comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra felicitate defecti. Quẽ mͥ uu¬
ltũ domũ reuerso. quẽ suaden¬
tis animũ: Non decos gaudiũ
meũ. Exasꝑo hilaritate. offendo
tristitia. capto sermonẽ inui¬
sus sũ tãꝗͣ arrogant᷑ insultẽ.
doloris causa dicor si ꝓpiꝰ aspi¬
ciar. iuideor si recedo contẽpne¬
re. Quousq uincemꝰ: Nescumt
prsus abdicationib mederi qͥ
ñ statĩ cecdunt: qͥ conscientiȩ
suȩ rigore nitunt᷑. Non uinci¬
tur pat᷑. ñ sũ absolutꝰ. Cũ do¬
mũ ueni: nemo me diligit.
nemo reuet ret᷑. Iã ad nos de
penatib illis ñ ꝑtin& nͥ secre¬
ta nͥ latebre. Non exuo ñ depo¬
no sordes. & mͥ cotidie senex
tanꝗͣ accusaturꝰ oocurrit. At¬
tendo qͥd faciã. qͥd loquar. qͦ¬
lis aspiciar. & qđ malignissi¬
mũ ẽ sollicitudinis genꝰ me
ipse custodio. Satiasti me ui¬
ta satiasti. & cũ felicib qͦq
ueniat ex nimia ꝓsꝑitatis c̃¬
tinutione fastidiũ. qđ tediũ
paras lassitudine miseroꝵ
Consũpta ẽ in lacrimis inp̾ci¬

Expanded text:
te defeci. quem mihi vultum domum reverso, quem suadetis animum? non decet gaudium meum: exaspero hilaritate, offendo tristitia. capto sermonem; invisus sum, tamquam adroganter insultem doloris causa dicor, si propius aspiciar, videor, si recedo, contemnere. quousque vincemus? nesciunt prorsus abdicationibus mederi, qui non statim cedunt, qui conscientiae suae rigore nituntur. non vincitur pater, non sum absolutus: cum domum veni, nemo me diligit, nemo reveretur. iam ad nos de penatibus illis non pertinent nisi secreta, nisi latebrae. non exuo, non depono sordes, et mihi cotidie senex tamquam accusaturus occurrit. attendo, quid faciam, quid loquar, qualis aspiciar, et, quod malignissimum est sollicitudinis genus, me ipse custodio. satiasti me, vita, satiasti, et cum felicibus quoque veniat ex nimia prosperitatis continuatione fastidium, quod taedium paras lassitudine miserorum! consumpta est in lacrimis, in preci
Abbreviated transcription (Latin):
tigent lacrinȩ pallor exoret.
S ignosce in nocentiȩ tẽ me
docuit ꝑtitax & rigida defensio
uixi ne me uideret᷑ expulisse de
scło ꝑfundoꝵ scelerũ dep̃hensa
trep̾iclatio: ne suꝑ cadauer meũ
ꝓclamare posses. certe merito ti¬
neqͥd posses obicere iã ñ negat᷑.
Serũ tͥ de impatientia mea fa¬
tendũ ẽ: eadẽ m̃te nolui mori
cũ abdicares. qua ñ bibi cũ iu¬
beres. S fruere iterũ fruere sepiꝰ
confessione tã misera: & qͥa ocu¬
los spectaculo ñ licuit implere.
Satient᷑ uires. nolui inori. Adi¬
ce si udet᷑ hanc in ał nr̃is contu¬
meliã: ut in t̾roges quare ab¬
dicare me subinde uoluisti.
&d ais rerũ natura pietas. Iita
iustiores causas hab& impati¬
entia. quã corpoꝵ dãna quã
facultatiũ trislis eu̾sio. In sup̃¬
ma p̾cipitat me pat̃.Ita ñ hec
una uox cõplectit᷑ om̃s calami¬
tates: Non uidemini nẽ uobis
uniu̾sos audire miseros: Posfu¬

Expanded text:
tigent lacrimae, pallor exoret; tigent lacrimae, pallor exoret; sed ignosce innocentiae, tunc me decuit pertinax, rigida defensio. vixi, ne me videretur expulisse de saeculo profundorum scelerum deprehensa trepidatio, ne super cadaver meum proclamare posses: 'certe merito tine quid posses obicere iam non negaturo. verum tibi de impatientia mea fatendum est: eadem mente nolui mori, cum abdicares, qua non bibi, cum iuberes. Sed fruere iterum, fruere saepius confessione tam misera, et, quia oculos spectaculo non licuit implere, satientur aures: volui mori. adice, si videtur, hanc malis nostris contumeliam, ut interroges quare; abdicare me subinde voluisti. quid ais, rerum natura, pietas? ita non iustiores causas habet haec inpatientia quam corporum damna, quam facultatium tristis eversio? in suprema praecipitat me pater. ita non haec una vox complectitur omnes calamitates? non videmini nunc vobis universos audire miseros? possi
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitas. ñ hanc solã potentiã
natura deterioꝵ concesit inquã
malis m̃tib & nocentiũ dicunt᷑
ingenꝰ s illis usus ex animoẽ.
totũq qđ faciunt de c̃scientia
possidentis accipiunt. Sd enĩ si
latronẽ gladio tantũ ꝓbes.
Sic minimꝰ & somnos. Excute
ꝑegrinantiũ sinꝰ. herent tela
sollicitis: Non uetant ista leges
parare ꝓspicere. nec instruĩnta
ꝓhibent᷑. sed estimant usus singe
ine uelut in media ꝓsꝑitate uitȩ
ꝓclamare uenenũ paraui. ad qđ
incerti casus. ad qđ languor. do¬
lor. ad qđ consuger& impuisa
debilitas. Miramini qđ hoc fece¬
rĩ homo qͥ circa me fortimã. qͥ
discrimina humana lassaui.
cui nescio qͥd adhuc paret toti¬
ens uicta delatio : Sebuit hab̾e
nisua potestate mortẽ quẽ iã
pat̾ poterat occidere. Non est ĩͥt
credibile ut mori uolueris abso¬
lutꝰ: qͥ reus noluisti. Poterã qͥdẽ
dicere patͦ uixi dũ sꝑo fasẽẽ
ut incipias aliqͣndo misereri.
ut de squalor mĩs frangat mi¬

Expanded text:
n hanc solam potentiam natura concessit, in quam malis mentibus et nocentium ducuntur ingeniis, sed illis usus ex animo est, totumque, quod faciunt, de conscientia possidentis accipiunt. quid enim, si latronem gladio tantum probes? sic munimus et somnos. excute peregrinantium sinus, haerent tela sollicitis. non vetant ista leges parare, prospicere, nec instrumenta prohibent, sed aestimant usus. finge me velut in media prosperitate vitae proclamare: 'venenum paravi, ad quod incerti casus, ad quod languor, dolor, ad quod confugeret improvisa debilitas.' Miramini, quod hoc fecerim homo, qui circa me fortunam, qui discrimina humana lassavi? cui nescio quid adhuc paret totiens victa delatio? debuit habere in sua potestate mortem, quem iam pater poterat occidere. 'Non est,' inquit, 'credibile, ut mori volueris absolutus, qui reus noluisti.' poteram quidem dicere: pater, vixi, dum spero fas esse, ut incipias aliquando misereri, ut te squalor meus frangat, mi
Abbreviated transcription (Latin):
uogͥ. ĩd. mnauditoq genere
discriminis utriꝰq animi reus.
qͣsatis calamitates meas cõpa¬
ratione qͦ deflebo gemitu.
filiũ mori uolentẽ poene occi¬
dit. qđ int̃uenerat pat̃. Udetis
adhuc illa secreti nr̃i contentio¬
ne rixantẽ. Quc qͥd citra sup̃¬
ma citra exitiũ ẽ: contumati¬
ã uocat. quantũ obsolutionẽ
aspicit: uitã. Qui pͦ hoc quȩrat¬
ac clubita qͦ me affeclu russe¬
rit uirꝰ haurire qͥ parricidiũ
uocat qđ ñ biberĩ: Pmissurꝰ
fuit: si bib̾e uoluissẽm. Que so
itaq. iũd. delationis hodier uȩ
penitꝰ uelitis ꝑspicere causas.
Obicere putatis parricidium
patrẽ ꝑ se: Necat᷑ urit sine du¬
bio torquet᷑. Uitã ex hoc tam̃ ñ
po test ferre: qđ mori filiũ u̾¬
sit nec coegit. Et scit facinꝰ
fuisse in ĩperio si in nocentia
ẽ qđ recusaui. Suȩ qđ credulitatis
ẽ. uł ab inuidia se criminib meis
defendit acousat. Et ne uocẽ illã
tãꝗͣ pactũ facinꝰ ocłitis: sustiu̾uit

Expanded text:
 inauditoque genere discriminis utriusque animi reus qua satis calamitates meas comploratione, quo deflebo gemitu? filium mori volentem paene occidit, quod intervenerat pater. vidistis adhuc illa secreti nostri contentione rixantem: quidquid citra suprema, citra exitum est, contumaciam vocat, tamquam absolutionem aspicit vitaac dubitet, quo me affectu iusserit virus haurire? qui parricidium vocat, quod non biberim, permissurus fuit, si bibere voluissem. Quaeso itaque, iudices, delationis hodiernae penitus velitis perspicere causas. obicere putatis parricidium patrem? pro se negat. uritur sine dubio, torquetur; vitam ex hoc tamen non potest ferre, quod mori filium iussit nec coegit, et scit facinus fuisse in inperio, si innocentia est, quod recusavi. suae quod crudelitatis est, vel ab invidia se criminibus meis defendit, excusat, et, ne vocem illam tamquam peractum facinus oderitis, substituit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidisse mortẽ. Si penit& patrẽ
qđ me bibẽ iussit: uenenũ ego
ferre ñ possũ qđ effudi. Lica
gͥ immitissimꝰ senex c̃sundere
publicos conet᷑ affectꝰ querelarũ
fronte mutata. ñ sumꝰ noui uob̾
accusator & reus nec nos mͦ pietatiᷤᷤ
euersȩ recens asseruit inmanitas.
Parricidã me olĩ uocat. Ita ẽ enĩ.
iud. ita ẽ.iã pͥdẽ hominũ nefan¬
doꝵ solis nominib accusat᷑. Sic mͥ
illa pͥma patris maledix̃ asꝑitas.
Hic ẽ ille quẽ desinere iã iusse ratis:
qͥ sẽꝑ aduos recurrit & uincit᷑.
fallit᷑ qͥs qͥs illã demorib senis
lassitudinẽ uł patientiã spat.
Patri qͥ abclicare ñ potuit᷑: minꝰẽ.

Expanded text:
nitet patrem, quod me bibere iussit venenum, ego ferre non possum, quod effudi. Licet igitur inmitissimus senex confundere publicos conetur adfectus querelarum fronte mutata, non sumus novi vobis accusator et reus, nec nos modo pietatis eversae recens adseruit inmanitas; parricidam me olim vocat. ita est enim, iudices, ita est: iam pridem omnium nefandorum solis nominibus accusor; sic mihi illa prima patris maledixit asperitas. hic est ille, quem desinere iam iusseratis, qui semper ad vos recurrit et vincitur. fallitur, quisquis ullam de moribus senis lassitudinem vel patientiam sperat: patri, qui abdicare non potuit, minus est
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sperẽm ꝓ parricidio meo :
Defendi non possẽ si bibisses tu
uenenũ. Finge me parricidũ
uoluntatẽ singe hab̾e causas.
Inde occasioñe unde fiduciã:
Ego nec mori possũ nͥ ut dep̃¬
hendar. Uenenũ paro. qͥ mini¬
strũ. qͥ ũ inuenio consciũ. De¬
spicior aliberis contẽpnor aser¬
uulis. euitant sermonẽ meũ
colloqͥa fugiunt. & caritateni
tui si mulant odio mei. An
uidelicoe sꝑo posse sieri ut ip¬
se porriga᷑:. Est eiũ mͥ ad con¬
uictꝰ tuos facilis accessus. Ue¬
nenũ me hercule putabis qͥc¬
qͥd dederunt heȩ manꝰ. łt̃ uirꝰ
p̃̾sentaneũ paro qͥd statĩ ꝗd
subito corripiat. Ad quẽ modũ
mͥ suꝑsit ulla desensio. An lentũ
& qd tarda poste consumat. scilic&
ut ñ statim exclames. ut te meũ
uirꝰ bibisse ũcredas : Rogo eui pa¬
raui uenenũ qđ dare ñ possũ nͥm.¬

Expanded text:
um sperem pro parricidio meo? um sperem pro parricidio meo? defendi non possem, si bibisses tu venenum. finge me parricidii voluntatem. finge habere causas; unde occasionem, unde fiduciam? ego nec mori possum, nisi ut deprehendar. venenum paro, qui ministrum, qui non invenio conscium? despicior a libertis, contemnor a servulis, evitant sermonem meum, conloquia fugiunt, et caritatem tui simulant odio mei. an videlicet spero posse fieri, ut ipse porrigam? est enim mihi ad convictus tuos facilis accessus. Venenum mehercule putabis quicquid dederint hae manus. et virus praesentaneum paro, quod statim, quod subito corripiat? at quemadmodum mihi supersit ulla defensio? an lentum et quod tarda peste consumat? scilicet ut non statim exclames, ut te meum virus bibisse non credas? rogo, cui paravi venenum, quod dare non possum n
Abbreviated transcription (Latin):
centis silii ultio ẽ mori. Qd̃ si
manifestũ ẽ nichil tẽ in mori¬
b ineis fuisse qł poss& ẽẽ su¬
spectũ. estimemꝰ uude postea
traxerĩ parricidũ causas. Uos
in t̾rogare. iud. qͥs magis deb&
.uici patrẽ. om̃i nõ sollicitudi¬
ne om̃i labore custodiã illam
grãm illũ ãbitũ uieũ qͦ remu¬
neror aduocatos. qͦ ꝑsoluor udi¬
cib illud ꝓpt̃ qt audeo domum
reuerti. ꝓpt̃ qđ ñ timeo casus.
ñ subita ꝓ patre ñ magna fata.
Fioẽ ñ capit. ut me tres absolu¬
tiones & innocentẽ ꝓbauerint¬
& effecerint parricidã. Pterea
dũ reddit ipsa iuictoria. Ansci¬
lic& ignoro qđ me reu̾sũ circũ¬
sistat totiꝰdomꝰ maligna cura.
qđ uiuo int̾ homines qͥb apud
te grãm parat. si de nob̾ aliqͣ
mentiantur. singant: Sideli¬
c& hoc nos infadinꝰ p̃cipitat.
impellit. qđ aliqͥd sꝑamus de
testam̃to tuo. R.d ego ñsentio
totieus delatꝰ & pat̾na conq̃¬
stione ꝑditꝰ. Qđ uis patrocini¬

Expanded text:
centis fili ultio est mori. Quod si manifestum est nihil tunc in moribus meis fuisse, quod posset esse suspectum, aestimemus, unde postea traxerim parricidii causas. vosgare, iudices: quis magis debet vici patrem, omni nunc sollicitudine, omni labore custodiam illam gratiam, illum ambitum meum, quo remuneror advocatos, quo persolvo iudicibus, illud propter quod audeo domum reverti, propter quod non timeo casus, non subita pro patre, non maligna fata. fidem non capit, ut me tres absolutiones et innocentem probaverint et effecerint parricidam. Praeterea, dum reddit ipsa victoria! an scilicet ignoro, quod me reversum circumstat totius domus maligna cura, quod vivo inter homines, quibus apud te gratiam parat, si de nobis aliqua mentiantur, fingant? videlicet hoc nos in facinus praecipitat, inpellit, quod aliquid speramus de testamento tuo. quid? ego non sentio, totiens delatus et paterna conquestione praedictus? quod vis patrocini
Abbreviated transcription (Latin):
iũd. dies : Ego cũ dico pat̾ me
odit. illud exclamo. om̃s sineme
st̃ festi dies. om̃is letitia sine filio.
ñ alloqͥt᷑ mestũ sĩ assid& ille lan¬
quenti. Urauissimꝰ qͥsqͥs de nob̃
tristiꝰ aliqͥd attulerit. qͥsqͥs male¬
dixerit ẽuitiatꝰ fuerit absenti.
Ego si hoc possũ ferre merui.
Alia st̃ adu̾sa quȩ decontinu¬
tione sui patientiã parant: quȩ
durant assiduitate sirmantq
mente. Qd̾ te pat̾ oderit cotidie
nouũ ẽ. Minꝰ fortassis urant
inuicẽ si multates. & mutius de¬
testationib inuisa respirent.
Odiũ is tantũ filiꝰ ꝑferre pote¬
rit. qͥ & ipse oderit patrẽ. Uosuẽ.
infelicissimꝰ iuuenis int̾rogo. qͥd
me facere uultis. Explicuit nos
sine dubio de criminib exitus
qđ absolutꝰ sũ. Tam̃ ñ hoc effẽc
ne mori uelĩ s ut mͥ liceat &
uiuere. Sictꝰ sũ enĩ me hercule

Expanded text:
iudicem, dies! ego, cum dico: pater me iudicem, dies! ego, cum dico: pater me odit, illud exclamo: omnes sine me sunt festi dies, omnis laetitia sine filio; non adloquitur maestum, non adsidet ille languenti. gratissimus, quisquis de nobis tristius aliquid attulerit, quisquis maledixerit, conviciatus fuerit absenti. ego si hoc possum ferre, merui. alia sunt adversa, quae de continuatione sui patientiam parant, quae durant adsiduitate firmantque mentem; quod te pater oderit, cotidie novum est. minus fortassis urant invicem simultates et mutuis detestationibus invisa respirent; odium is tantum filius perferre poterit, qui et ipse oderit patrem. Vos nuncinfelicissimus iuvenis interrogo: quid me facere vultis? explicuit nos sine dubio de criminibus exitus, quod absolutus sum; tamen non hoc effecit, ne mori velim, sed ut mihi liceat et vivere. victus sum en
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥmo denore nascen di uix
incontrariũ uicta deflectu¬
nt diuq prauitatis suȩ rigo¬
re durata : mox inpͥstinũ cur¬
pondus om̃sq uires inclita
traxert᷑ uigore qͦ sibi ꝑmissa
creuissent. in ipstꝰ uitsi robur
odolescunt. In hoc ẽ tota diffi¬
cultas. ut incipiat ñ amare sili¬
ũ pat̃. Hoc cũ frontẽ confessionĩ
accipit: reliqͣ p̃cipiti furore de¬
currt̃. & redituris caritatib ob¬
stat qͥcqͥd obstiterat. Ab ocdiisse¬
mel sibi parentes lib̾iq mutan¬
tur. semel auferunt᷑. Felices qͥ ha¬
bent inconscientia sua qł debe¬
ant em̃dare corrigere. Illa demũ
potest ira desinere. quȩ coaluit
exuitꝰ lib̾oꝵ. Ego qͥd facio cui ñ
luxuria ñ ẽ. mutanda petulan¬
tia. cuiꝰ abdicatio ñ de meis s de
patris morib uenit. frustra mͥ
ex hortationes. frustra blandient᷑
uana solacia hominis quẽ pater
oclisse ũ desinit. unꝰ exitꝰ est ut se
oclerit. Et quantulũ hab& de
toto dolore nr̃o ille qͦ uenit᷑ ad

Expanded text:
de primo tenore nascendi vix in contrarium victa deflectunt diuque pravitatis suae rigore durata, mox in pristinum curpondus omnesque vires inclinata traxerunt, vigore, quo sibi permissa crevissent, in ipsius vitii robur adolescunt. in hoc est tota difficultas, ut incipiat non amare filium pater. hoc cum frontem confessionis accipit, reliqua praecipiti furore decurrunt, et redituris caritatibus obstat quicquid obstiterat ab odiis. semel sibi parentes liberique mutantur, semel auferuntur. felices, qui habent in conscientia sua, quod debeant emendare, corrigere! illa demum potest ira desinere, quae coaluit ex vitiis liberorum. ego quid facio, cui non luxuria, non est mutanda petulantia, cuius abdicatio non de meis, sed de patris moribus venit? frustra mihi exhortationes, frustra blandientur vana solacia. hominis, quem pater odisse non desinit, unus exitus est, ut se oderit. Et quantulum habet de toto dolore nostro ille, quo venitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
tiationes redditꝰ uite. S ignoᷤ¬
cat nat᷑a pietas. ñ ẽ solaciũ
matri unꝰ ex geminis. Felicior
ille dolorẽ. qͥ transigis saltẽ cũ
ocuł potest. Renouat᷑. acendi¬
t᷑. ⁊ ĩ his uultib illũ cotidie pu¬
tat uidẽ ꝑ euntẽ. S ⁊ ipse
gaudio redditȩ uitȩ lȩtitiã¬
q ñ fruit᷑. nec se credẽ potest
caritate p̾latũ quẽ medĩcus
elegit. Sentit ĩfelix euiꝰ orbi¬
tatis unicꝰ sit. qͥb lacͥinis ꝑ¬
sundant᷑ oscula ꝗ magnis
ꝓsundisq suspirus eũcutiant᷑
ãplexꝰ. Misera ueretundia sanita

Expanded text:
tiationes redditus vitae, sed ignostiationes redditus vitae, sed ignoscat natura, pietas: non est solacium matri unus ex geminis. felicior ille dolor est, quo transigi saltem cum oculis potest; hic renovatur, accenditur, et in his vultibus illum cotidie putat videre pereuntem. sed et ipse gaudio redditae vitae laetitiaque non fruitur, nec se credere potest caritate praelatum, quem medicus elegit. sentit infelix, cuius orbitatis unicus sit, quibus lacrimis perfundantur oscula, quam magnis profundisque suspiriis concutiantur amplexus. misera ve
Abbreviated transcription (Latin):
me hercule ĩturi par illud. Eͦgr¬
ũ indetis hominẽ qͣlẽ ñ saluta¬
& animaliũ faines satiata de¬
sticuit. binc alisi ĩ nouas uireᷤ
recensq rubor reddito uigore
aole euerit tanta diu̾sitas:
Illũ pat̾ eiraũ. hunomat᷑.
Quantũ inqͥt̾ misera ꝑtuli la¬
borẽ dũ tã magnã foueo tris¬
titiã. Non fuit micbi rixa eũ
morb̾. nec cũ repugnantis ua¬
litudinis rigore c̃tentio. Totꝰ
ĩ lacͥmas merorẽq resolutꝰ. od̾at
lucẽ respuebat cibos. fastidie¬
bat haustꝰ. & uitã parricidu
pudore fugiebat. In om̃i ꝓcla¬
matione genutuq fr̃. illedie¬
b ac noctib cogitationes. ille
torq̃bat oculos. De qͥb tuȩgͥs
impotissima medicina m̃tita.
es. Non fuit solo languore ꝑi¬
turꝰ. quẽ ñ potuit nec mors
serrima feminarũ. seuissime
senex exhac recordatione tris¬
tissimȩ orbitatis. ad hos uultꝰ
faciẽq c̃uerteris. Sine dubio
filiꝰ ẽ. & pꝰ grauissimas denun¬

Expanded text:
mehercules intueri par illud: aegrmehercules intueri par illud: aegrum videtis hominem, qualem non salutaet animalium fames satiata destituit; hinc alium, in novas vires recensque robur reddito vigore unde venerit tanta diversitas? illum pater curavit, hunc mater. 'quantum,' inquit, 'misera pertuli laborem, dum tam magnam foveo tristitiam! non fuit mihi rixa cum morbis nec cum repugnantis valetudinis rigore contentio. totus in lacrimas maeroremque resolutus oderat lucem: respuebat cibos, fastidiebat haustus et vitam parricidii pudore fugiebat. in omni proclamatione gemituque frater, ille diebus ac noctibus cogitationes, ille torquebat oculos.' de quibus tu aegris, inpotentissima medicina, mentita es? non fuit, non fuit solo languore periturus, quem non potuit nec mors serrima feminarum, 'saevissime senex, ex hac recordatione tristissimae orbitatis ad hos vultus faciemque converteris?' sine dubio filius est et post gravissimas denun
Abbreviated transcription (Latin):
san ari. Int̾ hȩc resiciebat᷑ mi¬
ser haustib detinebat᷑ alloqͥis.
Cõpͥmebat᷑ residius cruor clau¬
debant᷑ aꝑta uitalia. Nemo
ũꝗ tã noua ꝑtulit cõm̃ta seui¬
tie tãꝗ sanaret᷑ occisus ẽ. Ite nc̃ ⁊
querite an potuerit medicosa¬
nante iuuere. qͥ tãdui uix̃ dũ
occidit᷑ Uos tẽ putatis illiꝰ tantũ
languoris medicũ q̃sisse causas:
Quȩ st̃ qͥcqͥd nesciebat. & usus
occasione rarissima ĩ omnẽ uo¬
luit ꝓficere nouitatẽ. Uii ĩ mor¬
tales qͣntũ ĩ felix iuuenis animȩ.
qͣntũ sanguinis. qͣntũ habuit
exuita qͥ ꝑtulit orcdinẽ longis¬
sime curationis. lixͤgre misero
licuit mori. uix acruciatib su¬
is anima dimissa ẽ. Inuentũ
putatis eẽ languorẽ. Inuentũ
ẽ illũ potusse sanari. Age dũi
cõm̃to tuo senex suꝑb exulta
habes qđ lib̾is. qđ parentib qd
imputare scło possis. fecisti me¬
dicũ parricida meliorẽ. Lib&

Expanded text:
sanari.' inter haec reficiebatur misanari.' inter haec reficiebatur miser haustibus, detinebatur adloquiis, conprimebatur residuus cruor, cludebantur aperta vitalia. nemo umquam tam nova pertulit commenta saevitiae: tamquam sanaretur, occisus est. ite nunc et quaerite, an potuerit medico sanante vivere, qui tamdiu vixit, dum occiditur. Vos tunc putatis illius tantum languoris medicum quaesisse causas? quaesivit quicquid nesciebat, et usus occasione rarissima in omnem voluit proficere novitatem. dii inmortales, quantum infelix iuvenis animae, quantum sanguinis, quantum habuit ex vita, qui pertulit ordinem longissimae curationis! vix aegro misero licuit mori, vix a cruciatibus suis anima dimissa est. inventum putatis esse languorem? inventum est illum potuisse sanari. agedum commento tuo, senex, superbus exulta; habes quod liberis, quod parentibus, quod inputare saeculo possis: fecisti medicum parricida meliorem. Libet
Abbreviated transcription (Latin):
susꝑenderet. Hȩc oratio. hoc su¬
it ꝑitͣi uiuenis alloqͥũ. Fortit̃
dura pacient̃ ad mittes saua¬
bit᷑ fr̃. Non ẽ qđ ex auineris me¬
tu. dolore desicias. Caue uiscera
ex clamatione ne lasses. auhelita
gemituq c̃cutias ne remediũ
ꝑeat alienũ. Passus ẽ miser dis¬
currentẽ ꝑ om̃ia reserati pecto¬
ris impbũ artis errorẽ. Conten¬
tũ fuisse medicũ toto hoĩe discen¬
tẽ. pͥmo putatis aspectu. Egesta
sepe uitalia ꝑtracta deducta
st̃. fecert̃ manꝰ plura ꝗ ferrũ.
Stat iuxta medicũ pat̾ aꝑtisuiscerib
in hians. stillantẽ animȩ sẽdẽ
dit. affirmat. & accipit de filu
morte rationẽ. At mulier ĩ fe¬
lix clausis aduoluta forib cru¬
entẽq secretsĩ toto corpore ef¬
fringens. uelud suꝑ busta tumu¬
losq clamabat. Audi miserri¬
me uiuenis. siqͥs adhuc tͥ suꝑ ẽ
sensus ex audi. ñ ꝑmisit hoc ma¬
t̃. erede orbitati meȩ crede lacͥ¬
mis. nec sr̃ hac uellet ratione

Expanded text:
 hoc fuit perituri iuvenis adloquium: 'fortiter dura, patienter admitte; sanabitur frater. non est, quod exanimeris metu, dolore deficias. cave viscera exclamatione ne lasses, anhelitu gemituque concutias, ne remedium pereat alienum.' Passus est miser discurrentem per omnia reserati pectoris improbum vagae artis errorem. contentum fuisse medicum toto homine discentem primo putatis aspectu? egesta saepe vitalia, pertractata, diducta sunt; fecerunt manus plura quam ferrum. stat iuxta medicum pater apertis visceribus inhians; stillantem animae sedem cdit, adfirmat et accipit de filii morte rationem. at mulier infelix clusis advoluta foribus cruentumque secretum toto corpore effringens velut super busta tumulosque clamabat: 'audi, miserrime iuvenis, si quis adhuc tibi superest sensus, exaudi: non permisit hoc mater, crede orbitati meae, crede lacrimis; nec frater hac vellet ratione
Abbreviated transcription (Latin):
na cultu negatoq comitatu
fastiditis noctib pulsataq
facie filiũ cõplorat occisum.
Sileo adhuc illa ꝑq parrici¬
dii creũ immanitas. Occisũ
filiũ obicio. puta luxuriosũ
ꝑditũ nocentẽ. Fingite hoc pa¬
trẽ ira ĩdignatione fecisse.
Quantũ facinꝰ sit siliũ occidẽ
nemo magis fatet᷑. ꝗ qͥ uult ui¬
deri se illud fecisse ꝓsilio. Et qͥd.
iũd. uł ex hoc totꝰ animꝰ mari¬
ti tota tristissimȩ c̃iugis cala¬
mitas ꝑspici potest. qđ se ue¬
gat matri cõmuniũ lib̾orũ
deb̾e rationẽ. Placeat gͦ mor¬
tales. ut de hominib inqͦspluᷤ
ex harũ sanguine. ex harum
tͣnsit anima ñ habeant. par¬
trẽ. nͥ tantũ doloris: Solos eͦ
cõmunicabit misera planot᷑ꝰ.
& ab om̃ib consilus qͥb ordi¬
nat᷑ iuuentã uita disponit᷑.
ex tranea uilitate seposita.
cirui mdinores. tantũ lacri¬
m̾arũq ẽsortiũ orbitare iu¬
ugent᷑. Si me hercule fas ẽ
esbiare utriplas parentide

Expanded text:
na cultu negatoque comitatu, na cultu negatoque comitatu, fastiditis noctibus pulsataque facie filium complorat occisum? sileo adhuc illa, per quae parricidii crevit immanitas; occisum filium obicio, puta luxuriosum, perditum, nocentem, fingite hoc patrem ira, indignatione fecisse. quantum facinus sit filium occidere, nemo magis fatetur, quam qui vult videri se illud fecisse pro filio. Ecquid, iudices, vel ex hoc totus animus mariti, tota tristissimae coniugis calamitas perspici potest, quod se negat matri communium liberorum debere rationem? placet ergo, mortales, ut de hominibus, in quos plus ex harum sanguine, ex harum transit anima, non habeant partem nisi tantum doloris? solos ergo communicabit misera planctus, et ab omnibus consiliis, quibus ordinatur iuventa, vita disponitur, extranea vilitate seposita circa maerores tantum lacrimarumque consortium orbitate iungetur? si mehercules fas est aestimare, utri
Abbreviated transcription (Latin):
pietatẽ. ñ arrogo mͥ ꝓspe cu¬
rationis euentũ. Ad hunc so¬
nauerit uisscire breuit: Qd
potuit utrũq sanare. Pude¬
at uos oiuira legesq qđ mi¬
serrumi sexꝰ dolorẽ his elusi¬
stis angusl̃s. Ita maritũ qd
occisus est siliꝰ. male tͣctatio¬
nis uxor accusat. ꝑdider̃ le¬
ges Huiꝰ. auctoritatẽ quȩ ap
uias uxorias quierelas mat̾¬
monioꝵ solent deferre delici¬
as. Ego illã datã miseris tan¬
tũ matͥb puto potestate ab
tniqͦ c̃iuge explicãre diuor¬
tiũ. & contͣ maritales tuetur
iniurias. ut noł p̃stire patien¬
tiã ilł succurrit qͣs nefasẽ ab¬
ire discede qͣs ĩ pessimi c̃iugu
durũ ꝑpetuũq cõplexũ com¬
muniũ pignoꝵ nexꝰ artaũ quȩ
malos maritos parit̃ & patres
nec relinq̃re nec ferre suffici¬
unt. facinꝰ ẽ idõ euade̾ mari¬
tũ. qͥa dãnaret᷑ si de illo mino¬
re dolore q̃reret᷑. Itaq inpu¬
dent̃ facit. qđ ꝓ detͣcta matro¬

Expanded text:
pietatem, non arrogo mihi prosperae cupietatem, non arrogo mihi prosperae curationis eventum. quid hunc sanaverit, vis scire breviter? quod potuit utrumque sanare.' Pudeat vos, o iura legesque, quod miserrimi sexus dolorem his clusistis angustiis. ita maritum, quod occisus est filius, malae tractationis uxor accusat? perdiderunt legis huius auctoritatem, quae ad illam uxorias querelas, matrimoniorum solent deferre delicias; ego illam datam miseris tantum matribus puto. potest autem ab iniquo coniuge explicare divortium, et contra maritales tuetur iniurias, ut nolis praestare patientiam. illis succurrit, quas nefas est abire, discedere, quas in pessimi coniugii durum perpetuumque complexum communium pignorum nexus artavit, quae malos maritos pariter et patres nec relinquere nec ferre sufficiunt. facinus est ideo evadere maritum, quia damnaretur, si de illo minore dolore quereretur. itaque impudenter facit, quod pro detracto ~matro
Abbreviated transcription (Latin):
tib om̃iũ cogitationib liq̃re
crediderĩ. idoq parcimꝰ aurib
matris. Breuit᷑ tam̃ longe cru
delitatis explicanda seuitiã ẽ.
exõnib quȩ ꝑtulit leuissimũ
fuit qđ occisus ẽ. Non ẽ qđ ue¬
niã tristissime curationis paret
qđ uidet᷑ in alio ĩ alio frẽ ex¬
plicata ꝓmissio. An alt̾ũ me¬
dicꝰ sanauerit. fortua uide¬
rit. qđ negari ñ potest alt̃¬
ũ medicꝰ occidit. Erũpit hoc
loco mulier ĩselix & tota li¬
b̾tate ꝓclamat. Redde mͥ in
occide. Nides qͥd ꝓfecerint an¬
xia uota pietatis sollicitȩ p̃¬
ces. Nũ iã frigidi pectoris ca¬
lorẽ suꝑpositis reuoeamꝰ ub¬
ib. dũ frigentia m̃bra õtinu¬
is oscuł & spũ trepidȩ matͥs
amamꝰ. dum labentes oculi
ad nr̃as exclamationes nr̃os¬
q planctꝰ amissa paulatĩlu¬
ce laxant᷑. dũ multa m̃tior
multa ꝓmitto & frẽm dico sa¬
natũ. respex̃ ad uitã. cũ ua¬
luit euasit. Non tam̃ iacto

Expanded text:
tibus, omnium cogitationibus liquere tibus, omnium cogitationibus liquere crediderim, ideoque parcimus auribus matris. evitia est: ex omnibus, quae pertulit, levissimum fuit, quod occisus est. Non est, quod veniam tristissimae curationis paret, quod videtur in alio fratre explicata promissio: an alterum medicus sanaverit, fortuna viderit; quod negari non potest, alterum medicus occidit. erumpit hoc loco mulier infelix et tota libertate proclamat: 'redde mihi,' occidere. vides, quid profecerint anxia vota pietatis, sollicitae preces. dum iam frigidi pectoris calorem superpositis revocamus uberibus, dum frigentia membra continuis osculis et spiritu trepidae matris animamus, dum labentes oculi ad nostras exclamationes nostrosque planctus admissa paulatim luce laxantur, dum multa mentior, multa promitto et fratrem dico sanatum, respexit ad vitam, convaluit, evasit. non tamen iacto
Abbreviated transcription (Latin):
no tẽptauit incerto sine ut aliud
tionis incredibili uanitate ua¬
riauit magnaq miseros pa¬
rentes ãbige suspendens tutis¬
simũ putaũ ꝓmitt̾e qđ deb̾et
nemo exꝑiri. causas qͥdẽ se dĩx
ignorare morboꝵ s salutẽ spo¬
pondit uniꝰ si licuisset alt̾ũ oc¬
cicłe lacerare ꝓspicere. En cui
pietas patris. cui credẽ sollici¬
tudo debuerit. Dix̾ se scire re¬
mediũ qđ re nesciebat. Sultis
intelligere. iud. nichil impa¬
tientia caritatis fecisse patrẽ:
Non retuli ad matrẽ. At ac¬
ta ẽ amorte filii uł sanita¬
te discede. Non ꝓpinqͦs ẽsiluit
ñ amicos. s sua tantũ ꝑsuasi¬
alt̾utrũ potuit eligere. Picat
nẽ parricida. qͥd fecerit illud
qđ etiã desimilib tã parib
egris in alt̾ũ desꝑatio illa p̃ua¬
luit. Si nĩdici ñ int̾fuit. c̃sta¬
bit ñ eundẽ fuisse languorẽ.
Quał fuerit illa curatio. qͥd
passus sit unienis ĩ morte qua
medicus parabat᷑ om̃iũ affec¬

Expanded text:
to, sive, ut aliud tionis incredibili vanitate variavit magnaque miseros parentes ambage suspendens tutissimum putavit promittere, quod deberet nemo experiri: causas quidem se dixit ignorare morborum, sed salutem spopondit unius, si licuisset alterum occidere, lacerare, perspicere. en, cui pietas patris, cui credere sollicitudo debuerit: dixit se scire remedium, quod nesciebat! Vultis intellegere, iudices, nihil inpatientia caritatis fecisse patrem? non retulit ad matrem. adacta est a morte filii vel sanitate discedere. non propinquos consuluit, non amicos, sed sua tantum persuasialterutrum potuit eligere. dicat nunc parricida, quid fecerit illud, quod etiam de tam similibus, tam paribus aegris in alterum desperatio illa praevaluit. si medici non interfuit, utbit non eundem fuisse languorem. Qualis fuerit illa curatio, quid passus sit iuvenis in morte, qua medicus parabatur, omnium adfec
Abbreviated transcription (Latin):
rebitur senis. Si qͥs iuuenis si¬
mendicaturo mͥ. qđ ipse aliquan¬
do egentem pauꝑem aliii. Ac¬
data. fortima defecit. opes au¬
feruntur. Qđ unũ michi relic¬
tum est. en polliceor patri
tuo uicarias manus. Ed uis
porro faciã agrestia oꝑa delica¬
tior qđ a fortuna ñ didici. & co¬
tidiani questus operis duobus
egentib ñ sufficit: Miserũ ine.

Expanded text:
rebitur senis, si quis iuvenis firebitur senis, si quis iuvenis fimendicaturo mihi, quod ipse aliquando egentem pauperem alui. acdata; fortuna defecit, opes auferuntur, quod unum mihi relictum est, en polliceor patri tuo vicarias manus. quid vis porro faciam? agrestia opera? delicatior, quod a fortuna non didici, et cotidiani quaestus operis duobus egentibus non sufficit. miserum me
Abbreviated transcription (Latin):
gistram. ꝑsonã deniq sceleris:
Mea depugnasti causa. tua ꝑisti.
Hȩc tam̃ omiã ultima fortumȩ
nomina ut mnͥ traheret. indu¬
it sibi. Senit inhareã. homo nec
sceleratus nec infelix. Et quan¬
do. uid. hoc audistis: Bonitate
sua gladiator factus est. Stinã
udices hȩc quȩ illi speciosa st̃.
tam honesta essent & michi.
Quotiens ad infelicissimũ respexi
senẽ cuius orbitate uiuo eum
confectũ cladibus & tantũ penȩ
suȩ residuũ considero. uerum
fatendũ ẽ. pud& me p̃ti mei.
ideo senẽ ineliore sui parte
presepultũ. omĩs etiã spei suꝑ¬
stitem. orbũ destitutũ. illud
tam̃ solatiũ eist. qđ nisi tałẽ
amicũ habuissẽ hȩc de te dice¬
rentur. Nuic patri inuidiosa
quedã opinor. & quȩ benesicu
morte pensetur criminosa li¬
beralitas contigerit egenti.
Alioquin duo egentes. & circa
omiũ uel ignotorũ domus sti¬
pẽ rogabimus parit̃. Si quis
grandis natu parens ẽ. mise¬

Expanded text:
gistrum, personam denique sceleris? gistrum, personam denique sceleris? mea depugnasti causa, tua peristi. haec tamen omnia ultima fortunae nomina, ut mihi detraheret, induit sibi. venit in harenam homo nec sceleratus nec infelix. ecquando, iudices, hoc audistis? bonitate sua gladiator factus est! Utinam, iudices, haec, quae illi speciosa sunt, tam honesta essent et mihi. quotiens ad infelicissimum respexi senem, cuius orbitate vivo, cum confectum cladibus et tantum poenae suae residuum considero, verum fatendum est, pudet me pretii mei. video senem meliore sui parte praesepultum, omnis etiam spei superstitem, orbum, destitutum. illud tamen solacium est, quod, nisi talem amicum habuissem, haec de te dicerentur. huic patri invidiosa quaedam, opinor, et, quae bene filii morte pensetur, criminosa liberalitas contigerit egenti. alioquin duo egentes, et circa omnium vel ignotorum domus stipem rogabimus pariter. si quis grandis natu parens est, mise
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦs ꝑmaria t̾rasq asꝑiorem
fortunã amicoꝵ tantũ secutos
aut principẽ greciȩ uirũ inul¬
tionẽ interfecti amici in au¬
spicata bella agressiosie. Nam
inter fratres quoq illa maxi¬
me ad mirabilis tamen alter¬
na mors est. Una fingit᷑ con¬
iuux. qđ iam ꝑituri uitã ma¬
riti uicaria morte sua redime¬
ret. Adiciturq miraculo fabu.¬
lȩ. fecisse hoc eũ qđ ñ p̃stitissos
pat̾. In indubitale seculi decus
& fictis maiꝰ. Ut moreret᷑ pro
me amicus. suum reliqͥd pa¬
trem meũ uicit. Et sane quid
ꝓfuiss& festinatio patris etiam¬
si adredim̃dũ me prior forte
uenisset: Noc me precio nemo
alius redemisset. Neq uero plu¬
rimũ suit p̃stitisse mortẽ. nãq
interĩ specioso titulo bene ui¬
ta pensantur. illud non est ami¬
co grauius. nomen gladiatoris
acciꝑe. subire dum lanistã.
lmus te amice laudarẽ. si ui¬
cisses. An ille animus rediret
incellulã ferret saginã ma¬

Expanded text:
aliquos per maria terrasque asperiorem aliquos per maria terrasque asperiorem fortunam amicorum tantum secutos aut principem Graeciae virum in ultionem interfecti amici inauspicata bella gessisse. nam inter fratres quoque illa maxime admirabilis, tamen alterna mors est. una fingitur coniunx, quae iam perituri vitam mariti vicaria morte sua redemerit, adiciturque miraculo fabulae fecisse hoc eam, quod non praestitisset pater. en indubitabile saeculi decus et fictis maius: ut moreretur pro me amicus, suum reliquit patrem, meum vicit. et sane quid profuisset festinatio patris, etiamsi ad redimendum me prior forte venisset? hoc me pretio nemo alius redemisset. neque vero plurimum fuit praestitisse mortem; namque interim specioso titulo bene vita pensatur. illud honesto amico gravius, nomen gladiatoris accipere, subire dominum lanistam. minus te, amice, laudarem, si vicisses. an ille animus rediret in cellulam, ferret saginam, ma
Abbreviated transcription (Latin):
Aderat hora supplicii mei quã
nusꝗ morandũ. iã p̃bendus
erat iugulus. & fundenda
uita cũ sanguine. Neq enim
dubitare de euentu lic&. exem¬
plar fati mei uidi. Si me ab
his imminentib malis pecunia
redemiss&. benesiciũ tamen po¬
tius dicerem magis estimandũ
ẽẽ quã p̃tium. Sed aputd ma¬
lignos interpretes poss& uidĩ
uel spem secutus aliquã uentu¬
ri temporis. uł presentis uo¬
luptatẽ. Hoc ad mirabile&
uni tantũ pietati reserendũ
ẽ. dedit benesiciũ qđ nũquã
reciperat. Et cũ amicũ quem
redimebat habiturus non ess&.
nichil aliud emit quã honestã
mortis conscientiã. Trinstulit
gͦ inse fortunã meã. subiitq
ñ solũ fortit̾ sed etiã libent᷑
id qͦd mͥ miserũ putabat. Res
dictu incredibił gradiator
dimissus redẽptor occisus ẽ.
Recepit pectore aduerso ferrũ
ad exhortandã amicitiȩ fidẽ
magna quȩdã cõposuisse car¬
minib putent. sidixerint

Expanded text:
aderat hora supplicii mei, qua aderat hora supplicii mei, qua nusquam morandum, iam praebendus erat ingulus et fundenda vita cum sanguine. neque enim dubitare de eventu licet; exemplar fati mei vidi. si me ab his imminentibus malis pecunia redemisset, beneficium tamen potius dicerem magis aestimandum esse quam pretium, sed apud malignos interpretes posset videri vel spem secutus aliquam venturi temporis vel praesentis voluptatem. hoc admirabile et uni tantum pietati referendum est: dedit beneficium, quod numquam reciperet, et, cum amicum, quem redimebat, habiturus non esset, nihil aliud emit quam honestae mortis conscientiam. transtulit ergo in se fortunam meam subiitque non solum fortiter sed etiam libenter id, quod mihi miserum putabat. Res dictu incredibilis: gladiator dimissus, redemptor occisus est! recepit pectore adverso ferrum ad exhortandam amicitiae fidem magna quaedam composuisse carminibus putent, si dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
horȩ tẽpore. sed uidens senti¬
ensq acceperĩ nec solũ donatꝰ
his bonis sed sũmis ꝑiculis libe.¬
ratus sũ. Nonne me̾ ex amici fic¬
de natũ. & tenaciorib benesici¬
orũ uinculis fatear eẽ constric¬
tũ Miserrime amice fidelis¬
sime. ingratũ me moriendo feci¬
sti. Et quantulum ẽ qđ adhuc
loquar de mea infelicitate de
pyratis: Leuis est ista fortu¬
na. Hec etiã nunc recepit mo¬
ram. Solent exspectare latro¬
nes redẽptorem. In ludo fui.
ꝗͣ pena nullã ulteriorẽ scele¬
ra nouerunt. cuiꝰ ad compa¬
rationẽ esto ergastulũ leue
est. hoc siscisses pat̾. affirmo.
ꝓmitto. cuiꝰ pietatis es nemo
te antecessiss&. Illa certũ ha¬
beo exspectas ut dicã mora¬
bar inter sacrilegas. incendi¬
arios. & quȩ gladiatorib una
laus est homicidas inclusos
turpiore cus todia. & sordido
cellarũ situ. iãq meã inuene¬
rã fortimã ut me uictũ reci.¬
pere non posses uictorẽ nolles.

Expanded text:
horae tempore, sed videns sentihorae tempore, sed videns sentiensque acceperim, nec solum donatus his bonis sed summis periculis liberatus sum? nonne me ex amici fide natum et tenacioribus beneficiorum vinculis fatear esse constrictum? miserum me! amice fidelissime, ingratum me moriendo fecisti. et quantulum est, quod adhuc loquor de mea infelicitate, de piratis! levis est ista fortuna, quae etiam nunc recepit moram. solent expectare latrones redemptorem. in ludo fui, qua poena nullam ulteriorem scelera noverunt, cuius ad comparationem ergastulum leve est. hoc si scisses, pater, affirmo, promitto: cuius pietatis es, nemo te antecessisset. illa, certum habeo, expectas, ut dicam: morabar inter sacrilegos, incendiarios et, quae gladiatoribus una laus est, homicidas, inclusus turpiore custodia et sordido cellarum situ, iamque in eam veneram fortunam, ut me victum recipere non posses, victorem nolles.
Abbreviated transcription (Latin):
uero om̃i p̃dicatione maiꝰ ad
redimendũ me ꝓfectꝰ ẽ. cum
m̃dicaturũ pat̾rẽ suũ sciret.
Atqͥ sperare poterat futurũ.
ut sine ꝑiculo suo redimeret᷑.
nichilominus amicus cũ habe¬
rem diuitẽ patrẽ. S noluit
ipsũ itineris apparatũ. & neꝗ
ꝑiret redẽptionis hora p̃ceps
cucurrit. Ph sidẽ dm̃ hominũ¬
q quẽ admodũ ad redẽptionẽ
amici festinat. etiã cuiꝰ pat᷑
lentꝰ ẽ. Ierentiũ quẽ int̾ cete¬
ros captiuos sccđo punico bello
scipio affricanus uinculis ex¬
soluerat. memoriȩ tradicere
maiores. insigni receptȩ liber¬
tatis pilleo testante. intrium¬
pho ducis ẽẽ conspectũ. Et ille
quidẽ maioris mom̃iti accessio
publicani senserat felicicita¬
tatẽ. puatĩ tare men debere
se putauit uictoriȩ benefici¬
um. xd me facere conuenit.
qͥ ꝑ maria latrociniis infesta
solus petitꝰ sum. qui lucẽ liber.¬
tatẽ deniq qͥcquid patri debeo¬
ñ ignarus ut primo natalis

Expanded text:
o omni praedicatione maius: ad redimendum me profectus est, cum mendicaturum patrem suum sciret. atquin sperare poterat futurum, ut sine periculo suo redimeretur nihilominus amicus, cum haberem divitem patrem, sed noluit ipsum itineris apparatum, et, ne qua periret redemptionis hora, praeceps cucurrit. pro fidem deum hominumque, quemadmodum ad redemptionem amici festinat, etiam cuius pater lentus est! Terentium, quem inter ceteros captivos secundo Punico bello Scipio Africanus vinculis exsolverat, memoriae tradidere maiores insigni receptae libertatis pilleo gratiam testantem in triumpho ducis esse conspectum. et ille quidem maioris momenti accessio publicam senserat felicitatem, privatim tamen debere se putavit victoriae beneficium. quid me facere convenit, qui per maria latrociniis infesta solus petitus sum, qui lucem, libertatem, denique quicquid patri debeo, non ignarus, ut primo natalis
Abbreviated transcription (Latin):
dubitareͥ potest an admissus sim
An hoc agis neqͥd tͥ p̃stitisse uideat᷑ qͥ
fortasse cui uitã debeã nescio. nul¬
la ẽ. apud animũ meũ memoria
meritoꝵ. Mliserũ me qđ ñ possũ tan¬
tũ soluere ꝗntũ accepi. ꝗꝗ causas
abdicationis pat̾ altiꝰ repetit. &
ultͣ ꝑegrinationẽ meã inqͥrit.
idq ratione duplici. pͥmũ ut reũ
qͥa p̾mere atrocitas criminũ ñ
potest t᷑ba confundat. Deinde
ut grauiꝰ uideat᷑ iudiciũ patriᷤᷤ
cũ is dãpna qͥ soleat ignoscere.
Cur in qͥt cũ ego inimicũ hab̾em
pauꝑẽ tu amicũ filiũ eiꝰ habiustĩ.
olo. iũd. omissa om̃i contentiõẽ
scilica sic agere peccaui ueniã
peto & errare his ẽ. & ignoscere pa¬
tris. duxit me similis etas. euicer
officia cepit fides amantẽ odisse
ñ pocui. Nichilominꝰ satis ab un¬
deq pęnarũ ẽ & si pietatẽ tuã
bene noui. plusꝗ uelles datũẽ.

Expanded text:
dubitari potest, an admissus sim. dubitari potest, an admissus sim. an hoc agis, ne quid tibi praestitisse videatur, qui fortasse, cui vitam debeam, nescio, nulla est apud animum meum memoria meritorum. miserum me, quod non possum tantum solvere, quantum accepi! Quamquam causas abdicationis pater altius repetit et ultra peregrinationem meam inquirit, idque ratione duplici: primum ut reum, quia premere atrocitas criminum non potest, turba confundat, deinde ut gravius videatur iudicium patris, cum is damnet, qui soleat ignoscere. 'cur,' inquit, 'cum ego inimicum haberem pauperem, tu amicum filium eius habuisti?' volo, iudices, omissa omni contentione scilicet sic agere: peccavi, veniam peto; et errare hominis est et ignoscere patris. duxit me similis aestas, evicerunt officia, cepit fides. amantem odisse non potui. nihilominus satis habundeque poenarum est et, si pietatem tuam bene novi, plus
Abbreviated transcription (Latin):
Quare m̃dico seni porrexerĩ. ut
parcissime dicã qđ illi filiꝰmi¬
sit Non redẽpta meretrix ñ
egestũ ẽiuiiiis fenꝰ ñ lenom̃pa¬
rasitoꝵq cara adulatio. ĩ crim̃
uenit. Cibaria seniꝰ nẽpe uniꝰ.
ecate ac mał c̾fecti. hoc diuitiaᷤᷤ
tuas c̃cutit. hoc fundatã pat᷑¬
nis auitusq opib domũ ex ha¬
urit. Si tam̃ auarus es cõputa.
adhuc de alieno iuixi. Ad hec for¬
tasse quȩ circũ stat iudiciũ coro¬
na. & om̃is ignara causȩ tͣba
magnũ nescio qͥd & pordento
simile crim̃ expectãt. Abdicas
mẽ pat̾ tã cito: Modo tͥ ex illa
funesta ꝑ egrinatiõe ĩ sꝑ̾atꝰ pelitor.
unde ut uenirẽ uixoptãre potui¬
sti Nulla adħuc ꝑ rediciu̾nea so¬
talib hossiȩ redẽptõri cerd gͣm̃ ñ
retulimꝰ. At ego exspectalũut desi¬
dio ĩcensus affectꝰ iuxpossa expleri.
ut post ĩfaustã ꝓsectionẽ uelut ob
tis larib expellor. & apud plerosq

Expanded text:
quare mendico seni porrexerim, ut quare mendico seni porrexerim, ut parcissime dicam, quod illi filius misit? non redempta meretrix, non egestum conviviis faenus, non lenonum parasitorumque cara adulatio in crimen venit; cibaria senis, nempe unius, aetate ac malis confecti. hoc divitias tuas concutit? hoc fundatam paternis avitisque opibus domum exhaurit? si tam avarus es, computa; adhuc de alieno vixi. At haec fortasse, quae circumstat iudicium, corona et omnis ignara causae turba magnum nescio quid et portento simile crimen expectat. abdicas me, pater, tam cito? modo tibi ex illa funesta peregrinatione insperatus revertor, unde ut venirem, vix optare potuisti; nulla adhuc pro reditu meo sotalibus hostiae; redemptori certe gratiam non retulimus. at ego expectabam, ut desiderio incensus affectus vix posset expleri, ut post infaustam profectionem velut obitis laribus expellor, et apud plerosque
Abbreviated transcription (Latin):
qđ lanista gladiatori exigu¬
ã stipẽ. & cibos semꝑ petendos.
Quantulũ n dari pot̾at qđ non
sentiret dñs tã curiosus: De hac
re c̃sedistis. hoc ẽcitauit istã iu¬
dicui scenã. panis datꝰ m̾dico.
Et dilatata hac impotentiȩ
nr̃ȩ opinione. uidebam᷑ amicoᷤᷤ
ferro occidẽ. inimicos famȩ.
Cõputemꝰ totã istã meȩ luxuriȩ
impensã. Audire sũmã. & mi¬
ramini. si hos sũptꝰ ne diuitiȩ
qͥdẽ sustinent. Tanti constatꝰ
patri captiuitas mea. cũ tã
caro redẽptꝰ sim. Quo tandẽ pa¬
tereris animo. si delicatꝰ ad ole¬
scens p̃sertĩ splendidis oꝑib uł
ex ȩtate mores. ł ex fortuna
traxisse. Et tẽpestiua c̃iuiuia.
& ꝑuigiles licos aduocata soda¬
liũ turba. solutꝰ atq affluens
agert̃ tantũq impenderẽ qͣntũ
npossa te ignorante c̃sumiq̃
tam̃ ipsa bom patres libent̃
annis remiser̃. cũ abdicatione
dignũ putes. & ultimo patriȩ
potestatis fulmine coercendũ.

Expanded text:
quod lanista gladiatori, exiguquod lanista gladiatori, exiguam stipem et cibos semper petendos. quantulum enim dari poterat, quod non sentiret dominus tam curiosus? de hac re consedistis, hoc concitavit istam iudicii scaenam, panis datus mendico, et dilatata hac impotentiae nostrae opinione videamur amicos ferro occidere, inimicos fame. computemus totam istam meae luxuriae impensam, audite summam et miramini, si hos sumptus ne divitiae quidem sustinent. tanti constat patri captivitas mea, cum tam caro redemptus sim. quo tandem patereris animo, si delicatus adulescens, praesertim splendidis operibus vel ex aetate mores vel ex fortuna traxissem et tempestiva convivia et pervigiles iocos advocata sodalium turba solutus atque affluens agerem, tantumque impenderem, quantum non posset te ignorante consumi quae tamen ipsa boni patres libenter annis remiserunt, cum abdicatione dignum putes et ultimo patriae potestatis fulmine coercendum,
Abbreviated transcription (Latin):
impetꝰ. excipiebat᷑ callide uetera¬
ni gladiatoris astu. om̃is conatꝰ
contͣ se erant. Hec difficilẽ tam̃ sub
illo p̾sertĩ auc toram̃to habuiss&
missionẽ. sed noluit gladiator¬
uiuere. Igit᷑ iã nudũ corpus
uulnerib offereus. ut totã pro
pe mercedẽ semel solueret. stanᷤ
ꝑut cui licuit in patria in do¬
mo int̾ ꝓpinquos securo c̃sene¬
scere aeuo cui tranquillã sine
rep̃hensione agere uitã. iac&
confectꝰ uulneribus. & pͥmo ui¬
uentȩ flore fraudatꝰ ꝑut. miser
fato meo. At ego qui debebar
illi fortunȩ. quẽ mors sibi de¬
stinauerat. emissus ludo nocen¬
tior quã uenditꝰ. etiã in atico
illiꝰ inselicis reuertor. Placeamꝰ
licet nobis fortuna nr̃a ꝑat̾.
pauꝑi soluendo ñ sumꝰ. Si qua
care mea beneficia. nec iudeor
uob̾ rationẽ posse reddẽ qđ mtã
parũ obiciat᷑. Redẽptoris mei
patri inp̃tiũ meũ orbo egen¬
ti qͥd p̃stitisti: Qđ pyrata capto.

Expanded text:
impetus excipiebatur callide, veteraimpetus excipiebatur callide, veterani gladiatoris astu; omnes conatus contra se erant. nec difficilem tamen sub illo praesertim auctoramento habuisset missioneivere. igitur iam nudum corpus vulneribus offerens, ut totam pro me mercedem semel solveret, stans periit. cui licuit in patria, in domo, inter propinquos securo consenescere aevo, cui tranquillam sine reprehensione agere vitam, iacet confectus vulneribus, et primo iuventae flore fraudatus periit miser fato meo. at ego, qui debebar illi fortunae, quem mors sibi destinaverat, emissus ludo nocentior quam venditus etiam viatico illius infelicis revertor. placeamus licet nobis fortuna nostra, pater, pauperi solvendo non sumus. Si qua care mea beneficia, nec videor vobis rationem posse reddere, quod mihi tam parum obiciatur. redemptoris mei patri in pretium meum orbo, egenti quid praestiti? quod pirata capto,
Abbreviated transcription (Latin):
ta in opi patris senec luiti petita.
aduitoriũ hoc ad causã putatis.
Me pudet qđ rogatꝰ sũ. ꝑhancĩ¬
qͥt mͥ lucẽ ultimã ꝑ notissimã
amoris nr̃i sidẽ. ⁊ĩ sinas m̃dicare
parentẽ meũ. Sustineas. ad uiueꝰ.
p̃stes affectũ. Si me reor. tusis
illi uicariꝰ m̃s. Nec plura dicen¬
di tẽpꝰ fuit. Itaq sup̃ma ꝑ galeã
dederã oscula. digressisq ĩdiu̾¬
sũ ministris ꝑmissus in ars erat
O ꝗ sollicitꝰ spectaui. ꝗ attonita
m̃te. ꝗ simili corporis motu. qͦ¬
tiens ad infestũ mucronẽ qͣsi
ipse pͤterer sũmisi qͦtiens ad co¬
natꝰ erectꝰ sũ. O misera cogitatio
ocrudeł nat᷑a metꝰ. Alerito tu
amice pugnare maliusti. faci¬
nꝰ indignũ. illũ animũ ardorẽ
ñ contigisse castris. ñ becilł certa¬
minib ubi uera uirtꝰ nulla
pugnandi lege p̾miũ scribit᷑.
Qua ui p̃liũ inuaserat iratꝰ etiã¬
nũ tãquã aduersario meo. ad õs

Expanded text:
ta inopi patris senectuti petita? ta inopi patris senectuti petita? adiutorium hoc ad causam putatis? me pudet, quod rogatus sum.  lucem ultimam, per notissimam amoris nostri fidem, non sinas mendicare parentem meum. sustineas, adiuves, praestes affectum. si mereor, tu sis illi vicarius meus.' nec plura dicendi tempus fuit, iamque suprema per galeam dederam oscula, digressisque in diversum ministris permissus Mars erat. o quam sollicitus spectavi! quam attonita mente! quam simili corporis motu! quotiens ad infestum mucronem, quasi ipse peterer, me summisi, quotiens ad conatus erectus sum! o misera cogitatio, o crudelis natura metus! merito tu, amice, pugnare maluisti. facinus indignum illum animum, illum ardorem non contigisse castris, non bellicis certaminibus, ubi vera virtus nulla pugnandi lege ~praemium scribitur.~ qua vi proelium invaserat iratus etiamnum tamquam adversario meo! at omnis