comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnquennio ad hoc seruari celestẽ iubent. aliqͥ prudentiores statĩ adt̾eios
partes decoquunt ⁊ t̾ciã uet̾is mellis adiciunt. Deinde in .xi. diebꝰ
canis ortu insole habent. alii diffusa ita decumo die opturant. Hoc
uocat᷑ hydromelli ⁊ uetustate saporẽ uini assequit᷑. Nusꝙͣ. laudatiꝰ quã
inphrigia qͥn ⁊ acetũ melle tẽꝑabat᷑ adeo nichil intẽptatũ uita fuit
axymelli hoc uocar̃. mellis decẽ libris aceti uet̾is emuis qͥnq salis
marini libra aquȩ pluiuȩ sextarios qͥnq sufferuere factis decies
mox elutriatis atq ita inuet̾atis omĩa ab themisione sũmo auctore
damnata. X hercules coactꝰ usꝰ eoꝵ uidi potest nͥ siqͥs nat᷑ȩ opꝰ eẽ
credit aromaticen ⁊ exunguentis uina cõposita aut ut biberent᷑
genuisse eã frutices. Ista st̃ cognito iocunda sollertia humana homi¬

Expanded text:
quinquennio ad hoc servari caelestem iubent. alii prudentiores statim ad tertias quinquennio ad hoc servari caelestem iubent. alii prudentiores statim ad tertias partes decocunt et tertiam veteris mellis adiciunt, dein XL diebus canis ortu in sole habent. alii diffusa ita decimo die obturant. hoc vocatur hydromeli et vetustate saporem vini adsequitur, nusquam laudatius quam in Phrygia. quin et acetum melle temperabatur: adeo nihil intemptatum vitae fuit. oxymeli hoc vocarunt, mellis decem libris, aceti veteris heminis quinque, salis marini libra, aquae pluviae sextariis quinque suffervefactis deciens, mox elutriatis atque ita inveteratis. omnia ab Themisone summo auctore damnata. et Hercules coactus usus eorum videri potest, nisi si quis naturae opus esse credit aromatiten et ex unguentis vina conposita aut ut biberentur genuisse eam frutices. ita sunt cognitu iucunda sollertiae humanae nomi
Abbreviated transcription (Latin):
pites salicio hysopo untiis tribꝰ in duos c̃gios musti c̃iectis aut tusis in
uinũ. Nͣiunt utraq ⁊ aliomͦ eirca radices uitiũ sato. sic ⁊ eleboriten
fieri ererato nigro cato docet. Sic fit ⁊ scamonites mira uitiũ nat᷑a
saporẽ alienũ intͣse trahendi qͣlẽ ⁊ salicẽ redolent pata uinorũ in pa¬
lustribꝰ undemiȩ. Sic ⁊ elleborũ serit᷑ inthaso aut cucunis siluester
aut scamonia qđ uinũ ithoriũ uocat᷑ qm̃ ab ortꝰ fac̃. ħ it ⁊ ex herbis qͣꝵ
nat᷑a suo loco dicet᷑. Est ⁊ ocha deradice gentiane ⁊ traguritano ⁊
Uocar̃ ⁊ scyrinũ ⁊ ita comelin ⁊ lectis pagitem qͦꝵ iã oblict̾ata ratio
ẽ ⁊ fruticũ. uerũ ageneri cedri utriꝰq cupressi laurꝰ pini piri there
binthini challin lentis cibao lignũ recens in musto decoquunt. Item
chamelee ⁊ chamepytus chamedrisis lignũ eodẽ mͦ ⁊ exflore inconeiuĩ

Expanded text:
pites e Cilicio hyssopo unciis tribus in duos congios musti coiectis aut tusis in pites e Cilicio hyssopo unciis tribus in duos congios musti coiectis aut tusis in vinum. fiunt utraque et alio modo, circa radices vitium sato. sic et elleboriten fieri ex veratro nigro Cato docet. sic fit et scammonites , mira vitium natura saporem alienum in se trahendi, quare et salicem redolent Patavinorum in palustribus vindemiae. sic et elleborum seritur in Thaso aut cucumis silvester aut scammonia, quod vinum phthorium vocatur, quoniam abortus facit. Fit et ex herbis, quarum naturae suo loco dicentur: e stoechade et radice Gentianae et tragorigano et vocarunt et scyzinum et itaeomelin et lectisphagiten, quorum iam oblitterata ratio est. E fruticun vero gbinthi, calami, lentisci bacae aut lignum recens in musto decocuntur, item chamelaeae et chamaepityis, chamaedryis lignum. eodem modo et ex flore, in congium
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ esculi eradice int̾ flores ⁊ rose foliis usus in linteolo
in mustũ cõlatis cũ pondusculo ut si dat. xl pondere
caligo ⁊ aliud esiluestri aromatiten qͦ inuenio factitatũ tantũ ñ
unguentorũ cõpositione. pͥmo exmyrra ut diximꝰ mox ⁊ nardo cel¬
tico calamo bitumine offis inmustũ aut dulce uinũ defectis. Alii
decalamo iunco costo nardo syriaco amomo cassia cinnamo eroco pal¬
ma agaro similit̾ ⁊ offa apd alioᷤ nardi ⁊ malobatris elibris in musto
c̃gios duos additis qualia nc̃ qͦ fuint piꝑe ⁊ melle addito. q̃ alii c̃dita
alii piꝑata appellant. Inuenit᷑ ⁊ nectarites herba quã alii menelion
dice pondis . xL. insextarios sex musti addita similit̃ inlinteo excetĩs
herbis. Fit absintntes in&r. sextariis musti absintii. pontiei libra
decocta ad tc̃ias partes uł scopis absinthi inuinũ additis. Similt̃ hyso¬

Expanded text:
item e scillae radice; inter flores ex rosae foliis tusis in linteolo item e scillae radice; inter flores ex rosae foliis tusis in linteolo in mustum collatis cum pondusculo , ut sidat, $X$ L pondere Gallico et aliud e silvestri. Aromatiten quoque invenio factitatum tantum non unguentorum compositione, primo ex murra, ut diximus, mox et nardo Celtico, calamo, bitumine, offis in mustum aut dulce vinum deiectis, alibi calamo, iunco, costo, nardo Syriaco, amomo, casia , cinnamo, croco, palma, asaro , similiter in offa. apud alios nardi etiam et malobathri selibris in musti congios duos additis, qualia nunc quoque fiunt pipere et melle addito, quae alii condita, alii piperata appellant. invenitur et nectarites ex herba quam alii Helenion, dice ponderis $X$ L in sextarios sex musti addita, similiter in linteo. ex ceteris herbis fit absinthites in XL sextariis musti absinthi Pontici libra decocta ad tertias partes vel scopis absinthi in vinum additis. similiter hysso
Abbreviated transcription (Latin):
uinacior adicit᷑ ecypriaf ico ⁊ acetũ fit p̃cellens atq
alexandrnio quoq meluis. Uinũ fit ⁊ e siliqua siriaica
⁊ piris malorũq om̃ib genenib sed epunicis rhoiton
uocant. ⁊ e comis mespilis sorbis moris siccis nudeis pineis
hi musto madidi exprimunt᷑. suꝑiora ꝑ se mitia. Ayr¬
titen cato quẽ ad modũ fierit mox paulo indicabimus.
Greci ⁊ alio modo ramis teneris cũ suis foliis in palmo
musto decoctis tusi libra in trib musti cõgus deferuere¬
sticiunt donec duo suꝑsint. Qd̃ ita siluestris mirti baccis
ftictũ est myrtidanũ uocat᷑ hoc manus tingit. Ex his
que in ortis gignunt᷑ fit unũ eradice asꝑago cumela
ougano apii semine abrotono menstrato ruto nepeta
serpillo marrubio mamipulos binos. codunt in cadum
mustũ ⁊ sapaee sextariũ ⁊ aquę marme enmã enapis
fit denariorp pondere in sextarios binos musti addito

Expanded text:
vinaceorum adicitur. e Cypria fico et acetum fit praecellens atque vinaceorum adicitur. e Cypria fico et acetum fit praecellens atque Alexandrino quoque melius. vinum fit et e siliqua Syriaca et e piris malorumque omnibus generibus — sed e Punicis rhoiten vocant — et e cornis, mespilis, sorvis , moris siccis, nucleis pineis. hi musto madidi exprimuntur, superiora per se mitia. myrtiten Cato quem ad modun fieri docuerit mox paulo indicabimus, Graeci et alio modo. ramis teneris cum suis foliis in salso musto coctis tunsis, libram in tribus musti congiis defervefaciunt, donec duo supersint. quod ita e silvestris myrti bacis factum est, myrtidanum vocatur. hoc manus tinguit. 105 Ex his quae in hortis gignuntur fit vinum e radice asparagi, cunila, origano, api semine, habrotono, mentastro, ruta, nepeta, serpyllo, marruvio. manipulos binos condunt in cadum musti et sapae sextarium et aquae marinae heminam . e napis fit duum denariorum pondere in sextarios binos musti addito,
Abbreviated transcription (Latin):
denir cibo gallinareo generi fastidiũ gignit uuas appe¬
tendn. ficlicionũ pramũ fit ex ipso uino qđ uocant ad¬
synamon hoc modo. Aibi musti sexttiriis .xx. aque dimi¬
dium feruet donec exquoquat᷑ aque mensura alii
marmę sextarios.x. tantudẽ pliuuę in sole .xl. diebus
torrent. dontia egris quib uini innoxiã timent. Proxi¬
mum fit emilio semine naturę cũ ipsa stipula librã
quadrantẽ in cogios duos usti macerat᷑ ⁊ post septimũ
mensem transfusio. Ex loto arbore frutice herba dictũ
est ubi queq fierent. F unt .i eponus que dicemꝰ inter¬
p̃tationib nõ nisi necessariis additis. primusq ei a palmis
quo parchi indi utunt᷑ ⁊ oriens motus metetirum quas uo cant
eydecis modio in aquę cõgus trib macerato exp̃ssoq
Sic fit i ficites efico quẽ alii parnu primũ alii trocin
uocant aut si dulce esse nõ libent ꝓ aqua tantũdem

Expanded text:
detur cibo gallinaceo generi, fastidium gignit uvas adpedetur cibo gallinaceo generi, fastidium gignit uvas adpetendi . Ficticiorum primum fit ex ipso vino quod vocant adynamon hoc modo: albi musti sextarii XX, aquae dimidium fervent, donec excoquatur aquae mensura. alii marinae sextarios X, tantundem pluviae in sole XL diebus torrent . dant aegris quibus vini noxiam timent. Proximum fit e milii semine maturi cum ipsa stipula, libra quadrante in congios duos musti, macerato et post septimum mensem transfuso. ex loto arbore, frutice, herba dictum est ubi quaeque fierent. Fiunt et e pomis, quae dicemus interpretationibus non nisi necessariis additis, primumque e palmis, quo Parthi, Indi utuntur et oriens totus , mitiorum quas vocant chydaeas modio in aquae congiis tribus macerato expressoque. sic fit et sycites e fico, quem alii pharnuprium, alii trochin vocant, aut si dulce esse non libeat, pro aqua tantundem
Abbreviated transcription (Latin):
distribuit. Ide hispaniensi triumpho chum ⁊ falernũ dedit.
Epulo uero in tertio cõsulatu suo falernũ chum. lesbium.
mamertinũ. quo primũ tẽpore quatuor genera iun apposita
cõstat. Postea gͦ alia om̃a in nobilitatẽ uenere. Et circit᷑
ficticii reꝑta multis ante scłis. Quȩ nunc dicemꝰ om̃ia ad
medicine usũ ꝑtinentia. Ophatium quomodo fieret ꝓpter
unguenta diximꝰ priore libro.E it e labrusca hoc ẽ uitȩ
siluestri qd uocat᷑ oenantinũ. flores eiꝰ libris ducib in musti
cado maceratis post dies.xxx. utant᷑. Pret̃ hoc raarx labrusce
acini coria ꝑficiunt. Hi paulopost quã defluere singula
remediũ habent ad refrigerandos in morbis corporiĩ ardores
gelidissima ut ferunt natura pars eorꝰ estu moritur pͥus
quã reliqua qui solsticiales dicunt᷑. Uniuersi nunquam
maturescunt. Et si prius quã tota marcescat uua incocta

Expanded text:
distribuit? idem Hispaniensi triumpho Chium et Falernum dedit, distribuit? idem Hispaniensi triumpho Chium et Falernum dedit, epulo vero in tertio consulatu suo Falernum, Chium, Lesbium, Mamertinum, quo tempore primum quattuor genera vini adposita constat. postea ergo reliqua omnia in nobilitatem venere et circiter ficticii reperta multis ante saeculis, quae nunc dicemus, omnia ad medicinae usum pertinentia. omphacium quo modo fieret, propter unguenta diximus priore libro. fit silvestri, quod vocatur oenanthinum, floris eius libris duabus in musti cado maceratis. post dies XXX utuntur. praeter hoc radix labruscae, acini coria perficiunt . hi paulo post quam defloruere singulare remedium habent ad refrigerandos in morbis corporum ardores, gelidissima , ut ferunt, natura. pars eorum aestu moritur prius quam reliqua, quae solstitiales dicuntur. universi numquam maturescunt, et si prius quam tota inarescat uva incocta
Abbreviated transcription (Latin):
taq omĩa tunc genita unũ habent cõsulis nom̃. Sic quoq
postea dui transmarina in auctoritate fuerunt ⁊ ad auos
usq nr̃os qui ⁊ falerno iã reꝑto sicut apparet ex illo cõmici uersu.
Qumq thasi umi dedepma umi falerni .P. licinius crassus. laci¬
lius cesar censores anno urbis cõdite. dc lxu. e dixerunt
ne quis uinũ grecũ aminiũq octonis ceris singula quadran¬
talia uenderet hec enĩ uerba sunt. T antti uͦ greco umo grã
auctoritas fuerit sua in mensa. Al. uarro his uerbis tradit.
K. Lucullus puer apud patre nimquã lautũ cõuiuium
udit. in quo plus semel grecũ uimĩ daret᷑. Ipse cũ redit
ex asici milia cadũ cõgiairiũ diuisit amplius . c̃. sentius quã
pretorẽ uidimꝰ chium unũ suã domũ illatũ dicebat tum
primũ cũ sibi cãdiccus medicus dedisser. Hortensius suꝑ .x. cadũ
heredi reliquid hactenus uarro. Quid nõ  cesar dictator
triumphi sui cȩna uni falerni amphoras chii cados in cõuuua

Expanded text:
taque omnia tunc genita unum habent consulis nomen. 95 sic quoque postea diu transmarina in auctoritate fuerunt et ad avos usque nostros, quin et Falerno iam reperto, sicut apparet ex illo comico versu: Quinque Thasi vini depromam, bina Falerni. P. Licinius Crassus L. Iulius Caesar censores anno urbis conditae DCLXV edixerunt, ne quis vinum Graecum, Aminniumque octonis aeris singula quadrantalia venderet. haec enim verba sunt. tanto vero Graeco vino gratia ibus vinis auctoritas fuerit sua iuventa, M. Varro bis verbis tradit: L. Lucullus puer apud patrem numquam lautum convivium vidit, in quo plus semel Graecum vinum daretur: ipse cum rediit ex Asia, milia cadum congiarium divisit amplius centum. C. Sentius, quem praetorem vidimus, Chium vinum suam domum inlatum dicebat tum primum, cum sibi cardiaco medicus dedisset: Hortensius super X cadum heredi reliquit. hactenus Varro. 97 quid? non et Caesar dictator triumphi sui cena vini Falerni amphoras, Chii cados in convivia
Abbreviated transcription (Latin):
ueniculã int̾ oprume deflorescentes ⁊ ollis apiissimã. camꝑa¬
ni malunt scirculã uocare. alii taculã. tarracini numisi¬
anam. nullas iures ꝓprias habentẽ. s totã ꝑinde ac sduas
ualeat. Surrentinis tam̃ efficacissima testis uesuuoter
ibi enĩ murgentina sicilia potissima quã pompeianaͣ
la q̃ uocont lacto demũ feracẽ sic̃ horconia in cãpania.  ᷤ¬
tũ uiliratis cibaria s ubertate p̃cipua. tolerat ⁊ anuelme¬
tica contͣ om̃s situs firmissima. nigro acino uinis inueus¬
tate . rubescentaꝰ.  actenꝰ publica st̃ genera ceta ugb¬
nũ locorũ. quȩ aut exhis int̃se insiro. mixta siquiceni
tucis peculiaris ẽ. Tuderius ȩque etiã nonimis be¬
rentio ẽ opima. arrentio talpana ⁊ tesiaca ⁊ consea
Talpona nigra candidũ fac̃ mustũ. & esiaca fallar. qli
plꝰ tołlit hoc laudabiliꝰ fundit. miraq fecun ditete ceset¬
ner

Expanded text:
vennunculam inter optime deflorescentes et ollis aptissimam Campavennunculam inter optime deflorescentes et ollis aptissimam Campani malunt surculam vocare, alii scapulam, Tarracina Numisianam, nullas vires proprias habentem, sed totam perindvaleat, Surrentinis tamen efficacissimam testis Vesuvio tenus. ibi enim Murgentina e Sicilia potentissima, quam Pompeianam aliqui vocant, laeto demum feracem, sicut horconia in Campania ac vilitatis cibariae, sed ubertate praecipua . tolerat et annos mettica, contra omne sidus firmissima, nigro acino, vinis in vetustate rufescentibus. Et hactenus publica sunt genera, cetera regionum locorumque aut ex iis inter se insitis mixta: si quidem Tuscis peculiaris est Tudernis, atque etiam nomen iis Florentiae sopina, Arretio talpona et etesiaca et conseminia. talpona nigra candidum facit mustum. etesiaca fallax: quo plus tulit, hoc laudabilius fundit, mirumque, fecunditate pariter
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾as principẽq heluennaicã. duo eiꝰ genera maior quã qͥlĩ
longã. minor quã arcũ appellant. ñ tam fecundã s grau¬
orem haustu. discernit᷑ folio cireinato . Uerũ utraq gra¬
cilis furcas subterens necessario. alioqͥn ubertatẽ suã ñto¬
lerant marituno afflatu gaudent roscido hodore. Nulla
uitiũ minꝰ italiã amat rara parua putrescens. ine̾a uinũ qͦ
rior. Grecinꝰ qͥ alio qͥcorneliũ celsum transcripsit urbitrtat᷑
ñ naturã eiꝰ repugnare italię s culturã auide palnites ero¬
cantiũ. ob id̃ fertilitatẽ suã absumi. si non p̃pinguis soli u¬
bertas lossessentẽ sustineat. Carbunculare negat᷑ magna
aote. Si uerũ ẽ aliqͣ inuita ecelo ñ eẽ eiꝰ ęstu fert spiori
quã qͥdã spineã uocant. autumnisq imbribꝰ pinguesct.
immo nebulis una alit᷑. ob id rauennati agro peculieris.

Expanded text:
ceteras principemque helvennacam. duo eius genera: maior quam quidam ceteras principemque helvennacam. duo eius genera: maior quam quidam longam, minor quam marcum appellant, non tam fecundam, sed gratiorem haustu. discernitur folio circinato, verum utraque gracilis. furcas subdere iis necessarium : alioqui ubertatem suam non tolerant . maritimo adflatu gaudent, roscida odere. nulla vitium minus Italiam amat, rara, parva, putrescens in ea, vino quoqrior. Graecinus, qui alioqui Cornelium Celsum transcripsit, arbitratur non naturam eius repugnare Italiae, sed culturam avide palmites evocantium. ob id fertilitate sua absumi, si non praepinguis soli ubertas lassescentem sustineat. carbunculare negatur, magna dote, si verum est aliqua in vite caelo non esse ius. Aestus fert spionia, quam quidaquin immo nebulis una alitur, ob id Ravennati agro peculiaris.
Abbreviated transcription (Latin):
nis annis fertilis. s melior uino cũ partior. Et p̃ciȩ duo genon
magnitudine acini discernnt᷑. qͥbꝰ matheries plurima uuaq
ollis utilissima. foliũ apio simł balischam dyrachini celebrat.
Hispani ecocolobin uocant rarior uua ȩstꝰ austrosq tolerat. capi¬
ti inimica copia larga. hispani duo genera eiꝰ faciunt. unũ oblon¬
go acino. alterũ rotundo. Nouissimas uindemiant qͦ dultior
ẽ cocolobis hoc melior. s ⁊ austera transit indulcẽ uetustatẽ.
⁊ q̃ dulcis fuit inausteritatẽ. tunc albanũ uinũ emulantur.
Tradunt uesicȩ uitus utilissimũ exhis potũ. Albuellis suma
arboribꝰ fertilior ẽ iusu. quã obrẽ circa easdẽ satę diuersita¬
te nat᷑e locupletant. Inerticulã enigris appellauere iustius
sobriã dicturi. inuet̾ato p̃cipue cõmendabilẽ uino s uiribꝰ
innoriã. Siqͥdẽ temulentiã sola ñ facit fertilitas cõmendit

Expanded text:
nis annis fertilis, sed melior vino, cum parcior. et praeciae duo genera nis annis fertilis, sed melior vino, cum parcior. et praeciae duo genera magnitudine acini discernuntur, quibus materies plurima uvaque ollis utilissima; folium apio simile . baliscam Dyrrachini celebrant, Hispaniae coccolobin ti inimica, copia larga. 30 Hispaniae duo genera eius faciunt, unum oblongo acino, alterum rotundo; novissimas vindemiant. quo dulcior est coccolobis, hoc melior. sed et austera transit in dulcem vetustatem, et quae dulcis fuit in austeritatem; tunc Albano vino aemulantur. tradunt vesicae vitiis utilissimum ex iis potum. 31 albuelis suor est, visulla imis; quam ob rem circa easdem satae diversitate naturae locupletant. inerticulam e nigris appellavere, iustius sobriam dicturi, inveterato praecipue commendabilem vino, sed viribus innoxiam , si quidem temulentiam sola non facit. Fertilitas commendat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fallunt uetustatẽ. sicuti fecenia ⁊ cũ ea florens. Bituriaca acino
rarior nũ quã floris obnoxii qm̃ antecedunt. uentisq ⁊ imbribus
resistunt. Meliores tam̃ algentibꝰ locis quã calidis. bumidis quã
sitientibꝰ. uis ulla magis quã denso uuarũ partu impatiens ua¬
riantis. s contͣ tenore unũ algoris estusue constans. Quȩ minor
ẽ. exeo genere meliori negligendo solo morosa pingui putrescit.
gracili om̃ino ñ ꝓuenit. mediã temꝑiem delicate querit. Obhoc
sabinis collibꝰ familiaris uua eiꝰ indecora uisu sapore iocunda.
nͥ matura ꝓtinꝰ rapit᷑ ꝙiã ñ putrescens cadit. contͣ grandines
eã tuet᷑ folioꝵ amplitudo atq duritia. Insignes iã colore inter
purpureas nigrasq medio heluole sepiꝰ uarianti. ⁊ obidua¬
rianȩ a quibꝰdã appellatę. Prefert᷑ in his nigrior utraq alt̃¬

Expanded text:
non fallunt vetustatem , sicuti Faecenia et cum ea florens Biturigiaca, acino non fallunt vetustatem , sicuti Faecenia et cum ea florens Biturigiaca, acino rarior, numquam floris obnoxii, quoniam antecedunt ventisque et imbribus resistunt, meliores tamen algentibus locis quam calidis, umidis quam sitientibus. visulla grandi magis quam denso uvarum partu, inpatiens variantis caeli, sed contra tenorem unum algoris aestusve constans. quae minor est ex eo genere, melior. in eligendo solo morosa, pingui putrescit, gracili omnino non provenit; mediam temperiem delicate quaerit, ob hoc Sabinis collibus familiaris. uva eius indecora visu, sapore iucunda. nisi matura protinus rapitur , etiam non putrescens cadit. contra grandines eam tuetur foliorum amplitudo atque duritia. Insignes iam colore inter purpureas nigrasque helvolae saepius variantes et ob id varianae a quibusdam appellatae. praefertur in iis nigrior; utraque alter
Abbreviated transcription (Latin):
amius accipiunt ⁊ rubra nulla mag̾ uite gaudet. ⁊ actenꝰ po¬
tissima nobilitas dat᷑ peculiaribꝰ. atq uernalis italie. cȩterȩ
aduenere. chio. thasioue. Grecula ñ int̾ior amincis bonitatẽ¬
p̃tenera acino ⁊ uua tam parua ut nͥ pinguissimosole colere ñ
ꝓessit. Eugeniã tauromenitani colles cũ generositatis cognomine
misere albano tantũ agro qm̃ translata statĩ mutat᷑. Nãq ẽ aliqͥs
transeant tote. Qđ & in retica allobrogicaq quã fupͣ picatam
appellauimꝰ euenit. dominobilibꝰ nec agnoscendis alibi. fecde
tam̃ bonitatis uice copiã p̃stant. Eugenia feruentibꝰ locis. rea
ca tẽꝑatis. allobrogica frigidis. gelu maturescins ⁊ colore nigi
Ex his qͣs adhuc diximꝰ s ꝙ̃ enigris uina uetustate in ałbũ colo¬
rẽ transeunt. reliquȩ ignobilis aliqͣndo tam̃ cęli aut solis oꝑa

Expanded text:
annis accipiunt . Etruria nulla rlagis vite gaudet. et hactenus poannis accipiunt . Etruria nulla rlagis vite gaudet. et hactenus potissima nobilitas datur peculiaribus atque vernaculis Italiae; ceterae advenere . e Caio Thasove Graecula non inpraetenera acino et uva tam parva, ut nisi pinguissimo solo colere non prosit. eugeniam Tauromenitani colles cum generositatis cognomine misere Albano tantum agro, quoniam translata statim mutatur. namque est aliqtranseant totae. quod et in Raetica Allobrogicaque, quam supra picatam appellavimus, evenit, domi nobilibus nec agnoscendis alibi. fecundae tamen bonitatis vice copiam praestant, eugenia ferventibus locis, Raetic .a temperatis, Allobrogica frigidis, gelu maturescens et colore nigra. ex iis quas adhuc diximus, sed etiam e nigris, vina vetustate in album colorem transeunt. reliquae ignobiles , aliquando tamen caeli aut soli opera
Abbreviated transcription (Latin):
sapor s uires p̃cipuȩ. Ex his minor austroledit᷑. ceũs uentis alit᷑. ut
in uesuiuo monte surrentimsq collibꝰ. in reliqͥs italiȩ partibͦ. ñ nisi
arbori accõmodata. Qͥntũ genꝰ lanatenes feras mirem aut indos.
adeo lanugo eã uestit pͥma ex amineis maturescit occisĩ ȩque
putrescit. &xima dignitas nom̃tanis rubente matheria. qͣ ꝓpt̃
qͥdã rubellas appellauere iuneas. hȩ minꝰ ferciles uinaceis ⁊istce
ni mia contͣ pruinas fortissime siccitate magis quã imbre. estu ꝗͣ.
algore uerant᷑. Quã obrẽ infrigidis humidisq pͥncipatũ obti¬
nent. fertiliorq minor acino ⁊ folia senssa minꝰ. Apianis apes
dedere cognom̃ p̃cipue earũ auide. er his duo genera lanugine
⁊ ipse pubeseuit. Distant qđ alt̾a celeriꝰ maturescit. quãquã
maturescit. Imbre putrescunt uina pͥmo dulcia austeritatẽ

Expanded text:
sapor, sed vires praecipuae . ex iis minor austro laeditur, ceteris ventis alitur, ut sapor, sed vires praecipuae . ex iis minor austro laeditur, ceteris ventis alitur, ut in Vesuvio monte Surrentinisque collibus, in reliquis Italiae partibus non nisi arbori accommodata. quintum genus lanatae. ne Seras miremur aut Indos adeo, lanugo eam vestit. prima ex Aminneis maturescit ocissimeque putrescit. Proxima dignitas Nomentanis, rubente materia, quapropter quidam rubellas appellavere vineas. hae minus fertiles , vinaceis et faece nimiae, contra pruinas fortissimae, siccitate magis quam imbre, aestu quam algore vexantur. quam ob rem in frigidis umidisque principatum obtinent. fertilior quae minor acino et folio scissa minus. Apianis apes dedere cognomen, praecipue earum avidae. ex iis duo genera lanugine et ipsa pubescunt. distant quod altera celerius maturescit, quamquam ullae celerius imbre putrescunt. vina primo dulcia austeritatem
Abbreviated transcription (Latin):
num inmanu uitis ⁊ opimo p̃mio tardos ordines adlentas ꝑdu¬
cit aqͥlas. atq ꝙ̃ uideltis pene ipsã honorar. necñ uineȩ oppug¬
natio enum deratione. Hã inmedicaminibꝰ. adeo magnũ obtinẽt᷑
locũ. ut ꝑsese uinũ ipsũ remedia sint. Genera uitiũ numero
cõp̃hendi posse unꝰ eristimauit democritꝰ cuncta s̃ g̃eiȩ cognita
ꝑfessꝰ. cet̾i innumera atq infinita eẽ ꝓdider̃: qđ ueriꝰ appa¬
rebit ex uinis nec omĩa dicent᷑ s maxima insignia. appe totidẽ
pene st̃ quot agri. Quã obrẽ celeberrimas uitiũ aut qͥbꝰ est aliqͣ
ꝓpͥetate miraculũ. ostendisse satis erit pͥncipatꝰ. daturã in nos
firmitatẽ ꝓpt̾ sine quę ꝓficientẽ uini eiꝰ utiq uitẽ. Qͥnq eaꝵ
genera ex his germina minora ac in meliꝰ defloreseit imbres tẽ¬
pestatesq tolerat. Non itẽ maior s marbore quã in iugo minꝰ

Expanded text:
num in manu vitis et opimo praemio tardos ordines ad lentas perdunum in manu vitis et opimo praemio tardos ordines ad lentas perducit aquilas atque eiam in delictis poenam ipsam honorat ? nec non vineae oppugnationum dedere rationem. nam in medicaminibus adeo magnum obtinent locum, ut per sese vino ipso remedia sint. Genera vitium numero conprehendi posse unus existimavit Democritus, cuncta sibi Graeciae cognita professus ; ceteri innumera atque infinita esse prodiderunt, quod verius apparebit ex vini. nec omnia dicentur, sed maxime insignia, quippe totidem paene sunt quot agri, quam ob rem celeberrimas vitium aut quibus est aliqua proprietate miraculum ostendisse sa???is erit. Principatus datur Aminneis firmitatem propter senioque proficientem vini eius utique vitam. quinque earum genera. ex iis germana minor acino melius deflorescit, imbres tempestatesque tolerat, non item maior, sed in arbore quam in iugo minus
Abbreviated transcription (Latin):
nentur anima. ollis fictilibꝰ. ⁊ insuꝑ dolus inclusa ẽ. Ipate uina¬
ceis circũ sudantibꝰ aliis gr̃am qͥ& uinis fumꝰ affert. fabrilisq in ea
gła p̃cipua infornacibꝰ africctibꝰ cȩsaris auctoritas fec̃ ante eũ reticis
pͥor m̃sa erat. ꝙ ullis ueromensiũ agro qͥn ⁊ pacientia nom̃ acinis
dat᷑ passis. condunt᷑ ⁊ muste uuȩ ipsęq uino suo inebriantur.
Aliȩ decocte inmusto dulcescunt. aliȩ uͦ sobolẽ noua umatre ipsa
expectant tralicidie uitro. adsitq acuis tandẽ quã indolus am¬
phorisue. duratricẽ illã firmitatẽ austeritas picis infusa pediculo.
Iam inuenta uitis ꝑse inuino picẽ resipiens uiennensẽ agrũ nobi¬
litas ab urnoso tanoq ⁊ ellinco generibꝰ ñ pridẽ hanc illustrata
atq uirgilii uatis ȩtate in cognita. Acuiꝰ obitu xc. agunt᷑ an¬
ni qͥ qđ inserta castris summã rerũ imꝑiumq c̃tinent. centurio¬

Expanded text:
nentur anima, ollis fictilibus et insuper doliis inclusae, stipatae vinanentur anima, ollis fictilibus et insuper doliis inclusae, stipatae vinaceis circumsudantibus. aliis gratiam, qui et vinis, fumus adfert, fabrilisque in eo gloriam praecipuam fornacibus Africae Tiberi Caesaris auctoritas fecit; ante eum Raeticis prior mensa erat uvis ex Veroniensium agro. quin et patientia nomen acinis dat passis. conduntur et musto uvae ipsaeque vino suo inebriantur. aliae decocto in musto dulcescunt, aliae vero subolem novam in ipsa matre expectant tralucidae, vitro, additque acinis eandem quam in doliis amphorisve duratricem illam firmitalem austeritas picis infusa pediculo. iam inventa vitis per se in vino picem resipiens, Viennensem agrum nobilitans Taburrno Sotanoque et Helvico generibus, non pridem haec inlustrata atque Vergili vatis aetate incognita , a cuius obitu XC aguntur anni. quid , quod inserta castris summam rerum imperiumque continet centurio
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ pascens. Uetant hoc alibi uenti ut in affrica ⁊ narbonensis ꝓ¬
uintiȩ partibꝰ excrescere ultͣ suos polices ꝓhibiti. sẽꝑq pastinatis
simił herbarũ mͦ uagant᷑ ꝑ arua ac sucũ t̾rȩ passĩ uus bibunt.
q̃ ob id magnitudinẽ infantiũ puerorũ inint̾ĩore parte africȩ
exsuꝑant uina. ñ alibi gratior callo in possit inuenisse nom̃.
Durus acinus nãq genera magnitudine colore saporibꝰ acini
innumera &̃ multiplicant᷑ uino. hic purpureo lucent colore.
illic fulgent roseo nitentq uiridi. Candicans enĩ nigerq uulga¬
res. Tument uͦ mamarũ mͦ bumasti p̾longis dactilis porrigun¬
tur acinis. Est ⁊ illȩ nat᷑e lasciuia ut p̃grandibꝰ adherent. ꝑ ui
mites suauitate certantes leptorogas has uocant. Durant
aliȩ ꝑ hiemẽ pensilico camarate nodo. aliȩ insua tantũ conti¬

Expanded text:
dinem pascens. vetant hoc aliubi venti, ut in Africa et Narbonensis pdinem pascens. vetant hoc aliubi venti, ut in Africa et Narbonensis provinciae partibus, ubi ecrescere ultra suos pollices prohibitae semperque pastinatis similes herbarum modo vagantur per arva ac sucum terrae passim uvis bibunt, quae ob id magnitudinem infantium puerorum in interiore parte Africae exsuperant. vina durus acinus. namque genera magnitudine, colore, saporibus acini innumera etiamnum multiplicantur vino. hic purpureo lucent colore, illic fulgent roseo nitentque viridi; candicans enim nigerque vulgares . tument vero mammarum modo bumasti, praelongis dactyli porriguntur acinis. est et illa naturae lascivia, ut praegrandibus adhaereant parvi comites, suavitate certantes; leptorragas has vocant. durant aliae per hiemes, pensili concamaratae nodo. aliae in sua tantum conti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Bomus uelli nequeunt. E domos ambiri singlarũ palma¬
tibus ac sequacibꝰ loris qͦ memoria dignũ int̃ pͥma. haleri¬
arus qͦ corieliꝰ eristimauit una uitis rome in libie por¬
tiabus subouales mantilationes unbrosis ꝑ guli siescat
lusisse. Inausteriorẽ gustũ uini merito matrẽ eiꝰ pend̾e intã alta cruce.
Rumtotinus uocat᷑ ⁊ alio noĩe populꝰ arbor italiȩ padũ transg̃ssis. cuiꝰ
tabulata iorbẽ patula replent. puroq ꝑducto dracone inpalmã eł in¬
de subreptꝰ. ramorũ digitos fiagella disꝑgunt. Eadẽ modici hoĩes¬
adminiculate sudibꝰ horrent. uineãq faciunt. ⁊ alia imꝑbo raptatu
pampinorũq ꝑitiã damina discursu atria media cõplentes. Tot diffe¬
rentias uł sola tantũ italia recipit. Stat ꝓuintiarũ in aliquarũ ꝑse
tutis sine ullo pedam̃to arcꝰ suos inse colligens ⁊ breuitatẽ erassitu¬

Expanded text:
orticus, villas et domos ambiri singularum palmiorticus, villas et domos ambiri singularum palmitibus ac sequacibus loris. quodque memoria dignum inter prima Valerianus quoque Cornelius existimavit, una vitis Romae in Liviae porticibus subdiales inambulationes umbrosis pergulis opacat, lusisse in austeriorem gustum vini, merito matrem eius pendere in tam alta cruce. rumpotinus vocatur et alio nomine opulus arbor Italiae Padum transgressis, cuius tabulata in orbem patula replent puroque perductae dracone in palmam eius inde sub rectos ramorum digitos flagella dispergunt. 13 eaedem modici hoadminiculatae sudibus horrent, vineamque faciunt aliae inprobo reptatu pampinorumque per inaniaomnia discursu atria media conplentes . tot differentias vel sola tantum Italia recipit. stat provinciarum aliquarum per se vitis sine ullo pedamento, arcus sues in se colligens et brevitate crassitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͥncipatꝰ intantũ peculiaris italiȩ ẽ. ut uel hoc uno om̃ia
gentiũ uicisse quã odorifera possit uide bona. quã quã
ubicũ ꝙ pubescentiũ odori nulla suauitas p̃fert᷑. uites
ure apud pͥscos magnitudme qͦ int̾ arbores numerabant᷑
souis simulachrũ inurbe populonio ex una conspicimꝰ tot
euis incorruptũ. Itẽ massiliȩ patherã metaponti tẽplũ
rnonis uitigineis colũnis stetit. & iã nc̃ scalis tectã ephesis
diane scandit᷑ una uite eypria ut fer̃. qm ibi ad p̃cipuã
amplitudinẽ ereunt. nec ẽ ligno ulli et̃nior natura.
annua cohercent᷑. ⁊ ius earũ om̃is euocat᷑ in palmites. aut
pulis mtbunt. maritasq cõplera. atq ꝑramos carũ ꝓ ca¬
edonis borachuis genculato cursu scandentes caci mina esat
Intantũ sublimes ut uindemitor auctoratus eogudetã
mulũ excipiat. Nulla fine crescent diuidiq anpotiꝰ uillos¬

Expanded text:
principatus in tantum peculiaris Italiae est, ut vel hoc uno omnia principatus in tantum peculiaris Italiae est, ut vel hoc uno omnia gentium vicisse etiam odorifera possit videri bona, quamquam ubicumque pubescentium odori nulla suavitas praefertur. 9 Vites iure apud priscos magnitudine quoque inter arbores numerabantur. Iovis simulacrum in urbe Populonio ex una conspicimus tot aevis incorruptum, item Massiliae pateram. Metaponti templum Iunonis vitigineis columnis stetit. etiam nunc scalis tectum Ephesiae Dianae scanditur una vite Cypria, ut ferunt quoniam ibi ad praecipuam amplitudinem exeunt. nec est ligno ulli aeternior natura. annua coercentur, et vis earum omnis evocatur in palmites aut pulis nubunt, maritasque conplexae atque per ramos earum procacibus bracchis geniculato cursu scandentes cacumina aequant, in tantum sublimes, ut vindemitor auctoratus rogum ac tumulum excipiat, nulla fine crescendi, 11 vidique iam p
Abbreviated transcription (Latin):
damno fuit. Postꝙͣ. senator censu legis acceptꝰ. iuderfieri een¬
sumagistratũ ducẽq nilmagis erornare qua census postꝙ̃
cepe orbitas inauctoritate sũma ⁊ potentia eẽ. captatio in
questu fertilissimo ac sola gaudia in possi dendo pessũ. iere
uite p̾tia osq amaximo bono lib̾ales dietȩ artes in c̃trariũ
cecide. ac seruitute sola ꝓfici ceptȩ. hanc aliꝰ aliomͦ ⁊ inalus
adorare. Codẽ tam̃ habendiq ad spes omium tendente uoto
hereules uoluptas uiuere cȩp̃ uita ipsa desut. s noꝰ oblit̾ata
ꝙͦ serutabim᷑. Nec det̾rebit qͣrundã rerũ ħumilitas. sic̃ nec
sa hortorũ dotes fugise. etantisq retulit. flores nrerũ
decerpisse beatũ felicẽq grẽ qͥndecĩ omĩ generibꝰ uuaru
nominatꝰ. tribole totidẽ pyrorũ. malo uͦ tantã assirio.¬
cet̾is oibꝰ neglectis. Uñ aũ potiꝰ incipiamꝰ quã auitibꝰ. q̃rum

Expanded text:
damno fuit. postquam senator censu legi coeptus, iudex fieri cendamno fuit. postquam senator censu legi coeptus, iudex fieri censu, magistratum ducemque nihil magis exornare quam census, postquam coepere orbitas in auctoritate summa et potentia esse, captatio in quaestu fertilissimo ac sola gaudia in possidendo , pessum iere vitae pretia omnesque a maximo bono liberales dictae artes in contrarium cecidere ac servitute sola profici coeptum. hanc alius alio modo et in aliis adorare , eodem tamen habendique ad spes omnium tendente voto.Hercules voluptas vivere coepit, vita ipsa desiit. sed nos oblitterata quoque scrutabimur, nec deterrebit quarundam rerum humilitas, sicuti nec sa hor???orum dotes fugisse et in his quae rettulit flores modo rerum decerpsisse, beatum felicemque gratiae quindecim omnino generibus uvarum nominatis, tribus oleae, totidem pctis. ii 8 Unde autem potius incipiamus quam a vitibus? quarum
Abbreviated transcription (Latin):
demoria atq &̃ anominũ q̃ auctores ꝓdide noticia uͥs enĩ non
comuniceto orbe t̾rarũ maiestate romani impii ꝓfecisse uttã pe¬
multa ab ancids ꝓdita. tanto priscoꝵ cura ferałior. autindus¬
treia felitior fuit. ante milia annorũ int̾ pncipia litt̃aꝵ hesiodo
pcepta agricolis pande orso. sub secutisq ñ paucis i hanc cuni ee
tñ nob ereuit labor qppe cũ reqͥrenda sint : n solũ postea muer
memoue indicta. Cuiꝰ sũmi causas qͥs alias quã publicas mindi in¬
uenerit: nimirũ ali subiere ritꝰ: cirtaquȩ abia ntes romarũ
detinent᷑ ⁊ auaritię tantũ artes colunt᷑. Antea inelusisgen¬
tii aimpiis int᷑ ipsas uideo q̃ n⁊ ingent quadã sterilitate for¬
tane necesse erat animi bona erercere. regesq innumeri hono¬
re artiũ colebant᷑.⁊ m ostentatione has p̃ferebant ape. einno¬
talitatẽ s pillas progari arbitrantes. & re haundabant t
p̾mia ⁊ ope uite. posteris laxitas mundi ⁊ rerũ amolitucdo

Expanded text:
memoriam atque etiam nominum quae auctores prodidere notitiam . quis enim non communicato orbe terrarum maiestate Romani imperii profecisse vitam pmulta ab antiquis prodita. tanto priscorum cura fertilior aut industria felicior fuit, ante milia annorum inter principia litterarum Hesiodo praecepta agricolis pandere orso subsecutisque non paucis hanc curam eius, unde nobis crevit labor, quippe cum requirenda sint non solum postea invenmemoriae indicta. cuius vitii causas quis alias quam publicas mundi invenerit? nimirum alii subiere ritus circaque alia mentes hominum detinentur et avaritiae tancum artes coluntur. antea inclusis gentium imperiis intra ipsas adeoque et ingeniis, quadam sterilitate fortunae necesse erat animi bona exercere, regesque innumeri honore artium colebantur et in ostentatione has praeferebant opes, inmortalitatem sibi per illas prorogari arbitrantes, qua re abundabant et praemia et opera vitae. posteris laxitas mundi e; rerum amplitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nis osculũ dari. ut scirent an temetũ olerent. hec tũ nomi
e iuere cunda ⁊ temulenta appellata. G̃N. domitiꝰ uider ꝓ¬
nuniauit mulierẽ uideri plꝰ uni bibisse quã ualitudinis causa
uro insciente ⁊ dote multauit. Nuiq eiꝰ rei magna parsi¬
nona fuit. L. papiriꝰ imꝑator aduersꝰ samnites dimica¬
tirꝰ uotũ fec̃. si uicisset ioui pocillũ uini. Deniq int̾ dona
ertarios datos inuenimꝰ nusquã uini. Idẽ cato eũ inhispa¬
nã nauigaret unde cũ triũpho redit. ñ aliud uinũ inqͥt
bibit quã remeans. In tantũ dissimilis istis. qͥ etiã coniuuis
ala quã fibimae. ipsis ministrant. aut ꝓcedente m̃sa subi¬
dunt lautissima. Apud priscos uina erant miro odore con¬
N ut apparet inplauti fabula quȩ ꝑsa inscribit᷑. quãquã¬
ea i calamũ adi iubet. Idõ quidã aromatice delectatos
arime credunt. S fabius doscennius his uersaꝰ decernit

Expanded text:
nis osculum dare, ut scirent an temetum olerent. hoc tum nomen nis osculum dare, ut scirent an temetum olerent. hoc tum nomen vino erat, unde et temulentia appellata. Cn. Domitius iudex pronuntiavit mulierem videri plus vini bibisse quam valitudinis causa, viro insciente, et dote multavit. diuque eius rei magna parsimonia fuit. L. Papirius imperator adversus Samnites dimicaturus votum fecit, si vicisset, Iovi pocillum vini. denique inter din Hispaniam navigasset , unde cum triumpho rediit : Non aliud vinum, inquit, bibi quam remiges, in tantum dissimilis istis qui etiam convivis alia quam sibimet ipsis ministrant aut procedente mensa subiciunt. Lautissima apud priscos vina erant murrae odore condita, ut apparet in Plauti fabulis, et calamum addi iubet. ideo quidam aromatite delectatos maxime credunt. sed Fabius Dossennus his versibus decernit:
Abbreviated transcription (Latin):
iunc grãm fuisse. Auctoritas ẽ. pꝰ dc. urb annũ cępisse ro¬
nulũ lacte ñ uino libasse. indicio st̃ sacra ab eo instituta quę
hedie custodiunt morẽ nume regis postumi lex ẽ. uino rogũ
nc respargito. qđ sanxisse illũ ꝓpt̾ inopiã rei nemo dubitet.
ladẽ lege exin potata uite libari. uina diis nefas statuit.
intione excogitata ut pure cogerent᷑ alias aratores ⁊ pigri
enca pericula ci.⁊ ta arbusti. Uarro auctor ẽ mezentiũ
ime rege auxi lium. rutulis contͣ latinos tullis¬
seuini mercede quod tũ in latino agro fuisset. Non licebat
o feminis rome bibere inuenimꝰ int̾ exempla egnati metentini
morẽ qđ iunũ bibisset edolio int̾fectã fusti amarito. eũq ce¬
ds aromulo ab solutũ. Rabius pietor in annalibꝰ sius seripsit
natonã qđ loculos in quibꝰ erant claues iunarię cellȩ resig¬
nausset. a suis inedia mori coactã. Cato idõ ꝓpinqͦs femiꝰ¬

Expanded text:
hanc gratiam fuisse, auctoritatem post DC urbis annum coepisse. Rohanc gratiam fuisse, auctoritatem post DC urbis annum coepisse. Romulum lacte, non vino, libasse indicio sunt sacra ab eo instituta, quae hodie custodiunt morem. Numae regis Postumia lex est: Vino rogum ne respargito. quod sanxisse illum propter inopiam rei nemo dubitet. eadem lege ex inputata vite libari vina diis nefas statuit, ratione excogitata ut putare cogerentur alias aratores et pigri circa pericula arbusti . M. Varro auctor est Mezentium Etruriae regem auxilium Rutulis contra Latinos tulisse vini mercede quod tum in Latino agro fuisset. non licebat id feminis Romae bibere. invenimus inter exempla Egnati Maetenni uxorem, quod vinum bibisset e dolio, interfectam fusti a marito, eumque caedis a Romulo absolutum. Fabius Pictor in annalibus suis scripsit matronam, quod loculos in quibus erant claves cellae vinariae resignavisset, a suis inedia mori coactam, Cato ideo propinquos femi
Abbreviated transcription (Latin):
ita appellat᷑ a quibꝰdã mustũ sponte defluens antequã calcent᷑ uuȩ. hoc
ꝓtinꝰ diffufũ lagonis suis deferuere passi postea insole ml. diebꝰ tor¬
rent estatis secuti ipso canis ortu. Nonposst̃ iuredici uina q̃ g̃ei
deuteria appellant. cato ⁊ nos loram maceratis aqͣ uinaceis. s tam̃
int̾ uina oꝑaria numerant᷑. Tria eoꝵ genera decima parte aquȩ
ad̃dita quã musti exp̃ssa sit. ⁊ ita noete ac die madefactis uina¬
ceis. rursusq prelo subiectis. Alterũ quomͦ g̃a faetitauere t̾cia
parte eiꝰ qd expressũ sit addita aquę. exp̃ssoq decocto ad tc̃ias
partes. tͣ cium ẽ. fecibꝰ uini exp̃ssũ qđ peccatũ cato appellat.
nullo exhis plꝰ quã anno usus. Uerũ int̾ hec subit mentẽ cũ sint
genera nobilia quę ꝓprie uina intelligi posst̃ Lratx. fere in
toto orbe duas partes ex hoc numero italiȩ eẽ. longe ꝓpt̾ea an

Expanded text:
ita appellatur a quibusdam mustum sponte defluens ante quam calcentur uvae. hoc ita appellatur a quibusdam mustum sponte defluens ante quam calcentur uvae. hoc protinus diffusum in lagonis suis defervere passi postea in sole XL diebus torrent aestatis secutae ipso canis ortu. Non possunt iure dici vina quae Graeci deuteria appellant, Cato et nos loram, maceratis aqua viiaceis, sed tamen inter vina operaria numerantur. tria eorum genera: decima parte aquae addita quam musti expressa sit et ita nocte ac die madefactis vinaceis rursusque prelo subiectis; alterum, quo modo Graeci factitavere, tertia parte eius quod expressum sit addita aquae expressoque decocto ad tertias partes. tertium est faecibus vini expressum, quod faecatum Cato appellat. nullum ex his plus quam annui usus. Verum inter haec subit mentem, cum sint genera nobilia, quae proprie vini intellegi possint, LXXX fere in toto orbe, duas partes ex hoc numero Italiae esse, praeterea longe
Abbreviated transcription (Latin):
uinum ẽ. qđ gei agleueos uocant. hoc ẽ semꝑ mustũ. ideuenit
cura qm̃ feruere prohibet᷑. sic appellant musti inuina transitũ.
s̃rgo mergunt elacu ꝓtinꝰ inaqͣ cados donec bruma transeat. ⁊ con¬
suetudo fiat algendi. Est cẽ. nc̃ aliud genꝰ eiꝰ ꝑse qđ uocant dul¬
ue narbonensis ꝓuintia. ⁊ inca maxime uocontia ad seruant᷑ eiꝰ grã
uina diutiꝰ inea uite pediculo abaliis intorto. ipse palmes incidit᷑
inmebullã. ab alus uua torret᷑ in tegulis omĩa ex heluennica uite.
his adiciunt aliqͥ qđ uocant dyachiaton. uius insole siccatis lo.¬
co cluso ꝑdies septẽ incratibꝰ totidẽ pedes ad t̾rã alte noctibꝰ a
rore defensis. octauo die calcatis. ita fieri optimi odoris saporisq
Dulciq genere ẽ. ⁊ melititites distat amulso qđ fit emusto.
cũ quinq congus austeri musti congio mellis ⁊⁊ salis cyato suf¬
feruere facis austerũ. S int̾ hȩc genera ponere debeo ⁊ ꝓtopũ

Expanded text:
umque est quod Graeci aigleucos vocant, hoc est semper mustum. id evenit cura, quoniam fervere prohibetur — sic appellant musti in vina transitum —; ergo mergunt e lacu protinus aqua cados, donec bruma transeat et consuetudo fiat algendi. est etiamnum aliud genus per se, quod vocat dulce Narbonensis provincia et in ea maxime Voconti . adservatur eius gratia uva diutius in vite pediculo intorto. ab aliis ipse palmes inciditur ad medullam, ab aliis uva torretur in tegulis , omnia ex helvennaca vite. his adiciunt aliqui quod vocant diachyton, uvis in sole siccatis loco cluso per dies septem in cratibus, totidem pedes a terra alte, noctibus ab umore defensis, octavo die calcatis: ita fieri optimi odoris saporisque. e dulci genere est et melitites; distat a mulso, quod fit emusto, cum quinque congiis austeri musti congio mellis et salis cyatho subfervefactis. austerum, sed inter haec genera poni debet et protropum;
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ignes. ac sine alim̃to ꝑse flagrat. cinis eiꝰ nitri natus
habet easdẽq uires. hoc ampliꝰ qđ̃ pinguior sentit᷑. Magno ͥ
collecto iã umo differentia incȩlo circa alpes liniceis uasis
condunt circulisq cingunt. atq ꝙ̃ hieme gelida ignib
rigorẽ arcenda mirũ dictu s aliqͣndo uisũ ruptis uasis
cit. alias ad frigꝰ stupens tantũ mitiores plage dolis

Expanded text:
cipit ignes ac sine alimento per sese flagrat. cinis eius nitri naturam cipit ignes ac sine alimento per sese flagrat. cinis eius nitri naturam habet easdemque vires, hoc amplius quod pinguior sentitur. Magna et collecto iam vino differentia in caelo . circa Alpes ligneis vasis condunt tectisque cingunt atque etiam hieme gelida ignibus rigorem arcent. rarum dictu, sed aliquando visum, ruptis vasis  non gelascit; alias ad frigus stupet tantum. mitiores plagae doliis
Abbreviated transcription (Latin):
tescant acore iocundo. Asia picẽ indicã maxime ꝓbat. gͣrd
pyericã. uirgiliꝰ narytiam. Diligentiores admiscent nigni
masticen q̃ inponto bitumini simł gigtut᷑.ꝙ iri radicem
oleumq Nã cerã accipientibꝰ uasis comꝑtũ uina acescere.
quibꝰ dulce aut mulsũ. Cato iubet uina concinnari hoc enin
utit᷑ uerbo. cineris lixiuicũ defruto cocti parte quadringen.¬
tesima culleũ uel salisses. qͥ libra interĩ ⁊ tuso marmore faĩ
⁊ fubphoris mentionẽ. resinȩ uͦ in nouissinus suꝑ oĩã additis¬
turascentẽ iã uino. iubet mustũ qđ ille tortinũ appellat.
Nos intelligimꝰ nouissime expressũ. ⁊ addiscimꝰ tingendigã
coloris ut pignientũ aliqđ uini atq ita pinguiꝰ fieret. ut
nantis. E aꝑimentũ est lamina plumbea mutatꝰ inea colos
ꝓprium aut̃ int̾ reliquo res uino mulcescere. aut in acetuoi
uerti. extantq mediemȩ uolumina. tam exuini siccata re¬

Expanded text:
tescant acore iucundo. Asia picem Idaeam maxime probat , Graecia tescant acore iucundo. Asia picem Idaeam maxime probat , Graecia Piericam, Vergilius Naryciam. diligentiores admiscent nigram mastichen, quae in Ponto bitumini similis gignitur, et iris radicem oleumque. nam ceram accipientibus vasis conpertum vina acescere. in ea, in quibus dulce aut mulsum. Cato iubet vina concinnari — hoc enim utitur verbo — cineris lixivi cum defruto cocti parte quadr agesimain culleum vel salis sesquilibra, interim et tuso marmore. facit et sulpuris mentionem, resinae vero in novissimis . super omnia addi maturescente iam vino iubet mustum, quod ille tortivum appellat, nos intellegimus novissime expressum. et addi scimus tinguendi gratia colores, ut pigmentum aliquod vini, atque ita pinnantis experimentum est lamnae plumbeae mutatus in eo colos. Proprium autem inter liquores vino mucescere aut in acetum verti, extantque medicinae volumina. faex vini siccata re
Abbreviated transcription (Latin):
pit nom̃. probrosũ ꝙ̃ hominũ cũ degerauit animꝰ. Acgts
enĩ nequitiȩ in est uirtꝰ magna ad usꝰ. ⁊ sine mitior uita de¬
gi ñ possit. Ceterũ uinorũ medicaminis tanta cum ẽ. ut a.¬
nere apđ quosdã ceu gypso. alibi ⁊ qͥbꝰ diximꝰ modis instau¬
rent᷑. S cinerẽ euitis sarm̃tis aut quercu p̃ferunt. qͥnꝙ
marmã aquã eiꝰ dẽ rei grã exalto peti iubent. seruariq ab
eqͥnoctio uerno. aut certe noote solsticio ⁊ aqͥlone flante hau¬
riri. uel si circa uindemiã hauriat᷑. Decoqͥ pir int¬
lia aduasa uino condendo maxime probatur. Bruttia sit
epicea resina. In hispania aut̃ epiei nr̃is minime laudata ẽ
enĩ resinarũ amara ⁊ auida ⁊ graui odore. Differentiã rato¬
nẽq faciendi ꝓxximo uolumine demonstrabimꝰ int̾̃ arboras se
races. Uitia p̃t̃ supͣ dicta acora ut sumidũ uiros picis aut̾
adustio exꝑimentũ. si fragm̃ta subluceant ac sub dente len¬

Expanded text:
ti enim nequitiae inest virtus magnos ad usus et sine quis mitior vita degi non possit. 126 cetero vinorum medicaminis tanta cura est, ut cinere apud quosdam, ceu gypso alibi et quibus diximus modis, instaurentur; sed cinerem e vitis sarmentis aut quercu praeferunt. quin et marinam aquam eiusdem rei gratia ex alto peti iubent servarique ab aequinoctio verno, aut certe nocte solstitio et aquilone flante hauriri vel, si circa vindemiam ahuriatur, decoqui. lia ad vasa vino condendo maxime probatur Bruttia. fit e piceae resina, in Hispania autem e pinastris minime laudata. est enim resina earum amara et arida et gravi odore. differentiam rationemque faciendi proximo volras. vitia praeter supra dicta acor aut fumidum virus, picis autem adustio; experimentum vero, si fragmenta subluceant ac sub dente len
Abbreviated transcription (Latin):
ut aios ii tunuiltu uta erat. Aednopia egipto ontniua
bia dieto ẽ. ppoa tam̃ huic natͥa lanȩ maiorq follieuur
grauati modo mali. similesq ⁊int̾se arbores ipsȩ ħ cecer
bane palieie quales retulimꝰ infularũ arbores ambitua ae¬
quopie.⁊i nemora odorata inmentione earũ dicta st̃ aAdans
nons peculiari ꝓdit᷑ silua. deqͣ diximꝰ confines ei maura
abs plurima arbor ertrei ⁊ m̃sarũ insania. qͣs feminȩ uiris
cont᷑ margaritis reger̃ extathodie in ciceronis inulla pauꝑ

Expanded text:
dis; alias in tumultu vita erat. Aethiopia Aegypto contermina dis; alias in tumultu vita erat. Aethiopia Aegypto contermina biae dicta est. propior tamen huic natura lanae maiorque folliculus granati modo mali, similesque et inter se arbores ipsae. praeter hanc palmae, quales retulimus. insularum arbores ambitu Aethiopiae et nemora odorata in mentione earum dicta sunt. Atlans mons peculiari proditur silva, de qua diximus. confines ei Mauri, quibus plurima arbor citri et mensarum insania, quas feminae viris contra margaritas regerunt . exstat hodie