comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et inquit dñs nouum suꝑ terram. femi¬
na circumdabit uirum. Ofemina suꝑ õs
feminas benedicta: quȩ uirum omĩno
non nouit. & uirum suo utero circũde¬
dit. Circumdat uirum maria angło
fidem dando: quia eua ꝑdidit uirum
terret᷑ uirgo nouitate uerboꝵ. Ad qũa
angłs. quod suꝑus ꝓtulimꝰ dixit. Ne
timeas maria. inuenisti grãm apud
dñm. Ne inquit a conspectu meo mat̾
dñi mei terrearis: ego conceptionis tuȩ
minister adueni. nõn ut uirginitatẽ
amittas interueni. Ipse me misit ad te:
qui est nasciturꝰ ex te. Concipies enim
& paries filium: non cuiuslib& me¬
riti hominẽ sed totius scłi saluatorẽ.
es uirgo. & ecce concipies in utero. non
tum. Efficieris grauida: & eris mat̾
intacta. Senties pondera uentins:
& pudorem non senties castitatis. In¬
tumescant ubera tua: & intacta ma¬
neant genitalia tua. Et illa dixit. Ec¬
ce ancilla dñi: fiat mͥ scdm uerbũ tuũ.

Expanded text:
et, inquit, Dominus novum super terram; femiet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum terretur Virgo novitate verborum. Ad quam angelus, ut superius protulimus, dixit: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum. Ne, inquit, a conspectu meo, Mater Domini mei, terrearis: ego conceptionis tuae minister adveni, non ut virginitatem amitteres interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus ex te. Concipies enim et paries filium; non cujuslibet meriti hominem, sed totius saeculi Salvatorem. es Virgo, tu ecce concipies in utero, non tum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
quit ancilla dñi: fiat mͥ scd̾m uerbũ
tuum. Nec mora reuertit᷑ nuncius: &
uirginalem thalamum ingredit᷑ xp̃c.
Efficitur subito pregnans beata di ge¬
nitͥx : & cuncta ꝑ scła p̾dicat᷑. Hinc felix
concepit mox ad credulitatem uerbi:
uirilis ignara consortii. Impletur uterꝰ:
nec quia peꝑit innupta terretur sed qͥa
genuerat cum exultatione miratur.
Gaudeamꝰ gͦ & nos fr̃s km̃i in die tan¬
te uirginis quȩ dum desponsaretur fa-¬
bro: cęli nupsit architecto. Promittitur
enim ei filius: ꝑuisitationẽ scĩ sp̃s. Hȩc
illa audiens gaudet: cupitq efficimat̃.
Quid gͥ mirum si sine corruptione nascit᷑:
qui de scĩficatione concipitur: Non enĩ
decebat ut ille qui nobis afferebat salu¬
tem: matri p̃riꝑet indegritatis dignita-¬
tem. Lam qui terra mari celoq nori
capitur: intra unius corpusculi mem¬
bra suscipitur. Hec est illa nouitas iere-¬
miȩ ꝓph̃e uaticinio prenuntiata: faci¬

Expanded text:
quit, ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum quit, ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. Nec mora, revertitur nuntius, et virginalem thalamum ingreditur Christus. Efficitur subito praegnans beata Dei genitrix, et cuncta per saecula praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur uterus nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Gaudeamus ergo et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto. Promittitur enim ei filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faci
Abbreviated transcription (Latin):
lȩticie : erat miraculum nouu. Nouus
mariȩ partus. partum ȩuȩ euicit: &
ȩuȩ planctum. mariȩ cantus exclusit.
Deniq post illius benedictionis p̃sagi¬
altercatione confligeret qualis esset
ista salutatio: nuncius interim̃ cȩles¬
dis exequit᷑. Ne timeas mauia. inueni¬
sti grãm apud dñm ecce concipies & pa
ries filium: & uocabis nomen eiꝰ iũm.
Et illa. Quomodo in quit fiet istua
qm̃ uirum non cognosco: Et angłs ad
tus altissimi obumbrabit tibi. Id̃oq & qͦd
nascetur ex te sc̃m: uocabitur filius dĩ.
Iam audisti quomodo fiet hoc: responde
nunc uerbo. Ut quid turbaris modo:
nitatẽ non ꝑdas: filiũ ꝓferas. & post par¬
tum incorrupta ꝑmaneas. Obeata maria
scłm omne captũi tuum dep̃catur assen¬
sum: te dña mundus sibi suȩ fidi obsidẽ
fecit. Noli morari uirgo nuntium: festi¬
nanter responde uerbum. & suscipe fili¬
um. Da fidẽ: & senti uirtutem. Ecce in¬

Expanded text:
laetitiae erat miraculum novum. Novus laetitiae erat miraculum novum. Novus Mariae partus partum Evae evicit, et Evae planctum Mariae cantus exclusit.Denique post illius benedictionis praesagialtercatione confligeret, qualis esset ista salutatio, nuntius interim coelestis exsequitur : Netimeas, Maria; invenisti gratiam apuries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. At illa: Quomodo, inquit, fiet istud, quoniam virum non cognosco? Et angelus ad tus Altissimi obumbrabit tibi; ideoque quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. Jam audisti quomodo fiet hoc, responde nunc verbum; ut quid turbaris modo? nitatem non perdas; filium proferas, et post partum incorrupta permaneas. O beata Maria, saeculum omne captivum tuum deprecatur assensum: te, Domina, mundus suae fidei obsidem fecit. Noli morari, Virgo: nuntio festinanter responde verbum, et suscipe filium; da fidem, et senti virtutem. Ecce, in
Abbreviated transcription (Latin):
patris: in utero dignatꝰ est descendere
dni nr̃i salutem attulit mundo. Auctrix
peccati eua: auctrix meriti maria. Cua oc¬
cidendo obfuit: maria uiuificando ꝓ-¬
fuit. Percussit illa: sanauit ista. Pro in¬
obȩdientia enim obȩdientia commnutat᷑.
fides ꝓ ꝑfidia compensat᷑. Leta gͥ maria
gestat infantem. ex ultans amplexatur
filium: portat a quo portat᷑. nec fortui¬
tu ut fingunt sabelliani repperit xꝑm:
sed decursis nouem mensib peꝑit filiũ.
Plaudat nunc organis maria: & inter
ueloces articulos tympana puerpere
concrepent. Concinant letantes chori.
& alternantib modulis dulcisona car-¬
mina misceantur. Audite gͥ quem admo¬
dum tympanistria nr̃a cantauerit. Ait
enim. Magnificat anima mea dñm.
& exultauit sp̃s m̃s. in d̾o salutari meo:
quia respexit humilitatẽ ancille suȩ.
ecce enim ex hoc beatam me dicent õs
generationes: quia fecit mͥ magna qͥ
potens est. Causa gͥ tantȩ inualescentis

Expanded text:
Patris in uterum dignatur descendere Patris in uterum dignatur descendere Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedientia enim obedientia commutatur, fides pro perfidia compensatur. Laeta igitur Maria gestat infantem, exsultans amplexatur filium, portat a quo portabatur. Nec fortuitu, ut fingunt Sabelliani, reperit parvulum; sed decursis novem mensibus peperit Christum. Plaudat nunc organis Maria, et inter veloces articulos tympana puerperae concrepent. Concinant laetantes chori, et alternantibus modulis dulcisona carmina misceantur. Audite igitur quemadmodum tympanistria nostra cantaverit; ait enim: Magnificat anima mea Dominum; et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo: quia respexit humilitatem ancillae suae; ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna qui potens est. Causa igitur tantae invalescentis
Abbreviated transcription (Latin):
tatus dies beate ac ue¬
nerabilis semꝑ uirgi¬
nis mariȩ: ideo cum
summa exultatione
gaudeat terra nr̃a
tante uirginis illustrata conceptu.
hec est enim flos campi. de qua ortum ẽ.
p̃tiosum lilium conuallium. ꝑ euus
partum mutat᷑ natura: ꝓthoplastoꝵ
deletur & culpa. Precisum in ea ẽ illud
eue infelicitatis elogium. qđ ei dictũ ẽ.
intristicia paries filios: quia & ista in
lȩticia dm̃ parturiuit. Eua enim luxit:
ista ex ultauit. Cua lacrimas. maria
gaudium inuentre portauit: quia
illa peccatorem. ista edidit in nocentẽ.
Uirgo quippe genuit. quia uirgo con¬
cepit: inuiolata peꝑit. quia in con¬
ceptu libido non fuit. Utrumq mi¬
raculum: quia & sine corruptione gra¬
uida: & in partu uirgo puerꝑa. Aue
Impleta est gͦ maria gr̃a: & eua uacu¬
ata est aculpa. Maledictio euȩ: in
benedictionem mutat᷑ mariȩ. Aue gr̃a
plena dñs tecum. Tecũ dñs in cordẽ.
tecum inuentre. tecum in utero. tecum
decȩlo suo descendit in utero tuo. Ex sinu

Expanded text:
tatus dies beatae ac venerabilis semper Virginis Mariae: ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, tantae Virginis illustrata die solemni. Haec est enim flos campi, de qua ortum est pretiosum lilium convallium, per cujus partum mutatur natura, protoplastorumque deletur et culpa. Praecisum est in ea illud Evae infelicitatis elogium quo dicitur, In tristitia paries filios : quia ista in laetitia Dominum parturivit. Eva enim luxit, ista exsultavit; Eva lacrymas, Maria gaudium in ventre portavit: quia illa peccatorem, ista edidit innocentem. Virgo quippe genuit, quia virgo concepit; inviolata peperit, quia in conceptu libido non fuit. Utrobique miraculum, et sine corruptione gravida, et in partu virgo puerpera. DeImpleta est ergo Maria gratia, et Eva vacuata est a culpa. Maledictio Evae in benedictionem mutatur Mariae: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Tecum Dominus in corde, tecum in ventre, tecum in utero, tecum e coelo suo venit in uterum tuum, ex sinu
Abbreviated transcription (Latin):
isi q̃ dix̾imus ab eo didicimꝰ. stulte
q impie dicemꝰ. Ip̃e enĩ ait. Caro
la uere est esca. ⁊ sanguis m̃s uere
st hotus. Qui edit carnẽ meã. ⁊ bibit
aliguinẽ meũ: in me manet ⁊ ego ĩ

Expanded text:
us, nisi ab eo didicimus, stulte atque impie dicemus. Ipse enim ait: Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo .
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo suo secreta potestate ꝯu̾tit:ita di¬
cens. Accipite ⁊ comedite: hoc est corpus
meũ. Et sc̃ĩficatõne repetita: accipite ⁊
bibite. hic est sanguis m̃s. Ergo sicut
ad nutũ p̾cipientis dñi. repente ex ni¬
chilo sustiterũt excelsa celoꝵ. profunda
fluctuũ. uasta terraꝵ. Ita paripotestate.
in sp̃ualib satram̃tis. ubi p̃cepit uirtꝰ.
uanta itaq ⁊ qͣm celebranda bñficia.¬

Expanded text:
tit, ita dicens: Accipite et comedite, hoc est enim corpus meum; et sanctificatione repetita: Accipite, et bibite, hic est sanguis meus. Ergo sicut ad nutum praecipientis Domini repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum: ita pari potestate in spiritualibus sacramentis, ubi praecipit virtus, uanta itaque
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑcarnẽ eius uiuimꝰ. Hec ergo
uite nr̃e causa est: qd̃ in nobis ma¬
ea conditõne. qua uiuit ille ꝑ patr̃e.
Si ergo nos nat᷑alit̾ scd̾m carnem ꝑ
eũ uiuimꝰ. idest naturã carnis sue ad¬
epti: quomͦ nõ nat᷑alit̾ scd̾m sp̃m in
se pr̃em habeat. cũ uiuat ip̃e ꝑ patrẽ:¬

Expanded text:
nos per carnem ejus vivemus. Haec vero vitae nostrae causa est, quod in nobis maea conditione, qua ille vivit per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est naturam carnis suae adepti: quomodo non naturaliter secundum spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ipse per Patre
Abbreviated transcription (Latin):
Iussit dñs moysi: ut tang̾et petrã cũ
uirga. tetigit petrã: ⁊ petra undã maxi¬
mã fudit. Sicut apłs dicit. Bibebant
autẽ de conseq̃nti petra. Petra autẽ erat
xp̃c. Non ĩmobilis petra: q̃ pplm seque¬
batur. Et tu bibe: ut te xp̃c sequatur.
uide in ysteriũ. Moyses hoc est ꝓpheta:
ꝟ̾ga hoc est u̾bũ dei. Sacerdos u̾bo dei
tangit petrã ⁊ fluir aqͣ. ⁊ bibit ppłs
dei. Tangit gͦ sacerdos calicem. redũ¬
dat aqͣ in calice ⁊ salit in uitã et̾nã.
Et bibit ppls dei: qui dei gr̃am ꝯsecutꝰ est
accipe et aliud. In tpre dnĩce passi-¬
onis cũ sabbatũ magnũ instaret. qͥ a¬
latrones: missi sũt qui ꝑcuterent eos.¬
Qui uenientes: inuenerũt defunctũ
tib lancea tetigit latus:⁊ de latere eiꝰ
de latere: quia unde culpa. inde gratia.
xp̃m. Sicut u̾o calix dñi nõ est aqua
sola. ⁊ uinũ solũ nisi utrũq misceat᷑.
quomͦ nec corpꝰ dñi potest esse farina
sola. nisi utrũq adimatũ fu̾it ⁊ copu¬

Expanded text:
iussit deus Moysi, ut tangeret petram de virga. Tetigit petram, et petra undam maximam fudit, sicut apostolus dicit: Bibebant autem de consequente petra. Petra autem erat Christus, non immobilis petra, quę populum sequebatur. Et tu bibe, ut te Christus sequatur! Vide mysterium! Moyses, hoc est petra. Virga, hoc est verbum dei. Sacerdos verbo dei tangit petram, et fluit aqua, et bibit populus dei. Tangit ergo sacerdos, redundat aqua in cet bibit populus Dei, qui Dei gratiam consecutus est. Accipe et aliud. In tempore Dominicae passionis cum sabbatum magnum instaret, qlatrones, missi sunt qui percuterent eos: venientes autem invenerunt defunctum iibus lancea tetigit latus ejus, et de latede latere? Quia unde culpa, inde gratia.  sic uero calix Domini non est aqua sola aut uinum solum nisi utrumque sibi misceatur, quomodo nec corpus Domini potest esse farina sola aut aqua sola, nisi utrumque adunatum fuerit et copu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fideliũ habere dubiũ possit. ut in
ip̃a immolatõis ora ad sacerdotis uo
cem aperiri. ⁊ in illo ih̾u xͥ misterio cho¬
ros angłoꝵ adesse sũma ⁊yma socia¬
ri: unũ quid ex inuisibilib atq uisi¬
bilib fieri: Idem uno inquit eodẽq
tempore ac mom̃to: ⁊ in celo rapitur.
minift̾io angłoꝵ consotiandũ corꝑi
xp̃i. ⁊ anteoculos sacerdotis in alta¬

Expanded text:
 fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Christi mysterio angelorum choros adesse, summa et ima sociari, unum quid ex invisibilibus atque visilibi: « Uno, inquit, eodem tempore ac momento, et in excelsis rapitur ministerium angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in alta
Abbreviated transcription (Latin):
is sit. E st ergo ip̃e in nobis ꝑ carnem.
Qd̃ autẽ in eo ꝑ sacram̃tũ ꝯmunica¬
te carnis ⁊sanguinis simus: ip̃e testa¬
tre meo:⁊ uos in me ⁊ego in uobis.
Si uolũtatis tm̃ intelligi unitatem
quẽdam atq ordinẽ cõsũmande uni¬
tatis exposuit. nisi ut ille in patre per
naturam d̾initatis. nos contra in eo
ꝑcorporalem eiꝰ natiuitatẽ. ⁊ ille rur¬
sus in nobis ꝑ sacram̃toꝵ inesse muste¬
riũ crederetur: ac sic ꝑfecta mediato¬
rem unitas doceret: cũ nobis in se ꝑ¬
manentib ip̃e maneret in patre. ⁊ in
pr̃e manens. maneret in nobis. Et ita

Expanded text:
is sit. Est ergo ipse in nobis per carnem. Quod autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis simus, ipse testa Et vos in me et ego in vobis. Si voluntatis tantum intelligi unitatem quemdam atque ordinem consummandae unitatis exposuit, nisi ut cum ille in Patre per naturam divinitatis esset, nos contra in eo per corporalem ejus nativitatem et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse mysterium crederetur? Ac sic perfecta per mediatorem unitas doceretur, cum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in Patre manens maneret in nobis, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
nos quoq uere sub misterio. carnẽ cor¬
quia pat̾ in eo est. ⁊ ille in nobis. Quom¬
nũ uolũtaris unitas asserit᷑. cũ natu¬
ralis ꝑ sacram̃tũ ꝓprietas. ꝑfc̃m satra¬
nẽtũ sit unitatis: Non est humano
aut seculari sen su. de hiis rebz loquen¬
Dũ. neq ꝑ uiolentiã atq ĩprudentem

Expanded text:
nosque vere sub mysterio carnem corquia Pater in eo est, et ille in nobis: quomodo voluntatis unitas asseritur, cum naturalis per sacramentum proprietas, perfectae sacramentum sit unitatis? Non est humano aut saeculi sensu in Dei rebus agendum, neque per violentiam, atque imprudentem
Abbreviated transcription (Latin):
plebs ei in ꝙ̃ credit copulat᷑ ⁊ iungitur.
Que copłatio ⁊ ꝯm̃ctio aqua ⁊ u̾ni. sic
miscetur in calice dũi. ut mixtio illa
qͥs offerat: sanguis xp̃i incipit esse sñ
nob̾. Si u̾o aqua sit sola: plebs incipit
esse sñ xp̃o. Ergo qñ botrus solus offert᷑
in qͦ uini efficientia tm̃ designat᷑. salu¬
tis nr̃e sacram̃tũ negligit᷑ qd̃ aqua sig¬
lit. Sed tu mͥdicis. Quomͦ ergo melchise¬
dech uinũ ⁊ panẽ tm̃ obtulit: Quid sibi
uult amixtio aque: Ratõem accipe.

Expanded text:
plebs ei in quem credidit copulatur et iungitur. quae copulatio et coniunctio aquae et uini sic miscetur in calice Domini ut conmixtio illa quis offerat, sanguis Christi incipit esse sine nobis; si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo quando botrus solus offertur, in quo vini efficacia tantum designatur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua siga. Sed tu mihi dicis: quomodo ergo Melchisedech panem et vinum obtulit? Quid sibi vult admixtio aquae? Rationem accipe.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m qͥ in xp̃o es regen̾atꝰ int̾roga. Dudũ
alienꝰ auita ꝑegrinꝰ a miscd̾ia. ⁊ a salutis
uia intͥnsetus mortuus exulabas. subi¬
ĩnouatus in corpꝰ ecclłie nõ uidendo s tre¬
dendo tnͣsilisti: ⁊ de filio ꝑditõis adopti¬
miᷤ dei fier occulta puritate meruisti:
ĩ mensura uisibili ꝑmanẽs maior fac¬
tus es teip̃o inuisibilit̾ sñ qnͣtitatis aug¬
m̃to. Cũ idẽ atq ip̃e esses multo alt̾ fidei
ꝓcessib excitisti. In ext̾iori nichil addi¬
tũ est. ⁊ totũ in int̾iori unitatũ est: ac
hoc qd̃ deus inte lesa curauit. infecta
diluit. macdłata detersit. nõ oculis sed
sensib tuis sũt credita. Et cũ reu̾endũ¬
ad altare cibis sp̃ualib saciandꝰ ascẽdis
sacrũ dei tui corpꝰ ⁊ sanguinẽ fide respice:
honora ⁊ mirare mẽte cõtinge. cordiᷤᷤ ma¬
nu suscipe: ⁊ maxĩe mẽte totũ haustũ in¬

Expanded text:
in Christo es regeneratus, interroga. Dudum alienus a vita, peregrinus a misericordia, a salutis via intrinsecus mortuus exsulabas; subiinnovatus, in corpus ecclesiae non videndo, sed credendo transisti: et de filio perditionis adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es te ipso invisibiliter, sine quantitatis augmento. Cum idem atque ipse esses, multo aliter fidei processibus exstitisti. In exteriore nihil additum est, et totum in interiore mutatum est: ac hoc quod Deus laesa vitae curavit, infecta diluit, maculata detersit; non oculis tuis, sed sensibus tuis sunt credita: ita et cum reverendum altare cibis spiritualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus, et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe, et maxime totum haustu in
Abbreviated transcription (Latin):
Bonis sũt ad salutẽ: malis ad iudi¬
ciũ. Uñ apłs. Qui manducat ⁊ bibit in¬
digne: iudiciũ sibi manducat ⁊ bibit.
Non qͥa illa res mala est: szquia malus
male accepit qd̃ bonũ est. Nõ eñ mala¬
tẽ medicus de dit. s qͥa ille qui indignus
erat accepit : pͦuiciẽ suam accepit. Non ꝓ¬

Expanded text:
sunt ad salutem, malis ad judicium. Unde qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit; non quia res illa mala est, sed quia malus male accipit quod bonum est. Idemo. Salutem medicus dedit; sed quia ille, qui indignus erat, accepit, ad perniciem sui accepit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nũt. putãtes se tali ꝯmunione mũda
lectus m̃s fecit in domo mea scelera ml¬
ta: Nũquid carnes sc̃e auferũt ate ma¬
licias tuas: Et apls. Probet inqͥd se ho-¬
mo. ⁊ sie de pane illo edat. ⁊ de calice bibat.

Expanded text:
ione mundardilectus meus fecit in domo mea scelera multa? Numquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas? et Apmo et sic de pane illo edat et de calice bibat.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis xp̃i: sacram̃ta consiciant᷑. sius
enĩ potẽtia creant᷑ priꝰ: eiꝰ utiq u̾bo ad me¬
lius ꝓcreant᷑. Reliqua om̃ia q̃ sacerdos
dicit. aut clerus chori eanit: nichil ali¬
ud qͣm laudes ⁊ gr̃aꝵ actõnes sũt: aut
certe obsecratoẽs ⁊ fideliũ petitões. Om̃ia¬

Expanded text:
isti sacramenta conficiantur. Cujus enim potentia creantur prius, ejus utique verbo ad melius procreantur. § 3. Reliqua omnia, quae sacerdos dicit, aut clerus chori cantat, nihil aliud quam laudes et gratiarum actiones sunt, aut certe obsecrationes et fidelium petitiones.
Abbreviated transcription (Latin):
unitas sit: ip̃e testatus est. Qui
edit carnẽ meã ⁊ bibit sanguinẽ me¬
ñ: in me manet ⁊ ego in eo. Non enĩ
in eo erit: nisi in quo ip̃e fu̾it. eiꝰ tam̃
in se assuptain habens carnẽ qui su¬

Expanded text:
unitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit, ejus tantum ipse assumptam habens carnem, qui su
Abbreviated transcription (Latin):
Idem dix̾it quispiam. nõ cotidie accipiẽ¬
dam encharistiam. Aiins affirmat
cotidie. faciat unꝰqͥsq qd̃ scd̾m fidem
suã pie credit esse faciendũ. Neq enim¬
litigau̾nt int̾ se: aut qͥsqͣm eoꝵ se alt̾i
p̾posuit zacheus ⁊ ille centio. cũ alt̾ eoꝵ
gaudent̾ in domo sua susceꝑit dnm:

Expanded text:
 Dixerit quispiam non quotidie accipiendam eucharistiam, alius affirmet quotidie: faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neqlitigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zacheus et ille Centurio, cum alter eorum gaudens in domum suam susceperit Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam Ratõnabilẽ. ꝑ qmͣ abestiali sen¬
su exuam᷑ acceptabilem. ut qͥ nob̾ ipĩs
displicemꝰ. ꝑ hnͣc acceptabiles eius uni¬
co filio simus. Nichil rationabilius ut
qͥa nos iã siłitudinẽ mortis eiꝰ in bap¬
tisino accepimꝰ. silitudinẽ qͦ carnis ⁊¬

Expanded text:
seamur; rationabilem, per quam a bestiali sensu exuamur; acceptabilem, ut qui nobis ipsis displicuimus per hanc acceptabiles ejus unico filio simus. Nihil rationabilius, ut, quia nos jam similitudinem mortis ejus in baptismo accepimus, similitudinem quoque carnis
Abbreviated transcription (Latin):
credenda sũt. Uñ ip̃a ꝟitas ad discipłos.
Hec inꝙͣ caro mea est ꝓ mũdi uita . ⁊ ut
mirabiliꝰ loquar. nõ alia plane qͣm q̃
nata est de maria uͥgine ⁊ passaĩ cruce.
et resurrexit de sepulchro. Hec inqͣm ip̃a
est. ⁊ id̾o xp̃i est caro: q̃ pro mũdi uita
adhuc hodie offert᷑. ⁊ cũ digne ꝑcipitur.
uita utiq eterna in nob̃ reꝑat᷑. Panẽ¬

Expanded text:
sunt: unde ipsa Veritas ad discipulos: Haec, inquit, caro mea est pro mundi vita : et, ut mirabilius loquar, non alia plane quam quae nata est de Maria et passa in cruce et resurrexit de sepulcro. Haec, inquam, ipsa est, et ideo Christi est caro, quae pro mundi vita adhuc hodie offertur, et cum digne percipitur, vita utique aeterna in nobis repara
Abbreviated transcription (Latin):
ut coleret᷑ iugit᷑ ꝑ misteriũ qd̾ semel of¬
ferebat᷑ in p̃ciũ. nt quia cotidiana ⁊ in de¬
fessa currebat ꝓ hoimi salute redẽptio.: ꝑ¬
petua esset redemptõis oblatio. ⁊ ꝑhẽnis
uictima illa uiu̾et in memoria. ⁊ semꝑ
p̃sens esset ingr̃a. u̾e unica ⁊ ꝑfecta ho¬
stia. fide existimanda: nõ spetie neq ex¬
t̾iori tensanda uisu. sed int̾iori affectu.
uñ merito celestis confirmat auctori¬
tas. quia caro mea uere est cib. ⁊ san¬
guis mĩs uere est potus Recedat gͦ om̃e
infidelitatis ambignũ: qm̃ quidẽ qui
auctor est mun̾is: ip̃e est ⁊ destis u̾itatiᷤ.¬

Expanded text:
ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium, ut quia quotidiana, et indefessa currebat pro hominum salute redemtio, perpetua esset etiam redemtionis oblatio, et perennis victima illa viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia vere unica et perfecta hostia, fide aestimanda, non specie, nec exteriori censenda visu, sed interiori affectu. us: « Coelestis confirmat auctoritas, quia caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Recedat ergo omne infidelitatis ambiguum: quandoquidem qui auctor est muneris, ipse etiam testis est
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ. Frigidȩ inquit aquȩ non calidȩ
p̾cepit. Communic& is qui cathecirat᷑
uerbo. ei qui se cathecirat in om̃ibus
bonis. Et discipłos ad magistroꝵ refrige¬
ria cohortatus. quia poterat quilibet
obtendere pauꝑtatem & p̾ceptum elu¬
dere priusquam ille ꝓponat imminen-¬
tem soluit questionem dicens. Nolite er¬
rare d̃s non irridetur. Que enim semi¬
nauerit homo: hȩc & metet. Et est sen-¬
sus. Frustra causaris in opiam: cum
aliud habeat conscientia. Me potes fal¬
lere cohortantem: sed scito quod quan¬
tumcumq seminaueris. tantum &

Expanded text:
gamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, gamus. Frigidae, inquit, aquae, non calidae, ecepit: Communicet autem is qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omnibus bonis , et discipulos ad magistrorum refrigeria cohortatur. Quia poterat quilibet obtendere paupertatem, et praeceptum eludere, priusquam ille proponat, imminentem solvit quaestionem, dicens: Nolite errare, Deus non irridetur. Quae enim seminaverit homo, haec et metet. Et est sensus: frustra causaris inopiam; cum aliud habeat conscientia tua: me potes fallere cohortantem; sed scito quod quantumcumque seminaveris, tantum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere suscipientis. lic& indignus fue¬
rit qui susceptus sit. Et quicumq po¬
tum dederit uni ex minimis istis ca-¬
licem aque frigidȩ tantum in nomine
discipłi: amen dico uobis non ꝑdet mer¬
cedem suam. Legimꝰ in ꝓpħa dauid
ad ex cusandas excusationes in peccatis.
quod multi peccatoꝵ suoꝵ quasi iustas
pretendant occasiones. ut quod uolun¬
tate delinquunt. uideant᷑ necessitate
peccare. Dñs scrutator cordis & renum:¬
futuras cogitationes in singulis contu¬
etur. Dixerat. qui recipit uos. me recipit.
Sed hoc prȩceptum. multi pseudo ꝓpħȩ
& falsi p̾dicatores poterant impedire.
Medicatus est huic scandalo dicens.
qui recipit iustum in nomine rusti.
mercedem iusti accipiet. Rursus pote¬
rat alius causari & dicere. ł auꝑtate
prohibeor. tenuitas me retinet: ut ho¬
spitalis eẽ non possim. Et hanc excusa¬
tionem leuissimo precepto diluit: ut
calicem aquȩ frigidȩ toto animo porri¬

Expanded text:
perdere suscipientes, licet indignus fueperdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit. Et quicumque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantum, in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam. Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis Ps CXL, 4: quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum,futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui recipit vos, me recipit. Sed hoc praeceptum multi pseudoprophetae et falsi praedicatores poterant impedire; medicatus est huic quoque scandalo, dicens: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet. Rursus poterat alius causari et dicere: Paupertate prohibeor, tennitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae frigidae toto animo porri
Abbreviated transcription (Latin):
Ad p̃dicationem mittit. docet ꝑicula
non timenda. affectus subiecit religio¬
ni. aurum supra tulerat. es de zona ex¬
cusserat. Dura euangłistarum conditio.
Unde gͦ sumptus : Unde uictus necessa¬
ria: Austeritatem mandatoꝵ: spe tem¬
perat ꝓmissoꝵ. Qui recipit inquiens
uos. me recipit : & qui me recipit. reci¬
pit eum qui me misit: ut in suscipi¬
endis apłis unus quisq credentium
xp̃m se suscepisse arbitretur. Qui reci¬
pit ꝓpħam in nomine ꝓpħe. mercedẽ
futuris loquentem: hic mercedem ꝓpħȩ
accipiet. Igitur udȩi carnaliter intel¬
ligentes ꝓph̃as. mercedem non accipi
ziranium mixtum est tritico. Prȩmise¬
rat qui recipit uos me recipit: & qui
me recipit. recipit eum qui me misit.
Ad susceptionem magistroꝵ discipłos
ꝓuocauerat. Poterat occulta ẽẽ creden-¬
tium responsio. Ergo & pseudo ꝓph̃as
& iudam ꝓditorem debemus reciꝑe.
& illis alimoniam ministrare Hoc

Expanded text:
Ad praedicationem mittit, docet pericula Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igitur Judaei, carnaliter intelligentes prophetas, mercedem non accipiezirat: Qui recipit vos, me recipit: et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat 66 occulta esse credentium responsio; ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus recipere, et illis alimoniam ministrare. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Qui amat patrem aut matrem plus ꝗͣ
me. non est me dignus: & reliqua.
nes aduersus patrem & matrem &
socrum. ne quis pietatem religioni
ante ferret subiecit dicens. Qui amat
patrem aut matrem plusquã me.
Et in cantico legimꝰ canticoꝵ. Ordi¬
nate in me caritatem. Hic ordo in om̃i
affectu necessarius est. Ama post dm̃
patrem. ama matrem ama filios. Si
autem necessitas uenerit ut amor
parentum ac filioꝵ dĩ amori compare¬
tur. & non possit utrumq seruari:
odium in suos. pietas in dm̃ est. Non
gͦ ꝓhibuit amari patrem aut matrẽ.
sed signanter addidit. qui amat pa-¬
trem aut matrem plusquã me: & qui¬
me: non est me dignus. In alio euan¬
gelio scͥbit᷑: qui non accipit crucem
suam cotidie. Ne semel putemus ardo¬
rem fidei posse sufficere. semꝑ crux por¬
tanda est: ut semꝑ nos xp̃m amare
doceamur. Qui uos recipit me reci¬
pit: & qui me recipit. recipit eum
qui me misit. Ordo pulcherrimus.

Expanded text:
Qui amat patrem aut matrem plus quam Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Et nes adversus patrem, et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama, post Deum, patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos pietas in Deum est. Non ergo prohibuit amare aut patrem, aut matrem, sed assignanter addit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, me, inveniet eam. In alio Evangelio scribitur: Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem fidei posse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus.
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrari . quia uene
in terram. Non ueni
pacem mittere sed
gladium. Supradixe¬
rat quod dĩco uobis intenebris di¬
cite in lumine. & quod in aure audi¬
tis p̾dicate suꝑ tecta: nunc infert
quid post p̾dicationem sequatur ad
fidem xp̃i. Totus orbis contra se di¬
uisus est. Una queq domus & infi¬
deles habuit & credentes: & ꝓpterea
bellum missum est bonũ. ut rumpe¬
retur pax mala. Tale quid in genesi
aduersus rebelles homines qui moti
fuerant de oriente. & turrim extruere
festinabant ꝑ quam cęli alta penetra¬
rent fecisse scribitur ds: ut diuideret
linguas eoꝵ. Unde & in psalmo dauid pre¬
catur. Dissipa dñe gentes quȩ bella uo¬
lunt. Ueni enim separare hominem ad¬
uersus patrẽ suũ: & filiã aduersus matrem
suã. & nurũ adu̾sus socrũ suã & immici ho¬
minis domestici eius. Hic locus ꝓpe
hisdem uerbis in michea ꝓpħa scͥbit᷑.
Et notandum ubicumq de ueteri in¬
strumento testimonium ponit᷑: utr̃u
sensus tantum & sermo consentiat.

Expanded text:
arbitrari, quia veni in terram: Non veni pacem mittere, sed gladium. Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem suam, et nurum adversus socrum suam; et inimici hominis, domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicumque de veteri Testamento testimonium ponitur, utrum sensus tantum, an et sermo consentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
butõẽ spũalis alimonie hoc imꝑti᷑.
Hoc suit᷑. ut accipientes uͥtutem ce¬
lestis cibi in carnẽ ip̃ius qui caro io¬
stra factus est: transeamꝰ Est cibis
refectois: est cib sangͥnis. Sicut añ
caroxp̃i uere est cibus: ita sanguieeiꝰ
dcm̃ est. Caro mea uere est cibz ⁊ san¬
giuns meus uere est potis. Cir ta hoc
corpus aquile sũt: que alis circũuo-¬
lant sp̃nalib. Unde ⁊ idem corpus xͥ¬

Expanded text:
butione spiritalis alimoniae hoc impertitur, hoc sumitur, ut accipientes virtutem coelestis cibi in carnem ipsius, qui caro nostra factus est, transeamus? Idem est cibus refectionis, est cibus sanguinis. Sicut enim caro Domini vere est cibus, ita sanguis vere dictum est: Caro mea vere est cibus et sanguis meus vere est potus. Circa hoc corpus verae aquilae sunt, quae alis circumvolant spiritualibus. Est enim corpus
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ in satͣmẽto ⁊ man integ̾ totꝰ in corde tuo. Totꝰ eñĩ
erat ipd̾ prem qñ uenit in uirginẽ:
impeuit illam. nec recessit ab illo. Ue¬
nebet in carnem. ut hoĩes eñ mãdu¬
carert. ⁊ manebat integer apd̃ prẽm
ut argłos pasceret. Inuitat dñs ser¬
citur. nec occiditur ut mãducet᷑. sed
nortuos uiuificat. Qnͣdo mãducat᷑.
ificit s nõ deficit. Non ergo timeamꝰ
fatres manducare istũ panẽ: ne for¬
t finiamꝰ illũ. ⁊ postea qͥd mnanduce¬

Expanded text:
n coelo, manet integer totus in corde tuo; totus enim erat apud Patrem, quando venit in Virginem. Implevit illam, nec recessit ab illo; veniebat in carnem, ut eum homines manducarent; et manebat integer apud Patrem, ut angelos pasceret. Quod enim scitur, nec occiditur, ut manducetur, sed mortuos vivificat. Quando manducatur, reficit, sed non deficit.  Non ergo timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum et postea quid manduce
Abbreviated transcription (Latin):
ieo dicuntur sa cramenta: quia in eis
Niud uidetur. ⁊ aliud intelligitur
Quod uidetur: speciem habet corpora¬
ienr: quod intelligitur: fructum habet
Ichil in sacrificiis maius potest¬
ulla oblano hae potior est. Sz hec om̃s
precellit. que pura conscientia dũo of¬
ferenda est. ⁊ pura mente sumenda:
tior est ceteris:ita potius exoli ⁊ene¬
rari debet.Triforme est corpus domini.
Pars oblate incalicẽ missa. corpus xͥ
qd̃ iam resurrexit monstrat. pais co¬
mesta. ambulans adhue suꝑterã.
pars in altari usq ad finẽ inisserema.¬
nens. corpus in sepulchro: quiausq
ad finẽ seculi corꝑa sc̃oꝵ in seputhris
erũt. Dum frangitur hostia. di san
guis de calice in ora fideliũ fundt᷑ qͥd
aliud qͣm dominici corꝑis in criceĩ¬
molatio. eiusq sanguinis de laere
libet: sed certa consecratõne misicus
fit nobis. Qmuis sit panis ⁊ calix
alimentũ est resurrectionis. ante e¬

Expanded text:
eo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur speciem habet corporalem, quod intelligitur fructum habet ichil in sacrificiis maius esse potulla oblatio hoc potior est, sed hec omnes precellit; que pura conscientia Domino offerenda est et pura mente summenda tior est ceteris, ita potius excoli et venea: Triforme est corpus Domini. Pars oblata in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit monstrat, pars comesta ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro; quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. guis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam Dominici corporis in cruce immolatio, ejusque sanguinis de latere libet, sed certa consecratione mysticus fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est resurrectionis, non
Abbreviated transcription (Latin):
post impleta legis dĩ p̾cepta ꝑpetuum
& nullo fine obnoxium diem sunt cũ
illo acturi: illum uidelicet quẽ ui¬
dere desiderans ꝓpha cantabat. Quia
melior est dies una in atriis tuis suꝑ
milia. Erat autem andreas fr̃ symonis
petri unus ex duob qui audierant
ab ioħe. & secuti fuerant eum. Inue-¬
nit hic primum frẽm suum symo

Expanded text:
post impleta legis Dei praecepta, perpetuum post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia. Erat autem Andreas, frater Simonis Petri, unus ex duobus qui audierant a Joanne, et secuti fuerant eum. Invenit
Abbreviated transcription (Latin):
na gaudia ꝑueniamus subeundum
nobis ostendit. Henire & enim post
iħ̾m esti ut mansionem eius uidere
possimus. bonis oꝑib quȩ ipse p̃mon-¬
strauit insistere: horumq cotidianis ꝓ¬
fectib ad celsitudinem diuinȩ uisionis
attingere. Uenerunt in quit & uider̃t
ubi maneret : & apud eum mansert̃
die illo. Hora autem erat quasi decima.
Quia lex in decem p̾ceptis data est: so¬
let in denario numero ꝑfectio legis in¬
dicari. Bene gͦ decima hora uenerunt
discipłi ut mansionem iħu uiderent qͥa
nimirum necesse est ut qui dm̃ deside¬
rat uidere di se mandatis humiliter sub¬
dat quiq luce diuine contemplatioins
post modum frui appetit: prius adiu-¬
uante dño decalogum legis ꝑ oꝑa legis
quasi decem horas diei sole illustrante
compleat. Et illi quidem die illo manen¬
tes apud dñm felicissima ueritatis spe-¬
culatione uesꝑam expectabant: at uͦ
om̃s electi post oꝑum bonoꝵ ꝑfectionẽ.

Expanded text:
rna gaudia perveniamus, subeundum rna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem divinae visionis attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Deum videre desiderat, Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius, adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
imbui. & ex inde sepius eum possent
uisitare plenius instruendi. Unde &
ipse quia illos bene petentes. querentes.
pulsantes uidit. libens eis secretarium
sui reserauit archani: eosq introducens
ueritatis euangłice rudimentis quȩ
desiderabant illustrauit. Nam sequit᷑.
Dicit eis. Uenite & uidete. Statimq sub¬
iungitur. Uenerunt & uiderunt ubi
maneret. & apud eum manserunt
die illo. Quod si altiori sensu libet
inspicere. quid nobis agendum insi¬
nuent discipłi. in eo quod ad dñm qͥ¬
dem ambulantem uenerant. sed locũ
continuo ubi habitaret inquirebant:
ammonent utiq nos ut quotiens in¬
carnationis eiꝰ transitum ad mentem
reducimus. sollicito semꝑ eum corde ro¬
gemus. ut habitationem nobis ȩterne
suȩ mansionis quȩ est apud patrem
ostendere dignetur: dicentes cũ moy¬
se. Dñe. ostende nobis głam tuam.
Quod autem ipse discipłos uenire
& ubi maneret uidere precipit: uir¬
tutum ꝓfecto studium quib ad et̾¬

Expanded text:
imbui, et exinde saepius eum possent imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus, ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aete
Abbreviated transcription (Latin):
cipere: quo & ipsi mererent᷑ in agnoꝵ dĩ
sorte computari. Bene autem duo sunt¬
discipłi inuenti. qui dñm primi seque¬
rentur: ut etiam mystice designarent
omnes qui illum ꝑfecte sequerentur
gemina dilectione deuotos ẽẽ debere:
hoc est & eiꝰdem redemptoris sui. & fr̃m
simul amore flagrantes. Conuersus au¬
tem iħc & uidens eos sequentes se: di¬
cit eis. Quid queritis: Non potuit ig¬
norare dñs quid sequentes se discipłi
iohħis quererent: sed in eo qđ ad illos se
sequentes conuertitur. quod ipse pͥor
quid quererent interrogat. quod dat illis
ste innotuit quantum bonis nr̃is studiis
delectetur: quam libenter iter ueritatis
in choantib ipse auxilium laturus oc¬
currat. Qui dixerunt ei. Rabbi. qđ di¬
citur inter pretatum magister: ubi ha¬
bitas. Nolebant transitorie magisterio
ueritatis ꝑfrui. sed mansionem potius
in qua habitaret in quirebant: quatinꝰ
& tunc liberius insecreto uerbis illius

Expanded text:
percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte computari. Bene autem duo discli sunt inventi, qui Dominum primi sequerentur, ut etiam mystice designarent omnes qui illum perfecte sequerentur, gemina dilectione devotos esse debere, hoc est, et ejusdem sui Redemptoris et fratrum simul amore flagrantes. Conversus autem Jesus, et videns eos sequentes se, dicit eis: Quid quaeritis? Non potuit ignorare Dominus, quid sequentes se discipuli Joannis quaererent, sed in eo quod ad illos se sequentes convertitur, quod ipse prior quid quaererent interrogat, quod dat eis fiste innotuit, quantum bonis nostris studiis delectetur, quam libenter iter veritatis inchoantibus ipse auxilium laturus occurrat. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternitatem diuinitatis in qua semꝑ ẽ
patri ȩqualis aptissime designat. Respi-¬
ciens gͦ iħm ambulantem ioħes: dicit.
Ecce agnus di. Quia uidens eum inter
homines conuersantem. ꝓfectumq
illi uitȩ cęlestis & factis demonstrantẽ
& uerbis: aꝑte ꝓnuntiabat quia non
ipse ut putabant. sed ille eẽt qui ad re¬
demptionem generis humani ado pa-¬
tre esset missus in mundum: ille qui
formam in nocentiȩ & pacientiȩ in se cre-¬
dentib esset daturus. De quo in carne
uenturo p̾cinens ꝓpħa dicebat. Sicut
ouis ad occisionem ducetur: & sicut ag¬
nus coram tondente se sine uoce sic ob¬
mutescet. Et iterum. Ipse autẽ uulneratꝰ
est ꝓpter peccata nr̃a: & liuore eius sa¬
nati sumus. Et audierunt eum duo di¬
scipuli loquentem: & secuti sunt iħm.
Testimonium ꝑbibente ioh̃e quia iũc
esset agnus dĩ. secuti sunt illum duo di¬
scipuli: magis desiderantes ab ipso iħu
quam a precursore illius uerbum gr̃e ꝑ

Expanded text:
aeternitatem divinitatis, in qua semper est aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et iterum: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et livore ejus sanati sumus. Et audierunt eum duo discipuli loquentem, et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
laturus euangłista p̾miserit stetisse io¬
hannem cum discipłis. iħ̃m uero am¬
bulasse. & illo utiq ambulasse. ubi
sequentib se discipłis ioh̃is. mansionẽ
inqua habitabat ostenderet: ceteraq hu¬
iusmodi quȩ sequentia lectionis euange¬
licȩ commemorant. si enueleatius discu¬
tiantur: inueniemus celestib redundare
mysteriis. Stabat enim ioħes & respexit
iħm : quia in magno iam culmine ꝑfectio¬
nis animi gressum fixerat: unde iure cel¬
situdinem diuine maiestatis mereretur
intueri. Stabat: quia illam uirtutum
arcem conscenderat. a qua nullis tempta¬
tionum posset imꝓbitatib deici. Stabant
cum illo & discipłi: quia magisterium
eiꝰ corde sequebantur immobili. Et respi-¬
ciens inquit ihm ambulantem dicit.
Ecce agnus di. Ambulatio tħu dispen¬
sationem incarnationis qua ad nos ue-¬
nire. ac nobis exempla uiuendi prebere
dignatus est insinuat: sicut mansio eiꝰ

Expanded text:
laturus evangelista praemiserit, stetisse Jolaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus
Abbreviated transcription (Latin):
anta ac talis est scͥpturȩ di¬
uinȩ sublimitas: ut ñ solum
uerba quȩ a scĩs uel ab ipso
dño dicta referunt᷑: sed etĩã
circumstantia rerum quȩ simpliciter
posita uidetur spiritalib sit plena my¬
steriis. Ecce enim narrante euangłio fr̃s
discipłis eiꝰ duo: & respiciens iħm am¬
bulantem dicit. Ecce agnus d̃i. Statĩ¬
q cognouimꝰ. immo iam notum ad me¬
moriam reuocauimꝰ. quare ihm pre¬
cursor suus agnum d̃i uocauerit. quia
uidelicet eum prȩ cȩteris mortalibus
singłariter in nocentem. hoc est ab omni
peccato mundum nouit: quia nos suo¬
sanguine redemyturum. quia dona sui
uelleris sponte largiturum ex quo nob̾
uestem nuptialem facere possimus. id ẽ
exempla uiuendi nobis relicturum pre¬
uidit: quib in dilectione calefieri de¬
beremus. Hoc est gͦ testimonium p̃curso¬
ris dñi : quia facile patet fidelib citũ
amoris intimi fomitem. audientium
cordib infundĩ. Sed non est putandum.
quia sine certi ratione mysterii hoc re¬

Expanded text:
anta ac talis est divinae Scripturae sublimitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim, narrante evangelisdiscipuli ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc re