comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nifi ngitur ⁊donto manis aestuact agnis sa teo ergo igni. Ualidiore Ciucis natura ẽ ut
anps essus inagis conuales catꝰ multauiri uirtus animo bene mediam se fiat peraebar
didonm inter ⁊cgoia pudorem et amonis inpulsum simulat enmm secuut tute adnun
aiuos pnlinr tudine: comiouetur : multi autim uirtus figurate dreit Nama dnume¬
cums tpuns tuliti quod ẽ quintitatis : Recu sit bene frequentatuo usissa uerdeo infnur¬
qun dr imantis cogiotatione ⁊ bentis non aeneae ut sit uelud excusatio sed dardani a nuni¬
ubi aut ueneris infixi poctore uultus uerbaq tale et illud est illum absens ab sentẽ audi¬
q u idet q: ꝓplacidam membris dat cura quietom aut penitus quiede caruit ut placida
spitbit on sit̃ quietis aut babuit quidẽ quictem sed non plicidã idẽ turbatosouuriuabo
ind topsa t aulopost qruaeone suspersami in somnia torreT: Postere ꝑhoebea lostrabat

Expanded text:
gnis». ‘Caeco’ ergo ‘igni’ validiore, cuius natura est, ut gnis». ‘Caeco’ ergo ‘igni’ validiore, cuius natura est, ut compressus magis convalescat. MVLTA VIRI VIRTVS ANIMO bene mediam se facit praebere Didonem inter regalem pudorem et amoris inpulsum. Simulat enim se virtutem mirari, cuius pulchritudine commovetur. ‘Multa’ autem ‘virtus’ figurate dixit; nam ad numerum transtulit quod est quantitatis. RECVRSAT bene frequentativo usus est verbo in frequenti amantis cogitatione. GENTIS non Aeneae, ut sit velut excusatio, sed Dardani a numinibus aut Veneris INFIXI PECTORE VVLTVS VERBAQVE tale et illud est «illum absens absentem auditque videtque». PLACIDAM MEMBRIS DAT CVRA QVIETEM aut penitus quiete caruit, ut ‘placida’ epitheton sit quietis, aut habuit quidem quietem, sed non placidam, id est turbatam somniis; unde et ipsa paulo post ‘quae me suspensam insomnia terrent’. POSTERA PHOEBEA LVSTRABAT
Abbreviated transcription (Latin):
pollonius argo nauticus scripsit et intertio inducit amantem medepim unde sotus
siliput trans latus c sest autem ꝑone totus in affectione licet infine pathosba¬
int ubi abscessus aentae gignit dolorem sanne totus in consilus et suboal sutibrioribus
ecdes quidam dicaint: hunc tertia noncẽ. coniunctũ m illo enim nauigium anbocanio¬
ril & equitum nonuidentts optima coniunctionẽ Cumenim tertium sicclauserro ficto¬
ꝗ bie fine quieuit sub secutus ẽ At regina graui iamdudum saucia curdi erm panlo pooitr
uͥdrp sind imembris datcura quietem Nam cum aenean dormire dixenit satis congrue
sibiunxit ut somno amans cirertt lamdudũ. Aut nimiũ ut terentius uondudũ te aiiat
nas imencuri uenis. Quia peruenas amor currit sicut uenenum indedietũ fallas que
uenemo ltum longum que bibebat amorem ÷ cacco carpitur ignuagit unse elusius quoq¬
unefnongat decdamationes uet hoc locarem dixit sinedeclamationer unde oudius quoq

Expanded text:
Apollonius Argonautica scripsit et in tertio inducit amantem Medeam; inde totus hic liber translatus est. Est autem paene totus in affectione, licet in fine pathos habeat, ubi abscessus Aeneae gignit dolorem. Sane totus in consiliis et subtilitatibus est; stulte quidam dicunt hunc tertio non esse coniunctum – in illo enim navigium, in hoc amores exsequitur – non videntes optimam coniunctionem; cum enim tertium sic clauserit «factoque hic fine quievit», subsecutus «at regina gravi iamdudum saucia cura», item paulo post «nec placidam membris dat cura quietem»; nam cum Aenean dormire dixerit, satis congrue subiunxit ut somno amans careret. IAMDVDVM aut ‘nimium’, ut Terentius «iamdudum te amat; maxima cura». VENIS quia per venas amor currit, sicut venenum; inde dictum «fallasque veneno», item «longumque bibebat amorem». CAECO CARPITVR IGNI agit Vergilius, ut inventas frangat declamationes, ut hoc loco rem dixit sine decl
Abbreviated transcription (Latin):
optulisse nauigandi facultatẽ aut teucrũ iussa nonquae ipsi iusserant sed quae eis aioue ius¬
ra et ẽ una pars orationis : Stat permanet : nautas nontroianos Naminiuriose dixit
nautas idẽ assuetos laboribus: Ouantes lȩtantes ab usiue nam proprie ouatio ẽ minor tr¬
ũ fus qui enim ouationẽ meretur et uno equo utitur et aplebeis uel ab equitib romanis
deducitur ad capitoliũ et deouib: sacrificat unde et ouatio dicta quiautem triũphat al¬
bis equis utitur quattuor et senatu prȩ eunte in capitolio detauris sacrificat: Vixurbe
endis aut mox id ẽ paulo ante utuixe conspectu autreuera ure utdorimus sa prte o aremu

Expanded text:
obtulisse navigandi facultatem, aut «Teucrum iussa» non quae ipsi iusserant sed quae eis a Iove iusobtulisse navigandi facultatem, aut «Teucrum iussa» non quae ipsi iusserant sed quae eis a Iove iust est una pars orationis. STAT permanet. NAVTAS non Troianos; nam iniuriose dixit ‘nautas’, id est adsuetos laboribus. OVANTES laetantes. Abusive; nam proprie ovatio est minor triumphus. Qui enim ovationem meretur, et uno equo utitur et a plebeis vel ab equitibus Romanis deducitur ad Capitolium et de ovibus sacrificat, unde et ‘ovatio’; qui autem triumphat, albis equis utitur quattuor et senatu praeeunte in Capitolio de tauris sacrificat. VIX VRBE ELLI aut ‘mox’, id est ‘paulo ante’, ut «vix e conspectu», aut re vera ‘vix’, ut diximus supra; nam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
eaquȩ in agris sunt : Oculi sue aut pectore noc temaccipit quia potest aliud eẽ sine alio ut
si quis dormiens mente turbetur : Resurgens Seuitamor grauior enimẽ cũ resurgit et ẽ¬
sententia quasi generalis : Adeo Sic scilicet furuit ut in hoc preposito permaneret uitandȩ
sine dubio lucis : inquidago in icce et quasi demons trantis particulaẽ perquã intellegimꝰ¬
eam multa cogitasse et sic prorupisse. eccequid actura sum ẽ autem comicum principiũ nec in¬
congrue amatricidatũ sic terentius quidigitur faciã Nambaec coniunctio multacũ cogitas¬
se significat : Rursus duo significat frequent᷑ iterũ raro uicissim idẽ mutuo ut hoc loco
Namadumq: Petam inuida a personis petam mulier et regina numidas idẽ uagos : Maritos
Puturos scilicet ẽ autem elocutio dedignor illam rem: Ultima iussa aut intellegimus aeneane

Expanded text:
ea quae in agris sunt. OCVLISVE AVT PECTORE NOCTEM ACCIPIT quia potest aliud esse sine alio, ut ea quae in agris sunt. OCVLISVE AVT PECTORE NOCTEM ACCIPIT quia potest aliud esse sine alio, ut si quis dormiens mente turbetur. RESVRGENS SAEVIT AMOR gravior enim est cum resurgit; sententia quasi generalis. ADEO scilicet furuit; ut in hoc proposito permaneret vitandae sine dubio lucis. EN QVID AGO ‘en’ ‘ecce’. Et quasi demonstrantis particula est, per quam intellegimeam multa cogitasse et sic prorupisse 'ecce, quid actura sum'? est autem comicum principium, nec incongrue amatrici datum. sic Terentius "quid igitur faciam?" nam haec coniunctio multa eum cogitasse significat. rursus duo significat: frequenter 'iterum', raro 'vicissim', id est mutuo, ut hoc locoNOMADVMQVE PETAM invidia a personis: ‘petam mulier et regina nomadas?’, id est ‘vagos’. MARITOS futuros scilicet. Est autem elocutio ‘dedignor illam rem’. VLTIMA IVSSA aut intellegimus Aenean ei
Abbreviated transcription (Latin):
te Recinta quia ut supra diximus in sacris nibil solet esse religatũ prȩcipue eius quaeamo¬
re uult solui constia fatisidera idẽ planetas in quibus fatorũ ratio continetur Si quod pon
aequo federe amantescura enumenꝰ Nordo ẽ tuncnumen precatur siquod cure habet amn¬
tes non aequo federe si quod autem bene dubitat utrũ resmalȩ habeant prepositas potestats
sensus autem hicẽ aut asterota in uocabat contrariũ cupidini qui amores resoluit. aut certe
cuicuraẽ ẽ iniquus amor scilicet ut implicet non amantem : lustũ it memor ut expugnetur
quia ẽ causa discordiae : Noxerat protenditur ista descriptio ad exaggerationẽ uigiliarũ
didonis Siluȩq Secundũ eos quidicunt om̃a quȩ crescunt animalia esse : Acquor& llem¬
ta etiam animalia esse uoluerunt unde in septimo aethera mulcebant cantũ : Tacet ager

Expanded text:
TE RECINCTA quia, ut supra diximus, in sacris nihil solet esse religatum, praecipue eius quae amoTE RECINCTA quia, ut supra diximus, in sacris nihil solet esse religatum, praecipue eius quae amore vult solvi. CONSCIA FATI SIDERA id est planetas, in quibus fatorum ratio continetur. SI QVOD NON AEQVO FOEDERE AMANTIS CVRAE NVMEN HABET ordo est: tunc numen precatur, si quod curae habet amantes non aequo foedere. ‘Si quod’ autem bene dubitat utrum res malae habeant praepositas potestates. Sensus autem hic est: aut Ἀντέρωτα invocabat, contrarium Cupidini, qui amores resolvit aut certe cui curae est iniquus amor, scilicet ut inplicet non amantem. IVSTVMQVE MEMORQVE ut expugnetur qui est causa discordiae. NOX ERAT protenditur ista descriptio ad exaggerationem vigiliarum Didonis. SILVAEQVE secundum eos qui dicunt omnia quae crescunt animalia esse. AEQVORA elementa etiam animalia esse voluerunt; unde est in septimo «aethera mulcebant cantu». TACET AGER
Abbreviated transcription (Latin):
obseruationem pubentes autem quia aliae siccae aliae uiridiones leguntur et sciendũ int̃
homines et herbas esse reci procam translationem sic enimpubentes herbam dicimus quemit¬
modũ foremactatis : Nigri Cum lacte ueneni nigriaut noxii qui anigrifiunt homines postuene¬
num aut certe illud ẽ quia sunt herbe nigri lactis id c̃ suci dicunt aut̃ perperi frasina greste
papauersignificari: atri Prereptus amor secundũ plinium quidicit innaturali historia
pilos equinos habere in fronte quandã carnem quã eis statimnatis adimit mater quamsi
quis forte p̃ripuerit pullum abicit et lacei denegat iuuenalis cui totã tremuli frontemas¬
nia pulli infudit et merito suspicantur amorem creari ex carne sine quamater nonlt
ex secrarũ: ipsa Molã mola farre sale ordo autẽ ẽ ipsa didomola et pus minibus id ẽ purs
deostestatur : unum exuta pedem quiaid agitur ut et ista soluatur et inplicetur aeneas inus¬

Expanded text:
observationem. PUBENTES autem quia aliae siccae, aliae viridiores leguntur. Et sciendum inter homines et herbas esse reciprocam translationem; sic enim ‘pubentem herbam’ dicimus, quemadmodum ‘florem aetatis’. NIGRI CVM LACTE VENENI ‘nigri’ aut ‘noxii’, quia nigri fiunt homines post venenum, aut certe illud est, quia sunt herbae nigri lactis, id est suci. Dicunt autem per periphrasin agreste papaver significari. ET MATRI PRAEREPTVS AMOR secundum Plinium qui dicit in Naturali Historia pullos equinos habere in fronte quandam carnem, quam eis statim natis adimit mater; quam si quis forte praeripuerit, odit pullum et lac ei denegat. Iuvenalis «cui totam tremuli frontem Caesonia pulli infudit». Et merito suspicantur amorem creari ex carne, sine qua mater non alit ex se creatum. IPSA MOLA farre et sale. Ordo autem est: ipsa Dido mola et piis manibus, id est puris, deos testatur. VNVM EXVTA PEDEM quia id agitur, ut et ista solvatur et inplicetur Aeneas. IN VES
Abbreviated transcription (Latin):
mubertaut conubianraur eppulit sed modo metricausa cormipunt biom adusrrt
liitur it anersaa nubare ecorto natoluci fero nam proprie iubar luci firdieit᷑
udiubas lucis effundit: undeiam quicquid splendet iubar dicituri ut argenti gen¬
uiiunt ut intesiegamus que sunt retia rara plage Sciendũ tamen eicepuie iplagas
lisins illos quibus retia tenduntur circa imam et summ̃a partem. latouenabula
etanda difosqq uen abula ob hocdicta quod sint apta uenatui. quasi excipiua binl no¬
t uesus sihio longie: ut bicmihi massilȩ gentis monstrata sacerdosetodesaeapũ
ui puses quam sidiceret mnultitudo unde sallustius quatem pestate ex eonrcomis pit¬
otrodorũ lauringn sunt odorum quod perse olet odomtum. quo d aliundo aeccipit codo¬
scum quod odorem scquitur si cut modo decinibi debuit diereicun tortreritio¬
istan quo loartrm debuit festinarei sed pathos natura saperarat studie plies

Expanded text:
ubere’, ut «conubia nostra reppulit»; sed modo metri causa corripuit. NON ADVERSATA legitur et ‘aversata’. IVBARE EXORTO nato Lucifero. Nam proprie ‘iubar’ lucifer dicitur, quod iubas lucis effundit; unde iam quicquid splendet iubar dicitur, ut argenti, gemaccipiunt, ut intellegamus ‘quae sunt retia rara, plagae’. Sciendum tamen proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. LATO VENABVLA FERRO lati ferri. Venabula ob hoc dicta, quod sunt tela  ‘sy’ enim longa est, ut «hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos». ET ODORA CANVM VIS plus est quam si diceret ‘multitudo’: unde Sallustius «qua tempestate ex ponto vis pism templum’. Tria ergo sunt: ‘odorum’ quod per se olet, ‘odoratum’ quod aliunde odorem accipit, ‘odorisecum’ quod odorem sequitur; sicut modo de canibus debuit dicere. CVNCTANTEM morantem. Atqui amatrix debuit festinare; sed pathos natura superarat, ut Terentius
Abbreviated transcription (Latin):
multũ autem epbite tonfluminis eius ad didit laudi: praeuertitur dẽ transit dicimus au¬
te et preuertit et prauertitur nouaratione nampassiua declinatione utimur in actiu
significatione ut hodococumautem actiua declinatio ẽ passiuam habet significationẽ
nus quisq enim arcum habet prouirib: suis : comam diffundere ut diffunderetur greu
ius duas bonus animũ et egreca figura sed nonea quã diximus fieri perparticipiuã ponicm¬
ut sidrpors et casum accusatiuũ haecenim pernomensit quãuis ad unan signifacardonem
nunc ad uerbium uocantis alias interiectio dolentis utheus etiam mensasicot suciguis bu
quid uilus: soiumttro inuestganteni succintam in struo tam uelut aludicunt incingalo ha¬
puntem fasetram St pleriq &laculosae lincis lrncus rex schitrae fuit quimissu acerore
teapto lemum ut ominibus frumenta monstraret susceptũ hospitio ut in segloria tanta

Expanded text:
Multum autem epitheton fluminis eius addidit laudi. PRAEVERTITVR id est transit. Dicimus auMultum autem epitheton fluminis eius addidit laudi. PRAEVERTITVR id est transit. Dicimus autem et ‘praevertit’ et ‘praevertitur’ nova ratione. Nam passiva declinatione utimur in activa significatione, ut hoc loco; cum autem activa declinatio est passivam habet significationem, aptum sexui. Vnusquisque enim arcum habet pro viribus suis. COMAM DIFFVNDERE ut diffunderetur. Graeca m genu habens, ut si dicas 'bonus animum'. et est Graeca figura, sed non ea quam diximus fieri per participium praeteriti temporis et casum accusativum; haec enim per nomen fit: quamvis ad unam significationem nunc adverbium vocantis est, alias interiectio dolentis, ut "heus etiam mensas cigitur. ERRANTEM investigantem. SVCCINCTAM instructam, vel ut alii dicunt in cingulo habentem pharetram ut plerique. MACVLOSAE LYNCIS Lyncus rex Scythiae fuit, qui missum a Cerere Triptolemum, ut hominibus frumenta mon
Abbreviated transcription (Latin):
coomlabo labor ÷ Qua quã tem tauerit probus facere differentiã interactiũ passia ãq segu¬
ficitionem ut dicamus tondeo alterũ tondeor ab altero sed hocin aliis uerbis dicere non posso¬
mus ut fabrico fabricor pasco pascor nalegimus florẽ depasta salicti et pas cunt᷑ uere dumo
sunt autemalia uerba qua cactuȩ significationis declinatioduo utredo st mouiasie
ficationem et contra declinationem actiuam actiuã habere significationẽ uloiuor qu
pdorum Latine autem triquetra dicitur : Heros uirfortis Semideus olus abbomine
babens ut ait hesiodus :Osocii Ordo ẽ osocureuocate animos Beneautem socios dix̃ mose
eis exequaret :lanari prominemores et ẽ acirologia ignarusenun ẽ quiugaorier lunor &t

Expanded text:
cor’, ‘lavo’ ‘lavor’. Quamquam temptaverit Probus facere differentiam inter activam passivamque signcor’, ‘lavo’ ‘lavor’. Quamquam temptaverit Probus facere differentiam inter activam passivamque significationem, ut dicamus tondeo alterum tondeor ab altero; sed hoc in aliis verbis dicere non possumus, ut fabrico fabricor, pasco pascor; nam legimus "florem depasta salicti" et "pascuntur vero dumos" . sunt autem alia verba, quae activae significationis declinationisque sunt, ut caeo’, et contra declinationem passivam activam habere significationem, ut ‘loquor’. Pelorum. Latine autem ‘Triquetra’ dicitur. HEROS vir fortis, semideus, plus ab homine habens, ut ait Hesiodus. O SOCII ordo est ‘o socii, revocate animos’. Bene autem socios dixit, ut se eis exaequaret. IGNARI pro ‘inmemores’. Et est acyrologia; ‘ignarus’ enim est qui ignorat, ‘inmemor’
Abbreviated transcription (Latin):
est quod omnes faciunt adolescentuli ut animũ ad aliquod studium adiungant.
Pleriq: equos alere pleriq: canes : aut certe quemuacat ut superius diximus is
talibus ulla ẽ: nemodicit siqua ulla sed siull& uacat ergoqua Item in lucilio¬
et quem pãphilũ queris quem uacat Nam de unolo quebatur Biremes naues
habentes remorum ordinem geminũ ut a libi triplicipubes quam darda nauersu
inpellunt: inpupibus arma caici quia nauigantũ militum mos .ẽ. pupibus armaneli¬
gare ut a libi pacem orare manup̃figere pupibus arma :errantes pascentes ut alibi¬
millae meae siculis errant in montib: agnae: reuera enĩ dumpascuntur uagantur
id .ẽ. a cornibus sciendum autem ẽ. etiam latina nomina graecã plerumq: et hi¬
mologiã recipere sed cerui non sunt: in prouintia proconsulari ad quã uenit
aeneas aut fictumergo ẽ. secundum poeticũ morẽ aut ab hoc dictum quia heroicis
temporibus ubiq omnia nascebantur. ut ipse omnis feret omnia tellus : tota

Expanded text:
est, quod omnes faciunt adulescentuli, ut animum ad aliquod studium adiungant, plerique equos alere, plerique canes. aut certe 'quem' vacat, ut superius diximus isttalibus ulla est" . nemo«et quem Pamphilum quaeris» ‘quem’ vacat; nam de uno loquebatur. BIREMES naves habentes remorum ordinem geminum, ut alibi «triplici pubes quam Dardana versu impellunt». INgare, ut alibi "pacem orare manu, praefigere puppibus arma"mille meae Siculis errant in montibus agnae" ; re vera enim dum pascuntur, vagantur. id est a cornibus. Sciendum autem est etiam Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipere. Sed cervi non sunt in provincia proconsulari, ad quam venit Aeneas. Aut fictum ergo est secundum poeticum morem, aut ob hoc dictum, quia heroicis temporibus ubique omnia nascebantur ut ipse «omnis feret omnia tellu
Abbreviated transcription (Latin):
maiores mappas habuisse uillosas Mantelia uero amanibus antelo que mod os tora¬
hordine longo idẽ dispositio n eñ secundum tulliũ qui in oecho nomitis dicit quid ubi
ponendum sit ec enim debent uniueriã confundi : Cura penum is t̃ penũ et celariũ
hocinter ẽ quod cclarium ẽ paucorum dierum unde et incellam dicitur imperitũ srumer¬
toc penus uaco temporis longe sane dicimus et hic ethaec ethoc penus sedamas culino ec ast¬
minino generis quitee dedinationis aneutiro terciae quomodo paecus pecoris undeb
horttius portet frumenta penusq masculino uero genere plautus nisi mihi annuus poe
enis datur: femimno lucilius posuit ut uxori legata penus quartȩ autem declinationis es¬
suspertius decet ut in locu ꝑletẽ penu defensis pinguib umbris : Struere Ordinare con¬
ponere unde et structores dicuntur ferculorũ compositores :et flammis adolore poe¬

Expanded text:
maiores mappas habuisse villosas. ‘Manteliamaiores mappas habuisse villosas. ‘Mantelia multae. ordine longo id est dispositione, secundum Tullium, qui in oeconomicis dicit, quid ubi ponendum sit; nec enim debent universa confundi. cura penum strvere inter penum et cellarium cellarium est paucorum dierum, unde et in cellam dicitur imperatum frumentum, penus vero temporis longi. sane dicimus et hic et haec et hoc penus, sed a masculino et a feminino genere quarta est declinatio, a neutro tertia, quo modo pecus pecoris. unde Horatius "portet frumenta penusque" , masculino vero genere Plautus "nisi mihi annuus penus datur" Ps. 178 , feminino Lucilius posuit, ut "uxori legata penus" . quartae autem declinationis esse Persius docet, ut in "locuponere, unde et ‘structores’ dicuntur ferculorum conpositores. ET FLAMMIS ADOLERE PE
Abbreviated transcription (Latin):
sol stratis tribus lectis epulabantur unde et tricliniũ sterni dicitur siceicero sterni
iidinia et infero sterni iubebat. Vnde apparet errartos qui tridini ũ dicunt ipsẽ
basilicam ud cenit onemenediamque locauit Ipse enim apud maiores domini fuerat
locus ut aperte silustius docet Igitur discubuere sertorius inferior inmedio super cu¬
tusoius fabius s panensis senator ex proscriptis in summo antonius et in fras criba serto¬
ru uersius et alter scribam ecena sinimomedius inter arquinium et domum perpertia
ssm pater aeneas Religiosus quia pater propriȩ omnium deorũ epbie pret ut osten¬
dit ubiq uirgilius : ostro Propurpura posuit unde tinguitur purpura Pant mainiba
fimuli łrmphas Numilis carccter quiis senos dicitur uilia enim describuntur. Ton¬
sis queftrunt mantlia uillis tonsisuillis uelminutis uel compositis Constat enero

Expanded text:
sed stratis tribus lectis epulabantur; unde et triclinium sterni dicitur. Sic Cicero «sterni sed stratis tribus lectis epulabantur; unde et triclinium sterni dicitur. Sic Cicero «sterni triclinia, et in foro sterni iubebat». Vnde apparet errare eos qui triclinium dicunt ipsam basilicam vel cenationem. MEDIAMQVE LOCAVIT ipse enim apud maiores domini fuerat locus, ut aperte Sallustius docet «igitur discubuere: Sertorius inferior in medio, super eum L. Fabius Hispaniensis senator ex proscriptis, in summo Antonius et infra scriba Sertorii Versius, et alter scriba Maecenas in imo medius inter Tarquinium et dominum Perpernam». IAM PATER AENEAS religiosus, quia ‘pater’ proprie omnium deorum epitheton est, ut ostendit ubique Vergilius. OSTRO pro ‘purpura’ posuit, unde tingitur purpura. DANT MANIBVS FAMVLI LYMPHAS humilis character, qui iscno" dicitur; vilia enim describuntur. TONSISQVE FERVNT MANTELIA VILLIS ‘tonsis villis’ vel ‘minutis’ vel ‘compositis’. Constat enim
Abbreviated transcription (Latin):
no supra item in quarto uel in septimo furiae cumuenit aut pro cumueniret aut cumsit ad¬
uerbium temporis produm: necenim potest coniunctiui modi particula iungi indicatiuo Sane
sciendum inalo errore cũ etdum a romanis esse confusc̃ :Auleis uelis pictis quaeideo N¬
uiled dicta sunt quod primum in aula at taliregis asiae quipopulum romanũ scripsit
beredem in uenta sunt : ideo autem etiam in domib tendebantur aulea ut inmitatio
tentoriorum fieret sub quibus bellantes semper abiti uere maiores unde et antalen¬
mis hoc fieri hodie queconspicimus : uarro tamen dicit uel a solere suspendia dexcipien¬
dum puluerem qui qusus canere ignorabatur Vnde oratius intreasus pessa graues aule¬
aruinis in patinam fecere trahentia pulueris atriquantum non aquilo campanis ex¬

Expanded text:
rio supra, item in quarto, ut in septimo Furiae. CVM VENIT aut pro ‘cum veniret’, aut ut ‘cum’ sit adrio supra, item in quarto, ut in septimo Furiae. CVM VENIT aut pro ‘cum veniret’, aut ut ‘cum’ sit adverbium temporis, pro ‘dum’; nec enim potest coniunctivi modi particula iungi indicativo. Sane sciendum malo errore ‘cum’ et ‘dum’ a Romanis esse confusa. AVLAEIS velis pictis, quae ideo ‘aulaea’ dicta sunt, quod primum in aula Attali, regis Asiae, qui populum Romanum scripsit heredem, inventa sunt. Ideo autem etiam in domibus tendebantur aulaea, ut imitatio tentoriorum fieret sub quibus bellantes semper habitavere maiores. Vnde et in thalamis hoc fieri hodieque conspicimus. Varro tamen dicit vela solere suspendi ad excipiendum pulverem, quia usus camerae ignorabatur; unde Horatius «interea suspensa gravis aulaea ruinas in patinam fecere, trahentia pulveris atri quantum non Aquilo Campanis ex
Abbreviated transcription (Latin):
At sedet uinum latet intrauuam undenunc dixit laticem Iyeũ autem proliaciũ
dixit figisteͥ ponens principalitem prodiriuationẽ : Occultum in spires ignem defintio a¬
moris ẽ ignis occultus : ueneno uenenum dictums pͣoruenascat: paret amor ut supra procupi¬
dine amorem ponit :italas exuit laus ingens ascanis pertransitũ siquidem alis tantũ deposi¬
M ascanius fuit :placidam permembra quietem. aut epithetonẽ quietis autideo placidã
dixit quia ẽ quiesq̃ potest etiim somniorum terrore turbari : Fotum Sublatũ ama racus
hicpuer regus ungentarius fuit qui casu lapsus dumferret ungenta maiorem exconsusionie
odorem creauit undeoptima ungenta amaracina dicuntur hic postea in berbam samr ꝓsucũ
uersus ẽ quam nunc etiam amaracum dicunt iam queibat Cum uixuenus istadixisset Sine ne¬
ꝗ festinantibus personis neminorib ẽ respondendi facultas ut hocloco cupidini ut mereu¬

Expanded text:
eat, sed et vinum latet intra uvam, unde nunc dixit laticem. 'Lyaeum' autem pro 'Lyaeium' eat, sed et vinum latet intra uvam, unde nunc dixit laticem. 'Lyaeum' autem pro 'Lyaeium' dixit, figmoris est ‘ignis occultus’. VENENO venenum dictum quod per venas eat. PARET AMOR ut supra, pro Cupidine amorem ponit. ET ALAS EXVIT laus ingens Ascanii per transitum, siquidem alis tantum depositis Ascanius fuit. PLACIDAM PER MEMBRA QVIETEM aut epitheton est quietis, aut ideo ‘placidam’ dixit, quia est quies quae potest etiam somniorum terrore turbari. FOTVM sublatum. AMARACVS hic puer regius unguentarius fuit, qui casu lapsus dum ferret unguenta maiorem ex confusione odorem creavit; unde optima unguenta amaracina dicuntur. Hic postea in herbam sampsuchum versus est, quam nunc etiam ‘amaracum’ dicunt. IAMQVE IBAT cum vix Venus ista dixisset. Sane neque festinantibus personis neque minoribus est respondendi facultas, ut hoc loco Cupidini, ut Mercu
Abbreviated transcription (Latin):
unum quidem c̃ sepor et sominus sed modo sopitum mnrigatũ intellegimus : Idaliũ. Eyprinemꝰ
ẽ in quo opidum breue ẽ ut paulo post idaliae lucos item id aliũ quenemus ÷suicrata sede
uel templi uld aspidi qequa qua uacat ut frequenter diximus : Medius inportunus in con
truus ptufaciem illius faciem prouulttu posuit nullus enim faciem alterius potest aacr¬
perus seduultum qui promentis qualitate formatur. Vnde in fraẽ notos que pueri puer
dicete undenu nopraemisit noctem unam Necenim dicturus ẽ aut absces sum cupidus
dat iduentum ascaonii :pueripuer argumenã a facilis regales intermensas epulas inten¬
perants in quibus castitas raraẽ et facilis amoris occasio Vnde sine cerere et libero fuu¬
get uenur duticem que lra cum latex prope aquaẽ ab eo quod intra terrȩ uenas lit

Expanded text:
unum quidem est ‘sopor’ et ‘somnus’, sed modo ‘sopitum’ ‘inrigatum’ intellegimus. IDALIVM Cypri nemus unum quidem est ‘sopor’ et ‘somnus’, sed modo ‘sopitum’ ‘inrigatum’ intellegimus. IDALIVM Cypri nemus est, in quo oppidum breve, ut paulo post «Idaliae lucos», item «Idaliumque nemus». SACRATA SEDE vel templi vel oppidi. NE QVA ‘qua’ vacat, ut frequentruus. Ad v. 683 Tu faciem illius 'faciem' pro vultu posuit. nullus enim faciem alterius potest accipere, sed vultum, qui pro mentis qualitate formatur: unde infra est 'et notos pueri puer dicere. Vnde nunc praemisit ‘noctem unam’; nec enim dicturus est aut abscessum Cupidinis aut adventum Ascanii. PVERI PVER argumentum a facili. REGALES INTER MENSAS epulas intemperantes, in quibus castitas rara est et facilis amoris occasio; unde est «sine Cerere et Libero friget Venus». LATICEMQVE LYAEVM ‘latex’ proprie aqua est ab eo, q
Abbreviated transcription (Latin):
lgunt letitiam quediei idẽ diei ut supradicta numera sint multorũ dierum us uis ufficien
Vͦ intellegimus autem missa aliqua etiam adusum diei :luxu Modo abundinti& alibi
adriei It notantum quia affluentiam ubique exteris gentib: dat̾romanis frugalitatẽ
pit duobus tantum cibis utebantur it in atrus sedebant edentes Vnde iuuenalifuis
srcula semptem socreto cenauit auus it uirgilius perpetus soliti patres considere men¬
sis :laboratȩ uestes labore perfectȩ ut laboratis que premunt ad pectora ceras It ẽ ser¬
no in compendiũ coactus sicut rapeut que in fomi te flammã iđ raptim fecitꝰ Ingens
egentum mensis Aut sub audi exponunt aut mensas argenteas accipe, Cȩlateq in au¬
si insculpta et nomen hoc in principalialiam abet naturam in diriuatione mutat Nã
dum dicitur serrum ipsum unde operantur argentarui quod producitur naturalit᷑.

Expanded text:
legunt 'laetitiamque die', id est diei, ut supra dicta munera sint multorum legunt 'laetitiamque die', id est diei, ut supra dicta munera sint multorum tia. Intellegamus autem missa aliqua etiam ad usum diei. LVXV modo ‘abundantia’, alibi ‘luxuria’. Et notandum quia affluentiam ubique exteris gentibus dat, Romanis frugalitatem, qui et duobus tantum cibis utebantur et in atriis edebant sedentes; unde Iuvenalis «quis fercula septem secreto cenavit avus?» et Vergilius «perpetuis soliti patres considere mensis». LABORATAE VESTES labore perfectae, ut «laboratasque premunt ad pectora ceras». Et est sermo in conpendium coactus, sicut «rapuitque in fomite flammam», id est raptim fecit. INGENS ARGENTVM MENSIS aut subaudis ‘exponunt’, aut mensas argenteas accipe. CAELATAQVE IN AVRO insculpta. Et nomen hoc in prcelum dicitur ferrum ipsum unde operantur argentarii, quod producitur naturaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
pra diximus: Sic salustius Segnior nequeminus grauis et multiplex cura Indicit honorem
lẽ ussit fieri supplicationes Etbene indicit quiã troiani in opinato uenerant It feriae
ut legti mȩ sunt aut in dict indici autem dicuntur quia paupertas maiorum excollatione
sicrificabat Aurcerte debonis damnatorũ unde et supplica dicuntur supplicationes
que sunt debonis supplica passorum sallistius insupplicus deorũ magnifici hinc etiã
sacrum et uenerabile et ex secrandũ intellegimus quia sacrȩ res debonis exsecrandorum
fiebant : Terga suum non declinatio u. hoclo cogeminat sed ratio nominis in quo ẽ u. sicut
itinrum mittit genetiuum pluradem nonperdeclinationem sed quia ẽ in nomiñ r utpa¬
tum alituum uero ubi legimus parenthesis ẽ sicunt mauertis uel in duperatoris namalitũ

Expanded text:
pra diximus. Sic Sallustius «segnior neque minus gravis et multiplex cura». INDICIT HONOREM pra diximus. Sic Sallustius «segnior neque minus gravis et multiplex cura». INDICIT HONOREM id est iussit fieri supplicationes. Et bene ‘indicit’, quia Troiani inopinato venerant. Et feriae aut legitimae sunt aut indictae. Indici autem dicuntur quia paupertas maiorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum; unde et supplicia dicuntur supplicationes, quae sunt de bonis supplicia passorum. Sallustius «in suppliciis deorum magnifici». Hinc etiam sacrum et venerabile et exsecrandum intellegimus, quia sacrae res de bonis exsecrandorum fiebant. TERGA SVVM non declinatio ‘u’ hoc loco geminat, sed ratio nominis in quo est ‘u’, sicut et in ‘rum’ mittit genetivum pluralem non per declinationem, sed quia est in nomine ‘r’, ut ‘patrum’. Alituum vero ubi legimus, parenthesis est, sicut Mavortis, nam ‘alitum’
Abbreviated transcription (Latin):
is sit reuersus qui sefurore propter perdita achillis arma inter emerat salamina pulsus
sidoniamuenit ex quodido cuncta cognouitꝰ. Aiax autem achillis patruelis frater fuerat ꝗm̃
telamon et peleus fr̃s fuerunt eacifilui astabat ciprum quam sub actam concessit teuero ut in ea
conlocaret imperium scasus Hoc loco sũinȩ non fortune in tellegendus ẽ casus : lpse hostis troia¬
norum laudis exageratio quod etiam ab hoste laudantur Nerebat. laudabat preferebat te¬
acrorum ad stirpe uolebat proptergenus maternum ut supra diximus et plus ẽ quod dixit
uolebat quasi materno gaudens refutaret genus paternum : itectis Suȩdite ihad conuiuium
uocat Namiam supra dixit urbe domo socias : Similis Fortun& scilicet᷑ nonignara mali mise¬
ns succurrere disco quare non disco quia non sumignara bis enim intellegimus non ut su¬

Expanded text:
esset reversus, qui se furore propter perdita Achillis arma interemerat, Salamine pulsus esset reversus, qui se furore propter perdita Achillis arma interemerat, Salamine pulsus Sidona venit, ex quo Dido cuncta cognovit. Aiax autem Achillis patruelis frater fuerat, quoniam Telamon et Peleus fratres fuerunt, Aeaci filii. VASTABAT CYPRVM quam subactam concessit Teucro, ut in ea conlocaret imperium. CASVS hoc loco ‘ruinae’, non fortunae intellegendus est ‘casus’. IPSE HOSTIS Troianorum laudis exaggeratio, quod etiam ab hoste laudantur. FEREBAT laudabat, praeferebat. TEVCRORVM A STIRPE VOLEBAT propter genus maternum, ut supra diximus. Et plus est quod dixit ‘volebat’, quasi materno gaudens refutaret genus paternum. TECTIS SVCCEDITE NOSTRIS ad convivium vocat; nam iam supra dixit «urbe, domo socias». SIMILIS FORTVNA scilicet adversa. NON IGNARA MALI MISERIS SVCCVRRERE DISCO quare ‘non disco’? Quia ‘non sum ignara’. Bis enim intellegimus ‘non’, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
aut uim suam retinet ut indico autmutat ultimam litterã ut sufficio aut perdit ut coemo
Dar damo anchisȩ Beno anchis on ad didit cum multis enim uenus concubuit. sed sciendar
anchisde n pastorem fuis se et cum eo amato uenerem concubuisse unde aeneas entist
moifluuum natus ẽ deȩ enim uel nimphȩ enituntur cirta fluuios uel nemora. Quod ecum¬
ue curer inchises afflatus flumineoculo quepriuatus ẽł̃euorã fidona uenire historia hoc¬
labet. herculem cum cholcos iret perdito hrli post per agratam misiam nauibus troumuenisse a
auis portucum eũ laomoelon arceret occisus ẽ et eius filia hesiona bellii uresublata comi¬
n telamoni tradita ẽ qui primus ascenderat murum undeteucernatus g̃ Nam aiacem exalia
onstan esseprocreatum tunc hercules priamum quoque redemptũ auicdis hostibus
in paterno regno locauit unde et priamus dictus anotor piace ai idẽ emiceterum quae

Expanded text:
aut vim suam retinet, ut ‘indico’, aut mutat ultimam litteram, ut ‘sufficio’, aut perdit, ut ‘coemo’. aut vim suam retinet, ut ‘indico’, aut mutat ultimam litteram, ut ‘sufficio’, aut perdit, ut ‘coemo’. DARDANIO ANCHISAE bene Anchisen addidit, cAnchisen, ut fabula loquitur, pastorem fuisse et cum eo amato Venerem concubuisse. unde Aeneas circa Simoin fluvium natus est; deae enim vel nymphae enituntur ciriactaret Anchises, afflatus est fulmine oculoque priuatus. Monoculus enim erat. Historia refert: Herculem, cum Colchos iret perdito Hyla, post peragratam Mysiam nauibus Troiam uenisse. A cuius portu cum eum Laomedon arceret, occisus est et eius filia Hesiona belli iure sublata comiti Telamoni tradita est, qui primus ascenderat murum. Vnde natus est Teucer. Nam Aiacem ex alia constat esse natum. Tunc Hercules Priamum quoque redemptum a uicinis hostibus in paterno regno locauit, unde et Priamus dictus est ἀπὸ τοῦ πρίασθαι id est emi. Ceterum quae
Abbreviated transcription (Latin):
unde plus quam quod digerat acer :obtipuit. Animo perculsa ẽ quotiam futuri amoris eͥ si¬
unor primo aspectic idẽ pulcritudine : casu. Deinde idmiseratione : Et sic Ore locutaẽ plena¬
mos sicut uocem quehis aurib ausi Nuste Natedea. quis qualis ad mirantis enim noninter ro¬
tantis ut quis globus ociues nonenim iterrogat illequinuntiatt hoc autem dido ut post indi¬
cat extcucri narratione cognouit : ueuis Qualis impanibus oris ut saltisis mare se¬
uimin portuo sum eapplicat Secundum presentemusum ꝑ .d. prima sillaba scribit : secum¬
idum antiquam erto graphicom quae prepositionum ultimam litteram inuicinã mutilis
per p secundum cufoniã peratantum Prȩpositio enim cum ad compositionem transitris

Expanded text:
undae plus quam quod digerat aër». OBSTIPVIT animo perculsa est, quod iam futuri amoris est siundae plus quam quod digerat aër». OBSTIPVIT animo perculsa est, quod iam futuri amoris est signum. PRIMO ASPECTV id est pulchritudine. CASV DEINDE id est miseratione. ET SIC ORE LOCVTA EST pleonasmos, sicut «vocemque his auribus hausi». QVIS TE NATE DEA ‘quis’, ‘qualis’; admirantis enim est, non interrogantis, ut «quis globus, o cives!». Non enim interrogat ille qui nuntiat. Hoc autem Dido, ut post indicat, ex Teucri narratione cognovit. QVAE VIS qualis. INMANIBVS ORIS ut Sallustius «mare saevum, inportuosum». ADPLICAT secundum praesentem usum per ‘d’ prima syllaba scribitur, secundum antiquam orthographiam, quae praepositionum ultimam litteram in vicinam mutabat, per ‘p’, secundum euphoniam per ‘a’ tantum. Praepositio enim cum ad conpositionem transierit
Abbreviated transcription (Latin):
nam et aparentibus laudat utquitanti talem genuere parentes et ab ipsa ut urbe domo soc¬
as et a futuro ut nomen quetiũ laudesimanebunt : in freta abusiue modo maria Nampro¬
prie fretum ẽmare naturaliter mobile ab undarũ feruore nominatũ :Dum Montibus
umbraeius trabunt conuexa. Alii hocloco distingunt et dicunt quam diu inclinata in mon¬
tibus latera umbrȩ prosolis flexu circumibunt ut lustrata uentiss montem. aut lus tra¬
bunt in ambrabunt unde lustra et ferarum cubilia et lupanaria percontrariũ dicimus
quia parum inlustratur. Alii autem conuexa sidpra uolunt idẽ pendentia ut cęli conuexa ꝑ
uures idẽ suspgͣnsa planctus que in tellesunt quia non sunt fixisedinae referuntur pas¬
ciautem aqułs marinis sidera id ẽ ignes cclestes phisicidocent secundũ quos ait l̾cinus ad que

Expanded text:
nam et a parentibus laudat, ut ‘qui tanti talem genuere parentes’, et ab ipsa, ut «urbe domo socinam et a parentibus laudat, ut ‘qui tanti talem genuere parentes’, et ab ipsa, ut «urbe domo socias», et a futuro, ut «nomenque tuum laudesque manebunt». IN FRETA abusive modo ‘maria’; nam proprie fretum est mare naturaliter mobile, ab undarum fervore nominatum. DVM MONTIBVS VMBRAE LVSTRABVNT CONVEXA alii hoc loco distinguunt et dicunt, ‘quamdiu inclinata in montibus latera umbrae pro solis flexu circumibunt’, ut «lustrat Aventini montem»; aut ‘lustrabunt’ ‘inumbrabunt’, unde ‘lustra’ et ferarum cubilia et lupanaria per contrarium dicimus, quia parum inlustrantur. Alii tamen ‘convexa sidera’ volunt, id est pendentia, ut «et caeli convexa per auras», id est suspensa, planetasque intellegunt, quia non sunt fixi, sed in aëre feruntur. ‘Pasci’ autem aquis marinis sidera, id est ignes caelestes, physici docent, secundum quos Lucanus ait «atque
Abbreviated transcription (Latin):
Nurbe Domosocias hoce & publico et priuato dignaris hospitio ꝓdonopis ẽ nostrȩdido opis pos sib¬
litatis et secundum atheium philologum ope numero tantum plurali diuitias significant ut tro¬
ianas ut opes numero sigulari auxilium terrentius iuno lucina feropem seruame obsecro a
troiȩ urbis diuersa tenuerunt ut elenus epirum antenor uenitiam aliis ardiniam setundum
sdlustium aliiuicina sirtibus loca secundum lucanum ut portusq quietos ostendit lybiģ frigio
placuis se magistro: siqua ẜiosres pectant numina si quidem ut horurratius. si tamen impie nor
tangenda rates tran siliunt uadã noc enim congruit optare dubitanem aut certe ad seretula
qui cumpius esset totlaborabat in commodis :Siquid usquam iustitia e e siualet apud homine
iustitiagetmens consciarecti secundumis toicos quidicunt ipsamuirtutem esse prop̃mio ea¬
tes quo signorat laudat exliberis simulsciendum omnia hoc loco laudis precepta seruata

Expanded text:
Urbe domo socias hoc est et publico et privato dignaris hospitio. Ad v. 601 Non opis est nostrae dido 'opis' possibilitatis. et secundum Ateium philologum opes numero tantum plurali divitias significant, ut "Troianas ut opes" , numero tantum singulari auxilium, ut "fer opem, serva me obsecro" Troiae orbis diversa tenuerunt, ut Helenus Epirum, Antenor Venetiam, alii Sardiniam secundum Sallustium, alii vicina Syrtibus loca secundum Lucanum, ut «portusque quietos ostendit Libyae Phrygio placuisse magistro». SI QVA PIOS RESPECTANT NVMINA si quidem, ut Horatius «si tamen impiae non tangenda rates transiliunt vada»; nec enim congruit optare dubitantem. Aut certe ad se rettulit, qui cum pius esset, tot laborabat incommodis. SI QVID VSQVAM IVSTITIAE EST si valet apud homines iustitia. ET MENS SIBI CONSCIA RECTI secundum Stoicos, qui dicunt, ipsam virtutem esse pro praemio, ettes quos ignorat laudat ex liberis. Simul sciendum omnia hoc loco laudis praecepta servata;
Abbreviated transcription (Latin):
fimatus quodcum nouerta concubuis set hanc insulam uacuam cultorib tenuit unde te¬
nedos dicta ẽ. Ided ergo cut notissima fam& Siccicero tennen ipsũ cuius ex nomine tenedos
ominatur : Diues opum hic genetiuo iungit statius quod rarũ ẽ et ablitiuo. ut satis ostro
diues et auro : et statio Statio ẽ ubi ad tempus stant naues portus ubi hiemant: Male fida
autminus fida propter periculũ nauiũ qulstatio quã plagiã dicunt. Aut certe fida gre¬
us malehoc ẽ in nram perniciẽ utlucanus desirtib: sicmale deseruĩ ȩt hanc significati

Expanded text:
famatus, quod cum noverca concubuisset, hanc insulam vacuam cultoribus tenuit; unde Tefamatus, quod cum noverca concubuisset, hanc insulam vacuam cultoribus tenuit; unde Tenedos dicta est. Ideo ergo ait ‘notissima fama’. Sic Cicero «Tennem ipsum cuius ex nomine Tenedos nominatur». DIVES OPVM hic genetivo iungit; Statius, quod rarum est, et ablativo, ut «satis ostro dives et auro». ET STATIO statio est ubi ad tempus stant naves, portus ubi hiemant. ‘Male fida’ aut ‘minus fida’, propter periculum navium, quia statio est, quam plagiam dicunt; aut certe ‘fida Graecis’. ‘Male’ hoc est ‘in nostram perniciem’, ut Lucanus de syrtibus «sic male deseruit»; et hanc significati
Abbreviated transcription (Latin):
ne excusat ne reus sit consuentiae huc proillucidelecta corpora ddectorum uirorũ sor¬
tu sontraria sunt delectos et sortitos Sed intellegimus plꝑres quidem electos sorte tam̃
exipsis ductos qui induderentur: Alirũ prouirorum qua figura et in prosautimur : dicit
sane plinius innaturali historia hoc in neutro non eẽ faciendum scilicet propter casuum¬
similitudinem pisi fortenimia metrinecessitas cogatꝰ aecolateri procȩcis laterib et
iota aliter dici caecum hominem idẽ non uidentem Aliter cactõ latus idẽ obcae caturã
ibsconsurum singentis Vt diximus epitheto lauauit tapinosin iterumq Vterus ẽ mu¬
lierum quem modo ideo dixit quadicturus ẽ focta armis : Aluus ẽ quo defluunt sordesut
ut salustixis simulans sibi aluum purgari uenter quiuidetur. ut iuuenalis montaniquoq
unter ad est ab domine tardusarmato milite ut supra exhoste Tenedos tennes quidã in¬

Expanded text:
ne excusat, ne reus sit conscientiae. HVC pro ‘illuc’. DELECTA CORPORA delectorum virorum. SORne excusat, ne reus sit conscientiae. HVC pro ‘illuc’. DELECTA CORPORA delectorum virorum. SORTITI contraria sunt ‘delectus’ et ‘sortitus’. Sed intellegimus plurex ipsis ductos, qui includerentur. virum pro virorum, qua figura et in prosa utimur. dicit sane Plinius in naturali historiasimilitudinem, nisi forte nimia metri necessitas cogat. CAECO LATERI pro ‘caecis lateribus’. Et nota aliter dici caecum hominem, id est non videntem, aliter caecum latus, id est obcaecaturum, absconsurum. INGENTIS ut diximus, epitheto levavit tapinosin. VTERVMQVE uterus est mulierum; quem modo ideo dixit, quia dicturus est «feta armis». Alvus est quo defluunt sordes, ut Sallustius «simulans sibi alvum purgari», venter qui videtur, ut Iuvenalis «Montani quoque venter adest abdomine tardus». ARMATO MILITE ut supra «ex hoste». TENEDOS Tenes quidam in
Abbreviated transcription (Latin):
consilio irat aedeae quae fuit inimica troianis aedificantꝰ translatio a nauib ut cicero pa¬
uem tibi aedificatam eẽ mesane Utem in texunt ut bisdenas italotexamus robore nauis Ab¬
iete costas Non sineratione uirgilius hoc loco abietem commemorat Itemacerem etpinũ pau¬
lopost nam fulminata abies interitũ dominae significat et troia perfeminam perit A¬
cer uero in tutela stuporis ẽ et uiso equostupuere troiani ut pars stupet innuptae donũ
exiciale mineruȩ Pinus in tutela quidem ẽ matrisdeum sed et fraudũ et in sidiarum quia
cius pomacadentia perfraudem interimunt Et hic equus plenus insidiarũ ẽ Abiete solu¬
nus sciendum sane uirgilium ubiq in solutionem istam seruare sibi excusationem sinali¬
phae quod alii contem płint Notum oblatum nam parti cipium ẽ: ea fama uagatur be¬

Expanded text:
‘consilio iratae deae, quae fuit inimica Troianis’. AEDIFICANT translatio a navibus, ut Cicero «na‘consilio iratae deae, quae fuit inimica Troianis’. AEDIFICANT translatio a navibus, ut Cicero «navem tibi aedificatam esse Messanae». Item INTEXVNT ut «bis denas Italo texamus robore navis». ABIETE COSTAS non sine ratione Vergilius hoc loco abietem commemorat, item acerem et pinum paulo post. Nam fulminata abies interitum dominae significat, et Troia per feminam periit. Acer vero in tutela Stuporis est; et viso equo stupuere Troiani, ut «pars stupet innuptae donum exitiale Minervae». Pinus in tutela quidem est maeius poma cadentia per fraudem interimunt: et hic equus plenus insidiarum est. abiete solunus" . sciendum sanephae; quod alii contemnunt. VOTVM oblatum; nam participium est. EA FAMA VAGATVR be
Abbreviated transcription (Latin):
abdium euitbres e quicosierentur ut erculis inter essent sagittae quas nisit ꝑbuduc et¬
polo et labere pennis cursuenim lapsus clerior ẽ anstar Nomenẽ indeclinabile licet probus
psstaris declinauerit ut nestoris et caret prepositione sicut peregre quãuis serenus lrri¬
ns id instar dixerit: instar autem ẽ ad similitudinem unde non restaurata sed instaurata
dicuntur aedificia ad antiquam similitudinem facta quũ de hoc acquouaria in historus
lictasunt uthrginus dicit machina mentum bellicũ fuit unde ẽ aut haec in nrõs fabricata
e machinamuros ut alii portam quam eis antenora peruit equum pictum habuis se memo¬
ratur uel certe antenoris domus quoposset agnosci. aut equestri proelio ubta ẽ troia aut
imonte hyppio postquem se absconderat graeciunde et adludit instarmontis equũ aut re
uera hoc fuit quod uirgilius sequitur palladis arte aut ingeniosȩ aut dolosȩ ac sidiceret

Expanded text:
 ut Rhesi equi tollerentur; ut Herculis interessent sagittae quas misit Philoctetpolo» et «labere pinnis». Cursu enim lapsus celerior est. INSTAR nomen est indeclinabile, licet Probus ‘instaris’ declinaverit, ut ‘nectaris’, et caret praepositione, sicut ‘peregre’, quamvis Serenus lyricus «ad instar» dixerit. ‘Instar’ autem est ‘ad similitudinem’; unde non restaurata, sed instaurata dicuntur aedificia ad antiquam similitudinem facta. EQVVM de hoc equo varia in historiis lecta sunt. Vt Hyginus dicit, machinamentum bellicum fuit, unde est «aut haec in nostros fabricata est machina muros». Vt alii, porta quam eis Antenor aperuit equum pictum habuisse memoratur, vel certe Antenoris domus, quo posset agnosci. Aut equestri proelio victa est Troia. Aut a monte Hippio, post quem se absconderant Graeci, unde et adludit ‘instar montis equum’. Aut re vera hoc fuit, quod Vergilius sequitur. PALLADIS ARTE aut ‘ingeniose’, aut ‘dolose’, ac si diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
Namit suasio nonuel dissuasione tamsensus quã uerba considerantur ytrrore lde
dolus ut t in extrica bilis error et ẽ figura ab eo quod precedit quod sequitur dis¬
tinguendũ sane error et sic dicendũ ÷quõ necredite teuchri Itemquicquid idẽ times
hoc enim melius ẽferi Quadru pedis ab eo quod toto corpore feratur: Curuam al

Expanded text:
Nam in suasione vel dissuasione tam sensus quam verba considerantur. ERROR id est Nam in suasione vel dissuasione tam sensus quam verba considerantur. ERROR id est dolus, ut «inextricabilis error». Et est figura ab eo quod praecedit id quod sequitur. Distinguendum sane ‘error’, et sic dicendum ‘equo ne credite, Teucri’; item ‘quicquid id est, timeo’; hoc enim melius est. FERI quadrupedis ab eo quod toto corpore feratur. CVRVAM AL
Abbreviated transcription (Latin):
sonantius uisum ẽ Nulgus incertũ instabile unde ẽ studia in contraria sane uulgs
magis masculini generis ẽ quam neutri quia inus exeuntia neutra inris mittuntiȩ¬
netiuum exceptõ pelagus quod in hoc nomine creauit erroreni Ante omneson
periu sologia t quiadixit primus aut ante omnes id ẽ uidentib: omnibylaocoon om̃
inoon excuntia tertiae sunt declinationis ut lao coontis demo phoontis hippocoon¬
tis : Que tanta in sania quia in sanorũ ẽ contrase sentire idona cađere dolis da naum
Ordo ÷ Donad ium non dolis danaũ :Sic notus ulixes: Quiaut ait homerus uolũtat
uerberatus Et sub habitu mendici troiã ingressus explorauit uniuersa Anlignol
ne ligno quasi dissuasor non simulacro ut paulo post ducendũ ad sedes simalaerũ

Expanded text:
sonantius visum est. INCERTVM instabile, unde est ‘studia in contraria’. Sane ‘vulgus’ sonantius visum est. INCERTVM instabile, unde est ‘studia in contraria’. Sane ‘vulgus’ magis masculini generis est quam neutri, quia in ‘us’ exeuntia neutra in ‘ris’ mittunt genetivum, excepto ‘pelagus’, quod in hoc nomine creavit errorem. ANTE OMNES aut perissologia est, quia dixit ‘primus’, aut ‘ante omnes’, id est videntibus omnibus. LAOCOON omnia in ‘oon’ exeuntia tertiae sunt declinationis, ut ‘Laocoontis’ ‘Demophoontis’ ‘Hippocoontis’. QVAE TANTA INSANIA? quia insanorum est contra se sentire. DONA CARERE DOLIS DANAVM? ordo est ‘dona Danaum’, non ‘dolis Danaum’. SIC NOTVS VLIXES? quia, ut ait Homerus, voluntate verberatus et sub habitu mendici Troiam ingressus, exploravit universa. IN LIGNO bene ‘ligno’ quasi dissuasorie, non simulacro, ut paulo post «ducendum ad sedes simulacrum».