comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mirãt elenchoꝵ pugnã. logicesq duellũ
Qualit̾ anapiti gladii mucne choruscãs
uis logice ueri facie teũtata recidit
falsa negãs fam̃ lacitare sub umbra
Cur preudo logicꝰ. arc fur. aic adulter
falsus ⁊ ypocrica furciuꝯ p̃do sophisca
mẽtit᷑ logice. uultũ. fretꝯq quibꝯdã
ꝓdigiis temptat ꝓ uero uendẽ falsũ
Cuid locq in logica dicat᷑. quid ue localis
Congriutas. q̃ cã loci. quid maxiã. q̃ sit
uis argum̃ti manãs a fonte lo cali
Cur argum̃tũ ꝯfirmet locꝯ. armet elencũ
maxiã. q̃ uires ꝓprias laigif elenco
Qluomõ matia uel forma pctãt elencꝰ
Et sola facie laruã p̃tendit elenci
Cur ex p̃missy ꝯclusio nata loq̃ndo
Cuid p̃missa ueliit uultu signet᷑ eorũ
Cur liget ext̾mos mediꝯ mediator eoꝵ
Term̃ꝰ ⁊ firmo ꝯfibulet om̃a nexu
Cur decurtata spẽs nascatur elenci
Qñ uel afferes uel sincopa curcat elencũ
Qualit̾ usurpãs uires ⁊ robur elenci

Expanded text:
rat elenchorum pugnas, logicaeque duellum: Qualiter ancipiti gladii mucrone coruscans Vis logicae veri facie tunicata recidit Falsa, negans falsum veri latitare sub umbra. Cur pseudologicus artis fur, artis adulter, Falsus et hypocrita, furtivus praedo, sophista, Mentitur logicae vultum, fretusque quibusdam Prodigiis tentat pro vero vendere falsum. Quid locus in logica dicatur, quidve localis 346 Congruitas, quid causa loci, quid maxima, quid sit Vis argumenti, manans a fonte locali. Cur argumentum firmet locus, armet elenchum Maxima, quae vires proprias largitur elencho. Quomodo materia vel forma peccat elenchus, Et sola facie larvam praetendit elenchi. Cur ex praemissis conclusio nata loquendo Quae praemissa velint vultu signetur eorum. Cur liget extremos medius mediator eorum Terminus, et firmo confibulet omnia nexu. Cur decurtati species nascatur elenchi, Quando vel apheresis vel syncopa curtat elenchum. Qualiter usurpans vires et robur elenchi.
Abbreviated transcription (Latin):
Uolliciti uultꝰ. am̃i prudẽtꝭ honesci
Cultꝰ attenti spẽm. formãb modesti
hec gerit ⁊ sexũ tñscẽdit mñte urrli
Nõ eiꝯ roseos color incolit aduena uuleꝯ
d color indigena regnat/ nͨ purpͬa iultꝰ
Uecũ furtiui patitꝰ fermẽta coloris
Demietit caput in t̾rã nec lubrica sẜus
uenat᷑. mẽti cedẽs agit̾/ ocia uisus
mẽsa pictagore q̃ mẽti pabula donẽt
Delicias anĩm sapiẽs. nõ corꝑis escas
Indicat insulcꝰ uarios. nũosq ⁊ ebelles
Tandẽ subrli ꝯludit bella teũpho
Sobysso ꝯtexta suo uesata colore
uesas. sydereos iuescit uiigĩs artus
mat̾i̾es subtilis erat. subtiliꝰ ipãm
ma p̃cellit opus. sic p̃ueit̃ usus
hic pictura loq̃ũs scripto. clamãsy fig̃is
Muta tñ. totã nũandi p̃dicat artẽ
Nodꝰ. amor. racio. fedꝰ ꝯcordia limes
Q̾uomõ ꝯcordi nũs ligat om̃ĩa nexu
Uingula ꝯpoit. mũd regit̾. ordiãt orbẽ

Expanded text:
Solliciti vultus, animi prudentis, honesti Solliciti vultus, animi prudentis, honesti Cultus, attenti speciem formamque modesti Hoc gerit, et sexum transcendit mente virili. Non ejus roseos hic incolit advena vultus, Sed color indigena regnat, nec purpura vultus, Secum furtivi patitur fermenta coloris. Demittit caput in terram, nec lubrica sensus Venatur, menti cedens agit otia visus. Mensam Pythagorae, quae menti pabula donat, Delicias animi sapiens, non corporis escaIndicat insultus varios, numerosque rebelles, Tandem, subtili concludit bella triumpho. Ex bysso contexta, suo vestita decore Vestis sidereos investit virginis artus. Materies subtilis erat, subtilius ipsam Materiam praecellit opus, sic praevenit usus Hic pictura loquens scripto, clamansque figuris, Muta tamen totam numerandi praedicat artem: Nodus, amor, ratio, foedus, concordia, limes. Quomodo concordi numerus ligat omnia nexu, Singula componit, mundum regit, ordinat orbem,
Abbreviated transcription (Latin):
Imo dicit u̾i. reddit lux ista. diesq
mãlis hẽt. Nã lux natiua diei
lumẽ adoptiuũ tm̃ mirat᷑ ador̃as
A simili uaris insccibit floribꝰ axem
uirgo flore nouo cogẽs iuuenes ce ferrũ
Et ꝙͣuis feriũ soleat torpere rigore
frigoris ⁊ prume soleat ⁊ edole̾ pruna
Hechyemẽ nescit/ frign natale relinq̃ns
Usurpatq sibi risus. ⁊ gaudia ueris
Et faciẽ prati p̃tendit ymagiẽ flore
dũ sic themonẽ gẽmis. ⁊ floribꝰ axem
Exhilarat urgo. cumulũ laigita decoris
pingẽtꝭ calamo cedit/ cuba. dat loca celti
Cormi. sicq duo sumũt sibi iura duorũ¬
uarta soror seqtͣ qͣrte dota pͥma sororis
Est opꝯ huic opus oꝑose dedicat illa
Et ꝙͣnis hec qͣrta foret/. tñ esse secũdã
Ue negat in fct̃o. ꝯtendẽs pͥma uocari
Ergo decora. decẽs. gͣcilis. subtilis. acuta.
pollet ⁊ in uultu mr̃atur copia mentis
Nã uultꝰ nr̃sliber est. ⁊ lictera cordis
Nũciꝰ. int̾pres uerax animiq sigura

Expanded text:
sta, diesque Materiae debet; nam lux nativa diei Lumen adoptivum ligni miratur adorans. A simili variis inscribit floribus axem Virgo, flore novo cogens juvenescere ferrum. Et quamvis ferrum soleat torpere rigore Frigoris, et brumae soleat redolere pruinam; Hoc hiemem nescit, frigus natale relinquens, Usurpatque sibi risus et gaudia veris, Et faciem prati praetendit imagine florum. Dum sic temonem gemmis, et floribus axem Exhilarat virgo, cumulum largita decoris; Pingentis calamo cedit tuba, cedit et ipsum Cornu, sicque duo sumunt sibi jura duoruuarta soror sequitur, quartae rota prima sororis Est opus, huic operas operose dedicat illa. Et quamvis haec quarta foret, tamen esse secundam Se negat in facto, contendens prima vocari. Ergo decora, decens, gracilis, subtilis, acuta, Pollet, et in vultu monstratur copia mentis. Nam vultus noster liber est, et littera cordis Nuntius, interpres verax, animique figura.
Abbreviated transcription (Latin):
plubi ma. ꝙͣ crebro malleus urget
Inpͥmit/ ad placitũ formã uetꝙ exit ⁊ ĩtrans
forͣ recẽs̃. plũbi uetreres excusat abusus
Nasat᷑ ex plumnbo rota t̾tia nata priones
Redditꝭ ⁊ in uultu formã geĩt illa priorem
llic arcisices pictor lr̃a clamat
Qui ⁊ erũ tractii m̃suras. pondera. sines
Lmite sub certo claudẽtes. aera celu
riscea fretũ tertas simili rõe tuent᷑
l geomet᷑ tles sine motu p̃teĩt orbẽ

Expanded text:
plumbi, quam crebro malleus urget. Imprimit ad placitum formam, vetus exit, et intrans Forma recens plumbi veteres excusat abusus. Nascitur ex plumbo rota tertia, nata priores Reddit, et in vultu formam capit illa priorum. Illic artifices pictoris littera clamat. Qui rerum tractus, mensuras, pondera, fines, Limite sub certo claudentes aera, coelum, Astra, fretum, terras, simili ratione tuentur. Hic geometra vagum sine motu praeterit o
Abbreviated transcription (Latin):
Scemate subuario niũs qͥd musica possit
erue sit̃ unncła quibꝰ ꝯpagĩet oĩa nodis
Que pẽs artꝭ. q̃ musita colligit horas
Distiguit mẽses. locat anni tꝑa. cogit
Exaursꝯ. elem̃ta ligati. iũgitos planetas
distra mouz. uai̾asq uices q̃ musica nectit
ut sic pigmeꝰ fr̃culꝰ esse gygãtũ
maiorisq mĩor me̾at᷑ ymagĩe pingi
Que ꝑtes aiẽ sociat q̃ federat illa¬

Expanded text:
Schemate sub vario monstrans quid musica possit, Schemate sub vario monstrans quid musica possit, Quae sint vincla, quibus compaginet omnia nodis, Quae species artis, quae musica colligit horas, Distinguit menses, locat anni tempora, cogit Excursus, elementa ligat, jungitque planetas, Astra movet, variatque vices, quae musica nectit Ut sic pygmaeus fraterculus esse gigantis, Majorisque minor mereatur imagine pingi. Quae partes animae sociat, quae foederat
Abbreviated transcription (Latin):
Etapia dudũ fecit nã sororẽ
fie soror in fetõ/ camilans ius om̃e sororis
Nat docet siacõ. ius poscilat exigit ordo
Ut fateat᷑ opꝰ. id qd natã fatetur
ꝓspeculo uultũ gerit h̃ p̃clara tuenti
Nã quicũo uides uultũ se uisus ĩ illo
Cerint. ⁊ in speculo uultꝰ epłat᷑ ocellus
Dũ cytharã manꝯ una gerit imaq̃ alca cordas
Sollicitat. Dulcẽq sop̃m parit illa soporẽ
iluri dãs epulas. ocłisq pphemia sõpm
Quo cãtu lapides mollesce̾. curre siluas
fliuã scare. feras mucesce̾. cedẽ lites
Iussit terẽciꝰ traiciꝯ nates fractoq rigore
Cõpulit eumeides lacͥmis. dice̾q coegit
esse piũ. furiasq suñ nescre furorer
Quo cãtu tyrios mõtes ĩ menia uertit
Amphyon sic saxa domãs ꝙ ulla seair
Comuit rigidas cantes. qͣs sola domare
uox yychare potuit / tenuitq silẽcia fereũ
insigui uesata toga se pagi alug̃ma
Esse puella docet n ͨ q̃rẽ fulgã belli
Illic picture ⁊idẽs lasciuuia ludit

Expanded text:
amdudum fecit natura sororem, Fit soror in facto, cumulans jus omne sororis. Namque docet ratio, jus postulat, exigit ordo, Ut fateatur opus id quod natura fatetur. Pro speculo vultum gerit haec, praeclara tuenti. Nam quicunque videt vultum, se visus in illo Cernit, et in speculo vultus epulatur ocellus. Dum citharam manus una gerit, manus altera chordas Sollicitat, dulcemque soni parit illa saporem, Auri dans epulas, oculisque prooemia somni. Quo cantu lapides mollescere, currere silvas, Flumina stare, feras mitescere, cedere lites, Jussit Threicius vates, fractoque rigore Compulit Eumenides lacrymis, Ditemque coegit Esse pium, Furiasque suum nescire furorem. Quo cantu Tyrios montes in moenia vertit Amphion sic saxa domans; quod nulla securis Edomuit rigidas cautes, quas sola domare Vox citharae meruit, tenuitque silentia ferrum. Insigni vestita toga se pacis alumnam Esse puella docet, nec quaerere fulgura belli. Illic picturae ridens lascivia ludit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo legittiõ ne ꝑtus mẽtꝭ ab ortu
Deuiet. ⁊ nullã ducat de mr̃e q̃relã
mẽs̃ gignie. nutrit xacõ. qd̾ ꝑturit actꝯ
male foras opꝯ euocet/ ergo labore
Erigĩ rota m̃tał posti materiali
Effigie describit eã. sic m̃te pͥorẽ
Cõcipit ut ꝑiat/ actu ꝑit illa scda
Instrum̃ta pͥus maĩbꝰ p̃fitã r̾linqũs
ingͣdi᷑ lachomi scudiũ. domat arte rigorẽ
marmors ⁊ pͥmũ ꝑtes ꝯplanat ad unguẽ
Scrupulꝰ ĩ planũ d̾scendit. surgit ĩ equũ
uallis. ⁊ ĩ curtiũ demitti angulꝰ. orbis
planiciẽ claudit. planũq ⁊ educit ĩ orbẽ
Uy cumor ĩ medio surgẽs suꝑ entini. imo
uic̃ in supp̃mũ tendẽs nõ deserit iũ
ꝑtibꝰ in curiũ ferro mediãte redactꝭ
Exhaurit ꝑtes u̾go. marmorq fenestris
Disciguẽs totũ spacys int̾secat orbem
Collocat in medio centrũ. mediũq coronat
mlłciplici radio ꝙ̃ latꝰ ciranat orbis
hec pictura docet antores qui nũandi

Expanded text:
s mentis ab ortu Deviet, et nullam dicat de matre querelam, Mens gignit, nutrit ratio, quod parturit actus, squam Materiale foras opus evocet, ergo labore Erigitur rota mentalis, post materiali Effigie describit eam; sic mente priorem Concipit ut pariat, actu parit illa secundam. Instrumenta prius manibus praefecta relinquens Ingreditur latomi studium, domat arte rigorem Marmoris, et primum partes complanat ad unguem. Scrupulus in planum descendit, surgit in aequum Vallis, et in curvum demittitur angulus, orbis Planitiem claudit, planumque reducit in orbem. Sed tumor in medio surgens supereminet, imo Sic in supremum tendens non deserit imum. Partibus in curvum ferro mediante redactis Exhaurit partes virgo, marmorque fenestris Distinguens, totum spatiis intersecat orbem, Collocat in medio centrum, mediumque coronat Multiplici radio, quem latus circinat orbis. Hic pictura docet auctores, qui numerandi
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃s ampleca. scͥpture fama ꝑhenat
Mellice uocꝭ millesius exerit usum
Etueluti q̃dã cãtꝰ encema donat
Auribꝰ. ⁊ cali met̃es effemĩat arce
Alter ab oppoito cantꝯ fascidia lenci
obtuse uocꝭ ripã. cancusq rebelles
erui magꝭ impugnãt aures ꝙͣ uoce salutẽt

Expanded text:
Nominis amplecti, scripturae fama perennat. Nominis amplecti, scripturae fama perennat. Melitae vocis Milesius exerit usum, Et veluti quaedam cantus encaenia donat Auribus, et tali mentes effeminat arte. Alter ab opposito cantus fastidia lenti, Obtusae vocis rixam, cantusque rebelles, Qui magis impugnant aures quam voce sa
Abbreviated transcription (Latin):
Que xõ. cur ome melos. dulcesq sonor
Cãtq. nõ giguit uox una ẜ uno uocũ
uinen ⁊ suplo. duplex difformio ⁊ alt
Quomõ mutato se mutat musica cãtu
Cũ lac̾mis risus.cũ ludis seria texẽs
nuc enarmõite ⁊ esonat. nuẽ t̾stia figẽs
dictoĩto cãtu luget nuc̃ cromate ludit
etue uox ad uotẽ sit dupla uel dyapason
Quis resonet cãtꝰ uel qͥs sexqͥalt̾ ad illu
Erasg̃ diẽs ꝑtẽ r eliꝙͣy ne possint in equas
Distribui ꝑtes. tonꝯ mteger ĩmo parũper
In duo diuisũ dyasimata coma ⁊ecuset
Hocigi᷑ splendẽs hĩtu. cultuq decoris
uiigo intẽs usu cychare depoit̃ ad horã
Dũ subit offiñ fabri lapidẽq caloris
imꝑio ꝯu̾tĩt mñ es. exere secundam
fabricat illa rotã. q̃ sorme laude pͥorẽ
Demr̃ans. pͥme se pdicat illa sororẽ
Et qͣnis diu̾isa foret que dunidit illas
maci̾es. has forma tñ facit eẽ gemellas
llic arasices qͥs musica gaud habere
Cõsoites uel quos ꝓpry dignat᷑ honore

Expanded text:
sonorum Cantus, non gignit vox una, sed unio vocum. Unicus et simplex, duplex, difformis et alter. Quomodo mutato se mutat musica cantu, Cum lacrymis risus, cum ludis seria texens. Nunc inharmonice resonat, nunc tristia fingens Ditonico cantu luget, nunc chromate ludit. Quae vox ad vocem sit dupla, vel in diapason Quis resonet cantus, vel quis sesqualter ad illum Transgrediens partem reliquam, non possit in aequas Distribui partes tonus integer, imo parumper In duo divisum diasimata chroma recuset. Hoc igitur splendens habitu, cultuque decoris Virgo nitens, usum citharae deponit ad horam; Dum subit officium fabri, lapidemque caloris Imperio convertit in aes ex aere secundam Fabricat illa rotam, quae formae laude priorem Demonstrans primae se praedicat esse sororem. Et quamvis diversa foret quae dividit illas Materies, has forma tamen facit esse gemellas. Illic artifices, quos musica gaudet habere Consortes, vel quos proprii dignatur honore
Abbreviated transcription (Latin):
Qruis locꝰ aut tpq̃. occasio. cã. facltas
Hilnc ate gei̾t effigiẽ ꝑs unica uesẽ
W tñ araificũ loqͥt᷑ ꝑs altera formas
illis ⁊ ethoricã sibi soli marcꝰ adoptat
Immo parit qͣre cyceroĩs filia dici
ars merito dĩci potei̾t ꝙͣ giginit tuliq a quo:
lis ortũ dncĩs. cẽseri cullia posset
Illic multiplia p̃siginit carm̃a flore
dermoĩsq notas ennodiꝰ efflat om̃s
Qͥntilianꝰ adest q̃dã subymagiẽ ueri
Causarũ uelãs umbras. licesq nouellas
fingit ⁊ in licẽ cogit sine lite uenite
Mente. s ore minor. fructu nõ fronde btũs
Uensꝯ diuicias uerbi brenitate coartas
Illic sydonii trabeatꝭ sermo refulgens
Sydẽ młciplici splend̃. grẽmisq colorũ
lucet ⁊ in dictꝭ depictꝰ pauo resultat
Nũc tenuẽ gracili meditatii arũdĩe musa
Nec tñ exangus ẜmno ieuima luget
Nuc mediũ nec in ima rues nͨ mardua turgẽs
Nuc̃ conat araloqͥs describẽs seria uerbis
Nec tñ inflato tumidꝰ crepat ille boatu

Expanded text:
 aut tempus, occasio, causa, facultas, Hanc artis gerit effigiem pars unica vestis. Sed tamen artificum loquitur pars altera formas. Illic rhetoricam sibi soli Marcus adoptat, Imo parit, quare Ciceronis filia dici Ars merito poterit quam gignit Tullius, a quo Ars ortum ducens censeri Tullia possetpraesignit carmina flore, Sermonisque notas enodius effricat omnes. Quintilianus adest, quadam sub imagine veri Causarum velans umbras, litesque novellas Fingit, et in litem cogit sine lite venire.Mente, sed ore minor, fructu non fronde beatus, Sensus divitias verbi brevitate coarctat. Illic Sidonii trabeatus sermo refulgens Sidere multiplici splendet, gemmisque colorum Lucet, et in dictis depictus pavo resultat. 350 Nunc tenuem gracili meditatur arundine musam, Nec tamen exsanguis sermo jejunia luget; Nunc mediam, nec in ima ruens, nec in ardua turgens. Nunc tonat altiloquis describens seria verbis, Nec tamen inflato tumidus crepat ille boatu.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓueit̃ ut uicibꝰ mediis exma ligẽtur
Cur duo quadrati medio nectũt᷑ in uno
uel solidos nectat/ mediis iũctã dnobꝰ
hocugit᷑ cultu u̾go p̃culta. laboris:
Pondera nõ fugiẽs ne ponde põdiy honoris
Effugiat dũ uitat onꝰ. ne uitet honorẽ.
Robur uigineũ cumło uiraut ⁊ arte

Expanded text:
it, ut vicibus mediis extrema ligentur. Cur quo quadrati medio nectantur in uno, Vel solidos nectat mediis junctura duobus. Hoc igitur cultu virgo praeculta, laboris Pondera non fugiens, ne pondere pondus honoris Effugiat, dum vitat onus ne vitet honorem. Robur virgineum cumulo virtutis et arte
Abbreviated transcription (Latin):
Est monas ⁊ de se nũ parit unica cuibã
dese ml̃liplicat. de se gignie ⁊ in se
incorrupta mani. ꝑtus imitata ꝑentꝭ
Quo iuris meito. uł qua rõe uocetur
fem̃a par. nũꝯ impar mas. u̾go minerua
Cur aĩai. celũ. rom̃. gaudia uicã
impare sub nũo. prudẽtũ dogma figẽt
Cur corpꝰ t̾rã ssũ. lacmabile mortẽ
par nũꝯ signet peioraq fata loqͣtur
Quis nũꝯ pũctũ. quis limea. qͦs ue fig̃a

Expanded text:
Est monas, et numeri de se parit unica turbam. Sese multiplicat, de sese gignit, et in se Incorrupta manet, partus imitata parento, vel qua ratione vocetur Femina par numerus, impar mas, virgo Minerva, Cur animam coelum, rationem gaudia, vitam Impare sub numero prudentum dogma figuret; Cur corpus, terram, sensum, lacrymabile, mortem, Par numerus signet, pejoraque fata loquatur. Quis numerus punctum, quis linea, quisve figura
Abbreviated transcription (Latin):
Que ue suꝑficies plano ꝯtẽta. ꝓsund̃
Ignorãs. altoq carẽs decurrit in equũ
Quid sit tetragonꝰ: qͥd forͣ cangła. quid sit
mẽsura t̾plici clansũ. qͥd scerion. aut quid
Cirãducta suo descaibat linea centro
Cur tẽteũ sedet in medio. cur angulꝰ oĩs
Aut obtusꝯ hebet ant sursũ tẽdit acutꝰ
Obtusoq mĩor sit rectꝰ maior acuto
Cur iux̃ leges ares normãb dator/
Supͣ grama datũ ꝓcedẽs tramite recto
Equoꝵ laterũ trigonꝰ describi᷑. in quo
Ue se ꝓsternẽs ꝑtẽ. data linea donat
Quabe apũcto ducat᷑ͣ linea/. ã par
ꝓposite reddẽstp dacã. cur hnea maior
De se ꝑducat absciso fine mĩorem
Cur huꝯ tyrones arģ̃ eleufuga t̾ret
Atq priꝰ colligit illos exire ꝓfund̃¬

Expanded text:
es plano contenta, profundum Ignorans, altoque carens decurrit in aequum. Quid sit tertagonus, quid forma triangula, quid sit Mensura triplici clausum, quid sterion, aut quid Circumducta suo describat linea centro. Cur centrum sedet in medio, cur angulus omnis Aut obtusus hebet, aut sursum tendit acutus, Obtusoque minor sit rectus, major acuto. Cur juxta leges artis normamque datorum Supra gamma datum procedens tramite recto, Aequorum laterum trigonus describitur, in quo Sese prosternens partem data linea donat. Qualiter a puncto ducatur linea compar Propositae, reddensque datam; cur linea major De se producat abscisso fine minorem. Hujus tirones cur artis eleufuga terret, Atque prius cogit illos exire, profund
Abbreviated transcription (Latin):
Encleticũ ge̾i̾t illa caput necicorꝑis ullã
Iacturã pacĩ. s lumen ligat in imũ
Ue quibus insideat mẽs encles ipã loquas
Exponit m̃tẽ facies am̃iq fatetur
Ungã uiigo gerit qua totũ cironat orbẽ
Qua t̾re spaciũ metit᷑ qua mare certis
Lmntibꝰ claudit qua circinat ardua celi
⁊ ꝙͣis eius uestis respersa minutim
pulueris ymbre foret nõ demgrat᷑ honestas
Me formeq decor. s gramate multo
picturata intet. mnltoq suꝑbit honore
hic arcẽ totã picture ligua r ecenset
Que iñsurandi doct̾nã fundit ⁊ usũ
Docet ĩiẽsũ clandis spaciosa refrenat

Expanded text:
Encleticum gerit illa caput, nec corporis ullam Jacturam patitur, sed lumen legat in imum, Ut quibus insideat mens, enclesis ipsa loquatur. Exponit mentem facies, animumque fatetur; Virgam virgo gerit, qua totum circuit orbem, Qua terrae spatium metitur, qua mare claudit Limitibus certis, qua circinat ardua coeli. Et quamvis ejus vestis respersa minuti Pulveris imbre foret, non denigratur honestas Materiae, formaeque decor, sed grammate multo Picturata nitet, multoque superbit honore. Hic artem totam picturae lingua recenset, Quae mensurandi doctrinam fundit, et usum Edocet, immensum claudit, spatiosa refrenat
Abbreviated transcription (Latin):
nes motu subito. qd ꝯcipit expͥmit actu
Nec qd̾ mẽs gignit subitos deducit ĩ actꝰ
nã si ꝯceptũ ꝑiat mẽs ip̃a. priusquã
formã susapiat ꝯceptꝰ mẽtꝭ in aluo
uel frmũ capiat m̃tꝭ matrice sigillũ

Expanded text:
Nec motu subito quod concipit, exprimit actu, Nec quod mens gignit, subitos deducit in actus: Ne sic conceptum pariat mens ipsa, priusquam Formam suscipiat conceptus mentis in alvo, Vel firmum cap
Abbreviated transcription (Latin):
uix opꝰ esse suũ credit qd̾ fecerat ipã
alccumłat dotes p̃dictas copia pleno
dat uiuem dotes p̃dictas copia pleno
ꝑfundẽs cornu nẽ muna. nulla
mensure metã ⁊etmẽs in mune tanto
Et cornu qd nulla priꝯ munuscula. nullũ
Exhausit munꝰ. totũ diffundi in quo
U̾e ꝓbat/. ⁊ ꝙͣtũ possit metitur in illo
alccedit fauor in dotẽ ne tanta priorũ¬

Expanded text:
Vix opus esse suum credit quod fecerat ipsa Vix opus esse suum credit quod fecerat ipsa Accumulat dotes praeditas copia plenoat dotes praeditas copia pleno Perfundens cornu naturae munera, nullam Mensurae metam retinens in munere tanto. Et cornu quod nulla prius munuscula, nullum Exhausit munus, totum diffunditur, in quo Se probat, et quantum possit metitur in illo, Accedit favor in dotem, ne tanta prioru
Abbreviated transcription (Latin):
h igĩ spẽs t̾m pretendit honoris
ez sese possi tute ꝯmittere laudi
Inuidie. laudẽq suã mereatur abhosce
oscꝙͣ materiẽ nature dextra beauit
Uulcibꝰ huãis. aĩa ꝯcordia carm
federat. ⁊ scabili ꝯnectit/ dissona nexu
Iũctura tenui. gunsis subtilibꝰ aptat
Composito simplex hebeti subale. ligacq
federe ꝯplacito. carm diuna maritat
dic nocti lucẽ ꝯnectit ⁊ echera terte
Sic diuersa tenẽt pacẽ. sic dissona litẽ
Deponũt ꝓpriã / neciã caro bella minah̃
bprritu¬
piũ cedẽs.s nõ sine murmure multo
Nec iã corꝑeã uestẽ fasaidit abhorrens
Spũs. hospicio tali lecatꝯ. ⁊ umbra
Ut meliꝰ ꝯcludat opus ꝯcordia u̾go
eꝵ nob̾ numẽ doctemã spond. ⁊ illa
ussistut̃ oꝑi cepto. firmãtq duorũ
Cõnubiũ nũisq ligãt / ⁊ federe certo
Nectũt ut carm nubat sõscãtia celi
Eego nouꝰ format᷑ hõ. mirat᷑ i illo
Ue tñi potuisse potẽs nã. scupensq

Expanded text:
 igitur species tantum praetendit honorem, Ut sese possit tute committere laudi Invidiae, laudemque suo mereatur ab hoste materiam naturae dextra beavit, Vultibus humanis animam concordia carni Foederat, et stabili connectit dissona nexu, Junctura tenui, gumphis subtilibus aptat, Composito simplex, hebeti subtile, ligatque Foedere complacito, carni divina maritat. Sic nocti lucem connectit, et aethera terrae: Sic diversa tenent pacem, sic dissona litem Deponunt propriam, nec jam caro bella minatur, Spiritui cedens, sed non sine murmure multo. Nec jam corpoream vestem fastidit abhorrens Spiritus, hospitio tali laetatur et umbra, Ut melius concludat opus concordia, virgo Quae nobis numeri doctrinam spondet, et illa Assistunt operi coepto, firmantque duorum Connubium, numerisque ligant, et foedere certo Nectunt, ut carni nubat substantia coeli. Ergo novus formatur homo, miratur in illo Se tantum potuisse potens natura, stupensque
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ue magꝭ purũ purus sibi destiãt a er
uel defecatũ ⁊ etinet sibi purior ignis
diuidit a toto. diuisa rursꝰ in unũ
Colligit. ĩ sũma ꝯmistẽs dũq futuꝵ
Sic p̃libat opꝰ hũam corꝑis aptat
ma̾r signãs oꝑ is uexilla futuri
Ergo mãz colere uis ignea donat
Que ꝙͣis soleat / totã turbare qͥetẽ
hic pactata iacet nlłos motura tumlcq̃

Expanded text:
Quidve magis purum purus sibi destinat aer, Vel defaecatum retinet sibi purior ignis. Dividit a toto, divisaque rursus in unum Colligit in summam commiscens, dumque futurum Sic praelibat opus, humani corporis aptat Materiem, signans operis vexilla futuri. Ergo materiam cholerae vis ignea donat, Quae quamvis soleat totam turbare quietem Hic pacata jacet, nullos motura tumultus.
Abbreviated transcription (Latin):
B pacẽ ẜuat ⁊ eliqͥs humoribꝰ humor
Sãguineꝯ nlłasq mouet cũ fr̃ibꝰ iras
Illit inferior infta decutris a quosus
humor. ⁊ in morbos iã declinare ⁊ ecusat¬
hic fex humoꝵ fecẽ depoĩt ⁊ omnes
ingentos mores meliꝯq morata ⁊ escindit
Exhys mãs ductã natura monetat
Inspem̃. uultus hũam corpis aptans
macie. eiꝯ miratur turbadecorẽ
parꝙ suũ scupet in t̾ris decor ip̃e decorũ
Om̃ẽs diuicias forme Diffundit millo
Nature plarga manꝯ. pꝯ munera pauꝑ
pene fuit nã ꝑens. que dona decoris
forme chezauros. uultu depoĩt in uno

Expanded text:
at reliquis humoribus humor Sanguineus, nullasque movet cum fratribus iras. Illis inferior infra decurrit aquosus Humor, et in morbos jam declinare recusatHic faex humorum faecem deponit, et omnes Ingenitos mores melius morata recidit. Ex his materiem ductam natura monetat In speciem, vultus humani corporis aptans Materiae, cujus miratur terra decorem, Parque suum stupet in terris decor ipse decorum. Omnes divitias formae diffundit in illo Naturae praelarga manus, post munera pauper Pene fuit natura parens, quae dona decoris Formae thesauros vultu deponit in uno.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad suꝑos tendẽs. uideat᷑ spernẽ nos
morcales. nraz dedignas̃ uisere uitã
Desertũb notet am̃. moderatiꝰ ergo
Eugr̃ nec eñ surgit uel decidit ulera
mẽsurã. signãs mẽdẽ ꝯscãtia uultus/
Scrriles phibet gestus nnnũq seueros
dibdicat/ incessus ne uel lasciuia scurrã
p̃dicet. aut fascꝰ mimiꝰ rigor expͥmat usũ
⁊ ne degenẽs scurrili more lacertos
Exerat/ ⁊ turpi nexat sua brachia gestu
Aut fascũ signãs. ulnas exemplet in arcũ
Anmonet illa uirũ uel ne delibet eundo
Articlises pedũ ecã uix terrea cagẽs
Eius legittiõ firmat uesagia gressu
Ne cultu. erims miniũ cͥnis lascius adeqͣt
femẽos luxus sexuscs ⁊ eadat honorẽ
Uaut nimis in comptꝰ iaceat squalore ꝓfundo
Degener ⁊ iuuenẽ ꝓprii neglectꝰ honoris

Expanded text:
Ad superos tendens videatur spernere nostros Ad superos tendens videatur spernere nostros Mortales, nostram, dedignans visere terram; Desertumque notet animum: moderatius ergo Erigitur; nec enim surgit vel decidit ultra Mensuram signans mentem constantia vultus. Scurriles prohibet gestus, nimiumque severos Abdicat incessus, ne vel lascivia scurram Praedicet, aut fastus nimius rigor exprimat usum. Et ne degeneres scurrili more lacertos 392 Exerat, et turpi vexet sua brachia gestu; Aut fastum signans ulnas exemplet in arcum; Admonet illa virum; vel ne delibet eundo Articulisque pedum terram, vix terrea tangens, Ejus legitimo format vestigia gressu. Ne cultu nimio crinis lascivus adaequet Femineos luxus, sexusque recidat honorem: Aut nimis incomptus jaceat, squalore profundo Degener, et juvenem proprii neglectus honoris
Abbreviated transcription (Latin):
luxurie. ueneris Declmãs dulce uenenũ
Incestusꝙ sitim ⁊ edeũdẽ grata pudorio
Extiguit sacies fluctꝯq libidĩs a se
depellit iũtitq suga nõ mẽte dẏonẽ¬
Ypolitꝰ ⁊edit ad uuitã. redit altꝰ m orbẽ
Helhas. uetẽmq yoseph. nouꝯ altꝰ adequat
forma pudicicie cuscosq modescia dotes
appome ꝓpriadir donũ cetera uitẽs
dona nec in dando mẽsurã deserit mnio
Singula describit certo moderamiẽ sinis
Totũ ꝯponit hoĩez ꝯtemꝑat actus
uerbaq metit᷑ libratq silencia. gestus
Admonet instantꝰ ut ml agat uñ pudend̃
unde pudor seontẽ signet mẽtẽq r eatus
Torq̃at. aut fame ticulos infanna ledat
Demõstrat/ q̃ uerba. quibꝰ. uel qñ tacẽda
Que uel loqui deceat/ ne uel dicẽda tacẽdo
Serãgulet aut nimo largꝰ ẜmõe tacenda
Euomat atq serã diffuso subbrahat ori
Descrbit gestũ capieꝭ. faciẽq uenusce
Unscitat ad rct̃i librã. ne frode supina

Expanded text:
Luxuriae, Veneris declinans dulce venenum, Luxuriae, Veneris declinans dulce venenum, Incestamque sitim redeuntem grata pudoris Exstinguit saties, fluctusque libidinis a se Depellit, vincitque, fuga, non Marte DioneHippolytus redit in vitam, redit alter in orbem Elias, veteremque Joseph novus alter adaequat. Forma pudicitiae, custosque modestia, dotes Apponit proprias, et donum caetera vincens Dona, nec in dando mensuram deserit, imo Singula describit certi moderamine finis. Totum componit hominem, contemperat actus, Verbaque mentitur, libratque silentia, gestus Admonet instanter, ut nil agat una pudendum, Unde pudor frontem signet, mentemque reatus Torqueat, aut famae titulos infamia laedat. Demonstrat quae verba, quibus vel quando tacenda, Quaeve loqui deceat, ne vel dicenda tacendo Strangulet, aut nimio largus sermone tacenda Evomat, atque seram diffuso subtrahat ori. Describit gestum capitis, faciemque venuste Suscitat ad recti libram, ne fronte supina
Abbreviated transcription (Latin):
hic nescit insi uera loqui moresq uetuscos
Epuut ⁊ de se retiet sibi nomĩa fame
Nõ ibi laus sine re. nõ res sñ lande. suãq
Curat ab ypocrisi laudẽ ⁊es digͣ fauore
Nnera letice largis᷑ grata iuuentus
Et ꝙ̃ius huiꝯ poleat lasciuia semꝑ
Esse comes./ Depoit eã moresq seueros
Indiut atq senis initat᷑ moribꝰ euũ¬
Insemũ tnsit morũ grauitate iuẽtꝰ/
dic̃ etate uiret iuueĩs ꝙ mẽte senesat
Etarẽ suꝑat sensꝰ pͥmordia floris
Anciapat sructũ. ⁊ riuũ p̃ueit̃ amnis
Euo ꝯcludit̃ aĩa. dñ dispare ritu
pugnãt hic̃ iuuenẽ loquit᷑ ꝓbat ille senectã
Risus adest nõ ille tñ ꝙ̃ sepe maligna
Gigint abortiuũ derisio. liuor abincꝰ
ꝑturit. aut eptra falsi ꝑscribat amoris
forma. uł inscabił crebro lasciua pingit
S młtũ grauitatꝭ hñs. multũq modesce
inscribẽs nlło desormãs ora cachino
Tal erat risus. nlło corruptn abusu
hys pudor accessit longe ferm̃ta relegãs

Expanded text:
Hic nescit nisi vera loqui, moresque vetustos Exuit, et de se retinet sibi nomina famae. Non ibi laus sine re, nec res sine laude, suamque Curat ab hypocrisi laudem res digna favore. Munera laetitiae largitur grata juventus. Et quamvis hujus soleat lascivia semper Esse comes, deponit eam, moresque severos Induit, atque senis imitatur moribuIn senium transit morum gravitate juventus. Sic aetate viret juvenis, quod mente senescit Aetatem superat sensus, primordia floris Anticipat fructus, et rivum praevenit amnis. Aevo concludit animus, dum dispare ritu Pugnant: haec juvenem loquitur, probat ille senectam. Risus adest; non ille tamen quem saepe maligna Gignit abortivum derisio, livor ab intus Parturit, aut extra falsi describit amoris Forma, vel instabili cerebro lascivia pingit: Sed multum gravitatis habens, vultumque modeste Inscribens, nullo deformans ora cachinno. Talis erat risus nullo corruptus abusu,requirit. His pudor accedit, longe fomenta relegans
Abbreviated transcription (Latin):
Quã ferto. uerb̾ bellũ p̃libat ⁊ illi
Gestu. uoce. minis insultat. nõ tñ illũ:
Gestn uerba. mine fragũt. s sixus in alto
Mẽtis ꝓpoĩto uiueĩs ꝯstant̾ ad isca
S postquã sua uerba mine. gestusq uigoris
Nil habuere. locũ dãt uerba. nͨ ampliꝯ illis
Est loca ĩno minis fccm̃ sucedit / ⁊ armis
Cedũt uerboꝵ pugne. ia mistica bella
prima dare affectãt. pͥmeuaq uulnera belli
pulueris insurgũt nebule. nouꝯ mibꝰ ĩundat
int̾ris dũ tela pluũt. dũ puluei̾s ymber
fundit̃. ⁊ celũ telorũ nubila uelãt
Et ferri splendore nouo noua sulga lucẽt
mẽte cales / feruẽs aiõ / flãmata furore
pͥma uiro mouet assultꝰ discordia. pͥmũ
agg̃dit martẽ. pͥmo casura tumultu
impetꝰ urget equos lis suggeit̃ armas sagutã
ira mĩsirat ei / furor arcũ p̃patensem
Liuor. ⁊ ad pugnã reliquis feruẽciꝰ ardet
Ergo sagitta uolat p̃nũcia mare hoscẽ
Impetuosa impetis ꝙͣ toit uitibus actã

Expanded text:
Quam ferro; verbis bellum praelibat, et illi Gestu, voce, minis, insultat; nec tamen illum Gestus, verba, minae frangunt: sed fixus in alto Mentis proposito juvenis constanter ad ista Sed postquam sua verba, minae, gestusque vigoris Nil habuere, locum dant verba, nec amplius illis Est locus, imo minis factum succedit, et armis Cedunt verborum pugnae: jam mystica bella Prima dare affectant, primaevaque funera belli. Pulveris insurgunt nebulae, novus imber inundat In terris, dum tela pluunt, dum pulveris imber Funditur, et coelum coelorum nubila velant, Et ferri splendore novo nova fulgura lucent. Mente calens, fervens animo, flammata furore. Prima viro movet assultus Discordia, primum Aggreditur Martem, primo casura tumultu. Impetus urget equos, lis suggerit arma, sagittam Ira ministrat ei, furor arcum praeparat, ensem Livor, et ad pugnam reliquis ferventius ardet. Ergo sagitta volat praenuntia Martis, et hostem Impetuosa petit, quam totis viribus actam
Abbreviated transcription (Latin):
Iã pestes hebi scelerũ ꝯtagia mõstra
Inferm ciues plutonis. noctis alũpm
Tartareũ chaos egressi. fundũt᷑ iorbẽ
Iãq diẽ nrm̃ multa caligine noctis
Inuoluũt mũdiq iubar delere laborãt
Insultꝰ lux ipã nouos mirat᷑. ⁊ ip̃am
Noctẽ plus solito iã posse. magłq morari
Nec ꝓpͥas ẜuare uices. neq cedere phebo
Si tñ hoc solo pensat sua dãpna. ꝙ illic
lux etͦna manet. nullis decisa tenebris
Cõtmuꝰ q dies ubi celicꝰ ille senatus
Tuimaq uirtutũ nacẽ militat aginen
Iam se ꝓspicũt acies. lã ꝓspiait hostem
hoscis. ⁊ aspectꝰ aĩos succẽdit in iras
Ignescũt anĩ mẽtes audacia maior
Ergit. exurgũt ire. iã mẽte cohortes
de suꝑat am̃ iã mutua uulnera sigut
mẽs ardore priꝯ pugnat. ꝙͣ dextra ferro
inpaciẽsq more uicioꝵ turbaᵗ. priores
Arripit in sultꝰ pugne. pͥmũ suiorẽ
Epatat ⁊ magnis clamoribus inconat iras
Tota cohors. uerboq priq ꝯsurgit inhostẽ¬

Expanded text:
am pestes Erebi, scelerum contagia, monstra Inferni, cives Plutonis, noctis alumni, Tartareum chaos egressi funduntur in orbem: Jamque diem nostrum multa caligine noctis Involvunt, mundique jubar delere laborant. Insultus lux ipsa novos miratur, et ipsam Noctem plus solito jam posse, magisque morari, Nec proprias servare vices, nec cedere Phoebo. Sed tamen hoc solo pensat sua damna, quod illic Lux aeterna manet, nullis decisa tenebris, Continuusque dies; ubi coelicus ille senatus, Turmaque virtutum Naturae militat agmen. Jam se prospiciunt acies, jam prospicit hostem Hostis, et aspectus animos succendit in iras. Ignescunt animi, mentes audacia major Erigit, exsurgunt irae; jam mente cohortes Se superant, animi jam mutua vulnera fingunt. Mens ardore prius pugnat, quam dextera ferro, Impatiensque morae vitiorum turba priores Arripit insultus pugnae, primumque furorem Excitat, et magnis clamoribus intonat iras Tota cohors, verboque prius consurgit in hoste
Abbreviated transcription (Latin):
mõstraq m̃ut᷑ moseris maiora loq̃ndo
dũ steleri stelꝰ accumłat. furiisꝙ furorẽ
addit. ⁊ eumeides solito plꝰ posse facet᷑
Thesiphones cumlagiras. augetq megerã¬
Semor assurgit pluto. fit maior heriis
Desunt ẽẽ triceps inferm ianitor: ora
Mille capit ꝓprios alecto duplicat/ angues
ꝓpoito stat fixa suo natã. necullo
Concutit᷑ uexata metu. si mẽte timorẽ
Expugnat c̃scit am̃ꝰ / beliq uolũtas.
Sirgit. ⁊ affitũs uir̃tutibꝰ iñsidet id̃
armat᷑ celest homo. suꝑũq beata
ꝓgemes. q̃ tãta noui discrinã mares
Sola subit. dc̃s arma uiro. uiresq mĩstrat
uirtutes. numẽq suis insignibꝰ armãt
Pax ocreas donat/ ꝓbitas calcaria ꝯfert
loricã pietas. galeã prudẽcia. telũ
uera sides. ensem racio. ꝯstãtia scutũ
Spes largit᷑ eauos Iciseh cimor adit habenas
Armigeri gerit offiñ ꝯcordia. p̃co
fama camti cumlatq uiri p̃comia laude
milicat a deptris racio ꝯstancia leuã:

Expanded text:
Monstraque mentitur monstris majora loquendo, Dum sceleri scelus accumulat, furiisque furorem Addit, et Eumenides solito plus posse fatetur. Tisiphones cumulat iras, augetque Megavior assurgit Pluto, fit major Erinnys, Desinit esse triceps inferni janitor, ora Mille capit, proprios Alecto duplicat angues. Proposito stat fixa suo natura, nec ullo Concutitur vexata metu, sed mente timorem Expugnat: crescit animus, bellique voluntas Surgit, et affectus virtutibus insidet idem. Armatur coelestis homo, superumque beata ogenies, quae tanta novi discrimina Martis Sola subit; dant arma viro, viresque ministrant Virtutes, unumque suis insignibus armant. Pax ocreas donat, probitas calcaria confert, Loricam pietas, galeam prudentia, telum Vera fides, ensem ratio, constantia scutum. Spes largitur equos, castus timor addit habenas, Armigeri gerit officium concordia, praeco Fama canit, cumulatque viri praeconia laude. Militat à dextris ratio, constantia laevam
Abbreviated transcription (Latin):
Sydera ꝑquitie ut zetus pondera librat
Tamꝙͣ casippꝰ nũat. metit᷑ ut altes
Euclides. camit ut phebus. ychaizat ut orpheus
Cranat ut ꝑdix. ut dedalꝰ etigrit arces
fabritat / uts cyclops. ut leminꝯ arma monetat
Instrait ut seneca. blãdit᷑ ut apiꝰ. urget
Ut catho. succedit ut curio. uelat ut altũ
ꝑseus. ut crasrꝰ sum̃łans. ut iuliꝯ alter
Dissimłans. ut soldiꝰ implicat exoplicatid̃
uenaso. uelnat ut staciꝯ. ut maro dictat
Concipit. expoit̃. mutat᷑ gescat adimplet
Mercirn. ssus. ñã demostens iras
Ouidii flumẽ. lucam fulmẽ. abyssũ
uirgilii morsus satyre. solonis asylũ¬
Rigo miuerua udẽs cãto splendõe sophye
Tott denis. tãtisq daga splendẽ sorores
ordiãt ñugitꝰ iubet imꝑatꝭ orat ut instans
Quelib istaꝵ cõitũ. comitãte sophia
Corpe inte fide saideat Desudet anhelet
Instet ⁊ efficiat ut currus currat ad esse
Transeat ⁊ t̾m suꝑato cardine celi

Expanded text:
Sidera perquirit, ut Zetus pondera librat, Sidera perquirit, ut Zetus pondera librat, Tanquam Chrysippus numerat, metitur ut alter Euclides, canit ut Phoebus, citharizat ut Orpheus, Circinat ut Perdix, ut Daedalus erigit arces, Fabricat ut Cyclops, ut Lemnius arma monetat, Instruit ut Seneca, blanditur ut Appius, urget Ut Cato, succendit ut Curio, velat ut alter Persius, ut Crassus simulans, ut Julius alter Dissimulans, ut Soldius implicat, explicat idem Ut Naso, vernat ut Statius, ut Maro dictat. Concipit, exponit, imitatur, gestat, adimplet Mercurii sensus, nostri Demosthenis iras, Ovidii flumen, Lucani fulmen, abyssum Virgilii, morsus Satyrae, Solonis asylurgo Minerva videns tanto splendore Sophiae, Tot donis, tantisque datis, splendere sorores, Ordinat, injungit, jubet, imperat, orat, ut instans Quaelibet istarum comitum, comitante Sophia, Corpore, mente, fide, studeat, desudet, anhelet, Instet, et efficiat, ut currus currat ad esse, Transeat, et trini superato cardine coeli
Abbreviated transcription (Latin):
Assiscut̃ fronesi. froneẜ decta secũtur
Eius mobsequo semꝑ feruere ꝑate
Toit dotes in eas effundũt dona sophye
Eꝵ sese totã prudẽcia fundit in ilas
De ꝑtiaur eis. sibi thezaurizat millis
Uic dinisa tñ man integra. spsaq tandẽ
Colligĩ. Diffusa redit cũ fenore mulco
Delegãs uulcꝰ in eã mntisq latebras
Inuultu uelut in speculo chorus iste sororã
Conspicit actendit discit notat acq docet᷑
Quid qd carta tenet qͥdq̾d mẽs̃ ꝯcipit. aud
Ligua loqui. tadãq bibit sine sine sophyã
Quid mãꝯ artifiga pictoris grã. fabri
Dextã. sculptoris. solers industria possie
Utzeus pingit choeꝙ h ut mlo figurat
Ue fabiꝰ loquit᷑ uit tulliꝰ ip̃e ꝑ orat
ue samꝯ sencit. sapit ut ꝓlato q̃ rit ut hermes
Duudit ut socrates ut zeno colligit / inscat:
uebrisso. stidet ut crisias. specdatur ut argus
Tꝑis excursus. ut cogit / cesar. ut achlas

Expanded text:
Assistunt Phronesi, Phronesis decreta sequuntur, Assistunt Phronesi, Phronesis decreta sequuntur, Ejus in obsequio semper fervere paratae. Tot dotes in eas effundunt dona sophiae, Quot sese totam prudentia fundit in illas, Se partitur eis, sibi thesaurizat in illis. Sic divisa, tamen manet integra, sparsaque tandem 341 Colligitur, diffusa redit cum foenore multo. Delegans vultus in eam mentisque latebras, In vultu velut in speculo chorus iste sororum Conspicit, attendit, discit, notat, atque docetur, Quidquid charta tenet, quidquid mens concipit, audet Lingua loqui, totamque bibit sine fine sophiam. Quod manus artificis, pictoris gratia, fabri Dextera, sculptoris solers industria poscit. Ut Zeuxis pingit chorus hic, ut Milo figurat, Ut Fabius loquitur, ut Tullius ipse perorat, Ut Samius sentit, sapit ut Plato, quaerit ut Hermes, Dividit ut Socrates, ut Zeno colligit, instat Ut Brisso, studet ut Crisias, speculatur ut Argus, Temporis excursus ut Caesar cogit, ut Atlas
Abbreviated transcription (Latin):
Ui flãmata niuꝰ coꝵꝑet mrã uolũtas
Nec tĩ uellet am̃q ꝯdescendẽ noscet¬
ys uerbis accẽsa magꝭ prudẽcia mẽtẽ
Bisat. ⁊ incerto siscit / uesagia mencis.
Tempestas. añ moriẜ̃. fluctꝰꝙ ⁊ecedũt
uelle suũ quẽ facit. cũ uelle sororã
Cogitat. exquitit. scudet ĩueĩt eligit ergo
Que ua. quis callis. q̃ semita ⁊ectius ip̃a
deserat ad suꝑos. archanaq regna tonãt
utas mĩq possit grressa uexare uiantꝭ
limitis aspitas. pes scãdala. nesciat ĩno.
Ut ciciꝰ possit munꝙ ꝯple qd instat.
In quo ꝑcurrat celũ mare. sydera. curiũ
Imꝑat. excudi sapiã. nec pede lento
afficm̃ sequit᷑ effitq̃. ẜ simuil instãt
Nasci᷑ effectꝰ cũ nascib᷑ ipa uolũtas
Aute. prudẽtes. płore. siłesq puelle
Septẽ. q̃ nultũ sub septẽ uultibꝯ unũ
Reddut. quas facies. gẽq. etas. sorͣ. ptas.
una tenz. tenet una fides. tenz una uelũtas

Expanded text:
Si flammata minus torperet nostra voluntas, Si flammata minus torperet nostra voluntas, Nec ts verbis accensa magis Prudentia mentem Sistit, et in certo figit vestigia mentis. Tempestas animi moritur, fluctusque recedunt, Velle suum commune facit cum velle sororum. Cogitat, exquirit, studet, invenit, eligit: ergo Quae via, quis callis, quae semita, rectius ipsam Deferet ad superos, arcanaque regna Tonantis? Utque minus possit gressus vexare viantis Limitis asperitas, pes scandala nesciat, imo Ut citius possit munus complere quod instat, In quo percurrat coelum, mare, sidera, currum Imperat excudi sapientia, nec pede lento Affectum sequitur affectus, sed simul instant. Nascitur effectus, cum nascitur ipsa voluntas. Cautae, prudentes, pulchrae, similesque puellae Septem, quae vultum sub septem vultibus unum Reddunt, quas facies, genus, aetas, forma, potestas Una tenet, tenet una fides, tenet una voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis mcũbet sinos diuiserit error
postquã cemẽti ⁊ umpit discordia muros
Hostili pũgne miuros expomit inermes
Acrius insultat seuitq ꝓfundius ensis
Conserte ꝑtes ubi nulla repagula donãt
Nec series harũ ꝯserta ⁊ ecalciteat ensi
Acrius in uoluorẽ iouiał fulimãt ales
Cũplebẽ uolucꝵ ueĩentꝭ disc̃gat horior
uberiꝰ tortẽs effundit̃ obice nullo¬
Defendẽte uiã. fluuioq negãte meatũ
Eego ꝯcordes uotũ curramꝯ in unũ
erd̃ nata petit/ racõ ꝯm̃dat. honestas
aꝓpbat/ nno cupit pietas deposcit ⁊ instat
Nos om̃s paçi ꝯformi lege iugatas
Dundat inꝑtes ut amoris unicla relaxet
In nram mentẽ ueĩẽt. nec euicta labore
Cede̾ credat᷑. citra p̃ludia lucte
uel tumido flatu ꝑflare suꝑbia m̃tẽ
uel sibi liuor edayo am̃ mordere recessꝯ
Anco sola solet bona posce. sola recidet
Nos omẽs que sola libens. ⁊ sponte mouẽ
intĩn debẽt opus. tãcũqꝙ fauorẽ

Expanded text:
Nobis incumbet, si nos diviserit error. Nobis incumbet, si nos diviserit error. Postquam caementi rumpit discordia muros, Hostili pugnae muros exponit inermes. Acrius insultat saevitque profundius ensis, 340 Consertae partes vi nulla repagula donant, Nec series harum conserta recalcitrat ensi. Acrius in volucrem Jovialis fulminat ales, Cum plebem volucrum venientis disgregat horror. Uberius torrens effunditfendente viam, fluvioque negante meatum. Ergo concordes votum curramus in unum, Quod natura petit, ratio commendat, honestas Approbat, imo cupit, pietas deposcit et optat.Nos omnes pacis conformi lege jugatas Dividet in partes, ut amoris vincla relaxet: In nostram veniet mentem, ne victa labore Cedere credatur citra praeludia luctae; Vel tumido flatu perflare superbia mentem, Vel sibi livor edax animi mordere recessus. An quae sola solet bona poscere, sola recidet Nos omnes quae sola libens, et sponte movere In tantum deberet opus, tantumque favorem,
Abbreviated transcription (Latin):
erd seruaie meas leges ⁊ iura r ecusat
Nos gͦ liget unꝯ amor. liget una uolũtas
Unũ uelle liget/. liget unũ nolle sorores
Cetera si normã pacꝭ ẜuare tenẽtur
Nos mags. ad quaꝵ nucũ dispom̃ orbis
Quas penes arbitriũ ius ẽ ⁊ regla iñdi
Quis nexꝯ. quis uera amor. qd feda amor
Que pietas q̃ pura fides. q̃linea recti
In rebꝰ ⁊ eliquis saltẽ uestigia pacis
Seruabit si mã manet ꝯcordia distors
defluet ĩ mẽbra capitꝭ iactura doletꝭ
Defluet in xamos uitiũ radicis amare
defluet in Rruos tabes ꝯgnata fluẽto
Quis lune splendor si solis lumẽ oberret
Quis ⁊iui fluctꝰ. si copia flumĩs aret
Quis gram fructꝰ si torpẽs lãguet arista
uinr̃a pacẽ discordia dissuit am̃o
Dissensy noster uires exhauriet istas
Effectꝰ mediciã suos diuisa ⁊ ecusat
Quẽ sibi discribuũt ⁊iui uiuꝯ amnis mundat
uel diuisa ñq candescit flãma camini
Accior insultꝯ uicioꝵ pugnaq maior

Expanded text:
Quod servare meas leges et jura recuset. Quod servare meas leges et jura recuset. Nos ergo liget unus amor, liget una voluntas, Unum velle liget, liget unum nolle, sorores. Caetera sic pacis normam servare tenentur Nos magis, ad quarum nutum disponitur orbis, Quas penes arbitrium, jus est, et regula mundi. Quis nexus, quis verus amor, quod foedus amoris, Quae pietas, quae pura fides, quae linea recti, In rebus reliquis saltem vestigia pacis Servabit, si nostra manet concordia discors? Defluet in membra capitis jactura dolentis. Defluet in ramos vitium radicis amarae. Defluet in rivos tabes cognata fluento. Quis lunae splendor, si solis lumen oberrat? Quis rivi fluctus, si copia fluminis aret? Quis grani fructus, si torrens languet arista? Si nostram pacem discordia dissuit, imo Dissensus noster vires exhauriet istas. Effectus medicina suos divisa recusat. Quem sibi distribuunt rivi, minus amnis inundat, Vel divisa minus candescit flamma camini. Acrior insultus vitiorum pugnaque major
Abbreviated transcription (Latin):
Cesaris insultꝰ belli momĩta. firiorẽ
fortine. casꝯ q uices anchonis olm
de facili posset iutasse. nec uxor adaptãs
Mãmis serpẽtes colubros lactasset ⁊ ipõs
uberibꝰ portãs. portass m̃ ubere mortem
Ni scabili nexir ꝯcordi fede̾. pace
ꝑpetua. uicbꝯq meis elemẽta ligassem
Intescinꝰ ad huc screpitus primordia ⁊erũ
Dissonat ꝯaiteret germanaq bella mouent
Officys excepta sius ignara meatus
Scabra situ ꝯfusa locꝭ. ꝑmixta fig̾is
ffortutꝭ a gitata modis elem̃ta iacerẽt
Et misi sponte meis obnoxia legilꝰ eẽnt
ascra poli. celiq uices septẽq planete
Ordine. pace fide. nũo. nexuiq ligati
Omĩa fortuitꝭ ⁊ uerẽt maerca ruinis
Ni mea corpilii aiãs iũctura ligasset
dedignãs hĩtare casas. ergascula cariis
dpũs eg̾diens. ꝓprios iemearet in ortus
Hec ꝓbat hͨ fatur hͨ disputat/ edocet inscat
Oscendit/ rõ ꝙ mil seruatur in esse

Expanded text:
Caesaris insultus, belli momenta, furorem Caesaris insultus, belli momenta, furorem Fortunae, casusque vices, Antonius olim De facili posset vitasse, nec uxor adoptans Mammis serpentes, colubros lactasset, et ipsos Uberibus potans, potasset in ubere mortem. Ni stabili nexu, concordi foedere, pace Perpetua, vicibusque meis elementa ligassem, Intestinus adhuc strepitus primordia rerum Dissona concuteret, germanaque bella moveret; Officiis excepta suis, ignara meatus, Scabra situ, confusa locis, permista figuris, Fortuitis agitata modis, elementa jacerent. Et nisi sponte meis obnoxia legibus essent Astra poli, coelique vices, septemque planetae, Ordine, pace, fide, numero, nexuque ligati, Omnia fortuitis fluerent incerta ruinis. Ni mea corporibus animas junctura ligasset Dedignans habitare casas, ergastula carnis Spiritus egrediens proprios remearet in ortus. Haec probat, haec fatur, haec disputat, haec docet, ista Ostendit ratio quod nil servatur in esse,
Abbreviated transcription (Latin):
imea iura. meas leges mea federa indꝰ
Olim suass. uel ad huc siuaret amoris
uincl̃a. nõ tantꝭ̃ gemeret sub cladib oibis
Nõ cenã frem̃. nõ cene flesset abusum
phebꝯ. ⁊ ertãtp̃ nẽ crimiã lugens
Noctꝭ abusiue tenebras legasset inorbẽ
Nõ rex thebanꝰ poluncꝭ frater ⁊ hostis
Exutꝰ frem̃ sese mutasset in hostem
ꝓpictate scela redolens. ꝓ nr̃e nouercã
in sua degenele ueraisset uisceta dextira¬
Troye nobilitas. troye decq. inclica troye
ffama uiteret ad huc. nec laudis flore carẽ t
Nõ auri potũ siciẽs nõ ebrius auro
Aurũ potasset crassus male potꝯ ĩ auro
Nõ olim cuule nephas. nõ cesaris arma
Nõ piũ ⁊ egꝭ am̃i. nõ federa regni
nõ mort seruile genꝯ. ẜuosts ꝙobassi
Magnꝰ ⁊ exam̃s trũtatꝰ nudꝰ honore
funeris in nuda solus iacuisset arena
post tãtos beli screpitꝰ. post funera mare
post gladñi furias. post toit discrimiã. cesar
nõ fraudes pugnãq sali sensisset in hertẽ

Expanded text:
mea jura, meas leges, mea foedera, mundus Olim servasset, vel adhuc servaret amoris Vincula, non tantis gemeret sub cladibus orbis. Non coenam fratrum, non coenae flesset abusum Phoebus, et errantis naturae crimina lugens Noctis abusivae tenebras legasset in orbem; Non rex Thebanus, Polynicis frater et hostis, Exutus fratrem sese mutasset in hostem; Proprietate scelus redolens, pro matre novercam, In sua degenerem vertisset viscera dextrae nobilitas, Trojae decus, inclyta Trojae Fama vireret adhuc, nec laudis flore careret; Non auri potum sitiens, non ebrius auro Aurum potasset Crassus, male potus in auro; Non olim civile nefas, non Caesaris arma, Non pueri regis animum, non foedera regni, Non mortis servile genus, servosque probasset Magnus, et exanimis, truncatus, nudus honore Funeris, in nuda solus jacuisset arena. Post tantos belli strepitus, post fulmina Martis, Post gladii furias, post tot discrimina, Caesar Non fraudes, pugnamque styli sensisset inertem. 339