comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trimodũ dicendi genuss Humilesmediũ sGrandiloquũ Cũ enĩ magnadicimꝰ grandit̃ proferexida st̃
uruadicimus subtiliter Cũ mediocria temperate sNã in parius causis pihil grande nihil sublim eli¬
euidũ est sellene acpedesti more eloquenidũ In causis autẽ maioribus ubi dedõ ł hominũ salutere fe¬
ius plas magnificentiae ł fulguris est ex hbenidũ In temperatis aitt causis ubi nihil agitur ut agai
scid tan cũ modo ut delectetur auditor. Inter utrũq moderaite dicendũ est sed & quãuis demagnis ribus
iusq dicat Nontamen semꝑ granditer docereilebit sad summis secũ docet NTemperate cum aliq
iudat ł uitupora. Granditercũ ad conuers ł onẽ aduersos. a nimos ꝓuocat Et endatimen uerba
in sũmissogenere suffiuentia. Intemperato splendentia ingrandi uehem̃tia XUIIL DE CÕLA FT CÕMA

Expanded text:
trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granditer proferenda sunt; trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granditer proferenda sunt; cum parva dicimus, subtiliter; cum mediocria, temperate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis vero causis, ubi nihil agitur ut agat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter utrumque moderate dicendum est: sed et quamvis de magnis rebus quisque dicat, non tamen semper granditer docere debet, sed summisse, cum docet; temperate, cum aliquid laudat vel vituperat; granditer, cum ad conversionem aversos animos provocat. Utenda tamen verba in summisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia. De colo, comma
Abbreviated transcription (Latin):
Vdicitur ubicum certa persona contro uersia est sInfinitũ quod grece thesis. latine propositũ nominat᷑
hoc ꝑsonã non habet certã. nec est aliqua certa circũstantia idest nec locus nectimpus Incausa uero
uero inelocutionibus illud uti o portebit. ut res. locus. tempus ꝑsuna audientis efflagitat Ne pr¬
fana religiosis. ne in uerecunda castis. neleuia grauibus. nel asciua seris Neridicula tristibus misceant᷑
e autem & perspicue loquenlũ Tatine autẽ loquitur qui uerbarerũ uera e naturalia ꝑsequ
uei sermane atq. cultu p̃sentis temporis discrepat huic non sit satis uidere qud dicat nis. id quoq
pirte &s suauiter dictre Neid quidem tantũ nisi id quoddicat & facerNDETRI MODO DICENDI
icenila sunt quoq sũ missa lenit̃. Incitata grauit̃. Inflexa moderate. Hoc est enĩ illuꝗ GENERE¬

Expanded text:
dicitur, ubi cum certa persona controversia est. 2. Infinitum quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. dicitur, ubi cum certa persona controversia est. 2. Infinitum quod Graece thesis, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest ei aliqua certa circumstantia, id est, nec locus, nec tempus. In causa vero ione. 1. Jam vero in elocutionibus illa uti oportebit, ut res, locus, tempus, 89 persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. 2. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur qui verba rerum vera et naturalia persequa sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, nisi id quoque aperte et suaviter dicere; ne id quidem tantum, nisi id quod dicat et facere. De trimodo dicendi genere . Dicenda sunt quoque summissa leniter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud
Abbreviated transcription (Latin):
sermo fingitur Cicero in catilina & enim simecũ patriam ea quae mihi uitam ea multo est cariorloqu¬
returdicens & ceteras Sic exomnes & flumina ł arbores loquentes inducimus ꝑsonã imponentes rei. quat
dis asfectibus. aetatis studii fortunae laetitiue sexus meroris audaciae. Nam̃piratae ꝑsona suscipitur
audax abrupta erit. temeraria oratio. cum feminae sermo simulcctor sexti conuenire debet oratu
limuero adulescentis & senis ei militis. el imperuoris & parasiti. e rustici & philophidiuersa ratio dicenda ÷¬
Alit̃ eni loquitur guidio affectus Alit̃ uulneratus in quogenere dictionis illa sunt maxime cogitan
quis loquatur. & apudquem & dequo & ubi & quo tempore. quid egerit quid acturus sit. aut quid pati
sit. si haec consulta neglexerit XU DE GE NERIBUS QUAESTIONUM
Depera quaestionũ duo sunt quorũ unũ est finitũ alterũ infinitũ sfinitũ ypotesis grece. latine causi

Expanded text:
um patria mea, quae mihi vita mea multo est carior, loqueretur, dicens,' et cetera. Sic et montes et flumina vel arbores loquentes inducimus, personam inponentes rei quae non dis affectibus aetatis, studii, fortunae, laetitiae, sexus, maeroris, audaciae. Nam cum piratae persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum feminae sermo simulatur, sexui convenire debet oratio: iam vero adolescentis et senis, et militis et imperatoris, et parasiti et rustici et philosophi diAliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda: quis loquatur, et apud quem, et de quo, et ubi, et quo tempore; quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta neglexerit. CAPUT XV. De generibus quaestionum. 1. Genera questionum duo sunt: quorum unum est finitum, alterum infinitum. Finitum hypothesis Graece, Latine causa
Abbreviated transcription (Latin):
st insigo boete sVnde areturus diectus est quasi ApRTΟΥΘΥꝑa quiabo otis praecor¬
Vus couo dati es÷ Vdritur aut mearccurus autum nali tempore TOrion austriante
tauri uestigia fulget & dictus rion aburina idest ab inundatione a quarunnt em¬
pore enim hemis obortus mare & terras aquis ac tempestatibus turlut. hunc latini
at iuguba uocant qđ sit armatus utgladius &stellarũ luce terribilis atq. clarissimꝰ
iri quosi haec fulgen ominia serenitas pontenditur si ob scuratur huius acies tempes¬
tas cernitur imminere hiades dictȩ AΠΟΤΟΥΟΥΑΝ idest a sucu & pluuus Nampli¬
uiae grece y ed os dicuntur¶ Ortũ quippe dicunturciant pluuias unde &eas latini sucu

Expanded text:
posita in signo Bootae. Unde Arcturus dictao est, quasi ἄρκτου οὐρὰ, quia Bootis praecorposita in signo Bootae. Unde Arcturus dictao est, quasi ἄρκτου οὐρὰ, quia Bootis praecordiis conlocata est. Oritur autem autumnali tempore. Orion austro ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus mare et terras aquis ac tempeJugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. Hyades dictae, ἀπὸ τοῦ ὑείν, id est a succo et pluviis. Nam pluviae Graece ὑετὸς dicuntur. Ort
Abbreviated transcription (Latin):
samigus contemplantes aciemn fulgorem que corum quibus rebus status caeli futurus es¬
tondeuis sees &sonnes homines ealfitendunt adprae uidondas aeris qualitatos perasta¬
tem e lueoem uernalemq temperiems Ortuenim uel occasu suo certis stationibus
tem porum qu asitates significant ¶ Signorum primus arcton quiinaxe ficus septem¬
stelos iusc reuolutis rotatur PN Iomenest grecum quod latinedicitur ursã quȩ quia
itimodum plaustriuer titur : nr̃i enu eam septentrionem dicerunt riones enem
pre sum bbues tratoridicti eo quod cerram terant quisi terione ¶ Septen triones aut
non occit e aris uicinitas facit quia in cosunt ¶Areto filax dietus quod arecon idest eli¬
cem ursamq sequitur eundem & bootem dicerunt eoquod plaustro haeret signum multis
specta siue stellis interquas arcturus est ¶ Arecurus sidus est post caudam maiorisur

Expanded text:
remigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus osremigiis, contemplantes aciem fulgoremque eorum, quibus rebus status coeli futurus ostenditur. Sed et omnes homines ea intendunt ad praevidendas aeris qualitates per aestatem, et hyemem, vernalemque temperiem. Ortu enim vel occasu suo certis stationibus temporum qualitates significant. Signorum primus Arcton, qui in axe fixus Septentrionali in se revolutus rotatur. Nomen est Graecum, quod Latinin modum plaustri vertitur, nostri eam Septentrionem dixerunt. Triones enim proprie sunt boves, aratorii, dicti eo quod terram terant, quasi teriones. Septentriones autem non occidere axis vicinitas facit, quia in eo fixae sunt. Arctophylax dictus, quod Arcton, id est, Helicem Ursam sspectabile stellis, inter quas Arcturus est. Arcturus sidus est post caudam maioris ursae
Abbreviated transcription (Latin):
ol appellatus est eoqđ solus appareat obscuratis fulgore suo cunetis si deribusilũ¬
Qudicta quasi lucina ab lata mecha syllaba. dequa uirgilius casta faue lucina
Osumusit auter nomenper diriuationem a solis luce coquod abeo lumen accipiat
aoctptumq reddat ¶Stellae hictȩ abstando eo quod fixaestant semper incȩlo nec eadint
um quoduidemius ecȩlostellas quasi labi non sunit stellae sedigni culi ab aethere
Hos quifiunt dumuentus altiora petens aecherium ignem secum trahit qui tractu suo
imit auit stellas catentes Iriam stellae cadere nom possunt immobiles enim sunt ut¬
omedictum est &cum caelo fixae feruntur Sidera dicta quodea naiuigantes consi¬
dereno dirigint adcursum consilium nefalla cibus undis aut uentis alibi deducantur
quantuot rutem stellȩ idcir cosigna dicuntur quia eanaute obseruant inguber nndis

Expanded text:
ol appellatus, eo quod solus appareat obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Lunol appellatus, eo quod solus appareat obscuratis fulgore suo cunctis sideribus. Luna dicta quasi Lucina, ablata media syllaba, de qua Virgilius: Casta fave Lucina. Sumpsit autem nomen per derivationem a solis luce, eo quod ab eo lumen accipiat, acceptum reddat. Stellae dictae a stando, quia fixae stant semper in coelo; nec cadunt; nam quod videmus e coelo stellas labi, non sunt stellae, sed igniculi aere lapsi, qui fiunt, dum ventus altiora petens aethereum ignem secum trahit, qui tractu suo imitatur stellas cadentes. Nam stellae cadere non possunt, immobilesque, ut praedictum, sunt, et cum coelo fixae feruntur. Sidera dicta, quod ea navigantes considerando dirigunt ad cursum consilium, ne fallacibus undis, aut ventis alio deducantur. Quaedam autem stellae idcirco signa dicuntur, quia ea nautae observant in gubernandis
Abbreviated transcription (Latin):
curius annis xxlluciferi annis .vIII. Soł annis xviii. Cuesperxi foeconxiiss¬
nus xxc T Quibus per actis ad reuersione circuli suiꝰ isdem signis & partibus reuertuntur
aedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt Paut retrogradas aut stationa
iux̃ qͣuod &poeta meminit dicens sol tempora diuidit aeui mutat nocte diem rachisq po¬
uaedam stellaȩ ideo plane tȩdicuntur id est errantes qui apertotũ mundũ uario motu
lis currunt CVnde & proeo quoderrant retrograda dicuntur uel a nomala effic¬
untur sidest quando particulas addunt & detrahunts ceterum quando tantum detra¬
hunt retrogra da dicuntur : stationem autem faciunt quando stant :¬
NLUOD EPRT CEDENTIA ET ARTEGRADATONE STELLARUM
Srȩcedentia uel ante gradatio stellarum est dumstella motu siuon consuetis
ercuidrtus e aliquid preter consuetidmem precedit. UUII DE RE Modo

Expanded text:
Mercurius annis XX, Lucifer annis IX, Sol annis XIX, Vesper Mercurius annis XX, Lucifer annis IX, Sol annis XIX, Vesper nta. Quibus peractis ad reversionem circuli sui iisdem signis et partibus revertuntur. 3. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, juxta quod et poeta meminit dicens: Sol tempora dividit aevi; Mutat nocte diem, radiisque potenti1. Quaedam stellae ideo planetae dicuntur, id est, errantes, quia per totum mundum vario motu discurrunt. Unde pro eo quod errant retrogradae dicuntur, vel anomalae efficiuntur, id est, quando particulas addunt et detrahunt. Caeterum quando tantum detrahunt, retrogradae dicuntur, stationem autem faciunt quando stantecedentia et antegradatione stellarum. 1. Praecedentia vel antegradatio stellarum est, dum stella motum suum consuetum agere videtur, et aliquid praeter consuetudinem praecedit. CAPUT LXIX. De
Abbreviated transcription (Latin):
bera aut feruntur Aut mouentur T feruntur quȩcaelo fixa sunt: & cumcȩlo uoluuntur¬
÷ Nouentur uero qͥuaedam sicut planetȩ idest erraticȩ quaȩ cursus suos uagos certa tan
initione conficiunt . XLII QD̃E GARIO CORSO STELLARUM.
Ntellȩ pro eo quod perdiuersos orbes caelestium planetarũ ferutur quedam celerius. exo¬
tes erius occidunt sq aedam tardius exortȩcitius ad occasum perueniunt .Aliȩ pariter
oriuntur & nonsimul occidunt. Iom̃s autẽ suo tempore adcursũ reuer ꝓpriũ tuntu
a terra prepter ea dispari claritate magis minus uenris oculis apparent . Nam m
maiores sunt his quas uidemus conspicuas. sed longius positȩ paruȩ uidentur a nobis xliĩi
umerus circularis stellarum est perquẽ cognoscitur in quanto tempore circulum sumu
ie per longitiidinem super latitudinem n am luna tot annis fertur explerecursum siuꝰ

Expanded text:
Sidera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt et cum caelo volvunturSidera aut feruntur, aut moventur. Feruntur, quae caelo fixa sunt et cum caelo volvuntur. Moventur vero quaedam sicut planetae, id est erraticae, quae cursus suos vagos certa tamen definitione conficiunt. § 64 De vario cursu stellarum. Stellae pro eo, quod per diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum proprium revertunta terra, propterea dispari claritate magis minusve nostris oculis apparent. Nam multae maiores sunt his quas videmus conspicuas, sed longius positae parvae videntur a nobis. merus circularis stellarum est, per quod cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. Nam Luna totannis fertur explere circulum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
occidents si mereto qui corca fera & amis sura cstlumer acxi Di Uiciruitate LUNFAS
una terris uicinior est quam sol unde breuiore orbe celerius peragit cursum suu
Eclipsis solis est quotiens luna trigesimna adicondem lineam qua sol uehitur per uenit e¬
que sȩ obiciens solem obscurat namdeficere nobis solui detur dum illi orbis linȩ op ponitur xocei
suum lumen habe ł sed a sole in luminariputatur ¶Unde & fectum patitur si inter ipsam & sole
obstantis terrae ex eat uideatq. solem uel a sole uideatur uis DEDIEFIRERTIASTELLARO¬
ram̃ terre inter ueniat patitur autem hoc xv. luna eo usque quam diucentrum atq unb¬
des ut orion baeces sed hac nomina scriptores confundunt & astra prostellis & stellas prosider
telle iminobiles sunt &cumcȩloficȩ per petuomotu feruntur nẽquecadunt perti
solis splendore obscurantur. XLICDESTILLARUM CURSO

Expanded text:
occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen. § 57 De vicinitate lunae occidentem: merito, quia occasura et amissura est lumen. § 57 De vicinitate lunae una terris vicinior est quam sol. Inde et breviori orbe celerius peragit cursum suum. si solis. 1. Eclipsis solis est quoties luna tricesima adique se obiiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur. De eclsuum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et soleobstantis terrae exeat, videatque solem, vel a sole videatur. CAPUT LX. De differentia stellara terrae interveniat. Patitur autem hoc quinta decima luna eo usque, quam diu centrum atqudes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis, et stellas pro siderStellae inmobiles sunt et cum caelo fixae perpetuo motu feruntur, neque cadunt per diem, sed solis splendore obscurantur. § 63 De stellarum cursu.
Abbreviated transcription (Latin):
siłiam uero obscuram & paulatim ita
seuertendo diuersas forinas efficere
Alue contra aiunt lioia non suulum
habere sed solis radiis iplioninari unde &echpsir
patitur sunteripsam & solem umbra terrae
ipterueniat : Soł enim illi loco superior est
iore iauonexta iterum seetilis ita etmabieopo metiar. Q sont eeti¬
Scorina autd  semis euigesima secunda semis irisuo orbe medi
Uropos cones suCXTII EDEINTERIONIO LUNAE
pcet su nomo sunerest tempus ullud ipter deficientm & nas centem. est autem trige s imader quo
uira uonsurt i erist de otune luderi fionpocest quia so liconiuneta obscuratur sedeo dem manto
Iuna amssi abretepti luminis ui cibus menstrua spatia moderacurs que ideo obliquo lnet¬
t cur su & non recco uł sonsciliscet itin celat incentrion terrae & frequenter patiatur eelipsu
dicinus est enon tus circ ulus terrae Es res cons autem oriente cornibus exspectat. decreseers

Expanded text:
aliam vero obscuram, et paulatim se aliam vero obscuram, et paulatim se vertendo diversas formas efficere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis illuminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terraeinterveniat. Sol enim illi loco superior est. iore ita. Sexta iterum sectilis ita. Septima bicornis ita. Septima autem semis et vicesima secunda semis in suo orbe medine sunt. § 55 De interlunio lunae. Interlunium lunae est tempus illud inter deficientem et nascentem lunam. Est autem trigesima dies, quo luna non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens
Abbreviated transcription (Latin):
exipso dies cum ascenderit: exipso etiam nox cumnocciderati eripso merseic & aurinuet¬
rantio tes icaso uicis situdines tem porium fiunt s quandoa uem permeridie earriconẽ¬
noite ragesti qsuan do uero iuoxta septem trionem sublimis attollitur Cui ideods̃ diu¬
uipore consum eretomnian ESedut demens ait cir sus diuersos accrpit: quibus der is qu¬
spro ratione temporum dispensetur: & ordo uicis situdinam per mutationinuquł
ncs pitsa tamdum ad superi ora conscenderit uer temperat ubi autem ad sumuende¬
aciuenerit: aestiuos accendit calores descendens rursus autum no temperiem reds is
ubi uero adin ferioron redit ei culum exglaciali compageceli rigorem pobis li¬
Ed oriens permeridiem iter habet qui post quam¬
D adocca sum per uenerit
&octano se hritinxerit per in cognitas
subterras uias uadit &rursus
ad orientem recurrit:
um lumenhabered ab que eius
inunam partem esse luci fluam

Expanded text:
ex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occiderit: ex ipso menses et anni numeex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occiderit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temporum fiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Cui ideo Deus diviversa consumerentur, sicut Clemens ait: Cursus diversos accipit, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat; 155 ubi autem ad summum coeli venerit, aestivos accendit calores; descendens rursus autumno temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem reddit circulum, ex glaciali compage coeli rigorem nobis hi Sol oriens per meridiem iter habet, qui postquam ad occasum venerit, et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit, et rursus ad orientem recurrit. um lumen habere, globique ejus unam partem esse lucifluam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ul onnoritus s orienti simul &occidenti aequa liter apparetꝰ quoduero camquiden cibta¬
us pobis uudetur considerari oportet quantum sol distat atrris q̃ue longitudo facit
S pbi sosopsit aquaniuriri : &econtrario elemento uirturom luminis &caloris ac cip
Tn deui demus enm saepius madidũ atq rorante : NxuiieDNCR Seres or¬
dlem pemstssum siouerit oricuun inundo uertinamsi fieus caelo midreret orones icto
denocte sariqiual en ouestenane ssed gnꝰ alioloco cras occasirum ⁊lio exeidioe laesto
uidemnus s Apparet tũ per seipsum non commundo uertĩ Sp̃atus enum irdequia l bus
onbernis nuosconfica : propter temporũ mutationes ⁊ Driens diei fueit IDe cidons iuas¬
ac quediuns term pinguescat Paccedois propus adiepton trioneni aestacerar nido
ut fiuger ma tuiritate durentur: & quaesiont Iphumidis iricoe tẽferue fac tamitsas
duenteis iam dues est sol superterras riox est sol subterras exipso enu sunt hes

Expanded text:
oritur, et orienti simul et occidenti aequaliter apparet. Quod vero tamquam cubitalis nobis videtur, considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facit t philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde videmus eum saepius madidum atque rorantem. § 50 De cursu solis. Solem per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus orbes annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad sepae fruges maturitate durentur uel quae sunt in umidis, incocta et feruefacta mitesducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae:
Abbreviated transcription (Latin):
dratum sexies reri faciun seui coniungis extrema illa prima sex acbensinuil
ratio quem ensino lus in munao est iuo lubilit ate circulorum ita &inmne nocos¬
iosi tanm pramo q uodem ualet ut sineipsus perfectioneetiam homo sum fonins ei¬
rem non constet eiusdem musicȩ per fcctione &iamme tra consistionit iparsis
& thesis id est eleuatione & positione
IDeastromomiae nomine

Expanded text:
dratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungis extrema illa prima, VI ad XII, simudratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungis extrema illa prima, VI ad XII, simuratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem valet, ut sine ipsius perfectione etiam homo symphoniis carens non constet. Eiusdem musicae perfectione etiam metra consistunt in arsi et thesi, id est elevatione et positione. De Astronomiae nomine
Abbreviated transcription (Latin):
cribri Iumpanum autẽ dictum quod inedium est. Vnde &imargaritum medium tim nanum
dicitur & ipsum ut simphonia : adiurgulam percutitur. NCimbala acitabula quȩdam sĩ¬
quae per cussa inuicẽ setangunt & faciunt sonum. PDic ta autem cymbala qui a cumbal¬
lematia simul percutiuntur cum enĩ grecidicunt cymbala ballematiae ¶Sistrun
ab inuentrice uocatum sis enim regina a egyptiorum id genus inuenisse probatur
feminarum exercitus uocabatur. ¶ Tintin abulum desono uocis nomen habet sicut &¬
plausus manum stridor ualuarum ¶Sim phonia uulgo appellatur lignum cauum ex
utraq parte pelle extenta quam uirgulis. hinc & indemusici feruont fit que inea
exconcordia grauis & acuti suauis sinus cantus. UIIIIDE NUMPRIS MOSICIS¬
Quner os autem secundum musicã ita quȩris positis extremis ut puta sex & decus dipor¬
dius udes quot monadibus superetur ui .xI. Axii. &est sex monacdibus ducis perqua¬

Expanded text:
cribri. Tympanum autem dictum quod medium est, unde et margaritum medium tympanum cribri. Tympanum autem dictum quod medium est, unde et margaritum medium tympanum dicitur; et ipsud, ut symphonia, ad virgulam percutitur. Cymbala acitabula quaedam quae percussa invicem se tangunt et faciunt sonum. Dicta autem cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis enim regina Aegyptiorum id genus invenisse probatur.feminarum exercitus plausus manuum, stridor valuarum. Symphonia vulgo appellatur lignum canum, ex utraque parte pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt, fitque in ea ex concordia gravis et acuti, suavissimus cantus. QUOD SCIENTIA MUSIC. Numeros autem secundum musicam ita quaeris. Positis extremis, utputa VI et decas dipondius, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus: ducis per qua
Abbreviated transcription (Latin):
inferius habet ꝓsalterum autem hebrei deca cordo: usi sunt propter pumerum deca¬
ogum legis Viradicta AΠΟΤΩ AΙpΙΝ idest auarietate uocum quod diuersos sono
efficiat Liram primum̃ amercurio inuentamfius sedicunt ¶ hoc mołim regrediens nilus in
suos meatus uaria in campis reliquisset animalia : relicta etiam testudo est quȩ cum putre fac¬
ta esset &neruieius reman sis sent extenti intracorium percussa amercurio sonitum de dit
ad cuius speciem mer curius liramfecit &orpheo tradidit qui huius re imaxime studiosis¬
rat Vnde existimatur eadem arte non feras tantum sed & saxa atq siluas cantus mo¬
latione ad plicuis se: Hanc musi ci propter studiiamorem & carminis laudem: etiam inter
dera suarum fabularum cominentis collocatam esse finxerunt. Uimpanum est pellis
uel corium ligno ex una parte extentum ¶ Est enim parsmedia simphoniȩ ini simmilitudine

Expanded text:
inferius habet. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum Decainferius habet. Psalterium autem Hebraei decachordon usi sunt propter numerum Decalogi legis. Lyra dicta ἀπὸ τοῦ ληρεῖν, id est a varietate vocum, quod diversos sonos efficiat. Lyram primum a Mercurio inventam fuisse dicunt, hoc modo. Cum regrediens Nilus in suos meatus varia in campis reliquisset animalia, relicta etiam testudo est. Quae cum putrefacta esset, et nervi eius remansissent extenti intra corium, percussa a Mercurio sonitum dedit; ad cuius speciem Mercurius lyram fecit et Orpheo tradidit, qui eius rei maxime erat studiosus. Unde existimatur eadem arte non feras tantum, sed et saxa atque silvas cantus modulatione adplicuisse. Hanc musici propter studii amorem et carminis laudem etiam inter sidera suarum fabularum conmentis conlocatam esse finxerunt. Tympanum est pellis vel corium ligno ex una parte extentum. Est enim pars media symphoniae in similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ma uel trigonali cordarum etiam pumerus multiplicatus & commutatum genus : Deteres
autem cit haram fidiculam uel fidicem nominauerunt quiatam concinunt incerse coro
cius quam bene conuenut inter quos fides fit ¶ Antiqua autem citdiara .uii. corthserat.
ande & iurgilius .vii. Discrimina uocum ¶ Discrimina autem ideo qđ nulla corda ici
cordȩ similem sonum reddat sedideo .vII. Cordȩ uel quia totam uocem implent uel quia
septpininotibus sonat cȩlum. ¶ Cordas autem dictas a corde quia sicut pulsus est cordis
inpectore itapulsus cordȩ incithara Has primus mercurius excogitauit idemq prior
ineruos sonum strinx̃ : Qsalterium quod uulgo canticum dicitur apsallendo nomina
tum qđ ad eius uocem chorus consonando respondeat ¶Est autem similicudo cit harẽ hȩc
hubit & deor sum feriuntur cordȩ & de supersoniant : ICit hara uero concauitatem lign

Expanded text:
ma, et trigonali. 4. Chordarum etiam numerus multiplicatus est, et commutatum genus. Veteres ma, et trigonali. 4. Chordarum etiam numerus multiplicatus est, et commutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae ejus, quam bene conveniunt inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septem chordis erat; unde Virgilius: Septem discrimina vocum. 5. Discrimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat, sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem implent, vel quod septem motibus sonat coelum. 140 6. Chordas autem dictas a corde, quia sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has primus Mercurius excogitavit; idemque prior nervos in sonum strinxit. 7. Psalterium, quod vulgo canticum tum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est autem similitudo citharae barbarhabet, et deorsum feriuntur chordae, et desuper sonant. Cithara vero concavitatem ligni
Abbreviated transcription (Latin):
missa appellatur ESambucainimusicis species est simfoniarum est enim genus lignistas¬
gilis un de tibiȩ componuncur E Pandorius abinuentore uocatus dequo uir gilus puon
primus calamos caera coniungere plures institiut pancurat oues ouiumq magistros¬
Fuit enim amd gentiles deus pastoralis quiprimun dispares calamos ad cantum aptauis
Tertia diuisio ritinica pertinens adner uos &pulsus cuidantur species cithara rum diue¬
saruñ tim panum quo qr cimbalum sistrum: acetabula. aenea uel argentea uel alia que
metallicorigore repercuss& reddunt cuisuauitate tinnicum &cetera huius oemodi
ipitio similis fuisse traditur. Pec tori humano quo utiuox epec tore ita exipsa cantus ade¬
recur a ꝓpella tamque eadem decausa. Nam pectus dorica cunus ederetur uon auarr
des & quae dicuntur indicȩ &feriuntur aduobus simul. Item aliae atquȩ alie & qua drata for¬

Expanded text:
missa vocatur. Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim ligni framissa vocatur. Sambuca in musicis species est symphoniarum. Est enim ligni fragilis, unde et tibie componuntur. Pandorius ab inventore vocatus, de quo Virgilius. Pan primus calamos cFuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit,Tertia est divisio rythmica, pertinens ad nervos et pulsum, cui dantur species cithararum diversarum, tympanum quoque, cymbalum, sistrum, acetabula aenea et argentea, vel alia quae metallico rigore percussa reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiuscemodi. citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quo uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica linides, et quae dicuntur indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae, atque aliae, et quadrata for
Abbreviated transcription (Latin):
inantur. ut sunt tubȩ cala mi fistulȩ organa pondoria est &hissimilia instrani
Organum uocabulum est generale uasorum omniũ musicorun. Hoc autem cui folle
adhbentur alio grecinomine appellant . ut autẽ orginum dicatur magis ea uulgaris a
utin initio nouȩ lunȩ tubã clan gerent quodetiam adhuc usque faciunt ¶libi asc¬
gitatas in frigia feruntur has diu quidem tantum funeribus adhibitas cnox & saeris
gentilium s Tibias autem appellatas putaNT quod primum deceruinis tibiis cruribusq
hinii lorum fierent. ¶ Deiride per abusionen coeptas uocarietiam qua non decruribus
ossibusq essent Hinc & tibicen quasi tibi arum canitus sElamus nomenest propriumai
arboris acalendo id est fundendo uoces uocatus s̃ istulam quid amputant amercurio lriuen¬
m. Alia fauno quem greci uocant pan : non nullieam ab uno pastore a grigentino
exsi cilia sł istula autem dicta quod uocem emittat. s am grecefos uox. stolia grece

Expanded text:
imantur, ut sunt tubae, calami, fistulae, organa, pandoria, et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale vasorum omnium musicorum. Hoc autem, cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proprium arboris a calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia.
Abbreviated transcription (Latin):
enim erat Nłi pinosis est humilitis statũ rormagnie dictis in firmans. ut Appirent rarinantes bi
quem in ipso uersu demonstra uerit esse uictorem sfit &per ini certã distinctionem utbellũ in genis.
titalia. incerta distinctio est utrum bellum ingens An. ingens italia sł it & percomminio
ditur

Expanded text:
enim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: Apparent rari nantes in enim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: Apparent rari nantes in quem in ipso versu monstraverit esse victorem. 14. Fit et per incertam distinctionem, ut, bellum ingens geret Italia. Incerta distinctio, utrum bellum ingens, an ingens Italia. 15. Fit, et per comnditur
Abbreviated transcription (Latin):
ocismus Aciro logia scãcenfaton & reliquas Barbarismus est corruptio uerbi unuiss Solo
tem est timenti formidare nonsperare el gramineo incãpo : Proprium est graminosũ dicere cã
non gramineum ¶ Cacen faton est obscena diccio una uel in cõposite sonans. obscena ut hisanimũ arrecq
dictis In composita ut iuuatire & udere doricx castra mala enim fuit illa cõpositio ab ea syllala ha
pere qua superior finuerat IPleo nasmus adiectio unius uerbi superuacua. ut Nictenus aruorum
cultus & sideracaeli Neq enĩ alibi nisi incado sunt sidera Peri sologia adiectio plurimorũ uerborum
longiloquiũ resnonnecessirus corphendens. Vt legati non impetratata pace retro unde uereso¬
nũ reuersi sunt Nauto logia est idem eloquiũ ut si fatauirũ seruant : siuescitur aura aether
neq ad huc crudelibus occupat umbris totum᷑ quod repecitur unares est sed crebro sermone adranti

Expanded text:
soloecismus, acyrologia, cacephaton, et reliqua. 2. Barbarismus est corruptio verbi unius, ut sisoloecismus, acyrologia, cacephaton, et reliqua. 2. Barbarismus est corruptio verbi unius, ut siest autem timenti formidare, non sperare; et, gramineo in campo: proprium est graminosum dicere campum, non gramineum. 5. Cacephaton, dictio obscena, vel incomposite sonans. Obscoena, ut, 54 his animum arrecti dictis. Incomposita, ut, juvat ire et Dorica castra. Mala enim comppere, qua superior finierat. Pleonasmos adiectio unius verbi supervacua, ut Virg. Georg. 2, 1: Hactenus arvorum cultus et sidera caeli. Neque enim alibi nisi in caelo sunt sidera. Perissologia adiectio plurimorum verborum longiloquiudomum reversi sunt. 9. Tautologia, idemloquium, ut: Si fata virum servant, si vescitur aura, aetherea, neque adhuc crudelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
Solocismus autem apud poetas scemadicitur quonens inuersu necessitate metri factus inuenitur Cũ autẽ
non inuenitur pecessitas permanet solo cismiculpasSo locismus fit duobus modissaũt perpartes orationis
aut peraccidentia prtibus orationis erpartes orationis fit si alterã partem pro altera ponamus it pa¬
ta si praepositiones pro ad uerbiis applicemus Peraccidentia fit id est perea quae acculunt partibus ut pua¬
litates genera & numeros & figuras & casuss Perista igitur ominia fiunt solocismm sicut dopatis
ex posuit ł fiunt p̃terea expluribus modis Nam iucilius .c. genera solocismorũ dixit quos omnes iutare
potius quã sequi debet qui regulã rectelo quendi tenerestudet ¶DE UITIIS
itia apud grãmaticos illa dicuntur quae in edequio cauere debemus Nunt autem haec barbaris m

Expanded text:
icuntur. 53 3. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quoties inversu necessitate metri factus invenitur; cum autem icuntur. 53 3. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quoties inversu necessitate metri factus invenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis fit, si alteram partem pro altera ponamus, ut puta si praepositiones adverbiis applicemus. Per accidentia fit, id est, per ea quae accidunt partibus, ut puta per qualitates, genera, numeros, figuras, et casus. Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. 5. Fiunt praeterea et plurimis modis. Nam Lucilius centum genera soloecismorum dixit, quos omnes vitare potius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere studet. CAPUT XXXIV. De Vitiis. 1. Vitia apud grammaticos illa dicuntur, quae in eloquio cavere debemus. Sunt autem haec: barbarismus,
Abbreviated transcription (Latin):
otacismus est quotiens in io litera duplicatur sonus ut troia. ei maia Vbi earum litigrarũ adeo exilis
urit propuntiatio ut uuũ iota nonduo sonareuidentur NLautacismus ist si prouno l duo ꝓnuntiantu
ut afri faciunt apti ilis sicut collo quium ꝓrosloquiũ uelquicuns .uuñ Hecilius ꝓferre debemus
Coplisio est quotiens pouissimae syllaliue finis in alterius pripcipio est ut materterra ¶ MO
Obaris mus upius uerbi corruptio Uerba enim non rectalege coniunta solocismus est ut siquis dicait int̃
prohiternos aut date uenuã sceleratorũ prosceleratis. Dictus autem solocismus aciuibus qui exurbesol
quae punc pom peiopolis appellatur profeq cũ apud alios cõmorantes suã & illorũ lingiã uitiose in cop¬
pterq copfunderent solocismo nomen dederunt. Vnde e similiter loquentes solocismos facered

Expanded text:
7. Iotacismus est quoties in iota littera duplicatur sonus, ut, Troiia, Maiia, ubi earum litterarum adeo exilis 7. Iotacismus est quoties in iota littera duplicatur sonus, ut, Troiia, Maiia, ubi earum litterarum adeo exilis erit pronuntiatio, ut unum iota, non duo, souare videatur. 8 Lambdacismus est, si pro uno l duo pronuntientur, ut Afri 52 faciunt, sicut colloquium pro conloquium; vel quoties unum l exilius, duo largius Collisio est quoties novissimae svllabae finis in alterius principio est, ut matertera. CAPUTbarismus unius verbi corruptio. Verba enim non recta lege conjuncta soloecismus est; ut si quis dicat, inter nobis pro inter nos; aut dare veniam sceleratorum, pro sceleratis. 2. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Solae, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes, suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere d
Abbreviated transcription (Latin):
Barbarismus autem fit scripto & pronuntiatione scripto .iiIͦIͦ modis siquis in uerbo litterã uel sellabã
liciat mutet transmutet. uelminuat : Pronuntiationẽ fit intemporibus torus. a płspiratiombus e
reliquis quae sequuntur. Pertem pora quippe fit barbarismus si pro longa syllaba breius ponatur. Aut
robreuilor gas ftonos si accentus in alia syllaba commutetur ser ad spirationẽ si adiciatur .h. litter
ubi non debet aut detrahatur ubi esse oportets ꝑhiatum quotiens in pronuntiatione scinditur uersus
aprequã compleatur siue quotiens uocalis uocalem sequitur ut musae aonides fit barbarismus & per
mortaismos lotacismos & lautacismos Mortacismus est quotiens m. litterã uocalis sequitur ut
um aurum iustum amicum. Sed hoc uitium. aut suspensione .m. littere aut detractione uitamꝰ

Expanded text:
Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam Barbarismus autem fit scripto et pronuntiatione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotiens in pronuntiatione scinditur versus antequam conpleatur, sive quotiens vocalis vocalem sequitur, ut 'Musae Aonides'. Fit barbarismus et per motacismos, iotacismos et labdacismos. Motacismus est, quotiens M litteram vocalis sequitur, ut 'bonum aurum', 'iustum amicum'; sed hoc vitium aut sus
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ trrannum adiecta differentia quoduterq sit definitur ut rexmodestus &x temperans Enaomus ÷
crudelis. Interhaec enim duo differentia cum posita fuerit quid sit uterq cognoscit᷑ & ceter
Lit tera ut floriet dum florebit dicere oporteat sono si pro media syllaba prima producatur ut la¬
tebra tenebrae IAppellatur autẽ barbarismus ab arbaris gentibus dũ latinae orationus integitatẽ
uescirent una quaeque gens: romanorũ facta cum opibus suis uitia quoq uerborũ & morũ romã trans¬
usit Inter barbarismum autem & barba rolexin hoc inter est. Quod barbarismus in uerbo latino fo
dum corrumpitur. Quando barbara uerba latinis eloquiis inseruntur barbarolexis dicitur . Item quando
prosa uitium fit sermonis barbarismus uocatur. quando autem in metro metaplas mus dicitur

Expanded text:
et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus vero et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus vero crudelis'. Inter haec enim duo differentia cum posita fuerit, quid sit utrumque cognoscitur. SicLittera, ut 'floriet', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ra opacus parum luecat. Quaedim etuam faciasunt ex pominũ diruiatione ut a prudentia praden
Q uaedam etiam exuoribus e a gare ulitiute garrulus quacdam ex grecaechmoligia orta sed eldecdinatasi n
in latinum ut silua domus Podiã quo q exuominibus locorũ urbiũ fluminũ togriont as caloile ⁊ inultsin
etu ex diuersarum gertium sormane uocaptur. unde eerigo eorum ux cernitur Sunt autẽ plertiq ba
bara nomina e i cognita latinis. e grecis ¶DẼ GLO SIS
losa grecie bner p̃tatione linugnae sortitur nomen hanc philosophi aduerbiũ dicunt quia uocẽillã
Ide cuius requritur upio & singulari uerbo designat quid enim illud sit in upo uerbo positum deda
de codem ede altero nominant haecenim duo quadam interse cõmuptone confusa coniecta diffe
secernunt ut perquam quid sit utrumq cognoscitur. ut cum quaeritur quid interregem sit

Expanded text:
'lucus', quia umbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; 'lucus', quia umbra opacus parum luceat. Quaedam etiam facta sunt ex nominum derivatione, ut a prudentia 'prudens'; quaedam etiam ex vocibus, ut a garrulitate 'garrulus'; quaedam ex Graeca etymologia orta et declinata sunt in Latinum, ut 'silva', 'domus'. Alia quoque ex nominibus locorum, urbium, vel fluminum traxerunt vocabula. Multa etiam ex diversarum gentium sermone vocantur. Unde bara nomina et incognita Latinis et Graecis. § 30 De glossis. Glossa Graeca interpretatione linguae sortitur nomen. Hanc philosophi adverbium dicunt, quia vocem illam, de cuius requiritur, uno et singulari verbo designat. Quid enim illud sit in uno verbo positum decladem et de altero nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit
Abbreviated transcription (Latin):
palitate est id esse solet ii diminutione sed hoc non semper ut pistrinũ pistrilla: sed scire debemus
thi mologia est origo uocabulorũ cumius uerbi uel nominis. per in terp̃tationẽ colligir
Ehanc aristotiles simbolon. cicero adnotationem nominauit quia rerum nomina & uerbo
uota facit exemploposito ut puta flumen aifluendo ereuit afluendo dictũ cuius cognitio saepe
usum necessarium habet interp̃tationesua: Nam uideris unde ortum est nomen citiusiũ eius
unis enim rei inspectio ethimologia cognita planior est. Non autẽ omnia nauiina a ueteribus
uod placet nostrae uoluntat nominadamus hinc est quod omniũ nominũ aethimologiae non reper
quia quaedam non secundum qualitatem quagenita sunt. sed iuxta anpͥstrium humanae uoluntatis uocibi
cceperunt Sunt autem ethimologiae nominũ aut exciusadatie ut roges aregendo. Aut exorg

Expanded text:
principalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrilla'. Sed quia scire deprincipalitate est, id esse solet in diminutione. Sed hoc non semper, ut 'pistrinum', 'pistrilla'. Sed quia scire deEtymologia est origo vocabulorum, cum vis verbi vel nominis per interpretationem colligitur. Hanc Aristoteles σύμβολον, Cicero adnotationem nominavit, quia nomina et verba rerum nota facit exemplo posito; utputa 'flumen', quia fluendo crevit, a fluendo dictum. Cuius cognitio saepe usum necessarium habet in interpretatione sua. Nam dum videris unde ortum est nomen, citius vim eius intellegis. Omnis enim rei inspectio etymologia cognita planior est. Non autem omnia nomina a veteribus erdum secundum quod placet nostrae voluntati nomina damus. Hinc est quod omnium nominum etymologiae non reperiuntur, quia quaedam non secundum qualitatem, qua genita sunt, sed iuxta arbitrium humanae voluntatis vocabula acceperunt. Sunt autem etym
Abbreviated transcription (Latin):
dis comparatio analogiae colligitur Nld est qualitate s comparatione: gepert numero figura casus extre¬
mitatibus similium syllabarũ Tessimilitudine temporum SSiquid unum dehis defuerat lam non est ap¬
logia id est similitudo sed anomala idest extra regulam. ut lepus & lupus totum conuenit sed dissentus
casu facit enĩ lupi leporis Nam regulariter est dum quaeris utrum trames masculinũ sit apfeminiũ
similis est illi nomini in omni declinatione limes & erit masculinũ Ntem funis si incerti generis esse
credis similis illipanis indedinatione eTerit masculinũ Item ex comparatione positiuorũ ut sid
dactus magnus positiui sunt & sui similes Fit & perdiminationem ut puta finem masculinũ esse
uniculus ostendit sicut marmor neutri generis marmusculum᷑ indicat Nam quad gepus ins

Expanded text:
dis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extredis conparatio analogiae colligitur: id est qualitate, conparatione, genere, numero, figura, casu, extremitatibus similium syllabarum, et similitudine temporum. Si quid de iis unum defuerit, iam non est analogia, id est similitudo, sed est anomalia, id est extra regulam, ut 'lepus' et 'lupus'. Totum convenit, sed dissentiunt casu; facit enim 'lupi', 'leporis'. Nam regulariter est, dum quaeris utrum 'trames' masculinum sit an femininum, similis est illi in omni declinatione 'limes', et erit masculinum. Item 'funis' si incerti generis esse credis, similis est illi 'panis' in declinatione, et erit masculinum. Item ex conparatione positivorum, ut si dicas 'doctus', 'magnus': positivi sunt et sui similes. Fit et per diminutionem, utputa 'funem' masculinum esse funiculus ostendit, sicut 'marmor' neutri esse generis marmusculum indicat. Nam quod genus in
Abbreviated transcription (Latin):
Quotide per ꝙ ponpere. uc quot dicbus. R. litter commumane habet cum s. lutara cum fũ queo
tus eltanitus : Vae bnter iectio cuma scribendum. ue coruuntio sinea Ap̃s quia grecũ est ꝑx scribe¬
dum Ita el xrisma Y. e ÷. lateris sola grecanomina s cribuntur. Nam cum iustitia sonũ ⁊ litterae¬
ex primat tamen quia latinũ est pert scribendum est sic militia malitia nequitia el cetera similia
In dubiis uero uerbis consuetudo ueterum erat ut cum eadem lattera aliũ intellectũ correpta alium
iductahaberet. Longe syllalue apicem apponebuant. ut puta populus arborem significart anhor¬
pum multitudinẽ apice distinguebatur. Sic el ubi litterae corsonintes geminabantur sicilicũ suꝑ¬
oopebunt : ut cella serra asseros Veteres enim nonduplicibunt litteras sed suprasicilicum apr
ualogia grece latine similiũ comparatio siue ꝓpostio nominatur. Cuius haec uisest ut quo
ost ad aliquid simile quod non est dubium referatur.  incerta certis probentur. Oeto autem mo¬

Expanded text:
non per C, ut sit 'quot diebus'. R littera communionem habet cum S littera. Itaque amtus', 'tamtus'. 'Vae' interiectio cum A scribendum; 've' coniunctio sine A. Xp̃s, quia Graecum est, per X scribendum. Ita et 'Xrisma'. Y et exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia', 'malitia', 'nequitia', et cetera similia. In dubiis quoque verbis consuetudo veterum erat ut, cum eadem littera alium intellectum correpta, alium producta haberet, longae syllabae apicem adponebant; utputa 'populus' arborem significaret, an hominum multitudinem, apice distinguebatur. Sic et ubi litterae consonantes geminabantur, sicilicum superponebant, ut 'cella', 'serra', 'asseres'. Veteres enim non duplicabant litteras, sed supra sicilicos adpAnalogia Graece, Latine similium conparatio sive proportio nominatur. Cuius haec vis est ut, quod dubium est, ad aliquid simile, quod non est dubium, referatur, et incerta certis probentur. Octo autem mo