comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enu quasi mirice in deserto ⁊ non uidebit cũ
uenerit bonum. s habitabit insiccitate in de¬
serto in t̃ra salsuginis ⁊ in habitabili. Hec de
non faciunt ⁊ sunt in t̾ra salsuginisqͣ nullos fruc¬
tus facit. & in habitabłi que hospitem non hab⁊
scientiam magistroꝵ. De mirro Mutꝰ
amara dicta. eo qd magis littorea arborsit. uñ
⁊ uirgiliꝰ. littora mtłtetis letisstma ⁊ amantes
litcore mirte. hinc est qd ⁊ agrecis mirtee di¬
cuntur: medicoꝵ aut̃ libri hanc arborem aptã
scribunt. mulierum necessitatib płimis mirtꝰ
enĩ popłm gentiũ sigc̃. uñ huiꝰ arboris m̃tio
fit in zacharia ꝓph̃a ubi ita legit᷑ ⁊ ecce uir at¬
cedens suꝑ eqium rufum. t ipse stabat int̃ mir¬
tetaq̃ erant in ꝑfundo. ⁊ cẽt̾a. hunc uirũ hebrei
michaelem archangłm putant. qui ultor iniqͥta¬
tum ⁊ peccatoꝵ sit inisrł. ⁊ qd̾ steterit inter mir¬
ipsiꝰ lentus sit ⁊ mollis. nam lentum dicimꝰ qͥcqͥ

Expanded text:
erto, et non videbit, cum venerit bonum, sed habitabit in siccitate in deserto, in terra salsuginis et inhabitabili . Hoc denon faciunt, et sunt in terra salsuginis, quae nullos fructus facit, et inhabitabili, quae hospitem non habet scientiam magistrorum. Myrtus a mari dicta, eo quod magis littorea arbor sit; unde et Virgilius: Littora myrtis laetissima; et: Amantes littora myrtae. Hinc est quod a Graecis myrine dicitur. Medicorum autem libri hanc arborem aptam scribunt mulierum necessitatibus plurimis; myrtus enim populum gentium significat. Unde hujus arboris mentio fit in Zacharia propheta, ubi ita legitur: Et ecce vir ascendens super equum rufum, et ipse stabat inter myrteta, quae erant in profundo, etc. . Hunc virum Hebraei Michaelem archangelum putant, qui ultor iniquitatum et peccatorum sit in Israel, et quod steterit inter myrsit et mollis: nam lentum dicimus, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
tib habilis uinciendis. cuiꝰ seminis hanc dicũt
eẽ natam. ut siquis illud in pocło hauserit. lib̾is
careat. s & feminas infecundas efficit. S alices iixta
mist̾m fideles st̃ ĩ ecclia ꝑpe fluẽta diuine p̃dicõis radicat uͭ dr

Expanded text:
tibus habilis vinciendis; cujus seminis hanc dicunt tibus habilis vinciendis; cujus seminis hanc dicunt esse naturam, ut si quis illud in poculo hauserit, liberis careat: sed et feminas infecundas efficit. Salices juxta mysterium fideles sunt in Ecclesia prope fluenta divinae praedicationis radicati, in
Abbreviated transcription (Latin):
autem he due arbores illos significare qui in ri¬
gatione sacrarum scripturaꝵ ⁊ humilitate moꝵ
magis ꝓficiunt. qmͣ ill qui in potentia ꝓpria
ꝯfidunt. De poplo. Popłs dicta qd̃ ex eius
callce multitudo nascatur. cuiꝰ genꝰ dupplex est.
Nam altã e abba. alt̾a nigra. alba autem popłs
oicta. qͥa folia eiꝰ una parte sunt alba alt̾a iuiri¬
da. hec ergo hicolor hñs qiͣ noctis ⁊ diei noctasq
temꝑa q̃ ortu solis occasu que constãt. ⁊ generant
etiam resinam circa eridanũ fliuiuĩ u̾elut alii nar¬
rant infinib syrie. Popłs uirgulta castitatis
ut quidam uolunt. in leuitico sigc̃ ⁊ in malã par¬
tem illud accipr᷑ in osee. uͥ dr̃ subtus popłm
⁊ terebintũ qd̾ bona ẽ Sumbra eits tiliũ di¬
⁊ apibus ad mel conficiendum utilissima̾. sic & doc¬
torib mansuetudo laudabilis est᷑ ualde suauis p̃-
dicatõ uerbis. De salice. Salxx dicta qd̾ ce¬
lerit̃ saliat hoc est uelociter crescat. arbor lenta. iri¬

Expanded text:
autem haec duae arbores illos significare, qui irrigatione sacrarum Scripturarum, et humilitate morum magis proficiunt, quam illi, qui in potentia propria confidunt. Populus dicta, quod ex ejus calce multitudo nascatur; cujus genus duplex est. Nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta, quia folia ejus una parte sunt alba, altera, viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generant etiam resinam circa Eridanum fluvium, velut alii narrant, in finibus Syriae. Populus virgulta castitatis, ut quidam volunt, in Levitico significat, et in malam partem illud accipitur in Osee, ubi dicitur: Subtus populum et terebinthum, quia bona est umbra ejus . Tiliam diet apibus ad mel conficiendum utilissima est: sic et in doctoribus mansuetudo laudabilis est, et valde suavis est praedicatio verbi. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat; arbor lenta, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ sponsa dic̃ De tingno. Tigna
domoꝵ nr̃aꝵ cedrina. laquearia nr̃a ꝙ p̾ssina .sig
na ⁊ laquearia. iuã doctores st̃ in sc̃a eccłia ꝓpter
intrnimen ⁊ decorẽ. cedritra ⁊ cyp̾ssina ꝑpter eximi¬
as uͥtutes eoꝵ ⁊ odorem bone uite. De¬
Iuniperꝰ grete dicta siue qd̃ abamplo in angustãĩ
finit ut ignis. siue qd̾ conceptũ diu teneat igneni:
adeo ut si prune ex eiꝰ cinere fuerint oꝑte usq ad
annũ ꝑueniant. piro enĩ apud grecos ignis deͣ᷑
De hac arbore in libro iob scͥptum est. radix uini¬
peroꝵ erat cẏbus eoꝵ arbor namq iuniperi ꝓfo¬
liis punctiones habet dit qͥppe st̃ hyrsitaq̃ ꝓfertut spuuꝰ¬

Expanded text:
ticorum sponsa dicit: Tigna ticorum sponsa dicit: Tigna domorum nostrorum cedrina, laqueariana et laquearia doctores sunt in sancta Ecclesia propter munimen et decorem: cedrina et cypressina, propter eximias virtutes eorum et odorem bonae vitae. Juniperus Graece dicta, sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant: pyr enim apud Graecos ignis dicitur. De hac arbore in libro Job scriptum est: Radix juniperorum erat cibus eorum . Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet: sic quippe sunt hirsuta, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
Cyparissus grece dr̃. qd̃ caput eiꝰ arotunditate ma-¬
cumen erigit᷑. Unde ⁊ cono uocatur .i. alta rotundi¬
tas hinc ⁊ frtictus eiꝰ conꝰ. qͥa rotunditas eiꝰ talis est.
cunt᷑. huiꝰ lignũ cedro pene ꝓximam ht̃ uirtutẽ.
temploꝵ quoq trabib aptum in penetrabili soli¬
ditate numꝗͣ oneri cedit. s ĩ ea q̃ m pͥncipio fuerit¬
firmitate ꝑseuerat. Antiqui typites si c̃ ramos ꝓ-¬
pe rogum ꝯstituiere folebant. ut odorem cadaue¬
rũ. dũ urerent᷑ opprimerent iocunditate odoris
eo qd̾ inedendis apta est corꝑm passionibꝰ. qd̾ sue
uenustatem come nullo uentoꝵ in pulsu depo¬
nit. ꝯstantiã exprimit eoꝵq actioẽm. qui alcto¬
rib uͥtutũ ornatib scãm eccłiam decorant. Cyp̾itꝰ¬
namq xp̃m uel eccł̃iam significat. uñ est illud sic̃
cedrus exaltata sum in libano. ⁊ sicut cypssus in
monte hermon. Item cyp̾ssus. ꝓph̃as ꝓph̃as uel pa¬
tͥarchas nel doctores scõs figurat. uñ in cantico cã¬

Expanded text:
Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, quia rotunditas eius talis est ucuntur. Huius lignum cedro pene proximam habet virtutem; templorum quoque trabibus aptum, inpenetrabili soliditate numfirmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent jucunditate odoris eo, quod medendis apta est corporum passionibus, quod suae venustatem comae nullo ventorum impulsu deponit, constantiam exprimit, eorumque actionem, qui altioribus virtutum ornatibus sanctam Ecclesiam decorant. Cypel Ecclesiam significat; unde est illud: Sicut cedrus exaltata sum in Libano, et sicut cypressus in montibus Hermon . Item cypressus prophetas vel patriarchas vel doctores sanctos figurat; unde in Cantico can
Abbreviated transcription (Latin):
signantur ubi legittr. & erit intensione sicut
t̾rebintus. & sicut quercusq̾ expandit ramos
suos Item in aliam partem ⁊ suꝑ oñs inqͣt qrͣ¬
cus basan De staxino. Fraxinus uocari fertir
qd̃ magis in asꝑa loca montanaq fraga nascatur
scĩ otͣ hostes suos. De tapo. Tarus uenena
Ista reos taxus torquet᷑ in arcus. hec arbor pot̾
dolos & uenenata dogmata hereticoꝵ exprinie.
q̃ pariunt mortem. ⁊ afferunt int̾ritum his qͥ
in his lesi fueruit. De alno. Ilnus uo¬
catur qd̃ alat᷑ amne. ꝓxurta enĩ atꝗ̃ nascit᷑ nec
facile extra undas uiuit. hinc ⁊ tenera & mol¬
lis. qd̾ inum ec to loco nutrit᷑: ulmus nomen ac¬
cepit qd̾ uliginosis locis ⁊ humidis meliꝰ ꝑficit.
nam in montanis ⁊ asꝑis minꝰ leta est . Posst̃¬

Expanded text:
signantur, ubi ita legitur: Et erit ostensione sicut signantur, ubi ita legitur: Et erit ostensione sicut terebinthus, et sicut quercus, quae expandit ramos suos . Item in aliam partem: Et super omnes quercus, inquit, Basan . Fraxinus vocari fertur, quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. sancti contra hostes suos. Taxus venenatta: . . . . . . Ityreos taxus torquetur in arcus. Haec arbor potest dolos et venenata dogmata haereticorum exprimere quae pariunt mortem, et afferunt interitum his, qui in iis laesi fuerint. Alnus vocatur, quod alatur amne; proxima enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit. Hinc et tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit quod uliginosis locis et humidis melius proficit. Nam in montanis et asperis minus laeta est. Poss
Abbreviated transcription (Latin):
tum est & erit tanqm lignũ qd̾ plantatũ est se¬
cus de cursus aquarum. Fene ut arbitror ligno
ꝓhoĩm salute suscepit. Item platanus scõs sig̃c
in sermone p̃dicationis qiͣ dilatatos foliis iłñ le¬
git᷑ in ezechiel platani ñ fuerunt eque frondi¬
cat᷑. qd̾ ea soliti erant dĩi gentiũ querentibꝰ respon¬
sa p̃canere arbor multũ annosa sicut legit᷑ de quer
cu mambre. sub quoͣ habitauit abraamqͣ fertͣ
usq ad constantis regis imꝑium ꝑmulta scła ꝑdu¬
rasse. huuiꝰ fructus galla appellatur ex quib una¬
agrestis. De Robore. R obor aut̃ generalr̃ dr ex
omni mat̾ia quicquid est firmissirnũ potest hec ar¬
bor typice significare pacientiam atq longanimi¬
tatem scõꝵ. qua fortit̾ ip̃i om̃ia ad uersa sustinen¬
tes inconstantia animi sui ꝑseuerant. & equani¬
init᷑ omnia ferunt. ꝑquerctm ut diximꝰ sci
fide atq uurtutib robusti in psaia mistice de¬

Expanded text:
tum est: Et erit tanquam lignum, quod plantatum est setum est: Et erit tanquam lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum . Bene, ut arbitror, ligno pro hominum salute suscepit. Item platanus sanctos significat in sermone praedicationis quasi dilatatos foliis: unde legitur in Ezechiel: Platani fuerunt aequae frondicatur, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere: arbor multum cu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibagrestis. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia, quidquid est firmissimum. Potest haec arbor typice significare patientiam atque longanimitatem sanctorum, qua fortiter ipsi omnia adversa sustinentes, in constantia animi sui perseverant, et aequanimiter omnia ferunt. Per quercum, ut dixi, sancti fide, atque virtutibus robusti in Isaia mystice de
Abbreviated transcription (Latin):
ricia de signatur. ex qua peccatoꝵ omniũ spine p¬
loꝵ cupiditas. Ipsa quippe latent̾ orittr in mente.
s punctiones peccõꝵ ommũ patent̾ ꝓducit in o-¬
pere De ebeno. Ebenus in india ⁊ echio¬
pia nasciturq cesus lurescit in lapidem cuiꝰ lig¬
nũ nigrũ est. ⁊ cortex leius ut lauri s indicuin
macłosũ est. in pariulis distinctionib albis ac
fulius ⁊ thiopicirm uͦ qd p̾stantiꝰ accipr᷑. in nullo
est macłatum. s est nigrum lene ⁊ corneũ.¬
De plata S latanꝰ alatitudine folioꝵ dicta. uel qd̾
ipsa arbor patula sit ⁊ ampla. Nam platos greci la¬
tum uocant. exp̾ssit huiꝰ arboris scͥptã ⁊ nomen ⁊
formam dicens. qrͣ platanꝰ dilatã sum in plateis.
Et cũ aut̃ tenerrimis folus ac molib ⁊ uiciũ simil.
pstice auttem hec arbor dnm̃ xp̃m significat.¬
qui in toto orbe in membris fuis dilatatꝰ man¬
suetudinis atq in nocentie sue ubiq tidelib sa¬
lutifera monstrat exempla: de quo in psalmis scͥp¬

Expanded text:
ritia, designatur; ex qua peccatorum omnium spinae p omnium malorum cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opera. Ebenus in India et Aethiopia nascitur, quae caesa durescit in lapidem, cujus lignum nigrum est, et cortex levis, ut lauri; sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Platanus a latitudine foliorum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam platos Graeci latum vocant. Expressit hujus arboris Scriptura et nomen et formam, dicens: Quasi platanus dilatata sum in plateis ; est autem tenerrimis foliis ac mollibus, et vitium similis. Mystice autem haec arbor Dominum Christum significat,qui in toto orbe in membris suis dilatatur, et mansuetudinis atque innocentiae suae ubique fidelibus salutifera monstrat exempla; de quo in psalmo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nigra ẽ: aneti qͥdem paruior. s corꝑis positione
stagnensis habens nidũ in medio aque. ł in petris
qͣs aque circ̃dant maritimo. q̃ semꝑ delectat᷑ ꝓ¬
fundo. q̃ dum tẽpestatẽ ꝑ senserit fugiens in uado
ludit. Hec ad baptrtandos bene refert᷑ qͥ i sacra¬
tissimi fontis gr̃a ꝑseũant. Unde scͥptũ ẽ. fulice

Expanded text:
et nigra est, anati quidem parvior, sed corporis compositione et nigra est, anati quidem parvior, sed corporis compositione autem avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo, quae dum tempestatem persenserit, fugiens in vado ludit. Haec ad baptizandos bene refertur, qui in sacratissimi fontis gratia perseverant. Unde scriptum est: Fulicae
Abbreviated transcription (Latin):
gallꝰ ponr̃. ut ẽ illud ysaie. Asportari te faciã sic̃ as¬
portat᷑ gallꝰ gallinatiꝰ. Gallina sig̃at sap̃iam siue
scãm eccłam. seu aĩam iustã ut ẽ illud dñicũ testi¬
os qͦmadmodũ gallina congregat pullos suos sub
alas suas ⁊ noliusti. Anser. ab assiduitate natandi
cẽtis nutͥant. Anseris nom̃ anes dedit ꝑ diriuationẽ
ł ad similitudinẽ ł qd̾ ⁊ ip̃a natandi freqͤͥntiã habe¬
at. Iste ugilias noctis assiduitate clangoris testat᷑.
nłłm aũt animal ita odorẽ hominis sentit ut anser.
unde ⁊ clangore eiꝰ galloꝵ ascensꝰ in capitolio dep̃¬
hensꝰ ẽ. hec ꝓuidos homines ⁊ erga custodiã suã be¬
ne uigilantes significare potest. Merg̾is ab assidui¬
tes eqͦris tẽpestatẽ c̃ clamore ad lictora tendunt.
Mergus homo luxurios libidinis carnis sẽꝑ inten¬
tꝰ. qd̃ in leuitico demonstrat᷑. Fulica. mansueta auis

Expanded text:
gallus ponitur, ut est illud Isaiae: Asportari te faciam, sicut asgallus ponitur, ut est illud Isaiae: Asportari te faciam, sicut asportatur gallus gallinaceus . Gallina significat sapientiam, sive sanctam Ecclesiam, seu animal justum, ut est illud Dominicum testios, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti . Anser ab assiduitate natandi caeteris nutriant. Anseris nomen anes dedit per derivationem, vel ad similitudinem, vel quod et ipsam natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser. Unde et clangore ejus gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Haec providos homines et erga custodiam suam bene vigilantes significare potest. Mergus ab assiduites aequoris tempestatem cum clamore ad littora tendunt. Mergus homo luxuriosus, libidini carnis semper intentus: quod in Levitico demonstratur. Fulica mansueta avis
Abbreviated transcription (Latin):
caro tam diira ẽ. ut putredinẽ uix sentiat. nec facile
coqͣt᷑. De q̃ qͥdam sic ait. Miraris qͦtieus geminantes
explicat alas. si potes hunc seuo tradere crura coco.
Pauo. qͥdẽ qr salomoni a longinqͥs regionibꝰ ductꝰ
est ⁊ diu̾sos colores in pennis habet: sig̃at popłm
gentilẽ de longiqͥs parcibꝰ t̾re ad xp̃m uenientẽ.
qͥ eniã eiꝰ gr̃a mĩtaꝵ uͥtutũ ornatu resplendet. Galꝰ.
a castratione nocatꝰ. int̾ cet̾̃as enĩ aues huic solo
testiculi adimunt᷑. uet̾es enĩ abscisos gallos uoca¬
bant. sic̃ aũt a laone leena. e a dracone dracena.¬
ita ⁊ agallo gallina. Gallꝰ uirũ sc̃m aut doctorẽ
euͣngłicũ sig̃at. qͥ sub caligine istiꝰ mundi positꝰ
fut᷑am lucẽ uite et̾ne p̃nuntiat. De qͦ ꝑ salomo¬
nẽ d̾r. G allꝰ accuictꝰ nͨ est rex qͥ resistat ei. Et in iob.
Qͥs dedit inqͥs̃ gallo intelligentiã: Item in aliã partẽ

Expanded text:
caro tam dura est, ut putredinem vix sentiat, nec facile caro tam dura est, ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic ait Miraris quoties gemmantes explicat alas, Et potes hunc saevo tradere, dura, coquo. Cavo quidem, qui Salomoni a longinquis regionibus ductus est, et diversos colores in pennis habet, significat populum gentilem de longinquis partibus terrae ad Christum venientem, qui etiam ejus gratia multarum virtutum ornatu resplendet. Gallus a castratione vocatus. Inter caeteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena, a dracone dracaena,ita a gallo gallina. Gallus virum sanctum aut doctorem evangelicum significat, qui sub caligine istius mundi positus futuram lucem vitae aeternae pronuntiat. De quo per Salomonem dicitur: Gallus accinctus, nec est rex, qui resistat ei . Et in Job: Quis dedit, inquit, gallo intelligentiam? Item in aliam partem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eritiꝰ. Graculꝰ. agarrulitate nuncupatꝰ. ñ ut qͥ¬
dam uolunt ꝓ eo qd̃ gregatĩ uolent cum sit ma¬
nifestũ ex uoce eos mincupari. est enĩ loqͣcissimũ
loqͣtitatẽ. ł hereticoꝵ ũbositatẽ nexiã significare
porest. Pice. qͣsi poetice qd̃ ũba in disc̾mine uocis ex¬
pͥmant ut homo. ꝑ ramos enĩ arboꝵ pendule in¬
portuna garrulitate sonantes. ⁊ si linguas in ser¬
certe dñm te uoce saluto. si me ñ uideas ẽẽ nega¬
bis auem. Picus. apico filio sat᷑m nom̃ sũpsit. eo
qd̾ ea in auspiciis utebat᷑. Nam fer̃t hanc auẽ qͥdã
habere diuinũ illo indicio. qd̾ in qͦcũq arbore ni¬
dificau̾it. clauũ ł qͥcqͥd aliqͥd fixum diu herere ñ
potest qͥn statim excidat uͥ ea insederit. s de ħ sentiat
qͥsq qd̃ uelit. nam sonꝰ uocis eiꝰ loqͣcitatẽ hereti¬
coꝵ potest significare ł philosophoꝵ. sic̃ suꝑiꝰ de
graculo diximꝰ. Pauo. nom̃ de sono uocis habet. cuiꝰ

Expanded text:
 45. Graculus, a garrulitate nuncupatus, non, ut quidam voluit, pro eo quod gregatim volent, cum sit manifestum ex voce eum nuncupari. Est enim loquacissimum loquacitatem, vel haereticorum verbositatem noxiam significare potest. Picae, quasi poetice, quod verba in discrimine vocis exprimant, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae importuna garrulitate sonantes. Et si linguas in sercerta dominum te voce saluto, Si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod ea in auspiciis utebatur. Nam fertur hanc avem quoddam habere divinum illo indicio, quod in quacunque arbore nidificaverit, clavum vel quidquid aliud fixum diu haerere non potest, quin statim excidat, ubi ea insederit. Sed de hoc sentiat quisque quod velit. Nam sonus vocis ejus loquacitatem haereticorum potest significare, vel philosophorum: sicut superius de graculo diximus. Pavo nomen de sono vocis habet. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs. Nolite solliciti cẽ aĩe ur̃e qͥd manducetis.
neq corꝑi ur̃o qͥd induamni. Scit enĩ pat̾ ur
celestis. q om̃ibꝰ his necesse habetis. Upupa lugu
gaudere. sine int̾missione orare. i omibꝰ gr̃as age¬
re. qr gaudiũ fructꝰ est sp̃c. Uesꝑtiliones cirra t̾̃raum
uolant: ita ut pennis ꝓ pedibꝰ utant᷑ qͣndo am¬
bulant. Qd̃ indignũ est in eis qͥ contẽplationi
dant oꝑam. Quoꝵ enĩ est uolatꝰ circa t̾ram: hoꝵ
etiã contẽplatio ꝓculdubio in t̾renis occupat᷑. Non
rata st̃ animalia ad ostensionẽ figamq eoꝵ a
qͥbꝰ abstinere debent. contẽplationi uacantes po¬
suit legis lator. S inqͥens qͦmͦ hoꝵ animaliũ ñ

Expanded text:
ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis, ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis, neque corpori quid induamini. Scit enim Pater vester coelestis quia omnibus his necesse habetis . Upupa lugubgaudere, sine intermissione orare, in omnibus gratias agere, quia gaudium fructus est spiritus. Vespertiliones circa terram volant, ita ut pennis pro pedibus utantur quando ambulant, quod indignum est in eis qui contemplationi dant operam; quorum enim est volatus circa terram, horum etiam contemplatio procul dubio in terrenis occupatur. Non rata sunt animalia, ad ostensionem, figuram eorum a quibus abstinere debent contemplationi vacantes, posuit legislator. Sed inquies: Quomodo horum animalium non
Abbreviated transcription (Latin):
absit ista impietas. S qi simł regiũ nͥ ñ rapax atq
inmite est animal . cũq dignitatẽ laudabilẽ.
uituꝑabilẽ tñ oꝑationẽ genit. Qd qͥdem laudabi¬
le habet. ħ in xp̃i regno accipit᷑. qd̾ aũt̃ uitu ꝑa¬
bile: in diabolo .i. rapacitas. in mansuetudo. qd
⁊ in aqͥla consid̾antes sine aliqͣ dubietate reꝑimꝰ.
aũt dd̃ lugens hominẽ in peccato constitutum
nicticoraci hunc sic̃ in nocte uiuentẽ comparauit.
Ppelicanũ aũt. ut pote ꝑ animal amans solitudi¬
nem. figͣauit eum qͥ forsan amicis desolatꝰ est aut
cognatis. alioꝵq similiũ societate destitutꝰ. Auges
aũt dñt. ⁊ ingestu. ⁊ in motu. ⁊ in uolatu. ⁊ in
uoce. auiũ signa ẽẽ constituta. Oscines aues uo¬
cant q̃ ore cantuq auspiciũ facuint. ut coruus cor¬
iux. picꝰ. Alites que uolatu ostendere fut᷑a uident᷑
Si ꝓspe. p̃petes. ⁊ ideo p̃petes: qr om̃s aues pͥora pe¬
tunt uolantes. Terciã faciunt sp̃ẽm aug̃ioꝵ in auibꝰ.

Expanded text:
absit ista impietas; sed quia simul regium, nec non rapax atque immite est animal, cumque dignitatem laudabilem, vituperabilem tamen operationem gerat, quod quidem laudabile habet, hoc in Christi regno accipitur, quod autem vituperabile in diabolo, id est, rapacitas, immansuetudo. Quod et in aquila considerantes, sine aliqua dubietate reperimus: pheta autem David lugens hominem in peccato constitutum, nycticoraci hunc, sicut in nocte viventem, comparavit. Per pellicanum autem, utpote per animal amans solitudinem, figuravit eum, qui forsan amicis desolatus est, aut cognatis aliorumque similium societate destitutus. Augures autem dicunt, et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt, ut corvus, cornix, picus. Alites, qua volatu ostendere futura videntur, si prospere, praepetes: et ideo praepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus,
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾ant᷑ exqͥrit: qͣm dum inuen̾it nino gau¬
dio letͣ exultat . qri se ddit̾isaꝵ adũsitatũ ulter̃
patere ñ ceedit insidiis. Sic aĩa iocundat. dum
ui celoꝵ regno mansione suã senserit ẽẽ p̃para¬
tam. Item passeres illi qͥ menrndatione lepsi
in leuitico offerri iussi sc̃. sacmtũ passionis xp̃i
in qͣ a sordibꝰ peccatoꝵ mundamu᷑ designant. qd̾

Expanded text:
rit, quam dum invenerit, nimio gaudio laetus exsultat, qui se diversarum adversitatum ulterius patere non credit insidiis. Sic anima jucundatur dum in coelorum regno mansionem suam senserit esse praeparatam. Item passeres illi, qui in emundatione leprosi in Levitico offerri jussi sunt, sacramentum passionis Christi in quo a sordibus peccato
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis scłi potestates: aliq̃n uͦ ł subtilissime sc̃oꝵ
intelligentie. ł incarnatꝰ dñs ina celerit tͣnsuo¬
lans: ⁊ mox sũma repetens designat᷑. Aqͥlarũ noĩe
insidiatores sp̃c expͥmunt᷑: ieremia attestante
qͥ ait. Helociores fuer̃t ꝑsetutores nr̃i aqͥles celi.
Aqͥle uocabulo potestas t̾rena figat᷑. unde ꝑ ere¬

Expanded text:
 aliquando vero subtilissimae sanctorum  aliquando vero subtilissimae sanctorum intelligentiae, vel incarnatus Dominus ima celeriter transvolans, et mox summa repetens designatur. Aquilarum nomine insidiatores spiritus exprimuntur, Jeremia attestante, qui ait: Velociores fuerint persecutores nostri aquilis coeli . Aquilae vocabulo potestas terrena figuratur. Unde per
Abbreviated transcription (Latin):
oua p̃dicatio hereticoꝵ. in ysaia. qͥ comed̾it de ouis
eoꝵ moriet᷑. Pulli sc̃i in psał. Et turt᷑ nidũ. ⁊ cet̾r.
et̃ alibi. Et pullis coruoꝵ inuocantibꝰ eũ .i. fideles
de infidelibꝰ gentibꝰ. Pulli aqͥle. fideles st̃ in eccła: ut
in iob. Pulli eꝰ sanguinẽ lingent .i. sacram̃ta pas¬
fionis dñi. Aqͥla ab acumine ocłoꝵ uocata. tanta
enĩ contuitꝰ ẽẽ d̾r. ut cum suꝑ maria ĩ mobili
penna ferat᷑. nͨ humauis paceat obtutibꝰ de tan¬
ta sublimitate pisciculos natare uideat. ac tor¬
m̃ti instar descendens raptã p̃dam pennis ad litꝰ
ꝑtrahat. nã ⁊ cont᷑ radiũ soł fert᷑ obtutũ ñ flec¬
tere. unde ⁊ pullos suos ungue suspensos. radi¬
is soł obicit: ⁊ qͦs uiderit ĩ mobilẽ tenere aciem.
ut dignos geñe conseruat. siqͦs uͭ inflectere ob¬
tutũ qͣs degenes abicit. In scͥpt᷑a sacra uocabulo
aqͥle. aliqñ maligni sp̃c raptores aĩaꝵ. aliq̃n¬

Expanded text:
haereticorum. In Isaia: Qui comederit de ovis eorum, morietur . Pulli, sancti. In Psalmo: Et turtur nidum, etc. . Et alibi: Et pullis corvorum invocantibus eum , id est fideles de infidelibus gentibus. Pulli aquilae, fideles in Ecclesia, ut in Job: Pulli ejus sanguinem lingent , id est, sacramenta passionis Domini. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere. Unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit: et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere, conservat: si quos vero inflectere obtutum quasi degeneres abjicit. In Scriptura sacra vocabulo aquilae aliquando maligni spiritus raptores animarum, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̃m de descendentẽ sic̃ colũbam suꝑ illũ. Co¬
lumba eccła ꝓpt̃ simplicitatẽ cordis. in canticis
cantiooꝵ. Columba spetiosa auro gẽmisq p̃an¬
cta. Columbe apłi in ysaia. Q st̃ isti qͥ ut nubes
uolant. ⁊ q̃ssi columbe ad fenestras iuasͤ Colũ
baliuder in sophonia. ue ꝓuocat̾e colũba ñ au¬
duuut uocẽ. Colũba enĩ simplicitatẽ mentis sig¬
nficat. duo pulli colũbaꝵ expͥmunt duplex pe¬
intentie lam̃tũ. unde legit᷑ in leuitico. Si aũt ñ
ualuerit manꝰ eꝰ offerre pecꝰ: offerat ł dias tur¬
tures. auit duos pullos colũbaꝵ. Palũbes aius
casta ex moribꝰ appellat᷑. qd̾ comes sit castitatis.
nam d̾r qd̃ amisso corporali consortio solutaria
icedat ñ carnalẽ copulã ultra reqͥrat. Tuit᷑ enĩ
tipiũ tenet scẽ eccłie sic̃ supͣ diximꝰ. qm̃ p̃ter xũi¬

Expanded text:
dit Spiritum Dei descendentem, sicut columbam, super illum . Columba Ecclesia propter simplicitatem cordis. In Canticis canticorum: Columba speciosa, auro gemmisque percincta . Columbae apostoli. In Isaia: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestraba Judaei. In Sophonia: Vae, provocatrix columba, non audivit vocem . Columba enim simplicitatem mentis significat. Duo pulli columbarum exprimunt duplex poenitentiae lamentum. Unde legitur in Levitico: Si autem non valuerit manus ejus offerre pecus, offerat vel duos turtures vel duos pullos columbarum . Palumbes avis casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis. Nam dicitur quod, amisso corporali consortio, solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Turtur enim typum tenet sanctae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
in cauernis. De qͣ ouidĩ. fetaq fit uolucris. uen¬
turi nuntia luctꝰ. Ignauiꝰ. bubo dirũ mortalibꝰ om̃.
demq aput auges malũ portendere feit᷑. Bubo:
teuebris peccatoꝵ deditos. ⁊ lucẽ iusticie fugientes
sig̃at. Unde int̃ innunda animalia in leuiti co

Expanded text:
in cavernis. De qua Ovidius: Foedaque fit volucris venin cavernis. De qua Ovidius: Foedaque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo, dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur. Bubo tenebris peccatorum deditos et lucem justitiae fugientes significat. Unde inter immunda animalia in Levitico
Abbreviated transcription (Latin):
educit. qͣ excubante fert᷑ extento eqͦre pelag̃ si¬
lentibꝰ uentͥs septẽ dierũ tͣnqͥllitate mitescere. ⁊
eiꝰ fetibꝰ educandis obseqͥum ip̃a rer̃ nat᷑a p̾bere.
Onocrotalꝰ. auis est rostro longo qͣm greti onocro¬
tolon uocant. Corcodrillꝰ. genꝰ uolatile dictũ qͣsi
cor edens. Uesꝑtilio ꝓ tẽꝑe nom̃ accepit. eo qd̃ lucẽ
fugiens crepuscło uesꝑtino cirẽuolat p̃cipitato mo¬
tu acta. ⁊ tenuissimꝰ brachioꝵ menbris suspensa.
ammal muri sinile. ñ tam uoce resonaus ꝙͣ stri
bris dedita. ut in ysaia legit᷑. Ut adoretis talpas ⁊
uistis illiꝰ hebetat᷑. hanc aũt insula cretensis ñ
mines ueritatis lucẽ fugientes tenebris obligatos
sig̃at. unde in leritico ħ aiis uesai ꝓhibet᷑. Dubo:
a sono uocis cõpositũ nom̃ habet. auis ferał omi¬
sta qͥdem plumis. s grauis semꝑ decenta pigritia
in sepulcris die noctuq uersat᷑. ⁊ semꝑ cõmorans

Expanded text:
educit, qua excubante fertur extento aequore pelagus sieducit, qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis septem dierum tranquillitate mitescere, et ejus fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. Onocrotalus avis est rostro longo, quam Graeci onocrocolon vocant. Crocodilus genus volatile, dictum, quasi cor edens. Vespertilio ex tempore nomen accepit eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolat, praecipitato motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa, animal murium simile, non tam voce resonans quam stridbris dedita, ut in Isaia legitur: Ut adoretis talpas et visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non mines, veritatis lucem fugientes, tenebris obligatos significat. Unde in Levitico haec avis vesci prohibetur. Bubo a sono vocis compositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravis semper detenta pigritia in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans
Abbreviated transcription (Latin):
tariũ s incendiũ nutrit. sicq it̾um de cm̃ibꝰ suis
resurgit. hec eciã potest significare resurrectio¬
nẽ iustoꝵ: qͥ aromatibꝰ uͥtutũ collectis in stau¬
rationẽ pͥoris iugoris pꝰ mortẽ sͥ p̃parant. Cino¬
molgus ⁊⁊ ip̃a arabie auis ꝓide ita uocata. qd̃ in
excelsis nemoribꝰ texeͥt nidos ex fruatcibꝰ cinnami
⁊ qͣm ñ possunt ibi homines conscend̾e ꝓpt̃ ramo¬
rũ alcitudinẽ ⁊ fragilitatẽ. eosdem nidos plũbatis
appetunt iaculis. ac sic cuinama illa deponunt:
⁊ p̃ciis amplioribꝰ uendunt. eo qđ cumamũ ma¬
gis qͣm alia mercatores ꝓbant. Psittacus: in indie
littoribꝰ gignit᷑ colore uiridi. torque puniceo. gran¬
di ling̾̃. ⁊ cẽt̾is auibꝰ latiore. unde ⁊ articłata uer¬
ba expͥmit ita ut si eam ñ uid̾is hominẽ loqͥ puces.¬
institucione discit. hiic ẽ illud. psittacꝰ a uob̾ alioꝵ
qd̾ hieme in stagnis occeaui nidos fac̃ pullosq

Expanded text:
tarium sibi incendium nutrit: sicque iterum de cineribus suis tarium sibi incendium nutrit: sicque iterum de cineribus suis resurgit. Haec etiam potest significare resurrectionem justorum, qui aromatibus virtutum collectis instaurationem prioris vigoris post mortem sibi praeparant. Cinnomolegus et ipsa Arabiae avis; proinde ita vocata, quod in excelsis nemoribus texerit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt jaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt: eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psittacus in Indiae littoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua, et caeteris avibus latiore: unde et articulata verba exprimit, ita ut si eum non videris, hominem loqinstitutione discit. Hinc est illud: Psittacus a vobis aliorum quod hieme in stagnis oceani nidos facit, pullosque
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊ aꝑte malos. ⁊ ficte bonos. pler̃q ad sua obseqͥa
ex uitua cogitatione conũtit: ł certe agri bestia
q̃ in illo est eaq̃ i hoc mundo dudũ menbrũ diaboli
lant. Unde in ysaia d̾r. Et erit cubile draconũ ⁊ pascua
Incanꝰ: qd̾q ausu uolare ardea. formidat enĩ im¬
bres ⁊ supͣ nubes euolat ut ꝓcellas nubiũ sentire
ñ possit. Cumꝗͣ altiꝰ uolauerit sig̃at tẽpestatẽ. Hãc
młti tantulũ noĩant. hec auis pocest siguificare ani¬
forte ꝓcellis ꝑsecutionũ iustigante diabolo inuol¬
uant᷑ intentionẽ suã suꝑ om̃ia tẽporalia ad sere
tes suas eleuant. fenix. arabie auis dicta. qd̾ colo¬
rem feniceũ habeat.ł qd̾ sit in toto orbe singłaris
⁊ unica. nam arabes singłarem fenicẽ uocant.
Hec qͥugentis ultra annis uiuens. dum se uid̾it
senuisse. collectis aromatũ uͥgulis rogũ s̃ instru¬
it: ⁊ conĩsa ad radium soł alarũ plausu uolim¬

Expanded text:
quia et aperte malos et ficte bonos plerumque ad sua obsequia quia et aperte malos et ficte bonos plerumque ad sua obsequia ex intima cogitatione convertit. Vel certe agri bestia quae in illo est, ea, quae in hoc mundo dudum membrum diaboli lant. Unde in Isaia legitur: Et erit cubile draconum, et pascua Lucanus: Quodque ausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et super nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit; cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi tantalum nominant. 22. forte procellis persecutionum, instigante diabolo, involvantur, intentionem suam super omnia tempoporalia ad serentes suas elevant. Phoenix Arabiae avis, dicta, quod colorem Phoeniceum habeat: vel quod sit in toto orbe singularis et unica: nam Arabes singularem phoenicem vocant: haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgultis rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu volun
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ eaꝵ colla ad singulas conũsationes colores mu¬
tent. aues mansuete ⁊ hominũ młtitudine conũ¬
santes. ac sine felle qͣs antiqͥ ueñias nuncupant
eo qd̵ nidos freq̃ntant. ⁊ oscło amorẽ concipiant.
Columba. d̾s in ieremia. a facie gladii columbe

Expanded text:
quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent, aves mansuetae, et hominum multitudine conversantes, ac sine felle: quas antiqui venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipiunt. Colomba Deus. In Je
Abbreviated transcription (Latin):
dens rapit: ac ꝓpt̾ea cura est uniũsis ducẽ sol¬
licitare geñis extn ꝑ qͦm caueant pͥma discͥ¬
mina. Eibos gratissimos habent: semina uene¬
noꝵ. Qm ob causam eas uẽtes uesci mnt̾dixeit.
Solum enĩ ħ animal sic̃ ⁊ homo caducũ patit᷑
morbũ. Cot̾nices: q̃ in esu filioꝵ isrł date ss le¬
gis ystorice ut qͥdam uolunt fig̾am habent.
de qͦ legit᷑ in exodo. Passeres st̃ uolatilia. a par¬
uitate uocata. unde ⁊ pusilli ⁊ partu. de q̃ i
psalmo sc̃et ẽ. Passer inuenit s domũ. ⁊ alibi.¬

Expanded text:
dens rapit: ac propterea cura est universis, ducem soldens rapit: ac propterea cura est universis, ducem sollicitare generis externi, per quem caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum. Quam ob causam eas veteres vesci interdixerint. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum morbum patitur. Coturnices quae in esu filiorum Israel datae sunt, legis historicae ut quidam volunt figuram habent: de quo legitur in Exodo. Passeres sunt volatilia a parvitate vocata: unde et pusilli et parvi. De quo in Psalmo scriptum est: Passer invenit sibi domum . Et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
colibe deargentate. qi innocentiã habet colũba.
r diuiis cloqͥis angentes colore resplendet. Item
i alia partẽ columba pont. ut ẽ illud oler. Et¬
brauu. columba sine sensu ñ habens or. Rursũ
bet aius dolosa: atq inmunda. Nam masclꝰ in
masełm insurgit: ⁊ obluuscit᷑ sexũ libido p̃ceps.
Adeo aũt fraudulenta. ut alteriꝰ oua diripi¬
ens foneat: s fraus fructũ ñ habet. demꝙ cũ
pulli ꝓpͥe uocẽ genitͥtis audierint: nat᷑ali qͣdam
instintu. hanc q̃ fonet relinqunt. ⁊ ad candẽ
facit diuitias suas ñ c̃iudicio. in dimidis dict̃
reticoꝵ congregauit popłos qͦs ñ pepit.: ⁊ de¬
ceptoꝵ sͥ multitudinẽ consotiauit᷑ qͦs p̾ea di¬
misit: ⁊ om̃iũ iudicio stultissimꝰ ẽẽ cõꝓbat᷑.
Cotͣnices: a sono uocis dictas constat. qͣs greci
orticas uocant eo qd̾ uise fuerint pͥmũ in orti¬
gia insula. hec adueniendi habent tẽpora. Nã¬
estate depulsa: maria tͣnsmeant. Ortigometra

Expanded text:
columbae deargentatae : quia innocentiam habet columba, et divinis eloquiis argenteo candore resplendet. Item in aliam partem columba ponitur, ut est illud Osee: Ephraim columba sine sensu, non habens cor . Rursum bet, avis dolosa atque immunda. Nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo aut fraudulenta, ut alterius ova diripiens foveat: sed fraus fructum non habet. Denique dum pulli propriae vocem genitricis audierint, naturali quodam instinctu hanc, quae fovet, relinquunt, et ad eamdem, facitdiuitias suas non cum iudicio; in dimidio dierum regavit populos, quos non peperit, et deceptorum sibi multitudinem consociavit, quos postea dimisit, et omnium judicio stultissimus esse comprobatur. Coturnices a sono vocis dictas constat, quas Graeci ortygas vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora. Nam, aestate depulsa, maria transmeant. Ortygometra
Abbreviated transcription (Latin):
dum uͥ reponat pullos suos. ħ est filios suos. Aliter
nidꝰ bona conscientia inqͣ bonaꝵ cogitationũ fitꝰ
fouent᷑ atq in oꝑa pariunt᷑ ut pꝰea filis appellant᷑.¬
unde ẽ illud in psał. filii tui sic̃ nouelle oliuaꝵ.
in circuitu m̃se tue. Aliq̃n uͦ pulli in malã partẽ
accipiunt᷑: ut ẽ illud in salomone. Et pulli aqͥlaꝵ
deuorent eum. Ouũ ut qͥdam uolunt sp̃e sig̃at.
Unde legit᷑ in euͣngłio. Aut qͥs ex uob̾ patrẽ si pe¬

Expanded text:
dum, ubi reponat pullos suos , hoc est, filios suos. Aliter dum, ubi reponat pullos suos , hoc est, filios suos. Aliter nidus bona conscientia, in qua bonarum cogitationum fetus foventur atque in opera pariuntur, ut postea filii appellentur: ut est in Psalterio: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Aliquando vero pulli in malam partem accipiuntur: ut est illud in Salomone: Et pulli aquilarum devorent eum . Ovum ut quidam volunt spem significat. Unde legitur in Evangelio: Aut quis ex vob
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. qͥ ex eadem plebe ꝑ xp̃m dñm assũpti st̃ illã
uͦ relicta. Aius. diabolꝰ in iob. Nũqͥd illudes ei
q̃si aui Aliq̃n uͦ uolucres sig̾ant malignos sp̃e.
qͥ tollunt sem̃tẽ in uia positũ. iuxͣ parabolam
euͣngłicã. Uia gͦ ẽ mens sedulo malaꝵ cogitationũ
meatu trita. atq arefacta. ne uerbi sem̃ extipe
ac g̃munare sufficiat. atq ideo qͥcqͥd boni seminis
uicinia talis uie contig̾it perit. Qa inꝑbo pessime
cogitationis tͣnsitu conculatũ a demonibꝰ rapit᷑.
Qu recte uolucres celi. siue qr celestis sp̃itałq sc̃
in scͥpt̾is. sig̃ant duo p̃cepta caritatis. qͥbꝰ ad ccleste
regnũ conscendr: siue duo testam̃ta. sic̃ in duabꝰ alis
labant corpꝰ suũ ostendit᷑. Ale sex. p̃dicatio diuina
ꝑ utr̃q testam̃tũ in ħ mundo. qͥ in sex diebꝰ factꝰ
est. anñtiata in ysaia. Sex ale uni ⁊ sex alti. Ale
est illud in psał. Passer inuenit s domũ. ⁊ turt᷑ ni¬

Expanded text:
minum assumpti sunt, illa vero relicta. Avis diabolus in Job: Nunquid illudes ei quasi avi? Aliquando vero volucres significant malignos spiritus, qui tollunt sementem in via positum, juxta parabolam evangelicam . Via ergo mens est sedulo malarum cogitationum meatu trita atque arefacta, ne verbi semen excipere ac germinare sufficiat: atque ideo quidquid boni seminis vicinia talis viae contigerit, perit, quia improbo pessimae cogitationis transitu conculcatum a daemonibus rapitur. Qui recte volucres coeli, sive quod coelestis spiritalisque sunt icant duo praecepta charitatis, quibus ad coeleste regnum conscenditur, sive duo testamenta, sicut in duabus alis labant corpus suum, ostenditur. Alae sex, praedicatio divina per utrumque testamentum in hoc mundo, qui in sex diebus factus eest illud in Psalmo: Passer invenit sibi domum, et turtur ni
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ frondiũ eiꝰ euulsit. Aqͥle uocabulo. ł sub¬
tił scõꝵ incelligentia. ł uolatꝰ dm̃ce ascensionis
expͥmit᷑. Unde isdem ꝓpħa cũ sub animaliũ sp̃e.
eimgłistas. iͣr. se uidisse describeret. in eis s ho¬
minis. leonis. bortis. ⁊ aqͥle faciẽ apparuisse tes¬
tat᷑. Qrtum ꝓculdubio auinial ioħem ꝑ aqͥlam
signans. qͥ uolando t̾ram deseruit. qr ꝑ subtilem
intelligentiã int̃na misteria uerboꝵ itdendo pe¬

Expanded text:
vocabulo vel subtilis sanctorum intelligentia, vel volatus dominicae ascensionis exprimitur. Unde idem propheta dum sub animalium specie evangelistas quatuor se vidisse describeret , in eis sibi hominis, leonis, bovis, et aquilae faciem apparuisse testatur, quartum procul dubio animal Joannem per aquilam designans, qui volando terram deseruit, quia per subtilem intelligentiam interna mysteria Verbum videndo pe
Abbreviated transcription (Latin):
pienciũ istiꝰ mundi. s crescit in arborẽ. ita ut uo¬
lucres celi qͣs ł animas credentiũ. ł fortitudines
dei seruicio manci patas sentire debemꝰ. uenient ⁊
habitent in ramis ei. Ramos puto eu̾ngłice arboris
q̃ de grano sinapis creuerit dogniatũ ẽẽ liũsitates
in qͥ̃bꝰ supͣdictaꝵ uolucrũ una q̃q reqͥescit. Aues.¬

Expanded text:
exsurgit in olera, sed crescit in arborem: ita ut volucres coeli quas vel animas credentium, vel fortitudines Dei servitio mancipatas, sentire debemus veniant et habitent in ramis ejus. Ramos puto Evangelicae arboris, quae de grano sinapis creverit, dogmatum esse diversitates, in quibus supradictarum volucrum unaquaeque requiescit. As
Abbreviated transcription (Latin):
ieito
⁊ hunulla despiciunt: cum altiꝰ eleuant᷑. uolucres
enĩ a uolatu: crebro dicte st̃. Pisces enĩ maris. philophos
fortasse designant. qͥ huiꝰ mundi nat᷑am erratica curiosita¬
te ꝑtractant. Nam sic̃ illi posita fronte itiña sͥ referant
pelagi inund. Latione confusa. Ita ⁊ isti capite dinusso
uenas rer̃ r̃one humana assiduo labore ꝑqͥrunt. S
cum sint pisces ⁊ flununũ. ñ uacat qd̾ hic posuit ma¬
ris ꝓpt̃ eos qͥ s uident᷑ ẽẽ sapientes. uer̃ isti tales eoꝵq
similes. dñi pedibꝰ felicĩt subiciunt᷑. q̃n ad xp̃iane ue¬
ueriit religionis affectũ. Piscatores. apłi ł oeti p̃dica¬
tores. unde m eungłio legit᷑. Ite pꝰ me ⁊ faciã uos pisca¬
tores hominũ fieri. Et nmalã partẽ ꝑ ysaiam. luge¬
bant piscatores. Pisces. sci in euingłio. Et̃ traxeĩt ple¬
nũ rete piscibꝰ magnis. Pisces. reꝓbi in eungłio. Malos
aũt foras miser̃t. Et̃ in amos. S ⁊ pisces maris congre¬

Expanded text:
ento et humilia despiciunt, cum altius elevantur. Volucres enim a volatu crebro dictae sunt. Pisces vero maris philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi videntur esse sapientes. Verum isti tales, eorumque similes Domini pedibus feliciter subjiciuntur, quando ad Christianae venerint religionis affectum. Natores. Unde in Evangelio legitur: Ite post me, et faciam vos piscatores hominum fieri . Et in malam partem per Isaiam: Lugebunt piscatores . Pisces, sancti. In Evangelio: Et traxerunt rete plenum piscibus magnis . Pisces, reprobi. In Evangelio: Malos autem foras miserunt ; et in Amos: Sed et pisces maris congre
Abbreviated transcription (Latin):
tam habentes cristã. teña uentͥum desecantis int̾imĩt.
uocatꝰ qd̾ sit eqͦ simił. dorso iuba. ⁊ hinnitu. rostro
resupinato. a pͥmis dentibꝰ cauda tortuosa. die in aqͥs
cõmorat᷑. nocte segeces depascit᷑. ⁊ hunc. M gignit.
Mullus nocatꝰ qd̃ mollis sit atq tenerrimꝰ. cuiꝰ u
tra stunt libidinẽ mibere. ocłoꝵ aũt aciem hebe¬
tari. homines uͦ qͥbꝰ sepe pastꝰ piscẽ olenti mullus
inuino necatꝰ. hi qͥ inde biberuit tediũ uini habent.
Mugilis nom̃ habet qd̾ sit multũ agił. nam uͥ dis¬
posita senserit piscatoꝵ insidias confestĩ retrorsũ
rediens. ita tͣnsilit rete ut u elare piscẽ uideas. An¬
guille similitudo angnis nom̃ dedit: origo huiꝰ
ex limo unde ⁊ qͣndo capit᷑. adeo lenis ẽ. ut qͣnto
foctiꝰ p̃sserit. tanto atiꝰ elabit᷑. fext̃ aũt orientis
fluuiũ gangen anguillas p̃edibꝰ tricenis gignere¬

Expanded text:
tam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. tam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. vocatus, quod sit equo similis dorso, juba et hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, die in aquis commoratur, nocte segetes depascitur. Et hunc Nilus gignit. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus: cujus cibo tradunt libidinem inhiberi, aciem autem oculorum hebetari: homines vero, quibus saepe pastus, piscem olent. Mullus in vino necatus: hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugillus nomen habet, quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens, ita transilit rete, ut volare piscem videas. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo ejus ex limo. Unde et quando capitur, adeo lenis est, ut quanto fortius presseris, tanto citius elabatur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere
Abbreviated transcription (Latin):
mare ueloci istis: nam plerũq salientes naues tͣns¬
uolant. q̃n aũt p̃ludunt in fluctibꝰ. ⁊ undaꝵ se mo¬
libꝰ saltu p̃cipiti feriunt. tẽpestates significare uident᷑.
hi ꝓpͥe simones nuncupant᷑. Est ⁊ delfinũ genꝰ. in nuilo
dorso serrato. qͥ corcodrillos tenera uentriũ secantes inti¬
munt. Porci marini st̃: qͥ uulgo uocant᷑ suilli. qͥdum
escam q̃runt. more suis t̾ram sub aqͥs fodiunt. Cica
guttur eiũ habent oris officiũ. ⁊ nͥ rostrũ arenis in¬
mergant. pastum ñ colligunt. Corcodrillus. a croceo¬
colore dictꝰ. gignit᷑ in nilo: animal qͣdrupes int̾ra.¬
⁊ in aqͥs ualens. longitudine plerũ ixͣx. cubitoꝵ.
dentiũ ⁊ uuguiũ inmanitate armatũ. tanteq cutis
duritia. ut qͣmius fortiũ ictꝰ lapidũ t̃go reꝑcutiat.
nocte in aqͥs. die humi qͥescit. oria int̾ra fouet. mas¬
cułꝰ ⁊ femina uices seruant. hunc piscẽ qͥdã serra¬

Expanded text:
mari velocius istis: nam plerumque salientes naves transmari velocius istis: nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus, et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie Simones nominantur. Est et delfinum genus in Nilo dorso serrato, crocodilorum tenera ventrium secantes interimunt. Porci marini sunt, qui vulgo vocantur, ut suilli. Qui dum escam quaerunt more suis, terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis immergant, pastum non colligunt. Crocodcolore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serra
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sit ballene mascłs. eiꝰ enĩ coitũ conciꝑe hec
belua ꝑhibet᷑. Hinc ⁊ musculi coclearũ: quoꝵ
lacte concipiunt ostree. Ballene aũt st̃ inm̃se
magnitudinis bestie. ab emittendo ⁊ fundendo
aqͣs nocate. cet̾is enĩ bestis altiꝰ iacuint undas.
Dal enĩ grece: mittere d̾r. Cete dicte: tõktt toc ra
t̃ake Tẽ. hoc est ob inmanitatẽ. Sunt enĩ ingentia
geña beluarũ. ⁊ eqͣlia mondiũ corꝑa. qͣlis cetꝰ exce¬
pit ionam. cuiꝰ aliuis tante magnitudinis fuit.
ut instar optiñet inferni. dicente ꝓpħa. Exaudiuit
me de uentre inferni. Equi marini. qd pͥma parce
eqͥ st̃. postremo soluunt᷑ in piscem. Bocas. dñt ẽẽ
bones marinos qͣsi boacas. Cerulei a colore appella¬
ti. nam cerulũ est iuride cum nigro. ut ẽ mare. Del¬
fines. certũ habent uocabulũ qd̵ uoces hominũ seqͣnt᷑.
ł qd̃ ad simphoniã gregatĩ conneniunt. Nichil in

Expanded text:
quod sit ballenae masculus. Ejus enim coitu concipere haec quod sit ballenae masculus. Ejus enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt immensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae. Caeteris enim bestiis maris altius jaciunt undas. ein enim Graece emittere dicitur. Cete dictὶ τὰ κήτη, hoc est ob inmanitatem. Sunt enim ingentia genera beluarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, dicente Propheta2, 3: 'Exaudivit me de ventre inferni.' Equi marini, quod prima parte equi sunt, postrema solvuntur in piscem. Bocas dicunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphines certum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in