comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serere ĩcilimit.ate mẽ aliud putamus ẽẽ ꝙͣ̃
amisero discedere duo simł scła ꝑmittimũ
primũ illud ut ⁊ͥ qui aderit possit ĩpune
niẽ prestare. Siqde absolutus ẽ hac lege
qui sõm nuser stetit. quo quide mo non
ad uitores calamitosis parẽtib filios da
s spectatores. de hĩc aecidit illud uł grauiꝰ
q cũ reu necc̃itas cod cotidie no diuid. it
siqueda fortuna pentes nos dephenderit q̃¬
ius exigno diuisus spatio ĩponet ope no
ferret. nõ succu̾ret ut hac salte se calupnu
deffendat. nõ reliqui nõ ab̾dessi. neq pe¬
de qui auit uno app.arete discessi. Solu
Hoc uoluisse legu lacore putamus ut n¬
atus ex nobis metip̃is ĩreb aduersis pr¬
esidiũ paretis. lalore atq p̾stantia solue¬
ret lucis usura ubicũq nisi forte no sum̾
parentes nisi pala. Quid ẽ ergo no dese¬
rere ope ferte. no deee. Dia el hec eo specta

Expanded text:
eserere in calamitate nil aliud putamus esse quam eserere in calamitate nil aliud putamus esse quam a misero discedere, duo simul scelera permittimus: primum illud, ut etiam qui aderit, possit inpune nihil praestare, siquidem absolutus est hac lege, qui secundum miserum stetit. quo quidem modo non adiutores calamitosis parentibus filios damus, sed spectatores. accedit illud vel gravius, quod, cum rerum necessitas cotidie nos dividat, si quaedam fortuna parentes nos deprehenderit, quamvis exiguo divisus spatio inpune opem non feret, non succurret, ut hac saltem se calumnia defendat: 'non reliqui, sed non accessi, neque pede, quod aiunt, uno a parente discessi.' soluhoc voluisse legum latorem putamus, ut natus ex nobismet ipsis in rebus adversis praesidium parenti labore atque praestantia solveret lucis usuram ubicumque, nisi forte non sumus parentes nisi palam. quid est ergo non deserere? opem ferre, non deesse. omnia haec enim eo spectant,
Abbreviated transcription (Latin):
bor. neq dubitatoe qua noht affera mor¬
a neqr ei puto si ctas ipediet ifante uali¬
tudo eg̃ res ligat dux milit̾e nichominus
usis deffensioer potero plane ẽẽ. securus
nec tueo nec teneri uideitur filius menꝰ
si potuit oibus succurĩe. dũ up̃a lege coc¬
upatus e̾ pat̾ alligatus ẽ. mater ceca ẽ uñ
utnusq filius magna locoꝵ distantia hab
lex lmedio debitorer. Duc ad utiũ maius
Id utiũ qr nõ potes nisi hãc cõditoe misero
ĩ ponimus qcqd fecerit ꝓiciendus sit si exi¬
erit mat̾ seppelliri uetibit. Si remanserit
pater. Nlon dubito fore dubiũ quã inhac
lege fuerit qm nisi forte ut oia inique
ĩiuste qr coquiritis. hic quor uni oocasione
uerbi aliud putatis uiuare paretes aliud
no deserere. Ide de hoe dubitare nultis ut¬
iu paretib ubiq fieri oporteat auxiliu.
ut ego e̾stimo. an uero no mereãt ad uito¬
nuz nisi qui presente filio miser ẽ. nã sid¬

Expanded text:
bor, neque dubitatione, quam non habet, adferam moram. neque enim puto, si aetas inpediet infantem, valetudo aegrum, res legatum, dux militem, nihilominus usis defensionem, potero plane esse securus, nec timebo, ne teneri videatur filius meus, si non potuit omnibus succurrere, dum in ipsa lege occupatus est. pater alligatus est, mater caeca est; unus utrique filius; magna locorum distantia; habet lex in medio debitorem. duc ad utrum mavis, ad utrumque non potes, nisi hanc condicionem misero imponimus, ut, quicquid fecerit, proiciendus sit: si exierit, mater sepeliri vetabit, si remanserit, pater. Non puto fore dubium, quin ius in hac lege fuerit et mihi, nisi forte, ut omnia inique iniusteque conquiritis, hic quoque unius occasione verbi aliud putatis iuvare parentes, aliud non deserere, id est, de hoc dubitare vultis, utrum parentibus ubique ferri oporteat auxilia, ut ego aestimo, an vero non mereatur adiutorium, nisi qui praesente filio miser est. nam si d
Abbreviated transcription (Latin):
auerit tpre certo uĩco. añ miser ẽẽ cepi. tu
ad huc integra es. ego ia alligatus sur. tu
sana indomo. ego ia pene defactus ĩcarre.
tibi ad huc nõ opus ẽ filio. ĩa ego rogo.i
enpe calamitas tua nata ẽ. post epłar tuã
m̃a. nisi fłete cõsolari filius uolisset añ
cecitate tua exuss. Doli. mirari si te gr̃a uĩco
ante eroram filiũ que tu rogares. si quid̃ qs
siguratte quadar ihac maloꝵ conditone
uid. ponat. fortun.a queso absit cuĩ tanta ea¬
laĩtas fuit. abstulerat quid̃ ocłos nimius a¬
ffectus. a dequq rez sensib pars una cessa
tinua nox durerat. Maiis ẽ tñ malũ quod
flecur. Nar ut merito queri possis ablatas
uidendi uolupt. ates ĩpeditos reꝵ actus. tñ
sino in quit uid̃. sumus. nec abitõse miẜi
sũt qui in fide possũt refferaz. nõ solu qr¬

Expanded text:
averit. tempore certe vinco: ante miser esse coepi. tu adhuc integra es, ego iam alligatus sum; tu sana in domo, ego iam paene defunctus in carcere; tibi adhuc non opus est filio, ego iam rogo. nempe calamitas tua nata est post epistolam meam. nisi te flentem consolari filius voluisset, ante caecitatem tuam exisset. noli mirari, si te gratia vinco: ante exoravi filium, quam tu rogares. Si se quisquam figuratione quadam in hac malorum condicione iudicem ponat, fortuna quaeso absit, cuius tanta calamitas fuit. abstulerat quidem tibi oculos nimius adfectus, et de quinque rerum sensibus pars una cessabtinua nox duxerat. maius est tamen malum, quod sic fletur. nam ut merito queri possis ablatas videndi voluptates, impeditos rerum actus, tamen, si non iniqui iudices sumus nec ambitiose miseri, sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
x incendio domus: adolescens patrem extulit:. Dum matrem
mneentlio ae psam de oculos amuisit. Indixt ili pater nouercam
Quae accessit quodam tempore admaritum: dyetq parari alli
uenenum quod uuenis in sinu haberet. & sibi ꝓnussam dimidiam
paretuim bonois isi illud marito porrexisset. Intraut ad caecũ pater
i terro gauintq an haec uera essent. Ile.: negauit. Ex quisut & i¬
uent ansinu uenenum: interrogautq cui parasset. Ile: tacuit̃.
Perit hsit pates: e& mutato testam̃to: nouercam fecit heredem. Padem
nocte. strcpitus indomo fuit. Intrauit fanilia incubiculũ dnĩ.
mucuitq ipsum occisum. & nouercam uixta cadauer dornuenti
similem: caecum inlimine cubiculi sui stantem. gladium cius
sub puluino cruentatum. Aecusant se muicem: caccus & nouerca
intio. uĩd. pudori uiuenis ꝓ quo minimum est qđ parricida

Expanded text:
x incendio domus adulescens patrem extulit. dum matrem repetiit, et ipsam et oculos amisit. induxit illi pater novercam. quae accessit quodam tempore ad maritum, dixit parari illi venenum, quod iuvenis in sinu haberet, et sibi promissam dimidiam partem bonorum, si illud marito porrexisset. intravit ad caecum pater interrogavitque, an haec vera essent; ille negavit. exquisivit et invenit in sinu venenum, interrogavit, cui parasset; ille tacuit. recessit pater et mutato testamento novercam fecit heredem. eadem nocte strepitus in domo fuit: intravit familia in cubiculum domini, invenit ipsum occisum et novercam iuxta cadaver dormienti similem, caecum in limine cubiculi sui stantem, gladium eius sub pulvino cruentatum. accusant se invicem caecus et noverca. Sentio, iudices, pudori iuvenis, pro quo minimum est quod parricida
Abbreviated transcription (Latin):
nicerti casꝰ ad qđ languor dolor. ad qđ c̃fugeret uisa deti atas
Miramini qđ hoc fecerĩ hõ qͥ circa me fortunã q discrimna humia: i
lassuun cui nescio qͥd adhuc paret totiens uicta deł tio: Deb it hat e
insua potestate mortẽ: quẽ iã pat̃ pot̾at ecciđ÷ Non ẽ ii qͥt craat: ÷¬
ut mori uolueris ab solutꝰ: qͥ reus noliusti. Poterã qͥdẽ dim pat᷑ &xxi
dũ spo fasesse ut incipias aliqͣndo misereri: ut te squalor ĩs feraing it
mitigent lacrime. pallor exoret. Sedignosee iinocentie dẽ me desunt
purtenar a rigita defensioꝵ urei ne me udetͥ oacpulisie de scło pfundoꝵ¬

Expanded text:
incerti casus, ad quod languor, dolor, ad quod confugeret improvisa debilitas.' incerti casus, ad quod languor, dolor, ad quod confugeret improvisa debilitas.' Miramini, quod hoc fecerim homo, qui circa me fortunam, qui discrimina humana lassavi? cui nescio quid adhuc paret totiens victa delatio? debuit habere in sua potestate mortem, quem iam pater poterat occidere. 'Non est,' ut mori volueris absolutus, qui reus noluisti.' poteram quidem dicere: pater, vixi, dum spero fas esse, ut incipias aliquando misereri, ut te squalor meus frangat, mitigent lacrimae, pallor exoret; sed ignosce innocentiae, tunc me decuit pertina
Abbreviated transcription (Latin):
qđ statĩ qđ subito corripiat: At quẽ ad imodũ m suꝑsit ulla defensu
An lentũ & qđ tarda peste c̾fumat. scilicet ut ñ statĩ exclames. ut te
meũ uirꝰ bibisse ñ credas: Rogo cui paraui uenenũ qđ dare ñ possũ
nͥ m̃ e Ita inqͥt parricid&e argum̃tũ ẽ. & hoc ipsũ qđ habuisti uenenũ.
Om̃ib utõ. qͥb ad scelerũ conatꝰ adiuuat᷑ deterioꝵs cotidie fecunda
mortalitas. ñ hanc solã potentiã nat᷑a c̃cessit iniꝗ̃ malis m̃tib & nocentiũ
slcunt̾ ingeniis. sed illis uiꝰ exanimo ẽ. totĩq qđ faciint ucc̃scientia
possidentis accipunt. Qd enĩ si latronẽ gladio tantũ ꝓa Sic mimi nꝰ
& sõnos. Excute ꝑegrinantiũ sinꝰ. haerent tela sollicitis.: Hor etant
ista leges parare. ꝓspicere. nec instrum̃ta ꝓhibent: sed estir ant uisi
Ege me uelut in media ꝓsꝑitate uitȩ ꝓclamare ueienũ par. . acq

Expanded text:
quod statim, quod subito corripiat? at quemadmodum mihi supersit ulla defensio? quod statim, quod subito corripiat? at quemadmodum mihi supersit ulla defensio? an lentum et quod tarda peste consumat? scilicet ut non statim exclames, ut te meum virus bibisse non credas? rogo, cui paravi venenum, quod dare non possum nisi mihi? 'Ita,' inquit, 'parricidii argumentum est et hoc ipsum, quod habuistibus ad scelerum conatus adiuvatur deteriorum cotidie fecunda mortalitas, non hanc solam potentiam natura concessit, in quam malis mentibus et nocentium ducuntur ingeniis, sed illis usus ex animo est, totumque, quod faciunt, de conscientia possidentis accipiunt. quid enim, si latronem gladio tantum probes? sic munimus et somnos. excute peregrinantium sinus, haerent tela sollicitis. non vetant ista leges parare, prospicere, nec instrumenta prohibent, sed aestimant usus. finge me velut in media prosperitate vitae proclamare: 'venenum paravi, ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
innocentẽ pbauerint & effecerint parricidã: P̃terea pat̾: ꝗͣ infirmũ
me q̃ trepidũ reddit ipsa uictoria. Ansciicet ignoro qđ me reũ u
emeñsistat toctꝰ domꝰ maligna cura. qđ uiuo int̾ hores qͥb apua te
gram̃ parte i sẽ de nob̾ aliqͣ m̃tiant᷑ finganit:: Uidelicet hoc nos infacniꝰ
p̃capira .impelit qđ aliqͥd spamꝰ decestam̃to tuo: Quid ego n sentio
qđ sunili scelere muisꝰ indomũ ã caritate tam̃ exelisꝰ abiecł iui : Roge
Fnge me particidi uoluntatẽ finge habe causas. Vndc oceas onciusde
fidliciã : Ego nec mori possũ: ñ ut dephendar Uenenũ ꝑo qit instrũ
qñ inienio c̃seuĩ : Despicior alibis contẽnor a seruulis. euitant seruia iẽ
meũ colloqͥa fugiunt & cartatẽ tui simulant odio mei. An iidelicet sp̃ero
posse fieri ut ipse porrigã: Est cnĩ mͥ ad coniuꝰ tuos facilis accertꝰ
enenũ mehercule putab qͥcqͥd de sint he manꝰ. Etuirꝰ psentas cũparo

Expanded text:
innocentem probaverint et effecerint parricidam. Praeterea, pater, quam infirmum me, quam trepidum reddit ipsa victoria! an scilicet ignoro, quod me reversum circumstat totius domus maligna cura, quod vivo inter homines, quibus apud te gratiam parat, si de nobis aliqua mentiantur, fingant? videlicet hoc nos in facinus praecipitat, inpellit, quod aliquid speramus de testamento tuo. quid? ego non sentio, quod, sim licet remissus in domum, a caritate tamen exclusus, abiectus sum? rogo, finge me parricidii voluntatem. finge habere causas; unde occasionem, unde fiduciam? ego nec mori possum, nisi ut deprehendar. venenum paro, qui ministrum, qui non invenio conscium? despicior a libertis, contemnor a servulis, evitant sermonem meum, conloquia fugiunt, et caritatem tui simulant odio mei. an videlicet spero posse fieri, ut ipse porrigam? est enim mihi ad convictus tuos facilis accessus. Venenum mehercule putabis quicquid dederint hae manus. et virus praesentaneum paro,
Abbreviated transcription (Latin):
queror qđ solutꝰ sũ. In digna ẽ impietas: in suos. Quȩ qͥnta uerset᷑
in hoc iudicio: iudetis. Sed mͥ hoc qͦq querendũ ẽ : qđ me & uxor
nimiũ dilexit & filiꝰ. Quid ergo putarẽ in rerũ natura posse reꝑiri
qđ orbitate acerbiꝰ uidet᷑: Non contingit mͥ. qđ cȩt̃is miserrimũ ẽ:
filiũ efferre. Parũ ẽ qđ uiueni singularis exẽpli causa mortis fui:
& tã p̃ciosa redẽptꝰ anima senex ominosꝰ morte filii mei uiuo. Parũ ẽ
qđ mͥ luctũ meũ fluctꝰ nunciarunt : & aliud agentipatri subito
ad littꝰ orbitas appulsa ẽ. qđ miserũ uiuenẽ toto iactatũ mari etiã si
nemo int̾pellasset : sero sepelirẽ. Adhuc sup̃mo ꝓhibeor officio
it neqͥa solati contingat : ꝑdo etiuã maris miscliã ibuct erpantẽ

Expanded text:
queror, quod solutus sum. indigna est impietas in suos: quae quanta versetur queror, quod solutus sum. indigna est impietas in suos: quae quanta versetur in hoc iudicio, videtis. sed mihi hoc quoque querendum est, quod me et uxor nimium dilexit et filius. quid ego putarem in rerum natura posse reperiri, quod orbitate acerbius videretur? non contingit mihi, quod ceteris miserrimum est, filium efferre. parum est, quod iuveni singularis exempli causa mortis fui, et, tam pretiosa redemptus anima, senex ominosus morte filii mei vivo, parum est, quod mihi luctum meum fluctus nuntiarunt, et aliud agenti patri subito ad litus orbitas appulsa est, quod miserum iuvenem toto iactatum mari, etiam si nemo interpellasset, sero sepelirem: adhuc supremo prohibeor officio, et, ne quid solacii contingat, perdo etiam maris misericordiam. inicit erran
Abbreviated transcription (Latin):
Ui incalamitate parentes deseruerit: insepultꝰ abiciat᷑. Qui
habebat uxorẽ & filiũ : captꝰ apyratis scripsit domũ de redẽpti¬
one. Uxor: flendo oculos amisit. Filiꝰ retinente matre ꝓfectꝰ:
uicariis manib redemit patrẽ. Idem: in unculis decessit. Abiectus
in mare & appulsꝰ adlitꝰ patriũ est. Fiectus uult illũ sepelire
pat̾ : mater ꝓhibet.
tiamsi. uĩd. in hac asꝑrima conditione fragilitatis humanȩ
inꝗͣ nemo ꝓpe mortaliuĩ impune uiuit. hȩc om̃ib natura ẽ.
ut sua cuiq calamitas p̾cipue misera atq intoleranda uideat᷑:
int̾ om̃s tam̃ hoc constet necesse ẽ. infelicitatẽ meã tantũ cȩt̃as
suꝑ gressã: ut ꝓrsꝰ hȩc sit. quȩ fleri debeat usq ad cęcitatem.
Quid enĩ passussũ tam leue. ut ñ cõparatio inei felices alioꝵ etiã
miserias faciat: Graue ẽ a pyratis alligari. Magis dicat hoc :
qͥ sciat quã cito capti moriant᷑. Alligatꝰ sũ : sed tam̃ nuser magis

Expanded text:
ui in calamitate parentes deseruerit, insepultus abiciatur. Qui habebat uxorem et filium, captus a piratis scripsit domum de redemptione. uxor flendo oculos amisit. filius retinente matre profectus vicariis manibus redemit patrem. idem in vinculis decessit. abiectus in mare et appulsus ad litus patrium est eiectus. vult illum sepelire pater, mater prohibet. Etiamsi, iudices, in hac asperrima condicione fragilitatis humanae, in qua nemo prope mortalium impune vivit, haec omnibus natura est, ut sua cuique calamitas praecipue misera atque intoleranda videatur, inter omnes tamen hoc constet necesse est, infelicitatem meam tantum ceteras supergressam, ut prorsus haec sit, quae fleri debeat usque ad caecitatem: quid enim passus sum tam leve, ut non comparatio mei felices aliorum etiam miserias faciat? grave est a piratis alligari, magis dicat hoc, qui sciat, quam cito capti moriantur: alligatus sum, sed tamen miser magis
Abbreviated transcription (Latin):
nec absoluere nec accusare iã deb&. Qd inqͥt dixit cũ occideres ⁊
Miserã parricidii innocentiã: qđ hoc me ñ potestas. ñ magistratꝰ.
ñ ꝓpinquus aliqͥs. ñ amicꝰ. ñ ille semꝑ loquax popłs ac malignus
introgat. Quiescitis. tacetis. Me infelicẽ nũ qd scitis om̃se Puta
me mulier hoc tͥ respondẽ. Non habent in credibilia uocẽ. Quȩdã
maiora st̃: ꝗͣ ut illa capiat modꝰ sermonis humani. Tu uͦ crede nichil
aliud fuisse ꝗͣ furorẽ. In sanisse me puta. Uidebã quȩ ñ fiebant:
audiebã quȩ nemo dicebat. Hoc solũ ñ mnsanientis habui: qđ tacebã.
Emge me responde. uichil dixit. nichil locutꝰ ẽ. ñ credi: At qui
multominꝰ creditura qͥd dixerit. Accipe mulier breuẽ uerãq rationẽ:
cur in quȩstione iuuenis occisꝰ ẽ. Iorquebã nec int̾rogabã. Si qͣ ad arr

Expanded text:
nec absolvere nec accusare iam debet. 'Quid,' inquit, 'dixit, cum occideres?' nec absolvere nec accusare iam debet. 'Quid,' inquit, 'dixit, cum occideres?' miseram parricidii innocentiam, quod hoc me non potestas, non magistratus, non propinquus aliquis, non amicus, non ille semper loquax populus ac malignus interrogat! quiescitis, tacetis; me infelicem, numquid scitis omnes? puta me, mulier, hoc tibi respondere: non habent incredibilia vocem; quaedam maiora sunt, quam ut illa capiat modus sermonis humani. tu vero crede nihil aliud fuisse quam furorem, insanisse me puta. videbam quae non fiebant, audiebam, quae nemo dicebat. hoc solum non insanientis habui, quod tacebam. finge me respondere: nihil dixit, nihil locutus est. non credis? atquin multo minus creditura quid dixerit. Accipe, mulier, brevem veramque rationem, cur in quaestione iuvenis occisus est: torquebam nec interrogabam. si qua ad aur
Abbreviated transcription (Latin):
affiauit. nrm̃ hoc fatũ fuit. qͦs ñ tantũ sata sed eciã empta fallunt
qͥ nrã pecunia. nr̃ã classe. nr̃o legato. nr̃o uento. felicissino cur su
cõmeatũ tam̃ ꝑdidimꝰ. Nos afrum̃to longiꝰ sumꝰ : ad illã cuitatẽ potuit
frequent᷑ acceđe negotiator. sȩpiꝰ applicari honusta classis. Itaq non
misere legatos: nullus iullis cõmeatꝰ longiꝰ petendꝰ fuit. qđ felicissima
annona affiuentib copus. fortunatis opib contigit: nichil emer̃ nͥ deuectũ.
Qua re nulla causa istiꝰ quẽ fingis metꝰ fuit: nulla utiq uis. Forũ¬
difficile : ut aliquẽ patipudorẽ parricida uudeat᷑. Uerũ tam n
stupore amentia. & insilentio. orbitate defecci. Aolata ẽ mͥ omniũ
uerboꝵ fides. omĩs sermonis auctoritas. nec habet causã loqͣndi
cui ñ potest credi. Desine mulier introgare. F iliũ quẽ occidit par

Expanded text:
adflavit, nostrum hoc fatum fuit, quos non tantum sata sed etiam empta fallunt, adflavit, nostrum hoc fatum fuit, quos non tantum sata sed etiam empta fallunt, qui nostra pecunia, nostra classe, nostro legato, nostro vento, felicissimo cursu commeatum tamen perdidimus. nos a frumento longius sumus, ad illam civitatem potuit frequenter accedere negotiator, saepius adplicari onusta classis. itaque non misere legatos, nullus illis commeatus longius petendus fuit. quod felicissima annona, affluentibus copiis, fortunatis opibus contigit, nihil emerunt nisi devectum. quare nulla causa istius, quem fingis, metus fuit, nulla utique vis. Forudifficile, ut aliquem pati pudorem parricida videatur, verumtamen stuporem, amentiam; et in silentium orbitate defeci: ablata est mihi omnium verborum fides, omnis sermonis auctoritas, nec habet causam loquendi, cui non potest credi. desine, mulier, interrogare; filium, quem occidit pater,
Abbreviated transcription (Latin):
dabit᷑ bene mori. Liceat & manũ conserere : in aciẽ c̃fligere. condant se
postea licet muris longiꝰ obsidio e at: interĩ certe hostiũ potiꝰ cad auerib:
uiemꝰ. Sed nulla uis fuit. nulla exterior iiuria. Tuũ certe cõmeatũ: nemi
rapuit. Iure miseri sumꝰ. & exstipulatu legati nrĩ ꝑimꝰ. Uendidit qͣntũ
uoluit : qͣnti uoluit. Et ut hoc ad nr̃as accederet moras: fortasse diu
contionatꝰ ẽ. Omĩs cũ fide ꝑsoluta pecunia ẽ. Hoc qͥ colligo: Qui qͣnti
uoluit uendit. iud̃: potest ñ uendẽ. Nã ꝑfidẽ si raꝑe alienũ frum̃tũ
& possunt & uolunt. qͥd ita duplã pecuniã soluunt: Nã qͦmͦ in magna
in opia qͥcqͥd emi potest uile ẽ : ita cũ pͥossis hab̾e gratuitũ. duplo carũ ẽ.
Sed m̃ credite. color iste patrocinii ẽ: & du insaturo otio cogitata
defensio. Non potest similis usquã fames fuisse. Nos graue huiꝰ anni sid̾

Expanded text:
dabitur bene mori. liceat et manum conserere, in aciem confligere: condant se dabitur bene mori. liceat et manum conserere, in aciem confligere: condant se postea licet muris, in longius obsidio eat, interim certe hostium potius cadaveribus vivemus. Sed nulla vis fuit, nulla exterior iniuria; tuum certe commeatum nemo rapuit. iure miseri sumus, et ex stipulatu legati nostri perimus. vendidit quantum voluit quanti voluit, et, ut hoc ad nostras accederet moras, fortasse diu cocionatus est. omnis cum fide persoluta pecunia est. hoc qui colligo? qui quanti voluit vendit, iudices, potest non vendere. nam, per fidem, si rapere alienum frumentum et possunt et volunt, quid ita duplam pecuniam solvunt? nam quomodo in magna inopia quicquid emi potest vile est, ita, cum possis habere gratuitum, duplo carum est. Sed mihi credite: color iste patrocinii est et diu in saturo otio cogitata defensio. non potest similis usquam fames fuisse. nos grave huius anni sidus
Abbreviated transcription (Latin):
casꝰ confiteor. ne frum̃tũ salua classe ꝑderemꝰ ñ tinuimꝰ. Non dico
ut maxima uis parata sit. ut more immanis latrocinii turba raptoꝵ
littꝰ p̃mat: uel repugna: uel fuge: uł iroga. Incensurũ naues. dep̃s¬
surũq minitare : potiꝰ ꝗͣ totũ frum̃tũ utiq popło ꝑeat. Partire uelgratis.
dũ nob̵ aliqͥd qͦ respi remꝰ afferas. Illud qͦ certe nichil asꝑius acciđet:
rapi patere. Faciet fortuna qđ uoluerit: legatꝰ ap̃cepto ñ recedat.
Refer nob̾ saltẽ iniuriã nrãm. iitte nuncios: ira famẽ differemꝰ.
rapiemꝰ furentes arma. & se in obsidionẽ ciuitatis inimicȩ sine dllectu
popłs effundet. astabo interĩ fines. hoc ẽ ꝑ aliena prata pascar. Siq̃
ꝗͣ tu cũ frum̃to redibis. Adiuuabt̃ pugnantẽ usta sacram̃ta. Si contigent
acquĩ fortune iudiciũ: ñ meos tantũ cõmeatꝰ recipiã. Si minꝰ: certe

Expanded text:
casus, confiteor, ne frumentum salva classe perderemus, non timuimus. non dico: casus, confiteor, ne frumentum salva classe perderemus, non timuimus. non dico: 'ut maxima vis parata sit, ut more inmanis latrocinii turba raptorum litus premat, vel repugna vel fuge vel roga, incensurum naves depressurumque minitare. potius quam totum frumentum utique populo pereat, partire vel gratis, dum nobis aliquid, quo respiremus, adferas.' illud quo certe nihil asperius accideret, rapi patere; faciat fortuna quod voluerit, legatus a praecepto non recedat. refer nobis saltem iniuriam nostram, mitte nuntios; ira famem differemus, rapiemus furentes arma, et se in obsidionem civitatis inimicae sine dilectu populus effundet. vastabo interim fines, hoc est, per aliena prata pascar. si qua in emus, quam tu cum frumento redibis. adiuvabunt pugnantem iusta sacramenta. si contigerit aequum fortunae iudicium, non meos tantum commeatus recipiam; si minus, certe
Abbreviated transcription (Latin):
comeatu nr̃o partiris: nos uicõrȩ ciuitati uendemꝰ. Liceat seriuire ubi frum̃tũ
est ⁊ ñ exigua res ẽ. Puita. ꝓsepultura. ꝓ innocentia licem̃. Non pocest
hne cõmeat᷑ tã care emi: ꝗͣ expectari. Sed nͥ uendidissẽ inqͥt fame loboranti
cuitat: timu neraꝑet. Et ita utiq occupare uoliusti: ut nob̾ iniuriã tu
potissimũ facere. Multũ mehercule uos fallit opinio. iud̃. si ullã causã
ita eiudentẽ deferri posse inforũ putatis. cui nulla ne mendacii qͥdem
uelam̃ta c̾tingant. Opinione sua defendit᷑: & quȩ res minime coargiui
potest. utit᷑ se ceste. Ne nos ꝑiremꝰ ñ timuisti. Ne repetiti cõmeatꝰ post
diẽ nr̃ȩ mortis applicarent᷑ non timuisti. Nr̃is certe malis qͣꝗͣ nichil potãt
acciđe mopmatũ : tam̃ int̾metꝰ tẽpestatiũ & ancipites incerti maris

Expanded text:
commeatu nostro partiris, nos vicinae civitati vendemus; liceat servire, ubi frumentum commeatu nostro partiris, nos vicinae civitati vendemus; liceat servire, ubi frumentum est. non exigua res est: pro vita, pro sepultura, pro innocentia licemur. non potest hic commeatus tam care emi quam expectari. 'Sed nisi vendidissem,' inquit, 'fame laboranti civitati, timui, ne raperet.' et ita utique occupare voluisti, ut nobis iniuriam tu potissimum faceres? multum mehercules vos fallit opinio, iudices, si ullam causam ita evidentem deferri posse in forum putatis, cui nulla ne mendacii quidem velamenta contingant. opinione sua defenditur, et, quae res minime coargui potest, utitur se teste. ne nos periremus, non timuisti, ne repetiti commeatus post diem nostrae mortis applicarentur, non timuisti. nostris certe malis quamquam nihil poterat accidere inopinatum, tamen inter metus tempestatium et ancipites incerti maris
Abbreviated transcription (Latin):
nob in opia intolerabilis & misera accersita mors uidebat᷑ ñ agimꝰ grãs in dustrȩ
muenit. Decepisti uicinã cuitatẽ. circũ scripsisti. itaq querit᷑. Duplo
uendidi: Noc enĩ unũ suꝑerat: ut deuectũ tantidẽ uendẽs. Habita est
tineris ratio. habita usurarũ. Ego uͭ malo: qđ tã magno uendidisti
Apparet eni te nichil nichil coactũ. Sed si semel ponis hastã salutis. si
redẽptores uitȩ adimittis. & nos admone: meliꝰ uendis. Nos qͥeqͥd indomib
habemꝰ. qͥc qͥd intẽplis. qͥcqͥd cuitas suũ uocat: congerere parati sumꝰ.
frumtũ pecuma renetiam᷑. Lib̾tatẽ nram addicimꝰ. fines publicos tradimꝰ
omĩa licet eadẽ uicina ciuitas polliceat᷑: plus ñ potest. ꝓsit mͥ qđ apud
negotiatores solet: in antecessꝰ dedi. Triplũ. qͣ druptũ. qͣntũ poposceris
accipe. Et illa pecunia frum̃tũ licet uicinis afferas. si nob̾ iuchil: de

Expanded text:
nobis inopia, intolerabilis et misera accersita mors videbatur. non agimus gratias industriae nobis inopia, intolerabilis et misera accersita mors videbatur. non agimus gratias industriae i.' decepisti vicinam civitatem, circumscripsisti; itaque queritur? 'duplo vendidi.' hoc enim unum supererat, ut devectum tantidem venderes! 'habita est itineris ratio, habita usurarum.' ego vero malo quod tam magno vendidisti. apparet enim te nihil coactum. sed si semel ponis hastam salutis, si redemptores vitae admittis, et nos admone; melius vendis. nos quicquid in domibus habemus, quicquid in templis, quicquid civitas suum vocat, congerere parati sumus. frumentum pecunia remetimur, libertatem nostram addicimus, fines publicos tradimus. omnia licet eadem vicina civitas polliceatur, plus non potest. prosit mihi quod apud negotiatores solet: in antecessus dedi. triplum, quadruplum, quantum poposceris accipe, et illa pecunia frumentum licet vicinis adferas. si nobis nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Quare amicꝰ illiꝰ fiusti: Ita opinor poenitet. Effers te longuis
dolor. & nimia concitatꝰ ira qͦ ꝓgrediare ñ respicis. Non sentis pat̾
hoc te mͥ obicere qđ uiuã Quisꝗͣ de illa amicicia queri potest p̃ter
pauꝑem: At ego inimicũ habebã illiꝰ patrẽ. Decuerat qͥdem simultates
nob̵ mopia. intolerabilis & misera. accersita mors uidebat᷑. Non agimꝰ
grãs industriȩ legatie Res .p. nr̃ã locupletior perit: sacro sc̃s mercator
oportunũ opinor inuenit mercis exactũ. Miror hercule si tã bene negotiũ
mea negotianti tͥ lenocinata ẽ qđ famie ꝑire ciues hos patior. qđ ut urãm
ciuitatẽ seruẽ. meã cuerto qͦda xã uicinis littorib dassẽ torqueo. qđ
addiẽ redire ñ possũ. qđ ꝓpe ciuiũ cstitit discrim̃. qđ occultũ datis duplũ
patrocino meo q̃ntẽ lucror At nos inepti de fame querebam᷑: granis

Expanded text:
fuit, quare amicus illius fuisti?' ita, opinor, paenitet! effers te longius, fuit, quare amicus illius fuisti?' ita, opinor, paenitet! effers te longius, dolor, et nimia concitatus ira, quo progrediare, non respicis. non sentis, pater, hoc te mihi obicere, quod vivam? quisquam de illa amicitia queri potest praeter pauperem? 'At ego inimicum habebam illius patrem.' decuerat quidem simultatesintolerabilis et misera accersita mors videbatur. non agimus gratias industriae legati? res publica nostra locupletior perit. sacrosanctus mercator oportunum, opinor, invenit mercis exactum. miror hercules, si tam bene negotium mea cocionanti tibi lenocinata est: 'quod fame perire cives meos patior, quod, ut vestram civitatem servem, meam everto, quod a tam vicinis litoribus classem torqueo, quod ad diem redire non possum, quod pretium constituitis, quid occultum datis? duplum? patrocinio meo quantulum lucror?' at nos inepti ac vesani de fame querebamur, gravis
Abbreviated transcription (Latin):
nrĩs uarios imposuerit motꝰ: nullũ ꝓfecto meliorẽ beniuolentiã tribuit
affectũ. Qd enĩ foret humano genere feliciꝰ. si om̃s esse possent amici:
Non bella seditiones. latrocinia. lites. cet̾aq mala quȩ hoĩb exse psis
nata st̃ fortunȩ accessissent. Id qͥa nimiũ deo usũ ẽ : at certe honestis
c̃uenire m̃tib fidẽ colere. amoris grãm referre. om̃ib tẽporib om̃ĩb
gentib p̃cipuũ. & qͦd ammodo sacrũ flit. Neq enĩ nͥ optimis mentib:
c̃tingit: ut aut sic amare sciant. aut sic amari mereant᷑. Hoc ego crim̃
expauescã : Scises qͣntoꝑe głarer pat̾ si cũ amico meo ego redissem:
nͥ forte similitudine fiagitiorũ ductꝰ. tpi me c̃iunxerã iuueni. quȩ
uita sine dubio nom̃ amiciciȩ ñ accipit. Ita tam̃ ad paria ducente natura
uitia c̃uenerant. obice mͥ amicũ: & habes maledicendi materiã. gladiator

Expanded text:
nostris varios imposuerit motus, nullum profecto meliorem benivolentia tribuit nostris varios imposuerit motus, nullum profecto meliorem benivolentia tribuit affectum. quid enim foret humano genere felicius, si omnes esse possent amici? non bella, seditiones, latrocinia, lites ceteraque mala, quae hominibus ex se ipsis nata sunt, fortunae accessissent. id quidem nimium deo visum est, at certe honestis convenire mentibus, fidem colere, amoris gratiam referre omnibus temporibus, omnibus gentibus praecipuum et quodammodo sacrum fuit. neque enim nisi optimis mentibus contingit, ut aut sic amare sciant aut sic amari mereantur. hoc ego crimen expavescam? scires, quantopere gloriarer, pater, si cum amico meo ego redissem. Nisi forte similitudine flagitiorum ductus turpi me coniunxeram iuveni; quae vita sine dubio nomen amicitiae non accipit, ita tamen, ad paria ducente natura, vitia convenerant. obice mihi amicum, et habes maledicendi materiam: 'gladiator
Abbreviated transcription (Latin):
me si uoluisset emere potuit inimicꝰ. Parũ ẽ qđ mediu pyratȩ incarcere
retentũ qͥa redẽptorẽ illis diuitẽ ꝓmiserã patrẽ inludũ uendider̃
tamꝗͣ decepti. qđ cotidianȩ pugnȩ meditatione tã diu mori didici. qđ
cõpositꝰ. armatꝰ. inductꝰ. ꝑierã si melior amicꝰ fuissẽ. nͥ me noua uelut
m portũ adoptata tẽpestas pat̾nis larib extorrẽ. & necessarii quoq
uictꝰ inopẽ circũ ad alienas mitteret domos. Pudet enumerare calamitatũ
mearũ gradus: pyratã. lanistam patrẽ. At qͥ pars ista criminis. utõ.
mei ñ defendi meruit: sed laudari. Neq enĩ reꝑio qͥd inreb humanis
ex cogitarit natura p̾̃stantiꝰ amicicia: qͥd c̃cordia contͣfortunã maiꝰ auxiliũ
Nam pͥmũ p̃t̃ cet̾a animalia induit nr̃is pectorib qͣndã societatẽ: quȩ
mutuo gauđe c̃gressu. c̃trahere popłos. condere urbes edocuit. Et cũ m̃tib

Expanded text:
me, si voluisset, emere potuit inimicus. parum est, quod me diu piratae in carcere me, si voluisset, emere potuit inimicus. parum est, quod me diu piratae in carcere retentum, quia redemptorem illis divitem promiseram patrem, in ludum vendiderunt tamquam decepti? quod cotidiana pugnae meditatione tamdiu mori didici? quod compositus, armatus, inductus perieram, si melior amicus fuissem, nisi me nova velut in portu adorta tempestas paternis laribus extorrem et necessarii quoque victus inopem circum ad alienas mitteret domos? pudet enumerare calamitatium mearum gradus: piratam, lanistam, patrem. Atquin pars ista criminis, iudices, mei non defendi meruit sed laudari. neque enim reperio, quid in rebus humanis excogitarit natura praestantius amicitia, quid concordia contra fortunam maius auxilium. nam primum praeter cetera animalia induit nostris pectoribus quandam societatem, quae mutuo gaudere congressu, contrahere populos, condere urbes edocuit, et, cum mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Neinde ut grautꝰ uideat᷑ iudiciũ patris cũ is dãret qͥ solea i gnoscere.
Curin qͥt cũ ego inimicũ hab̾em pauꝑẽ tu amicũ filiũ cꝰ habuistis
Uolo iud. omissa omĩ c̃tentione scilicet sic agire perca i cuaiã peco
&ensare hoĩs ẽ. &ignoscere patris. Duxitme srnius ȩtas aucer officia
cepit fides amanitẽ odisse ñ potui. Nichil ominꝰ satis abunden pȩnarĩ. ã
a si pietatt̃ cuai benenoui: pluiq̃uelles datũ ẽ. Qntũ libet piecauer. qͥd ã lẽ
iratissimꝰ dñs exigeret: ludo tͥ satis feci. Nullũ ne cladib meis finẽ dari
placet: P̃arũ ẽ qđ insanos ꝑtuli fluctꝰ. & sȩuis tẽpestatib cõmissꝰ arbi.¬
trio uentoꝵ pependi. Parũ ẽ qđ innefarias latronũ manꝰ p̃da ꝑueni.
quȩ ultima maloꝵ etiã seruoꝵ c̃ditio ẽ. sine exceptione uenalis. Inde

Expanded text:
deinde ut gravius videatur iudicium patris, cum is damnet, qui soleat ignoscere. deinde ut gravius videatur iudicium patris, cum is damnet, qui soleat ignoscere. 'cur,' inquit, 'cum ego inimicum haberem pauperem, tu amicum filium eius habuisti?' volo, iudices, omissa omni contentione scilicet sic agere: peccavi, veniam peto; et errare hominis est et ignoscere patris. duxit me similis aestas, evicerunt officia, cepit fides. amantem odisse non potui. nihilominus satis habundeque poenarum est et, si pietatem tuam bene novi, plus quam velles, datum est. quantumlibet peccaverim, quid amplius iratissimus dominus exigeret? ludo tibi satisfeci. nullumne cladibus meis finem dari placet? parum est, quod insanos pertuli fluctus et saevis tempestatibus commissus arbitrio ventorum pependi? parum est, quod in nefarias latronum manus praeda perveni, quae ultima malorum etiam servorum condicio est, sine exceptione venalis? inde
Abbreviated transcription (Latin):
nulla adhuc ꝓreditu meo soluta st̃ uota. ñ ꝑcussȩ dus immorcalibus
hostiȩ. redẽptori certe grãm ñ retulimꝰ. At ego expectabã ut desidĩo
incensꝰ affectꝰ. uix posset expleri: ut post infaustã ꝓfectionẽ uelut obiur¬
gatꝰ tanto ꝑiculo. nũꝗͣ me pꝰ hoc saltẽ ꝑegre dimitteres. Ux salutatis
Tarib expellor: & apud plerosq dubitari potest an admisꝰ sim. An hoc
agis neqͥa t p̃stitisse uideat᷑. qͥ me redemit: Seius enĩ credo & impiꝰ.
& qđ maximũ omniũ uitioꝵ signũ ẽ. ingratꝰ beneficia patris ñ estimo:
fortasse cui uitã debeã nescio: nulla ẽ apud animũ meũ memoria merity
Miserũ me qđ n possũ tantũ soluere q̃ntũ accepi: q̃ ꝗͣ causas abcica¬
tionis pat᷑ altĩ repetit. & ultͣ ꝑegrinationẽ meã inqͥrit. ilq racione
duplici pͥmũ ut reũ qͥa p̃mere atrocitas criminũ ñ potest tͥba c̃fune

Expanded text:
nulla adhuc pro reditu meo soluta sunt vota, non percussae diis immortalibus nulla adhuc pro reditu meo soluta sunt vota, non percussae diis immortalibus hostiae; redemptori certe gratiam non retulimus. at ego expectabam, ut desiderio incensus affectus vix posset expleri, ut post infaustam profectionem velut obiurgatus tanto periculo numquam me post hoc saltem peregre dimitteres. Vix salutatis laribus expellor, et apud plerosque dubitari potest, an admissus sim. an hoc agis, ne quid tibi praestitisse videatur, qui me redemit? saevus enim, credo, et impius et, quod maximum omnium vitiorum signum est, ingratus beneficia patris non aestimo; fortasse, cui vitam debeam, nescio, nulla est apud animum meum memoria meritorum. miserum me, quod non possum tantum solvere, quantum accepi! Quamquam causas abdicationis pater altius repetit et ultra peregrinationem meam inquirit, idque ratione duplici: primum ut reum, quia premere atrocitas criminum non potest, turba confundat,
Abbreviated transcription (Latin):
Et tempestiua coniuaa & ꝑuigiles licos aduocata sod aliũ t̾ba solictꝰ
atq asfuens agere tuntũq impendem qͣntũ ñ posset te ignorinte ẽsumi
quȩ tam᷑ ipsa boni Patres libent̃ annis rcinser̃ cũ abdicatione dignũ
putes. & ultuno patriȩ porestatis fus mine coercendũ. qͥͣre iñdico seni
porrexerĩ. at parcisime dica qđ ili filiꝰ misit& Non redẽpta meretrix
nꝰ egestũ c̃uuus fenꝰ. ñ lenonũ parasitoꝵsq cara adulatio: incrim̃ uenit.
Cibaria senis nẽpe umiꝰ: actate ac malis confecti. Hoc diuitias tuas
concutit. hoc fundatã pat̾ins auitisq opib donũ exhaurit. Si tamen
auarꝰ es: computa. adhuc de alieno uixi. At hȩc fortasse quȩ circũstat
uidiciũ corona & om̃ĩs ignara causȩ t̾ba magnũ nescio qͥd & portento
simde crim̃ expectat. Abdicas me pat̾ tã cito Modo tͥ exilla funesta
ꝑegrinatione insperatꝰ reuertor. unde ut uenirẽ uix optare potusti:

Expanded text:
et tempestiva convivia et pervigiles iocos advocata sodalium turba solutus atque affluens agerem, tantumque impenderem, quantum non posset te ignorante consumi quae tamen ipsa boni patres libenter annis remiserunt, cum abdicatione dignum putes et ultimo patriae potestatis fulmine coercendum, quare mendico seni porrexerim, ut parcissime dicam, quod illi filius misit? non redempta meretrix, non egestum conviviis faenus, non lenonum parasitorumque cara adulatio in crimen venit; cibaria senis, nempe unius, aetate ac malis confecti. hoc divitias tuas concutit? hoc fundatam paternis avitisque opibus domum exhaurit? si tam avarus es, computa; adhuc de alieno vixi. At haec fortasse, quae circumstat iudicium, corona et omnis ignara causae turba magnum nescio quid et portento simile crimen expectat. abdicas me, pater, tam cito? modo tibi ex illa funesta peregrinatione insperatus revertor, unde ut venirem, vix optare potuisti;
Abbreviated transcription (Latin):
uita ñ pot̾at. Qs qͥs intorm̃tis occidit᷑ : ideo tortꝰ ẽ ut occidet᷑. An tu
quȩstionẽ illã fuisse credis. qͣlis uernilib corporib adhibet᷑ ⁊ Ideo
enĩ eculeos mouebã artifex senex. tenebã fid culas ratrime seuitiae :
ut leuit̃ sedib suis remota cõpago ꝑsingłos artꝰ mẽbra laxaret. Consup̃tꝰ.
est sp̃i silentio sui : & uerb̾a ignesq animũ parit̾ uocẽq daserunt.
Uidebat᷑ mͥ p̃mere gemitꝰ. tenere suspiria. Et sic nichil dixit taꝗ
torqueret᷑ ab hoĩe qͥ sciret. Miraris hanc infilio c̃tumaciã. inuuene
pacientiã: Patri torqͦnti ñ potest alit̾ respondĩ: qut mori malit ꝗͣ
confiteri. Qđ sufficit gͥ int̾rogantib respondeo. Mule: occidi.
fallit᷑ qͥs qͥs expectat ut obiciamꝰ illa cõmuma. Ego uͦ ꝓclamo. non

Expanded text:
vita non poterat. quisquis in tormentis occiditur, ideo tortus est, ut occideretur. an tu quaestionem illam fuisse credis, qualis vernilibus corporibus adhibetur? ideo enim eculeos movebam artifex senex, tendebam fidiculas ratione saevitiae, ut leviter sedibus suis remota compago per singulos artus membra laxaret. consumptus est spiritus silentio sui, et verbera ignesque animum pariter vocemque cluserunt. videbatur mihi premere gemitus, tenere suspiria, et sic nihil dixit, tamquam torqueretur ab homine, qui sciret. miraris hanc in filio contumaciam, in iuvene patientiam? patri torquenti non potest aliter responderi, quam ut mori malit quam confiteri. Quod sufficit igitur, interrogantibus respondeo, mulier: occidi. fallitur, quisquis expectat, ut obiciamus illa communia. ego vero proclamo non
Abbreviated transcription (Latin):
temeritatẽ. Sed cũ ostendẽ innocentiã suã morib malit quã aduersis:
neq pietatis neq conscientiȩ suȩ grauẽ ferre contumeliã potest. ut
parricidiũ ñ fecisse uideat᷑ beneficio cęcitatis. Quare non petit
it ulũ miserũ putetis. nͥ & innocens fuerit: Non petet ut affctũ
allluc ts. nisi ee ꝓ bauerit se ie in felicio. rem qł patrẽ amurecsua ciđ
oculos s. Sistimate uiuienẽ his morib qͥb uidentẽ est mmaretis: uita
pulore pietate. Quęsi omĩa sibi ut er ꝓmisa constiterint: nullo
perresit᷑ erimine. Nec qđ sceleratissima feminarũ calanitatẽ nrãm
crentato paricte imitata ẽ: expauescimꝰ. Quȩ diligentia sollicitior
fuit ne dephendet᷑. Hoc magis indicaut. sibi oculos ñ defuise. Grãs

Expanded text:
temeritatem; sed, cum ostendere innocentiam suam moribus malit quam adversis, temeritatem; sed, cum ostendere innocentiam suam moribus malit quam adversis, neque pparricidium non fecisse videatur beneficio caecitatis. Quare igitur non petit, ut illum miserum putetis, nisi et innocens fuerit; non petit, ut adflictum allevetis, nisi et probaverit esse se infeliciorem quod patrem amisit, quam quod oculos. Aestimate iuvenem his moribus, quibus videntem aestimaretis: vita, pudore, pietate. Quae si omnia sibi, ut erant promissa, constiterint, nullo terrebitur crimine. Nec quod sceleratissima feminarum calamitatem nostram cruentato pariete imitata est, expavescimus: quo diligentia sollicitior fuit, ne deprehenderetur, hoc magis indicavit sibi oculos non defuisse. Gra
Abbreviated transcription (Latin):
ille circũ spectꝰ. hic ille felix parricida. Recesser̃ cuncta debilitatis
officia. & hominis qͥ circũ genua ur̃a ducendus ẽ: ñ ẽ qͥ dirigat gressꝰ
ñ seruoli suꝑ st̃ ñ poenates. Respondete ꝑfidẽ. respondete mortales:
utrũ hic patrẽ occidit an ꝑdidit. Qd agis infelicissime iuuenis:
sed nefas ẽ : ut reatꝰ iste. sentiat debilitatis aduersa. Nos age dum
iuuenis duc. immo nr̃is umeris. nr̃is manib innitere. nos tibi p̃ces. nos
accõmodamꝰ oculos. Qd aduersaris infelix. qͥd repugnas: Scimꝰ te
ñ rogare ꝓuita. sed dura miser. dura saltẽ uiuedũ uincas. Decet te
hic qͦq uirtutiũ tuarũ cumulus: decet ut digneris moriturꝰ absolui:
liuuenis innocentissimꝰ. uĩd. utiuellet ambitu tristissimȩ calami¬
tatis : poterat allegare uob̾ amissã cum oculis cogitationũ omniũ

Expanded text:
ille circumspectus, hic ille felix parricida. recesserunt cuncta debilitatis ille circumspectus, hic ille felix parricida. recesserunt cuncta debilitatis officia, et hominis, qui circa genua vestra ducendus est, non est qui dirigat gressus, non servuli supersunt, non penates. respondete, per fidem, respondete, mortales: utrum hic patrem occidit an perdidit? quid agis, infelicissime iuvenis? sed nefas est, ut reatus iste sentiat debilitatis adversa: nos agedum, iuvenis, ducimus, nostris humeris, nostris manibus innitere, nos tibi pedes, nos accommodamus oculos. quid aversaris, infelix, quid repugnas? scimus te non rogare pro vita, sed dura, miser, dura; saltem vive, dum vincas. decet te hic quoque virtutium tuarum cumulus, decet, ut digneris moriturus absolvi. iuvenis innocentissimus, iudices, uti vellet ambitu tristissimae calamitatis, poterat allegare vobis amissam cum oculis cogitationum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
reni facilem. Quantae dii deaeq pietatis audatia est. ire rursꝰ inflãmas
illo ubi patrẽ poene ꝑdidĩs. Iam ñ erat illud poenates. iã ñ erat domꝰ.
ubiq tam̃ iuueni uidebat᷑ ardere mat̾. Iam miser undiq flagrantib
mẽbris cũ discurrentẽ clusisset ignis: qđ solũ suꝑerat uiriũ genꝰ matrẽ
quȩrebat oculis. Non fuit illud pͥmũ igniũ: pire lumina candentia.
Non ꝓtexer̃ flagrantẽ sua mẽbra faciẽ. & oculi quęrentib matrẽ
manib : arser̃ : Rursꝰ infelix: totũ tactu ꝑlustrat incendiũ. Et und e
maxiniꝰ ẽ collabentiũ culminũ fragor: illo debilitas tanꝗ inuentura
reuocat᷑. Solus omniũ: seruatꝰ ẽ beneficio cȩcitatis. ꝓtrahat᷑. iũd.
si uidet᷑ inmediũ res plurimũ ꝓbationib adicere debent truces uultꝰ.
t̃ribilis minaxq facies. Hic ẽ. iũd. qͥ dicit᷑ tota nocte discurris se : hc

Expanded text:
rem facilem. quantae, dii deaeque, pietatis audacia est ire rursus in flammas, rem facilem. quantae, dii deaeque, pietatis audacia est ire rursus in flammas, illo ubi patrem paene perdideris! iam non erat illud penates, iam non erat domus, ubique tamen iuveni videbatur ardere mater. iam miser undique flagrantibus membris, cum discurrentem clusisset ignis, quod solum supererat virium genus, matrem quaerebat oculis. non fuit illud +primum ignium+ perire lumina candentia: non protexerunt flagrantem sua membra faciem, et oculi quaerentibus matrem manibus arserunt. rursus infelix totum tactu perlustrat incendium, et, unde maximus est conlabentium culminum fragor, illo debilitas tamquam inventura revocatur. solus omnium servatus est beneficio caecitatis. Protrahatur, iudices, si videtur, in medium reus; plurimum probationibus adicere debent truces vultus, terribilis minaxque facies. hic est, iudices, qui dicitur tota nocte discurrisse, hic
Abbreviated transcription (Latin):
ocusi: gladiũ cruentatũ reponentes. Has tantũ causas habet: qͥ occidit
alieno. Sentio iũd. iam dudũ in dignari miserrimũ iuuenẽ : qđ argu¬
m̃tis qđ ꝓbatione defendit᷑. Reddenda sunt maximo iuroꝵ. patro¬
cuua tã pie cȩcitatis. & agenda reliqͣ pars causȩ admiratione. Incueriꝰ
mͥ. iud. uideor expeditionis illiꝰ incredibilẽ. nouamq faciẽ. Uadit
rapto patre iuuenis ꝑ ardentes crescentesq flãmas. Dicturũ me putatis
ut euadat. ut fugiat.o ꝓperat miser ut reuertat᷑. En mẽbra contactu
stringunt᷑ igiuũ: pat tam̃ toto copitur amplexu & ardentib tunc qͦq
pene luminib texer̃ manꝰ alteriꝰ oculos. Hoc nunc me putatis stuꝑe.
mirari. qđ huic iuuenis oneri ꝑmedios igniũ globos & ruentia tecta
sufficit illud est cui uix hab̾e possit mortalitas fidẽ : uisꝰ est sibi fecise

Expanded text:
oculi. gladium cruentatum reponendi hic tantum causas habet, qui occidit oculi. gladium cruentatum reponendi hic tantum causas habet, qui occidit alieno. Sentio, iudices, iamdudum indignari miserrimum iuvenem, quod argumentis, quod probatione defenditur. reddenda sunt maximo virorum patrocinia tam piae caecitatis, et agenda reliqua pars causae admiratione. intueri mihi, iudices, videor expeditionis illius incredibilem novamque faciem: vadit rapto patre iuvenis per ardentes crescentesque flammas, dicturum me putatis, ut evadat, ut fugiat? properat miser, ut revertatur? en membra contactu stringuntur ignium, pater tamen toto cooperitur amplexu, et ardentibus tunc quoque paene luminibus texerunt manus alterius oculos. hoc nunc me putatis stupere, mirari, quod huic iuvenis oneri per medios ignium globos et ruentia tecta sufficit? illud est, cui vix habere possit mortalitas fidem: visus est sibi fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ incubiculũ intrassẽ patris inuenissẽ fortassis adhuc aliq̃ uerba
morientis. loqͥ & int̾rogare potuissem. Tarda & trepida st̃ officia
seruoꝵ. Ego te dep̃hendissẽ nouerca: iugilantẽ: Sed in qͥt: Gladius
cȩci cruentatꝰ inuentꝰ ẽ: Non ẽ iũd. cȩcitatis audacia: de parricidio
referre gladiũ. Et hõ cuuꝰ paulo ante exqͥsiti st̃ suiꝰ: ñ referret incu¬
culũ suũ ferrũ qđ ñ tegere posset. ñ abscondẽ. & tam̃ cruentatũ sciat.
Quis hanc iũd impudentiã ferat: Negat cȩco surripi potusse gladiũ
mulier: quȩ se qͥete defendit. Et qͣnto faciliꝰ ẽ somnos deciꝑe miseroꝵ ꝯ
Grauior ẽqͥes: qͥb ex lassitudine calamitatiũ uenit. Cȩco uͦ facile est
etiã uigilanti : subriꝑe gladiũ. Quẽ admodũ autẽ parat᷑ argum̃tũ:
Quȩdã facere ñ potest neglegentia: & faciliꝰ ẽ ut cęcitatẽ imutent᷑

Expanded text:
primus in cubiculum intrassem patris, invenissem fortassis adhuc aliqua verba primus in cubiculum intrassem patris, invenissem fortassis adhuc aliqua verba morientis, loqui, interrogare potuissem. tarda et trepida sunt officia servorum; ego te deprehendissem, noverca, vigilantem.' 'Sed,' inquit, 'gladius caeci cruentatus inventus est.' non est, iudices, caecitatis audacia de parricidio referre gladium, et homo, cuius paulo ante exquisiti sunt sinus, non referret in cubiculum suum ferrum, quod non tegere posset, non abscondere, et tamen cruentatum sciat. quis hanc iudices, inpudentiam ferat? negat caeco surripi potuisse gladium mulier, quae se quiete defendit; et quanto facilius est somnos decipere miserorum? gravior est quies quibus ex lassitudine calamitatium venit. caeco vero facile est etiam vigineglegentia, et facilius est, ut caecitatem imitentur