comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poeticos caput dr̃. Baianola ÷ lectus qui in
itinere barulatur. abaiulando id ÷ deportan¬
do. Puluinar lectus diuitum. inde & puluil¬
lus. Spinge sunt in quibꝰ st̃ spingate effigies.
qͦs nos grifos dicimꝰ. Punicani lecti parui
& humiles. pͥmũ acarchagine euecti: & inde
nominati. Lecticȩ siue plutei. lecti: de qͥb sati¬
batur. Sponda autẽ ÷ exterior pars lecti.
pluteus interior. Geniales lecti ꝓpͥe sunt
qui sternuntur puellis nubentib. dicti au¬
tem agenerandis lib̃is. Cunabula st̃ lectuli
in quib in fantes iacere consueuerunt. dicta
qͦd partui adhibeant᷑: qͣsi cinabula. Nam cine
÷ grece eniti. Feretrum dr̃ eoqͦd in eo mortui
capulus dr̃. qͦd suꝑ capita hominũ feratur.
lo. Scanina sunt quȩ lectis altioribꝰ appo¬
nuntur. dicta autẽ ab scandendo id ÷ ascen¬
dendo. Hinc & seabella. quȩ lectis paruis
uł sellis ob ascensum apponuntur. Scabellũ
autẽ & suppedaneum dr̃. slam qͦd dicunt g̃ci

Expanded text:
ecum est. Baianula est lectus qui in itinere baiolatur, a baiolando, id est deportando. Pulvinar lectus divitum est: inde et pulvillus. Spingae sunt in quibus sunt spingatae effigies, quos nos gryphos dicimus. Punicani lecti parvi et humiles primum a Cartagine advecti, et inde nominati. Lecticae, sive plutei lecti. De quo Rutibatur.' Sponda autem exterior pars lecti, pluteus interior. Geniales lecti proprie sunt qui sternuntur puellis nubentibus; dicti autem a generandis liberis. Cunabula sunt lectuli in quibus infantes iacere consuerunt, dicta quod partui adhibeantur, quasi cynabula; nam κυεῖν est Graece eniti. Feretrum dicitur eo quod in eo mortui capulus dicitur, quod super capita hominum feratur. lo. Scanuntur, dicta autem a scandendo, id est ascendendo, hinc et scabella, que iectis parvis el sellis ob ascensum apponuntur: scabellum autem et su
Abbreviated transcription (Latin):
guras autẽ partim explacito. partim ex
sono litt̾atum formauerunt. ut puta .i. &.o.
quarũ uni sicut exilis sonꝰ. ita tenuis uir¬
gula: alterius pinguis sonꝰ sic̃ & plena
distinxerunt. Apicem dictum ꝓpt̾ qd̾ longe
sit a pedib. & incacumine littẽ apponatur.
Est enĩ linea iacens suꝑ litt̾am equaliter
ducta. Figura autẽ ẽ: qͣ tota littera scͥbit᷑.
De graninatica.u.

Expanded text:
guras autem partim ex placito, partim ex guras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt, ut 12 puta i, et o, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula; alterius pinguis sonus, sicut et pldistinxerunt: apicem dictum pro eo quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterarum apponitur. Est enim linea jacens super litteram aequaliter ducta. Figura autem, qua tota littera scribitur. De grammatica.
Abbreviated transcription (Latin):
x.litt̾a usq ad augꝰti tempꝰ ñdum apud¬
latinos erat. s ꝓ ea .c. &. s. scribebant. Un
de duplex uocat᷑. quia ꝓ .c. &.s. ponitur:
nitas .ỹ. & 2: ꝓpt̃. nomina scilicet. greca &
hȩ ap̃ romanos usq ad augusti tempꝰ non
scribebantur. s ꝓ.⁊. duas. Ss. ponebant.
ut uulgarissat: ꝓ.y. uͦ.i. scribebant. Unicu¬
iq autẽ litt̾ẽ tria accidunt. Nom̃ qͦmͦ uo
cetur: sigura qͦ caractere signet᷑. potestas qͦ
uocał quȩ consonans habeat᷑. Aquib dã.
& ordo adicit᷑. id ẽ quȩ p̾cedat quȩ sequat᷑.
autẽ in pͥncipio decem& septẽ. id ÷ . ab.6. d.¬
autẽ littera in om̃ib gentili: ideo pͥor ẽ littã¬
rum. ꝓ eo quod ipsa pͥor nascentib uocem
aꝑiat. Nomina aũ litt̾arũ gentes ex sono
ꝓpͥe lingue dederunt. notatis oris sonis atq
discretis. Nam postquã eas animadu̾tert̃:
& nomina illiꝰ & figuras imposuerunt. Ei¬

Expanded text:
X littera usque ad Augusti tempX littera usque ad Augusti tempLatinos erat; sed pro ea c et s scribebant; unde et duplex vocatur, quia pro c et s ponitur; nitas, Y et Z, propter nomina scilicet Graeca, et haec apud Romanos usque ad Augusti tempus non scribebantur, sed pro Z duas S ponebant, ut 'hilarissat'; pro Y vero I scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo caractere signetur; potestas, quae vocalis, quae consonans habeatur. A quibusdam et ordo adicitur, id est quae praecedit, quae sequitur, autem in omniautem in omnibus gentibus ideo prima est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. 17. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt, notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras imposuerunt: fi
Abbreviated transcription (Latin):
liquide dñr. ꝓptẽa qr int̾dũ inuna sillaba
post positȩ aliis consonantib deficiunt:¬
& ametro excluduntur. Ex qͥb due ap̃
latinos liquescunt.l. &. R: ut flatꝰ. fragor.
Reliquȩ.m.&.N. apud g̾cos liquescunt
minantur: illa rõe scilicet uł ꝙ ab .e. uo¬
cali incipiant & in mutum sonũ desinant.
ut sunt consonantes : uł qd a stio sono inci¬
piant & in uocalem e desinant: ut sunt
postea ẽ: unde & aplerisq aspiratio putat᷑
eẽ ñ littera. Quȩ ꝓiñ aspirationis nota dr̃
quia uocem eleuat. Aspiratio enĩ ẽ: sonꝰ
uberiꝰ eleuatus. Cui contraria ÷ prosodia.
solus equaliter flexꝰ .k. litt̾am salustius lu¬
di magist̾ postea latinis ad iecit. ut in sono
discrimen faceret duarũ litt̾arum.c. &.q.
quȩ ideo suꝑuacua dr̃. quia exceptis kalen¬
dis suꝑflua iudicatur. ꝑ .c. enĩ: uniu̾sa ex¬
pͥmunt᷑. Q. litt̾ãm nec g̾ci resonant nec he¬
brei. Exceptis enĩ latinis. hanc nulla alia

Expanded text:
ur propterea, quia interdum in una syllaba postpositae aliis consonantibus deficiunt et a metro excluduntur. Ex quibus duae apud Latinos liquescunt L et R, ut 'fragor', 'flatus'. Reliquae M et N apud Graecos liquescunt:minantur illa ratione, scilicet vel quod ab E vocali incipiunt et in mutum sonum desinunt, ut sunt consonantes, vel quod a suo sono incipiunt et in vocalem E desinunt, ut sunt postea est. Unde et a plerisque aspiratio putatur esse, non littera, quae proinde aspirationis nota dicitur, quia vocem elevat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus aequaliter flexus. K litteram Salvius ludimagister primus Latinis adiecit, ut in sono discrimen faceret duarum litterarum C et Q; quae ideo supervacua dicitur, quia exceptis 'Kalendis' superflua iudicatur: per C enim universa exprimimus. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei. Exceptis enim Latinis hanc nulla alia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa alicubi nec uocał nec consonans ẽ. ut quis.
Uocał enĩ ñ ẽ. qͥa .i. sequit᷑. Consonans ñ ẽ: qͥa
.q. precedit. Ideoq qñ nec uocał nec conso¬
nans ÷. sine dubio nicħ ÷. E adem & digã
mon agc̃is uocat᷑. quando sibimet aliisq

Expanded text:
rdum est nihil, quia alicubi, nec consonans est, ut quis. rdum est nihil, quia alicubi, nec consonans est, ut quis. Vocalis enim non est, quia i sequitur; consonans non est, quia q praecedit. Ideoque quando nec vocalis, nec consonans est, sine dubio nihil est. Eadem et digamma a Graecis vocatur, quando sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nat᷑ͣaͣlem sonũ: ut . f. l.in. & cet̾ẽ. Mutȩ
autẽ dictȩ quia nͥ subiectis sͥ uocalib neqͣ¬
quã erũpunt. Si enĩ eis extremũ uocalis
detraxeris sonũ : inclusũ litt̾e murnur.
sonabit. ut .b.c. d. & cet̾e. Uocales autẽ
& semiuocales & mutas. a ueterib sonas
& semisonas & insonas dictas. Inter uo¬
cales autẽ .i. &.ui. ap̃ grãmaticos uarias
hñt significationes. Nam mͦ uocales sunt:
mͦ semiuocales. mͦ medie ft̃. Nocales ideo
st̃: qͥa solȩ positȩ silabas faciunt. & aliis
consonantib ꝯiungunt᷑. Consonantes ideo
habentur. qr int̾dũ hñt post se uocales in his¬
dem fillab̾ ꝯstitutas. ut ianꝰ. uates: & hñt᷑ ꝑ¬
consonantib. Medie autẽ idcirco dñr. qm̃ na¬
turaliter sole mediũ sonũ hñt: ut ilus unꝰ.
Coniuncte aliis: pinguiꝰ sonant. ut ianus.
inmet᷑ int̾ duas uocales inuenitur ꝓduab¬
consonantib habet᷑: ut troia. Geminatur

Expanded text:
in naturalem sonum ut F, L, M et ceterae. Mutae in naturalem sonum ut F, L, M et ceterae. Mutae autem dictae, quia nisi subiectis sibi vocalibus nequaquam erumpunt. Si enim eis extremum vocalis detraxeris sonum, inclusum litterae murmur sonabit ut B, G, D et ceterae. Vocales autem et semivocales et mutas a veteribus sonas et semisonas et insonas dictas. Inter vocales autem I et U apud Grammaticos varias habent significationes. Nam modo vocales sunt, modo semivocales, modo mediae sunt. Vocales ideo sunt, quia solae positae syllabas faciunt et aliis consonantibus coniunguntur. Consonantes ideo habentur, quia interdum habent post se vocales in hisdem syllabis constitutas, ut 'Ianus', 'vates', et o, vates. Medie autem idcirco dicuntur, quia naturaliter sole medium sonum habent, ut illius, unius; coniuncte aliis pinguius sonant, ut Ianus, in metro inter duas vocales inveniturconsonantibus habetur, ut Troia. Geminatur
Abbreviated transcription (Latin):
carm̃tis nympha pͥma ytał tradi¬
dit. Carm̃tis aũ dicta. quia carminib fu¬
tura canebat: ceterum ꝓͥe uocata ny costͣte.
Litt̾e autẽ aut cõmunes sunt: aut libe¬
rales. C õmunes dicte: quia multi eas in
cõmuni utunt᷑: ut scb̾e & leg̾e. Liberaleᷤ.
qͥa eas tantũ illi nouerunt qui libros
con scͥbunt: recteq loquendi dictandiq
Diuidunt᷑ enĩ pͥncipaliter induas partes.
in uocales & consonantes. Uocales st̃: qͦ dire¬
cto hiatu fauciũ sine ulla collisione uarie
emittunt᷑. & dicte uocales. ꝙ ꝑse uocem
impleant. & ꝑ se sillabam faciãt: nulla alia¬
ad herente consonante. Consonantes ft̃.
quȩ diu̾so motu lingue uł imp̃ssione la¬
bioꝵ efficiunt᷑. E uocate consonantes qr
ꝑse non sonant s iunctis uocalib conso¬
nant. He induab partib diuiduntur.
insemi uocalib & inmutis. Semiuocaleᷤ
dicte. eo qͦd qͥddam seniis deuocalib habeat̃.
Ab .e. qͥppe uocali incipiunt. & desinunt

Expanded text:
Carmentis nympha prima Italis tradidit. Carmentis autem dicta, quia carminibus futura canebat. Ceterum proprie vocata est Nicostrate. Litterae autem aut communes sunt aut liberales. Communes dictae, quia multi eas in commune utuntur, ut scribere et legere. Liberales, quia eas tantum illi noverunt, qui libros conscribunt recteque loquendi dictandique dividuntur enim principaliter in duas partes, in vocales et consonantes. Vocales sunt quae directo hiatu faucium sine ulla conlisione varie emittuntur. Et dictae vocales, quod per se vocem inpleant, et per se syllabam faciant nulla adhaerente consonante. Consonantes sunt, quae diverso motu linguae vel inpressione labrorum efficiuntur. Et vocatae consonantes quia per se non sonant, sed iunctis vocalibus consonant. Haec in duabus partibus dividuntur: in semivocalibus et in mutis. Semivocales dictas eo, quod quiddam semis de vocalibus habeant. Ab E quippe vocali incipiunt, et desinunt
Abbreviated transcription (Latin):
in qua uigens uirtus naturalis ẽ. Malua ex
parte greco uocabulo appellatur: apotui malas¬
sin: eo qͦd molliendi aluum soluendiq natu¬
ram habeat. cinꝰ suco siquis se oleo mixto ꝑ¬
unxerit: ab apib negatur feriri. Folia eius
ex oleo trita &. imposita. scorpionibꝰ credunt᷑
afferre torporem. Pastinaca uocata. quod eiꝰ
radix precipuus pastus sit hominis. Est
odoratu iocunda. cibo delectabilis. Rapa
dicta arapiendo. id ÷ comp̃hendendo. Estaut̃
radice amplior. napo. sapore dulcior. & folio
tenui. Napus asimilitudine rapȩ uocatus.
nͥ qd̾ foliis latior & radicis gustu subacri
est. Nominis autẽ affinitas inutrisq inde
peue communis: quia utrumq semen in
alterum uicissim mutatur: Nlam rapa in
tur in napum. alio uͦ napus transit in ra¬
pam. Napocaulis ex duob holeribꝰ composi¬
tum nom̃ habet. quia dum sit sapore napo
similis: ñ in radicem s in tirsum conscendit
ut caulis. Sinapis appellatur. qd̃ foliis sit

Expanded text:
in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatur ἀπὸ τοῦ μαλάσσειν, eo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in tur in napum; alio vero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit
Abbreviated transcription (Latin):
radicem uocamꝰ. eo qͦd totum deorsum inni¬
titur: dum reliqua holera insũma magis
ꝓsiliant. Cuiꝰ semine macerato qͥs qͥs suas
manꝰ infecerit: serpentes impune tractabit.
Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albes¬
cit. in cibo qͦ uenenis obsistit. Nam contra
uenena. radsices. nuces. lupini. citrum. api

Expanded text:
radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, api
Abbreviated transcription (Latin):
ortus nominatꝰ. qd̾ semꝑ ibi aliquid
oriatur. Nam cum alia t̃ra semel in
canno aliquid creet. hortus nunquam sine
fructui ẽ. Holus ab alendo dictum. eoquod
pͥmũ homiines holeribꝰ alerentur: antequã
fruges & carnes ederent. Cantũ enĩ pomis
arboꝵ & holeribꝰ alebant᷑. sic̃ animalia her¬
bis. Caulix ÷ generalit᷑ herbarum uł holerũ
mediꝰ frutex. qui uulgo tirsus dr̃ quod at̾ra
sursum conscendat: ex quo diriuatum ẽ ut
specialit qd̾dam genꝰ holerum caulix diceret᷑.
quia tirsꝰ ipsius amplius cȩt̾is holerib coa¬
lescit. id ÷ crescit. Est autẽ generale nom̃. Om̃s

Expanded text:
ortus nominatus quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis
Abbreviated transcription (Latin):
anon aut̃ grece. latine regula x¬
nuncupatur. Regula aut̃ dicta.
qͦd recte ducit. nec aliqͣndo aliorsũ trahit.
Alii dixerunt regulã dictã. uł qͦd regat uł qͥd
normã recte uiuendi p̃beat: uł qͦd distortum
prauumq qͥd corrigat. Canones autẽ genera¬
liũ concilioꝵ atẽporib constantini ceperunt.
Inp̃cedentib nãq annis ꝑsecutione feruente.
docendarũ plebiũ minine dabatur facultaᷤ.
Inde xp̃ianitas indiu̾sas hereses scissa ÷: qͥa
ñ erat licentia epĩs in unũ conuenire nͥ tem¬
pore supradicti imꝑatoris. Ipse enĩ dedit fa¬
cultatẽ xp̃ianis lib̾e congregari. Sub hoc etiã
sc̃i patres inconcilio nicheno de omĩ orbeter¬
rarũ conuenientes. iuxta fidẽ euangłicam

Expanded text:
anon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta, quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt, regulam dictam, vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum, pravumque quid corrigat. Canones autem generalium conciliorum a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis, persecutione fervedocendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam
Abbreviated transcription (Latin):
synodos. quȩ totã pͥncipaliter fidem comple¬
si flumina. Harũ pͥor nychena synodus.
trecentoꝵ decem & octo episcoꝵ: constanti¬
no augusto imꝑante ꝑacta est. In qͥ arria¬
nȩ ꝑfidiȩ condempnata blasphemia. quã
de in ȩqualitate scȩ trinitatis idẽ arrius asse¬
rebat: consubstantialẽ dõ patri dm̃ filium
eadem scã sẏ nodus ꝑ symbolũ desiniuit.
Sccla synodꝰ centũ qͥnquaginta patrum
sub theo dosio seniore constantinopolym
eẽ negantẽ condẽpnans. consubstantialẽ pa

Expanded text:
synodos, quae totam principaliter fidem complesi flumina. 6. Harum prima Nicaena synodus trecentorum octodecim episcoporum Constantino Augusto imperante peracta est. In qua Arianae perfidiae damnata blasphemia, quam de inaequalitate sanctae Trinitatis idem Arius asserebat; consubstantialem Deo Patri, 265 Deum Filium eadem sancta synodus per symbolum definivit. 7. Secunda synodus centum quinquaginta Patrum sub Theodosio seniore Constantinopoli eum esse condemnans, consubstantialem Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ognia aputando phylosophi nomina¬
uert̃. id ÷ hoc puto esse bonum. hoc
puto eẽ ueru. Religio appellata. qͦd ꝑ eam
uni dõ religamꝰ animas nr̃as ad cultũ diui¬
num uinculo seruendi. qͦd u̾bũ cõpositũ
ẽ arelegendo id ⁊ eligendo. ut ita latinum
uideatur religio sicut eligio. ria st̃ autem
quȩ inreligionis cultu ad colendum dm̃ in
hominib ꝑ quirunt᷑. id ÷ sides. spes. caritas.
In fide qͥd credendũ. in spe quid sꝑandum.
in caritate qͥd sit amandũ. Fides ÷ qͣ ueracit᷑
credimꝰ id qͦd nequaꝗͣ uidere ualemꝰ. Nam
credere iam non possumꝰ qͦd uidemꝰ. Propͥe
autẽ nom̃ fidei inde ÷ dictum. si omnino
fiat qͦd dictum ẽ aut ꝓmissũ. & inde fides
uocata ab eo qͦd fit illud qͦd int̃ utrosq pla¬
citum ẽ: qͣsi int̃ dm̃ & hominẽ. Hinc & fed̃.

Expanded text:
ogma a putando philosophi nominaverunt: id est, hoc puto esse bonum: hoc puto esse verum. Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad colendum Deum in hominibus perquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus.
Abbreviated transcription (Latin):
pes ꝓgrediendi: qͣsi ⁊ pes. Unde econtrario
desꝑatio. Deest enĩ ibi pes: nulla ꝓgrediendi
facultas ÷: quia dũ quisq peccatũ amat.
futuram głam ñ sperat. Caritas grece. lati¬
ne dilectio interpretat᷑: qd̾ duos in seilliget.
Nã dilectio aduob incipit qͦd est amor dĩ
& ꝓximi: de qua apłs. Plenitudo inquit
legis dilectio. Maior ẽ autẽ hec om̃ib.
quia qui diligit: & credit & sperat. Qui
autẽ non diligit. quãuis multa bona
faciat. frustra łaborat. Omĩs autẽ dilectio
carnalis. ñ dilectio s magis amor diei solet.¬
Dilectionis autẽ nom̃: tantũ ĩmeliorib
reb accipi solet
De heresi & scismate .iii.

Expanded text:
pes progrediendi, quasi est pes. Unde e contrario DESPERATIO, deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est, quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. 6. Charitas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se illiget. Nam dilectio a duobus incipit, quod est amor Dei proximi, de qua Apostolus: Plenitudo, inquit, legis, dilectio . 7. Major est autem haec omnibus, quia qui diligit, et credit, et sperat. Qui autem non diligit, quamvis multa bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis, non dilectio, sed magis amor diDilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solet. De haeresi et schismate .
Abbreviated transcription (Latin):
licȩ regie habitationes. Nunc autẽ ideo diuina
templa basilicȩ nominantur. quia ibi regi
omniũ dõ cultus & sacͥficia offeruntur. Mar¬
tyrium locus martyris greca diriuatione:
eo qͦd inmemoriã martyris sit constructum.
quidam uocatam cuixerunt. qͦd ibi incense uicti¬
mȩ ardeant. Alii aras dicunt ap̃cationibus.
quas greci aras dicunt: unde contra imp̃catio
satira dr̃. Alii uolunt ab altitudine aras. sed
male. Altare autẽ ab altitudine constat esse
nominatum. quasi alta ara. Pulpitũ. qͦd in eo¬
lector uł psalmista positus in publico conspici
a popło possit. quo liberius audiatur. Cribu¬
nal inde dictum. eo qͦdinde a sacerdote tribu¬
atur p̾cepta uiuendi. Est enĩ locus insullimi
constitutus. unde uniu̾si exaudire possint. Ali¬
as tribunal atribus de nominatũ. qͦd ad illum
tribus conuocentur. Analogium dictum qͦd
de repositoriis.u.

Expanded text:
licae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina licae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit constructum, quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victimae ardeant. Alii aras dicunt a precationibus, id est quas Graeci ἀρὰς dicunt; unde contra inprecatio κατάρα dicitur. Alii volunt ab altitudine aras, sed male. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, qlector vel psalmista positus, in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal inde dictum eo quod inde a sacerdote tribuantur precepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde unias tribunal a tribu denominatum, quod ad illud tribus convocetur. Analogium dictum quod De repositoriis .
Abbreviated transcription (Latin):
ciam petiturꝰ instituit. nr̃oꝵ pꝰ hec tempoꝵ fi¬
des in toto mundo xp̃iana conseeraurt. Fana di
cta a faunis quib templa error gentilium con¬
struebat. unde consulentes demonum responsa
audirent. Delubra uet̾es dicebant templa fon¬
tes habentia. ex quibꝰ ante ingressum daueban¬
tur. & appellabantur delubra adiluendo.Ipse
sunt nunc edes cum sacris fontib. in quibꝰ fide¬
les regenerati purificantur. Et bene quodam
p̃sagio delubra sunt appellata. sunt enim in
ablutione peccatoꝵ. Fons autẽ indeltibris lo¬
cus regeneratoꝵ ẽ: in quo septem gradus in seĩ
sp̃s mysterio formantur. tres in descensu. &
tres in ascensu. Septimꝰ uͦ is ÷ qui & quartꝰ.
id ÷ͥ similis filio hominis extinguens fornacem
ignis. stabilimentum pedũ. fundam̃tũ aquȩ.
in qͦ plenitudo druinitatis habitat corporalit᷑.
Basilicȩ prius uocabantur regum habitacula.
unde & nom̃ habent. Nam basileos rex: & basi¬

Expanded text:
tiam petiturus instituit. Nostrorum post haec temporum fitiam petiturus instituit. Nostrorum post haec temporum fides in toto mundo Christi atria consecravit. cta a faunis, quibus templa error gentilium constituebat; unde consulentes, demonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, ex quibus ante ingressum diluebantur; et appellabantur sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent; nam βασιλεὺς rex et basi
Abbreviated transcription (Latin):
consecratum. in quo nemo aliqͥd agere debet
nisi ad quod ÷ factum. unde & nom̃ accepit.
Monasteriũ. uniꝰ monachi habitatio ẽ. Monõ
enim apud grecos solus.sterion statio: id est
solitarii habitatio. Cenobium uͦ. ex greco &
latino uidetur eẽ compositum. Est enĩ habi¬
taculum plurimoꝵ in cõmune uiuentium.
Cenon eiũ grece cõmune dr̃. Templi nomen
generale. ꝓlocis enĩ quibꝰcũq magnisantiqͥ
templa dicebant.  templa dicta: quasi tecta
amplã & locus designatus adorientem acon¬
templatione templũ dicebatur. cuiꝰ partes
quatuor erant. antiqua ad ortum. portica ad
occasum. sinistra ad septentrionẽ. dext̾a ad me¬
ridiem spectans. Unde & quando templum
construebant orientem ex pectabant eqͥnocti¬
alem. ita ut lineȩ ab ortu ad occidentẽ missȩ
fierent partes cȩli dextra ac sinistra equales.
ut qui consuleret ac de p̃caretur rectum aspiceret
añõ conlidit. salomon deinde templum pruden¬

Expanded text:
consecratum, in quo nemo aliquid agere debet consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Monasterium unius monachi habitatio est. Μόνος enim apud Graecos solus, στηριον statio; id est solitarii habitatio. Coenobium ex Graeco et Latino videtur esse conpositum. Est enim habitaculum plurimorum in commune viventium; κοινὸν enim Graece commune dicitur. Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaretur rectum aspiceret no condidit, Salomon deinde templum pruden
Abbreviated transcription (Latin):
acra sunt loca diuinis cultib instituta.
ut pote in quib altaria litantib de mo¬
re pontificib consecrantur. cã iuxta uet̾es
ext̾iora templi sunt. Scã autẽ scõꝵ locus templi
secretior. ad quem nulli erat accessus nͥ tantũ
culo sanctiora sunt: uł quia scõꝵ comparati.¬
one sanctiora sunt: sicut cantica canticoꝵ. qͥa
cantica uniu̾sa precedunt. Scm̃ autẽ a sangui¬
ne hostiȩ. nunctipatum. Nichil enĩ scm̃ apuo
uet̾es dicebatur. nisi qͦd sanguine hostiȩ esset
conseeratum aut consꝑsum. Item scm̃. quod
extat eẽ sancitum. Dancire autẽ ẽ confirma¬
re. & irrogatione pȩne ab iniuria defendere.
Sic & leges seẽ. & mores scĩ eẽ dicuntur. Propi¬
ciatorrum dictum. quasi ꝓpiciationis oratori¬
um: ꝓpiciatio enim placatio ẽ. Oracula dicta.
eo qͦd inde responsa redclantur: & oracula ab
ore. Penetralia secreta sunt oraculoꝵ. & pene¬
tralia dicta sunt ab eo qͦd ẽ penitus: hoc est
pene intus. Oratorium orationi tantum est

Expanded text:
acra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior, ad quem nulli erat accessus nisi tantuculo sanctiora sunt, vel quia sanctorum conparatione sanctiora sunt; sicut Cantica canticorum, quia cantica universa praecellunt. Sanctum autem a sanguine hostiae nuncupatum; nihil enim sanctum apud veteres dicebatur nisi quod hostiae sanguine esset consecratum aut consparsum. Item sanctum, quod extat esse sancitum. Sancire est autem confirmare et inrogatione poenae ab iniuria defendere; sic et leges sanctae et muri sancti esse dicuntur. Propitiatorium quasi propitiationis oratorium; propitiatio enim placatio est. Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur; et oracula ab ore. Penetralia secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus. Oratorium orationi tantum est
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ partiũ aliqͥd separatũ significatiuũ est:
ut socrates disputat. Enuntiatiua oratio :
uox significatiua. de eo qd̾ ÷ aliqͥd uł ñ ÷: ut
socrates ẽ: socrates ñ ẽ. Affirmatio ÷ enunti¬
atio alicuiꝰ de aliquo. ut socrates ẽ. Negatio
ẽ alicuiꝰ ab aliquo. ut socrates ñ ẽ. Contradictio
ẽ affirmationis & negationis oppositio. ut
so erates disputat. socrates ũ disputat. Utili¬

Expanded text:
cuius partium aliquid separatum significatiuum est, cuius partium aliquid separatum significatiuum est, ut Socrates disputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est, negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates non disputat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dehinc liber ꝑiermenias subtilissimꝰ
nias scriptitabat: chalamũ inm̃te tingebat.
Omĩs quippe res quȩ una ẽ. & uno significat᷑
sermone: aut ꝑnonĩ significat᷑ aut ꝑu̾bũ.
Quȩ duȩ partes orationis int̾pretantur¬
totũ quicqͥd conceꝑit mens adeloquendũ.
Omĩs enĩ eloquutio conceptȩ rei m̃tis inter¬
pres ÷. Hanc arystotiles uir in rerũ exp̃ssio¬
ne & faciendis sermonib ꝑitissimus perier
meniam nominat. quã int̃p̾tationẽ nos
appellamꝰ: scilicet qd̾ res mente conceptas ꝓ¬
latis sermonib int̾pretet᷑ ꝑcatafrasin & apo¬
mationẽ: ut homo currit. ꝑ negationẽ: ut
homo ñ currit. Inhis itaq ꝑiermeniis supͣ.¬
dictꝰ phylosophus de septẽ specieb tractat.
id ÷ de nomine. de u̾bo. de oratione. de enuntia¬
tione. de affirmatione. de negatione. de con
ficatiua separata : ut socrates. Uerbũ ẽ qd̃
significat tẽpꝰ. cuiꝰ pars nichil extra signifi
cogitat. disputat. Oratio ÷ uox significatua.

Expanded text:
dehinc liber perihermenias, subtilissimus nias scriptitabat, calamum in mente tingebat. Omnis quippe res que una est et uno significatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum, que due partes orationis inttotum quidquid concepit mens ad eloquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. 3. Hanc Aristoteles vir in rerum expressione et faciendis sermonibus pertimeniam nominat: quam interpretationem nos appellamus, scilicet quod res mente conceptas, claris sermonibus interpretetur, per catafrasin et apomationem homo non currit. 4. In his itaque perihermeniis supradictus philosophus de septem speciebus tractat, id est, de nomine, de verbo, de oratione, de enuntiatione, de affirmatione, de negatione, de contficatiua separata, ut Socrates. Verbum est quod consignificat tempus, cuius pars nihil extra significcogitat, disputat. Oratio est uox significatiua,
Abbreviated transcription (Latin):
tos. ut ostendant nullũ genꝰ ẽẽ t̾re tam fe¬
rum. qͦd ñ subigi possit aut suꝑari ab ea.
Qd in capite turritã gestat coronã. ostendit
suꝑ positas t̾re ciuitates qͥsi insignitas tur¬
rib constare. Qd sedes fingunt᷑ circa eã. qͥa
cum omĩa moueant᷑: ipsam ñ moueri. Ed
coribantes eiꝰ ministri cum strictis gladiis
ẽẽ fingunt᷑. ut significet᷑ om̃s ꝓt̾ra sua debe¬
re pugnare. Ed gallos huic deȩ ut seruirent
fecert̃. signisicant qui semine indigeant.
t̃rã seqͥ oportere. In ea quippe omĩa reꝑire. Qd̃
se apud eam iactant: p̃cipitur inquiunt ut
incolendos agros. &ideo ȩre. qͦd t̾rã antiqui
ere colebant. pͥusꝗͣ ferrum eẽt inuentum.

Expanded text:
tos, ut ostendant nullum genus esse tam fetos, ut ostendant nullum genus esse tam ferum quod non subigi possit aut superari ab ea. Quod in capite turritam gestat coronam, ostendit superpositas terrae civitates quasi insignitas turribus constare. Quod sedes finguntur circa eam, quia cum omnia moveantur, ipsam non moveri. Quod Corybantes eius ministri cum strictis gladiis esse finguntur, ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod gallos huic deae ut servirent fecerunt, significant qui semine indigeant, terram sequi oportere; in ea quippe omnia reperire. Quod se apud eam iactant, praecipitur, inquiunt, ut in colendo agro: sed ideo aere, quod terram antiqui aere colebant, priusquam ferrum esset inventum.
Abbreviated transcription (Latin):
ana. eo qͦd latonȩ fuerit filia. Cererem id ÷
t̾ram a creandis frugib asserunt dictam.
appellantes eam nominib plurimis. Diẽt
etiã eam & opem. qͦd oꝑe melior fiat t̾ra.
ꝓ serpinã. qͦd ex ea ꝓserpiant fruges. Uestã.
qͦd herbis uł uariis uestita sit rebus: uł
aui sua stando. E antdẽ & tellurem. & ma¬
trẽ magnã fingt̃. turritam cũ tympano
& gallo. & strepitu cymbaloꝵ. Matrẽ uo¬
catam eo qͦd plurima pariat. Magnã. qͦd
cybum gignat. Almam. qͥa uniu̾sa anima¬
lia fructib suis alit. Est enĩ alim̃toꝵ nu¬
trix t̾ra. Eͦd simulachrum eiꝰ cũ claue fingi¬
tur. quia tellus hieme lauditur. uere aꝑi¬
tur. ut fruges nascant᷑. Ed tympanũ habet.
significare uolunt orbem t̾̃rȩ. Qd curru
uehi dr̃ qͥa ipsa ÷ t̾ra quȩ pendet inaere.
Qͦd sustinet᷑ rotis. qͥa mundꝰ rotatur & uolu¬
bilis ẽ. Qd leones illi subiciunt mansue¬

Expanded text:
ana, eo quod Latonae fuerit filia. Cererem, id est ana, eo quod Latonae fuerit filia. Cererem, id est terram, a creandis frugibus adserunt dictam, appellantes eam nominibus plurimis. Dicunt etiam eam et Opem, quod opere melior fiat terra: Proserpinam, quod ex ea proserpiant fruges: Vestam, quod herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua stando. Eandem et Tellurem et Matrem magnam fingunt, turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat; magnam, quod cibum gignat; almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Quod simulacrum eius cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae. Quod curru vehi dicitur, quia ipsa est terra quae pendet in aere. Quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est. Quod leones illi subiciunt mansue
Abbreviated transcription (Latin):
pingit᷑. eo qͦd cotidie oriatur. & noria luce
nascatur. Phitium qͦ eundẽ apollinem uo
cari aiunt aphitone ĩmensȩ molis serpente.
cuiꝰ non magis uenenũ quã magnitudo ter¬
rebat. Hunc apollo sagittarũ ictib sternens.
nominis qͦ spolia reportauit: ut phitiꝰ uo¬
caret᷑. Unde & ob insigne uictorie: phitia
sacra celebranda constituit. Dianam quoq¬
germanam eiꝰ similit̾ lunã. & uiarii p̾sidẽ
aiunt. Uncle & uirginẽ uolunt. qͦd ura ni¬
chil pariat. & ideo ambos sagrtas habere
fingunt᷑. qͦd ipsa duo sydera decȩlo radios
usq ad t̾ras enuitant. Dianam autẽ uocatã
quasi duanam qͦd luna & die & nocte appareat.
Ipsam & lucinam asseuerant. eo qͦd luceat.
Eandẽ & triuiam: eoqͦd tribus fungatur fi¬
Quia eadem luna eadem diana. eadẽ ꝓserpi¬
splendet amictu: cum subcincta iacet chala¬
mos. latonia uirgo est: cũ sub nixa sedet
solio. plutonia coniunx. Latonia autẽ di¬

Expanded text:
pingitur, eo quod quotidie oriatur et nova luce pingitur, eo quod quotidie oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque Apollinem eumdem vocari aiunt a Pythone, immensae molis serpente, cujus non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pythia sacra celebranda constituit. Dianam quoqgermanam eius similiter lunam et viarum praesidem aiunt. Unde et virginem volunt, quod via nihil pariat. Et ideo ambo sagittas habere finguntur, quod ipsa duo sidera de caelo radios usque ad terras emittant. Dianam autem vocatam quasi Duanam, quod luna et die et nocte appareat. Ipsam et Lucinam adseverant, eo quod luceat. Eandem et Triviam, eo quod tribus fungatur fiora Dianae, quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpisplendet amictu. cum subcincta iacit calamos, Latonia virgo est: cum subnixa sedet solio, Plutonia coniux. Latonia autem Di
Abbreviated transcription (Latin):
ratio dr̃. qͦd int̾ omĩa animalia canis saga¬
cissimũ genꝰ & ꝑspicax habeatur. Martẽ dm̃
belli eẽ dicunt. & martẽ appellatũ qͥa ꝑuiros
pugnat᷑. ut sit mars mas: licet tria sint gene¬
ra consuetudinum. sicuti scitarũ ubi & uiri¬
& femine inpugnã eunt: amazonũ: ubi
sole feminȩ: romanoꝵ aliarumq gentiũ:
ubi soli mares. Item martẽ. qͦsi effectorem
mortium. Nã amarte mors nuncupatur
Hunc & adulterum dicunt. quia bellige¬
rantib incertus ẽ. Qd uͦ nudo pectore stat: ut
bello se quisq sine formidine cordis obiciat.
Mors autẽ apud grecos gradios dr̃. eo qͦd inp̃¬
lio gradũ inferant qͥ pugnant. arit qͦd impigre
gradiant᷑. Apollinem quãuis diuinatorem
& medicũ uellent. ipsum tam̃ etiã solem dixe¬
runt: qͣsi solũ. Ipsũ titan: qͣsi unũ extitanis
qͥ aduersũ iouem ñ fecit. Ipsũ febum. quasi
effebum. hoc ẽ ad olescentẽ. Uncle & sol puer

Expanded text:
ratio dicitur, quod inter omnia animalia canis sagaratio dicitur, quod inter omnia animalia canis sagacissimum genus et perspicax habeatur. Martem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pectore stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apud Thracos Gradivus dicitur, eo quod in bello gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem et medicum vellent, ipsum tamen etiam Solem dixerunt, quasi solum. Ipsum Titan, quasi unum ex Titanis, qui adversus Iovem non fecit. Ipsum Phoebum, quasi ephebum, hoc est adolescentem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatio quȩ ad sermonẽ utiq ꝑtinet erme¬
nia dr̃. Ideo ꝙ mercib p̃esse. quia int̾ uen¬
dentes & ementes sermo fit mecliꝰ. Qui ideo
fingitur hab̾e pennas. quia citiꝰ u̾ba dis¬
currunt: unde & uelex & errans inducit᷑.
Alas eiꝰ in capite & inpedib significare uo¬
luerẽ fieri ꝑ aera sermonẽ. Nuntiũ dictũ.
qm̃ ꝑ sermonẽ omĩa cogitata enuntiant᷑.
Ideo autẽ furti magistrum dicunt. quia
sermo animos aucdientiũ fallit. Uirgam
tenet. qͥa serpentes diuidit. id ÷ uenena.
Nam bellantes ac dissidentes. int̾̃pretũ ora¬
tione sedantur. Unde scdm̃ liuium legati
pacis caduceator es dicunt᷑. Sieut enĩ ꝑfecti¬
ales bella inducebant᷑ ita pax ꝑ caduceatoreᷤ
siebat. Ermes autẽ grece dr̃ apotesermenias:
latine int̾pres. qui ob urtutẽ multarũq artiũ
scientiã trimegistꝰ id ÷ ter maximꝰ nominatꝰ
ẽ. Cur autẽ eũ capite canino fingunt. hȩc

Expanded text:
rpretatio, que ad sermonem utique pertinet, hermerpretatio, que ad sermonem utique pertinet, hermenia dicitur. Ideo et mercibus preesse quia inter vendentes et ementes sermo fit medius. Qui ideo fingitur habcurrunt: unde velox et errans inducitur. Alas ejus in capite et in pedibus significare volucrem fieri per aera sermonem. Nuntium dictum, quoniam per sermonem omnia cogitata enuntiantur. Ideo autem furti magistrum dicunt, quia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes dividit, id est, venena: nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur. Unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per faecales bella indicebantur, ita pax per caduceatores fiebat. Hermes autem dicitur Graece apo tes ermeneias, Latine interpres, qui ob virtutem, multarumque artium scientiam Trimegistus, id est ter maximus nominatus est. Cur autem eum capite canino fingunt, haec
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ fucdi extendiq potest. Pluton grece.
latine diespiter uł ditispat᷑. quẽ alii orcum
uocant: quasi receptorem mortium. Unde
& orca nuncupatur uas qͦd recipit aquas.
Ipse & grece charon. Lib̃um aliberamento
appellatum uolunt. qͦd qͥsi mares in coeundo
ꝑ eiꝰ beneficium emissis seminib liberent᷑.
qͦ idem liber mulieb ri & delicato corpore pin¬
gitur. Dicunt enĩ mulieres ei attributas. &
irinum ꝓpt̾ excitandã libidinem: unde &
frons eiꝰ pampino cingitur. S ideo coro¬
nam uiteam & cornu ht̃. qͥa cum grate
& moderate unũ bibitur. letitiam p̾stat:
cum ultra modũ. excitat lites: id ÷ quasi
dr̃ ẽẽ nutritꝰ. Cȩterũ ÷ & nisa ciuitas. in qͦ
colitur idem liber. unde niseris dictꝰ est
Mercurium sermonen int̾pretantur.
Nam icleo mercuriꝰ qͣsi mediꝰ currens dr̃
appellatꝰ. qͦd sermo currat int̾ homines
meciꝰ. Ideo & ermes grece: qͦd sermo uł int̾

Expanded text:
genus fundi extendique potest. Pluton Graece, genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur; quod idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur. Dicunt enim mulieres ei adtributas et vinum propter excitandam libidinem. Unde et frons eius pampino cingitur. Sed ideo coronam viteam et cornu habet, quia cum grate et moderate vinum bibitur, laetitiam praestat; cum ultra modum, excitat lites, id est quasi dicitur esse nutritus. Ceterum est et Nysa civitas, in qua colitur idem Liber, unde Nysaeus dictus est. Mercurium sermonem interpretantur. Nam ideo Mercurius quasi medius currens dicitur appellatus, quod sermo currat inter homines medius. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ danes ꝑ imbrẽ aureum appetisse concubi¬
tum. ubi intelligitur pudicitiam mulieris
mͦ serpentem qͥa raptauerit. & cignum qͥ a
cantauerit. & ideo ñ sigurȩ istȩ st̃: s plane
de ueritate scelera. Unde turpe erat tales deos
credi. quales homines esse non debeant. Ia¬
num dicunt qͦsi mundi uł cęli uł mensium
ianuã. Duas iani facies faciunt. ꝓpt̾ orientẽ
& occidentem. Cũ uͦ faciunt eũ qͣdrifrontẽ.
& ianum geminũ appellant.: ad qͥtuor mũ¬
di partes hoc referunt. uł ad qͥtuor elem̃ta
siue tempora. S dũ hoc fingunt: monstrũ
ñdm̃ faciunt. Neptunũ aquas mundi p̃¬
nus defemore uinonis fingitur natꝰ. quod
fulmina de imo aere nascant᷑. Claudꝰ autẽ¬
dr uulcanꝰ. qͥa ꝑ naturã nunꝗͣ rectusẽ igniꝰ:
s qͣsi claudꝰ eiꝰmodi speciẽ motiunq habet̃.
Ideo autẽ in fabroꝵ fornace eunde uulcanũ
actorẽ dicunt. qͥa sine igne nullũ metalli

Expanded text:
modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubimodo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intelmodo serpentem, quia reptaverit; et cignum, quia cantaverit. Et ideo non figure iste sunt, sed plane de veritate scelera: unde turpe erat tales deos credi, quales homines non esse debeant. Ianum dicunt quasi mundi, vel celi, vel mensium ianuam duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ad quatuor mundi partes hoc referunt, vel ad quatuor elementa sive tempora: sed dum hoc fingunt, monstrum non deum faciunt. Neptunum aquas mundi prnus de femore Iunonis dicitur natus, eo quod fulmina de ymo aere nascuntur. Claudus auter Vulcanus, quia per naturam numquam rectus est ignis, sed quasi claudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli
Abbreviated transcription (Latin):
tudine. qͦd saturetur annis. Unde et eũ gre¬
ci cronos nom̃ hab̾e dicunt id ÷ tempꝰ. qͦd filioᷤᷤ
suos fertur deuorasse: hoc ÷ anuos qͦs tempus
ꝓduxerit inse reuoluit. uł qͦd eo semina unde
oruintur iterũ redeunt. Hunc cęlii pat̾ͥs absci¬
disse genitalia diẽt qͥa nichil in celo de semiubꝰ
nascit᷑. Falcẽ tenet in quitunt ꝓpt̾ agri culturã
significãdã: uł ꝓpt̾ annos & tempora qͦd in se
redeant. uł ꝓpt̃ sapientiam qͦd intꝰ acuta sit.
In aliqͥb autẽ ciuitatib saturno liberoꝰ suoꝰ¬
apud gentiles imolabant. qͦd saturnũ poetȩ
uberos suos deuorasse solitum tradiderunt.
Iouis fertur a iuuando dictꝰ. & iupit̃ quasi
uiuans pater. hoc ÷ omib p̾stans. Hunc &
pͥuato titulo iouem optimũ dixerunt. dũ
fuisset incestus in siis. impudicus in extra¬
neis. Quẽ mͦ taurum fingunt ꝓpt̃ europȩ
raptum. fuit enĩ in naui cuiꝰ insigne erat taurꝰ.

Expanded text:
tudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graetudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et tempora, quod in se redeant, vel propter sapientiam, quod intus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suoapud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus:
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝓ immunditia. Belial. beemoth ex hebrea
uoce in latinã linguam animal sonat. ꝓpt̃ qͦd
de excelsis ad t̾rena cecidit. & ꝓmerito suo ut
aninial brutum effectus sit. Ipse & leiuathan
id ÷ serpens de aqͥs. quia in huiꝰ scłi mare uo¬
lubili u̾sat᷑ astutia. Leuiathan autẽ. int̃pre¬
tatur additamentũ eoꝵ. Quoꝵ scilicet nisi
mortẽ cotidie ꝑsuadendo adicit uł extendit:
Quedã autẽ nomina deoꝵ suoꝵ gentiles ꝑtia¬
nas fabulas ad rationes physicas conant᷑ tra¬
ducere. eaq in causis elementoꝵ composita
ẽẽ int̃pretant᷑. S hoc a poetis totũ factũ ÷. ut
deos suos ornarent aliquib figuris: qͦs ꝑditoᷤ
confitent᷑. Omnino enĩ fingendi locus uacat:
ubi ueritas cessat. Saturnus origo deoꝵ &
totiꝰ posteritatis. a paganis designatur. Hunc
latini a satu appellatũ ferunt. quasi ad ipsũ
satio om̃iũ ꝑtineat rerũ. uł a temporis longi¬

Expanded text:
sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo ut animal brutum effectus sit. Ipse est et Leviathan, id est serpens de aquis, quia in huius saeculi mare volubili versatur astutia. Leviathan autem interpretatmortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, eaque in causis elementorum conposita esse interpretantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longi
Abbreviated transcription (Latin):
te sidei p̃cidunt᷑: & ipsi antixpĩ st̃. Del idolũ
babẏloniũ ẽ: qͦd int̾pretat᷑ uetꝰ. Fuit enĩ hic
belus pat̾ nini pͥmꝰ rex assyrioꝵ. quẽ quidã
saturnũ appellant: qͦd nom̃ & apud assyrioᷤ
&. apud afros postea cultũ ẽ. Unde&e lingua
punica bal ds̃ dr̃. Apud assyrios autẽ bel
uocat᷑. quadã sacroꝵ suoꝵ ratione & saturnꝰ
& sol. Belfegor int̾pretatur simulachrĩ igno
miniȩ. Idolũ enĩ fint moab cognom̃to baal
suꝑ montẽ fagor: quẽ latini pͥapum uocant.
dm̃ hortoꝵ. Fuit autẽ de lapsaco ciuitate elles¬
ponti. de qua pulsus ẽ: & ꝓpt̃ uirilis m̃bri
magnitudinẽ in numero deoꝵ suoꝵ eum
greci transtulert̃. & in nomine eiꝰ saerauerunt
hortum: unde & dr̃ p̾esse hortis ꝓpt̾ eoꝵ fecũ¬
ditatẽ. Belzebub idolum fuit accaron: qͦd
int̾pretatur uir muscarum. Tebub enim
musca: uocatur. Spurcissimũ gͥ idolũ ideo
uirũ muscarũ uocatũ. ꝓpt̾ sordes idolatriȩ:

Expanded text:
te fidei praeciduntur, et ipsi Antichristi sunt. Bel idolum Babylonium est, quod interpretatur vetus. Fuit enim hic Belus pater Nini, primus rex Assyriorum, quem quidam Saturnum appellant; quod nomen et apud Assyrios et apud Afros postea cultum est, unde et lingua Punica Bal deus dicitur. Apud Assyrios autem Bel vocatur quadam sacrorum suorum ratione et Saturnus et Sol. Belphegor interpretatur simulacrum iminie, idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem, in numero deorum suorum eum Greci transtulerunt et in nomine eius sacraverunt hortum, unde et dicitur preesse hortis, propter eorum fecunditatem. Beelzebub idolum fuit Accaron, quod interpretatur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae,
Abbreviated transcription (Latin):
in latinũ sonat aduersariꝰ. siue transgressor.
p̃uaricator effectꝰ : inueritate qͣ conditus ẽ
ñ stetit. Idem & temptator. qͥa temptandam
iustoꝵ innocentia postulat: sic̃ in iob scͥbit᷑.

Expanded text:
in Latino sonat adversarius, sive transgressor. in Latino sonat adversarius, sive transgressor. praevaricator effectus in veritate, qua conditus est, non stetit. Idem et temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur.