comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa multi relinquenter ciuitates illas : uel possi ones ꝓprias : alia regna petierunt. Sa
tius ducentes a libi peregrinari : quã talipericula subiatere : Statutũ enĩ fuerat . ut possessor
deppria terra unã amphorã uini ꝓ aripenne redder& Sed & aliȩ functiones in fligebant᷑¬
multȩ tã dereliquis terris : quã demancipiis qđ impleri non poterant. Lemo uecinus quoq
populus cũ secerner& tali fasce grauari : congregatos. in lalend as martus martũ referendarũ.
quihȩc agere uisus fuerat interficere uoluit & fecis& utiq: Nisicũ ep̃s serrtolus ab inminenti
discrimin eliberasi& Arreptis quo que libris descriptionũ incendio multitudo c̃iuncta cre¬
mauit Vnde multũ molestꝰ rȩxdirigens delateres uoꝑionas : in m̃sis dãpnis. populũ ad flixit suppl¬

Expanded text:
causa multi relinquentes civitates illas vel possessiones proprias, alia regna petierunt, diccausa multi relinquentes civitates illas vel possessiones proprias, alia regna petierunt, dicentes: Sibi melius esse peregrinari, quam tali periculo subjacere. Sic enim statutum fuerat, ut possessor demultae, tam de reliquis terris, quam de mancipiis: quod impleri non poterat. Lemovicinus quoque populus cum se cerneret tali fasce graqui haec agere jussus fuerat, interficere voluit: et fecisset utique, nisi eum episcopus Ferreolus ab imminenti discrimine liberasset. Arreptis quoque libris descriptionum, 239 incendio multitudo conjuncta concremavit: unde multum molestus rex, dirigens de latere suo personas, immensis damnis populum afflixit, suppl
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrã ruit: Gunthchrãnꝰ uero cũ suꝑ se mortẽ cerner& inminere : inuocatono¬
mine dñi : & uirtu tẽ magnã beatimartyni eleuatoq: contu dragolenũ artat infaucib:
suspensũq: deȩquo rursũ unꝰ deamicissuis eũ lancea latere uerberatũ uitã finiuit
ugatisq: sotus ipsumq spoliatũ gunthchrã nꝰ cũ filiab: liber abscersit. Post hȩc seuerus
socer eiꝰ a filiis apud regẽ grauiter accusat᷑ . Hec illeaudiens cũ magnis muntribus
adregẽpetut . Quiin uidia ad p̃hensus & spoliatꝰ atq: exiliũ deductꝰ morte pessima
uitã finiuit. Sed & duo filiieiꝰ burgolenꝰ &dodo obcrimen maiestatis lȩsȩ iuditiũ
mortis susceptũ unꝰ ab exercitu ui obpraessus ẽ alius infugã ad p̃hensus truncatis
manib: & pedib: interut. Resq: om̃s tã eorũ quã patris fisco conlatȩ sunt. Frantenim
eis: magnithesauri¬
XUIII.

Expanded text:
ad terram ruit. Guntchramnus vero cum super se mortem cerneret imminere, invocato noad terram ruit. Guntchramnus vero cum super se mortem cerneret imminere, invocato nomine Domini, et virtute magna beati Martini, elevatoque conto, Dracolenum arctat in faucibus, suspensumque de equo sursum, unus de amicis suis eum lancea latere verberatum finivi,t fugatisque sociis, ipsoque spoliato, Guntchramnus cum filiabus liber abscessit. Posthaec Severus socer ejus a filiis apud regem graviter accusatur. Haec ille audiens, cum magnis muneribus ad regem petit 237 qui in via apprehensus et exspoliatus, atque in exsilium deductus, morte pessima vitam finivit. Sed et duo filii ejus, Bursolenus et Dodo, ob crimen majestatis laesae judicio mortis suscepto, unus ab exercitu vi oppressus est; alius in fuga apprehensus, truncatis manibus et pedibus interiit; resque omnes tam eorum, quam patris, fisco collatae sunt. Erant enim eis magni thesaurXXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ penitꝰ noneua surũ a presbitero rege nessciente penitentiam pȩtiit qua accepta iNter¬
fectus est Cum autẽ idẽ dragolenꝰ uelociter reuerteretur in patriã: hisdieb gunth¬
chrã nꝰ boso filias suas apictauo auferre conabat᷑ Qđ audiens dragolenꝰ : se suꝑ eũ obiecit:
sed illi sicut eranit parati resistentes sedefensare uitebat᷑. Gunthchrã nꝰ uero misit
unũ deamicissuis adeũ dicens Vade: & dicei Scis enĩ : qđ fȩdus internos in itũ habemꝰ:
rogo : ut cedemeis romoueas insidiis quantũ uis dereb: tolle Non ꝓhibeo tantũ mihi &¬
sinudo liceat . cũ filiab: meis abscedere quo uoluero. Atille ut erat uanꝰ acleuis: ecceinquit
funiculũ in quo aliiculpabiles ligati. ad regẽ ꝓducinit directisunt. Inquo& hichodie
equũ ad illũ uelocitercursudirigit Et casueũ uerberans hictuhastilediuisũ : ensis

Expanded text:
se penitus non evasurum, a presbytero, rege nesciente, poenitentiam petiit. Qua accepta, interse penitus non evasurum, a presbytero, rege nesciente, poenitentiam petiit. Qua accepta, interfectus est. Cum autem idem Dracolenus velociter reverteretur in patriam, his diebus Guntchramnus Boso filias suas a Pictavo auferre conabatur. Quod audiens Dracolenus, se super eum objecit; sed illi, sicut erant parati, resistentes, se defensare nitebantur. Guntchramnus vero misit unum de amicis suis ad eum, dicens: Vade et dic ei: Scis enim quod foedus inter nos initum habemus, rogo ut te de meis removeas insidiis. Quantum vis de rebus tollere non prohibeo; tantum mihi, etsi nudo, liceat cum filiabus meis accedere quo voluero. At ille, ut erat vanus ac levis: Ecce, inquit, funiculum, in quo alii culpabiles ligati ad regem, me ducente, directi sunt: in quo et hic hodie equum, ad illum veloci cursu dirigit; et casso eum verberans ictu, hastili diviso, ensis
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ abstulit. & eas pictauis ciuitatẽ quienat childeberthiregis ꝑduxit Chilpericꝰ quoq rex
pictauũ ꝑuasit at nepotis suihomines ab eiꝰ sunt haminib: effugati. Ennodiũ ex comitatu
ad regis p̃sentiã ꝑduxer̃ Quẽ exilio dã pnatũ facultates eius : fisco subdiderunt Sed postannũ
& patriȩ & facultatib: redditus ẽ. Gunthchrãnꝰ boso. relictis filiab: suis inba silica beati
hilarii ad childeberthũ regẽ transmisit
Anno quoq tertio childeberthi regis qui erat chilperici & gunt hehrã ni septimꝰ decimꝰ annus
cumdacto dagarici quondã filius. relictoregȩ chilperico. huc illucq uagaret᷑ ad rago leneduce
quidicebat᷑ industrius. fraudolenter ad prȩhensus ẽ : quẽ uicictũ adchilpericũ regẽ bron¬
nacũ deduxit. Patacisa cramenta : qđ uitã illius cũ rege obtiner&. Sed oblitꝰ sacram̃ta:¬
s ut moriret᷑ Ille quoq: cũ uinctꝰ detineret᷑ & cerner&

Expanded text:
e Pictavis civitatem, quae erat Childeberti regis, perduxit. Chilpericus quoque rex Pictavum pervasit, atque nepotis sui homines ab ejus sunt hominibus effugati. Ennodium ex comitatu ad regis praesentiam perduxerunt. Quo exsilio damnato, facultates ejus fisco subdiderunt. Sed post annum, et patriae et facultatibus redditus est . Guntchramnus Boso relictis filiabus suis in basilica beati Hilarii ad Childebertum regem transiit. Anno quoque tertio Childeberthi regis, qui erat Chilperici et Gunthchramni septimus decimus annus, cum Dacco, Dagarici quondam filius, relicto regi Chilperico, huc illucque vagaretur, a Dracoleno duci, qui dicebatur Industrius, fraudolenter adpraehensus est. Quem vinctum ad Chilpericum regem Brannacum deduxit, data ei sacramenta, quod vita ut moreretur. Ille quoque cum vinctus detineretur, et cerneret
Abbreviated transcription (Latin):
IS ITA TRANS ACTIS APUDPARISIUS SEPULTUS QUE INBAST¬
lica scõrum apostoloꝵ quam cũm rothilde regina ipse constu¬
xerat Aligrauit autem post uua gladin sebellum anno quinto

Expanded text:
is ita transactis, apud Parisius obiit, sepultusque in basilica sanctorum apostolorum, quam cum Chrodechilde regina ipse construxerat. Migravit autem post Vogladinse bellum anno quinto.
Abbreviated transcription (Latin):
domni si grbertii initas leude silli quidom nogunt he diramno post transitũ domnichlot harii sacram̃ta primitus prae buer̃
ecsipostea conuincuntur sen partealia tradidisse delocis ubi cõmanere iudentur : canuenit ut debeant remoueri similiter etqui
postransitũ domnic hlot harii comuncuntur domno sigrbert hosa cramenta primitus p̃buisse. etsein alia parte transtulerunt
modo simili remouent᷑ similit̃ quic quid ante fati rege s ecdesi abus aut fidelibus siuis contulerunt ait ad huc conferre cũ iustitia

Expanded text:
domnum Sigyberthum initas leudes illi, qui domnum Gunthchramnum post transitum domni Chlothari sacramenta primitus praebuerunt, domnum Sigyberthum initas leudes illi, qui domnum Gunthchramnum post transitum domni Chlothari sacramenta primitus praebuerunt, et, si postea convincuntur se in parte alia tradidisse, de locis ubi conmanere videntur convenit ut debeant removeri. Similiter et qui post transitum domni Chlothari convincuntur domnum Sigyberthum sacramenta primitus praebuisse et se in alia parte transtulerunt, modo simile removantur. Similiter quicquid antefati regis eclesiabus aut fidelibus suis contulerunt aut adhuc conferre cum iustitia
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃senti in sua ꝓprietate ꝑcipiat Reliquas uero ciuitates ex hacaondicione superius nominatas domnus gunthc hnrtanus
du adiuuit possideat ita ut quando quidẽ posteius transitũ inclominatione domne brune hiuldȩ heredũ que suorũ tiũomini soli¬
ditate doꝓpitio reuertentur Nlec suꝑstite domnogunthic hrãno neque adom ne brunechildȩ neque a filio suo childebert ho
rege filiusq suis quo libet ingenio uel tẽpare repetantur Dimili modo conuenit ut si silua nectis domnus childebert husininte
gritate teneat etquantũ tertia domnigunt hidmamni ex indebita ampetit. detertia domni childeberdhi quȩ ẽ in rosontinse
domnigunt dram partibus compensetur similit̃ comuenit ut secundũ pactiones interdonũ gunth dirãnũ etbone mem oriae

Expanded text:
de praesenti in sua proprietate percipiat, reliquas vero civitates ex hac conditione superius nominatas domnus Gunthchramnus, de praesenti in sua proprietate percipiat, reliquas vero civitates ex hac conditione superius nominatas domnus Gunthchramnus, dum advivit, possedeat, ita ut quandoquidem post eius transitum in dominatione domnae Brunichilde heredumque suorum cum omni soliditate Deo propitio revertrege, filiisque suis, quolibet ingenio, vel tempore repetantur. Simili modo convenit, ut Silvanectis domnus Childebgritate teneat, et quantum tertia domni Gunthchramni exinde debita conpetit, de tertiam domni Childeberthi, quae est in Rosontinse, domni Gunthchramni partibus conpensetur. Similiter convenit, ut secundum pactionis inter domnum Gunthchramnum et bonae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
sule iustepotuerunt augmonta re subomni securitate et quiȩtepossideant ut si quid deagris fiscalibus uel specibus
at que praesi dio proarbtriisui uolintate facere autcuiquã conferre uoluerent fixa stabilitate in ꝑpetuo conseruetir neraqͥb¬
cũq uolunta sillõrũ ullo tẽpore conuellatur: Deciuitatibus uero burdegala lemosi cas cadurcus. benarno. etbegor ra quaegalie¬
siuinda germana domni brune childe tamindotȩ quã in morgane grba. hoc ẽ matitunale donũ in franciaueniens certũ est
atquisisse quas etiã ꝑiudiciũ glorio sisimi domnigunt he hra ni regis uel francorũ suꝑstitibus chilpericũ et sigiberthiũ regem
domnabrune hildis noscit᷑ ad quisisse. ita conuenit ut ta durcũ ciuitatẽ cũ terminibus et tunctopopulo suodom nabrune hildis

Expanded text:
uc, Christo praesule, juste potuerint augmentare, sub omni securitate et quiete possideant: ut si quid de agris fiscalibus, vel speciebus, uc, Christo praesule, juste potuerint augmentare, sub omni securitate et quiete possideant: ut si quid de agris fiscalibus, vel speciebus, atque praesidio, pro arbitrii sui voluntate facere, aut cuiquam conferre voluerint, fixa stabilitate in perpetuo conservetur, nec a quibuscunque voluntas illarum ullo tempore convellatur. De civitatibus vero, hoc est Burdegala, Lemovica, Cadurco, Benarno et Begorra, quas Gailesuindam germanam domnae Brunichildis, tam in dote quam in morganegiba, hoc est, matutinali dono, in Franciam venientem certum est acquisisse. Quas etiam per judicium gloriosissimi domni Guntchramni regis vel Francorum, superstitibus Chilperico et Sigiberto regibus, domna Brunichildis noscitur a
Abbreviated transcription (Latin):
et dignitate secura debeat possidere paricndicionereꝓmittit cdomnis rex gunt clmãnus. ut sicut habeat humana fragilitis quoddi¬
una petas non ꝑmittat nec illeuidere desiderat sicantigerit domnũ childebertliũ eo supersuite dehacluce mgriri filios siuost heoc¬
berthũ ettheo dorica regẽ uelsi ad huc alios ipsids dare uoluerit ut pius pat sub sua tuitione etdefensione reipiat ł tautregnum
patriseorũ subomini soliditate possideant egene tricẽ domnidildeberthi domnã birune hildẽ reginã uel filiuã eius chlodo suindã
germanã domnichildeberthiregis quã dii intraregionẽ francoru fuerit ueleius reginã fale ubã tã quãsorore honã efiliuas
insua tuitione etdefensione spirita lidilectione recipiat et subomni honore et dignitate cũ mnibus rebus earũ. cũciuitatiliu
agris reditibus uel cumctis titulis etomni corpore facultatis tã quod p̃senti uidentur tẽpore possidere quã quod ad hucxpop¬

Expanded text:
ditione repromittit domnus Gunthchramnus rex, ut, si, ut habet humana fragilitas, quod divina pietas non permittat nec ille videre desiderat, si contigerit domnum Childeberthum eo suprestite de hac luce migrari, filius suos Theodoberthum et Theodoricum reges, vel si adhuc alios ipsi Deus dare voluerit, ut pius pater sub sua tuitione et defensione recipiat, ita ut regnum patris eorum sub omni soliditate possedeant; et genetricem domni Childeberthi, domnam Brunichildem reginam, vel filiam eius Chlodosuindam, germanam domni Childeberthi regis, quamdiu intra regionem Francorum fuerit, vel eius reginam Faileubam tamquam sororem bonam et filias in sua tuitione et defensione spiritali dilectione recipiat, et sub omni honore et dignitate cum omnibus rebus earum, cum civitatibus, agris, reditibus vel cu
Abbreviated transcription (Latin):
ad teiugit᷑ comonet᷑ ut ea agat quȩ etdo plactant uttibis int accepta et populo cangrua Dehis uero que locuti simil fuistis omnia¬
nia implere ꝓmittit nequicquã sed epactionibus quae interuos conscriptȩ sunt in rũpere pollicet᷑ ł trex ad haec ait:

Expanded text:
ad te iugiter commonetur, ut ea agat, quae et Deo placeant et tibi sint accepta et populo congrua. De his vero quae locuti simul fuistis omad te iugiter commonetur, ut ea agat, quae et Deo placeant et tibi sint accepta et populo congrua. De his vero quae locuti simul fuistis omnia inplere promittit, nec quicquam se de pactionibus, quae inter vos conscriptae sunt, inrumpere pollicetur'. Et rex ad haec ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ficia potiamini Haec illis dicentibus ꝓmiser̃ childeberthusrex etmat̃ eius pacẽ eccaritate ciũ psose integre custodituros Acceptis que
hacdatis muneribus ad dider legati iussit etiã dominus noster ponere uerbũ in auribus uestris defilia siue sorore uestra clodo sinda
patrui nos trigunt hc hrã niregis consilio haec facere non audemus Promis suenĩ habemus dema ioribus causis nihil sine eius con¬
silioagere aceptoitaq responso redierunt.  Eo amnoquoque xii regis chldeberthi cuma doc cursueusus queme tensim
urbem ꝓperas semus iussi sumus adgunt hc hrãnũ regẽinlegationẽ accedere quemapud urbẽ cauil lonensim repperimus dicentes
Salutẽ uberrima mittit tibigloriosissimus nepostuus childeberthius. Vinclite rex in mensas referens grati aspietatituȩ quod

Expanded text:
ficia potiamini'. Haec illis dicentibus, promiserunt Childeberthus rex et mater eius pacem et caritatem cum ipso se integre custodituros. Acceptisque ficia potiamini'. Haec illis dicentibus, promiserunt Childeberthus rex et mater eius pacem et caritatem cum ipso se integre custodituros. Acceptisque ac datis muneribus, addiderunt legati: 'Iussit etiam dominus noster ponere verbum in auribus vestris de filia sive sorore vestra Chlodosinda, patrui nostri Gunthchramni regis consilio haec facere non audemus. Promissum enim habemus de maioribus causis nihil sine eius consilio agere'. Accepto itaque responso, redierunt. Eo anno verno temporeurbem properassemus, iussi sumus ad Gunthchramnum regem in legationem accedere. Quem apud urbem Cavillonensim repperimus, dicentes: 'Salutem uberrimam mittit tibi gloriosissimus nepus tuus Childeberthus, o inclite rex, inmensas referens gratias pietate tuae, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rege direxit pacis gratia ut scilicet sicut in fide sead serebat unũ itaettaritate etse presentaretunitũ Sed agunthc hrã noregȩ¬
ad modũ ame credidebent quineptẽ meã ingunde in captiuitate tradiderunt etꝑ eorũ insidias etureiisint̃fectusẽ etipsa
inperegrinatione defuncta non recipio ergo legationẽ richaridi donec meds ulciscuubeat dehis inimicis Haec legatiaudientes
adchildeberthũ ꝓficiscuntur aquo etinpace exceptisunt dicentes uultse domnos noster fratertuus richaridus dehoccrimine
exuere quod ei inponit᷑ quasi in mortẽ soris urae fuisse consciũ qđ aut sacram̃to uultis aut qualibet conditione id oneus reddipotest
deindecdatis gratiae uraẽ decẽ milibus sold dorũ. caritatẽ uram habere desiderat. ut etille uestro utatur solatio. etuo seiui s ubine cesse fuerit bene¬

Expanded text:
regem direxit pacis gratia, ut scilicet, sicut in fide se adserebat unum, ita et caritate se praestaret unitum. Sed ad Gunthchramno regeregem direxit pacis gratia, ut scilicet, sicut in fide se adserebat unum, ita et caritate se praestaret unitum. Sed ad Gunthchramno regeadmodum a me credi debent, qui neptem meam Ingundem in captivitate tradiderunt, et per eorum insidias et vir eius interfectus est, et ipsa in peregrinatione defuncta? Non recipio ergo legationem Richaridi, donec me Deus ulcisci iubeat de his inimicis'. Haec legati audientes, ad Childeberthum proficiscuntur; a quo et in pace suscepti sunt, dicentes: 'Vult se domnus noster, frater tuus, Richaridus, de hoc crimine exuere, quod ei inponitur, quasi in mortem sororis vestrae fuisse conscium; quod aut sacramenta vultis aut qualibet conditione, idoneus reddi potest. Deinde, datis gratia vestra decem milibus solidorum, caritatem vestram habere desiderat, ut et ille vestro utatur solatio et vos eius, ubi necesse fuerit, bene
Abbreviated transcription (Latin):
nuntios mittt ad piuntiam narbonen sim quinerrantes eaque ille gesserat simili credu litate populus ille coecteretur
Pratibitunc tõporis arriane secte eps at halocus quiita ꝑꝓpositiones uanas acinterp̃tationes falsas scripturarũ ecclesias
diconturbabat ut putaret᷑ quod ipse eẽt̃ arrius quȩ piecis se insecessu exta. qđ historio grafus na rrauit eu sebius Sedcũ
haerpopulo sectae suae credere. nans ineret. et ad consentiendũ ei paucorũ faueret adullatio. cõmotꝰ felleingres susincellulã
sua inclinato suꝑ lectulũ capite nequã spm̃ exalauit sicq hereti corũ populus in ipsa consistens prouintia in separabilem¬
uii trinitatem confessus aberrore discessit Posthaec richaridus legationẽ ad guntlichrãnũ atquec hildeberthum

Expanded text:
nuntios mittit ad provinciam Narbonensem, quibus narrantibus ea quae ille gesserat, simili credulitate populus ille connecteretur. nuntios mittit ad provinciam Narbonensem, quibus narrantibus ea quae ille gesserat, simili credulitate populus ille connecteretur. Erat enim tunc temporis Arianae sectae episcopus Athalocus, qui ita per 435 propositiones vanas ac interpretationes falsas Scripturarum, Ecclesias Dei conturbabat, ut putaretur quod ipse esset Arius, quem projecisse in secessum exta historiographus narravit Eusebius. Sed cum haec populo sectae suae credere non sineret, et ad consentiendum ei paucorum faveret adulatio, commotus felle, ingressus in cellulam suam, inclinato super lectulum capite, nequam spiritum exhalavit. Sicque haereticorum populus, in ipsa consistens provincia, inseparabilem Trinitatem confessus, ab errore discessit. XVI. Posthaec Richaredus legationem ad Guntchramnum atque ad Childebertum
Abbreviated transcription (Latin):
illos qui setatholicas dicunt iugit scandalũ ꝓpagat᷑ : etcu il liꝑfide sua s igia multa oftendant uos nilil tale a gerepotetis. conu
qua edictis auterteuosabillis ueritatẽ agnoscentes que prȩdicauerint uos credatis Quodcum factũ fiusset c̃gregatisutriusq
partesepis pposuerunt hereticiilla quaesepus ab ipsisdieta ianscripsimis Similit̃ responderẽpi nrẽ reigions ea detͥbus here¬
restituere ium̃ tac toceco ettaecitati ꝑpetuȩ dipnato disces sisse confusũ Quod nos in libra miraculorũ plenuis declarauimus
llocauit acse seorsu sacerdotesdi quibus ꝑscrutatis cognouit unũ d iñ sub distinctione coliꝑsonarũ triũ idẽpatris et fili et sp̃ssci
tatẽ uerũ iñ fateri Tunc intellegens ueritatẽ richaridus pastposita altercatione secatho lice legi subdidit etacceptũ signaculũ

Expanded text:
illus, qui se catholicus dicunt, iugiter scandalum propagatur et, cum illi per fidem suam signa multa ostendant, vos nihil tale agere potestis? Qua illus, qui se catholicus dicunt, iugiter scandalum propagatur et, cum illi per fidem suam signa multa ostendant, vos nihil tale agere potestis? Qua quae dicitis, aut certe vos ab illis veritatem agnuscentes, quae praedicaverint vos credatis'. Quod cum factum fuisset, congregatis utriusque partes episcopis, proposuerunt haeretici illa, quae saepius ab ipsis dicta iam scripsimus. Similiter responderunt episrestituere lumen, tacto caeco et caecitati perpetuae damnato discessisset confusus, quod nos in libro Miraculorum plenius declaravimus, vocavit ad se seorsum sacerdotes Dei. Quibus perscrutatis, cognovit unum Deum sub distinctione coli personarum trium, id est Patris et Filii et Spiritus sancti;itatem verum Deum fateri. Tunc intelligens veritatem Richaredus, postposita altercatione, se catholicae legi subdidit, et accepto signaculo
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suae non latuerunt Aricolos acsortes sepiusute bat᷑ exquibus futura cognoscere cupiens remansit inlusus
N exuero gunthc hranuscũ ne potosuo ac regins pacẽ firmauit datis sibi inuicẽ munerib acstabilitis causispublicisepulatisunt
filios defiliomeo childebertio unde non meputo us quequaq atua maiestate derelictĩ quimihi haec prestitistiut uidat̃ filiosfilim
Tunc dinamiũ et lupii ducẽ redditos rexchildebert hus recepit cadurcũ bruneh ildȩregine refudit e ic cũpace etgaudio
iterũ atq iterũ dõgratias agentes conscriptis pactionibusseremunerantese tasculantes regresusẽunus quisq a deuuitatẽ suam
git᷑ eotẽpore inlis pania richaridus rex conpunctus miseratione diuina conuocatis ep is regionissue ait Curint̃ uos et sacerdote

Expanded text:
itatis suae, non latuerunt. Ariolis ac sortibus saepius utebatur, ex quibus futura cognoscere cupiens, remansit illusus. itatis suae, non latuerunt. Ariolis ac sortibus saepius utebatur, ex quibus futura cognoscere cupiens, remansit illusus. XI. Rex vero Guntchramnus cum nepote suo ac reginis pacem firmavit, datis sibi invicem muneribus, ac stabilitis causis publicis, epulati sunt  videre merear filios de filio meo Childeberto. Unde non me puto usque quaque a tua Majestate relictum, qui mihi haec praestitisti, ut videam filios filii mei. Tunc Dynamium et Lupum ducem redditos rex Childebertus recepit, Cadurcum Brunichildi reginae refudit. Et sic cum pace et gaudio iterum atque iterum Deo gratias agentes, conscriptis pactionibus, 431 se remunerantes et osculantes, regressus est unusquisque ad civitatem suamgitur eo tempore in Hispania Richaredus rex, conpunctus miseratione divina, convocatis episcopis relegionis suae, ait: 'Cur inter vos et sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
ueri ubiprimũ limendomus egrediens gressũ forisfi xit statim unusepopulo eiecta lancea frontẽ eius inlisit Atilehoc
ic tu turbatus quasiamens gladioeietere tẽptans ab ad stantibus italan cerũ multitudine sauceat᷑ iude fpxisinlateribe spus
et sustentantibus astilibus adterrãruere nonpossit: Interfectisunt etpauci quicũ eoerant expositiq in cũposimul ꝓquibusux
obtentũ fuit cũprincipibusitterre reconderent᷑ suit aut hic in actuleius auartie in hiansrerũ alienarũ. utrano dũ cupidus
omnibus iurans et nullipmissa adimplens lhxor aut̃ eius cufilis exilio dataẽ rẽs quȩilluis fis cocon latesunt Multitudoaut᷑
auri argentiq acdiuersarũ speciarũ ineius regestis reꝑtaẽ Sedet que subterra abscinderat stimulante conscientia iniqu

Expanded text:
Verum ubi primum limen domus egrediens gressum foris fixit, statim unus e populo ejecta lancea, frontem ejus illisit. At ille hoc Verum ubi primum limen domus egrediens gressum foris fixit, statim unus e populo ejecta lancea, frontem ejus illisit. At ille hoc ictu turbatus, quasi amens, gladium ejicere tentans, ab astantibus ita lancearum multitudine sauciatur, ut defixis in lateribus ejus spiculis, et sustentantibus hastilibus, ad terram ruere non posset. Interfecti sunt et pauci qui cum eo erant, expositique in campo simul. Pro quibus vix obtentum fuit cum principibus, ut terrae reconderentur. Fuit autem hic in actu levis, avariciae inhians, rerum alienarum ultra modum cupidus, omnibus iurans et nulli promissa adimplens. Uxor autem eius cum filiis exilio data est, resque illius fisco conlate sunt. Multitudo autem auri argentique ac diversarum specierum in eius regestis reperta est. Sed et quae sub terra absconderat, stimulante consc
Abbreviated transcription (Latin):
Turbatus audito epsait Et quid facia sihica teteneo dinit teme ut eã etdep̃corduã misericordiã regis et fortassismiscrebitt
łtil lenequaqua sed trans mitte ab bates et treditostuos ut haec quȩlo quor exponant uerum tam̃ non haecregi uterant nuntu¬
ta sunt sed dixer quod hic ab epõ defensaretur. Vnde factuest uttõ motus rex diceret siepsexinde egrediuoluerit pariter
cumillo auctorȩ ꝑfidiae pereat Hlaec audienseps direx nuntios ad rege quiciũ sta nariissent : it rexgunt hc drãnus
lnicite igne indomo etsiexire nequiuerit epis copus parit̃ concrementur ł laec audientes clerici effractũ ii ostiũ sacerdo¬
eiciuntforas: Tunc miserrinus cum uideretse flã misualidis ab utraq: parte uallari accinctus gladio accedit acdostiũ

Expanded text:
Turbatus auditu episcopus ait: 'Et quid faciam, si hic a te tenior? Demittes me, ut eam et depraecer misericordiam regis, et fortassis miserebituTurbatus auditu episcopus ait: 'Et quid faciam, si hic a te tenior? Demittes me, ut eam et depraecer misericordiam regis, et fortassis miserebitur tui'. Et ille: 'Nequaquam, sed transmitte abbates et creditus tuos, ut haec quae loquor exponant'. Verumtamen non haec rege, ut erant, nuntiata sunt; sed dixerunt, quod hic ab episcopo defensaretur. Unde factum est, ut commotus rex diceret: 'Si episcopus exinde egredire noluerit, pariter cum illo auctore peifidiae pereat'. Haec audiens episcopus, direxit nuntius ad regem. Qui cum ista narrassent, ait rex Gunthchramnus: 'Inicite ignem in domo, et si exire nequiverit episejiciunt foras. Tunc miserrimus cum videret se flammis validis ab utraque parte vallari, accinctus gladio accedit ad ostium.
Abbreviated transcription (Latin):
illeuitã concederet liber abiret : Sed coniunctis regibus ꝑdiuersis facilitatibus cul pabilis iudicat᷑ ius suẽ utinter ficeretur
Quod cumil le conperis set admansionẽ magnericiepi conuo lauit etclausis ostiis segregatis ab eo clericis uel famulis ait
Sciote beatis sime sacerdos magnũ cũ regib: honore habere etnunc adte confugio ut euadã ecceꝑ cussores adhostiũ : Vnc
manifeste scias quod siadte noneruor interfec tote egrediar foris etmoriar: Manifestis sime eni noueris quia autmor sunano
occupet aut paruita defendat: O sce sacerdos scioenm tepatre cummunẽ cũ rege eẽfilioeius et noui quõ quaetũq: peterisiberobis
He negare poterit omninosc̃ĩtatitue quaetũq poposceris Ideoq: uit in pertire uenia aut moriamꝰ simul : Haecaut euaginato diedit t

Expanded text:
ille vitam concideret, liber abiret. Sed, coniunctis regibus, pro diversis facilitatibus culpabilis iudicatur; iussum est, ut interficeretur. ille vitam concideret, liber abiret. Sed, coniunctis regibus, pro diversis facilitatibus culpabilis iudicatur; iussum est, ut interficeretur. Quod cum ille conperisset, ad mansionem Magnerici episcopi convolavit et, clausis osteis, segregatis ab eo clericis vel famulis, ait: 'Scio te, beatissime sacerdos, magnum cum regibus honorem habere. Et nunc ad te confugio, ut evadam. Ecce percussores ad osteum, unde manifeste scias, quod, si a te non eruor, interfectu te, egrediar foris et moriar. Manifestissime enim noveris, quia aut mors una nos occupat aut par vita defensat. O sanctus sacerdos, scio enim, te patrem communem cum rege esse filio eius, et novi, quoniam quaecumque petierise omnino poterit sanctitate tuae quaecumque poposceris. Ideoque aut inpertire veniam, aut moriamur simul'. Haec autem evaginato aiebat gladio.
Abbreviated transcription (Latin):
tractantes ut sirex childebertus aliquid contraeos a gereuoluis set etuirtute se ab eiusexertitudefensarent: Caput enim
horũ eccausamalorũ ursio erat . Ded brune hildis regina mandatũ misit berthefredo dicens Disi ungere ab liomine
inimico et habebis uitã alio quincum eode interibis lameni eũ exlauacro regina susceperat. et ob hoc miseri cordiã deco
habere uoluit Quiait nisi morte diuellar abeo nũquam amere linquitur
umhat ita agerentur iterũ misit gunt hc hrã nus rex aine potentẽ suũ childebert hudicens inore omnes absce¬
uenitetiã gunthe hranus bosoquemagericus uiridunensis eps sua infide susceperat sed pontifexille qui ꝓeo fidẽ fide fecerat ñac
quia comnuenerat᷑ absqullius defensione regi p̃sentaretur scilicet u supse decerneret᷑ m ortideberi non excus aret᷑a sacerdote sinais

Expanded text:
tractantes ut si rex Childebertus aliquid contra eos agere voluisset, virtute se ab ejus exercitu defensarent. Caput enim tractantes ut si rex Childebertus aliquid contra eos agere voluisset, virtute se ab ejus exercitu defensarent. Caput enim horum et causa malorum Ursio erat. Sed Brunichildis regina mandata misit Berthefredo, dicens: Disjunge te ab homine inimico, et habebis vitam: alioquin cum eodem interibis. Filiam enim ejus ex lavacro regina susceperat, et ob hoc 429 misericordiam de eo habere voluit. Qui ait: Nisi morte divellar ab eo, nunquam a me relinquetur. X. Dum haec agerentur, iterum misit Guntchramnus rex ad nepotem suum Childebertum, dicens: Morae omnes absceVenit etiam Guntchramnus Boso, quem Agericus Viridunensis episcopus sua in fide susceperat: sed pontifex ille, qui pro eo fidem fecerat, non adfuit, quia convenerat ut absque ullius defe
Abbreviated transcription (Latin):
publiciregis tunc poterant inueniri quae tum regis conspectibus praesentarunt: Nã eodie quo hic interfecꝰ ẽ
erant cũ rege multi turonorũ atq: pictauorũ dequibus tale fuit consiliũ ut simalũ hoc ꝑficere potuissent hos
subditos supplicio dicerent quia eorũ uobis fuit quiregẽ nrmm int̃emit eosq: diuersis suppliciis trucidato sulto¬
scriptũ ẽ quia foueã quã fratri parabis incedifineã in lo cotam̃ rauchingim agno ualdus dirigit᷑ dux ia enim
ursio atq berthefredus certi quod rau chingus quaȩ can locutifuerant pos setexplere collectu exercitu ueniebant
Sed audientes quodscilicet talis fuis set affectus interitu. ad aucta ad hucsecum multitudine hominũ quae adeas ꝑtinere
uidebatur in fracastrũ uuabremsim quae uilla ursionis ꝓpinquiuserat cũrebus omnibus semununt conscu consilii siui

Expanded text:
publice registu poterant invenire; quae totum reges conspectibus praesentarunt. Nam eo diae, quo hic interfectus est, publice registu poterant invenire; quae totum reges conspectibus praesentarunt. Nam eo diae, quo hic interfectus est, erant cum rege multi Thoronorum atque Pectavorum, de quibus tale fuit consilium, ut, si malum hoc perficere potuissent, hos subditus supplicio, dicerent, quia: 'Ex vobis fuit qui regem nostrum interemit', eosque diversis suppliciis trucidatus, ultoscriptum est, quia: Foveam, quam fratri parabis, incedis in ea. In loco tamen Rauchingi Magnovaldus diregitur dux. Iam enim Ursio atque Berthefredus, certi, quod Rauchingus quae conlocuti fueSed audientes quod scilicet tali fuisset affectus interitu, adaucta adhuc secum multitudine hominum, quae ad eos pertinere videbatur, infra castrum Vabrense, quod villae Ursionis propinquum erat, cum rebus omnibus se muniunt conscii consilii sui,
Abbreviated transcription (Latin):
cholt hari iregis sefilium fateretur Multũ tam̃ cũeo auri reꝑtũ ẽ qui interfecto ꝓtinus unus puerorũ eiuscursu
uelo cieuolans nuntiauit coniugteius quaȩ actaerant. Haecuero ꝑplate ã sues sianice ciuitatis. compta grandib
ornamentis acgem marũ pretiositatibus uel auri fulgure obtecta ascenso equo praecedentibus pueris aliis que
sequentibus ferebatur atq adbasilicã sci erispini crispinianiq properabat quasis pectatura missas Erat
enim eodie passio martrrumbeatorũ Sed uidens nuntiũ ꝑ aliã plateã gressũ retor quens ꝓiectis in t̃ra or¬
nam̃tis inbasilica sci me dardi antistitis confugitibiq setutari confessoris praesidiũ putans s ueri uero
quimis si arege fuerant adrequirencdas reseuis tanta inthes auris illius reppererunt quanta nem ipsoaerarii

Expanded text:
Chlothari regis se filium fateretur. Multum tamen cum eo auri repertum est. Quo interfectu, protinus unus puerorum eius cursu Chlothari regis se filium fateretur. Multum tamen cum eo auri repertum est. Quo interfectu, protinus unus puerorum eius cursu veloci evolans, nuntiavit coniuge eius quae acta erant. Haec vero per plateam Sessionicae civitatis, compta grandibus ornamentis ac gemmarum praetiositatibus vel auri fulgore obtecta, ascensu aequo, praecidentibus pueris aliisque sequentibus, ferebatur atque ad basilicam sancti Crispini Crispinianique properabat, quasi expectatura missas. Erat enim eo diae passio marthyrum beatorum. Sed videns nuntium, per aliam plateam gressum retorquens, proiectis in terra ornamentis, in basilicam sancti Medardi antestitis confugit, ibique se tutare confessores praesidio potans. Pueri vero, qui missi a rege fuerant ad requirendas res eius, tanta in thensauris illius repperierunt, quanta nec in ipso aerarii
Abbreviated transcription (Latin):
acclera uelociter utuideamur anobis sunteñ cause quaȩ agidebeant A tille diligent in quirens quae einuntiat fue¬
rant uera quȩ tognoscensesse artessiri rauchingum iuis sit Quicum ad fius set prius quã eum rex suo iussis set aclsta¬
reconspectui datis litteris et pueris destinatis cum euectione publica quires eiusperloca singula deberent capere
iussiteũ incubiculo intromitti locutusq: cumeo alia exaliis egredi iterũ decubiculo uibet Cumq: egrederetur
deretur : Tunc hi quiiussi ad haec explenda paratierant cumgladussu pereuruunt atq ita minutatim caput eus con¬
liserunt ut simile totũ cerobro putaretur Statiq mortuusest Eratemimleuis in moribus ultra humatũgenus cupi¬
ditati hac facultatibus inhians alienis et ex ipsis diuitus ualde suꝑbus intantũ ut iam in ipso interitus sui tempore

Expanded text:
'Accelera velociter, ut videamur a nobis; sunt enim causae, quae agi debeant'. At ille diligenter inquirens, quae ei nuntiata fue'Accelera velociter, ut videamur a nobis; sunt enim causae, quae agi debeant'. At ille diligenter inquirens, quae ei nuntiata fuerant, veraque esse cognuscens, arcessiri Rauchingum iussit. Qui cum adfuisset, priusquam eum rex suo iussisset adstare conspectui, datis litteris et pueris distinatis cum evectione publica, qui res eius per loca singula deberent capere, iussit eum in cubiculo intromitti; locutusque cum eo alia ex aliis, egredi iterum de cubiculo iubet. Cumque egredieretur, deretur. Tunc hi, qui iussi ad haec explenda parati erant, cum gladiis super eum ruunt atque ita minutatim caput eius conliserunt, ut simile totum cerebro potaretur; statimque mortuus est. Tunc ditate ac facultatibus inhians alienis et ex ipsis divitiis valde superbus, in tantum ut iam in ipso interitus sui tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Post haec rauchingus coniuntus cũ prioribus regnicholt harii filii chilperici confingensse qua sitrãturus depad
inter minũ utriusq: regninullamtentio aut direptio gereret̃ c̃siliũ habuer ut scilicet int̃fec torege childeber
rauchinguscumt heo doberthoseniore eius filio cãpaniae regnũ teneret : ursi o uero acberthefredus iuniorẽ si li
nuꝑgenitũ quitheodoricus cagnominatur in sesusceptũ exiusogunt hchrã norege reliquo in regnoteneret
Multa etiã contra brune hildã reginã frementes ut eã in contumeliã redigerent sicutprius fecerant iuiudu u¬
tatesua. Rauchingus uero summa elatꝰ potentia. etut itaditã adipsius regalissceptris ei actans gloriã it̃prepant
regis priusin posuit quimꝰisis nuntus clamad childeberthum regẽ omnes eimolitiones hasinnotitiã posuit dicens

Expanded text:
Posthaec Rauchingus conjunctus cum prioribus regni Chlotharii filii Chilperici, confingens se quasi tractaturum de pace, Posthaec Rauchingus conjunctus cum prioribus regni Chlotharii filii Chilperici, confingens se quasi tractaturum de pace, ut inter terminum utriusque regni nulla intentio aut direptio gereretur, consilium habuerunt, ut scilicet interfecto ChildeberRauchingus cum Theodobertho, seniore eius filio, Campaniae regnum teneret, Ursio vero ac Berthefredus, iuniorem filium nuper genitum, qui Theodoricus cognominatur, in se susceptum, excluso Gunthchramno rege, reliquum regni teneret, multa etiam contra Brunechilde reginam frementes, ut eam in contumiliam redigerent, sicut prius fecerant in viduetate sua. Rauchingus ergo, summa elatus potentiam et, ut ita dicam, ad ipsius regalis sceptri se iactans gloriam, iter praeregis prius inposuit, qui, missis nuntiis clam ad Childeberthum regem, omnes ei molitiones has in notitiam posuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Prexad fuit uerũ ub ꝑ acta sollempnia adsa cro scm̃ altariũ cum munigratia accessis set eeuenit quidã quasi aliqu
suggesturus quidũ ꝓperat contrarege culter ei demanu dilabitur ad prehensũq repente aliũ cultru euaginatũ i¬
nueius repperiunt nec mora eductus ad hasilica scã iunctus et tormentis ad dictus confiteturse emissũ ad interficien
regemdicens siceni tractauit quimemisit quia cognouitrex multorũ in se odia ad gregata et suspectus neꝑcuatiat
beretur sed et his dequibus locutus fuit a dp̃ hensis multis interemptis. hunc uerberatũ plagis dimis it iuiuum quian
putauit si is qui ab et clesia eductus fuerat trunca retur
Noanno childeber thorege alius filius natusẽ quem ueranis caualinsis epssuscipiens a lauacro theodorici nome
in posuit erateni eatẽ pore ipseponti fex magnis urtutibus preditus itaut plerum que in firmis signum
crucis inponens statim sanitate tribuente dnõ restauraret

Expanded text:
rex adfuit. Verum ubi, peracta solemnia, ad sacrosanctum altarium communicandi gratia accessisset, venit quidam quasi aliquid suggesturus. Qui dum properat contra regemanu ejus reperiunt. Nec mora, eductus a basilica sancta, vinctus, et tormentis addictus, confitetur se emissum ad interficiendum regem, dicens: Sic enim tractavit qui me misit. Quia cognovit rex multorum rberitur"'. Sed et his de quibus locutus fuit adpraehensis, multis interemptis, hunc verberatum plagis demisit vivum, quia nefas potavit, si his qui ab eclesia eductus fuerat truncaretur. Eo anno Childebertho rege alius filius natus est, quem Veranus Cavelonensis episcopus suscipiens a lavacro, Theodorici nomen inposuit. Erat enim eo tempore ipsi pontifex magnis virtutibus praeditus, ita ut plerumque infirmis signum crucis inponens, statim sanitate, tribuenti Domino, restauraret
Abbreviated transcription (Latin):
fabricatȩ sunt a fundam̃tis subuertit : Veniens uero aruernꝰ delubrum
illud qđ gallica lingua uasso galate uocant. Incendit diruit. atq: subuertit.
miro enĩ opere factũ fuit atq firmatũ. Cuiꝰ paries duplex erat . ab intus enĩ
deminuto lapidȩ a foris uero quadris sculptis fabricatũ fuit. Habuit enim
paries ille crassitudinẽ pedes triginta: intrinsecus uero marmore acmuseuo
ȩuouariatũ erat : Pauimentũ quoq: aedis : marmore stratũ. Desuꝑ uero
plũbo tectum.
XXXIII
uxta hanc urbẽ : liminius antolianusq: martyres. requiescunt. Ibi casius ac
uittorinus indilectione xp̃i fraterno affectu sociati ꝑ effusionẽ cruoris ꝓpru¬
caclorũ regnapariter sunt adepti. Nã refert antiquitas uictor inũ seruũ
fuisse antedictitẽ plisacerdotis. Quidũ plerũq: uicũ quẽ xp̃ianorũ uocant
ad ꝑsequendo s xpĩanos adiit Cassiũ repperit xpianũ. cuiꝰ p̃dicationibus

Expanded text:
fabricatae fuerant, a fundamentis subvertit. Veniens vero Arvernos, delubrum fabricatae fuerant, a fundamentis subvertit. Veniens vero Arvernos, delubrum illud, quod Gallica lingua Vasso Galatae vocant, incendit, diruit, atque subvertit. Miro enim opere factum fuit atque firmatum, cujus paries duplex erat. Ab intus enim de minuto lapide; a foris vero quadris scalptis fabricatum fuit. Habuit enim paries ille crassitudinem pedes triginta. Intrinsecus vero marmore ac musivo variatum erat. Pavimentum quoque aedis marmore stratum, desuper vero plumbo tectum. XXXI. Juxta hanc urbem Liminius, Antolianusque martyres requiescunt. Ibi Cassus ac Victorinus in dilectione Christi fraterno affectu sociati, per effusionem cruoris prlorum regna pariter sunt adepti. Nam refert antiquitas, Victorinum servum fuisse ante dicti templi sacerdotis. Qui dum plerumque vicum, quem Christianorum vocant, ad persequendos Christianos adit, Cassium
Abbreviated transcription (Latin):
huic mysterio eẽ. condignã quod illeacceptis dehis trib: aureis ꝓbenedictione
clem̃ter indulgens reliqua Cũ adhuc. eẽt. in errore idolatriȩ inplicit : xp̃i¬
anꝰ factꝰ domũ suã fecit ȩccłtm:. Haec .ẽ. nunc ȩccła apud bituricas urbẽ pri¬
ma miro o pere conposita & primimartyris stephani reliquias in lustrata.
icesimo septimo loco ualerianus & gallienus. romanũ imperiũ sunt
adepti : qui grauẽ contraxp̃ĩa nos per secuti onẽ suo tẽporẽ cõmouerunt
uncromȩ cornelius cyprianꝰ. carthaginẽ felici sanguine in lustrarunt
orũ tẽpore. & chrocus ille alamannorũ rex : cõmotu ex ercitu. gallias per¬
uagauit: Hic autẽ chrocus multȩ adrogantiȩ fert᷑ fuisse. Quicũ non nul¬
la inique gessisset ꝑ c̃ siliũ ut aiunt. matris iniquȩ collectã ut diximus ala¬
mannorũ gentes. uniuersas gallias peruagat᷑. Cunc tasq aedes quȩ antiquit

Expanded text:
huic ministerio esse condignam. Quod ille, acceptis de his tribus aureis pro benedictione, huic ministerio esse condignam. Quod ille, acceptis de his tribus aureis pro benedictione, clementer indulgens reliqua, cum adhuc esset in errore idolatriae inplicitus, christianus factus, domum suam fecit aecclesiam. Haec est nunc ecclesia apud Bituricas urbem prima, miro opere conposita et primi martyres Stephani reliquiis inlustrata. Vicinsimo septimo loco Valerianus et Gallienus Romanum imperium sadepti, qui gravem contra Christianos persecutionem suo tempore commoverunt. Tunc Romam Cornelius, Cyprianus Carthaginem felici sanguine illustrarunt. Horum tempore et Chrocus ille Alamannorum rex, commoto exercitu, Gallias pervagavit. Hic autem Chrocus multae arrogantiae fertur fuisse: qui cum nonnulla inique gessisset, per consilium, ut aiunt, matris iniquae, collectam, ut diximus, Alamannorum gentem, universas Gallias pervagatur, cunctasque aedes, quae antiquitus
Abbreviated transcription (Latin):
pauci quo dam modo credentes clerici ordinati ritum psallendi susca¬
piunt & qualitet ecclesiam constru ant uel omnipo tenti do sollem ni
celebrarẽ debeant inbuuntur. Sechibs paruam adhue aedificandi
facultatẽ habentibus ciuis cuiusdã domũ dequa ȩccła faciu̾nt expetunt. Sena¬
tores uero uel reliqui meliores loci fanatices erant: Tunc cultibus obligati.
qui uero crediderant ex pauperibus erant iuxta illud dñi qđ iudeis exꝓbat
dicens Quia meretrices & publicani pręcedunt uos in regnodĩ Hiuero
non obtentam a quopetierant domũ. leocadiũ quendã & primũ galliarũ
senatorẽ. Quidestyrpe uecti& pagati fuit quẽ lugduno passũ ꝑxp̃inomi
pariter intimassent : ille respondit. Si enĩ domus mea quã apudbitu¬
ricã urbẽ habeo huic operi digna e&: p̃stare non abnuebã Illiaut̃ audi¬
entes. pedibus ei ꝓstrati. oblatis tricentis aureis cũ disco argenteo dicunt eã

Expanded text:
pauci admodum credentes, clerici ordinati, ritum psallendi suscipauci admodum credentes, clerici ordinati, ritum psallendi suscipiunt: et qualiter ecclesiam construant, vel omnipotenti Deo solemnia celebrare debeant, imbuuntur. Sed illis parvam adhuc aedificandi facultatem habentibus, civis cujusdam domum, de qua ecclesiam faciant, expetunt. Senatores vero vel reliqui meliores loci fanaticis erant tunc cultibus obligati; qui vero crediderant ex pauperibus erant, iuxta illud Domini quod Iudaeis exprobrat, dicens: Quia meretrices et publicani praecedunt vos in regno Dei. Hi vero, non obtentam a quo petierant domum, Leocadium quendam et primum Galliarum senatorem, qui de stirpe Vecti Epagati fuit, quem Lugduno passum pro Christpariter intimassent, ille respondit: 'Si enim domus mea, quam apud Bituricam urbem habeo, huic operi digna esset, praestare non abnuebam'. Illi autem audientes, pedibus eius prostrati, oblatis tricentis aureis cum disco argenteo, dicunt eam
Abbreviated transcription (Latin):
pes sinuit Sa tut ninus uero iamseturus demartino diert edlaobas
prbie suis. Ecce egonani un inolor & tempus meueresoluationis instata rog
ut us que dum debitum finem impleam a uobis preniti non reli quar
Cum que cesi praehensus ad capitalium duceraur relictis ab his icdus ad¬
mereatu habere porti ficem insem pltte qum. Quous que nune iiplia cu¬
uitate ita euenis se cognouimus : Hiouere tauri furentis uestigus alliga¬
uus di decapsetilio p̃cipitatus uitam finiut Cathianus uero tre phimus
stremonius quẽ. ce paulus atque martualis insum ma sanc titatȩ uuent
ad quisitos i ec̃clesae populos ꝑefidem xp̃i per omnibus dilata tani febri con¬
fessionem migrarunt. & sic tam isti permartyrium. quambu peres¬
fessionem relin quentes terras in euelestibus pariter sunt coniuncti xxx
EHORIAI URO GISCVEVIIS AUI BAM BITURICAS CIUITATIAL
ad gres sus. salutare omnium xp̃m dñm populis nuntiauit Ex inisera¬

Expanded text:
nente finivit. Saturninus vero, iam securos de martyrio, dicit duobus nente finivit. Saturninus vero, iam securos de martyrio, dicit duobus presbiteris suis: 'Ecce ego iam immolor et tempus meae resolutiones instat. Rogo, ut, usque dum debetum finem impleam, a vobis paenitus non relinquar'. Cumque conpraehensus ad Capitulium duceretur, relictus ab his, solus admereatur habere ponteficem in sempiternum'. Quod usque nunc in ipsa civitate ita evenisse cognovimus. Hic vero tauri furentes vestigiis allegatus ac de Capitulio praecipitatus, vitam finivit. Catianus vero, Trophimus Stremoneusque et Paulos atque Marcialis, in summa sanctitate viventes, adquisitus eclesiae populos ac fidem Christi per omnibus dilatatam, felice confessione migrarunt. Et sic tam isti per martyrium quam hii per confessionem relinquentes terras, in caelestibus pariter sunt coniuncti. De horum vero discipulis quidam Bituricas civitatem adgressus, salutare omnium,
Abbreviated transcription (Latin):
VB DECIO UERO IMPERATO RE MULTABELLA ADUER SUS NOMEN
xp̃ianum ex oriuntur. & tanta strages decredentibus fuit. ut nec nume
rari queant. Babyllas episcopus anthiocenus cum tribus paruulis.
idest urban prilidan. & epolon & srxtus romane. etdesiae episcopus
laurentius ardidiaconus. & rppolitus obdominii nomins confesianem
per martrrium consummatisunt Ualentinianus & nouatianus iraxime
uun herdicorum principes contrafidem nostram inimico inpellente
eras tantur huius tempore septemuri episcopi ordinati ad praedi candum
in gallus missi sunt. sicut histouiã passionis sci mar trris satio nini enartat
AsteniS qb decio & grato consulibus sicut fideli retor datione r&i&ur
prmum ac sum mum tolosana ciuitas scm satur ninum habere coeperat sa¬
cerdoter Hicggo missisant loronicis. Gẽtianus episcopus arela tenibus
tro phimus episcopus. Narbone paulus epis copus. Toloso. satur ninus ep̃iss
Parisiacus. dionisius episcopas Aruernus stremonius cp̃s. lema uicinis

Expanded text:
b Decio vero imperatore multa bella adversum nomen Christianum exoriuntur, et tanta strages de credenrari quaeant. Babillas episcopus Anthiocinus cum tribus parvolis, id est Urban, Prilidan et Epolon, et Xystus Romanae eclesiae episcopus et Laurentius archidiaconus et Hyppolitus ob dominici nominis confessionem per martyrium consummati sunt. Valentinianus et Novatianus maxime tunc heretiquorum principes contrafidem nostram,inimico inpellente, crassantur. Huius tempore septem viri episcopi ordenati ad praedin Gallias missi sunt, sicut historia passionis sancti martyris Saturnini denarrat. Ait enim: Sub Decio et Grato consulibus, sicut fideli recordatione retinetur, primum ac summum Tolosana civitas sanctum Saturninum habere coeperat sacerdotem. Hi ergo missi sunt: Turonicis, Gatianus episcopus; Arelatensibus, Trophimus episcopus; Narbonae, Paulus episcopus; Tolosae, Saturninus episcopus; ParisiacisDionisius episcopus, Arvernis Stremonius episcopus, Lemovicinis