comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbores. qͣndo nemini dubia pena ẽ infame laborantiũ.
Ergo qͥ dixit hiemes serenas optandas ñ ꝓ arborib uota
fecit. slec ꝑ solsticia ymbres uitib conducunt. hiberno
quidẽ puluere letiores fieri messes luxuriantes dictũ ẽ.
sedere causa ñ solũ qr animã terre euanesceñtẽ ex ala¬
tione includunt ⁊ compͥmunt. retroq agunt in uires
frugũ atq radices. uerũ qđ ⁊ liquorẽ sensim p̃bent pur̃
pret̾ea leuissimũq. qñ nix aquarũ celestiũ pruna est.
Ergo humor erhis ñ uniu̾sus ingurgitans diluensq s
quomͦ sitit᷑ distillans uelut ex ube alit oĩa que ñ inun¬
dat. Tellus ꝙͦ illo mͦ ferm̃tescit. ⁊ succi plena alactescenti¬
b satis ñ effeta cũ tempꝰ aꝑit tepidis arridet horis. Ita mar¬
ime frumenta pinguescunt preter qͣm uͥ calidus semꝑ
aer ẽ ut inegypto. Continatio enĩ ⁊ ipsa ꝯsuetudo ioe

Expanded text:
arbores, quando nemini dubia poena est in fame laborantium. arbores, quando nemini dubia poena est in fame laborantium. ergo qui dixit hiemes serenas optandas, non pro arboribus vota fecit; 14 nec per solstitia imbres vitibus conducunt; hiberno quidem pulvere laetiores fieri messes luxuriantis ingenii fersedere. causa non solum quia animam terrae evanescentem exhalatione includunt et conprimunt retroque agunt in vires frugum atque radices, verum quod et liquorem sensim praebent, purum praeterea levissimumque, quando nix aquarum caelestium spuma est. ergo umor ex his non universus ingurgitans diluensque, sed quomodo sititur destillans velut ex ubere, alit omnia, quia non inundat. tellus quoque illo modo fermentescit, et sui plena, a lactescentibus satis non effeta, cum tempus aperit, tepidis adridet horis. ita maxime frumenta pinguescunt, praeterquam ubi calidus semper aër est, ut in Aegypto. continuatio enim et ipsa consuetudo idem
Abbreviated transcription (Latin):
deꝑeunt. adeo ut anuglala ⁊ piri ⁊̃ si oĩo nubilũ fiat
austrinus ue flatus amittant fetus Cirea uergilias ꝗdẽ
pluere numicissimũ uiti ⁊ olee. qm̃ tũ coitus est earũ.
Hoc ẽ illud qͣtriduũ oleis decretoriũ hic articulis austrinꝰ
nubilis purci qdđ diximꝰ. fruges qͦ peius matescunt
austrinis dieb. s celerius. Iula sunt noria frigora. que
septemtͥonib aut p̃posteris fiunt horis. E iemẽ quidẽ aꝗ¬
loniã eẽ omnib satis utilissimũ. ymbres uͦ tũ expetẽdi
euidens causa ẽ: qm̃ arbores fetu exinanitas ⁊ folioꝵ qͦ amis¬
sione languidas nat᷑ale ẽ auide esurire. Cibus aut̃ earum
ymber. Quare tepidã esse hiemẽ. ut absumpto partu arboꝵ
sequat᷑ ꝓtinus conceptus. id ẽ germinatio. ac deinde
alia florescendi exinanitio. Inutilissimũ exꝑim̃tis cređr.
qͥn ĩmo si plures ita continuent᷑ anm ⁊̃ ipse moriunt᷑

Expanded text:
depereunt , adeo ut amygdalae et piri, etiam si omnino nubilum fuit depereunt , adeo ut amygdalae et piri, etiam si omnino nubilum fuit austrinusve flatus, amittant fetus. circa vergilias quidem pluvere inimicissimum viti et oleae, quoniam tum coitus est earum. hoc est illud quadriduum oleis decretorium , hic articulus austrinus nubili spurci, quod diximus. fruges quoque peius maturescunt austrinis diebus, sed celerius. illa sunt noxia frigora, quae septentrionibus aut praeposteris fiunt horis. hiemem quidem aquiloniam esse omnibus satis utilissimum. imbres vero tum expetendi evidens causa est, quoniam arbores fetu exinanitas et foliorum quoque amissione languidas naturale est avide esurire, cibus autem earum imber. quare tepidam esse hiemem, ut absumpto partu arborum sequatur protinus conceptus, id est gealia florescendi exinanitio, inutilissimum experimentis creditur. quin immo si plures ita continuentur anni, etiam ipsae moriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ adult̾ia excogitata sunt. ut nec poma pauꝑib nasceren¬
tur. Nũc gͦ dicimꝰ qm̃ maxime mͦ tm̃ exhis uectigal contĩ¬
gat uerã colendi rationẽ ab solutã ꝙ ꝓdituri ⁊ iõ ñ uulga¬
ta tractauimꝰ nec q̃ constare animo adu̾timus s incerta
atq dubia in quib maxime. fallit᷑ uita. Nã diligentiã
suꝑuacuis asfectare ñ nr̃m est. Ante oĩa aut̃ in uniuersũ
⁊ que ad cuncta arboꝵ gn̾a ꝑtinent in cõmune de celo
quilone marue gaudent densiores ab afflatu eius
letioresq ⁊ mat̾ie firmiores. Qua inre pleriq falluntur
cũ inuineis pedam̃ta ñ sint auento ea opponenda. ⁊ id tm̃
aseptẽtrione seruandũ. qͥnimmo tẽpestiua frigora plu¬
rimũ arboꝵ firmitati conferunt. ⁊ sic optime germinãt
allia qͣi blandiant᷑ austri defatiscentes ac magis ⁊̃ inflorẽ.
Nam sicũ defloruere ꝓtinus seqͣntur ymbres. in totũ poma

Expanded text:
quoque adulteria excogitata sunt, ut nec poma pauperibus nascerenquoque adulteria excogitata sunt, ut nec poma pauperibus nascerentur . nunc ergo dicemus, quonam maxime modo tantum ex his vectigal contingat, veram colendi rationem absolutamque prodituri, et ideo non volgata tractabimus nec quae constare animo advertimus, sed incerta atque dubia, in quibus maxime fallitur vita. nam diligentiam supervacuis adfectare non nostrum est. ante omnia autem in universum et quae ad cunctquilone maxime gaudent, densiores ab adflatu eius laetioresque et materie firmiores. qua in re plerique falluntur, cum in vineis pedamenta non sint a vento eo opponenda et id tantum a septentrione servandum. quin immo tempestiva frigora plurimum arborum firmitati conferunt, et sic optime germinant, alioqui, si blandiantur austri, defetiscentes, ac magis etiam in flore. nam si, cum defloruere, protinus sequantur imbres, in totum poma
Abbreviated transcription (Latin):
a bor morte. ac ne quis uilẽ de cetero crasti domore:¬
moon monea niargante aomitio fusse aiceodũ pret̃
areores iudicetna co iumpnas qͣtuor hẏmen ataii
honoris arbores domib afferebant. ut sine illis ne inimiticiar̃
quidẽ preciũ seruau̾it domitius. fuere abhis ⁊ cognomina
antiquis. fronditio militi illi qui p̃clara facinora uolitur¬
nũ transnatans fronde imposita aduersus haunibalem
edidit stolonũ litinie genti ita appellat᷑ in ipsis arborib
fruticatio mutilis inde ⁊ papinatio inuenta pͥmo stoloni
dedit nom̃. fuit ⁊ arboꝵ cura legib pͥscis cautũq ẽ .xii. ta¬
bulis ut qui inuiria cecidiss alienas lueret in singłas xris
.xxu. qͥd existimamꝰ futuras ne eas credidisset ad sup̃dictam
estimationẽ illos qui uł frugiferas tanti uerau̾ant. slec mi¬
nus miracłm inpomo ẽ. Multarũ circa suburbana fructu
annuo addictobinis milib nũmũ maiores singłarũ re¬
cditu quã erat ap̃ antiquos p̃dioꝵ. Obhoc insita ⁊ arboꝵ

Expanded text:
arborum mortem. ac ne quis vilem de cetero Crassi domum nihilque in ea iurganti Domitio fuisse licendum praeter arbores iudicet, iam columnas VI Hymetti honoris arbores domibus adferebant, ut sine illis ne inimicitiarum quidem pretium servaverit Domitius. Fuere ab his et cognomina antiquis: Frondicio militi illi, qui praeclara facinora Volturnum transnatans fronde inposita adversus Hannibalem edidit, Stolonum Liciniae genti. ita appellatur in ipsis arboribus fruticatio inutilis, unde et pampinatio inventa primo Stoloni dedit nomen. fuit et arborum cura legibus priscis, cautumque est XII tabulis ut, qui iniuria cecidisset alienas, lueret in singulas aeris xxv. quid existimamus? venturasne eas credidisse ad supra dictam aestimationem illos, qui vel frugiferas tanti taxaverant? nec minus miraculum in porno est multarum circa suburbana fructu annuo addicto binis milibus nummum, maiore singularum reditu quam erat apud antiquos praediorum. ob hoc insita et arborum
Abbreviated transcription (Latin):
ten ula temꝑate ubertatis. illa mollis facilis ꝙ cuilture
ner maditapiet sitiens. illa pͥ nomere nitescens quale
tons ngemoꝵ homerus inarmis ab eo celatã axcrc ad¬
aulitq miraculũ increscentis qͣmuis fieretexmio
aia qn recentẽ exquirt᷑ imꝑbe alites uomerẽ omita¬
tes. cormo aratoris uestigia ipsa rodentes. Reldatur
citeilosu l doctre natũ ałta. meliora iqͥt unguentaft̃
que terra. quã quie crocũ sapiunt. hoc enĩ maluit di¬
cere qͣm redolent. Ita ẽ ꝓfecto. lila erit optima que
unguer ita sapret. Qd uͨ admonendi sumus quai sit
tene ocor ille quiquerit᷑. contingit sepe ⁊ ꝯuiescente
ea sub oceasu sous in quo loco arcus celestis derecer ibr¬
pitasua a its asi catate continua inmaduerit ymbre.
er emittit ilũ suũ halitũ diuimĩ ex sole conceptũ.
cui corrpatari suaurtas nulla possit. Ii ẽe cõmota de¬

Expanded text:
tur. illa temperatae ubertatis, illa mollis facilisque culturae, tur. illa temperatae ubertatis, illa mollis facilisque culturae, nec madida nec sitiens. illa post vomerem nitescens, qualem fons ingeniorum Homerus in armis a deo caelatam dixit addiditque miraculum nigrescentis, quamvis fieret ex auro. illa quam recentem exquirunt inprobae alites vomerem comitantes corvique aratoris vestigia ipsa rodentes. reddatur Cicero, lux doctrinarum altera, Meliora, inquit, unguenta sunt quae terram, quam quae crocum sapiunt. hoc enim maluit dixisse quam redolent. ita est profecto, illa erit optima quae unguenta sapiet. quod si admonendi sumus, qualis sit terrae odor ille qui quaeritur, contingit saepe etiam quiescente ea sub occasum solis, in quo loco arcus caelestes deiecere capita sua, et cum a siccitate continua immaduit imbre. tune emittit ilium suum halitum divinum ex sole conceptum, cui conparari suavitas nulla possit. is esse e commota de
Abbreviated transcription (Latin):
oculis argiliosa q oꝑi dnfficillimas. queꝙ ratooł ant
uonies ingentib gͦlebis omeret. quã quã ñ aliq oꝑi¬
batũ albrũ.slam sterilis sensa callo facile dephenditur
uł iino icti cuspidis. Cato bieuiter atc ex suo more i¬
ci dreterminat lerra cariotã. caue neue ꝑ laustre. ne¬
ue ꝯecore imgeslas a uid putamꝰ hac appellatione tan
R edieamus ao ligni cariẽ. ⁊ inuenienius alla que mtm̃ ab
hominant᷑ uitia aricde. fistulose scabie. canescentiser¬
sopumicose. Dłs dix̃ una sig̾catione: qͣm possit ulla
copia sermonis en arrari. Est enĩ interptatione ust¬
cor quecda ñ etate. que nilla in ea intelligi potest
s natura sua amis terra: ⁊ ĩo infecunda adoĩa atꝙ
imbecilla. Idẽ agrũ optimũ iudicat ad radicẽ montiũ
planitie in meridiẽ excuriente qͥ ẽ potius italie situs.
tenerã. ⁊ quieꝗd optari debet meo uo cabulo iruente¬

Expanded text:
oculi argillamque, operi difficillimas quaeque rastros aut oculi argillamque, operi difficillimas quaeque rastros aut vomeres ingentibus glaebis onerent, quamquabulum album. nam sterilis denso callo facile deprehenditur vel uno ictu cuspidis. Cato breviter atque ex suo more vitia determinat : Terram cariosam cave, neve plaustro neve pecore inpellas. quid putamus hac appellatione ab redigamus ad ligni cariem, et inveniemus illa, quae in tantum abominatur, vitia aridae, fistulosae, scabrae, canescentis, exesae, pumicosae. plus dixit una significatione quam possit ulla copia sermonis enarrari. est enim interpretatione vitiorum quaedam non aetate quae nulla in ea intellegi potest, sed natura sua anus terra, et ideo infecunda ad omnia atque inbecilla. idem agrum optimum iudicat ab radice montium planitie in meridiem excurrente, qui est totius Italiae situs, teneram , et quidquid optari debet, in eo vocabulo invenie
Abbreviated transcription (Latin):
pbai qui tu tura siceata regio mutauit celi abitnio
p rapon cusano. gres aduena cultore lapidato. lutoso
li ꝑdidit fruges. donec regessit lapides In syrialeue
etuti semonar a m quibida locis similesestus inmoda
Qatrigon esfectus. E. st fertilis thracia frugũ nigoree
einbus. afryca ⁊ egrptus. In calchia rhodioꝵ insula lo¬
cul quioa e in tm fecundus. ut suo tỹre satũ deme¬
tant hordeũ sublatũ ꝙ ꝓtinus serant ⁊ cũ alustrage¬
bui metasitt. Glareosũ oleis solũ aptissimũ in uenefra¬
no pinguissimũ. Inbetica punica uina insaro cdoqu¬
untin tetube uites inpomitinis paludib madent.
⁊anta e argum̃toꝵ ac soli uarietas ac differentia. Cesar
uopiscus cũ causa apud censores ageret. cãposrosie
dort itailie. sumen ẽ inquib ꝑticas pͥdie relictoi
gramen oꝑuet s ñ nisi atd pabulũ ꝓbant᷑. Nont semn
monstrant eã aice degeneres ꝙ herbe. frigidam
aut. recornide nata. Itẽ uliginosã. tristia. Rubricã

Expanded text:
Philippos cultura siccata regio mutavit caeli habitum. at in Syracusano agro advena cultor elapidato solo perdidit fruges luto, done regessit lapides. in Syria levem aestate semina. iam in quibusdam locis similes aestus inmodici et frigorum effectus. est fertilis Thracia frugum rigore, aestibus Africa et Aegyptus. in Chalcia Rhodiorum insula locus quidam est in tantum fecundus, ut suo tempore satum demetant hordeum sublatumque protinus serant et cum aliis frugibus metant. glareosum oleis solum aptissimum in Venafrano, pinguissimum in Baetica. Pucina vina in saxo cocuntur, Caecubae vites in Pomtinis paludibus madent. tanta est argumentorum ac soli varietas ac differentia . Caesar Vopiscus, cum causam apud censores ageret, campos Rosiae dixit Italiae sumen esse, in quibus perticas pridie relictas gramen operiret, sed non nisi ad pabulum probantur. non tamen monstrant eius atrae degeneresque herbae, frigidam autem retorride nata, item uliginosam tristia, rubricam
Abbreviated transcription (Latin):
eadem traiitlior intelligit᷑. quotiens intuissa cult̃a
quienit: q d in umeis ñ fit. eoꝙ ẽ diligentiꝰ elignoa
neniera existat opinio eoꝵ. qͥiãitalie terrã erisima¬
ueresasam. Oꝑis quidẽ facultas in aliis gnib constat.
nerlo. Mec ẜ otest arari post ymbres. aliquo ubtatis
uicio lentescens. Cont̾ ibyrario africe. illĩ cente¬
naq quagena fruge fertiẽ campũ nullis cũ siec il
carabe tauiris. post ymbres uiliasello ⁊aparre al¬
tera uungianũ uomerẽ trahentẽ uidimus scindi.
lerra eni terie ementandi ut aliqui p̃ cipiunt suꝑ
tenuẽ pͥingur intecta aut gracilibibula. que sreẜ
humida us ppinguem demeritie oꝑare ẽ. ꝗd porest
ia est ratio q̃mbritannia ⁊ gallia nia lerant uiar¬
Ainuenere alendi ea ipsi gemis ꝙ qđ uocant mar¬
gam s pissior ubtas in ea intelligit. Ex gende ter ie
aorps. aesiesut glanctia incorꝑib. ibi densante se

Expanded text:
intellegitur, quotiens intermissa cultura quievit, quod in vineis non fit, eoque est diligentius eligenda, ne vera existat opinio eorum, qui iam Italiae terram existimavere lassam. operis quidem facilitas in aliis generibus constat et caelo, nec potest arari post imbres aliqua, ubertatis vitio lentescens. contra in Byzacio Africae illum centena quinquagena fruge fertilem campum nullis, cum siccum est, arabilem tauris, post imbres vili asello et a parte altera iugi anu vomerem trahente vidimus scindi. terram enim terra emendandi , ut aliqui praecipiunt, super tenuem pingui iniecta aut gracili bibulaque super umidam ac praepinguem, dementi s operae est. quid potest ia est ratio, quam Britanniae et Galliae invenere , alendi eam ipsa, genusque, quod vocant margam. spissior ubertas in ea intellegitur et quidam terrae adipes ac velut glandia in corporibus, ibi densante se
Abbreviated transcription (Latin):
ltemq rubrũ etiã pingui terre ꝑmixtũ infecundũ
ẽ. Argum̃ta qͦ iudicantiũ sepe fallunt. Nonutiq letũ
solũ est. in quo ꝓcere arbores nitent. pret̃ quã illis arbo¬
ribus. Quid enĩ abiesta ꝓceries. aut que uirisse possit
alia in loco eodẽ: Nec luxuriosa pabula pinguis soli sẽꝑ
indiciũ hñt. siam ꝗd laudatius germanie pabulis:
& tñ statim subẽ harena tenuissimo cespitum cono.

Expanded text:
itemque rubrum, etiam pingui terrae permixtum, infecundum itemque rubrum, etiam pingui terrae permixtum, infecundum est. argumenta quoque iudicantium saepe fallunt. non utique laetum solum est, in quo procerae arbores nitent, praeterquam illis arboribus . quid enim abiete procerius? at quae vixisse possit alia in loco eodem? nec luxuriosa pabula pinguis soli semper indicium habent. nam quid laudatius Germaniae pabulis? at statim subest harena tenuissimo caespitum corio.
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ uidr salubritatis argumentũ. qm̃ ĩ me¬
ridieni ⁊̃ spectantrũ semꝑ ante decidant folia. Simi¬
lis ⁊ in maritimis causa quibdã locis ad flatus maris
norii. In pluruis idẽ aunt quibdã satis elonginqͦ
aspicere maria iocundũ ꝓpius admou̾i. salis halitũ
inutile. Similis ⁊ fluminũ stagnoꝵ q rõ. Nebulis ad¬
urunt aut estuantia refrig̾ant opacitate atq ⁊̃ rigo¬
re gaudent que diximꝰ. Quare exꝑimentis optime
credit᷑. A celo ꝓrimũ est terre dixisse rationẽ haut fa¬
ciliore tractatu. Qppe ñ eadem arborib conuenit ⁊
frugib. plerũq nec plura. qualẽ habet campania
uiq optima uitib. aut que tenuas exalat nebulas.
Nec lubrica multis laudata. Cretã in albensiũ põpeia¬
noꝵ q agro ⁊ argillã cunctis ad uineas gñib antepo¬
nunt. quãqͣm p̃pingues. qđ excipit᷑ in eo gn̾e inuicẽ
sabulũ albũ. In ticiniensi multisq inlocis nigrum.

Expanded text:
salubritatis argumentum, quoniam in meridiem etiam spectantium semper ante decidunt folia. similis et in maritimis causa. quibusdam locis adflatus maris noxii, in plurimis iidem alunt. quibusdam satis e longinquo aspicere maria iucundum, propius admoveri salis halitum inutile. similis et fluminum stagnorumque ratio. nebulis adurunt aut aestuantia refrigerant. opacitate atque etiam rigore gaudent quae diximus. quare experimentis optime creditur. A caelo proximum est terrae dixisse rationem, haud faciliore tractatu, quippe non eadem arboribus convenit et frugibus plerumque, nec pulla, qualem habet Campania, ubique optima vitibus, aut quae tenues exhalat nebulas, nec rubrica multis laudata. cretam in Albensium Pompeianorum agro et argillam cunctis ad vineas generibus anteponunt, quamquam praepingues, quod excipitur in eo genere. invicem sabulum album in Ticiniensi multisque in locis nigrum
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ. lum.G domittus ut erat uebemens na¬
tra. pterea accensus odio qđ ex enulatione
aindissimĩ est. grauiter nicrepiut tanticeus¬
rem habitaret is ꝓdomo eiꝰ. Identidẽ ꝓmuterᷤ
⁊ crasus ut psens ingemo semꝑ. ut facetolepore sol¬
iersallicere ie respondit erceptis ser arboribaene umo
cersde den ario siacumerentur emptã. uolente done¬

Expanded text:
morum. tum Cn. Domitius, ut erat vehemens namorum. tum Cn. Domitius, ut erat vehemens natura, praeterea accensus odio, quod ex aemulatione avidissimum est, graviter increpuit tanti censorem habitare, |LX| HSpro domo eius identidem promittens , et Crassus, ut praesens ingenio semper, ut faceto lepore sollers, addicere se respondit exceptis sex arboribus . ac ne uno quidem denario, si adimerentur, emptam volente Do
Abbreviated transcription (Latin):
Atura arborũ terra
mariꝙ sponte sua ꝓue¬
mentiũ dicta ẽ: restat
earum que arte ⁊ huma¬
nis ingeniis fiunt ueriꝰ
qͣm nascunt᷑. sed pͥus
arari succurrit: qua re¬
tulimus penuria ꝓ i
diuiso possessas a feris.
depugnante cũ his ho¬
mine cirea caducos fruc¬
tus. cirea pendentes uero ⁊ cumi alitibus. arboꝵ¬
p̃ cia uenisse: clarissimo ut equtoẽ arbitr etẽ¬
plo. liicii crassi atq. s̃ .. omitũ henobarbi
crassus orator fuit inpͥmis nominis romana.
domus ei magnifica.s̃ aliqͥnto pstantior meoiẽ
palato que catui que crmbros cũ .e mario fudit.
oulti spuscherrima consensu omniũ etate ea
icolle uiminiasi .s. a quili equitis romani clario¬
ris illa ÷ qͣm uiris ciuilis scientia. cũ tñ obiecta
cranlo suae. Nobilissimarũ gentiũ ambo crassus¬
ato ⁊omitiuis censirrã post consulatussimul ges¬
sere anño condite urbis sexcentesimo seragesi¬
ino sccio freq̃ntẽ uirgiis ꝓpt̾ dissimilitudinenu

Expanded text:
atura arborum terra marique sponte sua provenientium dicta est; restat earum, quae arte et humanis ingeniis fiunt verius quam nascuntur. sed prius mirari succurrit, quae retulimus paenuria pro indiviso possessa feris, depugnante cum his homine circa caducos fructus, circa pendentes vero et cum alitibus, itia venisse, clarissimo, ut equidem arbitror, exemplo L. Crassi atque Cn. Domiti Ahenobarbi. 2 Crassus orator fuit in primis nominis Romani. domus ei magnifica, sed aliquanto praestantior in eodem Palatio Q. Catuli, qui Cimbros cum C. Mario fudit, multo vero pulcherrima consensu omnium aetate ea in colle Viminali C. Aquili, equitis Romani clarioris illa etiam quam iuris civilis scientia, cum tamen obiecta Crasso sua est. 3 nobilissimarum gentium ambo censuram post consulatus simul gessere anno conditae urbis DCLXII freis DCLXII frequentem iurgiis propter dissimilitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ie erpnssiũ. ole astro qͦ depotato qd gignit᷑ uocat pha¬
unos qd uo inbis pania fcllonia hyppor hacło in
aiicislis mnanib folus parius rachice alba. cuĩ furetus
eo detractiones in comitiali morbo utilissimꝰ habet᷑.
e mabiete. larice. steli dicit euboea nascumi
pear areadia. uiscũ aut̃ in quertu. robore. ilice. pru
nosil uestri. terebiutho. nec aliis arborib adgnasc:
hoiq copio sissimũ inquercu adasphecar uocantisi
omni arbore excepta ilice ⁊ quercu differentia faui

Expanded text:
gignatur, vocant phaunos; quod vero in spina fullonia, hippophaeston, cauliculis inanibus, foliis parvis, radice alba, cuius sucus ad detractiones in comitiali morbo utilissimus habetur. in abiete, larice stelin dicit Eubeoa nasci, hyphear Arcadia, viscum autem in quercu, robore, ilice, piro silvestri, terebintho, nec non et aliis arboribus adgnasci plerique. copiosissimum in quercu quod hyphear vocant. in omni arbore, e
Abbreviated transcription (Latin):
mltaraque mira culi quȩ causa delibitorio suꝑfuerat
ra. pedib breuior. sciqui pedali crassitudme.
yrcogaiprincipis us uobeliscum inuaticano cireosta¬
catuimn iiii. ꝙ truncos lapidis eidẽ ad sustmendũ eum
aaauett quanaue nicħ ammnirabilius susuminma¬

Expanded text:
ta aeque miraculi causa, quae diribitorio superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine. ypto Gai principis iussu obeliscum in Vaticano circo statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tusꝙ nec non acer si fragae ⁊ quec̃ꝙ crispa. q cariẽ sa senti
nom̃ib: siluestria imascula differentia cuiꝰꝙ gems e me¬
⁊ augent et infecunda firimora fercibib nͥ qd̾ ingeñe ma¬
aasgerunt. sic̃ cupressus icormis cariẽ uecustateꝙ ñ seita¬
unt. suprissus ator. hebenꝰ lonis. bĩ. oẽ iuraper oleast̃
uolea ireliqui. Candissime larix. robur. subet. castanea.
nimam fissurãq capit sponte cedrꝰ cuprese olea. Buxũ
mexime ecnã putant hebem̃r̃icupressũ cedrũce

Expanded text:
rusque, nec non acer, sed fragile, et quaecumque crispa. in omnibus silvestria et mascula differentia m cuiusque generis augent. et infecunda firmiora fertilibus, nisi quo in genere mares ferunt, sicut cupressus et cornus. Cariem vetustatemque non sentiuntolea, e reliquis tardissime larix, robur, suber, castanea, imam fissuramque non capit sponte cedrus, cupressus , olea, buxum. Maxime aeternam putant hebenum et cupressum cedrumque,
Abbreviated transcription (Latin):
uis ducentis int̃ auctores oueniat. Est in subibano
ml iagis ei inore ln hae arbore erruia tetate nr̃a a d¬
mnsuit passienus crispiis bis conful orator agroine
matmeniũ terone pͥuigno clatior postea osciiar
completiq ea solius ñ modo cubare subea uinume
pedu ambitu caudicis .x. arbores amitiens suegilas
naguitudine insende. siluã ꝙ sola facit. hedera ne¬
ci arbores certũ ẽ. Similẽ quioa ⁊ imusco tarsi tar¬
iore iuir iã earũ arbit̾ntur. Namq i hoc pͥter frus¬

Expanded text:
nis cc inter auctores conveniat. Est in suburbanoma fagei nemoris. in hoc arborem eximiam aetate nostra amavit Passienus Crispus bis cos., orator, Agrippinae matrimonio et Nerone privigno clarior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo cubare sub ea vinumqupedum ambitu caudicis, decem arbores emittens singulas magnitudinis visendae silvamque sola faciens. Hedera necari arbores certum est. similem quidam et in visco, tametsi tardiorem, iniuriam earum arbitrantur . namque et hoc praeter fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nuemuntur quib dã sic̃ inmarmore cent᷑ .i. duri¬
tiaclauosimilis immica serris. ⁊q̃dã forte accidũt
ĩ lapide cõp̃henso aut recepto in corpꝰ aut alteriuᷤᷤ
arboris ramo. Megaris aiustecit oleaster inforo.
auanri fortes ad fexerant arma. q̃ coraie amdoidis¬

Expanded text:
inveniuntur in quibusdam , sicut in marmore, centra, id est duriinveniuntur in quibusdam , sicut in marmore, centra, id est duritia clavo similis, inimica serris. et quaedam forte accidunt, ut lapide comprehenso aut recepto in corpus aut alterius arboris ramo. <2> Megaris diu stetit oleaster in foro, cui viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambi
Abbreviated transcription (Latin):
abietis succisi summordio defluit. hȩ ominũ arbo¬
rum altissimȩ ac rectissimȩ. Nauium malis antẽmsꝙ
ꝓpt̃ leuitatẽ p̃fertur abies. Cominuna his pino quȩ
aut quadriꝑtitos uenarum cursus bifidosq habeãt
łomĩno simplices. fabrorum intestina oꝑarids me¬
cerȩ intellectus incortice protinꝰ. ꝑitis abietisq̃ parsat̃¬
ra fuit enodis ÷ hac qua diximus ratione fluiiata de¬
coratur atq ita sappimis uocatur suꝑior pars nodo¬
sa duriorq fusterna. Et in ipsis arborib aũt robusti¬
ores aquiloniȩ partes. untotum deteriores i ex humi¬
lia uirib ac monte uosago incorsica bitinia ponto
tesq facile. At cedrus increta africa syria lauda¬
tissima. Cedri oleo ꝑcuncta materies nec tineã nec
cariẽ sentit. Iumꝑo eadẽ uirtus q̃ cȩdro. Uasta hȩc ĩ
hispania. maximeq bace. Cis medulle uis ubicũq
solidior ũ quam cedrus. Publicum omium uitiũ
uocant spiras ubi se conuoluere se uenȩ atq modi.

Expanded text:
abieti succisis umor diu defluit. haec omnium arborum altissimae ac rectissimae. navium malis antemnisque propter levitatem praefertur abies. communia his pinoque, ut quadripertitos venarum cursus bifidosve habeant vel omnino simplices. fabrorum in intestina opera meceterae. intellectus in cortice protinus peritis. abietis quae pars a terra fuit, enodis est. haec qua diximus ratione fluviata detoratur atque ita sappinus vocatur, superior pars nodosa duriorque fusterna. et in ipsis autem arboribus robustiores aquiloniae partes, et in totum deteriores ex umilia Iuribus ac monte Vosego, in Corsica, Bithynia, Ponto, utrescentesque facile. at cedrus in Creta, Africa, Syria laudatissima. cedri oleo peruncta materies nec tiniam nec cariem sentit. iunipero eadem virtus quae cedro. vasta haec in Hispania maximeque Vaccaeis. medulla eius ubicumque solidior etiam quam cedris. publicum omnium vitium vocant spiras, ubi convolvere se venae atque nodi.
Abbreviated transcription (Latin):
malosqr atmiegipto acsiria regesinopia abietis cedros
mama pͥaones singulis arborib eauatis naiigan q̃r
clsnatura si cite maquis fluttat: nec subersi demat
corttreneclarix. E arteliquis scissima lotosq rome ttla
peatur. de in tobur ex alburnatũ i hiuic ingricanses
facere tor no ꝑquam ꝓbatur materies omiũ ħ solauns
uitr melio ꝙ. tic olea. eolos mire adutterant iunglande
uprtosiluest i t ntis atꝙ immedicamine de coctis. dib
radiosrocarum ittile. autt si quid cuncandũ sto in ligno
lamateriesidonea cẽt ramis sepe deputatis. Castratio:
ricanta duritia ut terebrari nͥ madefactũ ñ queat.
nnesie quidoe ad actus auelli clauus. E diu̾so clauui ñde¬
nt ceari aollissima tilia eadẽ uidet᷑ i calidissima. Ar

Expanded text:
at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis cedro amaniae praedones singulis neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. et huic nigricans tho solitus facere torno; perquam probatur materies. omnium haec sola ungui vult meliorque fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac piro silvestri tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus radios rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno la materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio iri, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavus. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissi
Abbreviated transcription (Latin):
ao &mocrtisgilcisꝙͥ intus reptis. forunt lapidestra i¬
imolissima artorum ad hoc gnenstimaturs ne aeboe
aute mbes ciatice longa pedes. co aerx bipedai crasue¬
iudine equalis: qontellegebatur iuxared ibił reliq̃
rtameo fastiglum ad cacum̃ estimantib fute et¬

Expanded text:
 ocreis galeisque intus repertis. ferunt lapides ita iAmplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae autem trabs ea e larice, longa pedes CXX, bipedali crassitudine aequalis, quo intellegebatur vix credibilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ploratoru husus incastris pastorũꝙ repꝑit. qm̃ ad ex
cutiendũ ignẽ ñ semꝑ lapidis occasio. ÷. Teriturrgͦ
ligĩ ligno ignẽq concipit attritu excipiende ma¬
teria ardi fomitis fungi ł foliorũ facillime concep¬
tu si mohħ eo era pͥstant ᷤ q̃ teratur lauro. laurũ ꝙ terat.
D batir iintisi siluestrib alia ꝙͣlabrusca. ⁊ ip̃a edlere
mn arborẽ scandens. frigidissima quȩc̃q aqͣtica lentis¬
lima out ud̃o scutis faciendis aptisima quorũ plaga

Expanded text:
ploratorum hoc usus in castris pastorumque repperit, quoniam ad excudendum ignem non semper lapidis occasio est. teritur ergo lignum ligno ignemque concipit adtritu, excipiente materie aridi fomitis, fungi vel foliorum facillimo conceptu. sed nihil hedera praestantius quae teratur, lauro quae terat. probatur et vitis e silvestribus —alia quam labrusca—, et ipsa hederae modo arborem scandens. frigidissima quaecumque aquatica, lentissima autem et ideo scutis faciendis aptissima quorum plaga
Abbreviated transcription (Latin):
ũbosĩ sepĩq: quã de omĩb aliis ꝓdiderit. iato. yato.
morosa fructu suꝑuacua bacis corua folio a mara odore
uiolenta. acneumbra qͥdẽ gciosa materie rara. ũ pe¬
ne fructicosis geris diti. sac̃ udo funebri signo ad domoᷤᷤ
ata distinguendiscantũ pmorũ ordimb. Nc̃ uͦ tonsił
facta mdensitate parietũ cohercitaq g̾cilitaq ꝑpetuo
tencrathit᷑ & iã inpicturas oꝑis ystoriarũ uenat᷑ clas¬
sessue innaginesrerũ tems oiab folio breuiq et
uirente semꝑ uestiens. duo gen̾acaꝵ. Metain
fastiguĩ conuoluta qet femina appellat᷑. Massparg̃
ett se ramosdepitat᷑q et accipit uite. utty autẽ imiitt¬
tit᷑ inꝑticas asseresue ampitatiõe ramorũ qͥ xui. an¬
nosddenariis singulis uener᷑ q̃stuosissima in satura¬
tioẽ silua uulgoq dotẽ filia antiqui plantariȩ appel¬
labant. huic patria insula creta ꝙ̃ catotarentinã eã

Expanded text:
qua verbosius saepiusque quam de omnibus aliis prodiderit Cato, satu qua verbosius saepiusque quam de omnibus aliis prodiderit Cato, satu morosa, fructu supervacua, bacis torva, folio amara, odore violenta ac ne umbra quidem gratiosa, materie rara, ut paene fruticosi generis, Diti sacra et ideo funebri signo ad domos pata distinguendis tantum pinorum ordinibus, nunc vero tonsilis facta in densitatem parietum coercitaque gracilitate perpetuo teres trahitur etiam in picturas operis topiarii, venatus classesve et imagines rerum tenui folio brevique et virente semper vestiens. duo genera earum: meta in fastigium convoluta, quae et femina appellatur. mas spargit extra se ramos deputaturque et accipit vitem. utraque autem immittitur in perticas asseresve amputation ramorum , qui XIII anno denariis singulis veneunt, quaestuosissima in satus ratione silva, vulgoque dotem filiae antiqui plantaria ea appellabant. huic patria insula Creta, quamquam Cato Tarentinam eam
Abbreviated transcription (Latin):
feetĩ uurt intralia piꝑis arbor. casiȩ uͦ &iã inseptẽtͥonali
plaga uix̃. inlidia turis. s. unde scorbentes sucũ omnẽ ex
his soł coq̃ntes ł lacͥmã. Ilud ꝓrimȩ mirũ mutarina¬
turã misdẽ locis. atꝙ in ꝓtuso ualere. Cedrũ estuosis
partib ded̾at : un licus frigidis ꝙ montib nascit᷑. fug̃
inmicũ lauro fecerat: ẜ inolimpo copiosior nulla ÷.
Ctreabosforũ cimineriũ in panticapeo urbe. oĩmꝰ labora¬
ittt inythridates rex et cec̾uncole. sacrorũ certe causa lar¬
rummutũq habere ñ contigit. cũ tẽporis atbores abũ¬
dent ibi pumcȩficiq lã malripiri laudatissime frigi¬
daseodẽ t̾ctu ñ genuit arbores. pmũ abietẽ piceã. Et qͥd adti¬
net impontũ abire. Iuxta romã ipsã castaneȩ cerasiꝙ egͥ¬
Tatracina siluisscatet earũ. De cupressis.
Iup̃ssiis aduena ⁊idifficillimȩ nascentiũ fuit. us qͣ

Expanded text:
flecti. vivit in Italia piperis arbor, casiae vero etiam in septentrionali flecti. vivit in Italia piperis arbor, casiae vero etiam in septentrionali plaga, vixit in Lydia turis, sed unde sorbentes sucum omnem ex iis soles coquentesve lacrimam? illud proxime mirum, mutari naturam in iisdem atque pro indiviso valere. cedrum aestuosis partibus dederat, set in Lyciis Phrygiisque montibus nascitur. frigus inimicum lauro fecerat, sed in Olympo copiosior nulla est. circa Bosporum Cimmerium in Panticapaeo urbe omni modo laboravit Mithridates rex et ceteri incolae sacrorum certe causa laurum myrtumque habere: non contigit, cum teporis arbores abundent ibi, punicae ficique, iam mali et piri laudatissimae. frigidas eodem tractu non genuit arbores, pinum, abietem, piceam. et quid attinet in Pontum abire? iuxta Romam ipsam castaneae cerasiqueTarracina silvis scatente earum. lx 139 Cupressus advena et difficillime nascentium fuit, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
rboresqͣsnature debeamꝰ trib modis nascunt᷑. ñ ubiq omnia¬
sponte. aut semine. aut abradice. Curanimerosior uasc itur.¬
extitit. deq̃ suo dicemꝰ uolumine. Nc̃ enĩ totꝰ sermod̾ nat᷑a
⁊ multis moĩsmirisq memorabili. Nãꝙ ñ oĩa in oĩb lociᷤᷤ¬
nascidociumꝰ: nectͣnslata uiuere. ħ ꝙ alias fastidio. a¬
lias contumatia. sepiꝰ imbecillitate eorũ q̃ tͥnfferunt᷑ e¬
uenit. alias celo inuidente alias solo repugnãte fastidit.
Balsamũ alibi nasci natura nͥ insyria maluit fere. nec ñ
apalmã ubiq nasciaut natã parere. łcũ ꝓmisit & iã os¬
tendit q̃ educere tã ꝙͣ inuita peꝑiatit ñ ħt̃ uiris. frutex
q: deliciȩ ne marabia qͥdẽ. Erindia et naue ꝑegͥnauit
tẽptaiit em̃ seleucꝰ rex. Illud maximȩ mirũ ip̃as plerũq
arboresexorari ut uiuant atq tnsinigrent aliqñ ia solo
impet̾riut alienasalat. aduenasq nitͥat. celũ nullomͦ

Expanded text:
rbores quas naturae debemus tribus modis nascuntur, sponte aut semine aut ab radice. cura numerosior extitit, de qua suo dicemus volumine. nunc enim totus sermo de natura est multis modis mirisque memorabili. namque nonasci docuimus nec tralata vivere. hoc alias fastidio, alias contumacia, saepius inbecillitate eorum quae transferantur evenit, alias caelo invidente, alias solo repugnante. Fastidit balsamum alibi nasci, nata Assyria malus alibi ferre, nec non et palma ubique nasci aut nata parere vel, cum promisit etiam ostenditque, educare, tamquam invita pepererit. non habet vires frutex que deliciae, ne in Arabiam quidem, ex India et nave peregrina ri; temptavit enim Seleucus rex. illud maxime mirum, ipsas plerumque arbores exorari, ut vivant atque tramigrent , aliquando et a solo impetrari, ut alienas alat advenasque nutriat, caelum nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
Distat longitudine int̾nodier p̃cipue tnsterilitate
qm̃fructũ ñgignit. Qdã ħȩtatiseẽ ñgem̾sexistimãt
por manifestus intellegit᷑. qm̃ helicis plura gen̾a
cepꝑuint᷑ s tͥa maxime insignia. herbacea ac ui¬
candis. aliis sunt candidiora. Ad olescit ĩ longitu¬
dinẽ maxime herbacea: arbores aũt necat candida.
omnẽq succũ auferendo. tanta crassitudine auget᷑
u̾ip̃a arbor fiat. Signa eiꝰ folia maxima atq latis¬
sima m̃amas erigentes qͥ sunt cet̾is in flexe racemis
chia. huic maxime ramosa ac robusta. Ab ea nig̾
si ꝓpͥũ albe qd̾ int̾ media folia emittit brachia u
soltta arbores sugit acffrangulat. Est ĩ fructu diffe¬
rentia albe ingreq hedere qm̃ aliis tanta amaritu¬
doacini. ut dduosñ attingant. Est rigens hedera
qͣ fine amminiculo stat sola omniũ generũ obid
uocata cissos. Ediũso numꝗͥ nͥ humi repenschame¬

Expanded text:
distat et longitudine internodiorum, praecipue tamen sterilitate, distat et longitudine internodiorum, praecipue tamen sterilitate, quoniam fructum non gignit. quidam hoc aetatis essror manifestus intellegitur, quoniam helicis plura genera reperiuntur, sed tria maxime insignia: herbacea ac vicandidis aliis sunt candidiora . adulescit in longitudinem maxime herbacea. arbores autem necat candida omnemque sucum auferendo tanta crassitudine augetur, ut ipsa arbor fiat. signa eius folia maxima atque latissima, mammae rigentes, quae sunt ceteris inflexae, racemi cchia, huic tamen maxime ramosa ac robusta, ab ea nigrae. sed proprium albae, quod inter media folia emittit bracchia utsolida arbores sugit ac strangulat. est et in fructu differentia albae nigraeque hederae, quoniam aliis tanta amaritudo acini, ut aves non attingant. est et rigens hedera, quae sine adminiculo stat sola omnium generum, ob id vocata orthocissos, e diverso numquam nisi humi repens chamae
Abbreviated transcription (Latin):
ininadia nͥ inimnontemero. En i harpalũ oĩmͦ laboraᷤᷤ¬
se usereret eã inmedia frust̃. Alexandrũ u̾ obraritatẽ
ita coronato exercitu. uictorẽ ex india redisse exẽplolib̾i
ac murosrumpens. Serpentiũ frigorigͣtissima. ut
Pma ũ reliq̾r᷑. mas. atq femina. Maior tͣdit᷑ mas et cor¬
pore  folio. duriore ⁊̃ ac pinguiore . flore ad pur¬
qdꝰ caret odore. Sp̃es horũ generũtres. E st enĩ can¬
alia ⁊ folio. fructũ qͦ candidũ ferentiũ aliis densus
acinꝰ igͣndior racemis in orbẽ circũ actis. qͥuocant᷑
corĩbi. Idẽ silenicitu: minor acinꝰ sparsior racemis.
coroms poete utunt᷑ foliis minꝰ nigͥs. ꝙͣ qͥdã nisiã. alii
baccicã uocant. maximis int̃ nigs corumbis. Qͥdam
ap̃gͥcosuamnũ duo ges̾a huiꝰ faciũt a colore acinoꝵ
erithranũ chrisocarpũ. Plurimas aũt ht̃ differen¬
tias helix. qm̃ maxime distat. Parua sunt et an¬
gulosa concimorah cũreliqͦꝵ gener̃ siplicia sint.

Expanded text:
India nisi in monte Mero, quin et Harpalum omni modo laborasse, ut sereret eam in Medis frustra, Alexandrum vero ob raritatem ita coronato exercitu victorem ex India redisse exemplo Liber sepulchra, muros rumpens, serpentium frigori gratissima, ut prima, ut reliquarum, mas atque femina. maior traditur mas et corpore et folio, duriore etiam ac pinguiore et flore ad purri, nisi quod caret odore. species horum generum tres: est enim canalia et folio. fructum quoque candidum ferentium aliis densus acinus et grandior, racemis in orbem circumactis, qui vocantur corymbi, iidem. Silenici, cum est minor acinus, sparsior racemus, coronis poetae utuntur, foliis minus nigris, quam quidam Nysiam, alii Bacchicam vocant, maximis inter nigras corymbis. quidam apud Graecos etiamnum duo genera huius faciunt a colore acinorum, erythranum et chrysocarpum. Plurimas antem habet differentias helix, quoniam folio maxime distat. parva sunt et angulosa concinnioraque, cum reliquorum generum simplicia sint.
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa enim: annosa quereꝰ eu̾sa tẽpestatis ũ iugerũ soli
amplexa. Prostratas restituiq plerũq iqdã t̾rȩ cicatrice
uiuescere uulgare. E st fabiliarissimũ ħ platonisq
P lurimũ uentorũ concipiunt: ꝓpt̾̃ densitatẽ ramorũ qͥb̾
amputatis leuiato onere in sua scrobe reponunt᷑. factũ

Expanded text:
ui. visa enim est annosa quercus eversa tempestatis vi, iugerum soli ui. visa enim est annosa quercus eversa tempestatis vi, iugerum soli amplexa. Prostratas restitui plerumque et quadam terrae cicatrice vivescere volgare est. familiarissimum hoc platanis , quae plurimum ventorum concipiunt propter densitatem ramorum, quibus amputati
Abbreviated transcription (Latin):
meatu. ut lauro. olcȩ. aliis flexuoso ut fico. minutis hȩc ca¬
piuam̃tis hirsuta ut abies. millteq siluestriũ. Eqͥb mõtani
p̃tenui ac fila decerpentes spectabiles lagenas ialia uasa net¬
tunt. Quidã ñ altius descendere radices ꝙͣ soł calor tepefaciat.
idq natura locitemuoresguissime dixere: qd̾ falsũ arbitror.
Apud auctorescerte inuenit᷑ abietis planta cũ tͥnfferret᷑ octo
cubitoriũn attitudine. nec totã refossã s abruptã. Alaxima
spatio atq plenitudi ne et citri : ab ea platani. roboris &
glandiferarũ. Quarũ. harꝰ indã radix uiuatͥor suꝑficie ũ
lauri. Itaq cũ trunco inaruerit recisa & iãletiꝰ fructificat.
Luidã breuitate radicũ celeriꝰ senescere arbores putãt. qd̾ co¬
arguuit fici. q̃rũ radices longissime et senectus occisa. fal¬
sũ arbitror ⁊ qdꝰ aliqui ꝓdidere radices arborũ uetustatẽ in¬

Expanded text:
meatu, ut lauro, oleae, aliis flexuoso, ut fico. minutis haec cameatu, ut lauro, oleae, aliis flexuoso, ut fico. minutis haec capillamentis hirsuta et abies multaeque silvestrium, e quibus montani praetenuia fila decerpentes spectabiles lagoenas et alia vasa nectunt. quidam non altius descendere radices, quam solis calor tepefaciat, idque natura loci tenuioris crassive dixere, quod falsum arbitror. apud auctores certe invenitur, abietis planta cum transferretur, octo cubitorum in altitudinem nec totam refossam, sed abruptam. maxima spatio atque plenitudine citri est, ab ea platani, roboris et glandiferarum. quarundam radix vivacior superficie, ut laurus. itaque cum trunco inaruit, recisa etiam laetius fruticat. quidam brevitate radicum celerius senescere arbores putant, quod coarguunt fici, quarum radices longissimae et senectus ocissima. falsum arbitror et quod aliqui prodidere, radices arborum vetustate min
Abbreviated transcription (Latin):
pressus. ulmꝰ. ⁊si qua unistirpia ramosarũ. serasus
& iã inal cubitorũ tbes eqͣli ꝑ totũ duũ cubitorũ cras¬
uedã stat̾imramosspargunt᷑ ut mali. sortex aliis
temus. ut lauro. tiliȩ. aliis crassus ut robori. aliis
leuis. ut malo fico. Ioc̃ scaber tobori. palme. Om̃b¬
insenecta trigiosior. Quibdã rumpiõ sponte ĩ utti qͥb̾oã &iã
cadit ut malounedoni. carnos suberippło. m̃brana ceusũ¬
uti. harundim. librissimił ceraso. multiplex tumcis u̾¬
uitib tiliȩ. abieti qͥb dã simplex hirundiniut fico. De ai
agna et radicũ differentia. Copiose borũ radicibus.
fico. robori. platano. breues et ang̾tȩ malo. singłaresab¬
bori carnosȩ. Robora suasin ꝓfundum agunt. Siuirgilio
quidẽ credimꝰ. esculus qͣntũ corpore eminet tantũ radice des¬
cendit. Oleç malisq et cupressis ꝑsumma cespitũ. aliis recto

Expanded text:
pressus, ulmus et si qua unistirpia. ramosarum cerasus pressus, ulmus et si qua unistirpia. ramosarum cerasus etiam in XL cubitorum trabes aequali per totam duum cubitorum crasaedam statim in ramos sparguntur, ut mali. Cortex aliis tenuis, ut lauro, tiliae, aliis crassus, ut robori, aliis levis, ut malo, fico, idem scaber robori, palmae, omnibsenecta rugosior. quibusdam rumpitur sponte, ut viti, quibusdam etiam cadit, ut malo, unedoni, carnosus suberi, populo, membranaceus viti, harundini , libris similis ceraso, multiplex tunicis vitibus, tiliae, abieti, quibusdam simplex, ut fico, harundini. Magna et radicum differentia: copiosae fico, robori , platano, breves et angustae malo, singulares abbori carnosae. robora suas in profundum agunt; si Vergilio quidem credimus, aesculus quantum corpore eminet, tantum radice descendit. oleae malisque et cupressis per summa caespitum, aliis recto
Abbreviated transcription (Latin):
detruncatis durat. Et siint᷑ quã rami fuere p̃cidat᷑.¬
qd suꝑ ÷ uiuit. Siuͦ cacum̃ tantũ auferat᷑ morit᷑. Alia
abradice brachiata ut ulmꝰ. alia in cacumine ramo¬
siluestris quidẽ s terasorũ penȩ natura lotonap¬
pellant p̃cipue domib expetitur. ramorũ petulan¬
tia breui cautice latissima ex spatiantiũ umbra et
inuicinas domos sepe tͣnsilientiũ nulla opacitas bre¬
lis ramilongiores ualidioresq aut plures ut dixisse
todidẽ arbore liceat. Cortice pellestingunt. radice
lanas. malis ꝓpriũ genus. ferarũ em̾m rostra red¬
diuit adherentib um maximo minorib. Ramo¬
rum aliqui ceci qui nongerminant. qd natura fit.
siñ eualuere aut pęna cum deputatoscicatrix he¬
betauit. q̃ duiduis in roma natura ÷ hec uiti ĩ ocło
harundini ingenitulo. Om̃iũ t̾rȩ ꝓrima crassiora
inlongitudinẽ excrescunt. Abies. larix. palma. cu¬

Expanded text:
detruncatis durat. et si infra quam rami fuere praecidatdetruncatis durat. et si infra quam rami fuere praecidatst vivit, si vero cacumen tantum auferatur, tota moritur. alia ab radice bracchiata, ut ulmus , alia in cacumine ramosilvestris quidem, sed cerasorum paene natura, loton appellant. praecipue domibus expetitur ramorum petulantia brevi caudice latissima expatiantium umbra et in vicinas domos saepe transilientium . nulla opacitas brelis rami longiores validioresque aut plures, ut dixisse totidem arbores liceat. cortice pelles tingunt, radice lanas. malis proprium genus. ferarum enim rostra reddunt adhaerentibus uni maximo minoribus . Ramorum aliqui caeci, qui non germinant, quod natura fit, si non evaluere, aut poena, cum deputatos cicatrix hebetavit. quae dividuis in ramo natura est, haec viti in oculo, harundini in geniculo. omnium terrae proxima crassiora. in longitudinem excrescunt abies, larix, palma, cu
Abbreviated transcription (Latin):
ida quib dam mas existimatur. ferunt et auellanȩ
Ssuum et granum quod grategon uocant. et asep¬
temtrione uiscum ameridie hẏpcarde. quis plura
mox paulo int̾̃dumq parit̃ resquat̾nas hñt arbo¬
resquȩdam simplices. quib aradice caudex unꝰ et ra¬
mifrequentes. ut oliuȩ fico. uiti. Quedam fruticosi
generis. ut paliurꝰ. mirtus. ltem nux auellana qui
mminomelior et copiosior fructu implures disꝑsa
ramos. In quib omnino nullum. ut in suo genere
buxi. lototnsmarine. Quȩdã bifurcȩ atq & iã inqͥ¬
nas partes diffusȩ q̃dã diuiduȩ et nec ramose ut sa¬
buici. q̃dã in diuiduȩ ramose ut piscȩ. quib dã ramo¬
rum ordo. sicut piceeii. abieti alii sinconditus
ut robori malo piro. lior fisti Ed abieti quidẽ sub¬
recta diuisura ramiq incelũ. tendentes ñ inlatera
ꝓm. Alirum cacuminib eorũ decisis morit᷑. totis uͦ

Expanded text:
id a quibusdam mas existimatur. ferunt et abellanae id a quibusdam mas existimatur. ferunt et abellanae suum et granum, quod crataegum vocant, et a septentrione viscum, a meridie hyphear — de quis plura mox paulo — interdumque pariter res quaternas habres quaedam simplices, quibus a radice caudex unus et rami frequentes, ut olivae, fico, viti. quaedam fruticosi generis, ut paliurus, myrtus, item nux abellana, quin immo melior et copiosior fructu in plures dispersa ramos. hi quibusdam omnino nulli, ut in sato genere buxi, loto transmarinae. quaedam bifurcae atque etiam in quinas partes diffusae, quaedam dividuae nec ramosae, ut sabuci, quaedam individuae, ramosae, ut piceae . quibusdam ramorum ordo, sicut piceae, abieti, aliis inconditus, ut robori, malo, piro. et abieti quidem subrecta divisura ramique in caelum tendentes, non in latera proni. mirum, cacuminibus eorum decisis moritur, totis vero
Abbreviated transcription (Latin):
iellis copiosiꝰ. Celerrime uͦ senescit. ⁊ insenecta det̾iorem
srudumgignit. Alalus namq et minora poma pro¬
uenunt et uermiculis obnoxia. quin et in ip̃a arbore
nascuntur. fic̾ sola. ex omnium generum arborum
ferui. maturitatis causam ineditatur. Iam quidemex¬
portentis. qm̃ maiora sunt p̃cia p̃post̾is. q̃ celeriꝰ senes
Imnia autem celeriꝰ senescunt p̃fecunda. qͥn ꝓ cant.¬
tinus moriuntur. Aliqͣcęlo fecunditatẽ omnẽ eblã¬
dito. quod maxime uitib euenit. Que tardius.
Uont morus tardissime senescit fructus iimie la¬
acer. populus. ⁊ subarata ocuissenescunt. q̃ tardissi¬
iluestria autem tardissime. atq in totũ omĩs me.¬
cura fertilitatẽ adicit. fertilitas senectã.Idõ p̃floren¬
tetalia et que germinant tota precotia fiunt. qm̃
tagignunt ut diximus ut glandiferis. int̾ q̃ laurꝰ
uuassuas. maximeq sterilis quȩ ñgignit aliud ob

Expanded text:
vellis copiosius. celerrime vero senescit et in senecta deteriorem vellis copiosius. celerrime vero senescit et in senecta deteriorem fructum gignit malus. namque et minora poma proveniunt et vermiculis obnoxia; quin et in ipsa arbore nascuntur. ficus sola ex omnium arborum fetu maturitatis causa mediportentis, quoniam maiora sunt pretia praeposteris. omnia autem celerius senescunt praefecunda. quin et protinus moriuntur aliqua caelo fecunditatem omnem eblandito, quod maxime vitibus evenit. 119 contra morus tardissime senescit, fructu minime laacer, populus. et subarata ocius senescunt, silvestria autem tardissime. atque in totum omnis cura fertilitatem adicit, fertilitas senectam. ideo et praeflorent talia et praegerminant, in totum praecocia fiunt, quoniam oltae plura gignunt, ut diximus in glandiferis, inter quas laurus uvas suas maximeque sterilis, quae non gignit aliud; ob