comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
temptum se iudicat. et hic morsus non sine quadam humilita¬
te animi euenit. supprim̃tis se ac descendentis. Sapiens au¬
tem a nullo contemnitur. magnitudinem suam nouit: nlli¬
q tantum de se licere nunciat . quantum sibi. et omnes has
quas non miserias animor sed molestias dixeri ñ uincit.
sed nec sentit quidem. Alia sunt quae sapientem feriunt. et̾
si non puertant. ut dolor corporis et debilitas: aut amicorũ
liberorumq amissio et patria bello flagrantis calamitas. ħ
non nego sentire sapientem. nec enim lapidis illi duriciam
ferri ue asserimus. Nulla uirtus est quae non sentiat se
perpeti. Quid ergo est: quosdam ictus recipit: sed recep¬
ptos euncit: et sanat et compͥmit. hac uero minora non
sentit quidem nec aduersus ea solita illa uirtute utitur
dura tolerandi: sed aut non annotat. aut digna risu pu¬
tat. Praeterea cum magnam partem contumeliaꝵ super¬

Expanded text:
temptum se iudicat, et hic morsus non sine quadam humilitatemptum se iudicat, et hic morsus non sine quadam humilitate animi evenit supprimentis se ac descendentis. Sapiens autem a nullo contemnitur, magnitudinem suam novit nullique tantum de se licere renuntiat sibi et omnis has, quas non miserias animorum sed molestias dixerim, non vincit sed ne sentit quidem. Alia sunt quae sapientem feriunt, etiam si non pervertunt, ut dolor corporis et debilitas aut amicorum liberorumque amissio et patriae bello flagrantis calamitas. Haec non nego sentire sapientem ; nec enim lapidis illi duritiam ferrive adserimus. Nulla virtus est, quae non sentiat se perpeti. Quid ergo est ? Quosdam ictus recipit, sed receptos evincit et sanat et comprimit, haec vero minora ne sentit quidem nec adversus ea solita illa virtute utitur dura tolerandi, sed aut non adnotat aut digna risu putat. Praeterea cum magnam partem contumeliarum super
Abbreviated transcription (Latin):
Uoniam priorem partem ꝑcurrimus ad alteram transe¬
amus. quam quibusdam ꝓpriis. plaensq uero cõmuni¬
bus contumeliam resutamus. Est minor in iuria. de qua q̃¬
ri magis. ꝗͣ exequi possumus.quam leges quoq nulla dignã
uindicta pͥutauerunt. Hunc affectum mouet humilitas ani¬
mi. contrahentis se ob fcm dcmq in honorificum. Ille meho¬
die non admisit: cum alios admuteret. sermonem meum aut
suꝑbe aduersatus est: aut palam risit. et non medio me loco
s in immo collocauit. et alia huius notae. Quae quid uocem:
nisi querelas nauseantis animi. in quae fere delicati et felices
incidunt: Non uacat enim haer notare cum peiora instant
Nemo ocio ingenia nr̃a infirma ac muliebria et inopia uera
iniuriae lasciuientia. his cõmouent᷑. quaꝵ pars maior cõstat
uicio interp̃tantis. Itaq nec prudentiae quicꝗͣ in se ẽẽ nec fi¬
duciae oñdit. qui contumelia afficitur. Non dubie enim con¬

Expanded text:
Quoniam priorem partem percucurrimus, ad alteram transeQuoniam priorem partem percucurrimus, ad alteram transeamus, qua quibusdam propriis, plerisque vero communibus contumeliam refutabimus. Est minor iniuria, quam queri magis quam exsequi possumus, quam leges quoque nulla dignam vindicta putaverunt. Hunc affectum movet humilitas animi contrahentis se ob dictum factumve inhonorificum: " Ille me hodie non admisit, cum alios admitteret," et " sermonem meum aut superbe aversatus est aut palam risit," et " non in medio me lecto sed in imo collocavit," et alia huius notae, quae quid vocem nisi querellas nausiantis animi ? In quae fere delicati et felices incidunt ; non vacat enim haec notare cui peiora instant. Nimio otio ingenia natura infirma et muliebria et inopia verae iniuriae lascivientia his commoventur, quorum pars maior constat vitio interpretantis. Itaque nec prudentiae quicquam in se esse nec fiduciae ostendit qui contumelia afficitur ; non dubie enim con
Abbreviated transcription (Latin):
scit sibi non posse ficri. Inde tam crectus latusq est. inde cõ¬
tinuo gaudio clatus. adeo aut̃ ad offensiones rerum homĩ:¬
q non conturbat: ut illa ip̃i inuiria usui sit. per quam expe¬
rim̃tum sui capit et uirtutem temptat. Faueamus obsecro o¬
nos hiuc proposito. xquisq et animis et auribus assimus o
dum sipiens in iurrae excipitur. Nec quicq adeo petulantia
nr̃e aut rapacissimis cupiditatibus: aut eaxca temeritati sup¬
biaeq detrahitur. salius uiciis nris hac sapienti libertas ꝗ¬
ntur. non ut nobis facere non liceat. iniuriam agimus: sedd
ut ille omes inuirias in altum dimittat. patientiaq se. ac
magnitu dine animi defendat. Sic incertaminib sacris
plenq uiceuint cedentium manus obstinata sapientia fa¬
ugando. Ex hoc puta genere sapientem eorum qui exer¬
citatione longa ac fideli robur perpetiendi. laxandiq õe
inimicam uim consequuti sunt:

Expanded text:
scit sibi non posse fieri. Inde tam erectus laetusque est, inde conscit sibi non posse fieri. Inde tam erectus laetusque est, inde continuo gaudio elatus ; adeo autem ad offensiones rerum hominumque non contrahitur, ut ipsa illi iniuria usui sit, per quam experimentum sui capit et virtutem temptat. Faveamus, obsecro vos, huic proposito aequisque et animis et auribus adsimus, dum sapiens iniuriae excipitur ! Nec quicquam ideo petulantiae vestrae aut rapacissimis cupiditatibus aut caecae temeritati superbiaeque detrahitur. Salvis vitiis vestris haec sapienti libertas quaeritur. Non ut vobis facere non liceat iniuriam, agimus, sed ut ille omnes iniurias in altum demittat patientiaque se ac magnitudine animi defendat. Sic in certaminibus sacris plerique vicerunt caedentium manus obstinata patientia fatigando. Ex hoc puta genere sapientem eorum, qui exercitatione longa ac fideli robur perpetiendi lassandique omnem inimicam vim consecuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
numerant᷑. Omne aũt fortuitum circa nos saeuit et iniuria
Illud quoq cogita iniuriaꝵ latissimam patere mat̾iam
illis per qua periculum nobis quaesitum est: ut accusatore sũ¬
misso. aut criminatione falsa. aut irritatis in nos potentioꝵ¬
motibus. quaeq alia intra togatos latrocima sunt. Est et il¬
la iniuria frequens si lucrum alicui exeussum est: aut p̃¬
mium dui captatum si magno labore affectata hęreditas au̾¬
sa est et quaestuosx domus gratia erepta. hoc effugiet sapiẽs
qui neseit nec in spem. nec in metum uiuere. Aduce nunc
q in uiriam nemo ĩmota mente accipit: sed ad sensum eius
periurbatur. caret autem pturbatione uir rectus. erroribus
moderatur sius alte quietus et placide.nam si tangit illum
in uiria. et mouet et impedit. Caret autem ira sapiens. qua
excitat in iurix spẽs: nec aliter careret ira. nisi et iniuria quã

Expanded text:
numerat ; omne autem fortuitum circa nos saevit et in vilia. numerat ; omne autem fortuitum circa nos saevit et in vilia. Illud quoque cogita, iniuriarum latissime patere materiam in illis per quae periculum nobis quaesitum est, ut accusatore submisso aut criminatione falsa aut irritatis in nos potentiorum odiis quaeque alia inter togatos latrocinia sunt. Est et illa iniuria frequens, si lucrum alicui excussum est aut praemium diu captatum, si magno labore adfectata hereditas aversa est et quaestuosae domus gratia erepta. Haec effugit sapiens qui nescit nec in spem nec in metum vivere. Adice nunc quod iniuriam nemo inmota mente accipit, sed ad sensum eius perturbatur, caret autem perturbatione vir ereptus erroribus, moderator sui, altae quietis et placidae. Nam si tangit illum iniuria, et movet et impellit, caret autem ira sapiens, quam excitat iniuriae species, nec aliter careret ira nisi et iniuria, quam
Abbreviated transcription (Latin):
te congressa est. nunꝗͣ par recessit. Si maximum illud ul¬
tra quod nihil hẽnt irata leges ac saeuissimi domini minãt
in quo impium suum fortuna consumit: aequo placidoque
animo accipimus. et scimus mortem malum non eẽ. ob hoc
ne inuiriam quidem. multo facilius alia tolerabimus dãna
et dolores. et ignominias locorum cõmutationes. et orbititeᷤ.
discidia. qua sapientem etiam si uni uersa circum ueniant ñ
mergunt nedum ut ad singulorum impulsus mereat. Et si
foituna iniunas moderate fert: quanto magis hominum
potentium. quos scit fortunae manus ẽẽ: Omnia itaq sici
patitur ut hyemis rigorem et tempantiam eaeli: ut feruões
morbosq et caetera quaeq accidentia. Nec de quoꝙͣ tam be¬
ne udicat: ut illum quicq putet consilio fecisse. quod in u¬
no sapiente est. Aliorum omnium non consilia. sed fraudes
et insidiae. et motus animoꝵ inconditi sunt: qui casibus ã¬

Expanded text:
te congressa est, numquam par recessit. Si maximum illud ulte congressa est, numquam par recessit. Si maximum illud ultra quod nihil habent iratae leges ac saevissimi domini quod minentur, in quo imperium suum fortuna consumit, aequo placidoque animo accipimus et scimus mortem malum non esse, ob hoc ne iniuriam quidem, multo facilius alia tolerabimus, damna et dolores, ignominias, locorum commutationes, orbitates, discidia, quae sapientem, etiam si universa circumveniant, non mergunt, nedum ut ad singulorum impulsus maereat. Et si fortunae iniurias moderate fert, quanto magis hominum potentium quos scit fortunae manus esse! Omnia itaque sic patitur ut hiemis rigorem et intemperantiam caeli, ut fervores morbosque et cetera forte accidentia, nec de quoquam tam bene iudicat, ut illum quicquam putet consilio fecisse, quod in uno sapiente est. Aliorum omnium non consilia, sed fraudes et insidiae et motus animorum inconditi sunt, quos casibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mireris si nemo põt illi iniuriam facere. nec prodeẽ qui¬
dem quisꝗͣ põt. et sapienti nihil deest. quod accipe possit
loco muneris et maius nihil põt tribuere sapiente. hẽre enĩ
prius debet ꝗ dare. Nihil aut̃ hẽt quod ad se transferri sa¬
piens gauisurus sit. Non põt ergo quisꝗͣ aut nocere sapiẽ¬
ti: aut prodẽe. quemadmõm diuina nec iuuari desiderant
nec ladi possunt. sapiens aut̃ uicinus ꝓximusq: diis consi¬
stit. excepta mortalitate similis deo ad illa intens pergensq
excelsa. ordinata et intrepitla aequali et concordi cursu flu¬
entia. secura. benigna. bono publico nata. et sibi et aliis salu¬
taria. Nihil humile concupiscet. nihil flaebit. qui rationi
innixus per humanos easus diuino incedet animo. Non
hẽt ubi accipiat iniuriam. ab homine me tantum dicere
putas: sed nec a fortuna quidem: quae quotiens cum uirtu¬

Expanded text:
quod mireris ; si nemo illi potest iniuriam facere, ne prodesse quiquod mireris ; si nemo illi potest iniuriam facere, ne prodesse quidem quisquam potest. Et sapienti nihil deest quod accipere possit loco muneris, et malus nihil potest dignum tribuere sapiente ; habere enim prius debet quam dare, nihil autem habet quod ad se transferri sapiens gavisurus sit. Non potest ergo quisquam aut nocere sapienti aut prodesse, quoniam divina nec iuvari desiderant nec laedi possunt, sapiens autem vicinus proximusque dis consistit, excepta mortalitate similis deo. Ad illa nitens pergensque excelsa, ordinata, intrepida, aequali et concordi cursu fluentia, secura, benigna, bono publico nata, et sibi et aliis salutaria nihil humile concupiscet, nihil flebit. Qui rationi innixus per humanos casus divino incedit animo, non habet ubi accipiat iniuriam—ab homine me tantum dicere putas ? Ne a fortuna quidem, quae quotiens cum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
talum opposita ueste elusum est. Omnia scelera et ante effe¬
ctum opis quantum culpae satis est perfecta sunt guadam
eius condicionis sunt et hac uice copulant᷑. ut alterum si
stum. possum pedes mouere ut non eurram. currere non o¬
possum ut non moueam. possum qͣuis in aqua sim nõ na¬
tare. si nato. non possum in aqua non eẽ. Ex hac sorte. et
hoc est de quo agitur. si iniuriam accepi: neceẽ est fcãm ẽẽ
si est fcã non est necẽe accepisse me. multa enim incidere o¬
possunt. quae sũmoueant iniuriam. ut intenta manu deii¬
cere aliquis casus põt et emissa taela declinare: ita iniurias
qualescunq põt aliqua res depellere. et in medio intercipe
ut et factae sint nec acceptae. Praet̾ea nihil iniustum iustici
pati põt: quia non coeunt contraria. Inuiria aũt non põt
sieri nisi iniuste. ergo sapienti iniuria non põt fieri. Nec ẽ

Expanded text:
telum obposita veste elusum est. Omnia scelera etiam ante effetelum obposita veste elusum est. Omnia scelera etiam ante effectum operis, quantum culpae satis est, perfecta sunt. Quaedam eius condicionis sunt et hac vice copulantur, ut alterum sistum. Possum pedes movere, ut non curram ; currere non possum, ut pedes non moveam. Possum, quamvis in aqua sim, non natare ; si nato, non possum in aqua non esse. Ex hac sorte et hoc est de quo agitur. Si iniuriam accepi, necesse est factam esse ; si est facta, non est necesse accepisse me; multa enim incidere possunt quae submoveant iniuriam. Ut intentatam manum deicere aliquis casus potest et emissa tela declinare, ita iniurias qualescumque potest aliqua res repellere et in medio intercipere, ut et factae sint nec acceptae. Praeterea iustitia nihil iniustum pati potest, quia non coeunt contraria. Iniuria autem non potest fieri nisi iniuste ; ergo sapienti iniuria non potest fieri. Nec est
Abbreviated transcription (Latin):
laedi sapiens iniuria etiam in bonos nisi a malis non tempta¬
tur. bonis inter se pax est. mali tam bonis ꝑniciosi sunt. ꝗͣ¬
mali inter se. Q si laedi nisi insirmior non põt. malus a¬
utem bono infirmior est:nec iniuria bonis nisi a dispari
uerenda est. iniuria in sapientem uirum non cadit. Illud
enim iam non es admonendus. neminem bonum eẽ ni¬
si sapientem. Si in iuste inquis soerates damnatus est ĩ¬
uiriam accepit. hoc loco intelligere nos oportet posse
euenire ut faciat aliquis inuriam mihii. et ego non acci¬
piam tanꝗͣsi quis rem e uilla mea surripuit in domo
mea ponat. ille surtum fecerit: ego nihil ꝑdiderim. Po¬
test aliquis nocens sicri qͣuis non nocuent.Si quis cu
uxore sua.tanꝗͣ aliena concubat. adulter erit. quãuis il
suam re mixta cibo perdidit. uenenum illud dando sceleri se
obligauit etiam si non nocuit. Non minus Latro est cuius

Expanded text:
laedi sapiens. Iniuria in bonos nisi a malis non temptalaedi sapiens. Iniuria in bonos nisi a malis non temptatur ; bonis inter se pax est, mali tam bonis perniciosi quam inter se. Quodsi laedi nisi infirmior non potest, malus autem bono infirmior est, nec iniuria bonis nisi a dispari verenda est; iniuria in sapientem virum non cadit. Illud enim iam non es admonendus neminem bonum esse nisi sapientem. " Si iniuste," inquit, " Socrates damnatus est, iniuriam accepit." Hoc loco intellegere nos oportet posse evenire, ut faciat aliquis iniuriam mihi et ego non accipiam. Tamquam si quis rem, quam e villa mea subripuit, in domo mea ponat, ille furtum fecerit, ego nihil perdiderim. Potest aliquis nocens fieri, quamvis non nocuerit. Si quis cum uxore sua tamquam cum aliena concumbat, adulter erit, quamvis illsuam remixtum cibo perdidit; venenum ille dando sceleri se obligavit, etiam si non nocuit ; non minus latro est, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
nim̃tis p̃cincta sunt. Non babylonios illi muros contulis
quos Alexander intrauit: non carthaginis.aut numantiae
moenia una manu capta: non capitolium arcem ue. hẽnt is¬
ta hostile uestigium. Illa quae sapientem tuent᷑. et a flama. &
ab incursu tuta sunt: nullum introitum p̃bent. excelsa in ex¬
pugnabilia. diis xqua. Non est quod dicas ita ut soles hẽ
sapientem nr̃m nusꝗͣ inueniri. Non fingimus istud humãi
ingenii uanum decus: nec ingentem imaginem falsa rei cõ¬
cipimus: sed qualem confirmainus exhibuimus: et exhibemꝰ
Raro foisitan magnisq atatum interuallis inuenit᷑. Neq
enim magna et excedentia solitum ac uulgarem mõm cre¬
bro gignunt᷑. Caeterum hic ip̃e marcus Cato acuius menti¬
one haec disputatio processit: uereor ne supra nr̃m exem¬
plar sit.Deniq: ualidius debi ẽẽ quod laedit eo quod lae¬
ditur. non est autem fortior nequitia uirtute. non põt ergo

Expanded text:
nimentis praecincta sunt. Non Babylonios illis muros contuleris, nimentis praecincta sunt. Non Babylonios illis muros contuleris, quos Alexander intravit, non Carthaginis aut Numantiae moenia una manu capta, non Capitolium arcemve, habent ista hostile vestigium. Illa, quae sapientem tuentur, et a flamma et ab incursu tuta sunt, nullum introitum praebent, excelsa, inexpugnabilia, diis aequa. Non est quod dicas, ita ut soles, hunc sapientem nostrum nusquam inveniri. Non fingimus istud humani ingenii vanum decus nec ingentem imaginem falsae rei concipimus, sed qualem conformamus, exhibuimus, exhibebimus, raro forsitan magnisque aetatium intervallis unum; neque enim magna et excedentia solitum ac vulgarem modum crebro gignuntur. Ceterum hic ipse M. Cato, a cuius mentione haec disputatio processit, vereor ne supra nostrum exemplar sit. Denique validius debet esse quod laedit eo quod laeditur ; non est autem fortior nequitia virtute ; non potest ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tes coloratos. male sanos eẽ. quos non aliter uidet. ꝗͣ xgros in¬
temperatos. Itaq succenscet quidem si quid in morbo petulanti
ausi sunt aduersus medentem. et quo animo honores eorum
estunat. eodem paꝵ honorifice facta. Quemadinõm non pla¬
cebit sibi si illum mendicus coluerit: nec contumeliam iudica¬
bit. si illum homo plębis ultima salutanti mutuam salutatio¬
nem non reddidert: sic nec suspiciet quidem si illum multi
diuites inspexerint. Scit enim illos nihil am̃dicis differre. ĩ¬
mo miserions ẽẽ. Illi enim exiguo: hi multo egent. Et rursuᷤ
non tangetur si illum rex medoꝵꝵ: atalus ue asia salut antem
silentio. ac uultu arroganti transierit. Scit statum eius nõ ma¬
gis hẽre quicꝗͣ inuidendum: ꝗͣ eius: euius in magna familia
cura obtigit egros in sanoeq compescere. Num moleste ferã¬
num nihil perdere bona eius solidis et in exsupabilibus mu¬

Expanded text:
tes, coloratos male sanos esse, quos non aliter videt quam aegros intes, coloratos male sanos esse, quos non aliter videt quam aegros intemperantis. Itaque ne succenset quidem, si quid in morbo petulantius ausi sunt adversus medentem, et quo animo honores eorum nihilo aestimat, eodem parum honorifice facta. Quemadmodum non placebit sibi, si illum mendicus coluerit, nec contumeliam iudicabit, si illi homo plebis ultimae salutanti mutuam salutationem non reddiderit, sic ne suspiciet quidem, si illum multi divites suspexerint—scit enim illos nihil a mendicis differre, immo miseriores esse, illi enim exiguo, hi multo egent—et rursus non tangetur, si illum rex Medorum Attalusve Asiae salutantem silentio ac vultu arroganti transierit. Scit statum eius non magis habere quicquam invidendum quam eius, cui in magna familia cura optigit aegros insanosque compescere. Num moleste feranum, nihil perdere. Bona eius solidis et inexsuperabilibus mu
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt: et ut desinant facere. Sic ẽnim et pecora uerbere dͥo¬
mantur nec irascimur illis cum sessorem recusauerint: sed cõ¬
pescimus: ut dolor contumacia uineat. Ergo et illud solutu
scies quod nobis opponit᷑: quare si non accepit iniuriam noc
contumeliam: sapiens punit eos qui fecerunt. non enim se
ulciscitur: sed illos em̃dat
Uid est autem. quare hanc animi firimitatem non cre¬
das in uirum sapientem cadere: cum tibi in alus ide
notare: sed non ex eadem eã liceat: Quis enim fraenetico me¬
dicus irascitur: quis febricitantis. ac frigida prohibiti male¬
dicta in malam partem accipit: Hunc affẽm aduersus om̃s
ht sapiens quem aduersus aegros suos medicus quoꝵ nec o¬
scoena si remedio egent contractare: nec reliquias et effusa in¬
tueri dedignat᷑ nec per surorem sxuientium exciꝑe conuicia.
Scit sapiens omnes hos qui togati purpuratiq incedunt ualẽ¬

Expanded text:
cerunt et ut desinant facere ; sic enim et pecora verbere docerunt et ut desinant facere ; sic enim et pecora verbere domantur, nec irascimur illis, cum sessorem recusaverunt, sed compescimus, ut dolor contumaciam vincat. Ergo et illud solutum scies, quod nobis opponitur : " Quare, si non accepit iniuriam sapiens nec contumeliam, punit eos qui fecerunt ?" Non enim se ulciscitur, sed illos emendat. Quid est autem, quare hanc animi firmitatem non credas in virum sapientem cadere, cum tibi in aliis idem notare sed non ex eadem causa liceat ? Quis enim phrenetico medicus irascitur ? Quis febricitantis et a frigida prohibiti maledicta in malam partem accipit ? Hunc affectum adversus omnis habet sapiens, quem adversus aegros suos medicus, quorum nec obscena, si remedio egent, contrectare nec reliquias et effusa intueri dedignatur nec per furorem saevientium excipere convicia. Scit sapiens omnis hos, qui togati purpuratique incedunt ut valen
Abbreviated transcription (Latin):
runt. caeterum non minus uagi. incertiq uoluptatum sĩe
delectu appetentes. trepidi et non ingenio s formidine ꝗ¬
eti. Non ideo quicq̃ inter illos puerosq uiterẽe quis di¬
xerit. ꝙ illis talorum nucumq et aris minuti auaricia est
bus et iun. argentiq et urbium:ꝙ illi inter se ip̃os magr̃atꝰ
gerunt et p̃textam fascesq ac tribunal imitant᷑. hi autem
m campo foroq et in curia serio ludunt. Illi in lutoribus
haren&e congestu simulacra domuum excitant: hi ut ma¬
gnum aliquid agentes in lapidibus ac parietibus et tectis mo¬
uendis occupati ad tutelam corpoꝵ inuenta in ꝑiculum uerte¬
runt. Figo par pueris longiusq progressis sed in alia maiora¬
q error est. Non immerito itaq hoꝵ contumelias sapiens ut
iocos accipit. et aliquando illos tanꝗͣ pueros. malo poenaq
admonet. et afficit non quia accepit inuiriam: sed quia fe¬

Expanded text:
runt, ceterum non minus vagi incertique, voluptatium sine runt, ceterum non minus vagi incertique, voluptatium sine dilectu adpetentes, trepidi et non ingenio sed formidine quieti ? Non ideo quicquam inter illos puerosque interesse quis dixerit, quod illis talorum nucumve et aeris minuti avaritia est, his auri argentique et urbium, quod illi inter ipsos magistratus gerunt et praetextam fascesque ac tribunal imitantur, hi eadem in campo foroque et in curia serio ludunt, illi in litoribus harenae congestu simulacra domuum excitant, hi ut mgnum aliquid agentes in lapidibus ac parietibus et tectis moliendis occupati tutelae corporum inventa in periculum verterunt. Ergo par pueris longiusque progressis, sed in alia maioraque error est. Non immerito itaque horum contumelias sapiens ut iocos accipit, et aliquando illos tanquam pueros malo poenaque admonet, adficit, non quia accepit iniuriam, sed quia fe
Abbreviated transcription (Latin):
non pepcit.et nilil horum contumeliam dicimus. Quare:
quia qui fecit. contemne̾ non põt. Eadem cã est cur nõs mã¬
cipiorum nr̃oꝵ urbanitas in dominos contumeliosa dele¬
ctet: quoꝵ audacia ita demum sibi in conuiuas is facit. si cͦe¬
pit a domino et ut quisq contemptissinus et ut ludibrium
est: ita solutissima linguae est. Pueros quidem in hoc mercãt᷑
procaces: et illorum impudentiam acuunt: ac sub magr̃o hñt
qui probra meditate effundunt. nec has contumelias uocamꝰ
sed argutias. Quanta aũt dementia est usdem mõ delectari
mõ offendi et rem ab amico deãm maledictam uocare a
seruulo ioculare conuicium: Quem animum nos adu̾sus
pueros hẽmus: hunc sapiens aduersus om̃s. quibus etiã
post iuuentam: canosq puerilitas est. An quicꝗͣ isti pro
fecerunt quib animi mala sunt. auctiq in maus errores.
qui a pueris magnitudine tantum formaq corpoꝵ diffe¬

Expanded text:
non pepercit, et nihil horum contumeliam dicimus. Quare ? non pepercit, et nihil horum contumeliam dicimus. Quare ? Quia qui facit contemnere non potest. Eadem causa est, cur nos mancipiorum nostrorum urbanitas in dominos contumeliosa delectet, quorum audacia ita demum sibi in convivas ius facit, si coepit a domino ; et ut quisque contemptissimus et vel ludibrium est,ita solutissimae linguae est. Pueros quidam in hoc mercantur procaces et illorum impudentiam acuunt ac sub magistro habent, qui probra meditate effundant, nec has contumelias vocamus, sed argutias. Quanta autem dementia est isdem modo delectari, modo offendi, et rem ab amico dictam maledictum vocare, a servulo ioculare convicium ! Quem animum nos adversus pueros habemus, hunc sapiens adversus omnes, quibus etiam post iuventam canosque puerilitas est. An quicquam isti profecerunt, quibus puerilis animi mala sunt auctique in maius errores, qui a pueris magnitudine tantum formaque corporum diffe
Abbreviated transcription (Latin):
rum quib metum incutit umbra. et ꝑsonarum desoriitas
et deprauata facies. Lachrymas uero euocant nomina paꝵ
grata aurib et digytorum motus. et alia qua impetu quo¬
cdam erroris improuidi iesugiunt. Iniuria piopositum hoc
hẽt aliquem malo afficere. malo aut̃ sapientia non relinquit
locum. unum enim malum illi est turpitudo: quae intrarei
la quid quid eiusmoĩ est transcurrit ut uanas spẽs somnioꝵꝑ
uisusq nocturnos nihil hñtes solidi atq ueri. Simul illud
cogitat. om̃s inferiores ẽẽ ꝗͣut illis audacia sit tanto excelsio¬
ra despicere: Contumelia a contemptu dicta est. quia nemꝰ
nisi eum quem contempsit tali in iuria notat. Nemo autem
meliorem maioremq contemnit: etiam si facit aliquid qđ
contemnẽtes solent. Nam et pueri os parentum feriunt. et
crines matris turbant. lacerantq. infans et sputo aspersit a
nud auit in conspectu suoꝵ tegenda: et uerbis oscoenioribus

Expanded text:
rum, quibus metum incutit umbra et personarum deformitas rum, quibus metum incutit umbra et personarum deformitas et depravata facies, lacrimas vero evocant nomina parum grata auribus et digitorum motus et alia quae impetu quodam erroris improvidi refugiunt. Iniuria propositum hoc habet aliquem malo adficere ; malo autem sapientia non relinquit locum, unum enim illi malum est turpitudo, quae intrare la, quicquid eiusmodi est, transcurrit ut vanas species somniorum visusque nocturnos nihil habentis solidi atque veri. Simul illud cogitat omnes inferiores esse, quam ut illis audacia sit tanto excelsiora despicere. Contumelia a contemptu dicta est, quia nemo nisi quem contempsit tali iniuria notat; nemo autem maiorem melioremque contemnit, etiam si facit aliquid, quod contemnentes solent. Nam et pueri os parentium feriunt et crines matris turbavit laceravitque infans et sputo adspersit aut nudavit in conspectu suorum tegenda et verbis obscenioribus
Abbreviated transcription (Latin):
conflant nihil diuinitati nocet: ita quidquid sit in sapiẽ¬
tem proterue. petulanter supbe frustra temptat. At satius
erat neminem ẽẽ qui facere uellet. Rem difficilem optas
humano generi. in nocentiam. Et non fieni eorum interest
qui factur sunt non eius qui pati. Ne si fiat quidem põt
ũno nescio an magis uires sapientia ostendat tranquillita¬
tis inter lacessentiã sicut maximum argumentum est un¬
peratoris. si armis urisq pollenti tuta et secura sit hostiũ
terra.
luidamus si tibi uidetꝰ Serene in uriam a contume¬
lia. prior illa natura grauior est: hȩc leuior. tantum d̾
animoꝵ dissolutio et uanitas: ut quidam nihil acerbius pu¬
tent. Sic inuenies seruum qui tam flagellis ꝗͣ collaphs ce¬
di mallit. et qui mortem aut uerbera tolerabiliora credat ꝗͣ
contumdiosa uerba. ad tantas ineptias puentum est ut ñ
dolore tantum sed doloris opimone uexemur. more pueo¬

Expanded text:
conflant nihil divinitati nocetur, ita quicquid fit in sapienconflant nihil divinitati nocetur, ita quicquid fit in sapientem proterve, petulanter, superbe, frustra temptatur. " At satius erat neminem esse qui facere vellet." Rem difficilem optas humano generi, innocentiam ; et non fieri eorum interest qui facturi sunt, non eius qui pati ne si fiat quidem potest. Immo nescio an magis vires sapientiae ostendat tranquillitas inter lacessentia, sicut maximum argumentum est imperatoris armis virisque pollentis tuta securitas in hostium terra. Dividamus, si tibi videtur. Serene, iniuriam a contumelia. Prior illa natura gravior est, haec levior et tantum danimorum dissolutio et vanitas, ut quidam nihil acerbius putent. Sic in- venies servum qui flagellis quam colaphis caedi malit et qui mortem ac verbera tolerabiliora credat quam contumeliosa verba. Ad tantas ineptias perventum est, ut non dolore tantum sed doloris opinione vexemur more puero
Abbreviated transcription (Latin):
gia tot uerberati sceleris ostentant: Ita sapientis animus
solidus est. et id roboris collegit ut tam tutus sit ab in iu¬
ria. q̃ illa quar retuli. Quis igitur: non erit aliquis ꝗ
sapiẽnti facere temptet iniuriam: temptabit. sed nõ
peruenturam ad eum. maiore enim interuallo et a conta¬
ctu inferiorum abductus est qͣ ut ulla uis noxia usq ad o¬
illum uires suas ꝑferat. Etiam cum potentes et imperio
editi et consensu seruientium ualidi nocere intemꝑtent.i
tam citra sapientiam omnes eoꝵ impetus deficient. ꝗͣ quae
neruo torm̃tisue in altum expͥmunt᷑: cum extra uisum exili¬
erint citra celum tam flectuntur. Quid tu putas cum stoli¬
dus ille rex multitudine taloꝵ diem obscurisset. ullam sa¬
gutam in solem incidisse: aut dimissis in profundum cathe¬
nis neptunum potuisse contingi: Ut caelestia humanas ma¬
nus effugiunt. et ab is qui temꝰpla diruunt: aut simulacra

Expanded text:
gia tot verberati saeculis ostentant ; ita sapientis animus gia tot verberati saeculis ostentant ; ita sapientis animus solidus est et id roboris collegit, ut tam tutus sit ab iniuria quam illa quae rettuli. " Quid ergo ? Non erit aliquis qui sapienti facere temptet iniuriam ? " Temptabit, sed non perventuram ad eum ; maiore enim intervallo a contactu inferiorum abductus est, quam ut ulla vis noxia usque ad illum vires suas perferat. Etiam cum potentes et imperio editi et consensu servientium validi nocere intendent, tam citra sapientiam omnes eorum impetus deficient, quam quae nervo tormentis- ve in altum exprimuntur, cum extra visum exsilierint, citra caelum tamen flectuntur. Quid ? Tu putas tum, eum stolidus ille rex multitudine telorum diem obscuraret, ullam sagittam in solem incidisse aut demissis in profundum catenis Neptunum potuisse contingi ? Ut caelestia humanas manus effugiunt et ab his qui templa diruunt ac simulacra
Abbreviated transcription (Latin):
non qd feritur: sed quod non laeditur. Ex hac tibi nota sa¬
pientem ex hibeo. Nunquid dubium est.quin certius robu
sit qd non uincit᷑ ꝙ quod non lacessitur: cum dubiae sint ui¬
res inexptx. at merito certissima firmitas hẽatur. quae omnes
incursus respuit. sic tu sapientem melioris scito natura: si nul¬
lius illi iniuria nocet. ꝗͣsi nulla sit. Et illum fortem uirum
dicam quem bella non subigunt.nec admota uis hostilis
exterret. non cui pingue ocium est: inter desides ppłos. Hoc
igitur dico sapientem nulli ẽẽ iniuri ae obnoxium. Itaq
non refert q̃multa in illum coniiciantur taela. cum sit nul¬
li penetrabilis. Quomõ quoidam lapidum in expugnabi¬
lis ferro duricia est. nec secari adamas. aut exdi uel terii
põt. sed incurrentia ultro retundit. Quem ad mõm quae¬
dam non possunt igne consumi: sed Nama circunfusa ri¬
in altum scopuli mare frangunt. nec ip̃i ulla sauicie uesti¬

Expanded text:
non quod non feritur, sed quod non laeditur ; ex hac tibi nota sanon quod non feritur, sed quod non laeditur ; ex hac tibi nota sapientem exhibebo. Numquid dubium est, quin certius robur sit quod non vincitur quam quod non lacessitus cum dubiae sint vires inexpertae, at merito certissima firmitas habeatur, quae omnis incursus respuit ? Sic tu sapientem melioris scito esse naturae, si nulla illi iniuria nocet, quam si nulla fit. Et illum fortem virum dicam, quem bella non subigunt nec admota vis hostilis exterret, non cui pingue otium est inter desides populos. Hoc igitur dico, sapientem nulli esse iniuriae obnoxium ; itaque non refert, quam multa in illum coiciantur tela, cum sit nulli penetrabilis. Quomodo quorundam lapidum inexpugnabilis ferro duritia est nec secari adamas aut caedi vel deteri potest sed incurrentia ultro retundit, quemadmodum quaedam non possunt igne consumi sed flamma circumfusa rii quidam in altum scopuli mare frangunt nec ipsi ulla saevitiae vesti
Abbreviated transcription (Latin):
Tale itaq aliquid. et in hoc eẽ suspicor quod prima specie o¬
pulchium atq magnum est. nec in uiri am. nec contumeliã
acceptuum ẽẽ sapientem. Multum autem interest. utrũ
sapientem extra indignationem.an extra iniuriam ponas
Nam si dicis illum aquo animo laturum: nullum hẽt pri¬
uilegium. contingit illi res uulgaris. et quae discitur ip̃a
miuriarum assiduitate patientia. Si negas accepturum
miuriam.i. neminem illi temptatuꝵ facere: omnib reli¬
ctis negocus. stoicus sio. Ego uero sapientem non imagi¬
nario honore uerborum exornare constitui: sed eo loco po¬
nere. quo nulla ꝑmintat iniuria. Quid ergo: nemo erit ꝗ
lacessat: qui temptet: Nihil in rerum natura tam sacrum
est quod sacrilegum non inueniat. S non ideo diuina mi¬
nus in sublimi sunt. si existunt qui magnitudinem multũ
ultra se positam non acturi appetant. Inuulnerabile est

Expanded text:
Tale itaque aliquid et in hoc esse suspicor, quod prima specie Tale itaque aliquid et in hoc esse suspicor, quod prima specie pulchrum atque magnificum est, nec iniuriam nec contumeliam accepturum esse sapientem. Multum autem interest, utrum sapientem extra indignationem an extra iniuriam ponas. Nam si dicis illum aequo animo laturum, nullum habet privilegium, contigit illi res vulgaris et quae discitur ipsa iniuriarum assiduitate, patientia ; si negas accepturum iniuriam, id est neminem illi temptaturum facere, omnibus relictis negotiis Stoicus fio." Ego vero sapientem non imaginario honore verborum exornare constitui, sed eo loco ponere quo nulla permittatur iniuria. " Quid ergo ? Nemo erit qui lacessat, qui temptet ? " Nihil in rerum natura tam sacrum est, quod sacrilegum non inveniat, sed non ideo divina minus in sublimi sunt, si exsistunt qui magnitudinem multum ultra se positam non tacturi appetant ; invulnerabile est
Abbreviated transcription (Latin):
q aut p̃turam illi detraxit. aut togam:q sacrum illud caput
purgam̃tis oris aspersit. Tutus est sapiens. nec ulla affici aut
iniuria. aut contumelia põt:
Ideor mihi intueri animum tuum incensum. et afferue¬
scentem paras exclamare. Haec sunt qua auctoritate
p̃ceptis uns detrahunt magna promittatis et quae non optari
quidem. nedum credi possint. deinde ingenna loquuti eu
ꝑiupem negastis ẽẽ sapientem. non negastis solere illi et ser¬
uum uel uestem. et tectum et cibum deesse. Cum sapientem
negastis insanire: non negastis: et alienari. et parum sana uẽ¬
ba emittere. et quidquid uis morbi cogit audere. Eum sa¬
pientem negastis seruum ẽẽ. et udem non ita inficiamini
et uaniturum et imperata facturum et domino suo serui¬
lia p̾stauirum ministeria. ita sublato alte in eadem supcilio
in eadem qua caeteri descendistis mutatis rerum nominib

Expanded text:
quod aut praeturam illi detraxit aut togam ? Quod sacrum illud caput quod aut praeturam illi detraxit aut togam ? Quod sacrum illud caput purgamentis oris adspersit ? Tutus est sapiens nec ulla affici aut iniuria aut contumelia potest. Videor mihi intueri animum tuum incensum et effervescentem ; paras adclamare : " Haec sunt quae auctoritatem praeceptis vestris detrahant. Magna promittitis et quae ne optari quidem, nedum credi possint; deinde ingentia locuti cum pauperem negastis esse sapientem, non negatis solere illi et servum et tectum et cibum deesse, cum sapientem negatis insanire, non negatis et alienari et parum sana verba emittere et quicquid vis morbi cogit audere, cum sapientem negastis servum esse, idem non itis infitias et veniturum et imperata facturum et domino suo servilia praestaturum ministeria. Ita sublato alte supercilio in eadem quae ceteri descenditis mutatis rerum nominibus.
Abbreviated transcription (Latin):
certius exemplar sapientis uiri nobis deos immortales dedi¬
bus et contemptores uoluptatis. uictores omnium trarum
cato non cum feris manus contulit: quas consectari uenato¬
ris agrestisq est: nec monstra igne ac ferro persequutus est:
net in ea tempora incidit. quibus credi posset caxlum unius hu¬
meris inniti excussa iam antiqua credulitate: et saeculo iam¬
ad summam ꝑducto cum sollertia cum ambitu congressos cũ
multiformi malo. et cum potentix immensa cupiditate: quam
totus orbis in tres diuisus saciare non poterat aduersus uicia
ciuitatis degenerantis. et pessum sua. molle sidentis stetit so¬
lus. et cadentem rem.p. quantum mõ una retrahi manu po¬
terat retinuit donec uel abreptus uel abstractus comitem se
dui sustentatę ruinae dedit. simulq extincta sunt. qua nefas e¬
rat diuidi. Neq enim cato post libertatem uixit: nec libertas
post catonem. Huic tu putas iniuriam fieri potuisse a ppło:

Expanded text:
certius exemplar sapientis viri nobis deos immortalis dedicertius exemplar sapientis viri nobis deos immortalis dedibus et contemptores voluptatis et victores omnium terrorum. Cato non cum feris manus contulit, quas consectari venatoris agrestisque est, nec monstra igne ac ferro persecutus est nec in ea tempora incidit quibus credi posset caelum umeris unius inniti. Excussa iam antiqua credulitate et saeculo ad summam perducto sollertiam cum ambitu congressus, multiformi malo, et cum potentiae immensa cupiditate, quam totus orbis in tres divisus satiare non poterat, adversus vitia civitatis degenerantis et pessum sua mole sidentis stetit solus et cadentem rem publicam, quantum modo una retrahi manu poterat, tenuit, donec abstractus comitem se diu sustentatae ruinae dedit simulque exstincta sunt quae nefas erat dividi; neque enim Cato post libertatem vixit nec libertas post Catonem. Huic tu putas iniuriam fieri potuisse a populo,
Abbreviated transcription (Latin):
serat error oculoꝵ paulatim adaperiunt tum illis qua p̃¬
cipitia ex interuallo apparebant redit leue sastigium:
Nper cum incidisset mentio marci catonis indigne fere¬
bas sicut es iniquitatis impatiens. q Catonem &etas su
parum intellexisset:ꝙ supra pompeios et casares surgentem
infra uatinios posuiss et tibi indignum uidebatur q illi
dissua suro legem toga in foro ẽẽt erepta.ꝙq a rostris usq ad
arcum fibianum per sediciosȩ sactionis manus traditus uo¬
ces improbas et sputa et omnes alias insanae multitulinis
contumelias ptulisset. Tum ego respondi hẽre teq rei. p. nõi
ne mouereris: quam hinc.p. clodius. hinc uatinius. ac pes¬
simus quisq uanundabat et tacita cupiditate corrupti ñ
intelligebant se lum uenderent et uaenire. Pro ip̃o quiqd̃
Catone securum te et̾ iussi. Nullum enim sapientem nec
in uiriam accipere: nec contumeliam posse. Catonem autẽ

Expanded text:
serat error oculorum, paulatim adaperiuntur, tum illis quae praeserat error oculorum, paulatim adaperiuntur, tum illis quae praecipitia ex intervallo apparebant redit lene fastigium. Nuper cum incidisset mentio M. Catonis, indigne ferebas, sicut es iniquitatis impatiens, quod Catonem aetas sua parum intellexisset, quod supra Pompeios et Caesares surgentem infra Vatinios posuisset, et tibi indignum videbatur, quod illi dissuasuro legem toga in foro esset erepta quodque a rostris usque ad arcum Fabianum per seditiosae factionis manus traditus voces improbas et sputa et omnis alias insanae multitudinis contumelias pertulisset. Tum ego respondi habere te, quod rei publicae nomine movereris, quam hinc P. Clodius, hinc Vatinius ac pessimus quisque venundabat et caeca cupiditate correpti non intellegebant se dum vendunt et venire. Pro ipso quidem Catone securum te esse iussi; nullam enim sapientem nec iniuriam accipere nec contumeliam posse, Catonem autem
Abbreviated transcription (Latin):
Antum inter stoicos Seiene. et caeteros
sapientiam professos interẽe: quantũ
unter foeminas: et mares non immeri¬
to dixerim: cum utraq turba ad uita
societatem tantundem conferat: sed al¬
tera pars ad obsequendum: altera im¬
Iperio nata sit. Caeteri sapientes et moͬ¬
liter et blande ut fere domestici et familiares medici agrisi
corporibus: non qua optimum et celerrimum est medent.
sed qua libet. Stoici uinlem ingressi uiam non ut amoena ĩ¬
euntibus uideatur cura hñt. sed ut quampͥmum nos eripi¬
ant. et in illum editum uerticem educant. qui adeo extra
omnem teli iactum surrexit ut supra fortunam emineat.
At ardua per quae uocamur et confragosa sunt. Quid enĩ:
plano aditur excelsum. Sed nec tam abrupta quidem sunt
ꝗͣ quidam putant. Pnma tamen pars saxa rupesq hẽt. et
inuu spẽm sicut plaeraq ex longo speculantibus abscissa ꝯ
connexa uideri solent. cum aciem longinquitas fallat. de¬
inde propius adeuntibus. eadem illa qua in unum congeᷤᷤ¬

Expanded text:
antum inter Stoicos, Serene, et ceteros sapientiam professos interesse quantum inter feminas et mares non immerito dixerim, cum utraque turba ad vitae societatem tantundem conferat, sed altera pars ad obsequendum, altera imperio nata sit. Ceteri sapientes molliter et blande, ut fere domestici et familiares medici aegris corporibus, non qua optimum et celerrimum est medentur sed qua licet ; Stoici virilem ingressi viam non ut amoena ineuntibus videatur curae habent, sed ut quam primum nos eripiat et in illum editum verticem educat, qui adeo extra omnem teli iactum surrexit, ut supra fortunam emineat. " At ardua per quae vocamur et confragosa sunt." Quid enim ? Plano aditur excelsum ? Sed ne tam abrupta quidem sunt quam quidam putant. Prima tantum pars saxa rupesque habet et invii speciem, sicut pleraque ex longinquo speculantibus abscisa et conexa videri solent, cum aciem longinquitas fallat, deinde propius adeuntibus eadem illa, quae in unum conges
Abbreviated transcription (Latin):
mõ pronus mõ supinus in uanos hitus se pẽ componens
quod proprium egri est nihil dui pati. et mutationib ut re¬
medus uti. Inde peregrinationes suscipiunt᷑ uage. et littora
perrantur et modo mari se mõ terra expitur semper pntibus
infesta leuitas. Nune campaniam petamus.iam delicata fa¬
stidio sunt inculta uideant᷑ brutios et lucanos saltus psequam̃
aliquid tamen inter deserta amoemi requirat᷑ in quo luxuriosi
oculi. longo locorum horrentium squalore recreentꝰ. Tarentũ
petatur. laud atusq portus. et hyberna cali mitioris. et recto
cipitur. et spectacula spectaculis mutant᷑ ut ait lucretius.
hoc se quisq mõ semp fugit. Sed quid prodest si non esfug̃
sequitur se ip̃e et urget grauissimus comes. Itaq scire debe¬
mus non locorum uicium cẽ quo laboramus sed nr̃m. In¬
firmi sumus ad omne tolerandum. nec laboris patientes

Expanded text:
modo pronus, modo supinus, in varios habitus se ipse componens, modo pronus, modo supinus, in varios habitus se ipse componens, quod proprium aegri est, nihil diu pati et mutationibus ut remediis uti. Inde peregrinationes suscipiuntur vagae et invia litora pererrantur et modo mari se modo terra experitur semper praesentibus infesta levitas. " Nunc Campaniam petamus." Iam delicata fastidio sunt : " Inculta videantur, Bruttios et Lucaniae saltus persequamur." Aliquid tamen inter deserta amoeni requiritur, in quo luxuriosi oculi longo locorum horrentium squalore releventur: " Tarentum petatur laudatusque portus et hiberna caeli mitioris et regio cipitur et spectacula spectaculis mutantur. Ut ait Lucretius : Hoc se quisque modo semper fugit. Sed quid prodest, si non effugit ? Sequitur se ipse et urget gravissimus comes. Itaque scire debemus non locorum vitium esse quo laboramus, sed nostrum ; infirmi sumus ad omne tolerandum, nec laboris patientes
Abbreviated transcription (Latin):
omnes destrui cupiunt. quia se non potuere prouchere. Ex
hac ddeiñ aduersatione aliorum processuum et suoꝵ despatioẽ
ob irascens est fortun x animus et de saculo querens. et in ã¬
gulo se retrakiens et pe̾nȩ incubans suax dum illum tadet sui
pigetq Natura enim humanus animus agilis est et ꝓnus
ad motus grata omnis illi excitandi se. abstrahendiq matia
est. Gratior pessimis quibusq ingeniis: qua occupationib
libenter deterunt᷑. ut ulcera quadam nocituras manus appetut
et tactu gaudent et foedam corpoꝵ scabiem delectat quidquid
exaspat. non aliter dixerim his mentib in quas cupiditates ue¬
lut mala ulcera crumpunt. uoluptati ẽẽ laborem. uexationẽq
Sunt enim quadam quae corpus quoq nr̃m cum quodam do¬
lore delectent ut uersare se. et mutare nondum fessum latus. et
alio. atq alio positum uentilari. qualis ille homericus achilles ẽ

Expanded text:
omnes destrui cupiunt, quia se non potuere provehere ; ex omnes destrui cupiunt, quia se non potuere provehere ; ex hac deinde aversatione alienorum processuum et suorum desperatione obirascens fortunae animus et de saeculo querens et in angulos se retrahens et poenae incubans suae, dum illum taedet sui pigetque. Natura enim humanus animus agilis est et pronus ad motus. Grata omnis illi excitandi se abstrahendique materia est, gratior pessimis quibusque ingeniis, quae occupa- tionibus libenter deteruntur. Ut ulcera quaedam nocituras manus adpetunt et tactu gaudent, et foedam corporum scabiem delectat quicquid exasperat, non aliter dixerim his mentibus, in quas cupiditates velut mala ulcera eruperunt, voluptati esse laborem vexatio- nemque. Sunt enim quaedam, quae corpus quoque nostrum eum quodam dolore delectent, ut versare se et mutare nondum fessum latus, et alio atque alio positu ventilari. Qualis ille Homericus Achilles est,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ocium ꝑfugerunt᷑. et ad secreta studia: qua pati non põt
animus ad ciuilia rectus. agendiq cupidus et natura inquietꝰ
parum.s. in se solatiorum hẽns. Ideoq detridis oblectatio¬
nibus. quas ip̃e occupationes discurrentib p̃bent. domum
solitudinem parietes non fert. inuitus aspicit se: sibi telict¬
est. hinc illud est taedium et displicentia sui et nusꝗͣ resi dẽ¬
tis animi uolutatio et ocii sui trstis. atq aegra patientia uti¬
q ubi c̃as fateri pudet et tormenta introrsus egit uerecun¬
dia in angusto incluse cupiditates sine exitu se ipãs strãgu¬
lant. Inde inaror marcorq et mille fuictus insanae mentis
certe: quam spes incoatȩ suspensam hent. deploratam. et
tristem. Inde ille affectus ocium suum ddetestantium. quae¬
rentiumq nihil ip̃os hẽre quod agant. et alienis increm̃tio
inimicissima inuidia. Alit enim liuorem infelix inertia: et

Expanded text:
ad otium perfugerunt, ad secreta studia, quae pati non potest ad otium perfugerunt, ad secreta studia, quae pati non potest animus ad civilia erectus agendique cupidus et natura inquies, parum scilicet in se solaciorum habens ; ideo detractis oblectationibus, quas ipsae occupationes dis- currentibus praebent, domum, solitudinem, parietes non fert, invitus aspicit se sibi relictum. Hinc illud est taedium et displicentia sui et nusquam residentis animi volutatio et otii sui tristis atque aegra patientia ; utique ubi causas fateri pudet et tormenta introsus egit verecundia, in angusto inclusae cupiditates sine exitu se ipsae strangulant. Inde maeror marcorque et mille fluctus mentis in- certae, quam spes inchoatae suspensam habent, deploratae tristem ; inde ille adfectus otium suum detestantium querentiumque nihil ipsos habere, quod agant et alienis incrementis inimicissima invidia. Alit enim livorem infelix inertia et
Abbreviated transcription (Latin):
non quomõ uolunt: sed quo mõ accepunt. Innumerabiles
deinceps propnetates sunt: sed unus effcũs est uiciis sibi dis¬
plicere: hoc ontur ab intemꝑie animi et cupiditatibus timi¬
dis: aut parum prosꝑis ubi aut non audent. quantum cõ¬
cupiscunt: aut non sequunt᷑. et in spem toti ꝓminent. sẽꝑ
instabiles mobilesq sunt. quod neceẽ est accidere pendentib
ad uota sua. omni uia pendent: et inhonesta se ac difficilĩa
docent: coguntq et ubi sine p̾mio labor est torquet illos irri¬
uim dedecus nec dolent praua. sed frustra uoluisse. Tune il¬
los et poenitentia coepti tenet. et incipiendi timor. Subrepit
q illa animi iactatio non inuenientis exitum: quia nec imꝑa¬
re cupiditatibus suis nec obsequi possunt. et cunctatio uita
parum se explicantis. et inter destituta uota torrentis animi
situs. Qux omnia grauiora sunt. ubi odio infelicitatis opose

Expanded text:
non quo- modo volunt, sed quomodo coeperunt. Innumerabiles non quo- modo volunt, sed quomodo coeperunt. Innumerabiles deinceps proprietates sunt sed unus effectus vitii, sibi displicere. Hoc oritur ab intemperie animi et cupiditatibus timidis aut parum prosperis, ubi aut non audent quantum concupiscunt, aut non consequuntur et in spem toti prominent ; semper in- stabiles mobilesque sunt, quod necesse est accidere pendentibus. Ad vota sua omni via tendunt et in- honesta se ac difficilia docent coguntque, et ubi sine praemio labor est, torquet illos irritum dedecus, nec dolent prava se sed frustra voluisse. Tunc illos et paenitentia coepti tenet et incipiendi timor subrepit- que illa animi iactatio non invenientis exitum, quia nec imperare cupiditatibus suis nec obsequi possunt, et cunctatio vitae parum se explicantis et inter destituta vota torpentis animi situs. Quae omnia graviora sunt, ubi odio infelicitatis operosae