comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Reconditũ s cũ midus sit huiꝰ deitatis erro¬
nee sensus explicare ꝙ nomẽ eius horridũ
sonare uideatur t̾rii modo suꝑest Conat ig
ut Reor demogorgon giree tre deus latine¬
a Lain demon deus ut ait leoncus Gorgon
aut t̾ra int̾pretatur sen pociuꝰ sapiencia
dre cũ sepe de mon sciens uel sapiã exponat
seunt magis placet alus deus terribilio qͣs
de uero deo qui in colis hĩtat leggit᷑ sanctũ
⁊ Eribile nomen enis ueꝵ aste aliam ob cam
terribilis est nam ille ob integritatẽ institre
male agentibus in iudicio est lribilis sste
dero stolide existimantib apostremo anteꝙ
de filus aliquico de socus panca uidenda sũt
equit᷑ de etantate quã iõ betes
demogorgoni soriam dedere ut is
qui nullus erat bideret᷑ etmis
Que quid sit suo se ipa pandit noĩe nulla
enu tpĩs ꝙ̃titate mensurari pt inillo tp̃ĩs
spacio designari cũ om̃e ꝯtineat enũ ⁊ ẽ¬

Expanded text:
reconditum. Sed cum nudus sit huius deitatis erroreconditum. Sed cum nudus sit huius deitatis erronee sensus, explicare quid nomen eius horridum sonare videatur tantummodo superest. Sonat igitur, ut reor, Demogorgon grece, terre deus latine. Nam demon deus, ut ait Leontius, Gorgon autem terra interpretatur. Seu potius sapientia terre, cum sepe demon sciens vel sapientia exponatur. Seu, ut magis placet aliis, deus terribilis, quod de vero Deo qui in celis habitat legitur: Sanctum et terribile nomen eius. Verum iste aliam ob causam terribilis est, nam ille ob integritatem iustitie male agentibus in iudicio est terribilis, iste vero stolide existimantibus. Postremo, antequam de filiis aliquid, de sociis pauca videnda sunt. de Eternitate, quam ideo veteres Demogorgoni sociam dedere, ut is qui nullus erat videretur eternus. Que quid sit suo se ipsa pandit nomine, nulla enim temporis quantitate mensurari potest, nullo temporis spatio designari, cum omne contineat evum et con
Abbreviated transcription (Latin):
bidemus del bidet aptam gortonem
morstrum illud bertens aspicientes ĩ saxa
nec ꝓplea in sax ũ uertit᷑ ut aꝑꝑeat p̾minẽcie
eius signũ aliud Tercio potenciam eiꝰ oñdͭ
eciam ccͣ inferna dũ eũ dicit castigare ber¬
beribz erinem ꝑ ermas .i. funas eas scil¬
potencia sua ⁊ Reprimendo ⁊ uritando
bit̃ aut̾e corgnosti a suꝑis hͦ dͭ statius ut
illum ⁊ subtirneũ ⁊ ciictoꝵ de moristret
ꝑncipem ⁊ fuuocatũ posse core maines in
desideria morͣlium quod ip̃i nollent eũ
autem cognosci Ideo nephas dicit qr stire
secreta dei non speccat ad om̃ẽs nã si cogͥta
bart in uilipensionem fere ueĩ ⁊ poteñ deitati¬
¶ Huc pterea ne tedio solitudis aug̾et᷑
liberalie ⁊ c̾cuspecca uetustas ut ait cheo¬
donciis dedit ec̾intatem atq chaos ⁊ in
filiorum agnen egregium ⁊ romen enĩ
illi inter mares ⁊ feĩas fuisse uolue̾ ut
infra apparebit distincciue ¶ Enat ħ locus
detegendi s quid fuisset poẽtica ficcione

Expanded text:
videmus. Vel videt apertum Gorgonem, monstrum illud vertens aspicientes in saxa, nec propterea in saxum vertitur, ut appareat preeminentie eius signum aliud. Tercio potentiam eius ostendit etiam circa inferna, dum eum dicit castigare verberibus Erinem potentia sua et reprimendo et irritando. Hunc autem cognosci a superis ideo dicit Statius, ut illum et subterraneum et cunctorum demonstret principem, et invocatum posse cogere manes in desideria mortalium, quod ipsi nollent. Eum autem cognosci ideo nephas dicit, quia scire secreta dei non spectat ad omnes; nam si cognita sint, in vilipensionem fere veniet potentia deitatis. Huic preterea ne tedio solitudinis angeretur, liberalis et circumspecta vetustas, ut ait Theodontius, socios dedit Eternitatem atque Chaos, et inde filiorum agmen egregium; VIIII enim illi inter mares et feminas fuisse voluere, ut infra apparebit distinctius. Erat hic locus detegendi, si quid fuisset poetica fictione
Abbreviated transcription (Latin):
ciose s iᵈ qͣd pħice dicit᷑ cã et̾na Reꝵ cur
⁊ ea que pretierint stã sunt ⁊ q̃ instãt
fiait ⁊ q̃ secunt᷑ fucura sunt ħ cicero¬
¶ Toecius autem torquatus uir discre¬
tissimꝰ atq catholicus ubi de pħica con¬
solacione scripsit cũ diffufe cũ phiã de
ordinem formas ex diuine mẽtis stabiltͭ ͤ
sortit᷑ hͣ in sue siplicitatis arce ꝯpoĩta¬
młtiplicẽ Reb gen̾dis modũ statuit qͥ
modur cũ ip̃ã diẽ incelligẽcie ꝑuritate
ꝯspicit᷑ ꝓuideñ noĩatur. Cũ uero ad ea

Expanded text:
na rerum cur et ea que preterierint facta sunt, et que instant fiant et que sequuntur futura sint. Hec Cicero. Boetius autem Torquatus, vir disertissimus atque catholicus, ubi De phylosophica consolatione scripsit, cum diffuse de ordinem, formas ex diuinae mentis stabilitate sortitur. Haec in suae simplicitatis arce compositamultiplicem rebus regendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis ⁊ ego ⁊ sen ualeai seu non ualeã
ad ultimũ uiccus ĩ tuã sinami impulsuis
montanis etaldi cocleis ⁊ sterili solo dere¬
Actis tenui lic tiba in uertigĩosũ iare
crebris ꝙ aimplieit᷑ii scopulis nouꝰ destẽ¬

Expanded text:
u non valeam, ad ultimum victus in tuam sententiam impulsus montanis Certaldi cocleis et sterili solo derelictis, tenui licet cimba in vertiginosum mare crebrisque implicitum scopulis novus descen
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ omdius sensisse uidetur dũ ĩ maiori suo uo¬
lune dicit in ꝑsona Iois ueneri rc Tu sola
insuꝑabile fatum Nata mon̾e putas intres
licet ip̃a soroꝵ Tecta triũ cernes illie molinẽ
uasto ex ere ⁊ solido Reꝵ tabularia feiro. Que
neq concursum celi neq fliumuus iram nec
metunt ullas tuca arqz et̾na ruinas iuueies
ille ancisa adamante ꝑheum fata tu grauis
¶i quib p̾ter iam dmpnatã op̃ione
sium p̾t has tres sorores ẽẽ fatumi ⁊ fata ꝙͣ¬
tucimq tullius in parcas ⁊ fatũ distino̾it
uolens pocius ut Reor diu̾sitate non du̾se¬
hus tribus ⁊ edigendis postiriue in unũ qd
nõurilli seneiant uideamit ¶ris suprit
diximus ẜuicio panis dedicatas a patre
et causam demonstrauimus fulgencius
uo bbi de mi thologns dicit eas attributas
obsequio plutoms inferioris dei, Credo ut
senciamus acciones istaro ccͣ t̾rena tantũ
uersari ⁊ pluto t̾ra int̾pretatur ꝓt ait sd̃ẽ

Expanded text:
etiam Ovidius sensisse videtur dum in maiori suo voetiam Ovidius sensisse videtur dum in maiori suo volumine dicit in persona Iovis Veneri: Tu sola insuperabile fatum, Nata, movere putas? Intres licet ipsa sororum Tecta trium, cernes illic molimine vasto, Ex ere et solido rerum tabularia ferro, Que neque concursum celi neque fulminis iram, Nec metuunt ullas tuta atque eterna ruinas. Invenies illic incisa adamante perenni Fata tui generis etc. In quibus preter iam damnatam opinionem summi potest has tres sorores esse Fatum et Fata quantumcunque Tullius in Parcas et Fata distinxerit, volens potius, ut reor, diversitate nominuhis tribus redigendis postremo in unum, quid non nulli senserint videamus. Has supra diximus servitio Panis dedicatas a patre, et causas demonstravimus. Fulgentius vero ubi de Mithologiis, dicit eas attributas obsequio Plutonis inferorum dei, credo ut sentiamus actiones istarum circa terrena tantum versari, et Pluto terra interpretatur. Et ait idem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi supͣ uocat tullius in singłarifatũ ills̾¬
ꝙ herebi noccis q filiũ dͭ qͦd ego lõie mag̃
ꝙͣ parcas habito Respeccu ad id quod dẽ
lato scribit᷑ ut post sequet de mogorgonis
filium dicam Seneca uõ has in epłis ad
lucillũ faca uoͣt dato cleantis denn dicat
dicens Ducũt uolentẽ fata noletẽ trahunt
Circa quod non solu eoꝵ dest̾bit officium
ꝙͣ si de necĩtate contingant omña qͦd longe
aꝑcius senture uidet᷑ in cragidus Senecr
poeta tragitus ⁊ iii ea potissime cui titulus
est edipus ubi dͭ fatis aginiur eredite facis
aon solicite pnt eure mutare dati stanna fusi
Quidquid patimur morͣle genus ꝙꝙͣ facimꝰ
uenit ex alto Seruat qz sua decreta colus la¬
thesis dura Reuoluta manu omia alia cto
tramite uadunt pͥmus q dies dedit extrenũ¬
& on illa deo dertisse licet que nexa suis cnĩt
causis. st cuiq Ratus prece non ulla mobilis
ordo multis ip̃m trmuisse nocet muba ad fatũ
uenire suũ dum fatatiment ⁊c̃ h illuod

Expanded text:
ubi supra vocat Tullius in singulari Fatum illudque Herebi Noctisque filium dicit, quod ego longe magis quam Parcas habito respectu ad id quod de Fato scribitur, ut post sequetur Demogorgonis filium dicam. Seneca vero, has in epistulis ad Lucilium Fata vocat, dato Cleantis dictum dicat, dicens: Ducunt volentem Fata, nolentem trahunt. Circa quod non solum eorum describit officium, tate contingat omnia. Quod longe apertius sentire videtur in tragediis Seneca poeta tragicus, et in ea potissime cui titulus est Edipus, ubi dicit: Fatis agimur, credite Fatis. Non sollicite possunt cure Mutare rati stamina fusi. Quicquid patimur mortale genus Quicquid facimus venit ex alto, Servatque sua decreta colus Lachesis dura revoluta manu, omnia septo tramite vadunt Primusque dies dedit extremum. Non illa deo vertisse licet, Que nexa suis currunt causis. It cuique ratus prece non nulla Mobilis ordo, multis ipsum Timuisse nocet, multi ad fatum Venere suum dum Fata timent etc. Hec ille Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Eciam si illi prestetur ꝓmaxima seculoꝵ
annositas Nedum aliud agat solũ poterit
peragiasse Concedam amplius Dentur
cui uelis hec onña posse contingere ĩ moiñto
locca ⁊ diuina insuꝑ fauente gm̃ caracteꝵ¬
⁊ ydioniatium uariaꝵ naciõnũ noticia ⁊
edram accidenti integra preparent᷑ uolĩa
quis ut me pret̾imẜim mortaliũ erit ciu
suit uires tam solide tam prospitax ingemi¬
um tamq tenax monio ut dĩa uide queat
apposita ⁊ intellig̾e bisa ⁊ intellta fmare
et deniũ calaigeciam exanare ⁊ in opns
collecta deducere. ¶ Addebas preterea nt
explicarem que sub Ridiculo cornce fablaꝵ
abscondissent prudentes uuri qͣi Rex ĩclitus
arbicretur stolid̃ credere homimes feit onim
doginate eruditos simpłr et̃ describendai
fabulas nulli uertati consonas/ nec p̃ter
pedisse sudores ⁊ on inficiar delectauit
nie degalis ista discreco ⁊ argumentũ dtis¬
siunli prebuit qm̃ tu ante dicebas sic illi

Expanded text:
etiam si illi prestetur permaxima seculorum etiam si illi prestetur permaxima seculorum annositas, nedum aliud agat, solum poterit peragrasse. Concedam amplius; dentur cui velis hec omnia posse contingere in momento loca et, divina insuper favente grat ydiomatum variarum nationum notitia, et coram accedenti integra preparentur volumina, quis, ut me pretermiserim, mortalium erit, cui sint vires tam solide, tam perspicax ingenium tamque tenax memoria, ut omnia videre queat apposita, et intelligere visa et intellecta servare, et demum calamo etiam exarare et in opus collecta deducere? Addebas preterea, ut explicarem, quid sub ridiculo cortice fabularum abscondissent prudentes viri, quasi rex inclitus arbitretur stolidum credere, homines fere omni dogmate eruditos simpliciter circa describendas fabulas nulli veritati consonas nec preter pus et impendisse sudores! Non inficiar, delectavit me regalis ista discretio et argumentum certissimum prebuit, quoniam, ut tu ante dicebas, sit illi
Abbreviated transcription (Latin):
ad posteros Et esto mũiꝙͣ existimauerim ꝑuũ
me pñte a barlaam quodam calabro honne
grecar litteraꝵ appͥme eiudico huĩsse nominẽ
insignem uirũ pͥncipatu aut preminencia
alia tota in grecia insulis ⁊ litorib premon¬
stratis eo fiusse seculo quo hec faruitas uiguit
Qui ab aliquo deoꝵ huiõi duxisse originem
non monstraret Quid igitur dicam quid tu
spectantes tam longe late ꝙ diffusum malũ
tam uetus tot perseueratum seculis Tot ex¬
plicatum uoluminib ⁊ in tam grandi uñoꝵ¬
ꝯuiniero ampliatum Credis ne me Reggis
oprata ⁊ posse perficere/ Et equidẽ si prestent
montes faciles trmsitus ⁊ soliticdines ĩ me
aptum notum q iter si flumina dada ⁊ ma¬
ria tranquillas undas ac trausfretanti ⁊¬
uuttat ab antro eolus uentos tami balidot
talaria aurea uolueri cuicũq hõĩ alligata
pedib Et pro notis quocũq libiũt euolet
bro tam longnos terrarum maus ꝙ tractꝰ

Expanded text:
ad posteros. Et esto nunquam existimaverim talium ad posteros. Et esto nunquam existimaverim talium it, me presente, se a Barlaam, quodam Calabro homine Grecarum licterarum apprime erudito, habuisse, neminem insignem virum principatu aut preminentia alia tota in Grecia insulis et litoribus premonstratis eo fuisse seculo, quo hec fatuitas viguit, qui ab aliquo deorum huius modi duxisse originem non monstraret. Quid igitur dicam, quid tu, spectantes tam longe lateque diffusum malum tam vetus, tot perseveratum seculis, tot explicatum voluminibus et in tam grandi virorum numero ampliatum? Credisne me regis optata posse perficere? Equidem si prestent montes faciles transitus, et solitudines invie apertum notumque iter, si flumina vada et maria tranquillas undas, ac transfretanti emittat ab antro Eolus ventos tam validos talaria aurea volucri cuicumque homini alligata pedibus, et pro votis, quocumque libuerit, evolet, vix tam longos terrarum marisque tractus,
Abbreviated transcription (Latin):
ac innosus semꝑ rhedopes ⁊ sataꝵ eciã in¬
culta barbanies/ Et cũ orientalis occeam fluctꝰ
⁊ tubri maris infecisset insulas postremo
ad nos usq ytalos declinauit adeont roma
Rerum dña huiꝰ caliginis offuscata nuibe sit
Et ne passim ꝑ regiones oñs in quib płiũ
h in scicia potuit enager ut satis poces adu̾te
portincula sola fuit orbis inter triones et
cadentem solem q̃ deitatis huidi non fuit
nobilitata progenie esto nephande crudelita¬
tis sieuti ⁊ reliqua fuit infecca ⁊ rec ista euo
fuere nr̃o frat forsan adhuc adolestens abra¬
ham dum apud sicromios cepit ista prospere
et insipientum homi subintrare aminos
heroũ tamien tempestate ferbuit ⁊ ĩ maxiniũ
deuenit decus ⁊ nomen ⁊ ini dies usqz suꝑbi
ylions ⁊uine perseuerauit nam in troiano
bello quosdam deoꝵ filios cecidisse ⁊ hecrbã
in canem ⁊ polidor in uirgulta conu̾sos le
dĩna nobilitas momimento lrap ueniret

Expanded text:
ac nivosus semper Rhodopes et Scitharum etiam inac nivosus semper Rhodopes et Scitharum etiam inculta barbaries. Et cum orientalis occeani fluctus et Rubri maris infecisset insulas, postremo ad nos usque Ytalos declinavit, adeo ut Roma rerum domina huius caliginis offuscata nube sit. Et ne passim per regiones omnes, in quibus plurimum hec inscitia potuit, evager, ut satis potes advertere, portiuncula sola fuit orbis inter triones et cadentem solem, que deitatis huiusmodi non fuit nobilitata progenie, esto nephande credulitatis sicuti et reliqua fuerit infecta. Nec ista evo fuere nostro. Erat forsan adhuc adolescens Abraham dum apud Sycionios cepit ista proserpere et insipientium hominum subintrare animos; heroum tamen tempestate ferbuit et in maximum devenit decus et nomen, et in dies usque superbi Ylionis ruine perseveravit. Nam in Troiano bello quosdam deorum filios cecidisse et Hecubam in canem et Polidorum in virgulta conversos legdivina nobilitas monimento licterarum veniret
Abbreviated transcription (Latin):
ruit, elensim maris helle spontiaci meomii
ycarei pamphilii Cilien phenicis ⁊ syri atqr
egipciaci liccora sua contagione infecit nec
ciprus nri Regis insigne decus ab hac labe fuit
ĩmuiis sic romem libie atq surium ⁊ numi¬
die oram labefactauit ⁊ athlantiaeos occidiu
q maris smus et remotissimos hesperidũ ortos¬
⁊ rec medictanertin maris fuit contenta
littoribus Quinymo ⁊ ad incognitas maris
naciones eciam penetrauit Decidere eciam in
pernieiem hans cum litoralibz accole oumes
in li fonte carentis et arene libite unacũ suis
pestib ⁊ antiquissimaꝵ thebarum solitudĩes
necnon et suꝑiores egipcii atq garamantes
feruidi et talentes ninuiꝵ usutiq ethiopes
et odori arabes perseqz dites atq gangades ppłi
⁊ angredine insignes indi Babilones et
celsa cantasi cacumina eiusq tã inferuidũ
solem ꝙͣ in gelidas arthos sabrosa declina
Caspium mare hyrcamiqz tiices ⁊ oĩs tanais

Expanded text:
ruit, Eleuxini maris, Hellespontiaci, Meonii, ruit, Eleuxini maris, Hellespontiaci, Meonii, Ycarei, Pamphylii, Cilicii, Phenicis et Syri atque Egyptiaci litora sua contagione infecit. Nec Cyprus nostri regis insigne decus ab hac labe fuit inmunis. Sic et omnem Lybie atque Syrtium et Numidie oram labefactavit et Athlantiacos occiduique occeani sinus et remotissimos Hesperidum ortos. Nec Mediterranei tantum maris fuit contenta litoribus. Quin imo et ad incognitas mari nationes etiam penetravit. Decidere enim in perniciem hanc cum litoralibus accole omnes Nyli fonte carentis, et harene Lybice una cum suis pestibus, et antiquissimarum Thebarum solitudines, nec non et superiores Egyptii, atque Garamantes fervidi et calentes nimium irsutique Ethyopes, et odori Arabes Perseque dites atque Gangarides populi et nigredine insignes Yndi, Babilones, et celsa Caucasi cacumina, eiusque tam in fervidum solem quam in gelidas arthos scabrosa decliva, Caspium mare Hyrcanique truces, et omnis Tanais,
Abbreviated transcription (Latin):
scudia et opera regalis officii admiranda
Nrecnon et insignes atqz gloriosos quosdam
tui nois titulos longna dicacitate explicu¬
isset Eo deuenit ut conatu plimo me ĩ tuã
sentenciam deducere conaretur nec uiieatm̃n
Racione s mltis ex quib fateor ualide uidebãt᷑
quedam uerum poscꝙͣ tacuit et mnͥ respondẽdi
copia facta est sic dixi drbitratus forsan fa¬
cunde miles sen rer tuus de proximo nr̃
futurus prestante deo hanc insaniã uecep
scilz cupienciũ se heri diuino ꝓereatos sangũe
angulum t̾re modicũ occupasse ⁊ tanꝙͣ Ru¬
dicuilum quoddã ut erat paruo ꝑsenerasse
temporis traccu et ueluti occiam recentis¬
simũ opus facile colligi posse, accamen bona
semꝑ tua pace dicam longe aliter est nam
it omittam cicladas ⁊ Reliquas egei maris
insulas a chaiam ⁊ illiricam atq traciã quas
penes fomenta huins sculticie enneu̾e pluri¬
mum ⁊ potissime dum grecoꝵ Rex pn flo¬

Expanded text:
studia et opera regalis officii admiranda studia et opera regalis officii admiranda nec non et insignes atque gloriosos quosdam tui nominis titulos longa dicacitate explicuisset, eo devenit ut conatu plurimo me in tuam sententiam ducere niteretur, nec unica tantum ratione sed multis ex quibus, fateor, valide videbantur quedam. Verum postquam tacuit et michi respondendi copia facta est, sic dixi: Arbitraris forsan, facunde miles, seu rex tuus de proximo noster futurus, prestante deo, hanc insaniam veterum scilicet cupientium se haberi divino procreatos sanguine angulum terre modicum occupasse et tanquam ridiculum quoddam, ut erat, parvo perseverasse temporis tractu et veluti etiam recentissimum opus facile colligi posse? Attamen bona semper tua pace dicam: longe aliter est! Nam ut omittam Cicladas et reliquas Egei maris insulas, Achayam et Ylliricum atque Traciam, quas penes fomenta huius stultitie emicuere plurimum et potissime dum Grecorum respublica flo
Abbreviated transcription (Latin):
Isatis ex Relatis dñi
parmemensis egregii
militis tui bera percepi¬
tex melite sũmo opere
cupis geneasogiam
deoro gentilium. et
heroum ex eis iuxta
siccõnes beteꝵ descendencium/ atq cum hac
quid sub fabularum cegiine illustres qͦnd
expercissimũ atq eruditissimũ hoĩem ĩ tlib
se lectũ tanti operi auccorem Sane ut omi¬
seru desiderii tui admiracdem ⁊ ron enim
paruũ hoĩem decet quid Regem moneat
ꝑscrutari et adu̾sus eleccionem mei quid
senciam dicere pret̾mictam nedũ insufficiẽ¬
aiam meam moriftranis per subterfugia
a labitreris impositi laboris omis enit̾e ante¬
iͣ ad sentenciam meam eirca impositum
opus deuemain libet serenissime reguin
apponere, Et si non onna qued saltem q̃
inter dnm insignem militem tut̃ dũ iussa
tue celsitudinis explicaret ⁊ me int̾uennie
uerba ut eis perlectis satis de me fudicium
tuũ uideas ⁊ temeritatem meam dunĩ
obedienciam tue maiestatis deuenio Cũ
igitur ille facũdo ore saera tue sublimitatis

Expanded text:
satis ex relatis Domnini Parmensis egregii militis tui vera percepiRex inclite, summopere cupis genealogiam deorum gentilium et heroum ex eis iuxta fictiones veterum descendentium, atque cum hac, quid sub fabularum tegmine illustres quondexpertissimum atque eruditissimum hominem in talibus selectum tanto operi autorem. Sane ut omiserim desiderii tui admirationem non enim parvum hominem decet, quid regem moveat, perscrutari et adversus electionem mei quid sentiam dicere pretermittam, ne dum insufficentiam meam monstravero per subterfugia arbitreris impositi laboris onus evitem, antequam ad sententiam meam circa impositum opus deveniam, libet serenissime regum apponere, etsi non omnia quedam saltem que inter Domninum insignem militem tuum, dum iussa tue celsitudinis explicaret, et me intervenere verba ut eis perlectis satis de me iudicium tuum videas et temeritatem meam, dum in obedientiam tue maiestatis devenio. Cum igitur ille facundo ore sacra tue sublimitatis
Abbreviated transcription (Latin):
componendo membra deueniain sie fhus
absconditos subduo cortice enueleando
ꝓcedum non tñ ad ungue iuxͣ intencionẽ
mãnũ beteres quippe Reltĩs lrĩs suis nõĩb
insignitis in uiam unin̾se carenis abiere
shur ꝙ ex eis iuxͣ iudiciũ post se liquere na¬
stencium quoꝵ quot sũt capita fere tot In¬
ueĩunt᷑ iudicia nec mirabile bidem ꝰ n.
dĩm uolũs uerba ab ip̃a lucida cecta ac im¬
mobili bentate prolata/ et̾ si aliqñ tecta sini
tenui figuracõis uelo in tot int̾p̾taciones
distrahi quot ad illa deuenire leccioner/ ⁊ ob
Co in lioc miꝰ panestens accedã / nã ⁊ fi imꝰ
bene dixo saltẽ ad melius dicend prudenci¬
orem alteꝵ excitabo ⁊ hoc faciens primo qͣ
ab antiquis hausisse pot̾o st̾bam Indebbi
de fecerant seu mꝰ sudicio mes bene dix̾int
meam apponam snñam ⁊ hͦ libentissimo
faciam aĩo ut quibusdã ignaris at fastidi¬
ose detestantib poetas a se mimime intel¬

Expanded text:
componendo membra deveniam, sic sensus componendo membra deveniam, sic sensus absconditos sub duprocedam, non tamen ad unguem iuxta intentionem manum! Veteres quippe, relictis licteris suis nominibus insignitis, in viam universe carnis abiere, sensusque ex eis iuxta iudicium post se liquere nascentium, quorum quot sunt capita, fere tot inveniuntur iudicia. Nec mirabile; videmus enim divini voluminis verba ab ipsa lucida, certa, ac immobili veritate prolata, etiam si aliquando tecta sint tenui figurationis velo, in tot interpetrationes distrahi, quot ad illa devenere lectores. Et ob id in hoc minus pavescens accedam, nam, et si minus bene dixero, saltem ad melius dicendum prudentiorem alterum excitabo. Et hoc faciens, primo, que ab antiquis hausisse potero, scribam, inde, ubi defecerint seu minus iudicio meo plane dixerint, meam apponam sententiam; et hoc libentissimo faciam animo, ut quibusdam ignaris atque fastidiose detestantibus poetas, a se minime intel
Abbreviated transcription (Latin):
Et dedalus alter feñs ad ethera transnola¬
uero uudiq in tuũ desideriũ non aliter
ꝙ si ꝑ dastum littus ingentis nanffragii
fitiginenta colligerem spsas ꝙ ꝑ infĩta
ferẽ delumina deoꝵ gentilium Reliqmas
olliggam quas comꝑiam et colltas eno
dimnuitas atq semesas ⁊ fere attritas
in unũ genealogie corpus quo pot̾o ordĩe
ut tuo fiuaris uoto Redigan ¶horiesto
tñ tã grrande opus assimie ⁊ uix credã
si Resurgat ⁊ ueniat prometheus alter
seu is Idem qui poetaꝵ asẜcione prisco
tp̃e consuen̾at hoĩes ex luto compon̾e
medũ ego huiꝰ openis sũ arcista sufficiens¬
¶ Sane ne Rex inelite mirer̃ ĩposteꝵ
dixisse uelim non expectes post multã
temporis dispendium ⁊ longis uigilus
elucubratũ opus. corpꝰ huĩoi ꝑfectum¬
hẽre mntilũ qͥppe ⁊ nt̾ nõ membroꝵ
plurium ⁊ fortasse discortũ seu contractũ
gilbosum ꝙ abend est Iam sacionib pre¬
morstratie ¶ Porro pͥnceps exinne ute

Expanded text:
edalus alter factus, ad ethera transvolavero; undique in tuum desiderium, non aliter quam si per vastum litus ingentis naufragii fragmenta colligerem sparsas, per infinita fere volumina deorum gentilium reliquias colligam, quas comperiam, et collectas evo diminutas atque semesas et fere attritas in unum genealogie corpus, quo potero ordine, ut tuo fruaris voto, redigam. Horresco tamentamgrande opus assumere, et vix credam, si resurgat et veniat Prometheus alter seu is idem, qui poetarum assertione prisco tempore consueverat homines ex luto componere, nedum ego, huius operis sit artista sufficiens. Sane ne, rex inclite, mireris in posterum, dixisse velim: Non expectes, post multum temporis dispendium et longis vigiliis elucubratum opus, corpus huiusmodi habere ortum seu contractum gibbosumque habendum est iam rationibus premonstratis. Porro, princeps eximie, uti
Abbreviated transcription (Latin):
tercio Ioue decimo Saturmi filio Qui
xxxix gerunt filios. Querum hec
sunt nomina p̾ma. Clio . ii Euterpe
iii melpomone. ini thalia. G polimya
ui Erato. uni tersicare. uiii Grania .ix
caliope.x acheus. xi uenus .xii amor
uiii proserpina .xiiii Castor. xs polux
ubi helena. xbii Clithemestra. xuiii pa¬
listeus. xix paliscus .xx. iarbae .xxi me¬
na .xxii. mirmdon .xxiii ranchns.
xxiiii lucifer .xxu Orion .xxui. mmos.
.xxuii Sarpedon. xxuiii Radamanchus
xxix archisins .xxx. de hiis uxix trac¬
tatur in pñti libro xiͦ .xxx tantalus
xxui dioinsus .xxxii persens .xxxiii
aon .xxxiiii. cacus .xxxu pylũmis.
xxxui mercurius. xxxuii uulcanus.
de hus uero octo scilicet a xxix. cit᷑ in
xIIͫ ͦ libro tractatur de reliquis duob
qui sequũtur s. de hercule .xxxuiii et
Rolo .xxxix in libro xiiiͦ scribetur

Expanded text:
tertio Jove X Saturni filio, qui XXXVIIII genuit filios, quorum hec sunt nomina: Prima Clio, II Euterpe, III Melpomene. IIII Thalya, V Polymia, VI Eratho, VII Tersycore, VIII Urania, VIIII Caliope, X Acheus, XI Venus, XII Amor, XIII Proserpina, XIIII Castor, XV Pollux, XVI Helena, XVII Clythemestra, XVIII Paliscus, XVIIII Paliscus, XX Jarbas, XXI Mena, XXII Mirmidon, XXIII Xantus, XXIIII Lucifer, XXV Orion, XXVI Minos, XXVII Serpedon, XXVIII Radamantus, XXVIIII Archisius. De his undetriginta tractatur in presenti libro XI. XXX Tantalus, XXXI Dyonisius, XXXII Perseus, XXXIII Aon, XXXIIII Eacus, XXXV Pylumnus, XXXVI Mercurius, XXXVII Vulcanus. De his vero octo scilicet a XXVIIII citra, in XII libro tractatur. De reliquis duobus qui secuntur, scilicet de Hercule XXXVIII et Eolo XXXVIIII, in libro XIII scribitur
Abbreviated transcription (Latin):
quia locus ubi añ palus siecus relictiest
iõ ydra suxẽ exustã Ensebius aũt inlĩ¬
br̃a tpm de hac ydra alit̾ dicit pentire pla¬
tonẽ doĩe ait affe̾re ydram calidissimã fu¬
isse pophiscam uã sophistarũ mos eisĩ qs

Expanded text:
quia locus ubi ante palus siccus relictus est, quia locus ubi ante palus siccus relictus est, ideo ydram finxere exustam. Eusebius autem in libro Temporum de hac ydra aliter dicit sentire Platonem, quem ait asserere Ydram callidissimam fuisse sophystam. Nam Sophystarum m
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc infantis iudoles assũpta ẽ ut nõ
posũ credetur eñ futurũ mirabilẽ ħoiẽ
ẜ eciã illuii dei filiũ arbitrari iusipidi
ceperuit Ex quo sibilecũ fecit fabula
eum sailicet ex uone ꝯceptũ quẽ ex duo
mulier honesta ꝯceperat ¶ Sẽcunda.
herculis głia ẽ. ydrã septiapitẽ occidis¬
se eniꝰ sigmẽti rõnẽ talem recitat albe¬
ricus. dr̃ enũ ydrã locũ fuisre aquã
e diu̾sis locis euouĩtẽ aqua omitas et
c̾tũbicinma onña bastabantꝰ cuiꝯ uno can¬
so meatu eruĩpebant multi qd cũ uide̾t
hereules loca multa in aircuitu exuffit
et sie aque llausit meata. Eg̃o aut̃ arbi¬
troit aliquẽ sarnuũ fuisse uircũ qui
auerterit aquas ex dii̾sis staturigibus. loca
palusc̾a atq fetida facientes. hoc pacto ut
ex qui sito eatiũ pu̾cipio illud in ꝑtom aliã
uersum palude lernea siceam liquerit
ꝙͣ uocane᷑ ydram ania more idre ctũslecte̾t᷑
et ferpe̾t Ac eciã ydros g̃re aqua est Et

Expanded text:
non solum crederetur eum futurum mirabilem hominem, sed etiam illum dei filium arbitrari insipidi ceperint. Ex quo sibi locum fecit fabula, eum scilicet ex Iove conceptum, quem ex viro mulier honesta conceperat. Secunda Herculis gloria est ydram septicipitem occidisse, cuius figmenti rationem talem recitat Albericus. Dicit enim ydrae diversis locis evomentem, a qua civitas et circumvicinia omnia vastabantur, cuius uno clauso meatu erumpebant multi. Quod cum videret Hercules loca multa in circuitu exussit. et sic aque clausit meatus. Ego autem arbitror aliquem strenuum fuisse virum, qui averterit aquas ex diversis scaturiginibus loca palustria atque fetida facientes, hoc pacto, ut exquisito earum principio, illud in partem aliam versum, paludem Lerneam siccam liquerit, quam vocavere ydram, quia more ydre circumflecteretur et serperet, ac etiam ydros Grece aqua est; et
Abbreviated transcription (Latin):
eum forran ab eius inclitã surtutẽ iusp ͦ¬
tũ sus ne aliquid nom moliret᷑ in rego
qtimus in expedicõnibꝰ remꝑ ãmorum
tenuit et sic illi ptãs regia aduersata ẽ
labores herouli assc̃ptos iã pliũ fuigre
diriuꝰ ⁊ sic fictiones querũdã sup̃ emi¬
cleate sunt ubi hus ꝯtige̾ qui et nũo talud
crediti sunt Et nõmilli eciam simplicẽ
hystoriã reforũt ⁊ ob id multis pancisuꝑ¬
sunt poetico uelanuẽ tecti ad quod aufcu¬
dñ uenientes dicit theodoncius ĩ qͥb̾dã
grecorũ cedicibi legisse herculẽ amphi¬
rõuis fuisse filiũ nõ iouis et noctu ad
cunas eiꝰ ata frĩs gẽm̃es accessisse ser¬
pences ut existunatũ ẽ domescicos et
lactis odoe tractos cinꝰ auidi sunt quuẽ¬

Expanded text:
inclitam virtutem, suspectum habens, ne aliquid novi moliretur in regno, continuis in expeditionibus semper amotum tenuit, et sic illi potestas regia adversata est. Labores Herculi ascriptos iam plurium fuisse diximus, et sic fictiones quorundam supra enucleate sunt, ubi his contigere, qui ex numero talium crediti sunt. Et nonnulli etiam simplicem hystoriam referunt, et ob id ex multis pauci supersunt poetico velamine tecti, ad quod auferendum venientes; dicit Theodontius in quibusdam Grecorum codicibus legisse Herculem Anphytrionis fuisse filium et non Iovis, et noctu ad cunas eius atque fratris geminos accessisse serpentes, ut existimatum est domesticos et lactis odore tractos, cuius avidi sunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
echiocli sic ait ducit ychioneos ⁊ alcomena
ninerne agnña iͣ et alibi ychoneos ip̃e
⁊ s aonia diuertis ychone ythone aũt ci¬
uitas ẽ boecie in qua hic regnauit alibi
aũt dicit laccãcius ꝙ scatius hit ythone
ruueruã cognõiat ab opito ꝙ ĩ macedonia
Ronis herculis filius fuit filio
dt laccãtius testat᷑ dicens Constat
croum hereulis fuisse filiũ et equos hñis¬
se traces, quos hereules occiro dyomede as¬
durerat hũanid carnbus nesti ꝯsuetos.
uerũ scatius huiꝰ rei apfertoit antiqmior
dicit It cronus yppodamꝰq ast̾ratus her¬
cule magno scilicet oronus Et paulo infra
mot a omis yppodamũ mete intidris ad
orbe̾ uiribus qerouleis et toto robore prĩs
itͣ Iic cũ adrasco rege accessit ad bellũ

Expanded text:
li, sic ait: Ducit Ythoneos et ?alalcomenea? Minerve Agmina etc. Et alibi, Ythoneos: ut ipse supra: Aonia divertis Ythone. Ythone autem civitas est Boecie in qua hic regnavit. Alibi autem dicit Lactantius quod Statius hic; Ythone Minervam cognominat ab oppido, quod in Macedonia romis Herculis filius fuit, ut Lactantius testatur, dicens: Constat Cromim Herculis fuisse filium, et equos habuisse Traces, quos Hercules occiso Dyomede abduxerat, humanis carnibus vesci consuetos. Verum Statius huius rei assertor antiquior dicit: It Cromis Yppodamusque, alter satus Hercule magno, etc. scilicet Cromis. Et paulo infra: Mox Cromis Yppodamum mete interioris ad orbem Viribus Herculeis et toto robore patris etc. Hic cum Adrasto rege accessit in bellum
Abbreviated transcription (Latin):
thit᷑ .i. agitat᷑. uirtꝰ eni nut̃ ab aliud nĩ¬
git᷑ uisi ut ab ea passiones freuẽt᷑ Et
sic pro calute aĩe aduersus passiones uni¬
tus reipãm oppenit Core si aliqũ fragi¬
licate urã succũbit a reuocata fortititre
teleuetut de cerbero ad suꝑos tracto sͣ
ũ de peritheo satis dom̃ ẽ sicũ regõ as eõ
occisum cũ reliquis ad hyscoriã tendunt
herculem añt mortuũ ꝯstat ut sc̃bit
ensebius anuo regni atrei ⁊ threstis lmiꝰ¬

Expanded text:
id est agitatur. Virtus enim non ob aliud iungitur, nisi ut ab ea passiones frenentur, et sic pro salute anime adversus passiones virtus se ipsam opponit, que, si aliquando fragilitate nostra succumbit, a revocata fortitudine relevatur. De Cerbero ad superos tracto, supra ubi de Perithoo satis dictum est. Lycum regem ab eo occisum cum reliquis ad hystoriam tendunt. Herculem autem mortuum constat, ut scribit Eusebius, anno regni Atrei et Thyestis
Abbreviated transcription (Latin):
suo citrriu ñgit .i. sue uite duas ututes
ad sasfit ai et corxis leonẽ bt uirtutẽ
aĩ aprmũ ut buritutẽ corpis deuiq rapolli¬
nẽ et herculem sibi ꝓpiciat .i. dirtutẽ ⁊
sirtutẽ gͦ p̃sũptio semetiptã ad mortẽ
ꝓ aiã ebitit ut althista. Coiã p̃sũpcionẽ
ꝙͣnis in ꝑsenle mortis deficientẽ dirtus
ab inferis r̾̃uocat ut hereules fecit Ego
aũt alit̾sentio admetus aĩa iõualis est
au eũt althista .i. duitus Nam alte g̾te¬

Expanded text:
tutes adsciscit, animi et corporis, leonem ut virtutem animi, aprum ut virtutem corporis. Denique et Apollinem et Herculem sibi propitiat, id est virtutem et virtutem. Ergo presumptio semetipsam ad mortem pro anima obicit, ut Alchista. Quam presumptionem, quamvis in periculo mortis deficientem, virtus ab Inferis revocat, ut Hercules fecit. Ego autem aliter sentio; Admetus anima rationalis est, cui tunc Alchista, id est virtus, nam alce Gre
Abbreviated transcription (Latin):
et uubtĩ dant᷑ herouli. Nec ex tot impos¬
sibile scdm̃ pompe̾m unũ fuisse agtolam
Suisse aut pͥmo ephicleũ genitũ et inde
alio coituhereulem mor ⁊ oꝑm diu̾sitas
adͣment Nam cñ renussus hõ cẽt yphi¬
dictus qr uide̾t᷑ astrologis ꝯstellacio illa
que tñt erat dũ arbicͣti st̃ eñ gigni
legum introductor iomi datus ẽ filius
o aut credo filiũ fuisse amphitonis ⁊
erdem ꝯcubitu cũ yphicleo genitũ esto
mach ematicorũ ꝑspicacitas neque at
rõnẽ aliã cerne̾ cur genũ fuerunt
moi ibꝰ dispares p̃ter ꝯstellationũ diu¬
tares Sic eran et iacob et alii ꝑlures

Expanded text:
et mixtim dantur Herculi; nec ex tot imposet mixtim dantur Herculi; nec ex tot impossibile secundum Pompeium unum fuisse agricolam, Fuisse autem primo Yphicleum genitum, et inde alio coitu Herculem, morum et operum diversitas adinvenit; nam cum remissus homo esset Yphidictus, quia videretur astrologis constellatio illa, que tunc erat, dum arbitrati sunt eum gigni legum introductor Iovi datus est filius. Ego autem credo filium fuisse Anphytrionis, et eodem concubitu cum Yphicleo genitum, esto matematicorum perspicacitas nequeat rationem aliam cernere, cur gemini fuerint moribus dispares preter constellationum diversitates. Sic Esau et Iacob, sic et alii plures
Abbreviated transcription (Latin):
et lleos ꝙ ẽ gloria Et se hercules idem
ꝙ gliosus heres in torra bel heracles
as. heros et clees et si gliosus heres.
Uaulus añt dicebat heroulẽ dici ab eri
qd ẽ sis et cleos głoria et sic głiosus lituĩ
Rabanus añt in libro de oĩgnie rerũ¬
ꝙ cũ c̾derent hentulẽ deũ uirtutis eum
dici qͣi hermitleos ꝙ latine uuorũ forcũ
faniã dicintꝰ eti scbit᷑ idei rabanus a serte
ꝑompes sc̃bi herculẽ fuisse agracolam Hñc
siciũ excusari h ͦ tamẽ nomẽ hercules
unius tñi hõis ꝓꝓriũ fuisse reor eius scil
qui thebis ex alemena uatꝰ est̃ cũ multor
appellatiuũ fuisse c̃dat᷑ Iam uarro cum
tlur hoĩes hercules cognoiatos nuumeras¬
et. dicit om̃s qui fecerũt fortitͦ hercules
uocabant᷑. hunit igit᷑ est ꝙ legiꝰ h̃cule
Et quo sumet᷑ nõ om̃is p̃scriptes labores
de omib nõ hõtur/ nec eciãque pͥus sen
que postea pcã fuerut et huic uni tãtio

Expanded text:
et cleos, quod est gloria, et sic Hercules idem et cleos, quod est gloria, et sic Hercules idem quod gloriosus in terra; vel Heracles ab heros et cleos, et sic gloriosus heros. Paulus autem dicebat Herculem dici ab erix, quod lis, et cleo gloria, et sic gloriosus litium. Rabanus autem in libro De origine reru cum crederent Herculem deum virtutis, eum dici quasi heruncleos, quod Latine virorum fortium famam dicimus. Et scribit idem Rabanus a Sexto Pompeo scribi Herculem fuisse agricolam. Hunc vicium excusari. Hoc tamen nomen Hercules unius tantum hominis proprium fuisse reor, eius scilicet qui Thebis ex Alcmena natus est, cum multorum appellativum fuisse credatur. Nam Varro cum xliii homines Hercules cognominatos numerasset, dicit omnes qui fecerunt fortiter Hercules vocabantur; hinc igitur est quod legimus Herculem Ex quo summetur non omnes prescriptos labores de omnibus non habetur, nec etiam que prius seu que postea facta fuerint, et hinc uni tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tenduq iussit et sic fessã aiam etalaot
Hunc feneta in tragedia herculis eetet
in celum a ione susceptũ dicit eiq Innomi
nouerte ꝯciliato de sponsatã hebem inuẽ¬
tutis deam et Iuuoius filiam asserit
Homerꝰ uõ in odissea dicit eñ ab olire
apus inferos quẽtũ et iulta loquutũ di¬
cit tamẽ nõ eũ quẽ bidebat slires her¬
culemberũ esse s eius ydolũ hic insuꝑ
quãtũ uinens morͣles forti ᷝ ͥ ͤ sua fecit
attouitos tantũ uł amplius mortuus de¬
cepit inpauos Nam tanta ueneracione
sui mẽtis m̃asit ut pro excellentissims
nimine habẽtur Rec solehᵒ errẽe gͣtia
decepta ẽ. sed et rome et orbe toto unalis
feno templis stacius et racris illi ꝯstitu¬
tis scĩssime ymo scultissime dimiuo cus¬
tu houorittꝰ est Sediam quid sibi fic¬
ciones beluit adutendũ ẽ et aute alia
quid sonet hculis nomẽ. Dicebt᷑ autẽ
leoncius, hereulem. dici ab era ꝙ ẽ t̾ra

Expanded text:
cendique iussit, et sic fessam animam exalavit. cendique iussit, et sic fessam animam exalavit. Hunc Seneca in tragedia Herculis Oethei in celum a Iove susceptum dicit, eique Iunoni noverce conciliato desponsatam Hebem iuventutis deam et Iunonis filiam asserit. Omerus vero in Odissea dicit eum ab Ulixe apud Inferos conventum et locutum. Dicit tamen non eum quem videbat Ulixes Herculem verum esse, sed eius ydolum. Hic insuper quantum vivens mortales fortitudine sua fecit attonitos, tantum vel amplius mortuus decepit insanos. Nam tanta veneratione sui mentes invasit, ut pro excellentissimo numine haberetur. Nec sola hoc errore Grecia decepta est, sed et Rome et orbi toto venerabilis factus, templis, statuis et sacris illi constitutis, sanctissime, imo stultissime, divino cultu honoratus est. Sed iam quid sibi fictiones velint advertendum est, et ante alia quid sonet Herculis nomen. Dicebat autem Leontius Herculem dici ab era, quod est terra,
Abbreviated transcription (Latin):
etucũ horrencia terga pondore sidomo
humere ridebat auctus Et tur bare te¬
sos et tuupaua ruiupe deptra ⁊cͣ ¶ber̃
tñ ouidius ĩ maioĩboline et hic scatius
non yolem ethelam. s omphalem lidiam
fuisse que illũ colo nere isserit Sane
possibile est utrũq berũ cũ młti fu̾nt
hereules et sit bariis apus farias mu¬
lieres poruit cõtigisse. dumãt tam ille¬
tebri tenẽtur amore memor deianira
mumerio sibi a uesso cencauro olimcon¬
cessi berũ credeus ꝙ ille firmauerat
morieus hercule iusui ꝯcupiscenciã re¬
nocare uolens mi sit illi clam centauri
uestem quã cũ nõ aduerteus indiurret
rcͣc uenacionẽ laboraret sudore repolucꝰ
sanguis benenatꝰ̃ ꝑ peros ampliatos ca¬
lore in p̃cordia lapsus est. Sumq in
dolorem a des intollerbilẽ actendit et
ut mori delibaret et cõstructo in oeta
monte rego pagittis et pharet᷑ ꝯcessis
philoteti phiãtis filio ĩ eñ conscendit in¬

Expanded text:
exutum horrentia terga Pendere Sydonios exutum horrentia terga Pendere Sydonios humeris ridebat amictus Et turbare colos et timpana rumpere dextra etc. Verum tamen Ovidius in maiori volumine et hic Statius non Yolem Etholam, sed Omphalem Lydiam fuisse, que illum colo nere iusserit. Sane possibile est utrumque verum, cum multa fuerint Hercules, et sic variis apud varias mulieres varie potuit contigisse. Dum autem tam illecebri teneretur amore, memor Deianira muneris sibi a Nesso Centauro olim concessi, verum credens quod ille firmaverat moriens, Herculem in sui concupiscentiam revocare volens, misit illi clam Centauri vestem, quam cum non advertens induisset, et circa venationem laboraret, sudore resolutus sanguis venenatus per poros ampliatos calore in precordia lapsus est, eumque in dolorem adeo intolerabilem accendit, ut mori deliberaret, et constructo in Oeta monte rogo, sagictis et pharetra concessis Phyloteti Phyantis filio, in eum conscendit, in
Abbreviated transcription (Latin):
hereulem oraut ut adinferes badens
illius qnimã reuocaret ad superos qd
ẽ fc̃m.¶ Dicesimonono cerperũ t̾ci¬
pitẽ incroitũ illi negantem barba cepit
atq deiecit eñq t̾plia catheua ligatũ
et in lucẽ traxit ut prbbi de eo supra sc̃p¬
tũ ẽ ¶ Tricesimo ab inferis redieus
lycũ thebarũ regẽ eo ꝙ megere oigi dĩ
uoluisset inferre int̾eunt. ut tragedia
heiculis furẽtio dicit seneca. sic et in
furiã uersus filios occidit ⁊ ꝯuigẽ olim
rẽ pelopis ¶¶ Postremo ut in fuẽ eiꝰ
Suius ꝙ cũ euricus res etholie ei ppo¬
pandisset ĩ ꝯuigẽ yolẽ filiã dissnasione
filii eo ꝙ megeram occidisset petenti
deuegauit. Ceiãobrem capta cuntate
⁊ eurito occiso yolem obtuunt huiꝰ enĩ
amoe ardens ea ibente leoms ppoliũ
et clauã deporuit sertis ⁊ ungnẽtis et
purpura aiilisq usus ẽ et ꝙ iurpuis
int᷑pedisse quas amate inueĩs fedens pẽ¬
io suscepto neuit unde in chebaide dicit

Expanded text:
Herculem oravit, ut ad Inferos vadens illius animam revocaret ad superos, quod et factum est. Vigesimo nono Cerberum tricipitem, introitum illi negantem, barba cepit atque deiecit, eumque triplici cathena ligavit et in lucem traxit, ut patet, ubi de eo supra scriptum est. Trigesimo ab Inferis rediens Lycum Thebarum regem, eo quod Megere coniugi vim voluisset inferre, interemit, ut in tragedia Herculis Furentis dicit Seneca. Sic et in furiam versus filios occidit et coniugem, Oin honorem Pelopis. Postremo, ut in finem eius Servius, quod cum Euritus rex Etholye ei spopondisset in coniugem Yolem filiam, dissuasione filii, eo quod Megeram occidisset, petenti denegavit. Quam ob rem, capta civitate et Eurito occiso, Yolem obtinuit. Huius enim amore ardens, ea iubente, leonis spolium et clavam deposuit, sertis et unguentis et purpura anulisque usus est. Et quod turpius, inter pedissequas amate iuvenis sedens, penso suscepto, nevit. Unde in Thebaide dicit
Abbreviated transcription (Latin):
cõneuiẽcia uei̾tati ¶ Draplicẽ aut̃ noc¬
huãnis sũptũ Non eñ a deo iubrem tꝑe
edificia magna ꝑficimꝰ sicuti pauperũ
uer uua suffecisse cide᷑ herculi aui cetos
delebat etcede̾ tres date fut̃. Cũ aut qn¬

Expanded text:
Triplicem autem nochumanis sumptum; non enim adeo in brevi tempore edificia magna perficimus, sicuti pauperum nox una suffecisse videtur, Herculi, qui ceteros debebat excedere, tres date su
Abbreviated transcription (Latin):
tantẽ occidit inuoniq templũ ꝯsdituit
qd innonis lacune appellauit ¶ uice¬
simoquarto ut homerꝰ tescat᷑ in hyliade
iuuouem ĩ papilla telo trisulto uoluera¬
uit Ad fecisse dicit leoncius eo ꝙ as
euristeo rege audisset eã sibi laboru
eñu cãm fore ¶¶Dice simoqu̾to celum
huinerio tollenluit. Cuiꝰ cansam fuisse
dicit Angelia ubi de ymagnie m̃idi ꝙ
cũ Sigantes deos impugnarẽt dnꝙ oũs
in unã celi ꝑt̾e̾ ꝯuenissent tm̃ ponderis
iugesserũt ut celũ bidet᷑ niiiaĩ ruiã qd
ue cadet hereules uua cũ athlanthe suppo¬
suit humeros uolgatior tamẽ ẽ sabula ẽ
suisse suũ. Dñ ouidius eũ q̃ritantẽ destͤ¬
bens dicit hac celum c̾uite tuli rc̃¬
¶ Dicestmo serto hereules descendit ad in¬
feros et ibiut in pliade dicit homerꝰ dicẽ
panitantẽ ꝑ ith̃oo mortuo lib̾a̾uit ab inferis¬

Expanded text:
tantem, occidit Iunonique templum constituit, quod Iunonis Lacinie appellavitsimo quarto, ut Omerus testatur in Yliade, Iunonem in papilla telo trisulco vulneravit. Quod fecisse dicit Leontius, eo quod ab Euristeo rege audisset eam sibi laborum omnium causam fore. Vigesimo quinto celum humeris toleravit. Cuius causam fuisse dicit Anselmus, ubi De ymagine mundi, quod cum Gigantes deos impugnarent, diique omnes in unam celi partem convenissent, tantum ponderis ingesserunt, ut celum videretur minari ruinam; quod ne caderet Hercules una cum Athlante supposuit humeros. Vulgatior tamen fabula est, suisse suum; unde Ovidius eum queritantem describens, dicit: Hac celum cervice tuli etc. Vigesimo sexto Hercules descendit ad Inferos, et ibi, ut in Yliade dicit Omerus, Ditem pavitantem, Perithoo mortuo, lib
Abbreviated transcription (Latin):
unt octeauo pecus icͣ ¶ Sextodecimo
balcheũ regine amaznũ enristeo regi.
repontanit ea suꝑata. de quo idem peneca
nõ uicit illũ celibis semꝑ thori regnia gen¬
tis uidua hermodothie ic¶ Seꝑtimo¬
decimo cathum auẽtim furẽ eciã int̾emnt
uñ boecius ubi de ꝯpolacõne Cathus euandri
raciauit iras ¶ Oetanodecimo cẽtan¬
ros insolentes uolentesq luppodamiã imp¬
ciarũ die surriꝑe perithoo hercules
acri bello suꝑanit Ex quo ouidius Nec
michi cẽtauri potue̾ resiste̾ ⁊c̃ ¶ No.¬
nodecimo uessum tẽtaurũ sibi sub sp̃e ob¬
sequni deianram quigẽ sumape conlutẽ
eccidit ut placius supia ubi de uesso.¬
¶ Uicesuno albionẽ et bergionẽ iter
impedientes suũ haud longe ab hostio ro¬
dani a ioue lapideo adintus ymbre su¬
ꝑanit ut in cosiegia phia testat᷑ pompo¬
in ꝰ¶ Dicesimo pͥmo hesionam lan¬
mẽdontis filiã liberauit a mõstro marius¬

Expanded text:
vit Occeano pecus etc. Sextodecimo vit Occeano pecus etc. Sextodecimo baltheum regine Amazonum Euristeo regi reportavit, ea superata. De quo idem Seneca: Non vicit illum celibis semper tori Regina gentis vidua Thermodonthie etc. Septimodecimo Cacum Aventini furem etiam interemit; unde Boetius ubi de Consolatione: Cacus Evandri satiavit iras. Octavodecimo Centauros insolentes volentesque Hyppodamiam nuptiarum die surripere Perithoo, Hercules acri bello superavit. Ex quo Ovidius: Nec michi Centauri potuere resistere etc. Nonodecimo Nessum Centaurum sibi sub specie obsequi Deyaniram coniugem surripere conantem occidit, ut patet latius supra ubi de Nesso. Vigesimo Albionem et Bergionem iter impedientes suum, haud longe ab hostio Rodani a Iove lapideo adiutus ymbre, superavit, ut in Cosmographya testatur Pomponius. Vigesimoprimo Hesyonam Laumedontis filiam, pa
Abbreviated transcription (Latin):
fabulam sc̃psisse menũ ubi de antheo.
Terciodecimo celũpnas in ecci¬
dent̃e posint de quiꝰ pomponiꝰ mela
in cosinographia ait deude ẽ mons p̃alta
quẽ ex aduerso hyspame accollit obiectꝰ
hñt abilam illum calpun uocat / colũpuas
c̃ a. occeanũ atq nũc ĩundat. admissũ
i Ret hoc eciã feueca tacuit ubi s̃ dicẽs
utrĩq mõtes roluit abimpto obice Eciã ruenti
fecit areano uiam rcͣ ¶ Quartodecimo
aurea mala sustulit puellis hesperiis dra¬
cone ꝑuigili int̾empto Ex quo sc ait seueca
post hec ad ortus nemoris opilenti domos
birifera ingllio ppolia serpentis tulit icͣ¬
¶ Duito decimo aduersus gerionẽ t̾am¬
nr̃e bellũ hũit eoq suꝑato atq inte̾mpto.
hispanũ atq egregĩ pecus in greciã usq
maruna cũ pompa deduxit dude seneca
Intꝰ remotos gentis hesperie greges pas¬
tor cformis litoris cathesii ꝑemptꝰacta ẽ
preda ab occasu ulcimo Notũ acheron pa¬

Expanded text:
fabulam scripsisse memini ubi de Antheo ipso. fabulam scripsisse memini ubi de Antheo ipso. Tertio decimo columnas in occidente posuit, de quibus Pomponius Mela in Cosmographia ait: Deinde est mons peraltus, quem ex adverso Hyspania attollit obiectus, hunc Abilam, illum Calpim vocant, Columnas ntium Occeanum, ad que nunc inundat admissum etc. Nec hoc etiam Seneca tacuit ubi supra, dicens: Utrimque montes solvit abrupto obice Et iam ruenti fecit Occeano viam etc. Quartodecimo aurea mala sustulit puellis Hesperiis, dracone pervigili interempto. Ex quo sic ait Seneca: Post hec adortus nemoris opulenti domos Aurifera vigilis spolia serpentis tulit etc. Quintodecimo adversus Gerionem trianimem bellum habuit, eoque superato atque interempto. Hyspanum atque egregium pecus in Greciam usque maxima cum pompa deduxit, unde Seneca: Inter remotos gentis Hesperie greges Pastor triformis litoris Carchesii Peremptus, acta est preda ab occasu ultimo, Nothum Cytheron pa