comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditate operis. rad ix cordis : Plangit
qđ fecisse sememinit displicet sibi qua¬
lẽ fuis se sere colit: intentionẽ contra
se dirigit atq meliora animũ accedit :
Ex foȩtore igitur ad fructũ reuiuis cit¬
arbor : quia de consideratione peccatiad
bona seo pera resuscitat animus : et s̃ple¬
riq qui incre pationes audiunt. et ta¬
m̃ ad pȩnitentiã redire conternunt : et
infructuosi dõ in hoc scło ui rides
stant : sed audiamꝰ quid ficulneae cultor
adiungat : si quidẽ fecerit fructũ sin
autẽ in futuro succides eã : qua ꝓfecto qui
hic ñ uult ad fecunditatẽ pinguescere
ꝑ increpationẽ illi cadit undeiã surgere
ꝑpaenitentiã ñ ualet : et infuturo succi¬
decur quãuis hic̃sine fructu uiridis sta¬
re uideatur : erat autem docens insina¬
goga sabbatis : et eccemulier q̃ habebat
spm̃ in firmatis annis decim et octo: pau
lo anteiam diximus quia hoctrinus ad¬
uentus dnĩ ad infructuosã ficulneã qđ

Expanded text:
ditatem operis radix cordis. Plangit, ditatem operis radix cordis. Plangit, quod fecisse se meminit, displicet sibi, qualem fuisse se recolit, intentionem contra se dirigit atque ad meliora animum accendit. Ex foetore igitur ad fructum reviarbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet; et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annlo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus Domini ad infructuosam arborem quod
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrathumiliat: quotiens ergo de
peccato suo aliquẽ corripiȩmꝰ quasi excul¬
turȩ debito circa in fructuosa arborem
fodimus. Post fossionẽ uero quid dicat
audiamus : et mutam cofinũ stercoris:
quid ẽ cofinus stercoris. nisi memoria
peccatorũ e peccata et enĩ carnis: stercora
uocantur : Vnde et perꝓphetcm dicitur:
Conputruer̃ iumenta instercore suo:
lumenta quippe instercore suo conpu¬
trescere ẽ carnales quoq: infȩcore luxu¬
riae uitam finire : Nositaq quotiens car¬
nalẽ m̃tẽ desuispeccatis in crepamus. quo
tiens ad eius memoriã uitia ante acta re¬
ducimus quasi in fructuosae arbori co
egit recolat : etad compunctionis gratiã
quasi defecore pingues cat mititur ergo
cofinus stercoris ad radicem arboris
quando prauitatis suae conscientia tan¬
gitur memoria cogitationis : Cũq se ꝑ
paenitentiã ad lamenta mens excitatcũq
adbonȩ operationis gratiã reformat.
quasi ꝑ tactũstercoris redit ad fecun¬

Expanded text:
demonstrat, humiliat. Quoties ergo aliquem de peccato suo corripimus, quasi ex culturae debito circa infructuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercora vocantur. Unde et per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales quosque in fetore luxuriae vitam finire. Nos itaque quoties carnalem mentem de suis peccatis increpamus, qutiens ad eius memoriam vitia anteacta reducunt, quasi infructuosę arbori cofegit, memoriam recolat et ad conpunctionis gratiam quasi de foetore pinguescat. Mittitur ergo cofinus stercoris ad radicem arboris, quando pravitatis suę conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per pęnitentiam ad lamenta mens excitat, cumque ad bonę operationis gratiam reformat, quasi per tactum stercoris redit ad fecun
Abbreviated transcription (Latin):
ex uobis. qui nonrenuntia omnibus
quae possidet non potest meus discipu¬
lus eẽ et tamensperandȩ salutis reme¬
dium confert. quia qui periram non po¬
test ferri perpostulctȩ pacis uult le¬
gactionem placari lauate ergo fr̃s lem̃i
lacrimis maculas peccatorũ. ȩlemosinis
tergite sacris hostis expiate nolite pos¬
sidere ꝑdesideriũ quȩadhuc ꝑusum
minime reliquistis speminsolo redẽpto
tore figite ad aeternam patriammente
transite si enim nihil in hocmundo aman¬
do possidetis. etiam possidendo cun¬
ctareliquistis ipsenobis gaudia deside¬
ratec concedait. qui nobis aeternae
pacis remedia contulit. ihs xp̃s dñs

Expanded text:
ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae possidet, non potest esse meus discipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. Lauate ergo, frares karissimi, lacrimis maculas pec- catorum et helemosina tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum minime reliquistis, spem uestram in solo redemptore nostro figite et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis eternae pacis remedia contulit, Ihesus
Abbreviated transcription (Latin):
Aut sp̃s scs̃ fec nemoalius fec̃ qr totius trinitatis
una substantia ẽ. Inueniet ipsũ fecisse. si
quando quis piãdĩ homotale a liquid fecit
scõ ñ s̃ tresdii sedunꝰ ds̃ de quo scriptũ bene¬
dictus dñs̃ ds̃ i srł qui facit mirabilia solis
fecit. ipso faciente fecit haec autem
ipse non illis facientibus fecit

Expanded text:
us sanctus fecit, nemo alius fecit, quia totius Trinitatis una substantia est, inveniet ipsum fecisse, si quando quispiam Dei homo tale aliquid fecit. sunt tres dii, sed unus Deus, de quo scriptum est, Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus iquid eorum fecit, ipso faciente fecit. Haec autem ipse, non illis facientibus, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio et affectus quidem laetior
intellegendus ẽ eẽ designatos: sicut
ꝑq̃ ut dixi nomina : gaudium animae
figuratur interius: beatier itis cũ uos
oderint homines: et cũ separauerint
tectemq pati desiderati beactus ẽ mul¬
to autembeatior quihas interaduer¬
sa uirtutes serucre non trepidat quia
odiant licet homines corde nefande.
dilectũ xpͥo corlȩdere nequnt : saiparent licẽ
et sinagoga depellat᷑ xps inuenit et confir¬
mat᷑ ex probrent nomen crucifixi. ĩpse
conmortuos sibi conresuscitat et con¬
sedere facit incȩlestibus : et eiecerint
nomen urm taquãmalũ ꝓpt̃ filiũ homi¬
nis Nom̃ ur̃m qđ dicit nomen xp̃i anorũ
significcct q̃uo digentibus iud eccisq saepis¬
sime quantũ adipsos memoricce abra sũ
et ab hominibus ẽ eiectum. nulliꝰiam
existente causa odu nisi propt̃ filium ho¬
minis : quiauidelicet nomen xp̃i credentis
suum uoluerint facere cognomen: atq: ideo

Expanded text:
exsultatio et affectus quidam laetior exsultatio et affectus quidam laetior intelligendus est esse designatus. Sicut . Per quae, ut dixi, nomina gaudium animae figuratur interius. Beati eritis cum vos oderint homines, et cum separaverint ertatemque pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. Et ejecerint nomen vestrum tanquam malum propter Filium hominis. Nomen vestrum quod dicit, nomen Christianorum significat, quod a gentibus Judaeisque saepissime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter filium hominis, quia videlicet, nomen Christi, credentes suum voluerint facere cognomen; atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
gloriatua : potest simplicit᷑ accip bea¬
tiquinunc esuritis qui castigatis corpis
ur̃m et seruituti subicitis qui in fame
et siti uerbo operã datis quia caelestiũ
tunc gaudiorũ habetis. uberteote ꝑ¬
frui : beatiquinunc fletis q̃uiari de¬
bitis nontẽporaliũ damna commodorũ :
sed uirtutũ de trimentaspiritalium
qui flenti aeterna beatitudine consola¬
buntur: ubiñ nr̃a solũ seder ꝓximi iube¬
mur cominis sa deflereȩquem suit nos
diligimus consequent̃ illius et profectu
nos gratulari : et defectu necesseẽ tri¬
bulacri: nec solũ tribulari : uerũ ad lacri¬
mas usq: succendi sic enim samuhel et
dauid peccatũ saulis et interitum lugen
zarũ quem diuina erat maiesta resu¬
scitaturus. humana prius miseratione
deflebat : mrstice significans eos. qui
peccatimorte sopiunt᷑ ut reuiuis cere
queant a proximis. eẽ plangendos:
quodautem nunc flentes risuros. eẽ pro¬
mittit: non pueriliter accipiendũ ẽ. sed
scripture morȩ risus nomine mentis

Expanded text:
gloria tua ; potest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus vestrum et servituti subjicitis , qui in fame et siti verbo operam datis , quia coelestium tunc gaudiorum habebitis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David peccatum Saulis et interitum lugentzarum, quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat ; mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queant, a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed, Scripturae more, risus nomine mentis
Abbreviated transcription (Latin):
subrepat. utceipsum uelis interimere sic
intellegenda quod debesodisse in hoc
mundo animam tuã : Hinc enim quidam¬
ma ligniatq peruersi et inseipsis crude¬
liores et sceleratiores homicidae . flã¬
missedonant aquis p̃focantꝰ p̃cipitio
conlidunt et pereunt: hoc xp̃s non docu¬
it immo etiam diabolo p̃cipitiũ sugge
autemdix̃ significans quamorte clarifi¬
caturus erat dm̃ : Cũ esses iunior cinge¬
baste etambulabas quouolebas cũ autẽ
senueris alterte cinget etferet quotu ñ
uis : ubisatis exp̃ssit. ñ a seipso sed ab alio
debere occidi quiuestigia sequiturx p̃i :
Cũ ergo causȩ articulis uenerit. ut haec con¬
dicio ꝓponat᷑. aut faciendũ eẽ contradi p̃ce¬
ptũ aut ex hacuita migrandũ quorũ duoꝵ

Expanded text:
subrepat ut teipsum velis interimere, sic subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidammaligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerautem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Deum: Cum esses junior, cingebas te, et ibas quo volebas; cum autem senueris, alter te cinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duo
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum fuerit ipsũ solum
manet si autem mortuũ fue¬
Erit multũ fructũ a ffert : Nedice bat dis¬
ipsũ eẽ granum morti ficandum et mult¬
pliccendũ : mortificandũ in sidelitateiu¬
deorum multiplicandũ fide omnium po¬
pulorũ: lamuero exortaens ad passionis suȩ
sectanda uestigia. quia mat inquit animã
suam perdetetẽ quod duobus modis intel¬
ꝓxpͣo : Itemaliomodo quiamat animã suã
in hacuita : ne ꝑ das in aeterna uita hoc
autem qđ poterius dixi magis habere ui¬
detur sensus euangelicus : sequitur enĩ
et qui oditanimam suã in hoc mundo inui¬
tã aeternã custodit eã Ergo qđ supra diccũ
ẽ quiamat subintellegitur in hocmundo :
ipseitaq perdet quia utẽ oditutiqin bocmus¬
do inuitã aet̃nã ipsecus todit eã : magnaet
mira sententia quẽ dmodũ sit hominis a ni¬
mã suã amorut pereat odium nepereat:
simaleamaueris : tuncodisti : sibeneo de¬
ris tunca masti felices quioder̃ custo di¬
endo n epdant amando: sediuide netibi

Expanded text:
m fuerit, ipsum solum manet. Si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Se autem dicebat ipsum esse granum mortificandum et multiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Jam vero exhortans ad passionis suae sectanda vestigia, Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. Quod duobus modis intelo. Item alio modo: Qui amat animam suam, in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus; sequitur enim: Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodiet eam. Ergo quod supra dictum est, Qui amat, subintelligitur, in hoc mundo; ipse utique perdet: qui autem odit, utique in hoc mundo; in vitam aeternam ipse custodiet. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut pereat, odium ne pereat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tria conuersatus ẽ Et quasi bonus ratioci¬
nator uelut adcentuplũ manũ porrigens
sẽ ꝑ desinistra trans misit addexterã et in caelo
reposuit sudoressuos : Nã et si hicoperaeus
uident᷑ illuc operũ merita transier̃ Illus¬
ergo inquantũ possumus uestigiis insistec¬
mus qui ꝑ illãnimis artãuiã adceliam¬
plafestinans qua eum sequere mur
ostendit

Expanded text:
tria conversatus est, et quasi bonus ratiocitria conversatus est, et quasi bonus ratiocinator, velut ad centuplum manum porrigens semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos; nam etsi hic opera ejus videntur, illuc operum merita transierunt. Illius, in quantum possumus, vestigiis insistamus: quibus, per illam nimis arctam viam ad coeli ampla festinans, qua eum sequeremur ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
riam deiecit irã et extinx̃ inuidiam¬
et uelutd deantiqua domobarbaris hospi¬
tibus perꝰturbati freuo cando illuc fidẽ cas¬
satatẽ iustitiã miseri cordiã habitatores
pacificos intromi sit ꝑ quos in domiciliũ
ments caput horũ bonorũ xp̃s intraret
et ad posicis paenitentiae medicam̃tis
ue luti quatriduanũ fȩcentem increpa¬
tionũ fremitu suscitabat et emendatione
suscepta demediis mortis faucibus erutos
tẽporiua resurrectione uitȩ restituebat
hec itaq ac huuis modiplura gerensq̃ ꝓfer
sermo pauꝑculus melius uobis ea ur̃t dict&
affectus su mȩa lacritatis instantia fuit cul¬
tor etcusto sanimarũ cupiditates resecans
iras conprimens malitias exstirpans his ma¬
gis uiriste tẽporib: necessarius fuit quib
tanta iniquitas sũptis cotidie deficiente iu¬
stitia uirib conualescit et quidẽ le in hac¬
peregrinatione solo corpore constitutus.
cogitatione et auiditate in illa a et̃ napa¬

Expanded text:
riam, dejecit iram, et exstinxit invidiamriam, dejecit iram, et exstinxit invidiamet velut de antiqua domo, barbaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, misericordiam, habitatores pacificos intromisit, per quos in domicilium mentis caput horum bonorum Christus intraret, et appositis poenitentiae 253 medicamentis, velut quatriduanum fetentem, increpationum sonitu suscitabat, et emendatione suscepta de mediis mortis faucibus erutos temporaria resurrectione vitae restituebat. Haec itaque, atque hujusmodi plura gerens, quae psermo pauperculus, melius vobis ea vester dicet affectus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, eiras comprimens, malitias extirpans! His magis vir ille temporibus necessarius fuerat, quibus tanta iniquitas, sumptis cotidie, deficiente iustitia, viribus, conperegrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate in illa aeterna pa
Abbreviated transcription (Latin):
imitator uam mortuas do et contrari omor¬
tificet uitalimorte peccato Tunc inalia
parte ea quae uperuerat salubritate
claudebat neeis res aliena concupis¬
cibilis appareret neinteriori homini
maculã exterioris culpa trans mitte¬
ret ineadcor tenebrȩ ꝑuias lucis intra¬
rent. Ne in uno quoq: prophetica illa in¬
terminatio compleretur mors inquit
intrauit ꝑfenestras urãs Ministeria
enimaurium et oculorũ fenestrȩ. eẽ
ꝓbantur animarũ : quando enĩ aperimꝰ
auditũ mala et iniqua loquentibus.
Acdamnabilit̃ optrectantibus. et quȩ
dõ sunt contraria sua dentibus mors in¬
trat ꝑfenestras nras : horror mortife¬
rȩ noctis inrũ pit : ꝑ quas sol iustitiȩ
intrare debuerat quando istepeccati
fenestrȩ apertȩ sunt : ianua salutis et ui¬
te acportȩ para drsiclaus& s̃: hasiste
uirbeatus fenestras. multis seris diui¬
nitimoris obstruxit: dequantorũ cor¬
dibus quos in hones tac iniquitas et
impietas possidebat fugauit luxu¬

Expanded text:
imitator jam mortuas Deo e contrario mortificet vitali morte peccato. Tunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxu
Abbreviated transcription (Latin):
aut de uerbo ex ortationis quo errantẽ
rrigere uolebas. forte ꝓniciosius er¬
rare. tutamenꝓtuo simplici et lucido
corde hic et in futuro lucis gratia do¬
naberis : haeccontra hypochri sin
pharisȩorũ subdolesigna quae¬
rentium specia literdicta: nos iuxta
sensum moralem generaliter institu¬
ANT

Expanded text:
aut de verbo exhortationis quo errantem aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole signa quaerentium specialiter dicta, nos juxta sensum moralem generaliter instituant
Abbreviated transcription (Latin):
pcedit prauũ ẽ. omne opus qđ sequit᷑
quã uis rectũ eẽ uideatur: uideergo
ne lumen qđ inte ẽ tenebrae sint: hoc ẽ
ne ipsa cordis intentio quaelum en ẽ
animae : uitiorũ caligine fuscetur
sedula discretione pepende ⁊uxto
quoda lihi p̃cipitur. Ominicustodia
serua ciuim cor qm̃ ex ipso uita ꝓcedit
non habens aliquã partem tenebrarum
erit lucidum totum : et sicut lucerna ful¬
goris in luminabitte Totum corpus nrm
omnia opera nostradicit : quia et a¬
postolus membra nostra nuncupat
quaedamopera quae in probat et mor¬
tificandam pcipit dicens: mortificate
ẽgomembra ur̃a : quae sunt suꝑ terrã :
fornicationem iinmunditiam. libi¬
dinem et ceteratalia siigitur ipse
bonum bona intentione patra ueris
non habens intua conscientia aliquã
partem tenebrosȩ cogitationes etiam¬
si contigerit aliquem ꝓximorum tua
bona actione noceri : uerbi gratia. aut
depecunia quã a te in digens et petens
acceperat facere uł patia liquid mal

Expanded text:
cedit, parvum est omne opus quod sequitur, quamvis rectum esse videatur. Vide ergo, ne lumen quod in te est tenebrae sint. Hoc est, ne ipsa cordis intentio, quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula discretione perpende. Juxta quod alibi praecipitur: Omni custodia serva tuum cor, quoniam ex ipso vita procedit non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia opera nostra dicit, quia et Apostolus membra nostra nuncupat quaedam opera quae improbat, et mortificanda praecipit dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali,
Abbreviated transcription (Latin):
meminerint : Niã sequit᷑ lucerna corporis XI¬
tui ẽ oculustuus : Corpusquippedicit
opera q palã cunctis apparent : oculũ
uero i psã mentis intentionẽ q̃ operat᷑ et de
cuius merito eadẽ opera lucis antenebra¬
rũ sint opera discernuntur sicut ipse
consequent̃ ex posuit dicens: sio culustu¬
us fuerit simplex totũ corpustuum lu¬
cidũ erit : si autẽ nequã fuerit et iam
corpus tuum tenebro sũerit : siin quic
pura rectaq intentione quȩ potes age¬
rebona studueris : lucis profecto sunt
opera q̃ facis etiã sicorã hominib: in ꝑ¬
fectionis aliquid habere uideantur.
qnm̃ diligentibus dm̃. omnia coope¬

Expanded text:
meminerint. Nam sequitur: Lucerna corporis meminerint. Nam sequitur: Lucerna corporis tui est oculus tuus. Corpus quippe dicit opera quae palam cunctis apparent; saeculum vero ipsam mentis intentionem, qua operatur, et de cujus merito eadem opera lucis an tenebrarum sint opera, discernuntur, sicut ipse consequenter exposuit, dicens: Si oculus tuus fuerit simplex, totum corpus tuum lucidum erit; si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tpura rectaque intentione quae potes agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur, quoniam diligentibus D
Abbreviated transcription (Latin):
e seipsed ñs haec loquit
ostendens et sisupra di¬
xerit nullũ generatio¬
ni nequam nisi signum
ionȩ dandum ne quaquã tamen lucis suȩ
claritatẽ fidelib: occul tandã Ipse quip¬
pelucernã accendit quitestam humanȩ
naturȩ flãma suae diuinitactis impleuit
quã ꝓfecto lucernã nec credentib: abs¬
condere nec modio subponere hoc ẽ
submen sura legis includere uł in trauni¬
us uideae gentis terminos uoluit coli¬
bere sed supra cande labrũ inquit
ut qui ingrediunt᷑ lum̃ uideant : Cande¬
labrũ ȩcclȩsiã dicit cuilucernã supposu¬
it quia nostris in fontib fidẽ suȩ in carna¬
tionis affixit ut qui ecclesiã fidelit̃ in¬
grediuoluerint lumenueritatis paliqaa
in tueri quasententia iudeorũ quoq p¬
ceres condẽ net qui signa q̃ rentes ex¬
terius aptã lucis ianuã noluerint intra¬
re credendo deniq: p̃cipit neo peratan¬
tũ modo sed et cogitationes ipsas. etiã cor¬
dis intentiones mundare et castigare

Expanded text:
e seipso Dominus haec loquitur ostendens, etsi supra dixerit nullum generationi nequam, nisi signum Jonae dandum, nequaquam tamen lucis suae claritatem fidelibus occultandam. Ipse quippe lucernam accendit, qui testam humanae naturae flamma suae divinitatis implevit: quam profecto lucernam nec credentibus abscondere, nec modio supponere, hoc est, sub mensura legis includere, vel intra unius Judaeae gentis terminos voluit cohibere. Sed supra candelabrum, inquit, ut qui ingrediuntur, lumen videant. Candelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarnationis affixit, ut qui Ecclesiam fideliter ingredi voluerint, lumen veritatis palam queant intueri. Qua sententia Judaeorum quoque proceres condemnat, qui signa quaerentes exterius, apertam lucis januam noluerint intrare credendo. Denique praecipit ne opera tantummodo, sed et cogitationes, et ipsas etiam cordis intentiones mundare et castigare
Abbreviated transcription (Latin):
đđ ꝓpħt etregis ex ẽplũ quicũ intantis regni
affluentis honoribus acdiuitiis nullũ animȩ
suaeso latiũ posset inuenire tandẽ erecto¬
eius uisionẽ ꝑ uenire meam᷑ obsitacula uitiorũ
q̃ hanc inpediresolent satugam anr̃o etcor¬
pore et m̃te secludere Neq enĩ ad eũ nisire¬
ctis operũ gressib: ꝑuenit᷑: neq facies eiꝰ mun¬
da nisi amundis cordie uidecur: beatia utẽ
mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt : qđ ipse
nobis pr̃tare dignet᷑ qui ẽ ꝓmittere digna¬

Expanded text:
prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni prophetae et regis exemplum, qui cum in tantis regni affluentiis, honoribus ac divitiis, nullum animae suae solatium posset invenire, tandem ejus visionem pervenire mereamur, obstacula vitiorum, quae hanc impedire solent, satagamus a nostro et corpore et mente excludere. Neque enim ad eum nisi rectis operum gressibus pervenitur, neque facies ejus munda nisi a mundis corde videtur. Beati autem mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Quod ipse nobis praestare dignetur, qui promittere digna
Abbreviated transcription (Latin):
ab luit . acdeinde ad participationem
sacrialtaris ubiredemptoris nr̃i carni
Ac sanguini communicemus trans mittit
haec demrsterio petrȩ spiritlis a quã¬
et primus pastor eccłȩ nom̃ accepit et in qua
totius eccłȩ scãe fabri caim mobilis et c cusa ꝑ¬
sistit et ꝑ quã ipsa ecclesia nascituranũ tritlati¬
usex ponendo dicere libuit quia solent artius i¬
multoa liquando dulcius in hereret cordibau
dientũ eaq̃ figuraẽ anti quitate p̃missa sic demũ
nouaspiritedit̃ explanatione dilucidant᷑
quã q̃ sineullis figurarũ exẽplis simplicitapũ
narratione credenda ł agenda monent᷑ cu
tes nulla labentiũ rerũ contrarietate t̃rente
nullablandiente serenitate a fidei firmita¬
te diuellamur nec glectis deliciis tẽpora¬
lib: soloꝰ nos in p̃senti redẽptoris nr̃i donacȩ¬
lestia delectent sola int̃ ȩrũ nas scłi spesuisio¬
nis illius conselet᷑ recolam sedulie gregiũ sc̃i

Expanded text:
abluit, ac deinde ad participationem abluit, ac deinde ad participationem sacri altaris, ubi Redemptoris nostri carni ac sanguini communicemus, transmittit. Haec de mysterio petrae spiritualis, a qua primus pastor Ecclesiae nomen accepit, et in qua totius sanctae Ecclesiae fabrica immobilis et inconcussa persistit, et per quam ipsa Ecclesia nascitur ac nutritur, latius exponendo dicere libuit, quia solent arctius multo et aliquando dulcius inhaerere cordibus audientium ea quae, figurarum antiquitate praemissa, sic demum nova spiritualiter explanatione dilucidantur, quam quae sine ullis figurarum exemplis simplici tantum narratione credenda vel agenda monentur. Cesidio semper adhaerentes nulla labentium rerum contrarietate terrente, nulla blandiente serenitate, a fidei firmitate divellamur. Neglectis deliciis temporalibus, sola nos in praesenti Redemptoris nostri dona coelestia delectent, sola inter aerumnas saeculi spes visionis illius consoletur. Recolamus seduli egregium David
Abbreviated transcription (Latin):
eis rursus quoq p̃cepit morsi. ut per¬
cuteret uirga petram quoddũ faceret
rubrum liberati eua simus qui ꝑ aquam
baptismi remissionẽ peccatorũ quae nob̵
p̃mebant accepimus Nos qui int̃ ȩrũnas
uitȩ p̃sentis . quasun siccitate here¬
mi promis sumnobis patriae cccelestis ex¬
pectamus ingressũ. inqua uidelicet here¬
mositi pereclitamur ac fame spiritadi
deficimus : si nonredẽptoris nr̃i nos dona
confirmant. si non in carnationis eiussa¬
na quae nos uictu caelesti nein huius scł
itinere deficimus recreat Ipsepetra.
quaespiritalib: nos donis in ebriat: quȩ
ligno crucis percussa poculũ nobis uitȩ.
suo delatere manauit. Vnde dicit in
euangelio Egosum panis uite: qui uenit
adme non esuriet. et quicredit in menon
sitiet umquã Et congruente satis figu¬
rarũ ordine primopapulus perma¬
re saluatus ẽ . Ac sic adcibum mannȩ atq:
mum qui dem aquanos regenerationis

Expanded text:
eis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut pereis. Rursus quoque praecepit Moysi, ut percuteret virga petram. Quod dum faceret, Rubrum liberati evasimus, quia  Al., qui per aquam baptismi remissionem peccatorum, quae nos premebant, accepimus, nos qui inter aerumnas vitae praesentis, quasi in siccitate eremi, promissum nobis patriae coelestis exspectamus ingressum, in qua, videlicet, eremo siti periclitamur, et fame spirituali deficimus, si non Redemptoris nostri nos dona confirment, si non incarnationis ejus sana quae nos victu coelesti, ne in hujus saeculi itinere deficiamus, recreat; ipse petra, quae spiritualibus nos donis inebriat, quae ligno crucis percussa, poculum nobis vitae suo de latere manavit. Unde dicit in Evangelio: Ego sum panis vitae. Qui venit ad me, non esuriet; et qui credit in me, non sitiet unquam . Et congruenti satis figurarum ordine primo populus per mare salvatus est, ac sic ad cibum mannae atque mum quidem aqua nos regenerationis
Abbreviated transcription (Latin):
nis quisq: deuia uerit. quã uis sibi magna
uideat᷑ agere adȩdificium ecclesiae meȩ
ñ ꝑtinet petrusigit᷑ a firma petra uide¬
licetxpo quam ardent̃ a mauit nom̃ accepit
Xpoͣs et enim uocatur petra quia in ex pu¬
gnabile ad seconfugientibus p̃sidiumtri¬
buit . qui a sperantes inse ab antiqui hostis
insidusmunitos redditetdttis Nec p̃t̃¬
eundem qđ ob hoc quoq dñs petrauocat᷑:
quia spiritalium nobis charis matũ flu¬
entaminiferat. quia sacroscã nos suisan¬
guin s̃ cõmmunione purificat qđ facilus
intellegitur et idcundius forte retine¬
bitur : si ad memoriã reuocet q̃ sit iux ta
historiam petra dequa a płs mystice quia
xp̃m significaret ex ponit liberatus nãq
uenit in desertũ in quo ꝑ annos xl: donec
ad terrã rȩꝓmisionis ueniret itera gebat
qui quodam tẽporefame acsiti fatigatus.
in heremo clamauit admorsen : atdñs
orante moyse sicut scriptũ ẽ pluit illis
mannamanducare : panem caelidedit

Expanded text:
isquis deviaverit, quamvis sibi magna videatur agere, ad aedificium Ecclesiae meae non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. Christus etenim vocatur petra, quia inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec puod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta historiam petra de qua Apostolus mystice quia Christum significaret exponit . Liberatus namquevenit in desertum, in quo per annos XL, donec ad terram repromissionis veniret, iter agebat. Quid quodam tempore fame ac siti fatigatus, in eremo clamavit ad Moysen. At Dominus, orante Moyse, sicut scriptum est, pluit illis manna, manducare panem coeli dedit
Abbreviated transcription (Latin):
men a petra deriuatũ ẽ uocactur autẽ petrus :¬
obfirmitatem fidei uocatur autem pe¬
trus: obinuin cibile roburmentis: uocat᷑
petrus . quia illi solidis simȩ petrȩ dequa
apłs ait. petra autemerat xp̃s. unica de¬
uotione adhȩsit hinc ẽ enim quod ea¬
dem petraui delicet xpͥ̃s cũ int̃rogaret
discipulos suos quẽ eũ eẽdicerent: Ac pe¬
trus responderet dicens. tues xp̃s filius
dĩuiui. continuo puram eius confessionẽ
iuxta utriusq: nominis significantiam
digna remuneratione donauit: sed etipsa
petri appellatio quid in se sacramenti
gestaret aperuit: primonãq: ait desimo¬
nebeatus es simonbariona quia caro et
sanguis nonre uelabittibi sed pat̃ m̃s qui
in caelis .ẽ. Ac deinde subiunxit petro¬

Expanded text:
men a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus men a petra derivatum est. Vocatur autem Petrus ob firmitatem fidei; vocatur Petrus ob invincibile robur mentis; vocatur Petrus, quia illi solidissimae petrae, de qua Apostolus ait: Petra autem erat Christus , unica devotione adhaesit. Hinc est enim, quod eadem petra, videlicet Christus, cum interrogaret discipulos suos quem eum dicerent esse, ac Petrus responderet, dicens: Tu es Christus, Filius Dei vivi , continuo puram ejus confessionem juxta utriusque nominis significantiam digna remuneratione donavit; sed et ipsa Petri appellatio quid in se sacramenti gestaret aperuit. Primo namque ait de Simone: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est; ac deinde sub
Abbreviated transcription (Latin):
asnamq: grȩce. latine dicit᷑ uirilis et ille
sesortẽ ꝑtinere docer qui tẽporalia quȩ
possident forti aet̃ norũ amore contẽ nunt
quicredentes uiderebona dñi int̃rauiuen¬
tium. donec haec percipiant expectare dnm
cũ psalmista et uiril it̃ age accorsuũ con¬
fortare contendunt: quod autẽ simonfili¬
us fuit io hanna id ẽ gratiae dĩ aperte
de monstrat. quia quicquid deuotȩ oboe¬
ditionis dño impendit. quicquid merito
oboedientiae p̃mii perennis ad nõ recipit
totũ hocnimirũ p̃ueniente segratia suꝑ¬
rũ prius simondictus. quiꝰ mrsterio filius
sit iohanna restat p̃serutari : quid arcani
contineat nomen quo eum denuo saluator
appellauit Tuinquit uocaberis cephas:
qd int̃ p̃tactur petrus neq uero petri uoca¬
bulo quasi hebreo uł syro aliam int̃p̃tatio¬
nem q̃ rere oportet : sed procertonos se
quia id ẽ grȩce et latine petrus quod srriȩce
cephas significat . et in utraq: lingua no¬

Expanded text:
as namque Graece, Latine dicitur virilis. Et illise sortem pertinere docet, qui temporalia quae possident fortiter aeternorum amore contemnunt: qui credentes videre bona Domini in terra viventium, donec haec percipiant, exspectare Dominum cum Psalmista, et viriliter agere, ac cor suum confortare contendunt. Quod autem Simon filius fuit Joanna, id est, gratiae Dei, aperte demonstrat, quia quidquid devotae obeditionis Domino impendit, quidquid merito obedientiae praemii perennis a Domino recepit, totum hoc nimirum praeveniente se gratia suprum prius Simon dictus, quo mysterio filius sit Joanna; restat perscrutari quid arcani contineat nomen, quo eum denuo Salvator appellavit. Tu, inquit, vocaberis Cephas, quod interpretatur PETRUS. Neque vero Petri vocabulo, quasi Hebraeo vel Syro, aliam interpretationem quaerere oportet, sed pro certo nosce quia idem Graece et Latine Petrus quod Syriace Cephas significat, et in utraque lingua no
Abbreviated transcription (Latin):
xerat: qui recipieuos merecipit : sed hoc
p̃ceptũ multi pseudo ꝓpaetȩ et fulsi p̃¬
dicctores poterant impedire medica¬
tus ẽ huic seaenda lodicens: qui recipit
÷ dstũ in nomineiusti: me rcedem iustiacci¬
piet : rursus poterat alius causari . et di¬
cere : pauꝑ tacte ꝓhibeor : tenuitas mere¬
tinet. ut hospitalis. eẽ non possim: et hanc
excusationẽ leuissimo p̃cepto deluit : ut
calicem aq̃: frigidae toto animo porri¬
gamus : frigidae in quit aquȩ non calidȩ :¬
ne et in calida. paupertatis penuria et
lignorũ occasioqu ereretur: tale quid et apls
et discipulos ad magistrorũ refrige¬
ria cohortatus quia poterat qui libet
optendere pauꝑtatẽ et p̃ceptũ eludere.
prius quã ille ꝓponat imminente soluit
quȩ stionẽ dicens : noli teerrcre ds̃ ñ in ri¬
detur quae enĩ seminauerit homo haec
et metet: eo ẽ sensus: frustra causaris in¬
opiamĩcũ aliudhabeat conscientia me

Expanded text:
xerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc xerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire; medicatus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae frigidae toto animo porrigamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ne et in calida, paupertatis et penuriae lignorum occasio quaereretur. Tale quid et Apostolus et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me
Abbreviated transcription (Latin):
qui prophetam recipit ut ꝓphetam. et in¬
tellegiteum defuturis loquentẽ hicmer¬
cedem ꝓphetȩ accipiet igit᷑ iuidei carnalit̃¬
⁊rtanium mixtũ etriticop̃mi serat qui
recipit uost merecipit : et quimerecipit
reciͥpit eũ qui memisit : Ad sus ceptionẽ
magistrorũ discipulos ꝓuocauerat: po¬
terat Occulta ẽẽ credentium responsio:
ergo et pseudo ꝓphetas et iudã ꝓditorẽ
debemus recipere : et illis a limonĩamini¬
non ꝑdere suscipientis. licet indignus
fuerit qui sus ceptussit  quicũq potũ
dederit uni exminimis istis. calicẽ aq̃.
frigidȩ tantũ in nomine discipuli : A men
dico uobis non ꝑdet mercedem suã : legi¬
mus in propbetadauid: ad ex cusandi
excusationes in peccatis : quod multi
peccatorũ suorũ quasi iustas p̃tendar
occasiones : ut quod uo luntate delin¬
quunt : Videantur neces sitate pecca¬
re: dñs scrutator cordis etrenũ futuras¬
cogitationes in singulis contuetur: di¬

Expanded text:
Qui prophetam recipit ut prophetam, et inQui prophetam recipit ut prophetam, et intelligit eum de futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igitur Judaei carnalitzizanium mixtum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam mininon perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in dico vobis, non perdet mercedem suam . Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis, quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendebant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare. Dominus scrutator cordis et renucogitationes in singulis contuetur. Di
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit ut cmorparentũ ac filiorũdi amo¬
re comparetur Et ñ possit utrũq seruari
buit amare patre aut matre signant̃ ad di¬
dit quiamat patrem autmatre plus quã me et
quinon accipit crucem suam cotidie : ne se¬
melputemus ardorem fidei posse suffice¬
re: semꝑ crux portanda ẽ : ut sẽ ꝑ nos xp̃m
amare doceamus: Qui recipit uos m̃ereci¬
pit: et quime recipit . recipit eũ qui me
misit Ordopulcerrimus adp̃diccctionẽ
mitat docet pericula nontimenda affe¬
ctũ subi cit religioni aurũ supratule¬
rat : a es dezona excusserat : dura eucen¬
gelistarũ conditio: unde ergo sũptus:
undeuictus necessaria. Austeri tactẽ man¬
dcctorũ : spetem perat ꝓmissorũ quire
S cipit inquiens uos. merecipit: et qui me
ricipit recipit eum qui memisit: Vt
in suscipiendis a postolis unus quisq
credentiũ xp̃m sesuscipisse arbitraret᷑:
qui recipit ꝓphetẽ in nomine ꝓphetȩ
mercedem ꝓphetȩ accipiet. etr ł ꝗ¬

Expanded text:
enerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, buit amare patrem aut matrem, sed signanter addidit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et qui non accipit crucem suam mel putemus ardorem fidei posse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem p
Abbreviated transcription (Latin):
mone : xp̃sdicit᷑ grȩco : latin eautẽ un¬
ctus int̃p̃tactur : Vnde et chrismagrȩcȩ.
latine unctio dicitur Xp̃s autẽ id ẽ
unctus appellatur dñs quia sicut pe:¬
trus ait. unxit eum ds̃ spũ sco et uirtu¬
te : unde etiam psalmista in eius laude
loquitur. unx̃ teds̃ ds̃ tuus oleo lȩ¬
titice p̃consortib tuis: Consortes autẽ
eius nosuocat. qui ad accipiendã sp̃s
scĩ gratiam in baptismo etiã chris mate
tib: unctus ẽ cui sicut ioħ baptista
testactur ñ ad mensurãdat ds̃ spm sed
om̃a dedit inmanuei: nã de consortib: ei¬
dẽ unctionis dicit apłs unicuiq autẽ

Expanded text:
mone, Christus dicitur Graeco, Latine autem unctus interpretatur. Unde et chrisma Graece, Latine unctio dicitur. Christus autem, id est, unctus, appellatur Dominus, quia, sicut Petrus ait, Unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute . Unde etiam Psalmista in ejus laude loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate tibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
hoc glorificatus ẽ ds̃ pat̾ ut fructũ plu¬
rimũ afferamus et efficia mur eius di¬
scipuli non hoc gloriae nrãe tribuamꝰ
tam quã hoc ex nobis ipsis habeamus
set sic luceat lumen urm̃ corã hominib:
ut uideant bona operaura nea semetipsis
putcrent. eẽ bona opera sua. moxaddi¬
dit et glorificent patrem urm̃ qui incȩ
lis in hoc enim glorificatur pat̃ ut frũ¬
ctũ plurimum afferamus et efficia mur
xpi discipuli. A quo efficimur nisi ab
illo. cuius misericordia p̃uenitnos
in dilectionemea Ecceunde sunt nobis
operabona namunde nobis essent. nisi
quia fides ꝑdilectionẽ operatur unde
autem diligeremus nisi prius dilige¬
remure Aꝑtissime hoc inepisto lasua
Ait sicut dilexit me pat̃ et ego dilexiuos.
non aequalitatem naturȩ ostendit nr̃e
et suae sicut ẽ patris et ipsius sed gratiã
quamedia tordĩ et hominũ ẽ homo xp̃s¬
et nos in ipso quia in hoc glorificatur

Expanded text:
hoc glorificatus est Deus Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli, non hoc nostrae gloriae tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. set, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona; ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficimur, nisi ab illo cujus misericordia praevenit nos?in dilectione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc in Epistola sua ait, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi non aequalitatem naturae ostendit nostrae et suae, sicut est Patris et ipsius, sed gratiam qua mediator Dei et hominum est homo et nos, sed in ipso; quia in hoc glorificatur
Abbreviated transcription (Latin):
infantem: quamuis nondũ ualentem
corde credere adiustitiam: et ore con¬
fiteri ad salutem : totũ hoc fit peruer¬
bum dequodns ait: lamuos mundiestis
ꝓpt̃ uerbum quod locutus sũ uobis : mine
te in quit inme etego in uobis : Non eo
modo illi in ipso sicut ipse inillis utruq
enim prod ẽ non ipsi sed illis : Itaes
quippe inuite palmites ut uiti non
confercent sed inde accipiant unde
Iuiuant Itacuero uitis ẽ in palmitibis

Expanded text:
infantem: quamvis nondum valentem infantem: quamvis nondum valentem corde credere ad justitiam, et ore confiteri ad salutem. Totum hoc fit per verbum, de quo Dominus ait, Jam vos mundi estis, propter verbum quod locutus sum vobis. SEte, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant: ita vero vitis est in palmitibus
Abbreviated transcription (Latin):
quia si confessus fueris in oretuo quia
dñs ẽ ilis. et credideris incordetuo
quia ds̃ illum suscitauit a mortuis sal
uuseris cor deenim creditur adiusttiã¬
ore autem confessio fit insalutem : unde et
in actibus a pos tolorũ legitur: fidem un¬
dans cordaeorũ et in episto lasua beatus
petrus : sic et uos inquit baptis ma saluos
faciet non carnis depositio sordium sed¬
VIII conscientiae bonȩ in terrogatio: hoc ẽ
uerbum fidei qđ p̃dicamus qđ sine du¬
bio ut mundare possit: consecratur et
baptis mus: Xp̃s qui pope nobis cũ uitis
cumpatre agricola dilexit ecclesiã et
seipsum tradidit proea legea postolũ :
et uidequid adiungat: ut ecm scĩfica¬
ret inquit mundans eã lauacro aq̃
in uerbo: mundatio igitur. nequa quã
fluxo et labili tribueretur elemento:
nisi ad deretur in uerbo : Hoc uerbumfi¬
dei taentũ ualet in ecclesiadĩ ut pipsa
credentem offerentem benedicentem
tinguentem etiam tantillum mundet

Expanded text:
Quia si confessus fueris in ore tuo quia Quia si confessus fueris in ore tuo quia Dominus est Jesus, et credideris in corde tuo quia Deus illum suscitavit a mortvus eris. Corde enim creditur ad justitiore autem confessio fit ad salutem . Unde et in Actibus apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum . Et in Epistola sua beatus Petrus, Sic et vos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit consecratur et baptismus. Christus quippe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat, Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elemento, nisi adderetur in verbo. Hoc verbum fidei tantum valet in Ecclesia Dei, ut per ipsum credentem, offerentem, benedicentem, tinguentem, etiam tantillum mundet
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ : si autem confessi fuerimus pecca
cata nostra fidelis est et iustus qui
dimittet nobis peccata et mundet nos
ab omni iniquitate : mundet utiq mun¬
dos : hoc ẽ fructuosos ut tanto sint fru¬
ctuo siores quanto fuerint mundiores :
lamuos mundi estis: ꝓpt̃ uerbum quod
locutus sũ uobis : quare non ait mundi
estis ꝓpt baptis mumquo ablutiests:
sed ait propt uerbum quod locutus
sum uobis nisi quia et ina qua uerbũ mun¬
dat : detra he uerbum et quidẽ aqua nisi
aqua᷑ accedit uerbum a delementum
et fit sacramentũ etiam ipsũ tcmquam
ui sibile uerbum: namde hoc utiq dixe¬
rat quando pedes discipulis lauit: qui
lotus ẽ non indiget ut lauet sed ẽ mun¬
dus totus : unde ista tanta uirtus aquȩ:
ut corpus tangat ȩccor abluat᷑ nisi
aciente uerbo ñ quia dr̃ sed quiacre¬
ditur : Nam etinipso uerbo aliud ẽ sones
transiens Aliud uirtus manens : hoc ẽ
uerbum fidei quod p̃dicamus aita płs

Expanded text:
non est: si autem confessi fnon est: si autem confessi fcata nostra, fidelis est et justus, qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniquitate . Mundet utique mundos, hoc est fructuosos, ut tanto sint fructuosiores, quanto fuerint mundiores. Jam vos mundi estis propter verbum quod locutus sum vobis. Quare non ait, Mundi estis propter baptismum quo abluti estsed ait: Propter verbum, quod locutus sum vobis, nisi quia et in aqua verbum mundat. Detrahe verbum, et quid est aqua nisi aqua? Accedit verbum ad elementum, et fit sacramentum, etiam ipsum tanquam visibile verbum. Nam de hoc utique dixerat, quando pedes discipulis lavit. Qui lotus est, non indiget ut lavet, sed est mundus totus. Unde ista tanta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo? Non quia dicitur, sed quia creditur. Nam et in ipso verbo alius est sonus transiens, aliud virtus manens, hoc est verbum fidei, quod praedicamus. Ait Apostolus: