comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lauare. sed÷ mundus totus. Quomodoł
uandi sunt. nisi qr mundus tot̾: in lauago
calcat ñ pot ÷ absq sordib. et̃ : sic nemont
uiuere sine peccatis ꝓqͥb. cotidie oramꝰ qͥ
mitte nob̾ debita nrã. & cȩt̃. Iterũ puli¬
re terrenȩ habitationis homo sordidatis¬
& necesse habet itrũ lauari ꝑ grãm dii¬
nȩ pietatis. licet pͥus eadẽ grã cã mundu¬

Expanded text:
lavare, sed est mundus totus. » Quomodo lavare, sed est mundus totus. » Quomodo vandi sunt, nisi quia mundus est in lavacro calcat, non potest absque sordibus esse, sic nemo potest vivere sine peccatis, pro quibus quotidie oramus: « Dimitte nobis debita nostra . » Iterum pulvere terrenae habitationis homo sordidatus necesse habet iterum lavari per gratiam divinae pietatis, licet prius eadem gratia
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ petrũ. Nonita intellegendũ ÷ qͣsi alioꝵ
pedib lauatis. uenisset ad primũ apłm. sed
qͥ inde primũ coepit: ideo eapauescit petrus.
mini. Quando ergo pedes discipulor laua¬
re coepit: uenit adeũ a qͦcoepit. id÷ ad pe¬
trũ. Et tẽpetrus qđ etiã quilibet eorũ ex¬
pauesceret. expauit atq ait. Onẽ tumihi
lauas pedes: Tuds ego homo Tu dñs ego
seruus: Turedemptor ego peccator
intellegis. sed postca intellecturus eris: Quia
site ñ lauero: ñ habebis partẽ mecũ. Dicit
petrus Non lauabis mͥ pedes in ȩternum
Aet̾nũ pronumꝗ posuit. Sed territ᷑ respon¬
sione dnĩ: subiunxit. Onẽ nontantũ pedes.
sed & manus & caput Quando quidẽ sic
minaris :. lauanda tibimea membra. ñ sole
ima ñ subtraho. utrũ etiã prima subsitr nos
Ne mͥ neges capiendã tecũ partẽ: nullã tibi
go abluendã mei corporis partẽ: Respas

Expanded text:
nem Petrum. » Non ita intelligendum est quasi, aliorum nem Petrum. » Non ita intelligendum est quasi, aliorum pedibus lavatis, venisset ad primum apostolum, sed quia inde primum coepit, ideo expavescit Petrus, Deus homini. Quando ergo pedes discipulorum lavare coepit, venit ad eum, a quo coepit, id est, ad Petrum. Et tunc Petrus quod etiam quilibet eorum expavisset expavit, atque ait: « Domine, tu mihi lavas pedes? » Tu Deus, ego homo, tu Dominus, ego servus; tu Redemptor, ego peccator.intelligis, sed postea intelliges. « Quia si te non lavero, non habebis partem mecum. Dixit Petrus: Non lavabis mihi pedes in aeternum. » Aeternum, pro nunquam posuit: sed territus responsione Domini, dixit: « Domine, non tantum pedes, sed et manus et caput. » Quandoquidem sic minaris lavanda tibi mea membra, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam mei corporis partem. « Respo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ rediret. Surgit acena. & ponit uestim̃ta
sua. Locutur euangłta detanta dnĩ humi¬
litate : pͥus ciusdẽ celsitudinẽ uoluit cõmenda¬
re. Adhoc ꝑtinet qđ ait Sciens qr omã dedit
cipat̃ inman. Cũ gͦ. ei omã dedisset pater in
manus : ñdĩdni . sed hominis serui impleuit
officiũ. Tanta ÷ quippe humanȩ humilita¬
tis utilitas. ut tã suo cõmendaret exemplo
etiã diuina sublimitas. Surgit acena. descen¬
dit de cȩlestibus. Posuit uestimenta sua. id÷
semetipsũ exinaniuit. Cũ accepisset linteũ
p̃cinxit se. formã serui induens. Mittit
aquã in pelium: id÷ fudit sanguinẽ suum
in terrã. ut mundaret inse credentiũ uesti¬
gia. quȩ t̾renis peccatis sordida fuerant.
& extergeret linteo qͦ erat p̃cinctꝰ. id÷ cor¬
poris sui linteo qͦ erat p̃cinet̾ purgaret. qr
tota illius passio. nra ÷ purgatio. Dũ formã
serui accepit: ñ qđ habebat dimisit. sed qđ¬
ñ habebat assumpsit. Uenit gͦ ad symo¬

Expanded text:
cum rediret. Surgit a coena, et ponit vestimenta sua. Locuturus evangelista de tanta Domini humilitate, prius ejus celsitudinem voluit commendare. Ad hoc pertinet quod ait: Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus. Cum ergo ei omnia dedisset Pater in manus, non Dei Domini, sed hominis servi implevit officium. Tanta est quippe humanae humilitatis utilitas, ut eam suo commendaret exemplo etiam divina sublimitas. » Surgit a coena, descendit de coelestibus; posuit vestimenta sua, id est semetipsum exinanivit. Cum accepisset linteum, praecinxit se, formam servi induens. Mittit aquam in pelvem, id est, fudit sanguinem suum in terram, ut mundaret in se credentium vestigia, quae terrenis peccatis sordida fuerant; et extergeret linteo quo erat praecinctus, id est corporis sui linteo quo erat praecinctus, purgaret: quia tota illa ejus passio, nostra est purgatio. Dum formam servi accepit, non quod habebat dimisit, sed qn habebat assumpsit. « Venit ergo ad Simo
Abbreviated transcription (Latin):
& dñe. & benedicitis. utiq q uerudias
iceñ Nonarrogantiȩ trpo. sedueri¬
unantes uobism̃etipsis siquis aduers aliquẽ
lbet querelã. Sic̃ & dñs donauit uͭobis: ita
enos inuicẽ itaq nob delicta donemus. &
ns̃is delictis inuicẽ oremꝰ. Atq ita qͦdã mͦ
hiucẽ pedes nr̃os lauamꝰ licethoc corpo¬
alit̾ caritatis officio & humilitatis exemplo
liquib utilit facere placeat : tam̃ spũalit̃
ncorde om̃ib agendũ ÷. ut debita nrã inuicẽ
lmittamꝰ nob. sic̃ ađo nra nob debita di

Expanded text:
Domine, et bene dicitis. » Utique; quia » Non arrogantiae typo, sed veriipsis si quis adversus aliquem habet querelam, sicut Dominus donavit vobis, ita et vos invicem . » Itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis invicem oremus atque ita quodammodo invicem pedes nostros lavemus. Licet hoc corporaliter charitatis officio et humilitatis exemplo aliquibus utiliter facere placeat, tamen spiritaliter in corde omnibus, agendum est, ut debita nostra invicem dimittamus nobis, sicut a Deo nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
iobis . ñ ⁊ seruus maior domino suo. neq
ipłs maior eo qͥmisit illũ . Sihȩc scitis:
iati eritis sifeceritis ca. Hoc ideo dix̃ qr
luerat pedes discipuloꝵ magist humilita¬
is. & uerbo & exemplo. ut uerbo & exem¬
no eos instrueret in caritatis officio. Non
de uob̾ om̃ib dico. id: ñ uos om̃s beatosdico.
goscio quos legerim adhanc beatitudinẽ.
sed ad poenã. qr manducauit ut lateret
ꝓditor. ñ ut ꝑficeret amator. Quid est

Expanded text:
servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. « Hoc ideo dixit, quia laverat pedes discipulorum, magister humilitatis et verbo et exemplo: » ut verbo et exemplo eos instrueret in charitatis officio. Non de vobis omnibus dico, id est, non vos omnes beatos dico. Ego scio quos elegerim, ad hanc beatitudinem, sed ad poenam: quia manducavit, ut lateret proditor, non ut proficeret amator. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
ndiciũ: pot÷ duplicit̃ intellegi. Siue .ni. eũ
ui uitã dilexerant. iniuste occisũ dolebant.
fucui mortẽ se impetrasse meminerant. hunc
nmorte amplius glorificatũ timebant. Sed
suchȩc siue illa siue utraq causa diuersas
nurba dissidentesq ꝑsonas pect̾ tundere co¬
gint : Notanda distantia gentis &gentis.¬
di pectora silent̃ domũ redeunt. Stabant
uit̃ om̃s noti eiꝰ alonge. & mulieres qͣ secutȩ
itant eũ agalilea hȩc uidentes. Hoc: quod
ise dñs in psalmo explicita suȩ passionis serie

Expanded text:
intelligi. Sive enim eum cujus vitam dilexerunt, injuste occisum dolebant, seu cujus mortem se impetrasse meminerant, hunc in morte amplius glorificatum tremebant. Sed sive haec, sive illa, sive utraque causa diversas in turba dissidentesque personas pectus tundere coegerit, notanda distantia gentis et gentis. Gentisolum pectora, silentes domum redeunt. Stabant autem omnes noti ejus a longe, et mulieres quae secutae erant eum a Galilaea haec videntes. Hoc est, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ad patrẽ. Ita nobis transeundũ : ab
hoc mundo ad patrẽ. a temporalib ad eterna
ab iniquitate adiusticiã. adeceptore diabolo.
ad saluatorẽ xp̃m. Cũ dilexisset suos qͥ erant
inmundo. infinẽ dilexit eos. Utiq ut &ipsi
dehoc mundo ubierant. ad suũ caput qđ hinc
transisset. ei dilectione transirent. In finem
id ÷ in ȩternũ dilex eos. Uel infinẽ inxpo. qr

Expanded text:
mundo ad Patrem. Ita nobis transeundum est ab hoc mundo ad Patrem, a temporalibus ad aeterna, ab iniquitate ad justitiam, a deceptore diabolo ad salvatorem Christum. Cum dilexisset suos qui erant in mundo, usque in finem dilexit eos. « Utique ut et ipsi de hoc mundo, ubi erant, ad suum caput, quod hinc transiisset, 592 ejus dilectione transirent: » In finem, id est in aeternum, dilexit eos. « Vel in
Abbreviated transcription (Latin):
is &quiđa mortui. ut illoꝵ exemplo cȩteri
derent ñ debere indigne & neglegent̃ cor¬
puscñĩ sumere. Qđ sinos metipsos diuidica
it̃ .d discuteremꝰ. & examinaremꝰ uitã
bnatant in hoc p̃senti. & in illis ctiã qͥ mo¬
runt᷑ adno corripim̃. & flagellam̃ cor¬
pore ꝑ illos. ut ipso timore ꝑterriti. non
amnem ȩt̃nalit̃ cũ hoc mundo. id÷ cum
nfidelib & amatorib huĩ mundi. Nihil
sib peccatis criminalib cõmaculat̃ ad m̃sã
dnĩ p̃sumit accedere. sed potius deteriar ÷
llo & maiori poena dignus. qr melius est
uiam dnĩ ñ cognoscert. quã post agnitionem¬

Expanded text:
 etiam mortui, ut illorum exemplo caeteri discerent non debere indigne et negligenter corpus Domini sumere. Quod si nosmetipsos dijudicaremus, id est discuteremus et examinaremus vitam febricitant in hoc praesenti et in illis etiam qui moriuntur, a Domino corripimur, et flagellamur corpore per illos ut ipso timore perterriti, non damnemur aeternaliter cum hoc mundo, id est cum infidelibus et amatoribus hujus mundi. Nihil nibus peccatis criminalibus commaculatus, ad mensam Domini praesumit accedere: sed potius deterior est illo, et majori poena dignus; quia melius est viam veritatis non cognoscere, quam post cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt remediũ: accipiat ille iudicium
& damnationẽ indigne illud ꝑcipiensuꝰ
fec iudas ꝓditor Nã cũ alii apł sumpll¬
sent illud terribile sacram̃tũ adremedi
& salutẽ suã : ile qͥ indignꝰ erat tantoms¬
sterio accepit illud addanationẽ sua. q
quẽ diabolus antea tenebat ꝑsuggqies¬
xtemptationẽ. postea tenuit ad possidendum
dlenius. ut nihil aliud posset cogitare aut facere
li qđillo instigante tractauerat : eo c̃citante
sficeret. Qui .ii. manducat & bibit in digne: sic̃¬
ĩ sup̃diximus : iudiciũ sibi manducat xbibit.
q: addamnationẽ suã illud sumit. ñ diuidi¬
uns corpꝰ dnĩ. id ÷ ñ discernens areliquis cibis.
ꝑdebere p̃stare ei. ad cuiꝰ corpꝰ sumendũ acce¬
it Ideo sub audit̾q: indigne p̃sumitis ꝑ¬
apere salutiferũ sacram̃tũ. id circos int̃ uos
aorinchii multi infirmi. id÷ languentes &
mbecilles. id÷ febricitantes . & dormiunt
milti ñ somno pacis neq quietis. sed morte

Expanded text:
piat ille judicium et damnationem, indigne illud percipiens, sicut fecit Judas proditor. Nam cum alii apostoli sumpsissent illud terribile sacramentum ad remedium et salutem suam, ille qui indignus erat tanto mysterio accepit illud ad damnationem suam: quia quem diabolus ante tenebat per suggeset tentationem, postea renuit ad possidendum plenius, ut nihil aliud posset cogitare aut facere, lum quod illo instigante tractaverat, eo concitante perficeret. Qui enim manducat et bibit indigne, sicut supra diximus, judicium sibi manducat et bibit, id est ad damnationem suam illud sumit, non dijudicans corpus Domini, id est non discernens a reliquis cibis. se debere praestare ei ad cujus corpus sumendum accedit. Ideo, subaudis quia indigne praesumitis percipere salutiferum sacramentum, idcirco sunt inter vos, o Corinthii, multi infirmi, id est languentes et imbecilles, id est febricitantes, et dormiunt multi, non somno pacis et quietis, sed morte
Abbreviated transcription (Latin):
mere sic̃ mͥ rtudauit: ita tradidi uobis
insuꝑ etiã quid significaret illud sacramentũ. sic̃
insequentib dicturus ÷. Quando ꝑgebat da¬
eẽt intẽplo. ac sic demũ tradidit corinthis qđo
moratꝰ ÷ apud eos anno uno & mensibus sex
erat tradendus auida. accepit panẽ & gratis
omnib annis: transut statĩ ad nouũ pascha
sicut supͣdixcimus qđ in memoriã suȩ passionis
& nr̃ȩ̃ redemptionis ȩcđȩ suȩ reliquit frequen¬
tandũ. Fregit ipse panẽ quẽ discipulis porrex̃.
ut ostenderet corporis sui fractionẽ & passi¬
onẽ sine sua sponte ñuenturã. sic̃ ipse antea
dixerat. ẜ otestatẽ habeo ponendi animã mtã
Accipite & manducate. hoc ÷ corpꝰ meũ qđ ꝓuob
ginali uerũ corpus cius est. & ꝓnrã salute oc¬
cisũ : ita panis quẽ xpc̃ tradidit discipulissuis¬
tidie c̃secrant sacerdotes in ȩcdã cũ uirtute di¬
Nec s̃ duo corpora illa caro quã assumpsit. & iste
salute & redẽpitione ÷ immolatus: ita cotidie

Expanded text:
radidi vobis. Insuper etiam quid significet illud sacramentum, sicut in sequentibus dicturus est, quando pergebat Daesset in templo. Ac sic demum tradidit Corinthiis, quando moratus est apud eos anno uno et mensibus sex,erat tradendus a Juda, accepit panem et gratiaomnibus annis, transiit statim ad novum pascha, sicut supra diximus, quod in memoriam suae passionis et nostrae redemptionis, Ecclesiae suae relinquit frequentandum. Fregit ipse panem quem discipulis porrexerat, ut ostenderet corporis sui fractionem et passionem, sine sua sponte non venturam, sicut ipse antea dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam. Accipite et manducate: hoc est corpus meum quod ginali, verum corpus ejus est, et pro nostra salute occisum, ita panis quem Christus tradidit discipulis suistidie consecrant sacerdotes in Ecclesia, cum virtute dinec sunt duo corpora illa caro quam assumpsit, et iste salute et redemptione est immolatum, ita quotidie
Abbreviated transcription (Latin):
lint. Apud ueteres enĩ consuetudo erat
lora nona cȩnare . ñ in abscondito sed in ꝓpa¬
ulo. ne singularitas gigneret̾. Et alius qͥđẽ
urm̃esurit Ille uidelicet. qͥ pauꝑtate pre¬
nente caret pane. tritico & uino. qđ defe¬
ut ad c̃secrandũ unde cõmunicet᷑. ł unde
puret sibi c̃uiuiũ Alius aut̃ diues qͥlibet
a potens ebrius ÷ & crapulat̃ tam ex aliis
idis quã exsacramentis corporis & sangui¬
nisdñi. Numquid domos ñ habetis õ co¬
inthii ad manducandũ &bibendũ cõmu¬
iscibos: ut eccłam di contemnitis. id:
despicabilẽ facitis & ꝓnihilo ducitis. paran¬
ts uobis turpia c̃uiuia in ea: Et c̃fundi¬
is eos. id÷ uerecundari facitis qͥnhabent.
sibaudit̃ alimenta: ex qͥb c̃secret᷑ corpus

Expanded text:
d veteres enim consuetudo erat, hora nona coenare, non in abscondito, sed in propatulo, ne singularitas luxuriam gigneret. Et alius quidem, vestrum, esurit, ille videlicet qui paupertate premente caret pane triticeo et vino quod deferat ad consecrandum, unde communicetur, vel unde praeparet sibi convivium. Alius autem, dives quilibet et potens, ebrius est, et crapulatus tam ex aliis cibis quam etiam ex sacramentis corporis et sanguinis Domini. Nunquid domos non habetis, o Corinthii, ad manducandum et bibendum, communes cibos? Aut Ecclesiam Dei contemnitis, id est despicabilem facitis, et pro nihilo ducitis, parantes vobis turpia convivia in ea, et confunditis eos, id est verecundari facitis, qui non habent? alimenta, ex quibus consecretur corpus
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃tũ significat ut fulgentius dic̃. ł nouũ
testam̃tũ confirmat in meo sanguine. siue ꝑ
meũ sanguinẽ: Calicẽ noui testam̃tidic̃ ad di¬
stinctionẽ ueteris testam̃ti qđ c̃firmatũ est¬

Expanded text:
Testamentum significat, ut Fulgentius dicit, vel Novum Testamentum significat, ut Fulgentius dicit, vel Novum Testamentum confirmat in meo sanguine, sive per meum sanguinem. Calicem Novi Testamenti dicit ad distinctionem Veteris Testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
qr cognouit nos fragilescẽ. ad peccandũ : tradi¬
dit nob hoc sacram̃tũ. ut qr ipse iã non potest
mori. & nos cotidie peccamus: haberemꝰ uerũ
sacrificiũ quo possimus expiari Ideoq qr unũ
corpus faciunt. & pnrã redemptione offerunt᷑.
didit hoc facite. id÷ corpꝰ scĩficate in meã cõme¬
morationẽ . uidelicet passionis meae. urȩ̃q.
redemptionis . q: ego uos redemi sanguine meo.
Relinquens dñs hoc sacram̃tũ salutiferũ omnib
fidelib ut illud infigeret cordib & memoriȩ
quans morti. aliqđ munꝰ p̃tiosũ dimittit alicui
cũ onuĩ diligentia penes tẽ in memoriã mei
ut quotiens cũq illud uideris recorderis met
memoriã sui dimisit tenendũ: cũ timore &
cõpunctione cordis. omĩq reuerentia debe¬
mꝰ accipere. recolentes quanto amore nos di
Similit̃ & calicẽ. subaudit᷑ tradidit eis. p̃ ꝗcęna¬
uit dic̃s. Hic calix nouũ testam̃tũ: in meo
sanguine. Id ÷ hic calix quẽ uobistrado. nouũ

Expanded text:
agiles esse ad peccandum, tradidit nobis hoc sacramentum, ut quia ipse jam non potest mori, et nos quotidie peccamus, habeamus verum sacrificium quo possimus expiari. Ideoque quia unum corpus faciunt et pro nostra redemptione offeruntur,didit: Hoc facite, id est corpus hoc sanctificate in meam commemorationem, videlicet passionis meae, vestraeque redemptionis, quia ego vos redemi sanguine meo. Relinquens Dominus hoc sacramentum salutiferum omnibus infidelibus, ut illud infigeret cordibus et memoriae quans morti aliquod munus pretiosum dimittit alicui i diligentia penes te in memoriam mei, ut quotiescunque illud videris, recorderis mei. memoriam sui dimisit tenendum, cum timore et compunctione cordis, omnique reverentia debemus accedere, recolenSimiliter et calicem, subaudis tradidit eis, postquam coenavit, dicens: Hic calix Novum Testamentum est in meo sanguine, id est calix quem vobis trado, Novum
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. sedquisaccipiat: Nec quale sit quod
dat᷑. sed qualis sit ipse cui dat᷑. Intrauit ergo
posthunc panẽ satanas indñi traditorẽ. ut sibi
iam traditũ plenius possiderit inquẽ pͥus
intrauerat ut deciperet. Hausit .ii. peccatũ
traditionis p̃sumptio sacram̃ti. cũ homini
ingrato intrasset panis inuentrẽ. hostis in
mente Fortassis g̃. panis intincti illi signi¬
ficans fictionẽ qͥ fictꝰ ad cȩnã uenitamicus
& falsus ad magistrũ uadit discipulus. Quod
facis. faccitius. Ñ p̃cepit facinus sed p̃dix̃
uide malũ. nob bonũ. Quid i iudȩ prius
& quid nobmelius quã tradit᷑ xpc̃ ab illo uti
do dixit. quã ad salutẽ fideliũ festinande
Qd facis faccitius. Nonq intua potesta
quẽ tradaf. sed qr hoc uult qͥ oma potesti
Hocaut̃ nemo scuit discũbentiũ. adqͥd does¬
ritei. Quidã .ii. putabant. qr loculos hib¬
delib oblata conseruans. & suoꝵ necdso¬

Expanded text:
acciaccidatur, sed qualis sit ipse cui datur. Intravit ergo post hunc panem Satanas in Domini traditorem, ut sibi jam traditum plenius possideret, in quem prius intraverat, ut deciperet. » Auxit enim peccatum traditionis praesumptio sacramenti, cum hominis ingrati intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: fortassis per panis intinctionem, illius significans fictionem, qui fictus ad coenam venit amicus, et falsus ad magistrum vadit discipulus. « Quod facis, fac citius. Non praecepit facinus, sed praedixit Judae malum, nobis bonum. Quid enim Judae pejus, et quid nobis melius, quam traditus erfidi saeviendo dixit, quam ad salutem fidelium festinando. « Quod facis, fac citius. » Non quia in tua potestate est quem tradas, sed quia hoc vult qui omnia potest. « Hoc autem nemo scivit discumbentium, ad quid dixerit ei. Quidam enim putabant quia loculos habfidelibus oblata conservans, et suorum necess
Abbreviated transcription (Latin):
unũ Quiddã in eo dilex̃ qd in aliis ñ dilexit.
id÷ ut ꝑ pacẽ transiret exhac uita. ñ ꝑ pas¬
sionẽ finiret hancuitã. In sinuiħu id in
secreto deqͦ illud mirabile & ommib: sđis
in auditũ eructauit sacramentũ In pͥncipio
petrus. & dic̃ei Innuendo dic̃ ñloquendo
significando : ñ sondo. Quid dic̃ innu
petrus innuit . ñ sono uocis. sed motu corpo¬
ris dixit. Itaq cũ recubuissit ille supra
pectꝰ iħu. Hic ÷ itaq pectorissinus. sapientiȩ
secretũ. Dic̃ ei. Dnc̃ quisest : Rei iħo:¬
Cui ego intinctũ panẽ porrexero. Etcũ in¬
tinxisset panẽ : dedit uidȩ symoniscario¬
this. Et post panẽ tc̃ introiuit in illũ sata¬
nas. Express: traditor. nudatȩ s latebrȩ
tenebrarũ. Bonũ ÷ qđ accepit. sed malosuo
accepit. qr malebonũ malus accepit. Hic
enĩ docet᷑ quã diligent̃ nob̵ cauendũ sit male
accipere bonũ: Multũ quippe int̃: ñquid

Expanded text:
unum. Quiddam in eo dilexit, quod in aliis non dilexit, unum. Quiddam in eo dilexit, quod in aliis non dilexit, id est, ut per pacem transiret ex hac vita, non per passionem finiret hanc vitam. In sinu Jesu, id est, in secreto, de quo illud mirabile et omnibus saeculis inauditum eructavit sacramentum: In principio Petrus, et dixit ei. » Innuendo dicit non loquendo: significando, non sonando. Quid dicit innuPetrus innuit, non sono vocis, sed motu corporis dixit. « Itaque cum recubuisset ille supra pectus Jesu. » Hic est utique pectoris sinus sapientiae secretum. « Dicit ei: Domine, quis est? RespoCui ego intinctum panem porrexero. Et cum intinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariothis. Et post panem, tunc introivit in illum Satanas. » Expressus est traditor, nudatae sunt latebrae tenebrarum. Bonum est quod accepit, sed malo suo accepit: quia male bonum malus accepit. Hic enim docetur quam diligenter nobis cavendum sit male accipere bonum. Multum quippe interest, non quid
Abbreviated transcription (Latin):
iturus ÷ qͥ tradetme. Aspiciebant.gͦ. disci¬
puli adinuicẽ. hȩsitantes deq̃diceret. Sic¬
Cquippe in eis erat erga magistrũ suũ
pia caritas. ut tam̃ eos humana alterũ de al¬
tero stimularet infirmitas. Nota fuit uni¬
cuiq sua c̃scientia. sed alterius in cognita:
Frat aut̃ recũbens unꝰ ex discipulis ci insinu iħu
quẽ diligebat iħc. Quod dixerat insinu.: pau¬
lo post dic̃ suꝑpectus iħu. Ipse ÷ ioħs cuius :
hoc euangłm. sic̃ postta manifestat᷑. Erat cnĩ
hȩc eoꝵ c̃suetudo qͥ sacras nob̾literas ministrar̾.
ut qđo ab aliquo eoꝵ diuina narrabat̃ hỹstoria
cũ ad se ipsũ uenirit᷑ tãꝗde alio loqueretur
& sic in sereret ordinationi narrationis suȩ tñꝗ
terũ gestarũ scriptor. ñ tamꝗ ipsius sui p̃di¬
cator. Hoc fec̃ &beat̾ mosses. ita dese ipso
tamꝗ dealio cuncta ũnarrauit: Diligebat
ñ p̃omnib unũ. sed familiarius in omnibus

Expanded text:
iturus est qui tradet me? « Aspiciebant ergo ad inviiturus est qui tradet me? « Aspiciebant ergo ad invicem discipuli, haesitantes de quo diceret. » Sic quippe in eis erat erga magistrum suum pia charitas, ut tamen eos humana alterum de altero stimularet infirmitas. Nota fuit unicuique sua conscientia, sed alterius incognita. « Erat autem recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. » Quod dixerat in sinu, paulo post dicit super pectus Jesu: ipse est Joannes, cujus est hoc Evangelium, sicut postea manifestatur. Erat enim haec eorum consuetudo qui sacras nobis litteras ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur: et sic se insereret ordinationi narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam ipsius sui praedicator. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso, tanquam de alio cuncta narravit. Diligebat non prae omnibus unum, sed familiarius in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ducat meũ panẽ. leuabit suꝑme calcantũ.
Qui accipit siquẽ misero. me accipit. Quiaut̃
me accipit: accipit eũ qͥ me misit. Cumhec
dicebat: ñ unitatẽ naturȩ diuisit. sed mit¬
tentis auctoritatẽ ostendit. Sicutiq unꝰ¬
quisq eũ qui ÷ missus accipiat. ut in illo
ad tendas patrẽ infilio: inuenies unigeniti
genitorẽ. ac sic in eo qͥmissus ÷ sine ullo erro¬
qr uñ exuob tradet me Turbauit eũ immi¬
nenspassio. & periculũ pocimũ. & tradito¬
ris impendens manus. ciuĩ fuerat p̃cognit᷑
animꝰ. Turbat᷑ ÷ itaq spũ. tanto scelere tradito¬
ris. Turbata ÷ in eo nrã infirmitas. ñ sua pote¬
Nec nrã ꝑturbatio in desperationẽ cadat. sed in
miseratione paimoꝵ una poenitentia pecca¬
toꝵ ł nr̃orx auertat᷑. quia illius ꝑ turbatio
uob tradet me. Uñ numero ñ merito. spe¬
cie: ñ uirtute. cõmixtione corporali. ñ uin¬
culo spũali carnis adiunctione. ñ cordis
socius imitate. Quid÷ exuob. nisi exuob̾

Expanded text:
calcaneum . » « Qui accipit si quem misero, me accipit. Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. » Cum haec dicebat, non unitatem naturae divisit, sed mittentis auctoritatem ostendit. Sic utique unusquisque eum qui est missus accipiat, ut in illo,attendas Patrem in Filio, invenies unigeniti genitorem: ac sic in eo, qui missus est, sine ullo acciquia unus ex vobis tradet me. » Turbavit eum imminens passio, et periculum proximum, et traditoris impendens manus, cujus fuerat praecognitus animus. Turbatus est itaque spiritu, tanto scelere traditoris. Turbata est in eo nostra infirmitas, non sua potene nostra perturbatio in desperationem cadat, sed in miseratione proximorum una poenitentia peccatorum vel nostrorum avertatur: quia illius perturbatio vobis tradet me. » Unus numero, non merito; specie, non virtute; commistione corporali, non vinculo spiritali; carnis adjunctione, non cordis socius unitate. Quid est ex vobis, nisi ex vobis
Abbreviated transcription (Latin):
potentes & nobiles. & p̃parare sibi inȩcđa
&crapulari & inebruri usq ad uesperã man¬
ducantes & bibentes inc̃spectu pauperum
Regenoꝵ. qͥ n habebant unde similia sibi p̃¬
corpus xp̃ĩ a sacerdotib unde cõmunica¬
rent Impleti aut̃ illi diuites omnib cibis
& potib usq ad uomitũ : accipiebant adul¬
tiũ sacram̃ta corporis & sanguinis apĩ di¬
centes. Sic tradidit dñs iħc xpc̃ discipulis
suis nr̃is doctorib & magistris corp&san
guinẽ suũ pꝰalior ciboꝵ ꝑceptionẽ esic nos
uolum illud sumere. Qđ audiens apłs scrip

Expanded text:
potentes et nobiles, et praeparare sibi in Ecclepotentes et nobiles, et praeparare sibi in Eccleet crapulari et inebriari usque ad vesperam manducantes et bibentes in conspectu pauperum et egenorum, qui non habebant unde sibi praecorpus Christi a sacerdotibus unde communicarent. Impleti autem illi divites omnibus cibis et potibus usque ad vomitum, accipiebant ad ultimum sacramenta corporis et sanguinis Christi, dicentes: Sic tradidit Christus discipulis suis nostris doctoribus et magistris corpus et sanguinem suum post aliorum ciborum perceptionem, et sic nos volumus illud sumere. Quod audiens Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
pauli. aquo int̃cȩtera quȩ dñs fecit etiã sa¬
mebunt om̃s ad ȩcłam. ac nobiles quiq
ont̃ : deferdunt singuli panc̃ & uinũ. &da¬
bint ea sac̃doti. unde decraret corp & singui¬
nẽ dnĩ. Esecratis aut̃ mysterus a sacerdote:
unus quisq qđ detulerat accipidat de suꝑ al¬
tari. sumebatq tacito cũ suis. ut ꝑuenientes
ñ inuenirent qđ ederent. &unde cõmunica¬
rent. aut etiã deferebat unqͥsq omẽ qđ attu¬
lerat addomũ suã ut cũ suis illud sumeret
Adcuĩ rei causa magnȩ dissensiones inter illos
erant quas seminauerant pscudo apłi. itaut
cũ una oblationes omniũ benedictione c̃se¬
cratȩ essent. singuli suã accipientes q cõmu¬
ne debent et̃. maximã uerecundiã inferrent
etiã his qͥñ habelunt qͣ afferrent: Hocautẽ
Istãq acceptionẽ eucharistiȩ dominicĩ cȩnã
uocauit apłsuno modo Alit̃. Soliti qͦq e
rant c̃uenirt eodẽ die ad ȩcdam om̃s. hiuites

Expanded text:
Pauli, a quo inter caetera quae Dominus fecit, etiam saniebant omnes ad Ecclesiam, ac nobiles quique et et deferebant singuli panem et vinum, et dabant sacerdoti, unde consecraret corpus et sanguinem Domini. Consecratis autem mysteriis a sacerdote Domini, unusquisque quod detulerat accipiebat desuper altari: sumebatque tacite cum suis, ut supervenientes non invenirent quod ederent, et unde communicarent; aut etiam deferebat omne quod attulerat ad domum suam, ut cum suis illud sumeret. Ob cujus rei causam magnae dissensiones inter illos erant, quas seminaverant pseudoapostoli, ita ut cum una benedictione omnium oblationes consecratae essent, singuli suas accipientes, quae communes debuerant esse, maximam verecundiam inferrent etiam qui non habebant quod afferrent. Hoc autemIstamque acceptionem Eucharistiae, Dominicam coenam vocavit Apostolus uno modo. Aliter: Soliti quoque erant convenire eodem die ad Ecclesiam omnes divites,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicasse apłos. qr necesse erat pascha ilidꝰ
typicũ anie c̃sũmari. & sic adueri paschȩ sica¬
iciunos accipere nossacram̃ta eucharistigs
haberent eĩ apłihonorẽ aliqͥd ordinandis¬
ordinauerunt in honorẽ tanti tãq tribius
sacram̃ti pͥmonos it iunos dominicȩ pisis¬
nis participatione muniri. primoq spus¬
lib: eptilis interius exteriusq sicrar +
binde terrenis dapib: & uilib: escis corprefi

Expanded text:
nicasse apostolos quia necesse erat pascha illud typicum antea consummare, et sic ad veri paschae sacraonstituit jejunos accipere nos sacramenta Eucharistiae, ut haberent ejus apostoli honorem aliquid ordinandiordinaverunt in honorem tanti tamque terribilis sacramenti, primo nos jejunos Dominicae passionis participatione muniri, primoque spiritalibus epulis interius exteriusque sacrari, ac deinde terrenis dapibus et vilibus escis corpus refi
Abbreviated transcription (Latin):
et dementia monstret᷑: Coeper̃ aut̃ accu¬
bre illũ dicentes. Hunc inuenimꝰ subuer¬
seitẽ gentẽ nram̃. & ꝓhibentẽ tributa
dare cȩsart. & dicentẽ se xpm̃ regẽ eẽ Argu¬
unt̃ impietatis iudei . qđ accusantes saluatorẽ
ñ falso quidẽ aliqͥd uerissimi qđ ei obicere pos¬
sint inueniunt. Et ideo sicut marcus dicit c̃¬
uenientia eoꝵ testimonia ñerant. Uerũ ipse
ut nobis patientiȩ p̃beat exemplũ. sic̃ ante
uerberat᷑. sic modo accufatus. silet acreticet
Pilatus aut̃ int̾rogauit eũ dicens. Tues rex
iudeoꝵ. Atille respondens ait. Tudicis
Fodẽ uerbo p̃sidi. quo & principib sacerdotũ
Et notandũ qđ duob dnõ obiectis ui delicet
qđ & tributa cȩsari dari ꝓhiberet. & se xp̃m
regẽ diceret. pilatus de uno regni uerbo
in t̾rogandũ putauit. Potuit enĩ fieri ut
illud dnĩ uidiciũ qđait Reddite cȩsari qͦͣ
cȩsaris sunt. & quȩ dĩ sunt dõ. etiã pilatũ
audire contigerit. ideoq causã hanc quasi

Expanded text:
tretur. Coeperunt autem accusare illum dicentes: Hunc invenimus subvertentem gentem nostram et prohibentem tributa dare Caesari, et dicentem se Christum regem esse. Arguuntur impietatis Judaei, quod accusantes Salvatorem ne falso quidem aliquid verisimile quod ei objicere possint, inveniunt. Et ideo sicut Marcus dicit: convenientia eorum testimonia non erant . Verum ipse ut nobis patientiae praebeat exemplum, sicut ante verberatus, sic et modo accusatus silet ac reticet. Pilatus autem interrogavit eum dicens: Tu es rex Judaeorum? At ille respondens ait: Tu dicis. Eodem verbo praesidi, qEt notandum quod duobus Domino objectis, videlicet quod et tributa Caesari dare prohiberet, et se Christum regem diceret, Pilatus de uno regni verbo interrogandum putavit. Potuit enim fieri ut illud Domini judicium, quod ait: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et quae Dei sunt, Deo , etiam Pilatum audisse c
Abbreviated transcription (Latin):
In cruce claui manus eiꝰ pedesq ligauerant.
nihilq in eo apoenis liberũ nisicor & lingua
remanserat. inspirante do totũ illi optulit
qđ in se liberũ inuenit. ut uixta hoc quod
scriptũ ÷ corde crederet adiusticiã. ore c̃fiteret᷑
adsalutẽ. Incorde aut̃ fideliũ tressũmopere
manere uirtutes testat̾ apłs dic̃s. Nunc aut̃
manent fides. spes. caritas. Quascunctas
subita repletus grã. & accepit latro. & ser¬
uauit incruce: Lidẽ nãq habuit. qͥ reg¬
naturũ dnm̃ credidit. quẽ secũ parit̃ mori¬
entẽ uidit. Spẽ habuit. qͥ regni eiꝰ aditũ

Expanded text:
In cruce clavi manus ejus pedesque ligaverant, nihilque in eo a poenis liberum nisi cor et lingua remanserant; inspirante Deo, totum illi obtulit, quod in se liberum invenit, ut juxta hoc quod scriptum est, corde crederet ad justitiam, ore confiteretur ad salutem . In comanere virtutes testatur Apostolus, dicens: Nunc autem manent fides, spes, charitas, quas cunctas subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit, qui regnaturum Deum credidit, quem secum pariter morien
Abbreviated transcription (Latin):
sed unꝰ incruce blasphemus peior. alt̃ ÷ c̃fessione
martir effect̃. q ꝑbaptismũ qͦ cũ peccatores
essemꝰ abluim᷑. Alii dũ dm̃ in carne passũ fide¬
& spe & caritate laudant coronant᷑. alii dũ fidẽ
aut opera baptismi rennuunt dono qđ acce¬

Expanded text:
s pejor, alter est confessione martyr effectus, quia per baptismum, quo cum peccatores essemus abluimur. Alii dum Deum in carne passum, fide, spe et charitate laudant, coronantur. Alii dum aut fidem aut opera baptismi habere renuunt, dono quod acce
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩna dicta ÷ iam parata c̃iuiuantibus discipu¬
lis cũ magistro. Cũ diabolus umisisset incor
ut traderet eũ iuidas symonis scariothis. Si qͣris
quid missũ sit incor uidȩ : hoc utiq ut trade¬
ret eum. Missio ista: spiritalis suggestio est
Non in aures corporalib sonis. sedincor c̃senti¬
entis iniqua. Sicut enĩ bonas cogitauones
gerit. Sed int̃ : quibusnam eoꝵ mens huma¬
na c̃sentiat. diuino auxilio ł deserta ꝑmeritũ
ł ad uita ꝑgram. Sine fide ꝓditordĩ uenit
ad conuiuiũ. ñ credens dm̃ eẽ quẽ tradere cogi¬
tabat. Uidebat᷑ & tolerabat᷑. in eo quẽ falli
putabat fallebat᷑. cuĩ malicia bonitas diutebat᷑

Expanded text:
ivantibus discipulis cum magistro. « Cum diabolus jam misisset in cor ut traderet eum Judas Simonis Scariothis. » Si quaeris quid missum sit in cor Judae, hoc utique ut traderet eum. Missio ista, spiritalis suggestio est: non in aures corporales, sed in cor consentiens iniqua. Sicut enim bonas cogitationes gerit. Sed interest quibusnam eorum mens humana consentiat, divino auxilio, vel deserta per meritum, gratiam. » Sine fide proditor iste venit ad convivium, non credens Deum esse, quem tradere cogitabat. « Videbatur et tolerabatur: in eo quem falli putabat, fallebatur; » cujus malitia bonitas Dei utebatur
Abbreviated transcription (Latin):
iis. Deambulans aut̃ aut̃ audiebat᷑ qđ ab homi¬
ne peccante recesserat. Rationis ordo posce¬
bat. ut eode temporis tarticulo qͦ tunc adae
peccanti obluserat: nunclatroni pȩccanti
dns parahysi ianuã panderit. It udũ tepli
scissũ: mediũ: Hoc expirante factũ : sc̃m¬

Expanded text:
audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis igitur ordo poscebat ut eodem temporis articulo quo tunc Adae peccanti obcluserat, nunc latroni poenitenti Dominus paradisi januam panderet. Et velum templi scissum est medium. Hoc expirante Domino fac
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝓfundo aut̃ parsilla ligniquȩ in terrȩ ab¬
dito defixalatet. sed inde c̃surgit illud omẽ¬
qđ eminet. sic̃ ex occulta dĩuoluntate uocat᷑
homo ad participationẽ tantȩ grẽ alius sic

Expanded text:
in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abin profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere etiã suꝑ eminentẽ scientiȩ carita¬
tẽ xp̃i. In latitudine quippe. bona opera
caritatis significat. In longitudine. ꝑseue¬
rantiã scȩ̃ c̃uersationisusq infinẽ. In alti¬
tudine : spem cȩlestiũ prȩmioꝵ. In ꝑfundo:
inscrutabilia iudicia đi. unde ista grã in homi¬
nes uenit. It bȩc ita coaptant᷑ sacram̃to cru¬
cis. ut in latitudine accipiat᷑ transuersũ legnũ
qͦ extendunt᷑ manus ꝓpt̃ operũ significationẽ
In longitudine. ab ipsousq in terrã. ubi totũ
corpus crucifixũ stare uidet᷑. qđ significat ꝑ.¬
sistere. hoc ÷ longanimit̾ ꝑ manere In altitu¬
dine. ab ipso transuersoligno sursũ uersus qd
caput eminet ꝓpt̃ expectationẽ suꝑnoꝵ ne
illa operamala atq in eis ꝑseucrantia ꝓpter
beneficia dĩ terrena ac tẽporalia facienda
credant᷑la. sed potius ꝓpt̃ illud qđ de suꝑ sem¬
pit̾nũ sperat fides. quȩ ꝑdilectionẽ operat᷑

Expanded text:
Cognoscere etiam supereminentem scientiae charitaCognoscere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi. In latitudine quippe bona opera charitatis significat. In longitudine perseverantiam sanctae conversationis usque in finem. In altitudine spem coelestium praemiorum. In profundo inscrutabilia judicia Dei, unde ista gratia in homines venit. Et haec ita coaptantur sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transversum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena ac temporalia facienda credantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur;
Abbreviated transcription (Latin):
erigerent᷑ uexilla martyrii. & quomodo
ꝓnobis maledictũ crucis factus : & flagellat᷑
& crucificus : sic ꝓ omniũ salute qͣsi noxius
int̃noxios crucifigit̾. ut ubi abundauit pec¬
catũ. suꝑabundaret grã:. Qualit̃ sane dñs in
cruce sit positus. quidue eadẽ sacratissii cor.¬
poris positio regalis in se trpice c̃tineat: sedu¬
lius inpaschali carmine pulchrȩ uersib dixit
Neue quis ignoret speciẽ crucis eẽ colendam
Quȩ dnm̃ portauit ouans ratione potenti
Quattuor inde plagas quadrati colligit orbis
Splendidus auttoris deuertice fulget eous
Occiduo sacrę lambunt᷑ sydere plantȩ
Arctondextratenet. mediũ leua erigit axẽ
Cunctaq de menbris uiuit natura creantis.
Etcruce cõplexũ xpc̃ regit undiq mundũ:
Moralẽ quoq sacroscȩ̃ crucis figurã describit
apłs ubi ait Incaritate radicati & fundati.
ut possitis cõp̃hendere cũ omnib scĩs. quȩ sit
latitudo. longitudo altitudo & ꝓfundum.

Expanded text:
o nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia. Qualiter sane Dominus in cruce sit positus, quidve eadem sacratissimi corporis positio regalis in se typi contineat, Sedulius in paschali carmine pulchre versibus dixit: Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans ratione potenti, Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous, Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem, Cunctaque de membris vivit natura creantis, Et cruce complexum Christus regit undique mundum. Moralem quoque sacrosanctae crucis figuram describit Apostolus, ubi ait: In charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo et longitu
Abbreviated transcription (Latin):
qui zelũ dĩ habentes sednõ scđm c̃scientiã
nescire qđ fecer̃ patri p̃ces obtulerit. Sed¬
& ioħs dic̃. Ist peccatũ ad mortẽ. ñ pillo dico
ut roget quis. Quiuis ergo imitari drm̃tuũ.
pinimicis intercede. Et si necdũ potes: salti
possis. Diuidentes .uͦ. uestimenta ciꝰ. miser̃
sortes. & stabat ppłs expectans. Hȩc eugł̃t

Expanded text:
qui, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam , qui, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam , nesciere quod fecerunt , Patri preces obts dicit: Est peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget quis . Imitare ergo Dominum tuum, pro inimicis intercede, et si necdum potes, saltem possis. Dividentes vestimenta ejus, miserunt sortes. Et stabat populus spectans
Abbreviated transcription (Latin):
hinc inde crucifixi. significant eos qͥ subfi¬
c̃tinentiȩ artioris instituta subeunt. Sed
quot quot hȩc ꝓȩt̃na solũ celestiq gloria
dgtrunt : hi ꝑfecto dextrilatronis merito
& fide designant᷑. At qui uelhumanȩ laudis
intuitu. ł qualibet minus digna intentione
scło abrenuntiant : ñ inmerito blasphema¬
toris & sinistrilatronis mentẽ & actus imi¬
tant᷑. De qualib dic̃ apłs. Si tradidero cor¬
pus meũ ut ardeã. & sidedero om̃s faculta¬
tes meas in crbos pauperũ. sialia multa fe¬
cero : caritatẽ aut̃ ñ habeã. nihil mihi ꝓd ÷
At .uͦ. beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iusti¬
ciunt Quia lucas ꝑuituli tẏpũ sac̃dotiũ
xp̃i scribere disposuit : recte apudeũ dñs
nuã pandit Neq enĩ putandũ ÷ eũ haec
patrẽ frustra orasse. sed in eis nimirũ qͥ post
eiꝰ passionẽ crede Ext qđ orabat impetrasse
stimulis accensi quẽ filiũ di intellexere cruci¬
figere quã confiteri maluer: sed ꝓcis utiq

Expanded text:
i, significant eos qui sub ficontinentiae arctioris instituta subeunt. Sed quotquot haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito et fide designantur. At qui, vel humanae laudis intuitu, vel qualibet minus digna intentione, saeculo abrenuntiant, non immerito blasphematoris et sinistri latronis mentem et actus imitantur. De qualibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, si alia multa fecero, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . At vero beati qui persecutionem patiuntur ciunt. Quia Lucas per vituli typum sacerdotium Christi scribere disposuit, recte apud eum Dominuam pandit. Neque enim putandum est eum haec Patrem frustra orasse, sed in eis nimirum qui post ejus passionem credidere quod orabat impetrasse.stimulis accensi, quem Filium Dei intellexere crucifigere quam confiteri maluerunt, sed pro eis utique
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ fragilitatis memores in gruente tempta¬
nonũ articulo sublimiũ quorũq ł ipsa uirgi¬
ntate ł martrrio ł quacũq alia uirtute uiror
quęsierunt exemplis monitis & p̃cib defendi
Quua sunuiridi ligno hȩc faciẽnt. m arido quid
sit :: Viride lignũ scipsũ stiosq dectos. aridũ.
uro. impios & peccatores significat. Si ergoip
linquit qͥ peccatũ ñ feci. qui lignũ uitȩ meri¬
tappellatꝰ fruct̃ grȩ̃ duodenos ꝑsingulos
enses affero sine igne passionis amundo ñexeo.
qud putas eos manere tormenti qͥ fructib ua¬
eui ipsũ insuꝑ uitȩ lignũ flãmis dare ñtiment :
inc̃ : tempus ut incipiat iudiciũ de domo dnĩ.
Sim̃s qͥuolunt pie uiuere in xpõihũ ꝑsecuti¬
onẽ patiunt᷑: qui finis eoꝵ qͥ ñ credi euangło¬

Expanded text:
suae fragilitatis memores, ingruente tentasuae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo sublimium quorumque, vel ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute virorum quaesierint exemplis, monitis et precibus defendi Quia si viridi ligno haec faciunt, in ariao quid fiet? Viride lignum seipsum suosque electos, aridum vero impios et peccatores significat. Si ergo ipse, inquit, qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus, fructus gratiae duodenos per singulos mentes affero, sine igne passionis a mundo non exeo, quid putas eos manere tormenti, qui fructibus vacui, ipsum insuper vitae lignum flammis dare non timent? Si nunc est tempus ut incipiat judicium de domo Dei, et omnes qui volunt pie vivere in Christo persecutionem patiuntur, qui finis eorum qui non credunt Evang
Abbreviated transcription (Latin):
tore tanta redigno ꝑcipiunt. Sed dis ili
corconiritũ & humiliatũ resptẽ moxadis¬
ulutferȩ cõpunctionis grã. unde gratius dul¬
duscsolator irrogat. Quia ecceuenient dies
inquib dicent Beatȩ steriles & uentres qͣn
dicere montib cadite suꝑnos. & collib operite
captiuitatis significat. de quib superius int̃alia
discipulis ait: Tunc qui inuidea s̃. fugient in
nutrientib in illis diebus. Quia & naturale :
imeninente captiuitate hostili. quȩ ꝑagros
urbesq dade feruente fit : cunctos qͥeuadere
queant. alta queq łabdita quib abscondañ
moniiũ colliũq petisse speluncas ita ut semet¬
ipsũ testet̃ munitiora quȩdã destructȩ urbis
inuentũ atq ab hostib captũ. Sot : auĩ &hec
supfluo qđ bcatificindos dic̃ steriles & ñ pari¬
entes dehis intellegi. qͥ seipsos inutroꝙ sexu
lib dici cadite sũ ꝑnos & operite nos. cũ qͥlib&

Expanded text:
tore tanta re digno percipiunt. Sed Dominus ubi tore tanta re digno percipiunt. Sed Dominus ubi cor contritum et humiliatum respicit, mox adlutiferae compunctionis gratia, unde gratius, dulsolator irrogat. Quia ecce venient dies, in quibus dicdicere montibus, cadite super nos; et collibus, operite captivitatis significat, de quibus superius inter alia discipulis ait: « Tunc qui in Judaea sunt fugient in nutrientibus in illis diebus . Quia et naturale est imminente capivitate, hostilique per agros urbesque clade fervente, cunctos qui evadere queant alta quaeque vel abdita, quibus abscondantur, montium, colliumque petisse speluncas. Ita ut semetipsum testetur, munitione quodam destructae urbis inventum, atque ab hostibus captum. Potest autem et ex superfluo, quod beatificandos dicit steriles et non parientes, de his intelligi, qui se ipsos in utrolibet sexu libus dici: Cadite super nos, et operite nos, cum quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
innumerus etiã credentiũ uiroꝵ cȩtus de
eiꝰ erat passione mestissimus. sed qr femine¬
us qͣsi c̃temptibilior sexus liberius poterat
p̃sentib sac̃ dotũ pͥncipib & magistratibis
quid c̃tra eos senserit ostentare. Uerim
se feminas. oculos & ora c̃uertit dic̃s filis
iersłm nolite flere suꝑme. sed suꝑuosipus
flete & suꝑfilios urõs Non ie inquit nos
turũ lamentamini. cuiꝰ ita resurrectiomos¬
tẽ soluere potest. cuiꝰ mors & omnẽ montꝰ
& ipsũ mortis destructura : auctorẽ uolpo
dignis lacrimarũ fontib abluite. Notan¬
dũq cũ filias irsłm appellat. qđ on solȩs
quȩ cũ eo uenerant agalilea sed et eiꝰde uels
uiues mulieres ei adhȩserint. Et nc̃qͦꝙ ql
immolandũ iħm duplex turba ꝓsequitis
cũ eiꝰ passionis hystoriã alii taꝗrisu digl
fabulas. alii lacrimantib ut decet oculis li¬
gunt audiunt recolunt eiꝰsarnis sanguiis
mysteria. his qͣsi uiles cõmunesq escas illips¬

Expanded text:
innumerus etiam credentium virorum coetus de ejus erat passione moestissimus, sed quia femineus, quasi contemptibilior sexus, liberius poterat praesentibus sacerdotum principibus et magistratibus quid contra eos senserit ostentare. Verum se feminas oculos et ora convertit dicens: Filiae Jerusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vesesurrectio mortem solvere potest, cujus mors et omnem mortem, et ipsum mortis destructura est auctorem. Vos potdignis lacrymarum fontibus abluite. Notandumque cum filias Jerusalem appellat, quod non solae quae cum eo venerant a Galilaea, sed et ejusdem urbis cives ei mulieres adhaeserint. Et nunc quoque quasi immolandum Jesum duplex turba prosequitur, cum ejus passionis historiam, alii tanquam risu dignas fabulas, alii lacrymantibus ut decet oculis legunt, audiunt, recolunt: ejus carnis sanguinisque mysteria hi quasi viles communesque escas, illi pec
Abbreviated transcription (Latin):
gulari positũ inactib apłoꝵ inuenit᷑. Nã
reges ꝓpt̾ herodẽ. principes ꝓpt̃ pilatũ in¬
tellexerunt. qͥ testimoniũ eiusdẽ psalmi ad¬
hibuerunt. Quid aut̃ usitatius Uerbi grã
quã ut dicat aliquiss & rusticimihi insultant
etiamsi unus insultet : Respondens aut̃
alt̃ increpabut eũ dic̃s. Neq tutimes dm̃.
qđ in eadẽ damnatione es : It nos qͥdẽ iuste¬

Expanded text:
 invenitur. Nam reges propter Herodem, principes propter Pilatum intellexerunt, qui testimonium ejusdem psalmi adhibuerunt. Quid autem usitatius verbi gratia quam ut dicat aliquis, Et rustici mihi insultant, etiam si unus insultet? Respondens autem alter increpabat illum dicens: Neque tu times Deum, quod in eadem damnatione es. Et nos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
notindũ qđ iudei uocabulũ xp̃i. & filii di.
epturȩ sibi auctoritate creditũ blasphenyi
isnrident. Milites .uͦ. ut pote scripturarx
int Erat aut̃ & suꝑscriptio scripta suꝑ illũ
litrisgrecis & latinis & hebraicis. Hic: rex
udeoꝵ Pulchre titulus qͥ xpm̃ regẽ testat᷑
innfra sed supra crucẽ ponit᷑. qr licet incru
tꝓ nob hominis infirmitate doleret : suꝑ
tucẽ tam̃ regis maiestate fulgebat. Qui ap
titã. quia rex simul & sicerdos est: sacerdos
ueximiã patrissuȩ carnis hostiã in altari crucis

Expanded text:
notandum, quod Judaei vocabulum Christi et filii Dei Scripturae sibi auctoritate creditum blasphemantes irrident. Milites vero ut pote Scripturarumtant. Erat autem et superscriptio scripta super illum litteris Graecis et Latinis et Hebraicis: Hic est rex Judaeorum. Pulchre titulus qui Christum regem testetur, non infra sed supra crucem ponitur, quia licet in cruce pro nobis hominis infirmitate dolebat, super crucem tamen regis majestate fulgebat. Qui apte etiam, quia rex simul et sacerdos est, cum eximiam Patri suae carnis hostiam in altari crucis