comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maior unde altera gesticulationib: prumptior est altera honeri
ferundo accommodatior. Pedorir disciplinam &iam int̃ de¬
functa corpora natura discreuit. acsiquando cadauera necatorũ
srͥuctib eueuntur ui sorum supina ꝓna fluant faeminarum Verũ
ut ad pernicitatis titulum traonseamus. Primam palmam uelo¬
citatis ladar quidam adeptus est quiita supra cauum puluerem
cursitauit. ut in harenirpendentib: nulla inditia relinuer&
uestigiorum. Polimestor milesius puercumamatre locatur ee
ad caprarior pastur ludricu leporem consecutur est & obidstatĩ
ꝓductur a gregis domino olrmpiade sexta& qͥua dragisima ut boc¬
chus auctorest uictor instadio meruit coronam
A nistir lacona philonider alexan dri magnicursor elrmab: q. syconȩ
milleducenta stadia una die transierunt Fonte louib sanoq
consulib: initalia uiii annos ꝑnatus quinq: & laxta milia pcissuũ

Expanded text:
maior; unde altera gesticulationibus promptior est, altera oneri maior; unde altera gesticulationibus promptior est, altera oneri ferundo accommodatior. Pudoris disciplinam etiam inter defuncta corpora natura discreuit; ac si quando cadauera necatorum fluctibus euehuntur, uirorum supina, prona fluitant feminarum. Verum ut ad pernicitatis titulum transeamus, primam palmam uelocitatis Ladas quidam adeptus est, qui ita supra cauum puluerem cursitauit, ut harenis pendentibus nulla indicia relinqueret uestigiorum. Polymestor Milesius puer cum a matre locatus esset ad caprarios pastus, ludicro leporem consecutus est et ob id statim productus a gregis domino olympiade sexta et quadragesima, ut Bocchus auctor est, uictor in stadio meruit coronam. Anystis Lacon et Philonides, Alexandri Magni cursores, Elin abusque Sicyone mille ducenta stadia uno die transierunt. Fonteio Vipsanoque consulibus in Italia octo annos puer natus quinque et LXX milia passuum
Abbreviated transcription (Latin):
monitir discimur implesse longitudinem cubitorũ vI
cripta quoq quae exantiquitate memoriar accersunt in fidẽ uerb
rupis sent post discersum fluctuum int̃plurima humidicidia
humanũ corpur reꝑtum cubitum triũ atq: xxx. cuius inspectandi
cupidine L flaccum legatum macellum &iã ipsum inpendio captur
miraculo quod audicore futauertnt oculis pocitos. Nonomiserim
salamine euthymenir filium creuirse intriennio treacubita sub¬
umitatir sed incessutardum sensu heb&em robusta uoce pubertae
festina statimq: obsessum morbis plurimis inmoderrtir egritu¬
dinũ subplicus pensasse p̃cipitem in crem̃ti cȩleritatem:
Mensunte ratio bifariam conuenit. Nãquantur manib: ex pansir int̃
digitos longirsimor modus est tantum constat esse int̃calcer
& uerticem ideoq phisici hominem minorem mundum iudicauer
partidextrire habilior aadicribitor motur leuae firmitcir

Expanded text:
monitis, discimus implesse longitudinem cubitorum septem. monitis, discimus implesse longitudinem cubitorum septem. Scripta quoque quae ex antiquitate memorias accersunt in fidem ueri rupissent, post discessum fluctuum inter plura humi discidia humanum corpus repertum sit cubitum trium atque triginta; cuius inspectandi cupidine L. Flaccum legatum, Metellum etiam ipsum inpendio captos miraculo, quod auditu refutauerant, oculis potitos. Non omiserim Salamine Euthymenis filium creuisse in triennio tria cubita sublimitatis, sed incessu tardum, sensu hebetem, robusta uoce, pubertate festina, statimque obsessum morbis plurimus, inmoderatis aegritudinum suppliciis conpensasse praecipitem incrementi celeritatem. Mensurae ratio bifariam conuenit; nam quantus manibus expansis inter digitos longissimos modus est, tantum constat esse inter calces et uerticem; ideoque physici hominem minorem mundum indicauerunt. Parti dexterae habilior adscribitur motus, laeuae firmitas
Abbreviated transcription (Latin):
requiramus liquido manifest abitur Nihil seanti quitatẽ men¬
daciter p̃diccirse sed corruptam degeneri successione sobulem
nrĩs temporis pernas accendi d&rim̃ta decus uecerir pulchritu¬
dinis perdidisse. Hic& ergopleriq definiant nullum posse exce¬
dere longitudinem pedũ uii quod intraxm̃ sunã istã herculur fuerit
Dep̃hensum tam̃ est romanis temporib: subdiuo augusto pusionẽ
& secundi illam denos peder & cimplius habuis se ꝓceritatir quoꝵ̃
reliquiae adhuc in conditorio salustianorũ uidentur. Post modũ
diuo claudio principe gabbanrm nomine ex anrbia aduectum no¬
uem pedũ & totidem untiarum. sed ante augustũ annis mille firme
non apparuit formahuius modi sicut nec post claudium uisa est
quis enimiam ȩ uoisto nonminor parentib: suis nascitur Priscoꝵ
aut̃ testantur molem &iam horestis supremacuius ossa oli mpiade
quinquagesima & octauai tegeae inuenta as partanis orrculo

Expanded text:
requiramus, liquido manifestabitur nihil de se antiquitatem menrequiramus, liquido manifestabitur nihil de se antiquitatem mendaciter praedicasse, sed corruptam degeneri successione subolem nostri temporis per nascentum detrimenta decus ueteris pulchritudinis perdidisse. Licet ergo plerique definiant nullum posse excedere longitudinem pedum septem, quod intra mensuram istam Hercules fuerit, deprehensum tamen est Romanis temporibus sub diuo Augusto, Pusionem et Secundillam denos pedes et amplius habuisse proceritatis, quorum reliquiae adhuc in conditorio Sallustianorum uidentur; postmodum diuo Claudio principe Gabbaram nomine ex Arabia aduectum nouem pedum et totidem unciarum. Sed ante Augustum annis mille ferme non apparuit forma huiusmodi, sicut nec post Claudium uisa est. Quis enim iam aeuo isto non minor parentibus suis nascitur? Priscorum autem testantur molem etiam Orestis suprema, cuius ossa, olympiade quinquagesima et octaua Tegeae inuenta a Spartanis oraculo
Abbreviated transcription (Latin):
pr&eralia &iam rictuoris companibatur. Itaq in eadem uocis impe¬
dimenta & tardatȩ sonum lingue natunrlib: offendiculir congru¬
ebant in t̃dum non modo inter externor sedaciam int̃ conductor
ex diuersis sura partt orbis mineculo indiscrai uultus fuere. Omiq¬
cum antonio iamtrium uiro thontnius quidam eximius forma
pueros uelut geminos trecentis sestertur uiudedissee quorũ adterũ
d&nens ad pina gallia culterum excsia compar berire cedeoq
unares uiderentur nisi solur sermo fidem pandera atq id eo uarisi
seantonius gnaucir&ur non in facite thoraniur iduel p̃cipucce
quo demotor criminabatur p̃tiosius ꝓbauit. Neq enimmirũ si foren¬
o ccres gemini illud nullus poss& as axtionib: extimari dđ tantis
spatus diuersitar sepanrta plus quã geminos at tulis sa¬
Quores ponso adeo antoniur mitigatur est ut deincepr nihil schabere
carius in substantia sua iactitar&. Nuncdeipsis hominum formis

Expanded text:
praeter alia etiam rictu oris comparabatur: ita in eadem vocis inpepraeter alia etiam rictu oris comparabatur: ita in eadem vocis inpedimenta et tardatae sonum linguae naturalibus offendiculis congruebant. Interdum non modo inter externos, sed etiam inter deductos ex diversissima parte orbis miraculo indiscrcum Antonio iam triumuiro Toranius quidam eximios forma pueros uelut geminos trecentis sestertiis uendidisset, quorum alterum de Transalpina Gallia, alterum ex Asia comparauerat, adeoque una res uiderentur, nisi solus sermo fidem panderet, atque ideo inrisum se Antonius grauaretur, non infacete Toranius id uel praecipue quod emptor criminabatur pretiosius probauit; neque enim mirum si forent pares gemini; illud nullis posse taxationibus aestimari, quod tantis spatiis diuersitas separata plus quam geminos attulissetQuo responso adeo Antonius mitigatus est, ut deinceps nihil se habere carius in substantia sua iactitaret. Nunc si de ipsis hominum formis
Abbreviated transcription (Latin):
cuenihil pcitri companendum reddidirs& ipse inaehiopem auum
regenercuit sed hoc minur mirum sirerpiciamur cadea ciģex peetacta sun
interexternos. Pegem antiochum artemon quidam eplebe siatica
sic facie emulai mentiebatur ut post modum laodice uxor regia obieo
populcre sto antimone . Tãdiu dissimulacuerit defunctũ maritum
auod cdex cirbitrao ecius regnisuccersor ordinanxur. Int̾. gñ pompcun
& g̃ uibium humiliconatum tantus error extitit depcirib: linea¬
mentir ut romaniuibium pompei nomine pompeium uiuii uocabula
cognominarent. Oratorem .l. plancum rubrius histrio sicimpleuit
ut &ipseplancus cipopulo uocardur. arm̃ tarius mirmillo & cassius
scuerus onttor. Ita simutuo red diderunt: ut siquando pariter ui¬
der&ur dinosci non possent nisidis crepantiam habitus indicara.
Mmessa la censorius & meno gener effigiae uulgari hocfuerunt ut̃ q
quam mes sclam putciuerunt. Piscator exsicilia ꝓconsulis syriae

Expanded text:
nihil patri comparandum reddidisset, ipse in Aethiopem avum regeneravit. Sed hoc minus mirum, si respiciamus ad ea, quae spectata sunt inter externos. Regem Antiochum Artemon quidam e plebe Syriatica sic facie aemula mentiebatur, ut postmodum Laudice uxor regia, obiecto populare isto, tamdiu dissimulaverit defunctum maritum, quoad ex arbitratu eius regni successor ordinaretur. Inter Cn. Pompeium et C. Vibium humili loco natum tantus error extitit de paribus liniamentis, ut Romani Vibium Pompeii nomine, Pompeium Vibi vocabulo cognominarent. Oratorem L. Plancum Rubrius histrio sic implevit, ut et ipse Plancus a populo vocaretur. Armentarius murmillo et Cassius Severus orator ita se mutuo reddiderunt, ut si quando patiter viderentur, dinosci non possent, nisi discrepantiam habitus indicaret. M. Messala censorius et Menogenes e faece vulgari hoc fuerunt uterque um quam Messalam putaverunt. Piscator ex Sicilia proconsuli Surae
Abbreviated transcription (Latin):
pida extruxit. Iolenses ab eodieti sepuldro eiur templum aod diderun
quodimitatur uirtutem patruimalis paurimis sardiniã libentes sae.
nte omnia sobulem cogitantib sternutantib: post coitus cauenda q
neprius semen excuciat inpulsur repentinur uam penant lib
sematrir insinuat humor paternis.
uodsinaturae lir matheria heserit: decimus a conceptu dierdoloris
gneuidas ad monebit Iaminde incipi& & capitis inquicudo. & caligine
uisus haebetabitur. Ciborũ quoq fastidus stomacd claud&ur cupido:
conuenit inter om̃s corda primum exuniuersa formari carne.

Expanded text:
pida extruxit. Iolenses ab eo dicti sepulcro eius templum addiderunt, quod imitatus uirtutem patrui malis plurimis Sardiniam liberasset. Ante omnia subolem cogitantibus sternutatio post coitus cauenda, ne prius semen excutiat inpulsus repentinus, quam penetralibus se matris insinuet umor paternus. Quod si natalis materia haeserit, decimus a conceptu dies dolore grauidas admonebit. Iam inde incipiet et capitis inquietudo, et caligine uisus hebetabitur; ciborum quoque fastidiis stomachi claudetur cupido. Conuenit inter omnes, corda primum ex uniuersa formari carne,
Abbreviated transcription (Latin):
aemulantur. post positir quaereliquas ante omna effigant mo¬
dum capitis nec prius linear destinant in membrar alia quam ad
ipsc̃ ut it adixerim figuraxrum arcẽ auspicium faciant in quoandi:
Vos quoq: capite orbis. id est aburbae roma principium capissemus
quã uisnihil suꝑea doctissimi auctorer reliquerint quod inno uũ
p̃conium possit suscitcri. acsuꝑuacuũ penesit p̃legere trxmitem
decursum tot analib: n&am̃ prorsus dissimulatasit: originem eius
quan taualemus ꝑsequemur fide .I. DEORICIXE ũbis Roax¬

Expanded text:
aemulantur, postpositis quae reliqua sunt, ante omnia effigiant moaemulantur, postpositis quae reliqua sunt, ante omnia effigiant modum capitis, nec prius lineas destinant in membra alia, quam ab ipsa ut ita dixerim figurarum arce auspicium faciant inchoandi, nos quoque a capite orbis, id est ab urbe Roma principium capessemus, quamuis nihil super ea doctissimi auctores reliquerint, quod in nouum praeconium possit suscitari, ac superuacuum paene sit relegere tramitem decursum tot annalibus. Ne tamen prorsus dissimulata sit, originem eius quanta ualemus persequemur fide. I Sunt qui uider
Abbreviated transcription (Latin):
congruentia ut sinibil cliud saltim uariatis ipsci legentium fas¬
tidio meder&ur Interhaechominum & aliorum animalium
natunas ex pressimus. addita pauca de arborib: & delaudib: exoti¬
cis. deextimarum gentium formis. deritu dirsono. abditarum natio¬
nũ non nulla &iam digna memoratu quae p̃termittere incuriosũ
uidebatur . quorumq auctoritas quodcũ primis industria tuae
insinuatam uelim dercriptorib: manat receptirsimis: quid enĩ
ꝓprium nr̃m eẽ. potest. Cumnihil omiserit antiquitaitir diligentia
qđ in tactũ adhoc usq: eui permanerit: Qua ꝓp̃t quaeso nede p̃senti
tempore editionis huius fidem librer. qm̃ quidem uestigia monaȩ
ueris persecutio pinioner uniuerscir eligere maluimur potiur
quam in nouare . Itasiqua existis secus quã opto inanimum tuum
uenerint desuelim insantiȩ meae ueniam : Nam constantia ueritatis
penes eor est. quos secutisuimus sicut ergo quicor porum formas

Expanded text:
congruentia, ut si nihil aliud, saltem uarietas ipsa legentium fascongruentia, ut si nihil aliud, saltem uarietas ipsa legentium fastidio mederetur. inter haec hominum et aliorum animalium naturas expressimus. Addita pauca de arboribus exoticis, de extimarum gentium formis, de ritu dissono abditarum nationum, nonnulla etiam digna memoratu, quae praetermittere incuriosum uidebatur quorumque auctoritas, quod cum primis industriae tuae insinuatum uelim, de scriptoribus manat receptissimis. Quid enim proprium nostrum esse possit, cum nihil omiserit antiquitatis diligentia, quod intactum ad hoc usque aeui permaneret? Quapropter quaeso, ne de praesenti tempore editionis huius fidem libres, quoniam quidem uestigia monetae ueteris persecuti opiniones uniuersas eligere maluimus potius quam innouare. Ita si qua ex istis secus quam opto in animum tuum uenerint, des uelim infantiae meae ueniam: constantia ueritatis penes eos est quos secuti sumus. Sicut ergo qui corporum formas
Abbreviated transcription (Latin):
Nolinus ciduento sclutem. Cum &atium dem̃tia &optimarũ
artium studus praestar&e c&eris sentiam. idq oppido exꝑtus.
debeniuolentiatua nihil temere p̃ceperit mere putaui examen
opusculi istiur tibi potissimũ dare. Cuius uł industria prãptius
suffragium. ud benignitas ueniam spondebant faciliorem: liber est
ad compendium p̃pciratur. quantũq ratio parsa est. It amodert te
repressus. ut nec ꝓdita sit in eo copia. nec dampnosa concinnitas:
Cuisianimum ꝓprius intenderis uł ut ferm̃tum cognitionis magis
ei in esse quam brateas eloquentiae dephendens. Et s quisitis
enĩ aliquod uoluminib: studuisse me inpendio fateor: ut a notiorib
referrem pedem & remotis largius inmonerer: locorum cõme¬
monrtio plurimum ten& inquam pcistem ferme inclinatior est
uniuersa materier quorum commeminis se itauisum est: ut inditos
terrarum situs. & in signiss tractur maris. seruata orbis distinctione
suo quoq: ordine redderȩmus In seruimus & plenrq differenter

Expanded text:
OLINVS ADVENTO SALVTEM Cum et aurium clementia et optimarum artium studiis praestare te ceteris sentiam idque oppido expertus de beniuolentia tua nihil temere praeceperim, e re putaui examen opusculi istius tibi potissimum dare, cuius uel industria promptius suffragium uel benignitas ueniam spondebat faciliorem. Liber est ad conpendium praeparatus, quantumque ratio passa est ita moderate repressus, ut nec prodiga sit in eo copia nec damnosa concinnitas. Cui si animum propius intenderis, uelut fermentum cognitionis magis ei inesse quam bratteas eloquentiae deprehendes. Exquisitis enim aliquot uoluminibus studuisse me inpendio fateor, ut et a notioribus referrem pedem et remotis largius inmorarer. Locorum commemoratio plurimum tenet, in quam partem ferme inclinatior est uniuersa materies. Quorum commeminisse ita uisum est, ut inclitos terrarum situs et insignes tractus maris, seruata orbis distinctione, suo quaeque ordine redderemus. Inseruimus et pleraque differenter
Abbreviated transcription (Latin):
habitauerunt dicemus. Tatius in archic ubinunc est eder iunonis
monete quiannoquinto post quã ingrersur urbem fuenrt ala urentib
uma in colle primum ciurinali deinde p̃p̃t aedem ueste in regia qule
adhuc itac apellitur ciuregnauit annistrib cxł sepultur subianculo¬
allu hostiliur mucla ubi poste cadeum paenatium eder ficta est
ar quinnius priscur admugoniam portam supra summam nouã
piade plac& conditam pictori .Uii. nepoti & lutatio opinionem
enctos chenis & apollodori conꝓbantib: olim piade .vii. anno
sccundo pomponio atico & marto tullio olimpiadis vi. anno tertio
Conlatisigitur nr̃is agrcorum temporib inuenimnus incipiente
umpiade quota olimpiade quantira annis postilium captum

Expanded text:
habitauerunt dicemus. Tatius in arce, ubi nunc aedes est Iunonis habitauerunt dicemus. Tatius in arce, ubi nunc aedes est Iunonis Monetae; qui anno quinto quam ingressus urbem fuerat a LaurentibusNuma in colle primum Quirinali, deinde propter aedem Vestae in regia quae adhuc ita appellatur; qui regnauit annis tribus et quaTullus Hostilius in Velia, ubi postea deum Penatium aedes facta est;arquinius Priscus ad Mugoniam portam supra summam novam piade placet conditam: Pictori octava: Nepoti et Lutatio opiniones Eratosthenis et Apollodori comprobantibus olympiadis septimae anno secundo: Pomponio Attico et M. Tullio olympiadis sextae anno tertio. Conlatis igitur nostris et Graecorum temporibus invenimus incipiente olympiade septima Romam conditam, anno post Ilium c
Abbreviated transcription (Latin):
quod adae quilibrum for& positciea iNcipit a silua quȩ est in area
apollinis & codsuꝑcilium scalarum caci hab& terminũ ubitugiriũ
fuit faustoli ibi romulus mansitauit quiaurpicatu murorũ funda¬
m̃ta iecit duode .xx. natus annos .xĩ. lł mai. hone post secundam
ante tertiã plenã sicut .l. tarruntius ꝓdidit mathȩ maticorum nobi¬
lissimus. Ioue in piscib: saturno uenere marthie mercurio inscorpione
sole inteiuro luna in libra constitutir & obseruatũ. deinceps nequa hostia
parilib: cederctur ut dier iste a sanguine purus ca. cuiur significationẽ
& xxx decaeninensib: egit primum trium phum & atroni regieorũ
d&raxit spolia que ioui feretrio primus suspendit & opima dixit
Rursus deantemnatib trium phauit deuelentib: tertio: apud capreȩ
paludem nonis quintilib: comparere desiit. C&eri reger quib: locis

Expanded text:
quod ad aequilibrium foret posita. Ea incipit a silua quae est in area quod ad aequilibrium foret posita. Ea incipit a silua quae est in area Apollinis, et ad supercilium scalarum Caci habet terminum, ubi tugurium fuit Faustuli. Ibi Romulus mansitauit, qui auspicato murorum fundamenta iecit duodeuiginti natus annos, XI k. Mai., hora post secundam ante tertiam plenam, sicut L. Tarruntius prodidit mathematicorum nobilissimus, Ioue in piscibus, Saturno Venere Marte Mercurio in scorpione, Sole in tauro, Luna in libra constitutis. Et obseruatum deinceps, ne qua hostia Parilibus caederetur, ut dies iste a sanguine purus esset, cuius significationem tem et triginta. De Caeninensibus egit primum triumphum, et Acroni regi eorum detraxit spolia, quae Ioui Feretrio primus suspendit et opima dixit. Rursum de Antemnatibus triumphauit, de Veientibus tertio. Apud Caprae paludem nonis Quintilibus apparere desiit. Ceteri reges quibus locis
Abbreviated transcription (Latin):
modum pandana uocitata est. Pars eciam infima capitulini montis
habitaculum carm̃te fuit habitaculo carmentis aquȩ carm̃talis¬
nn datum. Palatium nemo dubitauerit quinarcadas habeat
auctorer aquib primum pallantem oppidum conditum qđ
aliquandiu ab origines habitatum ꝓpt̃ in cõmodum uicinȩ
paludis quam p̃ter fluens tiberis fecenat ꝓfecti reatiae post¬
modum reliquerunt. sunt quiuelint abalatib ouium mutata
lit terax uela pela pastorelidea aut silenus ꝓbata. palanto
hrper borei filia quam herculus ibi conp̃sisse uisus est nomen
monti adoptatum. sed quãquã ista sic congruant palã est prospers
illi augorio deberit gloriã romani nominis maximae cũ annoꝵ ratio
faciat cardinem ueritati. Namut ad firmat uarro auctor diligen¬
tissimur romã c̃didit romulus marte genitus & hrea siluia uelud
non nulli marthȩ &ilia: dictaq Primum est roma quadrirta

Expanded text:
modum Pandana uocitata est. Pars etiam infima Capitolini montis modum Pandana uocitata est. Pars etiam infima Capitolini montis habitaculum Carmentae fuit, ubi Carmentis nunc fanum esn datum. Palatium nemo dubitauerit quin Arcadas habeat auctores, a quibus primum Pallanteum oppidum conditum; quod aliquamdiu Aborigines habitarunt, propter incommodum uicinae paludis, quam praeterfluens Tiberis fecerat, profecti Reate postmodum reliquerunt. Sunt qui uelint a balatibus ouium mutata littera, uel a Pale pastorali dea, aut ut Silenus probat a Palantho Hyperborei filia, quam Hercules ibi conpressisse uisus est, nomen monti adoptatum. Sed quamquam ista sic congruant, palam est prospero illi augurio deberi gloriam Romani nominis, maxime cum annorum ratio faciat cardinem ueritati: nam, ut adfirmat Varro auctor diligentissimus, Romam condidit Romulus, Marte genitus et Rea Siluia, uel ut nonnulli Marte et Ilia; dictaque primum est Roma quadrata,
Abbreviated transcription (Latin):
augurandi ab eo docti suo quoq nomini Idem herculir instituit ant̃
quae maxima apud pontifices hab&ur cumse exnicostrate euandrimare
quae auaticinio carmentis dicta est inmortalen comperisse for&¬
onseptum &iã in trax quodritus sacrorum factir bibicidur docuit
potitios. hoc sacellum herculi inboario fors est in quo argum̃ta & con¬
uiuii & maiestatis ipsius remanent. Nã diuinitus neq murcis illo
Neq canib: ingressus ẽ. Et enicũ uiscerationem sacrificolir dar&a
imi agrum deum dicitur in p̃catus. Clauã uero inaditu reliquisse
cuius solfactum refuger canes idurq nunc dunrt. Aedem &iam
quae saturni aenaerium fertur comiter eiur condiderunt in honore
sa turni quem cultorem regionis illius cognouerunt ext&is se
Dem & montem capitulinum saturnium nominauerunt. Castelli quoq
quod excitauerunt portam appellauerunt saturniam quae post¬

Expanded text:
augurandi ab eo docti. Suo quoque numini idem Hercules instituit aram, augurandi ab eo docti. Suo quoque numini idem Hercules instituit aram, quae maxima apud pontifices habetur, cum se ex Nicostrate, Euandri matre, quae a uaticinio Carmentis dicta est, inmortalem conperisset. consaeptum etiam, intra quod ritus sacrorum, factis bouicidiis, docuit Potitios, sacellum Herculi in Boario foro est, in quo argumenta et conuiuii et maiestatis ipsius remanent. Nam diuinitus neque muscis illo neque canibus ingressus est. Etenim cum uiscerationem sacrificolis daret, Myiagrum deum dicitur inprecatus, clauam uero in aditu reliquisse, cuius olfactu refugerunt canes; id usque nunc durat. Aedem etiam, quae Saturni aerarium fertur, comites eius condiderunt in honorem Saturni, quem cultorem regionis illius cognouerant extitisse. Iidem et montem Capitolinum Saturnium nominauerunt. Castelli quoque quod excitauerunt portam appellauerunt Saturniam, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
id ausus foni obmeritum ꝓfanȩ uocir necidatum: Int̃antiquir¬
simas sane religiones sacellũ colitur angero nacui sacrificatur
antediem .xii. łđ ianuariar quaediua p̃sul silentu istius p̃nexo ob¬
mbiguitatum quaestioner excitauit. quod quedam ibi multa anten
Amulum culta sint. quippe antea nrm herculis quã uouenat siamis sas
bouer repperiss&. punito caco patri inuentori dicabit. quicasus
habitauit locum cuisalinae nom̃ est ibi trigemina nunc porta
hic ut gellius traedit. Cum atharcone trrrheno adquem legatur
uenerat missur marsia e regis socio megale frege custodiae fon& datus
frustratus uincula &unde uenert redux p̃sidur ampliorib: occu¬
pato circa uulturnã & campaniam. Regno dumadtrectare ociam ea
aud& quae concesserant in arca dumiurr duce hercule quitunc
forte aderat obpressur est megilem sabini receperunt disciplinã

Expanded text:
id ausus foret, ob meritum profanae uocis neci datum. Inter antiquisid ausus foret, ob meritum profanae uocis neci datum. Inter antiquissimas sane religiones sacellum colitur Angeronae, cui sacrificatur ante diem XII k. Ian.; quae diua praesul silentii ipsius praenexo obmbiguitatum quaestiones excitauit, quod quaedam ibi multo ante Romulum culta sint. Quippe aram Hercules, quam uouerat si amissas boues repperisset, punito Caco patri Inuentori dicauit. Qui Cacus habitauit locum, cui Salinae nomen est; ubi Trigemina nunc porta. Hic, ut Gellius tradidit, cum a Tarchone Tyrrheno, ad quem legatus uenerat missu Marsyae regis, socio Megale Phryge, custodiae foret datus, frustratus uincula et unde uenerat redux, praesidiis amplioribus occupato circa Vulturnum et Campaniam regno, dum adtrectare etiam ea audet, quae concesserant in Arcadum iura, duce Hercule qui tunc forte aderat oppressus est. Megalen Sabini receperunt, disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui uideri uelintromae uocabulũ abexandro primũ datum.
cum oppidum ibi offendiss&. quod ex tructũ ante a ualentiã
dixerat Iuuentus latina. seruataq significatione in positi prius
nominis romani grece ualentiã nominatam quã arcader qm̃ habi¬
tassent in excelsci parte montir deriuatum. Deinceps ut tetissima
urbium arces uocarentur : henrlidi place. troia capta quosdam
ex achiđis in ealoca ubinunc roma est deuenisse ꝑtiberim. De nade
suadente romae nobilirsima captiuarum. quȩ his comes erat. Incen¬
sis nauib: posuis se sed es instuxisse moenia &oppidum. & ab ea ro¬
menuocadirse: agathocler scrib& romen non captiuam fuirse
uis upra dictum est. sed ab ascanionata man e aeneptem appellationis
istius causam fuirse : Traditur &iam ꝓprium romae nomen.¬
qm quidem quominus enuntiar&ur cerimoniarum archana
saxerunt ut hoc pacto notitiã eius abolen& fider placite tacit᷑¬
nitatis. Valerium deniq: sonenum quod contrae int̃ dictum eloqui

Expanded text:
unt qui uideri uelint Romae uocabulum ab Euandro primum datum, cum oppidum ibi offendisset, quod extructum antea Valentiam dixerat inuentus Latina, seruataque significatione inpositi prius nominis, Romam Graece Valentiam nominatam. Quam Arcades quoniam habitassent in excelsa parte montis, deriuatum deinceps, ut tutissima urbium arces uocarentur. Heraclidi placet Troia capta quosdam ex Achiuis in ea loca ubi nunc Roma est deuenisse per Tiberim, deinde suadente Rome nobilissima captiuarum quae his comes erat, incensis nauibus posuisse sedes, instruxisse moenia et oppidum ab ea Romen uocauisse. Agathocles scribit Romen non captiuam fuisse, ut supra dictum est, sed Ascanio natam Aeneae neptem appellationis istius causam fuisse. Traditur etiam proprium Romae nomen,m quidem quo minus enuntiaretur caerimoniarum arcana sanxerunt, ut hoc pacto notitiam eius aboleret fides placitae taciturnitatis, Valerium denique Soranum, quod contra interdictum eloqui
Abbreviated transcription (Latin):
preniũ preter reliqua aialia ut nõ ꝓm si ere¬
tiambularent mundiq et astroꝵ magnisice
aspice̾nt ¶ te manibꝰ et artidio quã uellẽt
re facilit tractant ceꝑunt in eo cctu ala de
frondib facẽ tecta. alii speluncas fodẽ sub
motib nõ milli prũdimi indos et edificitõ¬
nes eaꝵ imutantes deluto et uirgulis facere
loca que subirent. Tuc obseruantes aliena tu¬
ta et adicientes suro cogitatõib res nouase
fficiebat iudies meliora gn̈a casaꝵ. ¶Cũ
essent aut hoies mut ibili docilq natitra co¬
tidie inuentõnibꝰ gliantes. alii. aliis ostende¬
bant edifitor effectus ⁊ ita excentes ĩgema
cert. tonis in dies meliorib utdicus eficie¬
bantur.¶ Prmmniq fuitis erectis et uirgu¬
lis int̾poitio lutopietes tererãt aln luccas
glebas arefacientes scruibant pietes ma¬
teria eos iguitantes inctando q unibres
arudinib ẽt stonde postea q ꝑhyberas

Expanded text:
primum preter reliqua animalia, ut non proni, sed ereprimum preter reliqua animalia, ut non proni, sed erecti ambularent, mundique et astrorum magnificentiam aspicerent, in manibus et articulis quam vellent rem faciliter tractarent, coeperunt in eo coetu alii de fronde facere tecta, alii speluncas fodere sub montibus, nonnulli hirundinum nidos et aedificationes †earum imitantes de luto et virgulis facere loca, quae subirent. tunc observantes aliena tecta et adicientes suis cogitationibus res novas, efficiebant in dies meliora genera casarum. Cum essent autem homines imitabili docilique natura, cotidie inventionibus gloriantes alius alii ostendebant aedificiorum effectus, et ita exercentes ingenia certationibus in dies melioribus iudiciis efficiebantur. primumque furcis erectis et virgulis interpositis luto parietes texerunt. alii luteas glaebas arefacientes struebant parietes, materia eos iugumentantes, vitandoque imbres harundinibus et fronde. posteaquam per hibernas
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus antiquitatis reꝵ nature et eor ꝗ¬
mĩcia humanitatis et inuentõnes ꝑquiss¬
tas seriptorũ preceptis dedicau̾nt.
al ins sum iititutus expona hoĩes ue¬
tẽ more ut fere insilius et spelũcis et nemo¬
rib nascebant cibo ꝙ ag̾sti nascendo uita
egebant. Int̾ra quodam̃ in loqo ab in tem¬
pestatib et uentis dense crebritatib arbo¬
res argitate et int̾se terentes ramos igne
excita uerilt et eo fiama ue hementi preti¬
ti quecc̃ eu̾locũ fu̾nt sũt fugati ¶ Postea
requie data ppiꝰ accedentes cũ aiad uertis¬
sent omoditati eẽm magnã corpo̾ib ad
ignis teporẽ ugna adicientes et ln oser¬
tõ ornantes alios adoncebant et mitumõ¬
strantes ondebunt quas herent ereo uti¬
bula ut obtigerant ostituerit. ¶ De inde
significando res sepius m usu ex euẽto fan
fortuito ceꝑut et ita ẜ mones mt̾ se ꝓerea¬
auit ergo cũ pp̃ gnio inuentonẽ ouentus in¬
uiru ieeu plures quemrent hñtes abnatura

Expanded text:
ui antiquitates rerum naturae et initia humanitatis et inventiones perquisitas scriptorum praeceptis dedicaverunt. ab his sum institutus, exponam. Homines vetere more ut ferae in silvis et speluribus nascebantur, ciboque agresti vescendo vitam agebant. Interea quodam in loco a tempestatibus et ventis dense crepitantibus arbores agitate, et inter se terentes ramos ignem excitaverunt, et eo flamma vehementi perterriti, qui circa eum locum fuerunt, sunt fugati. Postea requie data propius accedentes, cum animadvertissent commoditatem esse magnam corporihus, ad ignis teporem conservantes alios adducebant et nutu monstrantes ostendebant, quas haberent ex eo utibula, ut obtigerant, constituerunt, deinde significando res saepius in usu ex eventu fari fortuito coeperunt et ita sermones inter se procreaverunt. Ergo cum propter ignis inunum locum plures convenirent, habentes a natura
Abbreviated transcription (Latin):
gunt sie̾i malaꝵ cͥcmatonẽ ĩ qua mactima
impendẽs infimibulũ sub mĩstrat inolis
stam nõ alte tollit ꝙͣ tota. eiꝰ aut̃ it̃ sic expe¬
dit᷑ tignũ sinntꝰ cuiꝰ tigm qntarat᷑ pedũ lo¬
gituto tanta digitoꝵ expedit᷑ crassitudo. Id
ad etimĩ rotundat incapitib ecino tindentꝰ
aro itõnes cor tetantibꝰ et octantib ipedes
octo equeline ita collocent ut plano posito
togno ut̾usq capitis ad iibella linee mt se
rẽpondeant. et ꝙ magna es sit otm c

Expanded text:
i molarum circinationem. in qua machina inpendens infundibulum subministrat molis sed non tam alte tollit quam rota. eius autem ratio sic expeditur. tignum sumitur, cuius tigni quanta paratur pedum longitudo, tanta digitorum expeditur crassitudo. id ad circinum rotundatur. in capitibus circino dividentur circumitiones eorum tetrantibus et octantibus in partes octo, eaeque lineae ita conlocentur, ut plano posito tigno utriusque capitis ad libellam lineae inter se respondeant, et quam magna pars sit oc
Abbreviated transcription (Latin):
cibit sic rota fiet c̾cũ atẽ eadẽ magnitudie et
altitudĩe que opus sũit quenire possit cͥcũ ept̾¬
mũ latꝰ rote sigent᷑ modioli quabrati pite et
cera solidati ł cũ ieta acalcantib uersabit᷑ me¬
dioli plemi ad sumũ alati rũsus ad unũ rener¬
tentes infinidẽt ĩ castellũ ipi ꝑse ꝙ excollerũt

Expanded text:
axem eadem magnitudine, ut ad altitudinem, quae opus fuerit, convenire possit. circum extremum latus rotae figentur modioli quadrati pice et cera solidati. ita cum rota a calcantibus versabitur, modioli pleni ad summum elati rursus ad imum revertentes infundent in castellum ipsi per se quod ext
Abbreviated transcription (Latin):
puppi pram otinent eiq fumes pticture traus¬
uetsie erant ligati hũtes mnts. paltui pedalia
spacia in suꝑ corus crdis totus aries erit iuo¬
lutus. ex quib aut fimib pendrl anti eo ca¬
pi fuerũt ex fc̃o ferro ste quadru plices cathe¬
ne et ipctus cũdus erant inuolire. ¶Ite ha¬

Expanded text:
puppi ad proram continentur, eique funes praecinctura e transversis erant religati habentes inter se palmipedalia spatia. insuper coriis crudis totus aries erat involutus. ex quibus autem funibus pendebat, eorum capita fuerunt ex ferro factae quadruplices catenae, et ipsae c
Abbreviated transcription (Latin):
foranna quo uectes tra ecti u̾satõnes cap
etrediant uti an et post et ad dextrũ susi¬
iistrũ lac sũ oblq ad angulio opus fu̾it ad
ptẽ piecta pedes senos quoꝵ et piecturas
figant᷑ altera piecta duo tigna cã frontes pe¬
dẽs .un. Ctalla et lataxti inbasi sũt scͥpta. In¬
suꝑ hanc ꝯpacto erigant postes ⁊pactiles pi
cardines pedũ uimi ¶Crasutudine quoꝙ¬
usus palmo pedales intualla hutes int se
sesqui pedes ea qdudant supne ĩcardĩatis
ctabibsa etiabes collotent cãpolli cardi¬

Expanded text:
foramina, quo vectes traiecti versationes earum expediant, uti ante et post et ad dextrum seu sinistrum latus, sive oblique ad angulos opus fuerit, ad partem proiecta pedes senos, quorum circa proiecturas figantur altera proiecta duo tigna ante frontes pedes XII, crassa et lata uti in basi sunt scripta. insuper hanc compactionem erigantur postes compactiles praeter cardines pedum VIIII, crassitudine quoquoversus palmopedales, intervalla habentes inter se sesquipedis. ea concludantur superne intercardinatis trabibus. supra trabes conlocentur cap
Abbreviated transcription (Latin):
miñs fuorib retentões. Ergo ꝙ̃ adm̃ io fieri
uideat᷑ fieri exponã. eiꝰ radii ĩ mũdo uti iͥ goni
parib lateribꝰ que forma unatõib eteudi¬
nt. Id aut̾ nec płus nec minꝰ est. ad qntã ab
cosigno. Igitur siradn pomem mũdũ fusi coti¬
natõib uagarant neq extentõib porreti adt̾¬
gom formã lauaient ppora flagrarẽt ¶ Idat̃

Expanded text:
his fervoribus retentiones. ergo, quemadmodum id fieri videatur, exponam. eius radii in mundo uti trigoni paribus lateribus formae lineationibus extenduntur. id autem nec plus nec minus est ad quintum ab eo signo. igitur si radii per omnem mundum fusi circinationibus vagarentur neque extentionibus porrecti ad trigoni formam linearentur,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potantes fũit temulenti. eꝯculis aut̃ in pta¬
lia et i alpib natõne meduloꝵ. est genꝰ aque
quã qui bibunt efficuit tuigidis gũctunluus
¶Archadia uõ cuutas est no iguota clitorime
unt abscm. eideu aut̃ fontẽ epigramina est

Expanded text:
 potantes fiunt temulenti. Aequiculis autem in Italia et in Alpibus natione Medullorum est genus aquae, quam qui bibunt, efficiuntur turgidis gutturibus. Arcadia vero civitas est non ignota Clitor, inunt abstemii. ad eum autem fontem epigramma est
Abbreviated transcription (Latin):
buance oppugniaret phondos checalos plubo
gnubꝰ et faciliorib explicauit a quo recepiit
tuites ambulatorias quas eciã dnsolutas
sexcitu cͥcũfre solebat pretta. cebra et ascendẽ¬
te machinaq ad mur platio pete transsitus

Expanded text:
antios oppugnaret, Polyidos Thettalos pluribus generibus et facilioribus explicavit, a quo receperunt t se invenisse turres ambulatorias, quas etiam dissolutas in exercitu circumferre solebat, praeterea terebram et ascendentem machinam, qua ad murum plano pede
Abbreviated transcription (Latin):
st tanti equale ĩ utroq sonitus hñt responsum
tũs aut̃ cuneis ad foraima oduoũt ut nõpos¬
sunt se remicte ita traiecti i alteram ꝑte eatẽ
ic ne uectib ꝑsucculas extendunt᷑ donacequa¬
lit̃ sonent. ita cuneoꝵ ꝯelusionib adsonitu mu¬
sicis auditonib catapulta temꝑant dehus q¬

Expanded text:
t tacti, aequalem utrique sonitus habeant responsum. tunc autem cuneis ad foramina concluduntur, ut non possint se remittere. ita traiecti in alteram partem eadem ratione vectibus per suculas extenduntur, donec aequaliter sonent. ita cuneorum conclusionibus ad sonitum musicis auditionibus catapultae temperantur. De his
Abbreviated transcription (Latin):
libellã queientes sit et ĩ iotũdatõne et ilon¬
gitudie equalia spatia nent. Itaq ioci des¬
cribunt᷑ linee q̃ sũt iniongititie spectantes
facient dicusatones et inacisa tonibosinita
puncta. xu¬

Expanded text:
libellam convenientes. sic et in rotundatione et in longitudine aequalia spatia fient. ita quo loci describuntur lineae, quae sunt in longitudinem spectantes, facient decusationes et in decusationibus finita puncta.
Abbreviated transcription (Latin):
gulis decusatonib et ita ꝑuenit et sigie u
camilmiam recedens apͥmo moctauũ puctũ
in pͥma qua ꝑs est eius fia es mo qntũ ꝓgie¬
dit obliq spaciũ et ꝑ octo puncta tindeni et lo¬
gitudine ꝓcedit ad octauũ punctũ. eadẽ ro¬
ne ꝑ om̃e spaciũ longiti dis et rotũditatis si

Expanded text:
gulis decusationibus, et ita pervenit et figitur ad eam lineam recedens a primo in octavum punctum, in qua prima pars est eius fixa. eo modo quantum progreditur oblique spatium et per octo puncta, tantundem et longitudine procedit ad octavum punctum. eadem ratione per omne spatium longitudinis et rotundi
Abbreviated transcription (Latin):
cum priores ꝑtes prime se libe et scorpioneti
nĩauerut ¶ Ad uirgine et leonẽ et cancrũ ango
porrigens ag instellar in torto suctĩg̾ regiõe cas
erigens rostru ad leonẽ medioq corpoe sustin
tracerẽ ad manũq ugins cautiam subicieno¬

Expanded text:
et minaverunt. virginem et leonem et cancrum anguis porrigens agmen stellarum intortus succingit, regione cancri erigens rostrum, ad leonem medioque corpore sustinens craterem ad manumque virginis caudam subicien
Abbreviated transcription (Latin):
me que cũ ꝑcutiunt᷑ ab impetu flumis cogut
ꝑgredientes usari rotã. et ita modioł hnirien¬
tẽs et instimũ refferentes sñ opaꝵ calcatura
ip̃iꝰ flurm̃s inpulsu p̾sate prestant ꝙ opue
ad usum est. ¶ Eade rõne ecia u̾sant᷑ hi draule

Expanded text:
 quae, cum percutiuntur ab impetu fluminis, cogunt progredientes versari rotam, et ita modiolis haurientes et in summum referentes sine operarum calcatura ipsius fluminis inpulsu versatae praestant, quod opus est ad usum. Eadem ratione etiam versantur hydrale
Abbreviated transcription (Latin):
fcãtra et adusta uaporẽ nebulossĩei se suscitau¬
t ⁊ locus hẽbit aquam.
Uinł ita erũt ꝑ temptata et que s scripti
funt signa inuenti eu tepmendus est pu¬
teus meo loc̃o et si er capit aque ĩuentũ ph¬
ee ec̃ sũt faciendi et ꝑspicuus in unũ locũ oius
ꝯducendi. haut̾ marime ĩmentib et in regio
septentonalib sũt querenda es q in hus et
suauior ⁊ et salubriora et copiosio a neniũtur
¶Auersi emsut sons cuia et in hus selis pͥm
crebre sũt arbores et siluose ip̃iq montes sliat
hñt unibras obstantes et radu sous nodut¬

Expanded text:
percalefacta terra et adusta vaporem nebulosum ex se suscitaverit, is locus habebit aquam. Cum haec ita erunt pertemptata et, qua supra scripta sunt, signa inventa, tum deprimendus est puteus in eo loco, et si erit caput aquae inventum, plures circa sunt fodiendi et per specus in unum locum omnes conducendi. Haec autem maxime in montibus et regionibus septentrionalibus sunt quaerenda, eo quod in his et suaviora et salubriora et copiosiora inveniuntur. aversi enim sunt solis cursui, et in his locis primum crebrae sunt arbores et silvosae, ipsique montes suas habent umbras obstantes et radii solis no
Abbreviated transcription (Latin):
sceptrũ leua sͥ ca ssiopie ĩ ntitur sub auis cau¬
da petes equi sut subtect. ¶ Iñ sagictarii. Sõ¬
pionis lane in suꝑ ẜpens su morastro coronã
tangit adeũ mebiũ ophyreos ĩ manibꝰtenet
spentẽ leua pede calcans media fronte sco̾¬
pionis pte ophuti copitis nõ longe poitu est

Expanded text:
sceptrum, laeva supra Cassiepiae innititur. sub avis cauda pedes equi sunt subiecti. Inde sagittarii, scorpionis, librae insuper serpens summo rostro coronam tangit. eum medium ophiuchos in manibus tenet serpentem, laevo pede calcans mediam frontem scorpionis. a parte ophiuchi capitis non longe positum est
Abbreviated transcription (Latin):
Oh ptes cancto st atribe ¶a ctore
ant̾ leonis et finibo cuantri sous exitus ꝑcur¬
rens relquas ꝑtes leonisiminuit diei mag¬
tudinẽ et ccinatons redoit q in gẽmaꝵ ẽq̃¬
lẽ cursu tue uero aleone transsiẽs iegier po¬
grediens q adsignũ uestis eius otiusiit ecĩa¬

Expanded text:
 cancro sunt attributae. E pectore autem leonis et finibus cancri solis exitus percurrens reliquas partes leonis inminuit diei magnitudinem et circinationis reditque in geminorum aequalem cursum. tunc vero a leone transiens in virginem progrediensque ad sinum vestis eius contrahit circina
Abbreviated transcription (Latin):
appellant ¶O capiicorno aut transsiens
maquanũ ad auget erequat sagictarii lõ¬
giticõie diei spaciũ ab aquatio cũ igresslis
est inpisces fanonio flante copionis ꝗꝑat
equalẽ curssi ita sol ea signa tertũ ꝑuagado
certis tpnb auget aut̃ mirt dieret ho¬
mstta. zonanãsignoꝵ meidiana septe

Expanded text:
 transiens in aquarium adauget et aequat sagittarii longitudine diei spatium. ab aquario cum ingressus est in pisces favonio flante, scorpionis comparat aequalem cursum. ita sol ea signa circum pervagando certis temporibus auget aut minuit dierum et honistra zonam signorum meridian
Abbreviated transcription (Latin):
mb i uno sucular uenatõnib eppediendũ
Dis erplicatis aucarusimesu
Danlaticollocent recmatula suꝑscapilas ma¬
iue longe disponant et si nõent ubi religes
pali  upmati fodiant et certũ fistucatõne so¬
lident quosimes alligent᷑ troclea ĩ sumo capite
machine ndenti ꝯtineant et ideo simes ꝓducat

Expanded text:
larum versationibus expediendum. his explicatis antarii funes ante laxi conlocentur, retinacula super scapulas machinae longe disponantur, et si non erit, ubi religetur, pali resupinati defodiantur et circum fistucatione solidentur, quo funes alligentur. Troclea in summo capite machinae rudenti contineatur, et ex eo funis perducat
Abbreviated transcription (Latin):
deus cil ꝑuenit ad dic̃ septiniũ distas a solede¬
adete eeit̾ medias celi rigiones dumdia luce ei
eius que adsolẽps spectat ea est illiuanata.
enarta aut decrina die cũ idyametro spatõ
tocius midi absit ab sole ꝑficitur et ouit o solse¬
dura ⁊ eptio deciodie cu soi oriatur ea piessa
est adocridente uicrs ma et altera de cũsolẽ
erortus lima tenet eut cili medias regione

Expanded text:
ad diem septimum, distans a sole occidente circiter medias caeli regiones, dimidia lucet, et eius quae ad solem pars spectat, ea est inluminata. Quarto autem decumo die, cum in diametro spatio totius mundi absit ab sole, perficitur pledorem. septumo decumo die cum sol oriatur, ea pressa est ad occidentem. vicensimo et altero die cum sol est exortus, luna tenet circiter caeli medias regione
Abbreviated transcription (Latin):
crassitito. L scapos dimatidos. latitudo. ⁊
crassitio forainui .xii.k. crassitudo quadrati
adtundi aut aris drametros equalt ent
les ad claus ulas aut minus pee sexta deciina¬
ps .k antidon. lingituto foraminũ eius la¬
titim ⁊̃ pno foram̃is ⁊ .s. ĩ slimo crassitudo ꝑ l¬
busis q̃ appellait scara longitudo seraminũ an
bases soraminũ mii ut̾usq crassitudo et lati¬
colũpna latituto et crassituto is. alctudo a no
ht̃ foramiis ꝓportõne s erit ꝙ opus erit ad usu
brachn longitudo: i formitu uĩ crassitudoi
i dice foranus ĩextreins .f. de balistis et cata¬
pults symetas quas maere eypeditas putaui

Expanded text:
cluditur K. scaporum climacidos latitudo , crassitudo foraminis XII K. crassitudo quadrati, rotundi autem axis diametros aequaliter erit cheles, ad claviculaK. Anteridon longitudo foraminum †eius, latitudo in imo foraminis , in summo crassitudo . basis, quae appellatur esxa/ra, longitudo foraminum ::::, antibasis foraminum IIII, utriusque crassitudo et laticolumna, latitudo et crassitudo IS. altitudo autem non habet foraminis proportionem, sed erit quod opus erit ad usum. bracchii longitudo foraminum VI, crassitudo in radice foraminis, in extremis F. De ballistis et catapultis symmetrias, quas maxime expeditas putavi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ admñ machiatõib et duces uictores et ci¬
uitates difense ẽẽ possnt. xxun¬
Simũ ad oppugnatões anes sit muentus
morat᷑ cẽ. Cartuginenses ad gades oppug¬
nantas castra posuerĩt cũ aut̃ castellũ añ ce¬
pissent so emoleri st conati post ea ꝙ nõ huert
ad de molitonẽ fram̃ta supserũt tignũ idq ma¬
ita gradatim ex o die tota ꝯmuntonẽ disi¬
panerũt ¶ Post eã quida fub tyriꝰ noĩe phep¬
hais menos hac rone et inuentone iductus
tis iotis fucit õ qiꝯpegit atrectarius et mono

Expanded text:
m machinationibus et duces victores et civitates defensae esse possint. Primum ad oppugnationes aries sic inventus memoratur esse. Carthaginienses ad Gadis oppugnandas castra posuerunt. cum autem castellum ante cepissent, id demoliri sunt conati. posteaquam non habuerunt ad demolitionem ferramenta, sumpserunt tignum idque maita gradatim ex ordine totam communitionem dissipaverunt. Postea quidam faber Tyrius nomine Pephrasmenos hac ratione et inventione inductus tis rotis fecit supraque compegit arrectariis et iugis
Abbreviated transcription (Latin):
re quadrato qnquagenũ pedũ linea drago¬
mo fuerint dẽsignate eadem magintudie
et eate pedũ nio quatuor in maiore er̃ ef¬
fecta. hac rone dupplicatõ grã mitis rõnib¬
Tem pyttagoras normã sñ irtificis
fabricatõnib inuenta oñt et quã mag¬
io labore fabri norma facientes ni ad uer̃
ꝑduce̾ possunt to tõnib et methodi semẽ¬
ditũ eius preceptis explicat᷑. Namq samia¬
tur reguletres equibo unasit pedes .in.
mibrextreniis scẽma hñtes t̾goni forma¬
bũt norma eniandata. ¶Adeas ant̃ rlaꝵ
singlar longitudies si singla quatrita prbalo¬

Expanded text:
re quadrato quinquagenûm pedum linea diagore quadrato quinquagenûm pedum linea diagonio fuerint designata, eadem magnitudine et eodem pedum numero quattuor in maiore erunt effecta. hac ratione duplicatio grammicis ratitem Pythagoras normam sine artificis fabricationibus inventam ostendit, et quod magno labore fabri normam facientes vix ad verum perducere possunt, id rationibus et methodis emendatum ex eius praeceptis explicatur. namque si sumantur regulae tres, e quibus una sit pedes III, inibus extremis schema habentes trigoni, deformabunt normam emendatam. ad eas autem regularum sing
Abbreviated transcription (Latin):
munera ad stͥpctor prudencia pͥuatĩ p̃ublica
suerint hom̃ib pp̾ata nosolũ arbitro palmas
et coronas hus tribui oportẽ s eciã det̾im q
triũphos et int sedes dior sedes eor dedica¬
dos iudicire. ¶ Ur aũ cogitata utilr hõib
adiutã explicandã epłib singła paucoꝵ
uti erempla ponõq recognoscentes nccio
hus t̾ bui honores optẽ hoĩes ꝯficebumir
Et pmu platonis emltis rõcinatõiba u¬
tillissimis unã ꝙ̃ adm̃ ab eo explicata sit.
ponam.
Qcs aut ag̾ ꝑib latib sient quadra¬
tus cũq oportuit dupplicare q opus
tur es discrectonibꝰ linear em̃ datis epit.
Est aut̾ eius rei ħ de monstrato. Quadratus
locus qerit longus et latos petes deuos effic
nems põt ĩuenne. Namqr si enii. ostitueu¬
trigona equa magnititoie singła aree pe
dugaquagenũ adeius q lineẽ dragons
longiti diẽ locus quadrat ꝑib lat̾ib descri¬
batur. Ita qua magnã duo trigona ĩmmo¬

Expanded text:
munera ab scriptorum prudentia privatim publiceque fuerint hominibus praeparata, non solum arbitror palmas et coronas his tribui oportere, sed etiam decerni triumphos et inter deorum sedes eos dedicandos iudicari. Eorum autem cogitata utiliter hominibus ad vitam explicandam e pluribus singula paucorum uti exempla ponam, quae recognoscentes necessario his tribui honores oportere homines confitebuntur. Et primum Platonis e multis ratiocinationibus utilissimis unam, quemadmodum ab eo explicata sit, ponam. locus aut ager paribus lateribus si erit quadratus eumque oportuerit duplicare, quod opus enitur, eo descriptionibus linearum emendatius reperitur. est autem eius rei haec demonstratio. quadratus locus, qui erit longus et latus pedes denos, efficit nemo potest invenire. namque si XIIII constituentrigona aequa magnitudine, singula areae pedum quinquagenûm, ad eiusque lineae diagonalis longitudinem locus quadratus paribus lateribus describatur. ita quam magna duo trigona in mino
Abbreviated transcription (Latin):
tor maiores ita mag nos honores ꝯstite¬
nit uti nõ mõ in quentu stantes cũ palma et
gis ĩmena et in prĩas iuehent᷑. req pubb¬
ta ppetua uita ꝯstitius uestigalibꝰ stuant.
Cĩ ergo aĩaduertã q̃ miror q ĩ nõ stripto

Expanded text:
 maiores ita magnos honores constituerunt, uti non modo in conventu stantes cum palma et gis in moenia et in patrias invehantur e reque publica perpetua vita constitutis vectigalibus fruantur. cum ergo