comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iamq urbis partẽ non modicã consumpsissaes et ob¬
sistere nullus ualer&: deductꝰ in manl uii¬
tepiscopus. Et tanta ꝑiculi necessitate cõpulsus fi¬
militirib suis st portantib p̃cepit dicens. Contra
ignẽ me ponie. Iuod itã fictũ .ẽ. Atqu inco loco
ẽ positus ubi totauis flãmȩ uidebatur incum¬
bere. Coepit aut̃ miro modo in sem& ipsum incen¬
diũ retorqueri. acs̃ reflexione sui impetus excla¬
mar& sẽ ep̃m t̾ransire non possẽ sicq factũ ẽ: ut
flãma incendii. illo t̃mino refrenata in sem& ipsã
frigessera et condngere ulterius quicquã aedifi¬
cũ non xuder&. Ependis pecre. cuius scitatis fuerit¬

Expanded text:
jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus s
Abbreviated transcription (Latin):
Vir aut̃ uenerandus aequitius coepit imm̃sas gr̃as omni¬
potenti dõ agere ã sserens quod sẽ ꝑsummũ pontisicẽ gra¬
tu suꝑna uisiciss&. Ilico uociuit fr̃s. pręcepit hora eidẽ
ium̃ta p̃parari. itq ex secutorẽ suũ coepit uehem̃tissime
urgeere ut st̃atĩ exire debuissent. Cui iulianus . H
fieri nullitenꝰ pocest quia lassatus ex itinere hodie non
ualeo exire . Tunc ille respondit. Contristas me fili qͥa
si bodierna die non egredimur : ĩ crastina non ex pnus
Dĩ itaq stimulus ex secutoris sui las situdinȩ coaetus in
monasterio suo eidẽ nocte demoratꝰ .ẽ. Cũ eece subico¬
sequenti die sub ipso lucis crepusculo uehem̃ter equo in
cursu fatigato ad iulicnũ cũ epistola puenꝰ  int. inqͦ¬

Expanded text:
Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omniVir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum epistola pervenit, in q
Abbreviated transcription (Latin):
raretur puer. Cũ ecce reuertentẽ puerũ consp̃i¬
cit atq in collo foenũ ex prato deferentt̃ : Iui ue¬
hem̃ter iratꝰ. coepit clamare dicens. Quid . c̃. hoc : ego
te misi hominẽ deducere : non fęnũ portare. Cuint.
spond iier duẽ quȩris etce subsequitur. Cũ ec ce
uir dĩ clauatis cailaꝰ ulieis ftlcẽ fenrũ in col¬
lo deferens lieniebat : quẽ adhuc longe positũ puer
suo dño quii ipse essa quẽ quȩ rera indicauit Idẽ
uero iulicnus repente ut uidit dĩ samulũ exipo
habitu de spexit. eumq qualit̃ deber& alloqui ꝓterua m̃¬
te p̃parabit. mox uero ut serui dĩ cominꝰ ad fuit: cius¬
dem iulini animũ in toleribilis peuor inuasit: ita ut
tremer&. atq ad insinuaandũ hoc ipsum quod uenerat uix
sufficere lingua potuiss&: Iui humiliato mox sp̃u ad
eiꝰ genua cucurrit: brationẽ ꝓsẽ fieri petiitiet quia pa¬
ter eiꝰ a postolicus pontifex. eũ uidere uell& indicauit.

Expanded text:
raretur puer: cum ecce revertentem puerum conspiraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio sũbiic&e focnũ secat. Idem uero iulici¬
nus suꝑbũ ualde atq contumicẽ puerũ habu̾it:
cui uox poterat uel ipse dominari hunc ergo mist ũt
cũ ad se sub celeritite ꝑducer& serrexit puer: & ꝓter¬
uo spũ pratũ uelocit̃ ingressus om̃sq illic intiuens foc¬
nũ setantes. ł equisiuit quissicã ess& aequitius moxti
ut audunt quis essor: eũ ad huc longe positus aspexit:
et imm̃sõ timore correptus coepit timere : lassesst¬
re seq ipsum nutanti gressu uix posse portare. Qui
tremens ad dĩ hominẽ ꝑuenit atq ulnis humiliter
cius genuu de osculans strixit : suũq dñm cioccurrissẽ
nintuuit. Cui rescilucato dĩ famulus p̃cepit dicens.
Leua focnũ uiride porta pabulũ ium̃tis in quibueni¬
sus. ut ego quia parũu suꝑ .ẽ. õpere explito te
subsequar Is iut̃ qui missus fuerat iulianꝰ defenson.
miribatur ualdȩ quidiam ess&e. quod redire mo¬

Expanded text:
monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Juliamonasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire mo
Abbreviated transcription (Latin):
Epotẽpore clericihuius a postolloȩ sedis ant̃istiti ad¬
ulando quȩsti sunt dicentes. Nuis ẽ iste uir rusticꝰ
qui auctoritatẽ sibi p̃dicitionis arripit : et officium
quis sit ȩeclesi asticus uigor agnoscat: sicut aut̃ moris
c̃ ut occupato inmultis inimo adulatto ualde subripi¬
uat: s̃i ab ipso cordis hostio heqliaquã fueritcitius it¬
pulsci. suidentib se clericis consensũ pontifex pbuit:
ut ad romanã urbẽ dediici debuiss&: et quęnã sua
essa m̃sura cognoscer&. Iuluanũ tam̃ tunc defensorẽ
mittens qui scibinensi ȩcłe postmodũ in episcopatu
p̃fuit: hoc p̃cepite . ut cũ magno cũ honore deducere÷
necquicquã dĩ stimulus ex conuencione eadem in iu¬
rue sencir&:. Qui parere de eo clericorũ uotis con¬
citus uolens festine ad eius monisteriũ unit.
ibiq absente illo antiquarias ⁊ identes reperit⁊
ubi abbas ess& in quisiuit. Iui doxer̃: inuille hac quȩ

Expanded text:
eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adeodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae
Abbreviated transcription (Latin):
pt ilu ad colligendis dõ amimis feruor accenderat : ut
sic monasteris pre ess& quatenꝰ ꝑȩcclesias ꝑ castra. ꝑ uiꝰ¬
cos ꝑsingulorũ quoq fideliũ dom circũ quaq discurrerae:¬
et cordi audientiũ ad amorẽ patriȩ cȩlestis excitara&e:
rat uero ualde uilis in uestib: atq ita dispetꝰ ut siquis
illũ fortasse nescir&. Nlutatꝰ etiã resalutare dispice¬
r& : et quotiens ad alia tendebat loca ium̃ tum sedere con¬
sueui: quod despicabilius ium̃tis omnib incella
potuisset: rerpet.In. quo etĩ cipistro pro freno &
ueruecũ pellibꝓsella utebatur : ler sem& ipsum sicros
codices inpellitiis sacculis missos dextro leuoq latere
postabat . Et quocũq ꝑueniss& scriptuntrũ a periebat
fontẽ. & rigabat prata m̃tium. huiꝰ quoq opinio p̃dica¬
tionis ad romanȩ urbis nodtiã ꝑuenit: itq ut .c̃. lingua
adulantiũ auditoris sui animat̃ amplecstendo nettns:

Expanded text:
pe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut pe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaqpatriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis missos dextro laevoque portabat latere, et quocunque pervenisset, Scripturarum aperiebat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans,
Abbreviated transcription (Latin):
dicire quo modo p̃sumis : qua ciꝰ inqͥsitione cõpulsus uir
sc̃s indicunt p̃dicationis licentiã quadit̃ accepit. diens
Ea quȩ mibi loqueris ego quoq me : ipse ꝑtracto: sed
nocte quadã speciosus mmihi ꝑ uisionẽ iuuenis adsticit
atq in linguat moi medicinle ferram̃tum id .ẽ. fle¬
uotomũ posuit dicens Ecce posui uerba mea in ore tuo:
ggredere ad p̃dicaindũ attr ex illo die etic̃ cũ uoluero
de dõ tacero nom possam P S T RCIS. Uellẽ pit
tes huiusetũ opus agnoscere⁊ qui fercur talia donat
ꝑcepie. GRE EORIpuspetre ex dono ẽ non do¬
nũ ex opere: Alio quin gra itm non ẽ gratia. Omne quip¬
pe opus dona p̃uenunt quc̃iuis ex subsequenti opere
ipsi ctũ dona suocrescunt. Ne tam̃ uite eiꝰ cognitione
sriuderis bene hunc reuerentis simꝰ uir albinꝰ recitine
ancistes ȩccłȩ agnouit: & ad huc suꝑsunt multi quiscnre
potuer̃ sed quid plus queris operis quando concorda¬
bat uitae munditia cũ ffudia p̃rlicationis Iantus quip¬

Expanded text:
 inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed quadam nocte speciosus mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae cognovit, et adhuc supersunt multi qui scire potuerunt. Sed quid plus quaeris operis, quando concordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quip
Abbreviated transcription (Latin):
de momordio sed arrepti adiabolo ꝓtinus cecidit Cũq
uex iretur eidẽ patri acqͥcio sub celeritite nuntutũ c̃
ut uenine concitus &e orando concurrer&e: moxqͣ tortũ
idẽ pat̃ ingressus c̃ coepit excius ore quaisi scitis st¬
ciens ipsẽ qui hanc arripuerat diabolus clamare dicens
Ego quid feci : ego quid sici : sedebã mihi suꝑ lactuciiue¬
nit illa & momordit me. Cui cũ griui in dignatione
uir dĩ precepit ut absceder&. et locũ inommpocentis di fi¬
mula non haber&. Sui ptinꝰ abscessit nec cĩ contingere
ultra p̃ucdunit. Quidĩ uero felix nomine nurfoñȩ ꝓrimcie¬

Expanded text:
de momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque de momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit. 168 Quidam vero, Felix nomine, Nursiae pr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ moncichus& ei horti sciluti restitutã dĩ uirginẽ
ignouit: qua candẽ salugẽ illius dĩ famulus aeqͥti¬
us longe positus dixit Inuirtute scllic& miraiculiex¬
emplũ tenens magistri. qͥ muitatꝰ ad filiũ regulreũ
solo uerbo restituit siluti: ut reuertens pat̾ ea ho¬
ri filiũ restitutũ uitȩ cognoser& qua uitã illius
exort derititis audiss&. Om̃s aut̃ monatbi iussionẽ¬
sui patris implentes : tundẽ basiliũ ex monasterii
habititione re puler̃ Iui repulsus dixit frequen¬
ter se cellã acquiti magicis artib in aera suspendis
it tam̃ cius quẽ piam lȩdere pocuisse. Quin
post longũteinus in hac romani urbe ex inde¬
scente zelo xẽicini popłi ĩgne crematus q̃¶ Iua¬
dĩ uero die. una dĩ stimula ex codẽ monasttrio
uirginũ. ertũ ingressa q̃quȩ lactirã conspr¬
ens concupiuit : tãq signõ crucis benedicere obliti: aiii¬

Expanded text:
autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem autem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avi
Abbreviated transcription (Latin):
dem patris cura uigilabat. una earũ quȩ iuxta cir¬
nis huius putredinẽ spcciosa uidebatur febrire in¬
ciper& et uchem̃ter anxiari: Magnisq non iã uocib
sed stridorib: clamares modo moritura sum nisi basi¬
lius monichus ueniat & ipse mihi ꝑsuȩ curcidionif icĩ¬
diũ scilit̃ redelit. Sed intinai patris absenci: acce¬
dere quispiã monachorũ in congregatione uirgini¬
minime audebat: quanto minus ille qui nouus aduo¬
bei : missum repente ẽ & di ftimulo aequitio nuntiatũ
quod ei nonialis illa imm̃sis febrib aestuera et basilu
moncahi uisicitionẽ anxiȩ querer& : Quo audito unir
seo de digicndo subrisit: atq dit. Nũquid non diri qđ
Qlibolus es set iste. non monaichus Ite & cũ de cel¬
la ex pellice De ancilla aut̃ dĩ quȩ anxietate fe¬
briũ urguctum nolite. ẽẽ solliciti quia ex hac hori neꝙ
sebrib liboritura ẽ neq basiliũ quȩsitura Regres sũs

Expanded text:
dem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta cardem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est
Abbreviated transcription (Latin):
ccepissent Eo aut̃ tenipone quo malefici in hac sunt roma¬
a urbe deprehensi : basilius qui in maigicis operib. primꝰ
uit. in monaichico habitu ualeriã fugiens petuit. Quiad
rũ reuerentis simũ castõriũ amiternine ciuitatise
ep̃m ꝑgens i sperauit ab eo ut eũ aequitio abbiti cõmit¬
ter&: Ac seoundũ monasterio illius cõmendar&. Tunc ad
ensait. Hunc quẽ mihi cõmendas pat̃: ego non uidoo
monacbũ esse . sed dicibolũ. Cui ille respondit. Occa¬
sionẽ queris ne debeas prȩstare quod peterꝰ Ad quẽ mox
dĩstimulus dixit. Ego quidem hoc eũ denuntio essȩ:
quod indeo:ne tam̃ nolle me oboedire existimes ficio
quod iubes Susceptꝰ itiq in monasterio ẽ : Tũ non post
multos dies idẽ dĩ famulus ꝓexortandis ad desiderui
suꝑna fidelibus pciulo longius acella: digressus ẽ. uo
discedente contigit ut in monasterio uirginũ in quociu¬

Expanded text:
accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romanaccepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc adens, ait: Hunc quem mihi commendas, Pater, ego non video monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare quod peto. Ad quem mox Dei famulus dixit: Ego quidem hoc eum esse denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ciceronis. aliorũq etiã uiroꝵ uenerabiliũ didici
onis hibebatꝰ : cui fortunatus i dem familiarit̃ notꝰ
unt. Quinimirũ aequitius ꝓsuȩ magnitudine sc̃ita¬
is multorũ in eadẽ ꝓuitia monasteriorũ pat̾ ex¬
titit. Hunc cũ iuuentutis suȩ tẽpore. acricertimi¬
ne darnis incentiua fitigarent: ipsȩ suȩ tẽptationis. in¬
gustiȩ adoritionis studiũ sollerciorẽ fecer̃. Cũq hac
inre ab om̃mi potente dõ remediũ continuis p̃cib. quȩ¬
rer& nocte quadĩ assistente angło eunuchizan se uidic:
eiusq uisioniapparuit. quod om̃em motũ exgenitilib
membris abscider&: atq ex eotempore ita alienus
tit a temptatione: ac si sexũ non haber& incorpore.
u uirtute fritus exͥ dĩ omnipotentis auxilio ut uiris ante
nȩ̃ erat : ita coepit postmodũ etiam feminis prae esse. Nec
im̃ discipłos suos immonere cessibit.: he se ȩxemplo eiꝰ in¬
aic rẽ facile crederent & cisuri tẽptarent donũ quod non

Expanded text:
um Ciceronis, aliorumque etiam virorum venerabilium didici tionis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentatione, ac si sexum non haberet in corpore. Qua virtute fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non
Abbreviated transcription (Latin):
me licer& : tuno ꝓiritatis ex hibitione aliquintulũ ex sẽ¬
cutorẽ suũ incelli retinuit : tiq liboris sui cõmodũ coaacto
renicentiq dedic. Cognosce igitur petre in quanti dĩ custo¬
du sunt qui in hac uita sẽ ipsos despicere nouer̃ cũ quib: intꝰ
ciuib: in honore numerintur qui de fõccti foris hominib:
esse non crubescunt : quia ccontra indĩ oculis iacent qui
ipud iuos& pximoꝵ oculos ꝑ in anis głȩ appetitũ tument

Expanded text:
me liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis
Abbreviated transcription (Latin):
apparentũ hoc uericic̃ dicit᷑ credi qđ non ual& uideri
iã credi iã non pocest: qđ uideri potest Vt tam̃ tebre¬
uit̃ reducã ad te nulla uisibilia nisi ꝑ inuisibilia ui¬
dencur. Ecce enĩ cuncta corporea oculus cui corporis
aspicit nectam̃ ipsẽ corporeus oculus aliquid corporcũ ui¬
der& nisi hunc res incorporea ad uidendũ acuero : nam
tolle m̃tem quȩ nonuidetur. & inccissum patet oculus qui
uidebat. Subtrahe animã corpori remanent ꝓcul du¬
bio ocusi incorpore aꝑti Siigitur ꝑse uidebant: cur
discedente anima non uident :tunc ergo collige. quia
ipsa quoq uisibilia non nisi ꝑinuisibilica uidentur. Iona¬
mus quoq ante oculos m̃tis edificcori domũ. Inm̃sas le
uari moles pendere magnas in mncichinis colunꝑias. Quis
que so tẽ hoc opus operitur. Corpus uisibile illas moles
manibi trahit. an inuisibilis anima quȩ uiuificat corpus:
olle eñ qđ non uidetur in corpore & mox im mobilia

Expanded text:
non valet videri. Nam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam ad te, nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid corporeum videret, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nihil vident? Hinc ergo collige quia ipsa quoque visibilia non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis aedificari domum, immensas moles levari, pendere magnas in machinis columnas; quis, quaeso te, hoc opus operatur, corpus visibile quod illas moles manibus trahit, an invisibilis anima quae vivificat corpus? Tolle enim quod non videtur in corpore, et mox immobilia
Abbreviated transcription (Latin):
tu m̃ broꝵ : tur non ꝑpendis uitã animȩ post corpusetiam
ꝑ ossã mortua inuirtute miraculoꝵ PETRVIS
Nulla ut opinor huic alligationi ritio obsistit inqua & ex
reb uisibilib cogimur credere qđ non uidemꝰ GRESOR¬
aulo suꝑius questus es morientis cuiꝰdim ggredientẽ te ani¬
mã non uidissẽ : sed hoc ipsũ iam culpȩ fuit qđ corporeis
oculis rẽ uidere in uisibilẽ quȩ sisti Nã multi nr̃ormntis ocu¬
lũ fide pura & uberi raitione mundantes egredientes etair¬
ne an uncis frequent̃ uider̃. Vnde mili nũc necesse ẽ uł
quadit̃ egredientes animȩ uisȩ si nt uł quanta ipsedũ ggre¬
derent᷑ enarrare : quatinꝰ fluctucinti ꝗnimo qđ plene ri
libitiꝰ discipłis agnoui longe acipuanai urbe positiuss
ge rinami eiusdẽ urbis ep̃i animã nocte media inglobo
igneo ad celũ ferri ab angłis aspex̃ Iui eandẽ quoq
iscendentẽ animã intuens m̃tis laxito sinu quasi sub

Expanded text:
tu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? PETR. Nulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmusaulo superius questus es, morientis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. Unde nunc mihi necesse est vel qualiter egredientes animderint enarrare, quatenus fluctuanti animo, quod plene ratio libus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoque ascendentem animam intuens, mentis laxato sinu quasi sub
Abbreviated transcription (Latin):
Nã sicut om̃ps ds̃ aspirando uł implendo ei quȩ ratione sub¬
sistunt & uiuificit & mouet inuisibilu: ita ipsi quoq inui¬
corpora que uidentur. PEΓRVS: Istis ficeor alli¬
gutionib: libent̃ uictꝰ ꝓpe ĩ nulla eẽ hȩc uisibilia ex¬
istimire cõpellor : qͥ prius inme in firmantiũ ꝑsonã sus¬
cipiens dẽ inuisibilib: dubitibã Itiq placent cuncta qui
dicis. Sedtam̃ sicut uitã animȩ incorpore manentis ex
motu corporis agnosco ĩtauitĩ animȩ pist corpus aꝑtis
qͥbusdĩ reb at testintib agnoscere cupio OREGO
ac inrẽ si conpdratũ tuȩ dilectionis inuonio in alligati¬
one minime laboro : Nũquidnã scĩ apłi & martrres xũi p̃
EEntẽ uitã despicerent : inmorte carnis animas ponerent:
niss certiorẽ animarũ uitã subsequi scirent : Iu uero ip¬
sẽ inquis: qui uitĩ animȩ in corpore manentis ex motib
corpors cignoscis. Et eccȩ hii qui cinimas in moste posue¬

Expanded text:
aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, et vivificat et movet invisibilia, ita ipsa quoque invicorpora quae videntur. PETRUS. -Istis fateor allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor, qui prius in me infirmantium personam suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus, apertis quibusdam rebus attestantibus, cognoscere cupio. GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posue
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uicisua de patribus intendo. maioram
sacła reliquerat. ila ał Saulini miraculam
holane uibis epdscopi qui multor quorui
mamini uictule et tempore precessit. memorie
defuisse uideałay sed ad puora nune redeo ea que
quanła ualeo buritate perstungo. Sicat euimi
bouorum facta innotescere ettius similibus
solent. se moribus uostris ped iustorum edempla
pradientibus predicli seubiabilis nuui celebre
nomen inuoluit esusque opus aduurabile
ad eorum se iustluenda Audia te tendia
quorum me uecesse fuil grandeuitali tam
corto eredere ac si la que dicetent meis oeulis

Expanded text:
vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quod quisq post mortẽ suã sꝑat agi ꝑ alios agat
dũ uiuit ipse pro se Bectuis quippe .e. liberum
exire: quã post uincula libertatẽ quȩrere: bebe¬
musitaq p̃sens scłm. uł quia iã conspicimꝰ deflu.¬
xisse. tota m̃te contẽpnere: qd̵ tidiana dõ lacrimarũ

Expanded text:
num, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat, num, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat, dum vivit, ipse pro se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus itaque pręsens saeculumt vel quia iam conspicimus defluxisse, tota mente contempn
Abbreviated transcription (Latin):
quert & ipse secũ nil exbonoportare: PETR
uis ille sic memini: sed quesote:ea quȩ coepimus
exequamur: Puca musne animab aliquid prodes¬
sȩ ssi mortuoꝵ corpora in ecclesiis fuerint sepulta:
ueniunt suorũ quorũ sepulchra aspiciunt recor
citi grocuia deprimunt: non ab absolutionẽ poci
us quã ad mauiorẽ dampnationis cumulũ eoꝵ cor¬
pora in ecclesiis ponuntur Quod melius ostendi¬

Expanded text:
nqueret, et ipse secum nihil ex bono opere pornqueret, et ipse secum nihil ex bono opere poruis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse si mortuorum corpora fueveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt, recorcata gravia deprimunt, non ad absolutionem, sed potius ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod melius ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
tua illa magna. & statura sublimis. stabat cor¬
trate & cct̃a. Danihelitaq dũ :÷somniũ. & implen¬
dũ reuerent̃ insinuat & exqua ortũ sit cogitatio¬
ne manifestat Pacent̃ ostenditur quia hoc plerũq
ex cogiatione simul & reuelatione generutur. sed
nimirũ cũ somnia tot rerũ qualita¬
ib: alt̃nent: tanto eis credi difficilius deb&: quan
to ex quo inpulsu ueniant facilius non elucescit. Sc̃i
aut̃ uiri int̃ illusiones atq reuelationes ipsas uisio¬
nũ uoces aut imagines quodã intimo sapore dis¬
quid ab illusore patuntur Nã si erga hȩc mens
cuita ñ fuerit. ꝑ deceptorẽ sp̃m multis se uani¬
tatib inmergit: Iuiꝰnũquã solet multa uera p̃dice¬
re : ut ad extremũ ualeat animã ex aliqua falsi¬
tate laqueire: sicut cuidã nr̃o nuper certũ est
sõmniũ longa spatia huius uitȩ ꝓmissa s̃ Cũq
multas pecunias ꝓlongioris uicȩ scipendis colle¬
giss&: ita repente defunctꝰ ẽ ut intactas om̃s relm¬

Expanded text:
atura sublimis stabat contra te, etc. . » Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternentur tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore disant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex vana aliqua falsitate laqueare: sicut cuidam nostro nuper certum est somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt; cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes reli
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph p̃ferendũ se fr̃ib somnio non uider&e
nec mariȩ sponsum ut ablato puero in egrpto
nisi aliquando somnia cogitatione simul & re¬
uelatione procederent: nequaquã dinihel
propha nabuchodo nosor uisionẽ disserens
aridice cogitationisiut inchoass& dicens Tu
rex cogitare coepisti instratu tuo quid ess&e
futurũ post hȩc & qui reuelat mr̃steria osten¬
dit tibi quȩ uenturai sunt: Et paulopost ui¬

Expanded text:
Joseph praeferendum se fratribus per somnium non videret , Joseph praeferendum se fratribus per somnium non videret , nec Mariae sponsum, ut ablato puero, in Aegyptum nisi aliquando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec . Quare qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ liberent᷑ sed etiã culpa temeritatis accusec:
am quid quoq in hac Sepulto¬
urbe contigerit: tinctoꝵ qui hic habitant
multitudo testatur: quod quidã artiseoꝵ
rtrris iuxta portã sc̃ĩ laurentii a coniuge sua sepul¬
tus. ẽ: subsequenti aut̃ nocte : ex sepulcro eodẽ. au
deo : Cũ uero has diu uoces emitter&: custos hoc eius
nuntiauit uxori : Ulxor uero illius. eos qui diligenter
insp̃icerent. artis eiusdẽ uiros transinisit ad eccłam:
uolens agnoscere qualit̃ eiꝰ eẽt corpus insepulchro.
de quo talii clamar&: Qui aperientes sepulchrum.
uestim̃ta quoq in tacta repperer̃ quȩ nunc usq in
cadẽ ecła proeiusdẽ cause testimonio seruantur:
Corpus uero illius omnino non inuener̃ :acsi in sepul
ꝓsunt: quando hii qui indigni s̃ b eisdẽ sacris locis

Expanded text:
non liberent, sed etiam culpa temeritatis accuset. non liberent, sed etiam culpa temeritatis accuset. Nam quid quoque in hac urbe contigerit, cunctorum qui hic habitant multitudo testatur: quod quidam artis eorrtyris, juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est. Sequenti autem nocte ex sepultura eadem, adeo. » Cum vero has diu voces emitteret, custos hoc ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent, artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens cognoscere qualiter ejus esset corpus in sepulcro, de quo talia clamaret. Qui aperientes sepulcrum, vestimenta quidem intacta repererunt, quae nunc usque in ecclesia pro ejusdem causae testimonio servantur. Corpus vero illius omnino non invenerunt, ac si in sepulprosunt, quando hi qui indigni sunt, ab eisdem sacris locis
Abbreviated transcription (Latin):
mine mediolanensis eccłe defensor de functꝰ ẽ. Vir
ualde lubricus : &cunctis leuitatib: occupatus:
Cuius corpus in ȩccła beati martrris syri. sepultũ
Nocte aut̃ media in eadẽ excła factȩ st uoces. ac¬
siquis uiolent̃ expelleretur atq traheretur foras:
ad quas nimirũ uoces cucurrer̃ custodes & uiderunt
duos quosdã teterrimos sp̃s qͥui eiusdẽ ualentini
pedes quadã ligatura strinxerant : & eũ abȩccła
nane aut̃ facto. aperientes sepulchrũ in quo idẽ
ucdentinꝰ positꝰ fuerat : eius corpus non inuenerunt:
ũq extra ecłam quererent ubi proiectũ ess&. in
uener̃ hoc insẽpulchro alio positũ. ligatis adhuc pe¬
dib sicut de ȩccła fuerit abstractũ Ex qua re pe¬
tre collige quia his quos peccata grauia de primune
sĩ inscicro loco sepelirq se ficiant: restat ut etiã de
suci p̃sumptione iudicentur: quatinꝰ eos saera loca

Expanded text:
mine Mediolanensis Ecclesiae defensor defunctus est, vir mine Mediolanensis Ecclesiae defensor defunctus est, vir valde lubricus, et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autsi quis violenter ex ea repelleretur atque traheretur foras. Ad quas nimirum voces cucurrerunt custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesMane autem facto aperientes sepulcrum, in quo idem Valentinus positus erat, ejusque corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, unt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus sicut de ecclesia fuit abstractum. Ex qua re, Petre, collige, quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepelire se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca
Abbreviated transcription (Latin):
grauitatis sit. nouimꝰ qui mihi testatꝰ. ẽ: uale¬
rianũ patriciũ inciuitatẽ quȩ brixa dicit᷑
fuisse defunctũ: Cuiꝰ eiusdem ciuitatis episcop
accepto p̃cio. locũ in ȩcđa p̃buit: in quo sẽpeliri¬
debuiss&. Iui uidelic& ualerianus usq ad
çtatẽ de crepitã leuis ac lubricus extitit: mo¬
dũq suis prauitatib ponere contempsit: Eadẽ
uero nocte qua sepultus ẽ: beitꝰ faustinus mar¬
ter incuius ȩccła corpus illius fuerit huma¬
ł iciat hinc fetentes cirnes quas hic posuit: quia
si non fecerit: die tricesimo ipse morietur Iua
uisionẽ. custos ep̃o timuit confiteri. Et rur
mis ad leccũ rediss&: subita & in opinata morte
fr̃ uenantius lunensis ep̃s & magnificus li¬
berius uir nõbilis simusutq ueracissimus. Qui
Ase scire. suosq homines int̃fuisse testant᷑
tireiꝰ quã narrant nuper ingenue sis ur¬
be contigisse: Ibi nãq ut dicunt: ualentinus no¬

Expanded text:
veritatis sit novimus: qui mihi testatus est Valeveritatis sit novimus: qui mihi testatus est Valerianum patricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sedebuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus ejus fuit humaopo, projiciat hinc fetentes carnes quas hic posuit, quia, si non fecerit, ipse die trigesimo morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursmis ad lectum redisset, subita et inopinata morte pater Venentius Lunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homines interfuisse testantur ei rei, quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus no
Abbreviated transcription (Latin):
uincu ortus atq enutritꝰ .ẽ. Iui quandam
sc q̃monialẽ feminã : in loco eodẽ fuisse testicurꝰ Iuȩ
cirnis quidẽ continentiã habuit: sed linguę ꝓcacita¬
tẽ iti. stultiloquiũ non declinauit: hȩc igitur defun¬
cti atq in ȩccła sepulta ẽ: Nocte aut̃ eadẽ eiusdẽ¬
exdȩ custos ꝑreuelationẽm uidit: quia deducta
ante sacrũ altare ꝑmediũ secabatur: & pars una
illius igne cremabatur: pars aut̃ altera intacta re¬
maonrebat: Cũq hoc surgens ane fratrib ncrpueroe:¬
& locũ uell& ostendere in quo fuerat igne con¬
sumpta: ipsa flammȩ cõbustio ita ante altare
in marmorib apparuitac si illic eadem fe
mina corporeo fuiss& igne concremata : Ex
qua re aꝑte datur intelligi: quia hii quibus
dimissa peccata ñ fuerint: ad euitandũ iudi¬
ciũ sacris locis post mortẽ non ualent adiu¬
ohannes quoq magnificus uir. qui in hac ur¬
be locũ prefectoꝵ seruans. cuius ueritatis atq

Expanded text:
Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta atque in ecclesia posita est. Nocte autem eadem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia deducta ante sacrum altare, per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apmina igne corporeo fuisset concremata. Qua ex re aperte datur intelligi quia hi quibus peccata dimissa non fuerint, ad evitandum judicium sacris locis post mortem non valeant adjuJoannes quoque vir magnificus, in hac urbe locum praefectorum servans, cujus gravitatis atque
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo iudici inhȩrent.uis districtionis
ab sorb& : ut omino eis nonlibeat. quicquid ab il
lius ȩt̃nȩ regule subtilitate discordat PETR
Non ẽ.iam quid respondere debeat: aꝑte rationi:
Sed hȩc nunc questio m̃tem mou&: quomodo ani¬
ma immortalis dicitur: dũ const& quod inper¬

Expanded text:
tissimo Judici inhaerent, jus districtionis tissimo Judici inhaerent, jus districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, quidqlius aeternae regulae subtilitate discordat. PETR. Non est jam quod responderi debeat apertae rationi. Sed haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis dicitur, dum constet quod in per
Abbreviated transcription (Latin):
ait. lit d& illis ds̃ poenitentiã ad cognoscendã ueri¬
tatẽ & resipiscant a diaboli laqueis a quo capti te¬
nent᷑ ad ipsius uoluntatẽ : & quomodo pro illis tunc
orabitur : qui iã nullatenꝰ possunt aiustitiȩ operir
ab iniquitate commutari : Cadẽ itaq causa ẽ. cur
non oretur tunc prohominib ȩt no igne dampnatis:
quȩ nunc etiã causa .ẽ. ut non oretur ꝓdiabolo an¬
gelisq eiꝰȩt̃ no supplicio deputatis: Quȩ nunc etiam
causa.ẽ. ut non orent sc̃i homines ꝓhominib infide¬
ti conspectũ orationis suȩ meritũ cassari refugiun&
Quod si nunc quoq uiuentes iusti mortuis & damp¬
natis iniustis minue cõpatiuntur . quando adhuc
aliquid udicabile de sua carne si se ꝑpeci etiam
ipsi nouer̃. Iuanto districtius tunc iniquoꝵ tor¬
m̃ta respiciunt: quando ab om̃i uicio corruptio¬
nis exuti ipsi iam iustitiȩ uicinius atq artius in¬
hȩrebunt: Sic quippe eorũ m̃tes ꝑhoc quod ius¬

Expanded text:
noscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem? Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fideti conspectu orationis suae meritum cassari refugiunt? Quod si nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverint: quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes, per hoc quod jus
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerinti semꝑ arsuros: GRE GOR Constat¬
nimis & incunctañt̃ uerũ .ẽ. quia sicut finis non . ẽ
bonoꝵ gaudio ita finis non eForm̃tomalorũ:
ã cũ ueritas dicat. ibt̃ hi: insuppliciũ ęt̃num.
iusti aut̃ inuitã et̃nam: Quia uerũ ẽ. quod pro¬
misit falsum ꝓcul dubio non erit quod minatus. ẽ
ds̃ PETRU .S: Euid siquis dicat. idcir¬
co peccintib et̃nam poenã minatus ẽ ut eos apec¬
catorũ perpetrutione cõpescer&: GREGOR
Sifilsum ẽ quod minatꝰ ẽ ut ab iniustitia corrigeret
etiã folsũe spollicitꝰ ut adiusticiã ꝓuocar&: Sed quis
hoc dicere uł insinus psumat : & siminatꝰ ẽ. quod non
erit impleturus dũ asserere eũ miseri cordẽ uolumus
faillicẽ quod dici nefis ẽ p̃dicare cõpellimur PeR
Scire uelim: quo modo iustum sit ut culpa quȩ cũ fine
ꝑpetrata ẽ sine fine punutur: SI SEMPARDEA
retur : si districtꝰ iudex non corda homi¬

Expanded text:
si fuerint, semper arsuros? ΚΕΦΑΛ. si fuerint, semper arsuros? ΚΕΦΑΛ. nimis, et incunctanter verum est quia sicut finis non est gaudio bonorum, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non erit quod minatus est Deus. PETR. Quid si quis dicat: Idcirco peccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret? GREGOR. Si falsum est quod minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsum est pollicitus ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dici nefas est praedicare compellimur. PETR. Scire velim quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. GREGOR. retur, si districtus judex non corda homi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ omĩs culpot miere soluitur quam
grriuis ẽ. culpa discordiȩ. ꝓqua nec munus
accipitur: debemus itaq ađ ꝓximum quãuis
longei positũ longeq disiunctũ mente ire eiq
ꝯnimiũ subdere: humilitate illũ ac beniuolen¬
alplacire uł t̃ scilic& condicor nr̃. dũ talo
timanda sunt & ipsa incendia eẽ prepatrata XLU¬
UTRũ unꝰ Gehenne ionis sit andiuersi
REGORNS: Unus quidem
ẽ gehennȩ ignis: sed non uno modo om¬
nes cruciat peccatores Unius cuiusq
& enĩ quantũ exigit culpa : tantũ illic
sentitur poena: Nã sicut in hoc mundo sub uno sole
multi consistunt nec tam̃ eiusdẽ solis ardorẽ aequa¬
lit̃ sentiunt : quia alius plus estuat. atq alios minus.
ita illic inuno igne ñ unus. ẽ modus incendii. Iuia
quod hic diuersitas corpoꝵ. hoc illic agit diuersitas
peccatorũ : ut & ignẽ non dissimilẽ habeant : & tam̃
eosdẽ singulos dissimilit̃ exurat: PETRUS
Nũ quidnam que sote dicimus cos qui semel illic mer¬

Expanded text:
cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordię, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque adproximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare. Et scilicet conditor noster, dum tale timanda sunt et ipsa incendia esse praeparataUtrum unus gehennae ignis sit, an diversi. GREGORIUS. Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tanta illic sentitur poena. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus; 449 ita illic in uno igne non unus est modus incendii; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat. PETR. Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic mer
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccito semꝑ uiuere cupiunt : qui nũquã desinune
peccire dũ uiuunt: Ad magnã ergo iustitiã uidi¬
cantis ꝑtinet. ut nũquã cireant supplicio : qui in
hac uita nũquã uoluer̃ cirere peccatis PETRU
sed nullus iustus crudelitate pafcitur: & delinquens
seruus.a iusto dño idcirco cedi p̃cipitur : ut a nequi¬
tia corrigatur: Ad hoc ergo uapulat : ut em̃dare
debeat: iniqui aut̃ gehennȩ ignib trardit si ad
correctionẽ non ꝑueniunt : quo fine semꝑ ardebunt.
GREG OR. Omni potens ds̃ quia pius ẽ mi¬
serorũ cruciatu non pascitur. Iui aut̃ iustus . ẽ. ab
iniquoꝵ ultione inꝑpetuũ non sedatur: Sed iniqui
om̃s ȩtno supplicio deputati. sua quidẽ iniquitate
puniuntur: & tam̃ ad aliquid ardebunt. Scilicet
ut iustiom̃s & indõ uideant gaudiaq ꝑcipiunt. & in
quanto in ȩt̃nũ mala puniri conspiciunt. quȩ eius ad¬
iutorio uicer̃ : PE TRU S. Et ubi ẽ quod scĩ
sunt si ꝑinimicis suis quos tunc ardere uiderint non

Expanded text:
am desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR. Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt? GREGOR. Omnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerunt. PETR. Et ubi est quod sancti sint, si pro inimicis suis quos tunc ardere viderint non
Abbreviated transcription (Latin):
uritionis cẽpora in quantũ dõ largiente possumꝰ
in ipsunimũ suo ÷ pondere & uigore seruemꝰ ne
post cogiati flixa dis solucit: he uana m̃o iulg¬
titia surripiat & lucrũ cõpunctionis anima ꝑinea¬
ram flaxe cogitationis peril. Sio quippe qđ po¬

Expanded text:
orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, orationis tempora, in quantum Deo largiente possumus, in ipso animum suo pondere et vigore servemus, ne post cogitatio fluxa dissolvat, ne vana menti laetitia subrepat et lucrum compunctionis anima per incuriam fl