comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magis desiderare quã ut cũ eo iã morar&ur : Nec tamen a pud
se quȩ desiderabat facienda constituit : quã ante consuleros :
Quorũ unum prudentia alterũ pietatis ad sertio ẽ : Nunc
ipsa uel consulentis đ precipientis uerba tracꝰtemus : Quae so
in quã pater scissime atque optime quo haecͥ ita ut a fricanũ
Audio dicere quid morer interris quin huc aduos uenire
ꝓfero : Non ẽ ita in quidille : Nisienĩ cũ deus hic euiꝰ hoc tẽplũ
est omne qđ conspicis istis te corpouis custodiis libeabit huictibi
aditus patee Non potest: Homines eni sunt hac lege genera¬
ti qui tuerent᷑ illũ globũ quẽ imtẽplo hoc mediũ uides
quae terradicitur : His animus datus ẽ exillis sẽpiternis igni¬
b que sydera & stellas ꝯuocatis que globosae & rotunde diuins
Animatȩ diuinis mentib circulos suos orbesq conficiant cele¬
piate mirabili : Quare & tibi publi & pus omnib retinendus

Expanded text:
magis desiderare quam ut cum eo iam moraretur. Nec tamen apud magis desiderare quam ut cum eo iam moraretur. Nec tamen apud se quae desiderabat facienda constituit quam ante consuleret: quorum unum prudentiae, alterum pietatis adsertio est. Nunc ipsa uel consulentis uel praecipientis uerba tractemus. «Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime, quoniam haec est uita, ut Africanum aupropero? Non est ita, inquit ille. Nisi enim deus is, cuius hoc templum est omne, quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides, quae terra dicitur, iisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, quae globosae et rotundae, divinis animatae mentibus, circulos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili. Quare et tibi, Publi, et piis omnibus retinendus
Abbreviated transcription (Latin):
Uec te moueat qđ deanima quã. tẽ in mortalẽ dicimus : mortẽ to¬
tiens nominamꝰ : Et enĩ sua morte anima Non extinguitur :
Sed ad tẽpus obruitur: Nec tẽporali demorsione beneficiũ per¬
p&uitatis eximit᷑ cũ rursus ecorpore ubi inouerit a conta¬
gione uitiorũ penitus elimaita purgari: at ꝑhennis uita lucẽ
restituta in integrũ reuertatur ÷ Plene ut arbitror deuita
& morte animȩ definitio liqu& quã de abditis phylosophiȩ
doctrina & sapientia ciceronis elicuit : Sedscipio ꝑqui& em
&celo qd in p̃miũ cedit beatis & ꝓmissione in mortalitatis.
animatus tã gloriosa spem. tã que inclitã magis magisque
firmauit uiso parente. dequo utrũ uiuer& cũ adhuo uide¬
r&ur dubitare : quesiuerat : Mortẽ igit᷑ malle cepit ut
uiuer& : Neo flesse contentus uiso parente quẽ crediderat
extinctũ ubiloqui possecepit : Hoc primũ ꝓbare uoluit nihilse

Expanded text:
Nec te moueat quod de anima, quam esse immortalem dicimus, mortem toNec te moueat quod de anima, quam esse immortalem dicimus, mortem totiens nominamus. Et enim sua morte anima non extinguitur, sed ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, cum rursus e corpore, ubi meruerit contagione uitiorum penitus elimata purgari, ad perennis uitae lucem restituta in integrum reuertatur. Plene, ut arbitror, de uita et morte animae definitio liquet, quam de adytis philosophiae doctrina et sapientia Ciceronis elicuit. Sed Scipio per quietem, et caelo quod in praemium cedit beatis, et promissione immortalitatis animatus, tam gloriosam spem tamque inclitam magis magisque firmauit uiso parente, de quo utrum uiueret, cum adhuc uideretur dubitare, quaesiuerat. Mortem igitur malle coepit, ut uiueret, nec flesse contentus uiso parente quem crediderat extinctum, ubi loqui posse coepit, hoc primum probare uoluit, nihil se
Abbreviated transcription (Latin):
labitur infingulis nonsolũ ut ig̃diximus lumiposi corporis
Amicit̃ accessu sed & singulos motus quos in exertitio ẽ ha¬
qđ practi condicitur : In martis animositatis ardorem
qđ timicon Nuncupantur : in solis sentiendi opinandiq natu
in orbe mercurii : fiticonuero iđ naturã plantandi & augen¬
di corpora: in in gressu globilunaris exerc&s : Et eͦst haec
sicut audiuimus ultima itt in nr̃is t̃renisq omnib prim.
Corpus enĩ hoc sicut fexrgrũ diuinarũ ẽ : lta animalis ẽ
prima substantia : &haec ẽ diffgrentia in terrena corpora
&supoa : caȩlidico & sy derũ Aliorũq elementorũ : Quod illa
quidẽ q̃ sursũ Acq sita sunt. Anim& sedẽ & in mortalitatẽ ex ipsa
Natur& regionis & sublimitatis imitatione m eruerunT: Ad
haec uero terrena corpora anima ipsa deducitur: & ideo mori
creditur cũ in caducã regionẽ & insedẽ mortalitatis includitur:

Expanded text:
labitur, in singulis non solum, ut iam diximus, luminosi corporis labitur, in singulis non solum, ut iam diximus, luminosi corporis amicitur accessu, sed et singulos motus, quos in exercitio est haquod πρακτικόν dicitur; in Martis, animositatis ardorem, quod θυμικόν nuncupatur; in Solis, sentiendi opinandique natuin orbe Mercurii; φυτικόν uero, id est naturam plantandi et augendi corpora, in ingressu globi lunaris exercet. Et est haec, sicut a diuinis ultima, ita in nostris terrenisque omnibus prima. Corpus enim hoc, sicut faex rerum diuinaru haec est differentia inter terrena corpora et supera, caeli dico et siderum aliorumque elementorum, quod illa quidem sursum arcessita sunt ad animae sedem, et immortalitatem ex ipsa natura regionis et sublimitatis imitatione meruerunt. Ad haec uero terrena corpora anima ipsa deducitur et ideo mori creditur, cum in caducam regionem et in sedem mortalitatis includitur.
Abbreviated transcription (Latin):
hebriar& : Haec ẽ autẽ hyle quȩ om̃e corpus mundiqđ
ubicũq cernimus ideis in pressa formauit. Sed altissima &
purissima parseius qua uel sustentantur diuina uel c̃staNT.
Nec tar uocatur & credit᷑ eẽ potus deorũ : Inferioruq oatq
t᷑bidior : potus animarũ : Et hocẽ qđ u&eres lȩteum
fluuiũ uocauerunt : Ipsũ dut̃ liberũ patrẽ orfaici NoΥAΥ
ΚON suspicant᷑ intelligi: Qui ab in illo indiuiduonatus.
in singulos ipse diuidit᷑: Ideo in illorũ sacris tradit᷑ titanio
furore menbris disceptus : & frustris sepultis : rursus unus
& integir emersisse. Quia Noye quẽ diximus mentẽ uocara
ex indiuiduo p̃bendo se diudoũ & rursus exdiuiso ad indiui¬
duũ reuertendo & mundi ĩpla officia : & naturae suȩ ar¬
chana Nondeserit : Hoc ergo primo pondere de zodaico
& lacteo ad subiectas usq sp̃heras anima de lapsa. dũ & ꝑillas

Expanded text:
ebriaret. Haec est autem hyle, quae omne corpus mundi quod ebriaret. Haec est autem hyle, quae omne corpus mundi quod ubicumque cernimus, ideis impressa, formauit. Sed altissima et purissima pars eius, qua uel sustentantur diuina uel constant, nectar uocatur et creditur esse potus deorum, inferior uero atque turbidior potus animarum, et hoc est quod ueteres Lethaeum fluuium uocauerunt. Ipsum autem Liberum Patrem Orphaici νοῦν ὑλικόν suspicantur intellegi, qui ab illo indiuiduo natus in singulos ipse diuiditur. Ideo in illorum sacris traditur Titanio furore in membra discerptus et frustis sepultis, rursus unus et integer emersisse, quia νοῦς, quem diximus mentem uocari, ex indiuiduo praebendo se diuidendum, et rursus ex diuiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteo ad subiectas usque sphaeras anima delapsa, dum et per illas
Abbreviated transcription (Latin):
sidereus in regione quaȩ inter canorũ est & leonẽ locatus :
Pebri&atẽ illic primũ descensuris animis euenire. salua influ¬
entẽ significats : Vnde & comes hebrietatis obliuio. illic
animis incipit ũ latent obrepere : Nãsi anime memouã
rerũ diuinarũ quarũ in caelo gant conscie a corpora usque
diffeen: nulla inter homines fora dediuinitate dissen¬
sio : Sed obliuionẽ quidẽ om̃s descendendo hauriunT : Aliȩ
uero magis minus alie : Nideo interris uerũ cũ nom om¬
nib: liqueat : tamen opinant᷑ om̃s q opinionis ortus est:
memorȩ defectus : Hitamen hoc magis inueniunt qui
minus obliuionis hauserunt. quia facile reminiscunt᷑. quid
illic antea cognouquN: Hic ẽ qđ quȩ apudlatinos lectio :
Apud grecos uocatur re p&ita recognitio : Iuia cũ uera
Discimus : ea recognoscimus que Naturalit̃ noueramus.
prius quã materialis influxio incorpus uenientes animas

Expanded text:
sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descensuris animis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietatis, obliuio, illic animis incipit iam latenter obrepere. Nam si animae memoriam rerum diuinarum, quarum in caelo erant consciae, ad corpora usque deferrent, nulla inter homines foret de diuinitate dissensio; sed obliuionem quidem omnes descendendo hauriunt, aliae uero magis, minus aliae. Et ideo in terris uerum cum non omnibus liqueat, tamen opinantur omnes, quia opinionis ortus est memoriae defectus. Hi tamen hoc magis inueniunt qui minus obliuionis hauserunt, quia facile reminiscuntur quid illic ante cognouerint. Hinc est quod, quae apud Latinos lectio, apud Graecos uocatur repetita cognitio, quia, cum uera discimus, ea recognoscimus quae naturaliter noueramus, priusquam materialis influxio in corpus uenientes animas
Abbreviated transcription (Latin):
lac teusq: contingunt anima descendens a teriti quȩ sola
forma diuina ẽ inconũ defluendo ꝓducitur: Sicut apuncto
asciturlinea & in longum ex indiuiduo ꝓcedit. Ibique apuncto
suo qđ ẽ monas : uenit india dẽ quae ÷ prima pyo tractio:
Et haȩo ÷ essentia quã in diuiduã. eandẽ que diuiduam plato inti¬
meo cũ demundane anime fralirica loqueretur expressit
Animȩ enĩ sicut mundi ita & hominis unius. modo diuisionis
reperientur ignare. Si diuinȩ naturae siplicitas cogitetur :
Modo capaces cũ illa ꝑ mundi. haec ꝑ hominis menbra difundit᷑ :
Anima ergo cũ trahit᷑ ad corpus¬
one siluestrem tu multũ iđ hylenim fluentẽ sibi incipit ex¬
periri: Et hoc ẽ qđ plato Notauit in phedrone : animamin
corpus trahi noua hebrietate trepidantẽ : Volens nouum
potũ materalis alu uionis intelligi quo dilibuta & grauata
deducitur : Archani huius indiciũ ÷ crater liberi pater isille

Expanded text:
lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut a puncto nascitur linea et in longum ex indiuiduo procedit, ibique a puncto suo, quod est monas, uenit in dyadem, quae est prima protractio. Et haec est essentia quam indiuiduam eandemque diuiduam Plato inTimaeo, cum de mundanae animae fabrica loqueretur, expressit. Animae enim, sicut mundi, ita et hominis unius, modo diuisionis reperientur ignarae, si diuinae naturae simplicitas cogitetur, modo capaces, cum illa per mundi, haec per hominis membra diffunditur. Anima ergo, cum trahitur ad corpusone siluestrem tumultum, id est ὕλην influentem sibi, incipit experiri, et hoc est quod Plato notauit in Phaedone, animam in corpus trahi noua ebrietate trepidantem, uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo delibuta et grauata deducitur. Arcani huius indicium est et Crater Liberi patris ille
Abbreviated transcription (Latin):
Hin & phrtagortes putata lac teo circulo deorsũ : incipere
ditis imperium : Quia animae indelapse uident᷑ iã asuperis
recessisse : Ideo primã nascentib: offerri lactis alimonia
ꝗc primus eis motus a lactea incipit incorpora terrena
labentibus : Vnde & scipioni deanimis beatorũ ostenso lacteo
dictũ est : Hinc ꝓfecti huc reuertunt᷑ : Ergo descensurȩ
cũ adhuc incancyosunt : quonia illic posite Nec dũ lacteum
reliquerunT : adhuc innumerũ sunt deorum : Cũ uero ad leo¬
nẽ labendo ꝑuenerint illic conditionis future duspicant᷑
exordium : Et qx inleone sunt rudimenta nascentis & qua&¬
dã humanar naturae ti rocinia : a quarius autẽ aduersus leoni
.ẽ. & illo oriente mox occidit : Ideo cũ sol a quariũ ten& nani¬
bus par entat᷑ Vt poteͫ signo qđ hu mane uitae contrariũ. uel
aduersũ feratur : Illic ergoidẽ a confinio quose zodiacus

Expanded text:
Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis recessisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corpora terrena labentibus. Vnde et Scipioni de animis beatorum ostenso lacteo dictum est: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ergo descensurae cum adhuc in Cancro sunt, quoniam illic positae necdum lacteum reliquerunt, adhuc in numero sunt deorum. Cum uero ad Leonem labendo peruenerint, illic condicionis futurae auspicantur exordium. Et quia in Leone sunt rudimenta nascendi et quaedam humanae naturae tirocinia, Aquarius autem aduersus Leoni est et illo oriente mox occidit, ideo, cum sol Aquarium tenet, Manibus parentatur, utpote in signo quod humanae uitae contrarium uel aduersum feratur. Illinc ergo, id est a confinio quo se zodiacus
Abbreviated transcription (Latin):
eas gradatĩ soci&ati hui indi ment. est ei cilietur: &ideo
totidẽ mortes quot spheras transit dũ adhanc ꝑuenit
Que interris uita uocitat᷑ : Descensus uerdipsius quo anim&
decaelo iNhuius uita& inferna delabunt᷑ sic ordo dirigitue:
Todiacũ ita lacteus circulus oblique circũ flexionis occursu
ambiendo cõplectit᷑ ut eũ qua duo tropica signa capricornꝰ
& cancer ferunt᷑ : inter sec& : Hassolis portas physicis uoca¬
uerunT q in utreq: ouiatTe solistio ulterius solis inhib&ur
accessio & fit ei regressus azone uia cuius terminios nũ quã
re linquit: ꝑ has portas animae decaelo interris uenire & det̾ris
incelũ remeare creduntur : Ideo hominũ una Altera deoꝵ
cornus deorũ qr ꝑ illũ: animae in ꝓprie in mottalitatis sedẽ.
& in deorũ numer̃ reuertunt᷑ : Et hocẽ qđ homeri diuina
prudentia in antriat hacenssis descriptione significat :

Expanded text:
eas gradatim societati huius indumenti testei concilietur, et ideo, eas gradatim societati huius indumenti testei concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur. Descensus uero ipsius, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodiacum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complectitur ut eum qua duo tropica signa, Capricornus et Cancer, feruntur, intersecet. Has solis portas physici uocauerunt, quia in utraque obuiante solstitio ulterius solis inhibetur accessio, et fit ei regressus ad zonae uiam cuius terminos numquam relinquit. Per has portas animae de caelo in terras meare et de terris in caelum remeare creduntur. Ideo hominum una, altera deorcornus, deorum, quia per illum animae in propriae immortalitatis sedem et in deorum numerum reuertuntur. Et hoc est quod Homeri diuina prudentia in antri Ithacensis descriptione significat.
Abbreviated transcription (Latin):
sed non isdẽ terminis diuidunt mundũ : Hu enĩ eaelum
quod ad planes sphera uocitatur partẽ unã septẽ uero
spheras que uage uocant᷑. & quod inter illas acterrã ẽ
taerrã que ipsã alterã partẽ esse uoluerunT : Secundũ
hos ergo quorũ siecte amicitiorẽ. ratio : animȩ beate᷑
a bõni cuiusq contagione corporis. libere caelũ possident:
Que uero appetentia corporis. & hinus quã interris uita ni
uocamus ab illa specula altissima & ꝓp&ua luce despiciens:
desi derio latenti. Quo cogitauerit pondere ipso terrene cogitati¬
onis paulatr᷑ in inferior a delabit᷑ : Nec subito aꝑfecta in corpo¬
ralitate luteũ corpus induitur : Sed sensĩ ꝑtotita de trimenta
& longior ẽ sĩ plicis & absolutissime puritatis recessũ inquȩ¬
dã si derei corpors incrementat᷑ gestit : In singulis enĩ spheris
quae cȩlo sub iecte sunt. A& hera ob uolutione uestitur : Vt ꝑ

Expanded text:
sed non isdem terminis diuidunt mundum. Hi enim caelum, sed non isdem terminis diuidunt mundum. Hi enim caelum, quod ἀπλανής sphaera uocitatur, partem unam, septem uero sphaeras quae uagae uocantur et quod inter illas ac terram est terramque ipsam, alteram partem esse uoluerunt. Secundum hos ergo, quorum sectae amicior est ratio, animae beatae, ab omni cuiuscumque contagione corporis liberae, caelum possident. Quae uero appetentiam corporis et huius quam in terris uitam uocamus, ab illa specula altissima et perpetua luce despiciens, desiderio latenti cogitauerit, pondere ipso terrenae cogitationis, paulatim in inferiora delabitur. Nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, sed sensim, per tacita detrimenta et longiorem simplicis et absolutissimae puritatis recessum, in quaedam siderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim sphaeris quae caelo subiectae sunt aetheria obuolutione uestitur, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
uicina lunae: Supͣ haec rursũ totide numero sed nat᷑ e purioris obem̃¬
ta ut sit luna ꝓ t̾ra quã a& heream terrã aphisicis diximus no¬
minatã : Aqua : sit sphera mercurii Aer Veneris ignis in
sole : Tertius uero elementorũ ordo ita adnos conuersus ha¬
beat᷑ ut terrã : Vltimã faciat & c&cris in mediũ redactis
in terrã desinatł tam ima quã fumma : Postremo igitur
splicra martia ignis habeatur aer iouis saturnr a qua
terrauero. ad planes: In qua elisios eẽ. cãpos puris animis dis¬
putata antiquitas pobis intelligendũ reliquit: Dehis cãpis a¬
nima cũ in corpus emittit᷑ ꝑtres elementorũ ordines tripa
morte ad corpus usq descendit. Haec ẽ inter platonicos demor¬
te animȩ cũ in corpus truditur seđa sententia : Alii uero
namtres esse inter eos sententiarũ diuersitates Ante
signauimus : Induas quidẽ & ipsi partes sic̃ primifactis

Expanded text:
aeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed naturae purioris elemenaeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed naturae purioris elementa, ut sit luna pro terra, quam aetheriam terram a physicis diximus nominatam, aqua sit sphaera Mercurii, aer Veneris, ignis in sole, tertius uero elementorum ordo ita ad nos conuersus habeatur ut terram ultimam faciat, et, ceteris in medium redactis, in terras desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia ignis habeatur, aer Iouis, Saturni aqua, terra uero ἀπλανής, in qua Elysios esse campos puris animis deputatos antiquitas nobis intellegendum reliquit. De his campis anima, cum in corpus emittitur, per tres elementorum ordines trina morte ad corpus usque descendit. Haec est inter Platonicos de morte animae, cum in corpus truditur, secunda sententia. Alii uero — nam tres esse inter eos sententiarum diuersitates ante signauimus — in duas quidem et ipsi partes, sicut primi faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Atque ideo inter lunã terrasq: locũ mortis & inferorũ uocarupsam¬
que lunã uitȩ ẽẽ mortis que confinium & animas inde in terrã flu¬
entes Moriinde ad supe ra meantes inuittm reuerti. Nec in me
estimandũ ẽ : Aluna enĩ deorsũ natura incipit caducorũ. Ab hac
animȩ sub numerũ dierũ cadere & sub tẽpus inciput :
Denique illã a& heriam terrã physici uocauerunt: Et habita¬
tores eius lunares populos Nuncupauerunt: Quodita ẽe
plurimis argunientis quȩ nunc longũ t̃. enumerare docuȩ¬
runt:
Nec dubiũ est qui ipsa sit mortaliũ corporũ & auctor & conditrix:
Adeo ut Non nulla corpora. subluminis eius accessum paciatit᷑
de infernoiũ loco alii deficiunt transeamusꝰ: Maluerunt enĩ
mundũ alii elementa. ter quaterna diui dere : Vt in primo pu¬
merentur ordine. Terra aqua aer ignis. Qui est pras liquidor

Expanded text:
atque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamatque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae esse mortisque confinium; et animas inde in terram fluentes mori, inde ad supera meantes in uitam reuerti nec immerito aestimatum est. A luna enim deorsum natura incipit caducorum: ab hac animae sub numerum dierum cadere et sub tempus incipiunt. Denique illam aetheriam terram physici uocauerunt, et habitatores eius lunares populos nuncuparunt. Quod ita esse plurimis argumentis, quae nunc longum est enumerare, docuerunt. Nec dubium est quin ipsa sit mortalium corporum et auctor et conditrix, adeo ut nonnulla corpora sub luminis eius accessu patiantur ade inferorum loco alii definiunt transeamus. Maluerunt enim mundum alli in elementa ter quaterna diuidere, ut in primo numerentur ordine terra, aqua, aer, ignis, qui est pars liquidior
Abbreviated transcription (Latin):
anima uinciatur: Ideo corpus demas hoc ẽ uinculũ nuncu¬
patur & cuna Quasi quoddã cnia iđ animae sepulchrudi:
Vnde & cicero pariter utrũq significans corpus eẽ uinculum.
corpus sepulchrũ. &d carcerẽ sepultorũ : ait : Iue corporum
uinclis tã quã e carcere euolauerunT : Inferos autẽ plato¬
nicini non incorporib eẽ ið non a corporibus incipere dixer̃.
Sed certã mundi istius partẽ ditis sedẽ iđ inferos uocauerunt:
De loci ueroipsius finib: interse dissona publicarunt & intres
sectas diuisa sortentia.ẽ: Alii enĩ mundũ induo diuiserunt
quorũ alterũ facit alterũ patitur & illud facere dixer̃
qđ cũ sit in mutabile alteri causas & nec essitatem ꝑmu¬
globi lunaris exordium : Mutabilẽ uero aluna &terroes usque
dixerun : Et uiuere animas dũ inmutabili parte consistunt
dior autẽ cũ ad partẽ ceciderit ꝑ mutationis capacem:

Expanded text:
anima uinciatur. Ideo corpus δέμας, hoc est uinculum, nuncuanima uinciatur. Ideo corpus δέμας, hoc est uinculum, nuncupatur, et σῶμα, quasi quoddam σῆμα, id est animae sepulcrum. Vnde Cicero, pariter utrumque significans, corpus esse uinculum, corpus sepulcrum, quod carcer est sepultorum, ait: «qui e corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt.» Inferos autem Platonici non in corporibus esse, id est non a corporibus incipere, dixerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, uocauerunt; de loci uero ipsius finibus inter se dissona publicauerunt et in tres sectas diuisa sententia est. Alii enim mundum in duo diuiserunt, quorum alterum facit, alterum patitur; et illud facere dixerunt quod, cum sit immutabile, alteri causas et necessitatem permuglobi lunaris exordium, mutabilem uero a luna ad terras usque dixerunt; et uiuere animas dum in immutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutationis capacem;
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitior in quisitor phrlosophie cultus. adiecerit: Nam
& qui primũ phrtagorã & qui postea platonẽ secuti s un
duas esse mortes unã animae. animalis alterã ꝓdideruNT:
Mori animal cũ anima discedit ecorpore ipsã uero animam.
mori adferentes cũ ad sĩpli & indiuiduo fonte naturae
in menbra corporea dissipat᷑ : & quia una exhis manifesta &
om̃ib nota .e. altera Nonnisix asapientib deprensa c& eris
eans uita t̃ auo reden tibuioo Tdeo hoc ignorat᷑ aplurimis cur euñdẽ¬
mortis deum mododitem modo inmite uocemur: Cũ ꝑ
Altera iđ animalis martẽ absolui animã & ad ueras natur&
diuitias atq ad ꝓpriã libertatẽ remati faustũ nomen ipeditiosit :
Per altarã uero que uulgo uita existimatur animande in mortali¬
tatis suae luce adquas dã tenebrors mortis impelli uocabuli tes¬
te iur trrore : Nam ut const& animal necesse ẽ incorpore

Expanded text:
sollicitior inquisitor philosophiae cultus adiecerit. Nam sollicitior inquisitor philosophiae cultus adiecerit. Nam et qui primum Pythagoram et qui postea Platonem secuti sunt, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram prodiderunt, mori animal cum anima discedit e corpore, ipsam uero animam mori adserentes cum a simplici et indiuiduo fonte naturae in membra corporea dissipatur. Et quia una ex his manifesta et omnibus nota est, altera non nisi a sapientibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a plurimis cur eunmortis deum modo Ditem, modo immitem uocemus, cum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem remitti faustum nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, animam de immortalitatis suae luce ad quasdam tenebras mortis impelli uocabuli testemur horrore. Nam ut constet animal, necesse est in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & dionisrus aule ficulȩ indementissimus incubatoret
familiari quondã suo solã beatã existimanti uita m tiranni.
uolens quã ꝑp&uo metu misera. quã que inpendentium
sẽꝑ periculorũ plena. tẽt ostendere: Gladiũ uagina raptũ
& a capulo defilo tenui pendentẽ Mucrne demisso. iussit
familiaris illius capiti inter epulas imminere : Cũque ille
& siculas & trrannicas copias p̃sentis mortis periculo grauar&
talis ẽ. inquit di: onisius uita quã beatã putabas : Sic seꝑ mortẽ
Nobis inminentẽ uidemus : Estina quando eẽfelix poterit
qui timere non desinit : secundũ haecigitur quaȩ a theo logis
Adserunt siuere quisque suos patim᷑ manes & inferos inhis
corporib: ẽẽ cedimus : Quit aliud intelligendũ .ẽ. quã mori
animã cũ ad corporis inferna de mergitur. uiuere autẽ cũ ad
supera post corpis euadit : dicendũ ẽ. quidhis postea ueri

Expanded text:
Nam et Dionysius, aulae Siculae inclementissimus incubator, Nam et Dionysius, aulae Siculae inclementissimus incubator, familiari quondam suo solam beatam existimanti uitam tyranni uolens quam perpetuo metu misera quamque impendentium semper periculorum plena esset ostendere, gladium uagina raptum et a capulo de filo tenui pendentem mucrone demisso iussit familiaris illius capiti inter epulas imminere; cumque ille et Siculas et tyrannicas copias praesentis mortis periculo grauaretur, «talis est,» inquit Dionysius, «uita quam beatam putabas: sic semper mortem nobis imminentem uidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere non desinit.» Secundum haec igitur quae a theologis adseruntur, si uere quisque suos patimur manes et inferos in his corporibus esse credimus, quid aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna demergitur, uiuere autem cum ad supera post corpus euadit? Dicendum est quid his postea ueri
Abbreviated transcription (Latin):
ne parcentis lege hac quãle ii. dicenemo nocens absoluitur
Nec dese suã potest uitare sententiam : Illos aciunt epulis ait
ora positis ex cruciari fame. & in edia iabescere. Quos magis
magisq ad quirendi desideriũ cogit p̃sertẽ cõpiã uidere &
in ad fluentia in opes: egestatis mala inubertate patiuntur.
nescientes pasta respicere dũ egenthabendis : Illos radus
rdtarũ pendere districtos. qui nilchil consilio preuidentes.
Nichil pectione moderantes. nichil iustutib ex plicanTes.
seque & actus om̃s suos fortunȩ pmittentes: casibus fortuitis
sẽꝑ rdtantur : Saxũ ingens uoluereͣ in eficatibus laboriosisq
cõnatib uitã terentes : ꝑtrã silicẽ lapsurã & cadenti similem
illorũ capitibus imminere. quiarducis potestates & in faustã
ambiunt tr roc nnidẽ : Num quã sine timore uicturi & cogentes
Subiectũ uulgu. s odisse dũ metuat sẽꝑ sibi uidentur exitiũ
Quod merent᷑ excipere : Nec frustra hocte ologisuscipiati sun

Expanded text:
ne parcentis lege hac qua ... se iudice nemo nocens absoluitur, nec de se suam potest uitare sententiam. Illos aiunt, epulis ante ora positis, excruciari fame et inedia tabescere quos magis magisque adquirendi desiderium cogit praesentem copiam non uidere; et, in affluentia inopes, egestatis mala in ubertate patiuntur, nescientes parta respicere dum egent habendis. Illos radiis rotarum pendere districtos qui, nihil consilio praeuidentes, nihil ratione moderantes, nihil uirtutibus explicantes, seque et actus omnes suos fortunae permittentes, casibus et fortuitis semper rotantur. Saxum ingens uoluere inefficacibus laboriosisque conatibus uitam terentes; atram silicem lapsuram semper et cadenti similem illorum capitibus imminere qui arduas potestates et infaustam ambiunt tyrannidem, numquam sine timore uicturi, et, cogentes subiectum uulgus odisse dum metuat, semper sibi uidentur exitium quod merentur excipere. Nec frustra hoc theologi suspicati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsã quoq poenarũ dĩscriptionẽ deipso usu conuersations
humane sũ peã credideruNT : Vulturẽ iecur in mortale.
tordentẽ Nichil aliud intelligi uolentes. Quã tormenta
conscientiae ob noxia flagitio uiscera interiora rimantis.
& ipsa uitalia in defessa admissi sceleris ad monitione lani¬
antis. Sẽꝑ quȩ cur&s Sirequiescere forte tẽptauirint excitatsis.
Iã quã fibris renascentibus in haendo : Nec ulla sibi miseratio

Expanded text:
Ipsam quoque poenarum descriptionem de ipso usu conuersationis Ipsam quoque poenarum descriptionem de ipso usu conuersationis humanae sumptam crediderunt, uulturem iecur immortale tondentem nihil aliud intellegi uolentes quam tormenta conscientiae, obnoxia flagitio uiscera interiora rimantis, et ipsa uitalia indefessa admissi sceleris admonitione laniantis, semperque curas, si requiescere forte temptauerint, excitantis tamquam fibris renascentibus inhaerendo, nec ulla sibi miseratio
Abbreviated transcription (Latin):
solutione sufficiat ad moneri amore breuitatis excerpsimus:
Entequã studiũ phi losophiae circanature inquisitionẽ ad tantũ
uigoris adolescer& qui per diuersas gentes auctores constiti¬
endis sacris ceremoniarũ fuerunt : aliud t̃e inferos Nega¬
uerunt quã ipsa corpora. Quib: in clausȩ anime : carcerem
foedũ tenebris. horrendũ sordibus & cruore patiunt᷑
Hoc animae sepulchrũ hocditis concaua. hoc inferos uocauerunt.
ipsis & inpsis humanis corporib ad signare conatisunt :
obliuscentis maiestatẽ uite prioris. qua anteq incorpus
truder&ur potia est : Sdã que ese in corpore uitam putantis pari
interp̃tatione flege tontem Ar dores irarũ & cupiditatu putar̃ t
Acheronte quic quid fecisse dixisse ue usque adtriftitiã. huma¬
ne uari&atis more nos penit&: Cocxtum quiequid homi¬
nes inluctũ lacrimas que cõpellit : Strgem quic quid
inter se huma nos animos ingurgitem mergito diorum:

Expanded text:
solutione sufficiet admoneri, amore breuitatis excerpsimus. solutione sufficiet admoneri, amore breuitatis excerpsimus. Antequam studium philosophiae circa naturae inquisitionem ad tantum uigoris adolesceret, qui per diuersas gentes auctores constituendis sacris caerimoniarum fuerunt, aliud esse inferos negauerunt quam ipsa corpora, quibus inclusae animae carcerem foedum tenebris, horrendum sordibus et cruore patiuntur. Hoc animae sepulcrum, hoc Ditis concaua, hoc inferos uocauerunt, smet ipsis et in ipsis humanis corporibus adsignare conati sunt, obliuiscentis maiestatem uitae prioris qua, antequam in corpus truderetur, potita est, solamque esse in corpore uitam putantis. Pari interpretatione Phlegethontem ardores irarum et cupiditatum putarunt, Acherontem quidquid fecisse dixisseue usque ad tristitiam humanae uarietatis more nos paenitet, Cocytum quidquid homines in luctum lacrimasque compellit, Stygem quidquid inter se humanos animos in gurgitem mergit odiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
anunã cũ fine inorientis extingui nec ulter ius ee post hominẽ :
A it enĩ quos nos extinctos eẽ arbitraremur : Quod autem
extinguit᷑ eẽ iã desinit : Ergo uelĩ dicas inquit. Si& pat̃ paulus tecũ.
& alii suꝑ sunt : Ad hanc interrogationẽ que & deparentibus ut apio
filio & deceteris ut a sapiente ac naturã ipsa discutiente ꝓcessit
quid ille respondit: Immo uero in quitd hiuniuunt qui ex corporum
uinclis tãquã ex carcere euolauerunt: Uestra uͦ qu& dicit᷑. eẽ uita.
mors ẽ : Siadinferos meare. Mors ẽ & uita ẽ erte cũ superis facile
discernis quaȩ ẽ mors animae. que uita credenda sit si constiterit
quilocus habendus sit inferorũ ut anima dũ adhuc traditue
mori cũ ad hoc ꝓculẽ. uita frui. & uere suꝑ eẽ credat᷑ :  quia totũ
tractatũ quem uiterum sapientia de in uestigatione huiꝰ
questionis agittauit in hac latentẽ uerboꝵ paucitate. rep¬
peries ex õnib: aliqua quib: nos derei quã querimus ab¬

Expanded text:
am cum fine morientis extingui nec ulterius esse post hominem. Ait enim: «quos extinctos esse arbitraremur». Quod autem extinguitur, esse iam desinit. Ergo uelim dicas, inquit, si et pater Paulus tecum et alii supersunt. Ad hanc interrogationem, quae et de parentibus ut a pio filio, et de ceteris ut a sapiente ac naturam ipsam discutiente processit, quid ille respondit? «Immo uero, inquit, hi uiuunt, qui e corporum uinclis tamquam e carcere euolauerunt; uestra uero quae dicitur esse uita mors est.» Si ad inferos meare mors est et uita est esse cum superis, facile discernis quae mors animae, quae uita credenda sit, si constiterit qui locus habendus sit inferorum, ut anima, dum ad hunc truditur, mori, cum ab hoc procul est, uita frui et uere superesse credatur. Et quia totum tractatum quem ueterum sapientia de inuestigatione huius quaestionis agitauit, in hac latentem uerborum paucitate reperies, ex omnibus aliqua, quibus nos de rei quam quaerimus ab
Abbreviated transcription (Latin):
parit̃ exerc& officiũ. Quod non labit᷑ animo p̃dicta morte ꝑ¬
territus fortitudo ẽ qđ suorũ t̃r& insidus magisq aliemĩ facinus
quã suũ horrescit exitiũ. De pietate & nimio insuos amore ꝓcedit
Haec aut̃ diximꝰ adiustitiã referri : quȩ seruat unicuiq qd̾ suũ ẽ
Quod ea quȩ arbitrat᷑ n ꝓ conꝑtis hab&. Edspr&a opinione
quȩ minus cautis animis ꝓuero inoles cit : querit discere fortiora
in dubitata prudentia. ẽ : Qđ cũ ꝑfecta beatitas & cȩlestis habiatio
humanȩ naturȩ in quase nouerat ẽe ꝓmitit᷑. audi enditamer
talia desi deriũ frenat Tẽperat & sequestrat. Ut deuita aui
& patris inter rog& quid nisi tẽperantia ẽ: Ut iã tũ liq r&
a fricanũ ꝑqui&ẽ ad ealoca quae sibi deberentur adductum
In hac aut̃ interrogatione deanime im morta litate tractãt᷑:
Ipsius enĩ consiltatiorus : hic sensus ẽ : Nos in qͣuid arbi trabam᷑

Expanded text:
pariter exercet offìcium. Quod non labitur animo praedicta morte perpariter exercet offìcium. Quod non labitur animo praedicta morte perterritus, fortitudo est. Quod suorum terretur insidiis magisque alienum facinus quam suum horrescit exitium, de pietate et nimio in suos amore procedit; haec autem diximus ad iustitiam referri, quae seruat unicuique quod suum est. Quod ea quae arbitratur non pro compertis habet, sed, spreta opinione quae minus cautis animis pro uero inolescit, quaerit discere certiora, indubitata prudentia est. Quod cum perfecta beatitas et caelestis habitatio humanae naturae, in qua se nouerat esse, promittitur, audiendi tamen talia desiderium frenat, temperat et sequestrat ut de uita aui et patris interroget, quid nisi temperantia est? Vt iam tum liqueret Africanum per quietem ad ea loca quae sibi deberentur adductum. In hac autem interrogatione de animae immortalitate tractatur. Ipsius enim consultationis hic sensus est: nos, inquit, arbitra
Abbreviated transcription (Latin):
repostos: Multo magis rectores quondã urbiũ recepti incelum
curã regendorũ hominũ nĩ relinqun. H&e autẽ animȩ in
ultimã sperã recipir credunt᷑ que aplanes uocat᷑. Nec frustra
hoc usurpatũ. ẽ: Si quidẽ inde ꝓfectȩ sunt Animis enĩ nec dum
desiderio corporis in recitis sidere a pars mundi prestat habita¬
culũ & inde labunt᷑ incorpora. Ideo his illo .ẽ. reditio quimerent᷑
Rectissime ergo dictũ .ẽ. cũ ingalaxia quẽ aplanes contir& sermo
iste ꝓcedat hinc ꝓ fecti huc reuertunt᷑. Ad se quentia transeamꝰ:
Hic ego & si erã ꝑterritus nontã mortis m&u ꝙ insi diarũ ameis.
Que siuitimen ui uer& ne ipse & paulus pater & alii quos nos ex¬
tinctos. ẽẽ arbitrarem᷑. Uel fortuitis & int̃ fabulas elucent se¬
mina infixa iustutũq nc̃ uideas lic& ut epectore scipioruis. V
soniantis emineant. Inre enĩ una politicarũ uirtutũ omiũ

Expanded text:
repostos, multo magis rectores quondam urbium recepti in caelum repostos, multo magis rectores quondam urbium recepti in caelum curam regendorum hominum non relinquunt. Hae autem animae in ultimam sphaeram recipi creduntur quae ἀπλανής uocatur, nec frustra hoc usurpatum est siquidem inde profectae sunt. Animis enim necdum desiderio corporis inretitis siderea pars mundi praestat habitaculum et inde labuntur in corpora. Ideo his illo est reditio qui merentur. Rectissime ergo dictum est, cum in galaxia, quem ἀπλανής continet, sermo iste procedat: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ad sequentia transeamus: «Hic ego etsi eram perterritus, non tam mortis metu quam insidiarum a meis, quaesiui tamen uiueretne ipse et Paulus pater et alii quos nos extinctos esse arbitraremur.» Vel fortuitis et inter fabulas elucent semina infìxa uirtutum: quae nunc uideas licet ut e pectore Scipionis uel somniantis emineant. In re enim una politicarum uirtutum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Sedesiodus quoq diuinȩ soboles assertor priscos reges cũdiis alus
enumerat: His que exẽplo ueteris potestatis &iã incaeloregendi
res humanas adsignat offitiũ. Et necui fastidiosũ sit si uersus ipsos
ut po&a grecus ꝓtulit inseramus : Referemus eos ut ex uerbo
suis in latina uerba coruersi sunt. Indiȩtes diui fatosũmi iouis
hisunt : Quondã homines modo cũ superis humanatuentes largi
qͥlic&e argum̃to suo seruiens haero as in inferos relegauerit pon
aneos abducit acȩlo sed& herabis. deputat largiorẽ Et nos¬
se eos solẽ suu aesua siclera ꝑfitet᷑. t gominȩ doctrinȩ¬
obseruationẽ prestiterit. & po&i ȩfigm̃tũ & phrloso phiȩ¬
ueritatẽ : &si secundũ illud res quoq leuiores qua sui ui ex¬
ercueran &iã post corpora exercent que gratia curruũ armoꝵ¬
q fuit uiuis cura Nitentis. pascere aquos eadẽ sequit᷑ tellure

Expanded text:
sed Hesiodus quoque, diuinae subolis adsertor, priscos reges cum dis aliis sed Hesiodus quoque, diuinae subolis adsertor, priscos reges cum dis aliis enumerat, hisque exemplo ueteris potestatis etiam in caelo regendi res humanas adsignat οfficium. Et ne cui fastidiosum sit si uersus ipsos ut poeta Graecus protulit inseramus, referemus eos ut ex uerbis suis in Latina uerba conuersi sunt: Indigetes diui fato summi Iouis hi sunt: quondam homines, modo cum superis humana tuentes, largi  ignorat, qui, licet argumento suo seruiens heroas in inferos relegauerit, non tamen eos abducit a caelo, sed aethera his deputat largiorem, et nosse eos solem suum ac sua sidera profitetur, ut geminae doctrinaobseruatione praestiterit et poeticae figmritatem. Et si secundum illum res quoque leuiores quas uiui exercuerant, etiam post corpus exercent, ... quae gratia currum armorumque fuit uiuis, quae cura nitentis pascere equos, eadem sequitur tellure
Abbreviated transcription (Latin):
I inc anima quã inse ꝓnã corporis usus effecit. atq in pecudẽ quodam
modo reformauit ex homine & absolutionẽ corporis ꝑhorrescit &
cũ necesse .ẽ. nonnisi cũ gemiti fugit in dignata subũ bras. Sed
pestes. Sed aut suũ oberrat cadaueͦr aut noui corporis ãbit
habita culũ rion humanitãtũ modo sed ferini quoq electo gene¬
re morib: congruo quos in homine libent̃ exercuit Mauultq
om̃ia ꝑpeti ut caelũ qđ uel ignorando. uł dissimulando. Vł potius ꝓ¬
ꝑdendo deseruit euadat: Ciuitatũ uero restores ceteriq sapientes
cȩlũ respectu uel cũ adhuc corpore tonent᷑. habitantes : facile corpus
celestẽ quã pene nonrelinqueratt sedẽ rȩ̃poscunT : Hec enĩ denihilo
aut deuan adulatione ueniebat qd quosdã urbiũ conditores aut
claros inrepublica uiros innumerũ deorũ consecrauit antiquitas :

Expanded text:
. Hinc anima, quam in se pronam corporis usus effecit atque in pecudem quodam . Hinc anima, quam in se pronam corporis usus effecit atque in pecudem quodam modo reformauit ex homine, et absolutionem corporis perhorrescit et, cum necesse est, non nisi cum gemitu fugit indignata sub umbras. Sed pestes, sed aut suum oberrat cadauer aut noui corporis ambit habitaculum, non humani tantummodo, sed ferini quoque, electo genere moribus congruo quos in homine libenter exercuit, mauultque omnia perpeti ut caelum, quod uel ignorando uel dissimulando uel potius prodendo deseruit, euadat. Ciuitatum uero rectores ceterique sapientes caelum respectu, uel cum adhuc corpore tenentur, habitantes, facile post corpus caelestem, quam paene non reliquerant, sedem reposcunt. Nec enim de nihilo aut de uana adulatione ueniebat, quod quosdam urbium conditores aut clariores in re publica uiros in numerum deorum consecrauit antiquitas;
Abbreviated transcription (Latin):
phylosophantes indubitate constat. eẽ. sententia: & animȩ
dũ corpore utitur haȩc ÷ ꝑ fecta sapientia ut unde ortasit de
quo fonte uenerit recognoscat. hinc illud aq̃dã int̃ alias
seu festiua siue mordatia serio tam̃ usurpatũ ÷ decaelo des¬
cendit Nuei CTΑΙTΟΝ. Nã & delficiuox hȩc fert᷑ oraculicon¬
sulenti ad beatitatẽ quo itinere ꝑ uenir& : site inquit agno¬
ueris Sed & in ipsius tẽpli fronte hȩc inscripta sententia est :
homini aut̃ ut diximꝰ uno ẽ. agnitio sui. Si originis patalisq
principu exordiapͥma res pexerit. Nec se quȩ siuerit extrã:
S ic enĩ anima urtutes ipsas conscientia nobilitatis induit᷑. qͥb post
corpus euecta eo unde descenderat seportat᷑ : Quia nec corporea
sordes eit. uelo perat᷑ eluiuiȩ. Que puro acleui fomite uirtutũ rigat᷑ :
Nec desqruissẽ umquã cȩlũ uidetͥ qđ respectu & cogitationib: possidebat¬

Expanded text:
philosophantes indubitatae constat esse sententiae; et animae, philosophantes indubitatae constat esse sententiae; et animae, dum corpore utitur, haec est perfecta sapientia ut unde orta sit, de quo fonte uenerit, recognoscat. Hinc illud a quodam inter alia seu festiua, siue mordacia, serio tamen usurpatum est: ... de caelo descendit γνῶθι σεαυτόν. Nam et Delphici uox haec fertur oraculi. Consulenti ad beatitatem quo itinere perueniret: «si te, inquit, agnoueris.» Sed et ipsius fronti templi haec inscripta sententia est. Homini autem, ut diximus, una est agnitio sui: si originis natalisque principii exordia prima respexerit nec se quaesiuerit extra. Sic enim anima uirtutes ipsas conscientia nobilitatis induitur, quibus post corpus euecta eo unde descenderat reportatur, quia nec corporea sordescit uel oneratur eluuie, quae puro ac leui fomite uirtutum rigatur, nec deseruisse umquam caelum uidetur, quod respectu et cogitationibus possidebat
Abbreviated transcription (Latin):
b dixit. ubi beati a euo sepiterno fruañ Quiut ostender& alios
occiosis alios genociosis iustutib fieribeatos Nĩ dixit absõlute
nihil eẽ. illi principidõ acceptius quã ciuitates Sed adiecit
qđ quidẽ int̾ris fiat. ut eos qui abipsis celestib incipiuNT
discerneret arectorib ciuitatũ quib ꝑterrenos actus iter
paroet᷑ ad caelũ llla autẽ diffinitione quid p̃ssius potest. eẽ quid
cautius de nomine ciuitatũ ꝙ concilia inquit co& usq homi¬
nũ iure sociati quȩ ciuitates appella Nur : Nã & seruilis
cõdã & gladiatoriamanus conicilia hominũ & co&us fuer̃
sed poniure sociati. Illa autem sola iusta ẽ multitudo cuius
uniuersitas in legũ consentit obsequium. Qd uero ait harũ
rectores & seruatores hinc ꝓfecti hucre uertunt᷑. hoc modo
accipiendũ ẽ : Animarũ originẽ manare decȩlo int̃recte

Expanded text:
bus dixit: «ubi beati aeuo sempiterno fruantur»; qui, ut ostenderet alios bus dixit: «ubi beati aeuo sempiterno fruantur»; qui, ut ostenderet alios otiosis, alios negotiosis uirtutibus fieri beatos, non dixit absolute nihil esse illi principi deo acceptius quam ciuitates, sed adiecit: «quod quidem in terris fiat», ut eos qui ab ipsis caelestibus incipiunt discerneret a rectoribus ciuitatum, quibus per terrenos actus iter paratur ad caelum. Illa autem definitione quid pressius potest esse, quid cautius de nomine ciuitatum? «Quam concilia, inquit, coetusque hominum iure sociati, quae ciuitates appellantur». Nam et seruilis quondam et gladiatoria manus «concilia hominum et coetus» fuerunt, sed non «iure sociati». Illa autem sola iusta est multitudo, cuius uniuersitas in legum consentit obsequium. Quod uero ait: «harum rectοres et seruatores hinc profecti huc reuertuntur», hoc modo accipiendum est. Animarum originem manare de caelo inter recte
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in electione p̃ferre. sed sola nosse & haectã quã nihilsit
aliud intueri. Tẽperanti&e Terrenas cupiditates ñ repͥmere sed pe¬
nitus obliuisci Fortitudinis passiones ignorare Non uincere
Vt nesciat irasci cupiat nihil. Iustiti&e ita cũ supera & diuina
m̃te sociariut seru& ꝑ p&uũ cũ ea fedus imitando Quartȩ
s̃ quȩ in ipsa diuina m̃te c̃sistunt ꝙ diximus noyni uocari
aquarũ exẽplo relique om̃s pordinẽ defiuun Nãsi rerũ
aliarũ multo magis uirtutũ r deas. eẽ. in mente credendũ est.
atione nonflectit᷑. Hat s̃ quiternarũ iͦiͦi genera uirtutũ
Que p̃ter cetera maximã inpassionb habent differentiã
oblicuscunt᷑ in quartis nefas ÷ nominari Siergo hoc ẽ offitium
& effectus uirtutũ beare. constat autẽ & politicas ẽt iustutes : Igit᷑ ex
politicis efficiunt᷑ beati: Iure ergotullius dererũ publicarũ rectori¬

Expanded text:
quasi in electione praeferre, sed sola nosse, et haec tamquam nihil sit quasi in electione praeferre, sed sola nosse, et haec tamquam nihil sit aliud intueri; temperantiae, terrenas cupiditates non reprimere, sed penitus obliuisci; fortitudinis, passiones ignorare, non uincere, ut nesciat irasci, cupiat nihil...; iustitiae, ita cum supera et diuina mente sociari ut seruet perpetuum cum ea foedus imitando. Quartae sunt quae in ipsa diuina mente consistunt quam diximus νοῦν uocari, a quarum exemplo reliquae omnes per ordinem defluunt. Nam si rerum aliarum, multo magis uirtutum ideas esse in mente credendum est. atione non flectitur. Haec sunt quaternarum quattuor genera uirtutum, quae praeter cetera maximam in passionibus habent differentiam obliuiscuntur, in quartis nefas est nominari. Si ergo hoc est officium et effectus uirtutum, beare, constat autem et politicas esse uirtutes, igitur et politicis efficiuntur beati. Iure ergo Tullius de rerum publicarum rectori
Abbreviated transcription (Latin):
Tẽperantiã sequnt᷑ modestia. uere cundia. abstinentia. castitas ho¬
nestas. Noderatio partitas Sobri& as. Puditicia : iustitiae seruare
unicuiq qd̵ suũ . et. De iustitia ueniunt innocentia. Amicitia.
concordia pietas, Religio affectus humanitas. His uirtutibus
uirbonus primũ sui & suorũ. inderei publice pector efficit᷑.
iuste ac ꝓuide gubnans. humana nondi serens. Secunda
quas purgatorias uocan hominis sunt. qr diuini capax. est
solũ q anumũ eius expediunT quide creuit se acorporis con¬
tagione purgare & quadã humanorũ fuga solis se insere re
diuinis. Haes̃ otiosoiũ qr rerũ publicarũ actib se sequestrar.
harũ qͥd singłe uelint suꝑiꝰ ex p̃ssimus cũ de uirtutib phylo¬
s̃phantiũ diceremus. qͣs solas qͥdã estimauer̃ eẽ iustutes
Tertiaes purgati iã defecatiq animi & habomni mundihunis as¬
ꝑgi nepresse pureq: detersi Illis prudenti&e ẽ. diuina pon

Expanded text:
temperantiam sequuntur modestia, uerecundia, abstinentia, castitas, honestas, moderatio, parcitas, sobrietas, pudicitia; iustitiae, seruare unicuique quod suum est; de iustitia ueniunt innocentia, amicitia, concordia, pietas, religio, affectus, humanitas. His uirtutibus uir bonus primum sui atque inde rei publicae rector efficitur, iuste ac prouide gubernans, humana non deserens. Secundae, quas purgatorias uocant, hominis sunt qua diuini capax est, solumque animum eius expediunt qui decreuit se a corporis contagione purgare et quadam humanorum fuga solis se inserere diuinis. Hae sunt otiosorum qui a rerum publicarum actibus se sequestrant. Harum quid singulae uelint, superius expressimus cum de uirtutibus philosophantium diceremus, quas solas quidam aestimauerunt esse uirtutes. Tertiae sunt purgati iam defaecatique animi et ab omni mundi huius aspergine presse pureque detersi. Illic prudentiae est diuina non
Abbreviated transcription (Latin):
sed a uiꝰ usq ad uuiᵈ septimanã fit quidẽ diminuto sed occulta &
quȩ decrementũ su u aꝑta defectione uon ꝓdat. Ideo non nullarũ
rerũ publicarũ hicmos est ut postiit ad mlicia ne mocogatur
inplurib: datur remissio iusta post septima: Notanduuͦ qđ cum
pumerus uuiͫ se multiplicat : facit a tatẽ quȩ ꝓpͥȩ ꝑfecta & habetur
& dicitur : Adeo ut illius aetatis homo ut pote qui ꝑfectione & ad¬
tigerit ia & necdo p̃terierit & consilio aptussit pec abexercitio uiriũ
alienus habeatur Cũ uꝰ decas qui& ipse ꝑfectissimus pumerus ẽ¬
tentur a nni hec aphisicis creditur metauiuendi Et hoc uirȩ hu

Expanded text:
Sed a sexta usque ad septimam septimanam fit quidem diminutio, sed occulta et Sed a sexta usque ad septimam septimanam fit quidem diminutio, sed occulta et quae detrimentum suum aperta defectione non prodat. Ideo nonnullarum rerum publicarum hic mos est ut post sextam ad militiam nemo cogatur; in pluribus datur remissio iusta post septimam. Notandum uero quod, cum numerus septem se multiplicat, facit aetatem quae proprie perfecta et habetur et dicitur, adeo ut illius aetatis homo, utpote qui perfectionem et adtigerit iam et necdum praeterierit, et consilio aptus sit nec ab exercitio uirium alienus habeatur. Cum uero decas, qui et ipse perfectissimus numerus etentur anni, haec a physicis creditur meta uiuendi, et hoc uitae hu