comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
offerebantur. quaeiam cessareoportebat : cumiohannes idẽ bap¬
tistes conciper&ur: & ideo: acharias pater eius sacerdos iudaeorũ
emutuit : quia iamces sare &emutescere oportebant sacrifitia eorũ
quae propeccatis populi offerebantur: Venieb at enimsolus sacerđ
quide agnosuo proprio immolato sacrifituon dõ ꝓpeccati somnibus of¬
ferr&: Quibus beati iohannes uerbis edocemur prima moxdiepost
diemexpiationis mutationem tunc sacer dotidis uicis ẽẽ caelebra¬
itm: Ideoq: in hacp̃cursoris dñi conceptionemfieri : quae non frustra
die ieiuniorũ & afflictionis est ab angelop̃distic. quic ꝑ ipsũ erat
hominib: afflictiopaenitentia e p̃dicanda: & occububat se. men¬
sibusquinq dicens quia sic fecit mihi dñs indiebus quib: respx̃

Expanded text:
offerebantur, quae jam cessare oportebat, cum Joannes, id est bapofferebantur, quae jam cessare oportebat, cum Joannes, id est baptistes, conciperetur. Et ideo Zacharias pater ejus, sacerdos Judaeorum emutuit, quia jam cessare et emutescere oportebat sacrificia eorum, quae pro peccatis populi offerebantur. Veniebat enim solus sacerdos, qui de agno suo proprio immolato, sacrificium Deo pro peccatis omnium offerret. Quibus B. Joannis verbis edocemur, prima mox die post diem expiationis, mutationem tunc sacerdotalis vicis esse celebratam, ideoque in hac praecursoris Domini conceptionem fieri. Quae non frustra dies jejuniorum et afflictionis est ab angelo praedicta, quia per ipsum erat hominibus afflictio poenitentiae praedicanda. Et occultabat se mensib
Abbreviated transcription (Latin):
Neces sario tempus substituendo soboliꝓcurabatur : atquia nunc nons
carnadis successio sed ꝑfectio spitidis inquiritur : Consequenter su¬
cerdotibus ut semꝑ alticriquaeant adsistere semꝑ ab uxorib: conti¬
nendun : semꝑ castitas obseruanda praecipitur Post hos autẽ
dies concoepit helis ab& h uxorsua : Postdies uidelic& offitu
Sacheriae compl&os : huius sacratis simȩ conceptionis iohannes
constantin opolitanȩ urbis antistes mentionem faciens : Gesta sun
quando oportebat iudaeos ieiunium scaenophegiȩ caelebrare ::¬
& inuentũ est ipscidie ostaua kalendarũ octobrium esse equinocta
inqua est icoatio noctis maior quamlucis: illũ enĩ oport& crescen
inquit : meautẽminui : Minoratt & enĩ fuerat lux atenebris cũm
uida ei secundum legem & ꝓph&iã sacrifitia dõ offerebant: inqua
& iohannes conceptus est: haec suntenim quae ante ꝓpeccatis populi

Expanded text:
necessario tempus substituendae soboli procurabatur. At quia nunc non necessario tempus substituendae soboli procurabatur. At quia nunc non carnalis successio, sed perfectio spiritalis inquiritur, consequenter sacerdotibus ut semper altari queant assistere, semper ab uxoribus continendum, semper castitas observanda praecipitur. Post hos autem dies concepit Elisabeth uxor ejus. Post dies videlicet officii Zachariae completos. Hujus sacratissimae conceptionis Joannes Constantinopolitanae urbis antistes mentionem faciens: Gesta sunt do oportebat Judaeos jejunium Scenopegiae celebrare. Et inventum est ipsa die octava Kalendarum Octobrium esse aequinoctium, in qua est inchoatio noctis major quam lucis. Illum enim oportet crescere, inquit, me autem minui . Minorata etenim fuerat lux a tenebris, cum Judaei secundum legem et prophetiam sacrificia Deo offerebant: in qua et Joannes conceptus est. Haec sunt enim quae ante pro peccatis populi
Abbreviated transcription (Latin):
ut tamen numquã desint interius ꝑ contemplationem : & mittuntur
igitur & adsistunt : Quia & sicircum scriptus ẽ angelu cus sp̃s : sum¬
mus tamen sp̃s ipse quids̃ est circum scriptus nonest: angeli itaque
& missi ante ipsum sunt : quia quolib&missiueniunt. intra ipsũ cur¬
runt & eratplebs expectans Sachariã & minabatur quod
tardar & ipse in templo: Egres sus autem non poterat loqui
ad illos: & cognouerunt quoduisionẽ uidiss& intemplo &
ipseerat innuens illis & ꝑmansit mutus & factum est ut in¬
plerentur dies offitueius abiit indomũsuã : Nocest quod
dixi quia uicis suae temp̃r pontifices templi tantũ offitus manci¬
pati non solũ a complexii uxorũ sed abipso quoq domorũ suarũ
abstinerent ingressu : ubi nr̃i temporis sacerdotibus quib: semꝑ
altari seruir eĩub&ur : ꝑp&uȩ seruandȩ castitatis exemplũ dato
Quia eñ tunc sacerdotadis exstirpae aaron successio quaer ebaties

Expanded text:
ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur ut tamen nunquam desint interius per contemplationem. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et si circumscriptus est angelicus spiritus, summus tamen spiritus ipse qui Deus est, circumscriptus non est. Angeli itaque et missi ante ipsum sunt, quia quolibet missi veniunt, intra ipsum currunt. Et erat plebs exspectans Zachariam, et mirabatur quod tardaret ipse in templo. Egressus erunt quod visionem vidisset in templo, et ipse erat innuens illis, et permansit mutus. Et factum est ut implerentur dies officii ejus, abiit in domum suam. Hoc est quod dixi, quod vicis suae tempore pontifices, templi tantum officiis mancipati non solum a complexu uxorum, sed ab ipso quoque domorum suarum abstinerent ingressu. Ubi nostri temporis sacerdotibus, quibus semper altari servire jubetur, perpetuo servandae castitatis exemplum datur. Quia enim tunc sacerdotalis ex stirpe Aaron successio quaerebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
hesittins. signũ quocredere ualeat inquirit. ciusola angeliuisio
uel allocutio prosigno sufficer ed ebeat : unde meritam diffidentiae
tacendo poenamluit : cuitaciturnitas eadem : & signum fidei quod
quaesiuit : & infidelitatis ess& poena quã meruit: Etrespondens
angelus dixitei : ego sumgabrihel qui adsto antedm̃. & missus
sum loqui adte & haec tibi euangelis. are: & ecceeris tacens &
non poteris loqui usque indiem quo haecfiant. proeo quod non
credidistĩ uerbis meis quae implebuntur intempore suo:¬
Tult intellegi : quia sihomotalia promit ter&: inpune signum
Aflagitarelicer& : atcum angelus promittat. iam dubitari non de¬
ceat : datq: signum quod rogatur: ut quidiscredendo locutus est : iam
tacendo crederediscat ubinotandum quod angelus se & antedm̃
adstare & a d euuangelizandum ⁊achariaemis sũ esse test&ur :
quia & cum ad nos ueniunt angeli sic exterius implent ministerium :

Expanded text:
haesitans signum quo credere valeat inquirit, cui sola angeli visio haesitans signum quo credere valeat inquirit, cui sola angeli visio vel allocutio pro signo sufficere debuerat. Unde meritam diffidentiae tacendo poenam luit, cui taciturnitas eadem et signum fidei quod quaesivit, et infidelitatis esset poena quam meruit. Et respondens angelus dixit ei: ego sum Gabrihel qui adsisto ante deum et missus sum loqui ad te et haec tibi euangelizare: et ecce eris tacens et non poteris loqui usque in diem, quo haec fiant, pro eo quod non credidisti uerbis meis, quae implebuntur in tempore suoult intelligi quod si homo talia promitteret, impune signum flagitare liceret; at cum angelus promittat, jam dubitari non deceat. Datque signum quod rogatur, ut qui discredendo locutus est, jam tacendo credere discat. Ubi notandum quod angelus se et ante Deum adstare, et evangelizandum Zachariae missum esse testatur. Quia et cum ad nos veniunt angeli, sic exterius implent ministerium,
Abbreviated transcription (Latin):
cinuentens est : spĩtadems cõrum antiquorũ suentiũ populis prae¬
dicaondo infundere : Prudentia uero iustorumese : non delegis operib
ustinam p̃sumere sed exfides alutem quaerere : ut quamius inlege
patres nr̃i nequenos portarepotuimus. sed ꝑ gratiam dñi iħ u
credimus saluari quem ad modum & illi: Qua prudentia quia
deutius bicreduli & ꝑ iohannem inbuti. & ꝑheliam sunt inbuendi
rectȩ haec sententia quae ꝑ angelũ deiohanne dic taest: hisdem
pene syllabis est dehelia ꝑmalachiamp̃dicta: parare inquit dño
plebemꝑ fectum : quia enĩ sachariam proplebesupplicantem
dixerat exauditum : doc& quo ordine plebs eademsalucri & ꝑfici
debeat. ad p̃dicationẽ uidelic& iohannis penitendo &credendoim p̃m¬
& dixit sacharias ad angelum: unde hoc sciam : ego enĩ senex.
& uxor mea proces sit in diebus suis Obaltitudinem ꝓmis sorũ

Expanded text:
convertere, est spiritalem sanctorum antiquorum scientiam populis praeconvertere, est spiritalem sanctorum antiquorum scientiam populis praedicando infundere. Prudentia vero justorum, est non de legis operibus justitiam praesumere, sed ex fide salutem quaerere. Ut quamvis in lege patres nostri, neque nos portare potuimus, sed per gratiam Domini Jesu credimus salvari, quemadmodum et illi . Qua prudentia quia diutius increduli et per Joannem imbuti, et per Eliam sunt imbuendi, recte haec sententia quae per angelum de Joanne dicta est, iisdem pene syllabis est de Elia per Malachiam praedicta. Parate inquit Domino plebem perfectam. Quia enim Zachariam pro plebe supplicantem dixerat exauditum, docet quo ordine plebs eadem salvari et perfici debeat, ad praedicationem videlicet Joannis poenitendo et credendo  dixit Zacharias ad angelum: Unde hoc sciam? ego enim sum senex, et uxor mea processit in diebus suis. Ob altitudinem promissorum
Abbreviated transcription (Latin):
principium detre : Cessent manichei alium populi is rabel. atq aliũs
xp̃ianorum dm̃ credere : & quia iohannes p̃cedere ante illũ dicitur
uideant a &ernũ ante scła dm̃ posthominẽ in scłis natum : Ideoq asuo
p̃cursore modo uirũ postseuenturũ. modo dĩ filium ẽẽ nominatum
Qubene in spũ & urtut ehelie p̃cederedicitur quia sicut ille p̃couen
turus uidicis itahic pco factus estredemptoris : unde & conuersatios
pisorsus simillima ambodeserta secut uuctufrugi uestitũ inculti cin¬
tusuntdespecti: amboregis & reginȩ ues aniam tolerant : Illeior dunẽ
caeium p&iturus diuisit : hic ad lauacrum saliitare quo cuelũ p&atur
conuertit : hiccumebĩo uersatur interris illecum eomanifestat᷑ ingłr
uitonuertat cordapatrũ infilios & incredibiles ad prudentiã¬
uorterite perstredũo plebemperfectam: Sorda patrũ in filios

Expanded text:
principium dare. Cessent Manichaei alium populi Israel, atque alium principium dare. Cessent Manichaei alium populi Israel, atque alium Christianorum Deum credere. Et quia Joannes praecedere ante illum dicitur, videant aeternum ante saecula Deum post hominem in saeculis natum, ideoque a suo praecursore modo virum post se venturum, modo Dei Filium esse nominatum. Qui bene in spiritu et virtute Eliae praecedere diciturturi judicis, ita hic praeco factus est redemptoris. Unde et conversatione prorsus simillima, ambo deserta secuti, victu frugi, vestitu inculti, cinctu sunt despecti, ambo regis et reginae vesaniam tolerarunt. Ille Jordanem coelum petiturus divisit, hic ad lavacrum salutare quo coelum petatur, convertit. Hic cum Domino versatur in terris, ille cum eo manifestatur in gloria. Ut convertat corda patrum in filios, et incredulos ad prudentia Corda patrum in filios
Abbreviated transcription (Latin):
qualib& aliamateria confectũ significant : Propriumuero hilege
na  arenorũ erat : uino & sicera tẽporẽ consecrationis abstinere:
unde iohannes. samson & hicremias ca&eriq: tales: ut somꝑnaareni
idẽ scimanerepossint: semꝑhis abstinere satagunt : dec & enimuãs
estluxdria de Oriarieum quimusto spusc̃ĩ desiderat impseri  unde
rectecuuini ebri&as tollitur sp̃s gratia cumulatur: quase tunc
utpraedictumerat ipsereplaũ monstrauit : cum intrante beattic
itiriu inutero gen&ricis exulticuit & p̃cursionis suae cognoscen
offituon dni quantum adhuc potuit euuangeles auit aduentan
& multos filiorum is rahel conuert& addñm dm̃ipsorumi Mipse
praeced& ante illum in sp̃u &urtute heliȩ: Cum iohannes quis¬
potestinonium ꝓhibens in eius fidepopulas baptiscebat dicitursi¬
los isrł ud dñm dm̃ ipsorũ conuertisse : pat& profecto xp̃messe dñm

Expanded text:
qualibet alia materia confectum significant. Proprium vero in lege qualibet alia materia confectum significant. Proprium vero in lege Nazarenorum erat vino et sicera tempore consecrationis abstinere. Unde Joannes, Samson et Jeremias, caeterique tales, ut semper Nazareni, id est sancti, manere possint, semper his abstinere satagunt. Decet enim vas cest luxuria, inebriari eum qui musto Spiritus sancti desiderat impleri. Unde recte cui vini ebrietas tollitur, Spiritus gratia cumulatur. Qua se tunc ut praedictum erat ipse repletum monstravit, cum intrante beata Maria in utero genitricis exsultavit, et praecursionis suae cognoscens officium, Domini quantum adhuc potuit, evangelizavit adventum. Et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum, et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae. Cum Joannes qui Christo testimonium perhibens, in ejus fide populos baptizabat, dicitur filios Israel ad Dominum Deum ipsorum convertisse, patet profecto Christum esse Dom
Abbreviated transcription (Latin):
& alii : quib: i auditũ eatenus regni caelestis euuangeliharit
ingressum : & notandum quod nato p̃cursoremultigaudent : nato
autẽ dño ad nuntiat angeluis gaudiũ magnũ quoderit omni popł
quiauidelic& hic salutẽ multis p̃dicare : ille omnib: quae uelint
aduenit donare: eritenĩm agnuscoram dño. & uinũ & sicerã
agnȩ corum dño uirtutis est p̃dicantẽ in deserto cȩlestia
gauduc terraenas ex integro spreuisse delitias: Sed
& hoccoram dñ omagnũ emin& quamuis hominibus uideatur essedis¬
pectum : quodis quiinatis mulierũm aiornemo ẽ : lasciuientis obludũ
puelle capite truncatus est : Cuius ordinẽ magnitudinis ipse quiꝓ
posuit angelus subsequenter exponens : & uinum inquid & siceram
non bib& : Sicera interp̃tatur ebri& cs: quo uocabulo ebrei omne
quod in ebriare potest poculum : siuedepomis siue defrugib: seu de

Expanded text:
et alii quibus inauditum eatenus regni coelestis evangelizarit et alii quibus inauditum eatenus regni coelestis evangelizarit ingressum. Et notandum quod nato praecursore multi gaudent, nato autem Domino annuntiat angelus gaudium magnum quod erit omni populo. Quia videlicet hic salutem multis praedicare, ille omnibus qui velint advenit donare. Erit enim magnus coram Domino, et vinum et siceram Magnae coram Domino virtutis est praedicantem in deserto coelestia gaudia terrenas ex integro sprevisse delicias. Sed et hoc coram Domino magnum eminet, quamvis hominibus videatur esse despectum, quod is cui in natis mulierum major nemo est, lascivientis ob ludum puellae capite truncatus est. Cujus ordinem magnitudinis ipse qui proposuit angelus subsequenter exponens: Et vinum, inquit, et siceram non bibet. Sicera interpretatur ebrietas, quo vocabulo Hebraei omne quod inebriare potest poculentum, sive de pomis, sive de frugibus, seu de
Abbreviated transcription (Latin):
quod uidelic& natus s achcrtȩ filius : redemptori illius popuui p̃
conando iter sit facturus : Singulacris autẽ meriti inditudatir
quoties hominib adõ uelin ponitur nomen ueb nutatur: Sicitt
abram : cũ pater multarum gentiũ erat futurus. abrahamest
uocatus : Sic iacob quicidm̃uidit: israbel appellarimeruit: Sic
iosics rex obeximice uirtutis culmen : nominatus adõ est multo
antequã natus : lohannes ergo interp̃tat᷑ in quo ẽ gratia. ueld ñi
gratico : quo nomine declaratur primo parentibus eius gratiam
quib: decrepitis filius nascer&ur es sedonatam: de inde ipsuo han¬
ii : qua magnus coram d̃o futurus & adhuc exuteromatris sp̃s
scĩ sitmunereditandus: Postremo &icmfilios isrechels ad dñm
dm̃ ipsorũ erat conuersurus: & eritgaudium tibi & exultatio.
& multi hnatiuitate eius gaudebunt: Merito pat gaud& :¬
uod uel in senecta natũ. ueltilis gratice acceperitfiliũ Gaudont

Expanded text:
quod videlicet natus Zachariae filius requod videlicet natus Zachariae filius reaeconando sit iter facturus. Singularis autem meriti indicium datur, quoties hominibus a Deo vel imponitur nomen vel mutatur. Sic Abram quia pater multarum gentium erat futurus, Abraham est vocatus. Sic Jacob, quia Deum vidit, Israel appellari meruit. Sic Josias rex ob eximiae virtutis culmen, nominatus a Deo est multo antequam natus. Joannes ergo interpretatur: in quo est gratia, vel Domini gratia. Quo nomine declaratur, primo parentibus ejus gratiam quibus decrepitis filius nasceretur, esse donatam; deinde ipsi Joanni, qui magnus coram Domino futurus, et adhuc ex utero matris Spiritus sancti sit munere ditandus: postremo etiam filiis Israel, quos ad Dominum Deum ipsorum erat conversurus. Et erit gaudium tibi et exultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Merito gaudet pater quod, vel in senecta natum, vel talis gratiae acceperit filium. Gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
tat angelus : quicsicut humance fragilits ẽ sp̃iulis creatun
uisione turbari : utc angelicȩ benignitatis ẽ pauentes de
aspectusuo mortules mox blandiendo consoluri : at con¬
tra dominicȩ÷ ferotitatis est quos suipsentia territos
senseritam pliori semper horrore concutere : quae nulla
melius ratione quam fidesuperatur intrepida & uxxor
tua elisab&h pari& tibifilium & uocabis nomen
euis iohannem: Depcationem dicens exaudntm partum
coniniũ o promitꝰtit uxoris : nan quo dillẽ qui proponulo op¬
laturus intrauerat relictis publics uotis ꝓaccipiendis fibis
arepotuereo : p̃sertim quia nemo orat quod se acantunũ
desperat : adeo autem ille amsuae d&atis & infecundue om¬
ingis memornee sci sibifilios desperebat. ut nec angelo hocꝓ
pitt tontic reder& : Sed quod dicit exaudito est depctiotuia
propopuli redemptione significat : de quo uero adiungit & uxn
tue pari& tibifilium : eiusdem redemptionis ordinom pcendit

Expanded text:
quia sicut humanae fragilitatis est spiritalis creaturae visione turbari, ita et angelicae benignitatis est, paventes de aspectu suo mortales mox blandiendo solari. At contra daemonicae est ferocitatis, quos sui praesentia territos senserit ampliori semper horrore concutere, quae nulla melius ratione quam fide superatur intrepida. Et uxor tua Elisabeth pariet tibi filium; et vocabis nomen ejus Joannem. Deprecationem dicens exauditam, partum continuo promittit uxoris. Non quod ille qui pro populo oblaturus intraverat, relictis publicis votis pro accipiendis filiis orare potuerit, praesertim quia nemo orat quod se accepturum desperat. Adeo autem ille jam suae aetatis et infecundae conjugis memor, nasci sibi filios desperabat, ut nec angelo hoc promittenti crederet, sed qu, populi redemptionem significat. Quod vero adjungit, et uxor tua pariet tibi filium, ejusdem redemptionis ordinem pandit,
Abbreviated transcription (Latin):
nemo toll& a uobis : Uerũ quia decir cũ cisione sermo est: lib&
in quirere quaremor ses ipse quilegem circumcisionis & patrib:
idõ d atoni ces bnto ios lnculeatam refert : tots ducatus sou¬
quadringentis &e sen unnis obseruatumr e auitisto sacor

Expanded text:
nemo tollet a vobis . Verum quia de circumcisione sermo est, libet nemo tollet a vobis . Verum quia de circumcisione sermo est, libet inquirere quare Moyses ipse qui legem circumcisionis et patribus a Deo datam et sibi toties inculcatam refert, toto ducatus suquadringentis et sex annis observatum, annis quadr
Abbreviated transcription (Latin):
iam nonmoritur . mors illi ultra non dominabitur: Ita& nos ex¬
istimemus nos mor tuos quidemes sepeccato. uiuentes autem dõ
surrectionis ostensa : quaenos infuturũ sequatur r&ributio
portenderit : Centenarius namq: numerus qui post tot in
leuacursum numerorum primus dexteram p&it : illius nimi¬
rũ scłigaudus figurandis aptissime congruit: quando nouis¬
sima inimica destru&urmors. quando nos quiuiuimus. quire¬
linquimur. simul rapiemur cũ illis. quiresurrexerint in nubib
obuiam dño maera: & sic semꝑ cum dño erimus : undepulchre
intypum omnuũ electorum primus promissionis filius & cen¬
tenario patrenatus accircumcisus: & secundum dñ ip̃dictum
is a ac quod risumsuae gaudium sonat est appellatus. illius per
omnia temporis dexteram felicitatem p̃figurans. de quodñsait:
iterũ autẽ uidebouos & gaudebit corur̃m. & gaudium uestrũ

Expanded text:
jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, ita et nos exjam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, ita et nos existimemus nos mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo surrectionis ostensa, quae nos in futurum sequatur, retributio portenderit. Centenarius namque numerus qui post tot in laeva cursum numerorum, primus dexteram petit, illius nimirum saeculi gaudiis figurandis aptissime congruit, quando novissima inimica destruetur mors , quando nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis qui resurrexerint, in nubibus obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus . Unde pulchre in typum omnium electorum, primus promissionis filius et centenario patre natus ac circumcisus, et secundum Domini praedictum Isaac, quod risum sive gaudium sonat, est appellatus, illius per omnia temporis dexteram felicitatem praefigurans, de quo Dominus ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
teapciuq hiutraqi sua dequa satis dictumest arcacisionen
tuc augenur ipsa peruisionẽ gloriat quar est in xp̃ostu doo¬
nrro Quot illis adõ uocabulum non solumprius q uamo iutere
ecelesue ꝑfidem conciperentur sed cerapr uns qua m untsro¬
lariauo catũ ẽ Euius sacroscĩ nominis nontantũ cia damo sog
misteria redol& : Sex quippelit teris aputgrecos scribitur ihs
.VIII: quiprofectonumerus quia figurere surrectionis ad gaudeat sa¬
tis est supratractatum: Nam quod .uiii. simpliciterposita: hoc & per
tadem .x. siue .c. multiplicata significam. uelcer teperfectorum
cumulationumerorum firmitatis indicium essecredendum est: Pos¬
sumus & itt dicere : quod nomens aluatoris octo obsolutã contineat
quia resurrectionis in seexemplũ mortalibus octauadiere sur¬
gendo prestiterit: Contineat & decuplata : quia de calogus
legis quomodo debeat impleri. suaenos resurrectionis figuris
nstituerit pariter & iuuerit : ut quomo do ipse surgens a mortiuis

Expanded text:
ti quique, in utraque sua, de qua satis dictum est, circumcisione, tunc autem re ipsa per visionem gloriae quae est in Christoro, quod illis a Deo vocabulum non solum priusquam in utero Ecclesiae per fidem conciperentur, sed etiam antlaria vocatum est. Cujus sacrosancti nominis non tantum etymologia, ae salutis mysteria redolet. Sex quippe litteris, apud Graecos scribitur Ἰησοῦς, VIII. Qui profecto numerus, quia figurae resurrectionis adgaudeat, satis est supra tractatum. Nam quod octo simpliciter posita, hoc et per eadem decem sive centum multiplicata significant. Vel certe perfectorum cumulatio numerorum firmitatis indicium esse credendum est. Possumus et ita dicere, quod nomen Salvatoris octo absoluta contineat, quia resurrectionis in se exemplum mortalibus octava die resurgendo praestiterit. Contineat et decuplata, quia decalogus legis, quomodo debeat impleri suae nos resurrectionis figuris, instituerit pariter et juverit. Ut quomodo ipse surgens a mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
delic& & ueris acerdotis aduentum & misteriũ sacrisitu
uniuersalis : & caelestis doni gaudũ praedicat: Nam sicut
ꝑsinistrcm p̃sentic : sic ꝑdex tertm saepebonae p̃nuntiam̃
aernia : iuxttu quod sapientice laude canitur : longitudo die¬
rum indexteraeius : insiniftra illius diuiciae & glarut: & a¬
barias turbatus est uidens & timor inruit suꝑ eum¬

Expanded text:
delicet et veri sacerdotis adventum, et mysterium sacrificii delicet et veri sacerdotis adventum, et mysterium sacrificii universalis, et coelestis doni gaudium praedicat. Nam sicut per sinistram praesentia, sic per dexteram saepe bona praenuntiantur aeterna. Juxta quod in sapientiae laude canitur: Longitudo dierum in dextera ejus: in sinistra illius divitiae et gloria. Et Zacharias turbatus est videns
Abbreviated transcription (Latin):
muserit in mensibus anni: decima die mensis huius : tollat unus¬
introibant sacerdotes. sacrifitiorũ offitia consũ mantes : in
secundo autem semel in anno solus pontifex : non sinesanguinequẽ
offert & c&era: quibus dieihuius misterium pandens: iħ mos¬
tendit pontificem es seuerũ . qui consũmatis offitii suidiebus hoc tͥ
impl&ce dispensatione carnis insanguine proprio caelisecr&a
subiit ut propitium nobis facer & patrem : & interpellar& pro
peccatis eorũ qui adhuc proforibus orantes. expectant & diligunt
aduentũ eius pulchreigitur eadie descensio eius ꝑ angelũ nunt a¬
tur. quaeius ꝑ legem ascensio figurabatur : quia quidescendit.
ipseest & qui ascendit : & ut ps almus ait: a summocaelo egros¬
sioeius & occur sus eius usq ad sũmũ euis : Apparuit lut ẽ alli
angelus stans ad extris altaris incensi. Hene angelus&
intemplo & nixta alicre & adextris cippcor& : quia lui¬

Expanded text:
mus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusmus erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusintroirent sacerdotes sacrificiorum officia consummantes, in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguine, quem offert, etc. . Quibus diei hujus mysterium pandens, Jesum ostendit pontificem esse verum, qui consummatis officii sui diebus, hoc est impleta dispensatione carnis in sanguine proprio, coeli secreta subiit, ut propitium nobis faceret Patrem, et interpellaret pro peccatis eorum qui adhuc prae foribus orantes exspectant, et diligunt adventum ejus. Pulchre igitur ea die descensio ejus per angelum nuntiatur, qua ejus per legem ascensio figurabatur. Quia qui descendit, ipse est et qui ascendit. : Et, ut Psalmus ait, a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque summum ejus . Apparuit autem illi angelus stans a dextris altaris incensi. Bene angelus, et in templo, et juxta altare, et a dextris apparet, quia vi
Abbreviated transcription (Latin):
poreuicissuae singuli castimoniae studerent domũq: suam om¬
ninonon tangerent: undenunc :hacharias in ordine uicis suae sa¬
cerdotio functus as seueratur: sorte exiit ut incensũ poner&
ingressus intemplindñi & omnis multitudopopuli erat¬
rans foris ora incensi : Non nouanunc sorte lectus est cum
incensumess & adolendum : sed priscatunc sorte p̃lectus cũ primo
exordine sui pontificatus inuĩcem habia succeder&. Incensũ autẽ
in scã scorum a pontifice deferri expectante foris templũ omni
populo. decimadie septimimensis est iussum: & hancdiem expia¬
tionis siue propitiationis uocari: quae apud nos obuariũ lunae de¬
cursũ a quã menses computant hebrei modo in septembremense
modo hncidit in octobre : quia scilic& mensis quopaschageritur:
& inordine conditionis &edicto legis anni principium ł enit:
dicented ño ad morsen: mensis iste uobis principiũ mensium pri¬

Expanded text:
pore vicis suae singuli castimoniae studerent, domumque suam ompore vicis suae singuli castimoniae studerent, domumque suam omnino non tangerent. Unde nunc Zacharias in ordine vicis suae sacerdotio functus asseveratur. Sorte exiit ut incensum poneret ingressus in templum Domini; et omnis multitudo erat populi orans foris, hora incensi. Non nova nunc sorte lectus est, cum incessum esset adolendum, sed prisca tunc sorte praelectus, cum primo ex ordine sui pontificatus in vicem Abia succederet. Incensum autem in sancta sanctorum a pontifice deferri, exspectante extra templum omni populo, decima die septimi mensis est jussum. Et hanc diem expiationis, sive propitiationis vocati, quae apud nos ob varium lunae discursum a qua menses computant Hebraei, modo in Septembrem mensem, modo incidit in Octobrem; quia scilicet mensis quo Pascha geritur, et ordine conditionis, et edicto legis anni principium tenet, dicente Domino ad Moysen: Mensis iste vobis principium mensium, pri
Abbreviated transcription (Latin):
Q rior esirstist niesis in quit multum iustus: quicplerurio iustuus
durior hominum quaerelam prouotait: qua euero temperin eu
ipsesua dul cedinis grario &iami nudue quaer imonicom uitit & n
eg at llis filius eo quodes s elis ab&b sterils & tembopro
ces sis sent in diebus suis: Diumitus estprocuratum it puectio
adatis diuqu coniugu fruotũ priuatis iobannos parentib nascog
quatenus inopinato prolis ortu & ipsos donum gratius esficer&e
rs&o osmiraculis tupor: futuripr oph& epcner& cuditu: De¬
niq posuerunt omines quiccudierant incorde suo dicentes : qui apa¬
ras pueristeerit  factum est autem cum sacerdotiofungeratur
inur dine uicis suae antedm̃ secundũ consu&udinẽ sacerdocis
sermoy senquidem dñs unum constitunt sum mũ sacerdo tem
cuimortuo unumpromor tuosucceder eiussit: & hoc ad dauid
usque tempora seruationest: a quoplures sieri ut diximus dño
nihilhominus agentedecr&ũ est : quiuicis sinb ministrantes. tem¬

Expanded text:
. Et Ecclesiastes: Ne sis inquit multum justus . Quia plerumque justitia durior, hominum querelam provocat. Quae vero temperata est, ipsa suae dulcedinis gratia etiam invidiae querimoniam vitat. Et non erat illis filius, eo quod esset Elisabeth sterilis, et ambo proDivinitus est procuratum ut provectae aetatis diuque conjugii fructu privatis Joannes parentibus nasceretur, quatenus inopinato prolis ortu et ipsos donum gratius afficeret, et caeteros miraculi stupor futuri prophetae pararet auditui. Denique posuerunt omnes qui audierant in corde suo dicentes, quid putas puer iste erit? Factum est autem cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii. Per Moysen quidem Dominus unum constituit summum sacerdotem, cui mortuo unum per ordinem succedere jussit, et hoc ad David usque tempora servatum est, a quo plures fieri ut diximus, Domino nihilominus agente decretum est, qui vicissim ministrantes, tem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum luce radi&ur perseuerare non desistat: Quos nim¬
rũ ꝑ fectis simifulgoris menses describens a postolus ait: nuno
autẽ manent̃ fides spes caritas triahaec: m̃aior aũ his est
caritas: Elisab& hautem impl&ũesł tempus pariendi
& peperit filium: Uerbum impl&ionis. scã scriptura inbo¬
norũ tantũ ortu uel obitu uel actuponere consueuit : quorũ unta
plenitudinẽ ꝑfectionis habere signif: Deniq helis ab& Impl&ũ
est tempus pariendi : Impl&i sunt dies mariae ut parer& : Imple¬
uitsalomon aedificaredomũ dñi: De functus est abrabam uel alus
aliquis patrũ senex &plenꝰ dierum : & post quã uenit plenitudo
temporis misitds̃ filiũ suũ : at contra dies impiorũ in anes sunt

Expanded text:
virtutum luce radietur, perseverare non desistat. Quos nimvirtutum luce radietur, perseverare non desistat. Quos nimirum perfectissimi fulgoris menses describens Apostolus ait: Nunc autem manent fides, spes, charitas, tria haec. Major autem his est charitas . Elisabeth autem impletum est tempus pariendi, et peperit filium. Verbum impletionis sancta Scriptura in bonorum tantum ortu, vel habitu, vel actu ponere consuevit, quorum vitam plenitudinem perfectionis habere significat. Denique Elisabeth impletum est tempus pariendi. Impleti sunt dies Mariae, ut pareret . Implevit Salomon aedificare domum Domini . Defunctus est Abraham, vel alius aliquis patrum senex et plenus dierum. Et postquam venit plenitudo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
quod apłs cadromanos plenissimedis seruit: aduentus ergo
saluatoris habrahe est & seminieius in scła promis sus. hoc ẽ
fili. is ꝓmissionis : quib: dicitur: siautẽ uos xp̃i ergo abrabe sem̃
estis. secundũ promis sionẽ heredes: Beneauã uel dm̃ uel io hannis
exortũ matres proph& ando p̃ueniunt : ut sicut peccatũ amu¬
lierib: coepit ita &iã bona amulierib: incipiant : & ꝗ ꝑ unius
deceptionẽ periit . duab: certatim p̃conantib: mundo uitared¬
datur: mansit autẽ maria cum illa quasimensib tribus
&reuer sa est indomũ suã: Tamdium ansit maria: donec
elis ab&h partus tempore cõpl&o p̃cursoris dominisui propt᷑
quã maxime uenerat natiuitatẽ uider& : Dictum est aũ supri
quodomnis anima casta . quȩ spiritale uerbi desideriũ c̃cepens
altamoxneces sesit exercitii caelestis iuga subeat: & quasi tri¬
ũ mensium dies ibidẽ demorata : quousq ꝑfecta principaliun

Expanded text:
quod Apostolus ad Romanos plenissime disseruit: Adventus ergo quod Apostolus ad Romanos plenissime disseruit: Adventus ergo Salvatoris Abrahae est et semini ejus in saecula promissus ; hoc est, filiis promissionis, quibus dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes . Bene autem vel Domini vel Joannis exortum matres prophetando praeveniunt, ut sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus incipiant, et quae per unius deceptionem periit, duabus certatim praeconantibus mundo vita reddatur. Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus tribus, et reversa est in domum suam. Tandiu mansit Maria, donec Elisabeth partus tempore completo praecursoris Domini sui, propter quam maxime venerat, nativitatem videret. Dictum est autem supra, quod omnis anima casta quae spiritale verbi desiderium conceperit, alta mox necesse sit exercitii coelestis juga subeat, et quasi trium mensium dies ibidem demorata, quousque perfecta principalium
Abbreviated transcription (Latin):
brachiosuo: & qđ premisit in progenies & progenier : his quoq:
omnes scłigenerationes & perire suꝑbi & humiles exaltari : pia
iustaq: diuin a potentiae dispensationenonces sant: suscepit
is rahel puerũsuũ. memorari misericordiȩ. Pulchrepue¬
rũ dñi appellat isrł. quiabeo sit ad saluandum susceptus õbe¬
dientem uidelic& & humił: iuxta quod oseȩdicit : qui a puer
israhel : & dilexieũ : Nam qui contempnit humiliar iñ potest
utiq: saluari : nec dicerecũ ꝓpħ: ecceenĩ ds̃ adiuuatme : &
tus est ad patresnr̃os abraham & seminieius insaecula:
carneꝓgenitos sed siue incircũcisione. seu inp̃putio fidei
illius uestigia secutas: Nam &ipsein p̃putiopositus credidit.
reputatũq ẽ ei adiustitiã: atq eiusdẽ fidei signaculũ circum¬
cisionẽ accepit : ut sicutriusq populi pat̃ fier & ꝑfidem: Iux ta

Expanded text:
brachio suo, et quod praemisit in progenies et progenies, his quoquebrachio suo, et quod praemisit in progenies et progenies, his quoqueomnes saeculi generationes, et perire superbi, et humiles exaltari, pia justaque divinae potentiae dispensatione non cessant. « Suscepit Israel puerum suum, memorare misericordiae suae. » Pulchre puerum Domini appellat Israel, qui ab eo sit ad salvandum susceptus, obedientem videlicet et humilem, juxta quod Oseae dicit: « Quia puer Israel, et dilexi eum . » Nam qui contemnit humiliari, non potest utique salvari, nec dicere cum propheta: « Ecce enim Deus adjuvat me, et tus est ad patres nostros Abraham, et semini ejus in saecula. n ejus tantum carne progenitos, sed sive in circumcisione, seu in praeputio fidei illius vestigia secutos. Nam in praeputio positus ipse credidit, reputatumque est ei ad justitiam. Atque ejusdem fidei signaculum circumcisionem accepit, ut sic utriusque populi pater fieret per fidem, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
bos mentecor disui : In brachiosuo : in ipso dĩ filio significat N
quod ds̃ pat̃ figura d&erminec̃ carnis humane: eiquefilius tã¬
quã membrũ corporis erat : sed quia omã ꝑ ipsum facta sunt. ideo
brachiũ dñĩ dictus ẽ: Sicut enĩ tuũ brachiũ ꝑ quod operaris: sicdi
brachiũ dictũ ẽ eius uerbũ : quia ꝑ uerbũ operatus ẽ mundũ : cur
enĩ homobrachium ut aliquidoper&ur tendit : nisiquia non con¬
tinuosit qđ dixerit: Si aut̃ tanta potest atẽpualer& utsi ullo
motu corporis sui qđ dicer & fier& : brachiũ eius uerbum eiꝰ e&
Cuergo audiuimus brachiũ dĩ patris essẽ a plũ dm̃filiũ : non
nob obstrepatcon su&udo carnalis. sed quantũ illodon antepos¬
sumus dĩ uirtutẽ & sapientiã cogitemꝰ : ꝑ quẽ facta sunt om̃a :
d̾ eposunt potentes de sede & exaltauit humiles esurientes¬
impleuit bonis & diuites dimisit hianes: Quad dix̃ in

Expanded text:
bos mente cordis sui . In brachio suo, in ipso Dei Filio significat, non bos mente cordis sui . In brachio suo, in ipso Dei Filio significat, non quod Deus Pater figura determinetur carnis humanae, eique Filius tanquam membrum corporis haereat, sed quia omnia per ipsum facta sunt, ideo brachium Domini dictus est. Sicut enim tuum brachium, per quod operaris, sic Dei brachium dictum est ejus verbum, quia per verbum operatus est mundum . Cur enim homo brachium, ut aliquid operetur extendit, nisi quia non continuo fit quod dixerit? Si autem tanta potestate praevaleret, ut sine ullo motu corporis sui quod diceret fieret, brachium ejus verbum ejus esset. Cum ergo audivimus brachium Dei Patris esse Deum Filium, non nobis obstrepat consuetudo carnalis, sed, quantum illo donante possumus, Dei virtutem et sapientiam cogitemus, per quam facta sunt omnia. Deposuit potentes de sedeimplevit bonis, et divites dimisit inanes. » Quod dixit in
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur. agion quasiextra t̃rã es sesignificat : Cuius &u
nos imitatione : promodulonr̃o segregar e p̃cipimur abon¬
nib: qui non sunt scĩ nec dõ dedicati: Dicentedño scĩ estote : qui
& ego sc̃s sum : Quicũq: enĩ seconsec rauerit : merit o extra t̃rã.
extramundũ uidebitur : potestenĩ & ipsedicere : suꝑt̃ram am¬
bulantes : conuersationẽ in caelis habemus & misericor di
eius inprogonies & progenies tͣimentes eum : Aspeo¬
alibus sedonis ad generali a dĩ iudicia conuertens. totius humi¬
nigeneris statũ describit : & quid suꝑbi qđ humiles mereantur : ꝗd
fili adȩ ꝑ liberũ arbitrium : quid filii dĩ sint ꝑ gratiã alter nisuq¬
sibus explicat: Nonergo inquit solimihi fecitmagna qui potensi
sed & in omnigente & progenie quitim& eũ &operat᷑ iustitiam
acceptus est illi : fecitpotentiã in brachiosuo disꝑsit super¬

Expanded text:
quod dicitur ἅγιον, quasi extra terram esse significat: cujus etiam quod dicitur ἅγιον, quasi extra terram esse significat: cujus etiam nos imitatione pro modulo nostro segregari praecipimur ab omnibus, qui non sunt sancti, nec Deo dedicati, dicente Domino: Sancti estote, quia et ego sanctus sum . Quicunque enim se consecraverit, merito extra terram et extra mundum videbitur. Potest enim et ipse dicere: Super terram ambulantes conversationem in coelis habemus . Et misericordia ejus in progenies et progenies timentibus eum. A specialibus se donis ad generalia Dei judicia convertens, totius humani generis statum describit, et quid superbi, quid humiles mereantur, quid filii Adae per liberum arbitrium, quid filii Dei sint per gratiam, alternis versibus explicat. Non ergo, inquit, soli mihi fecit magna qui potens est, sed et in omni gente et progenie, qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Fecit potentiam in brachio suo, dispersit super
Abbreviated transcription (Latin):
natur. euaȩ. idest. uae. siue calamitatis nomine multare tabes¬
cit: Decebaten ĩ ut sicut ꝑ suꝑbiam primenr̃ eparentis mors in miun¬
dũ intrauit : ita denuo ꝑ humilitatẽ mariȩ. introitus pander&
dinitiũ carminis respicit᷑ ubidictũ ẽ. magnificat animamea
dñm: sola quippe anima illa cui dñs magna facere dignat᷑ :
dignis eum p̃coniis magnificare. & ad consortes eiusdem
uoti acpropositi potest cohortando dicere : magnificated rõn
mecũ & exaltemus nom̃ eius in inuicẽ : Nam qui dñm quẽ cogno¬
uit quantũ inseest magnificare & nomeneius sc̃ĩ ficare c̃ten¬
serit : minimus uocabitur in regnocaelorũ : Scm aut̃ nom̃ eus
uocatur: quia singularisculmine potentiae transcenditoꝵ¬
nẽ creaturã : atq: ab uniuersis quae fecit longes egregatur :
quod greca locutione melius intellegit᷑ : in quaipsũ uerbun

Expanded text:
natur Evae, id est, vae, sive calamitatis, nomine multata tabesnatur Evae, id est, vae, sive calamitatis, nomine multata tabescit. Decebat enim ut sicut per superbiam primae nostrae parentis mors in mundum intravit, ita denuo per humilitatem Mariae, vitae introitus panderetjus. Ad initium carminis respicit, ubi dictum est: Magnificat anima mea Dominum. Solet quippe anima illa cui Dominus magna facere dignatur, dignis eum praeconiis magnificare, et ad consortes ejusdem voti ac propositi potest cohortando dicere: Magnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem . Nam qui Dominum, quem cognovit, quantum in se est magnificare, et nomen ejus sanctificare contempserit, minimus vocabitur in regno coelorum . Sanctum autem nomen ejus vocatur, quia singularis culmine potentiae transcendit omnem creaturam, atque ab universis quae fecit, longe segregatur. Quod Graeca locutione melius intelligitur, in qua ipsum verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spm agnouit: ad que subiungens ꝑficienturȩa quaedic ta sunt tibiadño.¬
inificat anima mea dñm : & exultauit sp̃sms in dõ salutarimeo
anto inquit medñs tamq: in auditamunere sublimauit : qđ
nonullo lingueofficio explicari. sed ipsouix intimi pectoris af¬
fectu ualeat conp̃hendi: & ideo totas animiures in agendis gra¬
tlarũ laudib: offero : totũ incantemplanda magnitu dine eius
cuius monẽ: finis. quicquiduiuosentio discerno. gratulant̃ in pen¬
l&atur. cuius meacaro temporali conceptione fo&atur Cui si¬
mileest illud psalmistȩ : anima aut̃ mea exultauit indño : & de¬
lectabitur suꝑsalutarieius : & ipse enĩ patrem filiũq: pariuenera¬
baturamore: quia respexit humilitatem ancillesue ecco
enim ex hoc beatãme dicent omnes generationes Iuus
humilitas respicitur : rectebeata ab omnib: cognominanda
gratulatur: sicut e contrario cuius superbia dispecta c̃demp¬

Expanded text:
per spiritum agnovit. Atque subjungens: Perficientur ea quae dicta sunt tibi a Dominper spiritum agnovit. Atque subjungens: Perficientur ea quae dicta sunt tibi a Dominnificat anima mea Dominum. Et exsultavit Spiritus meus in Deo salutari meo. Tanto inquit me Dominus tamque inaudito munere sublimavit, quod non ullo linguae officio explicari, sed ipso vix intimi pectoris affectu valeat comprehendi, et ideo totas animae vires in agendis gratiarum laudibus offero, totum in contemplanda magnitudine ejus cujus non est finis, quidquid vivo, sentio, discerno, gratulanter impenivinitate laetatur, cujus mea caro temporali conceptione fetatur. Cui simile est illud Psalmistae. Anima autem mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . pexit humilitatem ancillae suae, ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Cujus humilitas respicitur, recte beata ab omnibus cognominanda gratulatur, sicut e contrario, cujus superbia despecta condem
Abbreviated transcription (Latin):
ner bibnsembere optime teophile ut cognoscas coru
uerborum de quibus eruditus es uer itagens
uomanifestis sine prohemio significat eamsibima xin
causam euuangelufius sescribendi neps cudo sibiuangelo¬
mons fucultas ess& falsa praedicando quiut coraigeda
filie conatiscort enducere sectas. denaques orpasi lolo rion pe.
At: appellesi quorũinus trctentos secagints ꝗund astios
lltes duios onuicem centranios deos interanino quaio: iogna¬
hiterque nor ondim quaedicitar euuange liuon iuretab ebr eos

Expanded text:
optime Theophile, ut cognoscas eorum verborum de quibus eruditus es veritatem. Quo manifestissime prooemio significat eam sibi maxime causam Evangelii fuisse scribendi, ne pseudoevangelistis facultas esset falsa praedicandi, qui, ut eorum rfidiae conati sunt inducere sectas. Denique nonnulli Thomae, atque Apelles, quorum unus trecentos sexaginta quinque coelos, alter duos invicem contrarios deos inter alia nefanda dogmaInter quae notandum, quod dicitur Evangelium juxta Hebraeos,
Abbreviated transcription (Latin):
rayus ouanceliualucas oesnirus
quaecoepit iħs facere &docere usque indiem qua as¬
sumptus est sermonem facturus. primo eorũ quifalsa
deillo scripsere red arguere curauit audaciam: Lectorem
uidelic& tacite ammonens : ut non solum queodicat ipse sequenda.
uerũq̃ alit̃ sonuerint nouerit poenitus essed & estanda & neer¬
rorum forte infirmis orir&ur occasio : suꝑ flua pas sinscribentiũ
sedaeuibus dmspecialifidei uelscientiaciur re paitus ꝗicies diñ
& simor tferum quid biberint non eos nocebit pa
it sicut pradiderunt nobis quiabinitio ipserũ¬
derunt & minis trifuerunt sermonis uisumept &

Expanded text:
atus evangelista Lucas de omnibus quae coepit Jesus facere et docere, usque in diem qua assumptus est, sermonem facturus; primo eorum qui falsa de illo scripsere, redarguere curavit audaciam. Lectorem videlicet tacite admonens, ut non solum quae praedicat ipse sequenda, verum quae aliter sonuerint, novit penitus esse detestanda. Et ne errorum forte infirmis oriretur occasio, superflua passim scribentium sed de quibusdam speciali fidei vel scientiae virtute praeditis dici potuit; Etsi mortiferum quid biberint, non eis nocebit . m, sicut tradiderunt nobis qui ab initio ipsi viderunt et ministri fuerunt sermoni
Abbreviated transcription (Latin):
bonumest nobis &iambonum uideatur: & assecutum quidem
se non pauca dicit sec omã: uerum asecuto omã. uisum ẽ scribere
inon omnia sed de omnibus quae ad fidem legentium confirman¬
dam creder& idonea : quianec ipsemundus siscriberentur
caper& omã : unde &iam consulte non nulla quae ab aliis.
sunt dicta p̃teriit: ut multifaria in euangelio gratia reful¬
ger& : & propriis quibus dam singuli libri misteriorum ges¬
torumq miraculis eminerent: theophilus interpre¬
tatur amans dm̃ uel amatus adõ
uis quis ergo amatdm̃ siue adõ desiderat amari : ad se
scriptum put& euuangelium & ut sibi datũmunus sibiq
cõmendatũpignus conseru&: neuidelic& accepti
uerbi pecuniam ueltinea delacerationis her&ige uel sordide cups¬
dietis erugo deucst& : Non autem nouorum quorũ lib& tidem
theophilo & uelut ignotorum ratio pandendit: sedeorũ dequi¬
bus eruditus ẽ uerborum promittitur ueritaes ex primenda sci¬

Expanded text:
bonum est, nobis etiam bonum videatur. Et assecutum quidem bonum est, nobis etiam bonum videatur. Et assecutum quidem se non pauca dicit, sed omnia. Verum assecuto omnia visum est scribere non omnia, sed de omnibus quae ad fidem legentium confirmandam crederet idonea, quia nec ipse mundus, si scriberentur caperet omnia . Unde etiam consulto nonnulla quae ab aliis sunt dicta praeteriit, ut multifaria in Evangelio gratia refulgeret, et propriis quibusdam singuli libri mysteriorum gestorumque miraculis eminerent. Theophilus, interpretatur amans Deum, vel amatus a Deo. Quisquis ergo amat Deum, sive a Deo se desiderat amari, ad se scriptum putet Evangelium, et ut sibi datum munus, sibique commendatum pignus conservet. Ne videlicet acceptam verbi pecuniam, vel tinea dilacerationis haereticae, vel sordidae cupiditatis aerugo devastet. Non autem novorum quorumlibet eidem Theophilo et velut ignotorum ratio pandenda, sed eorum de quibus eruditus est, verborum promittitur veritas exprimenda. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
merostate quã herescos multifarie quarlsode cos uontauine
qui non spũ scĩ muneredonatiss& uacuo labore conatum agis ordi¬
narint narrationem quam istoriae texerint ueritatem : Ideoq
aliis complendum opus in quo frustra sud auere reliquerint:
illis nimirum quicum sint quatiuor : nontam quattuor euan¬
gelia quam unum quat tuor librorũ uari&ate pulcherrima
consonum ediderunt : Ediderunt enim sicut tradiderunt illis
Quiabinitio ipsiuiderunt & ministrifuerunt sermonis Qua
sententia nonsolilucas & marcus quip̃sentẽ in carne dñm non
uiderant. atque ideo quaescriberent auditu disccredebebant:
uerum matheus quoque & iohannes a postolisunt designati:
& ipsienim inmultis quaescriberent abhis qui infantiã pueri¬
tiam. genealogiamq eius scire & gestis inter esse potuerant.
audire opus habebant: quod autem uisum &iam sibi scribere
dicit: non quasi ase sibiuisum sed spũ scõ instigante sibi quoq: uisũ
significat: lixta quod in epistolasua dicunt apłi uisumẽ enĩ

Expanded text:
merositate quam haereseos multifariae diversitate connumerans, qui non Spiritus sancti munere donati, sed vacuo labore conati magis ordinarint narrationem, quam historiae texuerint veritatem, ideoque aliis complendum opus, in quo frustra sudavere reliquerint. Illis nimirum, qui cum sint quatuor, non tam quatuor Evangelia, quam unum quatuor varietate pulcherrima consonum ediderunt. Ediderunt enim sicut tradiderunt illis qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis. Qua sententia non soli Lucas viderant, atque ideo quae scriberent auditu discere debebant, verum Matthaeus quoque et Joannes apostoli sunt designati. Et ipsi enim in multis quae scriberent ab iis qui infantiam, pueritiam, genealogiamque ejus scire et gestis interesse potuerant, audire opus habebant. Quod autem visum etiam sibi scribere dicit, non quasi a se sibi visum, sed Spiritu sancto instigante, sibi quoque visum significat. Juxta quod in epistola sua dicunt apostoli: Visum est
Abbreviated transcription (Latin):
goge ad miranti fidem siue surceptionẽm eodes  gentiũ lo quitur dñs.
Magna utique dispensatione caritans sororem ipsorum eam nuncu¬
pans. Id est&suam & sinagoge utea den sinagaga & soro remsui con
ditorisper gratia messe factam recoler& &dtad dit sibegratia ger¬
mane soci& ctes mecgis que gauder& : soro rest aũt̃ dñi saluatoris

Expanded text:
Synagogae Dominus admiranti fidem sive susceptionem Ecclesiae gentium loquitur; Synagogae Dominus admiranti fidem sive susceptionem Ecclesiae gentium loquitur; magna utique dispensatione, charitatis sororem ipsorum eam nuncupans, id est, et suam et Synagogae, ut eadem Synagoga ditoris per gratiam esse factam recoleret et de addita sibi in gratia germanae societatis magis magisque gauderet. Soror est autem domini salvatoris