comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amagnitudine nom̃ sũpserunt. Balanim
enĩ grece grande uocatur. Bituricae are¬
gione nom̃ sorcutiest turbines et pluuas
&calores fortissime sustinens nec in ma¬
era terra deficiens huius meriti et basi¬
lisca est. argitis grecula est generis
arbi fertilis uastam materiam et breuẽ
& latum folium mittens euius fructũ
nisi primo tempore colligas aut adter¬
ram desidit aut humore putrescit. Iner¬
ticula ni graest quam greci amaricioꝵ
uocant boni uini & leuis a quo etiam no¬
men traxit quod iners in temptandis ner¬
uis habectur quamuis gustu nonsit
hebes. Mareoticȩ aregioni aegipti
mareotis dictȩ unde prius uenerint.
sunc enim albȩ et nigrȩ Elbole quas qui
dãm appellant utrias neq purpureae
nec album nec nigrum ẽ. Tercius locus
uitium quaesola fecunclicate cõmendni¬
tur abundantii copiosa multumque
uini fluens. Uiticionia uuas grandes
magis quam multas habet nomen aut̃e

Expanded text:
a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. Helvolae, quas quidam varias appellant, neque pnec album, nec nigrum est. 27. Tertius locus vitium quae sola fecunditate commendantur, abundantia copiosa, multumque vini fluens. 28. Vitiscionia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem
Abbreviated transcription (Latin):
uod currant ad maturitatem uelociter
lepus. Purpureae acolore dicuntur.
nciaricie a magnitudine. Dactili alon¬
uudine. Ste fanitȩ arotunditate. Rho¬
ue & lybicȩ a regionibus puncupatȩ
int. Cerauniae uero quod rubetnt
lut ignis. Genera aũt uuarum quae
no deseruiunt plurima exquibus ami¬
adieta quasi sine mineo idest rubore.
lbum enim unum reddit quaecũ sit
ius pominis ponunam speciem reddit
amineae enimducie. Geminae ab eo dic¬
tȩ quod duplices uuas mittunt aminea
lagana quia plus omĩbus lanescit lapu¬
ginȩ. Rubiliana dicta quia eius materu
rubet. Paecinea minuti acini et durae cutis
uuas habet pobilitte amineam sequit᷑
fecunditaice praecedit quã pro inde fecineã
uocant qđ plusquam ceterȩ feces afferat
Apiane uinum dulce fticiunt quafusi
citolegas pluuiis et uentis & maximae
apibus infestantur quarum dep̃datione
apianȩ cognominate sunt. Balaniatie

Expanded text:
quod currant ad maturitatem velociter ut quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae
Abbreviated transcription (Latin):
arboribus quod ad miniculo freci pilmis
os ic curbines sustinere quaeant & sic lap
periculorum fructus suos sus tineart
⁊ uaga proceritite defendant. Cori
fnt anuli qui proxima quaeq ligant
mp̃bendunt. nelongius laxati palmi
aentorum flatibus dissipentur.
e dicttie qđ intrinsecus humore sint
te suciq & pinguedinis. Nim humi
nest quod ex terius humorem habet
dum quod interius. exterius acinus
us. Racemus est botrionis pars et
no grecum est. Suburbinȩ uuce
idam dicuntur quia fructus earum ad
eam ueluti pomum inurbibus uendi
Comiñdat enimeas & species et sapo¬
siocunditis. Ex quibus sunt p̃qͣuoq.
ricinȩ.purpureae. dactili. rodiȩ. lybi
ceriupaae stephanitae trepedianae
ciarie cidonitȩ. Durabiles aut̃ ꝑ totã
emẽ uenpicula et rumisianȩ. Precocȩ
ratȩ quod cito maturescunt & anteom̃s
ie coquantur. Has greci lageos dicunt.

Expanded text:
arboribus, quo adminiculo freti palmites arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae quod intrinsecus humoris sint plenae, sucique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet; uvidum quod interius. Acina. Botrus. Racemus est botryonis pars; et botryo Graecum est. Suburbanae uvae quaedam dicuntur quia fructus earum ad escam veluti pomum in urbibus venditur; conmendat enim eas et species et saporis iucunditas; ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Libycae, cerauniae, stephanitae, tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tes. exipsa appellatione quod sint in hil
fructu& scerilicate affecai. Sagit camr¬
ci uocant nouissucim partem surculi
quia longius recessit amatre . & quasi pr¬
silut. seuquia cuminis tenuitate specis¬
teli p̃fert. Summitates uitium & fruti
flagella nuncupantur eo quod flacui¬
tentur. Palmes uitis materia mollis. quo
nouella brachia. emissus fructum affi
Nami ideo rustici. partem uitis palins
dicunt. Palmes enĩ diminutiuum pomo
est. quod nomen paragogumdr̃ quodip
proprium quod dicitur principale. ab
ex se diriuatiuum faciat. Pampinus e
folia. cuius subsidio uitis a frigore ui
ardore defenditur atq. ad uersus omi
iniuriam munitur. Quudeo alicubi
cisus ẽ. ut et solem ad maturitatẽ fruco
admittat & umbram fticiat. Et diccus
pampinus. qđ depalmite pendeat
Caprioli dicti eoquod capiant arbores
Sunt enim cincini siue uncinuli. q
seii nectere uites & suspendere solent

Expanded text:
tes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles tes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, qprototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivativum faciat. Pampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent
Abbreviated transcription (Latin):
pensabatur aliquid auriminutum.
Nãpis aurum dr̃. erbum a greco tra¬
hit uocabulum. hoc enĩ illi orabum
dicunt. quoddum sit quibusdã pecori¬
bus infestu. tauros tamen pingues
itis plantationem noe primus
rudi adhuc sȩculo instituit. Apud
grecos aut̃ inuentorem uitis liberum ap¬
pellari. Vnde & eumgentiles post mortem
deum eẽ. uoluerunt. Vitis dictt quodum
habeat citius radicantis. Alii putant uites
dictas quia inuicem uittis innectant. ui¬
cinisque arboribus reptando religentur.
Est enĩ earum patura flexibilis. quae quasi
brachiis quibusdam. quicquid comp̃hen¬
derint stringant. Labrusca ẽ. uitis agres
tis. quae in terrae marginibus nascitur.
Unde & labrus ca diecti alabris extremi¬
tatibus terrȩ. Codexdicttis quasi caudes
sic enĩ ueteres et clodum. proclaudũ dia¬
gello. cognominatꝰ qua eobsimilitudin
rei quod inea parte quadeciditur ex ueter
sirm̃to prominens utrumq malleis pec
p̃bet. Spadones sunc surculi. fruge ei¬

Expanded text:
isum, quod eo pensabatur aliquid auri minutum. isum, quod eo pensabatur aliquid auri minutum. Nam pis aurum dicitur. Ervum a Graeco trahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues itis plantationem primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortem deum esse voluerunt. Vitis dicta quod vim habeat citius radicandi. Alii putant vites dictas quod invicem se vittis innectant vicinisque arboribus reptando religentur. Est enim earum natura flexibilis, quae qubrachiis quibusdam, quidquid comprehenderint, stringatis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo diceflagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge caren
Abbreviated transcription (Latin):
la. pisum. faselum. cicer lupinum. gra¬
tiori inusu hominum uidentur. Faba
greca ethimologia auescendo uocabu¬
lum supsit quasi faga. Fage aũt grece
comedere dr̃. Primũ enim homines
hoc legumine usi sunt. huns species
ducie: quarum altera communis altera
aegrptia faba fressa dieca eo quodea
homines frendant id frangant & molen¬
docommipucant. Lentis uocati quod
humida & lentti ẽ. uel quod adhererit
humida. Paselum autem &cicer greca
nomina sunt. sedftiselum lupinum
gustantis amaritudine contristant.
Vnde et proamaritudine nec uermis
nec ullum animal comedit. Medica
uitia erbum pabulorum optima sunt
Medica dictti quiai amedis trans latt
est ingreciam. tẽpore quoetĩ xerses
rex ꝑscrum inuasit. hȩc se melseritur
et decem annis ꝑmanet. ita ut quater
uel sexies possit ꝑ annum recidi. Vitia
dieta quodiux ad triplicem ꝑueniat
fructum cũ alia legumina prouentũ

Expanded text:
la, pisum, faselum, cicer, lupinum grala, pisum, faselum, cicer, lupinum gratiora in usum hominum videntur. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, quasi faga; φαγεῖν enim Graece comedere dicitur. Primum enim homines hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines frendant, id est frangant, et molendo conminuant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. Faselum autem et cicer Graeca nomina sunt. Sed faselum . . . Lupinum gustantis amaritudine contristant; unde eos prae amaritudine nec vermis nec ullum animal comedit. Medica, vicia, ervum pabulorum optima sunt. Medica dicta, quia a Medis translata est in Graeciam tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. Vicia dicta quod vix ad triplicem perveniat fructum, cum alia legumina proventum
Abbreviated transcription (Latin):
munimen p̃tendit neauium minoꝵ
nsibus spica suis fructibus exuatur
tuestigiis ꝓteratur. Scipulȩ sunt foliȩ.¬
duaginȩ quibus culmus ambitur atq
lcictur nepondere frugis cur uetur
uceambint culmum. et dicta scipu
quasiusta et quasiustipula. Stupla
eti abusto. collecta enimmesse. urit᷑
perculturam agri Item stupula
uł quia pars eius uritur. pars interdũ
propalet p̾ciditur. Palea a quibusdam
uocari dr̃ quod pala uentiletur ut fru¬
menta purgentur. Gentiles aũc paleã
aquadam pale frugum inuentrice po¬
minaiuerunt quã cererem eẽ. uolunt.
& tememorande canemus ltemalii
apabulo nuncupatam dicunt paletm.
quod eti primum sola. inpascendis ani¬
malibus p̾bebatur. Cuius patura ex
fluere non sinat. Adeo calida ut matu¬
rescere poma compellat. Delesuau
quasi electti. Veteres enim melioraquȩ¬
que legebant si ue qđmanu legantur
nec sectionem requirant. Leguminum
plurima. genera. Exquibus faba lenticu¬

Expanded text:
munimen praetendit, ne avium minorum munimen praetendit, ne avium minorum morsibus spica suis fructibus exuatur aut vestigiis proteratur. Stipulae sunt foliae seu vaginae, quibus culmus ambitur atque fulcitur ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum: et dicta stipula quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula vel quia pars eius uritur, pars interdum pro palea praeciditur. Palea a quibusdam vocari dicitur quod pala ventiletur ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse volunt. et te, memoranda, canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cuius natura ex fluere non sinat, adeo calida ut maturescere poma conpellat. § 4 De lequasi electa; veteres enim meliora quaeque legebant; sive quod manu legantur nec sectionem requirant. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticu
Abbreviated transcription (Latin):
Alterumdis ticum eoquod duos ordine
habeat hoc pleriq calaticum uocas
cium trimense quia cũ cogit pecessittis
oseminatur & celeriter colligitur
andula adiuisione uocata duplex. ẽ.¬
in scanditurq idest duuditur. Cente¬
n appellatum eo quod inplerisque locis
us seminis eius mnincrem̃tum frugis
iesimum renascitur. hinc et milium
ultitudine fructus uocatum. Panici
dietum quod multis in regionibus
pinis uice homines sustentur quasi
on herba ordeacia adhuc uiridis necdũ
quis ad maturitatem tur gentibus:
peam dematuris frugibus abusiue Iui¬
cimus. Nam proprie spicus cũ ꝑculi
solliculũ. idest extremum tumorem.
ste adhiuc tenues in modum spiculi
minent Aris ta appellata quod prius
sa arescat. Culmus est ipse calamus
ncȩ quicradicibus pascitur. & dictus
ilmus quasi calamus. Folliculus est
ufrumenti. inqua granum seruatur
trius. haec suꝑ spicam uallo instruc

Expanded text:
Alterum distichon, eo quod duos ordines Alterum distichon, eo quod duos ordines habet hoc plerique galaticum vocant. Tertium trimestre, quia dum cogit necessitas, verno seminatur, et celeriter colligitur. 11. Scandula, a divisione enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ reliqua. Frumentai aũt uel frug
ꝓpriae sunt. quae frugibus p̃cerpun
Triticum uel a tritura dictum qđ puri¬
mum horreo condatur. uł quia grar
frangeretur. Apudantiquos enĩ mola
usus nondũ erat. sed frum̃tum inpilas¬
sum frangebant. & hocerat genus n¬
edendo. quia eo primo usi sunt homin
siue quia insacrificio ipsius generis po
adaras offerebatur: unde et adorea si¬
ficia dicuntur. Siligo genus tritici
lectrodictum ñ in pane. species eius p¬
puaest. Irimense triticũ ideo nuncu¬
tum quia satum. post tres menses colle
tur. Nc̃ ubi propt̃ aquã alicnue cau
matura satio omissa est p̃siduum ab
petitur. Alica grecum Nomenẽ . alic¬
teris. generibus frumenti antea fias
aridum. Vel quod spica eius ordines
betit. Horum triagenera. Primũ ex¬
cũ uocatur. eoqđ spica eius sexordines
habetit. qđ quidã canterinũ appella
qm̃ animalia melius quã tricicumpi

Expanded text:
autem reliqua. Frumenta autem vel fruges autem reliqua. Frumenta autem vel fruges proprie sunt quae frugibus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo purissimum horreo condeatur, vel quia granum uod initio frangeretur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus moedendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tregitur; nam ubi propter aquam, aliamve causam, matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. 9. Alica, Graecum nomen est. Aliccaeteris generibus frumenti aridum ante fiat, vel quod spica ejus ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur, eo quod spica ejus sex ordines habeat, quod quidam cantherinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pa
Abbreviated transcription (Latin):
trim̃to laeta faciat germina redlatq¬
arua pinguia & fecunda. Decatio est
cũ rustici satione factti bobus dimissis
grandes glebas cȩdunt acligonibus
frangunt. et dicca occatio quasiobcȩca¬
tio qđ operiat semina. Dccare igitur
est operire terrasemina uites uł arbo¬
res. Runcatio ẽ. a terra herbas uellere.
Nã rus terra ẽ. Sulcus a soleuocatus qđ
ꝓscissus. solem capiat. Ueractũ dictum.
quasi uere actum id est uerno. aratum.
ꝓscissio est aratio prima cũ cidhuc durus
ager ẽ. Satio dictt quasi seminis actio.
quasi satorum actio. Serere aut̃ uocatũ
quia hoc sereno caelo faciendũ. ẽ. ñ per
id .ẽ. a recidendo dicta. Seges aũt desemi¬
nedicita qđ iacimus siue a sectione. Df
frugibus ingrecia. & habere segetes
trans latis aliunde seminibus. huius
menunit ouidius dicens. Primaceres un¬
coglebã dimouit aratro. Prima dedit
fruges alimentaq mitia terris frum̃ta
sunt proprice quaearis tas habent fruges

Expanded text:
trimtrimarva pinguia et fecunda. Occatio est, cum rustici, satione facta, bobus dimissis, grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dictio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo faciendum est, non per id est a recidendo, dicta. Seges autem de semine dicta quod iacimus, sive a sectione. § 3frugibus in Graecia et habere segetes translatis aliunde seminibus. Huius meminit Ovidius dicensco glebam dimovit aratro, prima dedit fruges alimentaque mitia terris. Frumenta sunt proprie quae aristas habent, fruges
Abbreviated transcription (Latin):
dicata est romȩ hic plura instrum̃ta
agriculture repperit. primusque
agros firmauit. Pundem quidã stitur¬
num putaiuerunt. ut maiorem illi po¬
bilitatem facerent hoc pomine quo
splendide sonaret et dignitatem titu¬
li compararet. PECUITURA AGRORŨ
ultura est qua frumenta ueluina
magno labore quaeruntur. ab incolen¬
do uocata. Diuitiae enim antiquorũ
in his duobus erant bene pascere. & be¬
ne arare. Cultura agri : cinisaratio.
intermissio incensio stipularum.
stercoritio. oc catio runcitio. Cinis ẽ.
incendium ꝑ quod ager inutilem hu¬
morem exsudat Aratio dicta. quia
deaere prius. terrae culturam exerce¬
bant. antequam ferri fuisset usus
reꝑtus. Duplex ẽ. aut̃ cratio uerna¬
lis & autumnalis: Intermis so ẽ qua
alternis annis ager uacuus uires recipit. Ster¬
coratio ẽ. laettiminis aspsio. Stereus autem
uocatum uel quias ternitur inaigris. uł
quiastergio porteat quod sordidũ inciui

Expanded text:
dicata est Romae: hic plura instrumenta dicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. § 2 De cultura agrorum. Cultura est qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civi
Abbreviated transcription (Latin):
EIC TORIBUS RERI RUSTICIRŨ
IERUM RUSTICARUM SCRI¬
bendi sollertia apud grecos.
primus esiodus boecius hu¬
ninis studiis contulit. Deinde demo¬
ricus magus quoque Raritiginiensis
ixc. ocio uoluminibus studium agri¬
ulationis conscripsit. Apud romanos
ut̃ deagri cultura. Primus cato institu¬
s quã deinde marcus terentius expolia¬
ut. mox uirgilius liude carminũ extulit
lec mipus studium habuerunt postio¬
ũ comelius celsus. & iulius atticus. emi¬
lianus siue colomela insignis orator qui
totum corpus discipline eiusdem conplex¬
us est. Primum ad aratrum boues iunxis¬
se fer̃. quendĩ priuatũ hominẽ & fulmina¬
tum pomine homugirum. Quidã aũt
osirim dicunt eẽ. artis huius inuentorẽ.
quidã treptolemũ. Et hic questio est
quomodo primaceres ferro ingrecia
uertere terram instituit. Sed ferro
qualicumque non specialit̃ uomere
aut aratro. Stercorandi agriracionẽ.
primus induxit quidam nomine
stercutus initalia. cuius ara apicode¬

Expanded text:
ctoribus rerum rusticarum. Rerum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico de
Abbreviated transcription (Latin):
ras eossolos derigi congressos & subsidere
celerit̃ acreuerti. Et modo manibus tẽptare
inuicem modo conplexu abigere sesemare
luettintium . VIIII DEAGOΝE
Qucelatinicertamina. greciagones uo¬
cant a frequentia qua celebrabantur. Si¬
quidem et omnẽ coetum itq conuentum
agõdici Ali quodincir eulis & quasi agoniis
idest sine angulo locis ederentur. nõn cupa¬
tos agonas putant. XDEGENERIBUS
gonum genera fuisse. AGONII¬
inmensitis uirium cursus. celeritas.
sagititndi perieia. standi pacientia
ad cytharam quoque ueltibias incedendi
gestus. Demoribus quoque deforma.
decantandi modulatione. terres tris
quoque belli etnauclis proelii: ꝑ pet¬
endorumq suppliciorum certamina¬
Deludis circensibꝰ UIII. De quadrigis

Expanded text:
ras eos solos et erigi congressos et subsidere ras eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti, et modo manibus temtaresic Bill Thayer invicem, modo conplexu abigere sese more luctantium. § 25 De agone. Quae Latine certamina, Graeci ἀγῶνας vocant, a frequentia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas putant. § 26 De generibus gonum genera fuere, immensitas virium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia; ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendorumque suppliciorum certaminaDe ludis circensibus. 1. Ludi
Abbreviated transcription (Latin):
detum quod iuuenes nudi exercentur in
eimpo ubi sola tantum uerecunda operi¬
intur. PEGINERIDUS GIUNICORUU
Tenera gimnicoꝵ quinq id est saltus. cur¬
sus. lactus. uirtus. atq luctatio . Vnde fer̃
quendam regem tot filios ad olescentes
abentem. totidem generibus deregno ius¬
sisse contendere. De Sal II. iII¬
Saltus dictus quasi exilire inaltum. Est
enim saltus altius uellongius exilire.
tas pedum. DEIΑ.TV. U¬
iccus dietus abiaciendo. Vnde etpiscatori¬
um rece iaculumdr̃. huic arti usus. ẽ. ar¬
repto lapide ꝓculferire. hastas pondere
tes innitent quigreca appellatione athle¬
tae uocantur. DEPALESIRA . uIII¬
Locus aũt luctationis. palestra dr̃. Pales¬
tram autem uelapotus palesin. id est alucta¬
fortis nominatumdicunt. scilicet quod in lue¬
titndo cũ medios arripiant fere quatiant.
idque apud grecos palin uocatur. Quidã
oppinantur artem luctandi urserum con¬
tentione monstrattm. Nãq int̾ceteras fe¬

Expanded text:
dictum, quod iuvenes nudi exercentur in dictum, quod iuvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verecunda operiuntur. § 18 De generibus gymnicorum. Genera gymnicorum quinque: id est saltus, cursus, iactus, virtus atque luctatio. Unde ferunt quendam regem tot filios adolescentes habentem totidem generibus de regno iussisse contendere. § 19 De saltu. Saltus dictus quasi exilire in altum: est enim saltus altius exilire vtas pedum. § 21 De iactu. Iactus dictus a iaciendo. Unde et piscatorium rete iaculum dicitur. Huic arti usus est arreptos lapides procul ferire, hastas pondere tes innitent, qui Graeca appellatione athletae vocantur. § 24 De palaestra. Locus autem luctationis palaestra dicitur. Palaestram autem vel ἀπὸ τῆς πάλης, id est a luctafortis, nominatam dicunt, scilicet quod in luctando, cum medios arripiant, fere quatiant; idque apud Graecos πάλλειν vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam: namque inter ceteras fe
Abbreviated transcription (Latin):
ntus supresticionum sucrum speciticula qͦq
religionis nomine stituer̃: Inderomani arcer¬
sicos artifices mutuciti sunt et inde ludiades
uocatisunt. Uarro aũt dicit ludos alusu uo¬
cutos. quod iuuenes ꝑdies festis solebant lu¬
diexultatione populũ delectare. Vnde eteũ
lusum. uiuenum & diebus festis & templis
&religionibus reputtinit. nihil iam decausa
uoc ibula dũ reicausa ido latria sit. Vnde & pro¬
niscucie ludiliberalia uocabantur. obhoro¬
re liberipatris. Obhoc despicienda ẽ. origi¬
nis macula nebonum aestimes quod initiũ
amalo accepit. Ludus aũt autgimnicus est¬
est. aut circensis. aut gladiatorius autscenicꝰ
dori. cuius locus gimnasiũ dr̃. ubi exer¬
centur athlȩte & cursorum uelocitas con¬
pbatur. Hinc accidit ut omĩum prope
irtium exercitia. gimnasia dicantur.
lntea enĩ in locis certantes. cinctierant
henudarentur. post relaxato cingulo
rpente prostratus examinatus .ẽ. quidã
cursor. Qua reex consiliidecreto. tunc ar

Expanded text:
ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicgloria. Cuius locus gymnasium dicitur, ubi exercentur athletae et cursorum velocitas conprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. Ante enim in locis certantes cincti erant, ne nudarentur: post relaxato cingulo repente prostratus exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc arch
Abbreviated transcription (Latin):
asimilitudine iris caelestis nomen accepit
unde & alatinis arcum̃ dr̃ quod flos eius
coloris uarietate eundem arcum caelestẽ
imitetur. Illirica cũt dr̃. quod in illiria
plurima et iuolentissima est Species eiꝰ
foluis gladioli similibus radice a romati¬
ca odoris boni A conum folus iridis simi¬
libus radicibus acerrimi odoris sedios
purpureum tenue odoris rosei. cumn
appellatum. quod flos eius odorẽ refes

Expanded text:
a similitudine Iris caelestis nomen accepit. a similitudine Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caelestem imitetur. Illyrica autem dicitur quia in Illyrico plurima et olentissima est. Species eius foliis gladioli similis, radice aromatica, odoris boni. Acorum foliis iridis similibus; radicibus acerrimi odoris, sed iupurpureum, tenue, odoris rosei cum manu appellatum quod flos eius odorem refert.
Abbreviated transcription (Latin):
inficiens & leuit̃ acre. Quod sieius modi
non fuerit. aut uetustum. aut infusum ag¬
noscitur. Adulteratur aũt admixto croco¬
magmate augendi quoque ponderis cau¬
sam spuma argenti contrita cdicitur
& pditur. sipuluerentum repperitur
atque decoctum aibodore proprio fuerit
lapsum. Croco magna exp̃ssi a romatibꝰ
crociuii unguenti atq informato redimi¬
ne in panusculos fit. & id eo sic appellatũ
Ascirum nascitur ind̾mbrosis montibus
floribus casiae similibus interque flos
iuxtti radicem purpureus in quo semete
continetur uuarum. simile radicibus
plurimis atq tenuissimis & beneredolen¬
tibus & est uirtute similis pardo Fu
nascitur in ponco foliis olecstro similibꝰ
radicibus nigris sibe conticuis insimi¬
litudinem oliuarum odorissimis atque
acerrimis pascitur in paludibus atque
uacuis locis : Traditur &iam aliasspecies
qui pari quae in india nascitur & appella¬
tur lingua eorum zinziber: Iris illirica

Expanded text:
inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi inficiens et leviter acre. Quod si eiusmodi non fuerit, aut vetustum aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguenti atque informato sedimine in panusculos fit; et ideo sic appellatum. Asarum nascitur in umbrosis montibus, floribus casiae similibus; inter quae flos iuxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliisradicibus nigris sive contiguis in similitudinem olivarum, odorissimis atque acerrimis. Nascitur in paludibus atque vacuis locis. Traditur etiam alia species cyperi, quae in India nascitur et appellatur lingua eorum zinziber. Iris Illyrica
Abbreviated transcription (Latin):
linguam. Hardumcelticum a regione
gallice pomentraxit. Hascitur enim
sepus. inliguriae alpibus & insiria fruti¬
ce paruo radicibus in manipulo collecas
ligamentis flos eius tantum propter
odorem bonum tirsi eius atque radicu¬
lȩ utiles probantur usibus nr̃is. Costũ
radix herbe est nascentis in india ara¬
bia etsiria. sed melius arabieum. estenĩ
album & leue. suaue iocundi odoris. In¬
dicum colore atroedeue ut ferula. Siri¬
icum uero pondere graue colore buxeo.
odore acri. summum tamen album leue
aridum gustu incendens. Crocũdictũ
ab oppido ciliciae qui uocatur corici¬
um. quanquã et alibipascatur. sed ũ
temtum ueltde quale incilicia. Vnde
& a potiori parte pomen accepit. Ncum
multe res pomen sũpserunt alocis ubi
plus prouenit & melius aliqud Opti¬
mum autem ẽ quod fuerit recens odeus
bomi albidine parua porrectȩ longitudinis
integrum & peque infragm̃tt cõminutum
inspiratione bona & cũ carpitur manus

Expanded text:
siccat. Nardum Celticum a regione siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit et melius aliquid. Optimum autem est quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus
Abbreviated transcription (Latin):
iqua suꝑ natat & uestem maculat.
ilsima aũt sipura fuerint tantã uim
bent. ut si sol scanduerit sustinere
manu ponpossint. UIIII DEHIR
SAROMIATICIS. SIUECOMUNIB
lxtant & quarundam herbarum Nomi¬
e quae ex aliqua suicausa resonant. ha¬
ntes pominum explanationem non
iomium herbarum aethimologiam
muenies. nam prolocis mutantur. & iã
omimbus. Folium dictum quod sine
Ileradice in natans in indiȩ litoribus
colligitur. quodlino ꝑforatum siccant
indi atquereponunt. Fertur aũt paradi¬
si eẽ herba gustu nardum referens. Hir¬
dus herba . ẽ. spicoma. unde et a grecis
nar dostaicos appellatti. quarum alia indi¬
ca. Alia siriaca uocatur. non quod insiru
nascitur. sed quod mons in quo inuenitur.
alio latere indiam expectat. aliosiriam.
Est aut indicum multi formȩ. sed melius
siriacum leue fuluum comosum spica par¬
uum od oratissimum sciperum simulans
quod simultum inore tardauerit. siccat

Expanded text:
in aqua supernatat et vestem maculat. in aqua supernatat et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in manu non possint. § 9 De herbis aromaticis sive communibus. Extant et quarundam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. Nardus herba est spicosa, unde et a Graecis ναρδόσταχυς appellata; quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam
Abbreviated transcription (Latin):
miscitur. Calamus a romaticus a sina¬
tudine calami usualis uocatur. rigns
in india multis modis. Geniculatus sil¬
uus flagrans sp̃s suauicate. Quicũ fr¬
gtur inmultis fit partes seissilis su
astu cassiam cũ leui acrimonia remor¬
.Bilsimi arbor iniudȩa intratermi
cantum uiginti iugerum erat. Postea¬
meandem regionem romani potiti
&ium latissimis collibus propagata
fructus eius siue semen carpo balsamũ.
usopi balsamum qd ideo cũ adiectione
nificatur: eoqđ ꝑcussus ferreis uineu
cortex ligni ꝑcauernas eximu odoris
nta distillat. Cauerna enĩ grecoser¬
pne. ope dr̃ cuius guctam ad ulterant
mixtociprino oleo uel melle. sed sin¬
rus probatur a melle. sicũ lacte coa¬
lauerit aboleo sunstillatus aquae.
e mixtus facile fuerit resolutus. Prae¬
rai & silanee uestes exipso pollutie
onmacuilantur adulteratus quidem
q cum lacte coagulatur & ut oleum

Expanded text:
miscitur. Calamus aromaticus a simimiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, dicitur, fructus sive semen carpobalsamum, sucus opobalsamum. Quod ideo cum adiectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam distillat; caverna enim Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cuius guttam adulterant admixto Cyprino oleo vel melle. Sed sincerus probatur a melle si cum lacte coagulaverit, ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus, praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat et ut oleum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. arbor odoris suauissimi ac summi
Denique lignum ipsius uice timia mato
altaribus adoletur. unde et nomen tr¬
isse creditur. Cinnamum dictũ. quo
texei inmodum cannȩsit rotundus e
cilis. Gignitur aũt in indiȩ & aethiop
regionibus frutice breui. duorum tanti
cubitorum. colore subnigro uelcinero
teniussimam uir. gartim. nã qđ incrassa¬
dinem extenditur despectiuest. Qua
uero graalius prouenerit eximiumq
cum frangitur uisibile spiramentum
emittit. ad imaginem nebulȩ seu puli¬
ris. Amoniũ uocatum. qđ ueluti oder
cinnamomi referat. nascitur insiria
& armoenia. frutex botruosum semes
reddens sibi conexum. flore albo uela
uiolȩ folus similibus . brioniȩ odore
&iambono. sominos suauificat. Cassa
nascitur in arabia uirga robusti cortiq
& purpurei. folus ut piperis. Est ua
uirtutis cinnamomi similis. sed potis
inferior. unde procinna momi uceo
plex eius pondus inmedicamentis aq¬

Expanded text:
tur, arbor odoris suavissimi ac summi. tur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde et nomen traxisse creditur. Cinnamomum dictum quod cortex eius in modum cannae sit rotundus et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi, duorum tantum cubitorum, colore subnigro vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. Amomum vocatum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
granonias tixdictti quia in modũ granoꝵ
est. Melior aũt inicio insula gignitur.
odoris boni. candoris cerepunice. unde et
splendorem guctis pulcrificat. adultera
tur interdũ resinci uelturȩ. Yiperis arbor
nciscitur in india & in latere montis caucasi
quodsoli obuersum est folia tdiumi peri
similitudinem. Cuius siluas serpentescus¬
todiunt. Sed incoleregionis illius cum
mature fuerint incendunt. & serpentes
igne fugantur & in de exflamina nigrũ
piper efficitur namnatura piperis alba
est. Cuius quidem diuersus ẽ. fructus. nã
quod in maturum ẽ.piper longum uocatur.
quod incorruptum ab igne piper album.
quod uero cute rugose & orrida fuerit. ex
calore ignis tralut & colorem et nomen
Piper sileueest uecustum si graue nouellũ
Vitindaẽ. aut mercatoꝵ fraus. Solen
enĩ uetus tissimo piperi humecto argenti
spumam aut plumbum aspergere ut pa¬
rosum fiat. Aloe inindia atq irabi.¬

Expanded text:
granomastix dicta est, quia in modum granorum granomastix dicta est, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur autem interdum resina, vel thure. 8. Piperis arbor nascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, foliis ad juniperi similitudinem. Cujus silvas serpentes custodiunt, sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt. Et serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba est, cujus quidem diversus est fructus. Nam quod immaturum est, piper longum vocatur; quod incquod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit et colorem et nomen. Piper si leve est, vetustum est; si grave, novellum. Vitanda est autem mercatorum fraus; solent enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam aut plumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gigni
Abbreviated transcription (Latin):
Scorax arbor arabiae similis malo eido¬
nii cuius uirgule intracaniculae ortum
cauernatim lacrimam fluunt. Distilla¬
tio eius in terram cadens munda non . ẽ.
sedeũ ꝓpriae corticis scrobȩ seruatur.
Illa cũt quae uirgis & ccilamis in heserit
munda est. & albida. dehine fulucifto
solis causa. Ec ipsastorax caltmnites pinguis
resinosa odoris iocundi humecta et uelu¬
timellosum liquorem emittens. Storax
aũt dictti quod sit guttti arboris ꝓfluens
& congelaiti nam grecistiriam guitã
dicunt. grece aut̃ stirtix. latine storace
dr̃ Bidella indice & arabiȩ arbor. cuiꝰ
lacrima melior arabica. est enim luci¬
da. sub albida. leuis pinguis. aequaliter
cerea. & quae facile molliatur. Neque
lignouel terrae commixta amara. odoris
boni. Nam exindia sordida. ẽ. et nigra
& maiore gleba. Adulteratur aũt ad mix¬
to gummi. quinonita amarificat gustu.
Mastix arboris lenticis gutta est. hacc

Expanded text:
Storax arbor Arabiae, similis mali CydoStorax arbor Arabiae, similis mali Cydonii, cuius virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrimam fluunt. Distillatio eius in terram cadens munda non est, sed cum propriae corticis scrobe servatur. Illa autem, quae virgis et calamis inhaeserit, munda est et albida, dehinc fulva fit solis causa. Et ipsa storax calamites, pinguis, resinosa, odoris iucundi, humecta et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta quod sit gutta arboris profluens et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ, Latine storax dicitur. Bdellium Indiae et Arabiae arbor, cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, et quae facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est et nigra et maiore gleba. Adulteratur autem admixto gummi, qui non ita amarificat gustum. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
uere resolutum & confrangitur. intus pin¬
gucie &igniadpositum facile ardescens.
& appellatur apud nos masculus. eo quod
sit patura rocundum in modum testiculo¬
rum. reliquum planum & poene scabro¬
summinus optimum. Adulteritur. autem
admixtt resina. siue gummi. sed dinoscitur
suc propriaetate. Nã thus igniinpositũ
ardescit. resina fumescit. Gumen uero
liquescit caleftictum. Ihus aũt atundendo
dictum. hoc et libanum uocatum. amonte
arabiae ubi sabȩisunt. nã mons eorum
libanus dr̃. ubitura colliguntur. Mirri
rum similis spinȩ quam acantu dicunt
Cuius gutitiuiridis atq amara. unde &
pomen accepit mirra: Gucitieius sponte
manans p̃ciosior est. Elicuti corticis
uulnere uilior iudicatur. sarmenta eiꝰ
arabes ignibus fouent. quorum fumo
satis noxio nisiadod orem storacis occurrał
Plerumq insanabiles morbus contrahunt.
Mrrra aũt trogoditaie ab insula arabiae
diota. ubi melior colligitur et purior.

Expanded text:
vere resolutum: et cum frangitur intus, pinvere resolutum: et cum frangitur intus, pingue, et igni appositum facile ardescit: et appellatur apud nos masculus eo quod sit natura rotundum, in modum testiculorum, reliquum planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem mista resina sive gummi, sed dignoscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ardescit: resina fumescit. Gumen vero liquescit calefactum. Thus autem a tundendo dictum: hoc et Libanum vocatum a monte Arabiae, ubi Sabaei sunt. Nam mons eorum Libanus drum, similis spinae quam ἄκανθον dicunt: cuius gutta viridis atque amara; unde et nomen accepit myrra. Gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior iudicatur. Sarmentis eius Arabes ignes fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogodyte ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur et purior.
Abbreviated transcription (Latin):
dlunt expino picem uocari. haeo agrecis
pellatur. clodonu. Nos ramalem dicere
ossimus. cuius probabilis splendens le
s& munda creandarum arborum natura¬
ar trusunt genera. Aut enĩsuci sponte nas¬
funtus. aut exseminibus fortuitu iacentibꝰ
irgunt. autex radicibus pullulant. nam
paemi usus inuenit fauente natura. Omnia
omia latinȩ feminini feresunt generis excep¬
hoc buxus dicatur. Nam suꝑfluam quidĩ
lunt fticere discretionem uthaec buxus
drbore dicamus. Buxum uero delignã
cmposito DEAROMATICIS ARHORI
romatasunt quȩque flagrantis BUIS¬
Lodoris india uel cirabia mittit. siuae
lice regiones. Nomen aut̃ aromata trax¬
sse uidentur siue quod aris inpositti diui¬
nis inuocationibus cipta uideantur seu
quod sese ceri inserere acmiseri probant᷑.
Namquidest odor nisi aercont actus.
sm corticis ramis aclaceris qualunte
anngdile modo. sucum a romaticum fun¬
dens alium. & masticationem uelut inpul¬

Expanded text:
volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere sunt generis, exceptihaec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno conposito. De aromaticis arboribus . Aromata sunt quaequae fragrantis odoris India vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi aer contactus? levissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem, amygdalae modo succum aromaticum fundens album, et ad masticationem velut in pul
Abbreviated transcription (Latin):
uiride appellatur. quod uero exnimiuo
maturis commiune dr̃. ex his ad usum uo
primum est huispanũ. scđm uiride. tercu
cõmune: A murga pars oleiquasi abeme¬
gendo dictti. idest quod aboleo sedeme¬
gat. & fexsit eius. hane greci amurces
uocant. ex latina lingua trabentes uoc¬
bulum. Gumen grecum est pomen. hoc
enĩ illi egomidicunt. Resinam greci.
quid manat. Est enim lacrima sudore
exhalata lignorum ut cerasis. lintici.
balsami. uel reliquarum arborum. si
iur gultorum quae sudare produntus
sicut etodorata orientis ligna. sicut
gut tabalsami. ac ferularum uelsuci¬
norum cuius lacrima durescit ingẽ¬
mam. Prunciest resina terebintind
nium p̃stantior. affertur aũt exarabiae
cina quae mastix uocatur haec exchio in¬
ladep᷑ tatur: Tercia pinalis. quarum alia
sstruntur extirrena colo foniai unde &iã
men colofonia resinam sumpsit. Pix gre¬
mnomen.ẽ. quam illi pissa uocant: Alu

Expanded text:
viride appellatur; quod vero ex nimium viride appellatur; quod vero ex nimium maturis, commune dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci quid manat. Est enim lacrima sudore exhalata lignorum, ut cerasi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum siirgultorum, quae sudare produntur: sicut et odorata Orientis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel succinorum, cujus lacryma durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina omnium praestantior. Affertur autem ex Arabiacina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum alia adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii