comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toituri sumacã int̾im nea suos expeccatores hec headitas et aut¬
Suoie falli alt̾utres sit noce. Eriꝑiamo nos hinc ludibrio Et si cõno
iouiersmoneat nos cxmpla q undiq uł uoientibo occlis se offerut
qucs simio ex quo umo quis cuntates t̃guĩsantes manet gorto yte
mũe ałios p lmsinceis occlis e opꝰ aut illiꝰ acie q̃ alilib̾ci specla
dngrediente portu Cartaginis classem punicam mum̃abat gristares¬
pite iubeo uicina hostia ꝯtiguas domos urbes ipas quas incolio
ulut sonnu aut imbra pret̾it atq ab occłis nris euanuuit qͥtqͣd
in t̾ris cariꝰ heb̾a mꝰ amci qͥ ꝓ ita ituri ad morte si res posteret
indebant᷑ aestio ub et inmis solita ria morte sue uĩta effeteruet
Ron illi nos hic ꝓperuos reliquere s eodẽ ꝑperantes preuenere
et forte sua in tpore ñ sunt utemur nostra nos Raur ut sire
fflacto om̃ĩs eadem cogimur oiuĩm u̾santͤ urna seriꝰ ocio sors exi¬
tura Exuit ociꝰ sors illoꝵ Exibit nr̃a serio ẜ ꝯfestim ulła mora¬

Expanded text:
futuri simus; cum interim nostra suos expectatores habeat hereditas, et hauddubie falli alterutros sit necesse. Eripiamus nos huic ludibrio, et si ratio non movet, moveant nos exempla, que undique vel nolentibus oculis se offerunt quid sumus, et quo imus, quis cuntantes tergiversantesque manet emur alios. Non linceis oculis est opus, aut illius acie a Lilybei specula digredientem portu Carthaginis classem punicam numerabat. Iuxta respicere iubeo, vicina ostia, contiguas domos, urbes ipsas quas incolimuvelut somnium aut umbra preteriit atque ab oculis nostris evanuit quicquid in terris cavidebantur, mestam nobis et nimis solitariam morte sua vitam effecerunt. Non illi nos hic perpetuos reliquere, sed eodem properantes prevenere, et sorte sua in tempore usi sunt. Utemur nostra nos, nan ut ait Flaccus: Omnes eodem cogimur, omnium Versatur urna serius ocius Sors exitura. 20 Exivit ocius sors illorum, exibit nostra serius, sed
Abbreviated transcription (Latin):
date uoluptatꝭ suma reponitur / Sepe quide eusticicat ore
dulce sit uł in herbosis aggeriba ssdiuo ul in amici pastore tu¬
gurio discunbere q iuis aurate trabes no inpendeat qnus msas
axgentu g̃ue nõ honeret / murosqz marmoreos pur purea au
leones aurco nemore dec̾tantes policͣti opo poculu ome fastidiat
aut cuia tam suꝑba fames q non interdũ rustico quiuio se dari
nequeat qͣzius ꝑegͥne colchoꝵ uoluces no assint nec ignotis lite¬
ribꝰ iacratꝰ ribꝰ incer duos ponces captꝰ tiberiꝰ lupo cui ue¬
et si quo forsam alternare libuerit his in iugis iiuendũ tenor
placeat lauciora nõ respua S q̃ carissime et magͣ reddeant in¬
teruallo Neue me frustra loqui putes/cu longe ad sim diccur
ista sic accipies ne for tassis incomodo meo ꝯsules totu meu m

Expanded text:
date voluptatis summa reponitur. Sepe quidem rusticitati mee date voluptatis summa reponitur. Sepe quidem rusticitati mee dulce sit vel in herbosis aggeribus sub divo vel in amici pastoris tugurio discumbere, quamvis aurate trabes non impendeant, quamvis mensas argentum grave non honeret, murosque marmoreos purpurea aulleones aureo nemore decertantes, Policleti opus, poculum omne fastidiat? aut cuius tam superba fames, que non interdum rustico convivio sedari queat, quamvis peregrine Colchorum volucres non adsint, nec ignotis litoribus iactatus rumbus, interque duos pontes captus tyberinus lupus, cui veet siquando forsitan alternare libuerit, hic michi iugis vivendi tenor placeat; lautiora non respuam, sed que rarissime et magno redeant intervallo. 7 Neve me frustra loqui putes, cum longe aliud sim dicturus, ista sic accipies, ne fortassis incommodo meo consulens, coquum m
Abbreviated transcription (Latin):
pollen sencio ꝑ fateor uallem illam nẽ uł maxĩe repdrar sasi¬
pelle mcqn us quitũ nesto qͥs locoꝵ amior uellicat Ibũ uõ nũc lon¬
hus s ex pertars murmure nũcii admoncor ut dicã uale
consilia melioris uite. Epła ⁊¬
ainis amor inpacĩẽs more festinanionis aꝑpetens nẽ ulla tãta
celeritas ẽ q̃ non carditas sit amari Mita i tͥ ext̃no die
stͥpsera s qui et mlta superat et ex honerari aĩꝰ ar̾debat
cu fortuitꝰ mitii nõ ad eẽt ad domesticos me ꝯũti et singlorum
quade ossciquia t̃tinati ut ielligas qͣ uent deditꝰ sim cocꝰ pͥmo
occurait quo sine incomodo ino uero nõ sine comodo carerem
macipiũ uicta deniũ asia in p̃cio ħeri ceptu ł luꝙ ut armib
Asiam uicissemꝰ ne unqͣ suis illa deliciis nos iucisset sr ad nr̃a
tico apparatu et cibis ag̃stibꝰ delectari et pateri intenui iuccu
solum cũ epituro sentire tui in ortulis et oleribꝰ ułio a se lar¬

Expanded text:
e repudians suspiro; meque vel invitum nescio quis locorum amor vellicat. Ibam vero nunc longius, sed expectantis murmure nuntii admoneor ut dicam: Valeconsilia melioris vite. 1 Omnis amor impatiens more, festinationis appetens; nec ulla tanta celeritas est, que non tarditas sit amanti. Multa tibi hesterno die scripseram, sed quoniam et multa supererant et exhonerari animus ardebat, cum fortuitus nuntius non adesset, ad domesticos me converti, et singulorum quidem obsequia trutinanti, ut intelligas quam ventri deditus sim, coquus primus occurrit, quo sine incommodo, imo vero non sine commodo, careremmancipium, victa demum Asia in precio haberi ceptum; nunquam utinam armis Asiam vicissemus, ne unquam suis illa delitiis nos vicisset! 3 Sed ad nostra tico apparatu et cibis agrestibus delectari, et in tenui victu solum cum Epycuro sentire, cui in ortulis et oleribus illius a se lau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem exequear ubi rediça ad fonte sorgie dissuades ut illa
sollicitudine eripia uidebis n. mͥ de hat re nõ medioc̾tercir¬
rare ne in m̾ito ꝙ ego sepio uocante socrãte nem no audico
no poriu Itaq ietꝰ tande preciba spopendera sic tͣcrata suc¬
cederant quis et honesta illic mandi color et uite uccͣia arerer
i. uita no modo iũti is instructa s uerehor ne suꝑ natus qn¬
pedita sit quo sibi libiisser secuturu no iguara quids cer
har et illar s magͣ ibi acteno dũce urir et nos õms es cogi¬
i ce et oms suos meq ante alios seçu ee desiderer nuqͣ p
lia ẽt caduca coruscula t hencibo dice qd aie felices core resosn¬
te apd urgiliu loqutur Ulli ẽta domo ullat lycara o¬
cis Riparq thoros et p̃ta rececia euus picolons pons eimꝰ
si ẽm ista sufic̾ent per utiq cła uallis un sorgie fons eu¬
pit nos omibo abude riuulos incents et frondosas domas et

Expanded text:
partem exequar, ubi reditum ad fontem Sorgie dissuades, ut illam tibi solicitudinem eripiam. Videris enim michi de hac re non mediocriter curare; nec immerito: quod eo sepiu. 3 Itaque victus tandem precibus spoponderam, si tractata succederent, quibus et honestus illic manendi color et vite necessaria queenim vita non modo necessariis instructa, sed vereor ne supervacuis impedita sit — quo sibi libuisset secuturum, non ignarus quidem rerum harum et illarum; sed magnum ibi hactenus ducem nostrum et vos omnes esse cogiibi esse et omnes suos meque ante alios secum esse desideret, nunquam tamen  hominibus mortalia et caduca corpuscula trahentibus dicere quod anime felices corpore resolute apud Virgilium loquuntur: Nulli certa domus; lucis Riparumque toros et prata recentia rivis Incolimus. 6 Si enim ista sufficerent, posset utique Clausa Vallis, unde Sorgie fons erumpit, nobis omnibus abunde rivulos nitentes et frondosas domos et
Abbreviated transcription (Latin):
quedam uenturi duscedo tpris qͣ mr̃e et cog̾cioni pecca¬
pio fatigatit in restituit talamũ et cuctate micione
occoiem pderem s ultro more cas exquirere admoniu Iunat
mortadu secta dissentit qͣꝙͣ quiba ad ĩlla t̾mitibꝰ ꝑuenitur
młtum soleat humana curiositas altercari si inqͣ ub est ila
titar insspabisiter aducta cupiditas si felicitate ꝓpamscenio

Expanded text:
 mente et cogitatione preoccupo, fatigatum michi restituit calamum, et cuntante nuntio, ne occasionem perderem sed ultro more causas exquirerem, admonuit. Iuvat mortalium secta dissentit, quanquam quibus ad illam tramitibus pervenitur, multum solet humana curiositas altercari; si, inquam, nobis ecitatis inseparabiliter adiuncta cupiditas; si felicitatem ipsam scimus
Abbreviated transcription (Latin):
o du tassat obstestoratqr depeecor/ ne nq̃r fortens e auis sepe
curiosior eos n quiba mulu iamn memorie ius ht ueta me¬
morando ri neuas miẜias relabaris ac nimis indulges pat̾ra
delori iescidas horienciũ iau miineꝵ cicatces Sine insse que
ut reddeant inpetrari nequid In c̃cient an delectẽt in cua po
⁊ qͥd sapiant letu te dulcia fecerut amara cautu facuĩt ut ynlligas
quorsum fidendu sit secdis uidebas et olim crẽdo ẜ hoc no nega¬
bis nuꝙ̃ te clariꝰ iudisse ulle sunt c̾ciores stole ꝙͣ in quibo eu ꝑ¬
iencia magt᷑ est qd a młas audieras iudisti et aux̃iũ disciplinã
nisti a d c̾ciore atq solidiore/ Et qͣ inquies iuter tor uilores infe
lici ͭ ͤ ostentas Qua putas n qua nemo tibi unqr si ub eeipiat¬

Expanded text:
id duntaxat obtestor ac deprecor, ne unquam forte — ut est animus sepe curiosior eorum in quibus nullum iam nisi memorie ius habet — vetera memorando in novas miserias relabaris, ac nimis indulgens patrio dolori rescindas herentium iam vulnerum cicatrices. Sine abiisse que ut redeant impetrari nequit; an crucient an delectent in tua potquid sapiant; letum te dulcia fecerunt, amara cautum faciunt, ut intelligas quorsum fidendum sit secundis. Videbas et olim, credo; sed hoc non negabis, nunquam te clarius vidisse. Nulle sunt certiores scole, quam in quibus experientia magnisti aliam certiorem atque solidiorem. ‘Et quam’ inquies, ‘inter tot dolores michi felicitatem ostentas
Abbreviated transcription (Latin):
colupna dicebat᷑ inqͣ .s. amicoꝵ spes in qũã doma iuges et anti¬
qua recunbet Alter iam marcellꝯ euaẜat eade etas erat eaden
nis ai par corͣ uigor / idemi et amor armoꝵ et equoꝵ studiu et
equitandũ picia alter ꝙͣ  arcellꝰ indies uł si quid Marcello
clariꝰ fiebat᷑ Que cũ ita eent qꝙ̃usum Romanu resonatrio¬
rat nome uiugo iam felicissis si dici p̃t felicior ac su mis su¬
bumior iudebar/ S sapients expectare fine inbent ꝙ l
fortunanssimo oli Reo lidor Solonis ꝯsilio moreouꝰ De en
uera de mortali ftlicitate mors Iudicat et ꝙ meabilio de et̾na
nemõ ꝯfidat lubrica felicitas e laixͫ te felice fatear miores ece
testes inte sunt tinis at sepulerũ . lñ i quo alciore eo gͣu
qualis inte cursa cal exito fuisset nichil mali ẽ / ꝙ nõ secũ affe
tesinollitas aut mar aut iute / a utant ᷑ assidue rer facies elac¬
pe ẜenissimꝰ manedies nubilo fine ꝯtl̾nditur /i ie ne sobie pᷝoee¬

Expanded text:
cilicet amicorum spes, in quam domus ingens et antiqua recumberet. 7 Alter iam Marcellinus evaserat: eadem etas erat, eadem vis animi, par corporis vigor, idem et amor armorum et equorum studium et equitandi peritia; alter quoque Marcellus in dies, vel siquid Marcello clarius, fiebat. Que cum ita essent, quaquaversum romanum resonat nomen, vulgo iam felicissimis, si dici potest, felicior, ac summis sublimior videbaris. 8 Sed sapientes expectare finem iubent, quod ille fortunatissimus olim rex Lidorum Solonis consilio monetur; re enim vera de mortali felicitate mors iudicat et quod mirabilius, de eterna. Nemo ergo confidat; lubrica felicitas est. Vis te felicem fatear? morere; veri testes vite sunt cinis ac sepulcrum; ante enim, quo altiorqualis vite cursus talis exitus fuisset. Nichil mali est quod non secum affertranquillitas aut maris aut vite; mutantur assidue rerum facies, et sepe serenissimus mane dies nubilo fine concluditur. Me ne salis placi
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝯugia inpestiua e ecas tam senecta acta nubtiis q̃r bruma
mossiba uidiculu ioci gena sponsꝰ senex Contͣaut quid despes
de cot filiis nullu hes/ di haes ce ipm satꝭ est ulle diuitie mãio¬
res ulla clarior posessio q̃z in porestate aium here /inuenima qͥ
gentu et qͥndeci filios hñt Erotunꝰ quida Rex arabũ mirum¬
diciuoo hũisse traditur se ip̃m here paucis ꝯtigit amisisti
colloquia filioꝵ tecũ loquaxe/ Cum aliis ir omim secũ loqui
pancor e/Mlta sunt q̃ loquaris Mltaq respondras/ Mlca .n.¬
n ut urbi expug̃cions ut pedestris nauałs ꝙ pug̃s ut bella
⁊segesta ut tͥunphes recordent᷑ Tu uode illos esatie quibꝰ
⁊ iussimu sit Aidde ꝙ n incaute accidit / Ea sapia tua e ut nõ mͦ q̃ tͥ
euenerut s et omia q pũt euenire p̾uideris Po ᷝ ͤir. nͥ ẽ inopnna¬
bile sa pieti Stultor inp̾medicata sut omna Non hoc dre uolo

Expanded text:
tam senectus apta nuptiis, quam bruma messibus. Ridiculum ioci genus, sponsus senex. Contra autem, quid desperes? de tot filiis nullum habes; si habes te ipsum, satis est: nulle divitie maiores, nulla clarior possessio quam in potestate animum habere. 18 Invenimus qui centum et quindecim filios habuerit; Erotimus quidam rex Araos habuisse traditur; se ipsum habere paucis contigit. Amisisti colloquia filiorum? tecum loquere; cum aliis enim omnium, secum loqui paucorum est. Multa sunt que loquaris, multa que respondeas; mmi, ut urbium expugnatores, ut pedestres navalesve pugnas, ut bella a se gesta, ut triumphos recordentur. Est etiam quiete vissimum sit. Adde quod nichil incauto accidit; ea sapientia tua est, ut non modo que tibi evenerunt, sed et omnia que possunt evenire, previderis; possibile enim nichil
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui no semor tlem sciat s diem mortꝭ qui forsam liodieruꝯ ẽ¬
et in longu ꝑ se qui sq reicit. Ita ciuꝰ maxie p̾sencia timemꝰ eiut
absencie maxie fidima cũ n tam ambigue absit nł tam subito pͥ¬
ret horias. Ego aut et nichil curare morte homiins fatro et ee qͣr
idem dicit in cueie cam no nego s cam ipam falsam ẽẽ ꝯtendo
ulam quid falsiꝰ q̃r longe ualde morte credere/ q ne uñꝙͣlo ngi sit
uite brenitas facit ut semꝑ impendeot supraq capud sic facit ł¬
manoꝵ cauũ mira iis in eluccabilis enecꝰ infunta uarietas nͥ¬

Expanded text:
t, qui non se mortalem sciat; sed diem mortis, qui forsan hodiernus est, in longum pro se quisque reicit. Ita cuius maxime presentiam timemus, eius absentie maxime fidimus; cum nichil tam ambigue absit, nichil tam subito prRethoricis; ego autem et nichil curare mortem homines fateor, et esse, quam idem dicit, incurie causam non nego; sed eam ipsam falsam esse contendo. Nam quid falsius quam longe valde mortem credere, que ne unquam longe sit, vite brevitas facit? ut semper impendeat supraque caput sit, facit humanorum casuum mira vis, ineluctabilis eventus, infinita varietas
Abbreviated transcription (Latin):
qn reliqueanlasgro ciorotu n nos met ipes fallimo alia queda
sunt iuro tẽtando q̃ͣr puero Et ego ad illa etate no uidera n for¬
sant transitir et siquis dera obstaba tu recto iudicio cicoa
amor/ obstabar etatis iubecillitas / pauꝑtasq consili Obstabat reuerẽcia
Sutis nr̃i sub quo ẽẽ pluris erat ꝙͣ libertas Irro sine quo ñc libertas
pensꝯ anã pure petine tempestanis exarsit q̃ una m nõ deigia pl
lumest ut uideã qͥd iñr uallem clausam uenosim et aaꝑtas Icalie pal¬
les coslesq pulcerrimos ⁊ urbes a me nissimas ac fioreuissimas nt̃sie¬

Expanded text:
 Veruntamen, nisi nosmet ipsos fallimus, alia quedam sunt viro tractanda quam puero, et ego aliud illa etate non videram nisi forsan in transitu, et siquid videram, obstabat tamen recto iudicio cecus amor, obstabat etatis imbecillitas paupertasque consilii, obstabat reverentia ducis nostri, sub quo esse pluris erat quam libertas, imo sine quo nec libertas laurus mea vi repentine tempestatis exaruit, que una michi non Sorgiam tum est, ut videam quid inter Vallem Clausam Venesini et apertas Italie valles collesque pulcerrimos et urbes amenissimas ac florentissimas in
Abbreviated transcription (Latin):
similr in orbe t̾rar et in orbis regina urbẽ pͥnceps nata po¬
gloriosꝰ arator indacii felix dt̃s oraculo s ut gloriosissiꝯ ouir
nre etatis Romanoꝵ ducũ et ꝙ ꝑesus difficilissimũ ac pe¬
ne inpole dixeri in altissima for a felicissiꝯ pot̃as excluso
arcade pegno sedeͣ fidencio Romano cu romano pnceps
cũ Pucipe Stefainꝰ cũ metello nͥ ꝙ pretͦ religionis eminecĩo¬

Expanded text:
similiter, in orbe terrarum et in orbis regina urbe princeps natus, posimiliter, in orbe terrarum et in orbis regina urbe princeps natus, poglorius arator, mendaci felix dictus oraculo, sed ut gloriosissimus omnium nostre etatis romanorum ducum et, quod prorsus difficillimum ac pene impossibile dixerim, in altissima fortuna felicissimus; poteras, excluso archade peregrino, sedere fidentius romanus cum romano, princeps cum principe, Stephanus cum Metello, nisi quod preter rel
Abbreviated transcription (Latin):
auctor e herbe aũt quibꝰ illa ꝯficitur ul inortulo tuo c̾te no st
monẽdum loco oĩum obtulerit diligenter eramina et si pͥnci¬
pio delectare fine cogita¬
num de columna seniore mixta lametꝭ consolacio suꝑ grauis¬
en miẜande senex hen inuacissiu capd quo piacl̃i
gͣne celu offendisti quid fecisti ut tã longe iute suꝑpli¬
cie pumiaris Merellꝯ alter dicebar n ͨ in inito uĩaꝯ¬
uenerat pat̾a genꝰ forͣ diuicie /alieq corͤ atq ãĩ singles et ad¬
mirabils doces urorq clarissima/ et uxoreᷤ g̃nosa fecũditas
et ꝯsularx dignitas et in romanis exercic̾ibꝰ inꝑi fastigur
et uictoriaꝵ et tͥuphor tituli Senecta longena et inocussa
usq sub ultiͣ fortuna õĩ quid ir adu̾si inter miscere hacten
ausa e qualia młta famosis ꝑsecutor ibꝰ ꝑtulisti fecit hoc ut
aspitate insigni abstergeret᷑ et enirescerẽt głie cus decꝰ hãc
tibifidem ꝓpe cencesimũ uite ãnũ fortũa ẜuau̾at Et tu

Expanded text:
auctor est. Herbe autem quibus illa conficitur, vel in ortulo tuo certe non sunt, movendum loco animum obtulerit, diligenter examina, et si principio delectaris, finem cogitanum de Columna seniorem, mixta lamentis consolatio super graviseu miserande senex, heu vivacissimum caput, quo piaculi genere celum offendisti, quid fecisti, ut tam longe vite supplicio punireris? 2 Metellus alter dicebaris, nec ienerant, patria genus forma divitie alieque corporis atque animi singulares et admirabiles dotes, uxor quoque clarissima et uxoris generosa fecunditas et consularis dignitas et in romanis exercitibus imperii fastigium et victoriarum ac triumphorum tituli, senectus longeva et inconcussa usque sub ultimum fortuna. 3 Siquid enim adversi intermiscere hactenus ausa est, qualia multa famosis persecutionibus pertulisti, fecit hoc ut asperitate insigni abstergeretur et enitesceret glorie tue decus. Hanc tibi fidem prope centesimum vite annum fortuna servaverat; et tu
Abbreviated transcription (Latin):
pe teos nes tanta r fere uirm su picato sum post longu uero
tpo de c̃ois filior mortibo q̃ri fidem naticimo audorem intere
tis enicit prcciba extorsit q ut sibi rem tota ordine narrare qd
ci inuita fecissem ille suspiras ait ut gonitor ñr not̃a u̾idieo
uates cet Rodem ãno febrili illo pͥmogenit tiuas neposere afec¬
mag ac ñgꝭ horrere presagiu cua cepit donec ip̃e dolore afec¬
mas arbitror nõissime mõtiendo dt pris t̾sti qͥdem si pleria
fide ꝯpleuit Que ies cuctis qui eam audinere inrrabilis in ãs
qn ꝙͣ in angło est et cui uterq nr̃m cubito psistebat aue¬

Expanded text:
 neque tantarum fore virium suspicatus sum. Post longum vero tempus, dum crebris filiorum mortibus queri fidem vaticinio viderem, rem inter tis, evicit precibus extorsitque ut sibi rem totam ordine narrarem; quod cum invitus fecissem, ille suspirans ait: ‘Utinam genitor noster non tam veridicus vates esset!’ Eodem anno, ferali illo primogeniti tui ac nepodolore confectus, ut arbitror, novissime moriendo dictum patris tristi quidem sed plena fide complevit. Que res cuntis qui eam audivere mirabilis, michi vquum, quod in angulo est et cui uterque nostrum cubito insistebat, a
Abbreviated transcription (Latin):
deri quo se mude nociorem faceret et post tm fauoris insigor clads
et exta olto t̾ibilior cãꝰ eẽt Neq ir poras tam insclir ẽe nͥ fuisss
añ tam felix Taliũ filioꝵ nuis efficit ut expectabil orbitas tua
sit hen dulcedo amarissima, heu laboriosa requies, heu funeste
blandicie Quuid metiᵈ ͥ quid obtandũ quid tenendũ uiuedr ut hoi¬
e mmꝑtiui n huisse ꝙ placeat Dur dulcia tot hisse que ꝑderes ui¬
uisti in nuꝵ fateor s sic õpiͣt ut doccior morerer Pucasses so¬
lidũ aliquid ce fortuna si eiꝰ alt̾am tmmodo faciem aspexisses
o mltꝭ iactate caibꝰ / quid muc expectas ut dĩca Nolo despes alt̾u¬

Expanded text:
favoris insignior clades et ex tam alto terribilior casus esset; neque enim poteras tam infelix esse, nisi fuisses ante tam felix. Talium filiorum numerus efficit, ut spectabilis orbitas tua sit. 16 Heu dulcedo amarissima, heu laboriosa requies, heu funeste blanditie! quid metuendum, quid optandum, quid tenendum vitandum ve hoil habuisse quod placeat; durum dulcia tot habuisse que perderes. Vixisti nimium, fateor; sed sic oportuit, ut doctior morereris; putasses solidum aliquid esse fortunam, si eius alteram tantummodo faciem aspexisses. 17 O multis iactate casibus, quid nunc expectas ut dicam? nolo spe
Abbreviated transcription (Latin):
tande domo una quigat quos oli iuxit uͥta uolutatu nͥ quia
nou̾a qͥl et insuera refugimꝰ młtaq pollicita spem dimit̾en
notateniq nos alt̾is fortuna nõ audire stultu credimo tũ ml¬
tosit stultis ꝯtet rebꝰ tertis ac solidis in umbris in ambo spe
here Ego quide no ꝯsciencie me solu s present eple testimonia
in uos culpam om̃em recorqo qͥcunq fuerit ad salubre cosili

Expanded text:
uia nova quelibet et insueta refugimus, multaque pollicitam spem dimittere vocantemque nos altius fortunam non audire stultum credimus, cum multo sit stultius, contemptis rebus certis ac solidis, in umbris inanibus spem habere? Ego quidem non conscientie mee solum, sed presentis epystole testimonio, in vos culpam omnem retorqueo, quicunque fueritis ad salubre consilium
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait Augustino ꝓdesse inpatori de pͥiscatore no piscaton de m¬
doctͥnis om̃iq illo antiquo ex inculia hongn uita exrore sblatõ
longeq mag iam doctꝭ homimibꝰ ac tporibꝰ ip̃is eruditis qr eta¬
t domult fuerat de cuiꝰ diuinitate credita Cicero loque ait hrec
in sue.xe p. ⁊. Angustinꝰ retulit in sua utad fingendir situcuro¬
recipit fabulas fictas ẽc ño nuqͣ in cendice hec etas iam excul¬
ta presertim eludens om̃e ꝙ fieri no ꝑr respinat Quo siuacad¬
colorasida falsam Ronrliꝰ diuinicate que credi iam culciorie¬
tate potuerit Citero ułut no ꝑua argumeta ꝯquirie. Rora
iuxdum condita et unũ eseptem collibꝰ iux ptẽger euq iẽ
regtis auiceis muroq marmorreo s diurneso ambitu ex culiũ adis¬

Expanded text:
ut ait Augustinus, prodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imut ait Augustinus, prodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imdoctrinis, omnique illo antiquo ex inculta hominum vita errore sublato», longeque magis iam «doctis hominibus ac temporibus ipsis eruditis», quam etate Romuli fuerant — de cuius divinitate credita Cicero loquens ait hec in sua Republica et Augustinus retulit in sua —; “ut ad fingendum”, si turecipit fabulas, fictas etiam nonnumquam incondite; haec aetas autem iam exculta, praesertim eludens omne quodfieri non potest, respucolorandam falsam Romuli divinitatem, que credi iam cultiore etate potuerit, Cicero velut non parva argumenta conquirit, Roma vixdum condita et unum e septem collibus vix integrum eumque non tectis aureis muroque marmoreo sed dumoso ambitu et culmis agres
Abbreviated transcription (Latin):
dendum eloquẽcia mortalĩ uinꝯ ẽ enĩ dei ẜmo ⁊ efficas et peniera¬
bilior onũ gaudio ancipit et ꝑtiuges usq ad diuisioñe auiine ab
spiritus com̃pagũ ꝙ et medullaꝵ ⁊ distrecior cogitacionũ et inten¬
cionũ cordis Noc simone distipulos suos armauerat qñ eos ad ꝑ¬
suadendũ graui humano toto dispsit orbe t̾raꝵ no ꝯsulari tbea no
inpiali diademate no laurea tͥunfali no phor sentenciis no ora¬
toꝵ storibꝯ rio aculeis sophistica r no demq u̾bi sapia ut ait aple
ne euacuetur cu crux xp̃i ño int cos Cesar fuit qͥ cogeret nõ
⁊ houniculi paupes inbetilłs inculti qͥ nũiqͣ ãt scolas intͣsset
flamas q et equulons ac tortores ꝑsuasernt publice qd no
surexisse a mortrus ascendisse in celu redituru ad indiciu et cet̾a
omia que ille m̃adauerat qͥii ut stͥprũ est sculta mudĩe peieligi
et pnfera ut cõfunderet᷑ forcia qui cũ ꝓdesse oĩbꝰ uenisset elege

Expanded text:
ermo et efficax et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem anime ac spiritus, compagum quoque et medullarum, et discretor cogitationum et intentionum cordis». 17 Hoc sermone discipulos suos armaverat, quando eos ad persuadendum generi humano, toto dispersit orbe terrarum; non consulari trabea, non imperiali dyademate, non laurea triumphali, non philosophorum sent crux Cristi”. 18 Non inter eos Cesar fuit qui cogeret, non sed homunculi pauperes imbecilles et inculti, qui nunquam aut scolas intrassenflammasque et equuleos ac tortores persuaserunt publice quod vsurrexisse a mortuis, ascendisse in celum, rediturum ad iudicium, et cetera omnia que Ille mandaverat, qui, ut scriptum est, “stulta mundi elegit et infirma, ut confunderet fortia”; qui cum prodesse omnibus venisset, elegit,
Abbreviated transcription (Latin):
que manu arripeligafor ure seca Tumida ꝯpme suꝑua¬
cua restirde net rubore in fecisse ti mucris nec pallere Tas¬
tis pocio t̾stes pellit egritudius Eger sum quis nescit. Atͥore
tioi sum curados Ancidoto no cedũt amara dulciba samara
ynuice sele thunt Si ꝓdesse ius scͥbe ꝙ dolea/ A ilonia Cicero¬
modu t̾r ten̾a etate dicrasse no inficier sub philologe uoie illa qͥ¬
dem ꝓcril abest et si adẽst qiti cami modo faciam ꝙ ue tius ac¬
Loctor hominu auriba digña rchar ex coi hos intlliges aĩco ut fe¬

Expanded text:
ue manum, arripe, liga, feri, ure, seca, tumida comprime, supervacua rescinde, nec ruborem michi fecisse timueris nec pallorem; tristis potio tristes pellit egritudines. Eger sum, quis nescit?; acriore tibi sum curandus antidoto; non cedunt amara dulcibus, sed amara invicem se se trudunt. Si prodesse vis, scribe quod doleam. 6 Milonianam Ciceromodum tenera etate dictasse non infitior sub Philologie nomine; illa quidem procul abest, et si adesset, quanti eam modo faciam quam ve tuis acdoctorum hominu
Abbreviated transcription (Latin):
ad sunstram Doce ꝙͣto piclo ꝓcessura qu in labee ꝙͣ toq dispendio
regressurꝰ sit Onde ille qͣrto tucia iam hic rectu nter sequi qͣ sepe
reditꝰ q mltos ab inceptũ egit ultro diuertere facile caum ee ꝑa¬
tu qr omibꝰ in assurgendo aut magnis uiribo magno ixu mag¬
no auxilio opa ee a Sostra er nana ce ulgi syma falsamqr de oiba
s presertim de neluptate sinam nichilad lena ine hiuo insi
fdu fustu fragil caducũ nichil ad dexia r pulort bacidie pi¬

Expanded text:
o regressurus sit. Ostende illi quanto tutius iam hinc rectum iter sequi quam spe reditus, que multos in abruptum egit, ultro divertere; facilem casum esse paratumque omnibus, in assurgendo autem magnis viribus, magno nisu, magno auxilio opus esse. 10 Monstra ei vana esse vulgi somnia, falsamque de omnibus sed presertim de voluptate sententiam; nichil ad levam vie huius, nisi fedum fuscum fragile caducum; nichil ad dexteram, nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
gume nec forͣͣ quã utũtibꝰ et glia clariores eͦͬ ille filios
huit pretorios ꝯsulars/ oqorios tͥunphals tibi sepr̃e fuerũt
onꝯ Romane ecce cardinãł aliꝯ ul cardinali maior fucꝰ
si ad legitima ꝓuenisset etãte Tr̃s ep̃i duo bellor duces/ et
bellica glia peti ut om̃ia siml expedĩa ꝓꝑc pares Illi tẽs
ribi uero sex filie de quaꝵ moribꝰ scileciũ breui loquio p̃se¬
rendu puto Et q̃ nam do bone qͣ floreus ex utͦq seuu ne¬
potu ac ꝓ nepotũ acies /qͣ dulcis curba q̃r iocunda societs

Expanded text:
os habuit, pretorios consulares censorios triumphales; tibi septem fuerant: unus Romane Ecclesie cardinalis, alius vel cardinali maior futurus, si ad legitimam pervenisset etatem, tres epyscopi, duo bellorum duces et bellica gloria parenti, ut omnia simul expediam, prope pares. Illi tres, tibi vero sex filie, de quarum moribus silentium breviloquio preferendum puto. 6 Et quenam, Deus bone, quam florens ex utroque sexu nepot
Abbreviated transcription (Latin):
depelleret / yn id regale dedecꝰ uidema plebe docta regesq asinos
ter regi  nome desit educiba pͥncipiu senteciis cui põtissimũ tẽ
ap̾ce ĩgnoro s meliora onua dete sꝑo Itaq in longu exẽa brene
dica de quiba tibi ad modũ familiariter ꝑtes poscis excellencie tue
misi ꝙ si placuisse tibi sensero in eo gͣue posse .n. uideor qͣ putas
bris ut landibo mis plene tue nuꝑ ad me lr̃e uenõ ⁊ dul¬

Expanded text:
depellerent; unde illud regale dedecus videmus, plebem doctam, regesque asinos, ter regium nomen desit, e duabus principum sententiis cui potissimum te applices, ignoro; sed meliora omnia de te spero. Itaque, ne in admodum familiariter partem poscis, excellentie tue misi; quodsi placuisse tibi sensero — in eo genere posse enim videor — quam putas utinam, laudibus meis plene tue nuper ad me litere venere et dul
Abbreviated transcription (Latin):
deenit ẽoq ꝓricid euitar quo plo delectatonis labor afferet Dummox¬
tolanꝰ herbis et arboribꝰ ego uerbis et carminibꝰ incunba inui¬
tante xu murmure qui querulꝰ fugit et dextra leuaq ꝑmine¬
te ponuferam silũa secat ciuꝰ studi pͥmicias Iam unĩc degustab
Et si fortasse aui altissimꝰ in tetu curis ista non tangat ut tͥꝑ ꝵ
mors e Scio tñ illos tam magnos re ꝵ duos ꝯului et Augustu
Cesares sepe arei p. negociis uallorq laboribꝰ iu cruri tranqͥl¬
litate ocu quieuisse et rogant̃s gladiis dextͥas ab hostiba feredis
ad sibillas mimandas ac noces adusis agininibꝰ in tonare ĩtͦ q cu¬
ba plangore et militare sterpitu exaudiri solitas ad pyer modu

Expanded text:
deerit, eoque promptius enitar quo plus delectationis labor afferet: dum ortulanus herbis et arboribus, ego verbis et carminibus incumbam, invitante rivi murmure, qui querulus fugit et dextra levaque prominentem pomiferam silvam secat; cuius studii primitias iam nunc degustabis. 3 Etsi fortasse animum altissimis intentum curis ista non tangant, ut temporum mos est, scio tamen illos tam magnos rerum dominos, Iulium et Augustum Cesares, sepe a reipublice negotiis bellorumque laboribus in nostri tranquillitate otii quievisse, et rigentes gladiis dexteras ab hostibus feriendis ad syllabas numerandas, ac voces adversis agminibus intonare interque tubarum clango
Abbreviated transcription (Latin):
moriendq filioꝵ ac nepotu mltitudine spoliotu de feliassunõ
pre miẜandu orbitat speccatulu posiusti/ O magnanime me
o memolis Stefane iam felicior aꝑebas qͣ qui fiexi posse infelix
iam comitacior eras qͣ qui solitudine formudares Iam morti ꝓxi¬
mior ꝙͣ cui eet ꝙͣ tibi eẽt mors filior adoloͭ ͫ metuenda Ex celi
iactͫ ꝯsticisse uidebar s inꝑotes illa et ĩ nuit dea ẽ seu iio dei mi

Expanded text:
ine spoliatum, de felicissimo patre miserandum orbitatis spectaculum posuisti? 14 O magnanime vir, o memorabilis Stephane, iam felicior apparebas quam qui fieri posses infelix, iam comitatior eras quam qui solitudinem formidares, iam morti proximior quam cui esset mors filiorum adolescentium metuenda. Extra teli iactum constitisse videbaris; sed impotens illa et immitis dea est, seu veri
Abbreviated transcription (Latin):
sunis Iec i lemiendie satis eficax iustũ est et putabat toties uiil¬
gata repetere noua aut cude ex hausto in pͥmis ingenio ñõ uale¬
bam ordiri tñ et tetare nõ desciti si forte supra spem orsa succedẽ¬
rent possem t̾a ul quatuor lraꝵ ostentare pͥmordia diuerso ca¬
ractͤe modisq fere omibꝰ quibꝰ ꝓ uariecate reꝵ gͣuide metꝭ affict¬
ꝯceptaq ꝑturio Sane qͣrtũ mͥ illa placuerit ꝯdicor idem et castiga¬
tor calamꝰ transuerso licuraꝵ ul nẽ iudicat his gͦ difficulcatibo
inplicitꝰ sileͫ firmauera et presentẽ gemiĩtũ xp̃o ꝯsolatori opto
dii est ꝙ pciori meo ẽ nuꝑ b obstinaciꝰ doluti et qui miẜis mõrs
ẽ merõre ꝓpiũ amati eidẽ Socratis receciores inuexerũt lr̃e qͥbꝰ
aniii tui inter tot fortrine inꝑeto inꝯcussa magͥtudine emusne¬
ciam q pdidici et qui dolore meu cacita culera sup aduemẽs gau¬

Expanded text:
sed etiam leniendis satis efficax visum est. Et pudebat totiens vulgata repetere, nova autem cudere exhausto in primis ingenio non valebam; ordiri tamen et tentare non destiti, si forte supra spem orsa succederent. 8 Possem tria vel quattuor literarum ostentare primordia, diverso charactere modisque fere omnibparturio; sane quantum michi illa placuerint, conditor idem et castigator calamus transverso liturarum vulnere indicat. His ego difficultatibus implicitus, silere firmaveram et presentem gemitum Cristo consolatori optimdii est, quod pectori meo nuper obstinatius dolenti et — qui miseris mos est — merorem proprium amanti, eiusdem Socratis recentiores invexerunt litere, quibus animi tui, inter tot fortune impetus, inconcussam magnitudinem eminentiamque perdidici; 10 et qui dolorem meum tacitus tuleram, superadve
Abbreviated transcription (Latin):
nuo premimur quid no genꝯ nõ forma nodiuitie nõ inge̾miu
no facuidia nõ iures excuciũt no arma nõ satellites nõ amicino
demq legions et classes et excitꝰ ẜ pasciecia longaniuntas costãcia
Cogitandu quid nõ liceat forcunt in eos dico qui caduca et fuga¬
cia ista ꝯplexi soisse illia in ꝑio ꝯmiẜunt Reliquos n terat qulde
urget et uelicat pno st̾nt renocanda sb occłis oĩs cui e xepla Qs
seu p̃potenciũ ppłoꝵ optes opes effuderit Sen suꝑ illustu regum
regna calcauerit senquid usqũa ab origine inundi in tact fu¬
ribunda reliquerit Slon uacat historiãs euoluere qd in aliis ꝯso¬
lacoriis epħs ad te feci et quecuq possem studio aqͥrere nõ sunt
tibi Non demisse neq muliebriter aga Non em ul femrr̃a

Expanded text:
es, quod non genus, non forma, non divitie, non ingenium, non facundia, non vires excutiunt; non arma, non satellites, non amici, non denique legiones et classes et exercitus; sed patientia longanimitas constantia. 14 Cogitandum quid non liceat fortune, in eos, dico, qui caduca et fugacia ista complexi, se se illius imperio submiserunt; reliquos enim tentat quidem urget et vellicat, sed non sternit. Revocanda sub oculis omnis evi exempla, quas seu prepotentium populorum opes effuderit, seu superillustrium regum regna calcaverit, seu quid usquam ab origine mundi intactum furibunda reliquerit. 15 Non vacat historias evolvere quod in aliis consolatoriis epystolis ad te feci, et quecunque possem studio conquirere, nota sunt tibi. Non demisse neque muliebriter agam; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ent onisa que uł dicta sunt ul in cande sentecia dici ꝑnt eespondisse
suffecerit solt am̃atũ eeca ee udicia huc et apd flactu bolbino agne
cule mulier amore corepto a paretibꝰ tande morbo ꝯsulentibo pa
sias oras misso et post aliquot anuios amore deposito i patanꝰ xeu¬
o foete ssui qͣ achement᷑ a mauerat obiuꝯ ac cepente tͥs padio specca¬

Expanded text:
enim, omnibus que vel dicta sunt vel in eam sententiam dici possunt, respondisse suffecerit: solere amantum ceca esse iudicia. Hinc et apud Flaccum Balbinus Agne cule mulieris amore correptus, a parentibus tandem morbo consulentibus in alias oras missus, et post aliquot annos amore deposito in patriam reversus, forte illi quam vehementer amaverat, obvius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑretibu stmiugi. htosisiri tumoriꝰ actuũ tribum brbis
ulta sebere tp̃a dehortatur sonꝯ ꝓhiber nocte ia tͦçia ĩ so¬
nem ago neq uet̾ibꝰ curis liber inoꝑꝑssa nouis qͦs mͥ ꝓ
fecc̃o m̃a pepit młta in facie et ꝑcergũ curanda denũ¬
cians Cum ex quo despicere omĩa prr auir induxero ꝙ magna
ex ꝑteiam feçi cũ pͥmia tranquillos sonos carꝑe inçipia nõ
abr q eneas ille uirgilibano qui iam ẽta endi carpebat sonos
pcena mosestie ac labore ẽ Dubitandu exita puçir est quierda¬

Expanded text:
 actum tribuni urbis ulta scribere tempus dehortatur, somnus prohibet; noctem iam tertiam insomnem ago, neque veteribus curis liber et oppressus novis, quas michi profectio mea peperit, multa in faciem et in tergum curanda denuntians. Cum ex equo despicere omnia in animum induxero, quod magna ex parte iam feci, tum primum tranquillos somnos carpere incipiam, non aliter quam Eneas ille virgilianus, qui iam certus eundi Carpebat somnosplena molestie ac laboris est; dubitandi exitus initium est quie
Abbreviated transcription (Latin):
unlne qnos nondu flecnba nris saciata mors iatolr de
agere quis ioqueret uł oro quid hiscere no puuierii Coredints
ad pena rei fama et ulut repentino fulmirus flagore diito
tem ansin antossere posse cepi lras infelicissi e umorq̃s po¬
ab egregio uiro Paganimo a ediola nesi u sac uerbe reg
dollent narẽate mesto aiudiera poposci er ostensas no sire

Expanded text:
uod nobis nondum fletibus nostris satiata mors intulit, quid agerem, quid loquerer, vel omnino quid hiscerem, non inveni. Corrui miser ad primam rei famam, et velut repentino fulminis fragore diriguntem animum attollere posse cepi, literas infelicissimi rumorisab egregio viro Paganino Mediolanensi, qui hanc urbem regit, dolenter narrante mestus audieram, poposci, et ostensas non sine
Abbreviated transcription (Latin):
tya heu uro alloquis ne dica a micicia satꝭ ꝑatẽs s⁊ hoc uno soloͫ
orbitate mea ꝙ ab̃o c̾tati illiꝯ tpris breuitate ordentissima hĩo
illis caritate la uamꝯ et quiquid in anucicia dulte ul frm e
ad in spacioso eno aliis solut nos expͥciumoin angusto ut ia
familiaritas ac areniõ es posser inuidit gustãta mͥ ince dulce¬
diue fortuna plurua et magno fidei sue pig̾ra sano egee¬
q̃s sucos suserpa que in c mer pe netralibo ad amantina sede¬
et a macioremũ ꝓtilerat rhic aũt illia ipris memoria et amara mͥ¬
siml et duleis e line młcet lune cruciat nec sat expedio mali ne fu

Expanded text:
 heu, vix colloquio, ne dicam amicitie, satis patens; sed hoc uno solor orbitatem meam, quod ambo certatim illius temporis brevitatem ardentissima hinc illinc caritate laxavimus, et quicquid in amicitia dulce ved in spatioso evo alii solent, nos explicuimus in angusto; ut iafamiliaritas arctior esse posset. 10 Invidit gustatam michi vite dulcedinem fortuna. Plurima et magna fidei sue pignora sanus egerque suscepi, que in animi mei penetralibus adamantina sedet humanioremsimul et dulcis est; hinc mulcet hinc cruciat, nec satis expedio malim ne fui
Abbreviated transcription (Latin):
ueres dtumulos q abiectos humils nõcãꝯ maguimos aut
supbos Contra aut ueros humilẽ falso edita pusillaĩtate
ꝯ̃tenimis isolentes u̾o seu u̾e magͣmimos uen̾am sacũ q¬
e ills Caronis huiꝯ rumoris a salust̾o relatũ ua reꝵ noca
ueris ne qd̾ ni fuisti in portune et odiose suꝑbe uidẽar Quis r¬

Expanded text:
ue et abiectos humiles vocamus, magnanimos autem superbos; contra autem, veros humiles falso credita pusillanimitate contemnimus, insolentes vero ceu vere magnanimos veneramu illud Catonis huius iunioris a Salustio relatum: «Vera rerum vocabxeris; ne, quod nunquam fuisti, importune et odiose superbie videaris. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
simuu netr nõis adduca post teidie uenemq uͨ horre¬
bimo urebis aspectu iculta ꝙͣuis et ensticena ueste
ꝯtecti huc n. pridie raptit ex urbe inquieta et turbida saltu
to eoq hiti qui et ruri et brine quenientissimꝰ iũso est ut
suma in tña urb̃e ꝯmig̃re iubes ꝑebimꝰ eoq libentiꝯ quo ar¬
denciori tuy desiderio chimur neq magͦꝑe curabis quals ex¬
nos familias excipiat feliciter uale ad fonte Rorgie miiͦ nõn Nanĩi
Pastoriali calamo

Expanded text:
dducam. Postridie veniemus, nec horrebimus urbis aspectum, inculta quamvis et rusticana veste contecti. 2 Huc enim pridie raptim ex urbe inquieta et turbida saltu, to eoque habitu qui et ruri et brume convenientissimus visus est. Ut sumus, in tuam urbem commigrare iubes: parebimus, eoque libentius quo ardennos familiaris excipiat. Feliciter Vale. Ad fontem Sorgie, IV Nonas Ianuarias, pastorali calamo
Abbreviated transcription (Latin):
pudencia pstabut Gontraria sũt h ͨ priq tũ in disc̾nendo
fallunus En ilto soq̃nte si dilueçia am̃e aduerteris fare¬
ns intepestunꝰ qd nõ ĩo ut sibi ciuo nome scciens silui clo¬
qͥnẽie fal sum fama s ut tibi iudicii eruoreu⁊ ercipia dictu
stito uale amicũ indigentem Epł̃a s¬
ru metuit dolos nõ rubigine tineasq ne morbos no morte no ser¬

Expanded text:
pudentia prestabunt. 2 Contraria sunt hec; plerique tamen in discernendo falluntur. Tu, illo loquente, si diligentius animum adverteris, fate intempestivius. Quod non ideo ut sibi, cuius nomen sciens silui, eloquentie falsam famam, sed ut tibi iudicii errorem eripiam, dictum scito. Vale. 8 Ad amicum indigentem. onum vim, non furum metuit dolos, non rubiginem tineasque, non morbos, non mortem, non se
Abbreviated transcription (Latin):
canta p̃ploꝵ mltido deo fecudante muliercalas et humilitate ho¬
gͣłia tpr̃ał coram deo clarior foret qͣ hu militas quis dubitet qͣ
ptem iste tantꝰ dey sauor młto ꝓpensior futurꝰ eer/ Confer
Banibal cõnua ꝯfrigente et tͥbutario iugo inpiose cartaginis col¬
la sodente aSagnu ponpeui yn septerõe atqr a sia tonate et no
laete si auro repleta patͥa captꝭ q nõ oũin s regũ ggibꝰ amari
rubro ad meotidas paludes ripheosq moces uniusa caltate Ia¬

Expanded text:
tanta populorum multitudo, Deo fecundante mulierculas et humilitatem honogloria temporalis coram Deo clarior foret quam humilitas, quis dubitet quam in partem iste tantus Dei favor multo propensior futurus esset? confHanibalis “cornua confringentem” et tributario iugo imperiose Carthaginis colla subdentem, 13 magnum Pompeium in Septentrione atque Asia tonantem et non lacte sed auro repleta patria captisque non ovium sed regum gregibus, a mari Rubro ad Meotidas paludes Ripheosque montes universa calcante
Abbreviated transcription (French):
uus dictee diht posile gemit cogita set o pliciora iam saltez¬
nascis osra extͦna cellure oliuata ꝙͣ si pat̾e prrauudis honore co¬
ditd hinlo tpris ludibrio ẜuarentur iau tranqͥlliora dixeri sepul¬
cra int᷑ ꝓsteu et yꝑane qͣ int̾lũ et uultuti illic barbar mag¬
nõ aguune diffugut hue ixruput .At egodum doloreiar sequõr
ꝓpositu excessi et uehebar longio nͥ me expecas et tr ebro pgs¬

Expanded text:
 ille futura sine gemitu cogitasset? O feliciora iam saltenis ossa externa tellure obruta, quam si, patrie pyramidis honore condita, huius temporis ludibrio servarentur! iam tranquilliora dixerim sepulcra inter Histrum et Hypanem quam inter Lirim et Vulturnum: illinc barbari magno agmine diffugiunt, huc irrumpunt. 8 At ego, dum dolorem animi sequor, propositum excessi; et evehebar longius, nisi me expectans et crebro int
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ras et omua scła t̾sti sunt inquinatura memoria Cet̾u ⁊
culpe expers nͥ ꝙ pasciecia cͥnirum sepe afensui ꝓxia e et si ne
heat iu fame nebula passꝯ es t̾ris uris incubere cu posses tam fa¬
tile nͥ delicta hominũ obstarẽt uapores noxios odioꝵ caligino se
ri credideri spectare quibꝰ hoc nefas luimiba aspexisti hac tanta
tui sangurius iiuria quo aĩo ꝑtrilisti An nõ potas piis p̾cibꝰ i¬
piu sceła adutere An pot᷑as s nolebas sub diffict ꝯieccura Et si .ni.
sumll i sit ce scelesti gaudio repłetu t̾renis doloribꝰ iumoneri

Expanded text:
tura memoria; ceterum et culpe expers, nisi quod patientia criminum sepe consensui proxima est, et, si nec hanc infamie nebulam passus es terris nostris incumbere, cum posses tam facile — nisi delicta hominum obstarent — vapores noxios odiorum, caliginose ri crediderim et spectare, quibus hoc nefas luminibus aspexisti? et hanc tantam tui sanguinis iniuriam quo animo pertulisti? annon poteras piis precibus impium scelus avertere? an poteras, sed nolebas? Subdifficilis coniectura: etsi enim simillimum veri sit te celesti gaudio repletum terrenis doloribus non moveri
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝯsequerer Mde tñ ꝯsilii mei actenã nõ peniter omis. ix iͥ al¬
titudo suspectã ẽ et precipiu admonet om̃is ascensꝰ a ilcos¬
q facilius nõ duce in illoꝵ ꝯsorciũ declinare qui ut ait poeta
habitabant uallida priis qͣ eoꝵ qui ut ait idou posuere in
montiba urbe que eu ita sint si optaça mͥ medioctas qr tnre

Expanded text:
 Me tamen consilii mei hactenus non penitet; omnis enim michi altitudo suspecta est, et precipitii admonet omnis ascensus; multoque facilius natura duce in illorum consortium declinarem, qui, ut ait poeta, habitabant vallibus imis, quam eorum qui, ut ait idem, posuere in montibus urbem. 4 Que cum ita sint, si optata michi mediocritas, quam iure
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾ibꝰ ab opuletissimo regi sibi allatꝭ ño nͥ inimina et iulissia
rep supsit ne ꝯtẽpto asꝑior in solencie notaxerur S hec singloꝵ
supra memini legatꝰ cineas uir ingenio et sapia excellens M¬
mensis cũ mumibꝰ rõma misso senatiu pͥm ͫ atq ordimbꝰ cuct
exordine ne qͥtꝙͣ tẽtatꝭ postremo plebe iꝑãm feustra ec̃ ag̾ssi ac ne¬
iine prsus inuento ciuꝰ domiꝰ aut mes munibꝰ regiis pat̾et

Expanded text:
inima et vilissima rerum sumpsit, ne contemptus asperior insolentie notaretur. 10 Sed hec singulorum supra memini, legatus Cineas, vir ingenio et sapientia excellens, immensis cum muneribus Romam missus, senatu primum atque ordinibus contis ex ordine nequicquan tentatis, postremo plebem ipsam frustra etiam aggressus, ac nemine prorsus invento cuius domus aut mens
Abbreviated transcription (Latin):
noudiseaio prtpre s intergo ut auit ocubos huisse Demarsie
eraniꝯ ut ĩa ne cepta uellemo absist̾e solus cedend̃ pudor odsis¬
teret iami sup̃pmi c̃taminis instabat alea c̃u topestate medio
noctis ira mctuq anxio ex ꝑgistor gelidus sudor corpa ome
ꝑfuderat Ita me di nitas salun uelit utego pm fesso on fessusq ai¬

Expanded text:
nos in tempore, sed in tergo, ut aiunt, oculos habuisse. Denique sic eramus, ut iam, ne cepto vellemus absistere, solus cedendi pudor obsisteret; et iam supremi certaminis instabat alea, cum repente, medio noctis, ira metuque anxius expergiscor: gelidus sudor corpus omne perfuderat. Ita me divinitas salvum velit, ut ego perinde fessus a
Abbreviated transcription (Latin):
eram memini . i. occurebat iᵈ omici uitate q̃cuq ulgo placẽt q̃
tribuit cãꝯ ad om̃e forciũtu bonũ suspiciosi et pauidu subsistiti et
fera et pistis sepe aliqua obletance decipitur numa ista fortune
tantꝭ laboribꝰ tantꝭq picłis qri solet id oblatu ultro gtenere mor
ttati honeramur aurodemũq cła taciti ꝯuelrniꝰ abditꝭ ꝑtpr̃a¬

Expanded text:
itate quecunque vulgo placent, que tribuit casus; ad omne fortuitum bonum suspitiosi et pavidi subsistite: et fera et piscis spe aliqua oblectante decipitur; munera ista fortune tantis laboribus tantisque periculis queri solet, id oblatum ultro contemnere. Mox certatim honeramur auro domumque clam taciti convehimus, abditis pr
Abbreviated transcription (Latin):
as Barbatũ sulmon deploracio patrie sue ue¬
tas ab incursu ferocui barbaroꝵ. Epla prima¬
nter mltifidas quibꝰ obfideor curas illo nõ ultia est
qua rep cuaꝵ expectatone cõcipio Quid ir m̾ barba¬
to mo cariꝯ quid̃ dultio anxiares amor tredula comitda¬

Expanded text:
Ad Barbatum Sulmonensem, deploratur patrie sue vastitas ab incursu ferocium barbarorum. 1 Inter multifidas quibus obsideor curas, illa non ultima est quam ex rerum tuarum expectatione concipio; quid enim michi Barbato meo carius, quid dulcius? anxia
Abbreviated transcription (Latin):
eoiieras pdidexũt no somno aut igͣniꝰ uicri si flmati odĩoet
nuuridia scimulati Sultx sceleꝵ iusticia neq illi ant iuno¬
illas monitioꝙ nouissunos ꝑn pr̃is et regis obrimi quiba mo¬
riens quatũ morta ꝯfilio datũ erat in longu et familie tuie
ꝓspereras et retꝭ prerupte desẜateq nequicie uento tulitretꝙ
omis diuriu et humam ie cotexit oblinio S iam flecun

Expanded text:
aut ignavia victi, sed flammanti odio et invidia stimulati! O ultrix scelerum iustitia! neque illi aut innoillas monitusque novissimos pii patris et regis optimi, quibus moriens, quantum mortali consilio datum erat, in longum et familie tue prospexeras et regno, prerupte desperateque nequitie ventus tulit, atque omnis divini et humani iuris contexit oblivio. 17 Sed iam fletuum
Abbreviated transcription (Latin):
eu iholenti ꝙ̃ꝙͣ in autabils sut fortune exito ul p̾¬
iisi sepe quidr ut nosta barbate am̃ac sime de Ror¬
curzo d. q aliis quibadami loqui soleo nt uulito ne inẜmone coĩ sin¬
gularis apparencia si feorsum interoger rosponsino fostasse longe abe
Si mansoo ne si herc̃a acturꝯ ad de hac re suꝑ nacur disputat uincus

Expanded text:
iolenti, quamque inevitabiles sunt fortune exitus, vel previsi! Sepe quidem, ut nosti, Barbate amantissime, de fortuna deque aliis quibusdam loqui soleo ut vulgus, ne in sermone comuni singularis appaream; si seorsum interroger, responsurus fortasse longe aliter. Sed transeo, ne si heream acturus aliud de hac re, supervacuis disputatiunculis