comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ duplicet᷑ ambimur. diplohis
appellare potest. Melotis in
regum pellis simplex. quã monci¬
chi egyptii : &iam nunc utunt᷑
exunolatere dependens Teris¬
trum. in genesis aput arabes ge¬
nus pallii muliebris. Peris celli¬
de. in escua. ut quidã dicunt a¬
pud feminas crurũ ornam̃ta¬
DEUARIIS UOCABULIS.
Iłła. in laitinũ sonat. Laudate dũm.
la enim. unum ÷ dedecẽ nominib
dĩ. quȩ aput hebreos abetur.
tur. sempit̃ naeẽ confirmet ad
tent. ut exhoc siue ꝑsonarũ siue
sensuũ intellegat᷑ eẽ conuersio.
Oscinã. saluifica. siue sciluũ fac.
hoc iam enim scluifica int̃ p̃tat᷑
ANÑΑ int̃ iectio ÷ dep̃cantis
Ergo intecre dr̃ osienna. Seddũ
corripit᷑ ut corrũpitur sonat
eugłio. Uox in rãma audita ÷
id est in excelsis. est tam̃ & ciui¬
tas quȩ rama appellat᷑. Rac¬
cha. Vaanus uł inainis Rabbi
sicut quidicunt ꝑdictio in aduentũ
dũi. Mcmona diuiciȩ Tera¬
phỹn. figure ł imagines melius
quã incendia. Seraphrm. uł

Expanded text:
 dupliciter ambimur, diplois appellari potest. Melotae, in Regum libro, pellis simplex, qua monachi Aegyptii etiam nunc utuntur, ex uno latere dependens. Theristrum, in Genesi, apud Arabes, genus pallii muliebris. Periscelides, in Isaia, ut quidam dicunt, apud feminas crurum ornamDE UARIIS UOCABULIS. Alleluia in Latinum sonat laudate dominum; ia enim unum est de decem nominibus dei quae apud Hebraeos habentur. tur, sempiterna esse confirmet a tent, ut ex hoc siue personarum siue sensuum intellegatur esse conuersio. Osanna saluifica siue saluum fac. Osia enim saluifica interpretatur, anna interiectio est deprecantis, ergo integre dicitur Osianna; sed dum corripitur aut corrumpitur, sonat euangelio: uox in rhama audita est, id est in excelsis. est tamen et ciuitas quae Rhama appellatur. Racha uanus aut inanis. Rabbi sicut quidam dicunt, perditio in aduentum domini. Mammona diuitiae. Theraphim figurae uel imagines melius quam incendia. Seraphim uel
Abbreviated transcription (Latin):
ab ululatuuocis. quẽ effer̃ quas
uulgo cuicinos dicunt aimia.
inȩscu genus monstri. ut quidã
udfirmant. Pilosi inescua de¬
monũ genera: ponnullihosa &iã
doctissimoꝵ incubones. uł siti¬
ros. aut quosdam siluestres ho¬
mines intellegentes putciuer̃.

Expanded text:
ab ululatu uocis quem efferunt, quas ab ululatu uocis quem efferunt, quas uulgo cauannos dicunt. Lamina in Esaia genus monstri, ut quidam adfirmant. Pilosi in Esaia daemonum genera; nonnulli hos etiam doctissimorum incubones uel satyros aut quosdam siluestres homines intellegendos putauer
Abbreviated transcription (Latin):
quod aputnos heł. set quia a¬
pud hebreos scđm lune cursus
na appellat᷑. Idcirconoemenia
ue enimsexta sab̃bi appellat᷑.
hinc uero p̃paratio dr̃ quod ad
iudeis eademdie quȩ in scbbatũ
sunt necessciria p̃parent᷑: Sab¬
batum. requies hebreũ ÷. Idcir¬
qr̃ ÷ beelphegor. quod int̃prȩ¬
tatur symultichrũ ignominiȩ
idolũ ÷ moab. hunc latini pri¬
apum cippellant. bel: quod
nium. Fuit uero hic idem belus.
pat̃ nini. regis assyriorũ. Ad¬
ra melech. r̃dolũ cis syrioꝵ qđ
tar ten. quod in latinũ sonat fac¬
turam suꝑ fluã r dolũ sydonioꝵ
dicunt. Beel tebub. int̃p̃tatur
uirmuscirũ diaibolus deor sum
fluens greciuero crimincitor dr̃
Sathana in lcitinũ sonat aduer¬
sarius. siue trans gressor. Irene
inȩscua demones. aut dracones
magni cristati. parit̃ acuolan¬
tes. ut i quibus damputant.
Ululȩ in ȩscua cibom̃itrans latio¬
trans latione posuer̃. Sunt ꝗ
ululcis putent ciues eẽ noct᷑nais.

Expanded text:
quod apud nos kalendae. sed quia aquod apud nos kalendae. sed quia apud Hebraeos secundum lunae cursum na appellatur, idcirco Neomenia ue enim sexta sabbati appellatur; hinc uero praeparatio dicitur, quod a Iudaeis eadem die quae in sabbatum sunt necessaria praeparentur. Sabbata requies, Hebraeum est; idcirest. Belphegor quod interpretatur simulacrum ignominiae, idolum est. Mob, hunc Latini Priapum appellant. Beel, quod nium; fuit uero hic idem Belus pater Nini regis Assyriorum. Adramelech idolum Assyriorum, tarten, quod in Latinum sonat facturam superfluam, idolum Sydoniorum dicunt. Beelzebub interpretatur uir muscarum. Diabolus deorsum fluens, Graece uero criminator dicitur. Satana in Latinum sonat aduersarius siue transgressor. Syrenae in Esaia daemones aut dracones magni, cristati pariter ac uolantes, ut a quibusdam putatur. Ululae in Esaia ab omni translatiotranslatione posuerunt; sunt qui ululas putent aues esse nocturnas
Abbreviated transcription (Latin):
cannus quinquagesimꝰ. quierit
cha. transcensus hebreũ ÷ non
grecum. Transcensus uero. id¬
circodictum ÷ quod hebrei ab
ris resur gens. cȩloꝵ regna
transcendent. idem pascha:
est transcensus. ł transitus
Sunt quimtigis transcensum.
quod eadem nocte dñs ꝑ ae¬
grptum transiens. & egrptio
annus iubeleus gerit. quȩ
nunc iterum futura : ꝓmissi¬
onis ciet̃namrequiem p̃figu¬
rat. Scenophegia. cumta¬
bernaiculti auideis fingunt᷑.
hȩc uideoꝵ sollẽpnitas septẽ¬
brimense cȩlebrat᷑. Enze¬
nia. no uahedificaicionis ob¬
seruticio. ł dedicacio. Cȩnox
uamq ingreca lingua nouum
signĩf. Ergo in hac sollempnita¬
tem udei octb meñs dedicaicio¬
nis templicolebant diem.
Epiphaonici qr̃ ÷. quod signifi¬
cat apparitio. ł ostensio Si¬
ue quod eandẽ diem dñs et sal¬
ucitor nr̃ inbciptis mosuo ppłis
fuit ostensus. siue quodstella
icigis. siue quod primo signo
dñi aqua inuinũ uersa tunc ap¬
paruerit. Noe menia hoc ẽ

Expanded text:
nnus quinquagesimus, qui erat cha, transcensus, Hebraeum est, non Graecum. Transcensus vero idcirco dictus est, quod Hebraei ab ris resurgens coelorum regna transcenderit. Phase, itidem pascha est transcensus, vel transitus. Sunt qui magis transcensum, quod eadem nocte Dominus per Aegyptum transierit, cum Aegyptiorannus jubilaeus gessit, quique nunc iterum futurae repromissionis aeternam requiem praefigurat. Scenopegia, cum tabernacula a Judaeis figuntur, haec Iudaeorum solemnitas Septembri mense celebratur. Incaenia nouae aedificationis obseruatio uel dedicatio; caenon namque in Graecam linguam nouum significat; ergo in hac solemnitate Iudaei Octobri mense dedicationis templi colebant diem. Epiphania Graecum est, quod significat apparitio uel ostensio, siue quod eadem die dominus et saluator noster in baptismo suo populis fuerit ostensus siue quod stella magis siue quod primo signo domini aqua in uinum uersa tunc apparuerit. Neomenia hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
heos ds̃. Theos c̃t ut quorun¬
dam opinio habt. ANΟTOΥ
ΘΕACACΘΟ. aspectando
id ÷ om̃aꝓspiciendo. Omo usiõ
unius substanciȩ Omo usion simi¬
lis substanciȩ Xp̃s unctus. Sp̃s
pciraclitus. sp̃s consolator siue
aduocatꝰ. Agios sc̃s. Angłs.
nuncius. Tronꝰ sedis ł soliũ apłs
missus ideo qđ ad ño ad aeuan¬

Expanded text:
heos deus; theos autem, ut quorundam opinio habet, ΑΠΟ ΤΟΥ ΘΕΑΣΕΣΘΑΙ a spectando, id est omnia prospiciendo. Omousion unius substantiae. Omooeusion similis substantiae. Christus unctus. Spiritus paraclitus spiritus consolator siue aduocatus. Hagios sanctus. angelus nuntius. thronus sedis uel solium. apostolus missus, ideo quod a domino ad euan
Abbreviated transcription (Latin):
cenered. Mare scilincirũ hoc
uocat᷑ & maremortuũ. ł af¬
falthi. idembituminis cibhie¬
richo. aut longeab ÷. Beth¬
sayda : piscina in hierłm. in
qua & ȩgridefferebant᷑. ldeo
pellant᷑ quodhostias in eo con
mensis quȩ dicunt marcium.
quiq inscripturis appellat᷑
mensis primus. Elul. in ma¬
chabeoꝵ liber. agustus quiti¬
put nos mensus sextus uocat᷑
Cas leu. inzacharia ꝓpħa. no¬
uimber. quiet nonus. Tebeth
in liber ester. decemb quiet
decimꝰ. Sabatb. intacharia

Expanded text:
linarum, hoc uocatur et mare mortuum uel Asphalti, id est bituminis, ab Hiericho haut longe abest. Bethsaida piscina in Hierusalem in quam aegri deferebantur, ideo pellatur, quod hostias in ea quondmensis quem dicunt Martium quique in scripturis appellatur mensis primus. Elul in Macchabaeorum libro Augustus qui apud nos mensis sextus uocatur. Caseleu in Zaccharia propheta Nouember qui et nonus. Tebeth in libro Esther December qui et decimus. Sabath in Zaccharia
Abbreviated transcription (Latin):
potior hanc rem. Potior potis¬
simus. Potamꝰ eum. cui potum
pomcinciscunt᷑. Pomaria ubi
seruant᷑ Postulatꝰ aliquid
id ÷ sepultũ pcitrẽ : nitus. Pin
temporib uerboꝵ. ꝓb cõmuta¬
tus ut scribo ut scripsi labo
lapsi. nubo nupsi. Preeo illi&
cilios. Praedico : antedico
rentius contempsiillũ. hic p̃me.¬
ridicimꝰ. non prestulari Prȩ¬
bendo. & prendo. utrũq dicipo¬
test. recium ꝑ e simplicẽ. Precti¬

Expanded text:
Potior hanc rem. Potior, potisPotior hanc rem. Potior, potissimus facit. Potamus eum, cui potum poma nascuntur; Pomaria ubi servantur. Postulatur aliquid id est post sepultum patrem natus. P in temporibus verborum per b commutatur; ut scribo, scripsi; labo, lapsi; nubo, nupsi. Praeeo, illi et alios. Praedico, ante dico.rentiusri dicimus, non prestulari. Prehendo et Prendo utrumque dici potest. Pretium per e simplicem. Preca
Abbreviated transcription (Latin):
nit& me muneris igetme ꝑfecti¬
onis ud & me amoris. Pecto
ccput. non pectino. Pexũ. non
pectinatũ: Pene p̃positio & pe¬
nes ad uerbiũ. ꝑ simplicem e.
scrib̵ Pennas ciium, Pennas
uirorũ Peto expecto sine s.
Petere dium. abiectah. in cõposi¬
tione: apetendis he̾reditatib
dicit᷑. Pertincitia male rei
cus sum corpore. ꝑclusũ cinimȩ
de ꝑcussurus. Periurus ẽ qui
male uirat. Pe iurus qua sipe¬
ius iurat in uerbo .s. non habet.¬
Phoedus id ẽ cipollo itascribit᷑.
ut post .p. sequat᷑ . h. Phobus
ciffectionum Pignera rerum
ur̃m rastrum. & talicitres conso¬
nantes uocale sequente in unã
syllabam iungendas. Pluri¬
mis dicimꝰ. quod icuores uma
taxcitus. Plures uero. demul¬
titudine. Plures. compara
tiuus gradus ẽ. cuius positi¬
& e. id ẽ tunicatalcris quas
scicerdotes inucteri lege utebant᷑
foederis incundi. Potior potitus
sum. & ꝑ fruor ꝑfructus sum
& fructudicit᷑ ipud antiquos

Expanded text:
nitet me muneris. Piget me perfectinitet me muneris. Piget me perfectionis. Pudet me amoris. Pecto caput, non pectino. Pexum, non pectinatum. Pene praepositio; et penes adverbium per simplicem e scribantur. Pennas avium. Pinnas murorum. Peto, expePetredium abjecta h in compositione a petendis haereditatibus dicitur.  Pertinacia malae rei cussum corpore: Perculsum animo inde percussurus. Perjurus est qui male jurat. Pejurus, quasi pejus jurat, in verbo r non habetPhoebus, id est Apollo, ita scribitur, ut post p sequatur h. Phoebus affectionum. Pignera rerum.vestrum, rastrum, et talia tres consonantes, vocale sequente, in unam syllabam jungenda sunt. Pluris dicimus, quod majore summa taxatur. Plures vero de multittiui gradus est, cuius positiet e, id est tunica talaris, qua sacerdotes in veteri lege utebanturfoederis ineundi. Potior, 309 potitus sum, et perfruor, perfructus sum.et fructu dicitur apud antiquos:
Abbreviated transcription (Latin):
lea. ipsti arbor ẽ fructus oliua
sucus oleum. Ob audiens. abcui¬
re eoquod audiat inperantẽ. id̃o
ponitur. plena. ut obire. ober¬
rare. interdum in eandẽ litter̃
transit a quosequens. sermoricipit
ut offulsit ommutuit. obposuit
Sequente uero .u. loco consonanti
integramanet. ut obuersus. obui¬
us. Onus. sid onera uenit ꝑ osola
si dehonore ꝑh. scribe oblatrat
to. atq: obiter. aiduerbiũ. ab. ob.
&̃ sub p̃positionib incipiunt
Obsoleuit. quidemhabet. set non
terauit. Obnixus idẽ concibun¬
ue . ꝑ u. in nouis sima syllaba scri¬
b ÷. Patriarcha. debethabere.
id est princeps pcatrũ. Patriũ.
ferentes. Id eo uetus. & nouũtes¬
decten. dicit᷑. Paingor. pcictũ
sum fticit p̃teritũ unum. Pcirũꝑ
id ẽ pcrum. p̃posterat p̃positio¬
nem. ꝑ r. sicut pubetenus. abla¬
tas. ꝑ cicopam. Pario. peperi
partum facit. supinũ uerbum
inde pciriturus. Pareo. facit p̃¬
ris. plenus sumbonoꝵ &bonis.
Pcuidus et auidus ꝑ u. scrib. Pa¬

Expanded text:
lea ipsa arbor est, fructus oliva, succus oleum. Obaudiens ab aure, eo quod audiat imperantem; ideo ponitur plena, ut est, obire, oberrare. Interdum in eamdem litteram transit, a qua sequens sermo incipit; ut offulsit, ommutuit, opposuit. Sequente vero v loco consonantis integra manet, ut obversus, obvius. Onus si de onere venit, per o solam; si de honore per h scribitur. Oblatrat to atque obter aduerbium, ab ob et sub praepositionibus incipiunt. obsoleuit s quidem habet, sed non teravit. Obnixus, id est conabunper u debet in novissima syllaba scribi. Patriarcha h debet habere, id est princeps patrum.  Patrium ferentes. Ideo Vetus et Novum Tesdecten dicitur. Pangor, pactus sum facit praeteritum. Parumper, id est parum praeposterata praepositione per; sicut pubetenus ablata s per apocopam. Pario, peperi, partum facit supinum verbum, inde pariturus. Parco facit prris. Plenus sum bonorum et bonis. Pavidus et avidus per v scribenda. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ex curo gemiis coloribq uari¬
isq suꝑ humerales contrapectꝰ
pontificis aid nectebat᷑. Cyda¬
ris pilleus sacerdotalis exbrs¬
so. hunc greciet nr̃i clarũ quidã
a &icimmitrã uocant. Petulum
aureti limea. infrontẽ pontifi¬
cis quȩ dĩ nomen illut in efftibi¬
teris hebraicis gerebat inscrip¬
tũ. Penulo in apło latinũ :
est enimquosi lacerne. descendexi¬
tib clauis. Batdim. inda nihe¬
le uestis linea. quib feminalia
ut arbitror significat᷑. Bat e¬
nim aa put hebreos linũ dr̃ Vnđ
et in quib dã locis legit᷑ ephot¬

Expanded text:
ex auro gemmis coloribusque uariex auro gemmis coloribusque uariis qui superumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Cidaris pilleus sacerdotalis ex bysso, hunc Graeci et nostri tiaram, quidam etiam mitram uocant. Petalum aurea lammina in fronte pontificis quae dei nomen illud ineffabiteris Hebraicis gerebat inscriptum. Penula in apostolo, Latinum est; est autem quasi lacerna descendentibus clauis. le uestes lineae quibus feminalia, ut arbitror, significantur. Bat enim apud Hebraeos linum dicitur. unde et in quibusdam locis legitur Epho
Abbreviated transcription (Latin):
Et nicus. gentiles. Hypochrita.
simulator. Heresis. secta. Mo¬
naichus. solitarius. Heremꝰ. de¬
sertũ. Parochia. adiacens do¬
mus id ÷ dĩ. Diocesis guberna
tum. totũ combustũ. hoc ideo
quia integrahostia ignitradi¬
ta consumebat᷑. Symbolus
Pentatheucus. quinq uolumina.
eccłaloqui. Exodus. exitus
uł ȩgressus. id est ppłi isrł¬
Paralipemenon. prestormissoꝵ.
ł reliquoꝵ idest quodhicstorie
contingant᷑. que in regnum li¬
bris p̃termisses. Euangłm
bona adnunciacio. Ca zophi
laciũ. diuiciairũ custodũ com¬
positũ. delinguaꝑsica et greca.
litudo DeUESTIBUS
Ephot. uestis sacerdotalis. quȩ¬
in suꝑ indumentũ. uł suꝑ hume¬
rale appellat᷑. est cũt uel ut
incara callemodũ. s& ine coc¬
cula. cuius uestimenta duos
genera. unum linet̃ & simplex
quod scicerdotes habebant: Ali¬
is diuersis colorib: et cuiro gemisq
contextus. quosoli pontifices ute¬
bant᷑. Podores sac̃dt les lineai
corporipenitꝰ adstricta. eadẽq

Expanded text:
ethnicus gentilis. hypocrita simulator. heresis secta. monachus solitarius. heremus desertum. paroecia adiacens domus, id est dei. dioecesis gubernattum totum conbustum, hoc ideo, quia integra hostia igni tradita consumebatur. symbolus Pentateuchus quinque uolumina, ecclesia loqui. Exodus exitus uel egressus, id est populi IsrParalipomenon praetermissorum uel reliquorum, id est, quod hic historiae contingantur quae in Regum libris praetermissae sunt. euangelium bona adnuntiatio silacium diuitiarum custodem, conpositum de lingua Persica et Graeca. unt. DE UESTIBUS. Ephod uestis sacerdotalis quae superindumentum uel superumerale appellatur; est autem uelut in caracallae modum sed -- sine cucullo; cuius uestimenti duo sunt genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud diuersis coloribus et de auro gemmisque contextum quo soli pontifices - utebantur. Poderes sacerdotalis linea corpori penitus adstricta eademque
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ cumscribis adnectis gͥ. scđȩ
syllaba cuit scripcio diuides &
ciliahuius modo ut megnus. dig¬
nus pignus Primitiae plurali¬
t̃ tantũ dicunt᷑. sed aliquoties
singularit᷑ intellegenđ. Priuig¬
nus ꝑdetractionẽ lit teredicipo¬
test in tegrumenimeĩ priuige¬
nũ reor. Probo uerbũ. duplicẽ
significationẽ habet. Probamꝰ
enim que ȩlegimꝰ idẽ ci probamꝰ
Probamꝰ. qua equalici sunt. tẽp¬
tim correptione Vt ꝓciuus
partim as sumptione. lit tere
& .i. loco consonantiũ: Nũquã
lit terã ꝑ .d. autmutat ut pui¬
dens. aut as sumit. cut corrũ¬
pit᷑. ut ꝓiectꝰ. Protinus ꝑ itẽ¬
poraleẽ : idẽ statim. Protinus
uieneas cȩpit cȩleri. certare sc¬
gltta. Protenus ꝑ e. aduer¬

Expanded text:
tem cum scribis, adnectis g secundae syllabae, aut scripto divides et alia hujusmodi, ut magnus, dignus, pignus. Primitiae pluraliter tantum dicuntur, sed aliquoties singulariter intellegendae. Privignus per detractionem e litterae dici potest, integrum enim ejus privigenum reor. Probo verbum duplicem significationem habet; probamus enim quae elegimus, id est adprobamus. Probamus, quae qualia sunt temptim correptione, ut proavus; partim assumptione litterae di et v loco consonantium nunquam litteram perdit; aut mutat; ut providens; aut assumit, aut corrumpitur, ut projectus. Protinus per i temporale est, id est statim: Protinus Aeneas coepit celeri certare sagitta. Protenus per e adver
Abbreviated transcription (Latin):
Seon. fluuius a etiopiȩ. de
paradỹso ȩmergens. qm̃ nilo
usitato noe appellant. Fison:
fluuius. indiȩ idem quoq a
paradysofluens. hunc alii.
gangenuocant. Iordanis ideo
dictus. quoddue fontes in unũ

Expanded text:
eon fluuius Aethiopiae de paradiso emergens quem Nilum usitato nomine appellant. Phison fluuius Indiae idem quoque a paradiso fluens, hunc alii Gangen uocant. Iordanes ideo dictus, quod duo fontes in unum
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. Horum i medio modus ẽ
quod ds̃ scctis ẽ. Sod cliquando la¬
tina lingua hȩc uerbo sic aibutit᷑
ut nimis proeoquodẽ ualdepo¬
natur uł ut ipositũ inueniaimꝰ.
in lit teris scieris. Nam et inpłmo
tup̃cepistimandato tua custodi¬
re nimis. id ẽ utilde. Nullus est
tam in re. quamin ꝑsona. Nemo
Nubit femina uiro: uir ciĩt duc̃
uaorem. Mulier nubit quici
pcillio obnuit cciput. genasq
Nubo. cũ uoctilis sequit᷑ .b. debet
eẽ cum consonans. ut rupsi. Ni¬
hil aduerbium ẽ. nihil nomenẽ.
homoenim nullius momenti. ni¬
hil i. dicitur. Nauigiũ om̃is clas¬
sicciꝑ fectio dicitur : Ncuita ẽ :
tit. Nequam non malũ significat.
sed inutilẽ: Meglegens ꝑg. scri

Expanded text:
opertet. Horum in medio modus est, quod dicitur, satis est. Sed aliquando Latina lingua hoc verbo sic abutitur, ut nimis pro eo, quod est valde, ponatur, veluti positum invenimus in litteris sacris. Nam et in psalmo: Tu praecepisti mandata custodiri nimis , id est valde.  Nullus est tam in re quam in persona. Nemo Nubit femina viro; vir autem ducit uxorem. Mulier nubit, quia pallio obnubit caput, genasque. Nubo cum vocalis sequitur, b debet esse; cum consonans p, ut nupsi. Nihil adverbium est; Nihili nomen est; homo enim nullius momenti, nihili dicitur. Navigium omnis classica profectio dicitur. Nauta est tit. Nequam non malum significat, sed inutilem. Neglegens per g scr
Abbreviated transcription (Latin):
Titania
lolium sicera. succus exdati¬
lis: & om̃s p̃ter uinum licor
qui dbibendum cuit põmis.
aut quolibet genere conficit᷑.
sicera nuncupat᷑. Hardum
gr̃ ÷. Nardum piscatum a¬
bed quod species ipscinardi in
modũ spica ÷ & que in fusci con¬
ficitur. Alabastrum. genꝰ
marmoris p̃tiosi eexquo ae¬
ungłici illius unguentiuas¬
culum erat: Stadium. In ȩuc
spacu certa dim̃sio ẽ octo sta¬
dia millepcissus efficit᷑. an¬

Expanded text:
izania lolium. Sicera succus ex dactulis et omnis praeter uinum liquor qui ad bibendum aut pomis aut quolibet genere conficitur sicera nuncupatur. Nardum Graecum est. Nardum spicatum, ab eo quod species ipsa nardi in modum spicae sit quae infusa conficitur. Alabastrum genus marmoris pretiosi ex quo euangelici illius unguenti uasculum erat. Stadium in euangelio spatii certa dimensio; octo stadia mille passus efficiunt. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
Ylen. greci rerum quandãpri¬
mã matheria dicunt. nullo
ꝓrsus modo formata. sed om̃i¬
um corporaliũ formarũ capa¬
cem. exqua uisibilia hȩc ele¬
m̃ta formata sunt

Expanded text:
 Graeci rerum quandam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
hsrccinꝰ princeps iudeoꝵ. re¬
ꝑtitod cuuid sepulchro. triaimi¬
lic curi talenti inde cibstraaẽ.
ex quib ccͣc. antio chodedit.
ut obsidionẽ relinqueret. atq
ut ftcti. iouia demeret fert᷑.
ex reliqua peccunia instituis se.
Xenodochia. quib aduentũ sus¬
ciperet pauperũ. & peregrino¬
rũ. in deuocabulũ sumpsit.

Expanded text:
canus princeps Judaeorum, reserato David sepulcro, tria millia auri talenta inde abstraxit, ex quibus CCC Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret, atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum peregrinorum, unde et vocabulum sumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
&t. litteris sola grecai nomi¬
na scribunt᷑. nãcũ iusticici sonũ
Tlit tera. exprimittam̃ quia
latinum ẽ prescribendũ. sic̃
militia malitia. nequitia

Expanded text:
 litteris sola Graeca nomina scribuntur. Nam cum 'iustitia' sonum Z littera exprimat, tamen, quia Latinum est, per T scribendum est. Sic 'militia', 'malitia', 'nequitia
Abbreviated transcription (Latin):
simulatores dicunt᷑. quiiusti
ricupiunt. humalaagunt.
et bonciꝓfitent᷑ ꝑ ostentacio¬
nẽ quippe bonicipparent ꝑ
actionẽ ueromali existunt

Expanded text:
simulatores dicuntur, qui justi ri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt
Abbreviated transcription (Latin):
pondere
Nicro enim. grece mortuus. man¬
cia. diuinacionucupat᷑ ad quos
sci citan tandos cadaueris anguis
adicitur.
Nam ammare. demonesscingui¬
nẽ dicunt. Ideoq quociẽs nicro¬
mancia sit. cruor aquã miscit̾
ut colore sanguinis. facilius ꝓuo¬
centur.

Expanded text:
pondere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sanguinem dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur.
Abbreviated transcription (Latin):
n epos dictus. a generequodã
scor ponũ. quinatos suos.
consumit. excepto cũ. qui
dorsũ eiꝰ insederit
nam rursum ipse qui seruatꝰ
fuerit consumit patrẽ unde¬
& homines quibona paren¬
tũ ꝑ luxuriã consumunt. ne¬
potes dicunt᷑.¬

Expanded text:
Nepos dictus a genere quodam scorpionum qui natos suos consumit, excepto eum, qui dorso eius insiderit; nam rursus ipse qui servatus fuerit consumit patrem: unde homines qui bona parentum per luxuriam consumunt nepotes dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ iectiones. ꝑhscribendum .I.
Lit tera. int̃ ducis uocales consti¬
tutam bis scribe. quidã existi¬
mabant. ut introua. & maiia.
uocales constitutã ꝓdupliciha¬
bet᷑ Id ꝓnom̃ neutrigeneris
ꝑd. scrib. Ab eo quod ẽ id eius
ei id facit. & idẽ. Qđ si uerbum
est tercie ꝑsone. ꝑt. notabit᷑.¬
Itur .k. lit tera. antiqui p̃po¬

Expanded text:
interiectiones per H scribendae. I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimabant, ut in 'Troia' et 'Maia'. vocales constituta pro duplici habetur. 'Id' pronomen neutri generis per D scribitur, ab eo quod est 'isia facit 'idem'. Quod si verbum est tertiae personae, per T notabit'itur'. K litteram antiqui praepo
Abbreviated transcription (Latin):
Rtogra fiai grece : latine
rectascriptura in t̃p̃tatur.
Graphra : scriptura int̃prȩtat᷑
Haec disciplintidocei. quẽ ad mo¬
dum scribere debeamus. Namsi¬
cut crs tractat departiũ decli¬
natione : ita ortografia discri¬

Expanded text:
rthographia Graece, Latine recta scriptura interpretatur. graphia scriptura dicitur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scri
Abbreviated transcription (Latin):
Exequimur & ꝓsequim᷑ ita dis¬
tinguit᷑. e xequimur moste
in qua uindicta ẽ ꝑ sequimur
fugientẽ ꝓsequimur cũ fungi¬
mꝰ officio.

Expanded text:
exequimur, persequimur et prosequimur. Exequimur mortem in qua uindicta est, persequimur fugientem, prosequimur cum fungimur officio.
Abbreviated transcription (Latin):
Epylogus nouissima pars contro
tłmulũ. ẽ enĩ ti tulus mostuoꝵ.
scribit᷑ enĩ ibi. uita mores. &
etas eorum
Eprtalamias carmina. nubenciũ
que de cantantur. abs colasti¬
cis. in honore sponsi& sponse¬

Expanded text:
Epilogus, novissima pars controvtumulum; est enim titulus mortuorum. Scribitur enim ibi vita, mores et etas eorum. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et spons
Abbreviated transcription (Latin):
facit os. quod ante constitu
in suci uoluptate seruabat. N
ergo id fecit quod futurũ nonc
facturũ erat p̃sciebat. Necta¬
sas inferiores inuitã finier̃
tate uouerat. quidillotempñe¬
finiuit uitã quesi& oranticon¬
cessũẽ. Aslic̃sic eũ oraturũ
aut tali oratione concediopor¬
teret. Illeutiq p̃sciebat. cui
prescienticifalli non poterat
Et ideo quo d p̃scierat. necesst¬
rio futuruent In. Quomo¬
do ciccipiendũ : quod michea
locoscõsuo et descend. et ince¬
dit suꝑ excelsa t̾ra. R Descen¬
dere dñs dr̃. quando habere
curam fragilitatis humanȩ
euident̃ indicus dignantis¬
sime piȩtatis ostendit᷑: Sic
et cingłiꝑ illã ia cobscalã as
cendentes. descendentisq
terrenoꝵ uisitationẽ: non¬
in ruintĩ descendentiũ indi¬
cant cingłoꝵ. Sic et excel¬
siores iusticiȩ uiridescende¬
reputant᷑. Siquando con¬
descendunt inferiorib scȩ̃
eciritatis instincto. In quid
intellegendũ : incantico esa¬

Expanded text:
faciens quod ante constitutin sua voluntate servabat. Non ergo id fecit quod futurum non efacturum esse praesciebat. Nec tasas inferiores jam vitam finierat: tate nofinivit vitam; quia etsi oranti concessum est, etiam sic eum oraturum ut tali orationi concedi oporteret, ille utique praesciebat cujus praescientia falli non poterat, et ideo quod praesciebat, necessario futurum erat. Qudo accipiendum est, quod Michaeas loco sancto suo et descendit et incedit super excelsa terrae. Descendere dominus dicitur, quando habere curam fragilitatis humanae euidenter indiciis dignantissimae pietatis ostenditur. sic et angeli per illam Iacob scalcendentes descendentesque terrenorum uisitationem non ruinam descendentium indicant angelorum. sic et excelsiores iustitia uiri descendere putantur, si quando condescendunt inferioribus sanctae caritatis instinctu. DE ESAIA. Quid intellegendum est in cantico Esa
Abbreviated transcription (Latin):
es ds̃ quocũq flagello huic
tur. Nontantũ noceant quan¬
tũcupiunt. Bonicũt cingłi
administeriũ scilutis humcne
deputatis : ut cures cidminis¬
trent mundi et regant om̃a

Expanded text:
es Deus quocunque flagello huic tur, ne tantum noceant, quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt: ut curas administrent mundi, et regant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
legentes. p̃positos cingłos ha¬
bere credunt᷑. quod ostendit᷑
testimonio angłidanihelilo¬
quentis: Ego inquit ueni ut
nuntiarẽ tibi : sed princeps

Expanded text:
lae gentes praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio angeli Danieli loquentis: Ego inquit veni ut nuntiarem tibi, sed princeps
Abbreviated transcription (Latin):
anni.
quasicid p̃finitũ uitȩ. tẽpus
ciddunt᷑ R quiciutiq urgue¬
bat᷑ erechias etremis non
fati decreto. set dĩ euocatio¬
nẽ. atq udicio inttintũ cũt
uitȩ̃ cinniprius non fuerant
constituti. ut ꝑ suppliccitioue
intellegunt᷑ adiecti. Nã sub¬

Expanded text:
anni quasi ad praefinitum uitae tempus adduntur? Quia utique urguebatur Ezechias extremis non fati decreto sed dei euocatione atque iudicio, in tantum autem uitae anni prius non fuerant constituti, ut per supplicationem intellegantur adiecti. DE
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ operib iustus. & sinõ est¬
deuiro iusto credere ciduersũ
sit. sienim inuitꝰ adductꝰ ẽ : nul¬
lũ suffragium habe &iusticia.
Siciũt uolũptarius cimisit meri
toꝑmanet iustus. Porrocũt
mos fallat. Acicĩbonos in po¬
testate sehabere confingit. qđ
cis. Ut enierrore faceret in qͦ
gloriaret᷑ inhabitus seuiriuis¬
ti et nomine subornauit. ut
tur. Quando hincexeun¬
tes iustos. fingit in sua eẽpo¬
testate. Sedethoc quosdam
fallit. quod demorte sculis
et filueiꝰ non sit mentitꝰ. Qua¬
simagnũ sit dicibolũ antediẽ¬
dere cumhocsit undefallit
quise indĩpotestate uult ad o¬
rari. Nam tanta ȩbitudiue
demens effectꝰ ẽ. sciul. ut ad
phrtonissã confugeret. de¬
prauatꝰ enĩ ccuiscipeccata ad
hȩc se contulit quȩ ipsed c̃ipna¬
uerat. Sec siquis ꝓpt̃ hysto¬
tet non p̃ter mittendũ. ne
ratio hystoriȩ incinussit. Rec¬
te faciet quidem sitam̃ mini¬
me istud aiduerirapiat rati¬
onẽ. set cidusũ & intellectũ

Expanded text:
vitae operibus justus? Aut si non attde viro justo credere adversum est. Si enim invitus adductus est, nullum suffragium habet justitia. Si autem voluntarius, amisit meritrmanet justus. Porro autemos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingit: quocis . » Ut enim errorem faceret in quo gloriaretur, in habitu viri justi et nomine se subornavit: ut tur, quando hinc exeuntes, justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo antedere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter histotet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit recte faciet quidem si tamen minime illud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
quosubsistent̃ requiescimꝰ. atq
cidꝑtegendo nos suꝑfert᷑bo
nis. Vnciqueq natura suopon¬
dere uitit᷑. Ignis ciũt & oleũ
merito superiora semꝑ appetun

Expanded text:
quo subsistentes requiescimus, atque protegendo nos superfertur nobis. 12. Unaquaeque natura suo pondere nititur. Ignis autem et 130 oleum merito superiora semper appetun
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o merrore mittendi: er¬
go ibunt inerrore titubacio¬
nis cd modicũ ꝓmultitudine
ꝓdigioꝵ: Nontam̃ deiciendi
sunt abstabilitate sua t̃rorũ
quur ignẽ gehennȩ cidaliqiđ
lumenhabere & ciliquid ñ
habere R hoc ẽ haberelu¬
men addampnacione ut ui¬
decint impii undedolecnt.
et non habere ad consolaci
trium pueroꝵ aid exemplum
ignis gehenne. Namsicut ille
ignis non cirsit aidtriũ pueroꝵ
suppliciũ. set ad comburenda
ligtimina unculoꝵ. Itaignis
gehenne lucebit miseris cid
ciugmentũ poentrꝭ ut uidean᷑
undedoletint. et non lucebit
ad consolacionẽ neuideant
undegtudeant. IT Quidẽ¬

Expanded text:
 errorem mittendi? Ergo ibunt in errorem titubationis ad modicum pro multitudine prodigiorum: non tamen dejiciendi sunt ab stabilitate sua, terrorum  Ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere; hoc est, habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant; et non habere ad consolatiotrium puerorum ad exemplum ignis gehennae. Nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum, ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant. 4. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
primoienitus m̃s. prior indo¬
nis. in auor imperio. Et in li¬
brodeutero nomio deprimo¬
genito scribit᷑. dabitq ei di
xitq pat̃eius dehisq habue¬
rit cunctaduplicia. iste est
enim principiũ liberorũ eius
& huc debent᷑ primoienita
Vnde ysci achbenediccionẽ suã

Expanded text:
primogenitus meus, prior in donis, maior imperio. et in libro Deuteronomii de primogenito scribitur: dabitque ei, id est pater, de his quae habuerit cuncta duplicia; iste est enim principium liberorum eius et huic debentur primogenita. unde et Isaac benedictionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
R Seđdm consuetudinẽ ȩlocuci¬
onis nr̃e uidet᷑ habitũ desg¬
ncire regnantis. ut intellegit᷑
ds uł habiture cȩlestia. ut
subiectahabere terrestria.
comparatio homini pocius uti¬
lis habet᷑. quando cipta quia
intellegencicimagis significet

Expanded text:
 Secundum consuetudinem elocutionis nostrae videtur habitum designare regnantis, ut intelligatur Deus vel habitare coelestia, vel subjecta habere terrena.comparatio homini potius utilis habeatur, quam Deo apta, quia intelligentiam magis significet,
Abbreviated transcription (Latin):
se numerandos putauit quos
parauit inȩgrpto natos di¬
uina relatioleccionis oftenđ.¬
N Quid respondendũ ÷ iude¬
is obicientib testimoniũ illud.
maledictꝰ homo quipendit
in ligno. RMaledictũ eẽho¬
minẽ qui in lignopendeat set
uociũ. noninnocentẽ. Neq
enĩ innocenciȩ potest eẽ ma¬
ledictũ poena peccati. Et enĩ
si mardocheus p̃parato ligno
cidpensus sentenciã regiȩ cru¬
delitatis exxplesset. ũ quid
eumhii. nunc dignũ acmale¬
diccione iudictrent. cuit ma¬
chabei atq alii quod scriptu¬
ramorte simili indignis simȩ
testatur afflictos. Numquid
cipudeos ꝓmaledictis habent᷑
Quciꝓpt̃ saluatornr a mortere¬
dempturus hominẽ it acrucẽ
non refugit ut mortẽ. Igitur
inminorib ñ calũpnientur
cũ propaiciencia dñi. Nos&łiã
sidicatt᷑ patibulũ subisse. quẽ
nos cietiã ad inferna descen¬
disse fatecim᷑ quicũ ppriũ ip¬
sepeccatis non habuerit. susce¬

Expanded text:
se numerandos putauit quos se numerandos putauit quos postea in Aegypto natos diuinae relatio lectionis ostendit Quid respondendum Iudaeis obicientibus testimonium illud: maledictus omnis qui pendet in ligno? Maledictum esse hominem qui in ligno pendeat, sed noxium non innocentem. neque enim innocentiae potest esse maledictum poena peccati. et enim si Mardochaeus praeparato ligno adpensus, sententiam regiae crudelitatis explesset, numquid eum ii nunc dignum hac maledictione iudicarent? aut Macchabaei atque alii quos scriptura morte simili indignissime testatur adflictos numquid apud eos pro maledictis habentur? quapropter saluator noster a morte redempturus hominem ita crucem non refugit ut mortem. igitur in minoribus non calumnientur, cum pro patientia domini nos etiam si dicatur patibulum subisse, quem nos etiam ad inferna descendisse fateamur, qui cum proprium ipse peccatum non habuerit, susce
Abbreviated transcription (Latin):
q temporib sicut cetiã hic
descicrificiis p̃cipit. non cau¬
scisuȩ dileccionis sethumconȩ
ut cȩterautilitatis. Et ideo
nonindiget. sed hȩc ipscisa¬
cram̃toꝵ cõmutticione noua
et subitoputaret᷑ assũptap̃¬
dicata. lamdudũꝓphȩticis
citq diuinis uocib fuerat
quib: dr̃ Non accipiã de
tremo ut breuit̃ comp̃hen¬
crifitia ds̃ uoluerit offerri
nuntiari oportuit cũuen¬
turis eẽt aliis annunticiri
tesceret. modis ueritas dum
fideles adnuntiat᷑ Et ut ex¬
hoc exgentib ꝓphantes sig¬
nũ hoc eẽt gentib credituris:
Namet hȩlui in ioblibro defu¬
deutero nomio septuaginta
tantũ cinimȩ cũ ia cobȩgrp¬
tum scribant᷑ ingresse quo
modo posteti in actib: cipłor
introisse aegrptũ. quino
Constat quidem eotempre quo
iacob ingressus ÷ ȩgrptum
cũ iosephfiliusq eiꝰ ȩffrahrm
et mancisse Lax animis tan¬
siꝑ conticipacionẽ aetiã filios
nepotesq effrahrm & manas¬

Expanded text:
sque temporibus. sicut etiam hic sque temporibus. sicut etiam hic de sacrificiis praecepit non causa suae delectationis sed humanae ut cetera utilitatis. et ideo non indiget. sed haec ipsa sacramentorum commutatio ne noua et subito putetur adsumpta, praedicta iamdudum propheticis atque diuinis uocibus fuerat quibus dicitur: non accipiam de tremo, ut breviter concludcrificia Deus voluerit offerri,um praenuntiari oportuit, cum venturus esset, aliis annuntiare otesceret modis, dum infideles annuntiatur. Et ut hoc ex gentibus prophetante signum esset gentibus credituris. Nam et Heliu in Job libro de fuDeuteronomio septuaginta tantum animae cum Iacob Aegyptum scribantur ingressae, quo modo postea in actibus apostolorum introisse Aegyptum quinqueConstat quidem eo tempore quo Iacob ingressus est Aegyptum cum Ioseph filiisque eius Ephraim et Manasse septuaginta animas tansi per anticipationem etiam filios nepotesque Ephraim et Manas
Abbreviated transcription (Latin):
linquere ułquȩ obserutirede¬
bemꝰ. R Debemꝰ obseruare
mandataquȩ ad corrigendũ
uitamoresq ꝑtinent. Pelin¬
quere aũt̃ cerimonicais ritusq
sacrificioꝵ quifiguras atq
umbrã futuris tuncreb ꝑtule¬
runt. InT Quid respondebimꝰ
obicientib quc̃ obcciustĩ ds̃ sa¬
crificus ueterib repudiatis.
nouis delectatus sit. uihil enĩ
corrigi cidfirmant. nisi quod
non recte factũ putet᷑. RSpa¬
ciosa questio. set non ꝓnecessi¬
tate breuit̃ respondebimꝰ. qđ
non ideo ds̃ uideri possit muta¬
bilis. quiahec ꝓtempoꝵ opor¬
tunitate mutatas. Namet
annus temporib et uitȩ spaci¬
um uariat᷑ aetatib. Neidcir¬
coquȩ ista instituit diuine ꝓ¬
uidenciȩ ratiouariat᷑. Nec a¬
gricola siȩstate. aliut hremme.
aliut in exercendo cigroius¬
exserit. agriculturae ratio
mutat᷑. Non quodhis suiuide¬
atur eẽ dissimilis quifticit. s&
tempus quofticit. p̃cepit er¬
gods̃ quȩ abta sunt suis. quib¬

Expanded text:
linquere uel quae obseruare delinquere uel quae obseruare debemus? Debemus obseruare mandata quae ad corrigendam uitam moresque pertinent, relinquere autem ceremonias ritusque sacrificiorum qui figuras atque umbram futuris tunc rebus praetulerunt. Quid respondebimus obicientibus quam ob causam deus sacrificiis ueteribus repudiatis nouis delectatus sit, nihil enim corrigi adfirmant nisi quod non recte factum putetur? . Spatiosa quaestio, sed nos pro necessitate breuiter respondebimus, quod non ideo deus uideri possit mutabilis, quia haec pro temporum oportunitate mutata sint; nam et annus temporibus et uitae spatium uariatur aetatibus. nec idcirco quae ista instituit diuinae prouidentiae ratio uariatur, nec agricola si aestate aliud hieme aliud in exercendo agro iusserit, agriculturae ratio mutatur; non quod is sui uideatur esse dissimilis qui facit, sed tempus quo facit; praecipit ergo deus quae apta sint suis quibu
Abbreviated transcription (Latin):
quiduȩ cidleuitarũ exhisq
ppłs offerebat. RPrimitiȩ
frugum cȩterarumq rerũ scc̃¬
dotib decimȩ uero leuitis de¬
putabant᷑. dequib tam̃ decimis
decimcis scicerdotib debebat᷑¬
N Vniuersa quȩ condidit ds̃¬
bonciualdes. Et quomodo inle¬
ge quȩdã cinimaliauocant᷑ in¬
munda. R Ut reliquataceã
quȩ eohoc dicipos s̃ inmunda ap¬
pellatas : ȩ sui. non creacioniho¬
rum enim incẏbum usus ꝓ quib¬
damfiguris diuinai int̃dictꝰ le¬
ge cognoscit᷑. I Cũmunda
et inmunda animalia duuna
ꝑ morsenlege discretas. quomo¬
do ci&iã ante diluuiũ. dehisq
in archa recipiendaerant in¬
munda appellant᷑ cinimalia
RMorses inspirante scõsp̃upen¬
tatheucoscriptor et conditor
ẽ. Et quia in leuitico demun¬
dis et inmundisq animalib
erat ꝓferenda discretio. ae¬
tiã ingenesi quii utriusq: libri
idem cuictor ÷ eadem anima¬
lici cippellauit inmunda.¬
I N Quȩ deueteri testam̃tore¬

Expanded text:
quidue ad leuitarum ex his quae quidue ad leuitarum ex his quae populus offerebat? Primitiae frugum ceterarumque rerum sacerdotibus, decimae uero leuitis deputabantur, de quibus tamen decimis decima sacerdotibus debebatur. Uniuersa quae deus condidit bona ualde sunt et quo modo in lege quaedam animalia uocantur inmunda? Ut reliqua taceam quae ex hoc dici possunt inmunda appellata sunt esui non creationi; horum enim in cibum usus pro quibusdam figuris diuina interdictus lege cognoscitur. Cum munda et inmunda animalia diuina per Mosen lege discreta sint, quo modo etiam ante diluuium de his quae in arcam recipienda erant inmunda appellantur animalia? Moses inspirante sancto spiritu Pentateuchi scriptor et conditor est, et quia in Leuitico de mundis inmundisque animalibus erat proferenda discretio, etiam in Genesi, quia utriusque libri idem auctor est, eadem animalia appellauit inmunda. Quae de ueteri testamento re
Abbreviated transcription (Latin):
ciicim exemplis ꝓbemꝰ. cnte
hanclegẽ lit tere ꝑ illã nature
legem. ab el iustus cignoscitur
Enoch. rapit᷑ Noȩ eligit᷑ A
brahampait̃ gentiũ nuncupat᷑¬
r̃si legemnonsero eẽꝓlatã pro¬
N. quis ẽ ille digitꝰdĩ quoduȩ
ficus mel ꝓhibet᷑ offerri Rqr
scđm interiorẽ sensum resolutiblan¬
dimentis deliticirũ cuit dulcedi¬
nẽ uoluptatũ non poss mysteri¬
orũdĩ eẽparticipes. Hinc est
igit᷑. quod aetiã pcischadñi cõ¬
medi cũ amaritudine iubetur.
Quia sic semꝑ austera districtio
ueritatis. oportet ergo absq
ulla adolacionis acuolũtatis
melle noxioscilutaris. Nos dõ
hosticis semꝑ offerre. & dicere
ergo inimicus factus sũ utrũ
dicens uob̵. e contrario admis¬
ceri in om̃ib sccrificiis scil
iubet᷑. scilicet ut om̃tquȩ ad
xp̃ihonore cultũq offerimus
Salem rationis aac discretionis
semꝑ accipiant. InT Quid ꝓpri¬
ȩ ad usus ꝑtinebat sacerdotũ.

Expanded text:
etiam exemplis probemus, ante etiam exemplis probemus, ante hanc legem litterae per illam naturae legem Abel iustus agnoscitur, Enoch rapitur, Noe eligitur, Abraham pater gentium nuncupasi legem non sero esse prolatam praunt. Qui est ille digitus dei quo duae lficiis mel prohibetur offerri?. Quia secundum interiorem sensum resoluti blandimentis deliciarum aut dulcedine uoluptatum non possunt mysteriorum dei esse participes. hinc est igitur, quod etiam pascha domini comedi cum amaritudine iubetur, quia sit semper austera districtio ueritatis. oportet ergo absque ullo adulationis ac uoluptatis melle noxio salutares nos deo hostias semper offere et dicere: ergo inimicus factus sum uerum dicens uobis? econtrario admiscere in omnibus sacrificiis sal iubetur, scilicet ut omnia quae ad Christi honorem cultumque offerimus salem rationis ac discretionis semper accipiant. Quid proprie ad usus pertinebat sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum multũ icim scłi cretate
transcursci RQuod non ui¬
deis tantũ lexillaꝓlatasit.
quȩ om̃ib gentib constitucio¬
ne naturalis legis inncscitur.
Apło hoc& icim confirmante hac
dicente Cum enĩ gentes que
legenonhabent. ncituralit̃ quȩ
legis sunt faciunt . Eius modi
legẽ non habentes ipsisibi suNt
lex quiostendunt opus legis
scriptũ incordib: suis. Adq
idcir cononsero dñs legẽ in no¬
cenciȩ indecẽ uerba collegit
Cuius itim insita in pectorib hu¬
manis origo p̃cesserat : nectar¬
đ eamscixeis tabulis rursus in¬
scripit quaimiam antecipcgi¬
nis cordis insclupserat. Et e¬
nim antehancmorsilegẽ ha¬
bebat ncituralegemsuci ꝑ qua
et dm̃mundi. uitaȩq ciuctorẽ
agnoscere. et ꝑ hocdiligere in
ꝓnitũ erat et iusticiã. Erga ꝓ¬
ximũ dileccionẽq seruare.
in quib mandatis duob: om̃is
lud aante iam nouerant om̃a
quȩcũq uultis ut faciant uob̾
homines. et uos ficiteeis. in
quo÷ lex et ꝓpħȩ. Et ut hoc

Expanded text:
etate transcursa? Quod non Iudaeis tantum lex illa prolata sit quae omnibus gentibus constitutione naturalis legis innascitur apostolo hoc etiam confirmante atque dicente: cum enim gentes quae legem non habent naturaliter quae legis sunt faciunt, eius modi legem non habentes sibi ipsi sunt lex qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. atque idcirco non sero dominus legem innocentiae in decem uerba collegit cuius iam insita in pectoribus humanis origo praecesserat. nec tarde eam saxeis tabulis rursus inscripsit quam iam antea paginis cordis insculpserat; etenim ante hanc Mosi legem habebat natura legem suam per quam et deum mundi uitaeque auctorem agnoscere et per hoc diligere in promptu erat et iustitiam erga proximum dilectionemque seruare; in quibus mandatis duobus omnis r et illud ante iam nouerant: omnia quaecumque uultis, ut faciant uobis homines, et uos facite eis; in quo est lex et prophetae. et ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ccuscis cribit᷑. Indie illci magna
tribulationis nemoliberabit᷑.
nisinoȩ. danihel. & iob Cũ uti¬
q quando ista ȩ rechiel ꝓpħa
dicebat. solus forsitanda nihel
incorponȩ fuerit. duob: aliis
icintunc inpace dormientib
uł crnis uexib cibsolutis. R¬
nhis tribus scĩs triageneraho
minũ significciri uident᷑ quȩ
liberanda indie tribulaicionis
cipericulis ꝓmittunt᷑. In noȩ e¬
nim. gubnatores ȩccłȩ p̃figu¬
rant᷑. Indcinihele scĩ continen¬
tic̃ quȩ sectantes. In iob. con¬
iugati. & iusticiã diligentes.
N. Quid significcit illut qđ¬

Expanded text:
causa scribitur: In die illa magna tribulationis nemo liberabitur, nisi Noe, Daniel et Job : cum utique quando ista Ezechiel propheta dicebat, solus forsitan Daniel in corpore fuerit, duobus aliis jam tunc in pace dormientibus uel carnis nexibus absolutis? In his tribus sanctis tria hominum genera significari uidentur quae liberanda in die illa tribulationis a periculis promittuntur; in Noe enim gubernatores ecclesiae praefigurantur, in Daniele sancti continentiamque sectantes, in Iob coniugati et iustitiam diligentes. -II. Quid significat illud, q
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ p̃sciuit. Neq enim potest
cidpeccatũ compellereds̃. cui
ponpotest placerepeccatũ.
In his ergo ñ p̃destinatio diui
cut et nos sepedicim᷑ aliquar
non posse quia nolumꝰ. Et de
et in hocteelegiet suscittiui. cũiã
te talem ipsefecisses. Ergo ethic
excecati oeoꝵ occuli et indura
citate dignos efficer. Excecat
ciũt & indurat dñs peccatorẽ
deserendo & ñ cidiuuando Si
cuiciũt sensus hic ꝓfundissime
questionis minꝰ fecerit contre
IN Quid÷ illud quod
describitur sicut sponso in po¬
suit mihi mitram. et sicut spon¬
scĩ orncuut me ornam̃to. quo
modo idem sponsus et sponscm
RAccipite : ad corpus transi¬
Corpus. eccła. Sed tam̃ utrũq
ẽẽ constat in xep̃o. Notanda
uero et tenenda regulcihȩcquȩ
in ꝓphȩtis frequent̃ incurrit:
Generans ignorantib: obscurita¬
tẽ Cum ciũt deccipite cidcor¬
pus. cuit decorpore cidcaput.
sȩpph&uie conuertit. Int Cȩ

Expanded text:
esse praesciuit. neque enim potest ad peccatum conpellere deus cui non potest placere peccatum. in his ergo non praedestinatio diuincut et nos saepe aliqua dicimur non posse, quia nolumus. et de  in hoc te elegi et suscitaui, cum iam te talem ipse fecisses; ergo et hic excaecati eorum oculi et induratcitate dignos effecerant. excaecat autem et indurat dominus peccatorem deserendo et non adiuuando. si cui autem sensus hic profundissimae quaestionis minus fecerit, contreid est illud, quod scribitur: sicut sponso inposuit mihi mitram et sicut sponsam ornauit me ornamento? quo modo idem sponsus et sponsa? A capite ad corpus transicorpus ecclesia, sed tamen utrumque esse constat in Chiisto. notanda uero et tenenda regula haec, quae in prophetis frequenter incurrit generans ignorantibus obscuritatem, cum aut de capite ad corpus aut de corpore ad caput se prophetiae ordo conuertit.
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit. et diabolus ꝑtumorẽ.
Sedhomoreuersus idpęniten¬
ciã. dõse inferiorẽ eẽ cognos¬
cit. Dicibolus nonẽ uersus.
set contẽptus. quod se ȩquali¬

Expanded text:
cecidit, et diabolus; sed homo reversus ad poenitentiam Deo se inferiorem esse cognoscit. Diabolus vero non solum hoc contentus, quod se Deo aequal
Abbreviated transcription (Latin):
uit dñs excercituũ ꝑ cinimã
suc̃. non quod animã habeat.
set hoenr̃o narrat affectu. Et
cilibi similifigura : Egocũt¬
telligit᷑. R Nec mirũ siuilib
significationib figuret᷑. Nã¬

Expanded text:
inus exercituum per animam suam . Non quod Deus animam habeat, sed hoc nostro narrat affectu. Et alibi simili figura ettelligitur . 6. Nec mirum si vilibus significationibus figuret
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ conces sũe. Nec mirũ pro
quibus dã reconditis arcanisq
ccuisis uł ꝓmanifestacione ꝓ¬
bacionũ diabolo istaꝑmitti
Cum et sailuatorẽ constituerit
inpinnatẽpli. et iob p&ierit
cicceperitq tẽptandũ. Sier

Expanded text:
te concessum est, nec mirum pro te concessum est, nec mirum pro quibusdam reconditis arcanisque causis uel pro manifestatione probationum diabolo ista permitti, cum et saluatorem constituerit in pinna templi et Iob petierit acceperitque tentandum. Cum