comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ grandius ac propterea manifestum ẽ multum exiguũ
uel grande et breue cum aliquoconparata suiuo cabulum
reperire. nec in hoc solo errat quiputat multum et exi¬
re decepti contraria dicimus fiet ut in unare uno atq
eodem tempore contraria uideantur incedere :
Vna enimres et maior aminore et breuis ama¬
iore unoatq: eodem tempore poterit nominari
quod fieri nec ueranatura patitur nec ratio ipsa
trarietas cirtulo cumuideri potest. Ueteres enim
supra et in fra proptercȩli terrȩque distantiam
contraria sibi et̃ dixerunt . Vndiq uersũ as serentes
ierram subter eẽ. Caclum suꝑ contemplantibus
enim nobis naturam rerum terraque uidetur in me¬
dio ubiq subterẽ : Nam et antỹ podas nr̃i qui
nobis dicuntur fiere aduersaria ues tigia cȩlum suꝑ habent
de in deilla quoque a fisis sicis iungiturratio quod
propterea ex diuersi tatelocorum terra caelo contra¬

Expanded text:
esse grandius. Ac propterea manifestum est multum et exiguum, esse grandius. Ac propterea manifestum est multum et exiguum, uel grande et breue cum aliquo comparata sui uocabulum reperire. Cap. 86. Nec in hoc solo errat qui putat multum et exire decepti contraria dicimus, fiet ut in una re uno atque eodem tempore contraria uideantur incidere. Una enim res et maior a minore et breuis a maiore uno atque eodem tempore poterit nominari, quod fieri nec rerum natura patitur nec ratio ipsa trarietas circa locum uideri potest. Veteres enim supra et infra propter coeli terraeque distantiam contraria sibi esse dixerunt, undiqueuersum asserentes terram subter esse, coelum super. Contemplantibus enim nobis naturam rerum, terra quae uidetur in medio, ubique subter est; nam et antipodes nostri, qui nobis dicuntur aduersa figere uestigia, coelum super se habent. m. Cap. 88. Deinde illa quoque a physicis iungitur ratio quod propterea ex diuersitate locorum terra coelo contra
Abbreviated transcription (Latin):
albũ sit in mensum : Sed quod epi fania inqua albũ ẽ
multa cernatur manifestum ẽ igitur cũ multum
albũ dicimus. ex epifanie quantitate album quod
illi accidit ȩstimari. similiter cum longos actusdicm
non quoactus in mensi sint longidicuntur sed extem¬
poris mensura quo continentur actus actuum quan¬
titas ȩstimatur. Illud tam enspecialed ebem̾agnos¬
cere quanto contrarium nihil eẽ: Epiphaniȩ enim
siu e gram mȩ suieduob cubitis siuetrib contrariũ¬
nihil ẽ nisi forte erogarequodammultum. et
exiguum putemꝰ eẽ contrarie. Non aduertentes
haet in eorũ num erũ quam aliquid dicuntur debere
trans ferri. Nihil enim multum uel exiguũ dr̃
nisi al teri fuerit comparatum. Cum enimdicimꝰ mon¬
tẽ breuem grandiorã ẽẽ alterum cui conparatus
ẽ in ducam̃ uel caindicimus grandẽ illigranus
conparatione fiugneris in quo brebius aliquid inueniturillud

Expanded text:
album sit immensum, sed quod epiphania in qua album est, album sit immensum, sed quod epiphania in qua album est, multa cernatur. Manifestum est igitur cum multum album dicimus, ex epiphaniae quantitate album, quod illi accidit, aestimari. Similiter cum longos actus dicimus, non quod actus immensi sint, longi dicuntur, sed ex temporis mensura, quo continentur actus actuum, quantitas aestimatur. Illud tamen speciale debemus agnoscere, quanto contrarium nihil esse. Epiphaniae enim, sive grammae, sive duobnihil est. Nisi forte errore quodam multum et exiguum esse putemus contraria, non aduertentes haec in eorum numerum quae ad-aliquid dicuntur dehere transferri. Nihil enim multum uel exiguum dicitur nisi alteri fuerit comparatum; cum enim dicimus montem breuem, grandiorem esse alterum cui comparatus est indicamus; uel, cum dicimus grande milii granum, comparatione sui generis in quo breuius aliquid inuenitur, illud
Abbreviated transcription (Latin):
eͥpiphaniã siucin quo libet borum positis terminis
partes feceris quamquam sibi coherentes uuuduns
atq: comuncte tam̃ aduerti. corporali terlicedr
pars ubi fit cuiuianasit cuique iungatur sunt
Ipsumnumerum solium dicentes ñ aliquid corpord
numerantes nonuidemus uel eius dexteramuel sina¬
posicionem suarum partium nom potest demonstar
nisi forteor dinem dixerimus quod unum setuntur
duo positio autem in hisdumtaxat non potest inum¬
ri similiter et in tempore atq. sermonemaxime ã
hȩc moxuideantur labicum dixeris et tempuscurnt
festũ c̃igitur hact tria positionem diuersarũ parti
non habere proprieigitur hȩc sola quaedictas
quanta nominantur: Si qua uero p̃t̃ hȩc inueni
potuerint. debent ꝓaccidentib poni. sunt enimquę¬
dam quȩ accidentib: ipsis accidunt ipsidicamus. Mul¬
tum album propterea multum album dr̃ non quo dipsi

Expanded text:
in epiphania siue in quolibet horum positis terminis in epiphania siue in quolibet horum positis terminis partes feceris, quamquam sibi cohaerentes uideantur atque coniunctae, tamen aduerti corpoquae pars ubi sit, cui vicina sit, cuique jungatur. Suntipsum numerum solum dicentes, non aliquid corporaliter numerantes, non videmus vel ejus dextram vel sinispositionem suarum partium non potest demonstrare, nisi forte ordinem dixerimus, quod unum sequuntur duo: positio autem in his duntaxat non potest inveniri. Similiter et in tempore atque sermone, maxime cum haec mox videantur labi, cum dixeris, et tempus currit; festum est igitur haec tria positionem diversarum partium non habere. Proprie igitur haec sola, quae dicta sunt quanta nominantur: si qua vero praeter haec inveniri potuerint, debent pro accidentibus poni. Sunt enim quaedam, quae accidentibus ipsis accidunt, ut si dicamus, multum album; propterea multum album dicitur, non quod ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cũque circumdat et corporis partibus occupatur.
Ita communi termino partiturque ad modũ paraituret
corpus. Ac propter ea eum necesse ẽ. coherentẽ ut
cetera nominari. Separata uero sunt numerus et
oratio quis enimnon aduertat propriis terminis
unum separatum eẽ duobus duos a tribus et in oratione
singulȩ syllabȩ separates et natura enim et numero
segregantur cumalteram breuemdicimus alteram
longam et unam uelduas nimirum apparet hȩc
quaed iximus et adquantum ꝑtinere et sepa rata
oportere nominari horum quantorum ẽ et alia
differentianam exhis alia sunt quorum partes pos¬
si cionem habeant ex quapos sit agnosciquȩ parscuiq
iungatur alia uel quorum partes positionẽ habeañ
non possunt. Posicionẽ aũdico cũuideaturcuius¬
que reant dexteram leuam superiorem inferiora¬
nifesta positione iunguntur. hȩcigitur gram̃mȩ
epiphania corpus locus sicuc enim in gramme su

Expanded text:
cumque circumdat et corporis partibus occupatur, cumque circumdat et corporis partibus occupatur, ita communi termino partitur quemadmodum partitur et corpus, ac propterea necesse est eum 'cohaerentem' ut caetera nominari. Cap. 79. Separata uero sunt mlmerus et oratio. Quis enim non aduertat propriis terminis unum separatum esse a duobus, duos a tribus? Et in oratione singulae syllabae separatae sunt; et natura enim et numero segregantur cum alteram 'breuem' dicimus alteram 'longam', et 'unam' uel 'duas'. Nimirum apparet haec quae diximus et ad quantum pertinere et 'separata' oportere nominari. Cap. 80. Horum quantorum est et alia differentia; nam ex his alia sunt quorum partes positionem habeant ex qua possit agnosci quae pars cuique iungatur, alia uero quorum partes positionem habere non possunt. Positionem autem dico cum uidemus cuiusque rei dexteram, laeuam, superiora, iuorum partes sibi manifesta positione iunguntur haec: gramme, epiphania, corpus, locus. Siue enim in gramme siue
Abbreviated transcription (Latin):
eput fania quoquesimilide causa conexa dr̃ et
Icoherens deniquesiquis hanc diuidere uoluerit
in cius medio gramen ponat necesse ẽ haec gramine
quam epi faniam diuidetcũ ex hac duas partes fece¬
rit ipsarum duarum partium
Hipsalg̃ grammȩ terminis incipit eẽ communis si
enim sibi connexa ẽ ut non appareat cui terminus
uideatur infixus. similitercorpus siquis socia reuo¬
luerit diuidendi corporis terminũ igitur lg grãme
uel epifania sic neces seẽ ipsa enim p̃cisio quam grã¬
me facit cumepifania neces se ẽ discedat in corpus at¬
q id eo incertum .ẽ. siue igiturlg gramme siue
epiphania cui parti terminũ dederint cumdiuiso cor¬
pore inutramq: partẽ epiphanian neces serit repe¬
riri. Ideo que corpus coherens . ẽ. in quofaciendarũ
quoque similisratio ẽ cuiuidendo si uelimus ter¬
minũ daredicamur modo modo autem inter p̃teri¬
tum et futurũ tempus ita confusum ẽ. ut incertũ
sit quod debeat separari. Locus autẽ qm̃ corpus quod¬

Expanded text:
Epiphania quoque, simili de causa, conexa dicitur et cohaerens; denique si quis hanc diuidere uoluerit, in elus medio grammen ponat necesse est, haec gramme quae epiphaniam diuidit cum ex hac duas partes fecerit. Ipsarum duarum partium ipsa gramme terminus incipit esse communis; sic enim sibi conexa est ut non appareat cui terminus uideatur infixus. Cap. 77. Similiter corpus si quis secare uoluerit, diuidendi corporis terminus gramme uel epiphania sit necesse est; ipsa enim praecisio quam gramme facit cum epiphania necesse est descendat in corpus; atque ideo incertum est siue gramme siue epiphania cui parti terminum dederint, cum, diuiso corpore, in utraque parte epiphaniam necesse sit reperiri. Ideoque corpus cohaerens est in quo faciendarum quoque similis ratio est cui diuidendo, si uelimus terminum dare, dicamus 'modo'. 'Modo' autem inter praeteritum et futurum tempus ita confusum est, ut incertum sit quo debeat separari. Locus autem, quoniam corpus quod
Abbreviated transcription (Latin):
conuersione: Conuersibilis ꝓpositiones dicuntur
uniuersalis abdicatiua et alterutra eiꝰ id ẽ. particula¬
ris dedicatiua eo quod particule earum subiectiua
et declaratiua pos s̃ semꝑ interseseruare uices ꝑ¬
manentes conditioneueritatis aut falsitatis. Nam
ut uera ẽ haec propositio nullus prudens impius . lta
si conuertis partium uices uerum erit. Nullus impius
tas falsaerit. Nullum animal homoratione et particu¬
laris dedicatiua conuertitur . Quid am grammaticus
homo ẽ et contra quidem homo grã maticus ẽ quod dus
cetere propositiones semꝑ facere non poss̃ quã quamin
ꝓposito ꝑomnes significationes repperienda c̃. cuietiã
conuersa congruat nec unumueres istes ed quinq soleo
aut enimproprietas dedaratur alicuus aut genus aut dif¬
ferentiae autfinis aut accedens. Necum quã prote haet¬

Expanded text:
cit: « Conversibiles propositiones dicuntur, universalis abdicativa et alterutra ejus, id est, particularis dedicativa, eo quod particulae earum, subjectiva et declarativa, possunt semper inter se servare vices, permanente conditione veritatis aut falsitatis. Nam ut est haec vera propositio, Nullus prudens impius, ita si convertis partium vices, verum erit, Nullus impius tas falsum erit, Nullum animal homo. Pari ratione et particularis dedicativa convertitur, Quidam grammaticus homo est; et contra, Quidam homo grammaticus est: quod duae caeterae propositiones semper facere non possunt, qio per omnes significationes reperienda est, an etiam conversa congruat: nec innumerae sunt istae, sed quinque solae: aut enim proprietas declaratur alicujus, aut genus, aut differentia, aut finis aut accidens. » Ad ha
Abbreviated transcription (Latin):
et uniuers alidedicatiuũ particula redirectm.
Vt quod dã iustũ honestũ omneius tũbonũ quod dãigit᷑
hones tumbonum. Tertius modus ẽ qui conduat exdi¬
catiuis uniuersali et particulari dedicatiuũ particu¬
lare directim ut omneiustũ honestũ qđdã iustũ
bonũ quod daigitur iustũ honestubonũ. Quartus¬
modus ẽ . qui conducit ex uniuers alibus dedicatiua et
ab latiua abdicatiuũ particulare direttimut omne
iustũ hones tum nullũ ius tummalum quod damigit᷑¬
iustũ honestum ñ ẽ malum. Quintus modusẽ. quic̃¬
duc̃it ex dedicatua particulari et abdicatiua uniuer¬
saliabdicatiuũ particulare di retum ut quod dã iustũ
honestũ nullum iustummalũ quoddã igiturhonestũ
non ẽ malum. Sextus modus ẽ. qui conducit exdedicati¬
uauniuersali et abdicatiua particulari abdicatiuũ
particulare directimut omneius tum honestũ quoddã
iustum non ẽ. malum. Exhisxi modis primi.iii. redi

Expanded text:
ali dedicatiuum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: omne iustum bonum: quoddam igitur honestum bonum.' Tertius modus est qui conducit ex dedicatiuis uniuersali et particulari dedicatiuum particulare directim, ut 'Omne iustum honestum: quoddam iustum bonum: quoddam igitur ersalibus dedicativa et abdicativa abdicativum particulare directum: ut, Omne justum honestum, nullum justum malum, quoddam igitur honestum non est malum. Quintus modus est qui conducit ex dedicativa particulari et abdicativa universali abdicativum particulare directum: ut, Quoddam justum honestum: nullum iustum malum: quoddam igitur honestum non est malum.' Sextus modus est qui conducit ex dedicatiua uniuersali et abdicatiua particulari abdicatiuum particulare directim, ut 'Omne iustum honestum: quoddam iustum non est ma
Abbreviated transcription (Latin):
ssugĩ q i pamquoq conpletionẽ bonioperis quando ad p̃mia
tuia diaimne ggredimur lex nob benein tellectã p̃dicat Vnde
sierua mandata : & nillialia quã legis mandata sub di
isl quaq tabulas de aurab & fundes eis anulos aurtos
itꝰ as picit᷑: A nuliaũ aurei ꝑquos uectes tabulata contine

Expanded text:
uia ipsam quoque completionem boni operis, quando ad praemia futura de carne egredimur, lex nobis bene intellecta praedicat. Unde serva mandata , et non illi alia, quam legis mandata subdidit. Ipsasque tabulas deaurabis, et fundes eis annulos aureostutum decus aspicitur. Annuli autem aurei per quos vectes tabulata contine
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cingem nec sumisse nec succincte . quid inubone:
nec flexe nec astricce amictu se pobsoruabim : dum
incipimꝰtantũ mado ceterũ ꝓcedente accuiã pene
ab initionarrationis. mimime possumꝰ. Sin abhume¬
rorecte potest labi. potest inipsoactu uelut sponte
Nãcũ ad argum̃ta aclocosuentũ ẽ. reicere asimstro
togã & deicere eũ etiã sihereat c̃uenit. q ca tholu in
actione obseruandas : ne ꝓnuntiatio arte redolere
uideat᷑ qđ qͥ demñ tantũ in ꝓnuntiatione ueruetiã

Expanded text:
dum cingemur? nec submisse nec subcincte. Quid in umbone? nec fluxe nec adstricte. Amictum semper observabimus? dum incipimus tantummodo: ceterum procedente actu iam paene ab initio narrationis minime possumus. Sinus ab humero recte potest labi? potest in ipso actu velut sponte: nam cum ad argumenta ac locos ventum est, reicere a sinistro togam et deicere eam etiam, si haereat, convenit. Quae καθόλου in actione observanda sunt? ne pronuntiatio artem redolere videatur, quod quidem non tantum in pronuntiatione, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Oratoris officiũ ẽ. ꝓposita q̃stioneciuilidũtaxatpri¬
mũ ipsit intellegere genoralissit anspecialis sipla:
an c̃iuncto explurib: absoluta anc̃paratiua Deinde
cũ intellexerit inuenire ea cgruentes partitioni
lacos. &his morales seu naturales ac comodare sententias
exparũ iuiuare de inuentis repudiar q̃ parũ comede
occurrerint Tũ his q̃ uidicio examinarit. dureordinẽ
certũ &enĩ quẽ uis multa & ꝑtinentia inuenta sint
tam̃ nisi ꝓqualitate & magnitudine sua certis & qͥsile¬
gitiimis sedib collocent᷑ aut ober aut ñ magnopereꝓsi¬
ciunt sub inde ordinationi rechor explicationẽ re¬
mis oratori affirmant necessariã hoc ut opinor modo
ueniã nunc adthesaurũ rerũ om̃ium memoriã qnisicuo¬
tos inuenti s ordinatisq: reb: adhibeat᷑ intelligimomã
etiã si p̃clarissimas int inoratione peritura memoriȩ

Expanded text:
Oratoris officium est, proposita quaestione civili duntaxat, primum ipsam intelligere, generalis sit an specialis, simplex an conjuncta ex pluribus, absoluta an comparativa. Deinde cum intellexerit, invenire in ea congruentes partitioni locos, et his morales seu naturales accommodare sententias. Exinde judicare de inventis, repudiare quae parum commode occurrerint: tum iis quae judicio examinarit, dare ordinem certum. Etenim quamvis multa pertinentia inventa sint, tamen nisi pro qualitate et magnitudine sua, certis et quasi legitimis sedibus collocentur, aut oberunt, aut non magnopere proficient. Subinde ordinationi rhetor explicationem remis oratori affirmat necessariam, hoc, ut opinor, modo: « Venio nunc ad thesaurum rerum omnium memoriam; quae nisi custos inventis, ordinatisque rebus adhibeatur, intelligimus omnia, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
notuło nomiaponit᷑ ut cũ dicit᷑ optimꝰ mox
adaurẽ longa una syllaba & duȩ breues hui:¬
ce. nominis ꝑcussorint. animꝰ exarte statipedẽ
dactilũ ostendit scientiã uero ñ secđmse. sed se¬
cundũ idqđ significat uerbũ mou&. quando per
urbũ accepto signo animꝰnihi laliud qua reipsa
mouet᷑ .cui illuo signũ õqđ accep̃ . ut cũ augusti¬
no. nominato nihil aliud quã ego ipse cogitor
ab eocuinotꝰ sũ. aut cuilibet hominũ m̃ tiocurrit:
si forte hoenom ̃ uł qͥ meignorat audiorit .ł. qui
aliũ nouit qui augustinuocet᷑. Cũ aut̃ simul&
secđm se uerbũ mouet audientẽ & secđmid qđ

Expanded text:
nomen ita ponit, ut, cum dicitur 'optimus', mox, ut aurem longa una syllaba et duae breves huiusce nominis percusserint, animus ex arte statim pedem dactylum agnoscat. Iam vero non secundum se, sed secundum id quod significat verbum movet, quando per aurem accepto signo animus nihil aliud quam rem ipsam intuetur, cuius illud signum est quod accepit: ut cum Augustino nominato nihil aliud quam ego ipse cogitor ab eo cui notus sum, vel quilibet hominum menti occurrit, si forte hoc nomen vel qui me ignorat audierit, vel qui alium novit qui Augustinus vocetur. Cum autem simul et secundum se verbum movet audientem et secund
Abbreviated transcription (Latin):
timot heo modicum uinum ꝓdessed ix̃ : Curatio aut̃ morborũ
tribus generibus constat : farmatia quam latini medicami¬
na uocant : Cirurgia quã lat̃ nuum operatione appellant :
Manus enimaput grecos cirosuocatur : Di& a quemlatini
regulam nuncupant ẽ enimobseruatio legis & uitȩ : S autẽ
omnicurationis pecies tres : Primũ genus dicticũ scđm for¬
ma ceuticum tercium cirurgicum : Di& a ẽ obseruatio legis
acuite : Formacia ẽ medio am̃ torũ curatio: Cirurgia : fer¬
ramentorum incisio : Namferro exciduntur qui medicamento¬
rum non senserint medicinã : Antiquior autẽ medicina : herb̵
tantum & sucis erat talis enimmedendiusus coepit : Deinde
ferro & ceteris medi camentis. Omnis autẽ turatio aut ex con¬
trariis aut ex similib: adhib& : ex contrariis : ut frigidũ
calidum uł humidosiccum sicut & in homine suꝑbia sanariñ
potest nisi humilitate san&ur ex similib: uero sic̃ ligam̃¬

Expanded text:
Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, vel humido siccum; sicut et in homine superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. Ex similibus vero, sicut liga
Abbreviated transcription (Latin):
inde mortẽ quẽ lib& tardius ad futurã : Ordeolus ẽ paruissi ma
diolata & exutro q conducta ordei granũ similans unde & nom̃
accepit : Furunculus ÷ tumor in acuitum surgens dictus quod fer¬
guore oscitancium frenus cuulcera circaituoris similiahis q̃
fiunt uimentis as peritate frenorum ulcus putrido ipsa uulnus
nenascitur. excitato enim calore uulneris sanguis in saniem
uertitur: Nam sanies non fit in quocumq loconisi ubi sanguis
aduenerit quia omne quod putres nisi calidum & humidũ fu¬
erit Quod ẽ sanguis putre fierinon potest : Sanies aũ &
tabes sibi differ̃. fluere enim sani ȩ uiuorũ ẽ Tabemortuoꝵ
Cica trix ẽ obiectio uulneris naturalem colorẽ partib: seruans
dicta qđ abducat uulneratq obcecat:¬
Medicine curatio spernenda non ẽ meminimus enim& esaiã
ex ediȩ languenti aliquid medicinale mandas se. & paulus apłs

Expanded text:
inde mortem, quamlibet tardius, adfuturam. Furunculus est tumor in inde mortem, quamlibet tardius, adfuturam. Furunculus est tumor in dio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans; unde et nomen am. Furunculus est tumor in acutum surgens, dictus quod ferguore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. Ulcus putredo ipsa; vulnus, ne nascitur. Excitato enim calore vulneris sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocumque loco, nisi ubi sanguis advenerit; quia omne, quod putrescit, nisi calidum et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecatMedicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
citur Siuariãtiminter sanas cutis partes color diuersos appa¬
reat aut suta se ubiq diffundit ut omnia unius coloris quã iuis
adulter faciat : Ele fantiacus morbus dr̃ ex similitudine
elefanti cuus natura lit̃ dura pellis & aspera nomen morbo in
hominibus dedit quia corporis suꝑficiem similem facit ede¬
fantorum aatisiue quia ingens passio ẽ sicut animal ipsud
ex quo diriuatum ducit nomen : Hic tericiappellant acuius dã
animalis nomne quod sit coloris coloris fellei hunc morbũ
latim arcuatumdicunt a simili tudine celestis arcus. Aurigi¬
nem uero apellari ait a colore auri : Regium aũ morbum
inde estimant dictum quod umnobono & regalib: abis facilius
cur&ur. Cancer a similitudine martumi animalis uocatũiuil nus
sicut medicidicunt . Nullis medicamentis sa nabile aut ergo p̃dici
solet a corpore membrũ nascitur ut aliquantumuiuat tamen

Expanded text:
citur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appacitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similitudine maritimi animalis vocatum. Vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. At ergo praecidi solet a corpore membrum, ubi nascitur, ut aliquantum diutius vivat: tamen
Abbreviated transcription (Latin):
serpiat membra : Inpetigo ẽ sicca scabies ꝓminens a corporetum
asperitate & rotunditate formatur: Hanc uulgussarnam
appellant : Prurigo uocata ẽ apereundo & ardendo Nictamꝰ
ẽ passio qui perdiemui sumpatentib: oculis denegatur & noctur¬
nis inruentib tenebris rediuitur aut uersa inceut pleriq uolunt
dieredditur noctenegatur : Verruce aliud s̃ satrriasis aliud
uerruce singulatim sunt : Satiriasis uero una forcior & cir¬
ca ipsam plures inueniuntur : Scabies & leprautraq passio
as peritas cutis cum pruritu & squamatione : sed scabies tenuis
asperitas & squamationẽ : Hincdeniq nomen accepit qui ita
ueluti purgamenta admittat : Nam scabies quasi scamies :
Lepra uero asperitas cutis squamosa lapide herbesimilis unde &
nomen sum psit cuiusdolor nunc inmigritudinemuertitur :
Nunc in alborem nunc in ruborẽ in corpore hominis italepradinos¬

Expanded text:
serpiat membra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpore cum serpiat membra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpore cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinos
Abbreviated transcription (Latin):
ta dieta quod q̃bumtam quã perlenia intestinenullis obstan
columappellant : Raga diedicuntur eoquod fissure s̃ rugiscollecte A:
circa orificium haec &emor roida ea sangunis fluore dicte greci
Alopicia ẽ capillorũ fluori circum scriptus pilis faliueris qualitatẽ
habentib: uocata hoc nomine A similitudine animalis uulpicule
quamgretia lopicia nuocant: Parotides durttȩ uł collettiones
quiex fobribus aut aliquid aliud nascuntur in aurũ uicinitates
unde & parotidas s̃ appellatȩ: Ota enimgrete auricula dt̃ : Lentigo
÷ uestigia macularum paruula in rotunditatẽ formata abspeciȩ
linticulȩdicta erisipila ẽ quẽ latinis a crũ ignẽ appellant id ẽ
ex setrandum ꝑ anti frasin si quidem in suꝑficie rubor flammeus
cutes rubescunt tunc muto robore quasi abigne uicina inuadun¬
turloca it aut & iam febris exutetur : Serpedo ẽ rubor cutis
cum postularum extantia & nomensum psit a serpendo eo quod

Expanded text:
a dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis obstanappellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocant. Parotidae sunt duritiae vel collectiones, quae ex febribus aut ex aliquo alio nascuntur in aurium vicinitates, unde et παρωτίδες sunt appellatae. Ὦτα enim Graece auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula in rotunditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est execrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutes rubescunt. Tunc mutuo rubore quasi ab igni vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustularum extantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ grtudinem tarda resumptio: Atrofia nom̃ accepit abimi¬
dintorporis: Namgrecinutrimenti cessationem a trofiam
uet ̃enimtenuitas corporis ex causif latentib: & paulatim c̃
usuata a parte corporis quã uexat. Namuerteblorũ os sa
imsumitatis iliorum initio terminatur : Greciscia uocant
pinnatio: Poda grã greci a retentionepedum dicunt nomina
l feralidolore si qui demomne quodinmite fuerit abusiue
srsienocamꝰ : Artericus morbus ab articulorũ passione uoca
usringat urina rũ difficultatẽ : Satiriasis iuge desideriũ
sumex tensione naturalium locorũdicta passio a satiris
il iugis uentris cursus sine uomitũ : Dis interia ẽ diuisio
uitionis iđ ulceratio intestini . Di senim diuisio ẽ intera

Expanded text:
itudinem tarda resumptione. 27. Atrophia nomen accepit a dimiitudinem tarda resumptione. 27. Atrophia nomen accepit a diminutione corporis; nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus, et paulatim 29. Ischias, vocata a parte corporis quam vexat. Nam vertebrorum ossa, quorum summitas iliorum initio terminatur, Graeci ἰσχία vocaninatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum , eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera
Abbreviated transcription (Latin):
si mat cuus ionttaria ẽ superior in fauaibus ubi uuatiaillat:
insomna icollectione nomen accepit : Nam collectiones greti
senus uocant : Enpis dicta ab apostema in trinsetus uel in la
t đ instomachocum dolore & febribus &tus sis & habun¬
unb pumis & puro lentis : Ypaticus morbus eietoris passione
imen acepit grecienimiecor ipta temuocant : Lie nosis
ubnlene uocibulum sumpsit. grecienim splenliendicunt:
iripis nomensumpsit aba quoso humore cutis : Nã greci
ubi aquamuo cauer̃ : E enim humor subcutaneus cuminflati¬
niturgente & anelitu fetido : Nefresis arenum languore nom̃
upi : Aenes enimgreci ne fretindicunt : Paralrsis dicta a corpo
i npensatione facta ex multa in frigidationẽ aut in toto corpo¬
t at uparte : Cacexia nomen sum psit corporis iniuria uł ha
usintenperantia ȩgrotanti s uł curati one mala medicaminis

Expanded text:
veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria vel hapassio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ fluor reume iugis ex narib: q̃dũ ad fauces uenerit brancos ucit᷑
Dũ al toracem uł pulmonemtisis dr̃ : Corita ẽ quotiens in fusio captis nasio
uenerit narium & ꝓuocationem fecerit cũ sternutatione Vnde &o
riza nomen accepit : Brancorem p̃focatio faucũ astigidi hunort¬
grecienimguttur brancos dicunt. Circa quem fauces s̃ quã nos corris
brancias dicimus : Raucedo amputatio uocis hȩc &arteria sisucttr
eoquod f¬
eo ꝗ uoctm raucam & dausa mreddant ib arteri arũ inuria . Ps¬
rium nom̃ sumpsit quia inspirationis difficultas . t̃. quã geraltẽ
dicunt id t̃ p̃focationẽ : Peripleumonia apul monib: noñ iueres¬
Fenimpul monis tumor aims pumatꝰ sangiinearũ ffiseoe at¬
sirguns peros. unde & nom̃ accepit c̃imat hemin sanguis dr̃¬
tola Ti sinautem apud grecos dicta quod et consumptio totius
ipris Tusis grete ab altitudi neuocatur qđ apro fundo pecto

Expanded text:
RRUS est fluor reume iugis ex naribus, qui dum ad fauces venerit brancos vocatur, RRUS est fluor reume iugis ex naribus, qui dum ad fauces venerit brancos vocatur, dum ad toracem vel pulmonem tisis dicituvenerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quod fauces sunt, quas nos corrupte branchias dicimus. 14. Raucedo, amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum injuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci dicunt, id est, praefocationem. 15. Peripneumonia a pulmonibus nomen acceenim pulmonis tumor, cum spumarum sanguincarum effusionsanguinis per os, unde et nomen sumpsit, αἷμα enim sanguis dnire solet. Φθίσις autem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris
Abbreviated transcription (Latin):
a endenrt nomensi mpst quo drepentinas tencbra s ogrtaet cala
exuberauit &adecerebrum conuersus fuerit : Elet pissio &e dieo
uocat quod perlune cursus comitetur eos insidia de monan qleue
tur cuitantauis ẽ ut homo ualens concidat spum&q Contuls ut̃
dictus quod ap̃ gentiles cum comitiorum die cuiquã actidis s& aama
dimit tebatur : Erataũ a p̃romanos comitiorũ dies soleninis inleł
ianuariis : M ania ab insana uł furo reuocata Namgrtioniꝰ
u& ustas furorẽ manicem appellabant siu e abimquitate qui gmi
mane uocauer̃ : Siue adiuinatione quia diuinare gretimanimt
M el an cola dicta ẽ anigro felle grecienim nigrũmelanuoain:
Fel aut̃ colen appellant: Epilemsi a autẽ in fantasia fit nelandla
tionemania in memoria: Tipis fride febres quiabusiue tipipl¬
labantur : Ad uerba quiina quanas citur latineformaatpsorꝰ
inter ualla : Reuma grecelatine eruptiosiue fluor appellatur : Cati¬

Expanded text:
accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingerat oculis exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca  lunaticos vocant, quod per lunae cursum comitetur eos insidia daemonum. Item et uo caduci tenentur. Cui tanta vis est ut homo valens concidat spumetque. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies sollennis in kalendis Ianuarii. Mania ab insania vel furore vocata. Nam Graecorum vetustas furorem μανικήν appellabant, sive ab iniquitate, quam Graeci †manie† vocaverunt, sive a divinatMelancholia dicta est a nigro felle. Graeci enim nigrum μέλαν vocant, fel autem χολὴν appellant. Epilemsia autem in phantasia fit; melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Cat
Abbreviated transcription (Latin):
herbarum iđius & possibilitas : Namint̃ erbarũ cariuis ipsa
dinamis dr̃ : Vnde& dinamedia nuncupatur : ubieorũ madia¬
tineat ferramenta : Cironemi grece manus uocatur: Pluo¬
nis a similitadine cucurbita. asus piriouento sauocans
Deniq anima ta spũ ꝑigniculum: Dehine p̃ciso corperises

Expanded text:
herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in herbarum cura vis ipsa herbarum, id est vis et possibilitas. Nam in herbarum cura vis ipsa δύναμις dicitur; unde et dinamidia nuncupatur, ubi eorum medictineat ferramenta; χείρ enim Graece manus vocatur. Phlebotinis a similitudine cucurbita, a suspirio ventosa vocatur. Denique animata spiritu per igniculum, dehinc praeciso corpori s
Abbreviated transcription (Latin):
aradotũ serpentinũ quo uenena pollunt᷑ it pestis pestoodlã
sumpsit in quo conficitur sicut diacodion qua ex codiaidẽ
pauere fit sicut dias permaton quia ex seminib conpont:
Flectuariũ uocatũ eo quod molle sorbeatur: Trousces litas
Colliria latinũ sonat qđ uitio oculorũ de tergam eptru¬
eo quod suꝑponat᷑ aluis adiutorib p̃cedentib Catiplisma tq
inductio sola sit : In plaustrũ eo ꝗ inducat᷑: Maligna ꝓsnẽ
igne maceretur & c̃p̃hendatur : Enema greco latine
relaxatio dr̃ : Pes sariadicta : quod intus iniciantr
M edicina uimentorum cironquidã genus inuenit :I nde piugit᷑¬
mediciuocant quibus credo ex iudicio infirmitatis hocnm̃
in positum ẽ : Quod qua si uidicent hominẽ & sententiasiu
sensumpropositerei scribens : Pronostica : p̃iusio egritudim̃
uoca ta ap̃noscendo : O port& enimmedicum : & p̃terita agnosie¬
re & p̃sentiascire & futura p̃uidere : Dinamedia : poresas

Expanded text:
antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvasumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quest ex papavere fit, sicut dyaspermaton, quia ex seminibus componitur. Electuarium vocatum est eo quod melle sorbeatur. Trociscus dictuundum dicitur. Colliria latinum sonat, quod vitium oculorum deterganteo quod superponatur aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. Inplastrum, eo quod inducatur. Malagma, quod sine igne maceretur et conprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Chiron quidam Graecus inmedici vocant, quibus, credo, ex judicio infirmitatis illud nomen impositum est, quod quasi judicent hominem, et sententia sua, sensum propositae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas
Abbreviated transcription (Latin):
tea niger ut carbor &tinctus : Pestilencia ẽ contagium quoddum
unũ ad p̃ henderit celerit̃ ad plures transit : Gignitur autẽ excor¬
rupta erit & inuiscerib: pen& rando iungitur. Hoc & siplerũq ꝑ
aerias potestates fiat: Tamensi ne arbitrio omni potentisđiomni¬
nonon fit : Dicta autẽ pestu lancia qs̃ postulancia quo duelũ intendi¬
a centinendo qr quemtetigerit pollu& ipsa & inguina ab inguinũ
per cis sione lademne lues alibe & lutiuo uta qo¬

Expanded text:
tea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum tea niger, ut carbo extinctus. Pestilentia est contagium, quod dum unum adprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti incendia contingendo, quia quemquem tetigerit, polluit. Ipsa et inguina ab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, q
Abbreviated transcription (Latin):
effusio sanguinis quasuffocati intereunt : Dic taaũ apoplexia
uocant : Spasmus latine contractio subita partium aut neruoꝵ
cum dolore uehementi quam pissionem a corde nominatum dixer̃ q
in nobis principatumuigoris hab& fit autem duob modis aut ex reple¬
tione aut ex in anitione : Titanus maior ẽ contractioneruoruma
ceruice addorsum Telum lateris. Dolor ẽ dictumaũ taam edicis quod
dolore corpus trans uerbert quasi gladius yleos dolor intestinar
Vnde & in aliadicta sunt. Grecien imibos obuoluere dr̃ qđ sein testine
p̃dolore in uoluant hii & turminos dicuntur ab in testinarum torm̃
dicunt unde & latimi hunc morbu mobaq̃ m&u. limfaticũ uocant : Fit iũ
aut ex canis rapidi morsu aut exhȩris spuma in terra ꝓiecta quam
si homo uelbestia tetigerit aut dementia repletitur aut in rabiem
uertitur : Carbunculus dictus quod mortusuo rubens sit ut ignis pos¬

Expanded text:
effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexiaeffusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexiavocant. Spasmus Latine contractio subita partium aut nervorum cum dolore vehementi. Quam passionem a corde nominatam dixerunt, qui in nobis principatum vigoris habet. Fit autem duobus modis, aut ex repletione, aut ex inanitione. Tetanus maior est contractio nervorum a cervice ad dorsum. Telum lateris dolor est. Dictum autem ita a medicis, quod dolore corpus transverberet, quasi gladius. Ileos dolor intestinarum: Unde et illa dicta sunt. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur, quod se intestinae prae dolore involvant. Hi et turminosi dicuntur, ab intestinarum tormendicunt, unde et Latini hunc morbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, pos
Abbreviated transcription (Latin):
idras a feruore dicta e enim ad habundantia caloris: E renesis appel
infrendant : Nam frendert ẽdentes concutere ẽ aũ ꝑturba uocum
exagitatione & demencia excolericaui efferta: Cardu a cordeuo¬
abilum sumpsit dumex aliquo timore aut dolore efficitur: Cor
enimgr̃ cardian uocant : est enim cordis passio cum formidabil
m&u: Liturgia a somno uocata ẽ enimobp̃ẽsio ce lebricum abliui¬
one al somno iugiuelutistertentes : Simancis a continentia sp̃s &
p̃focatione dicta grecienim simancis contineredicunt quienim
hocuitiolaborant dolore faucium prefocantur : Eleumonẽ feruo
stomachi cum extensione atq do lore quecum coeperit firi & febris :̃¬
enim sentitur & in deno men accepit : ꝓleu resi sẽ dolor lit teris
acitus cum febre & sputo sanguinolento: latus enimgrete pleura dr̃
uicium cumdolore ueħementi & sus pirio: Gretienim pulmonem
fleumonuocant unde & egritudo dictaẽ A po plexia ẽ subita

Expanded text:
is a fervore dicta est, est enim abundantia caloris. 3. Phrenesis appellinfrendant, nam frendere est dentes concutere. Est autem perturbatio cum exagitatione et dementia ex cholerica vi effecta. 4. Cardiace voc sumpsit, dum ex aliquo timore aut dolore afficitur. Cor enim Graeci καρδίαν vocant. Est enim cordis passio cum formidabili metu. Lethargia a somno vocata. Est enim oppressio cerebri cum oblivione et somno iugi, veluti stertentis. Synanchis a continentia spiritus et praefocatione dicta. Graeci enim συνάγχειν continere dicunt. Qui enim hoc vitio laborant, dolore faucium praefocantur. Fleumon est fervor stomachi cum extensione atque dolore enim sentitur et inde nomen accepit. Pleurisis est dolor lateris acutus cum febre et sputo sanguinolento. Latus enim Graece πλευρὰ divitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. Apoplexia est subita
Abbreviated transcription (Latin):
est species &idor conecesseẽ in utrorũq rationb
uer isq uti adngnant ergo & ncspeciem Species
est quȩ ponitur subgenere & dequagenus in eoqđ
quid sic pdicatur amplius aut̃sic qđ q specios .ẽ. quod
depluribus&x differentibr ebus namero in eoqu odequio

Expanded text:
est species, idcirco necesse est et in utrorumque rationibus utrisque uti. Adsignant ergo et sic speciem: «species est quod ponitur sub genere et de qua genus in eo quod quid sit praedicatur». Amplius autem sic quoque: «species est quod de pluribus et differentibus numero
Abbreviated transcription (Latin):
tionale: ꝓpriuũ trisibile: accidens ut albũ nigrũ
sedere: ab hisergo q̃ de uno solo p̃dicanẽ differ genera
eo quod deplurib: as signata p̃dicentur : hisaut̃ q̃ deplu¬
ribus abs pecieb quidem: qm̃species & si deplurib pdica¬
tur sed ñ de differentib: specie sed numero : homo
genus sit : de homine & boue &oquopdicat᷑: qͥ differ
a seinuicẽ & specie quoq nonnut nemosolo: apprioue¬

Expanded text:
tionale", proprium ut "risibile", accidens ut "album", "nigrum", "sedere". Ab his ergo quae de uno solo praedicantur differunt genera eo quod de pluribus adsignata praedicentur, ab his autem quae de pluribus: ab speciebus quidem quoniam species, etsi de pluribus praedicantur, sed non de differentibus specie, sed numero homo egenus sit de homine et bove et equo praedicatur qui differunt a se invicem et specie quoque, non numero solo; a pro
Abbreviated transcription (Latin):
ud qualesit. inc̃rogatienĩ qualis ẽ. homo dicim: ratio¬
nalis & in eo qđ qualisẽ coruus. dicimꝰ qm̃niger est
aut̃ rationale quidem differentia. nigrũ uero acciđ
quando aut̃ quid est homo introgatur. anim alres¬
pondem est auc̃ hominis genus animal: quare¬
separat abhis q̃sicut species p̃dicant᷑ uel sicutꝓ
rentus & cõmunit̃ accidentib: q̃ non in eo qđ quid
sit sed in eo quod qualeẽ uel qͦdãmodo sehabensp̃¬
dicantur his de qͥb p̃dicantur. Nibiletur suꝑfluũ
neq: mincontin& generisdicta destriptio. DESpECIT

Expanded text:
d quale sit; interrogati enim qualis est homo, dicimus «rationalis» et in eo quod qualis est corvus dicitur quoniam «niger»; est autem "rationale" quidem differentia, "nigrum" vero accidens; quando autem quid est homo interrogamur, «animal» respondemus; erat autem hominis genus animalseparat ab his quae sicut species praedicantur uel sicut rentiis et communiter accidentibus quae non in eo quod quid sit, sed in eo quod quale est vel quodammodo se habens praedicantur de his de quibus praedicantur. Nihil igitur superfluum neque minus continet generis dicta descriptio. DE SPECI
Abbreviated transcription (Latin):
himolestiessent induebar cilicio & humiliabã ił¬
hocẽ habitũ poemtentiȩ & humilitatis. quo furorẽ ꝑseq̃ntiũ autꝰ
humilitatẽ poenitentiũ significarent. nequaquã i psũ anim al
intermunda computaretur. neq in laudes ponsedicer&ur
Capillitui sicut grex caprarũ. sagaergo quae s cos p̃dicatores
significant ⁊ cilicina sunt ⁊xi. quia quostudiosius fide corda
purificant eo plura inquib. seipsi rep̃hendant inueniunt
unde humilit̃ fatentur quia in multis offendim om̃s et
si dixerimus quia peccatũ non habem ipsi fcos seducim ⁊ c&
misticedeclarant quib dr̃. Longicudo sagiunius habebit
xxxcubitos & latitudo iIi:: Ecce hic longitudinis ñ unde¬
nariũ sed denariũ habes numerũ ⁊ hunꝰ tertio multi pli¬
catũ quopatent̃ in sinuat᷑ eorũ uirtus quidecalogũ legis
infide scãe trinitatis quaedilectionẽ operi&ur ⁊ ꝑficiunt
quauidelic & ꝑfectione in hacdũ taxat uita nulla eẽ pote¬

Expanded text:
hi molesti essent, induebam me cilicio , hoc est, habitum poenitentiae et humilitatis, quo furorem persequentium, aut humilitatem poenitentium significarent, nequaquam ipsum animal inter munda computaretur, neque in laude sponsae diceretur: Capilli tui sicut grex caprarum . Saga ergo, quae sanctos praedicatores insinuant, et cilicina sunt et undecim; quia quo studiosius fide corda purificant, eo plura in quibus seipsos reprehendant, inveniunt. Unde humiliter fatentur: Quia in multis offendimus omnes : et Si dixerimus, quoniam peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et mystice declarant, quibus dicitur: Longitudo sagi unius habebit triginta cubitos, et latitudo quatuor. Ecce hic longitudinis non undenarium, sed denarium habes numerum, et hunc tertio multiplicatum: quo patenter insinuatur virtus eorum, qui decalogum legis in fide sanctae Trinitatis, quae per dilectionem operatur, perficiunt: qua videlicet perfectione in hac duntaxat vita nulla esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
d sidocus insequentib ita reperit᷑. fecit i saga xi de
ils ca prarũ ad operiendũ teccũ tabnaculi sagaergo
qub operit̃ ta b̵naculũ. rectores sunt scae eccłȩ quorũ in¬
ustaa dabore decus eiusdẽ ecclesiȩ protegitur. atq
nes sabilicura munit᷑ Neui delic& uita fidesq electorũ
un&ica seductione corrũpi nefalsorũ catholicorũ im¬
putate fedari. netemptantiũ uitiorũ sorde ad taminari
uetem porali subsidiorũ inopia possit ad tristitiã deduci:
quiquanto seadtentius ad sustinendas siue repellendas
irientiũ tẽptationũ uiolentias accingunt. tanto am¬
plore subditis dñ oseruiendi libertatẽ tribuunt. &
rsinuis fulgendi copiã curtinis p̃stant . dũ instarsagorũ
psi uistempestates ad flictionũ tolerant : recte aut̃ eadẽ
n& licina siue depilis caprarũ. & xi facta eereferunt᷑
nanimirũ scĩ p̃dicatores quo altiores merito eohumili
sẽdebent animo iuxta illud uiri sapientis quanto

Expanded text:
 locus in sequentibus ita repetitur: Fecit et saga undecim de pitis caprarum ad operiendum tectum tabernaculi. Saga ergo, quibus operitur tabernaculum, rectores sunt Ecclesiae sanctae, quorum industria ac labore decus ejusdem Ecclesiae protegitur, atque incessabili cura munitur, ne videlicet vita fidesque electorum haeretica seductione corrumpi, ne falsorum catholicorum improbitate foedari, ne tentantium vitiorum sorde attaminari, ne temporalium subsidiorum Qui quanto se attentius ad sustinendas sive repellendas irruentium tentationum violentias accingunt, tanto ampliorem subditis Domino serviendi libertatem tribuunt; et quasi intus fulgendi copiam cortinis praestant, dum instar sagorum ipsi foris tempestatis afflictionem tolerant. Recte eadem saga et cilicina sive de pilis caprarum, et undecim facta esse referuntur: quia nimirum sancti praedicatores, quo altiores merito, eo humiliores esse debent animo, juxta illud viri sapientis: Quanto