comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dos insensibilit̃ se afficit. et inhis om̃ib
sola a se intelligit᷑. et intelligit Quor¬
sum heo: Ut sicut illa que incomp̃¬
hensibilia sunt sensibus ñ minus. ẽẽ.
credunt᷑: sic que sunt in comp̃hensibi¬
lia intellectib humanis. non minus
tes. multum de ipso cognoscimꝰi si ip¬
sum nob̾ incomp̃hensibilem. in his̃
q̃ ex nichilo fecit mirabilem. in seip̃o
credamus mirabiliorem. Hortando qͥ¬
dem ⁊ inducendo ad fidem. modum
ꝓlogi excedere uisus sum: s ideo quia
fidem magis uidi neccessariam ad ꝑ¬
cipiendam u̾i̾tatem sacram̃ti unde
acturus sum. Nunc igit᷑ prima por¬
ciuncula huiꝰ oꝑis. deo annuente
expediam de u̾itate dominici corꝑis
secunda de ip̃ius sacranti uarus q̃¬
stiunculis.

Expanded text:
dos insensibiliter se afficit, et in his omnibus dos insensibiliter se afficit, et in his omnibus sola a se intelligitur et intelligit? Quorsum haec? Ut, sicut illa quae incomprehensibilia sunt sensibus non minus esse creduntur, sic quae sunt incomprehensibilia intellectibus humanis non minus e contemplantes, multum de ipso cognoscimus, si ipsum nobis incomprehensibilem, in his quae ex nihilo fecit, mirabilem in seipso credamus mirabiliorem. Hortando quidem et inducendo ad fidem, modum prologi excedere visus sum: sed ideo, quia fidem magis vidi necessariam ad percipiendam veritatem sacramenti, unde acturus sum. Nunc igitur primam portiunculam hujus operis, Deo annuente, expediam de veritate Dominici corporis; secundam, de ipsius sacramenti variis quaestiunculis.
Abbreviated transcription (Latin):
porteret in his que minime sentiret.
Non enin deb̾et ẽẽ incredibile. quia
ei. cẽt. incom̃phensibile. Numquid
enum minus sunt que uident᷑. qmͣ
que audiunt᷑. et econu̾so: Ecce oculus
plaustri motum uidet: auris strido¬
rem euis tarditate sua ñ ꝑcipit. Cũ
ergo motꝰ & stridor sine se non sint. ñ¬
quid minus simul sunt quia uisus ⁊
auditus simul ea non ꝑoipunt: Nũ¬
quid totus mundiis simul non est.
quia nulli siout beato bñdicto simł
uisibilis est: Cum ergo sensus non
debeat p̃iudicare sensui pari suo qͦ
est sensibile. quomodo p̃udicare de¬
beat intellectui. maiori suo quo mimis
ẽẽ credat quod sibi non est intelligi¬
bile: Sicut enim sonus oculo non est
lec̃tu suo anima corporalia ⁊ spũalia
discernit. inuirgultis uel herbis nat᷑am
coloris uel frigons. humoris uel sici¬
tatis dep̃hendt cogitationes a se dissi¬
dentes insenspili sua discretione com¬
pescit. ad corporeos etiam sensus regen¬

Expanded text:
porteret in his quae minime sentiret? porteret in his quae minime sentiret? Non enim deberet esse incredibile, quia ei esset incomprehensibile. Nunquid enim minus sunt quae videntur, quam quae audiuntur, et e converso? Ecce oculus plaustri motum videt, auris stridorem ejus tarditate sua non percipit. Cum ergo motus et stridor sine se non sint, nunquid minus simul sunt quia visus et auditus simul ea non percipiunt? Nunquid totus mundus simul non est, quia nulli sicut beato Benedicto simul visibilis est? Cum ergo sensus non debeat praejudicare sensui pari suo, quo est sensibile, quomodo praejudicare debeat intellectui majori suo, quo minus esse credat quod sibi non est intelligibile? Sicut enim sonus oculo est lectu suo anima corporalia et spiritualia discernit, in virgultis vel herbis naturam caloris vel frigoris, humoris vel siccitatis deprehendit, cogitationes a se dissidentes insensibili sua discretione compescit, ad corporeos etiam sensus regen
Abbreviated transcription (Latin):
tis comp̃hendere uelimus: cum ipsi an¬
geli qui adhuc suꝑiores nobis sunt in
eum desiderent ꝓspice̾. nec tñ inmensi¬
tatem maiestatis eius ualeant pene¬
trare. qmͣuis eum sicut est facie ad fa¬
ciem contemplent᷑ et eius manifesta
gla sacient᷑. Que enim creatura cũ
ciroui scͥpta sit. imensum possit cõ¬
p̃hendere: Si enim aliquatenus com¬
p̃hendi potest: imm̃sus non est. ut
ait aplc ñ plus saꝑe qmͣ oportet saꝑe.
s saꝑe ad sodrietatem: iunicuiq sicut d̾s
diuisit mensuram fiflei. Non enim om¬
nia dat omnib: s unicuiq ꝓprium
donum est a deo. Quod utͣ membris
eccłie congrna corꝑis nr̃i ꝓbemus simi¬
litudine uarus membris. uaru sensus
distribuunt᷑. ꝑ quos color oculis. sonus
auribus dissimilit̾ sentiunt᷑. ⁊ sic in ce¬
teris. Ut igit᷑ figura teloquar si uisus
auditui uarietatem colorum. et ui¬
sui p̃dicaret auditiis uarietatem so¬
norum. non ne alt̾m alteri credere o¬

Expanded text:
tis comprehendere velimus; cum ipsi antis comprehendere velimus; cum ipsi angeli, qui adhuc nobis superiores sunt, in eum desiderent prospicere , nec tamen immensitatem ejus majestatis valeant penetrare: quamvis eum sicut est, facie ad faciem contemplentur, et ejus manifesta gloria satientur. Quae enim creatura, cum circumscripta sit, immensum possit comprehendere? Si enim aliquatenus comprehendi potest, immensus non est. Utn plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem; et unicuique sicut divisit Deus mensuram fidei . Non enim omnia dat omnibus, sed unicuique proprium donum est a Deo. Quod ut in membris Ecclesiae congrua corporis nostri probemus similitudine, variis membris varii sensus distribuuntur, per quos color oculis, sonus auribus dissimiliter sentiuntur: et sic in caeteris. Ut igitur figurate loquar, si visus auditui varietatem colorum, et visui praedicaret auditus varietatem sonorum, nonne alterum alteri credere o
Abbreviated transcription (Latin):
bilem maiestatem suam bestialibus sen¬
sibus uł intellectib humanis sicut res
t̃renas quasbbet cominunit̃ non exib
ꝑceptibilem. nonquid a nob̾ longe su¬
is inferiorib minus. ẽe. putandꝰ est qui
longe longius qmͣ nostra inferiora cõ
p̃hendere ñ possimnius suam u̾itatem:
Quanto enim sensu uel intellectu lon¬
ge sunt a nobis que sub nobis facta
sunt. tanto ⁊ incomꝑabilit̃ amplius
longe sumus ab eo qui nos fecit. Ex
quo enim homo cum in honore. ẽẽt.ñ
intellexit comparatꝰ est ium̃tis insipi¬
entib ⁊ similis factus est illis. in corꝑe
quidẽ bestiales sensus recepit quibus
tantum corporalia. nec illa etiam uere
ꝑfecteq sentiret. inm̃te uo ita hebetẽ
intellectum hũit. ut parum corꝑa¬
lia minus sp̃ualia decerne̾t. Nonigit᷑
decet ut bestiali sensu uł modico intel¬
lectu nr̃o quo nec terrena ista scire suf¬
ficimus. im̃mensitatẽ diuine maiesta¬

Expanded text:
bilem majestatem suam bestialibus senbilem majestatem suam bestialibus sensibus, vel intellectibus humanis, sicut res terrenas quaslibet communiter non exhibet perceptibilem; nunquid a nobis longe suis inferioribus minus esse putandus est, qui longe longius quam nostra inferiora nostram comprehendere non possumus suam veritatem? Quanto enim sensu vel intellectu longe sunt a nobis, quae sub nobis facta sunt, tanto et incomparabiliter amplius longe sumus ab eo qui nos fecit. Ex quo enim homo cum in honore esset non intellexit, et comparatus jumentis insipientibus similis factus est eis : in corpore quidem bestiales sensus recepit, quibus tantum corporalia, nec illa etiam vere perfecteque sentiret; in mente vero ita hebetem intellectum habuit, ut parum corporalia, minus spiritualia discerneret. Non igitur decet, ut bestiali sensu vel modico intellectu nostro, quo nec terrena ista scire sufficimus, immensitatem divinae majesta
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ammonendos arbitror. ut ꝙͣ¬
us sit incomp̃hensibile non tainen
uideat᷑ incredibile: quia ⁊ si capaces
non sumus ad intelligendum. deus
utiq non est impotens ad ꝑagendũ.
qui ut ait psalmista omnia quẽc̃q
uoluit fecit in celo et in terra. Pen¬
sare enim debet humana paruitas
modum suum: ut quia ñ accepit
ut magnalia dei ualeat comp̃hen¬
dere. ñ minus credat ẽẽ. Cum enĩ
homo creatura sit sed excellens. sic̃
p̃est quib dam c̾aturis supͣ quas
factus est: sic etiam quib dam ñ dũ
equatus subest longe dissimiluis ei
a quo factus est. Sicut enim clatũ
non est lapidi ut sentiat. nec pec¬
cudi ut intelligat: fic non dũ homi¬
ni datum est ut cum angłis dm̃ si¬
cut est uideat. Cum ergo nec senti¬
at᷑ a lapide. nec intelligat᷑ a pecude
cui p̃est numquid homo se minus ẽe intel¬
ligit. quia hoc suis inferioribus non in¬
notescit: Sic gͥ d̃s quia incomphensi¬

Expanded text:
fideles admonendos arbitror, ut qufideles admonendos arbitror, ut quamvis sit incomprehensibile, non tamen videatur incredibile; quia etsi capaces non sumus ad intelligendum, Deus utique non est impotens ad peragendum, qui, ut ait Psalmista: Omnia quaecunque voluit fecit in coelo et in terra . Pensare enim debet humana parvitas modum suum, ut quia non accepit ut magnalia Dei valeat comprehendere, non minus credat esse. Cum enim homo creatura sit, sed excellens, sicut praeest quibusdam creaturis super quos factus est, sic etiam quibusdam nondum aequatus, subest longe dissimilius ei a quo factus est. Sicut enim lapidi datum non est ut sentiat, nec pecudi ut intelligat, sic nondum homini datum est ut cum angelis Deum sicut est videat. Cum ergo nec sentiatur a lapide, nec intelligatur a pecude cui praeest, nunquid homo se minus esse intelligit, quia hoc suis inferioribus non innotescit? Sic igitur Deus, qui incomprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
coni̾tere. qđ est non uideri quod
uidet᷑ non ẽẽ. ip̃amq carnem cũ
sit localis presentem in celo et in
t̃ra uere et substantialit̃ ẽẽ: ut c̃
uere caro comesta et sanguis euis
bibitus fuerit a popło. ip̃m tamen
xp̃m uiuum et integrum suo ꝑ¬
manere in regno. S hec rationi
ceca: fidei sunt manifesta. Quod
ergo ex se xp̃c tam mirabilit̃. tamq
salubrit̃ dignat᷑ ꝓ nobis oꝑari non
paruipendendũ est. s iugit̃ a nobis
uenerandum et colendũ. quia cum
potens sit de lapidibus suscitare filios
abrahe qui elem̃tabruta panis ⁊ u¬
ni in suam conuertit substanciamt
multomagis fideles suos sub tante
sp̃ei imagine ⁊ uirtute incorporis
sui trarissigurabit głam ñ ꝓ merito
sed ꝓ gracia dans grãm. Unde augu¬
stinus. Misterium ur̃m de insa dñi ac¬
cipitis: estote quod uidetis. ⁊ accipite
quod estis. De tam mirifico itaq tam¬
q necessario misterio dicturus pͥus

Expanded text:
convertere; quod est non videri, quod convertere; quod est non videri, quod videtur non esse; ipsamque carnem, cum sit localis, praesentem in coelo et in terra vere et substantialiter esse; et cum vere caro comesta, et sanguis ejus bibitus fuerit a populo, ipsum tamen Christum vivum et integrum suo permanere in regno. Sed haec rationi caeca, fidei sunt manifesta. Quod ergo ex se Christus tam mirabiliter, tamque salubriter dignatur pro nobis operari, non parvipendendum, sed jugiter a nobis venerandum est et colendum, quia cum potens sit de lapidibus suscitare filios Abrahae , qui elementa bruta panis et vini in suam convertit substantiam, multo magis fideles suos sub tantae spei imagine et virtute, in corporis sui transfigurabit gloriam, non pro merito, sed pro gratia dans gratiam. Unde Augustinus : « Mysterium vestrum de mensa Domini accipitis: estote quod videtis, et accipite quod estis. » De tam mirifico itaque tamque necessario mysterio dicturus, prius
Abbreviated transcription (Latin):
quod stultum est dei sapientius est ho¬
minib. et quod infirmum est dei
fortuis est homunb. Uidet᷑ enim stul¬
tum sed stultiẜ xp̃m in sp̃e panis ⁊
uini. brute scilicet rei presentem no¬
bis corꝑalit̃ fieri: tantilla formula
panis tantam maiestatem contineri
S quis in deo rep̃hendere debeat qd̾
in ip̃o pium. nobis autem est neces¬
sarium: Congruere quidẽ ñ uidet᷑
euis dignitati. ut corruptibilis sub¬
stancia panis incorruptibile corpus
eiis frat. Sed congruit nr̃e saluti ut¬
in tali sacramento pane angłoꝵ noᷤ
reficiat sapientissime quidẽ ut oc¬
culto misterio fides exerceat᷑ ad me¬
ritum: fortissime aũt ut mens tali
cybo roborata. hoste de uicto fortuis
nitat᷑ ad regnum. sapientissime ĩ¬
quam ⁊ fortissime ut tanti sui oꝑis
de re minima ⁊ maxima nec comp̃¬
hendi possit potencia nec artificiũ.
Suꝑ omnia enim est mirabile ex¬
istentem substanciam panis. in co¬
existentem substanciam sue carniᷤᷤ

Expanded text:
uod stultum est Dei, sapientius est hominibus; et quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Videtur enim stultum, sed stultis, Christum in specie panis et vini, brutae scilicet rei, praesentem nobis corporaliter fieri; tantilla formula panis, tantam majestatem contineri. Sed quis in Deo reprehendere debeat, quod in ipso pium, nobis autem est necessarium? Congruere quidem non videtur ejus dignitati, ut corruptibilis substantia panis incorruptibile ejus corpus fiat; sed congruit nostrae saluti, ut tali sacramento pane angelorum nos reficiat; sapientissime quidem, ut occulto mysterio fides exerceatur ad meritum; fortissime autem, ut mens tali cibo roborata, hoste devicto, fortius nitatur ad regnum. Sapientissime, inquam, et fortissime, ut tanti sui operis de re minima et maxima nec comprehendi possit potentia, nec artificium. Super omnia enim est mirabile existentem substantiam panis, in coexistentem substantiam carnis suae
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ad maiorẽ tante gr̃e certitudi¬
nem ip̃m capud nr̃m d̾s nos membra
ipius ita constituit: ut nos corpus eiꝰ
cũ ipso capite dicam᷑ xͦ. sacramento ⁊
u̾itate corporis sui nos sibi uniens et
concorporans.

Expanded text:
Quod ad majorem tantae gratiae certitudinem ipsum caput nostrum Deus, nos membra ipsius ita constituit, ut nos corpus ejus cum ipso capite dicamur Christus, sacramento et veritate corporis sui nos sibi uniens, et incorporans.
Abbreviated transcription (Latin):
carnis depositio sordiũ.
s conscientie uone int¬
rogatio in deum. Per
resurrectionem ihũ
xp̃i qui est in dextera
dei degluciens morte

Expanded text:
carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum per resurrectionem Jesu Christi, qui est in dextera Dei, deglutiens morte
Abbreviated transcription (Latin):
e homine quem do¬
mins ih̃e illumi¬
nauit qui cecus natus
fuit: ꝓlixa lectio recita¬
ta est. quam si uinu̾sa
ꝑtractare conemur.ꝓ

Expanded text:
De homine quem Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur
Abbreviated transcription (Latin):
quasi acceptus cibꝰ stoma¬
cho languente reicitur:
qñ auditus semno in uẽ¬
tre memorie ñtenetur:
U quisquis alimenta nõ
retmet: huiꝰ profecto uita
desperatur. Eterne ergo
mortis ꝑiculum formi¬
in memoria non tenetis
Ecce transit om̃e qd̃ agitis.
⁊ ad extremũ iudicium si¬
ne ulla momenti inter¬
poĩtione cotidie uolenteᷤᷤ
nolentes ꝙ ꝓperatis. Cũ
ergo amatur quod relĩ¬
quitur: cur illud negli¬
amittitur: mementote
quod dicit. Si quis ha¬
bet aures audiendi au¬
diat. Om̃s enĩ qui illie
aderant.aures corporis
habebant. Sed cũ cunc¬
tis aures habentibus¬
dicit. si quis habet aurẽ¬
audiendi audiat.
aures ꝓcul dubio

Expanded text:
quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formiin memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negliitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aureaudiendi audiat aures procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
terram par iter reu̾¬
tentur.
iris nouit si sp̃c fili¬
orum adam ascẽ¬
dat sursum: ⁊ si piri¬
tus iumentorũ descẽ¬
dat deorsum: Et dep̃¬
hendi nichil ẽẽ meli¬
us qm letari homi¬
nem in hopere suo:
⁊ hanc esse partem il¬
luis. Quis est enim
eum adlucet ut post
se futura cognoscat:¬

Expanded text:
terram pariter revertuntur. Quis novit si spiritus filiorum Adam ascendat sursum, et si spiritus jumentorum descendat deorsum? Et deprehendi nihil esse melius quam laetari hominem in opere suo, et hanc esse partem illius. Quis enim eum adducet, ut post se futura cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
tra isrł. Intonuit au¬
tem dominus fragore
magno indie illa suꝑ
philistim. & exterruit
eos. ꝙ cesi sunt a facie
ifrł. Egressi ꝙ uiri ifrł

Expanded text:
tra Israel: intonuit autem Dominus fragore magno in die illa super Philisthim, et exterruit eos, et caesi sunt a facie Israel. Egressique viri Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tura: ut a suscipien̾te
susceptam. nec ip̃m
breue mortis tempus
adiungeret. umqm
ualeret ad eternitatem
redire mortalitas. s af¬
fuit nobis in xp̃o singu¬
lare p̃sidium ut in na¬
tura inpassibili mortis
conlitio non maneret.
quam impassibilis essẽ
magna nõbis ⁊ animi
⁊ corporis intentione
nitendum est: ut grauiꝰ¬
simi sit piaculi festum
paschale negligere peri

Expanded text:
tura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentmagna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, peri
Abbreviated transcription (Latin):
eupatorem .⁊ de lumĩa¬
ciombus que de celo
facte sunt ad eosqui ꝓ
iudeis fortiter fecerunt.
lta ut uniu̾sam regio¬
nem cum pauci essent ĩ¬
dicarent ⁊barbaram ml¬
titudinem fugarent. ⁊
famossimum toto orbe
templum recuperarẽt.
⁊ ciuitatem liberarent
ut leges que adolende e¬
rant restituent᷑ domino
cum omni tranquillita¬
te propitio facto illis.
Temq ab iasone cyre¬
neo. quinq libris cõ¬
prehensa. temptauimꝰ
nos uo uolumine bre

Expanded text:
de inluminationibus quae de caelo factae sunt ad eos qui pro Iudaeis fortiter fecerunt ita ut universam regionem cum pauci essent vindicarent et barbaram multitudinem fugarent et famosissimum in toto orbe templum recuperarent et civitatem liberarent ut leges quae abolendae erant restituerentur Domino cum omni tranquillitate propitio facto illis temque ab Iasone Cyreneo quinque libris conprehensa temptavimus nos uno volumine bre
Abbreviated transcription (Latin):
hoderunt uos: & orate
ꝓ eis qui uos persecunt᷑
ut sitis filii patris uriqͥ
in celis est. qui solem su¬
um oriri iubet super bo
ritis eos qui uos diligũt.
quam m̾cedem habebi¬
tis. Nonne ⁊ publican
hoc faciunt. Et si saluta¬
quid amplius facietis.
Nonne et ethiici hoc
ip̃m faciunt. Estote gͦ
etiam inimicos ⁊persecu¬
tores nr̃os diligere iube

Expanded text:
 orate pro eis qui vos persequuntur: ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est, qui solem suum oriri jubet super bonritis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et Publicani hoc faciunt? Et si salutaquid amplius facitis? nonne et Ethnici hoc ipsum faciunt? Estote ergetiam inimicos et persecutores nostros diligere jube
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus siis. Nouimꝰ
⁊nos audire unde cure¬
minantur flagella xp̃o
quia flagellatur sermo
ip̃ius. Congrgata sunt
inquit in me flagella:
⁊ nescienint.

Expanded text:
dentibus suis. Novimus et nos audire unde cureminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oratione patrimir. Ued
nimirum necesse est ut
uox cordis nr̃i quo durius
repellitur. ualentiꝰ insistat:
quatinus cogitationis il¬
licite tumultum suꝑet.
atq ad pias aures lnũ ni¬
mietate sue importuni¬
tatis erũpat. In se ut sus¬
picor recognoscit uiis.¬
quisque quod dicimus.
quia dum ab hoc mũdo

Expanded text:
oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo
Abbreviated transcription (Latin):
cum quod ex substancia panis et ui
Ceterum illud corpus quod natum
est ex maria uirgine inquod illucd
transfert᷑. et cetera. Quod istud ꝑ
consecrationem altaris in illud trãs¬
ferri & conu̾tidicit: notat eandem
substanciam. Quod autem discer¬
nit dicens. hoc uel illud: faciat¬
Quam substancie identitatem ꝑfc̃ẽ
subinnuens: ait de tercio corꝑe
xp̃i quod est eccłia. Ad quem si
recte commnunicamus. mentem
dirigimus: ut nos corpus eius ex
ipso & ab ipso carnem ip̃ius illo ma¬
uente integro sumamus. Cum enĩ
carnem ip̃uis ex ipso nos monet
ab ipso sumere. quid nisi dans et
donum idem significat. cẽ: Et ad¬
didit. Que nimirum caro ipsa est
et fructus ip̃ius carnis: ut idem

Expanded text:
cum quod ex substantia panis et vincum quod ex substantia panis et vin» Et addidit: « Caeterum illud corpus, quod natum est ex Maria virgine, in quod illud transfertur, etc. » Quod istud per consecrationem altaris in illud transferri et converti dicit, nota eamdem substantiam. Quod autem discernit, dicens, hoc vel illud, facitQuam substantiae identitatem perfecte subinnuens, ait de tertio corpore Christi, quod est Ecclesia. Ad quem, si recte communicamus, mentem dirigimus, ut nos corpus ejus ex ipso et ab ipso carnem ipsius illo manente integro sumamus. Cum enim carnem ipsius ex ipso nos monet ab ipso sumere, quid nisi dantem et donum idem significat esse? Et addidit: « Quae nimirum caro ipsa est, et fructus ipsius carnis, ut idem
Abbreviated transcription (Latin):
ac de causa etiam sancti de
corꝑe et sanguine tlm̃i ua¬
rie loquunt᷑ s non contrarie:
ad eo ut b̃atus ieronimus illucd
duplicit̃. augustinus autem tri¬
plicit̃ astruat accipi dẽbere. In qͦ
ne sibi uel aliis sanctis dissenti¬
re uideantur: quomodo corpus
xp̃i cluplex credendum sit uide
xp̃i et caro intelligitur. uel spu¬
alis illa atq diuina de qua ip̃e
ait. caro mea uere est cibus. et san¬
guis meus uere est potus: et nisi
manducau̾itis carnem meam et
biberitis meum sanguinẽ non
habebitis uitam eternam. uel ca¬
ro illa que crucifixa est. & san¬
guis quimilitis effusus est lancea.
uotl non clixisse
quantum ad duplicem sub¬
stanciam credendus est: s qnͣtũ
ad duplicem eiusdem substancie
formam. qua nunc inhumanaoñẽ
in panis et uini intelligit᷑ forma.
Quod augustinus aꝑtius osten¬
dit. qui cum tercium modum cor¬
ꝑis xp̃i dixisset eccł̃iam. de eodem
duplici corꝑe unde ieronimus itadis¬
seruit. Corpus xp̃i est. et illud misti¬

Expanded text:
ac de causa etiam sancti de corpore et sanguine Domini varie loquuntur, sed non contrarie, adeo ut beatus Hieronymus illud dupliciter, Augustinus autem tripliciter astruat accipi debere. In quo ne sibi vel aliis sanctis dissentire videantur, quomodo corpus Christi duplex credendum sit videaChristi et caro intelligitur, vel spiritualis illa atque divina, de qua ipse ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus; et: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam aeternam: vel caro illa quae crucifixa est, et sanguis qui militis effusus est lancea. » Quod non dixisse quantum ad duplicem substantiam credendus est, sed quantum ad duplicem ejusdem substantiae formam, qua nunc in humana, nunc in panis et vinis intelligitur forma. Quod Augustinus apertius ostendit, qui cum tertium modum corporis Christi dixisset Ecclesiam, de eodem duplici corpore, unde Hieronymus ita disseruit : « Corpus Christi est et illud mysti
Abbreviated transcription (Latin):
puro corpore simul ẽ cor¬
de sumamus.Uerum
quia breuiter ista p̾liba¬
uimus: libet diligentiꝰ
totam sacre serrem lecti

Expanded text:
puro corpore simul et corde sumamus. Verum quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lecti
Abbreviated transcription (Latin):
terit in clie illa
nutriet homo uaccam
bonum ⁊cluas oues: et p̃u
bertate lactis comeclet bu¬
trum. Butirum em̃ et mel
manducabit: om̃is qui re¬
lictus fuerit in medio t̾¬
re. Et erit in die illa om¬
ns locus ubi fuerint mil¬
le uites.nulle argenteis:
ꝙ in spinas & in uepres e¬
runt. Cum sagittis ꝙ ar¬
cu: ingredientur illic. uep̾s
eñ ⁊ spine: erunt in uniu̾¬
qui in sarculo sarien¬
tur: non ueniet. illue t̾ror
spinaꝵ & nepͥum: et erũt
inpascua bouis: ⁊ in con¬
culcationem peccoris. Et
dixit dñs ad me:sume ti¬
bi librum grandem: et scr¬
be in eo stilo hominis ue¬
lociter spolia detͣhe: cito p̃¬
dare. Et adhibui mͥ tesces fi¬
deles: uriam sac̾dotem. et

Expanded text:
n die illa, nutriet homo vaccam boum, et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum: butyrum enim et mel manducabit omnis, qui relictus fuerit in medio terrae. Et erit in die illa, omnis locus ubi fuerint mille vites mille argenteis, et in spinas, et in vepres erunt. Cum sagittis et arcu ingredientur illuc: vepres enim, et spinae erunt in univequi in sarculo sarientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis Velociter spolia detrahe Cito praedare et adhibui mihi testes fideles Ur
Abbreviated transcription (Latin):
corporalium nat᷑a: celo
& terra durabilius. et
nil in rerum natura tã
uelcciter quã sermo tͣnͣsit.
Uerba em̃ quousq inper¬
fecta sunt: u̾ba ñ sunt.
Cũ uͦ perfecta fuerint: oĩ¬
no pam non sunt. quia
uec ꝑfici uili trauseundo
possunt. Ait ergo. Celũ ⁊
terra tnͣsibunt: u̾ba autẽ
mea non tnͣsient.
Non stabit et ũ erit
istud. Sed capucl sirie
clasmascus. et caput da¬
masci rasin. Et ad huc sex¬
agirita et qumnq anui: et
desinet effraimi ẽẽ populꝰ.
Et caput effraim samaria:
& caput samarie filus ro¬
melie. Si non credideritis:

Expanded text:
corporalium natura coelo corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. non stabit, et non erit istud, sed caput Syriae Damascus et caput Damasci Rasin, et adhuc sexaginta et quinque 103 anni, et desinet Ephraim esse populus. Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideri
Abbreviated transcription (Latin):
cluis ac despici cdebeat: redẽ¬
ptor nr̃ prouicda compãci¬
one maifestat:cum ꝓti
ficulneam. & om̃s arbores.
Cum producunt iam ex
se fructũ: scitis qm̃ prope
est estas. Ita ꝙ uoscum ui¬
clĩtis hec fieri: scitote qm̃
ꝓpe est regnum dei. Ac si
aperte dicat. Quia ñtut
ex fructu arboꝵ uicina es¬
tas cognoscit᷑: Ita exruinꝰ
mũdi ꝓpe ẽẽ cognoscitur
regnum dei. Quibucs
pecferto u̾bis ostendiꝰ qͥa
fructus mũdi ririna ẽ.
Ad hoc enim crescit ut
caclat. ad hoc g̾minat.
ut queq germinau̾it
cladibis consũmat. Be¬
ne autẽ reguũ dei esta¬
ti ꝯparatur. quia tune
meroris nr̃i nubila tnͣ¬
seunt et uite dies eter¬
ni solis claritate fulges¬
cunt. Que om̃ia sub
magna certitudine cõ¬
firmantur. cũ scientia
subiungitur quacdicit᷑.
Amen dico uobis. quia
non p̃tĩbit gen̾atio hec:
donec omia fiant. Celum
et terra tͣnͣsibunt: u̾ba au¬
tem mea non transiẽt.
Nichil enim in rerum

Expanded text:
ndus ac despici debeat, Redemndus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum in ficulneam et omnes arborex se fructum, scitis quia prope est aestas. Ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Ac si aperte dicat: Quia sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse agnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. 4. Quae omnia sub magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum
Abbreviated transcription (Latin):
eum quem amãt mox ĩ¬
uenunt. dum tͣnsit is ꝙ̃
non amau̾nt. Absit em̃
ut fidelis quisq qui deum
uidere desiderat.de mun¬
norat. Scriptũ nanq ẽ
Quicũq uoluĩt amicus
esse seculi huius:ĩnnicus
cl̃i constituitur. Qui ergo
appropinquante mũdi
fĩne non gandet: amicũ
se ẽẽ illius testatur. atꝙ
per hoc immicus lei esse
conũcitur. Sed acd̾sit ho
a ficlelium cordibus. ab
sit abhis qui or se aliam
uidam per fictem credũt.¬
⁊ eam per operationem di¬
ligunt. Ex mũdi enim¬
qui radices cordis in eius
amore plantau̾unt:qui
sequentem uitam non
querunt. qui illam ñ ẽẽ
suspicantur. Nos autem¬
qui celestis patrie gaudia
eterna cognoniius:fes¬
tinare ad eam qͣm totius
debemus. Optandum no¬
bis est citius pergere: atq
mundus urget᷑. que nos
tristicia. que acdu̾sitas nõ
angustat: Quid est uita
mortalis nisi uia: ꝙ qua¬
labore uie lassestere: & tñ
eadem uiacri nolle fĩnire.
Quod autem calcari mũ¬

Expanded text:
m amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de munnorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc asit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos, qui illa coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergere, atquemundus urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mortalis, nisi via? Et qualabore viae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mu
Abbreviated transcription (Latin):
cipientibus: respicire ⁊
suo̾ ammoneat dicens. Cũ
plage mundi crebrescũt.
cum terror iulicii urrtu¬
tibus cõmotis ostenclitur
leuate uos capita. id est ex¬
hibarate corcla. quia dũ
finitur mũclus cui ami¬
ci ñ estis: prope sit redemp¬
tio quam quesistis. Inscͥ¬
tura et eni sacra. sepe caput
ꝓ mente ponitur. Quia si¬
cut capite regunt᷑ menbͣ
ita cogittationes mente
chisponũtur. leuare itaq¬
est capita:mentes nr̃as ad
gaudia patrie celestis erigẽ.
ui ergo deum
diligunt: ex fine mũ¬

Expanded text:
cipientibus, respicite etcipientibus, respicite etsuos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 diligunt ex mu
Abbreviated transcription (Latin):
icirco dicimꝰ ut ad cau¬
tele studium mentes ur̃e
euigilent. ne securitate tor¬
peant neignorantia languẽ¬
cant. s semper eas & timor
sollicitet in bono oꝑe. ⁊ solli¬
citudo confirmet pensante᷑
hoc qd̃ reclemptoris nr̃i no¬
ce subiũgitur. Arescentibꝰ
hominbus pre timore et
expectatione que suꝑueni¬
ent uni̾iso mũdo. Nam
u̾tutes celorum mouebũ¬
tur. Quid enĩ dñs u̾tute᷑
celorum. nisi angelos ar¬
changelos thronos domi¬
nationes. pͥncipatꝰ ⁊ pote¬
appellat:Que inaduen¬
tu districti iudicis. nrĩs
tunc oculis isibiliter ap¬
parebunt: ut clistricte tẽ
a nobis exigant hoc. quocl¬
in nos mͣ inuisibilis con¬
clictor equanimiter portat.
tur. In potestate & maies¬
te isurisunt. quẽ in hu¬
nulitate positum auclire
noluerunt: ut uirtutem
tanto tunc clistrictiꝰ senti¬
ant. quanto nunc cerui¬
cem cordiꝰ ad patiẽtiam ñ
inclinant.S quia hec
contra reprobos dicta st̃.
mox ad electorũ cõsolatio¬
nẽ uerba u̾tur tur. Nam

Expanded text:
circo dicimus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus eappellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? etur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
sciemus quia neqͣquã
manus eius tegit nos.
sed casu accidit. fẽcerũt
ergo illi hoc modo. ꝙ tol¬
lentes duas uaccas que
lactabant uitulos. iun¬
xerunt a plaustrum:
uitulosꝙ earum con¬
duxerunt domi. ꝙ po

Expanded text:
sciemus quia nequaquam manus eius tetigit nos sed casu accidit fecerunt ergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitulosque earum concluserunt domi et po
Abbreviated transcription (Latin):
mui patris tui:
esponclens autem
saulait. Nonqͥd
non filius iemini e¬
go sum. de minima
tribu isrł. & cognatio
mea nouissima int̾
omnes familias de tri¬
bu bemiamin:Qua¬
re ergo lourus es mͥ
sermonemistum:
Assumens itaq Sa¬
muhel saulem et pu¬
xit eos intriclimũ
⁊ declit eis locum ĩ ca¬
pite eorum qui fue¬
rant inuitati. Erãt

Expanded text:
mui patris tui? Respondens autem Saul, ait: Numquid non filius Jemini ego sum, de minima tribu Israel, et cognatio mea novissima inter omnes cognationes de tribu Benjamin? quare ergo locutus es mihi sermonem istum? Assumens itaque Samuel Saulem, et puxit eos in triclinium, et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati: erant
Abbreviated transcription (Latin):
condiam regis ardescit.
Nam recolens tempꝰ quod
indicau̾ant magi: in om̃eᷤ
bethleem pueros rabiam
lic parnulo ñ occiso: occide¬
retur ⁊ xp̃c. At ille qui sã¬
guinẽ suũ ꝓ mundi re¬
dẽp̃tione: fundentlũ: in
aliam differt etatem egyp¬
to se parentũ mĩsterio sb̃¬
uectus intułat: repetens
scilicet hebree gentis an¬
tiqua cunabula. Et pͥn¬
cipatum ueri ioseph ma¬
ioris ꝓuidentie potesta¬
te disponens: ut illam
diriorem om̃i media fa¬
fauiem egrptiorũ mentes
ueritatis mopia laborabãt.
ueniẽs de celo panis uiteri
cibus ratõnis auferet: nec si¬
ne ulla ratce pa̾retur sin

Expanded text:
cundia regis ardescit. Nam recolens tempus quod indicaverant magi, in omnes Bethleem pueros rabiem lic parvulo non occiso, occideretur et Christus. At ille, qui sanguinem suum pro mundi redemptione fundendum in aliam differret aetatem, Aegypto se parentum ministerio subvectus intulerat, repetens scilicet Hebraeae gentis antiqua cunabula, et principatum veri Joseph majoris providentiae potestate disponens, ut illam diriorem omni inedia famem qua Aegyptiorum mentes veritatis inopia laborabant, veniens de coelo panis vitae et cibus rationis auferret; nec sine illa regione pararetur sin
Abbreviated transcription (Latin):
menta cõtradidit. Egressuᷤ
in montem oliueti: ten¬
tus est a iudeis. ⁊ mane
crucifixus. Ipsaq nos die
ademonia dominatione
reclemit: qua anticus il¬
le hebreorum pplũs per¬
imitiolationem agni iu¬
gum egytie serurtutis ab

Expanded text:
menta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca dominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis ab
Abbreviated transcription (Latin):
desertum ductus credatur.
ut illuc eum suus sp̃ĩt᷑
duceret: ubi huncad tẽp¬
tandum spc̃ malignus ĩ¬
ueniret. S ecce cum di¬
citur deus homo uł in ex¬
celsum montem. uł in
sanctam ciuitatem adia¬
lolo assumptus. mens re¬
fugit humana:hoc audi¬
re aures expauescunt. Cui
tamen non esse incredibi¬
lia ista cognoscimus. si in
illo ⁊ alia facta pẽsamus.
Certe iniquoꝵ om̃im dia¬
bolus caput est: & huius
capitis membra sunt
om̃es iniqui. Annon dia¬
loli membrum pilatus:
Annon diaboli membra
iudei ꝑsequentes. & mi¬
lites coucifigetes fuerũt.¬
mirum si
duci: qui se pertulit etĩa
a m̃bris illrus crucifigi.
Non est ergo indignum
redemptori nr̃o quod tẽp¬
tari uoluit:qui uenerat
occidi. Iustum qͥppe erat ut
sic temptationes nr̃as su¬
is temptationibus uin¬
ceret:sicut mortem nos¬
tram uenerat sua morte
superare.
ciendum nobis est:
quia tͥbus modis tp̃

Expanded text:
desertum ductus credatur, ut illic eum suus Spiritus duceret, ubi hunc ad tentandum spiritus malignus inveniret, sed ecce cum dicitur: Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fueruntmirum, sduci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis t
Abbreviated transcription (Latin):
ex enim erit super
nos: ⁊ eruns nos
q sicut omnes gentes
⁊ iudicabit nos rex ñr.
⁊ egredietur ante nos
famuhel omnia u̾ba
populi:⁊ locutus est
ea in auribus domini.
Dixit autẽ dominus
ad samuelem. Audi
uocem eorum. ⁊ con¬
stitue suꝑ eos regem.¬

Expanded text:
ex enim erit super nos, et erimus nos quoque sicut omnes gentes: et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos,Samuel omnia verba populi, et locutus est ea in auribus Domini. Dixit autem Dominus ad Samuelem: Audi vocem eorum, et constitue super eos regem
Abbreviated transcription (Latin):
lectione euuͣgeli-¬
ca erudictionem nr̃am:
gelica periculum nr̃m.
Ecre enun his qui non
ex accidenti doiro: s es¬
sentialiter bonus est. di¬
cit. Ego sum pastor bonꝰ
Atq eiudem bonitatit
formam quam nos imi¬
temur adiungit dicens.
Bonus pastor point ani¬
mam suam ꝓ ouibus
suig fecit qͦd monuit:
ostendit᷑ q̃o iussit. Bonꝰ

Expanded text:
one evangelica eruditionem vestram, periculum nostrum. Ecce enim is qui non ex accidenti dono, sed essentialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus. Atque ejusdem bonitatis formam quam nos imitemur, adjungit, dicens: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis. Fecit quod monuit, ostendit quod jussi
Abbreviated transcription (Latin):
nutriet homo uaccam
bonum ⁊cluas oues: et p̃u
bertate lactis comeclet bu¬
trum. Butirum em̃ et mel
manducabit: om̃is qui re¬
lictus fuerit in medio t̾¬
re. Et erit in die illa om¬
ns locus ubi fuerint mil¬
le uittes. nulle argenteis:
& in spinas & in uepres e¬
runt. Cum sagittis ꝙ ar¬
cu: ingredientur illic. uep̾s
eñ ⁊ spine: erunt in uniu̾¬
qui in sarculo sarien¬
trir: non ueniet illue t̾ror
spinaꝵ & nepͥum: et erũt
inpascua bouis: ⁊ in con¬
culcationem peccoris. Et
dixit dñs ad me: sume ti¬
bi librum grandem: et scrͣ¬
be in eo stilo hominis ue¬
lociter spolia detͣhe: cito p̃¬
dare. Et adhibui mͥ tesces fi¬
deles: uriam sac̾dotem. et

Expanded text:
nutriet homo vaccam boum, et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum: butyrum enim et mel manducabit omnis, qui relictus fuerit in medio terrae. Et erit in die illa, omnis locus ubi fuerint mille vites mille argenteis, et in spinas, et in vepres erunt. Cum sagittis et arcu ingredientur illuc: vepres enim, et spinae erunt in univerientur non veniet illuc terror spinarum et veprium et erit in pascua bovis et in conculcationem pecoris et dixit Dominus ad me sume tibi librum grandem et scribe in eo stilo hominis Velociter spolia detrahe Cito praedare et adhibui mihi testes fideles U
Abbreviated transcription (Latin):
quia anteꝙͣ sciat puer uo¬
care patrem sinim. et ma¬
trem siam auferetur for¬
titudo clamasci. & spolia
samarie. coram rege assy¬
riorum. Et adiecit dñs ad¬
huc loqui ad me dicens. Pro
eo quod adiecit populus iste
aquas syloe que uaclunt cũ
rectio: et assumpsit magis ia
fluĩs fortes et magnas.
regem assyriorum ⁊ omnẽ
suꝑ omes riuos eius. et flu

Expanded text:
ciat puer vocare patrem suum et matrem suam, auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae, coram rege Assyriorum. Et adjecit Dominus adhuc loqui ad me dicens: Pro eo quod abjecit populus iste aquas Siloe, quae vadunt cum silentio, et assumpsit magis Rasfluminis fortes et multas, regem Assyriorum, et omnem super omnes rivos
Abbreviated transcription (Latin):
ergo euiͣgelice sũmatĩ
sensũ statui non ꝑ sin¬
gula u̾ba discut̾e nec di¬
lectionem urãm ualeat
sermo ꝓlixior expositio¬
nis onerare. Ecce audis
loauentibus dñs aparu¬
it: s eis spaciem quͣs recog¬
noscerent non ostuidit.
Hoc ergo egit foris dns
in otułis corporis qd̾ apud
ipõs agebatur in oculis
cordis. Ip̃i namt apud
semet ipsos intus ⁊ ama¬
bant ⁊ dubitatant. Eis
audem dominꝰ foris ⁊ p̃¬
seris aderat: ⁊ quis esset
non osfendebat. deseergo
larũetibus p̾sentiam ex¬
hibuit. s de se dubitanti¬
bus cogrutionis sue spe¬
ciem absconditU̾ba qui¬
dem contulit. duriciam
intellectus increpauit.
quia adhuc in eorum cor¬
poribus ꝑegͥnus erat a fĩ

Expanded text:
summatim sensum statui non per singula verba discurrere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis onerare. Ecce audistloquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit;  tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fi
Abbreviated transcription (Latin):
poris q labore hauriendi
fatigabatur. et sit int̾
huius cemodi sermoci¬
nationes ꝑuenit ad po¬
tum sp̃italem. Omĩno
isto modo ⁊ hic. Hunc
ergo cibum noti qui pe¬
rit᷑ s qui ꝑmanet in ui¬
tam eternam: que filiꝰ
hominis dabit uobis.

Expanded text:
poris, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
Lararo ergo dicit᷑ uenl
foras. Ac si aperte quilib
mortuo in culpa dice̾tur.
Cur reatum tuum intͣ
conscienciam abscundis :
foras iam per confessionẽ
egredere:qui appud te inte¬
rius ꝑ negationem lates.
Ueniat itaq foras mortu¬
us : idem culpam confice¬
anur peccator. Ueniente
uero foras soluant disci¬
puli. ut pastores ecelie
ei penam debeant amoue
quam meruit qui non
erubuit confiteri qd̃ fec̃.
Hec de solutionis ordine
breuiter dixĩm. ut sub
magno moderamine paᷤ
iuste an iniuste obliget
pastor. pastoris tamen sẽ¬
tencia gregi timenda est
ne is qũi subest ꝙ cum in¬
iuste forsitam ligatur:
ipãm obligationis sue

Expanded text:
Lazaro ergo dicitur, Veni foras: ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli; ut Pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit, qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter dixerim, ut sumagno moderamine aecciuste an iniuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est, ne is qui subest, et cum iniuste forsitan ligatur, ipsam obligationis su
Abbreviated transcription (Latin):
Corde creditur ad iustici¬
am. Et sequitur.
Ore autem confessio fit
ad salutem. De radice
cordis: surgit ista con¬
fessio. Aliquando audis
confitetem sed nescis
credentẽ. Sed nec debeᷤ
uocare confitentem:
quẽ iudicas non credẽ¬

Expanded text:
Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non creden
Abbreviated transcription (Latin):
am clamabat. masculuᷤ
cinus p̃putii caro circũci¬
sa non fuerit: ꝑhibit aĩa
illa de populo suo. quia
pactum meum irritum
fecit. Id est quia pactum
uite in paradiso homini¬
bus mandatum adan p̃¬
uaricante transgressus
est. in quo omnes pecca¬
uerunt.peribit de cetu
sanctorum: si nõ eis fue¬
rit remedio salutari sb̃¬
uentum.

Expanded text:
am clamabat: Masculus am clamabat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae in paradiso hominibus mandatum Adam praevaricante transgressus est, in quo omnes peccaverunt: peribit de coetu sanctorum, si non ei fuerit remedio salutari subventum.
Abbreviated transcription (Latin):
uscepit igitur circun¬
cisionem lege decretam
in carne: qui absꝙ omni
prorsus labe pollutionis
apparuit in carne. Et qͥ
in similitudine carnis
peccati nõ autem incar¬
ne peccati aduenit reme¬
diũ. que cãro peccati cõ¬
sueuerat mũdari non
respuit. Sicut etiam ũ¬
da baptismatis: qua no¬
ue gratie pplõs a peccatoꝵ
sorde lauare uoluit. ip̃e
non necessitatis. s exem¬
pli causa subiit. Scire et¬
emi debet ur̃a fr̃ntas quia
idem salutifere curatioĩs
auxilium circuncisio in le¬
ge contͣ originalis petcati
uulmus agebat. Quod
nunc baptismꝰ agere re¬
uelate gracie tempore cõ¬
sueuit excepto qd̃ regni
celestis ianũa nec dum
intrare poterant:donec
adueniens benedittiotĩe
daret. qui legem declit ut
uideri possit deus deorũ ĩ
syon. Tantũ in si abra¬
he post mortem beata re¬
quie consolati: suꝑne pa¬
cis ingressum spe felici
renatus fuerit ex aqua¬
⁊ fpũ sancto: non potest
trtro ire in regnũ dei.
Ipse duclum ꝑ legem su¬

Expanded text:
uscepit igitur circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consueverat mundari, non respuit, sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit. Ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit; scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisis in lege, contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit. Excepto quod regni coelestis januam necdum intrare padveniens benedictionem daret, qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum spe felici renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei ; ipse dudum per legem su
Abbreviated transcription (Latin):
ure putrefacte sunt. ⁊
uestimenta urͣa atineis
comesta sunt. Aurum
xargentum ur̃m erugi¬
naiit. ⁊ erugo eorum ĩ
testimonium uobis e¬
rit. et manducabit car¬
nes ur̃as sicut igniz.
Tesaurizastis uobis iram:
in nouissimis diebus. Ec

Expanded text:
rę putrefactę sunt, et uestimenta uestra a tineis comesta sunt. aurum et argentum uestrum ęruginauit, et ęrugo eorum in testimonium uobis erit, et manducabit carnes uestras sicut ignis. hesaurizastis uobis iram in nouissimis diebus. ec
Abbreviated transcription (Latin):
tum itaq dñicum p̃cur¬
rens uox clicit᷑. quia ꝑ
eius ministeriũ patris u̾¬
bum ab homihus au¬
ditur. Qui etiam in des¬
to clamat. quia delitte¬
ac destitute i̾udee: solati¬
um recdemptionis annũ¬
tiat. Quid autẽ clamet:
insinuat cũ subiũgit. Di¬
rigite uiam dñi. sicut
dixit ysaias ꝓpheta. Uia
dñi ad cor clirigitur: cum

Expanded text:
tum itaque Dominicum praecurrens, vox dicitur, quia per ejus ministerium Patris Verbum ab hominibus auditur. Qui etiam in deserto clamat, quia derelictae destitutaeque Judaeae solatium Redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta . Via Domini ad cor dirigitur cum