comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ qđ ẽ. agricolȩ non uitis officium qui
etiam palmites operarios suos fecit: nã
ctipsi nondant incrementũ inpendunt
ta menaliquod adiumentũ : sed nonde suo :
quia sine me inquit nihil potestis facere
Audietiam ipsos confitentes : quid autẽ
ẽ apollo quid autem paulus c ministri
ꝑ quos credidistis. et unicuiq sicut dñs
dedit: egoplantaui apollo rigauit
et hocergo sicut unicuiq dñs dedit:
non itaq: desuo : Iam uero quod sequitur
sed ds̃ incrementũ dedit : ñ pillos. sed
perscipsum facit : Excedit hochumanã
agrico lamtrinitatem : lammundiuos
estis : mundiscilicet : atq mundandi neq
enĩ nisi mundiessent fructũ ferre po¬
tuis sent : et ta menomnẽ qui fert fru¬
ctum purgat agricola : ut fructũ plus
afferat : fert fructum quiamundus ẽ
atq: ut plus adferat purgatur adhuo
quis enim ẽ in hacuita sic mundus ut¬
non sit magis magisq mundandus ubi si
dixerimus quia peccatum non habemus
nos ipsos seducimus etueritas in nobis

Expanded text:
uod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri ὥν credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanamagricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, utnon sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
corpore urgteret conuener̃ multi. ut
tam scaẽ animȩ de hocmundo recedenti
suas animas cõmendarent Cũq circalectũ
illius hi qui conuenerant om̃s adsisterent.
Aliicorporeis oculis ȩ gredientes angelos
uider sed dicere aliquid nullomodo po¬
tuer̃ Aluomnino niluider̃ sedomnes qui

Expanded text:
corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
quã magnus coram dño eẽt futurus iN¬
dicat quemoptimogenere conuersandi
uitã ꝑacturum eẽ declarat: quaeenim in¬
t̃homines sub limior et dõgratior eẽ conuer¬
gratiam student conuertere. et creba ani¬
marũ fidelium ad qui sitione gaudium
semperpatriae caclestis augere et ipse
p̃cedet anteillum in spũ et uirtute heliae.
tute sp̃s secundũ eius aduentũ p̃ueniet.
ita is tep̃cursor faccus ẽ redẽo toris¬
toris:
subiungit. ut conuertat corda patrum in
filios et in credibiles ad prudentiam iu¬

Expanded text:
quam magnus coram Domino esset futurus indicat, quem optimo genere conversandi vitam peracturum esse declarat. Quae enim inter homines sublimior, et Deo gratior esse convergratiam student convertere, et crebra animarum fidelium acquisitione gaudium semper patriae coelestis augere? Et ipse praecedet ante illum in spiritu et virtute Eliae. secundum ejus adventum praevenietita iste praecursor factus est Redemptoris. subjungit. Ut convertat corda patrum in filios, et incredibiles ad prudentiam ju
Abbreviated transcription (Latin):
istespiritali pecunia diuidenda ini¬
quus erit. ut non ꝓneces sitacte sed ꝓper¬
sonis doctrinam dnĩ diuidat: sinautẽ
ñ benedis pensetis. ueras aet̃nas que
diuitias doctrinȩ dĩ quis det uobis et
cit eum quiamat pecuniam. dm̃amare
non posse : Igit᷑ et apłis siue lint amaredm̃
ẽẽ pecunias contẽpnendas: Vndescribȩ
et pharisȩi quierant auari aduersum
sed ictã intellegentes parabolã subsan¬
nabant eũ carnalia et cete p̃sentias piri¬
talib ac futuris et quasi in certis p̃ponen¬
tes :t beo phylus antio chenȩ eccłȩ septi¬
ingenii sui nobis monim̃tadimisit haeo
suꝑ hanc parabo lac̃ in suis cõmentariisiẽ
locutus : diues qui habetͣ uilicũ siuedispen

Expanded text:
in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate, sed pro personis doctrinam domini diuidat. \'sin autnon bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et cit eum, qui amat pecuniam, deum amare non posse. igitur et apostolis, si uelint amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentes. Theophilus, Anti- . ochenae ecclesiae septiingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispen
Abbreviated transcription (Latin):
facereinstanter operare. quia necopis
nec ratio. necscientia nec sapientia er̃ apud
inferos. quotuꝓperas qui ergo etuentu¬
rȩ mortis tempus ignoramus. et post
mortẽ operari non possumus suꝑ ẽ ut ari¬
temortẽ tẽpora in dulta rapiamus sic enĩ
sic mors ipsa cũ uenerit uincit᷑ si prius quã

Expanded text:
nec opus, nec scientia, nec ratio, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincetur, si priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabi lẽ ꝑdux̃ ad mortem etgloriosis
occasus fecit eẽ ꝑpetuos: quos ñ solũ honora¬
mus ut martrres sedut magistros patresq
martyrũ ueneramur. qui ecclesiã dĩ et cȩ¬
lestis p̃dicationis doctrina et piis angu¬
nis effusione fundarunt:¬

Expanded text:
enerabilem perduxit ad mortem, et gloriosus occasus fecit esse perpetuos, quos non solum honoramus, ut martyres, sed et ut magistros, patresque martyrum veneramur, qui Ecclesiam Dei et coelestis praedicationis doctrina, et pii sanguinis effusione fundarunt
Abbreviated transcription (Latin):
spex̃: Ait enĩ dño ꝑcontantiquis ẽẽ ab ho¬
minib putaretur: Tues in quic xp̃s filus
dĩuiui: quis ñ responsionis plenitudi¬
ne piscatore ꝓtulis se miretur qua com¬
pendio breuissimȩ confessionis a peruit:
et qđ de patre habebat dns et quod de
humana natiuitac susceperato Xp̃s enim
et filius dĩ uiui : utriusq naturae indiui¬
sũ continet sacramentũ : uere suspipien¬
dum cunctis et mirabilẽ piscatorẽ quidũ

Expanded text:
spexit; ait enim Domino percunctanti quis esse ab hominibus putaretur: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Quis non responsionis plenitudiem piscatorem protulisse miretur, quam compendio brevissimae confessionis aperuit, et quod de Patre habebat Dominus, et quod de humana nativitate susceperat? Christus enim et Filius Dei vivi, utriusque naturae indivisum continet sacramentum, vere suscipiendum cunctis; et mirabilem piscatorem, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi sidei manu contigerit: nãrarus
ualde qui eius uł inpectore recũ bere
uł caput mereatur pistici nardo ꝓun¬
guere cũ etille magnus fuerit quise in¬
dignũ dicebat eius calciamenta portare
magna etilla que unguere pedes eius et
capilis suis tergere ꝓmeruit : Etaitiħs :
quis ẽ quimȩ ttigit ñ ut ipse q̃ nesciat
doceatur sed ut uirtus fidei quã nouerat
immoquã ipse dederat in muliere de¬
claretur in terrogat : negantibus autẽ
omnibus dixit petrus et quicũ illo eran
p̃ceptor turbȩ te conprimunt et affli¬
gunt et dicis quis me teagit : quemtur
bȩcomitantes passim comprimunt : Vna
credulamulier dnm̃ tangit quia qui
diuersis in ordinate glomerantium he¬
resibus affligitur. solo catholicae eccle¬
siae fidelit̃ corde quaeritatur : nam
sicut quidam uidentes non uident.
et audientes non audiunt. Ita etiam
tangentes nontangunt quia non
fideliter xpͥm̃ tenngunt Vndecuidã
amanti quidem sed nondũ plenecre¬
dentidicit noli me tangere nondum

Expanded text:
em fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum
Abbreviated transcription (Latin):
asq uircutes : Aliquando quidem suo
exemplo xp̃i nos fieri imitactores iu¬
beo dicendo: Imitatores mei estote sicut
et ego xp̃i: aliquando quidẽ desereti

Expanded text:
s vincere. Aliquando quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resi
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid etiã terrã occupat terrã quip¬
pe occupat quimentes alienas grauat:
terrã occupat qui locũ quẽ tenet in bo¬
nisoperibus non exercet : sed tam̃ nr̃mẽ¬
ꝓtclibus dep̃cari:nã cultor uineae qͥd
dicat audiamus : dñẽ dimitte illã et hoc
Annousq dũ fodicm circaillã quid ẽ cir¬
caficulneam fodere nisi infructuosas
mentes increpare : omnis quippe fossa
in imo ẽ : et nimirũ increpatiodũ m̃ tẽsibi

Expanded text:
Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tameultor vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Et merito ille oboedientis nom ine cen¬
setur. qui et prius inuitante andrea mox
dñm uidere curauit .: Et postmodũ cũipse
dñs̃ eum ad discipulatũ uocaret. statim
cumeodem andreaquem pari teruocauit.
relictis retibus quorũ usuuiuebant. eũ seqͥ
ñ distulit : Vnde etan dreȩ quoq: nomen
ueram mentis eius imaginẽ p̃fert : Andre

Expanded text:
Dei. Et merito ille obedientis nomine cenDei. Et merito ille obedientis nomine censetur, qui et prius, invitante Andrea, mox Dominum videre curavit; et postmodum cum ipse Dominus eum ad discipulatum vocaret, statim cum eodem Andrea, quem pariter vocavit, relictis retibus quorum usu vivebat, eum sequi non distulit. Unde et Andreae quoque nomen veram mentis ejus imaginem pr
Abbreviated transcription (Latin):
quiait e xisti iNsa lutẽ populitui ut
saluos facias christostuos Exiit quip¬
ret eẽ participes sequit᷑ intuitus autẽ
cumilis dix̃ tuessi monfilius iohanna
intuitus ẽ simonẽ ils̃ non exterioribus
solũ oculis. sed int̃ nodiuinitatis intuitu
iuxta illud beatisamuhelis: homo uidet
in facie. ds̃ autẽ in tueturcor uidit cor¬
diseius simplicitatem uiditanimi sub¬
limitatẽ ciuius merito. cunctȩ eẽt p̃fe¬
rendus eccłȩ : uidioquia uocante andrea
feruente ad seamore ꝑuo lauerit. Ideoq
uenien tem mox familiari affatur elo¬
quio tues inquiens simon filius io han¬
na nec magnũ ẽ dño uocabulũ cuuis¬
libet hominis uel patris eius dicere.
qui omnium scõrũ nomina scripta tenet
in caelo sed positurus discipulonomen.
uoluit ostendere quia qđ a parentib: ac¬
ceperat nomen etiam ipsũ significatione
uirtutis non careret simonergo oboedi¬
ens io hanna dicit dñĩ gratia Tues si mon
silius io hana Tues oboediens filius gratiȩ

Expanded text:
qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quipret esse participes. Sequitur: Intuitus autem eum Jesus, dixit: Tu es Simon filius Joanna. Intuitus est Simonem Jesus, non exterioribus solum oculis, sed et interno divinitatis intuitu, juxta illud beati Samuelis: Homo videt in facie, Deus autem intuetur cor . Vidit cordis ejus simplicitatem, vidit animi sublimitatem, cujus merito cunctae esset praeferendus Ecclesiae. Vidit quia, vocante Andrea, fervente ad se amore pervola verit; ideoque venientem mox familiari affatur eloquio: Tu es, inquiens, Simon filius Joanna. Nec magnum est Domino vocabulum cujuslibet hominis vel patris ejus dicere, qui omnium sanctorum nomina scripta tenet in coelo; sed positurus discipulo nomen voluit ostendere quia quod a parentibus acceperat nomen etiam ipsum significatione virtutis non careret. Simon ergo obediens Joanna dicitur Domini gratia. Tu es Simon filius Joanna, tu es obediens filius gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
bona desiderabiliter prouidens mala soller¬
ter cauens: sed nos sepe dumalus rebus
intendimus fit ut alia neglegamus : etubi
neglegimus ib ꝓcul dubio oculũ non habemꝰ:
nã eccepharisȩus ad ex hibendã abstinen¬
tiam. adimpendendã miseri cordiam. ad
referendas dõ gratias oculum habuerat.
sed adhumilitatis cus todiam non habe¬
bat : et quid prod ẽ quod contraostium
in sidias paenȩ totacciuitas cautecusto¬
ditur. siunum foramen a pertũ relinquit᷑.
unde ab hostib: intretur e Et publicanis
a longe stans nolebat nec oculos ad cae¬
lũ leuare sed ꝑcutiebat pectus suũ dicens:
ds̃ ꝓpiciesto mihi peccatori : dico uobis de¬
scendit hic iustificatus in domũ suã ab illo:
quanta ueniae fiduciam digne paeniten¬
tibus p̃bet qđ publicanus qui reatum suae

Expanded text:
bona desiderabiliter providens, mala solerbona desiderabiliter providens, mala solerter cavens. Sed nos saepe, dum aliis rebus intendimus, fit ut alia negligamus. Et ubi negligimus, ibi procul dubio oculum non habemus. Nam ecce Pharisaeus ad exhibendam abstinentiam, ad impendendam misericordiam, ad referendas Deo gratias oculum habuerat, sed ad humilitatis custodiam non habebat. Et quid prodest quod contra hostium insidias pene tota civitas caute custoditur, si unum foramen apertum relinquitur, unde ab hostibus intretur. Et publicanus a longe stans nolebat nec oculos ad coelum levare, sed percutiebat pectDeus, propitius esto mihi peccatori. Amen dico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Quantam veniae fiduciam digne poenitentibus praebet quod publicanus qui reatum suae
Abbreviated transcription (Latin):
ribilis in conclusione sentia subditur: Verũ¬
tamen filius hominis ueniens putas. ueniea
fidem in terra : ꝓharisȩus stans. haec apud
sunt species : quibus omnis tumor arrogan¬
tium demonstratur : Cũ bonũ aut asemet¬
ipsis haberese a estimant aut sibidatum
desuꝑ credunt. ꝓsuis se hoc accepisse
meritis putant. aut certe cũ iactant seha¬
bere qđ non habent. aut despectis cȩteris
singularit̃ ui deria ppetunt habere qđ ha¬
bent: qua phacrisȩus iste iactantiae pͥtela¬
borasse dep̃henditur quidcir codetẽplo
absq: iustificatione descendit quia bono¬
rũ operũ merita sibi quasi singu lariter
tribuens branti publicanosep̃tulit : leiuno
bis insabbato decimas do omnium q̃ possi¬
deo: iez echiel ꝓphetadeostensis sibi
cȩlianimilibus scribit et totũ corpus ple¬
nũ oculis in circuitu ipsorũ quattuor:
Corpora quippe animalium idcirco
plena oculis describuntur. quia scorũ
actio ab omni parte circumspectio ẽ

Expanded text:
bilis in conclusione sententia subditur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas inveniet fidem in terra? Pharisaeus stans, haec apud sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, vel cum bonum a semetipsis habere se existimant; aut si sibi datum desuper credunt pro suis se hoc accepisse meritis putant, aut certe jactant se habere quod non habent, aut despectis caeteris singulariter videri appetunt habere quod habent. Qua Pharisaeus istae jactantiae peste laborasse deprehenditur, qui idcirco de templo absque justificatione descendit, quia bonorum operum merita sibi, quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo. Ezechiel propheta de ostensis sibi coeli animalibus scribit. Et totum corpus plenum oculis, in circuitu ipsorum quatuor. Corpora quippe animalium idcirco plena oculis describuntur, quia sanctorum actio ab omni parte circumspecta est,
Abbreviated transcription (Latin):
ad extris eiusdem altaris : ut non terrena
et infima sed gaudia caelestis et sempit̃¬
naebeatitudinis quae perdex terã solent
figurari hominibus sepromittere mon¬
straret : Illis maxime qui percordis sui mun¬
ditiam ipsi altare aureum effici. qui pro¬
pe ingres sum regni caelestis sedula cogi¬
tatiola łsistere. quia romata orationum

Expanded text:
a dextris ejusdem altaris, ut non terrena a dextris ejusdem altaris, ut non terrena et infima, sed gaudia coelestis et sempiternae beatitudinis, quae per dextram solent figurari, hominibus se promittere monstraret: illis maxime qui per cordis sui munditiam ipsi altare aureum effici, qui prope ingressum regni coelestis sedula cogitatione assistere, qui aromata orationum
Abbreviated transcription (Latin):
conia sũpserint ex ordium inquatã mul¬
tipliciter opus eius demgratiae et totus
mundi redemptio signabatur : Appa¬
ruit autem oranti zachariae angelis:
stans ad extris altaris incensi qui notan
in quoa pparuit gratiae quã euangelita¬
re uenerat testi monium perbibet : T ẽpr
quippe oblationis sacerdotia pparuit
ut uerũ se aet̃nũq pontificem uerã pro
mundi salute ostiamuenturã p̃dicare
signaret : stabat iuxta altare incensi
ut nouites tamenti p̃conẽ seuenis se do¬
ceret duonãq altaria erant in templo
quaed o testamenta signant in ecclesia
primũ altare holo caustinere cooper¬
tũ et antefores templi adofferendas
uictimas et sacri ficia positum quod car¬
nales ueteris tes tamenti cultore signifi¬
cat deinde altareincensi aurotex tum
prope ostium scĩ scorũ ad ado lenda
timlamata erat statutũ quodinteriorẽ
perfectioremq noui testamenti et culto¬
rum illius gratiam designat : stabat etiuã

Expanded text:
aeconia sumpserint exordium, in qua tam mulaeconia sumpserint exordium, in qua tam multipliciter opus ejusdem gratiae et totius mundi redemptio significabatur. Apparuit autem oranti Zachariae angelus, stans e dextris altaris incensi. Quo notanin quo apparuit, gratiae quam evangelizare venerat, testimonium perhibet. Tempore quippe oblationis sacerdotii apparuit, ut verum se aeternumque pontificem veram pro mundi salute hostiam venturam praedicare signaret. Stabat juxta altare incensi, ut Novi Testamenti praeconem se venisse doceret. Duo namque altaria erant in templo, quae duo Testamenta signant in Ecclesia. Primum altare holocausti aere coopertum, et ante fores templi ad offerendas victimas et sacrificia positum, quod carnales Veteris Testamenti cultores significat. Deinde altare incensi auro tectum, prope ostium Sancti sanctorum, ad adolenda thymiamata erat statutum, quod interiorem perfectioremque Novi Testamenti et cultorum illius gratiam designat. Stabat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
illoueniente ad baptis mum suũ loquit᷑
dicens: Ecceagnusdĩ eccequitollit pec¬
catamundi qua e uide licet expiatiose¬
mel in anno exe lebrari statuta ẽ quia
peccato a pparebit expectantibus se in sa¬
lutem: quod autẽ pontifice adrogandũ
ingrediente scũ arium. neminem hominũ
intabernaculo eẽ licebat donec ex iret:
infirmitatem scãe ecclesiae designat
quae profide eius pati nec dumerat
idonea: quodinipsis patefactũ ẽ apłis
quiincoata eadem passione illuis om̃s
relicto eofugerunt e grediebat᷑ autem ex¬
pleta expiatione ponti sex utctalus ab¬
naculum in trandi facultas daretur quia
perfecto suae sacrificio passionis apparu
offerendas dõ ostias non solum de uotiope¬
ris et orationis. sed et proprii sangui¬
niscorũ quoq corda roborauit: haec de
obseruantia festiuitatis legalis latius
ex posuimus utagnos ceret caritas ura
qua m congruent̃ in ea noua gratiae p̃¬

Expanded text:
illo veniente ad baptismum suum loquitur, illo veniente ad baptismum suum loquitur, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quae videlicet expiatio semel in anno celebrari statuta est, quipeccato apparebit exspectantibus se in salutem . Quod autem pontifice ad rogandum ingrediente sanctuarium, nemini hominum in tabernaculo esse licebat donec exiret, infirmitatem sanctae Ecclesiae designat, quae pro fide ejus pati necdum erat idonea. Quod in ipsis patefactum est apostolis qui, inchoata eadem passione illius, omnes relicto eo fugerunt. Egrediebatur autem expleta expiatione pontifex, ut et aliis tabernaculum intrandi facultas daretur, quia perfecto suae sacrificio passionis, apparuofferendas Deo hostias non solum devotione  Al., devoti operis et orationis, sed et proprii sanguinis, eorum quoque corda roboravit. Haec de observantia festivitatis legalis latius exposuimus, ut agnosceret charitas vestra quam congruenter in ea nova gratiae pr
Abbreviated transcription (Latin):
stũ ẽ finis enĩ legis xpͥs adiustitiã omnicre¬
denti Nam et septenario propt̃ sabbatũ
adenario numero ꝓpt̃ decalogum legis
adimpletiorectefiguratur : dies haec ꝓpi¬
tiationis erat etexpiationis : inquapopu¬
lus omnis ab operib uacare et peroratio¬
nesatq abstinentiam a ffligiet castigarip̃¬
ciptus q̃ quodbcatiohannis et uitae etp̃¬
dicationi multum congruit q̃uietipse
amundanis uacans operibus caelestibus
solumstudus ac desideriis aninũ dabait.
Etconuenientes adse turbas a malis ope¬
ribus abstinere acperpaenitentiam
fidemq: expiari etxp̃o consecrari doce¬
but quia tempus iamdiunȩ propitatio¬
nis in staret in quacunctis pie quaeren¬
tibus regniae lestis patẽret ingressus:
qđ autem hac die ponti fex scũ ariũ etta¬
bernaculũ testimonii atq altare sacer¬
dotes quoq etuniuersũ populũ expiare
iussus ẽ io hannes ipse qui sit isteponti¬
fex quȩ haec expiatio mani festiet cum

Expanded text:
ptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni creptum est: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Nam et septenario propter sabbatum, et denario numero propter decalogum, legis adimpletio recte figuratur. Dies haec propitiationis erat et expiationis, in qua populus omnis ab operibus vacare, et per orationes atque abstinentiam affligi et castigari praeceptus est. Quod beati Joannis et vitae et praedicationi multum congruit, qui et ipse a mundanis vacans operibus, coelestibus solum studiis ac desideriis animum dabat, et convenientes ad se turbas a malis operibus abstinere, ac per poenitentiam fidemque expiari, et Christo consecrari docebat: quia tempus jam divinae propitiationis instaret, in quo cunctis pie quaerentibus regni coelestis pateret ingressus. Quod autem hac die pontifex sanctuarium et tabernaculum testimonii, atque altare, sacerdotes quoque et universum populum expiare jussus est, Joannes ipse quis sit iste pontifex, quae haec expiatio manifestat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
fex et tabernaculũ testimonisatq: altu¬
re. sacerdotes quoq et uniuersũ populũ¬
erit q uobis hoc legitimum sempiternũ,
ut oretis profiliis isrł et procunctis pec¬
catis corum semel in anno: et paulo supenis
cumritu eiusdem expiationis doceret
ait interalia nullus hominũ sit intab̵¬
naculo quando pontifex in greditur
scũ arium utroget prose et prodomosua
et pro uniuerso coetu filiorũ i srł donec
singula sufficienter quomodo nuncin¬
unde hoc maxime libeturãe frat̃nitatis
auribus intimare : quam conuenient̃ ele¬
cum sit tempus in quo p̃cursoris dñi nati¬
euitas etiurtus futura nuntia retur: ses¬
timus quippe mensis et decima huius di¬
es sacratissimo huic oraculo dedicatur:
quianimirũ illenas citurus p̃dicebatur
qui consummationem obseruantiae
legalis et euangelicȩ gratiae p̃dicaret
initium quia ortus monstrabatur illius
qui primus omnium et uenire etiam ad ẽẽ
ostenderet dnm saluatorem de quoscri¬

Expanded text:
atque altaatque altare, sacerdotes quoque et universum populueritque hoc vobis legitimum sempiternum, ut oretis pro filiis Israel, et pro cunctis peccatis eorum semel in anno. Et paulo superius, cum ritum ejusdem expiationis doceret, ait inter alia: Nullus hominum sit in tabernaculo, quando pontifex ingreditur sanctuarium, ut roget pro se, et pro domo sua, et pro universo coetu Israel, donec singula sufficienter, quomodo nunUnde hoc maxime libet vestrae fraternitatis auribus intimare, quam convenienter electum sit tempus, in quo praecursoris Domini nativitas, et virtus futura nuntiaretur. Septimus quippe mensis, et decima hujus dies sacratissimo huic oraculo dedicatur, quia nimirum ille nasciturus praedicabatur qui consummationem observantiae legalis, et evangelicae gratiae praedicaret initium: quia ortus monstrabatur illius, qui primus omnium et venire, et jam adesse ostenderet Dominum salvatorem, de quo scri
Abbreviated transcription (Latin):
haec sint annitempore gesta quibus inti¬
mandum quia nec hoc scriptura p̃t̃ misit.
sed ex eo quod addidit latent̃ innuit: et
omnis inquiens multitudo erat populi
orans foris hora incensi Vna et enim tan¬
tũmodoperannum sollemnitas erat : In qua
pontifice adorandum scã sc̃orũ intrante
nullum prorsus hominũ intra forestem¬
pliremanere liceret . sed omnes tẽpr
oblationis exterius iuberentur orare
haec autemerat statuta sollemnitas.
septimo a paschamense decima diemensis
quaedies propitiationis. siue expiatio¬
nis uocabatur : quia uide licet oblatis in
altare holo caustiuictimis sanguis in
scã sc̃orũ ad expiandum inferebatur :
nec sanguis solum ibias pergebatur. sed
ectim lama ado lebatur quod in p̃senti
lectione ⁊ acharias fecisse memoratur
dicit ergo dehac sollemnitate dñs mosi:
mense septimo decimadie mensis af¬
fligetis animas urãs. nullũq: facietis
opus: expiabit autem scũ arium ponti

Expanded text:
haec sint anni tempore gesta. Quibus intihaec sint anni tempore gesta. Quibus intimandum quia nec hoc Scriptura praetermisit, sed ex eo quod addidit latenter innuit; Et omnis, inquiens, multitudo erat populi orans foris hora incensi. Una etenim tantummodo per annum solemnitas erat, in qua pontifice ad orandum Sancta sanctorum intrante, nullum prorsus hominum intra fores templi remanere liceret, sed omnes tempore oblationis exterius juberentur orare. Haec autem erat statuta solemnitas septimo a Pascha  Al., Paschae mense, decima die mensis, quae dies propitiationis sive expiationis vocabatur, quia videlicet oblatis in altari holocausti victimis, sanguis in Sancta sanctorum ad expiandum inferebatur. Nec solum sanguis ibi aspergebatur, sed et thymiama adolebatur, quod in praesenti lectione Zacharias fecisse memoratur. Dicit ergo de hac solemnitate Dominus Moysi: Mense septimo, decima die mensis affligetis animas vestras, nullumque facietis opus . Expiabit autem ponti
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalis gratia prolis: sic isa ac filius
ꝓmisionis qui in figuram redemptoris
nr̃i factus ẽ oboediens patriusq ad mor¬
tem deueteranis parentibus et steri li
diumatre natus ẽ : sicia cob etio seph patri¬
archae sic sam sonfortissimus ducũ : et ꝓ¬
phetcrũ eximius samuhel steriles diu
corpore. sed fecundas semꝑ uirtutib: habu¬
eregene trices ut mira culonatiuitatis na¬
torũ dignitas naͦsceretur. et probarent᷑
sublimes inuita futuri qui in ipsouitae
ex ortu condicionis humane iuretrans¬
cenderent quod uero sequitur: factũ ẽ
autem cum sacerdotio fungeretur in or¬
dine uicis suae ante dm̃. secđ consuetudi¬
nem sacerdotii sorte exiit ut incensũ
poneret ingressus in templum dñi. cla¬
retquidem omnibus quiaiam redeunte
exordine septimana uicis suae quae ei
deuice abia contigerat. templum mini¬
straturus intrauit: sed forte aliquibus ob¬
scurũ ẽ. quia scriptura tacere uidetur. quo

Expanded text:
spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius spiritualis gratia prolis. Sic Isaac filius promissionis, qui in figuram Redemptoris nostri factus est obediens patri usque ad mortem, de veteranis parentibus et sterili diu matre natus est: sic Jacob et Joseph patriarchae, sic Samson fortissimus ducum, et prophetarum eximius Samuel steriles diu corpore, sed fecundas semper virtutibus habuere genitrices, ut miraculo nativitatis, natorum dignitas nosceretur, et probarentur sublimes in vita futuri, qui in ipso vitae exortu conditionis humanae jura transcenderent; quod vero sequitur: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur s ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exiit ut incensum poneret, ingressus in templum Domini. Claret quidem omnibus quia jam redeunte ex ordine septimana vicis suae, quae ei de vice Abia contigerat, templum ministraturus intravit; sed forte aliquibus obscurum est, quia Scriptura tacere videtur quo
Abbreviated transcription (Latin):
hannis smmunes eẽ declarantur : de quib:
cũ dictũ eẽt Erant autẽ iusti ambo. continuo
sub nectitur. ante dm̃ ec cũ ad iunctũ eẽt:
incedentes in omnib: mandatis etiustifi¬
cationib: dñi mox infertur. sinequerela
Acsiuopertedicatur: ad eose in actibus
pariter et cogitationibus suis circũ spe¬
Cte agebant ut et diuinis optutibus ince
culto ethumano fora siudcio placerent:
luxta illud apłi prouidemus enimbona :¬
non solum dõ coram sed etiam corã hominib:
et nonerat illis filius eo quod eĩt eli sa¬
bethsterilis et ambo processis sent in die¬
bus suis : diuinitus ẽ. procuratũ ut sterili
matreutroq parente prouectioris aeta¬
tis. io hannes nasceretur quatqͥnus etiã ipso
ortus eius miraculo patesceret uirũ mag¬
gnae uirtutis futurũ eẽ quinascebatur. ubi
desinente omni lasciuia concupiscentiae
carnalis constaret quia nulla inconcepti¬
one causauoluptatis. sed sola cogitata sit

Expanded text:
oannis immunes esse declarantur, de quibus oannis immunes esse declarantur, de quibus cum dictum esset, Erant autem justi ambo, continuo subnectitur, ante Deum; et cum adjunctum esset, Incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini, mox infertur, sine querela. Ac si aperte dicatur, Adeo se in actibus pariter et cogitationibus suis circumspecte agebant, ut et divinis obtutibus in culto, et humano foris judicio placerent, juxta illud Apostoli: Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Et non erat illis filius, eo quod esset Elizabeth sterilis, et ambo processissent in diebus suis. Divinitus est procuratum ut sterili matre et utroque parente provectioris aetatis Joannes nasceretur, quatenus etiam ipso ortus ejus miraculo patesceret virum magnae virtutis futurum esse qui nascebatur, ubi desinente omni lascivia concupiscentiae carnalis constaret quia nulla in conceptione causa voluptatis, sed sola cogitata sit
Abbreviated transcription (Latin):
inquarũ distributione sortium abia decuis
uice et genere ⁊ achariasoritur octicuo
loco positus inuenitur etrecte p̃co nouite¬
stamenti in quo gloria resurrectionismun¬
dodeclaratur loco octauȩsortis nascitur:
quia et dñs nr̃t una sabbati q̃ ẽ adie condi¬
tionis octaua resurrex̃ amortuis et nobis
post sex huius scłi aetates. Ac septimã quie¬
tis animarũ quȩ ẽ in aliauita octaua iam
aetas perpetuae resurrectionis infine
ꝓmittitur Erant autem iustiambo ante dm̃ :÷
incedentes in omnibus mandatis et iustifica¬
tiombus dñi sine querela : saepecontingit
ut hi quiiam ꝑ fecti hominũ aestimatione
iudicantur ad huc in oculis interni arbi¬
tris minus aliquid ꝑfectionis habeant :
etrursus solet euenire. ut non nulli quib:¬
dam uirtutũ operib: mmoderatius stu¬
dendo dumsesscientia dõ placere appe¬
tunt: ꝓximorũ oculos offendant : a qua
utrumq rep̃hensione. parentes beatiio¬

Expanded text:
In quarum distributione sortium, Abia, de cujus In quarum distributione sortium, Abia, de cujus vice et genere Zacharias oritur, octavo loco positus invenitur. Et recte praeco Novi Testamenti, in quo gloria resurrectionis mundo declaratur, loco octavae sortis nascitur: quia et Dominus noster una sabbati, quae est a die conditionis octava, resurrexit a mortuis, et nobis post sex hujus saeculi aetates, ac septimam quietis animarum, quae est in alia vita, octava jam aetas perpetuae resurrectionis in fine promittitur. Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Saepe contingit ut hi qui jam perfecti hominum aestimatione judicantur, adhuc in oculis interni arbitri, minus aliquid perfectionis habeant; et rursus evenire solet ut nonnulli quibusdam virtutum operibus immoderatius studendo, dum sine scientia Deo placere appetunt, proximorum oculos offendant. A qua utraque reprehensione parentes beati J
Abbreviated transcription (Latin):
qua dicebantur erigerent uolensq ut
crescente cultu et magnificentia templi.
decus quoq minis terii illius et ministran¬
tium cresceret coetus: conuocauit omnẽ
ꝓgeniem filiorũ aaron et eosuide licet
uisitq hos in partes uiginti quattuor Ac
dehis singulis singulos pontifices eli¬
gens ceteros qui in partib: erant sacerdo¬
tu minoris. quinunc prȩs bsteratus uocat
officio fungi p̃cepit : Eaui delicet prouisio¬
ne : utdũ quilibet pontificũ uita decederet
qui cũq in euis parte optimus putcretur
ei pontificatus succederet quas uidelicet
partes taliterordinauit ut siuguli pontifi¬
cesꝰ cũ subiectis sibi sacerdotib: ꝑocto nosmi¬
nis trarent dies: hoc ẽssabbato usq ad sabba¬
les unus tamen in eis qui dignior uideret᷑
speciali reuerentia ac potestate p̃minens
sũmisacerdotis nomen haberet Qui autẽ
ordo parcium earundẽ seruari deberetimis¬
sacorã dđ rege et principibus samiliarũ
sacer dotalium et leuiticarũ sorte quere bat᷑:

Expanded text:
qua dicebantur, erigerent. Volensque ut crescente cultu et magnificentia templi, decus quoque ministerii illius et ministrantium cresceret coetus, convocavit omnem progeniem filiorum Aaron, et eos videlicet visitque hos in partes viginti quatuor, ac de his singulis singulos pontifices eligens, caeteros qui in partibus erant sacerdotii minoris, qui nunc presbyteratus vocatur, officio fungi praecepit, ea videlicet provisione ut dum quilibet pontificum vita decederet, quicunque in ejus parte optimus putaretur, ei in pontificatu succederet. Quas videlicet partes taliter ordinavit ut singuli pontifices cum subjectis sibi sacerdotibus, per octonos dies, hoc est a sabbato usque ad sabbaes, unus tantum  Al., tamen in eis qui dignior videretur, speciali reverentia ac potestate praeeminens, summi sacerdotis nomen haberet. Qui autem ordo partium earumdem servari deberet, missa coram David rege et principibus familiarum sacerdotalium, et Levitarum sorte quaerebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
re ei quicum uiginti milibus uenitad
se alio quin. ad hoc illo longe agente legatio
mittens rogat ecq̃ pacis sunt: rex con¬
tra regem ex ȩquouenit ad p̃liumi et
tamen si se perpendit non posse suffi¬
cere. legationem mittit. et eccq̃: pa¬
cis sunt postulat quibus ergonos la¬
crimis spercre ueniam debemus. qui
in illo tremendo examine cumregenr̃o
exaequo aduidicium non uenimus
quos nimirũ conditio infirmites et causa

Expanded text:
 qui cum viginti millibus venit ad se? Alioquin adhuc illo longe agente, legationem mittens rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum Rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa
Abbreviated transcription (Latin):
iuxtec pauliuocem spectcculum facti
sumus mundo angelis et hominib: et in omne
quod agimus considercre occultos nros
aduersarios debemus qui sempernr̃is ope¬
ribus in sistunt: semper ex nr̃o defectu gra¬
tulantur: quos propheta intuens. ait ds̃
m̃s inte confido non erubes cã: neq: iħ rideant
me in imicimei : In bonis enim o peribus in¬
tenti : nisi contrama lignos sp̃s sollicite
uigilemus: ipsos irrisores patimur quos
ad malum ꝑsua sores habemus : sed quia
de construendo aedificio comparatio
decteoẽ : nunc exminori ad mauis simili¬
tudo subditur. ut exrebus minimis maio¬
ra pensentur nam sequit᷑ Aut quis rex
iturus committere bellũ aduersus
aliumre gemnonne sedens prius cogi

Expanded text:
juxta Pauli vocem, Spectaculum facti juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et in omne quod agimus considerare occultos nostros adversarios debemus, qui semper nostris operibus insistunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens, ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur, quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut quis rex iturus committere bellum adversus alium regem, non sedens prius cogi
Abbreviated transcription (Latin):
mus: p̃uenire perstudium considerationis
debemus : Ecce enim uixtaueritatis uouẽ
quiturremaedificat : prius ae difica
sumptus parat: sigitur humi litactis turrẽ
terrenum et caelestȩ aedificium distat.
quod terrenũ aedificium ex pensas col¬
ligendo construitur caceles te uero aedi¬
ficium exnensas dispergendo: Adillud
suptus facimus si non habi olliganus
adistud sumptus facimus siet hacbitte re¬
linquamus istos sũp̃tus diues ille habere
non potuit qui multas possessiones pos¬
sidens magistrumre qui siuit dicens. ma¬
gister bone quid faciens uitam aeternam
possidebo : quicũ p̃cepte relinquendi om̃a
audisset : tristis abscessit : et inde .ẽ. angu¬
stactus inmente . undeforis fuit latior in
possessione quia eniminhac uita amabat
suptus cel situdinis tendendo ad a eternã
patriam habere noluit sumptus humilitae¬
tis considerantdum uero quod dicitur om̃s
quiuiderint incipiant illudereei. quia

Expanded text:
mus praevenire per studium considerationis mus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
sed carnalit̃ impendunt : ut ei non ad
uirtutem: sed quasi miserando adcul¬
pas fauetent hiitaq crucem quidem
uidentur ferre sed dñ m ñ sequntur : unde
recte haececedem ueritas dicit : quiꝰbaui¬
lat crucem suam etuenit post me : non potest
m̃s discipulus ẽẽ : baiula reetenim crucẽ
et post dñmare ẽ uel carnis abstinentiã
uel comͣpassionem proximo ꝓstudio aet̃nȩ
intentionis exhibere nã quis quis haec ꝓ
temporcli intentione exhibet : Crucem qui¬
dembaiulat sedire post dñm recusat quia
uero sublimia p̃ceptec daetec sunt : ꝓtinus com¬
paratio ae dificcendȩ sub limitactis adiun¬
gitur cum dicitur : qui senim ex uobis uolons
turrem aedificare non prius sedens com¬
putcet sũptus qui necessarii sunt si habeat
rit fundamentum et non potuerit per¬
ficere : om̃s quiuider incipiant illudere
ei dicens quia hic homo coepit aedificcre
et non potuit consummare : omne qđ agi¬

Expanded text:
sed carnaliter impendunt, ut ei non ad sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem dentur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Bet post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data sunt, protinus comparatio aedificandae sublimitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrem aedificare, nonne prius sedens computat sumptus qui necessarii sunt, si habet rit fondamentum, et non potuerit perficere, omnes qui vident, incipiant illudere ei, dicentes: Quia hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare? Omne quod agi
Abbreviated transcription (Latin):
itinere procarnalibus affectibus non
declinemus tota enim uirtute pensan¬
dum ẽ qđ uaccȩ dĩ plaustro subpositȩ
ꝑgunt et gemunt dant ab intimis mugi¬
tus ett amen de itnere non deflectun
gres sus sicnimirũ p̃dicatores dĩ sic fi¬
deles quiq: eẽ intrascã ecclesiam debeN :
ut compatiantur ꝓximis ꝑcaritatem:
et tamen deuia dĩ non ex orbitent.
ꝑ compassionẽ hoc ipsum uero animȩ
odium qualit̃ ex hiberi debeat : ueri¬
tas subdendo manifestat dicens : Qui ñ
ba iulct crucem suã etuenit postme non
potest m̃s eẽ discipulus : Crux quippe:
Acruciatu dicitur: et duobus modis cru¬
cem dñĩ baiulamus cum aut ꝑ abstinen¬
tiam carnem a fficimus aut ꝑ compas¬
sionem ꝓximi neces sitatem illius nr̃am
putamus qui enim dolorem exhibet
in aliena neces sitate. crucem portat
inmente : sciendũ uero ẽ qđ sunt non nulli
qui carnis abstinentiam non prodõ sed
pinanigloria exhibent : et sunt pleriq
qui cõpassionẽ proximo nonspiritadit᷑

Expanded text:
itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae, pergunt et gemunt. Dant ab intimis mugitus, et tamen de itgressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝓximu sustinermus : A ꝓximonãq ꝑsecu¬
tiones dãna et contumelias . Ab antiquo
enĩ aduersario temptamenta. Adõ autẽ
flagella to lercmus : sedinomnib: trib:
bismodis. uigilantioculo semet ipsã debet
mens circũ spicere. Ne contramala ꝓximo
ꝑtrahatur ad retributionẽ mali nec on¬
trac tẽptecmenta aduersarii seducatur
ad delectationẽ uł consensum delicti:
ne contra flagella opificis ad ex cessũ
pruat murmurationis ꝑfecteenim aduer¬
sarius uincitur. quando mens nr̃a et int̃
abodio et int̃ flagelladi cõpescitur amur¬
muratione nec haec agens retribui nob
p̃sentiabona requiramus Nã ꝓlabore
patientiae bona sperande sunt sequentis
uitae. uttunc p̃miũ nr̃i laboris incipiat.
quando omnis labor funditus ces sat un

Expanded text:
a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, et damna, et contumelias; ab antiquo enim adversario tentamenta, a Deo autem flagella toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter ab odio, et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis bona praesentia requiramus; nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
da frigidis. frigida calidis curantur. Ita
dñs nr̃t contraria opposuit p̃dicam̃ta
peccatis ut lubricis continentiam tenacib
largitatẽ : i racundis mansuetudinẽ ela¬
tis p̃ciperet humilitatem: Certecũ se se¬
quentib: nouamandata proponeret dix̃
nisi quis renuntia uerit omnibus quȩ
possidet : ñ potest eẽ is̃ discipulus : Ac si
aperte dicat: qui ꝑuitamueterẽ aliena
concupiscitis: ꝑ nouȩ conuersationis stu¬
dium et ur̃a largimini : quiduero in hac
lectione dicat: audiamus: quiuult post
meuenire : ab neget sȩipsum: ibi dicitur

Expanded text:
s, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
do districtus uid ex uenturus ẽ. si sic assi¬
stentes terruit quando gratus remunerans
uenit. Aut qualit̃ timeri potest cũ uideri
potuerit si sic mentes p̃sentium strauit. et
quando uideri non potuit eccefr̃s lem̃i
tia ad quantum hunc retributionis cul¬
men e uexit quid huicsuls conditor in¬
tus dedio dequo nobis tantton gloriam
indieeius exitus et foris in notuito quib
hunc credamus nisi scĩs martrribus sociatũ :
quẽ a dtestcentib corporeis quoq oculisꝰ bea¬
tis spiritibus constaet ẽẽ susceptum e nullo iste
gladioꝑcussus occubuit etta mencoronam
patientiae quã inmente tenuit in egress:¬
one ꝓcepit probamus cotidie uerũ eẽ quod
antenos dictum ẽ quia scã ecclesia electorũ
Floribus plena habet in pacelilia inbello

Expanded text:
do districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit. Ecce, fratres tia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus plena, habet in pace lilia, in bello
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ descendens decȩlouitȩ p̃sentis iter
arripuit: etuenit secus eum quiuul neri¬
bus tabescebat inflictis. Idẽ in similitudine
hominũ factus et habituinuentus ut ho¬
mo. conpassionis nrae susceptione finiti¬
mus. et misericordie factus ẽ consolatio¬
ne uicinus : et apꝓpians alligauit uul¬
neraeius: in fundens o leum etuinũ Pecca¬
ta quae in hominib: inuenit redarguen¬
do cohibuit: spemueniae paenitentibis
terrorẽ poenȩ peccantib incutiens Alb¬
gat enĩ uulnera dũ p̃cipit penitentiam
bor quȩ non facit fructũ bonũ excidet᷑
et in ignẽ mittetur. Et in ponens illũ itt
iumentũ suũ dux intabulũ: et curã eus

Expanded text:
salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter salutem descendens de coelo, vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus, ut homo , compassionis nostrae susceptione finitimus, et misericordiae factus est consolatione vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam bor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur . Et imponens illum in jumentum suu