comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mat. sides siusus aut ars quȩ dã adhibetur: Magna enĩ ÷ iusa ꝑsua¬
dendũ scientiȩ. aut usus. Plerũq enĩ eredit᷑ bis qui exꝑtsunt. facit
etiam nec essitas fidem: quȩ tuma corporib: tum ab anim is nascit
uã & uerberibus: & tormentis ignis fatigati. quȩ dñt ea uidet̃ uertias
ipsa dicere. & que perturbanonibus animi. dolore. cupiditate. ira¬
cunda. metu. ꝗa necessitatis uimhñt: affer auctoritatẽ & fidẽ: Cuiꝰ

Expanded text:
matur fides, si aut ars quaedam adhibetur—magna est enim vis ad persuadendum scientiae—aut usus; plerum- que enim creditur eis qui experti sunt. facit etiam necessitas fidem, quae tum a corporibus tum ab animis nascitur. Nam et verberibus tormentis igni fatigati quae dicunt ea videtur veritas ipsa dicere, et quae perturbationi- bus animi, dolore cupiditate iracundia metu, quia neces- sitatis vim habent, adferunt auctoritatem et fidem. cui
Abbreviated transcription (Latin):
gnantiȩ ordine tractat᷑. Post hȩcgͥ: pillis ypotheticort syllo gismor modos
conclusionesq di numerat hoc mͦ. ¶Appellant aũ dialecticiea c̃clusionẽ argu
m̃ tiinquacũ primũ usq ad hancinstitutionẽ necessariȩ. I& simul triplicit supi
cuncta diges sim nec expositionis indig& reyettatotiens disputatio erittam̃
oꝑe p̃tiũ si quã breuissime potõ oi tullui ũbis meiliocris lucẽ c̃ m̃ tationis int̃¬
serã. Septẽ gͥ modos ypothe ticos enumerans. ait cũ inconexis ꝓpositionib.

Expanded text:
gnantiae ordine tractatur. Post haec igitur Tullius hypotheticorum syllogismorum modos conclusionesque dinumerat hoc modo: Appellant autem dialectici eam conclusionem argum quas exposui sunt ad hanc institutionem necessariae. Etsi multipliciter superius cuncta digessimus, nec expositionis indiget repetita toties disputatio, erit tamen operae pretium, si quam brevissime potero M. Tullii verbis mediocris lucem commentationis interseram. Septem igitur modos hypotheticos enumerans ait, cum in connexis propositionib
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ que fabia prȩter eam speciẽ sit : q̃m manum conuenerit id x q̃ mat̃ familias sit
&iur. matrifamili as leguerit ar gentum: n uide t᷑ fabiȩ cȩ Pegatũ. Questio est¬
g̾ ut dictũ est. an uxorifabiȩ. om̃e ar genꝰ tum legatunsit. Subie ctũ itxor
fabia p̃dica tũ uͦ. legatũ argentũ . Argum̃ tũ ab eo qđ Xinipsode quõquȩ rit᷑ id x
abeio qđ est inuxore de quaquȩritur. Est aũ inuxore de qua quȩ rltur species
uxoris. eascilic& quȩ inmanũ non conuenit quȩ ad eã affecta est : Om̃is enĩ
species ad suum genus refer tr .i. for ma. Factum est gͥ ar gumentum abeo
qđ est in ipso. ab affecns afor magñis. Maximaꝓpositidẽ qđ de una spetiȩ dr̃

Expanded text:
cumque Fabia praeter eam speciem sit, quae in manum convenerit, id est quae materfamilias sit, et vir matrifamilias legaverit argentum, non videtur Fabiae esse legatum. Quaestio igitur, ut dictum est, an uxori Fabiae omne Fabia; praedicatum vero, legatum argentum. Argumentum ab eo quod est in ipso de quo quaeritur, id est ab eo quod est in uxore de qua quaeritur. Est autem in uxore de qua quaeritur species uxoris, ea scilicet quae in manum non convenit quae ad eam affecta est. Omnis enim species ad suum genus refertur, id est forma; factum est igitur argumentum ab eo quod est in ipso, ab affectis, a forma generis. Maxima propositio est, quod de una spe
Abbreviated transcription (Latin):
tui : & ȩ dium inusum fructum lega tar̃. uitium. ruinã ue. ab herede ñ resici
Est igitur quesitio ꝗdem anȩdium inusum fructũ legatar̃ uitiũ ł runã heres
restituere cogatur Terminiuõ sub iectus ꝗdem ẽ. ȩ dium inusum fruc tum
ga tarum. Id aũt est affectum. iđ similitudo. Om̃is enimsimili tudo. ei inẽẽ ꝑpen¬
dit̾ qđ ẽ simile. Simili tudo uõ.v. seruiusus fructus legati pere untis. quemres¬
titue reheres noncogtur Maxina uõ ꝓpositio. similib reb: eadẽ conuenire¬
¶ A differrentia. Nonsuxori uir legauit ar gentum om̃e. qđ suum ex̃t. Usq in¬
arca. ne positũ sit argentum : an in tabulis de beatur. In reb plurimũ

Expanded text:
tui, et aedium in usumfructum legatarum vitium ruinamve ab haerede non refici. tui, et aedium in usumfructum legatarum vitium ruinamve ab haerede non refici. Est igitur quaestio quidem an aedium in usumfructum legatarum vitium vel ruinam haeres restituere cogatur. Terminus vero subjectus quidem, aedium in usumfructum gatarum. Id autem est affectum, id est similitudo. Omnis enim similitudo ei inesse perpenditur quod est simile, similitudo vero est servi ususfructus legati pereuntis, quem restituere haeres non cogitur. Maxima vero propositio, similibus rebus eadem convenire. A differentia. Non si uxori vir legavit argentum omne quod suum esarca ne positum sit argentum, an in tabulis debeatur. In rebus plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
deperiss&.¶Similia dñr quȩ eius dẽ sunt qualitatis. ex ꝗbus li mͦ sumi tur ar¬
gumentum. Quidam testam̃ to. ȩ diũ usum fructũ legauit .I. conces sit ȩdes
uł & iam corruerunt. Petit gͥ ab herede. iscui ȩdiũ usufructus legatus x: Vt
ear̃ sibi ȩdium quȩ atestato relegatȩ is. dãpna compens&. & ȩdes q̃ uitium fe¬
cer̃ uł corruer̃ restituat. Quȩrit᷑ anear̃ ȩdium. qua rum usu fructus
legatus sit uttium ł riunã hȩres restitue re cogatur. Hic igitur subiecta
ꝗdem oratio est: uelutiꝗdã t̃minꝰ. ȩ dium quarum usufructus le gatus sit.
runã. uł uitum. ꝑdicatauõ oratio. locot̃ mini c̃stituta. abere de restitutio.
cogetur heres restituere. hȩ des: quȩ inusu fruc tum legat ȩ : ruinam utium ue fe
cerunt. Similis est enĩ seruiusus fructus legatio. e dium usus fructus legationi.
Simile est &iam ser uim inusum fruc tum legatum. side ꝑierit. ab herede ñ resti¬

Expanded text:
deperisset. Similia dicuntur, quae ejusdem sunt qualitatis, ex quibus hoc modo sumitur argumentum: Quidam testamento aedium usumfructum legavit, id est concessit aedes, nam minari, vel etiam corruerunt. Petit igitur ab haerede is cui aedium ususfructus legatus est, ut earum sibi aedium quae a testatore legata sunt damna compenset, et aedes quae vitium fecerunt vel corruerunt restituat. Quaeritur an earum aedium quarum ususfructus legatus sit, vitium vel ruinam haeres restituere cogatur. Hic igitur subjecta quidem oratio est, veluti quidam terminus, aedium quarum ususfructus legatus sit, ruinam vel vitium. Praedicata vero oratio, loco termini constituta, ab haerede restitutio. cogetur haeres restituere aedes, quae in usumfructum lecerunt. Similes est enim servi ususfructus legatio aedium ususfructus legationi. Simile est etiam servum in usumfructum legatum si deperierit, ab haerede non resti
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ casibus ipsis suit. Sed m̃ tullis diffinit eẽ casũ. euentũ causis latentib
esfectũ Inquo ñ uide t̃ inte ga diffinitio. Quid enĩ si ad liue late r& quib
causis solis defectus lunarisue contingerent. nũ ideir co casu afor tuna fie¬
rent qͥuȩ constantib cȩ li motib ã ministrant̃: Ancas ꝗdẽ ꝓutare t̃ablis
ꝗ defect rationẽ reꝑire ñ possent: ꝑ se aũ c̃sidat nullom̃ cas. Sed oi

Expanded text:
quae casibus ipsis fiunt. Sed M. Tullius diffinit esse casum, eventum causis latentibus effectum; quae non videtur integra diffinitio: quid enim, si adhuc lateret quibus causis solis defectus lunaeve contingeret, num idcirco casu atque fortuna fierent, quae constantibus coeli motibus administratur? An casus quidem putaretur ab his qui defectus rationem repe
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ꝗđ ÷ h. animal respondet̃: Idemta m̃ deduci in aliapotest. uelut inȩ¬
quũ : atq houem : quae animalia nunc cupant̃: Sedita deducit᷑ indiũsa.
ut unã quãq eaꝵ specier̃ quas contin& nonrelinquat:: Ubicumq eñ
acdec&&is Ergoliquido demonstratũ ÷ : nom̃ geñis. aspecie nullomõ
separari: Quodsialiqñ genĩs uocabulũ. unius alit̃ enuntiet̾. necesse ⁊ om̃s
species designari: Vt siqui dicat. omẽ animal. & hõem designabit: &
bouẽ. & cõ&s om̃sspeties. subanimalis nomine collocatas. Quaecuncta ita
sint. ꝗd ã testam̃to mulieri ar gentũ omẽ legauerat: Quȩrit᷑ anei etiã nu¬
merata ꝓecunia sit legata: Numerataigit᷑ pecunia : in hac questione subiec¬
tũ ÷. hegata uõ : p̃dicatũ Cosidoigit᷑ in alterutro eoꝵ quid uãfnsit.
ut exeo qđ in ipso÷ aliqđ ar gum̃tũ requirã.: Vid eo subiectũ teriminũ
qui ÷ numerata pecunia: habe argum̃tũ gen: qđ affectũ ÷ scilic& ad spe¬

Expanded text:
o, animal respondetur. Idem tamen deduci in alia potest, velut in equum atque bovem, quae animalia nuncupantur. Sed ita deducitur in diversa, ut unamquamque earum specierum quas continet, non relinquat. Ubicunque enim ve ac de caeteris. Ergo liquido demonstratum est nomen generis a specie nullo modo separari. Quod si aliquando generis vocabulum universaliter enuntietur, necesse est omnes species designari, ut si quis dicat omne animal, et hominem designabit et bovem, et caeteras omnes species sub animalis nomine collocatas. Quae cum ita sint, quidam testamento mulien argentum omne legaverat. Quaeritur an ei etiam numerata pecunia sit legata: numerata igitur pecunia in hac quaestione subjectum est, legata vero praedicatum. Considero igitur in alterutro eorum quidnam insit, ut ex eo quod in ipso est aliquod argumentum requiram. Video subjectum terminum, qui est numerata pecunia, habere argentum genus, quod affectum est, scilicet ad spe
Abbreviated transcription (Latin):
posterior estumandus sieos terminos considemꝰ qui in ꝓposita questione.
uer satur. Quȩ cumo enim ius terminis ꝓpinquioras: hȩc rectissime prio¬
đ nume rantur Poste riora uo quantum a propositis longissime quȩquȩ
reesseruit lduuĩ tailiratione diresc&. Primũ namque lo corum est diuisaplu¬
falitas. meos quiim psosunt dequoagit & meos qui a ssumint᷑ extrinsetus

Expanded text:
posterior, existimandus, si eos terminos consideremus qui proposita quaestione posterior, existimandus, si eos terminos consideremus qui proposita quaestione versantur. Quaecunque enim his terminis propinquiora sunt, haec rectissime priora numerantur. Posteriora vero quantum a propositis longissime quaeque recesserint. Id autem tali ratione clarescet. Primum namque, locorum est divisa pluralitas in eos qui in ipso sunt de quo agitur, et in eos qui assumuntur extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
erit inminoribus. Vt siquerat᷑ aninurbe aqua debeatarceri defendat᷑ꝗ min ime
insinibus regendis. quod mauis . Contrarie uõ siaminore argum̃ tũ ducatur.
erit id qđ dubuatur inre maiore. Ut si dubite t᷑ ansi nes inciui tate regantur:
Respondeamus. minime. qm̃ ne aqua quidẽ arcet᷑ ita id quod dubitat᷑. in re
maiore consistit. Illud uõ unde argum̃ tũ sumit᷑. inminore. & in cõparatione
pariũ. similis ratio x. Inuno enĩ eori q̃ sunt paria. quęstio consistit. In altõ uõ.
loẽ in telligit᷑ ar gum̃ ti Ueluti cũ quȩxit᷑ anȩdiũ usus biennio capiat᷑: Id apr
de edibus est. Ar gum̃ tũ uõducit᷑ ã sundo. Acde ui quidẽ locoꝵ. quoqͥ asem
questiones & lociar gum̃ toꝵ separent᷑. hex dictasint. Nc̃ eorum ordinẽbre¬
uissime cõ me morabo. Ex hiocttaq orit᷑ om̃e iudiciũ. qui locus prios. quisit

Expanded text:
erit in minoribus, ut si quaeratur an in urbe aqua debeat arceri, defendaturque minime erit in minoribus, ut si quaeratur an in urbe aqua debeat arceri, defendaturque minime st, locus vero in finibus regendis, quod majus est. Contrariae vero, si a minore argumentum ducatur, erit id quod dubitatur in re majori, ut si dubitetur an fines in civitate regantur, respondeamus minime, quoniam ne aqua quidem arcetur. Ita id quod dubitatur, in re majore consistit, illud vero unde argumentum sumitur, in minori. Et in comparatione parium similis ratio est: in uno enim eorum quae sunt paria, quaestio consistit; in altero locus intelligitur argumenti, veluti cum quaeritur an aedium usus biennio capiatur, id appde aedibus est, argumentum vero ducitur a fundo. Ac de vi quidem locorum, quoque a se non quaestiones et loci argumentorum separentur, haec dicta sint. Nunc eorum ordinem brevissime commemorabo. Ex hoc itaque oritur omne judicium, qui locus prior, qui sit
Abbreviated transcription (Latin):
usa suerit uicu nõ is ꝗ dep̃stando uitiosatis de diss&. Etfectũ gͦ cause: uttiũparietis
suit ltaq quesio quidẽ ineffecto. locusuõ eẽ consideritir ex caua. ¶At
si ab esfectis iliquid apꝓbetur. locusi neffecto : quȩ stio incausax constitita
ueluti cum queritur. anmulier̃ quȩdam euꝰ bona uirifacta sintdotis nõe.
Inuri manum conie nerit. Qm̃ergo inmanus comientioneꝑ sicit᷑ utbona nu¬
lieris posteis mor tẽ. uir adispicat᷑ argum̃tũ ducit̾ abeffectis. Esficit᷑ enĩ
ꝑ inmanus conuentionẽ: ut quȩ cũ que sunt mulieris: urisiant dotis nonune.
Ergo cumea quȩ mulieris suere uir nomine dotis acdipiscit᷑ mulierẽ in ma¬
nũ uiri ne ces se est conuenire. Quȩstio ita quedemuliere.U:an inmanũ c̃ue¬
locus iõ sit ineffectis. IA cõparatione uõ maiorũ si fuerit argum̃tũ. questio

Expanded text:
usa fuerit vitii, non is qui de praestando vitio satis dedisset. Effectum ergo causae, vitium parietis usa fuerit vitii, non is qui de praestando vitio satis dedisset. Effectum ergo causae, vitium parietis fuit. Itaque quaestio quidem in effecto, locus vero esse consideratur ex causa. At si ab effectis aliquid approbetur, locus in effecto, quaestio in causa est constituta, veluti cum quaeritur an mulier quaedam cujus bona viri facta sint, dotis nomine in viri manum convenerit. Quoniam ergo in manum ex conventione perficitur, ut bona mulieris post ejus mortem vir adipiscatur, argumentum ducitur ab effectis Efficitur enim per in manum conventionem, ut ququae mulieris fuere, vir nomine dotis adipiscatur, mulierem in manum viri necesse est convenire. Quaestio itaque est de muliere, an in manum viri convelocus vero sit in effectis. A comparatione vero majorum si fuerit argumentum, quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
lic&: anexdoreꝓlibis aliꝗdmenere oporteat. Argum̃ tũ iꝰ ineoloco: qui est in con¬
sequentibus. iđ in mulie re q̃ nupta est cũ eo: eũ quomilla erant conubii iura.
A repugnantibus & iã quotiens argum̃ tasumunt᷑ : resquidẽ dubia in altõ repug¬
nanti. Inad uersouõ. locus x argum̃ti. litcũ q̃rit̾ anpossit inuitare ddere: legatũ.
ꝓ recte testam̃ toseme l accep̃. Hocusare ƿugnanti minine posse inuitã redđe. ꝗa
repugnanti .i. in eoꝗ intelligit᷑ recte acciꝑe. Pugnat enĩ inuitã redđe. & recte
acciꝑe. S q̃stio inuno eoꝵ x. locus inaltõ.¶Quotiensũ acausis efficientib ducit᷑
argum̃ tũ. questionẽ ineffectis eẽ necissex. Ut in exẽplo qͦ quȩrit᷑ anꝗsatis dede¬
rit dãp ni infecti uiciũ parie tis prestare cogat. In hoc gͦ .i. uitio parietis. questiox
Sed de causa tralit᷑ argum̃ tũ Dr̃ enĩ non oportẽ prestire. qm̃natã parietis ca¬

Expanded text:
is manere aliquid oporteat, argumentum vero in eo loco qui est in consequentibus, id est in muliere quae nupta est cum eo cum quo nulla erant jura connubii. A repugnantibus etiam quoties argumenta sumuntur, res quidem dubia in altero repugnanti, in adverso vero locus est argumenti, ut cum quaeritur an possit invita mulier reddere legatum, quod recte testamento semel accepit. Locus a repugnanti, minime posse invitam reddere quod est in eo quod intelligitur recte accipere. Pugnat enim invitam reddere et recte accipere, sed quaestio in uno eorum est, locus in altero. Quoties vero a causis efficientibus ducitur argumentum, quaestionem in effectis esse necesse est, ut exemplo quo quaeritur an qui satis dederit damni infecti, vitium parietis praestare cogatur. In hoc igitur, id est vitio parietis, quaestio est, sed de causa trahitur argumentum. Dicitur enim non oportere praestare, quoniam natura parietis ca
Abbreviated transcription (Latin):
aliia forma alii a simili alii adifferentia alia c̃ trariis. alii ab ad iunct̾s. alii
a cons e quentib antecedentib: & repugnantibi. ali a causa aluiab effectis ali ac̃¬
paratione pariũ maioꝵ ł minor. Gens uõ diudit᷑ in sup̃ magnã. & in eaq̃ &iã¬
se cieseẽ possint. Spe cies quoq diuditur inul timas speties: & in easquȩ & iam gña
eẽ possint. Similum q̃ qͥ alia in singulis consiđantur & uocantur exempla
a lia in pluribus. & uocatur inductio. alia in coniunctis. & appellat̃ p̃portio itẽ
differentiuarum aliȩ sunt substantiales. aliȩ & si non substantiales inseparabilestamñ
aliȩ neq substantiales neq inseparabiles. Contrarioꝵ aliadicunt᷑ adũ sacalia
priuantia alia ne gantia alia relatiua. d iunctoꝵ uõ alias unt quȩ anterem
existunt: alia quȩ cumre. alia uõ postrem. Locus uõ conditionalis: liuiditur
inante cedens. consequens &re pugnans. Causarum quoꝙ multiplexlocx. alĩ

Expanded text:
alii a forma, alii a simili, alii a differentia, alii a contrariis, alii ab adjunctis, alii a consequentibus, antecedentibus et repugnantibus, alii a causa, alii ab effectis, alii a comparatione parium, majos esse possunt. Species quoque dividitur in ultimas species et in ea quae etiam genera esse possunt. Similium quoque alia in singulis considerantur, et vocantur exempla, alia in pluribus, et appellatur inductio; alia in conjunctis, et vocatur proportio. Item differentiarum aliae sunt substantiales, aliae, etsi non substantiales, inseparabiles tamen, aliae neque substantiales neque inseparabiles. Contrariorum alia dicuntur adversa, alia privantia, alia negantia, alia relativa. Adjunctorum vero alia sunt quae ante rem existunt, alia quae cum re, alia vero post rem. Locus vero conditionalis dividitur in antecedens, consequens et repugnans. Causarum quoque multiplex locus est: aliae
Abbreviated transcription (Latin):
& nonne cessiriȩ. Eco uõ simne ꝗb ñ effi cit᷑. Aliesint mobles aliȩ mimobiles. ltem
causar aliȩ s̃nonspontanee. aliȩ ex uoluntate. aliȩ exꝑt̃ banone aliȩ exhabitu
stantes. Ampli. Causaꝵ aliȩ sunt uoluntariȩ ali̧ igiorate. Igno tarun
parsincasu parsinne cessitate x constituta Necessariaꝵ parsimu. pars inscientia
posita .x. E ffeciauõ intantum diudipossunt. in quantũ adsuꝑis dictas causas re¬
feruntur. Loc uõ acõparatione minorũ: parium. atq maioꝵ. diuiditur in nũo
specie ui. ses alias affcctione. Quȩ cum ita sint cumq nichil sit indi uisio ne.
prȩ ter missum. recte. oĩ. tulli partitione mconclusit dic̃s nullã irgum̃ti sedẽ ẽ
temsuifacer& trebatium: uelut ꝓͥ emio magn orator reddit attentũ. Atenĩ
itasese dii sis se mprincipio. ut alios locos imipsis hȩrere dicerd dequib agtur
alios extrinse cus assumi. & cum superioribus locis idone ẽ disputa tun sit in¬

Expanded text:
mobiles, aliae immobiles. Item causarum aliae sunt non spontaneae, aliae ex voluntate, aliae ex perturbatione, aliae ex habitu, stantes. Amplius, causarum aliae sunt voluntariae, aliae ignoratae. Ignoratarum pars in casu, pars in necessitate est constituta. Necessariarum pars in vi, pars in scientia posita est. Effecta vero intantum dividi possunt, inquantum ad superius dictas causas referuntur. Locus vero a comparatione minorum, parium atque majorum, dividitur in numerum, speciem, vim, ad res alias affectionem. Quae cum ita sint, cumque nihil sit in divisione praetermissum, recte M. Tullius partitionem conclusit, dicens nullam argumenti sedem esse tiam sui faceret, Trebatium ut in prooemio magnus orator reddit attentum; ait enim ita sese divisisse in principio, ut alios locos in ipsis haerere diceret, de quibus ageretur, alios extrinsecus assumi, et cum de superioribus locis idonee disputatum sit, in
Abbreviated transcription (Latin):
stagerio nuꝑ accedit. ꝗ locut̾ ẽ: bonis uiris subauscultantib pariete
int posito ꝗb pate factis iniudiciũꝙ ꝓlatis: illerei capitalis uire dapnat᷑ :
Nuic simile ꝗd dã. de lacedemonio pausania accepimus: Concursio aut̾
fortutarũ talis ẽ: ut sunt̾ uentum est casu: cum aut ageretur aligo ꝙ
ꝓferendũ ñ eet̃. aut diceret᷑ In hoc gnẽ etiã illa ẽ in pale medẽ c̃iecta
sus pitionũ ꝓditionis multitudo. Qđ genus refutare int̃ dũ ueritas

Expanded text:
Staieno nuper accidit, qui ea locutus est bonis viris subauscultantibus pariete interposito, quibus patefactis in iudiciumque prolatis ille rei capitalis iure damnatus est. Huic simile quiddam de Lacedaemonio Pausania accepi- mus. concursio autem fortuitorum talis est, ut si interventum est casu, cum aut ageretur aliquid quod proferendum non esset, aut diceretur. In hoc genere etiam illa est in Palamedem coniecta suspicionum proditionis multitudo; quod genus refutare interdum veritas
Abbreviated transcription (Latin):
parie tis potus for maquam demo lientis culpa. uit unfecisse uidebitur¬
uide bitur
Atq ita non coq tur r estaurar e: urtium: quis e dampni infec tiꝓ mussione ꝯftrin¬
xerit. Fĩ & igitur ar gum̃ tatione h modo. Si penes parietis formam c̃stititut
ut eo ad iungente parie tem quidamꝑniinfecta ꝓmiserat: uitiũ fer& ud uitũ

Expanded text:
parietis potius forma quam demolientis culpa vitium fecisse videbitur, atque ita non cogitur restaurare vitium qui se damni infecti promissione obstrinxerit. Fiet igitur argumentatio hoc modo: Si penes parietis formam constitit ut eo adjungente parietem qui damni infecti promiserat, vitium fieret, id vit
Abbreviated transcription (Latin):
aut diffinit aliꝗd. aut partit᷑. aut colligit. Colligendiaut̃ facultas
triplicidiũs itatetractat᷑: Aut eñi ueris aenecessarus argum̃tationib
disputatio decurrit : & disciplina ł demonstratio mincupat᷑: aut tantũ

Expanded text:
aut definit aliquid, aut partitur, aut colligit. Colligendi autem facultas triplici diversitate tractatur: aut enim veris ac necessariis argumentationibus disputatio decurrit, et disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
prietatẽ ei reiquȩ disfuuebat᷑ id gentilitatis facienbus. Hicg̃ diffinitionis mod
inutroo gñe rerũ ual& siue quȩ s̃. siue quȩ nonsint iđ siue eor poralium si¬
ue in corporalium Nam ut suꝑ is ostensumx. id cẽ cicero dic̃ qđ corporale sit
l nonẽẽ quod x incor porale. Acpostre moomũ diffintionũ modus hex ueti
pliribus cõ munitatibus aliquaꝓ prietas fiat. Sed dista ntaso disfiuitiones qual
he quȩ ꝓrriȩ disfinitiones uocant᷑ ex lis cõmunita tibus conunguntur quȩ sub¬
stantiales sunt. Illȩ uõ quȩ nonuere sed abutendo difiuiton es đñr ex acciden¬
tibus eõmunitatibus congregant᷑. IPar tionũ aui gem &e duisionim guale
nonesat tin& hactens. Re liqua uide amus. ¶Qm̃ diffinttionum formas inpartiti¬
oẽ diusionemq distribuit. ne qua rer̃ au̾ditor similitudine. t̃ ba̾ret᷑ diuisio:¬
nsꝰ icper titionis differentias ꝓdit Ac primum aliud partes aliud species c̃ẽ

Expanded text:
onis modus in utroque genere rerum valet, sive quae sunt, sive quae non sunt, id est sive corporalium, sive incorporalium; nam, ut superius ostensum est, id esse Cicero dicit quod corporale sit, id non esse quod est incorporale. Ac postremo omnium definitionum modus hic est, ut ex pluribus communitatibus aliqua proprietas fiat. Sed distant a se definitiones, quod hae quae proprie definitiones vocantur ex his communitatibus conjunguntur quae substantiales sunt. Illae vero quae non verae sed abutendo definitiones dicuntur, ex accidentibus communitatibus congregantur. Partitionum autem et divisionum getiones attinet, hactenus; reliqua videamus. Quoniam definitionum formas in partitionem divisionemque, distribuit nequaquam rerum auditor similitudine turbaretur, divisionis ac partitionis differentias prodit, ac primum aliud partes, aliud species esse
Abbreviated transcription (Latin):
scđm eractat exemplũ. qđ de signisicatione gentilitatis x positum s Gemles
eums. qui eodẽ nomine int̾sesunt. ut sci piones. bruti. &cȩt̃ Qucd si serusint:¬
nũ ulla gentilitas seruoꝵ eẽ potẽ : Minime.: Adiciendũ gͥ. quuiab ingemus ori¬
undisunt. Qđ si lib̾ tinoꝵ nepotes cuuũ romanoꝵ eodẽ nomine nunc cupentur:
addat᷑ iet᷑ Quoꝵ maior̃ nemo seruitute seruiuit ꝗđ s̃i ꝑad optione inlñ: fi
miliã transerat:: Tione &iã siergentis ad quã migauit nomine ñ uncupet̃ lic&ab
ingenus & ablusortus parentib sit. ꝗ nunquã seruttute seruerint tam̃ qm̃m
familia gentis suȩ ñ man& ne in gentilita te ꝗ dẽ manere potest didendũ
igitur .x. Neq capite sunt diminuti. Hoc for tasse inquid satis x. sc đ msceuo lȩ
pontisicis diffinitionem. Nidul enim ul tiz ad iecit. Vt sit diffintiogentilũ hex
Gentilessunt qui int̃ se eodẽ sunt nõe ab ingenuis oriundi quoꝵ mao⁊ nemose

Expanded text:
m tractat exemplum, quod de definitione gentilitatis est positum. Gentiles enim sunt qui eodem nomine inter se sunt, ut Scipiones, Bruti et caeteri. Quid si servi sunum ulla gentilitas servorum esse potest? Minime. Adjiciendum igitur: Qui ab ingenuis oriundi sunt. Quid si libertinorum nepotes civium Romanorum eodem nomine nuncupentur? addatur igitur: Quorum majorum nemo servitutem servivit. Quid si per adoptionem in alterius familiam transeat? tunc etiamsi ejus gentis ad quam migravit nomine nuncupetur, licet ab ingenuis et ab iis ortus parentibus sit qui nunquam servitutem servierint, tamen quoniam in familia gentis suae non manet, ne in gentilitate quidem manere potest; addendum igitur est: Neque capite sunt diminuti. Hoc fortasse, inquit, satis est secundum Scevolae pontificis definitionem, nihil enim ulterius adjecit, ut sit definitio gentilium haec: Gentiles sunt, qui inter se eodem sunt nomine, ab ingenuis oriundi, quorum majorum n
Abbreviated transcription (Latin):
Sedreliq̃ ad trebaciũ. expeditissiue dictisunt blon dit̃ q ei &cũ breuia posse suffi¬
cere acumunis p̃ rogatiua. Prȩsertĩ cũ sit iuris occupatione districtus. & tẽ pus
legendi plura: non habeat. Sed qm̃ ut inquiđ auidissimum studii ad has doctri

Expanded text:
Sed reliqua ad Trebatium expeditissime dicta sunt, blanditurque ei etiam brevia posse sufficere acuminis praerogativa, praesertim cum sit juris occupatione districtus, et tempus legendi plura non habeat. Sed quoniam, ut inquit, avidissimum studii ad has doctri
Abbreviated transcription (Latin):
tanonẽ mouere mouert potẽ. lã siꝗsmin: callid aol cice ronis exẽpla respiciat
cundẽ locũ arbitrabit᷑ e t̃ agnẽ : quẽ ab ante cedentib & c̃ seqñ tib acrepignantib
dixims illo fal sus ertore. qđ inutrisq locis eodẽticero utat᷑ exẽplo argenti scilic& &
numerate pe cumȩ. Seiddiligentius intuenti. ine isdẽ reb: diũ s argum̃ tationis.
udebit᷑ eẽ ẽtractus. Aliud ꝗpye xdicẽ : cũ argeni sƿeciessit numerata pecunia
sigen lrga tũ sit &specit̃ eẽ legatã : qm̃ nũ quã species abgnẽ separat᷑. Aliul est
in conditione enume rationẽ ꝓ ponere. Auisdẽ partib assum̃ dis argim̃tationẽ

Expanded text:
at, eumdem locum arbitrabitur esse a genere, quem ab antecedentibus, et consequentibus, et repugnantibus esse diximus; illo falsus errore, quod in utrisque locis eodem Cicero utitur exemplo, argenti videlicet et numeratae pecuniae. Sed diligentius intuenti, in eisdem rebus diversus argumentationum videbitur esse tractatus. Aliud quippe est dicere, cum argenti species sit si genus legatum sit, et speciem esse legatam, quoniam nunquam species a genere separatur; aliud est in conditione enumerationem proponere, et eisdem partibus assumptis argumentationem
Abbreviated transcription (Latin):
le sibupsisimile: necgens sibi metipsigens. & decȩtis eadem ratio est.
Nc̃ illud diem dum est ꝓpter quod ista prȩmisimus. Quando cũq enim ab illis
tribus locis qui primi propositi sunt. argumenta sumuntur .i. a toto a partib
anota sit ut ipse. quidem termin. ad cuiꝰ sidem quȩ rit᷑ar gum̃ tum: intraquã

Expanded text:
le, sibi ipsi simile; nec genus, sibimetipsi genus; et de caeteris eadem ratio est. le, sibi ipsi simile; nec genus, sibimetipsi genus; et de caeteris eadem ratio est. Nunc illud dicendum est, propter quod ista praemisimus; quandocunque enim ab illis tribus locis qui primi propositi sunt, argumenta sumuntur, id est a toto, a partibus, a nota, fit ut ipse quidem terminus ad cujus fidem q
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsumx quod con suse ac singularit̃ intellegtur ut hõ. Ineo inx totum suum.
quod ediffinitio ipsi. lgitur totũ abe oquod ipsum est intellegentia sepa¬
ratir: quod illud quidem singłrit̃ intelligiter: hoc uero sub gñis ac diffe¬
rentiarium enume ratione monstratur Diuidit enum diffini no ato disꝑtit.
totumq pate fecit quod inre ipsa singł rit̃ intelle gebatur. de parab
qͥq eadem ratio est. Si e nimad mẽ brort multtu dine m̃. ud spe cier̃. om̃ui
enumerationẽ. singłris ter minireferas intelleetum. statim ipsi acpartiũ
differentiã comp̃hendes. Nota &iam: ab eocui: notax facile distat. quia
illud uox & signisicatio est. illudres significationi supposita. Eauero
q̃ asfec tasunt non sunt dubiȩ diffe rentiȩ abhus. quor affec ta esse mon strantur.
Quis enim dicat idem esse coniuga tu. quol est idcui coniuga tum̃ est
Quis idem eẽ iustum. quod iuistitiam: Quisgen, idem quod formam: Qius con¬

Expanded text:
onfuse ac singulariter intelligitur, ut homo, in eo inest totum suum, quod est definitio ipsius; igitur totum, ab eo quod ipsum est, intelligentia separatur, quod illud quidem singulariter intelligitur, hoc vero sub generis ac differentiarum enumeratione monstratur. Dividit enim definitio atque dispertit, totumque patefacit quod in re ipsa singulariter intelligebatur; de partibus quoque eadem ratio est. Si enim ad membrorum multitudinem, vel specierum omnium enumerationem, singularis termini referas intellectum, statim ipsius ac partium differentias comprehendas. Nota etiam ab eo cujus nota est facile distat, quia illud vox et significatio est, illud res significationi supposita, eorum vero quae affecta sunt non sunt dubiae differentiae ab his quorum affecta esse monstrantur. Quis enim idem dicat esse conjugatum, quod est id cui conjugatum est? Quis idem dicat esse juste, quod justitia? Quis genus idem quod forma? quis con
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositum ÷ intelligat᷑ eẽ conexũ: Aluiduõ: quanã sit suaꝵ
partiũ c̃ iunctione cõpositũ. Utimpariete. si quidẽ lapides ipsosꝗb
paries structꝰ ẽ inspicias quasimateriã species. Sinuo ordinẽ cõpo¬
sitionẽq unct᷑e c̃ sides tamquã deforme ratione ꝑpendas. Itẽ
in argumentationib quas propositionib c̃pagmari atꝙc̃ uigi supͣ
retulimus : geminaerit speculationis. & uidicandi. ina. Una. q̃ ꝑ
positionum ipsa ꝑ naturã discernit hac iudicat. utrũ uere hac ne¬
cessariȩ sint. anueri similes. ansophisticis applicentur. & hec
qͣ simat̃ĩ ei speculatioẽ: Alterauero idicupars est. quȩ inter
se ꝓpositionum uncturas compositionesq per pendit
hȩc quasi formam uidicat argumentoꝵ. Quecũ ita sinthoe ns
fit in continuũ ducta partitio ut ratio diligens disserendi unã ha

Expanded text:
ompositum est intelligatur esse connexum, aliud vero quanam sit suarum partium conjunctione compositum: ut in pariete siquidem lapides ipsos quibus paries structus est inspicias, quasi materiam spectes; si vero ordinem compositionemque juncturae consideres, tanquam de formae ratione perpendas. Ita in argumentationibus quas propositionibus compaginari atque conjungi supra retulimus, gemina erit speculationis et judicandi via. Una quae propositionum ipsarum naturam discernit ac judicat utrum verae ac necessariae sint, an verisimiles, an sophisticis applicentur, et haec quasi materiae speculatio est. Altera vero judicii pars est quae inter se propositionum juncturas compositionesque perpendit; haec quasi formam judicat argumentorum. Quae cum ita sint, hoc modo fit in continuum ducta partitio, ut ratio diligens disserendi, unam ha
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ aio. Isq mił emptꝰ hoc ȩre. ȩneaq libra de inde ere ꝑcutitlibrã. Isq. es
dat ei: a quo mancipiũ accip̃. quas i p̃tiiloco. Quȩ cuq igit᷑ res. lege duo de¬
com tabular̃: alit̃ nisi ꝑ hanc sollẽp nitatẽ. ab alienari ñ poterant. siu iuris aũ

Expanded text:
e aio, isque mihi emptus est hoc aere aeneaque libra. Deinde aere percutit libram, indeque aes dat ei a quo mancipium accipit, quasi pretii loco. Quaecunque igitur res, lege duodecim tabularum, aliter nisi per hanc sole
Abbreviated transcription (Latin):
Alios extrinsocꝰ assumi. Nihil enĩ huic diuisioni posse uideret᷑ addi ut
minui : quando ꝗdẽ breuit̃ cuneta c̃plectit᷑. Argum̃toꝵ enĩ lociꝗcũq
sumũtur aut impso dec agit᷑ herent : aut minime : Id aut̃ minime ex

Expanded text:
alios extrinsecus assumi. Nihil enim huic divisioni posse videtur addi vel minui, quandoquidem breviter cuncta complectitur. Argumentorum enim loci quicunque sumuntur, aut in ipso de quo agitur haerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ita ipsarũ maximar̃ atq uniũ saliũ ꝓpositionũ quas minoꝵ ꝓpositionũ
locoseẽ p̃diximus ille differentiȩ & sinonuere : tam̃ quadã uelut
posst̃ subiectar ꝓ positionũ etiã gñã nuncupari. Nã differentiȩ c̃tinentes
etiã genã cõmunit᷑ posst̃ uideri. ut in rationale cũ arationali
uelut diuisibili differentia dissideat : Tam̃ aqui uł canis differentia.
specificataẽ : et ad eos locũ gnr̃is tenet . Nãque animal in rationa¬
bile aqui genusẽ : Ita etiã in maximis ꝓpositionib:. nã qđ alieit̃ ex¬

Expanded text:
itionum, quas minorum propositionum locos esse praediximus, illae differentiae, et si non vere, tamen quadam veluti possunt subjectarum propositionum etiam genera nuncupari. Nam differentiae continentes etiam genera communiter possunt videri, ut irrationale cum a rationali velut divisibili differentia dissideat; tamen equi vel canis, differentia specifica est, et ad eos locum generis tenet. Namque animal irrationabile equi genus est. Ita etiam in maximis propositionibus. Nam quod aliae
Abbreviated transcription (Latin):
rabileseẽ necesse ẽ. restat adhuc quo am pliusratio speculatioms
ascendat. Possumꝰ enĩ diligenti tractatu c̃sicđationis adhibito : omiũ
maximarũ atq uniũ salũ ꝓpositionũ. differentias ꝑpendere.
atq ĩnum erabilẽ maximarũ ꝓpositionũ : ac ꝑse notarũ muliitudinẽ:
in paucas atꝙ uniũs as. colligere differentias. Nutalias discamꝰ indiffi¬
nitione c̃sistere: alia singenẽ : atꝙ alias alio modo. qđ paulo post

Expanded text:
rabiles esse necesse est, restat adhuc quo amplius ratio speculationis rabiles esse necesse est, restat adhuc quo amplius ratio speculationis ascendat. Possumus enim, diligenti tractatu considerationis adhibito, omnium maximarum atque universalium propositionum differentias perpendere, atque innumerabilem maximarum propositionum ac per se notarum multitudinem in paucas atque universales colligere differentias, ut et alias dicamus in definitione consistere, alias in genere, atque alias alio modo quod paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
consulatũ : dicem̃ : Regnũcũ sitbonũ diuturnius ẽ quã c̃solatꝰ. Om̃e uõ ꝗdẽ
diuturnusbonũ : melius ẽeo qđ paruusẽ tẽporis. Regnũ igit᷑ meluis est
consolatu: hic igitur: maxima ꝓpositio atꝙ uniuersalis. x ꝑse cognita
neq ĩ digens ꝓbatione. argum̃tationi in sertac̃. Cauero ẽ om̃ia quȩ duitur¬
nioras̃ bona meliora eẽ his quȩ s̃ tẽporis breuitate constricta. Atsi uelim
ostendẽ ñ eẽ ĩ uidũ : ꝗ sapiense ł dicimꝰ. Inuiduẽ ꝗ meretaliena felicitate.
Non aut̃ sapiens ẽ : quã felicitas aliena c̃tristat . Non: igit᷑ inuidus sapiens:
H ic maxima ꝓpositio : argum̃tationi ñ uidit᷑ indusa. sed extrinsecus
tele translata topica ꝑspexerit: hasillic ꝓpositiones. locos ĩ ueni&
ꝓbabiles acnote. Sed qm̃ has ꝓpositiones. plures acpoene. innume¬

Expanded text:
consulatum, dicemus: Regnum cum sit bonum, diuturnius est quam consulatus; omne vero quod est consulatum, dicemus: Regnum cum sit bonum, diuturnius est quam consulatus; omne vero quod est diuturnius bonum, melius est eo quod parvi est temporis: regnum igitur melius est consulatu. Hic igitur maxima propositio atque universalis et per se cognita, neque indigens probatione, argumentationi inserta est. Ea vero est, omnia quae diuturniora sunt bona, meliora esse his quae sunt temporis brevitate constricta. At si velimus ostendere non esse invidum qui sapiens sit, dicamus: Invidus est qui moeret aliena felicitate; non autem sapiens est quem felicitas aliena contristat: non est igitur invidus sapiens. Hic maxima propositio argumentationi non videtur inclusa, sed extrinsecus tele translata prospexerit, has illic propositiones locos inveniet n per se probabiles ac notae. Sed quoniam has propositiones plures ac pene innume
Abbreviated transcription (Latin):
continentes. ut cato iustus ẽ : cato iustus ñ est. Harũꝙ omnuꝰ
aliȩ st̃ dubitabiles. aliȩ uidubitatȩ. Subp̃mas igit᷑ ac maximas.
ꝓpositiones uocam : quȩ & uniũ salesst̃. anta notȩ. atq mani¬
omnẽ numerũ : uł parẽ eẽ uł in parẽ. & aequaliare linqui:
ex quib sylogis moꝵ conclusio descendit : Intopicis abaristote le
c̃scriptis. locos appellatostẽ ꝓspeximꝰ. Qđ enĩ maximȩ st̃ iđ
uniuersales ꝓpositiones: reliquas in se. ue lut loi corpora.
cõ plectunt᷑. Qd uero notissimȩ atq manifeste . fidẽ questionis p̃stant :
Eoquo mͦ ambiguarũ renĩ continei  ꝓbationes: has aut̃ aliquotiens
quidẽ inipsis. sillogis mis. atꝙ argumentationib ĩ hertro c̃spitimꝰ
Aliȩ uero im psis ꝗ dẽ argumentationib: minime ẽtinent᷑ : uimtam̃ ainguñ¬
tationib: sũmi nistrant. Vt siuclim ostendere rgnũ melius ct̃

Expanded text:
continentes, ut Cato justus est, Cato justus non est. Harumque omnium continentes, ut Cato justus est, Cato justus non est. Harumque omnium aliae sunt dubitabiles, aliae indubitatae. Supremas igitur ac maximas propositiones vocamus, quae et universales sunt, et ita notae atque maniomnem numerum vel parem esse vel imparem, et aequalia relinqui, ex quibus syllogismorum conclusio descendit, in Topicis ab Aristotele conscriptis locos appellatos esse perspeximus; quod enim maximae sunt, id est universales propositiones, reliquas in se velut loci corpora complectuntur, quod vero notissimae atque manifestae sunt, fidem quaestionibus praestant, eoque modo ambiguarum rerum continent probationes. Has autem aliquoties quidem in ipsis syllogismis atque argumentationibus inhaerere conspicimus, aliae vero in ipsis quidem argumentationibus minime continentsubministrant: ut si velimus ostendere regnum melius esse
Abbreviated transcription (Latin):
t̃urtũ e substantĩa ẽ : Qđ ꝗpniores posterioresꝙ nr̃os analathicos. quos ab aristore¬
le transtulim legu: mnimei dubitat. Sedsiqi quȩ alicscriptas̃ nesuens
adhȩclegenda ꝓruperir Etiã srationẽ rerũ quas non intellegit minime
conp̃hendit : ua tam̃ ut dictũ ẽ : eẽ confidat. sed & que id ĩ aristotelis¬
analaticis. uheruis inuenturũ eẽ silegeritar bitretur. Natã igit᷑
yerũ fert : ut hubi quid mauis acmimu rest: Ibimaximũ q̃q aliꝗd
in cẽ necesse sit. Quo fit ut sint quȩ dã maxime ꝓpositiones:
qm̃minores . maioresq eẽ monstrauim. Quarũ natura. exsĩ pli¬
cũ ꝓpositionũ. partitione sum̃ daẽ. Om̃is enĩ simplexꝓpositio
uł affir matiua ẽ. uł negatiua. Carũq aliest̃ unui ers ales. ut
om̃is homo uistus ẽ: nullus hõ uistus ẽ : aliȩ particinlares. ut
iustusẽ. homouistus ñ est. Aliȩ singulare aliꝗd atq ĩ diui duũ

Expanded text:
 substantia est. Quod qui priores posterioresque nostros Analyticos, quos ab Aristotele transtulimus, legit, minime dubitat. Sed et si quis quae illic scripta sunt nesciens, ad haec legenda proruperit, etiam si rationem rerum quas non intelligit minime comprehendit, ita tamen ut dictum est esse confidat, seque in AristotelisAnalyticis uberius inventurum esse, si legerit, arbitretur. Natura igitur rerum fert ut ubi quid majus ac minus est, ibi maximum quoque aliquid inesse necesse sit. Quo fit ut sint quaedam maximae propositiones, quoniam minores majoresque esse monstravimus, quarum natura ex simplicium propositionum partitione sumenda est. Omnis enim simplex propositio vel affirmativa est, vel negativa. Earumque aliae sunt universales, ut omnis homo justus est, nullus homo justus est; aliae particulares, ut justus est, homo justus non est; aliae singulares aliquid atque individuum
Abbreviated transcription (Latin):
Argum̃tũ uõ mens & sententia sillogismi : aut elocutio ratio¬
ciationis cũ maximis ꝓpositionib & sententia nilogis mi
argum̃tũ eẽ dicet᷑ ut id ẽ sit argum̃tũ qđ argum̃tatio : aut
argum̃tatio quidẽ uocabitur. tota contextiosillogismi:
cũ sententia. Sed argum̃tũ maxima ꝓpositio: aut int̃ratoci¬
nationis ordo p̃t̃ maximas ꝓpositiones argum̃tatio soitentia uõ
argum̃tationis : argum̃tũ. Reliquauõ maxima ꝓpositio : locus
Sedcũ ita sint: siuequis ipsarũ ꝓpositionũ contextionẽ &usꝙ ad c̃¬
dusionẽ continuũ dictũ : cũ maxima ꝓpositione uł extraposita
uł ꝓpositionib rationatonis inclusa argum̃tationt̃ uocare.
uelit. argum̃tũ uero sententiã : m̃tẽq rationacionis: nihil homi¬
nus locos intelligimꝰ maximarũ ꝓpositionũ differentias. Siucꝗs
ratiocinationis :uĩ atq sententiã turtã. cũ maxima ꝓpositione

Expanded text:
Argumentum vero mens et sententia syllogismi, aut elocutio ratioArgumentum vero mens et sententia syllogismi, aut elocutio ratiocinationis cum maximis propositionibus et sententia syllogismi argumentum esse dicetur, ut idem sit argumentum quod argumentatio. Aut argumentatio quidem vocabitur tota contextio syllogismi cum sententia, sed argumentum maxima propositio, aut integer ratiocinationis ordo praeter maximas propositiones argumentatio, sententia vero argumentationis argumentum. Reliqua vero maxima propositio, locus. Sed cum haec ita sint, sive quis ipsarum propositionum contextionem, et usque ad conclusionem continuum ductum cum maxima propositione, vel extra posita, vel propositionibus ratiocinationis inclusa, argumentationem vocare velit, argumentum vero sententiam mentemque ratiocinationis, nihilominus locos intelligimus maximarum propositionum differentias; sive quis ratiocinationis totius vim atque sententiam totam cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃ti sedes. Nã si argum̃tũ om̃e ꝓ ꝓpositiones ad c̃dusion ẽ usp ꝑducit᷑
Om̃s uero relique ꝓpositiones in prima maxima quȩ p̃positione c̃ti¬
nentur : ipsaq prima ac maxima ꝓpositio : Tum pars ẽ argum̃ta¬
tionis id sillogismi tum extraposita argum̃tationi uires ministrat.
ut utroq modo qm̃ ꝑficit argum̃tũ. pars argum̃tationis quȩdã et̃
uideatur. ñ est dubiũ ꝗn haedifferentiȩ quȩ ꝓpositiones maximas
continent haec ȩdem om̃s etiã contineant argum̃tationes. ut
maximarũ ꝓpositionũ differentiȩ. uire loci argum̃toꝵ etquasi
quȩdã ultimȩ sedeseẽ uideant᷑. Nã ex his quattuor significa¬
tionib: appellationũtuarũ . argum̃tatiomis sclicet atꝙ
argumeni unã quã lib& cẽ necesso est. Aut enĩ elocutia
& contextio ipsa ꝓpositionũ cũmaximis ꝓpositionib uel
extra sillogis mũ positis u in codẽ inclusis: argam̃ tatiouoat᷑

Expanded text:
ti sedes. Nam si argumentum omne per propositiones ad conclusionem usque perducitur, omnes vero reliquae propositiones in prima maximaque propositione continentur, ipsaque prima ac maxima propositio, tum pars est argumentationis, id est syllogismi, tum extraposita argumentationi vires ministrat, ut utroque modo quoniam perficit argumentum, pars argumentationis quaedam esse videatur, non est dubium quin hae differentiae, quae propositiones maximas continent, eaedem omnes etiam contineant argumentationes, ut maximarum propositionum differentiae jure loci argumentorum et quasi quaedam ultimae sedes esse videantur. Nam ex his quatuor significationibus appellationum duarum, argumentationis scilicet atque argumenti, unam quamlibet esse necesse est. Aut enim elocutio et contextio ipsa propositionum cum maximis propositionibus, extra syllogismum positis, vel in eodem inclusis, argumentatio vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
locogenens st̃ Nã ꝓpositionis extoto uenientis : genus ẽ id iprũ : qđ uo¬
catur extoto . Itẽ ꝓpositionis a partib ductȩ quã uisnotȩ atq ma¬
nifeste : genus ẽ qđ a partib. Et cetȩ differentiȩ carũ ꝓpositionum¬
quȩ cũ sint maximȩ . tam̃ quia eislẽ uident᷑ indudi uelut quedã
gñã st̃. Quȩ uõ sinthȩ differentiȩ : paulo posterius disserã. Dehis
igit᷑ nõ locis tractare tullius instituit. Quimaximas ꝓpostoones
heuero st̃: maximarũ differentiȩ ꝓpositionũ. Deimiũ s aliũ igit᷑

Expanded text:
loco sunt. Nam propositionis ex toto venientis genus est idipsum quod vocatur ex toto. Item propositiones a partibus ductae, quamvis notae sint atque manifestae, genus est, quod a partibus, et caete tamen eisdem videntur includi, velut quaedam genera sint. Quae vero sint hae differentiae paulo posterius disseram. De his igitur nunc locis tractare Tullius instituit qui maximas propositioHae vero sunt maximarum differentiae propositionum. De universaliu
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ rumitasint cũq diffinitio aristotelica atullan aplurimũ dis crep&: Ilud
tam̃ inutriq constat: id qđ fortunȩ sub iectum.x. in certis calib sempeẽ sup¬
positum. Nam lic& in hifreb sepefor tunasuos exꝑiat᷑ ac tus. quȩ uolunta te
sunt & ad aliquen sinem referuntur: extratam̃ accidit quod fortunȩ est: neo
abeofine uenit quem sibi anim ante ꝓ spexerat. Sed tum cicero diuusiss& causas
ineas quey spitaȩ sint &imeis quelat̃ent : cumq eas que ꝑ spicur s̃ dĩ eẽq uȩ¬
appe titionẽ amimi iudiciumq tang̾e. rentꝰ: manifestum x eũ ł artẽ. ł uolunta tem.
uł turbationẽ ud habitum. inhus causis ponere quȩ sex pspicuȩs̃. Vsoluntas ꝗppe
atq animi ꝑ tur batio inceppetitione ponitur. Sepe enĩ exꝑtͣbatione ali quid
arpetim: Artemuõ lił hiabitum iniudiçio: Artenamq uidicam: abitus uero

Expanded text:
Quae cum ita sint, cumque diffinitio Aristotelica a Tulliana plurimum discrepet, illud tamen in utrisque constat, id quod fortunae subjectum est, incertis casibus semper esse suppositum. Nam licet in his rebus saepe fortuna suos experiatur actus, quae voluntate sunt, et ad aliquem finem referuntur, extra tamen accidit quod fortunae est, nec ab eo fine venit, quem sibi animus ante perspexerat. Sed cum Cicero divisisset causas in eas quae perspicuae sunt, et in eas quae laterent, cumque eas quae perspicuae sint diceret etitionem animi judiciumque tangerent, manifestum est eum vel artem, vel voluntatem, vel perturbationem, vel habitum in his causis ponere quae perspicuae sunt; voluntas quippe atque animi perturbatio in appetitione ponitur, saepe enim ex perturbatione aliquid appetimus, artem vero vel habitum in judicio; arte namque judicamus, habitus vero
Abbreviated transcription (Latin):
sidũ gen sẽ ꝑ nata se cieb ꝓprus suꝑ ponat᷑ loco gũs id qđ x inferi colloce t᷑
Q uocrr cauitiosum x siꝗs corporisgens dicat ẽẽ corp animatũ. Quo fit utsiad
ul timũ suꝑgen ad hib̾e. Utsi hominigen ꝓprium ponere uelim ñ ne cesse .x.¬
ut sub stanti ã p̃ponamus. s ed uł corps uł cor pzanimatũ. uł quod maxime sie¬
eaq indesi nitione maximere qui runtur. Sed in argumentationibus ni¬

Expanded text:
quod est inferius collocetur. Quocirca vitiosum est, si quis corporis genus dicat esse corpus animatum. Quo fit ut si ad ultimum semper genus adhibere, ut si homini genus proprium praeponere velimus, non necesse ut substantiam praeponamus, sed vel corpus, vel corpus animatum, vel quod maxime fieeaque in definitione maxime requiruntur, sed in argumentationibus ni
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃ tatio plus contin& id qđ x supisgens. Quocir ca side homine ali quid am¬
bigitur & agñe. argum̃ tandisumitur locs: ꝗcꝗd de animali dice t id & iã dehõe
p̃dicabitur. Quosit utsiꝗd &um de animato corpore p̃dice t̃ idẽ eẽ de hoẽ
dicipossit. Ut gͥ ar gum̃ tationes exꝓximis gñibi. fuint. ita &iã exult̃s c̃ straitis.
ponat᷑ ut gens. Et sententia ꝗdẽ talis x. Qđ uͦ ad ex ẽ plũ attin&. dedarabit᷑
hoc mͦ. Sit aqua pluuia ea quȩ deiecto de cȩlo imbri colligit̃. Hui: species duplex:

Expanded text:
argumentatio, plus continet id quod est superius genus. Quocirca si de homine aliquid ambigitur, et a genere argumentandi sumitur locus, quidquid de animali dicetur, id etiam de homine praedicabitur. Quo fit ut si quid etiam de animato corpore praedicetur, idem etiam de homine dici possit. Ut igitur argumentationes ex proximis generibus fiunt, ita etiam eaeponatur ut genus. Et sententia quidem talis est. Quod vero ad exemplum attinet, declarabitur hoc modo: Sit aqua pluvia ea quae dejecta de coelo imbri colligitur, hujus species duplex
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia diffiniti. quã uis posita indiffintnone partes fiant : ut in his:
quae superius exempla ꝓposui. facile intelligi porest: Uñ i anifestũ x:
locum a toto qui disfi nitionis ÷. &lo cum apartium aenu meratione.
eẽ diuersos: Itum notatio cumex .iii. uerbi ar gumentũ aliqđ elicit᷑. hocmͦ:
Cumlex aelia  sanctia assiduo uindicẽ assiduumeẽ uibeat. lũcupletẽ iub&.

Expanded text:
tinentia diffiniri, quamvis posita in diffinitione partes fiant, ut in his quae superius exempla proposui facile intelligi potest. Unde manifestum est locum a toto, qui diffinitionis est, et locum a partium enumeratione, esse diversos. Tum notatio, tum ex vi verbi argumentum aliquod elicitur hoc modo: cum lex Aeliasanctia assiduo vindicem assiduum esse jubèat, locupletem