comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tris sui eni figrari faber fuit. uerũ qm̃ fin¬
gr̃tib ueri uisũ ẽ archades ĩueisse eo qd
illo forsan eno ceteros excedorẽt fistula
chate nyphã fuisse uoluere . Syrigã aute
lusisse satyros. ⁊ pana fugiẽter atq a lado¬
ne moratĩ ⁊ nẏphaꝵ suffragio ĩ calamũ
u̾sã circha nr̃os cantus iudicio meo aliꝗd
bonc gsideracioĩs abscondit. hec eĩ spretis
satyris.i ãgeniis rudib fugit pana .i. ho
minẽ nͣa aptũ natũ ad musicalia. nͨ eqdẽ
actu fugit. s existim atiõe cupiẽtis. cui ĩ
dilacione uidet᷑ cessari qd̾ optat. hec tũc
a ladonc sistit᷑ donͨ ĩstrum̃tu ad emicten¬
dã meditaciõe ꝑficit᷑. Est eĩ lado fluuiuᷤ

Expanded text:
tris sui, qui ferrarius faber fuit. Verum quoniam fintris sui, qui ferrarius faber fuit. Verum quoniam fingentibus verius visum est Arcades invenisse, eo quod illo forsan evo ceteros excederent fistula, Arcadem nynpham fuisse voluere. Syringam autem lusisse satiros et Pana fugientem, atque a Ladone moratam et ninpharum suffragio in calamum versam, circa nostros cantus iudicio meo aliquid bone considerationis abscondit. Hec enim spretis satyris, id est ingeniis rudibus, fugit Pana, id est hominem natura aptum natum ad musicalia; nec equidem actu fugit, sed existimatione cupientis, cui in dilatione videtur cessari quod optat. Hec tunc a Ladone sistitur donec instrumentum ad emittendam meditationem perficitur. Est enim Ladon fluvius
Abbreviated transcription (Latin):
xã ẽẽ circa nos agentib supcelestib corpib
nature opus tãto organigatũ ordĩe ut dũin
certũ ⁊ determinatũ fine ꝯtinuo deducit᷑ tra¬
ctu. nõ alr̾ ꝙͣ faciant rite canẽtes amonia
face̾. qd̾ deo gͣtissimũ fore credẽdũ ẽ Gor
ãt hãc nĩphã archadẽ fuisse dixerĩt ⁊ icala¬
mos uersa ĩo dictũ puto. qr ut placet theodõ¬
cio archades primi fuere qui excogitato can¬
tu emittẽtes ꝑcalamos logos ⁊breues spũz
qͣtuor uocũ ĩuenere discrimĩa. ⁊ demũ addidẽ
tria. ⁊ ad postremũ qd̾ pmlto̾s faciebãt cala¬
mos ĩuuã ꝯtraxe̾ fistulã foram̃ib ori flãtis
proximis ⁊ remotiorib excogitatis. Macro¬
bĩ uo he reptũ dicit pictagore ad ictꝰ mallco¬
ꝵ grauiũ atq leuiũ. Ioseph uꝯ ĩ libro antiq¬
t ans uidaice dicit longge uetustiꝰ Iubal ĩuẽ¬
tu fuisse dtinnitũ malleoꝵ tubalcai fra¬

Expanded text:
gam esse circa nos agentibus supercelestibus corporibus gam esse circa nos agentibus supercelestibus corporibus nature opus tanto organizatum ordine, ut dum in certum et determinatum finem continuo deducitur tractu, non aliter quam faciant rite canentes armoniam facere, quod deo gratissimum fore credendum est. Cur autem hanc nynpham Arcadem fuisse dixerint et in calamos versam, ideo dictum puto quia, ut placet Theodontio, Arcades primi fuere, qui excogitato cantu emittentes per calamos longos et breves spiritum, quatuor vocum invenere discrimina, et demum addidere tria, et ad postremum quod permultos faciebant calamos, in unam contraxere fistulam, foraminibus ori flantis proximis, et remotioribus excogitatis. Macrobius vero hoc repertum dicit Pictagore, ad ictus malleorum gravium atque levium. Iosephus vero in libro Antiquitatis Iudaice dicit longe vetustius iubal inventum fuisse ad tinnitum malleorum Tubalcayn fra
Abbreviated transcription (Latin):
hyspidũ dicit.⁊ pedes hr̃e caprcos. ⁊ ut
addit uirgiliꝰ purpureã faciẽ. Hũc unũ et
idẽ cũ silu ano arbitraabat᷑ kabanus. s diue̾¬
sos ẽẽ describit uirgiliᷤꝰ dicẽs. ueĩt ⁊ agresti
capitis siluanꝰ honore. Norẽtes ferulas ⁊
grãdia lilia quassas. Et illico seqt᷑ pandeuꝰ
archadie uẽit. ⁊ alibi. Panꝗq siluanuq
ad ĩtrĩseca ueniẽdũ ẽ. Et qm̃ supͣ pana na¬
turã naturatã ẽẽ dcũ c̃. qd sͥ uoluerĩt figẽ¬
tes eũ a cupidine supatũ facile reor iudri
po̾t.Na ꝙͣ cito ab ip̃o creatore nͣa ꝓducta ẽ
euestigio cepit opari. ⁊ suo delectata opere
illud cepit amare ⁊ sic a delectacõe irrita¬
ta amori succubuit. S urĩgã ãt quã ai¬
u̾t apme dilctã ut dice̾bat leõtiꝰ dr᷑ a sy¬
ren grece qd̾ latine sonat deo cãtãs. Et sic
poterim᷑ dice̾ syringã ẽc celorũ sensperaꝵ
melodiã. q̃ ut pictagore placuit ex uariis

Expanded text:
hyspiduhyspiduc unum et idem cum Silvano arbitrabatur Rabanus, sed diversos esse describit Virgilius dicens: Venit et agresti capitis Silvanus honore, Florentes ferulas et grandia lilia quassans. Et illico sequitur: Pan deus Arcadie venit. Et alibi: Panaque Silvanumque seca veniendum est. Et quoniam supra Pana naturam naturatam esse dictum est, quid sibi voluerint fingentes eum a Cupidine superatum, facile reor videri potest. Nam quam cito ab ipso creatore natura producta est, evestigio cepit operari, et suo delectata opere illud cepit amare, et sic a delectatione irritata amori succubuit. Siringa autem quam aiunt a Pane dilectam, ut dicebat Leontius, dicitur a syren grece, quod latine sonat deo cantans, et sic poterimus dicere Siringam esse celorum seu sperarum melodiam, que ut Pictagore placuit ex variis
Abbreviated transcription (Latin):
fugiẽte sequeretur. ꝯtigit. ut ip̃a a la¬
dono flumo impedita ꝯsisteret.⁊ nĩpha¬
Rauxiliũ p̾̃cib ĩploraret. quaꝵ ope fc̃m
ẽ ut ĩ palustres calamos nerteret᷑. Quo
cũ pan motu uẽtorũ sensiss dũ ĩuicẽ col¬
liderẽtur ẽe canoros tã affectiõe puelle
⁊ se dilecte ꝙͣ delectatiõe soni ꝑmotus
calamos libens assumpsit. et exeis se¬
ptẽ disparib fcĩs fistulã ut auĩt ꝯposuit
eaq pͥmͤ cetinit. ut ⁊̃ testari uidet᷑ iurgi¬
liꝰ. Pan primꝰ calamos cera ꝯiuĩge̾ plu¬
res. Instituit.⁊c̃. Huiꝰ p̾ierca poete et
alii insignos uiri mir hilẽ descripis̃z e
figura. Nã ut fabaus ĩ libo teorigĩo
rerũ aitis anͥ ailia frõti ht ĩfixa cõnu⁊
ĩ celũ tendẽtia. barbã prolixa.⁊ ĩ pectu
pendulã.⁊ loco pallii pellẽ disticta mac¬
culis quã nebride uocaue̾ prisci. sic ⁊
manu uirgã atq septẽ calamoꝵ fistu¬
lã. p̾terea ĩferiorib m̾bris ursutũ atq¬
eu

Expanded text:
ientem sequeretur, contigit ut ipsa a Ladone fluvio impedita consisteret, et nynpharum auxilium precibus imploraret, quarum opere factum est ut in palustres calamos verteretur. Quos cum Pan motu ventorum sensisset dum invicem colliderentur esse canoros, tam affectione puelle a se dilecte quam delectatione soni permotus, calamos libens assumpsit, et ex eis septem disparibus factis fistulam, ut aiunt, composuit, eaque primus cecinit, ut etiam testari videtur Virgilius: Pan primus calamos cera coniungere plures Instituit etc. Huius preterea poete et alii insignes viri mirabilem descripsere figuram. Nam ut Rabanus in libro De origine rerum ait: Is ante alia fronti habet infixa cornua in celum tendentia, barbam prolixam et in pectus pendulam, et loco pallii pellem distinctam maculis, quam nebridem vocavere prisci, sic et manu virgam atque septem calamorum fistulam. Preterea inferioribus membris yrsutum atque
Abbreviated transcription (Latin):
musice artis ⁊ ꝯꝑtus exiñ cantꝰ tã du la¬
tet ĩ pectore ĩue̾toris tonec emittẽdi p̾ste¬
t᷑ origanũ qd̾ ex calamis suffragio humi¬
ditatis a radice emissis ꝯficit᷑. quo ꝯfec¬
to sonus p̾meditatꝰ emittit᷑ suffragio hi¬
miditatis spũs emictẽtis.Nã si sictus es¬
set nulla sonoritatiᷤᷤ dulcedo s mugituᷤᷤ
potiꝰ seq̃retur. ut uidemꝰ ex igne ꝑfistulaᷤᷤ
emisso ꝯtĩge̾. ⁊ sic ĩ calamos u̾sa uidetũ
syriga eo ꝙ ꝑcalamos resonet.possibile
p̾terea fuit a ꝯpertore fistule calamos
ad hoc primo fuisse opertos. ladonẽ sec.
⁊ sic a ladone derento¶ Estat uidere
quid sẽsisse potuerit cirea panis ymagi¬
nẽ ĩ qua ego arbitror ueteres uniũsale
nature corp̾tã scilic agẽtiũ ꝙͣ patiẽtiũ
reꝵ uoluisse describe̾. ut puta senciẽtes
ꝑcornua ĩ celũ tẽdẽtia supcelestiũ corpo¬
ꝵ demõstratiõe quã duplici mõ pcipimꝰ

Expanded text:
ce artis et compertus exinde cantus tam diu latet in pectore inventoris, donec emittendi prestetur organum, quod ex calamis suffragio humiditatis a radice emissis conficitur; quo confecto, sonus premeditatus emittitur suffragio humiditatis spiritus emittentis. Nam si siccus esset, nulla sonoritatis dulcedo sed mugitus potius sequeretur, ut videmus ex igne per fistulas emisso contingere; et sic in calamos versa videtur Syringa, eo quod per calamos resonet. Possibile preterea fuit a compertore fistule calamos ad hoc primo fuisse compertos Ladonem secus, et sic a Ladone detento. Restat videre quid sensisse potuerint circa Panis ymaginem, in qua ego arbitror veteres universale nature corpus tam scilicet agentium quam patientium rerum voluisse describere, ut puta sentientes per cornua in celum tendentia supercelestium corporum demonstrationem, quam duplici modo percipim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ yside promethei. ex quib quis pot quã m alit
alli mrez ascribere.
et cassiopie ꝯuigis sue ut lactãcio pla¬
cet filit filia. Que cũ ĩ neptũm ueniss
pit ⁊ peperit busiridẽ ĩmane postea tirãnu.
lxe ut dicit ysidor ubi de ethimologiis eĩ ptis
De belo prisco epaphi filio. Qui genuit danaũ.

Expanded text:
et Yside Promethei, ex quibus quis potest quam malit et Yside Promethei, ex quibus quis potest quam malit illi matrem ascribere. et Cassiopie coniugis sue, ut Lactantio placet, fuit filia. Que cum in Neptuni venissetpit et peperit Busiridem, immanem postea tyrannum. Hec ut dicit Ysidorus, ubi de Ethimologiis, eius partis De Belo prisco Epaphi filio, qui genuit Danau
Abbreviated transcription (Latin):
cassiopiã fuisse cõuige̾ nõ eã q̃ socrus fuit psei
s longe ãtiquiorẽ. et ex ea qͦsoa suscepisse fi¬
lios ut postea apparebit. De tẽpore eiꝰ nõ minꝰ ꝙͣ
de pr̃e et mre discordes sũt ueteres.Nã eusebio
ubi de tẽporib referẽte aliqui dicũt iouẽ roni
unachi filie mixtũ regnãte athenis cecrope qui
regnauit cuca ãnos mudi. iii. de xloii. Cũ ꝯstet
ynachuĩ regnasse usq ad ãnũ mũdi. iii. cccxe¬
uii. Et secũdũ hos oportuit aliã eẽ uonẽ̾ ꝙͣ yna¬
chi filiã. Idẽ at eusebuis priulo post p̾dea dicit
uonẽ ĩ egiptũ profectã ⁊mo. xliii. regni ci cropis
qui mũdi fuit z̃nus. iii. dcc.x. Et ibidẽ ysidem
nũcupatã. ⁊ thelegono cuidã nupsisse.⁊ ex co
Epaphũ ꝯepisse. Ego at discordãtiis obmissis
Iouis primi epaphũ filiũ dixi. eo ꝙ eius tẽpu
uideatur ꝯueĩre magis cũ yone unachi filiaa

Expanded text:
Cassiopiam fuisse coniugem, non eam que socrus fuit Persei, Cassiopiam fuisse coniugem, non eam que socrus fuit Persei, sed longe antiquiorem, et ex ea quosdam suscepisse filios, ut postea apparebit. De tempore eius non minus quam de patre et matre discordes sunt veteres, nam, Eusebio ubi De temporibus referente, aliqui dicunt Jovem Yoni Ynachi filie mixtum, regnante Athenis Cecrope, qui regnavit circa annos mundi IIIdcxlvii, cum constet Ynacum regnasse usque ad annum mundi IIIcccxcvii, et secundum hos oportuit aliam esse Yonem quam Ynachi filiam. Idem autem Eusebius paulo post predictam dicit Yonem in Egyptum profectam anno xliii regni Cicropis, qui mundi fuit annus IIIdccx, et ibidem Ysidem nuncupatam, et Thelegono cuidam nupsisse, et ex eo Epaphum concepisse. Ego autem, discordantiis omissis, Jovis primi Epaphum filium dixi, eo quod eius tempus videatur convenire magis cum Yone Ynaci filie,
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã primi liberi prĩs iouis primi
fili prolẽ om̃e expediuimꝰ retrotrahẽ¬
dus c̃ sermo ad epaphũ egiptiuĩ eiusq
amplissima progenie. Qui ẽpaphus ut testat᷑
ouidiꝰ ex yone filia ynachi iouis fuit filiꝰ. The¬
odontĩ ũo ⁊ leontĩ eque eũ iouis fuisse filiũ di¬
tũt. s ex ysite promethei filia. ut uͥ ĩfra de yside
latiꝰ patebit. Euscbĩ at ĩ libro tp̃ꝵ dicit eũ filiũ
fuisse thelegoni cui post mortẽ apis nupsit ysi
Geru asiꝰ quidẽ telliberiẽsis ĩ libro otiorũ ĩpi aliũ
scribit. epaphum cleni ⁊ ysidis fuisse filiũ. et
babillonia egiptiã ꝯdidisse. Qd̃ opus fuisse
cambisis persarũ regis certiores autores affir¬
mãt. Et sic de pr̾e ⁊ mr̃e huiꝰ inter se discrepant
autores. Ego at uulgatiorẽ sequutꝰ famã iouiᷤᷤ
⁊ ronis filiũ dicã. Ex ciuiꝰ xepciõe fabula ĩfrau̾
de ponc scribit᷑. i tegre refert᷑. hui dicit lactaciᷤ

Expanded text:
ostquam primi Liberi patris Jovis primi filii prolem omnem expedivimus, retro trahendus est sermo ad Epaphum Egyptium eiusque amplissimam progeniem. Qui quidem Epaphus, ut testatur Ovidius, ex Yone filia Ynachi, Jovis fuit filius. Theodontius vero et Leontius eque eum Jovis fuisse filium dicunt, sed ex Yside Promethei filia, ut ubi infra, dum de Yside latius patebit. Eusebius autem in libro Temporum dicit eum filium fuisse Thelegoni, cui post mortem Apis nupsit Ysis. Gervasius quidem Telliberiensis, in libro Ociorum imperialium, scribit Epaphum Heleni et Ysidis fuisse filium, et Babiloniam Egyptiam condidisse, quod opus fuisse Cambisis Persarum regis certiores autores affirmant. Et sic de patre et matre huius inter se discrepant autores; ego autem vulgatiorem secutus famam Jovis et Yonis filium dicam, ex cuius conceptione fabula infra ubi de Yone scribitur integre referetur. Huius dicit Lactantius
Abbreviated transcription (Latin):
possesse fuerũt. er ãtq hũndãtissie̾ ouiũ la¬
na quaꝵ p̾ciosissĩa erat ad ĩstar auri. Et sic ĩ¬
sule hesperie q̃ talũ ouũ erãt pascua uiri¬
dariũ fuere hesperidũ oues aũt aurea mala
N q̃ oues a grecis male sen mala dicũt᷑ teste
uarrone ĩ libro de agricultura. Puigil autẽ
serpes curipi erãt qͣui ĩter ĩsulas estu ante

Expanded text:
possesse fuerunt, erantque abundantissime ovium, lapossesse fuerunt, erantque abundantissime ovium, lana quarum preciosissima erat ad instar auri, et sic insule Hesperie, que talium ovium erant pascua, viridarium fuere Hesperidum, oves autem aurea mala; nam oves a Grecis male seu mala dicuntur, teste Varrone in libro De agricultura. Pervigil autem serpens Euripi erant, qui inter insulas estuante
Abbreviated transcription (Latin):
rat asius ppetuo denoĩatus ẽ. De hoc tñ nil he¬
t̾ ulterius nisi ꝙ illi tres fuerĩt filie rapina
horculis clare. De Egle heretusa. et he¬
esperides speretusa filiabus hesperi
rũt filie. esto sint qui athlãtis dicãt. He tres
nũo fuere. Egle stilicet ⁊ heretusa ac ⁊̃ hespere¬
tusa. de quib fertur ꝙ ẽẽt illis uiridarui ĩ
qͦ aurea mala nascebãt᷑. cui custodẽ p̾focerãt
serpẽtẽ puigilez. Cuiꝰ uiridarii fama cũ ad eu¬
risteũ puei̾ss.⁊ ip̾e pomorũ desiderio tractus
misit herculẽ ut illa mala surripe̾t. Qui ueni¬
ens soporato seu occiso serpẽte uiridariũ ĩ tra¬
uit ⁊ mala sustulit atq euristeo detulit. Cuiꝰ
fictioĩs archanũ apuisse nõ erit difficile.
llere quippe ut placet pomponio. ĩ sule ĩ
occeao eccidẽtali hntes ex oppoĩto deẜtũ litꝰ
ĩcontinẽti ĩter hesperes ethyopes ⁊ athlãteᷤᷤ
ppłos. Que quidẽ in sule a puellis hespidibꝰ

Expanded text:
rat, a suis perpetuo denominatus est. De hoc tamen nil habetur ulterius, nisi quod illi tres fuerint filie, rapina Herculis clare. CAP. XXX. De Egle Heretusa et Hesperetusa filiabus Hesperi.runt filie, esto sint qui Athlantis dicant. Hec tres numero fuere. Egle, scilicet et Herethusa ac etiam Hesperetusa. De quibus fertur quod esset illis viridarium in quo aurea mala nascebantur, cui custodem prefecerant serpentem pervigilem; cuius viridarii fama cum ad Euristeum pervenisset, et ipse pomorum desiderio tractus, misit Herculem ut illa mala surriperet. Qui veniens, soporato seu occiso serpente, viridarium intravit et mala sustulit atque Euristeo detulit. Cuius fictionis arcanum aperuisse non erit difficile. Fuere quippe, ut placet Pomponio, insule in occeano occidentali habentes ex opposito desertum litus in continenti inter Hesperos, Ethyopes et Athlantes populos, que quidem insule a puellis Hesperidibus
Abbreviated transcription (Latin):
logũ. Et rabanus dicit cũ pͥmũ astrologie
artẽ excogitasse. qd̾ aplinio sũptũ puto. ipẽ
at ĩ libro de nͣali hystoria dicit. hũc astrolo¬
gia ĩueisse. Et hĩc obsudores ex arte suscep¬
tos celũ humeris tolerasse dcu̾ ẽ. uerũ igna¬
uũ uulgus hoc credidit eũ scilic celũ humeriᷤ
sustine̾ qr cernẽt mõtis uerticẽ̾ adeo extolliut
ĩ eũ uideat᷑ ĩclinari celũ. Huic p̾terea multas

Expanded text:
logum, et Rabanus dicit eum primum astrologie logum, et Rabanus dicit eum primum astrologie artem excogitasse, quod a Plinio sumptum puto; ipse autem in libro De naturali hystoria dicit hunc astrologiam invenisse et hinc, ob sudores ex arte susceptos, celum humeris tolerasse dictum est. Verum ignavum vulgus hoc credidit, eum scilicet celum humeris sustinere, quia cerneret montis verticem adeo extolli, ut in eum videatur inclinari celum. Huic preterea multas
Abbreviated transcription (Latin):
spitiũ pete̾t athlãti.athlas at oraclõ p̾moĩt
ut sibi cauẽt a ioiuis filiis qr ab aliqͦ eoꝵ regͦ¬
priuaret᷑. Audito eñ iouis ẽẽ filiũ suscipe̾ nolu¬
it.Quã obrẽ turbatus pseus detecto gorgoĩs
capite illũ ĩ sui noĩs mo̾tẽ mutauit dãnauit¬
q eũ ut ĩꝑpetuũ celũ substẽt.aret humeris. qd̃
⁊ fcũm ẽ. Sub hac ãt fictiõe uoluere pͥores
hystoria occultari. cũ dicat fulgẽtiꝰ ꝙ supata
medusa ditissima regina ꝑseus regnũ ĩuasi¬
ss athla̾tis. fultus copiis atq sb̾sticiis medu¬
se eũ ĩ mõtes cõpulit aufuge̾. Et sic qui ex re¬
gia mõtanꝰ fcũs ẽ fuga cam dedit fabule ut
ĩmõte diceret᷑ eẽ cõuersus opẽ eĩ cuĩ diuicii
ĩ mõtes fuer at cõpulsus. Qd̾ celũ humeri sb̃¬
stẽt au̾it alia c̃ã fuit. Affirmat ãt augustinuᷤ
ĩ libro de ciuitate dei hũc maximũ fuisse astro¬

Expanded text:
spitium peteret Athlanti. Athlas autem, oraculo premonitus, spitium peteret Athlanti. Athlas autem, oraculo premonitus, ut sibi caveprivaretur, audito eum Jovis esse filium suscipere noluit; quam ob rem turbatus Perseus, detecto Gorgonis capite, illum in sui nominis montem mutavit, damnavitque eum ut in perpetuum celum sustentaret humeris, quod et factum est. Sub hac autem fictione voluere priores hystoriam occultari, cum dicat Fulgentius, quod cum superata Medusa ditissima regina, Perseus regnum invasisset Athlantis, fultus copiis atque substantiis Meduse, eum in montes compulit aufugere, et sic qui ex regia montanus factus est fuga, causam dedit fabule, ut in montem diceretur esse conversus opere eius, cuius divitiis in montes fuerat compulsus. Quod celum humeris sustentaverit, alia causa fuit. Affirmat enim Augustinus in libro De civitate dei, hunc maximum fuisse astro
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ dicit lybiã fuisse. uerũ hi nõ uidẽt᷑ unũ et
idẽ cũ tres fuisse dicãt᷑. quorũ pͥmꝰ credit᷑ ex ar¬
chadia. alter ãt aprimo thessalus. iñ maurꝰ
fuit tertiꝰ ille scilic qui cũ hespo fre̾ ad mauros
trãsfretauit. Est p̃terea ⁊ athlas ytalus qͥ ut
uulgo fertur ãtiquissimꝰ ap̃ fesulas ĩpanit.
cuĩ qm̃ parẽtes nõ cõperi nõ apposui. de qͦ istoꝵ
circa ea q̃ de eis scripta cõpiũtur ĩtellexerit
autores nõ satis certũ ẽ. dato ꝙ aliqñ possit p
cõiecturas ĩtelligi. Scribã ig̃ tãquã uniꝰ tãtu
acta sĩt oĩa. Euit gͦ Athlas ut dcũm ẽ Iapeti
seu ex climene seu ex asya filius ul ex libia
ex quo talis narrat᷑ fabula. Qd cũ ꝑsens iouiᷤ
filius iussu polidotis regis ut dic̃ lactãtiꝰ ad oc¬
cidendã iuiss gorgone. eãq supass illiq ca¬
put abscidiss. uictorq rediret. cõtigit ut ho¬

Expanded text:
huius dicit Libyam fuisse. Verum hi non videntur unum et huius dicit Libyam fuisse. Verum hi non videntur unum et idem, cum tres fuisse dicuntur, quorum primus creditur ex Arcadia, alter autem a primo Thessalus, inde Maurus fuit tertius, ille scilicet qui cum Hespero fratre ad Mauros transfretavit. Est preterea et Athlas Ytalus, qui ut vulgo fertur antiquissimus, apud Fesulas imperavit, cuius quoniam parentes non comperi, non apposui. De quo istorum circa ea que de eis scripta comperiuntur, intellexerint autores, non satis certum est, dato quod aliquando possit per coniecturas intelligi. Scribam igitur tanquam unius tantum acta sint omnia. Fuit ergo Athlas, ut dictum est, Japeti seu ex Climene, seu ex Asya filius, vel ex Lybia, ex quo talis narratur fabula. Quod cum Perseus Jovis filius iussu Polidetis regis, ut dicit Lactantius, ad occidendum ivisset Gorgonem, eamque superasset, et illi caput abscidisset, victorque rediret, contigit ut ho
Abbreviated transcription (Latin):
occeano die noctuq absq ĩ termissioe ĩ sulas
mira cũ tẽpestate circũibãt. ⁊ ad ĩsulas trasitũ
prohibebãt.quas hercules captato tpr̃e trã¬
siẽs malis aureis .i. pecudib eductis remea¬
uit ĩ gretiã. Fulgẽtius at more suo ex abys¬
so conatur ĩ ethera educere ĩtellectũ. quẽ eo
ꝙ nõ putẽ fuisse d̃ m̃te fingẽtiũ omittẽdu
ce̾sin. Sũt tñ qui uelit hũc herculẽ fuisse per¬
scũ ⁊ hesperidas fuisse gorgones. ipĩ uideãt.
De Athlante nono titanis filio qui genunt
hyam ⁊ septẽ hyades. quorũ hec sũt noĩa. Eu¬
dora. ambroxia.phydile. Croni. phyto. poli¬
xo. ⁊ byenes. Et genuit ĩ super plyades. quaꝵ
Hec sunt nomina. Eletra. a laya. Sterope ᷤ.
celeno. Baygeta. alcione. A Ieropes. Et ge¬
nuit. Calipsonem ⁊ Aympham. Rubric̃¬
Thlas. dicit lactãciꝰ filiꝰ fuit lapeti ⁊ cli¬
imenes.theodõtiꝰ u̾o Iapeti ⁊ asye filiũ fu
dicit. plinius at uͥde hystoria nͣali. matrẽ

Expanded text:
occeano die noctuque absque intermissione insulas mira cum tempestate circumibant et ad insulas transitum prohibebant; quos Hercules, captato tempore, transiens malis aureis, id est pecudibus, eductis, remeavit in Greciam. Fulgentius autem, more suo, ex abysso conatur in ethera educere intellectum, quem, eo quod non putem fuisse de mente fingentium, omittendum censui. Sunt tamen qui velint hunc Herculem fuisse Perseum, et Hesperidas fuisse Gorgones; ipsi videant. CAP. XXXI. De Athlante VIIII Tytanis filio, qui genuit Hyam et VII Hyades, quarum hec sunt nomina: Eudora, Ambroxia, Pyidile, Coroni, Phyto, Polixo et Thyenes, et genuit insuper Plyades, quarum hec sunt nomina: Electra, Maya, Steropes, Celeno, Taygeta, Alcyone, Meropes, et genuit Calipsonem nynpham. Athlas dicit Lactantius, filius fuit Japeti et Clymenes. Theodontius vero, Japeti et Asye filium fuisse dicit. Plinius autem, ubi De hystoria naturali, matrem
Abbreviated transcription (Latin):
ticiis solertia. Qͣ grandio comitas fidesq ĩ cõ¬
seruadis susceptio. E pie ĩpillantio anic la
crime. Que cus ad filiĩ psepe monita. Quid mlꝰ¬
ta referã. assint oro. assint hi ĩ pocticũ rugiẽtes
nom ẽ. librẽt huiꝰ poete uerba. snĩas pontere̾t. et
si patiatur aũis fructũ exhis qui põt expͥm ãt
Et si deo gratũ erit iudebũt nũquid pocta hic
ĩ mala frugem suasor sit. profecto si rite deũ
nouisset ⁊ coluisset uirgilius nil fere p̃ter scũz
cius ĩ uolumĩe legeretur. Et si dicãt leges non
pati quẽquã approbari testimoio uñ. uenusinuĩ
ĩ super flaccũ suscipiãt. persiũ uulterranũ Iu¬
uenalẽ aquin atẽ quorũ satyricũ carmẽ tanto
uirtutis ĩpetu ĩ uiti a uiciososq iuchitiut cos
extermin. ire uideat᷑. Si hi gͦ plures satis sunt
taceat isti qui suasores triminũ poetas accusat¬
⁊ rabiem suã mãsuctudine domẽt. nec dedignẽ

Expanded text:
citiis solertia, quam grandis comitas fidesque in concitiis solertia, quam grandis comitas fidesque in conservandis susceptis, quam pie in Pallantis amici morte lacrime, que eius ad filium persepe monita? Quid multa referam? Assint oro, assint hi in poeticum rugientes nomen, librent huius poete verba, sententias ponderent, et, si patitur animus, fructum ex his, qui potest, exprimant; et, si deo gratum erit, videbunt, nunquid poeta hic in malam frugem suasor sit. Profecto si rite deum novisset et coluisset Virgilius, nil fere preter sanctum eius in volumine legeretur! Et si dicant leges non pati quicquam approbari testimonio unius, Venusinum insuper Flaccum suscipiant, Persium Vulterranum, Iuvenalem Aquinatem, quorum satyricum carmen tanto virtutis impetu in vicia viciososque invehitur, ut eos exterminare videatur. Si hi ergo alii plures satis sunt taceant isti, qui suasores criminum poetas accusant, et rabiem suam mansuetudine doment, nec dedigne
Abbreviated transcription (Latin):
ante obstrepẽtiũ oculos appone̾ saltẽ pauca ex
quib possint uitate̾ hãc si uelit agnosce̾ Et
omissis homeri monitis qui ob grecas lr̃is la¬
tinis minꝰ familianis ẽ si uelit lega̾t ⁊ plegãt
q̃ sint ĩ eneida ad pacientiã laborũ emergen¬
tiũ exhortatiões enec ad socios. Quis ardor illi
pulchre ꝑ uulnerai mortis ꝓ salute pric fucrit.
Que erga pr̃e pietas quẽ humeris pardẽtes
undiq domos ⁊ ruentia tẽpla per qr medios
hostes ⁊ mille uolancia tela deuexit ĩ tutum.
Que ĩ achimenidẽ hostẽ clem̃tia. Quod robur
animi ad illudendas frangendasq amoris
petulci catenas. Que iusticia atq munificẽtia
cirea amicos ⁊ exteros ĩ exhibendis munerib
bñ meritis ludis ĩ aniuersario anchisis prĩs
apud acestem pactis. Que prudenci a quãta cir¬
cũspectio ĩ descensu ad ĩferos. Que genitoris ad
eũ suasiones ad gloriã. Que eiꝰ ĩ iu̾gẽdis ami¬

Expanded text:
ante obstrepentium oculos apponere saltem pauca, ex ante obstrepentium oculos apponere saltem pauca, ex quibus possint veritatem hanc, si velint, agnoscere. Et, omissis Homeri monitis, qui ob Grecas licteras Latinis minus familiaris est, si velint, legant et perlegant, que sint in Eneida ad patientiam laborum emergentium exhortationes Enee ad socios, quis ardor illi pulchre per vulnera mortis pro salute patrie fuerit, que erga patrem pietas, quem humeris per ardentes undique domos et ruentia templa, perque medios hostes et mille volantia tela devexit in tutum, que in Achemenidem hostem clementia, quod robur animi ad illudendas frangendasque amoris petulci catenas, que iustitia atque munificentia circa amicos et exteros in exhibendis muneribus bene meritis, ludis in anniversario Anchisis patris apud Acestem peractis, que prudentia, quanta circumspectio in descensu ad Inferos, que genitoris ad eum suasiones ad gloriam, que eius in iungendis ami
Abbreviated transcription (Latin):
sni as fulminãt. Forte ĩquiẽt sacro ĩspirante
spũ tã seuerũ se ĩ poet. ao ferre decretũ. possibi¬
le dicerẽ si crederẽ scũm sp̃m tã spurtidas ne¬
dũ ĩhitare s intrare aĩas. O scelus ĩpiũ. o
execrabile malũ. O detest anda temeritas au¬
dere cetũ natũ ĩ ꝓpatulo de colorib ferre snĩa
Sic olim ut isti presides uenerandi facuint
audiui phoroneũ apud argiuos. ligurgum
apud lacedemones. minoez apud cretenses
⁊ apud mirmidones eacũ factitare solitos. S
ut co ueniã quo fert aũis. quicquid isti reue¬
rendi uidices blaterẽt nõ sunt ut ip̃i uolũt¬
poete triminũ su asores quĩ imosis ma m̃te
⁊ nõ liuore ĩsano pati corũ legn̾tur uolumĩ ⁊
ĩpulsores ĩueniẽtur nũc suauissimi. nũc acer¬
rimi pro exigẽti a tẽporũ ĩ uirtutes. Quod ne
tã pancio uerbis uidear probasse cõtẽtꝰ. libet

Expanded text:
sententias fulminant! Forte inquient Sacro inspirante sententias fulminant! Forte inquient Sacro inspirante Spiritu tam severum se in poetas ferre decretum. Possibile dicerem, si crederem Sanctum Spiritum tam spurcidas nedum inhabitare, sed intrare animas. O scelus impium, o exacrabile malum, o detestanda temeritas, audere cecum natum in propatulo de coloribus ferre sententiam! Sic olim, ut isti presides venerandi faciunt, audivi Phoroneum apud Argivos, Lygurgum apud Lacedemones, Mynoem apud Cretenses, et apud Mirmidones Eacum factitare solitos. Sed, ut eo veniam, quo fert animus, quicquid isti reverendi iudices blaterent, noa mente et non livore insano perciti eorum legantur volumina, impulsores invenientur nunc suavissimi nunc acerrimi, pro exigentia temporis, in virtutes! Quod ne tam paucis verbis videar probasse contentus, libet
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. qd ubi minus honestati sue oportunu
erat ondit. tiã manc quodã ĩ gnͣ ali studio
nr̃o legẽs ĩ cathedra sacrũ Iohis euãgeliũ
auditorib mltĩs. cũ fortuto ĩ hoc ĩcidisset
nom̃ accensa fatie flameis cculis ⁊ altiori
solito uocc totus frendẽs mlt̾a ĩ poctas enor¬
mia dixit. Et postremo ut eiꝰ apparẽt iusticia
ĩ quit ⁊ fere iuram̃to firmauit se neq iuidisse
nec unquã aliquẽ ex poctarũ libris uidẽ uo¬
luisse. O sancte deus quid ignari druri sũt si
sic ał eruditus hõ annis grauis ⁊ autoritate
loquutus ẽ. poterat ne loqui stultiꝰ ab ĩsino.
uellẽ ego scire si nõ uiderũt si nõ cognouerũt
si maiorib uacãt hi censores egregi unde
poetas criminũ su asores agnoscũt. Quid cir¬
ca eis ĩcognita latrãt. Quid nõ ydonci udi¬
ces de incognitis laturi snĩam rostra cõscen¬
dũt. Qui nedũ ĩ audita s nec requisita parte

Expanded text:
retur, quod, ubi minus honestati sue oportunum retur, quod, ubi minus honestati sue oportunum erat, ostendit. Nam mane quodam in generali studio nostro, legens in cathedra sacrum Iohannis Evangelium auditoribus multis, cum fortuito in hoc incidisset nomen, accensa facie, flammeis oculis, et altiori solito voce, totus frendens multa in poetas enormia dixit; et postremo, ut eius appareret iustitia, inquit et fere iuramento firmavit, se neque vidisse, nec unquam aliquem ex poetarum libris videre voluisse. O sancte deus! Quid ignari dicturi sunt, si sic alias eruditus homo, annis gravis et autoritate, locutus est? Poterat ne loqui stultius ab insano? Vellem ego scire, si non viderunt, si non cognoverunt, si maioribus vacant hi censores egregii, unde poetas criminum suasores agnoscunt? Quid circa eis incognita latrant? Quid non ydonei iudices, de incognitis laturi sententiam rostra conscendunt? Quid nedum inaudita, sed nec requisita parte
Abbreviated transcription (Latin):
sudores impendũt.primũ quippe mobile mo¬
ueãt reor dũ maiorib operã prestr̃t.magnũ
ẽ. multũ ẽ ⁊ taliũ si pateris dignus labor. s
ignaue hoiu m̃tes nõ aduertut dũ alios tã
prudẽter floccifacuit ꝙͣ misere suã ignorãti ã
detegũt. Possumus ⁊ enĩ nos si stultiores eis
nõ simus uidere satis ꝙͣ iusta sit eorũ accusa¬
tio ꝙͣ scã atq toleranda snĩa. Sane nesit qui
arbitret᷑ me rñsũ hoc futurũ ex meditatione
friuola uaticin ari cõfiteor. qm̃ ĩ hoc a certissĩa
cõiectura deducor. Audiui iã dudũ ĩ terroga¬
tioĩ simili nõ nullos ⁊̃ fastidiosius rñdentes.
bilez ⁊ scĩtate al ac doctrina p̃cipuũ nõ rñdẽ¬
tẽ s motu ꝓprio longe exetrabilius obloquẽ¬
tẽ. Nõ mẽti ar deus nouit rex ĩclite. Erat ut
tũc uisũ ẽ nir iste adeo poetici noĩs hostis in¬
festus ut illud nõ nisi stom acãs ꝓferre iude¬

Expanded text:
sudores impendunt! Primum quippe mobile mosudores impendunt! Primum quippe mobile moveant reor, dum maioribus operam prestant... Magnum est, multum est, et talium, si pateris, dignus labor! O ignave hominum mentes, non advertunt, dum alios tam prudenter flocci faciunt, quam misere suam ignorantiam detegant! Possumus etenim nos, si stultiores eis non simus, videre satis, quam iusta sit eorum accusatio, quam sancta atque toleranda sententia. Sane ne sit, qui arbitretur, me responsum hoc futurum ex meditatione frivola vaticinari, confiteor, quoniam in hoc a certissima coniectura deducor. Audivi iam dudum interrogationi simili non nullos etiam fastidiosius respondentes, bilem et sanctitate, alias ac doctrina precipuum, non respondentem, sed motu proprio longe exacrabilius obloquentem. Non mentior, deus novit, rex inclite! Erat, ut tunc visum est, vir iste adeo poetici nominis hostis infestus, ut illud non nisi stomachans proferre vide
Abbreviated transcription (Latin):
se legisse fateãt᷑ exprimãt quorsũ has crimi¬
nũ suasiones ĩuenerit ut ipi iutẽtes qd̃ nõ¬
dũ uidimꝰ cũ eis malemeritos cõdẽpnemuo.
Attũ negare superfluũ ẽ. Quis ãt accus arõe
audita nõ percipiat quia nũquã legerit: cũ
liquido debeamus credere si uidissẽt.ĩ tam sto¬
lidã sñĩam nõ uenissẽt. Arbitror tñ ex q̃one
tali hos scclus sceleri addituros. Nequeunt
enĩ tacere tanto panore tenẽt᷑ ne ob tacituni¬
tatẽ minus oĩa nouisse credãt᷑. dicẽtq elata
facie totis loquẽtes buccis ⁊ omĩ frontis amo¬
to rubore qiͣ ex hoc sũme laudandi ueniant.
Quid has nugas uiderimꝰ. uaph. nec uidimꝰ
nec uidisse uolumꝰ maiorib operã damꝰ. O
bonc deus ab eterno opere tuo si uelis pausã
sũmere potes.⁊ si diuinitatis tue appeterent
cculi posses ĩ somnũ ire si uelles. rẽ tuam isti
curãt. tibi noctes ĩsomines hi ducũt. tibi suos

Expanded text:
se legisse fateantur, exprimant, quorsum has crimise legisse fateantur, exprimant, quorsum has criminum suasiones invenerint, ut ipsi videntes, quod nondum vidimus, cum eis male meritos condemnemus. Attamen rogare superfluum est! Quis autem, accusatione audita, non percipiat, quia nunquam legerint, cum liquido debeamus credere, si vidissent, in tam stolidam sententiam non venissent ? Arbitror tamen ex questione tali hos scelus sceleri addituros; nequeunt enim tacere, tanto pavore tenentur, ne ob taciturnitatem minus omnia novisse credantur, dicentque elata facie, totis loquentes buccis, et omni frontis amoto rubore, quasi ex hoc summe laudandi veniant: Quid has nugas viderimus? Uaph! nec vidimus, nec vidisse volumus, maioribus operam damus! O bone deus, ab eterno opere tuo si velis pausam summere, potes, et, si divinitatis tue appeterent oculi, posses in somnum ire, si velles, rem tuam isti curant! Tibi noctes insomnes hi ducunt, tibi suos
Abbreviated transcription (Latin):
eos ẽẽ uictores. Constat enĩ satis ut nõ nllos
i ã dudũ ĩ honestos fuisse comicos seu eorum
scelesto sic su adente ingenio seu sic euo tũc
exquirẽte corrupto. Nec nõ ⁊ nasonẽ pelignũ
clari s lasciuẽtis ingenii poetã artis ama¬
torie cõposuisse libru. ĩ quo ⁊ si multa sua¬
deãtur nepharia nil tñ minus oportunu
cũ nemo sit tẽpestate hac adeo demẽs iuuẽcu¬
lus aut simplex puella que mouẽte illecebri
appetitu ĩgeniũ longe ut ĩ id ueniat qd̾ exop¬
tat/ acutiora nõ nouerit ꝙͣ is qui se taliũ p̾ce¬
ptorc̃ fore p̾cipuũ arbitratus ẽ doceat. Si igit᷑
minus hi quos nõ nũquã abiciendos diximꝰ
rubore cõspicui hãc ĩ currẽ meruere notã et
una cũ tupib accusari. Equidẽ paciendu
nõ ẽ. ⁊ obidut pateat cur abhis accusentur
illustres queso dicãt nũquid homeri carmẽ
unquã legerĩt. nũquid exiodi. iurgilii. ora¬
tii. Iuuenalis ⁊ aliorũ huimoĩ pluriũ. Et si

Expanded text:
eos esse victores. Constat enim satis non nullos iam dudum inhonestos fuisse comicos, seu eorum scelesto sic suadente ingenio, seu sic evo tunc exquirente corrupto; nec non et Nasonem Pelignum clari, sed lascivientis ingenii poetam, Artis amatorie composuisse librum, in quo, et si multa suadeantur nepharia, nil tamen minus oportunum, cum nemo sit tempestate hac adeo demens iuvenculus aut simplex puellula, que, movente illecebri appetitu ingenium, longe, ut in id veniat, quod exoptat, acutiora non noverit quam is, qui se talium preceptorem fore precipuum arbitratus est, doceat. Si igitur minus hi, quos non nunquam abiciendos diximushonestate conspicui, hanc incurrere meruere notam, et una cum turpibus accusari ? Equidem patiendum non est ! Et ob id, ut pateat, cur ab his accusentur illustres, queso dicant, nunquid Homeri carmen unquam legerint, nunquid Exiodi, Virgilii, Oratii, Iuvenalis, et aliorum huius modi plurium; et, si
Abbreviated transcription (Latin):
nũc agnũ nũc uermẽ nũc ⁊̃ lapidẽ asacris
describi lris. Et codẽ mõ uenerãdissim ã mr̃e
nr̃am ecliam quã aliqñ mulierẽ amictam
sole. aliqñ mulierẽ indut ã uarietate. aliqñ
currũ. aliqñ nauĩ. aliqñ arcam domũ tẽplũ
⁊ Huiꝰmoĩ uocari sacra demõstrat uolumina:
Quod ⁊ de uirgine genitrice. ⁊ de humani gñis
hoste memini legisse sepissime. de noĩu mlt̾i¬
plicitate qd̾ dicã hẽo istud idẽ ĩnũ abilia fere
apud nr̃os deo attribuũt. ⁊ totidẽ marie uirgi¬
n atq ecclie̾. Et hec nõ absq misterio fcã sũt
sicuti nec poete fecerũt. Quid gͦ ĩ adũtẽtes hi
ruguit liuore quidẽ impellẽte stare nollent.
suod ipi nõ noscunt. Detestabilenimis de¬

Expanded text:
nunc agnum, nunc vermem, nunc etiam lapidem a sacris nunc agnum, nunc vermem, nunc etiam lapidem a sacris describi licteris. Et eodem modo venerandissimam matrem nostram ecclesiam, quam aliquando mulierem amictam sole, aliquando mulierem indutam varietate, aliquando currum, ali quando navim, aliquando arcam, domum, templum et huius modi vocari sacra demonstrant volumina, quod et de Virgine genitrice et de humani generis hoste memini legisse sepissime. De nominum multiplicitate, quod dicam, habeo istud idem! Innumerabilia fere apud nostros deo attribuuntur, et totidem Marie virgini atque ecclesie, et hec non absque misterio facta sunt, sicuti nec poete fecerunt. Quid ergo inadvertentes hi rugiunt? Livore quidem impellente, stare nollent, quod ipsi non noscunt. CAP. XV Detestabile nimis de
Abbreviated transcription (Latin):
a scculo ⁊ remãseriit illustrui ⁊ laudabiliu li¬
bri ⁊ opuscula poetarũ qui res gestas ⁊ ñales
augustiore stilo artificioso scemate facũdiore
laqita sb̾ congruo fictionũ ⁊ ymaginũ tegmi¬
ne ꝓtulerũt. Et sic quos semideus plato urbe pel¬
lendos uisserat.⁊ aduersus quos hi nr̃i ĩtatis
ignari clamitat iã exterminati sũt ⁊ abiecti.
Uerũ ut aliquid his rep̾hensorib nr̃ĩs ꝑticule
obiectioĩs altere rñsum sit. dico si ante initã
pugnã prudẽtes quib ĩ locis feriri possẽt acu¬
tiꝰ inspexissẽt. iudissẽt profecto ꝙ ip̃i poctis gẽ¬
tilib obicuĩt ĩ se retorqueri telũ nec iouẽ ñc
celi deũ. nũc etheris ignẽ. nũc aquila. nunc
hoĩe seu quib mauis formis a poetis descͥptũ
mirarẽt᷑ si meminissẽt ipsũ uerũ ⁊ unicu
deũ. nũc solẽ nũc ignẽ nũc leonẽ nũc ẜpẽtẽ

Expanded text:
a seculo, et remanserunt illustrium et laudabilium lia seculo, et remanserunt illustrium et laudabilium libri et opuscula poetarum, qui res gestas et naturales augustiore stilo, artificioso scemate, facundiore locutu sub congruo fictionum et ymaginum tegmine protulerunt. Et sic, quos semideus Plato urbe pellendos iusserat, et adversus quos hi nostri veritatis ignari clamitant, iam exterminati sunt et abiecti. Verum ut aliquid his responsoribus nostris particule obiectionis altere responsum sit, dico, si ante initam pugnam prudentes, quibus in locis feriri possent, acutius inspexissent, vidissent profecto, quod ipsi poetis gentilibus obiciunt, in se retorqueri telum, nec Iovem nunc celi deum, nunc etheris ignem, nunc aquilam, nunc hominem, seu quibus mavis formis a poetis descriptum mirarentur, si meminissent ipsum verum et unicum deum nunc solem, nunc ignem, nunc leonem, nunc serpentem,
Abbreviated transcription (Latin):
tã scriptores ĩ hoc ꝙͣ ip̃os actus uituperãtos exi¬
stimo. amplissima quidẽ fingendi ẽ area. ⁊ ple¬
no semper fictionũ cornu poesis ĩcedit. Nõ ergo
deficiebãt quibꝰcũq sensib honestissima tegu¬
m̃ta. Sane querela hec iã diu sublata ẽ atq so¬
pita. Nã que ĩ scenis atq theatris amimis ⁊
hystrionib atq parasitis ⁊ huiꝰ moĩ hoĩb enor¬
mia canebãt᷑ olim oĩo abstulere atq repbruẽ
rom ani ueteres cicerone teste. ⁊ ip̃am scenã ⁊ ar¬
tẽ ludricã dãn aue̾ agẽtesq nota mlt̾ aue̾ cen¬
soria ⁊ cos amouere tribub. Sic ⁊̃ p̃torũ edicto
cautũ ẽ qui artis ludrice ꝓnũciandi ue cã ĩ scenã
prodirẽt ip̃o fcõ hrent᷑ ĩ fames. porro post con¬
stãtinũ cesarẽ ⁊ siluestrũ põtificẽ pullulantẽ
undiq ⁊ ĩ dies extrescete fide catholica taliu
comicorũ seu scenicorũ caimĩa obsoluerunt

Expanded text:
tam scriptores in hoc quam ipsos actus vituperandos exitam scriptores in hoc quam ipsos actus vituperandos existimo. Amplissima quidem fingendi est area, et pleno semper fictionum cornu poesis incedit; non ergo deficiebant quibuscunque sensibus honestissima tegumenta. Sane querela hec iam diu sublata est atque sopita. Nam que in scenis atque theatris a mimis et histrionibus, atque parasitis, et huius modi hominibus enormia canebantur olim, omnino abstulere atque reprobavere Romani veteres, Cicerone teste, et ipsam scenam et artem ludricam damnavere, agentesque nota multavere censoria, et eos amovere tribubus. Sic etiam pretorum edicto cautum est, qui artis ludrice pronuntiandive causa in scenam prodirent, ipso facto haberentur infames. Porro post Constantinum Cesarem et Silvestrum pontificem pullulante undique et in dies excrescente fide catholica, talium comicorum seu scenicorum carmina obsolverunt
Abbreviated transcription (Latin):
gẽtes stulte uãn at᷑ qd̾ minꝰ sane ĩ telligit᷑.
oliit ĩsuper atq clamitat exetrãtes poeticũ
nom̃ oĩo abolenda ẽẽ poetarũ carmĩa eo ꝙ
Lasciuiis ⁊ nugis deorũ gẽtiliũ referta sit. nͨ mo
aliquo tolerabile ꝙ uni eidẽq deo plures attri¬
buãt᷑ forme atq noĩa ut poete facuit suo Iouu
ul aliis. Stulti militis more certam̃ ĩ trãt aduer¬
sarii nr̃i qui tanto nocendi hostib fert᷑ ĩpetu ut
sibi ip̃i nõ uideat. ex quo sepe fit ut quos ĩ alteꝵ
parat ictus ĩermis ip̃e suscipiat. Ego at his obie¬
ctioĩb ĩ unũ coateruatis ĩ uolucrũ satis ẽẽ rñsũ
ĩ p̾cedentib arbitrabar. ĩ quib scriptũ sepissime
memini sõ formis uariis lasciuiis ⁊ nugis atq
nõib honestos ac sapidos claudi sensus.Quos
⁊̃ pro uirib ingenii mei amoto fabuloso corti¬
ce aperuisse recordor. actus uero deorũ illecebreᷤᷤ
nec laudo nec cõmendo qui imo detestatꝰ sũ. et

Expanded text:
 Stulte damnatur, quod minus sane intelligitur. Volunt insuper atque clamitant, execrantes poeticum nomen, omnino abolenda esse poetarum carmina, eo quod lasci viis et nugis deorum gentilium referta sint; nec modo aliquo tolerabile, quod uni eidemque deo plures attribuantur forme atque nomina, ut poete faciunt suo Iovi vel aliis. Stulti militis more certamen intrant adversarii nostri, qui tanto nocendi hostibus fertur impetu, ut sibi ipsi non videat; ex quo sepe fit, ut, quos in alterum parat ictus, inermis ipse suscipiat. Ego autem his obiectionibus, in unum coacervatis involucrum, satis esse responsum in precedentibus arbitrabar, in quibus scriptum sepissime memini sub formis variis, lasciviis, et nugis, atque nominibus honestos ac sapidos claudi sensus. Quos etiam pro viribus ingenii mei, amoto fabuloso cortice, aperuisse recordor. Actus vero deorum gentilium ilnec laudo nec commendo, quin imo detestatus sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
fundissimi magna potencia ecceani a qͦ ões
Terrã ãt fluuorũ mr̃ez ẽẽ ꝑ uirgilii carmen
mirãs genitricis ⁊humida regͣ. Speluncisq
lacus clausos lucosqr sonãtes. Ibat ⁊ ingẽti
motu stupefcus aquarũ. Omĩ a sb̾m agͣ labẽ¬
tractu solis nõ nullas aquis ĩ tre cau̾na de¬
duci phumiditatẽ uaporũ solis calorẽ sequẽ¬
tiũ qui ĩ frigidis terre iuscerib eu aporãteᷤ in
aquã uertũt. q̃ poccultos meat᷑ ĩ supficiẽ ue¬
niẽs erũpit ĩ fontẽ et qñ fluuiũ ꝯficit. Qd̃

Expanded text:
fundissimi magna potentia Occeani, aquo omneTerram autem fluviorum matrem esse per Virgilii carmen mirans genetricis et umida regna speluncisque lacus clausos lucosque sonantes ibat et ingenti motu stupefactus aquarum omnia sub magna labentractu solis non nullas aquas in terre cavernas deduci per humiditatem vaporum solis calorem sequentium, qui in frigidis terre visceribus evaporantes in aquam vertuntur, que per occultos meatus in superficiem veniens, erumpit in fonte
Abbreviated transcription (Latin):
filia fuit a quo missi sunt qui perquirerent
detenti ĩ iisdem terris auit cũ cyrene reman¬
sisse. Ex his tñ pueris tres auĩt adulti ĩ thr¬
saliã rediisse ⁊ a uita regna recepisse. Inter
quos dicũt aristeum ĩ archadia late regͣsse
eũq primũ apis ⁊ mellis usũ ⁊ lactis corgu¬
lũ tradidisse. atq trapetis oleas p̃me̾ olen
educere ⁊ eius usũ oñdisse ut refert pliniu̾
de hystoria ñali. pretẽa sciens fcũs syderis
solsticialis ortus pͥmũ ĩueĩsse. Quib cõside¬
ratis nõ absurde uirgiliꝰ fabulã anstei de
recuperatiõe apiũ ĩ finc georgicoꝵ descͥpsit
hũc ĩsup uolunt auctonoe cadmi filiam
ĩ cõuige accepisse. et ex ea suscepisse acthe¬
onẽ. Sanc ut salustio placet mr̃is cõsilio
relictis thebis ĩ cheã ĩsulã illo usq abhoib
ĩhitatã abiit. illãq tenuit esto reliquerit po¬
stea. ⁊ cũ dedalo ĩ sardiniã abierit ĩ qua ut
dicit solinus demirabilib urbẽ caralim

Expanded text:
patre Cyrenis, missi sunt qui perquirerent detenti, in iisdem terris aiunt cum Cyrene remansisse. Ex his tssaliam reversos avita regna recequos dicunt Aristeum in Arcadia late regnasse, eumque primum apis et mellis usum et lactis coagulum tradidisse, atque trapetis oleas premere, oleum educere et eius usum ostendisse, ut refert Plinius de Historia naturali. Preterea sciens factus, syderis solstitialis ortus primum invenisse. Quibus consideratis, non absurde Virgilius fabulam Aristei, de recuperatione apium, in fine Georgicorum descripsit. Hunc insuper volunt Auctonoem Cadmi filiam in coniugem accepisse, et ex ea suscepisse Actheonem. Sane, ut Salustio placet, matris consilio relictis Thebis, in Cheam insulam illo usque ab hominibus inhabitatam abiit, eamque tenuit, esto reliquerit postea, et cum Dedalo in Sardiniam abierit, in qua, ut dicit Solinus de Mirabilibus, urbem Caralim
Abbreviated transcription (Latin):
Ristens filiꝰ fuit apollinis ⁊ cyrenis filie¬
penei flumĩs ut testatur uirgiliꝰ ĩpson i¬
insfei ĩ georgitis dicẽs. Mater cyrenes mater
q̃ gurgitis huiꝰ. Ima tenes quid me p̃clara stir
retit ĩs. Qd̃ cyrus scilicet rex coramis ĩsule fi¬
liũ hũit cui nom̃ bathos ꝓpt̾ lingne obligatõ¬
nẽ. uerũ cũ cyrus ad or aculũ delphos ꝓpt̃ txdec
idolescẽtis filii dep̾caturus ueisset huit ĩ rñsis
bathos affricã perere cyrenẽ urbẽ conde̾ ⁊ ibidẽ
ligue usũ accepturũ. qd̾ obsolitudinc̃ coramiᷤ
ĩsule omissũ c̃. qĩ nõ hrent uñ colonos ĩ iffricã
deducerẽt. bandẽ tractu tpris peste ꝯpulsi ado
paucos misere ut uix nauis cõpleret᷑ una. hi
ĩ affucã ueniẽtes mõtẽ cyrũ loci amenitate ⁊
ubertite fontiũ capti occupauere ibi bathos
solutis lingue nodis dux eorũ loqui pͥmũ cep̃.
Quĩ obrẽ oraculi promissis certi urbe cõdite
cyrenc̾ porro sic a posteris fictũ ẽ cyrenẽ exi¬

Expanded text:
risteus filius fuit Apollinis et Cyrenis, filiePeney fluminis, ut testatur Virgilius in persona Aristei in Georgicis dicens: Mater, Cyrene mater, que gurgitis huius Ima tenes, quid me preclara stirprecitans. Quod Cyrus, scilicet rex Coramis insule, filium habuit, cui nomen Bathos propter lingue obligationem. Verum cum Cyrus ad oraculum Delphos propter dedecus adoloscentis filii deprecaturus venisset, habuit in responsis Bathos Affricam petere, Cyrenem urbem condere, et ibidem lingue usum accepturum; quod ob solitudinem Coramis insule omissum est, quasi non haberent unde colonos in Affricam deducerent. Tandem tractu temporis peste compulsi adeo paucosin Affricam venientes, montem Cyrum, loci amenitate et ubertate fontium capti, occupavere. Ibique Bathos, solutis lingue nodis, dux eorum loqui primum cepit. Quam ob rem oraculi promissis certi urbem condidere Cyrenem. Porro sic a posteris fictum est, Cyrenem exi
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosio respsũ liquore. ⁊ regia indutũ ueste
siusqr. ad exequendũ funus restitutũ. Qd̃ autem
hic figm̃ti modicũ c̃ nil aluid ułt nisi ꝙ medici
ope̾ cadauer curatũ sit. ⁊ unguẽtis ad cõseruatio¬
nez eius unctũ atqr respsũ. De antiphate sarpe
Ntiphates filius fuit sarpedonis / donis fil¬
uirgilio teste dũdicit. Et primũ antiphatẽ
is enĩ se primus agebat. Theban. ⁊ de mr̃e nothũ
sarpedonis alti. ⁊cͣ. Hic ylione sb̃uerso ĩ ytaliam
Ad amãtus iouis fuit filiꝰ. ⁊ut omnes filio.¬
uolut ex europa ⁊ regnãte dan ao argiꝰ fz
eusebiũ rex fuit lycie. Hic cũ seuerꝰ iusticie exe¬
quutor eẽt eũ apud ĩferos finxere pocte culpas
explorare nocc̃tũ. de quo uirgiliꝰ. Snosius hec
radamãt᷑ ht durissim ⁊ regna. Castigat audit¬
qr dolos subigitq fateri. ⁊c̃. De huiꝰ origine et
fictiõe sentiendũ ẽ quod de minoe dcũm ẽ. De

Expanded text:
ambrosio respersum liquore, et regia indutum veste, ambrosio respersum liquore, et regia indutum veste, suisque ad exequendum funus restitutum. Quod autem hic figmenti modicum est, nil aliud vult, nisi quod medici opere cadaver curatum sit, et unguentis ad conservationeonis filio. Anthyphates filius fuit Sarpedonis, Virgilio teste, dum dicit: Et primum Anthyphatem, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti etc. Hic Ylione subverso in Ytaliam filio. Radamantus Iovis fuit filius, et ut omnes volunt, ex Europa, et regnante Danao Argis, secundum Eusebium, rex fuit Lycie. Hic cum severus iustitie executor esset, eum apud Inferos finxere poete culpas explorare nocentum. De quo Virgilius: Gnosius hec Radamantus habet durissima regna Castigatque auditque dolos subigitque fateri etc. De huius origine et fictione sentiendum est, quod de Mynoe dictum est.