comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est natu: quod postulat hortensius: ut id ipsu sal¬
tem ꝑceptu a lapiente diceretis nihil posse ꝑcipi:
sed antipatro hoc idem postulanti: cum diceret: eiq
affirmaret nihil posle ꝑcipi consentaneu elle: unũ
tamen illud dicere ꝑcipi posse consentaneũ esse: ut
alia non possent: Carneades acutius resistebat Na¬
tantũ abesse dicebat. ut id consentaneũ esset: ut ma¬
xime etia repugnaret. Quid .n. negaret quicqua
esse: quod ꝑciperet eu nihil exciꝑe. Ita necesse est ne
id ip̃m quidẽ quod exceptu non esset. comp̾hendi
&. ꝑcipi ullo modo posse. Anthiocus ad istu locu
pressius uidebat᷑ actedere. Qui .n. id hr̃ent acha¬
hil posse ꝑcipi: non debere eos in suo decreto: situt n
ceteris rebus fluctuari preẜtim cum in eo sũm᷑ consis¬
teret. Hanc .n. esse regula totius pħie. constitutioe
ueri falli cogniti. incogniti: Quam ratione qm̃ lus¬

Expanded text:
est natum, quod postulabat Hortensius, ut id ipsum salest natum, quod postulabat Hortensius, ut id ipsum saltem perceptum a sapiente dioeretis, nihil posse percipi. Sed Antipatro hoc idem postulanti, cum diceret ei qui adfirmaret nihil posse percipi consentaneum esse unum tamen illud dicere percipi posse consentaneum esse ut alia non possent, Carneades acutius resistebat. natantum abesse dicebat ut id consentaneum esset, ut maxime etiam repugnaret. qui enim negaret quicquam esse quod perciperetur, eum nihil excipere; ita necesse esse ne id ipsum quidem quod exceptum non esset conprendi et percipi ullo modo posse. Antiochus ad istum locum pressius videbatur accedere. quoniam enim id haberent Acahil posse percipi, non debere eos in suo decreto sicut in ceteris rebus fluctuari, praesertim cum in eo summa consisteret: hanc enim esse regulam totius philosophiae, constitutionem veri falsi; cogniti incogniti; quam rationem quoniam sus
Abbreviated transcription (Latin):
adducit. Quod si omĩa iusa eius modi essent. qͣlia
isti dicũt ut ea uel falsa esso possent: neq ea posset
ulla notio discerne: quomõ quenꝗͣ aut conelusisse
aliquid aut ĩuenisse dicemus: aut que esset cõclu¬
gredi debet. quem hẽbit exitum: Sapĩẽ uero ꝗd
futiꝵ est : que neq de se ip̃a dubitare debet: neq
de sus decretis: que phi uocant dogiata: quoruni
nullu sine scelere prodi poterit. Cum .n. decretũ pro¬
dit᷑ lex ueri rectiq prodit᷑: quo e uitio & amicitiaꝵ
proditiones & rerꝵ publicaꝵ nasci solent. Non põt
igit᷑ dubitari: quin decretu nullu talsu possit esi
sapientisq satis sit non essẽ tallum. sed etia stabile.
fixum ratum. esse debeat: quod mouere nulla ratio
queat. Talia aute neq esse neq uideri possnt: e¬
oiz ratione: qui illa iuisa. e quib omĩa decreta sunt
nata negant quicꝗͣ a falsis interesse. Ex hoc illud

Expanded text:
adducit'. quod si omnia visa eius modi essent qualia adducit'. quod si omnia visa eius modi essent qualia isti dicunt, ut ea vel falsa esse possent neque ea posset ulla notio discernere, quo modo quemquam aut conclusisse aliquid aut invenisse dicemus, aut quae esset conclugredi debet, quem habebit exitum? sapientiae vero quid futurum est, quae neque de se ipsa dubitare debet neque de suis decretis quae philosophi vo decretum proditur, lex veri rectique proditur, quo e vitio et amicitiarum proditiones et rerum publicarum nasci solent; non potest igitur dubitari quin decretum nullum falsum possit esse sapientis neque satis sit non esse falsum sed etiam stabile fixum ratum esse debeat, quod movere nulla ratio queat; talia autem neque esse neque videri possunt eorum ratione qui illa visa e quibus omnia decreta sunt nata negant quicquam a falsis interesse. Ex hoc illud
Abbreviated transcription (Latin):
si id quod uidet᷑ non ꝑcipit᷑. accomodatu ne natu¬
re sit an cilienu: Item si quid offitii suisit: non oc¬
currit aĩo. nihil unꝗͣ oĩno aget. ad nulla rem un¬
acturus est: necesse est id ei uer quod occurrit iude¬
ri. quid quod si ista uera sunt ratio om̃is tollitur
quasi queda lux lumenq uite: tamen ne in ista
prauitate ꝑstabitis : Nam querendi initiu ratio at¬
tulit: que perfecit uirtute: cum esset ip̃a ratio con¬
firmata querendo. questio autez est. appeticio cogni¬
tionis. questionisq finis inuentio. At nemo ĩuenit
falsa. nec ea que incerta ꝑmanent: muenta esse pos¬
sunt. Sed cum ea que quasi ĩuoluta fuerũt aperta
sunt: tum ĩuenta dicunt᷑: Sic &. mitui querendi
exitus ꝑcipiũdi &. comp̃hendendi tenet. Itaq argu¬
menti conclusio: que est grece Apodixis: ita diffinit᷑
Ratio que ex reb ꝑceptis ad id quod nõ ꝑcipiebat᷑

Expanded text:
si id quod videtur non percipitur adcommodatumne natusi id quod videtur non percipitur adcommodatumne naturae sit an alienum? itemque, si quid officii sui sit non occurrit animo, nihil umquam omnino aget, ad nullam rem umacturus est, necesse est id ei verum quod occurrit videri. Quid quod, si ista vera sunt, ratio omnis tollitur quasi quaedam lux lumenque vitae: tamenne in ista pravitate perstabitis? nam quaerendi initium ratio attulit, quae perfecit virtutem, cum esset ipsa ratio confirmata quaerendo; quaestio autem est adpetitio cognitionis quaestionisque finis inventio; at nemo invenit falsa, nec ea quae incerta permanent inventa esse possunt, sed cum ea quae quasi involuta ante fuerunt aperta sunt, tum inventa dicuntur: sic et initium quaerendi et exitus percipiundi et conprendendi tenet. itaque argumenti conclusio, quae est Graece apo/deicis, ita definitur: 'ratio quae ex rebus perceptis ad id quod non percipiebatur
Abbreviated transcription (Latin):
cepti cogniti. constituti: Nullo igit᷑ modo fieri põt
ut quisqua tanti extimet equitate & fidem: ut eiꝰ
conseruande caula nullu supplitiũ recuet: nisi iis ¬
reb addensus sit: que false esse non possint. Ip̃ã uero
sapiã si se ignorabit sapiã sit nec ne quomo pͥmu
obtinebit nomen sapiẽ: Deinde quomodo iuscipere
aliquã rem: aut agere fidenter audebit. cu certi
nihil erit quod sequat᷑: Cum uero dubitabit ꝗd
sit extremũ & ultimũ bonoꝵ ignorans: quo omĩa
referant᷑: qui poterit esse sapiẽtia. Atq etiã illud
ꝑspicuũ est constitiu necesse esse initiu: quod sapĩa
cum quid agere incipiat sequat᷑ idq mitu esse na¬
ture accomodatũ. Nam aliter appetitio: ea .n. uolu¬
mus esse hormen: qua ad agondu impellimur: & id
⁊ id quod uisu erit: discerni non poterit a falso.
uomõ aute remoueri auĩs ad appetendu potest

Expanded text:
rcepti cogniti constituti. nullo igitur modo fieri potest rcepti cogniti constituti. nullo igitur modo fieri potest ut quisquam tanti aestimet aequitatem et fidem ut eius conservandae causa nullum supplicium recuset, nisi is rebus adsensus sit quae falsae esse non possint. Ipsa vero sapientia si se ignorabit sapientia sit necne, quo modo primum obtinebit nomen sapientiae? deinde quo modo suscipere aliquam rem aut agere fidenter audebit, cum certi nihil erit quod sequatur? cum vero dubitabit quid sit extremum et ultimum bonorum, ignorans quo omnia referantur, qui poterit esse sapientia? Atque etiam illud rspicuum est, constitui necesse esse initium quod sapientia cum quid agere incipiat sequatur, idque initium esse naturae accommodatum. nam aliter adpetitio eam enim volumus esse ormh\n qua ad agendum impellimur et id si id quod visum erit discerni non poterit a falso. quo modo autem moveri animus ad adpetendum potest,
Abbreviated transcription (Latin):
nosci a falsis non pñt: Aut is qui fidib utitur ex¬
plere nũos & confitere uersus : Quod idẽ ĩ silibus
quoq artib continget: quaꝵ omne opus est ĩ fatiendo
atq i agendo. Quid .n. est quod arte effici possit: insi
is qui arteni tractabit multa perceꝑit: Maxime uero
uir tutu cognitio. confirmat ꝑcipi & comp̃hendi ml̃ta
posse. in quib solis inesse etia scientia dicimus: quã
nos non conp̃hensione modo rerꝵ. sed eam stabilem
quoq & ĩmutabile esse censemus. Itemq sapientia
artem uiuendi: que ip̃a ex sese hẽat constantia. Ea
aute constantia. si nihil habeat ꝑcepti & cogniti: que¬
ro unde nata sit aut quomodo: Quero etiaz ille
uir bonus: qui statuit omne cruciatu ꝑferre: in¬
tollerabili dolore laterari potius ꝗͣ aut offitiũ prodat
aut fidem: cur has sibi tam graues leges imposuerit:
cum quã obrem ita oporteret: nihil hrẽt comp̃hensi: ꝑ¬

Expanded text:
nosci a falsis non possunt, aut is qui fidibus utitur exnosci a falsis non possunt, aut is qui fidibus utitur explere numeros et conficere versus; quod idem in similibus quoque artibus continget, quarum omne opus est in faciendo atque agendo. quid enim est quod arte effici possit nisi is qui artem tractabit multa perceperit? Maxime vero virtutum cognitio confirmat percipi et conprendi multa posse. in quibus solis inesse etiam scientiam dicimus, quam nos non conprehensionem modo rerum sed eam stabilem quoque et immutabilem esse censemus, itemque sapientiam 5artem vivendi, quae ipsa ex sese habeat constantiam; ea autem constantia si nihil habeat percepti et cogniti, quaero unde nata sit aut quo modo. quaero etiam, ille vir bonus, qui statuit omnem cruciatum perferre, intolerabili dolore lacerari potius quam aut officium prodat aut fidem, cur has sibi tam graves leges inposuerit, cum quam ob rem ita oporteret nihil haberet conprehensi pe
Abbreviated transcription (Latin):
qualia uisa a falsis discerni non possent: quo tandẽ
his modo uterem̃: quomodo autẽ quid cuiq rei consen¬
taneu esset: quid repugnaret iuderemus: MCõ¬
rie quide terte: que non modo phiam sed oĩs uite
usum omnesq artes una maxĩe continet: nihil oĩo
loci relinquit᷑. Que potest .n. esse mẽoria falloꝵ.
aut quid quisꝗͣ meminit: quod non aĩo comp̃hen¬
lit &. tenet. Ars uero: que potest esse. nisi que non
ex una aut duab: sed ex multis aĩ ꝑceptioĩb ꝯstat:
qua si subtraxeris: qui distingues artitice ab ĩscio:
Non .n. fortuto hunc artifice dicenius esse: illum
negabimus: sed cu alteꝵ ꝑcepta & comp̃hensa tene̾
uidemus. alter non item. Cumq arti aliud eiuis
modi genus sĩt: ut tuntũmodo aĩo rem cernat: ali¬
ud ut moliat᷑ aliquid & faciat: quomõ autẽ geome¬
trus cernere ea põt: que aut nulla sunt: aut inter¬

Expanded text:
qualia visa a falsis discerni non possent, quo tandem qualia visa a falsis discerni non possent, quo tandem his modo uteremur, quo modo autem quid cuique rei consentaneum esset quid repugnaret videremus? Memoriae quidem certe, quae non modo philosophiam sed omnis vitae usum omnesque artes una maxime continet, nihil omnino loci relinquitur. quae potest enim esse memoria falsorum, aut quid quisquam meminit quod non animo conprehendit et tenet? Ars vero quae potest esse nisi quae non ex una aut duabus sed ex multis animi perceptionibus constat? quam si subtraxeris, qui distingues artificem ab inscio: non enim fortuito hunc artificem dicemus esse illum negabimus, sed cum alterum percepta et conprehensatenere videmus alterum non item. cumque artium aliud eius modi genus sit ut tantum modo animo rem cernat, aliud ut moliatur aliquid et faciat, quo modo aut geometres cernere ea potest quae aut nulla sunt aut inter
Abbreviated transcription (Latin):
oris aut uoluptatis : in quo cirenaici solo putant
ueri esse iudiciu qua sentiat᷑ Potest ne igit᷑ quisꝗͣ
dicere: inter eũ qui doleat. & inter eu qui in uolup¬
tate sit nihil interesse: aut ita qui sentiet non aꝑtis¬
sime ita inlaniat᷑ Atqui qualia sunt hec que tensib
ꝑcipi dicimus talia secunt᷑ ea: que non sensib ipsis ꝑ¬
cipi ditũt᷑. sed quodãmo sensib ut hec. illud est albũ
hoc dulce canoꝵ illud. hoc bene olens hoc asperum:
deinceps equus est ille canis. Cetera series dem̃de seꝗ¬
tur maiora nectens: ut hec que quasi expleta reru
comp̃hensionẽ amplectunt᷑. si homo est aĩał ẽ mor¬
tale rationis perticeps. Quo e genere nobis noticie
rer imprimũt᷑. sine quib nec intelligi quiequa
nec queri disputari ue potest. Quod si essent false
notitie: ennoeas .n. noticias appellare tu uidebare:
si igit essent ee false: aut cius modi uisis impresse:

Expanded text:
loris aut voluptatis, in quo Cyrenaici solo putant loris aut voluptatis, in quo Cyrenaici solo putant veri esse iudicium, quia sentiatur — potestne igitur quisquam dicere inter eum qui doleat et inter eum qui in voluptate sit nihil interesse, aut ita qui sentiet non apertissime insaniat? Atqui qualia sunt haec quae sensibus percipi dicimus talia secuntur ea quae non sensibus ipsis percipi dicuntur sed quodam modo sensibus, ut haec: 'illud est album, hoc dulce, canorum illud, hoc bene olens. hoc asperum':deinceps 'equus est, ille canis'. cetera series deinde sequitur maiora nectens, ut haec quae quasi expletam rerum conprehensionem amplectuntur: 'si homo est, animal est mortale rationis particeps'. Quo e genere nobis notitiae rerum inprimuntur, sine quibus nec intellegi quicquam nec quaeri nec disputari potest. quod si essent falsae notitiae ennoi/as enim notitias appellare tu videbare — si igitur essent eae falsae aut eius modi visis inpressae
Abbreviated transcription (Latin):
diũt. Itaq & lumen mutari sepe uolumus: & situs
caꝵ reꝵ quas intueniur &. interualla: aut contra¬
himus: aut deducimus: multaq tacimus usq eo dum
aspectus ip̃e fidem fatiat sui uiditii. Quod ide fit
in uocib in odore in sapore ut nemo sit nostrũ: qui¬
non in sensib sui cuiꝰq generis iudiciu regrat acrius
Adhibita uero exercitatione &. arte &. oculi pictura
teneant᷑ &. aures cantib: quis est quin cernat: quã¬
ta us sit in sensib : ꝗͣ multa uident pictores ĩ umbiꝰ
&. ĩeminentia que nos non uidemus: ꝗͣ multa que
nos fugiũt in canitu exaudiũt in eo genere exercitati.
qui primo in flatu tibicimi antiopam elle auĩt aut
Andromacha. cum id nos ne suspicemur quidẽ: nihil
necesse est de gustatu & odoratu loqui: ĩ quib intel¬
ligentia &. si uitiosa. est queda tamen: Quid de tao¬
tu &. co quide: que phĩ interiore uocant: aut do¬

Expanded text:
diunt. itaque et lumen mutari saepe volumus et situs diunt. itaque et lumen mutari saepe volumus et situs earum rerum quas intuemur, et intervalla aut contrahimus aut diducimus, multaque facimus usque eo dum aspectus ipse fidem faciat sui iudicii. quod idem fit in vocibus in odore in sapore, ut nemo sit nostrum qui in sensibus sui cuiusque generis iudicium requirat acrius. Adhibita vero exercitatione et arte, ut oculi pictura teneantur aures cantibus, quis est quin cernat quanta vis sit in sensibus. quam multa vident pictores in umbris et in eminentia quae nos non videmus; quam multa quae nos fugiunt in cantu exaudiunt in eo genere exercitati, qui primo inflatu tibicinis Antiopam esse aiunt aut Andromacham, cum id nos ne suspicemur quidem. nihil necesse est de gustatu et odoratu loqui, in quibus intellegentia etsi vitiosa est quaedam tamen. quid de tactu et eo quidem quem philosophi interiorem vocant aut do
Abbreviated transcription (Latin):
tollitq philo: iuditiu tollit incogniti & cogniti:
ex quo efficit᷑ nihil posse comphendi. Ita imprudens
eo quo minime uult reuoluit᷑: Quare om̃is cratio
contra achademiã suscipit a nobis: ut retineamꝰ ea
letintione. qua philo uoluit euertere: quã nisi ob¬
inemus: ꝑcipi nihil posse concedimus Ordiam̃ igit̃
sensib: quoꝵ ita clara inditia & certa sũt ut si
optio nature nostre det᷑. ut ab ea deus aliꝗs reꝗrat
contenta ne sius integris ĩcorruptisq sensib an postu¬
let melius aliquid: non uidea quid querat amplius
Nec uero hoc loco expettandũ est. dum de remo ĩflex¬
o: aut de collo columbe respondea: Non .n. is sum.
qui quicquid iudeat᷑ tale ditam esse quale uideatur
Epicurus hoc uiderit &. alia multa. Meo aute iu¬
ditio ista est maxima in sensib ueritas: si &. sani sũt
ac ualentes: & omĩa remouent᷑ que obstant &. impe¬

Expanded text:
tollitque Philo, iudicium tollit incogniti et cogniti; tollitque Philo, iudicium tollit incogniti et cogniti; ex quo efficitur nihil posse conprehendi. ita inprudens co quo minime volt revolvitur. Quare omnis oratio contra Academiam suscipitur a nobis, ut retineamus eam definitionem quam Philo voluit evertere; quam nisi optinemus, percipi nihil posse concedimus. Ordiamur igitur a sensibus. quorum ita clara iudicia et certa sunt, ut, si optio naturae nostrae detur et ab ea deus aliqui requirat contentane sit suis integris incorruptisque sensibus an postulet melius aliquid, non videam quid quaerat amplius. nec vero hoc loco expectandum est dum de remo inflexo aut de collo columbae respondeam; non enim is sum qui quidquid videtur tale dicam esse quale videatur; Epicurus hoc viderit et alia multa. meo autem iudicio ita est maxima in sensibus veritas, si et sani sunt ac valentes et omnia removentur quae obstant et inpe
Abbreviated transcription (Latin):
rant definienda censuerant. Alii autẽ negabant
se pro hac eudentia: quicꝗͣ priores fuisse dicturos
sed ad ea que contra diterent᷑ dici oportere putabãt
putant. Philꝯaute dum noua queda cõmouet.
quod ea sustinere ux poterat: que cont᷑ achademi¬
coꝵ ꝑtinacia dicebant᷑. & aperte mentit᷑: ut est
rep̃hensui a patre. Catullo & ut docuit Anthiocꝰ
id ipm se induit quod timebat. Cum .n. ita negaret
quicquar esse: quod comp̃hendi posset. id .n. uolumus
esse acatalipton. si illud esset sicut Zeno definiret:
taleuisum: iam .n. hoc pro fantasia uerbũ satis hester¬
no sermone triuimus. Uilum igit᷑ imprestum et¬
fectumq ex eo unde esset quale esse non posset er
eo unde non esset. id nos a Zenone definitu rec¬
tissime dicimus. Qui .n. põt quicꝗͣ comp̃hendi: ut
plane confidas id ꝑceptu cognitũq essẽ: quod est
tale quale uel fallu esse possit. hoc cũ infirmat

Expanded text:
ssent definienda censebant. Alii autem negabant ssent definienda censebant. Alii autem negabant se pro hac evidentia quicquam priores fuisse dicturos, sed ad ea quae contra dicerentur dici oportere putabant,putant. Philo autem dum nova quaedam commovet, quod ea sustinere vix poterat quae contra Academicorum pertinaciam dicebantur, et aperte mentitur ut est reprehensus a patre Catulo, et ut docuit Antiochus in id ipsum se induit quod timebat. cum enim ita negaret quicquam esse quod conprehendi posset id enim volumus esse akata/lhmpton, si illud esset, sicut Zeno definiret, tale visum iam enim hoc pro famtasi/a| verbum satis hesterno sermone trivimus — visum igitur inpressum effictumque ex eo unde esset quale esse non posset ex eo unde non esset id nos a Zenone definitum rectissime dicimus; qui enim potest quicquam conprehendi, ut plane confidas perceptum id cognitumque esse, quod est tale quale vel falsum esse possit? — hoc cum infirmat
Abbreviated transcription (Latin):
patrociniũ achademie non defuit: Sed quod nunc
facere ingredimur: ut contra achademicos disseramꝰ.
id quidam ephis & ii quidom non mediocres facũ¬
dum oĩno non putabant: nec uera esse ulla rõnem
disputare cũ his qui nihil ꝓbarent. Antipatrũq stoi¬
cum: qui multus in eo fuisset rep̃hendebant: nec defi¬
niri aiebant necesse esse: quid esset cognitio aut ꝑcep¬
tio aut si uerbu e uerbo uolumus comp̃hensio: quã
catalempsim uocant illi: eosq qui ꝑsuadere uellent
esse aliquid quod comp̃hendi & ꝑcipi possẽt: inscien¬
ter facere dicebant. ꝓpterea ꝙ nihil essetclarius se¬
nergea: ut greci ꝑspicutate. aut nos eiudentiã nos
si placet noĩemus fabricemurq si opus erit uerba.
ne hic sibi me appellabat iocans. hoc licere putat
soli. Sed tamen orõne nulla putabãt illustriorem:
ip̃a euidentia reꝑiri posse. nec ea que tam clara e¬

Expanded text:
patrocinium Academiae non defuit. Sed, quod nos patrocinium Academiae non defuit. Sed, quod nos facere nunc ingredinur, ut contra Academicos disseramus, id quidam e philosophis et i quidem non mediocres faciundum omnino non putabant, nec vero esse ullam rationem disputare cum is qui nihil probarent, Antipatrumque Stoicum qui multus in eo fuisset reprehendebant; nec definiri aiebant necesse esse quid esset cognitio aut perceptio aut, si verbum e verbo volumus, conprehensio, quam kata/lhmyin illi vocant; eosque qui persuadere vellent esse aliquid quod conprehendi et percipi posset inscienter facere dicebant, propterea quod nihil esset clarius enargei/a| — ut Graeci, perspicuitatem aut evidentiam nos si placet nominemus fabricemurque si opus erit verba, nec hic sibi' me appellabat iocans 'hoc licere soli putet — sed tamen orationem nullam putabant inlustriorem ipsa evidentia reperiri posse, nec ea quae tam clara e
Abbreviated transcription (Latin):
tiguta sunt postea: ꝗͣ archesilas. Zenoni ut putat᷑
obtrectans nihil noui reꝑienti: sed emendanti supio¬
res ĩmutationes uerbor dum huius defintiones la¬
befactare uult. conatus est clarissimis reb tenebras
obducere. Ciuiis primo non admodũ probata ratio
quãꝗͣ Noruit cum acumine ingenii. tum admirabili
quodam lepore dicendi proxime a lacide solo retena
est post autez conticta a Carneade: qui est quartus
ab archesila. Audint .n. Hegesiũ: qui Euandrũ
audierat Laeydi discipulũ cum archile lacydes fu¬
issẽt: Sed ipse carneades diu tenuit. Nam nonagĩ¬
ta uixit annos: & qui illu audierãt ad modu flo¬
ruerũt. E quib industrie plurimũ in litomacho
fuit. declarat multitudo libroꝵ ingenii uero minꝰ
in hoc. ꝗͣ in Carneade eloquentie. in Melonthio
rhodio suauitatis. bene aute nosse carneade. Stra
opera multos annol dedit: philone autem uiuo.:

Expanded text:
tigata sunt, postea quam Arcesilas Zenoni ut putatur tigata sunt, postea quam Arcesilas Zenoni ut putatur obtrectans nihil novi reperienti sed emendanti superiores inmutatione verborum, dum huius definitiones labefactare volt, conatus est clarissimis rebus tenebras obducere. cuius primo non admodum probata ratio quamquam floruit cum acumine ingeni tum admirabili quodam lepore dicendi proxime a Lacyde solo retenta est, post autem confecta a Carneade. qui est quartus ab Arcesila; audivit enim Hegesinum, qui Euandrum audierat Lacydi discipulum, cum Arcesilae Lacydes fuisset. sed ipse Carneades diu tenuit, nam nonaginta vixit annos, et qui ilium audierant admodum floruerunt. e quibus industriae plurimum in Clitomacho fuit declarat multitudo librorum, ingenii non minus in Hagnone, in Charmada eloquentiae, in Melanthio Rhodio suavitatis; bene autem nosse Carneaden Stratoperam multos annos dedit. Philone autem vivo
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne cum ia phõꝵ discipline grauissime constitis¬
sent. tum exortus est: ut in optima .re.p.T. Gracchꝰ.
qui ociu perturbaret sic archesilas: qui constitutas
phĩa euerteret & in eoꝵ auctoritate delitesceret. ꝗ
negarent quicꝗͣ sciri aunt ꝑcipi posse: Quor e nũo
tollendus est &. plato &. Socrates. Alter quia reliꝗt
ꝑfectulima disciplia peripatheticos & achademico
nõĩb differentes re congruẽtes. a quib stoii ip̃i u̾¬
bis magis qmͣ sententus dissenterũt. Socrates autem
de se ipse detrahens ĩ disputatione plus tribuebat iis
quos uolebat refellere. ita cum aliud diceret atq
sentiret. libenter uti solitus est ea dissimulatione: quã
greci yronia uocant: qua ait etia in aftricano tus¬
se fannius. Idq ꝓpterea uitiosu in illo non putãdũ
quod idem tuerit in socrate. Sed fuerint illa uetera
si uultis incognita. Nihil ne est ig̃ actum: quod ĩues¬

Expanded text:
nonne cum iam philosophorum disciplinae gravissimae constitisnonne cum iam philosophorum disciplinae gravissimae constitissent turn exortus est ut in optuma re publica Tib. Gracchus qui otium perturbaret sic Arcesilas qui constitutam philosophiam everteret et in eorum auctoritate delitisceret qui negavissent quicquam sciri aut percipi posse. Quorum e numero tollendusest et Plato et Socrates, alter quia reliquit perfectissimam disciplinam, Peripateticos et Academicos nominibus differentes re congruentes, a quibus Stoici ipsi verbis magis quam sententiis dissenserunt, — Socrates autem de se ipse detrahens in disputatione plus tribuebat is quos volebat refellere; ita cum aliud diceret atque sentiret, libenter uti solitus est ea dissimulatione quam Graeci eirwnei/an vocant; quam ait etiam in Africano fuisse Fannius, idque propterea vitiosum in illo non putandum quod idem fuerit in Socrate. Sed fuerint illa vetera si voltis incognita: nihilne est igitur actum, quod inves
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ atq tantoꝵ expositis. eoꝵ se institutu le¬
qui dicunt. Similes nos cum ꝑturbare ut illi rem p
clen. Anaxagoram. De mocritu. Parmenidez. Le¬
nonem. Platonez etia &. Socratem protertis: Sed
neq saturninus ut nr̃m inimitu potissimũ nomi¬
nem: simile quicꝗͣ habuit ueteꝵ illoꝵ nec Archeli¬
le calumnia conterenda est cũ de mocriti uerecũdia.
Et tñ isti phisici raro ad modũ cum herent aliquo
loco ex clamant. qͣi mente incitati. Empedoeles ꝗđe
ut interdu mihi furere udeat᷑. abstrusa esse omnia
nihil nos sentire nihil cernere. nihil oĩo quale sit pos¬
se repire: Maiore aut parte mihi quide om̃s isti
uident᷑. nimis etias queda affirmare: plusq profi¬
teri sescire qmͣ stiant. Quod si illi tum in nouis reb
quasi modo nascentes hesitauerũt: nihil ne tot secu¬
lis sũmis in geniis maximis studiis explicatu putamꝰ:

Expanded text:
virorum atque tantorum expositis eorum se institutum sevirorum atque tantorum expositis eorum se institutum sequi dicunt. similiter vos cum perturbare ut illi rem puclen Anaxagoran Democritum Parmeniden Xenophanen, Platonem etiam et Socratem profertis. Sed neque Saturninus, ut nostram inimicum potissimum nominem, simile quicquam habuit veterum illorum, nec Arcesilae calumnia conferenda est cum Democriti verecundia. Et tamen isti physici raro admodum, cum haerent aliquo loco, exclamant quasi mente incitati, Empedocles quidem ut interdum mihi furere videatur, abstrusa esse omnia, nihil nos sentire nihil cernere nihil omnino quale it posse reperire; maiorem autem partem mihi quidem omnes isti videntur nimis etiam quaedam adfirmare plusque profiteri se scire quam sciant. Quod si illi tum in novis rebus quasi modo nascentes haesitaverunt, nihilne tot saeculis summis ingeniis maxumis studiis explicatum putamus?
Abbreviated transcription (Latin):
Rimu mihi uidemini me autez nomie
appellabat: cum ueteres phisicos noĩatis fa¬
cere idem: quod seditiosi ciues solent: Cum
aliquos ex antiquis claros uiros ꝓterũt. quos dicãt¬
fuisse populares: ut eoꝵ ip̃i similes esse uideantur.
repetũt iam p. Ualeriu: qui exactis regib primo
anno consul fuit. Cõmemorãt reliquos: qui leges
pplares de prouocatioĩb contulerũt tum consules
essent. Tum ad hos notiores. C flamineũ : qui
legem a graria: aliquot annis ante secũdu piũcũ
bellu triͦ pl tulerit inuito senatu &. postea bis
consul factus sit. LCassũ. Q pompeiu. illi ꝗde
tiam. ꝑ aftricanũ reterre in eunde numeꝵ solẽt
duos uero sapientissimos & Clarissimos fratres . p.
Crassu &. ꝑ. Sceuola auint T Graccho legum
auctores fuisse: alter quide ut indemus pala. al¬
ter ut suspicam᷑ obsturius. Addunt &. CMariũ:
.x. de hoc quide nihil mentiũt᷑. Noꝵ nomĩb tot

Expanded text:
'Primum mihi videmini' me autem nomine 'Primum mihi videmini' me autem nomine appellabat 'cum veteres physicos nominatis facere idem quod seditiosi cives solent cum aliquos ex antiquis claros viros proferunt quos dicantfuisse populares, ut eorum ipsi similes esse videantur. repetunt i a P. Valerio qui exactis regibus primo anno consul fuit, commemorant reliquos qui leges populares de provocationibus tulerint cum consules essent; tum ad hos notiores, C. Flaminium qui legem agrariam aliquot annis ante secundum Punicum bellum tribunus plebis tulerit invito senatu et postea bis consul factus sit, L. Cassium Q. Pompeium. illi quidem etiam P. Africanum referre in eundem numerum solent; duo vero sapientissimos et clarissimos fratres P. Crassum et P. Scaevolam aiunt Tib. Graccho legum auctores fuisse, alterum quidem ut videmus palam, alterum ut suspicantur obscurius. addunt etiam C. Marium; et de hoc quidem nihil mentiuntur. horum nominibus tot
Abbreviated transcription (Latin):
scripsisse. Tum & illa dixit Antiochus: que Heri Ca¬
tallus cõmemorauit: a patre suo dicta philoni: & a¬
lia plura. Nec se tenuit: quin contra suũ doctorem
ibi etia ederet. qui solus inscribit᷑. Tum igit᷑ &
cum Eraditũ studiose audirem: contra anthiocũ disse¬
rentez &. iteꝵ anthiotũ contra achademicos: dedi.
Anchioco oꝑam diligentius. ut caula ex eo totan
cognoscerez. I taq complures dies adhibito Eraclito
doctisq cõplurib: &. in uii Anthioci tratre. Aristo.
& p̾terea Aristone & dione: quib ille secundũ frem
plurimũ tribuebat: multũ temporii in ista una dis¬
putatione consumpsimus. Sed ea pars: que contra ph¬
ilone erat: p̃termittenda est. Minus .n. acer est
aduersarius il: qui ista que sunt heri detenla negat
achademicos oĩno ditere. Et si .n. mentit᷑ tamen est
adu̾sarius lenior. Ad archesilam. Carneademq
uemamus. Que cu dixisset: sic rursus exorsus est:

Expanded text:
scripsisse. tum et illi dixit Antiochus quae heri Cascripsisse. tum et illi dixit Antiochus quae heri Catulus commemoravit a patre suo dicta Philoni et alia plura; nec se tenuit quin contra suum doctorem librum etiam ederet, qui Sosus inscribitur. tum igitur et cum Heraclitum studiose audirem contra Antiochum disserentem et item Antiochum contra Academicos, dedi Antiocho operam diligentius, ut causam ex eo totam cognoscerem. itaque conplures dies adhibito Heraclito doctisque conpluribus et in is Antiochi fratre Aristo et praeterea Aristone et Dione, quibus ille secundum fratrem plurumum tribuebat, multum temporis in ista una disputatione consumpsimus. sed ea pars quae contra Philonem erat praetermittenda est; minus enim acer est adversarius is qui ista quae sunt heri defensa negat Academicos omnino dicere; etsi enim mentitur, tamen est adversarius lenior. ad Arcesilan Carneademque veniamus.' Quae cum dixisset, sic rursus exorsus est:
Abbreviated transcription (Latin):
rius. qui &. Citomachu: multos anos & philonẽ au¬
dierat. homo sane in ista phia: que nũc prope di¬
missa reuocat᷑ probatꝰ & nobilis. Cum quo & anthiocũ
sepe disputantẽ audieba sed utrũq leniter. Et ꝗdẽ
isti libri duo philonis de quib hen dictu a Catullo est :
tum erant allati alexandria. tum pͥmu in anthio¬
ci manus uenerant. Et homo natura le uissimus ni¬
hil n. poterat fieri illo mitius. Stomacari tñ cepit
Mirabar. nec .n. unqmͣ ante uidera. At ille Eracdi¬
ti mẽoriam implorans: quereꝰ ex eo uiderent᷑ ne illa
philonis aut ea num uel ex philone: uel ex ullo acha¬
demico audiuisset aliqñ. Negabat. philonis tñ sep¬
tum agnostebat: nec id quide dubitari poterat:
Nam aderant mei familiares : &. docti hoĩes .p .a.c
Selii & Cretilius rogus. qui se illa auduusse rome.
de philone: & ab eo ip̃o duos illos libros dicerent de¬

Expanded text:
rius, qui et Clitomachum multos annos et Philonem aurius, qui et Clitomachum multos annos et Philonem audierat, homo sane in ista philoisophia, quae nunc prope dimissa revocatur, probatus et nobilis; cum quo et An- tiochum saepe disputantem audiebam — sed utrumque leniter; et quidem isti libri duo Philonis, de quibus heri dictum a Catulo est, tum erant allati Alexandriam tumque primum in Antiochi manus venerant; et homo natura lenissumus nihil enim poterat fieri illo mitius stomachari tamen coepit. mirabar; nec enim umquam ante videram. at ille Heracliti medriam inplorans quaerere ex eo viderenturne illa Philonis aut ea num vel e Philone vel ex ullo Academico audivisset aliquando. negabat, Philonis tamen scriptum agnoscebat; nec id quidem dubitari poterat, nam aderant mei familiares docti homines P. et C. Selii et Tetrilius Rogus, qui se illa audivisse Romae de Philone et ab eo ipso duo illos libros dicerent de
Abbreviated transcription (Latin):
tuit & tamen tortaste seruata est. Ame.n. ea que in
promiptu erant dicta sunt. Alucullo autẽ recondi¬
niora desidero. Tum ille non sane inquit Hortensi
conturbat me expectatio tua: & si nihil est iis: qui pla¬
cere uolũt tam aduersariu. Sed quia non laboro ꝗͣ
ualde ea que dico probaturus sim: eo minus ꝯturbor
dicam .n. nec mea nec ea in quib si non fuerint. iũci
me malim ꝗͣ uincere. Sed me hercule ut quide nunc
cansa se habet. & si hesterno sermone labetactata est
mihi tamen uidet᷑ esse uerissima. Agam igit᷑ sicut an¬
tiochus agebat. nota .n. mihi res est. Nam & uacuo
aĩo illum audiebam: &. magno studio eade de re etiã
sepus. ut etia maiore expectatione mei tatiam qmͣ
mõ fecit Nortensius. Cu ita esset exorsus ad audien¬
du animos ereximus. At ille cũ alexandrie ꝓ que¬
store inquit issem fuit antiochus mecũ . &. erat iam
antea alexandrie familiaris Annochi Eraclitus ty¬

Expanded text:
tuit. et tamen fortasse servata est; a me enim ea quae in tuit. et tamen fortasse servata est; a me enim ea quae in promptu erant dicta sunt, a Lucullo autem reconditiora desidero.' Tum ille 'Non sane' inquit 'Hortensi conturbat me expectatio tua, etsi nihil est iis qui placere volunt tam adversarium; sed quia non laboro quam quam valde ea quae dico probaturus sim, eo minus conturbor. dicam enim nec mea nec ea, in quibus non si non fuerint vinci me malim quam vincere. sed mehercule, ut quidem nunc se causa habet, etsi hesterno sermone labefacta est, mihi tamen videtur esse verissima. agam igitur sicut Antiochus agebat. nota enim mihi res est; nam et vacuo animo ilium audiebam et magno studio, eadem de re etiam saepius: ut etiam maiorer expectationem mei faciam quam modo fecit Hortensius.' Cum ita esset exorsus, ad audiendum animos ereximus. LUC. At ille 'Cum Alexandriae pro quaestore' inquit 'essem, fuit Antiochus mecum, et erat iam antea Alexandriae familiaris Antiochi Heraclitus Ty
Abbreviated transcription (Latin):
nescio: quomodo pleriq errare malunt: eamq sm̃a
quã adamauerũt pugnacillime defendere: ꝗͣ sme per¬
tinatia. quod cõstantissiie ditat᷑ exquirẽ Quibus
de rebus &. alias sepe nobis multa quelita & disputa¬
ta sunt .&. quonda in Hortensii uilla que est ad ba¬
iulos: cum eo catallus & lucullus: nosq ip̃i postridie
uenissemus: ꝙͣ apud Catullũ fuissemus. Quo quide
etia maturius uenimus: quod erat constitutu si uẽ¬
tus esset. Lucullo in Neapolitanus: mihi in Pompe¬
ianu nauigare :
Uin igit᷑ pauca in xisto locuti estemus. tũ
codem in spatio consedius. Hic Catullus
&. si heri inquit quod querebat᷑ pene expli¬
catum est: ut tota tere questio tractata uideat᷑. tamẽ
expecto ea que pollicitus es luculle ab Anthioco audi¬
ta dictuꝵ. Equide inquit Hortensius feci plusqua
uellem. totam .n. rem. Catullo integram seruari opor¬

Expanded text:
nescio quo modo pleriqueerrare malunt eamque sententiam nescio quo modo pleriqueerrare malunt eamque sententiam quam adamaverunt pugnacissime defendere quam sine pertinacia quid constantissime dicatur exquirere. Quibus de rebus et alias saepe nobis multa quaesita et disputata sunt et quondam in Hortensi villa quae est ad Baulos, cum eo Catulus et Lucullus nosque ipsi postridie venissemus quam apud Catulum fuissemus. quo quidem etiam maturius venimus, quod erat constitutum si ventus esset Lucullo in Neapolitanum mihi in Pompeianum navigare. cum igitur pauca in xysto locuti essemus, tum eodem in spatio consedimus. Hic Catulus 'Etsi heri' inquit 'id quod quaerebatur paene explicatum est, ut tota fere quaestio tractata videatur, tamen expecto ea quae te pollicitus es Luculle ab Antiocho audita dicturum.' 'Equidem' inquit Hortensius 'feci plus quam vellem; totam enim rem Catule Lucullo integram servatam opor
Abbreviated transcription (Latin):
Nec inter nos de eos: qui se scire arbitrant᷑ quicꝗͣ int̾¬
est: nisi quod illi non dubitant: quin ea ueru sũt que
defendunt. nos probabilia multa habemus: que seꝗ
facile astirmare uix possumus. Noc aute liboriores
& solutiores sumus: quod in tegra nobis est iudicãda
mu ante tenent᷑ astricti: ꝗͣ quid esset optimũ iudi¬
care potuerũt. demnde infirmissimo tpr̃e etatis: aut
obsẽcuti amico cuidam: aut una alicuiꝰ que pͥmum
audierũt orõne capti de reb incognitis iuditant:
& ad quãcunq sunt disciplina. quasi tempestate de¬
lati: ad eam tanqmͣ ad saxum adherescũt: Na qđ
dicunt omĩa se credere ei que iudicent fuisse sapiẽte
probarem si id ip̃m rudes & indocti indicare potuis¬
sent. Statuere .n. qui sit sapiens uel maxime iudet᷑
cognitis etia reliquoꝵ sententiis indicauerũt. aut
re semel audita ad unius se auc̃tem contulerũt. Sed

Expanded text:
nec inter nos et eos qui se scire arbitrantur quicquam intenec inter nos et eos qui se scire arbitrantur quicquam interest nisi quod illi non dubitant quin ea vera sint quae defendunt, nos probabilia multa habemus, quae 5 sequi facile, adfirmare vix possumus. hoc autem liberiores et solutiores sumus, quod integra nobis est iudicandi mum ante tenentur adstricti quam quid esset optimum iudicare potuerunt; deinde infirmissimo tempore aetatis aut obsecuti amico cuidam aut una aliquoius quem primum audierunt oratione capti de rebus incognitis iudicant et ad quanicumque sunt disciplinam quasi tempestate delati ad eam tamquam ad saxum adhaerescunt. nam quod dicunt omnia se credere ei quem iudicent fuisse sapientem, probarem, si id ipsum rudes et indocti iudicare potuissent statuere enim qui sit sapiens vel maxime videtur ditis, cognitis etiam reliquorum sententiis iudicaverunt, aut re semel audita ad unius se auctoritatem contulerunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
grauius ferremus si quisꝗͣ ulla disciplina phĩe pro¬
baret: preter ea qua ip̃e sequeret᷑: Nos aute qui cõ¬
tra om̃es dicere: qui scire sibi uident᷑ solemus nõ pos¬
sumus: quin alii a nobil dissentiãt recusare: Luãꝗͣ
nostra ꝗde caula faclis est: qui ueꝵ inueĩre sine ul¬
la contentione uolumus: idq sũma cura studioq con¬
ꝗrinus. Et si .n. om̃is cognitio: multis est obstructa
difficultatib: eaq est & in ipsis reb obscuritas & in
iuditiis nostris infirmital: ut non sine caula antiquis¬
simi da doctissimi inuenire se posse quod cuperẽt dif¬
fisi sint : tamen nec illi defecerũt: neq nos studium
exquirendi defatigati relinqueniꝰ. Neq nostre dispu¬
tationes quicꝗͣ aliud agunt. nisi in utramq ꝑte dicẽ¬
do .&. audiendo elitiant & tanꝗͣ expͥmant aliquid
quod aut uerum sit: aut ad id qmͣ proxime accedat.

Expanded text:
gravius ferremus, si quisquam ullam disciplinam philosophiae progravius ferremus, si quisquam ullam disciplinam philosophiae probaret praeter eam quam ipse sequeretur; nos autem quoniam contra omnes qui  dicere quae videntur solemus, non possumus quin alii a nobis dissentiant recusare. Quamquam nostra quidem causa facilis est, qui verum invenire sine ulla contentione volumus idque summa cura studioque conquirimus. etsi enim omnis cognitio multis est obstructa difficultatibus eaque est et in ipsis rebus obscuritas et in iudiciis nostris infirmitas, ut non sine causa antiquissimi et doctissimi invenire se posse quod cuperent diffisi sint, tamen nec illi defecerunt neque nos studium exquirendi defatigati relinquemus. neque nostrae disputationes quicquam aliud agunt nisi ut in utramque partem dicendo et audiendo eliciant et tamquam exprimant aliquid quod aut verum sit aut ad id quam proxime accedat;
Abbreviated transcription (Latin):
dignissima est. Nec quicqua alud uidendu est
nobis: quos põpulus .ro. in hoc gradu collocauit. nisi
ne quid priuatis studiis de oꝑa publita detrahamus
Quod si cum fungi munere debeamꝰ non mõ oꝑam
nr̃am nunꝗͣ a pplari cetu remouemꝰ sed ne lrãm
quide ulla facimus nisi forensem: qui rep̾hendet
ociui nr̃m: qui in eo non mõ nosmetip̃os hebestẽ
& languestẽ uolumus: sed etia ut plurimis ꝓximis
enitimur: Gloria uero nõ modo non minui: sed
etia augeri arbitram̃ eoꝵ. quoꝵ ad popłares illus¬
trisq laudes has etia minus notas: minusq ꝑuul¬
gatas adiungimus: Sunt etia qui negent in hiis
qui nostrii libris disputent: fuisse ear reꝵ de ꝗb
disputat᷑ scientia. Qui mihi uident᷑ non solu ui¬
uis: sed etia mortius inuidere. Restat unũ genus
reprehensoꝵ: quib achademie ratio non ꝓbat᷑: Iuod

Expanded text:
dignissima est, nec quic- quam aliud ut videndum est dignissima est, nec quic- quam aliud ut videndum est nobis, quos populus Romanus hoc in gradu conlocavit, nisi ne quid privatis studiis de opera publica detrahamus. quod si cum fungi munere debebamus non modo operam nostram umquam a populari coetu removimus sed ne litteram quidem ullam fecimus nisi forensem, quis reprendet otium nostrum, qui in eo non modo nosmet ipsos hebescere et languere nolumus sed etiam ut plurimis prosimus enitimur. Gloriam vero non modo non minui sed etiam augeri arbitramur eorum quorum ad populares inlustrisque laudes has etiam minus notas minusque pervolgatas adiungimus. Sunt etiam, qui negent in is qui in nostris libris disputent fuisse earum rerum de quibus disputatur 15 scientiam. qui mihi videntur non solum vivis sed etiam mortuis invidere. Restat unum genus reprehensorum, quibus Academiae ratio non probatur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
mirifico lectione libroꝵ de quib audiebat Ac uere¬
or interdu ne taliu personaꝵ: cum ampliticare ue¬
lim minua eius gloria. Sunt .n. multi qui oĩno gͦ¬
cas non ament lras: plures qui phi̾am: reliqui qui
etia si hec non improbent: tamen carꝵ reꝵ disputa¬
tione principibꝰ ciuitatis: non tam decoram putent
Ego aute cum grecas luteras M Catonem in lenec¬
Stute didicisse acceꝑim. L. aute Affricani historie
Loquant᷑ in legatione illa nobili qua ante censirã
obiit. Panetiu unu oĩno comite. fuisse nec lrarp
ut iis respondea: qui sermonib eiusmodi nolint per¬
sonas tam graues illigari. quasi uero claroꝵ uroꝵ
aut tacitos congressus esse oportetit: aut ludicros
sermones. aut reie colloquia leuioꝵ Et .n. si quoda
ĩ libro uere est a nobis phĩa laudata: profecto euis
tractatio optimo atq iustissimo amplisimo quoq

Expanded text:
mirifice lectione librorum de quibus audiebat. Ac veremirifice lectione librorum de quibus audiebat. Ac vereor interdum ne talium personarum cum amplificare velim minuam etiam gloriam. sunt enim multi qui omnino Graecas non ament litteras, plures qui philosophiam, reliqui qui etiam si haec non inprobent tamen earum rerum disputationem principibus civitatis non ita decoram putent. Ego autem cum Graecas litteras M. Catonem in senectute didicisse acceperim, P. autem Africani historiae loquantur in legatione illa nobili, quam ante censuram obiit, Panaetium unum omnino comitem fuisse, nec litteut iis respondeam qui sermonibus eius modi nolint personas tam graves inligari. quasi vero clarorum virorum aut tacitos congressus esse oporteat aut ludicros sermones aut rerum conloquia leviorum. etenim si quodam in libro vere est a nobis philosophia laudata, profecto eius tractatio optimo atque amplissimo quoque
Abbreviated transcription (Latin):
non est necesse. Ita prinabo illu potius debito
testiõnio: ꝗͣ id cum mea laude comiũce. Sed
que populan gloria decorari in lucullo debuert̃.
ea tere sunt & grecis litteris celebrata: & latinis
Nos aute illa externa cum multis: hec interiora
cum paucis ex ipso sepe cognouimus. Maiore . n.
studio lucullus: cum oĩ lrãꝵ genere: tum phĩa¬
preditus fuit: qmͣ qui illu ignorabant arbitrabã¬
tur. Nec uero ĩeunte etate solum: sed &. ꝓ questo¬
re aliquod anos &. in ipso bello. in quo ita magna
rei militaris eile occupatio solet ut non multum
imꝑatori sub ipsis pellib ocii reliquat᷑. Cum autẽ e
phis ingenio scientiaq putaret᷑. Anthiocus philonis
auditor excellere: cum secum & questor habuit & po¬
st aliquot annos imꝑator. Cumq esset ea meoria: qua
ante dixi: ea sepe audiendo facile cognouit: que uel
semel audita memĩsse potulset: Delectabat᷑ autem

Expanded text:
non est necesse; ita privabo potius illum debito non est necesse; ita privabo potius illum debito testimonio quam id cum mea laude communicenm. Sed quae populari gloria decorari in Lucullo debuerunt, ea fere sunt et Graecis litteris celebrata et Latinis. nos autem illa externa cum multis, haec interiora cum paucis ex ipso saepe cognovimus. maiore enim studio Lucullus cum omni litterarum generi tum philosophiae deditus fuit quam qui ilium ignorabant arbitrabantur, nec vero ineunte aetate solum sed et pro quaestore aliquot annos et in ipso bello, in quo ita magna rei militaris esse occupatio solet ut non multum imperatori sub ipsis pellibus otii relinquatur. Cum autem e philosophis ingenio scientiaque putaretur Antiochus Philonis auditor excellere, eum secum et quaestor habuit et post aliquot annos imperator, quique esset ea memoria quam ante dixi ea saepe audiendo facile cognovit quae vel semel audita meminisse potuisset. delectabatur autem
Abbreviated transcription (Latin):
signamus: que monumentis mandare uolumus: sic
ille ĩ aĩo res insculptas hẽbat. Tantus ergo im̃pr ĩ
omĩ genere belli fuit: preliis: oppugnatioĩl naua¬
lib pugnis. totiusq belli instrumento & apparatu.
ut ille rex post alexandꝵ maximus hũc a se maiore
ducem cognitu. qmͣ quẽꝗͣ eoꝵ quos legulet fa¬
teret᷑ In codem tanta prudentia fuit ĩ cõstituẽdis
temꝑandisq ciuitatib tanta equitas ut hodie stet
asia luculli institutis seruandis & quasi uestigiis
ꝑsequendis. Sed & si magna cũ utilitate .rei .p. tm̃¬
diutius ꝙ̃ uellem tãta uis uirtutis atq ingenii pe¬
grinata abfuit ab oculis d fori & curie. Quin
etia cũ nictoria mitridatico bello reuertisset ini¬
micoꝵ calumnia ta triẽno tardius qmͣ debuerat
triũphauit. Nos .n. consules pene introduximus in
ritas: quid tum in maximis reb profusset. dicerem:
nisi de me ip̃o dicendũ esset. Quod hoc tempore

Expanded text:
signamus quae monimentis mandare volumus sic signamus quae monimentis mandare volumus sic ille in animo res insculptas habebat. tantus ergo imperator in omni genere belli fuit, proeliis oppugnationibus navalibus pugnis totiusque belli instrunmento et adparatu, ut ille rex post Alexandrum maxumus hunc a se maiorem ducem cognitum quam quemquam eorum quos legisset fateretur. in eodem tanta prudentia fuit in constituendis temperandisque civitatibus. tanta aequitas, ut hodie stet Asia Luculli institutis servandis et quasi vestigiis persequendis. Sed etsi magna cum utilitate rei pdiutius quam vellem tanta vis virtutis atque ingenii peregrinata afuit ab oculis et fori et curiae. quin etiam cum victor a Mithridatico bello revertisset, inimicorum calumnia triennio tardius quam debuerat triumphavit; nos enim consules introduximus paeritas quid tum in maximis rebus profuisset dicerem, nisi de me ipso dicendum esset, quod hoc tempore
Abbreviated transcription (Latin):
serat: Sed In credibilis queda ingenii magͥtudo nõ
desiderauit in docilez usus disciplina. Itaq cũ totu
iter &. nauigationẽ consũpsisset ꝑtim in ꝑcontando
a peritis. ꝑ tim in reb gestis legendis: in alia factus
imꝑator uenit cũ esset roma profectus rei militaris
rudis. Habuit .n. diuina quanda mẽoria reꝵ
uerborꝵ: maiore hortensius. Sed quo plus in reb
gerendis res ꝗͣ uerba proposiut ꝓsunt hoc erat mẽo¬
ria illa prestantior. qua fiulle i Temistocle: que
facile grecie principe ponimus singulare ferunt ꝗ
dem etia pollicenti cuida se ei artem memorie: que
tum primũ proferebat᷑ tradituru respondisse dicit᷑
obliuisti se malle distere credo ꝙ hẽbat in mẽoria
quecũq audierat aut legerat iuderat. Tali inge¬
nio preditus lucullus. aduĩxerat etia illam: quã
Temistocles spreuerat dilaplia. Itaq ut litteris cõ¬

Expanded text:
serat. sed incredibilis quaedam ingenii magnitude non serat. sed incredibilis quaedam ingenii magnitude non desideravit indocilem usus disciplinam. itaque cum totum iter et navigationem consumpsisset partim in percontando a peritis partim in rebus gestis legendis, in Asiam factus imperator venit, cum esset Roma profectus rei militaris rudis. habuit enim divinam quandam memoriam rerum — verborum maiorem Horten- sius; sed quo plus in negotiis gerendis res quaint verba prosunt, hoc erat memoria illa praestantior. quam fuisse in Themistocle, quem facile Graeciae principem ponimus, singularem ferunt; qui quidem etiam pollicenti cuidam se artem ei memoriae, quae tum primum proferebatur, traditurum respondisse dicitur oblivisci se malle discere, credo quod haerebant in memorial quaecumque audierat et viderat. tali ingenio praeditus Lucullus adiunxerat etiam illam quam Themistocles spreverat disciplinam; itaque ut litteris con