comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
othcum regesimulportis erumpit copertir
tuicinamanus regum socianerma ferentum:
ecum equites peditisque trahunt distenditꝰ agm̃
onfligunt acier pariter sternuntq: eaduntq¬
Nissatis auxilii ẽ quod bellui inferre parantes
Praccepere animis cacsus hosclaudere menti
Ictus solaten& causae melioris imago.
Sed turpis sodo mae luxu e mollite iuuentus
Vt rursum ex arsit rep&itus lacmor in ircis
Nestunt terga m&ii rapido pars moenia cur su
Pars monter siluasque p&unt pars septa caterus
Porrigit ignauas ad tristia uincula palmees
Lod captum patruus ut primũ comperit abram
Non fl&us quidenim fl&us conferr& in anis
Sed ratione pius tercentũ delegit omni
Degregibus que nouem famulos quor ins truit armis
Et sinsem sequitur quatendere ꝓdidit hostem
Lentum p̃dac grecuis curatq ia prima quiaris
N octe suꝑueniat cum iam languentiam c&rla:
Inrigact & fessor dulce sopor alligat certus

Expanded text:
Loth cum rege simul portis erumpit apertis Loth cum rege simul portis erumpit apertis et uicina manus regum socia arma ferentum: secum equites peditesque trahunt, distenditur agmen, confligunt acies, pariter sternuntque caduntqhis satis auxilii est, quod bellum inferre parantes praecepere animis casuros clade repente: istos sola tenet causae melioris imago. sed turpi Sodomae luxu emollita iuuentus, ut rursum exarsit repetitus clamor in iras, uertunt terga metu: rapido pars moenia cursu, pars montes siluasque petunt, pars saepta cateruis porrigit ignauas ad tristia uincula palmas. Loth captum patruus ut primum conperit Abram, non fletu — quid enim fletus conferret inanis? —, sed ratione pius, ter centum deligit omni de grege bisque nouem famulos, quos instruit armis, et sensim sequitur, qua tendere prodidit hostem lentum praeda grauis, curatque ut prima quietis nocte superueniat, cum iam languentia corda inrigat et fessos dulcis sopor alligat artus.
Abbreviated transcription (Latin):
um ds̃ bacabram maestispepecto rafirmans :¬
ecerparis ait fratris quod prolerelictus
am napatris tuloris scĩ in nunumerabile uulgus
umihi solus eris populiqui regnat inebis
ucceprimo cum sole uider quȩ uersus in aston
ropices & tepido quee subdita respicis austro
cmaris effusi circumdatalitore dicudi
aec tibi m& prolique tuae populis que tuorum
oncedam a&num semꝑ uiuentibus a euum:
uis tu&iam terris longe lateque fruaris
urge & quid patecent gressuprius hospitelustra.
ic aitille libens par& sedem que relinens
migrat crebronque subit subit subq: ilicir atrȩ
es pensata comer figit tentoricmam brae :¬
uxiliũ que nobis ductor catus addere castris.
ic quoque sollemnes dnõ struit & colecit coras
nterecmagno circum turbante tumultu
ostes ad est auidus uariaquem dote refesta
ollicitat tellus: campis infisa resultat
ngula & effusis errat populator habenis:

Expanded text:
cum deus hac Abram maesti spe pectora firmans \'cum deus hac Abram maesti spe pectora firmans \'ne carparis\' ait, \'fratris quod prole relictus damna patris tuleris sancti. innumerabile uulgus tu mihi solus eris, populi qui regna tenebis, quae primo cum sole uides, quae uersus in arcton prospicis et tepido quae subdita respicis austro ac maris effusi circumdata litore claudi. haec tibimet prolique tuae populisque tuorum concedam aeternum semper uiuentibus aeuum. quis tu ut iam terris longe lateque fruaris, surge et quid pateant gressu prius hospite lustra.\' Sic ait: ille libens paret sedemque relinquens emigrat Chebronque subit subque ilicis atrae dispensata comis figit tentoria Mambrae auxiliumque nouis ductor catus addere castris hic quoque sollemnes domino struit, ut colat, aras. Interea, magno circum turbante tumultu hostis adest auidus, uaria quem dote referta sollicitat tellus: campis inlisa resultat ungula et effusis errat populator habenis.
Abbreviated transcription (Latin):
Vt rex sccrile gegentes tam tristia uoteri ua
Sintr&dam ncos sedm̃qui tale profecto
Consilium in fudit famulis ut barbarus hostes
Tutius eẽ uirum sarraetum nos cer& abram
Cumfor& expertus quanti non in pune pro fano
Ipp&er& ferro quem necuidua relicer&
Sponte igitur nulla uio latcon lubemarito
Restituit culpam que refert totusq frequenti
Gus tode & multic como latus frugere mittit
Insicembechelemque suã Icc&ique receptos
Exercent campos &pinqua pas cualoc te
In mixtis ccrpunt gregibus sed iurgia crebra
Interpacstores nullo nam limite quic qurem
Des cr&us pandebat agerplenissimus ergo
Nenturiiuris & serucntissimus aequȩ
Vtdirimatlites & iurgia tollat auarce
Abrconquisenior concersordiuidit agros
Iunior elegit quia dulcibus undique fusis
Rura maritat aquis ripis que umbrantib amnes
abitur & te r&es saltus iõdanis amoenat:
Nis cipitur patriaeq: domũ iustũque rigorem
Declinans sod omae iunctos loth migrat inagros.

Expanded text:
Vt rex sacrilegae gentis tam tristia vota Vt rex sacrilegae gentis tam tristia vota Sentiret damnasse Deum, qui tale profecto consilium infudit famulis, ut barbarus hostis tutius esse uirum Sarae tum nosceret Abram, cum foret expertus, quam non inpune profano appeteret ferro, quem nec uiduare liceret. sponte igitur nulla uiolatam labe marito restituit culpamque refert tutumque frequenti custode et multa cumulatum fruge remittit in Sichem Bethlemque suam: laetique receptos exercent campos et pinguia pascua late inmixtis carpunt gregibus. sed iurgia crebra inter pastores; nullo nam limite cuiquam discretus pandebat ager. plenissimus ergo uenturi, iuris set seruantissimus aequi, ut dirimat lites et iurgia tollat auara, Abram, qui senior, concessos diuidit agros. iunior elegit, qua dulcibus undique fusis rura maritat aquis ripisque umbrantibus amnes labitur et teretes saltus Iordanis amoenat. his capitur patruique domum iustumque rigorem declinans Sodomae iunctos Loth migrat in agros,
Abbreviated transcription (Latin):
Et u&eris reuocans cultor nouus aug& honores
Inde p&it b&b len sedenn quae lecta beccti
Hos pitus sacratac uiri ẽ. cunct cs que superbis
Ex cessit meritis terras quandoque secunda
Post quam nõmeran dac loco cũ sede supernee
Dignior istadĩ quae pignus lege scclutis
missum mundo tantum mirante parctum
xciper & uisa ẽ: hominem que remit ter& astris
ic quo que sollemnis abram pater excitcat arcas
t liquenda nobis habitacula ponit in aruis
cmque fame rursum sedem mutare coactus
astramouit totumq domum famulusq gregis que
ecum agit& rebus cõmestia iusta rependens
ntrat in aegrptũ sed nomine pulchra sororis
rotegitur coniux neb arbara pectora scĩ
ospitis incedem stimul& furiosa libido.
eniq mox farao radiantis imaginẽ formȩ
ictus in ardies cit talamosq & federa cesta
ege parat : sed tunta pauor formidine mersa
n gruit& subitoquatitimpilia cordanim ulir
Ex territque animosnigerhorror aiuplita tartus

Expanded text:
et ueteres reuocans cultor nouus auget honores. et ueteres reuocans cultor nouus auget honores. inde petit Bethlem, sedes quae lecta beati hospitiis sacrata uiri est cunctasque superbis excessit meritis terras, quandoque, secundo post iam conmemoranda loco cum sede superna, dignior ista, dei quae pignus lege salutis emissum mundo tantum mirante paratum exciperet, uisa est, hominemque remitteret astris. hic quoque sollemnes Abram pater excitat aras et linquenda nouis habitacula ponit in aruis. namque fame rursum sedem mutare coactus castra mouet totamque domum famulosque gregesque secum agit et rebus conmercia iusta rependens intrat in Aegyptum. sed nomine pulchra sororis protegitur coniunx, ne barbara pectora sancti hospitis in caedem stimulet furiosa libido. denique mox Pharao radiantis imagine formae ductus inardescit thalamosque et foedera certa lege parat; sed tota pauor formidine mersa ngruit, & subito quatit iproba corda tumultu: Exterretq; animos niger horror & iplicat artus.
Abbreviated transcription (Latin):
Pollutcc̃que domum cognectio to teeprofecna est
Et fugiendac tibi terrae melioris in agros
meduce peruenies: nesis pars genter iniquȩ̃
Quis conctȩ cecput es sepoter tunc sacradiccbo
Quae maneant benedicta tibi nom̃ que per omner
inagnificum reddam populos: bonõ cunctare pendens
Aut macla ꝓmeritir: quorũ diuersa uoluntas
Tecircum fuerit ꝑquẽ benedictio fus a
Sp argitur tribubus cunctis a euoque renato.
ꝗDixit & imperiis mentem qua seruiat indit
Promis sisq: piis cred& mora nulla retentat
Cum gregibus ueru generis famulis que paternis
Coniuge cum fidac caricũ pignere fratres
Cuiloth nomen erat digres sus limite recto.
Ignotum sibi capititer mollis simte la&as
Prebent aruauias blandumq fecuentibus austris
aridens nullis turbatur montibus aer
In canahas donec populorum quos genuitchã
ntrar& terras: &rura uberrimasi chae
Quae postquam concessa sibi prolique futurae
Iuxit uocedĩ deuotus excitat arecs

Expanded text:
pollutamque domum: cognatio tota profana est pollutamque domum: cognatio tota profana est et fugienda tibi. terrae melioris in agros me duce peruenies, ne sis pars gentis iniquae, qui sanctae caput esse potes. tunc sacra dicabo, quae maneant, benedicte, tibi, nomenque per omnes magnificum reddam populos bona cuncta rependens aut mala pro meritis, quorum diuersa uoluntas te circum fuerit, per quem benedictio fusa spargetur tribubus cunctis aeuoque renato/ Dixit et imperiis mentem qua seruiat indit promissisque piis credat. mora nulla retentat: cum gregibus uarii generis famulisque paternis, coniuge cum fida, cari cum pignere fratris, cui Loth nomen erat, digressus limite recto ignotum sibi carpit iter. mollissima laetas praebent arua uias blandumque fauentibus austris adridens nullis turbatur motibus aer, in Chanaas donec populorum, quos genuit Cham, intraret terras et rura uberrima Sichae. quae postquam concessa sibi prolique futurae audit uoce dei, deuotas excitat aras
Abbreviated transcription (Latin):
Ingemuit simul ipseruit qui cũ que cadentem
Conspexit cecidit congesticque funerapas su
Diraluis strauit campus bellumque peregit
Sic tunc praecipitꝰ complexus mole furoris
Et quos pr&erit rep&ens conp̃henderatherror.
Donec succiduis gradibus decursa propago.
ons & origo cuisem olccrum p̃stitit ortum
ntcorcn exir& summa quisere relictec
Cs al dei generis cuncta cum strrpe suorum
Urbem aliam morisque nouos sedemque requirens
Mansit in assirus domum nouus accolaccerris
Etcum quinque super biscentũ exegerit annos
Icepsurmore patrum ẽ huuis & filius abram
Hir dignus ccdomcomprimo alimine uitece
Uerum mente dm̃ uenerans gentiliee sacrec
Auerscctus erat quem post quã moste parentis
us sc sequi iampos sedĩ sine fraude licebat
His dñs fecmulum monits dignatus adire est
Qucendo quidem toto tesolum inuenimus orbe
uem sincera fides iuucat & reuerenticc nostris
Linque procul sedis patricas terreis que nocenter

Expanded text:
ingemuit, simul ipse ruit, quicumque cadentem ingemuit, simul ipse ruit, quicumque cadentem conspexit, cecidit, congestaque funera passim dira lues strauit campis bellumque peregit: sic tunc praecipiti complexus mole furoris et quos praeteriit repetens conprenderat error, donec succiduis gradibus decursa propago, fons et origo cui Sem clarum praestitit ortum, in Tharan exiret, summa qui sede relicta Chaldaei generis cuncta cum stirpe suorum urbem aliam moresque nouos sedemque requirens mansit in Assyriis demum nouus accola Carris. et cum quinque super bis centum exegerat annos, lapsus more patrum est. huius set filius Abram, uir dignus caelo, iam primo a limine uitae uerum mente deum uenerans gentilia sacra auersatus erat. quem postquam morte parentis iussa sequi iam posse dei sine fraude licebat, his dominus famulum monitis dignatus adire est: \'quandoquidem toto te solum inuenimus orbe, quem sincera fides iuuat et reuerentia nostri, linque procul sedes patrias terrasque nocentes
Abbreviated transcription (Latin):
Paucorum intulerit rur sum contamina omnis
Et faciac commune nefas nebella cruentee.
Et rabido populis mors arces senda furore
Sit semper ciuilẽ alumne linquere pulsis
Cognatos grauesit nam nedissider&umꝰ quam
Exulfurba suos opus ẽ & ut oder& ultro
At que ideo hocuarico procurat lingua suorum
Nequis quam meminisse uelit mansit tamen oris
Hebrei sonitus & sermo antiquus in illis
Quiculpae expertes pars non iniusta furuN
Nacorum quos sem genuit quis sacre parentis
Sed post quam toto demenli percitacmundo
Vt tacecom magiciscelus dign&stabile monstri
Intruncͣ & saxa&iam durique m&celli
Ar te cauas specier & cassas luce figurcs
In pigit mortedegenus mentisque sup erna
Spectantes fregit terrae que addixit inerti
Hos quoque conuoluit foede contagio laber.
Non secus a& hiopum feruentibus ex utaterris
Nubila morborum corrupto tramite caeli:
Implicuere ccuida uictoris peste la uncs
Cumquis quisceleri percus sum fulmine lc&i

Expanded text:
paucorum intulerit rursum contaminet omnes paucorum intulerit rursum contaminet omnes et faciat commune nefas, ne bella cruenta et rabido populis mors arcessenda furore sit semper, ciues et alumnis linquere pulsis cognatos graue sit. nam ne desideret umquam exul turba suos opus est et ut oderit ultro: atque ideo hoc uaria procurat lingua, suorum ne quisquam meminisse uelit. mansit tamen oris Hebraei sonitus et sermo antiquus in illis, qui culpae expertes pars non iniusta fuerunt, natorum, quos Sem genuit, quos sacra parentis sed postquam toto dementia percita mundo, ut taceam magici scelus intestabile monstri, in truncos et saxa etiam durique metalli arte cauas species et cassas luce figuras inpegit mortale genus mentesque superna spectantes fregit terraeque addixit inerti, hos quoque conuoluit foedae contagio labis. non secus Aethiopum feruentibus excita terris nubila morborum corrupto tramite caeli implicuere auida uictoris peste lacunas, cum quisquis celeri percussum fulmine leti
Abbreviated transcription (Latin):
Distuit frustracta manus con nemo ꝓpinquum
Nemo patrem sequitur quem quis que intelleget aplas
Ad glo mereat que s̃ bi peri& cognotio tota
Senꝰ tem lingua facit: sparguntur classibus aequis
Dec duc tusque p&unt uario subsidere terras
Naut᷑ alite uolucris campi per mollia plana
Quocis gregibus mixtus erra re &quere re uictũ
Per sucsit secura diesi cumnocte pro pinqua
Frondece tec tec p&unt exempto cum grege turba
Vulgus quae que suum sequitur rapidoque uola tu
Miscentur similis quaduxerit aut color aut nox.
Sic tunc in pastes populus sedis secit unus.
Et sp̃ecies fit quaeque genus longe queremo tis
Considunt terris atque orbem gentibus implent :
Nec tamen hoc sacri cum sit suapoena nocen tum
muneris ẽ uacuuminam quam uis ultio iusta
Haec fuerit ut quos non t&igit reueren ticc caeli:
Quae sedis propria ẽ mundi rerumque parentiꝰ
Nec se cognos cant plus ẽ quod praestut alumnis
Talies poenareis ne quod persuasio culpae

Expanded text:
destituit frustrata manus: iam nemo propinquum, destituit frustrata manus: iam nemo propinquum, nemo patrem sequitur: quem quisque intellegit aptat adglomeratque sibi: periit cognatio tota, gentem lingua facit: sparguntur classibus aequis diductasque petunt uario sub sidere terras. haut aliter uolucres campi per mollia plana, quas gregibus mixtis errare et quaerere uictum persuasit secura dies, cum nocte propinqua frondea tecta petunt, extemplo congrege turba uulgus quaeque suum sequitur rapidoque uolatu miscentur, similis qua duxerit aut color aut uox: sic tunc in partes populus se dissicit unus, et species fit quaeque genus longeque remotis considunt terris atque orbem gentibus implent. nec tamen hoc sacri, cum sit sua poena nocentum, muneris est uacuum; nam quamuis ultio iusta haec fuit, ut quos non tetigit reuerentia caeli, quae sedes propria est mundi rerumque parenti, nec se cognoscant, plus est quod praestat alumnis talis poena reis: ne quod persuasio culpae
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus terrenouestitus corporecaelum
A scendit nisi qui caelo discenderit alto
Sedi quia gens una ẽ eccdem quoque formalo quendi,
Ad sen su cupido suadenter praua sequuta est
Turba nec excussit quid fas ꝑmit ter& aures
Irdua quam fieri ꝑ senatura u& ar&
I n punita ferant tam uani damnalaboris.
ut tamen &uetitum norint qđ pos senegatumẽ :
Iam descendamus tume facta que corda superbo
Consensu uarii turbemus uocibus oris
Ut quod peccauit concors incriminauultus:
Confusae damn& melior dis cordia linguae.
Dixit & intentos operimolem que leuantes
Menti bus attonits obliuio subditaprimum
Intrat & motae subiit ꝑfectio linguae
Increpitant operis studio cessante magistri
Cunctuntos socios seduocen nemo remitit
Non intellestis & siquis termptat hiare:
Sibi lat aut rupti fremitu sermonis anhelat.
A ut stridigemitu quem in as emitatur cicuto
Sic uanum praua susceptum mentem laborem

Expanded text:
nullus terreno uestitus corpore caelum nullus terreno uestitus corpore caelum ascendit, nisi qui caelo descenderit alto. sed quia — gens una est, eadem quoque forma loquendi — adsensu cupido suadentes praua secuta est turba nec excussit, quid fas permitteret, audens ardua, quae fieri per se natura uetaret, inpunita ferant tam uani damna laboris. ut tamen et uetitum norint, quod posse negatum est, iam descendamus tumefactaque corda superbo consensu uarii turbemus uocibus oris, 260 ut quod peccauit concors in crimina uulgus, confusae damnet melior discordia linguae.\' dixit et intentos operi molemque leuantes mentibus attonitis obliuio subdita primum intrat et ignotae subiit perfectio linguae. increpitant operis studio cessante magistri cunctantes socios: sed uocem nemo remittit non intellectis, et si quis temptat hiare, sibilat aut rupti fremitu sermonis anhelat aut stridit gemituque minas imitatur acuto. sic uanum praua susceptum mente laborem
Abbreviated transcription (Latin):
Igno tis demus pas simtumulanda sepulchris.
Quare agit eo iuuenis dum uires turba ministrat:
Quae uobis super eẽ queat finemque seuerum
Uescitet a &ernam factis extendite famam
Urbem condamus cuius sub nomine turrem
Tanto at tollamus doneo pingentiamundum
Sidera & excelsi conuexa in rumpat olrmpi
Ut nos posteritas terras quod linquimus istees
In caelum migras se put&. sic mota iuuentur
Contempnit cautes: & quicquid monte reciso
Cuditur edomite fictos deuiscere terrae
Constringunt ignilateres operisque futuri
Materiam proprio malunt deberilabor
Hanc inter stratum sic uincit utrimq bitumen
Ut solidas simulent circũdata moenĩ cautes.
Iam turres properata subit iam uestice nubes
Transilit & fruitur caeli propriore sereno
Cumpater haco proprus regni consortibus infit
Enterrena fcollaenx quid non furio saresign&
Mortali quocestruota mecnu contingerȩ celsos
Credat possepolos & ad a& beraducere nrm̃

Expanded text:
ignotis demus passim tumulanda sepulcris. ignotis demus passim tumulanda sepulcris. quare agite, o iuuenes, dum uires turba ministrat, quae uobis superesse queat finemque seuerum nesciat, aeternam factis extendite famam. urbem condamus, cuius sub nomine turrem tanto attollamus, donec pingentia mundum sidera et excelsi conuexa inrumpat Olympi, ut nos posteritas, terras quom liquimus istas, in caelum migrasse putet.\' sic mota iuuentus contemnit cautes et quicquid monte reciso caeditur: edomitae fictos de uiscere terrae constringunt igni lateres operisque futuri materiam proprio malunt debere labori. hanc interstratum sic uincit utrimque bitumen; ut solidas simulent circumdata moenia cautes. iam turris properata subit, iam uertice nubes transilit et fruitur caeli propiore sereno, cum pater haec propriis regni consortibus infit: \'en terrena phalanx quid non furiosa resignet, mortali quae structa manu contingere celsos credat posse polos et ad aethera ducere nostrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Leu corum factus medicus nuno gallicarura ido¬
Trans mittens profugus germanas fraude nocenti
Sed redeo assum mã quasum degressus adistã
Maiorum seriem cum multiplicatacreando
Cunc tanoe soboles terras impless& eo as
Et sennȩ arcatus decrescere cerner& agros:
Peruarias orbes partes spargenda uiuentus
Cupit in haec maestas tristissima uerba querellas
Heuquam non certus uit c̃estatus ordine co epto
Ferchomines fac tamque fidem sic prospera fallunt
Peruarios currus ut uoti sum ma p&iti
Tendiat in aduersum iam nos sidicere fas ẽ
Q uod sperat cpatrũ praecibus nõ mero sanepotum
Creuit turba pig& spargenda ẽ quippe ꝑ orbem
Exilio generatoimanus peritura propinquis
Et pariterperdens quod sit magis ac redolori
Niua morte suos referat quod funere tristi
Damna mur miseriquod festinante senec tec
Denoscentenis quos prisca excesserat a&cos
Hix tercentenos iam fessi accedimus annos.
Nipatria extorris nud a & sine nomine menbra

Expanded text:
Leucorum factus medicus nunc Gallica rura Leucorum factus medicus nunc Gallica rura transmittens profugus Germanas fraude nocenti Sed redeo ad summam, qua sum degressus, ad istam maiorum seriem. cum multiplicata creando cuncta Noe suboles terras implesset Eoas et Senaar artos decrescere cerneret agros, per uarias orbis partes spargenda iuuentus rupit in haec maestas tristissima uerba querellas: \'heu quam non certus uitae status ordine coepto fert homines factamque fidem sic prospera fallunt per uarios cursus, ut uoti summa petiti tendat in aduersum. iam nos, si dicere fas est, quod sperata patrum precibus numerosa nepotum creuit turba, piget; spargenda est quippe per orbem exilio generata manus: peritura propinquis et pariter perdens, quod sit magis acre dolori, uiua morte suos referat, quod funere tristi damnamur miseri, quod festinante senecta denos centenos, quos prisca excesserat aetas, uix ter centenos iam fessi accedimus annos, ne patria extorres nuda et sine nomine membra
Abbreviated transcription (Latin):
Omnibus istereis grauior transcendit &illum
Doctorem scelerum magicas qui condidit arces
Ille pedamfurus reus ẽ & mente profana
Nic pi&ate nocens facinus plus inqui nat istud
Quos peciem uistutis hab& nam protinus omnes
Amplexaegentes scelus hoc sine finelitantes
manibus inferias ut in unctestantur alceni:
Pro dusqueq: suis caros habuere paren ter
Post &iam regir quorũ sub nomine mendax
Greciadum ueris falsc insinuare laborat¬
Ad didit obscuras uanis rationibus umbras
Excuscns tumultos & condita nominabustis
Donec ꝑspecies &iam dementia cunc tas
Tender& & rebus minimis membrisque pudendis
Finger& eẽ dr̃ quippe assistebat inoris
Talibus erroris que fouens responsa ciebat
Inuentor lo&imiris ut pastibus orbis
usus ad insidias aut igni aut fonte calenti
Aaut antris uentos terra spirante loquacis
Husit & ante temens populis post falsus a pollo
Inposuit sedisque dehinc mutare coactus

Expanded text:
omnibus iste reis grauior transcendit et illum omnibus iste reis grauior transcendit et illum doctorem em scelerum, magicas qui condidit artes. ille palam furiis reus est et mente profana, hic pietate nocens. facinus plus inquinat istud, quod speciem uirtutis habet; nam protinus omnes amplexae gentes scelus hoc sine fine litantes manibus inferias, uti nunc testantur Alani, pro dis quaeque suis caros habuere parentes, post etiam reges, quorum sub nomine mendax Graecia, dum ueris falsa insinuare laborataddidit obscuras uanis rationibus umbras, excusans tumulos et condita nomina bustis, donec per species etiam dementia cunctas tenderet et rebus minimis membrisque pudendis fingeret esse deos: quippe assistebat in oris talibus erroresque fouens responsa ciebat inuentor leti miris in partibus orbis, usus ad insidias aut igni aut fonte calenti aut antris. uentos terra spirante loquaces lusit et ante Themis, populis post falsus Apollo inposuit sedesque dehinc mutare coactus
Abbreviated transcription (Latin):
Impia tura durent cũ ꝑdita turba parente:
moxque parum sanogenitus de stẽmate nebron:
mole & mente giganssbabrlonis praeditus aulue :
Persarum capiens animos: uenerator iniquus
Auiris sacris dñi traans duxit adignem.
N ec tantũ cupidis nimium sic ałte sagaci
Ille caput scelerum mundi reus & suus ostis
Inlu sit curis hominũ sed mentibus ipsis
Irruit & sensur paenitus dis cendit in omner:
mox &inaffectus nam cumpatris unicaprolis:
S. pem generis la&os ecum traxiss& a cerbo:
Infelix genitor lacrimis noctes que dies que
Continunas heb&ique trabens plangoreq. rellas
Dum fuerit & raptum quaerit ꝑsingulcnatũ
Exuuias quaeten& dulces puerilibus annis
Aut irans lataprius solatur imagine iustum:
Sic desideriis accensum pauit comorem
Vt totmpario statuens de marmore formcm
Crediderat demens induso uiuerȩ sensu
Et questus audire suos arisque dicatis
Auctoris summicultũ trans ferr& adumbras

Expanded text:
impia tura darent, cum prodita turba parente.\' impia tura darent, cum prodita turba parente.\' moxque parum sano genitus de stemmate Nembrod, mole et mente gigans, Babylonis praeditus aulae, Persarum capiens animos uenator iniquus a ueri sacris domini transduxit ad ignem. Nec tantum cupidis nimium sic arte sagaci ille, caput scelerum, mundi reus et suus hostis inlusit curis hominum, sed mentibus ipsis inruit et sensus penitus descendit in omnes, mox et in affectus. nam cum patris unica proles spem generis leto secum traxisset acerbo, infelix genitor, lacrimis noctesque diesque continuans hebetique trahens plangore querellas dum furit et raptum quaerit per singula natum exuuiasque tenet dulces puerilibus annis aut trans fata pius solatur imagine luctum, sic desideriis accensum pauit amorem, ut totam Pario statuens de marmore formam crediderit demens incluso uiuere sensu et questus audire suos arisque dicatis auctoris summi cultum transferret ad umbras.
Abbreviated transcription (Latin):
Spurgut in uidiã stellis & crimina sacro
Ableg& caelomundũq: ornantibus astris
Cum fingat populis quic quid facit ipse futurum.
Hinc ars ẽ quod fibra tremit quod pinnacoruscat :
Nubibus elisis quod fulmina nuntia signant.
Nam quia praecipitis motus cunctusq sagaci
Amplexus casus studio quid pub licus hostis
Prersuasitis reddat meminit diuina putare:
Persuasit populis falsi commenta ueneni.
Haud secus & hiopum canibus regna tyrannis
Libestas regitur cũ rebus congrua cestis
Corporis ignarip&itur sententia motu:
Et casum praecepta putant nec signa minora
Haec ꝓse ualido praesumit opinio sensu.
Ni amgeminam prrrigalbe fostuna refucat
Qui potuit quippe statuã tot fingere lustris:
Et lapidem si mulare potest. his fraudibus usus:
Inlusit capitis noscendi crdore futuri.
Uincendiq de hinc fatistimulante timore
Sollicitis studio magicȩ scelus intulit astis
Quas em& potius colerent: arisque dicatis

Expanded text:
spargat ut inuidiam stellis et crimina sacro spargat ut inuidiam stellis et crimina sacro adleget caelo mundumque ornantibus astris, cum fingat populis quicquid facit ipse futurum. hinc ars est, quod fibra tremit, quod pinna coruscat, nubibus elisis quod fulmina nuntia signant. nam quia praecipites motus cunctosque sagaci amplexus casus studio, qui publicus hostis prae .... is reddat, meminit, diuina putare persuasit populis falsi commenta ueneni. haud secus Aethiopum canibus, quis regna, tyrannis libertas regitur: cum rebus congrua certis corporis ignari petitur sententia motu et casum praecepta putant. nec signa minora haec pro se ualido praesumit -opinio sensu; nam gemmam Pyrri Galbae Fortuna refutat: qui potuit quippe statuam tot fingere lustris, et lapidem simulare potest. his fraudibus usus inlusit captis noscendi ardore futuri uincendique dehinc fati stimulante timore sollicitis studio magicae scelus intulit artis, qua semet potius colerent arisque dicatis
Abbreviated transcription (Latin):
Conditor omnipotens sparsitque ꝑ omnia mẽbra
Rerum signa mouens uentur inuntia scłi:
Ut seꝑ totam molem test&ur alumnis
Semꝑ & auctorem fateatur mentis imago
Sit que plulam rebus positũ regnadir abundans
Quid prestareque at populis quid tollere possit
Quid quundo que suos caeli quis regnaparantur
Scire u&& famulos qđ uerũ testis acatis
Prrrigemma probatmisit & apolli nec lauso
Edita cũ mundo: quid non ꝑ cunctaputem us
Significas sedm̃ quundo & mendatice mundi
Prodidit anticipant & post fingendu notauit¬
Siue simplex potius mundi fest omnia motus.
Sed grauis inuentor la&i cessare capacem
Fraudes materiã non passus cuncta maligno
Subdidit arbitrio quo fatũ inducer& orbi
Namdum dinumerat cursus uariosq recursus
Astrorum & miro fruitur discrimine cȩli
Tempora sic dubii posuit sibi cesta fauoris.
Atque fucultatem pronam m&asq: nocendi
Effectus uarios uariis conuentibus edens.

Expanded text:
conditor omnipotens sparsitque per omnia membra conditor omnipotens sparsitque per omnia membra rerum signa mouens uenturi nuntia saecli, ut se per totam molem testetur alumnis semper et auctorem fateatur mentis imago sitque palam rebus positum, regnator abundans quid praestare queat populis, quid tollere possit, quid quandoque suos, caeli quis regna parantur, scire uetet famulos, quod uerum testis achates, Pyrri gemma, probat, Musis et Apolline clauso edita cum mundo — quid non per cuncta putemus significasse deum, quando et mendacia mundi prodidit anticipans et post fingenda notauitseu simplex potius mundi fert omnia motus: seu grauis inuentor leti cessare capacem fraudis materiam non passus cuncta maligno subdidit arbitrio, quo fatum induceret orbi. nam dum dinumerat cursus uariosque recursus astrorum et miro fruitur discrimine caeli, tempora sic dubii posuit sibi certa fauoris atque facultatem pronam metasque nocendi effectu uario uariis conuentibus edens,
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s impless& pectusque regas s& amicum
Omnianos sesimulcuramq ob lcta tueri
Quae fugiens rapuit queq: ẽ quaeque afferit olim
Saecula uenturis carpendanepotibus a &us
Quod que hominum uarios conceptum findit in usus
Terra grauis liquidum pelcigus uegita libis aer
Atque auidus nimio quod fomite gignit & ignis
Sed postquam tantum mu nus dãnata propago
Perdidit & miseris nilpra & scisse reman sit
maiores archana suos reuocare parentum¬
m
Quisque memor secum monitus &cuncta reuolens
Qucequibus aptamodis quarerum parte iuuarent
Condere in hoc fixis olim sermonũ elementis:
Aut signis so lidec mandactes uerba figura
Hinc artes traxere caput quas littera seruans
Priscorum in tardos misit cõmentanepo test. ẽ¬
Et u& erum studus miscens inuentano uorũ
Spemdedit attonitis uanaque cupidine motus
Trcexit adinlicitum praeceps in dago futuri
Siuededit mundo quem quidam erroro recaduco
Corporeum dixeredm̃: quod solus habebat

Expanded text:
spiritus implesset pectusque rigasset amicum, spiritus implesset pectusque rigasset amicum, omnia nosse simul coramque oblata tueri, quae fugiens rapuit quaeque est quaeque afferet olim saecula uenturis carpenda nepotibus aetas, quodque hominum uarios conceptum fundit in usus terra grauis, liquidum pelagus, uegetabilis aer atque auidus, nimio quod fomite gignit et ignis. sed postquam tantum munus damnata propago perdidit et miseris nil praeter scisse remansit maiores arcana suos, reuocare parentum quisque memor secum monitus et cuncta reuoluens, quae quibus apta modis, qua rerum parte iuuarent, condere in hoc fixis olim sermonum elementis aut signis, solida mandantes uerba figura. hinc artes traxere caput, quas littera seruans priscorum in tardos misit commenta nepotes et ueterum studiis miscens inuenta nouorum spem dedit attonitis uanaque cupidine motos traxit ad inlicitum praeceps indago futuri: siue dedit mundo, quem quidam errore caduco corporeum dixere deum, quod solus habebat
Abbreviated transcription (Latin):
em primũ sum mũ quẽ tafeth in is cereparasti
Tusolus fratrũ melior sententia digum
O fsi cii putael esse locum nam teqminerapto
Et posterga dato sensim properante reces su
A uersis patriũ manibus texere pudorem
Et palmam fratrirapuit pi&actis uterque
Sub latc̃ medio nam postquã libera sum mo
Corda nor sep&eunt diuini nuntia sensus
Natorum meritum tali mercede rependit
Nam maledicto tuo dubium seruire parenti
Fratrum seruus erisscõtu maxime natu
Sembenedi cite dõ uiuer fra tremque minorem
Donec &in fratris domibus numero sc propago
Constituit sedem populisque ad mixta propinquis
Impleat codiunctas sed quas construxerit urbis
Haec fatus senior cumiam de currer& annos
Milleminus deicies quinos quos summa recusat
Conscia uentura resolutus pectora lu& o
Cessit & unc omnemnatis curasque relinquit.
Quippedatũ culpauacuis uitioque remotis:
Et post peccatum prima quod moste piatur
Cumds̃ electe paenitus sacraria mentis

Expanded text:
Sem primum summumque Iaphet miscere parasti. Sem primum summumque Iaphet miscere parasti. tu solus: fratrum melior sententia dignum officii putat esse locum; nam tegmine rapto et pos terga dato sensim properante recessu auersi patrium manibus texere pudorem et palmam fratri rapuit pietatis uterque sublatam medio. nam postquam libera somno corda Noe repetunt diuini nuntia sensus, natorum meritum tali mercede rependit: \'Cham maledicte, tuo dubius seruire parenti fratrum seruus eris, sancto tu, maxime natu Sem, benedicte deo uiues fratremque minorem donec et in fratris domibus numerosa propago constituat sedem populisque admixta propinquis impleat adiunctas et quas construxerit urbes.\' Haec fatus senior, cum iam decurrerat annos mille minus decies quinos, quos summa recusat, conscia uenturi resolutus pectora leto cessit et hunc orbem natis curasque relinquit: quippe datum culpa uacuis uitioque remotis et post peccatum, prima quod morte piatur, cum deus electae penitus sacraria mentis
Abbreviated transcription (Latin):
Us que ad eo ut possit mundo pars altera poene
Hoc sibi uenturi specimen praesum mese signi
Quod plus ibhis hab& rutiluns &ict̃minus imbres
Talibus attoniti Imperiis quae cuncta tremiscur
Promissis que piis alcris quibus omniagaudent
Ceratim limo dulciq uligine lu& ci
Arua noua natique simulquis firmius a euum
nfundunt rastis & semine rura micritant
Iamuere effusis late denhissima campis
Nerbacibi & calcmis infrugem lacte gelato
Reddit multiplicem cumulato fenoremes sem
Et noua praegrauido iampalmite uine aditi
Lux uriat fructuquẽ dulci nec tare tendent
asturit ac duro nascuntur poculo ligno
oste noe dñi celebrad dum lȩtus honoris
ndulgens epulis: & dulcia pocula libans
Per sensit uiuos latices somno que grauante
Uictus membra toro posuit neglecta ficleli
treuo luta simul uastis se cre tarezexit
orpora sacri sum tibi cham de terrimemouit
ons & origo tui fratrisq aspergine culpe

Expanded text:
usque adeo, ut possit mundi pars altera poenae usque adeo, ut possit mundi pars altera poenae hoc sibi uenturi specimen praesumere signi, quod plus ignis habet rutilans et iam minus imbris.\' Talibus attoniti imperiis, quae cuncta tremiscunt, promissisque piis alacres, quibus omnia gaudent, certatim limo dulcique uligine laeta arua Noe natique simul, quis firmius aeuum, infindunt rastris et semine rura maritant, iam uere effusis late densissima campis herba cibi ex calamis in frugem lacte gelato reddit multiplicem cumulato faenore messem: et noua praegrauido iam palmite uinea diti luxuriat fructu, quem dulci nectare tendens parturit ac duro nascuntur pocula ligno. Forte Noe domini celebrat dum laetus honores indulgens epulis et dulcia pocula libans persensit uiuos latices somnoque grauante uictus membra toro posuit neglecta fideli: et reuoluta simul uestis secreta retexit corporis ac risum tibi, Cham deterrime, mouit fons et origo tui, fratresque aspergine culpae
Abbreviated transcription (Latin):
uos trem& & dominus sentit genus omne animantũ
Hoclegis seruare loco iurisq saeueri
rae scriptis uĩctos semꝑ meminisse iubemus
Inter tot species rerumq sponte mouentes
Membranimis uestros bisiam largimur in usus.
Lurida nequis quã ꝑmixto sanguine turpis
Membracibus faciat quod crimen ñ secus acris
Olimiudicu plect& sententia quam si
Hauriat humanũ quis quã feru sense cruorem
Quem semꝑ rep&cm uindex cideoq requirã
Ut mihi non solus pendit rationes abundens
Supplicium sed bruta quoq cruor omnibus aeque
Sit sacer humanus nr̃aq: luce fruuntur
Et sint digna quibus caelo radiante remissas
Diluuii teximus cequas: quippe aeredenfo
Cum leuis intenis nebu Olas suspiditur humor
Et nigrus iam cogit aquas in concaua nubes.
Effundc̃ radios &pulchrũ circite sum mo
Arcũ curua mihi decorauit solis imago
Pingentem conuexapoli qui luce calores
ex siccit pluuias & in aerea dissip& imbr&

Expanded text:
quos tremit et dominos sentit genus omne animantum, quos tremit et dominos sentit genus omne animantum, hoc legis seruare loco iurisque seueri praescriptis uinctos semper meminisse iubemus: inter tot species rerum, quas sponte mouentes membra animis uestros bis iam largimur in usus, lurida ne quisquam permixto sanguine turpes membra cibos faciat, quod crimen\' non secus acris olim iudicii plectet sententia quam si hauriat humanum quisquam ferus ense cruorem, quem semper repetam uindex adeoque requiram, ut mihi non solus pendat rationis abundans supplicium, sed bruta quoque: cruor omnibus aeque sit sacer humanus, nostra quae luce fruuntur. et sint signa, quibus caelo radiante remissas diluuii testemur aquas: quippe aere denso cum leuis in tenues nebulas suspenditur umor et nigras iam cogit aquas in concaua nubes, effundam radios et pulchrum circite summo arcum curua mihi decorabit solis imago pingentem conuexa poli, qui luce calorans exsiccet pluuias et in aera dissipet imbres
Abbreviated transcription (Latin):
o fficiis hominis quorũ non indig& usv
Sed quodnos redimat placido sic nomine fatur
Et si parua fuit tanto pronomine poene
Ultio uindicibus pluuus &gurgite molli
Tot scelerum damnas se reos sedemque nocentem
Terras diffuso potius renouasse profundo
Non tocmen offensi feriemus uerbere tali
Ulterius mostalegenus quc̃ uis ruit uras.
Per uarium facinus ꝑcrimina pristina rursus
Humanas mentes uideam gentes que profanas
Num quia mostalis plectenda amittere num quam
Cessabunt meritis semꝑ condigna referre.
os cessare dec& la&iuo. Es crescite alumni
rescite securi faecundaq prole repl&e
rua nouosq gregis cunctis distendite terris.
eruabunt elem enta uices cunctisque diebus
eminibus proprus redditur debita messis.
urrit opus mundi conpardiscordibus oris
estati cestabit hiemps: ac tempora librans
oris & autumni fugiens replicabitur annos
ussũq quibus regnũ solidi ꝑmissimus orbis

Expanded text:
officiis hominum, quorum non indiget usu, officiis hominum, quorum non indiget usu, sed quis nos redimat, placido sic numine fatur: etsi parua fuit tanto pro nomine poenae ultio uindicibus pluuiis et gurgite molli tot scelerum damnasse reos sedemque nocentum terras diffuso potius renouasse profundo, non tamen offensi feriemus uerbere tali ulterius mortale genus, quamuis ruituras per uarium facinus, per crimina pristina rursus humanas mentes uideam gentesque profanas. nam quia mortales plectenda ammittere numquam cessabunt, meritis semper condigna referre nos cessare decet. laeti UQV crescite alumni, rescite securi fecundaque prole replete rua nouosque greges cunctis distendite terris. seruabunt elementa uices cunctisque diebus seminibus propriis reddetur debita messis. urret opus mundi conpar discordibus horis: aestati certabit hiemps ac tempora librans ueris et autumni fugiens replicabitur annus. uosque, quibus regnum solidi permisimus orbis,
Abbreviated transcription (Latin):
Affectu lucis spoliuns uistute repleuit.
Ille ut tam segnem pos sint ꝑferre qui&em
In fudit pigriplucidũ torporis amorem
Ille potenscui si placuit uistute sueuera
Praegelido raptim subiurgite cogere fas est
In mersos ardere malos flammis que futuris
Inuectos algere bonos qui tempore paruo
Ut nunc edocuit populos sic possei ne cari
Ipse docebit aquis populos sic posse renasci.¬
alia mente gerens: uenturaque saecula cernens:
onprius officii quicquã mostalis in ire
Pris canoequam sacradõ gratis que rependat:
Constituit ni ueo surgunt altaria saxo
Nullaquibus septiscũ secircũdar& aedes
Undique diffusi conuexo tramite caeli
Templum mundus erat septinis hostia prueceps
Affluit egregibus mollis quos sustin& aer
Aut arabum silitis ignis dimissus olrmpo
Libat odoratos quoscrine exedit honores
Ambrosium que dõ flagrant holocausta uaporen
Quimitis semꝑq bonus promunere nr̃o
Accipiens quicquid recipit gaudensq piorum

Expanded text:
affectu lucis spolians uirtute repleuit: affectu lucis spolians uirtute repleuit: ille, ut tam segnem possent perferre quietem, infudit pigri - placidum torporis amorem, ille potens, cui, si placuit, uirtute seuera praegelido raptim sub gurgite cogere fas est inmersos ardere malos flammisque futuris inuectos algere bonos, qui tempore paruo, ut nunc edocuit populos sic posse necari, ipse docebit aquis populos sic posse renasci.alia mente gerens uenturaque saecula cernens non prius officii quicquam mortalis inire prisca Noe quam sacra deo gratesque rependat constituit. niueo surgunt altaria saxo: nulla quibus saeptis cum se circumdaret aedes, undique diffusi conuexo tramite caeli templum mundus erat. septenis hostia praeceps affluit e gregibus, mollis quos sustinet aer, aut Arabum siluis. ignis demissus Olympo libat odoratos quos crine exedit honores ambrosiumque deo fragrant holocausta uaporem. qui mitis semperque bonus pro munere nostro accipiens quicquid recipit gaudensque piorum
Abbreviated transcription (Latin):
Cunc tanoe gaudens: oculis acmente capecci
Accipit acque animũ nequid ex saturare replendo
Et cupido raptimꝑ lustrans omniauisu
Ut nouamiratur noto fulgentior ortu
Et mage sol rutilus ridor maiore sereno
La&apolifacies & disperata ui rescunt
Fodibus arua nouis sed adhuc uersatur imago
Ante oculos tante semꝑ memoranda ruinae :
Inter aquus quid ꝑtulerint quidmunere sacro
Et non ꝑ tulerint fremer& cum uerbere saeuo
Pontus & inlisas contempner& arca ꝓcellus
Cumq suis reputat quã lute scã parentis
Secircũ summi fundens largito const&
Et doc& attonitos uerum quȩ ad discere promptos
Un de cibus tantis toto sufecerit cenno
Quis potus namque hosconstat sic c&erauitae
Suppeterent clausos dũ fluctuat arcane cari
Inter aquas potuisse siti nisi rector olrmpi
Depositos paenitus nec iam ulla ex trema tenentis
Sustinuis s& eo quo condidit omnianutu
lle animas longe perituras carcere noctis:

Expanded text:
cuncta Noe gaudens oculis ac mente capaci cuncta Noe gaudens oculis ac mente capaci accipit atque animum nequit exsaturare replendo et cupido raptim perlustrans omnia uisu ut noua miratur. noto fulgentior ortu et mage sol rutilus, ridet maiore sereno laeta poli facies et desperata uirescunt fetibus arua nouis. sed adhuc uersatur imago ante oculos tantae semper memoranda ruinae, inter aquas quid pertulerint, quid munere sacro et non pertulerint, fremeret cum uerbere saeuo pontus et inlisas contemneret arca procellas: cumque suis reputat, quam late sancta parentis se circum summi fundens largitio constet, et docet attonitos uerumque addiscere promptos, unde cibus tantis toto suffecerit anno, quis potus; namque hoc constat, si cetera uitae suppeterent, clausos, dum fluctuat arca, necari inter aquas potuisse siti, nisi rector Olympi depositos penitus nec iam ulla extrema timentes sustinuisset eo, quo condidit omnia, nutu. ille animas longae perituras carcere noctis
Abbreviated transcription (Latin):
Additos rursum uitae sertentia reddit.
Quantus in ambiguum funus cũ uita recurrit:
Inter lugentum lacrimas & gaudia fl&ur.
Postquam termissaspeculatrix aruapatere
Nuntiat hoc ipso terris quod capta receptis
Non rediit ted& pigras ꝑferre latebras:
Quo spes ẽ ꝓprios caelos pirare patenti
At que animã a &herio laxatce pascere sensu
Sedfas haudulliẽ exire in baminis aurcs
Et u&i tum nascicaelumq: diemque subire
Non uocitcen tedõ propriaqui uoce tremen tem
Ius sec noen monuit sacris exadere duustris.
Coniuge cum fidanatis nuribus que pudicis
Et noua deductis iterum de creruracolonis:
Cunc taque quae pater pliseruata futurae:
Numanos pollens opi fex formauit in usus
Quae post quam da caportarunt pars aerapennis
Pars saltus siluas que p&unt: pars merscc cauernis
In foditur patulis terrae pars libera campis
Exultat siccis & prato uernat aperto
Id dñs mundi sortitus regna secundi

Expanded text:
addictos rursum uitae sententia reddit: addictos rursum uitae sententia reddit: quantus, in ambiguum funus cum uita recurrit inter lugentum lacrimas et gaudia, fletus. postquam ter missa speculatrix arua patere nuntiat hoc ipso, terris quod capta receptis non rediit, taedet pigras perferre latebras, quo spes est propior caelo spirare patenti atque animam aetherio laxatam pascere sensu. sed fas haud ulli est exire in luminis oras, ut uetitum nasci caelumque diemque subire non uocitante deo, propria qui uoce trementem iussa Noen monuit sacris excedere claustris coniuge cum fida natis nuribusque pudicis et noua deductis iterum dare rura colonis cunctaque quae pariter proli seruata futurae humanos pollens opifex formauit in usus. quae, postquam data porta, ruunt: pars aera pennis, pars saltus siluasque petunt, pars mersa cauernis infoditur patulis terrae, pars libera campis exultat siccis et prato uernat aperto. at dominus, mundi sortitus regna secundi,
Abbreviated transcription (Latin):
um similis pontimodus & mensurcamaner&
lcusorum omnipotens miserans deceder& mognum
aulatimuis sit peltgus seu parcerecunctis iberiuo¬
uas poteret fugiens ra ptim sub uestere terris
euclccusis uoluit semsim quos unda relibensup¬
utius in sedem stebilem subduotalocar& duale¬
enique mox aerdiffuso uertice planus
Hecturum suscipit honus iam sum mauideri
Posse iuga acplanos scopolis distinguere fluctus.
um que residenti sensim prorum pere silue
Aequore & occultipaulatim surgere colles:
Iamq: niger patula speculator missus ab arca
Aeraꝓdiderat placidum praedamq: reꝑtam
Detentus sed adhuc colliclaustris que morandũ
Fessa columbare fort quaerur sum missa repostat
Pacifere frugis paruum libamen oliuȩ
Tantus adindicium magni cum laude parentios¬
Clausorum fl&us quo se quoque lc&a reuelantȩ
Exoritur quantus muris cum uictor acerbus
Insultat subitum obsessis si foste feratur
Auxilium quantus cũ iudicemissa modesto

Expanded text:
cum similis ponti modus et mensura maneret, cum similis ponti modus et mensura maneret, clausorum omnipotens miserans decedere magnum aulatim iussit pelagus, seu parcere cunctis, quas poterat fugiens raptim subuertere, terris seu clausis uoluit, sensim quos unda relabens tutius in sedem stabilem subducta locaret. denique mons t aer diffuso uertice planus uecturus suscepit onus. iam summa uideri posse iuga ac planos scopulis distinguere fluctus cumque residenti sensim prorumpere siluae aequore et occulti paulatim surgere colles. iamque niger patula speculator missus ab arca aera prodiderat placidum praedaque reperta detentus; sed adhuc cella claustrisque morandum fessa columba refert, quae rursum missa reportat paciferae frugis paruum libamen oliuae. tantus ad indicium magni cum laude parentisclausorum fletus, quo se- quoque laeta reuelant, exoritur, quantus, muris cum uictor acerbus insultat, subitum obsessis si forte feratur auxilium: quantus, cum iudice missa modesto
Abbreviated transcription (Latin):
HAlitus extendens qui flumina sufficit implo
Atque nouos panditfontes torrentibus aequos
Dum que uno in mixtum raptim segurgite iungit
Quod caelum quod terrã mouit qđ nubi la fundunt:
Inuoluit mersos mixtis cultoribus agros
Implicitosque gregis stabulis cũ ciuibus urbes
Obruit inter aquas populi periere : ruinis
Nulla man& rerum facies: teg& omnia fluctus
Crescendo que suum ꝑdunt & flumina nom en.
mox &iam cursum nullis satiabilis umquam
Amnibus oceanus tam magnẽ m oleruentes
Iam ꝑsentit aquas aucto quas gurgite maior
pellit & incumulum redeuntes surgere cogit
Donec contractis aestumat tollente ꝓfundo
Vndi queli toribus summo secircite iungat
pluctus &op praessis cumcurrat aequora terris
Eticm terquinis suꝑ omnia celsior ubuis
Arca ferebatur namque haec mensurec supremos
Excessit montes cum quaragin te diebus
Unius pluuiae furor & moxunc fuiss&
erquinquagenis post solibus aere sudo

Expanded text:
halitus extendens, qui flumina sufficit, implet halitus extendens, qui flumina sufficit, implet atque nouos pandit fontes torrentibus aequos. dumque uno inmixtum raptim se gurgite iungit quod caelum, quod terra uomit, quod nubila fundunt, inuoluit mersos mixtis cultoribus agros implicitosque greges stabulis, cum ciuibus urbes obruit: inter aquas populi periere ruinis. nulla manet rerum facies, tegit omnia fluctus crescendoque suum perdunt et flumina nomen, mox etiam cursum. nullis satiabilis umquam amnibus oceanus tam magna mole ruentes iam persentit aquas, aucto quas gurgite maior pellit et in cumulum redeuntes surgere cogit, donec contractis aestum attollente profundo undique litoribus summo se circite iungat fluctus et oppressis concurrant aequora terris. et iam ter quinis super omnia celsior ulnis arca ferebatur; namque haec mensura supremos excessit. montes, cum quadraginta diebus ullius pluuiae furor et nox una fuisset. ter quinquagenis post solibus aere sudo