comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis contemplatio. siue diuina ꝑculit prouidentia. clam ꝑ noctis silẽtiu
euadens claustris. en auigauit tyrum. Et pridie ꝗͣ cause dicende ad es¬
set ultimus dies. athanasio sese arsenius obtulit. utq se rerũ gestarũ
series hr̃et edocuit. Ille domi ẽe hoĩem. nec innotescẽ cuiꝗͣ de eiꝰ p̃sentia
iubet. Interea conciliũ cogitur. in quo aliqͣnͣti concinnate calũne con¬
scii. omnes pene infenso aĩo aduersu athanasiu p̃iudicatoq ꝯuẽĩunt.
Der idem tp̃s pafnutius confessor de qͦ supra memorauimꝰ aderat. atha¬
nasii innocentie conscius. Is cũ uidisset maximũ hirłymoꝵ ep̃m qui
una secũ efosso oculo & poplite succiso confessor extiterat. uerũ ꝓ nimia
simplicitate inhil de sacerdotũ scelere suspicantẽ. consedisse cũ ceteris
quos factionis macula sociauerat. mediũ consessu adire non ueritus.

Expanded text:
tis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis silentia tis contemplatio, sivi divina perpulit providentia, clam per noctis silentia evadens claustris, enavigavit Tyrum, et pridie quam caussae dicendae adesset ultimus dies, Athanasio sese Arsenius obtulit, utque se rerum gestarum series haberet, edocuit. Ille domi esse hominem, nec innotescere cuiquam de ejus praesentia, jubet. Interea Concilium cogitur, in quod aliquanti concinnatae calumniae conscii, omnes pene infenso animo adversum Athanasium praejudicatoque conveniunt. Per idem tempus Paphnutius confessor, de quo supra memoravimus, aderat, Athanasii innocentiae conscius. Is cum vidisset Maximum Jerosolymorum Episcopum, qui una secum effosso oculo, et poplite succiso, confessor extiterat, verum pro nimia simplicitate nihil de sacerdotum scelere suspicantem, consedisse cum caeteris quos factionis macula sociaverat, medium consessum adire non veritus:
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis fidem quã deuertebant scđm scͥpturas edoceref᷑. oĩmodis ĩsimulãe
athanasio excisu magice artis gr̃a de arsemicuiusdã corpore ꝯfirmabãt.
Sed & alia ꝗͣ plurima criminosa simul & flagitiosa componũt. Quibꝰ
ud tyrum misso elatere suo uno ex comitibꝰ adnitente qͦ arch
tunc comite orientis. nec nõ & eo qui fenicem ꝓuintiã gub̾nabat. congre¬
gari iubet. Eo deducitur athanasius. loculus cum humano brachio cir¬
cunfertur. inuidie horror: nõ solũ religiosas s & uiles aĩãs peruadit .xui.
Ic arsenius cuius brachiũ dicebat᷑ excisu. lector aliquãdo athanasii fue¬
rat. ob culpam correptionẽ ueritꝰ. frequentie sese subtraxerat. Cuius la¬
tebras oportimas sibi ad huiuscemoĩ cõmentũ flagitiosi horẽs rati.mitio
quid suo noĩe criminis intentaret᷑ athanasio. Et siue eu ip̃a humaĩta¬

Expanded text:
ritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edoceretur, omnimodis insimulare ritate fidei quam pervertebant, secundum Scripturas edoceretur, omnimodis insimulare Athanasio excisum magicae artis gratia de Arsenii cujusdam corpore confirmabant. Sed et alia quam plurima criminosa simul et flagitiosa componunt. CAPUT apud Tyrum misso e latere suo uno ex Comitibus, adnitente quoque Archelao tunc Comite Orientis, nec non et eo qui Phoenicem provinciam gubernabat congregari jubet. Eo deducitur Athanasius: loculus cum humano brachio circumfertur: invidia et horror non solum religiosas, sed et viles animas pervadit. ic Arsenius, cujus brachium dicebatur excisum, Lector aliquando Athanasii fuerat, et ob culpam correptionem veritus, frequentiae sese subtraxerat. Cujus latebras opportunas sibi ad hujuscemodi commentum flagitiosi hominem rati, initio quid suo nomine criminis in intentaretur Athanasio. Et sive eum ipsa humanita
Abbreviated transcription (Latin):
ego sꝑabo. Uerũ qm̃ tanta ac talia eiꝰ gesta sũt. ut magͥtudo ꝗdẽ teru
nihil me p̃terire patiat᷑. młtitudo uõ gestoꝵ ꝗͣ płima cogat omittere.
incertus estuat animus. dũ deliberare non ualet. quid teneat. ꝗd omittai
Et ideo pauca nos que ad rem ꝑtinent memorabimꝰ. reliqua eiꝰ fama
narrabit sine dubio. minora uõ nuntiatura. Nã qđ addẽ possit ĩuemiet:
fratre non longe ab aquileia apud alsam fluuiu a militibꝰ interfecto.
constansꝰ utriusq germanꝰ occidentẽ satis industrie gub̾nabat. Nam
constantius natura & animo regio. du pͥmis illis regni sui fautoribꝰ
satis indulget. ꝑ eimuchos arte in ꝑfidiã decipit᷑ a ꝑuersis sacerdotibꝰ. & ĩ¬
tento satis studio prauis eoꝵ contentionibꝰ obsecundat. Sed illi uerentes
ne forte adeundi regis copiã quandoq fieret athanasio. & per eundẽ ue¬

Expanded text:
ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum ego sperabo . Verum quoniam tanta ac talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam nihil quod addere possit, fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium a militibus interfecto, Constans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus obsecundat. Sed illi verentes, ne forte adeundi regis copia quandoque fieret Athanasio, et per eum de ve
Abbreviated transcription (Latin):
pb̃ros habe̾ uisus fuerat uł ministrosꝰ. conuocatis parentibꝰ subdei obtes¬
tatione tradit eccłie sue nutriendos. Paruo aute tpr̃e exacto. cũ ano¬
tario integre & grãmatico sufficient̾ athanasius fuisset instructus. con
anꝗͣ fidele dñi cõmendatũ a parentibꝰ restituit᷑ sacerdoti. ac u¬
lut samues quidã in templo dñi nutritur. & ab eo ꝑgente ad patres in se¬
nectute bona. ad portandu post se ephod sacerdotale delegitur. Sed huiꝰ
tanti in eccl̃ia ꝓ fidei integritate agones fuerunt. ut etiã de hoc uideatꝰ
dictũ eẽ illud qđ scͥptum est. Ego enim ostendã ei quanta oporteat eu¬
pati pro noĩe meo. In huius & enim ꝑsecutiones. uniuersus ꝯiurauit or¬
bis. & cõmoti sunt principes t̾re. gentes. regna. excitus coierũt adu̾sus
aduersũ me castra. nõ timebit cor meũ. si exurgat ĩ me p̾liu. in hoc

Expanded text:
presbyteros visus fuerat vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtespresbyteros visus fuerat vel ministros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione eos tradit Ecclesiae nutriendos. Parvo autem exacto tempore, cum a notario integre, et a grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo am fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo Domini nutritur, et ab eo pergente ad patres in senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum est: Ego enim ostendam ei, quanta eum pati oporteat pro nomine meo . In hujus etenim persecutiones universus conjuratus orbis, et commoti sunt principes terrae: gentes, regna, exercitus coierunt Al. coiadversum me castra, non timebit cor meum: si insurgat in me praelium, in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
intentius diutino pueros inspectaret. uidet abhis geri queda etia
eis quid eminus ip̃e uideret ostendit. Tunc abire eos. & comprehensos
ad se perducẽ om̃s pueros imꝑat. Cũq ad essent. quis eis ludus. & quid
egissent. uł quo modo ꝑcuntat᷑. Illi ut talis h̃t etas pauidi. negare pͥmo.
dem̃ rem gestã ꝑ ordine pandunt. Et baptizatos a se esse quosdã cathe¬
cuminos ꝯfitentꝰ ꝑ athanasiu. qui ludi illius puerił ep̃s fuerat simula¬
tus. Tum ille diligent̾ inquirens abhis qui baptiçati dicebant᷑:. quid ĩ¬
terrogati fuerint. quid ue responderint. simul & ab eo qui int̾rogaue¬
rat. ubi udet scdm religionis nr̃e ritũ cuncta constare. collocutus cũ
aqua fuerat infusa. iterari baptisma non debere. s adimple
ea que a sacerdotibꝰ mos ẽ. Athanasiu uõ atq eos quos ludus ille uel

Expanded text:
intentus diutino pueros inspectaret, videt ab his geri etiam secretintentus diutino pueros inspectaret, videt ab his geri etiam secreteis quid eminus ipse videret ostendit. Tum abire eos, et comprehensos ad se adducere omnes pueros imperat. Cumque adessent, quis eis ludus, et quid egissent, vel quomodo percontatur. Illi ut talis habet aetas pavidi negare primo. Dein rem gestam per ordinem pandunt, et baptizatos a se quosdam catechumenos confitentur, per Athanasium, qui ludi illius puerilis episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo qui interrogaverat: ubi videt, secundum religionis nostrae ritum cuncta constare. collocutus cum sponsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, sed adimpleri ea quae a sacerdotibus mos est. Athanasium vero atque eos quos ludus iste vel
Abbreviated transcription (Latin):
adprime uigilans. satis iam tunc hereticis in notuerat. cũ ad ꝯciliũ
nicenũ cũ epõ suo sene alexandro uenerat. cuius suggestiõibꝰ hẽticoꝵ
doli ac fallacie uigilanter detegebant̾. Statim ergo ut eũ epm̃ factũ
non facile ꝓcessura. oĩbꝰ modis querẽ aduersus eu machinas deceptio¬
nu parabant. Uerũ nõ m̃ absq ordine uidet᷑ pauca de huiꝰ iuri o¬
rigie supͣ repetere. & cuiꝰ a puero institutõĩs fuerit. sicuti ab his ꝗ
cu ipõ uitã duxerant accepimꝰ memorare. Tempore quo apd al&x¬
andriã petri martyris diem alexander ep̃s agebat. cũ post expleta
sollẽnia cõuenturos ad cõuiuiu suũ clericos expectaret. ĩ loco mari
uicino uidet eminꝰ pueroꝵ młtitudĩe suꝑ oram maris ludũ. imi¬
tantiũ ut fieri solet epm̃. atq ea que in eccł̃iis geri mos ẽ. Sed cum

Expanded text:
apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium apprime vigilans, satis jam tunc haereticis 241 innotuerat, cum ad Concilium Nicaenum cum Episcopo suo sene Alexandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo ut eum episcopum fanon facile processura, omnibus modis quaerere adversus eum machinas deceptionum parabant. Verum non mihi absque ordine videtur, pauca de hujus viri origine supra repetere, et cujus a puero institutionis fuerit, sicuti ab his qui cum ipso vitam duxerant, accepimus, memorare. Tempore quo apud Alexandriam Petri msolemnia conventuros ad convivium suum clericos exspectaret, in loco mari vicino videt eminus puerorum super oram maris ludum, imitantium ut fieri solet episcopum, atque ea quae in ecclesiis geri mos est. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
in secessis cuniculu defluxere. ac tali in loco dignã mortẽ blasphemie
& fetide mentis exsoluit. Qd postea ꝗͣ in eccł̃ia nuntiatũ ẽ eusebio
atq his qui una secũ sctm̃ & innocente uirũ alexandrũ de arrio re¬
cipiendo fatigabant. suꝑati pudore. & ad operti confusione discedũt.
Tunc completus ẽ sermo ad głam dñi. quẽ in oratõe sua alexander ad¬
rii um. Sed hec ad presens quide paululũ pudoris habuere. Conue¬
mẽtes uo̾ inter se heretici. ueriti ne forte si sicut res gesta ẽ integre ad
de irretitus tenebat᷑ abscedẽt. uerũ & in auctores deceptionis sue se¬
uerius aliquid & regia auctoritate decerneret: Componũt ꝑ eunucho
fieri posset composite & cõmunit̾ nosceret. ne aliquid qđ dei uin¬
dictam indicare uideret᷑ audiret. Quibꝰ ita gestis. de causa fidei ut
sedem. Quero esset idem uir acris ingenii. & in eccl̃iasticis negotiis

Expanded text:
in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae in secessus cuniculum defluxere: ita tali in loco dignam mortem blasphemae ac foetidae mentis exsolvit. Quod postea quam in Ecclesia nuntiatum est Eusebio, atque his qui una secum sanctum et innocentem virum Alexandrum de Ario recipiendo fatigabant, superati pudore, et adoperti confusione discedunt. Tunc completus est sermo ad gloriam Domini, quem Alexander rii vim. Sed haec ad praesens quidem paululum pudoris habuere. Convenientes vero inter se haeretici, veriti ne forte si, sicut res gesta est, integre ad m, in qua callide irretitus tenebatur, abscederet: verum et in auctores deceptionis suae severius aliquid ex regia auctoritate decerneret, componunt Al. ponunfieri posset composite et communiter nosceret, neque aliquid quod Dei vindictam indicare videretur, audiret. Quibus ita gestis, de caussa fidei utsedem. Quod vero esset idem vir acris ingenii, et in ecclesiasticis negotiis
Abbreviated transcription (Latin):
per pb̃rm familiaris effectus. reuoluere oĩa. atq in irritũ reuocare con¬
cilii gesta molit᷑. Arriũ nequaꝗͣ apud alexandriã cõmorantẽ. uẽire
fecit. & imꝑialibꝰ edictis conciliu denuo ꝯstantmopolĩ ꝯuocari. Quo
conuenere illi maxime qui arriu atq eusebiũ sectabant᷑. quiq sepe
cũ alexandro congressi uti arriũ susciꝑet. nec tamen aliquid ꝓfligan¬
tes. ab miuriis quidem eiꝰ temꝑabant. Ad ultimũ certã ei dĩe statu¬
entes denuntiãt. ut aut ip̃e arriu susciꝑet. aut si reniteret᷑ se ecclesia
pulso & in exiliũ truso. ab alio eũ suscipiendũ scĩret. Tum ille nocte
uelut heretici belli signifer domũ arrii matutmꝰ ascendit. eũq ꝓpere
ꝑseuerantia. uł eusebii arrii q instantia declinaret. Cũq cunctoru
animi essent. ut in tali re expectatione suspensi. arrius ad eccł̃ia per-

Expanded text:
per presbyterum familiaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Conper presbyterum familiaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille noctevelut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere perseverantia, vel Eusebii Ariique instantia declinaret. Cumque cunctorum animi essent, ut in tali re, expectatione suspensi, Arius ad Ecclesiam perge
Abbreviated transcription (Latin):
habitũ. tradidisse ei testam̃tũ qd scͥpserat. & obtestatus subsacram̃to. ne
ulli nisi constantio cũ ueniss in manꝰ tradẽt. Cui etiã qd eunichi qui
erant in palatio fauebant. arte indicio de imꝑatoris morte suppresso ⁊¬
usq ad constantii p̃sentiã. multis noua tẽtantib op̃pssis. restituta integra¬
q mansere. Cũ uero constantuis affuisset. depositũ pb̃r restituit. Cuius de¬
neficii grã imꝑator regni cupidus. ita ei deiunctus ẽ. ut qui imꝑare cun¬
ctis ambierit. ab illo sibi imꝑari equanimit pateret᷑. Ex qͦ deiuincto sibi
imꝑatore. cepit de arrii restitutiõe suggerẽ. & nolentes adquiescẽ sacer
A tempestate apud alexandriã alexander. in hirłymis maximꝰ cõfes¬
sor. apud ꝯstantinopolim eq alexander. ut athanasii septis comperimꝰ.
sacerdotio fungebant᷑. Sed eusebius qui apud nicomediã erat. de cuiꝰ

Expanded text:
habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne habitum, tradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione suggerere, et nolentes adquiescere sacerd, conflictu. Ea tempestate apud Alexandriam Alexander, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasii scriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus
Abbreviated transcription (Latin):
concilii moderatio. ut nõ in ꝑsonã eius. sed in dogmatũ prauitatẽ fu¬
erit lata sententia. si tamẽ & epĩ eĩus alexandri accõmodaret᷑ assensꝰ
Sed abhis quidem qui primo ceptis eius fauentes cũ simulatõe scpͥseẽt. si
facile receptus ẽ. Cu uero alexandriã ꝑrexisset. ibi om̃e eiꝰ frustrat᷑
inceptũ. Qm̃ quidẽ dolus apud ignorantes locus ẽ. scientibꝰ uõ dolu
intende̾. nõ aliud ẽ ꝗͣ risu mouere. Interea du hec apd̃ alexandrĩã
frustra agitant᷑. uenerabilis augustus constantinꝰ. in suburbana uilla
nicomedie tricesimo & primo imꝑii sui anno diẽ functus ẽ. liberis de
successione romani orbis testam̃tõ heredibus scͥptis. Quo intp̃re qm̃ ꝗdẽ
constantius cui orientis regnũ decreuerat presens nõ erat. dr̃ secreto
accersiens pb̾rm quẽ a sorore cõmẽdatũ supͣdiximꝰ. & exinde familiarit

Expanded text:
Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuConcilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamen et Episcopi ejus Alexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandriam frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accersiens presbyterum, quem a sorore commendatum supra diximus, et exinde familiariter
Abbreviated transcription (Latin):
fidelem ꝓ se germane sollicitudĩe credens. accõmodauit a ur̃e pb̃ro.
& interim accersiri de exilio arriũ iubet. ut quẽ admodũ de fide sen¬
tiret exponeret: Tum ille fidem cõscripsit. que non quidẽ sensũ nr̃m
tamẽ uerba nr̃a continere ꝓfessionẽq uideret᷑. Miratus quidẽ est im¬
ꝑator. & putauit unã eandemq in ipũis & concilis dudu gesti expo¬
sitione sentẽtia contineri. Tamen ĩ nullo relaxat animi uigorẽ. sed
rursus eu ad concilii remittit examen. qm̃ quidẽ ad dedicationem
hierħmoꝵ ex oĩ orbe coire sacerdotes inuitabant᷑. hec ad eos de noĩe
eius scribens. ut si expositionẽ fidei eius probarent. & eu uł ꝑ inuidi¬
am ut asserebat tunc circũuentu dinoscerent. uł nũc ab errore cor¬
reptũ. clementi erga ipm̃ iudicio uterent᷑. quãdo quidẽ tanta fuerit

Expanded text:
fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurem presbytero: fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurem presbytero: et interim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fide sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tamen verba nostra continere professionemque videretur. Miratus quidem est Imperator, et putavit unam eandemque in ipsius et Concilii dudum gesti expositione sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii remittit examen: quoniam quidem ad dedicationem Jerosolymorum ex omni orbe coire sacerdotes invitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quandoquidem tanta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ostea ꝗͣ religiosi principis mater helena sũmis romaĩ regni honoribꝰ
affecta ex hac luce decessit. constantia tũc licinii derelicta. frĩs augu¬
sti solatiis utebatur. Huic accidit pbrm quendã uenire ĩ notitiã. latẽ¬
ter partibꝰ arrii fauentẽ. Sed is pͥmo nihil oĩo dehis apud sororẽ pncipis
aꝑire. Ubi uero multa familiaritas copiã tribuit. paulatim sermone
q arrius apud plebem satis carus haberet᷑. Hec atq huiꝰmodi alia fre¬
quentius suggerens. aiõs constantie suos efficit. Que cũ dĩe obitura
uisitaret᷑ a fr̃e. atq ab eo blande religioseq compelleret᷑. extremã dicit᷑
ab eo grãm poposcisse. ut pbr̃m in familiaritate reciꝑet. & que sibi ab
o prospe & salute suggerẽnt audiret. Se quidẽ iam ex luce
tẽ nihil curare. ꝓ frĩs uero statu ẽe sollicitam. ne forte ꝓ innocẽtiũ penis.
regni sui pateret᷑ excidiu. Quibꝰ ille monitis a sorore susceptis. &

Expanded text:
osteaquam religiosi Principis mater Helena summis Romani regni honoribus affecta, ex hac luce discessit, Constantia tunc Licinii relicta, fratris Augusti solatiis utebatur. Huic accidit presbyterum quendam venire in notitiam, latenter partibus Arii faventem. Sed is primo nihil omnino de his apud sororem Principis aperire: ubi vero multa familiaritas copiam tribuit, paulatim sermonem o confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec atque hujusmodi alia frequentius suggerens, animos Constantiae suos effecit. Quae cum diem obitura, visitaretur a fratre, atque ab eo blande religioseque compellaretur, extremam dicitur ab eo gratiam poposcisse, ut presbyterum in familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur, audiret: se quidem jam ex hac luce discedentem nihil curare: pro fratris vero statu 237 esse sollicitam, ne forte pro innocentium poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, et
Abbreviated transcription (Latin):
lissimꝰ refert dicens. Consulite comẽtarios uros:. illic repperietis pͥmu¬
qͦ Neronẽ in hanc sectam: cu maxĩe Rome horientẽ cesariano gladio
ferocissime tali dedicatore damnatõis nr̃e etiã głiamur. Qui eñ scit
illu intelligẽ põt: non insi grande aliqđ bonu a nerone dãnatu.
Tentauerat & domitianꝰ portio neronis de crudelitate: sed quasi homo
le ceptu repressit: restitutis etiã quos religauerat. Tales nob̾
insecutores in iusti impii turpes : quos & ipĩ dãnare cõsueuistis & a
quibus danmatos restituere soliti estis. Hec Tertulliamis.¬
prius apłoꝵ quippe qui duces & signiferi erant in ppło di expetit neces.
Et paulu quide capite in ip̃a urbe Roma. petrũ uõ crucis patibulo con¬

Expanded text:
e commentarios vestros, illic reperietis primum Neronem in hanc sectam cum maxime Romae orientem Caesariano gladio ferocisse. Sed tali dedicatore damnationis nostrae etiam gloriamur. Qui enim scit illum, intellegere potest non nisi grande aliquod bonum a Nerone damnatum. Temptaverat et Domitianus, portio Neronis de crudelitate, sed qua et homo, facile coeptum repressit, restitutis etiam quos relegaverat. Tales semper nobis insecutores, iniusti, impii, turpes, quos et ipsi damnare consuestis, a quibus damnatos restituere soliti estis. Ceterumprius apostolorum, quippe qui duces et signiferi erant in populo Dei, expetit neces; et Paulum quidem capite in ipsa urbe roma, Petrum vero crucis patibulo con
Abbreviated transcription (Latin):
su scribe & pharisei cepert̃ admuicẽ dicẽ. Male fecimꝰ tale testimonium¬
prestare de iesu. sed ascendamꝰ & p̃cipitemꝰ eu deorsu: ut ceteri terreãt

Expanded text:
nt. Scribe et pharisei dixerunt: «Male fecimus dare tale testimoniumnt. Scribe et pharisei dixerunt: «Male fecimus dare tale testimonium Ihesu. Sed ascendamus et precipitemus eum deorsum ut ceteri territi
Abbreviated transcription (Latin):
reuoces ppłm. quia ecce errat ĩ iesu putans ꝙ ipẽ sit christꝰ. Dep̃cam engo
te ut suadeas oĩbꝰ conueĩentibꝰ ĩ die pasche de iesu. Tibi eni om̃s obtẽpera¬
mꝰ & de te tã nos ꝗͣ ppłs testimoniu ferimꝰ: quia iustus es & personam
nulliꝰ accipis. Tu ergo suade ppło de iesu ne erret: quia om̃s tibi obedimꝰ.
Ascende itaq in excelsu locu pinne templi: ut in edito positꝰ appareas õibꝰ:
supͣ pinnã templi: & uoce magna clamantes ad eu dicũt. Uiroꝵ iustis
ẽ: enuntia nob̾. quod sit hostiu iesu. Tum iacobus ad eos ingenti uoce
respondit. Quid me int̾rogatis de filio hoĩs: Eece ipẽ sedet in e¬
tris sũme uirtutis: & ipẽ uenturꝰ ẽ in nubibꝰ celi. Cumq hac respõsione
& testimoĩo iacobi multis satisfactu ẽet & libent̾ audissent que iacobus
cõtestatꝰ est: cepert̃ głificare deu & dicere. osanna filio dauid. Tũc rur¬

Expanded text:
reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit deus. Precamur ergo te ut suadeas omnibus conuenientibus in die pasche. mus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, super pinnam templi, et voce magna clamantes ad eum dicunt: Virorum justissest, enuntia nobis quod sit ostium Jesu. Tum Jacobus ingenti voce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in tris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et libenter audissent quae Jacobus protestatus est, coeperunt glorificare Deum et dicere: Osanna filio David. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
de eo Egesippus: qui post ip̃as statim primas apłoꝵ successiones fuit.
in quinto cõmẽtarioꝵ suoꝵ libro his uerbis refert.Suscepit inquit
sed hic ex utero matris sue sc̃s fuit: uinũ & sicerã nõ bibit: sed neq
animal mãducauit. Ferrũ in caput eiꝰ non ascendit: oleo nõ est ꝑunctꝰ.
balneis non ẽ usus. Huic soli licebat intrare in scã scõꝵ. Neq enĩ laneo
utebat᷑ indum̃to sed tantũ sindone. Solus ingrediebat᷑ templũ & iace¬
bat suꝑ genua sua orans pro ppłi indulgẽtia ita ut orãdo callos facẽt
genib ad modũ cameli: semꝑ genua flectendo nec unꝗͣ ab oi
cessando. Itaq ꝓmeredibili hac continẽtia & sũma iustitia appellatus

Expanded text:
de eo Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro, his verbis: Suscepit, inquit, sed hic ex utero matris suae sanctus fuit, vinum et siceram non bibit, sed neque animal manducavit, ferrum in caput ejus non ascendit, oleo enim est perunctus, balneis non est usus, huic soli licebat introire in sancta sanctorum. Neque enim laneo utebatur indumento, sed tantum sindone. Solus ingrediebatur in templum, et jacebat super genua sua, orans pro populi indulgentia, ita ut orando callos faceret in genibus ad modum cameli, semper genua flectendo, nec unquam ab oratione cessando. Itaque pro incredibili hac continentia et summa justitia appellatus
Abbreviated transcription (Latin):
ionathas pontifex int̾ficitur. Post illu ꝗͣplurimi iugulant᷑ ita ut iã
ipĩs mortibꝰ esset grauior metus mortis: dũ unusquisq qĩ in ꝓcinctu
semꝑ positus ꝑ momĩta singła sꝑaret int̾fici. Post hec ant interiectis ꝗ¬

Expanded text:
Jonathas pontifex interficitur, post illum quamplurimi jugulantur, ut jam ita Jonathas pontifex interficitur, post illum quamplurimi jugulantur, ut jam ita ipsis mortibus esset gravior metus mortis, dum unusquisque quasi in procinctu semper positus, per momenta singula speraret interfici. Cum autem C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorẽ misit. Et post pauca addit etiã hec. Inflãmat᷑ autẽ & seditio
acerbissiã a pontificibꝰ adu̾su sac̾dotes & p̾mos pleb̾ hierosolimoꝵ. Quo¬
rũ singuli ꝯquirẽtes sibi met ꝑditoꝵ uiuenũ: & nouis rebus gaudẽtiu¬
erat qui coherceret: sed agebant᷑ oĩa tanꝗͣ m urbe nõ habente rectorem.
git᷑ pontifices in tantã uenere ꝓteriua: ut seruis suis ad aicas missis
inuaderent decĩãs que sacerdotibꝰ debebant. Et accidebat ut nõnulli
ex minoribꝰ sac̾dotib qͦꝵ alimonie ui fuerant direpte: in edia deꝑirẽt.
ta seditionũ uiolentia: ius fasq confuderat. Item post pauca subĩũgit¬
etiã hec. Non nũꝗͣ autẽ etiã in media ciuitate occurrẽtes sibi trucidabãt.
precipue in diebꝰ festis sicarii plebibꝰ admixti: occultatis pugionibꝰ ober
lignari se simlabãt aduersuᷤ eos qui hec in media urbe cõm¬
rent. Atq hoc mͦ occulta eoꝵ facinora ꝑmanebãt. Et pͥmo oĩu ab his

Expanded text:
curatorem misit. Et post pauca addidit haec: Inflammatur autem et seditio acerbissima a pontificibus adversum sacerdotes et primos plebis Jerosolymorum, quorum singuli conquerentes ierat qui coerceret: sed agebantur omnia tanquam in urbe non habente rectorem. Igitur pontifices in tantam venere penuriam, ut, servis suis ad areas missis, invaderent decimas quae sacerdotibus debebantur; accidebat ut nonnulli ex minoribus sacerdotibus, quorum alimoniae direptae fuerant, inedia deperirent: ita seditionum violentia jus fasqet hoc: nonnunquam autem et in media civitate concurrentes se trucidabant; praecipue in diebus festis, sicarii plebibus admisti, occultatis pugionibus oberrindignari se simulabant adversus eos qui hoc in media urbe committerent; atque hoc modo occulta eorum facinora permanebant, et primum omnium ab iis
Abbreviated transcription (Latin):
eduxeras indesertu ad quattuor milia hoĩes sicarioꝵ : Sufficiãt ista dfelice
Nterea Claudio tredecim ãnis & octo mensibꝰ romanoꝵ imꝑio .xXiii.¬
ꝑfuncto: Nero suscipit principatũ. A quo festus mittit᷑ in iudeã succe¬
dere felici. Apud quẽ causa dicta paulus uictus mittit᷑ Romã Aristar¬

Expanded text:
eduxeras in desertum ad quatuor millia hominum sicariorum? Sed sufficiunt ista de Feliceeduxeras in desertum ad quatuor millia hominum sicariorum? Sed sufficiunt ista de Felicenterea, Claudio tredecim annis et octo mensibus functo imperio, Nero suscipit principatum. Hic Festum mittit in Judaeam, ut succedat Felici, apud quem Paulus causa dicta vinctus Romam mittitur, Aristar
Abbreviated transcription (Latin):
affuxit iudeos egyptuis quidã falsus ꝓpħa. Qui cũ ueĩsser ad iudea.
homo magus fidẽ sibi ꝓpħe magica arte consciuit. Et continuo ad
qui uocat᷑ oliueti. Paratꝰ inde irruere hierosolimã: & ui ac potestate ur¬
be tenere. simulq romãoꝵ p̃sidia ac plebẽ tyrãndi sue subiugare. fir¬
tus ꝑ oĩa his quos secũ eduxerat satellitibꝰ. Sed conatus eiꝰ p̃uenit felix.
Confestimq cum armatis obiuã pergens: secu etiã plebe reliqua conspi¬
rante congressioẽ fct̃a egyptiũ quide cu paucis in fugam uertit. Pemp¬
tis uõ aliis. aliis etiã captis. temere cepta facile restrinxit. Hec in scđo
hystoriaꝵ libͦ Iosephus refert. oꝑepretiũ tamẽ ẽ hec que de egyptio scbit
cũ illis que in apłoꝵ actibꝰ designata sũt comꝑare: ubi sub felice tribunꝰ
qui in hierosolimis erat. ad paulũ inquẽ iudeoꝵ fuerat cõmota seditio.
dicit. Nonne tu es egyptius ille qui ante hos dies concitaueras ppłm: &

Expanded text:
afflixit Judaeos Aegyptius quidam falsus propheta, qui cum venisset ad Judaeam homo magus, fidem sibi prophetae magica arte conscivit. Et continuo ad qui vocatur Oliveti, paratus inde irruere Hierosolymam, et vi ac potestate urbem tenere, simulque Romanorum praesidia ac plebem tyrannidi suae subjugare, fretus per omnia his quos secum eduxerat satellitibus. Sed conatus ejus praevenit Felix, confestimque cum armatis obviam pergens, secum etiam plebe reliqua conspirante, congressione facta, Aegyptium quidem cum paucis in fugam vertit, peremptis vero aliis, aliis etiam captis temere coepta facile restrinxit. Haec in secundo Historiarum libro Josephus refert. Operae pretium tamen est haec quae de Aegyptio scribit, cum illis quae in apostolorum Actibus designata sunt comparare: ubi sub Felice tribunus qui in Hierosolymis erat ad Paulum, in quem Judaeorum fuerat commota seditio, dicit: Nonne tu es Aegyptius ille, qui ante hos dies concitaveras populum et
Abbreviated transcription (Latin):
nunc euno miana heresis appellatur
Alius qͦq macedonius nomine. quẽ nr̃is
expulsis immo potius necatis. apud
constantinopolim statuerant ep̃m.
ab illis ea pellit᷑ .: quia similia ut de patre
etiã defilio p̃dicar&: Neq uͦ nr̃is con¬
uingitur : aquib: de spũ scõ diuersa sen¬
tir&. Ita pestifera illa bestia quȩ ꝑ
arriũ primo quasi de inferis eactule¬
rat caput. fubito triformis apparuit
Per eunominianos qui dicunt ꝑomĩ a
dissimilẽ filiũ patri. quia nullo genere
similis possit eẽ factura factori Per
arrianos. qui dicunt similẽ quidẽ posse
dici filiũ patri : sed largitate gr̃ȩ non
ꝓprietate naturȩ. inquantũ scilic&
potest creatori creatura conferri
mune. Hȩc quidẽ int̾ illos ita gestast̃:
Sed sicut detalib seriptũ ẽ: discissi sunt
o ñ st̃ cõpuncti. plurimi sane eorũ
qͥuidebant᷑ attentiorẽ uitã gerere.
& monasteria ꝑmulta apud constanti
biles macedonii magis errorem se

Expanded text:
nunc Eunomiana haeresis appellatur. nunc Eunomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine, quem, nostris expulsis, imo potius necatis, apud Constantinopolim statuerant Episcoab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam de Filio praedicaret. Neque vero nostris conjungitur, a quibus de Spiritu Sancto diversa sentiret. Ita pestifera illa bestia, quae per Arium primo quasi de inferis extulerat caput, subito triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicunt, similem quidem posse dici Filium Patri, sed largitate gratiae, non proprietate naturae, in quantum scilicet potest creatori creatura conferri: mune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur attentiorem vitam gerere, et monasteria apud Constantinbiles Macedonii magis errorem sun
Abbreviated transcription (Latin):
I TEREA ut aliqͣndo etiã insemet¬
ipsã p̃diues malicia dese uir&. sacer¬
dotes & popłi qͥ arrio duce pͥmitus
fuerant ab eccła dęuulsi: intres de¬
nuo sectas partesq findunt᷑. Nã illi
quos paulo superius diaceramꝰ ñ adqͥ¬
escentes eusebii cȩterorũq simulati¬
onib cũ arrio eociliũ ꝑtulisse: post¬
modũ nec ipsi arrio regresso de exci¬
lio cõmunicare uoluerunt. eo qđ si¬
mulata confessione cõmunicassae his
qͥ deipsa substantia dĩ patris filiũ con¬
fiterent᷑ : quia ipsi ea quȩ prius docue¬
rat arrius exmillis eoc tantib creatũ
ce factũ ñ natũ filiũ. satis libera seu
potius impudenti blasphemia confir¬
mabant. Qđ & post illoꝵ obitũ eti¬
us qͥdã. post ętiũ ualidius & latius
asserebat eimnomius . uir corpore &
anima leprosus. & interior eateriorq
morbo regͥo corruptꝰ. arte tamen
dialectica p̃potens. plurima contra
fidẽ nr̃am seripsit. & disputandi le¬
ges sectatorib suis dedit: aqͦ etiam

Expanded text:
erea ut aliquando etiam in semetipsam praedives malitia desaeviret, sacerdotes, et populi, qui, Ario duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum Aetius quidam, post Aetium validius et latius asserebat Eunomius, vir corpore et anima leprosus, et interius exteriusque morbo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus suis dedit. A quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uidissex ibi cherinthũ. exiliuss& conti¬
nuo. & discessissoe non lotus dicens: Fugi¬
inimicus. Idem etiã policarpus marci¬
oni aliquando cũ occurrissce dicenti
sibi agnosce nos: respondit agnosco.
agnosco primogenitũ satant. Tanta
tunc apli atq. eoꝵ discipłi in religione
cautela utebantur : ut ne uerbi quidẽ
cõmunionẽ cũ aliquo eorũ qui aueri¬
tate deuiauerant habrri patrrentur.

Expanded text:
vidisset ibi Cerinthum, exsiliret continuo, et discederet non lotus, dicens: « Fugiinimicus. » Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur;
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã facit: in epła quã adphilip¬
penses seribit ꝑhȩc. Deprecor inquit
om̃s uos: obȩdientiȩ operãdare. & me¬
ditari patientiã quã uidistis in igna¬
tio. & rufo. & ⁊osimo beatissimis uiris:¬

Expanded text:
 in epistola ad Philippenses scribit, dicens: « Deprecor autem omnes vos obedientiae dare operam, ac meditari patientiam, quam vidistis in Ignatio, et Rufo, et Zosimo beatis viris
Abbreviated transcription (Latin):
CCEET litteras ad me scriptas adeces¬
Isore tuo serennio granniano claris¬
simo uiro. & non plac& mihi relationẽ¬
silentio p̃terire. ne & in noxii ꝑ turben¬
tur : & calumpniatorib: latrorinandi
tribuat᷑ occasio. Itaq si euidenter ꝓ¬
untiales huic petitioni suȩ ad esse ua¬
lent aduersum xp̃ianos ut ꝓtribuna¬
li eos in aliquo arguant: hoc eis exequi
nonꝓhibeo. Precib aut̃ in hoc solis & ad¬
clamationib: uti eis ñ ꝑmitto. & enĩ
multo ȩquius ẽ. siquis uol& accusare
te : cognoscere de obiectis. Siquis igit᷑
accusat & ꝓbat aduersum leges quic¬
quã agere memoratos homines : ꝓme¬
rito peccators etiã supplicia statues
Illud me hercle magnopere curabis:
ut siquis calũpniȩ grã quẽquã horũ
postulauerit reum. inhunc ꝓsui ne¬
quitia. supplicias seueriorib uindices¬

Expanded text:
ccepi literas ad me scriptas a decessore tuo Serenio Graniano clarissimo viro, et non placet michi relationesilentio preterire, ne et innoxii perturbentur et calumpniatoribus latrocinandi tribuatur occasio. Itaque si evidenter provinciales huic peticioni suae adesse valent adversum Christianos, ut pro tribunali eos in aliquo arguant, hoc eis exequi non prohibeo. Precibus autem in hoc solis et adclamationibus uti eis non permitto. Etenim multo equius est, si quis volet accusare, te cognoscere de obiectis. Si quis igitur accusat et probat adversum leges quicquam agere memoratos homines, pro merito peccatorum etiam supplicia statues. Illud mehercule magnopere curabis, ut, si quis calumpniae gratia quemquam horum postulaverit reum, in hunc pro sui nequitia suppliciis severioribus vindices
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Isti gͥ diuini martyres qui
cũ xxp̃o incȩlestib sedent: & regni ei
participes sunt atq. uidici i. qui cum
ipso de lapsis fr̃ib udicant: isti inc¬
quã ipsi susceperunt lapsos. & peniten¬
tiã conuersionẽq. eoꝵ non respuerunt.
scientes qđ ds nr̃ euius ipsi erant mar¬
tyres non uult omĩno mortẽ morien¬
tis. sed conuersionẽ eus & penitentiã
quȩrit. Si gͦ isti receperunt quosdã
putatis : nonnẽ sequi nos eoꝵ senten¬

Expanded text:
em: Isti igitur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti, inquit, ipsi susceperunt lapsos ad poenitentiam, conversionemque eorum non respuerunt, scientes quod Deus noster, cujus ipsi erant martyres, non vult omnino mortem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, putatis? Nonne sequi nos eorum senten
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuo antiochiã sane. diuersis tem¬
porib multa & ad modũ confuse
gesta sunt: Nã defuncto eudocio:
cũ multi diuersarũ urbiũ ep̃i ad
illã sedẽ summa ambitione niteren¬
tur : ad ultimũ melitiũ de sebastea
armeniȩ ciuitate contra decreta
concilii illuc transferunt. qͥ tamen
ab ipsis rursum in exciliũ trudit᷑. qđ con¬
tra opinionẽ ipsoꝵ non arrii sed nrãm
fidẽ cepit in eccła p̃dicare. quẽ mag

Expanded text:
Apud Antiochiam sane diversis temporibus multa et admodum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non Arii, sed nostram fidem caepit in Ecclesia praedicare.
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam si ipse hoc ꝑpetrassoe horrebat
Om̃s aut̃ quos famis necessitas ꝑurgebat.
festinabant magis ad mortem. beatos
dicentes eos quib contigit interisse.
priusquam talium maloꝵ pollueren¬
tur auditu. Hactenus iosephus

Expanded text:
tanquam si ipse hoc perpetrasset, horrebat. tanquam si ipse hoc perpetrasset, horrebat. Omnes autem, quos famis necessitas perurgebat, festinabant magis ad mortem, beatos dicentes eos quibus contigit interiisse, priusquam talium malorum polluerentur auditu. » Haec quidem Josephus.
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ minant᷑. nisi sine mora cybos
quos paratos senserant de monstrar&
Tum illa. equidem partẽ inquit uobis
optimam reseruaui. Et continuo quȩ
suꝑfuerant membra reteait infantis
At illos repente ingens horror inuasit.
& immanes quãuis animi diriguere.
uoa faucibus interclusa est. Illa uero
truci uultu. & ipsis iam p̃donib tru¬
culentior : m̃s inquit filius. meus est
partus. & facinus meũ est. Edite.
nam oego prior comedi quẽ genui
Nolite effici aut matre religiosiores:
aut femina molliores. Qđ si uos pie¬
tas uincit. & execramini cibos meos.
ego quȩ iam talibus pasta sum. ego
his iterum pascar. Posthȩc illi teriti
trementesq discedunt: qui hunc so¬
lum ex om̃ib facultatib misere ma¬
tri reliquerant cybũ. Repleta est
autem confestim uniuersa ciuitas nefaris
sceleris nuntio: & unusquisq ante oculos
facinus qđ ꝑpetratum fuerat adducens:

Expanded text:
mortem minantur, nisi sine mora cibos, mortem minantur, nisi sine mora cibos, quos paratos senserant, demonstraret. Tunc illa: « Equidem partem, inquit, optimam vobis reservavi: » et continuo, quae superfuerant membra, retexit infantis. At illos repente ingens horror invasit, et crudeles quamvis animi, diriguere: vox faucibus interclusa est. Illa vero truci vultu, et ipsis etiam praedonibus truculentior: « Meus, inquit, filius est, meus est partus, et facinus meum est. Edite, nam et ego prior comedi, quae genui. Nolite effici aut matre religiosiores, aut femina molliores: quod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego quae jam talibus pasta sum, ego his iterum pascar. » Post haec, illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum ex omnibus facultatibus suis miserae matri reliquerant cibum. Repleta est autem confestim universa civitas nefarii sceleris nuntio, et unusquisque ante oculos facinus, quod perpetratum fuerat, adducens,
Abbreviated transcription (Latin):
cybi fuiss& ab ea quesitũ idꝰ aliis
que reret᷑. nec iam usquã repperi¬
endi copia fier& : fames autẽ dira
iusceribus ipsis insisterce ac medul¬
lis. & ad furorẽ ꝑ urger&: in ȩdia.
fame & ira. pessimis usa consultoribus: con¬
tra ipsa iam armatur iura nature Erat
namq ei : sub uberibus paruulus filius.
Hunc ante oculos ferens. infelicis inquit
matris : o infelicior fili. Inbello. fame.
& direptione p̃donũ : cuite reseruabo:
Nam & si uita sperari poss& : iugo romanȩ
seruitutis urgemur: Sed nunc ipsã etiã
seruitutẽ : p̃uenit fames: Predones uero.
utraq ui. grauiores ꝑurgent. Ueni gͦ
nunc omi. nate: esto matrieybus. p̃¬
donibiis furor. scłis fabula. quȩ sola
deerat cladibus uideorũ. Xhȩc cum
dixiss& : simul filiũ iugulat. Tum de¬
inde igni suꝑ positum torr&: & mediũ
quidem consumit. mediũ uͦ seruat ob¬
tectum. Et ecce confestim p̃dones in¬
ruunt. ob uste carnis nidore comꝑto:

Expanded text:
cibi fuisset ab illa quesitum, id ab aliis cibi fuisset ab illa quesitum, id ab aliis quereretur, nec iam usquam endi copia fieret, fames autem dira visceribus ipsis insisteret ac medullis; et ad furorem perurgeret jam inedia, fame et ira, pessimis usa consultoribus, contra ipsa jam armatur jura naturae. Erat namque ei sub uberibus parvulus filius: hunc ante oculos ferens: « Infelicis, inquit, matris o infelicior fili, in bello, fame et direptione praedonum, cui te reservabo Nam etsi vita sperari posset et jugo Romanae servitutis urgemur; sed nunc etiam ipsam servitutem praevenit fames. Praedones vero utraque vi graviores perurgent. Veni ergo nunc, o mi nate: esto matri cibus, praedonibus furor, saeculis fabula, quae sola deerat cladibus Judaeorum. » Et cum haec dixisset, simul filium jugulat. Tum deinde igni superpositum torret, et medium quippe edendo consumit, medium vero reservat obtectum. Et ecce confestim praedones irruunt, ambustae carnis nidore concepto,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi multos memoriȩ nr̃e uiros. tes¬
tes cõmissi sceleris habuissem. Porro
uͦ nec aliquid in hoc patriȩ prestare
me arbitror : si subtraham eorũ ma¬
lorũ uerba. quorũ ꝑtulit facta.
ULI ER QUẜ DAM eochis qui ul¬
tra iordanis alueum commanebant
maria nomine eleazari filia de uico
bethȩ ⁊ob qđ interp̃tat᷑ domus ysopi.
genere & facultatib nobilis. cum
reliqua multitudine quȩ confluxce¬
rat ierosolimis reꝑta: cõmunẽ cũ
om̃ib obsidionis casum ferebat
Huis reliquas quidẽ facultates quas¬
de domo in urbẽ conuecerat : tyran¬
ni inuasere. Siquid uͦ reliquiarum
ex magnis opibus suꝑfuerat. quibus
uictũ cottidianũ ꝑ tenuem ducer&:
inruentes ꝑmomenta p̃donũ satel¬
lites rapiebant &quib ingens mu¬
lierem uelut insania iam quȩdã eoc
indignatione fatigabat : ita ut inter¬
dum p̃dones maledictis in necẽ sui
& conuiti is instigar&. Uerũ cum
ratus eã perimero: & si quid forte

Expanded text:
nisi multos memoriae nostrae viros tesnisi multos memoriae nostrae viros testes commissi sceleris habuissem. Porro vero ne aliquid meae patriae praestare me arbitrer, si subtraham eorum verba, quorum pertulit facta. ulier quaedam ex his, quae ultra Jordanis alveum commanebant, Maria nomine, Eleazari filia, de vico Hebezobra, quod interpretatur domus Ysopi, genere et facultatibus nobilis, cum reliqua multitudine, quae confluxerat, Hierosolymis reperta, communem cum omnibus obsidionis casum ferebat. Hujus reliquas quidem facultates, quas domo in urbem convexerat, tyranni invasere, si quid vero reliquiarum ex magnis opibus fuerat, quibus victum quotidianum pertenuem duceret, irruentes per momenta praedonum satellites rapiebant. Pro quibus ingens mulier velut insana, jam quadam ex indignatione fatigabatur, ita ut interdum praedones maledictis in necem sui, et conviciis instigaret. Verum cum ratus illam perimeret, et si quid forte
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid resedissoe. Alii aut̃ ꝑ inȩdiã
hiantes uelut rapidi canes huc atq il¬
luc ferebant᷑ : & quasi insania quadã
exragitati. in easdem domos sub momen¬
to temporis. iterũ ac sepius inruebant.
mĩa tamen necessitas uertebat in cy¬
bũ: etiam illa quȩ ne mutis quidem
animalibus ȩdere usus fuit. Adulti¬
mũ. ne. leris quidem uel cingulis aut
ipsis etiã calciamentis abstinuerunt
Portarũ qͦq indumenta detrahentes.
conficienda dentib in gerebant: non¬
nulli & feni ueteris festucas ȩlebant.
ed & de quisquiliis undę ce unde collec¬
tis paruissimũ pondus: dragmis quat¬
tuor distrahebant: Sed quid opus est
ꝑ hec pondus famis illius explicare: cũ
gestum sit ibi facinus qđ neq apud gre¬
cos. neq apud barbaros. ullus accepit
auditus: Horrendum quidẽ dictu:
auditu uͦ incredibile. Equidem liben¬
ter tam immane facinus siluissem: ne
quis me creder& monstruosa narrare .

Expanded text:
aliquid resideret. Alii autem per inediam aliquid resideret. Alii autem per inediam inhiantes, velut rabidi canes huc atque illuc ferebantur, et quasi insania quadam exagitati in easdem domos sub momento temporis iterum ac saepius irruebant. Omnia tamen necessitas vertebat in cibum, etiam illa, quae ne mutis quidem animalibus edere usus fuit; ad ultimum ne loris quidem, vel cingulis, aut ipsis etiam calciamentis, abstinuerunt. Portarum quoque indumenta detrahentes, conficienda dentibus ingerebant. Nonnulli et feni veteris festucas edebant. Sed et de quisquiliis undecunque collectis parvissimum pondus drachmis quatuor distrahebant. Sed quid opus estper haec pondus famis illius explicare; cum gestum sit ibi facinus, quod neque apud Graecos, neque apud barbaros, ullus accepit auditus? horrendum quidem dictu, auditu vero incredibile. Equidem libenter tam immane facinus siluissem, ne quis me crederet monstruosa narrare,