comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extracta est uariis calumniis: Causam enim frequenti senatu nõ ma-¬
gna uarietate magnaq inuidia eorum qui a te causam regiam alio
transferebant obtinebamus. Eo die acerbum habuimus curionem:
bibulum multo iustiorem: pene etiam amicum. Camnius & cato nega¬
runt. se legem ullam ante comitia esse laturos.Senatus haberi ante
Nł. februarias per legem pupiam id quod scis non potest: neꝗ men¬
se februario toto: nisi perfectis aut reiectis rogationibus. Haec tñ
opinio est populi.r. a tuis inuidis atq obtrectatoribus nomen indu¬
ctum ficte religionis: non tam ut te impedirent: ꝗͣ ut ne quis prop¬
ter exercitus cupiditatem aleoandriam uellet ire. Dignitatis autẽ
tuae nemo est qui existimet habitam esse rationem a senatu.Nemo
est enim qui nesciat: quo minus discessio fieret: per aduersarios tu¬¬
mo latrocinio si quae conabuntur agere: satis improuisum est: ut ne

Expanded text:
extracta est variis calumniis; causam enim frequenti senatu non maextracta est variis calumniis; causam enim frequenti senatu non magna varietate magnaque invidia eorum, qui a te causam regiam alio traferebant, obtinebamus. eo die acerbum habuimus Curionem, Bibulum multo iustiorem, paene etiam amicum; Caninius et Cato negarunt se legem ullam ante comitia esse laturos. senatus haberi ante K. Februarias per legem Pupiam, id quod scis, non potest neque mense Febr. toto nisi perfectis aut reiectis legationibus. haec tamen opinio. est populi Romani, a tuis invidis atque obtrectatoribus nomen inductum fictae religionis, non tam ut te impediret, quam ut ne quis propter exercitus cupiditatem Alexandriam vellet ire. dignitatis autem tuae nemo est quin existimet habitam esse rationem ab senatu; nemo est enim, qui nesciat, quo minus discessio fieret, per adversarios tumo tribunorum latrocinio si quae conabuntur agere, satis mi provisum est, ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
tur omnia. mea cura: opera: diligentia. gratia prouidebo.
ULO trebonio. qui in tua prouincia magna negotia & ampla &
expedita habet. multos annos utor ualde familiariter: Is cum an¬
tea semper & suo splendore. & nostra caeterorumq amicorum com¬
mendatione gratissimus in prouincia fuit: tum hoc tempore prop¬
ter tuum in me amorem nostramq necessitudinem uehementer con.¬
fidit meis litteris apud te gratiosum fore: quae ne spes eum fallat
uehementer rogo te. commendoq tibi eius omnia negotia. liberos.¬
procuratores: familiam. In primisq ut quae .t. appius de eius re decre¬
uit. ea comprobes: omnibusq rebus eum ita tractes: ut intelligat meam
commendationem non uulgarem fuisse.
D XUI. N. februarii cum insenatu pulcherrime staremus. quod iam illã
sententiam bibuli de tribus legatis pridie eius diei fregeramus: unũq
certamen esset relictum: sententia uolcacii: res ab aduersariis nostris

Expanded text:
tur omnia mea cura, opera, diligentia, gratia providebo. tur omnia mea cura, opera, diligentia, gratia providebo. A. Trebonio, qui in tua provincia magna negotia et ampla I et expedita habet, multos annos utor valde familiariter. is cum antea semper et suo splendore et nostra ceterorumque amicorum commendatione gratiosissimus in provincia fuit, tum hoc tempore propter tuum in me amorem nostramque necessitudinem vehementer confidit his meis litteris se apud te gratiosum fore; quae ne spes eum fallat, vehementer rogo te commendoque tibi eius omnia negotia, libertos,procuratores, familiam, in primisque ut, quae T. Ampius de eius re decrevit, ea comprobes omnibusque rebus eum ita tractes, ut intellegat meam commendationem non vulgarem fuisse. A. d. xvi K. Febr. cum in senatu pulcherrime staremus, quod iam illam sententiam Bibuli de tribus legatis pridie eius diei fregeramus, unumque certamen esset relictum sententia Volcaci, res ab adversariis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione ad tuam dignitatem tuendam traducere. Quem egi
ipsum cum audio: prorsus eum libero omni suspicione cupidita¬
tis. Cum autẽ eius familiares omnium ordinum uideo: perspicio
id. quod iam omnibus est apertum: totam rem istam iam pridẽ
a certis hominibus inuito rege ipso consiliariisq: eius esse corruptã.
ECscripsi ad xui. Rł. februarias ante lucem. Eo die senatus erat
futurus: Nos in senatu quemadmodum spero dignitatem nostram
ut potest in tanta hominum perfidia & iniquitate retinebimus.
ꝯ uod ad popularem rationem attinet. hoc uidemur esse consecuti:
ut nequid agi cum populo aut saluis auspiciis aut saluis legibus
aut deniq sine ui posset. De his rebus pridie. ꝗͣ haec scripsi: senatus
auctoritas grauissima intercessit. Cum enim cato & camnius inter-¬
cessissent: tamen est perscripta: eam ad te missam esse arbitror. De
caeteris rebus quicquid erit actum scribam: Et ut qͣ rectissime agã¬

Expanded text:
cogitatione ad tuam dignitatem tuendam traducere. quem ego cogitatione ad tuam dignitatem tuendam traducere. quem ego ipsum cum audio, prorsus eum libero omni suspicione cupiditatis; cum autem eius familiaris omnium ordinum video, perspicio, id quod iam omnibus est apertum, totam rem istam iam pridem a certis hominibus non invito rege ipso consiliariisque eius esse corruptam. haec scripsi a. d. xvi K. Februarias ante lucem; eo die senatus erat futurus. nos in senatu, quem ad modum spero, dignitatem nostram, ut potest in tanta hominum perfidia et iniquitate, retinebimus; quod ad popularem rationem attinet, hoc videmur esse consecuti, ut ne quid agi cum populo aut salvis auspiciis aut salvis legibus aut denique sine vi posset. de his rebus pridie, quam haec scripsi, senatus auctoritas gravissima intercessit, cui quom Cato et Caninius intercessissent, tamen est perscripta; eam ad te missam esse arbitror. de ceteris rebus quicquid erit actum, scribam ad te et, ut quam rectissime agan
Abbreviated transcription (Latin):
alia omnia: proxima erat hortensii sententia: Cum lupus tribunus
pl. quod ipsẽ de pompeio tulisset. intendere cepit: ante se opor¬
tere discessionem facere. ꝗͣ consules. Eius orationi uehementer¬
ab omnibus reclamatum est: erat enim & iniqua & noua. Consu¬
les neq concedebant: neq ualde repugnabant: diem consumi uole¬
bant: id est quidem factum: perspiciebant enim in hortensii senten¬
tiam multis partibus plures ituros: quanꝗͣ aperte uolcacio assentirẽ¬
tur. Multi rogabantur: atq id ipsum consulibus inuitis. Nam ei bi¬
buli sententiam ualere cupierunt. Haec controuersia usq ad noctẽ
ducta: senatus dimissus. Et ego eo die casu apud pompeium cena¬
ui. nactusq tempus hoc magis idoneum: ꝗͣ unꝗͣ antea. quod post
tuum discessum is dies honestissimus nobis fuerat insenatu: ita sũ
cum illo locutus: ut mihi uiderer animum hominis ab omni alia

Expanded text:
alia omnia. proxima erat Hortensi sententia, cum Lupus tr. alia omnia. proxima erat Hortensi sententia, cum Lupus tr. pl., quod ipse de Pompeio retulisset, intendere coepit ante se oportere discessionem facere quam consules. eius orationi vehementerab omnibus reclamatum est erat enim et iniqua et nova. consules neque concedebant neque valde repugnabant, diem consumi volebant, id quod est factum; perspiciebant enim in Hortensi sententiam multis partibus pluris ituros, quamquam aperte Volcacio adsentirentur. multi rogabantur, atque id ipsum consulibus non invitis, nam ei Bibuli sententiam valere cupierunt. hac controversia usque ad noctem ducta senatus dimissus est. ego eo die casu apud Pompeium cenavi nactusque tempus hoc magis idoneum quam umquam antea, quod post tuum discessum is dies honestissimus nobis fuerat in senatu, ita sum cum illo locutus, ut mihi viderer animum hominis ab omni alia
Abbreviated transcription (Latin):
fides. in quibus summa esse debebat: non laboraremus.
Di B US ianuariis insenatu nihil est confectum. propterea quod dies
magna ex parte consumptus est altercatione lentuli cõsulis & camnii
tribuni pl.Ea die nos quoq multa uerba fecimus. maximeq uisi sumus
senatũ commemoratione tuae uoluntatis erga illum ordinẽ remoue¬
re. Itaq postridie placuit: ut breuitersententias diceremus. Uideba¬
tur enim reconciliata nobis uoluntas esse senatus: quod cum dicen¬¬
do. tum singulis appellandis rogandisq perspexeram. Itaq cum sẽ¬
tentia prima bibuli pronuntiata esset: ut tres legati regem redu¬
cerent: secunda hortensii: ut tusine exercitu reduceres: tertia uol¬
cacii. ut pompeius reduceret: postulatum est: ut bibuli sẽtentia di-¬
uideretur: quatenus de religione dicebat: cuiq rei iã obsisti non po¬
terat: bibulo assensum est de tribus legatis. frequentes ierunt in

Expanded text:
fides, in quibus summa esse debebat, non laboraremus. fides, in quibus summa esse debebat, non laboraremus. Idibus Ianuariis in senatu nihil est confectum, propterea quod dies magna ex parte consumptus est altercatione Lentuli consulis et Canini tr. pl. eo die nos quoque multa verba fecimus maximeque visi sumus senatum commemoratione tuae voluntatis erga illum ordinem permovere. itaque postridie placuit ut breviter sententias diceremus; videbatur enim reconciliata nobis voluntas esse senatus, quod cum dicendo tum singulis appellandis rogandisque perspexeram. itaque, cum sententia prima Bibuli pronuntiata esset, ut tres legati regem reducerent, secunda Hortensi, ut tu sine exercitu reduceres, tertia Volcaci, ut Pompeius reduceret, postulatum est, ut Bibuli sententia divideretur. quatenus de religione dicebat, cui quidem rei iam obsisti non poterat, Bibulo adsensum est; de tribus legatis frequentes ierunt in
Abbreviated transcription (Latin):
qui lupo referente pompeio decernit. & afranium. qui assentitur uol¬
cacio. Queres auget suspicionẽ pompeii uoluntatis. nõ aduerteba-¬
tur pompeu familiaris assentiri uolcacio. Laboratur uehementer: In¬
clinata res est libonis & hipsei. Non obscure & concursatio & conten¬
tio. omniumq pompeu familiarium studiũ in eam opinionem rem
adduxerunt. ut pompeius cupere uideatur. cui qui uolunt. udem
tibi quod eum ornasti non sunt amici. Nos in causa auctoritatem
eo minorem habemus:quod tibi debemus.Gratiã autẽ nostram ex¬
tinguit hominum suspicio: quod pompeio se gratificari putant:
ut in rebus multo ante. ꝗͣ profectus es ab ipso rege & ab intimis ac do¬
mesticis pompeii clam exulceratis: deinde palam a cõsularibus exa¬
gitatis & in summam inuidiã adductis.Ita uersamur: Nostram fidẽ
omnes & amorem tui absentis presentes tui cognoscẽt. Si esset in his

Expanded text:
qui Lupo referente Pompeio decernit, et Afranium, qui adsentitur Volqui Lupo referente Pompeio decernit, et Afranium, qui adsentitur Volcacio. quae res auget suspicionem Pompei voluntatis, nam advertebatur Pompei familiaris adsentiri Volcacio. laboratur vehementer; inclinata res est. Libonis et Hypsaei non obscura concursatio et contentio omniumque Pompei familiarium studium in eam opinionem rem adduxerunt, ut Pompeius cupere videatur; cui qui nolunt, idem tibi, quod eum ornasti, non sunt amici; nos in causa auctoritatem eo minorem habemus, quod tibi debemus, gratiam autem nostram exstinguit hominum suspicio, quod Pompeio se gratificari putant. ut in rebus multo ante, quam profectus es, ab ipso rege et ab intimis ac domesticis Pompei clam exulceratis, deinde palam a consularibus exagitatis et in summam invidiam adductis ita versamur. nostram fidem omnes, amorem tui absentis praesentes tui cognoscent. si esset in iis
Abbreviated transcription (Latin):
agere potuerit cum summa testificatione tuorũ in se officiorum
& amoris erga te mei. Marcellum tibi esse iratum scis. Is hac regia
causa excepta: caeteris in rebus se acerrimum tui defensorẽ fore osti¬
dit: Quod dat accipimus: Quod instituit referre de religione:& sepe
iam retulit: ab eo deduci non potest. Res ante idus acta sic est. Nã
haec idibus mane scripsi: hortensii & mea & luculli sentẽtia cedit reli¬
gioni de exercitu: Teneri enim res aliter non potest. Sed ex illo sena¬
tus consulto quod te referente factum est: tibi decernit. ut regẽ de¬
ducas: quod quomodo rẽ facere possis. ut exercitum religio tollat:
te auctorem senatus retineat. crassus tris legatos decernit nec excludit
pompeium: censet enim etiam exhis. qui cum imperio sũt. Bibulus
tris legatos ex his qui priuati sunt. Huic assentiuntur reliqui consula¬
res preter seruilium: qui omnino reduci negat oportere: & uolcaciũ.

Expanded text:
agere potuerit, cum summa testificatione tuorum in se officiorum agere potuerit, cum summa testificatione tuorum in se officiorum et amoris erga te sui. Marcellinum tibi esse iratum scis; is hac regia causa excepta ceteris in rebus se acerrimum tui defensorem fore ostendit. quod dat, accipimus; quod instituit referre de religione et saepe iam retulit, ab eo deduci non potest. res ante Idus acta sic est nam haec Idibus mane scripsi: Hortensi et mea et Luculli sententia cedit religioni de exercitu; teneri enim res aliter non potest; sed ex illo senatus consulto, quod te referente factum est, tibi decernit, ut regem reducas, quod commodo rei p. facere possis, ut exercitum religio tollat, te auctorem senatus retineat. Crassus tris legatos decernit nec excludit Pompeium, censet enim etiam ex iis, qui cum imperio sint; Bibulus tris legatos ex iis, qui privati sunt. huic adsentiuntur reliqui consulares praeter Servilium, qui omnino reduci negat oportere, et Volcacium,
Abbreviated transcription (Latin):
GO OMNI OEFICIO AC POTIUS
pietate erga te satisfacio omnibus: mibi ip¬
se nunꝗͣ satisfacio. Tanta enim magnitudo
est tuorum erga me meritorum: ut cũ tu
nisi perfecta re de me non conquiescas. ego
quia non idem in tua causa efficio. uitã mi
hi acerbam putem. in causa haec sũt. hamo¬
nius regis legatus aperte pecunia nos oppu¬
gnat. res agitur per cosdem creditores.per quos cum tu aderas age¬
batur. Regis causa siqui sunt. qui uelint: qui pauci sunt: omnes rẽ
ad pompeium deferri uolunt. Senatus religionis calumniam non
religione: sed maliuolentia & illius regiae largitionis inuidia compro¬
bat. Pompeium & hortari & orare & iam liberius accusare & mone¬
re ut magnam infamiam fugiat non desistimus: sed plane nec pre¬
cibus nostris nec admonitionibus relinquit locum. Nam cum inser¬
mone quotidiano. tum in senatu palam sic egit causa tuam : ut neq
eloquentia maiore quisꝗͣ nec grauitate. nec studio nec contentione

Expanded text:
go omni officio ac potius pietate erga te ceteris satis facio omnibus, mihi ipse numquam satis facio; tanta enim magnitudo est tuorum erga me meritorum, ut, quod tu nisi perfecta re de me non conquiesti, ego quia non idem in tua causa efficio, vitam mihi esse acerbam putem. in causa haec sunt: Hammonius, regis legatus, aperte pecunia nos oppugnat; res agitur per eosdem creditores, per quos, cum tu aderas, agebatur; regis causa si qui sunt qui velint, qui pauci sunt, omnes rem ad Pompeium deferri volunt, senatus religionis calumniam non religione, sed malevolentia et illius regiae largitionis invidia comprobat. Pompeium et hortari et orare et iam liberius accusare et monere, ut magnam infamiam fugiat, non desistimus; sed plane nec precibus nostris nec admonitionibus relinquit locum, nam cum in sermone cotidiano tum in senatu palam sic egit causam tuam, ut neque eloquentia maiore quisquam nec gravitate nec studio nec contentione
Abbreviated transcription (Latin):
partem: exoro enim ut mecum ꝗͣ saepissime cenet. Hac introducta
consuetudine saepe inscientibus nobis & cenantibus obrepit: sublataq
seueritate philosophiae humanissime nobiscum iocatur: Quare da ope¬
ram: ut hunc talem tam iocundum. tam excellentem uirum uideas
ꝗͣ primum. Nam quid ego de brutio dicam: quem nullo tempore a
me patior discedere: cuius cum frugi seueraq est uita: tum etiã io¬
cundisima coniunctio: non est enĩ seiunctus iocus a philosophia & quo
tidiana Eitugei Huic ego locum in proximo conduxi: & ut pos¬
sum ex meis angustiis illius sustento tenuitatem. Preterea declamare
graece apud cassium institui: latine autem apud brutiũ exerceri uo¬
lo. Utor familiaribus & quotidianis conuictoribus. quos secum mitile¬
nis cratippus adduxit: hominibus & doctis & illi probatissimis. multũ
etiã mecum est epicrates princeps atheniensium & leonides:eorũ cae¬
terĩ similes

Expanded text:
partem ; exoro enim ut mecum quam saepissime cenet. hac introducta partem ; exoro enim ut mecum quam saepissime cenet. hac introducta consuetudine saepe inscientibus nobis et cenantibus obrepit sublataque severitate philosophiae humanissime nobiscum iocatur. qua re da operam ut hunc talem, tam iucundum, tam excellentem virum videas quam primum. nam quid ego de Bruttio dicam? quem nullo tempore a me patior discedere ; cuius cum frugi severaque est vita tum etiam iucundissima convictio non est enim seiunctus iocus a filologi/a| et tidiana suzhth/sei. huic ego locum in proximo conduxi et, ut possum, ex meis angustiis illius sustento tenuitatem. praeterea declamitare Graece apud Cassium institui, Latine autem apud Bruttium exerceri volo. utor familiaribus et cotidianis convictoribus, quos secum Mitylenis Cratippus adduxit, hominibus et doctis et illi probatissimis. multum etiam mecum est Epicrates, princeps Atheniensium, et Leonides et horum ceteri similes
Abbreviated transcription (Latin):
runtur: non dubito mi dulcissime tiro: prestaboq & enitar: ut in dies
magis magisq haec nascens de me duplicetur opinio. Quare quod pol¬
liceris. te buccinatorem fore existimationis mee: firmo id constantiq:
animo facias licet. Tantum enim mihi dolorem cruciatumq attule¬
runt errata aetatis mee: ut non solum animus a factis: sed aures quoq
a commemoratione abhorreant: cuius te solicitudinis & doloris par¬
ticipem fuisse. notum exploratumq est mihi. Nec id mirum: nã cũ
omnia mea causa uelles mihi successa: tũ etiam tua: socium enim te
mearum commodorum semper esse uolui. Quod igitur tum ex me
doluisti: nunc ut dupliciter tuum ex me gaudium. prestabo eratippo
me scito non ut discipulum: sed ut filium esse coniunctissimum. Nã
cum & audio illum libenter: tum etiam propriam eius suauitatẽ di¬
uehementer amplector. Sum totos dies cum eo noctesq saepenumero

Expanded text:
runtur non dubito, mi dulcissime Tiro, praestaboque et enitar ut in dies runtur non dubito, mi dulcissime Tiro, praestaboque et enitar ut in dies magis magisque haec nascens de me duplicetur opinio. qua re, quod polliceris te bucinatorem fore existiluationis meae, firmo id constantique animo facias licet ; tantum enim mihi dolorem cruciatumque attulerunt errata aetatis meae, ut non solum animus a factis sed aures quoque a commemoratione abhorreant. cuius te sollicitudinis et doloris participem fuisse notum exploratumque est mihi, nec id mirum ; nam cum omnia mea causa velles mihi successa tum etiam tua ; socium enim te meorum commodorum semper esse volui. quoniam igitur tum ex me doluisti, nunc ut duplicetur a tuum ex me gaudium praestabo. Cratippo me scito non ut discipulum sed ut filium esse coniunctissimum ; nam cum audio illum libenter tum etiam propriam eius suavitatem vehementer amplector. sum totos dies cum eo noctisque saepe numero
Abbreviated transcription (Latin):
OLCITAT ita uiuam me tua mi tiro ualitudo: sed confido si diligẽ¬
tiam quam instituisti adhibueris. cito te firmum fore. Libros compo¬¬
ne indicem cum atrodoro libebit. quomodo eius arbitratii uiuendũ ẽ:
Cum holitore ut uidetur. Tu potes halendis spectare gladiatores p¬
stridie redire. Et ita censeo: uerum ut uidebitur. Cura te. si me am
UM uehementer tabellarios expectarem quotidie: aliquando uene¬
runt post diem quadragesimum & sextũ: ꝗͣ a uobis discesserant: quorũ
mihi fuit aduentus adoptatissimus. Nam cum maximam cepissem le¬
titiam & humanissimi & carissimi patris epistola: tum uero iocundissi¬
mae tuae litterae cumulum mihi gaudii attulerunt. Itaq me iam nõ
penitebat. intercapedinem seribendi fecisse: sed potius letabar: fructũ
enim magnum humanitatis tuae capiebam ex silentio mearum litte¬
rarum. Uehementer igitur gaudeo: te meam sine dubitatione acce¬¬
pisse excusationem: gratos tibi optatosq esse: qui de me rumores affe¬

Expanded text:
citat, ita vivam, me tu a, mi Tiro, valetudo ; sed confido, si diligentiam quam instituisti adhibueris, cito te firmum fore. Libros compone ; indicem cum Metrodoro libebit, quoniam eius arbitratu vivendum est. Cum holitore, ut videtur. tu potes Kalendis spectare gladiatores, postridie redire, et ita censeo ; verum ut videbitur. cura te, si me amas, hementer tabellarios exspectarem cotidie, aliquando venerunt post diem quadragesimum et sextum quam a vobis discesserant. quorum mihi fuit adventus exoptatissimus; nam cum maximam cepissem laetitiam ex humanissimi et carissimi patris epistula, tum vero iucundissimae tuae litterae cumulum mihi gaudi attulerunt. itaque me iam non paenitebat intercapedinem scribendi fecisse sed potius laetabar ; fructum enim magnum humanitatis tuae capiebam ex silentio mearum litterarum. vehementer igitur gaudeo te meam sine dubitatione accepisse excusationem. gratos tibi optatosque esse qui de me rumores adfe
Abbreviated transcription (Latin):
UBLI UM messienum equitem romanum omnibus rebus ornatum me¬
umq perfamiliarem tibi commendo ea commendatione: quae potest esse
diligentissima. Peto a te & pronostra & propaterna amicitia: ut eum
in tuam fidem recipias eiusq rem famamq tueare. Uirum bonum tuaq
amicitia dignum tibi adiunxeris mihiq gratissimum feceris.

Expanded text:
 P. Messienum, equitem R. omnibus rebus ornatum meumque perfamiliarem, tibi commendo ea commendatione quae potest esse diligentissima. peto a te et pro nostra et pro paterna amicitia ut eum in tuam fidem recipias eiusque rem famamque tueare. virum bonum tuaque amicitia dignum tibi adiunxeris mihique gratissimum feceris.
Abbreviated transcription (Latin):
magnae tibi leuationi solitus sit esse quotidianus congressus & sermo
cum familiarissimi hominis: tum optimi & prudentissimi uiri: tu ue¬
lim te ut debes & soles tua uirtute sustentes. Ego quae te uelle quaeq
cum faciam: beniuolentiam tuam erga me unitabor: merita non as¬
sequar. Uale.

Expanded text:
magnae tibi levationi solitus sit esse cotidianus congressus et sermo magnae tibi levationi solitus sit esse cotidianus congressus et sermo cum familiarissimi hominis tum optimi et prudentissimi viri. tu velim te, ut debes et soles, tua virtute sustentes. ego, quae te velle quaequcum faciam, benevolentiam tuam erga me imitabor, merita non adsequar. vale.
Abbreviated transcription (Latin):
consolationem commune tecum est:si iam uocer ad exitum uite: nõ
ab ea re .p. auellar: qua carendum esse doleam: presertim cum id si¬
ne ullo sensu futurum sit.Adiuuat me aetas & acta iam uita quae
cum cursu suo bene confecto delectatur. tum uetat in eo uim time¬
re. quo nos iam natura ipsa pene perduxerit. Postremo is uir uel
etiam hi uiri hoc bello occiderunt: ut impudentia uideatur eandẽ
fortunam si res cogat recusare. Equidem mihi omnia propono. nec
ullum est tantum malum. quod non putem impendere. Sed cum
plus in metuendo mali sit. ꝗͣ in ipso illo quod timetur. desino. preser¬
tim cum id impendeat. in quo non modo dolor nullus uerũ finis ẽt̃
doloris futurus sit. Sed haec satis multa. uel plura potius. ꝗͣ necesse
fuit. Facit autem non loquacitas mea. sed beniuolentia longiores epi¬
stolas. Seruium discessisse athenis moleste tuli. Non enim dubito ꝗn

Expanded text:
consolationem commune tecum est, si iam vocer ad exitum vitae, non consolationem commune tecum est, si iam vocer ad exitum vitae, non ab ea re p. avellar, qua carendum esse doleam, praesertim cum id sine ullo sensu futurum sit. adiuvat etiam aetas et acta iam vita, quae cum cursu suo bene confecto delectat tum vetat in eo vim timere, quo nos iam natura ipsa paene perduxerit. postremo is vir vel etiam ii viri hoc bello occiderunt, ut impudentia videatur eandem fortunam, si res cogat, recusare. equidem mihi omnia propono, nec ullum est tantum malum quod non putem impendere. sed, cum plus in metuendo mali sit quam in ipso illo, quod timetur, desino, praesertim cum id impendeat, in quo non modo dolor nullus, verum finis etiam doloris futurus sit. sed haec satis multa, vel plura potius quam necesse fuit; facit autem non loquacitas mea, sed benevolentia longiores epistulas. Servium discessisse Athenis moleste tuli; non enim dubito quin
Abbreviated transcription (Latin):
bitror te expectare. quid sentiam. Reliquum est:ut te angat. quod
absis a tuis iam diu. res molesta. presertim ab his pueris. quibus nihil
potest esse festiuius. Sed ut ad te scripsi antea: tempus est huiusmo¬
di. ut suam quisq conditionem miserrimam putet: & ut ubi quisq
sit. ibi esse minime uelit. Equidem nos quod romȩ sumus miserri¬
mum esse duco: non solum quod inmalis omnibus acerbius est ui-¬
dere: ꝗͣ audire: sed etiam quod ad omnis casus subitorũ periculoꝵ
magis obiecti sumus. ꝗͣ & si abessemus. Et si me ipsum consolatorem
tuum non tantum littere. quibus semper studui. ꝗͣtum longinquitas
temporis mitigauit: ꝗͣto fuerim dolore meministi. In quo prima illa
consolatio est. uidisse me prius. ꝗͣ caeteros cum cupiebam ꝗͣuis iniqua
conditione pacem: quod & si casu non diuinatione mea factum est.
tamen in hac inani prudentiae laude delector. Deinde quod mihi ad

Expanded text:
bitror te exspectare quid sentiam. reliquum est ut te angat, quod bitror te exspectare quid sentiam. reliquum est ut te angat, quod absis a tuis tam diu. res molesta, praesertim ab iis pueris, quibus nihil potest esse festivius; sed, ut ad te scripsi antea, tempus est huius modi ut suam quisque condicionem miserrimam putet et, ubi quisque sit, ibi esse minime velit. equidem nos, qui Romae sumus, miserrimos esse duco, non solum quod in malis omnibus acerbius est videre quam audire, sed etiam quod ad omnis casus subitorum periculorum magis obiecti sumus quam si abessemus. etsi me ipsum consolatorem tuum non tantum litterae, quibus semper studui, quantum longinquitas temporis mitigavit. quanto fuerim dolore meministi. in quo prima illa consolatio est, vidisse me plus quam ceteros, cum cupiebam quamvis iniqua condicione pacem; quod etsi casu, non divinatione mea factum est, tamen in hac mani prudentiae laude delector. deinde, quod mihi ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Hoc loco si uideor augere dolorem tuum quem consolãdo
leuare debeam: fateor me communium malorum consolationẽ
nullam inuenire preter illam. quae tamen si possis eam suscipere
maxima est. quaq ego quotidie magis utor conscientia recte uo¬
luntatis. maoximam consolationem esse rerum incommodarum:
nec esse ullum magnum malum preter culpam: a qua quando
tantum absumus: ut etiam optime senserimus: euentusq magis
nostri consilii: ꝗͣ consilium reprehendatur: & quando praestitimus
quod debuimus moderate quod euenit. feramus. Sed hoc mihi ta¬
men non sumo:ut te consoler de communibus miseriis. quae ad cõ¬
solandum maioris ingenii. & ad ferendum singularis uirtutis indi¬
gent. Illud cuiuis facile est docere: cur precipue tu dolere nihil de¬
beas. Eius enim.qui tardior in te leuando fuit:ꝗͣ fore putaremus:
non est mihi dubia de tua salute sententia.De illis autem non ar¬¬

Expanded text:
tus. hoc loco si videor augere dolorem tuum, quem consolando tus. hoc loco si videor augere dolorem tuum, quem consolando levare debeam, fateor me communium malorum consolationem nullam invenire praeter illam, quae tamen, si possis eam suscipere, maxima est, quaque ego cotidie magis utor, conscientiam rectae voluntatis maximam consolationem esse rerum incommodarum nec esse ullum magnum malum praeter culpam. A qua quoniam tantum absumus, ut etiam optime senserimus eventusque magis nostri consili quam consilium reprehendatur, et quoniam praestitimus quod debuimus, moderate quod evenit feramus. sed hoc mihi tamen non sumo, ut te consoler de communibus miseriis, quae ad consolandum maioris ingeni et ad ferendum singularis virtutis indigent; illud cuivis facile est docere cur praecipue tu dolere nihil debeas. eius enim, qui tardior in te levando fuit quam fore putaremus, non est mihi dubia de tua salute sententia, de illis autem non ar
Abbreviated transcription (Latin):
OU quid ad te scriberem nihil erat: & tamen siquid esset: sciebam te
a tus certiorem fieri solere. De futuris autem rebus & si semper diffici-¬
le est dicere: tamen interdum coniectura possis propius accedere: cum
est res huiusmodi. cuius exitus prouideri possit. nunc tantũ uidemur
intelligere: non diuturnum bellum: & si id ipsum non nullis uidetur
secus. Equidem cum haec scribebam: aliquid iam actum putabam. nõ
quo: sed quod difficilis erat coniectura. Nam cum omnis belli mars cõ¬
munis & cum. semper incerti exitus preliorum sint: cum hoc tempore
ita magnae utrinq copiae. ita parate ad depugnandum esse dicuntur.
ut utercunq uicerit. non sit mirum futurum. Illa in dies singulos
magis magisq opinio hominum confirmatur: etiam si inter causas
armorum aliꝗͣtum intersit: tamen inter uictorias non multum
interfuturum. Alteros propemodum iam sumus experti: de al¬
tero nemo est. qui cogitet: cum sit metuendus iratus uictor arma¬

Expanded text:
 quod ad te scriberem nihil erat, et tamen, si quid esset, sciebam te a tuis certiorem fieri solere; de futuris autem rebus etsi semper difficile est dicere, tamen interdum coniectura possis propius accedere, cum est res eius modi cuius exitus provideri possit. nunc tantum videmur intellegere, non diuturnum bellum; etsi id ipsum non nullis videmur secus. equidem, cum haec scribebam, aliquid iam actum putabam, †non quo, sed quod difficilis erat coniectura. nam cum omnis belli Mars communis et cum semper incerti exitus proeliorum sunt, tum hoc tempore ita magnae utrimque copiae, ita paratae ad depugnandum esse dicuntur, ut, utercumque vicerit, non sit mirum futurum. illa in dies singulos magis magisque opinio hominum confirmatur, etiam si inter causas armorum aliquantum intersit, tamen inter victorias non multum interfuturum. alteros prope modum iam sumus experti, de altero nemo est quin cogitet quam sit metuendus iratus victor arma
Abbreviated transcription (Latin):
ego omnis tuos facio: ita tu meos facere posses: quod tamen ipsum nescio
qua permotus animi diuinatione non despero. Sed haec nihil adte: nr̃m
est onus. Illud uelim st habeas: quod intelliges hac re nouata. additũ po-¬
tius aliquid ad meum erga te studium: cui nihil uidebatur addi posse.: ꝗͥ
quicꝗͣ esse detractum. Cum haec scribebam: censorem iam te esse spera¬
bam: eo breuior est haec epistosa: & ut aduersus magistrum morũ mo¬
destior.

Expanded text:
ego omnis tuos facio, tanti tu meos facere posses, quod tamen ipsum nescio ego omnis tuos facio, tanti tu meos facere posses, quod tamen ipsum nescio qua permotus animi divinatione non despero. sed hoc nihil ad te; nostrum est onus. illud velim sic habeas, quod intelleges hac re novata additum potius aliquid ad meum erga te studium, quo nihil videbatur addi posse, quam quicquam esse detractum Cum haec scribebam, censorem iam te esse sperabam. eo brevior est epistula et ut adversus magistrum morum modestior.
Abbreviated transcription (Latin):
UASI diuinarem tali in officio fore mihi aliquando expetendũ stu¬
dium tuum: sic cum. de tuis rebus gestis agebatur. inseruicham honori
tuo: dicam tamen uere plus ꝗͣ acceperas reddidisti. Quis enim ad me nõ
perseribit: te non solum. auctoritate orationis: sententia tua quibus ego
a tali uiro contentus eram:sed etiam opera. consilio domumue uenien¬
do. conueniendis meis nullum onus officii cuiꝗͣ reliquum fecisse: Haec
mihi ampliora multo sunt: ꝗͣ illa ipsa. propter quae haec laborantur. In¬
signia enim uirtutis multi etiam sine uirtute assecuti sunt. talium uiro¬
rum tanta studia assequi sola uirtus potest. Itaq mihi propono fructum
amicitiae nostrae. ipsam amicitiam: qua nihil est uberius. presertim in his
studiis: quibus uterq nostrum deuinctus est. Nam tibi me profiteor & in
re .p. socium: de qua idem sentimus: & in quotidiana uita coniunctũ
cum his artibus studusq que colimus. Uelim ita fortuna tulisset ut qͣti¬

Expanded text:
uasi divinarem tali in officio fore mihi aliquando ex petendum studium tuum, sic, cum de tuis rebus gestis agebatur, inserviebam honori tuo; dicam tamen vere: plus quam acceperas reddidisti. quis enim ad me non perscripsit te non solum auctoritate orationis, sententia tua, quibus ego a tali viro contentus eram, sed etiam opera, consilio, domum veniendo, conveniendis meis nullum onus offici cuiquam reliquum fecisse? haec mihi ampliora multo sunt quam illa ipsa, propter quae haec laborantur. insignia enim virtutis multi etiam sine virtute adsecuti sunt, talium virorum tanta studia adsequi sola virtus potest. itaque mihi propono fructum amicitiae nostrae ipsam amicitiam, qua nihil est uberius, praesertim in iis studiis, quibus uterque nostrum devinctus est. nam tibi me profiteor et in re publica socium, de qua idem sentimus, et in cotidiana vita coniunctum, quam his artibus studiisque colimus. vellem ita fortuna tulisset, ut, quan
Abbreviated transcription (Latin):
gitabam aburbe discedere: cuius iam etiam nomen inuitus audio: ta¬
men propius accedam: trebatioq mandaui: ut siquid tu eum uelles
ad me mittere:ne recusaret: Idq ut facias uelim: aut siquem tuorũ
fidelium uoles ad me mittas: ne aut tibi exire ex urbe necesse sit:
aut mihi accedere. Ego tantum tibi tribuo: ꝗͣtum mihi fortasse arro¬
go: ut exploratum habeam: quicquid nos communi sententia statue¬
rimus: id omnes probaturos. Uale.

Expanded text:
gitabam ab urbe discedere, cuius iam etiam nomen invitus audio, tagitabam ab urbe discedere, cuius iam etiam nomen invitus audio, tamen propius accedam, Trebatioque mandavi ut, si quid tu eum velles ad me mittere, ne recusaret, idque ut facias velim aut, si quem tuorum fidelium voles, ad me mittas, ne aut tibi exire ex urbe necesse sit aut mihi accedere. ego tantum tibi tribuo, quantum mihi fortasse adrogo, ut exploratum habeam, quicquid nos communi sententia statuerimus, id omnis homines probaturos. vale.
Abbreviated transcription (Latin):
est. omnium qui cum potius mihi: ꝗͣ tecum communicandum putẽ.
lec enim clarissimorum uirorum. quorum similes esse debemus exem¬
pla neq doctissimorum. quos semper coluisti precepta fugiunt. Atq
ipse antea ad te scripsissem. te frustra in senatum immo potius in cõ¬
uentum senatorum esse uenturum: ni ueritus essem: ne eius animũ
offenderem. qui a me ut te imitarer petebat: Cui quidem ego me
cum rogaret: ut adessem in senatu. eadem omnia. quae a te de pace
& de hispanis dicta sunt ostendi me esse dicturum.Res uides quomo¬
do se habeat: orbem terrarum imperiis distributis ardere bello: urbẽ
sine legibus: sine iudiciis:sine iure:sine fide: relictam direptioni &
incendiis.Itaq mihi uenire inmentem nihil potest. non modo ꝗd
sperem: sed uix iam quid audeam optare. Sin autem tibi homini
prudentissimo uidetur utile esse: nos colloqui: quanꝗͣ longius etiam co¬

Expanded text:
est omnium, quicum potius mihi quam tecum communicandum putem; est omnium, quicum potius mihi quam tecum communicandum putem; nec enim clarissimorum virorum, quorum similes esse debemus, exempla neque doctissimorum, quos semper coluisti, praecepta te fugiunt. atque ipse antea ad te scripsissem te frustra in senatum sive potius in coentum senatorum esse venturum, ni veritus essem ne eius animum offenderem, qui a me, ut te imitarer, petebat. cui quidem ego, cum me rogaret ut adessem in senatu, eadem omnia, quae a te de pace et de Hispaniis dicta sunt, ostendi me esse dicturum. res vides quo modo se habeat, orbem terrarum .imperiis distributis ardere bello, urbem sine legibus, sine iudiciis, sine iure, sine fide relictam direptioni et incendiis. itaque mihi venire in mentem nihil potest, non modo quod sperem, sed vix iam quod audeam optare. sin autem tibi, homini prudentissimo, videtur utile esse nos conloqui, quamquam longius etiam co
Abbreviated transcription (Latin):
CLAUDIUM
AIUS TREBATIUS FEAMILIARIS MEUS
ad me scripsit. te exse quaesisse: quibus in locis es¬
sem: molesteq te ferre: quod me propter ualitu¬
dinem tuam cum ad urbem accessissem non uidis¬
ses: & hoc tempore uelle te mecum. si propius acces¬
sissem. de officio utriusq nostrum communicare. Utinam serui saluis reb
sic enim est dicendum colloqui potuissemus: inter nos profecto aliquid
opis occidenti rei.p. tulissemus. Cognoram enim iam absens te haec ma¬
la multo ante prouidentem. defensorem pacis & in consulatu tuo & post
consulatum fuisse. Ego autem cum cõsilium tuum probarem & idem ip¬
se sentirem. nihil proficiebam: sero enim ueneram: solus eram: rudis &¬
si uidebar in causa: incideram in hominum pugnandi cupidorum in¬
sanias. Nunc qm̃ nihil iam uidebamur opitulari posse rei .p. siquid
est. in quo nobis met ipsis consulere possimus: non ut aliquid ex pristi¬
no statu nostro retineamus: sed ut ꝗͣ honestissime lugeamus. Ne mo

Expanded text:
um . Trebativs, familiaris meus, ad me scripsit te ex se quaesisse, quibus in locis essem, molesteque te ferre, quod me propter valetudinem tuam, cum ad urbem accessissem, non vidisses, et hoc tempore velle te mecum, si propius accessissem, de officio utriusque nostrum communicare. utinam, Servi, salvis rebus sic enim est dicendum conloqui potuissemus inter nos! profecto aliquid opis occidenti rei publicae tulissemus. cognoram enim iam absens te haec mala multo ante providentem defensorem pacis et in consulatu tuo et post consulatum fuisse; ego autem, cum consilium tuum probarem et idem ipse sentirem, nihil proficiebam; sero enim veneram, solus eram, rudis esse videbar in causa, incideram in hominum pugnandi cupidorum insanias. . nunc, quoniam nihil iam videmur opitulari posse rei publicae, si quid est, in quo nobismet ipsis consulere possimus, non ut aliquid ex pristino statu nostro retineamus, sed ut quam honestissime lugeamus, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
polipum miniani iouis similem: crede mihi. non audebis: ante meum
aduentum fama adte de mea noua lautitia ueniet:eam extimesces. neꝗ
est. quod in promulside spei ponas aliquid: quam totam substuli. Solebã
enim antea delectari oleis & lucanis tuis: Sed quid haec loquimur: Li¬
ceat modo isto uenire.Tu uero: uolo enim abstergere animi tui metũ:
ad tirotarichum antiquum redi: ego tibi unum sumptum afferã: quod
balneum calefacias oportebit: caetera more nostro: superiora illa lusimus.
De uilla feliciana & curasti diligenter & scripsisti facetissime. Itaq puto
me pretermissurum: salis enim satis est: sannonum parum.

Expanded text:
polypum miniati Iovis similem. mihi crede, non audebis ; ante meum polypum miniati Iovis similem. mihi crede, non audebis ; ante meum adventum fama ad te de mea nova lautitia veniet ; eam tu extimesces. neque est quod in promulside spei ponas aliquid ; quam totam sustuli ; solebam enim antea debilitari oleis et lucanicis tuis. sed quid haec loquimur? liceat modo isto venire. tu vero volo enim abstergere animi tui metum ad tyrotarichum antiquum redi. ego tibi unum sumptum adferam, quod balneum calfacias oportebit ; cetera more nostro. superiora illa lusimus. de villa Seliciana et curasti diligenter et scripsisti facetissime ; itaque puto me praetermissurum ; salis enim satis est, sannionum parum.
Abbreviated transcription (Latin):
secundum oenoma: ut accii: non ut olim solebat a tellanum: sed ut nẽ
fit mimum introduxisti:quem tu mihi popilium. quem denariũ nar¬
ras: qua tirotarichi patina facilitate mea ista ferebantur antea: nunc
mutata res est. Hircium ego & dolobellam dicendi discipulos habeo:
cenandi magistros. Puto enim te audisse: si forte ad uos omnia perferũ
tum enim. cum rem habebas quaestiunculis te faciebat attentiorẽ. Nũc
cum tam aequo animo bona perdas: non eo sis consilio. ut cum me ho¬
spicio recipias: estimationem te aliquam putes accipere:etiam haec leuio
est plaga ab amico: ꝗͣ a debitore. Nec tamen eas cenas quaero. ut magnae
reliquiae fiant: quod erit magnificum. sit & lautum. Memini te mihi
phamee cenam narrare: temperius fiat. Caetera eodem modo: quod si
perseueras: me ad matris tuae cenam reuoca: referam id quoq uolo enĩ
uidere animum. qui mihi audeat ista. quae scribis apponere: aut etiã

Expanded text:
secundum Oenomaum Acci non, ut olim solebat, Atellanam sed, ut nunc secundum Oenomaum Acci non, ut olim solebat, Atellanam sed, ut nunc fit, mimum introduxisti. quem tu mihi †popillium, quem †denarium narras, quam tyrotarichi patinam? facilitate mea ista ferebantur antea ; nunc mutata res est. Hirtium ego et Dolabellam dicendi discipulos habeo, cenandi magistros ; puto enim te audisse, si forte ad vos omnia perferunttum enim, cum rem habebas, quaesticulis te faciebat attentiorem, nunc, cum tam aequo animo bona perdas, † non eo sis consilio, ut, cum me bospitio recipias, aestimationem te aliquam putes accipere ; etiam haec levior est plaga ab amico quam a debitore. nec tamen eas cenas quaero, ut magnae reliquiae fiant ; quod erit, magnificum sit et lautum. memini te mihi Phameae cenam narrare. Temperius' fiat, cetera eodem modo. quod si perseveras me ad matris tuae cenam revocare, feram id quoque ; volo enim videre animum qui mihi audeat ista, quae scribis, apponere aut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quid temere dicam faciamue cõtra potentis. id quoq puto esse sapientis.
Caetera uero quid quisq me dixisse dicat. aut quomodo ille accipiat. aut
qua fide mecum uiuant hi qui me assidue colunt & obseruant praestare
non possum. Ita fit: ut & consiliorum superiorum cõscientia & presentis
temporis moderatione me consoler: & illam accii similitudinem nõ modo
iam ad inuidiam: sed ad fortunam transferam: quam existimo leuem
&e imbecillam ab animo firmo & graui tanꝗͣ fluctum a saxo frangi opor¬
tere. Et enim cum plena sint monumenta graecorũ. que madmodum sa¬
pientissimi uiri regna tulerunt uel athenis. uel syracusis: cum seriuenti¬
bus suis ciuitatibus fuerunt ipsi quodammodo liberi: ego me non putẽ
tueri meum statum sic posse: ut neq offendam animum cuiusꝗͣ nec
frangam dignitatem meam: Nunc uenio ad iocationes tuas. cum tu

Expanded text:
quid stulte, ne quid temere dicam aut faciam contra potentis. id quoque puto esse sapientis. quid stulte, ne quid temere dicam aut faciam contra potentis. id quoque puto esse sapientis. cetera vero, quid quisque me dixisse dicat, aut quo modo ille accipiat, aut qua fide mecum vivant ii qui me assidue colunt et observant, praestare non possum. ita fit ut et consiliorum superiorum conscientia et praesentis temporis moderatione me consoler et illam Acci similitudinem non modo iam ad 'invidiam,' sed ad fortunam transferam, quam existimo levem et imbecillam ab animo firmo et gravi 'tamquam fluctum a saxo frangi' oportere. etenim cum plena sint monumenta Graecorum quem ad modum sapientissimi viri regna tulerint vel Athenis vel Syracusis, cum servientibus suis civitatibus fuerint ipsi quodam modo liberi, ego me non putem tueri meum statum sic posse ut neque offendam animum cuiusquam nec frangam dignitatem meam? nunc venio ad iocationes tuas, quoniam tu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quod affe¬
ratur adeum promeo quod meum non sit reucere solere. quod eo nc̃
magis facit: quia uiuunt mecum fere quotidie illius familiares. Inci¬
dunt autẽ in sermone uario multa. quae fortasse illis cum dixi: nec il¬
litterata nec insulsa esse uideantur. Haec ad illum cum reliquis actis
perferuntur: ita enim ipse mandauit. sic fit: ut siquid preterea de me
audiat non audiendum putet. Quam obrem oenomao tuo nihil utor.
& si posuisti loco uersus accianos: Sed quae est inuidia: aut quid mihi nẽ
inuideri potest: Uerum fac esse. Omnia sicut uideo philosophis placuisse
his qui mihi soli uidentur uim uirtutis tenere: nihil esse sapientis presta¬
re nisi culpam: qua uideor mihi dupliciter carere: & quod ea senserim
quae rectissima fuerunt: & quod cum uiderem praesidii non satis esse ad
ea obtinenda: uiribus certandum cum ualentioribus non putarim.Ergo
in officio boni ciuis certe non sum reprehendendus. Reliquum est ne

Expanded text:
i quod adferatur ad eum pro meo quod meum non sit reicere solere ; quod eo nunc magis facit, quia vivunt mecum fere cotidie illius familiares. incidunt autem in sermone vario multa, quae fortasse illis, cum dixi, nec inlitterata nec insulsa esse videantur ; haec ad illum cum reliquis actis perferuntur ; ita enim ipse mandavit. sic fit ut, si quid praeterea de me audiat, non audiendum putet. quam ob rem Oenomao tuo nihil utor ; etsi posuisti loco versus Accianos. sed quae est 'invidia,' aut quid mihi nunc invideri potest? verum fa,c esse omnia ; sic video philosophis placuisse iis, qui mihi soli videntur vim virtutis tenere, nihil esse sapientis praestare nisi culpam. qua mihi videor dupliciter carere, et quod ea senserim quae rectissima fuerunt, et quod, cum viderem praesidi non satis esse ad ea obtinenda, viribus certandum cum valentioribus non putarim. ergo in officio boni civis certe non sum reprehendendus. reliquum est ne
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimum duxi: non possum eum non diligere: cuius benefi¬
cio id consecutus sum: quasi cupiat esse rem .p. qualem fortasse & ille
uult. & omnes optare debemus: ouid faciat tamen non habet: ita se
cum multis colligauit: Sed longius progredior: scribo enim ad te:
hoc tamen scito non modo me qui consiliis non intersum: sed ne ip¬
sum quidem principem scire quid futurum sit: Nos enim illi serui-¬
mus: ipse temporibus. Ita nec ille quid tempora postulatura sint. nec
nos quid ille cogitet scire possumus.Haec tibi antea non rescripsi nõ
quo cessator esse solerem presertim in litteris: sed cum exploratini¬
hil haberem: nec tibi solicitudinem ex dubitatione mea nec spem
ex affirmatione afferre uolui. Illud tamen adscribam. quod est ue¬
rissimum: me his temporibus adhuc de isto periculo nihil audisse.
Tu tamen pro tua sapientia debebis optare optima. cogitare difficil¬
lima: ferre quaecunq erunt.

Expanded text:
pulcherrimum duxi, non possum eum non diligere, cuius benefipulcherrimum duxi, non possum eum non diligere, cuius beneficio id consecutus sum. qui si cupiat esse rem p., qualem fortasse et ille vult et omnes optare debemus, quid faciat tamen non habet ; ita se cum multis conligavit. sed longius progredior ; scribo enim ad te. hoc tamen scito non modo me qui consiliis non intersum sed ne ipsum quidem principem scire quid futurum sit ; nos enim illi servimus, ipse temporibus. ita nec ille, quid tempora postulatura sint, nec nos, quid ille cogitet, scire possumus. haec tibi antea non rescripsi, non quo cessator esse solerem, praesertim in litteris, sed, cum explorati nihil haberem, nec tibi sollicitudinem ex dubitatione mea nec spem ex adfirmatione adferre volui. illud tamen adscribam, quod est verissimum, me his temporibus adhuc de isto periculo nihil audisse. tu tamen pro tua sapientia debebis optare optima, cogitare difficillima, ferre quaecumque erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ON tu homo ridiculus: qui cum balbus noster apud te fuerit: ex me
quaeras. quid de istis municipiis & agris futurum putem: quasi aut egi
quicꝗͣ sciam. quod iste nesciat. aut siquid aliquando sciam: non existo
soleam scire: immo uero si me amas. tu fac sciam quid de nobis futu-¬¬
rum sit.Habuisti enim in tua potestate: ex quo uel sobrio. uel certe
ex ebrio scire posses. Sed ego ista mi pete non quaero: primum quia de
lucro prope iam quadriennium uiuimus: si aut hoc lucrum est: aut
haec uita superstitem rei.p. uiuere. Deinde quod scire quoq mihi ui¬
deor. quid futurum sit: fiet enim quodcunq uolent. qui ualebunt.
ualebunt autẽ semper arma. Nobis igitur satis esse debet: quicquid
conceditur: hoc siquis pati non potuit. mori debuit. Uehientem ꝗdẽ
agrum & capenatem metiuntur: hoc non longe abest a tusculano: ni¬
hil tamen timeo: fruor dum licet: opto ut semper liceat: Si id minus
contigerit: tamen quando ego uir fortis idemq philosophus uiuere

Expanded text:
on tu homo ridiculus es qui, cum Balbus noster apud te fuerit, ex me quaeras quid de istis municipiis et agris futurum putem? quasi aut ego quicquam sciam quod iste nesciat, aut, si quid aliquando scio, non ex isto soleam scire. immo vero, si me amas, tu fac ut sciam, quid de nobis futurum sit ; habuisti enim in tua potestate, ex quo vel ex sobrio vel certe ex ebrio scire posses. sed ego ista, mi Paete, non quaero, primum quia de lucro prope iam quadriennium vivimus, si aut hoc lucrum est aut haec vita, superstitem rei p. vivere ; deinde quod scire quoque mihi videor, quid futurum sit. fiet enim quodcumque volent, qui valebunt ; valebunt autem semper arma. satis igitur nobis esse debet, quicquid conceditur. hoc si qui pati non potuit, mori debuit. Veientem quidem agrum et Capenatem metiuntur ; hoc non longe abest a Tusculano ; nihil tamen timeo. fruor dum licet, opto ut semper liceat; si id minus contigerit, tamen quoniam ego vir fortis idemque philosophus vivere