comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mur animas linquere nos: quoꝵ nil prȩter corpus est. nã aĩa ꝑpetuita¬
tis est. unde palinurus insexto. nc̃ me fluctus habet hoc est corpus: qđ
solum meũ est.  exuere syrius agros: syrius stella est in ore canis po¬
sita. quȩ annis om̃ĩb orit᷑ cirta .uiiii. kł iuilii. quȩ orta plerũq pestilentiã
toto anno facit: plerũq paucis diebus interdũ in noxia nascit᷑: hinc
pestilentiã creat. si in hanc rem etiã cęteroꝵ cõs entia cursus astrorf.
Sane canicula incuius ore est tm̃ feminini generis est. cũ sit canis cõmun
tos tulit & feret omnib aunis. in terdum frum̃ta ut ꝗd faciat lȩtaᷤ
segetes hoc loco utrũq potest in telligi.⁊ ueniãq precari: beneficium:
ut orantes ueniam. & reuera ueniã erroris anchise.i labor tẽptari
auxiliũ: ꝓpter pestilentiã. es uertere cursus: ꝓpter sedes. s uisi ad sta¬

Expanded text:
nos animas linquere, quorum nihil praeter corpus est; nam anima perpetuitanos animas linquere, quorum nihil praeter corpus est; nam anima perpetuitatis est. Vnde Palinurus in sexto «nunc me fluctus habet», hoc est corpus, quod solum meum est. EXVRERE SIRIVS AGROS Syrius stella est in ore canis posita, quae annis omnibus oritur circa VIII Kalendas Iulias; quae orta plerumque pestilentiam toto anno facit, plerumque paucis diebus, interdum innoxia nascitur. Hinc pestilentiam creat, si in hanc rem etiam ceterorum consentiat cursus astrorum. Sane canicula, in cuius ore est, tantum geneis feminini est, cum sit canis communitos tulit et feret omnibus annis», interdum frumenta, ut «quid faciat laetas segetes». Hoc loco utrumque potest intellegi. VENIAMQVE PRECARI et beneficium, ut «orantes veniam», et re vera veniam erroris Anchisae. LABORVM TEMPARE AVXILIVM propter pestilentiam. VERTERE CVRSVS propter sedes. VISI ADSTA
Abbreviated transcription (Latin):
domos ȩdificare: nã arx est inciuitate munitus locus. ⁊s fere: re longa ẽ.
⁊oꝑata iuuentus: ꝑficit sacrificia ꝓpter conubia alibi & nouas sedes. alib
lȩtis oꝑatus in herbis. Itẽ uiuenalis. & matutinis oꝑat᷑ festa lucernis.
corrupto cȩ̨li tractu: hic est ordo pestilentiȩ. ut lucretius docet. pͥmo
aeris corruptio. post aquaꝵ & terrȩ. mox omium animaliũ. Notandũ
sane apolline offenso pestilentiã semꝑ creari. quod etiã homerus osten¬
dit: cũ eum armatũ inducit sagittis unde apollo dicit᷑ secundũ aliquos
cõtrasi cytharã teneat mitis est. Unde horatius
condito mitis placidusq telo supplices audi pueros apollo. ss lĩquebãt
dulces animas: itẽ alibi & cũ frigida mors animas eduxerit artus. Qua¬
esse ꝑpetuã & ad diuersa corpora facere transitũ. quod si est benedici

Expanded text:
asis, id est domos edificare; nam arx est in civitate munitus locus. FERE ‘re’ longa est. asis, id est domos edificare; nam arx est in civitate munitus locus. FERE ‘re’ longa est. OPERATA IVVENTVS perfecit sacrificia propter conubia et novas sedes. Alibi «laetis operatus in herbis», item Iuvenalis «et matutinis operatur festa lucernis». CORRVPTO CAELI TRACTV hic est ordo pestilentiae, ut Lucretius docet: primo aëris corruptio, post aquarum et terrae, mox omnium animalium. Notandum sane Apolline offenso pestilentiam semper creari, quod etiam Homerus ostendit, cum eum armatum inducit sagittis. Vnde et Apollo dicitur secundum aliquosContra, si citharam teneat, mitis est; unde Horatius «condito mitis placidusque telo supplices audi pueros Apollo». LINQVEBANT DVLCES ANIMAS item alibi «et cum frigida mors anima seduxerit artus». Quaesse perpetuam et ad diversa corpora transitum facere. Quod si est, bene dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
quas constat anhelitũ quendam emutere. unde in quinto nauigaturꝰ
eneas erici sacrificat. s legimus: prȩterimus: ut litoraq epyri legimus.
tractus aũt sermo anautis: quod funem legendo idest colligendo aspe¬
ra loca prȩtereũt. ⁊ cretam ꝓauosq petamus: celeuma dicunt. & be¬
ne metro celeumatis usus est. iđ. anapestico triũ pedũ metro yperca¬
thalecto. celeuma aũt quasi prȩceptũ. Unde salustius. impediebant
iussa nautarũ. es surgens: flans. ut & fando surgentes demoror au¬
stros. econtra nõ flans ponens &e residens dicit᷑. ut cũ uenti posuere
omnesq repente resedit flatus. ⁊ ce tandem: ad desideriũ ꝑtinet
nauigantũ. nã seꝗt᷑ ẽgo aundus muros. & curetum: curetes sunt pͥmi
cultores cretȩ. s ꝑgameamq uoco: zeuma asuꝑiorib hoc est urbem.
gentemq : socioꝵ multitudinem. ⁊ lȩtam: aũt ꝓpter ꝑgama restituta.

Expanded text:
quas constat anhelitum quendam ex se emittere; unde in quinto navigaturus quas constat anhelitum quendam ex se emittere; unde in quinto navigaturus Aeneas Eryci sacrificat. LEGIMVS praeterimus, ut «litoraque Epiri legimus». Tractus autem sermo a nautis, quod funem legendo, id est colligendo, aspera loca praetereunt. CRETAM PROAVOSQVE PETAMVS celeuma dicunt. Et bene metro celeumatis usus est, id est anapaestico trimetro hypercatalecto. Celeuma autem quasi praeceptum; unde Sallustius «inpediebant iussa nautarum». SVRGENS flans, ut «et fando surgentes demoror austros». Econtra, ‘non flans’ ‘ponens’ et ‘residens’ dicitur, ut «cum venti posuere omnisque repente resedit flatus». ET TANDEM ad desiderium pertinet navigantum; nam sequitur «ergo avidus muros». CVRETVM Curetes sunt primi cultores Cretae. PERGAMEAMQVE VOCO zeugma a superioribus, hoc est urbem. GENTEM sociorum multitudinem, LAETAM autem propter Pergama restituta.
Abbreviated transcription (Latin):
stare: esse. quod tunc significat quando de his loꝗm᷑ quȩ cadere nõ
possunt. ut si dicas terras adstare.⁊ bachatãq iugis naxon: aut uitib
consitam. aut celebratã bachis. aut ubi bachus exindis egit triũphũ.
nã ut supradiximus ipsi consecrata est que ce dia dr̃. ⁊⁊ uiridemq do¬
nisam: acolore marmoris liedȩmonii. s olearon: nõ adiecit epitheton
causa uarietatis.  niueamq paron: unde candidum marmor ut pa¬
rius uel lapis circũdatus auro. s sparsasq ꝑ ȩquor cycladas: &e hȩ¬
ante quas dixxit cyclades sunt: unde minus est &e alias sparsas. aut
quia nullo orhine continent᷑ ut echades quȩ
dicte sunt. rectȩ eĩm sunt cyclades uero nõ ideo dicunt᷑. quia in rotũdi¬
tate sunt. sed quod longo ordine eas circũre necesse est uel ꝓpt̾ ꝓmun¬
toria. uel quia naturale est ut concitatiora sint maria uicinitate terraꝵ

Expanded text:
STARE ‘esse’, quod tunc significat quando de his loquimur quae cadere non STARE ‘esse’, quod tunc significat quando de his loquimur quae cadere non possunt; ut si dicas terras ‘adstare’. BACCHATAMQVE IVGIS NAXON aut vitibus consitam, aut celebratam Bacchis, aut ubi Bacchus ex Indis egit triumphum. Nam, ut supra diximus, ipsi consecrata est. Quae et ‘Dia’ dicitur. VIRIDEMQVE DONVSAM a colore marmoris Lacedaemonii. OLEARON non adiecit epitheton causa varietatis. NIVEAMQVE PARON unde candidum marmor, ut «Pariusve lapis circumdatur auro». SPARSASQVE PER AEQVOR CYCLADAS et hae quas dixit Cyclades sunt; unde minus est ‘et alias’. ‘Sparsas’ autem, quia nullo ordine continentur, ut stoechades,οίχου dictae sunt; rectae enim sunt. Cyclades vero non ideo dicuntur, quia in rotunditate sunt, sed quod longo ordine eas circumire necesse est. Vel propter promunctoria, vel quod naturale est ut concitatiora sint maria vicinitate terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
teret mala. sic conciliaret optanda. frustra eĩ ꝓfutura posc̾ũt᷑ aduer¬
talis historia est. Idomeneus cretensium rex cũ post euersam troiã
tigit aũt ut filius eius pͥmus occureret ei quẽ cũ ut alii dicũt ĩ molas¬
set᷑ ut alii ĩ molare uoluisset aciuib pulsus regno sallẽtinũ calabrię
ꝓmuntoriũ tenuit: uixta quod condidit ciutatẽ. ut & sallentinos
obsedit milite campos. licuis ẏdomeneus. ratio ergo historiȩ ad iniciẽ¬
dũ troianis eundi desideriũ ꝑtinet. &e reuera. aliter ad hostis ꝓuin¬
ciam ire nõ poterant..: Ydomenea: quinq grȩcie sunt linguę eoli¬
ca. ionica. dorica. attica. cõis. hinc fit ut in uno noĩe uarietates inue.¬
niant᷑. ut ecce in hoc ydomeneus cõis lingua facit gm̃ ydomeneos
uersu accusatis sicut ce ilionea.s hoste: hic multi distingunt. n ad¬

Expanded text:
teret mala, sic conciliaret optanda: frustra enim profutura poscuntur adverteret mala, sic conciliaret optanda: frustra enim profutura poscuntur advertalis historia est: Idomeneus, Cretensium rex, cum post eversam Troiam s eius primus occurreret; quem cum, ut alii dicunt, immolasset, ut alii, immolare voluisset, a civibus pulsus regno Sallentinum Calabriae promunctorium tenuit, iuxta quod condidit civitatem, ut «et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus». Relatio ergo historiae ad iniciendum Troianis eundi desiderium pertinet; et re vera aliter ad hostis provinciam ire non poterant. IDOMENEA quinque Graecae sunt linguae: Aeolica, Ionica, Dorica, Attica, communis. Hinc fit ut in uno nomine varietas inveniatur, ut ecce in hoc ‘Idomeneus’. Communis lingua facit genetivum Ἰδομhic in versu accusativus, sicut et ‘Ilionea’. HOSTE hic multi distinguunt. AD
Abbreviated transcription (Latin):
ficet᷑ omnes ꝓterra sua debere pugnare. quod aũt turritã gestat
coronam ostendit suꝑpositas terre esse ciutates. quas in signitas tur¬
ribus constat. s gnosia regna: cretã agnoso ciuitate eius. nec longo¬
tantũ modo sit serenũ. unde horatius manet subioue frigido uena¬
tor tenerȩ coniugis ĩmemor aut reuera. iup̃r quia p̃ est insulȩ quã¬
tos: unicuiq aptos. ratio aũt uictimaꝵ fit ꝓqualitate numinũ. nã
aut hȩc ĩ molant᷑ quȩ obsunt eoꝵ munerib ut porcus cereri quia
ob est frugib yreus libero. quia uitibus nocet. aut certe adsimilitu¬
dinem ut inferis nigras pecudes. superis albas ĩmolent. tempestati
atras. cancdidas serenitati.  taurũ neptuno: propter futurã naui¬
gationẽ.s. pulcher apollo : ꝓpter oraculũ cdatũ.⁊: igrã hremi pe¬
cudem zephiris felicibus albam: bouo usus est ordine: ut prius auer¬

Expanded text:
ficetur omnes pro terra sua debere pugnare; quod autem turritam gestat ficetur omnes pro terra sua debere pugnare; quod autem turritam gestat coronam, ostendit superpositas terrae esse ciuitates, quas insignitas turribus constat. tantummodo sit serenum, ut Horatius "manet sub Iove frigido venator tenerae coniugis inmemor" : aut re vera Iuppiter, qui praeest insulae CTOS unicuique aptos. Ratio enim victimarum fit pro qualitate numinum. Nam aut haec immolantur quae obsunt eorum muneribus - ut porcus Cereri, quia obest frugibus, hircus Libero, quia vitibus nocet - aut certe ad similitudinem, ut inferis nigras pecudes, superis albas immolent, tempestati atras, candidas serenitati. TAVRVM NEPTVNO propter futuram navigationem. PVLCHER APOLLO propter oraculum datum. NIGRAM HIEMI PEcudem zephyris felicibus Albam bono usus est ordine, ut prius aver
Abbreviated transcription (Latin):
uictos occideret: postea hippomenes uenerẽ ut sibi ad esset rogauit:
aqua cũ accepisset de orto hesperidũ tria mala aurea ꝓuocau̾it pu¬
ellam. ce singula cepit iacere: tunc athlante cupiditate colligendo¬
rũ maloꝵ retenta superata est. sed hypomenes potitus iuctoria in
luco matris deũ amoris inpatientia cũ uicta cõcubuit. unde irata
dea in leones eos conuertit: & suo currui subiugauit. & prȩcepit:
ne secũ ũ ꝗͣ leones cohirent: nã ce plinius in naturali historia di¬
cit leonem cũ panlalide ce pardũ cũ leena cõcũbere. ideo autem
mater deũ curru uebi dicit᷑ quia ipsa est terra quȩ pendet in aere
ideo sustinet᷑ rotis quia mundus rotat᷑ & uolubilis est. ideo ei sub¬
uigant᷑ leones. ut ostendat᷑ materuã pietatẽ totũ posse sũperare.
ideo coribantes eius ministri cũ strictis gladiis esse fingunt᷑: ut signi¬

Expanded text:
uictos occideret. Postea Hippomenes Venerem ut sibi adesset rogauit; uictos occideret. Postea Hippomenes Venerem ut sibi adesset rogauit; a qua cum accepisset de horto Hesperidum tria mala aurea, prouocauit puellam et singula coepit iacere; tunc Atalante, cupiditate colligendorum malorum retenta, superata est. Sed Hippomenes potitus uictoria in luco matris deum amoris impatientia cum uincta Atalante concubuit; unde irata dea in leones eos conuertit et suo currui subiugauit et praecepit ne umquam leones coirent. Nam et Plinius in naturali historia dicit leonem cum parda et pardum cum leaena concumbere. Ideo autem mater deum curru uehi dicitur, quia ipsa est terra, quae pendet in aere; ideo sustinetur rotis, quia mundus rotatur et reuolubilis est; ideo ei subiugantur leones, ut ostendatur maternam pietatem totum posse superare; ideo Corybantes eius ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ut signi
Abbreviated transcription (Latin):
bere glebȩ. i maximus unde pater: fallit̾ nã antiquior est darda¬
nus. ssͦ sirite audita recordor: bene dubitatione excusat errorem:
srethȩas: amat uirgilius declinationes grȩcas salua regulȩ reuerẽtia
in latinas conuertere. ei grȩcã diptõgum in e longum mutans ut x¬
nulli cultrix cibele legunt. ut sit cybelia. alii cybele d̾ro toõ get qͥqo
Nupni sui reqaauy idest capitis rotatione: quod ꝓpriũ est eius sacer¬
dotũ. s corybantiaq ȩra: coribantes damones sunt ministri matris
deum. quasi damones qui totũ sciunt. ⁊ fida silentia sacris: hinc in¬
quit inuentũ est seruare sacris fidele silentiũ. ⁊ &e uncdi currũ do¬
mine subiere leones: dñas deas dicunt: ut alibi. hi dñam ditis tha¬
lamo deducere adorti. fabula talis est Schiros ciuitas est. ex inde
fuit uirgo athalante p̃potens cursu adeo ut sponsos ꝓuocatos ac¬

Expanded text:
bere laeto». MAXIMVS VNDE PATER fallitur; nam antiquior est Dardabere laeto». MAXIMVS VNDE PATER fallitur; nam antiquior est Dardanus. SI RITE AVDITA RECORDOR bene dubitatione excusat errorem. RHOETEAS amat Vergilius declinationes Graecas, salva regulae reverentia, in Latinas convertere ει Graecam diphthongon in ‘e’ longum mutans, ut Αnulli ‘cultrix Cybele’ legunt, ut sit quasi ‘Cybeleia’. Alii ‘Cybele’ ἀπὸ τοῦ κυβιστᾷν τὴν κεφαλὴν, id est a capitis rotatione, quod proprium est eius sacerdotum. CORYBANTIAQVE AERA Corybantes δαίμονες sunt, ministri matris deum – quasi δαήμονες, qui totum sciunt. FIDA SILENTIA SACRIS hinc, inquit, inventum est servare sacris fidele silentium. ET IVNCTI CVRRVM DOMINAE SVBIERE LEONES dominas deas dicunt, ut alibi «hi dominam Ditis thalamo deducere adorti». Fabula talis est. Schoenos civitas est. Exinde fuit virgo Atalante, praepotens cursu adeo ut sponsos
Abbreviated transcription (Latin):
saturnus filios suos comedisse ratio hȩc est. quia dicit᷑ deus esse xter¬
nitatis & seculoꝵ. sȩcula aũt annos ex senatos in se reuoluũt. unde grȩ¬
ce xpopoc quasi xpopos iđ tempus dicit᷑. ⁊s medio ponto: potest ꝗdẽ
intelligi secũdũ salustiũ longe acontinenti. sed altior est hoc loco po¬
ri. nã parte libicũ. parte egyptiũ parte achaicũ parte ioniũ respicit.
ergo medio ponto ac si dici posset medio pontore: quod latinitas nõ
ut ethne ethuȩus. s cunabula gentis: nutrimenta. uã ubi iacent in¬
fantes cunȩ uocant᷑. Et latenterꝰ dat gloriã troianis dicens eoᷤ adiis
originem ducere. unde est ab ioue pͥncipiũ generis. ibi eĩ &e dedar¬
dano &e de teuero intelligimus: quasi iouis ciue. as urbes habitant.
nõ dicit. qui. sed intelligimus cretenses. aut certe habitant ꝓ habitã¬
tur. ut insinuat pauor ꝓinsinuat᷑. & pͥmũ ꝗdem centũ habuit

Expanded text:
Saturnus filios suos comesse, ratio haec est, quia dicitur deus esse aeterSaturnus filios suos comesse, ratio haec est, quia dicitur deus esse aeternitatis et saeculorum. Saecula autem annos ex se natos in se revolvunt: unde Graece Κρόνος quasi χρόνος, id est tempus, dicitur. MEDIO PONTO potest quidem intellegi, secundum Sallustium, ‘longe a continenti’. Sed altior est hoc loco pori; nam parte Libycum, parte Aegyptium, parte Achaicum, parte Ionium respicit. Ergo ‘medio ponto’, ac si dici posset ‘medio pontorum', quod Latinitas non ut Αἴτνη Aetnaeus. cunabula gentis nutrimenta; nam ubi iacent infantes cunae vocantur. et latenter dat gloriam originem ducere. Vnde est «ab Iove principium generis»; ibi enim et de Dardano et de Teucro intellegimus, quasi Iovis cive. VRBES HABITANT non dicit qui, sed intellegimus Cretenses. Aut certe ‘habitant’ pro ‘habitantur’, ut «insinuat pavor». Et primo quidem centum habuit
Abbreviated transcription (Latin):
raculũ cretam significare argumentant᷑ ex his quȩ solent ab adue¬
nis fieri. Ida inquit illic est: quȩ & introia. sed adsimilitudinẽ dicta
ut effigiem xanchi troiãq uidetis: quã uestrȩ fecere manus. itẽ sacroꝵ
similitudo: quȩ apud maiores nefas erat perire. unde ȩneas in .xii
sacra deosq clabo. socer arma latinus habeto. es iouis magni: quia
illic dicit᷑ esse nutritus. quod ut salustius dicit ideo fingit᷑: quia pͥmo
cretenses constat inuenisse religionem. Sane nati iouis fabula hec est
Saturnus postꝗͣ athemde oraculo cõperit afilio se posse regno depel¬
li natos exrhea uxore deuorabat: quȩ nati iouis pulcritudine de
lectata nĩphis comẽ dauit ĩmonte cretę dicteo ubi eũ aluerũt apes.
& adhibiti sunt curetes & corybantes: ꝗ tĩnitu ȩris ꝓhiberent audi¬
ri pueri uagieũ. unde ipsi sunt matris deũ ministri. ut aũt fingitur¬

Expanded text:
raculum Cretam significare argumentatur ex his quae solent ab adveraculum Cretam significare argumentatur ex his quae solent ab advenis fieri. Ida, inquit, illic est, quae et in Troia ad similitudinem ut "effigiem Xanthi Troiamque videtis, quam vestrae fecere manus" , item sacrorum similitudo, quae apud maiores nefas erat perire: unde Aeneas in XII. "sacra deosque dabo, socer arma Latinus habeto" . iovis magni quia illic dicitur esse nutritus: quod, ut Sallustius dicit, ideo fingitur, quia primos Cretenses constat invenisse religionem. sane nati Iovis fabula haec est: Saturnus postquam a Themide oraculo comperit, a filio se posse regno depelli, natos ex Rhea uxore filios devorabat. quae natum Iovem, pulchritudine eius delectata, nymphis commendavit in monte Cretae DictaeoEt adhibiti sunt Curetes et Corybantes qui tinnitu aeris prohiberent audiri pueri uagitum. Vnde ipsi sunt Matris Deum ministri. Vt autem fing
Abbreviated transcription (Latin):
rite matrem: terram. tractũ aũt est de historia. nã brutus ae filii
tarnuquinii cũ oraculũ delphici apollis peterent. responsum est euis
iperiui fore ꝗ pͥmus matrem reuersus oscularet᷑ quod solus brutꝰ
agoscens de uaui egressus simulans casum osculatꝰ est terrã. undle
det potitus imperio est.⁊ ex quirite: hoc dicendo ostendit dificul
u lȩtitia: propter pronuissam imperii ȩternitatẽ.⁊s monimenta uiroꝵ:¬
historias. s spes discite uestras: aut quasi senex loꝗt᷑. aut quia supͣ
diximus scit se esse moriturũ.  creta: dardanus iouis filius. & elec¬
trȩ ꝓfectus uel de corynthio ciuitate tusciȩ pͥmus uenit ad troiã. &
illic parua ȩdificia collocauit. post cuiꝰ obitũ teucer uenit ex creta.
& inuenit darcdani socios habitantes in uallib: ꝗ constituit arces &
mȩnia. modo ergo errat anchises nec respiciens ad uentũ dardani o¬

Expanded text:
rem id est terram. tractum autem est de historia: nam Brutus et filii rem id est terram. tractum autem est de historia: nam Brutus et filii Tarquinii cum oraculum Delphici Apollinis peterent, responsum est eius imperium fore, qui primus matrem reversus oscularetur; quod solus Brutus agnoscens, de navi egressus simulans casum osculatus est terram: unde et potitus imperio est. exquirite hoc dicendo ostendit difficuletitia propter prohistorias. SPES DISCITE VESTRAS aut quasi senex loquitur, aut quia, ut supra diximus, scit se esse moriturum. CRETA Dardanus, Iovis filius et Electrae, profectus de Corytho, civitate Tusciae, primus venit ad Troiam et illic parva aedificia collocavit. Post cuius obitum Teucer venit ex Creta et invenit Dardani socios habitantes in vallibus. Qui constituit arces et moenia. Modo ergo errat Anchises, nec respiciens adventum Dardani o
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate numinum orantes in terdum ima interdũ sum̃a respi¬
cere. nã potestates aliȩ celestes sunt aliȩ terrenȩ aliȩ ꝑ mixte. ũde
nunc apollinem de precantes terram petunt. Ipse est ẽĩ ce sol oe
liber pater ꝗ inferos petit. ut horatius te uidit ĩ soñis cerberus. bene
ergo terrã petune: unde ad eos responsa ꝑueniũt. & quia apollo õe
quod si cretam significaret teucriadȩ diceret. ⁊ duri: uel futurum
ostendit laborem uel eoꝵ arguit insipientiam. ⁊s stirꝑe. sturps ge¬
nere feminino originẽ significat: ut heus stirpẽ inuisam. masculino
arborẽ ut sed stirꝑẽ teucri nullo discrimine sacrũ. sed horatuis con¬
tra regum nitit᷑ ut strepesq raptas &e pecus &e domos. ⁊ prima telli
italia undẽ dardanus uenit teucer uero decreta post uenit. i ubene
letoi quod. italie ꝓpriũ ut alibi atq ubere glebȩ.⁊⁊ antiquã exe quui¬

Expanded text:
qualitate numinum orantes interdum ima, interdum summa respiqualitate numinum orantes interdum ima, interdum summa respicere; nam potestates aliae caelestes sunt, aliae terrenae, aliae permixtae. Vnde nunc Apollinem deprecantes terram petunt. Ipse est enim et Sol et Liber pater, qui inferos petiit, ut Horatius «te vidit insons Cerberus». Bene ergo terram petunt, unde ad eos responsa perveniunt, et quia Apollo etiam Quod si Cretam significaret, ‘Teucriadae’ diceret. DVRI vel futurum ostendit laborem, vel eorum arguit insipientiam. STIRPE ‘stirps’ genere feminino originem significat, ut «heu stirpem invisam», masculino arborem, ut «sed stirpem Teucri nullo discrimine sacrum». Sed Horatius contra regulam nititur, ut «stirpesque raptas et pecus et domos». PRIMA TELLVS Italia, unde Dardanus venit; Teucer enim de Creta post venit. VBERE laeto quod est Italiae proprium, ut alibi "atque ubere glebae" . Ad v. 96 Mat
Abbreviated transcription (Latin):
lat. q uisa repente: stoicos secutus est quidicunt eaquȩ contra na¬
turam sunt nõ fieri sed fieri uidere. unde magica ars a romanis ois
laba ad artem nõ ꝑtinẽt. ce his licenter uti possumus. aut certe quia.
omne morion idest particula. quȩ sui substantiã nõ habent membrũ
putatur. superioris orationis. quod si est liminaq quasi una pars ora.¬
tionis est. de potest q finalitatis ratione uel ꝓduci uel corripi.⁊ mo¬
ueri mons cinthus: unde cinthius apollo. ⁊ cortina: locus unde ora¬
culum dat᷑ dicit᷑ aũt cortina uel quod apollinis tripos corio phito¬
nis tectus est. uel quod certa illinc responsa funduntꝰ quali certina
uel quod est uerius quia illic cornatis tenet᷑ nam carue cauerna
quedam in templo apollinis fuit. ad quã phębas rapta uatinẽbat᷑
ut: lucanus ostendit in quinto. es sumissi: inclinati. ce sciendũ pro

Expanded text:
lat. Ad lat. Ad turam sunt, non fieri, sed fieri videri: unde magica ars omnis laba ad artem non pertinent et his licenter uti possumus, aut certe quia omne μόριον , id est particula, quputatur superioris orazioni. Quod si est, ‘liminaque’ quasi una pars orationis est, et potest ‘que’ finalitatis ratione vel produci vel corripi. MOVERI MONS Cynthus, unde Cynthius Apollo. CORTINA locus unde oraculum datur. Dicitur autem cortina, vel quod Apollinis tripos corio Pythonis tectus est, vel quod certa illinc responsa funduntur, quasi certina, vel, quod est verius, quia cor illic vatis tenetur. Nam caverna quaedam in templo Apollinis fuit, ad quam Phoebas rapta vaticinabatur, ut Lucanus ostendit. SVMMISSI inclinati. Et sciendum pro
Abbreviated transcription (Latin):
ubi aparide achilles occisus est: unde fingit᷑ manu apollinis uulne¬
ratuss. ergo tybreus ut delius nã numina alocis frequenter nomen
accipiunt. Sane quia grece tỹbre facit indiriuatione n indip̾tõgũ
ideo uel ꝓpter troiam uel ꝓpter eam quam in thracia condidit : q¬
seruattera: nõ quia prima seruauit: sed quia seruare uoluit ut home¬
rus dicit: ⁊ quem sequimur: quia cadmus oraculo apollinis bouemi
secueus && inthian thebe etiam cõdidit. da pater: religioniꝰ ut sũ¬
pradiximus nomen nã & hominib dat᷑. ut de toro pater eneas &e
montib ut pater arpeninus. & fluuiis ut tybri pater.ce numinib
Ẽ ut ꝗd ue pater neptune paras. item ipse pater danais aiõs uiresq
usurpatiue.⁊⁊ animis in labere: quia apollinis responsa licet semper
obscura sint uera. tamen sunt. unde cũ intelligentia oraculum postu¬

Expanded text:
ubi a Paride Achilles occisus est; unde fingitur manu Apollinis vulneubi a Paride Achilles occisus est; unde fingitur manu Apollinis vulneratus. Ergo ‘Thymbraeus’, ut ‘Delius’; nam numina a locis frequenter nomen accipiunt. Sane, quia Graece θύμβρη facit, in derivatione η in diphthongon ideo, vel propter Troiam, vel propter eam quam in Thracia condidit. SERVA ALTERA non quia prima servavit, sed quia servare voluit, ut Homerus dicit. QVEM SEQVIMVR? quia Cadmus, oraculo Apollinis bovem secutus, in Hyanteo Boeotiam condidit. DA PATER religionis, ut supra diximus, nomen est. Nam et hominibus datur, ut «inde toro pater Aeneas», et montibus, ut «pater Appeuidve pater Neptune paras" , item "ipse pater Danais animos viresquusurpative. obscura sunt, vera tamen: unde cum intellegentia oraculum postu
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑ factũ est acoturnice quȩ ortix grȩce uocat᷑. delos aũt quia¬
diu latuit &e post apparuit. nã delon grȩci manifestũ dicunt. uel
quod uerius est: quia cũ ubiq apollinis responsa obscura sint. ma¬
nifesta illic dant̾ oracula. delos aũt de ciuitas dicit᷑ &e insula. unde
interdum recipit prȩpositionẽ.s artitenens pius: qui ultus est ma¬
trem: n coli dedit: auicinis scilicet populis. nuentos cõtẽnere. ꝓp¬
ter terremotũ.⁊⁊ apollinis urbem: delon. &e est disfinitio rex & si¬
cerdos maioꝵ hȩc erat consuetudo ut rex esset cẽ sacerdos uel pontifex
unde hodieq imperatores pontifices dicimus. ut tis ce lauro uutȩ sa¬
nõ dicit.:⁊ hospitio: septimus casus est. idest uire hospitalitatis. nã
ad hospitium ñõ potest intelligi. quia iam amicus fuit.:. daꝓpriam.
ꝑpetuam. ut ꝓpriamq dicabo. &e bene post exꝑimentũ male cõ di¬

Expanded text:
diceretur, factum est a coturnice, quae Graece ὄρτυξ vocatur. Delos autdiceretur, factum est a coturnice, quae Graece ὄρτυξ vocatur. Delos autdiu latuit et post apparuit - nam δῆλον Graeci ‘manifestum’ dicunt - vel quod verius est, quia cum ubique Apollinis responsa obscura sint, manifesta illic dantur oracula. Delos autem et civitas dicitur et insula; unde interdum recipit praepositionem. PIVS ARQVITENENS qui ultus est matrem. COLI DEDIT a vicinis scilicet populis. CONTEMNERE VENTOS propter terrae motum. APOLLINIS VRBEM Delon. Et est definitio. REX et SACERDOS maiorum enim haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Vnde hodieque imperatores pontifices dicimus. VITTIS ET LAVRO vittae sanon dicit. HOSPITIO septimus casus est, id est iure hospitalitatis; nam ‘ad hospitium’ non potest intellegi, quia iam amicus fuit. DA PROPRIAM perpetuam, ut «propriamque dicabo». Et bene post experimentum male condi
Abbreviated transcription (Latin):
uiriam. sane nata diana parturienti apollinẽ matri dicit᷑ prębuisse ob¬
stetricis officium. unde cum diana sit uirgo tam̃ aparturientibus in uo¬
cat᷑. hȩc namq est diana. iuno. ꝓserpina. Nata gͥ duo numina terram
sibi natalem ierrare nõ passa sunt. sed eam duabus in sulis religauer̃t.
Ueritas uero longe alia est. nã hȩc insula cũ terremotu laboraret: qui
fit sub terris latentibus uentis: sicut lucanus. quęrentẽ erũpere uẽtũ
editur oraculo apollinis terremotu caruit: nã pręcepit ne illic mortuus
sepeliret᷑. & uissit quȩdam sacrificia fieri. postea emicono gyaroq uici¬
nis insulis populi uenerũt: qui eam tenerent. quod etiam uirgilius
latenter ostendit. quod aũt dixximus dianã pͥmo natam rationis est.
nã constat pͥmã noctem fuisse. cuius strumentũ est diana idest luna
post diemi quem efsicit sol qui est apollo. ut aũt delos pͥmo ortigia

Expanded text:
iuriam. Sane nata Diana parturienti Apollinem matri dicitur praebuisse obiuriam. Sane nata Diana parturienti Apollinem matri dicitur praebuisse obstetricis officium – unde, cum Diana sit virgo, tamen a parturientibus invocatur. Haec namque est Diana, Iuno, Proserpina. Nata igitur duo numina terram sibi natalem errare non passa sunt, sed eam duabus insulis religaverunt. Veritas vero longe alia est. Nam haec insula cum terrae motu laboraret, qui fit sub terris latentibus ventis, sicut Lucanus «quaerentem erumpere ventum credidit», oraculo Apollinis terrae motu caruit. Nam praecepit ne illic mortuus sepeliretur, et iussit quaedam sacrificia fieri. Postea e Mycono Gyaroque vicinis insulis populi venerunt, qui eam tenerent; quod etiam Vergilius latenter ostendit. Quod autem diximus Dianam primo natam, rationis est; nam constat primam noctem fuisse, cuius instrumentum est luna, id est Diana, post diem, quem sol efficit, qui est Apollo. Vt autem Delos primo Ortygia
Abbreviated transcription (Latin):
q recedunt: phisicam rem dixit. ita eĩm nauigantibus uidet᷑: quasi
abhis terra discedat. a sacra mari colit᷑ medio: ordo est & in mari me¬
dio egeo colit᷑ tellus sacra neptuno & nereydũ matri iđ doridi gra¬
tissima. fabula talis est. post uitiatã latonã iup̃r cũ etiã eus sororem
asterien uitiare uellet illa optauit adiis. ut in auem conuerteret᷑: uer¬
saq in cocurnicẽ est. & cũ uellet mare transfretare: quod est coturni¬
cũ ad flata aioue &e in lapidem cõuersa diu subfluctibus latuit. postea
supplicante ioui latona. leuata suꝑferri aquis cȩpit. hȩc pͥmo neptuno
&e doride fuit consecrata. postea aũt cũ iuno grauidam serpente phi¬
tone ĩ misso latonam ꝑsequeret᷑ terris omnibus expulsa tandem ali¬
quando aplicante se litorib asorore suscepta est: &e illic dianã pͥmo
peperit post apollinen: qui statim occiso phitone ultus est matris in¬

Expanded text:
QVE RECEDVNT physicam rem dixit; ita enim navigantibus videtur, quasi QVE RECEDVNT physicam rem dixit; ita enim navigantibus videtur, quasi ab his terra discedat. SACRA MARI COLITVR MEDIO ordo est: in mari medio Aegaeo colitur tellus sacra Neptuno et Nereidum matri, id est Doridi gratissima. Fabula talis est: post vitiatam Latonam Iuppiter cum etiam eius sororem Asterien vitiare vellet, illa optavit a diis, ut in avem converteretur versaque in coturnicem est. Et cum vellet mare transfretare, quod est coturnicum, adflata a Iove et in lapidem conversa diu sub fluctibus latuit. Postea supplicante Iovi Latona, elevata superferri aquis coepit. Haec primo Neptuno et Doridi fuit consecrata. Postea, cum Iuno gravidam Pythone immisso Latonam persequeretur, terris omnibus expulsa, tandem aliquando applicante se litoribus sorore suscepta est, et illic Dianam primo, post Apollinem peperit. Qui statim occiso Pythone ultus est matris in
Abbreviated transcription (Latin):
ta duitius reseruant cadauera scilicet: ut anima multo tempore ꝑdu¬
ret & corpori sit obnoxia. nec cito ad alia transeat. Romani contra
faciebãt cõburentes cadauera. ut statim anima ingeneralitatẽ idest in
suã naturã rediret. dicit ergo nunc sacrificiis ꝗbusdam elicitam animã
⁊ sepultro conditam obnoxiamq factam corpori: quod ante horrebat.
quasi ꝑum extorta. ldeo aũt sto i cos mediũ sequi diximus. quia plato
ꝑpetuã dicit animam & ad diuersa corpora transitũ facere statim pro
aduerbium: ut toruũ clamat.⁊ ciemus : aũt hoc loco dicimus more
solẽni ter uale. nos te ordine quo natura ꝑmiserit cuncti sequemur.
fides pelago: quia alibi ait totiens deceptus fraude sereni. ⁊ lenis cre¬
pitans auster: duo epitheta posuit uitiose. ut diximus supra. fecit
aũt hoc prope in .x.uersibus. auster aũt quiuis uentus. ⁊ terreq urbes¬

Expanded text:
ta diutius reservant cadavera, scilicet ut anima multo tempore perduta diutius reservant cadavera, scilicet ut anima multo tempore perduret et corpori sit obnoxia, nec cito ad alios transeat. Romani contra faciebant, comburentes cadavera, ut statim anima in generalitatem, id est in suam naturam rediret. Dicit ergo nunc sacrificiis quibusdam elicitam animam et sepulcro conditam obnoxiamque factam corpori, quod ante horrebat, quasi per vim extorta. Ideo autem Stoicos medium sequi diximus, quia Plato perpetuam dicit animam et ad diversa corpora transitum facere statim pro adverbium, ut «torvum clamat». CIEMVS autem est hoc loco ‘dicimus more sollemni’: ‘vale; nos te ordine quo natura permiserit cuncti sequemur’. FIDES PELAGO quia alibi ait «totiens deceptus fraude sereni». LENIS CREPITANS AVSTER duo epitheta posuit vitiose, ut diximus supra; fecit autem hoc prope in decem versibus. ‘Auster’ autem quivis ventus. TERRAEQVE VRBES
Abbreviated transcription (Latin):
romani fuerat. ramũ cupressi ante domũ funestã poni. ne ꝗsꝗͣ pontifex
ꝑ ignorantiã pollueret᷑ ingressus. hinc horatius. nec pter inuisam cup̃s
ficet. ss crinẽ demore: gentis ut etiam in egypto est aut certe more plã¬
gentiũ. as tepido lacte: statim multo. &s ꝙͥmbia: pocula in modũ cỹbę
facta ⁊ sanguinis sacri: deuictimis sũpti.⁊ animãq sepulcro condimꝰ:
bene animam lacte & sanguine ad tumulũ dicit elicitã. lacte namq cor¬
pus nutrit᷑ post aĩȩ coniunctionẽ. & anima sine sanguine nũ ꝗͣ est: quo
effuso recedit. legimus prȩterea insexto insepultoꝵ animas esse uagas.
ce hunc constat nõ legitime sepultũ fuisse. rite gͦ reddita ligitima sepul¬
tura retlit animã ad quietẽ sepulcri. quã stoici mediũ secuti tam dui du¬
rare dicũtꝰ quã dui duraret corpus. unde egyptii periti sapientia condi¬

Expanded text:
Romani fuerat ramum cupressi ante domum funestam poni, ne quisquam pontifex Romani fuerat ramum cupressi ante domum funestam poni, ne quisquam pontifex per ignorantiam pollueretur ingressus. Hinc Horatius «nec te praeter invisam t. CRINEM DE MORE aut de more gentis, ut etiam in Aegypto est, aut certe de more plangentium. TEPIDO LACTE statim mulcto. CYMBIA pocula in modum cymbae facta. SANGVINIS SACRI de victimis sumpti. ANIMAMQVE SEPVLCRO CONDIMVS bene animam lacte et sanguine ad tumulum dicit elicitam; lacte namque corpus nutritur post animae coniunctionem, et anima sine sanguine numquam est, quo effuso recedit. Legimus praeterea in sexto insepultorum animas vagas esse. Et hunc constat non legitime sepultum fuisse. Rite ergo reddita legitima sepultura, redit anima ad quietem sepulcri, quam Stoici herciscundi, id est medium secuti, tam diu durare dicunt quam diu durat et corpus. Vnde Aegyptii, periti sapientia, condi
Abbreviated transcription (Latin):
ianos didoni ex infelicitatis similitudine comẽdet: nã ce eius marito¬
frater auri causa intulit necem. ⁊: omnibus idem: plus est ꝗͣ si diceret
similis. ⁊ scelerata terra: ꝓsceleratoꝵe.÷. classibus austros: ypallage est.
instauramus funis: modo sepulchrũ quod uirgulta auellendo diruerat.
nã ꝓprie funus est incensum caclauer. es stant: positȩ sunt. multa aũt
ut supradiximus hic sermo significat. manibus: manes sunt animȩ
illoꝵ tempore quo de aliis recedentes corporibus nũdũ in alia trãsierunt:
sunt aũt noxiȩ & dicunt᷑ catianti frasmn. nã manũ ut supra diximus
bonũ est. unde est & mane dictũ. Similiter etiã eumenidas dicimus
parcas. ut bellum. lucum. Alii manes amanando dictos intelligunt. nam
animabus plena sunt loca in ter lunarẽ & terrenũ circulũ. unde & deflu¬
unt: quidam manes deos infernales tradunt. ⁊ atraq cupresso: nigra
funesta nam ĩ feris consecrata est. quiacȩsa nũꝗͣ reuirescit. moris autem

Expanded text:
ianos Didoni ex infelicitatis similitudine commendet; nam et eius marito auri causa intulit necem. OMNIBVS IDEM plus est, quam si diceret ‘similis’. SCELERATA TERRA pro ‘sceleratorum’. CLASSIBS AVSTROS hypallage est. INSTAVRAMVS FVNVS modo sepulchrum, quod virgulta avellendo diruerat; nam proprie ‘funus’ est incensum cadaver. STANT positae sunt. Multa autem, ut supra diximus, hic sermo significat. MANIBVS manes sunt animae illo tempore quo de aliis recedentes corporibus necdum in alia transierunt. Sunt autem noxiae, et dicuntur κατὰ ἀντίφρασιν: nam ‘manum’, ut supra diximus, ‘bonum’ est; unde est et ‘mane’ dictum. Similiter etiam Eumenidas dicimus. Parcas, bellum, lucum. Alii manes a manando dictos intellegunt; nam animabus plena sunt loca inter lunarem et terrenum circulum, unde et defluunt. Quidam manes deos infernos tradunt. ATRAQVE CVPRESSO nigra, funesta; nam inferis consecrata est, quia caesa numquam revirescit. Moris autem
Abbreviated transcription (Latin):
figiemq thoro locat: expͥmit᷑ amantis affectus. quod ẽt in morte amici ima¬
gini uolebat esse cõuincta: ut paulopost natũq patremq cũ genere extĩexe¬
rim memet suꝑ ipsa dedissem.. haud ignara futuri: memor sue dispositio¬
nis.⁊s tercentũ tonat ore deos: nõ tercentũ deos sed tonat tercentũ micoma
hecates unde hecate dicta est ecathon pocestates habens. tonat aũt perite
dixit in aliquib eĩ sacris ĩmitabant᷑ tonitrua. ⁊ herebũ: inferoꝵ ꝓfundi¬
tatem.⁊ tria uirgiiis ora diane: iteratio est lune diane ꝓserpine. is simulatos
fontes auerni: in sacris ut supradiximus que exhiberi nõ poterãt simula¬
bant᷑ ce erant ꝓueris. bene aũt de auerno ꝑ quẽ descensus ad inferos đr
falcibus & messe ad lunam querunt᷑ aenis: herbe eĩ ꝓ lune ratione tolũtꝰ¬

Expanded text:
FIGIEMQVE TORO LOCAT exprimitur amoris affectus, quod etiam in morte amati imaFIGIEMQVE TORO LOCAT exprimitur amoris affectus, quod etiam in morte amati imagini volebat esse coniuncta, ut paulo post «natumque patremque cum genere extinxem, memet super ipsa dedissem». HAVD IGNARA FVTVRI memor suae dispositionis. TER CENTVM TONAT ORE DEOS non ‘tercentum deos’ sed ‘tonat ter centum numina Hecates’; unde Hecate dicta est, ἑκατὸν, id est centum potestates habens. ‘Tonat’ autem perite dixit; in aliquibus enim sacris imitabantur tonitrua. EREBVM inferorum profunditatem. TRIA VIRGINIS ORA DIANAE iteratio est: Lunae, Dianae, Proserpinae. SIMVLATOS FONTIS AVERNI in sacris, ut supra diximus, quae exhiberi non poterant simulabantur, et erant pro veris. Bene autem de Averno, per quem descensus ad inferos dicitur. FALCIBVS ET MESSAE AD LVNAM QVAERVNTVR AENIS herbae enim
Abbreviated transcription (Latin):
cie sacrificũ p̃perat mortis exx equias. ⁊ et arma: gladiũ dicit abusiuernã
est paulopost ẽsemq relictũ ꝓpͥe ẽĩ arma sunt que armos tegũt: s impius:
qui gladiũ reliquit.:s furenti: hoc aũt tractũ est de homero qui dicit gla¬
dium᷑ aiaci datũ ab hectore et hectori ab aiace baltheũ que eis exitio fu̾e¬
runt. nam alter tractus est baltheo alter se donato telo ĩteremit. is exuuias.
furores: quantos cogitabat dido .s. grauiora timet ꝗͣ morte sichei: aut quã
de crabimꝰ et est elocucio aut subaudimus grauiora timet posse cõtingere.
at regina pyra: notatus est hic uersus. uitiosa ẽĩ elocutio que habet exitus si¬
miles licet sit casuũ dissimilitudo. ⁊ intenditq locũ septis: ligat ut stupea
uincla collo intendũt & est ypallage intendit serta ꝑ locũ. is funera cup̃ssu:

Expanded text:
cie sacrificii praeparat mortis exequias. ET ARMA gladium dicit abusive; nam cie sacrificii praeparat mortis exequias. ET ARMA gladium dicit abusive; nam est paulo post «ensemque relictum». Proprie enim arma sunt quae armos tegunt. IMPIVS qui gladium reliquit furenti. Hoc autem tractum est de Homero, qui dicit gladium Aiaci datum ab Hectore et Hectori ab Aiace balteum, quae eis exitio fuerunt; nam alter tractus est balteo, alter se donato telo interemit. EXVVIAS vestFVRORES quantos cogitabat Dido. GRAVIORA TIMET QVAM MORTE SYCHAEI aut ‘quam’ detrahimus et stat elocutio, aut subaudimus ‘graviora timet posse contingere’. AT REGINA PYRA notatus est hic versus; vitiosa enim est elocutio quae habet exitus similes, licet sit casuum dissimilitudo. INTENDITQVE LOCVM SERTIS ligat, ut «et stupea vincula collo intendunt». Et est hypallage: ‘intendit serta per locum’. FVNEREA cupresso;
Abbreviated transcription (Latin):
tio. põt tñ melior esse sensus si seruabat in arbore ramos plenũ sit. sequentia
uero sic accipimꝰ hec ꝓmitit carminib curas soluere.⁊ spargens humida mel¬
la soporiferũq papauer. idest miscens. ut cicero: &e spargere uenena didice¬
runt: nec in cõgrue ad amaritudinẽ amoris adhibet ad obliuionẽ papauer:
sistere aquam fluuiis &e uertere sydera retro: quanto magis poterit eneã ab
incepto retorquere.⁊ mugire uidebis: uidebit quis migrantes cernas. ⁊ te¬
accingier : p̃parari accingieraũt ad infinitm quod addat᷑ er ratio efficit
metriꝰ nã cum ineo ultima longa sit addita er sillaba breuis fit ut audiri
audirier.⁊s tu secreta: sine arbitris ce est bona elocutio rem loci uel tempo¬
ris ad ꝑsonam transferre ue nocturnꝰ uenit secretus fecit. ⁊ pyram: subspe¬

Expanded text:
tio. Potest tamen melior esse sensus si «servabat in arbore ramos» plena sit distinctio,tio. Potest tamen melior esse sensus si «servabat in arbore ramos» plena sit distinctio, sequentia vero sic accipiamus ‘haec se promittit carminibus curas solvere, spargens umida mella soporiferumque papaver’, id est ‘miscens’, ut Cicero «et spargere venena didicerunt». Nec incongrue ad amaritudinem amoris mel adhibet, ad oblivionem papaver. SISTERE AQVAM FLVVIIS ET VERTERE SIDERA RETRO quanto magis poterit Aeneam ab incepto retorquere. MVGIRE VIDEBIS videbit quis, ut «migrantes cernas». TEACCINGIER praeparari. ‘Accingier’ autem, ut ad infinitum addatur ‘er’, ratio efficit metri; nam, cum in eo ultima sit longa, addita ‘er’ syllaba brevis fit, ut ‘audiri audirier’. TV SECRETA sine arbitris. Et est bona elocutio rem loci vel temporis ad personam transferre, ut ‘nocturnus venit’, ‘secretus fecit’. PYRAM sub spe
Abbreviated transcription (Latin):
unde aũt longe horci sunt hesperidũ. athlas uero maximus ĩ mauritania est
hesꝑidũ templi custos: hesperides athlantis filie nymphe scd̃m fabulam hor¬
tum habuerunt inquo erant mala aurea ueneri cõsecrata que hercules mis
sus ab euristeo occiso ꝑuigili dracone sustulit. Reuera aũt nobiles fuerunt
puelle quaꝵ greges ab egit hertules occiso eoꝵ custode unde mala fingit᷑ su¬
poriferũq papauer: incõgrue uidet᷑ positũ ut soporifera species ꝑugili detꝰ
draconi sed dicimꝰ uariam uim p̾bere uitũ diuersis animalib. nã salices ho¬
minib amare sunt dulces capellis ut & salices carpetis amaras scilicet hõib.
itẽ cicute secũdũ lucretiũ hõib sunt ueneno se cũ pingues reddant capellas. gͦ
& papauer licet det hominib sõnũ draconi adimit forsitan. & est excusa¬

Expanded text:
unde haud longe horti sunt Hesperidum; ‘Atlas’ vero ‘maximus’ in Mauritania est. unde haud longe horti sunt Hesperidum; ‘Atlas’ vero ‘maximus’ in Mauritania est. HESPERIDVM TEMPLI CVSTOS Hesperides, Atlantis filiae nymphae, secundum fabulam hortum habuesus ab Euristeo occiso peruigili dracone sustulit. Reuera autem iuxta Seruium nobiles fuerunt puelle, quarum greges abegit Hercules occiso eorum custode. Vnde mala fingitur suPORIFERVMQVE PAPAVER incongrue videtur positum ut soporifera species pervigili detur draconi. Sed dicimus variam vim praebere victum diversis animalibus; nam salices hominibus amarae sunt, dulces capellis, ut «et salices carpetis amaras», scilicet hominibus. Item cicutae secundum Lucretium hominibus venenosae sunt, cum pingues reddant capellas. Ergo et papaver, licet det hominibus somnum, draconi adimit forsitan; et est excusa
Abbreviated transcription (Latin):
gratulare: gratulor tibi honore. gratare suscipe gaudiũ ꝓsorore. sic eĩ dicimꝰ
grator tibi honore::⁊ eũ : eneã quẽ ut notũ noluit dicere: ⁊ occeani finem iu¬
xta: finem occeani nullus nouit sed initiũ quod ipsum potest finis iuderi:
aliud. sũpto pͥncipio. et hiopũ: et hiopie due sunt una circa ortũ solis altera
circa occasum in mauretaĩa quã nunc dicit ce dicta ethiopia acalore popu¬
loꝵ quos solis uicinitas torret.s athlas: nullũ nomen grecũ in n. s termina¬
tur. .s torquet: sustinet. ⁊ stellis aptũ: satis perite loꝗt᷑ nam aptũ cõiunctum
s hinc mͥ massille gentis monstrata sacerdos: monstra p̃dicta que est orundo
massila aqua.nõ horci hesperidũ sacerdos nunc ueĩt delocis que sunt circa
athlantẽ nã aliter nõ ꝓcedit massila aũt mediteranea est be̾nice ciuutaᷤᷤ ibre.

Expanded text:
GRATARE gratulare, suscipe gaudium pro sorore; sic enim dicimus GRATARE gratulare, suscipe gaudium pro sorore; sic enim dicimus ‘grator tibi honorem’. EVM Aeneam, quem ut notum noluit dicere. OCEANI FINEM IVXTA finem Oceani nullus novit, sed initium; quod et ipsum potest finis videri, aliunde sumpto principio. AETHIOPVM Aethiopiae duae sunt, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania, quam nunc dicit. Et dicta Aethiopia a colore populorum, quos solis vicinitas torret. ATLAS nullum nomen Graecum ‘ns’ terminatur. TORQVET sustinet. STELLIS APTVM satis perite loquitur; nam ‘aptum’ ‘coniunctum’ Hinc mihi massylae gentis monstrata sacerdos 'monstrata' praedicta: quae est oriundo Massyla, aliquando horti Hesperidum sAtlantem. Nam aliter non procedit. Massylia enim mediterranea est; Berenicis civitas Libyae,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmitat᷑ && gemitũ tacens ostendit felicitatẽ om̃es eĩ aues obscene male. p̃petes
bone sunt uel contra male p̾petes obscene bone sunt.i prioꝵ: & pior legit᷑
sed illud expectat heu uatũ ignare mentes quid uota furentẽ:⁊. horrificant:
nauigare uidebat᷑ eneas quasi eam semꝑ deserer&. u in comitata: quod ferale
urbanũ agmina serpentiũ. pentheus aũt secũdũ tragediã pacuuii furuit cẽ
ipse. ⁊ scenis agitatus: famosus celebratus tragediis. & agitatus quia & furu¬
it et multe de eo sunt tragedie quasi frequenter actus. : armatã matrem:
causam ipsam furoris. ⁊ sedent in limine dire: apacuuio horestes inducitur
palladis ad monitu ꝓpter uitandas furias ingressus apollinis templũ. et cũ ĩde
uellet exire inuadebat᷑ afuriis hinc ergo est sedent in limine.⁊ uam : ratiõe.

Expanded text:
imitatur aut gemitum; tacens ostendit felicitatem. Omnes enim aves oscines malae, praepetes imitatur aut gemitum; tacens ostendit felicitatem. Omnes enim aves oscines malae, praepetes bonae sunt; vel econtra malae praepetes, oscines bonae sunt. Psed illuc spectat «heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem». HORRIFICANT hnavigare videbatur Aeneas, quasi eam semper desereret. INCOMITATA quod ferale,Vrbanum agmina serpentium. Pentheus autem secundum tragoediam Pacuvii furuit etiam ipse. SCAENIS AGITATVS famosus, celebratus tragoediis. Et ‘agitatus’ quia et furuit et multae sunt de eo tragoediae, quasi ‘frequenter actus’. ARMATAM MATREM causam ipsam furoris. SEDENT IN LIMINE DIRAE a Pacuvio Orestes inducitur Pyladis admonitu propter vitandas furias ingressus Apollinis templum; unde cum vellet exire, invadebatur a furiis; hinc ergo est ‘sedent in limine’. VIAM rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
de amore cõfessa. ⁊ coniugis antiqui: aut pͥoris aut cari.⁊ miro ꝓhonore:
mire exhibendo ea que cirta uiuos solent fieri: moris ẽĩ fuerat ut nubentes
puelle si muluenissent ad limen mariti postes añ ꝗͣ in grederent᷑ ornarent:
laneis uittis unde ait uellerib niueis & oleo ungerẽt: & inde uxores dicte sũt
quasi uncxores. ⁊ festa fronde: diuina tãꝗͣ numen coleret: sane hoc loco laten¬
ter quã supradiximus tangit historiam. nã si amabat eneã utiq nõ coleret
ex tinctũ maritũ.⁊s uisa: nõ eĩ erat. uera ut supͣ. ⁊ nox cũ terras obscura tene¬
ret: ueri similitudo.⁊ sola bubo: sola cõtra genus posuit lucanꝰ et lete furãtꝰ
aues bubone sinistro. itẽ ouidiꝰ in fandus bubo & hoc est inusu sed uirgilius
mutauit referens ad auẽ plerũq eĩ genꝰ relicta specialitate agenerali sũmimꝰ
dit: no eĩ om̃imodo malũ est bubonis omen sed cũ canit. cantus aũt eiꝰ fletũ

Expanded text:
de amore confessa. CONIVGIS ANTIQVI aut prioris aut cari. MIRO QVOD HONORE COLEBAT exhibendo ea quae circa vivos solent fieri. Moris enim fuerat ut nubentes puellae, simul venissent ad limen mariti, postes antequam ingrederentur,ornarent laneis vittis, unde ait ‘velleribus niveis’, et oleo ungerent, unde uxores dictae sunt, quasi unxores. FESTA FRONDE divina, tamquam numen coleret. Sane hoc loco latenter quam supra diximus tangit historiam; nam si amabat Aeneam, utique non coleret extinctum maritum. VISA VIRI non enim erant vera, ut supra. NOX CVM TERRAS OBSCVRA a verisimili. SOLA BVBO ‘sola’ contra genus posuit. Lucanus «et laetae iurantur aves bubone sinistro», item Ovidius «infandus bubo». Et hoc est in usu; sed Vergilius mutavit, referens ad avem. Plerumque enim genus relicta specialitate a generali sumimus, dit. Non enim omni modo malum est bubonis omen, sed cum cantat. Cantus autem eius aut fletum