrigat haec disputatio ut omnino frustradictum
put&ur. uocabis nomen eius ihm ipseenim saluum
faci& populum suum apeccatis corum : quomodo enĩ
saluum faci& ubi nulla est aegritudo peccata quippe
aquibus dicit euangelium saluum faciendum popu¬
lum xp̃i substantiae non sunt. et secundumistum¬
uitiare non possunt: ofraterbonum est ut memine¬
ris teesse xp̃ĩanum credereista fortassesuffecerit:
Sed tamenquia disputa reuis nec obest Immo &iam
prodest si firmissima praecedatfides nec existimemus
peccato naturam humanam non posse uitiari:
Sed diuinis credentes scripturis. peccato eam ea messe
uitiatam. quomodo ro fieripotuerit inquiramus quo¬
niam peccatum iam didicimus non esse substantia
Nonne attenditur ut alia omittam &iam non man¬

Expanded text:
sed aegrotantibus. non ueni uocare iustos, sed p c catosed aegrotantibus. non ueni uocare iustos, sed p c catores, ubi iustos utique sanos, peccatores autem appellauit aegrotos. Cernitisne quo tendat ot quo manus porrigat haec disputatio ? ut omnino frustra dictum putetur: uocabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis corum. quomodo enim saluum faciet. ubi nulla est aegritude? peccata quippe, a quibus dicit euangelium saluum faciendum populum Christi, substantiae non sunt et saluum istumstumitiarenon possunt. o frater, bonum est ut memineris te esse Christianum. credere ista fortasse suffecerit; sed tamen quia disputare uis nec obest, immo etiam prodest, si firmissima praecedat fides nee existimemus peccato humanam naturam non posse uitiari, sed diuinis credentes scripturis peccato cani esse nitiatam quomodo id fieri potuerit inquiramus. quoniam peccatum iam didicimus non esse substantiam, nonne adtenditur, ut alia omittam, etiam non man
Abbreviated transcription (Latin):
tentem quid desideras disputantem : sana inquit
animam meam : ab illo quaere undeuitiatum sit
quod sanari rogat & audi quod sequitur. quoniam
peccauitibi: hunc iste interrog& abisto quaerat
quodquerendum putat & dicat: otuquiclamas
sanaanimammeam quoniam peccauitibi. Quides÷
peccatum substantia aliqua. a nomni substantia
carens nomen quonon res. non existentia. non corpus
aliquod sed tantum perperam factiactus exprimitur
Respond& ille. ita est ut dicis. non est peccatum aliqua
substantia sed tantum hoc nomine perperam facti
actus exprimitur : et contra iste qui dergo clamas
sana animam meam quoniam peccaui tibi
quomodo potuit uitiare animamtuam quod substan¬
na car& non neille merore confectus uulneris sui
ne disputatio neaboratione auerteretur. braeuiter
responder& & dicer& recede a me obsecro: cumillo poti¬
us disputa si potes quidixit non estopus sanis medicus

Expanded text:
tentem, quid desideras disputantem? sana, inquit, tentem, quid desideras disputantem? sana, inquit, animam meam. ab illo quaere, unde uitiatum sit, quod sanari rogat, et audi quod sequitur: quoniam peccaui tibi. hunc iste interroget, ab isto quaerat quod quaerendum putat et dicat: \'o tu qui clamas: sana animam meam, q u oniam peccaui tibi. quid est pcccatum? substantia aliqua an omni substantia carens nomen, quo non res, non existentia, non corpus aliquod, sed tantum perperam facti actus exprimitur? ̇ respondet ille: \'ita est ut dicis; non est peccatum aliqua substantia, sed tantum hoc nomine perperam facti actus exprimitur\'. ot contra iste: \'quid ergo clamas: sana animam meam, quoniam peccaui tibi? quomodo potuit uitiare animam tuam quod substantia caret?\' nonne ille maerore confectus uulneris sui. ne disputatione ab oratione auerteretur, breuiter responderet et diceret: \'recede a me, obsecro? cum illo potius disputa, si potes, qui dixit: non est opus sanis medicus,
Abbreviated transcription (Latin):
qua e uacu&ur crux xp̃i : Sed planeilla non euacuabitur
ista potius sapientia sub uert&ur . Nam cum hoc ostende¬
rimus aderit fortassemi sericordia dĩ. ut & ipsum haec
dixis sepaeniteat : Pricoo inquro deco disputandum est
quoperpeccatum debilitata dicitur & immutata natur&
unde ante omnia quaerendum puto inquit quro sitpeccatũ :
Substantia aliqua a nomnino substantia carens nomen
quo nonres non existentia non corpus aliquoo. sed per¬
peram facti actus ex primitur : deinde adiungitꝰ credo
Inaest : et siita est inquit quomodo potuit humanam
debilitare uel mutare naturam quod substantia
car& : uid&e quaeso quomodo nesciens nitatur euer¬
tere medicinalium eloquiorum saluberrimas uoces
ego dixidẽ mi serere mers anaanim am meam quoniã
peccauitibi: quidsanatur. sinihilest uulneratum
nihil sauciatum nihil debilitatum atq uitiatum:
porrosiest quod san&ur undeuitiatum est : audis confi¬

Expanded text:
qua euacuetur crux Christi. sed plane illa non euacuabitur, qua euacuetur crux Christi. sed plane illa non euacuabitur, ista potius sapientia subuertetur. nam cum hoc ostenderimus, aderit fortasse misericordia dei, ut et ipsum haec dixisse paeniteat. primo, inquit, de eo disputandum est, quod per peccatum debilitata dicitur et inmutata natura. unde ante omnia quaerendum puto, inquit, quid sit peccatum: substantia aliqua an omnino substantia carens nomen, quo non res, non existentia, non corpus aliquod, sed perperam facti actus exprimitur. deinde adiungit: credo, ita est. et si ita est, inquit. quomodo potuit humanam debilitare uel mutare naturam, quod substantia caret ? uidete, quaeso, quomodo nesciens nitatur euertere medicinalium eloquiorum saluberrimas uoces: ego dixi: domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccaui tibi. quid sanatur, si nihil t st uulneratum, nihil sauciatum, nihil debilitatum atque uitiatum ? porro si est quod sanetur, unde uitiatum est ? audis confi
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& promerendam. quiato quod factum est facere infec¬
tummultum ab isto laudata potentia illa naturae &uo¬
luntas hominis &iam ipsofatente non potest : quare
hac necessitate restat ut or& ignosci : ut autem adiuue¬
tur nepecc& ñ usquam dixit non hic legi mirum dehacre
omnino si lentium cumoratiodomini cautrumq: p&endum
esse commoneat & utdimittantur nobis debita nostra
& ut non inducamur intemptationem : Illud utpra&erita
expientur hoc ut futura uitentur: quod lic& nonfiatnisi
uoluntas ad sit t̃amen ut fiat uoluntas sola non sufficit :
Ideo prohacre nec superflua nec in pudens d ño immolitur
orationam quid stultius quamorare ut facias quod in
potestate habeas. Iamnunc uid&e quod ad remmaxime
pertin& quomodohumanam naturam tam quamom¬
nino sine uitio ullo sit con&ur ostendere. et contra
a pertissimas scripturas di delect&ur sapientia uerbi

Expanded text:
scilicet promerendam, quia, id quod factum est facere infecscilicet promerendam, quia, id quod factum est facere infectum multum ab isto laudata potentia illa naturae et uoluntas hominis etiam ipso fatente non potest. quare hac necessitate restat, ut oret ignosci. ut autem adiuuetur, nc peccet, nusquam dixit, non hic legi, mirum de hac re omnino silentium, cum oratio dominica utrumque petendum esse commoneat, ut ut dimittantur nobis debita nostra et ut non inferamur in temptationem, illud, ut praeterita expientur, huc, ut futura nitentur. quod licet non fiat, nisi uoluntas adsit, tamen ut fiat, uoluntas sola non sufficit; ideo pro hac re nec superflua nec inpudens domino immolatur oratio. nam quid stultius quam orare ut facias quod in postestate habeas? Iam nunc uidete, quod ad rem maxime pertinet. quomodo humanam naturam, tamquam omnino sino uitio ullo sit, conetur ostendere et contra apertissimas scripturas dei delectetur sapientia uerbi.
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiant iam data cumcreantur possibilitate natu¬
rae & sua propria uoluntate cumplenitudo legis
non sit nisi caritas. & caritasdi diffusa sit incordibus nra
łractat & iamiste depeccatis ignorantiae & dicit ho¬
minem praeuigilare debere neignor&: Ideoq esse
culpandam ignorantiam : quia to homo nescit negle¬
gentia sua quod adhibita diligentia sciredebuiss& :
Dumtamen omnia potius disput& quam utor& &di¬
cat. damihi intellectum & discam mandatatua:
Aliud est enim non curassescirequa eneglegentiae
peccata & iampersacrificia qua edam legis uideban¬
tur expiari: Aiud intellegere uellene posse & fa¬
cere contralegem non intellegendo quio sieri uelit
unde ammonemur p&ere ad o sapientiam quidat
omnibus afluenter: utiq: his omnibus quisic
p&unt & tantum p&unt quomodo & quantum rer
tanta p&enda est : diuinitus tamen ex pianda essepeccata con¬
misia & proeis dnm̃ ex orandum fatetur.: p̃ropterueniam

Expanded text:
sufficiant, iam data cum crearentur possibilitate natusufficiant, iam data cum crearentur possibilitate naturae in sua propria uoluntate; cum plenitudo legis non sit nisi caritas, et caritas Dei diffusa sit in cordibus nostris, t nobis. Tractat etiam iste de peccatis ignorantiae et dicit, \'hominem praeuigilare debere ne ignoret, ideoque esse culpandam ignorantiam, quia id homo nescit neglegentia sua quod adhibita diligentia scire debuisset.; dum tamen omnia potius disputet, quam ut oret et dicat: da mihi intellectum, et discam mandata tua. aliud enim est eum non curasse scire, quae neglegentiae peccata etiam per sacrificia quaedam legis uidebantur expiari; aliud intellegere uelle nec posse et facere contra legem non intunde ammonemur petere a deo sapientiam, qui dat omnibus afuenter, utique his omnibus qui sic petunt et tantum petunt quomodo et quantum res tanta petenda est. \'Diuinitus tamen expianda esse peccata commissa et pro eis dominum exorandum\' fatetur, propter ueniam
Abbreviated transcription (Latin):
lunt ut lex imper& fides imper& perlinguam enim
quam nullus hominum domare potest sed sapientia
desursum descendens Inmultis offendimus omnes :
Nonenim & hoc iste apostolus alio modo pronunti¬
auit sicut illud quodait. linguam nullus hominũ
domare potest : Nec illito quis quam istis proin¬
possibilitate non peccandi similiter obiecerit
quod dictumest sapientia carnis inimicaest indm̃ ÷
legienim dĩ non est subiecta nec enim potest.
qui autem incarne sunidõ placere non possunt
Sapientiam qui ppecarnis dixit : Non sapientiam
derursum descendentem : et in carneesse non eos quinon¬
dum de corpore exieruntis ad eos qui secundum carnem
uiuunt signisicatos essemanifescum est : Nonautem ibiẽ
quȩstio qua e uersatur .: Illuo est quod exspecto abisto
audiresi possim eos qui secunoum spm̃ uiuunt & obhoc
&iam hic adhuc uiuentes iam quodam modo incarne
non sunt utrum gratiadĩ uiuant secundum spm. ansibi

Expanded text:
lunt, ut lex imperet. fides impetret. per linguam enim, lunt, ut lex imperet. fides impetret. per linguam enim, quam nullus hominum domare potest, sed sapientia desursum descendens, in multis offendimus omnes. non enim et hoc iste apostolus alio modo pronuntiauit sicut illud quod ait: linguam nullus hominum domare potest. Nee illud quisquam istis pro inpossibilitate non peccandi similiter obiecerit, quod dictum est : sapientia carnis inimica est in deum; legi enim dei non est subiecta, nec enim potest. qui autem in carne s 11111, deo placere non possunt. ssorsum descendentem: et in carne esse non eos, qui nondum de corpore exierunt, sed eos, qui secundum carnem uiuunt, significatos esse manifestum est. non autem ibi est quaestio, quae uersatur. illud est, quod expecto ab isto audire, si possim, eos, qui secundum spiritum uiuunt et ob hoc etiam hic adhuc uiuentes iam quodam modo in carne non sunt, utrum gratia Dei uiuant secundum spiritum, an sibi
Abbreviated transcription (Latin):
anim alis diabolica: ubi enim telus & contentio ibi
in constantia &omne opus prauum : quae autem
desursum est sapientia primum quidem pudiciest
deinde pacifica. modesta suadibilis. plena miseri¬
cordiae & fructibus
sinesimulatione
haeces sapientia
quae linguam domat. desursum descendens non ab
humano corde prosiliens : An&istam quis que abro¬
gare aud & gratia edĩ& eam superbissima uinitate
ponit in hominis potestate : quurergooratur
ut accipiatur si ab homine est uthabeatur:
An&huic orationi contradicitur nefiat iniuria
libero arbitrio quod sibi sufficit possibilitatenatu¬
rae adimplenda omnia praecepta iustitiae:
Contradicatur ergo eidem ipsi a postolo la coboammo¬
nent & dicenti : Siquis autem uestrum indig& sapi¬
enna postul& adõ quidat omnibus a fluenter & non
in properat & dabitur ei postul& autem infideñihil
haesitans : haec est fides ad quam praecepta compel¬

Expanded text:
animalis diabolica. ubi enim zelus et contentio, ibi animalis diabolica. ubi enim zelus et contentio, ibi inconstantia et omne opus prauum. quae autem de sursum est sapientia, primum quidem pudica est, deinde pacifica modesta suadibilis, plena misericordia et fructibus sine simulatione. haec est sapientia, quae linguam domat, de sursum descendens, non ab humano corde prosiliens. an et istam quisque abrogare audet gratiae Dei, et eam superbissima uanitate ponet in hominis potestate? cur ergo oratur ut accipiatur, si ab homine est ut habeatur? an et huic orationi contradicitur, ne fiat iniuria libero arbitrio ? quodsi sibi sufficit possibilitate naturae ad implenda omnia praecepta iustitiae , contradicatur ergo et idem ipsi apostolo Iacobo admonenti et dicenti; si quis autem uestrum indiget sapientia, postulet a deo, qui dat omnibus afluenter et non inproperat, e t dabitur e i; postulet autem in fide nihil haesitans. haec est fides, ad quam praecepta conpel
Abbreviated transcription (Latin):
linguam diuinaogratiae poscamus auxilium : Nonenim
Ait linguam nullus domarepotest : sed nullus hominum
ut cumdomatur. dimisericordia diad uitoriodi gratia fieri
fateamur : Con&ur ergo animadomare linguam: &dum
conatur poscatauxilium & or& lingua utdom&urlingua
don ante illo quidixit ad suos. Nonenim uosestis qui loqui¬
mini : sed sprpatris uestriquilo quitur in uobis : Itaq: prae¬
cepto facere commonemur: q̃uod conanter & nostris uirib:
non ualentes adiutorium diuinum praecemur: pro inde
& ipse cum ex aggeras s& linguae m alum interhaee dicen
non o port& fratres mei haecita fieri : continuo monuit :
Consummatis hir quae hinc dicebat quo adiutorio ista
& disciplinatus interuos. ostendat exbona conuersatione
operationem suam inmansu& udine sapientiae . quod si
relum amarum hab&is & contentioner in cordibus uestris
nolite gloriari & mendacesesse aduersus ueritatemꝰ non
est istasapientia de suisum descendens : sed uerrena

Expanded text:
linguam diuinae gratiae poscamus auxilium non enim ait \'linguam nullus domare potest,\' sed nullus hominum, ut, cum domatur, Dei misericordia, Dei adiutorio, Dei gratia fieri fateamur. conetur ergo anima domare linguam et, dum conatur, poscat auxilium; et oret lingua, ut dometur lingua donante illo, qui dixit ad suos : non enim uos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris uestri, qui loquitur in uobis itaque praecepto facere commonemur, quod conantes et nostris uiribus non ualentes adiutorium diuinum precemur. Proinde et ipse cum exaggerasset linguae malum, inter haec dicens non oportet, fratres mei, haec ita fieri, continuo monuit, consummatis his quae hinc dicebat, quo adiutorio ista uit, et disciplinatus inter uos? ostendat ex bona conuersatione operationem suam in mansuetudine sapientiae. quodsi zelum amarum habetis et contentiones in cordibus uestris, nolite gloriari et mendaces esse aduersum ueritatem. non est ista sapientia de sursum descendens, sed terrena
Abbreviated transcription (Latin):
gratiae non prȩcedentium meritorum suorum qo
gratia illis est omne meritum. detalibus dicit ap¬
tolus : Scimus quoniam diligentibus dm̃ omnie
cooperatur in bonum his qui secundum proposicos
uocatisunt: quoniam quos ante praesent apsedt

Expanded text:
gratiae, non praecedentium meritorum suorum; quia gratiae, non praecedentium meritorum suorum; quia gratia illis est omne meritum. 14. De talibus dicit Apostolus: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperatur in bonum, his qui secundum propositum vocati sunt: quonia
Abbreviated transcription (Latin):
tbil sit: qui cum que ergo abilla originali damnatone
ista diuinae gratiae largitate dis erdisunt: Non est
dubium quod & procuratur eis audiendum euange¬
lium: et cum audiunt ẽredunt & infide quae per
dilectionem operatur usque in finem per seueran
et si quando exorbitant correpti exorbitan tmendu¬
tur : et quidam eorum &si ab hominibus non corn¬
piantur. inuiam quam reliqueramt redeunt cetu
nulli ac cepta gratia inqua lib& adate. pericula
huius uitac mortis ceberitate subtrahuntur : hacier
omnia operatur ineis quiuasa misericordiae oper¬
tus est eos qui & elegit illos in filio suo ante consito¬
tionem mundi perelectionem gratiae : Si autem gr¬
tia iam non exoperibus : alio quin gratia. iam nonesi
gratia: Nonenim sics unt uocati ut non essent eleor
propter quod dic tumest: multiuocati pauci uero fles
Sed quoniam secundum propositum uocatisum
profectoelectisunt per electionem ut dic tume se

Expanded text:
nihil sit . 13. Quicumque ergo ab illa originali damnatione nihil sit . 13. Quicumque ergo ab illa originali damnatione ista divinae gratiae largitate discreti sunt, non est dubium quod et procuratur eis audiendum Evangelium et cum audiunt, credunt; et in fide quae per dilectionem operatur , usque in finem perseverant; et si quando exorbitant, correpti emendantur, et quidam eorum etsi ab hominibus non corripiantur, in viam quam reliquerant redeunt; et nonnulli accepta gratia, in qualibet aetate, periculis hujus vitae mortis celeritate subtrahuntur. Haec enim omnia operatur in eis, qui vasa misericordiae operatus est eos, qui et elegit eos in Filio suo, ante constitutionem mundi per electionem gratiae. Si autem gratia, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non est gratia . Non enim sic sunt vocati, ut non essent electi; propter quod dictum est, Multi enim vocati, pauci vero electi : sed quoniam secundum propositum vocati sunt, profecto et electi sunt per electionem, ut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
adne pisi eiclatum fuerit a patre meo & qui per a&atẽ
piruulam Neccredere potuerunt. Sed ab originali
nora solo possent lauacro regenerationis absolui
qui tamen Non accepto mortui perierunt: Nonsunt
iblla consparsione discr&i quam constat esse dam¬
ntm. euntibus omnibus ex uno incondem nationẽ :
discehrnntur autem Non meritis suis : Sed ꝑgratiam
melitoris. hoc est insanguine secundiadam iustificati
pritis: Itaq: cum audimus quis eninte dis cernit
quid autem habes quod non accepistis. Si autem
diccepisti quid gloriaris quasi Non ac ceperis
abilla perditionis massa quae facta est perprimum
dam debemus intellegere neminem posse discerni
oñ quihoc bonum hab& quied quid hab&. quod gra¬
isiluatoris accepit᷑: hoc autem a postolicum
Esimonium tam magnum est : ut beatus ceprianus
deirinum scribens ipsum subiecerit illi titulo
hquo ait. in nullo esse gloriandum quando nostrũ

Expanded text:
ad me, nisi ei datum fuerit a Patre meo , et qui per aetatem ad me, nisi ei datum fuerit a Patre meo , et qui per aetatem parvulam nec credere potuerunt, sed ab originali noxa solo possent lavacro regenerationis absolvi, quo tamen non accepto mortui perierunt; non sunt ab illa conspersione discreti, quam constat esse damnatam, euntibus omnibus ex uno in condemnationem. Discernuntur autem non meritis suis; sed per gratiam Mediatoris; hoc est, in sanguine secundi Adam justificati gratis. Itaque cum audimus, Quis enim te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti; quid gloriaris quasi non acceperis ? ab illa perditionis massa quae facta est per primum Adam, debemus intelligere neminem posse discerni, nisi qui hoc donum habet, quisquis habet, quod gratia Salvatoris accepit. Hoc amem apostolicum testimonium tam magnum est, ut beatus Cyprianus ad Quirinum scribens, ipsum subjecerit illi titulo, in quo ait, In nullo esse gloriandum, quando nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec se ex cusabunt dicentes. Sicut modo dicunt quit
corripimur: ita tunc. quare damnamur: Quando qudta
ut exbono reuerteremur ad malum per seuerantan
nonaccepimus qua per maneremus inbono: Nulatie
hac excusatione : aiusta damnatione se liberabant:
Sienimsicut ueritas loquitur. Nemo liberatur adans¬
tione quae facta est peradam. Nisi perfidem ilhũ xp̃
et tamen ab hac damnatione nonse liberabunt cns
ex auditu sit: quanto minus se liborabunt quidien
excusatio dicentium. nonaccepimus audienti
quam dicentium nonac cepi mus perseuer antaerisõ
potesi dici homini inco quod auderas & tenaeras¬
ino perseurares si uelles Nullo modo autem dici pees
o quod non audieras crederes si uelles : ac perhoc
a quieuangelium non audierunt. & qui eo audito in me¬
lus commutatiper seuerantiam non acceperunt.
& qui euangelio audito uenire ad xp̃m hoc est in eum
credere noluerunt. quoniam ipse dixit Nemo uenit

Expanded text:
Nec se excusabunt dicentes, sicut modo dicunt, Quare Nec se excusabunt dicentes, sicut modo dicunt, Quare corripimur? ita tunc, Quare damnamur, quandoquidem ut ex bono reverteremur ad malum, perseverantiam non accepimus qua permaneremus in bono? nullo modo hac excusatione a justa damnatione se liberabunt. Si enim, sicut veritas loquitur, nemo liberatur a damnatione quae facta est per Adam, nisi per fidem Jesu Christi; et tamen ab hac damnatione non se liberabunt qui um fides ex auditu sit : quanexcusatio dicentium, non accepimus audientiam, quam dicentium, non accepimus perseverantiam, quoniam potest dici homini, in eo quod audieras et tenueras perseverares, si velles; nullo modo Id quod non audieras, crederes si velles. 12. Ac per hoc et qui Evangelium non audierunt, et qui eo audito in melius commutati perseverantiam non acceperunt, et qui Evangelio audito venire ad Christum, hoc est, in eum credere noluerunt, quoniam ipse dixit; Nemo venit
Abbreviated transcription (Latin):
anbis : Nam & beatus ciprianus hoc sic intellegit
exponens quippe eandem orationem dicimus inquit
bretfic&ur nomentuum : Non quodoptemusdo ut sanc¬
fiedur orationibus nostris. Sed quod pdamus ado
uomen eius scĩfic&ur innobis : caerum aquo ds̃
spmus ꝓseueremus Ec cegloriosissimus martor hoc
sint quod in his uerbis cot tiche fideles xp̃i petunt
ut perseuerent in eo quodesse coeperunt. Nullo autem
dubitante quis quis adñõ ut in bono perseuera precatur:
donum eius es se talem perseuerantiam confitiaur:
quae cum ita sint: corripimus tamen eos iusteq corripi¬
mus quicum bene uiuerent Non in eo per seuera runt:
Exbona quippe inmalam uitam sua uoluntate mutab
et ideo corripiuntur &si nihil eis correptio profuero
Sed inuita perdita usque ad mortem per seuera ueri
&iam diuina in adernum dam natione sunt digurꝰ

Expanded text:
a nobis? Nam et beatus Cyprianus hoc sic intelligit: a nobis? Nam et beatus Cyprianus hoc sic intelligit: exponens quippe eamdem orationem, « Dicimus, » inquit, « Sanctificetur nomen tuum; non quod optemus Deo, ut sanctificetur orationibus nostris; sed quod petamus a Deo, ut nomen ejus sanctificetur in nobis. Caeterum a quo Deus coepimus perseveremus. » Ecce gloriosissimus Martyr hoc sentit, quod in his verbis quotidie fideles Christi petunt, ut perseverent in eo quod esse coeperunt. Nullo autem dubitante, quisquis a Domino ut in bono perseveret precatur, donum ejus esse talem perseverantiam confitetur. CAPUT VII. 11. Quae cum ita sint, corripimus tamen eos; justeque corripimus, qui cum bene viverent, non in eo perseverarunt. Ex bona quippe in malam vitam sua voluntate mutati sunt: et ideo correptione ; et si nihil eis correptio profuerit, sed in vita perdita usque ad mortem perseveraverint, etiam divina in aeternum damnatione sunt digni.
Abbreviated transcription (Latin):
iamstabant : Nec aliud oramus cum oramus ut quisdi
st& Nisi ut perseuer& Item iudas apostolus cuae
ei autem qui potens est conseruare uos sine offtiub
di donum esse in bono per seuerare us que ini firs
Indenim aliud donat qui conseruat sine offensione
a constituat ante conspectum gloriae suae in macula¬
os in laditia Nisi perseuerantiam bonam : quidest &iam
quod in apostolorum actibus legimus audientes autem
gentes ciauisaesum & exceperunt uerbum dni & cre¬
diderunt quot quot erant ordinati inuitam adernam :
Quis in adernam uitam potuit ordinari sine perse¬
uerantiae dono : Quando quidem quiper seuera uerit
ique infinem hic saluus erit : quas alute nisi aderna
soueto inoratione dominica dõ patridicimus. Sci ficdur
nnntuum. quid aliud dicimus quam ut nomen eius
sartsedur innobis. quod cum iam per lauacrum
pieritionis effectum sit quare cottidie a fidelibus
pisctur Nisi in eo quod factum est innobis per seuerdur

Expanded text:
jam stabant. jam stabant. stet, nisi ut perseveret. Item Judas apostolus, cum dicit: Ei autem qui potens est conservare eos al., vos siit donum Dei esse, in bono perseverare usque in finem? Quid enim aliud donat, qui conservat sine offensione, ut constituat ante conspectum gloriae suae immaculatos in laetitia, nisi perseverantiam bonam? Quid est etiam quod in Apostolorum Actibus legimus, Audientes autem Gentes gavisae sunt, et exceperunt Verbum Domini, et crediderunt quotquot erant ordinati in vitam aeternam ? Quis in aeternam vitam potuit ordinari, nisi perseverantiae dono? Quandoquidem qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Qua salute, nisi aeterna? Cum vero in oratione dominica Deo Patri dicimus, Sanctificetur nomen tuum : quid aliud dicimus, quam ut nomen ejus sanctificetur in nobis? Quod cum jam per lavacrum regenerationis effectum sit, quare quotidie a fidelibus poscitur, nisi ut in eo quod factum est in nobis, perseveretur
Abbreviated transcription (Latin):
oramus autem addm̃ Nequid faciatis mali : procul dibo
per seuerantiam eis orat addm̃ : Neque enim reihil mni¬
lum facit quibonum deserit : & a quo declinare deb&
inclinatur in malum Nomperseuerans inbono Illo
&iam loco ubidicit aratias ago dõ inomni me moria ut
semper in omni prece mea pro omnibus uobis cumꝗ
dio de precationem faciens. super communieation
uestra in euangelio a prima he usque nune Confides
hoc ipsum quoniam qui coepit in uobis opus bonum
perfici& usque indiem xp̃i ihũ. Qquid aliud es qun
ꝑseuerantiam in bonousque infinem dedi misgranont
promittit: Itemq ubidicit. Salutat uos epafras
qui ex uobis est seruus xp̃ĩihũ semper certans pro
uobis inorationibus ut st&is perfecti. aplem ino¬
niuoluntate dĩ quid est ut st& is. Nisi ut perseuer
unde dictum est dediabolo: Inueritate nonstaii
quia fuitibi sed nompermansit: Namutiq isti infide

Expanded text:
Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali ; procul dubio Oramus autem ad Deum, ne quid faciatis mali ; procul dubio perseverantiam eis orat ad Deum. Neque enim nihil mali facit, qui bonum deserit, et a quo declinare debet, inclinatur in malum, non perseverans in bono. Illo etiam loco ubi dicit, Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri, semper in omni prece mea pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens, super communione vestra in Evangelio a prima die usque nunc; confidens hoc ipsum, quoniam qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi Jesu : quid aliud eis quam perseverantiam in bono usque in finem, de Dei miseratione promittit? Itemque ubi dicit, Salutat vos Epaphras, qui ex vobis est servus Christi Jesu, semper certans pro vobis in orationibus, ut stetis perfecti et pleni in omni voluntate Dei : quid est, ut stetis, nisi, Ut perseveretis? Unde dictum est de diabolo, In veritate non stetit : quia fuit ibi, sed non permansit. Nam utique isti in fide
Abbreviated transcription (Latin):
eri noneipossit a postolus dicere . quid enim habes
qud nomn accepisti quoniam hoc sic hab& in non acceperit
adhtnos negare quidem nom possumus &iam ꝑseuerantiã
i ln proficientem usque infinem magnum esse dĩ
munu ucesse nisi ab illo dequo scribtum est : Omne
qu nonperseuera uerit neglegenda correptio: Neforte
dailis d̃pȩnitentiam & resipiscant de diaboli laque is ÷
sorreptionis quippe utilitati hanc sententiam subiun¬
nt a postolus dicens. Sicut supra commemoraui: cum
uidestu corripientem diuersa sentientes. Nequando
uillis dõ paenitentiam. Nam si dixeriinus istam
Peseuerentiam tam laudabilem. tam que felicem
sse hominis ut ei non sit exdõ illud primitus
acumus quod ait dñs peero. Rogaui prote Nedeficiat
hAstu quid enim ei rogauit Nisi per seuerantiamusq
fieo. Quae profecto si abhomine homini essae :
a dõ poscenda noness&: de inde cumdicit a postolus

Expanded text:
erit, non ei possit Apostolus dicere, Quid enim habes erit, non ei possit Apostolus dicere, Quid enim habes quod non accepisti? quoniam hoc sic habet ut non acceperit? » Ad haec nos negare quidem non possumus, etiam perseverantiam in bono proficientem usque in finem, magnum esse Dei munus: nec esse nisi ab illo de quo scriptum est, Omne dqui non perseveraverit, negligenda correptio, ne forte det illi Deus poenitentiam, et resipiscat de diaboli laqueis. Correptionis quippe utilitati hanc sententiam subjunxit Apostolus, dicens, sicut supra commemoravi: Cum modestia corripientem diversa sentientes, nequando det illis Deus poenitentiam . Nam si dixerimus istam perseverantiam tam laudabilem tamque felicem sic esse hominis, ut ei non sit ex Deo; illud primitus evacuamus, quod ait Dominus Petro, Ego rogavi pro te, ne deficiat fides tua . Quid enim ei rogavit, nisi perseverantiam usque in finem? Quae profecto si ab homine homini esset, a Deo poscenda non esset. Deinde cum dicit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
bitur : Certe iste non potest dicere Non accepi quie
ceptam gratiã dĩ suo inmalum libero amisit arbroꝰ
quisi correptione conpunctus. salubriter ingene
& adsimilia bona opera. uel &iam meliora reuertius
Nempe hic apertissime utilitas correptionis appardi
Sed per hominem correptio. Siue ex caritate si
Siue non sit : tamen ut correptio prosit. Nonnisi perd
fit : An adhuc & iste nolens corripipotest dicere
quid ego feci qui non accepi. quem constat ac cesid
& sua culpa quod acceperat amisis se . possum inds
possum omnino quando me arguit quod eebonib
nimalim mea uoluntate relapsus simdicere: Aa huc
qudego feci quinonac cepi: Ac cepi enim fidem quae per
alectionem operatur. Sed in illa usque infinem perse¬
uerantiam non accepi : Anquis quam dicere audebit
is tamperseuerantiam Nonesse donum dĩ & hoc tam
mignum bonum ita esse nostrum. ut quisquis id habu¬

Expanded text:
bitur, certe iste non potest dicere, Non accepi: quia bitur, certe iste non potest dicere, Non accepi: quia acceptam gratiam Dei suo in malum libero amisit arbitrio. Qui si correptione compunctus salubriter ingemit, et ad similia bona opera vel etiam meliora revertitur; nempe hic apertissime utilitas correptionis apparet. Sed per hominem correptio sive ex charitate sit, sive non sit, tamen ut correpto prosit, non nisi per Deum fit. 10. An adhuc et iste nolens corripi, potest dicere, « Quid ego feci, qui non accepi? » quem constat accepisse, et sua culpa quod acceperat amisisse? « Possum, » inquit, « possum omnino, quando me arguis, quod ex bona vita in malam mea voluntate relapsus sum, dicere adhuc, Quid ego feci, qui non accepi? Accepi enim fidem, quae per dilectionem operatur: sed in illa usque in finem perseverantiam non accepi. An quisquam dicere audebit istam perseverantiam non esse donum Dei, et hoc tam magnum bonum ita esse nostrum, ut quisquis id habu
Abbreviated transcription (Latin):
unine est : qui exrectitudine inqua eum ds̃ primi
fseie sua mala uoluntate decidens. prauus effectus
anuero ideo prauitas ista corripienda non est in
hne. quia non etus propria qui corripitur
Sed communis est omnibus. Immo uero corripiatur
& insingulis quod est omnium : Non enim propterea
cuius quam non est : quod abea nullus immunis est :
peccata quidem ista originalia : ideo dicuntur alien
quodea singuli deparentibus trahunt : Sed non sine
causa dicuntur & nostra: quia in illo uno omnes siue
dicit a postolus peccauerunt : Corripiatur ergo ap
damnabilis : ut ex dolore correptionis uoluntas ru¬
rationis oriatur : Sitamen qui corripitur filius esi
promissionis : ut strepitu correptionis forinsecus
insonante acflagellante ds̃ in illo intrinsecus occilbo
inspiratione oper&ur & uelle: Si autem lam regenta¬
tus &iustificatus. inmalam uitam sua uoluntate peli¬

Expanded text:
ab homine est; quia ex rectitudine, in qua eum Deus primitus ab homine est; quia ex rectitudine, in qua eum Deus primitus fecit, sua mala voluntate decidens, pravus effectus est. An vero ideo pravitas ista corripienda non est in homine, quia non ejus propria qui corripitur, sed communis est omnibus? Imo vero corripiatur et in singulis, quod est omnium. Non enim propterea cujusquam non est, quod ab ea nullus immunis est. Peccata quidem ista originalia ideo dicuntur aliena, quod ea singuli de parentibus trahunt: sed non sine causa dicuntur et nostra, quia in illo uno omnes, sicut dicit Apostolus, peccaverunt . Corripiatur ergo origo damnabilis, ut ex dolore correptionis voluntas regenerationis oriatur: si tamen qui corripitur filius est promissionis, ut strepitu correptionis forinsecus insonante ac flagellante, Deus in illo intrinsecus occulta inspiratione operetur et velle. Si autem jam regeneratus et justificatus in malam vitam sua voluntate rela
Abbreviated transcription (Latin):
ut reformentur : Absit ut dicamus iudicium luti esse
te discernit : quid autem habes quod non ac cepisti :
siuutem & accepisti quid gloriaris quasi non ac ceperis
qur ergo corripimur arguimur reprehendimur
uiusimur: quid facimus qui non accepimus. qui haec
dun htra culpam seuideri uolunt in hoc quod non
ohedumdõ. quia utiq: ipsa oboedientiamunus eius est :
que usse est ut sit in eo cui caritas in est : quaesine
adi ado est & dat eam pater filiis suis : hanc inquiunt
xon accepimus : quiditaque corripimur quasi nos
tmn nobis dare possimus & nostro arbitrio dare nolimus
pet at tendunt si nondum regenerati sunt. primam esse
uisam quur obiurgati quod sint in oboedientes dõ
adebeant displicere quia fecit ds̃ hominem rectum
io humanae ereaturae. & non est iniquitas apud
icperhoc prima prauitas qua dõ non oboeditur

Expanded text:
ut reformentur, absit ut dicamus judicium luti esse ut reformentur, absit ut dicamus judicium luti esse te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Cur ergo corripimur, arguimur, reprehendimur, accusamur? Quid facimus, qui non accepimus? » Qui haec dicunt, extra culpam se videri volunt, in hoc quod non obediunt Deo: quia utique ipsa obedientia munus ejus est; quae necesse est ut sit in eo cui charitas inest, quae sine dubio ex Deo est , et dat eam Pater filiis suis. « Hanc, » inquiunt, « non accepimus; quid itaque corripimur, quasi nos eam nobis dare possimus, et nostro arbitrio dare nolimus? » Nec attendunt, si nondum regenerati sunt, primam esse causam, cur objurgati quod sint inobedientes Deo, sibi debeant displicere, quia fecit Deus hominem rectum ab initio humanae creaturae , et non est iniquitas apud Deum . Ac per hoc prima pravitas qua Deo non obeditur,
Abbreviated transcription (Latin):
sic & nobis dare quomodo tibi : Porro si hoc Noniudam
dicere. Sed patiuntur sibi euangelium ab homine ore¬
dicare. quamuis possit &iam Nonꝑ hominem homini
dari : concedant &iam corripi sedebere a praepositis
suis aquibus christiana gratia praedicatur. quamis
Nonnegatur ds̃ posse quem uelit &iam nullo homine
corripiente corrigere & ad dolorem salubrem paense¬
tiae occultissima & potentissima medicinae suae pot¬
tate perducere : et sicut non est aboratione cessandus
pro eis quos corrigi uolumus. &iam sinullo hominus
orante proparo dñs respexit eum. & fecit eum suum¬
Flere peccatum: Ita non est neglegenda correptio
quam uis ds̃ quos uoluerit &iam Noncorreptos facit es se
correctos. Tunc autem correptione prosicit homc cumimistrͤ
nque adiuuat quifacit quos uoluerit &iam sine cor¬
pune proficere: Sed quare isti sic illi aliter atq alii
ulit diuersis & innumerabilibus modis uocentur

Expanded text:
sic et nobis dare quomodo tibi. Porro si hoc non audent sic et nobis dare quomodo tibi. Porro si hoc non audent dicere, sed patiuntur sibi Evangelium ab homine praedicari; quamvis etiam possit non per hominem homini dari · concedant etiam corripi se debere a praepositis suis, a quibus christiana gratia praedicatur; quamvis non negetur Deus posse, quem velit, etiam nullo homine corripiente, corrigere, et ad dolorem salubrem poenitentiae occultissima et potentissima medicinae suae potestate perducere. Et sicut non est ab oratione cessandum pro eis quos corrigi volumus, etiam si nullo hominum orante pro Petro Dominus respexit eum, et fecit eum suum peccatum flere: ita non est negligenda correptio, quamvis Deus quos voluerit, etiam non correptos, faciat esse correctos. Tunc autem correptione proficit homo, cum miseretur atque adjuvat, qui facit quos voluerit etiam sine correptione proficere. Sed quare isti sic, illi aliter, atque alii aliter, diversis et innumerabilibus modis vocentur
Abbreviated transcription (Latin):
quam dixit cum modestia corripiendos esse diuersa
sintientes. protinus addidit : nequando d& eis ds̃
puenitentiam ad cognoscendam ueritatem. & resi pis¬
ar de diaboli laqueis: Quur autem isti quicorripi
duđ dicunt. tantum praecipe mihi &ora prome.
squod praecipis faciam : quur non potius secundum
sum prauum sensum &ista duo respuunt &dicuNᵗ.
ditur oras se proparo ut daraei ds̃ paenitentiam
qua se negasse dnm̃ fleuit : Quis hominum paulim
diuinis preceptis adsidem christianam pertinem¬
bus erudiuit: Cumergo audir&ur praedicans
euangelium & dicens Notum enim uobis facio fris
euangelium quod eu angelizatum est ame. quia non
est secundum hominem. Neque enim ego ab homine
accepi illud Neque didici. Sed ꝑ reuelationem xp̃ihuo
Responder&ur ei quid nobis molestus es. ut abste acci¬
mus atq: discamus. quodtu non abhomine ac cepisti
neque didicisti : Potens est enim ille qui tibi dedr

Expanded text:
quam dixit, cum modestia corripiendos esse diversa quam dixit, cum modestia corripiendos esse diversa sentientes, protinus addidit, Ne quando det eis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant de diaboli laqueis . 8. Cur autem isti qui corripi nolunt, dicunt, « Tantum praecipe mihi, et ora pro me, ut quod praecipis faciam? » Cur non potius secundum suum pravum sensum et ista duo respuunt, et dicunditur orasse pro Petro, ut daret ei Deus poenitentiam, qua se negasse Dominum flevit? Quis hominum Paulum divinis praeceptis ad fidem christianam pertinentibus erudivit? Cum ergo audiretur praedicans Evangelium, et dicens, Notum enim vobis facio, fratres, Evangelium quod evangelizatum est a me, quia non est secundum hominem; neque enim ego ab homine accepi illud, neque didici, sed per revelationem Christi Jesu : responderetur ei, Quid nobis molestus es, ut abs te accipiamus atque discamus, quod tu non ab homine accepisti neque didicisti? Potens est ille qui tibi dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Aut uero nihil agat timor correpti hominis u
pudor uel dolor Aut aliudagat cum salubrits
stimulat Nisi ut rog&ur bonus. & ex malis quid
puntur bonos faciat qui laudentur. Quod enim
At prose fieri quicor ripi non uult & dicit. ora
pnus prome : ĩ deo corripiendus est ut faciat &iam
peprose: Dolor quippe ille quo sibi dis plica
quindo sentit correptionis aculeum: excitat eum
in maioris orationis affectum ut dõ miserante
in cremento caritatis adiutus. desinat agere puden¬
di &dolenda & agat laudanda atque gratanda:
hat est correptionis utilitas : quae nunc maior
pinc mnor propeccatorum diuersitate salubrite
adibdur : Et tunc est salubris : quando supernus
medicus espicit.: Nonenim aliquid proficit Nisi
cmfaci : ut pecciti sui quemque paeniteat : Et quis hoc
di pisi qui res pexit a postolum p&rum negantem
a seci flentem : Vnde & paulus a postolus postea¬

Expanded text:
aut vero nihil agat timor correpti hominis, vel aut vero nihil agat timor correpti hominis, vel pudor, vel dolor; aut aliud agat, cum salubriter stimulat, nisi ut rogetur bonus, et ex malis qui corripiuntur, bonos faciat qui laudentur. Quod enim vult pro se fieri qui corripi non vult, et dicit, Ora potius pro me; ideo corripiendus est, ut faciat etiam ipse pro se. Dolor quippe ille, quo sibi displicet, quando sentit correptionis aculeum, excitat eum in majoris orationis affectum; ut Deo miserante, incremento charitatis adjutus desinat agere pudenda et dolenda, et agat laudanda atque gratanda. Haec est correptionis utilitas, quae nunc major, nunc minor pro peccatorum diversitate salubriter adhibetur; et tunc est salubris, quando supernus medicus respicit. Non enim aliquid proficit, nisi cum facit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi qui respexit apostolum Petrum negantem, et fecit flentem ? Unde et apostolus Paulus postea
Abbreviated transcription (Latin):
accipiam : et perhanc exanimo cumbona uolimure
quae praecipit faciam: Recte autem corriperer : si
eam mea culpa non haberem. hoc est sieam possen
mibi dare uel sumere ipse nec facerem uel si dant
illo accipere noluissem: Cumergo & ipsa uolua
adnõ praepar&ur. curme corripis quia uidax
praecepta eius facere nolle. et non potius ipsun
mus : quicum quedĩ praecepta iam tibi nota non fa¬
cis & corripi nonuis : Etiam propterea corripien¬
dus es quia corripi nonuis : Nonuis enim tibitua
uitia de monstrari : Nonuis ut feriantur. fiatq tibi
utilis dolor quo medicum quȩras : Nonuis tibi
tuipse ostendi : ut cum deformem te uides. pe sormi¬
torem desideres. eiq: supplices ne in illa remans
foeditate tuum quippe uitium est quod malusd
et maius uitium corripe nolle quia malus es
quasi laudanda uel in differenter habenda sin
uitia. ut neque laudentur : Neque ui tuperentis

Expanded text:
accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate accipiam, et per hanc ex animo cum bona voluntate quae praecipit faciam. Recte autem corriperer, si eam mea culpa non haberem; hoc est, si eam possem mihi dare vel sumere ipse, nec facerem, vel si dante illo ego accipere noluissem. Cum vero et ipsa voluntas a Domino praeparetur , cur me corripis, quia vides me ejus praecepta facere nolle; et non potius ipsum mus: Quicumque Dei praecepta jam tibi nota non facis, et corripi non vis, etiam propterea corripiendus es, quia corripi non vis. Non vis enim tibi tua vitia demonstrari: non vis ut feriantur, fiatque tibi utilis dolor, quo medicum quaeras: non vis tibi tu ipse ostendi, ut cum deformem te vides, reformatorem desideres, eique supplices, ne in illa remaneas foeditate. Tuum quippe vitium est quod malus es, et majus vitium corripi nolle quia malus es: quasi laudanda vel indifferenter habenda sint vitia, ut neque laudentur neque vituperentur;
Abbreviated transcription (Latin):
t in inuicem & in omnes: Praecipit ut habeatur caritas.
uoit quia non hab&ur caritas. orat ut abund& caritas
ohoto i praeceptione cognosce quid debeas habere :
Incorripnone cognos cetuote uitio non habere . In oratio
aquo nii d&ur Non est omnino aliud unde tale ac tantum
minus habeatur : patiminime paululum fratres mei
uonaduersumuos quorum rectum est corcumdõ. Sed
aduersus eos qui terrena sapiunt. uel aduersus ipsas
manas cogitationes procaelestis & liuinae gratiae
enate cercare : hoc enim dicunt qui insuis malignis
rbus ab huius gratiae praedi catoribus corripi noluN
PIrtipe mibi quid faciam &si fecero age prome gratias
do quimihi ut facerem dedit : Si autem Non fecero Non
ꝓ corripiendus sum : Sed ille orandus est urd& quod
non dedit. Id est ipsam qua praecepta eius fiunt fide¬
lemdĩ & proximi caritatem : ora ergo promȩ ut hur

Expanded text:
te in invicem et in omnes . Praecipit, ut habeatur charitas: te in invicem et in omnes . Praecipit, ut habeatur charitas: corripit, quia non habetur charitas: orat, ut abundet charitas. O homo, in praeceptione cognosce quid debeas habere; in correptione cognosce tuo te vitio non habere; in orationea quo nisi detur, non est omnino alius unde tale ac tantum munus habeatur? » Patimini me paululum, fratres mei, non adversum vos, quorum rectum est cor cum Deo, sed adversus eos qui terrena sapiunt, vel adversus ipsas humanas cogitationes, pro coelestis et divinae gratiae veritate certare. Hoc enim dicunt, qui in suis malignis operibus ab hujus gratiae praedicatoribus corripi nolunt: « Praecipe mihi quid faciam: et si fecero, age pro me gratias Deo, qui mihi ut facerem dedit; si autem non fecero, non ego corripiendus sum, sed ille orandus est, ut det quod non dedit, id est ipsam, qua praecepta ejus fiunt, fidelem Dei et proximi charitatem. Ora ergo pro me ut hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ne iustitiae. suauitatem quam dedit dñs ut terra eius
dar& fructum suum accepisse segaudeant. quando
autem Nonagunt. Siue omnino Nonfaciendo. Siue
Non ex caritate faciendo : orent ut quod nondum haber
ac cipiant: Quid enim habebunt quod non ac cepturi
quiunt praecipiant tantum modo nobis quid facere
debeanus qui nobis praesunt. et ut faciamus. orent
pronobis: Non autem nos corripiant & arguant si non
fecerimus : Immo omnia fiant q̃uoniam doctores eccle¬
siarum apostoli omnia faciebant. & praecipiebar
ancipi a postolus dicens. omnia uestra cum caritate fiant :¬
cu hab&is uobiscum: quare enim Non magis in i quitatem
patimini quare nom potius fraudamini : Seduos iniquitatẽ
ficiis & fraudatis & hoc fratres annescitis quia iniusti
rarnum dĩ nom pos sidebunt audiamus & orantem : uos
autem inquit dns multiplic& & abundare faciat in carita¬

Expanded text:
ne justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra eorum ne justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra eorum daret fructum suum , accepisse se gaudeant. Quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo; orent, ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt, quod non accepturi quiunt, « praecipiant tantummodo nobis quid facere debeamus qui nobis praesunt, et ut faciamus orent pro nobis: non autem nos corripiant et arguant, si non fecerimus. » Imo omnia fiant: quoniam doctores Ecclesiarum Apostoli omnia faciebant, et praecipiebanPraecipit Apostolus dicens, Omnia vestra cum charitate fiant cia habetis vobiscum. Quare enim non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Sed vos iniquitatem facitis, et fraudatis, et hoc fratres. An nescitis quia injusti regnum Dei non possidebunt ? Audiamus et orantem: Vos autem, inquit, Dominus multiplicet, et abundare faciat in charita
Abbreviated transcription (Latin):
amalo & faciamus bonum. quando quidem ponait
postolus. Monemus. docemus hortamur. Increpamus:
Sed ait : oramus addm̃ nequid faciatis mali. Sed quod
bonum est faciatis : Et tamen &iam loquebatur eis
& faciebat illa ominia quae commemoraui : monebat.
Socebit. hortabatur. in crepabat: Sȩl sciebat hec omnia
Non ualere quae plantando &rigando faciebat in apera
Nisi cum proillis ex audir& orantem quidat incrementi
in occulto: quoniam sicut idem doctor dicit. Neque qui
plantat est aliquid neque quirigat : Sed qui incrementũ
dat ds̃ : No. se itaque fallant quidicunt . ut quid nobis
praedicatur atque precipitur. ut declinemus amalo
& faciamus bonum Si hoc nos non agimus sedid &ie
egerint illi a quo aguntur cratias agant: Aguntur
enim atagant: Non ut ipsi nihil agant : Et ad hoc eis
ostenditur quid agere debeant: ut quando idagunt
Sicut agendum est. Idest cum dilectione & delectatio¬

Expanded text:
a malo, et faciamus bonum? Quandoquidem non ait a malo, et faciamus bonum? Quandoquidem non ait Apostolus, Monemus, docemus, hortamur, increpamus: sed ait, Oramus ad Deum, ne quid faciatis mali, sed quod bonum est faciatis. Et tamen etiam loquebatur eis, et faciebat illa omnia quae commemoravi; monebat, docebat, hortabatur, increpabat: sed sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi eum pro illis exaudiret orantem, qui dat incrementum in occulto. Quoniam sicut idem doctor Gentium dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . 4. Non se itaque fallant, qui dicunt, « Utquid nobis praedicatur atque praecipitur, ut declinemus a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id veegerint, illi a quo agunt gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant; et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum est, id est, cum dilectione et delectatio