comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Efficiatq ratas utraq diua preces.
Bella diu tenuere uiros. erit aptior ensis
Uomere. cedebat taurus arator equo.
Sarcula cessabant. uersiq in pila ligones
Factaq pe rastri pondere cassis erat.
Ci ratia dus. domuiq tuae religata catenis
Iam pridem uestro sub pede bella iacent.
S ub iuga bos ueniat. sub terras semen aratas
Pax cererem nutrit. pacis alumna ceres.
Ai quae uenturas praecedit sexta kalendas:
Hac sunt ledaeis Templa ticata teis.
Fratribus illa dies fratres de gente deoꝵ
Circa iuturnae composuere lacus.
Ipsum nos carmen deduxit pacis ad aram
Hec erit a mensis fine secunda dies.
F rondibus ac bacis comptos redimita capillos
Pax ades. & toto mitis in orbe mane
Dum desint hostes. tesit quoq causa triumphi
Tu ducibus bello gloria maior eris.
Sola gerat miles quibus arma coerceat arma.
anceturq fera nil nisi pompa buba.¬
H orreat aeneadas & primus & ultimus orbis.
Siqua parum Romam terra timebat: amet

Expanded text:
efficiatque ratas utraque diva preces, efficiatque ratas utraque diva preces, bella diu tenuere viros: erat aptior ensis vomere, cedebat taurus arator equo; sarcula cessabant, versique in pila ligones, factaque de rastri pondere cassis erat. gratia dis domuique tuae; religata catenis iampridem vestro sub pede bella iacent, sub iuga bos veniat, sub terras semen aratas: pax Cererem nutrit, pacis alumna Ceres. At quae venturas praecedit sexta Kalendas, hac sunt Ledaeis templa dicata deis: fratribus illa deis fratres de gente deorum circa Iuturnae composuere lacus. Ipsum nos carmen deduxit Pacis ad aram. haec erit a mensis fine secunda dies. frondibus Actiacis comptos redimita capillos, Pax, ades et toto mitis in orbe mane. dum desint hostes, desit quoque causa triumphi: tu ducibus bello gloria maior eris. sola gerat miles, quibus arma coerceat, arma, canteturque fera nil nisi pompa tuba.horreat Aeneadas et primus et ultimus orbis: si qua parum Romam terra timebat, amet.
Abbreviated transcription (Latin):
O fficium cõmune ceres & terra tuentur.
Naec praeb& causam frugibus: illa locum.
Consortes superis per quas correcta uetustas:
Quernaq glans uicta est utiliore cibo.
Frugibus immensis auidos satiate colonos:
Ut capiant cultus praemia digna sui.
Uos date perpetuos teneris sementibus auetus.
Nec nouã per gelidas herba sit usta niues.
Cum serimus: caelum uentis aperite serenis.
Cum lat&e aetherea spargite semen aqua.
Neue graues cultis cerealia dona cauete
Agmine laesuro depopulentur aues
Uos quoq formicae subiectis parcite granis:
Post mes sem praedae copiã maior erit.
Interea crescat᷑ scabrae rubiginis expers:
Nec uicio caeli palleat ulla seges.
Et neq deficiat macie neq pinquior equo
Diuitus pereat luxuriosa suis.
Et careant lolus oculos uitiantibus agri
Nec sterilis culto surgat auena solo.
Triticeos foetus passuraq farra bis ignem
Ordedq̃ ingenti foenore reddat ager
Haec ego pro uobis. haec uos optate coloni.

Expanded text:
officium commune Ceres et Terra tuentur: officium commune Ceres et Terra tuentur: haec praebet causam frugibus, illa locum. ‘consortes operis, per quas correcta vetustas quernaque glans victa est utiliore cibo, frugibus immensis avidos satiate colonos, ut capiant cultus praemia digna sui. vos date perpetuos teneris sementibus auctus, nec nova per gelidas herba sit usta nives, cum serimus, caelum ventis aperite serenis; cum latet, aetheria spargite semen aqua. neve graves cultis Cerialia rura, cavete, agmine laesuro depopulentur aves. vos quoque, formicae, subiectis parcite granis: post messem praedae copia maior erit. interea crescat scabrae robiginis expers, nec vitio caeli palleat aegra seges, et neque deficiat macie neque pinguior aequo divitiis pereat luxuriosa suis. et careant loliis oculos vitiantibus agri, nec sterilis culto surgat avena solo. triticeos fetus passuraque farra bis ignem hordeaque ingenti fenore reddat ager!’ haec ego pro vobis, haec vos optate coloni,
Abbreviated transcription (Latin):
Ncec ubi transierint: capricorno phoebe relidto:
Per iuienis curres signa tenentis aquam.
Septimus hinc oriens cum se demiserit undis:
Fulgebat toto iam lyra nulla polo.
Sidere ab hoc ignis uenienti nocte leonis
Qui micat in medio pectore: mersus erit.
Ter quater euolui signantes Tempora fastos.
Nec̃ se mentita᷑ esiꝰ ulla reperta dies.
Cum mihi: sensit .N. lux haec nõ dicitur inquit
Musa. quid d fastis non stata sacra petis.
Utq dies incerta sacris: sic tempore certo
Seminibus iactis est ubi foetus ager.
State coronati plenum ad praesepe iuuenci :
Dum tepido uestrum uere redibit opus.
Rusticus emeritum palo suspendat aratrum
Omne reformidat frigore iullnus humus.
U illice da requiem terrae semente peracta.
Da requiem terram qui coluere uiris.
Pagus agat festum. pagum lustrate coloni.
Et date paganis annua liba focis.
Placentur frugum matres. tellusq ceresq
Farre suo: grauidae iusceribusq̃ suis

Expanded text:
Haec ubi transierint, Capricorno, Phoebe, relicto Haec ubi transierint, Capricorno, Phoebe, relicto per iuvenis curres signa gerentis aquam. Septimus hinc oriens cum se demiserit undis, fulgebit toto iam Lyra nulla polo. Sidere ab hoc ignis venienti nocte, Leonis qui micat in medio pectore, mersus erit. Ter quater evolvi signantes tempora fastos, nec Sementiva est ulla reperta dies: cum mihi sensit enim lux haec indicitur, inquit Musa, ‘quid a fastis non stata sacra petis? utque dies incerta sacro, sic tempora certa: seminibus iactis est ubi fetus ager.’ state coronati plenum ad praesaepe iuvenci: cum tepido vestrum vere redibit opus. rusticus emeritum palo suspendat aratrum: omne reformidat frigida volnus humus, vilice, da requiem terrae semente peracta; da requiem, terram qui coluere, viris, pagus agat festum: pagum lustrate, coloni, et date paganis annua liba focis. placentur frugum matres, Tellusque Ceresque, farre suo gravidae visceribusque suis.
Abbreviated transcription (Latin):
Scortea non illi fas est inferre sacello
Ne uolent puros exanimata focos.
Siquis amas ueteres ritus: assiste precanti.
Nomina percipies non tibi nota prius.
Porrima placatur postuentaq. siue sorores.
Siue fugae comites maenali diua tuae.
Altera quod porro fuerat cecinisse putatur.
Altera uenturum postmodo quicquid erat.
Candida te niueo posuit lux proxima templo
Qua fert sublimes alta moneta gradus.
N unc bene proficies latiam concordia turbam.
Nunc te sacratae constituere manus.
Furius antiqui populi superator hetrusci
Uouerat & uoti soluerat ille fidem.
Causa ꝙ a patribus. sumptis secesserat armis:
Uulgus. & ipsa suas roma timebat opes
Eausa recens melior. passos germania crines
Corrigit auspiciis dux uenerande tuis.
Inde criumphatae libasti munera gentis.
Templaq fecisti quam colis ipse teae.
Naec tua constituit genitrix: & rebus & ara
Sola toro magni Digna reperta iouis.

Expanded text:
scortea non illi fas est inferre sacello, scortea non illi fas est inferre sacello, ne violent puros exanimata focos. siquis amas veteres ritus, adsiste precanti: nomina percipies non tibi nota prius. Porrima placatur Postvertaque, sive sorores sive fugae comites, Maenali diva, tuae: altera, quod porro fuerat, cecinisse putatur, altera, venturum postmodo quicquid erat. Candida, te niveo posuit lux proxima templo, qua fert sublimes alta Moneta gradus: nunc bene prospicies Latiam, Concordia, turbam, nunc te sacratae constituere manus. Furius antiquam populi superator Etrusci voverat et voti solverat ille fidem, causa, quod a patribus sumptis secesserat armis volgus, et ipsa suas Roma timebat opes. causa recens melior: passos Germania crines porrigit auspiciis, dux venerande, tuis; inde triumphatae libasti munera gentis templaque fecisti, quam colis ipse, deae. hanc tua constituit genetrix et rebus et ara, sola toro magni digna reperta Iovis.
Abbreviated transcription (Latin):
N ec gradus est ultra fabios cognominis ullus.
Illa domus meritis maxima dicta suis.
Sed tamen humanis celebrantur Hnoribus om̃es.
Nic sotium summo cum ioue numen hab&
Templa sacerdotum rite dicata manu.
Nuius & augurium depend& origine uerbi.
Et quodcnq sua iupiler aug&ꝰ ope.
Augeat imperium nostri ducis. augedt annos
Protegat & nostras querna corona fores.
Auspicibusq deis tanti cognominis haeres
Omine suscipiat quo pater orbis onus.
Respicide titan actas ubi tertius idus:
Fient parrasiae sacra relidta deae.
N am prius ausonias matres carpenta uehebant.
Haec quoq ab euandri dicta parente reor.
Mox honor eripitur matronaq destinat omnis
Ingratos nulla prole nouare iuros.
Ne ue dar& partus i tu temeraria caeco
Uisceribus crescens excutiebat onus.
Corripuisse patres ausas immicia nuptas.
lus tamen exemptum restituisse ferunt.
B inaq nunc pariter Tegeaee sacra parenti
Pro pueris fieri uirginibusq iubent.

Expanded text:
nec gradus est supra Fabios cognominis ullus: nec gradus est supra Fabios cognominis ullus: illa domus meritis Maxima dicta suis. sed tamen humanis celebrantur honoribus omnes: hic socium summo cum Iove nomen habettempla sacerdotum rite dicata manu; huius et augurium dependet origine verbi, et quodcumque sua Iuppiter auget ope. augeat imperium nostri ducis, augeat annos, protegat et vestras querna corona fores, auspicibusque deis tanti cognominis heres omine suscipiat, quo pater, orbis onus I Respiciet Titan actas ubi tertius Idus, fient Parrhasiae sacra relata deae. Nam prius Ausonias matres carpenta vehebant haec quoque ab Evandri dicta parente reor; mox honor eripitur, matronaque destinat omnis ingratos nulla prole novare viros, neve daret partus, ictu temeraria caeco visceribus crescens excutiebat onus. corripuisse patres ausas immitia nuptas, us tamen ereptum restituisse ferunt; binaque nunc pariter Tegeaeae sacra parenti pro pueris fieri virginibusque iubent,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ubi pars urbis de boue nomen hab&.
N ec tac&e euandri mater prope Tempus adẽẽ.
Nercule quo tellus sit satis usa suo.
A i felix uates. ut tus gratissima uixit:
Possid&& hunc iani sicꝰ dea mense diem
Idibus in magni castus iouis aede sacerdos
Semimaris flammis uiscera libat ouis.
Redditaq est omnis populo prouincia nostro
Et tuus augusto nomine didtus auus.
Perlege dispositas generosa ꝑ atria ceras
Contigerant nulli nomina tanta uiro.
A frica uictorem de se uocat. alter isaurum
Aut cretum domitas testificatur opes.
Hunc numidae faciunt. illum messana suꝑbum
Ille numantina traxit ab urbe notam
Et mortem & nomen druso germania fecit.
Me miserum uirtus ꝗͣ breuis illa fuit.
Si petat a udtis tot sũmat nomina caesar:
Quot numero gentes maximus orbis hab&.
Ex uno quidam celebres. aut torquis adempti
Aut corui titulos auxiliaris habent.
Mag̃ne tuum nomen ree est mensura tuah
Sed qui Te uicit te quoq maior erat.

Expanded text:
hic ubi pars urbis de bove nomen habet, hic ubi pars urbis de bove nomen habet, nec tacet Evandri mater prope tempus adesse, Hercule quo tellus sit satis usa suo. at felix vates, ut dis gratissima vixit, possidet hunc Iani sic dea mense diem. Idibus in magni castus Iovis aede sacerdos semimaris flammis viscera libat ovis; redditaque est omnis populo provincia nostro, et tuus Augusto nomine dictus avus. perlege dispositas generosa per atria ceras: contigerunt nulli nomina tanta viro. Africa victorem de se vocat, alter Isauras aut Cretum domitas testificatur opes; hunc Numidae faciunt, illum Messana superbum, ille Numantina traxit ab urbe notam, et mortem et nomen Druso Germania fecit— me miserum, virtus quam brevis illa fuit! si petat a victis, tot sumat nomina Caesar, quot numero gentes maximus orbis habet, ex uno quidam celebres aut torquis adempti aut corvi titulos auxiliaris habent. Magne, tuum nomen rerum est mensura tuarum: sed qui te vicit, nomine maior erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Mugitum rauco furta dedere sono.
Accipio. reuocamur ait. uocemq secutus
Impia per siluas uictor ad antra uenit.
Ille aditum fracti praestruxerat obice montis
Uix iuga mouissent quinq bis illud onus
Nititur hic humeris caelum quoq sederat illis.
Et uastum motu collabefactat onus.
Qđ simul euersum est fragor aethera terruit ipsũ
Ic̃taq subsedit pondere molis humus.
Prima moude cacus collata prelia dextra.
Remq ferox saxis stipitibusq gerit.
Q uis ubĩ nil agitur: patrias malefortis ad artes
onfugit. & flamm̃as ore sonante uomit.
Quas quotiens proflat. spirare typhoea credas.
Et rapidum detnaeo fulgur abigne iaci.
Occupat alcides: adductaq claua trinodis
Ter quater aduersi sedit in ore uiri.
Ille cadit. mixtosq uomit cũ sanquine fumos.
Et lato moriens pec̾tore plangi humum.
Tmolat ex illis taurum tibi ũpiter unum
Uic̃tor & euandrum ruricolasq uocat.
Constituitq sibi : quae maxima dicitur aram.

Expanded text:
mugitum rauco furta dedere sono. mugitum rauco furta dedere sono. accipio revocamen ait, vocemque secutus impia per silvas ultor ad antra venit, ille aditum fracti praestruxerat obice montis; vix iuga movissent quinque bis illud opus. nititur hic numeris caelum quoque sederat illis et vastum motu conlabefactat onus. quod simul eversum est, fragor aethera terruit ipsum. ictaque subsedit pondere molis humus, prima movet Cacus collata proelia dextra remque ferox saxis stipitibusque gerit. quis ubi nil agitur, patrias male fortis ad artes confugit et flammas ore sonante vomit; quas quotiens proflat, spirare Typhoea credas et rapidum Aetnaeo fulgur ab igne iaci. occupat Alcides, adductaque clava trinodis ter quater adverso sedit in ore viri. ille cadit mixtosque vomit cum sanguine fumos et lato moriens pectore plangit humum, immolat ex illis taurum tibi, Iuppiter, unum victor et Evandrum ruricolasque vocat, constituitque sibi, quae Maxima dicitur, aram,
Abbreviated transcription (Latin):
Substitit in medios praescia linqua sonos.
Puppibus egressus latia stetit exul in herba
Felix exilium cui locus ille fuit.
N ec mora longa fuit. stabant noua tecta. neq alter
Moncibus ausonus arcade maior erat.
Ecce boues illuc erytheidas applicat heros
Emensus longi clauiger orbis iter.
Dumq huc hospitiũ domus est tegęa: uagantur
Incustoditae lata per arua boues.
Mane erat. excussus somno tirynthius heros
De numero tauros sensit abesse duos.
N ulla uidet quaerens taciti uestigia furti.
Traxerat auersos cacus in antra ferox.
Cacus auentinae timor atq infamia siluae:
Non leue finitimis hospitibusq malum.
Dira uiro facies. uires pr̃o corpore: corpus
Grande pater monstri mulcber hũius erat.
Proq domo longis spęlunca recessibus ingens
Abdita. uix ip̃sis inuenienda feris.
Ora super postes: affixaq brachia pendent.
Squallidaq humanis ossibus alb& humus.
Seruata male parte boum ioue natus abibat.

Expanded text:
substitit in medios praescia lingua sonos, substitit in medios praescia lingua sonos, puppibus egressus Latia stetit exul in herba, felix, exilium cui locus ille fuit! nec mora longa fuit: stabant nova tecta, neque alter montibus Ausoniis Arcade maior erat. ecce boves illuc Erytheidas applicat heros emensus longi claviger orbis iter; dumque huic hospitium domus est Tegeaea, vagantur incustoditae lata per arva boves, mane erat: excussus somno Tirynthius actor de numero tauros sentit abesse duos. nulla videt quaerens taciti vestigia furti: traxerat aversos Cacus in antra ferox, Cacus, Aventinae timor atque infamia silvae, non leve finitimis hospitibusque malum, dira viro facies, vires pro corpore, corpus grande: pater monstri Mulciber huius erat: proque domo longis spelunca recessibus ingens, abdita, vix ipsis invenienda feris, ora super postes adfixaque brachia pendent, squalidaque humanis ossibus albet humus, servata male parte boum Iove natus abibat:
Abbreviated transcription (Latin):
Fallor. an hi fient ingentia moenia colles :
Iuraq ab hac terra caetera terra petet:
Moncibus his olim totus promutitur orbis.
Quis tantum fati credat habere locum :
Et iam dardaniae tangent haec lutora pinus.
Hic quoq causa noui femina martis erit.
Care nepos palla: funesta quid induis arma :
Indue. non humili uindice caesus eris.
Uidta tamen uinces euersaq troia resurges.
Obru& hostiles ista ruina domos.
Urite udtrices neptunia pergama flammae.
Non minor. hic toto est altior orbe cinis.
N am pius aeneas sacra: & sacra altera patrem
affer&. iliacos accipe uesta deos.
Tempus erit cum uos orbemq cuebitur idem.
Et fient ipso sacra colente̾ ueo.
Et penes augustos patriae tutela manebit.
Hanc fas imperĩ frena tenere domum
Inde nepos natusq tei: lic& ipse recuset :
Pondera ccelesti mente paterna fer&.¬
UTq ego perpetus olim sacrabor inaris.
Sic augusta nouum liuia numen erib.
Talibus ut dictis nostros descendit in amnes :

Expanded text:
fallor, an hi fient ingentia moenia colles, fallor, an hi fient ingentia moenia colles, iuraque ab hac terra cetera terra petet? montibus his olim totus promittitur orbis: quis tantum fati credat habere locum? et iam Dardaniae tangent haec litora pinus: hic quoque causa novi femina Martis erit. care nepos, Palla, funesta quid induis arma? indue! non humili vindice caesus eris. victa tamen vinces eversaque, Troia, resurges: obruet hostiles ista ruina domos. urite victrices Neptunia Pergama flammae! num minus hic toto est altior orbe cinis? iam pius Aeneas sacra et, sacra altera, patrem adferet: Iliacos accipe, Vesta, deos! tempus erit, cum vos orbemque tuebitur idem, et fient ipso sacra colente deo, et penes Angustos patriae tutela manebit: hanc fas imperii frena tenere domum, inde nepos natusque dei, licet ipse recuset, pondera caelesti mente paterna fereutque ego perpetuis olim sacrabor in aris, sic Augusta novum Iulia numen erit.’ talibus ut dictis nostros descendit in annos,
Abbreviated transcription (Latin):
O mne solum forti patria est: ut piscibus aequor
Ut uolucri uacuo quicquid in orbe patẽt.
N ec fera tempestas toto tamen errat in anno
Et tibi: crede mihi : Tempora ueris erunt.
Uocibus euander & firma mente parentis.
Naue serat fluctus. hesperiamq tena.
Iamq ratem poctae monitu carmentis in amne
⁊gerat. & thuscs obuius ibat aquis.
FEluminis illa latus cui sunt uada iundta tarenti
Aspicit. & sparsas per loca sola casas.
Utq erat immissis puppim stetit ante capillis.
Continuitq manum torua regentis iter.
Et procul in dextrã tendens sua brachia ripam.
Dinea non sano ter pede texta ferit.
N e ue dar& salcum properans insistere terne
Uix est euandri. uixq retenta manu.
Diiq petitorum dixit saluete locoꝵ
Tuq nouos caelo terra datura deos :
Fluminaq & fontes ꝗbus utitur hospita tellus.:
Et nemoꝵ siluae: naiadumq chori
Este bonis auibus uisi natoq mihiq
Ripaq felici tadta sit ista pede.

Expanded text:
omne solum forti patria est, ut piscibus aequor, omne solum forti patria est, ut piscibus aequor, ut volucri, vacuo quicquid in orbe patet. nec fera tempestas toto tamen horret in anno: et tibi crede mihi tempora veris erunt.’ vocibus Evander firmata mente parentis nave secat fluctus Hesperiarnque tenet, iamque ratem doctae monitu Carmentis in amnem egerat et Tuscis obvius ibat aquis: fluminis illa latus, cui sunt vada iuncta Tarenti, aspicit et sparsas per loca sola casas; utque erat, immissis puppem stetit ante capillis continuitque manum torva regentis iter, et procul in dextram tendens sua bracchia ripam pinea non sano ter pede texta ferit; neve daret saltum properans insistere terrae, vix est Evandri vixque retenta manu. que petitorum dixit ‘salve te locorum, tuque novos caelo terra datura deos, fluminaque et fontes, quibus utitur hospita tellus, et nemorum nymphae naiadumque chori! este bonis avibus visi natoque mihique, ripaque felici tacta sit ista pede!
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc fuit euander: qui ꝗͣꝗͣ clarus utroq
Nobilior sacrae sanquine matris erãt.
Quae simul aetherios animo conceperat ignes:
Ore dabat pleno carmina uera dei.
D ixerat haec nato motus instare: sibiq
Multaq praeterea Tempore nacta fidem.
Nam iuuenis nimiũ uera cũ matre fugatus
Deserit arcadiam parasiumq larem.
Cui genitrix flenti: fortuna iuriliter inquit:
Siste precor lacrymas: ista ferenda tibi est.
Sic erat in facis. nec te tua culpa fugauit :
Sed deus. offenso pulsus es urbe deo.¬
Non meriti poenam pateris. sed numinis iram.
Esł aliquid magnis crimen abesse malis.
Conscia mens ut cuiq sua est: ita concipit intra
Pectora pro fadto spemiq metumq suo.
N ec tamen. ut primus. moeres mala talia passus
Obruit ingentes ista procella uiros.
Passus idem est tyrus ꝗ quondã pulsus ab oris
admus in aonia consticit exul humo.
Passus idem tydeus. & idem pegaseus iason.
Et quos praeterea longa referre mora est.

Expanded text:
hic fuit Evander, qui, quamquam clarus utroque, hic fuit Evander, qui, quamquam clarus utroque, nobilior sacrae sanguine matris erat; quae simul aetherios animo conceperat ignes, ore dabat pleno carmina vera dei. dixerat haec nato motus instare sibique, multaque praeterea tempore nacta fidem. nam iuvenis nimium vera cum matre fugatus deserit Arcadiam Parrhasiumque larem, cui genetrix flenti fortuna viriliter inquit ‘siste, precor, lacrimas ista ferenda tibi est. sic erat in fatis; nec te tua culpa fugavit, sed deus; offenso pulsus es urbe deo.non meriti poenam pateris, sed numinis iram: est aliquid magnis crimen abesse malis. conscia mens ut cuique sua est, ita concipit intra pectora pro facto spemque metumque suo. nec tamen ut primus maere mala talia passus: obruit ingentes ista procella viros, passus idem est, Tyriis qui quondam pulsus ab oris Cadmus in Aonia constitit exul humo: passus idem Tydeus et idem Pagasaeus Iason, et quos praeterea longa referre mora est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc penna ueras. nunc datis ore notas.
Tuta diu uolucrũ proles. tũ deniq caesa est
Tuueruntq deos indicis exta sui.
Ergo saepe suo coniunx abducta marito
Uritur in calidis alba columba focis
N ec defensa iuuant capitolia quominus anser
Det iecur in lances inachi uacca tuas.
N octe deae noctis cristatus caeditur ales.
Quod tepidum uigili prouoc& ore diem.
Interea delphin clarum super aequora sidus
Tollitur. & patrus exerit ora uadis.
Postera lux hẏemem medio discrimine signat.
Aequaq praeteritae quȩ superabit erit.
Proxima conspici&: tithone aurora relic̃to:
Arcadiae sacꝵ pontificale hece.
Te quoq lux etidem turni soror aede recepit.
Hic ubi uirginea campus obitur aqua.
Unde petam causas hoꝵ moremq sacroꝵ :
Dirig& in medio quis mea uela freto :
Ipsa mone quae nomen habes a carmine dictũ
Propositoq faue: ne tuus err& Hnor.
Orta prior luna: de se si creditur ipsi :
Amagno tellus arcade nomen hab&.

Expanded text:
nunc penna veras, nunc datis ore notas, nunc penna veras, nunc datis ore notas, tuta diu volucrum proles tum denique caesa est, iuveruntque deos indicis exta sui. ergo saepe suo coniunx abducta marito uritur Idaliis alba columba focis; nec defensa iuvant Capitolia, quo minus anser det iecur in lances, Inachi lauta, tuas; nocte deae Nocti cristatus caeditur ales, quod tepidum vigili provocet ore diem. Interea Delphin clarum super aequora sidus tollitur et patriis exerit ora vadis. Postera lux hiemem medio discrimine signat, aequaque praeteritae, quae superabit, erit. Proxima prospiciet Tithono Aurora relicto Arcadiae sacrum pontificale deae, te quoque lux eadem, Turni soror, aede recepit, hic ubi Virginea Campus obitur aqua. unde petam causas horum moremque sacrorum? diriget in medio quis mea vela freto? ipsa mone, quae nomen habes a carmine ductum, propositoque fave, ne tuus erret honor, orta prior luna de se si creditur ipsi a magno tellus Arcade nomen habet.
Abbreviated transcription (Latin):
Surgit amans: dĩamq tenẽs uestigia furtim
Suspenso digitis fert taciturna gradu:
Ut tetigit niueae secreta cubilia nymphae:
Ipse sui flatus ne son & aura cau&e.
Et iam finitima corpus librabat in herba
Illa Tamen multi plena soperis erar.¬
C aud&. & a pedibus tracto uelamine: uota
Ad sua felici coeperat ire uia.
Ecce rudens rauco sileni uector asellus
Intempestiuos edidit ore sonos.
Territa consurgit nymphae. manibusq priapũ
Reucit. & fugiens concutit omne nemus.
Ai deus obscoena nimium quoq parce paratus
Omnibus ad lunae lumina risus erat.
Morte dedit poenas audtor clamoris. & haec est
Nellespontiaco uitima grata deo.
Intadtae fueratis aues: solatia ruris:
Assuetum siluis innocuumq genus.
Quae facitis nidos. & plumis oua fouetis
Et facili dulces editis ore modos.
Sed nihil ista iuuant: ꝗa linguae crimen habetis:
Diiq putant mentes uos aperire suas.
N ec tam̃ hoc falsũ nam tus ut proxĩa quaeq est

Expanded text:
surgit amans animamque tenens vestigia furtim surgit amans animamque tenens vestigia furtim suspenso digitis fert taciturna gradu, ut tetigit niveae secreta cubilia nymphae, ipsa sui flatus ne sonet aura, cavet, et iam finitima corpus librabat in herba: illa tamen multi plena soporis erat.gaudet et, a pedibus tracto velamine, vota ad sua felici coeperat ire via. ecce rudens rauco Sileni vector asellus intempestivos edidit ore sonos. territa consurgit nymphe manibusque Priapum reicit et fugiens concitat omne nemus; at deus obscena nimium quoque parte paratus omnibus ad lunae lumina risus erat. morte dedit poenas auctor clamoris, et haec est Hellespontiaco victima grata deo. intactae fueratis aves, solacia ruris, adsuetum silvis innocuumque genus, quae facitis nidos et plumis ova fovetis et facili dulces editis ore modos; sed nil ista iuvant, quia linguae crimen habetis, dique putant mentes vos aperire suas. nec tamen hoc falsum: nam, dis ut proxima quaeque,
Abbreviated transcription (Latin):
Uina dabat liber. tulerat sibi quisq coronam.
Miscendas large riuus agebat aquas.
Naides effusis. alię sine pectinis usu :
Pars aderant positis arte manuq comis.
Illa suꝑ suras tunicam collecta ministrat :
Altera dissuco pectus aperta sinu.
Exerit haec humerũ. uestes trahit illa ꝑ herbas.
Impediunt teneros uincula nulla pedes.
H inc aliae satyris incendia mitia praebent.
Pars tibi: qui pinu Tempora nexa geris.
Te quoq in extinctae silene libidinis urunt.
Nequitia est quae te non sinit e̾eᷤ senem.
At ruber ortoꝵ deus & tutela priapus
Omnibus ex illis lotide captũs erat.
Hanc cupit: hanc optat. sola suspirat in illa.
Signaq dat nutũ. sollicitatq notis.
Fastus inest pulchris. segturq suꝑbia formã.
Irrisum uultu tespicit illa suoͬ.
Nox erit. & uino somnũ faciente iacebant
Corpora diuersis uicta sopore locis.
Lotis in herbosa sub acernis ultima ramis :
Sicut erat lusu fessa: quieuit humo.

Expanded text:
vina dabat Liber, tulerat sibi quisque coronam, vina dabat Liber, tulerat sibi quisque coronam, miscendas parce rivus agebat aquas. Naides effusis aliae sine pectinis usu, pars aderant positis arte manuque comis: illa super suras tunicam collecta ministrat, altera dissuto pectus aperta sinu: exserit haec humerum, vestem trahit illa per herbas, impediunt teneros vincula nulla pedes, hinc aliae Satyris incendia mitia praebent, pars tibi, qui pinu tempora nexa geris, te quoque, inextinctae Silene libidinis, urunt: nequitia est, quae te non sinit esse senem. at ruber, hortorum decus et tutela, Priapus omnibus ex illis Lotide captus erat: hanc cupit, hanc optat, sola suspirat in illa, signaque dat nutu, sollicitatque notis, fastus inest pulchris, sequiturque superbia formam: irrisum voltu despicit illa suo. nox erat, et vino somnum faciente iacebant corpora diversis victa sopore locis. Lotis in herbosa sub acernis ultima ramis, sicut erat lusu fessa, quievit humo.
Abbreviated transcription (Latin):
Pauit ouis pratum uerbenas improba carpsit.
Quas pia diis ruris ferre solebat anus.
Quid thuri superest: animã cũ ponat in aris
Lanigerum specus. ruricolaeq: boues :
Placat equo persis radus hyperiona cindtũ.
Ne detur celeri iud tima tarda deo.
Quod semel est triplici pro uirgine caesa tianae :
Nunc quoq pro nulla uirgine cerua cadit.
Exta canũ uidi triuiae libare sabeos.
Et quicunq tuas accolit heme niues.
Ceditur & rigido custodi ruris asellus:
Causa pudenda quidem est. sed tam̃ apta teo
Festa corymbiferi celebrabat graecia bacchi
Tertia quae solito Tempore bruma refert.
Di quoq cultores in idem uenere lycęi
Et quicunq loci non alienus erat᷑
Panes & in uenere satyroꝵ prona iuuentus:
Quaeq colunt amnes solaq rura deae.
Uenerat & senior pando silenus asello.
Quiq rube̾r pauidas inguine terr& aues.
Dulcia qui dignũ nemus in conuiuia nacti
Ciramine uestitis accubuere toris.

Expanded text:
poscit ovem fatum: verbenas improba carpsit, poscit ovem fatum: verbenas improba carpsit, quas pia dis ruris ferre solebat anus. quid tuti superest, animam cum ponat in aris lanigerumque pecus ruricolaeque boves? placat equo Persis radiis Hyperiona cinctum, ne detur celeri victima tarda deo. quod semel est triplici pro virgine caesa Dianae, nunc quoque pro nulla virgine cerva cadit, exta canum vidi Triviae libare Sapaeos, et quicumque tuas accolit, Haeme, nives, caeditur et rigido custodi ruris asellus; causa pudenda quidem, sed tamen apta deo. festa corymbiferi celebrabas, Graecia, Bacchi, tertia quae solito tempore bruma refert. di quoque cultores in idem venere Lyaei, et quicumque iocis non alienus erat, Panes et in Venerem Satyrorum prona iuventus, quaeque colunt amnes solaque rura deae. venerat et senior pando Silenus asello, quique ruber pavidas inguine terret aves, dulcia qui dignum nemus in convivia nacti gramine vestitis accubuere toris, vina
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba fides seꝗtur. mox & tibi deditus hostis
Spargitur effuso cornua bacche mero.
Culpa sui nocuit. nocuit quoq culpa capellae.
Quid bos. quid placidae commerustis oues :
Flebat aristeus qͥđ apes cũ stirpe necatas
Uiderat incept̾os deseruisse fauos
Cerula quẽ genitrix aegre solata dolentem:
Addidit haec dictis ultima uerba suis.
Siste puer lacrymas. protheus tua damna leuabit.
Quoq modo repares quae periere dabit.
Decipiat ne te uersis tamen ille figuris.
Impediant geminas uincula firma manus.
Peruenit ad uatẽ iuenis. resolutaq somno
Alligat aequorei brachia capta senis.
Ille suã faciem transformat: & alterat arte.
Mox domitus uinclis in sua membra redit.
Oraq cerulea tollens rorantia barba:
Qua dixit repares arte requiris apes.
O brue mactati corpus tellure iuuenci.
Quod petis a nobis. obrutus ille dabit.
Lussa facit pastor feruent examina putri
De boue: mille animas una necata dedit.

Expanded text:
verba fides sequitur: noxae tibi deditus hostis verba fides sequitur: noxae tibi deditus hostis spargitur adfuso cornua, Bacche, mero. culpa sui nocuit, nocuit quoque culpa capellae: quid bos, quid placidae commeruistis oves? flebat Aristaeus, quod apes cum stirpe necatas viderat inceptos destituisse favos. caerula quem genetrix aegre solata dolentem addidit haec dictis ultima verba suis: ‘siste, puer, lacrimas! Proteus tua damna levabit, quoque modo repares quae periere, dabit, decipiat ne te versis tamen ille figuris, impediant geminas vincula firma manus.’ pervenit ad vatem iuvenis resolutaque somno alligat aequorei brachia capta senis, ille sua faciem transformis adulterat arte: mox domitus vinclis in sua membra redit, oraque caerulea tollens rorantia barba, qua dixit ‘repares arte, requiris, apes? obrue mactati corpus tellure iuvenci: quod petis a nobis, obrutus ille dabit.’ iussa facit pastor: fervent examina putri de bove: mille animas una necata dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ante deos homini quod conciliare ualer&
Far erat: & puri lucida mica salis.
N undum pertulerat lacrymatas cortice myrrhas
Acta per aequoreas hospita nauis aquas
Thura nec eufrates. nec miserat india costum.
Nec fuerant rubri cognita fila croci.
Ara dabat fumos herbis contenta sabinis
Et non exiquo laurus adusta sono.
Si quis erat factis prati de flore coronis
Qui pos s& uiolas addere: diues erat.
H ic qui nũc aperit percussi uiscera tauri
In sacris nullum culter habebat opus.
Prima ceres auidae gauisa est sanguine porcae
Ulta suas merita caede nocentis opes
N am sata uere nouo teneris ladtentia sulcis
Fruta setigere comperit ore suis.
Sus dederat poenas. exemplo territus huius
Palmite debueras abstinuisse caper
Quem spectans aliꝗs dentes in uite prementẽ:
Talia non tacito dicta dolore dedit.
Rode caper uitem. tamen hinc cũ stabis ad arã
In tud qd spargi cornua possit erit.

Expanded text:
ante, deos homini quod conciliare valeret, ante, deos homini quod conciliare valeret, far erat et puri lucida mica salis, nondum pertulerat lacrimatas cortice murras acta per aequoreas hospita navis aquas, tura nec Euphrates nec miserat India costum, nec fuerant rubri cognita fila croci. ara dabat fumos herbis contenta Sabinis et non exiguo laurus adusta sono. si quis erat, factis prati de flore coronis qui posset violas addere, dives erat. hic, qui nunc aperit percussi viscera tauri, in sacris nullum culter habebat opus. prima Ceres avidae gavisa est sanguine porcae ulta suas merita caede nocentis opes; nam sata vere novo teneris lactentia sulcis eruta saetigerae comperit ore suis. sus dederat poenas: exemplo territus huius palmite debueras abstinuisse, caper. quem spectans aliquis dentes in vite prementem talia non tacito dicta dolore dedit: ‘rode, caper, vitem! tamen hinc, cum stabis ad aram, in tua quod spargi cornua possit, erit.’
Abbreviated transcription (Latin):
I nstiterint imbres nisi si tibi nubibus atris¬
Nonae signa dabunt exoriente lyra.
Quatuor adde dies ductis ex ordine nonis.
Ianus agonali luce piandus erit.
Nominis e̾sse potest succinctus causa minister:
Nostia caelitibus quo feriente cadit.
Qui calido strictos tincturus sanquine cultros
Semper agat ne rogat: nec nisi iussus agit.
Pars quia nõ ueniant pecudes. sed agantur ab actu :¬
Nomen agonalem credit habere diem.
Pars putat hoc festum priscis agnalia dictum :
Una sit ut proprio litera dem̃pta loco.
An quia praeuisos in aqua tu&e hostia cultros.
A pecons lux est ipsa notata metu :
Fas etiam fieri. solitis cetate prioꝵ
Nomina de ludis graeca tulisse diem.
Et prius antiquus dicebat agonia sermo
Ueraq iudicio est ultima causa meo.
Utq ea nũc certa est: ita rex placare sacroꝵ
Numina lanigere coniuge deb& ouis
Uidtima quae textra cecidit uidtrice uocatur
Nostibus a domitis hostia nomen hab&.

Expanded text:
Institerint Nonae, missi tibi nubibus atrisInstiterint Nonae, missi tibi nubibus atris signa dabunt imbres exoriente Lyra. Quattuor adde dies ductos ex ordine Nonis, Ianus Agonali luce piandus erit. nominis esse potest succinctus causa minister, hostia caelitibus quo feriente cadit, qui calido strictos tincturus sanguine cultros semper agone, rogat, nec nisi iussus agit. pars, quia non veniant pecudes, sed agantur, ab actu nomen Agonalem credit habere diem. pars putat hoc festum priscis Agnalia dictum, una sit ut proprio littera dempta loco. an, quia praevisos in aqua timet hostia cultros, a pecoris lux est ipsa notata metu? fas etiam fieri solitis aetate priorum nomina de ludis Graeca tulisse diem. et pecus antiquus dicebat agonia sermo; veraque iudicio est ultima causa meo. utque ea non certa est, ita rex placare sacrorum numina lanigerae coniuge debet ovis. victima, quae dextra cecidit victrice, vocatur; hostibus a domitis hostia nomen habet,
Abbreviated transcription (Latin):
Iupiter in parte est: cepit locus unus utrunq
lunctaq sunt magno Templa nepotis auo.
Quis uetat & stellas. ut quaeq oriturq caditq̃
Dicere: promissi pars fuit una mei.¬
Felices anime quibus hoc cognoscere primis:
Inq pomos superas scandere cura fuit.
Credibile est illos pariter uitusq iocisq
Alcius humanis exeruisse capũt.
N on uenus. & uinum sublimia pectora fregit:
Officiumq fori militiae ue labor.
N ec leuis ambitio perfusaq gloria fuco:
Magnaꝵq fames sollicitauit opum.
Admouere oculis distantia sidera nostris :¬
Aetheraq: ingenio supposuere suo.
Sic petitur caelum. non ut ferat ossan olympus
Summaq peliacus sidera tangat apex
Nos quoq sub ducibus ccelum metabimur illis.
Ponemusq suos ad uaga signa dies.
Ergo ubi nox aderit uenturis tertia nonis
Sparsaq caelesti rore madebit humus :
O c tipedis frustra quęruntur brachia cancri.
Praeceps occiduas ille subibit aquas.

Expanded text:
Iuppiter in parte est; cepit locus unus utrumque Iuppiter in parte est; cepit locus unus utrumque iunctaque sunt magno templa nepotis avo. Quis vetat et stellas, ut quaeque oriturque caditque, dicere? promissi pars fuit ista mei.felices animae, quibus haec cognoscere primis inque domus superas scandere cura fuit! credibile est illos pariter vitiisque locisque altius humanis exeruisse caput. non Venus et vinum sublimia pectora fregit officiumque fori militiaeve labor; nec levis ambitio perfusaque gloria fuco magnarumque fames sollicitavit opum. admovere oculis distantia sidera nostris aetheraque ingenio supposuere suo. sic petitur caelum: non ut ferat Ossan Olympus, summaque Peliacus sidera tangat apex. nos quoque sub ducibus caelum metabimur illis ponemusque suos ad vaga signa dies. Ergo ubi nox aderit Venturis tertia Nonis, sparsaque caelesti rore madebit humus, octipedis frustra quaerentur brachia Cancri: praeceps occiduas ille subibit aquas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ante tamen calidis subieci sulphura uenis:
Clauder& ut Tatio feruidus humor iter.
Cuius ut utilitas pulsis percepta sabinis.
Quae suerat tutõ reddita forma loco est.
Ara mihi posita est paruo coniuncta sacello.
Haec adol& flammis cum strue farra suis.
At cur pace lates: motisq recluderis armis :
Nec mora: quaesiti reddita causa mihi est̃.
Ut populo reditus pateant. ad bella profecto.
Tota pat& dempta ianua nostra sera.
Pace fores obdo: ne qua discedere possit:
Caesareoq diu numine clausus ero.
D ixit: & attollens oculos diuersa uidentes
Aspexit toto quicquid in orbe fuit.
Pax erat. & uestri germanice causa triumphi
Tradiderat famulas iam tibi rhenus aquas.
Lane face aeternos pacem pacisq ministros :
Ne ue suum pręsta deserat auetor opus.
Quod tamen ex ipsis licuit mihi discere fastis.
Sacrauere patres hac duo templa die.
Accepit phoebo nymphaq coronide natum
Insula: diuidua quam premit amnis aqua.

Expanded text:
ante tamen madidis subieci sulphura venis, ante tamen madidis subieci sulphura venis, clauderet ut Tatio fervidus humor iter. cuius ut utilitas pulsis percepta Sabinis, quae fuerat, tuto reddita forma loco est. ara mihi posita est parvo coniuncta sacello: haec adolet flammis cum strue farra suis.’ at cur pace lates motisque recluderis armis? nec mora, quaesiti reddita causa mihi est: ‘ut populo reditus pateant ad bella profecto, tota patet dempta ianua nostra sera. pace fores obdo, ne qua discedere possit; Caesareoque diu numine elusus ero.’ dixit et attollens oculos diversa videntes aspexit toto quicquid in orbe fuit. pax erat et, vestri, Germanice, causa triumphi, tradiderat famulas iam tibi Rhenus aquas. Iane, fac aeternos pacem pacisque ministros, neve suum, praesta, deserat auctor opus. quod tamen ex ipsis licuit mihi discere fastis, sacravere patres hac duo templa die. accepit Phoebo nymphaque Coronide natum insula, dividua quam premit amnis aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
Ess&. & humanis numina mixta locis.
N undum iustitiam facinus mortale fugarat.
Ultima de superis illa reliquit humum.
Proq metu populum. sine ui pudor ipse regebat
Nullus erat iustis reddere iura labor.
N il mihi cũ bello. pacem postesq tuebar.
Et clauem ostendens haec at arma gero.
Presserat ora deus. tunc sic ego nostra resolui :¬
Uoce mea uoces eliciente pei.
Cum sint tot iani: cur stas sacratus in uno
Nic ubi Templa foris iundta duobus habes:
Ille manu mulcens ꝑpexam ad pectora barbam
Protinus oebalii rettulit arma bati.
Utq leuis custos armillis capta: sabinos
Ad summae tacitos duxerat arcis iter.
Et ueluti nunc est ꝑ quẽ descenditis inquit
Arduus in ualles per fora cliuus erat:
Et iam contigerant᷑ portã: saturnia cuius
Dempserat  oppositas inuidiosa seras.
C um tanto ueritus cõmutere numine pugna :
Ipse mee moui callidus artis opus
Oraq qua pollens ope sum fontana reclusi
Sumq repentinas eiaculatus aquas.

Expanded text:
esset, et humanis numina mixta locis, esset, et humanis numina mixta locis, nondum Iustitiam facinus mortale fugarat ultima de superis illa reliquit humum, proque metu populum sine vi pudor ipse regebat; nullus erat iustis reddere iura labor, nil mihi cum bello: pacem postesque tuebar et’ clavem ostendens haec ait arma gero. presserat ora deus. tunc sic ego nostra resolvi voce mea voces eliciente dei: ‘cum tot sint Iani, cur stas sacratus in uno, hic ubi iuncta foris templa duobus habes?’ ille manu mulcens propexam ad pectora barbam protinus Oebalii rettulit arma Tati, utque levis custos armillis capta Sabinos ad summae tacitos duxerit arcis iter. inde, velut nunc est, per quem descenditis, inquit ‘arduus in valles et fora clivus erat. et iam contigerant portam, Saturnia cuius dempserat oppositas invidiosa seras, cum tanto veritus committere numine pugnam ipse meae movi callidus artis opus, oraque, qua pollens ope sum, fontana reclusi sumque repentinas eiaculatus aquas;
Abbreviated transcription (Latin):
Mos tamen est aeque dignus uterq coli
Finierat monitus. placidis ita rursũs ut ante
Tauigerum uerbis alloquor ipse peum
Multa quidem didici: seđ cur naualis in aere
Altera signata est. altera forma biceps :
Noscere me duplici posses ut imagine dixit.
Ni uetus ipsa dies extenuass& opus.¬
Causa ratis suꝑest. thuscũ rate uenit in amne:
Ante pererrato falcifer orbe deus.
Hac egõ saturnũ memini tellure receptum
Caelitibus regnis a ioue pulsus erat.
Inde diu mansit genti saturnia nomen.
Dicta quoq est latium terra latente peo.
At bona posteritas puppim formauit inaere.
Nospitis aduentum testificata dei
Tpse solum colui: cuius placidissima laeuum
Radit arenosi tibridis unda latus.
Hic ubi nunc Roma est tũc ardua silua uirebat.
Tantaq res paucis pascua bobus erat.
Arx mea collis erat: quẽ uulgus nõie nostro
Nuncupat. haec aetas ianiculumq uocat.
Tunc ego regnaba patiens cum terra deoꝵ

Expanded text:
mos tamen est aeque dignus uterque coli.’ mos tamen est aeque dignus uterque coli.’ finierat monitus, placidis ita rursus, ut ante, clavigerum verbis adloquor ipse deum: ‘multa quidem didici: sed cur navalis in aere altera signata est, altera forma biceps?’ noscere me duplici posses sub imagine, dixit ‘ni vetus ipsa dies extenuasscausa ratis superest: Tuscum rate venit in amnem ante pererrato falcifer orbe deus. hac ego Saturnum memini tellure receptum caelitibus regnis a Iove pulsus erat. inde diu genti mansit Saturnia nomen; dicta quoque est Latium terra, latente deo. at bona posteritas puppem formavit in aere, hospitis adventum testificata dei. ipse solum colui, cuius placidissima laevum radit harenosi Thybridis unda latus, hic, ubi nunc Roma est, incaedua silva virebat, tantaque res paucis pascua bubus erat. arx mea collis erat, quem volgus nomine nostro nuncupat, haec aetas Ianiculumque vocat, tunc ego regnabam, patiens cum terra deorum
Abbreviated transcription (Latin):
Inq iouis dextra fictile fulmen erat.
Frondibus ornabant quae nunc capitolia gemmis
Pascebatq suas ipse senator oues.
N ec pudor in stipula placidam cepisse qetem:
Et foenum capiti supposuisse fuit.
Lura dabat populis posito modo praetor aratro :
Et leuis argenti lamina crimen erat.
A i posũꝗͣ fortuna loci caput extulit huius.
Et tetigit summo uertice Roma deos :
Creuerunt & opes. & opum furiosa cupido.
Et cum possideant plurima: plura petunt.
Querere ut absumant: absumpta requirere certant.
Atq ipsae uitiis sunt alimenta uices
Si ꝗbus intumuit suffisa uenter ab unda
Quo plus sunt potae: plus sitiuntur aquae.
In pretio pretiũ nunc est. dat census Hdnores.
Census amicitias. pauper ubiq iac&.
T u tamen auspicium. si sit stipis utile quaeris:
Curq iuuent nostras dera uetusta manus.
Aera tabant olim. melius nunc omen in auro est.
Uidtaq concessit prisca moneta nouae.¬
N os quoq templa iuuant: qͣuis antiqua probemus

Expanded text:
inque Iovis dextra fictile fulmen erat. inque Iovis dextra fictile fulmen erat. frondibus ornabant quae nunc Capitolia gemmis, pascebatque suas ipse senator oves; nec pudor in stipula placidam cepisse quietem et faenum capiti supposuisse fuit. iura dabat populis posito modo praetor aratro, et levis argenti lammina crimen erat. at postquam fortuna loci caput extulit huius, et tetigit summos vertice Roma deos, creverunt et opes et opum furiosa cupido, et, cum possideant plurima, plura petunt, quaerere, ut absumant, absumpta requirere certant, atque ipsae vitiis sunt alimenta vices. sic quibus intumuit suffusa venter ab unda, quo plus sunt potae, plus sitiuntur aquae, in pretio pretium nunc est: dat census honores, census amicitias: pauper ubique iacet, tu tamen auspicium si sit stipis utile, quaeris, curque iuvent vestras aera vetusta manus? aera dabant olim, melius nunc omen in auro est, victaque concessit prisca moneta novae,nos quoque templa iuvant, quamvis antiqua probemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et uisam primum consulit augur auem
Templa patent auresq deũ. nec lingua caduca
oncipit ulla preces. dictaq pondus habent
Desierat ianus. nec longa silentia feci.
Sed tetigi uerbis ultima uerba meis.
Quid uult palma sibi. rugosaq carica dixi.
Et data sub niueo condita mella cado:
Omen ait causa est: ut res sapor ille sequatur
Et peragat coeptum dulcis ut annus iter.
Dulcia cur dentur uideo. stipis aduce causam.
Pars mihi de festo ne lab& ulla tuo.
Risic. & o qͣte fallunt tua sęcula dixit.
Qui stipe mel sumpta pulcius ẽẽ putas.
Uix ego saturno quenꝗͣ regnante iudebã
Cuius non animo dulcia lucra forent.
Tempore creuit amor: ꝗ nũc est sũmus habendi
Uix ultra quo iam progrediatur hab&.
Pluris opes nunc sunt: ꝗͣ prisci Temporis annis:
Dum populus pauper. dum roma noua fuit.
Dum casa martigena capiebat parua guirinũ
Et dabat exiguum fluminis ulud Torum.
Iupiter angusta uix totus stabat in aede.:

Expanded text:
et visam primum consulit augur avem. et visam primum consulit augur avem. templa patent auresque deum, nec lingua caducas concipit ulla preces, dictaque pondus habent.’ desierat Ianus, nec longa silentia feci, sed tetigi verbis ultima verba meis: quid volt palma sibi rugosaque carica dixi et data sub niveo candida mella cado? omen ait ‘causa est, ut res sapor ille sequatur, et peragat coeptum dulcis ut annus iter.’ ‘dulcia cur dentur, video, stipis adice causam, pars mihi de festo ne labet ulla tuo.’ risit et o quam te fallunt tua saecula, dixit ‘qui stipe mel sumpta dulcius esse putes! vix ego Saturno quemquam regnante videbam, cuius non animo dulcia lucra forent. tempore crevit amor, qui nunc est summus, habendi: vix ultra, quo iam progrediatur, habet. pluris opes nunc sunt, quam prisci temporis annis, dum populus pauper, dum nova Roma fuit, dum casa Martigenam capiebat parva Quirinum, et dabat exiguum fluminis ulva torum. Iuppiter angusta vix totus stabat in aede,
Abbreviated transcription (Latin):
Et luteum celsa sub trabe fingit opus.
Tum patitur cultus ager: & renouatur aratro
Haec anni nouitas uire uocanda fuit.
Quaesieram multis. non multis ille moratus:
Contulit in uersus sic sua uerba duos.
Bruma noui prima est ueterisq nouissia solis.
Principium capiunt phoebus & annus idem.
Posb eã mirabar cur non sine litibus e̾et
Prima dies: causam percipe ianus ait.
Tempora cõmisi nascentia rebus agendis.
Totus ab auspicio ne forde annus iners.
Quisq suas artes oͥb idem delibat agendo.
Nec̃ plus ꝗͣ solitum testificatur opus.
Mox ego cur qͣuis alioꝵ numina placem
Lane tibi primũ thura merumq fero.
Ut possis adicum per me qui limina seruo.
Ad quos cunq uoles inquit habere teos
At cur laeta tuis dicuntur uerba kalendis.
Et damus alternas: accipimusq preces :
Tum deus incumbens baculo quẽ dextra gerebat:
Omina principus inquit inesse solent.
Ad primã uocem timidas aduertitis aures.

Expanded text:
et luteum celsa sub trabe figit opus: et luteum celsa sub trabe figit opus: tum patitur cultus ager et renovatur aratro. haec anni novitas iure vocanda fuit.’ quaesieram multis: non multis ille moratus contulit in versus sic sua verba duos: ‘bruma novi prima est veterisque novissima solis: principium capiunt Phoebus et annus idem.’ post ea mirabar, cur non sine litibus esset prima dies. causam percipe Ianus ait. ‘tempora commisi nascentia rebus agendis, totus ab auspicio ne foret annus iners, quisque suas artes ob idem delibat agendo nec plus quam solitum testificatur opus.’ mox ego, ‘cur, quamvis aliorum numina placem, Iane, tibi primum tura merumque fero?’ ‘ut possis aditum per me, qui limina servo, ad quoscumque voles’ inquit habere deos. ‘at cur laeta tuis dicuntur verba Kalendis, et damus alternas accipimusque preces?’ tum deus incumbens baculo, quem dextra gerebat, omina principiis inquit ‘inesse solent, ad primam vocem timidas advertitis aures,