comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
DEmpronius graccus consul acie aduersus pauentes
dirsta cum subitus tenemotus utrasq partes cõ
Ertorius cum equitum scuta extrinsetus equoꝵ
Opartes hostili solerent cruore respergi
Paminunda thebanus contristatis militibus qđ ex
depulerat. Nolite inquit milites trepidare iacedemo¬
nus significatur interitus. sepulchra enim funen¬
Ebus ornantur.
Dem cum fax decelo nocte delapsa cos qui ad¬
uerterunt terruisset: lumen inquit hoc
sedile in quo resederat succubuisset & id uulgo ꝓ
ulpitius gallus defeftum lune ĩminentem ne
Ipro ostento exciperent milites predixit futurum
Sadditis rationibus causisq defestionis.
Gathodes syracusanus aduersus penos simili e.¬
iuisdem sideris diminutione quia sub die pu¬
gnẽ ut prodigio milites sui consternati erant ratio¬
ne qua id acciderit exposita docuit. quicquid altd
foret ad reꝵ naturam non ad ipsoꝵ propositum per¬
tinere.
Ericles cum in castra eius fulmen decidisset ter¬
riussetq milites: aduocata contione lapidibus

Expanded text:
mpronius Gracchus consul, acie adversus Picentes ta, cum subitus terrae motus utrasque partis concit. Sertorius, cum equitum scuta extrinsecus equorut hostili cruore respergi. Epaminondas Thebanus contristatis militibus, quod epulerat, "nolite", inquit, "milites, trepidare; Lacedaemoniis significatur interitus; sepulchra enim funeribus ornantur." Idem, cum fax de caelo nocte delapsa eos qui animadverterunt terruisset, "lumen", inquit, "sedile in quo resederat succubuisset et id vulgo pSulpicius Gallus defectum lunae imminentem, ne pro ostento exciperent milites, praedixit futurum, additis rationibus causisque defectionis. gathocles Syracusanus adversus Poenos, simili eiusdem sideris deminutione quia sub diem pugnae ut prodigio milites sui consternati erant, ratione qua id accideret exposita docuit, quidquid illud foret, ad rerum naturam, non ad ipsorum propositum pertinere. ericles, cum in castra eius fulmen decidisset terruissetque milites, advocata contione lapidibus
Abbreviated transcription (Latin):
Edixit nullius se eo die opera nisi decime legionis
usi. Quo consequutus est: ut documcũ tanqͣ preci¬
pue fortitudinis testimonio cogerentur & cȩteri pu¬
dore ne penes alios gloria uirtutis esset.
Sabius qui egregie sciebat romanos esse liber¬
tatis quo contumelia exasperaretur. & a penis
nichil iustum aut moderatum expec̾tabat. Misit
legatos carthaginem de conditionibus pacis. quas
cum illi iniquitatis & in solentie plenas retulissent.
exercitus romanoꝵ ad pugnandum concitatus est.
Sesilaus lacedemonioꝵ clux cum prope ab
octomeno socia ciuitate castra haberet compe¬
Grissetq plerosq ex militibus pretiosissima reꝵ de¬
ponere intra inunimenta. precepit oppidanis ne ꝗd
ad exercitum suum ꝑtinens recipetur quo ardenti¬
us dimicarent milites qui scirent sibi pro omnibus
Qsuis pugnandum.
Paminunda lux thebanoꝵ aduersus lacedemo¬
nios dimicaturus. ut non solum milites uiribus sius

Expanded text:
dixit, nullius se eo die opera nisi decimae legionis dixit, nullius se eo die opera nisi decimae legionis usurum. Quo consecutus est, ut decimani tamquam praecipuae fortitudinis testimonio cogerentur et ceteri pudore, ne penes alios gloria virtutis esset. Q. Fabius, quia egregie sciebat et Romanos eius esse libertatis, quae contumelia exasperaretur, et a Poenis nihil iustum aut moderatum exspectabat, misit legatos Carthaginem de condicionibus pacis. Quas cum illi iniquitatis et insolentiae plenas rettulissent, exercitus Romanorum ad pugnandum concitatus est. Agesilaus, Lacedaemoniorum dux, cum prope ab Orchomeno, socia civitate, castra haberet comperissetque plerosque ex militibus pretiosissima rerum deponere intra munimenta, praecepit oppidanis, ne quid ad exercitum suum pertinens reciperetur, quo ardentius dimicaret miles, qui sciret sibi pro omnibus suis pugnandum. Epaminondas dux Thebanorum adversus Lacedaemonios dimicaturus, ut non solum viribus milites sui,
Abbreviated transcription (Latin):
obmissa interse ira aggressi sunt. Quo exemplo ꝓ¬
hibuit barbaros ab impetu romanis profuturo.
ibius & gñ malluis consules aduersum etrascos¬
propter seditionem detractante prelium exera¬
tu: ultro simulauit cunctationem: donec milites
probris hostium coacti pugnam depoposcerunt iuui¬
Trarentq ex ea uictores redituros.
Uuuus nobilior cum aduersus sapientium nume¬
rosum exercitum & successibus tumidum par¬
Quis copiis necesse haberet decertare: simulauit u¬
nam legionem hostium a se corruptam ad prodici¬
onem. imperauitq ad eius rei fidem tribunis ut pri
cunie aut auri argentiq haberet conferret. ut re¬
presentari merces proditoribus posset. Se autẽ his
qui contulissent pollicitus est consumata uistoria
ampla in suꝑ premia daturum. que ꝑsuasio ro¬
manis alacritatem attulit & fiduciam. unde etiam
preclara iustona cõmisso statim bello ꝑacta est.
De sar aduersus germanos et ariouistum pu¬
gnaturus confusis suoꝵ animis pro contione

Expanded text:
omissa inter se ira adgressi sunt. Quo exemplo prohibuit barbaros ab impetu Romanis profuturo.nsules adversus Etruscospropter seditiones detractante proelium exercitu ultro simulaverunt cunctationem, donec milites probris hostium coacti pugnam deposcerent iurarentque se ex ea victores redituros. Fulvius Nobilior, cum adversus Samnitium numerosum exercitum et successibus tumidum parvis copiis necesse haberet decertare, simulavit unam legionem hostium corruptam a se ad proditionem imperavitque ad eius rei fidem tribunis et primumeratae pecuniae aut auri argentique haberet, conferret, ut repraesentari merces proditoribus posset; se autem his qui contulissent pollicitus est consummata victoria ampla insuper praemia daturum. Quae persuasio Romanis alacritatem attulit et fiduciam, unde etiam praeclara victoria commisso statim bello parata est. aesar adversus Germanos et Ariovistum pugnaturus confusis suorum animis pro contione
Abbreviated transcription (Latin):
deinde post triduum prestitit eis liberalissimas epri¬
las. & in terrogauit utrum magis gauderent. cũq re
spondissent & presentia probassentꝰ. atꝗ ꝑ hoc inquit
ad illa ꝑueniendum est. Nam liberi beatiq esse ni¬
si medos uiceritis non potestis. atq ita eos ad cupidi¬
tatem prelii concitauit.
illa quia aduersus archelaum prefectum mi¬
thridatis apud pirea pigrionibus ad prelium mi¬
elitibus utebatur: opere eos fatigando compulit ad po¬
Escendum ultro pugne signum.
Abius maximus ueritus ne qua fiducia nauium
ad quas refugium erat minus constanter pugna
cum egrediens nauem prolapsus esset. & ob hoc atto¬
nitos milites cerneret. id quod trepidationem affere¬
bat constantia & magnitudine animi in hortationẽ
conuerat. & audite inquit milites africam oppressi.
UE sar cum forte conscendens nauem lapsus esset

Expanded text:
deinde postridie praestitit eis liberalissimas epudeinde postridie praestitit eis liberalissimas epulas et interrogavit, utro magis gauderent. Cumque ei praesentia probassent, "atqui per haec", inquit, "ad illa perveniendum esOf; nam liberi beatique esse, nisi Medos viceritis, non potestis", atque ita eos ad cupiditatem proelii concitavit. L. Sulla, quia adversus Archelaum praefectum Mithridatis apud Pirea pigrioribus ad proelium militibus utebatur, opere eos fatigando compulit ad poscendum ultro pugnae signum. Fabius Maximus veritus, ne qua fiducia navium, ad quas refugium erat, minus constanter pugnarcum egrediens nave prolapsus esset et ob hoc attonitos milites cerneret, id quod trepidationem afferebat, constantia et magnitudine animi in hortationem convertit et "plaudite", inquit, "milites, Africam oppressi." C. Caesar, cum forte conscendens navem lapsus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
hisutemur. Sed multo magis ea que talia erunt
excogitabuntur: ut ab his monstrata credantur.
Lexander macedo sacrificaturus inscripsit me¬
dicamento aruspicis manũ quam ille extis erat
Duppositurus. liftere significabant iustoriam alexã¬
dro dari. Quas cum ietur calidum rapuisset. a re¬
Sge militi esset ostensum auxit animum tanꝗͣ deo
Ospondente uictoriam
Dem fecit inides aruspes prelium eumene cũ gal¬
lis cõmissuro.
Paminunda thebanus aduersus lacedemonios fi
duciam suoꝵ religione adiuuandam esse ratus.
preliantibus ipsis adessent.
Dut alba corpora & umbratica cõtẽpnerẽtur.
Elo syracusanoꝵ tyrannus bello aduersus penos
suscepto cum multos cepisset: infirmissimũ quẽq pre¬
cipuẽ auxiliaribus qui nigerrimi erant nudatum
in conspectu suoꝵ produxit. ut ꝑsuaderet cõtem nẽdos.
Nyrus rex ꝑsaꝵ ut concitaret animos popularium
tota die in excidenda quadam silua eos fatigauit.

Expanded text:
his utemur, sed multo magis ea, qua talia erunt, quae his utemur, sed multo magis ea, qua talia erunt, quae excogitabuntur, ut a diis monstrata credantur. lexander Macedo sacrificaturus inscripsit medicamento haruspicis manum, quam ille extis erat suppositurus. Litterae significabant victoriam Alexandro dari. Quas cum iecur calidum rapuisset et a rege militi esset ostensum, auxit animum tamquam deo spondente victoriam. Idem fecit Sudines haruspex proelium Eumene cum Gallis commissuro. Epaminondas Thebanus adversus Lacedaemonios, fduciam suorum religione adiuvandam ratus, arma,proeliantibus ipsis adessent. ut alba corpora et umbratica contemnerentur. Gelo, Syracusarum tyrannus, bello adversum Poenos suscepto, cum multos cepisset, infirmissimum quemque praecipue ex auxiliaribus, qui nigerrimi erant, nudatum in conspectum suorum produxit, ut persuaderet contemnendos. Cyrus, rex Persarum, ut concitaret animos popularium, tota die in excidenda silva quadam eos fatigavit;
Abbreviated transcription (Latin):
animaduertisset lucum ex quo utraq acies conspi
poterat densissim e opacitatis: uastum alioꝗn
& diti patri sacrum ingentis illic stature hominẽ
altissimis cuturnis & ueste purpurea. coma uenera¬
bilem. incurru candidoꝵ equoꝵ sublimen constitu¬
it. Qui dato signo pugne proueheretur & uoce nomi¬
ne periclem appellans cohortaretur eum diceretq:¬
Edeos atheniensium adesse quo pene aut coniecti
telis hostes terga dederunt.
Ucius s illa quo paratiorem militem ad pugnã¬
dum haberet. predici sibi adiis futura simula¬
Quit. postremo etiam in conspectu exercitus priusꝗͣ in
aciem descenderent signũ modice amplitudinis qđ
delphis substulerat orabat. petebatq promissam ui¬
ctoriam maturaret.
Mius quandam magam ex scythia habuit. a
qua se dimicationũ euentus prediscere simula
forme ꝑ lusitaniam ducebat & ab ea que agenda
aut uitanda essent prenoscere asseuerabat. ut
stratagematicon. non tantum ea parte utendum
est quia imperitos existimabamus esse. apud quos

Expanded text:
animadvertisset lucum, ex quo utraque acies conspici poterat, densissimae opacitatis, vastum alioquin et Diti patri sacrum, ingentis illic staturae hominem, altissimis coturnis et veste purpurea et coma venerabilem, in curru candidorum equorum sublimem constituit, qui dato signo pugnae proveheretur et voce Periclem nomine appellans cohortaretur eum diceretque deos Atheniensibus adesse. Quo paene ante coniectum teli hostes terga verterunt. . Sulla, quo paratiorem militem ad pugnandum haberet, praedici sibi a diis futura simulavit, postremo etiam in conspectu exercitus, priusquam in aciem descenderet, signum modicae amplitudinis, quod Delphis sustulerat, orabat petebatque, promissam victoriam maturaret. C. Marius sagam quandam ex Syria habuit, a qua se dimicationum eventus praediscere simulabformae per Lusitaniam ducebat et ab ea se, quae agenda aut vitanda essent, praenoscere asseverabat, ut strategematon non tantum ea parte utendum est, qua imperitos existimabimus esse, apud quos
Abbreviated transcription (Latin):
liscoꝵ longe nostro maior castra posuisset ꝑ suos
milites quedam procul a castris edificia succendit
Sut falisci suos id fecisse credentes. spe prede diffun¬
derentur.
Lexander ex epyrotis aduersus illirios collocata
insidi mann quoslam ex suis habitu illiricoꝵ
instruxit & iussit uastrare suam .i. epyroticam regio¬
nem. Quod cum illirii uiderent fieri ipsi passim
p̃dari ceꝑunt eo securius quo precedentes uelut pro
pugnatoribus habebant a quibus ex intlustria
in loca miqua eleducti cesi fugatiq sunt.
Emptenes quoq syracusanus aduersus cartha¬
ginenses uastari suos agros & incendi uillas ca¬
Ostella q quedam imꝑauit. Carthaginenses autẽ
hec̾ suis fieri rati & ipsi tanq̃ in adiutorium exi¬
erunt. exceptiq ab insidiatoribus fusi sunt.

Expanded text:
liscorum longe nostro maior castra posuisset, per suos liscorum longe nostro maior castra posuisset, per suos milites quaedam procul a castris aedificia succendit, ut Falisci suos id fecisse credentes spe praedae diffunderentur. Alexander Epirotes adversus Illyrios conlocata insidiis manu quosdam ex suis habitu Illyriorum instruxit et iussit vastare suam id est Epiroticam regionem. Quod cum Illyrii viderent fieri, ipsi passim praedari coeperunt eo securius, quod praecedentes veluti pro exploratoribus habebant; a quibus ex industria in loca iniqua deducti caesi fugatique sunt. Leptines quoque Syracusanus adversus Carthaginienses vastari suos agros et incendi villas castellaque quaedam imperavit. Carthaginienses, a suis id fieri rati, et ipsi tamquam in adiutorium exierunt exceptique ab insidiatoribus fusi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ne natura loci adiuta deuicit.
Giptu conflicturi acie in eis campis inquibus in
iuncte paludes erant algas contexerunt cõmisso
serunt circũuentiq sunt.
lnatus ex latrone. dux celtiberoꝵ. cedere se roma¬
nis equitibus simulans usq ad locum uoragino¬
sum & prealtum eos produxit. et cum ipse ꝑsolitos ac
notoᷤ sibi transitus euaderet. romanos ignaros locoꝵ .ii¬
Tniuersos limo cecidit
Uluius imꝑator cimbrico bello collatis cum ho¬
stt castris equites suos iussit succedere ad mu¬
pitiones coꝵ. lacessitisq barbaris simiilata fuga
ircedit. hoc cum ꝑ aliquot dies fecisset auide in¬
scquentibus cymbris animaduerat castra eoꝵ solita
nudari. Itaq ꝑ partem exercitus custodita consu¬
etudine & ipse cum expeditis post castra hostium
consedit occultus effusisq eis ex more pene ador¬
tus & desertum proruit uallum & castra cepit
Neus fuluius cum in finibus nostris exercitus fa¬

Expanded text:
ne, natura loci adiuta devicit. ne, natura loci adiuta devicit. Aegyptii conflicturi acie in eis campis, quibus iunciunctae paludes erant, alga eas contexerunt commissoqserunt circumventique sunt. Viriathus, ex latrone dux Celtiberorum, cedere se Romanis equitibus simulans usque ad locum voraginosum et praealtum eos perduxit et, cum ipse per solidos ac notos sibi transitus evaderet, Romanos ignaros locorum immersosque limo cecidit. Fulvius imperator Cimbrico bello collatis cum hoste castris equites suos iussit succedere ad munitiones eorum lacessitisque barbaris simulata fuga regredi. Hoc cum per aliquot dies fecisset, avide insequentibus Cimbris, animadvertit castra eorum solita nudari. Itaque per partem exercitus custodita consuetudine ipse cum expeditis post castra hostium consedit occultus effusisque eis ex more repente adortus et desertum proruit vallum et castra cepit. Cn. Fulvius, cum in finibus nostris exercitus Fa
Abbreviated transcription (Latin):
matura leui que hostem lacesseret ac statim pede
referente uocauit hostes. Deinde in ordinatos aggres¬
sus usq eo cecidit: ut etiam castra caperet.
Etellus consul in sicilia bellum gerens aduersus
hasdrubalem ob eius ingentem exercitum .cxxx.
Selephantos intentior diffidentia dissimulata intra
panormum copias tenuit fossam q ingentis magni¬
tudinis ante se duxit. Conspecto deinde exercitu
hasdrubalis qui in prima acie elephantos habebat.
ficatione reftores elephantoꝵ concitati in ipsam fos¬
sam elephantos egerunt. Quo ut primum illaque¬
ati sunt partim magni tudine teloꝵ confecti retro ad
suos asti totam aciem turbauerunt. Iunc metellus¬
hanc operiens occasionem cum toto exercitu erupit
& aggressus a latere penos cetidit ipsisq ut dephã¬
Otis potitus est.
Amiris scithaꝵ regina cyrum ꝑsaꝵ ducem equo
marte certantem simulato metu elituit ad notas
iniliti suo angustias atq ibi repente conuerso agmi¬

Expanded text:
matura levi, quae hostem lacesseret ac statim pedem matura levi, quae hostem lacesseret ac statim pedem referret, evocavit hostes. Deinde inordinatos adgressus usque eo cecidit, ut etiam castra caperet. L. Metellus consul in Sicilia bellum adversus Hasdrubalem gerens, ob ingentem eius exercitum et CXXX elephantos intentior, simulata diffidentia intra Panhormum copias tenuit fossamque ingentis magnitudinis ante se duxit. Conspecto deinde exercitu Hasdrubalis, qui in prima acie elephantos habebat, ficatione rectores elephantorum concitati in ipsam fossam elephantos egerunt. Quo ut primum illati sunt, partim magnitudine telorum confecti, partim retro in suos acti totam aciem turbaverunt. Tunc Metellushanc opperiens occasionem, cum toto exercitu erupit et adgressus a latere Poenos cecidit ipsisque ut elephantis potitus est. Thamyris, Scytharum regina, Cyrum Persarum ducem aequo Marte certantem simulato metu elicuit ad notas militi suo angustias atque ibi, repente converso agmi
Abbreviated transcription (Latin):
M alisci & tarquinienses cum pluribus suoꝵ in ha
Serentibus aciem romanoꝵ turbauerunt. Idem ue¬
ientes & fidenates facibus arreptis fecerunt.
ethes rer scithaꝵ cum aduersus ampliorem tnbal¬
loꝵ exercitum confligeret iussit a feminis & pue¬
Oris omni q belli turba greges asinoꝵ ac boum ad
Spostremam hostium aciem admouer & ereftas ha¬
stas preferre. famam deinde effudit tanqͣ auxi¬
la sibi ab ulterioribus scithis aduentannt. Qua
asseueratione auertit hostem.
fidenas accessisset simulata fuga temere ho¬
tes in secutos eo ꝑduxit ubi occultos habebat mi¬
lites. Qui undiq adorti. effusos & in cauitos ceciderĩt
Abius maximus consul auxilio sutrinis missus ac̾¬
Puersuis etruscos omnes bostum copias in se con¬
uertit. deinde simulato timore in suꝑiora loca
tes aggressus non aciem tantum suꝑauit sed etiã
Scastris exuit.
Empronius graccus aduersus celtiberos metu si¬
mulato continuit exercitum emissa deinde ar-¬

Expanded text:
alisci et Tarquinienses, compluribus suorum in haeferentibus, aciem Romanorum turbaverunt. Idem Veientes et Fidenates facibus arreptis fecerunt. Atheas, rex Scytharum, cum adversus ampliorem Triballorum exercitum confligeret, iussit a feminis puerisque et omni imbelli turba greges asinorum ac boum ad postremam hostium aciem admoveri et erectas hastas praeferri; famam deinde diffudit, tamquam auxilia sibi ab ulterioribus Scythis adventarent. Qua asseveratione avertit hostem. Fidenas accessisset, simulata fuga temere hostes insecutos eo perduxit, ubi occultos milites habebat, qui undique adorti effusos et incautos ceciderunt. Q. Fabius Maximus consul, auxilio Sutrinis missus adversus Etruscos, omnes hostium copias in se conertit; deinde simulato timore in superiora loca tes adgressus non acie tantum superavit, sed etiam castris exuit. Sempronius Gracchus adversus Celtiberos metu simulato continuit exercitum; emissa deinde ar
Abbreviated transcription (Latin):
Sad cornua fasciculos alligauerat sarmentoꝵ subie¬
cto igne dimisit. cũq ipso motu adolescente flãma
turbaretur pecus magna discursatione montes in qͦs
actum erat cõlustrauit. Romani qui ad speculandũ
concurrerant primo prodigium opinati sunt. deiñ
cum certa fabio renũtiassent ille de insidiaꝵ metu
suos castris continuit. Barbari obsistente nullo profe

Expanded text:
s ad cornua fasciculos alligaverat sarmentorum, subies ad cornua fasciculos alligaverat sarmentorum, subiecto igne dimisit; cumque ipso motu adulescente flamma turbaretur pecus, magna discursatione montes, in quos actum erat, collustravit. Romani, qui ad speculandum concurrerant, primo prodigium opinati sunt; dein cum certa Fabio renuntiassent, ille insidiarum metu suos castris continuit. Varbari obsistente nullo profe
Abbreviated transcription (Latin):
Pichrates in thracia cum depresso loco castra po
descensus erat. Nocte paucis intra castra relictis im¬
perauit multos ignes facerent. eductoq exercitu
& disposito circa latera predicte uie: passus est trã¬
sire barbaros locoꝵq: iniquitate in qua ipse fue¬
rat in illos conuersa parte exercitus terga eoꝵ oc¬
Arius ut falleret scithas. discessu canes atq asi¬
nos in castris reliquit. Quos cum latrantes rudẽ.¬
tesq hostis audiret remanere darium credidit.
bucculos laqueis ad arbores alligauerunt qui de¬
ducti frequentiore mugitu spetiem remanẽtium prebe¬
Sbant hostium.
Anno ab hostibus clausus locum eruptioni maxime
aptum congestis leuibus materus incendit. Tum
Shoste ad custodiendos certos exitus aduocato, milites
per ipsam Nãmam eduxit admonitos ora scutis cru¬
ra ueste contegere:
Annibal ut iniquitatem locoꝵ & in opiam instan¬
te fabio maximo effugeret. noctu boues quibus¬

Expanded text:
Iphicrates in Thracia, cum depresso loco castra posIphicrates in Thracia, cum depresso loco castra posdescensus erat, nocte paucis intra castra relictis imperavit, multos ignes facerent, eductoque exercitu et disposito circa latera praedictae viae passus est transire barbaros; locorumque iniquitate, in qua ipse fuerat, in illos conversa, parte exercitus terga eorum cerius, ut falleret Scythas discessu, canes atque asinos in castris reliquit. Quos cum latrantes rudetesque hostis audiret, remanere Darium credidit. sa loca buculos laqueis ad arbores alligaverunt, qui diducti frequentiore mugitu speciem remanentium praebebant hostium. Hanno, ab hostibus clausus, locum eruptioni maxime aptum aggestis levibus materiis incendit; tum hoste ad ceteros exitus custodiendos avocato milites per ipsam flammam eduxit, admonitos ora scutis, crura veste contegere. Hannibal, ut iniquitatem locorum et inopiam instante Fabio Maximo effugeret, noctu boves, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
non posset faucibus eius obsessis: egit cum cla'
hus omnibus non obmisit ꝑ angustos tramites et
neglestos dimictere ꝑ partes exercitum. ipse tamẽ
deinde cum reliquis expeditis facile effugit
Parthacus fossam qua erat a marco crasso cir¬
cundatus cesis captiuoꝵ pecoꝵq corporibus
repleuit & suꝑgressus est.
Dem cum in belbio obsessus esset ea parte qua mons
asperrimus erat ideoq: custoditus ex uimine
siluestri cathenas conseruit.quibus dimissis non
solum euasit. uerũ etiam ex alio latere gladio ita
terruit: ut aliquot cohortes gladiatoribus quatu¬
or & septuaginta cesserint.
Dem cum ab.l.uarinio proconsule preclusus es¬
set. palis ꝑ modica interualla fixis ante por¬
tam erecta cadauera adornata ueste atq armis
alligauit. ut procul intuentibus stationis speties
esset: ignibus ꝑ tota castra factis ymagine uaria
deluso hoste: copias silentio noftis eduxit.
Rasidas dux lacedemoniorum circa amphypo
quaq rarissimi obstabant erupit.

Expanded text:
e, faucibus eius obsessis, egit cum Claudxit, quibus omnibus non omisit per angustos tramites et ob id neglectos dimittere per partes exercituHave; ipse deinde cum reliquis expeditis facile effugit. Spartacus fossam, qua erat a M. Crasso circumdatus, caesis captivorum pecorumque corporibus noctu replevit et supergressus est. Idem, in Vesuvio obsessus ea parte, qua mons asperrimus erat ideoque incustoditus, ex vimine silvestri catenas conseruit; quibus demissus non solum evasit, verum etiam ex alio latere Clodium ita terruit, ut aliquot cohortes gladiatoribus quattuor et septuaginta cesserint. Idem, cum ab L. Varinio proconsule praeclusus esset, palis per modica intervalla fixis ante portam erecta cadavera, adornata veste atque armis, alligavit, ut procul intuentibus stationis species esset, ignibus per tota castra factis. Imagine vana deluso hoste copias silentio noctis eduxit. Brasidas dux Lacedaemoniorum, circa Amphipo quaque rarissimi obstabant, erupit.
Abbreviated transcription (Latin):
ducias negligentia resolutum animaduertens no¬
cte profestus relisto bucinatore qui uigilias ad fidẽ
remanentium diuideret. & quarta uigilia cõmissa
cum sequeretur: in columes suos cum omnibus impe¬
dimentis tormentisq in tuta perduxit.
Dem aduersus archelaum prefestum mithridatis
in capadocia iniquitate locoꝵ & multitudine ho¬
stium pressus. fecit pacis mentionem. Interposuit¬
q tempora etiam induciaꝵ. & ꝑ hoc aducata inten¬
Stione aduersarium euasit.
Asdrubal frater hannibalis cum saltum euadẽ

Expanded text:
dutias neglegentia resolutum animadvertens, nodutias neglegentia resolutum animadvertens, nocte profectus relicto bucinatore, qui vigilias ad fidem remanentium divideret et quarta vigilia commissa consequeretur, incolumes suos cum omnibus impedimentis tormentisque in tuta perduxit. Idem adversus Archelaum praefectum Mithridatis in Cappadocia, iniquitate locorum et multitudine hostium pressus, fecit pacis mentionem interpositoque tempore etiam indutiarum et per haec avocata intentione adversariorum evasit. Hasdruba
Abbreviated transcription (Latin):
scendit. longoq et asperso prelio petendo. occasionem
consuli ad extrahendum exercitum dedit.
gustias cum iam omnibus obuersaretur claudia¬
Snã clade exemplum: numidas auxiliares tam propter
ipsoꝵ ꝗͣ propter equoꝵ deformitatem despiciendos
iussit adequitare faucibus que tenebantur. primo in¬
tenti hostes ne lacesçerentur stationem obiecerunt. De
industria numide ad augendum sui contemptum la¬
bi equos & ꝑ ludibrium speftaculo esse affectauerũt.
ad nouitatem rei laxatis ordinibus barbari in speta¬
culum usq resoluti sunt. quod ubi animaduerter̃t
numide: paulatim succedentes aditis calcaribus per
intermissas hostiũ stationes erumpunt. quoꝵ demũ
cum proximos inierunt agros. necesse luguribus fuit
aduocari ad defendẽda sua. inclusosq romanos emit¬
tere:
Ucius sylla bello sociali apud esernium inter
angustias deprehensus ab exercitu hostium
Ecui diulius preerat. colloquio petito de conditionib:
pacis agitabat sine effectu. hostem tamen propter ĩ¬

Expanded text:
stis longoque et aspero proelio retentus occasionem consuli ad extrahendum exercitum dedit. xercitu, cum iam omnibus obversaretur Caudinae cladis exemplum, Numidas auxiliares, tam propter ipsorum quam propter equorum deformitatem despiciendos, iussit adequitare faucibus, quae tenebantur. Primo intenti hostes, ne lacesserentur, stationem obiecerunt. De industria Numidae ad augendum sui contemptum labi equis et per ludibrium spectaculo esse affectaverunt. Ad novitatem rei laxatis ordinibus barbari in spectaculum usque resoluti sunt. Quod ubi animadverterunt Numidae, paulatim succedentes additis calcaribus per intermissas hostium stationes eruperunt; quorum deinde cum proximos incenderent agros, necesse Liguribus fuit avocari ad defendenda sua inclusosque Romanos emittere. L. Sulla, bello sociali apud Aeserniam inter angustias deprehensus ab exercitu hostium, cui Duillius praeerat, colloquio petito de condicionibus pacis agitabat sine effectu. Hostem tamen propter in
Abbreviated transcription (Latin):
prudentia tamen suoꝵ in inferiorem deductus uere¬
retur ex suꝑiore hostium incursum triplices fossas ĩ¬
tra uallum obiecit. deinde sublimibus fossis cuca o¬
mnia tentoria duct is tota castra confudit & inter¬
cepto hostium aditu simul humo & frondibus quas

Expanded text:
prudentia autem suorum in inferiorem deductus vereprudentia autem suorum in inferiorem deductus vereretur ex superiore hostium incursum, triplices fossas intra vallum obiecit; deinde simplicibus fossis circa omnia tentoria ductis tota castra confodit et intersaepto hostium aditu, simul humo quoque et frondibus, quas
Abbreviated transcription (Latin):
duos montes longum & angustum iter ingressus pau¬
cas duceret cohortes: comperissetq ingentem manum
hostium aduenire. fossam trãsuersam inter montes pres¬
sit. uallũq materia extructum incendit. atq ita in¬
tercluso hoste euasit.
Esar bello ciuili cum aduersum a franium copias
educet & recipiendi se sine periculo facultatẽ nõ
intra quam sub casu solis armati se milites receperunt.
Ericles atheniensis apeloponẽsis in eum locum cõ¬
pulsus qui undiq ab ruptis cinctus duos tantum
Texitus habebat. ab altera parte fossam ingentis latitu¬
dinis duxit uelut hostis excludendi causa ab altera mi¬
litem agere cepit tanꝗͣ ꝑ eum erupturis. hi qui obside¬
bant cum per fossam quam ipse fecerat exercitum pe¬
riclis non crederent euasurum: uniuersi a limite desti¬
terunt. pericles pontibus quos preparauerat fosse in¬
iestis suos quia non resistebatur emisit.
isimachus ex his unus in quos opes alerandr tran¬
sierunt cum additum collem castris destinasset im¬

Expanded text:
uptos longum et angustum iter ingressus paucas duceret cohortes comperissetque ingentem manum hostium adventare, fossam transversam inter montes pressit vallumque materia exstructum incendit atque ita intercluso hoste evasit. C. Caesar bello civili, cum adversus Afranium copias educeret et recipiendi se sine periculo facultatem non intra quam sub occasum solis armati se milites eius receperunt. ericles Atheniensis, a Peloponnensiis in eum locum compulsus, qui undique abruptis cinctus duos tantum exitus habebat, ab altera parte fossam ingentis latitudinis duxit velut hostis excludendi causa, ab altera limitem agere coepit, tamquam per eum erupturus. Hi qui obsidebant, cum per fossam, quam ipse fecerat, exercitum Periclis non crederent evasurum, universi a limite obstiterunt. Pericles, pontibus, quos praeparaverat, fossae iniectis, suos, quis non resistebatur, emisit. Lysimachus, ex his unus in quos opes Alexandri transierunt, cum editum collem castris destinasset, im
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu maiore hostem aggressurus conuersoq agmi¬
ne ignarum rei que agebatur exercitum incolumẽ
Sreduxit
cimus tribunus bello sãnitico cornelio cosso con¬
suli iniquis locis deprehenso ab hostibus suasit:
Ent occupatum collem qui erat in propinquo modicã¬
manum micteret: seq ducem his qui miftebantur
obtulit. aduocatus in diuersum hostis dimisit cossũ
decimum autem cinxit obseditq. illas quoq an¬
gustias nactu eruptione facta cum frustratus esset
decimus in columis cum militibus consuli accessit.
Dem fecit sub atilio calatino consule cuius uarie

Expanded text:
ore hostem adgressurus; converso agmine ignarum rei quae agebatur exercitum incolumem reduxit. P. Decius tribunus bello Samnitico Cornelio Cosso consuli iniquis locis deprehenso ab hostibus suasit, ut ad occupandum collem, qui erat in propinquo, modicamanum mitteret, seque ducem his qui mittebantur obtulit. Avocatus in diversum hostis dimisit consulem, Decium autem cinxit obseditque. Illas quoque angustias noctu eruptione facta cum frustratus esset Decius, incolumis cum militibus consuli accessit. Idem fecit sub Atilio Calatino consul
Abbreviated transcription (Latin):
cum tota classe obsideretur. obrutis hostium nauib
ab ea parte qua faucibus angustissimis influit mare mi¬
lites suos clam in litus egredi iussit & subiectis rotis ad
proximum naues portum monoetiam traiecit.
Situleus legatus sertori cum in hyspana inter

Expanded text:
cum tota classe obsideretur, obrutis hostium navibus cum tota classe obsideretur, obrutis hostium navibus ab ea parte, qua faucibus angustissimis influit mare, milites suos clam in litus egredi iussit et subiectis rotis naves ad proximum portum Munychiam traiecit. Hirtuleius legatus Q. Sertorii, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
Osare conscensurus classem quasdam obstruxit uias a¬
lias parietibus intersepsit alias intercidit fossis easq
sudlibus ereptis preclausas operuit cricibus humo ag¬
gesta quoslam aditus qui ad portum ferebant trabib
transmissis & indensum ordinem structis ingenti mole
tutatus. quibus perpetratis ad spem retinende urbis ra¬
ros pro menibus sagitarios reliquit. ceteras copias sine
tumultu ad naues reduxit. nauigantem eum mox sa¬
gitarii quanꝗͣ per itinera nota digressi paruis naui¬
Ogus consecuti sunt.
Duelius consul in portu syracusano quẽ temere
Intrauerat. obiecta ad ingressum cathena clausus
Euniuersos in pupem retulit milites. atq: ita resupina na-¬
uigia magna nauigantium ui concitauit leuata prora
suꝑ cathenam processerunt. qua parte superata trans¬
gressi cursu milites proras processerunt in quas uersum
pondus decursum suꝑ cathenam dedit nauibus.
U xander lacedemonius cum in portu atheniẽsiu

Expanded text:
esare conscensurus classem quasdam obstruxit vias, aesare conscensurus classem quasdam obstruxit vias, alias parietibus intersaepsit, alias intercidit fossis easque sudibus erectis praeclusas operuit cratibus, humo aggesta, quosdam aditus, qui ad portum ferebant, trabibus transmissis et in densum ordinem structis, ingenti mole tutatus. Quibus perpetratis ad speciem retinendae urbis raros pro moenibus sagittarios reliquit, ceteras copias sine tumultu ad naves deduxit. Navigantem eum mox sagittarii quoque per itinera nota degressi parvis navigiis consecuti sunt. C. Duellius consul in portu Syracusano, quem temere intraverat, obiecta ad ingressum catena clausus universos in puppem rettulit milites atque ita resupina navigia magna remigantium vi concitaviAnd; levatae prorae super catenam processerunt. Qua parte superata transgressi rursus milites proras presserunt, in quas versum pondus decursum super catenam dedit navibus. Lysander Lacedaemonius, cum in portu Atheniensium
Abbreviated transcription (Latin):
Lutacius catulu firatulus cum a cymbris pulsus
unã spem salutis hãberet si flumen liberasset cuius
ripam hostes tenebant. in proximo monte copias o¬
stendit tanꝗͣ ibi castra positurus. ac precepit suis ne
sarcinas soluerent aut onera deponerent nequis ab
onlinibus aut signis discederet. & quo magis ꝑsuasio¬
nem hostium confirmaret pauca tabernaculu in co
enqi iussit ignesq fieri & quosdam uallum struere
quosdam in lignationem ut conspicerentur exire.
Quod cymbri uene agi existimantes & ipsi castris dele¬
gerunt locum. Dispersiq in proximos agros ad com¬
dederunt catulo non solum flumen traiciendi sed
Detiam eoꝵ castra infestandi.
Resus cum aluei uado transire non posset neq
nauium aut pontis faciendi copiam haberet fos¬
sa suꝑiori parte post castra deducta alueum flumi¬
nis a tergo exercitus suis reddidit.
Neus pompeius brundusi cum excederet italia &
transferre bellum proposuisset instante a tergo ce¬

Expanded text:
Lutatius Catulus, cum a Cimbris pulsus Lutatius Catulus, cum a Cimbris pulsus unam spem salutis haberet, si flumen liberasset, cuius ripam hostes tenebant, in proximo monte copias ostendit, tamquam ibi castra positurus. Ac praecepit suis, ne sarcinas solverent aut onera deponerent neve quis ab ordinibus signisque discederet; et quo magis persuasionem hostium confirmaret, pauca tabernacula in conspectu erigi iussit ignesque fieri et quosdam vallum struere, quosdam in lignationem, ut conspicerentur, exire. Quod Cimbri vere agi existimantes et ipsi castris delegerunt locum dispersique in proximos agros ad comm dederunt Catulo non solum flumen traiciendi, sed etiam castra eorum infestandi. Croesus, cum Halyn vado transire non posset neque navium aut pontis faciendi copiam haberet, fossa superiore parte post castra deducta alveum fluminis a tergo exercitus sui reddidit. Cn. Pompeius Brundisii, cum excederet Italia et transferre bellum proposuisset, instante a tergo Ca
Abbreviated transcription (Latin):
non bizantium tantum set rhodioꝵ quoq & chi¬
oꝵ nauibus. conciliauit animos eoꝵ reddendo na¬
ues quas ceperat. quasi sequestres futuros ordinã¬
de pacis interse atq: bizantios qui causa belli e¬
rant tractaq ꝑ magnum tempus postulatione cũ¬
magna industria sub inde aliquid inconditionibus
retexeret. classem ꝑ id tempus preparauit eaq: ĩ
angustias freti insperato hoste subito euasit.
habias atheniensis cum adire portum samioꝵ ob
stante nauali hostium presidio non posset. pau
ꝑ hoc consilium euocatis. Nullo obstante portum
cum reliqua adeptus est classe.
dit. atq: itaq exclusis hostibus flumen libere trans¬
gressus est. Similiter pelopidas thebanus bello thes¬
salico transitum quesiuit. Nãq castris ampliorem
locum supra ripam complexus uallum, ceruolio
& alio materie genere constructum incendit. Dũ¬
q ignib submouerẽtur hostes ip̃e fluuiũ suꝑauit.

Expanded text:
non Byzantiorum tantum, sed Rhodiorum quoque et Chinon Byzantiorum tantum, sed Rhodiorum quoque et Chiorum navibus, conciliavit animos eorum reddendo naves, quas ceperat, quasi sequestres futuros ordinandae pacis inter se atque Byzantios, qui causa belli erant. Tractaque per magnum tempus postulatione, cum de industria subinde aliquid in condicionibus retexeret, classem per id tempus praeparavit eaque in angustias freti imparato hoste subitus evasit. Chabrias Atheniensis, cum adire portum Samiorum ostante navali hostium praesidio non posset, paucper hoc consilium avocatis, nullo obstante portum cum reliqua adeptus est classe. ita exclusis hostibus flumen libere transgressus est. Similiter Pelopidas Thebanus bello Thessalico transitum quaesivit. Namque castris ampliorem locum supra ripam complexus, vallum cervolis et alio materiae genere constructum incendit, dumque ignibus submoventur hostes, ipse fluvium superavit. Q.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum gerere non posset. Classem in italiam uersus age
simulauit. Digressis deinde penis qui profeftionẽ eius ha¬
buerant fidem circũ actas naues appulit sycilie.
Acedemonioꝵ duces cum syracusas nauigare de
Emerent decem punicas naues quas captiuas habebãt
ueluti uistrices primas iusserunt ante agi a latere
iunctis aut pupe religatis alus. Qua spe leceptis pe¬
Onis transierunt.
hylippus cum angustias maris que cunena appel¬
lantur trans nauigare propter atheniensium
oclassem que oportunitatem loci custodiebant non
posset. scripsit antipatro thraciam rebellare. presi¬
duis que ibi relinquerat interceptis ut sequeretur
curauit. Athenienses arcana macedonũ excepisse
uisi classem abduxerunt phylippus nullo prohibẽ¬
Cte angustias freti liberauit.
Demq cum cheronen sum que iuris atheniẽsiũ
erat occupare prohiberetur. tenentib transitũ

Expanded text:
ceptum gerere non posset, classemque in Italiam versus se agere ceptum gerere non posset, classemque in Italiam versus se agere simulavit. Digressis deinde Poenis, qui profectioni eius habuerant fidem, circumactas naves appulit Siciliae. acedaemoniorum duces, cum Syracusas navigare des timerent, decem Punicas naves, quas captivas habebant, veluti victrices primas iusserunt agi, aut a latere iunctis aut puppe religatis suis. Qua specie deceptis Poenis transierunt. Philippus, cum angustias maris, quae Στενὰ appellantur, transnavigare propter Atheniensium classem, quae opportunitatem loci custodiebat, non posset, scripsit Antipatro Thraciam rebellare, praesidiis quae ibi reliquerat interceptis; sequeretur omcuravit. Athenienses, arcana Macedonum excepisse visi, classem abduxerunt; Philippus nullo prohibente angustias freti liberavit. 13aIdem, quia Cherronessum, quae iuris Atheniensium erat, occupare prohibebatur, tenentibus transitum
Abbreviated transcription (Latin):
hoste diuersis locis equites in flumine instituit ĩmittere
& transitum minari. Cũq expectatione barbaros intentos
teneret. insulam paulo remotiorem primum exiquo deinde
maiore presidio occupauit. atq inde in ulteriorem ripam
transmisit. ad quam manum opprimendam cum uniuer¬
si se hostes effudissent ipse libero uado transgressus omnes
Dcopias coniunxit.
Enephon ulteriorem ripam armeniis tenentibus duos
it ad superius. inde quoq prohibitus hostium occursui re¬
petit uadum inferius. iussaq ibi militum parte subsistere¬
ex qua cum armenii ad inferioris uadi tutelam reclissẽt
nes predecepti sunt a remanentibus. hi cum nullo resistẽ.
Ete uadum superassent transeuntium suoꝵ fuerunt propu¬
Sgnatores.
Slaudius consul primo bello punico cum a regio mes¬
saniam transire milites nequirẽt custodientibus fretũ
Spenis sparsit rumorem quasi bellum in uissu populi in¬

Expanded text:
hoste, diversis locis in flumen equites instituit immittere hoste, diversis locis in flumen equites instituit immittere et transitum minari; cumque exspectatione barbaros intentos teneret, insulam paulo remotiorem primum exiguo, deinde maiore praesidio occupavit atque inde in ulteriorem ripam transmisit. Ad quam manum opprimendam cum universi se hostes effudissent, ipse libero vado transgressus omnes copias coniunxit. enophon, ulteriorem ripam Armeniis tenentibus, duos it ad superius, inde quoque prohibitus hostium occursu repetit vadum inferius, iussa quidem militum parte subsistere, quae, cum Armenii ad inferioris vadi tutelam redissent,nes, decepti sunt a remanentibus; hi cum resistente nullo vadum superassent, transeuntium suorum fuere propugnatores. Appius Claudius consul primo bello Punico, cum a Regio Messanam traicere militem nequiret, custodientibus fretum Poenis, sparsit rumorem, quasi bellum iniussu populi in
Abbreviated transcription (Latin):
nebantur. alterũ autem latus abscisi montes premerent
alterum mare ablueret aliquãdu moratus cum incidiset
frigidior solito dies & hoc nemini suspestus delegit fir¬
missimos quosq quibus oleo ac mero calefactis precepit
ipsam oram maris legerent abruciora transnarent atq
ita custodes angustiaꝵ inopinatus oppressit atergo.
Neus pompeius cum flumen transire propter exerei¬
tum hostium oppositum non posset assidue produc̃e
& reducere in castra instituit. Deinde in eadem ꝑsuasio¬
ne hoste ꝑducto ne ullam uiam ad progressum roma¬
noꝵ cẽnerent repente impetu facto transitũ rapuit.
Lexander macedo prohibente yndorũ por o traici
exercitum ꝑ flumen ydaspem: aduersus aquam assi¬
Sdue procurre iussit suos. et ubi eo more exercitationis
partem subito transmisit exercitum.
dem quia undi fluminis tran suecti prohibebatur ab

Expanded text:
tenebantur, alterum autem latus eius transitus abscisi montes premerent, tenebantur, alterum autem latus eius transitus abscisi montes premerent, alterum mare allueret, aliquamdiu moratus, cum incidisset frigidior solito dies et ob hoc nemini suspectus, delegit firmissimos quosque, quibus oleo ac mero calefactis praecepit, ipsam oram maris legerent, abruptiora tranarent, atque ita custodes angustiarum inopinatos oppressit a tergo. Cn. Pompeius, cum flumen transire propter oppositum hostium exercitum non posset, adsidue producere et reducere in castra instituit; deinde, in eam demum persuasionem hoste perducto, ne ullam viam ad progressum Romanorum teneret, repente impetu facto transitum rapuit. Alexander Macedo, prohibente rege Indorum Poro traici exercitum per flumen Hydaspen, adversus aquam adsidue procurrere iussit suos; et ubi eo more exercitationis  per superiorem partem subitum transmisit exercitum. 9aIdem, quia Indi fluminis traiectu prohibebatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
aditus in fines eoꝵ angusti fierent ꝑ alterũ locũ
Sirrupturum se ostendens omni illa ad prohibendum
occurrente epyrataꝵ multitudine reliquit suos paue¬
cos qui spetiem remanentis exercitus preberent: ipse cũ
cetera manu qua non expectabat᷑ aditum intrauit.
Nthofradates perses cum in pyssidiam exercitũ du¬
ceret. angustias quasdam pysside occuparent. si¬
mulata uexatione traiciendi instituit reducere. Qđ
cum pysside credidissent. ille ualidissimam manum
ad eundem locum occupandum premisit. ac die¬
postero totum traiecit exercitum.
hylippus macedonum rex greciam petens cum
termopilas occupatas audiret. & ad eum legati e¬
tholoꝵ uenissent acturi de pace retentis eis. ipse mag¬
nis itineribus ad angustias ꝑtendit. securisq custodi¬
bus & legatoꝵ reditus expeftantibus inopinatus ter¬
mopilas traiecit.
Hyciates dux atheniensium aduersus anasibium
lacedemonioꝵ in helesponto circa abidon cum trãs¬
ducendum exercitum haberet ꝑ loca que stationibus te

Expanded text:
aditus in fines eorum angusti fierent, per alterum locum inrupturum se ostendens, omni illa ad prohibendum occurrente Epirotarum multitudine, reliquit suos paucos, qui speciem remanentis exercitus praeberent; ipse cum cetera manu, quo non exspectabatur aditu, intravit. Autophradates Perses, cum in Pisidiam exercitum duceret et angustias quasdam Pisidae occuparent, simulata vexatione traiciendi instituit reducere. Quod cum Pisidae credidissent, ille nocte validissimam manum ad eundem locum occupandum praemisit ac postero die totum traiecit exercitum. Philippus Macedonum rex Graeciam petens, cum Thermopylas occupatas audiret et ad eum legati Aetolorum venissent acturi de pace, retentis eis ipse magnis itineribus ad angustias pertendit securisque custodibus et legatorum reditus exspectantibus inopinatus Thermopylas traiecit. hicrates, dux Atheniensium, adversus Anaxibium Lacedaemonium in Hellesponto circa Abydon, cum transducendum exercitum haberet per loca, quae stationibus hostium
Abbreviated transcription (Latin):
cos disposuerunt. cum quibus e naue quidem egressi
inermes simulata rixa concurrerent sicioniis ad di¬
rimedum id iurgium aduocatis thebane naues et
portum & urbem uacantem occupauerunt.
himarcus etholus. occiso carniade ptholomei
regis prefecto clamide interempti & galero ad
macedonicum ornatus est habitum ꝑ hunc errorẽ
procarniade samio⁊ ortum receptus occupauit.

Expanded text:
cos disposuerunt, cum quibus e nave quidam egressi cos disposuerunt, cum quibus e nave quidam egressi inermes simulata rixa concurrerent. Sicyoniis ad dirimendum id iurgium advocatis, Thebanae naves et portum vacantem et urbem occupaverunt. Timarchus Aetolus, occiso Charmade Ptolomaei regis praefecto, clamide interempti et galeari ad Macedonicum ornatus habitum; per hunc errorem pro Charmade in Saniorum portum receptus occupavit.
Abbreviated transcription (Latin):
pluresq ex militibus suis muliebri ornatu ĩmiscu-¬
it. Qua simulatione illi intra portas sub nocte re¬
cepti ceperunt oppidum & suis aperuerunt.
Ristippus lacedemonius festo die tageataꝵ qͦ
omnis multitudo ad celebrandum minerue sa¬
crum urbe egressa erat. Iumenta saccis frumen¬
tariis palea refertis onusta tegeam misit agenti¬
bus ea militibus qui negociatoꝵ specie in obser¬
uati portas aperuerunt suis.
Nthiochus in capadocia ex castello suenda qđ
tercepit. occisisq calonibus eorũdem uestitu mi¬
lites suos tanꝗͣ frumentum reportantes sub misit
Quo errore illis custodibus deceptis castellum intra¬
Uierunt admiseruntq milites anthiochi.
Hebani milites cum portum sicĩnioꝵ nulla
ui redigere in potestatem suam possent. nadiem in¬
gentem armatis impleuerunt. exposita suꝑ meire
ut negotiatoꝵ spetie fallerent ab ea deĩe parte
muroꝵ que longissime remota erat apparere pau¬

Expanded text:
plerosque ex militibus suis muliebri ornatu immiscuplerosque ex militibus suis muliebri ornatu immiscuit. Qua simulatione illi intra portas sub noctem recepti ceperunt oppidum et suis aperuerunt. Aristippus Lacedaemonius festo die Tegeatarum, omnis multitudo ad celebrandum Minervae sacrum urbe egressa erat, iumenta saccis frumentariis palea refertis onusta Tegeam misit, agentibus ea militibus, qui negotiatorum specie inobservati portas aperuerunt suis. Antiochus in Cappadocia ex castello Suenda, qutercepit occisisque calonibus eorundem vestitu milites suos tamquam frumentum reportantis summisit. Quo errore illi custodibus deceptis castellum intraverunt admiseruntque milites Antiochi. Thebani, cum portum Sicyoniorum nulla i redigere in potestatem suam possent, navem ingentem armatis compleverunt, exposita super merce, ut negotiatorum specie fallerent. Ab ea deinde parte murorum, quae longissime remota erat a mari, pau
Abbreviated transcription (Latin):
menibus ex pressit qđ se ipsos dederunt & oppidũ.
UDuelius consul subinde exercendo milites re¬
migesq consecutus est : ut securis carthaginẽ¬
sibus usq in id tempus in norie consuetudinis su¬
bito admota classe murum occupauit.
Annibal in ttalia multas urbes cepit cum ro
manoꝵ habitu quosdam suoꝵ ex longo belli
rauerunt. Instructi eoꝵ qui expeftabantur orna¬
tu adnussiq ꝑ hunc errorem ut socũ. possessionẽ
loci cum strage hostium adepti sunt.
lmon dux atheniensium incaria insidiatus cui
gnes ferendam: uacuam defensoribus cepit urbem.
Ilcibiades dux atheniensium cum ciuitatem
pertinentibus disseruit in theatro ubi ex more gre¬
coꝵ locus consultationi prebebatur dũq consilu¬
specie multitudinem tenet. athenienses quos ad
id preparauerat incustoditam urbem ceꝑunt
Raminunda thebanus in archadia die festo ef¬
fuse extra menia. uagantibus hostium feminis

Expanded text:
moenibus expressit, ut se ipsos dederent oppidani. moenibus expressit, ut se ipsos dederent oppidani. C. Duellius consul subinde exercendo milites remigesque consecutus est, ut securis Carthaginiensibus usque in id tempus innoxiae consuetudinis subito admota classe murum occuparet. Hannibal in Italia multas urbes cepit, cum Romanorum habitu quosdam suorum, ex longo belli rant, instructi eorum, qui exspectabantur, ornatu admissique per hunc errorem ut socii, possessionem loci cum strage hostium adepti sunt. Cimon, dux Atheniensium, in Caria insidiatus cuidignes ferendam vacuam defensoribus cepit urbem. Alcibiades, dux Atheniensium, cum civitatempertinentibus disseruit in theatro, ubi ex more Graecorum locus consultationi praebebatur; dumque consilspecie tenet multitudinem, Athenienses, quos ad id praeparaverat, incustoditam urbem ceperunt. Epaminondas Thebanus in Arcadia die festo effuse extra moenia vagantibus hostium feminis