comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lliꝰ fore p̾cii ornatu sb̾tracto carminũ ꝙͣ cito frã¬
tiscũ petrarcã arcanos poem ⁊tũ referẽtẽ sẽsus
audunt. obstupeftũs se ipsũ redarguit.⁊ ut ego
co dicẽte meis aurib audiui asseruit se nũ ꝙͣ
ante arbitratũ adeo egregios atq sublimeo
sensus sb̃ tã ridiculo cortice uti poctaꝵ st̃ fictio¬
nes latere potuisse. ut adũtebat post demõstra¬
tionẽ solertis uiri absconditos ẽẽ. suũq mira
cõpũctiõe dãn abat ĩgeniũ. ⁊ ĩfortunũ ꝙ tã
sero poeticũ artificiũ cognonisset. Nec erubiit
aut senio ⁊ sꝑe breuis ĩ futurũ nite detineri po¬
tuit quĩ sepoitis studiis splendẽtiũ facultatu
ut plenũ e uirgilio sensũ sũme̾t ceperit opa
dare/Sanc festina mors nouũ ĩterrupit studiũ
Qd̾ si ꝑsenerare potuiss quis dubitet quĩ ĩ ma¬
ximu poctarũ decus ⁊ ytalorũ cõmodũ ftudio

Expanded text:
llius fore precii, ornatu subtracto carminum, quam cito Franllius fore precii, ornatu subtracto carminum, quam cito Franciscum Petrarcam arcanos poematum referentem sensus audivit, obstupefactus se ipsum redarguit, et, ut ego, eo dicente, meis auribus audivi, asseruit, se nunquam ante arbitratum adeo egregios atque sublimes sensus sub tam ridiculo cortice, uti poetarum sunt fictiones, latere potuisse, ut advertebat post demonstrationem solertis viri absconditos esse, suumque mira compunctione damnabat ingenium et infortunium, quod tam sero poeticum artificium cognovisset, nec erubuit, aut senio et spe brevis in futurum vite detineri potuit, quin, sepositis studiis splendentium facultatum, ut plenum e Virgilio sensum summeret, ceperit operam dare. Sane festina mors novum interrupit studium, quod si perseverare potuisset, quis dubitet, quin in maximum poetarum decus et Ytalorum commodum studio
Abbreviated transcription (Latin):
officiũ. qui mores quos uos ⁊̃ fabulones sce¬
lestos homĩcs suasores criminũ ⁊ mille ma¬
lis ĩfectos clam abatio. Quid iñ muse sĩt desi¬
gnani. quas meretriculas dicebatia ⁊ forte
abitrabamini lupanares. Quos si tãti sũt
si adeo uener abiles nõ solũ nõ daminare de¬
betis s cos colere laudib extollere amare
⁊ corũ ut meliores efficiamini stude uoluĩa.
A quo ne uos retrahat aut etas ãnosior aut
famosiores audisse facultateo conemini ex
uob ip̃is id posse qd̃ de se nõ erubuit ãnosus
prĩceps ⁊ uirtutũ ou̾ir singulare decus Robe¬
tus ierlm̃ ⁊ sicilie rex ĩlitus qui cl arus oli
phs ⁊ meditinc p̃reptor egregi atq ĩter ceteros
eĩ tpr̃is ĩsignis theologuo cũ ĩ sexagesimũ sextũ
usq etatis sue annũ puipendiss uirgiliũ illũq
cũ reliquis more nr̃o fabulosũ uiceͣt hoĩez ⁊ nu¬

Expanded text:
officium, qui mores, quos vos etiam fabulones, sceofficium, qui mores, quos vos etiam fabulones, scelestos homines, suasores criminum, et mille malis infectos clamabatis. Quid inde Muse sint, designavi, quas meretriculas dicebatis, et forte arbitramini lupanares. Quos si tanti sunt, si adeo venerabiles, non solum non damnare debetis, sed eos colere, laudibus extollere, amare, et eorum, ut meliores efficiamini, studere volumina. A quo ne vos retrahat aut etas annosior, aut famosiores audisse facultates, conemini ex vobis ipsis id posse, quod de se non erubuit annosus princeps et virtutum omnium singulare decus, Robertus, Ierusalem et Sycilie rex inclitus. Qui clarus olim osophus et medicine preceptor egregius, atque inter ceteros eius temporis insignis theologus, cum in sexagesimum sextum usque etatis sue annum parvi pendisset Virgilium, illumque cum reliquis more vestro fabulosum diceret hominem et nu
Abbreviated transcription (Latin):
uirib sera penitenti⁊ noscerctis. Belligeratũ
tñ ẽ ⁊ eo uentũ ut cũ aliquali offensorũ gliã
ꝙͣ ꝙͣ sudore plurimo paululũ sit oĩo uĩcẽdi re¬
p̃ssa libido/ et ut equis legib iri possit ĩ pace.
Uadamus ergo eamq capessemꝰ ultro ⁊ quie¬
tẽ laborib demus. librata enĩ sũt belli p̾mi⁊
nã uos tirtrinã ego refero aliquãtulũ cõsola¬
tioĩs ĩ predã ⁊ sic satis loci paci relictũ ẽ. Credo
sic uelitis qm̃ cepisse uos penitet. ⁊ ĩo eiꝰ fru amͦ
bonis. Qd̃ ut me ex aĩo dicere noscatis qͥ pͥmꝰ
lacessitus sũ primꝰ seruare amicicie leges ĩci¬
piã. ⁊ ut uoo ⁊̃ faciatio que amicus caritatiue
pauca dcũrus sũ eqͦ aĩo atq trãquillo pcipite
Ecce honorabiles uiri quib potii demõstra¬
cioib clucidaui quid sit poesis quã nos ipsi
nullã faciebatio. qui pocte sĩt qd̾ poetarum

Expanded text:
viribus, sera penitentia nosceretis. Belligeratum viribus, sera penitentia nosceretis. Belligeratum tamen est, et eo ventum, ut cum aliquali offensorum gloria, quanquam sudore plurimo, paululum sit omnino vincendi repressa libido, et, ut equis legibus iri possit in pacem. Vadamus ergo, eamque capessamus ultro, et quietem laboribus demus; librata enim sunt belli premia, nam vos doctrinam, ego refero aliquantulum consolationis in predam, et sic satis loci paci relictum est. Credo sic velitis, quoniam cepisse vos penitet, et ideo eius fruamur bonis. Quod ut me ex animo dicere noscatis, qui primus lacessitus sum, primus servare amicitie leges incipiam, et, ut vos etiam faciatis, que amicus caritative pauca dicturus sum, equo animo atque tranquillo percipite. Ecce, honorabiles viri, quibus potui demonstrationibus, elucidavi, quid sit poesis, quam vos ipsi nullam faciebatis, qui poete sint, quod poetarum
Abbreviated transcription (Latin):
isse ĩ longũ nimis ꝓtend̾et᷑ oro. ⁊ multitu¬
do uerborũ nimia persepe cõsueuit nedu
aios i agnis occupatos ut regu sũt. s ÷
uacuos ⁊ otiosos offendere. Et idcirco ne celsi¬
tudimi tuc tediosus sim. ⁊ ne uidear hos extͣ
terre terminos fugare uelle cũ ignorantie
corũ potius cõpaciendũ sit ꝙͣ ĩ meritũ exter¬
miniũ ꝓcedendũ his fine̾ p̾stare mẽs ẽ. ⁊ qd̾
ip̃i nõ facerẽt ego ante huiꝰ libri finc̾ tu.a
cũ gr̃a fecisse uolo. posuisse scilic moritã irã
omez ⁊ eorũ ignouisse nequitie. ⁊ cos amicis
e pectora. Satis enĩ imo nimiũ iter nos odiis
oecertatũ ẽ. uos primi ĩ insontes ĩtulistis ar¬
ma ut eos exterminaretis orbe. ego ex aduer¬
so pectus opposui. egi pro uirib p̾stãte deo et
meritis cause iuua̾tib ne bñ meriti ab ĩfestis
pellerẽt᷑ hostib esto si aduersũ uos ip̃i ĩ cquũ
descenderẽt cãpũ quãtũ p̾nalea̾t ur̃is meisq

Expanded text:
isse, in longum nimis protenderetur oratio, et multitudo verborum nimia persepe consuevit nedum animos magnis occupatos, ut regii sunt, sed etiam vacuos et ociosos offendere. Et id circo, ne celsitudine tue tediosus sim, et ne videar hos extra terre terminos fugare velle, cum ignorantie eorum potius compatiendum sit, quam in meritum exterminium procedendum, his finem prestare mens est; et, quod ipsi non facerent, ego ante huius libelli finem tua cum gratia fecisse volo, posuisse scilicet meritam iram omnem, et eorum ignovisse nequitie, et eos amicis e pectora, satis enim, imo nimium inter nos odiis decertatum est. Vos primi in insontes intulistis arma, ut eos exterminaretis orbe, ego ex adverso pectus opposui, egique pro viribus, prestante deo et meritis cause iuvantibus, ne bene meriti ab infestis pellerentur hostibus, esto, si adversum vos ipsi in equum descenderent campum, quantum prevaleant vestris meisque
Abbreviated transcription (Latin):
uo utat᷑ boetiꝰ illas extreme sortis ⁊ extremo
⁊ lupanari a fece uulgi ꝓstratas existimat.
Nec hoc satis ẽ quĩ imo hĩc uolut poetas eciã
ẽẽ hoĩes ĩhonestos sic argum̃tũ deducentes
siuĩ. Si muse boetii assertiõe meretricule st̃
ĩhoneste mulieres sũt. Et sic hi quib fimi¬
liares sunt ut ĩhonesti sĩt homĩes necesse
c̃. cũ amicicia seu familiaritas nisi ex con¬
ueniẽtia morũ iuĩgi aut stare nõ possit. Faᷤᷤ
ãt ẽẽ familiarissim as poetis cõstat liquido
⁊̃ ĩ carmĩb eorũ testã̾tib. et sic ut iã dcũ ẽ
ĩ honesti sũt hoĩes. Aduertis ne prudẽtissĩe
rex ĩ quẽ exitũ tendat illecebris hoꝵ astucia.
S qualis cũq sit ueritate lucida cõfundẽda
ẽ. Quot ig̃ ⁊ que muse sit. ⁊ quib ĩsignite no¬
mĩb ⁊ quid ꝑ eas senserĩt illustres iuri sibñ

Expanded text:
vo utatur Boetius, illas extreme sortis et extremo vo utatur Boetius, illas extreme sortis et extremo etiam in lupanari a fece vulgi prostratas existimant. Nec hoc satis est, quin imo hinc volunt poetas etiam esse homines inhonestos, sic argumentum deducentes suum: Si Muse Boetii assertione meretricule sunt, inhoneste mulieres sunt, et sic hi, quibus familiares sunt, ut inhonesti sint homines, necesse est, cum amicitia seu familiaritas, nisi ex convenientia morum, iungi aut stare non possit; eas autem esse familiarissimas poetis constat liquido, etiam carminibus eorum testantibus, et sic, ut iam dictum est, inhonesti sunt homines. Advertisne, prudentissime rex, in quem exitum tendat illecebris horum astutia? Sed, qualiscunque sit, veritate lucida confundenda est. Quot igitur et que Muse sint, et quibus insignite nominibus, et quid per eas senserint illustres viri, si bene
Abbreviated transcription (Latin):
Alusas infici non posse ob defrum lasciuietis
meritate pciti silentia sacra semotos antri
gorgonci aditus honest. ⁊ penetralia uenerã¬
de poesis ⁊ puellarũ choros cantusq diuinõ
ĩtrare ausi sũt atq dissonis turbare cl amõi¬
b ⁊ boetii scĩssimi atq eruditissimi uiri uerbiᷤ
uan ⁊ti eio scilic q̃ circa pricipiũ libri eiꝰ de cõ
Has scenicas meretriculas ad hũc egrũ pmi¬
sit accede̾ que dolores eius nõ mõ ullis reme¬
diis fouerẽt uerũ dulcib ĩsuper alerẽt uene¬
nis.⁊ c̃. omĩa nõ alr̾ ꝙͣ uictoreo cõplere clamo¬
rib ⁊ ĩnocuas ludẽciũ m̃tes ignominiosis
opprobriis cõmoue̾ si possint. Et cũ nõ senciãt
quid ꝑ illa uerba uelit boetiꝰ solũ ĩspicientes
cortice pudicissim as musas nõ aliter ꝙͣ si es¬
sent carnee mulieres eo ꝙ feminini geñis
sit eorũ noĩa ĩhonestas obscenas ueneficaᷤ
atq meretrices ẽẽ ꝓclamãt. ⁊ eo ꝙ diminuti¬

Expanded text:
usas infici non posse ob defectum lascivientmeritate perciti, silentia sacra, semotos antri Gorgonei aditus, honesta penetralia venerande poesis, et puellarum choros cantusque divinos intrare ausi sunt, atque dissonis turbare clamoribus, et Boetii, sanctissimi atque eruditissimi viri, verbis armati eis scilicet, que circa principium librhas scenicas meretriculas ad hunc egrum permisit accedere, que dolores eius non modo ullis remediis foverent, verum dulcibus insuper alerent venenis etc. omnia non aliter quam victores complere clamoribus et innocuas ludentium mentes ignominiosis opprobriis commovere, si possint, et cum non sentiant, quid per illa verba velit Boetius, solum inspicientes corticem, pudicissimas Musas, non aliter quam si essent carnee mulieres, eo quod femini generis sint earum nomina, inhonestas, obscenas, veneficas atque meretrices esse proclamant, et, eo quod diminuti
Abbreviated transcription (Latin):
poeticas introducit. Ergo postquã illas pħya
suo ĩmiscet artificio eas honostas c̃ẽ exifti¬
mandũ ẽ. et si honeste sĩt ⁊ hi quib fami¬
li ares sũt ut horũ uidet᷑ uelle deductio ho¬
nesti sint homĩes necesse ẽ. Et sic honeste
sunt muse. ⁊ poete honesti st̃ hoĩes quas ⁊
quos ĩuicẽ turpi nota ĩuacuũ labefactare
conati sũt. Alloquitur autor regem.
uib potui rõnib clem̃tissiẽ rex horũ¬

Expanded text:
poeticas introducit. Ergo, postquam illas phylosophia poeticas introducit. Ergo, postquam illas phylosophia suo inmiscet artificio, eas honestas esse existimandum est; et si honeste sint, et hi, quibus familiares sunt, ut horum videtur velle deductio, honesti sint homines necesse est. Et sic honeste sunt muse, et poete honesti sunt homines, quas et quos invicem turpi nota in vacuum o labefactare conati sunt! CAP. XXI Alloquitur auctor regem. Quibus potui rationibus, clementissime rex, horu
Abbreviated transcription (Latin):
fictiõib ob mercedẽ se ĩerti uulgo placidã
exhibet nullo cõmendabili ornatu conspi¬
cua. hec nõ consolatiõe uirtutũ nõ salubri¬
b antidothio/ nõ sacrio ⁊̃ remediis. egritu¬
dineo languẽtiũ mitigat aut sanat. S
querclis gemitibꝰ q ĩ mortẽ usq ãplificat
ea delectacione qua passionib ĩpliciti dele¬
ctãt᷑. Ex quib satis possũt quod ignorabãt
uidere poetis ĩ festi. boetiũ scilic dũ musaᷤ
meretriculao sçenicas uocitabat de thea¬
trali musaꝵ specie intellexisse. Quod aptis¬
sume obiectores ha uidisse potuisse̾t si quod
post pauca a phỹa dcũm legit᷑ ĩtellexissent.
dicit enĩ. S meis eũ musis curandũ san q̃¬
dũq relinquite. Et ut ciudẽtiꝰ apperet qm̃ de
secũda musaũ spetie loqueret᷑ psepe ĩ sequẽ¬
tib phỹa ad curã ⁊ consolationem boctu in
eodem libro oblectam̃ta carminũ ⁊ fictiões

Expanded text:
fictionibus ob mercedem se inerti vulgo placidam fictionibus ob mercedem se inerti vulgo placidam exibet nullo conmendabili ornatu conspicua. Hec non consolatione virtutum, non salubribus anthidotis, non sacris etiam remediis egritudines languentium mitigat aut sanat, sed querelis gemitibusque in mortem usque amplificat ea delectatione, qua passionibus impliciti delectantur. Ex quibus satis possunt, quod ignorabant, videre poetis infesti, Boetium scilicet, dum Musas meretriculas scenicas vocitabat, de theatrali Musarum specie intellexisse. Quod apertissime obiectores hi vidisse potuissent, si, quod post pauca a phylosophia dictum legitur, intellexissent; dicit enim: Sed meis eum Musis curandum sanandumque relinquite. Et, ut evidentius appareret, quoniam de secunda Musarum specie loqueretur, persepe in sequentibus phylosophia ad curam et consolationem Boetii in eodem libro oblectamenta carminum et fictiones
Abbreviated transcription (Latin):
stritis assũmi posse duplice̾ ẽẽ poetaꝵ sp̾e
quaꝵ altera uener abilis ⁊ laudabilis ẽ et
piis hõib semper grata. altera u̾o obscena
atq detestabilis.⁊ ea ẽ poetaꝵ quos dixi nõ
urbe tmñ s orbe pellendos. Eq̃ mo demusis di¬
ci põt. quaru ⁊ si genus unii sit. species due di¬
ci possũt . H. ĩ dato eiste̾ uirib eisdẽq legibus
actu aliter un aqueq utat᷑ cũ uarius ex acti¬
tatis uideit exprimi succus. hic scil dulcis.
am aruo ille nõ incongrue. Honestã unã ar¬
bitr.ri possumꝰ ⁊ reliquã ĩ honestã. har igit᷑
altera totis cõmendanda p̃coniis laure⁊ ĩco¬
lit nemor.⁊ cast aluĩ fonter ⁊ quecũ q reli¬
gione uener abilia loca cognostimꝰ. phebi
soci a florib ⁊ sertis ornata ⁊ dulcedine can¬
tus atq uocũ sonoritate spectabilio. Altera
at ea ẽ que ab ĩ honestis comicis tracta scenai
atq theatra ⁊ quadruui ⁊ tenet. ⁊ scelestibuᷤ

Expanded text:
s assummi possit, duplicem esse poetarum speciem, quarum altera venerabilis et laudabilis est, et piis hominibus semper grata, altera vero obscena atque detestabilis, et ea est poetarum, quos dixi non urbe tantum, sed orbe pellendos. Equo modo de Musis dici potest, quarum et si genus unum sit, species due dici possunt; nam dato eisdem viribus eisdemque legibus actualiter una queque utatur, cum varius exactitatis videatur exprimi succus, hic scilicet dulcis, amarus ille, non incongrue honestam unam arbitrari possumus et reliquam inhonestam. Harum igitur altera, totis conmendanda preconiis laurea incolit nemora, Castalium fontem, et quecunque religione venerabilia loca cognoscimus, Phebi socia, floribus et sertis ornata, et dulcedine cantus atque vocum sonoritate spectabilis; altera autem ea est, que, ab inhonestis comicis tracta, scenas atque theatra et quadruvia tenet, et scelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
tã.⁊ medũ eius filiũ ĩperasse marsis populis
ytalis. his gͦ ornata fatinorib medea locum
ap̃ grecos primo qͥ meliᷤ eã cogͦuisse debuerãt
dem̃ apud romanos cõpit ut ꝓdea suscipẽtũ
atq sacris honoraret᷑ ab eis ut liquido testat̃
matrobĩ. Que ãt huiꝰ ĩ hystoria fictiões ĩ texte
st̃ ubi de ensone ⁊ pelia ⁊Iasone scribet᷑. qm̃ ad
eos spectare iuidẽtur prissim nͥ oportunũ uide

Expanded text:
tam, et Medum eius filium imperasse Marsis populis tam, et Medum eius filium imperasse Marsis populis Ytalis. His ergo ornata facinoribus Medea locum apud Grecos primo, qui melius eam cognovisse debuerant, deinde apud Romanos comperit, ut pro dea susciperetur atque sacris honoraretur ab eis, ut liquido testatur Macrobius. Que autem huius in hystoria fictiones intexte sunt, ubi de Ensone et Pelya et Jasone scribetur; quoniam ad eos spectare videntur, passim, ubi oportunum vide
Abbreviated transcription (Latin):
suos qi ad placandã sͥ nouereã cũ donis ĩ scri¬
cũ ip̃a creusa regia oĩs exusta ẽ. cũ iã pueri p̾¬
moniti euasissent. Nex cũ ĩ cã iratus iason
irruisset sũptur᷑ ex tã ĩpio facinore penas eo
uidẽte trux feĩa filios trucidauit ĩnocuos et
maleficiis sius sublata athenas abiit uͥ egro
iã senescẽti cõiugio uĩct. a pepit ci filiũ que
⁊ se medũ uocauit. Sane cũ thesco redeũti ex
longĩqua atq dutina expeditiõe ab egeo ĩ co¬
gͥto ꝑ eiꝰdẽ manus uenenaitũ priss poculũ. et
illud idẽ ab egeo filio iã cogͥto sublatũ uidisset
fuga thesci eutauit irã. Et tãde nescio qͦ pricto
iasoni reconciliata un a secũ ĩ colcos rediit. pr¬
trẽq senẽ ⁊ exulẽ iasonis uirib ĩ regnũ resti¬
tuit. Esto gaius celiꝰ ut utide mirabilib mũdi
refert. solinus dicat eã ⁊ iasone bitrote sepul¬

Expanded text:
suos, quasi ad placandam sibi novercam, cum donis in scrisuos, quasi ad placandam sibi novercam, cum donis in scris, a qua cum ipsa Creusa regia omnis exusta est; cum iam pueri premoniti evasissent. Verum cum in eam iratus Jason irruisset, sumpturus ex tam impio facinore penas, eo vidente trux femina filios trucidavit innocuos et maleficiis suis sublata Athenas abiit, ubi Egeo iam senescenti coniugio iuncta, peperit ei filium quem a se Medum vocavit. Sane cum Theseo redeunti ex longinqua atque diutina expeditione, ab Egeo incognito, per eiusdem manus venenatum parasset poculum, et illud idem ab Egeo filio iam cognito sublatum vidisset, fuga Thesei evitavit iram. Et tandem nescio quo pacto Jasoni reconciliata, una secum in Colcos rediit, patremque senem et exulem Jasonis viribus in regnum restituit. Esto Gaius Celius, ut ubi De mirabilibus mundi refert Solinus, dicat eam a Jasone Bitrote sepul
Abbreviated transcription (Latin):
fugaĩ arripuit. traxitq fuge comitẽ. ⁊bsirtiũ
seu fgi aleũ pariuilũ fre̾r. Quos tũ sequeretũ
Oeta ut eis spatiũ fuge p̾staret᷑ ĩ insula que
ĩ faucib phasis ascelere ab ea ppetrato tho¬
mit ania exilio ouidii nasonis postea nobilita¬
ta ꝑquã oportebat octã sequẽtẽ tr̃sitũ face̾
puerũ absortuĩ obtrũcauit articulatĩq diui¬
su passim ꝑ agros disiecit ut pr̃e sisteret. Ad
colligenda filii ñbra. Nec p̾meditacio fefellit
ĩ fausta. Hãsic fcum ẽ. dũq orbatus pr flens
m̃bra colligit nati ⁊ funer ali a pagit. ⁊biit il¬
nẽ pre anositate decrepitũ ĩ robustiorẽ retrai¬
xit etatẽ. Et cũ Ia sonrouos filios pepiss. in
pelic mortẽ suas filias armauit. Tandẽ qͥcũq
ex ca frum sit a Iasone abdicata ẽ. ⁊ creusa
creontis regis corithiorũ filia despõsata. Qd̃
cũ egerrime ferret excogitita m alicia filios

Expanded text:
fugam arripuit, traxitque fuge comitem Absyrtium fugam arripuit, traxitque fuge comitem Absyrtium seu Egyaleum parvulum fratrem. Quos cum sequeretur Oeta, ut eis spatium fuge prestaretur, in insula, que in faucibus Phasis a scelere ab ea perpetrato Thomithania, exilio Ovidii Nasonis postea nobilitata, per quam aportebat Oetam sequentem transitum facere puerum Absyrtium obtruncavit, articulatimque divisum passim per agros disiecit, ut patrem sisteret ad colligenda filii membra. Nec premeditatio fefellit infaustam, nam sic factum est; dumque orbatus pater flens membra colligit nati, et funeralia peragit, abiit ilnem patrem annositate decrepitum in robustiorem retraxit etatem. Et cum Jasoni duos filios peperisset, in Pelye mortem sua fraude natas armavit. Tandem quacunque ex causa factum sit a Jasone abdicata est, et Creusa Creontis regis Corinthiorum filia desponsata. Quod cum egerrime ferret, excogitata malitia, filios
Abbreviated transcription (Latin):
iã senex ab eode ĩ regnũ reduct᷑ ẽ. dicit the¬
odontiꝰ hũc oetã nõ fuisse filiũ solis ypioĩs
s eiꝰ qui apud colcos maximus fuit ⁊ regna
regis fuit fili.a. ex ipsea cõuige ut sa¬
Stis patet ꝑ ouidii carmẽ dicẽtis. Nõ
erat octes ad que despecta rediret. Nõ ipsea
prirẽs. ⁊c̃. Huiꝰ medee grãdis recitat᷑ hystoi̾a.
qũ fabulis mixta. Auit cĩ añ alia ꝙ ex apo¬
Nlonio sũptũ ẽ qui de argonantis librũ scͥpsit
Iasonẽ apeli ⁊ patruo missũ colcos ueĩsse et
comiter ⁊b oeta susceptũ medee uirgini phacu¬
isse. ĩ quã uenus irata nti ĩceterã solis prole
om̃s a filio amatorias mici flãmas fecit. Que
amãs cũ picula nosceret dilecti uiucĩs eñtis
ad uellus ⁊ ureũ assumẽdũ mifta eĩ hi̾ta sui
cõugii spõsione eũ doruit ꝗͦ pacto illd̃ absqr pe¬
riculo poss suripere. eoq surrepto un a secum

Expanded text:
iam senex ab eodem in regnum reductus est. Dicit Theiam senex ab eodem in regnum reductus est. Dicit Theodontius hunc Oetam non fuisse filium Solis Yperionis, sed eius qui apud Colcos maximus fuit, et regnregis fuit filia ex Ipsea coniuge, ut satis patet per Ovidii carmen dicentis: Non erat Oetes ad quem despecta rediret, Non Ipsea parens etc. Huius Medee grandis recitatur hystoria quandoque fabulis mixta. Aiunt enim ante alia, quod ex Apollonio sumptum est, qui De argonautis librum scripsit, Jasonem a Pelia patruo missum Colcos venisse, et comiter ab Oeta susceptum Medee virgini placuisse, in quam Venus irata uti in ceteram Solis prolem, omnes a filio amatorias inici flammas fecit. Que amans cum pericula nosceret dilecti iuvenis euntis ad vellus aureum assummendum, miserta eius, habita sui coniugii sponsione, eum docuit, quo pacto illud absque periculo posset surripere, eoque surrepto una secum
Abbreviated transcription (Latin):
tas quã ꝑ adrianã accipio. eo ꝙ andros gre¬
ce uir sonet latine oñdit detestabile tã sce
qui genuit a ledeã. ⁊ absyrthiũ. ⁊ caltiopem.
Eta colcorũ rex. ut homerꝰ ĩ odissea testa¬
tur solis fuit filiꝰ et perse filie occemi.
Tulliꝰ at ubi denaturis deorũ eum ex
asterie sorore latone susceptũ dicit. quã aste¬
rie uidet᷑ idez tullius dicere ab eo occisaz. di¬
cit eĩ sic. Quid medee rñdebis que duobꝰ auis
sole ⁊ occeano ⁊ pr̃e mr̃icida prouocata ẽ. hũc
clarũ ea tempestate fuisse regẽ testat᷑ ãtiqui¬
tas. cũ ꝑm aximũ illi regnũ fuisse describat
seneca tragedus ĩ tragedi a medee. Ad hũc
nouercales ĩ sidias fugiẽs deuẽit frixus a¬
thamãtis filius cũ auroo uellere qd̾ sibi fa¬
tale ab oraculo senciẽs oeta diligẽtissie ser¬
uabit ne eo perdito priuaret᷑ regͦ. Qui tam̃
a Iasone spoliatus ẽ. ⁊ regno pulsus. Ueru

Expanded text:
tas, quam per Adrianam accipio, eo quod andres gretas, quam per Adrianam accipio, eo quod andres grece, vir sonet latine, ostendit detestabile tam scelqui genuit Medeam et Absyrthium et Calciopem. Oeta Colcorum rex, ut Omerus in Odissea testatur, Solis fuit filius et Perse filie Occeani. Tullius autem ubi De naturis deorum, eum ex Asterie sorore Latone susceptum dicit, quam Asteriem videtur idem Tullius dicere ab eo occisam; dicit enim sic: Quid Medee respondebis, que duobus avis Sole et Occeano, et patre matricida procreata est? etc. Hunc clarum ea tempestate fuisse regem testatur antiquitas cum permaximum illi regnum fuisse describat Seneca tragicus in tragedia Medee. Ad hunc novercales insidias fugiens devenit Frixus,Athamantisfilius, cum aureo vellere, quod sibi fatale ab oraculo sentiens Oeta diligentissime servabat, ne eo perdito privaretur regno; qui tamen a Jasone spoliatus est et regno pulsus. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alib p̃ter nature leges ĩnitim̃. Et sic ex appe¬
titu illeçebri ⁊ adeptione nephã̾e uoluptatis
causat᷑ ⁊ noscit᷑ minotaur .i. bestialitatis uitĩ
Huiꝰ ãt minotauri hois ⁊ tauri formã ẽẽ fĩxere
eo ꝙ tali uitio laborãtes ĩtuitu primo uidẽtur
hoĩes. si opa ãt prospectemꝰ ⁊ abscondita ĩtrorsũ
desideri a tales ẽẽ bestias cogͤsoem. Elauditur¬
ãt hĩc lãberĩto carceri cirtuitionũ pluriũ ĩpli¬
cito. ⁊ hoc iõ qui a fortissimũ atq ferccissimu
furiosũ ẽẽt aĩal. In quo oñdit᷑ eũ humano
pectori ĩ fandis desideriis ĩtricato. ⁊ ꝙ eo ĩpelle̾to
fortẽ atq ĩmanc̾ p̾stemꝰ aiũ dũ ĩfaustũ aili¬
quid audemꝰ. qd̾ nisi pro uoto ꝑficiamꝰ cõfestĩ
i furia declinamꝰ. hic i suꝑ athrsco ab adri a¬
na predocto octidit᷑ .i. aprudẽti uiro cui urrili¬

Expanded text:
naturalibus preter nature leges innitimur. Et sic ex appenaturalibus preter nature leges innitimur. Et sic ex appetitu illecebri et adoptione nepharie voluptatis causatur et nascitur Minotaurus, id est bestialitatis vitium. Huius autem Minotauri, hominis et tauri formam esse finxere, eo quod tali vitio laborantes intuitu primo videntur homines, si opera autem prospectemus et abscondita introrsum desideria, tales esse bestias cognoscemus. Clauditur hic laberinto carceri circumitionum plurium implicito, et hoc ideo, quia fortissimum atque ferocissimum et furiosum esset animal, in quo ostenditur eum humano pectori, infandis desideriis intricato. Et quod eo impellente fortem atque inmanem prestemus animum, dum infaustum aliquid audemus, quod nisi pro voto perficiamus, confestim in furiam declinamus. Hic insuper a Theseo ab Adriana predocto occiditur, id est a prudenti viro cui virili
Abbreviated transcription (Latin):
cõiũx efficit᷑ minois regis legũ latoris .i. roni
hũane iuĩgitur q̃ sius legib eã ht̃ rege̾ atq ĩ
rectũ iter dirige̾. Huic inimicat᷑ uenus .i. appe¬
titus gupiscibilis qui sensualitati adherens
sẽp ratiois ẽ hostis. Cui si adheserit aĩa a ra¬
tione sepetur necesse e̾. a qua semota facile
ablandiciis ⁊ suasioĩb crrnis se trahi pini¬
ttit. ⁊ sic p̾cipitẽ se fert ĩ gupiscẽtiã tauri ⁊ io¬
ue dati. ut sibi ex eo minos sacrũ cõficiat. Quẽ
ego taurũ sẽtio mũdi huiꝰ delicias prima fa¬
cie pulchras ⁊ delectabiles adeo ratioĩ gessaᷤ
ut ex eis moderamĩe certo uite nr̃e oportun a
mĩstret.Nã dũ his debite utim̃ rite ex eis deo
sacrũ cõficimꝰ. Sane dũ eis iuditiũ sẽsualitatiꝰ
sequẽtes abutim̃ aut abuti desider amꝰ ĩbestia¬
lẽ gcupiscẽtiã deueimꝰ. ⁊ tauro tũc obscene aĩa
iũgitur ĩ lignea uaccadũ artificio ĩgenii nr̃i

Expanded text:
legum latoris, id est rationi humane iungitur, que suis legibus eam habet regere atque in rectum iter dirigere. Huic inimicatur Venus, id est appetitus concupiscibilis, qui sensualitati adherens semper rationis est hostis; cui si adheserit anima, a ratione separetur necesse est, a qua semota, facile a blanditiis et suasionibus carnis se trahi permictit et sic precipitem se fert in concupiscientiam tauri a Jove dati, ut sibi ex eo Minos sacrum conficiat. Quem ego taurum sentio mundi huius delitias prima facie pulchras et delectabiles a Deo rationi concessas, ut ex eius moderamine certo vite nostre oportuna ministret; nam dum his debite utimur, rite ex eis Deo sacrum conficimus; sane dum eis iudicium sensualitatis sequentes abutimur aut abuti desideramus, in bestialem concupiscientiam devenimus, et tauro tunc obscene anima iungitur in lignea vacca, dum artificio ingenii nostri
Abbreviated transcription (Latin):
minotauro scilic ĩpoĩto enutritꝰ ẽ. Ego antẽ
longe altiorẽ sensuz sõ hac fabula tegi reor
Existimo quidẽ uoluisse ueteres oñdere qua¬
lr uiciũ bestialitatis causaret᷑ ĩ nob̾hac rõe.
pasiphẽ spetiosissimã feminã ⁊ solis filiã credo

Expanded text:
Mynotauro scilicet imposito, enutritus est. Ego autem Mynotauro scilicet imposito, enutritus est. Ego autem longe altiorem sensum hac sub fabula tegi reor. Existimo quidem voluisse veteres ostendere qualiter vitium bestialitatis causaretur in nobis hac ratione. Pasiphem spetiosissimam feminam et Solis filiam credo
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩez mediũq taurũ peperit. Alii uo alia
amoris huiᷤꝰᷤ causã describũt aientes. ꝙ cũ
orasset minos ĩ bellũ progressurus prez ut
dignã se sacrificaturo sibi p̃pararet hostiã
euestigio illi p̾paratus ẽ taurus. formosita¬
te cuiꝰ captus minos illũ arm̃tis suis ducẽ
p̃feait alio cõsecrato. ex quo irratus iuppiter¬
egit ut illo absente reseruat᷑ diligeret᷑ a cõ¬
iuge. Et hic uolũt minoe ob cõmissũ facirꝰ
nõ ausũ ĩ cõiugẽ seuire. Ꝙ at pasiphes filici
hoĩs ex tauro conceperit uult serui taurum
hũc scribã minois fuisse sic noĩatũ eũq ĩ do¬
mo dedali cũ pasiphe coisse ⁊ filuĩ ex ea susce¬
pisse ⁊ tãdez geminos pepisse. quoꝵ alteruz
ex minoc ceptũ notis apparebat. alteꝵ uo
ex tauro eq̃ ĩdicãtib signis. Et cũ de scd̾o non
eẽt certa fides noĩe ad utrũq spectãte parẽtẽ

Expanded text:
hominem mediumque taurum peperit. Alii vero aliam hominem mediumque taurum peperit. Alii vero aliam amoris huius causam describunt, aientes, quod cum orasset Mynos in bellum progressurus patrem, ut dignam se sacrificaturo sibi prepararet hostiam, evestigio illi preparatus est taurus, formositate cuius captus Mynos illum armentis suis ducem prefecit, alio consecrato; ex quo iratus Juppiteregit ut, illo absente, reservatus deligeretur a coniuge, et hinc volunt Mynoem, ob commissum facinus, non ausum in coniugem sevire. Quod autem Pasiphes filia hominis ex tauro conceperit, vult Servius Taurum hunc scribam Mynois fuisse sic nominatum, eumque in domo Dedali cum Pasyphe coisse et filium ex ea suscepisse, et tandem geminos peperisse, quorum alterum ex Mynoe conceptum notis apparebat, alterum vero ex Tauro eque indicantibus signis, et cum de secundo non esset certa fides, nomine ad utrumque spectante parentem
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicit ouidiꝰ. Sic lacrimis cõsũpta sius phe¬
beia biblis. Uuertit᷑ ĩ fontẽ qui nũc qͦ uallib
illis. Nom̃ht domine nigraq sb̾ ylice manđͥ.
⁊c̃ͣ. Sigm̃tũ at satis patet qr afletu cõtinuo
fons lacrimis manãs uisa ẽ. de phasiphe
tragedia ꝑcipit᷑ carmĩe aientis ĩ tra¬
gedia ypoliti. Quid ille reb lumẽ ĩ fũ¬
dẽs suũ. A latris parẽs.⁊c̃. Uerba quidẽ nutͥ¬
tis st̃ loquẽtis ad ĩsanã amore ypoliti phedrã
pasiphis fili.a. Theo dõtiꝰ ãt dicit nõ fuisse fi¬
liã solis yperioĩs s rhodii. Euit hec minois
cretẽsis regis cõiũx. ⁊ uacãte minoe bello ad¬
uersus megarẽses ⁊ atheniẽses ob occisum
androgeũ filiũ ab irata uenere ĩ sobolẽ soli
ĩ fausti amoris flãmas suscepit. amauitq
spetiosissimũ tauꝵ. ĩ ciuiꝰ ꝯubitũ dedali arti¬
ficio ueĩsse dr̃. ⁊ ex eo suscepit quẽ medium

Expanded text:
ut dicit Ovidius: Sic lacrimis consumpta suis Pheut dicit Ovidius: Sic lacrimis consumpta suis Phebeia Biblis Vertitur in fontem, qui nunc quoque vallibus illis Nomen habet domine, nigraque sub ilice manat etc. Figmentum autem satis patet, quia a fletu continuo fons lacrimis manans visa est. CAP. X. De tragici percipitur carmine aientis in tragedia Ypoliti: Quid ille rebus lumen infundens suum Matris parens ecc. Verba quidem nutricis sunt loquentis ad insanam amore Ypoliti Phedram Pasiphis filiam. Theodontius autem dicit eam non fuisse filiam Solis Yperionis, sed Rodii. Fuit hec Mynois Cretensis regis coniunx, et vacante Mynoe bello adversus Megarenses et Athenienses ob occisum Androgeum filium, ab irata Venere in sobolem Solis, infausti amoris flammas suscepit amavitque speciosissimum taurum, in cuius concubitum Dedali artificio venisse dicitur, et ex eo suscepit quem medium
Abbreviated transcription (Latin):
Aunus ⁊ biblis filii fuerũt mileti ex
cyanc nympha suscepti ut testat̾ oui¬
duis dicẽs. Hic tibi dũ sequit᷑ prĩe cur¬
uamina ripe. Eilia meandri tociẽs redeuntis
eadẽ. Cognita cyane p̾stãti corpore nẏpha. Si¬
blida cũ cauno prolez ẽ enixa gemellã. ⁊c̃. Et¬
qr nil p̃ter cõe ambob de eis legi. de ãbob scri¬
bere ĩ uicẽ iusũ ẽ. legit᷑ gͦ caunũ speciosissimũ
fuisse iuuene̾.⁊ abiblide sorore ĩ fausto amõe
dilectũ uenere ĩ prolẽ solis urata agẽte. Sa¬
ne cũ biblis frĩ flãmas execrande libidinis
detexisset. ip̃e aspernatꝰ detestandã sororis
cõcupiscẽtiã fugã supsit. Inq pegrina poĩt
noua menia terra. Infelix ãt biblis cõfestĩ
secuta ẽ eũ. Et postquã caryam lyciãq ⁊ le¬
legas pagrauit. labore atq dolore uicta cõ¬
sedit. ⁊ spreta se se dedit ĩ lacrimas. ex qͦ ftũ
ẽ ut ĩ fontẽ nayadũ bñficio miẜa uerteret᷑

Expanded text:
aunus et Biblis filii fuerunt Mileti ex Cyane nynpha suscepti, ut testatur Ovidius dicens: Hic tibi, dum sequitur patrie curvamina ripae, filia Maeandri totiens redeuntis eodem cognita Cyanee, praestantia corpora forma, Byblida cum Cauno, prolem est enixa gemellam. quia nil preter commune ambobus de eis legi, de ambobus scribere invicem visum est. Legitur ergo Caunum speciosissimum fuisse iuvenem, et a Biblide sorore infausto amore dilectum, Venere in prolem Solis irata agente. Sane cum Biblis fratri flammas execrande libidinis detexisset, ipse aspernatus detestabilem sororis concupiscientiam, fugam sumpsit. Inque peregrina ponit nova menia terra. Infelix autem Biblis confestim secuta est eum, et postquam Caryam Lyciamque et Lelegas peragravit, labore atque dolore victa consedit, et spreta sese dedit in lacrimas. Ex quo factum est ut in fontem Nayadum beneficio misera verteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
trahere satagũt tãta poctarũ cannĩ a⁊ diligen¬
tia studuisse pciperẽt / atq seruaisse memõie ut
nil fere absq eorũ testimoĩo fum asse uideatur.
uidea̾t si nõ credũt ĩter alia libri eius hebrar¬

Expanded text:
trahere satagunt, tanta poetarum carmina diligentrahere satagunt, tanta poetarum carmina diligentia studuisse percipient, atque servasse memorie, ut nil fere absque eorum testimonio firmasse videatur. Videant, si non credunt, inter alia libri eius Hebrai
Abbreviated transcription (Latin):
atq delicatiores scĩs doctorib eẽ nõ uelit
cõperient hũc demonũ cibũ nõ solũ nõ
reiectũ fla̾mis ut iube̾t ĩmissũ s cũ dili
gentia seruatũ tractatũ atq gustatu
a fulgẽtio doctore atq põtifice catholico
ut apparet eo ĩ libro quẽ mithologiaꝵ
nũcupat ip̃e ĩ quo elegãtissimo stilo de¬
scripsit poetaꝵ fabulas exponendo.Equo
m̃o Augustinũ doctorẽ egregiũ cõperiẽt
nõ horriusse poesim nec poetica cxrmĩa
qui imo solerti ingilãti a studiusse: et ĩtellexis
se qd̾ uolẽtes negre nõ possẽt. cũ sepissĩc ĩ suiᷤ
uolumĩb sanctus hõ uirgiliũ aliosq poctas
inducat. nec fere uirgiliũ unꝙͣ absq alicuius
laudis titulo noĩat.Sic ut iterũ dixeri Ieroni¬
mũ dectorẽ eximiũ atq sc̃issimũ ⁊ triũ linguaꝵ
mirabilr̾ eruditũ quẽ ignora̾tie corũ hi ĩ testẽ

Expanded text:
atque delicatiores sanctis doctoribus esse non velint, atque delicatiores sanctis doctoribus esse non velint, comperient, hunc demonum cibum, non solum non reiectum f tractatum, atque gustatum a Fulgentio doctore atque pontifice catholico, ut apparet eo in libro, quem Mithologiarum nuncupat ipse, in quo elegantissimo stilo descripsit poetarum fabulas, exponendo. Equo modo Augustinum, doctorem egregium, comperient non horruisse poesim, nec poetica carmina, quin imo solerd, volentes negare, non possent, cum sepissime in suis voluminibus sanctus homo Virgilium aliosque poetas inducat; nec fere unquam Virgilium absque alicuius laudis titulo nominat, Sic, ut iterum dixerim, Ieronimum, doctorem eximium atque sanctissimum et trium linguarum mirabiliter eruditum, quem ignorantie eorum hi in testem
Abbreviated transcription (Latin):
celeberrimi atq scissimi hoĩs autorita te p̾ce¬
dẽti a omĩa firm asse se credũt. dicũt igitur
clamitãtes Ieronimi uerbũ ad dam asu
papã demonũ cibus sũt carmina poctarũ
tissẽt ⁊ potissime ubi damnata comicorur
spurtitie atq abiectã semel et iterũ añ iã
diximus.S qm̃ nulla poetarũ fca distictiõe
ĩuidentie offuscati calligine ⁊ ĩ quostũq
ceci irruũt ꝓpulsanda eorũ ign auia ẽ. ⁊ ipĩ
lumina Ieronimi.Si hanc eamdẽ quã ꝑ¬
ducũt ĩ testẽ seu cuiꝰ autoritate dãnatos
poctas uolũt studiosẽ legissẽt ĩ uenissẽt
profecto uerbũ hoc a ieronimo declaratu
et eius sensũ appoitũ atq obiectionẽ quã
faciũt ẽc̃ solutã ⁊ potissime ex figura mu¬
lieus captiue raso capite depoĩta ueste
resectis unguib ⁊ pilis ablatis israclite
mirĩmoĩo copulande. Et si religiosiores

Expanded text:
celeberrimi atque sanctissimi hominis autoritate prececeleberrimi atque sanctissimi hominis autoritate precedentia omnia firmasse se credunt. Dicunt igitur clamitantes Ieronimi verbum ad Damasum papam: Demonum cibus sunt carmina poetarrtissent, et potissime ubi damnatam comicorum spurcitiem atque abiectam semel et iterum ante iam diximus. Sed quoniam, nulla poetarum facta distinctione, invidentie offuscati caligine, in quoscunque ceci irruunt, propulsanda eorum ignavia est, et ipsi lumina Ieronimi, si hanc eandem, quam producunt in testem, seu cuius autoritate damnatos poetas volunt, studiose legissent, invenissent profecto verbum hoc a Ieronimo declaratum, et eius sensum appositum, atque obiectionem, quam faciunt, esse solutam, et potissime ex figura mulieris captive, raso capite, deposita veste, resectis unguibus et pilis ablatis, Israelite matrimonio copulande. Et si religiosiores
Abbreviated transcription (Latin):
plato. colitur aristotiles. ut de reliquis sinã
Qui om̃ es fuerc gẽtiles ⁊ psepe dãnatis opio¬
nib erronei hoĩes. homerus ab obiuirgatori¬
b nr̃is pellit᷑. damnat᷑ exioduo. Maro despici¬
t᷑ atq flaccus. quorũ figm̃ta nil aliud sẽtũit
ꝙͣ disputaciões illorũ. Quorũ qm̃ dogm a stii
det.⁊ ex his esto cũ difficultate nõ patiẽte in¬
⁊ sic nõ intelligũt despiciũti ⁊ condeminant.
Attñ quicquid clamitẽt quicquid latrẽt qcqd
iubeãt uł suadeãt si phorũ scripta sibarba¬
rorũ gesti si hereticorũ ꝑfidia legi possũt et
poetarũ uolumina absq piaculo legi tene̾i
audiriq possũt. m̃te tñ in tegra atq cõstãti
ne si qnͣ aliquid ĩ ortodoxã dicerẽt fide̾ tñꝙͣ
ib illa exteri se lectores labefactari ꝑmitta̾t.
tũc autẽ supest ĩ extremũ hoꝵ clamorem
paxillũ acrius ĩstandũ. atq plixiꝰ. qm̃ ea ex

Expanded text:
Plato, colitur Aristotiles, ut de reliquis sinam, Plato, colitur Aristotiles, ut de reliquis sinam, qui omnes fuere gentiles et persepe damnatis opinionibus erronei homines; Homerus ab obiurgatoribus nostris pellitur, damnatur Exiodus, Maro despicitur atque Flaccus, quorum figmenta nil aliud sentiunt quam disputationes illorum. Quorum quoniam dogma student et ex his, esto cum difficultate, non patiente inet sic non intelligunt, despiciunt, et condemnant. Attamen quicquid clamitent, quicquid latrent, quicquid iubeant vel suadeant, si phylosophorum scripta, si barbarorum gesta, si hereticorum perfidia legi possunt, et poetarum volumina absque piaculo legi, teneri, audirique possunt, mente tamen integra atque constanti, ne, si quando aliquid in orto doxam dicerent fidem, tanquam ab illa exteri se lectores labefactari permittant. Nunc autem superest in extremum horum clamorem paxillum acrius instandum atque prolixius, quoniam ea
Abbreviated transcription (Latin):
maculã nil ĩ honestũ iure poss obiti uerbu
bonũ dicere nequiuisse. uocat᷑ ⁊̃ nõ nũ ꝙͣ a sa¬
cris hõĩb ĩ testimoniũ dyabolus.ĩuccasse po¬
etã horũ accusãtiũ autoritate ĩ remissibile
crim̃ c̃. S nũc hos prohibitores ⁊ ĩ exilium
poetarũ p̃cones oro dicãt. quid magis ꝙͣ phy¬
losophya potuit peccasse poesis. ueritatis qp¬
pe optim a indagatrix phỹa ẽ. cõperte uero
sb̾ uelamine seruatrix fidissima ẽ poesis. si
minus recte senti at illa. nõ potint rectũ ist a
seruasse pedissequa ẽ dñe uestigia imitetuͣ
necesse c̃ si deuiet illa. ⁊ hec ut exorbitet a ne¬
cessitate cogit᷑. Quid gͦ cũ gentiles phõs alle¬
gemꝰ ore pleno eorũ q seruemꝰ snĩas. et nil
fere nisi corũ uallatũ autoritate firmemus
dca poctarũ poetasq horrescimꝰ atq detestan¬
do damnamus. Extollitur secrates. honorat̃

Expanded text:
maculam nil inhonemaculam nil inhonebonum dicere nequivisse. Vocatur etiam non nunquam a sacris hominibus in testimonium dyabolus, invocasse poetam horum accusantium autoritate irremissibile crimen est! Sed nunc hos prohibitores et in exilium poetarum precones oro, dicant, quid magis quam phylosophia potuit peccasse poesis? Veritatis quippe optima indagatrix phylosophia est, comperte vero sub velamine servatrix fidissima est poesis; si minus recte sentiat illa, non potuit rectum ista servasse. Pedissequa est, domine vestigia imitetur necesse est; si deviet illa, et hec, ut exorbitet, a necessitate cogitur. Quid ergo, cum gentiles phylosophos allegemus ore pleno eorumque servemus sententias, et nil fere nisi eorum vallatum autoritate firmemus dicta poetarum poetasque horrescimus, atque detestando damnamus ? Extollitur Socrates, honoratur
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiã potuerit ĩpellere. Scire saltẽ debuerãt qa
uas electiois testatus ẽ. scire malũ. malii nõ
ẽẽ s operari. et ip̃i nouissimi p̃ceptores crẽdo
ut a sius muliertulis prudẽtiores he̾at᷑ ⁊ in
pinguiores consequãt offas. nõ uerẽt᷑ dicere
nedũ dic ĩ scire s poetas legere pniciosissimũ
ẽe. O fastidiũ audire ⁊̃ si oĩo despiciendi sĩt poe¬
te. nophariũ fore si uideris margaritã ex lu¬
to colligẽ. qͣi astergibile lutũ illã nimis fecei̾t
p̾cios ĩ. Nec erubescãt ĩ terp̃tes hi hac p̾sũptu¬
osa atq generali prohibicione sua uelle ex
uertate fieri m̃daciũ si dixerit aliqñ poeta
imo eos dixisse toto denegãt ore. Ridiculũ
ẽ audire hum aĩ generis hostẽ dyabolu po¬
tuisse uerbũ bonũ aliqn̾ dixisse. poetas autẽ
esto aduersus consciençia paulo añ malos
c̃e concesserĩ. cũ forte nõ nullis p̾ter gẽtiliciã

Expanded text:
mentiam potuerit impellere. Scire saltem debuerant, quia mentiam potuerit impellere. Scire saltem debuerant, quia vas electionis testatus est, scire malum, malum non esse, sed operari; et ipsi novissimi preceptores, credo, ut a suis mulierculis prudentiores habeantur, et inde pinguiores consequantur offas, non verentur dicere, nedum dicam scire, sed poetas legere perniciosissimum esse! O fastidium audire, etiam si omnino despiciendi sint poete, nepharium fore, si videris, margaritam ex luto colligere, quasi astergibile lutum illam minus fecerit preciosam. Nec erubescunt interpretes hi hac presumptuosa atque generali prohibitione sua velle ex veritate fieri mendacium, si dixerit aliquando poeta, imo eos dixisse toto denegant ore! Ridiculum est audire humani generis hostem dyabolum potuisse verbum bonum aliquando dixisse, poetas autem, esto adversus conscientiam paulo ante malos esse concesserim, cum forte non nullis preter gentilitiam
Abbreviated transcription (Latin):
res.pictori ⁊̃ ĩ sacris edib fas ẽ pingere tri¬
cerberũ canẽ ditis obseruãtẽ limina. charo¬
nẽ naut ã acherontis uada sulcantẽ. erin aᷤ
ydris accintas accensisq aim atas facib ip̃m
plutonẽ ĩfelicis regni prĩcipẽ dãnatis supplitia
inferẽtẽ. poctis sonoro carmic. Hec eadẽ scripsisse
nephas ⁊ ĩ remissibile lectori crim̃ ẽ pictori esdẽ
concessũ ĩ aulis regũ ⁊ nobiliũ uirorũ amores
ueterũ deorũ scelera hominũq ⁊ quetũq cuiꝰ cũ¬
q com̃ta pingere. nullo prum ꝓhibẽte decreto.
Et hec a quibuscũq pro libito ĩtueri pmissu est.
poctarũ ĩuenta ornatiuo linita literis plus
⁊ sapientib lecta uolũt m̃tes ificiat ꝙͣ picta ab
ign ius ispecta. Quid mlta. Deficio fateor uolẽs
si possẽ aduertere quib uirib qua potẽti a liuor
edax ⁊ ignor ãtia hos boatores ĩ tã grandẽ de¬

Expanded text:
res! Pictori etiam in sacris edibus fas est pingere Trires! Pictori etiam in sacris edibus fas est pingere Tricerberum canem, Ditis observantem limina, Charonem nautam, Acherontis vada sulcantem, Erinas ydris accinctas accensisque armatas facibus, ipsum Plutonem, infelicis regni principum, damnatis supplicia inferentem; poetis sonoro carmine hec eadem scripsisse nephas, et irremissibile lectori crimen est. Pictori eidem concessum, in aulis regum et nobilium virorum amores veterum, deorum scelera hominumque, et quecunque cuiuscunque commenta pingere, nullo patrum prohibente decreto, et hec a quibuscunque pro libito intueri permissum est; poetarum inventa, ornatis linita licteris, plus a sapientibus lecta volunt mentes inficiant, quam picta ab ignaris inspecta. Quid multa ? Deficio, fateor, volens, si possem, advertere, quibus viribus, qua potentia, livor edax et ignorantia hos boatores in tam grandem de
Abbreviated transcription (Latin):
si optimi sint. studẽtesq acceptiores reor osse
deo põtifici sumo ⁊ ecclie̾. uerũ nõ om̃es nec sẽp
eade trahim̾ affectiõe. Et sic nõ nũquã ad
poeticos trahũtur quidã. Et si trahimur ul
sponte nr̃a ĩ eos imus qd̾ hoc crimẽ qd̾ in aluĩ
ẽ.possumus ĩpune mores barbaros audire
ip̃os si uelimus suscipere barbrros eis hospi¬
placet ab his uiris doctissimis ꝓhibem̃. Nla¬
nichei arrii pel asguiq ⁊ aliorum heresi arcaꝵ
exetrabiles errores ut noscamꝰ nemo ꝓhibet
quĩ scrutem᷑. uersus ãt legisse poeticos horrẽ¬
dũ ut hi clamitãt imo letale crimen ẽ. Iccu¬
laitores ĩquadruuiis ut plurimũ ĩhonestos
ludos agẽtes ĩspicere possumꝰ. Hystriones in
cõuiuiis turpia canẽtes audire. Nebulones
ĩpopinis.leõnes ĩ lupanarib blasfemãtes¬
q pati. nec ob id ĩtartara trahim᷑. poetica le¬
gisse poemata nos eterni regni facit extor¬

Expanded text:
si optimi sint, studentesque acceptiores esse reor si optimi sint, studentesque acceptiores esse reor deo, pontifici summo, et ecclesie; verum non omnes, nec semper eadem trahimur affectione, et sic non nunquam ad poeticos trahuntur quidam. Et, si trahimur, vel sponte nostra in eos imus, quod hoc crimen, quod malum est? Possumus impune mores barbaros audire, ipsos, si velimus,susciperebarbaros, eis hospiplacet ab his viris doctissimis prohibemur! Manichei, Arrii, Pelasgiique, et aliorum heresiarcarum execrabiles errores ut noscamus, nemo prohibct, quin scrutemur; versus autem legisse poeticos, horrendum, ut hi clamitant, imo letale crimen est! Ioculatores in quadruviis ut plurimum inhonestos ludos agentes inspicere possumus, hystriones in conviviis turpia canentes audire, nebulones in popinis, lenones in lupanaribus blasfemantesque pati, nec ob id in Tartara trahimur; poetica legisse poemata nos eterni regni facit extor
Abbreviated transcription (Latin):
Quc horũ cõtineãt libri. que su adeãt. q̃ dãent
que doceãt iã satis supra declaratũ ẽ. S eis omi¬
ssis uolo aduersus ueritatt̃ hos scelesta omĩa
scribere atq suadere lectorib. Quid tandẽ. gẽ¬
fructus. S quid iñ. Queso ego hos elegãtissĩos
clamatores dicãt. nũquid illis ꝓhibitũ sit ab
aliqua ueteri seu nou ⁊ doctrma deorũ suorũ sce¬
lera quo uellẽt ĩ stilo describere. Nõ equidẽ reor
aduersus catholicã ueritatẽ exenterata nil
pariat.Si nõ ꝓhibitũ c̃.si hos lege̾ nõ leges ꝓ¬
hibe̾t neq ꝓphx̾ nõ satre põtificũ sanctiones.
oni paulo an rñsũ ẽ. uerũ si hi ĩbecilles sunt
atq tractabiles sibi caueant memores ꝓuer¬
bii ueteris quo ꝓhibet᷑. hos certamẽ lapidu
nõ ĩtrare quib sit galea iutrea. Sateor tñ ultꝰ
longe meliꝰ fore sacros studers libros ꝙͣ istos ⁊̃

Expanded text:
Que horum contineant libri, que suadeant, que damnent, Que horum contineant libri, que suadeant, que damnent, que doceant, iam satis supra declamatum est. Sed eis omissis, volo, adversus veritatem hos scelesta omnia scribere atque suadere lectoribus. Quid tandem? genfructus. Sed quid inde? Queso ego hos elegantissimos clamatores, dicant, nunquid illis prohibitum sit ab aliqua veteri seu nova doctrina, deorum suorum scelera, quo vellent, in stilo describere? Non equidem reor,adversus catholicam veritatem exenterata nil pariat. Si non prohibitum est, si hos legere non leges prohibent neque prophete, non sacre pontificum sanctiones, oni paulo ante responsum est; verum si hi imbecilles sunt atque tractabiles, sibi caveant, memores proverbii veteris, quo prohibetur, hos certamen lapidum non intrare, quibus sit galea vitrea. Fateor tamen ultro longe melius fore sacros studere libros quam istos, etiam