comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut mor tui sepeliant mor tuos suos. tuautẽ uade ad¬
rtia regnum dĩ Notandum in hanc sententia: quia
uliquando inactib  nostris minorabona p̃termittenda
unt proutilitate maiorum : namquis ignor & essebon iopeys
meritũmortuũ sepelire : & tamen ei qui ad sepeliendum
atrem sidimit tipoposcerat dictumest sine ut mor tui sepe¬
ant mortuossuos. tu autem uade ad nuntia regnum dĩ:
ostponendum namque erat obsequium huius ministerii
ficio p̃dicationis. qui a illo carne mortuos interram con¬
er&: isto autem anima mortuos aduitam resuscitar&:
uomodo autem mortui mor tuos suos sepelirequeunt: nisi
geminam intellegas mortem: unam naturȩ. alterã qua cul¬
ae ÷: unã qua anima a carne: alterã quads̃ separatur
banima : siuemortuos non credentes dicit : mortuos autem
uos quinihil ominus sinefide de corpore exirent : & ait alter
sequar tedñe sed primũ permit temihi renuntiar ehis¬

Expanded text:
Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, anSine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Notandum in hac sententia quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen ei, qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis. Quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam suscitaret. Quomodo autem mortui mortuos sepelire queunt, nisi geminam intelligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; unam qua anima a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non credentes dicit. Mortuos suos autem, qui nihilominus sine fide de corpore exirent. Et ait alter: Sequar te, Domine, sed primum permitte mihi renuntiare iis qui domi sunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
edñi uerbis ostenditur: hunc qui obsequium p nittt
e lio erepudiatum quod signorum uidens miagnitndnt
sequi uoluerit saluatorem : ut lucra exoperu mirauus
quaerenoe : hoc idem desiderans quod& symon magus
lueras cupis sequi : cumtante simp aupertatis ut ne ospas¬
lũ qui dem habeam & non meo utar tecto : aliter bnteleg
miraculis dñi cõmotus ꝓpter h anem iac tantiam eũ seqoꝰ
uoluis se: quam significant aues : fincaisse aitt discipulito¬
equium: quae ficcio uulpium nomin esigni fiautt: st reulia¬
Iouaro s apitis: humilitatemsuam sgcuficauit qutae mnillo
pusrtor e h ac superbo non habebatlocum ait autem ad
terum sequercme. ille autemdix̃. dñe peruit teme
timu ire & sepeliropatrẽmeum: Nondis cipulato
pl&a primum paterni  funeris pi&ate :¬
erior hunc ad sequi desiderat: dignus peromnia in quo fili
hominis caput relin&: hoocest incuius humilipectore di¬
imnitas familiari quadã mansione quiescat: dixitque euħs.

Expanded text:
ni verbis ostenditur hunc qui obsequium promittit ob hoc repudiatum quod, signorum videns magnitudinem, sequi voluerit Salvatorem, ut lucra ex operum miraculis quaereret; hoc idem desiderans quod Simon Magus lucra cupis sequi, cum tantae sim paupertatis, ut ne hospitiolum quidem habeam, et non meo utar tecto? Aliter, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves; finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio tione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebat locum. Ait autem ad alterum: Sequere me. Ille autem dixit: Domine, permitte mihi primum ire, et sepelire patrem meum. Non discipulatumxpleta primum paterni funeris pieerior hunc assequi desiderat, dignus per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili pectore divinitas familiari quadam mansione quiescat. Dixitque ei Jesus:
Abbreviated transcription (Latin):
tertun amortuis: sed& in uaeri testamento populus
bi quam adierat die transiuit: & misit illos binos an
aciemsuam inom nes ciuitates & locũ quoerat ipscucu¬
unaduosunt p̃cepta caritatis : dĩ uidelic& a morturi
apximi & minus quam inter duos haberi caritas
*potest: nemoenim propriae ad seipsum habere
tatem dicitur : sed dilectione se in alterum tendit. ut
ecaritas possit :ͥ binos ad p̃dicandum discipulos dñs mittit:
itenus hoc nobis tacitus innuat: quia qui caritatẽ erga
rum non hab& : p̃dicationis officium suscipere nullatenꝰ
& beneautem dicitur. quia misiteos ante faciem su am
mnem ciuitatem & locum quo eratipseuenturus : p̃dicato¬
senimsuos dñs sequitur : quia predicatio p̃uenit & tunc

Expanded text:
t a mortuis. Sed et in veteri testamento populus tertia quam adierat die, transivit . Et misit illos binos ante faciem suam in omnem civitatem et locum, quo erat ipsuia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas possit binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus  Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
piuÑ euuangelicae p̃dicationis uestigiapurgantur qui
ꝑfidia uel neglegentia uel & iamstudio contemnunt hori¬
uitanda communio fugienda synagogacens&ur. excu
endus pedum pulius negestis in anibus & pulueri cõparans
mentis caste uestigium polluatur: egressi autem circuba
per castella euuangelizantes &curantes ubique
uid euuangeli Sarent uel quomodo curarent apostol
marcus exponit plenius: praedicabant in quitut
& sancbant: dicit & lacobus. Infirmatur quis in uobis inducas
ab ipsis cpłis hunc scãe eclesiȩ morem esse contraditum ut
pontificalibenedictione consetrato oleo ꝑunguantur egron
p̃dicabant autem ut poenitentiã ugerent & supͣ. misit
inquit illos euuangeli hare regnũdĩ: qui a uidelic& utrũq
iuxta iohannis baptistȩ uelipsius saluatoris exemplũ p̃dica

Expanded text:
ipiunt evangelicae praedicationis vestigia purgantur. Qui ipiunt evangelicae praedicationis vestigia purgantur. Qui vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio contemnunt, horuendus pedum pulvis, ne gestis inanibus et pulveri comparandis mentis castae vestigium polluatur. « Egressi autem circuibant per castella, evangelizantes et curantes ubique. » Quid evangelizarent, vel quomodo curarent apostoli, Marcus exponit plenius. « Praedicabant inquit uet sanabantur. » Dicit et Jacobus: « Infirmatur quis in vobis? inducat ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae morem esse traditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo, perungatur aegrotus. « Praedicabant autem ut poenitentiam agerent, » etc. « Misit illos inquit evangelizare regnum Dei » quia videlicet utrumque juxta
Abbreviated transcription (Latin):
contentus. sed quo intonica uestimentũ itellegamus. nealio
uestiti aliud nobis futurorum timore reseruemus & in
ospitalitatis  necessitudinis iura custodiant alienum
ap̃dicator eregni caelestis astruens : cursitareperdo mos
& inuio labilis ospitii iura mutare nec otiose scđm matheũ
domus quã in grediantur apłi legenda decernitur : ut
niutandi ospitiu nepes situdinis que uio landȩ causa non
supp&at: & quicum que non receper intuos ex cunr
deciuitate illa & iampul uerem pedum uestrorũ era¬
tite intestimonium supra illos: Nulus excutiturde
pedibus intestimonium luborissuiA quod bigressi sib
ciuitatem & p̃dicatio a postolica ad illos usqueper uenoi
siue excutitur pulius ut nihil ab eis accipiant nec aduicũm
dem necessarium quieuu angelium spreuerint. Allegn
autem qui uerbo humiliter intendunt quibus ut homines
terraene leuitatis neuis oliscurantur : ꝑ eamox quaeros¬

Expanded text:
contentus, sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne, alio contentus, sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne, alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in qhospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens, cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli, legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa etiam pulverem pedum vestrorum excutipedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sunt in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis de pedibus, ut nihil ab eis accipiant, nec ad victum quidem necessarium, qui evangelium spreverint. Allegorice autem, qui verbo humiliter intendunt, si quibus, ut homines, terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox quae rec
Abbreviated transcription (Latin):
quirentibus ac perhoc addendo: dignus est enĩ operarius
crbosuo prorsus aperuit & in lustrauit undehaec omã
loquer&cur. hancergopotestatem uirgae nomine signi¬
ficauit cumdicit nequid tollerentinuia nisi uirgã tan¬
tum ut intellegatur quia potestatem adño acceptam quȩ
uirgae nomine significata est: &iam quae non por tant᷑ non
decrunt: hoc & de duob: tonicis intellegendum est nequis quã
eorum p̃teream quames s& indutus aliam portandam
putar& sollicitus : neopus ess& cum exilla potestate poss&
accipere Quoduero secundũ marcum nonportari ł habes
duas tonicas sed expressius indui prohib& dicens: & ne in¬
duerentur duabus tonicis quid eos mon& nisi non dupliciter¬
sed simpliciter ambulare : Aliter inducbus tonicis uid&
mihi duplex ostendere uestimentũ non quo in locis syrthiȩ
& glatiali niue rigentibus una quis tonica debeat esse

Expanded text:
quirentibus. Ac per hoc addendo: Dignus est enim operarius quirentibus. Ac per hoc addendo: Dignus est enim operarius cibo suo , prorsus aperuit et illustravit, unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dicit, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum. Ut intelligatur, quia per potestatem a Domino acceptam, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur, non deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum, praeter eam, quam esset indutus, aliam portandam putaret, sollicitus ne opus esset, cum ex illa potestate posset accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas, sed expressius indui prohibet, dicens: Et ne induerentur duabus tunicis : quid eos monsed simpliciter ambulare? Aliter, in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quo in locis Scythiae, et glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse
Abbreviated transcription (Latin):
daceras eis nolitepos sidere aurumi. neque drs gratona
sacera. Continuo subieet. dignus est enim operarus ai
suo undesatis ostendit cur eos haec possidere ibusit
noluerit ⁊ nonquo necessaria non sit sustenta onsit
uitie sedquia sic cos mit tebat ut eis haet deberomnti¬
rex abillis quibus euu angelium credentibus id nuetist¬
entab. geliste uuere aliunde non debeant: quameis ort
taboribus transi ebat necuiquum grauis es sec. sea poris¬
tare  dedisse in qua scirent sibi istadeberi: cum uutm
a dno aliquid imperatur nisifiat in oboedientiae : oulpa est
Coma utem potestus datur lic& cuiq non uti ebtam quã
desuo iurecedere: hocergo ordinans dñsi quod eũ ordinas
sedicit apostolus. his qui euuangelium adrunt uutde ẽ¬
siuiange lio uiuere: illa apłis loquobatur ut secur i nompossi¬
docont neque por tarent huic uitae necessaria nec mas
nanet minima ideoposuit neurgam ostendens. a fide¬
libus sius oma deberi ministrissiuis nulla superflua re¬

Expanded text:
is: Nolite possidere aurum, neque argentum, etc.; continuo subjecit: Dignus est enim operarius cibo suo. Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit. Non quod necessaria non sint sustentationi nujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi monstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiaEvangelistae vivere aliunde non delaboribus transigebat, ne cuiquam grauis esset —, sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobaudientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. e dicit apostolus, qui euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necena, nec minima. Ideo posuit, Nec virgam, ostendens a fidelibus suis, omnia deberi ministris suis, nulla superflua re
Abbreviated transcription (Latin):
uos exeuntes bip lattas eius dicite & iampulueren
adhae sit nobis deciuitateurã ex tergimuir inuos
Qut ad contestationem laboris terreni quẽpiosib
psumopus bicessum que p̃dicationis significant. pulor
quius prose tolerabant in argumentum sibiuer tunt siuiti
quiue mesp eeuerint doc trinam docentium sibi laboras arti¬

Expanded text:
vos, exeuntes in plateas ejus, dicite: Etiam pulverem vos, exeuntes in plateas ejus, dicite: Etiam pulverem qui adhaesit nobis de civitate vestra, extergimus in vos. Aut ad contestationem laboris terreni, quem pro iipsum opus incessumque praedicationis significant; pulvisctorum, quas pro se tolerabant, in argumentum sibi vertunt humilitatis. Qui vero spreverint doctrinam, docentium sibi labores et
Abbreviated transcription (Latin):
s quae apud illos sunt : ut ab eis terrenastipendia conse¬
amur. quibus premia patriae caelestis offerimus unde
ampaulus haet ipsa prominimo suscipiens dicit sinos uob̃
iritalia seminauimus: magnum est siurã carnalia m&amꝰ:
notandum quod subditur: dignus est enim operarius mer
ia : Quia iam de merce desunt operis ipsa alimenta
onis : ut hic merces delabore p̃dicationis.
quo &iũ quae illic deueritatis uisione perficitur : Qualnre
nsiderandũ est : quod uni nr̃o operi : duȩ mercedes debentur :¬
na iniuia: altera in patria: una quanos labore sus tentat :¬
liaquaenos in resurrectione remunerat: & inquacumq
dponuntur uobis &c& : Nescripto diuersedomus hospitio:
uid &um inciuitatibus a geredebeant doc& pus uidelico
nomnibus cõmunicare : ab impiorum uero ꝑ omnia sociecated
ecerni: inquacumque ciuitate intraueritis & ñ reciperint

Expanded text:
tes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consetes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces apponuntur vobis, etc. Descripto diversae domus hospitio, quid etiam in civitatibus agere debeant, docet, piis, videlicet, in omnibus communicare, ab impiorum vero per omnia societate secerni. In quamcunque civitatem intraveritis, et non receperint
Abbreviated transcription (Latin):
auus ipla conspicere : nesua opera quasi exmoriuis pas¬
libus credatmunire : omnis uero quis alutat inuia ti
occasione salutat itineris non ex studio optinende ea
salutis: qui igitur non amore a&ernȩpatrie : seqõmniri
ambitu salutem audientibus p̃dicat : quasi bitinere sdli¬
tat. quia exoccasione & non ex intentione salutem ad¬
entibus exoptat : in quacum quedomũ intraueritis pr¬
mumdicite paxhuic domui & si ibi fuerit filius
cis requiesc& super illam paxurã. sin autem aduos
isr̃taur: Paxque abor ep̃dicatoris offertur : aut re¬
usir tndomꝰ E si hea fuerit filiuspacis : aut adeundemt
atorim reuertitur : quia aut eritquisq p̃destinatus
irtim & caeleste uerbum sequitur quod audit: aut si
conpensatur: ecce autem quiperam & sacculum portari
uhibun: sumptus & alimenta execcdem p̃dicatione c̃cedit:
pnsequitur: Ineadem autem domo man&e edentes & bi¬
mest ut hieadem domoma On eamus edentos &biben¬

Expanded text:
m exempla conspicere, ne sua opera, quasi ex mortuis pelm exempla conspicere, ne sua opera, quasi ex mortuis pellibus, credat munire. Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio obtinendae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audientibus exoptat. In quamcunque domum intraveritis, primum dicite: Pax huic domui. Et si ibi fuerit filius pacis, requiescrevertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit, aut si recompensatur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit, nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes et binum est ut in eadem domo maneamus edentes et biben
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat illis. messis quidem multa operarii autem
uci. rogate ergo dñm messis utmittat operarios in
int in lacrimis ingaudio m&ent: euntes ibant & fleb
ortantes semina sua uenientes autemuenient in exul¬
itione portantes manipulos suos. & ut aꝑtius loquar.
es sis multa omnis turba credentium est: operaru pauoi:
postoli & imitator es eorum quimittuntur ad messem:
nolite por ure sacculum neque peramcono
Aciamenta & neminem ꝑui amsalut a ueritis:
antapdicatori deb& indõ es sefidutia ut p̃sentis ꝗ¬
tus quamuis non p̃uideat : tamensibi os non de essesan
Siatenedum menseius occupatur ad temporalite : mna
ostendatur quacsiquis uerba &iamꝑ allegoriam uais¬
erogare proximo neglegit : quasi pecuniam in sacula
ligatam ten&: & scriptumest: sapientia abscondra a
thesiurus occultus quae utilitas in utrisque : qua u
negotiorum port& nedum hoc eius collade primit abn
dicanda caelestia non ad surgat: nec deb& stultorumn quĩ¬

Expanded text:
essis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in nant in lacrymis, in gaudio metent. Euntes ibant et flebant, portantes semina sua. Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est, operarii pauci, apostoli et imitatores eorum qui mittuntur ad messem. Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta, et neminem per viam salutaveritis. Tanta praedicatori debet in Deo esse fiducia, ut praetus quamvis non praevideat, tamen sibi hos non deesse certissime sciat, ne dum mens ejus occupatur ad temporalia, minus ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam hoc erogare proximo negligit, quasi pecuniam in sacculo ligatam tenet. Unde scriptum est: Sapientia abscondita, et thesaurus occultus, quae utilitas in utrisque? Quid negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operu
Abbreviated transcription (Latin):
uuius uniuersaeuiȩ miseri cordiȩ & ueritas: sane quod dñs ait.
ncilitio & unere sedentes peniterent: Incilitio quod depilis
ca prarum contexitur asperam peccati pungentis memoriam
qua indie iudicii sinistrapars est induenda significat: Incinere
autẽ mortis considerationem per quamtota humanigeneris
massa ipuluerem est redigenda de monstrat: porro insessione
humiliationem propriȩ conscientiae designat: de quaps almista.
surgite postquam sederitis. quod est dicereꝰ. humiliamini subpo¬
tentimanudĩ ut uos ex alt& inempor eiuisitationis: & tuc aphar

Expanded text:
cujus universae viae, misericordia et veritas . Sane quod Dominus ait: cujus universae viae, misericordia et veritas . Sane quod Dominus ait: In cilicio et cinere sedentes poeniterent: in cilicio, quod de pilis caprarum contexitur, asperam peccati pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda, significat; in cinere autem mortis considerationem, per quam tota humani genmassa in pulverem est redigenda, demonstrat. Porro in sessione humiliationem propriae conscientiae designat, de qua Psalmista: Surgite postquam sederitis . Quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visit
Abbreviated transcription (Latin):
modo iũs dissipabant. postdes criptȩ legis contemptum filiũ
ordi conculcare gratiamq ingratispernere nontimue runt
dn si intiur o & sidone factae fuis sentiuir tutes quoe in
bas factae sunt olim incilitio & cinere sedentes poeniterent:
dploum uidimus hodie dictum saluatoris quia scilico coro: san
bedi saida p̃sentid ño credere noluerunt: Tyrus aũt & sicon
quondam dauid hac salomoni amicifuere & post euuangeli¬
intibus ap̃i credidere discipulis: tantaque fidem deuotione
sceperunt : ut paulum apłm tyro ab euntem cuncticiues
um uxoribus & filus usque fores ciuitatem ꝓsequerentur pul¬
errimoq spectaculo tanta hominũ multitudo paucissimos¬
pites sed proxp̃ifide carissimos ad naues usque ualefactura
educer&: sed quareꝰ nonolim his quicrederepotuerunt : uerum
id aeis quic redere noluerunt sit euuangeli ⁊ atum: ipsius ẽ scire

Expanded text:
solummodo jus dissipabant, post descriptae legis contemptum, Filium solummodo jus dissipabant, post descriptae legis contemptum, Filium quoque Dei conculcare, gratiamque ingratis spernere non timuerunt. Quia si in Tyro et Sidone factae fuissent virtutes, quae in vobis factae sunt, olim in cilicio et cinere sedentes poeniterent. Impletum videmus hodie dictum Salvatoris, quia scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus autem ac Sidon, et quondam David ac Salomoni amicae fuere, et post evangelizantibus Christi credidere discipulis. Tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum Tyro abeuntem cuncti cives cum uxoribus et filiis usque foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo tanta hominum multitudo paucissimos hospites, sed Christi pro fide clarissimos, ad naves usque valefactura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potuerunt, verum Judaeis, qui credere noluerunt, sit evangelizatum, ipsius est scire,
Abbreviated transcription (Latin):
pbionse strulus : qui bieuuangelii contemptores ex torgil
potisunis aluatorem narrantur abluti : Dico autem uabse
sodomis inilladie remissius erit quam illicautni ueis
odomutae quidem : intertot carnis animaeq flagii u
fueruni sed nulli apud eos ttales ospites : quales apud udos
plidee quel les apł̃i repertisunt: & loth quidem aspectu& uob
iustuserat: non aliquid tamen docuisse nulla ibi fecas sesgn ȩ¬
hib&ur atq id eo cui multum datum est multum quaer &ur abto
potentesq potenter tormenta pacentur : ua&ibi coroꝵ dis
uae tibi bahsaida : Corozam. bohsaida & capharnar
tyberiasquoq quam iohannes nominat : ciuitates sunt ge¬
lae: sitȩ in litorelaci genesaraeb qui iordanef luciuer ef sicit̃
be uuangelistis &iam maregalileae uelonar et nbeni adisap¬
abeni os angiter godñs ciuitates quae postilibnt anunracura
uintutes non poenituerint pcioresq gentilibus quinaturale

Expanded text:
ipse est pulvis, qui in Evangelii contemptores extergi, eimo per ipsum Salvatorem narrantur abluti. Dico autem vobis quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi civitati. Sodomitae quidem inter tot carnis animaeque flagitiafuerunt, sed nulli apud eos tales hospites, quales apud Judaeos prophetae, quales apostoli reperti sunt. Et Lot quidem aspectu et auditu justus erat, non aliquid tamen docuisse, nulla ibi fecisse signa perhibetur. Atque ideo, cui multum datum est, multum quaeretur ab eo , potentesque potenter tormenta patientur . Vae tibi, Corozaim, vae tibi, Bethsaida. Corozaim, Bethsaida, et Capharnaum, Tiberias quoque, quam Joannes nominat, civitates sunt Glaeae, sitae in littore laci Genesareth, qui Jordane fluente efficitur, et ab evangelistis etiam mare Galilaeae, vel mare Tiberiadis appellatur. Plangit ergo Dominus civitates quae post tanta miracula atque virtutes non poenituerint. Pejoresque gentilibus, qui naturale
Abbreviated transcription (Latin):
autem maxime dilectione liberi nutriebantur: nam& uerbis
apłip&ri annanias &uxor eius ex animes ceciderunt : nec re¬
suscitatisunt sed sepulti: & paulus dicit de quodam peccatore. quẽ
tradidi satane in hiteritum carnis ut anima saluasit: filius
hominis nonuenit animas perdere sed s aluare
Emini: nunc pieconsolentes sed infuturo iuste uiole
factumest autem ambulantibus inuia dixit quidu
reudum cogitur. alius dĩm secuturus hoc ipsunis
qeub tarẽ cupitꝰ nec permittitur: quidamo pomani

Expanded text:
autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti, et Paulus dicit de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. ta sectamini, nunc pie consulentes, sed in furore juste judicantes. Factum est autem ambulantibus illis in via, dixielizandum cogitur. Alius dominum secuturus, hoc ipsum domi renuntiare cupit, nec permittitur. Quidam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Aquaeanimã dis soluit adcor¬
re non esse formidandã secundũ eorũ tam̃ animũ quuillã
merent non nulli peccata mor tepunierunt : quo & uiuen¬
o utilis m&us incuter&ur : & illis quimor tepuniebantur.
non ipsa mors nocer& sed peccatum quod augeriposs& siuiue¬
rent non temere iudicabant quib taleiudiciũ donaueratõs.
inde est quod helias multos morte affecit & propriamanu
Vigne diuinitus imperato : incuius exemplũ cũ uolus sent apłi
&lere decaelo ignem ad consum andum eos quisibi ospiciũ non
oberent : rep̃hendit in eis dñs non exemplum proph&ȩ scĩ sed
gnorantiã uindicandi quae adhuc erat inrudibus : anim ad¬
er tenseos non amorem correctionem sed odio desiderare
uindictam : Itaque postea quam eos docuit quid es s& diligere
ꝓximum tamquã seipsum : infuso &iam spũscõ non defuerunt
tales umdictȩ : quã uismulto rarius quã hiu&eritestamento:
ibi enimex maiore parte seruientes timore p̃mebantur : hic

Expanded text:
quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte punierunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset si viverent. Non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu et igne divinitus impetrato. In cujus exemplum, cum voluissent apostoli petere de coelo ignem ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent, reprehendit in eis Dominus non exemplum prophetae sancti, sed ignorantiam vindicandi, quae adhuc erat in rudibus, animadvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic
Abbreviated transcription (Latin):
postolus cum animo proditnis multa signa. inter c&eros
nonoport& uos doli¬
pinde illi ruere subleuati uos humiles ascendatis l
uos incaelis medos seribit hiterris dicentehier tno
onfessio non semper poenitentiam sed et grauos
art ione ai significat : ut inpsedmis saepis simel gue
auliant quisaluatorẽ nonnatum sedcreatum calome
prudentibus & reuelasti eaparuulis:¬

Expanded text:
apostolus cum animo proditoris multa signa inter caeteros apostolus cum animo proditoris multa signa inter caeteros n oportet vos de iunde illi ruere sublevati, vos humiles ascendatis. Nbonos in coelis, malos scribat in terris, dicente Jeremia: eli et terrae. Confessio non semper poenitentiam, sed et gratiarum actionem significat, ut in Psalmis saepissime legimus. Audiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniprudentibus, et revelasti ea parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
nleditur: hoc sane inter serpentes quidente & scorphiones
uicauda noc& distare arbitror: quod serpentes a perte se¬
entes. scorphyones clangulo latenter insidiantes. uel homi¬
s uel daemones significent : serpentes qui incho andis uirtu¬
us uenena prauȩ persuasionis obiciunt : scorphyones qui
nsũ maits uirtutes afine uitiare contenduntꝰ : uerũ tam̃
hoc nolite gaudere quia sp̃s uobis subiciuntur:
ctione spirituum cum carosint guudere ꝓ¬
uia spiritus eicere sicut & uirtutes alias facere interdũ
ioneius est meriti quioperatur. sed inuocatͥo nominis xp̃i.
hoc alt ad condempnationemeorum qui inuocant: uel ob
itilitatem eorum qui uident & audint concȩditur : ut lic&
ponines despiciant signa facientes : tamen dm̃ honorent ad
uius iiuocationem fiant tanta miracula: nam& in actibs
ipostolorũ filii scaeuae uidentur eieceredaemones: & iudas

Expanded text:
non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines, vel daemones, significent; serpentes qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt, scorpiones qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. De subjectione spirituum, cum caro sint, gaudere uia spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit, ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta miracula. Nam et in Actibus apostolorum filii Scevae videbantur ejicere daemones, et Judas
Abbreviated transcription (Latin):
daciex si sunt autem septuaginta duo cumgaudio dients.
dne eqan adenronia subicuuintur nobis ini gouidia duonto
de quid audunt: & ait illis: uidebamsatanan sicut fulgu
decdelo cadentem: Non mnodo uideo sedorius uidobon
orendocorruitNquod autem ait sicut fulgur ue
precipitem de superns ad ima lapsum significatuiel quici deo¬
tu adhuc trans figurat se in angelum lucis: quia e rgo discipu¬
o designor um operatione uidit elatos. exemplo eos brendo
ned ad nomilitatem reuocageius qui primus superbiendo es
ł ut quihunc obsuperbiam eaelo recordarentur eiectum
tomagis se dexerra editos sisuperbierint humiliandos ag¬
cant : et cededi uobis potestatem calcandi suꝑ serpentes
corpiones & supra omnem uir tutem inimici & nihil
Tocestomnegenus bi mundorum spirituum:
bsessis corpo Triabus eiciendi : quamuis & adliteram rec¬
sime possit accipi : deniq & paulus auipera hiuasus nil ad¬
si patitur : & iohannes ut historiatrad& hausto ueneno

Expanded text:
a duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. de quid audiunt: Et ait illis: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam quando corruit: quod autem ait, Sicut fulgur, vel praecipitem de superni ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis . Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humilitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit , ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint, humiliandos agnoscant. Ecce dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimicioc est omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi. Quamvis et ad litteram rectissime possit accipi. Siquidem et Paulus a vipera invasus, nil adversi patitur ; et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno,
Abbreviated transcription (Latin):
mibus terrorem poenepeccantibus incutiens alligat enim
bera: dump̃cipit : poenitentiã agite : infundit oleum dum
didi : ad propinquauit enim regnum caelorũ: in fundit & ui¬
mn:dumdicit : omnis arbor quae non facit fructumbonum :¬

Expanded text:
tentibus promittens, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat ergo tentibus promittens, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat ergo vulnera, dum praecepit: Poenitentiam agite; infundit oleum, dum addit: Appropinquavit enim regnum coelorum ; infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, e
Abbreviated transcription (Latin):
icerdos & leuita quiuiso sautio transierunt : sacerdotiũ
& ministesium u&eris testamentiest : ubi ꝑlegis decrora
idi: languentis uulnera monstraritantum. non autem
ripoterant : quia in possibileerat ut apłs ait. sanguine
lorum & agnorũ & hẏrcorũ auferripeccata: samaritanꝰ
uom quidam iter faciens uenit secuseum & uidens eum
ericordia motus est : Samaritanus qui iiter p̃tatur custos.
significat cui rectissime proph& a nehõs latrones possit
irrere supplicat : custodime inquiens alaqueo quem statuer̃
*i & abscandalis operantium hiiquitatẽ : qui propternos ho¬
nes & ꝓpter nr̃am salutem descendens decelo : uita e p̃sentis
carripuns : & uenit secus eum quiuulneribus tabescebat in¬
tis: id est insimilitudinem hominum factus & habitulnuen
uthomo: conpassionis nrae susceptione finitimus & mises¬
diae factus est conlatione uicinus: & ad propians alliga it
Ineraeius hi fundens oleum & uinum:
eccata quae bi

Expanded text:
cerdos et Levita, qui viso saucio transierunt, sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat, ut Apostolus ait: Sanguine vitulorum et hircorum auferri peccata. Samaritanus autem quidam iter transiens venit secus eum, et videns, etc. Samaritanus qui interpretatur custos, Deum significat, cui rectissime Propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat: Custodi me, inquiens, a laqueo quem statuerunt mihi, et a scandalis operantibus iniquitatem . Qui propter nos homines, et propter nostram salutem iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo, compassionis nostrae susceptione, finitimus et misericordiae factus est collatione vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infunaens oleum et vinum. Peccata quae i
Abbreviated transcription (Latin):
idest postse uann sabbati quacrucẽ ascendit &u septimam
bbati qu a bisepulchro quieuit: a mortuis resurneait
unos post sex hiuus seculi a&ates inquibus prodño pati oila¬
rar egaudemus: & septima qui&is animarũ quibiterun
alia uita geritur: quasi octauaeate resurgenus: uam
uod matheus dñm: marcus qui postsexdies trans figuratũ
icunti hec temporis ordine : nec misterii ratione resultat
quia & illimedios tantum ponunt dies unde & absolute post
dies sex factumdicunt: hicprimũ adiungit & ultimum. id eoq
temperatius feredies octo cõmemorat: & illipost sex mundi¬
a& ates sc̃is al aborequiescendũ : hic uero temporeoc tauinds¬
signat esse resurgendum: unde & pulchrȩ sextus psalmus
pro octauascribitur : cuius iitumest. dñe ne iniratudio
arguasme: quia nimirũ ꝑ sex adates quibus operarilic&
p̃cibus est instandum ne in oc tauor& ributionis tempone
aiudicȩ corripiamurirato: quod & ipsedñs hocloco uoluit

Expanded text:
id est, post sextam Sabbati qua crucem ascendit, ac septimam Sabbati qua in sepulcro quievit, a mortuis resurrexit: et nos post sex hujus saeculi aetates, in quibus pro Domino pati et laborare gaudemus, ac septimam Sabbati animarum, quae interim in alia vita geritur, quasi octava aetate resurgemus. Nam quod Matthaeus Dominum Marcusque post sex dies transfiguratum dicunt, nec temporis ordine, nec mysterii ratione resultat. Quia et illi medios tantum ponunt dies, unde et absolute post sex dies factum dicunt: hic primum adjungit et ultimum, ideoque temperatius fere dies octo commemorat. Et illaetates sanctis ab omni labore quiescendum, hic vero tempore octavo designat esse resurgendum. Unde Pro octava inscribitur, cujus initium est, Domine, ne in ira tua arguas me. Quia nimirum post sex aetates quibus operari licet, precibus est instandum ne in octavo retributionis tempore a judice corripiamur irato. Quod et ipse Dominus hoc loco voluit
Abbreviated transcription (Latin):
qun eudelua habitus dño interris consistente dispertus ao¬
rinq similis uidebatur sed illomonte peente nouo canbe
nus degur quia nunc quidem filiidĩ sumus : & nondũ aopat
quido iimus scimus qui acum apparucrit similes cierins
ueslebimius eum sicutiest: un debenem arcus haec uestnit
desombens ait: qualia fullo superterrã non potest candib
facentnam quia ille hocloco intellegendus est fullo : quon
poenitens psalmista p̃catur: Ampluis lauame ab in lustina
mea & adelic tomeo mundame : non potest suis fide libus bi
rradare daritatem :cuaceos conseouara mane in caelise
e cacqueuri loquaebantur cumeor er adhelias quorũ uoũ

Expanded text:
nta Domino in terris consistente despecta, aliorumque similia videbantur; sed ipso montem petente, novo candore refulgent, quia nunc quidem filii Dei sumus, sed nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Unde bene Marcus haec vestimenta describens, ait: qualia fullo super terram non potest candida facere . Nam quia ille hoc loco intelligendus est fullo, quem poenitens Psalmista precatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me , non potest suis fidelibus in terra dare claritatem, quae eos conservata manet in coelis. Et ecce duo viri loquebantur cum eo. E
Abbreviated transcription (Latin):
one u n ons iosis seade se nouit exirez noner golato cume qui
pdiora capienda ꝑueniat perfecte a mando eredideo inpa¬
ꝓmiosa sapitili filia fides tua tes aluam feci uided eunpaee
dcosilia quia fides tua tesalui amfecit necdyeit fides tuae de
salsilm factar aest: sedsaluamfecit. in eoenim quodoredidist
mor filici principis. Emor tua nuntiatur quadum erol esate
austiorum sade mundata & obfidei meritum filia est cognomiatte
contiorios naigoga ꝑ fidiȩsimul inuidieq lo&o solitaest: per¬
fidieq: quidem : qui a in xp̃o credere noluit inuidȩ uero : quiaeo¬
flesiam uredidis sedoluit : seriptumest enim in actibus a posto lorũ
sequentiautem sabbato: pene uniuersa auitas conuenit audire
uerbumdñi uidentes autem turbas iudȩi ropl&ri sunt zelo
dicitur quia deo destitatum synago gȩ statum uident ut
restauraripos se noncredant : ideoque pro resuscitatione
illius supplicandum essenon estiment: sed quae inpos sibilia
funt apuo homnoes pos sibili isunt apuddm̃ iħis aute .¬

Expanded text:
non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, mox filia principis mortua nuntiatur, quia dum Ecclesia a vitiorum labe mundata, et ob fidei meritum filia est cognominata, continuo synagoga perfidiae simul invidiaeque lege soluta est. Perfidiae quidem, quia in Christo credere noluit; invidiae vero, quia Ecclesiam credidisse doluit. Scriptum est enim in actibus Apostolorum: Sequenti autem Sabbato, pene universa civitas convenit audire verbum Domini. Videntes autem turbas Judaei repleti sunt zelo, dicitur quia adeo destitutum Synagogae statum vident, ut restaurari posse non credant; ideoque pro resuscitatione illius supplicandum esse non aestiment. Sed quae impossibilia sunt apud homines, possibili
Abbreviated transcription (Latin):
duus rara species uultuscius altera & uestitios
uelnrae resurrectionis ostendit: qui a qualis tuno as siu
nedebitur. ut uidelic&x impii quemspreuere : udaciari
nega uerdi muilites quem crucifixere philatus heraditi
dñi scõrum illius chorus accipitur quemglorificins abats

Expanded text:
dum oraret species vultus ejus altera, et vestitus vel nostrae resurrectionis ostendit. Qui qualis tunc apostolis videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesqu domini, sanctorum illius chorus accipitur, quem glorificans Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi affligitur animus : pensemus qualiter utroque
modo p̃aulus cracemsuamtulerit quidicebat : castigo cori
meum & in seruitutem redigo neforte aliis p̃dicans ipse
teprobus efficiar: ecce inafflitioneam poris aud uom marens
arnos Nunc in compassionem pximnan diamius crnater menis
ui nli unsi mnatur a egononbnfirt morai quissne notan dum¬

Expanded text:
proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerit, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, nunc in compassione proximi audiamus crucem mentis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scand
Abbreviated transcription (Latin):
& eus cul gari in populis maiestatem quẽ postx anbit
&uscribis & principib sacerdotum & notandum quoaro
quimulta pati & occidi & resurgere debeat. filium homino
appeltan quiapas so incarnexp̃o diuinitas inpas sbsis
moprob&tur:
suit adomnes quia superiora quae adfidem Ad omicie
natiuitatis uel passionis ꝑtinent : cumsolis seor sum dsopds
egit: tunc autem nos m & ipsos ab negamus cumuitanus aud
ꝑu&ustarem fuimus & ad hocnitimur quoper nouitatẽ uaan
Dicat ergoueritas dicat: siquis uultpost meuenire ab neg& se¬
m& ipsum : quia nisiquis a sem& insodefici&. ad eum quisuiper
ipsum est non ad propinquat : neu al& adp̃hendere qđulit
ip̃sum est : sinescierit mactarequodest: sediam quise auitis
ab negat ex quirendȩ eius uirtutes sunt in quebus crescat
nam protinus ad iungitur & tollat crucen suam condie
& sequaturme : uobus & enim modis crux tollituri cũ
aut ꝑ abstinenti Lam afficitur corpus : autper c̃passionẽ

Expanded text:
 ejus vulgari in populis majestatem, quem post paululet scribis, et principibus sacerdotum. Et notandum quod eum qui multa pati et occidi, et resurgere debeat, Filium hominis appellat: quia passo in carne Christo, divinitas impassibilis homo probetur. suit, ad omnes, quia superiora, quae ad fidem dominicae nativitatis vel passionis pertinent, cum solis seorsum discipulis egit. Tunc autem nosmetipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quo per novitatem vocamur. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget seipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sed jam, qui se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt, in quibus crescat. Nam protinus adjungitur: Et tollat crucem suam quotidie, et sequatur me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem
Abbreviated transcription (Latin):
tis crocucum a coceris mortalib: duimegloria sncuestieti es¬
miliratinam quoq quam uersatus incarnedo cuit passi ni
militatis in sequi seđ in conp̃hensibilia paternidis positons
cumanaip solus nouit filius pen&rare: nus quamen ini falo
cumi discipulis oras se repperitur ubiq solus obsecrat quia dͥi
consilra humana uota non capiunt : necquis quam potest ine¬
niurumparticeps essecumxp̃o: & interrogauit illos diens
quem medicunt esse turbȩ : atiller os ponderunt &
rierunt. iohannem baptistrao a bi autem heliam

Expanded text:
iscretum eum a caeteris mortalibus divinae gloria majestatis intueri, viam quoque quam versatus in carne docuit, passibus humilitatis insequi: sed incomprehensibilia paternae dispositionis arcana solus novit Filius penetrare. Nusquam enim ni fallor cum discipulis orasse reperitur, ubique solus obsecrat, quia Dei consilium humana vota non capiunt, nec quisquam potest interiorum particeps esse cum Christo. Et interrogavit illos, dicens: Quem me dicunt esse turbae? At illi responderunt, et dixerunt, Joann
Abbreviated transcription (Latin):
dit untem ad discipulos suos. facite illos discumbene
ꝑ conuiuia quinquagenos & ita fecerunt: Nuersicon¬
uuantiũ discubitus diuersos ꝑ orbem c̃uentus ecdesiarũ
quaeunam catholicam faciunt: de signant quibene non solum
quinquageni. sed at testante marco &iam centenidis cubu¬
erunt : namquia quinquagesimũ poenitentia epsalmus est:
centenarius autem numerus deleua transit index teram.
quinquageni ad conuiuium dñi discumbunt: qui adhuc in poe¬
nitentia cõmissorũpositi : uerbi auditum ꝑcipiunt. centeni
autem qui iamp̃ sumptauenie spe desolouitae a&ernȩ desi¬
derio suspirant: Acceptis autem quinq: panibus & duobus
piscibus. respexit in caelum & benedixit illis & fregit
x distribuit discipulis suis utponerent ante turbas:¬

Expanded text:
iscipulos suos: Facite illos discumbere per convivia quinquagenos, et ita fecerunt. Diversi convivantium discubitus diversos per orbem conventus Ecclesiarum, quae unam catholicam faciunt, designant. Qui bene non solum quinquageni, sed, attestante Marco, etiam centeni discubuerunt. Nam quia quinquagesimus poenitentiae psalmus est, centenarius autem numerus de laeva transit in dexteram, quinquageni ad convivium Domini discumbunt, qui adhuc in poenitentia commissorum positi verbi auditum percipiunt. Centeni autem, qui jam praesumpta veniae spe, de solo vitae aeternae desiderio suspirant. Accepiscibus respexit in coelum, et benedixit illis, fregit, et distribuit discipulis; discipuli autem turbis
Abbreviated transcription (Latin):
ulam quod iohanes cis in docendo occupatus stiꝓ as su ui
insinuat undequod sequitur & cid sumptis ill is set met
seor sum in locum desertum quiest bah sasdc̃cos¬
onrti noreiieortis egit ut quidam arbitrantur sedpo¬
cens inimicis suis nehomicidio homicidiũ iuingerer
fius dice oportunum sua ep assionis tempus ex pectans non
plus euam annispatio iohannis & dm̃ipassiones astaroi
pamior distribus consentientibus cutran gelistus Iias taruli¬
tuone in uosiannis impleuit : quod iohannes mira ciusin iebi¬
tuross p̃ misit esseproximum pascha diemfestum udtor in
u post onet addiem festum eorum scinop hegie iħm asccndsse¬

Expanded text:
tiam quae Joannes eis in docendo occupatis sit passus, ve Matthaeus insinuat. Unde quod sequitur: Et assumptis illis secessit seorsum in locum desertum, qui est Bethsaida. Non timore mortis egit, ut quidam arbitrantur, sed parcens inimicis suis, ne homicidio homicidium jungerent, simul et opportunum suae passionis tempus exspectans, nam plusquam anni spatio Joannis et Domini passiones distare, Dominus, tribus consentientibus evangelistis, post decollationem Joannis implevit. Quod Joannes miraculum descripturus praemisit esse proximum Pascha diem festum Judaeorum, et post haec, ad diem festum eorum Scenopegiae Jesum d
Abbreviated transcription (Latin):
eseu enip rodunt euuangeliste proprio la boree¬
dumite ar rauiendo deserti quanta salutis suae cu¬
ram gerant ostendunt: Rursumipse ut potens piusque
seduator ac medicus excipiendo fatigatos docendo nscios
sanando egrotos. reficiendo ieiunos. quantũ deuotione
credendium delect&ur insinuat: Iux tauero legis alle¬
goriae pecentem deser tagentium xp̃m multae fidelium
caterue relictis moenibus priscae conuersationibus
neglextoq uariorum docmatum munimine sequuntur:
& quiprius notus inuidea ds̃ postquam dentes iudeorũ
arma& sagittȩ & linguaeorum machera acuta con¬
traillum facta est exultare inquid supercaelos ds̃ & suꝑ
omnem terram gloriatua¬
ies autem coeperait
declinare & accedentes duo decim dixeruni ill¬
ciun te turt as inte uitos hicastella uilasꝙ qua

Expanded text:
ed ut alii produnt Evangelistae, proprio labore pedum iter arripiendo deserti, quantam salutis suae curam gerant, ostendunt. Rursum ipse, ut potens piusque salvator ac medicus excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, reficiendo jejunos, quantum devotione credentium delectetur, insinuat. Juxta vero leges allegoriae, petentem deserta gentium Christum multae fidelium catervae relictis moenibus priscae conversationis, neglectoque variorum dogmatum munimine sequuntur. Et qui prius notus in Judaea Deus, postquam dentes Judaeorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta contra illum facta est. Exaltare, inquit, super coelos Deus, et super omnem terram gloriaies autem coeperat declinare, et accedentes duodecim, dixerunt illmitte turbas, ut euntes in castella, villasque