comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grinos ns dicebat. ¶Denide
cumẽet nccͣius magr̃atus qui
canlis sunt ꝯstituti. ¶Consti
monetales eris. argenti auri. fla¬
tores. ⁊trium uiri capitales qui
carceris custodiam hrent. ut cũ
aĩaduertioporteret int̾ uentu
eoꝵ fieret. ¶Et qr magistrati¬
b uesꝑtinis tp̃rib ĩpublicũ
eẽ moueniens erat .u. uiri ꝯsti¬
tutisũt eis tyberĩ ⁊ ultra eis ty¬
gi. ¶Capta demũ sardinia mox
scicilia. Itẽ hyspannia. dem̃ narbo¬
nensi ꝓuincia totidem pretores
quot ꝓuincie inditonem uene¬
rant creatisũt. ꝑtim ꝗurbanis
¶Deinde cornelius silla questio¬
nes publicas ꝯstituit. ueluti
de falso. de parricidio de syccari¬
is. ⁊ pretores quatuor adiecit.
¶Deingnius iulius cesar. duos
tuit. ita .xii. pretores sex ediles
diuus claudius duos p̾tores ⁊¬
duos ediles adiecit. ꝗ de fidei cõ¬
misso ius dr̃ent. Exqb unimi
diuꝰticus detraxit.⁊ adiecit diu¬
us nerua. Unumm ꝗit̾ fiscum et
hec omnia quociens inre publica

Expanded text:
dicebat. Deinde cum esset necessarius magistratus qui candis sunt constituti. Constitumonetales aeris argenti auri flatores, et triumviri capitales qui carceris custodiam haberent, ut cum animadverti oporteret interventu eorum fieret. Et quia magistratibus vespertinis temporibus in publicum esse inconveniens erat, tuti sunt cis Tiberim et ultis Tigi. Capta deinde Sardinia, mox Sicilia, item Hispania, deinde Narbonensi prouincia totidem praetores, quot prouinciae in dicionem uenerant, creati sunt, partim qui urbanis eessent. deinde Cornelius Sulla quaestiones publicas constituit, ueluti de falso, de parricidio, de sicariis, et praetores quattuor adiecit. deinde Gaius Iulius Caesar duos ptuit. ita duodecim praetores, sex aediles diuus Claudius duos praetores adiecit qui de fideicommisso ius dicerent, ex quibus unum diuus Titus detraxit: et adiecit diuus Nerua qui inter fiscum et haec omnia, quotiens in re publica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ incuitate ius redd̾e poss fcm̃
est aũt ut pretor quoꝙ crearẽt
ꝗurbanus appellatus est eo qd̃
iurbe ius redd̾et. ¶Post aliqd̃
demde annos nõ sufficiente eo
pretore qd̃ multa turba ⁊̃ ꝑegri¬
noꝵ ĩ cuntate uenirẽt creatꝰ est

Expanded text:
 in ciuitate ius reddere posset, factum est, ut praetor quoque crearetur, qui urbanus appellatus est, quod in urbe ius redderet. Post aliquot deinde annos non sufficiente eo praetore, quod multa turba etiam peregrinorum in ciuitatem ueniret, creatus est
Abbreviated transcription (Latin):
si forte simul solu̾it exre utrius
exre singuloꝵ cui mag̾ ẜuus.
acꝗrat sinimm̃atione solu̾it i¬
ter erit cuuls priores nũmos
soluit. nam qd postea soluitaut
uenclicabit. aut si fuerunt nũ
chil fecit accipientis ⁊ideo non¬
dum acqsisse cuiqͣmdinumin¬
detur qr cum plus precio soluit
Eiuis nõ faciet nũmos accipi¬
entis. ¶Sioꝑas suas iste ẜuus
locauit et ĩ annos singulos cer¬
tum aliqd stipuletur eoꝵ qdẽ
uero scipło ad ꝓprietarium trãsit
semel acꝗsita fructuario. qmͣuis
sita ad Alium transire mu adbr¬
dem uł arrogatorem. ꝓmde sifor¬
te usuffr̾.ĩ annos singulos fu̾it
legatus. et iste ẜuus oꝑas suasi

Expanded text:
si forte simul soluerit ex re utriusex re singulorum: cui magis servus adquirat? si numeratione solvat, intererit, cuius priores nummos solvat: nam quos postea solverit, aut vindicabit aut, si fuerint nummculo solvit, nihil fecit accipientis et ideo nondum adquisisse cuiquam dominium videtur, quia cum plus pretium solvit servus, non faciet nummos accipientis. Si operas suas iste servus locaverit et in annos singulos certum aliquid stipuletur, eorum quvero stipulatio ad proprietarium transit semel adquisita fructuario, quamvisaesita ad alium transire nisi ad heredem vel adrogatorem. proinde si forte usus fructus in annos singulos fuerit legatus et iste
Abbreviated transcription (Latin):
erat q ei relictꝰ ẽ quo adinuẽt decͣ¬
to usustre. ignorati michi uẽclidis
et ticius capite di̾iuitꝰ fu̾it. et iget tici
ius sibi ẽe utẽcli fruẽtli ꝯpetit michi ad¬
iisus te exstipsoe de emctõe act̾o qppe
si uer.erat ꝙ michi dixisses ĩuẽdoe
recte negarẽ ticio ius ẽẽ utẽcli fruen
ob ec exẽpto agentiq denciatio pen
ictõe intpoita nõ eet n pacto ei remiᷤ¬
saẽet denuciandi nccitas. ¶Gaia
scia fud. ilucio ticio eñat. et exq̃one
motatuci noie actore landauiat

Expanded text:
erat, qui ei relictus est quoad vivet, detracto usu fructu ignoranti mihi vendideris et Titius capite deminutus fuerit et aget Titius ius sibi esse utendi fruendi, competit mihi adversus te ex stipulatione de evictione actio: quippe si verum erat, quod mihi dixisses in venditione, recte negarem Titio ius esse utendi fruense ex empto agenti, quod denuntiatio pro evictione interposita non esset, si pacto ei remissa esset denuntiandi necessitas. Gaia Sei fundum a Lucio Titio emerat et quaestione mota fisci nomine auctorem la
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mille nigib traditis ducẽta aum̃
abstulit. si postea ꝓ indinso ducẽta
sit. iure ñ dimĩuetur euictõis obli¬
gato. ñ magͥ qmͣ si ĩ iiria fũdus aũ

Expanded text:
 mille iugeribus traditis ducenta flumen abstulit. si postea pro indiviso ducenta sit, iure non deminuetur evictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus au
Abbreviated transcription (Latin):
gessit ħrdis nequaqmͣ. abhrdi
uictus cedere debet. s ⁊ eumq
sidet. ¶Idem iuł. ait siꝗs siue
possidens. siue ñ .rẽuendid̾it
petitone b̾rditatis eum teñsi
ue iam p̾cium recepit. siue pete
possit.ut ⁊hus actionibo cedat
numbrditatem pet̾e posse abeo
cui lib̾tus ĩfraudem alienant
qr calusiana actõne eitenetur
ditarius. ergo nec abeo cui mor¬
tis cãdonatum ẽ petib̾rditas
potest. ¶ Idem iuł. scribit.siꝗs
extausa fideiꝯ missi restituit h¬
ditatem .uł singłas res prestitit
peti ab eo u̾rditatem posse.qr u¬
dõnem eoꝵ que sunt exea cau
causa fidenmissi soluit. petiab¬
eo h̾rditatem posse. qr repet̾e
potest. s hus casibo actones su

Expanded text:
gessit, nequaquam: ab heredis uictus cedere debet: sed et eumsidet.Idem Iulianus ait, siue quis possidens siue non rem uendiderit, petitione hereditatis eum teneri, siue iam pretium recepit siue petere possit, ut et hic actionibus cedat. num hereditatem petere non posse ab eo, cui libertus in fraudem alienauit, quia Caluisiana actione ei tenetur:on hereditarius. ergo nec ab eo, cui mortis causa donatum est, peti hereditas potest. Idem Iulianus scribit, si quis ex causa fideicommissi restituerit hereditatem uel singulas res praestiterit, peti ab eo m, quae sunt ex ea causcausa fideicommissi soluit, peti hereditatem ab eo posse, quia repetere potest. sed his casibus actiones su
Abbreviated transcription (Latin):
noid si idiem sit debitor łib̾ ddo
ne iudicate tempus spectandũ
ẽẽ. scd̃m octauem snĩam. ut a¬
pud pomp̾. scriptum ẽ andies
uen̾it qd ĩstipulatone ꝯdona¬
lierit dñdimi sin u̾o nõ uen̾it

Expanded text:
od si in diem sit debitor uel sub cne iudicatae tempus spectandum esse secundum Octaueni sententiam, ut apud Pomponium scriptum est, an dies uenerit: quod et in stipulatione condicionali erit dicendum. si autem non uenerit
Abbreviated transcription (Latin):
ecumq sunt iuste calise aco¬
rendar rer si exhus cais nac¬
tieas amiẜimus dabitur no
ex iustis possonibꝰ ꝯpetit. pub¬
licianum udicium. Ramq pio¬
noraticium ⁊ precarie possoneo
iustesunt.s exhus non solet.
titur posẜonem ut c̃dat se do¬
minumesse. ¶Dapupillo emu
ꝓbare debet tutore actore legeñ

Expanded text:
ecumque sunt iustae causae adquirendarum rerum, si ex his causis nacti res amiserimus, dabitur nobex iustis possessionibus competit Publicianum iudicium: namque pigneraticiae et precariae possessiones iustae sunt, sed ex his non solet citur possessionem, ut credat se dominum esse.Qui na pupillo emit, probare debet tutore auctore lege
Abbreviated transcription (Latin):
Alienari ꝓhibeat eo casu publiciana
munibus neminem pretor tue¬
tur nect legeffaciat. ¶ Publicia¬
na actione etiam deinfantia sei¬
uo nõdum amunculo utr pos¬
sumus. ¶ Si ꝓꝑte qs rempete
uelit publi. acͥtione utipotest.
etiamis qui momento possedi

Expanded text:
alienari prohibeat, eo casu Publiciana asibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat.Publiciana actione etiam de infante seruo nondum anniculo uti possumus.Si pro parte quis rem petere uult, Publiciana actione uti potest.Sed etia
Abbreviated transcription (Latin):
uum donasseumq indotem ac¬
cepiss. Añ usucapionem ieptumẽ
adiuo pio diuorcio fco restituen¬
d̾ esse ruum. Naniualusset dona¬
tionem int sponcum et sponsã.
dabiturergo ⁊ possidenti exceptõ
et amissa posẜone publiciana si¬
ueextraneus siue donator pos¬
sideat. ¶ Is cui ex trebelliandbr¬
dita restitutaetiam si nõ fu̾iti
nactus posẜonem uti potest pu¬
bliciana. ¶ Inuectigaleib et m
alus predus que usucapi ñpos¬
sunt publiciana ꝯpetit si forte bo¬
na fide michitradita sunt. ¶Idẽ
est et si supficiariã insulam añ

Expanded text:
uum donasset eumque in dotem accepisset ante usucapionem, rescriptum est a diuo Pio diuortio facto restituendum esse seruum: nam ualuisse donationem inter sponsum et sponsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator possideat.Is cui ex Trebelliano hereditas restituta est, etiamsi non fuerit nactus possessionem, uti potest Publiciana. In vectigalibus et in aliis praediis, quae usucapi non possunt, Publiciana competit, si forte bona fide mihi tradita est. Idem est et si superficiariam insulam a
Abbreviated transcription (Latin):
eum usum fructum uendicire. reuerti
adu̾sus te nõ poto donecticius uiuat
fr̃ c̾et ad missurus eũ fu̾it. namtunc.i.
si capite diminutus uł mortinis fu¬
it ticius. reu̾ti poto adte uẽclitorẽ. idẽ

Expanded text:
eum usum fructum uindicare, reuerti aduersus te non potero, donec Titius uiuat fructus esset, amissurus eum fuerit: nam tunc, id est si capite deminutus uel mortuus fuerit Titius, reuerti po
Abbreviated transcription (Latin):
Es que ex dotali pecimia ꝯpͣrate sunt.
tus sit. et añqm̃ solu̾et debitor sticus
decesẜit. cum n ꝑ debitorem stetiss quo
minus solu̾et.no maritus agendo
moram feciss ꝑiculo mulieris sticus
apud maritum moriturus sticus fu¬
erit actione dotis maritus nõ tenea¬
tur. ¶Ibi dos ẽẽ debet ubi bonera
mm̃u sunt post mortẽ prĩs statim hon̾a
mũm filium secuntur. sicut lib̾i sicut
uxor.¶Quocl dr necesstas ĩpensas
ip̃o iure dotem minuere. nõ eo ꝑtin.
retineatur. s si tm̃ in fundo dotal ĩpẽ¬
sum sit pꝑtes. qnͣti fundus est. desm̃e:
eum dotalemẽe. ¶gceuola noster
dicebat nisi mulier sponte marito intra
annum ĩpensas optulerit. ¶ Si pecu¬
me et fudus in dotem sint et necessa¬
rie ĩpense ĩ fund fc̃e sunt. nerua ait do¬
tem pecumare minui. ꝗd ergo simuli¬
er ĩpensas marito solu̾it. utix crescat
dos an ex integro data udebiturcu¬
ius rei in amfestatio iiꝗtas infun
desinit dotal eẽ potit alienari rursus

Expanded text:
es, quae ex dotali pecunia comparatae sunt, tus sit et antequam solueret debitor, Stichus decesserit, cum neque per debitorem stetisset quo minus solueret, neque maritus in agendo moram fecisset: periculo mulieris Stichusapud maritum moriturus Stichus fuerit, actione dotis maritus non teneatur.Ibi dos esse debet, ubi opera matrimonii sunt.Post mortem patris statim onera matrimonii filium sequuntur, sicut liberi, sicut uxor.Quod dicitur necessarias impensas ipso iure dotem minuere, non eo pertineretineatur. sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes, quanti fundus est, desinere eum dotalem esse Scaeuola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra annum impensas obtulerit. si pecunia et fundus in dote sint et necessariae impensae in fundum factae, Nerua ait dotem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifestior iniquitas in fundesinit dotalis esse, poterit alienari: rursus
Abbreviated transcription (Latin):
quadruplum sit ꝯsecutus. nch̾
eirestituet ex eo qd̾ ꝯsecutus est
nec debito ĩputabit. ¶ Sipre¬
dorem pignori dederit ꝯpetit
eiet defructib pignoraticia ac¬
tio qmins ip̃e fructus suos nõ
facit. apredone enim fructus.
et uendicari extantes possunt
et ꝯsumpti dclici ꝓderit igitur¬

Expanded text:
quadruplum sit consecutus, nihil quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamvis ipse fructus suos non faciet a praedone enim fructus et vindicari extantes possunt et consumpti condici: proderit igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nominacim indando pignore.
Ddiciend ee ait quecumq ex
qua fca nacaue sint. ¶Seruus
e peculi dem si pignoridedit.
cendest silibam peculuadem¬
nistrationem huit namet aliena
frenas res pignori tiul
danuolutate domim potest. sec
es ignoranteeo data sit et ratũ
hint pignus ualebit. ¶Si plu¬
nbores si mul pignoridetur eqͣl
ominum causa est. ¶ Si ꝑcrechito¬
remstetit quominus ei soluat᷑
recte agitur pignoraticia. ¶In¬
terclum si soluta sit pecuma pig¬
noraticia actio est ihibenda. uł¬
uti si creditor pignus suum enĩ
data et area eius tenebitur est
ditortotum qcqd ꝑcepit debito
eum miputare papm̃ ꝯfiteturet
est ueretiam siculpa crelitoris
cutus ẽ s ꝙ ip̃e debitor furti ac¬
tione prestitit creclitori uelcõ¬
ditione an debito sit ĩputand̾
uideamus et ꝗdem nõ oport̾e id
ei restiturꝙ ip̃e ex furtiactione
prestitit ꝑeque relatum est et
fide pignori accepat. Nam et si
egerit ꝙ metus causa fcm̃ẽ et

Expanded text:
nominatim in dando pignore adiciendum esse ait: 'quaeque ex silua facta nataue sint'. Seruus rem peculiarem si pignori dederit, tuendum est, si liberam peculii administrationem hAliena res pignori dari uoluntate domini potest: sed et si ignorante eo data sit et ratum habuerit, pignus ualebit. Si pluribus res simul pignori detur, aequalis omnium causa est. Si per creditorem stetit, quo minus ei soluatur, recte agitur pigneraticia. Interdum etsi soluta sit pecunia, tamen pigneraticia actio inhibenda ueluti si creditor pignus suum emeridata et area eius tenebitur: estditor, totum, quidquid percepit, debito eum imputare Papinianus confitetur, et est uerum, etiamsi culpa creditoris cutus est. sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori vel condictione, an debito sit imputandum videamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et fide pignori acceperat: nam si egerit quod metus causa factum est et
Abbreviated transcription (Latin):
fuit prgnoratum. et denire enus
reꝓmictend̾ est. ne forte ẜuitite
cessante uticreditore amisse sms
gante sided̾it rem pupilipigne
ratore adolescentis uel fimostii
¶Contrariam pignoraticiamde¬
ꝓmde sirem alienam uel alipo¬
noratam uel ipublicum oblr
tor accipiat uel alienum uelob¬
ligatum uł morbosum ccrummn¬
dicium ei nõ ꝯpetit. ¶ Etiamut¬
tigale predium pignori daup
test. s et suꝑficiarium qr hoclieit¬
les actiones suꝑficiano dancur
bitoris meipignori tibi sitaita¬
enda est aprecore hec ꝯuentioure
et te mexigenda pecumadebito¬
remadu̾sus me sicumeo exꝑua¬
tueatur. ergo sic id nomen petu¬
marium fũit. exactam pecumã
tecum ꝯpensabis. siuero corꝑis
alicus id qd̾ accepis erittibiips¬
noris loco. ¶Si nuda ꝓprietas
pignori data sit usus fructusꝑ
postea accreu̾it pignoriceditor
dem causa est ansuinoms. ¶Sica¬
dus pignoratus uemerit. mans
causam pignoris qr cumsuaci
fundus transeat. sicut ĩ ꝑtu and

Expanded text:
fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte servitutes cessante uti creditore amissae singante si dederit rem pupilli pigncuratore adulescentis vel furiosi. Contrariam pigneraticiam crende si rem alienam uel alii pigneratam uel in publicum obligatam tor accipiat uel alienum uel obligatum uel morbosum, contrarium ei non competit. Etiam uectigale praedium pignori dari potest: sed et superficiarium, quia hodie utiles actiones superficiariis danturbitoris mei pignori tibi sit, tuenda est a praetore haec conuentio, ut et te in exigenda pecunia et debitorem aduersus me, si cum eo extueatur. ergo si id nomen pecuniarium fuerit, exactam pecuniam tecum pensabis, si uero corporis alicuius, id quod acceperis erit tibi pignoris loco. Si nuda proprietas pignori data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori erit: eadem causa est alluuionis. Si fundus pigneratus uenierit, manere causam pignoris, quia cum sua causa fundus transeat, sicut in partu an
Abbreviated transcription (Latin):
tor neq petentem te submo¬
uebit exceptione ꝯuentionis
soluere cicio cui legatum fło
debere exstimabas ⁊ debitor
pactus sit cumticio suo debi¬
tore ꝯstituto. neq tibi ad uer¬
sus tuum debitorem ꝯstitu¬
tum. neꝙ ip̃i adu̾sus suum
actionem pemptameẽ. Id.¬
Pistolaqua ꝗs coh̾rdem si¬
bi cauit esse aliquem peticio¬
nem nullam adũsus posẜorẽ
reꝵ h̾rditariarum dabit. Si
interdebitorem ⁊ eum ꝗ fũ¬
dum pignoratum acreclito¬
re quasi debitoris negociur
gereret emit placuit ut h̾ita
ꝯpensatione fructuum solu¬
to q ꝙ reliquum debetur
fundus debitori restituẽt.
et h̾rs pacto qd defunictus
fecit fidem prestare debet.i¬
Pactim ut si quas summa
ꝓpt̾ tributiones prelii pig¬
norinex fc̃as creditor solius¬
set a debitore recipet ⁊ ut tri¬
buita eius dem preclii pende
ꝙ euandum est. ¶ De in¬
officioso pr̃is testamento ac
turus ut eis certa quãtita
quo ad iuueret h̾rs praret᷑
pactus est ꝓcluci ad ꝑpetuã

Expanded text:
tor neque petentem summouebit exceptione conuentionis,soluere Titio, cui legatum falso debere existimas, et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constitu‹to›: neque tibi aduersus tuum debitorem neque ipsi aduersus suum actionem peremptam 52 Idpistula, qua quis coheredem sibi aliquem esse cauit, petitionem nullam aduersus possessores rerum hereditariarum dabit.Si inter debitorem et eum, qui fundum pigneratum a creditore quasi debitoris negotium gereret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur: etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet.Pactum, ut si quas summas pter tributiones praedii pignori nexi factas creditor solvisset, a debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor servandum est. De inofficioturis, ut eis certa quantitas, quoad uiueret heres, praestaretur, pactus est: produci ad perpetuam
Abbreviated transcription (Latin):
Inas edes Peo alt̾as tibi lego. h¬
hrs edes altas alcius tollit et
lummibꝰtius officit qͥd cum
illo agere potes. et anint esse po¬
test suas edes alcius tollit. in

Expanded text:
inas aedes habeo, alteras tibi lego, heres aedes alteras altius tollit et luminibus tuis officit: quid cum illo agere potes? et an interesse ptes, suas aedes altius tollat an
Abbreviated transcription (Latin):
legatario Hitare autem poter
etiam edib obscuratis. Cet
usufr̾. loci legato etiam acces
dandus est.qr et haustu aque¬
relicto.Iterquoq ad haune̾

Expanded text:
legatum, habitare autem potest et aedibus obscuratis. ceterum usu fructu loci legato etiam accessus dandus est, quia et haustu relicto iter quoque ad hau
Abbreviated transcription (Latin):
cus eptor fu̾it ul si mmatia ert .
uel ĩminus ꝑito disc̾nendarũ
matiar incorpus eos ꝯsensise
dicemus et qͣm̃ad mod̾ ꝯsensit
nõ uidit q̃d siego me uirginem
em̾e putarem cũeetiam mul
ẽptio ualebit.ĩ sexueni nocen

Expanded text:
cus emptor fuit uel si in materia erratur uel in minus perito discernendarum materiarum? in corpus eos consensisse dicemus? et quemadmodum consensit, qui non uidit?Quod si ego me uirginem emere putarem, cum esset iam mulier, emptio ualebit: in sexu enim non
Abbreviated transcription (Latin):
beri uiciñ quominus balneum
bat scd parietem ꝯmunem.qmͣ¬
ius humorem capiat pies. non
miagis qmsi uelit intriclinio suo
uł incubiculo aqm effundẽ. Set
neꝵ ait. Sitalis sit usus tepidraru
ut assiduum humorem Bant ⁊¬
id noceat ucmo posse ꝓhiberi
eum. ¶ Iuxtacõem pietem came¬
ram exfigulio oꝑefactam si ita
retmeatur ut etiam sublato ꝑiete
maneat simodo nõ impediat re¬
fectionem ꝯmunis ꝑietis iure b̾ri
licet.scalas posse me ad cõem ꝑi

Expanded text:
ber‹i› uicinum, quo minus balineum ber‹i› uicinum, quo minus balineum habeat secundum parietem communem, quamuis umorem capiat paries: non magis quam si uel in triclinio suo uel in cubiculo aquam effunderet. sed Neratius ait, si talis sit usus tepidarii, ut adsiduum umorem habeat et id noceat uicino, posse prohiberi eum. Iuxta communem parietem cameram ex figlino opere factam, si ita retineatur, ut etiam sublato pariete maneat, si modo non impediat refectionem communis parietis, iure haberi licet. Scalas posse me ad pari
Abbreviated transcription (Latin):
mino ul solariodũdumerit.qr¬
umbram  facit inloco cui soler
at necessarnis ct̃ fuitutem ĩposi¬
tam fieri  ꝓccrium sideponate¬
dificium uel arboris  ramos quo
facto locus oꝑacus quondamce¬
pitsolis eẽ plenus non facit ct̃s
quoq qͥ tollit edificiumm uel de pri¬
sura quadam lumen meas edes
de uoluatur. ¶Nec lex traditio¬
nis stillicidia uti minc sutut
ita sit ħ significat impositam in¬
cums nccitatem stillicidioꝵ exti¬
ꝑiendoꝵ non illud utetiamemp¬
tor stillicidia suscipiat eclificioꝵ
uicinoꝵ. hoc igitur polliceturi
uencditor sibi ꝗdem atillicidioꝵ ẜ
uitutem deberise autem nullide¬
bere. que de stillicidio scriptasũt
etiam inceteris ẜuitutib accipi¬
endasunt. si niccͣrium nichil no¬
ninatim actumest. LOmpoñ.¬
ifistule ꝑquas quas ducis me
is edib applicate dampnum mi¬
chident. infcm̃n actio micͥ ꝯpetit.
s et dampni infecti stipulAri at
aut excelo aquam cepit. nõ iui
b̾ri ꝓculus ait. S nonposse ꝓbi¬

Expanded text:
mino uel solario, dicendum erit, quumbram facit in loco, ‹cui sol› t necessarius, contra seruitutem impositam fieri. Per contrarium si deponat aedificium uel arboris ramos, quo facto locus opacus quondam coepit solis esse plenus, non facit contra quoque, qui tollit aedificium uel deprisura quadam lumen in eas aedes deuoluatur. Haec lex traditionis 'stillicidia uti nunc sunt, ut ita sint' hoc significat impositam uicinis necessitatem stillicidiorum excipiendorum, non illud, ut etiam emptor stillicidia suscipiat aedificiorum uicinorum: hoc igitur pollicetur uenditor sibi quidem stillicidiorum seruitutem deberi, se autem nulli debere. Quae de stillicidio scripta sunt, etiam in ceteris seruitutibus accipienda sunt, si in contrarium nihil nominatim actum est. 18 Pomponiis applicatae damnum mihi dent, in factum actio mihi competit: sed et damni infecti stipulari a taut ex caelo aquam capit, non iure haberi Proculus ait: sed non posse prohi
Abbreviated transcription (Latin):
di nõ est secuta. Idemest et sib̾rdi¬
tatem nolui adire uel non potui
non idem potest dicisiẜuus sub
dero.demde manumissus adie¬
rit. Nam hoc quoq casu secutares¬
es est. ¶ Quodobrem dat exbo¬
no et equo ht repetitionem uel¬
uti sidemtibi ut aliꝗd facias nec
feceris. ¶Ei qui indebitum repe¬
tit et fructus et ꝑtus restiti debet
deducta impensa. ¶Infrumento ĩ¬
debito soluto et bonitas est. et si
ꝯsumpsit frumentum precium
repetit. et sich̃itatione data pe¬
ses. ¶Si ẜuum in debitum tibi
dedieumq manuisisti si sciẽs
hoc fecistitenebis ad precium ei
tituas. ¶In debitum erit non
alu debetur si alu soluaturaut si
id qd̃ alius debebat alius quasi
ip̃e debeat soluat. P Apm.¬

Expanded text:
di, non est secuta. idem et si hereditatem adire nolui vel non potui. non idem potest dici, si servusdero, deinde manumissus adierit: nam hoc casu secuta res est. Quod ob rem datur, ex bono et aequo habet repetitionem: veluti si dem tibi, ut aliquid facias, nec feceris. Ei, qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa. In frumento indebito soluto et bonitas est et, si consumpsit frumentum, pretium repetet. Sic habitatione data peses. Si servum indebitum tibi dedi eumque manumisisti, si sciens hoc fecisti, teneberis ad pretium eius, tituas. Indebitum est non alii debetur, si alii soluatur, aut si id quod alius debebat alius quasi ipsi debeat soluat. 66 P
Abbreviated transcription (Latin):
tius q̃msortis petitonem tuant¬
Romissor hominis hoiie moi¬
tuo cum ꝑeum staret quomiꝰ
tradetur. et si hominemdatun
nebitur ut precium euis solut¬

Expanded text:
iam sortis petitionem transromissor hominis homine mortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum nebitur, ut pretium eius solu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquo sepulcrumhiusti nec noĩatimtĩ¬
bi sepulcrumextepistiparũ ẽ eo noĩe
cautum pauł minimne si m̾o insepłcro¬
at̾ publicum trãsit sib̾itatorib h̾itatõ
lege uẽlitionis recepta ẽ ommbo in

Expanded text:
quo sepulcrum habuisti, nec nominatim tibi sepulchrum excepist‹i›, parum habes eo nomine cautum. Paulus: minime, si modo in sepulchriter publicum transit. Si habitatoribus habitatio lege uenditionis recepta est, omnibus in
Abbreviated transcription (Latin):
doloticu ꝓmissoris ⁊ ꝓmissordo¬
lo stipłatoͣris et im peditus fue¬
rit quommus ad iudicium ue¬
nret neutrieorum pretor suc¬
currere debebit abutraꝙ ꝑte do¬
tanti enim mea inter fuisse ui¬
detur quia siuenisset in iudici¬
um actio michim .c. aduersusi
reum uł ad ũsus h̾rdem eius cõ¬
petebat licet fidenssor mĩorem

Expanded text:
dolo promissoris et promissor dolo stipulatoris impeditus fuerit quo minus ad iudicium veniret: neutri eorum praetor succurrere debebit, ab utraque paonsequar. tanti enim mea interfuisse videtur, quia, si venisset in iudicium, actio mihi centum adversus reum vel adversus heredem eius competebat, licet fideiussor minorem
Abbreviated transcription (Latin):
lo fecit quominus qs miudiciũ
uocatus sistat infcm̃ actio upe¬
tit quanti actoris int̾funt eũ
sistimquo iudicio deducitur
si quid amiẜit actor obeam rem
fuerit equuerit aduersus pp¬
sum reum restitutoriam actio¬
nem ꝯpetere ne ꝑꝑ dolum alie¬
num reus lucrum faciat et ac

Expanded text:
quo minus quis in iudicium uocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: fuerit, aequum erit aduersus ipsu‹m› reum restitutoriam actionem competere, ne propter dolum alienum reus lucrum faciat et ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare quoq possim. ꝗtestes possunt
non ẽẽeo tꝑr quo ꝯdicio extit̾itet si sũ¬
matim reexposita ad suspitionem iu¬
dicem ad ducam debeam uincere.s
tunc ꝯdempnationis exactio dpetu
cum debiti ꝯditio extitit. qd̾ si defecit¬
ditio ⁊dempnatio millas hebit m

Expanded text:
bare possim, qui testes possunt non esse eo tempore, quo condicio extitit, et si summatim re exposita ad suspicionem iudicem adducam, debeam uincere: sed tunc condemnationis exactio competit, cum debiti condicio extiterit: quod si defecerit, condemnatio null
Abbreviated transcription (Latin):
Ctoris ꝓcurator ñ mrem suã
datus ppͥ impensas quas ili¬
tem fecit potest desid̾are ut si¬
bi ex idicati actione fsatis fi¬
at si dñs litis soluendo nõ sit.
Iꝗs cum ꝓcuratori¬
o nomine ꝯdẽpnatus esset h
h̾rs extitit dño litis iudicati
actionem nõ recte recusabit.
Hoc si ex asse. Smn aũt hrs. ex ꝑ
te extit̾it ⁊ totum soluit. Si qui
dem ei mandatũ est hoc quoꝙ
ut soluat mandati actionem ad¬
ũsus coh̾rdes h̾ebit. Si non sit
mandatum. negocioꝵ gestoꝵ
actio datur q est ⁊siheres ꝓcu

Expanded text:
ctoris procurator non in rem suam datus propter impensas quas in litem fecit potest desiderare, ut sibi ex iudicatione satis fiat, si dominus litis soluendo non sit.is, cum procuratorio nomine condemnatus esset, heres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex asse. sin autem ex parte heres extiterit et totum solverit, sdem ei mandatum est hoc quoque ut soluat, mandati actionem aduersus coheredes habebit: si non sit mandatum, negotiorum gestorum actio datur. quod est et si heres
Abbreviated transcription (Latin):
duumiuris scd̃m ius pomi¬
testatis sue cessum est iuris¬
donem suam defend̾e penali
iudicio. ¶Is uidetur ius di¬
centi nõ obtemꝑasse qui qd̃ ex¬
tremum iniurisdone est non
fecit ueluti siquis rem mobilẽ
uendicari ase passus nõ est. s
ducicam uel aufferripassus ẽ
cetm et qui sequencia recusa¬
uit. tunc non obtemꝑasse ui¬
detur. ¶Si ꝓcurator tuus ⁊¬
uł tutor uł curator ius dicẽ¬
punitur non dominus Nel pu¬
pillus. ¶Non solum autemi
reum qui nõ obtemꝑaint hoc
edc̃o teni labco ait. U̾m ⁊̃ peti¬

Expanded text:
duumuiris, secundum ius potestatis suae concessum est iurisdictionem suam defendere poenali iudicio. Is uidetur ius dicenti non obtemperasse, qui quod extremum in iurisdictione est non fecit: ueluti si quis rem mobilem uindicari a se passus non est, sed duci eam uel ferri passus est: ceterum si et sequentia recusauit, tunc non obtemperasse uidetur. Si procurator tuus uel tutor uel curator ius dicenpunitur, non dominus uel pupillus. Non solum autem reum, qui non obtemperauit, hoc edicto teneri Labeo ait, u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcedi Non audent itaq dicetur
ubicumq m̾itoꝗs inc̾tus ẽ
qm ꝑtem uendicet deb̾e ei in¬
cte ꝑtis uenclicationem ae

Expanded text:
cedi. non audenter itaque dicetur, ubicumque merito quis incertus est quam partem vindicet, debere ei incertae partis vindicationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sub marco ĩꝑatore fac¬
tum est pignus insule
rreclitoridatum ẽ ei qui pecum¬
amobrestitutionem elificu ĩ¬
struendi mutuam declit. ad eũ
quoq ꝑtinebit q̃ redẽptorido¬
mino mandantenummos.
amministrauit. ¶Arc̃.¬

Expanded text:
 sub Marco imperatore factum est pignus insulae creditori datum, qui pecuniam ob restitutionem aedificii exstruendi mutuam dedit, ad eum quoque pertinebit, qui redemptori domino mandante nummos ministrauit. 2 Marcia
Abbreviated transcription (Latin):
actum sit dicẽdũ erit etiam ĩ pub
abiditatẽ in uẽditionẽ uenire
ame suamdelata ĩpub̾is hr¬
quiꝗdemcorpora rerũ hrditari¬
i nactus uẽlitor fi̾nt hactemis

Expanded text:
actum sit, dicendum erit etiam impuberis hereditatem in uenditionem uenire, maxime si iam delata impuberis herquidem corpora rerum hereditariarum nactus uenditor fuerit, hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
uideri ad eum puenissᷤ. quatenus manda¬
re potest ear̃ rer ꝑsecutionẽ actioes q̃ ei retri¬
buere enĩ uero bibi corpora nactus ẽ uł de

Expanded text:
uideri ad eum peruenisse, quatenus mandare potest earum rerum persecutionem actionesque tribuere: enimuero ubi corpora nactus est
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑuenit mid tẽpus quo uẽcli¬
fofit id uideatur uenisse. ¶ Illud
potest qͥri sietiã impub̾i sit substi¬
titus is quẽclidit h̾rditatẽ testa¬
s tate adeũ quẽdidit hrditatẽ per

Expanded text:
uenit in id tempus quo uenditio fit, id uideatur ueniss‹e›.Illud potest quaeri, si etiam impuberi sit substitutus is qui uendidit hereditatem testatate ad eum qui uendidit h
Abbreviated transcription (Latin):
Ege fũdo uendicto dicta ut si
trac̾tum tẽpus p̾cium solutum
nõsit res ĩempta sit defructib
quos int̾mi emptor ꝑcepiss sa
gi intelligẽdume. ut c̃ptorintm
eos sibi suo quoq nire ꝑciꝑet si si
rendit. ¶ Si ꝑemptorẽ fcm̃sit quo
minus legi parereturexea legei
uti uẽclitoruelit fũdos ĩemptos
fore et idꝙ arre us alio noiedat
eẽt apd̃ uenditorẽ remãbirũ. I

Expanded text:
ege fundo uendito dicta, ut, si intra certum tempus pretium solutum non sit, res inempta sit, de fructibus, quos interim emptor percepisset, hoc agi intellegendum est, ut emptor interim eos sibi suo quoque iure perciperet: sed si respondit, si per emptorem factum sit, quo minus legi pareretur, et ea lege uti uenditor uelit, fundos inemptos fore et id, quod arrae uel alio nomine datum esset, apud uenditorem remansurum.I
Abbreviated transcription (Latin):
Dq̃ pecume qb si nõ parinsset ẽptor
Sictus ẽ ut arram ꝑdet et ĩ empte
Iule eent die statuto emptortesta¬
Isẽ se pecunã oẽmreliquam ꝑa¬
smfuiss ex solu̾e et saculũ cũpe¬
simna signatoꝵ signis obsignau.
tefiuisse autẽ uẽditricẽ post̾iore.
de autẽ noĩe fiscitestato ꝯuẽtum
eptorẽ. ne aute mulieri pecuna

Expanded text:
 pecuniae: quibus si non paruisset emptor, pactus est, ut arram perderet et inemptae villae essent. die statuto emptor testatus est se pecuniam omnem reliquam paratum fuisse exsolvere et sacculum cum pecunia signatorum signis obsignavit, defuisse autem venditricem, posteriore autem die nomine fisci testato conventum emptorem, ne ante mulieri pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
rumscribit atq ꝯmissalexẽ status¬
re uẽlitorẽ deb̾e utre ꝯmissoriam
uelit ex̾cere an pocius p̾cium pece
dum uẽdet qnͣto minoris uedia
ida priore ẽptore exigat exit io¬
ꝙ adusus eum ex uẽdito actio
soria utetũc locũ hebat simtpe¬
latus nõ soluat an uo sinooltis¬
Iit et .l. mag̾ arbitror offerre cues
deb̾e si uult selegis ꝯmissoriepto¬

Expanded text:
statim atque commissa lex est statuere uenditorem debere, utrum commissoriam uelit exercere an potius pretium petere, dum uenderet, quanto minoris uendiderit, id a priore emptore exigat: erit itaque aduersus eum ex uendito actio.soria utrum tunc locum habet, si interpellatus non soluat, an uero si non optulerit. et magis arbitror offerre eum debere, si uult se legis commissoriae pote
Abbreviated transcription (Latin):
Eruus tinis cumtibi debet. nec
soluendo esset. ortatu tuo pecimi¬
am mutuam ame accepit. et ti¬
bi soluit labeo ait dedolo malo
actionem inte dandam. qr nec de
peculio utilis sit cum ĩpeculio in¬
chil sit. nec inrem domin u̾sũ uide¬
atur. cum ob debitum dominus
accepit. ¶Si ꝑsuaẜis michi nul¬
lam societatem tibi funsse cum eo
cuius hrs sum. et obid iuditio
absoluite passus sum. dandam
michi dedolo actonem iulianus

Expanded text:
eruus tuus cum tibi deberet nec soluendo esset, hortatu tuo pecuniam mutuam a me accepit et tibi soluit: Labeo ait de dolo malo actionem in te dandam, quia nec de peculio utilis sit, cum in peculio nihil sit, nec in rem domini uersum uideatur, cum ob debitum dominus acceperit.Si persuaseris mihi nullam societatem tibi fuisse cum eo, cui heres sum, et ob id iudicio absolui te passus sim: dandam mihi de dolo actionem Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
Ed et siquis reicapitalis añ
dempnatus iusticio sistere
se non potuit nuto et hinci
ignoscitur. ¶Rei capital cõ¬
dempnatum acciꝑe debemꝰ
qui morte ex ilio ue cohercitꝰ
est.Dixenit aliquis quo ergo
hec exceptio ꝓderit dampnato.
s Rendebitur fidenissorib eius
ẽe necessariam ausi forte mexi¬
lium salua ciuitate ab funt de¬
fensoriens ista exceptio ꝓderi
Ill ud sciendum est eum quͣi idc̾¬
co nonsteterit quia capitis reus
factus est mea causa esse ut ex¬
ceptione uti non possit dãpna¬
ideo nõ stetit meaerit causa ut
exceptione utatur. ¶ Preter¬
ea siquis fun̾e domestico ĩpedi¬
tus nonuemit debet ei excepto
dari. Item siquis in ẜuitute
hostium fuerit. ac ꝑhoc ĩ iudi¬
cim nonstetit debet exceptõ¬
ne aduiuari. ¶Quesitũ estan
possit ꝯuenire ne ulla excepcio
iiꝓmissione deẜta iudicio sic¬
tendicansa factu obiciatur et
ait actillicimus ꝯuencionem is¬
tam nonualere s ego puto cõ¬
uentionem istam itaualere si

Expanded text:
ed et si quis rei capitalis ante condemnatus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capitalis condemnatum accipere debemus, qui morte exilioue coercitus est. dixerit aliquis, quo ergo haec exceptio damnato? sed respondebitur fideiussoribus eius esse necessariam: aut si forte in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit. Illud sciendum est eum, qui idcirco non stetit, quia capitis reus factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnaideo non stetit, in ea erit causa, ut exceptione utatur. Praeterea si funere quis domestico impeditus non uenit, debet ei exceptio dari. Item si quis in seruitute hostium fuerit ac per hoc in iudicium non stetit, debet exceptione adiuuari. Quaesitum est an possit conueniri, ne ulla exceptio in promissione deserta iudicio sistendi causa facta obiciatur: et ait Atilicinus conuentionem istam non ualere. ‹sed› ego puto conuentio
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur posẜorem me ẽẽ quia
nichilominus possideo nec ad
rem ꝑtinet qd̃ eumci michica
possessio possit. ¶ Posẜor aũt

Expanded text:
dicetur possessorem me esse, quia nihilominus possideo, nec ad rem pertinet, quod euinci mihi ea possessio possit. Possessor aut
Abbreviated transcription (Latin):
rum ut non sint heedem nez
ensdem hommis nezeidem
exibeatur. Nampłmq robur
hommis etas et tempis opor¬
pe ꝑhoc solum refunde debes.
ꝙ expreciohes uel si meis sump¬
tibo preciosiorem hominemi
feci non estimaribꝰ debet sic et
imposito ait posse ꝯdiciquan¬
lus non teneri eum nisi sifor¬
te martificio sint heeenim ui
bente prono et alu edende sunt¬
s. et si soluit officiales delegat
nõ potest ꝯdice eas neq ei cui
soluit creditoricui alt̾ius ꝯtẽ¬
platione solutumest.ꝗcumiq
iuum recipit. neq apr̃onoi
qr naturaei debentur. ¶Six
aut sticum stipulatus solua
qnq querituran possum ꝯdi¬
cere questio ex hoc descendit a
tio. placuit autem ut celsus
libro .un. et marcellus.li .xx. de¬

Expanded text:
non sint eaedem neque eiusdem hominis neque eidem exhibentur: nam plerumque robur hominis, aetas temporis oppormpe hoc solum refundere debes, quod ex pretio habes: uel meis sumptibus pretiosiorem hominem feci, nonne aestimari haec debent? sic et in proposito, ait, posse condici, quanlus non teneri eum, nisi forte in artibente patrono et alii edendae sunt: sed si solverit officiales delegatus, non potest condicere neque ei cui solvit creditori, cui alterius contemplatione solutum est quique suum recipit, neque patrono, quia natura ei debentur. Si decem aut Stichum stipulatus solvam quinque, quaeritur, an possim condicere: quaestio ex hoc descendit, actio. placuit autem, ut Celsus libro sexto et Marcellus libro
Abbreviated transcription (Latin):
ritaut utqo aut alt ex hus de¬
sit in natura reꝵ ẽẽ nich repet
id enm remanebit insolutum
qd suꝑ est. ¶Fideuissor cum pa¬
ciscitur ne ab eo pecunia petat᷑
stipulatori potit etideo reus q¬
dem manet obligatus ip̃e
autem sua exteptione tutus
est. nichil au̾tem inter est si fide¬
nissor anbrs eius soluat qd̃si
buic fidenissori reus heres exti
terit nec repetet et lib̾abitur.n¬
¶Si mulier mea opnnone st ut
credat se ꝓdote obligatam ꝗc¬
ꝗd dotis nomine dedit non re¬
petet. sublata enm falsa opimio¬
ne relinꝗtur pietatis causa exqͦ
solutum repeti nõ potest. ¶Qi
homineingen̾alit ꝓmisit simi¬
lis ei est ꝗ hominem aut .x. debe¬

Expanded text:
rit, aut uterque aut alter ex his desiit in rerum natura esse, nihil repetet: id enim remanebit in soluto quod superest. Fideiussor cum paciscitur, ne ab eo pecunia petatur, stipulatori poterit et ideo reus quidem manet obligatus, ipse autem sua exceptione tutus est. nihil autem interest, fideiussor an heres eius solvat: quod si huic fideiussori reus heres extiterit et solverit, nec repetet et liberabitur. Mulier si in ea opinione sit, ut credat se pro dote obligatam, quidquid dotis nomine dederit, non repetit: sublata enim falsa opinione relinquitur pietatis causa, ex qua solutum repeti non potest. Qui hominem generaliter promisit, similis est ei, qui hominem aut decem debe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicet. alium autem quẽ libet
des possideres ꝯditio autemlo¬
cum nõ h̾e̾bit.qr nullum nego¬
cium int̾ nos ꝯtrabitur. Nam
is ꝗ nõ debitam pecumam sol¬
u̾nt hoc ip̃o aliꝗt negocu gerit.
Cum autem edificium marea
sua abalio positum dñs occu¬
pat nullum negocium ꝯtrahit.
s et si is ꝗ maliena area eclificas¬
s et ip̃e posẜonem tradidisset

Expanded text:
dicet, alium autem quemlibet des possideres, condictio locum non habebit, quia nullum negotium inter nos contraheretur: nam is, qui non debitam pecuniam solverit, hoc ipso aliquid negotii gerit: cum autem aedificium in area sua ab alio positum dominus occupat, nullum negotium contrahit. sed et si is, qui in aliena area aedificasset, ipse possessionem tradidisset
Abbreviated transcription (Latin):
S cui hrditas tota ꝑfidei omis¬
sum relictae̾. et preter ea fund
tuerit cãm dande pecume non
hret.et ideo qd̃ eo nomine qua
qmͣuis postea defend̾e ꝑatus ẽ
non repetet ꝙ soluit.¶Aul.¬

Expanded text:
s cui hereditas tota per fideicommissum relicta est et praeterea fundustuerit, causam dandae pecuniae non habet, et ideo quod eo nomine quasquamvis postea defendere paratus est, non repetet quod solverit. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
obligationis. deoꝙ eum ꝗsol¬
uit.u. ĩ pendenti b̾ndum anli¬
b̾aretur petiq abeo possuntre¬
liqua .u. aut stichus. et si piesti¬
terit residua. qnq uiders eim
et priora debita soluissesi au
stichum prestitiss quq eum
posse ꝯdicere quasi uidebita. sc
posterior solutio ꝯꝓbabit pro¬
ra. ꝗnꝙ. utre debita an indebi¬
ta soluerentur.s et si post solu¬
ta quꝙ. et stichus soluaturet
malim ego Hre ꝗnqd et stichun
reddere an sĩ audiendus quent
celsus et putat natam ee mu
et siduo h̾rdes sint stipulator
non posse sic Alteri .u. solutis
alti ꝑtem stichi solui. Idemest
et si duo sint ꝓmissoris hroo
cundumque libatio nõ ꝯtingit
nisi aut utriq qnͣ aut utriqu p¬
tes stichi fũnt solute. Pulĩ¬
mans in debitum soluit quo¬
S loco repetet. nõ enimeristim¬
tionem soluentis eademspes r
repetitioni ut puta si pupili
sme tutoris auctoritate ue
riosus uel is cui bonis intlicã¬

Expanded text:
soluit, in pendenti habendum, an liberaretur, petique ab eo posse reliqua quinque aut Stichum et, si praestiterit residua quinque, uideri eum et priora debita soluisse, si autem Stichum praestitisset, quinque eum posse condicere quasi indebita. sic posterior solutio comprobabit, priora quinque utrum debita an indebita soluerentur. sed et si post soluta quinque et Stichus soluatur et malim ego habere quinque et Stichum reddere, an sim audiendus, quaerit Celsus. et putat natam esse qet si duo heredes sint stipulatoris, non ‹posses› alteri quinque solutis alteri partem Stichi solui: Idem et et si duo sint promissoris heredes. secundum quae liberatio non contingit, nisi aut utrique quina aut utrique partes Stichi fuerunt solutae. Paulmans indebitum soluit, quolibet loco repetet: non enim existimationem soluentis eadem specierepetitioni, ut puta si pupillus sine tutoris auctoritate uel furiosus uel is cui bonis int
Abbreviated transcription (Latin):
ecsi ut pondus argenti redde
oetico est ꝑ actum p̾scriptis ub.¬
et tã bonitamen argenti quã
illi cyphi fuint s: et sũ ulhos
cephos uł ut eiusdem pondis
argentum dares ꝯuenit dicẽ¬

Expanded text:
ut pondus argenti redderes petitio est per actionem praescriptis verbis, tam boni tamen argenti, quam illi scyphi fuerunt: sed si ut vel hos scyphos vel ut eiusdem ponderis argentum dares, convenit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
cum displiciuss: cibis uo tuo referend
declitret sũ dolo malo sũ culpatuai
pierit. nascularu ẽe detrimẽtum. quia
eius quoq causa migssum sit c̃te cul¬
pamcorum qb custoliendum ꝑfe¬
renclum ue ded̾is p̾stare te oportere
labeo ait puto p̾scriptis u̇bis actionẽ
ihoc competere. Hdem.¬

Expanded text:
cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, quia eius quoque causa sit missum. certe culpam eorum, quibus custodiendum perferendumue dederis, praestare te oportere Labeo ait, et puto praescriptis uerbis actionem in hoc competere.
Abbreviated transcription (Latin):
Pud labeonem quentur sitibiequos
uienales exꝑiendos ded̾o. ut si intriduo
displicuissent reddes tuq de sultor inl
us ꝯcurreris et uicis de inde eine noliu
ansit adu̾suste ex uendito act̾o etpu¬
to inus ẽe p̾scriptis u̾bis agendum
nam int̾ nos act est ut expimẽtum gͥ¬
tuitum accipes non etiam c̃tares. Itẽ
Apud melam quentursi imlas cibi de¬
dero ut ex piaris et si placiussent emes
ũdisplicuissent ut indies singulos ali¬
qd pitares. deide mule agrãss atorib̾
fiunt ablate intra dies exp̃miẽti qdi
ẽet p̾standum utrum p̾cumi nicos an
mces tantum et ait mela int̾ẽe utrũ
emptio iamerat ꝯtracta. An futuraut
si fca p̾cium petatur si futura ñices pe¬
taturs: nõ exprint deactonibꝰ puto
autenisi qdem pfc̃a fiuit emptio ꝯpcte
tilem qualem ad uius des ultoremi
dari. ¶ Sicum em̃e argentum uelles
uasculariꝰ ad te detusit. et reliq̃rit. et

Expanded text:
pud Labeonem quaeritur, si tibi equos uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid esset praestandum, utrum pretium et merces an merces tantum. et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut, si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere talem qualem aduersus desultorem dari.Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et,
Abbreviated transcription (Latin):
pignori essent ꝯuenit eos ꝯsumptos
bona fide emptor utiliẜiuana resti¬
tuere non cogetur pignoris et enĩ
cãm nec usucãpione ꝑĩmi placuit.
qm̃ questio pignoris abintentio¬
ne domini seꝑãtur ꝙ infructibo.
dissimile ẽ qui ñ qm̃ debitori fuũt.
¶Pacto placuit ut ad diem usuns
rentur.quamius mexordio mino¬
res ĩstipulatu uenerint nõ ẽẽ tam̃
urritam ꝯuentionem placuit cum
ad diem minore fernore non solu¬
to lime maiores usure stipulantir
recte ꝓmitti potuerũt. ¶ Cum pre¬
dium uxor uiro donass. id quo p¬
dium uir pignori deliss post diuor¬
cium mulier̃ possonem pͥdu siure¬
cupauit. et idem p̃dium obdebitim
uiri pignori deditineadum taxat
pecuna recte pignus amuliere de¬
res sumptus quam tructus fuisse̾t
quos uir exp̾dio pccpit et enim moi
quantitate ꝓprium mulier nego¬
cium gessisse nõ alienum succepis¬
se uidẽtur. DDem.¬
Ndeuissor q̃ pignora us ypothetas
suscepitatq ita pecinuas soluit si

Expanded text:
pignori essent, convenit. eos consumptos bona fide emptor utili Serviana restituere non cogetur: pignoris etenim causam nec usucapione peremi placuit, quoniam quaestio pignoris ab intentione dominii separatur: quod in fructibus dissimile est, qui numquam debitoris fuerunt. Pacto placuit, ut ad diem usuris surae. quamvis exordio minores in stipulatum venerint, non esse tamen irritam conventionem placuit, cum ad diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt. Cum praedium uxor viro donasset idque praedium vir pignori dedisset, post divortium mulier possessionem praedii sui reciperavit et idem praedium ob debitum viri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere res sumptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim in ea quantitate proprium mulier negotium gessisse, non alienum suscepisse uidetur. 2 Idemdeiussor, qui pignora uel hypothecas suscepit atque ita pecunias soluit, si
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ duenisse ut q. Amplius
pstitum ẽe quã exisuris redi¬
ẜui sui uite mutua dediss. ut
totidem reciꝑet. posse eum p̾c¬
tis u̾bis ag̾e sicuti si penulas
decliss: ut tunicas accipet ne
ope in debitedate sunt ip̃e res
nõ possũt. namaliud dando
Qut aliut reddatur obligari u¬
re getium possumusq. ant̾ i¬
debitum datur aut ipͥm repet
d: aut tidem ex eo cẽ genere

Expanded text:
quoque convenisset, ut quod amplius praestitum esset, quam ex usuris rediservi vice mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis verbis agere, sicuti si paenulas dedisset, ut tunicas acciperet: nec operae indebitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere
Abbreviated transcription (Latin):
tio ẜ uiana ꝓbantiq res ĩbonis eo
tempore quo pignus ꝯtrahebatur
illius fuisse : s et si uictus ẽ debitor
uendicans hrditatem iudex actõ¬
nis ẜ uiane negleta de h̾rdidate dcã

Expanded text:
tio Seruiana probanti res in bonis eo tempore, quo pignus contrahebatur, illius fuisse. sed ‹et› si uictus sit debitor uindicans hereditatem, iudex actionis Seruianae neglecta de hereditate