comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõtrariaꝵ : collectiuũ: ãbiguitatis: trãslatiõis. Nũc qatũ
ex gñalib intelligs posse remoue̾i. sufficit .N. pͥma diui¬
erit status sed q̃stionũ genis: alioꝗn & rationalis statꝰ
esset. ex his &̃ quos speciales uocabã remoui traslationẽ
fiequẽt᷑ ꝗdẽ sic̃ om̃s ꝗ me secuti sũt meminisse possũt

Expanded text:
contrariarum, collectivum, ambiguitatis, translationis. nunc quartum contrariarum, collectivum, ambiguitatis, translationis. nunc quartum ex generalibus intelligo posse removeri; sufficit enim prima divierit status, sed quaestionum genus; alioqui et rationalis status esset. ex iis etiam, quos speciales vocabam, removi translationem, frequenter quidem sicut omnes qui me secuti
Abbreviated transcription (Latin):
probasse: sed nõ substinco dissimulati in co p̃sertĩ oꝑe qd
& ad bonẽru uiuenũ aliquã utilitatẽ cõponimꝰ in
ulla parte iudicii mei. Nã &e hippocrates claxus artex
medicine uidet᷑ honestissime fecisse qͥ quosdã crrores
suos ne posteri errarẽt cõfessas est . & M. Tulli nõ dubi¬
rauit aliquos suos iã editos libros. aliis postra scriptis ip̃e
dãnãr: sic̃ catullũ atq lucullũ &e hos ipos de ꝗb iodo
sũ locutus artis rhitorias: & enĩ suꝑuacuꝰ forẽt ĩ studiis
peniteat colligẽt tñ eadẽ ac disponere paulo significãti
conoͣ om̃ib aũt satisfactũ uolo: nõ me hoc serius de¬
mõstrat aliis mihi ꝗͣ̃ ip̃e ꝑsuaserĩ. secũdũ plurimos aue¬
tores seruabã tres rationales status cõiecturã. qualitate:
finitionẽ. unũ legalẽ. hi mͥ statꝰ ꝯnr̃ales erant. legalẽ.
in has ꝗnq species ꝑtiebar: scripti & uolũtatis: legum

Expanded text:
approbaapprobaquod ad bonorum iuvenum aliquam utilitatem componimus in ulla parte iudicii mei. nam et Hippocrates, clarus arte medicinae, videtur honestissime fecisse, quod quosdam errores suos, ne posteri errarent, confessus est; et M. Tullius non dubitavit aliquos iam editos libros aliis postea scriptis ipse damnare, sicut Catulum atque Lucullum et hos ipsos, de quibus modo sum locutus, artis rhetoricae. etenim supervacuus foret in studiis m didicisse paeniteat, colligere tantum eadem ac disponere paulo significantius conor. omnibus autem satisfactum volo, non me hoc serius demonstrare aliis, quam mihi ipse persuaserim. secundum plurimos auctores servabam tris rationales status, coniecturam, qualitatem, finitionem, unum legalem. hi mihi status generales erant. legalem in quinque species partiebar, scripti et voluntatis, legum
Abbreviated transcription (Latin):
põt : nos adhermagorã trãslationẽ hia pmn omiũ gradi¬
̃slan dit. qꝗͣ semĩa eiꝰ q̃dã citra nomẽ ip̃m apuđ aristotele
reꝑũt᷑. Legales aũt q̃stioes has fecit: scripti & uolũta
id est dictũ & exceptionẽ. quorũ pͥus ci cũ om̃ib
cõmũe est. exceptiõis nomẽ minus usitatũ ratiotina¬
tiuũ ãbiquitatis legũ cõtrariũ. albutiꝰ eadẽ diuisioe
usus detrahit trãslationẽ subii ciens eã iiridiciali an
leꝗalib qͦ q̃stiõib nullũ putat esse: ꝗ dicat᷑ ratiocina¬
tuius. scio plura ĩ uẽturos ad huȩ ꝗ segere antiquos
studiosius uolẽt sed ne hȩc qͦs excesserin̾t modũ uerco¬
Ip̃e me paulũ ĩ alia ꝗͣ pͥus habuerĩ opiniõe nũc esse cõfitĩo:
& fortasse tutissimũ erat famȩ̨ modo studẽtẽ nihil ox
comutare d multis ãnis nõ sensissẽ: modo uerũ & ap

Expanded text:
potest. nos ad Hermagoran. trans lationem hic primus omnium tradipotest. nos ad Hermagoran. trans lationem hic primus omnium tradidit, quanquam semina eius quaedam citra nomen ipsum apud Aristotelen reperiuntur. legales autem quaestiones has fecit, scripti et volunta id est dictum et exceptionem, quorum prius ei cum omnibus commune est, exceptionis nomen minus usitatum, ratiocinativum, ambiguitatis, legum contrariarum. Albutius eadem divisione usus detrahit translationem, subiiciens eam iuridiciali. in legalibus quoque quaestionibus nullum putat esse, qui dicatur ratiocinativus. scio plura inventuros adhuc, qui legere antiquos studiosius volent, sed ne haec quoque excesserint modum vereoipse me paulum in alia, quam prius habuerim, opinione nunc esse confiteor. et fortasse tutissimum erat famae modo studenti nihil ex eo mutare, quod multis annis non sensissem modo, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tide uocat: in qua de reb ipsis q̃rit᷑ remoto ꝑsonarũ cõ¬
plexu: ut sit ne liber ꝗ est in assertiõe: andiuitiȩ suꝑbi¬
am ꝑiant: an uistũ quid: an bonũ sit iuridicialẽ inq
fere cadẽ sed certis destinatisq ꝑsonis q̃rãt᷑ an illr iuste
esse loci negocialis in t̾petracionẽ: cũ ita scriptũ sit. nego¬
cialis ẽ inqua ꝗͥ iuris ex cuili mor̃ & eꝗtate sit cõside¬
rat᷑ aui dilligentiȩ p̃esse apud nos iuris consulti existi¬
mãt᷑ sed qͥ ip̃iꝰ de his libris iudiciũ fuerit sup̃ dixi sũt
N. uelut reigestȩ in hos cõmẽtarios quos a dolosaẽs dedu¬
xerat schola & siqua est in his culpa tradẽtis est siue
eũ mouit id ꝗͣ hermagoras pͥma ĩ hoc loco posuit exẽpla
uocãt iuris int̾pictes sed .C ꝗdẽ his pulcheriie illos
de orator substituit :ideoq culpari tãq falsa ꝑcipiat nõ

Expanded text:
ικήν vocat, in qua de rebus ipsis quaeritur, remoto personarum comικήν vocat, in qua de rebus ipsis quaeritur, remoto personarum complexu, ut, Sitne liber qui est in assertione, an divitiae superbiam pariant, an iustum quid, an bonum sit. iuridicialem , in qua fere eadem sed certis destinatisque personis quaerantur: an ille iuste esse loci negotialis interpretationem, cum ita scriptum sit: negotialis est, in qua, quid iris ex civili more et aequitate sit, consideratur; cui diligentiae praeesse apud nos iurisconsulti existimantur. sed quod ipsius de his libris iudicium fuerit, supra dixi. sunt enim velut regestae in hos commentarios, quos adolescens deduxerat, scholae, et si qua est in his culpa, tradentis est, sive eum movit id, quod Hermagoras prima in hoc loco posuit exempla vocant iuris interpretes. sed Cicero quidem his pulcherrimos illos de Oratore substituit, ideoque culpari, tanquam falsa praecipiat, non
Abbreviated transcription (Latin):
s nouũ tã ꝙͣ in statu: alioꝗn ab hermagora intẽ
spẽs iuridiciales usitatũ aliis sept̃e esse placuit. a ꝗͥb nec
rãslatio n quãlitas nͦ cõparatio reapta est : sed in hoꝵ
triũ locũ subditę quatuor legales adiecteq trib illis rati¬
om̃ib. Alii ꝑuerãt usq ad ocͨto trãllatiõe ad septẽ suꝑio¬
res adiecta aqbidã deind diuisa ratio est: ut status ra¬
tionales appellarẽt᷑ q̃stiones quẽ ad modũ supra dixi legales
in illis de rehis de sccipto q̃reret᷑. ꝗdã in diu̾sũ hos status
esse illas q̃stioẽ sialuerũt: sed alii rationales tres putaue¬
rũt ansit: ꝗͥ sit. qualis sit. Hermagoras solus quatuͦ
cõiecturã: propͥetatẽ: trãs lationẽ: qualitatẽ: quã ꝑ acti¬
uocat. hac
int̾petraciõe: an illi actidat uiro bono esse: uł malo: hãc
ita diudit. de appetẽdis & fugiẽdis. q̃ est pars diliberatĩa.
de ꝑsona ea ondit᷑ laudatiuã. negocialẽ quã pragina¬

Expanded text:
nquam, in statu, alioqui ab Hermagora inter species iuridiciales usitatum. aliis septem esse placuit; a quibus nec translatio nec quantitas nec comparatio recepta est, sed in horum trium locum subditae quattuor legales adiectaeque tribus illis rationalibus. alii pervenerunt usque ad octo, translatione ad septem superiores adiecta. A quibusdam deinde divisa ratio est, ut status rationales appellarent, quaestiones quemadmodum supra dixi legales, ut in illis de re, in his de scripto quaereretur. quidam in diversum hos status esse, illas quaestiones maluerunt. sed alii rationales tres putaverunt, An sit? quid sit? quale sit? Hermagoras solus quattuor, coniecturam, proprietatem, translationem, qualitatem, quam per accivocat, hac interpretatione, an illi accidat viro bono esse, vel malo. hanc ita dividit, de appetendis et fugiendis, quae est pars deliberativa; de persona, ea ostenditur laudativa; negotialem, quam πραγματ
Abbreviated transcription (Latin):
pti cõtẽplatiõe cõstat cõmũis est: hec oĩa &̃ si ĩ illos tres
status ueniũt: tñ ꝗa ut dixi hñt aliꝗͥ uelut propriũ
iudẽt᷑ demostranda discentib & ꝑmietedũ ea dicer̃ uel
status leꝗales uł qͥstiones uł capita q̃dã minora dũ sciãt
nihil ne ĩ his ꝗdẽ p̃t̃ tria q̃ p̃diximus q̃ri. at ꝗͥtũ & ꝗͣmł

Expanded text:
pti contemplatione constat, communis est. haec omnia, etiamsi in illos tres status veniunt, tamen, quia ut dixi habent aliquid velut proprium, videntur demonstranda discentibus, et permittendum ea dicere vel status legales vel quaestiones vel capita quaedam minora, dum sciant, n
Abbreviated transcription (Latin):
mił est  puniẽdus es: nõ sũ uidebit iuidex an puniẽdus sit.
sed nõ hic erit q̃stio: nͨ hic statꝰ. ubi ergo puniẽdus es. ho¬
minẽ occidisti: nõ occidi. an octideit honorãdis sũ ꝗa¬
tiranũ occidi nõ occidisti. qͧͤstio & statꝰ. similit̾ nõ recte agis
recte ago nõ he statũ: ubi est ergo : nõ recte agis iͥgnomiꝰ¬
nioss qͣrit an ignominosus sit᷑: aut an agerẽ ignomĩoso
liceat. q̃stiões & statꝰ. ergo trãsanuũ genus cause & cõ¬
peratiuũ & mutue accusatiõis: at .N. sĩmile est illi: habeo
ius nõ habes occi disturecte occidi. Nõ nego. sed ne hec res
statũ tact. Nõ .N. st hȩ propõitiões. alioꝗn causa nõ expli¬

Expanded text:
mile est, puniendus es , non sum; videbit iudex, an puniendus sit. sed non hic erit quaestio nec hic status. ubi ergo? puniendus es, hominem occidisti ; non occidi: an occiderit. honorandus sum tyrannum occidi ; non occidisti; quaestio et status. similiter , non recte agis , recte ago non habet statum. ubi est ergo? non recte agis ignominiosus. quaeritur , an ignominiosus sit; aut, an agere ignominioso liceat; quaestiones et status. ergo translativum genus causae ut comparativum et mutuae accusationis. at enim simile est illi habeo ius , non habes, occidisti , recte occidi. non nego, sed nec haec res status facit. non enim sunt hae propositiones alioqui causa non expli
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib fere causis inꝗm &cidisse ꝗs formula diait᷑ hȩ st̃
q̃stioes an huic ancũ hoc: an hat lege: an ap̃ hũc: an hͦ
apud p̃torẽ peter̃ fider tõmissũ: sed apud cõsules maior
faiti iotrou̾sia est łlon liat tibi agͥcre mihi cognitor
.N. fieci nõ potiusti. uiduatio an potuerit nõ debiusti int̃dia
sed perer̃ an recte int̾dictũ sit ãbigit᷑. q̃ oĩa subaedũt legitunis
q̃stiõib: an nõ p̃screptiones &̃ in qb max̾ uidetͥ mãĩfesta nãs¬

Expanded text:
omnibus fere causis, in quibus cecidisse quis formula dicitur, hae sint quaestiones, an huic, an cum hoc, an hac lege, an apud hunc, an hoc apud praetorem petere fidei commissum, sed apud consules, maior controversia est. non licet tibi agere mecum, cognitor enim fieri non potuisti: iudicatio, an potuerit. non debuisti interdicere sed petere: an recte interdictum sit, ambigitur. quae omnia succedunt legitimis quaestionibus. an non praescriptiones etiam in quibus max
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus genus cõiecturã ht̃ sequẽs reliqua: sed heç reliqua
appollodorus duo uulesse: qualitate de nõĩe idest fini
& possidomus diuidit: uoc̃ẽ & res. in uoce q̃ri putat
An signitiaet ꝗ q̃ multa quomõ teb cõiecturã quo d
uocat & qualitatẽ. & ficiõe¬
uisio est: alia esse sccipta. alia inscripta alsus cornelius
duos & ip̃e fcc̃ stutꝰ gnalesi an sit qual sit: pͥriori subiie¬
at finitionẽ ꝗa eq̃ qͥrat᷑ an sit sacrilegus ꝗ nihil se sub¬
stulisse de tẽplo dicit. & ꝗ pͥuatã pecũam confitet᷑ sustii¬
lisso: qualitatẽ ĩ rẽ & scriptũ diuidit: sccipto quatĩs srada
tes legales exdusa trã slatione ꝗͣtitatẽ & mẽtis q̃stionẽ
cõiceture subiecit. Est &̃ alia induos diuidẽdi status
ratio: q̃ docet aut de substancia ẽ cõtrotisiam essȩcaurali
d qualitate. lp̃ãm porro qualitatẽ aut ĩ sũ mo gñẽ cõ¬
sistere: aut in sucaedentib. de substantia est cõiectura.

Expanded text:
prius genus coniecturam habet, sequens reliqua. sed haec reliqua Apollodorus duo vult esse, qualitatem et de nomine, id est finiet Posidonius dividit, vocem et res. in voce quaeri putat an significet, quid, quam multa, quo modo? in rebus coniecturam, quod vocat, et qualitatem, et finivisio est, alia esse scripta, alia inscripta. Celsus Cornelius duos et ipse fecit status generales, an sit? quale sit? priori subiecit finitionem, quia aeque quaeratur an sit sacrilegus, qui nihil se sustulisse de templo dicit et qui privatam pecuniam confitetur sustulisse. qualitatem in rem et scriptum dividit. scripto quattuor tes legales, exclusa translatione; quantitatem et mentis quaestionem coniecturae subiecit. est etiam alia in duos dividendi status ratio, quae docet, aut de substantia controversiam esse, aut de qualitate; ipsam porro qualitatem aut in summo genere consistere aut in succedentibus. de substantia est coniectura.
Abbreviated transcription (Latin):
finitiõis quoq uim intelligit qͣd dic̃ qͣdã sie defendi. sub¬
stult sed nõ furtũ feci ꝑcusii sed nõ ĩ uriã feci posuerat
& C in libris rhetoricis facti. nõis gene̾is actiõis ut ĩfacto
ciectura: ĩ noĩe finitio in gnr̃e qualitas in actione uis
intelligeret᷑. iuri & subiecerat trãslationẽ. Uerũ hic lega¬
les qͦ q̃stiões alio loco ractat ut spes actiõis fuerũt ꝗfa
cerent ꝗnq cõiecturã finitionẽ. qualitatẽ quãtiratem
an sit: qͥsit. qual sit. ꝗͣntũ sit. ad aliꝗͥ: hoc ultimũ ma¬
xiͣ in cõpatin̾o gnce usari putat: qm̃ meliꝰ ac peius
mauis & minus nisi alio relata nõ intelligũt᷑ sed ĩ
illas qͦ trãslatiuas ut supͣ significaui q̃stioẽs incidunt
an hiuc ius agẽdi situł facer aliꝗͥ cõueniat. And cõt

Expanded text:
 vim intelligit, quo dicit quaedam sic defendi, sustuli , sed nonfurtum feci; Percussi, sed non iniuriam feci. posuerat et Cicero in libris rhetoricis, facti, nominis, generis, actionis; ut in facto coniectura, in nomine finitio, in genere qualitas, in actione ius intelligeretur. iuri subiecerat translationem. verum hic legales quoque quaestiones alio loco tractat ut species actionis. fuerunt qui facerent quinque, coniecturam, finitionem, quan sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ad aliquid. hoc ultimum maxime in comparativo genere versari putat, quoniam melius ac peius, maius et minus nisi alio relata non intelliguntur. sed in illas quoque translativas, ut supra significavi, quaestiones incidit, An huic ius ag
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗales statꝰ. nͨ ignoro fuisse quosdã ꝗ trãsiationẽ in raciõali
qͦ ꝯnĩe poneaẽt hoc m̃o hominẽ octidisti uissus ab ĩperatõs
dona rẽpli cogẽti tirãno dedi: deserui tẽpistatib fiumilas
ualitudĩẽ ĩ pe̾ditꝰ. id est nõ ꝑ me stetit. sed ꝑ illa. aqͥb &̃ li s
berius dissentio: nõ N actio txãsfert᷑ sed tã facti qđ a cad ͭ
pene ĩ om̃i actiõe defensiõẽ: dẽid̾ is ꝗ tali utit᷑ patroc̾io nõ
.caedit a forma qualitatis dicit ti. se culpa uacar. utx
magis qualitatis duplex eatio faciẽda sit altera qua & fa¬
ctũ defendit᷑ altera qua tm̃ reus gedẽdũ est igͣ iis quoꝵ
auctoritatẽ secutꝰ est. Ci tria esse q̃ in om̃i disputatigne p
q̃rant᷑. ansit : ꝗͥ sit quale sit ꝙͥ ip̃a nobis &̃ natura psar¬
quale sit certe nõ põt estimai̾ nisi pus essẽ cõstiterit. ldeo¬
q ea pͥma q̃stio sed nõ statĩ q esse maĩfestũ est ã ꝗͥ sit ay

Expanded text:
rationali quoque genere ponerent hoc nodo, hominem occidi, iussus ab imperatore. dona templi cogenti tyranno dedi. deserui tempestatibus, luminibus, valetudine impeditus. id est, non per me stetit, sed per illud. A quibus etiam liberius dissentio. non enim actio transfertur sed causa facti, quod accidit paene in omni defensione. deinde is, qui tali utitur patrocinio, non recedit a forma qualitatis, dicit enim, se culpa vacare; ut magis qualitatis duplex ratio facienda sit, altera qua et factum defenditur, altera qua tantum reus. credendum est igitur his, quorum auctoritatem secutus est Ciuaerantur, an sit, quid sit, quale sit? quod ipsa nobis etiam natura praescrquale sit, certe non potest aestimari, nisi prius esse constiterit, ideoque ea prima quaestio. sed non statim, quod esse manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ratiocimatuũ uł collectiuũ. ãbiguitatis q̃ antibo¬
Aia nomĩat᷑. quos posui ꝗa& ip̃i aplerisq status
appellant᷑ cũ ꝗbusdã legales potius q̃stiõẽs eas dici placu¬
est mutatiõe .N. nõis cõstat uiridicialẽ cadẽ appellatiõe
grȩca qua &eteri usus: nã est ut dixi multa in nõibus
differẽtia: sunt ꝗ otramattitup traslationẽ esse
existimẽt secuti hanc mutatiõis significatiõe Fecerũt
alii totidẽ status sed alios: an sit: ꝗ sit: qualis sit. qͣtũ
sit: ut cęciliꝰ & theon: Aristoteles ĩ rhetoricis & sic om̃e¬

Expanded text:
 ratiocinativum vel collectivum, ambiguitatis, quae ἀμφιβολία nominatur; quos posui, quia et ipsi a plerisque status appellantur, cum quibusdam legales potius quaestiones eas dici placuest, mutatione enim nominis constat; iuridicialem, eadem appellatione Graeca qua ceteri usus. nam est, ut dixi, multa in nominibus differentia. sunt qui ὑπαλλακτικήν translationem esse existiment, secuti hanc mutationis significationem. fecerunt alii totidem status, sed alios, an sit? quid sit? quale sit? quantum sit? ut Caecilius et Theon. Aristoteles in rhetoricis, an sit
Abbreviated transcription (Latin):
rit pars qualitatis q̃ est sũmo ꝯnt̃e raro ĩ uidiciũ ueit
qualis est id ne sit honcstũ qͥ uulgo laudat᷑: Sucadẽ¬
tiũ aũt aliie de comũi appellatiõe. ut sit ne sacrilegꝰ
ꝗ peciñam puatã extẽplo furatꝰ est: aut de re droĩata
ubi & factũ esse certũ esse. nͨ dubitat᷑ ꝗͥ sit qͥ factũ est
quiti subiacẽt omnes. de henestis: ustis. utilib. qͥstiones
Nis & oeteri status contineri dicũt᷑. ꝗa & qͣtitas mõ ad
cõiecturã referatur ut maiõ ne sol ꝗͣ tr̃a. modo ad qͣti¬
tatẽ ꝗ̃ta pena quẽpiã ꝗ̃to ue p̃mio sit affici iustũ. ut
roãslatio u̾set᷑ arca qualitatẽ & diffinitio pars sit trãs¬
lacionis qn & contrariȩ leges & ratioanatiuris status
id est sillogisstipius. & ꝓlexũq scipti & uolũtatis ęquo ni¬
tat᷑ nisi q̃d hic t̾tius aliqn cõiecturã accipit. ꝗͥ senseĩt

Expanded text:
retur. pars qualitatis, quae est de summo genere, raro in iudicium venit, quale est, idne sit honestum, quod vulgo laudatur; succedentium autem aliae de communi appellatione, ut sitne sacrilegus, qui pecuniam privatam ex templo furatus est; aut de re denominata, ubi et factum esse certum est nec dubitatur, quid sit quod factum est. cui subiacent omnes de honestis, iustis, utilibus quaestiones. his etiam ceteri status contineri dicuntur, quia et quantitas modo ad coniecturam referatur, ut maiorne sol quam terra? modo ad qualitatem, quanta poena quempiam quantove praemio sit affici iustum? et translatio versetur circa qualitatem, et definitio pars sit translationis; quin et contrariae leges et ratiocinativus status, id est syllogismos, et plerumque scripti et voluntatis aequo nitantur nisi quod hic tertius aliquando coniectu
Abbreviated transcription (Latin):
qdẽ status esse uoluerũt: unũ inficialẽ: altcrũ iuridi¬
dalẽ inficialis est quẽ nos diaimꝰ cõiecturalẽ: cui ab infi¬
ciãdo nomẽ alii intotũ dederũt alii partẽ: ꝗa accusa¬
torẽ cõiectura reũ infitiatiõe uti putauerũt: Iuridiciał

Expanded text:
quidem status esse voluerunt, sed unum infitialem, alterum iuridiquidem status esse voluerunt, sed unum infitialem, alterum iuridicialem. infitialis est, quem dicimus coniecturalem, cui ab infitiando nomen alii in totum dederunt, alii in partem, quia accusatorem coniectura, reum infitiatione uti putaverunt. iuridicialis
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit: neq illi tradiderũt: neq ego usꝗͣ reꝑire potus.
rationẽ tñ hanc seaiti dicũt᷑ qͥ res om̃es signis colligũtui:
qͥmõ licet qualitatis qͦ solũ statũ faciãt. ꝗa ubiq: qualis
sit cuiꝰq rei nã q̃ri põt : sed utrocũq mõ seq̃retur sũma
confusio. Neq int̾est: unũ ꝗs statũ faciat an nullũ si
om̃es cãe sũt cõditionis eide cõiectura dicta est a cõre¬
ctu. idest directione q̃dã rationis adueritatẽ . un & sõ¬
nioꝵ atq hoĩum ĩtpretes cõiectores uocãt᷑: appellatũ m̃¬
mñ est hoc genus uarie: sic̃ insequẽtib apparebu
perũt᷑ ꝗ duo status facer̃t. archidamiꝰ c̃ouecturalẽ¬
&finitiuuũ exclusa qualitate ꝗa sie de ea q̃ri oxistimabat
ꝗesset iniquũ: ꝗͥ iniustũ. ꝗͥ dicto audientẽ nõ esse qđ uo¬
cat de codẽ & alio: huic diu̾sa sentẽtia eoxũ fuit ꝗ duos

Expanded text:
placuerit, neque illi tradiderunt neque ego usquam reperire potui. placuerit, neque illi tradiderunt neque ego usquam reperire potui. rationem tamen hanc secuti dicuntur, quod res omnis signis colligeretur. quo modo licet qualitatis quoque solum statum faciant, quia ubique, qualis sit cuiusque rei natura, quaeri potest. sed utrocunque modo sequetur summa confusio. neque interest, unum quis statum faciat an nullum, si omnes causae sunt condicionis eiusdem. coniectura dicta est a coniectu, id est directione quadam rationis ad veritatem, unde etiam somniorum atque ominum interpretes coniectores vocantur. appellatum tamen est hoc genus varie, sicut sequentibus apparebit. fuerunt , qui duos status facerent: Archedemus coniecturalefinitivum, exclusa qualitate, quia sic de ea quaeri existimabat, quid esset iniquum, quid iniustum, quid dicto audientem non esse; quod vocat de eodem et alio. huic diversa sententia eorum fuit, qui duos
Abbreviated transcription (Latin):
tirãnõs sustule̾i̾t: causã cuĩ plurime subi atẽt lites
quotiens factũ nõ negat᷑: sed ꝗa iusta ratiõe sit factũ
defendit᷑. tpo ropͥ cũ id qͥ alio mõ fieri licet alio diaf᷑
factũ: huic est adult̾ loris cesus: uł fame necatꝰ ocçasi¬
onẽ factorũ. qđ est apertius ꝗͣ ut uel int̃prȩtãdũ uł ex¬
emplo sit demostrãdũ tamc̃ agopuae cplip uocant
Nii qͦ nullã questionẽ exͣ hȩc putat: ꝗdã detrahũt du¬
as partes: numerũ & occasionẽ: & pro illo quẽ dixi ac
tu subiaũt res id est mparniata. q̃ ne pret̾isse uiderer
sanis habui attingere: & terũ his nͨ status satis ondi
nͦ om̃s cõtineri locõs credo: Quod apparebit diligentius
leg̃ntib: q̃ de uiraq redicã. Exũt .ti. plura multo ꝗͣ q̃
hiĩ elemetis cõphendñt᷑: apud plure auctores legi placu¬
isse ꝗbusdã unũ om̃io staiũ esse cõiecturalẽ. sed ꝗbus

Expanded text:
tyrannos sustulerit? causam , cui plurimae subiacent lites, tyrannos sustulerit? causam , cui plurimae subiacent lites, quotiens factum non negatur, sed quia iusta ratione sit factum, defenditur. τρόπον, cum id, quod alio modo fieri licet, alio dicitur factum; hinc est adulter loris caesus vel fame necatus. occasionem factorum, quod est apertius, quam ut vel interpretandum vel exemplo sit demonstrandum, tamen ἀφορμὰς ἔργων vocant. hi quoque nullam quaestionem extra haec putant. quidam detrahunt duastum subiiciunt res, id est πράγματα. quae ne praeterisse viderer, satis habui attingere. ceterum his nec status satis ostendi nec omnes contineri locos credo, quod apparebit diligentius legentibus, quae de utraque re dicam. erunt enim plura multo, quam quae his elementis comprehenduntur. apud plures auctores legi, placuisse quibusdam, unum omnino statum esse coniecturalem. sed quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥati hr̃e qͣ est qͣr armatũ esse uestitũ esse: nouusiie aur¬
rgreai quod est cõpoitũ esse quodãmõ ut cale scere
tare irasci: Sed exhis om̃ib prima quatuor ad status
ꝑtinere oetera ad quosdã locos argumẽtorũ iudentur:
Alii nouẽ clemẽta posuerut ꝑsoña inqua de mĩo cõpore
extrapõĩtis queratur: ꝙ ꝑtinere ad cõiecture & quali¬
tatis instrumẽta iudeo: tẽpus ꝗͥ xpopo uocãt: ex quo
q̃stio an is quẽ dũ addicta est mat̾ peperit seruus sit
natus: Locus und cõteou̾sia uidet᷑ an fas fuit eyxãnu
intẽplo occider̃. An exulauerit ꝗ domilatuit: tẽpus itiꝵ¬
ꝙ raĩpgoꝵ appellãt: hanc aũt iudẽi uolũt specĩe illiust̃¬
poris: ut estatẽ uel hiemẽ: huic subicit᷑ ille ĩ pestilentia cõ¬
messator. actũ id est gpazip ꝙͥ co referũt scuns cõis¬
sexit: an insaens. necesitate an casu: & talia. num ꝗ cadit
ĩ speciẽ qͣtitatis. an tͥrasybolo triginta p̃mia debeãt᷑: ꝗa roł

Expanded text:
 armatum esse, vestitum esse. novissime κεῖσθαι, quod est compositum esse quodam modo, ut calere, stare, irasci. sed ex iis omnibus prima quattuor ad status pertinere, cetera ad quosdam locos argumentorum videntur. alii novem elementa posuerunt, Personam, in qua de animo, corpore, extra positis quaeratur, quod pertinere ad coniecturae et qualitatis instrumenta video. tempus , quod χρόνον vocant, ex quo quaestio, an is quem, dum addicta est, mater peperit, servus sit natus. locum , unde controversia videtur, an fas fuerit tyrannum templo occidere. an exulaverit, qui domi latuit. tempus itt; hanc autem videri volunt speciem illius temporis, ut aestatem vel hiemem; huic subiicitur ille in pestilentia comissator. actum , id est πρῆξιν, quod eo referunt, sciens commiserit an insciens? necessitate an casu? et talia. numerum , qui cadit inspeciem quantitatis, an Thrasybulo triginta praemia debeantur, quia tot
Abbreviated transcription (Latin):
nẽcesse sit ꝗa cũ sit maĩfestũ u̾borũ intellectũ esse dupli¬
ẽ de sola qrit᷑ uolũtate aplurimis: rres sũt facti gñrales
status. ꝗbus & Ci in oratore utit᷑: & oĩa q̃ aut ĩ cotrou̾si¬
am. aut incõtẽcionẽ ueniãt cõtinixiputat  sit ne: qͥ sit
quał sit. qͦꝵ nõia aꝑtiora st̃: ꝗ̃ ut docẽda sint ldẽ patro¬
cles sentit: Tres feat & M. antoniꝰ his ꝗdẽ uerbis pauae
ues sũt. ꝗbiis ex rebus om̃es oratiões nascũtur: factũ non
factũ: ius iniuria: bonũ malũ: Sed qͣn ꝗͥ iure dicim
fecisse nõ hũc solũ intellectũ ht̃ ut lege: sed illũ qͦ ut ui
ste fccisse uideam: secuti antoniũ ap̾tius uoluerũt eos¬
dẽ status distinguer̃. Itaq dixerũt cõietturalẽ. legalẽ:
uũdicialẽ: ꝗ & uirgino placet: Horũ deind fearũt¬

Expanded text:
tum esse duplicem, de sola quaeritur voluntate. A plurimis tres sunt facti generales status, quibus et Cicero in Oratore utitur, et omnia, quae aut in controversiam aut in contentionem veniant, contineri putat, Sitne? quid sit? quale sit? quorum nomina apertiora sunt, quam ut dicenda sint. idem Patrocles sentit. tres fecit et M. Antonius his quidem verbis: paucae res sunt, quibus ex rebus omnes orationes nascuntur, factum non factum, ius iniuria, bonum malum. sed quoniam, quod iure dicimur fecisse, non hunc solum intellectum habet, ut lege, sed illum quoque, ut iuste fecisse videamur, secuti Antonium apertius voluerunt eosdem status distinguere. itaque dixerunt coniecturalem, legalem, iuridiciale
Abbreviated transcription (Latin):
cria sũt. sedea cũ ĩnegotus tũ in ostentatione po̾ita.
nisi forte nõ ex greco mutates demõstratuuũ uocãt.
Uerũ id secũt᷑ ꝙ laus ac iutuꝑacio quale sit ꝗͥq demõ¬
strat. Alterũ est deliberatiuũ: tertiũ iudiciale. ꝯtere
species in hec t̾a ĩ cdẽt gne᷑a. Hec inueniet᷑ ex his ulla
inqua nõ laudare aut̃ uituꝑar̃ suader̃. aut dissuadẽ
intẽde̾ ꝗͥ uel depellere cuideamꝰ illa qͦ sũt cõmunia con¬
ciliar. narrar̃. docere: augere minuere: conatãdis. cõ¬
ponẽdis ue affectib: aĩos audiẽnũ fingere. Ne his ꝗdem
accesserĩ ꝗ laudatiuã matexiã honestõrũ: de liberatiuã
utiliũ: iudicialẽ iustorũ: qͤstione cõtinẽi putanł: &eleri
magis ac rotonda asi destributiõe ꝗ̃ nera. Stãt . Ni. quoda¬
modo mutius auxiliis omĩa: nã & ĩ laude iusticia uti¬

Expanded text:
tria sint, sed ea tum in negotiis tum in ostentatione posita. tria sint, sed ea tum in negotiis tum in ostentatione posita. nisi forte non ex Graeco mutuatantes demonstrativum vocant, uerum id sequuntur, quod laus ac uituperatio quale sit quidque demonstrat. alterum est deliberativum, tertium iudiciale. ceterae species in haec tria incident genera, nec invenietur ex his ulla, in qua non laudare ac vituperare, suadere ac dissuadere, intendere quid vel depellere debeamus. illa quoque sunt communia, conciliare, narrare, docere, augere, minuere, concitandis componendisve adfectibus animos audientium fingere. ne iis quidem accesserim, qui laudativam materiam honestorum, deliberatiuam utilium, iudicialem iustorum quaestione contineri putant, celeri magis ac rotunda usi distributione quam vera. stant enim quodaminodo nuituis auxiliis omnia. nam et in laude iustitia uti
Abbreviated transcription (Latin):
spõdendi: mãdãdi p̃canidi: quod truaupdiN
partes solas putat: plato ĩ sophiste iudicionali &
nobis sane ꝑmitat nobis diae sermoe manãq¬
a forẽsi ratiõe dissiũgit᷑ &e est accomodata pͥuatis
disputatiõib cuꝰ uis cadẽ profecto est. q̃ dalectiue. Isacrates ĩ
om̃i ꝯne in esse laudẽ ac uituꝑationẽ existimauit: nobis
Qtucissimũ est auctores plurimos seꝗ & ita uidet᷑ ratio
dictar̃. est igͣ ut dixi unũ genus qͦ laus ac uituꝑatio cõtiẽt.
sed est appellatũ a parte meliore laudatiuũ. idẽ alii de¬
mõstraturũ uocãt. utrũq nomẽ ex greco coedit᷑ flux¬
dicũt: sed mihi etridiqsetitoꝵ nõ tã demõstrationis
agirop differre: nã ut cõtin& laudatiuũ in se genus:
ira nõ intra hoc solũ cõsistit. An ꝗsꝙͣ negauerit p̾anegy¬
plerũq de utilitatib gręne locũt᷑ ut causarũ ꝗdẽ gnra

Expanded text:
spondendi, mandandi, precandi, quod εὐχωλήν dixit, spondendi, mandandi, precandi, quod εὐχωλήν dixit, partes solas putat. Plato in Sophiste iudiciali et quam sane permittamus nobis dicere sermocinast accommodata privatis disputationibus, cuius vis eadem profecto est quae dialecticae. Isocrates in omni genere inesse laudem ac vituperationem existimavit. nobis et tutissimum est auctores plurimos sequi, et ita videtur ratio dictare. est igitur, ut dixi, unum genus, quo laus ac uituperatio continetur, sed est appellatum a parte meliore laudativum; idem alii demonstrativum vocant. utrumque nomen ex Graeco creditur fluxdicunt. sed mihi ἐπιδεικτικόν non tam demonstrationis ιαστικῷ differre; nam ut continet laudativum in se genus, ita non intra hoc solum consistit. an quisquam negaverit Panegyplerumque de utilitatibus Graeciae loquuntur; ut causarum quidem genera
Abbreviated transcription (Latin):
dicet: mihi rimãti cũta & talis q̃dã ratio succurit.
q om̃e oratoris officiũ. aut ĩ iudiciis est aut xx̃ urdicia
eoꝵ de qbus iudiciũ q̃xit᷑ manifestũ est genus ea q̃ ad
iudicẽ nõ ueniũt aut p̃tixitũ hñt ip̃s au̾t futurũ . p̃te¬
rita Laudamꝰ aut uituꝑamꝰ. de futuris deliberamus:
Itẽ oĩa de ꝗb dicẽdũ est aut certa sint necesse est: aut
dubia: axta ut cuiq ẽ aĩus laudat: aut culpat. ex
dubiis partĩ nobis ipis ad ebectionẽ sũt libera dchis
deliberat᷑: partĩ alioꝵ sentẽcia cõmissa de his lite cõtẽ¬
dit᷑ Anaximẽs udiciałẽ cõcionalẽ: gñałis partes esse
uoluit: septẽ aũt species ortãdi de hortandi: Laudãdi
ui tuꝑandi acusandi: defendẽdi: ex qr̃di q̃ est gera¬
cop dicũt quarũ due pͥme deliberatiui.
due sequẽtes demostratiui eres ultimę indicialis
ꝯnĩis sunt partes prothagorã transeo ꝗ int̾rogãdi re¬

Expanded text:
dicet. mihi cuncta rimanti et talis quaedam ratio succurrit, dicet. mihi cuncta rimanti et talis quaedam ratio succurrit, quod omne orationis officium aut in iudiciis est aut extra iudicia. eorum , de quibus iudicio quaeritur, manifestum est genus; ea, quae ad iudicem non veniunt, aut praeteritum habent tempus aut futurum; praeterita laudamus aut vituperamus, de futuris deliberamus. item omnia, de quibus dicendum est, aut certa sint necesse est aut dubia. certa , ut cuique est animus, laudat aut culpat; ex dubiis partim nobis ipsis ad electionem sunt libera, de his deliberatur; partim aliorum sententiae commissa, de his lite contenditur. anaximenes iudicialem et contionalem generales partes esse voluit, septem autem species: hortandi, dehortandi, laudandi, vituperandi, accusandi, defendendi, exquir dicit; quarum duae primae deliberativi, duae sequentes demonstrativi, tres ultimae iudicialis generis sunt partes. protagoran transeo, qui interrogandi, re
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si laudãdi ac uituperãdi officiũ in ꝑte t̾cia ponimꝰ.
in quo qne u̾sari uidebimt cũ q̃rimͣ. cõsolamur : mit¬
gamꝰ. cõcitramus terremꝰ. confirmamꝰ p̃ cipimus: obscũe
dicta int̾ỹtam᷑. nãramꝰ. dep̃cam̃: gracias agimꝰ: gratula¬
mͣ: obiũ ganiꝰ malediamꝰ: de scribim mãdamꝰ rẽnũ ciam:
optamꝰ opinamur. plura alia ut inihi ĩ illa uetere ꝑsuasi¬
one ꝑ manẽteuelut petenda sit uenia q̃rẽdũq quopiot
pores rẽ calate fusã tã breuit astrinxuint quos ꝗ errasse
putãt hoc secutoi arbitrãt᷑. quod in his firre u̾sari tũ ora¬
tores uidebãt. Nã o laudes & uituperaniões socibebãtur¬
& e trtadiora dicere erat moris & plurimũ ĩ cõ¬
siliis ac iniudiciis ĩ sumebat᷑ opere ut scciptores axtiui
pro solis cõprehenderũt facquẽtissima ꝗuero defendus
tria facũt ꝯnr̃a auditorũ. Unũ qd addelectationẽ cõ¬
ueni at. alterũ qd cõsciliũ capiat: terciũ ꝙͥ de causisiu¬

Expanded text:
si laudandi ac vituperandi officium in parte tertia ponimus, in quo genere versari videbimur, cum querimur, consolamur, mitigamus, concitamus, terremus, confirmamus, praecipimus, obscure dicta interpretamur, narramus, deprecamur, gratias agimus, gratulamur, obiurgamus, maledicimus, describimus, mandamus, renuntiamus, optamus, opinamur, plurima alia? ut mihi in illa vetere persuasione permanenti velut petenda sit venia, quaerendunque, quo moti priores rem tam late fusam tam breviter astrinxerint. quos qui errasse putant, hoc secutos arbitrantur, quod in his fere versari tum oratores videbant; nam et laudes ac vituperationes scribebantur, et ἐπιταφίους dicere erat moris, et plurimum in consiliis ac iudiciis insumebatur operae, ut scriptores artium pro solis comprehenderint frequentissima. qui vero defendunt, tria faciunt genera auditorum, unum, quod ad delectationem conveniat, alterum, quod consilium accipiat, tertium, quod de causis iu
Abbreviated transcription (Latin):
spectãs ad q̾stionẽ. aut cãr est negoiũ cuiꝰ finis est
controu̾sia: ip̃m deinde negociũ sic fit Negotiũ est
⁊ geegatio ꝑsonarũ. locorũ. tẽporũ causarũ modorũca

Expanded text:
spectans ad quaestionem; aut: causa est negotium, cuius finis est spectans ad quaestionem; aut: causa est negotium, cuius finis est controversia. ipsum deinde negotium sic finit: negotium est congregatio personarum, locorum, temporum, causarum
Abbreviated transcription (Latin):
rico pͥmo mãitestũ est. materiã rhetoriaes ĩ thesis &ca¬
usat diuiserit ꝙ rephendit cioero ac thesmmi nihil adora¬
torẽ ꝑtine̾ cõtendit: totũq hoc genus qͥstionis ad philoso¬
phos fuit refert: sed me liberauit respondendi uerecũdia
& q ip̃e hos libros ĩ probat: & quod in orator atq iis qͦs
de oratore scripsit: & topias p̃cipit: ut a propis ꝑsonis
atq tẽporib auocemus cõtrou̾siã qa latius dice̾ liceat de
ꝯnĩe ꝙ̃ despeciȩ & ꝙͥ in uniu̾so probatũ est ĩ parte pro¬
bͤatũ esse necesse sit: statui aũt in hoc om̃e genꝰ matẽie
edẽ ꝗ in causas cadũt. Adhuc adiicit᷑ alias esse q̃stiões¬
ĩ rebis ip̃is. alias q̃ ad aliꝗ refurãt᷑ Ilud an uxõ du¬
ãda: hoc an seni duceda illd an fortis hoc anfortior¬
& similia. Causã finit apollodorꝰ ut in t̾p̃tatiõe ualgii
discipuli ciꝰ itar. ita. causa est. negociũ om̃ib suis ꝑtib

Expanded text:
manifestum est, materiam rhetorices in thesis et causas diviserit? quod reprehendit Cicero ac thesin nihil ad oratorem pertinere contendit totumque hoc genus quaestionis ad philosophos refert. sed me liberavit respondendi verecundia, et quod ipse hos libros improbat, et quod in Oratore atque his, quos de Oratore scripsit, et Topicis praecipit, ut a propriis personis atque temporibus avocemus controversiam: quia latius dicere liceat de genere quam de specie, et, quod in universo probatum sit, in parte probatum esse necesse sit. status autem in hoc omne genus materiae iidem, qui in causas, cadunt. adhuc adiicitin rebus ipsis, alias quae ad aliquid refcrantur: illud, an uxor ducenda? hoc, an seni ducenda? illud, an fortis? hoc, anfortio similia. causam finit Apollodorus, ut interpretation Valgi discipuli eius utar, ita: causa est negotium omnibus suis partibus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ diu̾sa tradẽdi fuisse. adeo nec ꝗ sit numerus: nͦ q̃ nõĩa.
nec ꝗ ꝯñales ꝗ ue speciales sint status cõuẽit. Ac pͥmũ ari¬
stoteles elemẽta decẽ costitiit circa q̃ u̾sari uideat᷑ oĩs
q̃stio. ougiana quã plautus essentiã uocat. neq sane
aliud est eiꝰ nomnẽ latinũ sedea q̃rit᷑ ansit. qualita ẽ

Expanded text:
quoque diversa tradendi fuisse; adeo, nec qui sit numerus nec quae nomina quoque diversa tradendi fuisse; adeo, nec qui sit numerus nec quae nomina nec qui generales quive speciales sint status, convenit. ac primum Aristoteles elementa decem constituit, circa quae versari videatur omnis quaestio. οὐσίαν, quam Plautus essentiam vocat, neque sane aliud est eius nomen Latinum; sed ea quaeritur, an sit. qualitatem
Abbreviated transcription (Latin):
excere si acgusabit᷑ theatrali lege. depussio erit per: si ex¬
citatꝰ fuc̃it &specraculis: & aget iniuriarũ depuliio
erit accusatoris. fiequẽtiꝰ tũ illd̾ accidet. qͥ est a pluribus
traditũ. Effugerũt has q̃stionis ꝗ dixerũt statũ esse id qͥ
apparet ex intẽciõe. & depulsioe. ut fecisti nõ feci aut rec¬
te fea Uderimꝰ tñ utrũ id sit status an in eostatus:
Herinageras statũ uocat. perquẽ subiecta res intelligat᷑
& ad quẽ probationes &̃ partiũ referãt᷑. Nostra opinio
semꝑ hȩc fuit ut cũ essent feequẽt᷑ ĩ cã diu̾si q̃stionum
si aliud adhuc qͦ ide mtelligat᷑ eiꝰ rei nomẽ ĩ uencritꝗ
ꝗͣ tota uolumĩa ĩ hãc disputat̾ionẽ ĩ pedisse młtos scĩã
nob statũ dici placet: sed cũ in aliis om̃ib inters criptores
sũma dissensio est tũ in hoc p̃cipu uidet᷑ mihi studium

Expanded text:
exercere? si accusabitur theatrali lege, depulsio erit rei; si exexercere? si accusabitur theatrali lege, depulsio erit rei; si excitatus fuerit de spectaculis et aget iniuriarum, depulsio erit accusatoris. frequentius tamen illud accidet, quod est a plurimis traditum. effugerunt has quaestiones qui dixerunt, status esse id, quod appareat ex intentione et depulsione, ut fecisti , non feci aut recte feci. viderimus tamen, utrum id sit status an in eo status. Hermagoras statum vocat, per quem subiecta res intelligatur et ad quem probationes etiam partium referantur. nostra opinio semper haec fuit: cum essent frequenter in causa diversi quaestionum rei nomen invenerit, quanquam tota volumina in hanc disputationem impendisse multos sciam; nobis statum dici placet. sed cum in aliis omnibus inter scriptores summa dissensio est, tum in hoc praecipue videtur mihi studium
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cõcedam e depulsione nasci statũ. Nibilominusti
res coreu̾tet᷑: ut modoꝗ: agit &s modo iscũ quo agit᷑
statũ fuciat: sit .N. accusatoris intẽtio hominẽ ocadisti
si negat reus: faciat statũ st ꝗͣ nẽgat᷑. ꝗͥ si confitet᷑ sed
uire ase adulaerũ dicit occisũ  Nempe legẽ esse tertũ ẽ
q̃ ꝑmittat nisi aliꝗͥ accusator respõdet nulla lis ẽmõ¬
fuit inꝗt adulter. erģo depulsio incipit esse accusatoris.
ille statũ faciet: ita c̃xit ꝗdẽ status ex pͥma depulsione.
sed ea fiet ab accusator: nõ areo. Quid qͣ eadẽ q̃stio potest
cundẽ uł accusatorẽ facere uł reũ. Qui artẽ ludicã ex̾¬
cuci̾t:i quatuordeã pͥmis ordinib ne sedeat: ꝗ se p̃toris
in ortis ostenderat: neq erat ꝓroduetꝰ sedit in quato¬
decĩ ordinib Nempe intẽtio est artẽ ludicrã exciuasti:
depulsio nõ ex̾cuui artẽ ludicrã. Quęstio ꝗͥ sit artẽ ludicrã

Expanded text:
um. nihilominus enim res eo revertetur, ut modo is qui agit, modo is cum quo agitur, statum faciat. sit enim accusatoris intentio, hominem occidisti. si negat reus, faciat statum qui negat. quid si confitetur, sed iure a se adulterum dicit occisum? nempe legem esse certum est quae permittat. nisi aliquid accusator respondet, nulla lis est. nonfuit , inquit, adulter; ergo depulsio incipit esse actoris, ille statum faciet. ita erit quidem status ex prima depulsione, sed ea fiet ab accusatore non a reo. quid ? quod eadem quaestio potest eundem vel accusatorem facere vel reum: Qui artem ludicram exercuerit, in quattuordecim primis ordinibus ne sedeat; qui se praetori in hortis ostenderat neque erat productus, sedit in quattuordecim ordinibus. nempe intentio est: artem ludicram exercuisti; depulsio: non exercui artem ludicram; quaestio: quid sit artem ludicram
Abbreviated transcription (Latin):
socleris odui: cupiditas. an tormẽtis ccedĩdũ: testibus an
argumẽtis maior fides hñda. Nã fimitiõe ꝗdẽ cõprẽdi
nihil in uniu̾sũ nõ certũ erit: ꝗdã putãt᷑ &̃ eas thesis
sitas: ut causa sit cũ orestes accsat᷑ thesis an orestes re¬
cte sit absolutus. auꝰ gnr̃is ẽ: An cato recte Martiã ꝯxtẽ¬
sio iadidẽĩt: hi thesniꝰ a causa sic distingũt. ut illa spe
Et atie pͥartis hẽc actiuȩ: Illu ni ueritatis tm̃ gratia
disputari. hic negoiũ agii q̃nꝗ̃ in utiles ꝗdã oratori
putãt uniu̾sales qͦstiones : q nihil prosit q cõstig dud̃¬

Expanded text:
sceleris odium? cupiditas? an tormentis credendum? testibus an sceleris odium? cupiditas? an tormentis credendum? testibus an argumentis maior fides habenda? nam finitione quidem comprehendi nihil non in universum certum erit. quidam putant etiam eas thesis sitas: ut causa sit, cum Orestes accusatur: thesis, an Orestes recte sit absolutus; cuius generis est, an Cato recte Marciam Hortensio tradiderit. hi thesin a causa sic distinguunt, ut illa sit spectativae partis, haec activae; illic enim veritatis tantum gratia disputari, hic negotium agi. quanquam inutiles quidam oratori putant universales quaestiones, quia nihil prosit, quod constet du
Abbreviated transcription (Latin):
x epagrecis dicũt᷑: cause a nr̃is an his om̃is q̃stĩ iudit᷑
circa res. personasq cõsister̃ amiplior est semꝑ intinita
inde N. finita desaendit. ꝙ ut exẽplo pateat: infinita est: an
uxoe ducẽda: finita an catom diueda ildeoq esse sua soria
põt : sed &̃ are moteꝰ ꝑsonis propͥis ad aliꝗ nefero solẽt est
al simplex an res pur administrada retert᷑ ad aliqͥ ani
tyrãnide admistic᷑to sedibie qͦ sub est: uelut lates ꝑsona
Tirãnus .N. gẽmiat q̃stionẽ. subesti & tẽporis & qualitatis
tacita uis: Nõ dũ m̃ hoc prope dixeris cãm: hȩ aũt quas
ifinitas uoco & generales appellant᷑. Quod si est uerũ:
finite speciales exũt. In om̃i aũt speciali utiq in est gnã¬
lis: utque sit pͥor ac nescio an in causis quoq ꝗeꝗͥ ĩ qͣq̃
ocadit insidiatorẽ: Nõ ne hoc q̃rit᷑ ansit ius insidiato¬
rẽ rccidẽdi: ꝗ in cõiecturis. nõ illa gnalia. an causa

Expanded text:
 Graecis dicuntur, causae a nostris. in his omnis quaestio videtur circa res personasque consistere. amplior est semper infinite, inde enim finita descendit. quod ut exemplo pateat, infinita est, an uxor ducenda? finita, an Catoni ducenda? ideoque esse suasoria potest. sed etiam remotae personis propriis ad aliquid referri solent. est enim simplex, an respublica administranda? refertur ad aliquid, an in tyrannide administranda? sed hic quoque; subest velut latens persona:; tyrannus enim geminat quaestionem, subestque et temporis et qualitatis tacita vis; nondum tamen hoc proprie dixeris causam. hae autem, quas infinitas voco, et generales appellantur; quod si est verum, finitae speciales erunt. in omni autem speciali utique inest generalis, ut quae sit prior. ac nescio an in causis quoque, quidquid inoccidit insidiatorem; nonne hoc quaeritur, an sit ius insidiatorem occidendi? quid in coniecturis? non illa generalia, an causa
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ remotis ꝑsonis & tẽ põib & locis aȩterisq similib ĩ utiãq
pãtẽ tractant᷑ qd gracci srgip dicunt. ci propõitũ. alii
ꝗstiones uniu̾sales auiles alii q̃stiones phalo sopho cõueni¬
entes: atheneus partẽ cãȩ appellat. hoc genus ciaero scia
&accione distinguit ut si scĩȩ an prouidẽtia mod regat᷑
Actionis an dcedendũ ad rẽ pu administrãdã. pͥlistriũ¬

Expanded text:
locis ceterisque similibus in utramque partem tractantur, quod Graeci θέσιν dicunt, Cicero propositum, alii quaestiones universales civiles, alii quaestiones philosopho convenientes, Athenaeus partem causae appellat. hoc genus Cicero scientia et actione distinguit, ut sit scientiae, an providentia mundus regatur; actionis, An accedendum ad re
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniã ꝑuenisse cõfirmat: Ratũ iñ in eo dicã fuisse.
quod est potẽtius: nͥ in c̃a milõis circa pͥmas qͥstiões qͣ¬
sũt añ prohemiũ posite udicabo cõflixisse cãm: sedubi
totis uirib insidiat᷑ lodiꝰ ideoq iur̃ int̾fectus ondit᷑
& hõc est ꝙ añ omĩa constituer̃ in aĩo suo debeat oratos

Expanded text:
pecuniam pervenisse confirmat. statum tamen in eo dicam fuisse, pecuniam pervenisse confirmat. statum tamen in eo dicam fuisse, quod est potentius. nec in causa Milonis circa primas quaestiones iudicabo conflixisse causam, sed ubi totis viribus insidiator Clodius ideoque iure interfectus ostenditur. et hoc est, quod ante omnia constituere in animo su
Abbreviated transcription (Latin):
prope causarũ deꝗb ferẽda sentẽcia est. aliȩ aducte extrĩ¬
secis: aliꝗͥ tñ ad sũmã cãȩ cõferentes uelut auxilia q̃dã
qͦ fit ut incõtrou̾sia una plures q̃stiões esse dicãt᷑ harũ
porro plerũq leuissima q̃q iͥmo loco fongit᷑. Nãq & illud
freques est ut ea ꝗbus minus confidimꝰ: cũ tractata st̃
omiitamꝰ int̾rĩ spõte nr̃a uelut donãtes: in texĩ ad ea
qͣ sũt potentiora gradũ ex his fecisse cõtẽti simplex aũt cau¬
sa & si uarie defendit᷑: nõ põt hr̃e plus u̾no de qͦ pronũ¬
cict᷑ atq inde erit status cãç quod & orator p̃apuȩ sibi
p̃ponẽdũ & uidexe spectãdũ max̾ intelligit. In hoc ii cã
ce sistet. Ceterũ q̃stionũ possũt esse diu̾si qͣđ ut breuissi¬
mo pateat exẽplo: cũ dicit reus &̾ si feci: recte feci qua¬
litatis utit᷑ statu cũ dacit nõ feci cõiȩcturã mouet . semꝑ
aũt firmus est nõ fecisse Ideoq in co statũ esse iudicabo.

Expanded text:
us ferenda sententia est, aliae adductae extrinsecus, aliquid tamen ad summam causae conferentes, velut auxilia quaedam, quo fit ut in controversia una plures quaestiones esse dicantur. harum porro plerumque levissima quaeque primo loco fungitur. namque et illud frequens est, ut ea, quibus minus confidimus, cum tractata sunt, omittamus, interim sponte nostra velut donantes, interim ad ea quae sunt potentiora gradum ex iis fecisse contenti. simplex autem causa etiamsi varie defenditur, non potest habere plus uno, de quo pronuntietur, atque inde erit status causae, quod et orator praecipue sibi obtinendum et iudex spectandum maxime intelligit; in hoc enim causa consistet. ceterum quaestionum possunt esse diversi. quod ut brevissimo pateat exemplo: cum dicit reus, etiamsi feci, recte feci, qualitatis utitur statu; cum adiicit, sed non feci, coniecturam movet. semper autem firmius est non fecisse, ideoque in eo statum esse iudicabo,
Abbreviated transcription (Latin):
citatio. nͨ iudeo quarẽ curã dicẽdi putẽt ꝗdã ind̾ &̾pisse
qͦ ii ꝗ indiscrimẽ aliqͥ uocabant᷑ acuratius loꝗ defendẽdi
sui gratia instituerũt. Hȩc eni ut honestior causa ita nõ
utiq pͥor est: cũ p̃sertĩ accusatio p̃aedat adefensionẽ. Hisi
ꝗs dicet s̃e gladiũ fabricatũ ab eopͥus ꝗ fcrũ in tutellã sui¬

Expanded text:
ercitatio? nec video, quare curam dicendi patent quidam inde coepisse, ercitatio? nec video, quare curam dicendi patent quidam inde coepisse, quod ii, qui in discrimen aliquod vocabantur, accuratius loqui defendendi sui gratia instituerint. haec enim ut honestior causa, ita non utique prior est, cum praesertim accusatio praecedat defensionem; nisi quis dicet, etiam gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
laenax: & ctatis nr̃e uirginiꝰ : pliniꝰ rutilius: sũt & hodie
clari ciusdẽ operis austop̾s. ꝗ si gĩa cõplexi forẽt cõsuluis¬
sent labori meo. sed parto nõib uiuẽnũ: semiet eorũ la¬
udi suũ tp̃s. ad posteros H u̾tus durabit. nõ ꝑueniot ĩ¬
uidia. Nõtã post tot ac tantos auctores pigebit meã ꝗbus¬
dã locis posuisse sentẽtiã. Heq N. me cuꝰq sectae uelut
quadã suꝑstitiõe ĩbutus ad dixi & electuris q̃ uolẽt faci¬
enda copia fuit: sic̃ ip̃e pluriũ in unũ confero in uẽta ubi¬
cũq ingenio nõ erit locus: curȩ testimõium promerius¬
se contentꝰ.
Ri diu nos moret̃ qͥstio q̃ rhetoriaes origosit. Hã cui
dubiũ est ꝗn sermonẽ ab ip̃a rerũ natura geniti pro¬
tinꝰ hoĩes acceperĩt: Quod arte principiũ est enrei hui
studiũ & meremõtũ dederit utilitas: sumã ratio & ex¬

Expanded text:
Laenas et aetatis nostrae Verginis, Pliniuis, Tutilius. sunt et hodie Laenas et aetatis nostrae Verginis, Pliniuis, Tutilius. sunt et hodie clari eiusdem operis auctores, qui si omnia complexi forent, consuluissent labori meo; sed parco nominibus viventium; ueniet eorum laudi suum tempus, ad posteros enim virtus durabit, non perveniet invidia. non tamen post tot ac tantos auctores pigebit meam quibusdam locis posuisse sententiam. neque enim me cuiusquam sectae velut quadam superstitione imbutus addixi, et electuris quae volent facienda copia fuit, sicut ipse plurium in unum confero inventa, ubicunque ingenio non erit locus, curae testimonium meruisse contentus. nec diu nos moretur quaestio, quae rhetorices origo sit. nam cui dubium est, quia; sermonem ab ipsa rerum natura geniti protinus homines acceperint quod certe principium est eius rei, huic studium et incrementum dederit utilitas, suilllncl ratio et ex