comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scrmio unꝰ lingue attulerit. Ereca aũ lingua innter
ceceras gentiũ clarior habet᷑. est enĩ ⁊ latinis ⁊ om̃ib
ensis. qua us st̃ oũis grecie auctores. Tertia dorica.
quã habent egyptu ⁊ siri. Quarta iomica. Quinta
colica qua se colisti locutos dixerunt. E sunt in ob¬
seruatione grece lingue eiꝰmodi certa discrimina.
Sermo enĩ eoꝵ ita est disꝑtitus. Latinas aũ lingias
qͥtuor ec̃ qͥdam dixerunt. Iacit pͥscam. latinã. roma¬
nam. mixtã. Prisca est qua uetutissimi italie sub
iano ⁊ saturno st̃ usi incondita. ut se habent carmi¬
na salioꝵ. Latina. quã sub latino & regib tusci ⁊
ecteri in latino st̃ locuti. ex qua fuerunt duodecun¬
tabule scͥpte. Romana. que post reges eractos a po¬
pulo romano cepta est. quã neuius. plautus. ennius.
uirgilius. poete. & ex oratorib graccus. ⁊ cato. ⁊ cicero.
uł ceteri effuderunt. Mixta. que post imꝑiũ latius

Expanded text:
sermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter sermo unius linguae attulerit. Graeca autem lingua inter caeteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus ensis, qua usi sunt omnes Graeciae auctores. Tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri. Quarta lonica. Quinta Aeolica, qua se Aeolisti locutos dixerunt, et sunt in observatione Graecae linguae ejusmodi certa discrimina. Sermo enim eorum ita est dispertitus. Latinas autem linguas quatuor esse quidam dixerunt, id est, priscam, Latinam, Romanam, mistam. Prisca est, qua vetustissimi Italiae sub Jano et Saturno sunt usi, incondita, ut se habent carmina aliorum. Latina quam sub Latino et regibus Tusciae caeteri in Latio sunt locuti. Ex qua XII Tabulae fuerunt scriptae. Romana, quae post reges exactos a populo Romano gesta est, qua Nevius, Plautus, Ennius, Virgilius poetae: et ex oratoribus Graecus Cato et Cicero vel caeteri effuderunt. Mista, quae post imperium latius
Abbreviated transcription (Latin):
De linguis gentiũ .i.¬
INCUIRUM diuersitas erorta est
in edificatione turris post diluuiũ.
Nam priusqͣm suꝑbia turris illius in diuersos
signoꝵ sonos humanã diuideret societatẽ. una
om̃ium nationũ lingua fuit. que hebrea uocat᷑
nib suis. uerũ etiã in literis sacris. In iitio aũ¬
quos gnis tor lingue suerunt. deinde plures gen¬
tes qͣm lingue. qͥa ex una lingua multe sunt gentes
piorte. Lingue au dicte in hoc loco ꝓ uerbis que
ꝑ singuam fiunt. genere locutionis illo quo is qͥ
osicit ꝑ il quł efficit᷑ nominat᷑: sicut os dici solet
ꝓuerbis. sicut mants ꝓ litteris. Tres sunt autem
lingue sacre. hebrea. greca. latina. que in toto or¬
be maxune excellunt. his enĩ trib linguis suꝑ ccu¬
cem dm̃i a pilato fuit causa eiꝰ scͥpta. Uñde ⁊ ꝓpter
obscuritatẽ sca̾rum scͥpturarũ. harum tͥum lin¬
guarũ cognitio necessaria est. ut ad alterã recurta
tur si quã dubitationẽ nominis uł interp̾tationis

Expanded text:
De linguis gentium . Linguarum diversitas exorta est in aedificatione turris post diluvium. Nam priusquam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divideret societatem, una omnium nationum lingua fuit, quae Hebraea vocatnibus suis, verum etiam in litteris sacris. Initio auquot gentes, tot linguae fuerunt, deinde plures gentes quam linguae; quia ex una lingua multae sunt gentes exortae. Linguae autem dictae in hoc loco pro verbis quae per linguam fiunt, genere locutionis illo quo is qui efficit per id quod efficitur nominatur; sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa eius scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necessariuam dubitationem nominis vel interpretationis
Abbreviated transcription (Latin):
pant. qͥa assidue hanc ꝑagunt ĩmundiciam.
Quẽ aũ uulgo incubonẽ uocant. hunc romam
faunũ ficarium dicunt. ad quẽ oratitis dicit
faune nimpharũ fugientiũ amator. ꝑ meos fines
⁊ aprica rura lenis inceclas: Explicit liber

Expanded text:
pant, quia assidue hanc peragunt immunditiam. 104. pant, quia assidue hanc peragunt immunditiam. 104. Quem autem vulgo Incubonem vocant, hunc Romani Faunum Ficarium dicunt, ad quem Horatius dicit: Faune Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Lenis incedas. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ lunã ⁊ terrã asserunt. a qͥb ⁊ mane dictam
existimant. qͦs putant habere qͥ manes idẽ. tarus
est. Manes dictos. siue qͥa late manant ꝑ auras.
siue qͥa mites sunt ini manib. contrario nomine
hoc appellant᷑. Apuleus aũ ait eos cata antifrasmn
dici manes. hoc ẽ. mites ac modestos. cũ suit ter¬
ribiles ⁊ ĩmanes. ut parcas. ut eumeniclas. Lar¬
uas ex hominib factos demones aiunt. qͥ merti
mali fuerint. quarũ natura. ẽẽ. dr̃ terrere par¬
uulos ⁊ inangulis garrire tenebrosis. Lamias
quas fabule tradunt infantes corriꝑe ac laniare
solitas. a laniando specialit̾ dictas. Pilosi qͥ grea
panite. latine incuibi appellant᷑ siue inuii. ab
ineundo passim cũ animalib. Unde ⁊ incubi
dicunt᷑. ab incubando hoc c̃. stuprando. Sepe
enĩ imꝓbi existunt etiã mulierib ⁊ earũ ꝑagnĩ
concubitũ. Quos demones galli drisios nuncu¬

Expanded text:
inter lunam 394 et terram asserunt: a quibus et mane dictum inter lunam 394 et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est rarus est, Manes dictos, sive quia late manant per auras; sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos κατ' ἀντίφρασιν dici Manes hoc est, mites, ac modestos, cum sint terribiles, et immanes, ut Parcas et Eumenides. 101. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. 102. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere, ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. 103. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur; sive Invi ab ineundo passim cum animalibus: unde, et Incubi dicuntur ab incumbendo, 395 hoc est, stuprando. Saepe enim improbi existunt, etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi numina nimfarł̾i. Ip̃as aũ dicunt ⁊ musas.
quas ⁊ nimfas. Nec inmerito. Nam aque motꝰ.
musicẽ efficit. Nimfarũ apud gentiles uaria
sunt uocabula. Nimfas qͥppe montiũ: oreades
dicunt. Siluarũ: dirtades. fontium: amadria¬
des. campoꝵ: maides. maris: naides. Eroas di¬
cunt a uinone traxisse nom᷑. Erece enĩ iuno eroa
appellat᷑. ⁊ ido nescio qͥs filius eiꝰ scdm grecorum
fabulam eros fuit nuncupatus. Hoc uidelicet
uelut misticũ significante fabula. qđ aer uinoni
deputet᷑. uͥ uolunt eroas habitare. qͦ nomine ap¬
pellant alicuiꝰ meriti animas deftinctoꝵ. qͣsi ae¬
roas. idest. uiros aerios ⁊ glo dignos. ꝓpter sapien¬
tiam ⁊ fortitudinẽ. Penates gentiles dicebant
om̃s deos qͦs domi colebant. E penates dicti qd
ẽẽnt in peneclib idẽ. in secretis. hi dri quomͣ
uocabant᷑. uł que nouuna habuerint ignorat᷑.
Manes deos mortuoꝵ dicunt quoꝵ potestatem

Expanded text:
quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant alicuiρῶας, id est, viros aerios, et coelo dignos propter sapientiam et fortitudinem. 99. Penates gentiles dicebant omnes deos quos domi colebant. Et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii qui vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes dicunt deos mortuorum, quorum potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
orcdiat᷑. alteram que contexat. tertiã que rũ¬
pat. Incipimus enĩ cũ nascim᷑. sumus cũ uiui¬
mus. desumus cũ interimus. fortunã a fortu
itis nomen habere dicunt qͣsi deam qͣndam
res humanas uariis casib ⁊ fortuitis illuden¬
dem. unde ⁊ etam appellant. eo qđ passim in
qͦslibet incurrens. sine ullo examine meritoꝵ
⁊ ad bonos ⁊ ad malos uenit. Fatum aũ a fortu¬
na separant. ⁊ fortuna qͣsi sit in his q̃ fortuitu
ueniunt. nulla palam causa. fatum uͦ apposi¬
tũ singłis ⁊ statutũ aiunt. Aiunt ⁊ tres furias.
feminas crinitas serpentib. ꝓpter tres affectus
qͥ in anunis hominũ multas ꝑturbationes
gignunt. ⁊ int̾dum cogunt ita delinquere.
ut nec famen nec ꝑicłi sui respectũ habere ꝑ¬
mittant. Ira que iundictam cupit. cupiditas
q̃ desicierat opes. libido que appetit uoluptates.
Que ideo furie appellant᷑. qđ stimulis suis m̃tẽ

Expanded text:
ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim, cum nascimur: sumus, cum vivimus: desumus, cum interimus. Fortunam a fitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem unde et cecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens, sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos pervenit. Fatum autem a fortuna separant et fortunam quasi sit in his que fortuitu accidunt, nulla palam causa: fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres furias feminas crinitas serpentibus, propter tres effectus qui in animis hominum multas perturbationes gignunt et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame, nec periculi sui respectum habere permittant. Ira que vindictam cupit: cupiditas que desiderat opes: libido que appetit voluptates. Que ideo furie appellantur, quod stimulis suis mentem
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt idt̃ a loquendo. qđ nisi hoc nom̃ tam
in alia re soleret intelligi. qͦ corcta hominũ no¬
lumus inclinare. rationabilit̾ possemus a fan¬
do fatũ appellate. Non enĩ abnuere possumus
ẽẽ. scͥptum in litceris scis. semel locutus est dc̃. duo
hec audiui ⁊ ect̃a. Quod ẽ. dictũ enĩ semel locu¬
tus. e̾ intelligit᷑ ĩmobilit̾. hoc ẽ. in cõmutabilit̾
est locutus. sic̃ nouit incõmutabilit̾ om̃ia q̃ fu¬
tura sunt ⁊ que ip̃e facturus est. Itia aũ fingurl¬
fata. in colo ⁊ fuso. digitis ꝙ fila er lana torqñ¬
tib ꝓpter tria tempora. Preteritũ. qđ in fuso iã
netum atq inuolutũ est. Presens qł inter digi¬
tos uentis trahitur. Futurũ in lana que colo un¬
plicata ẽ ⁊ qđ a cihuc ꝑdigitos uentis ad fusum
tanqͣm p̾sens ad prceritũ traiciendũ est. Parcas
cata antifrasin appellatas. qđ minime parcant.
quas tocs ee. uolucriuit. Unam que uitã hoĩs

Expanded text:
dicunt, id est, a loquendo. Quod nisi hoc nomen jam dicunt, id est, a loquendo. Quod nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando FATUM appellare. 91. Non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. Quod enim dictum est, semel locutus est, intelligitur immobilit incommutabiliter omnia, quae futura sunt, et ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo et fuso digitisque fila ex lana torquentibus propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso jam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos nentis trahitur: futurum in lana, quae colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad fusum, tanquam praesens ad praeteritum, trajiciendum est. Parcas dicunt cata antiphrasin appellatas, quod minime parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusqͣm templũ eiꝰ eet instructũ uelut soror ⁊ apis.
Sorapis pͥmo. deinde una litera cõmutata. sera¬
pis dictus est. Apis fuit apud egyptios taurus sera¬
pi consecratus. ⁊ ab eo ita cognomiinatus. quem
egiptus in instar numinis colebat. eo qđ de fut᷑is
daret quecdã manifesta signa. Apparebat enĩ in
inẽphis. quẽ centũ antistites ꝓsequebant᷑. ⁊ repente
uelut limphatici p̾cinebant. Huius capitis yma¬
ginẽ sibi in heremo udei fecerunt. faum a fando
uiderent᷑ fut᷑a. In lucis enĩ consulebant᷑ a paga¬
nis. ⁊ responsa ilł ñ signis s uocib dabant. Ne¬
num aũ dicunt. qđ qͣi uim habeat om̃iũ rerũ
gignendarũ. seu a gignendis liberis unde ⁊
geᷤales lecti dicebant᷑ a gentib. qͥ nouo marito
sternebant᷑. Hec ⁊ alia sunt gentiliũ fabulosa
figñita. q̃ int̾pretata sic habent᷑. ut ea ñ intellecta
damnabilit̾ tam̃ adorent. fatũ aũ dicunt. eẽ.

Expanded text:
priusquam templum eius esset instructum. Velut σορὸς et Apis, priusquam templum eius esset instructum. Velut σορὸς et Apis, Sorapis primo, deinde una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei fecerunt. Fauni a fandoviderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorent. Fatum autem dicunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter gli sidera. Rubet eiꝰ facies. ad similitudinẽ¬
ccheris. fistulam septẽ calamoꝵ gestat ꝓpt̾ armo¬
niam gli. in qua septẽ sunt soni. ⁊ feptẽ discͥmi¬
na uocũ. Uillosus est. qͥa tellus cũ uestita ẽ. estate¬
ciꝰ inferior feda. c̾ ꝓpter arbores. ⁊ feras ⁊ pecudes.
Capͥnas ungulas ht̃. ut soliditatẽ terre ostendat.
qũe uolunt rerũ ⁊ totius nature dm̃. Undle ⁊ pan
qͣi om̃ia dicunt. Isis lingua egẏptioꝵ t̾ra appel¬
lat᷑. qͣm isin uolunt ex̃. Fuit aũ isis regina egypti¬
oꝵ machis regis filia. que de grecia ueniens. egip¬
tios litceras docuit. ⁊ t̾ras colere instituit. ꝓpt̾ qł
Qui nauib transuectus in egyptũ. cũ ibidẽ mor¬
tius fuiset. serapis appellatus est. ꝓpt̾ea qͥa area
in qua mortuus ponit᷑. quã sarcofagũ uocant so
ros dr̃ grete. ⁊ ibi cũ uenerari sepultũ ceperunt.

Expanded text:
propter caeli sidera. Rubet eipropter caeli sidera. Rubet eietheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est eeius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, Egyptios literas docuit et terras colere instituit; propter qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; propterea quia arca, in qua mortuus ponitur, quam sarcophagum vocant, σορὸς dicitur Graece, et ibi eum venerari sepultum coeperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
otirinon gło patri geiitalia abscidisse. ⁊ san¬
qͥnciu ssuxisse in mari. atq eo spuma maris con¬
art uemis nata est. Illud auint qd ꝑ coitum
salli humoris substancia est. E uide affrodin ue¬
neñ dici. qđ coitus spuma ẽ. sangͥnis. que exsu¬
co uiscerũ liqͥdo salso ꝙ constat. Icho aũ uienerẽ
uulcam diciit urorem. qͥa ueneriũ offictum
creauerunt: icdo fingit᷑. qͥa nͥ humor de celo in t̾rã
descenderit: nichil creat᷑. Cupidinem uocatũ fe¬
runt ꝓpter amorẽ. Est eñ demon fornicationis.
Qui icdo alatris pingit᷑. qͥa nichil amantib leuiꝰ.
nichil mutabilius inuenit᷑. Puer pingit᷑. qͥa stul¬
tus c̃ ⁊ irrationabilis amor. Sagitami: qͥa amor
greti. latim siluanũ dm̃ rusticoꝵ. quẽ in nature
sumilitudinẽ formauerunt. Unde ⁊ pan dictus ẽ.
idest om̃e. fingunt enĩ eum ex uinuersali elem̃¬
toꝵ specie. habet enĩ corma in simmilitudinẽ racdi¬
oꝵ solis ⁊ lune. distinctam maculis. Habet pellẽ:

Expanded text:
Saturno celo patri genitalia abscidisse et sanguinem fluxisse in mari, atque ex spuma mari, concreta Venus nata est; illud aiunt, quod per coitum salsi humoris substantia est et inde Aphroditin Venerem dici, quod coitus spuma est sanguinis, que ex succo viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officiumcreaverunt, quod ideo fingitur quia nisi humor de caelo in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis. Qui ideo alatus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et inrationabilis amor. Sagittam et facem tGraeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est omne. Fingunt enim eum ex universali elementorum specie. Habet enim cornua in similitudinem radiorum solis et lunae. Distinctam maculis habet pellem,
Abbreviated transcription (Latin):
uno cognoĩata ẽ. ꝓpt̃ qd in unitatẽ colligit᷑. Un
nisi ut una catholica septiformi plena sp̃u. desi¬
gnet᷑. sicut de dño nouimꝰ dixisse salomonem.
sapientia edificauit sibi domũ. ⁊ excidit colũnas
septẽ. Que tñ septẽ una esse ñ ambigit᷑. dicente

Expanded text:
Undnisi ut una catholica septiformi plena Spiritu designetur? Sicut et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, et excidit columnas septem , quae tamen septem una esse non ambigitur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
filio. pͥus pirridȩ. postea uͦ epiro rege ad italiã
transeunte p̃resumpsert̃. Dorus neptuni &
ellespis filius fuit. inde dori. ⁊ originẽ ⁊ nom̃
ducunt. Sunt aũ pars grecie gentis. ex qͥb
etiam cognominata ẽ. tertia lingua grecoꝵ
que dorica appellat᷑. Lacedemones a lacede¬
mone semele fuio dicti. hi diu ꝑseuerantes in
bellum. contra messemios. ueriti ne duit᷑nitate
prelii spem ꝓlis anittterent. p̾ceperunt ut uͥgi
nes eoꝵ cũ iuenib domi relictis concuberent.
de incertis parentib nati. ex notͥa mat̾m pudoris
spartani uocati st̃. Nam ipõs spartanos eẽ. quos

Expanded text:
filio prius Pyrrhidae, postea vero a Pyrrho rege ad Italiam filio prius Pyrrhidae, postea vero a Pyrrho rege ad Italiam transire praesumpserunt. 80. Dorus Neptum et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex quibus 410 etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. 81. Lacedaemones a Lacedaemone, Semelae filio, dicti. Hi diu perseverantes in bello contra Messenios, veriti ne diuturnitate prnes eorum cum iuvenibus domi relictis concumberent; de incertis parentibus nati ex nota materni pudoris Spartani vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
rege iouis ⁊ caliste filio dicti. Baual a danao rege
uocati. Idem ⁊ argiui ab argo conditore cogno¬
minati. Postqrͣm aũ rex grecoꝵ apis mortuus. e̾
huic filius argus successit in regno. ⁊ ex eo argi¬
ii appellati st̃. qͥ etiam ab eis pꝰ obitũ ut ds haberi
cipit. templo ⁊ sacrificio honoratus. Achei qͥ ⁊achi¬
ui ab achio iouis filio dicti. Pelasgi nominati¬
st̃. qͥa cũ uelis passis uerno temꝑe adtienisse i¬
taliam uisi ft̃ ut aues. pͥmo enĩ eos uarro. ita¬
nes fuert achillis socu. dolopes pyrri. Dicti aũ¬
formice. Frastones aũ dicit. dictos mirmidonas
a mirmidone duce. iouis ⁊ eori muss filio. Cetͦpi
atheniensiũ regi successit granus. cuiꝰ filia attis
dem athenienses uocauit iones. Macetlones a
nõie macionis regis antea emachi nuncupati st̃.
postea macedones dicti. a macedone rege deuca¬
lionis martemi nepote. Fpirote. a pirro achillis

Expanded text:
rege Jovis et Calystonis filio dicti. Danai a Danao rege rege Jovis et Calystonis filio dicti. Danai a Danao rege vocati: iidem et Argivi ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obitum Deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Itanes fuerunt Achillis socformicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae, filio 76. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Atthdem Athenienses vocavit Iones. 78. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt; postea Macedones dicti a Macedone rege, Deucalionis materno nepote. 79. Epirotae a Pyrrho Achillis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s e grecia ꝓfecti. ex his iasius ad trachiam. dar¬
cdanus ad frigiam ꝑuenit. ibiq pͥmus regnauit.
Post quẽ filius eiꝰ erictonius. deinde nepos eiꝰ
tros. a quo troiam nuncupati st̃. E alathe galli
ẽẽ noscunt᷑. qͥ in auxiliũ a rege bithime euocati.
regnũ cũ eo parta uictoria diuisert̃. sic ꝙ de
inde grecis adiixti. pͥmum gallo greci. nune
cr antiquo galo noĩe galatb nunccipant᷑ sut̃¬
ci ante thessali a thessalo. postea a greco rege gre¬
cist̃ nnuncupati. Nam greci ꝓpͥe thessali ft̃. Iapi¬
tas aũ gentẽ thessalie aiunt. circa penion aminẽ
ołim in habitantẽ. a lapita appollinis filia nun¬
cupatos. Siciomii greci ft̃. nuncupati a sicionio
rege. hi pͥmũ agialei uocabant᷑ a rege agealeo.
qͥ pͥmus sicioniis imperauit. a quo ⁊ agealea ci¬
uitas nuncupata est. que nc̃ peloponensis uo¬
cat᷑ a pelope rege suo. Ip̃i st̃ ⁊ archades ab archa de

Expanded text:
fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Darfratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evocati, regnum cuidem Graecis admisti primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae nuncupantur. Graeci, ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primus Sicyoniis imperavit, a quo et Aegialea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponesus vocatur a Pelope rege suo: ipsi sunt et Arcades ab Arcade
Abbreviated transcription (Latin):
AAmazones dicte st̃. seu qđ simul uiuerent sine
mãmis eẽnt. ne sagitarũ iactus impediret᷑. qͣ
aruisncatin. Nudabant enĩ quã adusserant
mãmam. has titianus unmãmas dicit. Nam
hoc c̾ amaron. qͣi anesmarosin. idẽ. sine mãma.
st̃ gentes que posteros se iasonis credunt. albo
crine nascunt᷑ ab assiduis nuib. & ip̃nus capilli
color genti nom̃ dedit. ⁊ inde dicunt᷑ albam. hoꝵ
glauca oculis. idẽ picta inest pupilla. adeo ut nocte
plusqm die cernant Alban aũ uicim amaronib
fuerunt. Ignos antea hunos uocatos. postremo a
rege suo auaros appellatos. qͥ pͥus in ultima meoti¬
de int̾ glacialem tanain ⁊ massagetarũ ĩmanes
popłos habitauerunt. Deinde ꝑnicib equis. caui¬
casi rupib feras gentes alexandri claustro cohi¬
bent̾ẽ rupert̃. ⁊ orientẽ. xͣxͥ. annis tenuerunt cap¬
tiuũ. ⁊ ab egyptiis atq echiopib annuũ uectigal
exegerunt. Troianoꝵ gens antea darclana. a dat¬
dano rege nominata. Nam darclantis ⁊ iastus

Expanded text:
Amazones dictae sunt uel quod simul uiuant sine mammam easi aneu mazou: nudabant enim, quam adusserant, mammam. Has Titianus unimammas dicit. Nam hoc est amazon, quasi aneu mazou, id est, sine mamma. cae gentis, quae posteros se Jasonis credunt, albo crine nascuntur ab assiduis nivibus, et ipsius capilli color genti nomen dedit, et inde dicuntur Albani; horum glauca oculis, id est, picta inest pupilla, adeo ut nocte plusqfuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius
Abbreviated transcription (Latin):
mo nascit᷑. antniũ ꝙ putant ẽt̾ in capite ⁊ cerebro.
icło dicunt eam de capite ioutis ẽc̃. natam. qͥa sensuis
sapientis qͥ inuenit omĩa in capite est. In cuiꝰ pecto¬
re icło caput gorgonis fingit᷑. q illic est om̃is pru¬
dentia que confundit alios ⁊ imꝑitos ac saxeos cõ¬
ꝓbat. qđ ⁊ in antiqͥs imperatoꝵ statuis cernimꝰ.
In mecdio pectore lorica. ꝓpter insinuancdã sapiãm
⁊ uͥtutem. Hec minerua ⁊ triconia dr̃. Triton enĩ
africe palus est. circa qua fert᷑ u̾ͥginali apparuisse
ȩtate. ꝓpter qđ tritonia nuncupata est. Unide ⁊ tan¬
to ꝓcliuius dea credita. qͣito mintis origo eiꝰ mno¬
tuit. Pallas aut̃ dicta uł ab instila pallene in tra¬

Expanded text:
 cerebro, ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia, quae confundit alios, et inperitos ac saxeos conprobat: quod et in antiquis Imperatorum statuis cernimus in medio pectore loricae, propter insinuandam sapientiam et virtutem. Haec Minerva et Tritonia dicitur. Triton enim Africae palus est, circa quam fertur virginali apparuisse aetate, propter quod Tritonia nuncupata est. Unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta vel ab insula Pallene in Thra
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ simł reb loquunt᷑ siue ab illa lance que
diuersis frugũ uł pomorũ generib referta
ad templa gentiliũ solebat deferri. aut a sa¬
tiris nom̃ tractũ. qͥ multa habent ea q̃ ꝑ uio
qm̃ de diis carmina faciebant. Officiũ autẽ
pocte in co ẽ: ut ea q̃ uere gesta ft̃. in alias sp̃es
obliguis figurationib cũ decore aliquo conuer¬
sa transducat. Unde ⁊ lucanus ideo in numero
poctarũ ñ ponit᷑ quia uidet᷑ tres hystorias
composuisse ñ pocma. Apud poctas aũ ires¬
caracteres esse dicendi. unũ in quo tm̃ poct
loquit᷑. ut c̃. in libris uirgilii georgicorũ aliũ
dragmaticũ. in quo nusquã pocta loquit᷑.
ut ẽ. in comediis ⁊ tragediis. t̃̾ciũ mutum
ut ẽ. in cneide᷑. Nam poeta illic. ⁊ introducte
ꝑsone loquuntur .z. De Sibillis. Uiii.¬
ibille generalit̾ dicunt᷑ om̃s femine
uates. tingua greta. Nam sios eloico ser

Expanded text:
enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae referta enim simul rebus loquuntur; seu ab illa lance quae referta diversis frugum vel pomorum generibus ad templa gentilium solebat deferri, aut a Satyris nomen tractum, qui inulta habent ea quae per quoniam de diis carmina faciebant. 10. Officium autem poetae in eo est, ut ea quae vere gesta sunt in alias species obliquis figurationibus cum decore aliquo conversa transducat. Unde et Lucanus ideo in numero poetarum non ponitur, quia videtur historiam composuisse, non poema. 11. Apud poetas aucharacteres esse dicendi: unum, in quo tantum poeta loquitur, ut est in libris Vergilii Georgicorum: alium dramaticum, in quo nusquam poeta loquitur, ut est in comoediis et tragoediis: tertium mixtum, ut est in Aeneide. Nam poeta illic et introductae personae loquuntur. § 8 De sibyllis. Sibyllae generaliter dicuntur omnes feminae vate
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis imaginẽ fictis. Comedi appellati. fi¬
ue a loco. qi circũ pagos agebant. quos greci
comas uocant. siue a comẽsatione. Solebant
tnuĩ post cibũ hoĩes ad eos audiendos uenire.
S comẽdi priuatorũ hõium p̃dicant acta.tͣ¬
gici uͦ: res publicas. ⁊ regũ historias. Itẽ tra¬
gicorũ argum̃ta ex reb luctuosis st̃. comicorũ
ex reb letis. Duo st̃ aũ genera comicorũ. id ÷
ueteres ⁊ noui. Neceres: qui ⁊ ioco ridicula¬
res extiterunt. ut plautus. actius. terentius.
lloui: qͥ ⁊ satirici. a quib naturalit̃ uitia car¬
puntur. ut flaccus. ꝑsius. iuuenalis. uł alii.
hi enĩ uniuersorũ delicta corripiunt. nec ueta¬
bat᷑ ab eis pessimũ quẽq describere. nec cuius¬
libet peccata mores q rep̃hendere. unde ⁊ nu¬
di pingunt᷑ eo qd̾ ꝑ eos uitra singula denudẽ¬
tur. Satirici aũ dicti. siue qd pleni sint om̃i
facundia. siue a saturitate ⁊ copia. De płibus

Expanded text:
veritatis imaginem fictis. 6. Comici appellati, siveritatis imaginem fictis. 6. Comici appellati, sive a loco, quia circum pagos agebant, quos Graeci κώμας vocant, sive a comessatione. Solebant enim post cibum homines ad eos audiendos venire. Sed comici privatorum hominum praedicant acta, Tragici vero res publicas, et regum historias; item tragicorum argumenta ex rebus luctuosis sunt, comicorum ex rebus laetis. 7. Duo sunt autem genera comicorum, id est, veteres et novi. 367 Veteres, qui et joco ridiculares exstiterunt, ut Plautus, Actius, Terentius. Novi, qui et Satyrici a quibus generaliter vitia carpuntur, ut Flaccus, Persius, Juvenalis, et alii; hi enim universorum delicta corripiunt; nec vetabatur eis pessimum quemque describere, nec cujuslibet peccata moresque reprehendere. Unde et nudi pinguntur, eo quod per eos vitia singula denudentur. 8. Satyrici autem dicti, sive quod pleni sint omni facundia, sive a saturitate, et copia, de pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
domib pulchriora ⁊ simuladira corporib ãpliora
faciebant. ita cloquio etiã qiͣ angustiore honoran¬
dos putauerut. laudesq eorũ ⁊ uerbis illustriori¬
b. ⁊ iocundiorib muneris extuler̃t. Ia genꝰ qͥa for¬
ma quadã efficit᷑ que poctes dr᷑. poema uocitatũ
ẽ. eiꝰq fictores poete. Uates a ui m̃tis appellatos uar¬
ro auctor ẽ. uł a uehendis carminib id ÷ flecten¬
dis. ħ÷ modulandis. Et ꝓinde poete. latine uates.
modis uerba connecterent. uieit antiquis
ꝑ uncere ponentib. etiã ꝑ furorem diui¬
ni eodẽ erant noĩe. qr ⁊ ipsi quoq pleraq
lirin. id ÷ a uarietate carminũ. unde ⁊ di¬
qd̃ in initio canentib p̃miũ erat hirtus. quẽ
greci tragos uocant. Unde ⁊ oratius. Carmine
qui tragico uilẽ certauit ob hyrcũ. Iã dehnc
sequentes tragici multũ honorẽ adepti sunt.
excellentes in argumentis fabularum. ad

Expanded text:
domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio, etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum, et verbis illustrioribus, et jucundioribus numeris extulerunt. » Id genus, quia forma quadam efficitur, quae poesis dicitur, poema vocitatum est, ejusque fictores poetae. 366 3. Vates a vi mentis appellatos, Varro auctor est; vel a viendis carminibus, id est, flectendis, hoc est, modulandis; et proinde poetae Latine vates modis verba connecterent; viere enim antiquis pro vincire ponebant. Etiam per furorem divini eodem erant nomine, quia et ipsi quoque plerid est a varietate carminum. Unde, quod initio canentibus praemium erat hircus, quem Graeci τράγον vocant. Unde et Horatius: Carmine, qui tragico vilem certavit ob hircum. Jam dehinc sequentes tragici multum honorem adepti sunt, excellentes in argumentis fabularum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ipsi sumus. cũ exit emorim᷑. Ergo ⁊ ignis
cũ de mundo ꝑ fulgura proficiscit᷑ mundus
emorit᷑. Hi phylosophorũ er rores. cciã ⁊ apd et¬
cłam inducerunt hereses. Inde conas. & forme
nescio que. Inde apud arriũ. trinitas noĩs. ⁊ apd
ualentinũ platonicus furor. Inde marcionis as
melior. de tranquillitate a stoicis enĩ uenerat.
⁊ ut aĩa interire dicat᷑ epicurus obseruat᷑. ⁊ ut
carnis restitutio negct᷑. de uana omniũ phylo¬
losophoꝵ scola sumit᷑. ⁊ uͥ materia cũ d̾o equatur.
renonis disciplina ẽ. ⁊ uͥ qͥd de ignco d̾o legitur.
craclitꝰ int̃uenit. Fadem materia apd̃ hereticos
dicti. sic ait tranquillus. Cũ pͥmũ hoĩes
exuta feritate rationẽ uite habere cepissent. seq
Lac dõs suos nosse. cultũ modicũ ac sermonẽ neces¬
sariũ. cõmenti sibi utriusq magnificentiã ad reli¬
gionẽ d̾oꝵ suoꝵ excogitauerunt. Igͥ ut tẽpla illis

Expanded text:
nobis, ipsi sumus: cum exit, emorimur.' Ergo et ignis nobis, ipsi sumus: cum exit, emorimur.' Ergo et ignis cum de mundo per fulgura proficiscitur, mundus emoritur. Hi philosophorum errores etiam et apud Ecclesiam induxerunt haereses. Inde αἰῶνες et formae nescio quae, inde apud Arium Trinitas nominis, et apud Valentinum Platonicus furor. Inde Marcionis Deus melior de tranquillitate: ab Stoicis enim venerat; et ut anima interire dicatur, Epicurus observatur; et ut carnis restitutio negetur, de vana omnium philosophorum schola sumitur; et ubi materia cum Deo aequatur, Zenonis disciplina est; et ubi quid de igneo Deo legitur, Heraclitus intervenit. Eadem materia apud haereticosdicti, sic exuta feritate rationem vite habere ceac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. 2. Igitur, ut templa illis
Abbreviated transcription (Latin):
su hunc mundũ uisibilẽ ex. iiͦiͦ. clem̃tis dm̃ ẽẽ
diter̃t. ut dionisius stoicus. Alii uͦ spũalit̃ in¬
tellexer̃t̃ mentẽ esse dm̃. ut tales milesius. ¶ͥdã
animu̾m in hõib cõmanentẽ &e lucidum. ut
pitagoras. Quidã dm̃ sine tp̃e incõmutabilem
ut plato. Quidã mentẽ solutã: ut cicero. Quidã
⁊ sp̃m ⁊ mentẽ utͥ mat᷑o. Inuentũ enĩ solũm᷑¬
dm̃. ñ ut inuener̃t exposuerunt. qͥa euanuert̃¬
in cogitationib siis. dicentes cnĩ se esse sapientes.
stulti facti st̃. Itẽ platonici quidẽ dm̃ curatorẽ.
⁊ arbitrũ ⁊ iudicẽ dicunt. Epicurer: ociosum ⁊
mexertitatũ. De mundo aũ platonici affirmant
incorporalẽ. stoici corporalẽ. Epicurus athomis.
pitagoras ex numeris. eracditus ex igne. Unde
⁊ uarro ignẽ mundi animũ dicit. ꝑinde qd̃
in mondo ignis omĩa gubernet. sicut animus
in nobis. Quã uanissime. qui cũ ẽ. inquit. in

Expanded text:
su hunc mundum visibilem ex quattuor elementis Deum esse su hunc mundum visibilem ex quattuor elementis Deum esse dixerunt, ut Dionysius Stoicus. Alii vero spiritaliter intellexerunt mentem esse Deum, ut Thales Milesius. Quidam animum in omnibus commanentem et lucidum, ut Pythagoras. Quidam deum sine tempore incommutabilem, ut Plato. Quidam mentem solutam, ut Cicero. Quidam et spiritum et mentem, ut Varro. Inventum enim solummum, non ut invenerunt exposuerunt, quia e se esse sapientes, stulti facti sunt. 20. Platonici quidem Deum curatorem, et arbitrum, et judicem asserunt. Epicurei otiosum et inexercitatum. De mundo autem Platonici afincorporalem; Stoici corporalem; Epicurus atomis; Pythagoras ex numeris; Heraclitus ex igni. Unde et Varro ignem mundi animum dicit, proinde quod in mundo ignis omnia gubernet, sicut animus in nobis. Quam vanissime: 'Qui cum est,' inquit, 'in
Abbreviated transcription (Latin):
losophi porcũ nõiauerunt. qiͣ uoluptas in ceno
carnali. uoluptatẽ corporis sumiũ bonũ asse¬
rens. Qui etiã dixit. nulla diuna ꝓudentia in¬
structũ ẽẽ. aut regi mundũ. s originẽ rerũ. atho¬
mis id ÷ insecabilib ac solidis corporib assignauit.
quorũ fortiuitis concursionib unuuersa nascan¬
tur ⁊ nata sint. Asseruit aũ adm̃ nichil facere. oĩa
constare corporib. aĩam nichil aliud ẽe. qͣm corpꝰ.
unde ⁊ dĩt. Non ero postea ꝙͣ mortuus fuero. sum¬
nosophiste. nudi ꝑ opacas in die solitudines ꝑhi¬
bent᷑ phylosophari. adhibentes tm̃ genitalib te¬
gmina. Quano enĩ ex eo dictũ ẽ. qđ iuuenes nu¬
di exercentes in campũ uͥ pudenda sola tm̃ oꝑi¬
unt. hi ⁊ a generando se cobibent. Theologi aũ¬
sus de d̾o dixerunt. quoꝵ uaria constat opinio.
qͥd as cẽt dũ quererent. Quidã enĩ corporeo sen¬

Expanded text:
losophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno losophi porcum nominaverunt, quasi volutans in caeno carnali, voluptatem corporis summum bonum adserens; qui etiam dixit nulla divina providentia instructum esse aut regi mundum. Sed originem rerum atomis, id est insecabilibus ac solidis corporibus adsignavit, quorum fortuitis concursionibus universa nascantur et nata sint. Adserunt autem Deum nihil agere; omnia constare corporibus: animam nihil aliud esse quam corpus. Unde et dixit: 'Non ero, posteaquam mortuus fuero.' Gymnosophiste nudi per opacas Indie solitudines perhibentur philosophari, adhibentes tantum genitalibus tegmina: gymnos enim ex eo dictum est, quod iuvenes nudi exercentur in campum, ubi pudenda sola tantum operiunt. Hi et a generando se cosuis de Deo dixerunt. Quorum varia constat opinio, quid Deus esset dum quaererent. Quidam enim corporeo sen
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s intelligentiã hõis excedere. sic tñ płima ẽẽ.
ctam artesilaus cirenacus phylosoplius reppit
aũ sectator fuit democritꝰ. qͥ aixit tanꝙͣ in pu¬
tto alto ita ut nullus fundus sit. ita in occulto
uiere ueritatẽ. Peripatetici a deambulatione
dicti. coqd aristotiles auctor coꝵ. deambulans di¬
sputare solitꝰ esset. hi dicunt quandã particu¬
lam aĩe esse ẽt̃nã. de reliquo magna ex parte mor¬
talẽ. sinici ab immundicia impudentie nuncu¬
piti. Contra humanã enĩ ueretundiã. in ꝓpatulo
ot sũ conugib eis mos erat. censentes licitũ hone¬
stũ ꝙ eẽ. palã cũ uxorib concumbere. qr coniugi¬
um iustũ ẽ. publice id p̃dicantes agendũ. ut ca¬
nes in uicis uł platris. Unde ⁊ a canib quorũ in¬
tam imitabant᷑. etiã uocabulũ nom̃q traterunt.
ẜpicurei dicti ab epicuro quodã phylosopho.
amatore uanitatis ñ sapientie. quc̃ etiã ip̃i pliy¬

Expanded text:
Deus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esDeus intelligentiam hominis excedere, sic tamen plurima esctam Arcesilaus Cyrenaicus philosophus repperit; cuius sectator fuit Democritus, qui dixit tamquam in puteo alto, ita ut fundus nullus sit, ita in occulto iacere veritatem. Peripatetici a deambulatione dicti, eo quod Aristoteles auctor eorum deambulans disputare solitus esset. Hi dicunt quandam particulam animae esse aeternam: de reliquo magna ex parte mortalem. Cynici ab inmunditia inpudentiae nuncupati. Contra humanam enim verecundiam in propatulo coire cum coniugibus eis mos erat, censentes licitum honestumque esse palam cum uxore concumbere, quia coniugium iustum est, publice id praedicantes agendum, ut canes in vicis vel plateis. Unde et a canibus, quorum vitam imitabantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt. Epicurei dicti ab Epicuro quodam philosopho amatore vanitatis, non sapientiae, quem etiam ipsi phi
Abbreviated transcription (Latin):
loco dicti. porticus enĩ fuit athenis. quã ti coy
kyaen appellabant. inqua picta erant gesta
sapientiũ. atq uirorũ fortiũ historie. In hac por¬
ticu sapientes phosophabant᷑. ex quo ⁊ stoici di¬
cti st̃. Erete enĩ porticus. stoa dr᷑. Hanc sectã pͥmꝰ
ze non instituit. Hi negant sine uirtute effici
quemqͣm beatũ. Oñe peccm̃ uniforme ẽc̃. asler̃t.
dicentes sic ille nocens erit qͥ paleas furauerit.
qm qͥ aurũ. Qui mergũ occiderit. qm qͥ equũ.
Non cnĩ aĩal crim̃. s animꝰ facit. hi etiã aĩãm cũ
corpore ꝑire dicunt. animũ qͦ uirtutẽ continen¬
tie ẽc̃. negant. Affectant głam et̃nã. cũ sc fateant᷑
ñ eẽ. et̃nos. Achademici appellati a iulla plato¬
nis achademia athenarũ. ubi idẽ plato do¬
cebat. hi om̃ia incerta opinant᷑. S sic̃ faten¬
dum est multa incerta. ⁊ occulta ẽẽ. q̃ uoluit

Expanded text:
loco dicti. Porticus enim fuit Athenis, quam ποικίλην loco dicti. Porticus enim fuit Athenis, quam ποικίλην στοὰν appellabant, in qua picta erant gesta sapientium atque virorum fortium historiae. In hac porticu sapientes philosophabantur, ex quo et Stoici dicti sunt. Graece enim porticus στοὰ dicitur. Hanc sectam primus Zenon instituit. Hi negant sine virtute effici quemquam beatum. Omne peccatum uniforme esse asserunt, dicentes: 'Sic ille nocens erit qui paleas furaverit quam qui aurum; qui mergum occiderit quam qui equum. Non enim animal crimen, sed animus facit.' Hi etiam animam cum corpore perire dicunt, animam quoque. Virtutem continentiae esse negant. Affectant gloriam aeternam, cum se fateantur non esse aeternos. Academici appellati a villa Platonis Academia Athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta opinantur; sed, sicut fatendum est multa incerta et occulta esse, quae voluit
Abbreviated transcription (Latin):
placuit. ut qͣntalibet de reb ad sapientiã ꝑti¬
nentib doctrina qͥsq uł sibi uł aliis uideret᷑
exallere: ñ nͥ phylosophus uocaret᷑. Iaẽ aũ pliy¬
losophi triplici gn̾e diuidunt᷑. Nam aut phisi¬
ci st̃. aut ethici. aut logici. Phisici dicti. qi de
nat᷑is cractant. Nat᷑a qͥppe grece. phisis uocatur.
Ethici. qr de morb disputant. Mores enĩ apd̃
grecos ethis appellant᷑. Logici aũ. qr in naturis
⁊ in morib rationẽ adiungunt. Ratio enim
grece logos arͣ. Diuisi sc̃ aũ ⁊ hi in heresib suis.
hñtes quidam noĩa ex auctorib suis. ut plato¬
nici. epicurei. pytagorici. Alii a locis conuen¬
ticulorũ ⁊ stationũ suarũ. ut peripatetici.
stoici. achademici. Platonici a platone. phiy¬
losopho dicti. hi aĩarũ creatorẽ eise dm̃. corpoꝵ
angelos asser̃t. ⁊ ꝑ multorũ annorũ circulos. in
diuersa corpora redire aias dicunt. Stoici a

Expanded text:
placuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertiplacuit ut, quantalibet de rebus ad sapientiam pertinentibus doctrina quisque vel sibi vel aliis videretur excellere, non nisi philosophus losophi triplici genere dividuntur: nam aut Physici sunt, aut Ethici, aut Logici. Physici dicti, quia de naturis tractant. Natura quippe Graece φύσις vocatur. Ethici, quia de moribus disputant. Mores enim apud Graecos ἤθη appellantur. Logici autem, quia in natura et in moribus rationem adiungunt. Ratio enim Graece λόγος dicitur. Divisi sunt autem et hi in haeresibus suis, habentes quidam nomina ex auctoribus, ut Platonici, Epicurei, Pythagorici: alii a locis conventiculorum et stationum suarum, ut Peripatetici, Stoici, Academici. Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt; per multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. Stoici a
Abbreviated transcription (Latin):
licã fidẽ exorte. ⁊ ab apłis ⁊ a scĩs patrib uł conci¬
lus p̃damnante. que dũ in se multis erroribx ai¬
uise inucẽ sibi dissentiunt. communi tñ noĩe
aduersus eccłam d̾i conspirant. S ⁊ quicumq alit̃
scripturã scãm intelligit qͣm sensus sp̃s sc̃i flagi¬
tat. a quo conscripta ẽ: licet de eccła ñ recesserit.
qͥ latine amatores sapientie int̾pretantur.
Est enĩ phylosophus. qͥ dininarũ ⁊ humanarum
rerũ scientiã habet. ⁊omnẽ bene uiuendi tra¬
mitẽ tenet. Nom̃ phylosophorũ. pͥmũ a pytagora
fert᷑ exortũ. Nam dũ antea greci ueteres sophistas
id ÷ sapientes aut doctores sapientie semet ipos
iactantuis noĩarent iste iiet rogat᷑ qͥd ꝓsiteret᷑
uerecundo noĩe phylosophũ id ⁊ amatoiem
sapientie se ẽẽ. respondit. qm̃ sapientẽ ꝑfiteri
arrogantissimũ uidebat᷑. Ita deinceps posteris

Expanded text:
licam fidem exortae, et ab Apostolis et a sanctis Patribus vel Concilicam fidem exortae, et ab Apostolis et a sanctis Patribus vel Conciliis praedamnatae: quae dum in se multis erroribus divisae invicem sibi dissentiant, communi tamen nomine adversus Ecclesiam Dei conspirant. Sed et quicumque aliter Scripturam sanctam intellegit quam sensus Spiritus sancti flagitat, a quo conscripta est, licet de Ecclesia non recesserit, r, qui Latine amatores sapientiae interpretantur. Est enim Philosophus qui divinarum et humanarum rerum scientiam habet, et omnem bene vivendi tramitem tenet. Nomen Philosophorum primum a Pythagora fertur exortum. Nam dum antea Graeci veteres sophistas, id est sapientes, aut doctores sapientiae semetipsos iactantius nominarent, iste interrogatus quid profiteretur, verecundo nomine philosophum, id est amatorem sapientiae se esse respondit, quoniam sapientem profiteri arrogantissimum videbatur. Ita deinceps posteris
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑuersicati a qua exorti st̃ id adiciunt. qd. xp̃i
diuinitas ignoret fut᷑a. que st̃ scripta de die et
hora nouissima. ñ recordantes xp̃i ꝑsonã in isaia
loquentis. dies iudicii in corde meo. Tritoite uͦ
uocati. qd̾ sic̃ tres ꝑsonas in trintate. ita quoq
tres astruunt d̾os esse. contra illua qd̾ scͥptũ est.
ses sine auctore ⁊ sine noĩb. ex quib alie trifor¬
mem putant esse dñi. alie. xp̃i diumnitatẽ pas¬
sibilẽ dicunt. alie. xp̃i de patre natiuitati initi¬
um tẽporis cdant. alie liberationẽ hõium apud
inferos factã xp̃i descensione ñ credunt. Alie
aĩam imaginẽ dei negant. alie aĩas conuerti
in demones ⁊ in quec̃q aĩalia existimant. Alie
de mundi statu dissentiunt. alie innumera¬
biles mundos opinant᷑. Alie aquã d̾o coet̃nam
faciunt. alie nudis pedib ambulant. alie cum
hõib ñ manducant. He st̃ hereses aduersus catho¬

Expanded text:
quia perversitati a qua exorti sunt, id adjiciunt, quod Christi quia perversitati a qua exorti sunt, id adjiciunt, quod Christi divinitas ignoret futura quae sunt scripta de die et hora novissima; non recordantes Christi personam in Isaia loquentis: Dies judicii in corde meo . Tritoitae vero vocati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres astruunt deos esse, contra illud quod scriptum est: ses sine auctore et sine nominibus. Ex quibus alie triformem putant esse deum, alie Christi divinitatem passibilem dicunt, alie Christi de patre nativitati initium temporis dant, alie liberationem hominum apud inferos factam Christi descensione non credunt, alie animam imaginem dei negantes, alie animas converti in demones et in quecunque animalia existimant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catho
Abbreviated transcription (Latin):
asseruit genitricẽ. ut aliã ꝑsonã carnis. aliã face¬
ret d̾itatis. lec unũ tp̃m in uerbo dei ⁊ catne
credidit. s separatĩ atq seiunctĩ. alt̾m filiũ dei.
constanstinopolitano abbate. qͥ xp̃m post hu¬
manã assũptionẽ negauit existere de duab
naturis. s solã in eo diuinã asseruit esse nat᷑am.
Accfalite dicti. id ÷ sine capite. nultꝰ enĩ eorũ re¬
ꝑit᷑ auctor. a qͦ exorti ft̃ hi triũ calcidonensiũ
cant. Theodosiani.⁊ granite appellati a thcodosio¬
⁊ gaiano. qͥ tp̃ib iustiniani pͥncipis in aletan¬
Cdria¬
popłi petuctu electione. uno die st̃ oradiati ep̃i.
Hi errores euticetis ⁊ dioscori sequentes. calcedonen¬
se conciliũ respuunt. ex duab unã in xp̃o naturã
asserunt. quã theodosiani corruptã. gaianite in¬
corruptã contendunt. sinoite ⁊ tritoite a theodo¬
sianis exorti st̃. ex qͥb gnoite ab ignorantia dicti.

Expanded text:
minis tantummodo asseruit genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceminis tantummodo asseruit genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret deitatis; nec unum Christum in Verbo Dei et carne credidit, Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit existere de duabus naturis, sed solam in eo divinam asservit esse naturam. Acephalite dicti sunt, id est sine capite. Nullus enim eorum reperitur auctor a quo exorti sint. Hi trium Calcedonensium cant. Theodosiani et Gaioniteet Gaiano, qui temporibus Justiniani principis in Alexandriapopuli perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychetis et Dioscori sequentes, Chalcedonense concilium respuunt; ex duabus unam in Christo naturam asserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Gnoitae et Tritoitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Gnoitae ab ignorantia dicti,