comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
donnie ulali ld. ii arescrnte ꝑ tortum
cmpus moenlosa uanis coloribꝰ et in¬
equali eunte. Aubi crascoraibi ten¬
dobrelnra. alibi ceu scabie atereot
post remũ u nigrescento ⁊ adii srier¬
nes adpmente intum̃esceta digi¬
culi dreoc malũ. ⁊ cũ ingreges inci¬
liss popłs funebre. Quippe eies pac¬
ieis solia temperabantur humano
benꝯ uine admedicmã ex. thicee¬
dem morbꝰ celerit̾ nrttalia restincte:
sic̃ ⁊ille quẽ gemursam appellauere pͥsci
int̃ digitos pedũ uascenti. etiã nomine
S ipsũ in irabile alios desinere in nobis.
alios ddurare. sicitti colũpti. cesari pͥncipa¬
tu in repsit id malũ. nec qͥsqũã pͥor impe¬
ratore ipso sensit. magna ciuitatis am¬
bage: cũ edicto eiꝰ excusantes ualitudi¬
ñe legeret. nom̃ in cognitũ. Q uid hoc
negocia important. Hȩc apud pͥscos
erant que memoramꝰ media medici¬
na. ipsa quodãmͦ rerũ nat᷑a faciente .&.
dii fuere. & aus yppocratis inter¬

Expanded text:
increscente per totum corpus, maculosa variis coloribus et inaequali cute, alibi crassa, alibi tenui, dura, alibi ceu scabie aspera, ad postremum vero nigrescente et ad ossa carnes adprimente , intumescentibeculiare hoc malum et, cum in reges incidisset, populis funebre, quippe in balineis solia temperabantur humano sanguine ad medicinam eam. et hic quidem morbus celeriter in Italia restinctus est, sicut et ille, quem gemursam appellavere prisci inter digitos pedum nascente m, etiam nomine d ipsum mirabile, alios desinere in nobis, alios durare, sicuti colum. Ti. Caesaris principatu inrepsit id malum, nec quisquam id prior imperatore ipso sensit, magna civitatis ambage, cum in edicto eius excusantis valetudinem legeret nomen incognitum. quid hoc negotia inportant. Haec apud priscos erant quae memoramus remedia, medicinam ipsa quodammodo rerum natura faciente, et diu fuere. Hippocratis
Abbreviated transcription (Latin):
in aqua calidã cyatis tribus. ad cordis
uitia infrigide cyatis duobus. Adpnl¬
currit locineri. anagallides mire ꝓsunt.
es ab amba ⁊ sis uocata. nascit᷑ uentoso
ferei deras tu scandens arborem. et exramis
ꝓpendens. folio millo. cirris manerosa. que
lnit uinei geniculati. radice pallisa. dt
ex uino nigro austero trita ad tussim. sus¬
pinian torimina. et sorbicione facta. inqua
tunium addi conuenit. Ite genciana ma¬
defarita ꝑͥdie contrita denarii pondere
behe dent radiculas tenues babet nig̃s.
dene olentes. O edet᷑ nõmodo pectoris
doloribꝰ aut lateris sed et crudue toras

Expanded text:
n aquae calidae cyathisIII ad cordis vitiain frigidae cyathis II. quinqoccurrit. iocineri anagallides mire prosunt. s anabasis vocata, nascitur ventoso fere tractu scandens arborem et ex ramis propendens, folio nullo cirris numerosa, qui sint iunci geniculati, radice pallida. datur ex vino nigro austero trita ad tussim, suspiria, tormina et sorbitione facta, in quam vinum addi convenit. item Gentiana madefacta pridie contrita denarii pondere eum radiculas tenues habet nigras, bene olentes. medetur non modo pectoris doloribus aut lateris, sed et cruditates
Abbreviated transcription (Latin):
decotti thoracẽ piugat. Tussu sedant
Sil uestri sub nascitur sub eẽ quascri¬
Quilege. folia st̃ maiuscula quã ed̾ȩ¬
qͥnq aut septẽ sib albida. a t̾ra suꝑne.
calida sine caule. liue flore. sine semine.
radice tenui. Q uidã eundem eẽ. ar¬
chion. ⁊ alio nomine chameleucen putãt
Huiꝰ aride cũ radices fumꝰ ꝑ harũdinẽ
haustus et deuoratꝰ: ueterẽ sanare dr̃
tussim. S in iugulos haustus: passum

Expanded text:
decocti thoracem purgant, tussim sedant. silvestris ubi nascitur, subesse aquas creuileges. folia sunt maiuscula quam hederae v aut VII, subalbida a terra, superne pallida, sine caule, sine flore, sine semine, radice tenui. quidam eandem esse arcion et alio nomine chamaeleucen putant. huius aridae cum radice fumus per harundinem haustus et devoratus veterem sanare dicitur tussim, sed in singulos haustus passum
Abbreviated transcription (Latin):
epras idem et furunculos & licenas
et pͥforas em̃dat. cũ passa uua exemp¬
to eiꝰ ligno et seuo hubulo atq orrgano
acferm̃to uł pane. Maxime thebaieus
ad hȩc ⁊ pruritꝰ eligitur. Tonsillis et
uius cũ melle ꝓdest quicũq ad anginas
hoc ampliꝰ cũ oleo & aceto. Eodẽ tp̃r extͣ
faucib illitus cũ pice liquida. ẜ mollit
& aluũ: mumo mixto. Contra tinea

Expanded text:
epras idem et furunculos et lichenas et psoras emendat cum passa uva exempto eius ligno et sebo bubulo atque origano ac fermento vel pane; maxime Thebaicus ad haec et pruritus eligitur. tonsillis et uvis cum melle prodest quicumque, ad anginas hoc amplius cum oleo et aceto eodem tempore extra faucibus inlitus cum pice liquida. emollit et alvum vino mixto
Abbreviated transcription (Latin):
urgant et miaces. quoꝵ natura in hoc
Ioco dicet᷑. Aceruantur murieũ ino¬
do. iuuntq malgosis. Gratissini autimi
te hieme amaritudinẽ trahunt. colorẽq
rubrũ. Horũ uis traditur aliiũ et uesi¬
cas ex inanire. init̾anea destringere. omĩa
ad aꝑire. nespargere sanguine ad ipeq mi¬
nuere.Itaq utilissimi st̃ hydropicis: muli
pul nonis. iocineri. splenis uitiis rhenina¬
tisinis. Fauces tm̃ uexant. uocẽq obti
dunt. ulc̾ a quȩ serpant. aut sinit pur.¬
da sanant. Itẽ cartunomata crenu.
aut murices et morsus canũ. honum
melle. lepras. lentigines. Ad caligines.¬

Expanded text:
ta in hoc loco dicetur. acervantur muricum moin algosis, gratissimi autumnote hieme amaritudinem rubrum. 96 horum ius traditur alvum et vesicas exinanire, interanea destringere, omnia adaperire, renes purgare, sanguinem adipemque minuere. itaque utilissimi sunt hydropicis, muliepulmonis, iocineris, lien???s vitiis, rheumatismis. fauces tantum vexant vocemque ol???- tundunt. ulcera, quae serpant aut sint purganda, sanant, item carcinomata cremati ut murices; et morsus canum hominumque cum melle, lepras, lentigines. cinis
Abbreviated transcription (Latin):
entero celi. Lepiis illinit᷑ tritis cũ melle.
iocur aquatice coiubrȩ. Itẽ hydri tritũq
caleulosis ꝓdert. S̾ciaticos lib̾ant sullamt. Ad
& siluro infusa cliteri. euacuata pͥus abros
tedis attritus cinis ecapite mugilũ. mullo¬
rũq Comburunt᷑ aũt infictili uase. Iilini
cũ melle debent. Itẽ capitis menarũ emis
adrhagadas ⁊ ad condilomata utilis. sicut
pelamidũ salsarũ capitũ cinis uł ciborĩ
cũ melle. Gorpedo apposita ꝓcidentis ini¬
teranei morbũ ibi cohercet. Cancrorũ
fluiuatiliũ cinis exoleo et cera. runas in ca¬
dem parte em̃dat. Idem ⁊ marini caneri.
Polline panos. salsam̃ta coracina discutirte
sciene interanea.  squamȩ combuste. scor pio¬

Expanded text:
elicis lepus marinus inlinitur tritus cum melle. iecur aquaticae colubrae, item hydri tritum potumque calculosis prodest. ischiadicos liberant salsamenta e siluro infusa clysterio, evacuata prius alvo, sedis attritus cinis e capite mugilum et mullorum; comburuntur autem in fictili vase, inlini cum melle debent. item capitis menarum cinis et ad rhagadas et ad condylomata utilis, sicut pelamydum salsarum capitum cinis vel cybiorum cum melle. torpedo adposita procidentis interanei morbum ibi coercet. cancrorum fluviatilium cinis ex oleo et cera rimas in eadem parte emendat, idem et marini cancri pollent. Panos salsamenta coracinorum discutiunt, sciaenae interanea et squam
Abbreviated transcription (Latin):
coctrn. ¶Denȩ salsȩ cũ felle taurino illi¬
Lus praui in patina coctorum cũ lactueiste¬
nesmũ discutit. Gancri fluinatiles trm
ex aqua poti alĩ sistunt. urinã cuinso
uno ia liñ ad emptis brachis caleulosuea¬

Expanded text:
coctum. menae salsae cum felle taurino inliius in patina coctorum cum lactucis tenesmum discutit. cancri fluviatiles triti et ex aqua poti alvum sistunt, urinam cient in vino albo. ademptis bracchiis calculos pel
Abbreviated transcription (Latin):
arũ spuma iliini uolunt. Urine in cont¬
uentiã. hupoc impi tosti ⁊ incibo sepra
lũpti eĩid int. Ophyoion pisciculus an¬
grosimił cũ ulii radice pisciculis min.
rxu ntre eiꝰ quideuorauer it exc myti.
ati. ita ut cinis eorũ bibat᷑ ex aqua.
Iubent et cocleas africanas cũ sua carne
cumburi cuni̾emq ex uino signino dari.
Podagras articularibusq morb̾ utileẽ.
oleũ in quo decocta ẽ in ranarũ intesti¬
nȩ nrubete cinis cũ adipe uet̾e. Quidã
det ordei cinerẽ adiciunt trium repũ eqͦ
pondere. Lubent et lepore marino recẽ¬
ti podagrã fricari. sibrinis qͦ pellib cal¬
ciari. maxime ponticii fibri. Itẽ uituli
marini. cuiꝰ n⁊adeps ꝓdest. Idem neñ et
bũion dequo diximꝰ lactuce simile. rogo¬
siorib folis. sine caule. Nat᷑a stiptica. un¬
põsitũ lenit impetꝰ podagre. Iit̃ alga.
deqͦ supͣ dictũ est. Obseruat᷑ in ea neari¬
da imponatt iPornciones em̃dat pulma
marindis. canorn. inarini cinis ex oleo.

Expanded text:
spuma inlini volunt. Urinae incontinentiam hippocampi tosti et in cibo saepius sumpti emendant, ophidion pisciculus congro similis cum lili radice, pisciculi minuti ex ventre eius, qui devoraverit, exempti cremati ita, ut cinis eorum bibatur ex aqua. iubent et cocleas Africanas cum sua care comburi cineremque ex vino Signino dari. Podagris articulariisque morbis utile est oleum, in quo decocta sint ranarum intestina, et rubetae cinis cum adipe vetere. quidam et hordei cinerem adiciunt trium, rerum aequo pondere. iubent et lepore marino recenti podagram fricari, fibrinis quoque pellibus calceari, maxime Pontici fibri, item vituli marini, cuius et adips prodest isdem, nec non et bryon, de quo diximus, lactucae simile, rugosioribus foliis, sine caule. natura ei styptica, inpositumque lenit impetus podagrae. item alga, de qua et ipsa dictum est. observatur in ea, ne arida inponatur.—Perniones emendat pulmo marinus, canori marini cinis ex oleo,
Abbreviated transcription (Latin):
no. Ad fabã ⁊ uiciã ñ ꝓscisso serere sine
dampno cõpendiũ oꝑe est. de quodã
on omittemꝰ unã et iãmĩ aratidi ra¬
Ntionẽ. intrapadana ttalia bellorum
miuria excogitatã. Salsasi cũ subiectos
alpibus depopularent᷑ agros. panicum
miliũq iã excrescens temptauere. Post¬
quã respuebat natura. mararunt. At
ille multiplicatȩ docuere qͥd nẽ uocant
artrare. I est aratrare. ut credo tiurie
dictum. Hoc sit uł incipiente culmo
cum iã si aut bina ternaue emiserit fo

Expanded text:
no. at fabam et viciam non proscisso serere sine no. at fabam et viciam non proscisso serere sine damno conpendium operae est. 182 omittemus unam etiamnum arandi rationem in transpadana Italia bellorum iniuria excogitatam. Salassi cum subiectos Alpibus depopularentur agros, panicum miliumque iam excrescens temptavere. postquam respuebat natura, inararunt. at illae messes multiplicatae docuere quod nunc vocant artrare, id est aratrare, ut credo, tunc dictum. hoc fit vel incipiente culmo, cum iam se ad bina ternave emiserit fo
Abbreviated transcription (Latin):
tr ausuerso tantũ monte aratur. s imͦ
insuꝑiora. mͦ in inferiora rostrante uo¬
mere. U̾antũq est laboris boĩ. ut ã
boum uice fungatur.¬
ente sine hoc animali. montane
is sarculis arant. Arator nͥ incur¬
ius. p̃uaricat. Iñ tͣnslatũ hoc crim̃
tus. rallo. scamna int̃ duos sulcos eru¬
da. ne relinquãt᷑ glebȩ ne exustent.
Male aratur aruũ. qͦd satis frugaliꝰ
occandũ est. Id demũ recte si actum
enit. uͥ ñ intellegitur utro uomeri erit
poscat ampliora sulco que infossas a¬
qua educant. Aratione ꝑtracta uer¬
suna iterata occacio seritur. ubi res
poscit crate uł rastro ⁊ sato semine
iteracio. Hec qͦ uͥ consuetudo patit᷑
crate contenta uł tabu la aratro
ta deliracio ẽ. Q uarto sert sulco usr¬
giuiꝰ existimat᷑ uoluisse. cũ dixit op¬
tinã es̃. segetẽ quȩ bis solem. bii fig̃a
sensisset. Spissiꝰ solũ sic̃ plerũq initala
quinto sulco seri meliꝰ ẽ. in tuscis uͥ no¬

Expanded text:
traverso tantum monte aratur, sed modo in superiora modo in inferiora rostrante vomere, tantumque est laboris homini, ut etiam boum vice fungatur.erte sine hoc animali montanae gentes sarculis arant. arator nisi incurvus praevaricatur. inde tralatum hoc crimen tus rallo. scamna inter duos sulcos cruda ne relinquantur, glaebae ne exultent. male aratur arvom, quod satis frugibus occandum est. id demum recte subactum erit, ubi non intellegetur, utro vomer ierit. poscat, ampliore sulco, quae in fossas aquam educant. 180 Aratione per traversum iterata occatio sequitur, ubi res poscit, crate vel rastro, et sato semine iteratur haec quoque, ubi consuetudo patitur, crate contenta vel tabula aratro ta, deliratio est. 181 quarto seri sulco Vergilius existimatur voluisse, cum dixit optimam esse segetem, quae bis soles, bis frigora sensisset. spissius solum, sicut plerumque in Italia, quinto sulco seri melius est, in Tuscis vero no
Abbreviated transcription (Latin):
ictibus ictibus. ltẽ contra tormina.¬
hitheuma qualis sit: describere su¬
per uacuũ habeo. cum sit usus eiꝰ
tantũ ad amatoria.
hilon agrecis uocatur herba insa¬
xosis montibus femina magis her¬
bacei coloris. caule tenui: radice par¬
Hec sui sexus facit partus. Maris aũt
asemine tantũ differens. qđ est incipi¬
ente olua. U trũq bibit᷑ inuino.
inpalustribꝰ folio apii. Bibitur sem̃
eiꝰ ꝓpt̾ calculos & uesice incõmoda.
ht̃ longũ tenuem. ceu calamum
in sũmo fiore in clinatũ. Sem̃ simile se¬
suiie. E t hoc caleulos frangiet potum
ex uino ł aceto: uł cũ melle et lacte.
olirhizona folia ht̃ mirte. radices
multas. Hetusȩ dantur euino contͣ

Expanded text:
tium ictus, item contra tormina.teuma quale sit, describere supervacuum habeo, cum sit usus eius tantum ad amatoria. — c Phyllon a Graecis vocatur herba in saxosis montibus. femina magis herbacei coloris, caule tenui, radice parhaec sui sexus facit partus, mares autem mas, semine tantum differens, quod est incipientis olivae. utrumque bibitur in vino.— palustribus folio apii. bibitur semen eius propter calculos et vesicae incommoda.— t longum, tenuem ceu calamum, in summo florem inclinatum, semen simile sesamae. et hoc calculos frangit potum ex vino vel aceto vel cuolyrrhizon folia habet myrti, radices multas. hae tusae dantur e vino cont
Abbreviated transcription (Latin):
mine graminis. Succꝰ eiꝰ infisus naribus
suporunit sanguũe: et potꝰ cũ uino cuiis¬
lbet partis ꝓfluuiũ. excreationesq crii¬
entas in hibet. Qui plura gen̾a poligoni
faciunt: hanc marẽ intellegi uolunt apu¬

Expanded text:
ini. sucus eius infusus naribus supprimit sanguinem et potus cum vino cuiuslibet partis profluvium excreationesque cruentas inhibet. qui plura genera polygoni faciunt, hanc marem intellegi volunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
S et hic suȩ leges. Lutosã terram
ne tangito ut omia rato priꝰquã ares
ꝓ scindito. Hoc utilitatẽ habet. qͦd
in uerso cespite herbarum radices
necantur. Quidã utiq ab equinoc¬
tio uerno ꝓscindi uolunt. qͦd uere
semel ara  tũ est. A temporis ar

Expanded text:
Sunt et huic suae leges: lutosam terram Sunt et huic suae leges: lutosam terram ne tangito. vi omni arato. prius quam ares proscindito. hoc utilitatem habet, quod inverso caespite herbarum radices necantur. quidam utique ab aequinoctio verno proscindi volunt. — quod vere semel aratum est, a temporis ar
Abbreviated transcription (Latin):
alii rotulas. Qd̾ genꝰ uocant pbaumo¬
rati. Cuspis efficiẽ pale habent. sert̃
ita ñ nisi culta t̃ra oofere noua. La¬
titudo uomeris cespites uersat. Se¬
men ꝓtinus mitiunt. cratesq den¬
tatas suꝑ trahunt. Nec sarienda sunt
hoc modo sata. s ꝓtelis binis t̃nisq
sic arant. Uno boũ uigo censeri an¬
no facili soli quadragena iugera.
difficilis tricena iustum est.¬
catonis oraculũ quod ẽ. bñ agrum
tempestiue ares tepidioribus locis
abruma ꝓscindi arua oportet. et fri¬
gidioribus ab eqͥnoctio uerno. et ma¬
turius sicca regio. nequã humida.
maturiꝰ densa t̾ra quã soluta. pingui
quã macra. ubi siccȩ ⁊ graues estates.
t̾ra cretosa aut gracilis. utilius in
solsticium autũni et equinoctium
aratur. Nbi leues ȩstus frequentes
imbres. pinguȩ herbosũq solũ. ibi
melius caloribus. Altũ et graue
solũ etiã hieme moueri placet. ual¬
de ⁊ aridũ paulo ante sationũ sunt.

Expanded text:
ali rotulas, quod genus vocant plaumoali rotulas, quod genus vocant plaumorati. cuspis effigiem palae habet. serunt ita non nisi culta terra et fere nova. latitudo vomeris caespites versat. semen protinus iniciunt cratesque dentatas supertrahunt. nec sarienda sunt hoc modo sata, sed protelis binis ternisque sic arant. uno boum iugo censeri anno facilis soli quadragena iugera, difficilis tricena iustum est.Catonis oraculum: quid est bene agrum tempestive ares. tepidioribus locis a bruma proscindi arva oportet, frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca regione quam umida, maturius densa terra quam soluta, pingui quam macra. 175 ubi siccae et graves aestates, terra cretosa aut gracilis, utilius inter solstitium et autumni aequinoctium aratur; ubi leves aestus, frequentes imbres, pingue herbosumque solum, ibi mediis caloribus. altum et grave solum etiam hieme moveri placet, tenue valde et aridum paulo ante sationem. 176
Abbreviated transcription (Latin):
granũq limo tm̃ contineatur. excel¬
lentib thebaidis regioni frum̃tũ. qm̃
palustris aegyptus. Similis racio sed
felicitas maior babiloniȩ. seleutiȩ. eu¬
pbrate atq tẏgri restagnantibus. qm̃
rigandi modus ibi manu temꝑatul.
Siria qͦ tenui sulco. cũ multifaria in
italia ocioni boues adsingłos uome¬
res anhelent. In om̃i quidem parte
culture. s in hac maxime ualet oracu¬
lum illud. quidq regio patiatuR.¬
omerũ plura genera. Cult̃ uocat᷑
secans. futurisq fulcis uestigia p̃scri¬
bens in cistiris. quas resupinꝰ in arã¬
do mordeat. Uomer alt̾ũ genꝰ ẽ uul¬
gare. rostra uti uectis. Tertiũ in solo
facili nec toto porrectũ dentali sed
exigua cuspide in rostro latior. Hec
quarto generi et acutior in mucro¬
nẽ fatigata. eodemq gladio scindens
solum. et aciȩ laterum radices her¬
barum secant. Non pͥdem inuentũ
inrethia galliȩ ut duas ad herent¬

Expanded text:
granumque limo tantum continetur. 170 excelgranumque limo tantum continetur. 170 excellentius Thebaidis regioni frumentum, quoniam palustris Aegyptus. similis ratio, sed felicitas maior Babyloniae Seleuciae, Euphrate atque Tigri restagnantibus, quoniam rigandi modus ibi manu temperatur. Syria quoque tenui sulco arat, cum multifariam in Italia octoni boves ad singulos vomeres anhelent. in omni quidem parte culturae, sed in hac maxime valet oraculum illud: quid quaeque regio patiatur.omerum plura genera: culter vocatudatur, terram secans futurisque sulcis vestigia praescribens incisdo mordeat vomer. alterun genus est volgare rostrati vectis. tertium in solo facili, nec toto porrectum dentali, sed exigua cuspide in rostro. latior haec quarto generi et acutior in mucronem fastigata eodemque gladio scindens solum et acie laterum radices herbarum secans. non pridem inventum in Raetia Galliae duas addere t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatus ẽ. hannibal. In arboribus enĩ
tũ nata produnt᷑ frumeNta.
Lam̃ defrugũ terreq generibus
babunde dixim. nc̃ de arandi raci¬
oue dicemus: añ omĩa egẏpti facilita¬
te cõmemorata. Nilus ibi coloni uicẽ
fungens euagari incipit ut diximus¬
cont sol sticio aut noua luna ac primo
lente. de in uehem̃tiꝰ quã diui in leone
sol et. Alox pigrescit in uirginẽ trans¬
gresso. atq in libra residet. Si duode
cĩ cubita ñ excesserit fames certa est.
slec minus si sedecĩ exuperabit. Tanto
eñi tarduis decidit. quanto abundaciꝰ
creuit. et sem̃tẽ arcet. uulgo credeba¬
tur. ac decessu serere silitus mox sues
impeslere uestigiis semina depͥm̃tes
et malido solo credo antiquitus facli
semina in limo degressi amnis boc
est nouembri m̃se incipiente. Postea
pauci runcant. pauci botanis mon
uocant. Reliqua pars ñ nͥ cũ falce
arua uisit paulo añ kł apͥlis. Per¬
agitat᷑ aũt messis maio. stipula nũ¬
quã cubitali. Quippe sabulũ sub est.

Expanded text:
im tum nota produntur frumenta. m de frugum terraeque generibus abunde diximus, nunc de arandi ratione dicemus, ante omnia Aegypti facilitate conmemorata. Nilus ibi coloni vice fungens evagari incipit, ut diximus, a solstitio ac nova luna, primo lente, dein vehementius, quamdiu in leone sol est. mox pigrescit in virginem transgresso atque in libra residit. 168 si XII cubita non excessit, fames certa est, nec minus si XVI exsuperavit. tanto enim tardius decedit, quanto abundantius crevit, et sementem arcet. vulgo credebatur a decessu eius serere solitos, mox sues inpellere vestigiis semina deprimentes in madido solo, et credo antiquitus factitsemina in limo degressi amnis. hoc fit Novembri mense incipiente, postea pauci runcant — botanismon vocant —, reliqua pars non nisi cum falce arva visit paulo ante kal. Apriles. peragitur autem messis mense Maio, stipula numquam cubitali, quippe sabulum subest
Abbreviated transcription (Latin):
quã duitissime torreatur. Lentẽ infrui¬
tecto ⁊rubricoso. qui ñ sit herbidu
Oudeũ in nouali ⁊ in aruo qd̵ restibise
possit fieri. T rimestre uͥ sem̃tẽ matu¬
raõ sac̾ẽ ũ possit. et cuiꝰ crassitudo sit ris¬
tibilis. Subtilis et illa sentencia seron¬
da ea intenuiore t̾ra quȩ ñ multo in¬
digent suco ut citisus & cicer. ex ceptis
leguminibꝰ quȩ uellunt᷑ eterra ñ subse¬
quunt᷑. Qiͥ ñ nlegumina appellata. qͥa nta
leguntur. Inpingui aũt quȩ cibi sunt
maioris. ut olus. triticũ. siligo. linum.
Sic gͦ tenue solũ. ordeo dabitur. Minꝰ
eñi alim̃ta radix poseit. Lenior t̾ra:
dempsiorq tritico. In loco humili far ad¬
oreum potiꝰ quã triticũ seretur. T̃em¬
perato et triticũ. et hordeum colles
robustos s minus reddunt triticum.
Far siligo. et cretosum & uliginosum

Expanded text:
quam diutissime torreatur ; lentem in ruquam diutissime torreatur ; lentem in rudecto et rubricoso, qui non sit herbidus ; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possis et cuius crassitudo sit restibilis. Subtilis et illa sententia: serenda ea in tenuiore terra, quae non multo indigent suco, ut cytisus et cicere excepto legumina quae velluntur e terra, non subsecantur—unde et legumina appellata, quia ita leguntur—, in pingui autem quae cibi sunt maioris, ut olus, triticum, siligo, linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus enim alimenti radix poscit—, laetior terra densiorque tritico. in loco umidiore far adoreum potius quam triticum seretur, temperato et triticum et hordeum. colles robustius, sed minus reddunt triticum. far, siligo et cretosum et uliginosum
Abbreviated transcription (Latin):
qunto decimo fenore messes reddit exi
litas soli cũ diligentioribꝰ. uerũ cum
difficilis quã diutissime aqua rigan¬
di. ut ĩpinguis et densa ubtas dilu¬
atur. Sunũ aũt ñ inuehunt. euphra¬
tes tygrisq sic̃ in egẏpto nilus. nec tĩa
ipa herbas gignit. Ubertatis tam̃ tan¬
te sunt. ut sequente anno sponte res¬
tibilis fiat seges imp̃ssis uestigio se¬
minibus. Que tanta soli differentia.
ammonet t̾re gen̾a infruges describe.
oitua catonis hec sentencia sexi.¬
est in agro crasso et leto frum̃tũ seri.
uͦ nebulosus ẽ sit idem rapbanus. mi¬
luĩ. panicũ infrigido aquoso pͥ serendũ.
postea i ealido. Insolo aũ lubricoso uł
pulo uł arenoso. si n sit aquosũ. Lupi¬
nuĩ in creta ir ubrica. & aquosiore agͦ.
adoreũ. Insicco iñ berboso. nec ũbrosa.
triticũ. Insolo ualido fabam. Qitiã il
qũa miniine a quoso herbidoq. Siligniẽ
et triticum in loco aꝑto ecdito. quã sale

Expanded text:
que cum quinquagesimo fenore messes reddit eximia que cum quinquagesimo fenore messes reddit eximia fertilitas soli, diligentioribus vel cum difficilis quam diutissime aqua rigandi, ut praepinguis et densa ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsa herbas gignit. ubertas tamen tanta est, ut sequente anno sponte restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae tanta soli differentia admonet terrae genera in fruges discribere. itur Catonis haec sententia est: in agro casso et laeto frumentum seri, vero nebulosus sit idem, rapa, raphanos, milium, panicum. in frigido, aquoso prius serendum , postea in calido, in solo autem rubricoso vel pullo vel harenoso, si non sit aquosum, lupinum; in creta et rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso nec umbroso triticum; in solo valido fabam; viciam vero quam minime aquoso herbidoque; siliginem et triticum in loco aperto, edito, qui sole
Abbreviated transcription (Latin):
& uermes radicibus in hereant re¬
mediũ ẽ. amurca pura ac sine sa¬
le spargere. dem sarire. Si in arti¬
culũ seges ire ceꝑit truncare. ne
herbe iuincant. Pestẽ alimio atq
panicu sturnorum passerũ ue agmna
scio abigi herba cuiꝰ nom̃ ignotũ est.
in quatuor angulis segetis defossa.
Pirũ dictii. ut om̃ino auis nulla intret.
Mures abiguntur cuiere mustele uel
falis deluto .&. senuine sparso. uł decoc¬
tarũ aqua. s redolet uirus animaliũ
eorũ &̃ in pane. Obid felle bubulo
semina at tingi utiliꝰ putant. Rubigo
quideui marima segetũ pestis lauri ra¬
mis in aruo defixis transit in ea fo¬
lia ex arius. Luxuria segetũ casti¬
gatur dente peccoris inherba dũ ta¬
Aat. Et depastȩ quidẽ suł sepiꝰ nullã
in spica in uiriã sentiunt. Retusarũ
e. semel. om̃ino certũ ẽ. granũ longiꝰ
fieri. ⁊ in ane. citissũq ac satũ ñ nasci.
Babilone tñ bis secant. t̾cio depascunt.

Expanded text:
et vermes radicibus inhaereant, reet vermes radicibus inhaereant, remedium est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in articulum seges ire coeperit, runcare, ne herbae vincant. 160 pestem a milio atque panico, sturnorum passerumve agmina, scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis diluto et semine sparso vel decoctarum aqua. sed redolet virus animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina attingi utilius putant. 161 rubigo quidem, maxima segetum pestis, lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex arvis. luxuria segetum castigatur dente pecoris in herba dumtaxat, et depastae quidem vel saepius nullam in spica iniuriam sentiunt. retonsarum etiam semel omnino certum est granum longius fieri et inane cassumque ac satum non nasci. Babylone tamen bis secant, tertium depascunt;
Abbreviated transcription (Latin):
sarculo. et cũ sem̃ iactat᷑ cinere. quȩ
uͦ insemine et circa radicẽ consistũt.
p̃cedente cura cauent᷑. Uino ante se¬
mina ꝑfusa. minꝰ egrotare existimãt.
Uirgiliꝰ. nitro et amurca ꝑfundi ui
urine ⁊ aqua maceret᷑. p̃cipuos ad¬
olescere putant. Ter quidẽ sartam
modiũ fracte. modiũ solidȩ reddere.
Reliqua semina cup̃ssi foliis tusis
simisceantur ñ ẽẽ. uermiculis obno¬
xia. nec si int̃̾ lunio serant᷑. Multi
ad milia remedia rubetã noctu ar¬
uo aruo circũferri uibent pͥusquã
sariatur. defodiq in medio in clusã¬
uase fictili. Ita nec passerẽ nec uer¬
mes nocere. s eruendã pͥusquã me¬
tatur. alioqͥn amarũ fieri. Quin et
armo talpe contacta semina uberi¬
ora ẽẽ. Democritꝰ suco herbȩ. quȩ
appellat᷑ aizon integulis nascens ta
bulis aesum latineꝰ uͦ sedũ aut di¬
cit illũ medicata seri iubet omĩa
semina. Uulgo uͦ si dulcedo noceał.

Expanded text:
sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae vero in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura caventur. vino ante semina perfusa minus aegrotare existimant. Vergilius nitro et amurca perfundi iurina et aqua maceretur, praecipue adolescere putant; ter quidem saritam modium fractae e modio solidae reddere. reliqua semina, cupressi foliis tusis si misceantur, non esse vermiculis obnoxia, nec si interlunio serantur. multi ad mili remedia rubetam noctu arvo circumferri iubent, priusquam sariatur, defodique in medio inclusam fictili. ita nec passerem nec vermes nocere, sed eruendam, priusquam metatur; alioquin amarum fieri. 159 quin et armo talpae contacta semina uberiora esse. Democritus suco herbae, quae appellatur aizoum, in tegulis nascens, et ab aliis aesum, Latine vero sedum aut digitillum, medicata seri iubet omnia semina. vulgo vero, si dulcedo noceat
Abbreviated transcription (Latin):
ca. etiã ciceris. cũ salsilaginẽ eiꝰ ablu¬
endo imber. dulciꝰ id facit. Est herba
quȩ cicer enecat et erbũ circũligã¬
do se. Uocatur rebreche. Gritico simi¬
li modo herba ordeo festuca. quȩ uo¬
catur agylops. Lenti herba securi¬
clata quã greci asimilitudine pelice¬
non uocant. Et hȩ complexi necant.
Circa philippis aũt ramũ nominant
impingui solo herbã qua faba necat᷑.
Terrã umquã in macro cũ umdã qͥdã
uentus afflauerit. Here granũ mini¬
me ẽ in cortice aculeato. Cũ ẽ. in pane.
celerrime uertigines facit. Aiuntq¬
in asia et grecia balneatores cũ uelint
turbã pellere. carbonibꝰ id sem̃ in ice¬
re. Nascitur et phalangion inber¬
uo bestiola aranei gen̾is si hiemps
a quosa sit. Limaces nascuutur in ui¬
tia ⁊ aliquãdo e t̾ra cocleȩ minute
mirũ in modũ erodentes eam. Et
morbi quidem fere hii sunt.
quȩcũq ꝑtinent. ad berbas iN

Expanded text:
cae, etiam ciceris, cum salsilaginem eius ablucae, etiam ciceris, cum salsilaginem eius abluendo imber dulcius id facit. <3> Est herba, quae cicer enecat et ervum circumligando se; vocatur orobanche. tritico simili modo aera, hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata , quam Graeci a similitudine pelecinum vocant; et hae conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua in macro, cum udam quidam ventus adflavit. aerae granum minimum est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime vertigines facit, aiuntqin Asia et Graecia balneatores , cum velint turbam pellere, carbonibus id semen inicere. nascitur et phalangion in ervo, bestiola aranei generis, si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum ermorbi quidem fere hi sunt. quaecumque pertinent ad herbas, in
Abbreviated transcription (Latin):
uescit. ẜ st et cantharidis dictum
scarabeus paruus frum̃ta erodeNs.
Om̃a ea animalia cũ cibo deficiũt.
Oleũ .pix. ad eps. contͣria seminibus.
cauendũq ne contacta eis tc̃ seran¬
tur. Imber inherba utilis quarto.
florentibus aũt frum̃to &. ordeo noce.
Leguminibus in nocuus: p̃t̾ quã cice¬
ri. Maturescencia frum̃ta imbre le¬
duntur. ⁊ hordeũ magis. Nascit᷑ et
herba alba panifico similis occupans
arua. pecori qͦ mortifera. Nam loli¬
um. et tribulũ. ⁊ carduũ. lapãq ñ ma¬
gis quã rubũ int̾ frugũ morbos po¬
tiꝰ quã int̃ ipsiꝰ terrȩ pestes num̾aue¬
rim. Celestȩ frugũ uinearũq malum
nullo minꝰ noxium ẽ. rubigo frequen¬
tissima. Hec in roscido tractu conual¬
libusq. ac ꝑ flatũ ñ habentibus. E di¬
uerso carent ea uentosa et excessa. In¬
ter uitia segetũ et luxuria ẽ. cum¬
hoc honerata fertilitate ꝓcumbunt.
Cõmine aũ omiũ satorũ uitiũ uri¬

Expanded text:
vescit. est et cantharis dictus vescit. est et cantharis dictus scarabaeus parvus, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciceri. maturescentia frumenta imbre laeduntur et hordeum magis. nascitur et herba alba, panico similis, occupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso carent ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria est, cum oneratae fertilitate procumbunt. commune autem omnium satorum vitium uri
Abbreviated transcription (Latin):
Rinũ om̃iũ fr̃iuñti uitiũ auena est
et hordeum. meã gen̾at sic̃ ip̃a fru¬
menti sit. instar. Quippe cũ germanie
popłi edant eã. neq alia pulte uiuãt.
Soli maxime. celiq humore. hoc euenit
uttium. Sequentẽ causam habet in beti¬
litas seminis duitiꝰ retentum. Ext̾ra
sum fuit cũ sereret᷑. Prua aũt statĩ
eruptione agnoscitur. exquo apparet
inradice ẽẽ. causam. E st ⁊ aliud ex uii¬
cino auenȩ uitiũ. cũ amplitudine in¬
choato grano s ñcdũ matura pͥlisquam
roboret᷑ corpus. afflatu noxio cassũ et
inane inspica euanescit qdã abortiuo.¬
temporibus nocent frum̃to et hor¬
deo. Inflore. aut ꝓtinꝰ cũ defloruere.
uł maturescere incipientibus. Tũ
enĩ ex inaniunt grana. pͥoribꝰ causa nas¬
ci ꝓhibent. Nocet et sol. creber et nubi
Nascunt᷑ et uermiculi in radice. eũ
semtẽ imbrbbus secutis iuduserit repen¬
tinꝰ calor humorem. Gignunt᷑ et itl
grano. cum spicȩ impluuiis calor infer¬

Expanded text:
rimum omnium frumenti vitium avena est, et hordeum in eam degenerat sic, ut ipsa frumenti sit instar, quippe cum Germaniae populi serant eam neque alia pulte vivant. soli maxime caelique umore hoc evenit vitium. sequentem causam habet inbecillitas seminis, si diutius retentum est terra, sum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoata granum, sed nondum matura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inane in spica evanescit quodam abortu.temporibus nocent frumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem. 152 gignuntur et in grano, cum spica e pluviis calore infer
Abbreviated transcription (Latin):
cũ rite cribraria que simili mͦ intertio
remansit. eribro angu. stissimo. et
t harenas transmutente. Alia ratio
ubiq ad ulterandi. Extritico candi¬
dissina et grandissima eligunt gra¬
na. ac semicocta mollis postea arȩ¬
faciunt sole. admitum rursusq leuiter
aspsa molis frangunt. Exrea pulchriꝰ
quã etritico fit grana cũ quãuis id ali¬
cȩ uitium sit. Candorẽ aũt ⁊ ꝓcreta lac¬
tis in cocti mixtura confert.

Expanded text:
catur, item cribraria, quae simili modo in tertio catur, item cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum harenas transmittente. 116 alia ratio ubique adulterandi ex tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta in ollis postea arefaciunt sole ad dimidium rursusque leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius quam e tritico fit tragum, quamvis id alicae vitium sit. candorem autem ei pro creta lactis incocti mixtura confert.
Abbreviated transcription (Latin):
mirum dictu ad miscetur creta. quȩ
transit incorpus. colorẽq et teneritatẽ
adfert. Inuenit᷑ hȩc int̃ puteolos et ne¬
apolim in colle edeucoges appellato. Ex¬
tatq diui augusti decretũ. quo anno¬
ad uicina milia neapolitanis. ꝓ eo nu¬
merari iussit. efisco suo coloniã deducẽs
capuam. Ad iecitq causa afferendi. qm̃
negassent campani alicã confici sine
eo metallo posse. Ineodem repꝑitur et
sulpbur. emicantq fontes araxi. oculoꝵ
claritati ⁊ uulnerũ medicinȩ. denti¬
umq firmitati. Alica ad ulterina fit
marime exea quȩ in africa degenerat.
Latiores spice eiꝰ nigrioresq. et preiu
stipula. Pisunt cũ harena. & sic quoq
dificulter conterunt utriculos. fitq
diuidia nudi mensura. Posteaq gyp¬
si pars quarta inspargitur. atq ut
coheserit farinario cribro subcernunt.
Que in eo remansit exceptitia appella¬
tur et grandissima est. Rursusq tran¬
sit. altiore ceruitur et secundaria uo¬

Expanded text:
mirum dictu, admiscetur creta, quae mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert. 114 invenitur haec inter Puteolos et Neapolim in colle Leucogaeo appellato, extatque divi Augusti decretum, quo annua ducena milia Neapolitanis pro eo numerari iussit e fisco suo, coloniam deducens Capuam, adiecitque causam adserendi, quoniam negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse. — In eodem reperitur et sulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum medicinae dentiumque firmitati. — 115 Alica adulterina fit maxime quidem e zea, quae in Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque gypsi pars quarta inspergitur atque, ut cohaesit, farinario cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur et secundaria vo
Abbreviated transcription (Latin):
colat atꝙ transmittit. nec dilui aut ma¬
dece uoluit ꝓpt̾ felicitatẽ culturȩ ẜ adẽ
acceptũ himorẽ. nulł fontibus reddit¬
tra s uice si temperat. & coquens in¬
tra se uice fusi continet. Seritur toto
aumno panico semel bis ferre qr. tamen
uere segetes quȩ interqueuere Randũt
tose modo satiorẽ satiuã. Ad es terra ñ
cessat parere. Unde uulgo dictũ plus
tur le uora uia aputroq latere com¬
selari apuo eols. e que acumis capua
aucit. A lica fit e dea quã sem̃ appela¬
uimus. Tunditur granũ eiꝰ impila lg¬
nea uł lapidis duricia conterit᷑ nobi¬
lius. Notũ est pilo iunctorũ penasi
opa pͥmori inefi piris ferrea excufsis
in tunicis. Iterũ usdem armam̃tis inda¬
ta conciditur medulla. Ita fiunt alic
tria geuera. Minimũ ac secundarium.
grandissim̃ uͦ apherema appellarat.
nundũ habent candorẽ suũ quo p̃cellim
Iam tamĩ alexandrine p̃ferunt᷑. Postea

Expanded text:
ercolat atque transmittit, nec diluit aut maercolat atque transmittit, nec diluit aut madore volvit propter facilitatem culturae. Eadem acceptum humorem nullis fontibus reddit, sed temperat et concoquens intra se vice succi continet. Seritur toto anno, panico semel, bis farre. et tamen vere segetes, quae interquievere, fundunt rosam odoratiorem sativa. adeo terra non cessat parere, unde volgo dictum, plustur Leboriae via ab utroque latere consulari, quae a Puteolis et quae a Cumis Capuam ducit. 112 Alica fit e zea, quam semen appellavimus. tunditur granum eius in pila lignea, ne lapidis duritia conterat, mobili, ut notum est, pilo vinctorum poenali opera. primori inest pyxis ferrea. excussis inde tunicis iterum isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum vero aphaerema appellant. 113 nondum habent candorem suum, quo praecellunt, iam tamen Alexandrinae praeferuntur. postea,
Abbreviated transcription (Latin):
usq bellũ annis aburbe condita suꝑ¬
tus appellat infabula quã aurulariã scrip¬
sit. magna obid concertatione eruditorũ
anius. uersus poeta sit illiꝰ. Certũq fit ater
capitonis sententia tostũ panẽ laurioribꝰ
coquere solitos. pistoresq tm̃ eos qͥ far pi¬
sebant nominatos. Nec cocisios uͦ habebãt
inseruitiis. eosq ex macello conducebant.
Igallie setis equorũ ĩnuenere. hispaniȩ
lino excussoria & opollinaria. egyprs
papyro atq iuinco. de alica
Se inter pͥma dicatur et alicȩ ratio.
Prestantissime saluberrimeq palmam
frugum indubitant̃ italia contingit.
Fit sine dubio e inegypto: s admodum
ꝑuenda. l nitalia uͦ pluribus locis. sicut
ueronensi. pisarioq agro. Incãpania tũ
laudatissunꝰ campus est subiacens mon¬
tibus ninbosis. totis qͥden .xl.¬
dicat᷑. puluerea sũma. inferior bibula.
et pumicis uice fistulas. Montiũ ꝙͦ cus
pa inbonũ cedit. Crebros enĩ imbres ꝑ¬

Expanded text:
usque bellum annis ab urbe condita susque bellum annis ab urbe condita stus appellat in fabula, quam Aululariam inscripsit, magna ob id concertatione eruditorum, an is versus poetae sit illius, 108 certumque fit Atei Capitonis sententia cocos tum panem lautioribus coquere solitos, pistoresque tantum eos, qui far pisebant, nominatos. nec cocos vero habebant in servitiis, eosque ex macello conducebant. Galliae saetis equorum invenere, Hispaniae lino excussoria et pollinaria, Aegyptus papyro atque iunco. xxix 109 Sed inter prima dicatur et alicae ratio praestantissimae saluberrimaeque, quae palma frugum indubitata Italiae contingit. fit sine dubio et in Aegypto, sed admodum spernenda, in Italia vero pluribus locis, sicut Veronensi Pisanoque agro, in Campania tamen laudatissima. campus est subiacens montibus nidicatur, pulverea summa, inferior bibula et pumicis fistulans vice. Montium quoque culpa in bonum cedit, crebros enim imbres p
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quippe cũ apud ueteres pondero¬
sissimo cuiq tritico p̃cipua salubritas
anis ipsius uaria gen̾a ꝑsequi suꝑ¬
uacuũ uidetur. alia subosonis appel¬
lari ut uostreari. alia adeliciis ut arto¬
lagani alia afestinatione ut sceptrice.
Nec non ad coquendi ratione ut furna¬
cei. uł artopticei. aut in elibanis cocti.
thͥon pridem etiam epartis ad uecto quẽ
ad quaticum uocant qm̃ aqua trahitur.
atenuȩ rispongiosa in anitate alii parthicũ.
siliginis. bonitate cribri et tenu¬
itate ert constat. Quidã ex ouis aut
lacte subigunt. Butiro uero g̃s .ꝙ̃.
pacate. ad oꝑis pistorii ge¬
nera transeunte cura. Durat. suo pice¬
no ipanis inuentione gr̃a. ex alice ma.¬
teria cũ nouẽ diebus macerato. decu¬
mo ad speciem tracta es ubi tc̃ uue pas¬
se suco postea infurnis ollis inditũ que
rumpantur ibi torrent. sieq ẽ. ex eo cy¬
bus nͥ made facto. qͦd fit lacte maxune
Distores romȩ nõ fuere apꝑsicũ itium.

Expanded text:
tur, quippe cum apud veteres ponderotur, quippe cum apud veteres ponderosissimo cuique tritico praecipua salubritas anis ipsius varia genera persequi supervacuum videtur, alias ab opsoniis appellati, ut ostrearii, alias a deliciis, ut artolagani, alias a festinatione, ut speustici, nec non a coquendi ratione, ut furnacei vel artopticii aut in clibanis cocti, non pridem etiam e Parthis invecto quem aquaticum vocant, quoniam aqua trahitur ad tenuem et spongiosam inanitatem, alii Parthicum. siliginis bonitate et cribri tenuitate constat. quidam ex ovis aut lacte subigunt, butyro vero gentes etiam pacatae, ad operis pistorii genera transeunte cura. durat sua Piceno in panis inventione gratia ex alicae materia. eum novem diebus maceratum decumo ad speciem tractae subigunt uvae passae suco, postea in furnis ollis inditum, quae rumpantur ibi, torrent. neque est ex eo cibus nisi madefacto, quod fit lacte maxime istores Romae non fuere ad Persicum
Abbreviated transcription (Latin):
iñ pastillos inpane faciendo cũ simi lagi¬
ne senuns ferue faciunt. atq ita fariꝰ¬
ne miscent. sic optimũ panẽ fieri arbi¬
trantes. Greci inbinos et semodios farme
satis. ẽẽ. beses ferm̃ti constituere. Et
hec quidem gen̾a. iundemiis tãtum
fiunt. Quo libeat uͦ tẽpore ex aqua orde¬
oq bilibres offe ferm̃ti foco uł fictili
patena torrentur cinere et carbone. usq
dũ rubeant. Postea oꝑunt᷑ in uasis donec
acescant. Hunc ferm̃tũ diluitur. Cum
fieret aut panis ordeaceus. herui aut
cicercule farmȩ ip̃e ferm̃tabatur. iꝰtũ
erat due librȩ inquinq semodios. Nẽ
ferm̃tum fit ex ip̃a farina quȩ subigi¬
tur pͥquã addatur sal. ad pultis mo¬
dũ. decocta et relicta donec acescat.
Uulgo uͦ nec sufferuere faciunt: s tantũ
pridie adseruata materia utuntur. palãq
naturã est acore ferm̃tari. sic̾ et ualidio¬
ra eẽ. corpora. quȩ ferm̃tato pane alun¬

Expanded text:
inde pastillos in pane faciendo dilutos cum similagiinde pastillos in pane faciendo dilutos cum similagine seminis fervefaciunt atque ita farinae miscent, sic optimum panem fieri arbitrantes. Graeci in binos semodios farinae satis esse bessem fermenti constituere. 103 et haec quidem genera vindemiis tantum fiunt; quo libeat vero tempore ex aqua hordeoque bilibres offae ferventi foco vel fictili patina torrentur cinere et carbone, usque dum rubeant. postea operiuntur in vasis, donec acescant. hinc fermentum diluitur. cum fieret autem panis hordeacius, ervi aut cicerculae farina ipse fermentabatur; iustum erat II librae in V semodios. 104 nunc fermentum fit ex ipsa farina, quae subigitur, priusquam addatur sal, ad pultis modum decocta et relicta, donec acescat. vulgo vero nec suffervefaciunt, sed tantum pridie adservata materia utuntur, palamque est naturam acore fermentari, sicut evalidiora esse corpora, quae fermentato pane alan
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ aurificũ adusus. Si uͦ marea:
teritur cum stipula palea. &. maiore
terrarum parte ad pabula uim̃torũ.
O ili et panici et sisime purgam̃ta ad¬
pludã uocant. ⁊ alibi aliis nominibus.¬
Iilio campania p̃cipue gaudet. pultẽq
candidam exeo facit. Fit et panis pre¬
dulcis. Sarmatarũ q gentes hãc ma¬
xime pulte aluntur. et cruda etiam
farina. equino lacte uł sanguine cru¬
ris uenis admixto. E thiopes ñ aliam
nia utitur. S et circũpadana italia
addita faba sine qua pontice gentes
nullũ panico p̃ferunt cibum. Cȩtera
estiua frum̃ta rigius magis etiam
qũa imbribus gaudent. Miliũ et pani¬
cum aquis minime. qm̃ infolia exeunt.
uetant ea int̾ uites arboresue frugi¬
feras seri. terrã emactari hoc satu ex
emusto subacti in annuum tempros.¬
ionle fit et tritici ip̃iꝰ furfuribus
muiutis et optinus emusto albo tri¬
duo maturato subactis ac sole siccatis.

Expanded text:
tantum, aurificum ad usus, si vero in area tantum, aurificum ad usus, si vero in area teritur cum stipula, palea, in maiore terrarum parte ad pabula iumentorum. mili et panici et sesamae purgamenta adpludam vocant et alibi aliis nominibus.Milio Campania praecipue gaudet pultemque candidam ex eo facit. fit et panis praedulcis. Sarmatarum quoque gentes hac maxime pulte aluntur et cruda etiam farina, equino lacte vel sanguine e cruris venis admixto. Aethiopes non aliam nia utitur, sed et circumpadana Italia addita faba, sine qua . . . . Ponticae gentes nullum panico praeferunt cibum. — Cetera aestiva frumenta riguis magis etiam quam imbribus gaudent, milium et panicum aquis minime, cum in folia exeunt. vetant ea inter vites arboresve frugiferas seri, terram emaciari hoc satu exie musto subacti in annuum tempus.e tritici ipsius furfuribus minutis et optimis e musto albo triduo maceratis, subactis ac sole siccatis.
Abbreviated transcription (Latin):
farris tosti pisente pilo p̃ferrata fistula
serrata et stella intus denticulata. aut
si interiti pisant concidantur grana fer¬
rũq frangatur. Maior pars italie ru¬
ido utitur pilo. rotis etiam quib aquas
uerset orbiter & molat. De ipsa ratione
pisendi magonis p̃ponet᷑ sententia. T̃ ri¬
ticũ añte ꝑfundi aqua multa iubet.
postea euelli. dein sole siccatũ pila repe¬
ti. Simili mͦ ordeum. huiꝰ sextarios.xrͣ.
spargi duobus sextariis aque. Lentem
torrere prius. demn cũ furfuribꝰ leuiter
pisi. aut addito insextarios xx. lateris
crudi frusto. et harene semodio. E ruili¬
am isdem modis quibus lentẽ. Sisuam
in calida maceratã exporrigi. dem con¬
fricari efrigida mergi ut palee fluctu¬
antur. iterumq exporrigi in sole suꝑ
linrtea. Qs nisi festinato ꝑagatur. larido.
colore muntescere. Et ip̃a aũt quȩ eualiũ¬
tur uariam pistrinarũ rationẽ habent.
Acus uocatur. cum ꝑse pisatur spica.

Expanded text:
farris tosti pisente pilo praeferrato fistula farris tosti pisente pilo praeferrato fistula serrata et stella intus denticulata, ut, si intenti pisant, concidantur grana ferrumque frangatur. maior pars Italiae nudo utitur pilo, rotis etiam, quas aqua verset, obiter et mola. de ipsa ratione pisendi Magonis proponemus sententiam: 98 triticum ante perfundi aqua multa iubet, postea evalli, dein sole siccatum in pila repeti, simili modo hordeum. huius sextarios XX spargi II sextariis aquae. lentem torreri prius, dein cum furfuribus leviter pisi aut addito in sextarios XX lateris crudi frusto et harenae semodio. erviliam iisdem modis, quibus lentem. sesamam in calida maceratam exporrigi, dein confricari et frigida mergi, ut paleae fluctuentur, iterumque exporrigi in sole super lintea, quod nisi festinato peragatur, lurido colore mucescere. 99 et ipsa autem, quae evalluntur, variam pistrinarum rationem habent. acus vocatur, cum per se pisitur spica