comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in marsis deuire qđ patricu recordatione uili contra p̃cepta dñĩ contra¬
q: canonũ regulã commissa eẽ didicimꝰ ad eiꝰ necesseduximꝰ referre
notitiã quatenꝰ hȩc quȩ ꝑ p&rata s̃ corrigidebeant & abidein ceps
ꝑp&rare ñ p̃sumant in sinuatũ igit᷑ nob̵ ẽ in mursa quȩ nuncupat᷑ mara¬
todis abbatemon asterii sc̃ĩ gergii qđ in eadẽ ẽ sitũ duos monachos refu¬
gisse & unũ quidẽ ex eis iã coniugẽ accepisse aliũ uero laicũ effectum
secłarit̃ uiuere cum hȩc ex familia masse homines ipsi sed eẽ liberiasse
cis a &mi consideratione monachos ipsos r& radis inedilatione facia¬
tis nebi eorũ exemplũ cum ur̃o qđ ab sit peccato c&erorũ monasterioꝵ
districtio dissi p&. Sed magis ut inmagnitudinis urãe solatus aliismona¬
chis spestalia gerendi submoueat᷑. Asseruit &iã p̃dictus abbas prbm¬
abinitionon fuit &iã labentib temporib: aliquid nouit̃ in ponit ñ liceat.¬

Expanded text:
ionis Julii contra praecepta dominica contraque canonum regulam commissa esse didicimus, ad ejus necesse duximus referre notitiam, quatenus et quae perpetrata sunt corrigi debeant, et alii deinceps tentare non praesumant. Insinuatum igitur nobis est, in massa quae nuncupatur Marato, abbate monasterii sancti Georgii quod in eadem situm est, duos monachos refugisse; et unum quidem ex eis jam conjugem accepisse, alium autem laicum effectum saeculariter vivere; cum nec ex familia massae homines ipsi esse liberi assercis aeterni consideratione, monachos ipsos retrudi sine dilatione faciatis, ne eorum exemplo, cum vestro, quod absit, peccato, caeterorum monasteriorum districtio dissipetur, sed magis ut magnitudinis vestrae solatio aliis monachis spes gerendi talia submoveatur. Asserit autem praedictus abbas presbyab initio non fuit, etiam labentibus temporibus aliud noviter imponi non con
Abbreviated transcription (Latin):
dõ adiutore ꝓutilita terei publicesteterint facite Et sihic uela drea¬
uennates partes necdicend ariulfũ cognoueritis excurrere uos adorso
eiꝰ ita si c̃ uiros fortescondecebaborate quatiuus opinioura ex laboriuri
qualitate amplius inrepublioa dõ auxili ante ꝓficiat illud tam̃ p̃omnib:
somauritio magistrũ militũ eẽ noscunt sine aliqua mora ł excusatione
relaxes quatinꝰ uenientes illic homines p̃dicti uiri cũ eis sine aliquo imnpedim̃to
lae urae suscipientes epłas dõgrãs egimꝰ quiadesalute ur̃a cognouimꝰ.
& desollicitu dine ur̃a multũ gauisi sumꝰ & moxea quȩ scripsistis para¬

Expanded text:
Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint, facite. Et si huc vel ad RaDeo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint, facite. Et si huc vel ad Ravennates partes, nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita sicut viros decet fortes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica, Deo auxiliante, proficiat. Illud tamen prae omso Maurilio magistro militum esse noscuntur, sine aliqua mora vel excusatione relaxes, quatenus venientes illuc homines praedicti viri cum eis sine aliquo impedimento Gloriae vestrae suscipientes epistolas Deo gratias egimus, quia de salute vestra cognovimus et de sollicitudine vestra multum gavisi sumus, et mox ea quae scripsistis para
Abbreviated transcription (Latin):
Iab& hoc ꝓpriũ antiqui hostis in uidiaut quos in praliorũ actuũ ꝑ p&era¬
tione dõ sibi resistente decipere nonual& opiniones eorũ falsaed p̃sens
simulando delacer& Om̃igit᷑ quedã contrasa cerdotalẽ ꝓpositũ deleone
diutius fecimꝰ inqui sitione ꝑquirere . Nullã in eo quȩ de hisdicta fuerant
culpaminuenimꝰ se dnequidui der& omissũ autnro poturs s& cordidu
biũ remanere adbeati p&ri ꝑsacratissimũ corpus ꝑstrictaeũ &¬
ex abundanti fecimꝰ sacram̃ta p̃bere . Quib: p̃stitis magna sumꝰ exul¬
sacerdotidec& ex hibeat nequȩdã cordib: remaneat dehisquȩlã
adherere ut congruedecenterq: dm̃ in eius ꝑsonauide am inicuiu sministerest
micos congregatos & hicdiscurrere epłaurã significauerat hȩc eos
hic caus ar&inuit. Nã uero util eui sũ ẽ ut aliquanti illuomilites trans mitt ant᷑
inuenta cũ gloriosis filuis nris cmartio & uit aliano loquere & quecũq uob̵

Expanded text:
Habet hoc proprium antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum actuum perpetrationem, Deo sibi resistente, decipere non valet, opiniones eorum 597 falsa ad praesens simulando dilaceret. Quoniam igitur quaedam contra sacerdotale propositum de Leone diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de iis quae dicta fuerant culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum, aut nostro potuisset dubium cordi remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsulsacerdoti decet, exhibeat, ne qua in cordibus remaneat de his quae sadhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona cujus minister estinimicos congregatos et huc discurrere epistola vestra significaverat, haec eos hic causa retinuit. Nunc vero utile est visum ut aliquanti illuc milites transmittantur, inventa, cum gloriosis filiis nostris Maurilio et Vitaliano loquere, et quaecunque vobis
Abbreviated transcription (Latin):
possunt seꝑ̃ int̾se seruare uices. ꝑ¬
manente c̃ditione ueritatis uł fals :¬
tatis. Nã ut uera. hȩc ꝓpositio
nullus prudens impius ita sic̃ utas
partiũ uices uerũ erit. Nullus im¬
pius prudens : Itẽ ut falsũ nullus
homo animal ita & sic̃ uertas falsũ
erit nullũ animal homo Parirati¬
one & particularitas dedicatiua c̃¬
ũtitur. Quidã grãmaticꝰ homo
& õtra: Quidã homo grãmaticꝰ ÷¬

Expanded text:
ssunt semper inter se servare vices, permanente conditione veritatis aut falsitatis. Nam ut est haec vera propositio, Nullus prudens impius, ita si convertis partium vices, verum erit, Nullus impius prudens; item ut falsum est, Nullus homo animal, ita et si convertas falsum erit, Nullum animal homo. Pari ratione et particularis dedicativa convertitur, Quidam grammaticus homo est; et contra, Quidam homo grammatic
Abbreviated transcription (Latin):
fortasseis inerroreperiit qui uniuersclisdicit᷑ Nullus iameps rensis se instatu
ueritatis inuenit᷑ opos t& ergo ut õstant̃ ac sinep̃iudicio seruetis sicut
accepistis eccłas & nihil sibun uob haectẽptatto diabo liceobseruationis
ad scribut. State fortes state securi scriptãq uniuersa lis pominis falsitatẽ

Expanded text:
fortasse is in errore perit, qui universalis dicitur, nullus jam episcopus remansisse in statu veritatis invenitur. Oportet ergo ut constanter ac sine praejudicio servetis, sicut accepistis, Ecclesias, et nihil sibi in vobis haec tentatio diabolicae usurpationis ascribat. State fortes, state securi: scripta cum universalis nominis falsitate
Abbreviated transcription (Latin):
necessariis membris dentẽ figit ut nullis it dubiũ qui anisi unia nimit̃ fauented ño
primordia Quia enimuixta est illede quo scriptũ est : Ipseestrex suꝑuni uersos

Expanded text:
Ecclesiae necessariis membris dentes figit, ut nulli sit dubium quia nisi unanimiter, favente Domino, Ecclesiae necessariis membris dentes figit, ut nulli sit dubium quia nisi unanimiter, favente Domino, primordia. Quia enim juxta est ille de quo scriptum est: Ipse est rex super univers
Abbreviated transcription (Latin):
&iam cuma prauorũ hominũ m̃te repellit᷑. Quã uidelic& pacẽtunc ueracit¬
tenemꝰ cũ suꝑborũ culpas caritate &iustitia simulin sistente ex sequim cũ eos
diliginꝰ & eorũuitia odiohabemꝰ. Opus quippedi homoẽ sed opus hominis
uitiũ Nos ergo discernamꝰ quid ds̃ quidaũt homo fecerit & neq ꝓpt̃errorẽ
odio habeamꝰ homine Neq ꝓpt̃ hominẽ diligamꝰ errorẽ unitaigitur
mente sequam᷑ in homine malũ suꝑbiae ut ab hoste suo uideli c&errore priusipse¬
tuormund constructa laterib: at queputribiliũ lignorũ cõpage & bitumine
caritatis adstricta nulluꝰ aduersitate sp̃s Nullius uenientis exor in secuis tumore
fructus ꝑturbat eccła. Sed quẽ ad modũ illius gubernante gratia petendũ est
utnulla nos suꝑ uemens exterius unda contub&. ita extotisorandũe iuiscerib

Expanded text:
etiam cum a pravorum hominum metiam cum a pravorum hominum mtenemus, cum superborum culpas charitate simul et justitia insistente prosequimur, cum eos diligimus et eorum vitia odio habemus. Opus quippe Dei homo est, sed opus hominis vitium. Nos ergo discernamus quid Deus, quid item homo fecerit, neque propter errorem odio habeamus hominem, neque propter hominem diligamus errorem. Unita ergo mente insequamtuor mundi constructa lateribus, atque imputribilium lignorum compage, et bitumine charitatis astricta, nullius adversitate spiritus, nullius venientis extrinsecus tumore fluctus perturbatur Ecclesia. Sed quemadmodum illius gubernante gratia petendum est ut nulla nos superveniens exterius unda conturbet, ita ex totis orandum est visceri
Abbreviated transcription (Latin):
inunitatẽ consparsit atq paruulo lapidiqui abscisusdemontes inemanib:
occupauit uniuersa mfaciem orbistrȩ. quiad hoc seus que quaq distendit utomni
homa nogenere inunitate redacto totũ corpus ꝑficere ł ecclae atqita totius con¬
pagis ꝓtineret commodũ membrorũ partiaialis ista distnctio. Vndenos quoq
a uob̵ longe non sumꝰ quia in illo quiubique est unũ sumꝰ. A gamus ergo & gratias
qui soluti sinimiccus incarnesua fec̃nos unum ut in omni orbe t̃rarũ unus el
grex &inũ ouile subseuno pastore. semꝑ memores quid nos ueritatis p̃dicator ad¬
moneat dicens. Sollicite seruare iitatẽ spsinuinculo pacis. Et pacem sectaminicũ
omnib & sc̃imonia si ne quadm̃ ne mouidebit eum ȩpat̃. Quialus quoq discipulis
Sed qui apax nisi induab partib firmari ñ ual& cũ hanc malifugiunt bonitenese
medullitus debent. cinde& miredict᷑ qđ ex uob dicest . utuidelic& in noisinili muneit

Expanded text:
in unitate conspersit. Atque parvo lapidi, qui abscissus de monte sine manibus, occupavit universam faciem orbis terrae. Qui ad hoc se usquequaque distendit, ut ex humano genere in unitatem redacto, totius corpus perficeretur Ecclesiae, atque ita ad totius compaginis pertineret commodum membrorum partialis ista distinctio. Unde nos quoque a vobis non longe sumus, quia in illo qui ubique est unum sumus. Agamus ergo ei gratias qui solutis inimicitiis, in carne sua fecit ut in omni orbe terrarum unus esset grex, et unum ovile sub se uno pastore, memores semper quid nos praedicator veritatis admoneat, dicens: Solliciti servate unitatem spiritus in vinculo pacis. Et: Pacem sectamini cum omnibus, et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. Qui aliis quoque discipulis Sed quia pax nisi in duabus partibus firmari non valet, cum hanc mali fugiunt, boni tenere medullitus debent. Unde et mire dicitur, Quod ex vobis est, ut videlicet in nobis maneat,
Abbreviated transcription (Latin):
fuero quando en ĩ meapud meipsũ inuenero Tunc foris me similes deformes
otempr̃ quo frat̃nitas ur̃a in sacerdotali honore ꝓuecti ẽ quantã eccła¬
rum pacẽ atq concordiã inueneritrecolet. Sed quo ausu quo u&um orenes¬
cio quia nom̃ sibi nouũ conatuẽ aripere . Vndeomniũ fratrũ corda potuis señ
ad scandalũ ꝑuenire. qua in reuehem̃ter admiror quiane adepiscopatũ
uenire debuisses fugis sete uelle quẽ tam̃ ad eptũ ita exercere desideras

Expanded text:
fuero. Quando enim me apud meipsum invenero, tunc foris mei similes videlicet « Eo tempore quo fraternitas vestra in sacerdotalem honorem provecta est, quantam ecclesiarum pacem atque concordiam invenerit, recolit: sed quo ausu, quove tumore, nescio, novum sibi conata est nomen arripere, unde omnium fratrum corda potuissent ad scandalum pervenire. Qua in re vehementer admiror, quia, ne ad episcopatum venire potuisses, fugisse te velle memini: quem tamen adeptum ita exercere desideras
Abbreviated transcription (Latin):
quib: utrũq c̃tingit ⁊ ee ⁊ ñ ẽe. Quare
habentia: ut qm̃ hanc uestẽ possibile ẽin¬
cidi ⁊ ñ incidit᷑ si pri exteritꝰ᷑ Similit̃
re ⁊ in aliis futuris quȩcũq scđm poten¬
tiã dnr̃ hui modi. manifestũ ÷ qm̃ non
omia ex necessitate ł s. ł funt s alia qͥdem
utrũ lib&. In magis uł affirmatio ł nega

Expanded text:
quibus utrumque contingit, et esse et non esse. Quare habentia, ut quod hanc vestem possibile est incidi et non inciditur, sed prius exteritur; similiter re et in aliis facturis quaecumque secundum potentiam dicuntur huiusmodi ‒ manifestum est quoniam non omnia ex necessitate vel sunt vel fiunt, sed alia quidem utrumlibet et non magis vel adfirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
gularia necesse. oppositionẽ eoꝵ hanc ẽẽ
uerã illã uͦ falsa nihi laut̃ utrũ lib& ẽe
in his q̃ fiunt. sed om̃a eẽ ł fieri ex necessi¬
tate. Quare ño portebit neq c̃siliari
neq negotiari qm̃ sih facimꝰ erit hoc si
mũ annũ. hunc quidẽ dicere hoc futurũ
eẽ hunc uͦ ñ dicere. Quare ex necessita¬
te erit qd lib& eoꝵ qđ uerũ erat dicere
tunc : Atuͦ nec hoc differt si aliqui di¬
xer̃ negationẽ. ł ñ dixer̃: Mani festũ
nec in millesimũ annũ inagis quã inquan¬
tolib& tẽpore. Quare sin om̾itẽpore
sic se habebat. ut unũ uere diceretur:
fiunt sic se habere ut exnecessitate fier&
Quandouere dicit quis qmꝰ erit . ñ potest

Expanded text:
ularia, necesse est oppositarum hanc esse veram, illam vero falsam, nihil autem utrumlibet esse in his quae fiunt sed omnia esse vel fieri ex necessitate. Quare non oportebit neque consiliari neque negotiari quoniam, si hoc facimus, erit hoc, si mum annum hunc quidem dicere hoc futurum esse, hunc vero non dicere, quare ex necessitate erit quodlibet eorum verum erat dicere tunc. At vero nec hoc differt si aliqui dixerunt negationem vel non dixerunt; manifestum est nec in millesimum annum magis quam in quantolibet tempore. Quare si in omni tempore sic se habebat ut unum verum diceretur, fiunt sic se habere ut ex necessitate fieret. Quando enim vere dicit quis quoniam erit, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
alb . Quando aut̃ in uniũ salib ñ uniũ salit̃
ñ sunt ẽtrariȩ Quȩ aut̃ significantur . ẽ eẽ
c̃traria. Dico aut̃ ñ uniũ salit̃ enuntiare.
erit inqua de uniirsalit̃ p̃dicato. uniũ¬
sale p̃dic& ut onis homo omẽ animal ÷
Opponiaut̃ affirmationẽ negationidico
contradictoriae. q̃ uni u̾sale significat eidẽ
lus homo alb: ÷ Contrarie uͦuniuĩ salẽ af¬

Expanded text:
quando autem in universalibus non universaliter, non sunt contrariae, quae autem significantur est esse contraria dico autem non universaliter enuntiare ierit, in qua de universaliter praedicato universale praedicetur, ut 'omnis homo omne animal'. Opponi autem adfirmationem CONTRADICTORIE QUAE UNIVERSALE SIGNIFICAT EIDEM LUS HOMO ALB
Abbreviated transcription (Latin):
extra p̃sens tẽpora. Similit̃ om̃e c̃tingit qđ quis
affirmauerit negare . & qđ quis negauerit affir¬
tioni est negatio opposita & omi negationi
affirmatio & sit hȩc c̃tradictio affirmatio
⁊ negatio oppositȩ : Dico aut̃ opponi eiusdem
deeodẽ ñ aut̃ aequi uoce. & quȩ cũq cra ta¬
importunitates : Qm̃ aut̃ sunt haec quidẽ
rerũ uniũ salia. illa uͦ singillatĩ. dico autẽ
uniũ sale qđ in plurib: natũ  p̃dicari singu

Expanded text:
extra praesens tempora similiter contingit omne quod quis affirmauerit negare et quod quis negauerit affirposita et omni negationi adfirmatio. Et sit hoc contradictio, adfirmatio et negatio oppositae; dico autem opponi eiusdem de eodem, non autem aequivoce et quaecumque cetera taimportunitates. Quoniam autem sunt haec quidem rerum universalia, illa vero singillatim dico autem universale q
Abbreviated transcription (Latin):
negatio Aliȩuꝰ c̃iunctȩ unȩ Necesse. aut om̃em
orationẽ enuntiatiuã ex uerbo eẽł casu. Etenĩ ho¬
minis rationi. nͥ aut est aut erit. aut fuit. aut
aliqiđ huiꝰ modi addat᷑. nondũ oratio enuntiatiua
Quare aut̃ unũ qiđdã. ⁊ ñ multa. Animaligressi¬
Est alteri irtactare negotii. Est aũt una oratio
enuntiatiua quȩ unũ significat ł c̃iunctione
una Plures aũt quȩ plura ⁊ ñ unu ł in c̃iunctȩ
aliqiđ̃ significantẽ uoce enuntiare. ł aliquo
aliqiđ aboliqͦ Hec aũt exhis c̃iuncta uelut ora
significatiua de eo qđ ⁊ aliqiđ ł ñ. quẽ ad modũ¬

Expanded text:
ione unae. Necesse est autem omnem orationem enuntiativam ex verbo esse vel casu; et enim hominis rationi si non aut 'est' aut 'erit' aut 'fuit' aut aliquid huiusmodi addatur, nondum est oratio enuntiativa. Quare autem unum quiddam est et non multa 'animal gressi‒ est alterius hoc tractare negotii. Est autem una oratio enuntiativa quae unum significat vel coniunctione una, plures autem quae plura et non unum vel inconiunctae. aliquid significantem voce enuntiare, vel aliquvel aliquid ab aliquo, haec autem ex his coniuncta, velut oratsignificativa de eo quod est aliquid vel non est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tiua cuiꝰ partiũ aliqđ significaitiuũ: seꝑatũ.
tiosiqđ addat. s ñ una homunis syllabaa . Nec inħi
qđ  sorex rexsignificat s: uox. nc̃sola Indupli¬
cib uͦ significat qͥdẽ s ñ scđm se s quẽ ad modũ
dictũ  Est aũt oratio om̃is qͥdẽ significatua ñ
citũ Enunciatiua uͦ ñ om̃is sed inqua uerũ
ł falsũ in. naũt in om̃ib: ut dep̃catio oratio

Expanded text:
tiva, cuius partium aliquid significativum est separatum tio, si quid addatur, sed non una 'hominis' syllaba; nec in hoc quod est 'sorex' 'rex' significat, sed vox est nunc sola. In duplicibus vero significat quidem, sed non secundum se, quemadmodum dictum est. Est autem oratio omnis quidem signifi3.05 ENUNTIATIVA VERO NON OMNIS, SED IN QUA VERUM VEL FALSUM EST; NON AUTEM IN OMNIBUS, UT DEPRECATIO ORATIO
Abbreviated transcription (Latin):
una affirmatio utsiquis ponat nom̃ tunica
homini & equo est tunica alba hȩc
equus. Quare nec in his necesse  hanc
quidẽ c̃tradictionẽ uerã e̾e illã uͦfal¬
sã. In his gͦ ques & facta sunt. necesse.¬
affirmationẽ ł negationẽ. uerã ł falsa
hanc qdẽ uera illã uͦ falsã & in his q̃s̃
singularia. que mad modũ dictũ : In
his uͦq̃ in uniũ salib: ñ uniũ salit̃ dicunt᷑
ñ. necesse. Dictũ. aut̃ idehis. In sin¬
gularib: uͦ ⁊ futuris ñ similit̃. Nã si
om̃is affirmatio ł negatio uera ł false
⁊ om̃e necesse  ẽẽ ł ñ ẽe sihic quidẽ

Expanded text:
una adfirmatio; ut, si quis ponat nomen 'tunica' homini et equo, 'est tunica alba' haecequus; quare nec in his necesse est hanc quidem contradictionem veram esse, illam vero falsam. In his ergo quae sunt et facta sunt necesselsam hanc quidem veram, illam vero falsam, et in his quae sunt singularia, quemadmodum dictum est; in his vero quae in universalibus non universaliter dicuntur, non est necesse dictum autem est et de his. In singularibus vero et futuris non similiter; nam si omnis adfirmatio vel negatio vera vel falsa est, et omne necesse
Abbreviated transcription (Latin):
& simentitur non. Quare necessea.
aut affirmationẽ. autnegationẽ uerã
eẽ. Nihil gͥ. neq ⁊ neq fit. nec casu
nec utrũ lib&. nec erit nec ñ erit. sed
ex necessitate om̃a & ñ utrũ lib&
A ut p quidicit uerꝰ ÷ Aut qui negat.
Similit̃ enĩ ł fier& ł non fier&. Utrũ¬
bebit. Ampliꝰ Si  albũnẽ. uerũ erat
dicere pͥmo qm erit albũ. Quare
sẽꝑuerũ fuit dicere qđ lib& illud eoꝵ

Expanded text:
tur non est; quare necesse est aut adfirmationem aut negationem veram esse. Nihil igitur neque est neque fit nec a casu nec utrumlibet, nec erit nec non erit, sed ex necessitate omnia et non utrumlibet aut enim qui dicit verus est aut qui negat; similiter enim vel fieret vel non fieret; utrumbebit. Amplius, si est album nunc, verum erat dicere primo quoniam erit album, quare semper verum fuit dicere quodlibet illud eorum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ompt̃is dĩ solatio subtilius ꝑtractet᷑. Sic̃ enim nouit uenoranda mihi urã¬
sc̃itas ꝑscm̃ calcedononsensy nodũ potentificisedis apostolicȩ cuidõ disponente
deseruio hoc uniuersitatis nom̃ oblatũ est. Sed nullusum quã decessorũeorũ
hoctatam ꝓfa no uocabulo uti consensit quia uidelic& et si unuspatriarc hauniũ¬
salis dicit᷑ patri artharũ nom̃ c&eris derogat᷑. Sed ab sit hoc ab sita xp̃ianim̃¬
tula cũq parte uideatur. Cumergonos hunchonorẽ nolumꝰ oblatũ suscipere
sc̃ita sura insuis epistolis neminemum quã uniuersalem nomin& Nec sibi debitũ
detrabat cũ alteri honorẽ offert indebitũ Nechac inre deserenissimis do¬
quã uis a uob ꝑ longa t̃rarũ at quemaris int̃ ualla disiunctus sim sũ tam̃ uob
atq sedis tendentib: usq usq quaq diffusũ ut in eis uolatilie caelicunctanidisi

Expanded text:
cum omnipotentis Dei solatio subtilius pertractetur. Sicut enim veneranda mihi cum omnipotentis Dei solatio subtilius pertractetur. Sicut enim veneranda mihi ctam Chalcedonensem synodum pontifici sedis apostolicae, cui Deo disponente deservio, hoc universitatis nomen oblatum est. Sed nullus unquam decessorum meorum hoc tam profano vocabulo uti consensit, quia videlicet si unus patriarcha universalis dicitur, patriarcharum nomen caeteris derogatur. Sed absit hoc, absit a Christiani metulacunque parte videatur. Cum ergo nos hunc honorem nolumus oblatum suscipere, e. Propterea sanctitas vestra in suis epistolis neminem unquam universalem nominet, ne sibi debitum detrahat, cum alteri honorem offert indebitum. Nec hac in re de serenissimis doquamvis a vobis per longa terrarum atque maris intervalla disjunctus sim, sum tamen omatque sese distendentibus usquequaque diffusus, ut in eis volatilia coeli cuncta nidifi
Abbreviated transcription (Latin):
łttam̃ ordinis nr̃i dignitatẽ seruemꝰ. in honore quatinꝰ in nob̵ nec humilitas
timida necerectio sit suꝑba. Ante hossi quidẽ annos .VIIi. sc̃e memoriae decessorꝑsinei
occasionẽ quaerens synodũ fec̃ inquase uniuersalẽ appellari conatus est.
Quod mox utisdem deces sorm̃s agnouit directis epłis & exauctoritate scĩp&ri
apłi eiusdẽ sy nodiacta cassauit quarũ uidelic& epłarũ scitatiurãestu dui¬
exemplaria destinare : Dia conẽ uero qui iuxta morẽ presponsis ecdae faciendis
pussimorũ dominorũ uestigus adherebat cum p̃fato sacerdotenrõ missarũ
doti scripta trasmisi quorũ exemplaria urã e beatitudimi censui trans mitenda
hoo p̃cipue intendens ut hacderẽ quae ex noua suꝑbia tota uniuers alis eccłae
uis cera p̃turbat prius saepe fatifris nr̃i animũ modesta intentione pulsemꝰ
quisine quaquã asueclationis regiore uoluerit inclinari : tunc quid fieri debeat

Expanded text:
amen ordinis nostri dignitatem servemus in honore, quatenus nec in nobis humilitas timida, nec erectio sit superba. Ante hos siquidem annos octo, sanctae memoriae decessoris mei occasionem quaerens synodum fecit, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox idem decessor meus ut agnovit, directis litteris ex auctoritate sancti Petri apostoli ejusdem synodi acta cassavit. Quarum videlicet epistolarum sanctitati vestrexemplaria studui destinare. Diaconum vero qui juxta morem pro responsis Ecclesiae faciendis piissimorum dominorum vestigiis adhaerebat, cum praefato consacerdote nostro missarum sacerdoti nostro scripta transmisi, quorum exemplaria vestrae beatitudini censui transmittenda, hoc praecipue intendens, ut hac de re, qua ex nova superbia tota universalis Ecclesiae viscera perturbantur, prius saepe fati fratris nostri animum modesta intentione pulsemus. Qui si nequaquam a suae elationis rigore voluerit inclinari, tunc quid fieri debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
abalt̾o tr̃. ꝙ ałtitate quadam differt quocũꝙ m̃ ł ase ip̃õ
ł ab alio. differt eĩ soc̾tes ꝯplatone alt̾itate. ⁊ ip̃e ase up̃o ul
puero. łia uiro. uł ia faciẽte aliquit uł qescẽte. ⁊ sep i ali¬
quo mͦ se halendi ałtitatib ꝓͥe aũt differte alim ab alto

Expanded text:
alteritate quadam differt quocumque modo vel a se ipso vel ab alio; differt enim Socrates Platone alteritate et ipse a se vel puero vel iam viro vel faciente aliquid vel quiescente, et semper in aliquo m
Abbreviated transcription (Latin):
uuam magnos studiosis auferat fructus scĩa di¬
uidendi ꝙͣꝙ apud ꝑypateticã disciplin i seꝑ hec
fu̾it in honore notitia. doret ⁊ androgei diligẽti¬
ssimi senis de diuisione liber eclitus. et hͥ idem aplotiõ
grauissimo philosopho cõꝓbatus. et in libri platonis ꝗ
sophisten inscͥbit᷑ conm̃tariis. aporfirio repetitus. et ab eo
dẽ ꝑhãc introductioĩs laudata nõ cathegoricas utilitas. di¬

Expanded text:
UAM MAGNOS STUDIOSIS AFFERAT FRUCTUS SCIENTIA DIVIDENDI QUAMQUE APUD PERIPATETICAM DISCIPLINAM SEMPER HAEC FVERIT IN HONORE NOTITIA, DOCET ET ANDRONICI, DILIGENTISSIMI SENIS DE DIVISIONE LIBER EDITUS; ET HIC IDEM A PLOTINO GRAVISSIMO PHILOSOPHO COMPROBATUS ET IN LIBRI PLATONIS, QUI SOPHISTES INSCRIBITUR COMMENTARIIS A PORPHYRIO REPETITUS, ET AB EODEM PER HANC INTRODUCTIONIS LAUDATA IN CATEGORIAS UTILITAS.
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ dr̃aꝵ. que contra se indiuisionib poni nõ debẽt ut in
lla se oppoĩtioẽ disiuingũt. Constat quecũq. ase aliqua
opposione differ̃t eas solas clistras sub gnͣe positas. gͦ¬
ipm posse disiñge̾. Sũt aũt oppões quatuor. aut ut ꝯ¬
trai̾a ut bonũ malo. aut ut hĩtus ⁊ pͥuato ut iuisus ⁊ ce¬
ĩ ꝯͣus anĩpͥuatiõe eas opoteat collocari ut st̃ motus

Expanded text:
differunt, quae contra se in divisionibus poni non debent, ut in tamen a se oppositione sejunguntur. Constat quaecunque a se aliqua oppositione differunt, eas solas differentias sub genere positas gipsum posse disiungere. Sunt autem oppositiones quattuor: aut ut contraria, ut bonum malo, aut ut habitus et priuatio, ut uisus et caeVATIONE VEL HABITU EA OPORTEAT COLLOCARI, UT SUNT MOTUS
Abbreviated transcription (Latin):
cit aũt eãq̃ caleface̾ ẽ actõe. Qualitatũ uo ꝑticłiur po¬
sitio effectͥe ẽ ⁊ ꝗͣtitatũ asꝑitas ⁊ eĩ leniꝰ ⁊ similia qualia
⁊̃ ⁊ qͣtitatis ut longitudinis linea. latitudinis planum.¬
⁊ alritudinis uͭo solidũ corpꝰ ¶ Qualitas ⁊ qui alitaris ut eiad¬
ditan enlor situs aũt age ⁊ pati iudispoitoĩs namq cõ poite
ꝯuedu gͣrato simpliaum eĩt quã ĩ motiua actõe ꝯlltẽ moeis¬

Expanded text:
cit autcm eam quae calefacere est actionem. Qualitatum uero particularium positio effectrix est et quantitatum asperitas enim et lene et similia qualia ntitas autem quantitatis ut longitudinis linea, latitudinis planum, altitudinis uero solidum corpus; qualitas etiam qualitatis ut caliditatis calor; situs autem agere et pati in dispositionis namque compositione quaedam generatio simplicium fit, quam in motiua actione
Abbreviated transcription (Latin):
Qrͣ qm̃ usus maximꝰ ẽ facillimaq dectͥna. ego qͦ id sicut
pleraq oĩa romanis. iurib tradens introductionis modo
habitaq incande rei. cõpetenti subtiliq traditiõe ⁊ mode¬
rata brruitate ꝑscripsi ut nͨ anxietas decise or̃onis et
entiũ m̃tes hr̃e equũ ẽ. nͨ ullus liuor id qd̾ arcluũ ẽ n¬
gestũ morsib obliquis obtractatiois obfuscet detqi potuis
auã studiis nũc ignoscendo nũc ⁊̃ cõpbando ꝗͣ frena boĩs
artib striniat dũ ꝗcꝗd nouũ ẽ ĩpiedenti e bstinatioẽ rep¬
udiant. ꝗd eĩ nõ uidcat płimũ ad bonaꝵ atiũ uałe defecĩ

Expanded text:
 usus est, facillimaque doctrina, ego quoque id, sicut pleraque omnia, Romanis auribus tradens, introductionis modo, habitaque in eamdem rem, et competenti subtilique tractatione, et moderata brevitate, perscripsi, ut nec anxietas decisae orationis, etentium mentes habere aequum, nec ullus liuor id quod et gestum, obliquis morsibus obtrectationis obfuscet; dentque potius viam studiis, nunc ignoscendo, nunc etiam comprobando, quam frena bonis artibus stringant, dum quidquid novum est impudenti obstinatione repudian
Abbreviated transcription (Latin):
multis raptat᷑ fluctibi. erroribiq traducit. quid eĩ qusq
auctor intelligat. ubi id qd dicẽs loquit nulla detiatione
⁊ certa rõ demonstratioĩs addat uł siquis dicat adme ue
quide ãbignũ dubitabile. nõ tñ oẽ dubitabile quide¬
ãbiguũ. ħ eĩ que dicta sũt dubitabilia quide̾ sũt non
xisse arbitrãt ut cũ quis dicit. audio grecos iucisse rõa¬
nos unũ pot intellige̾ quide ꝙ greci romanos uicerũt
rõabilr̾ intelligit cũ aũt dicat dico. da mͥ quid dare debe¬
Qd̾ cĩ ego nõ dixi ille potiꝰ suspicãt qͣ aliqua rõe idꝙ ame¬

Expanded text:
multis raptatur fluctibus, erroribusque traducitur. Quod enim quisque auditor intelligat, ubi id quod dicens loquitur nulla determinatione et certa ratio determinationis addatur, uel si quis dicat ''ad me quidem ambiguum dubitabile, non tamen omne dubitabile ambiguum, haec enim quae dicta sunt dubitabilia quidem sunt, nonxisse arbitratur, ut cum quis dicit ''audio Graecos uicisse Troianos'' unus potest intelligere quod Graeci Troianos rationabiliter intelligit. Cum autem dico, da mihi, quod dare debeQuod enim ego non dixi, ille potius suspicabitur quam aliqua ratione id
Abbreviated transcription (Latin):
feceris aut neut subito aut tarcliꝰ utraq cõgnoscet.
ordinari. necẽ ẽ quoi semꝑ finita ĩ finitis eẽ pͥora ut eqͣlel
ĩequabili. ui̾tute uitiis. cẽtũ incerto. stabile instabili. et¬
fixũ mutabili. S omia que aut d̾fita ꝑte or̃oĩs. aut affi¬
matie ꝓferunt᷑ plus finita qͣ aũt nom̃ cũ finita ꝑticła ne¬
fortesse quia ip̃e discinderit. nicħ ad me rogͥtiõe facilliẽ
pollicẽte. n eĩ rudib ħ ł tonꝰ artis. s ĩbutis ⁊ ulteriore pe¬
.u. dialetici ordo sit cum de ordine ꝑypatenice discipline mͥ di¬
centlũ eẽt diligent̃ exposui. ħ quid̾ dicta sũt d̾ oppõe qua
affr̾o ⁊ negõ cõstituit. illa u̾o que ẜmhĩtũ ⁊ pͥuationem

Expanded text:
feceris, aut neutra subito aut tardius utraque cognoscet, ordinari. Necesse est quoque semper finita infinitis esse priora, ut aequale inaequali, virtutem vitiis, certum incerto, stabile et fixum instabili et mutabili. Sed omnia quae aut definita parte orationis aut affirmatione proferuntur, plus finita sunt quam aut nomen cum particula nefortasse quam ipse desiderat, nihil ad me cognitionem facilem pollicentem. Neque enim rudibus haec totius artis, sed imbutis et ulteriore pejus operis, id est dialectici ordo sit, cum de ordine peripatetice disciplinae mihi dicendum esset, diligenter exposui. Haec quidem dicta sunt de oppositione quam af
Abbreviated transcription (Latin):
tipłr dĩo. ut oũi: corpoꝵ ⁊ quecũq sũt alic̾ magnitudi¬
nis. Sic eĩ circulus insemicircłos ⁊ in eos quos greci ro¬
meas uocãt. Nos aũt diuisiones possumꝰ dicẽ distribuimꝰ¬
⁊ intetragonũ alias ducta ꝑ angulũ diametro ĩ tͥingł
alias in paralle gramata alias intetragona seꝑamꝰ. itaqͦ
tã equa hñtia. alia totis inequalia latͣib. et rursus tͥm¬
guloꝵ. alia sũt rectiangula. alia acutos hñtia tres angłos

Expanded text:
tipliciter, ut omnium corporum, et quaecunque sunt alicujus magnitudinis. Sicut enim circulum in semicirculos, et in eos quos Graeci vocant τομεῖς, nos divisiones possumus dicere, distribuimus, et tetragonum alias ducta per angulum, diametro in triangula, alias in parallelogrammata, alias in tetragona separamus. Ita tera aequalia habentia, alia totis inaequalia lateribus, et rursus triangulorum alia sunt recti angula, alia acutos habentia tres angulos,
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. In cõtrarus aũt geneꝵ multa diuisio ẽ. fere eĩ cun¬
rentia. alia mediata. ita quo diuisio facienda. est. ut coloꝵ
alia sũt nigra alia alba. alia neutra. fie̾t aũt õĩs diffio̾ ⁊ oĩs¬
que sepe existit. ĩ noĩe ꝓhibet. Quo mõ aũt utraq duob t̃¬
minis fierent. erit manifestũ hoc mͦ. cum aĩaliũ alia ratõ¬

Expanded text:
positum. In contrariis autem generum multa diuisio est, fere enim cunrentia, alia mediata, ita quoque diuisio facienda est, ut ''colorum, alia sunt alba, alia nigra, alia neutra''. Fieret autem omnis definiquae saepe existit in nomine prohiberet. Quo autem modo utraeque duobus terminis fierent, erit manifestum hoc modo: cum enim dicimus anim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ integra ꝯclusiõe ꝑfice̾t. Ad diffĩoes integͣs speꝵ diuisi¬
tur. nam diuisioĩb iũctis una cõponit᷑ diffinitõ. Set
qm̃ alia st̃ equota alia uniuoca. ⁊ que sũt uniuoca
ip̃a ingeñꝵ suscipimꝰ sectõnes. que uo st̃ equiuo ca
ad dĩone neciã sit diffio. ꝗd eĩ sit equiuocũ ꝗd uniuocu
ut dormire ułstare uigilare. ꝯsequẽtes uo ut capilli crispi
siñ ãmissi st̃ calamistro. ⁊ glaucitas ocloꝵ si ñ sit quadam
intrĩsecus debilitate turbati. S ad gnͣis quid̾ dĩone sumẽ¬

Expanded text:
ad definitiones integras specierum diuisitur, nam diuisionibus iunctis una componitur definitio. Sed quoniam alia sunt aequiuoca, alia uniuoca, et quae sunt uniuoca ipsa in generum suscipimus sectiones, quae uero sunt aequiuoca ad divisionem necessaria sit diffinitio. Quid enim sit aequivocum, quid univocum stare uel uigilare, consequentes uero, ut capilli crispi si non amissi sint et glauci oculi si non sint quadam extrinsecus debilitate turbati. Sed haec ad generis
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑs totius ꝑit. totũ nõ ei̾t cũ una ꝑs sit int̾eꝑta. Si aũt to¬
tũ peat ꝑtes ꝑmanẽt oismbute ut si quis s̾ integra domo ab
abstulerit tectũ totũ qd̾ añ fuit int̾imit᷑. s ꝑeunte toto pa¬
rictes ⁊ fundumͣta cõstabunt. Amplius quo gͦ spẽb ẽ mͣ.
tnsit inspẽ. totiꝰ uo ꝑtul multitudo ẽ matia. for̃a uo eaꝵ¬

Expanded text:
it totum non erit, cuius pars una sit interempta; sin totum pereat partes permanent distributae, ut si de integra domo quis abstulerit tectum, totum quod ante fuit intercipit, sed pereunte toto parietes et fundamenta constabunt. Amplius quoque genus speciebustransit in speciem; totius uero partium multitudo materia est, forma uero ea
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnaͣ. equiuocatio u̾o ułior quid̾ sigͥcata re dr̃tm̃ ĩ uoce
nõ etiã totũ ẽ in n̾a Illo quo: mõ auocis diftributione
ce sũt. Que nͣo̾ sub gne collocant᷑ ⁊ nomĩ gnͣis ⁊ diffirattẽ
suscipiunt. amplius quo ñ eade ap̃ om̃s uocis ẽ distribu¬
tio. qd̾ eĩ ap̃ nos dĩ canis. cũ eiꝰ suit multe sigͥtatiões in

Expanded text:
ior quidem significata re dicitur, tantum uoce non etiam totum est in natura. Illo quoque a uocis distributione ce sunt, quae uero sub genere collocantur et nomen generis et definitionem suscipiunt. Amplius quoque non eadem apud omnes uocis est distributio: quod apud nos dicitur canis cum eius multae s
Abbreviated transcription (Latin):
uuam magnos studiosis auferat fructus scĩa di
ssimi senis de diuisione liber eclitus. et hͥ idem aplotiõ
grauissimo philosopho cõꝓbatus. et in libri platonis ꝗ
sophisten inscͥbit᷑ conm̃tariis. aporfirio repetitus. et ab eo¬
dẽ ꝑhãc introductioĩs laudata nõ cathegoricas utilitas. di¬

Expanded text:
uam magnos studiosis afferat fructus scientia ssimi senis, de divisione liber editus, et hic idem a Plotino gravissimo philosopho comprobatus, et in libri Platonis, qui Sophistes inscribitur, commentariis a Porphyrio repetitus, et ab eodem per hanc, introductionis laudata in Categorias utilitas. Di
Abbreviated transcription (Latin):
litarẽ aut a liquit aut uͥ. aut qñ. aut sitũ ẽẽ. aut hr̃e aut
facẽ aut pati. Est aũr sub̾a quider ut figurañ dicãt. ut hõ
equus. ꝗͣtitas ut bicubitũ aut tͥcubirũ. Q ualitas ur. albũ
adaliqiid ut duplũ maiꝰ. ubi uo ut ĩ loco. Qñ aũt ut eri
Sitũ uoͣ eẽ ut sedẽ iac̾e. halr̾ ut calciatũ ẽẽ.armatũ eẽ
facͣe uo ut secare. urere. pati ut secaĩ uri. Singulagͥ eoꝵ

Expanded text:
alitatem aut ad aliquid aut ubi aut quando aut situm aut habitum aut facere aut pati. Est autem substantia quidem, ut figuraliter dicatur, ut homo, equus; quantitas ut bicubitum, tricubitum; qualitas ut album; ad aliquid ut duplum, maius; ubi vero ut in loco; quando autem ut heri; situs vero ut sedet, iacet; habere  ut calciatus, armatus; facere vero ut secare, urere; pati  ut secari, uri. Singula igitur eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut geom & riam discer& ẽ ꝓfectus. & astrologiam cidusq
aegyptum fuit app&itum ut in de ꝓph&crum &iam ritus

Expanded text:
ut geometriam disceret est profectus, et astrologiam usque ab Aegypto iuit petitum, ut inde prophetarum etiam ritus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectissimo mundi ut ait ennius clipeo
miris fulgorib uariata celamina. Est
aliuo decorũ genus qđ natura usib nr̃ĩs
denegauit. pec ñtamen intellectu eos
mirabundi contẽplamur acie mentis a¬
crius contẽ plantes. quorũ in numero s̃
illi duodecĩ numero situ nominũ in duo
uersus ab ennio coastati. IUNO UESTA
MINERUA CERES. DIANA UINUS MARS
MERCURIUS IOUIS. NEPTUNUS UULCAÑ
Apollo. C& eriq id genꝰ quorũ nomina
quidẽ sunt nr̃is aurib iã diucognita.
potentiae uero animis coniectatẽ ꝑuarias
utilittites inuita agenda animaduersa.
in his reb quib eorum singuli curant
tionis inobs religionis. impos ueritatis

Expanded text:
perfectissimo mundi, ut ait Ennius, clipeo perfectissimo mundi, ut ait Ennius, clipeo miris fulgoribus uariata caelamina. Est aliud deorum genus, quod natura uisibus nostris denegauit, nec non tamen intellectu eos rimabundi contemplamur, acie mentis acrius contemplantes. Quorum in numero sunt illi duodecim numero situ nominum in duo uersus ab Ennio coartati: Iuno, Vesta, Minerua, Ceres, Diana, Venus, Mars, Mercurius, Iouis, Neptunus, Vulcanus, Apollo ceterique id genus, quorum nomina quidem sunt nostris auribus iam diu cognita, potentiae uero animis coniectatae per uarias utilitates in uita agenda animaduersas in iis rebus, quibus eorum singuli curant.tionis, inops religionis, inpos ueritatis
Abbreviated transcription (Latin):
expers. alienae lucis indicia densocor¬
pore. seu leui. seu quodã speculo raduis
solis obstitit uł aduersi usurpat. Et ut
uerbis utar lucretii notã iactã de corpo
de luna neq de sole quisquã grecus aut
barbarus fccile cunctauerit deos. ẽẽ. Nec
modo istos ut dixi. uerũ etiam ut stellas
quae uulgo uagae ab imꝑitis puncupant᷑
quae tcimen hideflexo & cesto & estatu
cursu meatus longe ordincitissimos diui¬
nis uicib aeternos efficiunt. Uaria quip¬
pe curriculi sui spetie. sed una sẽꝑ & aeqͣ¬
bili ꝑnicitate. tunc ꝓgressus. tunc uerore¬
gressus mirabili incissitudine adsimulanT
ꝓsitu & flexu & abstituto circuloꝵ quos
ꝓbe call& qui signorũ ostus & obitus cõperit
neodẽ uisibilium deorũ numero C&era
quoq sidera qui cũ platone sentis. locato
quib caeli chorũ comptũ & coronatũ suda
tẽpestatẽ uisimus pictis noctib seuera
gratia. toruo dicori suspicientes in hoc

Expanded text:
expers, alienae lucis indigua, denso corexpers, alienae lucis indigua, denso corpore sed leui ceu quodam speculo radios solis obstipi uel aduersi usurpat et, ut uerbis utar Lucreti, notham iactat de corporde luna neque de sole quisquam Graecus aut barbarus facile cunctauerit deos esse, nec modo istos, ut dixi, uerum etiam quinque stellas, quae uulgo uagae ab inperitis nuncupantur, quae tamen indeflexo et certo et stato cursu meatus longe ordinatissimos diuinis uicibus aeterno efficiunt. Varia quippe curriculi sui specie, sed una semper et aequabili pernicitate, tunc progressus, tunc uero regressus mirabili uicissitudine adsimulant pro situ et flexu et instituto circulorum, quos probe callet qui signorum ortus et obitus conperit. In eodem uisibilium deorum numero cetera quoque sidera, qui cum Platone sentis, locato:quibus caeli chorum comptum et coronatum suda tempestate uisimus, pictis noctibus seuera gratia, toruo decore, suspicientes in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
defectior. Plato omẽm naturã rerũ qđ
eiꝰ ad animalia praecipue ꝑtineat trifariã
diuisit. censuitq e̾ẽ. sũmos deos sũmũ medi¬
um. & infimũ Fac intelligas. p̃modo loci
disclusione. uerũ etiam naturae dignitate
quae & ipsa neq uno neq gͥemino msed
plurib cernit. Or diri tamen manifestiuꝰ fut
aloci dispositione. Nã pinde ut maiestas pos¬
tulcibat. dus inmortalib caelũ dicauit.
Quos quidẽ deos caelites. pastim uis usur pamꝰ
alios intellectu uestigamꝰ. Ac uisu quidẽ
bentẽ caelo quaaducitis annũ Neomͦ
ista p̃cipua. dieiopificẽ. Demãq solis aemi¬
la pectis decus seu cornicalata. seu diui¬
duc seu timida. seu plera sit uarua igniũ
ftice. Quanto longius facessat asile. tan¬
to longius conlustrata pari incremento
itineris & luminis mensem suis auctib
Ac de hinc parib dispendiis aestimaas.
te altera cassa fulgoris ꝓcircũ uersione
oris discoloris multiiuga pollens speti¬
em sui uariat. seu tota ꝓprii candoris

Expanded text:
t 1 Plato omnem naturam rerum, quod eius ad animalia praecipua pertineat, trifariam diuisit censuitque esse summos deos. Summum, medium et infimum fac intellegas non modo loci disclusione uerum etiam naturae dignitate, quae et ipsa neque uno neque gemino modo sed pluribus cernitur. Ordiri tamen manifestius fuit a loci dispositione. Nam proinde ut maiestas postulabat, diis inmortalibus caelum dicauit, quos quidem deos caelites partim uisu usurpamus, alios intellectu uestigamus. Ac uisu quidem bentem caelo quae ducitis annum; nec modo ista praecipua: diei opificem lunamque, solis aemulam, noctis decus, seu corniculata seu diuidua seu protumida seu plena sit, uaria ignium face, quanto longius facessat a sole, tanto largius conlustrata, pari incremento itineris et luminis, mensem suis auctibus ac dehinc paribus dispendiis aestimans; te altera cassa fulgoris, pro circumuersione oris discoloris multiiuga speciem sui uariat, seu tota proprii candoris
Abbreviated transcription (Latin):
editi montis ceuquib dã curis torquib corona¬
rent. Porro si suapte natura spissȩ tã graues
forent ut nullã illas ueterioris leuitatis admix¬
tio subleuaret: ꝓfecto p̃ secus quã plũbi robus
& lapis suopte nisu caduce terris in liderentur
Nunc enĩuero pendulȩ & mobiles huc atq illuc
uice nauium in aeris pelago uentis gubnantie
paululũ imut antes ꝓximitatẽ & longinquiti
quippe si aliquo humore fecunda s ueluti ao focu
deorsus de grassant᷑. atq ideo humectiores humi¬
lius meant aqui lonis agmine tractu segniores¬
infirmata Quto igitur pullone conexunatura se
to uit nullus deus misca ur hominibus sed hoe p̾ci¬
puũ eorum sublimitatis specimen .ẽ: quoo nulla
ad trectatione nr̃a contaminat᷑ pars eoiũ. tantum
ob tutu aebai ui sunt᷑ ut sidera. De quorũ adhuc
& magnitudie & colorib homines ambigunt E de¬
rialtẽ sola intellecta peq ꝓmpto nascunt᷑. quoo¬

Expanded text:
editi montis ceu quibusdam curuis torquibus coronaediti montis ceu quibusdam curuis torquibus coronarent. Porro si suapte natura spissae tam graues forent ut nulla illas uegetioris leuitatis admixtio subleuaret, profecto non secus quam plumbi rodus et lapis suopte nisu caducae terris inliderentur. Nunc enimuero pendulae et mobiles huc atque illuc uice nauium in aëris pelago uentis gubernantur, paululum inmutantes proximitate et longinquitate. Quippe si aliquo umore fecundae sunt, ueluti ad fetum edendum deorsus degrassantur. Atque ideo umectiores humilius meant aquilonis agmine, tractu segnioreinfimata. Quid igitur? Nullone conexu natura se to ait, nullus deus miscetur hominibus, sed hoc praecipuum eorum sublimitatis specimen est, quod nulla adtrectatione nostra contaminantur. Pars eorum tantummodo obtutu hebeti uisuntur, ut sidera, de quorum adhuc et magnitudine et coloribus homines ambigunt, ceteri autem solo intellectu neque prompto noscunt
Abbreviated transcription (Latin):
in aere intelligi suꝑ est ut quaȩ tandẽ & cuiusmodi
ea sint disseramus. Igitur terrena nequaquã Deuer¬
i& it media natura. ut ex regionis ingenio sit
tidm cultorib eiꝰ ingenium. Cedo igitur mente
nemus & gignam animo id genus corporũ textui.¬
quae neq ta bruta quã terrea. peq tã leuia
qũ aetherea. sed quodã modo utrimq seiugata
Uelenim utrũq cõmixta sint. siue amolita. seumo¬
dificata utriusq rei participatione. Sed facili¬
us exx utroq quã ex neutro intelligunt᷑ ł labe¬
ant igitur hec demonũ corpora. & modicũ pon¬
deris pe ad suꝑna incedãt. aliquio leuitatis pa
actico ritu incredibilia confingere. dabo pͥmũ
exemplũ huius libratae medi&atis. Neq enim
ꝓcul ab hac corporis subtilitate nubes concretas
uidemꝰ Qua siusq ad eo leuesforent ut ea quę
omino carent pondere. nũquã infra uiga ut
sepenumero Animaouestimꝰ grauatę. capito

Expanded text:
in aëre intellegi, superest ut, quae tandem et cuiusmodi in aëre intellegi, superest ut, quae tandem et cuiusmodi ea sint, disseramus. Igitur terrena nequaquam—deueris pro loci medietate media natura, ut ex regionis ingenio sit etiam cultoribus eius ingenium. Cedo igitur mente formemus et gignamus animo id genus corporum textquae neque tam bruta quam terrea neque tam leuia quam aetheria, sed quodam modo utrimque seiugata uel enim utrimque commixta sint, siue amolita seu modificata utriusque rei participatione: sed facilius ex utroque quam ex neutro intellegentur. Habeant igitur haec daemonum corpora et modicum ponderis, ne ad superna inscendant, ‹et› aliquid leuëtico ritu incredibilia confingere, dabo primum exemplum huius libratae medietatis: neque enim procul ab hac corporis subtilitate nubes concretas uidemus; quae si usque adeo leues forent ut ea quae omnino carent pondere, numquam infra iuga, ut saepenumero animaduertimus, grauatae caput
Abbreviated transcription (Latin):
iunda fluxa. hi cerra glebulenta Na quidẽ quiꝰ taie
acri attribuet falsũ sententiae meritssimo diatris
Quippe quae aues nulla earũ ult olympiuesticẽ subii¬
matur: Iui cũ excellentissimꝰ om̃ium ꝑhibeat᷑ cam̃
mant stadia altitudo ftstign p̃ a equiperat cũsit aeris
agmer inmensu usq ad citimã lunae felicẽq porro
aecheris sursũ uersus exortũ. c̃. Quto igitur tant uis
aeris quac ab humillimis lune anfractib: usq ao s¬
nũ olympi ues ticẽ int̾iac& quid tandẽ uacabit pe
animialił suis atq erit ista natur& pars mortua ac
debilis : Immo eni sisedulo aduesꝰtas ipsȩ quoq aues
ꝑ terrestre animal p̃ aerium rectius ꝑhibeantur.
nim semꝑ illis uictus omĩs interra. ibidem pabulũ.
ibidẽ cubile. tantũ quod aera ꝓximũ terr& uoli¬
tando transuerberant. Ceterũ cũ illis fessa sunt
remitia pinnarũ. terra ceuportus. ẽ. Quod simani¬
festũ flagitat ratio deberȩ ꝓpria animalia eti ĩ

Expanded text:
unda fluxa, in terra glebulenta? Nam quidem qui aues aëri attribuet, falsum sententiae meritissimo dixeris, quippe quae aues nulla earum ultra Olympi uerticem sublimatur. Qui cum excellentissimus omnium perhibeatur, tamen umant, ‹decem› stadia altitudo fastigii non aequiperat, cum sit aëris agmen inmensum usque ad citimam lunae helicem, quae porro aetheris sursum uersus exordium est. Quid igitur tanta uis aëris, quae ab humillimis lunae anfractibus usque ad summum Olympi uerticem interiacet? Quid tandem? Vacabitne animalibus suis atque erit ista naturae pars mortua ac debilis? Immo enim si sedulo aduertas, ipsae quoque aues per terrestre animal, non aërium rectius perhibeantur. Enim semper illis uictus omnis in terra, ibidem pabulum, ibidem cubile, tantum quod aëra proximum terrae uolitando transuerberant. Ceterum cum illis fessa sunt remigia pinnarum, terra ceu portus est. caput 9 Quod si manifestum flagitat ratio debere propria animalia etiam
Abbreviated transcription (Latin):
licinus asc anius. ꝑ caput hoc iuro ꝑquoo pat̾ ante
solebat. at enĩ oiule pat̃tuus int̃ troianos hoc
iureiur anoo uti poterat stirpe cognatos & for¬
tasse an int̃ grecos plio cognatos. at enĩ hnt ru¬
tilos recens cognitos sinemo hiuc capiti credide¬
rit. quis ꝓte dĩ fidẽ dic& Anut se ferocissimo
metentio dextra & telũ. quippe haec sola ao¬
uenerat quib ꝓpugnabat dextra mihids&u
lũ quoo missile libro : apagesis tã cruento deos
dextrã cedib fessã telũq sanguine rubigi¬
nosũ. Utrũq idoneũ p̃ ẽ ꝓpt̃ quoo adiures ne
ue ꝑistã iuret᷑ cũsit sũmideoꝵ hic honor

Expanded text:
lianus Ascanius per caput hoc iuro, per quod pater ante lianus Ascanius per caput hoc iuro, per quod pater ante solebat? At enim, o Iule, pater tuus hoc iure iurando uti poterat inter Troianos stirpe cognatos et fortasse an inter Graecos proelio cognitos; at enim inter Rutulos recens cognitos si nemo huic capiti crediderit, quis pro te deus fidem dicet? An ut se ferocissimo Mezentio dextra et telum? Quippe haec sola aduenerat, quibus propugnabat: dextra mihi deus et telum, quod missile libro. Apagesis tam cruentos deos, dextram caedibus fessam telumque sanguine robiginosum: utrumque idoneum non est, propter quod adiures, neue per ista iuretur, cum sit summi deorum hic honor