comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾tractus. actũ sresse adũsus
fur̾e furti action̾e eoq ure
utuͣ. ꝯpetit em̃actio. non io
furis ꝓbfu̾it. hoc id̾ inꝯdicti¬
oñe quor placet. nã ꝯdici fu¬

Expanded text:
subtractus, attamen superesse aduersus furem furti actionem, eoque iure utimur: competit enim actio non ideo, furis afu‹i›t. hoc idem in condictione quoque placet: nam condici fu
Abbreviated transcription (Latin):
derit mag̾ est ut noceat exce
nec ne. inspiciend est. aidop̾¬
tan ead̾e causa petẽ ¶dem¬
di. et eadem condicio psona
res est id corpꝰ in hac exceptoe
nonuciq oĩ pͥstina qualitate
uł qnͣtitate ẜuata. nulla adie¬
ctio est diminutione uefc̃a
s pĩguius ꝓcoĩ utilitate. acc̃i¬
pitur. ¶Eui cu ꝑtem ususthret

Expanded text:
dedit, magis est, ut noceat excepnec ne, inspiciendum est, aan eadem causa petendi et eadem condicio personres est. idem corpus in hac exceptione non utique omni pristina qualitate uel quantitate seruata, nulla adiectione deminutioneue facta, sed pinguius pro communi utilitate accipitur.Qui, cum partem usus fr
Abbreviated transcription (Latin):
meas meniaz et seia: lib̾as eẽ uolo
et intestata decesẜit quero si mat̾
exsenatus ꝯsulto legitrina hr̃di¬
tatẽ ens nonuẽdicass s heditas
ad ꝓximu cogt̃u ptimuss an
fid̾iꝯmissa lib̾tas debeturiz. deb̾i

Expanded text:
meas Maeuiam et Seiam liberas esse uolo' et intestata decess‹i›t: quaero, si mater ex senatus consulto legitimam hereditatem eius non uindicasset et hereditas ad proximum cognatum pertinuisset, an fideicommissa libertas deb
Abbreviated transcription (Latin):
maimuisius sit ẜuidĩ sceuola cõ¬
suitus putabat nouissia : scͥpt᷑a
uałe. siue lib̾tas sit siue legatu
qr curlib̾tatẽ datam post̾a plac
adimi et plegatu ꝯstat posse. ad¬
inuis si mobscuro sit q̃ mente
post ub̾tate legauit eundẽ ẜuũ
mobscurolib̾tatẽ pͥuałe que¬

Expanded text:
manumissus sit, Ceruidius Scaeuola consultus putabat nouissimam scripturam ualere, siue libertas sit siue legatum, quia, cum libertatem datam postea placeat adimi, et per legatum constat posse adimi: sed si in obscuro sit, qua mente post libertatem legauit eundem seruum, in obscuro libertatem praeu
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾tus horcinꝰ noneius qui fider¬
ꝯmissam ub̾tatẽ prare debeb atsi
At̾ sine successore de ceseit alt̾ ex
iusta ca absit. extat iptizdiuoꝵ
tratruz marci et seĩ pinde dicen¬
tiumen: adubtatẽ pͥuenturum
absi.abeo quisme successore dece
dit utruz expectarid donec c̾tum
sit hrdem ul borũ possorez non ex¬
tituru.muoctiam dum inc̃tu
est. si forte delib̾ante hrde scripto
possit adlib̾tater puenire ex meliꝰ
est ex pectare oport̾e quo. idc̾tumẽe

Expanded text:
 non eius qui fideicommissam libertatem debebat.Si alter sine successore decesserit, alter ex iusta causa absit, extat rescriptum diuorum Marci et Ueri perinde dicentium eum ad libertatem peruenturum, ac si ab eo qui sine succedit, utrum exspectari debet, donec certum sit heredem uel bonorum possessorem non extaturum, an uero etiam dum incertum est forte deliberante herede scripto possit ad libertatem peruenire: et melius est exspectari opor
Abbreviated transcription (Latin):
ipto diui pn effectu: est. ut siquid
rogatus p̾sentes sint et alulatitent
Aluercansa iusta absint int̾cedente
iustaca ab sint. usetiam p̾sentium.¬
¶E ples brdes st mstituti et intͥeos is
quifari non pot̾. s nec ip̾e rogatus
sit siur maumutr̾e. non oportere
explicari uit ptes fuor quibus per

Expanded text:
ipto diui Pii effectum est, ut, si quidam ex rogatis praesentes sunt, alii latitent, alii ex causa absint, intercedente iusta causa absunt uel etiam praesentium.Si plures heredes sunt instituti et inter eos qui fari non potest, sed non ipse rogatus sit seruum manumittere, non oportere explicari, ut partes seruorum, quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
fidi ꝯmissum lib̾tas est data iusto
pcio extimetur.atq ita ẜuus. ab:
uus qui rogatist̃ mau̾mittatur.
noĩe ꝓ inde fr̾ibus et cohrdibus sin
obligati erunt. atq siobeam rem
ex iudicati cã cumibis agi possit.:¬
¶nfuriosi psona duis piꝰ ipsit fi
deiꝰ lib̾tatem non impediri sub
tis non ẽẽ affirmatur. igitur si con¬
stifit ei recte datam ꝑfider. lib̾tatẽ¬

Expanded text:
fideicommissum libertas data est, iusto pretio aestimentur atque ita seru‹u›s ab his qui rogati sunt manumittatur. nomine perinde fratribus et coheredibus suis obligati erunt, atque si ob eam rem ex iudicati causa cum his agi possit.In furiosi persona diuus Pius rescripsit fi libertatem non impediri sub tis non esse adfirmatur. igitur si constiterit ei recte datam per fide
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcomucta it soso quor edifi¬
uit. si quis messem faciat .ar¬
borẽ ne succĩdet uineam pil¬
ter qmqm opus faciagm̃. id:
hoc edictum nonꝑtr erequia
nouuz opus nũciare ꝯ⁊ possu¬
mus uideamo ⁊̃ mag̾ est ne po¬
ssumꝰ hic enim non nouum
Dopus fac̾ s uet̾ dastinendo
remedu adhibr. ¶ꝯuie ir
intra opidasiũ ex̃ opida n
uillis uł inagris opus nonũ¬

Expanded text:
coniuncta sunt, quorum aedifiuit, si quis messem faciat, arborem succidat, uineam putet, quamquam opus faciat, tamen ad hoc edictum non pertinere, quia opus nouum nuntiare ei possumus, uideamus. et magis est, ne possimus: hic enim non opus nouum facit, sed ueteri sustinendo remedium adhibet. Siue autem intra oppida siue extra oppida in uillis uel agris opus nou
Abbreviated transcription (Latin):
is lib̾ft̃s eam ex ꝓmis it nõ
erit donatio s debitisolu¬
tio. idem et inpupillo qui
sine tutoris auctẽ debu̾it
dicend̾est. si postea tutore
auctore ꝓmutatis et hec
non hñt donatioem. dem¬
qr pegasus putabat si tibi.
c.spoponde rohac ꝯdicione.
si uirasses te nom̃ meum
latur ũ nonẽe donatioer
qrobrem ft̾a est ⁊ res secuta

Expanded text:
 non erit donatio, sed debiti solutio. idem in pupillo, qui sine tutoris auctoritate debuerit, dicendum est, si postea tutore auctore promittat.Sed et hae non habent donationem.Denique Pegasus putabat, si tibi centum spopondero hac condicione, si iurasses te nomen meum laturum, non esse donationem, quia ob rem facta est, res secuta
Abbreviated transcription (Latin):
Rõ criminis postulato mt̾r
nicħ ꝓhibet recte pecũiam
adebitorib solui alioquin
płiq innocẽtiur nectͣio suẽ¬
inptu egebunt. Saulus.

Expanded text:
o criminis postulato interim nihil prohibet recte pecuniam a debitoribus solui: alioquin plerique innocentium necessario sumptu egebunt. 42 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ euenit ut una nu̾atõ
due obligatioes tollantur
uno momento ułuti siqs
pignus ꝓdebito uendidit
creditori eueĩt eñĩ ut exuẽ
ditotollatur obligatio et
debitistẽ sipupillo quisi¬
ne tutoris auc̃te mutuar
pecinam accepit legatum
acreditore fu̾it sb̃ ea ꝯditi¬
one. si eampecũiam nũa¬
u̾it. induas cãs uid̾ii falcidi¬

Expanded text:
 euenit, ut una numeratione duae obligationes tollantur uno momento: ueluti si quis pignus pro debito uendiderit creditori: euenit enim, ut et ex uendito tollatur obligatio et debiti. item si pupillo, qui sine tutoris auctoritate mutuam pecuniam accepit, legatum a creditore fuerit sub ea condicione, si eam pecuniam numerauerit, in duas causas uideri e
Abbreviated transcription (Latin):
inp̾da est non pꝰminmõ re¬
dic p̃aui ĩmo simbello capt
pace ft̾a domũ redutdemde
renonato bello capitur post¬
nminio redit adeuz.aquo pri¬
ore bello captus eragsimo nõ

Expanded text:
praeda est, non postliminio redit. paulus. immo si in bello captus pace facta domum refugit, deinde renovato bello capitur, postliminio redit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
actiodanda non est ĩoq si
erduobus fideuissoribus eiꝰ¬
dem qnͣtitatis cuiait electus
acreditore totũ ex solueruce
oitoesserit actioes alt nec atre¬
ditore nec afi de uissore recte¬
conuenietur. Henit¬

Expanded text:
 si duobus fideiussoribus eidem quantitatis cum alter electus creditore totum exsolu‹i›t nec ei cessae sint actiones, alter nec a creditore nec a confideiussore conuenietur. 40 I
Abbreviated transcription (Latin):
contig̾it/q. si qr alr̾ eum p̾¬
hsserat uł honerañat idcco
dampnũ contig̾it̾conse¬
quẽs est dr̃e detrimentũ
loc q. uitio eius contig̾it
dit rectisłie sabinis scrib̾
amis it melis est ditere.qr
ambo hon̾a imposu̾ũtuen
t̾e actionẽ.Quocient ex
płes agunt. quia meadem
re dampnũ passi st̃.a. me
quis eorum insolid̾ ag̾e

Expanded text:
contigerit. quod si, quia alter eum presserat uel onerauerat, idcirco damnum contigit, consequens est dicere detrimentum hoc, quod beneficio eius contingit, dit, rectissime Sabinus scripsit, amiserit, melius est dicere, quia ambo onera imposuerune actionem.Quotiens ex res agunt, quia in eadem re damnum passi sunt, id unusquisque eorum in solidum age
Abbreviated transcription (Latin):
et ilios sorntus est. siquidem
simplr dimussis prioribus quo:
fraudare uoluit. alios postea
sortitus est cessat reuõcatio.si
a rorum peciña quos fraudare
noluit pͥores dimisit quos fr

Expanded text:
et alios sortitus est, si quidem simpliciter dimissis prioribus, quos fraudare uoluit, alios postea sortitus est, cessat reuocatio: si autem horum pecunia, quos fraudare noluit, priores dimisit, quos fr
Abbreviated transcription (Latin):
alueo nata est eorum est qui ꝓpe
utͣsq ripas possidentisimili mõ
et si flumen alueunsuum
reliq̃rit et ał cnrre cepit quic¬
quid iuet̾i alueofcm est. ad
ħ interdictu non ꝑtinz. non
em̃ in flu̾ie publico fcm̃ erit
ꝙ est utrusq uicim. aut sil im¬
itaco est as̾ occupantis alues
fiet c̾te desinit ẽẽ publicus.
ille ã alueus quez sibi flumẽ
fecit et si pͥnatus añ fuit incip̃
cũ ẽẽ publicus. qr inpossibile
est ut aluens alĩnc publici nõ
sibi fec̾it. tũc enim non sit pu
Q aquacoptum est ¶Item si.iͥ¬
uis aliquid cu cu̾eat sciendũ
est ꝑman̾e eius cuius fu̾it si:
quid igiͣ illic ftm est non est
adhoc int̾clictu si quid in pri¬
uato ft̾msit. nec quidẽ et sim
pͥuato fliu̾e fiat. namꝙ fit in
priuato flumine pinde est. it¬
Influie pubuco ft̾m accipere
debemius quicquid inaqua ꝑ¬
fit. nam si quid ex̃ factum sit
xiꝑa fit non ur̃ in fliñe pirᵈͦ¬

Expanded text:
alueo nata est, eorum est qui prope utrasque ripas possident. Simili modo et si flumen alueum suum reliquit et alia fluere coeperit, quidquid in ueteri alueo factum est, ad hoc interdictum non pertinet: non enim in flumine publico factum erit, quod est utriusque uicini aut, si limitatus est ager, occupantis alueus fiet: certe desinit esse publicus. ille etiam alueus, quem sibi flumen fecit, etsi priuatus ante fuit, incipit tamen esse publicus, quia impossibile est, ut alueus fluminis publici non sibi fecerit: tunc enim non fit pu aqua opertum est. Item si amnis aliquid circumeat, sciendum est eius manere cuius fuit: si quid igitur illic factum est, non est ad hoc interdictum, si quid in priuato factum sit, ne quidem si in priuato flumine fiat: nam quod fit in priuato flumine, perinde est, atIn flumine publico factum accipere debemus, quidquid in aqua fiat: nam si quid extra factum sit, ripa fiat, non uidetur in flumine
Abbreviated transcription (Latin):
sum quide non est. s coła¬
tio adp̾sidis ꝯgͥtionẽ spec¬
tat stellionatum qd. autẽ
obici posse hus qui dolo fe
de dolo accio hoc incribus
stellionatus psecutio ũbi¬
cũq gͥ titulus criminis
de fecit illic steslionatus
sb̾iciemus. ĩnaxĩe aut̾ m
bus locum ħt. siquis forte
rem. alu obligatam dissi¬
mulata obligõne pcalli¬
ditat̾e aludistrar̾it. ui per¬
mutau̾it. ui isolutimi
dederit. namhee oẽsspes
stellionatu ꝯtinẽt.R et si
quis m̾ces supposũit ułob¬
ligatas au̾t̾it us corrupit
eq̃stellionatus reus erit.
ite siquis imposturam
fec̾it in̾ collusione mne¬
nec est opus spes enuare.
rena a stellionatus ulla
legittĩa est. cumi ueclegit¬
timũ crime sit. soient at̾
erhoc ex̃ ordine plecti dur

Expanded text:
sum quidem non est, sed coertio ad praesidis cognitionem spectat. Stellionatum autem obici posse his, qui dolo quid de dolo actio, hoc in criminibus stellionatus persecutio. ubicumque igitur titulus criminis deficit, illic stellionatus obiciemus. maxime autem in his locum habet: si quis forte rem alii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit uel permutauerit uel in solutum dederit: nam hae omnes species stellionatum continent. sed et si quis merces supposuerit uel obligatas auerterit uel si corruperit, aeque stellionatus reus erit. item si quis imposturam fecerit uel collusionem in neabet, nec est opus species enumerare. Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
¶ me tibi ad arrogandũ
dedissem emancipato me
reu̾sum ab hostibus filiũ
meum loco nepons tibi
futurum constas Sp.
mur autaliq recip̃ramꝰ
cum filius. reu̾tatur du¬

Expanded text:
 me tibi adrogandum dedissem, emancipato me reuersum ab hostibus filium meum loco nepotis tibi futurum constat. 14 mur aut aliquid recipiamus: cum filius reuertatur, du
Abbreviated transcription (Latin):
ignorante emptore dubita¬
rinonor quĩemptor longo
tempe capiat. nam et cumsci¬
enc quis alienũ fund uendi¬
nuo corrupit quouiluis e¬
meret. non incesligitur hõe
fidi emptor neclongo tpre
capier. et si adu̾sus petentẽ
dĩu uticepit exceptione:
rei uolũtate eis uendite re¬
plicationẽ toli utilem futu¬
ram ẽe¶ Furtiuares inteslis
possit̾et eam si mo ignorai̾t
surreptam sibi ẽẽ. sig̾ ẜuu
tibi tuum ẽẽ ꝑignori dedero
et soluca peciũia eum ticio
uendit̾o ticius usucape non
potest. ¶ub homo qui bona

Expanded text:
ignorante emptore, dubitari non oportet, quin emptor longo tempore capiat: nam et cum sciens quis alienum fundum uendiaemio corrupit, quo uilius mercaretur, non intellegetur bonae fidei emptor nec longo tempore capiet: et si aduersus petentem dominum uti coeperit exception‹e› rei uoluntate eius uenditae, replicationem doli utilem futuram esse. Furtiua res non possideret eam, si modo ignoraverit subreptam sibi esse: si igitur tibi tuum esse pignori dedero et soluta pecunia eum Titio vendidero, Titius usucapere non poterit. Liber homo, qui bona
Abbreviated transcription (Latin):
Agrocius ꝙ ftmquidem in¬
rum est heqtas suggerit et¬
¶p maiusam relatum est si
aqua flues it̾ suu: st̾toreob¬
strurit et exrestagnatione
siioriagco noceat. posse cu
ifiore agiut sinat purgari

Expanded text:
idem prrus est: haec aequitas suggerit, etApud Namusam relatum est, si aqua fluens iter suum stercore obstruxerit et ex restagnatione superiori agro noceat, posse cum inferiore agi, ut sinat purgari
Abbreviated transcription (Latin):
uarus ait aggͥere qui ĩfunde
icini erat uis aque deiecit
ꝑq effectu est ut aqua pluuꝰ
agg̃ fuit non posse me uici¬
nu cog̾e aq̃pliuue arcende
actõne ut euni reponat. uł
reponisinat id̾q putat et lic
mau̾tts fiit. nr memoria:
eius extaret.ꝙ si extat putat
aque pluiue arcende act̾one
mau ft̃s sit agg̃⁊ si memor¬
ia eius non ertat agi posse
ut reponatur.nani hac actõe
nemine cogi posse ut inci¬
no ꝓsit s ne noceat. auit int̾¬
pellet facient̾e. qui uit facͥe
possit qͣ qm tri deficiat aque
oppmor utile actionẽ si ueli¬

Expanded text:
Uarus ait: aggerem, qui in fundo uicini erat, uis aquae deiecit, per quod effectum est, ut aqua pluuia agger fuit, non posse me uicinum cogere aquae pluuiae arcendae actione, ut eum reponat uel reponi sinat, idemque putat et si manu factus fuit neque memoria eius exst‹a›t: quod si exstet, putat aquae pluuiae arcendae actione manu factus sit agger, etiamsi memoria eius non exstat, agi posse ut reponatur: nam hac actione neminem cogi posse, ut uicino prosit, sed ne noceat aut interpellet facientem, quod iure facere possit. quamquam tamen deficiat aquae opinor utilem actionem uel
Abbreviated transcription (Latin):
legata debent disced̾e lega¬
tarii de posẜone alioqu nas¬
citur br̃di mt̃dcm. ut eos
teicere possit arciamis

Expanded text:
legata, debent discedere legatarii de possessione: alioquin nascitur heredi interdictum, ut eos deicere possit. 41 Papi
Abbreviated transcription (Latin):
cariuł. ꝓpto adt̾tulliũ et
maximu ꝯsulea p̾t̾ea si ex
die diuortu sexaginta dies
sint. ex die no mmissi crimu̾c
quq̃mnũ pret̾ierit debuit di

Expanded text:
cripto ad Tertullum et Maximum consules. praeterea si ex die diuortii sexaginta dies sint, ex die uero commissi criminis quinquennium praeteriit, debuit di
Abbreviated transcription (Latin):
at ut adult̾et᷑ uxorsine eni
sepiꝰ sine semł accepit nõ ex
imedus. ¶Quiestuz em̃ de ad¬
ult̾io uxoris fac̾e ꝓp̾e ille ex¬
istimandus est. qui aliqd ac¬
cepit ut uxorẽ pate̾tur. adulł¬
t̾ari meretricio quodã gn̾e
et si paciat᷑ uxorẽ den̾qͥre non
obquestũ s negligentia uł
entiar uł miniam c̾clulitatẽ

Expanded text:
etur uxor: siue enim saepius siue semel accepit, non est eximendus: quaestum enim de adul terio uxoris facere proprie ille existimandus est, qui aliquid accepit, ut uxorem pateretur adulterari meretricio quodam genere. quod si patiatur uxorem delinquere non ob quaestum, sed neglegentiam uel en
Abbreviated transcription (Latin):
t̾u siqs dut̾it uxore ealegemr̃
an et ad stuprũ referat᷑ uidea¬
mus ꝙ mag̾ estic̃te si ob aliam
cãm ei lege sit ꝯdepnata ãpuꝰe
Alxor duces ꝓlecti᷑ et qui p̾cui
ꝑcomptostupro accepit. nec
int̾est utrũ sit qui acceperit

Expanded text:
quis duxerit uxorem, ea lege teneri, an et ad stuprum referatur, uideamus: quod magis est. certe si ob aliam causam ea lege sit condemnata, impune uxor ducetur.Plectitur et qui pretium pro comperto stupro acceperit: nec inte
Abbreviated transcription (Latin):
babitur ¶ quid ergo sisoluit
om cuius locum curator
erit ꝯstituendus. ut puta
relegato inꝑpetuũ uł ad cp̃x

Expanded text:
abitur. Quid ergo, si ei soluit, in cuius locum curator erat constituendus, ut puta relegato in perpetuum uel ad
Abbreviated transcription (Latin):
eiposse existepaͥiforte ꝯs sbtilius
dicat bũc dũ moritur. qͣi uire
pignoris funto nactu ẽẽ post¬
uuimũ ex sine obligone debi¬

Expanded text:
ei posse existere. nisi forte quis suptilius dicat hunc dum moritur, quasi iure pignoris finito, nactum postliminium et sine obligatione debi
Abbreviated transcription (Latin):
uis quolib alio mo udentur de¬
notati essent ułuti dispensator
mens. celrarius meus et socuis:
exptes: mo ab eo gradu quolib
eẽ masus est. aditafuit et ꝙ pure
rescͥpfũt. cumsuo cu lib̾tate su̾¬
sticuto legatur erat sihr̃s non ẽer

Expanded text:
 alio modo euidenter denotati essent, ueluti 'dispensator meus' 'cellarius meus' 'cocus ex parte, si modo ab eo gradu, quo liber esse iussus est, adita fuerit et pure rescripserunt, cum seruo cum libertate sustituto legatum erat, si heres non
Abbreviated transcription (Latin):
um poste mau̾mtti qr et uno:
mortuo soluendo est. et imo ma¬
umissosomendo est nec aduentr
caus computandi sũnt. ilioqnes
quis integris facuitatibꝰ Lol.
codicillos ꝯfirmauit demde cu
cepiss lib̾tates codicilł ded̾t opsꝰ¬
nere nonpot quominus lege

Expanded text:
um posse manumitti? quia et uno mortuo soluendo est, et uno manumisso soluendo est, nec aduenticii casus computandi sint: alioquin et quis integris facultatibus codicillos confirmauit, deinde, cum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege
Abbreviated transcription (Latin):
uis hr̾̃s locuplex existat aibtasex
test̾o non ꝯpetit. si a is quisouiedo
non est ħ mo lib̾catem dedir si
creditoribus meis solid solutum
fĩutsticꝰ lib̾ esto non pot̾ uideri
iussisse¶ Siticius nicħ inboi̾s am
plius quasticum et pamphilũ
h̾at. eosq stipulanti memo ita
ꝓmis itsticum aut pamphilum
darespontes.temde cuzalium
cͣitore non br̾et sticum mau̾mi¬
fitlib̾tas plege̾ eliescentiam res¬
cinditur. quauis e̾ fu̾it inpotate
ticu ut pampbilũ daret. tuꝰqua¬
du eum nondedit qr int̾im mo¬
ripot̾it. nonsine fraute stiplato¬
ris sticũ mai̾umẜit ꝙ si solu pam¬
philũdare ꝓmisiss ñ dubitarẽ
qnsticus adub̾tatem pueniret
quauis similr pamphilus mori
ip̃astipłone is qu mau̾mittitur.
an ex̃ obligationẽ sit. namet qui
obaureos .d. sticum et pam philũ
pignoridedit cu ut̾q eoꝵ .u. aure

Expanded text:
les existat, libertas ex testamento competit. Si autem is qui soluendo non est hoc modo libertatem dederit 'si creditoribus meis solidum solutum fuerit, Stichus liber esto', non potest uideri iussisse. Si Titius nihil amplius in bonis quam Stichum et Pamphilum habeat eosque stipulanti Maeuio ita promiserit 'Stichum aut Pamphilum dare spondes?', deinde, cum alium creditorem non haberet, Stichum manumiserit: libertas per legem Aeliam Sentiam rescinditur. quamuis enim fuit in potestate Titii, ut Pamphilum daret, tamen quamdiu eum non dederit, quia interim mori possit, non sine fraude stipulatoris Stichum manumisit. quod si solum Pamphilum dari promississet, non dubitarem, quin Stichus ad libertatem perueniret, quamuis similiter Pamphilus mori ipsa stipulatione is qui manumittitur an extra obligationem sit. nam et qui ob aureos quinque Stichum et Pamphilum pignori dederit, cum uterque eorum qu
Abbreviated transcription (Latin):
primum sibi conpetit. seq̃ tẽ
ig̾e patiaturułutisidebitor
uł uxorem deꝓpͥetate rei in
totem accepte. aũ possorue¬
ditorem deꝓpͥetate rei em̃pte.
scit cohrdem sun ag̾e. uel
uti uent ppͥa actione. uł defe¬
ntione utatur. non pot. is u̾o
os uidicate sb̾ mouetur.qr ex
uolintate eñs deuire ꝙ. exp
sonaagentis bu̾it iudicatũ
est. ¶A. met silibtus mens
me int̾uemente.suus uł ub¬
cus altius udicetur. mͥ preui

Expanded text:
primum sibi competit, sequent‹em› agere patiatur, ueluti si creditor uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: scit coheredem suum agere, uti uelit propria actione uel defensione utatur, non potest: is uos iudicatae summouetur, quia ex uoluntate eius de iure, quod sona agentis habuit, iudicatum est. nam et si libertus meus me interueniente seruus uel libertus alterius iudicetur, mihi praei
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ pe constiturum res inter
alios iudicata. aliis non p¬
audicare. q tu quandam di
gtianiscientibils obest. qui¬
bus dam u̾o etiam si contra
ꝓp̃os iudicatum sit nich noc
nam scientibus nicħ p̾uidi
cat. ułuti si exduobus hrdib¬
debitoris. Alt̾ ꝯdempnatur.
nam alti integra de fentio
etiam si curcoh̾de suo agi
scieritĩt si ex duobus petito¬
ribus at uictus acquieu̾it.

Expanded text:
pe constitutum est res inter alios iudicatas aliis non praeiudicare. quod tamen quandam disetiam scientibus obest, quibusdam uero, etiamsi contra psos iudicatum sit, nihil nocet. nam scientibus nihil cat, ueluti si ex duobus hdebitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, etiamsi cum coherede suo agi scierit. item si ex duobus petitoribus alter uictus adq
Abbreviated transcription (Latin):
cipalibus in poĩta est.id¬
circo ca cognita lib̾um
erit arbitriu statuendi
ei qui cognoscit sili mo
et saccularii et detractarii
st̃ piu̾endi itẽ effractores
s em̃ dimus marcus effr¬
actore equite romanum
.qui effracto pforatoq
piete pecina abstulerit
qnqumo ab stinere iuust
it ꝓm̃cia africa inde erat
et urbe et itali.a. oꝑtebit
aut̾ eque et meffractores
et incet̾os suprascriptos
c̾a cognita statui ꝓut ad¬
mistur sugg̾it. dn mode

Expanded text:
cipalibus inposita est: idcirco causa cognita liberum erit arbitrium statuendi ei qui cognoscit. Simili modo et sacculari et der‹ec›tarii erunt puniendi, item effractores. sed enim diuus Marcus effractorem equitem Romanum, qui effracto perforatoque p‹a›riete pecuniam abstulerat, quinquennio abstinere iussit prouincia Africa, unde erat, et urbe et Italia. oportebit autem aeque et in effractores et in ceteros supra scriptos causa cognita statu‹i›, prout admissum sug
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. sina flumẽ pͥuatur sit.
cessabit ħ uit̾clictum. nich ẽ
Difft̾ acet̾is locis pͥnatus. Elupie
pͥuatum ¶ripaa euisita rectẽ
naturalem rigorẽ cursus sisi
tenẽs cet̾umsi qũ uł nubrib
uł mari ui qua alia roe. adtpe
excͤuit ripas non mutat. neo
demq dix̾ mlũ qui ĩc̾mento
suo egiptu opit ripas suas
Inutare uł ampliareniãcu
ad ppetuam sui mensuram
redierit ripe aluei eius min¬
uende sunt. ¶sitũ flumen
naturalr c̾uit ut ꝓpecuum.
Inc̾uientu nactumsit. ułalio
Eline ad mixto uł q̃ aliarone.

Expanded text:
et: si autem flumen priuatum sit, cessabit interdictum: nihil enim differt a ceteris locis priuatis flumen priuatum.Ripa autem ita recte naturalem rigorem cursus sui tenens: ceterum si quando uel imbribus uel mari uel qua alia ratione ad tempus excreuit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muniendae sunt. si tamen naturaliter creuerit, ut perpetuum incrementum nanctus sit, uel alio flumine admixto uel qua alia
Abbreviated transcription (Latin):
aque cansafi sicem̃ deberẽ
quem meliorẽ agrur suur¬
suu fac̾e ne uicun det̾iorẽ
faciat. ¶ Set siquis arare et
serere possit eciam sine sul
fec̾it l agricolendi cauideat
fecisse ꝙ si alx serere non ꝑo¬
ssit isisultos iquarios fecit
nonteĩisoffilius aut̃ ait su¬
lcos agricolendi causa dire¬
auditores relagu est siqs
salicta plantet et obl aquã
restangret aque pluuie ar¬
cende agiposse c̾tum est. si
ea aqua iucino noc̾et. ¶labo

Expanded text:
aquae causa fieri: sic enim debere quem meliorem agrum suum facere, ne vicini deteriorem faciat. Sed et si quis arare et serere possit etiam sine sulclicet agri colendi causa videatur fecisse: quod si aliter serere non possit, nisi sulcos aquarios fecerit, non teneri. Ofilius autem ait sulcos agri colendi causa direauditores relatum est, si quis salicta posuerit et ob hoc aqua restagnaret, aquae pluviae arcendae agi posse, si ea
Abbreviated transcription (Latin):
cãm ẽẽ. n referre quorum
ndoꝵ ca idopus fiat. Otez
sabmnus ex cassius opus q¬
mami fc̾m est inhac actio¬
nem ueire aiunc. insi.aliꝙͥ
agricolendi cafiat sulcos
elices appellancur siquis fa¬
ciat aque plunie arcende
Hudẽ ait si aqua nat᷑ale
decurrat aque plume ar

Expanded text:
am neque referre, quorum ndorum causa id opus fiat Item Sabinus Cassius opus manu factum in hanc actionem venire aiunt, nisi si quid agri colendi causa fiat: Sulcos ἕλικες appellantur, si quis faciat, aquae pluviae Idem aiunt, si aqua naturaliter decurrat, aquae pluviae ar
Abbreviated transcription (Latin):
ueĩam m̾etur. ¶ab arbaris
remissos milites ita restitu
oport̾e adriauꝰ izpsit. s ꝓbabũt
se captos euasisse nõ tͣnffugi¬
sse. s ħlicet liquido ꝓbari
non possit argum̃tie tñ cog¬
noscend̾ est. et sibonus miles
an̾ existimatus fuit. ꝓpe est ur
affirmatõi eius credarur¶si
emansor aue negligens suoꝵ.
aur segnis. aut ex̃ ꝯtub̾nium
agens non credecur ei si post
młtu tpr̃is redit. ¶oui abho¬
stibus captus est ex captuz eũ

Expanded text:
ueniam meretur.A barbaris remissos milites ita restitui oportere Hadrianus rescripsit, si probabunt se captos euasisse, non transfugisse. sed hoc licet liquido constare non possit, argumentis tamen cognoscendum est. et si bonus miles antea aestimatus fuit, prope est, ut adfirmationi eius credatur: si remansor aut neglegens suorum aut segnis aut extra contubernium agens, non credetur ei.Si post multum temporis redit qui ab hostibus captus est et captum eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ficia detuliss int̾tlictũ ap̾tdre
datu est. ne uis fiet dm̃s quo
minus suatollerẽt iũ anferre̾t
simo daꝑni infecti reꝑmut
crusta laps.⁊ sit in meũfud
cã q petas dand̾ uite indiciũ
dedapno iam ftoiḋq labeo

Expanded text:
ficia detulisset, interdictum a praetore datum, ne vis fieret dominis, quo minus sua tollerent auferrent, si modo damni infecti repromicrusta lapsa sit in meum fundum eamque petas, dandum in te iudicium de damno iam facto, idque Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
causa aberat. non potuit dap¬
in infecti stipłari. non iniq
p̾tore curatuꝵ. ut dñs intio¬
sarũ ediuzaut dapnũ fartiat
aut edib careat sin̾a iuliani
ucilitas apbat. ¶ehus. que

Expanded text:
publicae causa aberat non potuerit damni infecti stipulari, non inique praetorem curaturum, ut dominus uitiosarum aedium aut damnum sarciat aut aedibus careat. sententiam Iuliani uti
Abbreviated transcription (Latin):
etatis est ut ñdu intesligat
quid agatur. s ꝙ. ad hũc beni¬
gnig acceptum est. naniq̃
loqũi pot̾. creditur et stipłari
et ꝓmict̾e recte posse ¶ unitũ
nicħ ꝑtin̾e ad obligonemi
u̾borur.natura mai̾festũ est.

Expanded text:
aetatis est, ut nondum intellegat, quid agatur: sed quod ad hunc benignius acceptum est: nam qui loqui potest, creditur et stipulari et promittere recte posse. Mutum nihil pertinere ad obligationem uerborum natura manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
fiirnpta non pot̾ acc̾ari
nontm̃ ab eo qui. adult̾um
accͥauit. nec optinuit. s nec
cu ad ult̾o ꝯstitũit fu̾irq ab¬
solutus. dedit młri impte
ad u̾sus om̃c securitatẽ p̃ia¬
qua: en q̃ npta est quar diu
nupta erit. Papiniams.

Expanded text:
it.Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusauit nec optinuit, sed nec cum adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptae aduersus omnes securitatem. plaquam eam, quae nupta est, quamdiu nupta erit. Papinianus
Abbreviated transcription (Latin):
ced̾e ioco patus sit cogitur
accipe iudicium quĩ ex suo
noĩe conuenitur ut opus
tollat aluid est inbone fid̾i
emptore hic eĩtm pacienti¬
am pr̾atigitur et si fundo
cedat andiendus est plus
enim prestat.⁊pianus.¬

Expanded text:
cedere loco paratus sit, cogitur accipere iudicium, quoniam et suo nomine conuenitur, ut opus tollat. Aliud est in bonae fidei emptore: hic enim tantum patientiam praestat: igitur si et fundo cedat, audiendus est: plus enim praestat. 8 U
Abbreviated transcription (Latin):
drum quibona fide. absunt
instipłone dapni infecti
iꝰ̃ non corũpitur s reũsis ca¬
uendi ex bono et equo pot̾as
datur.siue dñisint. siue ali¬

Expanded text:
rum, qui bona fide absunt, in stipulatione damni infecti ius non corrumpitur, s‹ed› reuersis cauendi ex bono et aequo potestas datur, siue domini sint siue ali
Abbreviated transcription (Latin):
sirũ ꝯtempnit. quiq ꝯta¬
minatõe non in dignatur
pena ad ult̾n contigit᷑. ¶Qui
hoc dicit lenocimo mariti
se fecisse. reuelare mdem
io simaritũ uelic rens ad¬
ult̾u lenocini reuz facere:
semel delatus non andiet᷑.
sipublico iudiciomarit᷑¬
suam urorẽ ream fac̾et.in:
lenocini aggatio repellet
maritu ab acc̾ationeser pu¬
tẽ non repellele nocimur¬
gͥ maritu ip̃m hõerat nec
muliere excusat unde q̾ri
pot̾ ant qui de adult̾io cos¬
noscit. statue et in marito
oblenocimũ possit. et puto
poste. na claudius corgus
uir clarissimꝰ uxorẽ accans.
cuzde tectus eẽt uxore mad¬
ult̾io dep̾bensam recimus¬
se et sine accatore lenocimi

Expanded text:
suum contemnit quique contaminationi non indignatur, poena adulterum non infligitur. Qui hoc dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quideideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenoci mariti ipsum onerat, non mulierem excusat. Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, et sine accusatore lenocini
Abbreviated transcription (Latin):
ope fco aqua aut iusrior¬
em ꝑtem repesł̾r aut in
inferiore ptem deruiat᷑.
aque pluine arcende ac¬
tione conpet̾e. ¶dem ai¬
unt aquam pluiia in
suo ita retinere. uł supflu¬
entem ex uicin fundo in
suur derinare dñ opus

Expanded text:
e facto aqua aut in superiorem partem re pellitur aut in inferiorem deriuatur, aquae pluuiae arcendae actionem competere.Idem aiunt aquam pluuiam in suo retinere uel superficientem ex uicini in suum deriuare, dum opus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃usi psona eorum ułcanto
sit ydonea. uł soluendo tuit.
quo tp̃r ꝯueuiri potuir iĩ¬
quisq nhiis qͥ am̾istrauit
tenebitursꝙ si forte iqui
ꝑiculo suo noĩauerit ma¬
gratu soluendo sit utrum
fideuissorẽ debeat. añ u̾o nõ
alias quam sires acollega
snari non potu̾itis placuit:

Expanded text:
i persona uel cautio sit idonea, uel soluendo fuit quo tempore conueniri potuit, unusquisque in id quod administrauit tenebitur.Quod si forte is, qui periculo suo nominauit magistratum, soluendo sit, utrum fideiussorem debeat, an uero non alias, quam si res a collega seruari non p
Abbreviated transcription (Latin):
bi ad tp̃e relegatus est. side¬
Curio sit. desumic ẽẽ d̃ curio.
reu̾sus plane locum suum
quid̾e non optinebit. s non
sp̃ ꝓhibeditur decuriotĩ. de¬
mq in locum suuz nou rest¬
pt᷑. et si nũs ordĩs eius plens
sit expectare eum or donec
alius locus. ¶ Alia causa eius
.qui ad tp̃c ordĩe remonetur
chic em̃ in plegotp̃r decurio
est. sr et in huslocum sb̾lẽgi
inueñit. expectat donecloci
uacer. restitutus cñ mordie
tus est q̃ri pt̃. si forte de ordi̾e
bitror tũ cunde ordiñe ten̾e
ꝙ̃ pridẽ hĩnt non id̃ erit in
eo qui relegatus est ad tp̃c
Nambic uuiti nonus in or¬
diñe uenit. ¶Infiliis decur¬
ionũ qo est.utrimi issolus
decurionis filius ẽẽ uideat᷑
qui eptus est et natus ex
decurione am̃o er is qui

Expanded text:
i ad tempus relegatus est, si decurio sit, desinet esse decurio. reuersus plane locum suum quidem non optinebit, sed non semper prohibetur decurio fieri. denique in locum suum non restt et si numerus ordinis plenus sit, exspectare eum oportet, donec alius uacet. alia causa est eius, qui ad tempus ordine remouetur: hic enim impleto tempore decurio est. sed et in huius locum sublegi inuenerit, exspect‹et›, donec locus uacet.Restituttus est, quaeri potest, si forte de ordine bitror tamen eundem ordinem tenere, quem pridem habuit. non idem erit in eo, qui relegatus ad tempus est: nam hic uelut nouus in ordinem uenit.In filiis decurionum quaestio est, utrum is solus decurionis filius esse uideatur, qui conceptus et natus est ex decurione, an uero et is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mur aquar aliaz inrinuũ ĩnuttit¬
aliur et offiliuc intotã aquan
recte cum ꝓhib̾i.ait. ego offilio
assentio non posse duudi quia
non pot̾ ita mpte eius iusfi. ut
non intotai.aqua iuis frac ¶treb¬
atius curãpliõ nũs pecoris adaq̃
appelletur qua d appesli posse:
unuisu pecus inpune ꝓhiberi

Expanded text:
 aquam aliam in riuum admittit: et Ofilius in tota aqua recte eum prohiberi ait. ego Ofilio adsentio non posse diuidi, quia non potest ita in parte uis fieri, ut non in tota aqua fiat. Trebatius, cum amplior numerus pecoris ad aquam appelletur, quam debet appelli, posse uniuersum pecus impune prohiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
qr pecora seꝑari possunt. ¶aristo
putat eum demu int̾clictum:
usus est recte tũ hoc it̾ticto.
usuru: ꝙ referri ad id tp̾edeber
Q sine uiciofu̾it esse ẽ uͥm boc
ano ñ ui noncła non pcario
usum. ¶qrtumi est siquis. an. in¬
nuu aꝙͣ duxit demde sequent.
tpr hoc est intra anuũ aq̃ fluxit
ip̃asibi met non ducente .aliq̃
Cauhinc nt̾dicto locus sic. et ret
seuius ualeriꝰ ꝯpet̾e eihoc inter¬

Expanded text:
 pecora separari possunt. Aristo putat eum demum interdictum hoc usus est, recte tamen hoc interdicto usurum: quod referri ad id tempus, quod sine uitio fuerit: esse enim uerum hoc anno non ui non clam non precario usum. Quaesitum est, si quis ante annum aquam duxit, deinde sequenti tempore, hoc est intra annum, aqua influxerit ipsa sibi me non ducente, an hoc interdicto locus sit. et refert Seuerus Ualeri
Abbreviated transcription (Latin):
tundaru rẽ¬
ptinec.ideas peci̾as quas
tãte curatõe legatõe:.ii quo
alio officio. mun̾e nũst̾io ue
pi.accepit. m curexcohorte
ciuiꝰ eoꝵ est. excipit lex. iquibus

Expanded text:
undarum pertinet ad eas pecunias, quas testate curatione legatione uel quo alio officio munere ministerioue publico cepit, uel cum ex cohorte cuius eorum est.Excipit lex, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
mansit ꝓband̾ esse ad hũc. ac¬
ciom fore locum. ¶Allud c̾te
sufficit et si unũ sit creditorẽ
fraudari. cer̾os ignorauit ad¬
huc fore locum actiomi. ¶d
Sergo si ei que quis scit satisft̾r

Expanded text:
mansit, probandum esse adhuc actioni fore locum. Illud certe sufficit, et si unum scit creditorem fraudari, ceteros ignorauit, fore locum actioni.Quid ergo, si ei, quem quis scit, satisf
Abbreviated transcription (Latin):
nourecte nuͣpcisse inideatur
s melius est illud sequi ut eiꝰ
denũciatio uideat᷑ electionẽ
acc̾atori reẜuare. qui crime

Expanded text:
num recte nupsisse videatur? sed melius est illud sequi, ut eius denuntiatio videatur electionem accusatori reservare, qui crimen
Abbreviated transcription (Latin):
age ¶ Illud recte queritur. ansi
rd̃ edificur uendidit is qui eo¬
ificau̾it et ab emptore logo tp̃¬
ie uendicationẽ eunsbat. cã
dubitationis est an coñd quo
capta est. singule quor res erq¬
placuit.¶Ex diu̾sosiquis ma
ueno solo sua mat̾ia edificauit
illiꝰ fit edificur cinus et solu¬
ecsiscit alieuur: solur ẽe sua uo¬
Antate amusisse ꝓpetatẽ mat̾ie
intesligiturĩtaq ur dirutoq¬
dem edificio. uendicatio eius

Expanded text:
agere. Illud recte quaeritur, an, si id aedificium uendiderit is qui aedificauerit et ab emptore longo triae uindicationem eius habeat. causa dubitationis est, an eo ipso, quo capta est, singulae quoque res, ex qplacuit. Ex diuerso si quis in alieno solo sua materia aedificauerit, illius fit aedificium, cuius et solusi scit alienum solum esse, sua uoluntate amississe proprietatem materiae intellegitur: itaque neque diruto quidem aedificio u
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. ¶ E et̾i aut latrones
reditatis applło sine dubio
contir etiam dapnosam
hĩditater.iuris em nom̃ est
sicuti bonorum posẜo. Idẽ.
sue rei. itaius esto latissĩa
pot̾as tributa ur᷑. et hr̃des in¬
sticuendi. et legata et lib̾ta

Expanded text:
vimus: ceteri "latrones" reditatis' appellatio sine dubio continet etiam damnosam hereditatem: iuris enim nomen est sicuti bonorum possessio. 12suae rei, ita ius esto' latissima potestas tributa uidetur et heredis instituendi et legata et liberta
Abbreviated transcription (Latin):
tesse ꝑꝑ nomptatẽ et gestarõe:
et este hinc inttlicto locum.
¶ansũma qui ui aut cla fecit si
possider patic̃tia: et impensam
touendi opis qui fecitꝰ patien

Expanded text:
ter uoluptatem et gestationem et esse huic interdicto locum. In summa qui ui aut clam fecit, si possidet, patientiam et impensam tollendi operis: qui fecit n
Abbreviated transcription (Latin):
ceduam cecidit quus itlcto
ditio iub̾et ne opus nouũtibi
nũciaret elam ud̾is opus fe¬
fec̃ qua is qui quomiu̾ phi¬
beatur ꝯsecutus est piculum
puta adũsario denũtiando:
aii ianua puta p̾clus astphibi¬
tus a intelligitur quolib. ac
quã diu res in eod statu ꝑma¬
nebit nam sipostea ꝯuenit cũ
adũsario desunt m̃face. ¶Itẽ
si ꝓhĩti hr̃s uł is qui. ib eo en̾nt
ignorans cam precedentem¬
fec̾it dicend esse pop. ut non
incid̾e eum ĩnit̾tlictu ꝙ. in
naue sit uĩ malia qualib re
uł amplissia mobili tri non
ꝯtinetur hoc int̾tlicto. siue
inp̾uato sine i pi. opus frat
siue in locosacro siue mireli
qui ex hoc ut̾clicto suptus eẽt
restitue. alius quis ui. aut clai
ẜuu: meuz o pus fac̾e curqua¬
tum ad me ptin iclam de¬
stina suspitione non ueniret

Expanded text:
eduam cecidit quis, interdiudicium iuberet, ne opus nouum tibi nuntiaret, clam uideris opus fefecit quam is qui, quo minus prohibeatur, consecutus est periculo puta aduersario denuntia‹to› aut ianua puta praeclusa. Prohibitus autem intellegitur quolibet proquamdiu res in eodem statu permanebit: nam si postea conuenerit cum aduersario, desinit ui facere. Item si prohibiti heres uel is, qui ab eo emerit, ignorans cat non incidere eum in interdictum.Quod in naue fit uel in alia qualibet re uel amplissima, mobili tamen, non continetur hoc interdicto.Siue in priuato siue in publico opus fiat siue in loco sacro siue in religqui ex hoc interdicto sumptus esset, restituere, alius quis ui aut clam sseruum meum opus facere, cum, quantum ad me pertinet, in clandestini suspicionem non ueniret
Abbreviated transcription (Latin):
dare iussumuł. aln et sieuindare
impediat puemiat statu lib̾ adlib̾ta¬
tem. temq: etiamremedu locohor
demonstratur dũostatulibi ut
eum exͣneo ussum dare ꝓhibeat
ne et nũmos ꝑdat curstatulibo p¬
inde defendi potu̾it et sũ uult ex¬
ig̾e uł ip̃e solũe ut hich̾at unde cõ¬
diciom peat lib̾catem ꝯpet̾e et ita
cassius quo: scribit non solum a
sidare iussum ꝓhibeat statuliber
adub̾tate: ꝑuenit ĩnn etiam si as¬
cete capitolu: uissur. ascendere
ueter.et sicapue dare iuissuz. capuã
ire ꝓhibeat nam qui ꝓhibet ẜ num
quidẽ ꝓficisci incelligend̾ est. in¬
pedire magis uelle lib̾tatẽ ꝙͣ opis
ẜui uti.s et siuissuz cohr̃di dare
non patitur uus exhr̃dibr dare

Expanded text:
di iussum uel alii: et si eum dare impediat, perueniet statuliber ad libertatem. denique etiam remedii loco hoc monstratur domino statuliberi, ut eum extraneo iussum dare prohibeat, ne et nummos perdat cum statulibero. proinde defendi potest et si non uult exigere vel ipse solvere, ut hic habeat, unde condicioni pareat, libertatem competere: et ita Cassius quoque scribit. Non solum autem si dare iussum dare prohibeat, statuliber ad libertatem pervenit, verum etiam si ascendere Capitolium iussum ascendere vetet, item si Capuae dare iussum Capuam ire prohibeat: nam qui prohibet servum proficisci, intellegendus est impedire magis velle libertatem quam operis servi uti. Sed et si iussum coheredi dare non patiatur unus ex heredibus dare,
Abbreviated transcription (Latin):
nontotu: det.nnt̾im gͥ uendicare
residum fu̾it solutuz. tẽ etiamid ali
sũme alienatiosic tũ ut nõ retro
nurmitiant accipientis. stc̃ tũre¬
sidua sũma fiuit ex soluta siplus
ẽe uendid̾it sine peculio. utrum
bibeat. et si quod ex opis suis met̾

Expanded text:
totum det: interim igitur uindicare residuum fuerit solutum, tunc etiam id alisummae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa fuerit exsoluta.Si plusesse uendiderit sine peculio, utrum hibeat, uel si, quod ex operis suis meret,
Abbreviated transcription (Latin):
uelit hr̃s debitorẽ ꝯuenire. et
statulb̾o soln̾e pecuma andebe¬
at aduib̾tate: puenire qĩ mora
phr̃dempatiatur. et ant legatu
hic statu libo fuit peculiur auc
scribit mor̾a cu lib̾tatis passimi
obh̃ ip̃m ꝙ ei. aliquid ex rõne dmn¬
ca debetur nec ei ab hr̃de p̾staret᷑.
qua snĩam et labeo ꝓbat. idem
ẜuuis ꝓbat et sũ comorã faciat
hr̃s q nout exig̾e adebitoribus
em statu libum depeculio posse

Expanded text:
uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: an debeat ad libertatem peruenire, quasi moram per heredem patiatur. et aut legatum huic stat‹u›libero fuit peculium aut scribit moram eum libertatis passum ob hoc ipsum, quod ei aliquid ex ratione dominica deberetur nec ei ab herede praestaretur: quam sententiam et Labeo probat.Idem Seruius probat et si in eo moram faciat heres, quod nolit exigere a debitoribus:enim statuliberum de peculio posse
Abbreviated transcription (Latin):
quominus ꝯditionẽ impleat et
pui refert depeculio ei offerat.
anab alio accepta receptum est
eñi ut suus peculiares nũmos
quo: eidando puei̾at ad lib̾tatẽ
sine ip̃i hr̃di sine alu dare iustꝰ¬

Expanded text:
quo minus condicionem impleat. et parui refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut seruus peculiares quoque nummos dando perueniat ad libertatem, siue ips‹i› heredi siue alii dare ius
Abbreviated transcription (Latin):
usust uenit qr. ippellatione
din fructuarius quo conti¬
netur. ¶ Siquis frucgus exp¬
dĩo debitoris capi poterit
hunc cͥclitor qui inposẜone

Expanded text:
us venit, quia appellatione domini fructuarius quoque continetur. Si quis fructus ex praedio debitoris capi poterit, hunc creditor, qui in posse
Abbreviated transcription (Latin):
nam suam a debitore uei
locatus erat uł ueniẽrat en.¬
Hit pͥtor uendinione et ibtat¬
oñe adebitore ttam etꝰ si mi¬
noris distractum est. ul loc¬
tum nisi infrantẽ cͥcligorũ
hoc fiat tẽ em̃ pretor arbitri¬
ui d ͣt creditorib ut ex ĩ¬
tegro lganione ii uendin¬
Sone faciant ¶De cetaru
quor rerum fructib idem
erit dicend̾ ut siqũ locri
possent locẽtur ꝓuta i.¬
ẜuorum ui iumidrum c¬
t̾drum que possunt Iocart
tpr locationis nicħ p̾tor locu¬
tus est ec ĩo nbum arbitru
creditoribus datum urqua
ulud est in arbitrio eorum
uendant uł iocert scil:sine
tolo malo erculpa aut rein̾

Expanded text:
a debitore vel locatus erat vel venierat, servabit praetor venditionem et locationem a debitore factam, etsi minoris distractum est vel locatum, nisi si in fraudem creditorum hoc fiat: tunc enim praetor arbitrium dat creditoribus, ut ex integro locationem vel venditionem faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, puta rum ceterorumque, quae possunt locari.De tempore locationis nihil praetor locutus est et ideo liberum arbitrium creditoribus datum uidetuquemadmodum illud est in arbitrio eorum, uendant uel locent, scilicet sine dolo malo: ex culpa autem rei
Abbreviated transcription (Latin):
quasi indebiti soluti Iuli
cum tefu̾cto agi non pofi
ułutiq is cu morerenir da¬
turum se ꝓmisiss. itꝙ is qui
ꝓdefucro fidenissit post mo

Expanded text:
quasi indebiti soluti. Gaiucum defuncto agi non potuit, veluti quod is cum moreretur daturum se promisisset, item quod pro defuncto fideiussit, p
Abbreviated transcription (Latin):
excoĩt̾a in uiriaꝵ iudiciũ
ẜui noĩe ꝓmittit. nã si le¬
uit̾ ꝑcucrus sit. uł maled¬
ictur leme eͣi non dabit
actionẽ at si in fam̃atꝰ sit
uł ft̾o aliquo. uł carmine
scͥpto puto cãe cogiitio̾e
p̾toris porrigendã. et adẜ
intͥ̾est quans ẜuꝰ sitbñ fru¬
glordinario dispensator.
anuo uulgaris et media¬
stinꝰ. angu̾alis et quid
siꝯpeditus uimaie notus
uł note extreme heb̾g̾ pre

Expanded text:
iudicium serui nomine promitt‹i›t: nam si leuiter percussus sit uel maledictum ei leuiter, non dabit actionem: at si infamatus sit uel facto aliquo uel carmine scripto. puto causae cognitionem praetoris porrigendam et ad interest, qualis seruus sit, bonae frugi, ordinarius, dispensator, an uero uulgaris uel mediastinus an qualisqualis. et quid si compeditus uel male notus uel notae extremae? habe
Abbreviated transcription (Latin):
uł̾ siquis eum in iedio itm̃e
detinint ec ip̃e possed̾it. in de¬
iectus uł᷑ ad emisti em̃ei ui
possonem ꝙͣ aĩo retinebat et
pli causa diclici ꝓculũ dicere.
nam exomibus p̃dus ex qui¬
.bus non hac m̃te recedimus
corpe possidebac ing̾cli ã et in¬
cipe possit̾e ꝓhibeatur ñ uidi¬
indeiectu uus est deicitur
em̃ qui amittit posẜonẽ non
qui non actip̃. ¶uĩui repelle
lic̾e cassius scribitadq ins ña

Expanded text:
in medio itinere detinuerit et ipse possederit, ui deiectus uidetur: ademisti enim ei possessionem, quam animo retinebat, etpli causa didici Proculum dicere: nam ex omnibus praediis, ex quibus non hac mente recedemus, corpore possidebat, ingredi autem et incipere possidere prohibeatur, non uideri deiectum uerius est: deicitur enim qui amittit possessionem, non qui non accipitur. Uim ui repellere licere Cassius scribit idque ius na
Abbreviated transcription (Latin):
eum diffimend est. qui expu¬
iso uet̾e posẜore acquisitam
lione ꝓhibipossit ing̾cliens
posẜonẽ suam retinut labo
ait nonͣmi possid̾e. ¶ Idem labo
Salt᷑ eiun qui metuturbe ptit

Expanded text:
eum definiendum est, qui expulso uetere possessore adquisitam lio, ne prohiberi possit ingrediens possessionem suam retinuerit, Labeo ait non ui possidere. Idem Labeo ait eum, qui metu turbae pert
Abbreviated transcription (Latin):
alienato euanescit stipło
unt̾ resolui putant. cuz meũ
cau̾ recid̾t aquo non potu¬
erunt consistere. ¶Ex hac
stipione insulami fulciri
sponde: qũ nascatur.actio
qr̾. et utiq non est expectan¬
tuerit redemptor. HDem.

Expanded text:
m fundo alienato euanescit stipulaunt, resolui putant, cum in eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere.Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes?' quan‹d›o nascatur actio, quaeritur. et utique non est exspectantuerit redemptor.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius usuf. meus est. ex ren
mea ułexopis fui acquiritur
michi. cumet naturalr a fru¬
ctuario tencatur. et płimu
exiure posẜo mutue. ¶Qui in

Expanded text:
fructus meus est, ex re mea uel ex operis serui adquiritur mihi, cum et naturaliter a fructuario teneatur et plurimum ex iure possessio mutuetur. Qui in
Abbreviated transcription (Latin):
medius alt̾ius int̾me erte
int̾cedit. austus ẜuitutem
funto tuo in pon̾e ita pot̾o:
si michi dñs medius it̃
ad tñseund̾ cesbit quem ddie¬
d̾m. siex flumine publico
phenni austu uelim uti:

Expanded text:
medius alterius inter me et te intercedit, haustus seruitutem fundo tuo imponere potero, si mihi medius dominus iter ad transeundum cesserit, quemadmodum, si ex flumine pub‹l›ico perenni haustu uelim uti