comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs uulnerat᷑. ne contẽplanti adusanio animꝰ augesce¬
ret. hanc subconsulil romani usi ft̃ milites. uñ &ẽ.
rosati uocabant᷑. Solebant enĩ pͥdie qm dimicandum
cẽt ante pͥncipia ꝓponi. qͣi admonitio ⁊ inditiũ futu¬
re pugne. Laculata ẽ que lacus quadratos quosdã
cũ pictura ht̃ intertos. aut additos acu. lacinctina
uestis est acrio colore resplendens. Molocinia que
maluaꝵ stramine conficit᷑. quã alii melocinã. alii
mauellã uocant Bombiocina. e bombice uermich
qui longissima ex se fila generat. quoꝵ tertura
bombiciniũ dr̃. conficit᷑ ꝙ in insula choo. Apoca¬
lama. Senica a serico
dicta. uł qͣd eam seres pͥmi misert̃. Dloserica. tota se¬
rica. Dlo enĩ totũ. Tramoserica. stam̃ e uno. trana
ex serico. Olophora tota ex purpura. olo enĩ totũ. Bis¬
sina candida. confecta ex quodã gen̾e̾ uni grossioris.
tramũ de fibri lana hñs. Caprina.
masticina.

Expanded text:
acie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceacie vulneraretur, ne contemplanti adversario animus augesceret. Hanc sub consulibus Romani usi sunt milites; unde etiam russati vocabantur. Solebat etiam pridie quam dimicandum esset ante principia proponi, quasi admonitio et indicium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. tramam de fibri lana habens. Caprina. Masticina e
Abbreviated transcription (Latin):
barbare gentes dũ sint nude. usꝙ hodie tenent. Hec⁊
campestria nuncupant᷑. ꝓ eo eisdẽ iuuenes qͥ nudi
exertent᷑ in campo. pudenda oꝑiunt. Tunica uestis an¬
tiqͥssima appellata. qͥa in motu incedentis sonũ facit.
Tonus enĩ sonus est. pͥrimũ aũ fuere pellicee tunice
qͥb pt̾ offensã ⁊ eiectionẽ de paradisso adam ⁊ eua in¬
duti ft̃. Talaris tunica dicta. eo qͦd talos usꝙ descendat¬
⁊ ad pedes descendat. sic̃ pectoralis que apd̾ antiquos
breuis erat. ut tantũ pectꝰ oꝑiret. licer ñc̃ ꝓfusior est
Manicleata tunica .i. manicata. eo qͦd habeat mani¬
cas. quã ciroditẽ greci uocant. Dalmatica uestis pͥmũ
indalmatia ꝓuintia grecie tȩrta est. tunica sac̾dota¬
us candida. csi clauis ⁊ puipura. Rosata quã greci fe¬
niceã uocant. nos coccineã. reꝑta a laccdemoniis. ad
celandũ coloris similitudinẽ sangͥnẽ. quociens matie

Expanded text:
barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem iuvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Tonica vestis antiquissima appellata quia in motu incedentis sonum facit; tonus enim sonus est. Primum autem fuere pelliciae tunicae, quibus post offensam et eiectionem de Paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta eo quod ad talos usque descendat et ad pedes defluat; sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior est. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas: quam χειροδύτην Graeci vocant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia, provincia Graeciae, texta est, tunica sacerdotalis candida cum clavis ex purpura. Russata, quam Graeci phoeniceam vocant, nos coccinam, repertam a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine sanguinem quotiens quis in
Abbreviated transcription (Latin):
Hic pannꝰ supͣhumerale contͣ pectꝰ pontificis annecte¬
bat᷑. Petalum aurea lamina in fronte pontificis. que
nom̃ dei tetra gramaton. hebraicis utteris habebat scͥptũ.
Batͣin siue femiualia .i. bracer linee usꝙ ad genita
ꝑtingentes. quil uerecunda sacerdotis uelabant᷑.
⁊ reliqͣ. Tegm̃ dictũ eo qͦd tegat menbra. siẽ tegumen
tecta que tegunt corꝑa. Uestim̃tũ uͦ est. qͦd usq ad
uestigiũ pretendit᷑. qiͣ uestigim̃tũ ut est tunica tala¬
ris. S ⁊ hoc consuetudo sermonis auctoꝵ confundit.
Indum̃tũ qͦd itꝰ ad corpus induit᷑. qi intumentũ. A
habitu. Nam habitꝰ ad naturã ꝑtinet. cultꝰ ad hoĩes.
Plereq aũ uestiũ. aut a temꝑe quo marie in usu
st̾ appellant᷑. aut a locis uͥ pͥmũ confecte. uł maxime
uenditant᷑. aut a genere coloris. aut a noĩe reꝑtoꝵ ue
erubesdentes pudenda uelarunt. cuĩ usum quedam

Expanded text:
Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnecteHic pannus superhumerali contra pectus pontificis adnectebatur. Petalum aurea lammina in fronte pontificis, quae nomen Dei tetragrammaton Hebraicis litteris habebat scriptum. Batin sive feminalia, id est bracae lineae usque ad genua pertingentes quibus verecunda sacerdotis velabantur.et reliqua. Tegmen dictum eo quod tegat membra; sicut tegumen tecta, quae tegunt corpora. Vestimentum vero est quod usque ad vestigium pertenditur, quasi vestigimentum, ut est tunica talaris. Sed et hoc consuetudo sermonis auctorum confundit. Indumentum, quod intus ad corpus induitur, quasi intumentum. Amhabitu; nam habitus ad naturam pertinet, cultus ad homines. Plerique autem vestium aut a tempore, quo maxime in usu sunt, appellantur, aut a locis, ubi vel primum confectae vel maxime venditantur, aut a genere coloris, aut a nomine repertorucationem erubescentes pudenda velarunt. Cuius usum quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
nata fingit᷑. hoc e. in genñ. Id̾o ꝙ sensus sapientis qͥ ut¬
uenit omĩa in capite ẽ Id̾o ⁊ dea artiũ mineria dr̃. qͥa
nichil excellentiꝰ est in genio qͦ regunt᷑ uniu̾sa ile ue¬
cupata. quã uulgo camisiã uocant. Abanet cingulũ sa¬
cerdotale rotundũ. polimita arte ey cocco purpura. ia¬
caput tegens sacerdotale. ⁊ in occipitio uitta constri¬
ctum. Hoc greci ⁊ nr̃i. thiarã. uł galeriã uocant. Machlł
duo tintinnabula. dotidẽ ꝙ int̾miyta ac dependentia
punica mala. Eꝑhothi qͦd int̾pretat᷑ iatine suꝑindum̃tũ
Erat enĩ palliũ suꝑhumerale.ex. iiii. colorib ⁊ auro
contextũ. hñs in utroq humero lapides duos sinarig¬
dinos. auro conclusos. in quib seulpta erant noĩa
patriarchaꝵ Logicũ qͦd latine dr̃ rationale. pannꝰ du¬
plex. auro. ⁊ iiiiʳ. tertꝰ colorib hñs magnitudinẽ palmi
ꝑ quadrũ. cui interti erant duodecĩ p̾ciosissm lapid es.

Expanded text:
genium, ideoque sensus sapientis, qui invenit omnia, in capite est. Ideo et dea artium Minerva dicitur, quia nihil excellentius est ingenio, quo reguntur universa. CAPUcupatur. Haec vulgo camisia vocatur. 2. Abaneth cingulum sacerdotale rotundum polymita arte ex cocco, purpura, hyacaput tegens sacerdotale, et in occipitio vitta constrictum. Hoc Graeci, et nostri tiaram, vel galeriam vocant. 4. Mahil, inta duo tintinnabula totidemque intermixta ac dependentia punica mala. Ephod, quod interpretatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et aurcontextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos, auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. 6. Logion, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro, et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides.
Abbreviated transcription (Latin):
pingit murũ in modũ arietũ pugnantium
Ualide enĩ ac nodose arboris caput ferro uestit᷑
eaq suspensa funib multoꝵ manu ad murũ impellit᷑¬
Deĩi retrorsũ ducta. maiori impetu destinat᷑. sicq cre¬
bris ictib concussum muri latus cedit. cauatũ ꝙ ir¬
rumpit. ac fenestrã facit. Contͣ impulsũ arietis. reme¬
diũ saccus paleis pleuꝰ. ac in eũ locũ demissus qͦ aries
ꝑcutit. Laro enĩ saceoꝵ simnii. ictus arietis illisus moilit᷑.
Rurora cũ moliorib faciuĩ edlunt. plittei fe rates c¬
rio ceuoo coneite que in ope faciendo hosti obrtunt᷑ oui¬
bpe us est sactus maiei̾ dict᷑ abeo qͥs clipt.i.
celrt corpus. piculis ꝙ subducat. at hr oyciet¬

Expanded text:
pingit murum in modum arietum pugnantium. pingit murum in modum arietum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multodeinde retrorsum ducta majori impetu destinatur: sicque crebris ictibus concussum muri latus cedit, cavatumque irrupturis ac fenestram facit. Contra impulsum arietis remedium est saccus paleis plenus, et in eum locum demissus, quem aries percutit. Laxo enim saccorum sinu ictus arietis illisus mollitur: Duriora enim mollioribus facilius cedunt. Plutei sunt crates corio crudo intextae, quae in opere faciendo hosti obiciuntur. MusClipeus est scutus maior, dictus ab eo quod clipet, id est celet, corpus periculisque subducat,
Abbreviated transcription (Latin):
ca. libroꝵ repositio dr̃. Dolones ft̃ uagine lignee. uit᷑ quas
latet pugio. sub baculi specie. Dolones aũ a dolo dicte st̃
Qd fillant ⁊ decipiant ferro. cũ speciẽ p̃ferant ugni. hos
uulgus greco noie oros uocant .i. acutos. uñ ⁊ apud me¬
dicos. acutꝰ morb orea uocat᷑. Aitus uocatꝰ eo qͥd arteat ad¬
uersariũ. Inde ⁊ artes dicunt᷑. a quib artent᷑ hostes. Item
artꝰ ob speciẽ qͦd sunit curuati artius. De fuundis. tr.
Unoa dicta eo qͦd er ea fundat᷑ lapides .i. emiit¬
tant᷑. Balista genꝰ torm̃ti ab emitcendo iacu.
la dicta. Bali enĩ grece mitre dr᷑. T orquet᷑ eñi uerbe neruorᷤ
⁊ mag̾n̾a ui iacit aut hastas. aut sara. Iñ ⁊ fundibalꝰ qiͣ
fundens ⁊ emitcens. Contͣ balastã testudo ualet. Senes iͥf
fit armoꝵ umbonib int̾ se colligatis De ariete. xi¬
Rieti nom̃ species dedit. eo qͦd cũ impetu im q¬

Expanded text:
ca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas ca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas latet pugio sub baculi specie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant et decipiant ferro, quum speciem praeferant ligni. Hos vulgus Graeco nomine oxos vocant, id est acutos. Unde et apud medicos acutus morbus ὀξεῖα vocatur. Arcus vocatus eo quod arceat adversarium. Inde et arces dicuntur a quibus arcentur hostes. Item arcus ob speciem, quod sint curvati artius. De fundis . Funda dicta eo quod ex ea fundantur lapides, id est emittantur. Balista genus tormenti, ab emittendo iala dicta: ballein enim Graece mittere dicitur. Torquetur enim verbere nervorum, et magna vi jacit aut hastas aut saxa: inde et fundibalus, quasi fundens et emittens. Contra balistam testudo valet: series enim fit armorum umbonibus inter se conligatis. De ariete . Arieti nomen species dedit, eo quod cum inpetu in
Abbreviated transcription (Latin):
At ũ hoc telũ mea quoui dericra uersat. ꝓpͥe aũt teũ a longnu¬
diue uocatũ. Uñ ⁊ nustelã dicunꝰ. qͦd longior sit ꝗͣ muis. Cus¬
ictu uocata. Penius eiũ fert᷑ qi auis. ut gleriter
mors ꝑcurrat ad homiĩe. Has pͥmũ crecenses usi
ft᷑. quib penne ut diximꝰ id̾o agolictinant᷑. ut leues suit ⁊
preuolent scaptos. Spicula ft̃ sagite. uił lancee bteues ab
spicaꝵ specie nuncupate. Scorpio est sagitta uenenata. artu
uł torũitis eitussa. que dũ ad hominẽ uenerit. uinis q̃ fieit
uifungit. Uñ ⁊ sccrpio nom̃ accepit. De pharetris.
aroika sagittar theta. a ferendo iacula dicta
⁊ feretrũ uͥ funꝰ defert᷑. Q ue iccitto echimologi¬
Coriti ꝓpͥ̾e st̃ aituũ thece. sic̃ sagntaꝵ faretre. Uagina appel¬
lata eo qͦd uieã mucio uł gladiꝰ bauilet᷑. Theca ab eo qͣs
aliqͥo receptũ tegat .e. litt̾a ꝓ .g. posita. Alii greco nonine
tliecã uocari asserunt. qͦd ibi reponat᷑ aliqͥd. Inde ⁊ bibliothae¬

Expanded text:
hoc telum, mea quod vi dextera versat. Proprie autem telum a longitudine dictum: unde et mustelam dicimus quod longior sit quam mus. Cusictu, vocata. Pinnis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta, sicut et feretrum ubi funus defertur, qui idcirco etymologiCoriti proprie sunt arcuum thecae sicut sagittarum pharetrae. Vagina appellatur, eo quod in ea mucro, vel gladius bajuletur. 3. Theca, ab eo quod aliquid receptum tegat, littera pro g posita. Alii Graeco nomine thecam vocari asserunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ a camifice contingebant᷑. id ẽẽ iudiciũ. ut ad tantũ fasti¬
giũ euecti. mediocͥtatis humane cõmonerent᷑. uob aũ ge¬
nerib delet᷑ exercitꝰ. aut int̾netione. aut disꝑsione. Salusts
Hostes inqͥt oppressi. aut dilapsi forent. Sic̃ ⁊ utrunq u̾gilius.
Int̾netione sumersas obruere puppes. Disꝑsiõe. aut̃ age. diu̾sos¬
⁊ dissice corꝑa ponto. Spolia: hostiũ. preda: manubis. exiuus
partes. Preda a preclando uocata. Manubie eo qͦd manub
detrahunt᷑. Hec ⁊ eriuie ab exuendo dicte. qͥa exuunt᷑. hec
⁊ partes a pan diuisione. ꝑ ꝑsonaꝵ qualitate. ⁊ laboꝵ iusta
decisione. Fyspolia aũ a palliis qͣi eipalia. uictis eiñ detra¬

Expanded text:
vero a carnifice contingebantur, id erat indicio, ut ad tantum fastivero a carnifice contingebantur, id erat indicio, ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. 7. Duobus autem generibus deletur exercitus, aut internecione, aut dispersione. Sallustius: Hostes, inquit, aut oppressi, aut dilapsi forent. Sic et utrumque Virgilius: internecione, ut: Submersasque obrue puppes; dispersione, ut: Aut age diversoset dissice corpora ponto. Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Haec et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Haec et partes a pari divisione pro personarum qualitate, et laborum iusta decisione. Spolia autem a palleis, quasi expallia; victis enim detra
Abbreviated transcription (Latin):
lus aũtriumphũ. latine dicit potiꝰ appellatũ. qͣd il qͥ uauꝰ¬
phans uibẽ ingredet᷑: triꝑtito iudiciohondraret᷑. Ni diim
de triumpho duci concedendo exercitũ uidicar soltu rale
cdmo senatũ. teitio popłm. Erat aũ romanoꝵ mos. ut tul¬
phautes quadrigis ueherent᷑. er illo qͦd soliti sint pͥores duces
hoc habitu bella mire. ꝯuicunꝙ aũ in conflictu uicissent.
palia aurea coronabant᷑. qͥa palma stimulos h̃t. ꝯͥ u sine
conflictu fugientẽ ꝓstrasset. laurea. eo qͦd het arbor sine spmi
est. Namꝙ. ⁊ purpiuea. ⁊ palmata toga triũphantes udueban
⁊ scipionẽ cũ sceptro in manu gerebant. ad imitationẽ ugnis
scipionis. licet ⁊ scipio baculus sit qͦ hoĩes innitunt᷑. Un ⁊ ille
pͥmꝰ corneliꝰ scipio appellatꝰ est qͥa in foro pat̾ eiꝰ decus inuiꝰ eo
ambulabat. Suꝑ scipionẽ aũ aqͥla suꝑsedebat. ob indiciũ qͥd ꝑ
uictoriã qiͣ ad suꝑnã magnitudinẽ accecderent. Inde ⁊ colore

Expanded text:
 triumphum Latine dicit potius appellatum, quod is, qui triumphans urbem ingrederetur, tripertito iudicio honoraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum iudicare solitum erat, secundo senatum, tertio populum. Erat autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sint priores duces hoc habitu bella inire. Quicumque autem in conflictu vicisset, palma aurea coronabatur, quia palma stimulos habet; qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore
Abbreviated transcription (Latin):
do sit eiꝰ fruct᷑ꝰ ⁊ acuto sapore coninirta. Hec arbor etate durat
erigua. Melofos. arbor in africa punica lingua uocata. gx qͣ
ꝓfluit lentꝰ sucꝰ qͥ a loco ãmoniacus noĩat᷑. Mespina arbor
spinosa. fructu sunilitudine maloꝵ. s paulo bitiuor. Nũ¬
⁊ appellata eo qͦd pilule formulã habeant eiꝰ poma. Pirus¬
uocata uidet᷑. qͦd in ignis pͤeciẽ deforniata est. Nam hoc gemis
pomii. ab amplo incipit. ⁊ in angustũ finit. sicut ignis. Ilitꝰ au
arbor. fructꝰ eiꝰ pira ẽ. Cuiꝰ multe species.ex quib crustumia ft̃
pira ex parte rubentia ab oppido crustumo nominata. Poma
piri iumento imposita. uł si pauca ueheñit̾ hon̾asa ẽt̃ dicuis.
Cerasus. a ceraso urbe ponti uocata. Nam luculluscũ cera¬
sũ cuutatẽ ponti delesset. hoc genꝰ pomi uide aduexit. ⁊
a ciuitate cerasiũ appellauit. Arbor aũ cerasus. pomũ ee¬

Expanded text:
do sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat do sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbspinosa, fructu in similitudinem malorum sed paulo breviori, unde et dicta quia pilule formulam habeant eius poma. Ivocata videtur quod in ignis speciem deformata est; nam hoc genus pomi ab amplo incipit et in angustum finit, sicut ignis. Pirus autem arbor, fructus eius pira est. Cuius multae species, ex quibus Crustumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis inposita, vel si pauca, vehementer onerosa esse dicuntur. Cerasus a Ceraso urbe Ponti vocata. Nam Lucullus cum Cerasum civitatem Ponti delesset, hoc genus pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit. Arbor autem cerasus, pomum ce
Abbreviated transcription (Latin):
na e̾. pomis. que ĩ ea partĩ matura. partĩ acerba. par¬
tium adhuc in flore ft̃ posita. qͣd in ceceris arborib ratĩ ẽ
Mella quã greciliton appellant. que uulgo ꝓpt̾ fomã
⁊ colorẽ faua̾ sirica dr̃. Arbor ẽ eiũ magna fructũ ferens
comestibilẽ. maiorẽ piꝑe.gustu sitauẽ. uũn ⁊ mella uo¬
cata est. Cocimelła quã latini ob colorẽ prunũ ulocan
alii a multitudine enixi fructꝰ nixiam appellant. euiꝰ ge¬
ueris damasoua melior a damasco oppido ĩn pͥus poetita
est dicta. Cuiꝰ solũ pomũ stomaco medeti ꝓbat᷑. ⁊lam eceti.
noria phibent᷑. Hec sola arbor. gũ̾mi glitinosũ ⁊ cõpactiuũ
distullat. qͦ ⁊ medici ⁊ scͥptores utunt᷑. Dleo mella nasct᷑ ni
palmaria sitie ciuitate. ex eo ita appellata. qͦd extrunco ole¬
um defluat in crassitudinẽ mellis. saporis. suauis. pomelida
sorbo siilis. mediocris arbor ⁊ flore candidulo. dicta qͥs dule¬

Expanded text:
na est pomis, quae in ea partim matura, partim acerba, parna est pomis, quae in ea partim matura, partim acerba, partim adhuc in flore sunt posita; quod in ceteris arborum rarum est. Mella, quam Graeci loton appellant, quae vulgo propter formam et colorem faba Syrica dicitur. Arbor est enim magna, fructum ferens comestibilem, maiorem pipere, gustu suavem, unde et mella vocata est. Coccymela, quam Latini ob colorem prunum vocant, alii a multitudine enixi fructus nixam appellant. Cuius generis Damascena melior, a Damasco oppido, unde prius asportata est, dicta. Cuius solum pomum stomacho mederi probatur; nam cetera noxia perhibentur. Haec sola arbor gummi glutinosum et conpactivum distillat, quod et medici et scriptores utuntur. Oleomela nascitur in Palmyra, Syriae civitate; ex eo ita appellata quod ex trunco oleum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulce
Abbreviated transcription (Latin):
mali punici. Negant medici mali punici cibo corꝑa
nr̃a nittͥri. s eosic opinant᷑ utendũ. ut medicare potiꝰ
ñ alere uideat᷑. malũ ꝑsicũ. cuiꝰ breuis admodũ uita
concessa eͥ. triũ gener̃ fert᷑ ẽẽ. Duracenꝰ. armeniacꝰ ⁊ ꝑsicꝰ
Duracenꝰ nuncupat᷑ eo qͦd pomũ eiꝰ in gustu aqͦrem
aduectũ. ꝑsicus uocatꝰ qͦd eã arborẽ pͥmus in egypto
seuerit ꝑsius. a qͦ se oriundos tholomei ferebant. hec
in ꝑsida fructũ generat int̾fectoriũ. apd̾ nos aũ iocun¬
dũ. ac suaue. Hoꝵ aliũ p̾coꝵ. aliũ uocat᷑ estiuũ. Me¬
dica arbor. cuiꝰ &̃ nom̃ carminib mantuanis inclaru¬
it. asportata pͥmũ a medis. un ⁊ uocabulũ sũpsit.
hanc greci cedromelã. latini cedrinã uocant. qͦd eiꝰ po¬
mũ ac folia cedri odorẽ referant. Malũ eiꝰ inimicũ ue
ex illo foueri auimã. Hec arbor om̃i pene tẽꝑe ple¬

Expanded text:
mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: Duracinum nuncupatur, eo quod pomum ejus in gustu acorem advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolemaei ferebant. Haec in Perside fructum generat interfectorium, apud nos autem jucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulum sumpsit. Hanc Graeci κεδρόμηλον, Latini citriam vocant, quod eius pomum ac folia cedri odorem referant. Malum eius inimicum veex illo foveri animam. Haec arbor omni pene tempore ple
Abbreviated transcription (Latin):
queri soleat ostendit. Malũ cidoniũ nom̃ sũpsit ab op¬
pido. qͦd e̾ insula creta. de qua greci dic̾e solent. Urbiũ
cretensiũ matrẽ cidoniã. ex cuiꝰ pomo cidoniciuĩ con¬
ficit᷑. fit quoq ex ea ⁊ uinũ qͦ languentiũ desid̾i̾a
fallunt᷑. Nam sp̃e ⁊ gustu ⁊ odore cuilib uni uet̾is
imaginẽ rep̾scutat. Malomellũ a dulceline appella¬
tũ. qͦd fructꝰ eiꝰ mellis saporẽ habeat. uł qͦd in melle ser
uent᷑. dicas. hec melli mella placent. Malũ punicum
dici. eo qͦd ex punica regione sit genꝰ eiꝰ tͣnslatũ. Idem
⁊ malogͣnatũ. eo qͦd intͣ corticis rotunditatẽ. gͣnoꝵ con¬
tineat multitudinẽ. Arbor aũt maltis gͣnata e̾. gen̾s
feminini. pomũ uͦ ncutri eͥ. gem̾is. flores uͦ maloꝵ a gͥcis
appellati st̃ qͥtiuas. latiui caducos uocant. Agrestiũ aũ
maloꝵ flores greci balaustion appellauer̃t. quoꝵ alii
albi. alii purpurei. alii rosei reꝑuuit᷑. similes florib

Expanded text:
quaeri soleat ostendit. Mala Cydonia nomen sumpsit ab oppido qui est in insula Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel quod in melle servnentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινος; Latini caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus
Abbreviated transcription (Latin):
ne bonũ estimes: qͦd initiũ a malo accepit. Ludus aũ aut gi¬
nieꝰ est. aut circensis. aut gladiatoriꝰ. aut scenicꝰ: De ludo gni
ioꝯnicus iudus est. uelocitatis nico.¬
ac uiriũ gła. cuiꝰ locꝰ giminasiũ dĩ. Ioi exercent᷑¬
athlete. ⁊ cursoꝵ uelocitas cõꝓbat᷑. hinc accidit ut
om̃iũ ꝑpe artiũ exercitia gunasia dicant᷑. Antea enĩ in locis
certantes cincti erant ne nudarent᷑. Pt relaxato cingulo. re¬
pente ꝓstratꝰ. ⁊ exanunatꝰ est qͥdã cursor. Qua re ex cosilii decre¬
to. tunc arcompomenes. ut nudi deinceps om̃s gyercitarent᷑ ꝑ¬
misit. Ex illo guinasiũ dictum. qͦd uuenes nudi erercent᷑ in
campo. uͥ sola tantũ uerecunda oꝑiunt᷑. De geuerib¬

Expanded text:
ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gyne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. De ludo gymnico . Gymnicus ludus est velocitatis ac virium gloria. Cuius locathletae, et cursorum velocitas comprobatur. Hinc accidit ut omnium prope artium exercitia gymnasia dicantur. 2. Antea enim in jocis certantes cincti erant, ne nudarentur: post, relaxato cingulo, repente prostratus et exanimatus est quidam cursor. Quare ex consilii decreto tunc archon Hippomenes ut nudi deinceps omnes exercitarentur permisit. Ex illo gymnasium dictum, quod juvenes nudi exercentur in campo, ubi sola tantum verenda operiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Pectacula ut opinor generalit̾ nominant᷑ uolup¬
tates que ñ ꝑ semetip̃as ingͥnant. s ꝑ ea que illic
gerunt᷑. Dicta aũ spectacula. eo qͦd hõib publica ibi
ꝓtebeat᷑ inspectio. Hec ⁊ ludicra nuncupata. qͦd in ludis gerant᷑
aut in seenis. ludoꝵ origo sic tradit᷑. lidios exasia transuectos. in
ecruria conseclisse. duce tirreno. qͥ fr̃i cesserat regni contentione.
git᷑ in ecruria int̾ ceceros ritus suꝑsticionũ suaꝵ spectacula ꝙͦ
religiõis noĩe instituert̃. Inde romani accersitos artifices mu¬
tuati fc̃. ⁊ inde ludi a lidiis uocati ft̃. Uarro aũ dicit ludos a
lusu uocatos. qͦd iuuenes ꝑ dies festos solebant ludi grulta¬
tiõe ppłm delectare. Uñ ⁊ eũ iusũ iuuenũ. ⁊ diele festis. ⁊ tẽ¬
plis. ⁊ religionib reputant. Nichil iã de causa uocabuli. dũ
rei causa idolatria sit. Uñ ⁊ ꝑmiscue ludiberalia uocabant᷑.
ob honorẽ liberi pr̃is. Ob hoc despͥcienda est originis macula.

Expanded text:
pectacula, ut opinor, generaliter nominantur voluptates quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula eo quod hominibus publica ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupata, quod in ludis gerantur aut in cenis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia transvenas in Etruria consedisse duce Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter ceteros ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos, quod iuvenes per dies festos solebant ludi exultatione populum delectare. Unde et eum lusum iuvenum et diebus festis et templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocabuli, dum rei causa idolatria sit. Unde et promiscue ludi Liberalia vocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥpari. q̃ in india nascit᷑. ⁊ appellat᷑ lingua eoꝵ ⁊ iniber Ins
illirica. a similitudine iris celestis nom̃ accepte. Uñ ⁊a latnis
arcum̃ dr̃. qͦd flos eiꝰ coloris uarietate eũdẽ arcũ celestẽ imi¬
cies eiꝰ foliis gladioli simiłib. radicib aromatica. odaris bon
Acorũ foliis iridis similib. radicib acerrimi odoris s iocinndi
ꝓpt̾ qͦd ⁊ aromatica c̾. Meũ. Cardomomũ. Sgͥnũ. melior qͥd
in eufrate nascit᷑. qũã qͦd in arabia. fuliũ. multifloũ. pur¬
pureũ. tenue. odoris rosei. cũ manu confricat᷑ gustui multũ
incendit lingũã. atꝙ mordet. huiꝰ enĩ flos sqͥmiantos dr̃¬

Expanded text:
cyperi quae in India nascitur, et appellatur lingua eorum gingiber. 9. Iris cyperi quae in India nascitur, et appellatur lingua eorum gingiber. 9. Iris Illyrica a similitudine Iris coelestis nomen accepit. Unde et Latinis arcumen dicitur, quod flos ejus coloris varietate eumdem arcum coelestem imipecies eius foliis gladioli similis, radice aromatica, odoris boni. Acorum foliis iridis similibus; radicibus acerrimi odoris, sed iucundi; propter quod et aromatica est. Meu. Cardamomum. Squinum melius est quod in Euphrate nascitur quam quod in Arabia, fulvum, multiflorum, purpureum, tenue, odoris rosei cum manu confricatur, gustu multum incendit linguam atque mordet. Huius flos σχοίνου
Abbreviated transcription (Latin):
ratiõe bona. ⁊ cũ carpit᷑ manꝰ inficiens. ⁊ leuit̾ acre. Qd si eĩ¬
modi ñ fuerit. aut uetustũ aut infusũ agnoscit᷑. Adulterat᷑
au admirto crocomagniate. Augendi quoq ponderis cau¬
sa. spuma argenti contrita adicit᷑. ⁊ ꝑducit᷑. ⁊ si pulueru¬
lentũ reꝑit᷑ atc decoctũ. ab odore ꝓpͥo fuerit lapsũ. Cro¬
comagina exp̾ssis aronatib crocini unguenti atq infor¬
mato sedimine in pannusculos fit: ⁊ idõ sic appellatum.
Asarũ nascit᷑ in in uibrosis montib. fleul casie similib
u̾it̾ ꝙ fios iuxta radic̃e purpurens. in qͥ semen contiret᷑ ima¬
rũ simile radicib płib atꝙ tenuissimis ⁊ bene redolentiba
⁊ ẽ uͥtite simił uardo. fu nascit᷑ in ponto. foliis oleastico sum
e. unci trianguli. folis porri similib. radicib nignis. sine
contiguis. in similitudinẽ oluiat̃. odoratisimis atq adetu¬
mis nascit᷑ in paludib atꝙꝑ uacius locis. Tradit᷑ & alia specis

Expanded text:
ns, et leviter acre. Quod si ejusmodi non fuerit, aut vetustum, aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admisto crocomagmate. Augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adjicitur, et proditur, si pulverulentum reperitur, atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. 349 6. Crocomagma, expressis aromatibus crocini unguenti, atque informato sedimine in pannusculos fit, et ideo sic appellatur. 7. Asarum nascitur in umbrosis montibus, foliis casiae similibus, er quae flos juxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus, atque tenuissimis, et bene redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliis oleastro similentem. Radix ejus est junci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris, sive contiguis, in similitudinem olivarum odoratissimis, atque acerrimis. Nascitur in paludibus, atque vacuis locis. Traditur etiam alia species
Abbreviated transcription (Latin):
quale in cilicia. utide ⁊ a potiori ꝑte nom̃ accepit. Nã młte
res nõia sũpsert̃ a locis. uͥ plus ꝓuenit. ⁊ meliꝰ aliqͥd. Optinñ¬

Expanded text:
quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae quale in Cilicia: unde et a potiori parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis, ubi plus provenit et meli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multiforme. s meliꝰ siriacũ. leue. fuluũ̃. comosũ. sꝑica
paruũ. odoratissimũ. ciperũ simulans. Ed si multũ in ore
tardauerit: linguã siccat. Nardũ celticũ. a regiõe gallie
nom̃ trarit. Nascit᷑ enĩ sepiꝰ in lig̾u̾rie alpil ⁊ uisiria. fru¬
tice paruo. radicib in nranipulo collectis ligam̃tis. flos eiꝰ
tantũ ꝑpt̾ odorẽ bonũ. Tirsi eiꝰ atii radicule. utiles ꝓbant᷑
usib nr̃is. Costũ radix herbe est. nascentis in india. arabra
⁊ siria. s meliꝰ arabicũ. Est eñĩ albũ. ⁊ leue. suaue. iocun¬
di odoris. Indicũ colore atro. ⁊ leue ut ferula. Siriacũ uͦ
pond̾e gui. colore bureo. odore acro. summũ tam̃ album.
leus aridũ. gustu incendens. Crocũ dictũ ab oppido cilicie
qͥ uocat᷑ cͥiriciũ. quãqͣm ⁊ alibi nascat᷑. s ñ tantũ uł tale

Expanded text:
ca multiformis, sed melior Syriaca, levis, fulva, comosa, spica multiformis, sed melior Syriaca, levis, fulva, comosa, spiparva, odoratissima, cyperum simulans: quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardus Celtica a regione Galliae nomen traxit: nascitur enim saepius in Liguriae alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulum collectis ligamentis. Flos ejus tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia et Syria: sed melius Arabicum. Est enim album et leve, suave, iucundi odoris, Indicum colore atro et leve, ut ferula, Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustu incendens. Crocum dictum ab oppido Ciliciae qui vocatur Corycium, quamquam et alibi nascatur, sed non tantum vel tale
Abbreviated transcription (Latin):
admntꝰ facile fuerit resolut᷑. Preterea ⁊ si lanee uestes ex ip̃o
pollute. ñ maculant᷑. Adulteratꝰ qͥdem neq cũ lacte coagulat
⁊ ut oltũ in aqua suꝑnatat. ⁊ uestẽ maculat. Salsama aũt si
pura fuerint tantã uł habent. ut si sol eicanduerit sustine¬
ri in mpanu ñ possint. De herbis Anomaticis siue cõ
que ex aliqua siui causa resonant. habentes
nominis eiplanationẽ. ñ tam̃ om̃iũ herbare
echimologiã inuenies. Nam ꝓ locis mutant᷑ ẽ nõib foliũ
dictũ. qͦd sine ulla radiee innatans. in udie litorib colli¬
gat᷑. qͦd ligno ꝑforatũ siccant indi atꝙ reponunt. fext᷑ aũ¬
spicosa. ũn ⁊ a gretis uardostacos appellata. Quaꝵ̾ alia in¬
dica. alia siriaca uocat᷑. Non qͦd in siria nascat᷑. s qͦd mons
in qͦ inuenit᷑ alio latere indiã spectat. alio siriã. Est aũ indi¬

Expanded text:
admista, facile fuerit resoluta, praeterea si laneae vestes ex ipsa admista, facile fuerit resoluta, praeterea si laneae vestes ex ipsa pollutae non maculantur. Adulteratum quidem, neque lacte coagulat, et ut oleum in apura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in manu non possint. § 9 De herbis aromaticis sive comma, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur auspicosa, unde et a Graecis ναρδοστάχυς appellata, quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur, non quod in Syria nascatur, sed quod mons in quo invenitur alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indi
Abbreviated transcription (Latin):
miscet᷑. Calamꝰ aromaticꝰ. a similitudine calami
usualis uocat᷑. Signit᷑ in india multis nodis geni¬
culat᷑. fuluus. flagraus sp̃s suauitate. Qui cũ¬
frangit᷑. in multas fit partes sissilis. similans gustu casiam
cũ leui acrimonia remordenti. Salsami arbor in uidea intra
t̾minostantũ uigniti uigenũ erat pt̾ea qmͣ eadẽ regione roa¬
ni potiti st̃. &̃ latissinus collib ꝓpagata est. Scupe simił uitis
foliis simił rute. s albidiorib scmꝑꝙ manentib Arbor aũt bal¬
sanũ lignũ eiꝰ xilobalsamũ dicit᷑. fructꝰ siue sem̃ caipobalsa
niũ sucus opobalsamũ. qͦd ido cũ adiectione significat. co qͣd
ꝑcussus ferreis unguł corcex ligni. ꝑ cau̾nas grimii odons
guttã distillat. Cau̾na eiũ greco sermone ope dr̃. Cuiꝰ gitt¬
tã adulterant. admirto cipͥno oleo uł melle. Sed sincer᷑ ꝓbat᷑
a melle. si cũ lacte coagulauerte. ab oleo si instillat᷑ aquẽ aut

Expanded text:
miscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami miscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cufrangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foliis similis rutae, sed albidioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum eius xylobalsamum dicitur, fructmum; succus opobalsamum. Quod ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam distillat; caverna enim Graeco sermone ὀπὴ dicitur. Cujus guttam adulterant admisto Cyprino oleo, vel melle. Sed sincera probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillata aqua, aut
Abbreviated transcription (Latin):
suni ac sũmi. Deniq lignũ ip̃iꝰ uice thinitamatũ alta¬
rib adolet᷑. un ⁊ nom̃ traxisse credit᷑. Cinamoniũ di¬
ctũ. qͦd corter eiꝰ in modũ canne sit rotundꝰ ⁊ gͣcilis.
Gignit᷑ aũ in indie ⁊ echiopie regionil. frutice breui.
duoꝵ tantũ cubitoꝵ. colore subnigro uł cinereo. tenu¬
issimar̃ uirgaꝵ. Nam qͦd in crassitudinẽ extendit᷑
despectui e. Qͦd uͦ gratiliꝰ ꝓuenerit: grimiũ eͥ. Qͦd
cũ frangit᷑ uisibile spiram̃tũ emittit. ad imaginẽ
nebule seu pulueris. Amoniũ uocatũ. qͦd ueluti odo¬
rẽ cinamomi referat. Nascit᷑ in siria ⁊ in armenta.
fr̾utex boͣtruosũ sem̃ reddens sibi connierũ. flore albo
ueluti uiole. foliis similib brionie. odore &̃ bono
somnos suauificat. Casia nascit᷑ in arabia. uͥga ro¬
busti corticis ⁊ purpurei. foluis ut piperis. Estaũt
uͥtutis cinaniomi simił. s potentia inferior uñ pro
cinamomii uite. duplex eiꝰ pondꝰ in medicam̃tis ad¬

Expanded text:
atum altaribus adoletur, unde et nomen traxisse creditur. 10. Cinnamomum dictum, quod cortex ejus in modum cannae sit rotundus, et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi duorum tantum cubitorum, colore subnigro, vel cinereo, tenuissimarum virgarum. Nam quod in crassitudinem 346 extenditur, despectui est; quod vero gracilius provenerit, eximium. Quod cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae, seu pulveris. 11. Amomum vocatum, quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia: frutex ejus botrosum semen reddens sibi connexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono, somnos suavificat. 12. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis, ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis ad
Abbreviated transcription (Latin):
innoceus ÷ integer actu. Nam si uita bona defuerit: fide carebit.
NIon enĩ potest iusticia cũ scelerato habere societatẽ. Duo ft̾ aũ
genera testiũ. aut dicendo io qͦd uider̃t. aut ꝓferendo id qͦd audi¬
eit. ⁊uob aũ modis testes delinquunt. cũ aut falsa ꝓmunt: aut
ucca silentio obtegunt .i. D eͥ spetaculis .ii. Pe iudo gumu̾co

Expanded text:
innocens, et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum scelerato habere societatem. 391 10. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt, cum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt. CAPUT XVI. De spectaculis. 1. Spectacula, ut o
Abbreviated transcription (Latin):
feruentissima. cuiꝰ altera agrestis. atq iltute agͥor. s utreꝙꝑ
feruentissime cõꝓbant᷑. Hanc uenenis repugnare muste¬
le docent. que dũ cũ serpente dimicaueruit: cibo eiꝰ armant᷑.
Saluia inula quã rustici ulam uocant. radice aromatica.
odoris sũmi. cũ leui acrimonia. Menta. huiꝰ genera sex:

Expanded text:
ferventissima. Cuius altera agrestis atque virtute acrior; sed utraque ferventissima. Cuius altera agrestis atque virtute acrior; sed utraque ferventissimae conprobantur. Hanc venenis repugnare mustelae docent, quae dum cum serpente dimicaverint, cibo eius armantur. Salvia. Inula, quam rustici alam vocant, radice aromatica, odoris summi cum levi acrimonia. Menta; huius genera sex.
Abbreviated transcription (Latin):
ienon uocatũ. qͦd sit simił apio. ⁊ nascat᷑ in petris. montib
preruptis. qͦd nos petrapiũ dic̾e possumꝰ. Si lenon enĩ grece
apiũ dr̃. s e̾ sũmũ. ac ꝓbabile macedonicũ. gustu suaue. ⁊
odore aromatico. Ipposilenon dictũ. qͦd sit durũ ⁊ austerum.
Oicosuenon qͦd molle sit folio. ⁊ caule tenerũ. feniculum
latini uocant. qͦd eiꝰ tirsi seu radicis sucus aciat uisũ ocłis.¬
Cuiꝰ uirtꝰ tradit᷑ ut serpentes annuan senectutẽ eiꝰ gustu
deponant. Hoc olus greci maratron uocant. Ligusticũ a
regione uoñi accepit. Nascit᷑ enĩ płimũ inuguria. odore
aromatico. ⁊ gustu acris. Anne̾son greci dicunt siue ut la¬
tiui anesũ. herba om̃ib cognita. acerrune feruens. mictu¬
illi corian. uocant. cuiꝰ sem̃ indulci iuno datũ. ꝓniores reddit
in uenerẽ. Si supͣ modũ dederis: amentiã nutrit. Acanos &̃
ex coriandrs edicũ traditũ est. Abrotansi

Expanded text:
linon vocatum, quod sit simile apio, et nascatur in petris montibusque praeruptis, quod nos petrapium dicere possumus, Σέλινον enim Graece apium dicitur, sed est summum, ac probabile Macedonicum, gustu suave, et odore aromatico. 3. Hipposelinon, quod sit durum et austerum. Oleoselinon, quod mollius folio, et caule tenerum. 4. Feniculum Latini vocant, quod ejus thyrsi seu radicis succus acuat visum, cujus virtus traditur, ut serpentes annuam senectutem ejus gustu deponant. Hoc olus Graeci μάραθρον vocant. 5. Ligusticum a regione nomen accepit. Nascitur enim plurimum in Liguria, odore aromatico, et gustu acre. 6. Aneson, ut Graeci dicunt, sive, ut Latini, anesum, herba 370 omnibus cognita, acerrime fervens mictuilli κόριον vocant. Cuius semen in dulce vino datum proniores reddit in Venerem; si supra modum dederis, amentiam nutrit. Canos etiam ex coriandro infici traditum est. Abrotanum.
Abbreviated transcription (Latin):
ant ac sese uaga ꝓceritate diffundant. Corimbi ft̃ anuli
qͥ ꝑrima queꝙ ligant ⁊ cõphendunt. ne longiꝰ larati
palmites. uentoꝵ flatily dissipent᷑. Uue dicte qͦd uttͥnsecꝰ
humore sint plene suciꝙ ⁊ pinguedinis. Nam humidũ
est qͦd exteriꝰ humorẽ ht̃. uiiudũ qͦd interiꝰ. Acinĩbotrus.
Racemꝰ est botrionis pars. ⁊ botrio grecũ e̾. Suburbane
uue qudã dicunt᷑. qͦd fructꝰ eoꝵ ad escã ueluti ꝑomũ in

Expanded text:
ant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli ant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conprehendunt, ne longius laxati palmites ventorum flatibus dissipentur. Uvae dictae quod intrinsecus humoris sint plenae, sucique et pinguedinis. Nam humidum est quod exterius humorem habet; uvidum quod interius. Acina. Botrus. Racemus est botryonis pars; et botryo Graecum est. Suburbanae uvae quaedam dicuntur quia fructus earum ad escam vel
Abbreviated transcription (Latin):
a matre. ⁊ qͣi ꝓsiliit. seu qͥa acuminis tenuitate teli spẽm
p̾fert. Sũmitates uitiũ ⁊ fruticũ flagella nuncupant᷑. eo
qͦd flatu agitent᷑. Palmes uitis materia mollis. qͥ ꝑ nouelta
brachia emissus fructũ affeit. Nam idõ rustici partẽ uitis
palmitẽ dicunt. plalmes enĩ diminitiuũ nom̃ est qͦd nom̃
pinꝰ ẽ foliũ. cuiꝰ subsidio fructꝰ uitis a frigore uł ardore de¬
fendit᷑. atq adu̾sus omñe iniurtã defendit᷑. Qui idõ alicubi
unt̾cisus e̾. ut ⁊ solẽ ad maturitatẽ fructꝰ ad inittat ⁊ um¬
brã facrat. E dictꝰ panpinꝰ qͦd de palmite pendeat. Ca¬
preoli dicti qͦd capiant arbores. Sunt enĩ cuicinni. siue
uncinuli quib se innect̾e uites ⁊ suspendere solent ar¬
borib. qͦ adminiculo freti palutes. uentos ac tͦbines cõ¬
tẽpn̾e queant. ⁊ sine lapsu ꝑiculoꝵ fructꝰ suos sustine¬

Expanded text:
a matre, et quasi prosilit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem a matre, et quasi prosilit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. 8. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. 9. Palmes vitis materia mollis, qui per novella brachia emissus fructum affert. Nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim derivativum nomen est, quod nomPampinus est folium, cujus subsidio vitis a frigore, vel ardore defenditur, atque adversus omnem injuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustine
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus noe instituit rudi adhue scło.
Apud grecos aũt inuentorẽ uttis libe¬
cum appellari uolunt. Uñ ⁊ eũ genti¬
les pt mortẽ om̃ ẽẽ uoluert̃. Nitis dicta. qͦd uim ha¬
beat citius radicandi. Aui putant uites dictas qͥd in¬
uicẽ se uittis innectant. uicinis ꝙ arborilȩ reptando
religent᷑. Est enĩ eaꝵ nat᷑a flexibił. que qiͣ brachiis
quilydã qͥcqͥd comp̾heuderint stringant. Labrusca
e̾ uitis agrestis. que in t̾re marguuly nascit᷑. Uñ ⁊ labrus¬
ca dicta a labris ⁊ extremitatil t̾re. Codex dict᷑ q̃i cau¬
der. Sic enĩ ueteres ⁊ clodũ ꝓ claudo dicebant. Sarm̃
militudinẽ rei qͦd in ea parte qua decidit᷑ ex uetere
sarm̃to ꝓminens. utrimꝙ mallei speciem tenet. Sꝑa¬
dones ft̃ surtuli fruge carentes. ex ip̃a appellatione qͦd
sint inhabiles fructu. ⁊ sterelitate affecti. Sagitã rustici
uocant nouissimã partẽ suituli. siue qͥa longiꝰ receilit

Expanded text:
em primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. em primus Noe instituit rudi adhuc saeculo. Apud Graecos autem inventorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortebeat citius radicandi. Alii putant vites dictas, quod invicem se vittis innectant, vicinisque arboribus reptando religentur: est enim earum natura flexibilis, quod, quasi brachiis quibusdam, quidquid comprehenderint, stringaest vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictus quasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo dicebant. Sarmenimilitudinem rei, quod in ea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitate affecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius rece
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Lentis uocata. qͦd humida ⁊ lenta ẽ. uł qͦd ad¬
heret humi. faselus aũt ⁊ cicer. greca nõia fc̃. lupi¬
nus grecũ ⁊ ip̃m nom̃ est. de qͦ uirgiliꝰ. Tristes ꝙ
lupini. qͥa uultũ gustantis amaritudine contͥstañ.
Unde eos pre amaritudine nec uermis nec ullum
animal comedit. Medica uicia. erbum pahuloꝵ
optima fr̃. Medica dicta. qͥa a meclis tͣnslata est in
greciã. temꝑe quo eã rerres rex ꝑsaꝵ inuasit. Hec¬
si semel serit᷑ decẽ annis ꝑmanet. ita ut qͣter uł sexies
possit ꝑ annũ recidi. Uicia dicta. qͦd uix ad triplicẽ
ꝑueniat fructũ. cũ alia legumina ꝓuentũ habeant
fertilẽ. ũn ⁊ uugiliꝰ. Aut tenius fetis uicie. pͥisa qͦd ea
pensabat᷑ aliqͥd auri minitũ. Nam pis aurũ dr̃. frbũ¬
a greco trahit uocabulũ. hoc enĩ illi orabũ dicunt. qͦd
dũ sit quil dã pecoril infestũ. tauros tam̃ pingues efficit

Expanded text:
ant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adant. Lentis vocata quod humida et lenta est, vel quod adhaeret humi. Faselum autem et cicer Graeca nomina sunus Graecum et ipsum nomen est. De quo Virgilius: Tristisque lupini, quia vultum gustantis amaritudine contristat; unde eos prae amaritudine, nec vermis, nec ullum animal comedit. 8. Medica, vicia, ervum, pabulorum optima sunt. 9. Medica dicta, quia Medis translata est in Graeciam, tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur, et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. 10. Vicia dicta, quod vix ad triplicem perveniat fructum, 316 cum alia legumina proventum habeant fertilem. Unde et Virgilius: Aut tenues fetus viciae. 11. Pisa, quod ea pensabatur aliquid auri minutum. Nam pis aurum dicitutrahit vocabulum; hoc enim illi ὅροβον dicunt; quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit.
Abbreviated transcription (Latin):
tati dr̃. qͦd palea uentilet᷑. ut frum̃ta purgent᷑. sĩenti¬
ls aũt paltã a quadã pale frugũ inuentrice nomi¬
nauer̃t. quã ccrerẽ ẽẽ uolunt. De qua uirgiliꝰ. se qͦꝙ
magna pales. ⁊ te memorande canemꝰ. Item alii a
pabulo nuncupatã dicunt paleã. qͦd ea pͥmũ sola in
pascendis animalib p̾bebat᷑. cuiꝰ natura ex contͣrio
tanto est frigida. ut obrutas niues fluere ñ sinat.
ioeo calioa. t maturescere poma cõpellat
ẜa umina a legendo dicta. qͣi electa. Uete¬
res cuĩ. meliora queq legebant. Siue qͦd manu le¬
gant᷑. nec sectionẽ reqͥrant. leguminũ plurima
genera. ex quil faba. lenticula. pisũ. fafelũ. cicer.
lupinꝰ. gratiora in usu homiñ uident᷑. faba gre¬
ca echimologia. a uescendo uocabulũ sũpsit. qiͣ
hoc legumine usi st̃. Huiꝰ sp̃es due. quaꝵ alt̾a cõ¬
munis. alt̾a egyptia. faba fresa dicta. eo qͦd eam
hoĩes frendant .i. frangant. ⁊ molendo cõminu¬

Expanded text:
dicitur, quod pala ventiletur, ut frumenta purgentur. Gentiles autem paleam a quadam Pale frugum inventrice nominaverunt, quam Cererem esse volunt. De qua Virgilius: Te quoque, magna Pales, et te memorande, canemus. Item alii a pabulo nuncupatam dicunt paleam, quod ea primum sola in pascendis animalibus praebebatur. Cujus natura ex contrario tantum est frigida, ut obrutas nives fluere non sinat; adeo calida, ut maturescere poma compellat.ibus. 1. Legumina a legendo dicta, quasi electa. Veteres enim meliora quaeque legebant, sive quod manu legantur, neque sectionem requirant. 2. Leguminum plurima genera, ex quibus faba, lenticula, pisum, faselus, cicer, lupinus gratiora in usum hominum videntur. 3. Faba Graeca etymologia a vescendo vocabulum sumpsit, 315 hoc legumine usi sunt. Huius species duae, quarum altera communis, altera Aegyptia. Faba fresa dicta eo quod ea homines frendant, id est frangant, et molendo conminu
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo. sicut ex plumbo conficit᷑. De electro .xxiii.¬
Nectrum uocatum. qͦd ad radiũ solis clarius
auro argento ꝙ reluceat. Sol enĩ a poetis elector
uocat᷑. Defectiꝰ est hoc uietallũ om̃ib metallis.
huiꝰ tria genera. Unum qͦd exꝑini arborib fluit. qͦd suci¬
nũ dr̃. Alterũ metallũ qͦo naturalit̾ inuenit᷑. ⁊ in precio
habet᷑. Terciuĩ qͥo fit de trib ꝑtib auti ⁊ argen

Expanded text:
ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. De electro . Eex eo, sicut ex plumbo, conficitur. De electro . Electrum vocatum quod ad radium solis clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, q