comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiunt. ⁊ leuitis suꝑ ponendas altarib dest¬
runt. hi apuad bebreos. nathuinei uocant᷑. lecto¬
res a legendo. psalmiste a psalmis canendis uo¬
cati. Illi enĩ p̃dicant popłis qͥd sequant᷑ isti cant̃.
ut excitent ad cõpunctionẽ aĩos audientium.
licet ⁊ quidã lectores ita miserant̃ ꝓmnunciẽt. ut
quosdã ad luctũ lamentationẽ q compellant.
ciant. Tanta enĩ ⁊ tã clara erit eoꝵ uox. ut ꝙͣuis
longe positoꝵ aures adimpleant. Cantor aũ uo¬
catus. qi uocẽ modulat᷑ in cantu. Huiꝰ duo gn̾a
dicuntur in arte musica. sic̃ ea docti hoĩes lati¬
ne dicere potuerunt. p̃centor ⁊ succentor. Pre¬
centor scilicet qͥ uocẽ p̃mittit in cantu. succentor
aũ qͥ subsequent̃ canendo respondit. soncentor
aũ arͣ qͥ consonat. Qui aũ ñ consonat. nec conci¬
nit. nͨ cantor nͨ concentor. erit. Accoliti grece. la¬
tine ceroferarii dicunt᷑. a deportandis cereis qñ
legendũ ẽ. euangeliũ. aut sacrificiũ offerendũ.

Expanded text:
suscipiunt, et levitis superponendas altaribus deferunt: hi apud Hebraeos Nathinaei vocantur. 24. Lectores a legendo; PSALMISTAE, a psalmis canendis vocati; illi enim praedicant populis quid sequantur; isti canunt ut excitent ad compunctionem animos audientium, licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. tient. Tanta enim et tam clara eorum est vox, ut quamvis longe positorum aures adimpleant. Cantor autem vocatus, quod voce modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu: succentor autem qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur qui consonat: qui autem non consonat, non concinit, nec concentor erit. Acolyti Graece, Latine ceroferarii dicuntur a deportandis cercis, quando legendum est evangelium a
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipso noĩe noui. sic̃ abrahã ⁊ sara. Andreas
fr̃ petri carne. ⁊ coberes gr̃ã. scd̾m hebreã ethi¬
mologiã interpr᷑ decorus. siue respondens. Ser¬
mone aũ greco. a uiro uirilis appellat᷑. Ioh̾es
quodã uaticinio. ex merito nom̃ accepit. Inter
enĩ eũ cet̾is apłis dilexit iħc. Iacobus ⁊ ebedei
a patre cognõiat᷑. quẽ relinquens cũ ioħe. ue¬
rum patrẽ secuti sunt. hi sunt filii tomthrui.
qui etiã boanerges ex  firmitate &e mag¬
nitudine fidci noĩati st̃ hic ẽ iacob filiꝰ debedei
fr̾ ioħis. qͥ post ascensionẽ dñi. ab herode mani

Expanded text:
etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas etiam ipso nomine novi, sicut Abraham et Sarra. Andreas frater Petri carne, et cohaeres gratia. Secundum Hebraeam etymologiam interpretatur decorus, sive respondens; sermone autem Graeco a viro virilis appellatur. Iohannes quodam vaticinio ex merito nomen accepit. Interpenim eum ceteris Apostolis dilexit Iesus. Iacobus Zebedaei a patre cognominatur, quem relinquens cum Iohanne verum patrem secuti sunt. Hi sunt filii tonitrui, qui etiam Boanerges ex firmitate et magnitudine fidei nominati sunt. Hic est Iacobus filius Zebedaei, frater Iohannis, qui post ascensionem D
Abbreviated transcription (Latin):
quippe sira lingua filiꝰ. iona bebraice columba.
utroq sermone drͣ bariona. Alii simplicit accipi¬
bariona. Simon aũ hebraice. interpr᷑ audiens.
Saulus hebreo sermone temptatio dictus. co
qd̾ pͥmꝰ in temptatione eccłe sit uersatꝰ. ꝑsecu¬
tor enĩ erat. mde nom̃ habet istua qñ ꝑseq̃ba¬
tur. xp̃ianos. Postea mutato noĩe de saulo fa¬
ctus est paulus. qł interpr᷑ mirabilis siue ele¬
ctus. Mirabilis. uł qr multa signa fecit. uł qr
ab oriente usq ad occasũ. euangeliũ xp̃i in
omib gentib p̃dicauit. ẜlectꝰ sicut in actibus¬
apłoꝵ sp̃s sc̃s aicit. Segregate mͥ barnaban ⁊ pau¬
lum. ad opus qd elegi eos. Latino aũ sermone
ido sic loquim᷑. paulopost uidebo te. id ⁊ post
modicũ. Nam qr modicus tc̃s ẽ. ipse dicit. ego sũ
minimꝰ apłorũ. ⁊ mͥ minimo om̃iũ scõꝵ. Cephas
aũ ⁊ saulus ido mutito noĩe st̃ uocati. ut ec̃nt

Expanded text:
quippe Syra lingua filius, Iona Hebraice columba; quippe Syra lingua filius, Iona Hebraice columba; utroque sermone dicitur Bariona. Alii simpliciter accipiBariona: Simon autem Hebraice interpretatur audiens. Saulus Hebraeo sermone temptatio dicitur, eo quod prius in temptatione Ecclesiae sit versatus. Persecutor enim erat: inde nomen habet istud, quando persequebatur Christianos. Postea mutato nomine de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa signa fecit, vel quia ab oriente usque ad occasum evangelium Christi in omnibus gentib sanctus dicit: Segregate mihi Barnabam, et Saulum ad opus, ad quod elegi eos . Latino autem sermone 10. Ideo sic loquimur: Paulo post videbo te, id est, post modicum. Nam quia modicus factus est, ip Cephas autem et Saulus ideo mutato nomine sunt vocati, ut essent
Abbreviated transcription (Latin):
ce apłi. latine muissi appellant᷑. lpsos enĩ misit
xp̃c euangelizare ꝑ uniuersũ mundũ. ita ut
quidã ꝑsas indos q penetrarent. docentes gen¬
tes ⁊ facientes in noĩe xp̃i magna ⁊ incredibi¬
lia miracula. ut attestantib signis ⁊ ꝓdi¬
giis crederet᷑ illis. in his que dicebant ⁊ uide¬
rant. Habent aũ pleriq ex his. causas suorũ
uocabuloꝵ. Petrus a petra nom̃ accepit. hoc ẽ.
a xp̃o. suꝑ quẽ est fundata eccłia. Non enim
a petro petra. s petrus a petra nom̃ sortitus ẽ.¬
ideo q dicit dñs. Tu es petrus. ⁊ suꝑ banc petͣm
edificabo eccłam incã. Quia dixerat petrus. tu
inquit petrã quã confessus es edificabo eccłam
ctiã ipse edificatꝰ c̃. petrus. sephas dictus eo qd̃
in capite sit constitutus apłorũ. sepha¬
enĩ grete caput dr᷑ ⁊ ipm nom̃ in petro sirum
est. Simon bariona in lingua nr̃a sonat filius
columbe. ⁊ est nomen sirũ parit̃ ⁊ hebreũ. Bar.

Expanded text:
i appellantur. Ipsos enim misit Christus evangelizare per universum mundum, ita ut quidam Persas Indosque penetrarent docentes gentes, et facientes in nomine Christi magna et incredibilia miracula, ut adtestantibus signis et prodigiis crederetur illis in his quae dicebant et viderant. Habent autem plerique ex his causas suorum vocabulorum. Petrus a petra nomen accepit, hoc est a Christo, super quem est fundata Ecclesia. Non enim a Petro petra, sed Petrus a petra nomen sortitus eideoque ait Dominus: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quia dixerat Petrus: Tu inquit, petram, quam confessus es, aedificabo Ecclesiam etiam ipse aedificatus est Petrus. Cephas dictus eo quod in capite sit constitutus Apostolorumenim Graece caput dicitur, et ipsud nomen in Petro Syrum est. Simon Bar-iona in lingua nostra sonat filius columbae, et est nomen Syrum pariter et Hebraeum. Bar
Abbreviated transcription (Latin):
logie nominũ annotande sunt. Nocabula cium
eoꝵ satis ostendunt. quid in fut᷑is factis dictisq
cio cũ quadringentis sacerdotib baal. inuocato
noĩc dñi. descendit de celo ignis. suꝑ holocaustũ.
Qd̃ cũ udisset om̃is popłs. cecidit in faciẽ suã

Expanded text:
logiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim logiae nominum adnotandae sunt. Vocabula enim eorum satis ostendunt quid in futuris factis dictisque  cum quadringentis sacerdotibus Baalim, invocato nomine Domini, descendit de celo ignis super olocaustum ‘quod cum vidisset omnis populus cecidit in faciem suam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi aliũ addi mat̃ optauerat. uocauit augm̃¬
nia reuelauit. ⁊ strrilitatẽ p̃dixt̃. Tam̃ qͥa hoc no¬
saluator mundi. co qđ orbẽ t̃re ab imminenti fa¬
mis excidio liberauit. b̾eniamin interp̾r filius
dextere. qđ ẽ. uirtutis. Dext̾a enĩ appellat᷑ iamin.
Mat̃ quippe eiꝰ moriens uocauerat nom̃ eiꝰ beno¬
nin. id ÷ filiꝰ doloris mei. Pat̃ hoc mutauit. filiũ
dextere noiãns. Manasses dictꝰ. ab eo qđ sit pater
ciꝰ oblitꝰ clamorum suoꝵ. Ita enĩ hebraice uocatur
obliuio. Effraim. co qł auxerit cũ ds. ⁊ ex hoc uo¬
pfatores. qi porro fant᷑ ⁊ de futuris uera p̃dicua.
Qui aũ a nobis ꝓpħe. in uet̾i testam̃to iudentes
hinc ẽ. qd scriptũ ẽ. in samuhele. camꝰ ad uidentẽ.
hinc isaias. Nidi inquit dñm sedentẽ suꝑ thro¬
nũ excelsũ ⁊ dcuatũ. Et erechiel. Aꝑti st̃ celi. ⁊ iu¬
di uisiones dĩ. Quorũdã aũ ꝓpħarũ ethima

Expanded text:
sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmensibi alium addi mater optaverat, vocavit augmennia revelavit, et sterilitatem praedixit. 18. Tamen, quia hoc noSalvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberarit. 19. Benjamin interpretatur filius dextrae, quod est virtutis. Dextra enim appellatur Jamin. Mater quippe ejus moriens vocaverat nomen ejus Benoni, id est, filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dextrae nominans. 20. Manasses dictus ab eo quod sit pater ejus oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. 21. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus, et ex hoc vopraefatores, quia porro fantur, et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in veteri Testamento videnHinc est quod scriptum est in Samuele: Eamus ad videntem . Hinc Isaias: Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum . Ezechieli aperti sunt coeli, et vidit visiones Dei. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
gñ cnĩ peꝑit eũ lia. laudẽ dnõ retulit dicens. nc̃
suꝑ hoc confitebor ano. ⁊ ob id uocatꝰ c̃ iuda. A
confessione itaq nomen eiꝰ dictũ est. qd ẽ. gr̃arũ
actio. Isachar interpr᷑ est merces . Ii. quippe dr᷑ est.
hoc aũ ideo. qi mandragoris filii ruben. introitũ
uiri. qui racheli debebat᷑. ad se emerat lia. Unde
bulon interpͣt habitaculũ. Sexctũ cnĩ hunc filiũ
mecũ uir m̃s. Ulnde ⁊ filius eiꝰ uocatꝰ c̃. habita¬
culũ. Neptalum de conuersione siue compara¬
tione causa noĩs eiꝰ est. Inde ⁊ dit̃ rachel. cum
cũ peperisset ancilla eiꝰ bala. habitare me fecit
d̾s habitatione cũ sorore mea. Uan. interpr uidi¬
sausã noĩs exp̃ssit. ut ab eo qł udicasset dñs.
filio ancille. uidicii nom̃ iponeret. E acd. ab
cuentu siue ꝓcinctu uocatꝰ c̃. Quando enum
peperit cũ telfa.dit̃ aña ciꝰ lia. in fortuna. id ẽ.
cchimologia noĩs beatũt uocauit. Ioseph. ab co qd̾

Expanded text:
 enim peperit eum Lia, laudem Domino retulit, dicens: Nunc super hoc confitebor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio. Isachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur: Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde bulon interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium mecum vir meus.' Unde et filius eius vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eius est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla eius BalaGenes. 30, 8: 'Habitare me fecit Deus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudiCausam nominis expressit, ut ab eo quod iudicasset Dominus, filio ancillae iudicii nomen inponeret. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina eius Lia: In fortuna, id est etymologia nominis Beatum vocavit. 17. Joseph, ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ido uocati st̃. qr ꝓpt̃ testimoniũ xp̃i passio¬
nes sustinuerunt. ⁊ usq ad mortẽ ꝓ ueritate
certauerunt. Qd uͦ ñ testes qd̾ latine utiq pos¬
sumꝰ. s grece martyres appellamꝰ. familiarius
eccłe aurib ħ grecũ uerbũ sonat. sicut ⁊ młta
greca nõia. que ꝓ latinis utim᷑. Martyrũ pͥmꝰ
in nouo testamento stepħs fuit. qui hebreo ser¬
mone interpͣr norma. qd pͥor fu̾it in martẏrio.
ad imitationẽ fideliũ. Idem aũ ⁊ greco sermo¬
ne in latinũ uertit᷑ coronatꝰ ⁊ hoc ꝓpħice. ut qd̾
sequeret᷑ in re. uaticinio quodã fut̾i priꝰ in uo¬
cabulo resonaret. Passus c̃ enĩ. ⁊ qd̃ uocabatur
acccpit. Stepłis enĩ corona dt̃. humilit̃ lapidatꝰ
unũ in aꝑta passione. alterũ in occulta animi
iurture. Nã multi hostis insidias tolerantes.⁊
cunctis carnalib desideriis resistentes. per hoc qd̾

Expanded text:
autem ideo vocati sunt, quia propter testimonium Christi passioautem ideo vocati sunt, quia propter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad certaverunt. Quod vero non testes quod Latine utique possemus, sed Graece martyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur, coronatus: et hoc prophetice: ut quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur, accepit. Stephanus enim, corona, dicitur: humiliter lapidatus: unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes, per hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
Elisabeth. dei mei saturitas. uł d̃ĩ mei uiram̃tũ.
Magilalene. turris. Martha. irritans. uł ꝓuo¬
fuit. Tebedeus. donatꝰ siue fluens utt. Tacheris.
iustꝰ siuic iustificatꝰ aut iustificandus. sirum est
nom̃ ñ hebreũ. Latarus. adiitꝰ. eo qd̾ sit a morte
resuscitatꝰ. Herodes. pellicius głosus. clara ethi¬
mologia. Cayphas. inuestigator. aut sagar. aut
uomens ore. Inique enĩ ore suo iustũ conaem¬
nauit. qͣmius hoc misterio ꝓph̾ali annunciasset.
Pontius. declinans consiliũ. utiq iudeorũ. Acce¬
pta enĩ aqua lauit manꝰ suas dicens. innocens
ego sũ a sanguine iusti huiꝰ. Pilatꝰ. os malleatoris.
Quia dũ xp̃m ore suo uistificat ⁊ condẽnat. mo¬
re malleatoris utraq ferit. Baraba. filius magistͥ
corũ absq dubio iudeorũ magistri qͥ ẽ. diabolus.
homicidiorũ auctor. qͥ usq hodie regnat in eis:.
⁊ testimonia grece martyria nuncupant᷑. Testes

Expanded text:
ELISABETH, Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum. 3. ELISABETH, Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum. 3. MAGDALENA, turris. MARTHA, irritans, aut provofuit. 5. ZEBEDAEUS, donatus, sive fluens iste. ZACCHAEUS, justus, sive justificatus, sive justificandus: Syrum est nomen, non Hebraeum. 6. LAZARUS, adjutus, eo quod sit a morte resuscitatus. HERODES, pelliceus, gloriosus, clara etymologia. 7. CAIPHAS, investigator, aut sagax, aut vomens ore; iniquo enim ore suo justum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali annuntiasset. 8. PONTIUS, declinans consilium, utique Judaeorum; accepta enim aqua lavit manus suas, dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus Justi . 9. PILATUS, os malleatoris, quia dum Christum ore suo, et justificat, et condemnat, more malleatoris utraque ferit. 10. BARRABA, filius magistri, eorum absque dubio Judaeorum magistri, qui est diabolus, homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat in eis. Cet testimonia Graece martyria nuncupantur. Testes
Abbreviated transcription (Latin):
interpr᷑. Iudas iacobi. qͥ alibi appellat᷑ lebbeus.
figuratũ nom̃ ht̃ a corde. qđ nos diminutiue
corculũ possumꝰ appellare. Ipse in alio euan¬
gelista tadaeus scribit᷑. quẽ eccłastica tradit hi¬
storia missũ edissã ad abgarũ regẽ. Iudas sca¬
char uocabulũ sũpsit. quodã p̃sagio futuri
in condemnationẽ sui. Isachar enĩ interpͣr
merces. ut significaret᷑ p̃ciũ ꝓditoris qͦ uen
cedem meã. xxͣ. argenteos. p̃ciũ qđ app̃ciatus
sũ ab eis. Mathias qui int̃ apłos sine cognoĩe
solus habet᷑ interpr᷑ donatꝰ ut subaudiatur
ꝓ iuda. Iste enĩ in locũ eiꝰ electus ẽ. ab apłis. cũ
ꝑ duob sors muterct᷑. Martus. excelsus. man¬
dato utiq ꝓpt̃ euangeliũ altissimi qd̾ p̃dica¬
uit. lucas ipse consurgens. siue ipse eleuans.
co qõ eleuauerit p̃dicationẽ euangelii post ali¬
sicnuit enĩ lumen mundi. Sermone aũ siro.
mania dña nuncupat᷑. & pulchre qr dñm genuit.

Expanded text:
I 113 IUDAS Iacobi, qui appellatur alibi Lebeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare. Ipse in alio evangelista Tadeus dicitur, quem ecclesiastica tradit historia missum Edissam ad Abigarum regem. I 114 IUDAS Scachar, vocabulum sumpsit, quodam praesagio futuri in condemnationem sui. Isachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditionis, quo cedem meam, triginta argenteos, pretium quod adpretiatus sum ab eis.' Matthias, qui inter Apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda. Iste enim in locum eius electus est ab Apostolis, cum pro duobus sors mitteretur. Marcus excelsus mandato, utique propter Evangelium Altissimi, quod praedicavit. Lucas ipse consurgens, sive ipse elevans eo quod elevaverit praedicationem Evangelii post alienuit enim Lumen mundi. Sermone autem Syro MARIA Domina nuncupatur, et pulchre, quia Dominum genuit. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
Abba aũ sirũ nom̃. significat in latinũ pat̃. Quod
paulus romanis scribens exposuit diccns. in quo
clamamꝰ abba pat̾. in uno noĩe duab usus linguiᷤ.
Dicit enĩ abba siro noĩe patrẽ. ⁊ rursus latine no
gistri guippe noĩe. cognom̃ sectatorib datũ est.
Xp̃iani aũ olim a iudeis quasi opprobrio nazarei
fuerit opus. certissime ille ẽ xp̃ianꝰ. qr se ft̃is osten¬
dit. xp̃ianũ. ambulans sic̃ ⁊ ille ambulauit. a quo
⁊ nom̃ tͣcit. Catholicus. uniu̾salis siue generalis
interpr᷑. Nam greci uniu̾sale catholicumͣ uo¬
cant. Orthodoxus est recte credens. ⁊ ut cre
dit uiuens. Ortho enĩ grece recte drͣ. dotaͣ¬
głe. hoc ẽ uir recte głe. quo noĩe ñ porst uoca¬
ri qͥ alit̃ uiuit ꝙͣ credit. Acophitus
ce. latine nouellus ⁊ rudis fidelu. uł nuꝑ
renatꝰ interp̃tari potest. Caticuminus dadus.
ꝓ eo qd̃ adhuc doctrinã fidei audiat necdũ

Expanded text:
Abba autem Syrum nomen, significat in Latino pater, quod Abba autem Syrum nomen, significat in Latino pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit dicens8, 15: 'In quo clamamus: Abba pater': in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine nomgistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autem olim a Iudaeis quasi opprobrio Nazaraeifuerit opus, certissime ille est Christianus, quia sedit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, recte vivens. Orthos enim Graece, recte, dir rectae gloriae. Quo nomine non potest vocari, qui aliter vivit quam credit. Neophytus Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus interpretari potest. Catechumenus dictus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdum
Abbreviated transcription (Latin):
uorũ salomonis filii qͥ in uet̾i testam̃to electi st̃
ad custodiã tẽpli. ut ñ ingrederet᷑ illua immũ¬
duus in om̃i re. Dicti aũ ostiarii. qd̾ p̃sint ostiis
tẽpli. Ipsi enĩ tenentes clauẽ. omĩa intꝰ extra q
custodiunt. atq int̃ bonos ⁊ malos hñtes uidi¬
qum. fideles recipiunt. respuunt infideles:
monas enĩ grece. singularitas dt᷑. Ergo si solitatiꝰ
interpr uocabulũ monachi. qͥd facit in turba qͥ
solus ẽ: Plura st̃ aũ gen̾a monachorũ. Cenobite
quos nos in commmune uiuentes possumꝰ appella¬
re. scnobium enĩ plurimorũ ẽ. Anachorite st̃ qui
post cenobialẽ uitã deserta petunt. ⁊ soli habitant
ꝑ deserta. ⁊ ab eo qd̾ ꝓcul ab hõib recesserunt. tali
nõie nuncupant᷑. S anachorite heliã ⁊ ioħ̾em: ce¬
nobite apłos unitant᷑. Heremite hi st̃ qͥ ⁊ anachorite
ab hõinũ conspectu remoti. Hcremũ ⁊ desertas so¬
litudines appetentes. slam heremũ atͣ. qĩ remotũ.

Expanded text:
i in veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur illud immundus in omni re: dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, fideles recimonas enim Graece singularitas dicitur. Ergo si solitarius interpretatur vocabulum monachi: quid facit in turba, qui solus est? Plura sunt enim genera monachorum. Coenobitae, quos nos in communi viventes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. 3. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt, et soli habitant per deserta; et ab eo quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Eliam et Joannem, coenobitae apostolos imitantur. 4. Eremitae ii sunt qui et anaab hominum conspectu remoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum.
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ t̃re. Ochorias. app̃hendens dm̃. Ieu. ipse
uł est. Ioachã. robustꝰ. Sella. umbra ciꝰ uł pcci¬
tio. Manacm. consolans. faceias. aꝑiens. Nabu¬
chodonosor. ꝓpħia laguncule atiguste. siue pro¬
pħans istiusmodi signũ. ꝓ somino scilicet futu¬
roꝵ. qd̾ uidisse narrat᷑. ⁊ danihel interpr̃s est.
siue sessio in agnitione angustie. ꝓhis qui in
captiuitatr̃ ab eo ducti st̃. Zorobabel apud he
breos. ex trib integris nõib tradit᷑ esse compo¬
sitꝰ. 2o. iste.ro. magister. babel ꝓpͥe babiloniũ
sonat. ⁊ efficit᷑ nom̃ ⁊ orobabel. iste magister de
babilone. In babilone enĩ ortꝰ ẽ. ubi ⁊ pͥnceps

Expanded text:
faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zbreos ex tribus integris nominibus dicitur esse compositum: zo, iste; ro, magister; babel proprie Babiloniam sonat, et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babilone, in Babilone enim ortus est ubi et princeps
Abbreviated transcription (Latin):
Manasses. obliuiosus. ꝑ multa enĩ scelera ⁊ sa¬
crilegia. reliquerat ⁊ oblitꝰ fuerat dm̃. siue qr
oblitus est ds peccatorũ illiꝰ. Amon. fidelis. uł
honestꝰ. Iosias. ubi ẽ incensũ anĩ. ꝓpͥa ethimolo
gia nõis. Iste ẽ. enĩ qui simulachra combussit.
hoachar. robustꝰ. Ioachim. uͥ t̃. p̃paratio. Eliachĩ.
ati resurrectio. Iechonia. p̃paratio dñi. Sede¬
chias. iustꝰ dñi. Ieroboam. iudicatio. siue causa
popłi. uł ut quidã auint diuisio interpretat᷑.
ꝓ eo qd in regno eiꝰ diuisus sit popłs ilrł. ⁊pre¬
cisus a regno stirpis dd. Diuisionis enĩ popłi.
causa iste ęxtitit. ⁊amiri. psalmꝰ. uł canticum
meũ. Omri. crispans nĩs. Achab. fr̾ patris. Ieta¬
bel. fluxus sanguinis. uł fluens sanguinẽ. sca
meliꝰ. uͥ est sterguiliniũ. Precipitata cnĩ a corsũ
comederunt carnes eiꝰ canes. sic̃ p̃dixerat helias.
Et crunt inquit carnes iezabel. sic̃ stertus suꝑ

Expanded text:
Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et saManasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum. sive quod oblitus est Deus peccatorum illius. Amon fidelis vel onustus. Iogia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno eius divisus sit populus Israel, et praecisus a regno stirpis David. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunzabel sicut stercus super
Abbreviated transcription (Latin):
colũbe donĩ. Absalon. patris par. ꝑ antifrasin. eo
qd̾ bellũ aduersus patrẽ gessisset. suie qd̾ in ip̃o
bello dauid pacatꝰ fuisse legit᷑ filio. adeo ut etiã
magno cũ dolore extinctũ plangeret. Roboam
latitudo popłi mei. ⁊ ip̃m ꝑ antifrasin. qd decẽ
tribub ab eo separatis. due tm̃ ei relicte sint.
Abia. pat̃ dñs. uł pat̾ fuit. Asa. tollens. siue su¬
stollens. Iosaphath. dñi iudiciũ. Iorã. qui ẽ. ex¬
celsus. Ochorias. app̃hendens dm̃. Athalia. tem¬
pus dñi. Ioas. spirans. uł dñi robur. Amasias. po¬
płm tollens. Orias. fortitudo dñi. Ararias. auxili¬
um dñi. Orias aũ. ipse ẽ. qui ⁊ azarias. duplici
noĩe. Iste ẽ. qui illicitũ sibi sacerdotiũ uindica¬
re conatꝰ. lepra in fronte ꝑcussus est. Ioathas. est
ꝑfectꝰ. Pulchra ethimologia nõis. fecit enĩ rectũ
in conspectu anĩ. ⁊ portã tẽpli edificauit excel¬
sam. Achaz. app̃hendens. Ezechias. fortis dni.

Expanded text:
rasin, eo quod bellum adversus patrem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciat popłoꝵ infra sc positoꝵ mores ⁊ uitã. Ponti¬
fex pͥnceps sacerdotũ ẽ. qͣi ua scquentiũ. ipse ⁊
summꝰ sacerdos. ipse ⁊ pontifex maximꝰ nuncu¬
pat᷑. Ipse enĩ efficit sacerilotes atq leuitas. ipse
om̃s ordines eccłasticos. disponit ipse qđ unusqͥsq
facere debeat ostendit. Ante aũ pontifices reges
erant. Nã maiorũ ħ erat consuetudo. ut rex esset
etiã sacerdos uł pontifex. Unde ⁊ romani imꝑa¬
tores pontifices dicebant᷑. lates a ui m̃tis appel¬
latꝰ. cuiꝰ significatio multiplex ẽ. Nam mͦ sacer do

Expanded text:
infra se positorum mores et vitam. Pontifex princeps sacerdotum est, quasi via sequentium. Ipse et summus sacerdos, ipse pontifex maximus nuncupatur. Ipse enim efficit sacerdotes atque levitas: ipse omnes ordines ecclesiasticos disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis appellatos, cuius significatio multiple
Abbreviated transcription (Latin):
strant᷑. Terciũ enĩ genꝰ uisionis est. qđ neq
corporeis sensib. neq illa parte anime qua
corporaliũ rerũ imagines capiunt᷑. s ꝑ intui¬
tum mentis quo intellecta conspicit᷑ ueritas.
sic̃ danihel p̃dictus mente uidit qd baltha¬
sar uiderat corpore. Sine quo gn̾e illa duo uł
infructuosa st̃. uł etiã in errorẽ mitunt. Dĩa

Expanded text:
strantur. Tertium autem genus visionis est, quod neque strantur. Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae qua corporalium rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis quo intellecta conspicitur veritas sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore, sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Nidi dñm sedentẽ suꝑ soliũ excelsũ. Ter¬
ciũ genꝰ: sominiũ. sic̃ iacob subnixã in celo sca¬
lam dormiens uidit. Quartũ genꝰ ꝑ nubem.
sicut ad moysen.⁊ ad iob post plagã loqr ds.
Qiuntũ genꝰ uox de celo. sic̃ ad abraham sonu
Sextũ genꝰ accepta parabola. sic̃ apud salomo¬
nem in ꝓuerbiis. ⁊ apud balaã. cũ euocaretur
a balach. Septimũ genꝰ repletio sci sp̃s. sicut
pene apud om̃s ꝓpħas. Alii tria gn̾a uisionũ
esse dixerunt. Inũ scd̾m ocłos corporis. sicut
uidit abrabã tres uiros sub ilice mambre.⁊
moysen ⁊ heliã. ⁊ cet̾a huuismodi. Aiterum
scđ̾m sp̃m. quo imaginam᷑ ea que ꝑ corpus
sentimꝰ. sicut udit petrus discũ illũ sum¬
mitti de celo cũ uariis animalib.⁊ sic̃ isaias
dm̃ in sede altissima ñ corporalit̾ s sp̃ualit̃
uidit. Non enĩ am̃ forma corporea circum¬
terminat. s quemadmodũ figurate ñ ꝓpͥe
multa dicunt᷑. ita etiã figurate multa mon¬

Expanded text:
Dominum sedentem super solium excelsum.' Tertium genus somnium; sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de caelo; sicut ad Abraham sonuiSextum genus accepta parabola; sicut apud Salomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus repletio sancti Spiritus; sicut pene apud omnes prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, eMoysen et Heliam, et cetera huiusmodi. Alterum spiritum, quo imaginamur ea quae per corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de caelo cum variis animalibus, et sicut Esaias Deum in sede altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate, non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa mon
Abbreviated transcription (Latin):
etatis. Leuite ex noĩe auctoris uocati. De leui
cnĩ leuite crorti st̃. a quib in tẽplo dĩ mystici
sacram̃ti ministeria explebant᷑. Hi grete dia¬
cones. latine ministri uocant᷑. Quia sic̃ in sa¬
cerdote consecratio. ita in diacono munsterii
dispensatio habet᷑ lppodiacones grete. quos
nos subdiacones dicimꝰ. Qui ido sic appellantur
qr subiacent p̃ceptis ⁊ officiis leuitarũ. qͥ in exra¬

Expanded text:
etatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. A Levi autem Levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Ii Graece diacones, Latine ministri dicuntur: quod sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiacones dicimus: qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Ob
Abbreviated transcription (Latin):
ris cognõiatꝰ. qͥ dtͣ filiꝰ ⁊ebeei. sic̃ iste filiꝰ alphei.
Cognomentũ gͥ ambo a patre sũpserunt. Iste ẽ.¬
iacol minor.qui in euangelio fr̃ am̃ nõiatur.
qr maria uror alphei soror fuit matris dm̃. quã
mariã deophe ioħes euangelista noiauit. a pr̃e.
siuie a gentilitate familie. aut quacũq alia cau¬
sa. ei nom̃ imponens. Alpheus aũ hebreo sermo¬
ne. in latinũ ex primit᷑ milesimꝰ siue doctꝰ Phy
lippꝰ. os lampadarũ. uł os manuũ. Thomas. abys¬
sus. uł geminꝰ. unde ⁊ grece didimꝰ. appellatur.
Bartholomeus. filiꝰ suspendentis aquas. uł filius
suspendentis me. sirũ ẽ. ñ hebreũ. Matħs in he¬
breo donatꝰ expͥmit᷑. idẽ ⁊ appellatꝰ leui. ex tͥbu
ex qua ortꝰ fuit. in latino aũ ex oꝑe publicani
nom̃ accepit. qi ex publicanis fuit electꝰ. ⁊ in apo¬
stolatũ translatꝰ Simon chananeus ad distinctio¬
nem simonis petri de uico galilee chanaa. uͥ
aquas dñs mutauit in uinũ. Ipse ẽ qͥ in alio

Expanded text:
icitur filius Zebedaei, sic iste filius Alphaei. Cognomentum igitur ambo a patre suIacobus minor, qui in Evangelio frater Domini nominatur, quia Maria uxor Alphaei soror fuit matris Domini, quam Mariam Cleophae Joannes evangelista cognominat, a patre, sive a gentilitate familiae, aut quacunque alia causa ei nomen imponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone in Latinum exprimitur, millesimus, sive doctus. 16. PHILIPPUS, os lampadarum vel os manuum. THOMAS, abyssus, vel geminus, unde Graece Didymus appellatur. BARTHOLOMAEUS, filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. breo donatus exprimitur; idem appellatur Levi ex tribu a qua ortus est. In latino autem ex opnomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit in vinum. Ipse est qui in alio
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uicẽ apłicã. ⁊ p̃sidet tã metropolitanis. qͣm
epĩs cet̾is. Metropolitam aũ: a mensura ciuitatũ
uocati. Singulis enĩ ꝓunciis p̃minent. quorũ
auctoritati ⁊ doctrine cet̾i sacerdotes fubiecti st̃.
sine quib nichil reliquos ep̃os agere licet. Sol¬
licitudo enĩ totiꝰ ꝑuncie ipsis cõmissa ẽ. Om̃s
aũ suꝑiꝰ designati ordines. uno eodẽq uoca¬
bulo ep̃i noĩant᷑. s ido pͥuato nõie quidã utun¬
tur. ꝓpt̃ distinctionẽ potestatũ. quã singula¬

Expanded text:
et praesidet tam metropolitanis quam episcopis ceteris. Metropolitani autem a mensura civitatum vocati. Singulis enim provinciis praeeminent, quorum auctoritati et doctrinae ceteri sacerdotes subiecti sunt, sine quibus nihil reliquos episcopos agere licet. Sollicitudo enim totius provinciae ipsis commissa est. Omnes autem superius designati ordines uno eodemque vocabulo episcopi nominantur, sed inde privato nomine quidam utuntur, propter distinctionem potestatum quam singula
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ septuaginta transtulerunt. dicentes. assũp¬
tio uerbi dñi suꝑ isrł. in manu angeli eiꝰ. Esdras.
adiutor. Neemias. consolator a dño. Quodam
enĩ p̃sagio futi. noĩa ista sortiti st̃. fuerunt cĩ
in adiutoriũ ⁊ consolationẽ om̃is illiꝰ p᷑opli. re¬
dcuntis ad patriã. sam ⁊ templũ diĩ idem re

Expanded text:
ejus Septuaginta transtulerunt, dicentes: Assumpejus Septuaginta transtulerunt, dicentes: Assumptio Verbi Domini super Israel in manu angeli ejus . 23. ESDRAS, adjutor. NEHEMIAS, consolator a Domino. Quodam enim praesagio futurorum nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adjutorium et consolationem omni illi populo redeunti ad patriam. Nam et tem
Abbreviated transcription (Latin):
scruus xp̃i ita iste legatꝰ ad gentes missus. iudet
⁊ p̃dicat que ꝓpħali aigna st̃ misterio. ⁊ seri¬
tute. Inde seruus dñi. Ionas interpr᷑ columba.
siue dolens. solumba ꝓ gemitu. qñ in uentre
çeti triduo fuit. Dolens aũ. uł ꝓpt̾ tristiciã quã
hũit de salute niniuitaꝵ. uł ꝓpt̾̃ hederã subito
arescentẽ. cuiꝰ umbraculo tegebat᷑ contͣ solis ar¬
dorẽ. lpse ẽ. ⁊ amachi sareptene iuidue filiꝰ. ut
iudei affirmant. quẽ resuscitauit helias. ma¬
causã. ip̃m puerũ amathi uocitatũ. Amathi cnĩ
cupatꝰ ẽ. ueritatis. Tacharia. memoria dñi. Scp¬
tuagesimo enĩ anno desolationis tẽpli cõpleto.
tacharia p̃dicante memoratꝰ ẽ dñs popło suo.
iussuq darii reuersus ẽ. dei popłs. ⁊ reedificata
sunt ⁊ urbs ⁊ tẽplũ. Aggeus in latinũ festiuus
⁊ letus resonat. Destructũ cnĩ templũ edifican¬
dum ꝓpħat. ⁊ post luctũ captiuitatis. regressioĩs

Expanded text:
risti, ita iste legatus ad gentes missus venit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit Helias, macausam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim cupatus est veritatis. Zacharias memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolationis templi conpleto, Zacharia praedicante, memoratus est Dominus populum suum, jussuque Darii reversus est Dei populus, et reaedificata est, et Urbs, et templum. 21. Aggeus in Latinum festivus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis
Abbreviated transcription (Latin):
ducauit. ⁊ uinũ concupiscentie ñ bibit. Osee. sal¬
uator. aut saluans. Dũ enĩ irã dĩ in popłm isrł
ob crimen idolatrie ꝓpħassit. domui uide salu¬
tem p̃nunciauit. ꝓpt̾ qd̾ erechias tex uida sub¬
latis idolis que p̃cedentes reges consetranerant.
templũ dñi purgasse ac purificasse monstrat᷑.
Iocl. dñs di. siue incipicns do. uł fuit dĩ. Hcc cnĩ
eiꝰ uocabulũ resonat. ethimologia incerta. Amos.
popłs auulsus. Prophetia enĩ eiꝰ ad popłm fuit
isrł. qr iã auulsus erat a dño. ⁊ aureis uitulis ser¬
uiebat. suic auulsus a regno stirpis da. Naum.
germ̃. siuie consolator. Increpat enĩ ciuitatẽ san¬
guinũ. ⁊ post euersionẽ illiꝰ consolat᷑ syon

Expanded text:
it et vinum concupiscentiae non bibit. Ozec salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eius ad populum fuit Israel, quia iam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David. Nahum germen sive consolator : increpat enim civitatem sanguinum et post eversionem illius consolatur Syon,
Abbreviated transcription (Latin):
relicta patria festinauit transire in regnum
ministeriũ sacerdotii. cuiꝰ amissionẽ suo exp̃s¬
fit uocabulo. Apłs cnĩ ait. calciati pedes in p̃¬
parationẽ euangelii pacis. Et ꝓpħa. Quã speci¬
osi pedes gui annunciant pace. Iste gͦ aiscalci

Expanded text:
relicta patria festinavit transire in terram relicta patria festinavit transire in terram ministerium sacerdotii, cujus amissionem suo expressit vocabulo. Apostolus enim ait: Calciati pedes in praeparationem Evangelii pacis. 61. Et propheta: Quam speciosi pedes qui annuntiant pacem. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
ram repmissionis induxit. Caleph. qͣiͣ cor. aut
canis. Othonihel. tẽpꝰ ciꝰ ai. uł responsio di. Aoth.
głosus. Barach. fulgurans. Debbora. apis. uł lo¬
quar. dpis. qi fuit ad bellũ promptissima. di¬
micans aduersus sisarã. qͦ ꝑempto: cecinit canti¬
cum. inde loquar. Iahel. ascensio. Eedcon. ex¬
ꝑimentũ iniquitatis corũ. frequentib enĩ docu¬
m̃tis informatꝰ ẽ. quali p̃sagio contra hostes fu¬
turã uictoriã expediret. ex quo ficturo ex ꝑim̃to
ethimologiã nõis sũpsit. Abunelech. pãt meus¬
rex. Thola. u̾micłs. uł cocciuũ. Iait. illuminans.
siepthe. aꝑiens. uł aꝑtꝰ ẜ sebon. cogitatio. siue
uinculũ meroris. Abdo. scruus ciꝰ. Samson. sol
coꝵ. uł solis fortitudo. fuit cnĩ uirtute clarus. ⁊
libauit isrł de hostib. Dalila. pauꝑcła. uł situla.
Boor. in fortitudine. siue in quo robur. Nocmi.
quã interp̃tari possumꝰ consolatã. eo qõ mari¬

Expanded text:
rram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut rram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech patus, vel coccinum. JAIR, illuminans. JEPHTE, aperiens, vel apertus. HESEBON, cogitatio, sive vinculum moeroris. ABDO, servus ejus. 56. SAMSON sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. DALILA, paupercula, vel situla. BOOZ, in fortitudine, sive in quo robur. 57. Noemi, quam interpretari possumus consolatam, eo quod, mari
Abbreviated transcription (Latin):
nes. marinus. siue ubi ẽ. signũ. Ceisit enĩ ⁊ de¬
ficit signũ eiꝰ corã signis moysi. unde ⁊ dixert̃
siue mare in capite. Deniq moyses interpretat᷑
sũptꝰ ex aqua. Inucuit cnĩ eũ ad ripã fluminis
cepositũ filia pharaonis. quẽ colligens adopta¬
qd̾ de aqua sũpsisset eũ. Aaron mons fortitu
dinis interp᷑r ꝓpt̃ qd̾ thuribulũ accipiens in
medio suꝑstitũ ⁊ interemptoꝵ obuam stecit. &¬
ruinam mortis. quasi quidã mons fortis ex¬
cludit. Eleazar. aci adutoriũ. Balac. p̃cipitans. si¬
finces. ori parcens. Transfitit enĩ pugione ⁊ am¬
bri cũ scorto madianitide.⁊ dñi furorẽ placauit
ut ꝑceret. Tambri iste laceisicns. uł amaricais.
Propͥe enĩ nom̃ ab amaritudine figuratũ. qđ pec¬
cando amaricauerit popłm. Raab. latitudo. uł¬
fames. siue impetꝰ. Iosue interpͣr saluator. Ipse
ciuĩ in tig̾a xp̃i popłm a deserto saluauit. ⁊ in t̃¬

Expanded text:
nes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et denes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis Moysi; unde et dixerunsive mare in capite. Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens adoptaquod de aqua sumpsisset eum. Aaron mons fortituter quod thuribulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium. BALAC, praecipitans, si49. PHINEES, ori parcens, transfixit enim pugione Zambri, cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. 50. ZAMBRI, iste lacessens, vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine praefiguratum, quod peccando amaricaverit popfames, sive impetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in te
Abbreviated transcription (Latin):
in causã. Iurgii enĩ in sichimis causa extitit.
Thamar amaritudo. ꝓ uiris mortuis. eadẽ ÷
commutans. Mutauit enĩ se in habitu mere¬
tricis. qñ cũ socero suo concubuit. fares diuisio.
ab eo gõ diuiserit membranula scdarũ. diui¬
soris iacm fares sortitꝰ ẽ. nom̃. unde ⁊ pharisei
qui se qiͣ iustos a popło separabant. diuisi appel¬
labantur. Tara fr̃ eł in cuiꝰ manu erat cocci¬
num. interp̾r oriens. Siue qr pͥmꝰ apparuit.
siue qł płimi ex eo uisti nati st̃. ut in libro pa¬
ralipomenon continet᷑. Tara ia ÷ oriens appel¬
latꝰ ẽ. Iob in latinũ uertit᷑ dolens. Et recte ꝓpter
tes enĩ suas. nõis echimologia p̃figurauit. farao
nom̃ est ñ hoĩs s honoris. Sicut ⁊ apud nos au¬
gusti appellant᷑ reges. cũ ꝑpͥis nõib censcant᷑. ẜxpͥ¬
mit᷑ aũ in latinũ farao denegans eũ. utiq dm̃:
siue dissipator eiꝰ. Popłi cnĩ dĩ fuit afflictor. Iam¬

Expanded text:
in causam, jurgii enim iin causam, jurgii enim iThamar amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cum socero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in Latinum vertitur dolens; et recte dolenstes enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Ian
Abbreviated transcription (Latin):
causa gn̾andi data. q̃ post contemptũ angelo
increpante conu̾sa ẽ. ad sarã. sethura. thumama¬
interpr. Ismahel interpͣr auaitio diͥ. Sic enim
scriptũ ẽ. ⁊ uocauit nom̃ eiꝰ ismahel. qͥa graudi¬
uit eũ ds. ẜsau tͥnomius ẽ. ⁊ ex ꝓpͥis cansis uarie
nuncupatꝰ. Dicit᷑ enĩ esau. id. ẽ. rutus. ob coctio¬
nem scilicet rute lentis ita appellat᷑. cuiꝰ cadulio
pͥmogenita perdidit. E dom aũ ob rtborẽ corpo¬
ris dictꝰ ẽ. qd̃ latine sanguineus dr̃ scir uͦ. qd̾¬
tut hipidus ⁊ pilosus. Qñ enĩ natꝰ ẽ totꝰ sic̃ pelł
pilosus erat. atq idẽ trib nõĩb appellat᷑. f sau ia
⁊ rufus. edom. id ÷ sanguincus. scir. id ÷ pilosus.
qi ñ hũit lenitatẽ. Rebecca patientia. siue que
multũ acceꝑat. lia laboriosa. utiq generando.
Quimos cnĩ dolores ꝙͣ tachel. fecunditate parien
uł os hians. Bala inueterata. Dina transfertur

Expanded text:
causa generandi data, quae post contemptum, angelo causa generandi data, quae post contemptum, angelo increpante, conversa est ad Saram. 31. CETURA thymiama. 32. Ismael interpretatur auditio Dei; sic enim scriptum est: Et vocavit nomen ejus Ismael, quia exaudivit eum Deus . 33. Esau trinomius est, et ex propriis causnuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. t hispidus et pilosus; quando enim natus est, totus, sicut pellis, pilosus erat. 34. Atque ideo tribus nominibus appellatur, ESAU, id est, rufus; EDOM, id est, sanguineus; SEIR, id est, pilosus, quia non habuit lenitatem. 35. REBECCA patientia, sive, quae multum acceperit. 36. LIA laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendHA os hians. BALA inveterata. Dina transfertur
Abbreviated transcription (Latin):
Melchiscalech. rex nstꝰ Rex. quia ipse postea im¬
ꝑauit salem. Iustꝰ ꝑ eo qđ aiscernens sacram̃ta
legis ⁊ cuangelii. ñ pecudũ uictimas. s oblationẽ
panis ⁊ calicis in sacrificiũ obtulit. Loth decli¬
nans. factis enĩ sodomorũ ñ consit. si corũ illicita
carnis incendia declinauit. Moab ex parre. Et
totũ nom̃ ethimologiã ht̃. Concepit enĩ eum
pͥmogenita filia de patre. Ammon
cuiꝰ causa nõis reddit᷑. filiꝰ popsi mei. Sic diri¬
uat᷑. ut ex parte sensus noĩs. ex parte ipse sit
sermo. Ammi enĩ a quo dicti st̃ ammanite.
uocat᷑ popłs meus. Sarai interpt᷑ pͥnceps mea.
co qd̃ esset unius tm̃mͦ domꝰ materfamiłias. Po¬
stea causa nõis immutata. ablata dde fine .i. litt̾a.
dr᷑ sara. id.ẽ. pͥnceps. Omniũ quippe gentiũ fut᷑a
⁊ reges popłorũ erunt ex ea. dgar. aducna. uel
conuersa. fuit enĩ complexui abrahe. aduena

Expanded text:
Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imMelchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fine I littera, dicitur Sara, id est princeps. Omnium quippe gentium futura sed et reges populorum erunt ex ea . 30. AGAR advena, vel conversa. Fuit enim Aegyptia, complexui Abrahae advena
Abbreviated transcription (Latin):
sole calentior est. Unde ⁊ egyptꝰ usq hodie. egyp¬
tiorũ lingua cham dr᷑. Iastch latitudo. Et co enĩ
popłs gentiũ nascit᷑. ⁊ quia lata est ex gentib¬
la multitudo credentiũ. ab eadẽ latitudine ia¬
fech dictus est. C hanaan filius cham inter p̃t¬
motꝰ corũ. Qd qͥd c̃. aliua nͥ opus corũ: ꝓmotu
sanans depopulationẽ. shus hebraice. ethiops in¬
terpr᷑. A posteritate sui generis nom̃ sortit᷑ do
ipso enĩ st̃ ꝓgeniti ethiopes. Nembroth inter p̃r
tirannus. Iste enĩ pͥor arripuit insuctã in po¬
płis tirannudẽ. ⁊ ipse aggressus c̃. adu̾sus am im¬
pietatis edificare turrem. heber transitꝰ. Ethimo¬
logia eiꝰ mistica est. qł ab eiꝰ stirpe transiret as
nec ꝑseueraret in eis. translata in gentib gr̃a.
Ex ipso cnĩ st̃ exorti hebrei. faleg. adiuisio. sui pat
linguas t̃ra diuisa c̃. Thara. exploratio ascensiois.

Expanded text:
sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegypsole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Cham dicitur. 18. JAPHETH latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur, et quia lata est ex gentibus multitudo credentium ab eadem latitudine, Japheth dictus est. 19. Chanaan, filius Cham, interpretmotus eorum. Quod quid est aliud, nisi opus eorum? Pro motu sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis.