comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retur ab accusatore qui maxĩe. si mh̃
gue oportebit illiꝰ culpã in quẽ crimẽ
transferct᷑ cũ huiꝰ maleficio ꝗ se iuire.
fecisse dicat comꝑare. postea demon¬
strandũ ẽ. nõ esse illud hiꝰmõi. ut ob
id hoc fĩ ꝯueniret. Extrema ẽ ut mo
ꝑacione assũpcio uidicacionis ⁊ de
ea ꝑamplificationẽ ex delib̾aciõis p̃¬
ceptis dictio. Defensor aut̃ ꝗ palias
qui traditi sunt infirmabit. Ipãm at̾
relacionẽ ꝯꝑbabit. p̾mũ augendo eiꝰ
inquẽ crimẽ referret culpam ⁊ audaciã
⁊ quã maxime ꝑ indignacionẽ si res
feret iũcta cũ q̃stione añ oculos ponẽ¬
illius in iuria ꝯferendo. dem̃de opor¬
tebit eos locos qui ita crunt abaccu¬
si de in dampnato supplicii sumẽdi po¬
testas data sit alleuabit᷑. pͥmũ si eiꝰ mõi
demonstrabit᷑ in iuria. ut nõ mõ uito
fuisse tolleranda. Denĩ ita ꝑspitua
ut ne ab ip̃o quidẽ qui feciss in dubi¬
um uocaret᷑. Denĩ huiꝰ mõi ut in ea

Expanded text:
retur ab accusatore quam maxime, sic in hoc genere oportebit illius culpam, in quem crimen transferatur, cum huius maleficio, qui se iure fecisse dicat, comparare. postea demonstran- dum est non esse illud eiusmodi, ut ob id hoc fieri con- venerit. extrema est, ut in comparatione, assumptio iudicationis et de ea per amplificationem ex delibera- tionis praeceptis dictio. Defensor autem, quae pequi traditi sunt, infirmabit; ipsam autem relationem comprobabit, primum augendo eius, in quem referet crimen, culpam et audaciam et quam maxime per indignationem, si res feret, iuncta con- questione ante oculos ponenplicium cum illius iniuria conferendo. deinde oportebit eos locos, qui ita erunt ab accusi de indamnato supplicii su- mendi potestas data sit, levabitur, primum si eius- modi demonstrabitur iniuria, ut non modo viro fuisse tole- randa; deinde ita perspicua, ut ne ab ipso quidem, qui fecisset, in dubium vocaretur; deinde eiusmodi, ut in eam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ huiꝰ mõi. Extet̾a diligencia ex
añ fcĩs aut dictis. atq hoc ip̃i utle
fuisse face̾. In utileaut̃ nõ facẽ et
¶Si aut̃ nõ m hõme certũ s mrẽ ali¬
quã cã dimonebit᷑. ut in hac eadẽ
re si questor mortuus ess. ⁊ idcuto

Expanded text:
ntia, ex ante factis aut dictis; atque hoc ipsi utile fuisse facere, inutile autem non facere, et si autem non in hominem certum, sed in rem aliquam causa demovebitur, ut in hac eadem re, si quaesto
Abbreviated transcription (Latin):
dicet suo quẽq officio ꝯsulere opor¬
tẽ. Nec si ille peccass hunc oportu¬
isse peccare. Demde si ille delique¬
rit sepatĩ illũ sicut hunc accusan
oportere.⁊ nõ cũ biiꝰ defensione cõ¬
uĩgi illiꝰ actusationẽ. Detensorat̃
cũ⁊ cera si qua exaliis incident con¬
stitutionib ꝑ tͣctarit de ip̃a temoci¬
one sic argumentabit᷑ pͥmũ cuiꝰ ac¬
ciderit culpa demõ strabit. Denide
cũ id aliena culpa accidiss ostend
se aut nõ potuisse. aut nõ debuisse
id face̾ͣ qd̾ accusator dicat optius¬
inquib ẽ necessitudmis uis ĩpli¬
drabit᷑. de ntroq distinctiꝰ in deli¬
b̾atio genere dicetur. Denide om̃u
facta esse abreo q̃ in ip̃ius fuerint

Expanded text:
e. postea dicet suo quemque officio consulere oportere; nec, si ille peccasset, hunc oportuisse peccare; deinde, si ille deliquerit, separatim illum sicut hunc accusari oportere et non cum huius defensione coniungi illius accusationem. Defensor autem cum cetera, si qua ex aliis incident constitutionibus, pertractarit, de ipsa remotione sic ar- gumentabitur: primum, cuius acciderit culpa, demon- strabit; deinde, cum id aliena culpa accidisset, ostendet se aut non potuisse aut non debuisse id facere, quod accusator dicat oportuisin quibus est necessitudinis vis implidera- bitur. de utroque distinctius in deliberativo genere dicetur. deinde omnia facta esse ab reo, quae in ipsius fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ. ꝯmutant᷑ fuitq contͣria.
Ut reddere depositu. eciam ne fu¬
u̾itatem. et ad fidem. ea negare ĩ¬
t̾dum ⁊ nõ ẜuare sit iustũ. Refer¬
ri enĩ decet ad ca que ꝓposui ĩ pn̾¬
cipio fundamenta iustitie. p̾mũ

Expanded text:
dicimus, commutantur fiuntque contraria, ut reddere depositum, facere pveritatem et ad fidem, ea migrare interdum et non servare fit iustum. Referri enim decet ad ea, quae posui principio, fundamenta iustitiae, primu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ precepta desiderãt.
Ne aut̃ parua uident᷑ ẽẽ delicta.
neq amultis intelligi possut.
ab hiis ẽ diligenciꝰ declinandũ. ut ĩ
fidib aut tibis. qͣuis paulũ discre
ior ⁊ melior accionũ. qm sonoꝵ con¬
cẽtꝰ est. Itaq ut ĩ fidib musicoꝵ au

Expanded text:
et praecepta desiderat; et praecepta desiderat; quae autem parva videntur esse delicta neque a multis intellegi possunt, ab iis est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut tibiis, quamvis pauluantum melior est actionum, quam sonorum concentus. Itaque, ut in fidibus music
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ. Itaq que erant prudentie
ꝓpͥa suo loco dicta sũt Que autem
harũ uirtutũ d̾ quib iam diu loqm
que ptinent aduẽcundiã. ⁊ ad eoꝵ
d sut. est igit᷑ ordo actionis adhi¬
alis bendꝰ. ut quẽadmodũ in
orõne constanti. sic inuita õia
sint apta int̾ se ⁊ ꝯuementia. Tur¬
pe .n. est. ⁊ ualde uitio sũ. ĩ re seueras
inuio dignũ aut delicatũ aliquem
inferte ẜmonẽ/ bñ picles cũ habẽt
collegã inp̃cura sophodẽ poetam.
biiq d̾ coĩ officio cõuenisset̃. ⁊ ca¬
su formosus puer p̃tĩret. dixiss q so¬
phoctes. opueꝵ pulchrum pericle
hrc acq h idẽ sopbodes si ĩ atleta
⁊ ꝓbatione dixiss. iusta rep̾hensi¬
one caruiss. Tanta uis ẽ et loci ⁊
smpis. ut siquis cũ cãm acturus
st mitme̾ aut ĩ ambulatõe. secũ
dat nisciencia tempis.
Ed ea que multũ ab humantate
discrepant. ut siꝗs ĩ foro cãtet aut
liqua ẽ alia magna pu̾sitas. facile
appent. nec magno ope amoniciõez

Expanded text:
aerimus. Itaque, quae erant prudentiae propria, suo loco dicta sunt; quae autem harum virtutum, de quibus iam diu loquimur, quae pertinent ad verecundiam et ad eorum da sunt. Talis est igitur ordo actionum adhibendus, ut, quem ad modum in oratione constanti, sic in vita omnia sint apta inter se et convenientia; turpe enimn valdeque vitiosum in re severa convivio digna aut delicatum aliqrmonem. Bene Pericles, cum haberet collegam in praetura Sophoclem poëtam iique de communi officio convenissent et casu formosus puer praeteriret dixissetque Sophocles: O puerum pulchrum, Pericle! habere. Atqui hoc idem Sophocles si in athletarum probatione dixisset, iusta reprehensione caruisset. Tanta vis est et loci et temporis. Ut, si qui, cum causam sit acturus, in itinere aut in ambulatione secum deatur inscitia temporis. ed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem
Abbreviated transcription (Latin):
sociatõẽ cole̾ ⁊ tucri. ac ẜnare debem.¬
Am deartificiis ⁊ questibus
qui lib̾ales hndi. qui sordidi
ħ fere accepimꝰ. pͥmũ ĩꝓbant᷑ hiii
questus. qui ĩ odia homũ ĩcurrũt.
ut porcitoꝵ ⁊ feneracor In lib̾ales
munt᷑. Est enĩ in ilł ip̃a m̾ces auc¬
coram̃tũ ẜuitutis Cordidi ⁊̃ putan¬
di qui m̃cant᷑ am̾catorib ꝙ stati
uendant. Nichenĩ ꝓficiunt nͥ ad¬
turpiꝰ uanitate opificũ qui oẽs in
sordida arte u̾sant. Nec enĩ ꝯcꝙͣ
ingeniũ hrẽ potest officina. nuim¬
meq artes hee ꝓbande q̃ mĩstre
sũt uoluptatũ. Cetari .lami. coꝗ sar¬
toẽs piscatoẽs ut ait Terẽtiꝰ. Ad de huc
si placet.unguẽtarios. saltatores.
totũq ludũ calauũ ¶quib at̾ arti¬
b.aut prudencia maior ĩ est. a ñ
medioc̾s utilitas querit᷑. ut medi¬
cina. ut archicectura. ut doct᷑na reꝵ
cõueniũt honeste Mertatura aut̃
si tenuis ẽ. sordida pͥntanda est. E¬

Expanded text:
sociationem colere, tueri, servare debemam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, haec fere accepimus. Primum improbantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut faeneratorum. Illiberales muntur; est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis. Sordidi etiam putandi, qui mercantur a mercatoribus, quod statim vendant; nihil enim proficiant, nisi adturpius vanitate. Opificesque omnes in sordida arte versantur; nec enim quicquam ingenuum habere potest officina. Minimeque artes eae probandae, quae ministrae sunt voluptatum: Cetárii, lanií, coqui, fartóres, piscatóres, ut ait Terentius; adde hue, si placet, unguentarios, saltatores totumque ludum talarium. Quibus autem artibus aut prudentia maior inest aut non mediocris utilitas quaeritur, ut medicina, ut architectura, ut doctrina rerum conveniunt, honestae. Mercatura autem, si tenuis est. sordida putanda est; s
Abbreviated transcription (Latin):
telligimꝰ ex paruiᷤᷤ ex oculoꝵ obsuitr.
sup cilioꝵ aut remissione. aut ꝯtͣcti¬
one ex mestitia. exilantate ex risu ex
locucione. Ex re ticẽcia excõtenccẽ
uocis. ex sũmissione ⁊ ceti̾s siłibus.
facile iudicabimꝰ. quid eoꝵ apte fĩ¬
at. quid ab officio natͣaq discrepet.
Quo in gne̾. ñ est ĩꝯmodũ quale
quidq eoꝵ sit exaliis iudicare ũ
nescio quomõ ut mag̃ ĩ aliis c̃namꝰ
qmͣ ĩ nob̾ met ipĩs. siquid delinꝗt᷑.
Itaq facillime corrigunt᷑ ĩ discẽdo
quoꝵ uicia imitant̾ emendandi
causa magistri.Nec n̾o alienũ ẽ ad
ea dirigenda que dubita cc̃em affe¬
runt adhibẽ doctos hõmes. ł ⁊̃ usu
pitos ⁊ quid hiis d̾ quo officii gnẽ
placeat exquirẽ. Maior enĩ ꝑs eo fe¬
re defferri solet. quo a nacura ipsa
deducit᷑ Iñ quib uidendũ ẽ nõ mͦ
qd quisq loquat᷑. s ⁊̃ quid quisq
senciat. atq etiã qua de causa qd¬
quisq sentiat. Ut ⁊̃ pictores ⁊ hii

Expanded text:
ellegemus ex parvis. Ex oculorum optutu, superciliorum aut remissione aut contractione, ex maestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex reticentia, ex contentione vocis, ex summissione, ex ceteris similibus facile iudicabimus, quid eorum apte fiat, quid ab officio naturaque discrepet. Quo in genere non est incommodum, quale quidque eorum sit, ex aliis iudicare, ut, nescio quo modo, ut magis in aliis cernamus quam in nobismet ipsis, si quid delinquitur. Itaque facillime corriguntur in discendo, quorum vitia imitantur emendandi causa magistri. Nec vero alienum est ad ea eligenda, quae dubitationem afferunt, adhibere doctos homines vel etiam usu peritos et, quid iis de quoque officii genere placeat, exquirere. Maior enim pars eo fere deferri solet, quo a natura ipsa deducitur. In quibus videndum est, non modo quid quisque loquatur, sed etiam quid quisque sentiat atque etiam de qua causa quisque sentiat. Ut enim pictores et ii,
Abbreviated transcription (Latin):
dũare dño. qd̾ quidẽ hiis cempis
in multis licet dicere
Auendũ aut̾ est p̃ẜtim si ip̃
edifices. ne exͣ modũ sũptus
magnificencia ꝓdeas. Quo ĩgño
multũ ⁊̃ mali ĩ exemplo ẽ. studiosi
enĩ pleriq p̃ẜcĩ in hanc ꝑtem pr

Expanded text:
domino! quod quidem his temporibus in multis licet dicere. Cavendum autem est, praesertim si ipse aedifices, ne extra modum sumptu et magnificentia prodeas; quo in genere multum mali etiam in exemplo est. Studiose enim pleri
Abbreviated transcription (Latin):
pytam motestia quo ĩ uerbo mod̾
ꝯromis consuacio. ⁊ taq ut can¬
de nos modestiã appellamꝰ sic dif¬
funit᷑ ⁊ stoicis. ut modestia sit sciẽ
suo collocandaꝵ Ita uidr cadem
uis ordiis ⁊ collocacõis fere. Nã
ior aptis ⁊ accomodatis locis. Lo¬
cũ aut̃ accionis oportiũ tatẽ tpĩs
ese dicunt Tempꝰ aut̃ accionis op̃o¬
tuanũ Grece euceria. latine appella¬
⁊ occasio. sic fit ut modestia. ħ quã
ita mtp̃tam᷑ ut dixi scientia sit
ꝓptunitatis ydoneoꝵ adagen¬
dũtepoꝵ. S pot̾ cadem eẽ prudẽ¬
ae difmicio. de qua pn̾cipio dixi

Expanded text:
odestiam, quo in verbo modus ordinis conservatio. Itaque, ut eandem nos modestiam appellemus, sic definitur a Stoicis, ut modestia sit scientsuo collocandarum. Ita videtur eadem vis ordinis et collocationis fore; nam rerum aptis et accommodatis locis; locum autem actionis opportunitatem temporis esse dicunt; tempus autem actionis opportunum Graece eukairi/a Latine appellatur occasio. Sic fit, ut modestia haec, quam ita interpretamur, ut dixi, scientia sit opportunitatis idoneorum ad agendum temporum. Sed potest eadem esse prudentiae definitio, de qua principio dix
Abbreviated transcription (Latin):
date pot̾. Magna aut̃ pte cdemẽti
castigacione licet uti. Grauitate tñ
adm̃cta. ut ⁊ seni̾tas ad hibeat᷑. et¬
contumelia repellatur.
Tq eciã illud ip̃m ꝙ ac̾bita¬
tis ht obiirgatio significan

Expanded text:
derate potest. Magnam autem partem clementi castigatione licet uti, gravitate tamen adiuncta, ut severitas adhibeaturetcontumelia repellatur, atque etiam illud ipsum, quod acerbitatis habet obiurgatio, significan
Abbreviated transcription (Latin):
nis bonis hanc licenciã asseque
da. Est enĩ ĩnica uecundie. sine q̃
nichil rectũ esse potest. nichil hõe¬
stũ Eos aut quoꝵ uita ꝑspecta in
reb honestis atq magnis ẽ bene
d̾re ꝑ. sentiẽtes ac b̃n nͣtos. aut
merentes. sicut aliquo honore aũ
ĩpio affectos obẜuare ⁊ colere de¬
beniꝰ tribuẽ eciã multũ senectuti
cedẽ hiis qui magr̃atu hẽbunt.
hr̃e delectu cuis ⁊ pegrim In ipso¬
q pegrino pͥuatĩ ne an publite

Expanded text:
nis bonis hanc licentiam assequebda; est enim inimica verecundiae, sine qua nihil rectum esse potest, nihil honestum. Eos autem, quorum vita perspecta in rebus honestis atque magnis est, bene de re publica sentientes ac bene meritos aut merentes sic ut aliquo honore aut imperio affectos observare et colere debemus, tribuere etiam multum senectuti, cedere iis, qui magistratum habebunt, habere dilectum civis et peregrini in ipsoque peregrino, privatimne an publice
Abbreviated transcription (Latin):
N omĩ aut̃ actione suscipia¬
da tria sunt tenenda. prm
ut appecitus rõm pareat. quom
chil ẽ ad officia cõẜuanda accor¬
odaciꝰ. Deinde ut aĩadutat q̃a
illa res sit. quĩ effice̾ ueliꝰ u
ue maior neue minor cura⁊o
suscipiat᷑ qmͣ causa postuli t ad
ẽ ut caueamꝰ ut ea que ꝑtinent a
lib̾alem spem ⁊ dignitatem me¬
rata sint. Modꝰ aut̃ ẽ optimꝰ. de

Expanded text:
n omni autem actione suscipienda tria sunt tenenda. Primum, ut appetitus rationi pareant, quo nihil est ad officia conservanda accommodatius. Deinde ut animadvertatur quanta illa res sit quam efficere velimus, neve major minorve cura uscipiatur, quam causa postulet. Tertium est, ut caveamus, ut ea, quae pertinent ad liberalem speciem et dignitatem, moderata sint. Modus autem est optimus decus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ fĩ possunt nec ab hiis qui assunt
ciui imitari milite gloriosum.
quale homis honoati ⁊ pnçipis do¬
mũ ꝑlaceat eẽ. Cuiꝰ fnus et usus
ad quẽ accomodanda ẽ edificandi
desc̃pcio. ⁊ tñ adhibenda comodita¬
tis dignitatisq diligentia .G. N. oc¬
tauo qui p̾mꝰ ex illa familia ꝯsul fc̃s
ẽ. honoĩ fuisse accepimiꝰ. ꝙ p̃clarã edi¬
ficass in palatio ⁊ plenã dignitatis
domũ. Que cum̃ uulgo uiseret᷑ sue¬

Expanded text:
ter fieri possunt, nec ab his qui adsunt tium imitari militem gloriosum. qualem hominis honorati et principis domum placeat esse, cuius finis est usus, ad quem accommodanda est aedificandi descriptio et tamen adhibenda commoditatis dignitatisque diligentia. Cn. Octavio, qui primus ex illa familia consul factus est, honori fuisse accepimus, quod praeclaram aedificasset in Palatio et plenam dignitatis domum; quae cum vulgo viseretu
Abbreviated transcription (Latin):
domo clan hoĩnis inqͣ et hospra
multi recipiẽdi ⁊ ad mittenda bñ¬
nũ cuiꝰq multitudo adhibend aũ
est laxitatis. alit̾ ampla dom de¬
cori sepe dño ẽ. si ẽ ĩ ea solitute e
maxiẽ si aliqñ alio dño solita ẽ te

Expanded text:
domo clari hominis, in quam et hospites multi recipiendi et admittenda hominum cuiusque modi multitudo, adhibenda cura est laxitatis; aliter ampla domus dedecori saepe domino fit, si est in ea solitudo, et maxime, si aliquando alio domino solita est
Abbreviated transcription (Latin):
tencio ⁊ ꝯpatio de duob honese¬
tib. utrũ honestiꝰ. qui locusapi¬
necio est pretemissus.
Ani cũ omĩs honestas ma¬
net aptib quatuor. quat
una sit cognitionis. Alt̾a cõmẽ¬
tatis. t̾cia magnammitatis q.
mod̾rationis. Hec indeligendos

Expanded text:
t comparatio, de duobus honestis utrum honestius, qui locus a Panaetio est praetermissus. Nam cum omnis honestas manet a partibus quattuor, quarum una sit cognitionis, altera communitatis, tertia magnanimitatis, quarta moderationis, haec in deligendo
Abbreviated transcription (Latin):
mas eridri facile ueniam dato. n
extolias quẽqm. nec deicias.di¬
centi esto tacitus auditor. Iudiẽ¬
cium ꝓmptus receptor. Requi¬
renti taale responde. cõtempnẽ¬
ti facile cede. Nec ĩnrgia disçep¬
tacionesq discedas. Si otinens
differt. si nemo uideat. cũ tu ip̃e
uideas. mobilis esto nõ lers
constans. nõ ꝑtinax. alicuiꝰ rei
sententiã hr̃e te.nec ignotũ sit.
nec molestũ. omẽs tibi pares
ꝯtempnas. Suyiores recte uiuẽ¬
do nõ timeas. in recidenda offi¬
ciositate. neq negligens. neq
exactor apparcas. cmmictis esto
bemgnus. Nemimiblandꝰ pan¬
cis familiaris. omib ecꝰ semor¬
tuc seminator. neq aliene in
uidus. Rumorib criminibus.
quib surrepser̃ opposi tissimus
sicut alii uitioꝵ. uane głie ꝯtẽp¬
tor. ⁊ bonoꝵ quib es p̃ditus. ñ
a cerb exactor. Nulliꝰ mpruden¬
ciam despicias. Rari ẜmoĩs ip̃e
s loquenciũ paciens. Seuerus
Sapientie cupidus ⁊ docił. Que
nosti. sine arrogancia postulã¬

Expanded text:
 errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aetuaeseminator, neque alienae invidus. Rumoribus, criminibus, quibus subrepunt, oppositissimus. sicut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. Severus, Sapientiae cupidus et donosti, sine arrogantia postulan
Abbreviated transcription (Latin):
uox sine clamore. In cessus sñ tu¬
multu. quies tibi erit sine desi
dia. et cum ab aliis luditur. tu
scĩ Aliquid honestiq tractaus.
Si ꝯtinẽs es. Adulaciones enita
Sitq tibi tam trute laudari a tͦ¬
pib qmͣ si landens obturpia.
Letior esto quotiens displices ⁊¬
malis. ⁊ maloꝵ de te estimaccẽs
pͣuas ueram tui landẽ ascribe dif¬
ficillimũ ꝯtinẽtie opus ẽ. assenta¬
cionem adultoꝵ repellere. quoꝵ
te resoluũt. Nulliꝰ passentaccẽm
amiçitiã mercans.nec ad tuam
ꝓmerendi ꝑhanc aditũ pandas
Non cris audax nõ arrogans. Sb¬
mittes te. nõ picies granitate
ẜ̃uata. Amoneb̾is libent᷑. s. ep̃hen¬
de pacient̾. si mito obuirgabit.⁊
aliquis. scito qa ꝓfuit. Si ĩ mi̾to.
scito qr ꝓdesse uoluit. sion ac̾ba

Expanded text:
vox sine clamore, incessus sine tuvox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malis, et malorum de te existimationes malas, veram tui laudationem ascribe. Difficillimum continentiae opus est, assentationes adulatione repellere, quarum te resolvunt. Nullius per assentationem amicitiam merearis, nec ad tuam promerendam per hanc aditum pandas. Non eris audax, nec arrogans: submittes te, non projicies; gravitate servata, admoneberis libenter, et reprehenderis patienter. Si merito objurgabit aliquis, scito quia profuit; si immerito, scito quia prodesse voluit. Non acerba,
Abbreviated transcription (Latin):
nec maiꝰ qmͣ es uideri uelis. hoc
magis obẜua. neq pauptas tibi
sit in mũda. nec parsimonia sordi¬
da. nec simplicitas negletta. ne le¬
uitas languida. ⁊ si res tibi erigu¬
e sunt. nõ sint t̾n inguste. Nec tu¬
a defleas. nec aliena mireris Si ꝯ¬
tinenciam diligis. turpia fugito
anteqm ueniant. nec q̃ qm aliũ
uerbis plus qmͣ te. Omĩ.a tolle¬
rabilia p̃ter turpitudinẽ crede.
qr licencia eoꝵ. in prudenciam nu¬
trit. Sermones utiles magis q̃
facetos ⁊ affabiles amare rectos
potius qm̃ obsecundantes. Mis¬
ccb̾ int̾dum seriis iocos. s tempa¬
tos. ⁊sine detͬmento de dignacio¬
nis. ac uerecundie. Nam rep̾hen¬
sibilis risus ẽ. si inmodicus est.
si puerilit̾ effusus. si muliebrit̾¬
fractus. odibilem quoq hoĩnez¬
facit risus. Aut supb aut clarus
aut malignus ⁊ furtinꝰ aut alie
nat tanq̃ blandu. Non enit tibi
scurrilis. s grata urbanitas.Sa¬
les tui sinc dente sint. Ioci sine
mutilitate. risus sine cachinno.

Expanded text:
nec majus quam es videri velis. Hoc majus observa, ne paupertas tibi immunda sit, nec parcimonia sordida, nec simplicitas neglecta, nec lenitas languida; et si tibi res exiguae sunt, non tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec aliena mireris. Si continentiam diligis, turpia fugito ante quam accedant; nec quemquam alium vereberis plus quam te. Omnia tolerabilia praeter turpitudinem crede. am licentia eorum impudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Miscebis interdum seriis jocos, sed temperatos, et sine detrimento dignitatis ac verecundiae. Nam reprehensibilis risus est, si immodicus, si pueriliter effusus, si muliebritfractus . Odibilem quoque facit hominem risus aut superbus et clarus, aut malignus et furtivus, aut malis nant tanquam vilem. Non erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno,
Abbreviated transcription (Latin):
suos cedet. cauida et pa¬
uida omiseris mucstigator la¬
tencium ꝯscrutator qualiũcũq
noxarum ostenderis. Notaberis
qui subtilissimas suspiciones
nus accu. u̾sipellis. ⁊ simplicita¬
tis inimicus. ꝯtemptorq culpa¬
rũ ⁊ postremo uno noĩe acũctis
nocaberis malus homo. Inhas
ergo maculas. prudencia in mẽ¬
surata ꝑducet. Quicumq ĩ illa
mediocri lance psistit. nec optu¬

Expanded text:
suos excedat, callida et pasuos excedat, callida et pavida commiseris, investigator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, notaberis  subtilissimas suspiciones nus, versipellis, et simplicitatis inimicus, contemplatorque culparum, et postremo uno nomine vocaberis a cunctis, malus homo. In has ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtu
Abbreviated transcription (Latin):
ris adeo. Amabis enĩ d̾m. si illũ
ꝓdesse nulli nocẽ. ⁊ cunc iustu¬
cerc. ñ est iusticia. s abstinencia
aliem ẽ ab hiis ergo incipe. nõ
⁊ ablata aliis restituasꝰ. raptores
q ip̃os ne aliis timendi sint ca¬
stiga ⁊ cohibe. Ex nulia uocis am¬
biguitate ꝯtron̾siami nectes. S
qualitatem aĩ speculare Nich̾ in
t sit an affirmes an uires. de reli
de ui̾tate tractat᷑. Nam si in iure¬
uirando deus inuocet᷑ ⁊̃ si in nocã¬
ti testis sit. cñ nõ tnͣsiens mĩtate
nec iusticie tͣuscas legem. Qd̾ si
aliqñ ꝯtigent uti mendacio. utẽ
nõ ad falsi. s aduen custodiam.
Et si ꝯtigerit fidelitatẽ mendacõ
redim̾e. nõ menciens. s pocius
excusab̃is. qr ubi honesta cã est.
tacet loquenda loquitꝰ. atq illi
letus in trcpidus intrepidus
cursus tui finẽ expectans. ꝓspi¬
ciens hec tristia huiꝰ mundi yla¬
ris tumultuosa quietus extre
Iis ergo institucionib
rum si mensuram restitucioĩs
am prudencia si t̾mĩos

Expanded text:
ris a Deo, Amabis autem Deum, si illum prodesse, nulli nocere. Justucere, non est justitia, sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an firmes, an jures. De fide de veritate tractatur: nam si jurejurando Deus invocetur, et non invocanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitatem mendacio redimi, non mentieris, sed potius excusaberis: quia ubi honesta causa esttacet, loquenda loquitur: atque illi laetus et intrepidus cursus tui finem exspectabis, prospicies haec tristia hujus mundi hilaris, tumultuosa quietus, extreae. His ergo institutionibusrum, si mensuram rectitudinis si prudentia terminos
Abbreviated transcription (Latin):
lgis. circũcide supflua. et
martũ desideria tua ꝯstringe cõ¬
qnͣtum cupiditas expetat. Si⁊ ti¬
nens fui̾s. usq eo puenies ut te
ip̃o ꝯtentus sis. Nam qui s̾ ip̃i sa¬
tis ẽ cũ diuiciis natus ẽ. impone
ꝯcupiscentie frenũ. omĩa que s̃
blandim̃to reice. Ede citra crude¬
litatem. Bibe citra ebrietatem.
delicus in hereb̾. nec desid̾ab̾ ab¬
sentes. uictus tibi ex facili sit. nec
aduoluptatẽ. s adcibum accede
palatũ tuũ fames excitet. ñ sapo¬
res. Desidria cua paruo redime.
qr hoc t̾m curare debes. ut desmã.¬

Expanded text:
gis, circumcide superflua et in arctum desideria tua constringe. Conquantum cupiditas expetat. Si continens fueris, eo usque pervenies, ut te ipso tis est, in deliciis natus est. Impone concupiscentiae frenum. Omnia quae nt, rejice. Ede citra cruditatem, bibe citra ebrietatem. deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitet, non sapores. Desideria tua parvo redime, quia hoc tantum curare debes, ut des
Abbreviated transcription (Latin):
aũ rõ ẽ rei familiaris. qmͣ quidẽ
d̾labi sinẽ flagiciosũ ẽ. s ita ut illi¬
balitatis. auaricieq absit suspicio
posse cnĩ lib̾alitate uti ñ spolun¬
tẽ se patrimomio. nimix pecume¬
ẽ fructus maximꝰ recte ⁊̃ acheofta¬
sto ẽ laudata hospitilitas ẽ enĩ
ut m quidẽ uid̾r ualde decor ꝓi¬
tẽ domꝰ hominũ illustruĩ. hospi¬

Expanded text:
autem ratio est rei familiaris, quam quidem dilabi sinere flagitiosum est, sed ita, ut illiberalitatis avaritiaeque absit suspicio; posse enim liberalitate uti non spoliantem se patrimonio nimirum est pecuniae fructus maximus. Recte etiam a Theophrasto est laudata hospitalitas. est enim, ut mihi quidem uidetur, ualde decorum patere domus hominum inlustrium hospi
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ ẽ rõ dupłx. nã ł opa benigne
fit indigentib. aut peciũa. Eacili¬
or ẽ ħ̾ posti̾or. locupleti p̾ẜtims.
ulla lautior ac splendidior ⁊ uiroi
forti claroq dignior. Qmͣꝙͣ emi
ĩutroq ĩ ẽ gratificandi libal uoll¬
tas. tñ alt̾a ex arca alt̾ exltute q̃pr¬
Largitio q q̃ fit exre familiari fon¬
tẽ ip̃ius benignitatis exaunc it
bemgnitate beĩgnitas tollit̾qu
quo ipłes usus sis. eo minꝰ un ps
bñfici ⁊ ubales erũt pͥmũ q̃ pllbe
fuerĩt eo płes ad bñficiend̾ adu
tores hebunt. ¶Ocm̃ ꝯsuctud

Expanded text:
cuius est ratio duplex; nam aut opera benigne fit indigentibus aut pecunia. Facilior est haec posterior, locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti claroque dignior. Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis voluntas, tamen altera ex area, altera ex virtute largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo in plures usus sis, eo minus tem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo in plures usus sis, eo minus
Abbreviated transcription (Latin):
simillimis lib̾is eẽ grata. Graui uo
hoĩ. ⁊ ea que fiũt iidicio ẽto pond̃¬
ranti ꝓbari posse nullo mõ Quã¬
qmͣ intelligo ĩ nr̃a ciutate ĩuet̾asse
lã bonis tp̃ib ut splendor edilita¬
tũ ab optimis uiris postulet᷑. Ita¬
q ⁊ p. crassus. tũ cognonũc diues
tũ copiis. fũctus ẽ edilicio maxĩo
munc᷑ ⁊ paulo post.lcrassus cũ oĩĩ
hoĩnũ mod̾atissimo.q. mutio
magnificẽtissima edilitate fũctꝰ
ẽ. Dem̃ .c. claudiꝰ. a.ꝑ.f. multi post
luculli. hortensiꝰ sillanꝰ oẽs aut̃ p
lentulꝰ. me consule uicit supiores.
Hunc ẽ scaurꝰ imitatꝰ. magnificẽ¬
tissima uo nr̃i põpeii muña scd̾o
consulacu. inquib omĩb quid mͥ¬

Expanded text:
simillimis liberis esse grata, gravi vero homini et ea, quae fiunt, iudicio certo ponderanti probari posse nullo modo. Quamquam intellego in nostra civitate inveterasse iam bonis temporibus, ut splendor aedilitatum ab optimis viris postuletur. Itaque et P. Crassus cum cognomine dives, tum copiis functus est aedilicio maximo munere, et paulo post L. Crassus cum omnium hominum moderatissimo Q. Mucio magnificentissima aedilitate functus est, deinde C. Claudius App. f., multi post, Luculli, Hortensius, Silanus; omnes autem P. Lentulus me consule vicit superiores; hunc est Scaurus imitatus; magnificentissima vero nostri Pompei munera secundo consulatu; in quibus omnibus quid m
Abbreviated transcription (Latin):
clarus. głari solebat. sc sine ullo.
iunẽ adeꝑtu esse omĩa q̃ hr̃ent᷑
ãplissima Gicebat id̃ cocta. nobis
quoq licet in hoc quoda mͦ głan.
anno. ꝙ contigit eoꝵ nenum quoᷤᷤ
mõ noĩau. sanc exiguus sũptus
liores. muri. naualia. portus aqͣꝵ
ductus. omĩaq q̃ adusũ rei p. ꝑti

Expanded text:
lebat se sine ullo munere adeptum esse omnia, quae haberentur amplissima. Dicebat idem Cotta, Curio. Nobis quoque licet in hoc quodam modo gloanno, quod contigit eorum nemini, quos modo nominavi, sane exiguus sumptus liores, muri, navalia, portus, aquarum ductus omniaque, quae ad usum rei publi
Abbreviated transcription (Latin):
psariĩ muneꝵ. taliuĩq suptuu
ncltatẽ fructũ diuiciaꝵ putat
sichi aut̃ ille fructus libalitatis
ͦ pauca exẽpla posui. multo et
sotles gͣuiꝰ ⁊ ueriꝰ nõ rephendit.
aubis pecumaꝵ effusiones non
delmiendam. At hii qui ab hostei
obsident᷑. si eme aque sextariũ co¬
gerent᷑ mina. hoc pͥmo incredibi¬
le nob̾ iudi. omẽsq mirari. s cu
accid̾rit. ueniã ncc̃itati dare. In
hiis ĩmanib iacturis ĩ fmitis qr
sũptib. nichil nos magno ope mi
delectatio młtitudis. ad breue exi¬

Expanded text:
popularium munerum taliumque sumptuum popularium munerum taliumque sumptuum facultatem fructum divitiarum putat. Mihi autem il, cuius exempla pauca posui, multo et stoteles gravius, et verius nos reprehendit, qui has pecuniarum effusiones non deliniendam. Ait enim, qui ab hoste obsidentur, si emere aquae sextarium cogerentur mina, hoc primo incredibile nobis videri, omnesque mirari, sed cum attenderint, veniam necessitati dare, in his immanibus iacturis infinitisque sumptibus nihil nos magnopere mirdelectatio multitudinis ad breve exi
Abbreviated transcription (Latin):
itq ⁊̃ seqũt̃ largicionẽ rapine cũ
enĩ dando egẽ ceperũt. Alienis bo¬
ns manꝰ afferre cogũt᷑. Ita cũ beĩ¬
uolentie ꝯꝑande catã bñfici esse
uelint. nõ tanta studia asseqnͣtur.
tuda ẽ res familiaris. ut cã beĩg¬
nitis apire nõ possit. nec ita rese¬
rndi ut pateat omĩbo. Modꝰ adhi¬
beitur. isq referat᷑ ad facultates.
ꝯsuetudinẽ uenit. largicionẽ fun¬
du nõ hr̃e. Et enĩ quis pot̾ modꝰ
ẽẽ cũ ⁊ idẽ qui ꝯsueuert̃. ⁊ idẽ illud
gladiator nuierib. ludoꝵ uena¬
cionũq appatu pecunias ꝓfũdũt
ĩeis res quaꝵ memoriã ⁊ breuez
a nulła õio sũt relicturi. Lib̾ales
aut. qui facultatib. & captos ap̃do¬
nib redimũt. ã es alienũ suscipi¬
unt aĩcoꝵ cã aut ĩ filiaꝵ collocatõẽ
tẽ uenit theo frasto. ĩ eo  hibro q
ddnutiis sc̃psit. in quo multa p̃¬
dare. illud abẜde. Est enĩ multus
audanda magnificẽtia ⁊ appatoẽ

Expanded text:
iam sequuntur largitionem rapinae. Cum enim dando egere coeperunt, alienis bonis manus afferre coguntur. Ita, cum benevolentiae comparandae causa benefici esse velint, non tanta studia assequuntur enda est res familiaris, ut eam benignitas aperire non possit, nec ita reseranda, ut pateat omnibus, modus adhibeatur, isque referatur adfacultates. em venit, largitionem fundum non habere; etenim quis potest modus esse, cum et idem, qui consuerunt, et idem illud gladiatorum muneribus, ludorum venationumque apparatu pecunias profundunt in eas res, quarum memoriam aut brevem aut nullam omnino sint relicturi, liberales autem, qui suis facultatibus aut captos a praedonibus redimunt aut aes alienum suscipiunt amicorum aut in filiarum collocatione tem venerit Theophrasto in eo libro, quem de divitiis scripsit; in quo multa praeclare, illud absurde: est enim multus in laudanda magnificentia et apparatione
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si qñ aliqua remaior atq utilior
ppł ari largicõe acquirit᷑. ut horesti
nup prandia ĩsemitis. decume no¬
m̃ie magno honori fuerũt. Ne.Mi.
qd̾ seni uitio datũ ẽ. ꝙ ĩ caritate as¬
se modiũ ppło dedit. magna eĩ se
⁊ ĩuet̾ata ĩuidia.nec tpi iaccura. qñ
erat edił. nec maxima. lib̾auit.¶Set
honori sũmo nuꝑ nrõ milomi tuit.
ꝙgladiatorib emptis rei ꝑ causa
que salute nr̃a continebat᷑ õs p. clo

Expanded text:
et, si quando aliqua res maior atque utilior populari largitione acquiritur, ut Oresti nuper prandia in semitis decumae nomine magno honori fuerunt. Ne M. quidem Seio vitio datum est, quod in caritate asse modium populo dedit; magna enim se et inveterata invidia nec turpi iactura, quando erat aedilis, nec maxima liberavit. Sed honori summo nuper nostro Miloni fuit, qui gladiatoribus emptis rei publicae causa, quae salute nostra co
Abbreviated transcription (Latin):
alexandꝵ filiũ philippꝰ actiui ar
Qui largicione bñiuolenti am
macedonũ consectet. Ꝙ te mili
inquit tõms iista spem idutis
ut eos t̃ fideles putares fore ꝓo
peciua corrupiss. ancuio ase¬

Expanded text:
Alexandrum filium Philippus accusat, quod largitione benevolentiam Macedonum consectetur. Quid te malum inquit, rationis in istam spem induxit, ut eos tibi fideles putares fore, quos pecunia corrupisses: an tu id a
Abbreviated transcription (Latin):
nstet exopa ⁊ idusta
⁊ bonestior sit. ⁊ latius pateat. ⁊ pos¬
endũ. nec hoc benignitatis genus
õĩo repudiandũ ẽ. ⁊ sepe ydoneis
honumb ĩdigentib d̾re familia¬
ri ĩptiendũ. s diligent̾ atq modã¬

Expanded text:
nstat ex opera et industria, et honestior sit, et latius pateat, et posendum: nechoc benignitatis genus omnmo repudiandum est: et saepeidoneis hominibus indigentibus de re familiari impertiendum, s
Abbreviated transcription (Latin):
orõnis maiorẽ uĩ habeat ad głam.
Ea c̃ enĩ quã eloquenciã dicimus.
S tñ difficile dictu ẽ. qnͣto cõciliet
oꝑe aĩos comitas affabilitasq ẜ¬
monis. Extant epłe ⁊ philippi ad
alexandr ⁊ antipatris ad cassan¬
dꝵ. ⁊̃ antigoni ad philippũ suũ fili¬
u triũ prudentissimoꝵ. Sic em̃ ac¬
cepimꝰ. quib p̾cipiũt. ut orone be¬
nigua multitudinis aĩos ad bemi

Expanded text:
eat ad gloriam ea est enim, quam eloquentiam dicimus; sed tamen difficile dictu est, quantopere conciliet animos comitas affabilitasque sermonis. Exstant epistulae et Philippi ad Alexandrum et Antipatri ad Cassandrum et Antigoni ad Philippum filium, trium prudentissimorum sic enim accepimus; quibus praecipiunt, ut oratione benigna multi
Abbreviated transcription (Latin):
tos. locupletari tenuores qd̃ q̃
uulgo solitũ fi ab ordine nr̃o n
orõne crassi scriptũ copiose uide¬
mͦ Hanc gͦ cõsuetudinẽ benign¬
catis largiciom muneꝵ añ pono¬

Expanded text:
tos, locupletari tenuiores; quod quidem volgo solitum fieri ab ordine nostro in oratione Crassi scriptum copiose videmus. Hanc ergo consuetudinem benignitatis largitioni munerum lon
Abbreviated transcription (Latin):
ceᷤ accomodada ⁊ mediocritate n
ti eẽ de beniꝰ IAlia c̃a ẽ eius q cala¬
mitate p̾mit᷑. ⁊ eiꝰ qui res melioẽs
querit. ulłis suis rebadu̾sis ꝓpẽ¬
sior benignitas esse debebit ĩcala¬
mutosos. insi forte ert̃ digni cala¬
mitace . In hiis tñ q se ad iuari uo¬
lent ñ ne affligant᷑. s ut alat̾orẽ
gradũ ascendant. restͥcti oĩo eẽ nlło
mõ debeniꝰ s indiligendis idoncis
iudiciũ ⁊ diligenciar ad hibẽ siam
p̃clare enniꝰ bñfacta malelccata.

Expanded text:
diocritate moti esse debemus. Alia causa est eius, qui calamitate premitur, et eius, qui res meliores quaerit nullis suis rebus adversis. Propensior benignitas esse debebit in calamitosos, nisi forte erunt digni calamitate. In iis tamen, qui se adiuvari volent, non ne affligantur, sed ut altiorem gradum ascendant, restricti omnino esse nullo modo debemus, sed in deligendis idoneis iudicium et diligentiam adhibere. Nam praeclar
Abbreviated transcription (Latin):
In acẽando etiã manilio ł fusii ꝯg¬
inta in dustria ẽ ¶Semel ig̾ ⁊ ñ sepe
cos ulcisci sepiꝰ nõ ẽ rep̃hendendu.
tis inferre multis. Id tũ picłosum
ipi  ẽ tũ ⁊̃ sordidũ ad famã. comi¬
tẽ ut accusator nõiari Q contigit
mr bruto sũmo gene̾ nato illiꝰ filio
tis arcessas. Idenĩ sine scelere fieri
nullo patto pot̾ Nam quid ẽ tã in¬
humanũ. qm̃ cloquenciã anatura
ad salutẽ roĩũ. ⁊ ad conẜuacione
dat᷑a. ad bonoꝵ pestẽ ꝑniciẽq cõu¬
tere/ Nec tñ ut ħ fugiendũ. ita est¬

Expanded text:
In accusando etiam M'. Aquilio L. Fufi cognita industria est. Semel igitur aut non saepe cos ulcisci saepius non est reprehendendum; tis inferre multis. Id cum periculosum ipsi est, tum etiam sordidum ad famam, committere, ut accusator nominere; quod contigit M. Brutotis arcessas; id enim sine scelere fieri nullo pacto potest. Nam quid est tam inhumanum quam eloquentiam a natura ad salutem hominum et ad conservationem datam ad bonorum pestem perniciemque convertere? Nec tamen, ut hoc fugiendum
Abbreviated transcription (Latin):
paret. cũ añ g̾ssa ẽ honestas Itaq
nõ solũ inhac ꝑte honestatis d̾ q̃
orib quid deceat appeat. Na ⁊ rõne
uti acq orõne prudent̾. ⁊ agẽ que
agas consid̾ate oĩq ĩre quid sit.
uirilit̾ uidere ⁊ cucri decet. Cõtͣ q
falli. errare. labi. decipi.tã d̾decet. ꝙ̃
ḋlirare ⁊ mente eẽ captũ. Et iusta
omĩa decora sũt. In iista ꝯͣ. ut t̃pi
sic ĩ decora. Simił ẽ rõ fortitudis
ꝙ eĩ uirilit̾ aĩoq magno fit. id
ad om̃e honestatẽ. id ꝙ dico de¬
corũ ⁊ ita ꝑtin. ut ñ recõdita qͣdar
rõne enatur. s sit inꝓmptu. Est enĩ
qddã. idq intlłigͥ. ĩ omi uirtute
ꝙ deceat. ꝙ cogitacione mag̾ a u̾tu¬
te prr̾ ꝙͣ re separi. Ut eñ uenustas ⁊¬

Expanded text:
honestas. Itaque non solum in hac parte honestatis, de qua oribus quid deceat apparet. Nam et ratione uti atque oratione prudenter et agere, quod agas, considerate omnique in re quid sit veri videre et tueri decet, contraque falli, errare, labi, decipi tam dedecet quam delirare et mente esse captum; et iusta omnia decora sunt, iniusta contra, ut turpia, sic indecora. Similis est ratio fortitudinis. Quod enim viriliter animoque magno fit, id ad omnem honestatem hoc, quod dico, decorum, et ita pertinet, ut non recondita quadam ratione cernatur, sed sit in promptu. Est enim quiddam, idque intellegitur in omni virtute, quod deceat; quod cogitatione magis a virtute potest quam re separ
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ꝙ differatꝰ ĩ õi rõne h̃ñda inter
nõ iolare hoies. uẽcundic non
offende̾. In quo maxĩe ius pspros
decoris hiis gͥ expõitis. quale sit
id qd̾ decẽ dicimꝰ. intelłetũ puto

Expanded text:
one habenda inter non violare homines, verecundiae non offendere; in quo maxime vis perspicitur decori. His igitur expositis, quale sit id, quod decere dicimus, intellectum puto.
Abbreviated transcription (Latin):
ita nature ꝯsentancũ sit. ut ĩ eo mo¬
datio ⁊ tpantia appcat. cũ sp̃e quada
lib̾alisnec ita ĩ tlłigi possumꝰ existĩa¬
re ex eo decoro ꝙ pocte secũt᷑. De quo
alio loco pla dici solent. S tũ ẜuare
iulud poctas ꝙ deceat dicimꝰ. cũ id qd̾

Expanded text:
um sit, ut in eo moderatio et temperantia appareat cum specie quadam liberali. Haec ita intellegi possumus existimare ex eo decoro, quod poetae sequuntur; de quo alio loco plura dici solent. Sed tum servare illud poëtas, quod deceat, dicimus, cum id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
s mente ⁊ cogitacione distĩguitur.
Est aut̃ ciꝰ dsc̾pcio duplex. Nã ⁊ ge¬
nerale ꝙdã decoꝵ intelligimꝰ ꝙ in
oĩ honestate u̾sat᷑ ⁊ aliud huic sub¬
iectũ. ꝙ ꝑtin ad singulas ꝑtes ho¬
nestatis. atq illud suꝑius sic fere

Expanded text:
itur. Est autem eius discriptio duplex; nam et generale quoddam decorum intellegimus, quod in omni honestate versatur, et aliud huic subiectum, quod pertinet ad singulas partes honestatis. Atque illud superius sic fere
Abbreviated transcription (Latin):
indecoꝵ ꝙ eos fuisse iustos accepi¬
m᷑ at atreo dicente plaus excitant᷑.
nob̾ant̃ ꝑsonã ĩposuit ip̃a nat᷑a. ma¬
gna tũ excellẽtia p̃stanciaq aĩanciũ
reliquoꝵ Quo circa poete ĩ magna

Expanded text:
, quod eos fuisse iustos accepimus; at Atreo dicente plausus excitantunobis autem personam imposuit ipsa natura magna cum excellentia praestantiaque animantium reliquarum. Quocirca
Abbreviated transcription (Latin):
s ille hiis nõ eget tñ ei potissim̃
msniunt. Pptime aut̾ socie¬
tas hominũ coniũctio q ẜuabi¬
tur si ut quisq erit cõiunctissiꝰ.
ita meũ benignitas płimiũ con

Expanded text:
 ille iis non eget, tamen ei potissimum inserviunt. Optime autem societas hominum coniunctioque servabitur, si, ut quisque erit coniunctissimus, ita in eum benignitatis plurimum con
Abbreviated transcription (Latin):
quedam cura adhibenda ẽ Nlłm
enĩ officiũ referenda gr̃a magis
possis nib recdõc esiodꝰ. qdnam
beneficio ꝓuccati facere debemꝰ
an imitari agros fertiles. qml
to plus affer qua acçeper. et em
si m eos quos spamꝰ nos ꝓfu¬
turos nõ dubitamꝰ officiacons¬

Expanded text:
quaedam cura adhibenda est; nullum enim officium referenda gratia magis possis, iubet reddere Hesiodus, quidnam beneficio provocati facere debemus? an imitari agros fertiles, qui multo plus efferunt quam acceperunt? Etenim si in eos, quos speramus nobis profuturos, non dubitamus officia con
Abbreviated transcription (Latin):
a qmͣ tractet. ⁊ in qua uerset᷑ sõiecta
ẽ uei̾tas. ¶ Reliquis autẽ trib
uirtutib ncc̃itates ꝓposite sunt ad
cas res pandas. tuendasq quibo ac¬
tio inte ꝯtinet᷑. ut societas hõmnu
ꝯuĩctio q ẜuetur. et aĩ excellenti.a. ⁊¬
magnitudo tũ mangendiᷤ opib
ucilitatib qr et sͥ et sius ꝯpandis.
tũ młto mag̃ in hiis ip̃is despitiẽ¬
dis eluceat. Ordoant̾e ⁊ constanti¬
a ⁊ mod̾ratio. et ea que sũt hus sił¬

Expanded text:
a versetur, subiecta est veritas. Reliquis autem tribus virtutibus necessitates propositae sunt ad eas res parandas tuendasque, quibus actio vitae continetur, ut et societas hominum coniunctioque servetur et animi excellentia magnitudoque cum in augendis opibus utilitatibusque et sibi et suis comparandis, tum multo magis in his ipsis despiciendis eluceat. Ordo autem et constantia et moderatio et ea, quae sunt his si
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ omniũ que fuĩt q̃ q dicũt ordie
⁊ modo. In quo in eit modestia. et
ligata ⁊ mplicita sunt. tũ exsigłis
certa officioꝵ gnͣa nascunt᷑. Uelut
exea parte que p̾ma descripta ẽ.In
qua sapiãm ⁊ prudenciam pominꝰ
in ẽ indagatio. atq ĩuentio ueri ei¬
q uirtutis hoc munꝰ est ꝓpriũ. ut
eñ quisq maxime ꝑspicit qd in re
quaq sit uerissimu. quiq acutissiẽ
⁊ celeb̾rime pot̾ et uidere. ⁊ explicare¬

Expanded text:
in omnium, quae fiunt quaeque dicuntur, ordine in omnium, quae fiunt quaeque dicuntur, ordine et modo, in quo inest modestia et ligata atque implicata sunt, tamen ex singulis certa officiorum genera nascuntur, velut ex ea parte, quae prima discripta est, in qua sapientiam et prudentiam ponimus, inest indagatio atque inventio veri, eiusque virtutis hoc munus est proprium. Ut enim quisque maxime perspicit, quid in re quaque verissimum sit. quique acutissime et cele
Abbreviated transcription (Latin):
⁊qui modꝰ. Itaq eoꝵ ipõꝵ que aspcũ
sentumt᷑. nullũ aliud animat pui¬
critudinẽ uenustatẽ. cõuemencia
partium sentit. ¶ Quã sisitudiẽ
ratura rõq ab oculis ad aĩmũ tnͣifẽ¬
rens. multo etiã mag̃ pulc̾tudinẽ
cõstantiam ordinẽ in ꝯsiliis fcĩs¬
q confuadã putat. Cauetq ne qd
indetore effeminateq faciat. Tum
iomĩb ⁊ opmionib ⁊ factis neqd
libidmose faciat ant cogitet quib
exreb conflatur et efficit᷑ id ꝙ q̃
ar nõ sit tñ honestũ sit. qd̾q uere
dicimꝰ ⁊̃ si anullo landet᷑ natura
ellie laidabile ¶fformã quidẽ ip̃e m.
slii et tanqua faciem honesti uides.
que si oculis ẽneret᷑ mirabses amo¬
res. ut ait plato excitaret sapiẽ.¬
tuor partiũ orit᷑ ex aliqͣ ant
ei ĩ ꝑspiciencia ueri solleitiaq u̾sa¬
tur aut in hoĩnu societate tuenda
tribuendo qd̾ suũ est cuiq. et reru
constructaꝵ fide aut ĩaĩ excelsi atq
ĩuicti magnitirdine ac robore ant

Expanded text:
. Itaque eorum ipsorum, quae aspectu sentiuntur, nullum aliud animal pulchritudinem, venustatem, convenientiam partium sentit; quam similitudinem natura ratioque ab oculis ad animum transferens multo etiam magis pulchritudinem, constantiam, ordinem in consiliis factisque conservandam putat cavetque, ne quid indecore effeminateve faciat, tum in omnibus et opinionibus et factis ne quid libidinose aut faciat aut cogitet. Quibus ex rebus conflatur et efficitur id, quotum non sit, tamen honestum sit, quodque vere dicimus, etiamsi a nullo laudetur, natura esse laudabile. Formam quidem ipsam, Marce fili, et tamquam faciem honesti vides, quae si oculis cerneretur, mirabiles amores, ut ait Plato, excitaret sapieattuor partium oritur ex aliqua: aut enim in perspicientia veri sollertiaque versatur aut in hominum societate tuenda tribuendoque suum cuique et rerum contractarum fide aut in animi excelsi atque invicti magnitudine ac robore aut
Abbreviated transcription (Latin):
actio qued̾a. nõ solũ mẽtis agiratõ.
hiis enĩ reb que tͣctant᷑ in uita.i
modũ quenda ⁊ ordinẽ ad hibentes
honestatẽ ⁊ decus obẜuabimꝰ.
Xquatuor aut̃ locis. ĩ quos
honesti nacurã ⁊ uĩ diuisi¬
ille qui in ueri cognicione ꝯsistit.
maxĩc nͣam attingit humanã. Õs
enĩ rahini ⁊ ducim᷑ ad ꝯgnicionis
⁊ scientie cupiditatẽ. In qua excellẽ
pulch putamꝰ. labi aut̃ errare. ne¬
scire ⁊ decipi. malũ ⁊ turpe dicimꝰ

Expanded text:
io quaedam, non solum mentis agitatio. Iis enim rebus, quae tractantur in vita, modum quendam et ordinem adhibentes honestatem et decus conservabimus. Ex quattuor autem locis, in quos honesti naturam vimque divisiille, qui in veri cognitione consistit, maxime naturam attingit humanam. Omnes enim trahimur et ducimur ad cognitionis et scientiae cupiditatem, in qua excellere pulchrum putamus, labi autem, errare, nescire, decipi et malum et turpe ducim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽꝑ inquisitio ueri atq ĩuestiga¬
cio Itq cũ sumꝰ necessariis negoci¬
is curisq uacui. tunc ħemꝰ aliquid
uidere audire. ac discere. ꝯgniccẽm
ꝙ rex ant occultaꝵ aut ⁊mirabili¬
um ad beate uiuendũ nccͣiã duci¬
miꝰ. Exquo intlłigitꝰ. qd ueꝵ simpłx
sincexq sit. idesse nate̾ hoĩnis ap¬
tissimũ ¶uic ueri uidendi cupidi¬
tati adm̃cta ẽ appetitio quedã pn̾ci¬
patus ut nemini parere aĩmꝰ bñ ĩ¬
formatꝰ a nat᷑a uelit. nͥ p̃cipientiaut
docenti aut cã utilitatis iuste et le¬
gittime impanti. Ex quo magnitu¬
do nexistit. humanaꝵ q reꝵ contẽp¬
cio ñec uo̾ illa parua uis nateͣ ẽ rõ¬

Expanded text:
eri inquisitio atque investigatio. Itaque cum sumus necessariis negotiis curisque vacui, tum avemus aliquid videre, audire, addiscere cognitionemque rerum aut occultarum aut admirabilium ad beate vivendum necessariam ducimus. Ex quo intellegitur, quod verum, simplex sincerumque sit, id esse naturae hominis aptissimum. Huic veri videndi cupiditati adiuncta est appetitio quaedam principatus, ut nemini parere animus bene informatus a natura velit nisi praecipienti aut docenti aut utilitatis causa iuste et legitime imperanti; ex quo magnitudo animi exsistit humanarumque rerum contemptio. Nec vero illa parva vis naturae
Abbreviated transcription (Latin):
hommẽ cõciliat hoĩm ⁊ ad crõnis ⁊
aduite societatẽ Ingñatq ĩpͥmis
pcipuũ quend̾a amorẽ in eos qui
lit Obeasq causas studeat ꝑare ea
que suppeditent. adcultũ ⁊ aduictũ.
Nec sibi soli. s ꝯuigi. lib̾isq ⁊ cete̾is
quos caros b̾cat. tueriq deb̾at que
aua ⁊̃ exsuscitet aĩos. ⁊ maiores ad

Expanded text:
iliat homini et ad orationis et ad vitae societatem ingeneratque in primis praecipuum quendam amorem in eos, qui lit ob easque causas studeat parare ea, quae suppeditent ad cultum et ad victum, nec sibi soli, sed coniugi, liberis ceterisque, quos caros habeat tuerique debeat; quae cura exsuscitat etiam animos et maio
Abbreviated transcription (Latin):
s scut ⁊ existimare poterant. hii cũ
conarent᷑ cũ multo maximã ꝑtem
socioꝵ iofficio manẽ̾ intelligerent.
cũ sibi nõ multitudinẽ militũ non
itoneos impatores ñ pecuia publi¬
ca psto ec̃ uide̾nt ñ demiq ullã rem

Expanded text:
 ‹et› existimare poterant. Ii, cum conarentur, cum multo maximam partem sociorum in officio manere intellegerent? Cum sibi non multitudinem militum, non idoneos imperatores, non pecuniam publicam praesto e
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ ꝗd possint facẽ.Siquidẽ sua
sponte facent ⁊ ñ hr̃ent hiic adui¬
teses multos malos hõies ⁊ auda¬
cesi dolent em̃ diu cogitare omẽs
ꝯ magua negocia uolit agẽ ñ pot̾¬

Expanded text:
, quid possint facere, si quidem sua sponte facerent et non haberent hinc adiutores multos, malos homines et audaces. Solent enim diu cogitare omnes, qui magna negotia volunt agere.» Non pote