comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiꝰ ñ pocest ꝑ manere sedbreui spatio sit fngida Nlãq sinaturalit̃ cc̃e. calida: non refriģerat̃ calor es da¬
ꝓfluit aqͣ sapore optino. quȩ inpotione ita ÷ suauis uti nec fontalis ab camenis nec marcia saliens dondertans:
eo aut̃ abnatura ꝑficiunt᷑ hisrationib Cũ in imo ꝑ alum̃ aut bitum̃ seu sulphur ignis excitat᷑: ardore. ꝓcande¬
fc̃ t̾rã. quȩ ÷ circise. Sup̃se aut̃ feriudũ emittit in supiora loca uaporẽ : &ita si qui iu his locis qͥs̃ supͣ font̃s dulci
aquȩ nascunt offensi eo uapore efferuescunt int̃ uenas. &ita ꝓfluunt in corrupto sapore: Sant &ia odort
& sapore ñbono frigidifontes: qui ab inferiorib locis penitꝰ orti ꝑloca ardentia transeunt. & abeo ꝓlongino
uĩ terrȩ ꝑcurrentes refrigerati ꝑueniunt supͣ terrã. sapore odore. coloreq corrupto. uti intib
uia flum̃ abbula & in eardeatino. fontes frigidi eodẽ odore. qͥsulphurati dicunt᷑. & reliquis locis sum lib

Expanded text:
utius non potest permanere, sed brevi spatio fit frigida. namque si naturaliter esset calida, non refrigeraretur calor eprofluit aqua sapore optimo, quae in potione ita est suavis, uti nec fontalis ab Camenis nec Marcia saliens desideretur. haec autem ab natura perficiuntur his rationibus. cum in imo per alumen aut bitumen seu sulphur ignis excitatur, ardore percandefacit terram, quae est supra se; item fervidum emittit in superiora loca vaporem, et ita, si qui in îs locis, qui sunt supra, fontes dulcis aquae nascuntur, offensi eo vapore effervescunt inter venas et ita profluunt incorrupto sapore. Sunt etiam odore et sapore non bono frigidi fontes, qui ab inferioribus locis penitus orti per loca ardentia transeunt et ab eo per longum spatium terrae percurrentes refrigerati perveniunt supra terram sapore, odore coloreque corrupto, uti in Tiburtina via flumen Albula et in Ardeatino fontes frigidi eodem odore, qui sulphurati dicuntur, et reliquis locis similibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit ꝑmontes ad cata ractã. Abeoq sep̃cipitans ꝑseptentrionalẽ: ꝓuenit int̾ elephantida & suenen tebaicos
inegyͥptũ cãpos &ibi mlus appellat᷑: Ex mauritania aut̃ caput nili ꝓfluere exeo maximȩ agnoscit᷑: qđ ex altera
parte montis athlantis alia capita. Itẽ ꝓfluentia ad occidentis oceanũ. ibiq nascunt᷑ ich neumones. chrocodili.
aliȩ similes bestiarũ pisciũq naturȩ. p̃t hippo potamos. Ergo cũomiã flumina maxima magnitu dinib in orb̾
apta fonciẽ. quȩ adseptturrionẽ aut aqlonẽ spectint: nsi suincidenint in sulphuros loũ. ats

Expanded text:
pervenit per montes ad cataractam ab eoque se praecipitans per septentrionalem pervenit inter Elephantida et Syenen Thebaicosque pervenit per montes ad cataractam ab eoque se praecipitans per septentrionalem pervenit inter Elephantida et Syenen Thebaicosque in Aegyptum campos et ibi Nilus appellatur. Ex Mauretania autem caput Nili profluere ex eo maxime cognoscitur, quod ex altera parte montis Atlantis alia capita item profluentia ad occidentem Oceanum petunt, ibique nascuntur ichneumones, crocodili, aliae similes bestiarum pisciumque naturae praeter hippopotamos. Ergo cum omnia flumina magnitudinibus in orbis capita fontium, quae ad septentrionem aut aquilonem spectant, nisi si inciderint in sulphurosum locum au
Abbreviated transcription (Latin):
pita fluminũ: quȩ orbe tr̃erũ choro gaphus preti: Iteq scrpta pluria maximaq inueniuit᷑ egressa adsep¬
teo crionẽ Primũq iuindia ginges & ind. ab caucaso monte oriunt᷑. Sira : tigris & eufrates. Asiȩ idẽ ponto
boryithenes. iryfpauis. tanais. c̃chis. phass Gallia rhodanũs celtica. rhenꝰ: Citra alpis timauos & pađ
ala tberes. Maurusia ꝗ nrĩ mauritatiẽ appellant. ex monte athlante dryis. Quiortꝰ exseptentrionalirga¬
one ꝓgreditur. ꝑ occidentẽ ad lacũ eptagonũ: & mutato nomine dr̃ agger. Deinde exlacu eptabolo submontes
desertos. subter fluens: ꝑ meridiana loca manat. & influit in paladem quȩ appellatur. Circũ cingit meroen: qđ
&hiopũ meridianoꝵ reguũ. Abhis que paludib secircũ agens ꝑflumina hastan. sobã. & astoboã. & alia plura.

Expanded text:
pita fluminum, quae orbe terrarum chorographiis picta itemque scripta plurima maximaque inveniuntur egressa ad seppita fluminum, quae orbe terrarum chorographiis picta itemque scripta plurima maximaque inveniuntur egressa ad septentrionem. primumque in India Ganges et Indus ab Caucaso monte oriuntur; Syria Tigris et Euphrates; Asiae item Ponto Borysthenes, Hypanis, Tanais; Colchis Phasis; Gallia Rhodanus; Celtica Rhenus; citra Alpis Timavos et Padus; Italia Tiberis; Maurusia, quam nostri Mauretaniam appellant, ex monte Atlante Dyris, qui ortus ex septentrionali regione progreditur per occidentem ad lacum Eptagonum et mutato nomine dicitur Agger, deinde ex lacu Eptabolo sub montes desertos subterfluens per meridiana loca manat et influit in Paludem quae appellatur, circumcingit Meroen, quod est Aethiopum meridianorum regnum, ab hisque paludibus se circumagens per flumina Astansobam et Astoboam et alia plura
Abbreviated transcription (Latin):
ñ renuittit ꝓpt̃ breuitatẽ: Sinul aut̃ plus humoris hab& cgestis. rĩpotest sustinere ꝓpt̃ grauitatr̃. sed
stillae supͣ lauantiũ capita Io ẽ eadẽ ratione cȩlestis aer cũ absole ꝑcipit calorẽ. exomib locis hauriendo
tollit humores. & c̃gregat ad nubes Itacnĩ terra feruore tacta euicit humores. ut &iã corpus homimse
calore emirut sudores : Indices autẽs̃ eiꝰre uentai. Ex quib quia frigidssimis partib uentiant ꝓcreati. seo¬
tentrio & aguilo : extenuatos siccitatib inaere flatꝰ spirant. Austerũ & reliqͥ quia solis cursũ imp&ũ faci¬
ant s̃ humdissimi. &sꝙꝑ adporceat imbres. qđ ꝓcale ficei abregonib ferudis adueniunt. ex emĩb t̃rs
labencs erpiunt humores. &ta eos ꝓfundunt ad sepaentnonales rgories hȩc aut̃ sicfieri testimotio poss ee ca¬

Expanded text:
non remittit pnon remittit pstillat supra lavantium capita. item eadem ratione caelestis aer, cum ab sole percepit calorem, ex omnibus locis hauriendo tollit umores et congregat ad nubes. ita enim terra fervore tacta eicit umores, ut etiam corpus hominis ex calore emittit sudores. Indices autem sunt eius rei venti, ex quibus qui a frigidissimis partibus veniunt procreati, septentrio et aquilo, extenuatos siccitatibus in aere flatus spirant; auster vero et reliqui, qui a solis cursu impetum faciunt, sunt umidissimi et semper adportant imbres, quod percalefacti ab regionibus fervidis adveniunt et omnibus terris lambentes eripiunt umores et ita eos profundunt ad septentrionales regiones. Haec autem sic fieri testimonio possunt esse ca
Abbreviated transcription (Latin):
tatib. liquescendo ꝑuenit ad terram &iam quȩ ñ crebrit̾ in cãpis c̃fluunt imbres: sed mmo¬
cglobati ex fontib exffuminib & paludib & pelago : tũ tepores. solis colligunt & exhauriunt. &itatollunt in abo¬
nasti. haciud& efficert ratio: qđ ea hab& inse & caloros feruidos & sps inmanes. refrigerationesq & aqͣrũ
magniã multitedinẽ . Exeo cũrefrigeratũ noctu soloriens imp&i tangit orbẽ trȩ. & uentoꝵ flatus
oriuntur. ꝑtenebras ab humidis locis grediunt᷑ in altitudines nubes Aeraut̃ cũ asole ꝑcalefactus : cu
racionib collit extena humores Lic& exbalineis exemplũ capere. Nullȩ enĩ camerȩ quȩs caldarioꝵ
fupͣ se poss habere fontes: sedclũ qđ ÷ ibi ix p̃ furaus abignis uapore ꝑcalefictũ corripit ex pauimtis
Qꝗ & aufert secũ incamararũ cutua tienis & sustin&. idõ qđ sẽꝑ uapoi caliđ in alaitudin ẽ secrudit. Etorimo

Expanded text:
tempestatibus liquescendo pervenit ad terram. etiamque non crebriter in campis confluunt imbres, sed in moconglobati ex fontibus et fluminibus et paludibus et pelago, cum tepores solis colligunt et exhauriunt et ita tollunt in altnasci haec videtur efficere ratio, quod ea habet in se et calores fervidos et spiritus inmanes refrigerationesque et aquarum magnam multitudinem. ex eo, cum refrigeratum noctu sol oriens impetu tangit orbem terrae et ventorum flatus oriuntur per tenebras, ab umidis locis egrediuntur in altitudinem nubes. aer autem cur a sole percalefactus cum rationibus tollit ex terra umores, licet ex balineis exemplum capere. Nullae enim camerae, quae sunt caldariorum, supra se possunt habere fontes, sed caelum, quod est ibi ex praefurniis ab ignis vapore percalefactum, corripit ex pavimentis aquam et aufert secum in camararum curvaturas et sustinet, ideo quod semper vapor calidus in altitudinem se trudit. et primo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in alisreb ꝓcocta alis uirctute recipit adusũ: Nãq silfuro sifontes neruoꝵ labores reficuint ꝑeale faciendo
uirendoq calorib ecoiporib humores uitiosos. Alumiosiaut̃ cũ tlisoleta mẽbra capoꝵ pacalit dut abque
staut̃ aquȩ frigdȩ genꝰ nitrosũ: utipinnȩ uestine cutilus. alisꝙ locis. similibq potionb depur gt ꝓ aluũq
transeundo &s̃ strumarũ nitiut tumores. Ubi u̾aurũ argeatũ. ferrũ. aes plũbũ. reliquȩ queres earo similes
soduint᷑ fontes inueniunẽ copiosi. sedhimaximȩ s̃uitiosi habent eniutia aquȩ cebdȩ salplura lun batuoõ¬
Ediale ꝓ portiones cũ in corpus ineunt &puenas ꝑmanando neruos at tinquit. &are cosditant inflando¬
D gie neui p infiatiene curgertas elongiouidic contraihunt᷑: &ita aut neruicos aut podogas eficunt homines ido qd ex
durissimis & spissioridb frigidisileusq reb intinctes habent uenarũ raritatos Aque aut̃ specis est. quȩ cahabeaci

Expanded text:
quod in pravis rebus percocta aliam virtutem recipit ad usum. namque sulphurosi fontes nervorum labores reficiunt percalefaciendo exurendoque caloribus e corporibus umores vitiosos. aluminosi autem, cum dissoluta membra corporum paralysi aut aliqua Est autem aquae frigidae genus nitrosum, uti Pinnae Vestinae, Cutiliis aliisque locis similibus, quae potionibus depurgat per alvumque transeundo etiam strumarum minuit tumores. ubi vero aurum, argentum, ferrum, aes, plumbum reliquaeque res earum similes fodiuntur, fontes inveniuntur copiosi, sed hi maxime sunt vitiosi. habent enim, uti aquae calidae sulphur alumen bitunervos attingit et artus, eos durat inflando. igitur nervi inflatione turgentes e longitudine contrahuntur et ita aut nervicos aut podagricos efficiunt homines, ideo quod ex durissimis et spissioribus rigidissimisque rebus intinctas habent venarum raritates. Aquae autem species est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
querenda subtras capita. & colligenda. quȩ sicer experienda:. Utꝓcũbat᷑ indentes anteꝗ sol ȩxort suert. ialocas
ert quȩrendis: & int̾̃ ram̃to colloca nto & fulto ꝓspiciant᷑ hae regiones. Sic enĩ ñerrabt excdsiꝰ ꝗopocteat uisꝰ. euatao
inmotũ nĩtũ. sedlibratã altitudinẽ inregionib certa finitione designabit. Ic̃ inqͥb locis uidebunt̃ humoris con¬
omipantes & inatta surgentrs : ibi fodiat. Noneni insic coloco hoc potest signũ fieri Itẽ anim aduertendõ:
enerit ñ optimo sapore. Terraaut̃ nigra sudoris cestillȩ oxles inueniunt᷑.: quȩ oxhibnis aipoesta uiben cal lort
saxis slicib uberiores &̃ afluentioros heq frigidiortis &e salubriores. Cãpestrib aut̃ fontib salsȩ graua cepids
pisuauds. pusique cemontib sabterra submanantes crũpunt inmedios cãpos ibiq arboꝵ umbris c̃dect. pstant
montano fontiũ suauitate. Sigia auc quib terrarũ generib sup scriptũt: ei inuenient᷑ nascertas. Tenus¬

Expanded text:
autem non profluent, quaerenda sub terra sunt capita et colligenda. quae sic erunt experienda, uti procumbatur in dentes, antequam sol exortus fuerit, in lociserit quaerendum, et in terra mento conlocato et fulto prospiciantur eae regiones; sic enim non errabit excelsius quam oporteat visus, cum erit inmotum mentum, sed libratam altitudinem in regionibus certa finitione designabit. tunc, in quibus locis videbuntur umores concrispantes et in aera surgentes, ibi fodiatur; non enim in sicco loco hoc potest signum fieri. Item animadvertendum eea erit non optimo sapore. item saxis silicibus uberiores et affluentiores; eaeque frigidiores sunt et salubriores. campestribus autem fontibus salsae, graves, tepidae, non suaves, nisi quae ex montibus sub terra submanantes erumpunt in medios campos ibique arborum umbris contectae praestant montanorum fontium suavitatem. Signa autem, quibus terrarum generibus supra scriptum est, ea invenientur nascentia: tenu
Abbreviated transcription (Latin):
sansociasituanie unisꝰ foramnanis uniꝰ &̃cĩ dodrantis. inextremis foraminib uniꝰ aeiꝰ parastiace dertra ac sinistr
ꝑt cardnes alte foraminũ .iui. crase foraminũ qͥtũ cardinis foraminis dianidia paraistatica adferamea a¬
spacus foratumis es. ꝗn aforamine admedianã parastiticã. ⁊te foraminis s y lacicudo paristidos medius unꝰ
poramiois & as Ho: erassicudo foraminis uniꝰ intuillã ubisagitta collocat᷑ uamedio parastade forami nis partis
quartin sigoli quat euor quis eirca in laterib &frontib lauis forras aute stilis aereis oalauis consigant̃ canali

Expanded text:
 S. parastaticae dextra ac sinistra praeter cardines altae foraminum IIII, crassae foraminum† quinum; cardines foraminis dimidia. a parastatica ad foramen spatium foraminis, a foramine ad medianam parastaticam item foraminis . latitudo parastados mediae unius foraminis et eius ⟨T⟩K, crassitudo foraminis unius. Intervallum, ubi sagitta conlocatur in media parastade, foraminis partis quartae. anguli quattuor, qui sunt circa, in lateribus et frontibus lamnis ferreis aut stylis aereis et clavis configantur. canali
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. empedodes. epicharmos aliiq physici & philosophi. hȩc pͥncipia eẽ quattuor ꝓposuer̃ : aerẽ. ignem
t̃rã. aquã. eoꝵq int̃e coherentiã. naturali figarauone. egenerꝰ discriminib efficere qualitates. Anim aduer¬
timꝰ uͦ ñsolũ nascentia ex hiset̃ ꝓcreata: Serd& iã res oms̃ ñali sine eoꝵ potestate. neq crescere Nectueri. Nãq
corpora sine spũ redundantia ñposs̃ habere uitã. Nisiaer influer. cũ uicrem̃to fecerit auctus & remissiones
i potuer̃ habere coctionis tẽperaturã. Ite siñ terrestri cibo mebra corporis alunt deficient: &tta atreni
principii marxtione er̃ daserta Animaliauꝰ sifuerint sine humoris pocestate: ex sanguinata & exsucata
pioꝵ liqͥre itẽ arescent Igit᷑ diuina mensquȩ ꝓpriȩ necessaria essent gentib. ñ cstituit difficili
sfec urã. Itẽ terreiꝰ fructꝰ escard prestans copiis. suꝑuacuos desiderationib alt & natrit anim ales

Expanded text:
losophi haec principia esse quattuor proposuerunt: aerem, ignem, terram, aquam, eorumque inter se cohaerentiam naturali figuratione e generum discriminibus efficere qualitates. Animadvertimus vero non solum nascentia ex his esse procreata, sed etiam res omnes non ali sine eorum potestate neque crescere nec tueri. namque corpora sine spiritus redundantia non possunt habere vitam, nisi aer influens cum incremento fecerit auctus et remissionesique vires non poterunt habere coctionis temperaturam. item si non terrestri cibo membra corporis alantur, deficient et ita a terreni principii mixtione erunt deserta. Animalia vero si fuerint sine umoris potestate, exsanguinata et exsucata a principiorum liquore interarescent. igitur divina mens, quae proprie necessaria essent gentibus, non constituit difficiliaefficit vitam. item terrenus fructus escarum praestans copiis supervacuis desiderationibus alit et nutrit animales
Abbreviated transcription (Latin):
&in porticib quȩ adsepten trionẽ spectant tridima ci zycena. &pina cochecas. ad oriencẽ aut byblrothecas. exedras
adoceidente: lomeridie cꝰ spestuntis oecos quadreta ostia ampla magnitudine: agficilit into quatuor grielius

Expanded text:
in porticibus, quae ad septentrionem spectant, triclinia cyzicena et pinacothecas, ad orientem autem bybliothecas, exhedras in porticibus, quae ad septentrionem spectant, triclinia cyzicena et pinacothecas, ad orientem autem bybliothecas, exhedras ad occidentem, ad meridiem vero spectantes oecos quadratos ita ampla magnitudine, uti faciliter in eo quattuor tricliniis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstas apud ilios pastas nominat᷑ Inhis locis introrsꝰ c̃stituunt᷑ oeci magni: inquib matres familiarũ cũ laneficis ha¬
bat sossionẽ. In ꝓstadii autẽ dextra ac sinistra cubiculas collocata. qͦꝵ unũ chalamꝰ alterũ amphitalamos dicit᷑
ircũ autẽ inporticib triclinia cotidiana: cubibula &ia cellȩ familiaricȩ c̃sticuunt᷑ Haet pars ȩdificii igne conras
appellatur Coniungit᷑ aut̃ bisdomꝰ ampliores: habentes lauciora ꝑystilia. inqͥb paress quatuor porticꝰ alctudi nb
ut una quȩ admeridiẽ spectat excelsiorib columnis c̃stituit᷑. Idaut̃ ꝑistilũ qđ unã altiorẽ hab& porticum: rho¬
diacu dr̃ habent aut̃ hedom uestibula egregia & ianuas ꝓp̾as cũ dienitate. porcicꝰ perystilioꝵ albarus & tctoris

Expanded text:
prostas, apud alios pastas nominatur. In his locis introrsus constituuntur oeci magni, in quibus matres familiarum cum lanificis haprostas, apud alios pastas nominatur. In his locis introrsus constituuntur oeci magni, in quibus matres familiarum cum lanificis habent sessionem. in prostadis autem dextra ac sinistra cubicula sunt conlocata, quorum unum thalamos, alterum amphithalamos dicitur. circum autem in porticibus triclinia cotidiana, cubicula, etiam cellae familiaricae constituuntur. haec pars aedificii gynaeconitis appellatur. Coniunguntur autem his domus ampliores habentes lautiora peristylia, in quibus pares sunt quattuor porticus altitudinibus, aut una, quae ad meridiem spectat, excelsioribus columnis constituitur. id autem peristylum, quod unam altiorem habet porticum, rhodiacum dicitur. habent autem eae domus vestibula egregia et ianuas proprias cum dignitate porticusque peristyliorum albar
Abbreviated transcription (Latin):
itinerib diuis. scalis. qđ in his sepiꝰ alii aliis obuiã uenientes. ferentes sarcinas solent incurrere. Quo ad potui dis¬
tributiones oꝑm nostratiũ : ut sint edificationib ñ obscurȩ explicui Nc̃ &iã que ad modũ grecoꝵ esu&udinib adi¬
sicia distribuant᷑: uti ñsint ignota. sumati exponã. Atrus greci q̃ nutunt᷑ neq edificant: sed abianua introcuntis
nera faciunt. latitudinib ñspatiosis. &ex una parte ȩqͣlia. exaltera ostiariis cellas statiq ianuȩ
partib hab& portic̃. Inquȩ pactȩ quȩ spectat admeridiẽ duas anitas intse spatio amplo distantes: inquib
iehunt̃. Et quantũ int̾antas distant. ex eo tertia adempta spaciũ datur introrsꝰ. hic locꝰ apud ninullo

Expanded text:
itineribus, clivis, scalis, quod in his saepius alii aliis obviam venientes ferentes sarcinas solent incurrere. Quoad potui, disitineribus, clivis, scalis, quod in his saepius alii aliis obviam venientes ferentes sarcinas solent incurrere. Quoad potui, distributiones operum nostratium, ut sint aedificatoribus non obscurae, explicui; nunc etiam, quemadmodum Graecorum consuetudinibus aedificia distribuantur, uti non sint ignota, summatim exponam. Atriis Graeci quia non utuntur, neque aedificant, sed ab ianua introeuntibus itinera faciunt latitudinibus non spatiosis, et ex una parte equilia, ex altera ostiariis cellas, statimque ianupartibus habet porticus inque parte, quae spectat ad meridiem, duas antas inter se spatio amplo distantes, in quibus trabes invehuntur, et quantum inter antas distat, ex eo tertia dempta spatium datur introrsus. hic locus apud non nullos
Abbreviated transcription (Latin):
inea traducunt᷑ matutino boues. adsole pabulũ capientes: fiunt nitidiores. Horrea feninia farraria p
extra uillã facienda uident᷑̃ : ut abienis ꝑiculo sinc uillȩ tutiores. Siquid delicatiꝰ inuillis faciendũ fuerit: exsyn¬
m&rus quȩ inurbanis sup̃ scriptadras estituta ita struant. utisine impedicione rusticȩ utilitatis edificentur
mĩa que ecdificia ut luminosa sint oport& curari. Sedques̃ aduillas faciliora uident̃ eẽ: idõ qđ paries nulliꝰ uicim
potest obstare Inurbe autẽ aut cõmuniu pari&ũ altitudines. aut angustiȩ loci inpediundo faciunt obscuritate
apiat᷑. & ita inmittat᷑. Et ad sumã ita ÷ gubnandũ: ut ex quib cũq partib celũ ꝓspici poterit. ꝑ ea fenestraq
loca relinquant᷑. Sic enĩ lucida er̃ ȩdificia. Cũ aut̃ intriclinus c&erisq c̃dauib maximꝰ ÷ us luminũ : tẽ &ia¬

Expanded text:
caelo in ea traducuntur matutino boves, ad solem pabulum capientes fiunt nitidiores. horrea, fenilia, farraria, pistrina caelo in ea traducuntur matutino boves, ad solem pabulum capientes fiunt nitidiores. horrea, fenilia, farraria, pistrina extra villam facienda videntur, ut ab ignis periculo sint villae tutiores. si quid delicatius in villis faciundum fuerit, ex symmetriis, quae in urbanis supra scriptis sunt constitutae, ita struantur, uti sine inpeditione rusticae utilitatis aedificentur. Omniaque aedificia ut luminosa sint, oportet curari; sed quae sunt ad villas, faciliora videntur esse, ideo quod paries nullius vicini potest obstare, in urbe autem aut communium parietum altitudines aut angustiae loci inpediundo faciunt obscuritates. aperiatur et ita inmittatur. et ad summam ita est gubernandum, ut, ex quibuscumque partibus caelum prospici poterit, per eas fenestrarum loca relinquantur; sic enim lucida erunt aedificia. cum autem in tricliniis ceterisque c
Abbreviated transcription (Latin):
epeditũ. Latitudociꝰ neminꝰ palũ senũ denũ: Nasicerit adplenũ op facientib libera uersatio & expedita. Sin auta
duobi plis lacu opus fuerit: quattuor & xxpedos latitudini dent᷑. Ouilia & capͥlia itas magna facienda: utising
tora areȩ Neminꝰ pedes quat̾nos & semipedẽ neplus senos possint habere. Granaria subclinata & a
trionẽ aut aqͥlonẽ spectantia disponant̃: Itaeni frum̃ta ñ potuer cito conualescere. secl abflatu refrigerata du
seruant᷑. Nãq c&ert regiones ꝓcreant curculionẽ & reliquas bestiolas. quȩ frumñtis solent nocere Equilib que
maxmȩ in uilla loca calidissima fuerint c̃stituant᷑: dũne ad focũ spectent. Cũ enĩ uim̃ta ꝓiximȩ ignẽ stabula

Expanded text:
expeditum. latitudo eius ne minus pedum senûm denûm; nam sic erit ad prelum opus facientibus libera versatio et expedita. sin autem expeditum. latitudo eius ne minus pedum senûm denûm; nam sic erit ad prelum opus facientibus libera versatio et expedita. sin autem duobus prelis loco opus fuerit, quattuor et viginti pedes latitudini dentur. Ovilia et caprilia ita sunt magna facienda, uti singula pecora areae ne minus pedes quaternos et semipedem, ne plus senos possint habere. granaria sublimata et ad septentrionem aut aquilonem spectantia disponantur; ita enim frumenta non poterint cito concalescere, sed ab flatu refrigerata diu servantur. namque ceterae regiones procreant curculionem et reliquas bestiolas, quae frumentis solent nocere. equilibus, quae maxime in villa loca calidissima fuerint, constituantur, dum ne ad focum spectent; cum enim iumenta proxime ignem stabula
Abbreviated transcription (Latin):
loco designour Coniuncta aut̃ habeat bu bilia: quoꝵ p̾sepia ad focũ & orientis cęli regionẽ spectent. idõ qđ boues
lum̃ & ignẽ spectando horridi ñfiunt. Item agricolȩ regionũ imperiti riputant oportere aliaregionẽ
boues spectare : nisi ortũsolis. Bnuiliũ aut̃ debent eẽ latitudines necminores pedũ denũ . n
quinũ denũ Longitudo: utisingula iuga neminꝰ pedes ocipent sepcenos. Balnearia itẽ c̃iuactasint culine
munistracio b abeatq ciunctã uinariã cellã: habente abseptẽtrionẽ lumina fenestrarũ: Cũ enĩ alia parte habuert
sol dle facert posst: uinĩ qđorit inea cella cfusu abcalore. effici&᷑ inbecillu. Olearia autẽ ita÷ collocanda: ut habeat

Expanded text:
uam calidissimo loco designetur. coniuncta autem habeat bubilia, quorum praesepia ad focum et orientis caeli regionem spectent, ideo quod boves uam calidissimo loco designetur. coniuncta autem habeat bubilia, quorum praesepia ad focum et orientis caeli regionem spectent, ideo quod boves lumen et ignem spectando horridi non fiunt; item agricolae religione inpediti non putant oportere aliam regionem caeli boves spectare nisi ortum solis. Bubilium autem debent esse latitudines nec minores pedum denûm nec maiores quindenûm; longitudo, uti singula iuga ne minus pedes occupent septenos. balnearia item coniuncta sint culinaerit ministratio. habeatque coniunctam vinariam cellam habentem ab septentrione lumina fenestrarum; cum enim alia parte habuerit, qua sol calfacere possit, vinum, quod erit in ea cella, confusum ab calore efficietur inbecillum. Olearia autem ita est conlocanda, ut habeat
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendatur habebt̃ enĩ ad onĩs rescõmodas &em̃datas explicationẽ. Carũ aut̃ rerũ ñsolũ er̃ in urbe aedificicꝵ
rationes. sed&xiam ruri. p̃t̃ quã qđ inurbe atna ꝓxima ianuis solent eẽ ruri abseudo urbanis stacim perystilia.
deinde tunc atriahabentia circũ porticꝰ pauim̃ta. spectantes ad palestras & ambulationes. Quo ad potu urbanas
conlocare oporteat. easdicam. Primũ desalubritatib ut in pͥmo uolumine demoenib collocandis scriptũ÷ regiones
aspiciant᷑: & ita uillę collocent᷑. Alagnitudines earũ admodũ agri copiasq fructiui c̃parent᷑: chortes magnito¬
in esq carũ ad pecoꝵ numer̃. atq qđ̃ iugaboũ opus fuerint ibiuersari. ita finiant̾. Inchortẽ culina

Expanded text:
reprehendatur; habebunt enim ad omnes res commodas et emendatas explicationes. earum autem rerum non solum erunt in urbe aedificiorum reprehendatur; habebunt enim ad omnes res commodas et emendatas explicationes. earum autem rerum non solum erunt in urbe aedificiorum rationes, sed etiam ruri, praeterquam quod in urbe atria proxima ianuis solent esse, ruri ab pseudourbanis statim peristylia, deinde tunc atria habentia circum porticus pavimentatas spectantes ad palaestras et ambulationes. Quoad potui urbanas ommodae quibusque rationibus conlocare oporteat eas, dicam. Primum de salubritatibus, uti in primo volumine de moenibus conlocandis scriptum est, regiones aspiciantur et ita villae conlocentur. magnitudines earum ad modum agri copiasque fructuum comparentur. chortes magnitudinesque earum ad pecorum numerum, atque quot iuga boum opus fuerit ibi versari, ita finiantur. in chorte culina q
Abbreviated transcription (Latin):
iuersa a solis cursu & sẽꝑ refrigerata. & salubritatẽ & uoluptatẽ inusu prestat. Nonminꝰ pina othetȩ & plumariorꝵ
cextrina. pictoꝵq officinȩ : uti colores coꝵ inoꝑe ꝓpt̾ estantiã luminis inmutata ꝑmaneant qualitate. Cum
adregiones cȩli itaca fuerint disposita : tunc &iã animaduertendũ ÷ quib rationib pͥuatis edificiis ꝓpͥa loca
patrib familiarũ. & quẽ ad modũ cõmunia cũ extraneis ȩdificari debeant. Nãq ex his: qu
usrationes Cõmunia autt̃: quib &iã inuocati suo iure deppło possuenire. iđ uestibula. cauaediũ. perystilia. q̃q
cundẽ habere possusũ Igit᷑ his qͥ cõmunis fortuna ñne cessaria magnifica uestibula nectabulina neq atria.
qđ in aliis officia prestant. ambiundo quȩ abaliis ambiunt᷑: Quiaut̃ fructib rusticis seruiunt: in coꝵ uestibał
spaciosiora & ab insidiis tuta. forensib aut̃ & disertis ligantiora & spatiosiora adcuentꝰ excipiendos. Nobilib uͦ gͥhono

Expanded text:
ersa a solis cursu, semper refrigerata et salubritatem et voluptatem in usu praestat. non minus pinacothecae et plumariorum textrina pictorumque officinae, uti colores eorum in opere propter constantiam luminis inmutata permaneant qualitate. Cum ad regiones caeli ita ea fuerint disposita, tunc etiam animadvertendum est, quibus rationibus privatis aedificiis propria loca patribus familiarum et quemadmodum communia cum extraneis aedificari debeant. namque ex his quausus rationes. communia autem sunt, quibus etiam invocati suo iure de populo possunt venire, id est vestibula, cava aedium, peristylia, quaeque eundem habere possunt usum. igitur îs, qui communi sunt fortuna, non necessaria magnifica vestibula nec tabulina neque atria, quod aliis officia praestant ambiundo neque ab aliis ambiuntur. Qui autem fructibus rusticis serviunt, in eorum vestibuspeciosiora et ab insidiis tuta, forensibus autem et disertis elegantiora et spatiosiora ad conventus excipiundos, nobilibus vero, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dationib referunt̃. cotidiana teporis circũ latione e n auit alias secllas tt̃peratas. alias feruentes & iãq
frigidas: hȩc et̃ causa uid&. qđ onũs gnis in suꝑiora loca hab& scandenct̃ flãmi. Ergo sol aethera. qui est
sup̃ se radus un qͥsict candente: In qͥb locis hab& cursu martis stella Itaq feruens ab ardore solis
efficatur. Saturni aet̃ qđ ÷ ꝑxima extremo mundo & tangt c̃gelatas celi regiones uehcmnt ÷ frigida: Ex eo
scunt Esignis insigia &cir cuituẽ coꝵ. uti apceptoub accepi ex posiui Nunc decrestent lumite lanç dini¬
ꝓpt̃ eiꝰ ꝓpri&atẽ luminis ad lum̃: Cũaut̃ eauocata ad solis oibis suꝑiora spestent: tunc inferiorem par

Expanded text:
ndationibus referuntur cotidiana temporis circumlatione. Esse autem alias stellas temperatas, alias ferventes, etiamque ndationibus referuntur cotidiana temporis circumlatione. Esse autem alias stellas temperatas, alias ferventes, etiamque frigidas haec esse causa videtur, quod omnis ignis in superiora loca habet scandentem flammam. ergo sol aethera, qui est supra se, radiis exurens efficit candentem, in quibus locis habet cursum Martis stella; itaque fervens ab ardore solis efficitur. Saturni autem, quod est proxima extremo mundo tangitque congelatas caeli regiones, vehementer est frigida. ex eo nseunt e signis in signa, et circumitum eorum, uti a praeceptoribus accepi, exposui; nunc de crescenti lumine lunae demindentem propter eius proprietatem luminis ad lumen. cum autem ea vocata ab solis orbi superiora spectent, tunc inferiorem par
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ martis & sat̃m circitionẽ currens maiorẽ ꝗ mars. minorẽ ꝗ sat̃nus ꝑ uolat cursũ. Ite reliquo
stells qͥmuiore abs̃ spatio abextremo celo ꝑximãq habent t̾rȩ circitionẽ ceseriores indent᷑. qđ qui coq¬
minorẽ curtumationẽ ꝑ agens sepiꝰ subiens p̃terit suꝑiorẽ. Qac ad modũ si in rota qua figuli u
totremũ: Inquib he cogant᷑ circinnationẽ facere uers&urq rota in alterã partẽ. necesse erit eas cera
retr uer sationẽ tubil minꝰ aduersa tineri pficere: & quȩ ꝓximũ centrũ habuerit celeriꝰ ꝓuagori. gug¬
eeremũ oibẽ rot paeat: &ã sieq colerit̃ ambula : ꝑpt magnitudinẽ circinnationis tnulto tardius ꝓsio
tursũ. Similit̃ astra nitentia c̃tra muñdi cursis suis itanerib ꝑficiunt circuitũ.: sedceli uersatione rdu¬

Expanded text:
inter Martis et Saturni circinationem currens maiorem quam Mars, minorem quam Saturnus pervolat cursum. item reliquae inter Martis et Saturni circinationem currens maiorem quam Mars, minorem quam Saturnus pervolat cursum. item reliquae stellae, quo maiore absunt spatio ab extremo caelo proxumamque habent terrae circinationem, celerius pervagari minorem circinationem peragens saepius subiens praeterit superiorem. Quemadmodum, si in rota, qua figuli utextremum, in quibus hae cogantur circinationem facere, verseturque rota in alteram partem, necesse erit eas contra rotae versationem nihilominus adversus itinera perficere, et quae proximum centrum habuerit, celerius pervagari, queragat, etiamsi aeque celeriter ambulet, propter magnitudinem circinationis multo tardius perficere cursum: similiter astra nitentia contra mundi cursum suis itineribus perficiunt circumitum, sed caeli versatione redu
Abbreviated transcription (Latin):
cuficaent hȩstulȩ regres & morationes Ergo sitantis int̾uallis nr̃a species potest id aniadr
entimus aqoȩ uaporis a fontib ad nubes ꝑ arcus ȩci itari: eid c̃ratione soł im p&ꝰ uchemens adiis trigonifeq
porreetis in sequentes stillas adse ꝑducit. ante currentes ueluti refrenando r& inendoq tipatit̃ ꝑ gredi. sca
adse rogredi quã inulteriꝰ trigono signoeẽ. Fortasse desiderabit᷑: quidita sol quinto ase signo potꝰ qd scto
otitr igoni parib laterib formeq liniationib excendunt᷑ Id aut necplus nec minꝰ ÷ ad quintã. Ab eo sigis
gtur siradui ꝑpomẽno mundũ fusi eiroinnationib uagir eeiur.: Niap petationib porrecti ad trioom i frt
longiꝰ eole essent. hȩcuchentiꝰ ardere ꝓporauero cũ teperpo a hiberen adurs milet infabula pltõao misis
teris idostendt: rputo alt oportere iudicari: Nisiquȩ ad modũ dceare supͣ scripto habcanꝰ Ionis aua

Expanded text:
ciant eae stellae regressus et morationes. ergo si tantis intervallis nostra species potest id animadvnon minus aquae vapores a fontibus ad nubes per arcus excitari, einendoque non patitur progredi, sed ad se regredi in alterius trigoni signum esse. Fortasse desiderabitur, quid ita sol quinto a se signo potius quam suti trigoni paribus lateribus formae lineationibus extenduntur. id autem nec plus nec minus est ad quintum ab eo signo. igitur si radii per omnem mundum fusi circinationibus vagarentur neque extentionibus porrecti ad trigoni formalongius a sole essent, haec vehementius ardere, propiora vero eum temperata habere. itaque scribit in fabula Phaethonte steris id ostendit, non puto aliter oportere iudicari, nisi quemadmodum de ea re supra scriptum habemus. Iovis autem
Abbreviated transcription (Latin):
banit. Vtinã di immortales fecifsent. ut licimꝰ rutiuiscer& & corriger& hanc am̃tiã. tectouũq errantia insticuta so
quart uincet ueritatẽ ratio falsa: nonere alicaũ exponere. Rđenĩ antiqͥ in sum̃tes labore. & industriẽ ꝓbare coa¬
tendebant artib. id nc̃ colorib & coꝵ eliģana specie c̃secunt᷑ & ꝗ sibtilitas artisicis ad iiciebat oꝑib auctoritatẽ: nc̃ dommuis
ait nedefideretur Quisenĩ antiqͦ ñ uti medicam̃to mimo parce uid&ur usꝰ eẽ : at nunc passi pleruiq toc p¬
ecs inducunt᷑: Aecedit huc chyriso colla: ostrũ armeniũ hȩcũ cũ inducuc̃: & siũ abartos posita. sulgents oculoꝵ ra

Expanded text:
bavit. utinam dii inmortales fecissent, uti Licymnius revivisceret et corrigeret hanc amentiam tectoriorumque errantia instituta! sed quare vincat veritatem ratio falsa, non erit alienum exponere. quod enim antiqui insumentes laborem et industriam probare contendebant artibus, id nunc coloribus et eorum eleganti specie consecuntur, et quam subtilitas artificis adiciebat operibus auctoit, ne desideretur. Quis enim antiquorum non uti medicamento minio parce videtur usus esse? at nunc passim plerumque toti parietes inducuntur. accedit huc chrysocolla, ostrum, armenium. haec vero cum inducuntur, etsi non ab arte sunt posita
Abbreviated transcription (Latin):
ttamiore grandio dirȩ stiones s̃ subigendȩ. dũta materies cẽper&: uti cũsubigit᷑ nonhertat adrutrã. sedpurũ

Expanded text:
e marmore graneo diree marmore graneo dire
Abbreviated transcription (Latin):
copia nones to depialudus amusi cõligit. &e matars conicȩ adusti longeudlinẽ una crastoudine allgtionib sperent᷑
duir nopsus intruos hodos aligatiomib: binos pedes distent. &hȩ adasseres utisu pseriptã: tonieȩ religentunr
caru trialissẽ acinde harena dirigatur. Postea autẽ: creta aut mar more poliatua Cũtamere polite suerino
sibcas corone subiiciende: Quãmaximȩ tenues eeubtils oporcot fieri uid&ur. Cũ enĩ gandes pondere dedu¬
cunc̃: nec pos s sustincre Inhisq minimȩ sipiu deb& admiseri: sedexcepto marmore unocenore ꝓduci.¬
r. edũn cauenaas in cameris pricoꝵ dispositiones : qđ earu planitiȩ coronȩ graui pandore inpendentes. sua¬
uĩ epꝰspc̃st pbiũ canders.: r̃modo exꝓpris. sed&iã alicnis edificus ccipit fumũ coronis explicatis. pari
tutit ad uecustatẽ solpdatas tectori. Cũ abbarena p̃t̃ trulis satione ñminꝰ trib corus faerit deformatũ: timi

Expanded text:
e ad iustam longitudinem una crassitudine alligationibus temperentur, dum ne plus inter duos nodos alligationibus binos pedes distent, et hae ad asseres, uti supra scriptum est, tomice religentur earum trullissetur, deinde harena dirigatur, postea autem creta aut marmore poliatur. Cum camerae politae fuerint, sub eas coronae sunt subiciendae, quas maxime tenues et subtiles oportere fieri videbitur; cum enim grandes sunt, pondere deducuntur nec possunt se sustinere. in hisque minime gypsum debet admisceri, sed ex creto marmore uno tenore perducie sunt in cameris †priscorum dispositiones, quod earum planitiae coronarum gravi pondere inpendentes suuperbiam candoris non modo ex propriis sed etiam alienis aedificiis concipit fumum. Coronis explicatis parieterit ad vetustatem soliditas tectorii. Cum ab harena praeter trullissationem non minus tribus coriis fuerit deformatum, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
paululũ abeo recedat᷑. & struat̃ alt̃ tenus distar̃ abeo quantũ res pati&: & int̾ duos pari&es canalis ducat᷑. inferior
bram̃tũ c̃clauis fuerit. habens nares ad locũ patentẽ Itẽ cũ in altitudinẽ ꝑstructꝰ fuerit: relinquau
spira m̃ta. Sieni ñꝑnares humor & inimo & insũmo habuerrat exitꝰ.: Ñniiꝰ in noua structura. sed dissipabit
Iisꝑfectis: paries testa truliss& & diriȩat᷑ & tunc tectorio poliat᷑. Sinaut̃ locꝰ ñpati& structurã fieri : canales
fiant & nares exeant ad locũ patentẽ. De inde tegulȩ bipedales exuna parte supͣ marginẽ canalis inponant᷑¬

Expanded text:
paululum ab eo recedatur et struatur alter tenuis distans ab eo, quantum res patietur, et inter duos parietes canalis ducatur inferior,paululum ab eo recedatur et struatur alter tenuis distans ab eo, quantum res patietur, et inter duos parietes canalis ducatur inferior, quam libramentum conclavis fuerit, habens nares ad locum patentem. item, cum in altitudinem perstructus fuerit, relinquantur spiramenta; si enim non per nares umor et in imo et in summo habuerit exitus, non minus in nova structura se dissipabit. his perfectis paries testa trullissetur et dirigatur et tunc tectorio poliatur. Sin autem locus non patietur structuram fieri, canales fiant et nares exeant ad locum patentem. deinde tegulae bipedales ex una parte supra marginem canalis inponant
Abbreviated transcription (Latin):
iȩ ex tenuis ducta. ñ modo fiunt rimosa. sed &iã celerit euanescunt. Quȩaut̃ fundata areuationis ae n¬
dictis fliditatis ⁊ crassitudine spissa cũs politionib: crebris sub a: ñ modo snitentia sed &iã imagines exp̃ssas as¬
cus coctoruer ficienda quib necesse ÷ in arrectariis & trans uersariis rimas fieri : idõ qđ luto cũ linunt̃ neces¬
sario recipiunt humorẽ Cũ aut̃ arescent extenuati in tectoriis faciunt rimas. id ut ñfiat haexratio erit
Cuparies tetꝰ luto inquinatꝰ fuerit: tc̃ in eo oꝑe cannȩ clauis muscariis ꝑ p&uȩ figant᷑. Deinde iterũ lato inducto
inducat᷑. Itacanna duplex in pari&ib harundinb trans uersis fixa ꝑp&uitas: nec tegmnina pec rima ulla fieri patu
Quib rationib siccis locis tectora oporteat fieridexi: inimo pauim̃to. alte circit̾ pedib trib pharenato testato testa¬
& dirigat᷑ uti ha̧ partes tectoroꝵ ab humore Neuitient᷑. Sinaut̃ aliquis paries ꝑ p&uos habuert hu

Expanded text:
ta materia, non modo sunt rimosa, sed etiam celeriter evanescunt, quae autem fundata harenationis et marmoris soliditate sunt crassitudine spissa, cum sunt politionibus crebris subacta, non modo sunt nitentia, sed etiam imagines expressas asciis tectoria erunt facienda, quibus necesse est in arrectariis et transversariis rimas fieri, ideo quod, luto cum linuntur, necessario recipiunt umorem, cum autem arescunt, extenuati in tectoriis faciunt rimas, id ut non fiat, haec erit ratio. cum paries totus luto inquinatus fuerit, tunc in eo opere cannae clavis muscariis perpetuae figantur, deinde iterum luto inducto, e tectorium inducatur. ita cannarum duplex in parietibus harundinibus transversis fixa perpetuitas nec segmina nec rimam ullam fieri patietur. Quibus rationibntur. sin autem aliqui paries perpetuos habuerit umores,
Abbreviated transcription (Latin):
urlel. solientret qđ eo mulieres ñ açcecdune. Itẽ aliȩ tosi similes. uti xysł ꝓcyrua. thalamones elimilla aliaci modi
siena muculos aut coronas sustinent: nr̃i celamones appellant Tui rationes quid ita aut quare dicanuus iꝰ mbis
cursũ solis &elunȩ siderũq omĩum uersationũ rationes uigore animi sollertiaq curauit hominib tradenda. eaq
rts apistoub &statuaris defoimat᷑ Pro eobene ficio sustineas mundũ filieq es acblantides quas nos uirglias. gone
aut pliadas nominant. cũsiderib in mundos dedicatȩ. Nec tam̃ ego ut mnut&̃ c̃su&udo niominationũ auesermones
ido hȩ̃ ꝓͥposui seduit haet nsant ignota philologis exponenda iudicaui. Quib c̃suẽ udinib aedificia ralico more¬

Expanded text:
virilia solent esse, quod eo mulieres non accedunt. item aliae res sunt similes, uti xystus, prothyrum, telamones et nonnulla alia eius modi. signa mutulos aut coronas sustinent, nostri telamones appellant, cuius rationes, quid ita aut quare dicantur, ex histcursum solis et lunae siderumque omnium versationum rationes vigore animi sollertiaque curavit hominibus tradenda, eaque re a pictoribus et statuariis deformatur pro eo beneficio sustinens mundum, filiaeque eius Atlantides, quas nos vergilias, Graeci autem pleia/das nominant, cum sideribus in mundo sunt dedicatae. Nec tamen ego, ut mutetur consuetudo nominationum aut sermonis, ideo h
Abbreviated transcription (Latin):
nes abcalas uitus defendat᷑. Iunc in suꝑ statu min&: Neminore saxo ꝗ quipossit manũ implere stacuminacio¬
solido crassicudine sit dodrantis Insuꝑ extesta nucleus inducatur: mrxtionẽ habens ad tres partes
unã calcis. neminore erassicudine pauim̃tũ digitoꝵ senũ Sup nucleu ad regula a libella exacta pauimta

Expanded text:
ries ab calcis vitiis defendatur. Tunc insuper statuminetur ne minore saxo, quam qui possit manum implere. statuminatiories ab calcis vitiis defendatur. Tunc insuper statuminetur ne minore saxo, quam qui possit manum implere. statuminatior, et id non minus pinsum absolutum crassitudine sit dodrantis. insuper ex testa nucleus inducatur mixtionem habens ad tres partes unam calcis, ne minore crassitudine pavimentum digitorum senûm. supra nucleum ad regulam et libellam exa
Abbreviated transcription (Latin):
politionũ: uti curiosi sumaq ꝓuidentia solidationis ratio habeat᷑ Et si plano pede erit eruderandi
sistucationib cũmagia cura solid&᷑. Inc̾cignationib uͦ diligent̃ : animaduertendũ: neqͥ paries qͥn exeat adsũmum
st excruclus subpauimtũ. sedpociꝰ relaxat᷑ꝰ. sup̃se pendentẽ habent coaxatione. Cũeni solid exit: c̃tignacionib
arescentib aut pandatione sedentib ꝑmaner. structurȩ soliditate dextra acsinistra scđm sefac in pauimtis
necessariorimas. Itẽ danda ÷ oꝑa : Ne c̃misceant axes aescolinȩ quȩrto. qđ querci simulhomorẽ ꝑceperunt.
tignis ȩxcremis partib axis binidaui figant᷑: uti nulla ex parte passint secorquendo anguli excitare: Naq dccerr
aut fago seufarno nullus adu&ustatẽ potest ꝑmanere: Coaxationib factis siera filix. sinpalea subst nant᷑ uti mato¬

Expanded text:
expolitionum, uti curiosius summaque providentia solidationis ratio habeatur. et si plano pede erit eruderandumexpolitionum, uti curiosius summaque providentia solidationis ratio habeatur. et si plano pede erit eruderandumfistucationibus cum magna cura solidetur. in contignationibus vero diligenter est animadvertendum, ne qui paries, qui non exeat ad summum, sit extructus sub pavimentum, sed potius relaxatus supra se pendentem habeat coaxationem. cum enim solidus exit, contignationibus arescentibus aut pandatione sidentibus, permanens structurae soliditate dextra ac sinistra secundum se facit in pavimentis necessario rimas. Item danda est opera, ne commisceantur axes aesculini querco, quod quercei, simul umorem perceperunt, tignis extremis partibus axis bini clavi figantur, uti nulla ex parte possint se torquendo anguli excitare. namque de cerro aut fago seu farno nullus ad vestutatem potest permanere. coaxationibus factis, si erit, filex, si non, palea substernatur, uti mate
Abbreviated transcription (Latin):
us sicrificioꝵ ꝑtex̃. Ea aut̃ posea cũdem & ruis phaleriꝰ achenis rerũ potir&: philo ante templũ infronte co¬
lunis csticiers ꝓsty lonfecit. Iti aucto uestibulo laxam̃tũ intrantib oꝑiq sumã adfiẽ auctoritatẽ In asty uͦ adohympiun
euiꝰ com̃tarũ teullũ est. Inuentũ Nectam̃ a cossutio solũdehis reb scriptas desiderandã: sed&ia.a.q. mutio qͥ magni
scieatia c̃sis: edes honors &urtutis malimianȩ cellȩ. colunarũq &epystilioꝵ symmaias. legitimis artis insticutis ꝓse
satis mula et exhis panci p̃cepta edidissent. xputaui silendũ. seddis posite singulis uoluminib desingulis exponen
narauenib &ł uetustate & firmitatẽ habere possint ex ponam: Srimus incipia derudoratione quȩ principia cena

Expanded text:
usus sacrificiorum pertexit. Eam autem postea, cum Demetrius Phalereus Athenis rerum potiretur, Philo ante templum in fronte cousus sacrificiorum pertexit. Eam autem postea, cum Demetrius Phalereus Athenis rerum potiretur, Philo ante templum in fronte columnis constitutis prostylon fecit; ita aucto vestibulo laxamentum initiantibus operique summam adiecit auctoritatem. in asty vero Olympium cuius commentarium nullum est inventum. nec tamen a Cossutio solum de his rebus scripta sunt desideranda sed etiam a G. Mucio, qui magna scientia confisus aedis Honoris et Virtutis Marianae cellae columnarumque et epistyliorum symmetrias legitimis artis institutis perfsatis multi, et ex his pauci praecepta edidissent, non putavi silendum, sed disposite singulis voluminibus de singulis exponererationibus et venustatem et firmitatem habere possint, exponam. Primumque incipiam de ruderatione, quae principia tenet
Abbreviated transcription (Latin):
ulum rȩterenti uarro. denouẽ disciplinis: unu de architectura. Pseptimꝰ duo. Ampliꝰuͦ in idgenꝰ scripa
ĩ ehenis antistates & calles. cheros. & anti machides. & pormos. architecti pisistrato ȩdem ioui olympio facienti fu¬
lauita c̃stituor̃. Pestmortẽ autẽ eiꝰ. ꝓpt̾ int̾pellacionẽ rapublicȩ incepta reliquer Itaq circit̃ annis ducentis. pos
hiodus rexcũ inidopus impensa e&̃. pollicitꝰ: cellȩ magnitudinẽ & colũnarũ circa dẏpteron collo¬
pysilioꝵq & c&eroꝵ ornam̃toꝵ. ad symin&eriã distributionẽ. magna sollertia scientiaq suma cuiꝰ romanꝰ cos
Qauoꝵ oxcellentiȩ prudentosq cogtationũ apparatꝰ. suspectus habent indeoꝵ sese maneo. Primũq ȩdes ephesi
ꝓhesuis dicunt᷑ ꝑfecisse. Mel&i appollini: Itẽ ionicis symm&riis eidẽ pȩ oniꝰ daphinisq milesius institueruN.
Sleusinȩ cereris & ꝓserpinȩ cellã ipinani magnitudine ictinos. doricomore: sine exteriorib colũnis adlaxam̃tũ

Expanded text:
ectura, P. Septimius duo. Amplius vero in id genus scripturae ta comparare. namque Athenis Antistates et Callaeschros et Antimachides et Porinos architecti Pisistrato aedem Iovi Olympio facienti fundamenta constituerunt, post mortem autem eius propter interpellationem reipublicae incepta reliquerunt. itaque circiter annis quadringentis post Antiochus rex, cum in id opus inpensam esset pollicitus, cellae magnituyliorumque et ceterorum ornamentorum ad symmetriam distributionem magna sollertia scientiaque summa civis Romanus quorum excellentiae prudentesque cogitationum apparatus suspectus habent in deorum shmantikoi=s. primumque aedes Ephesi hesius dicuntur perfecisse. Mileti Apollini item ionicis symmetriis aedem idem Paeonius Daphnisque Milesius instituerunt. Eleusine Cereris et Proserpinae cellam inmani magnitudine Ictinos dorico more sine exterioribus columnis ad laxamentum
Abbreviated transcription (Latin):
Endiucsꝑtino lumine opusest uti: Preterea qđ &iã sol occidens aduersꝰ habens splendorẽ. calorẽ remittens qsfica
besptino teꝑe regionc̃ cipidiorẽ. Cubicula &bbliote̾cȩ adorientẽ spectare debent: useni macutiuũ postulaclund
tĩ inbbliotecis libri ⁊ iputrescent. Nãquȩcũq admeridiẽ & occidentẽ spectant: ab tincis a humore libri uitiatt. qđ
uenti humidi aduenientes ꝓcreant eas & alunt. insundentesq humidos sp̃s. pallore uolumina corrupunt Triclinia
& autunalia adoccidente. Cũ enĩ p̃centa luminib : aducrsꝰ solis impaꝰ ꝓgredicns ad occidentẽ eficit c¬

Expanded text:
ertino lumine opus est uti, praeterea quod etiam sol occidens adversus habens splendorem, calorem remittens efficit vespertino tempore regionem tepidiorem. cubicula et bybliothecae ad orientem spectare debent; usus enim matutinum postulat lumen, item in bybliothecis libri non putrescent. nam quaecumque ad meridiem et occidentem spectant, ab tineis et umore libri vitiantur, quod venti umidi advenientes procreant eas et alunt infundentesque umidos spiritus pallore volumina corrumpunt. Triclinia verna et autumnalia ad orientem; tum enim praetenta luminibus adversus solis impetus progrediens ad occidentem efficit
Abbreviated transcription (Latin):
cunitꝰ Peinde fur pnsilis adꝑpendiculis inferioꝵ colunaro inpindenaes minores quarti partt es¬
luns nep carũ epistilia &ornanta lacunarus ornant᷑ &int̃ coliuas sopiores fenestrȩ collocant: Itabas¬
qes ereti cidicenos appellant. huollocant᷑ spectantes ad septẽ trionẽ & maxime uiridia ꝓspicientes

Expanded text:
ircumitus. deinde supra epistylium ad perpendiculum inferiorum columnarum inponendae sunt minores quarta parte coircumitus. deinde supra epistylium ad perpendiculum inferiorum columnarum inponendae sunt minores quarta parte columnae. supra earum epistylia et ornamenta lacunariis ornantur, et inter columnas superiores fenestrae conlocantur; ita basuetudinis oeci, quos Graeci cyzicenos appellant. hi conlocantur spectantes ad septentrionem et maxime viridia prospicientes,