comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed aliud cura: aliud uͦ scientia est. de¬
niq numerus capilloꝵ de quo conseqͣn¬
ter ait. sed & capilli capitis ur̃i om̃s nu¬
merati sunt: non in actu computatio¬
nis sed in facultate cognitionis accipit᷑.
Non enim sollicitam ds curare nume¬
rantis intendit excubiam: sed cui cog¬
nita sunt omnia. quasi numerata st̃
omĩa. Bene tamen numerata dicunt᷑.
quia quȩ uolum seruare. numeramꝰ.
Ubi immensam di erga homines ostendit
ꝓuidentiam. & in effabilem signat affec¬
tum: quo nichil nr̃m dm̃ lateat. & par¬
ua etiam otiosaq dicta eiꝰ scientiam ñ
fiigiant. Derident indelligentiam eccłasti¬
cam in hoc loco qui carnis resurrectio¬
nem negantł. quasi nos ipsam terreña
materiam quȩ discedente anima fit
ca dauer ita resurrectione reꝑandam
dicamus: ut ea quȩ dilabuntur in alias.
atq alias aliarum rerum species formas¬
q uertuntur. quamuis ad corpus rede¬
ant unde dilapsa sunt. ad eadem quoq

Expanded text:
Sed aliud cura, aliud vero est scientia. DeSed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum de quo consequenter ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
munire atq instruere uolens saluator.
& supra ab hy pocrisi phariseoꝵ attende¬
re. & hic a carnificum cede p̃cepit non
timere: quia uidelic& post mortem nec
hoꝵ crudelitas nec illoꝵ ualeat simulatio
durare. dñĩnq potius semꝑ uideat pla¬
candum. dñm qui semꝑ punire uellibe¬
rare queat eẽ timendum. Nonne qͥnq
passeres ueneunt dipondio. & unus ex
illis non est in obluuone coram deo:
Di minutissima inquit animalia &
quelibet quȩ ꝑ aera ferunt᷑ uolatilia
õs̃ obliuisci non potest. uos qui ad una¬
ginem facti estis creatoris non debetis
terreri abhis qui occidunt corpus qͥa
qui irrationabilia gub̃nat. rationa¬
bilia curare non desinit. Dipondius quo
quinq passeres ueneunt id est uendunt᷑.
genus est ponderis leuissimi ex duobus
assib compositi. Querit fortasse ahqͥs.
qͦmͦ dicat apłs. numqͥd de bob cura ẽ do.
cum utiq bos passere p̃ciosior existat.

Expanded text:
munire atque instituere volens Salvator, munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est venduntur, genus est ponderis levissimi, ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis, quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utique bos passere pretiosior existat.
Abbreviated transcription (Latin):
te aliquo. & in preceps ruente. Et in tẽ¬
pli constructione legimꝰ. Texit quoq
domum laquearib cedrinis. & edifica¬
uit tabulatum suꝑ omnem domum
quinq cubitis altitudinis. Ergo predi¬
cabitur in tectis. cunctis audientibus
palam dicetur. Dico autem uobis amicis
meis ne terreamini abhis qui occidunt
corpus. & post hȩc non habent amplius
quio faciant. Si ꝑsecutores scõꝵ occisis
corporib non habent amplius quid con¬
tra illos agant. gͦ suꝑuacua furiunt in¬
sania. qui mortua martyrum membra
feris auibq discerpenda ꝓiciunt. uel
in auras extenuari ułinundas soliri.
uel pflamias in cinerem faciunt redigi.
cũ nequaqũa omnipotentiȩ dei quin
ea resuscitando uiuificet obsistere pos¬
sint. Timete eum: qui post qũa occiderit
habet potestatẽ mittere in gehennam.
Qiuia duo sunt genera ꝑsecutoꝵ unum
palam seuentium. alterum ficte fraudu¬
lenterq blandientiumł contra utr̃uq noᷤᷤ

Expanded text:
te aliquo, et in praeceps ruente. Et in temte aliquo, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur in tectis, cum cunctis audientibus palam dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos
Abbreviated transcription (Latin):
quilinium infine ꝑdetur. Infine inqͥt
ꝑdetur. qui in pͥncipio florere uidebat᷑.
Est gͦ sensus. Attendite ne emulemini
simulatores. quia ueniet ꝓfecto tempus.
in quo & ur̃a uirtus om̃ib. & eoꝵ reue¬
letur hypocrisis. Uerum quod sequitur.
qm̃ quȩ intenebris dixistis in lumine
dicentur. & qd in aure locuti estis incu¬
biculis p̃dicabitur in tectis. non solum
in futuro. qͣndo cuncta cordium abscõ¬
dita ꝓferuntur ad lumen: sed in p̾sen¬
ti tempore potest congruenter accipi.
qm̃ quȩ inter tenebras qͦndam pressura¬
rum. carcerumq umbras uel locuti apł̃i¬
Sane qd ait p̃dicabit᷑ intectis. iuxta
morem ꝓuintiȩ palestinȩ loquit᷑. ubi
solent in tectis residere. Non enim tecta
nr̃o more culminib sublimata. sed pla¬
no scemate fiunt ȩqualia. Unde lex p̃¬
cepit ut qui nouam domum ȩdifica¬
ret. murum tecꝰti poneret in gyro. ne
funderetur ibi sanguis in noxius laben¬

Expanded text:
quilinium in fine perdetur . In fine, inquit, quilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed et in praesenti tempore potest congruenter accipi. Quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locutiSane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, laben
Abbreviated transcription (Latin):
est die qui a conspectu iudicis rapit᷑.
ab electoꝵ societate separatur. qui
tenebrescit a lumine: cruciatur ȩter¬
na combustione. Unde & hanc eandẽ
comꝑationem dñs sub breuitate aꝑit
cum subiungit. Sic erit in consum¬
mationem scłi. Exibunt angłi & seꝑa¬
bunt malos de medio iustoꝵ. & mit¬
tent eos incaminum ignis. ibi erit
fletus & stridor dentium. Hoc ĩa fr̃s
ponendum. Aꝑta et enim uoce torm̃¬
ta peccantium dicta sunt. ne quis
ad ignorantiȩ suȩ excusationin recurre¬
ret si quid de ȩterno supplic obscure
diceretur. Unde & subditux ntellexistis
hȩc omnia Dicunt ei. Etim. Atq in

Expanded text:
est, qui a conspectu judicis rapitur, est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ibi erit fletus et stridor dentium. Hoc jam, fratponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Utique, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
deo dicit᷑. Ad te omnis caro ueniet. Quȩ
sagena scilicet ȩccłia tunc uniuersali¬
ter replet᷑: cum infine suo humani ge¬
neris summa concludit᷑. Quam edu-¬
cunt & secus litus sedent. quia sicut
mare scłm. ita scłi finẽ. significat litꝰ maris.
In qͦseilicet fine bom pisces in uasis eliguntur.
mali aut̃ ꝓiciuntur foras: qͥa electi quiq in
tabernacula eterna recipiuntur.
et interni regni luce perdita.
ad exteriores tenebras reꝓbi ꝑtrahunt᷑.
Nunc enim bonos malosq cõmuniter.
quasi ꝑ mixtos pisces fidei sagena nos
coutinet: sed litus indicat sagena sc̃e
eccłiȩ quid trahebat. Et quidem pisces
qui capti fuerint mutari non posst̃:
nos autem mali capimur. sed in boni¬
tatem ꝑmutamur. Cogitemus gͥ in
captione. ne diuidamur in littore.
Ecce quam grata uobis est hodierna
sollempnitas. ut ita modicum non
se addicat. si cui ex hoc conuentu u̾r̃o
deẽẽ contingat. Quid gͦ in illa acturꝰ

Expanded text:
Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae Deo dicitur: Ad te omnis caro veniet . Quae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces in vasis eliguntur, mali autem projiciuntur foras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicat sagena, id est sancta Ecclesia, quid trahebat. Et quidem pisces qui capti fuerint mutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur in littore. Ecce quam grata est vobis hodierna solemnitas, ita ut se non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus
Abbreviated transcription (Latin):
perat. suꝑbia inflat. ambitio ꝑturbat:
luxuria inquinat: Qui si adipisci re¬
gna celoꝵ. ꝑbella ꝑsecutionum non
possumus: hoc ipsum nobis turpe
sit quod dm̃ nolumus saltem ꝑpacẽ
sequi. Ecce nulli nr̃m hoc tempore
dicit d̃s ꝓ memorere s illicita tantũmͦ
in te desideria occide. Qui gͦ in pace su¬
bicere carnis desideria nolumus: qͣn
mus ⁊ Rursus simile regnum cȩloꝵ
sagene in mare misse dicit᷑ ex omni
genere piscium congreganti: quȩ im¬
pleta ad litus educitur. & in uasis bo¬
ni pisces eligunt᷑. mali autem ꝓiciunt᷑
foras. Sc̃a eccła sagenȩ comparatur.
quia & piscatorib est commissa. &
ꝑ eam quisq ad ȩternum regnũ ap̃¬
sentis scł̃i fluctib trahitur: ne in et̃¬
ne mortis ꝓfunda mergatur. Quȩ
ex omni genere piscium congregat. quia
ad peccatoꝵ ueniam. sapientes & fatuos.
liberos & seruos. diuites & pauꝑes. fortes
& infirmos uocat. Unde & ꝑ psalmistam

Expanded text:
perat, superbia inflat, ambitio perturbat, perat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxuria inquinat? Qui si adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quandmus? 4. Rursus simile est regnum coelorum sagenae in mare missae dicitur, ex omni genere piscium congreganti, quae impleta ad littus educitur, et in vasis boni pisces eliguntur, mali autem projiciuntur foras. Sancta Ecclesia sagenae comparatur, quia et piscatoribus 1474 est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profunda mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quia ad peccatorum veniam sapientes et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam
Abbreviated transcription (Latin):
gregata disꝑgit: in ardescit in celestib
animus. nil interrenis libet. deforme
conspicitur. quicquid de terrene rei
placebat specie: quia sola pretiose mar¬
garitȩ claritas fulget inmente: de cuiꝰ
dilectione recte ꝑsalomonem dicit᷑. fortis
est ut mors dilectio: Quia uidelicet sicut
mors corpus interunit: sic ab amore rerũ
corporalium ȩterne uitȩ caritas occidit.
Nam quem ꝑfecte absorbuerit. ad terre
na foris desideria. uelut insensibilem
reddit. Neq enim sc̃a hec cuius hodie
natalicia cȩlebramꝰ. mori ꝓ dño potuis¬
set in corpore: si prius a terrenis desi¬
deriis mortua non fuisset in mente
Erectus namq in uirtutis culmine ani¬
mus tormenta derisit p̾mia calcauit:
ante armatos reges & p̾sides ducta ste¬
tit. feriente robustior iudicante subli¬
mior. Quid inter hȩc nos barbati & debi¬
les dicimus. qui ire ad regna cȩlestia pu¬
ellas ꝑferrum uidemus: quos ira su¬

Expanded text:
gregata dispergit, inardescit in coelestibus gregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in mente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Nam quem perfecte absorna foris desideria velut insensibilem reddit. Neque enim sancta haec cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Domino potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisseErectus namque in virtutis culmine animus tormenta despexit, praemia calcavit. Ante armatos reges et praesides ducta stetit, feriente robustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, qui ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus, quos ira su
Abbreviated transcription (Latin):
sit opus in publico. quatinus intentio
maneat in occulto: ut & de bono oꝑe¬
ꝓrimis p̃beamus exemplum: & tamen
ꝑ intentionem qua dõ soli placere que¬
rimus: semꝑ optemus secretum. Thes¬
aurus autem cęleste est desiderium:
ager uero in quo thesaurus abscondit᷑.
disciplina studii cęlestis. Quem ꝓfecto
agrum uenditis om̃ib comparat: qui
uoluptatib carnis renuntians. cunc-¬
ta sua terrena desideria ꝑ disciplinȩ
celestis custodiam calcat: ut nil iam
quod caro blanditur libeat. nil quod
carnalem uitam trucidat. sp̃s ꝑhor¬
rescat. Rursum cȩleste regnum nego¬
tiatori homini simile dicit᷑. qui bonas
margaritaᷤ querit: s unã p̃ciosam inuenit:
quã uidelicet inuentam. omĩa uendens emit.
Quia qui celestis uite dulcedinem in quan¬
tum possibilitas admittit perfecte eogno¬
uerit: ea quȩ in terris amauerat libenter
cuncta derelinquit. Incomꝑatione. eiꝰ
uilescunt omnia. deserit habita. con¬

Expanded text:
sit opus in publico quatenus intentio sit opus in publico quatenus intentio maneat in occultoproximis praebeamus exemplum, et tamen per intentionem, qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simargaritas quaerit, sed unam pretiosam invenit, quam inventam omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, con
Abbreviated transcription (Latin):
idcirco terrenis rebus
simile dicit᷑. ut ex his
quȩ animͦ nouit. sur-¬
tinus exemplo uisibilium se ad inuisi-¬
bilia rapiat. & ꝑ ea que usu didicit.
quasi confricatus incalescat: ut ꝑ hec
quod scit notum diligere. discat & inco¬
gnita amare. Ecce enim regnũ cȩloꝵ
thesauro abscondito in agro comparat᷑.
quem qui inuenit homo abscondit.
& prȩ gaudio illius uadit & uendit
uniuersa quȩ habet : & emit agrum
illum. Qua in re hocꝰ notandũ qua ꝙ¬
est. quod inuentus thesaurus abscon¬
ditur ut seruetur: quia studium cȩ¬
lestis desiderii a malignis spiritibus
custodire non sufficit. qui hoc abhu¬
manis laudib non abscondit. In p̃sen¬
ti etenim uita quasi in uia sumus: qua
ad patriam ꝑgimus. Maligni autem
sp̃s iter nr̃m quasi quidam latruncu-¬
li obsident. Depredari gͦ desiderat qͥ
thesaurum publice portat intua. Hoc ii.¬
uideant. cum scr iptum sit. uideant
qui in celis est: sed ut ꝑ hoc quod agimꝰ
laudes exterius non queramꝰ. Sic autẽ

Expanded text:
idcirco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surtenus exemplo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc ra bona non videant, cum scriptum sit: Videant qui in coelis est , sed ut per hoc quod agimus laudes exterius non quaeramus. Sic autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne expiessione dicitur. Ibi erit fletus
& stridor dentium. Sed quia p̾sentia
gaudia sequuntur ꝑpetua lamenta:
si illic flere formidatis. Lemo & erĩ
potest & hic gaudere cum scło: & illic
regnare cum xp̃o. Temporalis itaq
leticie fluxa restringite: carnis uolup¬
tates edomate. Quicqͥd animo ex
p̾senti scło arridet: ex consideratione
ȩterni ignis amarescat: quic quid
inmente pueriliter hilarescit. hoc
disciplinȩ iuuenilis censura coher¬
ceat: ut dum sponte temporalia
fugitis⁊ ȩterna gaudia sine labore
capiatis.

Expanded text:
nae expressione dicitur: Ibi erit fletus nae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia sequuntur perpetua lamenta, si illic flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis,
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia tolerare. Cui ꝑdiatoris
aduentum nouum aliquaccesst:
ut si hic recꝰte studeat uiu. cȩlorĩ
terra editus. a corruptibi iuita m¬
riatur. in cęlo collocandu&t uetu
itaq est ut ꝓ culpa humr̃u genu
in ȩterna pęna intereat ꝑ nouum
ut conuersus in regno iuat. Quol
gͦ in conclusione locutiqus sre dũs
subdidit: hoc est utiq quod p̃misit.
Prius enim de regni similitudine thes
aurum inuentum. ac bonam marga¬
ritam ꝓtulit. post modum uero infer-¬
ni penas de maloꝵ combustione enar¬
rauit: atq inconclusione subiungit.
similis est patrifamilias. ꝓferenti de
thesauro suo noua & uetera. Ac si aꝑte
diceretur. Ille in sc̃a eccłia doctus p̃di¬
cator est: qui & noua scit ꝓ ferre de
suauitate regni. & uetusta dicere de
terrore supplicii: ut uel penȩ terreant.
quos premia non inuitant. Audiat
de regno quod amet: audiat unusqͥsq
animum & terrȩ uehementer in heren¬
tem: si amor ad regnum non trahit.
uel timor minet. Ecce enim de gehen¬

Expanded text:
a tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitaurum inventum ac bonam margaritam protulit; postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Ac si aperte diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicanimum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehen
Abbreviated transcription (Latin):
scriba doctus in regno cęli. similis
est homini patri familias ui ꝓfert de
thesauro suo noua & uete. Si ꝑ no¬
uum & uetus quod diciutrumq
testamentum accipimus. raham fu¬
ueteris testamenti & si fue nouit.
minime uerba nunciauli Moysen
quoq docto patrifarias comꝑa¬
re non possumus: qui & testamen¬
tum uetus edocuit: noitamen
testamenti dicta non ꝓtit: Dũ gͦ
ab hoc intellectu excliidur. ad ali¬
um uocamur. Sed in eoiod ueri¬
tas dicit. omĩs scriba dois in reg¬
no cȩloꝵ similis est patrmilias.

Expanded text:
regno coelorum similis est homini patrifamilias proferenti de thesauro suo nova et vetera. Si per novum et vetus quod dicitur, utrumque Testamentum accipimus, Abraham doVeteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit. Dum ergo ab hoc intellectu excludimur, ad alium vocamur. Sed in eo quod Veritas dicit: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis e
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i eẽ quẽ oderat: nunc lupum iu¬
deoꝵ ouem fore xp̃ianoꝵ. Hedos de sy¬
nagoga raꝑe. eccłiȩ agnos efficere: ꝑ¬
suadere carnifici pietatem. noxio ue¬
niam polliceri: immtti pacientiã.
pena conquirat. Naufragat: ꝙ ut por¬
tus est. Eget & pascit: egrotat ꝙ sanat.
Ecce quasi peccator. liberat peccatores.
Morsu enim uiꝑeo ut peccator uidi¬
cabat᷑: cum ꝓ peccatorib morderet᷑.
Sed nisi serpens ei momordisset manũ:
non imponeret manus. Nunc uͦ inter
paulum ꝙ petrum. subiectum uidete
diabolum. Uidete & coronam mundi
sub pedib petri: in qua głabatuur sau¬
lus: quando nesciebat paulus: qui a
debebatur ei ad collegium petrus: ñ
merito debiti sed gr̃a xxp̃i: sine qua mis¬
sus occidebat. trahebat. ꝑdebat. Nunc uͦ¬
oues redimit xp̃i. saluat adquirit: qͥb̾
apiat petrus. suscipiat xp̃c. congaude¬
at paulus.

Expanded text:
Christi quem oderat, nunc lupum JuChristi quem oderat, nunc lupum Judaeorum, ovem Christianorum, haedos de synagogis rapere. Ecclesiae agnos efficere, persuadere carnifici pietatem, noxio veniam polliceri, immiti patientiam, poena conquirat. Naufragat, et ut portus est, eget et pascit, aegrotat et sanat. Ecce quasi peccator liberat peccatores. Morsu enim vipereo peccator indicabatur, cum pro peccatoribus morderetur; sed nisi ei serpens momordisset manum, non imponeret manus. Et nunc inter Paulum et Petrum subjectum videte diabolum. Videte et coronam mundi sub pedibus Petri in qua gloriabatur Saulus, quando nesciebat Paulus: quia debebatur illi ad collegium Petrus, non merito debiti, sed gratia Christi, sine qua missus occidebat, tradebat, perdebat; nunc vero redimit, salvat, acquirit, quibus aperiat Petrus, suscipiat Christus, gaudeat Paulus.
Abbreviated transcription (Latin):
in quo non timeant agni: sed gaude-¬
ant oues xp̃i. Tange lupum qui rapie¬
bat. xp̃m: ut pascat oues cum petro mͦ:
ut quas solebat crudeliter ꝑdere: dis¬
cat clementer ad quirere. Cum petisti lu
cris dampna quȩ fecit non nr̃a sed sua.
mittebas integrum qͦd erat om̃i ex par¬
te confractum. De rota figłi redeat re-¬
formatus: qui fuit moꝵ consilio uetu¬
stus. Reddat᷑ qui paciatur qđ ꝑsecutor
agebat. quando in malis suis in alieno
bono gaudebat: quando stephanum
nominis sui munerauit occulto. qͣndo
furorem uiolenti exercuit in martyrem
xp̃i. tugiat fugator: ͫ timeat ꝑsecutor.
Amet quod timebamus: ut doctorem
penitentiȩ timeamꝰ. Naufraget cedatur.
flagelletur. recludat᷑. ut ꝑ penas carnis
mereatur grãm crucis. Uenite uidete
audite qui habitatis terram tristanti¬
um: ciuem ẽẽ paulum in ciuitate
letantiu idete oꝑa dĩ. paulum
timorem precipitem. sporta fugitiua
deformem deponi ꝑmurũ. p̃dicatorẽ

Expanded text:
in quo non timeant agni, sed gaudein quo non timeant agni, sed gaudeant oves Christi. Tange lupum qui rapiebat Christum, ut pascat modo oves cum Petro; ut qui solebat crudeliter perdere, discat clementer acquirere. Comperisti ex lucris damna qui fecit non nostra, sed sua. Mittebas integrum, quod erat omni ex parte confractum. De rota figuli redeat reformatus, qui fuit morum consilio vetustus. Reddatur qui patiatur quod persecutor agebat, quando in malis suis in alieno bono gaudebat, quando Stephanum nominis sui muneravit occulto, quando furore violenti exercuit martyrem Christi. Fugiat fugator, timeat persecutor. Amet quod timebamus, ut doctorem patientiae teneamus. Naufraget, caedatur, flagelletur, recludatur, ut per poenas carnis mereatur gratiam crucis. Venite, videte, audite, qui habitatis terram in loco tristantium, civem esse Paulum in civitate laetantium. Videte opera Dei, Paulum tumore praecipitem, sporta fugitivum, deformem deponi per murum praedicatorem
Abbreviated transcription (Latin):
electionis: qui fuit armarium ini¬
quitatis. Ecce est syloa saule: laua ocu¬
los tuos. Ecce fons paule: repara ocłos
tuos. Tu saule laua lutum: tu paule
uide xp̃m. Ambo lauate ambo uidete:
ut & tu uideas saule. quia es in luto:
& tu paule quia regnas in xp̃o. Nunc
gͦ uos interrogate seniores saulum: ce¬
cum originis ur̃ȩ quis eum fecerit
paulum luminis sui. Quis de fecit pau-¬
lum: Quis me fecerit paulum uultis
audire: homo qui dicit᷑ xp̃c. Quomͦ¬
te fecit  Lutum fecit. Qo est lutum:
Medicamen carnis. quia unxit ocłos
meos & dixit mͥ. uade ad natatoriam
laui:. ꝙ uideo. Sed qͥd miramini Q
me fecit: ipse me refecit. Unde fecit:
in de curauit. Unde peccaueram: in de
mundauit. Ergo ueni paule ex uete.¬
ri saulo: quia non est longe ut inue-¬
nire merearis & petrum. Ueni tangat
te ananias: ut iam non timeat xp̃ia¬
anania saulum: & da nobis paulum.
Ex pelle ꝑsecutorem: & mitte p̃dicatorẽ:

Expanded text:
electionis, qui fuerat armarium inielectionis, qui fuerat armarium iniquitatis. Ecce est Siloe, Saule, lava oculos tuos. Ecce fons, Paule, repara oculos tuos. Tu, Saule, lava lutum; tu, Paule, vide Christum. Ambo lavate, ambo videte, ut et tu, Saule, videas quia es in luto, et tu, Paule, quia regnas in Christo. Nunc ergo vos interrogate, seniores, Saulum caecum originis vestrae, quis eum fecerit Paulum luminis sui. Quis te fecit Paulum? Quis me fecit Paulum vultis audire? Homo qui dicitur Christus. Quando fecit, lutum fecit. Quid est lutum? medicamentum carnis, quia inde unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad Siloe natatoria, lavi, et video . Sed quid miramini? Qui me fecit, ipse me refecit; unde fecit, inde curavit; unde peccaveram, inde mundavit. Ergo veni, Paule, ex veteri Saulo, quia non est longe ut invenire merearis et Petrum. Veni, tangat te Ananias, ut jam non timeat ChristiaAnanias, Saulum, et da nobis Paulum. Expelle persecutorem, et mitte praedicatorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ut possis esse quod non es. Non est enĩ
pena cęcitas tua sed cecitatis ẽ causa.
Ostendere namq tibi uolui in carne qͦd
habes in corde. ut qđ non uidebas uide¬
as: ne similis sis illis qui ocłos habent
& non uident: aures habent ꝙ non
audiunt. Sustinebam te legis emulũ
peccatorem: cum a facie ac mendacibꝰ
sẏnagoge seniorib armareris. Ido uti¬
litatem tuam ostendere tibi uolui flu¬
saulus: ut scribat necessarias epłas
paulus. Redeat ad cȩcos cecitas sau¬
li: ut ꝓficiat credentib lumen pauli.
Uade saule: redi paule. Uade ad ana-¬
niam papatem tuum: ubi reddas ꝗͦ
debes apłm. uade. Quid cessas reddere:
qd necesse est pena tua ꝓficere: Uade
ad ananiam. ibi habes fontem. ut de-¬
leas cautionem: & ido saule tuã uide-¬
as uiam. ut celestem paulus eas ad¬
patriam. Ubi est uanitas quȩ me ꝑse¬
quebaris: ut teneres militem meum:.
Ecce discit me qui me nesciebat: ecce
amat qui nesciens oderat. Hic uas est

Expanded text:
ut possis esse quod non es. Non est enim ut possis esse quod non es. Non est enim poena caecitatis tua, sed caecitatis est causa. Ostendere enim tibi volui in carne, quod habes in corde, ut quod non videbas videas, ne similis sis illis qui oculos habent et non vident, aures habent et non audiunt . Sustinebam te Legis aemulum et peccatorem, cum a fatuis ac mendacibus Synagogae senioribus armareris. Ideo utilitatem tuam ostendere tibi volui fluSaulus, ut scribat necessarias Epistolas Paulus. Redeat ad caecos caecitas Sauli, ut proficiat credentibus lumen Pauli. Vade Saule, redi Paule. Vade ad Ananiam papatem meum, ubi reddas quem debes Apostolum. Vade, quid cessas reddere quod necesse est poenae tuae proficere? Vade ad Ananiam: ibi habes fontem, ubi deleas cautionem. Et ideo, Saule, tuam videas viam ut coelestem Paulus patriam. Ubi es, vanitas, quae me persequebaris, ut teneres militem meum? Ecce discit me, qui me nesciebat. Ecce amat, qui nesciens oderat. Hic Vas est
Abbreviated transcription (Latin):
aulus iudeus qui expe¬
ctabat ut paulus fieret
quod erat futurus. me¬
ruit ut esset apl̃s. Hic
gͦ a seniorib suis mittit᷑
ad eum cuius erat potentia saluandus:¬
& mittit᷑ excecandus. Cecat᷑ gͦ ut uideret
uiam ueram quȩ non fallit ocłos : diri¬
git gressus. Cȩcatur corꝑe illum inat᷑
corde: ut ocłi cordis illuminarent᷑ &¬
carnis. Missus est gͦ: ut quem ꝑse¬
quebatur saulus. crederet paulus.
Mittebat᷑ in se: ut quereret se. Erra¬
bat secum uiator ignarus. & non se
inueniebat: quia inse ipso uiam ꝑ¬
diderat. Id̃o audiuit uocem dicentẽ
sibi. Quid me ꝑsequeris: id est saule
cur ꝑsequeris paulum: Meus est eñi
quem tecum habes & non uides: qͥa
oculos habes furentis & non uiden¬
tis: hoc est non credis cui es crediturꝰ.
& ꝑsequeris cui es postea crediturus.
Corrige itaq corrige pedes tuos abiti¬
nerib sauli: ut inuenias pauli. Ex¬
ue saule tunicam cęcitatis: & stolam
tandem indue saluatoris. Proice qͦd es:

Expanded text:
aulus Judaeus, qui exspectabat ut Paulus fieret quod erat futurus, meruit ut esset Apostolus. Hic ergo a senioribus suis mittitur ad eum cujus erat poena salvandus, mittitur excaecandus. Caecatur ergo ut videret viam veram, quae non fallit oculos, dirigit gressus. Caecatur carne, luminatur in corde, ut oculi cordis luminarentur et carnis. Missus est ergo, ut quem persequebatur Saulus, crederet Paulus. Mittebatur in se ut quaereret se. Errabat secum viator ignarus, et non se inveniebat, quia viam in seipso perdiderat. Ideo audit vocem dicentem sibi Quid me persequeris ? Id est, Saule, quid persequeris Paulum? Meus est enim quem tecum habes, et non vides, quia oculos habes furentis, non videntis, hoc est, non credis cui es crediturus, et persequeris quem eris postmodum praedicaturus. Corrige itaque, corrige pedes tuos ab itineribus Sauli, ut invenias fidem Pauli. Exue, Paule, tunicam caecitatis, et stolam tandem indue Salvatoris. Projice quod es,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teream cȩtera quȩ eum uniuerso orbimi¬
rabilem faciunt. unum illud quod ad õs
eiꝰ sufficit laudes. quis ualeat estimare
quante sit głȩ: quod cum inter homines
ageret. speciali quadam diuinitatis
gr̃a & parachsus illi penetrabilis. & cȩ
ꝑfectius: qui in celo didicit quod do
ceret in terris. Qd hoc teste ueracius:
cui eleuato suꝑ cȩlos ocłis uidere & app¬
bare concessum ẽ. qd post modum ꝓmit¬
& pauli stupenda merita phec inceden¬
tes miracula. apłatũ suum dño ac do nr̃o
effusione deuoti sanguinis consecrarunt.¬

Expanded text:
praeteream caetera quae eum universo orbi mipraeteream caetera quae eum universo orbi mirabilem faciunt, unum illud, quod ad omnes ejus sufficit laudes, quis valeat aestimare quantae sit gloriae, quod cum inter homines ageret, speciali quadam Divinitatis gratia, et paradisus illi penetrabilis, et coeperfectius, qui in coelo didicit quod in terris doceret? Quid hoc teste veracius, cui elevato super coelos oculis videre et approbare concessum est quod postmodum promit Pauli stupenda merita; per haec incedentes miracula apostolatum suum Domino ac Deo nostro effusione devoti sanguinis consecrarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis corporeȩ quod paulopost timuit.
Quis tamen ambigat inimitabilis fuisse
ficłi. qd eum descendentem de naui tremula
& inconcessa humanis gressib maris unda
sustinuit: Sed iam ueniamus ad beatissi-¬
mum paulum cuius tanta est nichilo¬
minus fidi plenitudo: ut peculiarem
quodãmodo eum sibi ducẽ ad illuminan¬
da gentium corda cunctoꝵ prescius sal¬
uator eligeret. Erat enim tam precipuus
indoctrina. animi uirtute tam potens.
in nocentia & indegritate tam sc̃s: ut uno
eodemq tempore hinc eum sacerdotes ac
pͥncipes iudȩoꝵ ꝑemulationem legis an¬
tique data in xp̃ianos ꝑsequendi aucto¬
ritate dirigerent: hinc illum ad eccłiȩ
solatium atq omĩum credentiũ firmamen-¬
tum xp̃c uocaret ẽ cęlo. Cinius obhoc sunt
a dnõ cecati oculi. ut suscepta gr̃a uerita¬
tis cȩlesti acie & lumine clariore fulgerent:
pariterq aduerteret xp̃iani nominis pͥn-¬
di illuminandiq habere uirtutẽ. Ut aut̃ẽ

Expanded text:
mitatis corporeae, quod paulo post timuit; mitatis corporeae, quod paulo post timuit; quis tamen ambigat inimitabilis fidei fuisse, quod eum descendentem de navi, tremula, et inconcussa humanis gressibus maris unda sustinuit? Sed jam veniamus ad beatissimum Paulum; cujus tanta est nihilominus plenitudo fidei, ut peculiarem quodammodo eum sibi ducem ad illuminanda gentium corda cunctorum praescius Salvator eligeret. Erat enim tam praecipuus in doctrina, animi virtute tam potens, innocentia et integritate tam sanctus, ut uno eodemque tempore hinc eum sacerdotes ac principes Judaeorum per aemulationem legis antiquae, data in Christianos persequendi auctoritate, dirigerent; hinc illum ad Ecclesiae solatium atque omnium credentium firmamentum Christus vocaret e coelo; cujus ab hoc sunt a Domino caecati oculi, ut, suscepta gratia veritatis, coelesti acie et lumine clariore fulgerent; pariterque adverteret 224 Christiani nominis prindi illuminandique habere virtutem. Ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
se scoꝵ martyrio certa sit adornari hors¬
quidem uidet de hoc scło ipsos fidi pa¬
tres. & magistros martyrum trium¬
phasse. Quid enim insignius petro: qui
in carne positꝰ mensuram carnis egressus.
tur : Et quod omĩum adhuc mortalium
pectus latebat: prima petͥ lingua nouo
est sermone confessa. Quid fr̃s mei mag¬
nificentius petro: cui tantȩ confessionis
merito cum corruptibili adhuc ẽẽt in
corpore & necdum ipse ascendisset in cȩ¬
lum regnum illi cęleste & claudere &
aꝑire ꝑmissum est  Quid eiꝰ sublimius
fide: qui gradiente dño suꝑ aquas hu¬
manȩ conditionis oblitꝰ. uiam sibi in
fluctib cdari & poposcit & meruit Tan¬
taq mentis eiꝰ confidentia fuit: ut cre¬
deret se posse ꝑfidem qd sciebat homi¬
ni impossibile ꝑ naturam. Nam quia
postea mergebatur. ut mͥ uidetur neces¬
sarium fuit: ne tanti sublimitate mi¬
raculi inꝑniciem forte sui equata xp̃o car-¬
nis fragilitas suꝑbiret. Fuerit certe infir-¬

Expanded text:
se sanctorum martyrio certa sit adornarquidem videt de hoc saeculo ipsos fidei patres et magistros martyrum triumphasse. Quid enim insignius Petro, qui in carne positus, mensuram carnis egressus, confitetur, et quod omnium adhuc mortalium pectus latebat, prima Petri lingua novo est sermone confessa. Quid, fratres mei, magnificentius Petro, qui tantae confessionis merito, cum corruptibili adhuc esset in corpore, et nec dum ipse ascendisset in coelum, regnum illi coeleste et claudere et aperire permissum est? Quid sublimius ejus fide qui, gradiente Domino super aquas, humanae conditionis oblitus, viam sibi in fluctibus dari et poposcit et meruit; tantaque mentis ejus confidentia fuit, ut crederet se posse per fidem quod sciebat homini impossibile per naturam? Nam quia postea mergebatur, ut mihi videtur, necessarium fuit, ne tanti sublimitate miraculi in perniciem forte sui aequata Christo carnis fragilitas superbiret. Fuerit 223 certe infir
Abbreviated transcription (Latin):
ratiocinator. uelud ad centuplum ma¬
num porrigens: semꝑ de sinistra tͣns¬
misit ad dexteram: & in cęlo reposuit
sudores suos. Nam & hic oꝑa eius ui¬
dentur: illuc oꝑum merita transier̃t.
Illius gͦ inquantum possumꝰ uestigiis
insistamus: quib ꝑ illam nimis artã
uiam ad celi ampla festinans. qua eũ¬

Expanded text:
ratiocinator, velut ad centuplum maratiocinator, velut ad centuplum manum porrigens semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos; nam etsi hic opera ejus videntur, illuc operum merita transierunt. Illius, in quantum possumus, vestigiis insistamus: quibus, per illam nimis arctam viam ad coeli ampla festinans, qua eu
Abbreviated transcription (Latin):
uocando illuc fidem. castitatem. iusticiã.
miscłiam. habitatores pacificos intro¬
misit: ꝑ quos in domicilium mentis
caput horum bonoꝵ xp̃c intraret:
& appositis penitentiȩ medicamen¬
tis. uelut quatriduanum fetentem
in crepationum fremitu suscitabat:
& emendatione suscepta. de mediis
mortis faucib erutos. temporiua re-¬
surrectione uitȩ restituebat. Hȩc itaq
atq huils modi plura gerens quȩ
ꝓferre ꝑ nos atq expedire ut dignũ
est non potest sermo pauꝑculus : me¬
lius uobis ea ur̃ dictet affectus. Sũ
me alacritatis instantia fuit custos
& cultor animarum: cupiditates re¬
secans. iras comprimens. malicias ex¬
tirpans. His magis uir iste temporib
necessarius fuit : quib tanta iniqͥtas
sumptis cotidie deficiente iusticia ui¬
ribus conualescit. Et quidem ille in
hac ꝑegrinatione solo corpore constitutꝰ
cogitatione & auiditate in illa ȩterna
patria conuersatus est: & quasi bonꝰ

Expanded text:
ocando illuc fidem, castitatem, justitiam, ocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, et appositis poenitentiae 253 medicamentis, velut quatriduanum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendatione suscepta de mediis mortis faucibus erutos temporaria resurrectione vitae restituebat. Haec itaque, atque hujusmodi plura gerens, quae proferre per natos, atque expedire, ut dignum est, non potest sermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet affectus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, et custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, sumptis quotidie, deficiente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna patria conversatus est, et quasi bonus
Abbreviated transcription (Latin):
bilis appareret: ne interiori homini
maculam exterioris culpa transmitte¬
ret: ne ad cor tenebrȩ ꝑuias lucis in¬
trarent. ne in uno quoq ꝓpħica illa
interminatio compleretur: mors in qͥt
intrauit ꝑfenestras ur̃as. Ministeria
enim aurium & ocłoꝵ: fenestre esse
ꝓbantur animarum. Quando enim
aꝑimus auditum. mala & iniqua
loquentib ac dampnabiliter obtrec¬
tantib. & quȩ do sunt contraria sua¬
dentib : mors intrat ꝑ fenestras nr̃as.
Horror mortifere noctis irrumpit. ꝑ
quas sol iusticie intrare debuerat.
Quando istȩ peccati fenestrȩ aꝑtȩ st̃
ianua salutis & uitȩ ac portȩ paradysi
clause sunt. Has iste uir beatus fenes¬
tras multis seris diuini timoris obstrũ¬
xit. De quantoꝵ cordib quos in hone¬
sta iniquitas & impietas possidebat.
fugauit luxuriam. deiecit iram. & ex-¬
tinxit inuidiam: & uelut de antiqua
domo barbaris hospitib ꝑturbatis re-¬

Expanded text:
bilis appareret, ne interiori homini bilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, rev
Abbreviated transcription (Latin):
tis errantib. & de summa iam in ꝓfun-¬
dum rupe pendentib amissum redidit
uisum: & illum quo xp̃c iuderetur
reparauit intuitum: Quantoꝵ aurib
surdis & infidelitatis obturatione da¬
pnatis. ad ꝑcipiendam uocem cȩlestiũ
mandatoꝵ p̾ciosum infudit auditum:
ut uocanti do ad miscłiam responde¬
rent ꝑ obȩdientiam: Quantos intrin¬
secus uulneratos angłici oris arte &
orationum firmitate curauit: Quan¬
tos ꝑ longam incuriam peccati labe
resolutos. & quadam lepre contagione
ꝑfusos: castigationib & exhortationib
expiando. do in se oꝑante mundauit:
Quantoꝵ animas uiuentis in corꝑe¬
iam defunctas. & delictoꝵ mole ob¬
rutas ac sepultas. ad emendationem
tanquam ad lucem uocante do resusci-¬
tauit: ut dñi sui ammirandus imi¬
tator iam mortuos do ẽ contrario mor¬
tificet uitali morte peccato: Tunc in
alia parte ea quȩ aꝑuerat salubritate
claudebat. ne eis res aliena concupisci¬

Expanded text:
tis errantibus, & de summa iam in profuntis errantibus, & de summa iam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, & illum quo Christus videretur, reparauit intuitum? Quantorum auribus, sordis & infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem cœlestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, vt vocāti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos Angelici oris arte, & orationum firmitate curauit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, & quadam lepræ contagione perfusos, castigationibus & exhortationibus expiando, Deo in se operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpiam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imitator, iam mortuas Deo e contrario mortificaret vitaalia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupisci
Abbreviated transcription (Latin):
cendos: Nauigantib enim nobis uiii¬
ꝑ hoc mare magnum & spatiosum
in quo sunt reptilia quoꝵ non est
numerus: animalia pusilla & ma¬
gna id est diuersa genera inimicoꝵ.
qui scđm nr̃arum uirium quanti¬
tatem compensato nobiscum agone
ne nauem nr̃am aut ꝓcella tempes¬
tatis abripiat. aut fluctus absorbeat:
aut in eternam predam pirata crude-¬
lis abducat. Aduersus hȩc gͦ multi¬
formia scłi mala: castigatis & castis
actib resistamus. Beati autem patͥs
ill̃. merita iam intuto posita securi
magnificemus: qui gubernaculum
fidi uiriliter tenens. anchoram spei
tranquilla iam instatione composuit:
& plenam cęlestib diuitiis & ȩternis
mercib nauem optato in littore collo¬
cauit. Qui contra om̃s aduersarios seu¬
tum timoris d̃i tan diu infatigabilit̾
tenuit: donec ad uictoriam ꝑueniret.
Quid enim fuit totus uitȩ illius cur-¬
sus: nisi unus cum uigili hoste con¬
flictus : Quantis hic cecis a uia uerita¬

Expanded text:
cendos? Nauigantibus enim nobis pecendos? Nauigantibus enim nobis per hoc mare magnum & spatiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla & magna; id est, diuersa sunt genera inimicorum, qui secundum nostrarum viriū quantitatem, compensato nobiscum agone ne nauim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æternam prædam pirata crudelis abducat. Aduersus hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit, qui contra omnes aduersarios scutum timoris Dei tamdiu infatigabiliter tenuit, donec ad victoriam perueniret. Quid enim fuit totus vitæ illius cursus, nisi vnus cum vigili hoste conflictus? Quantis hic cæcis, a via verita
Abbreviated transcription (Latin):
Digne enim in memoriam uertit᷑ hominũ:
ẜmo diuinꝰ. Ne laudeᷤ hominẽ ĩ uita sua. Tan¬
quã si diceret. Lauda post uitam.
Imagnifica post consummationem. Dup¬
plici enim ex causa. utilius est homi¬
num magis memoriȩ laudem dare.
quam uitȩ: ut illo potissimum tem¬
pore merita scĩtatis extollas: quando
nec laudantem adulatio notet. nec lau¬
p̃dica securum. Lauda non nauigantis¬
felicitatem: sed cum ꝑuenit ad portũ.
lauda du cis uirtutem: sed cum ꝑdu¬
ctus est ad triumphum. Quis autem
uiuens tuto possit ac sine trepidatio¬
ne laudari: qui & de preterito memi¬
nit se habere quod doleat. & de futuro
uidet sibi suꝑ ẽẽ quod timeat: Qui
uero in hoc corpusculo positi debe
ãt sibi quicquam uendicare de meri¬
tis: quos ĩter im dȩmonum infestatio
uelut latronum obsidet multitudo:
quib ꝑ om̃s uias supplantatores in¬
uisi.animarum laqueos tendunt:
innumerabilium mortib ex paues

Expanded text:
Digne enim in memoriam vertitur hominum, Digne enim in memoriam vertitur hominum, rmo divinus: Ne laudes hominem in vita sua ; tanquam si diceret: lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa utilius est hominum magis memoriae laudem dare, quam vitae, ut illo potissimum tempore merita sanctitatis extollas, quando nec laudantem adulatio movet, nec lauiculum; praedica securum; lauda non navigantifelicitatem, sed cum pervenit ad portum; lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem vivens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui et de praeterito meminit se habere quod doleat, et de futuro videt superesse quod timeat? Qui vero in hoc corpusculo positi debeant 251 sibi quidquam vindicare de meritis, quos iterum daemonum infestatio velut latronum obsidet multitudo, quibus per omnes vias supplantatores invisi animarum laqueos tendunt innume