comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Solus hic ĩflexit sensus. animũq labantem
Impulit. agnosco ueteris uestigia flame.
Sed michi uel tellus optẽ priusima dehiscat¬
U el pater om̃i potens adigat me fulmine ad ũbras
Pallentes ũbras herebi noctemq profundam
Ante pudor ꝙͣ te uiolẽ aut tua iura resoluã.
Ille meos primus qui me sibi iunxit amores
Abstulit ille habeat secũ seruetq sepulcro.
Sic effata sinũ lacrimis ĩpleuit abortis.
Anna refert o luce magis dilecta sorori
Sola ne perpetua merens carpere iuuenta:
Nec dulcis natos ueneris nec pręmia noris:
Id cinerẽ aut manes credis curare sepultos:
Esto. egrã nulli quondã flexere mariti
N õ libiȩ nõ ante tyro despectus iarbas
Ductoresq alii quos africa terra triũphis
Diues alit placitone etiã pugnabis aiori:
N ec uenit ĩ mentẽ quorũ consederis aruis:
Nĩc getulȩ urbes genus insuperabile bello
Et numade ĩfreni cingũt et ĩ hospita syrtis¬

Expanded text:
solus hic inflexit sensus, animumque labantem solus hic inflexit sensus, animumque labantem impulit: adgnosco veteris vestigia flammae. Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat, vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras, pallentis umbras Erebi noctemque profundam, ante, Pudor, quam te violo, aut tua iura resolvo. Ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro. Sic effata sinum lacrimis implevit obortis. Anna refert: O luce magis dilecta sorori, solane perpetua maerens carpere iuventa, nec dulcis natos, Veneris nec praemia noris? Id cinerem aut Manis credis curare sepultos? Esto: aegram nulli quondam flexere mariti, non Libyae, non ante Tyro; despectus Iarbas ductoresque alii, quos Africa terra triumphis dives alit: placitone etiam pugnabis amori? Nec venit in mentem, quorum consederis arvis? Hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello, et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis
Abbreviated transcription (Latin):
TRegma graaii iadudũ saucia cura
Uulnus alit uenis et irco cãpitur igni.
Multa uiri uirtus animo multusq recũsat
ẜẽtis honos. herẽt ĩfixi pectore uultus
Terbaqnec placidã mẽbris dat cura quietẽ.
P ostera phebea lustrabat lãpade terras
Humentẽq aurora polo dimouerat umbrã
Cũ sic unanimẽ alloquitur malesana sororẽ.
Anna soror. q̃ me suspensam ĩ somnia terret:
Quis nouus hic nostris successit sedibus hospes:
Quẽ sese ore ferens ꝙ̃ forti pectore et armis:
Credo equidẽ nec uana fides genus esse deorũ.
Degeneres animos timor arguit. heu ꝗbus ille
Iactatus fatis: ꝗ̃ bella ex hausta canebat:
Si michi nõ animo fixũ ĩmotũq sederet
Ne cui me uĩclo uellẽ sociare iugali
Postꝙͣ primus amor deceptã morte fefellit
S i nõ pertesũ thalami tedeq fuisset
Huic uni forsan potui succumbere culpe.
Anna fatebor enim miseri post fata sichei
Cõiugis et sparsos fraterna cęde penates

Expanded text:
regina gravi iamdudum saucia cura volnus alit venis, et caeco carpitur igni. Multa viri virtus animo, multusque recursat gentis honos: haerent infixi pectore voltus verbaque, nec placidam membris dat cura quietem. Postera Phoebea lustrabat lampade terras, umentemque Aurora polo dimoverat umbram, cum sic unanimam adloquitur male sana sororem: Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent! Quis novus hic nostris successit sedibus hospes, quem sese ore ferens, quam forti pectore et armis! Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Degeneres animos timor arguit: heu, quibus ille iactatus fatis! Quae bella exhausta canebat! Si mihi non animo fixum immotumque sederet, ne cui me vinclo vellem sociare iugali, postquam primus amor deceptam morte fefellit; si non pertaesum thalami taedaeque fuisset, huic uni forsan potui succumbere culpae. Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei coniugis et sparsos fraterna caede Penatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Deseris. heu tantis neꝗcꝙ̃ erepte pericdis.
Nec uates helenus cũ multa hoͣrenda moneret
Nos michi predixit luctus nõ dira celerio.
Hic labor extremus lõgarũ hec mȩta uiarũ.
Hinc me digressum uestris:ens appulit oris.
Sic pater eneas intenitis omnubus unus
F ata renarrabat diuũ cursusq docebat.
Conticuit tandẽ facteq hic fine quieuit.

Expanded text:
deseris, heu, tantis nequiquam erepte periclis! deseris, heu, tantis nequiquam erepte periclis! Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno. Hic labor extremus, longarum haec meta viarum. Hinc me digressum vestris deus adpulit oris. Sic pater Aeneas intentis omnibus unus fata renarrabat divom, cursusque docebat. Conticuit tandem, factoque hic fine quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
Talia mõstrabat relegens errata retrorsum
Litora achimenides comes infelicis ulixi.
Sicanio pretẽta sinu iacet insula contra
Plemiriu undosũ nomen dixere priores
Ortigiã. alpheũ fama ẽ huc elidis amnẽ
Occultas egisse uias subter mare qui nũc
Ore arethusa tuo siculis cõfunditur undis.
Iussi nauruna magna loti ueneranur. et inde
Exupero rrepĩgue solum stagnãtis helori.
Hĩc altas cantes proiectaq saxa pachĩni
Radimus. et fatis nunꝙͣ concessa moueri
apparet camerina procul. campiq geloi
Immanisq gela fluuii cognomine dicta.
Arduus inde agragas ostenitat maxima lõge
u enia magnanimũ quõdã generator equorũ.
Feq datis linquo uentis palmosa seliris.
Et uada dura lego saxis li lybeia cęcis.
Hinc drepani me portus et ĩ letabilis ora
Accipit. hic pelagi tot tempestatibus actis
Heugenitorẽ om̃is cure casusq leuamen
Amitto anchisen. hic me pater optime fessum

Expanded text:
Talia monstrabat relegens errata retrorsus Talia monstrabat relegens errata retrorsus litora Achaemenides; comes infelicis Ulixi. Sicanio praetenta sinu iacet insula contra Plemyrium undosum; nomen dixere priores Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem occultas egisse vias subter mare; qui nunc ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis. Iussi numina magna loci veneramur; et inde exsupero praepingue solum stagnantis Helori. Hinc altas cautes proiectaque saxa Pachyni radimus, et fatis numquam concessa moveri adparet Camerina procul campique Geloi, immanisque Gela fluvii cognomine dicta. Arduus inde Acragas ostentat maxuma longe moenia, magnanimum quondam generator equorum; teque datis linquo ventis, palmosa Selinus, et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. Hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora accipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actis, heu genitorem, omnis curae casusque levamen, amitto Anchisen: hic me, pater optume, fessum
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ ubi nulla datur dextrã affectare potestas
N ec potisionios fluctus equare sequendo
Clamorẽ ĩmensum tollit. quo pontus et om̃es
Intremuere unde. penitusq extẽrita tellus
Italię. cũuisq ĩmugiit ethna cauernis.
At genus e siluis cydopũ et montibus altis
Excitũ ruit ad portus et litora complent.
Cernimus astanites nequicꝙͣ lumine toruo
Ethneos fratres celo capita alta ferentes
Conciliũ horrendũ. quales cum uertice celso
Aerie quertus aut conifere cparissi
Constiterant silua alta iouis lucus uedianȩ.
Precipites metus acer agit quocũq rudentes
Excutere et uentis intendere uela secundis.
Cõtra iussa monẽt heleni scyllã atq caribdĩ.
Inter utrãq uiã lȩti discrimine paruo
Ni teneant cũsus certũ est dare lintea retro.
Ecce autẽ boreas angusta a sede pelori
Missus adest/ uiuo preteruchor hostia saxo
Pantagie megarosq sinus thasũq iacentẽ.

Expanded text:
verum ubi nulla datur dextra adfectare potestas, verum ubi nulla datur dextra adfectare potestas, nec potis Ionios fluctus aequare sequendo, clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes contremuere undae, penitusque exterrita tellus Italiae, curvisque immugiit Aetna cavernis. At genus e silvis Cyclopum et montibus altis excitum ruit ad portus et litora complent. Cernimus adstantis nequiquam lumine torvo Aetnaeos fratres, caelo capita alta ferentis, concilium horrendum: quales cum vertice celso aeriae quercus, aut coniferae cyparissi constiterunt, silva alta Iovis, lucusve Dianae. Praecipites metus acer agit quocumque rudentis excutere, et ventis intendere vela secundis. Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin inter, utramque viam leti discrimine parvo, ni teneant cursus; certum est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori missus adest. Vivo praetervehor ostia saxo Pantagiae Megarosque sinus Thapsumque iacentem.
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa collustrans hãc primũ ad litora classem
Cõspexi uenientẽ. huic me quęcũq fuisset
Addixi. satis est gentẽ effugisse nefaridam.
Uos animã hãc potius quocũq absumite leto.
Uix ea fatus erat sũmo cũ monte uidemus
Ipsũ inter pecudes uasta se mole mouentẽ
Fastorẽ poliphemũ et litora nota petentem
Uõstrũ horendũ informe ĩgens cui lumen adẽptu.
Trũca manũ pinus regit et uestigia firmat.
Lanigere comitantur oues ea sola uoluptas
Solamenq mali de collo fistula pendet.
Postꝙͣ altos tetigit fluctus et ad equora uenit
Luminis effossi fluuidũ lauit ĩdecruorem
Dentibus infrendens gemitu. graditurq ꝑ equor
Iã mediũ necdũ fluctus latera ardua tĩgunt.
Nos trepidi ꝓcul inde fugã celerare recepto
Supplice sic merito. tacitiq incidere funem.
Uertimus et proni cẽtantibus equora remis.
Sensit. et ad sonitũ uocis uestigia torsit.

Expanded text:
Omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem Omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem conspexi venientem. Huic me, quaecumque fuisset, addixi: satis est gentem effugisse nefandam. Vos animam hanc potius quocumque absumite leto. Vix ea fatus erat, summo cum monte videmus ipsum inter pecudes vasta se mole moventem pastorem Polyphemum et litora nota petentem, monstrum horrendum, informe, ingens, cui lumen ademptum. Trunca manu pinus regit et vestigia firmat; lanigerae csolamenque mali de collo fistula pendet.Postquam altos tetigit fluctus et ad aequora venit, luminis effossi fluidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu, graditurque per aequor iam medium, necdum fluctus latera ardua tinxit. Nos procul inde fugam trepidi celerare, recepto supplice sic merito, tacitique incidere funem; vertimus et proni certantibus aequora remis. Sensit, et ad sonitum vocis vestigia torsit;
Abbreviated transcription (Latin):
Nã simul expletus dapibus uinoq sepultus
Ceruicem ĩ flexam posuit iacuitq ꝑ antrũ
Inmẽsus saniem eructans et frusta cruento
ꝑ somnũ cõmixta mero nos magna precati
Numina sortitiq uices una undiq circum
Fundimur. et telo lumen te rebramus acuto
Ingens quod torua solũ sub fronte latebat
Argolici clipei aut phebee lampadis instar.
Et tandẽ leti sõciorum ulciscimur umbras.
Sed fugite o miseri fugite atq ab litore funẽ
Rumpite.
Nã qualis quantusq cauo poliphemus ĩ antro
Lanigeras clandit pecudes atq ubera pressat
Centũ alii cũua hec habitant ad litora uulgo
Infandi cyclopes et altis montibus errant.
Tertia iã lune se cornua lumine cõplent
Cũ uitã in siluis inter deserta ferarum¬
Lustra domosq traho uastosq ab rupe cydopas
Prospicio sonitũq pedũ uocemq tremisco.
U ictũ infelicem bactas lapidosaq corna
Dant rami. et uulsis pascunt radicibus hęrbe.

Expanded text:
Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus cervicem inflexam posuit, iacuitque per antrum immensus, saniem eructans et frusta cruento per somnum commixta mero, nos magna precati numina sortitique vices, una undique circum fundimur, et telo lumen terebramus acuto,— ingens, quod torva solum sub fronte latebat, Argolici clipei aut Phoebeae lampadis instar,— et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. Sed fugite, O miseri, fugite, atque ab litore funem rumpite. Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro lanigeras claudit pecudes atque ubera pressat, centum alii curva haec habitant ad litora volgo infandi Cyclopes, et altis montibus errant. Tertia iam lunae se cornua lumine complent, cum vitam in silvis inter deserta ferarulustra domosque traho, vastosque ab rupe Cyclopas prospicio, sonitumque pedum vocemque tremesco. Victum infelicem, bacas lapidosaque corna, dant rami et volsis pascunt radicibus herbae.
Abbreviated transcription (Latin):
I pse pater dextrã anchises haud multa moratus
Dat iuueni atq animũ presenti pignore firmat.
Ille hec deposita tandem formidine fatur.
Sũ patria ex ithaca comes infelicis ulixi
Nomine achimenides. troiã genitore adamasco
Paupere mansissetq utinã fortuna profectus.
Nic dũ me trepidi crudelia limina linquũt
Immemores sõcii uasto cyelopis in antro
Deseruere. domus sanie dapibusq cruentis
Intus opaca ingens. ip̃e ardiuis altaq pulsat
Sidera. dii talem terris auertite pestem.
Nec uisu facilis nec dictu effabilis ulli
Uisceribus miserorũ et sanguine uescitur atro
Uidi egomet duo de numero cũ corpora nostro
Prensa manu magna medio resupinus ĩ antro
Frangeret ad saxũ: sanieq expersa natarent
Limina. uidi atro cũ mẽbra fluentia tabo
u anderet. et tepidi tremerẽt sub dentibus artus.
Haud ĩpune quidẽ. nec talia passus ulixes.
Oblitusue sui est ithacus discrimine tanto.

Expanded text:
Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus, Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus, dat iuveni, atque animum praesenti pignore firmat. Ille haec, deposita tandem formidine, fatur: Sum patria ex Ithaca, comes infelicis Ulixi, nomine Achaemenides, Troiam genitore Adamasto paupere—mansissetque utinam fortuna!—profectus. Hic me, dum trepidi crudelia limina linquunt, inmemores socii vasto Cyclopis in antro deseruere. Domus sanie dapibusque cruentis, intus opaca, ingens; ipse arduus, altaque pulsat sidera—Di, talem terris avertite pestem!— nec visu facilis nec dictu adfabilis ulli. Visceribus miserorum et sanguine vescitur atro. Vidi egomet, duo de numero cum corpora nostro prensa manu magna, medio resupinus in antro, frangeret ad saxum, sanieque aspersa natarent limina; vidi atro cum membra fluentia tabo manderet, et tepidi tremerent sub dentibus artus. Haud impune quidem; nec talia passus Ulixes, oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ subito e siluis macie confecta suprema
Ignoti noua forma uiri miserandaq cultu
Precedit. supplexq manus ad litora tendit.
Respicimus. dira illuuies ĩmissaq barba
Consertũ tegimen spinis at çetera graius
E t quondã patrus ad troiã missus in armis.
Isq ubi dardanios habitus et troia uidit
Arma procul paulũ aspectu cõteͬritus hesit.
Cõtinuitq gradũ. mox sese ad litora preceps
Cũ fletu pretibusq tulit. per sidera testor
Per superos atq hoc celi spirabile lumen
Tollite me teucri quascunq abducite terras
Hoc sat erit.scio me danais e classibus unũ
Et bello iliacos fateor petusse penates.
Pro quo si sceleris tanta ẽ iniuria nostri
Spargite me ĩ fluctus uastoq ĩmẽgite ponto.
Si pereo hoĩu manibus perusse iuuabit.
Dixerat. et genua ãplexus genibusq uolutãs
Herebat. qui sit fari quo sanguine crȩtus
hortamur. q̃ deinde agitet fortuna fateri.

Expanded text:
cum subito e silvis, macie confecta suprema, cum subito e silvis, macie confecta suprema, ignoti nova forma viri miserandaque cultu procedit, supplexque manus ad litora tendit. Respicimus: dira inluvies inmissaque barba, consertum tegumen spinis; at cetera Graius, et quondam patriis ad Troiam missus in armis. Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit arma procul, paulum aspectu conterritus haesit, continuitque gradum; mox sese ad litora praeceps cum fletu precibusque tulit: Per sidera testor, per superos atque hoc caeli spirabile lumen, tollite me, Teucri; quascumque abducite terras; hoc sat erit. Scio me Danais e classibus unum, et bello Iliacos fateor petiisse Penatis; pro quo, si sceleris tanta est iniuria nostri, spargite me in fluctus, vastoque inmergite ponto. Si pereo, hominum manibus periisse iuvabit. Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans haerebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus, hortamur; quae deinde agitet fortuna, fateri.
Abbreviated transcription (Latin):
Portus ab accessu uẽtorũ ĩmotus et ĩgens
I p̃e sed horificis iuxta tonat ethna ruinis
Interdũq atrã prorũpit ad ethera nubem
Turbine fumantẽ piceo et candẽte fauilla.
Attollitq globos flamarũ et sidera lambit.
Interdũ scopulos auulsaq uiscera montis
Frigit eruptans. liq̃factaq saxa sub auras
Cũ gemitu glomerat fundoq exestuat imo.
F ama est encheladi sem ustũ fulmine corpus¬
U rgeri mole hac ĩgentẽq in super ethnam
Impositã ruptis flamã expirare caminis.
Et fessũ quotiens motat latus ĩtremere om̃em
Murmure trinacriã et gelũ subtexere fumo.
Noctẽ illã tecti siluis immania monstra
ꝑ ferimus. nec q̃ sonitũ det causa uidemus.
Nã neq erãt astrorũ ignes nec lucidus ethra
Siderea polus. obscuro sed nubila celo
Et lunã ĩ nimbo nox ĩtempesta tenebat.
Postera nanq dies primo surgebat eoo
Humentẽq aurora polo dimouerat umbrã

Expanded text:
Portus ab accessu ventorum inmotus et ingens Portus ab accessu ventorum inmotus et ingens Ipse, sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis Interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, Turbine fumantem piceo et candente favilla, Adtollitque globos flammarum et sidera lambit; Interdum scopulos avulsaque viscera montis Erigit eructans liquefactaque saxa sub auras Cum gemitu glomerat fundoque exaestuat imo. Fama est Encheladi semiustum fulmine corpusUrgeri mole hac, ingentemque insuper Ethnam Impositam ruptis flammam expirare caminis; Et fessum quotiens mutat latus, intremere omnem Murmure Trinacriam et celum Noctem illam tecti silvis immania monstra perferimus, nec quae sonitum det causa videmus. Nam neque erant astrorum ignes, nec lucidus aethra siderea polus, obscuro sed nubila caelo, et lunam in nimbo nox intempesta tenebat. Postera iamque dies primo surgebat Eoo, umentemque Aurora polo dimoverat umbram:
Abbreviated transcription (Latin):
Sraiugenũqr domos suspectaq lĩquimus arua.
Hĩc sinus hertulei si uera ẽ fama tarenti
Cernitur. attollit se diua lacinia contra
Caulonisq arces et nauͥfragũ scil aceũ.
Tũ procul e fluctu trinacria cernitur ethna.
Et gemitũ ingentẽ pelagi pulsataq saxa
A udimus lõge fractasq ad litora uoces.
Exultãtq uada atq estu miscentur harenȩ.
Et pater anchises nimirũ hec illa caribdis
Hos helenus scopulos hec saxa hõrenda canebat
Eripite o socii pariterq insurgite remis.
Haud mirius ac iussi faciunt. primusq rudentẽ
Cõtorsit leuas prorã palinurus ad undas.
Leuã cũcta cohors remis uẽtisq petiuit.
Tollimur ĩ celũ curuato gurgite et udem
Subducta ad manes imos descendimus unda.
Ter scopuli clamorẽ inter caua saxa dedere.
Ter spumã elisam et rorantia uidimus astra.
Interea fessos uentus cum sole reliquit.
Ignariq uie ciclopũ allabimur oris.

Expanded text:
Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. Hinc sinus Herculei si vera est fama Tarenti cernitur; attollit se diva Lacinia contra, Caulonisque arces et navifragum Scylaceum. Tum procul e fluctu Trinacria cernitur Aetna, et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa audimus longe fractasque ad litora voces, exsultantque vada, atque aestu miscentur harenae. Et pater Anchises: Nimirum haec illa Charybdis: hos Helenus scopulos, haec saxa horrenda canebat. Eripite, O socii, pariterque insurgite remis! Haud minus ac iussi faciunt, primusque rudentem contorsit laevas proram Palinurus ad undas. laevam cuncta cohors remis ventisque petivit. Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem subducta ad Manis imos desedimus unda. Ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere: ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Interea fessos ventus cum sole reliquit, ignarique viae Cyclopum adlabimur oris.
Abbreviated transcription (Latin):
Crebrescũt optate aurx portusq patescit
Iam propior tẽplũq apparet ĩ arce minerue.
Uela legunt sõcu et proras ad litora torquent.
Portus ab euroo fluctu cũuatur ĩ arcum.
Cbiecte salsa spumant aspergine cautes.
I p̃e latet. gemino demittunt brachia muro
Turriti scopuli. refugitq a litore templũ.
Quatuor hic primũ omen equos ĩ gramine uidi
Tondentes campũ late candore niuali.
Et pater anchises bellũ o terra hospita portas
Bello armantur equi bellũ hec armẽta minantur
S ed tamen udẽ olim curru succedere sueti
Quadrupedes et frena iugo concordia ferre
S pes est pacis ait. tũ numina sancta precamur
P alladis armisõne q̃ prima accepit ouantes.¬
Et capita ante aras phrigio uelamus amictu.
Preceptisq heleni dederat q̃ maxima rite
Iunoni argiuȩ iussos adolemus honores
Haud mora continuo perfectis ordine uotis
Cornua uelatarũ obuertimus antẽnarũ.

Expanded text:
Crebrescunt optatae aurae portusque patescit Crebrescunt optatae aurae portusque patescit iam propior, templumque adparet in arce Minervae. Vela legunt socii et proras ad litora torquent. Portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum, obiectae salsa spumant aspargine cautes; ipse latet; gemino demittunt bracchia muro turriti scopuli, refugitque ab litore templum. Quattuor hic, primum omen, equos in gramine vidi tondentis campum late, candore nivali. Et pater Anchises: Bellum, O terra hospita, portas bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes, et frena iugo concordia ferre; spes et pacis ait. Tum numina sancta precamur Palladis armisonae, quae prima accepit ovantis,et capita ante aras Phrygio velamur amictu; praeceptisque Heleni, dederat quae maxima, rite Iunoni Argivae iussos adolemus honores. Haud mora, continuo perfectis ordine votis, cornua velatarum obvertimus antemarum,
Abbreviated transcription (Latin):
IS int puer et lõgũ andromache testent᷑ amorẽ
¶C õiugis hectoree. cape dona extrema tuorum.
Corpora curamus. fessos sopor irrigat artus.
Necdũ orbem mediũ nox horis acta subibat
Haud segnis strato surgit palinurus. et om̃is
Explorat uentos atq auribus aera captat.
S idera cũcta notat tacito labentia celo
Arturũ pliadasq hiadas geminosq triones
Armatũq auro circũspicit oriona.
Postꝙͣ cũcta uidet celo constare sereno
Dat clarũ epuppi signũ nos castra mouemus.
Tentamusq uiã et uelorũ pandimus alas.
Iãq rubescebat stellis aurora fugatis
Cũ procul obscuros colles humilẽq uidemus
Italiã. it aliã primus conclamat achates
Italiã leto socii clamore salutant.
Tũ pater anchises magnũ crathera corona
Induit. ĩpleuitq mero diuosq uocauit
S tans celsa ĩ puppi.
Di maris et terrȩ tempestatũq potentes
Ferte uiã uento facilẽ et spirate secundi.

Expanded text:
Sint, puer, et longum Andromace testentur amorem Sint, puer, et longum Andromace testentur amorem Coniugis Hectoree. Cape dona extrema tuorum, corpora curamus; fessos sopor inrigat artus. Necdum orbem medium Nox horis acta subibat: haud segnis strato surgit Palinurus et omnis explorat ventos, atque auribus aera captat; sidera cuncta notat tacito labentia caelo, Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones, armatumque auro circumspicit Oriona. Postquam cuncta videt caelo constare sereno, dat clarum e puppi signum; nos castra movemus, temptamusque viam et velorum pandimus alas. Iamque rubescebat stellis Aurora fugatis, cum procul obscuros collis humilemque videmus Italiam. Italiam primus conclamat Achates, Italiam laeto socii clamore salutant. Tum pater Anchises magnum cratera corona induit, implevitque mero, divosque vocavit stans celsa in puppi: Di maris et terrae tempestatumque potentes, ferte viam vento facilem et spirate secundi.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic oculos sic ille manius sic ora ferebat.
Et nũc equali tecum pubesceret euo.
Hos ego digrediens lacrimis affabar abortis.
Uiuite felices quibus est fortuna peracta
Iã sua.ros alia ex aliis in fata uocamur.
Uobis parta quies nullũ maris equor arandũ
Arua neq ausonie semper çedentia retro
Quererida. effigiem xanthi troiãq uidetis
Quã uestre fecere manius melioribus opto
Auspicus. et q̃ fuerint minus obuia grais.
Si quando thibrĩ uicinaq thybridis arua
Intraro gentiq meȩ data menia cerriã
Cognatas urbes olim populosq propĩquos
E pyro hesperia quibus idẽ dardanus autor
Atq idem casus unam faciemus utrariq
Troiã animis maneat nostros ea cura nepotes.
Prouehimur pelago uicina ceraunia iuxta.
Unde iter italiã cursusq breuissimus undis.
Solruit interea et mõtes umbrantur opati
Sternimur optatȩ gremio telluris ad undã
Sortiti remos. passimq ĩ litore sicco

Expanded text:
sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; et nunc aequali tecum pubesceret aevo. Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Vivite felices, quibus est fortuna peracta iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur. Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum, arva neque Ausoniae semper cedentia retro quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis quam vestrae fecere manus, melioribus, opto, auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva intraro, gentique meae data moenia cernam, cognatas urbes olim populosque propinquos, Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor atque idem casus, unam faciemus utramque Troiam animis; maneat nostros ea cura nepotes. Provehimur pelago vicina Ceraunia iuxta, unde iter Italiam cursusque brevissimus undis. Sol ruit interea et montes umbrantur opaci; sternimur optatae gremio telluris ad undam, sortiti remos, passimque in litore sicco
Abbreviated transcription (Latin):
Dona dehĩc auro grauia sectoq elephanto
Imperat ad naues ferri. stipatq carinis
Ingens argentũ dodoneosq lebetas
Loricã consertã hamis auroq trilicem
Et conũ insignis galex cristasq comantes
Arma neoptolomi. sunt et sua dona parenti.
A ddit equos additq duces.
Remigiũ supplet. socios simul ĩstruit armis.
Interea classem uelis aptare iubebat
Anchises fieret uẽto mora nequa ferenti.
Q uẽ phebi intẽp̃res multo cõpellat honore.
Cõiugio anchisa ueneris dignate superbo
Cura deũ bis pergameis erepte ruinis
Ecͥcetibi ausonie tellus. hanc aripe uelis.
Et tamen hanc pelago preter labare necesse est.
Ausonie pars illa procul quã pandit apollo.
U ade ait o felix nati pietate. quid ultra
Prouehor et fando surgentis demoror austros:
Nec minus andromache digressu mesta supremo
Fert picturatas auri sub tegmine uestes.
Et phrigiã ascanio clamidẽ. nec cedit honori.
Testilibusq onerat donis ac talia fatur.

Expanded text:
dona dehinc auro gravia sectoque elephanto dona dehinc auro gravia sectoque elephanto imperat ad navis ferri, stipatque carinis ingens argentum, Dodonaeosque lebetas, loricam consertam hamis auroque trilicem, et conum insignis galeae cristasque comantis, arma Neoptolemi; sunt et sua dona parenti. Addit equos, additque duces; remigium supplet; socios simul instruit armis. Interea classem velis aptare iubebat Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Quem Phoebi interpres multo compellat honore: Coniugio, Anchise, Veneris dignate superbo, cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, ecce tibi Ausoniae tellus; hanc arripe velis. Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo. Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra provehor, et fando surgentis demoror austros? Nec minus Andromache digressu maesta supremo fert picturatas auri subtemine vestes et Phrygiam Ascanio chlamydem nec cedit honore, textilibusque onerat donis, ac talia fatur:
Abbreviated transcription (Latin):
Fata canit. folusq notas et carmina mandat.
Quecũq ĩ folus descripsit carmina uirgo
Digerit ĩ numerũ atq antro seclusa relĩquit
Illa manẽt ĩmota locis neq ab ordine cedũt.
Uerũ eadẽ uerso tenuis cũ cardine uentus
Impulit et teneras tubauit ianua frondes
Nunꝙͣ deinde cauo uolitantia prẽdere saxo
Nec reuocare situs aut iungere cãmina curat.
Incõsulti abeunt sedemq odere sibillȩ.
Hic tibi nequa more fuerĩt dispendia tanti
Quãuis ĩcrepitẽt socu et ui cursus ĩ altũ
Uela uocet possisq sinus implere secundos
Quin adeas uatẽ precibusq oracula poscas
Ipsa canat uocẽq uolens atq ora resoluat.
Illa tibi italie populos uenturaq bella
Et quo quẽq modo fugiasq ferasq laborem
Expediet. cursusq dabit uenerata secundos.
Nec sunt q̃ nostra liceat te uoce moneri.
U ade age et ĩgentẽ factis fer ad ethera troiã.
Quȩ postꝙͣ uates sic ore affatus amico est

Expanded text:
fata canit, foliisque notas et nomina mandat. fata canit, foliisque notas et nomina mandat. Quaecumque in foliis descripsit carmina virgo, digerit in numerum, atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis, neque ab ordine cedunt; verum eadem, verso tenuis cum cardine ventus impulit et teneras turbavit ianua frondes, numquam deinde cavo volitantia prendere saxo, nec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti,— quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos,— quin adeas vatem precibusque oracula poscas ipsa canat, vocemque volens atque ora resolvat. Illa tibi Italiae populos venturaque bella, et quo quemque modo fugiasque ferasque laborem expediet, cursusque dabit venerata secundos. Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Vade age, et ingentem factis fer ad aethera Troiam. Quae postquam vates sic ore effatus amico est,
Abbreviated transcription (Latin):
Frigit alternos et sidera uerberat unda.
At syllã cȩcis cohibet spelunca latebris
Ora exertantẽ et nauis ĩ saxa trahenter.
Prima hominis facies et pulcro pectore uirgo
P ube terius. postrema ĩmani corpore pistrix
Delfinũ caudas utero cõmissa luporum.
Prestat trinacrii metas lustrare pachini
Cessantẽ longos et circũ flectere cursus
Qͣ semel ĩformẽ uasto uidisse sub antro
S cyllã et ceruleis canibus resoriantia saxa.
Preterea siqua est heleno prudentia uati
Siqua fides animũ si ueris ĩplet apollo
U nũ illud tibi nate dea preq omnibus unũ
Predicã. et repetens iterũq iterũq monebo.
Iunonis magnȩ primũ prece numen adora.
Iunoni cane uota libens. dominãq potentẽ
Supplicibus supera donis. sic deniq uictor
Trinacria fines italos metiere relicta.
Huc ubi delatus cumeã accesseris urbem
Diuinosq lacus et auerna sonãtia siluis
Insanã uatẽ aspicies que rupe sub ima

Expanded text:
erigit alternos et sidera verberat unda. erigit alternos et sidera verberat unda. At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris, ora exsertantem et navis in saxa trahentem. Prima hominis facies et pulchro pectore virgo pube tenus, postrema immani corpore pristis, delphinum caudas utero commissa luporum. Praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni cessantem, longos et circumflectere cursus, quam semel informem vasto vidisse sub antro Scyllam, et caeruleis canibus resonantia saxa. Praeterea, si qua est Heleno prudentia, vati si qua fides, animum si veris implet Apollo, unum illud tibi, nate dea, proque omnibus unum praedicam, et repetens iterumque iterumque monebo: Iunonis magnae primum prece numen adora; Iunoni cane vota libens, dominamque potentem supplicibus supera donis: sic denique victor Trinacria finis Italos mittere relicta. Huc ubi delatus Cumaeam accesseris urbem, divinosque lacus, et Averna sonantia silvis, insanam vatem aspicies, quae rupe sub ima
Abbreviated transcription (Latin):
Parua philotete subnixa petilia muro.
Quin ubi transmisse steterĩt trans equora classes
Et positis aris iam uota in litore solues
Purpureo uelare comas adopertus amictu.
Nequa inter sanctos ignes ĩ honore deorũ
Hostilis facies occũrat et omina turbet.
Hũc socii morẽ sacrorum hũc ip̃e teneto
Nac casti maneant in relligione nepotes.
Ast ubi digressu siculȩ te ad mouerit ore
Uentus et angusti rarescent claustra pelori
L eua tibi tellus et longo leua petantur
E quora circuitu. dextrũ fuge litus et undas.
Hec loca ui quondã et uasta cõuulsa ruina
Tantũ eui lõginqua ualet mutare uetustas
Dissiluisse ferũt: cũ protinus utraq tellus
Una foret. uenit medio ui pontus et uridis
hesperiũ siculo latus abscidit. aruaq et urbes
Litore diductas angusto interluit estu.
Dextrũ sylla latus leuũ ĩpacata caribdis
Obsidet. atq imo baratri ter gurgite uastos
Sorbet ĩ abruptũ fluctus rursusq sub auras

Expanded text:
parva Philoctetae subnixa Petelia muro. parva Philoctetae subnixa Petelia muro. Quin, ubi transmissae steterint trans aequora classes, et positis aris iam vota in litore solves, purpureo velare comas adopertus amictu, ne qua inter sanctos ignis in honore deorum hostilis facies occurrat et omina turbet. Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto: hac casti maneant in religione nepotes. Ast ubi digressum Siculae te admoverit orae ventus, et angusti rarescent claustra Pelori, laeva tibi tellus et longo laeva petantur aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas. Haec loca vi quondam et vasta convolsa ruina— tantum aevi longinqua valet mutare vetustas— dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret; venit medio vi pontus et undis Hesperium Siculo latus abscidit, arvaque et urbes litore diductas angusto interluit aestu. Dextrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis obsidet, atque imo barathri ter gurgite vastos sorbet in abruptum fluctus, rursusque sub auras
Abbreviated transcription (Latin):
Prĩcipio italiã quã tu iã rere propinquã
Uicinosq ignare paras inuadere portus
Longa procul lõgis uia diuidit ĩuia terris.
Ante et trinacria lentandus remus ĩ unda
Et salis ausonii lustrandũ nauibus equor
Inferniq lacus ȩoeq insula circes
ꝙͣ tuta possis urbem componere terra.
Signa tibi dicam tu condita mente terieto.
Cũ tibi solicito secreti ad fluminis undam
Litoreis ingens ĩuenta sub ilicibus sus
Triginta capitũ fetus enixa iacebit
Alba solo recubans albi circũ uberanati.
Is locus urbis erit requies ea certa laborũ.
Nec tumensarũ morsus horresce futuros.
Fata uiã inueriient aderitq uocatus apollo.
Has autẽ terras italiq hãc litoris orani
Proxima q̃ nostri ꝑfunditur equoris estu
Effuge. cũcta malis habitantur menia grais.
Hic et naritii posuerũt męnia locri.
Et salentinos obsedit milite campos
Litius idomeneus. hic illa ducis melibei

Expanded text:
Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam vicinosque, ignare, paras invadere portus, longa procul longis via dividit invia terris. Ante et Trinacria lentandus remus in unda, et salis Ausonii lustrandum navibus aequor, infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae, quam tuta possis urbem componere terra: signa tibi dicam, tu condita mente teneto: cum tibi sollicito secreti ad fluminis undam litoreis ingens inventa sub ilicibus sus triginta capitum fetus enixa iacebit. alba, solo recubans, albi circum ubera nati, is locus urbis erit, requies ea certa laborum. Nec tu mensarum morsus horresce futuros: fata viam invenient, aderitque vocatus Apollo. Has autem terras, Italique hanc litoris oram, proxuma quae nostri perfunditur aequoris aestu, effuge; cuncta malis habitantur moenia Grais. Hic et Narycii posuerunt moenia Locri, et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus; hic illa ducis Meliboei
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tripodas clarii lauros qui sidera sentis
Et uolucrũ linguas et prepetis omina pẽnȩ
Fare age nãq om̃em cũsũ michi ꝓspera dixit
R elligio et cuncti suaserunt numine diui
Italiã petere et tẽras tentare repostas.
S ola nouũ dictuq nefas arpia celeno
Prodigiũ canit et tristis denũtiat iras
Obscenãq famẽ quȩ prima pericula uito
Quidue sequẽs tantos possim suꝑare labores.
Hic helenus cesis primũ de more iuuencis
Exorat patẽ diuũ uictasq resoluit
Sacrati capitis. meq ad tua limina phebe
Ipse manu multo suspensũ numine ducit.
Atq hec deinde canit diuino exore sacerdos.
N ate dea nam te maioribus ire per altum
Auspiciis manifesta fides sic fata deum rex
Sortitur uoluitq uices is uertitur ordo
Pauca tibi e multis quo tutior hospita lustres
E quora et ausonio possis considere portu
Expediam dictis. prohibẽt nã cetera parce
Scire. helenũ fariq uetat saturnia iuno.

Expanded text:
qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis, qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis, et volucrum linguas et praepetis omina pennae, fare age—namque omnem cursum mihi prospera dixit religio, et cuncti suaserunt numine divi Italiam petere et terras temptare repostas: sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno prodigium canit, et tristis denuntiat iras, obscenamque famem—quae prima pericula vito? Quidve sequens tantos possim superare labores? Hic Helenus, caesis primum de more iuvencis, exorat pacem divom, vittasque resolvit sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe, ipse manu multo suspensum numine ducit, atque haec deinde canit divino ex ore sacerdos: Nate dea,—nam te maioribus ire per altum auspiciis manifesta fides: sic fata deum rex sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo— pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres aequora et Ausonio possis considere portu, expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum farique vetat Saturnia Iuno.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid puer ascanius: superat ne: et uescit᷑ aura:
Q uem tibi iam troia.
Et que tam puero est amisse cura parentis:
Et quid ĩ antiquã uirtutẽ animosq uiriles :¬
Et pater eneas et auunculus excitat hector:
Talia fundebat lacrimãs longosq ciebat
In cassũ fletus cũ se se a menibus hȩros
Priamides helenus multis comitantibus effert
Agnouitq suos. letusq ad limina ducit.
Et multũ lacrimas uerba inter singula fudit.
Procedo et pauam troiã simulataq magnis
Pergama et arentẽ xanti cognomine riuũ
Agnosco. sceeq amplector limiria porte.
Nec nõ et teutri socia simul urbe fruuntur.
Illos porticibus rex accipiebat ĩ amplis.
Aulai ĩmedio libabant pocula bachi.
Impositis auro dapibus paterasq tenebãt.
Iãq dies alterq dies processit et aure
Uela uocãt. tumidoq inflatur carbasus austro
His uatẽ aggredior dictis ac talia queso.
Troiugena ĩterpres diuũ ꝗ numina phebi

Expanded text:
Quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura, Quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura, quem tibi iam Troia— Ecqua tamen puero est amissae cura parentis? Ecquid in antiquam virtutem animosque virilis et pater Aeneas et avunculus excitat Hector? Talia fundebat lacrimans longosque ciebat incassum fletus, cum sese a moenibus heros Priamides multis Helenus comitantibus adfert, adgnoscitque suos, laetusque ad limina ducit, et multum lacrimas verba inter singula fundit. Procedo, et parvam Troiam simulataque magnis Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum adgnosco, Scaeaeque amplector limina portae. Nec non et Teucri socia simul urbe fruuntur: illos porticibus rex accipiebat in amplis; aulaï medio libabant pocula Bacchi, impositis auro dapibus, paterasque tenebant. Iamque dies alterque dies processit, et aurae vela vocant tumidoque inflatur carbasus austro. His vatem adgredior dictis ac talia quaeso: Troiugena, interpres divom, qui numina Phoebi,
Abbreviated transcription (Latin):
Hectoris andromache pĩrhin cõnubia seruas :
Deiecit uultũ et demissa uoce locuta est.
Ofelix una ante alias priameia uirgo
hestilẽ ad tunulũ troiȩ sub merubus altis
Iussa mori. q̃ sortitus nõ pertulit ullos.
Nec uictoris heri tetigit captiua cubile.
Nos patria ĩcensa diuersa ꝑ equora uectȩ
Stirpis achillee fastus iuuenẽq suꝑbũ
Seruitio enixe tulimus. qui deinde secutus
Ledeã hermionẽ lacedemoniosq himeneos
Me famulã famuloq heleno trãsmisit haberidã.
Ast illũ erepte magno ĩflamatus amore
Cõiugis et scelerũ furiis agitatus horestes
Excipit ĩ cautũ patriasq obtrũcat ad aras.
u orte neoptolomi regnorũ reddita cessit
Pars heleno. qui caonios cognomine campos
Caoniamq omnẽ troiano a caone dixit.
ꝑgamaq iliatãq iugis hãc addidit arcem.
Sed tibi qui cursu uenti quȩ fata dedere:
Aut quisnã ignarũ nostris deus appulit oris :

Expanded text:
Hectoris Andromachen? Pyrrhin’ conubia servas? Hectoris Andromachen? Pyrrhin’ conubia servas? Deiecit vultum et demissa voce locuta est: O felix una ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori, quae sortitus non pertulit ullos, nec victoris eri tetigit captiva cubile! nos, patria incensa, diversa per aequora vectae, stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum, servitio enixae, tulimus: qui deinde, secutus Ledaeam Hermionen Lacedaemoniosque hymenaeos, me famulo famulamque Heleno transmisit habendam. Ast illum, ereptae magno inflammatus amore coniugis et scelerum Furiis agitatus, Orestes excipit incautum patriasque obtruncat ad aras. Morte Neoptolemi regnorum reddita cessit pars Heleno, qui Chaonios cognomine campos Chaoniamque omnem Troiano a Chaone dixit, Pergamaque Iliacamque iugis hanc addidit arcem. Sed tibi qui cursum venti, quae fata dedere? Aut quisnam ignarum nostris deus adpulit oris?
Abbreviated transcription (Latin):
Obstupui. miroq incensũ pectus amore
Cõpellare uirũ et casus cognoscere tantos.
Progredior põtu classes et litora lĩqueris.
Solẽnis tũ forte dapes et tristia dona
Ante urbẽ ĩ luco falsi simcontis ad undã
Libabat cineri andromache. manesq uocabat
Hectoreũ ad tumulũ uiridi quẽ cespite inanẽ
Et geminas causam latrimis sacrauerat aras.
Ut me cõspexit ueniẽtẽ et troia circum
Arma amens uidit magnis exterrita monstris
Diriguit. uisu ĩ medio calor ossa reliquit.
Labitur. et lõgo uix tandem tẽpore fatur.
Uera ne te facies uerus michi nũtius affers
Nate dea: uiuis ne: aut si lux alma recessit
Nector ubi est: dixit lacrimasq effudit. et omnẽ
Impleuit damore locũ. uix pauca furenti
Subicio. et raris turbatus uocibus hisco.
Uiuo equidẽ. uitãq extrema ꝑ omĩa duco.
Ne dubita nã uera uides.
Heu quis te casus deiectam coniuge tanto
Excipit. aut q̃ digna satis fortuna reuisit:

Expanded text:
Obstipui, miroque incensum pectus amore, Obstipui, miroque incensum pectus amore, compellare virum et casus cognoscere tantos. Progredior portu, classis et litora linquens, sollemnis cum forte dapes et tristia dona ante urbem in luco falsi Simoentis ad undam libabat cineri Andromache, Manisque vocabat Hectoreum ad tumulum, viridi quem caespite inanem et geminas, causam lacrimis, sacraverat aras. Ut me conspexit venientem et Troïa circum arma amens vidit, magnis exterrita monstris deriguit visu in medio, calor ossa reliquit; labitur, et longo vix tandem tempore fatur: Verane te facies, verus mihi nuntius adfers, nate dea? Vivisne, aut, si lux alma recessit, Hector ubi est? Dixit, lacrimasque effudit et omnem implevit clamore locum. Vix pauca furenti subicio, et raris turbatus vocibus hisco: Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco; ne dubita, nam vera vides. Heu, quis te casus deiectam coniuge tanto excipit, aut quae digna satis fortuna revisit
Abbreviated transcription (Latin):
Ancora de prora iacitur stãt litore puppes.
Ergo insperata tundẽ tellure potiti
Lustramurq ioui uotisq ĩceridimus aras.
Actiaq iliacis celebramus litora ludis.
Exercent patrias oleo labente palestras
Nudati socii. iuuat euasisse tot urbes
Argolitas mediosq fugã tenuisse ꝑ hostes
Interea magnũ sol circũ uoluitur annũ.
Et glacialis hienis aꝗlorubus asperat undas
Ere cauo clipeũ magni gestamen abantis
Postibus aduersis figo. et rẽ carmirie signo.
Eneas hec de danais uictoribus arma.
Lĩquere tũ portus iubeo et cõsidere transtris.
Certatĩ sõcii feriũt mare et ȩquora uerrũt.
Protinus aereas pheacũ abscondimus arces.
Litoraq epiri legimus portuq subimus
Caonio. et celsam butroti accedimus urbẽ.
Hic ĩcredibilis rerũ fana occupit aures
Priamiden helenũ graias regnare ꝑ urbes
Cõiugio eacide pyrhi sceptrisq potitũ.
Et patrio andromachen iterũ cessisse marito.

Expanded text:
ancora de prora iacitur, stant litore puppes. ancora de prora iacitur, stant litore puppes. Ergo insperata tandem tellure potiti, lustramurque Iovi votisque incendimus aras, Actiaque Iliacis celebramus litora ludis. Exercent patrias oleo labente palaestras nudati socii; iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostis. Interea magnum sol circumvolvitur annum, et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas. Aere cavo clipeum. magni gestamen Abantis, postibus adversis figo, et rem carmine signo: AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA. Linquere tum portus iubeo et considere transtris: certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces, litoraque Epiri legimus portuque subimus Chaonio, et celsam Buthroti accedimus urbem. Hic incredibilis rerum fama occupat auris, Priamiden Helenum Graias regnare per urbes, coniugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum, et patrio Andromachen iterum cessisse marito.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣ uos dira fames nostreq iniuria gedis
Ambesas subigat malis absumere mensas.
Dixit. et ĩ siluã pẽnis ablata refugit.
At sociis subita gelidus formidine sanguis
Dinguit. cecidere animi. nec iã ãplius armis
Sed uotis precibusq iubẽt exposcere pacem
S iue deg seu sint dix obscenȩq uolutres.
At pater anchises passis de litore palmis
Numina magna uocat. meritosq indicit honores.
Di prohibete minas di talẽ auertite casum.
Et placidi seruate pios. tũ litore funem
Deripere. excussosq iubet laxare ruderitis.
Tendũt uela nothi. fugimus spumantibus undis
Qua cursus uẽtusq gubernatorq uocabãt.
Iã medio apparet fluctu nemorosa iacinthos
Dulichiũq sameq et neritos ardua saxis.
Effugimus scopulos ithace laertia regna.
Et terrã altricẽ seui execramur ulixi.
u ox et leucathe nĩbosa cacumina montis.
Et formidatus nautis aperitur apollo.
Hũc petimus fessi et parue succedimus urbi.

Expanded text:
quam vos dira fames nostraeque iniuria caedis quam vos dira fames nostraeque iniuria caedis ambesas subigat malis absumere mensas. Dixit, et in silvam pennis ablata refugit. At sociis subita gelidus formidine sanguis deriguit; cecidere animi, nec iam amplius armis, sed votis precibusque iubent exposcere pacem, sive deae, seu sint dirae obscenaeque volucres. Et pater Anchises passis de litore palmis numina magna vocat, meritosque indicit honores: Di, prohibete minas; di, talem avertite casum, et placidi servate pios! Tum litore funem deripere, excussosque iubet laxare rudentes. Tendunt vela Noti; fugimus spumantibus undis, qua cursum ventusque gubernatorque vocabat. Iam medio adparet fluctu nemorosa Zacynthos Dulichiumque Sameque et Neritos ardua saxis. Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna, et terram altricem saevi exsecramur Ulixi. Mox et Leucatae nimbosa cacumina montis et formidatus nautis aperitur Apollo. Hunc petimus fessi et parvae succedimus urbi;
Abbreviated transcription (Latin):
E dico. et dira bellũ cũ gente gerendũ.
H aud secus ac iussi faciũt. tectosq ꝑ herbã
Disponũt enses. et scuta latentia condũt.
E rgo ubi delapse sonitũ per curua dedere
Litora dat signum specula misenus ab alta
Fre cauo. ĩuadũt socii et noua prelia tentant
Obscenas pelagi ferro fedare uolucres.
Sedneq uim plumis ullã nec uulnera tergo
Accipiunt. celeriq fuga sub sidera lapse.
S emesam predã et uestigia feda relinquũt.
Una ĩ precelsa consedit rupe celeno
Infelix uates. rupitq hãc pectore uocem.
Bellũ etiã pro cede boũ stratisq iuuencis
Laomedontiade bellũne inferre paratis
Et patrio arpias in sontes pellere regno:
Accipite ergo animis atq hȩc mea figite dicta
Quȩ phebo pater om̃ipotẽs michi phebus apollo
Predixit uobis furiarũ ego maxima patido
Italiã cursu petitis uentisq uocatis
Ibitis italiã portusq intrare licebit.
S ed nõ ante datã cingetis męnibus urbẽ

Expanded text:
edico, et dira bellum cum gente gerendum. edico, et dira bellum cum gente gerendum. Haud secus ac iussi faciunt, tectosque per herbam disponunt enses et scuta latentia condunt. Ergo ubi delapsae sonitum per curva dedere litora, dat signum specula Misenus ab alta aere cavo. Invadunt socii, et nova proelia temptant, obscenas pelagi ferro foedare volucres: sed neque vim plumis ullam nec volnera tergo accipiunt, celerique fuga sub sidera lapsae semesam praedam et vestigia foeda relinquunt. Una in praecelsa consedit rupe Celaeno, infelix vates, rumpitque hanc pectore vocem: Bellum etiam pro caede boum stratisque iuvencis, Laomedontiadae, bellumne inferre paratis, et patrio Harpyias insontis pellere regno? Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta, quae Phoebo pater omnipotens, mihi Phoebus Apollo praedixit, vobis Furiarum ego maxuma pando. Italiam cursu petitis, ventisque vocatis ibitis Italiam, portusque intrare licebit; sed non ante datam cingetis moenibus urbem,