comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maiores nr̃i accipiendũ descripseri t̃. nõ spacioꝵ m̃su¬
ras s diuisionũ rationes secute sũt. mare hoc siꝗdẽ
magnũ ꝙ abocasu ex occeano orit᷑. in meridiȩ magiᷤ uer¬
gens angustiorẽ int̃ se et occeanũ coertate africe limitẽ
fecit unde etiã aliqui quãuis eã longitudinẽ. partẽ
tam̃ multo angustiorẽ intelligentes. inuerecundũ arbi¬
trati terciã uocare partẽ s potiꝰ ineuropa africã de¬
putantes. hoc ẽ scdẽ portionẽ appellare maluerunt.
Freterea cũ multo ampliꝰ terre inafrica ardore solis ꝗͣ
ineuropa rigore frigoris incultũ atq incognitũ sit.
quippe cũ oĩa pene aĩantia uł germinantia patientiꝰ
⁊ tollerabiliꝰ adsũmũ frigoris quã adsũmũ caloris ac¬
cedũt. ea scilicet causa ẽ africã ꝑ omĩa situ ⁊ ppłis mi¬
nore uideri ꝗa et natura sua minꝰ ht̃ spacii. et cęli in¬
egypti urbis que alexandriȩ ubi paretonio ciuitas si¬

Expanded text:
majores nostri accipiendam descripserint, non spatiorum 29 mensuras, sed divisionum rationes secuti sunt. Mare hoc siquidem Magnum, quod ab occasu ex Oceano oritur, in meridiem magis vergens, angustiorem inter se et Oceanum coarctatae Africae limitem fecit. unde etiam aliqui quamuis eam longitudine parem tamen multo angustiorem intellegentes, inuerecundum arbitrati tertiam uocare partem sed potius in Europam Africam deputantes,. hoc est secundae portionem appellare maluerunt. praeterea cum multo amplius terrae in Africa ardore solis quam in Europa rigore frigoris incultum atque incognitum sit — quippe cum omnia paene animantia uel germinantia patientius et tolerabilius ad summum frigoris quam ad summum caloris accedant — ea scilicet causa est, Africam per omnia situ et populis minorem uideri: Aegypti urbisque Alexandriae ubi Parethonio ciuitas si
Abbreviated transcription (Latin):
darũ sibi iuri cũ causa. Noualia enĩ semel cũ fructu e¬
tura exierit. si c̃ ex consul q̃d aconsulatu discesserit. uligi¬
nosus ager ẽ. semꝑ auidus. Nam humidꝰ d̾r. qui aliq̃n
siccat᷑. Uligo eni. humor terre ẽ naturalis ab ea nũquã

Expanded text:
darum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu edarum sibi virium causa. Novalia enim semel cum fructu etura exierit; sicut exconsul, quod a consulatu discesserit. Uliginosus ager est semper uvidus. Nam humidus dicitur qui aliquando siccatur. Uligo enim humor terrae est naturalis, ab ea numquam
Abbreviated transcription (Latin):
Ager. latine appellari dr̃ eo qd̾ in eo agat᷑ aliꝗd. Alii ag¬
rum ex greco nõari manifestiꝰ credunt. Ũn ⁊ uilla
drifariã diuidit᷑. aut enĩ aruus ẽ ager .i. sationalis.
aut ꝯsitus .i. aptus arborib. aut pascuus qui herbis
tantũ ⁊ aĩalib uacat. aut florus quo sũt orti apib
georgicoꝵ secutus ẽ: rura ueteres incultos agros dicebãt.
id ẽ siluas ⁊ pascua. agrũ uero qui colebat᷑. iam rus ẽ
quo mel. quo lac. quo pecus haberi põt. uñ ⁊ rusticus
nõĩat᷑. hec agrestiũ p̾ma ⁊ otiosa felicitas. Seger. ager ẽ
inquo seritur. un uirgiliꝰ illa seges demũ uotis respon¬
dit auari agricole. fõpascuus. ager dictꝰ ꝗa diuisorib a¬
groꝵ relictus ẽ ad pascendũ cõmunit̾ uicinis. alluuuᷤ
s arcent̃ fines eiꝰ obiecti fluminũ montiũ arboꝵ. un
et his agris nichil sub sicciuoꝵ interuenit. Noualis ager¬
ẽ pͥmum ꝓscissus siue ꝗa alter eis annis uacat nouan¬

Expanded text:
Ager Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt. Unde et villa adrifarius dividitur: aut enim arvus est ager, id est sationalis; aut consitus, id est aptus arboribus; aut pascuus, qui herbis tantum et animalibus vacat; aut florus, quod sunt horti apibus non abscondit. Rura veteres incultos agros dicebant, id est, silvas et pascua: agrum vero, qui colebatur. Nam rus est, quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest. Unde et rusticus nominatur. Nam haec rusticorum prima et otiosa felicitas. Seges ager est, in quo seritur. Unde et Virgilius: Illa seges demum votis respondet avari Agricolae. Compascuus ager dictus, qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluviussed arcentur fines ejus objectu fluminum, montium, arborum. Unde et in his agris nil subsitum ternis annis vacat novan
Abbreviated transcription (Latin):
dica. frlcinciꝰ. Estimatio duob modis poni afsolet insqͥꝑ¬
turis. Dicit i estimare siue ꝗ aliꝗd putat ẽẽ qd nõ ẽ. siuẽ
qui certissime scit. ⁊ ẽẽ qd̾ ẽ. Adestimationẽ incerte cog¬
nitionis ꝑtinet qd beat᷑ stephanus dicit de sc̃o moyse in
nũ ipsius daret salutẽ illis ꝗͣa estimationẽ ut incertam¬
eẽ monstraret adiecit. At illi nõ intellexerũt. Similit̾
in eodẽ libro cũ beatũ petrũ de carcere angłs eduxisse dt.
et nesciebat ꝗa uerũ ẽ ꝙ fiebat ꝑ angłm estimabat aut̃
se uisũ uidere. Nomine aut̃ estimationis certissima sci¬
enti ponit᷑ inlibro sapientiȩ ubi dr̃ de ipsa sapientia et
similitudin̾e ꝗ scientia descid̾at scit p̃terita et defutu¬
ris estimat. Qd ẽ aut̃ sapientiȩ estimare dicebat certis¬
gne passiones huiꝰ tẽporis ad futurã głam quȩ reuela¬
bitur in nob̃. Neq eni in paulo rerum istaꝵs dicenda ẽ incer¬

Expanded text:
imari. Aestimatio autem duobus modis poni assolet in Scripturis. Dicitur enim aestimare, sive qui aliquid putat quod non est, sive qui certissime scit esse quod est. Ad aestimationem incertae cognitionis pertinet quod beatus Stephanus dicit de sancto Moyse, in, quoniam Deus per manum ipsius daret salutem illis . Quam aestimationem ut incertam monstraret, adjecit: At illi non intellexerunt. Similiter in eodem libro, cum beatum Petrum de carcere angelus eduxisset, dicitur: Et nesciebat quia verum est quod fiebat per angelum, aestimabat autem se visum videre . Nomine autem aestimationis certissima scientia ponitur in libro Sapientiae, ubi dicitur de ipsa Sapientia: Et si multitudinem quis scientiae desiderat, scit praeterita et de futuris aestimat . Quid est autem Sapientiae aestimare, nisi certisgnae passiones hujus temporis, ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Neque enim in Paulo rerum istarum dicenda est incer
Abbreviated transcription (Latin):
pens dicta. eo qd duo capita habeat. unũ in loco suo. alterum
incauda. currens exutroq capite. tractu corporis circulato.
hec sola serpentiũ frigori se comittit. pͥma om̃ium ꝓcedẽs.
de qua lucanꝰ. et grauis ingeminũ uergens caput amphi¬
bena. cuiꝰ oculi lucent ueluti lucerne:. Amphibia sũt que
dam genera pisciũ. dicta. eo qd ambulandi int̾ris usum.
et natandi inaquis officiũ hñt. Anãpi enĩ grece utrũq

Expanded text:
aena dicta eo quod duo capita habeat, unum in loco suo, alterum in cauda, currens ex utroque capite, tractu corporis circulato. Haec sola serpentium frigori se committit, prima omnium praecedens, de qua idem Lucanus: Et gravis in geminum vergens caput amphisibaena. Cujus oculi lucent veluti lucernae. dam genera piscium, dicta eo quod ambulandi in terris usum et natandi in aquis officium habeant. Ἀμφὶ enim Graece utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
ros minat᷑. Orig. Alachinos. ingreco scriptũ ẽ. qd neq
iubilũ. neq ululatũ ꝓpriȩ significat. s illã magis ostẽ¬
dit uocẽ qua belli tẽꝑre exercit᷑ clamorẽ cũ sonu tol¬
lens unanimiter ẽẽ. coortari adp̾liũ solet. tam̃ hic ser¬
mo inscripturis iubilatio magis quã ululatꝰ consu¬
eus scribi. ut ibi iubilate dño om̃is terra.⁊ iteꝵ bea¬

Expanded text:
Graeco scribitur, quod neque jubilum, neque ululatum proprie significat, sed illam magis ostendit vocem, qua belli tempore exercitus clamorem consonum tollens, unanimiter se cohortari ad bellum solet, tamen hic sermo in Scripturis jubilatio magis quam ululatio consuevit inscribi, ut ibi: « Jubilate Deo omnis terra ; » E
Abbreviated transcription (Latin):
dieut africã appellari abuno exposteris abrahe de cetu¬
urxta nieridiẽ ꝑ ethyopiã usq ad athlantẽ montem.
Aseptentrionali uero parte mediteraneo mari ꝯuncta
dadit᷑. ⁊ ingaditano fretu finit᷑. habens ꝓuincias li¬
biam crinensẽ pentapoli. atripolim. bytatiũ. mar¬
caginẽ. numidiã mauritaniã. sitifensem. mauritane

Expanded text:
est. Africa appellata ab uno ex posteris Abrahae de Cetthuiuxta meridiem per Aethiopiam usque Athlantem montem. A septentrionali vero parte Mediterraneo mari coniuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, Pentapolim, Tripolim, Byzacium, Carthaginem, Numidia
Abbreviated transcription (Latin):
mo n die. d̾s lucis noie ꝯdidit angłos. Scdo infirinam̃ti ap¬
pellatiõe cȩlos. Tercio indiscretionis uocabulo. sp̃em aqͣrũ
et terre. Quarto luminaria cęli. Qnto aĩantia ex aquis.
gñ enos. qui cepit inuocare nom̃ dñi. Enos anno .xc. gñ
lxu. gñ iareth. Iarethanno.c.lxii. gñ enoc. qui translatꝰ ẽ.¬

Expanded text:
imo enim die Deus in lucis nomine condidit angelos. Secundo in firmamenti appellatione creavit caelos. Tercio in discretionis vocabulo speciem aquarum et terrae. Quarto luminaria caeli. Quinto animantia ex aqua. uit Enos, qui cepit invocare nomen Domini. Enos anno XC. genuit LXXII.a genuit Iareth. Iareth anno CLXII. g
Abbreviated transcription (Latin):
Agonꝰ grecũ ẽ quẽ enĩ latini certamina. greci agonꝰ uocãt
afrequentia qua celebralit̾int᷑. siꝗdẽ ⁊ omnẽ cetũ atq ꝯ¬
uentũ agona dici. Alii qd incirculis et quasi agoniis .i.
sine angulo locis sederent. nuncupatos agonas putãt.
sagittandi ꝑicia. standi patientia. ad cithaꝵ quoq ł tibi¬
as incredendi gestus de morib quoq de forma de can¬
tandi modulatione. Perrestris quoq belli ⁊ naualis
prelu ꝑpetiondoꝵq supplicioꝵ certamina. ꝓsł. Agonia.
tat. Nacis. Agonia. uictime. ł hostiȩ. hostia aut̃ minor.
uictima maior. ꝗa ictu cadit. ł ꝗa uincta ad aras ꝓdu
dotes futura nuntient. uñ etiã antiqui ꝑegrinos et

Expanded text:
agone. Quae Latine certamina, Graeci ἀγῶνας vocant, a frequentia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; ali quod in circulis et quasi agoniis, id est sine angulo locis, ederentur nuncupatos agonas putant. sagittandi peritia, standi patientia, ad citharam quoque vel tibias incedendi gestus, de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli et navalis proelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. § 27 De amussim’. Agoniae, uictimae uel hostiae. Hostia autem minor, uictima maior, quia icta cadit uel quia uincta ad aras perddotes futura nuntient. Vnde etiam antiqui peregrinos et
Abbreviated transcription (Latin):
tubabant. Ambr̃. Astas ẽ. qͣn sol inseptentrionẽ se subri¬
git ⁊ spacia diurna ꝓducit. Noetes uͦ coartat ⁊ adstringit.
Itaq quo magis usu assiduo aeri huic copulat᷑ atq miscet᷑.
eo ampliꝰ aerẽ ipsũ uaporat ⁊ humore exsiccato t̾rã fatescit
inpuluerẽ. ⁊ adolescere facit semina. ⁊ tã quã sucos uirides
maturesc̾e facit poma siluaꝵ. Tũc ꝗa sol estiuis flagrat ar¬
dorib minores umbraᷤ facit. ⁊ meridianũ q̃m exalto hunc

Expanded text:
tur. 3. Aestas est, cum sol in septentrionem se subrigit, et spatia diurna producit, noctes vero arctat et stringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur, atque miscetur, eo amplius aerem ipsum vaporat, et humore exsiccato terra fatiscit in pulverem, et adolescere facit semina, et tanquam succos virides maturescere cogit poma silvarum. Tunc, quia et sol aestivis flagrat ardoribus, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Sostorithiã pentesilia regno petita ẽ. Cuiꝰ troiago bel¬
lo clarissima int̾ uiros docum̃ta uirtutis accepimꝰ. Pro dolor
pudet erroris humani mulicres patria ꝓfuge europã atq
asiã .i. plurimas fortissimasq mundi partes intrauerunt.
ꝑuagate sũt deleuerũt centũ pene annis euertendo urbes
plurimas. atq alias ꝯstituendo tenuerũt. haꝵ multitudo¬

Expanded text:
accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano belaccepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo tenuerunt: nec t
Abbreviated transcription (Latin):
su hostiũ trucidant᷑. huiꝰ locũ sinopae filia capescit. Que
singularẽ uirtutis głam ꝑpetua uirginitate comula¬
uit. hac fama excitatas gentes tanta admiratio ⁊ for¬
mido inuaserat. ut hercules quoq cũ iussus fuisset a dño
suo exibere arma regine. quasi in euitabile ꝑicu ũ desti¬
natus uniu̾sam greciȩ electã ac nobilẽ iuuentutem
contraxerat. Nouem longas naues p̃pararet. nec tamen con¬
tentus ex anime uiriũ. ex inꝓuiso adgrediet insꝑat᷑ circũue¬
nire maluerit. Due tũc sorores regno p̃erant. anthiopie
et orithia herculis mari aduentꝰ incaut᷑ inhermes que pacis
incuria desides oppressit. Int̃ cesas captasq cõplurimas due
sorores anthiope. menalippe ab hercule. hyppolite atheseo re¬
tente. S thescus hyppolitẽ matrimonio ad sciuit hercules.
menalippen sorori reddidit. ⁊ arma regine p̃tio redẽptioniᷤᷤ

Expanded text:
su hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae su hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum destinatus, uniuersam Graeciae lectam ac nobilem iuuentutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis
Abbreviated transcription (Latin):
pulsi ingentẽ iuuentutẽ secũ traxissent incapadocie porti¬
exilio ac uiduitate ꝓmote. arma sumunt. ⁊ ut omĩb par
exsimili condicione aĩuiᷤᷤ fieret uiros qui suꝑfuerant int̾fi¬
ciunt. atq accense in hostẽ sanguine suo. ultione cesoꝵ con¬
iugũ finitimoꝵ excidiꝰ consecunt᷑. Tũc parte armis quesita.
ext̃nos concubit᷑ ineuntes. editos mares mox enecant. femi¬
nas studiose nutriurit mustis infanitũ dexteriorib ma¬
millis. ne sagittarũ iactu impedirent᷑. uĩ. amazones di¬
cte: haꝵ due fuere regine. Marphesia ⁊ lampeto. que
agmine diuiso induas partes. uicissim curã belli. ⁊ domͦ
custodiã sortiebant᷑. Igit cũ europe maximã partẽ domu¬
issent. asie uero aliquantis ciuitatib captis. Ipse aũt ephe¬
sũ. aliasq urbes ꝯdidissent. ꝑp̃cipuã exercit᷑ sui partẽ. onu¬
stam opulentissimãq p̃dam addomũ reuocant. Reliq̃
ad tuendũ asie imꝑiũ relictȩ cũ marphesia regina. xur.¬

Expanded text:
pulsi, ingentem juventutem secum traxere, et in Capadociae Pontiexilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae. harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concur
Abbreviated transcription (Latin):
dite. uenus. hieis. Afronitrũ gre latine spuma nitri
ẽ. de quo ꝗdã ait. Rusticꝰ es nescis ꝗd greco dicar nõie.
spuma uocor nitri grecꝰ es afronitru. colligit᷑ aut̃
inasia inspeluncis distillans. de hinc siccat᷑ sole. opti¬
mũ putat᷑ siminime fuerit ponderosũ. ⁊ maxime
fuerit habile. colore pene purpuereo pot̾ om̃em¬

Expanded text:
ittoribus. 8. Aphronitrum Graece, Latine spuma nitri est, de quo quidam ait: Rusticus es, nescis quid Graeco nomine dicar. Spuma vocor nitri Graecus es aphronitrum. Colligitur autem in Asia, in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur, si minime fuerit ponderosum, et maxime friabile, colore pene purpureo.
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd solus escas ruminare ꝑibet᷑. deniq alii pisces. non
ruminant. Tradũt aut̃ hũc ingeniosũ ẽe. Nãq inclu¬
sũ nasis nõ fronte erũꝑe nec infestis uiminib caput
inserere s adu̾sũ caude ictib crebris laxare foras atq
ita retrorsũ redire quẽ luctatũ eiꝰ si forte alius escaurꝰ
extrinsecus uideat. app̃hensã ordicus ł morsib caudã
adiuuare nisus erũpentis. Aesculapius apollinis filiꝰ.¬

Expanded text:
eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea mi
Abbreviated transcription (Latin):
uitant aũt canenẽ ꝗa dãpnosus ẽ. unũ enĩ significat
calculi partim ordinẽ mouet᷑. partim uage. Ideo alios
inciti uocant᷑ qui bis pes ultra p̃cedenti nulla restat.

Expanded text:
Vitant autem canem quia damnosus est; unum enim significatVitant autem canem quia damnosus est; unum enim significatCalculi partim ordine moventur, partim vage: ideo alios inciti vocantur, quibus spes ultra procedendi nulla restat.
Abbreviated transcription (Latin):
lusus tabule inuenta agrecis. inotio troiani belli. aqͦ¬
dictus qo ꝑ eũ tessere ꝑgant. siue qd turris speciem ha
qd lenes sint et rotundi. uñ ⁊ calculus dicit᷑ lapis bre¬
uis qͥd sine molestia sui breuitate calcat᷑. Itẽ calculi quod
exiliendo discurrunt. Olim aut̃ tessere iacula appellabant᷑
ꝑ allegoriã hanc artẽ exercere et sub quadã reꝵs similitu¬
dine fingere. Nam trib tesseris ludere ꝑibebant ꝓpter
tria scłi tẽpora. p̃sentia. p̃terita. et futura. ꝗa nõ stant
s decurrunt. s et ipsas uias senariis locis distinctas ꝓpter
ȩtatis hominis. t̾nariis lineis ꝑꝑ tẽpora argum̃tant᷑. In¬
de et tabulam t̾nis descriptã dicunt lineis. Iactꝰ ꝗsq ap̃d
senio. postea appellatione singuloꝵ mutata ẽ et unionẽ
canẽ. tronẽ suppũ. quadrionẽ planã uocant. Iactus
tesseraꝵ. ita aꝑitis aleatorib cõponit᷑. ut adferat quod
uoluerit ut puta senionẽ qui eis in boni iactu ad ferat.

Expanded text:
lusus tabulae, inventa a Graecis in otio Troiani belli a quodictus quod per eum tesserae pergant, sive quod turris speciem hab Calculi vocati quod lenes sint et rotundi. Unde et calculus dicitur lapis brevis, qui sine molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod exiliendo discurrant. Olim autem tesserae iacula appellabanturper allegoriam hanc artem exercere, et sub quadam rerum similitudine fingere. Nam tribus tesseris ludere perhibent propter tria saeculi tempora; praeterita, praesentia et futura, quia non stant, sed decurrunt. Sed et ipsas vias senariis locis distinctas propter aetates hominum ternariis lineis propter tempora argumentantur. Inde et tabulam ternis descriptam dicunt lineis. CAPUT LXV. De vosenio. Postea appellatio singulorum 412 mutata est, et unionem CANEM, trionem SUPPUM, quatrionem PLANUM vocabant. tesserarum ita a peritis aleatoribus conponitur ut adferat quod voluerit, utputa senionem, qui eis in iactu bonum adfert.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua frigida. atq humida. Aer. calidꝰ ẽ ⁊ humidꝰ. Ignis calidꝰ.
atq siccus. ꝑhas eni iugales qualitates sic sibi singula cõmi¬
scunt᷑. Terra eñĩ cũ sit arida ⁊ frigida. coniungit᷑ aquȩ ꝑco-
gnitionẽ qualitatis. frigida rursus aqua aͤre ꝑhumorẽ
ꝗa humidꝰ ẽ aer. aqua uero quasi ꝗbrdã duob brachiis
frigoris atq humoris. altero t̃ram altero aerẽ uidet᷑ cõple¬
cti. frigido ꝗdem t̾ram. acrẽ humido. Ipso quoq aer me¬
dius int̃ duo cõpugnantia ꝑ naturã. hoc ẽ int̃ aquã ⁊ ignẽ
lorẽ aeri adnectit᷑. siccitate aut incõmunionẽ t̃̾re sociat᷑.¬

Expanded text:
aqua frigida atque humida; aer calidus atque humidus; ignis calidus aqua frigida atque humida; aer calidus atque humidus; ignis calidus atque siccus. Per has enim jugabiles qualitates sic sibi singula commiscentur. Terra enim, cum sit arida, et frigida, conjungitur aquae per cognationem qualitatis frigidae. Rursus aqua aeri per humorem, quia humidus est aer. Aqua vero quasi quibusdam duobus brachiis frigoris, atque humoris, altero terram, altero aerem videtur complecti, frigido quidem terram, aerem humido. 3. Ipse quoque aer medius inter duo compugnantia per naturam, hoc est, inter aquam et ignem, lore aeri adnectitur, siccitate autem m communionem terrae ac societ
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. iiiiͬ. aer. ignis. aqua. et terra. quȩ om̃ib sibi mixta
sũt. si ꝗdẽ et interra ignẽ repperias. ꝗa ex lapidib et ferro fre¬
quent̃ excutit᷑. ⁊ incelo cũ sit ignitus. ⁊ micans fulgentib
stellis polus aqua ẽẽ possit intelligi quȩ uł supͣ cęlũ ẽ. uel
de illo suꝑiori loco interrã largo frequent̃ imbre dimitti
quaꝵ hec ẽ natura. ignis tenuis acut᷑. ⁊ mobilis. aer. mo¬
bilis. acutꝰ. ⁊ crassus. Aqua. erassa. obtunsa. ⁊ mobilis. Terra.
crassa. obtunsa. immobiliᷤᷤ. quȩ etiã sibi ita comiseunt᷑. Terra
quidẽ crassa. obtunsa.⁊ immobilis. cũ aquȩ crassitudine:. et
obtunfitate colligat᷑. Deinde aqua aeri. crassitudine. ⁊ mobi¬
litate coniungit᷑. Rurs. aer. igni comunione acuti ⁊ mobi¬
lis conligat᷑. Terra aut̃ ÷ ignis. ase separant᷑. s aduob mediis
tur.Ita his u̾bis distinguit. Perra in ꝗt arida ⁊ frigida est.

Expanded text:
tuor, caelum ignis aqua et terra, quae in omnibus sibi mixta sunt, siquidem et in terra ignem repperias, qui ex lapidibus et ferro frequenter excutitur, et in caelo, cum sit ignitus et micans fulgentibus stellis polus, aqua esse possit intellegi, quae uel supra caelum est uel de illo superiore loco in terram largo frequenter imbre demittiQuarum haec est natura: ignis tenuis, acutus et mobilis; aer mobilis, acutus et crassus; aqua crassa, obtusa et mobilis; terra crassa, obtusa, immobilis. Quae etiam sibi ita commiscentur. Terra quidem crassa, obtusa et immobilis, cum aquae crassitudine et obtusitate colligatur. Deinde aqua aeri crassitudine et mobilitate conjungitur. Rursus aer igni communione acuti et mobilis colligatur. Terra autem et ignis a se separantur, sed a duobus mediis tur ita his verbis distinguit: Terra, inquit, arida et frigida est;
Abbreviated transcription (Latin):
nec mireris tam exiguũ nutrim̃ti tempꝰ cũ absolutio
fetuũ tam paucoꝵ dieꝵ sit. tantã aut grãm miniscu¬
la auis diuinit᷑ indultã ht̃. ut hos quatuordecĩ dies na¬
utici p̃sũpte serenitate obseruent. quos ⁊ alchionidas
uocant quib nullus motꝰ ꝓcellose tẽpestatis orrescat.

Expanded text:
nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio nec mireris tam exiguum nutriendi tempus, cum absolutio fetuum tam paucorum dierum sit. tantam autem gratiam minuscula auis diuinitus indultam habet, ut hos quattuordecim dies nautici praesumptae serenitatis obseruent, quos et alcyonidas uocant, quibus nullos motus procellosae tempestatis horrescant.
Abbreviated transcription (Latin):
lucris. dicta quasi alesciania eo qd hyeme instagniᷤᷤ oc¬
cea.ai nidos facit pullosq ducit. qua excubante fretu
extento equore pelagꝰ silentib uentis ꝯtigua septem
dierũ tranꝗllitate miscere. et eiꝰ fetib e. ꝯcendis. obse¬
quiũ ipsam reꝵ naturã preb̃e. acrers. Alchion auiˢ
est marina. quȩ inlitorib fetus suos edere solet. ita ut
inmari oua deponat. medio fere iemis. Nam id tꝑ̃is
fouendis habet deputatũ partib quando maxime insur¬
gat mare litorib quȩ uehementior fluctꝰ inlidit᷑ qͦ ma¬
gis repentine placiditatis sollẽpnitate auis huiꝰ eluceret
gr̃a. Namq ubi undosũ fuerit mare positis ouis subito
mitescit ⁊ om̃s cadunt uentoꝵ. ꝓcelle flatꝰq auraꝵ mi
tescunt. ac placidũ uentis stat mare donec oua foueat
alcbion sua. Septẽ aut̃ dies festus sũt ꝗb decursis educ̃
pullos fetusq absoluit ilico. alios quoq septẽ adiungit
dies ꝗb enutriet partꝰ suos donet incipiant adolescere:

Expanded text:
lucris dicta, quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. est, quae in littoribus fetus suos edere solet, ita ut in arenis ova sua deponat medio fere fouendis habet deputatum partibus, quando maxime insurgit mare litoribusque uehementior in inliditur. quo magis repentinae placiditatis sollemnitate auis huius eluceret gratia. namque ubi undosum fuerit mare, positis ouis subito mitescit et omnes cadunt uentorum procellae Batusque aurarum quiescunt ac placidum uentis stat mare, donec oua fouet alcyone sua. septem autem dies fotus sunt, quibus decursis educit pullos fetusque abaoluitabsoluit. ilico alios quoque septem adiungit dies, quibus enutriat partus suos, donec incipiant adolescere.
Abbreviated transcription (Latin):
quã harena alba mollissima pila mola quatebat. De hinc
miscebat᷑ trib partib intripondere uł m̃sura adliquata
inaliis fornaces trans fundebat᷑ que massa uocabat᷑ ut¬
tiximꝰ. admonitrũ. atq hec recoctũ. fiebat uitrũ puꝵ.
et candidũ. ꝓsł. Ad morũt. admouer᷑. tͣdiderũt. Admo¬

Expanded text:
am arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum.
Abbreviated transcription (Latin):
prius scientes deinceps scire desciuimꝰ. coꝵ. quȩ postea re¬
tellect᷑. hixt. Agnom̃ ẽ qd ex familia generis uenit. ut
puta scipio corneliꝰ a cornelia familia ortꝰ. Agnom̃ uo
catũ quasi accidens nom̾ ut metellus creticus. ꝗa cre¬
tam subegit. extrinsecꝰ enĩ uenit agnom̃ ab aliqua ratio

Expanded text:
prius scientes, deinceps scire desivimus, eorumque postea relius. Cognomen quod ex familia generis uenit, ut puta Scipio Cornelius, a Cornelia familia ortus. Agnomen quovero, quasi accidens nomen, ut Metellus Creticus, quia Cretam subegit. Extrinsecus enim venit agnomen ab aliqua ratio
Abbreviated transcription (Latin):
Rlem̃ta greci yct uixia nuncupant᷑. eo qd̾ sibi societatis cõ¬
cordia ⁊ comunione quadã cõueniant. Nam sic ea int̃ se
naturali quadã rationẽ iuncta discunt᷑. mͦ originẽ ab igni
repetentes usq ad t̾rã. mͦ at̾̃ra usq adignẽ. ut ignis ꝗdem
inaera desinat. aer. anaqua densert᷑. aqua int̾ra crassescat.
rursusq t̾ra diluat᷑ inaquã. aqua rarescat inaera. aer. in
ignẽ extenuet᷑. Qua ꝓpt̾ omĩa elem̃ta omĩb uncẽ. s unũ¬
quodq eoꝵ ex eo qd ampliꝰ ht̃ accepisse uocabulũ. Sunt
aut̃ diuina ꝓuidentia ꝓpriis animantib distributa.
Nam cȩlũ angłis. aerẽ uolucrib. mare piscib. terram
hominib ccterisq aĩantib. ereator ipse impleuit. Au¬

Expanded text:
elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse inplevit.
Abbreviated transcription (Latin):
et pentasilła rectione tͥsillabũ retinent᷑. Frauis accentꝰ cũ
uno accentu poni põt indictiõe una. cũ utrisq nũquã.
ut catullus. In cõposita dictiõe unꝰ accẽtꝰ ẽ. ut armipotẽs.
cas meta breuit̾ ⁊ nõ ꝓductã meta. ł discernende ambi¬
guitatis causa. ut ergo. Nã cũ ꝓducit᷑ causã significat.

Expanded text:
et pentasyllaba ratione trisyllabarum retinentur. Gravis accentus cum uno accentu poni potest in dictione una, cum utrisque numquam; ut 'Catullus'. In conposita dictione unus accentus est. cas meta breviter et non producte meta; vel discernende ambiguitatis causa, ut ergo, nam cum producitur go, causam significat;
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd sit adgignendũ adult᷑. siue adcrescere. ⁊ augeri.
agricultura loquens maturescentẽ fructũ. adolescentẽ
gris uirib. hisis. Adolescentior. non utiq magis adole¬
scens. s minus. ut senior minus senex. ubi cõꝑatiuus
gradꝰ minꝰ significat apositiuo. Ergo senior non satis.
sic̃ iuuenior intra iuuenẽ. sic̃ pauꝑior intͣ pauꝑem.

Expanded text:
eo, quod sit ad gignendum adultus: sive a crescere et augeri. agricultura loquens, maturescentem fructum adulescentem ior. Adulescentior non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, sicut iunior inter iuvenem, sicut pauperior intra ditem
Abbreviated transcription (Latin):
Hiets̃. Adam indicus lapis. paruus ⁊ indecorꝰ. ferru¬
gineũ haberorẽ. ⁊ splendorẽ cͥstalli. Nũꝗͣ aut ultra
magnitudinelei ab̾ellane reꝑtꝰ. hic nulli ced mat̾iȩ.
tione greca unita uis accepit. S dũ sit indomit᷑¬
ferriq ꝯtẽptoino rũpit᷑ sanguine recenti ⁊ calli¬
do macerat᷑. inultis hictib ferri ꝯfringif. cuiꝰ frag¬
m̃ta sculptortẽmis in signiendis ꝑforandisq utun¬
tur. Hic aut̃ dt cũ magnete lapide. in tantũ ut iu¬
xta posit᷑ fero patiat᷑ abstrahi magnetẽ. At si amotꝰ
magnes cõp̃he raprat atq auferat. fertq in elec¬
tri similituduenena dep̃hende. metꝰ uanos expelle¬
re. maleficis rre artib. genera eiꝰ sex. cicẽr. Adaꝑit.

Expanded text:
ta. Adamas Indicus lapis et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nuclei avellani repertus. Hic nulli cedit materiaetione Graeca indomita jus vis accepit. Sed dum sit invir, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cuius fragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias
Abbreviated transcription (Latin):
placit. Achates. lapiꝰ ẽ ueluti albani coloris. in achate flu¬
tes gẽma reꝑta pͥmũ insicilia iuxta flum̃ eiꝰdẽ nõis. pꝰtea
plurimis intris. sst aut̃ nigra hñs in medio circulos nigͦs
⁊ albos iunctos ⁊ uariatos. similiᷤᷤ ematici magis offictu
eaꝵ sic reddit᷑. tẽpestates auertũt. fulmina resistunt. E

Expanded text:
pantur. Achates lapis est ueluti galbani coloris in Achate, flutes reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt
Abbreviated transcription (Latin):
quã inputeo alto ut fundꝰ nullus sit. ita in occulto iacere
ueritatẽ. inde cõmentant academiã.i. excerto ueritatẽ
pellati. Academia cenaꝵ ubi idem plato docebat. hui oĩa
incerta ẽẽ definiunt. Nec ẽẽ aliꝗd in reb ꝙ ita sit uerũ. ut
non sit ambiguũ. uñ ꝯtͣ phisici scire aliꝗd difiniunt. aca¬

Expanded text:
quam in puteo alto, ubi fundus nullus sit, in occulto iacere veritatem. Inde commentatur Academiam, id est ex incerto veritatem Platonis Academia athenarum, ubi idem Plato docebat. Hi omnia incerta esse definiunt, nec esse aliquid de rebus, quod ita sit verum, ut non sit ambiguum. Unde alii philosophi sciri aliquid definiunt, aca
Abbreviated transcription (Latin):
ictu. ab impetu. Prdonꝰ. Abidus. Insula in europa suꝑ elles¬
pontũ posita. Angusto ⁊ ꝑiculoso mari seꝑata. ⁊ abidos gͣce
dicta ꝙ sit introitꝰ ellesponti maris in quo xerxes pontẽ
longe eat. ⁊ in excelsũ ꝓmineat. cuiꝰ nat᷑a exꝑ̃ ẽ t̾reni hu
hanc ꝗdã gallieũ uocant ꝓpt̾ eandorẽ. Est aut̃ sine nodo.

Expanded text:
inter Syrum et Hebraeum. Abydos insula in Europa super Hellespontum posita, angusto et periculoso mari separata, et Abydos Graece dicta, quod sit introitus Hellesponti maris, in quo Xerxes pontem longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura expers est terreni humHanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo.
Abbreviated transcription (Latin):
malleis fragile c̃. Siꝗdẽ om̃e aes diligentiꝰ purgatis igne
uiciis excoctis quȩ regulare efficit᷑. Cãpanũ quoq int̃
genera aris uocat᷑. a cãpania scilicet ꝓuincia quȩ ẽ in
italiȩ partib utensilib et uasis om̃ib ꝓbatissimũ. Es
om̃e frigore magno meliꝰ fundit᷑. As rubiginẽ celeriꝰ
trahit. nisi oleo ꝑungat᷑. Seruari aut̃ idoptime. etiã
inliꝗda pice tradũt. int̾ omĩa metalla aes uocalissimũ
ẽ.⁊ maxime potestatis. Ideo ⁊ ȩnea limina. uñ ⁊ uir¬
flos catmia gignit᷑ inmetalloꝵ aeris ⁊ quȩ argenti
fornacib insidente nitore. Namq et ipse lapis exquo fit
xs catinia uocat᷑. sic rursus infornatib existit. ⁊ nominiᷤᷤ
sui originẽ recipit. aris flos fit seu gignit᷑ conflationib
resoluto atq reliquato aere: suꝑ fusa frigida. Repentina i
densatiõe tãquã de sputo reꝑat᷑ flos. eruginẽ quoq aes

Expanded text:
malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea limina; unde et Verflos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes
Abbreviated transcription (Latin):
congessit. et eas incendit. Ita ex hac cõmixtiõe. fabri su¬
stulerũt ⁊ feceru̾t ꝑapsides. sic corinthia nata sũt ex õib
inunũ nec hoc nec illud. uñ usq hodiernũ diẽ siue ex ip̃o
siue ex imitatiõe eiꝰ aes corinthiũ ł corinthia uasa dicũt᷑.
huiꝰ tria genera unũ candidũ ad argenti nitorẽ accendẽs.
Alterũ in quo plus auri fulua natura ẽ. Terciũ in quo eqͣ¬
lis cunctoꝵ tẽperies. coronariũ exductile aere tenuat᷑ in¬
laminas. tauroꝵ. quȩ felle tinctũ speciẽ auri in coronis
istrionũ p̃bet. uñ ⁊ appellatũ pyropũ igneus color uoca¬
uit. Nã quȩ insingulas uncias aeris additi auri scripulaᷤ
senis p̃tenui bratea ignescit flãmasq imitat᷑. unde et py¬
ropũ dr̃. Regulare aes dr̃. qd ab aliis duenle dicit᷑ quale
sile. ꝗtantũ fundit᷑. hoc ⁊ caldariũ ꝙ tantũ fundit᷑. Nam

Expanded text:
congessit, et eas incendit. Ita ex hac commistione fabri sucongessit, et eas incendit. Ita ex hac commistione fabri sustulerunt, et fecerunt paropsides. Sic Corinthia nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc, nec illud. Unde et usque in hodiernum diem, sive ex ipso, sive ex imitatione ejus, aes Corinthium, vel Corinthia vasa dicuntur. Hujus tria genera: unum candidum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quod ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum telamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale i tantum funditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
go uerbũ est. higid. Aes. asplendore aeris uocatũ. sic̃ au¬
rum. et argentũ. Apud antiquos aut̃ pͥor aeris quã fer¬
ri cognit᷑ usus. Aere ꝗꝓpe pͥmi ꝓsindebant t̾rã. aere cer¬
uenda ctas cõmutat tẽpora reꝵ. et qd fuit inprecio
fit nullo deniq honore. usus acris postea tͣnsut insi¬
pte sũt. cypͥũ aes incypro insula pͥus reꝑtũ. uñ ⁊ uoca¬
tum. factũ ex lapide eroso quẽ catmian uocant. et ẽ du¬
ctile. huic si addat plũbũ. colore purpureo fit. Aurical¬
eum dictũ qd̾ et splendorẽ auri. et duriciã exis possideat.
sst aut̃ nom̃ cõpositũ ex lingua latina ⁊ greca. s enĩ ser¬
mone grecoꝵ. calco uocat᷑. fit aũt ex ere ⁊ igne multo.¬
ac medicaminib ꝓducit᷑ adaureũ colorẽ. Corinthiũ est
mixtio om̃iũ metallors qd̾ casus pͥmũ miscuit corintho
cum caꝑent᷑ incensa. Nã dũ hanc ciuitatẽ anibal cepisset.
om̃s statuas aereas ⁊ aureas ⁊ argenteas in unũ locũ

Expanded text:
 aere. Aes a splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe prius proscindebant terram, aere cervenda aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in siptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum, factum ex lapide aeroso, quem cadmiam vocant; et est ductile. Huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. Aurichalcum dictum quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca; aes enim sermone Graecoac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. 4. Corinthium est commistio omnium metallorum, quod casus primum miscuit Corintho, cum capererur incensa. Nam dum hanc civitatem Annibal cepisset, omnes statuas aereas, 291 et aureas, et argenteas in unum rogum
Abbreviated transcription (Latin):
inclem̃tiã. sã uͥ eos adu̾terint tẽp uolat᷑ pͥmordia.
nidis eos eiciunt ss̃ ꝯtinuoq elunt ac simorent᷑ ꝓ
unt. csidem ad hoc eos et̃ gn̾atos tiã aues ad cauẽ¬
dũ formido exerceat. nec passim s relaxent. s ꝑi¬
cula p̃donib declinanda ꝓspicudeinde cũ his na¬
tura qd̾dã p̃dandi munꝰ mnoleu magis atenero
pullos suos instruere uident᷑: dam. quã passis
discant cybũ magis expectare querere. ne na-¬
ture sue deponãt uigorẽ inĩtũt studia nutri¬
endi.ut in usu rapiendi audcõpellant. Aldltꝰ.¬

Expanded text:
inclementiam, quod ubi eos adverterint tentare volatus primordia, nidis ejiciunt suis, continuoque eliminant; ac si morentur, unt? Consideremus ad hoc eos esse generatos, ut etiam aves ad cavendum formido exerceat; ne passim curas relaxent, sed pericula praedonibus declinanda prospiciant. Deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleverit, magis a tenero pullos suos instituere videntur ad praedam, quam pastus discant cibum magis exspectare quam quaerere, ne naturae suae deponant vigorem. Intermittunt studia nutriendi; ut in usus rapiendi audere compellant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsodia dr̃. exgreco nom̃ accepit. Nã grece pros. latine ad.
sũ ẽ. Latini aut̃ hñt ⁊ alia noĩa. Nã accent᷑ ⁊ tonꝰ. ⁊ tenores
dicunt. ꝗa ibi sonꝰ cresit ⁊ desinit. Accentꝰ aut̃ dict᷑. qd
iuxta cantũ sit. sic̃ adu̾biũ ꝗa iuxta u̾bũ ẽ. Acutꝰ accẽ¬
tus dictꝰ. ꝙ acuat ⁊ erigat silłam. grauis ꝙ depͥmat et¬
deponat. Est N ꝯtͣriꝰ acuto crrcũ flex̾. ꝗa de acuto et
graui ꝯstat. Incipiens is ab acuto ingrauẽ desinit.
atq ita dũ ascendit ⁊ descendit circũflexus efficit᷑. Acu¬
tus aut̃ ⁊ circũ flexꝰ similes sũt. Nã utiq leuat silłam. gra¬
uis contrariꝰ uidet᷑ ambob. Nã sẽꝑ depͥmit silłas cũ illi le¬
uent. ut ẽ. uñ uenit titanetnox ibi sicda ꝯdit. Uñ hic
grauis ẽ. Minꝰ n sonat. ꝗͣ acut᷑ ⁊ circũ flexus. Monasilła
aut̃ pars orationis si naturalit̾ breuis ẽ. ut uir. aut
positone longa. ut ars. acutũ accẽtũ habebit. Siuͦ nat᷑a¬

Expanded text:
sodia dicitur, ex greco nomen accepit. Nam pros grece, latine ad, sum est. Latini autem habent et alia nomina. Nam accentus et tonos et tenores dicunt, quia ibi sonus crescit et desinit. Accentus autem dictus, quod iuxta cantum sit, sicut adverbium quia iuxta verbum est. Acutus accentus dictus, quod acuat et erigat syllabam, gravis, deprimat est enim contrarius acuto; circumflexus, quia de acuto et graui constat: incipiens enim ab acuto in grauem desinit atque ita, dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt; nam uterque leuat syllabam. Grauis contrarius uidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars oratio < n > is, si naturaliter breuis est, ut uir, aut longa positione, ut ars, acutum accentum habebit; si uero natura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓuincia appellata. hec pene insula ẽ. nã absq septẽtriona¬
li parte qͣ machedone iungit᷑. undiq septa ẽ mari. Abori¬
ente i ht̃ misteũ mare. abeuro creticũ ameridie ioni¬
cum. abafrico ⁊ occasu. cassiopas insulas asola i septẽtronali
parte macedonie uł attice t̃re coniungit᷑. huiꝰ capud
est urbs corrinthus grecie decus. uniẽ. Achaia. grecia.

Expanded text:
provincia appellata est. Haec pene insula est. Nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Mirtheum mare, ab euro Creticum, a meridie Ionium, ab Africo et occasu Cassiopas insulas, a sola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus, Graeciae decus. Inachus est
Abbreviated transcription (Latin):
am. hec diffẽntia ẽ. qd̃ zelus int̾dum ⁊ in bonam
partẽ accipit᷑. cum qͥs nitit᷑ ea que meliora sunt
in duplicẽ scindit᷑ passionem. cũ aut qd̃ ip̃e ẽ alie¬
num eẽ ñ uult. aut aliũ uidens eẽ meliorem. do¬
let se ei ñ eẽ consimilem. Pulchre aũt quidã grecꝰ
uersum tͣnsferens elegiaco metro. de inuidia lusit
dicens. Iustius inuidia nichil ẽ que ꝓtinꝰ ip̃m
auctorẽ rodit ⁊ cruciat animũ. Inuidi autem
nom̃ dictum ẽ animi intuendo felicitatẽ alteriuᷤᷤ

Expanded text:
et inuidiam. Zelus interdum et in bonam partem accipi potest, cum quis nititur ea quae meliora sunt in duplicem scinditur passionem, cum aut quod ipse est alium esse non uult, aut alium uidens esse meliorem, dolet se ei non esse consimilem. Pulcre autem quidam Graecum uersum transferens elegiaco metro de inuidia lusit dicens: «Iustius inuidia nihil est, quae protinus ipsum auctorem rodit excruciatque animum». Inuidiae autem nomen dictum est a nimis int
Abbreviated transcription (Latin):
aprilis. Sara. in cuiꝰ manu erat coccinũ int̾p̃tatur
oriens. siue quia pͥmus apparuit. siue qđ̃ plurimi
ex eo iusti nati sunt. ut in libro paralipomenon
continet᷑. ⁊ ara.i. oriens appellatus ẽ. Sara. in t̾pre¬
sci demoeritꝰ tradidit electi celos. & siquis terat in
uino Salmeo ⁊ croceo cere modo lentescere odorem

Expanded text:
r eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in sci Democritus tradit electri colore et, si quis terat in vino palmeo et croco, cerae modo lentescere odore
Abbreviated transcription (Latin):
te dixert. uirgił. qͥnq tenent celum zone. quaꝵ un a
corusco semꝑ sole rubens. torrida semꝑ ab igne. To¬
ne celi qͥnq sunt. quaꝵ distinctionib quedã partes
temperie sua incolunt᷑ quedam in manitate frigoris
aut caloris in habitabiles existunt. que ideo ł zone ł
cuculi appellant᷑. eo quod in circum ductionẽ spere
existunt. Quoꝵ pͥmus circulus ideo arctitos appel
lat᷑. eo qd̃ intra eum arctoꝵ signa inclusa ꝓspiciunt᷑.
Scd̃s circulus ex eo therinos tropicos dicit᷑. quia
in eo erxulo sol aqͥlonis finib estatem faciens ultra
eum circulum ñ tͣnsit. s statim reuertit᷑. ⁊ inde tro¬
picos appellat᷑. Tercius circulus hiemerinos ꝗ a lati¬
nis ideo eqͥnoctialis appellat᷑. eo quod sol ad eum cũ
orbem ꝑuenit. eqͥnoctium facit. hiemerinos enim
latine dies dicit᷑ atq nox quo circulo dimidia fere
pars constituta respicit᷑. Quartus circulus antar¬
ticos uocat᷑. eo quod contͣrius sit circulo quẽ arcton¬

Expanded text:
to libro: Quinque tenent celum zone: quarum una corrusco / semper sole rubens et torrida semper ab igni; e coeli quinque sunt, quarum distinctionibus quaedam partes temperie sua incoluntur, quaedam immanitate frigoris aut caloris inhabitabiles existunt. Quae ideo, et zonae, vel circuli appellantur, eo quod in circumductione sphaerae existunt. 2. Quorum primus latur, eo quod intra eum arctorum signa inclusa perspiciuntuSecundus circulus ex eo terinos tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcti
Abbreviated transcription (Latin):
post magaritos ⁊ uniones tribuunt dignitatẽ.
g̃ marag̾d aũt a nimia uiriditate uocat᷑. Omẽ
enim sitis uiride amaꝵ dicitur. Nullis enim gem¬
mis ł herbis maior qm̃ huic. austeritas ẽ. Nam her¬
bas uirentes frondesq exsuꝑat. inficiens cuca se uiri¬
ditatẽ reꝑcussum aerem iscalpentib quoq gemmas.
speculum ita imagines reddit. quippe u̾o nero cesar
gladiatoꝵ pugnas in ⁊maragdo spectabat. Genera
eiꝰ duodecim. s nobiliores scithici qui in scithia gente
repperiunt᷑. scd̃m locum tenent patͥam. Colligunt᷑
enim i in cõmissuris saxoꝵ flante aquilone. Tunc
enĩ telluri deoꝑta int̾micant. qͥa uẽ tis his
harenae maxime mouent᷑. Terciũ ex egypto hñt
reliꝗ in metallis erariis inueniunt᷑ s uitiosi. Nam
aut ere. aut plũbo. ł lapillam̃si. ł sali similes notas
bñt. ⁊̃ maragdi aũt mero ł iuridi ꝓficiunt oleo.
eo legit᷑ ꝓ consensu marmori similis medio colore gla¬

Expanded text:
post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viridate vocatur. Omne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic austeritas est. Nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Scalpentibus quoque gemmas nspeculum, ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera ejus duodecim, sed nobiliores Scythici, qui in Scythica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani. Colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone, tunc enim tellure deoperta intermicant, quia iis ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi. Nam aut aere, aut plumbo, aut capillamentis, vel salis similes notas habent. 2. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, veo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore gla
Abbreviated transcription (Latin):
ayõ. Yno. uino gr̃c. Yno. uxor regis ad amantis.
ypoc̃tis. Ynomelli. uino ⁊ melle grecũ. Unam mipe
fuisse ꝑhibet᷑. que postea hysis appellata. ut magͣ
de cauta ẽ in egẏpto. qͣmuis alii scribant eã ex
ethiopia in egẏptũ uenisse reginã. ⁊ qd̃ late iu¬
steq imꝑauerit. eisq multa cõmoda ⁊ litteraᷤᷤ in¬
stituerit. hc̃ honorem illi additũ eẽ diuinum.
Postea qͣm ibi mortua ẽ.⁊ tm̃ honorem. ut capi¬
tali crimine reus fieret siqͥs eam fuisse hominẽ¬
dic̾et. Y palage. quocienscũq ꝑ contrariũ uerba¬
intelligunt᷑. ut dare classib austros. cũ uentis na
ues demꝰ non nauib uentos. Płc. Ypatia. cõsolatũ.
hisio: Ypaticus morb. e iecoris passione nom̃ acce¬

Expanded text:
prophetas. Postea quidem et tres pueri in fornace positi, convocata omni creatura, Creatori omnium hymnum canentes fuisse perhibetur, quae postea Isis appellata ut magna dea culta est in Aegypto; quamuis alii scribant eam ex Aethiopia in Aegyptum uenisse reginam, et quod late iusteque imperauerit eisque multa commoda et litteras instituerit, hunc honorem illi habitum esse diuinum. postea quam ibi mortua est, et tantum honorem, ut capitali crimine reus fieret, si quis eam fuisse hominequia ejus tempore primum in Ecclesia Mediolanensi celebrari coeperunt. Cujus celebritatis devotio dehinc per totius Occidentis Ecclesias observatur. Carmina autem quaecunque in laudem Dei dicuntur, hymni vocantur. De