comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aceruo aminatum biduo tertio resolutum spargitur in sole sicta
tirrs. gurisus in fastib redit suo tecta pistertra maceratur aqua
marina optime q duitisi marma desit: Sutatumq sole iterum ri¬
gatur se si repente urgerat defyderium pertusum calida in folio ac
sitatum stans compedium opere fatetur. hoc autem ronolitier ut
fit utile praecione in aquis mariq. iuatum in sicto praeterũt
e caraͦbi funes e partum alitur etiam demessum ueluti nata¬
lium sit impensa. Et quidem eius natura interpolaris rirsumꝙ
q̃libi uetustum nouo mistetur Uerum tamen complectatirr anmmo
qui uolg mirratulum ecennare ꝙ̃ sit in isu ommib terris nauio
arinamentis machinis aedificationum Alsq des pleriis uitae Ad
hos ommnes usus qute difidanto minus xxx. passium in latitudinẽ
a littore sarthaginis nouae Mliius que in longitudine ense repe¬
riuntur longiusue impendia prohibent iunco graetos ad frnq

Expanded text:
aaturque et rursus in fascibus redit sub tecta. postea maceratur, aqua marina optime, sed et dulci, si marina desit, siccatumque sole iterum rigatur. si siccatum stans conpendium operae fatetur. hoc autem tunditur, ut fiat utile, praecipue in aquis marique invictum. in sicco praeferunt e cannabi funes, set spartum alitur etiam demersum, veluti natalium sitim pensans. est quidem eius natura interpolis, rursusque quam libeat vetustum novo miscetur. verumtamen complectatur animo qui volet miraculum aestimare, quanto sit in usu omnibus terris navium armamentis, machinis aedificationum aliisque desideriis vitae. ad hos omnes usus quae sufficiant, minus XXX passuum in latitudinem a litore Carthaginis Novae minusque c??? in longitudinem esse reperientur . longius vehi impendia prohibent. lunco Graecos ad funes
Abbreviated transcription (Latin):
rus hinc fuisse & nauium armamenta apud eundem interpras¬
tantur ecuditiores. quomam cum sparta dicit significauerit sata¬
PARTI quidem usus multa post saecula coeptus est ner ante pae¬
norum arma quee primum hyspamae tulerunt herba ꝙ haec
spente nascens & quas non queat seri uincusq propris aridi soli
Ini terras dato uitio. Namq id malum tellirris est: nec alindibi
seri aut nasci poteso. IN aphyyca exiguum & mutile gignitur sar¬
thaginensis hipareco titerioris pertio. Nec haec tota sed quatemis
paritire montes quoq pares operit hinc strata rusticis forurar
hnc ignes facese hinc calciamina pastorum uestis animatio no¬
xium practerꝙ̃ sacuminum teneritate id reliquos usus laborose
euellitur ist ocreatis crirribi manib tectis manicis conuolitum oste¬
is ligneis se conamentis nuinc in hyemem uix. taciliime tamer
ab Ilib maiis inqͥumas hor maturitatis atꝵ uussumm fascib in

Expanded text:
rus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem interprerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem interpretantur eruditiores, quoniam, cum σπαρτὰ dixit, significaverit sataparti quidem usus multa post saecula coeptus est, nec ante Poenorum arma, quae primum Hispaniae intulerunt. herba et haec, sponte nascens et quae non queat seri, iuncusque proprie aridi soli, uni terrae data vitio. namque id malum telluris est, nec aliud ibi seri aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur. Carthaginiensis Hispaniae citerioris portio, nec haec tota, sed quatenus parit, montes quoque sparto operit. hinc strata rusticis eorum, hinc ignes facesque, hinc calceamina et pastorum vestes. animalibus noxium praeterquam cacuminum teneritate. ad reliquos usus laboriose evellitur ocreatis cruribus manuque textis manicis convoluta, osseis iligneisve conamentis, nunc iam in hiemem iuxta, facillime tamen ab idibus Mais in Iunias. hoc maturitatis tempus. Volsum fascibus in
Abbreviated transcription (Latin):
rias nauis insigne postea intheatris tantum umbramfece¬
ne quod primus ominum inuenit.&. satulus am capitoliõ
dedicarg sarbasina denide uela primus in theatro duxisse
traditur lentulus seinter apollinarihi iudis. Mox caesaor dieta¬
tor totum terum Fomanam intecit diamas satram ab domo
sua &xclinum usq capitolinum puuid mimeri ipso gladiaterio mirabi¬
lius insum tradunt peinde eesine ludis Marcellus ostania serere du¬
rimm mimibrauit ut salubrib litigantes consisterent quantum mu¬
tatis morib satonis sensorii qui sternendum quoq forum muriibus
censueuerat ela nper &ecolere aeli stellata per rudeates terȩ fere
etiam in anithitentris principis neronis rubent in canis aediõ
& muscum ad solem defendunt. aetero mautit candore pertinax
gratia honor etiam gr̃ Troiano bello. ur .n. non & praelis inte sit ut
naufragiis Toracibi tamen ligneis paucos pngnasse testis est home¬

Expanded text:
riae navis insigne. Postea in theatris tantum umbram feceriae navis insigne. Postea in theatris tantum umbram fecere, quod primus omnium invenit Q. Catulus, cum Capitolium dedicaret . carbasina deinde vela primus in theatro duxisse traditur Lentulus Spinther Apollinaribus ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab domo sua et clivum usque in Capitolium, quod munere ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt. deinde et sine ludis Marcellus Octavia Augusti sm inumbravit, ut salubrius litigantes consisterent, quantum mutatia moribus Catonis censorii, qui sternendum quoque forum muricibus censuerat! vela nuper et colore caeli, stellata, per rudentes iere etiam in amphitheatris principis Neronis. rubent in cavis aedium et muscum ab sole defendunt . cetero mansit candori pertinax gratia. honor ei iam et Troiano bello. cur enim non et proeliis intersit ut naufragiis? thoracibus lineis paucos tamen pugnasse testis est Home
Abbreviated transcription (Latin):
cum inuentum est aequat praetia ex caelientium margaritaꝵ
Uocatur autem a graeas abaestiuum ex argumento naturas. Ana¬
xilaus auctor est linteo eo critundatam arborem siudis itih &
qui non excudiantur cedi. Ergo huic hno principatus in toto odbe
proximus bissino mulieꝵ maxime delitiis cirta helim actriae gȩ¬
nito quaternis denauis scrugula enis permitata quondam ut aurre
repertas linteoꝵ lauugo e uillis nauium maritimaꝵ maxime
in magnaro usino medicmae est & cinis ppondii uim habet. Est
& inte papauera genus quoddam quio candorem hntea prap¬
cipuum trahunt temptatum est tingi him quoq ꝙ uesti¬
um insaniam accipece. in alecandri magni primum classib
Indo anme nauigantis cum duces eius de praetedti certam¬
ne quodam uariassent insignia nauium stuprierunt littora
flato uersicoloria pendente uelo piripureo ad accioicum . n.
Antonio leopatra uenit eodemq effugit. Hoc fuit imperato¬

Expanded text:
cum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. cum inventum est, aequat pretia excellentium margaritarum. vocatur autem a Graecis ἀσβέστινον ex argumento naturae. Anaxilaus auctor est linteo eo circumdatam arborem surdis ictibus et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis circa Elim in Achaia genito; quaternis denariis scripula eius permutata quondam ut auri reperio. linteorum lanugo, e velis navium maritimarum maxime, in magno usu medicinae est, et cinis spodii vim habet. est et inter papavera genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum trahunt. Temptatum est tingui linum quoque, ut vestium insaniam acciperet, in Alexandri Magni primum classibus Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine quodam variassent insignia navium, stupueruntque litora flatu versicoloria pellente vela. purpureo ad Actium cum M. Antonio Cleopatra venit eodemque fugit. hoc fuit imperato
Abbreviated transcription (Latin):
tur stipano malleo quod proximum sortici fuit ftupa appellatare de¬
teuious hin iucernarum fere lummib aptior & ipsa tamer
pectitur ferreis aenis donec ommnis membrma decorticetur
bent usum. Ais depectendi digerendiq iustum est qunquage¬
nis fascium libris quinas denas carminari Iterum deinde in filo
politur illisum crebio in sulice & agna tertios. rirsus tondliture clauis
semper miuria melius. Inuentum est iam etiam quod ignib nõ
absineretur. Uiuium cd uocant ardentesq in focis sonue son¬
uiugrum ex eo uidimis mappas sordib ecustis selendescentes
igni magis ꝙ pessent aquis iegum inde fimebre tuncas
coiperis fauillam ab reliquo separant cineie. Nascitur in deser¬
tis addustisq sole indiae ubi non caldunt imbre inters drras
serpentes arsuescitq uiuere ardendo Rarum inuentuq. disti
cile propter quod lat&. Rusfus de caetero color splendescit igͥ

Expanded text:
tur stuppario malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, detur stuppario malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus aptior; et ipsa tamen pectitur ferreis aculeis, donec omnis membrana decorticetur,est  ars depectendi digerendique: iustum e quinquagenis fascium libris quinas denas carminari. iterum deinde in filo politur, inlisum crebro silici ex aqua, textumque rursus tunditur clavis, semper iniuria melius. iv 19 Inventum iam est etiam quod ignibus non absumeretur. vivum id vocant, ardentesque in focis conviviorum ex eo vidimus mappas sordibus exustis splendescentes igni magis quam possent aquis. regum inde funebres tunicae corporis favillam ab reliquo separant cinere. nascitur in desertis adustisque sole Indiae, ubi non cadunt imbres, inter diras serpentes, adsuescitque vivere ardendo, rarum inventu, difficile textu propter brevitatem. rufus de cetero colos splendescit igni.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut harundine dumtaxat panicula eius asiue genista facit i ner
ad retia praecipue in pistando durantia frutice madefacto .x. diebus
Aechiopes indiq ẽ malis Arades caciribitis in arborib ut diximus drege
nistis. Apuod nos maturitas eius duob argumentis inteligitar intume¬
scente semine aut colore fiauescente. Tunc eruusum d in fastituos
manuale colligatim sicatur in sole pendens conueisis superne radi¬
cib no dic mox .u. aliis in sontraruum uersis fastiu sacrminihut
semen in medium cadat iͥnter medicamina hic uis est ut in quoda
rasteo ae praedulti stalue tranpadanas cieo. Sed iampridem : arorun
tantum gratia. post demde mesem triticam uigae psae megumenꝰ
in aquam solibtepefcittam ponere aliquo deprrepe. Nuli enm
leuitas maier maceratas inditio est memorana lercatior qterim¬
s inueqae ut prius sole sitantire mox arefactae in saxo tonidim¬

Expanded text:
velut harundine, dumtaxat panicula eius. Asia e genista facit lina velut harundine, dumtaxat panicula eius. Asia e genista facit lina ad retia praecipue in piscando durantia, frutice madefacto X diebus, Aethiopes Indique e malis, Arabes e curcurbitis in arboribus, ut diximus, genitis. iii 16 Apud nos maturitas eius duobus argumentis intellegitur, intumescente semine aut colore flavescente. tum evolsum et in fasciculos manuales colligatum siccatur in sole pendens conversis superne radicibus uno die, mox V aliis contrariis in se fascium cacuminibus, ut semen in medium cadat. inter medicamina huic vis, et in quodam rustico ac praedulci Italiae transpadanae cibo, sed iam pridem sacrorum tantum, gratia. 17 deinde post messem triticiam virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam, pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior. maceratas indicio est membrana laxatior, iterumque inversae, ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo tundun
Abbreviated transcription (Latin):
reiquias euis superese ad ecperientium iniuriam Italia ⁊ pelignis
etiamirem limi henorem hal&. Sed filonum tantu in usi nullõ
esst candidius lanaeue similius ficut in cuicitris praecipuam
gloream cadirici obtient Eralierum hoc ad tormenta pariter i¬
uentum Italiae quidem mos etrãnem durat in appelatione
stramenti. Regyptio hno minimem frcinitatis plurimum lucri
Quattuer ibi genera tamitiu ac pelusiacum buticum tentiriticu
regionum nominib in guid nascuntur. Superior pars aegypti inara¬
biam uergens gignit fruticem quem alqui gossipion uotant plures
xylon & ideo lina inde facta xriena paruus est simuemq. barbartis nu¬
cis fructum ddefert cuius ex interiore bombite lanugo netut nec ulla
sunt in candore mollitia ue pixferanda uestes inde sacerdotib aegi¬
pti gratissimas Quartum genus othominem appdlant. He e palustri

Expanded text:
reliquias eius superesse hac experientium iniuria. 13 Italia et Paelignis reliquias eius superesse hac experientium iniuria. 13 Italia et Paelignis etiamnum linis honorem habet, sed fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve similius, sicut in culcitis praecipuam gloriam Cadurci obtinent. Galliarum hoc et tomenta pariter inventum. Italiae quidem mos etiam nunc durat in appellatione stramenti. 14 Aegyptio lino minimum firmitatis, plurimum lucri. quattuor ibi genera: Taniticum, Pelusiacum, Buticum, Tentyriticum regionum nominibus, in quibus nascuntur. superior pars Aegypti in Arabiam vergens gignit fruticem, quem aliqui gossypion vocant, plures xylon et ideo lina inde facta xylina. parvus est similemque barbatae nucis fructum defert, cuius ex interiore bombyce lanugo netur. nec ulla sunt cum candore molliora pexiorave. vestes inde sacerdotibus Aegypti gratissimae. 15 quartum genus et othoninum appellant. fit e palustri
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Non dudimi ex eadem hispania roelicum uenit in Italiam plagis
utilissimum. suutas ea galliciae & oceano propinqua est sua gloria
& suano in sampania ad piscium & alitum apturas. tdemꝙ pla¬
gis materia. Neq enim mores cunctis anmalib insidias ꝙ nebis¬
metipsis hno tendimus sed sumanae plagae soncidunt apros hae
scaeui ferri sonuincunt aciem. Uidimusq iam tantas tenuitatis ut
annulum hominis cum epidroimis transirs̃: uno pertante maiti¬
tudinem qua saltus cingeretur. Nec id maxime mitum sed singu¬
la eaꝵ stamina senteno  uinquageno fuo sonstate sicut paulo inte
qunio lupo qui in praefectura aegipti dbiie. Mixentur hoc ignorantes mae¬
gypti quondam regis quem amasim uocant toracem in mhediorum nisy¬
la tendi templo minusue cccheo. filis singula fila constare Ruod per¬
se expertum nuper romae prodidit Alutianus ter consul paruasq ia

Expanded text:
ertis. non dudum ex eadem Hispania Zoelicum venit in Italiam plagis ertis. non dudum ex eadem Hispania Zoelicum venit in Italiam plagis utilissimum; civitas ea Gallaeciae et oceano propinqua. est sua gloria et Cumano in Campania ad piscium et alitum capturas. 11 eadem et plagis materia — neque enim minores cunctis animalibus insidias quam nobismet ipsis lino tendimus —, sed Cumanae plagae concidunt apro saetas et vel ferri aciem vincunt, vidimusque iam tantae tenuitatis, ut anulum hominis cum epidromis transirent uno portante multitudinem, qua saltus cingerentur. nec id maxime mirum, singula earum stamina centeno quinquageno filo constare, sicut paulo ante Iulio Lupo, qui in praefectura Aegypti obiit. 12 mirentur hoc ignorantes in Aegypti quondam regis, quem Amasim vocant, thorace in Rhodiorum insula Lindi in templo Minervae CCCLXV filis singula fila constare, quod se expertum nuperrime prodidit Mucianus ter cos. parvasque iam
Abbreviated transcription (Latin):
nani hostes: nec pulchriorem aliam uestem eorum foeminat nouere:
Qua admonitione succurut. M. Uarro tradit in seranorum ftmuilia
gentilitium ese toeminas hnea ueste non uti. In germauia autem
de fossia atq & sub terra id opus agunt. Simulite etiam initalice re¬
gione auana inter padum Ticmumq ammes subiacq Abitera in
furopa lino palma setanda in uicino eniz alianis capesunt reconi¬
nia s in finiua uia fauentina candore alianis semper crudis fauer¬
tina pioreruntur curetoums tenuictas summa detistass sendor ehi¬
faiuentimis sed lanugo nulla apud dios gratiam: apud alios offensionẽ
hab& neruositas filo aequalior pene ꝗ̃ araneisstintusq cumdente
libeat experiri: Ideo duplex ꝙͣ taeteri praetium  ab hispania siter¬
ore splenderem haib& lim praecipuum torientis in quo politur natura
qui alluit tarraconen & tenuitas ibi primum sarbasiereꝑ¬

Expanded text:
nani hostes, nec pulchriorem aliam vestem eorum feminae novere . nani hostes, nec pulchriorem aliam vestem eorum feminae novere . qua admonitione succurrit quod M. Varro tradit, in Serranorum familia gentilicium esse feminas lintea veste non uti. in Germania autem defossae atque sub terra id opus agunt. similiter etiam in Italiae regione Aliana inter Padum Ticinumque amnes, ubi a Saetabi tertia in Europa lino palma; secundam enim in vicino Alianis capessunt Retovina et in Aemilia via Faventina. candore Alianis semper crudis Faventina praeferuntur; Retovinis tenuitas summa densitasque, candor Faventinis, sed lanugo nulla, quod apud alios gratiam, apud alios offensionem habet. nervositas filo aequalior paene quam araneis tinnitusque , cum dente libeat experiri. ideo duplex quam ceteris pretium. <2> Et ab hihabet splendorem lini praecipuum torrentis, in quo politur, natura, qui adluit Tarraconem. et tenuitas mira ibi primum carbasis rep
Abbreviated transcription (Latin):
iuria naturae ac simma audacia & quo peruenire nuilla ecerratio
fufficit sontra inuentorem dictum suo loco a nob cui fatis non fuit ho¬
minem in terra mori nisi periret & insepuitus At nos priore libio fmbieg
& flatus cauendos frugum sausa uictuss praemonebamus Ecceeserit
S se poenas uihi gignitur facilius ut sentiamus nolente id fieri natura
urit granum deteriorẽq etiam terram facit. De lini satione¬
E RT UR sabulosis locis maxime unoq fulco. nec magie festinat ali ue¬
re satum aestate uelitur. & hanc quoq terrae iniuriam facit. Igno.¬
stat tamen aliquis aegyptosereati ut arabias Indiaeq merces importet
Itane & gallias censentes hoc redditu montesq mari oppositos esse
non est satis & a latere oteani obstare ipsum quod uocant mane caduici
Caleri ⁊uteni bitiriges. nitimiq hominum extimatu morinis. Imo
uero gallias uniuersae uela tagurt texunt. iamquidem ꝙ transre¬

Expanded text:
iuria, ac summa audacia pervehi mare! 6 nulla exsecratio iuria, ac summa audacia pervehi mare! 6 nulla exsecratio sufficit contra inventorem dictum suo loco nobis, cui satis non fuit hominem in terra mori, nisi periret et insepultus. ac nos priore libro imbres et flatus cavendos frugum causa victusque praemonebamus: ecce seritsse Poenas, nihil gignitur facilius; ut sentiamus nolente seri natura, urit agrum deterioremque etiam terram facit. iisabulosis maxime unoque sulco, nec magis festinat aliud. vere satum aestate vellitur, et hanc quoque terrae iniuriam facit. ignoscat tamen aliquis Aegypto serenti, ut Arabiae Indiaeque merces inportet. itane et Galliae censentur hoc reditu? montesque mari oppositos esse non est satis et a latere oceani obstare ipsum, quod vocant inane? 8 Cadurci, Caleti, Ruteni, Bituriges ultimique hominum existimati Morini, immo vero Galliae universae vela texunt, iam quidem et transrhe
Abbreviated transcription (Latin):
uero proxima .xu. ualerus marianus eo practoriis senatorib a puteolis
uiiiͦ. die lenissimo affiatu herbam esse qua gadis ab hertulis solnmi .Uii.
die in hostiam afferatur & siterierem haspaniam .iiiiͦ. prouinciam narbo¬
nensem tertio aphrycam altero quod est mollissimo flatu contigit .e. tiatico¬
legato Iubii suspi proconsulis audax uita scelerum plena alequid seri ut
uentos procellasq recipiat. & parrum esse fluctib solis uehri. Iamuero
nec uela esse satis maiora nauigis. sed qͣdus amplituumi antemarum sin¬
guiae arbores sufficiant. supes eas tamen addi uelorum alia uela pre¬
terꝗͥ in pioris & alia in puppihi pandi. ac tot modis prouocara ꝑ morte
Deniq tam paius semime nasci quod orbem terrarum ultro sitroque
oport& tam gracilia uenata non alte a teliure tolli. neq id urrib suis
necti. sed fractum praecisum tonsumq & in molutiam lanae coactum mn¬

Expanded text:
vero post xv annos Valerius Marianus ex praetoriis senatoribus a Puteolis vero post xv annos Valerius Marianus ex praetoriis senatoribus a Puteolis nono die lenissumo flatu? herbam esse quae Gadis ab Herculis columnis septimo die Ostiam adferat et citeriorem Hispaniam quarto, provinciam Narbonensem tertio, Africam altero, quod etlegato Vibi Crispi procos.? audax vita, scelerum plena! aliquid seri, ut ventos procellasque capiat, 5 et parum esse fluctibus solis vehi, iam vero nec vela satis esse maiora navigiis, sed, quamvis amplitudini antemnarum singulae arbores sufficiant, super eas tamen addi velorum alia vela, praeterque in proris et alia in puppibus pandi, ac tot modis provocari mortem, denique tam parvo semine nasci quod orbem terrarum ultro citro portet, tam gracili avena, tam non alte a tellure tolli, neque id viribus suis necti, sed fractum tunsumque et in mollitiem lanae coactum in
Abbreviated transcription (Latin):
UDERUM QUOQUE TDPESTA¬
tumq ratio uel imperitis facili atq in¬
dubitato modo monstrata est: uereque
intelligentib non minus sonferunt rura
de prachendendo saelo ꝗͣ syderali scientia
agro solendo proxima multi ortorum
curam fetere nob nune protinus ad ista transire tempestiuum nidetur
Miramurq quosdam scientiae gratia eruditionis ut gloriam echis peten¬
tes tam practerise multa nulla mentione habita rerum sponte suraue
prouenieutum. pruesertum cam plernq eoꝵ praetio uius uitas mnaior
etiam ꝙͣ frugib perhibetitur auctoritas atq ut a confesis ordiamus
utilitatib quaeq ion solum terras uerum ommes etiam maria reple¬
uere seritur ac dici neq inter fruges neq inter hortensia potest hrur
Sed in qua non occurrs uitas parte. quodue miraculum maius esle
queat moueat aegyptum Italiae si tantum ut galerius a freto siciue
alexandriam . Uii. die peruenerit babilus ui. amoo praeteti. aestate

Expanded text:
derum quoque tempestatumque ratio vel imperitis facili atque indubitato modo demonstrata est, vereque intellegentibus non minus conferunt rura deprehendendo caelo quam sideralis scientia agro colendo. proximam multi hortorum curam fecere; 2 nobis non protinus transire ad ista tempestivum videtur, miramurque aliquos scientiae gratiam eruditionisve gloriam ex his petentes tam multa praeterisse, nulla mentione habita tot rerum sponte curave provenientium, praesertim cum plerisque earum pretio usuque vitae maior etiam utilitatibus quaeque non solum terras omnes, verum etiam maria replevere, seritur ac dici neque inter fruges neque inter hortensia potest linum, sed in qua non occurrit vitae parte? quodve miraculum maius, herbam esse quae admoveat Aegyptum Italiae in tantum, ut Galerius a freto Siciliae Alexandriam septimo die pervenerit, Balbillus sexto, ambo praefecti, aestate
Abbreviated transcription (Latin):
multis medicaminib. sSunt etramnum duo genera non nisi sor¬
dida nota uulgo cum quaesti nulio polleant. In primis iubiatin.¬
gendis lanis & coriis necesaria laudatiss ima italica & maxime
suburbana & ommis pene pionintiae scatentia ponte prouenit
la lauandis demum lanis sucum habs iniꝵ tantum confe:¬
rens caudore mollitiaq Nascitur satiua ubiq. & sponte praecipnia
masia syriaq. saxosis & aperis locis trans euphratem tamen lau¬
datissima canle ferulaceo tenui & ipso cibis indigenaꝵ expetito
& unguente pucquid sit cum quo decoquatur folio oleastri. Itrm
gratti uocant: Hlorq aestate grata aspectu. uerum sine odore
spinoso & caule lamuginoso semmne nulla radixmagna quas
conciditur ad quem dictu est in usum.

Expanded text:
multis medicaminibus. xvii 47 Sunt etiamnum duo genera non nisi sormultis medicaminibus. xvii 47 Sunt etiamnum duo genera non nisi sordido nota volgo, cum quaestu multum polleant, in primis rubia, tinguendis lanis et coriis necessaria. laudatissima Italica et maxime suburbana, et omnes paene provinciae scatent ea. sponte provenit la lavandis demum lanis sucum habet, mirum quantum conferens candori mollitiaeque. nascitur sativa ubique, sed sponte praecipua in Asia Syriaque, saxosis et asperis locis, trans Euphraten tamen laudatissima, caule ferulaceo, tenui et ipso, cibis indigenarum expetito et unguentis, quicquid sit cum quo decoquatur, folio oleae. struthion Graeci vocant. floret aestate, grata aspectu, verum sine odore, spinosae caule lanuginis. semen ei nullum, radix magna, quae conciditur ad quem dictum est usum.
Abbreviated transcription (Latin):
erat maturitatis color siccitasq sudore fiito Alii tracnat lassee¬
pitii radicem fuisse mnaiorem cabitali tubero guo in ea super ter¬
ram hot̾e inciso profiuere folitum sucum ceu lactis super nato
aule quae magridarim uocarunt tolia aurrei coloris pro semne fuise
cadentiaꝰ sanis ortu austro fiante ex his lasserpitium nasci solitum
amnuo patio de madice dl aue consumentie fade sose hor Re cr¬
cumfidi soltum prodiders nec purgaui petora. sed egra sanari
aut protinuis mori: quod in paucis accidere persico silphio prior opi¬
nio congruit Alteꝵ gemis eius est quod magudaris uocatur teneri¬
us & minus uehemens sine suco quod circa syriam nascitur non
prouemens in tyrenaita regione. Eignitur & in parnaso monte
copiosum guibidam laseipitium uocantib per que emnia achutera¬
tur rei fuluberrimȩ Utiliss iaeq. auttoritas. probatio sinceri
prima in colore modice ruffo & cum frangitur tandido intus.

Expanded text:
erat maturitatis colos siccitasque sudore finito. alii tradunt lasererat maturitatis colos siccitasque sudore finito. alii tradunt laserpicii radicem fuisse maiorem cubitali, tuberque in ea supra terram. hoc inciso profluere solitum sucum ceu lactis, supernato caule, quem magydarim vocarunt. folia aurei coloris pro semine fuisse, cadentia a canis ortu austro flante. ex his laserpicium nasci solitum, annuo spatio et radice et caule consummantibus sese. hi et ccumfodi solitum prodidere, nec purgari pecora, sed aegra sanari aut protinus mori, quod in paucis accidere. Persico silphio prior opinio congruit. Alterum genus eius est, quod magydaris vocatur, tenerius et minus vehemens, sine suco, quod circa Syriam nascitur, non proveniens in Cyrenaica regione. gignitur copiosum, quibusdam laserpicium vocantibus. per quae omnia adulteratur rei saluberrimae utilissimaeque auctoritas. probatio sinceri prima in colore modice rufo et, cum frangatur, intus candido,
Abbreviated transcription (Latin):
simos inueminus natum in brepitio repente malefacta telit¬
re cicca hespendum octos sitͥiq maiorem .iii. annis ante oppi¬
dum cyrenaꝵ quod conilitum fuit yibis nostrae anno cxliii.
Sim autem iliam per .iiiᵒᵃ tadia in aphrycas ualuisse in ea lasserei¬
tium gigni solitum referri contumati & si colereturt i deserta fu¬
giente radice muita crassas caule ferrulaceo aut simili crassitudi¬
ne huius folia Mispitum uocabant apio maxime similia. Semen
erat foliaceum : Tolium uero iprum deciduum uesci petora solita. pri¬
mos purgari mox pinguescers carue mirabilem inmnodum su¬
uitiis omnib. Sũcus duob modis capieratur e radics atrĩ aute
haec duo erant nomnia rintias atq caulias uiuor illo ac putre¬
scens radice cortex niger ꝑ ad mercis adulteria sucum iesum in
Uasa coniectum aamixto fiufure subinde concutiendo admatu¬
ritatẽ perducebant Ny ita fecisent putrescentem agninentim

Expanded text:
simos invenimus natum imbre piceo repente madefacta tellusimos invenimus natum imbre piceo repente madefacta tellure circa Hesperidum hortos Syrtimque maiorem septem annis ante oppidum Cyrenarum, quod conditum est urbis nostrae anno CXLIII, vim autem illam per IIIIstadium Africae valuisse. in ea laserpicium gigni solitum, rem feram ac contumacem et, si coleretur, in deserta fugientem, radice multa crassaque, caule ferulaceo ac simili crassitudine. huius folia maspetum vocabant, apio maxime similia. semen erat foliaceum, folium ipsum vere deciduum. vesci pecora solita primoque purgari, mox pinguescere, care mirabilem in modum iu. sucus duobus modis capiebatur, e radice atque caule, et haec duo erant nomina, rhizias atque caulias, vilior illo ac putrescens . radici cortex niger. ad mercis adulteria sucum ipsum in vasa coiectum admixto furfure subinde concutiendo ad maturitatem perducebant, ni ita fecissent, putrescentem . argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
B his proximum diceture auctoritate clirissimum hoseripitium qued
graeti syriphi uocant in cyrenaica prouintia repertum. Iuius sicus
uocatur lasser magnificum in uso medicamentisq & ad pondus
arigentei denarii pensum. Multis ium annis in ea terra non
inuenitur quoniam publicam qui pascua conducunt mauis ita
lucrum sentientes depopulantur petoꝵ pabulo. Unus enmino
caulis nostra repectus memoria Neroni primcipi missus est Si
quando incidit petus in specie nascentis hoc de praehenditur siguo
obs cum somederit dormiente piotimis. supia stermtante uiuque ia¬
non aludide armenia nascitirr laser g multo intra grenditum
Id quos adulteratue gummni aut saccopeno ant faba fracta R uo
minus omittendum uidetur .C. Ualerio. M heramio onsilib lyre¬
nis aduecta Romum publice laserpitii pondo .xxx. saesarem uero
dictatorem initio belli suulis inter aiiu argentumq protulisse¬
ꝑr ex eraria lasserpiti p.c.xi. io apud auctores grueciat uetustos¬

Expanded text:
b his proximum dicetur auctoritate clarissimum laserpicium, quod Graeci silphion vocant, in Cyrenaica provincia repertum, cuius sucus laser vocatur, magnificum in usu medicamentisque et ad pondus argentei denarii repensum. multis iam annis in ea terra non invenitur, quoniam publicani, qui pascua conducunt, maius ita lucrum sentientes depopulantur pecorum pabulo. unus omnino caulis nostra memoria repertus Neroni principi missus est. si quandove, cum comederit, dormiente protinus, capra sternuente cre Media et Armenia nascitur large, sed multo infra Cyrenaicum, id quoque adulteratum cummi aut sacopenio aut faba fracta; quo minus omittendum videtur C. Valerio M. Herennio cos. Cyrenis advecta Romam publice laserpicii pondo XXX, Caesarem vero dictatorem initio belli civilis inter aurum argentumque protulisse ex aerario laserpicii pondo MD. Id apud auctores Graeciaecertis
Abbreviated transcription (Latin):
ratio somunis ess his cum ligno larcio licimo praetorio urro iura
reddente in hisgania sarthagine paucis his annis scimus accidis¬
se mordenti tuber ut depraehensus intus de ntuis primos
dentes inflectere : quo manifestum erit terrae naturam in segilo¬
bari quod certum est ex his quae nascuntur & seri non possimnt si.
mile est quod in cyrenaita prouintia uocantmisi praecipuumsi¬
anitate odore ao sapore. sed sarnosius. Et quod in thracia cerrani
antumnales ac tonitrua crebra tunc nasci maxime e tonitrio
nec uitra ammnun durare Tenerrima uero uerno esse Ruibus¬
dam locis accceptantur uguis & seruntiri ficut mity lenis negant
nasci nisi exundatione faminum inuecto semrine aptitari. Et
autem is locus in quoplurima nascunture Asice nobilistia cuta
lampsacum e alloponesum in graetia uero. ee hebirn.

Expanded text:
ratio communis est cum ligno. 35 Lartio Licinio praetorio viro iura ratio communis est cum ligno. 35 Lartio Licinio praetorio viro iura reddenti in Hispania Carthagine paucis his annis scimus accidisse mordenti tuber, ut deprehensus intus denarius primos dentes inflecteret, quo manifestum erit terrae naturam in se globari. quod certum est, ex his erunt, quae nascantur et seri non possint. xii 36 Simile et quod in Cyrenaica provincia vocant misy, praecipuum suavitate odoris ac saporis, sed carnosius, et quod in Threcia iton et autumnales ac tonitrua crebra, tunc nasci et maxime tonitribus, nec ultra annum durare, tenerrima autem verno esse. quibusdam locis accepta tantum riguis feruntur, sicut Mytilenis hegant nasci nisi exundatione fluminum invecto semine ab Tiaris. est autem is locus, in quo plurima nascuntur. Asiae nobilissima circa Lampsacum et Alopeconnesum, Graeciae vero circa Elim.
Abbreviated transcription (Latin):
quo appar& posto id temporis spatium in usum uenise sparchum.¬
T quoniam a miraculis recum coepimus sequamiue eorum ordinen.
in quib uel maximium est aliquid nasci aut uiuere sine ulla radice
Tubera nocantere haeo undis etiam terra circundata nulisq fibris nixa
aut saltem capilameritis. uec utiq extuberante loco. in quo gignunture
aut rimas fentiente Neq ipsa terras cohaerent. ortice etiam inclu¬
duntur ut plane nec terram esse posimus dicere. neq aliud q̃ ter¬
ras callum. Sictis haet fere & fabiuosis locis frritecosieq nastuntirio.
Excedunt suiepe magnitudinem mali cotonei in hbrali pondere Duo
eoꝵ genera harenosa dentib mimico & aitera sincera. Distingium¬
tur ge colore rufo nigros & intus tandido landatissima aphrytas
crescunt amme iutium id terre. eq enim aliud mali ut intelli¬
gi potest & an protinus globetur in magnitucinem in qua futrꝵ
est ex uiuunt. Ae non facile arbitror intelligi posse. prtrescendi emim

Expanded text:
t post id temporis spatium in usum venisse spartum.t quoniam a miraculis rerum coepimus, sequemur eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid nasci ac vivere sine ulla radice. tubera haec vocantur undique terra circumdata nullisque fibris nixa aut saltem capillamentis, nec utique extuberante loco, in quo gignuntur, aut rimas sentiente. neque ipsa terrae cohaerent, cortice etiam includuntur, ut plane nec terram esse possimus dicere neque aliud quam terrae callum. 34 siccis haec fere et sabulosis locis frutectosisque nascuntur. excedunt saepe magnitudinem mali cotonei, etiam librali pondere. duo eorum genera: harenosa dentibus inimica, in altero sincera. distinguntur et colore, rufo nigroque et intus candido, laudatissima Africae. crescant anne vitium id terrae — neque enim aliud intellegi potest — ea protinus globetur magnitudine, qua futurum est, et vivat necne, non facile arbitror intellegi posse. putrescendi enim
Abbreviated transcription (Latin):
hesperidum orti fuisse prodiniturr .cc. passib as oceano iuxta delu¬
brum herculis antiquigͣ gaditamno ut ferunt ipsam aititudins per¬
des .xx. crassitudinis guam crricumplecti nemo possit. in simili
genere habebitur & cannabis necnon q carnosa aligua appella¬
buis ut spengias in hurmoie pratouum enase enascentes.
Fangoꝵ .n. callum in ligni aeborumq natura diximins ꝙalio
UCUMIS mira uoluptate tebero hoerio principi expetitus nul¬
lo quippe non die contigit & pensues eoꝵ oitos promouentid in
Elem rotis eltorib er uinsus hyberuis eieb nera petulatinm¬
munimenta reuotantib gum & late mulsi semine eoꝵ biduo ma¬
terato apud antiquos graetiae austores striptum est seri oportee nt
dulciores fiant crestunt qua coguntur forma initalia iuride & ꝙͣ
minimi in prouintis ꝙ maximi se sittini aut nigri placent copi¬
esift osissimi aphrycae gradissimi mesie¬

Expanded text:
Hesperidum horti fuisse produntur, CC passibus ab oceano iuxta deluHesperidum horti fuisse produntur, CC passibus ab oceano iuxta delubrum Herculis antiquius Gaditano, ut ferunt. ipsa altitudinis pedum XX, crassitudinis quam circumplecti nemo possit. in simili genere habebitur et cannabis. nec non et carnosa aliqua appellabimus, ut spongeas in umore pratorum enascentes. fungorum enim callum in ligni arborumque natura diximus et alio ucumis, mira voluptate Tiberio principi expetitus. nullo quippe non die contigit ei, pensiles eorum hortos promoventibus in solem rotis olitoribus rursusque hibernis diebus intra speculariummunimenta revocantibus. quin et lacte mulso semine eorum biduo macerato apud antiquos Graeciae auctores scriptum est seri oportere, ut dulciores fiant. crescunt qua coguntur forma. in Italia virides et quam minimi, in provinciis quam maximi et cerini aut nigri placent. copiosissimi Africae, grandissimi Moesi
Abbreviated transcription (Latin):
RTOS Uillae iungendos non est dubium riguosq maxine haben¬
dos si contingat perfluo amme si minus eputecrita organis uens¬
ninaticis uel tollenonum hausta rigandos. Solum proscidentum atta¬
uouio in autumnum properandum & post .xiiii. dies iterandumq
ante brumam. octo iugerum operis palarii iustum est tium tre
pedes alte cum terra misteri areis distingui easq ruspiras pulu¬
moꝵ thoris acabug ambrri fingulas tramitum sulcis tua decur
accessus homini scatebriss deciusussInortis nascentium Alia dul¬
bo comendantur alia capite alia cauie alia folio. alia cortite
sucumis fadem & pendent ꝙ̃ ꝙ grauiora multo etiam his quae : arbori
te trausit in lignum: Terra condinitur rapham napiq graiga. Aeq
aliomedo miule fiser pastinaçȩ. Quaedam uocabimus feriua¬
cea ut anetum maluas. Namq trauimt auctores in arabia mal.¬
uas. Uiiͦ. mense arbouesceis baculorumq usum praebere extemplo.
Sed arberem maluam in mauritanea lxi oppidi aesctiario Ubi¬

Expanded text:
rtos villae iungendos non est dubium riguosque maxime habendos, si contingat, praefluo amne, si minus, e puteo rota organisve pneumaticis vel tollenonum haustu rigatos. solum proscindendum a favonio in autumnum praeparantibus post XIIII dies iterandumque ante brumam. VIII iugerum operis palari iustum est, fimum III pedes alte cum terra misceri, areis distingui easque resupinis pulvinorum toris, ambiri singulas tramitum sulcis, qua detur accessus homini scatebrisque decursus. In hortis nascentium alia bulbo commendantur, alia capite, alia caule, alia folio, alia utroque, alia semine, cucumis; eadem pendent, quamquam graviora multo etiam iis, quae in arboribte transit in lignum. terra conduntur raphani napique et rapa, atque alio modo inulae, siser, pastinacae. quaedam vocabimus ferulacea, ut anetum, malvas. namque tradunt auctores in Arabia malvas septimo mense arborescere baculorumque usum praebere. exemplo est arbor malvae in Mauretan
Abbreviated transcription (Latin):
Ita in medulla ubi semine sncumeris infito terra minuta simos
tricum aggiegatas resistere trigori radices¬
ΥCUIERUM graetitria genera fecere laconicum scitalitm borticim E
nis tantum laconicum agua gaudere sunt qui herba quas uocatur co¬
lix nomine crrca semen eoꝵ maceratum seri iuibeant ut sine sem¬
ne nascantire. Similis & sucurbitis natura duttixat in uascendo
aquae hyemem odece. Amant rigua ac fimum serunturr ambose¬
mine in terra sesgiupedali fosurra inte aequiotium uernum &
solftitium palib tamer aptisime Aliqui malunt ex Rł. mart docutbi¬
tas e nonis sucumere ꝙ per quinquatros serece. smili modo &¬
reptantib flagellis standentes parte tamen aspera in teltum usq
natura sublimitatis auida. Uires sine adininiculo standi non funt
uelocitas pernix leui umbra cameras aut pergulas inde haet prima¬

Expanded text:
ita in medulla rubi semine cucumeris insito terra minuta fimoque ita in medulla rubi semine cucumeris insito terra minuta fimoque circumaggeratas resistere frigori radicesm Graeci tria genera fecere, Laconicum, Scytalicum, Boeotium; ex his tantum Laconicum aqua gaudere. sunt qui herba, nomine quae vocatur culix, trita semen eorum maceratum seri iubeant, ut sine semine nascantur. Similis et cucurbitis natura, dumtaxat in nascendo. aeque hiemem odere, amant rigua ac fimum. seruntur ambo semine in terra sesquipedali fossura, inter aequinoctium vernum et solstitium, Parilibus tamen aptissime; aliqui malunt ex kal. Mart. cucurbitas et nonis, cucumis et per Quinquatrus serere. simili modo reptantibus flagellis scandentis parietum natura sublimitatis avida. vires sine adminiculo standi non sunt, velocitas pernix, levi umbra camaras ac pergulas operi
Abbreviated transcription (Latin):
st cum magnitudine sucunmeces excesere pepone uoctintur. uiuũt
austi mnstomaco iposteꝵ diem nec perfici quennt in cibis non infi¬
labres tamen phurimum natura oleum odeie mie nec minuis aquas
diigunt. Deseti quos ad eas modice distantes xrrepunt sentra oleum
nocte deprachenditur. Si uas cum aqua subiitiatur i .iiii digitoꝵ
interuallo descendentib posteꝵ diem. At si oleum eoden modo fit
in hamos ciriuatis. sdem in fitiua flore demisso mira longitudine
crestunt. stre cum maxenne noua forma eoꝵ in campania proue¬
nerit mali sotonei estigie ferte primo natum ita audio Inum moꝵ
semine ex illo genus factum Melopeponas uocant. Nen pendent
odorem quod matirieate adepti ꝓ g non pendentes statim N a pedi¬
culo recedunt. solumella suuia tradit comuneitum ut toto anmo cõ¬
inigant fruticem rubi ꝙ̃ uastisimum in a pritem locum transterre
& iecideie duum digitocum relicta stripe ciuca aequinotu uernũ

Expanded text:
 cum magnitudine excessere, pepones vocantur. vivunt hausti in stomacho in posterum diem nec perfici queunt in cibis, non insalubres tamen plurimum. natura oleum odere mire nec minus aquas diligunt, desecti quoque. ad eas modice distantes adrepunt, contra oleum nocte deprehenditur, si vas cum aqua subiciatur , a quattuor digitorum intervallo descendentibus ante posterum diem, at si oleum eodem modo sit, in hamos curvatis. iidem in fistulam flore demisso mira longitudine crescunt. ecce cum maxime nova forma eorum in Campania provenit mali cotonei effigie. forte primo natum ita audio unum, mox semine ex illo genus factum, melopeponas vocant. non pendent ram coloremque et odorem , quod maturitatem adepti, quamquam non pendentes, statim a pediculo recedunt. Columella suum tradit commentum , ut toto anno contingant, fruticem rubi quam vastissimum in apricum locum transferre et recidere duum digitorum relicta stirpe circa vernum aequinoctium.
Abbreviated transcription (Latin):
one de sonno piscium confessio. Quis enim sie respitatione sonmo lo¬
cus praeterea bullientium aquaꝵ sufflatio. lnnaeq efectu concharum
q torpora angescentia super omnia est quod essẽ auditum & odoratum
piscium non erit dubium ex aeris utrimq materia. odorem quiden nõ
aliua ꝙ̃ infectum aera intelligi posse: quamobrem de his opmetur ut
cuiq libitum erit. Branchiae non sunt balenis nec dephinis haet dus
genera fistula spirant. quae ad pulmonem perting Balenis a fronte
delphimnis a dorso ꝙ uituli marini ques uocant phocas spitant & dormi¬
unt in teria. Item testudines. de quib mox plura.

Expanded text:
one, de somno piscium confessio — quis enim sine respiratione somno loone, de somno piscium confessio — quis enim sine respiratione somno locus? —, praeterea bullantium aquarum sufflatio lunaeque effectu concharum quoque corpora augescentia. super omnia est quod esse auditum et odoratum piscibus non erit dubium, ex aēris utrumque materia. odorem quidem non aliud quam infectum aëra intellegi possit. quam ob rem de his opinetur ut cuique libitum erit. branchiae non sunt ballaenis nec delphinis . haec duo genera fistula spirant, quae ad pulmonem pertinet , ballaenis a fronte, delphinis a dorso . et vituli marini, quos vocant phocas, spirant ac dormiunt in terra; item testudines, de quibus mox plura.
Abbreviated transcription (Latin):
cinimal putatur spirare: nec piscium branchias habentes anhelitum
readeie ac per uites recipece extimant: quoꝵ haec opinio est nec
multa alia genera etzam branchiis carentia .⁊ qua fi fentencia fuiste
aristotelem uideo & multis persuasisse dotrinam indaginibi necme
protinus huc opinioni eorum accedere haud dissimulo quoniam g pril¬
monum uice alis possunt alia prrabiua mese uisera ita uolente natura.
sicut se pro anguint multus alius himor est In aques quidem peretrie
hunc uitalem halitum quis miretur. Qui etiam reddi ab his cr nꝰ cernat
Q in terras tanto quos spissiorem natirrae artem penetrare argumento
amimalium quae semper defossa uiuunt cea talpae. Aecidit apud mecer
te esticaciae ut credam omuia in aquis spriare naturae suae sortepii¬
num semper annotata piscium aestiuo calore quaedam auhelatio &
alia tranguilio uelut oscitatio. Ipserum quoq qui sunt in aduersa opmi¬

Expanded text:
animal nullum putatur. nec piscium branchias habentes anhelitum animal nullum putatur. nec piscium branchias habentes anhelitum reddere ac per vices recipere existimant quorum haec opinio est, nec multa alia genera etiam branchiis carentia , in qua sententia fuisse Aristotelem video et multis persuasisse doctrina insignibus. nec me protinus huic opinioni eorum accedere haut dissimulo, quoniam et pulmonum vice alia possint spirabilia inesse viscera ita volente natura, sicut et pro sanguine est multis alius umor. in aquas quidem penetrare alem hunc halitum quis miretur, qui etiam reddi ab his eum cernat et in terras quoque, tanto spissiorem naturae partem , penetrare argumento animate efficacia ut credam, etiam omnia in aquis spirare naturae suae sorte, primum saepe adnotata piscium aestivo calore quaedam anhelatio et alia tranquillo velut oscitatio, ipsorum quoque, qui sunt in adversa opini
Abbreviated transcription (Latin):
quantos nulli turribines uoluant. Otta & in portu hostiensi uisa est op¬
pugnata a claudio principe. Uenerat tnno ex aedificance eo portum
muitata nautragis tergorum euectorum e gallia. saciansq se per cõ.¬
plures dies alueum in uado sulcauerat. Atbmulata fluctib racecanit
recumagi nullo modo posset. & dum sagenam peseguitur in lictus
fluctib ꝓ pulola eminerꝙ dorso muitum super aquas carmas uice
muersae protendi iissit saesar plagas muitiplices inter ora portus peo ͭ¬
ctusq ipse cum praetorianis cohortib popiuo. R ͦ. spectacuium praebu¬
it lanceas congerente milite e nanigiis assuitantib: quoꝵ unumr ⁊¬
mergi uidimusre flatu fi beluas oppetir oppletum unda ora balenas
habent in frontib Ideoq summa ꝙ aqua natantes in sublime nym¬
bos eflaNT¬
RRE autem ontedione onnium  paucissima anmatia in mari
quat internoꝵ uscerum pulmonem habent : quoniam sine nuliimi

Expanded text:
quantos nulli turbines volvant. 14 orca et in portu Ostiensi visa est opquantos nulli turbines volvant. 14 orca et in portu Ostiensi visa est oppugnata a Claudio principe. venerat tum exaedificante eo portum, invitata naufragiis tergorum advectorum e Gallia, satiansque se per conplures dies alveum in vado sulcaverat, adtumulata fluctibus in tantum, ut circumagi nullo modo posset et, dum saginam persequitur in litus fluctibus propulsam , emineret dorso multum super aquas carinae vice inversae . praetendi iussit Caesar plagas multiplices inter ora portus profectusque ipse cum praetorianis cohortibus populo Romano spectaculum praebuit, lanceas congerente milite e navigiis adsultantibus, quorum unum mergi vidimus reflatu beluae oppletum unda. Ora ballaenae habent in frontibus ideoque summa aqua natantes in sublime nimbos efflanttem confessione omnium et paucissima alia in mari, quae internorum viscerum pulmonem habent, quoniam sine eo spirare
Abbreviated transcription (Latin):
ALENAE & in nostra maria penetrant in gaditano octenno non au¬
te bruam conspici eas tradiit. Condi autem aestatis temporibus
in quodam sinu placido ꝵ capaciore gaudentes ibi parem᷑. hoc strae
orẽas infestam his beluam & cuius ĩnago nilla repraesentatione
xprimi possit alia ꝗͣ carius. Inmensa dentib truciuentis It rumpũt
ergo in secreta ac uitulos eaꝵ s foetas uel etiam maninim granidas
lancinant morsu incusaeq ceu libinnicatum costris fodiunt Iuae ad fe¬
xlim immobues ad repugnandum mertes & pondece suo oneratae
Tunc quidem & utero graues pariendi ue poenis inualidae solum au¬
xilium nouere in altum profugere. & se toto defendere occeano con¬
tra orcas occuriere laborant seses opponere ꝙ incautas angustiis
trucidare in uada urigere saxis ulidere. spectantur ea praelia cea ma¬
ri ipso sibi irato nullis in sinu uentis fluctib uero ad anhelitus ictusq

Expanded text:
aenae et in nostra maria penetrant. in Gaditano oceano non anaenae et in nostra maria penetrant. in Gaditano oceano non ante brumam conspici eas tradunt, condi autem statis temporibus in quodam sinu placido et capaci, mire gaudentes ibi parere. hoc scire orcas, infestam iis belvam et cuius imago nulla repraesentatione exprimi potest alia quam carnis inmensae dentibus truculentae. 13 inrumpunt ergo in secreta ac vitulos earum aut fetas vel etiamnum gravidas lancinant morsu incursuque ceu Liburnicarum rostris fodiunt. illae ad flexum inmobiles, ad repugnandum inertes et pondere suo oneratae, tunc quidem et utero graves pariendive poenis invalidae, solum auxilium novere in altum profugere et se tuto defendere oceano. contra orcae occurrere laborant seseque opponere et caveatas angustiis trucidare, in vada urguere, saxis inlidere. spectantur ea proelia ceu mari ipso sibi irato, nullis in sinu ventis, fluctibus vero ad anhelitus ictusque