comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
baptistȩ diem cȩlebrantes.
oportet ut non solum con¬
stantiã passionis illius pia
deuotione recolamus: s &
eoꝵ a quib passus est malitiam
nobis in arma uertamus salutis. Tunc enĩ
scͥpturis scĩs utiliter animum intendimꝰ᷑:
cum non solas in eis uirtutes ac premia
iustoꝵ. uerum etiam uitia uindictamq
reproboꝵ. ad incitamentum nobis bene
agendi ꝓponimus. Hoc siquidem & ipsiꝰ
dnĩ docemur exemplo: qui ut humane
suꝑbiȩ ceruicem frangat ac sublime nobis
humilitatis iugum imponat. non suȩ
tantum humilitatis formam quam seqͣm᷑
insinuat dicens. discite a me quia mitis
sum & humilis corde: sed etiam angłicȩ
suꝑbiȩ deiectionem quam caueamus ad
memoriam nobis reuocat dicens: uidebã
sathanam quasi fulgur de cęlo cadentẽ
ad obseruantiam summe uirtutis accen¬
dat. Audiuit gͥ herodes te thrarcha fa¬
mam iħu: & ait pueris suis. Hic ẽ ioħs
baptista. & ipse surrexit a mortuis. & idõ
uirtutes oꝑant᷑ in eo. Qui bene quidem¬

Expanded text:
annis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde , sed etiam angelicae superbiae dejectionem, quam caveamus ad memoriam nobis revocat, dicens: Videbam Satanam quasi fulgur de coelo cadentem , ad observantiam summae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene
Abbreviated transcription (Latin):
Considera utrũ nũc p̾stantior sit panis
angłoꝵ an caro xp̃i: q̃ u̾tiq est corpꝰ uite.
Manna illd̃ de celo: hoc suꝑ celũ. Iud̾ celi:
hoc domꝰ celoꝵ. Illd̃ corruptõi obnoxiũ.
si in diem alterũ seruaret᷑. hoc alienũ
gustau̾it: corruptõem sentire nõ pot̾it.
Illis aqua de petra fluxit: tibi sangius
ex xp̃o. Illos ad horam saciauit aqua:
te sanguis xͥ diluit in et̾nũ. Iudeus bi¬
bit ⁊ sitit: tu cũ bib̾is sitire nõ poteris.
Et illd̃ in umbra: hoc in ꝟ̾itate. Si illd̾
qd̃ miraris umbra est: qnͣtũ istud est
tuiꝰ umbm miraris: Audi quia umbra
est: q̃ apd̃ pr̃es facta est. Bibebant inqͥ¬
de sp̃uali cõseqñte eos petra: petra autẽ

Expanded text:
Considera nunc utrum prestantior sit panis angelorum an caro Christi que utique corpus est uite. Manna illud e celo, hoc supra celum. Illud celi, hoc domini celorum. Illud corruptioni obnoxium si in alterum diem seruaretur, hoc alienum gustaverit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit , tibi sanguis e Christo : illos ad horam satiavit aqua, te sanguis diluit in aeternum. Judaeus bibit, et sitit: tu cum biberis, sitire non poteris: et illud in umbra, hoc in veritate. 49. Si illud quod miraris, umbra est; quantum istud est, cujus et umbram miraris! Audi quia umbra est quae apud patres facta est: Bibebant, inquit, de consequenti eos petra: petra autem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis in uia: Ubi gͦ cor ardet: flammam
membra non sentiunt. Ubi. xp̃i ignis oꝑat᷑.
diaboli necesse est uin cat᷑ incendiũ: &
ubi di sp̃s feruet frigida fit flamina mor¬
beati laurentii totus ubiq mundus con¬
sona hodie deuotione concelebrat: hinc¬
est quod insuꝑabilem fidem eiꝰ letior ro¬
ma miratur : quia radiis ȩterni solis ac¬
census. ignem scłi patienter sustinuit.
& confidenter euasit¬

Expanded text:
nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam nobis in via ? Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma morbeati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ fidelis animi esset ęterna purgatio:
& corpus quod corrumpentib flammis
uita presens desereret. ad incorruptionẽ
uiuendi dampnata morte transiret. Uere
incomparabile salutaris huius fidi sa¬
cramentum quo ꝑ tormenta beatitudo
queritur & flammis refrigeriũ p̃ꝑatur:
dicens. Transiuimꝰ ꝑ ignem & aquam:
& induxisti nos in refrigerium. Transibat
ꝑ ignem & aquam beatus laurentius. cũ
hinc eum mortifera mundi flamma tor¬
reret. hinc cęlestis irrigui uitalis unda ꝑ¬
funderet. Transibat ꝑ ignem & aquã: cũ
uim furentis incendii diuini fontis cle-¬
mentia temꝑaret. Ardebat gͦ laurentius
sed uincebat ignis ille de qͦ ait saluatorĩg¬
nẽ ueni mittere in t̾ram quẽ uolo ut arde¬
at. Onouũ mirandũq certam̃ Uniꝰ eiꝰdẽq uiri
& flaminis corpus urebatur & ardentis
fidi calore mens ignita feruebat: sicut
loquebant᷑ ad inuicem euangłici illi uiri
dicendes. Nonne cor nr̃m ardens erat ini

Expanded text:
brorum fidelis animi esset aeterna purgatio; brorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatdicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque! unius ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in
Abbreviated transcription (Latin):
ipso se fidem xp̃o suo & eccl̃asticas opes in
pauꝑib seruaturum. Propter quod ꝓtinꝰ
ad tͥbunal rapitur impioꝵ uir simplicita¬
te innocens. uirtute fortissimus: nichil
sane aliud deferens iudicanti. quã uiue
mentis constantiam. & illese conscientiȩ pu¬
ritatem. deuotam d̾o offerens animam. &
castissimum tradens ꝑsequenti corpus
ad penam: illud euangłicũ seruans: no¬
lite tunere eos qui occidunt corpus. anim̃a
autem non possunt occidere. Ex cogitat᷑
itaq in laurentium. ferale tormentum:
ut qui metu mortis non mouebat᷑. acer¬
bitate supplicii frangeret᷑. Sed quẽ suarũ
confortabat multitudo uirtutum: non¬
non poterat uincere magnitudo penar̃ũ.
Parat᷑ gͦ craticła igne succensa. quȩ tͥum¬
phalis martyris. & animum fatigaret.¬
& corpus exureret. Sed ignara ueri ꝑse
quentium turba. & diabolicis obcȩcata te¬
nebris non uidebat quod adustio illa men¬

Expanded text:
ipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in ipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum. Propter quod protinus ad tribunal rapitur impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. Sed ignara veri turba persequentium, et diabolicis obcaecata tenebris, non videbat quod adustio illa mem
Abbreviated transcription (Latin):
lam cum idem laurentius passionem¬
paternam ut piissimus filius inconso¬
labili merore defleret. sixtus prescientia
scĩ sp̃s edocente futura dinoscens. ait illi.
Depone omnem fili de mea morte tristiciã.
nec enĩ diu mea te contristabit absentia. post
triduum me sequeris. Quo responso menᷤ
deuota ꝑcepto indubitatam suscipiens
optimo ab antistite xp̃i martyre uerita¬
tem. nichil magis p̃om̃ib curat quam
ut auarita ꝑsequentis quod de morte
scõꝵ contristabat ȩccłam. de p̃da ȩccłcae
gaudium non haberet. Inuenit uir pru¬
dentissimus. unde acrius suum posset
torquere tortorem. Omnem gͥ eccłiȩ censum.
cunctaq sacri uasa ministerii ne ea sacͥlegꝰ
macularet aspectus: conuocatis inopum
turbis pia erogatione distribuit: ut futurꝰ
martyr in retͥbutione celesti pariter & mer-¬
cede sui sanguinis. & tante liberalitatis p̃¬
mio ditaretur: non dubitans & insemet¬

Expanded text:
Nam cum idem Laurentius passionemNam cum idem Laurentius passionempaternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Christi martyre, veritatem, nihil magis prae omnibus curat, quam ut avaritia persequentis, quod de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semet
Abbreviated transcription (Latin):
non incerta relatione didi¬
cimus: cum uenerabilis syx¬
tus apłicȩ sedis sacerdotio
fungeretur. & scĩssimi lau¬
rentii archidiaconi ministerio romana
floreret eccłia: in uidia ardente diaboli.
aduersus nomen & fidem xp̃i flamma
dirissime ꝑsecutionis incanduit: atq
ut ꝑuitiosius dñicum gregem feralis
bestie rabies in saciata laniaret: nocendi
artifex inimicus. ꝑuigilis prius molit᷑
custodiam pastoris eripe. Et id̃o sixtum
ante om̃s suminum dñi sacerdotem fu-¬
ror gentilis aggreditur: ut ȩcclastica
menbra. tam ualido truncata capite.
uelut munimine p̃sidii cȩlestis amoto
cruentus ꝑsecutor inuaderet. Sed ma¬
gnus ille syxtus qui commissis a do si
bi ouib affuerat pastor in terris: aderat
patronus ecȩlo. Deniq scm laurentiũ
quasi iam pontificis sui solatio destitu¬
tum ad subeunda supplicia manus pa-¬
gana ꝑquirit. quem mirabilis syxtus
aduersus omĩa seiuentis mundi mala
uaticinio ꝓphetici sermonis armauit.

Expanded text:
non incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tior. & fecunditas ut ita dicam muldo
in effabilior. quam suo potuerit ille ex¬
plicare eloquio. Uerumtamen qͣnto uir¬
ginitas cognatior uirginitati: tanto
beatus euangłista cȩteris excellentior.
& uicinior uerbo. Ido quicqͥd est quo d
uirgo genuit. totum pro ut potuit homo
nit dicens. qđ regressi quidem amonte
oliueti. hierusolimam uenerunt. & as¬
cenderunt incȩnaculum ubi manebant

Expanded text:
tior, et fecunditas ut ita dicam multo tior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo nit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant
Abbreviated transcription (Latin):
ruptio: tamen fecunditas integritatis
longe głosior quam uirginitas: idcirco &
fecunditas in illa. tota dificata est & uir¬
ginitas. Alioquin nusqũã scđm natur̃a
nascendi uirginitas. ubi fecunditas p̃di
excellit de illa que dicuntur. quia sunt
diuina atq in effabilia. Unde uirginitas
& fecunditas ꝓlis suꝑeminens nouitas
est: quãꝗͣ humanum cernatur ex carne
quod nascitur. Uerumtamen & si magni-¬
ficentior multum uirginitas in maria
ꝓpter gr̃e excellentiam: una tamen in¬
tegritas carnis. & una uirtus. quȩ ad in¬
uicem quasi cognita sociatur. Hinc qͦq
ioħ̃s quicqͥd est qđ maria genuit euange¬
lirando suo commendat eloquio: uerbũ
qđ in pͥncipio erat. & uerbũ erat apud
dm̃. & d̃s erat uerbũ. Hoc qͥppe uerbum
qđ erat in pͥncipio. & apud dm erat. &
d̃s erat uerbum: ipsum dm̃ genuit bea¬
ta & głosa uirgo maria ex se carnẽ fac̾¬
tum. Idcirco & uirginitas longe sacra¬

Expanded text:
ruptio, tamen fecunditas integritatis ruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedsuperexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, et Deus erat, ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacra
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣto ab initio plenius ꝑ sp̃m sc̃m cuncta
didicerat & ꝑspexerat oculis uniuersa:
nouerint. & in omnem edocti ꝑuenerint
ueritatem. Quam sane beatam uirginẽ.
& si om̃s uenerati sunt discipłi. eiq famu¬
labantur officio dilectionis: ioħs tamen
amplius ac specialius usq ad finem uitȩ
qui sibi commissam accepit in suam qͣsi
matrem filius: cui benignus magister
de cruce. mulier inquit ecce filius tuus:
ad discipłm autem ecce mater tua. ut uir-¬
go uirgini cohereret. ut deseruiret officio¬
sissime cura adoptionis. Non enim pudicis¬
sima uirginitas alicui discipłoꝵ rectius ꝗͣ
uirgini cominendat᷑: ut esset ad inuicem
grata societas & floridus aspectus: necnon
& uenustus conuersandi uernans alterna-¬
tim pudicitiarum splendor decoratus.
Una siquidem uirtus uirginitatis in am¬
bob. sed altera ꝓportio in maria: altera
quidem quia fecundior. sed ipsa. Ipsa uͦ
sed altera: quia & si ipsa eademq incor¬

Expanded text:
quanto ab initio plenius per Spiritum sanctum cuncta quanto ab initio plenius per Spiritum sanctum cuncta didicerat, et perspexerat oculis universa: noverint, et in omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incor
Abbreviated transcription (Latin):
cautelam salua fide pio magis desidio opi¬
nari oporteat. quam in consulte diffiniri.
qđd sine ꝑicło nescit᷑. Unde dehis ex quibus
certi sumus tantisꝑ loquamur ad exhor¬
tationem ur̃am qualicumq sermone ad
ȩdificationem & laudem nominis d̃i: ut
& religio conseruetur ꝓ famulatu. & de¬
uotio augeatur ꝓ affectu: q̃m hȩc est uir-¬
go quȩ sola interemit uniuersam hereti¬
cam prauitatem: sola sit post dm̃ quae
nos confirmet in omĩ ueritate. suisq cõ¬
mendet meritis & p̃cib auxilietur: ut
Quod si queritur post ascensionem dñi
quid egerit: unũ ꝓfecto est qui a uirgo
sc̃a corpore ac mente ꝑmansit. Qũa sane
angłs gabrihel ac si celestis paranymphꝰ
eam. uirgo uirginem seruauit. suisq
ei deseruiuit obsequiis. Non quod exi¬
mius ille sc̃oꝵ chorus apłoꝵ eam deseru-
erit inter quos post resurrectionem in¬
trans & exiens. familiarius contulit de
xp̃i incarnatione: tando siquidem ueriꝰ.

Expanded text:
cautelam salva fide pio magis desiderio opicautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, , virgo virginem servavit, suisque ei deservivit obsequiis: non quod eximius ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarnatione: tanto siquidem verius,
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ qui dormierant surrexerunt. acue¬
nerunt in scãm ciuitatem scilic& hierłm.
& apparuerunt multis. De quib ꝓfec̃¬
to nonnulli doctoꝵ senserunt. etiam &¬
in suis reliquerunt scͥptis: qđ iam in illis
ꝑpetua sit completa resurrectio. fatent᷑
enum quod ueri testes non essent: nisi &
uera eoꝵ esset resurrectio. Unde & beatꝰ
petrꝰ dixisse legit᷑. cum de daiid loqueret᷑
in testimonium & sepulchrum inqͥt eius
apud nos est: quasi non sit ausus dicere
quod ipse aut corpus eius apd nos est: sed
tantum sepulchrum. in quo conditus fu¬
erat. Hinc aiunt resurrexisse & ipsum eũ
ceteris scĩs: & ido uacuum remansisse
monumentum. uti nunc beate mariȩ
cernitur. Quod sane factum & de aliis
quib libet locis scͥpturarum firmare
conantur: qđ hi iam cum xp̃o regnent
resuscitati in ęterna societate. Quod quia
deo nichil est impossibile. necnos de beata
Maria factum abnuimus: quamꝗͣ ꝓpter

Expanded text:
sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac vesanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter
Abbreviated transcription (Latin):
esse cernentib ostendit᷑. hec idcirco dixe¬
rim. quia multi nr̃oꝵ dubitant. utrum
assumpta fuerit simul cum corpore: an obi¬
erit relicto corpore. Quomodo autẽ uel qͦ
tempore. aut a quib ꝑsonis scĩssimum
corpus eius in de ablatum fuerit. uel ubi
transpositum utrumue resurrexerit ne-¬
scitur: quamuis non nulli astruere ue¬
lint eãm resuscitatam. & beata cũ xp̃o
immortalitate in cȩlestib uestiri. Quod
& debeato iohanne euangłista eiꝰ ministro.
cui uirgini a xp̃o uirgo cõmissa est: plu¬
rimi asseuerant. quia in sepulchro eius
ut fertur non nisi manna inuenitur:
quod & scaturire cernitur. Uerumptam̃
quid hoꝵ uerius censeat᷑. ambigimus.
Melius tamen d̾o totum cui nichil un¬
possibile ẽ cõmitimꝰ: quã aliud temere¬
diffinire uelimꝰ auctoritate nr̃a qđ non
ꝓbamꝰ: sicuti & de his quos cũ dño teste
euangłio resurrexisse creditur. sed utrum
redierint in terre puluerẽ certum non
habemꝰ nisi quod legimꝰ. quia multa corꝑa

Expanded text:
eum cernentibus ostenditur. Haec idcirco dixerim, quia multi nostrorum dubitant, utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an aberit relicto corpore. Quomodo autem, vel quo tempore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in coelestibus vestiri. Quod et de beato Joanne Evangelista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam diffinire velimus auctoritate nostra, quod non probamus sicut et de his quos cum Domino, teste Evangelio, resurrexisse credimus . Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, quia multa corpora
Abbreviated transcription (Latin):
fas est cũ gaudio laudib dignissime effer¬
dñs & saluator nr̃ ex ea uera fide genitꝰ
ad cȩlestia:. ut pararet ei sicut ipse suis
reꝓmisit discipłis in ȩthereis mansionib
locum. Hinc quoq dauid ꝓpħa. olim
gratulabundus xp̃o canit. Asummo cȩ¬
lo inquit egressio eius. & occursus eius
usq ad summũ eiꝰ. Ascendit gͦ eandem
głam resumpturꝰ: lic& non amiserit
quam prius habuerat. antequ̾a mundꝰ
fieret. Ascendit & p̾ꝑauit huic scissimȩ
ac głosissimȩ uirgini locum immorta¬
litatis: ut cum eo regnare possit imꝑpe¬

Expanded text:
fas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferfas est, cum gaudio laudibus eam dignissimis efferDominus et Salvator noster ex ea vera fide genitus ad coelestia: ut pararet ei, sicut ipse suis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc quoque David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit, coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in pe
Abbreviated transcription (Latin):
coccini uel muricis. uertitur inpur purã.
uersa est & ipsa sine coitu in matrem ut ñ
sit iam admodum quod fuerat: sed purpu¬
ra uerissima ad indumentum & glam sum¬
mi regis diuinitus aptissime dedicata.
ut nulli deinceps ea uti usu femineo li¬
cuerit. nisi d̾o. Quippe ut ita loquar &
beata & głosa uirgo maria eo modo qͣuis
dudum incomꝑabilis esset uniuersis quȩ
sub cęlo sunt uirginib. ut decenter posset
in se susciꝑe diuinitatis ammixtionem.
salua utraq natura: tamen cum gr̃a re-¬
pletur cum spũ scõ ꝑfundit᷑. cum uirtute
altissimi obumbrat᷑. fit p̾tiosior meritis.
celsis sublimior fastigiis: pulchrior sc̃ĩta¬
te: głiosior sc̃oꝵ prerogatiuis meritoꝵ.
ita ut nullis iam usib sit ipsa cademq
mancipanda nisi diuinis. Unde osc̃issi
me uirgines & si imitari oportet tantam
ac talem uirginem tamq p̾claram: ue-¬
nerari multum conuenit: & ultra ange¬
licam quod̾amodo dignitatem. quantum

Expanded text:
conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fastigiis, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum: ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mmae virgines, et si imitari opoac talem virginem, tamque praeclaram venerari: multum tamen convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ humanitatis est natura. Ubi non sub¬
stantia tollitur. sed głȩ magnitudo monstra
ȩternum ad celi palacium. Hȩc est in qũa
dies inqua usq ad throni celsitudinem in¬
temerata mater & uirgo processit: atq
in regni solio sublimata. post xp̃m głosa
resedit. Sic itaq ubiq confidenter sc̃a dei
canit ȩccłia. qđ de nullo alioꝵ scoꝵ fas est
credere. ut ultra angłoꝵ uel archangłoꝵ¬
merita transcenderit. quia & si similitu¬
do repmittit᷑ scĩs. ueritas non negatur.
Hoc quippe priuilegium non nature est
sed gr̃e. beate uirginis mariȩ: de qua natꝰ᷑
est ipse ds & homo. Idcirco & ipsa plus ẽ
meritis & non natura: quam uirgo &
homo. Unde & si cȩtere uirgines imitant᷑
illam. usq ad conceptum partus & gabri¬
helis nouȩ salutationis obsequium: dem¬
uterus uirginis quamuis mundus. quis
impollutus. & alienus a contagione pec
si lana candidissima suiq coloris dealbata.

Expanded text:
nostrae humanitatis est natura. Ubi non subnostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstrats in aeternum ad coeli palatium. Haec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum et archangmerito transcenderit: quia etsi similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura quam virgo et homo. Unde et si caeterae virgines imitantur illam usque ad contemptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium: deinuterus Virginis, quamvis mundus, quamvis impollutus et alienus a contagione  Alsi lana candidissima, suoque colore dealbata:
Abbreviated transcription (Latin):
chil ominus confitere & lauda: q̃m inde
miscłia om̃ib ꝓflux̃ & gr̃a ut laudent.
Et quamuis non sit speciosa laus in ore
peccatoris. noli cessare: quia inde tibi. ꝓ¬
mititur uenia unde & om̃ib. ut laudes.
Alioquin nisi uxta modulum ingenii
nr̃i laudare dm̃ in scĩs suis studeamus.
qͦmͦ eum scdm qd̃ canimus iuxta multitu¬
dinem magnitudinis eiꝰ laudare poteri¬
mus: Omnino qđ p̃termittendum ñ ẽ.
quod impleturi sumus quandoq scđm qͦd
uero quia immensus est. quod uoce non pos¬
sumus nec facundia ualemus exequamur
uotis & medullis cordis. quia magnus & bo¬
nus est atq immensus: tantus ac talis.¬
qͣntũ & qualem ipse se nouit. ore ac sp̃u
confiteamur ad iusticiam & salutem. Hinc
rogo pariter om̃s festiuitatem głosȩ semper
uirginis mariȩ deuotissime cȩlebremꝰ: quia
hec est dies p̾clara in qua meruit exaltari
suꝑ choros angłoꝵ. & ꝑuenire ultra quam

Expanded text:
hilominus confitere et lauda, quoniam inde hilominus confitere et lauda, quoniam inde ia omnibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia, unde et omnibus, ut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sumus quandoque, secunduvero quia immensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atqquantum et qualem ipse novit, ore et spiritu confiteamur ad justitiam et salutem. Hinc rogo omnes pariter festivitatem gloriosae semper virginis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam
Abbreviated transcription (Latin):
num fateor: sed & puto quod nemo qui¬
p̾sumat. nisi quanta sint quȩ pandunt᷑
penitus ignorat. Tamen & si adhec nemo
idoneus inuenitur uotis omĩb cessare
non debet quilibet etiam peccator a lau¬
dib. quamuis explere non queat quod
sentit. Un de sermo diuinus cũ de peccato
ageret in psalmis: sacͥficium inquit lau
Illic iter est laudis. ad eternam laudem
sine fine mansuram: sed nemo app̃hend&
illud. nisi ego p̃monstrauero. Propterea
kmnẽ quia iter salutis nr̃ȩ in laudib est
saluatoris: hortor uos & commoneo in
hac sacra sollempnitate genitricis di ma¬
riȩ. nolite cessare a laudib. Quod si uirgo
es gaude: quia qđ meruisti esse & tu lau¬
das. Tantum cura: ut sis quȩ digne lau¬
dare possis. Quod si continens & casta. ue
nerare & lauda: quia non aliunde con¬
stat ut possis esse casta quã ex gr̃a xp̃i:
que fuit plenissime in maria qũa laudas.
Qđ si coniugata cerce aut peccatx. ni¬

Expanded text:
num fateor. Sed et puto quod nemo prnum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, lauillic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram, sed nemo apprehendit illud, nisi ego praemonstravero. Propterea, charissimi, quia iter salutis nostrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo, in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude quod meruisti et tu esse quod laudas: tantum cura ut sis quae digne laudari possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat ut possis esse casta, quam de gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata es certe aut peccatrix, ni
Abbreviated transcription (Latin):
plena. ꝑ quam largo scĩ sp̃s ymbre super¬
fusa est omnis creatura. Et id̾o satis eã
deuotissime pͥmum angłs uenerat᷑ & sa¬
lutat. Miratur itaq & ipse qualis aut
quanta sit quam salutat. Non enim
simplex fateor uel consueta fuit ista sa¬
lutatio sed omni ammiratione digna.
Siquidem uenerationis fuit delatio mu¬
neris famulatus obsequii: quia & si in
non tamen eatenus plena. In mari am
uero totius gr̃e quȩ in xp̃o est plenitu¬
do uenit. Quamquam aliter. Et id̾o in¬
quit benedicta tu inter mulieres: id est
plus benedicta quam om̃s mulieres. Ac
ꝑ hoc quicqͥd maledictionis infusum
est ꝑ euam. totum abstulit benedictio
quã non habuit prius om̃is mundus.
Igitur qđ natura non habuit. usus nesci-¬
uit. Ignorauit ratio. mens non capit hu¬
mana. pauet celum. stupet terra. creat᷑a
omĩs etiam cȩlestis miratur: hoc totum
est quod ꝑ grabrielem mariȩ diuinitus
de causa. de tali tantaq loqui me in dig¬

Expanded text:
plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superplena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si innon tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus r. Qua de causa, de tali tantoque loqui me indig
Abbreviated transcription (Latin):
stis plane ymber uirgineum in uelluᷤᷤ
placido se infudit elapsu. & tota diui¬
nitatis unda se contulit in carne. qͣn¬
do uerbum caro factum est. Ac dein
de ꝑcrucis patibulum ex pressum.
terris om̃ib pluuiam salutis effudit: &
stillicidia gr̃ẽ. humanis prestitit mentib.
bat. & precessit nuntium suum ds: sed a
d̃o non recessit. Nec teneri potuit locis. qͥ
om̃ib habetur in locis. & totus ubiq est:
sine quo nichil totum. Ergo uerbũ patͥs
numqu̾a apatre discedens. homo ꝓpriȩ
fieri dignatus est secreto suo mysterio. quo
ipse nouit. qui qm̃ totum suscepit qđ ẽ
hominis. homo totus est. Et totũ habens
Scit enim ds omnia & potest. Propt̾ea
quia ita est sciuit se ac potuit in utero
uirginis sine sui corruptione misceri at¬
q uniri. ut unus esset. xp̃c ds & homo.
una ꝑsona. unaq substantia. Ob quod
dei genitͥx electa & p̃electa iure ab angło
gr̃a salutatur. & p̾dicatur plena. Uere

Expanded text:
stis plane imber in virgineum vellus stis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. ngelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinenScit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere
Abbreviated transcription (Latin):
uirginem oppignerari muneribus: ut
esset gr̃a plena. quȩ dedit cęlis głam.
terris dm̃. pacemq mundo refudit:
fidem gentib. finem uitiis. uitȩ ordi¬
ad uirginem mittitur: qui a semꝑ est
angłis cognata uirginitas. Profecto in
carne preter carnem uiuere: non terre¬
na uita est sed cęlestis. Unde in carne
angłicam głam adquirere: maioris
est meriti quam habere. Esse enim
angłm felicitatis est: esse uero uirginẽ
uirtutis: dum hoc obtinere uiribus
nititur cum gr̃a quod habet angłs¬
ex natura. Utrumq tamen & esse uir¬
ginem uel angłm: diuini muneris
est officium non humani. Aue in qͥt
grã plena. Et bene plena: quia cȩte¬
ris ꝑ partes prestat᷑. mariȩ uero simul
se totam infudit plenitudo gr̃ȩ. Hoc
quippe est quod dauid canit. Descen¬
dit sicut pluuia in uellus. Hellus itꝯ¬
q cum sit de corpore. nescit corporis pas¬
sionem: sic & sc̃a uirginitas. cum sit
in carne: uitia carnis nescit. Cȩle-¬

Expanded text:
virginem oppignerari muneribus, ut virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, ad Virginem mittitur, quia semper est angelis cognata virginitas. Profecto in carne praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis. Unde in carne angelicam gloriam acquirere, majus est meritum, quam habere. Esse enim angelum felicitatis est, esse vero virginem virtutis: dum hoc obtinere viribus nititur cum graa natura, utrumque tamen et esse virginem vel angelum, divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coele
Abbreviated transcription (Latin):
cris. amplior prestatur & gr̃a. Idcirco di¬
lectissime lȩtamini & laudate: quia si dm̃
ore ꝓpħico in scĩs suis laudare iubemur:
ad głam laudis eiꝰ ꝑtineat. quicquid di¬
gne genitrici suȩ impensum fuerit. ac
de ꝑtimesco. dum ur̃is cupio parere ꝓ¬
fectib. ne forte sicut imꝓb ita & indignꝰ
laudator inueniar: ꝓfecto cum nec scitas
uel facundia suppeditet. ut beatam &
głosam uirginem digne laudare queam:
qm̃ ut uerum fatear qui cqͥd humanis di¬
ci potest uerbis minus est a laude cȩli¬
qua diuinis est & angłicis excellentius
predicata. & laudata preconiis. Aꝓpħis
quidem prenuntiata: a patriarchis.
figuris & enigmatib p̃signata. ab euan¬
gelistis exhibita & monstrata ab angło ue-¬
nerabiliter atq officiosissime salutata.
Preterea qualis & quanta esset: ab eodẽ
diuinitus declaratur cum ait. Aue ma-¬
ria gr̃a plena dñs tecum: benedicta
tu in mulierib. Talib namq decebat

Expanded text:
cris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dicris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, ad gloriam laudis ejus pertineat, quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, ac de pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar, profecto cum nec sanctitas vel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum fatear, quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeliquia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat
Abbreviated transcription (Latin):
tamini: quȩ in scola xp̃i ꝑmanere uo¬
uistis. ł seuerate in orationib unanimiter
uiuentes: quousq intrare possitis gau¬
dia eternȩ uitȩ quo beata uirgo feliciter
hodie introiuit alternantib ymnidicis
angłoꝵ choris infra pascua ȩternȩ uiri-¬
ditatis: ubi una societas om̃ium suꝑnoꝵ
ubi dulcis sollempnitas angłoꝵ: ubi post
labores & erumpnas felix & suauis refec¬
tio animarum. Hodie namq głosa sẽꝑ¬
uirgo maria cȩlos ascendit. rogo gau¬
detẽ: quia ut ita fatear in effabiliter
sublimata cum xp̃o regnat in ȩterñu.
Regina mundi. hodie de terris & de
p̾senti scło nequam eripitur. Iterum dico
gaudete: quia secura de sua immarcessi¬
bili gła ad celi iam ꝑuenit palatium.
Ex ultate in quam ac gaudete. & lȩtetur
omĩs orbis: quia hodie nobis om̃ibus eius
interuenientib meritis salus aucta est.
Nobis quoq diligentib eam: honor &
uirtus una cum reliquis uirginibus sa¬

Expanded text:
tamini, quae in schola Christi permanere votamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, donec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie gloriosa virgo Maria coelos ascendit. Rogo, gaudete, quia ut ita fatear, ineffabiliter sublimata, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor et virtus una cum reliquis virginibus sa
Abbreviated transcription (Latin):
bi. Hi om̃s erant inquit ꝑseuerantes
unanimiter in oratione: cum mulie¬
ribus & maria matre uĩu & fr̃ib eius. t̾
Ecce uĩu ascendente cum quib urgo uacat
in scola uirtutum & meditatur in lege
mandatoꝵ di: ut & ipsa sit forma dis¬
ciplinȩ xp̃i. & exemplum ꝑfectionis
uirginib. Conuersatur autem cum
testib scȩ resurrecꝰtionis & ipsa testis
conuersatur cum senatorib celi infra
curiam ꝑadysi. sub sp̃u scĩ disciplina.
& magisterio diuinȩ maiestatis. Inue¬
nitur pͥma inder primas summi regis
cęlis. Hinc ascendisse leguntur incena¬
culum quo pascha dignissime cȩlebrat᷑.
ibi quippe manebant cum maria ma¬
tre irũi. unanimiter aspirati in caritate.
ꝑseuerantes in oratione. donec indueren¬
tur uirtute ex alto. Cȩꝑant enim iam
orare: qui dudum cum dño conuersan¬
tes uirtutib & miraculis pascebant᷑. Et
bene ꝑseuerantes in oratione nichil hesi¬
tantes: donec accipent munera sp̃s sci
quȩ poscebant. Quos & uos o filiȩ imi¬

Expanded text:
erantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatis. Invenitcoelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo esset om̃ium salus. & benedictio
eternȩ hereditatis. Iste siquidem sunt
uestes: iste quib priores sc̃i uestiebantii.
it: quib induit iacob filium suum. Ah¬
as aut̃e nisi a sp̃u scõ seruata domi & ꝓ¬
lata essent. quid miri odoris in eisdem
pater ysaac hauriret non haberet: ita
ut diceret cũ ꝑsensisset uestimentorum
fraglantiam : ecce odor filii sicut odor
agri pleni quẽ benedixit dñs. Sed forte
dicturus est aliquis. Quid ad rebeccam
dicitur: non quod sexus in dm̃ monstret᷑.
Imino ne forte suspicetur. sub regła trium
linguarum sp̃s sc̃s diuerse accipitur:
in hebreo scilic& ut dixi feminino gene¬
re legitur. in greco uͦ ne sexus in eo creda

Expanded text:
benedictio aeternae haereditatis. Istae siquidem sunt fidei vestes: istae quibus priores sancti vestiebantur: it, quibus induit Jacob filium suum. Alias autem nisi a Spiritu sancto servatae domi et prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam re dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum, Spiritus sanctus diverse accipitur: in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo creda
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis. dubia ꝓcertis recipiatis: qͦd mul¬
ti latinoꝵ pietatis amore. studio legendi cariꝰ
amplectuntur: p̾sertim cum ex his nichil
aliud exꝑiri potest ꝓcerto. nisi quod
hodierna die głosa migrauit a corpore.
Monstratur autẽ sepulchrum eius cer
nentib nobis usq ad p̾sens in uallis io¬

Expanded text:
dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodierna die gloriosa migravit a corpore. Monstratur autem sepulnentibus nobis usque ad presens in uallis Io
Abbreviated transcription (Latin):
si uoluero adiuratus. neq tuas laudes
omĩno tacere queo. Idcirco tuȩ te interro¬
gent filiȩ quas lacte nutͥs. tu eis melius
reserabis quȩ nescio si ꝑspeciem aliquam
certe aut in sp̃u uidisti. Unde uos o filiȩ
pulsate matrem p̃cib. pulsate ad ostium
inuitantis amici: si quomͦ tandem uo-¬
bis aꝑiantur quȩ reserata sunt matri.
Nerumptamen de his quid plura dic̃at
Omnia saluatoris gesta. & beatȩ mariȩ
obsequia. nec non actus uitȩ ex euange¬
lio didicistis: & nunc quid suꝑest ut ab
aliquo doctoꝵ requiratis: De assumptio¬
scͥbere uobis curaui. quȩ absentia p̃sens
deuotus obtuli: ut habeat sc̃m collegiũ
ur̃m in die tante sollempnitatis munꝰ
latini sermonis. in quo discat tenera
infantia lactis exꝑiri dulcedinem: &
de exiguis eximia cogitare. qualiter
fauente do ꝑsingłos annos. tota hec di¬
es expandatur in laudem. & cũ gaudio

Expanded text:
si voluero adjuratus, neque tuas laudes si voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. De Assumptioscribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
sonant euangłia. nisi nascentem dñm ex
maria uirgine: & om̃ia eius incrementa
quousq fuit in mundo. dumtaxat diui¬
nis efferunt p̃coniis. Porro ab exordio sc̃i
euangłii. gabrielem archangłm colloquen¬
tem mariȩ audistis: & deinceps reliqua
omnia plenius legistis. Ad p̃sepe quoq o
paula de teste nato puero multitudinem¬
angłoꝵ inter crepundia noui partus. &
querelas nescii plorat᷑ ꝓfescenninis gła
in excelsis do. & interra pax hominib
radiantem stellam uidisti pastorib in¬
suꝑ enangłirantib credidisti: magos p̃¬
terea tria deferentes munera. inuisione
beatis ocłis conspexisti: ipsa eadem mu¬
nera bene intelligendo. uotis om̃ib fide
deo. obtulisti: nã & cũ eisdem magis dm̃
puerum in pͣesepe adorasti. Sed forte con¬
mabis. Ad qd̃ ego. Si celatum esse uolebas.
teste conscientia mͥ narrare ante p̃sepium
ubi plurimum lacrimata es. non deberes
qm̃ ut uerum fatear . xp̃i p̃conia etiam¬

Expanded text:
sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o Paula, te teste, nato puero inter crepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conmabis. Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiam