comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ In.misericorditer. ¶Ca .iii.¬
Cautam uibem ꝑtinaciter obsidente
alphonso coacti sunt epidam ob famem
qua maxime uigtebãlur pueros puellas
ei õutu tarem bello ĩutilem cutate
expelltre Eiecti igitur paululũ pro gressi
ncio substare Nam es rdire a sinis
ferio sapisq prohibetar et ĩgredi regia
castea noudum facultas erat. Erat
interim cernere mise cabilem illai
mullitudinem dd suoiũ sinuul et hostir̃
ictus exposilam parẽtuꝰ pariter et
interea exagitari impelli uulirerur
cõfiui Cum rexas his abstinere se saos
uissit milites patrũq cõsilũ aduocari
enserũt fere õnes haui quaqͣ epcipĩs¬
dos esse Si ferro aut faine interirent
uorũ cunũ noxam non itgis ã regiorũ
esse Ego quoq ut exrore meũ ingenue
fatear sentẽtiam rocoitus lixi le ge
militari recpiendos ꝯesse quippe
que obsessis ac fatme iaborãtibꝰ p̃npit¬
⁊ ti bello nuuitiles diciant Contra uero
qui obsident eiectos õmo ne adittãt

Expanded text:
 MISERICORDITER Caiettam urbem pertinaciter obsidente Alfonso, coacti sunt oppidani ob famem qua maxime urgebantur pueros, puellas et aetatem omnem bello inutilem civitate expellere. Eiecti igitur paululumque progressi, necessario substitere, nam et redire a suis ferro saxisque prohibebantur, et ingredi regia castra nondum facultas erat. Erat interim cernere miserabilem illam multitudinem ad suorum simul et hostium ictus expositam, parentum pariter et Interea exagitari, impelli, vulnerari, confici. Cum rex ab his abstinere sese milites iussit, patrumque consilium advocari. Censuerunt fere omnes haud quamquam excipiendos esse. Si ferro aut fame interierint, suorum civium noxam non regis aut regiorum esse. Ego quoque ut errorem meam ingenne fatear sententiam rogatus dixi, lege militari recipiendos non esse. Quippe quae obsessis ac fame laborantibus praecipit, uti bello inutiles eiiciant. Contra vero qui obsident, eiectos omnino ne admittant,
Abbreviated transcription (Latin):
Uirginibus uero õmbus xp̃i dei uerissi
lacris miciari iuprẽtibus detem sine
qua haud recipi mos est regẽ largitũ
coustat Tũqdẽt fere ĩmnerabilis
qu dotis spe proposita mũdo ĩmuĩniaiẽt
facrasq npcias a diuet nũ quã bamẽ
a tam liberali ac religioso propo ĩto
destitisse ĩmo uero quo plures ac plue̾s
sese quotidie ad sacerdotiũ offerrent eo
libencuns atqz benignius oẽs epcipere
arqz dotare consuesse

Expanded text:
Virginibus vero omnibus Christi Dei verissimi sacris initiari capientibus dotem, sine qua haud recipi mos est, regem elargitum constat. Cumque essent fere innumerabiles, quae dotis spe proposita mundo renunciarent sacrasque nuptias adirent, nunquam tamen a tam liberali et religioso proposito destitisse. Immo vero quo plures ac plures sese quotidie ad sacerdotium offerrent, eo libentius atque benignius omnes excipere atque dotare consuesse
Abbreviated transcription (Latin):
Cum sentx quidam et natura et etate
audacior et ex patrũ mĩo regem argueret
ꝙ cõtra patrũ fere eĩm sentẽcias dillum ca¬
pesceret magnifice locutũ ferũt Algum
cõsiliarios aut reges esse aut regũ ammos
habere oportere Plurima interdum cõ¬
siliariis et p̾uatis cõuenire que regem nõ
decerẽt pecimuã capere parintnom licuise
Alxr̃o non licuisse Ignobilem profecte
et obscicũ iacitureũ regem qui non suo
ipsius sed alituo duceretur acbeio¬

Expanded text:
Cum senex quidam et natura et aetate audacior et ex patrum numero regem argueret, qui contra patrum fere omnium sententias bellum capesceret, magnifice locutum ferunt, regum consiliarios aut reges esse, aut regum animos habere oportere: plurima interdum consiliariis et privatis convenire, quae regem non decerent; pecuniam capere Parmenioni licuisse, Alexandro non licuisse. Ignobilem profecto et obscurum iaciturum regem, qui non suo ipsius, sed alieno duceretur arbi
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. grauiter.
Amuo ei familiari ciuidã regisuadẽti
ut tranquille ac uoluptuose dum posset
uitam agerit nec corpus tot tantisq
periculis obiectaret respõdisse dicitut
cõstitutũ olim a romanis illis quidẽ
saprencioribus honoris tẽplũ uirtutis
templo cõmuctum in quod insi ꝑ uirtu¬
tis cemplẽe introne liceret nemini et
inte luserẽt mortales ad honoris fastigiũ
non uoluptatum uia qui deliciis atꝙ
illerebris afflucus ẽẽt sed uirtutis. illa
quũem aspera et salcbiosa obintẽdũ et̃¬

Expanded text:
. GRAVITER co et familiari cuidam regi suadenti, ut tranquille et voluptuose, dum posset, vitam ageret, nec corpus tot tantisque periculis obiectaret, respondisse dicitur, constitutum olim ab Romanis illis quidem sapientioribus Honoris templum Virtutis templo coniunctum, in quod nisi per virtutis templum introire liceret nemini, ut intelligerent mortales ad honoris fastigium non voluptatum via quae delitiis atque illecebris affluens esset sed virtutis illa quidem aspera et salebrosa obnitendam e
Abbreviated transcription (Latin):
Parantem uero regem triũphalẽ currũ
inscendere nõ defuerũt qui adinonerẽt
Ut triũphancii more mimio illiunet
Quibus respondisse fertur minium
bacho soli cõuenire qui nõ solũ trcuphi
sed uini etiain repertor extitisset

Expanded text:
Parantem vero regem triumphalem currum inscendere, non defuerunt qui admonerent ut triumphantium more vultum minio illiniret, quibus respondisse fertur, minium Baccho soli convenire, qui non solum triumphi, sed vini etiam repertor extitisset
Abbreviated transcription (Latin):
Cum amenissimũ picencie regnũ sirerẽ¬
tinum peruastaret Alfonsus frequentex
ingamuisse uisus est Cabroq per taducia¬
torem opidanos orasse ne id ipõrũ ꝓuicacia
cõmitterent quod postea eius lemtate aut
miseriorda coirigi non posset

Expanded text:
Cum amoenissimum Picentiae agrum Surrentinum pervastaret Alfonsus, frequenter ingemuisse visus est, crebroque per caduceatorem oppidanos orasse, ne id ipsorum pervicatia committerent, quod postea eius lenitate aut misericordia corrigi non posset
Abbreviated transcription (Latin):
Cum cidhuc grauiter ex febri rox iaceret
et aureispa semor doctus uix ad eum uisi¬
tandi grã accederet subito fores a gẽrixẽ
uissit et in cubitulum penitut adiitti
iinbi multa de studiis lrarum multa
de ecroribus icronimi heretia mirumin
modum di secuisse tradiũ ꝙͣuli moib
uehemẽter implicitum.

Expanded text:
Cum adhuc graviter ex febre rex iaceret, et Aurispa senior doctus vir ad eum visitandi gratia accederet, subito fores aperiri iussit et in cubiculum penitus admitti. Inibi multa cum eo de studiis litterarum, multa de erroribus Hieronymi haeretici mirum in modam disseruisse tradunt, quamvis morbo vehementer implicitum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum intercenanum ab difficili et.
importuno quo ain sent esq adeo ĩpelle¬
retur ut uix edendi pr̃as esser subclamasse
Sicitur Isinorũ conditoniũ longe me¬
liorem esse ꝙ̃ r egum illis quũe cemitee¬
tibus duõs ꝑcere regibus ne mindin

Expanded text:
um inter cenandam a difficili et importuno quodam sene usque adeo interpellaretur, ut vix edendi potestas esset, subclamasse dicitur, asinorum conditionem longe meliorem esse quam regum, illis quidem comedentibus dominos parcere, regibus neminem.
Abbreviated transcription (Latin):
regem ĩmortalitate dignissimũ quins
unuuersum genus hõm gublerut et
regat uicloriam que impia et luctuosa
esset millam inuicaiit gitur õnem
sigam atq etatem muibellem excixi
iuissi exceptos õnes abide refiei
atq rẽfocilla

Expanded text:
regem immortalitate dignissimum, quique universum, genus et hominum gubernet et regat, victoriam quae impia et luctuosa esset nullam iudicavit. Igitur omnem sexum atque aetatem imbellem excipi iussit, exceptos omnis abunde atque refocilla
Abbreviated transcription (Latin):
Illud grauites et iuste dc̃m̃ in equitem
quenidam prodigum uel in p̾mis recen¬
leamus. Cuidam a rege magnopere
petenti ne saltem in corpus luiret debita
que ille pluxima perc luxim libidis̃q
õtraperat Respondissei aui equiten
hune neq sui regis grã neq pacrie cõ¬
mode neq prop̃iquorum aua amicorum
ere alano suscepto tam grãde pr̃imoniũ
pprofudisse Qriumno substanciam suã
oẽm corpori indulsisse in cõrpus igitut
lue ce equius esse.

Expanded text:
Illud graviter et iuste dictum in equitem quendam prodigum vel in primis recenseamus. Quibusdam ab rege magnopere petentibus ne saltem in corpus lueret debita, quae ille plurima per luxum libidinemque contraxerat, respondisse aiunt equidem hanc neque sui regis gratia, neque patriae commodo, neque propinquorum aut amicorum aere alieno suscepto tam grande patrimonium profudisse, quin immo substantiam suam omnem corpori indulxisse in corpus igitur luere aequius esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Capua uero cum eporatu tr̃a seunt
Alxhonse nuules quidã ira efferestens
i foro ip̃e obuiam factus cõprehensis¬
equi lors Regam sisfece coegit Neq
priuis dimisit ꝙͣ que libuisset in regẽ
etiam arcmatum petulãter effudisset
Rox nichilomagis aiõ cõmotus iro prexit
cõuiciatorei ne paululũ qͥdẽ cõspitatꝰ¬

Expanded text:
Capuam vero cum exercitu transeunti Alfonso miles quidam ira efervescens in foro ipso obviam factus, comprehensisequi loris regem sistere coegit, neque prius dimisit, quam quae libuisset in regem etiam armatum petulanter effudisset. Rex nihilo magis animo commotus ire perrexit, convitiatorem ne paululum quidem conspicat
Abbreviated transcription (Latin):
Dum puteoles obsideret cex atq amii
axandi causa lictus cotidie peteret
repperit uir gẽnuensis cadauer e t̾remi
hostiũ eiectum littori appulsum Quo
uiso e quo celenter de sunt aliis qui prope
adiritnt õmbus de silire uissis Atq his
negotium dit ut terram. ffodiant illis
ut nudum corpus obuolũa ipse uero crũce
ligueam sua manu fatricatus humate
ipsurs ca a adfixit

Expanded text:
um Puteolos obsideret rex atque animi laxandi causa littus quotidie peteret, repperiit viri Genuensis cadaver e triremi hostium eiectum, littori appulsum. Quo viso, celeriter equo desiliit, aliis qui prope aderant omnibus desilere iussis atque his negotium dat, ut terram effodiant, illis ut linteo nudum corpas obvolant. Ipse vero crucem ligneam sua manu fabricatus humati ipsius capiti affixit
Abbreviated transcription (Latin):
Lauigabamus ex sicilia in xxictii
pretoria cum rege. Nõnulli quos sigil¬
latim ille comntes delegerar quibus mos
erat mane regẽ in puppi officiirã salu¬
tare Et offendimiꝰ aliq̃n cũ demirãtiin
gamias auts trirti nem crecũuolantes
actentasq si quis bolus trirenii decideier
cectatumn illum arape queqz a ropuisset
exiter illain anfugere. Hec cõtẽplan
rer mox cõuersus ad nos ait similes
sunt hiis gauiis purpurati et innales
aliquos uiri sumut ac em̃ aligoͦ officiũ
aut bñfierum dimicãtes ĩuirdin a me
acceperunt profuguint

Expanded text:
vigabamus ex Sicilia in triremi ipsa praetoria cum rege nonnulli, quos sigillatim ille comites delegerat, quibus mos erat mane regem in puppi officii causa salutare, et offendimus aliquando eum demirantem gavias aves triremem circumvolantes, attentasque si quis bolus triremi occideret, certatim illum arripere, quaeque arripuisset celeriter illam aufugere. Haec contemplatus rex mox conversus ad nos ait: "Persimiles sunt his gaviis purpurati et curiales aliquot mei, simulac enim aliquod officium aut beneficium dimicantes invicem a me acceperunt, profugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
biberet gaspan generoso et claro
adolescentule dari iuboeret et pirrechus
ponicernia hasparis iniicus ꝙͣis
senol bis et tercio iussus dare rẽmueret
ꝓmotum regem suruixisse amt pugio¬
nemiq stempisse ac fugiõtum pirrechu
essequutum in iam prensum iratus
fieici pugionẽ in media ira abiecisse

Expanded text:
biberat Gaspari generoso et claro adolescentulo dari iuberet, et Pirrhettus pincerna Gasparis inimicus, quamvis semel bis et tertio iussus dare renueret, permotum regem surrexisse aiunt pugionemque strinxisse, ac fugientem Pirrhettum assecutum, ne iam prehensum iratus feriret, pugionem in media ira abiecisse
Abbreviated transcription (Latin):
ellum mapolitanũ semel ingenti aro
ĩuicti aĩ̃ cum suscepisset nulla postea ui
nullo piculo nulla clade nullis de sn que
difficultatibus auerti aut deterreri potug
ab incepto Quĩymo a fortuna nõnũꝙ
proieaũ et ul in hostiũ pr̃ate perductum
surie isse uidinius multoq arxius q
antra cõstitisse incredibiliq pertinacia
bellũ oĩm fere difficillimũ post secundũ
demũ et uicesimũ ãnum cõfecisse Morles¬
qz ões exemplo sui admoiuisse fortimã

Expanded text:
ellum Neapolitanum semel ingenti atque invicto animo cum suscepissem, nulla postea vi, nullo periculo, nulla clade, nullis denique difficultatibus averti aut deterreri potuit ab incepto; quin immo a fortuna nonnunquam proiectum et vel in hostium potestatem perductum, surrexisse vidimus, multoque acrius quam antea constituisse, incredibilique pertinacia bellum omnium fere difficilimum, post secundum demum et vigesimum annum confecisse, mortalesque omnis exemplo suo admonuisse, for
Abbreviated transcription (Latin):
Pispanos uero quĩgentis atq eo amolius
ãnis a studiis huãnitatis usq adeo horrẽtes
ut qui lr̃is opein impenderẽt ignomima
prope modum notarẽtur ad lr̃aꝵ cultũ
ma oꝑe ee diligẽtia reuoiauit et rudes
et propt efferatos hoĩes doctua quods r̃uoca

Expanded text:
Hispanos vero quingentis atque eo amplius annis a studiis humanitatis usque adeo abhorrentes, ut qui litteris operam impenderent, ignominia prope modum notarentur, ad litterarum cultum summa ope et diligentia revocavit, et rudes ac prope efferatos homines doctrina quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
Erat alphonsus in agro matriciensi.
lec dum satis deliberauerat utrum fra¬
riscum fortiam an imolaum piaminũ
in amiciciã et socretatẽ admissuxus esset
Cum interrm matricenses legati regẽ
adcũtes petierũt utri exip̃ius uolũtate
Nicolao ne an franosco gratifacari debt¬
rent Quibus regem respondisse qͥ aderãt
perhibẽt utrosq tãꝙͣ amicos habẽdes esse

Expanded text:
Erat Alfonsus in agro Matriciensi, nec dum satis deliberaverat utrum Franciscum Sforciam, an Nicolaum Picininum in amicitiam et societatem admissurus essetCum interim Matricienses legati regem adeuntes petierunt, utri ex ipsius voluntate Nicolao ne an Francisco gratificari deberent. Quibus regem respondisse, qui aderant, perhibent, utrosque tanquam amicos habendos esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Arppas legebamus insulas ĩcolere ed̃suetas
Cumqz insulans quispiam idegre firret
dixisse sennius alphonsum Non ẽ ꝙ frõtp
obducas o amice ex insulis cni in curiam
comanã cõmigrasse Arpyas cõpertum ̃
ibiq iam donuuliũ cõstituisse.¬

Expanded text:
Arpias legebamus insulas incolere consuetas, cumque insularis quispiam id aegre ferret, dixisse fecimus Alfonsum: "Non est quod frontem obducas, o amice." Ex insulis enim in curiam Romanam commigrasse Arpias compertum est, ibique iam domicilium constituisse.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum lucas medicus uir disertissimꝰ
orõnem apud regẽ habuisset Cumq
exquisitis et heroitis quibusdã laudis ꝰ
exeulisset serũt fruila orõne Regem
diexisse Si uera sunt lusa que de me
predicas deo oꝑtumo maximo grãs ago
S in aluer Uerae ut ister fupit dio atq¬

Expanded text:
Cum Lucas medicus, vir disertissimus, orationem apud regem habuisset, eamque exquisitis et heroicis quibusdam laudibus extulisset, ferunt finita oratione regem dixisse: "Si vera sunt Luca quae de me praedicas, Deo optimo maximo gratias ago; sin aliter vera, ut istaec faxit oro atq
Abbreviated transcription (Latin):
cureclai unde digressus sum Magna quil
uiris hyspana est Adde etiam soli fectili¬
tate aeccis salubritate preclaris urbibus
metallis et adiuirandis rebus mecuo Illu¬
Tas Sed illius pace dixerim Non Alsonsa
ab hispania laude censendus est Sed hys¬
ania potius ab Alfonso guiuis glorie et
admiraciomi nec hoc quidem obs titerit ꝙ
nostro seculo natus est Seuescent quid
et hec Aurceiqz seculi reliquias extitise
leritas co maxime dicet dt affirmab
i ad dignitatem reriom quod fore uatieu

Expanded text:
revertar unde digressus sum. Magna quidem revertar unde digressus sum. Magna quidem viris Hispania est, adde etiam soli fertilitate, aeris salubritate, praeclaris urbibus, metallis est et admirandis rebus merito illustris. Sed illius pace dixerim, non Alfonsus ab Hispania laude censendus est, sed Hispania potius ab Alfonso, cuius gloriae et admirationi ne hoc quidem obstiterit, quod nostro saeculo natus est. Senescent quidem et haec, aureique seeculi reliquias extitisse posteritas eo maxime dicet et affirmabit, si ad dignitatem rerum, quod fore vaticin
Abbreviated transcription (Latin):
ani misteria uocamus adiuiranda deuocione
tidie auditaz et uidet Ieumia omnia nobit
indicta iniuolabiliter obseruat Narie ureg̃i
uigilias et que septrin gaudia appellãt a qua
diuncaxat et solo pane traducit Nõnũqz ne
pane quidem et aqua libata ueneris p̃cere
et sabbati quoqz die in xp̃i saluatoris ac uir
matris reuerencia Ieuinio affligitur Cnq
set ipse in uestitu ceceroq cultu corporis ino¬
deracier In extollendis tamen exornandisos
ã cexdotibus atq aris õnes oĩm qui uinq̃
uerunt aut funt elegancias et cultus e¬
edie Auro gamis margaritis uinomibus
corcumatis immensi precii õma pollucent
ac mitant Qui uero musica in cota Europa
insicnes habentur ingenti mercede arcessũtur
motidico in templo choro dei ar sanctorum
lamis diuinaq offiua cõcucentes audiũtur
lenca et cencia corda si qua assunt ad dei
amorem encitantes excitata iam acenu¬
ceo i inẜlãmantes Iecuenmuero ut do

Expanded text:
ani misteria vocamus admiranda devotione ani misteria vocamus admiranda devotione quotidie auditque et videt. Ieiunia omnia nobis indicta inviolabiliter observat: Mariae Virginis vigilias et quae septem gaudia appellant aqua duntaxat et pane solo traducit, nonnunquam ne pane quid aut aqua libata. Veneris praeterea ac sabbati quaque die in Christi Salvatoris ac Virginis matris reverentiam ieiunio affligitur. Cumque sit ipse in vestitu ceteroque cultu corporis moderatior, in excolendis tamen exornandisque sacerdotibus atque aris omnes omnium, qui unquam fuerint aut sunt, elegantias aut cultus excedit, auro, gemmis, margaritis, unionibus, toreumatis immensi precii omnia collucent ac micant. Qui vero musica in tota Europa insignes habentur, ingenti mercede arcessuntur quotidieque in templi choro Dei ac sanctorum laudes divinaque officia concinentes audiuntur, lenta et habentia corda, si qua adsunt, ad Dei amorem excitantes, excitata iam accedentes et inflammantes. Verum enimvero ut eo
Abbreviated transcription (Latin):
Rome It alieqz sufficare Si¬
alia insulanm celebexcims
rumentum Succarumq Sardima Ce¬
na ac Cascum uinum corsica Ebusus
calem Atqz alie alia sola hyspamia
iome atq italie imperatores ac Reges
dare solita est Aac quales imperatores
aut quales reges Traianum Adrianũ
Throdosium Archadium honorim Th¬
edosium alium Posteemo Alfonsum
uirtutum ommium unuai imagma
qui cum superioribus hiis nullo laudati¬
ons genere infenor exset Tuimane
religione id est uera illa sapientia qua
potissimum a beutis ammalibus distim¬
guimir longe superioit est̾ atqz relcbris
hascumeterum uecuu et singularem
deum sibi colendrum uince belegit Sant¬
tissima omma eiuus mandata ac prs¬
cepta custodieus Neq remocãtint ai
perardua ut sunt regum negotia quin eo¬
tidie diluculo surgens orõnes quas uulgo ho¬
ras uocant in interiore sacello genuflexus
cum genrtu ac susprcio ad deum ipsum effũ¬
dat iude in templum prodiens iam die lu¬
iescente quaternas missas sic enm ꝓ christi¬

Expanded text:
Romae Italiaeque sufficere. Sicilia insularum celeberrima frumentum zucharumque, Sardinia coria ac caseum, vinum Corsica, Ebusus salem, atque aliae alia. Sola Hispania Romae atque Italiae imperatores ac reges dare solita est. At quales imperatores aut quales reges? Traianum, Adrianum, Theodosium, Archadium, Honorium, Theodosium alterum. Postremo Alfonsum, virtutum omnium vivam imaginem, qui cum superioribus his nullo laudationis genere inferior extet, tum maxime religione, id est vera illa sapientia, qua potissimum a brutis animalibus distinguimur, longe superior est atque celebrior. Christum etenim verum et singularem Deum sibi colendum unice delegit, sanctissima omnia eius mandata ac praecepta custodiens, neque remorantur eum perardua, ut sunt, regum negotia, quin quotidie diluculo surgens orationes, quas vulgo horas vocant, in interiore sacello genu flexus cum gemitu ac suspirio ad Deum ipsum effundat. Inde in templum prodiens, iam die lucescente quaternas missas sic enim christi
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes fortis cognoĩe miles ueteranꝰ
egre ferens ꝙ opidum sue fidei cõmissam
sibi rexanferret ut aberi daret Ab eo
discedens ytaliã galliã geriamã hys¬
paniam pagrauit oĩbus minnam
rgibus principibus ac populis. Alsorisi
gratitudiuẽ et cõficta armia uiria
disseminans atq diuulgans Sed cũnto
om̃i eius maledicẽtiam ꝙuis dlfonse
hostis̾ gratantere audiaet iqz panti
modo et nascurtiũ offerct ad uictrm
nopia coactus ad alfonsum atio repe¬
eus sloreucie cestitit regis animum
quem probris ĩnuitatum sibiq inferisũ
credidexat explorans. ud regi lobe pernũ¬
potinit inuotuit Iohãn r̃mĩciaro iussa
cuto ad se redire licere Se quidem pocins
benefactorũ eius ꝙͣ uane dictorũ memorẽ
esse lemẽtem quoqz matuo et pdrua
uant Simili moderanone acliberali¬
tate usus est cum erga alios mubros
um proxime erga queidai eguitl
hispanũ Is emmcum apud tenes
occdentales fera õnes Afonsi nomẽ ti
ditam nulli maledicto parces passu

Expanded text:
Ioannes Fortis cognomine, miles veteranus aegerrime ferens, quod oppidum suae fidei commissum sibi rex auferre ut alteri daret, ab eo discedens Italiam, Galliam, Germaniam, Hispaniam peragravit, omnibus in via regibus, principibus ac populis Alfonsi ingratitudinem et conficta animi vitia disseminans atque divulgans. Sed cum nemo omnium, eius maledicentiam quamvis Alfonsi hostis gratanter audiret, neque panem modo et nasturtium offerret ad victum inopia coactus ad Alfonsum retro repetens Florentiae restitit, regis animum quem probris immutatum sibique insensum crediderat explorans. Id regi ubi primum notuit, Ioanni renunciari iussit tuto ad se redire licere. Se quidem potius benefactorum eius quam vanedictorum memorem esse, venientem quoque viatico et pecunia iuvit. Simili moderatione ac liberalitate usus est cum erga alios multos, tum proxime apud quendam equitem Hispanum. Is enim cum apud reges occidentales fere omnes Alfonsi nomen et vitam nulli maledicto parcens passim
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. grauiter.
Regna que plurima quidem haberet et
essideret malle se perdeᷤ etiam persanct
affirmabat ꝙͣ lras quas pdrmodicas serre
di cebat nescire

Expanded text:
. GRAVITER Regna quae plurima quidem haberet et possideret malle se perdere etiam persancte affirmabat, quam litteras, quas permodicas scire dicebat, nescire
Abbreviated transcription (Latin):
amantem redamamus quod igo arbitior
nobis euenire ob nullain aut certe
n c exignam in deo fidem Dum enu
bonus histe presentariis arq uoluptatib
e dilinimur et obcecainr abestra q
non uidentur neqz tanantur nỹ mod
non tur̾amus Ied uec om̃o sutura cõfidumꝰ
ut siquis admodũ sineus audiat aquam
limpidam et purram procul esse Sed
dicinam ac propĩquam pocius bibat
lurbidam et lutulentã preclare igiur
quitũqz dixerit donũ dei fidem esse

Expanded text:
amantem, redamamus. Quod ego arbitror amantem, redamamus. Quod ego arbitror nobis evenire ob nullam aut certe per exiguam in Deum fidem. Dum enim bonis hisce praesentariis atque voluptatibus et delinimur et occaecamur caelestia, quae non videntur neque tanguntur, non modo non curamus, sed nec omnino futura confidimus, ut siquis admodum sitiens audiat aquam limpidam et puram procul esse, sed vicinam atque propinquam potius bibat, licet turbidam et lutulentam. Praeclare igitur quicunque dixerit donum Dei fidem esse
Abbreviated transcription (Latin):
Legebamꝰ fortassis annei seucce eplas
atq aderat francus saccetus plordimo
begutus uir eloquẽtissimus et ludonicus
iardena Celebratissum noĩs theologus
muluq priterca docte et claa uiri Qu¬
rebatur super preteplo henatonis saloꝵ
a seneça audato Di uis amara: Aura
Nũquidin aliguo sub exceptiõe fallerit
Essetq uidelicet ubi quis amaret nec
mueuo tamen amaritur hir cũ mlti
multa fermeqz õnes et heccatonis et
cenece dictum probrarẽt suspr¬
Incio Est mea quidem sententia ubi
quis amet nec uicissu cel ametus Et
suis aut certius aut flagr̃ãnus diligit
ꝙ qui hõies fecit atq hor̃m tausa oĩa
fecia Cñq id ita esse nemo uiuus am¬
oigat quis tamen est qui mutuara¬
ritate deum cõplectatur p̃ro uexe
amãtibus nobis interdum in officio
non respondeatux deum uero amaitis
certissima sit illius caritas nee captas
solum sed amoris merces perpetucn
e sempuerna trans quillatas Nechulo¬
aimus obduras persisciru

Expanded text:
Legebamus fortassis Annaei Senecae epistolas, atque aderat Francus Saccectus Florentinorum legatus, vir eloquentissimus, et Lodovicus Cardona, celebratissimi nominis theologus, multique praeterea docti et clari viri. Quaerebatur super praecepto Hecatonis tantopere a Seneca laudato: "Si vis amari, ama." Nunquid in aliquo sub exceptione falleret, essetque videlicet ubi quis amaret, nec mutuo tamen amaretur. Hic cum multi multa fermeque omnes et Hecatonis et Senecae dictum probarent susp aliter sentio. Est mea quidem sententia, ubi quis amet, nec vicissim redametur, eo quis aut certius aut flagrantius diligit, quam qui homines fecit atque hominum causa omnia fecit? Cumque ita esse nemo unus ambigat, quis tamen est qui mutua charitate Deum complectatur? Immo veroamantibus nobis interdum in officio non respondeatur. Deum vero amantibus certissima sit illius charitas, nec charitas solum sed amoris merces perpetua lux et sempiterna tranquillitas, nihilominus obdurati persistimus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
¶An.Religiose pie. facete.¬
uodam die cum corpus dm̃ sumi et
ingularis dei ihũ pedibus sequeretur
Sic enm regi mos fuit sacratissimam
ncaristiam reuerentissime quotiuq
agederit pedibus comutari Tandẽ deducti
est in uetule cuiusdam pauxrime dont̃
uangũt proflumo pene exiuanite
Cumq egritudins causã cognouisset
cotinus gẽmam mestrmabilem morbe
illi mirifice accõmodatam afferxi iussit
ainusq illiuis digito aptari Sinul et
corpus regũ regis in templũ undi pro¬
sictum erar sũma uenecatiõe riduxit
Pancis uero post diebus amis illa cum
peualuisset egit quippe pro recupaca
aluite regi gracias quales potuit Sed
gẽmam quam maiestatem dicerẽt curs
sibi pene mortue cõmifisse dicebat se
ne uisam quidẽ perdidisse Stomachari
qui aderant cepere aintulam egerracio¬
ions et maledictis propalã incessentos
riex uero subridens aebi inquit meanã
et curaui ualitudinẽ tña quãdo saulm
quidem isti ut uides saĩtatẽ sũã circant¬

Expanded text:
RELIGIOSE, PIE, FACETEuodam die cum corpus domini summi et singularis Dei Iesu pedibus sequeretur, sic enim regi mos fuit sacratissimam Eucharistiam reverentissime quocunque accederet pedibus comitari. Tandem deductus est in vetulae cuiusdam pauperrimae domum sanguinis profluvio pene exanimatae, cumque aegritudinis causam cognovisset, continuo gemmam inestimabilem morbo illi mirifice accommodatam afferri iussit, anusque illius digito aptari, simul et corpus regum regis in templum, unde profectum erat, summa veneratione reduxit. Paucis vero post diebus anus illa cum revaluisset, egit quidem pro recuperata salute regi gratias quales potuit, sed gemmam, quam maiestatem dicerent eius sibi pene mortuae commisisse, dicebat se ne visam quidem perdidisse. Stomachari qui aderant coepere aniculam execrationibus et maledictis propalam incessentes. Rex vero subridens, "Abi – inquit – mea mater, et cura tu valitudinem tuam, quoniam stulti quidem isti, ut vides, sanitatem pa
Abbreviated transcription (Latin):
uectigal quod ex meretricis atqz alea młt
ante seculis pensitabatux sustulit ipse
mapolitaneñ cuu cuo id luccum a su¬
perioribus regibus cõcessum erat pr q
uectigal aboleretur sansfacitus pdoi fus
pulcherrimã molam pluribꝰ locis eu̾sam
xestituit. Aqueductus subterrancos ex¬
purgauit ac refecit ueteres fontes instan¬
raiit nouos nõnullos extruxit ⁊ quas
publicas diu iam magna ex pte disꝑsas
in aqueductuũ alueum reduxit uias urb
prope õnes uetustate et frequẽti uehieu¬
lorum transitu detritas atqz cõmulsas
ingra silice cõseraie plauscris penita
rehiculisq urbe submotis, Et nunc diis
beneiuuantibus parat ad acris serenita¬
tem salubritatemq paludes siccare et
la cus emuittere

Expanded text:
ectigal quod ex meretricio atque alea multis ante saeculis pensitabatur, sustulit ipsi Neapolitano civi, cui id lucrum a superioribus regibus concessum erat, priusquam vectigal oboleret satisfaciens. Portus pulcherrimam molem pluribus locis eversam restituit, aquaeductus subterraneos expurgavit ac refecit, veteres fontes instauravit, novos nonnullos extruxit, aquas publicas diu iam magna ex parte dispersas in aquaeductum alveum reduxit, vias urbis prope omnes vetustate et frequenti vehiculorum transitu detritas atque convulsas nigra silice constravit, plaustris penitus vehiculisque urbe summotis. Et nunc diis beneiuvantibus ad aeris serenitatem salubritatemque paludes siccare et lacus emittere
Abbreviated transcription (Latin):
Ie apolitam ciues qui ob uixtutem et
dlemenciam Alfonse cum decremsset uiix
consensu õnes arium illi triumphale
ad menioriã magnifitẽtie struere. Le¬
gerũt locum supra gradus maxmorees
maioris ecelesie id uero quandoquidem
fita non poterat inisi magna ex parte
dircurretur Nlicolai maxis Buznti
magnanumi et generosi militis domuis
fex fieri õmno prehibuit haud tanti
facere si inquieus huiustrmnodi faporũ
sieuem uentis ymbribus fulummbusq
obnoxiam et amici ueteris et familianis
donum ciuꝰ eꝑa in bellis ac pace
õni fortuna fortiter et fideliten usres
fuerat euerti pacercetux¬

Expanded text:
eapolitani cives ob virtutem ac clementiam Alfonsi, cum decrevissent, uno consensu omnes arcum illi triumphalem ad memoriam magnifice struere, legerunt locum supra gradus marmoreos maioris ecclesiae. Id vero quoniam quidem fieri non poterat, nisi magna ex parte dirueretur Nicolai Mariae Buzuti magnanimi et generosi militis domus, rex fieri omnino prohibuit, haud tanti facere se inquiens, huiuscemodi saxorum struem ventis, imbribus fulminibusque obnoxiam, ut amici veteris et familiaris domam, cuius opera in bellis ac pace atque omni fortuna fortiter atque fideliter usus fuerat, everti pateretu
Abbreviated transcription (Latin):
Quesit forrasse aliquis ubi rexadtal
ux qui uere saperer taciturmore ssi
quiminus loquacior et cum alios alĩ
Regẽ tandem hiis pene uerbis responde¬
tem aud̾nma Qui uert sapit haber
hic quidem intuis unde gandeat alieur
quippe eiꝯ amio sapiẽna qua maxim
alimonia contantus requieset ¶s
cum intus non habeat quisꝙ̃ uñ mip̃¬
atux aut gaudeat necessan est forit
querat indi uana saltem iactãtia sapero
uideatur Itaq ille ad costienciam omnea
refert hic ad ostentacionem Necnõ inscite
rex cum dixisset Tibulli porte tersissum
uersus in mediũ prolati sunt Regio in
falor siuãm cõfirinãtes Procul absit
gloris unie Qui sapit in tacito gaudeat
ex̃ smu Rex uersus exosculans illos
edidicis¬

Expanded text:
it fortasse aliquis, ubi rex aderat, cur qui vere saperet, taciturnior esset, qui minus loquacior. Et cum alios aliud, regem tandem his pene verbis respondentem audivimus: "Qui vere sapit, habet hic quidem intus unde gaudeat. Alitur quippe eius animus sapientia, qua maxime alimonia contentus requiescit. Ex  animus cum intus non habeat quicquam, unde impleatur aut gaudeat, necessum est foris quaerat, unde vana saltem iactantia sapere videatur. Itaque ille ad conscientiam omnia refert, hic ad ostentationem." Haec non inscite rex cum dixisset, Tibulli poetae tersissimi versus in medium prolati sunt regis, ni fallor, sententiam confirmantes. "Procul absit gloria vulgi Qui sapit, in tacito gaudeat ille sinu. Rex versus exoscolatus illos edidici
Abbreviated transcription (Latin):
Ciccum uiariũ inter utres en dolia
uringreei per uindennã mortaum
inuentum regi cum remũnarent e¬
pelra eum iussit et huiuismõdi di sticts
sepulture niseribi Hit situs̃ est
ciceus quem testas inrer et etres
mactasti greco palinite baceyt firres¬

Expanded text:
Ciccum vinarium inter utres et dolia vini Graeci per vindemiam mortuum inventum, regi cum renuntiarent, sepelire eum iussit et huiusmodi distichon sepulturae inscribi: "Hic situs est Ciccus, quem testas inter et utres Mactasti Graeco palmite Bacche fure
Abbreviated transcription (Latin):
Cum Siracusanũ equitem inhũanis
moribus hõmꝰ Rex barbaruĩ appellasset
Arq ille ꝙ p̃clara parria greca origine
esser nomen barbari exhorrens. un quo
aĩo ferre iniirã uide̾tur Ego rex ĩquit
non a patria soleo sed a moribus bar¬

Expanded text:
Cum Siracusanum equitem inhumanis moribus hominem rex barbarum appellasset, atque ille qui praeclara patria Graeca origine esset, nomen barbari exhorrens, iniquo animo ferre iniuriam videretur, "Ego – rex inquit – non a patria soleo sed a moribus bar
Abbreviated transcription (Latin):
lacod alamãno hõi xpiano sed iudeis
cio parctibus cumis diui Iohamñs
aureũ simulachrũ uenale regi exhibi¬
ier ac proeo quigentorum aureorũ
pretiũ poscularet Ita respondit llam
tu sane meptus es et maiorum tnori
oicte dissimilis discipuli dt sermoli
ymnagine tanti escimas Cum illi iohis
ipsius ingr̃m ac dñm et regẽ iudiorũ
trigĩta non ampluis denariis dederint

Expanded text:
acobo Alamanno homini christiano, sed iudeis orto parentibus, cum is divi Ioannis aureum simulachrum venal regi exhibuisset, ac pro eo quingentorum aureorum precium postalaret, ita respondit: "Non tu sane ineptus es et maiorum tuorum longe dissimilis, discipuli et servuli imaginem tanti aestimans, cum illi Ioannis ipsius magistrum ac dominum et regem Iudeorum xxx non amplius venum denarii dederint
Abbreviated transcription (Latin):
Orieipes qui iusticiã non colerẽt hiis
smules sibi uider dicebat qui mor bo
caderẽt cominali Nai cum ãe mateae
i sola iusticia qua tenetirr ad uiram
Teste lactancio quid restat principibꝰ
ublata iusticia hoc est sublata uite uur¬
ericione et cibo nisi caducarios uideri

Expanded text:
ncipes qui iustitiam non colerent, his persimiles sibi videri dicebat, qui morbo caderent comitiali. Nam cum animae materia sit sola iustitia, qua tenetur ad vitam, teste Lactantio: "Quid restat principibus sublata iustitia, hoc est sublata vitae nutricatione et cibo, nisi caducarios videri
Abbreviated transcription (Latin):
adinisit in colloquio ac paciẽter auount
ipsos erã secordi atq obtuso ingẽio hõies
audiens ueroillos subinde oculos ad eos
oncere solitus erat quos probe norat
ingenia ac sensus hem percallere. En¬
manum illud leui uocs submurimranss
uulturis in silius miscaum mand̾edat
hemionem. Bellissenu enm nõ hõies
dd homones emmnum appillasse eor
dicelat quos uidisset ex homine mene
preter effigiem possidere.

Expanded text:
Admisit in colloquio ac patienter audivit ipsos etiam secordi atque obtuso ingenio homines. Audiens vero illos subinde oculos ad eos coiicere solitus erat, quos probe norat, ingenia ac sensa hominum percallere, Ennianum illud levi voce submurmurans: "Vulturis in silvis miserum mandebat homonem." Bellissime enim non homines sed homones Ennium appellasse eos dicebat, quos vidisset ex homine nihil praeter effigiem possidere.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum quidam in itinere regẽ precederti
Lamulusq arboris ab eo apprehensus
in regis oculum qui proxune sequebut
sorte duussus inaidisset Riuestente de
tumescente mox oculo Condoleraibus
anncis Regem dixisse auint Nichil se
nofecto dolere iisi percussoris ipsuns do¬
ocem ac metum

Expanded text:
Cum quidam in itinere regem praecederet ramulosque arboris ab eo apprehensus in regis oculum, qui proxime sequebatur, forte dimissus incidisset, livescente ac tumescente mox oculo, condolentibus amicis, regem dixisse aiunt, nihil se profecto dolere, nisi percussoris ipsius dolorem ac metum
Abbreviated transcription (Latin):
Satyicus ille ait Labertas pauperis hec
e⁊ pulsatus rogat et pugins concisus
adocat ut lictat cum p̾ancis dentibus
inde xtuerti
Drofligato Captoq Anthomo Candela
Reminciatur regi penes illum eext ace
plurimias epistolas in caput et statum
ciut conseriptas Ere igaux regis esse
alas exhibaum ac lectum iri quo falutr
ixius prospici possit simul et in prodito¬
res ammaduecti Hec rex cum audisset
ras proferri uissit et mimume lectas
iggre comiburi

Expanded text:
ati faciunt, libertas pauperis haec est: pulsatus rogat et pugnis concisus adorat ut liceat paucis cum dentibus inde revertirofligato captoque Antonio Candola, renuntiatur regi penes illum extare plurimas epistolas in caput et statum eius conscriptas, e re igitur regis esse illas exhibitum ac lectum iri, quo saluti ipsius prospici possit simul et in proditores animadverti. Haec rex cum audisset, litteras proferri iussit et minime lectas igne comburi
Abbreviated transcription (Latin):
Tathalams uero optraum factu fore
censentibus Si regiadhuc adolestẽtuto.
septem uiri ad gubernandat respnbliras
adĩgerentur qui deum tunea eei iusti¬
nas colertut cupiditates tenerentsub
reno, Donis neq nuimeribus frange¬
non dico septem Sed unum aligres ut
uncaum dederitis o amim Colruo ilũ
⁊ regunen et regnum ipse cõcessero

Expanded text:
athelanis vero optimum factum fore censentibus, si regi adhuc adolescentulo VII viri ad gubernandas respublicas adiungerentur, qui Deum timerent, iustitiam colerent, cupiditates tenerent, sub freno donis, neque muneribus tangenon dico septem, sed unum aliquem mihi virum dederitis, o amici, continuo illi et regimen et regnum ipse concessero
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. prudenter.¬
Quemadinodum argetarii ad auxum atoi
argentum probandum cote in dice ueuintut
Ila se rex uti magistratibus ad cognoscendũ
ciuiũ mores atq amimos in quiebat Magi¬
s tratu quidem maxnne hoĩes demonscrare
atq cognosei

Expanded text:
III. PRUDENTERQuemadmodum argentarii ad aurum atque argentum probandum cote indice utuntur, ita se rex uti magistratibus ad cognoscendos civium mores atque animos inquiebat; magistratu quidem maxime homines demonstrari atque cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
temporis neapoli pro rege agens cum per
nũtium regi absenti significasset nauem
alteram ex duabus quas instet montium
exedificauerat nautarum negligentia
deflagrasse Respondit scire se eam nauim
librt magnam atqz magnificam part
tamen post anns labe aut tere dine peritu¬
cam fuisse Proinde secum equo animo i
sapit ferat infortunium

Expanded text:
temporis proregem agens, cum per nuntium regi absenti significasset navem alteram ex duabus, quas instar montium rex aedificaverat, nautarum negligentia deflagrasse, respondit scire se eam navim quamlibet magnam atque magnificam, paucis tamen post annis, labe aut teredine perituram fuisse. Proinde secum aequo animo, si sapit, ferat infortunium
Abbreviated transcription (Latin):
erum celescium et cou oitione sanctor
Quid nos itaq non dicam ãplius mors
eo agacio mortis diterreat: a qua mo¬
mento temporis abselumur. et in qua
aut nullus est sensus aut certe oreius
quidem afflatus et is quidem equanun¬

Expanded text:
rerum caelestium et consortitione Sanctorum. rerum caelestium et consortitione Sanctorum. Quid nos itaque non, dicam amplius, mors sed cogitatio mortis deterreat, a qua momento temporis absolvimur, et in qua aut nullus est sensus, aut certe brevis quidam afflatus, ut, quod omn
Abbreviated transcription (Latin):
oiniorum sarcinam et ad eum euolantes
e qui nos non dedignatus est ad simi¬
utidinem sui facere quo spratus noster¬
diumo ipsins spiritu replerus diuenidatis
particeps et felicitatis eius a gat enum
apecuo inter angelos et scõriuehoros
Et quomain nos suuiles sui feit et simule
appetat sui simule oportebit lege natire
Natura ergo rapimur ad friuncionem da
ad quam tamen ni id refugias insi morte
unigrandum est memin Omeffabilem
dei berignitate de dit hiis qui credunt in
nomme eius uel dei filios fierĩ posse Et
adhuc ueremur mori atqz id lati face
quod uelimus nolimius qñq facturi sumꝰ
Sane insi deus id expresse uecuisset non
expectanda sed consciscenda nobis mors
esset quo cicius amima nostra ꝑueniret
ad prẽm rerum oĩm et factorem et dnm
quo simplicitatem puritatem eternitatẽ
atq ut ita dixerim deitatem recognostertt
et necuperaret suam in cõlemplacione

Expanded text:
vitiorum sarcinam, et ad eum evolantes et vitiorum sarcinam, et ad eum evolantes et redire, qui nos non dedignatus est ad similitudinem sui facere, quo spiritus noster, ipsius spiritu repletus divinitatis particeps et felicitatis eius agat aevum perpetuo inter Angelos et Sanctorum choros? Et quoniam nos similes sui fecit, ut simile appetat sui simile, oportebit lege naturae. Natura ergo rapimur ad fruitionem Dei, ad quam tamen ne id refugias, nisi morte migrandum est nemini. O ineffabilem Dei benignitatem dedit his qui credunt in nomine eius, vel Dei filios fieri posse. Et adhuc veremur mori, atque id statim facere, quod velimus, nolumus, quandoque facturi sumus? Sane nisi Deus id expresse vetuisset, non expectanda sed consciscenda nobis mors esset, quo citius anima nostra perveniret ad Patrem rerum omoium et Factorem et Dominum, quo simplicitatem, puritatem, aeternitatem atque, ut ita dixerim, Deitatem recognosceret et recuperaret suam in contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
merureptos Contra nõnullos usq ad
nedicorum desperacionem redacos cõu¬
luisse Ego quidem in presencia ut uides
ams integer et ualidus sum Adde et lot
tantorumq cex regnorum opibus poten¬
cia existunacione fortassis non in postre¬
mis Etoñgiud hec michi profutura
xis mointuto illi resistere aut repugnare
posse. Aiime. Cum hec igitur õma
in dei tantum poteslate suit Nichil nobit
reliquum uidant insi ut cum deo bene seu¬
cientes eius preceptis ut dixims tum in
õm uita tum in uite termino maxine
obediamus Sei quoniam te uerbis meis
alacciorem aliquanto factum intritor
pergamn te mouere et hiis qu idẽ moiitit
quibus hec breuis hora non me de sie
mitu sed cum gaudio quoq transigenda
simlitudinem sui nec cum focerit Credi
corpus fecisse sui simile ses inflasse illi
spicidum id est auimami ad similitudĩ
Iũ Io cui ita sit Quid nobis felicnis
otesł accidert ꝙͣ dinittere luteum corpꝰ

Expanded text:
interceptos, contra nonnullos usque ad interceptos, contra nonnullos usque ad medicorum desperationem redactos convaluisse. Ego quidem in praesentia, ut vides, sanus, integer et validus sum, adde et tot tantorumque rex regnorum opibus, potentia, existimatione fortassis non in postremis, sed nunquid haec mihi profutura ris momento illi resistere, aut repugnare posse? Minime. Cum haec igitur omnia in Dei tantum potestate sint, nihil nobis reliquam videtur, nisi ut cum Deo bene sentientes eius praeceptis, ut diximus, cum in omni vita, tum vitae termino maxime obediamus. Sed quoniam te verbis meis alacriorem aliquanto factum intueor, pergam te monere et his quidem monitis, quibus haec brevis hora non modo sine metu, sed cum gaudio quoque transigenda similitudinem sui. Nec cum fecerit credimus corpus fecisse sui simile, sed inflasse sibi spiritum, id est animam, ad similitudinem sui. Id cum ita sit, quid nobis felicius potest accidere quam dimittere luteum corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
et principium et fuus cum is uult nasti¬
mut cum uult etiamn mormut Et sut
hic quidem prorsus diuine iis e nichil
ad nos pertinencia. Illud uero mmodo
no łro reliquit arbitrio ut bine uecteq
uiuendo bonumnanciscerenue furaam
hoc itaq quod unum ircm est id est ut in
nõ dño moriamur sũma ope aduiti
deberus quod qui facuut non plane
morcunturr sed transeunt a rez uptione
ad incorruptionem a mortalitate ad imi¬
mortalitatem a pertirbacionibus ad
transquillitatem Non alosucde fortassis
quidai existimauerunt mortem non
modomalum non esse sed bonorũ oĩm
maximum Nerumeniiuero quoniam
neq enocacionis ditim neq horam arobis
scire datum est per ꝙ̃ salierare fuexa ipt
propiciatos  se cum dio seucientes
mandars eius ebseauenler met dimi
differre iutum est sed insĩpienter factum
potius existimare Ilecosq enm uidimiꝰ
sũma cor poris incolumitate uixibut inte¬
gris inchil tale metuentes morte repente

Expanded text:
ur principium et finis, cum is vult, nasciur principium et finis, cum is vult, nascimur; cum vult, etiam morimur. Et sunt haec quidem prorsus divinitatis eius, nihil ad nos pertinentia. Illud vero tantummodo nostro reliquit arbitrio, ut bene recteque vivendo bonum nancisceremur finem. Hoc iteque quod unum nostrum est, id est, ut in Christo domino moriamur, summa ope adniti debemus; quod qui faciunt non plane moriuntur, sed transeant a corruptione ad incorruptionem, a mortalitate ad immortalitatem, a perturbationibus ad tranquilitatem. Non absurde fortassis quidam existimarunt mortem non modo malum non esse, sed bonorum omnium maximum. Verum enim vero, quoniam neque evocationis diem neque horam nobis scire datum est, per quam salutare fuerit nos praeparatos esse, cum Deo sentientes et mandatis eius obsequentes, nec diern differre tutum esse, sed insipienter factum potius existimare. Plerosque enim vidimus summa corporis incolumitate viribus integris nihil tale metuentes morte repente
Abbreviated transcription (Latin):
Hec cum feceris et facies suo et quidei
deuotissime si bent pietatem ac rõslantiã
uamaout hec inquam cum fecens
illius te poslea uoluntati ac misergordi
lito ac forti animo peremittas Solus em
quid nobis profuturum / contra quid noci¬
ixum sit prenoscit Nec te tumor aut
opimo petuis mortis offendat Mors eram
bene pureqz morientibus uita est huic
e⁊ dissolui cupirunt qui bene uigerunt e
esse cum xp̃o ut bendacte uite premium
sonsequanture lumen eternu Et pro¬
feclo mors uite prinapiui est atqz eius
neq ipsi quoq morti quit quam obuoia
Et ii alcius alliquando repetanus Inne¬
memius mortem nchil aliud esse ꝙͣ pet¬
candi finem Nam cum adam contra
mandatum dei in flagrium lapsus ess
ne uiuendo culpa reuiuisteris et in pito
gensisstret tius corpus e terra factum
terre deus ceddidit non ut ertatuit quain
fecerat scd ut pcc̃o quod cceatura ipse c̃o¬
mistrat finem imponeret Deus igaut¬

Expanded text:
Haec cum feceris, et faciens scio et quidem Haec cum feceris, et faciens scio et quidem devotissime, si bene pietatem ac constantiam tuam novi, haec, inquam, cum feceris, illius te postea voluntati ac misericordiae laeto et forti animo permittas. Solus enim quid nobis profuturum, contra quid nociturum sit praenoscit. Nec te timor aut opinio potius mortis offendat. Mors quidem bene pureque morientibus vita est. Hinc et dissolvi cupiunt, qui bene vixerunt, et esse cum Christo, ut bene actae vitconsequantur, lumen aeternum. Et profecto mors vitae principium est atque eius neque ipsi quoque morti quicquam obnoxia. Et si altius aliquanto repetamus, inveniemus mortem nihil aliud esse quam peccandi finem. Nam, cum Adam contra mandatum Dei in flagitium lapsus esset, ne vivendo culpa revivisceret et in peccato persisteret, eius corpus e terra factum terrae Deus reddidit, non ut creaturae, quam fecerat, sed ut peccato quod creatura ipsa commiserat finem imponeret. Deus igit