comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Torrida : iam leto turgent in palmite geminȩ¬
i focus. oe tede pingues. hic plurimus ignis.
ine tantum boret curamus frigora: quantum
Aut numerum lupus. aut torrentia flumin& ripis:
tant ce uiniperi. ce castanet hersutȩ . loite¬

Expanded text:
torrida, iam lento turgent in palmite gemc focus et taedae pingues, hic plurimus ignis tantum Boreae curamus frigora, quantum aut numerum lupus, aut torrentia flumina ripas. Stant et iuniperi, et castaneae hirsutae; st
Abbreviated transcription (Latin):
C armina coepta tuis: atꝙ hanc sine tempora circum̃
ater uictrices hederam tibi serpere lauros:
Frigida uide cęlo noctis deresserat umbra
Nascere preq diem ueniens age lũfer almtm.
Conuigis in digno nyse deceptus amorẽ¬
Dum queror: & diuos quaqua nil testibus ilis
P rofeti eatrema moriens tam alloquor hora:
ncipe menalios metui mea tibla uersus¬
Menalus argutumq nemus pinosꝙ loquentes¬
S emꝑ habet. semꝑ pastorũ illȩ audit amores.
Panaiqu raua prumnus calamos non passus in ertes.
Incipe menalios metu mea tibia uersus¬
unguntur iam griphes equis. euoꝙ sequenti sa¬
Cu canibus timidi uenient ad poculã dammaẽ:
opse nouas incide faces tibi ducitur uxor.¬

Expanded text:
carmina coepta tuis, atque hanc sine tempora circum inter victrices hederam tibi serpere laurus. Frigida vix caelo noctis decesserat umbra, scere, praeque diem veniens age, Lucifer, almum, coniugis indigno Nisae deceptus amoreet divos, quamquam nil testibus illis profeci, extrema moriens tamen adloquor hora. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versuenalus argutumque nemus pinosque loquensemper pastorum ille audit amores, Panaque, qui primus calamos non passus inertis. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versungentur iam grypes equis, aevoque sequenti cum canibus timidi venient ad pocula dammae. Mopse, novas incide faces: tibi ducitur uxor
Abbreviated transcription (Latin):
Formosi pecoris custos. formo hossi ptu
Tale tuum carmen nobis diuine poeta.
Q uale sopor fessis ingramine: quale ꝑpetloa
Dulcis aquȩ saliente sitim restringere riuo.
N ec calamis solum equiperas sed uoce magistrum
ortun ate puertu nunc eris alter ab ili& too¬
Nostamen hȩc quocumꝙ modo tibi nr̃a uicis sim
Dicemu : daphnimꝰ tuum tollemus ad astra.
Daiiuim adaslra feremus: amauit nos quoq dapiius
Anquic quam nobis tali sit munere maliis:
Et puer ipse fuit cantari dignus: ce ista
Iam pridem stinniehon laudauit carmina nobis.
Candidus insuetum miratur limen olympi¬
Sub pedibus ꝓundet nubes e sidera daphnus¬
Ergo alacres siluas et cetera rura uonaptlr
ec lupus insidias pecori. nec rena cerus.¬

Expanded text:
FORMONSI PECORIS CVSTOS FORMONSIOR IPSE. Tale tuum carmen nobis, divine poeta, quale sopor fessis in gramine, quale per aestum dulcis aquae saliente sitim restinguere rivo: nec calamis solum aequiparas, sed voce magistrum. Fortunate puer, tu nunc eris alter ab Nos tamen haec quocumque modo tibi nostra vicissim dicemus, Daphnimque tuum tollemus ad astra; Daphnin ad astra feremus: amavit nos quoque Daphnis. An quicquam nobis tali sit munere maius Et puer ipse fuit cantari dignus, et ista iam pridem Stimichon laudavit carmina nobis. Candidus insuetum miratur limen Olympbusque videt nubes et sidera Daphnergo alacris silvas et cetera rura voluptas nec lupus insidias pecori, nec retia cer
Abbreviated transcription (Latin):
Xtreniui hunc̃ arethusa mihi concede labort̃:
ł auca meo gallo. sedque legat ipsa lycoris¬
Etarnuna sunt direnda. neget quis carmina gallo.
S ic tibi cum fluctus subter labere sy canos
pris amarous suani non inter misceat undam.
Incipe sollicitos galli dicamus amores:¬
Ciim tenera attondent simte uirgulta captiles catalau suiides

Expanded text:
xtremum hunc Arethusa mihi concede laborem. / Pauca meo Gallo, sed quae legat ipsa Licorisarmina sunt dicenda. neget quis carmina Gallo? sic tibi, cum fluctus subterlabere Sicanos, Doris amara suam non intermisceat undam. incipe; sollicitos Galli dicamus amoreum tenera attondent simae virgulta capellae. non canimus
Abbreviated transcription (Latin):
uincanerem reges & prelia. cinthius aurem
eilit & ad monuit pastorem. ttyre pinguis
ascere oportet oues. deductum dicere carmen¬
N linc ego namꝙ suptibi erunt qui dicer laudes
aretuas cupiant. & tristia condere hella
A grestem tenui meditabor harundine mutam
Non inuis sa cano: Si quis tamen hȩc quoꝙ siquis
Captus amore legãt te nostiȩ uare miricae
Te menus omne canet: nee phocbo gratior ulla est
Q uãm sibi quat uari preeripsit pagina nomen
Perͣgiie pierides. chromis o mnasilius inãsuro
S xlenum pͥueri somno uidere iaccrtem¬
p inflatum hesterno uenas ut semp siacho
Serta. ꝓcul tantum capiti dilapsa iacebant
tgrauis attrita pendebat cantuas uinanum
Aogressi. namsepe sener spe carminis ambo uni r

Expanded text:
um canerem reges et proelia, Cynthius aurem vellit, et admonuit: “Pastorem, Tityre, pinguis pascere oportet ovis, deductum dicere carmen.” Nunc ego—namque super tibi erunt, qui dicere laudes, Vare, tuas cupiant, et tristia condere bella— agrestem tenui meditabor arundine Musam. Non iniussa cano: si quis tamen haec quoque, si quis captus amore leget, te nostrae, Vare, myricae, te nemus omne canet; nec Phoebo gratior ulla est, quam sibi quae Vari praescripsit pagina nomen. Pergite, Pierides! Chromis et Mnasyllos in antro Silenum pueri somno videre iacentem, inflatum hesterno venas, ut semper, Iaccho: serta procul tantum capiti delapsa iacebant, et gravis attrita pendebat cantharus ansa. Adgressi—nam saepe senex spe carminis ambo luser
Abbreviated transcription (Latin):
Phyllidis aouentu nre nemus ome uidebit
Lupiter oe leto descendet plurimus imbri.¬
Populus alcide gratissima: uttis iacho.¬
Formose myrtus ueneri. sua laurea phebo.
Phyllis amat corylos. illas dum phyllis amabit
NEc myrtus uincet corplos. nec laurea phebi
racinus insilius pulcherrima pinus inortis
Populus in fluuus. abies in montibus altis:
epius atsi me licida formose reuises.
Fradcinus in siluis cedet tibi pinus in hortis

Expanded text:
Phyllidis adventu nostrae nemus omne virebit, Iuppiter et laeto descendet plurimus imbri.Populus Alcidae gratissima, viformosae myrtus Veneri, sua laurea Phoebo; Phyllis amat corylos: illas dum Phyllis amabit, nec myrtus vincet corylos, nec laurea Phoebi. Fraxinus in silvis pulcherrima, pinus in hortis, populus in fluviis, abies in montibus altis: saepius at si me, Lycida formose, revisas, fraxinus in silvis cedat tibi, pinus in hortis
Abbreviated transcription (Latin):
addui se sociam timidi Q suꝑuenit acgse.¬
Egle naꝵ adum puic herrima iamꝙ uidenti
angiuineis frontem moris & timpora ꝓmigit
i e dolum ridens. quo uncula nẽcurus inquit
Soliite me pueri. satis est potuisse inderi:
armina quȩ uultis cognoscite. carmina uobis
Huc aliud mercediserit: simul icipit ipse
um uero in numerum faunosq ferasq uideres
Sec tantum ꝓhoebogaudet parnasia rups
N ec tantun rhodope mirintur & hismarus orphea
Nam ꝙ eanebat iti magnum ꝑ inane coacta¬
Semina terrariimq animȩ ꝙ marisqo fuis sent
tliquidi simulignis: ut his exordia primis ac̃.¬
Oniia iripse tener mundi concreuerit orbis:
Tum durare solum. & discludere nerca ponto

Expanded text:
addit se sociam, timidisque supervenit Aegle,gle, Naiadum pulcherrima,—iamque videnti sanguineis frontem moris et tempora pingit. Ille dolum ridens, “Quo vincula nectitis?” inquit; “solvite me, pueri; satis est potuisse videri: carmina, quae voltis, cognoscite; carmina vobis, huic aliud mercedis erit.” Simul incipit ipse. Tum vero in numerum Faunosque ferasque videres hoebo gaudet Parnasia rupes, nec tantum Rhodope miratur et Ismarus Orphea. Namque canebat, uti magnum per inane csemina terrarumque animaeque marisque fuissent, et liquidi simul ignis; ut his exordia primis omnia et ipse tener mundi concreverit orbis; tum durare solum et discludere Nerea ponto
Abbreviated transcription (Latin):
t folus lentail intexit mollibus hastas
Uitis ut arboribus decori est. ut uitibus uuȩ.
t grogibus tauiutsegetes ut pinguilius arius
udecus oinne tuis post quani te fata tulerunt
Ipsa pales agros. attipse riudu apollo
randia sepe quibus ianoi unnsus ordea suicis
nfelix lolium & stenlos nascuntur auenae¬
Pro molli uiola ce ꝓpurpureo nãfcs po¬
Carduus & spinis surgt᷑ paliurus acutis
Spargite hunum folu s. in ducite fontibus umibras
Fastores:  mandaet fieri sibi talia dapsiniasi¬

Expanded text:
t foliis lentas intexere mollibus hastas. Vitis ut arboribus decori est, ut vitibus uvae, ut gregibus tauri, segetes ut pinguibus arvis, tu decus omne tuis. Postquam te fata tulerunt, ipsa Pales agros atque ipse reliquit Apollo. Grandia saepe quibus mandavimus hordea sulcis, infelix lolium et steriles nascuntur avenaepro molli viola, pro purpureo nacarduus et spinis surgit paliurus acutis. Spargite humum foliis, inducite fontibus umbras, pastores, mandat fieri sibi talia Daphnis
Abbreviated transcription (Latin):
uo mib̃ dumꝰ tentas ofendo a frgore mrrtus
r egregis ipsẽ captr detrauetit: atq ego dembram̃
Aspitio: ilc ubi me aontrauidet ocius inquit
Nus ades omelibee. capertibi saluus at̾ edi:
Et siquit cessare potes. requiesce sibumbra
Hbͥo ips potum ueniunt ꝑ prata uiuenci
Hic urides tentra pretexit harindint n pas
M inctus eto siena miquiaom̃s merrustu sirripas

Expanded text:
Huc mihi, dum teneras defendo a frigore myrtos, vir gregis ipse caper deerraverat; atque ego Daphnim aspicio. Ille ubi me contra videt: “Ocius” inquit “huc ades, O Meliboee, caper tibi salvus et haedi; et, si quid cessare potes, requiesce sub umbra. huc ipsi potum venient per prata iuvenci, hic viridis tenera praetexit arundine ripas Mi
Abbreviated transcription (Latin):
Atiuelos nautas elnibus laterisse marinis lm uorear¬
Uuas illi philomela dapesque daoma nararitꝰ
& no cursu deserta petiuent ce quib antẽ
I n felia sua reta supra uoltouerit alis:
m̃a quę phebo quontia meditante beatus
lle canit pulse reserunt ad sedera nalles
Sogere uoneo gues Etabulis numenamꝙ referre
ussit : e inutto ꝓcessat uesper olimpo

Expanded text:
timidos nautas canibus lacerasse marinis, quas illi Philomela dapes, quae dona pararit, quo cursu deserta petiverit, et quibus ante infelix sua tecta supervolitaverit alis? ae Phoebo quondam meditante, beatus ille canit: pulsae referunt ad sidera valles; cogere donec ovis stabulis numerumque referri iussit, et invito processit Vesper Olympo
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce duas tibi daphni. duo altaria ꝓhoebo
sacrificabo tib singulis amus de nouo lacte iae  singu
e ocula bina nouo spumantia lacte quot annis.¬
Craterasq duos statuam tibi pingius oliui
Et multo in primis hilarans coniuiua bacho
Ante focum si frigus erit. Si mesisis inumbra
Uina nouum fundam calathis areusia nectar.
Cantabunt mihi damioetas &e lictuis aegon:
Saltantes satyros imitabitur alphisibȩus:
aec tibi semꝑerunt. te cum sollem pniauota¬
umiuga montis aper nuuios dum piscis amabit
umq thimo pascentur apes. dum rore cicadȩ÷ iusiͥnase¬
emꝑ honos. nomenq uium laudes ꝙ manebunt:
ł bacho cereriq. tibi slc lota quot annis
gricolae facient. damonabis tuquoꝙ uotis
Renibi que qbialiꝰ reddam ꝓ carmine donia E
aIamnes me tantum uenientis sibilus austri-
N ec ꝑcufsa uiuant fiuctu tam litora. nec quȩ et¬
axosas inter decurrunt flumina ualles
ec eadem docuit. euum pecus an meliboei
Non tulit antigenes e erat tuim dignus amlaeru¬

Expanded text:
etia cervis ulla dolum meditantur: amat bonus otia Daphnis. ipsi laetitia voces ad sidera iactant pocula bina novo spumantia lacte quotannicraterasque duo statuam tibi pinguis olivi, et multo in primis hilarans convivia Baccho,— ante focum, si frigus erit, si messis, in umbra,— vina novum fundam calathis Ariusia nectar. cantabunt mihi Damoetas et Lyctius Aegon; saltantis satyros imitabitur Alphesiboeus. Haec tibi semper erunt, et cum solemnia votauga montis aper, fluvios dum piscis amabit, dumque thymo pascentur apes, dum rore cicadae, ser honos nomenque tuum laudesque manebunt; ut Baccho Cererique, tibi sic vota quotannis agricolae facient: damnabis tu quoque votis. Quae tibi, quae tali reddam pro carmine dona? Nam neque me tantum venientis sibilus austri, nec percussa iuvant fluctu tam litora, nec quae saxosas inter decurrunt flumina valles. ec eadem docuit, “Cuium pecus, an Meliboei?” non tulit Antigenes—et erat tum dignus amar
Abbreviated transcription (Latin):
In signis messapus equis expellere tenunt
Nunc h nunc illi certatur limine in ipso¬
A usoniȩ: alagno discordes ȩthere uenti luuer¬
Pręlia ceu tollunt animis ce uiribus egnus
Non ipsi inter se. non nubila. non mare cedit
Anccps diu pugnastant᷑ obnirq̃m omnia contra:¬
Houð aliter troianȩ acies. aciesq latinȩ
Concurrunt: heret pede pes. densusq uiro uir¬
Atꝰ parte ex alia qua saxa rȩͦtantia late
Intulerat tonrens arbustaq diruta ripis.
A rcadas insuetos acies in ferre pedestͥres
U t uidit pallas latio dare terga sequaci.

Expanded text:
insignis Messapus equis. Expellere tendunt nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipsoAusoniae. Magno discordes aethere venti proelia ceu tollunt animis et viribus aequis; non ipsi inter se, non nubila, non mare ceditanceps pugna diu, stant obnixa omnia contra:ud aliter Troianae acies aciesque Latinae concurrunt; haeret pede pes densusque viro viAt parte ex alia, qua saxa rotantia late impulerat torrens arbustaque diruta ripis, Arcadas insuetos acies inferre pedestris ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci
Abbreviated transcription (Latin):
Interea genitor tiberini ad fluminis undam
U ulnera siccabat lrmphis. corpusq. leuabit
Arboris adclinis trunco: procul aerea ramis
D ependet galea. &̃ prato grauia arm̃a quiescunt
S tant lecti iuuenes circum ipse eger añ helans

Expanded text:
Interea genitor Tiberini ad fluminis undam Interea genitor Tiberini ad fluminis undam volnera siccabat lymphis corpusque levabat arboris adclinis trunco. Procul aerea ramis dependet galea et prato gravia arma quiescunt. Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans
Abbreviated transcription (Latin):
Fallit te incautum pietas tua: nec minus ille
Exultat demens: sȩue iamq altius trȩ
Dardanio surgunt ductori extremaq. lauso
Parcȩ fila legunt: ualidum namq exigit ensem
Permedium ęneas uiuenem. toͬtumq. recondit
Transilit & parmam mucro. leuia arma minacis.
Et tonicam. molli mater quam neuerat auro:
Impleuitq. sinus sanguis: tum uita ꝑ auras
Concessit mesta admanis. corpusq reliquit:
At uero ut uultum uidit morientis & ora
Ora modis anchisiddes pallentia miris.
In gemuit miserans grauiter. dextramq. tetendit
Et mentem patriȩ subut pietatis imago
Quid tibi nnc nuserande puer prolaudib istis.
Quid pius eneas tanta dabit indole dignum:
Arma quibus letatus habe tua: teq p
Manibus & cineri siqua estͣ ea cura remito
Hoc tamen infelix miseram solabere mortem¬
Aeneȩ magni dextra cadis: increpat ultro
Cunctantis socios & terra subleuat ipsum
S anguine turpantem comptos de more capillos:

Expanded text:
Fallit te incautum pietas tua. Nec minus ille Fallit te incautum pietas tua. Nec minus ille exsultat demens; saevae iamque altius irae Dardanio surgunt ductori, extremaque Lauso Parcae fila legunt: validum namque exigit ensem per medium Aeneas iuvenem totumque recondit. Transiit et parmam mucro, levia arma minacis, et tunicam, molli mater quam neverat auro, implevitque sinum sanguis; tum vita per auras concessit maesta ad manis corpusque reliquit. At vero ut voltum vidit morientis et ora, ora modis Anchisiades pallentia miris, ingemuit miserans graviter dextramque tetendit, et mentem patriae subiit pietatis imago. Quid tibi nunc, miserande puer, pro laudibus istis, quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? Arma, quibus laetatus, habe tua, teque parentum manibus et cineri, siqua est ea cura, remitto. Hoc tamen infelix miseram solabere mortemae magni dextra cadis. Increpat ultro cunctantis socios et terra sublevat ipsum, sanguine turpantem comptos de more capillos.
Abbreviated transcription (Latin):
In gemuit cari grauiter genitoris a more
Ut uidit lausus. lacrimȩq ꝑora uolutẽ
Hio mortis dure casum tuaq. optima facta¬
Siqua fidem tanto est operi latura uetustas
Ille pedem referens. & mutilis inq ligatus
Cedebat. cipeoq inimicum hastile trahebat:
Proripuit iuuenis. seseq in miscuit armis:
Iamq. ad furgentis deitrȩ plagamq ferentis
Aeneȩ subiit mucronem. ipsumq morando
Sustuiuit. socu magno clamore secuntur
Dum̃ genitor nati parma ꝓtectus abipet:
t elaq conitiunt ꝓ turbantq. emmus hostem
Missibus. furit eneas tectusq tenet᷑ se:
a cuelut efusa si quando grandine nrmbi
Crecipitant. omnis campis diffugit arator
Omnis & agricola & tutu latet arte uiator
Aut amnis ripis. aut alti fornice saxi
Dum pluit interris. ut possit sole reducto
Exercere diem: sic obrutus undiq telis
A eneas nubem belli dum detinet omnis
Sustinet & lausum increpitat lausoq minatur
Quo moriture ruis. maioraq uiribus audes &

Expanded text:
Ingemuit cari graviter genitoris amore, Ingemuit cari graviter genitoris amore, ut vidit, Lausus, lacrimaeque per ora volutae. Hic mortis durae casum tuaqA FIDEM TANTO EST OPERI L. V. ‘tanto Ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat clipeoque inimicum hastile trahebat: prorupit iuvenis seseque immiscuit armis iamque adsurgentis dextra plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. Socii magno clamore sequuntur, dum genitor nati parma protectus abiret, telaque coniciunt proturbantque eminus hostem missilibus. Furit Aeneas tectusque tenet se. Ac velut effusa siquando grandine nimbi praecipitant, omnis campis diffugit arator omnis et agricola et tuta latet arce viator, aut amnis ripis aut alti fornice saxi, dum pluit in terris, ut possint sole reducto exercere diem: sic obrutus undique telis Aeneas nubem belli, dum detonet omnis, sustinet et Lausum increpitat Lausoque minatur: Quo moriture ruis maioraque viribus audes?
Abbreviated transcription (Latin):
S tagna uiam scindens. humero suꝑ eminet undas.
Aut summis referens annosam montib ornum
Ingrediturq solo. & caput inter nubila condit:
Talisse uastis infert mezentius armis¬
N uic contra eneas speculatus in agmine longo
Obuuis ire parat: manet in perterritus ille
Hostem magnanimum opperiens & mole sua stat
Atq oculis spacium emensus. quantum satis bastȩ
Dectra mihi de̾us. & telum quod mussȩle libro
N unc adsint: uoueo predonis corpore raptis
I ndutum spolus. ipsum telause tropheum
Aenec. dixit stridentemq. emũius hastam
Iecit at illa uolans clipeo est excussa ꝓculq
S ternitur infelix alieno uulnere: cȩluonq
Aspicit & dulcis moriens reminiscitur argos:
t um̃pius eneas hastam iacit: illa ꝑorbem
Tranfut intextum tauris opls. pͥnaq sedit
Inguine sed ures haud pertũl it õcius ensem
Aeneas. uso tyrrheni sanguine lȩtus
Eripit a felore. & trepidanti ferudus instat

Expanded text:
stagna viam scindens, umero supereminet undas stagna viam scindens, umero supereminet undas aut summis referens annosam montibus ornum ingrediturque solo et caput inter nubila condit: talis se vastis infert Mezentius armisa Aeneas, speculatus in agmine longo, obvius ire parat. Manet imperterritus ille, hostem magnanimum opperiens, et mole sua stat; atque oculis spatium emensus, quantum satis hastae: Dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint! Voveo praedonis corpore raptis indutum spoliis ipsum te, Lause, tropaeum Aeneae. Dixit stridentemque eminus hastam iecit; at illa volans clipeo est excussa proculque Sternitur infelix alieno volnere caelumque aspicit et dulcis moriens reminiscitur Argos tum pius Aeneas hastam iacit: illa per orbtransit intextum tauris opus imaque sedit inguine, sed viris haud pertulit. Ocius ensem Aeneas, viso Tyrrheni sanguine laetus, eripit a femine et trepidanti fervidus instat.
Abbreviated transcription (Latin):
Oili dura quies oculos & ferreus urguet
Somnus. ineternum clauduntur lumina noctem.
Cȩdicus alcathonum obtruncat. sac̾rator hrdaspem
Partheniumq rapo & predurum uiribus orsen
Messapus cloniumq. Eycaoniumq erychanten:
Illum infrenis equi lapsu tellure iacentem:
Hunc̃ pediten pedes. & licius ꝓcesserat agis
Quem tanien haud ex pers ualerus uirtutis auitȩ
Deicit: at thronum saluis. salumꝗ. ne alces:
Iñ signis iaculo & longe fallente sagita:
Lam grauis ȩquabat luctus. & mutua mauors
Tunera : cedebant pariter. pariterq ruebant
Uictores uictiq neq his fuga nota neq illis
Dii iouis intectis iram miserantur inanem
Amborum &. tantos mortalib esse labores
HINIE uenus hine coͣntra spectat saturnia uino
P allida tisiphones media inter milia. sęuit.
At uero ingentem quatiens mezentius hastam
Turbidus ingreditur campo. quam magnus orion
Cum pedes incedit medu ꝑ maxima nerei

Expanded text:
olli dura quies oculos et ferreus urget olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam clauduntur lumina noctem. Caedicus Alcathoum obtruncat, Sacrator Hydaspen Partheniumque Rapo et praedurum viribus Orsen, Messapus Croniumque Lycaoniumque Erichaeten, illum infrenis equi lapsu tellure iacentem, hunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis, quem tamen haud expers Valerus virtutis avitae deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces insidiis, iaculo et longe fallente sagitta. Iam gravis aequabat luctus et mutua Mavors funera: caedebant pariter pariterque ruebant victores victique, neque his fuga nota neque illis. Di Iovis in tectis iram miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse laboreshinc Venus, hinc contra spectat Saturnia Iuno, pallida Tisiphone media inter milia saevit. At vero ingentem quatiens Mezentius hastam turbidus ingreditur campo. Quam magnus Orion, cum pedes incedit medii per maxima Nerei
Abbreviated transcription (Latin):
In pastus specula alta leo ceu sepe ꝑ agrans
Suadet enim uesana fames. si forte fugacem
Consperit capream. aut surgentẽ incornua ceruũ.¬
Gaudet hians in mane comasq arrexit. & heret
U isceribus super accumbens. lauit imꝓba teter
Sicͣ ruit in densos alacer mezentius hostis:
S ternitur infelix acron & calcib atram
Tundit humum expirans. infractaq tela cruentat
Atq. idem fugientem haud est dignatus oroden
S ternere. nec iacta cẽcum dare cuspide uulnus
Obuius aduersoq. occurpit. seq iiro iur
C ontulit. haud furto melior sea fortibus armis
Tum suꝑ abiectum posito pede nirus & hasta:
Pars belli hauo tem nenda uiris iacet altis orodes:
Conclamant soci. lȩtum pȩana secuti:
Ille autem ex pirans: non me quicumq es in ulro
Pictor nec longum letabere: te quoq fata
Prospectant paria. atq eadem mox arua tenebis
Ad quem subridens mixta mexentius ira:
N unc morere: ast de me diuum pater atq. hominũre
Uiderit: hoc dicens eduxit corpore telum

Expanded text:
Impastus stabula alta leo ceu saepe peragrans, suadet enim vesana fames, si forte fugacem conspegaudet, hians immane, comasque arrexit et haeret visceribus super accumbens, lavit inproba taeter sic ruit in densos alacer Mezentius hostis. Sternitur infelix Acron et calcibus atram tundit humum expirans infractaque tela cruentat. Atque idem fugientem haud est dignatus Oroden sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: obvius adversoque occurrit seque viro vir contulit, haud furto melior, sed fortibus armis. Tum super abiectum posito pede nixus et hasta: Pars belli haud temnenda, viri, iacet altus Orodes. Conclamant socii laetum paeana secuti. Ille autem exspirans: Non me, quicumque es, inulto, victor, nec longum laetabere: te quoque fata prospectant paria atque eadem mox arva tenebis. Ad quae subridens mixta Mezentius ira: Nunc morere. Ast de me divom pater atque hominum rex viderit. Hoc dicens eduxit corpore telum:
Abbreviated transcription (Latin):
Implicat. eiectoq in cumbit cernuus armo
Clamore bicendunt cȩlum tͣroesq. latiniq:
Aduolat eneas uaginaq eripit ensem
Et suꝑ hec ubi nunc mezentus acer & illa
Effera uis animi: contra trrenus ut auras
Suspiciens hausit cȩlum mentemq receͬpit:
hostis am̾are quid increpitas: mortemq. minaris.&
N ullum incede nefas. nec sic. ad prelia ueni
Nec tecum meus hee pepigit mihi federa lausus
U num hoc ꝑsiqua est uictis uenia hostib. oro
Cporpus humo paciare tegi scio acerba meoꝵ
Circum stare ocia: hunc̃ oro defende furorem
Et me consortem nati concede sepulchro:¬
hȩc loquitur᷑ iuguloq haud inscius accipit ensem
Vndantiq animam diffumdit in armidceruor ei¬

Expanded text:
implicat eiectoque incumbit cernuus armo. implicat eiectoque incumbit cernuus armo. Clamore incendunt caelum Troesque Latinique. Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem et super haec: Ubi nunc Mezentius acer et illa effera vis animi? Contra Tyrrhenus, ut auras suspiciens hausit caelum mentemque recepit: Hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? Nullum in caede nefas, nec sic ad proelia veni, nec tecum meus haec pepigit mihi foedera Lausus. Unum hoc per siqua est victis venia hostibus oro: corpus humo patiare tegi. Scio acerba meorum circumstare odia: hunc, oro, defende furorem et me consortem nati concede sepulchroec loquitur iuguloque haud inscius accipit ensem undantique animam diffundit in arva cruore
Abbreviated transcription (Latin):
Et furus agitatus amor. & conscia uirtus:
A tqrenean magna ter uoce uocauit
Aeneas agnouit eum lȩtusq. precatur.
Sicpater ille deum faciat. sic altus amollo
Incĩpias conferre manum
Tantum effatus. & infecta: obuius hasta: supat¬
Ille autem: quid me erepto seuessime nͣato:
Terress hec uia sola fuit qua ꝑdere posses
Nec mortem horremus. nec diuum parcimus ulli
Desine: nam uenio moriturus. & hec tibi porto
Dona pͣrius dixit. telumq intorsit in hostem.
Inde aluid suꝑ atq. aliud. sigitq uolatq
Inigenti gioo sed sustinet aureus umbo
Ter circum adstantem leuos equitauit in orbes
Tela manũ iaciens. ter secum trouis heros
In manem aerato circum fert tegmine siłuam:
Inde ubi tot traxisse moras. tot spicula tedet
U ellere. & urguetur pugna congressus iniqua.
Multa mouens animoiam tandem erumpit. & inter
Bellatoris equi caua timpora conicit hastam:
Tollit se arrectum quadrupes & calcib auras
Uerberat. effusumq eq̃uitem suꝑ ipse secutus

Expanded text:
et furiis agitatus amor et conscia virtus. Atque hic Aenean magna ter voce vocavit. Aeneas agnovit enim laetusque precatur: Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, incipias conferre manum. Tantum effatus et infesta subit obvius hasta. Ille autem: Quid me erepto, saevissime, nato terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. Nec mortem horremus nec divom parcimus ulli. Desine: nam venio moriturus et haec tibi porto dona prius. Dixit telumque intorsit in hostem; inde aliud super atque aliud figitque volatque ingenti gyro, sed sustinet aureus umbo. Ter circum adstantem laevos equitavit in orbes tela manu iaciens, ter secum Troïus heros immanem aerato circumfert tegmine silvam. Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula taedet vellere et urgetur pugna congressus iniqua, multa movens animo iam tandem erumpit et inter bellatoris equi cava tempora conicit hastam. Tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras verberat effusumque equitem super ipse secutus
Abbreviated transcription (Latin):
Nec cuiqͣuam irasci propiusue accedere uirtus.
Sed iaculis. tutisq ꝓcul clamorib instant.¬
Haud aliter iuste quib est merentius ire.
Non ulłi est anĩmus stricto concurre  ferro.
M issib ionge & uasto clamore lacessunt:
Uenerat antiquis corithi definib acron
Graius homo inifectos linquens ꝓfugus himeneos :
Hunc ubi miscentem longe media agmina uidit

Expanded text:
nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus, nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus, sed iaculis tutisque procul clamoribus instanthaud aliter, iustae quibus est Mezentius irae, non ulli est animus stricto concurrere ferro; missilibus longe et vasto clamore lacessunt: enerat antiquis Corythi de finibus Acron, Graius homo, infectos linquens profugus hymenaeos. Hunc ubi miscentem longe media agmina vidit
Abbreviated transcription (Latin):
Concurrunt tyrrene acies. atq omnib uni
Uni odusq. uiro telisq frequentib instant.
Ille uelut rupes uastum quȩ prodit in equor
Obuia uentorum furus ex postaq. ponto
Uim cunctam atq minas ꝑfert celiq marisq
Ipsa in mota manens: prolẽ dolichaonis hebrum
Sternit humi: cum quo latagum palmumq. fugacẽ:
Sed latagum saxo atq ingenti fragmine montis
O ccupatꝰ os faciemq aduersum poplite palmũ
Succiso uolui segnem sinit. armaq lauso
Donat haberẽ humeris. & uerticẽ figere cristasn:
N et non euathen phrygium: paridisq mynanta
Aequalem comitemq una quem nocte teana
In lucem genitori amito dedit & face pregnans
Cisseis regina parim dreat: urbe paterna
Occubat ignarum laurens habet᷑ ora minanta :
Ac uelut ille canum morsu de montib altis
Actus aper multos uesulus quem pinifer annos
Defendit: multosq palus laurentia silua
P astus harundinea. postquã inter retia uentum est
Substitit. infremuitq ferox. & in horruit armos.

Expanded text:
ni, uni odiisque viro telisque frequentibus instant. Ille velut rupes, vastum quae prodit in aequor, obvia ventorum furiis expostaque ponto, vim cunctam atque minas perfert caelique marisque, ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem, sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis occupat os faciemque adversam, poplite Palmum succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso donat habere umeris et vertice figere cristas. Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta aequalem comitemque, una quem nocte Theano in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans Cisseis regina Parin creat: urbe paterna occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. Ac velut ille canum morsu de montibus altis actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos defendit multosve palus Laurentia, silva pastus harundinea, postquam inter retia ventum est, substitit infremuitque ferox et inhorruit armos,
Abbreviated transcription (Latin):
Ferte ratem. seiusq uadis inmittite sirtis. sirtes uoun¬
Quo neq me rutuli. nec conscia fama sequatur:
Hȩc memorans. animũm nunc huc nunc fluctuat lluc
An sese mucrone obtantum de decus amens
I nduat. &crudum ꝑ costqs exigat ensem.
Fluctib an iaciat medus. & litora nando
Curua petat. teuerumq iterũ sereddat in arma:
Ter cõnatus utramq uiam. ter maxima uino
Continuit. iuiuenemq animi miserata repressit:
Labitur alta secans. fluctuq estuq. setundo
Et patͣris antiquam dauni defertur᷑ ad urbẽ
At iouis interea monitis mezentius ardens

Expanded text:
ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis, ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis, quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur. Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc, an sese mucrone ob tantum dedecus amens induat et crudum per costas exigat ensem, fluctibus an iaciat mediis et litora nando curva petat Teucrumque iterum se reddat in arma. Ter conatus utramque viam, ter maxima Iuno continuit iuvenemque animi miserata repressit. Labitur alta secans fluctuque aestuque secundo et patris antiquam Dauni defertur ad urbem. At Iovis interea monitis Mezentius ardens
Abbreviated transcription (Latin):
Ex superatq. moras. & pontis transilit altos:
Uix ꝓͣram attigerat. rumpit saturnia funem.
Auulsamq. rapit reuoluta ꝑ equora nauim:
Illum autem ęneas absentem in pręlia poscit
O bui buinulta uium dim᷑ͤittit corpora morti:
Tum leuis haud ultra latebras iam quęrit imago.
S ed sublime uolans. nubi se in miscuit atre:
Cum turnum medio interea fert ȩquore turbo¬
Respicit ignarus rerum ingratusq salutis.
Et duplices cum uoce manus ad sidera tollit.
Omiupotens genitor tanton me crimine dignum
Duristi. & talis uoliusti ex pendere pęnas ⁊
Quo feror sundẽ abus quȩ ri me fuga quẽ ue reducet᷑
Laurentis neiterum muros aut castra uidebo:
Quid manus illa uirum. qui me meaq arma secuti.
Quosue nefas. omnes infanda morte reliqui
Et nunc palantes uideoꝰ. gemitumq. cadentum
Accͣipio : quid ago. aut qua iam satis ima deiscȩt᷑¬
Terra mihi s uos opotius miserescite uenti
In rupes. insaxa uolens uõs turnus adoro.

Expanded text:
exsuperatque moras et pontis transilit altos. Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem avolsamque rapit revoluta per aequora navem. Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit; obvia multa virum demittit corpora morti: tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago, sed sublime volans nubi se immiscuit atrae. Cum Turnum medio interea fert aequore turbRespicit ignarus rerum ingratusque salutis et duplicis cum voce manus ad sidera tendit: Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum duxisti et talis voluisti expendere poenas? Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit? Laurentisne iterum muros aut castra videbo? Quid manus illa virum, qui me meaque arma secuti? Quosne nefas omnis infanda in morte reliqui et nunc palantis video gemitumque cadentum accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima deerra mihi? Vos O potius miserescite venti: in rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis ꝑ mortes animam sontem ipse dedissem.
Nunc uiuo. neq adhuc homines lucemq. relinquo
S eo linquam: simul hoc dicens attollit in egrum
Se femur: & quanquam ius alto uulnere t ardet
Haud deiectus. equum duci iubet: hoc decus illi
Hoc solasnem erat. bellis hoc uictor abibat
Ommnibus: ad loquitur merentem. & talib infit
Rhebe dui: res siqua diu mortalib ulla est
Uiximus: aut hodie uictor spolia illa cruenta
Et caput ȩneę referes. lausiq dolorum
Ultor eris mecum: aut aperit si nullauiam uis
Occumbes pariter: neq enim fortissime credo
Lussa aliena pati. & dominos dignabere teucros:¬

Expanded text:
omnis per mortis animam sontem ipse dedissem! Nunc vivo neque adhuc homines lucemque relinquo. Sed linquam. Simul hoc dicens attollit in aegrum se femur et, quamvis dolor alto volnere tardet, haud deiectus equum duci iubet. Hoc decus illi, hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat omnibus. Adloquitur maerentem et talibus infit: Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Aut hodie victor spolia illa cruenti et caput Aeneae referes Lausique dolorum ultor eris mecum aut, aperit si nulla viam vis, occumbes pariter; neque enim, fortissime, credo, iussa aliena pati et dominos dignabere Teucros
Abbreviated transcription (Latin):
Colla fouet. fusus ꝓ pexam in pectore barbam
Aulta suꝑ lauso rogitat. multaq. remittit
Qui reuocent. mestiq ferent mandata parentis:
At lausum socis ex animem superarma ferebant
Flentes ingentem. atq. in genti uulnere uctum:
A gnouit longe gemitum. presaga mali mens:
Caitiem multo de format puluere . & ambas
Ad celum tenait palmas. & corpore inheret
Tanta me tenuit uiuendi nate uoluptas
Ut prome hostili paterer succedere dextrȩ
Quem genui : tualne hȩc genitorͣ peruulnera seruor.
Morte tua u̾iuens: heu nunc misero mihi demum
Exitum infelir nunc alte uulnus adacrum

Expanded text:
colla fovet, fusus propexam in pectore barbam; multa super Lauso rogitat multumque remittit qui revocent maestique ferant mandata parentis. At Lausum socii exanimem super arma ferebant flentes, ingentem atque ingenti volnere victum. Agnovit longe gemitum praesaga mali mens: canitiem multo deformat pulvere et ambas ad caelum tendit palmas et corpore inhaeret. Tantane me tenuit vivendi, nate, voluptas, ut pro me hostili paterer succedere dextrae, quem genui? Tuane haec genitor per volnera servor, morte tua vivens? Heu, nunc misero mihi demum exitium infelix, nunc alte volnus adactum
Abbreviated transcription (Latin):
Quecumq est fortuna mea est: me uerius unim
Pro uobis fedus luere & de cernere ferro:¬
Discessere omnes medus spacuimnq dedere :
Et pater ȩneas. audito nomine turni.
Deserit & muros. & summas deserit arces:
Precipitatq. moras omnes. opera omã rumpit
Lȩtitia exultans. horrendumq intonat armis.
Quantus athom. aut quantus erix. aut ipse coruscis
Cum fremit ilicibus quantus. gaudetq niuali
ll ertice se attollens pater appenninus ad auras:
Iam uero & rutuli tertatim ae troes & omi
Conuertere oculos itali. qulq. alta tenebant
Męnia. quiq imos pulsabant ariete muros.
Arma deposuere humeris stupet ipse latinus
Ingentis genitos diuersis partibus orbus
Interse coise uros. & decernere ferro

Expanded text:
est Fortuna, mea est: me verius unum pro vobis foedus luere et decernere ferroDiscessere omnes medii spatiumque dedere. At pater Aeneas audito nomine Turni deserit et muros et summas deserit arces praecipitatque moras omnis, opera omnia rumpit, laetitia exsultans, horrendumque intonat armis; quantus Athos aut quantus Eryx aut ipse coruscis cum fremit ilicibus quantus gaudetque nivali vertice se attollens pater Appenninus ad auras. Iam vero et Rutuli certatim et Troes et omnes convertere oculos Itali, quique alta tenebant moenia quique imos pulsabant ariete muros, armaque deposuere umeris. Stupet ipse Latinus ingentis, genitos diversis partibus orbis, inter se coiisse viros et cernere ferro
Abbreviated transcription (Latin):
Proluit. ant annis soluit sub iapsa uetustas.
Fertur in abrutum magno mons im probus actu
Exultatq solo. siluas. armaenta. uirosq.
Inuoluens setum. disiecta ꝑ agmina turnus¬
C ic urbis ruit ad muros ubi plurima fuso
Sanguine terra madet. striduntq hastilib. aurȩ
s ignificatq manu. & magno sinul incipit ore
Pareite iam rutuli. & uos tela inhibete latini

Expanded text:
proluit aut annis solvit sublapsa vetustas; fertur in abruptum magno mons improbus actu exsultatque solo, silvas armenta virosque involvens secum: disiecta per agmina Turnussic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso sanguine terra madet striduntque hastilibus aurae, significatque manu et magno simul incipit ore: Parcite iam, Rutuli, et vos tela inhibete, Latini
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ubi dicta dedit. cęlose ꝓtinus alto
M isit. agens hiemem nimbo succincta ꝑ auras
Ilacamq aciem. & laurentia castra petuuit.
Tum dea nube caua tenuem sine uirib umbram
Infaciem eneȩ u̾isu mirabile monstrum

Expanded text:
ec ubi dicta dedit, caelo se protinus alto misit, agens hiemem nimbo succincta per auras, Iliacamque aciem et Laurentia castra petivit. Tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram in faciem Aeneae, visu mirabile monstrum
Abbreviated transcription (Latin):
Dardaniis ornat telis. dipeumq ibasq.¬
Duuni adsimulat capitis. datmania uerbiauen¬
Dãt sine mente sonum. gressus effingit euntis:

Expanded text:
Dardaniis ornat telis clipeumqni adsimulat capitis, dat inaniadat sine mente sonum gressusque effingit euntis
Abbreviated transcription (Latin):
Morte obita Qualis fama est uolitare siguras.
Aut quȩ sopitos ludunt insomnia sensus
At primas lęta ante acies exultat imago
Inritatq. uirum telis & uoce lacessit
Instat cui turnus. stridentemq eminus hastam
Conicit: illa dato uertit uestigia tergo
Tum uero ęnean ut auersum cedere turnus
Credidit atqͣ animo spẽ turbidus hausit in anem.

Expanded text:
morte obita qualis fama est volitare figuras aut quae sopitos deludunt somnia sensus. At primas laeta ante acies exsultat imago inritatque virum telis et voce lacessit. Instat cui Turnus stridentemque eminus hastam conicit: illa dato vertit vestigia tergo. Tum vero Aenean aversum ut cedere Turnus credidit atque animo spem turbidus hausit inanem
Abbreviated transcription (Latin):
Itt pasuetes s io labrum paruoq assueta uiuen
A ut ratris terram domat. aut quatit oppidabel
Omneseuum ferro teritur uersaq uudencun

Expanded text:
At patiens operum parvoque adsueta iuventus aut rastris terram domat aut quatit oppida bello. Omne aevum ferro teritur, versaque iuvencu
Abbreviated transcription (Latin):
L uñq. deum infernam. & duri sacraria ditis:
Audiat hȩc genitor. qui fȩdera fulmne sancit
Tangoꝰ aras. medios ignis & numina testor.
N ulla dies pacem hanc italis. nec federa rumpet.
Quo rescumq cadent nec meuis ulla uolentem
Auertet: non si tellurem effundat in undas
Diluuio miscens. cȩlumue intartara soluat.
Ut sceptrum hoc dextra sceptrumnã forte gerebat
Numquã fronde leui fundet uirgulta nec umbras
Cum semel esiluis. imo destirpe recisum
Matre carct᷑. posuitq comas & brachia ferro ma
Olim arbos nunc artificis manus ȩre decoro
Inclusit patribq. dedit gestare latinis:
Talib interse firmabant fȩdera dictis
Conspectu in medio ꝓcerum tum rite sacratas

Expanded text:
vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit. Tango aras, medios ignis et numina testor: nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet, quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem avertet, non, si tellurem effundat in undas diluvio miscens caelumque in Tartara solvat; ut sceptrum hoc dextra sceptrum nam forte gerebat numquam fronde levi fundet virgulta nec umbras, cum semel in silvis imo de stirpe recisum matre caret posuitque comas et bracchia ferro, olim arbos, nunc artificis manus aere decoro inclusit patribusque dedit gesture Latinis. Talibus inter se firmabant foedera dictis conspectu in medio procerum. Tum rite sacratas
Abbreviated transcription (Latin):
Lam mepͥior iam diua precor. tuq inlite mauors
Cuncta tuo qui bella pater sub numine torques:
Fontesq fluuiosq uoco. quȩqͣ. ȩtheris alti
Religio. & quȩ celureo sunt numina ponto
Cesserit ausonio si fors uctoria turno.
Conuenit euandri uictos discedere ad urbem
Cedet uilus agris. nec post arma ulla rebelles
Aeneade referent. ferroue hȩc regna lacessent.¬
Sin nostrum adnuerint nobis uictoria martẽ
Ut pocius reor. & pocus du numine firment.
Non ego nec teueris italos parere iubebo
Nec mihi regna peto. parib selegib ambȩ
Inuicte gentes. ȩterna infedera mittent:
Sacra deos que dabo socer arma latinus habeto
Imperium sollempne socer. mi menia teucri¬
Constituent. urbiq dabit laumia nomen:
Sicͣ prior ȩneas. sequitur tum deinde latinus
uspiciens celum tenditq. ad sidera dextram:
Hȩc eadem ȩnea. terram. mare. sidera uiro
Latoneq. genus duplex. ianumq. bifrontem.

Expanded text:
iam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors, iam melior, iam, diva, precor, tuque inclute Mavors, cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques; fontisque fluviosque voco, quaeque aetheris alti religio et quae caeruleo sunt numina ponto: cesserit Ausonio si fors victoria Turno, convenit Evandri victos discedere ad urbem, cedet Iulus agris, nec post arma ulla rebelles Aeneadae referent ferrove haec regna lacessent,sin nostrum adnuerit nobis Victoria Martem ut potius reor et potius di numine firment, non ego nec Teucris Italos parere iubebo nec mihi regna peto: paribus se legibus ambae invictae gentes aeterna in foedera mittant. Sacra deosque dabo; socer arma Latinus habeto, imperium sollemne socer; mihi moenia Teucconstituent, urbique dabit Lavinia nomen. Sic prior Aeneas; sequitur sic deinde Latinus suspiciens caelum tenditque ad sidera dextram: Haec eadem, Aenea, terram mare sidera iuro Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem
Abbreviated transcription (Latin):
Ad celerã. & fratrem siquis modus eripe mort
Aut tubella cie. conceptumq. excute fȩdus aniane uolon¬
Auctor ego audendi: sic exortata reliquit
Incertam & tristi turbatã uulnere mentis
Interea reges ingenti mole. latinus
Quadri uigo uehitur curru. cui timpora circum
Auratibis sex radu fulgentia cingunt
Solis aui spetimen. bigis it turnus or albis
B ina manu lato crispans hastilia ferro
Hinc pater eneas romanȩ stirpis origo¬
Sidereo flagrans clipeo. & celestib armis.
Et iurta ascanius. magne spes altera romȩ
Procedunt castris. puraq in ueste sacerdos
Setigeri fetum suis. intonsamq bidentem
Attulit. ad mouitq. pecus flagrantib aris:
Illi adsurgentem conuersi lumina solem.
Dant fruges manibus salsas & timpora ferro
Summa notant pecudum. paterisq. altaria libant.
Tum pius eneas stricto sic ense precatur
Esto nunc sol testis. & hec mihi terra uocanti.
Quam ꝓpter tantos potui ꝑferre labores.
Et pater omni potens & tusa turnia uino

Expanded text:
celera et fratrem, siquis modus, eripe morti, aut tu bella cie conceptumque excute foedus: auctor ego audendi. Sic exhortata reliquit incertam et tristi turbatam volnere mentis. Interea reges, ingenti mole Latinus quadriiugo vehitur curru, cui tempora circum aurati bis sex radii fulgentia cingunt, Solis avi specimen; bigis it Turnus in albis, bina manu lato crispans hastilia ferro; hinc pater Aeneas, Romanae stirpis origosidereo flagrans clipeo et caelestibus armis, et iuxta Ascanius, magnae spes altera Romae, procedunt castris, puraque in veste sacerdos saetigeri fetum suis intonsamque bidentem adtulit admovitque pecus flagrantibus aris. Illi ad surgentem conversi lumina solem dant fruges manibus salsas et tempora ferro summa notant pecudum paterisque altaria libant. Tum pius Aeneas stricto sic ense precatur: Esto nunc Sol testis et haec mihi Terra vocanti, quam propter tantos potui perferre labores, et pater omnipotens et tu Saturnia coniunx,
Abbreviated transcription (Latin):
obseruat. Caꝑtm̃ & iginus hoc loco dnt̃ lectionẽ
ab umbilico usq. ad pedes tegunt᷑ pudenda poparũ¬
drõ de uinone diuã respiciens ethimologiam
Nã in oratio legimus sub diuo moreris uicti a
nihil miserantis orci .i. sub aere quẽ constat et̃
iunonẽ. Deus aut̃ ł dea generale ẽ om̃ib s qđ
dutus ẽ qđ om̃is religio sit timori

Expanded text:
oterunt. Caper tamen et Hyginus hoc loco dicunt lectionem ab umbilico usque ad pedes prope teguntur pudenda poparudixit de Iunone divam, respiciens etymologiam: nam in Horatio legimus "sub divo moreris victima nil miserantis Orci" , id est sub aere, quem constat esse Iunonem. deus autem vel dea generale nomen est omnibudictus est, quod omnis religio sit timori
Abbreviated transcription (Latin):
Nos patriã amissa. dominis parere suꝑbis
Cogemur. qui nunc lenti consedimus arius:
t alibus incensa est iuuenum sententia dictis
lam magis atq magis serpitq ꝑ agmina murmur
Ipsi laurentes mut̾ati. ipsiqͣ. latini
& qui iam requiem pugnȩ rebusq salutem

Expanded text:
nos patria amissa dominis parere superbis nos patria amissa dominis parere superbis cogemur, qui nunc lenti consedimus arvis. Talibus incensa est iuvenum sententia dictis iam magis atque magis, serpitque per agmina murmur; ipsi Laurentes mutati ipsique Latini. Qui sibi iam requiem pugnae rebusque salutem
Abbreviated transcription (Latin):
In flamam iugulant pecudes & uiscera uiuis
Eripunt. cumulantq. oneratis lancibus aras
At uero rutulis impar ea pugna iuderi
Lam dudum & uario misceri pectora motu.
Tum magis ut prõpius cernunt non iurib ȩquis
Aduiuat. in gressu tacito ꝓgressus. ad aram
Suppliciter uenerans demisso lumine turnus:
Tabentesq genȩ & iuiuenili in corpore pallor.
Quem simul ac uiturna soror crebrescere uidit
Sermonem. & uulgi uariare labantia corda.
In medias acies formam ad simulata camerti
Cui genus aprõauis ingens. clarumq paternȩ
Nomen erat uirtutis & ipse acerrimus armis.
In medias dat sese acies. haud nescia rerum
Rumoresq serit uarios. ac talia fatur:
Non pudet orutuli ꝓcunctis talibus unam.
Obiectare animams numeronean uirib equi
N on sumus en omnes & troes & arcades hi sunt
Fatalisq manus infensa & ruria turno:
U ix hostem alterni si congrediamur habemus:
Iulẽ quidem ad superos quorumse deuouet aris
Succedet fama uiuusq per ora feretur.

Expanded text:
in flammam iugulant pecudes et viscera vivis eripiunt cumulantque oneratis lancibus aras. At vero Rutulis inpar ea pugna videri iamdudum et vario misceri pectora motu; tum magis, ut propius cernunt non viribus aequis. Adiuvat incessu tacito progressus et aram suppliciter venerans demisso lumine Turnus tabentesque genae et iuvenali in corpore pallor. Quem simul ac Iuturna soror crebrescere vidit sermonem et volgi variare labantia corda, in medias acies, formam adsimulata Camerti, cui genus a proavis ingens clarumque paternae nomen erat virtutis, et ipse acerrimus armis, in medias dat sese acies haud nescia rerum rumoresque serit varios ac talia fatur: Non pudet, O Rutuli, pro cunctis talibus unam obiectare animam? Numerone an viribus aequi non sumus? En omnes et Troes et Arcades hi sunt fatalesque manus, infensa Etruria Turno: vix hostem, alterni si congrediamur, habemus. Ille quidem ad superos, quorum se devovet aris, succedet fama vivusque per ora feretur:
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ebur. uel mirta rubent ubi lilia multa
Alba rosa tales uirgo dabat ore colores
Iilum turbat amor figitq. in uirgine uultus.
Ardet in arma magis. paucisq asfatur amatã.
Ne queso ne me lacrimis. neue omine tanto
Pro sequere. induri certamina martis euntẽ
O mater. neq enim turno mora libera mortis.
Nuntius hȩc id mon. phrygio mea dicta t̾yranno
Haud placitura refer: cum primum erastina cȩlo

Expanded text:
siquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa alba rosa: talis virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitque in virgine voltus: ardet in arma magis paucisque adfatur Amatam. Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto prosequere in duri certamina Martis euntem, O mater; neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno haud placitura refer: cum primum crastina caelo