comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At uelud in sopnis ałes ub langinda p̾ssit
Nocte qes ne quicq̃ auidos extẽdere cursui
Uelle uidemur. ⁊ ni mediis conatibiꝰ egri
Succidimꝰ/ nõ lingua ualet / nõ cõpore note
Sufficiunt uires nec uoxaut uba sccũtur

Expanded text:
Ac velut in somnis, occulos ubi languida pressit / nocte quies, nec quicunque avidos extendere cursus / velle videtur, et in mediis conatibus egri / succidimus; non lingua valet, non corpore note / sufficiunt vires nec vox aut verba sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Sepeduo diuc trstes exore ee cursent
Uentu ad supmu est trs agitar̾ uł u
Troianq potuisti in fandũ accẽdete bellum
De forãre domu aluctu mise hyẽncos
ulrerius tẽptar ueto sic iuppit̾ orsus.
Sic dea sb̾misso ꝯ̃ satma nultu
Ista ꝗdem qr nota mͥ ẽ tua magͤ uolũtas

Expanded text:
saepe tuo dulci tristes ex ore recursent, ventum ad supremum est. Terris agitare vel undis Troianos potuisti, infandum adcendere bellum, deformare domum et luctu miscere hymenaeos: ulterius temptare veto. Sic Iuppiter orsus; sic dea submisso contra Saturnia voltu: Ista quidem quia nota mihi tua, magne, voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
Anstra seꝗ lauiumq caua te ꝯdere tra.
Ille capł quassay nõ me tua feruda t̾rent/
Dcta feroxidii me t̾rent a Iupit̾ hostis:
Nec plura effatus. saxũ arcu̾spicit In gens
Saxũ antiquũ ingens capo ꝙͥ forte iacebat
Limes agro poĩt litẽ ut discernẽt arui.
Uix illd̾ ledi his sex ceruices sliret.

Expanded text:
 cava te condere terra. Ille caput quassans Non me tua fervida terrent dicta, ferox: di me terrent et Iuppiter hostis. Nec plura effatus saxum circumspicit ingens, saxum antiquum ingens, campo quod forte iacebat, limes agro positus, litem ut discerneret arvis. Vix illud lecti bis sex cervice subirent,
Abbreviated transcription (Latin):
Eneas ꝯ̃ mõte p̾sensq minat̃
Graciu si qsq adeat tectetq trem̃tes
Erasurũ iubẽ minitas̃. a saua in stat.
Qumq orbes explent cursu totudõq irbexut̃
Huc illuc n cnim leuia ludicta petũtur
P̾lia s turni de uita asanguiẽ ce̾tant
forte sace̾ fauno foliis oleastẽ amaris
hic steterat nautis olam uenerable lignii
Quat cxundis ub figẽ dona solebant.
laurẽti fanno ⁊ notas suspẽdẽ uestes
Sistupẽ teuehi nullo discrĩo sacitiz
Sbstuleãt puro ut possȩco̾curre cãpo
Hic asta c̾nec stabat. huc Impet̾ illan
Detuleãt. sixam lenta radio tenebat.
Incubuit uoluitq mami ꝯuellẽ ferru
Dardamdes. teloq seꝗ q pẽdere cutłu
No potãt tu uõ ames formidiẽ turnꝰ

Expanded text:
minatur exitium, si quisquam adeat, terretque trementis excisurum urbem minitans et saucius instat. Quinque orbis explent cursu totidemque retexunt huc illuc; neque enim levia aut ludicra petuntur praemia, sed Turni de vita et sanguine certant. Forte sacer Fauno foliis oleaster amaris hic steterat, nautis olim venerabile lignum, servati ex undis ubi figere dona solebant Laurenti divo et votas suspendere vestes, sed stirpem Teucri nullo discrimine sacrum sustulerant, puro ut possent concurrere campo. Hic hasta Aeneae stabat, huc impetus illam detulerat fixam et lenta in radice tenebat. Incubuit voluitque manu convellere ferrum Dardanides teloque sequi, quem prendere cursu non poterat. Tum vero amens formi
Abbreviated transcription (Latin):
dixitq orẽq ei nõ cassa ĩuota uecanit
Nunq dui luctas̃ lentoq ĩ stupe moãt.
uirib aut ullis ualuit discludẽ mõs
Roboris encas du intit᷑ acc a Instat.
Ruisꝯ ĩ aunge faciẽ mutata metisq
Liteurrit stĩq ensen dea daunia reddit.
Quen audaq nyphe ĩ indta digra licere
Aece ssi telumq alta ab iadice reuellit¬
Olli sb̾limes atinii aũd ret̾ec.¬

Expanded text:
it opemque dei non cassa in vota vocavit. Namque diu luctans lentoque in stirpe moratus viribus haud ullis valuit discludere morsus roboris Aeneas. Dum nititur acer et instat, rursus in aurigae faciem mutata Metisci procurrit fratrique ensem dea Daunia reddit. Quod Venus audaci nymphae indignata licere adcessit telumque alta ab radice revellitOlli s
Abbreviated transcription (Latin):
Encas uolnẽs ocłos dextraq repͥsit
t iam Iamq magis cũctamte fiectẽ smo
ꝙꝑat. in felix humero cum apparnt alto
Balteus ⁊ notis fulserunt cingła bullis
Pallantis pueiͣ: unctũ qnẽ uulnẽ turmus
Strauerat ates huincis Inmiu i sic̃ igerbat
Ille celoy posq seni monim̾ta dolois
Etuinasq hausit fariis furiis acesas ⁊ ira
Temblis tune huio spolus ĩ dute moꝵ
Ecipiare michi. pallas te hoc uulnẽ pallas
Im̃olat. ⁊ peãs selerato exsanginẽ sumit
Hoc dicẽs feriun ad n̾so sõ pectõe ꝯdit
Ferindyest ill soluunt̃ fugoe menbra.¬

Expanded text:
Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit; et iam iamque magis cunctantem flectere sermo coeperat, infelix umero cum apparuit alto balteus et notis fulserunt cingula bullis Pallantis pueri, victum quem volnere Turnus straverat atque umeris inimicum insigne gerebat. Ille, oculis postquam saevi moexuviasque hausit, furiis accensus et ira terribilis, Tune hinc spoliis indute meorum eripiare mihi? Pallas te hoc volnere, Pallas immolat et poenam scelerato ex sanguine sumit, hoc dicens ferrum adverso sub pectore condit fervidus. Ast illi solvuntur frigore membra
Abbreviated transcription (Latin):
Inf̾ea excedit celo nubemq riliꝗt.
Hiis actis auł genitõ secũ ip̃e uolutat
Uit̾namq ꝑat ft̃is dimicte ab armis.
Dicunt geĩe pestei cegͦmĩe dire.
Quas ⁊ tartaream nox ĩ tẽpesta megea
uno eodũq tulit paria. ꝑibusq ieuixit
Serpentũ spirii uẽtosaq addidit alas.
Hceiobis ad solium seuiq ĩ liue regis

Expanded text:
ea excedit caelo nubemque relinquit. His actis aliud genitor secum ipse volutat Iuturnamque parat fratris dimittere ab armis. Dicuntur geminae pestes cognomine Dirae, quas et Tartaream Nox intempesta Megaeram uno eodemque tulit partu paribusque revinxit serpentum spiris ventosasque addidit alas. Hae Iovis ad solium saevique in limine regis
Abbreviated transcription (Latin):
Ira om duz t̾cea dabant palancia tencri
Suffecit. posq arma dei ad uulchana uẽtu¬
th oatalis mucro glacies cen fũgilis itu
dissiliit fulua respender flaĩa arena.
Ergo ames diu̾sa fuga petit equora curnus

Expanded text:
iu, dum terga dabant palantia Teucri, suffecit: postquam arma dei ad Volcania ventumst, mortalis mucro glacies ceu futilis ictu dissiluit; fulva resplendent fragmina harena. Ergo amens diversa fuga petit aequora Turnus
Abbreviated transcription (Latin):
Nespicit eneas subito. ⁊ sub rupe sinistra
Aemia laca uizet tͥplici cir cunteata muro.
Que raprous flamis ambit totẽtibus amus
Tar tareus flegeton tor quetq sonancia saxa
Porta ad uersa ingeno soliteq cu amare coliune.

Expanded text:
espicit Eneas: subito et sub rupe sinistra Menia lata videt, triplici circundata muro, Que rapidus flammis ambit torrentibus amnis, Tartareus Flegeton, torquetque sonantia stagna. Porta adversa ingens solidoque adamante columne.
Abbreviated transcription (Latin):
Het tines libiai gẽnus intrattibile bello.
mteiaiz dido tytia regit urle proterta
Termantum fugiens; longa est muria longe
Ambages. s summa sequar fiifigia retum.

Expanded text:
ed fines Libyci, genus intractabile bello. Imperium Dido Tyria regit urbe profecta, germanum fugiens. Longa est iniuria, longae ambages; sed summa sequar fastigia rerum.
Abbreviated transcription (Latin):
Hos helenus scoplor ħ serra hõr enli canebat.
Eripitre oͥ scn. parierq in surgite remis¬
Haixo minꝰ ac ussi faciunt. pͥmiꝰ que eudntẽ
Contor sir leuã ꝓram palimuros ad undam.
cnãm cunita cohors remis ueunsq petunt.
Tollimũ in cellumi curuato gurgiter item
Sub ducta ad maue imos desfenl imus unda

Expanded text:
a horrenda canebat. Eripite, O socii, pariterque insurgite remis minus ac iussi faciunt, primusque rudentem contorsit laevas proram Palinurus ad undas. laevam cuncta cohors remis ventisque petivit. Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem subducta ad Manis imos desedimus unda
Abbreviated transcription (Latin):
Iumentemq mirora polo omnonerit ubram.
Tum subito ersilius macie ꝯfita sp̃ supͥma
Ignoti noua forma uuri mesnidaq cultu¬
Pretedit snipler que manus ad litora tendit
Ne sicimus. dura illunies intillaqi barba.
Constum tegimem hinis ac cerita gie.
Et quondam priis ad troiam musus ĩ armis.
Is qͣue ubi dar Camos habitas. ⁊ trera udit
Ir maipro cul parlum asietta contẽntus hesĩt¬
Continuito gradum scͥse ad litera i ceps

Expanded text:
umentemque Aurora polo dimoverat umbram: cum subito e silvis, macie confecta suprema, ignoti nova forma viri miserandaque cultprocedit, supplexque manus ad litora tendit. Respicimus: dira inluvies inmissaque barba, consertum tegumen spinis; at cetera Graius, et quondam patriis ad Troiam missus in armis. Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit arma procul, paulum aspectu conterritus haesitcontin
Abbreviated transcription (Latin):
Psuieres atq ħ aeli spural ile lum᷑:
Tollire me terc̃. quas qanq ad ducite tras
H ee sat crir sio m danais eclassibrs uniz¬
Et bello iliacos fateor peciisse penates:
Pro qͦ si saleris tanta ẽ in uria m̃i:
Apargite me in fluttus. uastoq ĩ mergire ponto.
S. ꝑ eo hominum mamibus ꝑipe uiuabit.
Direrat ⁊ genua amplerua gembu qͥ uolutun
Nerebat. qui sit fari quo singuine cretꝰ   gnus

Expanded text:
superos atque hoc caeli spirabile lumen, tollite me, Teucri; quascumque abducite terras; hoc sat erit. Scio me Danais e classibus unet bello Iliacos fateor petiisse Penatis; pro quo, si sceleris tanta est iniuria nostri, spargite me in fluctus, vastoque inmergite ponto. eo, hominum manibus periisse iuvabit. Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans haerebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus
Abbreviated transcription (Latin):
Spes ẽ pacis ant tunc mña sc̃a pͥcam̃
Palladir armaione: q̃ pͥma accipit ouantes
Et capita ante aras phrigio uelamur amnntu.
Ereceptis que helem de derat qͥ marim̃a rite.
UITEm
Iunom arguiis iussos atolemus honores.
Harto mora continuo ⁊ fettis ordine uotis¬
Cormia uelatarum ob u̾timus ãtenarum.
Sram genumqdomei siusettaiq liquimũ arua.
ine sinus hercles suu̾a ẽ fama tarenti¬
Cermtur. attollit sediui latinu contͣ¬
Caulome que artes ⁊ narifragum scillam teu̾¬

Expanded text:
spes et pacis ait. Tum numina sancta precamur Palladis armisonae, quae prima accepit ovantis, et capita ante aras Phrygio velamur amictu; praeceptisque Heleni, dederat quae maxima, rite Iunoni Argivae iussos adolemus honores. Haud mora, continuo perfectis ordine votiornua velatarum obvertimus antemarum, Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. Hinc sinus Herculei si vera est fama Tarencernitur; attollit se diva Lacinia contCaulonisque arces et navifragum Scylace
Abbreviated transcription (Latin):
Inter dumq afram ꝓrumpit abethera nubem:
Inter dum scopulos aalsaq iiseea monti¬
Cum gemitu glomãt funtoq exestuat ĩ mo
Fama e encheladi semnastum fulmine corpup¬
Impoitam ruptis flamam expiare caminis.
Et tẽssum queciens mittat latus. ⁊i tremere omnem¬
ur mure trinacliã ⁊ celum sub sestẽ fũtno.¬
Nottem illam tecti silitis iͥ mania mestꝰ
ꝑferimus n qͥ sonitum tet causa uidmuy.
Nami neq erant cistrerum ignes ñ lucidus ethria

Expanded text:
nterdumque atram prorumpit ad aethera nubem, mbit; interdum scopulos avolsaque viscera montcum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imo. Fama est Enceladi semustum fulmine corpuimpositam ruptis flammam exspirare caminis; et fessum quotiens mutet latus, intremere omnem murmure Trinacriam, et caelum subtexere fumo.Noctem illam tecti silvis immania monstra perferimus, nec quae sonitum det causa videmus. Nam neque erant astrorum ignes, nec luc
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qualis q̃tus q canio poliphemus in antro
Langeras claudit pecutes. itq ubia pͥssit
CTentum ali curria ħ habitant ad litora uulgo
In fandi cicleres in altis montibus herant.
Tereu lm limine conplent¬
Qum uitam insiluis inter de ẜta fẽrarum
ustra domosq tͣho uastoiq abrape cicloses¬
Proipicio sonĩtumq pedinns uccemq tremꝑsco¬
Uittum infelicem bacas lapitosaq corna
Dant rami ⁊ milsis que pascunt radicibus herbe.
Omĩa collustr̃as hanc pͥma ad litore classem
Conspexi uenientem hanic me quecumq fiuiss
Aibixi: satis est gentem effugiie netandm¬

Expanded text:
Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro lanigeras claudit pecudes atque ubera pressat, centum alii curva haec habitant ad litora volgo infandi Cyclopes, et altis montibus errant.rnua lumine complentcum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque traho, vastosque ab rupe Cyclopasprospicio, sonitumque pedum vocemque tremescom infelicem, bacas lapidosaque corna, dant rami et volsis pascunt radicibus herbae. Omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem conspexi venientem. Huic me, quaecumque fuisset, addixi: satis est gentem effugisse nefand
Abbreviated transcription (Latin):
Nomen achemen ytes. troiam gentore alamasto
Hic me dum trepidi crudelia limia lingͣ̾nt.
In menores secis uasto cidepis in antͦ
De seruere donur smiẽ apieus centis.
Autus opaca ingens ip̃e arduus altaq pulsa̾t
Sitera dni talem t̾ris auertite pestem.
SDec insus facilis nͥ ditta efabilis ulli
isceribus mniseroꝵ ⁊ sanguine uesitur artõ.
Didi egomet duo te numero cum corpera nͣs
Prensa mami magna medis kie suginus tet ntro
Frangeret. ad saxum. sanicq aspersã nagarent
Lmmnina uidi atro e m̃bra fluencia tabo
antet ⁊ crepioi tremerent sub demtib̃uis artiꝰ.
I aud mpune quitem nͥ talia passus ulixes
Ob lituo suiẽ ytatus discrinine tanto.¬
Nam simul crpletus dapibus uinoqi scgenltus.
In menius samem eruttans ⁊ fruistꝰ cruento⁊
Nimiia: sortitq uices una undiq circum
Iugens quod torua solũ sub fronte latibat.
Et tandem leti sitiorum ulcisam̃ unbras
S et fugite o miseri fugite atq litore fune
Numpite.

Expanded text:
nomine Achaemenides, Troiam genitore Adamasto Hic me, dum trepidi crudelia limina linquunt, inmemores socii vasto Cyclopis in antro deseruere. Domus sanie dapibusque cruentis, intus opaca, ingens; ipse arduus, altaque pulsat sidera—Di, talem terris avertite pestem!— nec visu facilis nec dictu adfabilis ulli. Visceribus miserorum et sanguine vescitur atro. Vidi egomet, duo de numero cum corpora nostro prensa manu magna, medio resupinus in frangeret ad saxum, sanieque aspersa natarent limina; vidi atro cum membra fluentia tabo t, et tepidi tremerent sub dentibus artus. Haud impune quidem; nec talia passus Ulixes, oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto.Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus immensus, saniem eructans et frusta cruento numina sortitique vices, una undique circum ingens, quod torva solum sub fronte latebat, et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. Sed fugite, O miseri, fugite, atque ab litore funem rumpite.
Abbreviated transcription (Latin):
A udiꝰ genui nebq simus celletta fluentes.
At prier heus inquid uiuenes. mostrati mãꝵ
Uilitis si quam hic etantem feote sororu

Expanded text:
uda genu, nodoque sinus collecta fluentis. Ac prior, Heus inquit iuvenes, monstrate mearum vidistis si quam hic errantem forte sororu
Abbreviated transcription (Latin):
Acrius hex tiucri clamore incũbere magno
Et glomerari in anũ ceuseuũ turba lionẽ
Cum relis pͥmit infixis atterritus ille
Asper acerba uiens retro reddir et neq r̃ꝗa
Ita dare aut uuirtus patiur nec tẽdere ꝯtra
Ille quidẽ hoc cupiens ponis ẽ ꝑtela uirosq
Haud aliter retro dubus uestigia curnũs
Inproperati refert et mens estuat ira
Quin etiã bia tun medioo inuaserat hostes
Demisit germane aut mollia ussa ferẽtes
Ni turnus cedat teucroꝵ menibꝰ altis
Eigo nec clippeo iuuenis subsistere tm̃
Nec dextia ualet iniectis sit undiq telis
Obruinir strepit assiouo caua tẽpora cͥtu
Tinnitu galea et saxis solida era fitiscunt
Discuseq iube capiti nec sufficit umbo
Ictibus ingeminãt astis et troca ⁊ ipt̃
Fulmincus inesteus cum roto corpore sutor
Linquitur et piaeũ net respuare potestas
Flumen agit fessos quatir eger melitus artuo
Tum demũ p̾cepo saltu sese om̃ibus armis

Expanded text:
acrius hoc Teucri clamore incumbere magno acrius hoc Teucri clamore incumbere magno et glomerare manum. Ceu saevum turba leonem cum telis premit infensis, at territus ille, asper, acerba tuens, retro redit, et neque terga ira dare aut virtus patitur, nec tendere contra ille quidem hoc cupiens potis est per tela virosque: haud aliter retro dubius vestigia Turnus improperata refert, et mens exaestuat ira. Quin etiam bis tum medios invaserat hostis, demisit germanae haud mollia iussa ferentem, ni Turnus cedat Teucrorum moenibus altis. Ergo nec clipeo iuvenis subsistere tantum nec dextra valet: iniectis sic undique telis obruitur. Strepit adsiduo cava tempora circum tinnitu galea, et saxis solida aera fatiscunt, discussaeque iubae capiti, nec sufficit umbo ictibus: ingeminant hastis et Troes et ipse fulmineus Mnestheus. Tum toto corpore sudor liquitur et piceum, nec respirare potestas, flumen agit; fessos quatit aeger anhelitus artus. Tum demum praeceps saltu sese omnibus armis
Abbreviated transcription (Latin):
Iģnaros deinde inmuris martẽq cientes
Alcandrũq haliũq nemonaq pͥtanim
Lingea tĩ dentẽ contia sociosq nocãtez
Uibianti gladio cõnixus abagere dexter
Occupar huit uno deiectũ cominus ictu
Cum galea longe latius caput inde feraꝵ
Uastatorẽ amicũ quo nõ felicior alt̾
Ungere tela manu ferrũq ãmare ueneno
Et clicium eolide et amitũ cretea niusis
Cretia musaꝵ coĩtem cui carmina semꝑ
Et cithere cordi nũosq intendere nerius
S emꝑ equos atq arma uiꝵ pugnasq canebat
Tandem ductores auditu ce de suoꝵ
M nesteus quo deinde fugas quo rẽditis ĩ quit
A ggeribus tantos strages inpune ꝑurbẽ
E diderit iuuenũ primos et miẜit orco
Non infelicis patrie ueterũq teoꝵ
Et magni ence sõpnes miẜetq pudetq
T alibus accensi firmãtur et agmine tenso
Consistunt turnus paulatim excedere pugna
Et fluuius petere ac partẽ que cingitur unda

Expanded text:
ignaros deinde in muris Martemque cientis ignaros deinde in muris Martemque cientis Alcandrumque Haliumque Noemonaque Prytanimque. Lyncea tendentem contra sociosque vocantem vibranti gladio conixus ab aggere dexter occupat; huic uno desectum comminus ictu cum galea longe iacuit caput. Inde ferarum vastatorem Amycum, quo non felicior alter ungere tela manu ferrumque armare veneno, et Clytium Aeoliden et amicum Crethea Musis, Crethea Musarum comitem, cui carmina semper et citharae cordi numerosque intendere nervis. Semper equos atque arma virum pugnasque canebat. Tandem ductores audita caede suoruEt Mnestheus: Quo deinde fugam, quo tenditis? inquit. aggeribus tantas strages inpune per urbem ediderit, iuvenum primos tot miserit Orco? Non infelicis patriae veterumque deorum et magni Aeneae, segnes, miseretque pudetque? Talibus accensi firmantur et agmine denso consistunt. Turnus paulatim excedere pugna et fluvium petere ac partem, quae cingitur unda;
Abbreviated transcription (Latin):
Incorquet sũmis adnixus uiribꝰ astam
Eycepere aure uulnus saturnia uino
Detorsit ueniens porteq infigitur asta
At nõ ht relun mã quod in dextera u̾sat
Er fugies neq eis is tili nec iuilnerio auctor
Sic ait et sublatũ alte ꝯsurgit inensem
Et me diam ferro gemina inter tĩpora frontẽ
Diuidit inpubesq in mani uulnere malas
Fit lonua ingenti cõcussa est ponare tellus
Conlapsos artus ar arma cruẽta cerebro
Srernit humi moriens atq illi partibꝰ equis
Huc caput aiq illuc huimero ex utroq pependit
Diffuguit uersi trepida formidine trocs
Et si cõtinuo uictorẽ ea cura subisset
R ũpere claustia manu scciosq ĩ mictere portis
Oltimus ille dies bello gintiq fuisser
S furor ardẽtez ce disq insana cupido
Egit in aduersos
Pr incipio falerim et succilo popli tegigen
Excipit hinc raptas fugiẽtibꝰ ingerit astio
Intergum iuno uires animũq ministiat
A d dit hali comitẽ et cõfixi parma

Expanded text:
intorquet summis adnixus viribus hastam: intorquet summis adnixus viribus hastam: excepere aurae volnus; Saturnia Iuno detorsit veniens, portaeque infigitur hasta. At non hoc telum, mea quod vi dextera versat, effugies; neque enim is teli nec volneris auctor. Sic ait et sublatum alte consurgit in ensem et mediam ferro gemina inter tempora frontem dividit inpubesque immani volnere malas. Fit sonus, ingenti concussa est pondere tellus: conlapsos artus atque arma cruenta cerebro sternit humi moriens, atque illi partibus aequis huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. Diffugiunt versi trepida formidine Troes: et si continuo victorem ea cura subisset, rumpere claustra manu sociosque immittere portis, ultimus ille dies bello gentique fuisset; sed furor ardentem caedisque insana cupido egit in adversos. Principio Phalerim et succiso poplite Gygen excipit; hinc raptas fugientibus ingerit hastas in tergum, Iuno vires animumque ministrat; addit Halym comitem et confixa Phegea parma,
Abbreviated transcription (Latin):
Et que sit fortuna loco qui casus agat res
P ortam ui multa conu̾so cardine torquer
Obnixus latis humeris multosq suoꝵ
M enibus exclusos duro ĩcertamine linquit
Ast alios secũ includit recipitq ruẽtes
Demens qui rutulũ inmedio nõ agmine regẽ
Biderit inrũpentẽ ultroq incluserit urbi
Inmanẽ ueluti pecora inter in ercia tigtis
Continuo noua lux oculis effulsit et arma
Hõrendu senuere tͥmunt ini̾itice eͥste
Sanguine eclipeoq micantia fulmina mictit
A gnoscunt faciem iniusa atu inminia merbra
Turbati subito eneate tum pandarus ingeno
Emicat et mortis frat̾ne feruidus ira
Effatur nuĩc hec dotalis regia amate
Nec muris cohibet patria media artea turnũ
Castra inimica uides nulla hinc exire potestas
Olli subritens sedato pectore turnus
Incipe siqua animo uirtua ⁊ cõsere dextiã
Hic etu inueniũ pamo naͣrabis achille
Dixerat ille rudem nodis et cortice crudo

Expanded text:
et quo sit fortuna loco, qui casus agat res, et quo sit fortuna loco, qui casus agat res, portam vi magna converso cardine torquet, obnixus latis umeris, multosque suorum moenibus exclusos duro in certamine linquit; ast alios secum includit recipitque ruentis, demens, qui Rutulum in medio non agmine regem viderit inrumpentem ultroque incluserit urbi, immanem veluti pecora inter inertia tigrim. Continuo nova lux oculis effulsit, et arma horrendum sonuere; tremunt in vertice cristae sanguineae, clipeoque micantia fulmina mittit: agnoscunt faciem invisam atque immania membra turbati subito Aeneadae. Tum Pandarus ingens emicat et mortis fraternae fervidus ira effatur: Non haec dotalis regia Amatae, nec muris cohibet patriis media Ardea Turnum. Castra inimica vides; nulla hinc exire potestas. Olli subridens sedato pectore Turnus: Incipe, siqua animo virtus, et consere dextram: hic etiam inventum Priamo narrabis Achillem. Dixerat. Ille rudem nodis et cortice crudo
Abbreviated transcription (Latin):
S pumãtis ⁊ fixo ferru inpulmone teposcit
Uum meropem atq crimãta manu tũ strnit i fidnũ
Lumbitian ardentẽ ccł̃is animisq fremiẽti
Non iaculo neq eĩs iaculo uita ille dedisser
Si magnũ stridens contorta phalarita uenit
Fulminis attamodo quã net duo taurea tͥga
Nec puplici squama lorica fidelis et auro
Sustinuir cõlapsa ruũt in mania mẽbra
Dit tellus gemitũ et clippeũ suꝑ intonat ingens¬
cc̃. Quils incuboico baiarũ litore quondas
S axea pila cadit magnis quã molibus añ
Constructam ponto iaciunt sic illa riunã
P rona trahit penitusq uadis illisa recũbit¬
Ah iscent se maria et nigre tollũtur arene
Tum sonitu ꝓcita alta tremit durũq cubile
In arime iouis imperiis imposti tiphoto
Hic mars armipotens animũ uiresq latinis
A ddidit et stimulos atres subpectore u̾tit
Bellatorq aĩo deus incidit
indarus ut fuso germanũ corpore cernit

Expanded text:
spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum, tum Bitian ardentem oculis animisque frementem non iaculo, neque enim iaculo vitam ille dedisset, sed magnum stridens contorta phalarica venit, fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga nec duplici squama lorica fidelis et auro sustinuit: conlapsa ruunt immania membra. Dat tellus gemitum, et clipeum super intonat ingens. Talis in Euboico Baiarum litore quondam saxea pila cadit, magnis quam molibus ante constructam ponto iaciunt; sic illa ruinam prona trahit penitusque vadis inlisa recumbit: miscent se maria, et nigrae attolluntur harenae; tum sonitu Prochyta alta tremit durumque cubile Inarime Iovis imperiis imposta Typhoeo. Hic Mars armipotens animum viresque Latinis addidit et stimulos acris sub pectore vertibellatorque animo deus incidit. Pandarus ut fuso germanum corpore cernit
Abbreviated transcription (Latin):
Siue padiripis atesim seu ꝑꝑ amenũ
Consurgũt gemine quercus in tõsaq celo
Actollunt capita ⁊ sublimi ueraice nurĩt
Inrũpunt aditus runili ut uidere patẽtis
Continuo q̃rcens et pulcher aquiculus armis
Et pretceps animi marus et mauorcidus hemor
Agminibꝰ totis uersa terga dedere
A ut ip̃o porte posuere ĩ himine uitaz
Tum magis in crescũt animis discõdibꝰ ire
Eciam collecti troea glomerant᷑ eodẽ
Et conferre manũ et ꝓcurrere longius airaent
Ductori turno diuersa in parte furenti
Turbantiq uiros ꝑfertur nũcius hostẽ
Feruete ce de noua ⁊ portis p̃bere patr̃tes
Deserit in ceptũ atq in mani cõcitus ira
Dardaniam ruit adportã fr̃esq suꝑbes
Et pͥmũ anitiphatem is eĩ se pͥmus agebat
Thebana dematre nochũ sarpedonis alti
Coniecto sternit iaculo uolat itala cõnus
Nera ꝑtenerũ stomachoq infixi supaltũ
Pectua abit reddit spetus atri iulneris unda

Expanded text:
sive Padi ripis Athesim seu propter amoenum, sive Padi ripis Athesim seu propter amoenum, consurgunt geminae quercus intonsaque caelo attollunt capita et sublimi vertice nutant. inrumpunt aditus Rutuli ut videre patentis continuo Quercens et pulcher Aquiculus armis et praeceps animi Tmarus et Mavortius Haemon agminibus totis: at versi terga dedere aut ipso portae posuere in limine vitam. Tum magis increscunt animis discordibus irae; et iam collecti Troes glomerantur eodem et conferre manum et procurrere longius audent. Ductori Turno diversa in parte furenti turbantique viros perfertur nuntius, hostem fervere caede nova et portas praebere patentis. Deserit inceptum atque immani concitus ira Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos. Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti, coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum pectus abit: reddit specus atri volneris undam
Abbreviated transcription (Latin):
Dardanide pharetiãq fugi sensere sonãtem
Ergo auidus pugne dictia ac numĩe phebi
Ascanius ꝓbibent ip̃i incertamita rursus
Succe dunr animasq in aꝑta ꝑicula mutunt
Ir clamor totio ꝑpropugnacula muris
I ntendũt acreo arcus amr̃taq torqueat
S rernitur om̃e solum telis aĩ scuta caueq
Dant sonicũ flucti galee pugna asꝑa surgit¬
E Qunitua abeccasu ueniens pluuialib hedis
Berberar imber hum̃ã quã multa grandine nĩbi
Inuada p̃cipitant cũ iuppit horridus austrio
Corquet a quosa hiem et celo caui nubila rũpit
Pandarus ⁊ bitias ideo alcanore creati
Quco iouis e duxit luco siluestris itra
A bie tibi uiuines patriis et mõtib equos
Portam que ducis imperio cõmissa reclirdũt
Freti armis ultroq inuitant menibꝰ oste
Sp̃i intus dextia ac leua ꝓturribꝰ instant
Armati ferro et cristas capita alta corusci
Quale serie liquẽtia flimiina circũ

Expanded text:
Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem. Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem. Ergo avidum pugnae dictis ac numine Phoebi Ascanium prohibent, ipsi in certamina rursus succedunt animasque in aperta pericula mittunt. It clamor totis per propugnacula muris, intendunt acris arcus amentaque torquent. Sternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit: quantus ab occasu veniens pluvialibus Haedis verberat imber humum, quam multa grandine nimbi in vada praecipitant, cum Iuppiter horridus austris torquet aquosam hiemem et caelo cava nubila rumpit. Pandarus et Bitias, Idaeo Alcanore creti, quos Iovis eduxit luco silvestris Iaera abietibus iuvenes patriis et montibus aequos, portam, quae ducis imperio commissa, recludunt, freti animis, ultroque invitant moenibus hostem. Ipsi intus dextra ac laeva pro turribus adstant, armati ferro et cristis capita alta corusci: quales aëriae liquentia flumina circum,
Abbreviated transcription (Latin):
Desuꝑ ansonius acies urbẽq uidebar
Nubes sedens atq his uictorẽ ad fatur yulu
M acte noua uirtute puer sic itur adastra
Dis griure ei geniuure dos ure omia bella
G ente sub assarici fato uentura resident
Net ee troia capit simul het effatus ab alto
Ethere se mutit spirntea dimouet auras
Ascaniũq petit forma tũ uertitur horis
Antiquũ in buten hic dardanio anchise
Armiger añ fuit fidusq xolimina custos
Tum comites ascanio pater addidit ibat apollo
O miã longeuo similis uocẽq colorẽq
Et crines flanoo et seua senoribꝰ arma
Atq his ardentem dictio afficur yulu
Dit satis aenite telis inpime numanus
Oppetiisse tuis pͥmas hanc tibi magnus apollo
Concedat laudẽ et paribus nõ inuidet armis
Ceteri parce puer bello sic orsus apollo
H ortales medio aspectus ẜmone reliquit
Et procul intenues ex oculis euanuit auiui
Agnouere teum ꝓceres diuinaq tela

Expanded text:
desuper Ausonias acies urbemque videbat, desuper Ausonias acies urbemque videbat, nube sedens, atque his victorem adfatur Iulum: Macte nova virtute, puer: sic itur ad astra, dis genite et geniture deos. Iure omnia bella gente sub Assaraci fato ventura resident, nec te Troia capit. Simul haec effatus ab alto aethere se misit, spirantis dimovet auras Ascaniumque petit. Forma tum vertitur oris antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae armiger ante fuit fidusque ad limina custos, tum comitem Ascanio pater addidit. Ibat Apollo omnia longaevo similis, vocemque coloremque et crinis albos et saeva sonoribus arma, atque his ardentem dictis adfatur Iulum: Sit satis, Aenide, telis impune Numanum oppetiisse tuis; primam hanc tibi magnus, Apollo concedit laudem et paribus non invidet armis: cetera parce, puer, bello. Sic orsus Apollo mortalis medio aspectus sermone reliquit et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. Agnovere deum proceres divinaque tela
Abbreviated transcription (Latin):
Dindima ubi adsuenis biferẽ dat tibia cantũ
Linpana uos buxusqs uocat bere cinchia matrio
Idie finite arma uiris et e dite ferro
T alia iactintẽ dictis at dira canẽtes
Non tait scanius neruoq obuiersus equino
Contendit telũ diuersaq brachia duceno
Constint ante iouẽ supplex ꝑuota p̃ratus
Iuppiter om̃ipo audacibus annue ceptis
Ipẽ tibi adtua tẽpla fera sollẽpnia dona
Ee statuã ante aras aurata fronte uiuiẽius
Candeniẽ pariterq caput cũ matre fremẽtez
Iam cornu peter et pedibꝰ qui spargat arena
A udiit et celi genitor deparit serena
Intonuit leuũ sonat una letifer arcus¬
Esfugit horrendũ stridens elapsa sagicta
Perq capur remuli uenit et caua tẽpora ferro
Traiecit uerbia uirtutẽ illude suꝑbis
Bis capti friges hec rutulis responsa remictũt
Hec tantũ ascanius teutri clamore secũtur
Leticiaq fremũt animosq adstara tollur
A d heria cum forte plaga crinitus apollo

Expanded text:
Dindyma ubi adsuetis biforem dat tibia cantum! Dindyma ubi adsuetis biforem dat tibia cantum! Tympana vos buxusque vocat Berecyntia Matris Idaeae sinite arma viris et cedite ferro. Talia iactantem dictis ac dira canentem non tulit Ascanius nervoque obversus equino contendit telum diversaque bracchia ducens constitit, ante Iovem supplex per vota precatus: Iuppiter omnipotens, audacibus adnue coeptis. Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona et statuam ante aras aurata fronte iuvencum candentem pariterque caput cum matre ferentem, iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. Audiit et caeli Genitor de parte serena intonuit laevuEt fugit horrendum stridens elapsa sagitta; perque caput Remuli venit et cava tempora ferro traicit. I, verbis virtutem inlude superbis! His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt. Hoc tantum Ascanius. Teucri clamore sequuntur laetitiaque fremunt animosque ad sidera tollunt. Aetheria tum forte plaga crinitus Apollo
Abbreviated transcription (Latin):
Uociferans tumi dusq nouo p̃cordia regna
Ibat et ingẽtem sese clamore ferebat
Non pudet obsidione iterũ ualloq teneri¬
S is capti friges et moui p̾tendere niuros
En qui nr̃a sibi bello conubia poscũt
Quis italã que uocis demẽcia a degit
Non luc atride net fandi fictor ulixes
Durũ abistirpe genus natos ad flumina pͥmuis
Deserimnus seu ioq gelu diuamus et undis¬
U enaui i nuigilant pueri siliuasq fatigant
Sletere laudio equos et spicila temare corni
Et paciens opũ paruou adsueta inuẽtus
Aut rastrio tͥram domat uut quant oppida bello
T erga fatigamus hasta nec tarda senectua
Sebilitit uires animi mutatq uigorẽ
Caniciẽ gulea p̃mimꝰ sempq recẽtro
Conportare iuuat p̃das et uiuere rapto
Sobis picti croco et fulgẽti muriae uestis
Desidie cordi uiuar indulgere choieia
Et tunice manicas et bñt redimicula mitri
Quere frigie neq eͥ phriges ire ꝑ alta

Expanded text:
vociferans tumidusque novo praecordia regno vociferans tumidusque novo praecordia regno ibat et ingentem sese clamore ferebat: Non pudet obsidione iterum valloque teneri, bis capti Phryges, et morti praetendere muros? En qui nostra sibi bello conubia poscunt! Quis deus Italiam, quae vos dementia adegit Non hic Atridae nec fandi fictor Ulixes: durum a stirpe genus natos ad flumina primum deferimus saevoque gelu duramus et undis, venatu invigilant pueri silvasque fatigant, flectere ludus equos et spicula tendere cornu. At patiens operum parvoque adsueta iuventus aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. terga fatigamus hasta; nec tarda senectus debilitat vires animi mutatque vigorem: canitiem galea premimus, semperque recentis comportare iuvat praedas et vivere rapto. Vobis picta croco et fulgenti murice vestis, desidiae cordi, iuvat indulgere choreis, et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. O vere Phrygiae, neque enim Phryges, ite per alta
Abbreviated transcription (Latin):
Et saparim et sũmis stantẽ ꝓturribꝰ toas
Priuernũ capio hũc primo leuis hasta ihemille
S trinxerat ille manũ piecto tegmiue demens
A duulnus tulir ergo alis adlapsa sagiera
Et leuo ĩ fixi est literi minus ib duaq ĩtuo
S pitamẽti anime letal uulnere rumpn
Stabit in egregiis arcẽtis filius armis
ictus acuo amcã et ferrugme clarus hiltta
Insignis facie genitor quẽ inisar arcens
E ductum marris luco fimetia circũ
F luniina pinquis ubi et placabilis ara palici
S trideniẽ fundã posius merencius armis
I p̃e ter aoducta urcũ caput egit habena
Et media aduersi li que fato timpora plũbo
Dissidit multa porrectũ exiendit harena
T um primũ bello colorẽ inteirdisse sagictã
Dicitur ante feraa solitus irere fugatis
A scanius fortẽq manu firoisse numanũ
Cui romulus cognom̃ erat turni minorẽ
Sermani ꝑthalamo sociatus habebat
Io pͥmam ante aciem digna atq ĩ digna relatu

Expanded text:
et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan, et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan, Privernum Capys. Hunc primo levis hasta Themillae strinxerat: ille manum proiecto tegmine demens ad volnus tulit; ergo alis adlapsa sagitta et laevo infixa est lateri manus abditaque intus spiramenta animae letali volnere rupit. Stabat in egregiis Arcentis filius armis, pictus acu chlamydem et ferrugine clarus Hibera, insignis facie, genitor quem miserat Arcens, eductum Matris luco Symaethia circum flumina, pinguis ubi et placabilis ara Palici: stridentem fundam positis Mezentius hastis ipse ter adducta circum caput egit habena et media adversi liquefacto tempora plumbo diffidit ac multa porrectum extendit harena. Tum primum bello celerem intendisse sagittam dicitur ante feras solitus terrere fugaces Ascanius fortemque manu fudisse Numanum, cui Remulo cognomen erat, Turnique minorem germanam nuper thalamo sociatus habebat. Is primam ante aciem digna atque indigna relatu
Abbreviated transcription (Latin):
Irruir et qua tela uider dẽ sissima tendit
Ai pedibus longe melior licus inter et hostes
I ncer et ar ma fuga maros tenet altaq certat
Prendere tecta mami sociũq acungere dextias
Quẽ uirnus pariter cursi teloq secutus
Increpat hia uictor nr̃as ne euadere demena
Sperasi ti posse manus simul arripuit ip̃in
Peirdentẽ et magna muri cũ parte reuellit¬
cõ Qualis ubi aut leporẽ aut cantẽa cõpore cignũ
Sustulit alta petens pedibus iouis armiger uncio
Quesitũ aut matris multis altib agnũ
ABarcius astabulis rapuit lupus undiq clarior
Tolliuir inuadunt et fossas aggere cõplent
Artentes te das alii adfastigia iactant
Ilioneus saxo atq ingenti fragmiine montis
L ucenũ porit subeuntẽ ignesq ferentẽ
Ematrona liger corineũ sternit asilas
Hic iaculo bonus hic longe fallenie sagicta
Ortigium ce neua uictorẽ cenea turnus
Turnus it im domũq dioxippũ ꝓmolũq

Expanded text:
inruit et, qua tela videt densissima, tendit. inruit et, qua tela videt densissima, tendit. At pedibus longe melior Lycus inter et hostis inter et arma fuga muros tenet altaque certat prendere tecta manu sociumque attingere dextras. Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus, increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum pendentem et magna muri cum parte revellit. Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis quaesitum aut matri multis balatibus agnum Martius a stabulis rapuit lupus. Undique clamor tollitur: invadunt et fossas agere complent; ardentis taedas alii ad fastigia iactant. Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem, Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas, hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta, Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, Turnus Ityn Cloniumque, Dioxippum Promolumque
Abbreviated transcription (Latin):
Perq canas tensi tela intorquere fenestras
Princepo ardẽtes coniccit lãpada turnuo
Et flãmã adfixit lateri que pluriia uero
Cõripuit tabulas et postib hesit adesia
Turbati trepidar̃ intus frustraq maloꝵ
Uelle fugã dum se glomeiãt retroq iesidũt
In partẽq peste caret cũ pondere turrio
Procubuit subito et celũ tonat oinẽ fragore
Semi neceo adt̾ras inmani mole secura
Confixiq sius telis et pectora duro
Crans fossi ligno ueniunt uixunus helenor
Et lituo elapsi quoꝵ pͥme uus helenor
Meonio regi quẽ seruali cimnia furtim
Sustulerat ueritisq adtroiã muistrat armis
Ense leuia niedo parmaq ĩglorius alba
Isq ubi se turni me dia inter milia uidit
Hinc acues atq hinc acies astare latinis¬
cõ. U t fua que densa uenãptus septa corona
Contra tela surir seseq hairo riescu morti
Inicit et saltu supra uenabula fertur
Aut aliter iuuenis medios moriturus ĩ hostia

Expanded text:
perque cavas densi tela intorquere fenestras. perque cavas densi tela intorquere fenestras. Princeps ardentem coniecit lampada Turnus et flammam adfixit lateri, quae plurima vento corripuit tabulas et postibus haesit adesis. Turbati trepidare intus frustraque malorum velle fugam. Dum se glomerant retroque residunt in partem, quae peste caret, tum pondere turris procubuit subito et caelum tonat omne fragore. Semineces ad terram, immani mole secuta, confixique suis telis et pectora duro transfossi ligno veniunt. Vix unus Helenor et Lycus elapsi. Quorum primaevus Helenor, Maeonio regi quem serva Licymnia furtim sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis, ense levis nudo parmaque inglorius alba; isque ubi se Turni media inter milia vidit, hinc acies atque hinc acies adstare Latinas: ut fera, quae densa venantum saepta corona contra tela furit seseque haud nescia morti inicit et saltu supra venabula fertur, haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis
Abbreviated transcription (Latin):
Possent tectam aciẽ prũpere cũ tñ omĩo
Ferre libet subter densa testudine casus
Nec iam siifficiut nã qua globus inminet ingens
In manẽ teucri mołe uoluũtq ruuntii
Que strauit rutulos late armoꝵq resoluit
Cegmina nec curãt ceco cõtentere marte
Amplius audaces rutuli s pellere uallo
H issilibus certant
Pũtt alia horrenduo uisi quassabat et ruscas
Pinũ et fumi feros infert merencius ignes
At messapua equũ comitor neptimia ples
Res oudit ualłii et scalis ĩ menia poscit
Uos o caliope precor rospirate canenti
Queis ibi cũ ferro stragel que funtra turuuis
E diterit quẽ quisq uirũ demiserit orco
Et menũ ingentis oras euoliure billi
Et meministia enĩ diue et memorare potestis
Turris erat iusto suspectu et pontibꝰ altis
Oporitima loco sũmis quã uiribꝰ oñs
Eypugnare itali sũmaq eutere opũ ui
Certabant troes cõta defendere saxis

Expanded text:
possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis ferre iuvat subter densa testudine casus; nec iam sufficiunt. Nam qua globus imminet ingens, immanem Teucri molem volvuntque ruuntque, quae stravit Rutulos late armorumque resolvit tegmina. Nec curant caeco contendere Marte amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo missilibus certant. Parte alia horrendus visu quassabat Etruscam pinum et fumiferos infert Mezentius ignis; at Messapus equum domitor, Neptunia proles, rescindit vallum et scalas in moenia poscit. Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti, quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus ediderit, quem quisque virum demiserit Orco; et mecum ingentis oras evolvite belli, et meministis enim, divae, et memorare potestis. Turris erat vasto suspectu et pontibus altis, opportuna loco, summis quam viribus omnes expugnare Itali summaque evertere opum vi certabant, Troes contra defendere saxis
Abbreviated transcription (Latin):
Nare refero he sum tiaq mariq setuta
Figite me si qua est pietas in me omĩa tela
Conicite rutuli me pͥmã absumitt ferro
Aut tu magne pater diuũ miserere tuoq
Inuisum hoc detriree caput subrartara telo
Quanto aliter nequeo criraelem abrũpere uitas
Hoc fletu cõcussi animi mestusq ꝑ om̃s
It gemitus torpent infiacte adp̃lia uires
Illam incentẽtes lutus ideus it actor
Illionei monitu et multũ lacrimãtis yuili
Corripiut intq manus interta reponũt
At tuba t̾ribiłe sonitus ꝓcul aere canore
Increpuir sequit̾ clamor celũq remugit
Accelerant acta pariter testudine uolsa
Ei fossao implere parãt ac uellere uallũ
Querũt paro adicũ et scalia ascendere muros
Quarta est acies incer lucetq corona
Non tam spilsa uiris teloꝵ effundere ꝯtra
Omẽ genus teucri ac duris detruder̃ concis
A dsuen longo muros deferraere bello
Saxa quoq infesto uoluebant pontere si qua

Expanded text:
nate, refers? Hoc sum terraque marique secuta? nate, refers? Hoc sum terraque marique secuta? Figite me, siqua est pietas, in me omnia tela conicite, o Rutuli, me primam absumite ferro: aut tu, magne pater divom, miserere tuoque invisum hoc detrude caput sub Tartara telo, quando aliter nequeo crudelem abrumpere vitam. Hoc fletu concussi animi, maestusque per omnis it gemitus: torpent infractae ad proelia vires. Illam incendentem luctus Idaeus et Actor Illionei monitu et multum lacrimantis Iuli corripiunt interque manus sub tecta reponunt. At tuba terribilem sonitum procul aere canoro increpuit; sequitur clamor caelumque remugit. Adcelerant acta pariter testudine Volsci et fossas implere parant ac vellere vallum. Quaerunt pars aditum et scalis ascendere muros, qua rara est acies interlucetque corona non tam spissa viris. Telorum effundere contra omne genus Teucri ac duris detrudere contis, adsueti longo muros defendere bello. Saxa quoque infesto volvebant pondere, siqua
Abbreviated transcription (Latin):
S tant mesti simul ora utrũ p̃fixa mouebãt
Nota nimis miseris atroq fluẽtia tabo
Interei pauidã uolitans pemiata ꝑ urbẽ
Nũcia fama ruit matrisq adlabitur aures
Euriali at subitus misere calor ossa relupuuit
Excussi manibꝰ rxdii reuoliuaq pensa
E uolat infelix et femineo ululitu
S cissa comã muros ameno atq agmina cursu
Primapetit nõ ulli uirũ nõ illa ꝑicli
Teloꝵq memor celũ tehint questib ĩplet
Hunc ego te euriale aspicio tu ne illa senecte
Sera mee reques poruisti linquere solam
Crudelis necte. sbtanta ꝑicula missus
Adfari extremũ misera dati copia matri
Eeu t̾ra ignora canibus data p̃ra latinis
Altibusq iaces nec te aut tua fimera mater
Produxi pressiue oculto aut uulnera lani
Ueste regens tibi quã nates festina diesq
Urgebam et tela curas solabar aniles
Quo sequar aut que nc̃ artus auulsaq menbra
Et fiius laieꝵ telusq habet hx mihi dete

Expanded text:
stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, stant maesti; simul ora virum praefixa movebant, nota nimis miseris atroque fluentia tabo. Interea pavidam volitans pennata per urbem nuntia Fama ruit matrisque adlabitur auris Euryali. At subitus miserae calor ossa reliquit, excussi manibus radii revolutaque pensa. Evolat infelix et femineo ululatu, scissa comam, muros amens atque agmina cursu prima petit, non illa virum, non illa pericli telorumque memor; caelum dehinc questibus implet: Hunc ego te, Euryale, aspicio? Tune illa senectae sera meae requies, potuisti linquere solam, crudelis? Nec te, sub tanta pericula missum, adfari extremum miserae data copia matri? Heu, terra ignota canibus data praeda Latinis alitibusque iaces, nec te, tua funera mater produxi pressive oculos aut volnera lavi, veste tegens, tibi quam noctes festina diesque urgebam et tela curas solabar anilis. Quo sequar, aut quae nunc artus avolsaque membra et funus lacerum tellus habet? Hoc mihi de te,
Abbreviated transcription (Latin):
Ac colet imperiũq pater romaniis habebit
Uictores p̃da rutuli spoliisq potiti
Uoltentẽ ex animũ flentes in casta ferebat
Net minor incastris luctus rhamnete reꝑto
Exangui et pͥmis una cot ce de ꝑenitis
Serranoq numaq ingens cũ cursus ad ip̃a
Cor pora semi necesq uiros tepraaq recẽtez
Cede locũ et plenco spumãti sanguine riuos
Agnoscunt spolia inter se gale ãq nitentẽ
M essapi et multo faleras sudore receptas
Et iam pͥma nouo spargebat limine t̾ras
Titoni troceũ linquens aurora cubile
Iam sole infuso iam rebus lucere tectis
Cur nus in arma uirto armis curcidatus ipt
Suscitat eratasq acies inp̃lia cogit
Quisq suos uarisq acuunt rumorib iras
Quin ip̃a arreptis uisi miserabile ĩ hastis
Presigunt capita et mulio clamore secũtur.
Furiali ⁊ nisi
Eneade duri moꝵ inparte sinistra
Opposuere aciem nã dextera cingit᷑ amni
Ingentesq tenẽt fossas et turribꝰ altis

Expanded text:
accolet imperiumque pater Romanus habebit. accolet imperiumque pater Romanus habebit. Victores praeda Rutuli spoliisque potiti Volcentem exanimum flentes in castra ferebant. Nec minor in castris luctus Rhamnete reperto exsangui et primis una tot caede peremptis, Serranoque Numaque. Ingens concursus ad ipsa corpora seminecisque viros tepidaque recentem caede locum et plenos spumanti sanguine rivos. Agnoscunt spolia inter se galeamque nitentem Messapi et multo phaleras sudore receptas. Et iam prima novo spargebat lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile: iam sole infuso, iam rebus luce retectis Turnus in arma viros, armis circumdatus ipse, suscitat, aeratasque acies in proelia cogit quisque suas variisque acuunt rumoribus iras. Quin ipsa arrectis visu miserabile in hastis praefigunt capita et multo clamore sequuntur Euryali et Nisi. Aeneadae duri murorum in parte sinistra opposuere aciem, nam dextera cingitur amni, ingentisque tenent fossas et turribus altis