comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciõnis habeo. teq felicem tali aĩo. me tali iudicio fortimatũreor.
Multa nũc cogito. s occupatio ingens. tempus breue est. et p̾t̾e a
multis sepe ⁊ magnis ad cefarem epłis abinde oculos tuos occupatu¬
nis uideor ac linguam que Illas ut anguror sacrĩs aurib ĩuectura
huic calamo ardenti/ et plima satagenti, si paulo libenus frena
momordent ut ignoscat. queso Accedit et bucolicũ carmen qd̾
integiũ ante te nulli ꝑmiseram hr̃e. uide̾ autẽ mltis. cuiꝰ expoficoẽm
ul potuis expositorem ut simul hẽas uelim. quod nõ p̾us sꝑare
incipiam ꝙͣ cesarem nr̃m meis tot mũdiq clamiorib exprectũ
audiero. Reliqua ex eo qui has tibi literulas dabit ꝑcontabere.
oĩim atq in pͥmis mearũ rerũ gnarus ad te benit. de quo nchil
aliud nã nosti oĩa. nͥ ꝙ inter p̾tones tui nõis quos nultos habes nõ

Expanded text:
tionis habeo, teque felicem tali animo, me tali iudicio fortunatum reor. tionis habeo, teque felicem tali animo, me tali iudicio fortunatum reor. 4 Multa nunc cogito sed occupatio ingens, tempus breve est, et preterea multis sepe et magnis ad Cesarem epystolis abunde oculos tuos occupaturus videor ac linguam, que illas, ut auguror, sacris auribus invectura, huic calamo ardenti et plurima satagenti, si paulo liberius frena momorderit, ut ignoscat queso. 5 Accedit et Bucolicum carmen, quod integrum ante te nulli permiseram habere, videre autem multis, cuius expositionem, vel potius expositorem, ut simul habeas velim, quod non prius sperare incipiam, quam Cesarem nostrum meis tot mundique clamoribus experrectum audiero. 6 Reliqua ex eo qui has tibi literulas dabit, percontabere; omnium atque in primis mearum rerum gnarus ad te venit. De quo nichil aliud; nam nosti omnia, nisi quod inter precones tui nominis, quos multos habes, non
Abbreviated transcription (Latin):
nide hoc mͥ. ut dñs ac p̾ceptor meus me magistrũ et dmñ¬
suũ uocet. nͥ quia magnus amor sui obliuosus nichil
menunit nͥ quem diligit. Illũ sibi qualem uult fiñgit. Ilũ attol¬
lere intitur. Id si nequeat ip̃e descendit. demiq modis oĩb illũ
sibi equare cõtendit. Tibi uni nͥ tuos e pulu̾e̾ erutos supra berticẽ
tuũ loces nichil est accũ. Ego uͦ quo me alcuis extuleris huilior
fiam. neq me bnꝙͣ tanti uiri fauor mee condicionis ĩmemorem
faciet. Clim te in dñm p̾elegi. magistiũ enĩ te non mea fecit
electiõ. s ingemii tui uigor et in dustrĩa. deinceps e quẽcũq me
facito rem tuam in alto uł iñ imo ponere tuũ fuent. meũ est
nosse me ip̃m et res meas. neq cuiꝙͣ facile de me ip̃o plus ꝙͣ
in credere eoq minus fidei hr̃e meis laudib quo plus me lauda¬
tor amauent. Graciam tñ tibi tam pii affectus tamq ubane digna¬

Expanded text:
nde hoc michi, ut dominus ac preceptor meus me magistrum et dominunde hoc michi, ut dominus ac preceptor meus me magistrum et dominusuum vocet, nisi quia magnus amor sui obliviosus nichil meminit nisi quem diligit, illum sibi qualem vult fingit, illum attollere nititur, id si nequeat, ipse descendit, denique modis omnibus illum sibi equare contendit? 2 Tibi uni, nisi tuos e pulvere erutos supra verticem tuum loces, nichil est actum; ego vero quo me altius extuleris, humilior fiam, neque me unquam tanti viri favor mee conditionis immemorem faciet. Olim te in dominum prelegi; magistrum enim te non mea fecit electio sed ingenii tui vigor et industria. 3 Deinceps igitur quemcunque me facito; rem tuam in alto vel in imo ponere tuum fuerit, meum est nosse me ipsum et res meas, neque cuiquam facile de me ipso plusquam michi credere, eoque minus fidei habere meis laudibus quo plus me laudator amaverit. Gratiam tamen tibi tam pii affectus tamque urbane digna
Abbreviated transcription (Latin):
gi potest. lniquenda imperia deponẽde diuĩcie. nudis unde nudi
ueminius redeũdum. In hũc uͦ tnũ aĩnm nichil bñis ht fortuã.
net mors quidem ip̃a. hic te in finiem et post finem comuitabitur.
te q in celum unde sibi origo est uirtutũ alis attollet. Ego aũt
magnanĩme um ut uicissim̃ gaudeas magno studio talẽ quoq
aium mn̾tor induere. et ꝓpe iam uideor induisse. uiuo inteñ et
galeo. si qua ualitudo integra si qua bita mortalib bera est.
Certe si cum legi fero graiorũ gliar ausim. et ip̃e quotidie distos
aliquid senesto. et nũus iii dies frustra formidatam meuitabilem illã
horam metuo paratus te et ini semũ. et in mortem sequi. uł quomã
moriendi nullus est ordo si ex alto datũ est/ ad moitem nichil ip̃e qͦq
nͥ fallor metuens aut hesitans auteire. Ceterũ dũ hic̃ sumus btere
me p̾tor ut retua. et si qͥd forsan ex me cupis iubendi tuus labor

Expanded text:
gi potest, linquenda imperia, deponende divitie, nudis unde nudi gi potest, linquenda imperia, deponende divitie, nudis unde nudi venimus redeundum. In hunc vero tuum animum nichil iuris habet fortuna nec mors quidem ipsa; hic te in finem et post finem comitabitur, teque in celum, unde sibi origo est, virtutum alis attollet. 16 Ego autem, magnanime vir, ut vicissim gaudeas, magno studio talem quoque animum nitor induere et prope iam videor induisse. Vivo interim et valeo, siqua valitudo integra, siqua vita mortalibus vera est. 17 Certe si cum legifero Graiorum gloriari ausim, et ipse quotidie discens aliquid senesco et minus in dies frustra formidatam inevitabilem illam horam metuo, paratus te et in senium et in mortem sequi, vel, quoniam moriendi nullus est ordo, si ex alto datum est, ad mortem, nichil ipse quoque, nisi fallor, metuens aut hesitans, anteire. Ceterum dum hic sumus, utere me, precor, ut re tua, et siquid forsan ex me cupis, iubendi tuus labor,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil intersit. ubi ad metam et utruisq ut fic dicam. belꝑam uen¬
tum est. atqui ita esse ut dixi uite q spem ꝙͣ rem ip̃am pluris
fiẽn facile de stultonĩ bõtis lamentis q colligitur. Sapientũ uͦ
nͨ iuiste querrmoiie. nec mania uota sunt. ut quib ꝑ suafra
sit felicem fier nõ bĩte spacio s merito. nõ fortune p̾sidio sed
oirtutis. Que cũ ita sint. ad sũmam sic habeto mł me letiꝰ
auditurũ ꝙͣ hũc talem aĩ tui statũ. quid eĩ si opibus ĩmensis auctũ
an obsessum ⁊ oppressũ dicam. quid si factum Italie regem scirẽm.
ꝙͣ breue gau̾diũ. ꝙͣ caducũ. regna opes et quit quid om̃o fortuma
tubuit nouit eriꝑe. fingatur fortima liberalior. qd q ꝑ rarum est
ũsq ad exitũ amnĩca. figatur rota Illa Gõlubilis ciuuspiam ĩ au¬
diti fauons obicib. morte saltem cuiꝰ nuilla talis liberalitas fin¬

Expanded text:
nichil intersit, ubi ad metam et utriusque, ut sic dicam, vesperam vennichil intersit, ubi ad metam et utriusque, ut sic dicam, vesperam ventum est. Atqui ita esse ut dixi, viteque spem quam rem ipsam pluris fieri, facile de stultorum votis lamentisque colligitur; sapientum vero nec iniuste querimonie nec inania vota sunt, ut quibus persuasum sit felicem fieri non vite spatio sed merito, non fortune presidio sed virtutis. 14 Que cum ita sint, ad summam sic habeto; nil me letius auditurum quam hunc talem animi tui statum. Quid enim si opibus immensis auctum — an obsessum et oppressum dicam? —, quid si factum Italie regem scirem? Quam breve gaudium, quam caducum! Regna opes et quicquid omnino fortuna tribuit, novit eripere. 15 Fingatur fortuna liberalior, quodque perrarum est, usque ad exitum amica; figatur rota illa volubilis cuiuspiam inauditi favoris obicibus: morte saltem, cuius nulla talis liberalitas fin
Abbreviated transcription (Latin):
refert hodie ne an cras anuͦ nũc fiat an tardiuscule qd̵ utĩq Cito
fien oportet. usq adeo ut ĩpossibile sit diffeni. hec subterfugia et
has morulas humana neqͦtꝙͣ captat ignania. que biuẽdi auida
uixisse cõtenunt. ingratorũ more qui qd̾ ĩportune ambiũt faste¬
dĩt cõsecuti. sic est longitudo uite cõcupiscitur. et si nichil in hac bre¬
ũtate longũ sit. Esto aute̾ ut cũq cõtigerit exoptata uiiatitas postꝙͣ
punctus ille nouĩssimus ingruit et solitura longenũ uinculũ manus
mortis. Quero quid ht̃ amplius qui centũ iuxit annos ꝙͣ qui ab
ubere ad sepulcrũ rapitur. qñ quidem et utiiq fuis adest ⁊ tẽpus
otrũq pretenit. Aludiuinus sepe monentes senes dicere udere sibi
iux unũ diem integrũ uixisse. et ꝓfecto inter breuissimũ hiberiũ
diem. ac longissimũ nestoree uite tempus tractu aliquid. exitu

Expanded text:
refert hodie ne an cras, an vero nunc fiat an tardiuscule quod utique cito refert hodie ne an cras, an vero nunc fiat an tardiuscule quod utique cito fieri oportet, usqueadeo ut impossibile sit differri? Hec subterfugia et has morulas humana nequicquam captat ignavia, que vivendi avida vixisse contemnit, ingratorum more, qui quod importune ambiunt, fastidiunt consecuti. 12 Sic est: longitudo vite concupiscitur, etsi nichil in hac brevitate longum sit. Esto autem: utcunque contigerit exoptata vivacitas, postquam punctus ille novissimus ingruit et solutura longevum vinculum manus mortis, quero, quid habet amplius qui centum vixit annos, quam qui ab ubere ad sepulcrum rapitur, quandoquidem et utrique finis adest et tempus utrunque preteriit? 13 Audivimus sepe morientes senes dicere videri sibi vix unum diem integrum vixisse; et profecto inter brevissimum hibernum diem ac longissimum Nestoree vite tempus tractu aliquid, exitu
Abbreviated transcription (Latin):
non natura rer. s opinio est aĩ. nõ coĩs acerbitas. s imbecilli¬
tas singulorũ. ilioquĩ om̃s pauidi morerentur. nͨ ĩcomitati
ibimꝰ. ecmitis tenis ac seculis ante retro eñcũ ĩnumerabilis
turba est. et qui nati sunt et qui nascentur diu̾sis gradib
unũ finem petũt ab egressu materni uteri oẽs ad hoc iter
destinati sumus. hos ip̃os uł etate tumidos uł regno qui
condicionis obliti ñuortalitatis spem uentosis erronb conce¬
perũt. uł sequi oportet uł p̾cedere. eo q mestuis quo et radices
hic̃ alcius egerũt. et illit culti ꝓuisi q minus est. Quã obrẽ
cũ oĩum uite fuis deusa nube ob̃situs cũq oĩb certa neccessi¬
tas nuilli p̾terea certi explorate q quitꝙͣ sit. Sic instituendus
est aiĩs ut hoc ip̃o die tranquillus expectet. et hac ipsa
hora quitquid oĩum annorũ series minatur. Nã quid oro te-

Expanded text:
non natura rei sed opinio est animi, non comunis acerbitas sed imbecillinon natura rei sed opinio est animi, non comunis acerbitas sed imbecillitas singulorum; alioquin omnes pavidi morerentur. Nec incomitati ibimus; e cuntis terris ac seculis ante retro circum innumerabilis turba est, et qui nati sunt et qui nascentur diversis gradibus unum finem petunt. 10 Ab egressu materni uteri omnes ad hoc iter destinati sumus; hos ipsos vel etate tumidos vel regno, qui conditionis obliti, immortalitatis spem ventosis erroribus conceperunt, vel sequi oportet vel precedere, eoque mestius quo et radices hic altius egerunt et illic culti provisique minus est. Quamobrem cum omnium vite finis densa nube obsitus, cumque omnibus certa necessitas, nulli preterea certi exploratique quicquam sit, sic instituendus est animus, ut hoc ipso die tranquillus expectet et hac ipsa hora quicquid omnium annorum series minatur. 11 Nam quid, oro te,
Abbreviated transcription (Latin):
pessima qd psalmista ait. eorũ intelligo quos peccasse non
penicet. s delectat. ne si p̾rupte nimis acceptũ sit om̃s hoĩes
pectatonĩ appellacio cõprehendat. sic optima mois iustorũ hec
hauddubie Iam ꝓpiquat. nã cũ nulla etas de uite longitudine
certa sit. hec de bĩcinitate mortis incerta esse non potest bo
nũ ingens. s ignotũ uulgo tibi nũc obuiã uenit. Imple felici¬
ter tuũ nomen. et bonũ contra nõ modo intrepidus. s exultas
uãde. reptũ q nõ mestus ut magna pars mortaliũ quibus
moir hoc est nature obsequi pena est. s letus ut pauce quasi
magnũ aliquot dei nunus amplectere. te q de multis uite tempe¬
statibus uõtuus auris in portũ nõ in scopulũ uehi credas. neq
qd et si malũ esset. declinat nequit exhorreas. Ibmius quidem
oẽs. ibimus Ire oĩb est necesse. S ibmitis impandi. pauere eĩ

Expanded text:
pessima», quod Psalmista ait — eorum intelligo quos peccasse non pessima», quod Psalmista ait — eorum intelligo quos peccasse non penitet sed delectat, ne, si prerupte nimis acceptum sit, omnes homines peccatorum appellatio comprehendat —, sic optima mors iustorum. Hec hauddubie iam propinquat; nam cum nulla etas de vite longitudine certa sit, hec de vicinitate mortis incerta esse non potest. 8 Bonum ingens sed ignotum vulgo tibi nunc obviam venit; imple feliciter tuum nomen, et bonum contra non modo intrepidus sed exultans vade, repertumque non mestus, ut magna pars mortalium quibus mori, hoc est nature obsequi, pena est, sed letus, ut pauci, quasi magnum aliquod Dei munus amplectere, teque de multis vite tempestatibus votivis auris in portum non in scopulum vehi credas, neque quod etsi malum esset declinari nequit, exhorreas. Ibimus quidem omnes, ibimus; 9 ire omnibus est necesse; sed ibimus impavidi. Pavere enim
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ut malis oĩbus supplicioruĩ introitus uoluptatũ exitus. Sic
bonis quonĩ egto te nuneris fidenter ascrĩpserim laborũ funis et
uĩte meliors iniciũ est .i. securus. gͥ. ut facis. nichil trepidaueris.
Senectus et mors liberatiices sunt humani gen̾is. aĩõrũ morbos
a malis atq laboribus abstrahit. Secũda beris bonis et quieti nos
insent sempiterne. Eid̃ de morte p̾sertim quã a multis infaoatã
uideo forsan dicere non audere. nͥ plotimis ille platoniconĩ pͥnceps
ut sileam ceteros. et secuti eũ aliquot ex ducibus mĩs noĩatim
Ci panus et augustinus id dicerent miẜicordiã seil dei esse nos
fecisse mortales. et ut ip̃is plotim utar uerbis. miẜicordẽ patrem
unicla nobis fecisse mortalia. Rona gͥ. senectus que Iam iuxta
Iam tecũ est. et mois melior quã expectas ut eĩ mois pcc̃oꝵ

Expanded text:
quidem ut malis omnibus suppliciorum introitus, voluptatum exitus, sic quidem ut malis omnibus suppliciorum introitus, voluptatum exitus, sic bonis, quorum ego te numeris fidenter ascripserim, laborum finis et vite melioris initium est. 5 I securus igitur, ut facis; nichil trepidaveris. Senectus et mors liberatrices sunt humani generis: animorum morbosa malis atque laboribus abstrahit, secunda veris bonis et quieti nos inserit sempiterne. 6 Quod de morte presertim, quam a multis infamatam ideo, forsan dicere non auderem, nisi Plotinus ille platonicorum princeps, ut sileam ceteros, et secuti eum aliquot ex ducibus nostris, nominatim Cyprianus et Augustinus, id dicerent, misericordiam scilicet Dei esse nos fecisse mortales; et, ut ipsis Plotini utar verbis, “misericordem patrem vincula nobis fecisse mortalia”. 7 Bona igitur senectus, que iam iuxta, iam tecum est; et mors melior, quam expectas. Ut enim «mors peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
dentur angores ac molestias senectutis excuterem. nec grauayer tibi
hũc calauiũ/ et hant unam dieculam prestare. qui mnͥ plimas pͥstitisti
nͥ quia et seuectũs satis apud ciceronẽ a catone nõ excusata tm̃ sed
laudata est. et egote fortissime seuescentem nullis hortatib induci
posse arbitror ut forciore aĩo senestas. supra sũmũ eĩ nichil est quo
sit locus ascensui. his gͦ sepositis. que sequutur exequor. Et
quãto cũ gaudio me Illam eple tue partem aspexisse extimas. ubi ais.
te assidue mortem intreprdũ expectare. O docto uiro et uere te dignũ
uerbum. moy tineant qui biuere nescierũt. Tu qui sic iuxisti. ut non
mutiliter natus sis non tibi nõ patrie nõ amicis cur queso mortem
timeas. que tibi quid aliud ꝙͣ defessum corpusculũ et cũ Illo multũ
laboris ac tedii ablatura sit. aĩe nl prorsus nocitura ul noĩ. mors

Expanded text:
dentur angores ac molestias senectutis excuterem, nec gravarer tibi dentur angores ac molestias senectutis excuterem, nec gravarer tibi hunc calamum et hanc unam dieculam prestare, qui michi plurimas prestitisti, nisi quia et senectus satis apud Ciceronem a Catone non excusata tantum sed laudata est, et ego te fortissime senescentem nullis hortatibus induci posse arbitror ut fortiore animo senescas: supra summum enim nichil est quo sit locus ascensui. His ergo sepositis, que sequuntur exequor. 4 Et quanto cum gaudio me illam epystole tue partem aspexisse extimas, ubi ais te assidue mortem intrepidum expectare? O docto viro et vere te dignum verbum! Mori timeant qui vivere nescierunt; tu qui sic vixisti ut non inutiliter natus sis, non tibi non “patrie” non “amicis”, cur queso mortem timeas, que tibi quid aliud quam defessum corpusculum et cum illo multum laboris ac tedii ablatura sit, anime nil prorsus nocitura vel nomini? Mors
Abbreviated transcription (Latin):
ascendere alta est eñ et spectablis. et qd̾ om̃s consentiunt
uen̾abilis seuectus. uis altitudinem ueram nosse. adolescencie lubi¬
cum iter ac libidinũ et mr̃arum nebulas suꝑgressa. celoq ꝓpiiquior
quecũq suspicere reliqua etas solet iam sub pedibus ht ac despicit
Curuet illa humeros licet gñosos certe aiõs atcollit. et ꝙꝙͣ qui
nichil p̾ter corpus cogitant oculonĩ fallaci iudicio curuã etatem
ac de pressam putent, uere sublimis et erecta est. Itaqz senuisse doleãt
qui spes om̃s et felicitatis sue sũmam in corpore posuerũt. Tu ad eam eta¬
tem ꝑuenisse gaude cui maior sit aĩ cura ꝙͣ corpons. Qd̃ eĩ niuenis qͣĩ
in adu̾sum remigans sũmo insu et magnis unibus faciebas. ecce ut se¬
cũdo etatis alueo nauigas et quibus oppugnabaris aduitus nullo iã
labore semor facis. Insisterem sane curiosuis huic loco ut om̃s qui bi¬

Expanded text:
ascendere; alta est enim et spectabilis et, quod omnes consentiunt, ascendere; alta est enim et spectabilis et, quod omnes consentiunt, venerabilis senectus. Vis altitudinem veram nosse? adolescentie lubricum iter ac libidinum et irarum nebulas supergressa celoque propinquior, quecunque suspicere reliqua etas solet, iam sub pedibus habet ac despicit. Curvet illa humeros licet, generosos certe animos attollit, et quanquam qui nichil preter corpus cogitant, oculorum fallaci iudicio curvam etatem ac depressam putent, vere sublimis et erecta est. 2 Itaque senuisse doleant qui spes omnes et felicitatis sue summam in corpore posuerunt; tu ad eam etatem pervenisse gaude, cui maior sit animi cura quam corporis. Quod enim iuvenis, quasi in adversum remigans, summo nisu et magnis viribus faciebas, ecce ut secundo etatis alveo navigans et quibus oppugnabaris adiutus, nullo iam labore senior facis. 3 Insisterem sane curiosius huic loco ut omnes qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
turbidas et ancipites procellas cernis intrepidus. presenti statiu tuo
gratulor. p̾teritũ miẜabar et si forte nulgo felicior bideretur. Occul¬
citum ac fortassis ut est aũis hoĩum sepe renĩ nescius et piculis suis
fauens uł inuitum te uentus optabilis patire reddidit. ut ad eteruam
Illam patiram unde nũc exulamus liberior sit egressus. O quanto
meluis tibi accidit ꝙͣ sꝑabas. et pelagi monstra et sirenũ cãtus
surda tutus aure transisti. et salua puppe scillam et caribdim ac
multa cũ laude/ curiarũ fluctus et scopulos euafisti. iam in patia
tua degis. Iam ad pñam pergis. Iam deniq tuus es. O iuidiosum
O beatũ te. si quid fueris : quid uesis nouens. Uale mediolani.
uĩ. ll. februami. Adeude de senectute ⁊ morte nõ mͦͣ fortitͥ ẜilete ecĩã obeũdis. sc
udiõ te in semiũ ualde de scendere. Quid loquor. nno equidem¬

Expanded text:
turbidas et ancipites procellas cernis intrepidus. 2 Presenti statui tuo turbidas et ancipites procellas cernis intrepidus. 2 Presenti statui tuo gratulor, preteritum miserabar, etsi forte vulgo felicior videretur. Pocitum, ac fortassis — ut est animus hominum sepe rerum nescius et periculis suis favens — vel invitum te ventus optabilis patrie reddidit, ut ad eternam illam patriam, unde nunc exulamus, liberior sit regressus. 3 O quanto tibi melius accidit quam sperabas! et pelagi monstra et sirenum cantus surda tutus aure transisti, et salva puppe Scyllam et Caribdim ac multa cum laude curiarum fluctus et scopulos evasisti. Iam in patria tua degis, iam ad patriam pergis, iam denique tuus es. O invidiosum, o beatum te, si quid fueris quid ve sis noveris! Vale. Mediolani, VI Kal. Februarias. 5 Ad eundem, de senectute et morte non modo fortiter sed lete etiam obeundis. 1 Audio te in senium valde descendere. Quid loquor? imo equidem
Abbreviated transcription (Latin):
cruciabili cũ labore. quotidie it et redit. nulla re auctior .nͥ. etate in
dies semor. cur nõ et in dies ditior. da obsecro libertati fidei q
mee ueniam. nũꝙͣ insi fides multa esset tanta suppeteret libertas.
Tuũ est cesar. ut calcare ĩprobos sic bonos attollere. fac ut hic uir
fidus ac nobilis qui iuuentam suam pro tuagłia tot laboribus
attert te duce te qz auspite possit in senectute quiescere.
Ad Bomĩcontrum gratulacio ꝙ eprocellis enrialib in prĩuate
uite portum sero licet euaserit.
am sero licet/ optime uir uiuere incipis. gaude. satis est eĩ. mͦ
incipias. ante ꝙͣ desias. Quidã certe ut anneus ait ante desie¬
runt ꝙͣ inciperent. Iam classico non obstrepente nec frangentibus
curis integros et tranquillos et placidos sonmos carpis. Iam retos
diẽs securas q noctes agis. Iam in portu nauigas. et post terga respiciens

Expanded text:
cruciabili cum labore quotidie it et redit, nulla re auctior nisi etate; in cruciabili cum labore quotidie it et redit, nulla re auctior nisi etate; in dies senior: cur non et in dies ditior? Da, obsecro, libertati fideique mee veniam; nunquam, nisi fides multa esset, tanta suppeteret libertas. Tuum est, Cesar, ut calcare improbos sic bonos attollere; fac ut hic vir fidus ac nobilis, qui iuventam suam pro tua gloria tot laboribus atterit, te duce teque auspice possit in senectute quiescere. 4 Ad Bonincontrum, gratulatio quod e procellis curialibus in private vite portum, sero licet, evaserit. 1 Iam, sero licet, optime vir, vivere incipis. Gaude; satis est enim modo incipias antequam desinas; «quidam» certe, ut Anneus ait, «ante desierunt quam inciperent». Iam classico non obstrepente nec frangentibus curis, integros et tranquillos et placidos somnos carpis; iam letos dies securasque noctes agis; iam in portu navigas et post terga respiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
qñ tu Illiud uis secretũ. Ego autem hec nota oĩbus belim diudã
res du̾sas. et qd ex me flagitas seorsur legos. ualle cesar ĩ iuctissiẽ.
et sepe oro cogita quid uiro debitũ quid pͥncipi. Mediolam .xiiͦ. kl
aplis.
id eundem cõmendacio instancior amici.
Acitus transire decreueram. s cogit ut loquar nõ minus tui reue¬
rencia ꝙͣ eius amor pro quo loquor. Miles hic tiuis et anncus
meus obim meis in liters tibi fiducialiter cõmendatus fuit. non quia
uł tu uł Ille uł ego mͥ sim ignotus s senciens apud maiestatẽ tuam
hũlitati mee grãm nõ deesse meũ rebar. nõ tacere qd scirem ad trum
decus ꝑtiuere. Dixi cesar. et repeto. płĩmũ huic debes. nec tu mͦ. s imꝑiũ
causas fileo. note sunt tibi solicitudo fides. et industrĩa. de nullo houm
sperat nͥ de te. hic talis Gir ita de te meritus inter multa ꝑicula

Expanded text:
quoniam tu illud vis secretum, ego autem hec nota omnibus velim, dividam quoniam tu illud vis secretum, ego autem hec nota omnibus velim, dividam res diversas, et quod ex me flagitas seorsum leges. Vale, Cesar invictissime, et sepe, oro, cogita quid viro debitum, quid principi. Mediolani, XII Kal. Aprilis. Ad eundem, commendatio instantior amici. Tacitus transire decreveram, sed cogit ut loquar non minus tui reverentia quam eius amor pro quo loquor. Miles hic tuus et amicus meus olim meis in literis tibi fidutialiter commendatus fuit, non quia vel tu vel ille vel ego michi sim ignotus; sed sentiens apud maiestatem tuam humilitati mee gratiam non deesse, meum rebar non tacere quod scirem ad tuum decus pertinere. Dixi, Cesar, et repeto: plurimum huic debes, nec tu modo sed imperium. Causas sileo; note sunt tibi solicitudo fides et industria; de nullo hominum sperat nisi de te. 2 Hic talis vir ita de te meritus, inter multa pericula
Abbreviated transcription (Latin):
cõpenses. Sirge inꝙͣ. surge iam imꝑator. surge. et clamorẽ urbrs
atq orbis te uocantis exaudi. Confrica otulos. et cncũspice imꝑator
Gĩdebis multa q̃ conigi uelint. et intellies non tibi hoc nomen in¬
positũ: ut quiestas. Mrichi quidem in epłis oĩbus ad te missio sti¬
lus Idem ac materia una est. exhortacio scil increpaciõ q querimo¬
me et u̾boꝵ stiuili. aude oro. aliquid. quo mͥ nõ semꝑ exorandus
atq iugendus s coertendus aliqñ uideare. et interdũ freno. non
semꝑ calcaribus eguisse. Anstotilis disciplia est quantũ nichi
uidetur non mefficax ut qui in altero extremoruĩ pectare solitus
fuent se se in contrariũ trahat. qd̾ tortnosa lignorũ dirigentes faci¬
unt ut̃ neo utar ip̃ius. sic eĩ ad mediũ et ad rectũ facilius ꝑuertur.¬
hattenus qd̾ mens tulit. Nũc restabat ut eple tue satiffacerẽ. Q

Expanded text:
compenses. Surge, inquam, surge iam, imperator, surge, et clamorem Urbis compenses. Surge, inquam, surge iam, imperator, surge, et clamorem Urbis atque orbis te vocantis exaudi; confrica oculos et circumspice, imperator: videbis multa que corrigi velint, et intelliges non tibi hoc nomen impositum ut quiescas. 41 Michi quidem in epystolis omnibus ad te missis stilus idem ac materia una est, exhortatio scilicet increpatioque, querimonie et verborum stimuli. Aude, oro, aliquid quo michi non semper exorandus atque urgendus, sed coercendus aliquando videare, et interdum freno, non semper calcaribus eguisse. Aristotilis disciplina est, quantum michi videtur non inefficax, ut qui in altero extremorum peccare solitus fuerit, se se “in contrarium trahat”, «quod tortuosa lignorum dirigentes faciunt», ut verbo utar ipsius; sic enim “ad medium” et ad rectum facilius “perHactenus quod mens tulit; nunc restabat ut epystole tue satisfacerem; sed
Abbreviated transcription (Latin):
si que dicere bolui. multa eĩ octursant insi uerear. ne suꝑnacua tibi sit
mͥ eciam ꝑiculosa narracio. Sat odii iam p̾dem poo uentate cotrapi. Stu¬
dio Innicos querere nõ simplex amentia est. Itaq satis hodie dixerim.
ꝙͣ efficaciter tu uideris. in si ultra ne queam satis est. et etati mee et
postentati insuꝑ fideli officio functũ esse. qd̾ et sepe olii fecisse sideon
et si qudd deerat hec dies impleuert. Nec dũ tñ curã illã attigi
que aũum tuũ semꝑ graui pio q negocio uigere. sepe oculos lacrims
implere debuerat Nõne eĩ uigilanti sopito q tibi occurr̃t Ihrlm
oidua mops/ captiua ẜua/ miẜa que nullũ Iam nͥ ex te postit ac
sperat auxiliũ. Inter hec tu sonnũ oculis aut palpebris domnitaciõẽm
aut requiem tpr̃b cius prebes. exꝑgiscere imꝑator. hora est. no uͦ Iam
transnt. Accelera et u̾tuti calcar ingemina. ut segniciem uelocitate

Expanded text:
sed que dicere volui; multa enim occursant, nisi verear ne supervacua tibi sit, sed que dicere volui; multa enim occursant, nisi verear ne supervacua tibi sit, michi etiam periculosa narratio; sat odii iampridem pro veritate contraxi; studio inimicos querere non simplex amentia est. Itaque satis hodie dixerim: quam efficaciter tu videris; michi, si ultra nequeam, satis est et etati mee et posteritati insuper fideli officio functum esse, quod et sepe olim fecisse videor et siquid deerat, hec dies impleverit. 39 Necdum tamen curam illam attigi, que animum tuum semper gravi pioque negotio urgere, sepe oculos lacrimis implere debuerat. Nonne enim vigilanti sopitoque tibi occurrit Ierusalem vidua inops captiva serva misera, que nullum iam nisi ex te poscit ac sperat auxilium? 40 Inter hec tu somnum oculis aut palpebris dormitationem aut requiem temporibus tuis prebes. Expergiscere, imperator, hora est, imo vero iam transiit; accelera et virtuti calcar ingemina ut segnitiem velocitate
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃e morbus alligat. Galidũ frementem q cohibere magnus est
labor. excute torporem. cernes illico cinta facilia. a lioq̃n torpor
ip̃e pro Ginclis erit. Nemo leonem aranearũ telis. nemo uisco aqui¬
lam captam uidit. quid tue nũc aquile morantur. quid tui musitat᷑
leones. facile in ẜuiciũ trahitur qui libertate se indignũ extimat.
At qui se liberũ nouit nõ ante libertate p̾uabitur ꝙ̃ uita nione
tũ quidem. uita eĩ spoliar natura est. libertate secordia. Nũt uero
quenã ista suꝑbia est. pͥncipem romauũ publice libertatis aucto¬
rem libertate pͥuare. ut cuius esse debent oĩa ipẽ non sit suus
quomodo eiñ liber sui q dño est cui sit interdictũ nre quo libeat. mimis
dico. mno quidem cui sue domus limen obstrusum sit. atq ip̃e ut ꝓprĩe
dicam ꝙ̃ longissime relegatus. Intelligis cesar non que dixi tiñ

Expanded text:
ipse morbus alligat, validum frementemque cohibere magnus est ipse morbus alligat, validum frementemque cohibere magnus est labor. Excute torporem, cernes illico cunta facilia; alioquin torpor ipse pro vinclis erit. Nemo leonem aranearum telis, nemo visco aquilam captam vidit; quid tue nunc aquile morantur, quid tui musitant leones? 37 Facile in servitium trahitur qui libertate se indignum extimat; at qui se liberum novit, non ante libertate privabitur quam vita; imo ne tum quidem: vita enim spoliari natura est, libertate secordia. Nunc vero quenam ista superbia est, principem romanum publice libertatis auctorem libertate privare, ut cuius esse debent omnia, ipse non sit suus? Quomodo enim liber suique dominus est, cui sit interdictum ire quo libeat? minus dico: imo quidem cui sue domus limen obstrusum sit atque ipse, ut proprie dicam, quam longissime relegatus? 38 Intelligis, Cesar, non que dixi tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑio suus pͥnceps. queq iaccurarũ oĩum maxima est tua tibi li¬
bertas eripitur. S iurasti qd utinam non fecisses. s feciste. dis¬
pensaciõne opus est. quid in plano hesitas. quẽ uius iuĩxit sepe
idem sepe alius soluit. quid refeit uude redeat libertas. redeat mͦ
qui impediunt expediẽt. si is uolit ueniẽt qui uolet. quomodo autem
nichil ad rem. mͦ ut uelit. seu tua nͥtus amorem seu scuporẽ głia. seri
timorem paritura felicitas. nemo est qui iustũ ac famosũ et feli¬
cem principem non uł amet miretur q uł metuat. Incipe ue¬
tus est uerbũ mltis itinerib romam peti. Si toipes, nullus non
satis tenax laqueus est. Si te moues uane circũ excident tendicule.
tuq nõ tñ liber. s ut par est mũdi dñs atq hoium rector empens.
neq soli tibr s humano gm̃ͣ quesiers libertatem. Egrotantem a prũ

Expanded text:
imperio suus princeps, queque iacturarum omnium maxima est, tua tibi liimperio suus princeps, queque iacturarum omnium maxima est, tua tibi libertas eripitur. Sed iurasti, quod utinam non fecisses!, sed fecisti; dispensatione opus est. 35 Quid in plano hesitas? Quem unus vinxit, sepe idem, sepe alius solvit. Quid refert unde redeat libertas? redeat modo. Qui impedivit expediet; si is nolit, veniet qui volet; quomodo autem, nichil ad rem, modo ut velit, seu tua virtus amorem, seu stuporem gloria, seu timorem paritura felicitas; nemo est qui iustum ac famosum et felicem principem non vel amet mireturque vel metuat. Incipe. Vetus est verbum multis itineribus Romam peti. 36 Si torpes, nullus non satis tenax laqueus est; si te moves, vane circum excident tendicule, tuque non tantum liber, sed, ut par est, mundi dominus atque hominum rector eruperis, neque soli tibi sed humano generi quesieris libertatem. Egrotantem aprum
Abbreviated transcription (Latin):
hanc̃ seu iustam seu mustam excusationem ꝓpicia diunitate sublatã
uides. que tibi et imꝑio expetitũ uotis in fantem ex augusta thori con¬
sorte largita est. habet Iam boenna suum regem. tu Italie mũdi q rex
post tergũ liquẽ di orbis iam securuis/ et patrĩam et soliũ tuũ pete. nã
et si seciidũ apłicam sentenciam manentem hic non habeas ciuitatẽ.
si qua tñ in tenis patrĩa est tua ꝓprĩa cesanĩ domus ac uera patiia roma
est. quin et cõĩs oĩum est patria rerũ caput orbis atq iubiũ regina.
nobiliũq tam fertilis exemploruĩ. ut cõspecta facile aiõs excitet. deter¬
gatq iubiginem. Quas uͦ nũc more causas aucupabere. quibus
ue deinceps te cõpedib tantũ dices. Nesciõ quid romano pontifici polli¬
ectus iuremirando interposito quasi muro ualido. seu monte iuio roma¬
ne urbis aditu prohiberis. Sic et sũmo pͥncipi suũ imꝑiũ et fũmo

Expanded text:
Hanc seu iustam seu iniustam excusationem propitia divinitate sublatam Hanc seu iustam seu iniustam excusationem propitia divinitate sublatam vides, que tibi et imperio expetitum votis infantem ex augusta tori consorte largita est. 33 Habet iam Boemia suum regem; tu Italie mundique rex, post tergum linquendi orbis iam securus, et patriam et solium tuum pete. Nam etsi secundum apostolicam sententiam “manentem hic” non “habeas civitatem”, siqua tamen in terris patria est tua, propria Cesarum domus ac vera patria Roma est; quin et comunis omnium est patria, rerum caput, orbis atque urbium regina, nobiliumque tam fertilis exemplorum, ut conspecta facile animos excitet detergatque rubiginem. 34 Quas vero nunc more causas aucupabere quibus ve deinceps te compedibus tentum dices? Nescio quid Romano Pontifici pollicitus, iureiurando interposito, quasi muro valido seu monte invio, romane urbis aditu prohiberis; sic et summo principi suum imperium et summo
Abbreviated transcription (Latin):
ubertĩq educet nullam ꝑegrinacionem refugit. nullũ renuit labo
iem. Est ubi magnus amor odium sit. Nũꝙͣ romã magis amauit
africanus ꝙͣ dum illa relicta adiic carthaginem. Molles affectus/ et
exterm monitus cõiugũ natarũq ac uulgariũ amicorũ altis cõsibis
semꝑ addu̾si sunt. obserande aures ubixeũ in morem ut in portũ głie
sirenũ int̾ scopulos euadauius.⁊ Ruid ꝙ hec ip̃a quã tucon
dicis. fũt quidem. s iam non patria tua est ex quo pͥmũ ad imꝑiũ
ꝑuenisti. aliam q nascendo atq aliam renascendo patriam es
adeptus. Audisti ut alexander idem macedo regno accepto non
macedom̃e se. s mũdi regem dici iuissit᷑. a quo ut multa p̾cipiti
sic unũ hoc magno aĩo gestũ nõ inficier. Idem ne tu olin feceris
patris regn uiduitas inhibebat: qd̾ abitu tuo de sere indebatur.
et si quid tibi humanitus accidisset ad alienas manus ꝑuẽturũ.

Expanded text:
ubertimque educet, nullam peregrinationem refugit nullum renuit laborem? ubertimque educet, nullam peregrinationem refugit nullum renuit laborem? 31 Est ubi magnus amor odium sit. Nunquam Romam magis amavit Africanus quam dum illa relicta adiit Carthaginem. Molles affectus et externi monitus coniugum natarumque ac vulgarium amicorum altis consiliis semper adversi sunt; obserande aures ulixeum in morem, ut in portum glorie sirenum inter scopulos evadamus. Quid, quod hec ipsa, quam tuam dicis, fuit quidem sed iam non patria tua est, ex quo primum ad imperium pervenisti, aliamque nascendo atque aliam renascendo patriam es adeptus? 32 Audisti ut Alexander idem Macedo, regno “accepto”, non Macedonie se sed “mundi regem” dici iussit; a quo ut multa precipiti, sic unum hoc magno animo gestum non infitier. Idem ne tu olim feceris, patrii regni viduitas inhibebat, quod abitu tuo deseri videbatur et “siquid” tibi “humanitus accidisset”, ad alienas manus perventurum.
Abbreviated transcription (Latin):
Serãq facit imꝑatorem. Itaq huiꝰ et reliquarũ non una racio est
Ceteras forte diffene possis ul abicere. hec dũ tui meminens ossib
semꝑ ac p̾cordus hereat oportet. Illic enĩ decus. hic debitum cu deesse
p̾ter curam glie fidei quoq respectus uetet. Nã qd̾ais idem tibi licitũ qd̾
mͥ nõ tta est. multa in licent que non tibi. sicut et fanulis multa meis
quãtũ crescit honor tantũ licencia decreseit. quantũq his gradibus
ascenderis tantũ illis descendisse te noueris te noueris. Scis imꝑator
quid fiuidator imꝑii dixenit. In maxima fortuna minima litencia est.
studio magis ornauens. ꝙͣ nomen ip̃ius ꝙͣ latissime diuulgando. Si
alexander se intra fines macedome tenuisset nõ tam notũ macedonũ
nomẽ esset. Quis putas magis amet uxorem: an qui oĩum negli¬
gens. die noctu ꝙ in illuis heret amplexib: an qui ut illã honeste

Expanded text:
verumque facit imperatorem. 29 Itaque huius et reliquarum non una ratio est: verumque facit imperatorem. 29 Itaque huius et reliquarum non una ratio est: ceteras forte differre possis vel abicere, hec, dum tui memineris, ossibus semper ac precordiis hereat oportet; illic enim decus, hic debitum, cui deesse preter curam glorie fidei quoque respectus vetet. Nam quod ais, idem tibi licitum quod michi, non ita est; multa michi licent que non tibi, sicut et famulis multa meis Quantum crescit honor, tantum licentia decrescit, quantumque his gradibus ascenderis, tantum illis descendisse te noveris. Scis, imperator, quid fundator imperii dixerit? «In maxima fortuna minima licentia est».studio magis ornaveris, quam nomen ipsius quam latissime divulgando? Si Alexander se intra fines Macedonie tenuisset, non tam notum Macedonum nomen esset. Quis putas magis amet uxorem, an qui omnium negligens die noctuque in illius heret amplexibus, an qui ut illam honeste
Abbreviated transcription (Latin):
debet aĩõ qui subire humeris imꝑii molem poudusq nõ tiniuit.
rem oĩum marinam transegisti. quo die nomẽ imꝑatoris. ac titu¬
lũ suscepisti. quid sũmis intenitũ parua ꝑturbant.. S forte
respondeas non terrore te hĩc pulsum s amore Illuc tractũ. cur
non enĩ et tibi licitum qd̾ mͥ patrĩam amare. Nõ obluctor cesar.
nio uͦ suadeo ut patriam ames. At ꝓfecto siue a uno uirtus ut
uult Cicero. siue a uͥtute uirdicitur. ml hac uere uiro carius. nl
amabilius esse potest. qua amissa nõ modo qd habeat optimum
tuo hoc est de Impio cogitare. Si eĩ de minorbus loquẽs
nullo casu arbitratur apud Ciceronem leliuis hoc constanti homini
posse contingere ut ulla intermissio fiat officii. quid nos de sup̾mo
et maxino officiorũ oĩum arbitremur. Nichil oĩno euenire potest
qd̾ in te obluuionem excuset imꝑii. Cure alie te exornant. hec ꝑficit

Expanded text:
debet animo qui subire humeris imperii molem pondusque non timuit. debet animo qui subire humeris imperii molem pondusque non timuit. Rem omnium maximam transegisti, quo die nomen imperatoris ac titulum suscepisti; quid summis interritum parva perturbant? 27 Sed forte respondeas non terrore te hinc pulsum, sed amore illuc tractum. Cur non enim et tibi licitum quod michi, patriam amare? Non obluctor, Cesar, imo vero suadeo ut patriam ames; at profecto sive a “viro virtus”, ut vult Cicero, sive a virtute vir dicitur, nil hac vere viro carius, nil amabilius esse potest; qua amissa, non modo quod habeat optimum tuo, hoc est de imperio, cogitare. Si enim de minoribus loquens, “nullo casu arbitratur” apud Ciceronem Lelius «hoc constanti homini posse contingere, ut ulla intermissio fiat officii», quid nos de supremo et maximo officiorum omnium arbitremur? Nichil omnino evenire potest, quod in te oblivionem excuset imperii; cure alie te exornant, hec perficit
Abbreviated transcription (Latin):
supplicio uĩnus q legionis ignormina et saluti oĩum consuluit.
sepe noxios milites supplicio dedisse et cumultuãtes legiones inte¬
gras exauctorasse legitur. insigui fiducia. et interdũ memorãdo
discir̃e ut aliqñ frementibus feno q minãtib diceret. deponite
dexteras contra hostem engendas si fortes sitis. me eĩ ista non
terrent. si eĩ unũ hoĩem occideritis non uobis deent res. p.
cesar tot petitus instdus uel iusta seuentate uł lem misericordia
Tandem oĩb finem dedit. a antto alios ne occupatũ aĩum
Longis histonis implicem. ad te redeo. Tantis sepe ꝑieulis non
cũ salute solũ s cũ głia ereptus quid udistĩ siue qudo audisti. qd̾
te talem uirũ tali scir̃pe ꝓgenitũ tantis assue factum reb tam¬
q abto de eulmine despectantem res humanas/ e tranquilla cesaree
serenitatis arce deiceret. Nichil magnũ. nchil graue uideri

Expanded text:
supplicio uniusque legionis “ignominia” et saluti omnium consuluit esupplicio uniusque legionis “ignominia” et saluti omnium consuluit esepe noxios milites supplicio dedisse et “tumultuantes legiones integras exautorasse” legitur, insigni fidutia et interdum memorando discrimine, ut aliquando “frementibus ferroque minantibus” diceret: «Deponite dexteras contra hostem erigendas, si fortes sitis; me enim ista non terrent. Si enim unum hominem occideritis, non vobis deerit respublica, Cesar tot petitus insidiis vel iusta severitate vel leni misericordia tandem omnibus finem dedit. Mitto alios, ne occupatum animum longis historiis implicem. Ad te redeo. 26 Tantis sepe periculis non cum salute solum sed cum gloria ereptus, quid vidisti sive quid audisti, quod te talem virum, tali stirpe progenitum, tantis assuefactum rebus tamque alto de culmine despectantem res humanas, e tranquilla cesaree serenitatis arce deiceret? Nichil magnum, nichil grave videri
Abbreviated transcription (Latin):
celesti ope confisus reꝓmseram inuemisti. aperta et prona oĩa
que obstrusa et ardua uidebantur. Intrasti mediolanũ indero¬
nã in quib geminũ dẜadema sortitus erectis in spem magnã
ppłis atq iubib subito in germaniam remeasti. Cur auter
aut quis te enor seu quis honor ꝑculit. an forte quorũdam sedi¬
ciosonĩ motiũculas cnusti. At hoc affixũ aĩs esse de bet
ut quisq nauigaturus tempestatem cogitet. Nestiebas ꝙ nullũ
sine fuactibus mare est. nullus sine bentis mous nullum
militũq ꝑfidiam nũc ꝓditorum nũc qñ ita res tulit̾ ꝓpͥa eciã morte
unicentes. Alexandiũ tateo suorũ sediciones et latentes dolos ac
molimina cõprimentem. Iocũdius tuorũ exempla lecturus sis. Iuliꝰ
cesar unus a toto circũuallatus exerectu nõ mͦ non tunuit. s timeit
eciam presentissimo aĩo atq ĩdomnta u̾ͥtute ꝓmeruit. pauconim q

Expanded text:
celesti ope confisus repromiseram, invenisti aperta et prona omnia celesti ope confisus repromiseram, invenisti aperta et prona omnia que obstrusa et ardua videbantur. Intrasti Mediolanum, inde Romam, in quibus geminum dyadema sortitus, erectis in spem magnam populis atque urbibus, subito in Germaniam remeasti. 23 Cur autem aut quis te error seu quis horror perculit? an forte quorundam seditiosorum motiunculas timuisti? at hoc affixum animis esse debet, ut quisque navigaturus tempestatem cogitet. Nesciebas quod nullum sine fluctibus mare est, nullus sine ventis mons, nullummilitumque perfidiam, nunc proditorum nunc quando ita res tulit, propria etiam morte, vincentes; Alexandrum taceo suorum seditiones et latentes dolos ac molimina comprimentem; iocundius tuorum exempla lecturus sis. Iulius Cesar unus a toto circumvallatus exercitu, non modo non timuit sed timeri etiam presentissimo animo atque indomita virtute promeruit, paucorumque
Abbreviated transcription (Latin):
mouisset tantorũ testimomio moueare. Nemo poetarũ aut pħoꝵ
fuit qui nõ idem et diceret et sentiret. discordes in multis hic̃
cõuemũt. Qd̾ si om̃s taceant aut negent. certe ut dici solet
ipã res loquitur. et si dissimulare quisꝙͣͣ uelit senciet uł inui¬
tus si in fonbus expiencia est. se q uł cõnuentibus ueritas in¬
gent. prinde ut reliqua speri possint. que quidem spernĩtali
igeno tamq incorrupto iudicio non possunt. an iñ ea ip̃a sal¬
tem quã mn dictabas epła non aĩadu̾tisti sextũ imꝑii tui annũ
age. Quid tugͥ. an sextũ forsan et quĩquagesinũ expectas. au¬
gusto cesari dũtaxat id contigit. nestio an optandũ. s speran¬
dũ minime. uenisti cesar post exhortaciones Illas meas
ad Italiam cuiꝰ egto mͥ particeps glie uisus eram. eo ꝙ aiõsum
quoq cormpedem calcar impellit. Genisti inꝙͣ. atq ut tibi de

Expanded text:
movisset, tantorum testimonio moveare? Nemo poetarum aut philomovisset, tantorum testimonio moveare? Nemo poetarum aut philosophorum fuit, qui non idem et diceret et sentiret; discordes in multis, hic conveniunt. Quodsi omnes taceant aut negent, certe, ut dici solet, ipsa res loquitur, et si dissimulare quisquam velit, sentiet vel invitus; sic in foribus experientia est, seque vel conniventibus veritas ingerit. 21 Proinde ut reliqua sperni possint, que quidem sperni tali ingenio tamque incorrupto iudicio non possunt, an in ea ipsa saltem, quam michi dictabas epystola, non animadvertisti sextum imperii tui annum agi? Quid tu igitur? An sextum forsan et quinquagesimum expectas? Augusto Cesari duntaxat id contigit; nescio an optandum, sed sperandum minime. 22 Venisti, Cesar, post exhortationes illas meas ad Italiam, cuius ego michi particeps glorie visus eram eo quod animosum quoque cornipedem calcar impellit; venisti, inquam, atque ut tibi de
Abbreviated transcription (Latin):
tuo desis cura. pono cas istud qd suspensos tenet et mertes
facit. qd̵q quasi uenturũ expectatur. Iam p̾tenit. millus
em̃ preter pͥmũ dies. nõ diei alterius eras fuerit. uis audire quid
hic adolescens poeta quidam dicat. Cras hoc fiet. Idem cras fiẽt.
quid. quasi magnũ. Nempe diem donas. s cũ lux altera uenit
iam cras hesternũ cõsumpsimꝰ. ecce aliud cras. Egent hoc annos
et semper paulum ert ultra. Nã ꝙͣius ꝓpe te. ꝙͣiuis temone sub
oño/ uertentem sese frustra sectabere tm̃. Cũ rota posterior curras
et in ape secũdo. Quid gͥ. an etate persius in exꝑta et acerba publi¬
cam cecitatem funditus introspexit. nostra id etas matunior non
uidebit. aꝑire oculos et figere aĩuim oportet. ne fallanur. et enore
qui corngi nequeat implicemur. Quid uͦ nũc ostiatim poeta¬
rũ domos ambio. nͥ ut quẽ forsitan mea uox autoritatis inops nõ

Expanded text:
tuo desis, cura; porro cras istud quod suspensos tenet et inertes tuo desis, cura; porro cras istud quod suspensos tenet et inertes facit, quodque quasi venturum expectatur, iam preteriit; nullus enim, preter primum, dies non diei alterius cras fuerit. 19 Vis audire quid hic adolescens poeta quidam dicat? ‘Cras hoc fiet’. Idem cras fiet. ‘Quid? quasi magnum, Nempe diem donas?’. Sed cum lux altera venit, Iam cras hesternum consumpsimus; ecce aliud cras, Egerit hoc annos, et semper paulum erit ultra; Nam quamvis prope te, quamvis temone sub uno Vertentem se se frustra sectabere tantum, Cum rota posterior curras et in axe secundo. Quid igitur? An etate Persius inexperta et acerba publicam cecitatem funditus introspexit, nostra id etas maturior non videbit? Aperire oculos et figere animos oportet ne fallamur, et errore qui corrigi nequeat, implicemur. 20 Quid vero nunc ostiatim poetarum domos ambio, nisi ut quem forsitan mea vox autoritatis inops non
Abbreviated transcription (Latin):
industrĩa seu uͥtute racionariũ imꝑiĩ non absoluas. Et cui inquies
racionem imꝑni redditurus sum. Tibi cesar ipi quã non dubitem
quin ate sepe exigas. parũ dura tibi uidecur exactio. nulla ꝙͣ̃
sui ip̃ius increpacio acrior. nulla salubiior. Quin et huic̃ etati
que te suspicit. in te unũ oculos defixit. ⁊ sequentib seculis. quo¬
iũ et diuturmora erũt et liberiora iũdicĩa. demũ et imꝑaton illi
eterno qui huic temporali imꝑio te p̾fecit nõ ut soluĩ non ut
sceptrũ non ut imꝑii iuidũ nomen occupes s ut regnes. ut
ĩperes. ut afflictis opem rebus feras quid te subtrahis. quid in
crastinũ ꝓminens. hodiernũ ꝓdigis. nullus in hodierna necces¬
sitate crastino locus est. fac tu hodie qd incumbit. Cras si quad
emersent ul tu facies. uł alius. nõ deerũt tpr̃b sui duces.
et ut desit, nunꝙͣ a liene ignauie reus fies. tu ne tempon

Expanded text:
industria seu virtute “rationarium imperii” non absolvas. ‘Et cui’ inquies, industria seu virtute “rationarium imperii” non absolvas. ‘Et cui’ inquies, ‘rationem imperii redditurus sum?’. 17 Tibi, Cesar, ipsi, quam non dubitem quin a te sepe exigas — parum dura tibi videtur exactio? nulla quam sui ipsius increpatio acrior, nulla salubrior —; quin et huic etati, que te suspicit, in te unum oculos defixit, et sequentibus seculis, quorum et diuturniora erunt et liberiora iudicia, demum et Imperatori illi eterno, qui huic temporali imperio te prefecit, non ut solium non ut sceptrum non ut imperii nudum nomen occupes, sed ut regnes ut imperes ut afflictis opem rebus feras. 18 Quid te subtrahis, quid in crastinum prominens hodiernum prodigis? Nullus in hodierna necessitate crastino locus est; fac tu hodie quod incumbit; cras siquid emerserit, vel tu facies vel alius; non deerunt temporibus sui duces, et ut desint, nunquam aliene ignavie reus fies. Tu ne tempori