comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudine deo: ñ qͦmͦ ei seruiat. Qͥ
autẽ cum uxore est sollicitꝰ est de his que
nitudo est in domo: uxor tristis.⁊ diuisus
est non nataͣ s actu: qr partim deo. partĩ
seruit mundo. Et similit̾ mulier innup

Expanded text:
chritudine Deo, non quomodo ei serviat. Qui autem cum uxore est, sollicitus est de his quae  Magna enim amaritudo est in domo uxor tristis, et divisus est, non natura, sed actu, quia partim Deo, partim servit mundo. Et similiter mulier innup
Abbreviated transcription (Latin):
maneat: Ne qͥs autẽ forte diceret qd̃
soł chorinchiis. ⁊ ñ cetĩs fidelibꝰ hoc p̃¬
dicaret: ait. ⁊ hoc ita p̃dico in ur̃a eceli¬
a sicut in om̃ib eccłus hoc est uͥq do¬
ceo. Tenendũ ẽ gͦ nob̾: qd̾ om̃s tenent.
Cirtũcisus. Qĩ. In eo statu potest qͥsq
manere .s. conuigii. sicut et in cet̾is q̃
saluti impedimentũ non affer̃t. ut ũ¬
bi gra si aliqͥs cͥcuncisus uocatꝰ ẽ ñ ad¬
ducat .i. non cogat᷑ adducere p̃putium

Expanded text:
ceret quod solis Corinthiis, et non caeteris fidelibus hoc praedicaret, ait: Et hoc ita praedico in vestra Ecclesia, sicut in omnibus Ecclesiis, hoc est ubique, doceo. Tenendum est ergo vobis quod omnes tenent. Circumcisus. Quasi dicat: In eo statu potest quisque manere, scilicet conjugii, sicut in caeteris, quae saluti impedimentum non afferunt, ut verbi gratia, si aliquis circumcisus vocatus est, non adducat, id est non cogatur adducere
Abbreviated transcription (Latin):
itaq bonũ est mulierẽ si tang̃e. qd̾ de¬
let om̃is fideł pͥncipalit obseruare:
iñ si quis adhuc plus est de sua infir¬
imitate sollicitꝰ. qmͣ de dñi uͭtute se¬
curꝰ. si continentiã ñ uouit. uxore uta
ts quia nuptie tales ẽẽ ñ posunt.
quales pͥmoꝵ hominũ ẽẽ potuerunt:
sint tales quaies scõꝵ pr̃m fuerut.
ut carns concupiscentie. que neccio
ẽ incorꝑe mortis huiꝰ ñ seruat᷑. sed¬

Expanded text:
itaque bonum est mulierem non tangere, quod debet omnis fidelis principaliter observare. Tamen si quis adhuc plus est de sua infirmitate sollicitus quam de Domini virtute securus, si continentiam non novit, uxore utatur. Sed quia nuptiae tales esse non possunt quales primorum hominum esse potuerunt, sint tales quales sanctorum patrum fuerunt, ut carnis concupiscentiae quae necessario est in corpore mortis hujus non serviat
Abbreviated transcription (Latin):
etiã qd non filioꝵ ꝓcreandoꝵ: s in¬
firmitatis ⁊ incontinentie causa
expetit. uł ille de matͥmonio uł il¬
la ñ sibi alt̾utrũ negent. ne ꝑ hoc
incidant indampnabiles corrup¬
telas. Redd̾e enim debitũ conuiga¬
le nuisiꝰ ẽ cͥminis. Exig̃e aũ uitͣ ge¬
ũandi nec̾citatẽ: cuipe uenialis.
Fornicari aũ uł mechari: punien¬
ꝑis ħt: gͦ nolite traudare inuicẽ
aduit̾ii. ħ id̾o dicit apłe: ut conue¬
niant in re uxoria. ne dissensio
gesiet fornicatioem. Nolte dico:
ũ forte ex consensu ad tp̃s. ẜ ut¬
ex condicto abstineatis: ꝓpter gr̃aꝵ
actiones. Unde subdit. Ut uacetis expe¬
dituis or̃omi. Nt enĩ misereat᷑ deus:
mundius exorandꝰ ẽ. Et si munda sint
coniugia: tñ etiã alicitis abstinend̾ ẽ.
ut facilius ad effc̃m declucat᷑ orõ. Et

Expanded text:
etiam quod non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles corruptelas. Reddere enim debitum conjugale nullius est criminis; exigere autem ultra generandi necessitatem, culpae est venialis; fornicari autem vel moechari punienporis habet, ergo nolite fraudare invicem, id adultniant in re uxoria, ne dissensio generet fornicationem. Nolite dico, nisi forte ex consensu ad tempux condicto abstineatis propter gratiarum actiones, unde subdit, ut vacetis expeditius orationi. Ut enim misereatur Deus, mundius exorandus est. Et si munda sint conjugia, tamen etiam a licitis abstinendum est, ut facilius ad effectum deducatur oratio. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cuipam. Concupiscentie uͦ satiande s
tuñ cũ coniuge ħt culpã: ꝓpt̃ thori fide
uenialẽ. Item. ħ qd̾ coniugati uictiꝯ
cupiscentia utunt᷑ inuicẽ utt᷑ necc̃tta¬
tem lib̾os ꝓcreandi: ponã in his ꝓ qͥb
ħt coitꝰ excusatioem. Uñcdr᷑. Om̃is uele¬
meus amator ꝓpͥe uxoris: ad uit̃ ẽ. Con¬
tingit autẽ sepe contrabi coniugil
inquo ħ bona ñ reꝑuit᷑: quia nec fideᷤ
seruatur. nec ꝓles religio  educat᷑. ħ
de his sufficiant. Qiͣ. fornicatio fugien¬
q̃se muuerẽ. Propt̃ fornicationẽ aũ Qi

Expanded text:
satiandae, sed tamen cum conjuge, habet culpam, propter thori fidem, venialem. Item, quod conjugati victi concupiscentia utuntur invicem ultra necessitatem liberos procreandi, ponam in his pro quihabet coitus excusationem. Unde dicitur: Omnis vehemens amator propriae uxoris, adulter est. Contingit autem saepe contrahi conjugium, in quo haec bona non reperiuntur: quia nec fides servatur, nec proles religiose educatur. Haec de his sufficiant. Quasi dicat: Fornicatio fugiengere mulierem, propter fornicationem. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone autẽ legitime ad matͥmoniũ ft̃:
iuxta institutoẽm eccłie. Alie uamq
fuere legitume in exordio nr̃e originis:
⁊ ante legẽ moy si. Alie sub lege: alie
in tp̃r gr̃e. Item in pͥmitiua eccłia q̃dã
erant legitime: que mͦ non st̃. Et eaꝵ¬

Expanded text:
Personae autem legitimae ad matrimonium sunt, juxta institutionem Ecclesiae. Aliae namque fuere legitimae in exordio nostrae originis, et ante legem Mosi. Aliae sub lege, aliae in tempore gratiae. Item in primitiva Ecclesia quaedam erant legitimae, quae modo non sunt; et ea
Abbreviated transcription (Latin):
non peccat: si nubat. Matͥmonii dut̃
efficiens causa est: consensus marita
p̃p. sufficiat solus scł̾m legeseoꝵ con¬
sensus. de quoꝵ quaꝵq coniunctioĩb
agit᷑: qͥ si solus in nuptiis defu̾it. ce̾taetiã
tum ip̃o celebrata coitu. frustrant᷑. Nñ

Expanded text:
non peccat, si nubat. Matrimonii autem efficiens causa est consensus maritalpapae: Sufficiat solus secundum legem eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur. Qui si solus in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tior. qd̃ a falsariis dicit᷑ eẽ appositũ.
Nam ceteris. Postqmͣ egit de coniugio
fideliũ: tͣnsit ad imparia coniugia. Qi.¬
initio eccłie contigit. cũ ennͣgłiũ gen¬
delis ouersus ad fidem in coniugio. ht u¬
xorem infidelem. ⁊ hec consentit habita
p̃cipit apłc: s consulit. ut si quis alit̃ a-¬
gat: non sit tͣnsgressor. sicut ⁊ ptꝰ. ⁊ de uͥgi¬
nib consulit. Monet gͦ qd̃ est lucrandi
occasio. cũ possit licite relinquere: sed ñ
expedit. Tunc enĩ non expedit id qd̾ licitũ
est: qnͣdo ꝑmittic᷑ qͥd̾ s usus ip̃ius potes¬
tatis. aliis affert impedimentũ salutis.
ne fiat suadet consilio caritatis. ut nemo
in ea re iussionis neccitate teneat᷑: s con¬
silii uoluntate libere faciat. Hoc gͥ mͥ ui
enĩ fidelis licite potest relinq̃re infidelẽ.
ydolatͥa enĩ ⁊ quelib noxia suꝑsticio for¬
nicatio est. Et dñs causa fornicationis ꝑ¬

Expanded text:
tior. Quod a falsariis dicitur esse appositum. tior. Quod a falsariis dicitur esse appositum. Nam caeteris. Postquam egit de conjugio fidelium, transit ad imparia conjugia. Qinitio Ecclesiae contingit, cum Evangelium gendelis conversus ad fidem in conjugio, habet uxorem infidelem, et haec consenserit habitpraecipit Apostolus, sed consulit, ut si quis aliter agat non sit transgressor, sicut et post de virginibus consulit. Monet ergo quod est lucrandi occasio, cum posset licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert impedimentum salutis, ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea remissionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Hoc ergo mihiConjux enim fidelis licite potest relinquere infidelem. Idololatria enim et quaelibet noxia superstitio fornicatio est, et Dominus causa fornicationis p
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. oetãs uͦ uniu̾sas molestias si que
forte extiterint: iubet ꝓfide coniuga
li ⁊ ꝓcastitate fortit̾ sustineri. Et no¬
ta qd̾ aliud est discedere: aliud ex cõ¬
muni osensu continere. Illud enĩ ma¬
lũ est hoc bonũ: ⁊ dicit᷑ hoc de coniugi¬
o ubi ut̃q fidelis est. Qd̃ si discesserit.¬
Qĩ. No discedat. qd̾ si discesserit .s. cau¬
sa formcationis: precipio manere
inuptam uiro uiuente aut recon¬
bere. et similit̃ uir non dimittat uxorẽ
suam nisi causa fornicationis. p̃ter qm
non debet uir dimittere uxorem: qr fa¬
ceret eam mechari. qd̾ si illa est adul¬
tera: ip̃e nonfacit s adulterã dimittit
Supplendũ est hoc qd̾ de uxore p̃misit.
scilicet qd̾ si dimiserit: ne ducat aliã
uł reconciliet᷑ uxori. Simił enĩ forma:
seruat᷑ inuiro et muliere. Ambrosiuᷤ
tñ dicit idõ ñ subdit hoc deuiro sicut de
muliere: qr licet uiro aliam ducere.
qr inferior non oĩo hac lege utit᷑: qͣ po¬

Expanded text:
eras vero universas molestias, si quae forte exstiterint, jubet pro fide conjugii, et pro castitate fortiter sustineri. Et nota quod aliud est discedere, aliud est communi consensu continere. Illud enim malum est, hoc bonum; et dicitur hoc de conjugio, ubi uterque fidelis est. Quod si. Quasi dicat: Non discedat, quod si discesserit, scilicet causa fornicationis, praecipio manere innuptam, viro vivente, aut reconbere. Et similiter, vir non dimittat uxorem suam, nisi causa fornicationis. Praeter quam non debet vir dimittere uxorem, quia faceret eam moechari. Quod si illa est adultera, ipse non facit, sed adulteram dimittit. Supplendum est hic quod de uxore praemisit, scilicet quod si dimiserit, ne ducat aliam, vel reconcilietur uxori. Similis enim forma servatur in viro, et in muliere. Ambrosius tamen dicit: Ideo non subdit hoc de viro sicut de muliere, quia licet viro aliam ducere, quia inferior non omnino hac lege utitur qua po
Abbreviated transcription (Latin):
Couiuigiũ itaq siue matͥmoniũ: est
maritał coniunctio maris ⁊ femine
nit̾ legitimas ꝑsonas. indiusdualem
utte consuetudinẽ retinens. Hac dũ
descͥptiõe matͥmoniũ fideliũ ac legiti¬
moꝵ tm̃ inciudit᷑. et est bona res con¬
iugiũ. Est enim unũ de sacͣmentis
eccłie teneriᷤ imaginẽ conunctiõis

Expanded text:
onium, est maritalis conjunctio maris et feminae inter legitimas personas, individualem vitae consuetudinem retinens. Hac autem descriptione matrimonium fidelium ac legitimorum tantum includitur, et est bona res conjugium. Est enim unum de sacramentis Ecclesiae, tenens imaginem conjunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
horrent uolo autẽ. Qĩ. Hoc indulgeo
s tñ uolo om̃s hoĩes eẽ castos sicutmne¬
ip̃m. Qntũ ad beniuolũ ⁊ sollicitũ ma¬
ꝯistrũ ꝑtinet: om̃s tales si fieri poss uole¬
bat eẽ sicut se ip̃m .i. continentes. S et¬
si non sint om̃s casti: habent tam̃ alia
quib salu ari posst̃. Qd̃ ita ait s unꝰqͥsq

Expanded text:
 Volo autem. Quasi dicat: Hoc indulgeo. Sed tamen volo omnes homines esse castos sicut meipsum. Quantum ad benevolum et sollicitum magistrum pertinet, omnes tales, si fieri posset, volebat esse sicut seipsum, id est continentes. Sed etsi non sint omnes casti, habent tamen alia quibus salvari possunt, quod ita ait: Sed unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
scõs habetis qͥ iudicabunt: indigm estiᷤ
qͥ uidicetis de istis minimis: qi Non.
cabimꝰ etiã angłos apostatas. qͥ cũ eẽnt
treati digni .i. in dignitate: tũ lapsi st̃.
cũ isti fragiles stent. Et ideo etiã angłi
iuidicabunt᷑: quia impugnantes scõs
uicti sunt ab eis. Nescitis uosħ .s. qd̾ an¬

Expanded text:
sanctos habetis qui judicabunt, indigni estis qui judicetis de istis minimis. Quasi dicabimus etiam angelos apostatas, qui cum essent creati digni, id est in dignitate, tamen lapsi sunt, cum isti fragiles stent, et ideo etiam angeli judicabuntur, quia impugnantes sanctos, victi sunt ab eis. Et nescitis vos hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
destruet. Nx ita. Om̃ia licent. Premittit
hic apłc qͥd postea pieniꝰ acturꝰ ẽ. Dicit e¬
nĩ qͥa sibi ucet ab his sumptꝰ acciꝑe: sic̃
alii aplĩ accipiebant a subclitis siis. S
qm̃ sciebat ꝑseudo occõnem querere ac¬
cipiendi. noluit ab his accipe: ne causa
uidet᷑. ꝓpter ub̾tatem concessi arbitrii:
n apł̾m dixisse. qd̾ om̃ia liceant s ñ ex¬

Expanded text:
t hic Apostolus quod postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causvidetur propter libertatem concessi arbitrii hoc Apostolum dixisse, quasi omnia liceant, sed non ex
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ agit .i. qͥ coritinet. Inimo peccat
qͥ sic agit: quia. aliqͣ cuipa ẽ ibi. s
leuis. Propt̃ huiꝰmͦ pecca. oportet noᷤ¬
cotidie crebroq dare ad ł̾um: ⁊ dic̃e.
Dimitte nob̾ debita nr̃a. ⁊ c̃. Nongͦ iid̾
ꝑmittit᷑ infirraitati: aliud qd̃ precip᷑
fidei. ꝙ ostend̾: ex eo qd̃ ait. ħ dico soł¬

Expanded text:
aliter agit, id est qui continet, imo peccat qui sic agit. Quia aliqua culpa est ibi, sed levis. Propter hujusmodi peccata, oportet quotidie crebroque orare Dominum et dicere: Dimitte nobis debita nostra, etc. Non ergo illud permittitur infirmitati, aliud quod praecipitur fidei. Quod ostendit ex eo quod ait, hoc dico s
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nit a massa ꝑlitoꝵ: Nuiius nͥ deus. Co¬
ius ip̃e: seꝑat te a ꝑditis. S quia homo
inflatꝰ poss responde ue uoce uł cogitõe
et dicere. disc̾uit me fides mea ⁊ or̃o mea.
ut credat qd̃ quicqͥd boni ħt: gr̃a sal¬
uatoris accepit. Sciendum etiã. qd stc̃
sicut tem̃ariũ uidiciũ ꝓhibuit: ita
hic auud genꝰ arrogantie amou̾e condi¬
t᷑ .s. ne homo suꝑbiat ꝓpter auqͣm g̾rã
a deo sibidatã. putans se eam hr̃e a

Expanded text:
rnit a massa perditorum? nullus, nisi Deus solus ipse separat te a perditis. Sed quia homo inflatus posset respondere, vel voce, vel cogitatione, et dicere: Discernit me fides mea, et oratio mea, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genus arrogantiae admonere cont ne homo superbiat propter aliquam gratiam a Deo sibi datam, putans se eam habere, a
Abbreviated transcription (Latin):
tinentiã uram. neoccõ det᷑ diabolo tͣhen¬
cludat. ñ ut ad meliorẽ uitã tendenti¬
b. it̾ claudat. Et quia apłe clix̾at uuꝰ¬
quisq hãt suã ⁊ queq suũ. ⁊ it̾m reu̾ti¬
mini. ne uid̾et᷑ ħ p̃cipiendo clixisse: sub

Expanded text:
tinus ne occasio detur diabolo trahencludat, non ut ad meliorem vitam tendentibus iter claudat. Et quia Apostolus dixerat, unusquisque habeat suam, et quaeque suum, et item revertimini, ne videretur hoc praecipiendo dixis
Abbreviated transcription (Latin):
infirmantiũ negotia fuuditꝰ deserant.
s ħ aliis qͥb dignũ est tractanda com¬
mittant: uł ꝑ segerant. Sic non est.
deles:. oͣ. Est utiq int̾ uos sapiens:
cum ait. Sic non ẽ int̾ uos sapiens Seqͣ.
Iam qd̾.&ͣ. Quia ꝯtentiose ⁊ apud infi¬
deles ur̃a repetitis non simpłr: iamqͥd̾

Expanded text:
infirmantium negotia funditus deserant; infirmantium negotia funditus deserant; sed haec aliis quibus dignum est tractanda committant vel per se gerant. Sic non est. dicat: Est utique inter vos sapiens qcum ait, sic non est inter vos. VERS.i dicat: Quia contentiose et apud infideles vestra repetitis non simpliciter. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
Cõ .i. aliqͦs sapientes qͥ tñ sunt mio¬
ris m̃tti. Apłi enĩ p̃dicando cͥcueun¬
tes: taub non uacabarut. Sapienteᷤᷤ
gͦ qui iuiocis consistebant fideles
⁊ saucti. ñ qui hãc atq hac ꝓpter e¬
uͣngłm discurrebant: taluĩ negõꝵ¬
ẽẽ examinatores uoluit. a quib noᷤ
excusare non possumꝰ. et si uelimꝰ.¬
Xpm̃ enĩ testẽ inuoco. qm̃i mallẽ ꝑ
singłos dies certis horis manib aͥͭ
ad legend̾. ⁊ orandum. uł aͣgendũ ali¬
quid de diuinis litt̃is: qmͣ tumuituo¬
sissimas ꝓlixitates causaꝵ pati de
negociis sciarib. us iudicando dirĩ¬
dis. uł int̾uemiendo p̃cidendis. Dico con¬
examment. qͥ extĩoꝵ reꝵ sapiãm ꝑceꝑ¬
unt. Qui autẽ spũdub donis ditati
sunt: frenis ñ debent negotiis impli¬
cari. utt ũ coguut᷑ inferiora bona dis¬
poñe: ualeant bonis oꝑib inseruire.
Es tũ curand magnoꝑe ẽ. ut hiiqͥ do¬
nis spũailib emicant. neqͣqͣm ꝓximoꝵ

Expanded text:
minoris meriti. Apostoli enim praedicando circumeuntes talibus non vacabant. Sapientes ergo qui in locis consistebant fideles et sancti, non qui hac atque hac propter Evangelium discurrebant, talium negotiorum examinatores esse voluit. A quibus nos excusare non possumus, etsi velimm enim testem invoco, quoniam mallem per singulos dies certis horis aliquid manad legendum, orandum, vel ad agendum aliquid de divinis litteris, quam tumultuosissimas perplexitates causarum pati de negotiis saecularibus, vel judicando dirimendis, vel interveniendo praecidendis. Dico conexaminent, qui exteriorum rerum sapieunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ñ tũ aĩumꝰ cocupiscentie carnali ita
faciunt obstͥctum ⁊ obuoxiũ: sicut in so¬
lo oꝑe fornicatõis corꝑas fit. Cõnusceri
enim facit iuii ubidinis cũ iẜ̃o corpore
⁊ unũ cum ip̃o cͦui glutinat᷑. Nñ subclit.

Expanded text:
 humanum concupiscentiae carnali ita efficiunt, obstrictum et obnoxium, sicut in solo opere fornicationis corporalis fit cum misceri facit animum vis libidinis cum ipso corpore, et unum cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ni flagicii cogitare homini liceat aut
intend̾e: quid m̃tem captiuã subdit
ip̃a subm̃sio ⁊ absorbitio ubidinis. dͥa
ubidinis ardore qͦ nuilus maior est:¬
ut iam dici ñ possit ip̃e aũis sius eẽ. sed
simul totꝰ eẽ homo dici possit caro: ut
na. ħ qͥdem dicta sunt de sp̃aili formcatõ
huiꝰ corꝑis. Nerũ quia non mͦ formatio mi¬

Expanded text:
ni flagitii cogitare homini liceat, aut intendere, quia mentem captivam subdit ipsa submersio et absorbitio libidinis quia libidinis ardore quo nullus major estut jam dici non possit, ipse animus suus est, sed simul totus homo dici possit caro. Ut na, haec quidem dicta sunt de speciali fornicatione hujus corporis. Verum quia non modo fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
gpedire. Expedire aut̃ qd̾ ũ ucet ñ pot̃.
Ac ꝑh non omĩa que licita sunt .i. que
nuulo p̃cepto dñi ꝓhibent᷑. expediunt.
om̃ia uͦ illicita non expediunt. Sieut e¬
nu om̃is qui xͥ sanguine redempt̾ est
homo ẽ. non tñ om̃is qui h̾o ẽ etiã xͥ sangͥ¬

Expanded text:
pedire; expedire autem quod non licet non potest, ac per hoc non omnia quae licita sunt, id est quae nullo praecepto Domini prohibentur, expediunt. Omnia vero illicita non expediunt. Sicut enim omnis qui Christi sanguine redemptus est homo est, non tamen omnis qui homo est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
leħ induet incorruptionẽ. Ne ita. Oĩa
mͥlicrnt. De his dicit: que ad escã ꝑtinẽt.
lrant enim int̾ eos qui cibos disc̃nebat.
iuidicantes alios mundos alios ĩ inun
ñ legal doctͥna. s ub̾a potestate. S ñ¬

Expanded text:
 induet incorruptionem . Vel ita, omnia mihi licent: De his dicit quae ad escam pertinent. Erant enim inter eos qui cibos discernebant, judicantes alios mundos, alios immundnon legali doctrina, s
Abbreviated transcription (Latin):
uidicer. qĩ infides dispensator. aut ab
humano die .i. hũano intellectu. qͥñ
uidet occuita. ⁊ potest falli. Uł ab hua¬
no die .i. ab hominib cdũ sunt in suo
die ⁊ ñ est dies dñi. hũano dicit: quia

Expanded text:
judicer, quasi infidelis dispensator, aut ab humano die, id est humano intellectu, qui non videt occulta, et potest falli. Vel, ab humano die, id est ab hominibus, dum sunt in suo die, et non est dies Domini. Humano dicit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃ sicut iam repheudit eos qͥa causas
agebant apud infideles contemptis
fidelib: ita nunc rep̃hendit eos. qd̾ cõ¬
temptibiles iudices licet fideles consti¬
tuebant. Qĩ. Et quia debetis iudicare:
igit᷑ si habuitis iudicia scłaria. Id̾o dic̃.
sihũitis. quia nec habenda sunt: s potꝰ
ad iuos :i. ad infideles. S ħ redarguit
ineis apłe: ironice eis loquens. Et quid¬
non sic fieri debet: adiecit. Ad ũecundiã¬
ꝙͣsic .i. ad̾o sapiens qͥ possit iudicare ĩt
frẽm et frẽm suum ut ita necce sit: ut
stuitos statuatis uidices. Et hii tũ po¬
a statuendi siuit. qm ad infideles ui¬
dices eat᷑. si desunt sapientes. Sic inqͣm
ũ est sapiens: s fr̃ cum frẽ in iulicio cõ¬
peiꝰ est. ił ita. Scłariagͥ. Quia dix̃at apo¬
stolus eos posse de his minins iudica¬
re: det̾imnat qd̃ ad huiꝰͦ negocia diffi¬
nienda sint constituendi .s. contẽptibi¬
les qͥ sunt in eccłia. inaiores enĩ spũdi¬

Expanded text:
c. Sicut jam reprehendit eos, qui causas agebant apud infideles, contemptis fidelibus, ita nunc reprehendit eos quod contemptibiles judices, licet fideles constituebant. Quasi dicat: Et quia debetis judicare, igitur si habueritis saecularia judicia, ideo dicit, si habueritis, quia nec habenda sunt, sed potiad illos, id est ad infideles, hoc redarguit in eis Apostolus, ironice eis loquens, et quia sic fieri non debet, adjecit: Ad verecundiamid est adeo sapiens, qui possit judicare inter fratrem et fratrem suum, ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si desunt sapientes; sic, inquam, non est sapiens. Sed frater cum fratre in judicio conpejus. Vel ita, saecularia igitur. Quia dixerat Apostolus eos posse de his minimis judicare, determinat qui ad hujusmodi negotia definienda sint constituendi, scilicet contemptibiles qui sunt in Ecclesia; majores enim spirit
Abbreviated transcription (Latin):
te. sine iudicio: s nonlicet eis ĩmouere
cam̃ añ iudicem. Infirmis uͦ uoet repete
sua mouendo cam añ iudicẽ. ⁊ iuidiciũ ha¬
bendo contͣ frẽm. s ũ contentiose uł frau¬
diuent̃: uec apud infideles udices. Seqͥt.¬
qd̾ non facitis. S potiꝰ uos facitis iniuri
am .i. aꝑtam iuolentiã dum contendi¬
tis. ⁊ fraudatis: dum iudices corrũptus
donis. ⁊ ħ facitis fr̾̃ib quos uiuare debenꝰ.
ħ facitis: et sic reguũ ꝑditis. Et peiꝰẽ: quia
scientes. An nescitis quia unqͥ qͥlibet ñ
possidebunt rognũ dei: Cigo nec salutẽ.

Expanded text:
ite, sine judicio; sed non convenit eis inde movere causam ante judicem. Infirmis vero licet repetere sua, movendo causam ante judicem, et judicium habendo contra fratrem; sed non contentiose vel fraudulenter, nec apud infideles judices. Sed voquod non facitis, sed potius vos facitis injuriam, id est apertam violentiam, dum contenditis; et fraudatis, dum judices corrumpitis donis; et hoc facitis fratribus, quos juvare deberetis. Hoc facitis, et sic regnum perditis. Et pejus est quia scientes. Nam an nescitis quia iniqui quilibet non possidebunt regnum Dei? Ergo nec salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iaucent mͥ. que ⁊ coapłis. que iex na¬
cia uuiꝰ ppłi ꝓhibuit. ħ dicit: quia lice¬
bat ei sumptꝰ acciꝑe. Unde post acturꝰ
est: s nouuit. quia ñ expedit. Uñ subd̾.¬
Eñ omnia ex. Sicut ñ expelit acciꝑe sump¬
t sieiim ab his acciꝑet. quos intantis uitus.
bat: auctoritatẽ magisterii inclinaret. Non
eus potest instaut̃ argui. a qͦ accipit᷑: mar̾
cum ille sit ꝓmptꝰ ad dandũ. ut sibi hum

Expanded text:
ent quae et coapostolis, quae lex natia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. Unde subditexpediunt, sicut non expedit accipere sumptus. Si enim ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi hum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ferend̾ qmͣ causas male agere: neqͥs
putet sua nullo mͦ repetenda iuppoii.
Om̃ia. ⁊̃ c̃. Qͣ. Non est contendendũ cum
tre. Tñ om̃ia mea licent .i. licita sunt repe
ti .i. omia mea licet repetere mͥ: s tñ non
repetam. quia ñ expediunt omia ad csũ
meũ s impoliunt. Item ꝑ aliam cãm
⁊ ucita sunt: s tũ ego ñ repetam. quia ẽ
uł rei .i. nolo redigi sub potestate iudici.
offendã. Tunc enĩ res suꝑ nos dĩuum ht̃:¬

Expanded text:
esse ferendum, quam causas male agere, ne quis putet sua ullo modo repetenda supponit. c. Quasi dicat: Non est contendendum cum fratre, tamen omnia mea licent, id est licita sunt repeti, ia mea mihi licet repetere, sed tamen non repetam, quia non omnia expediunt ad cursum meum, sed impediunt. Item per aliam causam cita sunt, sed non repetam, quia cum vel rei, id est nolo redigi sub potestate judicis, offendam. Tunc enim res super nos d
Abbreviated transcription (Latin):
ait fr̃: ostendit qd̃ cũ infideli ⁊ gentili
ñ ꝓhibuit cibũ sum̃e: qͥ ĩ alibi ait. Si
quis uocat uos ex infidelib ad cenã. et
uultis ire: om̃e qd̾ appositũ fu̾it man¬
auferendos malos eẽ abeccłie cõmu¬
niõe: ut si ꝑ iudiciũ auferri ñ possunt:
tołent᷑ potius. Nos enĩ a cõmumõe quẽꝙͣ
ꝓhib̾e non possumꝰ. uͥ aitt sponte confes¬
sũ. aut in aliqͦ iudicio uł eccłiastico uł
scl̃ari noĩatum atq conuictũ. Hgͦ di¬
cendo. noluit hoĩem ab hõie iudicari
ex arbitrio suspicionis. uł ⁊̃ extͣ ordina¬
rio usurpato iudicio. s potiꝰ ex iege dei
scd̾m ordinẽ eccłie. siue ult contessũ¬

Expanded text:
ater, ostendit quod cum infideli et gentili non prohibuit cibum sumere. Qui etiam alibi ait: Si quis vocat vos ex infidelibus ad coenam, et vultis ire, omne quod appositum fuerit manjudicium auferendos malos esse ab Ecclesiae communione, et si per judicium auferre non possunt, tolerentur potius. Nos enim a communione quemque prohibere non possumus, nisi aut sponte confessum, aut in aliquo judicio vel ecclesiastico, vel saeculari nominatum atque convictum. Hoc igitur dicendo noluit hominem ab homine judicari, ex arbitrio suspicionis, vel etiam extra ordinarium usurpato judicio, sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ult
Abbreviated transcription (Latin):
publicanis ⁊ pecc̃orib comedit. Uł ita.
Dico ne cõmisceamini. Alioqͥn .i. si cõ¬
nuisceamini: debu. de ħ mun. exisse.
.i. melius eẽt uob̾ mori. Compendiũ
ẽ enim male agentib si cicuis mori¬
ant᷑: qͣm si diutiꝰ pecc̃is ũsent᷑. Nunc
gͦ nunc appaiendo ret qd̾ scͥpii uob̾ñ
cõmsceri. ⁊ c̃. heͣ tta uinge. Tunc scͥp¬
si uob̾ ⁊ ñ bñ accepistis: nunc autẽ
nedũ orare. ut sic erubescens corrigat᷑.
Attende qd̾ ñ simplicit̃ ubet. ñcibũ su¬
mere cũ formcatorib. uł auaris ⁊ c̃ s¬

Expanded text:
publicanis comedit. Vel ita dico, ne commisceamini, alioquin, id est si commisceamini, debueratis de hoc mundo exisse, id est melius esset vobis mori. Compendium enim est male agentibus, si citius moriantur, quam diutius in peccatis versentur. Nunc nunc apparet quod scripsi vobis, non commisceri, etc. 79 Vel ita junge tunc scripsi, et non bene accepistis; nunc autem nedum orare, ut sic erubescens corrigatur. Attende quod non simpliciter jubet, non cibum sumere cum fornicatoribus vel avaris et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lictis cͥminib notatis hic ostendit.
mꝰ ẽ .i. mͥ attinet iudicare de his qui
Nam eos qͥ foris sunit: ds tm̃ iudicabit.
ñ nob̾ cõmisit. ut eos nc̃ uidicemꝰ. Et qͥd
iubeo ñ cõmisceri talib: gͦ auferte ma¬
lum hominẽ ex uob̾ ip̃is. qͥ inde inqͥna¬

Expanded text:
ordine judiciario, atque integritate profertur. mihi attinet, judicare de his qui Nam eos qui foris sunt Deus tantum judicabit; non nobis commisit ut eos nunc judicemus. Et quia jubeo non commisceri talibus, ergo auferte malum hominem ex vobisipsis, qui inde inqui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ sibi ipĩs dari potestatẽ dandi ignẽ
de sublim ad confim̃idos eos. qͥ sibi
hospitium ñ p̃bent: s ignorantiã uĩ¬
dicandi in apłis reprehendit⁊ qͥ ddio
ũ amore correctionis. desid̾abant uĩ¬
dictam. Tales uindicte: ⁊̃ in nouo .t.¬
ñ defuert̃. Nam ⁊ petiꝰ. sic in auania
et uxore el uindicasse legit᷑. qñ exanimeᷤᷤ
ceciłunt: nec resuscitati sunt. hx ita. Tra¬
de. ⁊ c̃. ut non de illa corꝑali uexatione
accipiat᷑: s de pͥuatioe eccłiastice cõmu¬
monis q̃ fit ꝑ excõmunicatõem. q̃. Iudi¬
iere. admonitionẽ eccłiasticã ab illo sus¬
iuptas: adiabolo ẽ. Et ideo cum huͥc uo¬
luptati relinquit᷑: tͣlitur satbane. Et
cũ carnis desicłio se uingit aĩa: int̾itũ
patit᷑. Non aũ ħ amaridine oclii fac̃:

Expanded text:
otestatem dandi ignem de sublimi ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent . Sed ignorantiam vindicandi in apostolis reprehendit, quia odio non amore correctionis desiderabant vindictam. Tales vindictae etiam in Novo Tn defuerunt. Nam et Petrus sic et in Ananiam et uxorem ejus vindicasse legitur, quando exanimes ceciderunt nec resuscitati sunt . Vel ita, tradidit, etc., ut non de illa corporali vexatione accipiatur, sed de privatione ecclesiasticae communionis, quae fit per excommunicationem. Quasi dilere, admonitionem ecclesiasticam ab illo sus carnalis voluptas a diabolo est, et ideo cum huic voluptati relinquitur, traditur Satanae, et cum carnis desiderio se jungit anima, interitum patitur. Non autem haec amaritudine
Abbreviated transcription (Latin):
de possunt accipi sciariũ rerũ. qmͣuiꝰ
licite concessaꝵ lales cupiditates: ut
amitti sñ amni dolore ñ possint. qͥ
gͦ ad huc amant scł̾aria. ⁊ uegotus ire¬
nis impucati fc̃ et dediti: sunt uincu¬
i qͥbgoam et affectionib carnis. domi

Expanded text:
arium rerum, quamvis licite concessarum tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Qui ergo adhuc amant saecularia, et negotiis terrenis implicati sunt, et dediti sunt vinculis quibusdam et affectionibus carnis domibu
Abbreviated transcription (Latin):
te ill̾: auut dele me de ubro tuo. Sic ⁊he
lyas. ⁊ alii uiri boni. ñ niuia mala mor¬
te pumerunt quia sic ⁊uiuentib utis
metꝰ incutiebat᷑. ⁊ uł qͥ morte puniebã¬
t᷑. ñ ip̃a mors nocebat. s pecc̃m qd̃ aug̃i
poss si uiu̾ent: minuebat᷑. Non tem̃e
iudicabant. quib tale iudiciũ dona¬
uerat deus. Inde ẽ qd̃ helyas multos
morte affecit. ⁊ ꝓͥa manu. ⁊ igne diui¬
uitꝰ impetrato. Hnde ⁊ ħ exemplũ he¬

Expanded text:
o tuo . Sic et Elias et alii viri boni nonnulla peccata morte punierunt, quia sic et viventibus utilis metus incutiebatur, et illis qui morte puniebantur non ipsa mors nocebat, sed peccatum quod augeri posset, si viverent, minuebatur; non temere judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu et igne divinitus impetrato. Unde et hoc exemplum E
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ꝙ ũ ideo dix̃. ut ħ nom̃ cet̾is tollat᷑.
s ne gr̃a dei. qͣi et̾uam uitã generat᷑:
nature us potestati. uł ⁊̃ sanctitati eͦqmͣ
hominis tribuat᷑. Appellant᷑ qͥdẽ ⁊ alii pa¬
tres. s ñ sicut ds pat̾ unꝰ ẽ qui regñat
spũ scõ: quos facit filios ad et̾nam hedi¬
uoris grãm: ꝓpter etatẽ. curamq pieta¬
tis. Notaud̃ ⁊̃ qd̾ dũ loq̃ns coriithiis pe¬
dagogos nominat: pueros illos ẽẽ sig̃e.
temini me: misi ad uos thimotheũ. ꝑ
hunc enĩ dr᷑ missci eis epła. qͥ ẽ filius
meus in fide. ⁊ carissimꝰ in bũ agendo.
Cõmonefaciat uos dico. ita sicut¬
U ego doceo eas ubiq t̾raꝵ. in oĩ
ecͣc.Ai ⁊ ideo autentioe fc̃. Dico mi¬
si thimo theũ. ⁊ opꝰ erat mitti: qͥa qͥdã
urm̃ sic in flati ft̃ de phuosophis.
nͥ culpa ur̃a impedierit. Ideo dicit: si
se: causa utiq indignitatis eoꝵ. Ueniã
et bona oꝑatione eoꝵ qui inflati sunt sĩ¬
bia. alta sapiendi ⁊ cet̾os iudicandi. Nõ

Expanded text:
tollatur, sed ne gratia Dei qua in aeternam vitam generamur naturae vel potestati, vel etiam sanctitati cujusquam hominis tribuatur. Appellantur quidem et alii patres, sed non sicut Deus Pater unus est, qui regenerat Spiritu sancto, quos facit filios ad haeredinoris gratiam, propter aetatem curamque pietatis. Notandum etiam quod dum loquens Corinthiis paedogogos nominat pueros illos esse signifiilicet ut imitemini me, misi ad vos Timotheum, per hunc creditur missa eis Epistola, qui est filius meus in fide, et charissimus, bene agendo, Commonefaciat dico, ita, sicut ego doceo eas ubique terrarum, in omni Ecclesia; et ideo authentice. Dico misi Timotheum, et opus erat mitti. Quia quidam vestrum sic inflati sunt de philosophis, isi culpa vestra impedierit. Ideo dicit, si se, causa utique indignationis illorum. Veniam et bona operatione, eorum qui inflati sunt superbia alta sapiendi et caeteros judicandi. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Sig̃c se pͥus scͥpsisse eis auã epłam. ubi
monuit illos: ne uingent se male
uite hominib. Et quia ñ intellex̃ ant
que scͥpserat. quaut̃ accipi. Su enda
sint: det̾mnat. Non utiq formcariis isꝰ
mundi .i. gentilib. qͥ post uarias concu¬
piscentias suas euntes forncant᷑ a d̾o:
quib misceri ũ ꝓhibuit. sicut pͥus isti
intellex̃ant. Aut ne cõmisceamini a¬
uaris. aut rapacib. aut ydoł seruien¬
iͦ debent obseruare. A frĩb talib scͥp¬
sit eẽ recedend̃: qͥ sunt forncarii. uł
auari. uł rapaces. uł ydolatre. s non
ũ̾satione exire. cũ ubiq tales sint.
Non enĩ possunt homines in h mun¬
do uiuentes nͥ cum talib uiu̾e. nec ⁊̃
possent tales xͦ lucͣri: si couoqͥũ eoꝵ¬

Expanded text:
icat se prius scripsisse eis aliam Epistolam ubi monuit illos ne jungerent se malae vitae hominibus; et quia non intellexerant quae scripserat qualiter accipienda sint, determinat: Non utique fornicariis hujus mundi, id est gentilibus, qui post varias concupiscentias suas euntes fornicantur a Deo, quibus misceri non prohibuit, sicut isti prius intellexerant. Aut ne commisceamini avaris, aut rapacibus, aut idolis serviene. A fratribus talibus scripsit esse recedendum, qui sunt fornicarii, vel avari, vel rapaces, vel idololatrae, sed non versatione exire, cum ubique tales sint. Non enim possunt homines in hoc mundo viventes nisi cum talibus vivere, nec etiam possent tales Chris
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ uid. an ini caritate .i. in manifesta di¬
lectione. ut bona suppleã. ⁊ spũ mansue¬
tudinis. ut peccis ꝑcam: Terroris u̾ba
ufert. ut iuflatihumiliarent᷑. ⁊ se p̃¬
ꝑarent ad suscipiend̃ eũ. Absit autẽ¬
ga patris: qmͣ ꝑire in blandim̃to p̃do
pes. dum pat̾ent᷑ reum tam ingents
pec̃ci: secũ incorrectũ conuenire. Non¬

Expanded text:
etur; an in charitate, id est in manifesta dilectione, ut bona suppleam, et spiritu mansuetudinis, ut peccatis parcam? Terroris verba infert, ut inflati humiliarentur, et se praepararent ad recipiendum eum. Absit ga patris, quam perire in blandimento praesi comparticipes, dum paterentur reum tam ingentis peccati secum incorreptum convenire. Non
Abbreviated transcription (Latin):
stultus fiat apud se. ⁊dm: contͣ nat᷑am cre¬
dat posse. ut ita sit ũe sapiens. quia stultꝰ
scło. prudens ẽ deo. Et m̃ito apud se stui
mundꝰ posse fieri negat. Et nota qd̾ ali¬
qñ in scͥpturis. sapĩa ponit᷑ ꝓ astucia
abusione ũbi ñ ꝓͥetate. & dutẽ mundi
sapia sit sturticia: confirmat auctori¬
tate. scͥptum ẽ enĩ m iob. Comp̃hendã.
.i. falsos ostendam sapientes mundi
in astutia eoꝵ. faciendo alit̃ qmͣ ip̃i di¬
cunt.⁊ it̾m in p̃smo scͥptum ẽ. Dñs no¬
uit cogitationes sapientiũ mundi ł
hominũ carnaliũ . s. qm̃ uane sunt .i.¬

Expanded text:
stultus fiat apud se, et Deum contra naturam credat posse. Ut ita sit vere sapiens, quia stultus saeculo prudens est Deo. Et merito apud se stultmundus posse fieri negat. Et nota quod aliquando in Scripturis sapientia ponitur pro astutia, abusione verbi, non proprietate. Quod autem mundi sapientia fit stultitia confirmat auctoritate. Scriptum est enim in Job: Comprehendam, id est falsos ostendam sapientes mundi in astutia eorum, faciendo aliter quam ipsi dicunt. Et iterum, in Psalmo scriptum est: Dominus novit cogitationes sapientium mundi, vel hominu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fc̃ĩ sumꝰ .i. reputati tanqͣm purgam̃ta hꝰ.
mundi. De quib manentib: et mundꝰ
inqͥnet᷑. uł abiectꝰ purget᷑. Quia fc̃i sumꝰ
ꝑ ipsuna omniũ. ꝑipsima: purgam̃tũ
est ferri. uł poru ⁊ qͥeqͥd de qualibet ma¬
t̾ia ut purgatior reddat᷑ abicit᷑. ut lua

Expanded text:
et facti sumus, id est reputati, tanquam purgamenta hujus mundi, de quibus manentibus mundus inquinetur, vel abjectis purgetur. Quia facti sumus peripsema omnium. Peripsema purgamentum est ferri, vel pomi, et quidquid de qualibet materia ut purgatior reddatur, abjicitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ salua sit: in die uidicu. Ns ideo trai¬
cdidit eũ apłc sathane abiciendo ab ec
dant᷑. saluus sit eis ñ amissus in die
ñ fieret saluus spc̃ eccłie in die iudicii.
Deserebat enĩom̃s contamiatioĩs cau¬
nat. Qcũ possint arguere dissimu¬
iaut: ꝑticipes enĩ erant. dũ pat̾ent᷑
reũ. S si quis potestatẽ non ħt. quem
scit reum abic̾e. uł ꝓbare ñ ualet: ĩmi¬
nis est. ⁊ iudicis ñ est sine accusatoe da¬
nare. ut nec xͥ udã abiecit. quia uon

Expanded text:
ejus salva sit in die judicii. Vel ideo tradidit eum Apostolus Satanae, abjiciendo ab Eccdantur, salvus sit eis non amissus. In dienon fieret salvus spiritus Ecclesiae in die judicii. Deserebat enim omnes contaminationis caunat, qui cum possint arguere dissimulant. Participes enim erant dum paterentur reum. Sed si quis potestatem non habet quem scit reum abjicere vel probare non valet, immunis est, et judicis non est sine accusatore damnare, ut nec Christus Judam abjecit, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
ostend̾et. nec abhis ⁊̃ dicit admitti. qͥ
d̾m nesciunt. Dem̃ cͥminis ꝓclte geuͦ
cdicens. Ita ut uxorem pr̃is aliqͥs hll.
Et h publice. ubi testib opꝰ ñ ẽ. pibaie
eum nou̾cam suam loco uxoris habe¬
bat. nec tergiu̾isatione aliqͣ: pot̾at tegi
tͥimen. Sciendũ qd̃ causd huiꝰ fornicatõ¬
nis. s de uxore prĩs. incip̃ de tornicatioe.
postea monebit de om̃i caruaui uidelz¬

Expanded text:
ostenderet nec ab his etiam dicit admitti qui Deum nesciunt. Deinde criminis prodit genus, dicens: Ita ut uxorem patris aliquis habeat. Et hoc publice, ubi testibus opus non est. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat, nec tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. Sciendum quod causa hujus fornicationis, scilicet de uxore patris, incipit de fornicatione, postea monebit de omni carnali videl
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo utiq quia nunqͣm fere in his que
sibi connexa sunt: num̾ari solet ipa
connexio. Connexio autẽ pris et filui:
ẽ sp̃c sanctus. qui ẽ ip̃a deitas patͥs et fi¬
ui ⁊ ip̃a deitas duectio ẽ ẜ illd̾. D̾s ẽ cari¬

Expanded text:
Ideo utique quia fere nunquam in his quae sibi connexa sunt, numerari solet ipsa connexio. Connexio autem Patris, et Filii est Spiritus sanctus, qui est deitas Patris et Filii, et ipsa deitas dilectio est
Abbreviated transcription (Latin):
stentati deo seruiunt Siue fut᷑a. spe
quoꝵ seruiunt. Presentia nͣrã sunt:
si sic utim᷑ eis ad sustentatõnẽ. ut ñ of¬
seruiunt. Siue uita doctoꝵ. siue mors
ad edificationẽ subditis ẽẽ debent. uł

Expanded text:
stentati Deo serviunt, sive futura, spe quorum serviunt; praesentia enim nostra sunt, si sic utimur eis ad sustentationem, ut non ofserviunt, sive vita doctorum, sive mors, ad aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
de se qͥsq aut ñ om̃ino. aũ uix possit
ũam ferre sententiã: qͦmͦ potest iud
sumens de se diffinitã ferre sciten¬
ciam: ait. Neq mne ip .iii. qͥ melius me
noui qm illi. S meuꝰ me uouit cłs: ꝙ ego¬

Expanded text:
de se, aut non omnino, aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de non praesumens de se definitam dare sententiam, ait: Neque meipsum judico qui melius me novi quam illi, sed melius me novit
Abbreviated transcription (Latin):
non acceꝑis id̾ a me: N dicit contͣ illos.
qui ead̃ que ab apło acceꝑant audien¬
in se u̾tebant. cũ apłc se contẽptibuẽ
uideri fecerat. ut głam deo faceret.
qͥd głaris: ⁊c̃. S ñ recte uideor s facere
est. Ac sidrẽt: non ẽ ita. Irascentis emũ
ba sunt: ñ confirmantis. Et regnatis
illi glantes: de seudo apłis Et utinã
uere regnetis. Nere regnare ẽ: de spe et
ꝓmissis dei securũ cẽ ⁊ in adũsis gau¬
d̾e. Nota quid ut pꝰiꝰ pat̾ ĩ his ingratis
filiis bñ optat. Regnetis dico: ita ut et
nos regnemꝰ uob̾cũ. ñ dico uos nob̾cũ.
cum nos seqͥ dedignemini: s dico nos
uob̾cũ. ut nos seqͣmur uos. si ñ uitiᷤ¬

Expanded text:
m acceperis a me? Hoc dicit contra illos qui eadem quae ab Apostolo acceperant, audienin se vertebant, cum Apostolus se contemptibilem videri fecerat, ut gloriam Deo faceret. gloriaris, etc., sed non recte videor hoc facere, est, ac si diceret: Non est ita. Irascentis enim verba sunt, non confirmantis. Et regnatis,illi gloriantes de pseudoapostolis. Et utinam vere regnetis! Vere regnare, est de spe et promissis Dei securum esse, et in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignemini; sed dico nos vobiscum, ut nos sequamur vos
Abbreviated transcription (Latin):
ds ẽ auctor. nos uͦ adiutores sumꝰ. nͨ nimiᷤ
nec minꝰ de nob̾ arbitremini.S potiꝰ: hõ
quilibet sic existimet nos. non ut dñoᷤ.
sic romo sentiat: ut deus qͥ eũ elegit. ⁊
sic existimet nos: ut dispensatores mi¬

Expanded text:
s est auctor, nos autem adjutores sumus, nec nimis, nec minus de nobis arbitremini, sed potius, homo quilibet sic existimet nos, non ut dominossic homo sentiat ut Deus, qui eum elegit, et sic existimet nos, ut dispensatores mi
Abbreviated transcription (Latin):
et traditiones ꝑu̾sas sub sua ꝑsona
⁊ apollo euacuat. sũmatim illos desig¬
uans ñ sigulatĩ. ne maior nasc̾et᷑ dis¬
cordia. Nemo enĩ audiens nom̃ suum
taxari. uł eiꝰ cui fauet contentꝰ ẽ tac̾e:
tacito uͦ noĩe audiens de se auqͥd dc̃m.
dissimuiat. Et ħ feci ꝓpter uos .i. ꝓpt̾¬

Expanded text:
et traditiones perversas sub sua persona et Apollo evacuat, summatim illos designans, non singulatim; ne forte majormatim illos desigcordia. Nemo enim audiens nomen suum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum dissimulat. Et hoc feci, propter vos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
n hob̾ corda hominũ. In his pierũq
nt̃a credulitas faluit᷑: s cauend̾ est.
ne ꝑraciosa opinatiõe fallam᷑⁊ ut qͥa
ñ possumꝰ hominũ indagare conscĩã.
de ip̃is reb hũanis uam certamq sẽ¬
tentiã ħmͦ. ut si nescimꝰ an ille uł il¬
ie homo sit impudicꝰ pudicꝰ ue. uł in¬
stꝰ siue iniꝰtus. ccłimꝰ tñ impudiciciã
linusticiã. ⁊ pudiciciã ⁊ iusticiã diui¬
gamꝰr⁊ ħ appetenda. illaq uitandã
in dei u̾itate conspiciamꝰ: ut cũ de ip̃is
reb qd̾ appetendũ est appetimmꝰ ⁊ qd̾ di¬
mittend̾ ẽ deuitamꝰ ignoscat᷑ ⁊ nob̾
qd̃ de hominib aliqñ ĩmo assidue ñ
apprehendat uisi humana. Et sig sus¬
picationes uitare non possumꝰ. quia
homines sumꝰ: uidicia tñ .i. diffinitas
firmas q sententias continere debemus.
Sigͦ suspicami. qd est humana temptõ:
sattẽ non iudicemꝰ. Qñ gͦ non errat᷑ in
reb. ut recta sit imꝓbatio uitioꝵ. uͥtu¬

Expanded text:
nobis corda hominum. In his plerumque nostra credulitas fallitur. Sed cavendum est ne perniciosa opinatione fallamur, ut quia non possumus hominum indagare conscientiam, de ipsis rebus habeamus veram certamque sententiam, hoc modo, ut si nescimus an ille, vel ille homo sit impudicus pudicusve, vel justus, sive injustus. Oderimus tamen impudicitiam et injustitiam; et pudicitiam, et justitiam diligamus. Et haec appetenda, illaque vitanda in Dei veritate conspiciamus, ut cum de ipsis rebus quod appetendum est, appetimus, et quod devitandum est vitamus, ignoscatur nobis qui de hominibus aliquando imo assidue nonapprehendat nisi humana . Et si ergo suspiciones vitare non possumus, quia homines sumus, judicia tamen, id est definitas firmasque sententias, continere debemus. Si ergo suspicamur quod est humana tentatio, saltem non judicemus. Quando ergo non erratur in rebus ut recta sit improbatio vitiorum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
possunt cognoscere dm. Igit᷑ quem po¬
tuer̾t illi nosse nec ħre. isti potuerunt
hr̃e aũqmͣ nosse. Beatissum sunt illi
turpit̃ uiuentes. corꝑa sua iuolant.
maxie ille qui uxoiem patris ħt. et
qͥ templũ dei uioians disꝑdet᷑. Ideo ne¬

Expanded text:
possunt cognoscere Deum. Igitur quem potuerunt illi nosse, nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi turpiter viventes corpora sua violant, maxime illi qui uxorem patris habet, et quasi templum Dei violans dispe
Abbreviated transcription (Latin):
tista auo .i. meliore qm sit anis. Et
ñ debes. quis enĩ baptista qͣntũcũq
bonꝰ sit. disc̾nit te ab eo qͥbaptiratꝰ
nicħ tu. Quid autẽ. Hic redarguit ulo es̃¬
dem. qͥ głabant᷑ de magist̾io pseudo. con¬
tempnentes doct᷑nam apłi. Qi. blaris¬

Expanded text:
tista alio, id est meliore quam sit alius, et non debes. Quis enim baptista, quantumcunque bonus sit, discernit te ab eo qui baptizatnihil tu. Quid autem hic redarguit illos eosdem qui gloriabantur de magisterio pseudo, contemnentes doctrinam Apostoli. A
Abbreviated transcription (Latin):
puto eni. ei. Nos sine nob̾ putatis i¬
non curet. ⁊ anqͣm morti destinatos .i.
qiͣ ad nullã utilitatẽ s morti reserua
spectacim. Ad spectacłm enĩ nr̃i: qͣi ad
monstrũ conueniunt hoĩes. ꝑ qd̾ mag̃
ꝓbam̃ amici dei. Uł ita. Puto enĩ. oeͦ. io

Expanded text:
Quasi dicat: Vos sine nobis putatis rnon curet, tanquam morti destinatos, id est quasi ad nullam utilitatem, sed morti reservatspectaculum. Ad spectaculum enim nostri, quasi ad monstrum conveniunt homines, per quod magis probamur amici Dei. Vel ita: Puto enim: quasi
Abbreviated transcription (Latin):
angłi. dei. S dicit aliqͥs. Aũqͣm fac̃et
habitabat: In se habitabat dsi apd
domꝰ dei ut ip̃a subtracta cadat as:
ĩmo sic habitat ds in scĩs. ut su p̃e dis¬
cesserit cadant. Pret̾ea sciend̾. qd̾ non

Expanded text:
nus Sed dicit aliquis: Antequam faceret habitabat? In se habitat Deus apud domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Imo sic habitat Deus in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Praeterea sciendum quod non
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut mala doctͥua ꝑibit q̃ accidens ẽ.
Saiuꝰ erit dico: sic tñ qiͣ ꝑ ignem. quia
ñ sine pena: erit saluꝰ ꝑ ħ em̃ osten¬
dit saluũ illũ futum. s penas ignis
passurũ. ut ꝑ ignem purgatꝰ fiat sal¬
uus. Et cũ ꝑfidi mnet̃num ꝑeaut: pro¬
dest uł ex ꝑte credidisse xp̃m. Nesci¬

Expanded text:
ina mala peribit, quae accidens est. Salvus erit, dico, sic tamen quasi per ignem, quia non sine poena erit salvus. Per hoc enim ostendit salvum illum futurum, sed poenas ignis passurum, ut per ignem purgatus fiat salvus, et cum perfidi in aeternum pereant, prodest illis ex parte credidisse
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ aũ suꝑ .s. illi qͥ uementes post apo¬
dam̃to. Iude subcł. Inusqͥsq autẽ
liqͣ fueruit ⁊ fruola que suꝑeclificãł.
ruiuam faciant. manente tñ inco
dificatõe uidendum ẽ. fundam̃tũ.
menta cõmendaret. Ideo qmͣius auqͥ
diguitas acceptabiles faciat. Siquis

Expanded text:
at, scilicet illi qui venientes post apodamento. Unde subdit: Unusquisque autem liqua fuerint et frivola quae superaedificant, ruinam faciant, manente tamen incdificatione videndum est. Fundamentum menta commendaret, ideo quamvis aliqdignitas acceptabiles faciat. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
tendit ad ima uͥ ẽ suũ fundam̃tũ
ita spũas edificatio tendit ad sũma.
uͥsuũ est fundam̃tum. Nam ⁊ pon¬
dum gemina sunt genera. quoꝵ a
se patit᷑ subt̃: sic eccłia nunc in umo

Expanded text:
tendit ad ima, ubi est suum fundamentum, ita spiritualis aedificatio tendit ad summa, ubi suum est fundamentum. Nam et ponderum gemina sunt genera, quorum se patitur. Sic Ecclesia nunc in imo
Abbreviated transcription (Latin):
sumet uitce cogitauit: s etiã in hac
leerit: patiet᷑ detͥm̃. quia qd̃ duexit
ꝑdet. Et ꝓeo qͥa dilexit: hic uł in futo
puniet᷑. S qm̃ ad ast̾ut᷑ conditione
erit ipẽ qd̃ sic tñ erit: qiͣ ꝑ ignem. Qͥa
⁊ si ħ urit᷑ dolore amissoꝵ. ũ tũ ea pre¬
fert cͥo. Et sigͦ urit eum dolor amis¬
tit neq consumit eũ. fundam̃ti sta¬
buttate ⁊ incorruptione munitũ. Et¬

Expanded text:
sumet unde cogitavit, sed etiam in hac le erit, patietur detrimentum; quia quod dilexit perdet, et pro eo quod dilexit, hic vel in futuro punietur. Sed quoniam alterutra conditione erit ipse. Quod sic tamen erit, quasi per ignem, quia etsi uritur dolore amissorum, non tamen ea praefert Deo. Etsi ergo urit eum dolor amisrtit, neque consumit eum fundamenti stabilitate, et incorruptione munitum.
Abbreviated transcription (Latin):
declarabit. Et u̾e: quia in igne tͥbu¬
iationis deciarabitur. Candẽ qͥ ꝑꝑe tri¬
bulationẽ ignẽ uocat. Et unius ciuꝰq
ignis p̾sentis iudicu ꝓbabit. Hoc igne illꝰ
opꝰ ñ exurit᷑ qͥ nonea diexit. quoꝵ amis
sione cruciet᷑: cuinonẽ natũ quicqͥo
temporalit fluxto. Exurit᷑ autẽ illius

Expanded text:
declarabit, et vere quia igne tribulationis declarabitur. Eamdem quippe tribulationem ignem vocat, et uniuscujusqueignis praesentis judicii probabit; hoc igne illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum sione crucietur; cui non est natum quidquid temporali