comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentur tenere se medicine sententiam: ipsi se curare non possunt:
sed potius quae aliis tu te precipere soles: ea tu te tibi subuice. atq
apud animum propone. Nullus dolor est quem non longinꝗtas
temporis minuat ac molliat. Hoc te expectare tempus tibi turpe
est. ac non ei rei sapientia tua te occurrere. Quod siquid etiã infe¬
ris sensus est: qui illius in te amor fuit pietasq in omnis suos. hoc
certe illa te facere non uult.Da hoc illi mortuae:da caeteris amicis
& familiaribus. qui tuo dolore merent:da patriae:ut siqua inre opus
sit: opera & consilio tuo uti possit. Deniq qm̃ in eam fortunã deueni¬
mus: ut etiam huic rei nobis seruiendum sit. noli committere: ut ꝗsꝗͣ
Plura me ad te de hac re scribere pudet: ne uidear prudentie tu e dif¬
fidere. Quare si hoc unum proposuero: finem faciam scribendi. Uidimꝰ
aliquotiens secundam pulcherrime te ferre fortunam. magnamq ex

Expanded text:
tentur tenere se medicinae scientiam, ipsi se curare non possunt, tentur tenere se medicinae scientiam, ipsi se curare non possunt, sed potius, quae aliis tute praecipere soles, ea tute tibi subiace atque apud animum propone. nullus dolor est, quem non longinquitas temporis minuat ac molliat. hoc te exspectare tempus tibi turpe est ac non ei rei sapientia tua te occurrere. quod si qui etiam inferis sensus est, certe illa te facere non uult. Da hoc illi mortuae, da ceteris amicis ac familiaribus qui tuo dolore maerent, da patriae ut, si qua in re opus sit, opera consilio tuo uti possit. Denique, quoniam in eam fortunam deuenimus ut etiam huic rei nobis seruiendum sit, noli committere ut quisquam plura me ad te de hac re scribere pudet, ne videar prudentiae tuae diffidere. qua re, si hoc unum proposuero, finem faciam scribendi: vidimus aliquotiens secundam pulcherrime te ferre fortunam magnamque ex
Abbreviated transcription (Latin):
tot uiri clarissimi interierunt: de imperio propter tanta diminu¬
tio facta est: omnes prouinciae conquassate sunt. in unius muliercu¬
lae animula si iactura facta est tantopere commoueris: Quae si hoc
tempore non diem suum obisset:paucis post annis ei moriendum
fuit: qm̃ homo nata fuerat. Etiam tu abhisce rebus animum ad
cogitationem tuam aduoca: atq ea potius reminiscere: quae digna
tua persona sunt. Illam ꝗͣdiu ei opus fuerit uixisse: una cum re .p.
fuisse: te patrem suum praetorem consulem augurem uidisse: ado¬
lescentibus primariis nuptam fuisse: omnibus bonis prope perfun¬
ctam esse: cum res.p. occideret: uita excessisse. Quid est.quod tu
aut illa cum fortuna hoc nomine queri possitis: Deniq noli te obli¬
uisci ciceronem esse: & eum qui aliis consueueris precipere & dare
consilium. Neq imitari malos medicos. qui in alienis morbis profi¬

Expanded text:
tot viri clarissimi interierunt, de imperio populi Romani tanta deminutot viri clarissimi interierunt, de imperio populi Romani tanta deminutio facta est, omnes provinciae conquassatae sunt in unius mulierculae animula si iactura facta est, tanto opere commoveris? quae si hoc tempore non diei suum obisset, paucis post annis tamen ei moriendum fuit, quoniam homo nata fuerat. etiam tu ab hisce rebus animum ac cogitationem tuam avoca atque ea potius reminiscere, quae digna tua persona sunt, illam, quam diu ei opus fuerit, vixisse, una cum re publica fuisse, te, patrem suum, praetorem, consulem, augurem vidisse, adulescentibus primariis nuptam fuisse, omnibus bonis prope perfunctam esse, cum res publica occideret vita excessisse. quid est quod tu aut illa cum fortuna hoc nomine queri possitis? denique noli te oblivisci Ciceronem esse et eum, qui aliis consueris praecipere et dare consilium, neque imitare malos medicos, qui in alienis morbis profi
Abbreviated transcription (Latin):
horum fuit. quod non prius. ꝗͣ datum est ademptum sit: At ue¬
ro malum est liberos amittere: malum: nisi hoc peius sit. haec suf¬
ferre & perpeti.Quae res mihi non medioerem consolationẽ attulit.
uolo tibi commemorare: si forte eadem res tibi dolorem minuere
possit. Ex asia rediens cum ab egina megarem uersus nauigarem
cepi regiones circum circa prospicere. Fost me erat egina ante
megare. dextra pireus. sinistra corinthus. oue opida quodã tp̃re
florentissima fuerunt: nunc prostrata & diruta ante oculos iacẽt.
Cepi ego met sic mecum cogitare: Hem nos homunculi indignamur:
siquis nostrum interit: aut occisus est:quorum uita breuior esse de¬
bet. cum uno loco tot opidum cadauera proiecta iacent:Uis ne
tu te serui cohibere: & meminisse hominem te esse natum: Crede
mihi cogitatione ea non mediocriter sum confirmatus. Hoc idem
si tibi uidetur fac: ante oculos tibi proponas: modo uno tempore

Expanded text:
horum fuit quod non priusquam datum est ademptum sit? at vehorum fuit quod non priusquam datum est ademptum sit? at vero malum est liberos amittere. malum; nisi hoc peius sit, haec sufferre et perpeti. quae res mihi non mediocrem consolationem attulit, volo tibi commemorare, si forte eadem res tibi dolorem minuere possit. ex Asia rediens cum ab Aegina Megaram versus navigarem coepi regiones circumcirca prospicere. post me erat Aegina, ante me Megara, dextra Piraeus, sinistra Corinthus, quae oppida quodam tempore florentissima fuerunt, nunc prostrata et diruta ante oculos iacent. coepi egomet mecum sic cogitare: 'hem! nos homunculi indignamur, si quis nostrum interiit aut occisus est, quorum vita brevior esse debet, cum uno loco tot oppidum cadavera proiecta iacent? visne' tu te, Servi, cohibere et meminisse hominem te esse natum?' crede mihi cogitatione ea non mediocriter sum confirmatus. hoc idem, si tibi videtur, fac ante oculos tibi proponas. modo uno tempore
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatem: honores omnis: hoc uno incommodo addito quid ad do¬
lorem adiungi potuit: Aut qui non illis rebus exercitatus animus
callere iam debet atq omnia minoris existimare: An illius uicem
credo doles: Quotiens in eam cogitationem necesse est & tu ueneris
& nos saepe incidimus. hisce temporibus non pessime cum his esse actũ:
quibus sine dolore licitum est mortem cum uita commutare. Quid
autem fuit. quod illam hoc tempore ad uiuendum magnopere in¬
uitare posset: quae res: que spes: quod animi solatium: Ut cum ali¬
quo ad olescente primario coniuncta aetatem gereret: Licitũ est
tibi credo pro tua dignitate ex hac iuuentute generum deligere:
cuius fidei liberos tuos te tuto committere putares: An ut ea libe¬
ros ex se se pareret: quos cum florentis uideret letaretur: qui rem
a parente traditam perse tenere possent: honores ordinatim pe¬
tituri essent in re.p: in amicorum negotiis libertate sua uti: quid

Expanded text:
gnitatem honores omnis. hoc 'uno incommodo addito quid ad dognitatem honores omnis. hoc 'uno incommodo addito quid ad dolorem adiungi potuit? aut qui non in illis rebus exercitatus animus callere iam debet atque omnia minoris existimare? an illius vicem, cedo, doles? quotiens in eam cogitationem necesse est et tu veneris et nos saepe incidimus, hisce temporibus non pessime cum iis esse actum, quibus sine dolore licitum est mortem cum vita commutare! quid autem fuit quod illam hoc tempore ad vivendum magno opere invitare posset? quae res, quae spes, quod animi solacium? ut cum aliquo adulescente primario coniuncta aetatem gereret? licitum est tibi, credo, pro tua dignitate ex hac iuventute generum deligere, cuius fidei liberos tuos te tuto committere putares. an ut ea liberos ex sese pareret, quos cum florentis videret laetaretur, qui rem a parente traditam per se tenere possent, honores ordinatim petituri essent in re publica, in amicorum negotiis libertate sua usuri? quid
Abbreviated transcription (Latin):
OSTEA ꝗͣ mihi renuntiatum est de obitu filiae tulliae filiae tuae: sa¬
ne. qͣ proeo ac debui grauiter molesteq tuli. communemq cã calami¬
tatem existimaui: qui si istic affuissem: neq tibi defuissem: coramq me-¬
um dolorem tibi declarassem. Et si hoc genus consolationis minimum
atq acerbum est. propterea quia perquos ea confieri debet propinquos
ac familiaris ipsi pari molestia afficiuntur: neq sine lachrymis multis id
conari possunt. ut magis ipsi uideantur aliorũ cõslatione indigere: ꝗͣ
alioͥs posse suum officium prestare. Quae in presentia in mentem mihi
uenerunt: decreui breui ad te perscribere: Non quo ea te fugere exi¬
stimem: sed forsitan quo dolore impeditus minus ea perspicias. Quid
est. quod tantopere te commoueat tuus dolor intestinus: Cogita q̃mad
modum adhuc fortuna nobis egerit: ea nobis erepta esse. quae homi¬
nibus non minus: ꝗͣ liberi cara esse debent: patriam: honestatem: di¬

Expanded text:
t, "mihi renuntiatum est de obitu Tulliae filiae tuae, sane quam pro eo, ac debui, grauiter molesteqtatem existimavi; qui, si istic adfuissem, neque tibi defuissem coramque meum dolorem tibi declarassem. etsi genus hoc consolationis miserum atque acerbum est, propterea quia, per quos ea confieri debet, propinquos ac familiaris, ii ipsi pari molestia adficiuntur neque sine lacrimis multis id conari possunt, uti magis ipsi videantur aliorum consolatione indigere quam aliis posse suum officium praestare, tamen, quae in praesentia in mentem mihi venerunt, decrevi brevi ad te perscribere, non quo ea te fugere existimem, sed quod forsitan dolore impeditus minus ea perspicias. quid est quod tanto opere te commoveat tuus dolor intestinus? cogita, quem ad modum adhuc fortuna nobis cum egerit; ea nobis erepta esse, quae hominibus non minus quam liberi cara esse debent, patriam, honestatem, di
Abbreviated transcription (Latin):
Quare ad eam spem. quam extra ordinem de te ipso habemus: non solum
propter dignitatem & uirtutem tuam: haec enim ornamenta sunt tibi
etiam cum aliis communia: accedunt tua precipua propter eximium
ingenium summamq uirtutem: eui me hercules hic cuius inpotestate
sumus multum tribuit. Itaq ne punctum quidem temporis in ista for¬
tuna fuisses: nisi eo ipso bono tuo quo delectatur se uiolatum putaret.
quod ipsum lenitur quotidie. Significaturq nobis abhis qui simul cũ
eo uiuunt. tibi hanc opinionem ingenii apud ipsum plurimum profu¬
turam. Qua propter primum fac animo forti atq magno sis. Ita enĩ na¬
tus. ita ed ucatus ita doctus es. ita etiam cognitus: ut tibi id faciendũ
sit. Deinde spem quoq habeas firmissimam propter eas causas quas scrip¬
si. A me uero tibi omnia liberisq tuis paratissima esse confidas uelim.
Id enim & uetustas nostri amoris & mea consuetudo in meos & tua mul¬

Expanded text:
†qua re ad eam spem, quam extra ordinem de te ipso habemus non solum †qua re ad eam spem, quam extra ordinem de te ipso habemus non solum propter dignitatem et virtutem tuam haec enim ornamenta sunt tibi etiam cum aliis communia, accedunt tua praecipua propter eximium ingenium summamque virtutem, cui mehercules hic, cuius in potestate sumus, multum tribuit. itaque ne punctum quidem temporis in ista fortuna fuisses, nisi eo ipso bono tuo, quo delectatur, se violatum putasset; quod ipsum lenitur cotidie significaturque nobis ab iis, qui simul cum eo vivunt, tibi hanc ipsam opinionem ingeni apud illum plurimum profuturam. quapropter primum fac animo forti atque magno sis ita enim natus, ita educatus, ita doctus es, ita etiam cognitus, ut tibi id faciendum sit, deinde spem quoque habeas firmissimam propter eas causas, quas scripsi. A me vero tibi omnia liberisque tuis paratissima esse confidas velim; id enim et vetustas nostri amoris et mea consuetudo in meos et tua mul
Abbreviated transcription (Latin):
UOTIENSCUNOUE filium tuum uideo: uideo autem fere quo¬
tidie: polliceor ei studium quidem meum & operam sine ulla excep¬
tione aut laboris: aut occupationis. aut temporis. Gratiam autẽ atꝙ
auctoritatem cum hac exceptione ꝗͣtum ualeam: ꝗͣtumq possim. Li
ber tuus & legitur a me diligenter & custoditur diligentissime. Res
& fortune tuae mihi maximae curae sunt. Quae quidem quotidie fa¬
ciliores mihi & meliores uidentur: multisq uideo magnae esse cure
quorum de studio & de sua spe filium ad te perscripsisse certo scio. His
autem de rebus. quas coniectura consequi possumus: non mihi sumo: ut
plus ipse prospiciam: ꝗͣ te uidere atq intelligere mihi persuaserim.Sed
tamen quia fieri potest: ut tu ea perturbatiore animo cogites. puto esse
meum quid sentiam exponere.Ea natura rerum est & is temporũ cur¬
sus. ut non possit ista aut tibi aut ceteris fortuna esse diuturna: neq
herere in tam bona causa & intam bonis ciuibus tam acerba iniuria.

Expanded text:
uotienscumque filium tuum video video autem fere cotidie, polliceor ei studium quidem meum et operam sine ulla exceptione aut laboris aut occupationis aut temporis, gratiam autem atque auctoritatem cum hac exceptione, quantum valeam quantumque possim. Liber tuus et lectus est et legitur a me diligenter et custoditur diligentissime. res et fortunae tuae mihi maximae curae sunt; quae quidem cotidie faciliores mihi et meliores videntur multisque video magnae esse curae; quorum de studio et de sua spe filium ad te perscripsisse certo scio. Iis autem de rebus, quas coniectura consequi possumus, non mihi sumo ut plus ipse prospiciam quam te videre atque intellegere mihi persuaserim; sed tamen, quia fieri potest ut tu ea perturbatiore animo cogites, puto esse meum, quid sentiam, exponere. ea natura rerum est et is temporum cursus, ut non possit ista aut tibi aut ceteris fortuna esse diuturna neque haerere in tam bona causa et in tam bonis civibus tam acerba iniuria.
Abbreviated transcription (Latin):
nostra pusillum laxamenti concinnaui tibi munusculum ex institu¬
to meo: & dictum cum magno nostro honore a te dictum conclusi.
& tibi infra subscripsi. In quibus uersiculis si tibi quibusdam uerbis
epoᷤ uidebor. turpitudo personae eius in quam liberius
inuehimur nos uindicabit. Ignosces etiãm iracundiae nostre quae
iusta est in eiusmodi & homines & ciues. Deinde quid magis hoc lu¬
cilio licuerit assumere libertatis. ꝗͣ nobis: cum etiã si odio par fue¬
rit in eos quos lesit: tamen certe non magis dignos habuerit. in quos
tanta libertate uerborum incurreret.Tu sicut mihi pollicitus es ad¬
iunges me ꝗͣ primum ad tuos sermones: nanq illud non dubito: quin
siquid de interitu caesaris scribas. non patiaris me minimam partem
& rei & amoris tui ferre. Uale: & matrem meosq tibi commedatos ha-¬
be .D.uiiiͦ.N. iun. athenis.

Expanded text:
nostra pusillum laxamenti concinnavi tibi munusculum ex instituto meo et dictum cum magno nostro honore a te dictum conclusi et tibi infra subscripsi. in quibus versiculis si tibi quibusdam verbis eros videbor, turpitudo personae eius in quam liberius invehimur nos vindicabit. ignosces etiam iracundiae nostrae, quae iusta est in eius modi et homines et civis. deinde qui magis hoc Lucilio licuerit adsumere libertatis quam nobis? cum etiam si odio pari fuerit in eos quos laesit, tamen certe non magis dignos habuerit in quos tanta libertate verborum incurreret. tu sicut mihi pollicitus es, adiunges me quam primum ad tuos sermones ; namque illud non dubito quin, si quid de interitu Caesaris scribas, non patiaris me minimam partem et rei et amoris tui ferre. vale et matrem meosque tibi commendatos habe. D. viii K. Iun. Athenis.
Abbreviated transcription (Latin):
quae quidẽ mihi magno dolori est: ualde enĩ illum amaui: hoc uelĩ cu¬
res: si auctio ante meum aduentum fiet ut pomponius: aut si is minus
poteris. camillus nostrum negotium curet. Nos cum uenerimus: reliqua
per nos agemus. Sin tu iam roma profecta eris: tamen curabis: ut hoc ita
fiat. Si dii nos adiuuabunt circiter id. noueb̃. in italia speramus fore. U
mea suauissima & optatissima terentia & tulliola si nos amatis curatei
ualeatis. Uale: athenis ad xuͦ.R. nouemb̃r.

Expanded text:
quae quidem mihi magno dolori est valde enim illum amavi sed hoc velim cuquae quidem mihi magno dolori est valde enim illum amavi sed hoc velim cures, si auctio ante meum adventum fiet, ut Pomponius aut, si is minus poterit, Camillus nostrum negotium curet; nos cum salvi venerimus, reliqua per nos agemus ; sin tu iam Roma profecta eris, tamen curabis ut hoc ita fiat. nos, si dii adiuvabunt, circiter Idus Nov. in Italia speramus fore. vos, mea suavissima et optatissima Terentia, si nos amatis, curate ut valeatis. vale. Athenis a. d. xvii K. Novemb.
Abbreviated transcription (Latin):
Itu & tullia lux nostra ualetis: ego & suauissimus cicero ualemus. Pri
die id. octob athenas uenimus. cum aduersis sane uentis usi essemus tar¬
deq & in commode nauigassemus. De naue exeuntibus nobis acastus cũ
litteris presto fuit uno & uigesimo die sane strenue: accepi tuas litteras.
quibus intellexit te uereri. ne superiores mihi reddite non essent: om̃s
fuit. neq sum admiratus hanc epistolam. quam acastus attulit breuem
fuisse. lam enim me ipsum expectas: siue nos ipsos: qui quidem qͣ primũ
ad uos uenire cupiamus: Et si in quam rem .p. uenimus intelligo. Cogno¬
ui enĩ exmultorũ amicorũ litteris quas attulit acastus ad arma rem spe¬
ctare. ut mihi cum uenero dissimulare non. liceat quid sentiã. Sed qñ
subeunda fortuna est: eo citius dabimus operam. ut ueniamus. quo faci¬
lius de tota re deliberemus. Tu uelim quod cũ commodo ualitudinis tuae
fiat ꝗͣ longissime poteris obuiam nobis properes. De hereditate p̃ciana.

Expanded text:
tu et Tullia, lux nostra, valetis, ego et suavissimus Cicero valemus. Pr. Idus Oct. Athenas venimus, cum sane adversis ventis usi essemus tardeque et incommode navigassemus. de nave exeuntibus nobis Acastus cum litteris praesto fuit uno et vicesimo die sane strenue. accepi tuas litteras, quibus intellexi te vereri ne superiores mihi redditae non essent. omnesfuit. neque sum admiratus hanc epistulam, quam Acastus attulit, brevem fuisse ; iam enim me ipsum exspectas sive nos ipsos, qui quidem quam primum ad vos venire cupimus, etsi in quam rem p. veniamus intellego. cognovi enim ex multorum amicorum litteris, quas attulit Acastus, ad arma rem spectare, ut mihi, cum venero, dissimulare non liceat quid sentiam. sed quoniam subeunda fortuna est, eo citius dabimus operam ut veniamus, quo facilius de tota re deliberemus. tu velim, quod commodo valetudinis tuae fiat, quam longissime poteris obviam nobis prodeas. de hereditate Preciana
Abbreviated transcription (Latin):
ONGIOR epistola fuisset: nisi eo ipso tempore petita esset a me: cũ iam
iretur ad te: longior autẽ. si ꝙ cuopoꝵ aliquem habuisset. nam cto di¬
daꝰssine periculo uix possumus. Ridere igitur inquies possumus: nõ me
hercule facillime. Uerumtamen aliam aberrationem a molestiis nullã
habemus. Ubi igitur inquies philosophia tua: & quidem in culina mea
molestasset: pudet enim seruire.Itaq facio me alias res agere: ne con¬
uitium platonis audiam. De hispania nihil adhuc certi: nihil omnino
noui. Te abesse mea causa moleste fero. tua gaudeo: sed flagitat tabel¬
larius. Ualebis igitur meq ut a puero fecisti amabis.

Expanded text:
ongior epistula fuisset, nisi eo ipso tempore petita esset a me, cum iam iretur ad te ; longior autem flu/aron aliquem habuisset nam spouda/zein sine periculo vix possumus. 'ridere igitur,' inquies 'possumus?' non me hercule facillime ; verum tamen aliam aberrationem a molestiis nullam habemus. 'Ubi igitur,' inquies, 'philosophia?' tua quidem in culina, mea molesta est ; pudet enim servire ; itaque facio me alias res agere, ne convicium Platonis audiam. de Hispania nihil adhuc certi, nihil omnino novi. te abesse mea causa moleste fero, tua gaudeo. sed flagitat tabellarius. valebis igitur meque, ut a puero fecisti, amabis.
Abbreviated transcription (Latin):
gonus: demonstratus: quos tibi negotiaq omnia nasonis non secus com¬
mendo:ac si mea essent.Gratissimum mihi feceris: si intellexero. hãc
commendationem magnum apud te pondus habuisse. Uale.
UIT UM mihi hospitium est cum lisone lisonis filio libitoni ualdeq
ab eo obseruor: cognouiq dignum & patre & auo. Est enim nobilissima
familia. qua propter commendo tibi maiorem in modum rem domũꝙ
eius. magnoq opere abs te peto cures. ut is intelligat meam commen-¬
dationem maximo sibi apud te & adiumento & ornam̃to fuisse.

Expanded text:
gonus, Demostratus ; quos tibi negotiaque omnia Nasonis non secus comgonus, Demostratus ; quos tibi negotiaque omnia Nasonis non secus commendo ac si mea essent. gratissimum mihi feceris, si intellexero hanc commendationem magnum apud te pondus habuisse. vale. Avitum mihi hospitium est cum Lysone, Lysonis filio, Lilybitano, valdeque ab eo observor cognovique dignum et patre et avo ; est enim nobilissima familia. quapropter commendo tibi maiorem in modum rem domumque eius magnoque opere abs te peto cures ut is intellegat meam commendationem maximo sibi apud te et adiumento et ornamento fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Nhalesina ciuitate tam lauta tamq nobili coniunctissimos habeo
& hospitio & familiaritate marcũ & clodiũ. archagatũ & philonem.
Sed uereor: ne quia compluris tibi precipue commendo exequare u¬
dear ambitione quadam commendationes meas: ouanꝗͣ a te ꝗdem
cumulate satisfit & mihi & meis omnibus. Sed uelim sic existimes
hanc familiam & hos mihi maxime esse coniunctos uetustate. offi¬
cus. & beniuolentia. Quam obrem peto a te in maiorem modũ. his
omnibus in rebus ꝗͣtum tua fides dignitasq patitur commodes. Id si fe¬
ceris: erit mihi uehementissime gratum.¬
N E O octacilio nasone utor familiarissime: ita prorsus: ut illius or¬
dinis nullo familiarius. Nam & humanitate eius & probitate in con¬
suetudine quotidiana magnopere delector. Nihil iam opus est expe¬
ctare te: quibus eum uerbis tibi commendem: quo sic utar: ut scripsi.
Habet is inprouincia tua negotia quae procurant liberti hilarius. anti¬

Expanded text:
Halaesina civitate tam lauta tamque nobili coniunctissimos habeo et hospitio et familiaritate M. et C. Clodios Archagathum et Philonem. sed vereor ne, quia compluris tibi praecipue commendo, exaequare videar ambitione quadam commendationes meas ; quamquam a te quidem cumulate satis fit et mihi et meis omnibus. sed velim sic existimes, hanc familiam et hos mihi maxime esse coniunctos vetustate, officiis, benevolentia. quam ob rem peto a te in maiorem modum ut omnibus in rebus, quantum tua fides dignitasque patietur, commodes. id si feceris, erit mihi vehementissime gratum. Cn. Otacilio Nasone utor familiarissime, ita prorsus ut illius ordinis nullo familiarius ; nam et humanitate eius et probitate in consuetudine cotidiana magno opere delector. nihil iam opus est exspectare te quibus eum verbis tibi commendem, quo sic utar ut scripsi. habet is in provincia tua negotia, quae procurant liberti, Hilarus, . Anti
Abbreviated transcription (Latin):
GO te commendare non desisto: sed quid proficiam. ex te scire cu¬
pio. Spem maximam habeo in balbo: adquem de te diligentissime
& saepissime scribo. Illud soleo mirari. non me totiens accipere tuas
litteras: quotiens a quinto mihi fratre afferantur: In britannia nihil
esse audio neq auri. neq argenti. id si ita est: essedum aliquod capias
suadeo & ad nos ꝗͣ primum recurras. Sin autẽ sine britannia tamen
assequi quod uolumus possumus. perfice: ut sis in familiaribus caesa¬
ris: multum te in eo adiuuabit frater meus: multũ balbus. Sed mihi
crede tuus pudor & labor plurimum imperatorem liberalissimum:
aetatem oportunissimam: commendationem certe singularẽ: ut tibi
sunum timendum sit: ne ipse tibi defuisse uideare.

Expanded text:
go te commendare non desisto, sed quid proficiam ex te scire cupio. spem maximam habeo in Balbo, ad quem de te diligentissime et saepissime scribo. illud soleo mirari, non me totiens accipere tuas litteras, quotiens a Quinto mihi fratre adferantur. in Britannia nihil esse audio neque auri neque argenti. id si ita est, essedum aliquod capias suadeo et ad nos quam primum recurras. sin autem sine Britannia tamen adsequi quod volumus possumus, perfice ut sis in familiaribus Caesaris. multum te in eo frater adiuvabit meus, multum Balbus, sed, mihi crede, tuus pudor et labor plurimum. †imperatorem liberalissimum, aetatem opportunissimam, commendationem certe singularem, ut tibi unum timendum sit ne ipse tibi defuisse videare.
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnibus inrebus. quȩ in aliquam controuersiam uocarentur te ar¬
bitro. & quod commodo tuo fieri posset te disceptatore uterentur.
Id ut honoris mei causa suscipias. uehementer te etiam atq etiam rogo
Illud preterea si non alienum tua dignitate putabis esse: feceris mihi
pergratum: siqui difficiliores erunt: ut rem sine controuersia confici
nolint. si eos quando cum senatore res est romam reieceris. quod quo
minore dubitatione facere possis: litteras ad te a.m. lepido consu¬¬
le. non quae te aliquid iuberent.Neq enim id tuae dignitatis esse
arbitramur: sed quodammodo quasi commendatitias sumpsimus.
Scriberẽ ꝗͣid beneficium bene apud mescinium positurus esses: nisi &
te scire confiderem & mihi peterem.Sic enim uelim existimes: nõ
minus me de illius re laborare: ꝗͣ ipsum de sua. Sed tum illum stu¬
deo. ꝗͣ facillime ad suum peruenire:tum illud laboro:ut non mi¬

Expanded text:
ut omnibus in rebus, quae in aliquam controversiam vocarentur, te arut omnibus in rebus, quae in aliquam controversiam vocarentur, te arbitro et, quod commodo tuo fieri posset, te disceptatore uterentur. id ut honoris mei causa suscipias, vehementer te etiam atque etiam rogo. illud praeterea, si non alienum tua dignitate putabis a esse, feceris mihi pergratum, si qui difficiliores erunt, ut rem sine controversia confici nolint, si eos, quoniam cum senatore res est, Romam reieceris. quod quo minore dubitatione facere possis, litteras ad te a M. Lepido consule, non quae te aliquid iuberent neque enim id tuae dignitatis esse arbitramur sed quodam modo quasi commendaticias sumpsimus. scriberem quam id beneficium bene apud Mescinium positurus esses, nisi et te scire confiderem et mihi peterem. sic enim velim existimes, non minus me de illius re laborare quam ipsum de sua. sed cum illum studeo quam facillime ad suum pervenire tum illud laboro ut non mi
Abbreviated transcription (Latin):
UCIUS mescinius ea mecum necessitudine. coniunctus est quo mi¬
hi quaestor fuit. Sed hanc causam quam ego ut a maioribus accepi sem¬
per grauem duxi. fecit uirtute & humanitate sua grauiorem iustiorẽ
Itaq eo sic utor: ut nec familiarius ullo. nec libentius. Is quanꝗͣ confide¬
re uidebatur te sua causa. quae honeste posses libenter esse facturũ:
magnum esse tamen sperauit apud te meas quoq litteras. Id tũ ipse
ita iudicabat. tum pro familiari consuetudine saepe ex me audierat
ꝗͣ suauis esset inter nos & ꝗͣta coniunctio. Peto igitur a te tanto scilicet
studio: ꝗͣto intelligis debere me petere pro homine tam mihi necessa¬
rio & tam familiari. ut eius negotia.quae sunt in achaia ex eo quod
heres est .m. mindio fratri suo. qui eli negotiatus est explices & expe¬
dias. tum iure & potestate. quam habes. tum etiam auctoritate & con¬
silio tuo. Sic enim perscripsimus his quibus ea negotia mandauimus.

Expanded text:
 Mescinius ea mecum necessitudine coniunctus est, quod mihi quaestor fuit ; sed hanc causam, quam ego, ut a maioribus accepi, semper gravem duxi, fecit virtute et humanitate sua iustiorem. itaque eo sic utor ut nec familiarius ullo nec libentius. is quamquam confidere videbatur te sua causa quae honeste posses libenter esse facturum, magnum esse tamen speravit apud te meas quoque litteras pondus habituras. id cum ipse ita iudicabat tum pro familiari consuetudine saepe ex me audierat quam suavis esset inter nos et quanta coniunctio. peto igitur a te tanto scilicet studio, quanto intellegis debere me petere pro homine tam mihi necessario et tam familiari, ut eius negotia, quae sunt in Achaia ex eo quod heres est M. Mindio, fratri suo, qui Elide negotiatus est, explices et expedias cum iure et potestate, quam habes, tum etiam auctoritate et consilio tuo. sic enim praescripsimus iis, quibus ea negotia mandavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
us aduenienti caesari pateat. Quod ad tuum decessum attinet: illud
tibi non possum polliceri. me curaturum: ut tibi succedatur. Illud cer-¬
te prestabo: ne amplius prorogetur. Tui consilii est. si tempus. si senatus
coget. si honeste a nobis recusari non poterit: uelis ne perseuerare: mei
officii est meminisse: qua obtestatione decedens mihi ne paterer fieri
mandaris.

Expanded text:
us advenienti Caesari pateat. quod ad tuum decessum attinet, illud us advenienti Caesari pateat. quod ad tuum decessum attinet, illud tibi non possum polliceri, me curaturum ut tibi succedatur ; illud certe praestabo ne amplius prorogetur. tui consili est, si tempus, si senatus coget, si honeste a nobis recusari non poterit, velisne perseverare ; mei offici est meminisse qua obtestatione discedens mihi ne paterer fieri mandaris.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ cunctator: cuiusmodi putas hoc esse: aut ꝗͣ id quod nolint confice¬
re posse: qui quae cupiunt ita frigide agunt.: ut nolle existiment
nobis: magistratibus autẽ. si parthicum bellum erit: haec causa pri¬
mos menses occupabit. Sin aut sit: aut non erit istic bellũ: aut tũ
erit: ut uos aut successores paruis additis copiis sustinere possint.
Curionem uideo se dupliciter iactaturum: primum ut aliquid caesa¬¬
ri adimat: inde ut aliquid pompeio tribuat: quiduis ꝗͣlibet muni
sculum. Paulus porro non humane de prouincia loquitur: huius
cupiditati oceursurus est furnius noster: pluris suspicari nõ possũ:
haec noui. Alia quae possunt accidere non cerno. Multa tempris af¬
ferre & preparata multa esse scio: sed intra finis hos quaecunq accide.¬
rint uertentur: Illud addo ad actiones.c. curionis: de agro campano.
de quo negant caesarem laborare: sed pompeium ualde nolle: ne uacu¬

Expanded text:
quam cunctator. cuius modi putas hos esse aut quam id quod nolint conficequam cunctator. cuius modi putas hos esse aut quam id quod nolint conficere posse, qui quae cupiunt tamen ita frigide agunt ut nolle existimentur? novis magistratibus autem, si Parthicum bellum erit, haec causa primos menses occupabit ; sin †aut sit aut non erit istic bellum aut tantum erit ut vos aut successores parvis additis copiis sustinere possint, Curionem video se dupliciter iactaturum, primum ut aliquid Caesari adimat, inde ut aliquid Pompeio tribuat, quodvis quamlibet tenue munusculum. Paulus porro non humane de provincia loquitur. huius cupiditati occursurus est Furnius noster ; pluris suspicari non possum. haec novi ; alia quae possunt accidere non cerno. multa tempus adferre et praeparata mutare scio ; sed intra finis hos quaecumque acciderint vertentur. illud addo ad actiones C. Curionis, de agro Campano ; de quo negant Caesarem laborare, sed Pompeium valde nolle, ne vacu
Abbreviated transcription (Latin):
um res transferatur: omnino senatum haberi nolunt:usq eo ut parũ
diligentes in re .p.uideantur. Sed honeste siue negligẽtia. siue iner¬
tia est. siue ille. quem proposui metus latet sub hac temperantiae exi¬
stimatione nolle prouinciam. A te littere non uenerunt: & nisi de¬
iotari subsecute essent: in eam opinionem cassius uenerat: quae diri-¬
puisset ipse: ut uiderentur ab hoste uastata. finxisse bellum: ut ara¬
bes in prouinciam immisisse:eosq parthos esse senatui renuntiasset.
Q uare tibi suadeo. quicunq est istic status rerum diligenter & caute
perscribas: ne aut uelificatus alicui dicaris: aut aliquid. quod refer¬
ret scire. reticuisses. Nunc exitus est anni: nam ego has litteras ad
xiiii.t. decembr̃ scripsi: plane nihil uideo ante R. ianuarias agi pos¬
se. Nosti marcellum ꝗͣ tardus & parum efficax sit: itemq seruius

Expanded text:
um res transferatur, omnino senatum haberi nolunt, usque eo ut parum um res transferatur, omnino senatum haberi nolunt, usque eo ut parum diligentes in re publica videantur ; sed honeste, sive neglegentia sive inertia est sive ille quem proposui metus, latet sub hac temperantiae existimatione nolle provinciam. A te litterae non venerunt et, nisi Deiotari subsecutae essent, in eam opinionem Cassius veniebat, quae diripuisset ipse ut viderentur ab hoste vastata, finxisse bellum et Arabas in provinciam immisisse eosque Parthos esse senatui renuntiasse. qua re tibi suadeo, quicumque est istic status rerum, diligenter et caute perscribas, ne aut velificatus aliquoi dicaris aut aliquid quod referret scire reticuisse. nunc exitus est anni ; nam ego has litteras a. d. xiiii K. Decembris scripsi. plane nihil video ante K. Ianuarias agi posse. Nosti Marcellum, quam tardus et parum efficax sit, itemque Servius
Abbreviated transcription (Latin):
IE ꝙͣ litteris .c. cesaris & deiotari nostri sumus cõmoti. nam cassius
cis eufratem copias parthorum esse dix scripsit: deiotarus profedtas
per cõmagenem in prouinciam nostram. ego quidem precipuũ meti¬
quod ad te attinebat habui. qui scirem ꝗͣparatus ab exercitu esses:. ne
quod hic tumultus dignitati tuae periculum afferret. Nam de uita si
paratior ab exercitu esses timuissem. Nunc haec exiguitas copiarum re¬
cessum. non dimicationem mihi tuam presagiebat. Hoc quomodo acci-¬
perent homines: ꝗͣ probabilis necessitas futura esset: uereor etiã nunc:
neq prius desinam formidare: ꝗͣ tetigisse te italiam audiero. Sed de
parthorum transitu nuntii uarios sermones excitarunt. Alius enĩ
pompeium mittendum: alius ab urbe pompeium non remouendũ:
alius caesarem cum suo exercitu: alius consules: nemo tamen ex sena¬
tus cõsulto priuatos: Consules autẽ quia uerentur ne illud senatus
consultum fiat ut paludati exeant: & contumeliose preter eos ad ali¬

Expanded text:
 litteris C. Cassi et Deiotari sumus commoti ; nam Cassius cis Euphraten copias Parthorum esse scripsit, Deiotarus profectas per Commagenen in provinciam nostram. ego quidem praecipuum metquod ad te attinebat, habui, qui scirem quam paratus ab exercitu esses, ne quod hic tumultus dignitati tuae periculum adferret ; nam de vita, si paratior ab exercitu esses, timuissem ; nunc haec exiguitas copiarum recessum, non dimicationem mihi tuam praesagiebat. hoc quo modo acciperent homines, quam probabilis necessitas futura esset, vereor etiam nunc neque prius desinam formidare, quam tetigisse te Italiam audiero. sed de Parthorum transitu nuntii varios sermones excitarunt ; alius enim Pompeium mittendum, alius ab urbe Pompeium non removendum, alius Caesarem cum suo exercitu, alius consules, nemo tamen ex senatus consulto privatos. consules autem, quia verentur ne illud senatus consultum fiat ut paludati exeant, et contumeliose praeter eos ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
operam ꝗͣ honeste dicitur: etiam patres rogant filios eius opere. nom̃
non audent dicere: Soeratem fidibus docuit nobilissimus fidicen con¬
nus uocitatus est: non id obscenum putas: Cum loquimur terni nihil
flagitii difimus: at cum bini. obscenum est. Graecis quidem inquies. Ni¬
hil est ergo in uerbo. quando & ego graece scio: & tamen tibi dico bini.
id quod tu facis. quasi ego grece non latine dixerim. Ruta & menta
recte utrunq uolo: mentam pusillam ita appellare. ut rutulã non licet.

Expanded text:
operam' quam honeste dicitur ! etiam patres rogant filios ; eius operae nomen operam' quam honeste dicitur ! etiam patres rogant filios ; eius operae nomen non audent dicere. Socraten fidibus docuit nobilissimus fidicen ; 'Connus' vocitatus est ; num id obscenum putas? Cum loquimur 'terni,' nihil flagiti dicimus ; at cum 'bini,' obscenum est. 'Graecis quidem,' inquies. nihil est ergo in verbo, quoniam et ego Graece scio et tamen tibi dico 'bini,' idque tu facis, quasi ego Graece, non Latine dixerim. 'ruta' et 'menta' recte utrumque ; volo mentam pusillam ita appellare ut 'rutulam ; non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
nihil uideri turpe: Ergo inre non est: multo minus in uerbis. Si enĩ
quod uerbo significatur. id turpe non est: uerbum quod significat
turpe esse non potest. Anum appellas alieno nomine: cur non suo po¬
tius: si turpe est ne alieno quidem: si non est: suo potius. Caudã an¬
tiqui penum uocabant: ex quo est propter similitudinem penicillus.
at hodie penis est in obscenis. At uero piso ille frugi in annalibus su¬
is queritur: adolescentes peni deditos esse. Quod tu in epistola appel¬
las suo nomine: ille tectius penem. Sed quia multis factum est tã
obscenum: ꝗͣ id uerbum. quo tu usus es. ꝯuid quod uulgo dicitur eũ
nos te uolumus conuenire: nun obscenum est: Memini insenatu
disertum consularem ita eloqui: hanc culpam maiorem. an illã di¬
cam: potuit obscenius: non inquis: non enim ita sensit. Non ergo
in uerbo est. Docui autẽ in re non esse: nusꝗͣ igitur est. Liberis dare

Expanded text:
nihil videri turpe. ergo, in re non est ; multo minus in verbis. si enim nihil videri turpe. ergo, in re non est ; multo minus in verbis. si enim quod verbo significatur, id turpe non est, verbum, quod significat, turpe esse non potest. 'anum' appellas alieno nomine ; cur non suo potius? si turpe est, ne alieno quidem ; si non est, suo potius. caudam antiqui 'penem' vocabant, ex quo est propter similitudinem 'penicillus ; at hodie 'penis' est in obscenis. 'at vero Piso ille Frugi in Annalibus suis queritur adulescentis "peni deditos" esse.' quod tu in epistula appellas suo nomine, ille tectius 'penem ; sed, quia multi, factum est tam obscenum quam id verbum, quo tu usus es. quid, quod vulgo dicitur: 'cum nos te voluimus convenire,' num obscenum est? memini in senatu disertum consularem ita eloqui: 'hanc culpam maiorem an illam dicam?' potuit obscenius? 'non,' inquis ; 'non enim ita sensit.' non ergo in verbo est ; docui autem in re non esse ; nusquam igitur est. 'Liberis dare
Abbreviated transcription (Latin):
MO uerecundiam uel potius libertatem loquendi. Atꝗ hoc zenoni
placuit homini me hercule acuto: & si academiae cum eo magna rixa
est: sed ut dico placet stoicis. suo quanqrem nomine appellare. Sic
enim disserunt: nihil esse obscenum: nihil turpe dictu. Nam si quod
est in obscenitate flagitium: id aut inre esse: aut in uerbo. Nihil
esse tertium: inre non est. Itaq non modo in comediis res ipsa nar¬
ratur: ut ille indemiurgo modo: forte nosti canticum: meministi
roscium: Ita me destituit nudum: totus est sermo uerbis tectus. re
impudentior: sed etiam in tragediis: ouid est enim illud: quae mu¬
lier una : quid inꝗͣ est: usurpato duplex cubile: ouid huius ferei hic
cubile inire est ausus: ouid est: uirginem me quondam inuitã per
uim uiolat: lupiter bone uiolat: Atꝗ idem significat: sed alterum
nemo tulisset. Uides igitur cum eadem res sit: quia uerba non sint

Expanded text:
mo verecundiam †vel potius libertatem loquendi. atqui hoc Zenoni placuit, homini me hercule acuto, etsi Academiae nostrae cum eo magna rixa est—sed, ut dico, placet Stoicis suo quamque rem nomine appellare. sic enim disserunt, nihil esse obscenum, nihil turpe dictu ; nam si quod sit in obscenitate flagitium, id aut in re esse aut in verbo ; nihil esse tertium. in re non est. itaque non modo in comoedus res ipsa narratur ut ille in Demiurgo: modo forte—— , Nosti canticum ; meministi Roscium: ita mé destituit núdum—— , totus est sermo verbis tectus, re impudentior, sed etiam in tragoediis. quid est enim illud: quae múlier una—— quid, inquam, est: Úsurpat dupléx cubile'? quid? huius †ferei 'híc cubile iníre est ausus'? quid est: virginem me quondam invitam per vim violat Iuppiter'? bene 'violat' ; atqui idem significat, sed alterum nemo tulisset. vides igitur, cum eadem res sit, quia verba non sint,
Abbreviated transcription (Latin):
criminis loco putent esse.quod uiuam. Quibus ego certo scio: non uide¬
ri satis. multos perissẽ: qui si me audissent. ꝗͣuis iniqua pace. honeste tam̃
uiuerent. armis enim inferiores non causa fuissent. Habes epistolam uer¬
bosiorem fortasse: ꝗͣ uelles: quod tibi ita uideri putabo: niss mihi longio¬
rem remiseris. Ego si quae uolo expediero: breui tempore te ut spero
uidebo.

Expanded text:
criminis loco putent esse quod vivam; quibus ego certo scio non videcriminis loco putent esse quod vivam; quibus ego certo scio non videri satis multos perisse. qui si me audissent, quamvis iniqua pace, honeste tamen viverent; armis enim inferiores, non causa fuissent. habes epistulam verbosiorem fortasse quam velles; quod tibi ita videri putabo, nisi mihi longiorem remiseris. ego si quae volo expediero, brevi tempore te, ut spero, videbo.
Abbreviated transcription (Latin):
tium scientiam & maximarum rerum gloriam: quarum altera mibi
uiuo nunqͣ eripietur altera ne mortuo quidem. Haec ad te seripsi ues¬
bosius & tibi molestus fui: quod texum mei. tum rei.p. cognoui aman¬
tissimum. Notum tibi omne meum consilium esse uolui: ut primum
scires me nunꝗͣ uoluisse plus quenꝗͣ posse. ꝗͣ uniuersam rem .p. postea at̃
ꝗͣ alicuius culpa tantum ualeret unus: ut obsisti non posset: me uoluis¬
se pacem amisso exercitu. & eo duce: in quo spes fuerat uno: me uoluis¬
se etiam reliquis omnibus postꝗͣ non potuerim mihi ipsi finem fecisse
belli. Nunc autem si haec ciuitas est ciuem esse me: si non . exulẽ esse
non incommodiore loco: ꝗͣ si rhodum. aut mithilenas contulissem.
Hcec tecum coram malueram: sed quia longius fiebat: uolui per litteras
eadem. ut haberes quid diceres: siquando in uituperatores meos incidis¬
ses. Sunt enim. qui cum meus interitus nihil fuerit rei .p. profuturus.

Expanded text:
tium scientiam et maximarum rerum gloriam; quarum altera mihi tium scientiam et maximarum rerum gloriam; quarum altera mihi vivo numquam eripietur, altera ne mortuo quidem. haec ad te scripsi verbosius et tibi molestus fui, quod te cum mei tum rei p. cognovi amantissimum. notum tibi omne meum consilium esse volui, ut primum scires me numquam voluisse plus quemquam posse quam universam rem p., postea autem quam alicuius culpa tantum valeret unus ut obsisti non posset, me voluisse pacem; amisso exercitu et eo duce, in quo spes fuerat uno, me voluisse etiam reliquis omnibus, postquam non potuerim, mihi ipsi finem fecisse belli; nunc autem si haec civitas est, civem esse me, si non, exsulem esse non incommodiore loco quam si Rhodum aut Mytilenas me contulissem. haec tecum coram malueram; sed quia longius fiebat, volui per litteras eadem, ut haberes quid diceres, si quando in vituperatores meos incidisses. sunt enim qui, cum meus interitus nihil fuerit rei p. profuturus,
Abbreviated transcription (Latin):
capiendus tanꝗͣ exilio locus: aut consciscenda mors uoluntaria. Certe
nihil fuit praeterea. si te uictori nolles aut non auderes committere Fx
omnibus autem his quae dixi in commodis nihil tolerabilius exilio. pre¬
sertim innocenti. ubi nulla adiuncta est turpitudo. Addo etiam cum
ea urbe careas. in qua nihil sit quod uidere possis sine dolore.Ego cũ
meis. si quicꝗͣ nunc cuiuspiam est. etiam in meis esse malui: Quȩ accis¬
derunt: omnia dixi futura. Ueni domum: non quo optima ueniendi
conditio esset: sed tamen si esset aliqua forma rei.p. tanꝗͣ in patria ut
essem: si nulla tanꝗͣ in exilio. Mortem mihi cur consciscerẽ. causa non
uisa est: cur optarem multe cause. Uetus est enim ubi nonsis. qui fueris.
non esse cur uelis uiuere. Sed tamen uacare culpa magnum est solatiũ.
presertim cum habeam duas res. quibus me sustentem: optimarum ar-¬

Expanded text:
capiendus tamquam exsilio locus aut consciscenda mors voluntaria. certe capiendus tamquam exsilio locus aut consciscenda mors voluntaria. certe nihil fuit praeterea, si te victori nolles aut non auderes committere. ex omnibus autem iis quae dixi incommodis nihil tolerabilius exsilio, praesertim innocenti ubi nulla adiuncta est turpitudo; addo etiam, cum ea urbe careas in qua nihil sit quod videre possis sine dolore. ego cum meis, si quicquam nunc cuiusquam est, etiam in meis esse malui. quae acciderunt,omnia dixi futura. veni domum, non quo optima vivendi condicio esset, sed tamen, si esset aliqua forma rei p. tamquam in patria ut essem, si nulla, tamquam in exsilio. mortem mihi cur consciscerem causa non visa est, cur optarem multae causae. vetus est enim, ubi non sis qui fueris, non esse cur velis vivere. sed tamen vacare culpa magnum est solacium, praesertim cum habeam duas res quibus me sustentem, optimarum ar
Abbreviated transcription (Latin):
in oratione ita crudeles: ut ipsam uictoriam horrerem: maximum aũt
aes alienum amplissimorum uirorum: Quid quaeris: nihil boni exp̃ter
causam. Quae cum uidissem desperans uictoriam primum cepi suadere
pacem.: cuius fueram semper auctor. Deinde cum ab ea sententia pom¬
peius ualde abhorreret: suadere institui. ut bellum duceret. Hoc inter¬
dum probabat & in ea sententia uidebatur fore: & fuisset fortasse: nisi
quadam ex pugna cepisset suis militibus confidere. Ex eo tempore uir
ille summus nullus imperator fuit. Signa tyrone & collectitio exerci¬
tu cum legionibus robustissimis contulit. Uictus turpissime amissis etiã
castris solus fugit. Hunc ego mihi belli finem feci. nec putaui cum in¬
tegri pares non fuissemus. fractos superiores fore. Discessi ab eo bello. in
quo aut in acie cadendum fuit: aut in aliquas insidias incidendum.
aut deueniendum in uictoris manus: aut ad iubam confugiendũ. aut

Expanded text:
in oratione ita crudeles ut ipsam victoriam horrorem; maximum autem in oratione ita crudeles ut ipsam victoriam horrorem; maximum autem aes alienum amplissimorum virorum. quid quaeris? nihil boni praeter causam. quae cum vidissem, desperans victoriam primum coepi suadere pacem cuius fueram semper auctor; deinde, cum ab ea sententia Pompeius valde abhorreret, suadere institui ut bellum duceret. hoc interdum probabat et in ea sententia videbatur fore et fuisset fortasse, nisi quadam ex pugna coepisset suis militibus confidere. ex eo tempore vir ille summus nullus imperator fuit. signa tirone et collecticio exercitu cum legionibus robustissimis contulit; victus turpissime amissis etiam castris solus fugit. hunc ego mihi belli finem feci nec putavi, cum integri pares non fuissemus, fractos superiores fore; discessi ab eo bello, in quo aut in acie cadendum fuit aut in aliquas insidias incidendum aut deveniendum in victoris manus aut ad Iubam confugiendum aut
Abbreviated transcription (Latin):
ERSEPE mihi cogitanti de communibus miseriis in quibus tot an¬
nos uersamur: & ut uideo uersabimur: solet in mentem uenire illius
temporis. quo praxime fuimus una: quin etiam ipsum diem memo¬
ria teneo. Nam ad .iiiͦ. idus maias lentulo & marcello cõsulibus cum
in pompeianum uesperi uenissem: tu mihi solicito animo presto fui¬
sti. Solicitum autẽ te habebat cogitatio cum officii. tum etiã periculi
mei. Si manerem in italia: uerebare ne officio deessem: si proficisce¬
rer ad bellum. periculum te meum commouebat. Quo tempore ui¬
disti profecto me quoq ita conturbatum. ut non explicarem. quid¬
esset optimum factu. pudori tamen malui famaeq cedere: qͣ saluts mee
rationem ducere:Cuius me mei facti penituit: non tam propter pericu¬
lum meum: ꝗͣ propter uitia multa quae ibi offendi quo ueneram. Primi
neq magnas copias neq bellicosas: deinde extra ducem paucosq preterea
de principibus loquor reliqui primum in ipso bello rapaces: deinde

Expanded text:
ersaepe mihi cogitanti de communibus miseriis, in quibus tot annos versamur et, ut video, versabimur, solet in mentem venire illius temporis, quo proxime fuimus una; quin etiam ipsum diem memoria teneo; nam a. d. iiii Id. Mai. Lentulo et Marcello coss., cum in Pompeianum vesperi venissem, tu mihi sollicito animo praesto fuisti. sollicitum autem te habebat cogitatio cum offici tum etiam periculi mei. si manerem in Italia, verebare ne officio dessem; si proficiscerer ad bellum, periculum te meum commovebat. quo tempore vidisti profecto me quoque ita conturbatum ut non is explicarem quidesset optimum factu. pudori tamen malui famaeque cedere quam salutis meae rationem ducere. cuius me mei facti paenituit non tam propter periculum meum quam propter vitia multa, quae ibi offendi quo veneram, primum neque magnas copias neque bellicosas; deinde extra ducem paucosque praeterea de principibus loquor reliqui primum in ipso bello rapaces, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
me inuitissimum fecisse. Id feci aliorum consilio:hortatui: auctoritate :
quod fuerim moderatior temperãtiorq: ꝗͣ in ea parte quisꝗͣ id me fecis¬
se maxime auctoritate capitonis: cuius similes si reliquos necessarios ha¬
buissem: rei.p. fortasse non nihil mihi certe plurimum profuissem.
Hanc rem mi plance si effeceris: meam de tua erga me beniuolentia spẽ
confirmaueris. ipsum capitonem gratissimum. officiosissimum. ꝙtimũ
uirum ad tuam necessitudinem tuo summo beneficio

Expanded text:
me invitissimum fecisse, id fecisse aliorum consilio, hortatu, auctoritate ; me invitissimum fecisse, id fecisse aliorum consilio, hortatu, auctoritate ; quod fuerim moderatior temperatiorque quam in ea parte . quisquam, id me fecisse maxime auctoritate Capitonis ; cuius similis si reliquos necessarios habuissem, rei p. fortasse non nihil, mihi certe plurimum profuissem. hanc rem, mi Plance, si effeceris, meam de tua erga me benevolentia spem confirmaveris, ipsum Capitonem, gratissimum, officiosissimum, optimum virum, ad tuam necessitudinem tuo summo beneficio