comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
AULUS. QUod pomen prdepona¬
tur: Inepistolis auctoritatis esse noscendũ
tem alia expositio. Paulus aportolus conneetens in
epistola fratrum nomina: uel humilitatem suam
significat. uel quo operatur esse cum a portolicae
prȩdicationis ostendit: Uocatus aposlolus xp̃i
ih̃u peruiolundocteo di: Uoluntate dĩ uocatun
quisque ad fidem red suo sponte a ruo arbitrio credit
sicut ait inactibus : non fur incre dulus caelesti.
uisione. Et sustines frocter eccleside dĩ. fra¬
ter inquid non apostolus hunc autem idurco. re¬
cum scribentem inducit : quia ex ipsis doctorẽ. & ꝓ
his ualde pollicitus quȩ est chorinthi. ostendit
quisunt in eccleria dĩ sci scilicet. & in maculati quia
eclesia : neque macula habere neque rigã a ideo
hic scribit qui integrã adhuc seruabapt ñ qui ꝑdi¬
derunt scĩtatẽ. Nam istos honorat litteris illos
auctoritate commendat. Sc̃i facoctis inxp̃o ihu uo
coctis sc̃ĩs: perbaptismũ sc̃ificatis cum omnibus

Expanded text:
aulus, quod nomen praeponit in Epistolis, auctoritatis esse noscendum. Item aliter: Paulus apostolus, connectens in Epistola fratrum nomine, vel humilitatem suam significat, vel cooperatorem esse eum apostolicae praedicationis ostendit. Vocatus Apostolus Jesu Christi, per voluntatem Dei. Voluntate Dei vocatur quisque ad fidem, sed sua sponte, et suo arbitrio credit: sicut ait in Actibus: non fui incredulus coelesti visioni. Et Sosthenes, frater Ecclesiae Dei. Frater, inquit, non apostolus. Hunc autem idcirco secum scribentem inducit: quia ex ipsis doctor est, et pro his valde sollicitus. Quae est Corinthi. Ostendit, qui sunt Ecclesia Dei, sancti scilicet et immaculati: quia Ecclesia neque maculam habet, neque rugam, et ideo his scribit qui integram adhuc servabant, non qui perdiderunt sanctitatem. Nam istos honorat litteris, illos auctoritate commendat. Sanctificatis in Christo Jesu, vocatis sanctis. Per baptismum sanctificatis. Cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
a hoc notantum qđ non dixerit ieui nium a robri¬
et as non est regnum dĩ ped aesca & potu
ubi uero iurtitia picut se ꝓximũ diligendũ ibiđ pae
Vbi pax ibi & gaudium sƿirita le quia ex dipeen¬
pionem remꝑ trurtitia e molestia tenera tui Qui

Expanded text:
et hoc notandum, quod non dixerit, jejunium et sobriet hoc notandum, quod non dixerit, jejunium et sobrietas non est regnum Dei: sed esca et potuUbi vero justitia, sicut se proximum diligendo, ibi et pax: et ubi pax, ibi et gaudium spirituale, quia ex dissensione semper tristitia et molestia generantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tri uel scandalũ: hinc suptiliter
ingreditur
ad abytinentia commendandam
a dicit illos
abrinere debere quam uis firmirint
ne ex em¬
plum illorum in pirmi scandalũ patian¬
Scio et conficlo in lño ihu quia mhil
ne per ipsum: Non hoc ideo dico qđ pute
mun¬
data. commune enim dicitur quic quid
in mundum uidecur inerca iudaeorũ. Niri
daico
aliquid port xp̃ifidem intalib: cauris a rbitratun
in mundũ. Sienim propt̃ cibũ frater contris¬
plo puocas aut conpellar iocm non secundũ caritato
ambulas quia inuitus manducat qđ illi non expedit etuã
non diligis ꝓximum picutte sinonillius utilitatem co¬
gitas sicut tuam: policibo tuo illum ꝑlere ꝓ quo xp̃s¬
mortuus egt: non dixit abstinentia tua sicut quida
uolunt. Non escoblas pheone tur bonum nr̃m liber¬
tatem quam habemus in dñm ut omnia nobis mun¬
dasint. non eo ita debemur uti ut uideamur propt̃
gulam a aepulas ambulare
aesca et potus. Non ꝑ aescamius tificamur sed

Expanded text:
tri, vel scandalum. Hic subtiliter ingreditur ad abstinentiam commendandam, et dicit illos abstinere debere, quamvis firmi sint, ne exemplo illorum, infirmi scandalum patianScio et confido in Domino Jesu: quia nihil ne per ipsum. Non hoc ideo dico, quia pumundata. Commune enim dicitur, quidquid immundum videtur in esca Judaeorum. Nisi daico, aliquid post Christi fidem in talibus causis arbitratur immundum. Si enim propter cibum frater tuus contrisplo provoces aut compellas. Jam non secundum charitatem ambulas. Quia invitus manducat, non diligis proximum, sicut te, si non illius utilitatem cogitas sicut tuam. Noli cibo tuo illum perdere, pro quo Chrismortuus est. Non dixit, abstinentia tua, sicut quidam volunt. Non ergo blasphemetur bonum nostrum. Libertatem quam habemus in Domino, ut omnia nobis munda sint: non ea ita debemus uti, ut videamur propter gulam et epulas ambulare.esca et potus. Non per escam justificamur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cumeros quire iungit porn carus nequamm est i patnedo
ł uermis he reditabunt eum ¶cum eius modi necci¬
bum sumere: nec commune quidem cibũ cumtalib
particiƿandũ esse concessit ¶quiel enim mihi clehis
qui foras gunt iudicare : hoc est deinfidebus i nonne debir
qui inturrunt uoriudicatissnam et eos qui forisrunt dr̃
iudicabit Num quid ñ uor dehis polis qui qunt intra eccle¬
riam iudicatis ssccuferte malum ex uobis
squopaciliur eor porritis docere qui porisrunt:
bens nec otiũ
&duerisus alterum:
Audet alius¬
iscontra p̃ceptum dñi uenire

Expanded text:
cariis, nequam est: putredo et vermis haereditabunt eum. Cum hujusmodi nec cibum sumere. Nec communem quidem cibum cum talibus participandum esse concessit. Quid enim mihi de his qui foris sunt judicare? Hoc est, de infidelibus. Nonne de his qui intus sunt, vos judicatis? Nam eos qui foris sunt Deus judicabit. Numquid non vos de his solis qui sunt intra Ecclesiam judicatis? Auferte malum ex vobis ipsis. Quo facilius eos possitis docere qui foris sunt. habens negotium adversus alterum. Audet aliquis contra praeceptum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
membra diriguntur ut etiam corporis actus noui
piant quo popfitis uoluntate dĩ a renrũ eiup agnos¬
pit: & melius &t obtimũ xli. lico epim ꝑ c:ratioao¬
cł̃ quȩ clata estmihi: prohibe curum humanec
rapientiam quȩ p̃terlegem ẽ non fensu ꝓƿro
loqui redicit sed auctoritate gratiae dĩ oommib:
quisunt interuos. quisunt sacerdotes : piuedo¬
plus sapere quam oportetsapere sed sapere

Expanded text:
membra diriguntur, ut etiam corporis actus novi membra diriguntur, ut etiam corporis actus novi fiant: quo possitis voluntatem Dei, et sensum ejus agnossit, et melius, et optimum. Dico enim per gratiam, quae data est mihi. Prohibet usum humanae sapientiae, quae praeter legem est: non sensu proprio loqui se dicit, sed auctoritate gratiae Dei. Omnibus qui sunt inter vos. Qui sunt sacerdotes, sive doplus sapere quam oportet sapere, sed sape
Abbreviated transcription (Latin):
modo dicit qualesre ex hibere debeant ut rensũ dñi
habere mere antur finit : hucusque de dogmatibus
dicit, hinc iã moralia docet ꝑmise ricordia dĩ: qua
mazis nihil ẽ ꝑquã libera tisumus : ut ex hibeatis
corpora ur̃a: quanto mazis anima non animalium
ricut in lege quitam licet in figura fierint in macula¬
ta opferebantur & uiua: hoctia uiueritem scam
hocest castam &e alienã ab omni morte peccati: dõ
placentem: Dũo ñ hominibi tantum placete: riue
tales ei placet hostia: rationabile obsequium ur̃m
omne opusbonũ tunc placet dõ ƿinationa bilit̃ fiec:
Nam mercede priuatur ut puta ƿiquis hominum
caura ieiunat bonũ obsequium insipienter facit : ita
& deomnib: adiacentibus rentiendũ: Et nolite confor¬
mari huic sȩculo: ged re formamini in nouita¬
lite similes eẽ filuis mundi qui factiestis filui dĩ: red
pe nouate sensũ ur̃m ꝑ que regitur corpus đ om̃a

Expanded text:
modo dicit, quales se exhibere debeant, ut sensum Domini modo dicit, quales se exhibere debeant, ut sensum Domini habere mereantur. Huc usque de dogmatibus dicit: hinc jam moralia docet. Per misericordiam Dei. Qua magis nihil est, per quam liberati sumus. Ut exhibeatis corpora vestra. Quanto magis animam, non animalium, sicut in lege: quae tamen licet in figura fuerint, immaculata offerebantur, et viva. Hostiam viventem, sanctam. Hoc est, castam, et alienam ab omni morte peccati. Deo placentem. Domino, non hominibus tantum placete, sive talis ei placet hostia. Rationabile obsequium vestrum. Omne opus bonum tunc placet Deo, si rationabiliter fiat. Nam mercede privatur, ut puta si quis hominum causa jejunat, bonum obsequium insipienter facit: ita et de omnibus adjacentibus sentiendum est. Et nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitalite similes esse filiis mundi, qui facti estis filii Dei, sed renovate sensum vestrum, per quem regitur corpus, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse nemo cognouit A nemo peculiari dõ confabula¬
tione intructus doctrina non in diget legis: Aut quie
consilia riue eius fuit: ut eius nouerit̃ racra meno
Aut quis prior dedit illi et ret ribuetur ei. quii
priorfece at aliquid boni ut non dĩ mirenicordia
gloripicet sed ruope merito recepis reglorie tun
qm exipso et ꝑ ip̃sum et in ipso st̃ om̃a abipro
omnes creatura acceƿit initiũ a ꝑ ipsum regian
a in ippo om̃a conluduntur nec ippe contine tur
gloripicandurẽ cuiusẽ etia qđ pumus & uiue murac
moue mur, simul etiam contra arrianor facit hic
locus cum dicitur ds idest eẽ ex quo om̃a de ꝑque om̃a
facta esse monstrantur: siquidem omnia ꝑ uerbũ
in principio facta euangelista ƿignauit: & qđ depilio
euange lista testatur : hoc a posł ꝑ unita tismiste¬
riũ de patre intellegendũ edocet credendũ xl.
obsecro itaq: uos fr̃s quia defenro dñi dixerat

Expanded text:
per se nemo cognovit: et nemo peculiari Deo confabulaper se nemo cognovit: et nemo peculiari Deo confabulatione instructus, doctrina non indiget legis. Aut quis consiliarius ejus fuit? Ut ejus noverit sacramenta. Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quis prior fecit aliquid boni, et non Dei misericordiam glorificet, sed suo se merito recepisse glorietur? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Ab ipso omnis creatura accepit initium, et per ipsum regitur, et in ipso omnia concluduntur, nec ipse continetur glorificandus est: cujus est etiam quod sumus, et vivimus, ac movemur. Simul etiam contra Arianos facit hic locus, cum dicitur: Deus id esse ex quo omnia, et per quem omnia facta esse monstrantur: si quidem omnia per Verbum in principio facta, Evangelista signavit. Et quod de Filio Evangelista testatur, hoc Apostolus, per unitatis mysterium, de Patre intelligendum edocet credendum. CAPUT XII. Obsecro itaque vos, fratres. Quia de sensu Domini dixerat:
Abbreviated transcription (Latin):
picut uos. conelusit enim els ocnia in incredu¬
litate : non .ui. inclusit: red ratione conclupet¬
quor inuenit in incredulitate hoc ert iudȩos omner
Ae gentes hoc conlusit quia antea iudaei peccatones
tantum erant : non etiã ꝑfidi : post quã autẽ xp̃m
ñ crediderunt gentibi sunt ae quales a omnes pimi¬
liter miseracordia consecuntur: ut omniũ misgie¬
atur: hac de causa o altituelo diuitiarũ sam¬
entiae: Et scientiae dĩ : Laudat sapientia dĩ qui
tamdiu exspec tauit secundum p̃rentia. donec om¬
nes mise ricordiam in digerent ut omnibus defalil
iactantia operum gloria tolleretur: quã in con¬
ƿrȩ hensibi lia st̃ iudicia eius et inuegticabiles
uiae eius: Iudicia dĩ abrfsus multa aliqui dũenꝰ
conp̃hendere ñ ƿossunt: quisenim cognouit sen¬
suonlm̃i: Ante nemo cognouit: na in prȩsenti ipse
paulus utique sciebat : quialus ostende bat Nos
autẽ sensum dñi habemus piue ƿine lege iprius

Expanded text:
sicut et vos. Conclusit enim Deus omnia in incredusicut et vos. Conclusit enim Deus omnia in incredulitate. Non vi conclusit, sed ratione concluquos invenit in incredulitate: hoc est, Judaeos omnes et gentes hic conclusit, quia ante Judaei peccatores tantum erant, non etiam perfidi: postquam autem Christum non crediderunt, gentibus sunt aequales, et omnes similiter misericordiam consequuntur. Ut omnium misereatur. Hac de causa. O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Laudat sapientiam Dei, qui tamdiu exspectavit secundum praescientiam, donec omnes misericordiam indigerent: ut omnibus de falsa jactantia operum, gloria tolleretur. Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Judicia Dei abyssus multa. Aliqui enim comprehendere non possunt. Quis enim cognovit sensum Domini? Ante nemo cognovit: nam in praesenti ipse Paulus utique sciebat, qui aliis ostendebat. Nos autem sensum Domini habemus. Sive legem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc futurũ est ut̃rur sũ xp̃s adueniet liberare :
& ado ꝓtempore ex cecatisunt: Et non semet ipsis :¬
quid deillis quo modo pereunt ñ credentes: Et hoc
illis ame testamentumcum abstulero pecca¬
qđ non nipi noui abolitis peccatis accipient: Secun¬
dum euancelium quilem immici ꝓƿter uos:
Inimici mihi ƿunt ꝓroster quȩ nobis p̃dico xp̃m ꝓ¬
hibentes : nosgentib: loqui ut saluȩ fiaent: secundũ
electionem autẽ lem̃i ƿropter ƿatres siaute
credant carissime pt̃ dupliciter commendati:
Sine paenitentia enim st̃ clona et uocatio di:
sicredide r ant ñ illis poterunt in putare peccata
onse ricordiam consecuti estis: propt̃ illorum
in cre dlulitatem. non uestro merito: itao et istinunc
crediderunt inuestra micericordia: miseri¬
cordia gentiũ xp̃sest: ut et ipsi mige ricorcha
consequantur: intantum ñ crediderunt : ut e
iprioperib: suis ñ iurtificentur : sed misericordia

Expanded text:
adhuc futurum est, ut rursum Christus adveniat liberare, et adhuc futurum est, ut rursum Christus adveniat liberare, et a Deo pro tempore excaecati sunt, et non semetipsis quid de illis, quomodo pereunt non credentes. Et hoc illis a me Testamentum, cum abstulero peccaquod nonnisi novi, abolitis peccatis, accipient. Secundum Evangelium quidem inimici, propter vos. Inimici mihi sunt, propter quae vobis praedico, hibentes, non gentibus loqui, ut salvae fiant. Secundum electionem autem charissimi, propter patres. Si autem credant, charissimi sunt: dupliciter commendati. Sine poenitentia enim sunt dona, et vocatio Dei. Si crediderint, non illis poterunt imputari peccata,misericordiam consecuti estis, propter incredulitatem illorum. Non vestro merito. Ita et isti nunc non crediderunt in vestram misericordiam. Misericordia gentium, Christus est. Ut et ipsi misericordiam consequantur. In tantum non crediderunt, ut et ipsi operibus suis non justificentur, sed misericordia,
Abbreviated transcription (Latin):
tam diuꝑmansit donecgentes saluare uiderent qu
om̃s uocatisunt ad salutem piue ex iuda & irrahe lele¬
ge scilicet : item hoc ostendit qm̃ intrante in fidexpi
gentium supplim̃tũ tunczelo & aemulatione ꝑmo¬
ti reliqui populi iudaeorũ : credentes in xp̃osaluipi¬
ant p̃ ponit autem interdũ a porłs: gentes populo he¬
brae orũ infide earatione qm̃ etiã ƿialiquanti exil¬
lis xp̃o crediderant tam̃ legis morsaicȩ ad huc p̃cqs¬
ta ser uabant : unde at ipsipostea exemplũ genuium
xp̃ianã fidem inte zrae custodire coeperunt: ñeni
ꝓmultitudine plenitudinẽ dicit red quia replearĩ
sũ dedit caput suꝑ omnẽ eclepiã q: est corpus iprus
plenitudo eius: qui om̃a in omnib: ad impletis ineca¬
ia: Sicut scfiptũ est: ueniet exsion quie ripida
Et auertat impietate abia cob quida haeo
omnia futura exertimant quib: res ponden dil qs
ergo a hocti monium : ueniet exƿion quie ripiat iƿrł

Expanded text:
Tamdiu permansit, donec gentes salvatae viderent, quod Tamdiu permansit, donec gentes salvatae viderent, quod omnes vocati sunt ad salutem: sive ex Juda, et Israel, et lege scilicet. Item hoc ostendit, quoniam intrante in fidem Christi gentium supplemento, tunc zelo, et aemulatione permoti reliqui populi Judaeorum, credentes in Christo, salvi fiant. Praeponit autem interdum Apostolus gentes populo Hebraeorum in fide, ea ratione, quoniam etiamsi aliquanti ex illis Christo crediderant: tamen legis Mosaicae adhuc praecepta servabant. Unde et ipsi postea exemplo gentium, Christianam fidem integre custodire coeperunt. Non enim pro multitudine, plenitudinem dicit: sed quia repleti susum dedit caput super omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius: plenitudo ejus qui omnia in omnib Sicut scriptum est: Veniet ex Sion, qui eripiat, et avertat impietatem ab Jacob. Quidam haec omnia futura existimant. Quibus respondendum est: Ergo et hoc testimonium: Veniet ex Sion qui eripiat Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
insertum est: et contra naturã insertus es in
bona oliuam quanto macis hiigecundũ natura
in gerentur suȩ oliuae: Contra natura ẽ oliuȩ
inrerere oleastrũ : quia magis ramos polet uim
radicis mutari qua radix ramorũ in sua uertere¬
.xxxiii. qualitate nolo eniouos ic norare fr̃s: hoc totũ
contra illos neruꝑbiant gentes: misterium hoc ar¬
chanum qđ hominib: ignotum ẽ quare paluates iñs
genter: quia occarrionẽ eis salutis etiã cecitar
puȩrtitit isra hel: ut non pitis uobis ipsis rapientes:
nerecundum humana papientiã dicatis : nos dselgio
& illos abiecit: quia cecitas ex parte conticit inigsb
intantum israhel E delicta a ꝑfidia occuparunt
ut uemret tempus quogentas omnes ad mitterentun
aduitam &t ita omnes iprł ꝑfidẽ solã yalua ne cun
quo modo gentium plenitudo uita aequales essent in
xp̃o quiaĩ equales fuerant indelictis. Donec plen¬
tucdo centium intraret: et om̃s isrł saluus fieuet

Expanded text:
 Et contra naturam insertus es in bonam olivam: quanto magis hi qui secundum naturam inserentur suae olivae? Contra naturam est, olivae inserere oleastrum, quia magis ramus solet vim radicis imitari quam radix ramorum in suam vertere qualitatem: Nolo enim vos ignorare, fratres. Hoc totum contra illos, ne superbiant gentes. Mysterium hoc. Arcanum, quod hominibus ignotum est, quare salvatae sunt gentes: quia occasionem eis salutis etiam caecitas praestiterit Israel. Ut non sitis vobismetipsis sapientes. Ne secundum humanam sapientiam dicatis: Nos Deus elegit, et illos abjecit. Quia caecitas ex parte contigit Israel. In tantum Israel et delicta, et perfidia occuparunt, ut veniret tempus, quo gentes omnes admitterentur ad vitam, et ita omnis Israel per fidem solam salvaretur: quomodo gentium plenitudo vita aequales essent in Christo, quia inaequales fuerant in delictis. Donec plentudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
nistracre scĩs. sc̃i erant in hierusalem : qui omnib
suis distractis a ante apostolorũ ƿedes depoƿi¬
tis: orationi. lectioni doctrinae quae ua cabant:
quales autẽ fuerint ex hoc cognoscitur.: ut ipye
a portolus ꝑse illis ꝑgeret ministrare: & quib: ob¬
lationẽ suã eẽ obtat acceptã iaest ut ea dignen¬
tur accipere ortendens hoc uonta ꝓdesre accipiento
qua dantib: hoc contra illos facit quigloriã
ꝑfectionis inpugnant : s robauenunt enim machedoni a
Er achaia : consllationem aliquam facere : s nobauerunt
hoc pibi utile pore : sicon llationem aliquam rumptuum

Expanded text:
nistrare sanctis. Sancti erant in Jerusalem, qui omnibus nistrare sanctis. Sancti erant in Jerusalem, qui omnibus suis distractis, et ante Apostolorum pedes depositis, orationi, lectioni, doctrinaeque vacabant. Quales autem fuerint, ex hoc cognoscitur, ut ipse Apostolus per se illis pergeret ministrare, et quibus oblationem suam esse optat acceptam: id est, ut eam dignentur accipere, ostendens hoc non tam prodesse accipientibus, quam dantibus. Hoc contra illos facit, qui gloriam perfectionis impugnant. Probaverunt enim Macedonia et Achaia collationem aliquam facere. Probaverunt hoc sibi utile fore, si collati
Abbreviated transcription (Latin):
colis & ꝑuirtutes quȩ in eius nomine piebant :
pros ter qđ et in pechiebar ƿlurimum uenire
aduos: Ex poruit illua qđ in capite dixerat sedͥ
ꝓhibitus sum usque adhuc. Nunc uero ulterius
Tocũ non haben s inhis recionibus. Ubi iam toti
pirmisint causam ƿenegat habere ponendi funda¬
mentũ. cupilitactem aute habens ueniendi
&cluos. Notandum eẽ
cupiditatem etia bona
multisiam prȩcedentibus annis: quales necesri¬
tasfuerit ostendit quȩ illum multis detineret¬
annis. selcũ insƿamo ꝓ ficisci coepero sƿero
qđ p̾teriens uideom uos: utrum insƿania fueut
incertum habetur: Et a uobis deducar illuc. si uob̃
ƿrimum ex ƿarte fruitus fuero. quia ita uos
ex hibetis ut nec apuduos locu aut neceppitatem habeũ
diutius re morandi ideo & exƿarte illis fuisse dicut.
quia ñ credere indigebant : sed tantum modo confin¬
mari: riue ideo exparte quia lnulla magnitudote¬
poris satiat caritatem. punc icitur ꝓ ficis cas hie
rus alem. hoc mihi restat de inceps ut uenia: mi¬

Expanded text:
e in ejus nomine fiebant. Propter quod et impediebar plurimum venire ad vos. Exposuit illud quod in capite dixerat. Et ohibitus sum usque adhuc. Nunc vero ulterius locum non habens in his regionibus. Ubi jam toti firmi sunt, causam se negat habere ponendi fundamentum. Cupiditatem autem habens veniendi ad vos. Notandum esse cupiditatem etiam bonam: multis jam praecedentibus annis. Qualis necessitas fuerit ostendit, quae illum multis detineretannis. Cum in Hispaniam proficisci coepero, spero quod praeteriens videam vos. Utrum in Hispania fuerit, incertum habetur. Et a vobis deducar illuc, si vobis primum ex parte fruitus fuero. Quia ita vos exhibetis, ut nec apud vos locum aut necessitatem habeam diutius remorandi: et ideo ex parte illis fuisse dicit: quia non credere indigebant, sed tantummodo confirmari. Sive ideo ex parte: quia nulla magnitudo temporis faciat charitatem. Nunc igitur proficiscar in Jerusalem. Hoc mihi restat deinceps ut veniam. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
uetis eos qui dessensiones a offendicula propterdoc¬
uentri de illis dicit qui ex circum cirione il lo temƿore
uenerant : ieiunia & abrtinentia distruentes a neo¬
minias e pabbata & ceteras ferias uentris gratia p̃di¬
cabant. dipsentientes ab apostolica doctrina & fratrib
offendicula p̃parantes. et ꝑ clulcis sermones et bene¬
chetiones seclucunt corela in nocentium. perblan¬
dimenta & adulationes  compto ƿermone conporitas:
uroc enim ob oeclientioe in ocni loco ele uulcata
eet. Sn illis oboechstis quibus non debuistir: quanto ma

Expanded text:
uetis eos qui discessiones et offendicula praeter docuetis eos qui discessiones et offendicula praeter docuvenerunt, jejunia et abstinentiam destruentes, neomenias, et sabbata, et caeteras ferias, ventris gratia praedicabant, dissentientes ab apostolica doctrina, et fratribus offendicula praeparantes. Et per dulces sermones, et benedictiones seducunt corda innocentium. Per blandimenta et adulationes compto sermone compositas. Vestra enim obedientia in omni loco divulgata est. Si illis obedistis qu
Abbreviated transcription (Latin):
laborant inclñio Salutate ꝑgicla& carissioam
quimultum laborauit in dño. salutate rupũ
electum meuon indño et matremeius et me&
detate non partu matrem. salutate hñ ex iu¬
lȩis eraent & quia rimul cum paulo ruerant tri¬
bulati nec territi : ideo nobiles hoc merito habeban¬
tur: qui ad profectum romanorũ interceteros
fuerant distinati. quique priores paulo credidis¬
se ipsius testimoniũ referuntur. Salutate asen¬
cre tum ple conta her men ƿatrobam her man
e quicumeis sunt p̃f. salutate philocũ & iuliã
olimphiadem dt omnes
quicum eis sunt sc̃is ruo exemplo nosdocet quales
amicos debeamus nr̃is litteris salutare non diuites
paeculi facultatib: uel dignitatibus honoratos ƿed
gratia acfide locupletes. Salutate inuicem in os¬
culo sc̃o salutanit uos omnes aeclegiae xp̃i. ñ picte
enim ineccleria paxprimo ad nuntiatur utostendat
secum omnib: esse ƿacificum qui corpori commun¬
caturusest xp̃i. Roco autem uos fratres: ut obser¬

Expanded text:
t in Domino. Salutate Persidem charissimam, quae multum laboravit in Domino. Salutate Rufum, electum in Domino: et matrem ejus et meam. Aetate, non partu matrem salutate. Hi ex Judaeis erant, et quia simul cum Paulo fuerant tribulati, nec territi: ideo nobiles hoc merito habebantur, qui ad profectum Romanorum inter caeteros fuerant destinati, quique priores Paulo credidisse, ipsius testimonio referuntur. Salutate Asynoritum, Phlegontem, Hermam, Patrobam, Hermen, et qui cum eis sunt fratres. Salutate Philologum et Juliam, Olympiadem: et omnes qui cum eis sunt sanctos. Suo exemplo nos docet quales amicos debeamus in nostris litteris salutare: non divites saeculi, facultatibus, vel dignitatibus honoratos: sed gratia ac fide locupletes. Salutate invicem in osculo sancto. Salutant vos omnes Ecclesiae Christi. Non ficte, enim de Ecclesia primo pax annuntiatur, ut ostendat se cum omnibus pacificum esse, qui corpori communaulo post: Rogo autem uos, fratres, ut obser
Abbreviated transcription (Latin):
contradicit quȩ nitur de dĩ uoluntate: ostendit libe¬
riee arbitrui qui audet dedĩ iudicio retractare itẽ
sinonest uolentis neq currentis aut quida putans
quare ipricur rit dicens Cursum consummaui:
Et alius ut currerent ad hortatus ẽ dicens ƿiccur¬
rite ut omnes conp̃hendatis : unde intellegitur quia
hic inter rogantis uoce utitur: a red arguents poti¬
us qua negantes: dicit emm geriptura pharaoni
quia in hoc ipsũ rus scitauite : ut ostenda inte uisitu

Expanded text:
contradicit, queritur de Dei voluntate, ostendit libecontradicit, queritur de Dei voluntate, ostendit liberi esse arbitrii: qui audet de Dei judicio retractare. Item si non est volentis neque currentis, ut quidam putant, quare ipse currit, dicens: Cursum consummavi, Et alios, ut currerent, adhortatus est, dicens: Sic currite, ut omnes comprehendatis. Unde intelligitur, quia hic interrogantis voce utitur, et redarguentis potius quam negantis. Dicit enim Scriptura Pharaoni: Quia in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad illũ locũ quidenim ad huc querutur uoluntati
enim eius quisre sistere poterit ꝑ rona decontra¬
rio ad sumit uenientis a dicentis ñ eẽ in nobis aut
recte aut malũ agere sed indĩ arbitriu conrtitutũ
quicuius uult mire retur & quem uult indunat homo
tuquis es qui contra dicas dõ num quid dicit pamen¬
tum ei quise finxit quid me fecisti ƿic nunc a popł
contradicente pibi ruperius increpat ostenden ha
iprum qđ dicit cui uult miseretur et que uult inu¬
rat. Et quid ad huc quȩ rtur uoluntate enimeiur
quisue ristere poterit ex hoc igitur de monrt nat
eumẽe ꝓpri arbitrii ł uoluntatis qđ piut ipriecon¬
trario uemens dicit cuius uult mire ret urdrs̃ at quẽ
uult indurat nihil dipert qđ pingulis tractat in ma¬
nib: qđ fingendi ex se uas aliquid contra dicene non
potest quid exeo uult efpicere hic autẽ ineo in quo

Expanded text:
usque ad illum locum: Quid enim adhuc queritur? voluntati usque ad illum locum: Quid enim adhuc queritur? voluntati enim ejus quis resistere poterit? personam de contrario assumit, venientis et dicentis, non esse in nobis, aut recte, aut malum agere, sed in Dei arbitrio constitutum: qui cujus vult, miseretur, et quem vult indurat. Homo tu quis es qui contradicas Deo? Numquid dicit figmentum ei, qui se finxit, Quid me fecisti sic? Nunc Apostolus contradicentem sibi superius increpat, ostendens hoc ipsum, quod dicit. Cujus vult, miseretur, et quem vult indurat: et quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistere poterit? Ex hoc igitur demonstrat eum esse proprii arbitrii, vel voluntatis, quod si ut ipsi econtrario veniens dicit: Cujus vult, miseretur Deus, et quem vult indurat: nihil differt, quod figulus tractat in manibus, quod fingendi ex se vas aliquid contradicere non potest, quid ex eo vult efficere; hic autem in eo in quo
Abbreviated transcription (Latin):
lȩbant quib: exemplis ꝑbreues subiectiones resƿon¬
decostendensita intellegi non posse: Morsi enim
dicit miserebor cuionse reor Eł mse Ricor¬
cham prȩs tabo: hoc rectaͦ sensu ita intellegitur
illius mise rebor quẽ ita ƿrȩ sciui posse : misepi¬
condiã ꝓmereri ut id tunc illius rimmisertus:
cuius ongesebor: e contrario iudaei permo ẽ:
igitur ñ uolentes neq: currentis a iterũ ergo cuius
uult mise retur a quẽ uult indurat: Non enim apos¬
tolus tollit qđ in ꝓpria uoluntate habemus qui sure¬
rius dicit : snoras quia bonitas dĩ adpaenitentiam¬
te adducit : E iterum timotheo scribit inmagna i
domo ñ solum st̃uara aurea & argentea red a lignea
E fictilia & quȩdam quidem in honore : quȩ da incontu¬
melia : piquiph mundauerit̃ re abhis erit uas in ho¬
nore sc̃ificatũ. icitur pon uolentes neq cur ren¬
tes seclon gerentesẽ cl̃: hoc loco paulus aportolus

Expanded text:
lebant. Quibus exemplis per breves subjectiones responlebant. Quibus exemplis per breves subjectiones respondet, ostendens ita intelligi non posse. Moysi enim dixit, Miserebor cui misertus sum, et misericordiam praestabo. Hoc recto sensu ita intelligitur: Illius miserebor, quem praescivi posse misericordiam promereri, ut jam tunc illius sim misertus. Cui miserebor. Econtrario Judaei sermo est. Igitur non volentis, neque currentis. Et iterum ergo cujus vult miseretur: et quem vult, indurat. Non enim Apostolus tollit, quod in propria voluntate habemus, qui superius dicit: Ignoras, quia bonitas Dei te ad poenitentiam adducit? Et iterum Timotheo scribit: In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et quaedam quidem in honorem, quaedam in contumeliam. Si quis autem mundaverit se ab his, erit vas in honorem sanctificatum. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Hoc loco Paulus apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ris operib: a ut odium dĩ habere aut mise pi cordia eiur
consequi : picut scriptumẽ : sa cob dilexi epauls odio habui
hoc autẽ qđ dicitur sicut scriptũ ert : & ad genereos libqũ
a ad ꝓphetam malachiam ꝑtinet : ingene reo libro ad
rebecca dicitur: Duae gentes & duo populi inute rotio
Vnde bene ortendit aportłs. ꝓmispiones non et̃ eopũ
qui secundum carnem filnpt̃ abra hȩ red eorũ qui
fidem ƿatrum seruant atque curto diunt: Quide sco
dicimus: num quid iniquitaes a puelelar abgit: timu¬
it ne qđ ipsi ƿroƿter ea dixerat ut ƿrobaret apuddm̃
p̃rogatiua generis nil ualere riue ia tunc rignificatu
posteriorem populum meliorem puturũ non intelle¬
pentes putanent eum dicere quod alios dybonus faceret
aliormalos recundũ ipsorũ pententiã qdðe rat̃ iniquorũ
punine qui non suosponte peccasset e ꝓponet sibi
exaduerso testimonia quib ipsi hoc ad firmare so¬

Expanded text:
sis operibus, aut odium Dei habere, aut misericordiam ejus sis operibus, aut odium Dei habere, aut misericordiam ejus consequi. Sicut scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Hoc autem, quod dicitur, sicut scriptum est, et ad Geneseos librum, et ad prophetam Malachiam pertinet. In Geneseos libro ad Rebeccam dicitur: Duae gentes et duo populi in utero tuo. Unde bene ostendit Apostolus, promissiones non esse eorum, qui secundum carnem filii sunt Abrahae, sed eorum qui fidem patrum servant atque custodiunt. Quid ergo dicemus? Numquid iniquitas apud Deum? Absit. Timuit, ne quod ipse propterea dixerat, ut probaret apud Deum praerogativam generis nil valere: sive jam tunc significatum posteriorem populum meliorem futurum, non intelligentes, putarent eum dicere, quod alios Deus bonos faceret, alios malos: secundum ipsorum sententiam, quod erat iniquorum punire, qui non sua sponte peccasset: proponit sibi ex adverso testimonia, quibus ipsi hoc affirmare so
Abbreviated transcription (Latin):
tupos elegit & ex is nahel neiecit incredulus: ex uno
concubito habens isa ac patrem. nm̃. qui intel
legitur prima geminos edidisre. in eo quarinouũ ali qud
accesserit ꝑterrita dm̃ interrogat: Cum enim ñ¬
clum noctifuissent. aut aliquid ecissent bonũdut
malum : ut secuncdum electionẽ ꝓpogit ũ clĩ mnaneset
Siue ut hoc pignificare qđ modo etiam degeminis qui
non credit abicietur non ex ope ribus sed ex uocati¬
one chictum ẽ ei : prȩ scientia dĩ ñ prae iudicat peca¬
tores siconuerti uoluerint dicit enim ꝑezechihebri
dicero peccatori morte morieris e ille conuerrus
iustitiam fecerit uita uiuit a non morietur: Quiccona¬
ior seruiet minori: Ingene reos libro dictũẽ duȩ ren¬
tes a duat populi in ute rotuo d populus populum ƿu¬
perauit a maior seruiet minori: ergo ꝓphetia ñ oe
his est quisecundum carnem st̃ ia cob & erau sed de
his qui futurierant exoperib eẽ boni a mali. & exip¬

Expanded text:
turos, elegit: et ex Israel rejecit incredulos. Ex uno turos, elegit: et ex Israel rejecit incredulos. Ex uno concubitu habens Isaac patris nostri. Quae legitur primo geminos edidisse: et eo, quasi novum aliquid accesserit, perterrita Deum interrogat. Cum enim nondum nati fuissent, aut aliquid boni egissent, aut mali: ut secundum electionem propositum Dei maneret. Sive ut hoc significaret, quod modo etiam de geminis, qui non credit, abjicietur. Nox ex operibus, sed ex vocatione dictum est ei. Praescientia Dei non praejudicat peccatores, si converti voluerint. Dicit enim per Ezechielem? Si dixero peccatori, Morte morieris: et ille conversus justitiam fecerit, vita vivet, et non morietur. Quia major serviet minori. In Geneseos libro dictum est: Duae gentes, et duo populi in utero tuo, et populus populum superabit, et major serviet minori. Ergo prophetia non de his est, qui secundum carnem sunt Jacobi et Esau, sed de his qui futuri erant ex operibus boni et mali: et ex ip
Abbreviated transcription (Latin):
nori : Sicut scriptum ẽ: ioc cobclilexi. esauh ocho
habui hoc enim qđ dicitur sicut scriptũ est. & ad
genereos librum & ad ꝓphetam mala chiam refer¬
tur, Et non polum ait ia cob dilexi. ante qua nascere¬
tur a odio habui esau prius quã ex matrs utepo
funde recurised inposteros eorum amoremmeũ
& odidꝰ conseruaui: odiumine sau. cuius montesqui
appellantur peir re digi in solitudine & urbes
feci eẽ desertas & a rerpentib: acbestus obtineri:
uon colum autẽ sed et Rebecca: ũ solũ autẽ
ip mahel at iraac : qui qua uis ex uno quidẽ patre
diuersa tamen matre st̃generati: non sunt unũ
apuddm: red etiã ia cob & erau. qui ex uno st̃ derebec¬
ca. nati concubitd. ante quã nascerentur fidei runt
apud dm̃ merito reparati : ut ꝓporitũ dĩ de elogen¬
dirbonis & re futandis malis etia in p̃rentiȩ mane¬
rit: E ita ergo & nunc quos p̃sciuit degentib: credi¬

Expanded text:
nori: Sicut scriptum est: Jacob dilexi; Esau autem odio nori: Sicut scriptum est: Jacob dilexi; Esau autem odio habui. Hoc enim quod dicitur: Sicut scriptum est, et ad Geneseos librum, et ad prophetam Malachiam refertur. Et non solum ait: Jacob dilexi, antequam nasceretur: et odio habui Esau, priusquam ex matris utero funderetur, sed in posteros eorum amorem meum, et odium conservavi. Odium in Esau, cujus montes, qui appellantur Seir, redegi in solitudinem, et urbes feci esse desertas, et a serpentibus ac bestiis obtineri. Non solum autem illa, sed et Rebecca. Non solum autem Ismael et Isaac: qui quamvis ex uno quidem patre, diversa tamen matre sunt generati: non sunt unum apud Deum, sed etiam Jacob et Esau: qui ex uno sunt de Rebecca nati concubitu, antequam nascerentur fidei sunt apud Deum merito separati: ut propositum Dei de eligendis bonis et refutandis malis, etiam in praesenti maneret. Ita ergo et nunc, quos praescivit de gentibus credi
Abbreviated transcription (Latin):
is mahel enim secundũ carnalem usũ natusẽ &an¬
cilla : ipa ac uero suꝑnatura defenib: ex reꝓmissio¬
ne diest generatus : Ita nunc xp̃ianus ꝓmissio facit
pilios abrahȩ quã meruit fides ut scilicet pat̃ ritgen¬
tiũ plurimarũ: s romissionis enim uerbũ hoc est
hic ortendit posteriorem populũ more ira aceẽ
re ꝓmissionis: Secuplum hoctemƿus ueniaolt
erit sa Race filius: Ante quã nasce remini. immo
prius quã rebecca esau aia cob utero suo fundeiti
inia cob dilexiuos in erau idumea odio habui : que lod
paulus a portolus mirtica dipputatione euentilans
scripta ad romonos duo parit̃ testimonia degenesi
malachialquȩ conningeui : Sed a rebecca deuno concu¬
bitõ habens isa ac patrem nm̃: nam cũ ñdum naties¬
pent aut aliquid egippent boni uel mali : ut pecundũ
electionẽ ꝓpositum dĩmaneret: nonex operibus sed
ex uocatione clictum ẽ. ei quia mnd ior seruieto

Expanded text:
Ismael enim secundum carnalem usum natus est ex anIsmael enim secundum carnalem usum natus est ex ancilla: Isaac vero super naturam de senibus ex repromissione Dei est generatus. Ita nunc Christianos promissio facit filios Abrahae, quam meruit fides, ut scilicet pater sit gentium plurimarum. Promissionis enim verbum hoc est. Hic ostendit posteriorem populum, more Isaac, esse repromissionis. Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius. Antequam nasceremini: immo priusquam Rebecca Esau et Jacob ex utero suo funderet, in Jacob dilexi vos. In Esau Idumaeum odio habui. Quem locum Paulus apostolus mystica disputatione eventilans, scriptum est, ad Romanos: duo pariter testimonia de Genesi Malachiaque conjungit. Sed et Rebecca de uno concubitu habens Isaac patrem nostrum. Nam cum nondum nati essent, aut aliquid egissent boni, vel mali, ut secundum electionem propositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocatione dictum est ei: Quia major serviret
Abbreviated transcription (Latin):
remine putantur : Item quia superius dixerat dole¬
re se qđ genus isrł ꝓprio uitio exclude retur aregno:
quonum haec omnia fuerunt. hic ostendit illos quinon
credunt ñ ẽẽ pilios abra hae ne omnib: iudaeis p̃iudica¬
ne putaretur & obisceretur ei: Num quid dr̃ mentituis
sinon omnes tamen aliquanti & pin omnes isra he¬
litȩ israhel punt s t̃ergo exgentib aliquanti in quib
ñ eyt dolur: Sed inissaac uocabitur tibi semen
solo ira ac uocatist̃ etiam tunc filii abrahȩ ñ ẽtiã in
ipma hel cum & ipse ex eius stirpe discende regitem
remen isa ac non isti quia secundũ carnẽ natist̃ s ed hii
qui secundum pp̃m sunt : hocert secundũ fidem ira dc:
quienim talisest huius ꝓmissio ẽ & adoptio filionum:
habebat enim primogenitũ filiũ esau: & ñert a dõdilec¬
tus. nisi isrł: id est non qui filii caris hii falndĩ
Seclqui filii ꝓmissionis gt aestimantur inseoine:

Expanded text:
semine putantur. Item quia superius dixerat dolesemine putantur. Item quia superius dixerat dolere se, quod genus Israel proprio vitio excluderetur a regno, quorum haec omnia fuerunt. Hic ostendit illos, qui non credunt, non esse filios Abrahae, ne omnibus Judaeis praejudicare putaretur, et objiceretur ei: Numquid Deus mentitus eSi non omnes, tamen aliquanti. Et si non omnes Israelitae, Israel sunt; sunt ergo ex gentibus aliquanti, in quibus non est dolus. Sed in Isaac vocabitur tibi semen. In solo Isaac vocati sunt etiam tunc filii Abrahae: non etiam in Ismael, cum et ipse ex ejus stirpe descenderet. Item semen Isaac non isti, qui secundum carnem nati sunt, sed hi, qui secundum spiritum sunt, hoc est, secundum fidem Isaac. Qui enim talis, hujus promissio est, et adoptio filiorum. Habebat enim primogenitum Esau, et non est a Deo dilectus, nisi Israel. Id est, non qui filii carnis, hi filii Dei, sed qui filii sunt promissionis aestimantur in semine.
Abbreviated transcription (Latin):
theoa eẽ axp̃o ꝓfratrib meis quisunt cocnatiei
secunclumca rnem: obtabam aliquando cum ꝑreque rer
Sea post̃ qua cognoui ueritate. dereliqui eos quostalit̃
diligeba & ipri non conuertuntur: quisunt israchelitȩ
quorum acloptio ẽ filiorum: de ipsisenim dicebat
pilius meus primogenitus irł: Et clorioc et testomnen¬
tum et lecis loctio: ueteris latio & noui ꝓmissio. Pt ob¬
sequium et ƿrocnissa: hoc ẽ ministeriũ angelorũ
ł prophetarum quorũ patres abra ham iraac Et ia cob¬
& arrium quia & ex iudȩ isert recundũ carne & dr̃bene¬
dictus infȩcula : picut & thomas adorat e dicit đs meus
ioñs meus qđ ille conpirmat dicens Quia uidirti ĩdeo
credidipti : Non enim qđ exciderat uerbum dĩ : licet apos¬
tolus doleat iudaeos excidisse ꝓmisrionis gratia os¬
tendit tam̃ ñ inane fuisre uerbũ di d his ꝓmissa de¬
bere non qui recundũ carne ex abra hã iraac. & isra hel
natist̃ sed qui seruantes fide patriarcharũ in quorũ

Expanded text:
to pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem. Optabam aliquando, cum persequereSed postquam cognovi veritatem, dereliqui eos, quos taliter diligebam, et ipsi nondum convertuntur. Qui sunt Israelitae, quorum adoptio est filiorum. De ipsis enim dicebat: Filius meus primogenitus Israel. Et gloria, et testamentum, et legislatio. Veteris latio, et novi promissio. Et obsequium et promissa. Hoc est mysterium angelorum vel prophetarum. Quorum patres. Abraham, Isaac et Jacobet Arium: quia et ex Judaeis est secundum carnem, et Deus benedictus in saecula: sicut et Thomas adorat, et dicit: Deus meus, Deus meus. Quod ille confirmat, dicens: Quia vidisti, ideo credidisti. Non autem, quod exciderit verbum Dei. Licet Apostolus doleat Judaeos excidisse a promissionis gratia, ostendit tamen non inane fuisse verbum Dei: et his promissa deberi, non qui secundum carnem ex Abraham, Isaac et Israel nati sunt: sed qui servantes fidem patriarcharum, de quorum
Abbreviated transcription (Latin):
lem ƿlacuit eis: quia ꝓpter scõrum ae dificatione
esse ƿauƿeras uoluerunt siue sim pliciter ƿaure¬
res scos intellige: Et debitores eorum. exemplo
eonum ꝓuocant romanos adsimile opus optendens
hoc illis non in merito placuirre : Nam sƿiritalium
eorum participes factisunt: gentiles debent  incar¬
nalibus ministrare eis quia doctores ex ipsis ha¬
bebant a sotii factifuerant radicis & p̃mnpinzue¬
dinis oliuȩ ideoque unusquisq in quo habundat :
debet alteri inꝑtire : hoc igitur cum consum m auqro
& adrigna uero eis fructum hunc : proficiscar ꝑ¬
uos in sƿania: si uosbene ex hibueritis abundauĩs
nobis bona doctrina inuos quia quantũ ꝓficit dis¬
cipulus tantum ꝓuocatur addicendum E doctor si¬
cut alibi ait. Os nr̃m patet aduos o corinthii siue
abundanter benedicitur in aduentu meo xp̃s in uobis

Expanded text:
eis. Quia propter sanctorum aedificationem esse pauperes voluerunt. Sive simpliciter pauperes sanctorum intellige. Et debitores sunt eorum. Exemplo eorum provocat Romanos ad simile opus, ostendens hoc illis non immerito placuisse. Nam si spiritualium eorum participes facti sunt gentiles, debent et in carnalibus ministrare eis. Quia doctores ex ipsis habebant, et socii facti fuerant radicis, et pinguedinis olivae: ideoque unusquisque in quo abundat, debet alteri impertire. Hoc igitur cum consummavero, et assignavero eis fructum hunc, per vos proficiscar in Hispaniam. Si vos bene exhibueritis, abundabit nobis bona doctrina in vos: quia quantum proficit discipulus, tantum provocatur ad docendum et doctor. Sicut alibi ait: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii. Sive, abundanter benedicitur in adventu meo Christus in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Scio autẽ qm uemiens acluos in habundaptia.
beneclictionis xp̃i ueniam. sciens apostolur
qm propter p̃dicationem x p̃i romã iũctus ducendus
erat in abundantia bene dictionis p̃dicat re eẽ uentu¬
rum uel certe qm̃ conscius pibierat nihil minus
habere se gratiae ab alus apostolis: obsecro icitur
in stanter oret ecdesiae : quia nouit multum ua¬
lere p̃ces in commune multorũ sla cobo enim occiro
petrus fratrũ precib: decarcere liberatur qui
nontam illi : quã ribibene ficiũ prȩstite runt scilicet
ut eius possint doctrina firmari Et per caritate sr̃s

Expanded text:
Scio autem quoniam veniens ad vos, in abundantia benedictionis Christi veniam. Sciens Apostolus, quoniam propter praedicationem Christi Romam vinctus ducendus erat, in abundantia benedictionis praedicat se esse venturum. Vel certe, quoniam conscius sibi erat, nihilominus habere se gratiam ab aliis Apostolis. Obsecro ergo voinstanter oret Ecclesia: quia novit multum valere preces in communi multorum. Jacobo enim occiso, Petrus fratrum precibus de carcere liberatur: qui non tam illi, quam sibi beneficium praestiterunt, scilicet ut ejus possint doctrina firmari. Et per charitatem s
Abbreviated transcription (Latin):
enim aedificare alterũ cui ꝑ bonã uitam non ante
placuerit red a ribi placentes st̃ qui ꝓpria commada
quȩrente s suã faciunt uoluntatem inbona aedipicati¬
onem sortenđ modũ placendi d caurã ne aduanaoo¬
riam placeamus rimul cumdicit bonã aedipications
ortendit malam eẽ picut ert illud aedipicabitur adinas¬
ducandum i dolotita. Et enimx p̃s non ribi placuit. Iisia¬
tur a discipulus xp̃i non quaerit suum commodũ Ille¬

Expanded text:
est aedificare alterum, cui per bonum vitam non ante est aedificare alterum, cui per bonum vitam non ante placuerit. Sed et sibi placentes sunt, qui propria commoda quaerentes, suam faciunt voluntatem. In bonum ad aedificationem. Ostendit modum placendi, et causam, ne ad vanam gloriam placeamus. Simul cum dicit: In bonam aedificationem, ostendit, et malam esse sicut est illud: Aedificabitur ad manducandum idolothyta. Etenim Christus non sibi placuit. Imitatur hoc et discipulus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pirmitatem probando conpiderat red alterius pa¬
lute in firmi. Quiautem checernit si manduca¬
uerat da natus est riquis de alio discernat & dicas
iste rimanducauerit : plane damnandusert hoc
non habet fider & ideo ƿubsecutur ẽ quia ñ exfide
nonest enim exfide ritu alium i dcinco condemnas
quia te ie iunante ille manducat alit̃ quire ita deii¬
dicat.
id iprum enim ert diꝓcrecio a iudicium quia & iudicul̃
diycernendo fit. & discretio iudicando: quia ponee
ficle omma aute qeł non ẽ ex fide ƿeccatil est
Non exfideq: ꝑ caritatem operatur : quic quid erto
cite ut ego qui factussum in firmus ut in fir moslu¬
crifacerem. Et non nobis ƿlacere unus quisq ꝓximo
suo placeat non a nobis ipsis sed aꝓximis conla ude¬
mur. picut & alibi ruum nobis ꝓponit ex emplũ dicens
picut e ego omnib: ꝑ omnia placeo ñ quȩ rens qđ mihi
utile ert̃ ƿed qđ multis ut palui fiant. Nemo potert¬

Expanded text:
firmitatem probando considerat, sed alterius safirmitatem probando considerat, sed alterius salutem infirmi. Qui autem discernit: si manducaverit, damnandus est. Si quis de alio discernat et dicat: Iste si manducaverit, plane damnandus est. Hoc non habet fides, et ideo subsequitur. Quia non ex fide. Non est enim ex fide, si tu alium idcirco condemnas, quia, te jejunante, ille manducat. Aliter: Qui se ita dijudicat. Idipsum enim est discretio et judicium, quia et judicium discernendo fit, et discretio judicando. Omne autem quod non est ex fide, peccatum est. Non ex fide, quae per charitatem operatur. Quidquid ergo cite ut ego, qui factus sum infirmus, ut infirmos lucrifacerem. Et non nobis placere. Unusquisque vestrum proximo suo placeat. Non a nobis ipsis, sed a proximis collaudemur: sicut et alibi suum nobis proponit exemplum, dicens: Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant. Nemo enim pot
Abbreviated transcription (Latin):
Ae dipicatio ert abrtnentia ceterũ abscaeaidd¬
pine m̃inem ꝑdat nullũ ae dipicat: pola ptosi
aescam destruere opus dĩ: hominem scilicet
adocreatum : omnia quidem mundagt: nepe¬
tit qđ superius dixerat ne creatura damnare uide¬
atur sed malum est homini qui per offencdicu¬
lum manducat. ipsum mundum illispit malum
piꝑ illum alter offendat bonum ect non man¬
clucare carnem Et non bibere uinum. ex ponit quid
sit per quo l offendere clicebat in firmum.
Item hoc loco laudat quidem abrtinentiam carnis le
uini sed multum magis ammonit propter scandalum.
fra tres abstinendum erpe acibo & potueorum
quae idolis immolantur: neque in quo frater
tuus offenđ. aut scandalizatur aut in fir¬
matur in pirmatur a pudicitiae uinum enim
a mulieres a postata re faciunt etiam rapientes
Tufidem habes peneste ipsum habe coram dõ
piinhoc tepidelem putes ric manduca ut nemotuo
infirmetur exemplo beatus qui ñ iudicat ge¬
oiet ipsum in eo qł probat: quia non suam in¬

Expanded text:
abstinentia. Caeterum esca, etiamsi neminem perdat, nullum aedificat. Noli propter escam destruere opus Dei. Hominem scilicet a Deo creatum. Omnia quidem munda sunt. Repetit quod superius dixerat, ne creaturam damnare videretur. Sed malum est homini, qui per offendiculum manducat. Ipsum mundum, illis fit malum, si per illud alterum offendat. Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum. Exponit quid sit per quod offendere dicebat infirmum. Item hoc loco laudat quidem abstinentiam carnis et vini: sed multo magis admonet, propter scandalum fratris abstinendum esse a cibo et potu eorum, quae idolis immolantur. Neque in quo frater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infirmatur. Infirmatur, a pudicitia. Vinum enim et mulieres apostatare faciunt etiam sapientes. Tu fidem, quam habes penes temetipsum, habe coram Deo. Si enim in hoc fidelem te putas: sic manduca, ut nemo tuo infirmetur exemplo. Beatus qui non judicat semetipsum in eo quod probat. Quia non suam in