comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñm suũ. ⁊ ꝯsecutꝰ umbrã Nõ enĩ hec
uita dicenda ẽ potiꝰ qũa umbra uite: Nec
inm̾ito fugitiuus adã pꝰ ofessõnem pec¬
cati absꝯdit sẽ a facie dñi tectꝰ fohis arbo¬
rũ. qͥbus opacant᷑ u̾bracła tanꝗͣ fugiẽs
dñm suũ sic̃ dictũ ẽ : ⁊ ꝯsecut᷑ umbram¬
Que uniu̾sa ad hoc̃ dicta st̃: ne qͥs ꝑ bapti¬
mũ qͣmuis iꝰtificatꝰ sit a pͥoribꝰ pecc̃is. tñ
suꝑbire audeat: enã si nichil cõmittat un¬
de ab altaris cõmunione separet᷑. qͣsi iam
plena securitate se iactans : s potiꝰ ẜ uet
hũilitatẽ. que pene una discͥplna xͥana
est: Nec suꝑbiat t̾ra ⁊ cinis. donec ista to¬
ta nox trinseat: ĩ qua ꝑtrãseũt om̃s bes¬
he silue. catul leonis rugientes. querẽtes
a dõ escã gͥ: In hãc escã iob ip̃e petitꝰ ẽ qui
dix̃: Tẽptatõ est uita hũana suꝑ t̾ram: E¬
nam dñs ĩ hac nocte inqͥt. pꝰtulauit satha¬
nas uexare uos sic̃ trincũ: Quis itaq sane

Expanded text:
umbram . Non enim haec vita dicenda est potius, quam umbra vitae. Nec immerito fugitivus Adam post offensionem peccati abscondit se a facie Domini, tectus foliis arborum, quibus opacantur umbracula, tanquam fugiens Dominum suum, sicut dictum est, et consecutus umbramQuae universa ad hoc dicta sunt, ne quis per Baptismum quamvis justificatus sit a prioribus peccatis, tamen superbire audeat, si nihil committat, unde ab altaris communione separetur, quasi jam de plena securitate se jactans; sed potius servet humilitatem, quae pene una disciplina christiana est: nec superbiat terra et cinis , donec ista nox tota transeat, in qua pertranseunt omnes bestiae silvae, catuli leonum rugientes, quaerentes a Ddixit, Tentatio est vita humana super terram. Etiam Dominus, In hac nocte, inquit, postulavit satanas vexare vos sicut triticum . Quis itaque sanae
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc ip̃o certe ⁊ grauit̾ nullo dubitã¬
te peccamꝰ. cũ int̾ ip̃a sacrͣmẽta m̃tim᷑:
Qũã ob rem ĩ qͣntũ dõ nostro fide ⁊ spe ⁊
caritate conectim᷑. ⁊ eũ qͣntũ possumꝰ imi¬
tamur : nõ peccamꝰ. ⁊ fihi dĩ sumꝰ: In qͣn¬
tũ aũt ex occasione carnalis i firmitatis.
qr nõdum morte resoluta. nõdũ resur¬
ris nr̃i sanitatẽ. s dãpnatõnem suꝑbie
m̾eamur: Uñ utrũq u̾issime scͥptũ est.

Expanded text:
certe et graviter nullo dubitante peccamus, cum inter ipsa Sacramenta mentimur. Quamobrem, in quantum Deo nostro fide, spe et charitate connectimur, et eum in quantum possumus, imitamur, non peccamus, sed filii Dei sumus: in quantum autem ex occasione carnalis infirmitatis, quia nondum morte resoluta, nondum resurris nostri sanitatem, sed damnationem superbiae mereamur. Unde utrumque verissime scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dĩ sui. qͥetem sẽpit̾nam certꝰ expectãs.
debitũ honorẽ parentibꝰ reddẽs: nec cruẽtꝰ
homicidio. nec forncatõne turpatꝰ. nec fur¬
to fraudulentꝰ. nec m̃datio duppheatꝰ. nec
rei uł uxoris aliene ꝯcupiscẽna sordidꝰ. nõ
ĩ suis etiã rebꝰ aut luxiuria defluat. aut.¬

Expanded text:
i sui, quietem sempiternam certus exspectans, debitum honorem parentibus reddens, nec cruentus homicidio, nec fornicatione turpatus, nec furto fraudulentus, nec mendacio duplicatus, nec rei vel uxoris alienae concupiscentia sordidus; non in suis etiam reb
Abbreviated transcription (Latin):
alacrit̾ ambłant: Qͦo s ist desint. uel
potꝰ minꝰ appareãt : nã deẽẽ nõ possũt: nõ
enĩ sic quert̃ hoĩes caritate studiosa qd̾ pre¬
dicent ad imitatõnem. qͦmodo quomͦ que¬
rũt miqͥtate suspigiosa. qd̾ m̃murẽt ad de¬
ceptõnẽ. partĩ nõ inueniendo bonos dũ ip̃i
mal s nt : parti imẽdo ĩuenire dũ mal
ẽẽ sẽꝑ uolũt. s tñ ꝯcedamꝰ nõ apparere nc̃¬

Expanded text:
si isti desint, vel potius minus appareant, nam deesse non possunt: non enim sic quaerunt homines charitate studiosa quod praedicent ad imitationem, quomodo quaerunt iniquitate suspiciosa quod murmurent ad deceptionem, partim non inveniendo bonos, dum ipsi mali sunt; partim timendo invenire, dum mali esse semper volunt. Sed tamen concedamus non apparere n
Abbreviated transcription (Latin):
indifferent̾ flagitat subueniri. aut ĩ u̾bo
manifeste iusticie resistit ceca cup dirate.
aut miserabil tarditate: Nõ det quicqͣm
ampliꝰ aut minꝰ qũa oportet : nõ loquat᷑
amphꝰ qũa opus ẽ. aut cũ etiã nõ opus ẽ

Expanded text:
indifferenter flagitat subveniri; aut in verbo indifferenter flagitat subveniri; aut in verbo manifestae justitiae resistit caeca cupiditate, aut miserabili tarditate. Non det quidquam amplius vel minus quam oportet: non loquatur amplius quam opus est, aut cum etiam non opu
Abbreviated transcription (Latin):
In teñbras ext̾iores: Qũa uehem̃tissimã
penã s timere debñt illi quiseruare inte¬
grũ possũt qd̾ acceꝑũt. que spes illoꝵ ẽ.
qui hoc impie scelerateq disꝑgũt : u̾ sabit᷑
gͦ iste in rebꝰ hũanis. nõ carnalis sed sp̃italᷤ
adqͥsitionis deuinetꝰ officio: Nõ quidẽ nego¬
ciis secularibꝰ obligatus. s tam̃ qui a militat
dõ. nõ ocio desidie torpidꝰ ⁊ abiectꝰ: Det gͦ mͥ
si potest suas elemosinas om̃s cũ ylarittite.
siue cũ carnalbꝰ necessitatibꝰ pauꝑũ ahqͥd
erogat: sue cũ panis celestis dispensator. ĩ¬
uicta ad u̾sus diabłm castra in c̾dentiũ cordibꝰ
constru t: hylarẽ eñ datorẽ diligit ds̃:
Nõ itaq tedio frangat᷑ in difficultanbꝰ rerũ.
que necesse ẽ existãt: ut ostendat᷑ hoim qͦd
hõ est Non ira subreꝑat ĩ eũ qͥ aut odiose
iiruit. aut importiine inopra coactꝰ petit:
aut negotõ suo cũ tu maiore occupatꝰ es.

Expanded text:
tissimam poenam si timere debent illi, qui servare integrum possunt quod acceperunt; quae spes illorum est, qui hoc impie scelerateque disperdunt? Versabitur ergo iste in rebus humanis, non carnalis, sed spiritualis acquisitionis devinctus officio; non quidem negotiis saecularibus obligatus, sed tamen quia militat Deo, non otio desidiae torpidus et abjectus. Det ergo, si potest, suas eleemosynas omnes cum hilaritate, sive cum carnalibus necessitatibus pauperum aliquid erogat, sive cum panis coelestis dispensator invicta adversus diabolum castra in credentium cordibus construit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Non itaque taedio frangatur in difficultatibus rerum, quae necesse est existant, ut ostendatur homini quod homo est. Non ira subrepat in eum qui aut odiose irruit, aut inopportune inopia coactus petit; aut negotio suo, cum tu majore occupatus es,
Abbreviated transcription (Latin):
te Alt̾a u̾o penitẽtia ẽ. cuiiꝰ acco ꝑ totã
istã uitã qua ĩ carne mortali degimus.
ꝓpetua supphcatõnis hũihtate subeũda
est: Primo qi nemͦ uitã et̾nã incorrup¬
tibilẽ ĩmortalẽq desid̾at : nͥ eũ uite huiꝰ
tẽporalis corruptibilis mortalsq penite¬
at: Nõ enĩ sic qͥsq ĩ uitã nouã per scĩs¬
cationẽ baptismi nascit᷑. ut quẽ ad modũ¬
ib deponit oĩa pecc̾a p̾tenta. Ita etiã sta¬
tim morialitatẽ ip̃am carnis corruptõĩs

Expanded text:
t. Altera vero poenitentia est, cujus actio per totam istam vitam, qua in carne mortali degimus, perpetua supplicationis humilitate subeunda est. Primo, quia nemo vitam aeternam, incorruptibilem, immortalemque desiderat, nisi eum vitae hujus temporalis, corruptibilis, mortalisque poeniteat. Non enim sic quisque in vitam novam per sanctificationem Baptismi nascitur, ut quemadmodum deponit ibi omnia peccata praeterita, ita etiam statim mortalitatem ipsam carnis cor
Abbreviated transcription (Latin):
minis: hoc ex reliquiis uet̾s chietũ ẽ: u¬
trũq eñ agimꝰ in hac̃ uita : Paulatĩ aũt
nouitas accedit. ⁊ paulañ uerꝰtate ceden¬
te succedit: Cũ u̾o utrũq agit᷑: in sta¬
dio sumus: Nec solũ ꝑcutimꝰ ad u̾sariuo
bonisoꝑibꝰ. s etiã pecc̃a incautiꝰ euitan¬
do ꝑcutim᷑ Neq ñc qͥs nr̃m uicerit. ses
quis crebrius feriat. qͥs fortiꝰ ꝯfligat attẽ¬
ditur. don ec ahos secũ in sẽprt̾nã mortẽ
tio nia. uͥ ẽ mors aculeꝰ tuus÷ S neq faci¬
hus ab inimico deicim᷑. qua cũ eũ suꝑbien¬
do imitam᷑: nec uehem̃tiꝰ eũ ꝓst̾nimus. qͦm
cũ hũilitate dñm seqͥmur. nec acriores ei
dolores infigimꝰ. qũa cũ plagas pecc̃oꝵ nõ¬
troꝵ ꝯfitẽdo ⁊ penitendo sanamꝰ: Tertia ẽ

Expanded text:
is veteris dictum est: utrumque enim agimus in hac vita. Paulatim autem novitas accedit, et paulatim vetustate cedente succedit. Cum vero utrumque agitur, in stadio sumus; nec solum percutimus adversarium bonis operibus, sed etiam peccata incautius evitando percutimur. Neque nunc quis nostrum vicerit, sed quis crebrius feriat, quis fortius confligat attenditur; donec alios secum in sempiternam mortem tio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed neque facilius ab inimico dejicimur, quam cum eum superbiendo imitamur; nec vehementius eum prosternimus, quam cum humilitate Dominum sequimur; nec acriores ei dolores infligimus, quam cum plagas peccatorum nostrorum confitendo et poenitendo sanamus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ratis cͥminibꝰ. eccłastic iudici formã ad oĩa
similia ex qͥbꝰtam daret s Ait enĩ Scͥpsi
ub̃ in epła : nõ cõmisceri fornicariis: Nõ
utiq fornicariis huiꝰ mũdi: aut auaris. aut
raptoribꝰ : aut ydolis ẜuientibꝰ: Alioqͥn de¬
bueratis de hoc mũdo exire: Nõ enĩ possũt
hoĩes ĩ hoc mũdo uiuẽtes. nͥ cũ talibꝰ iiu̾e:

Expanded text:
esiastici judicii formam ad omnia similia ex quibusdam daret. Ait enim: Scripsi vobis in epistola non commisceri fornicariis: non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut raptoribus, aut idolis servientibus; alioquin debueratis de hoc mundo exire. Non enim possunt homines in h
Abbreviated transcription (Latin):
atq obtat. ad patͥam remeare. ⁊ illã
spetiẽ que ẽ facie ad faciẽ ꝯtẽplari. niisi
que ꝑegͥnatõnis sue penitet: Ex quo
dolore penitẽtis. etiã uox illa miserabih
ista loqui. uide qͥd seqͣtur: In habitau cũ
habitãtibꝰ cedar̾: Cũhis qui odert̃ pacem¬

Expanded text:
patriam remeare, et illam speciem quae est facie ad faciem contemplari, nisi quem peregrinationis suae poenituerit? Ex quo dolore poenitentis, etiam vox illa miserabilis ista loqui, vide quid sequitur: Inhabitavi in tabernaculis Cedar: cum his qui oder
Abbreviated transcription (Latin):
us arrogãs nõ ẽ. qͣntacũq se p̾dcatõne
laudau̾it: Nõ gͥ se arbtret᷑ ab ocłs cler
abscõd suꝑba. d̾s eñi excelsa cognoscit.
nec se rursus dõ cõrunctã putet: excelsa
enĩ a longe cognoscit: Q̾s quis itaq pe¬
nitentie recusat hũihtatẽ. dõ ꝓpinqͦre
nõ cogitat : Ahud ẽ enĩ leuare sẽ ad dm̃:
ahud leuare se contra dm̃ Qͥ ante illũ se
ꝓhict. ab illo erigit᷑. Qͥ adu̾sꝰ illũ se eri¬
git : ab illo ꝓhicit᷑: Alia ẽ soliditas mag¬
nitudiniᷤ: aha manitas inflatõnis: Qui
foris rumescit. intꝰ tabescit E eligit a¬
bici ĩ domͦ dñi. mag̃ qũa habitare ĩ tab¬
nacłis pͤcatoꝵ. ehigit illũ deꝰ. ut ĩhabitoe
in atriis eiꝰ. ⁊ nichil sͥ assum̃tem. ille ĩ
sedẽ dĩtans assimiit: Uñ ĩ psalmis su¬
auissime ⁊ u̾issime canit᷑. Bãtus uir cu¬
ius ẽ susceptio abs tẽ dñe: Ne putes eũ
qͥ se hũiliat semꝑ iacere cũ dictũ sit ex al¬

Expanded text:
 se praedicatione laudaverit. Non ergo se arbitretur ab oculis Dei abscondit superbia: Deus enim excelsa cognoscit. Nec se rursus Deo conjunctam putet: excelsa enim a longe cognoscit. Quisquis itaque poenitentiae recusat humilitatem, Deo propinquare non cogitat. Aliud est enim levare se ad Deum; aliud est levare se contra Deum. Qui ante illum se projicit, ab illo erigitur: qui adversus illum se erigit, ab illo projicitur. Alia est enim soliditas magnitudinis, alia est inanitas inflationis. Qui foris tumescit, intus tabescit. Qui eligit abjici in domo Dei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum; eligit illum Datriis ejus; et nihil sibi assumentem ille in sedem beatitatis assumit. Unde in Psalmo suavissime et verissime canitur, Beatus vir cujus est susceptio ejus abs te, Domine. Ne putes eum qui se humiliat semper jacere; cum dictum sit, Exal
Abbreviated transcription (Latin):
nim ĩ hoc ingeniiscimꝰ. habitacłm nr̃m
inditi nõ nudi inueniam᷑: Et enĩ qui su¬
mus in hac habitatione ĩgemiscmꝰ graua¬
ti. in quo nolumꝰ expohar s suꝑuestiri:
ut absorbeat᷑ mortale a uita : Quid gͦ cu¬
celestẽ habitatõnem ⁊ ap̃o ⁊ corꝑe totius
hoĩs mutatõne sortiam᷑: Quaꝓpt̾ ⁊ sc̃ĩ iob
nõ ait ẽẽ tẽptatõnẽ ĩ hac uita. s hãc ipam

Expanded text:
habitaculum nostrum, induti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde coelestem habitationem et animo et corpore totius hominis immutatione sortiamur? Quapropter et sanctus Job non ait esse tentationem in hac vita, sed hanc ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
triuer̃t cor Et it̾um Excelsꝰ dñs. ⁊ hũilia
respicit: ⁊ ẽcelsa alonge cognoscit: Excel¬
sa pp̃a posuit ꝓ suꝑbis Illa gͦ respieit ut at¬
tollat: illa cognoseit ut deiciat: Cũ enĩ
ait qd̾ alonge ip̃a excelsa cognscit. satis¬
s̃ eum ostñdit hũilia de ꝓximo attẽdere:

Expanded text:
triverunt cor . Et iterum: Excelsus Dominus, et humilia respicit, et excelsa a longe cognoscit . Excelsa ipsa posuit pro superbis. Illa ergo respicit, ut attollat; ista cognoscit, ut dejiciat. Cum enim ait, quod a longe excelsa cognoscit, satis eum ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ascensꝰ exaltatõnẽ indicat. ita ꝯualliᷤ
hũiltatẽ. ⁊ ꝯuallis ploratõis: Sic̃ enĩ co¬
mes pentẽtie dolor est: Ita lacͥme testes
doloris: Obtime aũt seqͥtur ⁊ dicit: c̾tenĩ
bñdictõem dabit: qͥlegẽ dedit: Ad hoc
enĩ lex data ẽ ut uuln̾a ostñderre pecca¬
toꝵ : que grͣa bñdictõnis sanaret: Ad hoc
lex data ẽ. ut suꝑo ifirmitatẽ suã notã

Expanded text:
scensus exaltationem indicat; ita vallis humilitatem, et convallis plorationes. Sicut enim comes poenitentiae dolor est; ita lacrymae sunt testes doloris. Optime autem sequitur, et dicit: Etenim benedictionem dabit, qui legem dedit . Ad hoc enim lex data est, ut vulnera ostenderet peccatorum, quae gratiae benedictio sanaret. Ad hoc lex data e
Abbreviated transcription (Latin):
uigiũ est nftructõnis nr̃e. noua euangłii p̾dicatio:
Ĩ qua ⁊ piscantes muenit: Qͥbus ⁊ at: Mittite reti¬
a Dix̾unt illi: T̃ota nocte nichil cepimꝰ. frustra la¬
borauimꝰ. Ecce ĩ noĩe tuo mitemꝰ retia: Miserunt
⁊ tanũ ceꝑunt. ut implerẽt duas nauicłas Que
piscũ młtitudine ita p̾mebant᷑. ut ꝓpemodo m̾ge¬
rentur: Deinde ip̃a multitudine pisciũ. dirupia
sũt retia: T̃uc at illis Uenite pꝰ me. ⁊ faciã uos
piscatores hõmũ Tũc relicus retibꝰ ⁊ nauicłis: secu

Expanded text:
ructionis nostrae nova Evangelii praedicatio, in quo et piscantes invenit, quibus et ait, Mittite retia. Dixerunt illi: Tota nocte nil cepimus, frustra laboravimus; ecce in nomine tuo mittemus retia. Miserunt, et tantum ceperunt, ut implerent duas naviculas, quae piscium multitudine ita premebantur, ut propemodum mergerentur. Deinde ipsa multitudine piscium disrupta sunt retia. Tunc ait illis, Venite post me, et faciam vos piscatores
Abbreviated transcription (Latin):
rettendꝰ ẽ Młti obliti st̃: Aliqͥ nec audier̃t Qͥ aũt
nõ sũt obhti ⁊ audier̃t. patient̾ ferãt ut ahis com¬
memoret᷑. ⁊ instruant᷑. Qnͣdo duo ãbulant ĩ uia.
unꝰ scelerior ⁊ alt̾ taidior. ĩ potẽ̾tate celerioris ẽ ut
comes nõ deserat᷑. Hichil ꝑdit qͥ audit qd̾ sciebat:
Et ĩeo qd nicħ ꝑdit etiã gaudere debet. qi p̃triuit᷑
qͥ nesciebat. Doce ⁊ septẽ nim̾a ab uno usq ad. xͦ.

Expanded text:
obliti sunt, aliqui nec audierunt: qui autem non sunt obliti et audierunt, patienter ferant, ut alii commemorentur et instruantur. Quando duo ambulant in via, unus celerior et alter tardior, in potestate celerioris est ut comes non deseratur. Nihil perdit, qui audit quod sciebat; et in eo quod nihil perdit etiam gaudere debet, quia instruitur qui nesciebat. Decem et septem numera, ab uno us
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis. sp̃c timoris dñi: A sapiẽtia cepit. ad n¬
morẽ t̾minauit: ĩ angũa descẽdens locutꝰ ẽ. a
sũmis ad ima. a sapiẽtia ad tonorẽ. ab iniis ab
sũma. a timore ad sapiẽtiã: Ininũ enĩ sapiẽtie
tmor dni: Hoc ẽ donũ gr̃e. ista septenaria uͥtu
uaricatorẽ facit: Idõ dictũ ẽ Litt̾a occidit Iubs
⁊ nõ facit: Hõ occidebat anteqͣm tͥ uͥberetur.
iuberet᷑. Et si tenebat ꝓuidẽtia peccatorẽ. non
tam̃ tenebat p̾uaritorẽ: Iubetur ⁊ nõ facis. pro¬
hibetur ⁊ facis Ecce litt̾a occidit:. Lex aũ decẽ
p̾cepta ht̃ p̃ceptũ pͥmũ legis ẽ. colendũ eẽ u¬
nũ deũ. nullũ ahũ. nullũ ẽẽ ydolũ fagendũ¬

Expanded text:
s timoris Domini . A sapientia coepit, ad timorem terminavit: tanquam descendens locutus est a summis ad ima, a sapientia ad timorem. Ab imis ad summa, a timore ad sapientiam: Initium enim sapientiae timor Domini . Hoc est donum gratiae: ista septenaria virtuvaricatorem facit. Ideo dictum est, Littera occidit. Jubet, et non facit. Non occidebat, antequam tibi juberetur; et si tenebat providentia peccatorem, non tamen tenebat praevaricatorem. Jubetur, et non facis; prohibetur, et facis: ecce littera occidit. Lex autem decem praecepta habet. Praeceptum primum legis est, colendum esse unum Deum, nullum alium, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
scłi ĩ ueniũtur młn felices nocẽtes. ⁊ ĩueniunt᷑ młt ĩfe¬
lices ĩnocentes: Et qũa metuendũ ẽ ne naufrrigio p̾ma.
bñ uiuit N̾d mͥ ꝓdest qr bñ uiuo: Ecce enĩ ille male
ꝓmisio dñi tui dicentis Q ꝑseu̾au̾it usq ĩ finẽ hic sal¬
uus erit: attendo inqͥs qd̾ ahꝰ male uiuit. ⁊ felix ẽ fal¬
leris Infelix ẽ Et eo ẽ infelicior qͦ ⁊ͥ felicior eẽ uidet᷑:
Insania ẽ qd̾ nõ agnoscit miseriã suã: Si iiideres fe¬
brientẽ ridentẽ. tu plang̾es ĩ samentẽ: Qd̾ tͥ ꝓmissũ
ẽ. nõdũ uenit. Iue qͥ tͥ felicior eẽ uidet᷑. rebꝰ uisibilibꝰ
⁊ tẽꝑalibꝰ pascit᷑. ip̃is letat᷑. nec attulit ea. nec auferae
ea: Hudꝰ ing̾ssus ẽ. nũdꝰ exiturꝰ ẽ: Afalsis gaudiis uẽ¬
turꝰ ẽ ab u̾os dolores d̾ibi aũ qd̾ ꝓmissũ ẽ. nõdũ uenit:
Ora ut ꝑuenias: ꝑseu̾a. ne deficiendo te ip̃m finudes:
Hamds fallere te nõ potest Ecce dixi b̾uiter ne naui¬

Expanded text:
saeculi inveniuntur multi felices nocentes, et inveniuntur multi infelices innocentes. Et quam metuendum est ne naufragio prematbene vivit: Quid mihi prodest, quia bene vivo! Ecce enim ille male promissio Domini tui dicentis, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Attendo, inquis, quod alius male vivit, et felix est. Falleris, infelix est: et eo est infelicior, quo sibi videtur felicior. Insania est, quod non agnoscit miseriam suam. Si videres febrientem ridentem, tu plangeres insanientem. Quod tibi promissum est, nondum venit. Ille qui tibi felicior videtur, rebus visibilibus et temporalibus pascitur, ipsis laetatur: nec attulit ea, nec auferet ea. Nudus ingressus est, nudus est exiturus. A falsis gaudiis venturus est ad veros dolores. Tibi autem quod promissum est, nondum venit. Dura, ut pervenias; persevera, ne deficiendo te ipsum fraudes: nam Deus te fallere non potest. Ecce dixi breviter, ne navi
Abbreviated transcription (Latin):
mutant᷑ : Quomͦ nec illiboni õs ꝑseu̾ant. Ideo
illis dictũ ẽ qͥ ꝑseu̾auerit usq ĩ finẽ hic saluus
erit. ⁊ illis qͥ ad huc mali sũt dr᷑. nolo mortem
peccatori. s ut ꝯu̾tat᷑ ⁊ uiuat: Ergo ibi num̾ius
nõ ẽ dictꝰ. qr młti suꝑ nim̾ũ facti sũt: Dix̃ psal¬
mus Annũciaui ⁊ locutꝰ sũ. młtiplicati sũt suꝑ
nu merũ: Modo ad dext̾am. nõ suꝑ nim̾um: sen¬
tũ qͥnquagĩta ⁊̃ tres sũt. s magni: Hoc enĩ dictũ
ẽ: Et cũ tam magni eẽnt. nõ ẽ scissũ rete: Tunc
enĩ ꝯg̾gatio scõꝵ erit. diuisiones ⁊ scissure he¬
reticoꝵ nõ er̃t. Pax erit. ⁊ ꝑfecta iiitas erit. ne¬
mo ninꝰ nemͦi plus erit. integer nim̾us erit: S
ut tot soli sint ĩ hac plebe. qͣnto mag̃ inuniu̾sa
eccła dĩ : Apochalipsis ip̃ius ioħis eugliste ostẽdit
uisã fuisse tantã młttudinẽ scõꝵ. ⁊ ĩ illa et̾nitate
feliciũ. qͣntam num̾are nemͦ possit Sic ibi hẽtur

Expanded text:
mutantur? Quomodo nec illi boni omnes perseverant. Ideo illis dictum est: Qui perseveravit usque in finem, hic salvus erit. Et illis qui adhuc mali sunt, dicitur: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Ergo ibi numerus non est dictus, quia multi super numerum facti sunt. Dixit Psalmus: Annuntiavi, et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Modo in dexteram, non super numerum: centum quinquaginta tres sunt, sed magni. Hoc enim dictum est: Et cum tam magni essent, non est scissum rete. Tunc enim congregatio sanctorum erit, divisiones et scissurae haereticorum non erunt: pax erit, et perfecta unitas erit. Nemo minus, nemo plus erit, integer numerus erit. Sed  Absit a nobis, ut tot soli sint in hac plebe: quanto magis in universa Ecclesia Dei? Apocalypsis ipsius Joannis evangelistae ostendit visam fuisse tantam multitudinem sanctorum et in illa aeternitate felicium, quantam numerare nemo possit. Sic ibi habetur
Abbreviated transcription (Latin):
lo: hoc ⁊ ꝓpħa dix̃: Dĩs uallis implebr̃. ⁊ oĩs mõs et
collis humiliab̾: Equalitas cãpi ꝯstituet᷑. Deniq ho¬
die ad gr̃am dñi parit̾ accedt̃. nobiles ⁊ ign̾biles. doc¬
tus ⁊ imꝑitꝰ. pauꝑ ⁊ diues: ad istã gr̃ãm accipiẽdam
nõ se p̃ponit suꝑbra hũilitati. nichil scienti nicħ ha-¬
benti: S qͥd eis dix̃: Genite pꝰ mẽ faciã uos prscato¬
res hõinim: Si illi piscatores nõ p̾cessissẽt. nos qͥ ce¬
pissoe: Modo magnꝰẽ qͥlib orator. si potuerit bene
legissoe dñs iħc xͦ. ⁊ feciss piscatores hõinũ. ÷̃ ipsis
piscatõnibꝰ eoꝵ aliqͥs nos uoluit ãmonẽre de uͦcatio¬
ne ppłoꝵ. Duas piscatõnes attenbite. necessariasdis¬
tinctõne disc̾tas Unã qn dñs elegit eosde piscato¬
ribꝰ. ⁊ fecit eos discpłõs suos: alt̾am qũa mͦ audiuimꝰ¬

Expanded text:
a dixit: « Omnis vallis implebitur, omnis mons et collis humiliabitur, aequalitas campi constituetur » . Denique hodie ad gratiam Domini pariter accedunt nobiles et ignobiles, doctus et imperitus, pauper et dives. Ad istam gratiam accipiendam non se praeponit superbia humilitati, nihil scienti, nihil habenti. Sed quid eis dixit? Venite post me, faciam vos piscatores hominum . Si illi piscatores non praecessissent, nos quis cepisset? Modo magnus est quilibet orator, si potuerit bene isset piscatores hominum, in ipsis etiam piscationibus eorum aliquid nos voluit admonere de vocatione populorum. Duas piscationes attendite necessaria distinctione discretas: unam, quando Dominus elegit eos de piscatoribus, et fecit eos discipulos suos; alteram, quam modo audivim
Abbreviated transcription (Latin):
piscationẽ uenat᷑. chistantẽ ab illa suꝑiore. Tũc enĩ miti
retia dix̃. nec ĩ sinistrã nec ĩ dext̾am partẽ.s tm̃ mithite
retia dictũ ẽ. Sienĩ dicet ĩ sinistrã. malos solos sign̾si¬
caret: si ĩ dext̾am solos bonos: Quia gͦ nec : dext̾am nͭ
ĩ siistrã dix̃. boni ⁊ mali sigͥficant᷑: De qͥbꝰ ioqͥtur eirã¬
gehũ alio loco. qi misit pat̾ familias ẜuos suoᷤ ꝑata

Expanded text:
ntem ab illa superiore. Tunc enim, Mittite retia, dixit: nec, In sinistram; nec, In dexteram partem; sed tantum, Mittite retia, dictum est. Si enim diceret, In sinistram, malos solos significaret; si, In dexteram, solos bonos. Quia ergo nec In dexteram nec In sinistram dixit, boni et mali significantur, de quibus loquitur Evangelium alio
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italit᷑. nõ qͦmodo iudĩ: Ista tria p̾cepta. ad di¬
lectõnem dĩ ꝑtinẽt S qr in his duobꝰ p̾ceptis at
tionẽ di. unitas. u̾itas. qͥes Attendite qͥd ꝑtine
at ad dilectõnẽ ꝓxͥmi honora patrẽ tuã um
⁊ matrẽ tuã. habes qͣrtũ p̾ceptũ: Nõ mecha¬
beris habes qͥntum: Nõ homigdiũ fages.
habes sextũ: Nõ furtũ facies. habes septimũ:
Nõ falsũ testimonzũ dices. hẽs octauũ: Nõ ꝯ¬
cupisces rem ꝓxͥm tui. hẽs nonũ Nõ ꝯcupis¬
ces uxorẽ ꝓxͥmi tu. hẽs decmũ: Qͥ dic̃s nõ
ꝯcupisces. int̾na pulsat. int̾iora ꝑcutit: soncu¬
piscẽtia negotiũ agit Ecce istalex ẽ ĩ decẽ: Qtͥ
ꝓdest cũ dicͥis. ⁊ nõ feq̾̃se p̃uaricator erisi ut
aũ facias auxihũ necessariũ ẽ: Uñ auxͥhũ: de

Expanded text:
aliter quomodo Judaei. Ista tria praecepta ad dilectionem Dei pertinent. Sed quia, In his duobus praeceptis, ait, tiat ad dilectionem proximi. Honora patrem tuum, et matrem tuam: habes quartum praeceptum. Non moechaberis: habes quintum. Non homicidium facies: habes sextum. Non furtum facies: habes septimum. Non falsum testimonium dices: habes octavum. Non concupisces rem proximi tui: habes nonum. Non concupisces uxorem proximi, tui : habes decimum. Qui dicit, Non concupisces, interna pulsat, interiora percutit. Concupiscentia negotium agit. Ecce ista Lex est in decem: quid prodest cum didiceris, et non feceris? Praevaricator eris. Ut autem facias, auxilium necessariu
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes nõ ualentes intueri ad qũa rem int̾sit ahqͥd
diu̾sũ. ⁊ ad qũã nõ int̾sit. ibi adu̾terĩt alqũa dis¬
tantiã pͥmordioꝵ : etrã oĩa ꝯseqñtia distare oꝑtere
ꝯtendũt: Possũt tales putare oleũ ex adipibus nõ
hoc ex carne ꝓflux̾it: Quantũ aũ atgnet ed illã
die t̾cio resurrex̃. nr̃a u̾o pꝰ longũ tẽpus ex qͣdam quo
soluta dis esserãt ꝯfusione reꝑabunt᷑. hũane facul¬
tati utrũq impꝰssibile ẽ. cuine aũ potestati utrũq
tã facile ẽ queq recẽtia. quã diutͦno tp̃r dilapsa ea¬
dau̾a susctare. Icredibilia sũt hec qͥbustã. qr ĩex¬

Expanded text:
homines non homines non diuersum et ad quam non intersit, ubi aduerterint aliquam distantiam primordiorum, etiam omnia consequentia distare oportere contendunt. possunt tales putare oleum ex adipibus non hoc ex carne profluxerit Quantum autem attinet ad illam die tertio resurrexit, nostra vero post longum tempus, ex quadam, quo soluta discesserant, confusione reparabuntur; humanae facultati utrumque impossibile est, divinae autem potestati utrumquetam facile est quaeque recentia, quam diuturno tempore dilapsa cadavera suscitare. Incredibilia sunt haec q
Abbreviated transcription (Latin):
nos aũt ex uiro ⁊ femina c̾ati sumꝰ: sic̃ nõ ꝑgnet ad
ip̃ius mortis clifferẽtiam: Nõ enĩ ꝓpt̾ea illiꝰ nõ uera
mors fuit. qͥa sine uirili semie natꝰ ẽ. sic̃ nec ipsiꝰ
parẽtibiᷤᷤ de t̾ra c̾atus ẽ: nos u̾o ex parentibꝰ. ahqͥd attulit ad
differentiã mortis. ut alit̾ ille moreret᷑ : alit̾ nos:
Sic̃ aũt ad mortis. sic nec ad resurrectõis differẽtiã.
ualet diu̾sa natiuitas: S nec hoc ip̃m qd̾ scpͥtũ ẽ
de pͥmo hoĩe simileliter ĩfideles nolint odere. qͣ¬
rant uel animadu̾tant si uel hoc̃ posst̃ qũa młt̾oꝵ
anmalũ gen̾a sine parẽtibꝰ ex t̾ra ꝓcreent᷑. qͤ tñ
coeundo pariãt etiã ip̃a su simile. nec ꝓpt̾ diu̾sita
Similt̃ enĩ uiuũt. similit ꝰ moriunt᷑. qũauis dissimi¬
hter nata sint: Ita nõ est absurdũ ut similit̾ resur¬
gant corꝑa. que dissimilit̾ orta sũt: hꝰmodi autẽ

Expanded text:
nos autem ex uiro et femina creati sumus, sicut non pertinet ad nos autem ex uiro et femina creati sumus, sicut non pertinet ad ipsius mortis differentiam. non enim propterea illius non uera mors fuit, quia sine uiri semine natus est, sicut nec ipsius parentibus de terra creatus est, nos uero ex parentibus — aliquid attulit ad differentiam mortis, ut aliter ille moreretur, aliter nos. sicut autem ad mortis, sic nec ad resurrectionis differentiam ualet diuersa natiuitas. Sed ne hoc ipsum, quod scriptum est de primo homine, similiter infideles nolint credere, quaerant uel animaduertant, si uel hoc possunt, quam multorum animalium genera sine parentibus ex terra procreentur, quae tamen coeundo pariant etiam ipsa sui similem prolem nec proptersimiliter enim uiuunt similiterque moriuntur, quamuis dissimiliter nata sint. ita non est absurdum, ut similiter resurgant corpora, quae dissimiliter orta sunt. huius modi autem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quiũt. qͦmͦ potest hec ꝯuenire resurrectõi natoꝵ ex
semine eiꝰ. qͥ nulla semiis ꝯditõne natꝰ ẽ⁊ Si aũt
lazari resurrectõ ꝯuenire asserit᷑. ne hec qͥdem cõ¬
gruere uidet᷑. si quidẽ lazari resurrectõ fc̃a sit: de cor¬
pore nõdũ tabescẽte de eo corꝑe qd̾ layarꝰ hcebat᷑.
nr̃a aũt multis scłis pꝰ e ex confuso eruet᷑. Deinde
si post resurrectõnẽ statꝰ bãtus futurꝰ ẽ. nulla corꝑis
ĩ iuria. nulla necessitate famis. qͥd gͥ uult cibatũ fu
isse xp̃m. ⁊ uuln̾a mõstrauisse:. S si ꝓpt̾ inc̾dulũ
fecit. finxit: Si aũ u̾um ostendit. gͦ in resurrectõne
accepta futura sunt uuln̾a Q̾bus respondet᷑. nõ la id¬
aũt surgẽs a mortuis sic̃ de illo scͥpͥtum ẽ. iã nõ mo¬
ritur. ⁊ mors ei ultra nõ dñabtur. qd̾ etiã ꝓmissũ ẽ
resurrecturis ĩ fine scli. ⁊ cũ illo regnaturis in et̾nũ
rentia natiuitatis xͥ ⁊ nr̃e: qd̾ ille sine uirili semiiͤ.

Expanded text:
e resurrectioni natorum ex semine, ejus qui nulla seminis conditione natus est? Si autem Lazari resurrectio convenire asseritur, ne haec quidem congruere videtur: siquidem Lazari resurrectio facta sit de corpore nondum tabescente, de eo corpore, quo Lazarus dicebatur; nostra autem multis saeculis post ex confuso eruetur. Deinde si post resurrectionem status beatus futurus est, nulla corporis injuria, nulla necessiisse Christum et uulnera monstrauisse? sed si propter incredulum fecit, finxit; si autem uerum ostendit, ergo in resurrectione accepta futura sunt uulnera\'. Quibus respondetur ideo non Laon moritur et mors ei ultra non dominabitur. quod etiam promissum est resurrecturis in fine saeculi et cum illo regnaturis in aeternum. rentia natiuitatis Christi et nostrae, quod ille sine uiri semine,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ignibꝰ: uicit subm̾sꝰ ĩ fluctibꝰ Postremo
uicit tortꝰ. uicit mortuꝰ: Quando caro eiꝰ ĩ qͣ
erat tropheũ xͥ uictoris. de nauicłã mittebat᷑
ĩ mare: tacite dicebat: Deicim᷑. set nõ pe¬
rimus: Qͥs istã patiẽtiã militi suo donauit.
nͥ qͥ ꝓ illo pͥor sanguĩem fudit : Cui dr᷑ in
psalmo: Qm̃ tu es patiẽtia m̃a dñe. spes mã¬

Expanded text:
it submersus fluctibus: postremo vicit tortus, vicit mortuus. Quando caro ejus, in qua erat tropaeum Christi victoris, de navicula mittebatur in mare, tacite dicebat: Dejicimur, sed non perimus . Quis istam patientiam militi suo donavit, nisi qui pro illo prior sanguinem fudit? Cui dicitur in Psalmo: Quoniam tu es patientia mea, Domine; D
Abbreviated transcription (Latin):
toria ministrãtem: p̾mia pollicẽtẽ: Qui
cũ dixissoꝵ depłis sus. ĩ hoc mũdo p̾ssurã
hẽbitis: mox unde territi ꝯsolarẽtur ad¬
centiꝰ. a quo uictus ẽ mũdus : In hoc
inqͥt mũdo: p̾ssurã hẽbitis Et si p̾mit.
nõ opprimat: Si oppugnat: nõ expug¬
Hõ uos teneat uoluptas ꝓpͥa. nõ uos t̾reat
crudelitas aliena:. ⁊ uictus ẽ mũdꝰ: Ad u¬

Expanded text:
toria ministrantem, praemia pollicentem: qui toria ministrantem, praemia pollicentem: qui cum dixisset discipulis suis, In hoc mundo pressuram habebitis; mox unde territi consolarentur, adcentius, a quo uictus est mundus? in hoc, inquit, mundo pressuram habebitis, ut, si premit, non obprimat et, si obpugnat, non expugnon nos teneat uoluptas propria, non nos terreat crudelitas aliena. et quia ad u
Abbreviated transcription (Latin):
euident̾ ostẽdit᷑ uidex ferox. tortor cru¬
entꝰ: m̃r ĩuictꝰ. Incuiꝰ corꝑe peniᷤᷤ uar¬
is exarato. iã torm̃ta defec̾ant: ⁊ adhiic
mẽbra durabãt : ĩ ot cõuicta miracłis ꝑsiste¬
bat impietas: tot uexata suppliciis nõ cedebat
ĩfiriitas: Agno̾catur gͦ oꝑata diuinitas Qnͦ
enĩ corruptibił puluis cõtra tã munania tor¬
menta duraret. nͥ ĩ eo dñs habitaret: Ihis
enĩ oĩbus ille agnoscendꝰ. ille głificãdus
ille laudãdus ẽ: qͥ ⁊ ĩ pͥma uocatõne dedit
fidem. & ĩ sup̾ma passione uͥtutẽ Uultiᷤ
nosse qi utrũq donatũ ẽ : Audite ap
ut patiamini pro eo: Acceꝑat hec utra¬
q leuita uĩcẽtius: acceꝑat ⁊ habebat:
Si eni nõ accepissoe. qͥd hẽret: Habebat
cõfidat: qñ suffert tẽptationẽ: Qua
⁊utbona prudent̾ loqͣmur. ab illo est
nr̃a sapĩa. ⁊ ut mala fortit̾ ꝑferamꝰ.
ab illo ẽ nr̃a patiẽtia: Recolite dñm
bus instruẽtem. bella mõstrãtem. adu¬

Expanded text:
euidenter ostenditur iudex ferox, tortor cruentus, martyr inuictus. in cuius corpore poenis uariis exarato iam tormenta defecerant et adhuc membra durabant. tot conuicta miraculis persistebat impietas, tot uexata suppliciis non cedebat infirmitas. cognoscatur ergo operata diuinitas. quomodo enim corruptibilis puluis contra tam inmania tormenta duraret, nisi in eo Christus habitaret? in his enim omnibus ille agnoscendus, ille glorificandus, ille laudandus est, qui et in prima uocatione dedit fidem et in postrema passione uirtutem. uultis nosse, quia utrumque donatum est, audite apout patiamini pro eo. acceperat haec utraque Uincentius, acceperat et habebat. si enim non acciperet, quid haberet? habebat confidat, quando suffert tentationem: quia et ut bona prudenter loquamur, ab illo est nostra sapientia; et ut mala fortiter perferamus, ab illo est nostra patientia. Recolite Dominbus instruentem, bella monstrantem, adju
Abbreviated transcription (Latin):
loqͣbatur: Et loquente sp̃ũ nõ solũ cõuĩ¬
cebant᷑ impietas: s etiã cõfortabat᷑ ĩ fir¬
mitas Clariorẽ nb̃ mr̃em torm̃ta faqe¬
bãt: Multiplici enĩ uulnerũ uarietate
cõfossus. nõ deserebat pugnã: sq acriuᷤ
Iterabat: Putares qd̾ eũ duraret flãma
nõ urerae : ⁊ tanꝗͣ figuli fornax lutum
molle suscipiẽs. durã redd̾et testã Po¬
terat mr̃ nr̃ dic̾e daciano: Iã nõ urit

Expanded text:
loquebatur. Et loquente spiritu non solum convincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. Clariorem nobis martyrem tormenta faciebant. Multiplici vulnerum varietate confossus, non deserebat pugnam, sed acrius iterabat. Putes quod cum duraret flamma, non ureret; et tanquam figuli fornax lutum molle suscipiens duram redderet terram. Poterat martyr noster dicere Datiano: Jam non curat
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Qs ei donauit istã patiẽtiã. quis :
Indicce. nb̃ psalmꝰ: Ibi enĩ legit᷑. ibicãtat᷑.
Hõne dõ sb̃iecta erit aĩa m̃a : Ab illo enĩpͥa¬
tientia m̃a: Quisqͥs putat scm̃ uicentiũ ui¬
ribꝰ suis ista potuisse. nimis errat: Quiꝰquis
enĩ uiribꝰ sius hoc se posse p̾sũpserit. ⁊ si
uidet᷑ uĩcere patietia: uĩcitur a suꝑbia:
Bene uĩt e hoc ẽ: uniu̾sas machinas uice¬
re: Iulecebras dũ mustrat. uĩctur ꝑ cõti¬
nentiã: Penas ⁊ torm̃ta ĩfligit: uĩcit᷑ ꝑ
patiẽnã: Errores suggerit. uĩcitur ꝑ sapi¬
entiã: Ad extremũ cũ oĩa hec uicta fue¬
rint: suggͥit aĩe : Euge euge qͣntũ potu¬
isti: qͣntũ certasti: Quis tͥ cõꝑanr : Qũa
bñ uicisti: Rp̃odeat illi aĩa scã: Confũdã¬
tur ⁊ reu̾eantur: qͥ dicũt mͥ euge euge:¬

Expanded text:
patientiam? Quis? Indicet nobis Psalmus. Ibi enim legitur, ibi cantatur: Nonne Deo subjecta erit anima mea? Ab illo enim patientia mea . Quisquis putat sanctum Vincentium viribus suis ista potuisse, nimis errat. Quisquis enim viribus suis hoc se posse praesumpserit, etsi videtur vincere patientia, vincitur a superbia. Bene vincere, hoc est, universas machinas vincere. Illecebras dum ministrat, vincitur per continentiam: poenas et tormenta infligit, vincitur per patientiam: errores suggerit, vincitur per sapientiam. Ad extremum, cum omnia haec victa fuerint, suggerit animae, Euge, euge, quantum potuisti? quantum certasti? Quis tibi comparatur? Quam bene vicisti? Respondeat illi anima sancta: Confundantur et revereantur, qui dicunt m
Abbreviated transcription (Latin):
tẽp̃tatio tͥbulatõnis. ꝓbatꝰ ẽ atq decoctꝰ
gnͣ illo uĩcẽtiuᷤ : arsit u̾o ⁊ crepuit datianꝰ.
Si eñĩ nõ ardebat. unde clamabat : quiꝰ
enĩ erãt u̾ba irascẽtis. nͥ fumꝰ ardentis: Er¬
go mr̃i nr̃o refrigeriũ ĩ corde hñti flam¬
mas extrĩsecꝰ admouebat: s ip̃e facibuᷤ
furoris accẽsuᷤ. tãquã clibanꝰ intꝰ ardebat.
⁊ habitatorẽ suũ diabłm cõcremabat:
ꝑ furiosas enĩ datian uoces. ꝑ truces ocłõs¬
⁊ minaces uultus ⁊ totius corꝑis motus.
ille habitator eiꝰ int̾or mõstrabat᷑ Et ꝑhec
signa uisibilia. tanꝗͣ ꝑ sui uasculi qd im¬
pleu̾at c̃pantes rimulas uidebat᷑: Nõ tm̃¬
& ira datiani. ⁊ pena uĩcẽtii: Hũc autẽ
pena datiano: corona manet u̾o uĩcento:
butionis finibꝰ: etiã ĩ hoc mũdo mr̃m glo¬
riam demõstremꝰ: Que hodie regio. que
nõ gaud⁊ celebrare
nĩcentiiͤ. Quĩ an¬
passionẽ legisset: Qd̃ u̾o tãta cura ẜuauit

Expanded text:
bulationis ; probatus est atque decoctus illo igne Vincentius: arsit vero et crepuit Dacianus. Si enim non ardebat, unde clamabat? Quid enim erant verba irascentis, nisi fumus ardentis? Ergo Martyri nostro refrigerium in corde habenti, flammas extrinsecus admovebat: sed ipse facibus furoris accensus tamquam clibanus intus ardebat et habitatorem suum diabolum concremabat. per furiosas enim Datiani uoces, per truces oculos, minaces uultus et totius corporis motus ille habitator eius interior se mouebat et per haec signa uisibilia tamquam per sui uasculi, quod inpleuerat, c ira Datiani, et poena Vincentii. Manet autem poena Datiano, corona Vincentio. bulationis finibus, etiam in hoc mundo martyrum gloriam demonstremus; quae hodie regio, quaenon gaudet celebrare Vincentii? Quis aupassione legisset? Quod vero tanta cura servavit
Abbreviated transcription (Latin):
b̃nasse uiuẽtem. qũe nõ reliqͥt ex animẽ:
Uicit gͦ datianũ uiuens uicentꝰ: uicit ⁊ mor¬
tuꝰ: Uiuẽs torm̃ta calcauit: mortuꝰ maria
trãsnatauit. S ip̃e int̾ undas gub̃nauit
cadau̾ extĩctum: qui int̾ ungulas aĩmũ do
nauit ĩuictũ: Nõ flexit flãma tortoriᷤ cor
eius. nõ m̾sit aqua maris corpꝰ eiꝰ : S ĩ his¬

Expanded text:
uentem, quem non dereliquit exanimem? uicit ergo Datianum uiuens Uincentius, uincit et mortuus. uiuens tormenta calcauit, mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum, qui inter ungulas animum deo donauit inuictum. non flexit flamma tortoris cor eius, non mersit aqua maris corpus eius, sed in his
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uni placere gestit: alt̾um sengit iratũ:
admodũ ⁊ petrꝰ apłs cũ suis similibꝰ deseren¬
tibꝰ aliis dñm nõ reliqͥt: S dicam᷑ qd̾ ille ad
saluatorẽ dixit: Dñe ad qu̾e ibimꝰ÷ u̾ba¬
tu uite et̾ne habes. ⁊ nos c̾dimus: Ecce exeqͣu¬

Expanded text:
enim uni placere gestit, alterum sentit iratum. enim uni placere gestit, alterum sentit iratum. admodum et Petrus apostolus cum suis similibus deserentibus aliis Dominum non reliquit; sed dicamus quod ille ad Salvatorem dixit: Domine, ad quem ibimus? Verba vitae aeternae tu habes, et nos credimus . Ecce exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
nonis adueniat: Qͦ sentẽta. aliiorẽ nob̃ tri¬
buit intlłctum: Nõ enĩ mͥ uidet᷑ de huius
scłi hospite uł domͦ dn iͦsse: iussisse: nec tã
diligñter inqͥrere. s de illo magis qͥ nos usq
ad dẽ exitꝰ nr̃i possit ĩ offensos hospes. ille¬
sosq seruare: Nã huiꝰ scl̃i hospitẽ cito ledimꝰ.
cito offendimꝰ. int̾dum ei ⁊ pꝰ triduũ displ¬
cemꝰ: fidelis gͥ domꝰ. ⁊ hospes dignꝰ inqͥri iꝰ¬
sus ẽ Q domus fidelior eccła: Q̾s hospes dig¬
nior saluatore ÷ Iste ꝑegrinos ut filios sꝯei¬
pit. illa sꝯceptos reforet. ut infantes: Iste
hõpitibꝰ sicut exꝑti sumꝰ. pedes lauare ges¬
tt. illa mensã pare festinat Qͦs enĩ salu᷑¬
tor uiua aqͣ refrig̾at. hos reficit celestibꝰ cib¬
usq ad diem exitꝰ nr̃i. cũ hoc habitare p̾cepit:
nͥ aliqͣ leuitate medio. tp̃r aliorsũ forsitan e
uelut transg̾ssores : ad ydola recurramꝰ: Scͥpͥtũ
est en̃: Nemo potest duobꝰ dñis ẜuire: Dum

Expanded text:
entia altiorem nobis tribuit intellectum; non enim mihi videtur de hujus saeculi hospite, vel domo jussisse, nec tam diligenter inquirere, sed de illo magis, qui nos usque ad diem exitus nostri possit inoffensos hospites, illaesosque servare. Nam hujus saeculi hospitem cito laedimus, cito offendimus: interdum ei et post triduum displicemus; fidelis igitur domus, et hospes dignus inquiri jussus est. Quae domus fidelior Ecclesia? Quis hospes dignior Salvatore? Iste peregrinos, ut filios suscipit; illa susceptos refovet, ut infantes. Iste hospitibus, sicut experti sumus, pedes lavare gestit: illa mensam parare festinat; quos enim Salvator viva aqua refrigerat, hos reficit coelestibus cibusque ad diem exitus nostri cum hoc habitare praecepit, ne aliqua levitate medio tempore aliorsum forsitan emnon iterum velut transgressores ad idola recurramus; scriptum est enim: Nemo potest duobus dominis servire : dum
Abbreviated transcription (Latin):
diuina sentẽtia. que ⁊ discpłis eligñdi op¬
tonẽ. pͥmitꝰ detulit: ⁊ facilitatẽ penitus
amputauit: ꝓuidit enĩ modũ statuendo
ne uir sc̃s. aut citꝰ eẽt ÷̃ iuchc̃ado. aut leuis
ĩ hospite cõmutando Sic̃ enĩ nb̵ ꝑmisit
arbitriũ: Ita ⁊ uoluit nos tenere ꝯstantiã:
Quã enĩ rep̾hensibile ẽ. ut uir qͥ eugłm an
sos incipiat oberrare. ⁊ domũ cui pacẽ clix̾¬
at deserere: hospitẽ cui bndictõnẽ tułat
ꝯtristare: Magna enĩ hospitaltatiᷤᷤ ẽ gr̃a.
noc facile uiolanda: Oĩbus aꝑta ẽ: oĩbris pa¬
rata ẽ Et scõs libñter sꝯcipit: ⁊ pecc̃ores tole¬

Expanded text:
et discipulis eligendi optionem primitus detulit, et facilitatem penitus amputavit. Providit enim modum statuendo, ne vir sanctus aut citus esset in judicando, aut levis in hospite commutando. Sicut enim vobis permisit arbitrium, ita et voluit vos tenere constantiam. Quam enim reprehensibilesos incipiat oberrare et domum, cui pacem dixerat deserere; hospitem cui benedictionem intulerat contristare! Magna enim hospitalitatis est gratia, nec facile violanda; omnibus aperta est, omnibus parata est, et sanctos lib
Abbreviated transcription (Latin):
cula cordis uidistis: Sonꝰ erat ĩ auribus: uisio
in mentibꝰ:. Spectastis magnũ agonẽ scĩ sipħi.
qͥ ĩ agone lapidabat᷑: Quiss. Qui iã dudũ legẽ
docebat Quã legẽ docebat : Qũa illi ĩ tabulis
lapideis acceꝑunt: Merito lapides facti: amicũ
xͥ lapidau̾unt: Dura c̾uice: Postea qũa dõcuit:
obiurgare cepit: Et nõ cͥcũscisi corde ⁊ auribꝰ.
Qũe ꝓpħarũ nõ occid̾unt patres ur̃i : Seuire
uidet᷑ lingua: Ferox cor lene clamabat: et
amabat: Seuiebat: ⁊ saluos uolebat. Quis nõ

Expanded text:
cula cordis vidistis. Sonus erat in auribus, visio in mentibus. Spectastis magnum agonem sancti Stephani, qui in agone lapidabatur. Quis? Qui jamdudum legem docebat. Quam legem docebat? Quam illi in tabulis lapideis acceperunt. Merito lapidei facti, amicum Christi lapidaverunt. Dura cervice posteaquam docuit, objurgare coepit, et non circumcisi corde et auribus. Quem prophetarum non occiderunt patres vestri? Saevire videtur: lingua ferox, cor lene. Clamabat, et amabat. Saeviebat, et salvos fieri volebat. Quis non
Abbreviated transcription (Latin):
soluite tẽplũ hoc: ⁊ pꝰ triduũ resuscitabo illud
Eũgl̃ista aũt dic̃ Hoc aũt dicebat. tle tẽplo
corꝑis sui Falsi testes ꝓ eo qd̾ dictũ ẽ soluite:
dix̾unt soluo: Modicũ ĩ sillabis mutau̾ũt. set
tãto falsi testes peiores fuer̃t: qͣnto ꝓpĩquare ue¬
ritati ꝑ calũpniã nͥoluer̃t: Et huic quid obrestũ :
Nos audiuimꝰ eũ dixisse. qr iħc nat garenꝰ destru¬
eret tẽplũ hoc: ⁊ mutabit cõsuetudinẽ legis:
Falsũ testimoniũ dicebãt: ⁊ uera ꝓpħẽtabant.
Quomodo caiphas ille magist̾ illoꝵ pͥncepg
sacdotũ. dans consiliũ iudis ut occid̾etur xp̃c.
hoc dix Expeoit unũ hoĩem mori: quã ut to

Expanded text:
templum hoc, et post triduum resuscitabo illud. Evangelista autem dicit: Hoc autem dicebat de templo corporis sui . Falsi testes, pro eo quod dictum est Solvite, dixerunt Solvo. Modicum in syllabis mutaverunt: sed tanto falsi testes pejores fuerunt, quanto propinquare veritati per calumniam voluerunt. Et huic quid objectum? Nos audivimus eum dixisse quia Jesus Nazarenus destruet templum hoc, et mutabit consuetudinem Legis . Falsum testimonium dicebant, et vera prophetabant. Quomodo Caiphas ille, magister illorum, princeps sacerdotum, dans consilium Judaeis, ut occideretur Christus, hoc dixit: Expedit unum
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ pꝰa p̾dicator Qnͣtũ seuiebat in illa ce¬
de uultis audire: Hescim̃ta lapidãtiĩ ser¬
uatut : ut õum manibꝰ lapidarẽt. Engo pꝰ¬
tea qũa sc̃s stpħe exigeret debitũ dicens. do

Expanded text:
lorum postea praedicator. Quantum saeviebat in illa caede, vultis audire? Vestimenta lapidantium servabat, ut omnium manibus lapidaret. Ergo posteaqua
Abbreviated transcription (Latin):
uit qr oportebat xp̃m mori ꝓ gñte. Quid ẽ hoc
u̾itatẽ ꝓpħant nescientes: Non agũt: set agi¬
tur de illis ꝓcessert̃ gͦ isti fals testes siłes falsi
testibꝰ. s ꝓ quibꝰ occisꝰ ẽ xp̃c: Illi aodux̾ũt eũ ĩ
consiliũ: ut hẽrent maiꝰ iudiciũ: Amicꝰ autẽ
xp̃i cũ dixisset causã suã: p̾dicauit u̾itatẽ dñi
su: Moriturꝰ erat. Quare impiis pia lingua ta¬
ceret : Quare nõ ꝓ u̾itate moreret᷑ : Hoc unͦ
impar dño suo. certi causa mist̾ii: qͣntũ ꝑtin:
ad siłitudinẽ passioĩs: Nã ille deus ẽ excellen¬
tia magestatis Dñs qñ ad passionẽ ductꝰ est:
ĩterrogatꝰ tacere maluit. Iste nõ tacuit: Quare
ille tacere maluit: Quia p̾dictũ de illo erat.
sic̃ oius ad ĩmolandũ ductꝰ ẽ: ⁊ sic̃ agnꝰ corã tõ¬
dente se. sine uoce sic nõ aꝑuit os suũ: Iste
aũt q̃r tac̾e̾ noluit:. Quia ab ip̃o dño dictuo
erat: Que dhico uob̃ in tenebris: dicite ĩ luminͤ:

Expanded text:
uia oportebat Christum mori pro gente . Quid hoc est, veritatem prophetant nescientes. Non agunt, sed agitur de illis. Processerunt ergo isti falsi testes similes falsis testibus, sed pro quibus occisus econcilium, ut haberent majus judicium. Amicus autem Christi, cum dixisset causam suam, praedicavit veritatem Domini sui. Moriturus erat: quare impiis pia lingua taceret? Quare non pro veritate moreretur? Hoc uno impar Domino suo, certi causa mysterii, quantum pertinet ad similitudinem passionis. Nam ille Deus est excellentia majestatis. Dominus quando ad passionem ductus est, interrogatus tacere maluit: iste non tacuit. Quare ille tacere maluit? Quia praedictum de illo erat: Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente se sine voce, sic non aperuit os suum . Iste autem quare tacere noluit? Quia ab ipso Domino dictum erat: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine;
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uidit: Aꝑtũ ẽ celũ: uidit iħm tãꝗͣ ex hor¬
tãtem athlerã suũ: Nec tacuit qd̾ uidit: Fe¬
ce uideo inꝗt celũ aꝑtũ: ⁊ filiũ hõis stãtẽ ad
dext̾am magestatis Illi hoc audito qͣsi blas¬
phemia ẽẽt qd̾ ille dixisset aures obturau̾ũt:
ad lapides cucurrer̃t. In psalmo erat dictũ:
Sic̃ aspides surde: ⁊ obturãtes aures: Prorlo
exhibuert : a̾ de illis pͥdictũ erat sey lapi.¬
recolite uba dura. Dura c̾uice: ⁊ nõ cc̃ueis
erde ⁊ aurib Quasi mimicꝰ erat : Aa ẜ
fieri poss om̃s occid̾e cupiebat: Hoc dicas.
qui cor ño iuider. L atebat cor eiꝰ. s audita st̃e
nouissima uba eiꝰ: ⁊ patuer̃t occłta eiꝰ dñe

Expanded text:
 vidit. Apertum est coelum: vidit Jesum tanquam exhortantem athletam suum. Nec tacuit quod vidit: Ecce video, inquit, coelum apertum, et Filium hominis stantem ad dexteram majestatis. Illi hoc audito, quasi blasphemia esset, quod ille dixisset, aures obturaverunt, ad lapides cucurrerunt. In Psalmo erat dictum, Sicut aspidis surdae, et obturantis aures . Prorsus exhibuerunt quod de illis praedictum erat. Coepit lapi dura: Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus . Quasi inimicus erat: tanquam, si fieri posset, omnes occidere cupiebat. Hoc dicat, qui cor non videt. Latebat cor ejus: sed audita sunt novissima verba ejus, et patuerunt occulta ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ caritati ur̃e: qr cũ ali¬
orũ nostroꝵ martirũ uix gesta ĩueniadꝰ
que ĩ sollẽpnitatibꝰ eoꝵ recitare possimꝰ.
huiꝰ passio ĩ canonico libro ẽ: Actꝰ apłoꝵ
legi a dnĩco pasche: sicut se cõsuerudo ht̃
qñtes diaconi: Et pͥor martir de diaco¬
nis: qũa de aplis: Prior uictma de agni.
istũ: qͦmodo adu̾sus illũ: Et de ip̃a re: Nostis
enĩ ⁊ recolitis: falsi testes contͣ dñm xp̃m qͥd cli

Expanded text:
 est Charitati vestrae: quia cum aliorum martyrum vix Gesta inveniamus, quae in solemnitatibus eorum recitare possimus, hujus passio in canonico libro est. Actus Aposlegi a Dominico Paschae, sicut se consuetudo habequentes diaconi. Et prior martyr de diaconis, quam de Apostolis,: prior victima de agnis, istum, quomodo adversus illum: et de ipsa re. Nostis enim et recolitis, falsi testes contra Dominum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. ⁊ ds̃ erat u̾bũ. Mlentudo p̾sepis nr̃i
ẽ : quia u̾bum caro factũ est ⁊ habitauit
in nobis. Ut eñi panẽ angłoꝵ manducaret
hõ: creator angłoꝵ factus ẽ hõ. Illi laudãt
uidendo: nos credendo. Illi fruendo: nos pe¬
tendo. Iili capiendo: nos querendo. Iili in¬

Expanded text:
et Deus erat Verbum. Plenitudo praesepii nostri est, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ut enim panem Angelorum manducaret homo, creator Angelorum factus est homo. Illi laudant vivendo, nos credendo: illi fruendo, nos petendo: illi capiendo, nos quaerendo: illi in