comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
andit itaq primutẽ mandatũ : Diliges dnm̃dmñtuum intotocor
no & incota anindatua & in tocamentetua: Nonenim aliud ille ef¬
aebat quã quod lex continebat: qui ap̃cepta legiscorum quaeges¬
s ipseerat formã conplectebantur : ad mon& igitur cognitionisci
ihabere segloriabantur in lege dm̃ omni potentem ommaed fectu
pus cordis animae diligendum : ut ced monitionẽ suam praemissa
handatũ sequens & simile significat idemeẽ & officii & meniti in utroq:
eo in his duobus mandatis. toted ex pend& xꝓphetite : Quialex¬
rophetic om̃i s xpi deputtebatur aduentui &i cduersuscius ꝓsupple¬
enum eorum cognoscidĩ intellegentiam praestabat: Namde
nom̃ : cũ enim patrem matrem filios caritatidi p̃ponere
obatmur quomodo dilectio proximi diligendidi similemanda
nẽ autrelinquitur aliquid quod amoridi possit aequari. nisi
a similitudo p̃ceptipatrem caritatem diligendi patrem & filiũ

Expanded text:
ndit itaque primum esse mandatum: Diliges Dominum Deum tuum in toto corde tuo, et in tota anima tua, et in tota mente tua . Non enim aliud ille efficiebat, quam quod lex continebat; quia praecepta legis, eorum quae gesturus ipse erat, formam complectebantur. Admonet igitur cognitionis ejus, quam habere se gloriabantur in lege, Deum omnipotentem omni affectu mentis, cordis, animae diligendum, ut admonitionem suam praemissa mandatum sequens et simile significat idem esse et officii et meriti in utroqueideo in his duobus mandatis tota lex pendet et propherophetae omnis Christi deputabatur adventui, et adventus ejus per supplementum eorum cognoscendi Dei intelligentiam praestabat. Nam de quam Christum. Cum enim patrem, matrem, filios charitati Dei praeponere inhibeamur, quomodo dilectio proximi diligendi Deum simile mandatum est? Aut relinquetur aliquid, quod amori Dei possit aequari? nisi quia similitudo praecepti parem charitatem diligendi Patrem et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
quoque eosin fumittus acdh onunit: &i nocte cidem omines mettiaiqucii fidbelita¬
ꝓsideis uce calorer espondit ceteris licas scandeditantib: numqua sescon¬
uessent cũait. Ante quã gtelluscantes termenegabis ⁊ sedac ille quacereri
ne mortis quidem metui decessurossed &l con fessiorit̃ nominissiuipollient : t dom
nom seminifleri consicantiac in trepide fideiuolunatte firmauerent : cunc

Expanded text:
atque infidelitapro fidei suae calore respondit, caeteris licet scandalizantibus  pasnon essent. Cui ait: Priusquam gallus cantet, ter me negabis . Sed tam ille, quam caeteri ne mortis quidem metu decessuros se de confessione nominis sui pollicentur: ad omnem enim se ministerii constant
Abbreviated transcription (Latin):
sub ipsostatĩ aduentudominicae claritatis incedunt : & quiciam pas¬
tentiue nullũ ẽ tempus fatuae accurrunt a peririsibi ad itũ rogunt
quib respondec̃ asponso: qui a nesciouos : Non enĩ officio aduemies
ad fuerant neque a duocẽ tubȩ excitatis occurrerant: neque in troeuntiu
comittiui ad haeserant: sed morantes & indignae introeudi ad nuptias

Expanded text:
sub ipso statim adventu dominicae claritatis incedunt . Et quia jam poesub ipso statim adventu dominicae claritatis incedunt . Et quia jam poenitentiae nullum est tempus, fatuae accurrunt, aperiri sibi aditum rogant. Quibus respondetur a sponso, quia nescio vos . Non enim in officio advenientis adfuerant, neque ad vocem tubae excitantis occurrerant, neque introeuntium comitatui adhaeserant: sed morantes et indignae, introeundi ad nuptias
Abbreviated transcription (Latin):
hae sunt qua eo portunũ in corporisoperandi tempus amplexe in prim
occursũ aduentus dominici p̃ꝑceracuerint: fatuȩ aut̃ q̃uaedes solute acres¬
gentes p̃sentiũ tantũ sollicitudinẽ habuerint & in memores promissorua
in nullãs ptẽre surrectionis excenderint: & quiccꝓ dire obuic̃ fatuue exta
lã pedib: ñ possunt : dep̃cant᷑ eas quae prudentes erant. ut oleũ mutuentin
quib: responder non posse sedare quia non sitforte quod omnib: scciss
alienis scilic& operib: ac meritis neminẽ adiuuandũ quicunicuiquelã pa¬
disucce emereoleũ sit necesse : quasortant᷑ ut redeant adem̃dũ siuelsera
p̃ceptis dĩ obsequendo cũ lcc̃padũluce sponsi digniefficiant᷑ occursu : q
morantib sponsus in gressus est : at que una cũ eo innuptics sapiente
c̃parato lã padũ in lumine operiebant᷑ introcunt. idẽ in caeleflemglo

Expanded text:
hae sunt, quae opportunum in corporibus operandi tempus amplexae, in primum hae sunt, quae opportunum in corporibus operandi tempus amplexae, in primum se occursum adventus dominici praeparaverint. Fatuae autem, quae dissolutae ac negligentes, ppem resurrectionis extenderint. Et quia prodire obviam fatuae exstinctis lampadibus non possunt? deprecantur eas quae prudentes erant, ut oleum mutuentur . Quibus responderunt, non posse se dare, quia non sit forte quod omnibus satis sit : alienis scilicet operibus ac meritis neminem adjuvandum, quia uniquique lampadi suae emere oleum sit necesse. Quas hortantur ut redeant ad emendum: si vel sero praeceptis Dei obsequendo, cum lampadum luce sponsi dignae efficiantur occursu. Quibus morantibus, sponsus ingressus est; atque una cum eo in nuptias sapientes, quae comparato lampadum lumine operiebantur, introeunt, id est, in coelestem gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
uscera thesaurus bonae conscientiae recondendu ẽ : Vendentes sunthi
uimi sericorha fideliũ indigentes reddunt ex sepetita comertia indi¬
enticie succe scilic& secciate. boni operis nr̃i conscientiã uenientes : haec
ñin defessi luminis copiosai materiac sł quacemi sericordiae fruccib: &cm̃
c̃&recondenda : Nupticem mortalitatis assũptio ẽ & int̃corruptionẽ
quem corruptionẽ ex noua socicaettite coniunctio: monis pons& paenitentiȩ
tempus ex pectantiũ :÷ Somnuscredentiũ quiẽ & in paenitentiae tẽporemorsd
porarsuni uersorũ nocte media clamor cunctis ignor antib: tubce uoxes
dñi p̃cedentis aduentũ & uniuersos & obui cmsponso exc̃itant excitantis
ã pccdũ as sumptio animarũ estreditus in corpora earumq lux conscientio
bonio periselucens qua euasculis corporũ continet᷑ : prudente s uirgin

Expanded text:
viscera thesaurus bonae conscientiae recondendus est. Vendentes sunt hi, viscera thesaurus bonae conscientiae recondendus est. Vendentes sunt hi, qui misericordia fidelium indigentes, reddunt ex se petita commercia, indigentiae suae scilicet satietate, boni operis nostri conscientiam veneuntes. Haec enim indefessi luminis copiosa materies est, quae misericordiae fructibus et emenda est et recondenda. Nuptiae, immortalitatis assumptio est, et inter corruptionem atque incorruptionem ex nova societate conjunctio. Mora sponsi, poenitentiae tempus est. Exspectantium somnus, credentium quies est, et in poenitentiae tempore mors temporaria universorum. Nocte media clamor, cunctis ignorantibus tubae vox est, Domini praecedentis adventum, et universos ut obviam 795 sponso exeant excitantis. Lampadum assumptio, animarum est reditus in corpora: earumque lux, conscientia boni operis elucens, quae vasculis corporum continetur. 5. In
Abbreviated transcription (Latin):
aontns desperatadiedñs adueni& eumque abonis quaes poponderat uida portionẽq
ascuambypocritis inpoenae aeternitate constitu& qui a aduentum des perauerit
ntllgi potest : A Dedie enĩ magnod ñi omnis & sermo quo occulta humanarũ
giationũ diuiniiudicu cognitione ꝓdent᷑ &uera ex pectatidi fides non ambi¬
aba ducibus tabulis conscripat acceperat : neces seenimerat omãea inutra
can scribi & duplex pergima inter ꝓpriaetatẽ dexterae acsinistrae diuisionẽ
ibu no scilic& testam̃to malorũ bonorũq signabads ponsus at quesponsa :¬
aba excitante sponsotantum obuiã ꝓdit̾: Crantenĩ iam ambo unum
nainglori ct̃spiritadẽ humilitts carnis excesserat, Primo aut̃ ꝓgressu
ntiehuius officiis occurrere in resurretionẽ quae est amortuis p̃paramur:
i pa desigit᷑ animarũ splendentiũ lum̃est quace sceramento baptismi splen¬
dur: oleumbomoperis ẽ fructus ũ cosahumana sunt corpora intrecquorũ

Expanded text:
exercens: desperata die Dominus adveniet, eumque a bonis quae spoponderat dividet, portionemque ejus cum hypocritis in poenae aeternitate constituet, quia adventum desperaverit, intelligi potest. De die enim magno Domini omnis est sermo, quo occulta humanarum cogitationum divini judicii cognitione prodentur, et vera exspectati Dei fides non ambioyses decem verba duabus tabulis conscripta acceperat. Necesse enim erat, omnia ea in utraque conscribi: et duplex pagina, inter proprietatem dexterae ac sinistrae, divisionem sub uno licet testamento bonorum malorumque signabatuba excitante, sponso tantum obviam proditur; erant enim jam ambo unum; quia in gloriam spiritalem humilitas carnis excesserat. Primo autem progressu, vitae hujus officiis, occurrere in resurrectionem quae est a mortuis praeparamur. Lampades igitur, animarum splendentium lumen est, quae sacramento baptismi splenduerunt. Oleum, boni operis est fructus. Vasa, humana sunt corpora, intra quorum
Abbreviated transcription (Latin):
crucis nouissimos primos futuros: Diuitibus aut̃ idẽ. confidentib legsin
demcrucẽ scandadi ⁊antib: inuiumiter regnũccuelorum futurum: Iu
in fidemeuangelicam nutriuerat: Itq in matrefiliorum ⁊ebedaci l
tellegi tur. qua e confidentia priuilegusui ꝓcedentibus exsepopul
de p̃catur: quae quia superius audierit primos noiuis simos & nouissine
mos futuros deferri filiis suisorat: ut indni regno unus ad dexteram eis
deat alius ad sinistram : cui dñsrespondit nescire eam quidor&: n
quidem deglorit apłorum ambigebatur &iudicaturo seos serm
perius exposuit : denique in mediosermone ancalicem suums
bibere int̾rogat: non utiq de cõmunis poculi genere lo quebaur

Expanded text:
crucis novissimos primos futuros; divitibus autem, id 768 est, confidentibus legis in crucis novissimos primos futuros; divitibus autem, id 768 est, confidentibus legis in eamdem crucem scandalizantibus, invium iter regni coelorum futurum. 9. in fidem evangelicam nutriverat. Itaque in matre filiorum Zebedaei lex intelligitur quae confidentia privilegii sui pro credentibus ex se populis deprecatur. Quae quia superius audierat primos novissimos, et novissimos primos futuros; deferri filiis suis orat, ut in Domini regno unus ad dexteram ejus sedeat, alius ad sinistram . Cui Dominus respondit, nescire eam quid oret . Nihil quidem de gloria apostolorum ambigebatur, et judicaturos eos sermo superior exposuit. Denique in medio sermone an calicem suum possent bibere interrogat. Non utique de communis poculi genere loquebatur;
Abbreviated transcription (Latin):
s quia quamuis adisrb latalex fuerat: uoluntas camen gentiũ non exdu
ualege : Quiresponderunt: nemonosconduait: Debitum nam que erat ꝑ
llore mercedis p̃rimio perarii horaeues peris consecunt᷑: Mercesquidẽ
enulla cst : quia debet exopere : sed gnatuicim gratiã dsomnib: ex fide
iusti ficatione donauit : Verum secundum in solenciam populi iam silbm
contumacis hincmurmur operantiumẽ hinc gratuitae mercedisimudas
quod sinelonqi laboris difficultate & sub cestus nomine non longo ineos
lici inftinctus calore flagrante idem p̃mium redebat̾ operantibus e
quoda pud homines in possibileest. possibilec̃ a puddm̃÷ mercedemle
optimac̃ & inculpabilit custoditȩ. donumgratiae pfidem credentib pri
nem maestitia con sequitur: confirmati scilic& superiore sermone psi

Expanded text:
statis ? quia quamvis ad Israel lata lex fuerat, voluntas tamen gentium non excludebatur statis ? quia quamvis ad Israel lata lex fuerat, voluntas tamen gentium non excludebatur a lege. Qui responderunt: Nemo nos conduxit . Debitum namque erat perlabore mercedis, primi operarii horae vesperis consequuntur . Merces quidem ex dono nulla est, quia debetur ex opere; sed gratuitam gratiam Deus omnibus ex fidei justificatione donavit: verum secundum insolentiam populi jam sub Moyse contumacis, hinc murmur operantium est, hinc gratuitae mercedis invidia est, quod sine longi laboris difficultate, et sub aestus nomine non longo in eos diabolici instinctus calore flagrante, idem praemium redhibeatur operantibus. Sed ideo quod apud homines impossibile est, possibile est apud Deum: ut mercedem legis optime et inculpabiliter custoditae, donum gratiae per fidem credentibus primis ermonem moestitia consequitur: confirmatis scilicet superiore sermone, per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
suid oedientiã : Denarium aut̃ oboedienticte ipsius p̃mium significan intel¬
iis: &d edenario iam superius tractauimus: Deuine a uero oportunius incon¬
intib rationem ad ftremus : forum aut̃ ꝓsacculo accipires i psa ad mon&:
i pus constituti testam̃ ti ad noe ex matutini signi ficatione noscendum ẽ
nieslaimenta huma nogeneri constituta psingulos repperiuntur. quodeius
nad forum enumeratur egressus : Induo detim᷑ hora : corporei aduentus cẽ pus
di : Nã e xomni numero qui spatio ẽ p̃sentis scđi constitutus : ineaindem rati¬
in conuenit ortuseuis exmaria inquam duo decimae horae tempus exdieẽ :
inemenĩ ꝑquintenum numerũ factã ĩ nomni sex milium annorum sũ ma
iuscor porei orcuscius undetimodiuisionis cotius calculo subputitur :
ansiustae solutionis ꝓmisscaspesest: Nouissimisuero dicitur: quidhic

Expanded text:
opus et obedientiam; denarium autem, obedientiae ipsius praemium significari intelopus et obedientiam; denarium autem, obedientiae ipsius praemium significari intelligimus. Et de denario jam superius tractavimus. De vinea vero, opportunius in consequentibus rationem afferemus. Forum autem pro saeculo accipi res ipsa admonet, tempus constituti testamenti ad Noe ex matutini significatione 767 noscendum enim testamenta humano generi constituta per singulos reperiuntur, quotidem ad forum enumerantur egressus. In undecima autem hora, corporei adventus Domini tempus ostendit; nam ex omni numero, qui spatio est praesentis saeculi constitutus, in eam rationem convenit ortus ejus ex Maria, in quam undecimae horae tempus ex die est. Divisione enim per quingentenum numerum facta, in omni sex millium annorum summa, tempus corporei ortus ejus undecimo divisionis totius calculo supputatur. 7 nam caeteris, justae solutionis promissa spes est, novissimis vero dicitur: Quid hic
Abbreviated transcription (Latin):
sed hanceorum oboedienticm cito dñs muneratur omnem diffi¬
tem superis quaestionis ab soluens cum dicit: Uos qui setuti mecstis
generatione iudicabitis duod ecim tribus i srł : Secuti in regeneratione si
lacua crobaptismi infideiscĩ ficcitione inadoptionehereditatis in resus¬
tione ex mortuis: haeceni illa regeneratio est quat̃ apłi sunt secua qu
contemptuscłi sesequentibus cenaesimi fructus copiam pollic&ur : hud
simus fructus est quuncentesima ouetum caaclesti laaticicepletur: hico
simus fruccus est quem ꝓfecctie terrae libertus comsequet: quiecdesiae hor
iã in sarrae cognomto est destinatus & iacturaleis ac fide ruangdica in¬
dusest atque ita exnouissimos primos efficiendos qui a nouissimi ef fc¬
exprimis : Simileest regnum calorũ hominipatri familics quiexiut
ntmpore unuiersos ad culturam legis uocauerit: Vincam ueto legis phus:

Expanded text:
profitentur. Sed hanc eorum obedientiam cito Dominus muneratur, omnem difficultatem superioris quaestionis absolvens, cum dicit: Vos qui secuti estis me in regeneratione judicabitis duodecim tribus Israel. Secuti in regeneratione sunt, in lavacro baptismi, in fidei sanctificatione, in adoptione haereditatis, in resurrectione ex mortuis. Haec enim illa regeneratio est, quam apostoli sunt secuti, quam contemptu saeculi se sequentibus, centesimi fructus copiam pollicetur. Hic centesimus fructus est, qui in centesima ove cum coelesti laetitia expletur. Hic centesimus fructus est, quem perfectae terrae ubertas consequitur. Qui Ecclesiae honor jam in Sarae cognomento est destinatus, et jactura legis ac fide evangelica promerendus est: atque ita ex novissimis primos efficiendos, quia novissimi efforum. -- Simile est regnum coelorum homini patri familias, qui exivit omni tempore universos ad culturam legis vocaverit. Vineam vero, legis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
amodometuunt dicentes scduueẽ neminem posse : Nam que & ab aliis
nterat siquid fecissent ipsi : Deindecum fecissent quaremetus uelunde
usest  ad ditur&iã in responsionem dñĩ haecapud homines inpossibilia
se segloriantur & fecisse cos dñs agnoscit & deincepspluresus que ad mar
abetitudinẽ essentomã relicturi : aut num quid est dõ quoegere possit
itumque sit aliquid qđ iactura rerum quas habeat sit sequendum ut soli
hoc fticere possibilesit : Omnis itaq hic sermo est spĩtalis apłienim
tuhemens eos amorlegis ficuorq detinuit: hugitur non dumpȩnitus
cuangelii mrsternuericatem compta metuunt neminem saluuet posses

Expanded text:
quomodo metuunt, dicentes salvum esse neminem posse? Namque et ab aliis quomodo metuunt, dicentes salvum esse neminem posse? Namque et ab aliis fieri poterat, si quid fecissent ipsi. Deinde cum fecissent ipsi; quare metus vel unde susceptus est? Additur etiam in responsione Domini, haec apud homines impossibiliase se gloriantur, et fecisse eos Dominus agnoscit: et deinceps plures usque ad martyrii beatitudinem essent omnia relicturi? Aut numquid est Deo, quo egere possit; relictumque sit aliquid, quod jactura rerum quas habeat sit sequendum, ut soli ipsi hoc facere possibile sit? Omnis itaque hic sermo est spiritalis. 3. Aposvehemens eos amor legis favorque detinuit: hi igitur nondum penitus evangelici mysterii veritate comperta, metuunt neminem salvum esse pos
Abbreviated transcription (Latin):
una adsuuntur & dissuta uestium recexuntur & mors ipsa compungitur :
hinus nouae p̃dicationis. hociter est: in quod stacilius informitasgentium
lobit qua mopulentia diuitis id estgloriantis in lege : auditis ita que istis¬
pil ad mirantur : & metuuntdicentes. Neminem posse s aluari : dñs respondit
a possibile eẽ aput homines: possibileapud dm̃ : rursum illi dictis dm̃ haec
lunt reliquisse scomã &icumi psoestẽ quibus dñscum sederit in maiestactis suae
sessuros suꝑsedes duo decim ac totidem tribus i srł iudicaturos spopondit
nbusq: qui uniuersa reliquerint ꝓpternomeneius. fructumcentu pli
mu reseruatum : multos aut̃ ex nouissimis primos futuros. & exprimis fu
idica suscipere : Interposit senim non nullis rebus quaeex natura humani sen
ib contraria sunt rationem quaerere cclestis intellegentiae ad monemur:

Expanded text:
vulnera assuuntur, et dissuta vestium retexuntur, et mors ipsa compungitur. Ergo vulnera assuuntur, et dissuta vestium retexuntur, et mors ipsa compungitur. Ergo hujus novae praedicationis hoc iter est: in quod facilius informitas gentium introibit, quam opulentia divitis, id est, gloriantis in lege. discipuli admirantur et metuunt, dicentes neminem posse salvari . Dominus respondit, hoc impossibile esse apud homines, possibile apud Deum. Rursum illi dictis Domini haec reddunt: reliquisse se omnia, et cum ipso esse. Quibus Dominus, cum sederit in majestatis suae sede, sessuros super sedes duodecim, ac totidem tribus Israel judicaturos spopondit; omnibusque, qui universa reliquerint propter nomen ejus, fructum centupli praemii reservatum: multos autem ex novissimis primos, et ex primis fuevangelica suscipere. Interpositis enim nonnullis rebus, quae ex natura humani sensus sibi contrariae sunt, rationem quaerere coelestis intelligentiae admonemur. A
Abbreviated transcription (Latin):
quacchebent rectepossent ca in sermonediratioseruata est. ut non abso
regnum cadorum nemo introire possit sed intellegi possos futuroru
ritas ex difficulitttȩ : haec quidem ad simplicis sensus intellegenti am
populo crux & passio scandalũ : & ideirco ipsinihil salutis exea est: sed glor
in lege & coheredes gentes asꝑnatur & transi re meuangelicã libertt
recusat atqueideo difficile regnum caelorũ introibit: paucieni eoru
ratam in lege uoluncatem ad p̃dicationẽ eu angelicae humilitatis infla
foramine neque inangustiis cauernae exiguissimae recipi poterib
ensest &ori suo quadã disciplinae ratione succumbit : cuius exemplogentum
nitas ã doboedientiã preceptorum cadestum emollitur: hacigit angus tils
gneadestis in trocunt : acussclicos quac est uerbi noui pdicatio ꝑquã coporũ

Expanded text:
quae habent recte possent, ea in sermone Domini ratio servata est, ut non absolute quae habent recte possent, ea in sermone Domini ratio servata est, ut non absolute regnum coelorum nemo introire posset; sed intelligi posset futurorum raritas ex difficultate. Et haec quidem ad simplicis sensus intelligentiam pEst autem huic populo crux et passio scandalum; et idcirco ipsi nihil salutis ex ea est. Sed gloriatur in lege, et cohaeredes gentes aspernatur, et transire in evangelicam libertatem recusat: atque ideo difficile regnum coelorum introibit. Pauci enim eorratam in lege voluntatem, ad praedicationem evangelicae humilitatis inflecforamine: neque in angustiis cavernae exiguissimae, recipi poteritunii patiens est, et oneri suo quadam disciplinae ratione succumbit: cujus exemplo, gentium immanitas ad obedientiam praeceptorum coelestium emollitur. Hae igitur angustisacus scilicet, quae est verbi novi praedicatio, per quam corporum
Abbreviated transcription (Latin):
aius gradus non possit intra priores terminos contineri: sed hocideo uit ai
te seruiente longumiam in operelegis populi tẽpus ostender&:
ronĩcaelorum : Diuinitatẽ seigitur ut diximus i srł regis fiduciagloriatur:
adfficlis est aditus in cuelũ ueteresopes suibhabrahae nomineinanispsapiac
posse transire quam caelorum regnum diuitem introire : habere crim
non est. sed modus in habendo retinendus est : Nam quomodo in ꝑtiends
quomodo commnunicandũ simꝑtiendi & cõmuni candi materianon relino
ergo nocentermagis habere qua illud ipsumhabere. fitcrimem sed perio
cura est uel leditescere: & gratueonus in nocentia subit in crementisopin
pata : remenim sđi famulatusdi non sinesdłi i p̃sius uitiis ad sequetur: hi
difficile est diuiteregnum calorum adire atque &iam quictuti pluress

Expanded text:
aetatis gradus non possit intra prioris terminos contineri. Sed hoc ideo, ut a aetatis gradus non possit intra prioris terminos contineri. Sed hoc ideo, ut a juventute hoc serviente, longum jam in opere legis populi tempus ostenderet.in regnum coelorum . Divitem se igitur Israel, ut diximus, legis fiducia gloriabatur. Huic difficilis est aditus in coelum, veteres opes sub Abrahae nomine inanis prosapiae posse transire, quam coelorum regnum divitem introire . Habere criminis non est, sed modus in habendo retinendus 764 est. Nam quomodo impertiendum est, quomodo communicandum, si impertiendi et communicandi materia non relinquatur? Ergo nocenter magis habere, quam illud ipsum habere fit crimen. Sed periculosa cura est, velle ditescere: et grave onus innocentia subit, incrementis opum occupata. Rem enim saeculi, famulatus Dei non sine saeculi ipsius vitiis assequitur. Hinc difficile est divitem regnum coelorum adire. Atque etiam, quia uti plures his
Abbreviated transcription (Latin):
rc̃iussus Sed respondithae com̃a fecissese aiuuentute suce & quaerit
lidhuc sibi rest&: seduc diximus nequesi periora illa aegerat atque
ntit᷑ & in ipsis glorians camquam consumatus haecloquitur : cuidns
pondit uendendacoma bona succeẽ & danda pauperib: & tunccum futu
niẽ ꝑfectum habiturumq: thesaurum incelis : Respondetur hic quidẽ
metur & eam felici cõmertio mutare. &ut meminerit umbrã in ea
ititiseẽ quace de inceps pauperib: id estgentib: sit subipsius ueritatis cor
ꝓdiuidenda : Haec aut̃ neminem posseefficere nisi qui sequi coeperit
Sed a dolescens auditishis tristis recessit: Multaenim opulentiae
utuahabebat exlege atq in eo &iamtrpicȩ efficientiae ratioseruataesl ut cũ
lesentẽ hunceẽ signi fic& ĩ psesu perius dixerit ab omnis eiuuentutes ucc p̃ceptis
puehabent̃ in lege seruisse cũ ad olescentia in traiuuentutem sit & posterior

Expanded text:
ur. --Sed respondet, haec omnia fecisse se a juventute sua: et quaerit quid adhuc sibi restet . Sed, ut diximus, neque superiora illa egerat ad quae remittitur, et in ipsis glorians tamquam consummatus haec loquitur. Cui Dominus respondet, vendenda omnia bona sua esse, et danda pauperibus: et tunc eum futurum esse perfectum, habiturumque thesaurum in coelis . Respondetur huic quidem monetur, et eam felici commercio mutare: et ut meminerit umbram in ea veritatis esse, quae deinceps pauperibus, id est, gentibus sit sub ipsius veritatis corpore dividenda; haec autem neminem posse efficere, nisi qui sequi coeperitSed adolescens, auditis his, tristis recessit : multam enim opulentiae fiduciam habebat ex lege. Atque in eo etiam typicae efficientiae ratio servata est, ut cum adolescentem hunc esse significet, ipse superius dixerit, ab omni se juventute sua praeceptis his quae habentur in lege servivisse: cum adolescentia intra juventutem sit, et posterior
Abbreviated transcription (Latin):
quid meuocas bonum hi seni cui necessesit impia & iniqua punire non
bonitatis abstinuit. solihoc nom̃ dõ patri reseruans qui seiudicẽ dandd
iud& ea futurus : huncigitur exlege in solentem sollicitum de salute rens
adlegẽ : ut in ea ipsa in quagloriaretur incelleger& nihilse ex inde rato
fecisse : uerbi senum legis eidñs respondit: sed adulescens camquam popu
in solens & glorians in lege confidit cuitamen obsecutus ex nullo ẽ : Iussus
fuerat non occidere prophetas interfecerat: non mechari. hiccorrip
fidei & leg adulteriũ intulerat. &des alienis ad oriuerat : non furari ho
quã libertatẽ credendiin fide xp̃sredder& furto legis p̃cepta dissoluia
n camquam se amare pceptus est: hi expm quiomniu nrm corpus as su sit¬

Expanded text:
: Quid me vocas bonum? Is enim, cui necesse sit impia et iniqua punire, nomine : Quid me vocas bonum? Is enim, cui necesse sit impia et iniqua punire, nomine bonitatis abstinuit, soli hoc nomen Deo patri reservans, qui se, judicem dani egisse. --Hunc igitur ex lege insolentem, sollicitum de salute remittit ad legem: ut in ea ipsa, in qua gloriaretur, intelligeret nihil se exinde recti operis fecisse. Verbis enim legis ei Dominus respondit. Sed adolescens, tamquam populus insolens et glorians, in lege confidit, cui tamen obsecutus ex nullo est. Jussus enim fuerat non occidere: prophetas interfecerat. Non moechari: hic corruptelam fidei, et legi adulterium intulerat, et deos alienos adoraverat. Non furari: hic ante quam libertatem credendi in fide Christus redderet, furto legis praecepta dissolvit. Non mum tamquam se amare praeceptus est: hic Christum, qui omnium nost
Abbreviated transcription (Latin):
hi untes quidẽ uereoblati sunt : sed &uere in hibiti sunt: sed higentiũ
siluandii srł adiscipulis in hibent accedere : & inhibendi quidemuo
placabilitati a postolicae non conuenit. sed trpicam consũmationẽ
dorum in fantium subrepit instinctu quod dñsait. Non o portere
nambonis operib: uitam aeternã habere poss& : Iuuenis iste & interrogas
& in solens fuit & rursũmestus est ftactus resq om̃s quae scriptae sunt geli
fecteq sunt : sed ad monuimus ea quae subdõ agebant᷑ p̃ sentium effecab
sequentium formap̃tulis se. atqueita sem instripturis caclestib sermona
omuẽtemperatum fuisse. uenor minus insquerebant quã eorum gerendi¬
similitudini conuenir& : liuuenis hieneemque formã iudaici populihal
inresponsione ipsec seueritatem iudicii exse fucuri procestatus estdiceo

Expanded text:
Infantes quidem vere oblati sunt, sed et vere inhibiti sunt. Sed hi gentiumInfantes quidem vere oblati sunt, sed et vere inhibiti sunt. Sed hi gentiumsalvandi Israel, a discipulis inhibentur 762 accedere. Inhibendi quidem voluntas placabilitati apostolicae non convenit: sed in typicam consummationem prohibendorum infantium subrepit instinctus. Quos Dominus ait non oportere nam bonis operibus vitam aeternam habere posset. Juvenis iste et interrogavit, et insolens fuit, et rursum moestus est factus: resque omnes, quae scriptae sunt, gestae effectaeque sunt. Sed admonuimus ea, quae sub Deo agebantur, praesentium effectibus consequentium formam praetulisse: atque ita semper in Scripturis coelestibus sermonem omnem temperatum fuisse, ut non minus his quae gerebantur, quam eorum quaesimilitudini conveniret. Juvenis hic itaque formam Judaici populi habet, risto. Cui Dominus, in responsione ipsa, severitatem judicii ex se futuri protestatus est, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
desinamus: quaeuti queuemae assiduitas doc& : nullu momnino
nositie tempuscẽ o portere quando omniũ omnino peccaminum uo
ds̃ nobis suo potius munere quã nrõmerito largiatur : neque enifi
nos ex praescripto legis dandae uenia e numero condudi: cumꝑeus
quod sibi debebat ex corquens ꝑ hocuo luntatissuae uitium donũm
& in traipsimga lileam opem ferre debilib: sedirpica ratio &iale
erat expleta priuilegiis ut pecctutgentium in eã ueniam quicu
ai. hcdñ sindicat ab eo qui& hominẽ figurauerit & mulierem fecerit
sicutiest in tactum relinquamus: ad monemus tamen legentem.
napłi dehocaffectum ł silentis uel interdũ subaliis locistratandis
decreuerit cuinos similes efficisitamen possimus ad monuit:
ndica ut diximus interpsentis & futurieffectum mediam utriquerei

Expanded text:
desinamus? Quae utique veniae assiduitas docet, nullum omnino desinamus? Quae utique veniae assiduitas docet, nullum omnino penes nos irae tempus esse oportere: quando omnium omnino peccaminum veniam Deus nobis suo potius munere, quam nostro merito largiatur. Neque enim fas est, nos ex praescripto legis, dandae veniae numero concludi, cum per  ille exiguum quod sibi debebatur extorquens, per hoc voluntatis suae vitium donum met intra ipsam Galilaeam opem ferre debilibus: sed typica ratio etiam locorum erat explenda privilegiis, ut peccata gentium in eam veniam quae s refertur: hic Dominus indicat ab eo, qui et hominem figuraverit et mulierem fecerit,hunc sicuti est intactum relinquamus. Admonemus tamen legentem, autem apostoli de hoc affectum, vel silentis, vel interdum sub aliis locis tractanti, talis esse decreverit: cui nos similes effici, si tamen possimus, admonuit. ret. Res evangelica, ut diximus, inter praesentis et futuri effectum, mediam utrique rei
Abbreviated transcription (Latin):
ibi semedium eorum polliceatur futurum zipseenim pax atque caritti s ẽ
nat que habitationẽ in bonis & pacificis uoluntatib: collocabit : quaerenti
de pecro anpeccanti insefratri septies dimitcer& : respondit: Nonusq
s achonitatis succe in struit & molliendis acfrangendis turbidorum
uinrõrum aculeis placabilitctis sue confirmat exemplo quippe
torum omniũ ueniã ꝑ fidem tribuens: neque enĩ naturae nrã e uitia
hintiam merebant᷑ : Ergo ueni omnis ex eo ẽ cum &iamea quae in se
inseptuplum constitucaẽ : sed peccatum illud in homineest: in abelem fi
peccatumusquead necem fuerat : sed in lameh supplicium usqueadsex
dominicae passionisẽ poena ⁊ sed dñs ꝓconfessionem credentium huis
nis ueniam largitur id est ꝑbaptisinimunus obtreccatorib acpses
mero ueniam a nobis eẽ reddendam : nec cogitandum quotiens ren

Expanded text:
ibi se medium eorum polliccatur futurum. Ipse enim pax atque charitas, sedem ibi se medium eorum polliccatur futurum. Ipse enim pax atque charitas, sedem atque 760 habitationem in bonis et pacificis voluntatibus collocabit. deinde Petro, an peccanti in se fratri septies remitteret, respondit: Non usqulitatis ac bonitatis suae instruit, et molliendis ac frangendis turbidorum motuum notrorum aculeis, placabilitatis suae confirmat exemplo: quippe peccatorum omnium veniam per fidem tribuens. Neque enim naturae nostrae vitia indulgentiam merebantur. Ergo venia omnis ex eo est: cum etiam ea quae in se ain poena in septuplum constituta est : sed peccatum illud in hominem est; in Abel enim fratrem peccatum usque ad necem fuerat. Sed in Lamech supplicium usque ad sedominicae passionis est poena. Sed Dominus per confessionem credentium hujus criminis veniam largitur, id est, per baptismi munus obtrectatoribus ac pernumero veniam a nobis esse reddendam, nec cogitandum quotiens remi
Abbreviated transcription (Latin):
pduentu & toto p̃sentis pocestatis cerrore corripuit : Tunccumidem
lusdĩ proquintatis aduentum excramontem liceipositus ferre
ptuit i n oboedienticm unum atqueduos iussit adhiberi. uti nore
piestium fides uerbi acueritas maneat. quia in solenti sisrł lex & prophe
no ipsodm̃ aduentu tam quam coetu ec desice inspectantis ad monitus e
ht que habitis his obuirgationib publicani autechnci uilitate
antus÷ ad terrorem aut̃ metus maximi quo in p̃sens om̃s contine
inmobile seueritatis a postolicȩ iudiciũ p̃misit ut quos interris lige¬
nt idẽ peccatorum nodis innexos reliquerint & quos soluerint
isione uidelic& ueniae recoeperint insalutẽ hi a postolicae conditione
usstuduit concordicceũt unitatis merico omã quaecedõ p̃canda sint
munda eẽ confirm& : ecubiduo atq tres parispũ acuoluntate collec

Expanded text:
adventu, et toto praesentis potestatis terrore corripuit. Et tum, cum idem adventu, et toto praesentis potestatis terrore corripuit. Et tum, cum idem populus Dei propinquantis adventum, extra montem licet positus, ferre non potuit, inobedienti etiam unum atque duos jussit adhiberi, ut in ore duum testium fides verbi ac veritas maneat: quia insolenti Israel lex et prophetae rtio ipso Domini adventu, tamquam coetu Ecclesiae inspectantis, admonitus est: frustraque habitis his objurgationibus, publicani aut ethnici vilitatea. --Ad terrorem autem metus maximi, quo in praesens omnes continerentur, immobile severitatis apostolicae judicium praemisit: ut quos in terris ligaverint id est, peccatorum nodis innexos reliquerint, et quos solverint, confessione videlicet veniae receperint in salutem ; hi apostolicae conditione pacis studuit concordiae, ut unitatis merito omnia, quae a Deo precanda sint, impetranda esse confirmet ; et ubi duo atque tres pari spiritu ac voluntate collecti sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ergopericulose ille contempnit᷑ c̃uius desideria acpostulcitiones adag
& in uisibilẽ dm̃ am̃bitioso angelorum famulatu acminis terio ꝓucha¬
atque utingentem eẽ in celis laettiam reditu humanesalutis ostendera
parationis posuit exemplũ eius quioues non agita & nouem in montils
reliquiss& &errantem unã requisiss& quacinuenta plus gaudusit qu
habebatur in nonagincanouẽ conseruati onelaetitiae : Ouis una hom
tellegendu sest : & subhomine uno uniuersitas sentienda est. sed in unius adic
omne hominum genus aberrauit: ergo non agina nouem nonerr
dni corpore ẽ relatus: Merico igit᷑ hicnumerus ꝑlitcerm e&habras
ditur & consumatur insa ra: ex abram enĩ abraham nuncupatur: aex
ad caelestem constitutionẽ incremento credentium implet᷑ : q¬
continendae cariccitis nobis dñs in posuit quemipse in conserucndo
ngari: Ipseenim sucrificantem dis alienis populumiu daicum: inaies tatis

Expanded text:
Ergo periculose ille contemnitur, cujus desideria ac postulationes ad aeternum Ergo periculose ille contemnitur, cujus desideria ac postulationes ad aeternum et invisibilem Deum ambitioso angelorum famulatu ac ministerio salutis ostenderet, comparationis posuit exemplum, ejus qui oves nonaginta novem in montibus reliquisset, et errantem unam requisisset: qua inventa plus gaudii sit, quam habebatur in nonaginta et novem conservatione laetitiae . Ovis una, homo intelligendus est, et sub homine uno, universitas sentienda est. Sed in unius Adae errore omne hominum genus aberravit; ergo nonaginta novem non errantes, Domini corpore est relatus. Merito igitur hic numerus per litteram et Abrahae additur et consummatur in Sara: ex Abram enim Abraham nuncupatur, et ex ad coelestem constitutionem incremento credentium impleatur. continendae charitatis nobis Dominus imposuit, quem ipse in conservando objurgari. Ipse enim sacrificantem diis alienis populum Judaicum, majestatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
nmundo est: in hocenĩ maxi mae ignor antia detinetur humanaq̃đ sub
imitate crucis aeternaegloriae dnm̃ noluit accipere ⁊ quidmundo tã
uosum quã non recepissexpm: Verum itmen subhominis nuncupatione
pem sccndali huius uidacẽi cum populũ designat ꝑ quẽ omnehuicmundo
bilem p̃dicauerunt : Ideo uero necesseait uenire scandodo quic ad sacra¬
ui reddende nobis ae ternitatis omnisineo passionis humilitas eo
ienda : Superius aut̃ in abscidendis manuuel pede ꝓpinquitatũ con¬
i nominec ex posuimus. atqueideo cognationẽ generisi srahelitae
iduntinme: aptissimum uinculũ mutiuamoris inposuit : ad eos
p̃cipuȩ quiuero indño credidissent: pusillorumenim angeli cotidiedm̃ uden¬
uident & angelipusillorum praesunt fidelium orationib : peẽ angelo sabs
auctorittis est saluatorum : Igitur ꝑxpm̃ orationes angeli cottidiedo osfio

Expanded text:
mundo est. In hoc enim maxime ignorantia detinetur humana, quod sub mundo est. In hoc enim maxime ignorantia detinetur humana, quod sub deformitate crucis aeternae gloriae Dominum nolit accipere. Et quid mundo tam periculosum, quam non recepisse Christum? Verumtamen sub hominis nuncupatione, auctorem scandali hujus Judaicum populum designat, per passibilem praedicaverunt. Ideo vero necesse esse ait venire scandala: quia ad sacramentum reddendae nobis aeternitatis, omnis in eo passionis humilitas esset explenda. 4. Superius autem in abscindendis manu vel pede propinquitatum contineri nomina exposuimus : atque ideo cognationem generis Israelitae 7dunt in me . Arctissimum vinculum mutui amoris imposuit, ad eos praecipue qui vere in Domino credidissent. Pusillorum enim angeli quotidie Deet angeli pusillorum sunt. Fidelium orationibus praeesse angelos, absoluta auctoritas est. Salvatorum igitur per Christum orationes angeli quotidie Deo offerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quioffendiculum temptationis intulerit ex pediteiut sus pendatur mola as
in collo eius & demergatur in profundũmaris : Tottan ce quaeres no
osae comparaae sunt & moleas inariae & cumea in mari mergendus &li
rediens commun iominiu sensu semꝑ quodex pedit utilce: quidergoutilica
t mola asinania collo suspensa de mergi: mor senim tam grauis ꝓfici& ad
nuã & nescio quomodoeritutile id ex petere qđ ultimũ sit malorum: quidergo
o portetit qucerendumẽ : Moleopus labor est ecieciaitis : Nam cdausisium¬
noculisaguntur ĩngrrume& sub asiniquidem nomine frequenter gentes cogno¬
utos repperimus : Igitur gentes quod agunt nesciunt & in untie suce opere
ne caecilaboris ignorantia continent᷑ : Iudaeis aut̃ scientiae iter in lege pres
ersunmari fuissent idestgentium labore depressi inignorantia scłi demo¬
intimen uece hominiilli ꝑquem scandalum uenit: humilitais passionis scan

Expanded text:
qui offendiculum tentationis intulerit, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Tot tantaeque res non otiose comparatae sunt: et mola, et asinaria, et cum ea in mari mergendus, et hoc ei expediens. Communi omnium sensu, semper quod expedit utile est. Quid ergo utilitatis est, mola asinaria collo suspensa demergi? Mors enim tam gravis proficiet ad poenam: et nescio quomodo erit utile, id expetere quod ultimum sit malorum. Quid ergo sentiri oporteat, quaerendum est. Molae opus, labor est caecitatis: nam clausis jumentorum oculis aguntur in gyrum. Et sub asini quidem nomine, frequenter gentes cognominatas reperimus. Igitur gentes quod agunt, nesciunt: et in vitae suae opere detentae, caeci laboris ignorantia continentur. Judaeis autem scientiae iter in lege praesdemersi in mare fuissent, id est, gentium labore depressi in ignorantia saeculi demoverumtamem vae homini illi, per quem scandalum venit . Humilitas passionis scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ regnumcielorum fermento quod acceptũ mulier abscondit in fan
mensuri stribus donec ferinentatumesł totum: fermentum destoriu
quod uirtutem acceptam aceruo generis sui reddit: Huic seđns conpo
A rguens legem & propheccis euu angelus dissolutos: hoc auins
nae mensuristribus id est legis prophecarum eu angeliorum
aequalittte cooꝑtum om̃a unũ facit: ut quodlex consttuit prop
nunti cuierunt idipsum euangeliorum profectibus ex plecitur:
ris aequalibus fermentatum dissentiens repperictur. quin¬

Expanded text:
 regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae mensuris tribus, donec fermentatum est totum . Fermentum de farina est, quod virtutem acceptam acervo generis sui reddit. Huic se Dominus carguens legem et prophetas evangeliis dissolvi. Hoc autem farinae mensuris tribus, id est, legis, prophetarum, evangeliorum aequalitate coopertum, omnia unum facit: ut quod lex constituit, prophetae nuntiaverunt, id ipsum evangeliorum profectibus expleatur. Fiuris aequalibus fermentatum dissentiens reperietur.
Abbreviated transcription (Latin):
iciorum baptirati inaduentũ xpĩ confessisunt cunationum opera laudauerint
uimnentũ passionis acceperint uirtutẽ resurrectionis agnouerint ⁊ Princi

Expanded text:
peccatorum baptizati in adventum Christi confessi sint, curationum opera laudaverint, peccatorum baptizati in adventum Christi confessi sint, curationum opera laudaverint, sacramentum passionis acceperint, virtutem resurrectionis agnoverint. Princi
Abbreviated transcription (Latin):
hic in solens & in oboediens & dictisp̃sentib: contumax fuit habensinleoes
de inceps operũ miraculis postdñ resurrectionẽ paenitens sub apostolsa
facti fide aduolumtaitẽ euangelicȩ operationis regressus anterionis ins¬
& peccatorũ ĩ psa peccati in quantũ demorabat᷑ conditione posteriorcu
iohanni. sed quia euangelicam acciperedoctrinã. non nisi post passio
culpa infidelitatis est : quia in sactiera t difficultate nefier& : Non
irestatũ adopus quod p̃ceptumẽ noluit sed quia ire non poterat non
In eo eni necessittitis mora sinecrimi ne uoluntatis ostenditur: et ini
confitentur quis obsecutus sit uolunititi iumor scilic&s filius obo edi
nsione lic& nonefficiens in cempore quicc sides sola iusti ficat y at ideo publicam
entries in regnocaclorumer̃ priores. qui aio hanni credider & in remissionem

Expanded text:
Hic insolens et inobediens et dictis praesentibus contumax fuit, habens in legeHic insolens et inobediens et dictis praesentibus contumax fuit, habens in legequi deinceps operum miraculis post Domini resurrectionem poenitens sub apostolis credidit, facti fide ad voluntatem evangelicae operationis regressus, anterioris inset peccatorum, ipsa peccati in qua tum demorabatur conditione posterior, cJoanni, sed quia evangelicam accipere doctrinam non nisi post passionculpam infidelitatis est, quia in facti erat difficultate ne fieret. Non igitur ire statim ad opus quod praeceptum est noluit; sed quia 777 ire non poterat, non iit. In eo enim necessitatis mora sine crimine voluntatis ostenditur. 15. Hi nviti licet, confitentur quis obsecutus sit voluntati, junior scilicet filius, obedimpore; quia fides sola justificat. Atque ideo publicani et meretrices in regno erunt priores , quia Joanni crediderint, et in remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
du& grauia sunt quae confundere intellegentiã possint nisi prioris
dirioris sensus ordinẽ tenuerimus : qui senim hic existimari porerit
inderit & non abnerit sed gentium peccatorumque plebs id quod spopondic
tu sentietur : deinde ipsapharisacorum responsio quid mom̃ti habeat
uerendumẽ: dicunt uoluntatti iuniorem oboedisse. hocrerũ ratio non pac
nu simulata professio meritum ꝑfecte ueritatis obtineat. ut plussit
ilsse spondentem quã ꝑfecis scomã ñ pollicentẽ : quis aut nonma lit
insibi id qd poscat dũmodo ꝗđ poposcerit fiat. quã non fieri quod spon
iufiat cum stictieffectus ex desperatione sit grauior ͦ spesaut̃ desticuta
plus dolecit nisi force postentiũ uoluncas sola sibi adulatione s pondentu¬
descendere quuni tussic deiohanne ũit in fidelicttis suae cunctationẽ & exeo
tu in necessitate istius mod positum quac eo sobiurgar& exemplum :sed
inceteris ad monemus hic quoque meminis senos oport & rationireni ps

Expanded text:
 gravia sunt, quae confundere intelligentiam possunt, nisi prioris et posterioris sensus ordinem tenuerimus. Quis enim hic existimari poterit spoponderit, et non abierit? Sed gentium peccatorumque plebs id quod spopondit ediens. --Deinde ipsa Pharisaeorum responsio quid momenti habeat, quaerendum est. Dicunt voluntati 776 juniorem obedisse. Hoc rerum ratio non patitur, ut simulata professio meritum perfectae veritatis obtineat; ut plus sit fefellisse spondentem, quam perfecisse omnia non pollicentem. Quis autem non malit negari sibi id quod poscat, dummodo id quod poposcerit fiat, quam non fieri quod spondeatur ut fiat; cum facti effectus ex desperatione sit gratior, spes autem destituta plus doleat? Nisi forte poscentium voluntas sola sibi adulatione spondents cunctationem, et ex ea silentii necessitatem istiusmodi positum objurgaret exemplum. Sed sicut in caeteris admonuimus, hic quoque meminisse nos oportet, rationi rerum pr
Abbreviated transcription (Latin):
stephanis staterem ore continuit. in quo& iam dr dragina noueps
tionis tã quam duo denarii habebant᷑: hoc lexp̃ figurabat huus
tatis umbratam quam corporis imaginẽ circũ ferebat hae trede
animȩ & corporis designabatur. Ideoq ait : daprome &te quicuon¬

Expanded text:
Stephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae pStephanus staterem ore continuit: in quo etiam didrachma novae praedicationis, tamquam duo denarii habebantur. Hoc lex praefigurabat, hujus veritatis umbram, tamquam corporis imaginem circumferebat, haec redemptio animae et corporis designabatur: ideoque ait: Da pro me et te: qui
Abbreviated transcription (Latin):
sulcndum quiclegis filium extracõmunionẽ oporter& cẽreliquorũ:
inddo igit᷑ praestat ut soluatceterum : debi colegi sest liber : demn des ubrerũ
intum effectu & significantiam legis & constantiam eu angelicae libertatis
posut utcognosci promptũ eõs qui dr dragma p̃figurar& inlege : Irep&rus
b&ur ad mare.hamũ que muttere & primipiscis ascendentis. os requirere
entũ in costaterẽ prose acdnõ offerre. Dydragma dñs postulat᷑ idẽdenarios
imonet᷑ inquirere ascensuri ostenduntur & plures : Num quid &iã nacura
enim ad p̃dicationem p&rus & piscator hominum status doctrine han
misit in sđo: quo ad positi dulaedine uagos ex eo fluctuantesq ꝓtrala
huicad hcce sit becctus ille primus martrr : ad nõ quiore suo quaedrie
denarium continebat idẽ eu angeliceꝰ numeri u nitate digloriam dn

Expanded text:
postulandum; quia regis filium extra communionem oportere esse reliquorum postulandum; quia regis filium extra communionem oportere esse reliquorum scandalum igitur praestat ut solvat, caeterum debito legis est liber . 12. Deinde sub rerum praesentium effectu, et significantiam legis, et constantiam evangelicae libertatis exposuit: ut cognosci promptum esset, quid didrachma praefiguraret in lege. Ire Petrus jubetur ad mare, hamumque mittere, et primi piscis ascendentis os requirere, repertumque in eo staterem pro se ac Domino offerre. Didrachma Dominus postulatur, id est, denarios admonetur inquirere, ascensuri ostenduntur et plures. Numquid etiam natura enim ad praedicationem Petrus, et piscator hominum factus, doctrinae hamum misit in saeculo, quo appositi sibi dulcedine vagos ex eo fluctuantesque protraheret. Huic adhaesit beatus ille primus martyr hamo, qui ore suo quadrigeminum denarium continebat: id est, evangelici numeri unitate, Dei gloriam D
Abbreviated transcription (Latin):
lautscimus fucur orũ umbraẽ : nonenĩ aeris p̃tium dsdesiderabat ut tam¬
ui in pensa criminib: corporis at que animȩ quaedam redemptio conce¬
ius : utigitur inscriptosnos & professos & xpĩ nomine signatos offerem
ucuenit: Quid tibiuid&ur symon regesterrae a quibus accipiunt tribu
nautcensum & rłq: Num quid ambiguum est filios regum tributis
qnios noneẽ & quibus regniuericas est eo seẽ liberos a seruitute : sed ser
binterius intendit: postulabatur dydragma apopulo: lexenimineã fide
nidinelegis tam quac̃ ab homine poscebaturaxpõ÷ sed ut ostender&
hsenon eẽ subieccũ & ut insepat̃ nae dignitatis gloriã contestaret᷑ terreni
uilegi posuit exemplum censu actributis regumfilios nteneri. potiusq
redemptorẽ animȩ nrãe corporisq: eẽ quã in redemptionẽ suialiquid

Expanded text:
entium . Sed lex, ut scimus, futurorum umbra est. Non enim aeris praetium Deus desiderabat: ut entium . Sed lex, ut scimus, futurorum umbra est. Non enim aeris praetium Deus desiderabat: ut  impensam criminibus corporis atque animae quaedam redemptio concederetur. Ut igitur inscriptos nos et professos et Christi nomine consignatos offerrempraevenit: Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributum aut censum? etc. . Numquid ambiguum est, filios regum tributis obnoxios non esse; et quibus regni haereditas est, eos esse liberos a servitute? Sed sermo interius intendit. Postulabatur didrachma a populo. Lex enim in eam fisuetudine legis, tamquam ab homine poscebatur a Christo. Sed ut ostenderet, legi se non esse subjectum, et ut in se paternae dignitatis gloriam contestaretur, terreni privilegii posuit exemplum: censu aut tributis regum filios non 756 teneri, potiusque se redemptorem animae nostrae corporisque esse, quam in redemptionem sui aliquid