comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lnteris quigurtamutoꝰ ꝓpsectus sitenos reliqueriti ñ possũ dicen
nelẽdere quẽ piamiudear : tamen quasi ptereunte & festinarõ
paulNum tenui &gustumei nostrae amiciciaed edi. utꝰ eum
discas quidin ndb̵ ñ desideres: Scam conseruã tuã & tecumin
ꝗ randes materias ingenia parua non sũfferunt. Stinipso
conatu ultrauires ausa succumbunt. quantoqi maius fuerit
qđ dicendũe tantomagis obruitur quimagnitudinẽ rerũ
uerbis non potest aplicare. Nepocianus ineu situus noster
& desiderii sui iaculouul neratos intolerabi lidolor econfecit
Quemheredem putauimus funus tenemus : Cugam meum
soei abit ingenium : cui litterelae placeregestiem : ubiestille¬
Epro auo iterne noster &cigieo canoreuoxdulcior
stupet aninds manustremit. caligantoculi linguabalbuto
quie quid dixero quia illen on audi& ñ uutu muidetium sclus
ipse quasisentiens. & cera s ubtristio r ud rubigine uł situob

Expanded text:
teris; qui cur tam cito profectus sit et nos reliquerit, non possum dicere, ne laedere quempiam uidear. tamen quasi praetereuntem et festinantem paululum tenui et gustum ei nostrae amicitiae dedi, ut per eum discas, quid in nobis non desideres. sanctam conseruam tuam et tecum in Grandes... materias ingenia parua non sufferunt et in ipso conatu ultra uires ausa succumbunt; quantoque maius fuerit, quod dicendum est, tanto magis obruitur, qui magnitudinem rerum uerbis non potest explicare. Nepotianus meus, tuus, nosteret desiderii sui iaculo uulneratos intolerabili dolore confecit. quem heredem putauimus, fumis tenemus. cui iam meum sudabit ingenium? cui litterulae placere gestient? ubi est ille έργοδιώκης noster et cygneo canore nox dulcior? stupet animus, manus tremit, caligant oculi, lingua balbutit. quidquid dixero, quia ille non audiet, mutum uidetur. stilus ipse quasi sentiens et cera subtristior uel rubigine uel situ o
Abbreviated transcription (Latin):
rias & triũphos : unus homo moyses sexentis milibus ar¬
matorũ impetrata doueniã : & stephanus imitator dñi
sui. & primus martyr in xp̃o ꝑsecutoribus ueniã de p̃cat¬
& postquã cũ xp̃o ẽẽ reperint minus ualebunt. Paulus a posto
resolutus coeperit ẽẽ cum xp̃o.Tunc ora dausurus est
phus qui in toto orbe ad suum euuangelium crediderua

Expanded text:
rias et triumphos? Unus homo Moyses sexcentis millibus arrias et triumphos? Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum impetrat veniam a Deo, et Stephanus imitator Dei sui et primus martyr in Christo peccatoribus veniam deprecatur; postquam cum Christo esse coeperint minus valebunt? Paulus apostoluresolutus esse coeperit cum Christo, tunc ora clausurus est, et pro his qui in toto orbe ad suum evangelium credideru
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint ad esse p̃sentes: Senator ia euidelic& digni¬
tictes sunt. ut non inter homicidas teterrimo carcere
sed in libera honesta ꝙ custodia infortunatorũ insulis
& incũpis el ysus redudantur : Tudõ legespones tu
a postolis uinda inicies. ut usq: ad diemiudicii teneantur
custodia. nec sint cum dño suo de quibus scriptũ est. se
& hiiquicum agnosunt ubiq: esse creden disunt. & cũ diabals
& demones totouagentur orbe. &celerita tenimia ubiq:
p̃sentes sint . Marty res post effusionẽ sanguinis sui a ra
operientur indusi & inde exire non poterunt : dicis in
libellotio qđ dũuiuimus mutuo ꝓ nob̵ orarepossumus
post quã aucẽ mortiui fuerimus nullius sit palio ex audienda
oratio presertim cũ martyres ultionẽ suis anguinis obse¬
adhuc in corpore constituti possunt orare ꝓceteris quando
dese adhuc debent᷑ solliciti : quanto magis. postcotona suicto

Expanded text:
voluerint adesse praesentes. Senatoriae videlicet dignivoluerint adesse praesentes. Senatoriae videlicet dignitatis sunt; et non inter homicidas teterrimo carcere, sed in libera honestaque custodia in fortunatorum insulis et in campis Elysiis recluduntur. Tu Deo leges pones? Tu apostolis vincula injicies; ut usque ad diem judicii teneantur custodia, nec sint cum Domino suo, de quibus scriptum est: Seqet hi qui cum Agno sunt, ubique esse credendi sunt. Et cum diabolus et daemones toto vagentur in orbe, et celeritate nimia ubique praesentes sint, martyres post effusionem sanguinis sui arca operientur inclusi, et inde exire non poterunt? Dicis in libello tuo, quod dum vivimus, mutuo pro nobis orare possumus; postquam autem mortui fuerimus, nullius sit pro alio exaudienda oratio: praesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obseadhuc in corpore constituti possunt orare pro caeteris, quando pro se adhuc debent esse solliciti: quanto
Abbreviated transcription (Latin):
reliquias. andreae luce & thimothei transtullit
constuntino polim apud quas demonasrugiunt: &ha¬
bitatores uigilantiullorumse sentire pnosentuã consi¬
tentir. Sacrilegus dicendus est nuno augustus arca¬
dius quior sabeati samnu helis longo post temporo donidea
trans tullit tracia : Om̃r opis copi non solũ sacrilegi
sed & fatii iudicandi quarẽ uilissimam. &cineres disso¬
lutos. inserico &uase aureo portauerunt  Stultiom¬
nium ecdesiarũ populi qua occurrerunt sc̃is reliquus.
& tunta lotiria qua si p̃sentẽ uiuentẽ quȩ cornerent
usciperunt : ut de palestina usque dialaedonaẽ iungerentur
populorum examina. & inxp̃i laudes un a uoce resonarea¬
blus phemas : Lege enuangelium ds̃ abrahã dr̃ isaac.
ds̃ iacob: non estds̃ mortuorum seduiuorũ: Siergo uiuua¬
abrahȩ ł in loco refrigerii ł subter arã di. anima sapostł:
& martyrum consedisse. Nec possesuis tumblis & ubi

Expanded text:
reliquias Andreae, Lucae et Timothei, transtulit reliquias Andreae, Lucae et Timothei, transtulit Constantinopolim, apud quas daemones rugiunt, et habitatores Vigilantii illorum se sentire praesentiam confitentur? Sacrilegus nunc dicendus est et Augustus Arcadius, qui ossa beati Samuelis longo post tempore de Judaea transtulit in Thraciam? Omnes episcopi non solum sacrilegi, sed et fatui judicandi, qui rem vilissimam, et cineres dissolutos, et in serico et vase aureo portaverunt? Stulti omnium Ecclesiarum populi, qui occurrerunt sanctis reliquiis, et tanta laetitia quasi praesentem viventemque cernerent susceperunt, ut de Palaestina usque Chalcedonem jungerentur populorum examina, et in Christi laudes una voce resonarenblasphemas. Lege Evangelium: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob: non est Deus mortuorum, sed vivorum . Audi quaAbrahae, vel in 392 loco refrigerii, vel subter aram Dei, animas apostolorum et Martyrum consedisse, nec posse de suis tumulis, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
caput aliquandomartxres ad orauit : quis hominem pu¬
tauitdm̃ nonnopaulus &barnabas cumlicaonibus iup¬
piter & mercurius puturentur: & eis uellent hostias
immolare sciderunt uestimenta sua & sehomines c̃ẽ
dixerunt non quo meliores nonesrent: olimmortuis¬
hominibus. Ioue ad que mercurio sed quo subgentili¬
taus er rore u honor eius dõ debitus defferretur : qđ
& depetro legimus quicor nalium read orare cupientem
manu subleuauit. & dixit: Surge nam&ego homosũ
& audes diceres illud nescio quid quodmmodicouasculo
trans serendo colis: quid est illu nescio quid sciredesidero:
ex ponemanifestius. ut totaliber tuteblas phemes pului sculũ¬
in quid immo dicouasculo prȩciosolint łamme circũ datõ:
dol& marcorum reliquas praccioso opeririuelamine
& non uel pinnis xelicio colligari. uolpici instor quiliu.
ut solus iugiluncus ebrius &dormiens adoretur: Ergo
sacri legi sumus quando a postolorum basilicas ingredi¬
mur Sacrilegus fuit constantius imperator quiscãs

Expanded text:
caput, aliquando martyres adoravit? Quis hominem putavit Deum? nonne Paulus et Barnabas, cum Lycaonibus Jupiter et Mercurius putarentur, et eis vellent hostias immolare , sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt, non quo meliores non eshominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et dixit: Surge: nam et ego homo sum. . Et audes dicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertateinquit, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine, et non vel pannis vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium, ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoretur. Ergo sacrilegi sumus quando apostolorum basilicas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantius imperator, qui sancti
Abbreviated transcription (Latin):
mant ate V Sediam tempus÷ utipsius panentos ad singu¬
larespondere nitamur fierienĩ potest utrur sum
malignus inter presdicat: fictam amemateriam
cuire dorica declimationȩ respondeam. si cut illam quã
scripsi adgilliammatris cefiliaȩ intersȩdis cordintiũ
auctorer sunt huius dictatiunculaemee sc̃i presbiteri
aiparius & desiderius qui puro ciassius uiciba istiur
licint esio maculatas⁊Uiserunt q librosꝑ÷ fatrem
snsnium quos intertrapulã stertens euomuit & aderunt
reptos essȩ uonnullos qui fauentes uitussuis illius blas phe¬
mils ad quiescant Est quidemim peritus & uerbis
de cenocea &a senino deconditus neuera quidem potest
defendero. sedꝓpt̃omines recb & mulier culas hone¬

Expanded text:
m tempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores sunt hujus dictatiunculae meae sancti presbyteri Riparius et Desiderius, qui paroecias suas vicinia istius scribunt esse maculatas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, quos inter crapulam stertens evomuit. Et asserunt repertos esse nonnullos, qui, faventes vitiis suis, illius blasphemiis acquiescant. Est quidem imperitus, et verbis et scientia, et sermone inconditus; ne vera quidem potest defendere: sed propter homines saeculi et mulie
Abbreviated transcription (Latin):
Quidacientorientis eccłȩ quidegipti & sod isa postilicȩ
ꝓ aut uirgines dericos accepit. aut continentes At
siuxores habuerint. muriti es se desistunt :Hoc
docuit dormnitancius libidinis srena ꝑmitterio¬
x nuaturalem carnis ardorem quin ad aliscencia plerumque
ferues cit suis ortatibus duplicans immo extinguens cottsemi
animantibus. quo ab equis de quibus scrꝓtum est:⁊ ł qui
in sanientes infemitias factisunt mihi utius quisq: uxorẽ
pxime i hintuebat : Hoc ẽ quodlo quitur perdiuiit

Expanded text:
nt Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius, libidini frena  naturalem carnis ardorem, qui in adolescentia plerumque fervescit, suis hortatibus duplicans; immo 389 extinguens coitu femanimantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque in uxorem proximi sui hinnieb
Abbreviated transcription (Latin):
aminȩ circumdatũ adhorando oscularis in consequentib:
ꝓperitum gentiliũ uidenus subpr& exto religionis intro¬
ductũ eclesis : soleadhuc fulgente moles cereorũ accendi. ubicũ¬
q pullut sculũ nescio qđ in modicouasculo p̃cios linteamin x ircũdu
osculantes adorant mmagnũ onorẽpbenthuius mcasuͥmines bratime

Expanded text:
amine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: amine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritum gentilium videmus sub praetextu religionis introductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgente, moles cereorum accendi, et ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes
Abbreviated transcription (Latin):
generis uat
Vt quide latronum & conuenarum natus ÷ semitie
quoş conpompenis domita his pama & ad orihum phũ
redirefestinans. epyrdnsei iugis deposuit & in u
numopidum congreuit÷ Unde x conuenarum urbs
nome niaccepit: huc usq: latrocinur contraeccłiam
di & deu& tonibus aruacis celtiberis q: discendens¬
it icurs& galliarumec lesias Portaq:a
nequa quam uexillum crucis sediriisigne draboli:
fecit hocidem pompeius & iam morientis partib
siui nominis interciliciam & issauriam conde¬
r& ciuitatem Sed haec urbs hodie seruat
sitama iorum & nullus itieaortus est dormi¬
tancius galliae uernaculum hostem sustinent
omiriem morticapitis aduae hippocra¬
tis uinculis alligandum sedentem cernunt
inecdaesia Mintercetera uerba blasphȩ¬
mie. istaquoquae dicoricom N Quid necesse ost
tanto tehonore non solũ onorare sed &ĩ ad oraro
illud nescio quid ꝗd in modico uasculo tranferen docolis
Etrursum in eodem libro : quiꝰpul uere mlinte¬

Expanded text:
generi suo, ut qui de latronum et Convenarum natus est semine quos . Cn. Pompeius edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Pyrenaei jugis deposuit, et in 390 unum oppidum congregavit: unde et Convenarum urbs nomen accepit hucusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galliarum Ecclesias, portetque nequaquam vexillum crucis, sed insigne diaboli. Fecit hoc idem Pompeius, etiam in Orientis partibus: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majorum, et nullus in ea ortus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linte
Abbreviated transcription (Latin):
catũ ibioffensu : ubioffensa ibimors hȩc mansiode qua
ssalimista canit: Commo uebitdñs defertũ cades Profectiq
decides custram& atisunt . in ormontent in extremo aͣrre
edom: ascenditq haaron in montẽ: orluxta praceptũ dñra¬
egypti÷ Mense quinto prima diemesis Eratq haaron¬

Expanded text:
catum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua catum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors. haec est mansio, de qua psalmista canit: commouebit dominus desertum Cades. Profectique de Cades castra metati sunt in Or monte, in extremo terrae Edom. ascenditqegypto mense quinto prima die mensis,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qđ mitume parcant. &bellũ qđ nequaquã bellũ sit
& lucus qđ mini melucx in hac mansione moritur maria
& sepelitun: & ꝓpt̃ aquũ contradiccionis Moyses &a aron
offendunt dnm & ꝓibentur i transireior duneri: : Misis¬
q: nuncus ad ledom transitus p&itur nec in p&ratur
quis nontimer a postantos ꝓfectus murmur populi & osferi¬
sã magistrorũ & uiȩ transitus denegatus : : Vid exur
mibiin maria ꝓfecia mortua : in moyse& a aron legi&
sacerolocio iud orũ finis in positus: n qđ nec ipsi adterram
reꝓmisionis transcede reualeant nec credentẽ po¬
pulũ desolitudine huius mundi educero: & nota
oqd omortẽ profocie & aquas contradiccionis
domeum carneũ adq terrenũ. transire nonpos sint. & cũ
multis precibus &x conatuuiam non inpetrent. sedogredi¬
atur edomaduersurs cos impore lomulto & mimnanusortr
uter pretatio quo quȩ nominis morti& ofrense & negato
transitui conuerait  Vbienĩ manditũ ibi peccatum : ubi per¬

Expanded text:
ab eo, quod minime parcant, et bellum, quod nequaquam bellum sit, et lucus, quod minime luceat. in hac mansione moritur Maria et sepelitur et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt dominum et prohibentur transire Iordanen missisque nuntiis ad Edom transitus petitur nec inpetratur: quis timeret post tantos profectus murmur populi et offensam magistrorum et uiae transitus denegatos? uidetur mihi in Maria prophetia mortua, in Moyse et Aaron legi et sacerdotio Iudaeorum finis inpositus, quod nec ipsi ad terram repromissionis transcendere ualeant nec credentem populum de solitudine huius mundi educere. et nota, quod post mortem prophetiae et aquas contradictionis Idumaeum carneum atque terrenum transire non possint et cum multis precibus et conatu uiam non inpetrent, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi pec
Abbreviated transcription (Latin):
cula uene expresit̃. quẽ maginis filudi pssione eius intuens cos¬
seruatur & d cordoxredit. oseꝓnuntiat. Legenrilluda postoli
corda radicuradiusticiã oreaute confirsiont adialue
Smulq: nota qđ utraq mansio Y ITRODIC TIRCUC Apell&

Expanded text:
cula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens concula uerae expressaeque imaginis filii dei passionem eius intuens conseruatur et, quod corde credit, ore pronuntiat legens illud apostoli: corde creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit ad salutem. simulque nota, quod utraque mansio
Abbreviated transcription (Latin):
tricesima qułta. & tricesima sexta : in ordinehistoriȩ ñ inueniunt᷑
Sedscriptũ ÷ peis: Egressi demonteor ꝑuiã maris rubri. ut circũ ired
terrã edom: ex quo ostenditur in finib: atq: circuitu terrȩ edom
easpositas nec gecuradũ mnorem logitur ⁊ Pro sectidemontcor cas¬
tram& atisunt in selnon siue in phinon. sed postambitũ t̃ rȩidum¬
eorũ uenit ad extremũ &ait  Peo fectifilii srl. castra m&tust̃
inoboth. tiecdixit prorecti sunt do illo &ilo loco quiaduas man¬
siones ñ lentio p̃termiserat : Quascũ in iuppetatione tacuertored¬
diditinsuma ⁊ prima manno selmona int̃ p̃tatur inͥ magincola
secun diphinon : dmiriutiue os aboro non abos cȩmtellegi:
in his aaronmortuo mur meratit contradinm & moysen:
mannu sastidiunt. ⁊ serpenebus uul neraNtus¬
&tpasduteris qui ceru antiqumq serpontem inpatibulo
tri umpliuutt. duboliuenena superantur at Vndec umna qun¬

Expanded text:
tricesima quinta et tricesima sexta, in ordine historiae non inueniuntur, tricesima quinta et tricesima sexta, in ordine historiae non inueniuntur, sed scriptum est pro eis: egressi de monte Or per uiam Maris Rubri, ut circumirent terram Edom. ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas positas. nec secundum morem legitur: profecti de monteOr castra metati sunt in Selmona siue in Phinon, sed post ambitum terrae Idumaeorum uenit ad extremum et ait: profecti filii Israhel castra metati sunt in Oboth. nec dixit: \'profecti sunt de illo et illo loco\', quia duas mansiones silentio praetermiserat, quas cum in supputatione tacuerit, reddidit in summa. prima mansio Selmona interpretatur \'imaguncula\', secunda Phinon diminutiue \'os\' — ab ore, non ab osse, intellege - in his Aaron mortuo murmurant contra dominum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus uulnerantuatoris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur. unde et imagun
Abbreviated transcription (Latin):
in legad fscensus adinferor : in euangelio ad paradisũ trans migratto
offendiss& populũ nouerat. In eunt p̃eliũ & captiuũ ducunt istael ⁊¬
ursũq: in eodẽ loco pugnꝰtur exuoto. uictoruinçcitur uicti supe
rant: apellauitq nom̃ horma. id ÷ anathemus. Eadẽ dicere mibi
non ÷ pigrĩ legontibus necessarium qđ sẽ ꝑhumanus status in huius
scłi uigluctu& ⁊ & alius inualle alius in cãpis. alius moriatꝰ inmionte
Nec inmonte sinpliciter sedm montis monte id ÷ in excelio uerticȩ: :¬
Cũq nosdi auxilio destitutor hostis inuaseeit duxeritq captiuos: non
desperemus salutẽ. sediterũ armemura adp̃eliũ u Potestfer i uttun¬
camus ubiuinctisumus. & i neodẽ lo cotrium phemus: ubi fuerimus
ante captiui ⁊ &ꝓfecti demonteor. castram&atisunt in selmora
rofectiq: deseł moria uenerunt in phinoti : haeduȩmans iones

Expanded text:
in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio.in lege descensus ad inferos, in euangelio ad paradisum transmigratio.offendisse populum nouerant, ineunt proelium et captiuum ducunt Israhel. rursumqellaturque nomen Horma, id est anathema. eadem dicere mihi non est pigrum, legentibus necessarium, quod semper humanus status in huius saeculi uia fluctuet et alius in ualle, alius in campis, alius moriatur in monte, nec in monte simpliciter, sed in montis monte, id est in excelso uertice. cumque nos dei auxilio destitutos hostis inuaserit duxeritque captiuos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad proelium. potest fieri, ut uincamus, ubi uicti sumus, et in eodem loco triumphemus, in quo fuimus ante captiui. Et profecti de monte Or castra metati sunt in Selmona. profectique de Selmona uenerunt in Phinon. .Hae duae mansiones,
Abbreviated transcription (Latin):
lananeus rex arad quihabitabut adaustrun interr acha¬
naan: qđ uenissentfilii srł: ericesima quarta mansio et
quã plerique interpretantur nec errarent : si ꝑ alephlitte¬
rams cribera ur Alipellem & ipsiuerũ dicerent siesi ca
ampositũ : Non nulliforameri id possit accrpsi&i habera¬
&eelementum. Cũ autẽ lagitur ꝑ hẽ magis mons intellegitur
& lagipotest: Ascenditha aron sacerdos. inmontis montẽm.
tispocisee idest inuertice eius: ex quiꝰ anim auertimus. non in
monte sinplicito sad imontepontificẽ nortuũ u dignus locus
meritis. llius nostrareur Mortur autẽ coanno qnionouus po¬
pulus rȩꝓmisionis terrã intraturus erat. Inextrenus nnib t̃ro
idũeorũ : & quã quã in monte sacor dociũ eleaxoro filio dereliqra
exq eos quiẽ impleuerit ꝑducat ad sũmũ : tamen ipsa sublimitis
non ÷ transtluent alor danis. sed mextremsterre narũ operũ tembits
& plangit eũ populus Xxx. dieb ꝓuaron plangẽ : ihs ponplangit᷑:

Expanded text:
ad, qui habitabat ad meridiem, in terram Chanaan venisse filios Israel. Trigesima quarta mansio est, quam plerique interpretantur lumen; nec errarent, si per Aleph litteram scriberetur. Alii pellem; et ipsi verum dicerent, si esset Ain positum. Nonnulli foramen; quod posset accipi, si Beth haberet elementum. Cum autem legatur per, He magis mons intelligitur et legi potest: Ascendit Aaron sacerdos in montis montem, id est, in verticem montis. Ex quo etiam advertimus non in montis monte Pontificem mortuum, ut dignus locus meritis illius monstraretur. Moritur autem eo anno, quo novus populus repromissionis terram intraturus erat, in extremis finibus terrae Idumaeorum. Et quanquam in monte sacerdotium Eleazaro filio dereliquerit, Lexque eos, qui eam impleverint, perducat ad summum: tamen ipsa sublimitas non est trans fluenta Jordanis, sed in extremis terrenorum operum finibus: et plangit eum populus triginta diebus. Aaron plangitur, Jesus non plang
Abbreviated transcription (Latin):
laceras ĩ cũmi fratrem oceanũ inculrum heres eosuocas pres¬
biterorum tibiuitcentii & pauliniani. & fintres eus ebiti iudi¬
cium displeta: solus escato humanigeneris dissercissimus
quitestimo ruotuo &̃ prudencieudiscroch ⁊ Necordareqiso
illius diei quandomederesurrectiore & ueritate cor poris
predicanto exlatere sus ultabus & a pplo debus pedem &e or
thodoxum coclanabus : postquã nauigarecopisti &ad in¬
timum cerbrum sentin eputredo ꝑuenit : tunc noshere¬
ticos recordatus es  quid tibi taciã ÷ crededi scipresbiteri
paul iniepistolis uilius suꝑ nominecuo ñ pocuuerraro
iudicuir: e lica statem accepta epistola AeΥΝApΠIHN¬
mnomilicui sermonẽtuũ intelleger ẽ tamor rusci

Expanded text:
me laceras, sanctum fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium displicet: solus es Cato, Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae uelis credi. recordare, quaeso, illius diei, quando me de resurrectione et ueritate corporis praedicante ex latere subsultabus et adplodebus pedem et othodoxum conclamabas. Postquam navigare coepisti, et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo pervenit, tunc nos haereticos recordatus es. Quid tibi faciam? Credidi sancti Presbyteri Paulini epistolis, et illius super nomine tuo non putavi errare judicium. Et licet statim accepta epistola ἀσυμάρτητον sermonem tuum intelligerem: tamen rusti
Abbreviated transcription (Latin):
mente doriitus̃ s profiondisi mo nontam somi nonertor
quam lethargeinto aseras quippeplastemia squasore
sacrilego proculis trausus  dicereontemdaquo ab scisus ÷
indaellapis sinemanib: ẽssediaboluma & lapidoni. xpm.¬
quis quia udiumpsit corpus adam quidiabolo anteꝑ
uicia coheserat. ratũ esse de uirgino Uta monto
hoc est aehiabo lo homini ẽ separar& : Oprecidepdamlin¬
guam acꝑ ipartes & frustalu cerandam quis quam¬
ne xp̃ianus dm̃patrem omni poantem in ꝑsonadia¬
boli interpretatur Et tanto piaculo tocius orbis
aures muculat: sinter pretacionẽtuam quis quam
nondicam catholicorum sedbericorum siuegentiliũ
umquam recipit : pumisitꝗd locutuses ⁊ Siniautem
tantum pefas numquami xp̃i audiuit ecdesia. & ptiuũ
primum os ipsesemontẽ interpretatus : quidixerat. erosimilis
altisio⁊ Agepenitenciam & in sac co uersare & cinere
& tantum scolus iugibus abstergerelarimis: Staomendmutatur
quam e erostuis eleptobenditur blis pheniase neno n patur¬

Expanded text:
mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis quam lethargo. inter ceteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere montem, de quo abscisus est in Danihelo lapis sine manibus, esse diabolum et lapidem Christum, qui adsumpsit corpus Adam, qui diabolo ante per uitia cohaeserat, natum esse de uirgine, ut a monte, hoc est a diabolo, hominem separaret. o praecidendam linguam ac per partes et frusta lacerandam! quisquamne Christianus deum patrem omnipotentem in persona diaboli interpretatur et tanto piaculo totius orbis aures maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium umquam recepit, pium sit, quod locutus es; sin autem tantum nefas numquam Christi audiuit ecclesia et per tuum primum os ipse se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi diquam per
Abbreviated transcription (Latin):
Losexdephosios lbros. lego ca craopuscula mei & inixnne
in ecđas ten commnentarins & liquidoperui debesine
abadales centunũi uam alicuius auctoritate deter¬
ritũ adqdeuis se her&iceprauitate* Non panuum ⁊sere
qd nescias: prudentis omiris ÷ nos semen suram ĩuam
Nec telodiaboli concitatum mperitiȩ sue cunc tũ orbõ testẽ
facere : scilic& glor iaricupis ut inpatriatua  iactites me
non potuis seres pondero elo quenciȩtuae : & acũm en
inte chrissippi formidas sechrstĩna uerecundia teneoi¬
quenda autriderda demmit toergo quis bͥnteanas¬

Expanded text:
ra opuscula mea et maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non poin te Chrysippi formidasse. Christiana verecundia teneoquenda, aut ridenda dimitto. Ego al. E
Abbreviated transcription (Latin):
in soc cotha q. a pu fontẽ sampron. que demolari max iliş
dente ꝓdux Subnistũ parũ peroarentia ora colluam utreso¬
neia submahentes latt̃ quȩ berem uastitate : ueniã acdegyt
fluuiũ sihor quuinterpretitur turbiduꝵ & qr o ptitran

Expanded text:
in Soccoth atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae in Soccoth atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae dente produxit, subsistam parumper et arentia ora conluam, ut refoigia subtrahentes latamque heremi uastitatem ueniam ad Aegypti fluuium Sior, qui interpretatur \'turbidus\', et quin
Abbreviated transcription (Latin):
ne slu poꝵ uocib: Aatrure canuũ frem eredeonũ Sibilar
serpentũ mugetiurorũ alios rotane caput. G⁊ pasti
gũ teriea uortice tangere: Suspensisq pede femims ue fe
ñ defluere in faciem: miserebatur omnium & ꝑsingulos
inualida. astenditpedib: montẽ. inquib: duab speluncis
ꝑsecutionis & famis tẽpore abdiasproph&a profot
alunpane & aqua ndẽ itinere ꝑcurrte nacar& nutricula
dni cdana e capharnaũ signoꝵ eius familiarerꝰ acũ tibe¬
riadisinauigante dño scĩficatũ & solitudinẽ inqua mula
populox milia paucir saturata sint panib: & de reliquis
uescentiũ nepleti st̃ cophym .Xii. tribuũ is rł : scandel
imontẽ thabor inquo trans figuratus dũr: aspiciebat
a son mediã planicicẽd fuidebat : &oppidum uxta naim h s
uiducr suseitatus : filius mnõstrubatur : diesme prius quã
sermo defici & si uo luero cunctoi ꝓ cunrere quie paulauene¬
rabiler fide in eredibil ꝑuagatuđ: trun sib aeeyprtr &

Expanded text:
rare canum, fremere leonum, sibilare serpentum, mugire taurorum, alios rotare caput et post tergum terram uertice tangere suspensisque pede feminis uestes non defluere in faciem. miserebatur omnium et per singulos inualida, ascendit pedibus montem, in cuius duabus speluncis persecutionis et famis tempore Abdias propheta cent itinere percucurrit Nazaram, nutriculam domini, Canam et Capharnaum, signorum eius familiares, lacum Tiberiadis nauigante domino sanctificatum et solitudinem, in qua multa populorum milia paucis saturata sunt panibus et de reliquiis uescentium repleti sunt cophini duodecim tribuum Israhel. scandebat montem Thabor, in quo transfiguratus est dominus. aspiciebat Cison mediam planitiem diuidebat et oppidum iuxta Naim, in quo uiduae suscitatus est filius, monstrabatur. dies me prius quam sermo deficiet, si uoluero cuncta percurrere, quae Paula uenerabilis fide incredibili peruagata est. Transibo Aegyptum et
Abbreviated transcription (Latin):
ude & arborensi comorum acheridest bona peritent
Ex iuctatim cecorion loca ꝗ receptis luminbus
urius que populi credentis iniñm scicramon capra¬
misorant: Ingres sa huen chiquidit urbom qiom
fandaut ail ed habr a primo getatosuo Xcnus pertis
posut lasexub nou si mofiliorum: in tinta est a stragis
gepiaacer uũ prepuciont. a secunde curcũ cisiomis ms¬
tertũ  duo decmm lapides q deorlens illug grans le a¬
irotin qde a postolorũ fundamenta firmauerari a fon¬
equenda leges amaris simum a sterdẽ quem uerus helis cus
sua condions a pincu a indulcorẽ ibertata qu̧ o nurtit:
Vor nurx te ansorit feruentis simo estu uemtador dinerute

Expanded text:
, et arborem morum Zacchei, id est bona paenitentiae , et arborem morum Zacchei, id est bona paenitentiae et iuxta uiam caecorum loca, qui receptis luminibus utriusque populi credentis in dominum sacramenta praemiserant. ingressa Hierichum uidit urbem, quam fundaait Ahiel in Abiram, primogenito suo, et cuius portas posuit in Segub, nouicircumcisionis mysterium et duodecim lapides, qui de Iordanis illuc translati alueo duodecim apostolorum fundamenta firmauerant, et fontem quondam legis amarissimum et sterilem, quem uerus Heliseus sua condiuit sapientia et in dulcorem ubertatemque conuertit. uix nox pertransierat, feruentissimo
Abbreviated transcription (Latin):
cibantẽ reperi sponsus a oseph inȩbratus ẽcũ fratribnis
sus. Neuertas ihe resolimã & pdiecuamatque amosr¬
tilantẽ montr̃ oliueti Cirucẽ aspiã. de quo saluator a sor¬
dit ad patrem: in quo ꝑ annos singulos uaccariifa hi
holo caustũ dm̃ cremabatir te cunis cmis ex piabat oras¬
lũ srahae ⁊ͥhn quo iuxta he ⁊ etihelcherubim decẽ plo
ns. nis gantes cedesiã dñi fundaue rant᷑. Ingrem¬
est sepulcrũ lazarii mariu a mapdie uiditꝰ ospiciũ
bahpbage ullã sacer dotaliũ maxillarii: &locũ hi quopo
pulus a sinȩ lisciuiens genciũ. dm̃ srena suiscepnt a postolonĩ¬
que stratus uestibus mollaterga prebuit ad sedendũ racto
itte redescendit he ricđi cogitans illũ deciuangelio uulne¬
ratũ a sacerdotib: ac leuins mentis feritite p̃te rtuntibus
positum iumentꝰ ad stabulũ ecclesiȩ reportauit &
locũ ad omimqđ inter pretatur sanguinũ qͥ amulus
in eo sanguis cpebris latronũ fundebatur incursibi s¬

Expanded text:
cubantem repperit sponsum et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis. reuertar Hierosolymam et per Thecuam atque Amos rutilantem montis oliueti crucem aspiciam, de quo saluator ascendit ad patrem, in quo per annos singulos uacca rufa in holocaustum domini cremabatur et cuius cinis expiabat populum Israhel, in quo iuxta Hiezechiel cherubin de templo - i migrantes ecclesiam domini fundauerunt. ingressa sepulchrum Lazari t Mariae et Marthae uidit hospitium et Bethfage, uillam sacerdotalium maxillarum, et locum, in quo pullus lasciuiens gentium domini frena I suscepit apostolorumque stratus uestibus mollia terga praebuit ad M sedendum. rectoque itinere descendebat Hierichum cogitans illum ^ de euangelio uulneratum et sacerdotibus ac Leuitis mentis feritate praetereuntibus positum iumento ad stabulum ecclesiae deportauit, et locum Adommim, quod interpretatur \'sanguinum\', quia multus in eo sanguis crebris latronum fundebatur incursibus
Abbreviated transcription (Latin):
quođ agere conpelleris : Uuidiego quosdam qui post¬
quam renuntiauere sȩculo uestimentis dumtaxat
es uocis professione non rebus. Nihil de pristina
conuersatione mutarunt : res familiares magis aueta.
quaminminuta : Eademministeria seruulorum :¬
demapparatus conuiuii: inuitro epatella fictili
uirum comedit̃. &ĩturbas & ixamina ministro¬
rum. nomen sibi uindicant solitarii: qui uero pau¬
perssunt &s tenui substantiolauident᷑ qresibi scioli
pomparum ferculissimile. procedunt ad publi¬
cum. ut caninam exerceant facundiã: Alii sublatis
inaltumbumeris. & intrase nescio quid ccoricicatees

Expanded text:
quod agere conpelleris. Uidi ego quosdam, qui, postquam renuntiauere saeculo — uestimentis dumtaxat et uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res familiaris magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; in uitro et patella fictili aurum comeditur et inter turbas et examina ministrorum nomen sibi uindicant solitarii. qui uero pauperes sunt et tenui substantiola uidenturque sibi scioli, pomparum ferculis similes procedunt ad publicum, ut caninam exerceant facundiam. alii sublatis in altum humeris et intra se nescio quid cornicantes
Abbreviated transcription (Latin):
& christia naesiti sẽ p̃cipitdñs uxorenondetert
dim̃iter & cepta causa fornitationis & sidimus sa fucrt
manere in nuptã : quicquid uiris iubetur: hoccon sequ¬
testedundit adfemiuas : nequeeñ adultora fomina u xor
dimitendiẽ : &iuirmocehus cemendus siqͥuimeretria
lungitur unũ corpus sacit : ergo & quȩ scortatorii¬
puro qui s ciatur unũ cũmeo corpus efficitur: aliae
sant laces caesartũ alia e xp̃i. Aliud papimiañus aliud
paulusnoster pcipit: apud illo sinuiris pudicitiae
frena lixintur & solo stupro ad que adultero
condemnato : pãssim ꝑrolapinaria & ancillulas
libido perinitdtu quasicul pã dignitas
faciat : non uoluptas apudnos quod nonlica
seminis : aequae nonlic& uiris i& eadem seruio
pari conditione censetur dimisit ergo
ut aunt uiciosum dimis igillis oallius

Expanded text:
uxorem non debere dimitti excepta causa fornicationis et, si dimissa fuerit, manere innuptam. quidquid I uiris iubetur, hoc consequenter redundat ad feminas. neque enim adultera uxor dimittenda est et uir moechus tenendus. si, qui meretrici iungitur, unum corpus facit, ergo et, quae scortatori inpuroque sociatur, unum cum eo corpus efficitur. aliae sunt leges Caesarum, aliae Christi; aliud Papinianus, aliud Paulus noster praecipit. apud illos in uiris pudicitiae frena laxantur et solo stupro atque adulterio condemnato passim per lupanaria et ancillulas libido permittitur, quasi culpam dignitas faciat, non uoluptas. apud nos, quod non licet feminis, aeque non licet uiris et eadem seruitus pari condicione censetur. dimisit ergo, ut aiunt, uitiosum; dimisit illius et illius
Abbreviated transcription (Latin):
sopulariaurꝙ ffaarimus : Celata uirtus & conscientia socta secreto :¬
ñ solu uidicẽ respucit : undenoui s mhiẽ efferenda p̃conus &
rdinerethorũ ptmisso : Totade conuersionis i pciitentiae
incupabulis ad sumenda: aliusforsitan scolaginemor quintũ
maximũ munus qui nob cunctando restitu rosiotota fabiorũ
gentẽ ꝓferr& inmediũ dicer& pugnas describeretproelia
& ꝑtant& nobilitatis gradus. sauiolã uenisse iactir&
t đ in uirga nom paterat in radicib: demonstrar& : ego di¬
uersorii bechleemitici & presepis dominiciamator. inquo
uirgo puerpera dm̃fuditin fantẽ. Ancillã xp̃inde nobilitate
ueteris historiae. sed decclesi ae humilitate pducã : & quia
fitim in principio qua si scopolus quid a& ꝓcella mihi iptrectatorũ
eiusopponitur qđ secundusortita matrimoniũ priusreliquerit :¬
on laudabo conuersaminisi prius rem absoluero tanta
prior maritu suitia habuisse narratur ut nescortũ quidẽ

Expanded text:
opulari aurae offerimus. celata uirtus et in conscientiae fota secreto deum solum iudicem respicit. unde nouis mihi est efferenda praeconiis et ordine rhetorum praetermisso tota de conuersionis ac paenitentiae incunabulis adsumenda. alius forsitan scholae memor Quintum Maximum, unus qui nobis cunctando restituit rem, et totam Fabiorum gentem proferret in medium, diceret pugnas, describeret proelia et per tantae nobilitatis gradus Fabiolam uenisse iactaret, ut, quod in uirga non poterat, in radicibus demonstraret. ego, diuersorii Bethlemitici et praesepis dominici amator, in quo uirgo puerpera deum fudit infantem, ancillam Christi non de nobilitate ueteris historiae, sed de ecclesiae humilitate producam. Et quia statim in principio quasi scopulus quidam et procella mihi obtrectatorum eius opponitur, quod secundum sortita matrimonium prius reliquerit, non laudabo conuersam, nisi ream absoluero. tanta prior maritus. uitia habuisse narratur, ut ne scortum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
contraedesiam bella uarrantur. Duod etimꝓphacte in
uniusuluminis angustias ta artate multo aliud quã sonant in
littera p̃figurant. Oseaecrebro nominat effraim. sama¬
riã iuseph ietrahel &uixorẽ fornicariã & fornication
filios & adulterancabiculo clausaminariti ÷ Multotẽp
sedereuidiã & subuestalugubriuiri ad sered ditũ prestolari
Iehelfilius phatuel. describiterrã duo decimntribuum
Erucabruco. locusta rubigine npistante s censumptã : &
posto uersionem prioris populi effusũ iri sp̃m scm̃ suꝑseri

Expanded text:
contra ecclesiam bella narrantur. duodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersionem prioris populi effusum iri spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
primus ũpphetiã &ollam succensam a faciea quilonis &p sus
spolutũ suis coloribus & quadruplex diuersis ietris nectit
alphabetum. Tertius principia & finẽ tantis hib& obscuritatib
inuoluta ÷ Vtapud hobreos ipsepartos cũ eordiogoneseos
ante annos triginta non legantur. Quartus uoro quietro¬
mus interquattuor ꝓfetastemporũ conscius & totius mundi
philoso phis torĩ Fapidem p̃ci sum demontes nemanibus &reg¬
naomã subuertentem clarosermone ꝓnunciat: Dauid simo
nides nostorpindarus & alceus flaccus quoque catulus seronus
resurgentẽ : salo mon pacificus a mabilis dñ mores corrsgit
Naturani doa s enulesiãuangit & xpm scarũ qinuptiar am dulce¬

Expanded text:
m et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hebraeos ipsae partes cum exordio Geneseos - ante annos triginta non legantur; quartus uero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum conscius et totiphiloystoricos lapidem prescisum de monte sine manibus et regna omnia subvertentem claro sermone pronuncnides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serresurgentem. Salomon, pacificus et amabilis domini, mores corrigit, naturam docet, ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑgeus ÷ Cande labrumq: aurcũ. cumtot idomlucornis
qđoculss duas quo que oliuias a sinistris lampãdiscernit
gis exephraim et equum deherus alem pauperẽ regemuatici¬
netur & p̃dicit sedentem superpullum filiũ asinie subiugalis
malachias aperte & in fineomnium ꝓfetarũ de abiatione isrł
& uocationegentium. No nẽ mihi aituoluntas mnuobis dicitdñs
&xercituum & imunusñ suscipiã demanuurã: Abortuenimsolis
usque ad occa sum magnũ ẽ nom̃ meũ ingentib: & iomin locosicr¬
ficatur & offertur nomine moo oblatiomunda : Isaiamhierem¬

Expanded text:
septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cernit et patas quadrigas ex Effraim et equum de Hierusalem pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non est mihi, ait, uoluntas in uobis, dicit dominus exercituum, et munus non accipiam de manu uestra. ab ortu enim solis usque ad occasum magnum est nomen meum in gentibus et in omni loco sacrificatur et offertur nomini meo oblatio
Abbreviated transcription (Latin):
diepfilussius hostia simmo larut . &aiuinti psũ quaqiue iobn fuisa
degenereleui sed destirpersiu. lic& aliuidebres autuimert
quomodo autẽ uoe inebrutu sindomasua &nudatu satque
derisas amueresilio trpusluntoris pbuit & populitud edrũ:
fisonquanucam ator meretracis uipauperis dalilaeae malto
plures hostiũ mrarituus qu auiui sociderit utxpĩ& primes ẽ

Expanded text:
filiis suis hostias immolarit. et aiunt ipsum quoque Iob non fuisse de genere Leui, sed de stirpe Esau, licet aliud Hebraei autument. Quomodo autem Noe inebriatus in domo sua et nudatus atque derisus a maiore filio typum saluatoris praebuit et populi Iudaeorum, Samson quoque, amator meretricis et pauperis Dalilae, multo plures hostium mortuus quam uiuus occiderit, ut Christi exprimeret
Abbreviated transcription (Latin):
strueto mediuae pariae fecitutrumq unum &austeritatem legis :¬
eucngelii gratiatim̃ percuut. Vnde & paulus ad ecdesias sribens
to retributa sed exdonante concessuẽ. Pax uoro qua reconciliati
dõ sumus. habentes ꝓpitia torium dnm̃ ihm̃ quido nacuit nobis delictto
nrũ. & deleuit qđ erat crrogriphum mortis contranos usi gel
illud eruoi & principatus a potestates fecitostentui:¬

Expanded text:
structo medio pariete fecit utrumque unum et austeritatem legis structo medio pariete fecit utrumque unum et austeritatem legis euangelii gratia temperauit. unde et Paulus ad ecclesias scribens: to retributa, sed ex donante concessa est; pax uero, qua reconciliati deo sumus, habentes propitiatorium dominum Iesum, qui donauit nobis delicta nostra et deleuit, quod erat chirographum mortis contra nos, adfigens illud cruci, et principatus et potestates fecit ostentui
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis eius : quodudentes pharisei: dicebant discipulis ulius :
ua recum publicanis & peccatorib: manducat magisterur̃ : qui a udiens
dixit: Non nocesse habent sani medicũ : sed male habentes: Eunte saut
discite quid sit miseri cordiam uolo & non sacrificium. Nonueniuocare
iustos sed peccatores: Marcus quoq ineadem̃uerb consentit: Igituriadi
timus Omnes exlege questio nascebatur. L& qui ppeiusti tengecleren¬
tic̃ Nonbabebat. sed quicumq adulter homicida fraudator &utbreuiter
dicum mortidi crimine tenebatur : Nullaueniae pententia lexadactur
aerimine. Oculũ poculo dentem ꝓdente. ammam panima iube baccur
ex soluere : Oniner itaq declincuerunt simulinutile factiercaat. pon
eratqui facor& bonum. Non eratusq aduinum: Vbihabu ndeuit pecctũ
sup laabund aut gratia & mistel̃ filiumsuiũ. factumex muliere quide¬

Expanded text:
discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: discipulis eius. J quod uidentes pharisaei dicebant discipulis eius: quare cum publicanis et peccatoribus manducat magister \'uester? qui audiens dixit: non necesse habent sani medicum, sed male habentes. euntes autem discite, quid sit: misericordiam uolo et non sacrificium. non ueni I uocare iustos, sed peccatores. Marcus quoque in eadem uerba consentit. igitur, ut diximus, omnis ex lege quaestio na- I scebatur. lex quippe iusti tenax clementiam non habebat, sed, quicumque adulter, homicida, fraudator et, ut breuiter dicam, mortali crimine tenebatur, nulla uenia paenitentiae laxabatur a crimine, oculum pro oculo, dentem pro dente, animam pro anima iubebatur exsoluere. omnes itaque declinauerunt, simul inutiles facti sunt; non erat, qui faceret bonum, non erat usque ad unum. ubi autem abundauit peccatum, superabundauit gratia et misit deus filium suum factum ex muliere, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
te alterius & ftatris in exime contristetur: Sie niminuidia diabolimorr
intrauit in orbeinterrurũ &imitantur eum quis intex partripsi us
Num quam psente iusti tam in manis inuidia poteritco aptari ut fo¬
ris stoerit & dementissimo patri rigidus obstiterit solusq a. l¬
uorecrucictus. la&iuȩdomus inter et̃ noluerit : Ittq sicut inca ã¬
nis parabolis quae nen sunt a saluatore dis estae quam obcausam
dicte sntolemus inquirere : quamid petta & in hac facere debemus
quare hic peccatores recepit & uesciturcumeis: superior qui ppesermo
p̃miseratꝵ Estent autem accedentes ad eum omnes publicani & peccato¬
res audireeum: Itaq hincomnis inuidia. curquos legis pceptu dam¬
narent eorum confabulationem̃ atq conuictum dñs nonuitar&:
& haeclucas : c&erũmattheus itedo quitur : Cum autem discu̾berent in domo
eccamulti peccatores & publicani uenientes recumbebantcumilũ &cũ

Expanded text:
te alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors te alterius, et fratris maxime, contristetur. si enim inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum et imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius, numquam personae iusti tam inmanis inuidia poterit coaptari, ut foris steterit et clementissimo patri rigidus obstiterit solusque liuore cruciatus laetitiae domus interesse noluerit\'. Itaque, sicut in ceteris parabolis, quae non sunt a saluatore dissertae, quam ob causam dictae sint, solemus inquirere, ita et in hac facere debemus,quare hic peccatores recipit et uescitur cum eis? superior quippe sermo praemiserat: erant autem accedentes ad eum omnes publicani et peccatores audire eum. itaque hinc omnis inuidia, cur, quos legis praecepta damnarent, eorum confabulationem atque conuiuium dominus non uitaret. et haec Lucas; ceterum Mattheus ita loquitur: cum autem discumberent in domo, ecce multi peccatores et publicani uenientes recumbebant cum Iesu et
Abbreviated transcription (Latin):
Bcetitudinistuce inter rogutio dipitatio fsũt & ncqua es sse quaeren¬
Pabai irunie dedisse que nitis si pienter qupprintet rogontist pi¬
i. penca repitubitu ceis quis estisteine uangolio pcces qui duo¬
b filus substantiam diuidit. quidio fili quismior qui neminor
uo modo umor acceptum substantiã cũmer&riab dissipat. fame
facta aprinciperegionis p̃ponitur poroissiliquas comedit ad patrẽ
resltr a ccipit a nulumstolum & immolatureiuitulus signttus¬
ꝗ uisitpatior fiater & quo modo deagro ueniens susceptionesratris
nundeit. &c&o ũ que in euangelio plenius explicantur: Addisins ꝑ
scito multos diuersa in haclectione dixisse & ftatremmaiorem uideũ
minorem estimasse gentilem : sed quaereqͣuomodo iudai co populo pos¬
sit apturi Ecceto annis seruiocibi &nũquã mandeatũtuũ p̃teriui &
num quamnededistimiba haedumꝰ uteum amicis meis epularer: &illud
re uoluerimus eẽ parabolam : iusto non poterit conuenire ut des dii¬

Expanded text:
renda uiam est dedisse quaesitis. sapienter quippe interroganti sapientia reputabitur. ais: \'quis est iste in euangelio pater, qui duobus filiis substantiam diuidit? qui duo filii? qui maior quiue minor? quomodo iunior acceptam substantiam cum meretricibus dissipat, fame facta a principe regionis praeponitur porcis, siliquas comedit, ad patrem redit, accipit anulum, stolam et immolatur ei uitulus saginatus? qui sit maior frater et quomodo de agro ueniens susceptioni fratris inuideat? et cetera, quae in euangelio plenius explicantur\'. addis insuper: \'scio multos diuersa in hac lectione dixisse b et fratrem maiorem Iudaeum, minorem aestimasse gentilem. sed quaero, quomodo Iudaico populo possit aptari: ecce tot annis seruio tibi et numquam mandatum tuum praeteriui, et numquam dedisti mihi haedum, ut cura amicis meis epularer, et illud:re uoluerimus esse parabolam, iusto non poterit conuenire, ut de salu