comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etate ꝯsuescat monitis. has hauriat
disciplinas. facile ꝙͣuis formam re¬
cens excipit materia. facile qͥius ha¬
bitus nondum duratis mentibus
ĩprimitur. ub falsis opimonib adi¬
tum prebueris oposns exdudũtur.
Insta ergo dinui notiui sꝑem succes¬
sus tractabile tempus prefert. et sic
bẽto plus te illi puero hoc bñficio col¬
latimmi ꝙͣ si omnes simul ĩgenuas
aates in pectus suum sedulo ore trãs¬
fuderis. Magna quedam res est fate¬
or scientia litterarum s maior uͥtus
amii. et si utrãq ex te discipulus
docilis sperare queat. ⁊ losti ingeni¬
um quid possit uosti melius exꝑtus.
Ego id unum nom paucorum esse
ut litterati fiant. Oĩm ut boni: mͦ
se bonis ducibus exhibeant obsequẽ¬
tes. fastidiosior quidem est sciẽcia ꝙͣ
uitus. cum sit illa nobilior. h ͨ pau¬
corum dignatur ingenia. Illa nul¬
lius aĩum cõtemuit. insi a quo pri¬
us ipsa contempta est. uale. pataui.

Expanded text:
etate consuescat monitis, has hauriat etate consuescat monitis, has hauriat disciplinas; facile quamvis formam recens excipit materia, facile quivis habitus nondum duratis mentibus imprimitur; ubi falsis opinionibus aditum prebueris, operosius excluduntur. Insta ergo, dum votivi spem successus tractabile tempus prefert; et sic habeto, plus te illi puero hoc beneficio collaturum, quam si omnes simul ingenuas artes in pectus suum sedulo ore transfuderis. 15 Magna quedam res est, fateor, scientia literarum, sed maior virtus animi etsi utranque ex te discipulus docilis sperare queat. Nosti ingenium quid possit, nosti melius expertus; ego id unum novi, paucorum esse ut literati fiant, omnium ut boni, modo se bonis ducibus exhibeant obsequentes. Fastidiosior quidem est scientia quam virtus, cum sit illa nobilior; hec paucorum dignatur ingenia; illa nullius animum contemnit, nisi a quo prius ipsa contempta est. Vale. Patavi,
Abbreviated transcription (Latin):
illornui pulcte. et semuite pacifite.
Et illud ua iustorum siue offeudi¬
culo. De utiriq at simul dictũ. Uias
que a dextris sunt uount domnus.
puerse u̾o sunt que a sunstro sunt.
Neq solum uui dictũ ppło. Ecce ego
do corami uobis uiam uite et mam
mortis. fac ista consideret. fac uide¬
at ꝙͣ reprehensibilis post tot du ces.
ꝙͣq ercor ambiguus ꝑ mextritabi¬
les inte breius anfractus unde sepe
redeuntib seu redire meditantib
mors occurrit Deniq dum res inte¬
gra. dumq ipe suus est. nec dũ pec¬
cati nigum subiit. doce ꝙͣto facilius
iugum illud declinare ꝙͣ excutere.
Et porticum illud teneris auribus
frequent̾ inculca. hac itur ad astra.
Et illud. hac iter eliseum nobis at
leua malorumi erercet penas et ad ĩ¬
pia tartara mittit. In quo poete nr̃o
sapiencium hebreorum unus conso¬
nat. sic enim ait uia pectanciũ com¬
plantata lapidibus. et ĩ finem illo¬
rum inferi et tenebre et pene. his he

Expanded text:
illorum pulcre et semite pacifice», illorum pulcre et semite pacifice», et illud: «Via iustorum sine offendiculo»; de utraque autem simul dictum: «Vias que a dextris sunt, novit Dominus, perverse vero sunt que a sinistris sunt»; neque solum uni dictum populo: «Ecce ego do coram vobis viam vite et viam mortis». 12 Fac ista consideret, fac videat quam reprehensibilis, post tot duces, quamque error ambiguus per inextricabiles vite brevis anfractus; unde sepe redeuntibus seu redire meditantibus mors occurrit; 13 denique, dum res integra dumque ipse suus est necdum peccati iugum subiit, doce quanto facilius iugum illud declinare quam excutere, et poeticum illud teneris auribus frequenter inculca: hac “itur ad astra”; et illud Hac iter Elysium nobis, at leva malorum Exercet penas et ad impia Tartara mittit; in quo poete nostro sapientium hebreorum unus consonat; sic enim ait: «Via peccantium complantata lapidibus, et in finem illorum inferi et tenebre et pene». 14 His hac
Abbreviated transcription (Latin):
dius assueta loca reuisimus. et sepe
nõ tam nouis ꝙͣ notis cantib delecta¬
uiur.¶Puero huic ut ad rem redeam
uł iuito manum mice ne cortuat ue
deuiet ad funstraui. Doce quanto peri¬
culo processurus quanto md. ladore
quantoq dispendio regressutus sit
Octende illi quanto tucius iaui huic
rectum itet sequi. ꝙͣ spe reditus que
multos in abruptum egit ultro diu̾
uiidus magno uiru magno auxilio
opus esse. monstta ei uana eẽ milg
sommna. falsamq de omnib s pres¬
tim de uoluptate sentẽciam. ⁊ ichil ad
leuami uie huius insi fedumi. fuscũ.
fragile caducum. Nichil ad dexterã
nisi pulccũ lucidũ ualidum ĩmorta
le. Et ꝙͣ proprie illam sequentibus
conuemat quod scriptum est. decelĩ¬
quunt it̾ rectum. et ambulãt per
mas tenebrosas atq illud. uiẽ erro
rum tenebre et lubricuur Et illud.
uia impiorum tenebrosa. nesciunt
ubi corruunt. hanc u̾o alteram sec¬
tantib illud pocius conueuire. Uie

Expanded text:
dius assueta loca revisimus, et sepe dius assueta loca revisimus, et sepe non tam novis quam notis cantibus delectamur. 9 Puero huic, ut ad rem redeam, vel invito manum inice ne corruat, ne deviet ad sinistram; doce quanto periculo processurus, quanto inde labore quantoque dispendio regressurus sit. Ostende illi quanto tutius iam hinc rectum iter sequi quam spe reditus, que multos in abruptum egit, ultro diveviribus, magno nisu, magno auxilio opus esse. 10 Monstra ei vana esse vulgi somnia, falsamque de omnibus sed presertim de voluptate sententiam; nichil ad levam vie huius, nisi fedum fuscum fragile caducum; nichil ad dexteram, nisi pulcrum lucidum validum immortale; 11 et quam proprie illam sequentibus conveniat quod scriptum est: «Derelinquunt iter rectum et ambulant per vias tenebrosas», atque illud: «Vie eorum et tenebre et lubricum», et illud: «Via impiorum tenebrosa; nesciunt ubi corruant»; hanc vero alteram sectantibus illud potius convenire: «Vie
Abbreviated transcription (Latin):
rubignieui situ trax̾it: exercicio splẽ¬
descet. Atq ita fiet ut labor quietem
condiat. laborem quies. Dicissimq
nunc ocio nunc negocio recreet᷑ aĩus.
Iunumerabiles p̾terea sunt morum
differẽtie. et tam diu̾sa remedia nõ
magis morborum corporis ꝙ̃ cũ passi¬
om̃i: ut qd̃ um pestiferun est alteri
sit salubre. In boc tota disccecio pre¬
ceptoris u̾titur. Iuuenilis pauor fa¬
miliaritate ac blandiciis mulcetur.
Insolencia mnus et seueritate ꝯpri¬
mitur. Nec una scolastice censura
milicie est. leua u̾dis. grama u̾beri¬
bus castiganda. hic laudib enigendꝰ.
hic coertendus infruma. hic opere fa¬
tigandus. hic domandus est ferula.
Generoso aniuio perseuerãcie studi¬
um. Affecto solacium. desperanti sub¬
sidium feruor algenti. p̾cipiti frenũ.
lento critar addendum. Notissnina
scienti ingero ut atritu memoria re¬
calescat. Et de comunib magͣ pars
arcium coustat. Et aliquando iocun¬

Expanded text:
rubiginem situ traxerit, exercitio splenrubiginem situ traxerit, exercitio splendescet, atque ita fiet ut labor quietem condiat, laborem quies, vicissimque nunc otio nunc negotio recreetur animus. 6 Innumerabiles preterea sunt morum differentie, et tam diversa remedia non magis morborum corporis quam animi passionum, ut quod uni pestiferum est, alteri sit salubre; in hoc tota discretio preceptoris vertitur. 7 Iuvenilis pavor familiaritate ac blanditiis mulcetur, insolentia minis et severitate comprimitur; nec una scolastice censura militie est: levia verbis, gravia verberibus castiganda; hic laudibus erigendus, hic coercendus infamia; hic opere fatigandus, hic domandus est ferula; generoso animo perseverantie studium, affecto solatium, desperanti subsidium, fervor algenti, precipiti frenum, lento calcar addendum. 8 Notissima scienti ingero, ut attritu memoria recalescat; et de comunibus magna pars artium constat, et aliquando iocun
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad perdicionem. et multi sunt
qui initrant pet eam. anta ma que
ducit ad uitam et pauci sunt qui in¬
ueniunt eam Puerum sane nostrũ
si hic sibi duuiseris quid accurum pu¬
tas. Nempe nel ceci more uulgarem
strepitu sequetur uel ferrato ut ai¬
unt ibit ituere. et que graunum cor¬
porum natura est deorsum suis pou¬
deribus feretur. Nunc tu oro uir op¬
tune succurre. et incantũ ac mitãtẽ
adiuua. Rege. sustenta adiscat te ma¬
gistro dextrum sequi callem. discat
ascendere. Quod promptius faciet si
peculiarit̾ in eum cculos defixeris. et
adolescentie sue morbis singularis
quedam tue prouidentie medicĩa sub¬
uenerit / Scis quami in partem pẽdeat.
uude sit ruine proxinus. Illuic oppor¬
tuo presidio fulciatur. Uetus me¬
dicorum regula est. Contraria cont̾¬
riis curari. In letitia effuso. triste qd̾¬
libet mesticia contracto: letum aliqͥd
obicito. Intencione unina si obtusũ
ent ugenium: more solertis agrico¬
le alterua int̾missione reꝑabitur. Si

Expanded text:
em, et multi sunt qui intrant per eam; arcta via que ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam». 3 Puerum sane nostrum, si hic sibi dimiseris, quidacturum putas? nempe vel ceci more vulgarem strepitum sequetur, vel ferrato, ut aiunt, ibit itinere, et que gravium corporum natura est, deorsum suis ponderibus feretur. Nunc tu, oro, vir optime, succurre et incautum ac nutantem adiuva rege sustenta; discat te magistro dextrum sequi callem, discat ascendere. 4 Quod promptius faciet, si peculiariter in eum oculos defixeris, et adolescentie sue morbis singularis quedam tue providentie medicina subvenerit. Scis quam in partem pendeat, unde sit ruine proximus; illinc oportuno presidio fulciatur. 5 Vetus medicorum regula est, contraria contrariis curari. In letitiam effuso triste quidlibet, mestitia contracto letum aliquid obicito; intentione nimia si obtusum erit ingenium, more solertis agricole alterna intermissione reparabitur; si
Abbreviated transcription (Latin):
stupeas. nullus locus aut plus ocui
prebuit aut stimules acciores ex
omnib terris ac sclis illustres ui¬
ros ii unum contrahendi. Illa mi¬
chi solitudo dedit aĩum: Solitari¬
am uitam. Religiosum q ocium
singula ibi singulis uolummib
prestringenda et laudanda suscepi.
Demq uuemlem estũ qui me
multos annes torruit ut nosti spe¬
rans illis uiubraculis leuire. eo
iam inde ab adolescencia sepe cõ¬
fugere uelut in artem mnunitissi

Expanded text:
stupeas. 12 Nullus locus aut plus otii prebuit aut stimulos acriores: ex omnibus terris ac seculis illustres viros in unum contrahendi illa michi solitudo dedit animum; solitariam vitam religiosumque otium singula ibi singulis voluminibus perstringenda et laudanda suscepi; denique, iuvenilem estum qui me multos annos torruit, ut nosti, sperans illis umbraculis lenire, eo iam inde ab adolescentia sepe confugere velut in arcem munitissi
Abbreviated transcription (Latin):
pulch̾rimos et ubes amenissiãs
ac florentissimas int̾sit. Interq
unicum sorgie fluinũ ac fontem.
et tot lucidos fontes. tot uaga flu¬
mma tot piscosos lacus. duo longe
clarissimia maria Italiam curius ⁊
mas dotes sileam. atq in pͥmis in¬
possit in reb omnib. Ut eiũ iuxta
ꝑfecte legem amicitie oñis pectons
mei fluctus apenam sensum hac
in parte racs rõi rebellantem sen¬
cio. Et fateor uallem illam mĩc
uł maxuue repudians suspito. meq¬

Expanded text:
ulcerrimos et urbes amenissimas ac florentissimas intersit, interque unicum Sorgie fluvium ac fontem et tot lucidos fontes, tot vaga flumina, tot piscosos lacus, duo longe clarissima maria, Italiam curvis etmas dotes sileam atque in primis inpossit in rebus omnibus. Ut enim, iuxta perfecte legem amicitie, omnes tibi pectoris mei fluctus aperiam, sensum hac in parte rationi rebellantem sentio et, fateor, vallem illam nunc vel maxime repudians suspiro; meq
Abbreviated transcription (Latin):
imꝙͣ secessus ille gratus fuit mͥ
fuisse gratissimũ decẽnis iudicioẽ
mora. Ꝙ si apud te mio u̾o apud
alterum me sine iactantia glĩari
licet: pace mõcium ac fontium sil¬
uarumq. Quid usq nunc loco il¬
li non dicam cdarius. s certe uotiꝰ
incolatu meo accidit. Opinari au

Expanded text:
m secessus ille gratus fuit, michi fuisse gratissimum decennis indicio est mora. Quodsi apud te, imo vero apud alterum me, sine iactantia gloriari licet, pace montium ac fontium silvarumque, quid usque nunc loco illi, non dicam clarius, sed certe notius incolatu meo accidit? opinari au
Abbreviated transcription (Latin):
retrabebar. Nunc uuitata sũt omĩa.
et amicoꝵ turba abiit. et dux nr̃
obiit. et soccates meus qui solus ibi
est. ꝙuis unnus in me possit onna
ꝙͣuis ĩueterate consuetudinis ui.
et ip̃e ibi esse. et ommes suos meq
aute alios secum ẽẽ desideret. nũꝙͣ
tamen audebit onuĩ spe abscisa in
eas uos t̾ras arcescere uͥ om̃s pror

Expanded text:
ata sunt omnia; et amicorum turba abiit, et dux noster obiit, et Socrates meus, qui solus ibi est, quamvis unus in me possit omnia, quamvis inveterate consuetudinis vi et ipse ibi esse et omnes suos meque ante alios secum esse desideret, nunquam tamen audebit, omni spe abscissa, in eas nos
Abbreviated transcription (Latin):
pulch̾rimos et ubes amenissiãs
ac florentissimas int̾sit. Interq
unicum sorgie fluinũ ac fontem.
et tot lucides fontes. tot uaga flu¬
mina tot piscosos lacus duo longe
darissima maria Italiam curius ⁊¬

Expanded text:
as ac florentissimas intersit, interque unicum Sorgie fluvium ac fontem et tot lucidos fontes, tot vaga flumina, tot piscosos lacus, duo longe clarissima maria, Italiam curvis
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq per os meum flanima cordis
erumpens miserabili s ut quidã
dix̾unt dulci niurinure ualles
celumq complebat. hĩc illa uul¬
garia iiuenilium laboꝵ meorũ
cantica. quorum hodie pudet. ac
penitet. s eodem morbo affectis

Expanded text:
Itaque per os meum flamma cordis erumpens, miserabili, sed ut quidam dixerunt, dulci murmure valles celumque complebat; hinc illa vulgaria iuvenilium laborum meorum cantica, quorum hodie pudet ac penitet, s
Abbreviated transcription (Latin):
Mius amor ĩpaciens more
festinationis appetens. nec
ulla tanta celeritas est q̃
uon tarditas sit amanti. Multa
tibi hesterno die scripseram. sed qͦ¬
main et multa suꝑerant. et exone¬
tari aĩus ardebat cũ fortuitus m̃¬
crus non adesset ad domestitos me

Expanded text:
is amor impatiens more, festinationis appetens; nec ulla tanta celeritas est, que non tarditas sit amanti. Multa tibi hesterno die scripseram, sed quoniam et multa supererant et exhonerari animus ardebat, cum fortuitus nuntius non adesse
Abbreviated transcription (Latin):
lami. rominum uestigra fugientem.
auici sectantem. amantem inubras.
gaubentem autris rostidis pratisq
uirentib. erectãtem curas cutie tumł¬
tus uibim uitantem. abstinentem li¬
niibus superborum. nulgi studia ri
cio distantem. totis dieb ac uoctib
ociosum. gloriantem musaꝵ cõsorcio.
cantib uoluctum et nmpharum inͣ¬
uure. pancis suis. s multis comita¬
tum libris. Et nunc doun esse. muunc
caput et fessa membra proicere. Et
uem accedere insi ptaro. qui uel mil¬
lesima uaticiuati possit suarum peri¬
cula turarum. adhec modo oburrũ
defreum qr oculis tatere. modo multa
secum loqui. postremo seipsimi ⁊ mor¬
talia ciicta contempnere. Ecce pat̾
dum te uoco uemendi laborem abstu¬
lisse uideor. Si enim hec petlegis. et
fidem habes. sibunde me iides. uale
iam tandem. dum eniui allequi indeoꝵ
epłam me scribere sum oblitus. Ad fon¬
tem sorgie .iiiͦ. kl. uiñ. Ad Eundem qͥ
possem et siue eremplis aigere. nec¬

Expanded text:
lam; hominum vestigia fugientem, lam; hominum vestigia fugientem, avia sectantem, amantem umbras, gaudentem antris roscidis pratisque virentibus, execrantem curas curie, tumultus urbium vitantem, abstinentem liminibus superborum, vulgi studia rictibus otiosum, gloriantem musarum consortio, cantibus volucrum et nimpharum murmure, paucis servis sed multis comitatum libris; et nunc domi esse, nunc icaput et fessa membra proicere; etem accedere nisi perraro, qui vel millesimam vaticinari possit suarum particulam curarum; ad hec, modo obnixum defixumque oculis tacere, modo multa secum loqui, postremo se ipsum et mortalia cunta contemnere. 71 Ecce, pater, dum te voco, veniendi laborem abstulisse videor: si enim hec perlegis et fidem habes, abunde me vides. Vale iantandem; dum enim colloqui videor, epystolam me scribere sum oblitus. Ad fontem Sorgie, III Kal. Iunias. 4 Ad eundem, quid possem et sine exemplis agere; nec
Abbreviated transcription (Latin):
bis efficere iutitur. et lateram ĩmue¬
mor et siluestri. Inde semper adu̾so
clunine trib passuum millib aut
paulo amplius ascendes argenteũ
gurgitem obinum habebis ad dexte¬
raui. flecte iter. Sorgia est placidis¬
simus fluuiorum. Quus aquis quĩ¬
decim aut cutiter passuum nllia
conscendeus milli secundum fontẽ
lucidissum amius orignem uideb̾.
et ncibentem scatebris p̾altam
rupem. utiam tranfiti ulterius nec
possit nec oporteat. Ut eniu dext᷑a
et seciuida suit ommia. Illic tandem
in tercam depoĩtus ad dexteram me
uidebis. ubi enim procul ab ittilia
possim esse tranquillius. Uidebis ãt
modicis s umbrosis ortulis angusto
contentum hospicio. s quod tanti
hospitis aduentu factum putes au¬
gusmis Didebis quem desiders opti¬
me ualentem nullius egentem rei nil
magnope de fortune manibus erpet¬
tautem. uidebis a mane ad uesperã
soliuagum. herbiuagum. montiua¬
gum. fontiuagum. si luicolani. rarico¬

Expanded text:
bis efficere nititur, et Laterani immebis efficere nititur, et Laterani immemor et Silvestri; 68 inde, semper adverso flumine, tribus passuum milibus aut paulo amplius ascendens, argenteum gurgitem obvium habebis ad dexteram; flecte iter: Sorgia est, placidissimus fluviorum; cuius aquis quindecim aut circiter passuum milia conscendens, nulli secundum fontem, lucidissimi amnis originem, videbis, et incumbentem scatebris prealtam rupem, ut iam transiri ulterius nec possit nec oporteat. Ut enim dextera et secunda sint omnia, illic tandem in terram depositus, ad dexteram me videbis. 69 Ubi enim procul ab Italia possim esse tranquillius? videbis autem modicis sed umbrosis ortulis angustoque contentum hospitio, sed quod tanti hospitis adventu factum putes angustius; videbis quem desideras, optime valentem, nullius egentem rei, nil magnopere de fortune manibus expectantem; videbis a mane ad vesperam solivagum herbivagum montivagum fontivagum silvicolam rurico
Abbreviated transcription (Latin):
tem esse memoriam. et qd̾ nolleui
sepe delicatam esse presenciam. Si
ergo ad solacium uite tam tibi utilẽ
presenciam meam putas: duplex ad
id uia est. Naui et ego supra speni
tuam ad te uenire tuumq et horacu
uatis estinum hĩtaculum uidere.
quantumcumq desideno tuo suffi¬
ciat manere non renuo. Et tu si ad
ne uidendum uenire malles. huma
strabo tibi iami in qua nec pedum
bentem perges. Idi nauicule impoĩtꝰ
prono alueo descendens. donec ad der¬
teram tibris occurcit. In de iam latiori
anme per ipsius urbis rome mema
ad mare peruemes. Inde eriam dex¬
trorsum s forciori aluo cceditus thir¬
rem suus equoris obibis. donec lon¬
ge relicta massilia rursus ad dexte¬
ram tate fluminea rodam ostio sub¬
uheare. Qua uetus arelas palustri¬
b uadis et lapidosa plauicie mox ĩ
rupe horada tristis sedet auẽmo olĩ
nunc auimo. ubi pontifex marimꝰ
Romanus propriis sedib desertis ob¬
staute ut arbitror natura capudor¬

Expanded text:
rem esse memoriam et, quod nollem, rem esse memoriam et, quod nollem, sepe delicatam esse presentiam —, si ergo ad solatium vite tam tibi utilem presentiam meam putas, duplex ad id via est: nam et ego supra spem tuam ad te venire, tuumque et Horatii vatis estivum habitaculum videre, quantumque desiderio tuo sufficiat manere non renuo; et tu, si ad me videndum venire malles — humastrabo tibi viam, in qua nec pedum bentem, perges; ibi navicule impositus prono alveo descendes, donec ad dexteram Tybris occurrerit; inde, iam latiori amne, per ipsius urbis Rome menia, ad mare pervenies; inde etiam dextrorsum, sed fortiori alno creditus, Thirreni sinus equoris obibis; donec, longe relicta Massilia, rursus ad dexteram, rate fluminea Rodani ostio subvehare, qua vetus Arelas palustribus vadis et lapidosa planitie, mox in rupe horrida tristis sedet Avenio olim, nunc Avinio, ubi nunc Pontifex Maximus Romanus, propriis sedibus desertis, obstante, ut arbitror, natura, caput or
Abbreviated transcription (Latin):
erpiet. pone me in supremo athlan¬
tis meduseis luminib durato uertice.
te in rupe cancasea ubi uinctus pro¬
metheus de ioue conqueritur: sunł
sedebiuus simul ambulabinus. si¬
mul ceuabimus. simul fabulabim᷑.
simul seria tractadunus. Nichil unꝙ̃
int̾uemet. qd nos uicissim ceruere et
audie prohibeat. ¶ Uolucer ẽ amor.
non terras tantum s celum trãsit ⁊¬
maria. Nec podagrain nouit ille. nec
compedes. libertimus est et fortuna
licet obluctante ubi uoluerit p̾sens.
Miraris: mortis quoq nescit iperi¬
um. Et qd̾ illa uidetur abstulisse: cõ¬
plectitur. Itaq uerses in cinertur a pd̃
illum integros inueiies. Et natum
octama. uirum arthemisia. Annicum
lelius. ĩuita morte et effractis ut ita
tur me. Nam et ego te habeo. Nulla
michi siue te dies agitur. nulla uor.
nullum iter. nulla consessio. ubiq te¬
cum sum. Q si forte quoniam negare
non possum dulce quiddam et iocun¬
illud michi nou negetur. sepe dulcio¬

Expanded text:
eripiet. Pone me in supremo Atlaneripiet. Pone me in supremo Atlantis meduseis luminibus durato vertice, te in rupe Caucasea, ubi vinctus Prometheus de Iove conqueritur; simul sedebimus, simul ambulabimus, simul cenabimus, simul fabulabimur, simul seria tractabimus; nichil unquam interveniet quod nos vicissim cernere et audire prohibeat. 65 Volucer est amor, non terras tantum sed celum transit et maria; nec podagram novit ille nec compedes; liberrimus est, et fortuna licet obluctante, ubi voluerit presens. Miraris? mortis quoque nescit imperium et quod illa videtur abstulisse, complectitur. Itaque versos in cinerem apud illum integros invenies; et natum Octavia, virum Arthemisia, amicum Lelius invita morte et effractis, ut itatur me, nam et ego te habeo; nulla michi sine te dies agitur, nulla nox, nullum iter nulla consessio; ubique tecum sum. 66 Quodsi forte — quoniam negare non possum dulce quiddam et iocunillud michi non negetur sepe dulcio
Abbreviated transcription (Latin):
uiter pacifice: melius tibi accidit ꝙͣ
tuus u̾uidis egebat. Id non ad in¬
fannai s in partem laudis accipi¬
as precor. Quo enuim fectilior est a¬
ger et plutib abundat compescen¬
dis exticpaudisq ut seges utilior coa¬
lestat. Et sepe quo genctosior atq¬
ualidior. eo felicior ferocior est equus
et tenaciorib uiuculis egens. Esses
uunc ut auguror in aliquo mundi
angulo. Iam inlum. Iam Indum
aut Tanauni trausnatares. Iam ri¬
tas illius qui solus morbos nros ⁊
idcuto numus utiliq qmͣ amariora
sunt. ¶ Illa magis ingenua uideri
pocest et hunicuntate tua dignior q̃¬
rela ꝙ presentiam atq cõuictum
meum ualde suauiter requirs. et in
quo unice tibi complatebas. ut dicis
tñ cum maxime deleccaret ablatũ
luges. Enĩ uero hic nichil negocuii est.
Si es auucus. ĩmo uero si pater ueq
eium alium te pietate exuna et pat̾¬
nis semper affectibus comprodasti:
nullus tibi me locus. nullum tempꝰ

Expanded text:
miter pacifice. Melius tibi accidit quamiter pacifice. Melius tibi accidit quatuus vinclis egebat. Id non ad infamiam sed in partem laudis accipias, precor; quo enim fertilior est ager, eo pluribus abundat compescendis extirpandisque, ut seges utilior coalescat; et sepe, quo generosior atquvalidior, eo ferocior est equus et tenacioribus vinclis egens. Esses nunc, ut auguror, in aliquo mundi angulo: iam Nilum, iam Indum aut Tanaim transnatares, iam Ritas Illius qui solus morbos nostrosidcirco minus utilia quod amariora sunt. 63 Illa magis ingenua videri potest et humanitate tua dignior querela, quod presentiam atque convictum meum valde suaviter requiris, et in quo unice tibi complacebas, ut dicis, tum cum maxime delectaret, ablatum luges. 64 Enimvero hic nichil negotii est; si es amicus, imo vero si pater — neque enim alium te pietate eximia et paternis semper affectibus comprobasti —, nullus tibi me locus, nullum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ras ubertums et amienissums alliga¬
uit in pascius. ad cumulum enm gra¬
cie celestis accedit ꝙ nõ te nome clau¬
sit ubi et propriis et familie tue titu¬
lis es clarior ꝙͣ quieti tue expedit. sed
uec procul et extra prospectum dilecte
urdis amouit. Quid ergo. Tibur tuo
semli ocio deputatum est puisumq
ue fugias. doles: et non pocius deo gra¬
cias agas. qui te tos tercestribus ma¬
ritimis q periculis totq periculis tã
longis anfractid ereptum hac demũ
uoluit consistere terra ut ait mato
ubi scilicet amme sunul et corpons
alimenta uon desuũt. libri tui. feruor
tuus. iugennum tirum. et purissimi
aeris. et intidissimariun spẽs aqͣrũ.
et pulch̃rie telluris amenitas te¬
tricum licet et agrestem aminm
maulcere queant. Ubi sempet assit pa¬
trie predulcis aspectus. Auncorum
ĩmense urbis screpitus uel uigis for¬
tasse tot notorum conu̾sacio peꝑisset
fruere bonis tuis gratanter. equami¬

Expanded text:
ras, uberrimis et amenissimis alligaras, uberrimis et amenissimis alligavit in pascuis. 60 Ad cumulum enim gratie celestis accedit, quod non te Rome clausit, ubi et propriis et familie tue titulis es clarior quam quieti tue expedit, sed nec procul et extra prospectum dilecte urbis amovit. Quid ergo? Tibur tuo senili otio deputatum est, provisumque ne fugias. Doles, et non potius Deo gratias agis, qui te tot terrestribus maritimisque periculis, totque tam longis anfractibus ereptum, hac demum voluit “consistere terra”, ut ait Maro, ubi scilicet anime simul et corporis alimenta non desint; 61 libri tui, fervor tuus, ingenium tuum et purissimi aeris et nitidissimarum species aquarum et pulcerrime telluris amenitas tetricum licet et agrestem animum mulcere queant; ubi semper adsit patrie predulcis aspectus, amicorum immense urbis strepitus vel iugis fortasse tot notorum conversatio peperisset? Fruere bonis tuis gratanter equani
Abbreviated transcription (Latin):
me in pedum tuorum dolorib idem
facete qmͣꝙ̃ non uietus sed ueritate
conditus iocus est meus. Quid eñ
putas. Recense pater ab adolescẽcia
cursus tuos et ammum stare nesciũ
Uidebis ut fremum equoidonuto
sic tibi neccessariam podagram. Es¬
reliquis racio fecisset. Quid multa:
bas. Illa tibi fcenm ftringit. Iubet¬
qr cousistere. Quid ais: parebis. ue¬
lis nolis 3. Ioli autem iiuriam ar¬
bitrari. Nichil cuiꝙͣ tempestunus
accidit. nichil unquiͣ oportunius. flu¬
tantem carinam magister pupis
fune uel authoris regit. Et tibi pro¬
pe tercam unde primo in altum es
euhectus anchora iacta est Pmisit
tibi tua sors uagam ac laboriosam
nuentutem. nec senectuti daturus
cum cantus pastor alce alligat. ubi
uidencisa. Non te in perside. non in
arabia uel egypto udi uelut ui subur¬
bano uagabaris tuo: sed in patriam
uitegro uembrorum obsequio reuer¬
suui post peregrinaciones ĩnumeras
et si te noui nunꝙͣ tuo iudicio desitũ¬

Expanded text:
me in pedum tuorum doloribus idem me in pedum tuorum doloribus idem facere, quamquam non merus sed veritate conditus iocus est meus. 57 Quid enim putas? recense, pater, ab adolescentia cursus tuos et animum stare nescium; videbis, ut frenum equo indomito, sic tibi necessariam podagram. Esreliquis, ratio fecisset. Quid multa? bas; illa tibi frenum stringit iubetque consistere. 58 Quid ais? parebis, velis nolis. Noli autem iniuriam arbitrari: nichil cuiquam tempestivius accidit, nichil unquam oportunius; fluitantem carinam magister puppis fune vel anchoris regit, et tibi prope terram, unde primo in altum es evectus, anchora iacta est. Permisit tibi tua sors vagam ac laboriosam iuventutem; nec senectuti daturus tum cautus pastor alligat, ubi,videntiam: non te in Perside, non in Arabia vel Egipto, ubi velut in suburbano vagabaris tuo, sed in patriam, integro membrorum obsequio, reversum post peregrinationes innumeras et — si te novi — nunquam tuo iudicio desitu
Abbreviated transcription (Latin):
non modo xp̃m cui propter deitatẽ
suam ꝓp̃ nicomparabilem gloriã
mattessibilem potenciam omma pro¬
na enuit atq facilia. S candida¬
tum quoq quem uocant martirum
erercitum multosq ut uos sumus
mortales homines et quod mraculi
clatioris est non modo uiros fortes
sed sepe etiam muliecculas ac puel¬
las diuino spiritu afflatas illa per¬
tulisse in quorum comparacionem
quicꝙͥ pateris quies atq solacium
dici possit. Trita hec. ⁊ tibi ĩ primis
piofessionis tue debito uotissima.
ideoq diucius non insisto ad secre¬
ciora festinans ¶Est remedii ge¬
nus quod tu forte non cogitas. qd
tum legenti michi litteras tuas su¬
bito occurtisset risum mouit ut di¬
ri. Nolo autem indigneris me qd̾
in meis sepe soleo in tius malis etiã
iocari. N2ou in doloribus tantum s ĩ
morte iocari solitos uiros fortes doctos¬
qz compunus. Testes sunt uespasia¬
nus princeps. Et socrates pħ̾s. pat̾e

Expanded text:
non modo Cristum, cui propter deitatem non modo Cristum, cui propter deitatem suam, propter incomparabilem gloriam inacessibilemque potentiam omnia prona erant atque facilia, sed “candidatum” quoque quem vocant “martyrum exercitum”, multosque, ut nos sumus, mortales homines, et quod miraculi clarioris est, non modo viros fortes, sed sepe etiam mulierculas ac puellas divino spiritu afflatas illa pertulisse, in quorum comparationem quicquid pateris, quies atque solatium dici possit. Trita hec et tibi in primis professionis tue debito notissima; ideoque diutius non insisto, ad secretiora festinans. 56 Est remedii genus quod tu forte non cogitas, quod, cum legenti michi literas tuas subito occurrisset, risum movit, ut dixi. Nolo autem indigneris me, quod in meis sepe soleo, in tuis malis etiam iocari; non in doloribus tantum sed in morte iocari solitos viros fortes doctosque comperimus: testes sunt Vespasianus princeps et Socrates philosophus. Patere
Abbreviated transcription (Latin):
cus. Et quo uilnis eo. nsi fallor effi¬
cacius exemplum seruus a fer ul¬
tor dominu a tito luno relatus qui
tonuentis laceratus non modo nõ
ingenunt sed superante leticia do¬
lores spem quoq prebuit ridentis.
Immmerabilia sunt id genus e qui
nes liber. quem sepe salubrem in
seris dolorem. Qmͣꝙͣ est alia mul¬
to dulcior multoq suauior et docto
ac religioso uiro dignior meditiua
in omnib laboribus ac doloribus
nr̃is quibus carere nequit uita mor¬
talis menmmusse la borum ac doloꝵ
quos pro nob̃ xpũs pectulit. memi¬
nisse uulnerum quibus niluera
urã sanata nos q periculo sempi¬
terne mortis erepti sumus. memi¬
uisse clauorum ac lancee. preciosis¬
srmq sangunus quo lauacro sor¬
dib ab lutis recceati et clementer
adinoniti sumus temporales alto
caltare molestias. nichilq insi et̃¬
ne dampnacionis et penarum in¬
mortalium supplicia formidare ¶i
lud insupet mennuisse profuerit

Expanded text:
chus et — quo vilius, eo, nisi fallor, effichus et — quo vilius, eo, nisi fallor, efficacius exemplum — servus Afer ultor domini, a Tito Livio relatus, qui “tormentis laceratus” non modo non ingemuit, sed “superante letitia dolores, speciem” quoque “prebuit ridentis”. 53 Innumerabilia sunt id genus, e quines liber, quem sepe salubrem in seris dolorem. 54 Quanquam est alia multo dulcior multoque suavior et docto ac religioso viro dignior medicina in omnibus laboribus ac doloribus nostris, quibus carere nequit vita mortalis: meminisse laborum ac dolorum quos pro nobis Cristus pertulit, meminisse vulnerum quibus vulnera nostra sanata, nosque periculo sempiterne mortis erepti sumus; meminisse clavorum ac lancee preciosissimique sanguinis, quo lavacro, sordibus ablutis, recreati et clementer admoniti sumus temporales alto animo calcare molestias, nichilque nisi eterne damnationis et penarum immortalium supplicia formidare. 55 Illud insuper meminisse profuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
deracione poscendum. podagre medi¬
cina optima paupertas est. seu illa
neccessitas seu uoluntas actulerit.
Uitimam hanc frugalitatem uocãt
quam diffiniunt uoluntariã pau¬
pertatem. De his autem alia ad te
dum adme uisi podagre solius fa¬
ma peruenerat. si unum qd tunc
me latebat illis addiderio: Credere
diuinitus perinissum ut. podagre
paupertas accesserit. Et sicut ex
quibusdam uenenosis ammanti¬
bus fit remedium uenem. Et fic
apes ex quibuldam heibis amatio¬
rib dultissima mella conficiunt.
itatu malis tius uõ aliudunde ꝙ̃¬
quem
ex tins malis possis conflare reme¬
dia. Et de paupertate quidem reme¬
dioq quod illa secum habet hac¬
tenus. ¶ De annm autem mode¬
racione pacienciaq lougior ẜio
est autoritatorib racionibus ⁊ exẽ¬
plis instructus. hic occurcit marius.
hic marcus atilius. hic iutegre ro¬
mane legiones. Nulla enim ges
ni hac gloria par est. hic ex alio ge¬
uere hominum possidonius auaxar¬

Expanded text:
deratione poscendum. Podagre medideratione poscendum. Podagre medicina optima paupertas est, seu illam necessitas seu voluntas attulerit; ultimam hanc frugalitatem vocant, quam diffiniunt voluntariam paupertatem. 51 De his autem alia ad te dum ad me nisi podagre solius fama pervenerat, si unum, quod tunc me latebat, illis addidero: credere me divinitus permissum ut podagre paupertas accesserit, ut, sicut ex quibusdam venenosis animantibus fit remedium veneni, et sicut apes ex quibusdam herbis amarioribus dulcissima mella conficiunt, ita tu malis tuis non aliuquam ex tuis malis possis conflare remedia. Et de paupertate quidem remedioque quod illa secum habet, hactenus. 52 De animi autem moderatione patientiaque longior sermo est, autoritatibus rationibus et exemplis instructus. Hic occurrit Marius, hic Marcus Atilius, hic integre romane legiones; nulla enim gens in hac gloria par est. Hic, ex alio genere hominum, Possidonius, Anaxar
Abbreviated transcription (Latin):
sorte oculos comecerit: quaui putas
spem concipiet fomenti cumspiaui
aut pulueris aut leuitim cumscũ¬
qz consilii. Desiuat ex me talia spe¬
rare. Uolo labori suo parcere. si ex
his littoris hoc sperat ulterius non
legat huius caũ generis remedia
medicorum erudiciores magna ex
parte desperat. Reliquos si confu¬
las nichil homini diuiti desperan¬
dum: nichil inopi sperandum di¬
cent. cum tamen sepius diuitum
domos hec pestis iuhitet. Si hos igi¬
tur audire uolueris: prestadunt tͥ
ut iiter angustias presentium do¬
lorum et future sauitatis spemi sẽp
ligatus ulules. semꝑ oleo tristicie
uuctus atq unguentis madidus
ingenustas. Ego u̾o te siccum solu¬
tum q ac liberum dolere maluer̃.
dieta exerticio laboribus adu̾sus
nonum hostemi solidare corpuscu¬
lum. hac iure nichil a medicis spe¬
rare preter uerba si quid aduersus
podagram auxilii est totum a pauꝑ¬
tate. uel si id frustta sit ab amini mo¬

Expanded text:
forte oculos coniecerit, quam putas forte oculos coniecerit, quam putas spem concipiet fomenti cuiuspiam aut pulveris aut lenitivi cuiuscunque consilii? Desinat ex me talia sperare: volo labori suo parcere; si ex his literis hoc sperat, ulterius non legat. Huius enim generis remedia medicorum eruditiores magna ex parte desperant; reliquos si consulas, nichil homini diviti desperandum, nichil inopi sperandum dicent, cum tamen sepius divitum domos hec pestis inhabitet. 49 Si hos igitur audire volueris, prestabunt tibi ut inter angustias presentium dolorum et future sanitatis spem semper ligatus ulules, semper oleo tristitie unctus atque unguentis madidus ingemiscas; ego vero te siccum solutumque ac liberum dolere maluerim, dieta exercitio laboribus adversus novum hostem solidare corpusculum, hac in re nichil a medicis sperare preter verba. 50 Siquid adversus podagram auxilii est, totum a paupertate, vel si id frustra sit, ab animi mo
Abbreviated transcription (Latin):
illam fugiebas. illa te sequitur. Iãq
attigit arcipuit q notis optanda
neccessitas que te cogat nuplere qd̃
possum equis aurib audire. Pronide
michi paupertatem defles quasi ne¬
scias uudum te mitasse in hanc in¬
tam. nudum egressurum. Et quasi
non paupertatem xp̃i sed cresi diuici-¬
as sis professus. Crede michi pater.
Paupertas multis sepe utilis ad sa¬
lutem fuit. nulli unqmͣ mnutilis insi
his qui eam ĩpaciencia et lamentis
erasperant. Tibi quidem adeo non
tantum utilis sed neccessana et sa¬
lutaris est ut sine illa neq scluus
esse neq creaton tuo potueris pacta
seruare. Hec in presens dehonesta et
sobria paupertate pstrurxetim. Illci
emn ĩportuua et sordida que tuppis
egestas apud poetami dicitur. deo gra¬
cias te non tangit. ad quain lenien¬
daui maiozis eloquencie uirib opus
esset. ¶Iaui huic ad podagre reme¬
dia renemiendum est .O. si quis eo
morbo tentus ii hanc epl̾e partem

Expanded text:
illam fugiebas, illa te sequitur; iamque illam fugiebas, illa te sequitur; iamque attigit arripuitque votis optanda necessitas, que te cogat implere quodpossum equis auribus audire; perinde michi paupertatem defles, quasi nescias nudum te intrasse in hanc vitam, nudum egressurum; et quasi non paupertatem Cristi, sed Cresi divitias sis professus. Crede michi, pater, paupertas multis sepe utilis ad salutem fuit, nulli unquam inutilis, nisi his qui eam impatientia et lamentis exasperant; tibi quidem adeo non tantum utilis, sed necessaria et salutaris est, ut sine illa neque salvus esse neque creatori tuo potueris pacta servare. 47 Hec in presens de honesta et sobria paupertate perstrinxerim; illa enim importuna et sordida, que «turpis egestas» apud poetam dicitur, Deo gratias, te non tangit; ad quam leniendam maioris eloquentie viribus opus esset. 48 Iam hinc ad podagre remedia veniendum est. O siquis eo morbo tentus in hanc epystole partem
Abbreviated transcription (Latin):
ceusus. S hec nobis accidunt nescien¬
tib ut ait flaccus. Quid ualent Nũ¬
inus quem prebeat usum. Sic affectis
si bonestus dunciarum modus acces¬
serit paupertas dura uidebitur. Sint
sine ulla difficultate fortune illi duo
diciarum gradus a seneca descripti.
hete quod neccesse est. he̾re qd̾ sat est.
Accedat et tertius. quod adunde est.
et quartus accrescat. quod multum
est Nichil actum putabit᷑ donec ad
id anbelando et estuando ꝑuenerimꝰ.
qd uunum est. Ita insi nocere cepe¬
rint insi causcs museriarum et labo¬
rum et forsitan festinate mortis actu¬
lerint diuicie nou erunt. Se quid tur¬
sus ago: qui tibi adu̾sus pauperta¬
tem aria conquiro. Quetumq de
hac re nou tantum dici. sed cogitari
possunt nota sunt tibi. Unum erat
in animo pret̾ uulgata hec quod t᷑
nõ subtraham. Equidem ut euatu¬
acio pregrauato corpori sic tibi necces¬
saria est paupertas. Tergi uersẽtur
expresse uel tacite nouisti. dñ ht̃. Tu

Expanded text:
census! Sed hec nobis accidunt nesciencensus! Sed hec nobis accidunt nescientibus, ut ait Flaccus, quid valeat nummus, quem prebeat usum. 44 Sic affectis si honestus divitiarum modus accesserit, paupertas dura videbitur. Sint sine ulla difficultate fortune illi duo divitiarum gradus a Seneca descripti: «Habere quod necesse est, habere quod sat est»; accedat et tertius, quod abunde est, et quartus accrescat, quod multum est: nichil actum putabitur, donec ad id anhelando et estuando pervenerimus quod nimium est. Ita nisi nocere ceperint, nisi causas miseriarum et laborum et forsitan festinate mortis attulerint, divitie non erunt. 45 Sed quid rursus ago, qui tibi adversus paupertatem arma conquiro? quecunque de hac re non tantum dici sed cogitari possunt, nota sunt tibi. Unum erat in animo, preter vulgata hec, quod tibi non subtraham: equidem, ut evacuatio pregravato corpori, sic tibi necessaria est paupertas. Tergiversentur lexpresse vel tacite vovisti. Bene habet: tu
Abbreviated transcription (Latin):
q contempnere. dum menimerit
paupertatem. precipue si huic cogi¬
tacio illa succreuerit quantum ca¬
lamitatum quantum ue discrui¬
num iste omuib uotis eroptate
expetite q diuicie secum ferant
Certe scilonion is qui cipud hebreos
sapiens hẽtur ut ligurgus apud
lacedemonios. Solon cipud athemẽ¬
ses. Cato uel lelius cipud urõs. nõ¬
a deo suꝑbiendi scilicet desperaudi¬
q materiam. Quid ergo: Tantum
uictui tribue inquit necessariti. Quẽ
secutus aplũs hũces uictum inquit
qũ quod uocet luxum scilicet et exces¬
sum. Quid est enim orote. quid est in
auaritia quod delectet: Nempe iul ci¬
liud qmͣ querendi labor. ꝙ seruandi
pauoriul inqmͣ aliud qm̃ timere Rui¬
nas. iicendia. rapinas. domesticos
et extemos fures ad extreunm mu¬
res ac tinesis. Esse semper occupato a¬
imino et mesto. oumes curtis ipmq
cor uiuentis in auro sepelire cum sit
scriptum ubi thesautus ibi cor tuum.
Dere ergo misera est maigni tustodia

Expanded text:
que contemnere, dum meminerit,que contemnere, dum meminerit,tque humilem paupertatem, precipue si huic cogitatio illa succreverit, quantum calamitatum quantum ve discriminum iste omnibus votis exoptate expetiteque divitie secum ferant? 42 Certe Salomon is, qui apud Hebreos sapiens habetur — ut Lycurgus apud Lacedemonios, Solon apud Athenienses, Cato vel Lelius apud nostroa Deo, superbiendi scilicet desperandique materiam. Quid ergo? «Tantum victui tribue» inquit, «necessaria», quem secutus Apostolus: «Habentes victum» inquit quam quod nocet, luxum scilicet et excessum. Quid est enim, oro te, quid est in avaritia quod delectet? nempe nil aliud quam querendi labor, quam servandi pavor; nil, inquam, aliud quam timere ruinas, incendia, rapinas, domesticos et externos fures, ad extremum mures ac tineas; esse semper occupato animo et mesto, omnes curas ipsumque cor viventis in auro sepelire, cum sit scriptum: «Ubi thesaurus tuus, ibi cor tuum». Vere ergo misera est magni custodia
Abbreviated transcription (Latin):
bom habeat. quid quietis ac felicita¬
tis adducat. Hactenus tamen ut e¬
raris. In quib sunt exempla illa cla¬
tissima. ualetius. Cuiciuatus. Qmꝰ¬
fabricius. Regulus. Non diucius qmͣ
dum legntur audinitur ne et tũc
quoq non insi suꝑficie tenus aĩos ce¬
cos auaricia et cupiditate tangẽtia.
Sed multo marie saccatissimi
sum uictisq et calcatis neccessitati
ri. Aude te ipsum talib eremplis in¬
serere. Aude hospes contempuere o¬
pes. non fortuito neq indeliberate.
Alude inquit. plures ad contemptũ
uite et ad effundendum proprium
sanguinem prohiciendas q aiãs
qmͣ ad contempnandas diuicias
fuere magnanuum. ⁊lude igitur et
tu bospes qui nou habes hic mansu¬
ram stacionem deponere sarcaia
libertatis amatorib ĩportunam.
tanto tucior ad pacriam puentutꝰ
quanto expedicior incesseris Aude
inꝙͣ contempnere opes. Et quod se¬
quitur te quoq dignum fige deo.
Quis enim dubitet opes potentiam¬

Expanded text:
boni habeat, quid quietis ac felicitaboni habeat, quid quietis ac felicitatis adducat. 40 Hactenus tamen, ut eraris. In quibus sunt exempla illa clarissima — Valerius, Cincinnatus, CuFabritius, Regulus — non diutius quam dum leguntur audiuntur ve, et tunc quoque nonnisi superficietenus, animos cecos avaritia et cupiditate tangentia; sed multo maxime sacratissimi simi, victisque et calcatis necessitatiburi. 41 Aude te ipsum talibus exemplis inserere, Aude, hospes, contemnere opes. Non fortuito neque indeliberate «aude» inquit; plures ad contemptum vite et ad effundendum proprium sanguinem proiciendasque animas, quam ad contemnendas divitias fuere magnanimi. Aude igitur et tu, “hospes”, qui non habes hic mansuram stationem, deponere sarcinam, libertatis amatoribus importunam, tanto tutior ad patriam perventurus, quanto expeditior incesseris. “Aude”, inquam, “contemnere opes et” quod sequitur te quoque dignum Finge Deo. Quis enim dubitet opes potentiam
Abbreviated transcription (Latin):
nectus debet qualibet etatis parte se
pertate quid putas dicam: Quis nõ
riores sunt quo pluribus egent: cũ
opimonib acti sibi necessaria fece¬
tunt que apud minus insanos no¬
luptuosa quidem. apud sancs uero
superuatua. postremo autem apud
doctos dampnosa etiaui atq omn
studio fugienda sunt. Dere itaq st̃
omnium paupertum ĩmumerabiliũ
egeni et uel assecucione rerum opta.¬
tum accẽdentes indigenciam uel ex¬
pectatione torquentes. Nec sum ne¬
scius quid ad ista respondeant contẽm
paupertatem aliquando difficilius
re qmͣ u̾bo. Non obluctor dura res
est fateor. s dii bom qmͣ tuta. qm̃ se¬
cura. quͣ expedita qmͣ libera. qmͣ de¬
iqz si anare illam ĩ annum idu¬
xeruus iocunda: Sed desinamus
paupertatem laudare ne uire optĩo
rideamur a populo.Dicunt enmi
atq utinami menciantur nes pau¬
pertatem laudare. soduinare druici
uenitur qui cum paupertatem ual¬
de laudanerit. laudatam tota inten
multo plures si unccere ceperit quid

Expanded text:
nectus debet, qualibet etatis parte se pertate quid putas dicam? Quis non riores sunt, quo pluribus egent, cum opinionibus acti, sibi necessaria fecerunt que apud minus insanos voluptuosa quidem, apud sanos vero supervacua, postremo autem apud doctos damnosa etiam atque omni studio fugienda sunt. Vere itaque sunt omnium pauperrimi, innumerabilium egeni et vel assecutione rerum optatarum accendentes indigentiam vel expectatione torquentes. 39 Nec sum nescius quid ad ista respondeant: contemni paupertatem aliquanto difficilius re quam verbo. Non obluctor; dura res est, fateor; sed, dii boni, quam tuta quam “secura” quam “expedita” quam libera quam denique, si amare illam in animum induxerimus, iocunda! Sed desinamus paupertatem laudare, ne iure optimo rideamur a populo; dicunt enim — atque utinam mentiantur — nos paupertatem laudare sed amare divivenitur, qui cum paupertatem valde laudaverit, laudatam tota intentmulto plures, si innotescere ceperit quid
Abbreviated transcription (Latin):
clausa uallis ut ceptũ sequat. ad
aliquid breue tempus. ibanarũ
uoluptatum tedio affectis ut olim
diu̾titula non inamena sufficeret.
In longum certe nec prouutteret
neccessaria nec p̾staret. ⁊ robis sa¬
ne si sapimius non in longum mo¬
do s ui finem quoq prospiciendum
est ut uitennis illud senece quod
humano generi facit iupenum.
ubi ait de ꝑtibus uite cogitare om̃s.

Expanded text:
allis, ut ceptum sequar, ad aliquod breve tempus, urbanarum voluptatum tedio affectis, ut olim, diverticula non inamena sufficeret; in longum certe nec promitteret necessaria nec prestaret. Nobis sane, si sapimus, non in longum modo, sed in finem quoque prospiciendum est, ut vitemus illud Senece quod humano generi facit, improperium, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ut uũc lunam per eadem referẽt
uestigia ip̃e meam audaciam et
magna operis fundamenta quo¬
utriusq stili partem nõ exiguã.
et pene totum bucolicum carmẽ
stupeas. nullus locus aut plus ocu
prebuit aut stimules acciores ex
omnnb terris ac sclĩs illustres ui

Expanded text:
ut nunc limam per eadem referens vestigia, ipse meam audaciam et magna operis fundamenta quoutriusque stili partem non exiguam et pene totum Bucolicum carmen stupeas. 12 Nullus locus aut plus otii prebuit aut stimulos acriores: ex omnibus terris ac seculis illustres vi
Abbreviated transcription (Latin):
deui cogrinir. ominm u̾satur urua
serius ocius sors exitura. Exunt orius
sors illorum. exibit nr̃a senus s con¬
festim nulla mora est. Quantulum
enum refert seuer au iuiuenis mon¬
are. si ad finem uite respicis q̃ ultĩa
est coĩs omĩuui est senectus: uerũ

Expanded text:
dem cogimur, omnium Versatur urna dem cogimur, omnium Versatur urna serius ocius Sors exitura. 20 Exivit ocius sors illorum, exibit nostra serius, sed confestim; nulla mora est. Quantulum enim refert senex an iuvenis moriare! si ad finem vite respicis, que ultima et comunis omnium est sene
Abbreviated transcription (Latin):
utros sit neccesse. Erpianus uos huie
ludibrio. et si rõ nou mouet: moueãt
nos erempla que undiq uł uolẽtib
cculis se offerunt. et uel exclusa se ĩ¬
gerunt. uł aduussa precordiis insidet.
nes facile uisi contemptu uupio et
obliuione mortifera diuelluitur. de
lectat scire quid simus. et quo nuus.
quis tiuitantes tergiu̾santesq ma¬
uet eritus. Intueanur alios. Non
linteis oculis est opus: Aut illius acie¬
qui a lilibei specula digredientẽ por¬
tu carthagnus classem punicam nu¬
merabat. Iuxta respicere iubeo. Uici
ad proprios lares ac lunina redea
ab oculis urĩs euanuit quicꝙͣ ĩ t̾ris
carius habebanius. Aunci qui pro nrã
uita ituri ad mortem si res posceret
udebantur. mestam nobis ⁊ munis
solitariam morte sua uitã effec̾unt.
Non illi nes hic perpetuos reliq̃te. s
eodem ꝓperantes p̾uenere. et sorte
sua in tempore usi sunt. utenuir nr̃a
nos. naui ut ait flaccus. omnes eo¬

Expanded text:
utros sit necesse. Eripiamus nos huic utros sit necesse. Eripiamus nos huic ludibrio, et si ratio non movet, moveant nos exempla, que undique vel nolentibus oculis se offerunt et vel exclusa se ingerunt, vel admissa precordiis insident, nec facile nisi contemptu impio et oblivione mortifera divelluntur. 18 Delectat scire quid sumus, et quo imus, quis cuntantes tergiversantesque manet exitus? intueamur alios. Non linceis oculis est opus, aut illius acie a Lilybei specula digredientem portu Carthaginis classem punicam numerabat. Iuxta respicere iubeo, vicinad proprios lares ac limina redeamab oculis nostris evanuit quicquid in terris carius habebamus. 19 Amici, qui pro nostra vita ituri ad mortem si res posceret videbantur, mestam nobis et nimis solitariam morte sua vitam effecerunt. Non illi nos hic perpetuos reliquere, sed eodem properantes prevenere, et sorte sua in tempore usi sunt. Utemur nostra nos, nan ut ait Flaccus: Omnes eo