comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
admexẽ de ħ eundur uł in se luĩ ł ui aliũ copmeten¬
dũ Nã ⁊iuli anus inpune ñ parer si iubeat ad alũ
arbitrũ ir ne sinis ñ sit. Ad si ħ mo diterit arbetrati
publu inem fundus tradereti aut sitisdacio deti
rendu ee sentenciȩ idẽ pedius ꝓbat. ne ꝓrogentur
arbitria ut in alios int̾dũ inimicos agentiũ g̃ transse¬
rantur. sui sentencia sinẽ controũsiȩ eũ in ponẽ opo¬
tit ñ aũt sinir i ctrousiã cũ aut differat᷑ arbariũ
aut in aliũ trans feratur. partẽ ꝙ sentenciȩ ẽẽ quem¬
ad modũ satis detur quib fideiuissorib ⁊ dq̃i hegari nõ
posse mpisi adh compiissum sit et arbiet strcaere
cui arbitratu. satis daoretur. Itt ñ uibeat sibi aliĩ c̃¬
iuligi cũ id in copmisso nonsit: non dic sentenoias¬

Expanded text:
dicem de hoc eundum vel in se vel in alium compromittendum. nam et Iulianus impune non pareri, si iubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si hoc modo dixerit, ut arbitrio Publii Maevii fundus traderetur aut satisdatio detur, parendum esse sententiae. idem Pedius probat: ne propagentur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentium transferantur, sua sententia finem controversiae eum imponere oportet: non autem finiri controversiam, cum aut differatur arbitrium aut in alium transferatur: partemque sententiae esse, quemadmodum satisdetur, quibus fideiussoribus, idque delegari non posse, nisi ad hoc compromissum sit, ut arbiter statueret, cuius arbitratu satisdaretur. Item si iubeat sibi alium coniungi, cum id in compromisso non sit, non dicit sententia
Abbreviated transcription (Latin):
usa lisco scđm formã corꝑꝓmissi condempnuuit obtan
sentenorã fisco nichil ad quiritur ẜ nichilominuũs ipili¬
cionĩ penã cõmim utitur: qđ arbitr̃o statuto ñ sit obite pitã.

Expanded text:
causa fisco secundum formam compromissi condemnavit: ob eam sententiam fisco nihil adquiritur, sed nihilo minus stipulationis poena committitur, quod ab arbitro statuto non sit obtempera
Abbreviated transcription (Latin):
descienciã Ilicfitio arbitri trattintib. Screndũ ẽ
om̃e tractatum exipso cõꝓͥmisso sũmdum. Net n
aluid illi licebit quã qđ ibi ut efficere possit cau¬
tum ẽ. Non gͦ ꝙ libet statuere arbit̾ poterit. nec
inquã libet nisi de qua re comꝓnussũ ẽ Quesitũ ẽ¬

Expanded text:
De officio arbitri tractantibus sciendum est omnem tractatum ex ipso compromisso sumendum: nec enim aliud illi licebit, quam quod ibi ut efficere possit cautum est: non ergo quod libet statuere arbiter poterit nec in qua re libet nisi de qua re compromissum est e
Abbreviated transcription (Latin):
auit ne abeo petaturꝰ pena comittatur. Iđ induob aig¬
entariis quoꝵ nõa simul etunt cũ fortasse.
pottrimus ita sideiussorib contiogerei si socii sint
alias nec ꝗte petitur nec ego peto nmeo nõe petitur.
lit: ate petat HSemel cõmissa pena solu coꝓmissĩ rec¬
tius pito dici. nec amplius posse commiti nisiid ac¬
tum sit ut suigulas causas toꝰciens comiitat᷑¬

Expanded text:
l ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solvi compromissum rectius puto dici nec amplius posse committi, nisi id actum sit ut in singulas causas totiens committ
Abbreviated transcription (Latin):
ri potẽ ñ cum ex conuencione. ẜcum uissu arbitri¬
se celare temptauerit p̃tor eum inuestigare deb.
⁊ sidiu non parũit. mulcta adusus eũ dicenda ẽ Pũ
inplures cõꝓmissum ẽ ea condicione ut quilib uł
un dixisset sentencrã e staretur absentib cet̾is ni¬
chilominus qui psens ẽ cogetur. atsi ea condicime ut
om̃s dicant. uł ꝙ. de maioris partis sentencia placũit.
non debet singulos separatĩ cogt̃. Quia singuloꝵ sentẽ
cia pęnã non facet.¶ Cum quidã arbit̃ ex aliis causis ini¬
micus manifeste apparuisset. testacionib etiã con¬
uentus ne sentenciani diceret. nichilominus nullo
autoninus subscripsit. posse cũ uti doli mali excep¬
tione. Et idẽ : cum aiudice consulet᷑ squẽ pena pete¬

Expanded text:
ri potest, non cum ex conuentione, sed cum iussu arbitrisese celare temptauer‹i›t, praetor eum inuestigare debet, et si diu non paruerit, multa aduersus eum dicenda est. Cum in plures compromissum est ea conunus dixisset sententiam, eo staretur, absentibus ceteris nihilo minus qui praesens est cogetur: at si ea condicione, ut omnes dicant, vel quod de maioris partis sententia placuerit, notia ad poenam non facit.Cum quidam arbiter ex aliis causis ‹i›nimicus manifeste apparuisset, testationibus etiam conuentus, ne sententiam diceret, nihilo minus nullo Antoninus subscribsit posse eum uti doli mali exceptione. et idem, cum a iudice consuleretur, ap
Abbreviated transcription (Latin):
side ca re in legacione cũ ꝓmissit quã in legacione cõ¬
iaxitqi ⁊ uidiciũ eo nõe acciꝑe cogitur Illud in pͥma
petie potest displici. ansi ante cũ ꝓmisit legatus cage¬
ndus sit arbit̃ sententiã dicẽ supse legatus postuletar s¬
ꝙ pͥmaracione potuerit uidi iniquũ ut in ꝓpsus
patestate sit pħ taleerit quale si actionẽ uelit dic¬
tre ꝙ facẽ ei licet. S compmissum illud cõparauin¬

Expanded text:
si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione contraxit: quia et iudicium eo nomine accipere cogeretur. illud in prima specie potest dispici, an, si ante compromisit legatus, cogendus sit arbiter sententiam dicere, si ipse legatus postulet: quod prima ratione poterit videri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem velit od facere ei licet. sed compromissum istud comparabi
Abbreviated transcription (Latin):
Id̃ lib̵ singulari d nudeatis casib Int̃ eos qui ex grali
clausula adiuuantur ⁊ fisci patronus connumerat ds
ꝗ notis scribunt acta p̾sidum rer.p. cuisi ñ ab eẽ c̃tuẽ.¬

Expanded text:
33 Idem libro singulari de enucleatis casibus. Inter eos, qui ex generali 33 Idem libro singulari de enucleatis casibus. Inter eos, qui ex generali clausula adiuuantur, et fisci patronus connumeratur. Eos, qui notis scribunt acta praesidum rei publicae cau
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus lib̾xix. ad edictũ. Cũmiles ꝗusucaprebat de¬
cessẽrit. ⁊ hrs impleuerit usuc apionẽ equũ e rescindi
ꝙ postea usucaptũ ẽ ut eadẽ in hr ab. qui usucipione
succedunt ser uanda suem. quaa possessio de functi qͥ s
adita completur¶ Si is qui rer p. causa affuit usucapit.
p̃t usucapionẽ alienauerit rẽ restitucio fac̾ienda er̃
curri opportet. Itẽ ȩxreliquis ouib causis festituci
facienda erit. ueluti si aduersus eu ꝓnuncratũ sit.
causa absens possessionẽ suȩ rer ab illo usucapte n¬
actus sit. et si pt̾ ea amiserit non temiporalẽ si ꝑpe¬
tuã habet actionem.
Modestinus lib .i. regular. Abeẽ rer .p. ptausa intel¬
ligitur. et is quiꝰ urbe ꝓfectus ẽ licet nondũ ꝓuincrã
excesserit. S et is qui excessit. donec in urbẽ reũtat᷑.
⁊ adtribuno militũ ⁊ pfec tes ⁊ comutes legatoꝵ qui ader¬
rariũ de lati aut etcoͣm m̃tariũ principis deliti sunt.

Expanded text:
Paulus libro duodecimo ad edictum. Cum miles qui usucapiebat decesserit et heres impleuerit usucapionem, aequum est rescindi quod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in usucapionem succedunt, seruanda sint: quia possessio defuncti quasi adita completur. Si is, qui rei publicae causa afuit, usucepit et post usucapionem alienauerit rem, restitutio facienda erit curri oportet. item ex reliquis omnibus causis restitutio facienda erit, ueluti si aduersus eum pronuntiatum sicausa absens, possessionem suae rei ab illo usucaptae nanctus sit, etsi postea amiserit, non temporalem, sed perpetuam habet actionem. 32 Modestinus liblegitur et is, qui ab urbe profectus est, licet nondum prouinciam excesserit: sed ‹et› is qui excessit, donec in urbem reuertatur.  ad tribunos militum et praefectos et comites legatorum, qui ad aerarium delati aut in commentarium principis delati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quo insula aliquis fuit ex p̾ena ei inragata cuiꝰ restitu¬
cionẽ impefuit ab alio usur patũ ex bonis q̃ ñ erant adẽp¬
ta probatũs sũit suȩ causȩ restituendũ ẽ.
tempr̃ iuitalia eẽt aut in annos singulos ꝓpiuitalia eẽt
erit alegato fidi cõmessum lobeo relictũ p̃stare co¬
giꝰtur marcellus notat. Quis enĩ dubitanit salua legators.
⁊ fidi cõmissaꝵ causa militĩ restitu hrditatẽ quã ob id ꝑ¬
didit quod publica causa affuit q̃ dcat m̃a cdene a ꝑdat¬

Expanded text:
 insula aliquis fuit ex poena ei irrogata, cuius restitutionem impetravit, ab alio usurpatum ex bonis, quae non erant adempta, probatum fuerit, suae causae restituendum est. tempore in Italia esset, aut in annos singulos, quod in Italia esset, erit a legato: fideicommissum ab eo relictum praestare cogitur. Marcellus notat: quis enim dubitabit salua legatorum et fideicommissorum causa militi restitui hereditatem, quam ob id perdidit, quod rei publicae causa afuit? 42 Alfenus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ eaꝗb reuerti inurbẽ potuit et oe modetitu ep̃ta
ei trade que lex reũtentib pstitit. Quare si ꝗ doflurit
suȩ rei causa non dubitamus ud rp̃s ei ñ ꝓficere. habraq
dinumeracione temp̃r is quo reũti potuit. Statĩ cã diaem¬
defisse rer .p. causa ab ẽẽ.¶Plane si infirmitate impeditꝰ
cõtinuare it̃ ñ potuit habetur racio hum anitatis siq̃ habi
solet ⁊ hyemis ⁊ nauigacionis ⁊ ceteꝵq̃ casu contingunt.

Expanded text:
reuerti in urbem potuit: et erit moderatum tempora ei dare, quae lex reuertentibus praestitit. quare si quo deflexerit suae rei causa, non dubitamus id tempus ei non proficere, habitaque dinumeratione temporis, quo reudesisse rei publicae causa abesse. plane si infirmitate impeditus continuare iter non potuit, habebitur ratio humanitatis, sicuti haberi solet et hiemis et navi
Abbreviated transcription (Latin):
eti libari pote. queri solet anutilit̃ depecculio agẽ possit. Stes¬
et ueruis et ut ili uꝰudetu p̃torẽ de huiꝰ moi cõtrac tib
seruoꝵ ũ cogitasse. quo se spsi mala racione dnis austrent.
SSiliber hõ bona side seruens redtmi se mandauerit.
idq nũmis emptoris factum sit: contraria mandati ac¬
tione agi posse constat. ut tm̃ actiones pstentur q le
emptor adũius uenditorẽ finge ñ manumisio lił

Expanded text:
peculio agere possit. et uerius et utilius uidetur praetorem de huiusmodi contractibus seruorum non cogitasse, quo se ipsi mala ratione dominis aufer‹ren›t. Si liber homo bona fide seruiens redi‹mi› se mandauerit idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas habet emptor aduersus uenditorem: finge non manumississe liberam
Abbreviated transcription (Latin):
ticqu anusere. torem socio aecresoere: Qđ sniciuis an is¬
stt noseteclim ad crescere opartẽ adean parte adop¬
et atemredire quȩ sentenci ht̃ racioiẽ: Neq enũ pote
dici eo mñtto quo quis amutit usun sructĩ ⁊ resunt.
etiuã ipsi quicquã exususr uctu ad crescere: Nacet enun
tobis ei qui amutit usu sfruc tũ. ex eo ꝙ amateit nichil &¬
oo ereseresmurte sq amati ususructum n recapt dubita

Expanded text:
 totum socio adcrescere: quod si Maevius amisisset, non totum adcrescere, sed partem ad eum, partem ad proprietatem redire. quae sententia habet rationem: neque enim potest dici eo momento, quo quis amittit usum fructum et resumit, etiam ipsi quicquam ex usu fructu adcrescere: placet enim nobis ei qui amittit usum fructum ex eo quod amittit nihil adcrescere. Morte quoque amitti usum fructum non recipit dubit
Abbreviated transcription (Latin):
minus utiq eẽ quam fructum longeq nemo dibitat s quid mei
ciusa ille sit. Eetum si urbunam famuiliam illo muttat quaracaõe

Expanded text:
minus utique esse quam fructum longeque nemo dubitat. sed quid in ea causa illic sit: ceterum si urbanam familiam illo mittat, qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tiuiꝰ noie consequentur. ꝙ ergo officiũ erit udiciꝰqui ut ieti
consequatur fruc tuar i fruetidi licenciã ꝓprictatu dñsde mgete¬
Paulus lib̵ xxi. adedictũ. Qđ usufruc tu uidiciũ accepet side¬
serit posside sinẽ dolo ab soluetur. Qđ si liti se obtulit ⁊ quasi pos¬
sessor ac bionẽ deusufructu accep̃ dĩpnabitur. Soꝑiꝰ ꝓuoꝵ.¬

Expanded text:
tuum nomine consequentur. quid ergo officium erit iudicis quam hoc, ut securus consequatur fructuarius fruendi licentiam, proprietatis simo primo ad edictum. Qui de usu fructu iudicium accepit, si desierit possidere sine dolo, absoluetur: quod si liti se obtulit et quasi possessor actionem de usu fructu accepit, damnabitur. DE O
Abbreviated transcription (Latin):
recipere possit ap̃t labeone menuni tac tatũ lib̃ posterig.
nait libeo eumqui ipse habitat inqui linũ posse retipe
bitare posse. ꝓculus aũt de in quilino notat nonuelle: inquili¬
nũ dici qui cũ es habitet. ⁊ scđ̾m hec isi pensiẽ ꝑciprat dũ
ipse q̃q in habitet ñ erit ei inuidendũ. Ad eni sitom spaci¬
ose domus usus sit relictus homini mediaeri. ut porciun¬
cula contentus sit s homini ⁊ cũ his quo lato seruoꝵ inoꝑis
ht̃ habitabt. licet lib sunt. uł scrui alien i. Pas ulieri aut si
usus relic tus sit posse ea ⁊̃ cũ marito habitare ꝗntus muciꝰ
pͥmis amisit. ne ei matrimoniũ carendũ foret cũ uti uult
domo. Lã ꝑ contrariũ ꝗnuxor cũ marito posit habitare nec
fuit constrarũ. Qd gͥ st uiduȩ legat᷑ sit. ̃nuptiis contrac ti

Expanded text:
recipere possit, apud Labeonem memini tractatum libro posteriorum, et ait Labeo eum, qui ipse habitat, inquilinum posse recipere: bitare posse. Proculus autem de inquilino notat nonnum dici, qui cum eo habitet. secundum haec et si pensionem percipiat, dum ipse quoque inhabitat, non erit ei inuidendum: quid en‹i›m si tam spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula contentus sit? sed et cum his, quos loco seruorum in operis habet, habitabit, licet liberi sint uel serui alieni. Mulieri autem si usus relictus sit, posse eam et cum marito habitare Quintus Mucius primus admisit, ne ei matrimonio carendum foret, cum uti uult domo. nam per contrarium quin uxor cum marito possit habitare, nec fuit dubitatum. quid ergo si uiduae legatus si
Abbreviated transcription (Latin):
ro ⁊ pt ea nubentẽ habitare . ħ amplius põponius ait i⁊ cum
socero hbitaturã. Piulus li uii ad sabmũ
mmo nsocer cum nuru hibitabit utiqitũ uir uñasie.
Apianus luł riix. adsibinũ. Uon solũ aut cũ marito.S et
cũ lib̵is libtisq habitare ⁊ cum parenad. potert.⁊ ita nari¬
sto notat ap̃ sabinũ ⁊ ħ usq erit ꝓcedendum ut eosdem
quos masculi recipere n mulieres possint.
Pomponius lib .i. ad sabinũ: Non alit̃ aũt mulier hospitẽ
recipe potẽ quã s is sit qui honeste cumea quȩ usum
habeat habitaturũ sit. Ulpianꝰ lib ii .x. ad sabinũ.
Sed nec locabunit se orsum. neq concedunt habitacionẽ sine se
net uendent usums siusus ediũ mulieri legatus sit ea condiciõe
s auiro diuortissit remittendã e condicionẽ. ⁊ cũ iuro habi¬
taturã. Qđ ⁊ põponius lib i ꝓbut. Paulus lib iii. ad sabinũ.¬

Expanded text:
ro et postea nubentem habitare. hoc. amplius Pomponius ait et cum socero habitaturam. 5 Paulus libro tertio ad Sabinum. Immo et socer cum nuru habitabit, utique cum uir una sit.Sabinum. Non solum autem cum marito, sed et cum liberis libertisque habitare et cum parentibus poterit: et ita et Aristo notat apud Sabinum. et huc usque erit procedendum, ut eosdemquos masculi recipere et mulieres possint. Pomponius libro quinto ad Sabinum Non aliter autem mulier hospitem recipere potest, quam si is sit, qui honeste cum ea quae usum habeat habitaturus sit. Vlpianus libro septimo decimo Sed neque locabunt seorsum neque concedent habitationem sine se nec uendent usum. Sed si usus aedium mulieri legatus sit ea condicione 'si a uiro diuortisset', remittendam ei condicionem et cum uiro habitaturam, quod et Pomponius lib
Abbreviated transcription (Latin):
usssuet. Ipitis drminucione sn apncic sit relicta ãusu sit
uidendum ⁊ papinianus lib̾ uii. responsoꝵ uit usũ ẽẽ :ñct̃ fruc¬
tum relictum .s. si sic relictussit illidonius usus fructus habrtan¬
Plano sidirisse testator usum habitandi ciusa ñ dubitarem ꝗn¬
suleiti utrum aitt anus anni sto ahibitacio anusq aduitã

Expanded text:
 si χρῆσις sit relicta, an usus sit, uidendum: et Papinianus libro septimo responsorum ait usum esse, non etiam fructum relictum. Sed si sic relictus sit: 'illi domus usus fructus habitanplane si dixisset testator 'usum habitandi causa', non dubitaremuUtrum autem unius anni sit habit
Abbreviated transcription (Latin):
ipse suscuet pocius uidiciũ. uł suo. uł ꝓcurato¬
rio nõc. Pi fideiussorr donacioni aiuisa accep¬
ssit lues ditore. puto si side ussorẽ remunbant
uoluit creditor. habe cum mandati actionemi.
sultomagis si mortis cansa accepto tullisset cre¬
ditor. uł si ens lib̾aciones legauit:¬

Expanded text:
dicium uel suo uel procuratorio nomine.Si fideiussori donationis causa accepsit a creditore, puto, si fideiussorem remunerari uoluit creditor, habere eum mandati actionem: multo magis, si mortis causa accepto tulisset creditor uel si eam liberationem legauit
Abbreviated transcription (Latin):
Cui ũba ħsunt. catulo uiliano. Srhii qu ꝓte fide¬
uisserant in maiorẽ quantitatẽ dãprati quãde¬
biti racio exigebat. sorentes. prudertes autiliũ
appellacionis orũ serunt: peter s mandati agen¬
excusita iqnorinu siscitunt incubꝗ Riedẽ¬

Expanded text:
 haec sunt: 'Catullo Iuliano.Si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agenexcusata ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
Pulus lb̵x ad edictũ. Dibgent̃ igͥ fines mauda¬
ti custadiendi s̃. Nĩꝗ excessit. aliud facẽquidet᷑. et si
susceptum ñ impleuerit tenetur: Itaq si man¬
dauero tib ut dgmum seranam centũ eniere:
tuq ticianam emerꝰ longe maioris p̾cri. cen¬
tũ tam̃: aut etiam mnores nõ uideriꝰ implese
mandatũ. Itẽ si mandauerotibi ut fundũ mex̃¬

Expanded text:
ad edictum.Diligenter igitur fines mandati custodiendi sunt: nam qui excessit, aliud quid facere uidetur et, si susceptum non impleuerit, tenetur.Itaque si mandauero tibi, ut domum Seianam centum emeres tuque Titianam emeris longe maioris pretii, centum tamen aut etiam minoris, non uideris implesse mandatum.Item si mandauero tibi, ut fundu
Abbreviated transcription (Latin):
sanitate serui ꝓcuratori cuitũ ẽ uut cauerip¬
tẽ. aut decet̾is uiciis idẽ erit dicendũ ait uis
culpi caueri ñ curauerit condẽ pnabitur sie
ẽ fundoquẽ inͥ emit ꝓcurator fruc tꝰ consecutua
hos qͣq officio iudicis p̃stare. euni oportet Is ꝓaa¬
rator m̃s peccum ĩ ueã hĩt ex mora utriꝰq usun
m̃i pendet s si peccuniũ meã senori dedit. usutui¬
d̾ consecutus ẽ consequenter dicemus deb̾e eũ p̾stir¬
e quantũ cumq emolum̃tũ sensit siue ei mandi¬
⁊ siue ñ quia bonefidi ħ congruit. ne de alie nob
suos conuertit. In usui is conuenictur que. legip̃t
mõ in regionib frequent̃tur deniq pupr inu¬
ait etiam siusuras ȩxegerit ꝓturator. ⁊ ususst
conuerti. usuras eum prare debere. Piquis tio
maudauerit. ut ab ac torib sus mutuã peccuti
acciꝑit mandati eũ uon acturũ lipini inus lł
iii. responseꝵ scribit. ꝗa ĩ de mutua peccunu¬

Expanded text:
curatori cautum est aut caueri potest aut de ceteris uitiis, idem erit dicendum. aut si culpa caueri non curauerit, condemnabitur.Si ex fundo quem mihi emit procurator fructus consecutus est, hos quoque officio iudicis praestare eum oportet.Si procurator meus pecuniam meam habeat, ex mora utique usuras mihi pendet. sed et si pecuniam meam faenori dedit usurasque consecutus est, consequenter dicemus debere eum praestare quantumcumque emolumentum sensit, siue ei mandaui siue non, quia bonae fidei hoc congruit, ne de alieno suos conuertit, in usuras conuenietur, quae legitimo modo in regionibus frequentantur. denique Papinait etiam si usuras exegerit procurator et in usus suos conuertit, usuras eum praestare debere.Si quis Titio mandauerit, ut ab actoribus suis mutuam pecuniam acciperet, mandati eum non acturum Papinianus libro tertio responsorum scribit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
re usserat. ⁊a uocicionib er idẽ satur ninus¬
unt̃dixerat. uidehatur aũt nĩ uidicitũ solui fide¬
uississe. et quasi redemptor litis exstitisse. ulle
ad imp̃nide mandati iudicio consequi. ꝙ erat con¬
dempnatus. srec tissune diuifrẽs rescripserunt.
nulła ac dionẽ eum ꝓpt̃ suã calliditatẽ habe: ꝗa mer¬
cede pacta accesserat ud talẽ redẽptionẽ: marcels
aut sic loquitur de eo qui petcunia accepta spopon¬
dit ut si quidẽ hoc actum eut suo ꝑrculo sponderet:
nulla acdione agat: Sin uõ ñ actũ ẽ. utilis er pociu̾
actio competat quȩ sentenora utilitati rens c̃sẽtancaẽ:
constitutũ. si crera ordinẽ peti ceꝑit. considerandũ
erit siliborẽ dñs remunerire uolũit. atq iđo fidẽ
nec instrum̃ta mͥ cause reddat. qͣ ac bione mͥ tene¬
atur : labeo putat mandati eũ teneri. net ẽẽ ꝓba¬
bilẽ sententũ ęxistimanciũ exhac auisa agi po¬

Expanded text:
re iussre iussinterdixerat. uidebatur autem mihi iudicatum solui fideiussisse et quasi redemptor litis extitisse et uelle a Daphnide mandati iudicio consequi, quod erat condemnatus. sed rectissime diui fratres rescripserunt nullam actionem eum propter suam calliditatem habere, quia mercede pacta accesserat ad talem redemptionem.Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spopondit, ut, si quidem hoc actum est, ut suo pericul‹o› sponderet, nulla actione agat, sin uero non hoc actum est, utilis ei potius actio competat: quae sententia utilitati rerum consentanea ra ordinem peti coeperit, considerandum erit, laborem dominus remunerare voluerit atque ideo fidem nec instrumenta mihi causae reddat, qua actione mihi teneatur? et Labeo putat mandati eum teneri nec esse probabilem sententiam existimantium ex hac causa agi po
Abbreviated transcription (Latin):
fit. aut donindi animo. aut negociũ gerens erit
minditi actio Rei turpiꝰ nullũ mandatũ eniđo e
bit. et ego tibi sũ obligitus. Plane si tibr mandauero.
ꝙ tua ut̾erit. nulla erit mandati actio. nͥ meaqͦq
int̃ suit. aut ͣ nõ eẽs facturus: nisi ego mandasse.y
si mea ^ ᷤuit̃ suit. tñ erit manditi actio¶ Ap̃ iulianum
certã peccuniã summere: ⁊ fencrare ꝑiculo suo ata
ut certas usuras dño penderet dũ taxat. si pluris
fenerare potusset ipse luc taretur: increditã pet¬
cuniã uidetur inꝗt accepisse Plane si oñiũ nego¬
cioꝵ erat ei am inistracro mandata: mandati qͦq
eũ teueri. quẽ ad modũ solet mandati teneri de¬
bitor.qui creditorꝰ sui negocra gessit. I Har uiꝰ pa¬
ulus quidã fideuisserat ꝓdampnide: mercede pa¬
ctu obsuam sideiussionẽ. & sub nõe altiũ exeue¬
ntu litis cuuerat sibi certã quantitate  dari: hic
aclaudio saturimo p̃tore maiores fruc tũ infer¬

Expanded text:
serit aut donandi animo aut negotium gerens, erit mandati actio.Rei turpis nullum mandatum est et ibit, et ego tibi sum obligatus.Plane si tibi mandauero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego mandassem, etsi mea non interfuit, tamen erit mandati actio.Apud Iulianum certam pecuniam sumere et faenerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pecuniam uidetur, inquit, accepisse. plane si omnium negotiorum erat ei administratio mandata, mandati quoque eum teneri, quemadmodum solet mandati teneri debitor, qui creditoris sui negotia gessit. Marius Paulus quidam fideiusserat pro Daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex euentu litis cauerat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Saturnino praetore maiores fructus infer
Abbreviated transcription (Latin):
trico fide iubeas. idq tu sciens. mandatũ susceꝑis
ñ hibebis mandati ac dionẽ: qr simile cẽ quasi ꝑdi¬
turo peccuniã scienscredideri. si& siultiuꝰ dir¬
recto mandauerit tibi.ut merctrior peccuniã
credas. ñ obligabitur manditi. quisi. adũsus boͤ¬
nã sidẽ mindatũ sit. Icũ quidã talẽ epistolã seri

Expanded text:
trice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, trice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecuniam sciens credideris. sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ patronus in libtum contulit. uidĩ ee pt̾ ea
liłtũ patrono donasse Pi mͥ mandaueriꝰ. ut rẽ
tibr aliquã emã. egoq emero meo p̃cio habghonu¬
nlati actionẽ dep̃cio recuꝑando s etͣsituo p̃cao
a habebo mandati actio aut sirem emptã noliᷤ reci¬
ꝑes simili mõ ⁊ siquid aliud mandaueri. gt in ad
ñ tantũ exmora eẽ admittendas uerũ iudicẽ esti¬
mare debe si exegi idebiaoee suo quis ⁊ soliuit cũ
usurꝰ soluit s si reu non releu aut. ipsi auͣt ⁊ usu
re ab sunt uł si minorib releuauit . ipse aũt ma¬
iorib fenus accepit ut fidẽ suã liłuret ñ dubito
debe eum maindati iudicio ⁊ usuras consequi.et
ut ẽ consetutũ. totũ ħ ex equo ⁊ hono udex arbit᷑¬
ñ fecisti. p̃stabiꝰs mĩ usuras. quo casu ⁊ ame credi¬
tor peccuniã debitã cũ usuriꝰ retepturꝰ sit. et ita
imꝑitor seuerũ. adrimo demonstrati ^ feripsit:
Si aduleseñs luxiriosuᷤ. mandet tibi ut ꝓmere¬

Expanded text:
tionem patronus in libertum contulit, videri et postea libertum patrono donasse. Si mihi mandaveris, ut rem tibi aliquam emam, egoque emero meo pretio, habebo mandati actionem de pretioaria mandati actio: aut si rem emptam nolis recipere: simili modo et si quid aliud mandaueris et in id non tantum ex mora esse admittendas, uerum iudicem aestimare debere, si exegit a debitore suo quis et soluit, cum usuris soluit. sed rae absunt, uel si minoribus releuauit, ipse autem maioribus faenus accepit, ut fidem suam liberaret, non dubito debere eum mandati iudicio et usuras consequi. et ut est constitutum totum hoc ex aequo et bono iudex arbitrn fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita imperator Seuerus Hadriano Demonstrati rescribsit. Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro mere
Abbreviated transcription (Latin):
sertiliũ crescentẽ amicũ meũ. non obligabit᷑ mm¬
diti. quia cõmendindi magis homini. quã min¬
dandi ciusa scripta ẽ. Iorquiꝰ mandauerit filio
familias aredenduã petcuniã. ñ ẽẽ senat̾ consul¬
mandatũ: h amplius uidico. si cũ dubitarẽ. utr
cont̃ senatꝰ consultũ acciꝑet an ũ nedessẽ daturus

Expanded text:
 non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta est.Si quis mandauerit filio familias credendam pecuniam non contra senatus consulmandatum. hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrum contra senatus consultum acciperet an non nec essem daturus
Abbreviated transcription (Latin):
res uł ut ꝓme eticio fideub̾as Tua ⁊ mea uł uti
si mandem tib ut sub usures crederes erꝗ in rẽ
neĩ nuituaretur : Tua. zaliena. it uti si tibr man¬
łt ut ticio subusuris crederes. Qđ si sine usuri
qrderes. aliena tantũ gr̃a int̾̃uenit mandatum
T̃ua aũ gr̃a int̾uenit᷑ mandatũ uł uti si mandẽ cͥ
ut peccunias tuas pociũ  quã in emptiones p̃diqr
colloces. Cuiꝰ gnĩs mandatum magis consciliũ ẽ
quã mandatũ. ⁊ obid ñ ẽ obligatorrũ: ꝗi nemoex
uconscilio obligatur etiã s ñ etpediat eiciui dabit᷑.
qua libũ ẽ cuiq ap̃ se explorare. an expediat s̃
iditi etiam illid uertitur. ut int̃dũ net melior caui¬
s manditi fieri passit: nt̃ dimi melior: deterior uͦe
nũquã: ⁊ quidẽ si mandaui tib ut aliquã rẽ mͥ
emeres: nec dep̃cio quicquã statui. tuq enusti
utriq actio nascitur: ꝙ si p̃cium statui. tuq plu¬
riꝰ enusti. quidã neguierunt temindati hab̾e ac

Expanded text:
et Titio fideiubeas.Tua et mea, ueluti si mandem tibi, ut sub usuris crederes ei, qui in rem meam mutuaretur.Tua et aliena, ueluti si tibi mandem, ut Titio sub usuris crederes: quod si, ut sine usuris crederes, aliena tantum gratia intercedit mandatum. Tua gratia intervenit mandatum, veluti si tibi mandet, ut pecunias tuas potius in emptiones prcolloces: cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuique apud se explorare, an expediat sibndati etiam illud vertitur, ut interim nec melior causa mandantis fieri possit, interdum melior, deterior vero numquam. Et quidem si mandavi tibi, ut aliquam rem mihi emeres, nec de pretio quicquam statui tuque emisti, utrimque actio nascitur. Quod si pretium statui tuque pluris emisti
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ uis intuebmur. ei qui dedit restituenda s̃.
sicuule uis ⁊ legum ordine. magis inpublicũ
defferrenda sunt. Nã male meritꝰ publice ut
excẽplũ aliis aditrenda maleficia sit. etũ ege¬
state laborare deber Incurrit hic n aba inspe¬
ctio bonamsidẽ int̾̃ eos tantum quos contractũ ẽ.
nullo extrusecus a supto ęxstimare debemus. an
respectum etiam aliaꝵ ꝑsonaꝵ adquis id ꝙ gerit᷑
ꝑtinet. excẽpli loco latro spoliaq̃ mĩ abstulit: posu¬
it ip̃ seiuimĩsciũ de malicra deponentis. utrũ
latronian mĩ restituhere seuis dełut. si ꝑse dĩ¬

Expanded text:
tium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, magis in publicum deferenda sunt: nam male meritus publice, ut exemplo aliis ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet.Incurrit hic et alia inspectio. bonam fidem inter eos tantum, quos contractum est, nullo extrinsecus adsumpto aestimare debemus an respectu etiam aliarum personarum, ad quas id quod geritur pertinet? exempli loco latro spolia quae mihi abstulit posuit apud Seium inscium de malitia deponentis: utrum latroni an mihi restituere Seius debeat? si pe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Pauł .R. eũ contractũ de quo q̃ritur deposite
usurȩ qͣq actione depositi pcti possunt Cicuis sc̃p¬
nio salutẽ habe me auob auri pundo plus minꝰ
detẽ ⁊ discos duos succum siatũ. ext quib debebtis
m̾. decẽ .ꝙ ap̃ ticium deposuistis itẽ quos trophoru¬
madti decẽ. itẽ exratione patrꝰ uersari detẽ:
⁊ꝙ excurrit. quero anex huiꝰ mor scriptura aliqͥ
obligacio nata sit. scilicet ꝙ dsdlam pecunię causa

Expanded text:
spondit eum contractum de quo quaeritur depositaeusurae quoque actione depositi peti possunt. 'Titius Semproniis salutem.Habere me a uobis auri pondo plus minus decem et discos duos, saccum signatum: ex quibus debetis mihi decem, quos apud Titium deposuistis: item quos Trophimati decem: item ex ratione patris uestri decem et quod excurrit.' quaero, an ex huiusmodi scriptura aliqua obligatio nata sit, scilicet quod ad solam pecuniae causam
Abbreviated transcription (Latin):
cusa s pͥncipalit̃ donando fideiussor⁊ repmuste.
ac hone mundati eũ ñ ac turũ snurcellus aũt fa¬
titur siquis donaturu sideiussori ꝓ eo soluerit
or ditori. habe s fideiussor ẽ mandati ac dionien.
spł i inquit si filiu famuli ĩ uł seruus fu̾t sideiu¬
sor ꝓhis soluero. donaturus eis mindati patrẽ.
uł dñm ñ ac turos ħ iđo quai non patra donuitum
iuoluit: ꝗ soluit splane si seruus fideiussor. soluerit.
dũm mandator acturĩ fidẽ martellus ibide. Sisi¬
bus fimiliast̃i uissu patris sideuisserit. cessit mã¬
ꝓculio solutũ ẽ. niulto magis hr̃ pat̾ mindati¬
Si filio familias mindauit ut ꝓme solueret pattẽ
siue ipse solucrit. sue filius ex petulro manditi
acturũ neracius uit .ꝙ ht̃ racionẽ nichil enĩ inca
int̃ ẽ qui soluat ¶ Si filio fimilias mindauero ut
ꝓme soluetet. ⁊ eminciptus soluat. urrũ ẽ infa¬

Expanded text:
principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actionem. Plane, inquit, si filius familias uel seruus fuit fideiussor et pro his soluero donaturus eis, mandati patrem uel dominum non acturos, hoc ideo, quia non patri donatum uoluit. Plane si seruus fideiussor soluerit, dominum mandati acturum idem Marfilius familias non iussu patris fideiusserit, cessat man, uel ex peculio solutum est, multo magis habet pater mandati.Si filio familias mandaui, ut pro me solueret, patrem, siue ipse soluerit siue filius ex peculio, mandati acturum Neratius ait, quod habet rationem: nihil enim mea interest, quis soluat.Si filio familias mandauero, ut pro me solueret, et emancipatus soluat, uerum est in
Abbreviated transcription (Latin):
datũ suscipi potẽ. Itẽ siue rogi
sue uolo. siue mando siue alioc
cũq ubo scripserit. mindatia¬
tioẽ: Itẽ mandatũ ⁊ indiẽ dif¬
ferri ⁊ sub condicione contrab
potẽ. Imindatũ nisi gratuitun
tullũ ẽ Nã originẽ exofficio at
amicitia trabit: ẽtrariũ porro
ẽ officio mereiᷤ. int̾ ueniente enu
pecunia res ad locationẽ ⁊ c̃duc¬
tionẽ pocius respicit

Expanded text:
datum suscipi potest.Item siue 'rogo' siue 'uolo' siue 'mando' siue alio quocumque uerbo scripserit, mandati actio est.Item mandatum et in diem differri et sub condicione contrahi potest.Mandatum nisi gratuitum nullum est: nam originem ex officio atque amicitia trahit, contrarium ergo est officio merces: interueniente enim pecunia res ad locationem et conductionem potius respicit. 2
Abbreviated transcription (Latin):
tantundẽ ñ idẽ reddi racionẽ usuraꝵ haberi
ñ facile dicendũ ẽ mẽ quidẽ constitutũ in bone fidͥ
isudicris. ꝙ ad usuras attinet. uttangtundẽ.ꝓosse
officiũ arbitri. quantum stpdost contribo¬
nã fidẽ et depositi naturã ẽ usuras ab co deside¬
rare temporis. ante moram qui benesiciũ insui¬
scipienda pecunia dedit. si tam̃ ab inicrođ usurt̾
p̃standis conuenit. lex c̃tractus seruabitur:¬
Id libͥ .iii. responsoꝵ. Die sponsaliox. aut ptꝰ ea
res oblatas puellȩ. quȩ sui uiriꝰ fuit pat suscepit.
hr̃seiꝰ ut ęxlibeat recte conuenicgas uetraactio¬
ne deposttisꝗ peccuniã ap̃se n obsignati. ut tan¬
tundẽ redđet depositam. ad usus ꝓprio conũtit.
contigerit. filio meo quẽ exalio marito sũscepr.
de functa ea in testata. desidero res cõmendatȩ
cui restitui debeant. filio inmarito: paułꝰ.R. si¬

Expanded text:
tantundem, non idem reddi, rationem usurarum haberi tantundem, non idem reddi, rationem usurarum haberi non facile dicendum est. et est quidem constitutum in bonae fidei iudiciis, quod ad usuras attinet ut tantundem possit officium arbitri quantum stipulatio: sed contra bonam fidem et depositi naturam est usuras ab eo desiderare temporis ante moram, qui beneficium in suscipienda pecunia dedit. si tamen ab initio de usuris praestandis conuenit, lex contractus seruabiturem libro tertio responsorum. Die sponsaliorum aut postea res oblatas puellae, quae sui iuris fuit, pater suscepit: heres eius ut exhibeat recte conuenietur etiam actione depositi. Qui pecuniam apud se non obsignatam, ut tantundem redderet, depositam ad usus proprios conuertit, contigerit, filio meo, quem ex alio marito suscepi.' defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
iut conflart ab aliquo passi fueruit. iliaue que spe¬
es dolo eor int̾uersa fuerint. iusolidũ conueniret
iterunt. af si ipsi seruandm fuscepissent. Nãcera
erum ẽ insolidum quẽq dolo fecisse uni ꝓsolido
res nõ potẽ restitui. nec tam̃ absurde sentiet ꝗ hoc
Modestinus lib .i. difscrentia. Ac tione depositi c̃¬
Papinianus lib nono q̃stionũ. Lalcius ticius sẽꝓnao
salutẽ. centũ numoꝰ quos hao die cõmendasti mͥ ad¬
numerante seruo sticho ac tare ẽe ap̃me. ut nonũ
haberes ecprstolamanu mea scripta tibi no¬
tum facio. qͦ quando uolueris. ⁊ubi uoles confer¬
stim tibi numerabo. queritur ꝓpt̃ usuraꝵ incre¬
m̃tun. respondi depositi actionẽ hab̾e. quid ẽ
enĩ aliud cõmendire.quã dẽponere. ꝙrta ueru
ẽ sud ac tum ẽ ut corpora nũmor eadem redđ¬
rentur. nam si ut tantundẽ solucretur c̃uenit.
eg̃dit᷑ cares depositi notissimos tmiuiont iqria
qͥstione si depositi actio nontenntudeticdisue

Expanded text:
ab aliquo passi fuerint aliaue quae species dolo eorum interuersa fuerit, in solidum conueniri poterunt, ac si ipsi seruandam suscepissent: nam certe uerum est in solidum quemque dolo fecisse et nisi pro solido res non potest restitui. nec tamen absurde sentiet, qui hoc Modestinus libro secundo differentiarum.Actione depositi coPapinianus libro nono quaestionum. 'Lucius Titius Sempronio salutem.Centum nummos, quos hac die commendasti mihi adnumerante seruo Sticho actore, esse apud me ut notum haberes, hac epistula manu mea scripta tibi notum facio: quae quando uoles et ubi uoles confestim tibi numerabo.' quaeritur propter usurarum incrementum. respondi depositi actionem locum habere: quid est enim aliud commendare quam deponere? quod ita uerum est, si id actum est, ut corpora nummorum eadem redderentur: nam si ut tantundem solueretur conuenit, egreditur ea res depositi notissimos terminos. in qua quaestione si depositi actio non teneat, cum conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ conlocauit. cui etiã dotẽ. dedit. quã
subtitulo depositi incuitionẽ c̃tulit ypt̾ ea nul¬
la denunciatione dño facta pat̾ decessit:. mot
pãphilus seruus quero qua actione sera pecunt¬
ã pet̾ẽ possit. cũ ipsi patri hrdes cxisterit. pa¬
depositi ac tione depetulio potuniã repetendĩ.
Sceuola lib̾ .i. responsor: Qui natus cesiliui cã¬
didus ad pac tiũ rogartium apistolani ser ipsit
inuerba infra seripea cecilius candidus pactio
raciunculã meã eos ꝑuenisse. quib ut p̾mum
ꝓsprcram ne uacu tibi sint. Id ẽ ut usuras
eaꝵ accipras cure habebo quesitũ ẽ an ex ea.
pecunia inre suã usus ẽ:
Paulus lib .ii. sentenciar. Si sacculũ uł argen¬
tũ signatũ deposuero. ⁊ is penesquẽ de positũ

Expanded text:
monium collocavit, cui etiam dotem dedit, quam sub titulo depositi in cautionem contulit, et postea nulla denuntiatione a domino facta pater decessit, mox et Pamphilus servus: quaero, qua actione Seia pecuniam petere possit, cum ipsa patri heres extiterit. Padepositi actione de peculio pecuniam repetendam. Scaevola libro primo responsorum Quintus Caecilius Candidus ad Paccium Rogatianum epistulam scripsit in verba infra scripta: "Caecilius Candidus Paccio ratiunculam meam ea pervenisse: quibus ut primum prospiciam, ne vacua eorum accipias, curae habebo'. quaesitum est, an ex ea epecunia in re sua usus est. 29 Paulus libro secundo sententiarum.Si sacculum uel argentum signatum deposuero et is penes quem depo
Abbreviated transcription (Latin):
cesse habebit prare .¶Mandati actio tunc cõpetie
cũ cȩpit int̾ ce ei qui mandauit. Cetũ si nichilint̃¬
ẽ cessit mandati actio. ⁊ eatenus competit quate i¬
nus int̾ ẽ. ut puta mandauitib ut fundũ emeres
din actio Imandaui ut negtcia ge treres. si nichil:
depierit. quĩ uis nemo gesserit. nulla actio ẽ. aut
si alius adomee gesserit cessat mandati actio. Et in
similib ħ idem erit ꝓbandũ ¶ Si ignorantes fidiu̾so¬
res debitorẽ soluisse. uł alias acceptillacione. sũ
pac do libatũ. ex substancia debitori soluerunt. non

Expanded text:
cesse habebit praestare.Mandati actio tunc competit, cesse habebit praestare.Mandati actio tunc competit, cum coepit interesse eius qui mandauit: ceterum si nihil interest, cessat mandati actio, et eatenus competit, quatenus interest. ut puta mandaui tibi, ut fundum emeres: dati actio. mandavi, ut negotia gereres: si nihil deperierit, quamvis nemo gesserit, nulla actio est, aut si alius idonee gesserit, cessat mandati actio. et in similibus hoc idem erit probandum. Si ignorantes fideiussores debitorem solvisse vel etiam acceptilatione sive pacto liberatum ex substantia debitoris solverunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ eũ teneri. nõ solũ. s ⁊cetero̾ nãnsi mã¬
dassent ieuerentur tutelȩ. cur serua pupillo
necessariũ ñ cõparauer᷑. Non sunt igͥ excusati ꝗ
contutor mandauerunt. quii emere debuerunt
slane habebunt nichilominũ maudati actionẽ
ꝗa mandato ñ ẽ obtempandũ. Contͣ quoq uilianꝰ
uit. tutorẽ qui emit mandati actionẽ habe ad¬
ũsus contutores suos. Pi li homo cũ bona side
scruiret. mandauerit ticio ut redimeretur. et
ꝓnuncratus ẽ. hab̾e eũ mandati ac tionẽ iulinꝰ
ait. adũsus eũ cusseredim̃dũ mandauer᷑. s hoc
tantũ ineẽ mandati iudicio ut sibi actones mag¬
ndet. quas ht̃ adũsus cum a quo cõparauit. Plane:
sieam petuniã dederit quę erat expeculio ad bo¬
nesidĩ emptonre ꝑtinentẽ. nullȩ er inquit iulianꝰ
mandari ac tones possunt. ꝗa nullas ht̃. Cũ ei suo
numos emptor dederit ꝗn inmo inquit exuen¬
dito manebit obligatus. siħ actio inutidise ꝗi¬

Expanded text:
ae eum teneri non solum, sed et ceteros: nam et si mandassent, tenerentur tutelae, cur seruum pupillo necessarium non comparauerunt: non sunt igitur excusati, quod contutori mandauerunt, quia emere debuerunt. plane habebunt nihilo minus mandati actionem, quia mandato non est obtemperatum. contra quoque Iulianus ait tutorem qui emit mandati actionem habere aduersus contutores suos.Si liber homo, cum bona fide seruiret, mandauerit Titio ut redimeretur et pronuntiatus est, habere eum mandati actionem Iulianus ait aduersus eum cui se redimendum mandauit, sed hoc tantum inesse mandati iudicio, ut sibi actiones mandet, quas habet aduersus eum a quo comparauit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei emptorem pertinente, nullae ei, inquit Iulianus, mandari actiones possunt, quia nullas habet, cum ei suos nummos emptor dederit: quinimmo, inquit, ex uendito manebit obligatus, sed et haec actio inutilis
Abbreviated transcription (Latin):
duua hominẽ emere tuqienusti te neben
nũ ut restituas. srn si dolo tmere negle reꝵ
forte enĩ pecrimi accerta alii cessisti lt qi
aut silata culpa forte si gr̃a duc tus eslle
emeres teneberis b isi seruus quẽ emisbia

Expanded text:
nem emeres, tuque emisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte si gratia ductus passus emere, teneberis. sed et si servus quem emisti
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ uon posse. tam̃ mindati actio ẽ ad agen¬
dũ enĩ dũ tarat ħ facẽ non potẽ. Pitutores
m indauerint contutor i suo mancipiũ em̃dũ
pupillo.⁊ ille nemerit ansit manditi actio et
utrũ tantũ mandati. anuo ⁊tutelex ⁊ ialianũ
distiaguit. refferre enĩ ait. cuiꝰ generis serugi¬

Expanded text:
torem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest.Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et utrum tantum mandati an uero et tutelae? et Iulianus distinguit: referre enim ait, cuius generis seru
Abbreviated transcription (Latin):
userit. ob dolum eiꝰ ap̃quẽ postea sit depositum
ruenas eũtener. apud queni tu deposueris ut
I uionos suas tibi prestet
siloreiiinus li̾ ur. institucionũ. Licet deponẽ.
tin plutes quã un possunt. at tam̃ ap̃ sequestrũ
mͥ plutes deponẽ possune. nã cũ id fit cũ aliqua
is mematt oũ siadeducitur. itaq hoc cisu in solidũ
uus uidecur deposuisse ꝙ alit ẽ cũ rẽ cõmunem
dires deponunt Irei deposite ꝓprietas. ip̃ deponẽ¬

Expanded text:
rit, ob dolum eius, apud quem postea sit depositum, eatenus eum teneri apud quem tu deposueris, ut actiones suas tibi praestet. 17 Florentinus libro septimo institutionum.Licet deponere tam plures quam unus possunt, attamen apud sequestrem non nisi plures deponere possunt: nam tum id fit, cum aliqua res in controuersiam deducitur. itaque hoc casu in solidum unusquisque uidetur deposuisse: quod aliter est, cum rem communem plures deponunt.Rei depositae proprietas apud deponen
Abbreviated transcription (Latin):
lutus sit adusariu: mandati eũ teneri. ssi soluendo
ñ sit. tc̃ de dolo acdionẽ adũsus reũ. qui ꝑ collusionẽ
absolutus sit dandam ait. sinde lite quã suscepit .e¬
xcequenda mandati eũ tener constat ISiquis
mandauerit alicui gerenda negarra eiꝰ ꝗ ipse mĩ
dauerat habbit mandati actionẽ ꝗa ⁊ ip̃se teneit᷑
teneatur aũt quia age pote. quãquã enĩ uulgo dicit᷑¬

Expanded text:
 mandati eum teneri: sed si soluendo non sit, tunc de dolo actionem aduersus reum, qui per collusionem absolutus sit, dandam ait.Sed et de lite quam suscepit exsequend‹a› mandati eum teneri constat.Si quis mandauerit alicui gerenda negotia eius, qui ipse sibi mandauerat, habebit mandati actionem, quia et ipse tenetur tenetur autem, quia agere potest: quamquam enim uolgo di
Abbreviated transcription (Latin):
uerum ꝓcuratorẽ non putaret aut eiꝰ qui deposu¬
isset hr̃dem. nichil dolo milo secit: ptꝰ ea aĩt si cg¬
nouerit cumeo agi poterit. qͣm nc̃ incipit dolo
malo facere siredde cam nõ uult N ompetit et ĩ
ondicio depositȩ rei nc̃e s nõ ante quĩ idddo ad¬
mussũ sit ñ enĩ quẽ quã bħ ipso ꝗ depositũ accipio

Expanded text:
uerum procuratorem non putaret aut eius qui deposuisset heredem, nihil dolo malo fecit: postea autem si cognouerit, cum eo agi poterit, quoniam nunc incipit dolo malo facere, si reddere eam non uult.Competit etiam condictio depositae rei nomine, sed non antequam id dolo admissum sit: non en
Abbreviated transcription (Latin):
minui caput cũ in aliena po¬
testate sunt. ⁊ cũ familiã mutauerint. E mancipa¬
to filio ⁊ cet̾is ꝑsonis capitis diminucio manifesto ac¬
Hoc enum incipit habere statu.
Piuilus li xxadedic̃. Amissione eiuttatis sit capi¬
tis diminucio ut inalia aqua ⁊ igni int̾dicione.
qui defficiunt capite minuuntur. defficereaũt di¬
cunt᷑ qui abhis quoꝵ sub imꝑio sunt desistunt. ⁊ ho¬
stiũ iuim se conserunt. S his quos senatus hoste̾
iudicauit: uł legato utiq usq eo ut eiuitatẽ admit¬
tint lc̃ respiciendum dq̃ capitas diminucionẽ. Et pri
mo de ea capitis diminucione quȩ salua ciuitate
accidit ꝑ quã puplica iura ^ int̃ uerti constat. Nam
manere magistratũ. uł senatorẽ. uł iudicẽ certũ est.

Expanded text:
minui caput, cum in aliena potestate sint et cum familiam mutauerint. ‹E›mancipato filio et ceteris personis capitis minutio manifesto ac enim incipit statimo ad edictum. Amissione ciuitatis fit capitis minutio, ut in aqua et igni interdictione. Qui deficiunt, capite minuuntur deficere autcuntur, qui ab his, quorum sub imperio sunt, desistunt et in hostium numerum se conferunt: sed et hi, quos senatus hostes iudicauit uel lege lata: utique usque eo, ut ciuitatem amittant. Nunc respiciendum, quae capitis deminmo de ea capitis deminutione, quae salua ciuitate accidit, per quam publica iura non interuerti constat: nam manere magistratum uel senatorem uel iudicem certum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ectum si amissione cuutatis. siue libtatis imissiõe
contingat capitis dimi nucio. cessabit edictũ. neq¬
possunt hii penitus conueniri. dabitor plane actio
gneasue ꝑinide quasi id factũ non sit iudiciũ dabo .i.¬
Nu qui incapite minuuntur. exhiscausis quȩ capiti
diminucionẽ p̃cesserĩt: manent obligat naturalit.
Cetum si pt̾ ea. inputare sibi quis debebit cũ contra¬
xerit. quantum aduba hui edicꝰ li ꝑtinẽt. S intdũ
si corera hatur cum bis pt̾ capitis diminucionẽ dada
e actio. Et quidsi arrogatus sit nullus labor. Nĩ ꝑiñ
obligabit᷑ ut silius fimiliassnemo de bctdis exuitur
quuis capite minutus sit  qui debitorę suũ ar¬

Expanded text:
erum siue amissione ciuitatis siue libertatis amissione contingat capitis deminutio, cessabit edictum possunt hi penitus conueniri: dabitur plane actio easue perinde, quasi id factum non sit, iudicium dabo'. qui capite minuuntur ex his causis, quae capitis deminutionem praecesserunt, manent obligati naturaliter: ceterum si postea, imputare quis sibi debebit cur contraxerit, quantum ad uerba huius edicti pertinet. sed interdum, si contrahatur cum his post capitis deminutionem, danda est actio: et quidem si adrogatus sit, nullus labor: nam perinde obligabitur ut filius familias.Nemo delictis exuitur, quamuis capite minutus sit.Ei, qui debitorem suum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ac ipictur siet iudiciũ ñdetraretet niudic aro
dic tũ locum hube quã si anuci ei iitregati fuirt at
deffendant. aut siueno sit ꝗnt rogari potẽ. Ita eriin
absens deffendi nuidit̾ si acior ultro ierpellit ne ͥ
porter. Siut iait dimpno eos ifici n uult ita lucrum ea¬
ficere ñ pacuit. A dictum et ad furiosoninfar÷
y autates ꝑtinere labͥ taisti ꝓal
lis eet se cum ue agendi potestatẽ ñ faceret. ħ ꝑsons
merito adiectaẽ. fieri enĩ poterat ut quis iuiocus
p̃sens ẽ uł inpublica uł in priuata uincula duc lus.
ad quirere constat. syhis qui inuinculis ẽ st ł stode
cessat restitucio Nsaut ꝗ apuoo hostes cẽnt uicbu sb pue

Expanded text:
accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum edictum locum habere, quam si amici eius interrogati fuerint, an defendant, aut si nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non videtur, si actor ultro interpellat nec oportet.Sicut igitur damno eos adfici non uult, ita lucrum facere non patitur.Quod edictum etiam ad furiosos iuitates pertinerulis esset, secumue agendi potestatem non faceret'. haec persona merito adiecta est: fieri enim poterat, ut quis in uinculis praesens esset, uel in publica uel in priuata uincula ductus: nadquirere constat. sed et is qui in uinculis est si defendatur, cessat restitutio.Is autem, qui apud hostes est, nihil pe