comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
honi fendo uti nuncest ita sit sacis a¬
ꝑte significari ĩ ppetuumꝑietem esse
debere Nonemimbhus ibis dicitur
ut ĩppetuum idemꝑies eternus es¬
s. qd nec fieriꝗdem possit. s utieius
modipies ĩꝑpetuum eẽt ꝗ honus c̃¬
tineret quemad̾msiqs alicui cauis¬
set ut ẜuitutem preberet. que homis
suum sustineret si ea res que ẜuitet
tuum bonus ferret piss aliam ilo¬
cum enuis dari debeat. TIpin.¬

Expanded text:
oneri ferundo uti nunc est, ita sit", satis aperte significari in perpetuum parietem esse debere: non enim hoc his verbis dici, ut in perpetuum idem paries aeternus esset, quod ne fieri quidem posset, sed uti eiusdem modi paries in perpetuum esset qui onus stineret: quemadmodum si quis alicui cauisset, ut seruitutem praeberet, qui onus suum sustineret, si ea res quae seruit et tuum onus ferret, perisset, alia in locum eius dari debeat. 34 I
Abbreviated transcription (Latin):
redes cius q. spud hostos deces¬
Similes alium castrensium ali¬
umete orum bonoꝵ u̾rdem fe¬
¶eplurib brditatib que inter
cosdem exdiuersis causis cõos s
mipotest. ¶ Si int̾ me et te ticia¬
et teet ticium seian.a. posse unũ
iudicium accipi int̾ tres põpon̾.
scribit. ¶Idem si plures hrdita¬
tes int nos ꝯmunes sunt possu¬
piri. ¶Si testator rem coem cu
extraneo hebat siuc rei sue ꝑtem
alicui legauit. aut ũrs ante fami.
dicis  anet ut cam ꝑtemquei
testoris finit alicui uibeat tradi.

Expanded text:
redes eius, qui apud hostes decesSi miles alium castrensium, alium ceterorum bonorum heredem feDe pluribus hereditatibus, quae inter eosdem ex diuersis causis communesmi potest. Si inter me et te Titiaet te ‹et› Titium Seiana, posse unum iudicium accipi inter tres Pomponius scribit. Item si plures hereditates inter nos communes sunt, possuicium experiri. Si testator rem communem cum extraneo habebat siue rei suae partem alicui legauit aut heres ante iudicidicis pertinet, ut eam partem, quae testatoris fuit, alicui iubeat tradi.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio et si extraneo iscio ꝑtitus
sit. ¶ Familie hercisꝯ de uidexit
potest plurib eamdemrem ad¬
iudicare. Si autem pluribo fue¬
rit unius reiꝑceptio relicta ub
bit. ut pluribus ad indicetur
uelsicertam ꝑtem unicuiq co¬
b̾rdum assignet. et potest etiam
licitatione ad missa um remadu¬
dicare.sS⁊ et regiomb dunsums
dum posse ad iucdicare scłm diui¬
sionem nemo dubitaint. S eta
cum ad iudicat poterit impone
aliquam ẜuitutem ut alium
alui ẜuum faciat exhiis quos
ad iudicat. s si pure alu aduid¬
cauit fund̃ alii ad iudicando
amplius ẜiitutem imponer
non pot̾it. ¶Familie b̾cihde ni¬
dicium ex duobꝰ ꝯstait .i reb
nes ¶Papm̃. de re que.Apudbo¬
tes marcellum reprehendit.q
non putat interim prestationo

Expanded text:
i cum extraneo conscio partitus sit. Familiae erciscundae iudex ita potest pluribus eandem rem adiudicare, si aut pluribus fuerit unius rei praeceptio relicta ubiomponius scribit, ut pluribus adiudicetur vel si certam partem unicuique coheredum adsignet: sed potest etiam licitatione admissa uni rem adiudicare: Sed et regionibus divisum fundum posse adiudicare secundum divisionem nemo dubitaverit. Sed etiam cum adiudicat, poterit imponere aliquam servitutem, ut alium alii servum faciat ex iis quos adiudicat: sed si pure alii adiudicaverit fundum, alium adiudicando amplius servitutem imponere non poterit. Familiae erciscundae iudicium ex duobus constat, id est nes. Papinianus de re quae apud hostes est Marcellum reprehendit, quod non putat in praestationes
Abbreviated transcription (Latin):
musuris qͥs iam tũc ei deberi ꝯstat
remde si ꝗd suꝑ est sorti accepto fe¬
rendum est. nec audiendus est de¬
uitor sicũs par se ydoneum sciat¬
er elegit quo nomme ex honera
npignus suum malit. ¶ Pignꝰ
manente ꝓprietate debitoris sol¬
ampossonem tnͣsfert ad creclitorẽ
potest cñ et ꝓ precario et ꝓconduc¬
nqua sp̃e rectissime sabbinus scri¬
bit. Siqdem dato auro es subie
gatam michiobigau̾it nec me de
bec ctoorauit eodem crimine plec¬
tetur. plane si ea res ampla est et
ad moclicumeris fuerit pignora¬
tidici de bebit cessare nõ solum stel¬

Expanded text:
usuris, quas iam tunc deberi constat, deinde si quid superest sorti accepto ferendum est: nec audiendus est debitor, si, cum parum idoneum se esse sciat, eligit, quo nomine exonerari pignus suum malit. Pignus manente proprietate debitoris solam possessionem tpotest tamen et precario et pro conducin qua specie rectissime Sabinus scribit, si quidem dato auro aes subiegatam mihi obligauit nec me de hoc certiorauerit, eodem crimine plectetur. plane si ea res ampla est et ad modicum aeris fuerit pignerata, dici debebit cessare non solum stel
Abbreviated transcription (Latin):
Faus cum credidisset pecumai sẽ¬
lomno etob eam pignus actepisset
dior qr pecunia non solueretur.
uit acreditore ut fund̾ certo p¬
oemptum hret. et cum ĩ petrass
plam qua se uendidisse fund̾ cre¬
oitori significaret emisit.quero.
inhanc uenditioneni debitor ie¬
uocre possit offe̾ndo sortem eti
isuras que debentur marcelł. Ri.¬

Expanded text:
us cum credidisset pecuniam Sempronio et ob eam pignus accepisset ditor, quia pecunia non solveretur, petit a creditore, ut fundum certo pretio emptum haberet, et cum impetrasset, epistulam, qua se vendidisse fundum creditori significaret, emisit: quaero, an hanc venditionem debitor recovare possit offerendo sortem et usuras quae debentur. Marcellu
Abbreviated transcription (Latin):
em pecuma non solu̾etur ractem
in flumine sua auctoritate reti¬
ninit posteaq flumen creuit et n¬
tem abstulit si minto raciariore¬
tinuisset eius ꝑiculo ratem fuise
siss ut retinet culpam dunitara
ei prestandam non ũi maiorem.

Expanded text:
em pecunia non solueretur, ratem in flumine sua auctoritate detinuit: postea flumen creuit et ratem abstulit. si inuito ratiario retinuisset, eius periculo ratem fuissesisset, ut retineret, culpam dumtaxat ei praestandam, non uim maiorem.
Abbreviated transcription (Latin):
uicarium dominus decluxiset e
mortuo postea uicario alium
te cumeum euo ademis et sibis¬
uiss et tunc decessit. idem recte at
Sicum uicarius ualet x. dñs ue

Expanded text:
uicarium dominus deduxisset, et mortuo postea uicario alium te, cum eum seruo ademisset et sibi soluisset, tunc decesserit. Idem recte ait, si, cum uicarius ualeret de
Abbreviated transcription (Latin):
bi solu̾et. ¶Quod autem decu¬
cidebe diximus id qd̾ debetur o
de peculio ꝯuenitur ita accipien¬
peculio ꝯuenatur nõ debedediet
ꝙ sibi debetur.p̃otuit emm boc en
raone peculu detrahere et minccõ¬
dic̃̾e qͣi indebitum. qm̃ nõ est ĩpe¬

Expanded text:
sibi solueret. Quod autem deduci debere diximus id quod debetur ei qui de peculio conuenitur, ita accipienpeculio conueniatur, non debere deducere quod sibi debetur: potuit enim hoc ex ratione peculii detrahere et nunc condicere quasi indebitum quoniam non est in pe
Abbreviated transcription (Latin):
peculu decluctione. est autem natura
mel decluxit cum ꝯueniretur rursus
si duematur depeculio exmm̃e debeat
an uo ueluti solutum ei iudeatur se
dem Abstulit hoc depeculio nõ deb̾e de¬
duci . Siu̾o eamdem portionem peculu
reliqt debe eum deduc̾e. ¶Demq scͥ¬
bit. si ẜiis uicarium .u. ualentem in
peculiohuit et domino .u. deb̾et ꝓ qbꝰ¬

Expanded text:
peculii deductione: est autem natura mel deduxit cum conueniretur, rursus si conueniatur, de peculio eximere debeat, an uero ueluti solutum ei uideatur semscribit, si quidem abstulit hoc de peculio, non debere deduci, si uero eandem positionem peculii reliquit, debere eum deducere. Denique scribit, si seruus uicarium quinque ualentem in peculium habuit et domino quinque deb
Abbreviated transcription (Latin):
tus litis estimationem obtulit de pe¬
culio deducend̾ est. ꝙ si noxe ded̾it n¬
chilẽ deducẽclum. s et si ꝗd dominus
solutur se ẜui noĩe reꝓmiat deducio¬
oꝑtebit quemad siꝗd domino ẜuus

Expanded text:
is aestimationem obtulerit, de peculio deducendum est: quod si noxae dederit, nihil est deducendum. Sed et si quid dominus soluturum se serui nomine repromisit, deduci oportebit, quemadmodum si quid domino s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗcqͣm domino absit.melius ẽe ait pr̃a¬
re cclitori ut caueat ille refusurese siqd
tum usuras mag̾ creditor ꝯsequatur
S et si depeculio dominus ꝯuentus
Sdempnatus ẽ debebit de seq̾ntiac¬
tione de peculio deducrcepit enimdo¬
muinus ł p̃r iudicatiteni.Nam et siqd
ẜui noĩe nõ ꝯdempnatus p̾stitiss cre¬
ditorietiam hoc deducetur. P uł.
cium de peculio et expost̾iore iudicio
res iudicaretur. nullo modo debet p¬
oris iudicu ꝵo h̾ri ĩpostiorem ꝯdemp¬
nationem qr mactione de peculio oc¬
cupantis melior ẽ ꝯdicio. Occupare au

Expanded text:
cquam domino absit, melius esse ait praestare creditori, ut caueat ille refusurum se, siterusurium magis creditor consequatur. sed si de peculio conuentus dominus condemnatus est, debebit de sequenti actione de peculio deduci: coepit enim dominus uel pater iudicati teneri: nam et si quid serui nomine non condemnatus praestitisset creditori, etiam hoc deduceret. 10 Gaicium de peculio et ex posteriore iudicio res iudicaretur, nullo modo debet prioris iudicii ratio haberi in posteriore condemnatione, quia in actione de peculio occupantis melior est condici
Abbreviated transcription (Latin):
cohemur.Idem pomp̃. nec utile qdẽ
iudicium danclum dicit cum possit
q ꝓprium h̾at uelomunem uł ꝓpriũ
fundum alienare et sic expirigsõ so¬
lum autem int̾duos fundos. ueꝵ et
int̾tres plures uefundos accipi iudi¬
cium fimum regundoꝵ potest. ut pu¬
ta singuli plurium fundoꝵcum fi¬
nes sunt trium forte uelquatuor.i
¶finium regundorum actioet in agris
Nuectigulibet int̾eos qusumfix. H̃nt¬
uelusufructuariumet dñm ꝓprieta¬
tis uicini fundiet int̾ eos quire ꝑigno¬
ris possident ꝯpetere potest. ¶Hoc idi¬
cium locum bt in ꝯfimio rusticoꝵ pre¬

Expanded text:
emur. idem Pomponius ne utile quidem iudicium dandum dicit, cum possit, qui proprium habeat, uel communem uel proprium fundum alienare et sic experiri. Non solum autem inter duos fundos, uerum etiam inter tres pluresue fundos accipi iudicium finium regundorum potest: ut puta singuli plurium fundorum confines sunt, trium forte uel quattuor. Finium regundorum actio et in agris uectigalibus et inter eos qui usum fructutis uicini fundi et inter eos qui iure pignoris possident competere potest. Hoc iudicium locum habet in confinio pr
Abbreviated transcription (Latin):
Iẜuus uẽditus decesẜit añqm eum¬
catur. scipło ñ ꝯmictitur qr nemo eum
Deumcit s fam huane iortis de dolotũ
pot̾it agi sidolus int̾cesẜit. Unde uł.¬
i .iiii.elegant diffint dupple stipłonẽ
tũc dmicti quociens ita amictitur res
ut emptoriea hre nõ liceat pp ip̃am
eictõem. et ideo ait. si ẽptor hoĩs mo¬
ta sibidtrou̾sia uẽclitorẽ dedit ꝓcur¬
atoremis q metu litis estimatonẽ
nec mãdati act̾oem ꝓcurator hic ide

Expanded text:
uus uenditus decesserit antequam euincatur, stipulatio non committitur, quia nemo eum euincat, sed factum humanae sortis: de dolo tamen poterit agi, si dolus intercesserit.Inde duplae stipulationem tunc committi, quotiens res ita amittitur, ut eam emptori habere non liceat propter ipsam euictionem.Et ideo ait, si emptor hominis mota sibi controuersia uenditorem dederit procuratorem isque uictus litis aestimationem nec mandati actionem procurator hic
Abbreviated transcription (Latin):
nec enim debet ex alieno d¬
dampno ẽẽ locuplex. ¶Si
in annos singłos certaqn¬
titas alicui fuerit relictabo¬
mini honestioris loci ueluti

Expanded text:
nec debet ex alieno damno esse locuples. Si in annos singulos certa quantitas alicui fuerit relicta homini honestioris loci ueluti
Abbreviated transcription (Latin):
Nmtueniente equum est tene
neumq ui ꝯstituit uel inid qd ĩ¬
teret uelud aliam ꝑsonam nõ
minus ydoneam fideiubentem pres¬
taret. ¶ Sinulla mora int̾ ueniente
magis puto nõteneri. ¶Constitu¬
ere autem et presentes et absentes

Expanded text:
terueniente, aequum est teneri eum qui constituit uel in id quod interest uel ut aliam personam non minus idoneam fideiubentem praestet: si nulla mora interueniente, magis puto non teneri. constituere autem et praesentes et ab
Abbreviated transcription (Latin):
Di autem ꝯstituit sex solutur
tenetur siue adiecit cͥtam ꝙͣti¬
tatem siue nõ. Siꝗs dstitint se
pignus dature cum utilitas ꝑ¬
pignioꝵ irrepsit debet etiam hoc
ffitutum ad micti. ¶ S et siq
certam ꝑsonam fidenissuram ꝑ

Expanded text:
i autem constituit se soluturum, tenetur, siue adiecit certam quantitatem siue non. Si quis constituerit se pignus daturum: cum utilitas pignorum inrepserit, debet etiam hoc constitutum admitti. Sed et si quis certam personam f
Abbreviated transcription (Latin):
Demestet siex duobo reis stipu¬
landi post alti ꝯstitutum alterii
ostei folutum est.q locdeius cͥ
lam solutum est hri debet is cii
constititur.T Ipm̃.¬

Expanded text:
dem est et si ex duobus reis stipulandi post alteri constitutum, alteri postea solutum est, quia loco eius, cui iam solutum est haberi debet is cui constituitur.
Abbreviated transcription (Latin):
funis ĩpensam pr̃are. ¶Is qfiliã fam̃. fu¬
naut añquam dos prireddaturcum
marito recte agit et recllita dote pr̃em
obligatum ũt utiq autem sicum ma¬
rito actum fuit is eo mius pr̃imulie¬
ris restituturus est. D omp̃.¬
Idit aut alio agente se cum funaria psti¬
f̾it ip̃e actionem de dote amarito recipit
set si emancipata ĩ matrimomodece¬
dat collocaturos h̃rdes bonor uepossor¬
es et prem ꝓportione dotis qmͣ lucratus ẽ.

Expanded text:
funeris impensam praestare. Is qui filiam familias funeravit antequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique autem, si cum marito actum fuerit, is eo minus patri mulieris restituturus est. Pompinpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit. Sed si emancipata in matrimonio decedat, collaturos heredes bonorumve possessores et patrem pro portione dotis quam recipit et
Abbreviated transcription (Latin):
legati causa etex lege acqlia
sexcausa furtiua ꝑ hanc acte¬
nem dclicitur. ¶Sz et si ex sen̾¬
tus ꝯsulto agetur ꝯpetit hec
actio uelutisus cuifidei ꝯmis¬
saria hrditas restituta ẽ agere
uolet. ¶Siue autemꝗs suo
nomine obligatus sit. siue alie¬
no ꝑhanc actionemrecte duc¬
nitur. ¶Nuomam igitur ex
ue u̾bis siue diunctim refe̾nde
sunt nob̾ quedam sp̾es que dig¬
num bnt tractatum an hec ac̃¬
tio ad petitionem earum suf¬
ficiat. Num̾auitibi .x. et hec alu
stipulatus sum nlła ẽ scipula¬
tio  an ꝯdice. xꝑhanc  actionez

Expanded text:
legati causa et ex lege Aquilia. sed et ex causa furtiua per hanc actionem condicitur. sed et si ex senatus consulto agetur, competit haec actio, ueluti si is cui fiduciaria hereditas restituta est agere uolet.Siue autem suo nomine quis obligatus sit siue alieno, per hanc actionem recte conuenitur.Quoniam igitur ex ue uerbis siue coniunctim, referendae sunt nobis quaedam species, quae dignum habent tractatum, an haec actio ad petitionem forum sufficiat.Numeraui tibi decem et haec alii stipulatus sum: nulla est stipulatio: an condice
Abbreviated transcription (Latin):
cusatonis negociũm fu̾it dela¬
tum et int̾ moras pupilla ado¬
leuit an ad senatus ꝯsultum
ptineat questio meo est. anet
post pubtatem offõ finito ex¬
cusatõem eius recipi oporteat
Nam et si recipiatur et extusa

Expanded text:
cusationis negotium fuerit dilatum et inter moras pupilla adoleuerit, an ad senatus consultum pertineat? quaestio in eo est, an et post pubertatem officio finito excusationem eius recipi oporteat: nam si recipitur et excusa
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosi qui hri non potest emꝑtio intel¬
ligitursi ab ignorante emitur. Dulꝰ.
posseneccuuscũq reisisciat aliena¬
tionẽmhitam eeut sacra at religio¬
salocraut quoꝵ ꝯm̃iciũ nõsit. ut est¬
publica ꝙ nõ inpecunia popupi s in
publico isubñtur ut ẽ cempus mar¬
cius.Sifundus anima  bina crima
dieea lege ueniss ut simdiẽ statutũ
pecuma soluta nõ eẽt. fundus mẽp¬
tus foret et ut si emptor fund̾ int̾i
colint fructus quos ex eo ꝑcepit mi¬
ẽpto eo fc̃o restituẽturet ut qnͣti mi¬
noris postea alii ueniss ut id ẽptor
uẽditori p̾staret ad diẽ pecuma ñ so¬
luta placet uẽlitoriex uẽdito eo no¬
mine actoem eenec ꝯturbari debemꝰ
eoq ĩempto fũdo fc̃o dicatur act
exuẽclito futurã eẽ mẽptis enĩ et uẽ¬
ditis pocius id ꝙ actumẽ qmͣ id ꝙ dic¬
tũsit sequẽlũ e. et cũ inlege id dictũ
sit apparet ħ̃ dumitaxat actumẽe uẽ
ditor emptoripecunia ad diẽ nõ solu¬

Expanded text:
ligiosi, qui haberi non potest, emptio intellegitur, si ab ignorante emitur, Paulusias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›us.Si fundus annua bima trima die ea lege uenisset, ut, si in diem statutum pecunia soluta non esset, fundus inemptus foret et ut, si interim emptor fundum coluerit fructusque ex eo perceperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto dicatur actionem ex uendito futuram esse: in emptis enim et uenditis potius id quod actum, quam id quod dictum sit sequendum est, et cum lege id dictum sit, apparet hoc dumtaxat actum esse, ne venditor emptori pecunia ad diem non solu
Abbreviated transcription (Latin):
dũ siꝗs ita uẽlid̾it siuolut uł stipu¬
tus placuit itaq uetib mag̾ min
ribom arbitriũ id collatũ iudi qm
accipit uel acceꝑit. fingit aute se nõ
accepisse et ĩpleta ꝯditio emptõis ẽ.
et exempto uẽditor ꝯuemri potest.¬
Miuus emptio qnti tueu emistiꝙͣ̃ti¬

Expanded text:
dum si quis ita uendiderit, si uoluerit, uel stipuictus. placuit itaque ueteribus magis in uiri boni arbitrium id collatum uideri quam accepit, uel accepit, fingit autem se non accepisse, impleta condicio emptionis est et ex empto uenditor conueniri potest.Huiusmodi emptio 'quanti tu eum emisti
Abbreviated transcription (Latin):
ie uelles electa mat̾ia ẽ publi
cuius ac ꝑpetua estimatio dif¬
qultatib ꝑmutationũ equalita¬
ncaq matia forma pubblica
apossit dubitatur. ueluti si
iforogam docti ut timicamac¬

Expanded text:
e uelles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitaeaque materia forma publica ppossit, dubitatur, ueluti si ego togam dedi, ut tunicam ac
Abbreviated transcription (Latin):
precu marchahabeo ualet. nec enim mc̃¬
tũ est p̾cium ĩtam euidenci uẽditione. ma¬
gͥ enĩ ignoratur qnͣti emptus sit ꝙͣ in rei
fũdus ẽptus .c. et q̃nto płis eũ uendido
ualet uẽdit̾o et statim ĩpletur h̃t enĩcer¬
tũ preciũ .c. augebitur autẽ preciũsiplu¬
ris eptor fũdum uẽdidit. P Omp̾

Expanded text:
 arca habeo', ualet: nec enim incertum est pretium tam euidenti uenditione: magis enim ignoratur, quanti emptus sit, quam in rei fundus emptus centum et quanto pluris eum vendidero", valet venditio et statim impletur: habet enim certum pretium centum, augebitur autem pretium, si pluris emptor fundum vendiderit. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus extraneum posẜorem
s pegasi snĩa utilior est. ¶ Itẽ
sicum me exꝑte dimidiab̾rdẽ
dic̾em ⁊ trientem urditatis p¬
sid̾em demde residuum cextã¬
tem uelim ꝑseꝗ qualiteragã
uideamus ⁊ labeo scribit utiq
ꝑtem dimidiam me pet̾e debe
Asingłis sic fi̾ ut a singłis sex¬
tantem ꝯ seqrͣ. et habeo bessem.
qd̃ uer puto s ip̃e tenebor adres¬
titutionẽ sextantis extriente

Expanded text:
aduersus exterum possessorem: sed Pegasi sententia utilior est. Item si, cum ne ex parte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem uelim persequi, qualiter agam uideamus. et Labeo scribit u‹t›ique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessem: quod uerum puto: sed ipse tenebor ad restitutionem sextantis ex triente
Abbreviated transcription (Latin):
facti uł niris est. factug
cessisse eum cuius bonoꝵ cie
posẜo defertur. nõ cedit
xitẽpꝰ S sisciat ꝗdẽ defũc¬
utttũẽe cognatum. nesciat au¬
temꝓximitatis noĩe bono¬
rũ possoem sibi deferri au̾se
sciat scriptum h̾rdem. nesciat
pus qͣ in iure erat. Idemẽ si
frat ꝯs. ĩguieus de fũctic̃dat
mr̃em pocorem ẽẽ. ¶Siqs nes¬
ciat secognatũ eẽ. int̾dum ĩiu
.re. Int̾dum ĩ fcõ errat. Namet
si lib̾m se ẽẽ et exqbꝰ natus sci
ad iura autẽ cognationis h̾re se
nesciat. ĩ iure errat at siqs forte
ex poĩtus quoꝵ pentum ẽẽ ig¬
norat fortasse et ẜuiat alicui
putans se ẜuum eẽ. infco ma¬
petisse tempꝰ quoqd ei p̾tisse.
ignoret autẽ sibi ex successorio
ecipite ꝯ pet̾e bonor posẜonem.
atidedet eitẽp qr in iureerrat. Id
dicemus si ex asse h̃rs ĩstituta¬
o pot  ñputet se bonoꝵ possoem pet̾e¬
⁊ posse añ aꝑtas tabulas ꝗdẽ

Expanded text:
facti uel iuris est.Nam cessisse eum, cuius bonorum possessio defertur, non cedit ei tempus: sed si sciat quidem defunctum esse cognatum, nesciat autem proximitatis nomine bonorum possessionem sibi deferri, aut se sciat scriptum heredem, nesciat pus, quia in iure errat. idem est, si frater consanguineus defuncti credat matrem potiorem esse.Si quis nescre, interdum in facto errat. nam si et liberum se esse et ex quibus natus sit sciat, iura autem cognationis habere se nesciat, in iure errat: at si quis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse et seruiat alicui putans se seruum esse, in facto mapetisse tempusque ei praeterisse, ignoret autem sibi ex successorio capite competere bonorum possessionem, cedet ei tempus, quia in iure errat.Idem dicemus, si ex asse heres institutus non putet se bonorum possessionem petere posse ante apertas tabulas: quod
Abbreviated transcription (Latin):
liciuo frontoni ixpsit ĩ solitumer¬
se post snĩam suam uice u̾saexap¬
plłone dc̃am alium ĩintegix resti¬
tutionem tribũe. nisi solum prin¬
gatus cognoscat restitutio ab a¬
lio nisi aprincipe qui iudicem des¬
tinauit nõ fiet.¶Nonsolum aũt
minorib uer suctessorib. quo¬
q minorumdatur ĩ itegix resti¬
tutio ⁊ si sint ip̃i maiores. Per.¬
Nterdumtam̃ successorib plus
qm annum dabimus ut est edco
ceptus udetur ꝙ cum poss res¬
titiu mtratempus statutum ex
ꝑsona defuncti. id non fecit pla¬
ne si defunctus ad ĩmtegre resto¬
nem modicum tempus exutilii
ĩ integix restitutõnem.s id dũ¬
taxat tempus ꝙ h̃uit is cuib̾rs
extitit. Dem.

Expanded text:
Frontoni rescripsit insolitum esse post sententiam uice sua ex appellatione dictam alium in integrum restitutionem tribuere nisi solum prindatus cognoscat, restitutio ab alio nisi a principe, qui iudicem destinauit, non fiet. Non solum autem ‹m›inoribus, uerum successoribus quoque minorum datur in integrum restitutio, etsi sint ipsi maiores. nterdum tamen successori plus quam annum dabimus, ut est edicto ceptus uidetur, quod, cum posset restitui intra tempus statutum ex persona defuncti, hoc non fecit. plane si defunctus ad in integrum restitutionem modicum tempus ex anno uin integrum restitutionem, sed id dumtaxat tempus, quod habuit is cui heres extitit.
Abbreviated transcription (Latin):
xxuiii.cumꝗdam hrs rogatus es¬
set fr̃is filie cum plures res dare
ea ꝯdõne ut si sinc lib̾is decessisset¬
et restitueret easdemres hrdiet hec
defuncto Prde b̾rdienis cauisset
se restituram aristonem putasse
ĩ integre restituendam. s et illud
et pom̃p̃. ad iecit ⁊ potuit incͥticõ¬
dici. hec cautio etiam amaiore.
nitus est. Et gnͣalit̾ ꝓband̾̃
torem nõ debere interpͣone Ide
põpoñ. ait . In p̾tio emptionis ⁊ uẽ¬
dõnis naturałr licere cc̃hentibo
secircõuenire. ¶Nunc uidendestꝰ
ꝗ ĩ integix restitũe possunt et tam
prefectus urbis quam alii magis¬
tratus ꝓuiris done sua restitue
ĩintegie possunt. tã i alus causis

Expanded text:
m heres rogatus esset f‹r›atris filiae complures res dare ea condicione, ut, si sine liberis decessisset, restitueret eas heredi et haec defuncto herede heredi eius cauisset se restituturam, Aristonem putasse in integrum restituendam. sed et illud Pomponius adicit, quod potuit incerti condici haec cautio etiam a maiore: nitus est. Et generaliter probandum torem se non debere interponere. Idem Pomponius ait in pretio emptionis et uenditionis naturaliter licere contrahentibus se circumuenire. Nunc uidendum, qui in integrum restituere possunt. et tam praefectus urbi quam alii magistratus pro iurisdictione sua restituere in integrum possunt, tam in aliis causis
Abbreviated transcription (Latin):
debetur ip̃o nire ꝯpensare si ꝓcuratora
absentis ꝯuematur nõ debebit de ratoi
cau̾e qr nichil ꝯpensat s ab micio min
abeo petitur. SCeu̾.
nctitu si adusanus palam dixiss
ñ posse ꝯpẽsatõne obicienus pecunie ꝙ̃
ip̃etutor suo noĩe adu̾sario debet. ꝑde¬

Expanded text:
nsari, si procurator absentis conveniatur, non debebit de rato cavere, quia nihil compensat, sed ab initio minus ab eo petitur. Scaevolittitur, si adversarius palam dixissetnon posse compensationem obici eius pecuniae, quam ipse tutor suo nomine adversario debet. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝙ feceris. mandati an de positite¬
neuis et mag ꝓbat mandati esse
actionemq hĩc ẽ primus cctus¬
Idem põpo. qrit. si apudte uoles¬
tem me deponere uissis apuo
libtum tuum deponere anpos¬
sum tecum de positi expiri et. i
situo noĩe Hest qr tibi custecliti¬
ro deposunssem. nichi tetu der¬
sitieẽ actionem. ¶Siiio sualls

Expanded text:
 feceris, mandati an depositi tenearis. et magis probat mandati esse actionem, quia hic est primus contractus.Idem Pomponius quaerit, si apud te uolentem me deponere iusseris apud libertum tuum deponere, an possim tecum depositi experiri. et ait, si tuo nomine, hoc est quasi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depositi esse actionem: si
Abbreviated transcription (Latin):
Eposituest ꝙ custodi tiulꝰ.¬
endum alicui datum ẽ. dictu
ex eo ꝙ ponitur. ppoitio autẽ
de auget depositum ut ondat de põitũ
fideieius ꝯmissum ꝙ ad custodiam

Expanded text:
epositum est, quod custodiendum alicui datum est, dictum ex eo quod ponitur: praepositio enim de auget depositum, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
petumam soluo. dem̃ banc hrdita¬
tem abstulis michi exempto ac¬
tione me id ip̃m ꝯsecutur. uideri
emminrem tuam u̾sum. Namet
chiabipo suo debebatur ꝯ pen¬
sarem licet nichil solurtamen
puent. Ego Autem nõ puto mrẽ

Expanded text:
pecuniam soluer‹o›, deinde hanc hereditatem abstuleris mihi, ex empto actione me id ipsum consecuturum: uideri enim in rem tuam uersum: nam et mihi ab ipso seruo debebatur compensarem, licet nihil solui, tamen peruenit. ego autem non puto de
Abbreviated transcription (Latin):
mrmuio cessabit. et sunt ista uer
¶Dlane si mutinim ẜius. Acce¬
pitetconandi animo solu̾it. dum
honuult eum debitorem fac̾e pecu¬
arein dem remuso. actio ẽ. ¶Ilud
uerum nonest ꝙ mela scribit. sis¬
uomeo a. gentum dedis. ut pocu
tibi facet ex quol argento. mor
sdis poculis decessit ẜinuis ẽẽ tibi

Expanded text:
rso cessabit, et sunt ista uera. Plane si mutuum seruus accepit et donandi animo soluit, dum non uult eum debitorem facere peculiarem, de in rem uerso actio est. Illud uerum non est, quod Mela scribit, si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis pocul
Abbreviated transcription (Latin):
momenti sit cumsũ die et ꝯsule
nempignorum cessare ꝙ dies
et ꝯsules ad diti uł tabłe signa¬
te nonsint. ¶Creditor pigno¬
ri accepit a debitore qcqd mbo
debitor ab alio mutuam accep̃
cumnibonis eius fcã sint oblig¬

Expanded text:
momenti sit, cum sine die et consule nem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint. Creditor pignori accepit a debitore quidquid debitor ab alio mutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, oblig
Abbreviated transcription (Latin):
lam minorũ suscepit. Namcum:
int̾ omnes homines ꝯstet fragile
ẽs̃ et ĩfirmum hinus etatis ꝯsiliũ.
etmłtis captionib suppositũ mul¬
tonsimq insidus expositũ. auxili¬
umdis prretor hocedicto pollicitꝰ ẽ
et adu̾sus captiones opitulatõnẽ¬

Expanded text:
lam minorum suscepit. Nam cum inter omnes constet fragile esse et infirmum huius etatis consilium et multis captionibus suppositum, multorum insidiis expositum auxilium eis pretor hoc edicto pollicitus est et adversus captiones opitulatione
Abbreviated transcription (Latin):
genera.maxima.mecdia.mimima
tria.N. sunt que hemus lib̾tatem
ciuitatem. et familiam. ¶Igicum
ẽẽ capitis diminutionem. cum uͦ
amictimus ciuitatem lib̾tatem
retinem mediam capitis dumimu¬
tionem. cum ⁊ lib̾tas et ciitas re¬
tinetur. familia tm̃ mutatur. mini¬
mamẽecapitis diminutionem cõ¬

Expanded text:
nt: maxima, media, minima. Tria enim sunt quę habemus: libertatem, ciuitatem, familiam. Igitur qesse capitis diminutionem; quum uero amittimus ciuitatem et libertatem retinemus, mediam esse capitis diminutionem; quum libertas et ciuitas retinetur, familia tantum mutatur, minimam esse capitis diminutionem con
Abbreviated transcription (Latin):
heciter actus ea aque
ductus. ¶Iterest ius euncdia
bul andihominis non etiam
culumsictus est. ius. agend
uł iumentum. uł uehiculum.
et it etactum in se mia dti. Q¬
ductus est ius. ique ducendey
ticis ꝯputanda suntaque has¬
tus pectoris Ad aqmͣ appulsus
ius pascendi calcis coquende are¬
ne fodiende. ¶Traditio planei
paciencia ẜuitutum inducetos¬
ficium pretoris. Here¬

Expanded text:
haec: iter, actus, via, aquae ductus. iter est ius eundi, ambulandi homini, non etiam culum: actus est ius agendi vel iumentum vel vehiculum. et iter et actum in se via continet. Aqueductus est ius aquam ducendi per utem computanda sunt aque haustus, pecoris ad aquam appulsus, ius pascendi, calcis coquende, arene fodiende. Traditio plane et patientia servitutum inducit officium pretoris.
Abbreviated transcription (Latin):
adeqie ꝯmemorata tunt uor¬
sedum nonnoceat legatrbi
Quaus trciuis apto piete domi
fue quatenus gulicidu rgonu
tiguor ꝓtectus dpetebat ianu

Expanded text:
ae commemorata sunt posse, dum non noceat legatario. Lucius Titius aperto pariete domus suae, quatenus stillicidii rigor et tignorum protectus competebat, ianu
Abbreviated transcription (Latin):
lipito hitationem et horreum q
meadomo erat qio. ad uniet lega¬
uit iuxta eamdem domumortus
etcenacłm qd̾ olimpito legatum ñ
est fuerat adortum autemetcena¬
culum sempꝑdomum cinus hita¬
tio relictaerat aditus fint quesitum
est an olimpitus aditum prestarede

Expanded text:
pico habitationem et horreum, quod in ea domo erat, quoad uiueret, legauit: iuxta eandem domum hort‹u›s et cenaculum, quod Olympico legatum non est, fuerunt: ad hortu‹m› autem et cenaculum semper per domum, cuius habitatio relicta erat, aditus fuit: quaesitum est, an Olympicus aditum praestare de
Abbreviated transcription (Latin):
Am ifemine ex repto principis
arrogari possunt. Upm̃.
to filio Adoptiuo ⁊ mox ĩpubes
decedat anu̾rdes arrogatoris
teneantur ⁊ dñdum est ħrdes
quoq  restituere se bona arro¬
gati. ⁊ postea prestare quartã

Expanded text:
 feminae ex rescripto principis adrogari possunt. Vlpianto filio adoptivo et mox impubes decedat, an heredes adrogatoris teneantur? et dicendum est heredes quoque restituturos et bona adrogati et praeterea quartam
Abbreviated transcription (Latin):
Ucius int̾rogatus siqs nauem
suam ex aliena materia reficis
medificanda ea idem fecisset non
posse iuł notat. Nam ꝓprietas
disunt ut intaberna et area q̃
locari solent quod non est ero¬
tranum quod depecuma depo¬
sita quam brs non attingit.
usuras prestare non cogitur.
Nam et si maxime uertura si

Expanded text:
cius interrogatus, si quis nauem suam aliena materia refecissre. sed si in aedificanda ea idem fecisset, non posse Iulianus notat: nam proprietas di sunt, ut in taberna et area quae locari solent. quod non est ei contrarium, quod de pecunia deposita, quam heres no‹n› attingit, usuras praestare non cogitur: nam e
Abbreviated transcription (Latin):
Eruus tinis cumtibi debet. nec
soluendo esset. ortatu tuo pecimi¬
am mutuam ame accepit. et ti¬
bi soluit labeo ait dedolo malo
actionem inte dandam. qr nec de
peculio utilis sit cum ĩpeculio in
chil sit. nec inrem domin u̾sũ uide¬
atur. cum ob debitum dominus
accepit. ¶Si ꝑsuaẜis michi nul¬
lam societatem tibi funsse cum eo
cuius hrs sum. et obid iuditio
absoluite passus sum. dandam
michi dedolo actonem iulianus

Expanded text:
eruus tuus cum tibi deberet nec soluendo esset, hortatu tuo pecuniam mutuam a me accepit et tibi soluit: Labeo ait de dolo malo actionem in te dandam, quia nec de peculio utilis sit, cum in peculio nihil sit, nec in rem domini versum videatur, cum ob debitum dominus acceperit. Si persuaseris mihi nullam societatem tibi fuisse cum eo, cui heres sum, et ob id iudicio absolui te passus sim: dandam mihi de dolo actionem Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
impine me nondatur nonemi
ante feceram. Hpm.
so cautum ẽet ut ĩ eadem die de
omnibꝰ smñam dr̃et.et ut posset
diem ꝓferre. deqbodam rebodic

Expanded text:
impune me non daturum: non enim ante feceram. 25 Ulso cautum esset, ut eadem die de omnibus sententiam diceret et ut posset diem proferre, de quibusdam rebus dic
Abbreviated transcription (Latin):
taceat int̾rogatus anobscure yende¬
at ut inc̾rogatum dimictat int̾rogã¬
eqssimumẽ succurri ei et ita celsus scri¬
bit. Id ꝗdemet alia ꝑõne ꝯtingit qd̾ ea
q̃ postea emergunt auxilio indigẽt.
qd emimsi occulte tabule et remote
postea ꝓlate sunt cur noceat eiꝰ. R. qd̃

Expanded text:
taceat interrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogataequissimum est succurri ei: et ita Celsus scribit, hic quidem et alia ratione, quod ea quae postea emergunt auxilio indigent: quid enim si occultae tabulae et remotae postea prolatae sunt? cur noceat ei, qui id r
Abbreviated transcription (Latin):
tiri. dum se minoris portionis Hrdẽ
asseu̾abat. Int̾clum tñ iusta Rone po¬
test opmari se b̃rdemeẽ ex minori ꝑ¬
te ꝗd emimisi nescit sibi ꝑtem acc̾uis¬
se uel ex inc̾ta ꝑte fuit institutus cur
ei rensum noceat. ¶Pantacit quoq
apretorem mea causa ẽ ut instituta.
actione in solid̃ ꝯuematur qĩ negau̾it
se hrdemẽẽ. Nam ꝗomimmo nõ Rende

Expanded text:
tiri, dum se minoris portionis heredem adseuerat. interdum tamen iusta ratione potest opinari esse heredem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conueniatur, quasi negauerit se h
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝗs int̾rogatus sit cum aliqͦ
sit actio qr que cumaliquoactio
sione nr̃a ꝯfe̾mus. Et si eumqi
potestate pr̃is eẽt. rendissem fill¬
um meũ esse. ita ineobligarisi
etas eius pat̾etur ut filius me¬
us ẽẽ possit. qr fłe ꝯfessiones na

Expanded text:
sit, cum aliquo sit actio, quia quae cum alio actio ssione nostra confer‹i›mus. et si eum, qui in potestate patris esset, respondissem filium meum esse, ita me obligari, si aetas eius pateretur, ut filius meus esse possit, quia falsae confessiones
Abbreviated transcription (Latin):
noxali actione.ac nec sibonafi¬
de liber homo michi ẜiiat me¬
cum noxali iudicio agit potest.
Et si actum fuissz manebit in¬
tegra actio cum ip̃o ꝗ admisit

Expanded text:
noxali actione: ac ne, si bona fide liber homo mihi serviat, mecum noxali iudicio agi potest et, si actum fuerit, manebit integra actio cum ipso qui admisit
Abbreviated transcription (Latin):
iosius rensum siue mendacur¬
solineum debe et nsiculpado¬
lo malo ꝓximasit. ¶ Celsus
scribit. licere rensi penite. Si na¬
la captio ex eius penitencia sit
actoris. Quod iussimum mi
uidetur. maxime siꝗs postea ple¬
mus instructus qd faciat mst¬
tate in iure int̾rogatus .R. seb¬

Expanded text:
ipsius responsum siue mendacsolui eum debere, nisi culpa dolo proxima sit. Celsus scribit licere responsi paenitere, si nulla captio ex eius paenitentia sit actoris: quod uerissimum mihi uidetur, maxime si quis postea plenius instructus quid faciat, insttate, in iure interrogatus respon
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ¶Exceptionb que mit¬
tutis in iudicio ctͣ reos actiom¬
bdopponuntur. etiamis ut ipo¬
test. qex sua rensione ꝯuenitur
ueluti pactiꝯuenti reiuidica¬
teet cetis. HDem¬

Expanded text:
. Exceptionibus, quae institutis in iudicio contra reos actionibus opponuntur, etiam is uti potest, qui ex sua responsione conuenitur, ueluti pacti conuenti, rei iudicatae et ceteris.
Abbreviated transcription (Latin):
numbrditarium meumesse.
rendeam teneorqr dominilo
cobetur b̾rditas. ¶Mortuõ
cus suum ẽẽ ꝯfessus sit. nõ te
eius finssz post mortem eius :¬

Expanded text:
esse respondeam, teneor, quia domini loco habetur hereditas. Mortuo tus suum esse confessus sit, non teneius fuisset, post mortem eius
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniam dedit que nei exohe
siuis neꝙ ex reeius cuibona f de
ẜuiebat. quesita sit posse repiti.
¶Butor creditor pupulisui ge
quam debebatur ex soluit et moi¬
tele iudicio pupillo non ĩpiti¬
uit. quero an repetitionemadu
uius soluit pecuniam seiotus
ea soluiss Item quesitum est.
an pactum est qd̾ impactiomibn
ascribi solet inhunc mod̾ ftimet
hoc ꝯtractu nullam int̾ se ꝯtro¬
uersiam amplius ẽe impeliat
repetitionem. Rendit. nichil ꝓpom
tur ĩpelire. ¶Luciꝰ ticius gnose¬
minoris h̃rs aduersus pulblun
meuiium apreside ꝓumcie i
integꝵ restitutꝰ est. ne debitam

Expanded text:
pecuniam dedit, quae neque ex operis suis neque ex re eius, cui bona fide seruiebat, quaesita sit, posse repeti. Tutor creditori pupilli sui plus quam debebatur exsoluit et tutelae iudicio pupillo non imputauit: quaero an repetitionem aduuius soluit pecuniam Seio tamea soluisset. Idem quaesiit, an pactum, quod in pariationibus adscribi solet in hunc modum 'ex hoc contractu nullam inter se controuersiam amplius esse' impediat repetitionem. respondit nihil proponi, cur impediret. Lucius Titius Gaio Seminoris heres aduersus Publium Maeuium a praeside prouinciae in integrum restitutus est, ne debitum
Abbreviated transcription (Latin):
teq deiecit et hoc casu cruracꝰ
fractasunt. labeo negat tecm
ullam actionem eẽ. s siequitis
culpa fc̃m̃ess.cumeqte sane no
cumequidomino agiposseues
.De hus qͥeffude

Expanded text:
e deiecit et eo casu crura equi fracta sunt.Labeo negat tecum ullam actionem esse, sed si equitis culpa factum esset, cum equite: sane non cum equi domino agi posse. uerum DE HIS, QUI EFFUDE
Abbreviated transcription (Latin):
marcus fortunato ita repsit. p̾sitẽ
qͥtate questus e ad mod̾ iuste exac¬
tonis reclig hec ꝯstitutio ad ĩfimitũ
mod̾ excedit. ꝗd ergo sit tẽpanda
res ẽ ut ĩ futu dum̃tauat ex dicces
tis qͣs omisisse te longitẽpis int̾¬
uallũ iudicat qeas adebitore tuo
ut gracior apd̾ eum udelicet ẽẽs
petendas nõ putasti. ¶Intacito
fidei dinisso omne emolumẽtum

Expanded text:
Marcus Fortunato ita rescripsit: 'Praquitate questus es, ad modum iustae exactionis rediget'. haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda restis, quas omisisse te longi temporis intervallum indicat, qui eas a debitore tuo, ut gratior apud eum videlicet esses, petendas non putasti". In tacito fideicommisso omne emolumentum
Abbreviated transcription (Latin):
tus ancillaꝵ uiuo brde nati resti
ditu solo deducẽdo testator sensit.
so ũ dtiñi. nacius .ii. primo ita rest̾
Umꝗ similit̾ rogatus ẽet ut mulie¬
re in restitueret p̾cum eius restitu̾e co¬

Expanded text:
um etiam vivo herede nati restit, quibus de reditu solo deducendo testator sensit. so non contineri. Neratius libro primo ita refert eum, qui similiter rogatus esset, ut mulierem restitueret, partum eius restituere co
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc ad actum nequis agat
no rescindenda. ¶ Si anteaditã
hrditatem paciscaturquis cum
creclitorib ut minus soluatur
pactumualiturumest. S siẜ iu
sit qui paciscatur priusquamli¬
bertatem ⁊ h̃rditatem adipisca¬
tur.qr subconditione heres scrip¬
tus fuerit. non ꝓfuturum pac
tos paciscentes prius quam se
ci qd̾ et uerumest. Idemet mer¬
dato adierit. etiam mandati
putat eumh̃re actionem. ini¬
S et siquis ut supraretulmi
inẜuitute pactus est neg̾at mĩ¬
cellus qͣm non solet ei ꝓficere si
quid meintute egerit post liber¬
tatem qd̃ in pactiexceptione a¬
ad mittendum est s an ueldo¬
li ci ꝓsit exceptio. queritur. Mar¬
cellus. insimilib speb licet antor
dubitauit. tamen ad misit ut
puta si filiusfa. ħrs institutus
pactus est cum creditoribus hr¬
ditarus et emancipatus adut
h̾rditatem. et dicidoli eum pos¬
se utiexceptione. Idem ꝓbat.
.i. si filius inuo patre cum creclite

Expanded text:
de hoc adactum ne quis agat modo rescindenda. Si ante aditam hereditatem paciscatur quis cum creditoribus ut minus soluatur, pactum ualiturum est. Sed si seruus sit, qui pa‹ci›scitur, priusquam libertatem et hereditatem apiscatur, quia sub condicione heres scriptus fuerat, non profuturum pacttos, paciscentes priusquam se sci, quod verum est. idem et in exditorum adierit, etiam mandati putat eum habere actionem. sed si quis, ut supra rettulimus, in seruitute pactus est, negat Marcellus, quoniam non solet ei proficere, si quid in seruitute egit, post libertatem: quod in pacti exceptione admittendum est. sed an uel doli ei prosit exceptio, quaeritur. Marcellus in similibus speciebus licet antea dubitauit, tamen admisit: ut puta filius familias heres institutus pactus est cum creditoribus et emancipatus adiit hereditatem: et dicit doli eum posse uti exceptione. idem probat, et si filius uiuo patre cum credit
Abbreviated transcription (Latin):
tilatione uel alia lib̾atione.
res causa metus tradita ẽ. nõ
solu recldere. uen do dedolo re¬
ꝓmict̾e debere. ¶Licet tũ i

Expanded text:
tilatione uel alia liberatione.res metus causa tradita est, non solum reddere, uerum et de dolo repromittere debere.Licet t
Abbreviated transcription (Latin):
ñ defendat nec ibi domicilium
h̾at. bona possideripatitur. ¶Pro¬
inde isim̃ces uendidit c̾to loco
uł deposuit. uł oꝑauit. udetur
nsi alo loco ut ce defendet ꝯue¬
nnt ibidem se defendete. Qum qd
dicemus eum ꝗ am̃catore qd ad

Expanded text:
n defendat neque ibi domicilium habeat, bona possideri patietur.Proinde et si merces uendidit certo loci uel disposuit uel comparauit: uidetur, nisi alio loci ut defenderet conuenit, ibidem se defendere. numquid dicimus eum, qui a mercatore quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ magis ẜt yeonem. Nam ubistẽt
euenit ut ꝯfestim discedat qi a⁊
get uelit faciens delatus ẽ tot lo¬
cis se defendere.at si quo loco usti¬
tit nõ dico iure domicilii. s sitab¬
nulas.iił ꝑgulam. horreum.&¬
manumoffitinam. aluxitibi¬
q distraxit egit defende se eolo¬
codebebit. ¶ Ap̃ud labeonẽ que¬
ritur si homo ꝓuinciał ẜuum m
stitorem uendendarum m̃ciu
de. ¶ Illud uidendum ẽeumq
ita fuit obligatus ut mytalia sol¬
lium utrobiq hic posseduemri
Tic et ibi ⁊ ita iuliano et multis¬

Expanded text:
 magis habet rationem. nam ubi sic uenit ut confestim discedat, quasi a uns vel iter faciens delatus est, tot locis se defendi. at si quo constitit, non dico iure domicilii, sed tabernulam pergulam horreum armarium officinam conduxit ibique distraxit egit: defendere se eo loci debebit. Apud Labeonem quaeritur, si homo provincialis servum institorem vendendarum mercium dere.Illud sciendum est eum, qui ita fuit obligatus ut in Italia solilium, utrubique posse conueniri et hic et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
posite sũt nõ ab horreat eoꝵ in¬
ciuitatẽ cum circa easdem res
ambab pene id̃ studiũ est ad
edc̾m ⁊ post euindẽ librum sin

Expanded text:
positae sunt, non abhorreat eorum vicinitatem, cum circa easdem res ambabus paene idem studium est. et post eundem librum sin
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam magna uti¬
litas absencium ũsa¬
Etur. nc̃ inde fesi rere posẜonem
aut uendconem paciantur.
pignoris distractione uel pe¬
ne mnuctende actone uelin¬
iuria rem suã amictant. Gliꝰ¬

Expanded text:
quoniam magna utilitas absentium uersatur, ne indefensi rerum possessionem aut uenditionem patiantur uel pignoris distractionem uel poenae committendae actionem, uel iniuria rem suam amittant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdici posseꝯstat. an u̾o prem uel i
dommum depeculio  danda ẽ actio
queritur. etẽ iuus inqnͣtum locu¬
plecior dominus factus e̾et exfurto
facto actionem de peculio dandam.
pimeNam et circa req amotaꝵ acto¬
nem filiefam̃. nomme mid ꝙ ad pa¬

Expanded text:
stat. an uero in patrem uel in dominum de peculio danda est, quaeritur: et est uerius, in quantum locupletior dominus factus esset ex furto facto, actionem de peculio dandam: mpune. nam et circa rerum amotarum actionem filiae familias nomine in id
Abbreviated transcription (Latin):
ui fidenssores. Idemq si alius mibi
ꝓfilio meo debitore soluisset. qd̾ si filiꝰ
meus debitor non fuisset. exceptione
peculio actio expena ꝯꝓmissi quasi ex
nego gestodanda sit. sicut traiecticie
pecume datur. S hec et nerue filio mi
chiudetur uius ex ꝯꝓmisso ẜui nõ
dandam depeculio actionem.qr nec si
in iudo ꝯdempn etur ẜuus datur ĩ
eum actio. ¶ S et si filius fidenissor
uelquasi intuentor acceptus sit. an
depetulio pr̃em obligat querituret
est uera saummi et cassu suĩa existimã¬
cium semꝑobligari pr̃em depeculio.
et distare m hoc aẜuo quare excomp¬
misso pater tenebituret ita pomp̃.li.¬
qua potuit cum pr̃e depeculio agere.
an uero exea qua nõ potint cum exsti¬
pulatu p̃r ꝯuenatur. Idem scribit
iudicati pr̃em quoꝙ de peculio actiõ
necem. ꝙ et marceslus putat. et eius
actionis nomine exqua nõ potuit
p̾r de peculio actionem ꝑati. Nam si¬

Expanded text:
ui fideiussore, idemque si alius mihi ui fideiussore, idemque si alius mihi pro filio meo debitore soluisset. quod si filius meus debitor non fuisset, exceptione peculio actio ex poena compromissi quasi ex negotio gesto danda sit, sicuti traiecticiae pecuniae datur. sed hoc et Neruae filio et mihi uidetur uerius ex compromisso serui non dandam de peculio actionem, quia nec si iudicio condemnetur seruus, datur in eum actio. Sed si filius fideiussor uel quasi interuentor acceptus sit, an de peculio patrem obligat, quaeritur. et est uera Sabini et Cassii sententia existimantium semper obligari patrem de peculio et distare in hoc a seruo. Quare et ex compromisso pater tenebitur. et ita Papiqua potuit cum patre de peculio agere, an uero ex ea qua non potuit, cum ex stipulatu pater conueniatur.Idem scribit iudicati quoque patrem de peculio actione teneri, quod et Marcellus putat, etiam eius actionis nomine, ex qua non potuit pater de peculio actionem pati: nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ititoris auc̾tem spectemus.i
¶ demadicit pupillum non posse
tuo peculium ꝯstitue nectutoris
iuctoritate. infuriosi quoq cura¬
tores dicimus dandam de pecu¬
loactionem. Namet huius Eu
reculium h̾re potest nõ si fi̾it cõ¬
bitum ne beat. ¶ Si filiuofam̃.¬
uelfuus ꝓ aliquo fidenisẜit uel
ilas int̾uenerint uel mandaue¬
nne tractatum ẽ ansit de peculie
actio et est ĩnus in ẜuo cãm fide¬
uibendi uel mandandi spectan¬
damqm siñam et celsus libro.
un . ꝓbat in ẜuo fideuissore. Si
igitur quasi inf̾cessor ẜuus int̾¬
uenerit nõ rem peculiarem agẽc
nõ obligabitur dominus de pe
causam mandandi uel manda¬
tibint. Si ꝓcreclitore suo sol¬
depeculio. Quod si int̾cessioĩs
osficio functus sit nõ obligari
dũmn de peculioscuigruit qd̃
idem iuł. scribit. Si afilio meo.
fideiussorem accepo. ꝗtꝗd afide¬
iisore acceꝑo id me nonde m
rem uerso.s depeculio actione man¬
datiprestatur. Idem accipias et inser¬

Expanded text:
toritatem spectes. idem adicit pupillum non posse seruo peculium constituere nec tutoris auctoritate.In furiosi quoque curatorem dicimus dandam de peculio actionem: nam et huius seruus peculium habere potest, non si fuerit conbitum, ne habeat.Si filius fameruus pro aliquo fideiusserint uel alias interuenerint uel mandauerint, tractatum est, an sit de peculio actio. et est uerius in seruo causam fideiubendi uel mandand‹i› spectandam, quam sententiam et Celsus libro sexto probat in seruo fideiussore. si igitur quasi intercessor seruus interuenerit, non rem peculiarem agens, non obligabitur dominus de peccausam mandandi habuerit: si pro creditore suo soldominum de peculio: quod si intercessoris officio functus sit, non obligari dominum de peculio.Cui congruit, quod idem Iulianus scribit, si a filio meo fideiussorem accepero, quidquid a fideiussore accepero, id me non de in rem uerso, sed de peculio actione mandati praestaturum. idem accipias et in ser