comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na. ciꝰ. In. uus. diuisas similit faci
uͦ notandum in inqͦd euphonie cau¬
sa tr. assũpsit. In.quus qͦ desinentia si¬
milit fiunt. equo. equͤ. obliqͦ. obliquᷤ.
s meliꝰ fiunt econtͣrio. longꝰ. longinquus.
añ quus assumpsit .n. euphonie causa
In .bus. uł in. cus. desinentia a u̾bis fuĩt.
q̃ mutant extremã. uł extremas uocales.
In. ulcꝰ pauca inueniunt᷑. sus. subulcꝰ.
uocalem. cet̾as litt̃as mutat in .i. cor. ⁊ as¬
sumit.dus. ut herba. bidꝰ. rabies. bidꝰ. ua¬
leo. ualid. Excipit᷑ pondo. pondꝰ. alt̾nita¬
tis causa que tñ in omnib ñ ualet. E
hec omĩa noĩa in se h̃re demonstrant ea
ex qͥb deriuant᷑ ut herbidꝰ qui ht̃ herbã
sed̾a forma. similitudinẽ hr̃e sigcat. ut
errabundꝰ similis erranti. & si a pͥma ⁊¬
uito.as. uitabundꝰ. causor. aris. causa¬
cipialis ẽ. ⁊ sigc̃ dignũ ẽẽ aliquẽ eo qͦd de¬
monstrat᷑. ut laudandꝰ. dignꝰ laude. legen¬

Expanded text:
. 78 In uus diuisas similiter facuero notandum, quod euphonie causa tr assumpsit. 80 In quus quoque desinentia similiter fiunt: "equo, equus", "obliquo, obliquus", sed melius fiunt e contrario. 81 "Longus, longinquus" ante quus assumpsit n euphonie causa. 82 In bus uel in cus desinentia a uerbis fiunt, que mutant extremam uel extremas uocales iIn ulcus pauca inueniuntur: "sus, subulcus", uocalem - ceteras litteras mutat in i correptam et assumit dus, ut "herba, herbidus", "rabies, rabidus", "ualeo, ualidus". 85 Excipitur "pondo, pondus", alternitatis causa, que tamen in omnibus non ualet. 86 Et hec omnia nomina in se habere demonstrant ea ex quibus deriuantur, ut "herbidus" "qui habet herbam", s uero secunda forma similitudinem habere significat, ut "errabundus" "similis erranti"; et si a prima c"uito, uitas, uitabundus", "causor, causaris, causacipialis est et significat dignum esse aliquem eo quod demonstratur, ut "laudandus" "dignus laude", "legen
Abbreviated transcription (Latin):
aupo. leo .draco.⁊ strabo. q̃ femin̾ in .a.
certign̾is. ⁊ octo. om̃is. ⁊ ambo.⁊ duo. q̃¬
ut cornu. gelu. genu. p̃t barbara hic
esau. In .c. neutͣ st̃. ut lac. ⁊ allec. p̃t̃
barbara hic enoc. lamec. In .d. neutra
pulpud neut᷑. In .al. latina. neut᷑. st̃. ut
aĩal p̃t̃ sal. qͦd etiã mascłinũ ẽ. barbara
erũ ut rachel. In.il.duo mascłina. pri¬

Expanded text:
"caupo", "leo", "draco" et "strabo", que feminina in a "caupo", "leo", "draco" et "strabo", que feminina in a certi generis et "octo" omnis et "ambo" et ut "cornu", "gelu", "genu", preter barbara "hic Esau". 30 In c neutra sunt, ut "lac" et "allec", preter barbara "hic Enoc", "Lamec". 31 In d neutra "Pulpud" neutrum. 32 In al Latina neutra sunt, ut "animal", preter "sal", quod etiam masculinum est; barbara erum, ut "Rachel". 35 In il duo masculina "pu
Abbreviated transcription (Latin):
ut scriba. nauta. poet᷑a. ꝓphet᷑a. uł flu¬
ut talpa. dama. Excipiunt᷑ u̾balia ⁊
utͥq sexiii ꝯuementia. ⁊ gentilia. ut ad¬
uena. cȩlicola. seitha. numida. q̃ s̃ com¬
munia. Excipiunt᷑ qͦ gͥca t̾cie decłonis
ut poema. baptysma. ⁊ barbara. alle¬
ut scamna. bona. milia. arma. q̃ oĩa s
sedile. In .e. ꝓd̾ g̾ca feminina s̃ ut lybie.
diȩ ⁊ tͥa in de clinabilia. tempe.tesque.cere.
que neut᷑ s̃ pluralia.⁊ duo nũalia. qͥnq
mille omĩs geni̾s. Composita uͦ aq ut¬
chili. qͥmagis sobliqui casꝰ. figurate oĩbꝰ
mascł. Płalia uͦ q̃ a singłarib fiunt. ut
ppłi. fagi. cęli. extͣ st̃. sict̃ inceti̾s regulis
similit̾ gͥca ł barbara. In .o. desinentia
u̾balia seu participialia. ut or̃o. actio. le¬
gio. ⁊ q̃g. uł. d p̃cedñtib . mutant .o. in .i.
ingnĩtõ. ut uirgo. dulcedo.⁊ ꝓpͥa mulierũ
ritas int̾dum facit mascł. ⁊ cupido

Expanded text:
ut "scriba", "nauta", "poeta", "propheta", uel fluut "talpa", "damma". 19 Excipiuntur uerbalia et utrique sexui conuenientia et gentilia, ut "aduena", "celicola", "Scitha", "Numida", que sunt communia. 20 Excipiuntur quoque Greca tercie declinationis, ut "poema", "baptisma", et barbara, "alleut "scamna", "bona", "milia", "arma", que omnia sunt "sedile"; in e productam Greca feminina sunt, ut "Libie". die", et tria indeclinabilia, "tempe", "tesque", "cete", que neutra sunt pluralia, et duo numeralia, "quinque", "mille", omnis generis. 23 Composita uero qui magis sunt obliqui casus, figurate omnibus alia uero que a singularibus fiunt, ut "populi", "fagi", "celi", extra sunt, sicut in ceteris regulis; similiter Greca uel barbara. 26 In o desinentia uerbalia seu participialia, ut "oratio", "actio", "legio", et que, g uel d precedentibus, mutant o in i in genitiuo, ut "uirgo", "dulcedo", et propria mulierum ritas interdum facit masculinum; et
Abbreviated transcription (Latin):
culo feminini scił uł masculim. sig̃cat
utrũq sexũ. ut aqͥla. passer. mustela. Qd̾
maxime ꝯtingit in parius ammalib. ⁊ in
qͥb ñ cito dinoscit᷑ sexꝰ. Dubii aũ ł inc̃ti geñis
silex. margo. grus. bubo. panthera.
damina. Sciendum uͦ qͦd sunt quedam
alia uoce. ñ etiã naturali sigcõne. ut lu
siue de luna. seu de t̾ra. seu de t̾ra. seu
de agro loqͣr. nulla ẽ disc̾tio naturalis
in reb ipsis. s in sola uoce. S alia qͣsi
mobilia que ñ a masculinis. s a se ipsis
pirꝰ. ħoc pirũ. hec malꝰ. hoc malũ. &
hoc in plerisq in uenies arboꝵ nõib. in
buxum lignum. Ad det̾minationẽ uͦ
lierũ feminina ẽẽ cuiꝰcũq sint tmina

Expanded text:
culo - feminini scilicet uel masculini - significat utrumque sexum, ut "aquila", "passer", "mustela"; quod maxime contingit in paruis animalibus, et in quibus non cito dinoscitur sexus. 5 Dubii autem, uel incerti, generis "silex", "margo", "grus", "bubo", "pantera", "damma". 6 Sciendum uero quod sunt quedam alia uoce, non etiam naturali significatione, ut "lusiue de "luna", seu de "terra", siue de "agro" loquar, nulla est discretio naturalis in rebus ipsis, sed in sola uoce. 9 Sunt alia quasi mobilia, que non a masculinis, sed a seipsis pirus, hoc pirum", "hec malus, hoc malum". 11 Et hoc in plerisque inuenies arborum nominibus, in buxum", lignum. 12 Ad determinationem uero lierum feminina esse, cuiuscumque s
Abbreviated transcription (Latin):
Que uͦ hñt. tudo. si a noĩb ueniunt sc̃de
ł t̾cie decłonis. gnĩtõ. uł datiuo assum̃t
piis. ł a participialib in .tꝰ. abiecta .s.
assum̃t.do. ut habitus. habitudo. testa
rundo. harundo. yrudo. In .ii. pauca
st̃ deriuatiua. ut specu. pen̾u. testu. to¬
nitrui. cornu. a specꝰ. pecꝰ. testa . tonitrꝰ.
cornꝰ. Nec aliud sig̃cant qͣm pͥmitiua.
Uñ dubiũ ẽ ansint dicenda deruiatiua.
ł in ul.fiunt abiectione extremaꝵ silla¬
baꝵ. uel uocaliũ. ut pugillꝰ. pugil. ui¬
siua. ut oliuetũ. uinetũ. quercetũ. Qdam aũ
i. cor̾. ut solariũ. pomariũ. p̃sidium. Qdã
bulũ. sto. stabulũ. pasco. pabulũ. Notand̾
cõr si .a. ꝓducit᷑. Excipit᷑ stabulũ. Quedã ĩ culũ ut
diu̾tis. diu̾ticulũ. peris. ꝑicłm. oras. oracu¬
lum. miraris. miraculũ. Nama scd̾a ꝑsona
deriuant᷑. Sic qͦ fers. ferculum. specis. specu¬

Expanded text:
Que uero habent tudo, si a nominibus ueniunt secunde Que uero habent tudo, si a nominibus ueniunt secunde uel tercie declinationis, genitiuo uel datiuo assumunt piis uel a participialibus in tus, abiecta s assumunt do, ut "habitus, habitudo"; a "testa" rundo", "harundo", "hirudo". 24 In u pauca sunt deriuatiua, ut "specu", "pecu", "testu", "tonitru", "cornu", a "specus", "pecus", "testa", "tonitrus", "cornus"; nec aliud significant quam primitiua, unde dubium est an sint dicenda deriuatiua. in il uel in ul fiunt abiectione extremarum sillabarum, uel uocalium, ut "pugillus, pugil", "uisiua, ut "oliuetum", "uinetum", "querceturn"; quedam i correptam, ut "solarium", "pomarium", "presidium". 28 Quedam bulum", "sto, stabulum", "pasco, pabulum" 29 notandum  si a producitur; excipitur "stabulum", 30 quedam in culum uero, "diuertis, diuerticulum", "peris, periculum", "oras, oraculum", "miraris, miraculum", nam a secunda persona deriuantur; sic quoque "fers, ferculum","specis, specu
Abbreviated transcription (Latin):
gam hñt antẽ cedentẽ. ut. tutꝰ .ti. tela.
uł positione hñt. ut offitium. officina.
far. ina. cantꝰ. ilena. leo. leena. luceo.es.
lucerna. lucis. lurina. Nam mutina.
sagana. pagina. ñ uident᷑ deriuata.
In .ra. t̾minantia participiis similia
ra. usura. litura. nat᷑a. & ħ quide de
conuenio. ꝯuena. uiuo.ꝯuiua. In .e. de¬
sinentia deriuatiua neut᷑ s̃. ut sedile. mo¬
nile. cubile. utile. & qr pleraq a omuĩb
in.is. desinentib nascunt᷑. cum illis tͣc¬
tabunt᷑. In .i. denoĩatã. pleraq uident᷑
indeclinabilia. frugi. nichili. mancipi.
cordi. In .o. deriuatiua. pauca q̃d̾a in¬
ueniunt᷑ mascłina. ꝓpͥa ⁊ cõmunia.
po.epulo. feminina uplurima. in .i0.
go.do. & omĩa pene s rerũ incorꝑaliũ
exceptis in .go. In. io.gͥ plerũq a partici¬
piis fuint. in gnĩtĩs assumpta .o. ⁊ cor¬
repta.i. ut orati .o. accusati.tio. stati .o.
ut acris. acredo. dulcis. cẽdo. libet. libido.

Expanded text:
gam habent antecedentem, ut "tutus, tuti, tutela", uel positione habent, ut "officium, officina",farina", "cantus, cantilena", "leo, leena", "luceo, lucerna", "lucis, Lucina"; nam "Mutina", "sagana", "pagina" non uidentur deriuata. 12 In ra terminantia participiis similia ra", "usura", "litura", "natura"; et hec quidem de "conuenio, conuena", "uiuo, conuiua". 14 In e desinentia deriuatiua neutra sunt ut "sedile", "monile", "cubile", "utile" et quia pleraque a communibus in is desinentibus nascuntur cum illis tractabuntur. 15 In i denominatiua plerisque uidentur indeclinabilia: "frugi", "nichili", "mancipi", "cordi". 16 In o deriuatiua pauca quedam inueniuntur masculina propria et communia, po", "epulo". 17 Feminina uero plurima in io, go, do; et omnia pene sunt rerum incorporalium, exceptis in go. 18 In io igitur plerumque a participiis fiunt in genitiuis assumpta o et correpta i, ut ut "acris, acredo", "dulcis, dulcedo", "libet, libido". 22
Abbreviated transcription (Latin):
consul.⁊ ꝓcõsul. Similit̾ barbara sunt
masculina. suthul. muthul. Nam peni
sicut chaldei. hebrei. ł syrii genꝰ neutrũ ñ
hñt. In .am. unũ om̃is gnĩs neqͣm. Bar¬
bara uͦ mascłina s̃. ut adam ꝑadiectio¬

Expanded text:
"consul" et "proconsul"; similiter barbara sunt masculina, "Suthul", "Muthul"; nam Peni, sicut Chaldei, Hebrei uel Syrii, genus neutrum non habent. 38 In am unum omnis generis "nequam"; barbara uero masculina sunt, ut "Adam
Abbreviated transcription (Latin):
a u̾bis ⁊ quedam abitiunt .o. ut coloro.
color. laboro. la bor. saturo. satur. mur¬
in uro. murm᷑. Qdam assumunt .r. ut
ticipiis. us. in .or. mutant: ut senatꝰ.
natiua. agnĩtõ scde declinationis. uł
que duplicant .i. ingt̾o qmͣ extremã
mutant in .e. euphoniȩ. causa. ut
declinationis pauca. que.p.uł .b. ha¬
bent ante .r. ut ꝓub̃tas. ubtas. pauꝑ¬

Expanded text:
a uerbis, et quedam abiciunt o ut "coloro, a uerbis, et quedam abiciunt o ut "coloro, color", "laboro, labor", "saturo, satur", "murmuro, murmur", quedam assumunt r ut ticipiis us in or mutant, ut "senatusnatiua, a genitiuo secunde declinationis uel que duplicant i in genitiuo, quam extremam mutant in e, euphonie causa, ut declinationis pauca, que b uel p habent ante er, ut "pubertas", "ubertas", "pau
Abbreviated transcription (Latin):
Salia in .uĩ. participiis similia. ut factũ
dictũ. uisum. alia au̾bis .o. in.um. su̾tũt
ut regno. regnum. stagno. stagnũ. uelo.
uelũ. In .ni. deriuatiua .in. añcedente pe¬
ne oĩa ubalia s̃ ⁊ neut᷑. & si sint a pͥma diu¬
gatione.a. longam hñt penult̃. ut sola¬
ris solamen. curuas. curuam̃. ligas. ligam̃
cuñ: fluo. flum̃. nuo. num̃. luo. lumen.
niũt᷑ mascłini gn̾s. ut a pectendo. pecten.
a filo filam̃. ⁊ ꝑ sẏncopã flam̃. ⁊ a canendo
ꝯposita masculina sunt.⁊ .i. penł cõr. corni
ꝑsyneresin duas uocales in unam conu̾tit
bongam. Sic ex duab. sillabis una longa so¬
le fieri. ut biiuge. bige. quadriiuge. qͣdri¬
gerbiuni. bini. & contra. admitier. ꝓad¬
cesus. cesar. lacꝰ. lacunar. si uͦ uocalem cor¬
ripiunt ut laqueꝰ laquear. Nota subligar E
st. ante .er. ut eques. eq̃st̾. silua. siluest̃.
sicut ⁊ diminutã. surdast̃. catulast̃. alia
ruber. piget.piger. In .or.ur. finiint

Expanded text:
alia in um, participiis similia, ut "factum", "dictum", "uisum"; alia a uerbis o in um conuertunt, ut "regno, regnum", "stagno, stagnum", "uelo, uelum". 35 In en deriuatiua m antecedente, pene omnia uerbalia sunt et neutra; et si sint a prima coniugatione, a longam habent penultimam, ut "solaris, solamen", "curuas, curuamen", "ligas, ligamencumen", "fluo, flumen", "nuo, numen", "luo, lumen";niuntur masculini generis, ut a "pectendo" "pecten", a "filo" "filamen" et per sincopam "flamen", et a "canendo" composita masculina sunt et i penultimam corrisineresin duas uocales in unam conuertit longam: 38 sic ex duabus sillabis una longa solet fieri, ut "biiuge, bige", "quadriiuge, quadrige", "biuni, bini"; et contra fit "ad"cesus, Cesar", "lacus, lacunar"; si uero uocalem, corripiunt, ut "laqueus, laquear". 40 Nota "subligar", st ante er, ut "eques, equester", "silua, siluester"sicut et diminutiua, "surdaster", "Catulaster"; alia ruber", "piget, piger". 44 In or, ur finiunt
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipalia. q̃ st̃ sola naturalia .i. mascu¬
linũ ⁊ femiñ. Gen̾a enĩ a gn̾ando ꝓprie di¬
cunt᷑. que gn̾are possunt. uł quod sint
similia generanti. Tria uͦ artificialia .i.
scd̃m artẽ inuenta sunt. Cõmune duum
uł trium generum. & neutrũ. Q magis
uocis qͣlitate qm natura dinoscunt᷑. Sũt
uͦ alia duo. sub his tñ ꝓmiscuũ ⁊ incertũ.
Masculinũ ẽ cui p̃ponit᷑ in declinatione
articłs hic. Femininũ. cui hec. Neutrũ
cui hoc. Cõmune duũ generum eui p̃po¬

Expanded text:
 naturalia, id est masculinum et femininum genera enim a generando propre dicuntur, que generare possunt, uel quod sint similia generanti; tria uero artificialia id est secundum artem inuenta sunt: commune duum uel trium generum et neutrum; que magis uocis qualitate quam natura dinoscuntur. 2 Sunt uero alia duo sub his tamen, promiscuum et incertum. 3 Masculinum est, cui preponitur in declinatione articulus "hic", femininum, cui "hec", neutrum, cui "hoc"; commune duum generum, cui prepo
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ.a.ũ. asellꝰ. cathena. catella. pugnꝰ. gillꝰ
signũ. sigillũ. agnꝰ. nellꝰ. quod .n. seruat
differentie causa. scamnũ. scamellũ.
anulꝰ. anellꝰ. oculꝰ. ocellꝰ. tabula. tabel¬
bella. cerebrum.cerebellum. Sacer. sacͣ

Expanded text:
nus, asellus", "catena, catella", "pugnus, pugillus", "signum, sigillum", "agnus, agnellus" quod n seruat differentie causa, "scamnum, scamellum", "anulus, anellus", "oculus, ocellus", "tabula, tabelbella","cerebrum, cerebellum","sacer, sacra,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sus. cula. Similit̾ faciunt posita in .or.
Desinentia uͦ in .is. uł in .e. ł in .us. mono¬
silła. uł in .ers. datiuo. corripientia .i. as¬
duleis. culꝰ .a. um. Excipit᷑. lapis. lapillus.
unguis. ungula. anguis. anguilla. In.o.
desinentia. mutant.o. in.un.⁊ sumt̃. culꝰ.
furunculꝰ fecit. In .x. uł in .us. supͣsil¬
labam. uł in .t. desinentia.is. gt̃i . in .ii.¬
regulꝰ. codex. cis. codiculꝰ. unde codicillꝰ.
fax.cis. facula. adolescens. tis. adolescen

Expanded text:
uero "suscula". 14 Similiter faciunt positiua in or; 15 Desinentia uero in is, uel in e, uel in ns monosillaba, uel in rs, datiuo corripientia i asdulciculum". 16 Excipitur "lapis, lapillus", "unguis, ungula", "anguis, anguilla". 17 In o desinentia mutant o in un et sumunt culus furunculus" fecit. 19 In x, uel in ns supra sillabam, uel in t desinentia, is genitiui in u coregulus", "codex, codicis, codiculus" unde "codicillus", "fax, facis, facula", "adolescens, adolescen
Abbreviated transcription (Latin):
Excipit᷑ qͦ de suꝑiorib feminina in .ra.
que ñ fuint a masculinis. nec hñt añ .r.
aliam ꝯsonantẽ. ut ara. arula. t̾ra. t̾rula.
Excipiunt᷑ ad huc neut᷑ hñtia .g. ante
n. tignũ. tigillũ. signũ. sigillũ. Sciend̾
uͦ qͥd in ellꝰ uł in illꝰ finita. si tͥsillabis
formant᷑ pares hñt sillabiͣs. ut catulꝰ
catellꝰ. geminꝰ. gemellꝰ. misera. misella
exceptis hñtib aliam ꝯsonantẽ. ante
n. q̃ addũt unã silłam sic̃t dissillaba. ut
colũpna. colũpnella tignũ tigillũ.
Alia uͦ sillaba c̃sẽt. ut agnꝰ. agnellꝰ. lib̃
libellꝰ. paulꝰ pauxillꝰ. exceptis que ante¬

Expanded text:
Excipiuntur quoque de superioribus feminina in ra, que non fiunt a masculinis, nec habent ante r aliam consonantem, ut "ara, arula", "terra, terrula". 26 Excipiuntur adhuc neutra habentia g ante n, "tignum, tigillum", "signum, sigillum". 27 Sciendum uero quod in ellus uel in illus finita, si a trissillabis formantur, pares habent sillabas, ut "catulus, catellus", "geminus, gemellus", "misera, misella", exceptis habentibus aliam consonantem ante n, que addunt unam sillabam, sicut et dissillaba, ut "columna, columnella", "tignum, tigillum". 28 Alia uero sillaba crescunt, ut "agnus, agnellus", "liber, libellus", "paulus, pauxillus", exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
diminittõnẽ sui pͥmitĩ absolute. ut regulꝰ
solutũ. ut maiꝰculꝰ. fiunt aũt dimiñ. uł
causa necc̃itatis. ut pꝰqm regłi ouenere. uł
urbanitatis ut fr̃culꝰ gigantũ. uł adułois.
ut antoniast̾. E deriuant᷑ ab appellatĩs
pauca uͦ a ꝓpͥis. quẽdam etiã a dimiñ. E
pauca sunt᷑ que ñ seruant pͥmitõꝵ genera.
ut. rana. ranuncłs. scutũ. ł scuta. scutula.
⁊ scutella. qualꝰ.: quasillum. pistrinũ. pͥstrilla.
nubes. nubilũ. ¶Que tñ magis sunt denoĩa¬
tiua. Pret̾ea panucula. glandula. ensicula
ue. ut anguilla. metellꝰ. Diminutõꝵ uͦ
forme s̃ .x. Quaꝵ pͥores .uii. ꝯmunes s̃. mas¬

Expanded text:
diminutionem sui primitiui absolute, ut "regulusolutum, ut "maiusculus". 2 Fiunt autem diminutiua uel causa necessitatis, ut "postquam reguli conuenere", uel urbanitatis, ut "fraterculus gigantum", uel adulationis, ut "Antoniaster". 3 Et deriuantur ab appellatiuis, pauca uero a propriis, quedam etiam a diminutiuis. 4 Et pauca sunt que non seruant primitiuorum genera, ut "rana, ranunculus", "scutum" uel "scuta, scutula" et "scutella", "qualus, nubes nubilum, quae tiua; preterea "panucula", "glandula", "ensicula"ue, ut "anguilla", "Metellus". 6 Diminutiuorum uero forme sunt X, quarum priores VII communes sunt mas
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑlatm̃ ẽ. quod uel ad plures suigen̾is oꝑatũ
suꝑꝑonit᷑ om̃ib. uł ꝑse platum. intellectũ
ht̃ positiui cum ualde adu̾bio. ut achilles
tissimꝰ fuit .i. ualde doctꝰ. fiunt uͦ ex eisdem
t̾minatõib suꝑlatã. ex qͥb comꝑatiua. Et
hñt.uiiii. formas. Rimꝰ. ⁊ simꝰ. in qͣs pleraq
desinunt. limꝰ .xiiiꝰ. timꝰ. remꝰ. fimꝰ. nimꝰ in
qͣs pauca. Et omĩa s̃ mobilia in .us. a.um.
& quecũq fiunt a nõib formant᷑ a gnr̃to. ad¬
dito. ssimꝰ. in scd̃a decłone. In t̾cia uͦ tm̃. simꝰ.¬
ut docti. ssimꝰ. felicis. simꝰ. Sic qͦ unũ anoma¬
lũ fac̃ pessimꝰ. Inuenit᷑ etiã pene. penissime.
penitꝰ. penitissimꝰ. Excipiunt᷑ illa que desi¬
nunt in .er. que accepta.rimꝰ. faciunt suꝑla
det̾rimꝰ. ⁊ plurimꝰ. Excep̃to dextimꝰ. ⁊ sinistimꝰ.
Excipiunt᷑ etiam anomala. optimꝰ. pessimꝰ.
maximꝰ. minimꝰ. plurimꝰ. magnificentis¬
simꝰ. munificentissimꝰ ꝓnedioximꝰ. Matu

Expanded text:
um est quod uel ad plures sui generis comparatum superponitur omnibus, uel per se prolatum intellectum habet positiui cum ualde aduerbio, ut "Achilles tissimus fuit", id est "ualde doctus". 2 Fiunt uero ex eisdem terminationibus superlatiua, ex quibus comparatiua, et habent VIII formas, rimus et simus in quas pleraque desinunt, limus, ximus, timus, remus, fimus, nimus in quas pauca, et omnia sunt mobilia in us a um. 3 Et quecumque fiunt a nominibus, formantur a genitiuo addito ssimus in secunda declinatione, in tercia uero ", "felicis, felicissimus". 4 Sic quoque unum anomalum facit, "pessimus". 5 Inuenitur etiam "pene, penissime", "penitus, penitissimus". 6 Excipiuntur illa que desinunt in er, que accepta rimus faciunt superl"deterrimus" et "plurimus", excepto "dextimus" et "sinistimus". 8 Excipiuntur etiam anomala: "optimus", "pessimus", "maximus", "minimus", "plurimus", "magnificentissimus", "munificentissimus", "medioximus".
Abbreviated transcription (Latin):
ua. dicta quod sint uuida ab eo quod intrinsecꝰ
humorem s̃ plena. Nam humidum ẽ. quod
exterius humorem ht̃. Uuidum quod interius.
ua autem quedam. mnani uento concipiuntur.
s non sunt generabilia. nisi que fuerit con¬
cubitu masculino concepta. ¶ br̃ UiR.
mixta quoꝙ calce. gluttinare feit᷑ uitͥ fragm̃ta.

Expanded text:
uvida. Unde et uva, ab eo quod intrinsecus sit plena humore. Nam humidum est quod extrinsecus humorem habet, uvidum quod interius. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur, sed non sunt generativa nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali mista quoque calce glutinare fertur vitri fragmenta.
Abbreviated transcription (Latin):
R iui. dicti qd̾ deriuentur ad irrigandum .i.ħ
inducendum aquas inagris. Nam irriga¬
re iuducere est.
Kuius. subito fit. celeriterq decurrit. ac
deficit. fons uero ẽ. cap̃ aquȩ decursus.
in quem naturaliter manat. Torrens. aũt¬
est repentinis imbrib factus. magnum
impetum habens. Ad ueniente aũt estate

Expanded text:
Rivi dicti, quod deriventur ad irrigandum, id est, inducendum aquas in agros. Nam irrigare inducere est. Rivus subito fit et celeriter decurrit et deficit; fons est caput et decursus aque qui naturaliter manat; torrens est repentinis imbribus factus magnum habens impetum, sed adveniente estate
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓnõib reꝑit᷑. Nam nõa ce̾ partic̾. t̾cie
sunt ꝑsone ꝑse. absq uocatõ casu. ut legͥit
cicero. nͥ addat᷑ ꝓnom̃. ut lego ego cicero.
q̃ de se loqͥt᷑. uł sola uł cum aliis. ut dico
dicimꝰ. Scda ad qͣm pͥma loqͥt᷑ de ipsa. uł
sola ł cum aliis. ut dicis. tis. Tercia ẽ de
qua loqͥt᷑ pͥma extra se ⁊ scd̾am posita.
Ecia uͦ ẽ infinita. Itaq eget noĩe ⁊ ꝓnoĩe.

Expanded text:
nibus reperitur; nam nomina et participia tercie sunt persone per se absque uocatiuo casu, ut "legit Cicero", nisi addatur pronomen, ut "lego ego Cicero",que de se loquitur, uel sola uel cum aliis, ut "dico, dicimus"; secunda ad quam prima loquitur de ipsa, uel sola uel cum aliis, ut "dicis, dicitis"; tercia est de qua loquitur prima, extra se et secundam posita, tercia uero est infinita, itaque eget nomine et pronomine.
Abbreviated transcription (Latin):
gcisso. ł g̾cor. ab unda. undo. as. ab
aqua aqͦr aqͣris. A uesꝑa. uesꝑasco. a lu¬
ce. luceo. a fortuna. fortuno. A mare.
doctor. suo. sitor. scͥbo. scͥptor. lambo
actu a gentib ĩponunt᷑. a u̾b̾ deruĩat᷑.
ceo. cõposita ut conticeo. Decõposita.
.i. a cõpositis deriuata. ut conticesco.
ꝯcupisco. St̃ que mutant in cõpositi¬

Expanded text:
undas", ab "aqua" "aquor, aquaris", a "uespera" "uesperasco", a "luce" "luceo", a "fortuna" "fortuno", a "mare" doctor", "suo, sutor", "scribo, scriptor", actu agentibus imponuntur, a uerbis deriuantur, ceo"; composita, ut "conticeo"; decomposita, id est a compositis deriuata, ut "conticesco", "concupisco". 2 Sunt que mutant in compositi
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ñ pot̾ sibi iung̾e nͥ t̾ciam. ut tu ⁊ ille
figurate ad me ipsum loquens. qͦsi ad
ꝑsonã illis qͥb imꝑat. se sociũ simi lẽq
ostendit. ut pugnemꝰ Greci uͭ hanc ab
turalit̾. Pret̾ea in nouis conformatiõĩb
u̾boꝵ. ⁊ q̃ ad homines ñ ꝑtinent. ñ om̃s
motꝰ decłationis s̃ quendi. ut tinniat.
pluit. tonat. fulminat nͥ ꝑ ꝓsopopeias.
In usu tñ quedam defitiunt ꝑsonis. ut ce¬
do. sodes. furis. aue. infit. foret. qͣmius
inueniant᷑ infio. furio. forem. fore.
umerꝰ ut̾q accidit u̾b̾o. Singłaris ut
in u̾bo nunqͣm inuenit᷑ apd̾ nos.
uncgͥ dicendũ ẽ de eaꝵ ꝑsonaꝵ forma¬
tione in singłis tp̃rib. In pͥma gͥ cõru¬
in .io. desinente. abstracta .o. ⁊ addita .s.
tatis minuit᷑ una sillaba. ut eo. is. audio.
is. Tercia ꝑsona fit a sua scd̾a . s. in .t. ut
Seda fit a t̾cia. addita.is. amat. is. Tercia
płalis a sua t̾cia sing̃. intposita.n. in pͥma

Expanded text:
non potest sibi iungere nisi terciam, ut "tu et ille figurate ad me ipsum loquens quasi ad personam illis quibus imperat, se socium similemque ostendit, ut "pugnemus". 15 Greci uero hanc ab turaliter; preterea, in nouis conformationibus uerborum et que ad homines non pertinet, non omnes motus declinationis sunt querendi, ut "tinniat", "pluit", "tonat", "fulminat", nisi per prosopopeias. 17 In usu tamen quedam deficiunt personis, ut "cedo", "sodes", "furis", "aue", "insit", "foret", quamuis inueniantur "infio", "furio", "forem", "fore". 18 Numerus uterque accidit uerbis, singularis ut in uerbo numquam inuenitur apud nos.ur dicendum est de earum personarum formatione in singulis temporibus. 2 In prima igitur coniuin io desinente, abstracta o et addita s et tatis, minuitur una sillaba, ut "eo, is", "audio, audis". 3 Tercia persona fit a sua secunda, s in t, ut "secunda fit a tercia, addita is, "amat, amatis". 5 Tercia pluralis a sua tercia singulari, interposita n in prima
Abbreviated transcription (Latin):
situm u̾bũ in p̃senti aliqñ fit corrup¬
habui. inhibui. Sic etiam. ago. exigo.
spargo. resꝑgo. parco. deꝑco. Ideo dixi ple¬
rumq. qͥa ẽ uͥ seruat᷑.a. ut reparo. rema¬
neo. incaneo. freqñtiꝰ tñ seruant. a. q̃
pͥme uł scde sunt coniugationis. ut de¬
canto. ꝑ labor. inuado. incandeo. expal¬
leo. exareo. Pauca tñ etiam in his mutat
ut condẽpno. coherceo. iniico. inhibeo.
consecro. In t̾cia uͦ & qͣrta multa mutãt
ut contingo. ꝑfngo. exigo. infitio. ingͦ¬
dior. conscendo. insilio. pario. reꝑio.
partior. imꝑtio. & imꝑtior. In his tñ
quedam etiã inueniunt᷑. q̃ seruant
.a. ut renascor. depasco. elabor.coar¬
ñ pot̾ comp̃o eam mutare. ut egi. exegi.
feci. in feci. ieci. in ieci. hec gͥ sine dubio
a simplicib cõponunt᷑. Nam ñ pot̃.I.
b̾uis p̃sentis conu̾ti in .e. longã in p̾t̾ito

Expanded text:
situm uerbum in presenti aliquando fit corrupinhibebam, habui, inhibui"; sic etiam "ago, exigo", "spargo, respergo", "parco, deperco". 6 Ideo dixi plerumque, quia est ubi seruatur a, ut "reparo", "remaneo", "incaneo"; frequentius tamen seruant a, que prime uel secunde sunt coniugationis, ut "decanto", "perlabor", "inuado", "incandeo", "expalleo", "exareo"; pauca tamen etiam in his mutant, ut "condemno", "coherceo", "inimico", "inhibeo", "consecro". 7 In tercia uero et quarta multa mutant, ut "contingo", "perfringo", "exigo", "inficio", "ingredior", "conscendo", "insilio", "pario, reperio", "partior, impertio" et "impertior". 8 In hiis tamen quedam etiam inueniuntur que seruant a, ut "renascor", "depasco", "elabor", "coarnon potest compositio eam mutare, ut "egi, exegi", "feci, infeci", "ieci, inieci". 10 Hec igitur sine dubio a simplicibus componuntur; nam non potest i breuis presentis conuerti in e longam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ in qͥbdam casib defitiunt usu. ut ta¬
diffe̾ntiȩ causa duũ dici soleat. Duo ae
illa dissillaba. hec monosillaba sũt
ccts in mascłino ⁊ feminino fit abab¬
latiuo singłari. addita .s. ut docto s.
ercia declinatio t̾minationes ht̃ not̃i
lxxuiii. uł pauloplꝰ. que sunt hȩ. Poe

Expanded text:
 in quibusdam casibus deficiunt usu, ut "tadifferentie causa, "duum" dici soleat; "duo" et illa dissillaba, hec monosillaba sunts in masculino et feminino fit ab ablatiuo singulari, addita s, ut "docto, doctos", rcia declinatio terminationes habet nominatiui LXXVIII, uel paulo plus, que sunt he: "poem
Abbreviated transcription (Latin):
at̃s & ablat̃s similit̾ fiunt. s p̃ oꝵ¬
ab abltõ singuli̾ .o. in is. longã muta¬
ta  Uiro. uiris. platano. nis. Inueniunt᷑
pauca ineqͣlia. ut uas in singłari t̾ciȩ
uasis. In płali scd̃e. hec uasa hoꝵ uasoꝵ

Expanded text:
t ablatiuus similiter fiunt ab ablatiuo singulari, o in is longam mutata, ut "uiro, uiris", "platano, platanis". 45 Inueniuntur pauca inequalia, ut "uas", in singulari tercie, "uasis", in plurali secunde, "hec uasa, horum uasorum,
Abbreviated transcription (Latin):
prima ionga. ce̾ tribus breuib ut legiti¬
Deon quartus ex quarta longa ce tribus
quatuor epitͥti. Epitritus primus ex pͥ
Epitrieus quartus. ex quarta breui et
tribus longis ut fescenninus. Ex his alii
Idem cum trisillabis iuncti.xxx. duos. Tri
aliis eñi equa diuisio ẽ. In aliis dupla. In ali¬
is sexcupla. Et pͥma dactilica. scd̃a iambica.
metro pedes legitimi. sunt ce nochi. Simpli¬
ces pedes. non amplius quã ternas sillabas¬
hñt. duplices non amplius quam senas.

Expanded text:
prima longa et tribus breuibus teue, ut Menedemus; paeon quartus ex quarta longa et tribus quattuor epitriti: epitritus primus ex priepitritus quartus ex quarta breui et tribus longis temporum septem, ut Fescenninus. ex his deinceps alii es faciunt, ita idem cum trisyllabis iuncti trialiis enim aequa diuisio est, in aliis dupla, in aliis sescupla; et prima dactylica, secunda iambica, metro pedes legitimi, sunt nothi. simplices pedes non amplius quam ternas syllabas, duplices non amplius quam senas
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ consisteret peccatũ. si interdietõ
ñ eẽt. non consistente aũt peccato. ñ solum
malicia. sed etiam uirtus fortasse non eẽt.
que nͥ aliqua militie fuissent semina. uł
subsistere. uł eminere non posset. Non aũt¬

Expanded text:
non enim consisteret peccatum, si interdictio non fuisset; non consistente autem peccato non solum malitia, sed etiam uirtus fortasse non esset, quae nisi aliqua malitiae fuissent semina, uel subsistere uel eminere non posset. qu
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum nitit᷑. dum reliquia holera. in sũma
magis ꝓsiliant. Cuiꝰ semine macerato. quis¬
quis manꝰ suas infecerit. serpentes impug¬
ne tractabit. Ex ipsius radice etiã ebur albes¬
cit. In cibo quoq ueniens subsistit. I calli¬

Expanded text:
deorsum nititur: dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cujus semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes impune tractabit: siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescit, in cibo quoque venenis resistit. Na
Abbreviated transcription (Latin):
pa .i. ꝑsona. qr ẽ rationale indiuiduũ.
ipse ẽ. a quo omĩũ esse ꝓficiscͥet᷑. est oycya
cys .i. subsistentia. Subsistit enĩ nullo in¬
seyc .i. sub̃as ⁊ ꝑsonas. Nisi enim tres in deo
sub̃as eccłiasticꝰ usus loquendi excluderet:
uid̾et᷑ ideo de deo dici substantia. ñ qͦd ip¬
se cet̾is reb qͣsi subiectũ suppon̾et᷑. s quod
idem om̃ib uti p̃ẽẽt. ita etiã qͣsi pͥncipiũ
siste̾ sũministrat. S hec omnia iccirco st̃¬

Expanded text:
a, quoniam est rationabile indiuiduum. ipse est a quo omnium esse proficiscitur. Est οὐσίωσις, id est subsistentia subsistit enim nullo inntias tresque personas. Nisi enim tres in deo substantias ecclesiasticus loquendi usus excluderet, uideretur idcirco de deo dici substantia, non quod ipse ceteris rebus quasi subiectum supponeretur, sed quod idem omnibus uti praeesset ita etiam quasi principium siste
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾ent. Stercorare enĩ ẽ letamine asꝑg̾e.
Stercꝰ aũt dictũ. ł quia sternit᷑ in agris.
uł qi ext̾gi oporteat quicqͥd in ciuitate¬
sordidũ redundat. siue quod ueriꝰ est
astechen. qui ⁊ stercutiꝰ dictꝰ est. idem ⁊

Expanded text:
cipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civitate redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. Idem et
Abbreviated transcription (Latin):
Sub̾a uͦ. id qͦd aliis accidentib subiectum qͦd¬
dam ut ualeant ẽẽ sumministrat. Sub
illis enĩ stat. dum subiectũ est est acciden¬
tib Itaq gn̾a ⁊ speties subsistunt tm̃. Neq
enĩ accidentia gen̾ib spẽb ue contingunt.
Indiuidua uͦ ñ mͦ subsistũt. uerum etiam
substant. Nam neq ipsa indigent acciden¬
tib ut suit. In formata enĩ s̃ iam ꝓpͥis ⁊ spe¬
cificis differentiis. ⁊ accidentib ut ẽẽ possirt

Expanded text:
substat autem id quod aliis accidentibus subjectum quoddam, ut esse valeant, subministrat; sub illis enim stat, dum subjectum est accidentibus. Itaque genera vel species subsistunt tantum, neque enim accidentia generibus speciebusve contingunt. Individua vero, non modo subsistunt, verum etiam substant: nam neque ipsa indigent accidentibus, ut sint; informata enim sunt jam propriis et specificis differentiis et accidentibus, ut esse possint
Abbreviated transcription (Latin):
ad cognitionẽ siderum coniungunt᷑ .i.
nulli siderũ pulchritudine ⁊ claritate
illecti. in lapsus stellarũ cecatis men¬
tib corruerunt. ita ut supputatione nox¬
ia q̃ mathesis dicit᷑. euentꝰ rerum p̃scire
conent᷑. Quos non solum xp̃ianȩ religio¬
nis legisdoctores. setiam gentiliũ. plato.
aristotiles. atq alii rerum uarietate cõ¬
moti. concordi sententia dampnauer̃t.
dicentes ꝯfusionẽ rerum pociꝰ de tali per¬

Expanded text:
ad cognitionem siderum coniungunt, id enulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali per
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrupedia. dicta quia qͣtuor. pedib gra¬
diunt᷑. quȩ dum sint similia peccorib tam̃
subcura humana ñ sunt. ut cerui. dame.
onagri. ce cet̾a. S neq bestie sunt ut leones.
neq ium̃ta ut usus hominũ iuuare pos¬

Expanded text:
Quadrupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, dammae, onagri, et cetera. Sed neque bestiae sunt, ut leones; neque iumenta, ut usus hominum iuvare pos
Abbreviated transcription (Latin):
liginͥ forte millis duob peccatis. mechandi
ce furandi ip̃a oꝑa notata sunt. In his uͦ ex¬
tremis. ip̃a concupiscentia. Quȩ tantũ dif¬
fert. ut aliquando mechet᷑ qui ñ concupis¬
cit uxorẽ ꝓximi. aliqͣ alia causa cũ illi misce¬
atur. Aliquando aut̃ concupisciͣt. nec ei mis¬

Expanded text:
legi. nisi forte in illis duobus peccatis moechandi et furandi ipsa opera notata sunt, in his uero extremis ipsa concupiscentia; quae tantum differunt, ut aliquando moechetur qui non concupiscit uxorem proximi, aliqua alia causa cum illi miscetur, aliquando autem concupiscat nec ei mis
Abbreviated transcription (Latin):
Scorpio. qui potius uermib asscribit᷑
non serpentib. animal armatum ẽ.¬
aculeo. ⁊ ex eo grece dictum quod cau¬
dam figat. ⁊ arcuato uulnere uenena
nus palmam non feriat.

Expanded text:
errenus, qui potius vermibus ascribitur quam serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Graece nepes vocatum, quod caudam nus palmam non feriat.
Abbreviated transcription (Latin):
quam triumphantes cũ sceptro in ma¬
nu gerebant. ad imitationem uictoriȩ
scipionis. licet ⁊ scipion sit baculꝰ qͦ hoĩes
innitunt᷑. unde ille primꝰ corneliꝰ scipio
appellatus est quia eo innixus pater eiꝰ

Expanded text:
et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicere. Scientia ad agnitõnẽ ꝑtinet.
tẽꝑalib bene utit᷑. atq in euitandis ma¬
lis seu intelligendis uel appetendis bonis
uersatur. Sapientia autẽ tantũ modo et̾¬
na contemplat᷑. Item ñ nulli sapientiã
in diuinis. prudentiã uͦ uel scientiam
laudem ñ querere. quȩ deꝰ p̃cipit facere.
⁊ seruũ inutilem sese ante oculos dei esti

Expanded text:
d scientia ad agnitionem pertinet, temporalia bene utitur, atque in euitandis malis, seu intellegendis uel adpetendis bonis uersatur: sapientia autem tantummodo aeterna contemplatur. Item nonnulli uiri ilaudem non quaerere quae Deus praecepit facere, et seruum inutilem se esse ante Dei oculos existi
Abbreviated transcription (Latin):
Scithya. sicut gothia a magog filio iafethi
fertur cognominata. cuiꝰ terra olim in
ludes meotides int̾ danubium. ⁊ occea¬
num. usq ad germanie fines porrige¬
lit̾ propt̾ barbaras gentes quib in habi¬
tatur. barbarica dicitur. huius pars
pͥma albania est. que ad meotides palu¬
desꝑtingit. Post hanc dacia. ubi & go¬
thia. deinde germania ubi plurimam
partem sueui incoluerunt.

Expanded text:
Scythia sicut et Gothia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingludes Maeotides inter Danubium et Oceanum usque ad Germaniae fines porrigeliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Scisma a scissura animoꝵ dicta. Eodem
enĩ cultu ⁊ ritu credit. ut cet̾i. Solo cõ¬
Seismatici sunt qͥ ĩ causis fidei recta
sentiunt. s extorta mente quib libet
contentionib pacis ꝯmunione dirup¬
ta. a frat̾no consortio separant᷑.¬

Expanded text:
Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo conScismatici sunt qui in causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separant
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ ꝯtinent . h. uͦ ñ ht̃ uim lit̾ce. s ẽ
nota aspiratõnis .y. autẽ. et. ⁊. g̾coꝵ no¬
minũ causa asciuimꝰ. Unde siuelimꝰ cũ
u̾tate ꝯtẽplari. ñ plusqm .xuiii. litt̾as

Expanded text:
potestatem continent. 14 H uero non habet uim littere, sed est potestatem continent. 14 H uero non habet uim littere, sed est nota aspirationis; y autem et z Grecorum nominum causa asciuimus. 15 Vnde si uelimus cum ueritate contemplari, non plus quam XVIII litteras
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ liqͥde dñr. hoc ẽ que m̃ ꝓduci. mͦ corripi
possunt. Utimur autẽ etiam.y. ingͥtis no
caliũ in eadem sillaba ponunt᷑. in cõsonan¬
tes tnͣseunt. Et .i. quidem m ꝓsimplici acci¬
pit᷑ ꝯsonante. qñ ab ea incipit sillaba. sũb¬
sequente altera uocali in eadem sillaba:
nante ponit᷑. ut uinũ. p̃usdet. Modo ꝓ
duplici qͦ uidet᷑ accipi inp̃t̾iis: ut cupiui.
audiui. Consonantiũ autẽ aliȩ s̃ semiuoca¬
les: alie mute. Semiuocales dictȩ. qr semiuo¬
cẽ .i. ñ plenã habeant. Quȩ s̃ .ui. idest .l.
m .ni.r. s.x. Nam .ẜ. magis ostendit᷑ muta.
m .n.r. q̃ pꝰ mutas in eadem sillaba posite
liq̃scunt. bocẽ breuem antecedentẽ dimit¬
tunt ẽẽ sillabam ut patͥs. Quod .in. etiam
ante .n. positũ facit. Mute uͦ dictȩ s̃. ñ qd̃
omĩo uoce careant. S qͦdaliis oꝑate. exi¬
guam uocis partẽ habeãt. Quȩ quib dam
tam in sono uocũ. qmͣ in met᷑. cũ .c. eand̃

Expanded text:
et liquide dicuntur, hoc est que modo produci modo corripi possunt; utimur autem etiam y in Grecis nocalium in eadem sillaba ponuntur, in consonantes transeunt. 6 Et i quidem modo pro simplici accipitur consonante, quando ab ea incipit sillaba subsequente altera uocali in eadem sillaba nante ponitur, ut "uinum", "preuidet"; modo pro duplici quoque uidetur accipi in preteritis, ut "cupiui", "audiui". 8 Consonantium autem alie sunt semiuocales, alie mute. 9 Semiuocales dicte quia semiuocem, id est non plenam, habeant. 10 Que sunt VI, id est l, m, n, r, s, x: nam f magis ostenditur muta, m, n, r, que post mutas in eadem sillaba posite liquescunt, hoc est breuem antecedentem dimittunt esse sillabam, ut "patris"; quod m etiam ante n positum facit. 12 Mute uero dicte sunt non quod omnino uoce careant, sed quod aliis comparate exiguam uocis partem habeant. 13 Que quibusdam tam in sono uocum quam in metro cum c eandem
Abbreviated transcription (Latin):
et istis a me km̃i. ex arte gramati¬
ca uobis competentes regulas dari.
lentia marrogo: qͦd abaliis inuentũ appro
alioꝵq si quid quod ualeat dictũ ẽ ñ renuets
qm breuiꝰ potero opꝰ ur̃ȩ eruditioni ꝯponã.
necc̃ia ñ p̾c̾mitendo Si qͥd uͦ utile uobis ⁊ cõ¬
pendiosum. mithi uisũ fuit: int̾miscendo
Ista uos g̃ memoriȩ ꝯm̃detis. m̃tisq recepta¬
culo qmͣ firmit̾ teneatis : ut ad ur̃i deside¬
rii ꝓfectũ ꝑuenire ualeatis. De uoce.
differentiȩ. articłata q̃ cũ aliqͦ m̃tis sensu
ꝓfert᷑. In articłata autẽ que ñ. Litt̾ata que
scbi pot̾. Illitt̾ata autẽ quȩ ñ. Ex qͣrũ ꝯplex¬
ione. qͣtuor eiꝰdem uocis sp̃es ꝑfitiunt᷑. bi¬
nis diffẽntiis in unãqmq spem coeuntib
Nã uox alia articłata ⁊ litt̾ata: ut arma.
ut strepitꝰ. mugitꝰ. quȩ nec scͥbi nec intelligi
pot̃. Uoxaut̃ dicta a uocando. ł apotoyboo.

Expanded text:
etistis a me karissimi ex arte grammatica uobis competentes regulas dari alentia michi arrogo, quod ab aliis inuentum approbaliorumque si quid quod ualeat dictum est non renuens, quam breuius potero opus uestre eruditioni componam, necessaria non pretermittendo, si quid uero utile uobis et compendiosum michi uisum fuerit intermiscendo. 4 Ista uos ergo memorie commendetis mentisque receptaculo quam firmiter teneatis, ut ad uestri desiderii profectum peruenire ualeatis. < DE ORTHdifferentie: articulata, que cum aliquo mentis sensu profertur; inarticulata autem, que non; litterata, que scribi potest; illitterata autem, que non. 3 Ex quarum complexione IV eiusdem uocis species perficiuntur, binis differentiis in unamquamque speciem coeuntibus. 4 Nam uox alia articulata et litterata, ut "arma"ut "strepitus", "mugitus", que nec scribi nec intelligi potest. 5 Vox autem dicta a uocando, uel apo toy BOO.
Abbreviated transcription (Latin):
iuaĩale. ut pontũ pinꝯ arat. sulcũ pre¬
ut neꝑtue ꝑater cui tp̃ra cama crepã¬
t. cincta salo resonĩt magnus cui ꝑpe¬
te mento. ꝓfluit oceamis ⁊ flumina
alio gene. ad alnto ea decẽtasime de¬
coris grã trãsferũtur ut or̃o pornetit.
Merafora aũt aut ꝑtis mnisui est ut fl¬
uctuare segetes qr no possumꝰ dicere
ciproca ut remigiũ alatũ. nani ale na¬
uiũ et alarũ remigia dũr.¬

Expanded text:
inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum preu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit oceanus, et flumina alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes non potes dicere ciproca, ut 'remigium alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia d
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾catões accipiamꝰ dcãs quas facimꝰ
ĩcelebratõe sacram̃toꝵ. ante ꝙͣ illud qd̾
est ĩ drh mensa incipiat b̃ndici. Oratoes¬
enĩ. cũ bñdicitur ⁊ scĩficatur ⁊ ad disti¬
uͥuendũ cominuitur. Quã totã petitõ

Expanded text:
ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in celebratione sacramentorum, antequam illud quod est in domini mensa incipiat benedici, orationes, cum benedicitur et sanctificatur et ad distribuendum comminuitur, quam totam pe
Abbreviated transcription (Latin):
Macedonia ht̃ ab oriente egeũ mra¬
re. a borea tciã. ab euro. euboeũ et
macedenicũ sinũ. a meridoie a chaiã
a fouono montes acroceraunos m
iugustus a dratici smus qui mõtes
sunt contra apuliã. atq brundusisi. ab
occasu dalmaciama cutio dardaman

Expanded text:
Macedonia habet ab oriente Aegaeum mare, a borea Thraciam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a favonio montes Acroceraunios in angustiis Adriatici sinus, qui montes sunt 24 contra Apuliam atque Brundusium ab occasu Dalm
Abbreviated transcription (Latin):
libia cireuaiea ⁊ pentaiolis pꝯ egyptũ
ĩ parte africe prima est. hec ncipit
ciuitate parethonia ⁊ montib cath¬
noꝵ extenditur pꝯ se ħt usq ad ociani
meridianũ gentes libie echio puin ⁊
garamantũ hꝰ est aboriente egyptu
aseptẽtrione mare libicum ab occa¬
su sutes maiores. ⁊ trogodite contra
quos insula calipso est. am̾idie ethipi¬
cus oceamis.

Expanded text:
LIBYA CYRENAICA ET PENTAPOLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Cataet usque ad occanum meridianum, gentes Libyae, Aethiopum et Garamantum. Huic est ab oriente Aegyptus, a septentrione mare Libycum, ab occasu Syrtes majores et Troglodytae, contra quos insula Calypso est: a meridie Aethiopicus oceanus.
Abbreviated transcription (Latin):
fetrarius ab armatura ⁊gen̾e gladia¬
tori ludi. cõtra enĩ pugnantẽ ferebat
occulte rete ꝙ iacłm appellatur ut dad¬
u̾sariũ cuspide ĩseq̃nte oꝑiret implici¬
cum q uirib suꝑaret. Que armatura
neptuni tridentis causa fuit.

Expanded text:
Retiarius ab armaturae genere. In gladiatorio ludo contra alterum pugnantem ferebat occulte rete, quod iaculum appellatur, ut adversarium cuspide insistente otumque viribus superaret. Quae armatura pugnabat Neptuno tridentis causa.
Abbreviated transcription (Latin):
hic iurta nũm uocabuloꝵ suoꝵ triauo¬
lumina edidit. Quoꝵ primꝰ est malotꝰ
ꝙ̃ g̾ci parabolas latini ꝓu̾bia uoĩant
eo ꝙ ĩ rp̃o suꝑ ꝯꝑatiura silitud iue figuras
u̾boꝵ ⁊ imagines u̾itatis ostendit ap̃¬

Expanded text:
is juxta numerum vocabulorum suorum tria volumina edidit; quorum primus est Massot, quem Graeci Parabolas, Latini Proverbia nominant: eo quod in ipso sub comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostend
Abbreviated transcription (Latin):
iacob sb̃uixam ĩ celo scalam dorimes
utoit. Quartũ ꝑ nubem. sic̃ ad moy¬
sen ⁊ iob pꝯ plagam loquitur d̾s. Qui¬
tum uox de celo sicut ad habraam so¬
ĩ puerũ. Sextũ gꝯ est accepta parabo
retur abalach. Septimiũ gꝰ et repe¬

Expanded text:
Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de caelo; sicut ad Abraham soueris?' Sextum genus accepta parabolretur a Balac. Septimum genus rep
Abbreviated transcription (Latin):
ħoga palmata dicebatur iuctoriantiũ
is intextas haberet.
soga candrda eadem ꝙ creata ut cadi¬
dior esset in qua candidati .i. magistia¬
tum potentes ambiebant.¬

Expanded text:
oga palmata dicebatur quam merebantuis intextas haberet. 6. Toga candida, eademque cretata, in qua candidati, id est, magistratum petentes ambiebant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfudũt straquillus aũt triũphum
dicit latine pocius appellatũ ꝙ is qui
tnũ phans urbem ingrederetur triꝑ
tito uidicio honoraretur/ nam primum
de triũpho duci ꝯcedendo ex̾citũ irdica¬
re solitum erat/ Scd̾o senatũ t̾cio ppłm
erat aũt mos romanis ut triũphates
qͣdrigis uehereturr ex illo quo soliti sũt
priores duces hoc habitu bella muire. qͥcͣ
tur qr palina stimulũ ht qui uo̾ sine
ꝯflictu sugientẽ ꝓstrass lurea.¬

Expanded text:
confundunt. Tranquillus autem triumphum latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrertito iudicio honoraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicutur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea
Abbreviated transcription (Latin):
uermico. as.
Uermis est aninal qd̾ płmq de carne
ur ligno uł de quacq re t̾rena sũ ullo
ne putridoa nascitur õmea ĩ uestim̃tis
eruca in olerib Geredo ĩ ligno tramis
ĩ lardo uerinis nõ ut ẜpens apuis passibꝰ

Expanded text:
ermibus. 1. Vermis est animal, quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacunque re terrena sine ullo ne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Mto sine morumut ꝑ articulos q̃ cesa et
nebra nosantur qui ne longnis ꝓuolue¬
rentur ꝙ iuoaiũ posset sustinere modũ
qui nõ est certo sine mot̾atus. s tñ ron¬
abili ordiuatis pedib currit.

Expanded text:
certo fine moderantur per articulos, qui cesa et membra nominantur, qui ne longius pervolverentur quam iudicium posset sustinere, modumqui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit,
Abbreviated transcription (Latin):
et gn̾a ⁊ spẽs sb̾sistũt tantũ. neꝙ enĩ
accidẽtia gn̾ib. sp̾eb ue ꝯiũgũt. In¬
diuidua uo no mͦ sb̾sistũt uerũ ⁊ sb̾¬
stant. nam neꝙ ip̃a indigent accidẽ¬
tib ut sint. Informata enĩ sũt iam
ꝓoriis ⁊ specificis differentiis ⁊ acciden¬
tib ut esse possũt sũrnĩstrat. dũ scł.¬

Expanded text:
unt tantum; neque enim accidentia generibus speciebusue contingunt. Indiuidua uero non modo subsistunt uerum etiam substant, nam neque ipsa indigent accidentibus ut sint; informata enim sunt iam propriis et specificis differentiis et accidentibus ut esse possint ministrant, dum s