comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ unc mihi da proprum uirgo stita nocte laborem
H anc operam ne nĩ honos infracta ue cedat.
F ama loco. non connubiis ambrie latinum
E neade possint/ ytalos ue obsidere sines.
Tupotes unanumes armare inprelia fraties
A tq odiis uersare domos. tu uerbera teetis
Tunereas inferre faces. nbi nomina milte
Mille nocendi artes. fecundum conaite peenis
Dissice compositam pacem si crimina belli
Arma uellit. poscatq simul rapiatq uiuentus
¶Ex in gorgoneis alecro infeeta uenenis
Principio lanum. et laurentis tecta tyramni
Celsa sedit tacitumq obsedit limen amate
¶Quam super aduenni teuerum. turniq himeneis
Reminee ardentem cureq neq coefuebant
¶Eme cea cerulas pnum de crinibus anguem
Comecit inq sinum precordia ad inuina sub sedit
¶Quo sirribunda domum/ monstro permisceat omnem
U ipeream inspizans animam sit rortile collo
Aurum ingens colutersit/ longe tenia uitte
Innectisq comas et membris lubueus errat

Expanded text:
Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem, Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem, hanc operam, ne noster honos infractave cedat fama loco, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint Italosve obsidere finis. Tu potes unanimos armare in proelia fratres atque odiis versare domos, tu verbera tectis funereasque inferre faces, tibi nomina mille, mille nocendi artes. Fecundum concute pectus, disice compositam pacem, sere crimina belli: arma velit poscatque simul rapiatque inventus. Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis principio Latium et Laurentis tecta tyranni celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit, quo furibunda domum monstro permisceat omnem., vipeream inspirans animam: fit tortile collo aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae innectitque comas, et membris lubricus errat.
Abbreviated transcription (Latin):
Magnastitis dubitem aut equidem inplorareꝙ usq ẽ
Flectere si nequeo superos Acheionta menebo
Non dabitur esto regnis prohibere latinis.
A tq immota manet fatis lauinia coniunx
Attheie. acq moras tantis licet addere ⁊ ebus
At licet amborũ populos exeindere iegum
Hac genere atq socer eoeant mercede suorum
Sanguine troyano. et iumlo dotabere uirgo
Et bellona manet te pronuba nee face tantum
Ciseis pregnans ignes enixa iugales
Quin idem ueneri partus suus. et paris alter
Funesteq iterum ⁊ecidiria in ppergama thede.
¶Hec ubi dieta dedit terrasq horrendapenut.
Luensicam alecro dirarum asede suorum
Inferiusq eiet tenebris/ eui tristia bella
I req insidieq et crimina noxa cordi
O dit et ipse pater pluron/ odere sorores
Tartaree monstium, tot se le uertit in ora
Tam sceue faties tot pululat atra colubris
Quam iuno hiis acuit uerbis. et talia fatur.

Expanded text:
magna satis, dubitem haud equidem implorare quod usquam est: magna satis, dubitem haud equidem implorare quod usquam est: flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis, atque immota manet fatis Lavinia coniunx: at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos exscindere regum. Hac gener atque socer coeant mercede suorum: sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo, et Bellona manet te pronuba. Nec face tantum Cisseis praegnans ignis enixa iugalis quin idem Veneri partus suus et Paris alter funestaeque iterum recidiva in Pergama taedae. Haec ubi dicta dedit, terras Horrenda petivit: luctificam Allecto dirarum ab sede dearum infernisque ciet tenebris, cui tristia bella iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi. Odit et ipse pater Pluton, odere sorores Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora, tam saevae facies, tot pullulat atra colubris. Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Dardaniam siculo prospeexit abusq pichino¬
Et moliri iamtecta uidet iamsidere terre
Deseruisse rates stent aeri fixa dolore
Tum quassans caput.
Fata fugum num sigris ocumbere campis.
Num capn poniere capi :̃ num incensa cremauit
Troya uiros. medias aties medios q per ignes
I nuenere uiam/ at credo mea numina tandem
Fessa iacent odiis aut seiuata quieui
Quin enam patria excussos infesta per undas
Ausa sequi et prosugis me toto oponere ponto
A bsumꝑte uries in teucros celiqi marisq.
Q uid sirtes aut silla mihi quid uasta Earibdis
P rofuit optato poniiiu tybeidis alueo
Securi pelagi atq mei mars perdere gentem
I mmanẽ laphitum ponut concessit in iras
pse deum antiquam/. genitor calidona diane¬
¶ Quod scelus aut laphitis. tm̃ cuit Calidona merente
Ast ego magna iouis comunx n linquere in ausum
Que pomi infelix que memet in omnia uerti.
U intor ab enea. quod si mea numina non sunt

Expanded text:
Dardaniam Siculo prospexit ab usque PachynoDardaniam Siculo prospexit ab usque Pachyno. moliri iam tecta videt, iam fidere terrae, deseruisse rates: stetit acri fixa dolore. Tum quassans caput hfata Phrygum ! Num Sigeis occumbere campis, num capti potuere capi, num incensa cremavit Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis invenere viam. At, credo, mea numina tandem fessa iacent odiis aut exsaturata quievi. Quin etiam patria excussos infesta per undas ausa sequi et profugis toto me opponere ponto ! Absumptae in Teucros vires caelique marisque. Quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Optato conduntur Thybridis alveo, securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit, concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae, quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem? Ast ego magna Iovis coniunx, nil linquere inausum quae potui infelix, quae memet in omnia verti, vincor ab Aenea. Quod si mea numina non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
E st mihi nata iuro gentis quam iungere ure
Non patus ex aduo sortes/ non plurima celo
Monstra sinunt. generos exterius nam affore ab oris
Noc lano restare canunt qui sanguine urum
N omen in astra ferant hunc illum poscere fata
Et ieor et si quid ueri mens augurat opto.
¶Nec effunis equos numero pater eligit onni
Stabant tercennum undi in presepibus altis
Omnibus ex timplo theueris. Iubet ordine dun
Instuctos ostro alipedes. piensq tapens.
A urea pectoribus demissa monilia pendent.
Tecn auro fuluum mandant sub dentibus aurũ
¶Absenn enee currum geminosq iugules
Semine ab ethereo spirantes naribus ignem.
I ulorum degente patri quos dedala erce
Supposita de matie nothos furata creauit.
¶T allibus eneade donis dietisq lanin
Sublimes in equis redeunt pacemq reportant
¶E cce autem ĩ achiis se se referebatab argis
Seua iouis coniunx aurasq in uecta tenebat
Et lesum eneam classemq ex ethere longe

Expanded text:
Est mihi nata, viro gentis quam iungere nostrae Est mihi nata, viro gentis quam iungere nostrae non patrio ex adyto sortes, non plurima caelo monstra sinunt: generos externis adfore ab oris, hoc Latio restare canunt, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant. Hunc illum poscere fata et reor et, siquid veri mens augurat, opto. haec effatus equos numero pater eligit omni stabant ter centum nitidi in praesaepibus altis: omnibus extemplo Teucris iubet ordine duci instratos ostro alipedes pictisque tapetis; aurea pectoribus demissa monilia pendent, tecti auro fulvum mandunt sub dentibus aurum; absenti Aeneae currum geminosque iugalis semine ab aetherio, spirantis naribus ignem, illorum de gente, patri quos daedala Circe supposita de matre nothos furata creavit. Talibus Aeneadae donis dictisque Latini sublimes in equis redeunt pacemque reportant. Ecce autem Inachiis sese referebat ab Argis saeva Iovis coniunx aurasque invecta tenebat, et laetum Aenean classemque ex aethere longe
Abbreviated transcription (Latin):
More doet populis: scepnumq sacerq thionas
Illiadumq labor uestis
Calibus Ilionei dieno defiexa lannus
O biuini tenet ora soloq inmobilis heret.
Intentos uoluens oculos/ nec purpura regem
Sicta mouet/ nec seeptramouent priameia tantum
Quantum in conubio nate talamoq moratur
Et ueteris stuni uoluit sub pecrore sortem¬
N unc illum fatis externa a sede profeenim
Portendi generum paribusq in regna uocari
Auspinis. hine progeniem untuite fofuturam
E gregiam ronim que uiribus occupet orbeni/.
C andem lenis ait dii uestra incepta Gecundent
Auguriumq suum dabini troyane quod optas
M unera nec sperno non uotis iege lanno.
Diuinis uber cigri troye ne opulenna deert/
Ipse modo eneas. nostui si tanta cupido ẽ
Si iungi hospitio properat. sonusq uocmni
A oueniat. uultus neue exorestat amitos¬
Peris mihi pacis erit. dextram tengisse nyramni.
G os contra regi mea nunc mandata ⁊eferte

Expanded text:
more daret populis, sceptrumque sacerque tiaras more daret populis, sceptrumque sacerque tiaras Iliadumque labor vestes. Talibus Ilionei dictis defixa Latinus obtutu tenet ora soloque immobilis haeret intentos volvens oculos. Nec purpura regem picta movet nec sceptra movent Priameia tantum, quantum in conubio natae thalamoque moratur, et veteris Fauni voluit sub pectore sortem, hunc illum fatis externa ab sede profectum portendi generum paribusque in regna vocari auspiciis, huic progeniem virtute futuram egregiam et totum quae viribus occupet orbem. tandem laetus ait: Di nostra incepta secundent auguriumque suum; dabitur, Troiane, quod optas, munera nec sperno. Non vobis rege Latino divitis uber agri Troiaeve opulentia deerit. Ipse modo Aeneas, nostri si tanta cupido est, si iungi hospitio properat sociusque vocari, adveniat voltus neve exhorrescat amicos: illi pacis erit dextram tetigisse tyranni. vos contra regi mea nunc mandata referte.
Abbreviated transcription (Latin):
A udiit/. et si quem tellus extrema enpido
Submouet occcano. et si quem tiema plagar
Quanior in medio dirimit plaga solis iniqui
D illiumo ex illo rot uasta per equora uech
a si dem exiguam patuis uttusq rogamus.
Innocuum et cuncns undamq auramq patentem
¶Non erimus regno indecores nec ur̃a ferenre
F ama leuis tann ue abolescet gratia faen
Nec troyam ausonios gremio ex cepisse pigebit
¶tata per enee iuro destramq potentem
Siue fide si quis bello ẽ expertus et armis
M ultinos populi multe ne temyne ꝙ ultro
Proferimus manibus uitas/ q precanna uerba¬
Et penere sibi et uoluere aduingere gentes
Sednos fata deum nostrasq exquirimus terras
Imperiis egere suis huic dardanus ortus¬
H inc repent/ iussisq ingentibus iget appollo
Trrenum ad tibrim et fonns uada saera mumia
Dat nbi preterea fortine paiua prioris
Munera. teliquias tioye ex endente receptas
Hoc pater anchises cuno libabat ad arras.
Hoc pricimi gestamen erat cum aduira uocatis

Expanded text:
audiit et siquem tellus extrema refuso summovet oceano et siquem extenta plagarum quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui. Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti dis sedem exiguam patriis litusque rogamus innocuum et cunctis undamque auramque patentem. Non erimus regno indecores, nec vestra feretur fama levis tantique abolescet gratia facti, nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit. Fata per Aeneae iuro dextramque potentem sive fide seu quis bello est expertus et armis: multi nos populi, multae ne temne, quod ultro praeferimus manibus vittas ac verba precantia et petiere sibi et voluere adiungere gentes; sed nos fata deum vestras exquirere terras imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus; huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici. Dat tibi praeterea fortunae parva prioris munera, reliquias Troia ex ardente receptas. Hoc pater Anchises auro libabat ad aras; hoc Priami gestamen erat, cum iura vocatis
Abbreviated transcription (Latin):
nam quȩ lytyos sidumq uehebat horontemael eulo¬
psins ante oenlos ingens a uertice pontubl uola¬
In pnpim ferit. excntitur pronis ꝙ mãgi uesti .x¬
olintire in caput. ast illam ter flnctus ibidceniliato

Expanded text:
nam, quae Lycios fidumque vehebat Oronten, ipsius ante oculos ingens a vertice pontus in puppim ferit: excutitur pronusque magister volvitur in caput; ast illam ter fluctus ibidem to
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hec ipse suo tristi cum corde uolutat
Aspectans siluam umensam et sie forte p̃catur.
¶ Sͣnunc se nobis ille aureus arbore ramus
O ñdat nemore in tanto qñ omnia uera

Expanded text:
Atque haec ipse suo tristi cum corde volutat, aspectans silvam inmensam, et sic voce precatur: Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus ostendat nemore in tanto, quando omnia ver
Abbreviated transcription (Latin):
Namq sub ingena instrat olum singila templo
Reginam operiene dnm quȩ fortuna sit urbi
Artificumq manus interse operumq laborem
Mreatur. uidit Iliacas ex ordine pugnas
B ellaque iam fama totum uulgata per orbem
Atridas priannumq. et sȩrum ambobus fichilem tu
¶Censtitit. et lacrimans quisnam locus inquit Achate
Quac regio in terris nostri non plena labors plenus gto
En priamus. sunt hic suo prȩnra lauli

Expanded text:
Namque sub ingenti lustrat dum singula templo, reginam opperiens, dum, quae fortuna sit urbi, artificumque manus inter se operumque laborem miratur, videt Iliacas ex ordine pugnas, bellaque iam fama totum volgata per orbem, Atridas, Priamumque, et saevum ambobus Achillem. Constitit, et lacrimans, Quis iam locus inquit Achate, quae regio in terris nostri non plena laboris? En Priamus! Sunt hic etiam sua praemia laudi
Abbreviated transcription (Latin):
Uoce uocans hecatem celoqi hereboq potentem¬
¶ Supponunt alii cultros trepidumq cruorem
Sucipiunt pateris ipseatauelleris agnam
E neas matri eumenidum magnẽq sorori

Expanded text:
oce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros, tepidumque cruorem suscipiunt pateris. Ipse atri velleris agnam Aeneas matri Eumenidum magnaeque sorori
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sed nunc ytaliam magnam geineus apolo
Utaliam litie uisẜe capescere sortes.
Nic amor hec patria est. si te cartaginis arces
P henissam libiceq aspectus detinet urbis
Quȩ tandem ausonia theueros considere terra
Inuidia est. et nos fas extera querere regna.
¶Ne patris Anchise quotiens humentibus umbris
Nox operit terras quotiens aistra ignea surgunt
A dmonet in sompnis et turbida terret imago.
¶Ne puer ascanius capitisq uiuiria cari
Quem regno hesperie fraudo et faitalibus ar auis.
¶N unc etiam interpres diuum loue missus ab ipso
Testor utrumq caput. celeres mandata per auras
Detulit. ipse deum manifesto in lumine uidi
Intrantem muros. uocemq his auxibus hausi.
¶Desine meq tuis incendere/ teq querelis.
Utaliam non sponte sequor.
¶Talia dicentem iam dudum auersa tuetur
Nuc illuc uoluens oculos totumq pererrat
Luminibus tacitis. et sic accensa profatur.

Expanded text:
Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo, Sed nunc Italiam magnam Gryneus Apollo, Italiam Lyciae iussere capessere sortes: hic amor, haec patria est. Si te Karthaginis arces, Phoenissam, Libycaeque aspectus detinet urbis, quae tandem, Ausonia Teucros considere terra, invidia est? Et nos fas extera quaerere regna. Me patris Anchisae, quotiens umentibus umbris nox operit terras, quotiens astra ignea surgunt, admonet in somnis et turbida terret imago; me puer Ascanius capitisque iniuria cari, quem regno Hesperiae fraudo et fatalibus arvis. Nunc etiam interpres divom, Iove missus ab ipso— testor utrumque caput—celeris mandata per auras detulit; ipse deum manifesto in lumine vidi intrantem muros, vocemque his auribus hausi. Desine meque tuis incendere teque querelis: Italiam non sponte sequor. Talia dicentem iamdudum aversa tuetur, huc illuc volvens oculos, totumque pererrat luminibus tacitis, et sic accensa profatur
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat.
¶Quid moror: an mea liginalion dum menia frater
Destruat. aut captam dũcat getullus hyarbas:
GSaltem si qua mihi de te sucepta fuisset
Ante fugam soboles: si quis mihi paruulus aula
Luderet Eneas. qui te tamen cre referret
Non equidem cmnino capta ac deserta uiderer.
¶Dixerat. Ille louis meniti s ĩmita tenelat
Lumina. et ol nixus curam sub corde premebat.
Tandem pauca refert. Ego te que plurima fando
E numerare uales nuqͣ regina negabo
P romeritam. nec me meminisse pigebit Elyse
Lum memor ipse mei: dum spiritus hos reget artus.
CP rore pauca loquar. neq hanc abscondere furto
S peraui. ne finge fugam. nec coniugis unꝗͣ
P retendi tedas. haud hec in federa ueni.
¶Ne si fata meis paterentur ducere uitam
A uspitiis. et sponte mea componere curas
Urbem troyanam primum dulcesq meorum
Reliquias colerem. priami tecta alta manerent
Et recidiua manu posuissem pergama uictis.

Expanded text:
Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat. Hoc solum nomen quoniam de coniuge restat. Quid moror? An mea Pygmalion dum moenia frater destruat, aut captam ducat Gaetulus Iarbas? Saltem si qua mihi de te suscepta fuisset ante fugam suboles, si quis mihi parvulus aula luderet Aeneas, qui te tamen ore referret, non equidem omnino capta ac deserta viderer. Dixerat. Ille Iovis monitis immota tenebat lumina, et obnixus curam sub corde premebat. Tandem pauca refert: Ego te, quae plurima fando enumerare vales, numquam, regina, negabo promeritam; nec me meminisse pigebit Elissae, dum memor ipse mei, dum spiritus hos regit artus. Pro re pauca loquar. Neque ego hanc abscondere furto speravi—ne finge—fugam, nec coniugis umquam praetendi taedas, aut haec in foedera veni. Me si fata meis paterentur ducere vitam auspiciis et sponte mea componere curas, urbem Troianam primum dulcisque meorum reliquias colerem, Priami tecta alta manerent, et recidiva manu posuissem Pergama victis.
Abbreviated transcription (Latin):
Orgia: nocturnusq uocat clamore Cytheron.
Candemhis Eneam compelat uocibus ultro.¬
¶ Dissimulare etiam spercist perside tantum
Posse nephas. tacitusq mea decedere terra:
Nec te noster amor/ ne te data dextera quondam/
Hec moritura tenet crudeli funere dido.
¶Quin ettam hyberno moliris sydere classem.
Et mediis properas aquilonibus ire per altum
Crudelis.
Quidsi non arua aliena domos ꝙ
Ignotas peteres. et Troya antiqua maneret.
Txora per undosum petexrctire classibus equor.¬
¶ Me ne fugis : per ego has lacrimas dextramq tuam te
Quando aluid mibi iam misere/ nihil ipsa reliqui
Pex connubia nostra. per inceptos hymeneos
Si bene quie de te merui fuit auit tibi quicꝗͣ
Dulce meum: miserere domus labentis. et istam
Oro si quis adhuc precibus locus. exue mentem.
¶Te propter libice gentes. Numadumq tyramni
O dere infensi thirii. te prepter eundem
Extierctus pudor. et qua sola sydera adibam
Fama pricr. ¶Cui me moribunda deseris hospes:

Expanded text:
orgia, nocturnusque vocat clamore Cithaeron. Tandem his Aenean compellat vocibus ultro: Dissimulare etiam sperasti, perfide, tantum posse nefas, tacitusque mea decedere terra? Nec te noster amor, nec te data dextera quondam, nec moritura tenet crudeli funere Dido? Quin etiam hiberno moliris sidere classem, et mediis properas aquilonibus ire per altum, crudelis? Quid, si non arva aliena domosque ignotas peteres, sed Troia antiqua maneret, Troia per undosum peteretur classibus aequor Mene fugis? Per ego has lacrimas dextramque tuam te quando aliud mihi iam miserae nihil ipsa reliqui per conubia nostra, per inceptos hymenaeos, si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum, miserere domus labentis, et istam— oro, si quis adhuc precibus locus—exue mentem. Te propter Libycae gentes Nomadumque tyranni odere, infensi Tyrii; te propter eundem exstinctus pudor, et, qua sola sidera adibam, fama prior. Cui me moribundam deseris, hospes?
Abbreviated transcription (Latin):
Ternaq arma patri suspendet capta quirino
¶Atq hic eneas / unanamq ire uidebat
E gregium forma iuuenem. et sulgentibus armis

Expanded text:
tertiaque arma patri suspendet capta Quirino. Atque hic Aeneas; una namque ire videbat egregium forma iuvenem et fulgentibus armis
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse dies agitat testros. ssusq per herbam
Ignis ubi in medio et soni eratera coronant
Telibans Lenee uocat pecorisq magistus
U eloris iaculi certamina ponit rin ulmo
Corporaq agiesti nudat predina palestia
Hanc olim ueteres uitam coluere sabini
Sptemq una sibi muro eircundedit arces
Ante enam sceptium dictei regis et ante
Impia q̃ cessis gens ẽ epulata uiuentis
Aureus hanc uictam in terris saturnus agebat
Nec dum enam audierant inflari Classicã. nec dum
Impositos duris crepitare incudibus enses
S ed nos inimensum spatiis contecimus equor
Et iam tempus equin fumantia soluere colla:¬

Expanded text:
Ipse dies agitat festos fususque per herbam, Ipse dies agitat festos fususque per herbam, ignis ubi in medio et socii cratera coronant, te libans, Lenaee, vocat pecorisque magistris velocis iaculi certamina ponit in ulmo, corporaque agresti nudant praedura palaestrae. Hanc olim veteres vitam coluere Sabini,septemque una sibi muro circumdedit arces. Ante etiam sceptrum Dictaei regis et ante inpia quam caesis gens est epulata iuvencis, aureus hanc vitam in terris Saturnus agebat; necdum etiam audierant inflari classica, necdum inpositos duris crepitare incudibus enses. Sed nos inmensum spatiis confecimus aequor, et iam tempus equum fumantia solvere colla
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gemai bibat. et serano dormiat ostro
Condit opes alius. defossoq incubat auro¬
Hic smupet. attonitus rostris. hunc plausus hiantem
Per cuneos gematus enim phebisq patrumq
Coripuit gaudent perfusi sanguine fratium
E xilioq domos. et dultia inuina muttant
Atq alio patriam querunt sub sole iacentem
¶Agrcola in curuo terram dimouit aratro
Hinc animi labor hinc patriam paruosq nepotes
Sustinet hinc armenta boum meritosq iuiuencos
Nec requies. quim aut pomis exhuberat annus
Aut feni pecorum, aut cerealis mergite culmi
Prouentumq oneret sulcos atq orea uincat
Uenit hiems. teritur sicionia bacea trapens
Glande sues len redeunt dant arbuta silue
Et uarios ponit fetus autumnus. et alte
Mitis in apricis coquin uindemia saxis
Interea dulces pendent circum oscula nati
Casta pudicinam seiuat domus ubera uace
Lactea demitiunt pingues in gramine lero
Inter se aduersis Luctantur cornibus edi

Expanded text:
ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro; ut gemma bibat et Sarrano dormiat ostro; condit opes alius defossoque incubat aurohic stupet attonitus rostris; hunc plausus hiantem per cuneos—geminatus enim plebisque patrumque— corripuit; gaudent perfusi sanguine fratrum, exsilioque domos et dulcia limina mutant atque alio patriam quaerunt sub sole iacentem. Agricola incurvo terram dimovit aratro: hinc anni labor, hinc patriam parvosque nepotes sustinet, hinc armenta boum meritosque iuvencos. Nec requies, quin aut pomis exuberet annus aut fetu pecorum aut cerealis mergite culmi, proventuque oneret sulcos atque horrea vincat. Venit hiems: teritur Sicyonia baca trapetis, glande sues laeti redeunt, dant arbuta silvae; et varios ponit fetus autumnus et alte mitis in apricis coquitur vindemia saxis. Interea dulces pendent circum oscula nati, casta pudicitiam servat domus, ubera vaccae lactea demittunt pinguesque in gramine laeto inter se adversis luctantur cornibus haedi.
Abbreviated transcription (Latin):
Hura mihi et rigui placeant in uallibus amnes
F lumina amem siluas ꝙ inglorius o ubi camꝑi
Sperchiusq et uirginibus bacchata lacenis
Icgeta. qui me gelidiis in ualibus hemi
S istat et ingenti ⁊ amorum protegat umbra
¶Telix qui ponut rerum cognoscere ceusas
Atq metus omnes et inexorabile fatum
S ubiecit pedibus strepitumq acherontis auari
Torminatus et ille deos qui nouit agrestes
Panaq siluanumq senem nimphasq sorores
Illum non populi fasces non purpura regum
Flexit et infidos agintas discordia ficities
Aut coniurate descendens dacus ab hystro
Non res romane perinnaq regna neq ille
Aut doluit miserans inopem aut iuidit hñti
Quos rami fructus quos ipsa uolentia rura
Sponte nillere sua carꝑsit nec ferea rura
Inscinumq forum aut populi tabularia uidit
Solicitant alii remis freta ceca. ruuntq inferrum
Inferrum. penetrant aulas et limina regum
Hic pent excidiis urbem. patriosq pennates

Expanded text:
rura mihi et rigui placeant in vallibus amnes, rura mihi et rigui placeant in vallibus amnes, flumina amem silvasque inglorius. O ubi campi Spercheosque et virginibus bacchata Lacaenis Taygeta! O, qui me gelidis convallibus Haemi sistat et ingenti ramorum protegat umbra! Felix, qui potuit rerum cognoscere causas, atque metus omnis et inexorabile fatum subiecit pedibus strepitumque Acherontis avari. Fortunatus et ille, deos qui novit agrestis, panaque Silvanumque senem Nymphasque sorores: illum non populi fasces, non purpura regum flexit et infidos agitans discordia fratres aut coniurato descendens Dacus ab Histro, non res Romanae perituraque regna; neque ille aut doluit miserans inopem aut invidit habenti quos rami fructus, quos ipsa volentia rura sponte tulere sua, carpsit; nec ferrea iura insanumque forum aut populi tabularia vidit. sollicitant alii remis freta caeca ruuntque in ferrum, penetrant aulas et limina regum; hic petit excidiis urbem miserosque Penatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuusasq auro uestes. ephneaq era
Aiba neque assiro fuscatur lana ueneno
Nec casia liquidi corumpitur usus oliui
¶At secura quies. et nescia fallere uita
Diues opum uariaium ac latis ona fundis
Spelunce uiuique lacus ac fugida tempe
Mugitus que bouum moles que sub arbore sompni
Non absunt illie saltus ac lustra feraium
Et patiens operum paruoq assueta iuuentus
Sacra deum. sanctiq patres extremaper illos
Lustina excedens terus uessigia fecit
¶Meuero primum dulces ante omnia muse
Quarum sacra fero. ingenti perculsus amore
Accipiant celiq uias et sidera monstrent
Dectus solis uarios luneq labores
Un de tiemor teris qua ui maria alta tumescunt
Obicibus iuptis. rursusq in se ipsa residant
Quid tantum occeano properent se tingere soles
Niberni. uel que mora tardis noctibus instet
Sin has ne possim nature excendere partes
Frigidus obstiterit cricum precordia sanguis

Expanded text:
inlusasque auro vestes Ephyreiaque aera, inlusasque auro vestes Ephyreiaque aera, alba neque Assyrio fucatur lana veneno nec casia liquidi corrumpitur usus olivi: at secura quies et nescia fallere vita, dives opum variarum, at latis otia fundis— speluncae vivique lacus et frigida Tempe mugitusque boum mollesque sub arbore somni— non absunt; illic saltus ac lustra ferarum et patiens operum exiguoque adsueta iuventus, sacra deum sanctique patres; extrema per illos iustitia excedens terris vestigia fecit. Me vero primum dulces ante omnia Musae, quarum sacra fero ingenti percussus amore, accipiant caelique vias et sidera monstrent, defectus solis varios lunaeque labores; unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant obicibus ruptis rursusque in se ipsa residant, quid tantum Oceano properent se tinguere soles hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Sin, has ne possim naturae accedere partis, frigidus obstiterit circum praecordia sanguis:
Abbreviated transcription (Latin):
N auigiis pinus domibus cedrusq cupressus
Hinc iadios tuuere rotis hinc rimpana plaustris
A gricole et pandas ratibus posuere carinas
Uiminibus salites fecunde. frondibus ulnu
At mirtus ualidis hastilibus. et bona bello cornus¬
I tereos taxi torquentur in arcus
Nec tilie leues. aut toruo rosile busum
Non formani accipuint ferroq eauantur acuto
Nec non et torientem undam leuis inmatat alnus
M issa pado nec non et apes examina condunt
Corticibus q cauis uitioseq illicis aluo
Quid memorandum eque becheia dona tullerunt
Baccus. et ad culpas causas dedit. ille finentes
Centaures leto domuit. rethumq pholumq
Et magno yleum laphitis cratere minantem
¶O fortunatos nimium suasi bona norint
A gricolas. quibus ipsa procul discordibus amnis
Tundit humo falcem uictum iustissima tellus
Si non ingentem foribus domus alta supeibis
Mane salutantum tons uomit edibus undam
Nee uarios inhiant pulcra testudine fores

Expanded text:
navigiis pinus, domibus cedrumque cupressosque. navigiis pinus, domibus cedrumque cupressosque. Hinc radios trivere rotis, hinc tympana plaustris agricolae et pandas ratibus posuere carinas, viminibus salices fecundae, frondibus ulmi, at myrtus validis hastilibus et bona bello cornusIturaeos taxi torquentur in arcus. Nec tiliae leves aut torno rasile buxum non formam accipiunt ferroque cavantur acuto. Nec non et torrentem undam levis innatat alnus, missa Pado; nec non et apes examina condunt corticibusque cavis vitiosaeque ilicis alvo. Quid memorandum aeque Baccheia dona tulerunt Bacchus et ad culpam causas dedit; ille furentis centauros leto domuit, Rhoetumque Pholumque et magno Hylaeum Lapithis cratere minantem. O fortunatos nimium, sua si bona norint, agricolas! quibus ipsa procul discordibus armis fundit humo facilem victum iustissima tellus. Si non ingentem foribus domus alta superbis mane salutantum totis vomit aedibus undam, nec varios inhiant pulchra testudine postis
Abbreviated transcription (Latin):
Procuruam expectant faltem rastrosq tenaces
C um semel heserunt muis. aurasq nilerunt¬
Ipsa satis tellus cum dente recluditur unco
Sufcit humorem et giauidas cum uomere fiuges
Noc pinguem et placidam paci nutritor oliuam
Poma quoq ut primum tiuncos sensere ualentes
Et uires habuere suas. ad sidera rapnm
Ui propria nituntur. opis haud indiga ur̃e
Nec nemus interea fenis minus omne graueseit
Sanguineisꝙ inculta rubent auiaria baccis
Tondennur cithisi thedas silua alta ministrat
Fascunturq ignes nocturni. et lumina sundunt
Et dubitant homines serere atq ĩpendere curran¬
¶Quis maiora sequar. salices humilesq geniste
Aut ille pecori frondem. aut pastoribus umbras
Sussniunt. sepemq satis et pabula melli
Et iuiuat undantem luxo spectare titheron
Harineq pitis Lucos. iiuat arua uidere
Non rastris hominum non ulli obnoxia cure
Ipse caucaseo steriles inuernce silue

Expanded text:
procurvam exspectant falcem rastrosque tenacis, procurvam exspectant falcem rastrosque tenacis, cum semel haeserunt arvis aurasque tuleruntipsa satis tellus, cum dente recluditur unco, sufficit humorem et gravidas, cum vomere, fruges. Hoc pinguem et placitam Paci nutritor olivam. Poma quoque, ut primum truncos sensere valentis et viris habuere suas, ad sidera raptim vi propria nituntur opisque haud indiga nostrae. Nec minus interea fetu nemus omne gravescit sanguineisque inculta rubent aviaria bacis. Tondentur cytisi, taedas silva alta ministrat, pascunturque ignes nocturni et lumina fundunt. Et dubitant homines serere atque inpendere curaquid maiora sequar?—salices humilesque genestae aut illae pecori frondem aut pastoribus umbram Sufficiunt saepemque satis et pabula melli— et iuvat undantem buxo spectare Cytorum naryciaeque picis lucos, iuvat arva videre non rastris, hominum non ulli obnoxia curae. Ipsae Caucasio steriles in vertice silv
Abbreviated transcription (Latin):
E ternum frangenda bidentibus. omne Leuandũ ẽ¬
F ionde nemus redit agricolis labor actus in orbem
Atq in se sua per uestigia uoluitur amis
¶At iam olim seras posuit cum uinea trondes
Fugidus et silius aquilo decussit honorem
Iamtum acer curas uenientem extendit in annum
Rusticus et curuo saturni dente relictam
Piosequitur iutem attondens singitq putando
Primus humum fodito. primus deuecta fugato
Sarmenta. et ullos primum sub tecta referto
Postremus mento. bis uinbus ingruit umbra
Bis segetem densis oboucunt sentibus herbe
Durus uterq labor icuidato ingentia rina
E xiguum colito nec non enam aspera rusti
U imina per siluam. et ripis fluuialis arundo
Ceditur incultiq exercent cura salicti
Nlam iuncte uites. iam falcem arbusta ieponunt
Iam canit effectus extremos uinitor antes
Solicitanda tamen tellus puluisq mouendus
Et iam maturis meniendus iupitter uius
Contra. non uila ẽ oleis cultia. neq illam

Expanded text:
aeternum frangenda bidentibus, omne levandum aeternum frangenda bidentibus, omne levandum fronde nemus. Redit agricolis labor actus in orbem atque in se sua per vestigia volvitur annus. Ac iam olim, seras posuit cum vinea frondes, frigidus et silvis aquilo decussit honorem, iam tum acer curas venientem extendit in annum rusticus et curvo Saturni dente relictam persequitur vitem attondens fingitque putando. Primus humum fodito, primus devecta cremato sarmenta et vallos primus sub tecta referto; postremus metito. Bis vitibus ingruit umbra, bis segetem densis obducunt sentibus herbae; durus uterque labor: laudato ingentia rura, exiguum colito. Nec non etiam aspera rusci vimina per silvam et ripis fluvialis arundo caeditur, incultique exercet cura salicti. Iam vinctae vites, iam falcem arbusta reponunt, iam canit effectos extremus vinitor antes: sollicitanda tamen tellus pulvisque movendus et iam maturis metuendus Iuppiter uvis. Contra non ulla est oleis cultura; neque illae
Abbreviated transcription (Latin):
D entis et admorso signata in supe cicatrix
¶Non aliam ob culpam boicchi pater omnibus aris
Ceditur et ueteres inuadunt proscenia ludi
Premiaqi ingentes pagos et compita encum
Tneside posuere atꝙ inter pocula len
Molibus in pratis unctos salire perutres
Nec non ausonii troia gens missa coloni
U er sibus incomptis Ludunt. risliq oluto
O raque corticibus sumunt horrenda cauatis
Et te bace uocant per carmina leta nbiq
O seilla ex alta suspendunt mollia pimu
Hine omnis largo pubescit uinea feni
Complentur uallesq caue saltusq prosundi
Et quocumq decus circum caput egit honestum¬
¶ Ergo rite suum bacco dicemus honorem
Carminibus patriis Lancesq et liba feremus
Et ductus cornu stabit facer hueus ad aram
Pinguiaq in uerubus torebinius exta coluinis
¶Est enam ille labor curandis uitibus alter
C ui nunq̃ exhausti satis ẽ. namq omne quot annis
Terq quaterq solum scindendum. glebaq uersis

Expanded text:
dentis et admorso signata in stirpe cicatrix. dentis et admorso signata in stirpe cicatrix. Non aliam ob culpam Baccho caper omnibus aris caeditur et veteres ineunt proscaenia ludi praemiaque ingeniis pagos et compita circum thesidae posuere atque inter pocula laeti mollibus in pratis unctos saluere per utres. Nec non Ausonii, Troia gens missa, coloni versibus incomptis ludunt risuque soluto oraque corticibus sumunt horrenda cavatis et te, Bacche, vocant per carmina laeta tibique oscilla ex alta suspendunt mollia pinu. Hinc omnis largo pubescit vinea fetu, conplentur vallesque cavae saltusque profundi, et quocumque deus circum caput egit honestum. Ergo rite suum Baccho dicemus honorem carminibus patriis lancesque et liba feremus et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram pinguiaque in veribus torrebimus exta colurnis. Est etiam ille labor curandis vitibus alter, cui numquam exhausti satis est: namque omne quot annis terque quaterque solum scindendum glebaque versis
Abbreviated transcription (Latin):
Tu leues calamos. et rase hastilia uirge
Fraxieas q aptare sudes furcas ꝙ bicornes¬
U rubus eniti. quarum et contemꝑnere uentos
Assuescant summasq sequi tabulata per ulmos¬
¶ Et dum prima nous adoleseit trondibus etas
Parcendum ẽ teneus. et dum se letus ad eiuras
Palmes agit. Lapsis per puerum ĩmussus habenis
I psa atie nudum falcis tentanda. sed uncis
C orpende manibus tiendes interq legende
Ence ubi iam ualidis amplexe stirpibus ulmos
Exierint tum stunge comas nim bracchia tonde
Ante iefounidant ferrum num deniq dura
Exercere imperia. et ramos compesce fiuentes
¶Texende sepes eniam et pecus omne ẽ
Prccipue dum frons tenera. imprudensq laborũ
Cui semper indignas hiemes solemq potentem
S iluestres ini assidue. capreq sequaces
I lludunt. pascuntur cues auideq uiuence
Fuigora nec tantum cana concreta iuina
A ut giauis incumbens scopulis arentibus estus
Quantum illi nocuere greges. diniq uenenum

Expanded text:
tum levis calamos et rasae hastilia virgae tum levis calamos et rasae hastilia virgae fraxineasque aptare sudes furcasque valentviribus eniti quarum et contemnere ventos adsuescant summasque sequi tabulata per ulmos. Ac dum prima novis adolescit frondibus aetas, parcendum teneris, et dum se laetus ad auras palmes agit laxis per purum inmissus habenis, ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis carpendae manibus frondes interque legendae. Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos exierint, tum stringe comas, tum bracchia tonde— ante reformidant ferrum—tum denique dura exerce imperia et ramos conpesce fluentis. Texendae saepes etiam et pecus omne tenendum, praecipue dum frons tenera inprudensque laborum; cui super indignas hiemes solemque potentem silvestres uri adsidue capreaeque sequaces inludunt, pascuntur oves avidaeque iuvencae. Frigora nec tantum cana concreta pruina aut gravis incumbens scopulis arentibus aestas, quantum illi nocuere greges durique venenum
Abbreviated transcription (Latin):
Crediderim. uer illud erat. uer magnus agebat
O rbis et hibernis pascebant flatibus euri
Cum primum Tucem pecudes ausere uirumque
Teuea progenies duris caput exnilit aruis
Imnusteq fere silius. et sidera celo
Necres hunc tenere possent perferre Laborem
Si non tanta quies net fugusq calorem
Inter. et exciperet celi indulgentia terras
Quod superẽ quecumque piemes uirgulta per agros
Sparge simo pingui et multa memor. occule terra
Aut lapidem bibulum aut squalentes infonde concas
Inter enim labentur aque tenuisq subibit
Alitus atq animos rollent sata iamq reperti
Qui saxo super atq ingentis pondere teste
U igerent hoc estusos inanimen ad imbres¬
¶ Hoc ubi hiulca siti seindit canis estifer arua
Seminibus positis superẽ deducere terram
Sepius ad capita. et durros iactare bidentes
Aut presso exercere solum sub uomere. et ipsa
Electere Luctantes inter uineta iuuencos

Expanded text:
crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat crediderim: ver illud erat, ver magnus agebat orbis et hibernis parcebant flatibus Euri, cum primae lucem pecudes hausere virumque terrea progenies duris caput extulit arvis, inmissaeque ferae silvis et sidera caelo. Nec res hunc tenerae possent perferre laborem, si non tanta quies iret frigusque caloremque inter, et exciperet caeli indulgentia terras. Quod superest, quaecumque premes virgulta per agros, sparge fimo pingui et multa memor occule terra, aut lapidem bibulum aut squalentis infode conchas; inter enim labentur aquae tenuisque subibit halitus atque animos tollent sata; iamque reperti, qui saxo super atque ingentis pondere testae urgerent; hoc effusos munimen ad imbris, hoc, ubi hiulca siti findit canis aestifer arva. Seminibus positis superest diducere terram saepius ad capita et duros iactare bidentis, aut presso exercere solum sub vomere et ipsa flectere luctantis inter vineta iuvencos;
Abbreviated transcription (Latin):
Tellurem borea. spuantenspirante mouere
Rura gelu tam claudit hiems nec semine iacto
Concietam patitur radicem affigere terre
O ptima uinetis statio cum uere rubenti
Candida uenit auis Longis inuisa colubris
P uma uel cuitumni sub frigore. cum rapidus sol
Nudum hiemem coningit equis iam preterit estas
¶Uei adeo frundi ẽ nemorum. uer utile siliuis¬
U ere nument terre. et genitalia semina poscunt
Tum pater omnipotens fecundis imbrbus ether
Conuigis in gremium lete desendit et ommes
Magnus alit magno cõmistus corpore fetus
Auia tum resonant auibus uirgulta sonoris
Et uenerem cernis repenint armenta diebus
Parturit almus ager zephiriq tepentibus auris
Laxant arua sinus superat tener omnibus humor
Inq nouos soles audent se gramina nito
Credere. nec menut surgentes pampmus austros
Aut actum celo magnis aquilonibus imbrem
S ed trudit gemmas et frondes explicat omnes
¶Non alios prima crescentis origine mundi
Iuuxisse dies alium ue habuisse tenorem

Expanded text:
tellurem Borea rigidam spirante movere. Rura gelu tum claudit hiems nec semine iacto concretam patitur radicem adfigere terrae. Optima vinetis satio, cum vere rubenti candida venit avis longis invisa colubris, prima vel autumni sub frigora, cum rapidus Sol nondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas. Ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis; vere tument terrae et genitalia semina poscunt. Tum pater omnipotens fecundis imbribus Aether coniugis in gremium laetae descendit et omnis magnus alit magno commixtus corpore fetus. Avia tum resonant avibus virgulta canoris et Venerem certis repetunt armenta diebus; parturit almus ager Zephyrique tepentibus auris laxant arva sinus; superat tener omnibus humor; inque novos soles audent se germina tuto credere, nec metuit surgentis pampinus austros aut actum caelo magnis aquilonibus imbrem, sed trudit gemmas et frondes explicat omnis. Non alios prima crescentis origine mundi inluxisse dies aliumve habuisse tenorem
Abbreviated transcription (Latin):
Dardanide. quos ille omnes longo orome cernens
Ingemiunt: glaucumq medontaq tersilecumq
Iris antretodas cereriq sacrum polibetem

Expanded text:
Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernens ingemuit, Glaucumque Medontaque Thersilochumque, tris Antenoridas, Cererique sacrum Polyphoe
Abbreviated transcription (French):
S pargens ⁊ ore leui/ et ramo felicis oliue.
Lustrauitq unos dixitq nouissima uerba.
EAt pius e neas ingenti mole sepulcrum

Expanded text:
spargens rore levi et ramo felicis olivae, lustravitque viros, dixitque novissima verba. At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum
Abbreviated transcription (Latin):
irgineas ausi oius contingere uitas.
Ex illo fluere ac reteo sublapsa referri illo fco uel p̃rẽ¬
Iee dubiis ea signa dedit Tritonia monstris.

Expanded text:
irgineas ausi divae contingere vittas; ex illo fluere ac retro sublapsa referrec dubiis ea signa dedit Tritonia monstris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Multa inter se se uario sermone fere bant
Misenum colidem/ quo non prestantior alter
Ere ciere uiros. martemq accendere cantu.

Expanded text:
Multa inter sese vario sermone serebant, Misenum Aeoliden, quo non praestantior alter aere ciere viros, Martemque accendere cantu.
Abbreviated transcription (Latin):
Cernimus. obsessumq acta testudine limen.
¶Herent parienbus scale postes q sub ip̃os
N ituntur gradibus. clipeosq ad tella sinistris
Protecti obiciunt. prensant fastigia destris.
Dardamde fruftra. tures et tecta domorum

Expanded text:
cernimus, obsessumque acta testudine limen. cernimus, obsessumque acta testudine limen. Haerent parietibus scalae, postisque sub ipsos nituntur gradibus, clipeosque ad tela sinistris protecti obiciunt, prensant fastigia dextris. Dardanidae contra turris ac tota domorum
Abbreviated transcription (Latin):
Spumeus atq ymo Nereus ciet equora fundo.
¶Illi etiam si quos obscura nocte per umbram
Fudimus insidiis totaq agitauimus urbe
A pparent primi. clipeos mentitaq tela
Agnoscunt. atq cra sono discordia signant.
¶licet obriumur mimero. Primusq Corebus
Lenelei destra diue armipotentis ad aram
Procubuit. cadit et Ripheus iustissimus unus
Qui fuit in Theueris et ẜuantissimus ȩqui
Diis aliter uisum. pereunt hypanisq da mas q
Confisi sociis. ¶Nec te tua plurima panthu
Labentem pietas nec apolmis infula texit.
¶liaci cineres et flama extrema meorum
Testor in ocasu ur̃o. nec tela nec ullas
U itauisse uices danaum. et si frita fuissent
Ut cacerem meriusse mann. ¶ Diuelimur inde¬
U phitus et pelias mecnm. quoꝵ etyphynus euo
Lam grauior pelyas et uulnere taxdus ulixis.
¶Protinus ad sedes Rriami clamore uoctiti.
Hic uero ingentem pugnam ceu cetera nusꝗͣ
Della forent nulli tota morerẽtur in urbe
Hic martem indomitum danaosq ad tecta ruentes

Expanded text:
spumeus atque imo Nereus ciet aequora fundo. Illi etiam, si quos obscura nocte per umbram fudimus insidiis totaque agitavimus urbe, apparent; primi clipeos mentitaque tela adgnoscunt, atque ora sono discordia signant. Ilicet obruimur numero; primusque Coroebus Penelei dextra divae armipotentis ad aram procumbit; cadit et Rhipeus, iustissimus unus qui fuit in Teucris et servantissimus aequi: dis aliter visum; pereunt Hypanisque Dymasque confixi a sociis; nec te tua plurima, Panthu, labentem pietas nec Apollinis infula texit. Iliaci cineres et flamma extrema meorum, testor, in occasu vestro nec tela nec ullas vitavisse vices Danaum, et, si fata fuissent ut caderem, meruisse manu. Divellimur inde, Iphitus et Pelias mecum, quorum Iphitus aevo iam gravior, Pelias et volnere tardus Ulixi; protinus ad sedes Priami clamore vocati. Hic vero ingentem pugnam, ceu cetera nusquam bella forent, nulli tota morerentur in urbe. Sic Martem indomitum, Danaosque ad tecta ruentis
Abbreviated transcription (Latin):
Prenia dignaferant. ¶Quȩ te tam lȩta tulerunt it̃si nuuns¬
ecula: qui tanti talem gemiere parentes.¬
ustrabunt connexa polus dum sidera pascet

Expanded text:
praemia digna ferant. Quae te tam laeta tulerunt secula? Qui tanti talem genuere parenteslustrabunt convexa, polus dum sidera pascet
Abbreviated transcription (Latin):
Ad genitorem imas here bi desendit ad umbras.¬
¶ Si te nulla mouet tante pietatis unage
At ramum hune aꝑit ramum qui ueste latebat
A gnoscas. nimida ex ira tum corda residunt. ypallage .i. tumita ira
¶Nec plura his ille admirans uenerabile donum
Fatalis uirge longo post tempore uisum.

Expanded text:
ad genitorem imas Erebi descendit ad umbras. Si te nulla movet tantae pietatis imago, at ramum hunc aperit ramum, qui veste latebat adgnoscas. Tumida ex ira tum corda residunt. Nec plura his. Ille admirans venerabile donum fatalis virgae, longo post te
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia dnm latio regnantem inderit Estas.
Ternaq transierint Rutulis hyberna subactis.
¶At puer Aschanins cui minc cognomen lulo
Ad ditur. llus erat dum res stetit yllia regno
Trignita magnos uoluendis mensibus orhes
Imperio explebit. regñumq ci sede launi
Transferet. et longam multa ninuniet albam.

Expanded text:
tertia dum Latio regnantem viderit aestas, ternaque transierint Rutulis hiberna subactis. At puer Ascanius, cui nunc cognomen Iulo additur,—Ilus erat, dum res stetit Ilia regno,— triginta magnos volvendis mensibus orbis imperio explebit, regnumque ab sede Lavini transferet, et longam multa vi muniet Albam.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nox atra caput tusn circinniuolat umbra.
Cum pater anchises lacrimis ingressus aboitis
O nate ingenteni lucnum ne quere moim
O stendent terus hunc tantum fata neq uitta e meituertia
Esse sinent nimium uobis ⁊ omana propago
Uisapotens superi propria hec si dona fussent

Expanded text:
Sed nox atra caput tristi circumvolat umbra. Tum pater Anchises, lacrimis ingressus obortis: O gnate, ingentem luctum ne quaere tuorum; ostendent terris hunc tantum fata, neque ultra esse sinent. Nimium vobis Romana propago visa potens, Superi, propria haec si dona fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
Aatum ante ora patris patremq obtruncat ad aras.
¶Hocce erat alma parens/ quod me per tella per ignes
E ripis ut mediis hostem in penetralibus utq
Ascanium patremq meum urstãq creusam
Altexum in alterus mactatos sanguine cernam᷑.
¶Arma uiri ferte arma uecat litx ultima uictos.
Redite me danais. simte. instanrata reuiscm

Expanded text:
natum ante ora patris, patrem qui obtruncat ad aras. natum ante ora patris, patrem qui obtruncat ad aras. Hoc erat, alma parens, quod me per tela, per ignis eripis, ut mediis hostem in penetralibus, utque Ascanium patremque meum iuxtaque Creüsam alterum in alterius mactatos sanguine cernam? Arma, viri, ferte arma; vocat lux ultima victos. Reddite me Danais; sinite instaurata revisam
Abbreviated transcription (Latin):
Has mihi ẜuassent sedes. satis una superq
Uidimus excidia. et capte superauimus urbi.
Sic o sic positum affati discedite corpus.
Ipse manu mortem inueniam. ifebitur hostie.
Exuuiasq petet. facilis iactura sepulcri.
Iam pridem inuisus diis. et inutilis amros
D emoror. ex quo me diuum pater atq hominum rex
Fulminis afflauit uentis et contigit igni.
C clia ꝑrestabat memorans. fixusq manebat.
¶Uos contra effusis lac̾rimis conuiniq C reusa
Ascaniusq omnisq domus ne uertere secum
Cuncta pater sticoq urgenti in cumbere uelẽt.
¶Abnegcit. inceptoq et sedibus heret in iisdem.
¶uesus in arma feror. mortemq misimus opto.  mtu axilu¬
Nam quod conscilium aut quae fortima dabatur.
¶Me ne efferre pedem genitor te posse relicto
Sperasti᷑. tantumq nefas. patrio exeidit ore.
¶Si ihil ex tanta superis placet iebe relinqui:
Et sedet hoc ammo peritureq adere troye
Lamq aderit multo priami desanguine pirrhus.

Expanded text:
has mihi servassent sedes. Satis una superque has mihi servassent sedes. Satis una superque vidimus exscidia et captae superavimus urbi. Sic O, sic positum adfati discedite corpus. Ipse manu mortem inveniam; miserebitur hostis exuviasque petet; facilis iactura sepulcri. Iam pridem invisus divis et inutilis annos demoror, ex quo me divom pater atque hominum rex fulminis adflavit ventis et contigit igni. rstabat memorans, fixusque manebat. Nos contra effusi lacrimis, coniunxque Creüsa Ascaniusque omnisque domus, ne vertere secum cuncta pater fatoque urguenti incumbere vellet. Abnegat, inceptoque et sedibus haeret in isdem. Rursus in arma feror, mortemque miserrimus opto: nam quod consilium aut quae iam fortuna dabatur? Mene efferre pedem, genitor, te posse relicto sperasti, tantumque nefas patrio excidit ore? Si nihil ex tanta Superis placet urbe relinqui, et sedet hoc animo, perituraeque addere  aderit multo Priami de sanguine Pyrrhus,