comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a tarracone adlitus iarsonis trecentis septem milibus inuenitur a radicibus
prrene ubiutrius quaemaris propinquitate concluditur: nam paulatim
latere galliarum᷑ finibus amͦ mou&ur acuius radicibus quic qui dinteria¬
c&usq renum &itẽ interoceanum & montem gebennam ẽ duris gallicis
regionibus at tributumꝰ narbonensis autem prouincia appellatur quae
interno mari alluitur. haec bracata antea dicebatur quae abitalia iugis alpiũ
atq amne uaro discernitur : cuius longitudo sicut agryppa dimensus trecenta
septuaginta miliapas suum. latitudo autemducenta quadraginta octo In hac prouintͦ a
rhodanus fluuius exalpibus ueniens perlemannum lacummeat & causas
festilitatis impostat. ter germinibus ac fecundis cuius oradiuersis nominibus
appellata. Nam spanien se unum. alterum edpinum testium quod plenior
meat massilio ticum nuncupatur. prouincia uiris oppidis frugibus memoranda

Expanded text:
a Tarracone ad litus Oiarsonis trecentis septem milibus inuenitur a radicibus a Tarracone ad litus Oiarsonis trecentis septem milibus inuenitur a radicibus Pyrenaei, ubi utriusque macis propinquitate concluditur, nam paulatim latere Galliarum finibus admouetur, a cuius radicibus quicquid interiacet usque Rhenum et item inter Oceanum et montem Gebennam et Iures Gallicis regionibus attributum. Narbonensis autem prouincia appellatur, quae interno mari alluitur; haec Bracata antea dicebatur, quae ab Italia iugis Alpium atque amne Varo discernitur, cuius longitudo, sicut Agrippa dimensus, trecenta septuaginta milia passuum, latitudo autem ducenta quadraginta octo. In hac prouincia Rhodanus fluuius ex Alpibus ueniens per Lemannum lacum meat et causas fertilitatis importat terrae germinibus ac fetubus. Cuius ora diuersis nominibus appellata; nam Hispaniense unum, alterum Metapinum, tertium, quo plenior meat, Massilioticum nuncupatur. Provincia uiris, oppidis, frugibus memoranda
Abbreviated transcription (Latin):
gaditanum cordubensem oppidacentum septuagintaquinq habitantium
multitudine frequentata. eadem uero longitudinis dimensione distendit᷑
Acastulonisoppido finqm gaditanum oppidum ducentis quinquaginta
milia excurrit aduniuersa prouinciahab& conuentus septem cardiaginen sem
tarri conensem. caesar augu stanum. cduniensem asturum. lucren sem bracarum.
ciuitates uero pra&er in sulas atq aliis contributas ducentas nonagintaquattuor
totacomplexione dinumerat Tenditur autemper longitudinem quantum
agryppaȩ dinumerat milibus quadrigentis septuaginta quinque
latitudine ducentis uiginti quattuor cum fines carthaginem usque
protender& quac opinio agrrppac nonexiguum ammittit errorem:
nam spina omnis citeriora pryeneo in castulonis finem ꝑsescentas septemmilia
longitudinem protrait cuius ora paulo amplior aestimatur latitudo autem

Expanded text:
Gaditanum, Cordubensem, Astigitanum, Hispalensem, oppida centum septuaginta quinque habitantium Gaditanum, Cordubensem, Astigitanum, Hispalensem, oppida centum septuaginta quinque habitantium multitudine frequentata. Eadem uero longitudinis dimensione distenditur a Castulonis oppidi fine in Gaditanum oppidum ducentis quinquaginta milia excurrit. At uniuersa prouincia habet conuentus septem: Carthaginensem, Tarraconensem, Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem, Bracarum, ciuitates uero, praeter insulas atque aliis contributas, ducentas nonaginta quattuor tota complexiorie dinumerat. Tenditur autem per longitudinem, quantum Agrippa dinumerat, milibus quadringentis septuaginta quinque, latitudine ducentis uiginti quattuor, cum fines Carthaginem usque protenderet. Quae opinio Agrippae non exiguum admittit errorem. Nam Hispania omnis citerior a Pyrenaeo in Castulonis finem per sescenta septem milia longitudinem protrahit, cuius ora paulo amplior aestimatur; latitudo autem
Abbreviated transcription (Latin):
castaginem conditas ubicumque urbes amicos ibi nomine prȩsignantes
sed praedictum latus aprrenei iugis in aliam prouinciam dissecatur:
Si quidem ba&icae aseptentrionali confiniolusitania sotiatur. cui nomeni
fabula alusu liberipatris uelcumeo bachantium sociauit. haec quoq
cognomini fluuio ꝑmeatur lic& eamtagus quoq irenis illustretauratisolis sepone
illi coppidum abuli xeconditum ferunt excuius nomine promunturiũm
qđ maria terras qua e distinguit. Nam ab eius ambitu inchoat maregallicum
et faciens septentrionali soce ani. Athlanticus uero & occiduus terminat᷑ ocean&
quitumꝰ spani ae limitatur excursib: Ineius quoq: confinio equarum fa&urauentis
mĩritantib inolescit. uolucrespolicursus ipsospirante fauonio. Verum badcacunctas
u bestate fecunditats santis anteuenit quaequidem hab&ati ridicos conuentusquãttuor

Expanded text:
Carthaginem, conditas ubicumque urbes amico sibi nomine praesignantes. Carthaginem, conditas ubicumque urbes amico sibi nomine praesignantes. Sed praedictum latus a Pyrenaei iugis in aliam prouinciam dissecatur, siquidem Baeticae a septentrionali confinio Lusitania sociatur, cui nomen fabula a lusu Liberi patris uel cum eo bacchantium sociauit. Haec quoque cognomini fluuio permeatur, licet eam Tagus quoque harenis illustret auratis. Olissipone illic oppidum ab Vlixe conditum ferunt, ex cuius nomine promuntorium quod mania terrasque distinguit. Nam ab eius ambitu inchoat mare Gallicum et facies septentrionalis Oceani, Atlanticus uero et occiduus terminatur Oceanus, qui tum Hispaniae limitatur excursibus. In eius quoque confinio equarum fetura uentis maritantibus inolescit, uolucres proli cursus ipso spirante Fauonio. Verum Baetica cunctas ubertate fecunditatis santis anteuenit; quae quidem habet iuridicos conuentus quattuor:
Abbreviated transcription (Latin):
fr&o leuorsum eu ropa distenditurusq in tanais fluminis gurgitem. aquo in coans
asi amlli itidem alueo limitatur: qui quidem nilus eandem a fricamq dirrumpens
telluris complexu intersecans multitudine fluuiorum. eu ropam tamen intermi¬
nari propontidis faucibus dixere quam plurimi quȩ propontis perangustĩa
disendens ad meotidem quoque perfestur Europae tamen principiũ
incoamentique limen spaniae contributum festili frugum opima eque
prouintiae m& allorum aurique fa&uraecmirꝰ arboris gemmarumq: mune
praedicandae: quaequidem quodiberi fluminis in terriuata tractuamnis sui
meruit cognomentum. cuius illa postioquȩ athlantico confinis oceano ingaditani
fr&cilitus excurrit b&ica perhib&ur &iam ipsa uocabulum proprii fluminis
nuncupatione sostita quae ab urcitano fine quaciterior meatterra consensis se¬
dicitur A tarra conensi urbe quã scipi ones condidere. Nam poenȩ fund auere

Expanded text:
freto laeuorsum Europa distenditur usque in Tanais fluminis gurgitem, a quo inchoans freto laeuorsum Europa distenditur usque in Tanais fluminis gurgitem, a quo inchoans Asia Nili itidem alueo limitatur; qui quidem Nilus eandem Africamque disrumpens telluris complexum intersecat multitudine fluuiorum. Europam tamen terminari Propontidis faucibus dixere quam plurimi, quae Propontis post angusta discedens ad Maeotidem usque perfertur. Europae tamen principium inchoamentique limen Hispaniae contributum, fertili frugum opimaeque prouinciae, metallorum aurique fetura, minii, marmoris gemmarumque muneribus praedicandae. Quae quidem, quod Hiberi fluminis interrivata tractu, amnis sui meruit cognomentum. Cuius illa portio quae Atlantico confinis Oceano in Gaditani freti litus excurrit Baetica perhibetur, etiam ipsa uocabulum proprii fluminis nuncupatione sortita; quae ab Vrcitano fine, qua citerior meat, Tarraconensis edicitur a Tarracone urbe, quam Scipiones condidere. Nam Poeni fundauere
Abbreviated transcription (Latin):
sinds subsidentes que cam pos totmaria. tot flagores & quantum perdiuersa aequora
tumescit undarum uero illa proruptio interfluentis oceani laeuaeu ropam ficidibiãq
dextia & montibus utrimq conduditur. namabeu ropan falpe ab africa ab a& namonte
dispicitur. qui utrimq prominentes dicicolum nac herculis meruerunt quod testimonio
u&ustitis laboris hercules limes inillis sit consecratus: siquidem ultra Eum ꝑgredi
consumptae telluris inuia prohibebant. Deniq &iam hoc decius sacrȩ uistutis possi¬
bilitatepsua sum quodcum ante anatura terris martadisperar&. Ac tantum cingi
cituitu firmar& oceani montium praedictorum effossis radicibus diuulsoq confi¬
niocam porum deuexis lacunisq terrarum improuisum pelagus inusum impigrae
mostalitatis ammi sit permutans orbis faciem naturae quaediscrimina. Hoc igit᷑

Expanded text:
sinus subsidentesque campos tot maria, tot fragores et quantum per diuersa aequora sinus subsidentesque campos tot maria, tot fragores et quantum per diuersa aequora tumescit undarum. Verum illa proruptio interfluentis Oceani laeua Europam facit Libyamque dextra, et montibus utrimque concluditur. Nam ab Europa Calpe, ab Africa Abinna monte dispescitur, qui utrimque prominentes dici columnae Herculis meruerunt, quod testimonio uetustatis laboris Herculei limes in illis sit consecratus; siquidem ultra eum progredì consumptae telluris inuia prohibebant. Denique etiam hoc de eius sacrae uirtutis possibilitate persuasum, quod, cum antea natura terris mania dispararet ac tantum iugi circuitu firmaret Oceani, montium praedictorum effossis radicibus diuulsoque confinio camporum deuexis lacunisque terrarum improuisum pelagus in usum impigrae mortalitatis admisit, permutans orbis faciem naturaeque discrimina. Hoc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uidis se confirmat qui ne gotiationis ardore inȩthopiam exispania nauigass&
Idem cornelius postciptas indos pergermaniã nauigauit. Ostensumputo
ambitum superioris terrae permenso incirculum mariundiq: secus nacuigatum.
nunc ipsius diuisionem terrȩ quantum patitur subcincta insinuatio memorabo.
circulus omnis superȩ habitibilisq telluris sicut pleriq testantur intrespastes est
distributus europam asiam africamq: quarum primam atq ultimam interruptio
dispicitoceaninam athlantici profundi exgaditano fr&ouis intersecans ꝓfunda
telluris lybicum hibero latus abscidit & confestim se in propinquimaris fluenta
diffundit. Quippeagaditana hostio ingressum interioris maris ꝑ longitudi nẽcursus
ui x quindecim pas suum milianumerantur. latitudo uero ubi angustior quinq
ubi diffusa septem ubi prolixior decem milib: explicatur. Hinc defluxere ꝑdiuersos

Expanded text:
uidisse confirmat qui negotiationis ardore in Aethiopiam ex Hispania nauigasset; uidisse confirmat qui negotiationis ardore in Aethiopiam ex Hispania nauigasset; idem Cornelius post captos Indos per Germaniam nauigauit. Ostensum puto ambitum superioris terrae permenso in circulum mari undiquesecus nauigatum. Nunc ipsius diuisionem terrae, quantum patitur succincta insinuatio, memorabo. Circulus omnis superae habitabilisque telluris, sicut plerique testantur, in tres partes est distributus: Europam, Asiam Africamque. Quarum primam atque ultimam interruptio dispescit Oceani. Nam Atlantici profundi ex Gaditano freto uis intersecans profunda telluris Libycum Hibero latus abscidit et confestim se in propinqui macis fluenta diffundit. Quippe a Gaditano ostio in ingressum interioris macis per longitudinem cursus uix quindecim passuum milia numerantur; latitudo uero, ubi angustior, quinque, ubi diffusa, septem, ubi prolixior, decem milibus explicatur. Hinc defluxere per diuersos
Abbreviated transcription (Latin):
De confinio item aborientis principio &indicomiri pars quae pergit incaspium
mare a macedonum classibus remigatã dumseleucus & antiochus regnauis sent.
palus uero incoticaeius dem sinus hab&ur oceani. Item leuilateris circum¬
flua memorentur : abipsisitaq columnis herculisq: ingadita noflitore conseeratac
usq in arabicum sqnum meridianus omnis permeatur oceanus sicut plurimis
as seueratur exemplis. Nam cius maximam pastem magnialex andri sulca¬
uereuictoriae. In eodemarabico sinu constituto gaio caesare augusti filiospa¬
narum nauium naufragium & eiecte fragmentorum reliquiae paruerãe
Itemanniodum punicum florer& imperium maure taniae circuitu ac dehine
meridiani flexus excursuinarabiae terminos prolixa ad modum nauigatione
peruenit. corndius auctor ad firmat quendam eudoxum fugientem regis
in sidias ex arabia ingaditana peruenis se refugiãcaelius antipater schominem

Expanded text:
De confinio item ab orientis principio et Indico mari pars quae uergit in Caspium De confinio item ab orientis principio et Indico mari pars quae uergit in Caspium mare a Macedonum classibus remigata, dum Seleucus et Antiochus regnauissent. Palus uero Maeotica eiusdem sinus habetur Oceani. Item laeui lateris circumflua memorentur. Ab ipsis itaque columnis Herculis, quae in Gaditano sunt litore consecratae, usque in Arabicum sinum meridianus omnis permeatur Oceanus, sicut plurimis asseueratur exemplis. Nam eius maximam partem Magni Alexandri sulcauere uictoriae; in eodem Arabico sinu constituto Gaio Caesare, Augusti filio, Hispanarum nauium naufragium et eiectae fragmentorum reliquiae paniere; item Hanno, dum Punicum floreret imperium, Mauretaniae circuitu ac dehinc meridiani flexus excursu in Arabiae terminos prolixa admodum nauigatione peruenit; Cornelius auctor affirmat quendam Eudoxum fugientem regis insidias ex Arabia in Gaditana peruenisse refugia; Caelius Antipater se hominem
Abbreviated transcription (Latin):
inde alex andriam roduñc nidum coum samum chrum mity lenentene¬
dum sigeumque promunturium : os ponticarab dim promunturiunude
osineotidis  ostium tanais praedicta dimensio cumprobatur: Qui quidem
cursus si permaria transcatur in compendium ducit Milia sescenta
septuaginta octo. hucusq compestum progres sum astemidorus asseuerat
sedisidorus adiecit duo decies quinquaginta usq ad tylen ultimamtendu
quae quidem opinatiomihi uid&ur incestanam ipsitantundem latitudinis
ines sedico quantum longitaidinis compraehensum nequeenim cum rotundĩ
telluris orbem astructio superior ratioq monstrarit impar latus globio
porerit prouenire sed supradicti Scriptores habitabilem dixeretellure rr pibanis
circuir& septentrionedem totum ꝑmcauit occinumꝰ nam primum incimbricũ ꝓmunturũ
uenen simigno dehinepmen so mari acsc̃ticum pligum acrigentes undisusa penegruit

Expanded text:
inde Alexandriam, Rhodum, Cnidum, Coum, Samum, Chium, Mytilenen, Teneinde Alexandriam, Rhodum, Cnidum, Coum, Samum, Chium, Mytilenen, Tenedum Sigeumque promuntorium, os Ponti, Carambim promuntorium, os Maeotidis, ostium Tanais praedicta dimensio comprobatur. Qui quidem cursus si per mania transeatur, in compendium ducet milia sescenta septuaginta octo. Huc usque compertum progressum Artemidorus asseuerat, sed Isidorus adiecit duodecies quinquaginta usque ad Tylen ultimam tendi quae quidem opinatio mihi uidetur incerta, nam ipsi tantundem latitudinis inesse dico, quantum longitudinis comprehensum; neque enim, cum rotundum telluris orbem astructio superior ratioque monstrarit, impar latus globo poterit prouenire. Sed supra ditti scriptores habitabilem dixere tellurem. Rotunditatis circumiret, septentrionalem totum permeauit Oceanum, nam primum in Cimbricum promuntorium ueniens magno dehinc permenso mari ad Scythicam plagam ac rigentes undas usque penetrauit.
Abbreviated transcription (Latin):
leucodam cortrram acrocera uniam brundisium romam. alpes. &galliam
perprrencos &iam montes in oceanum uespestinumꝰ spaniae oram traectũq
pergades &omnis mensura at testante astem idoro assestionibus meis hab&
milia octogies sexies octoginta quinq hab&is longitudinem multipliciter
memoratũm latitudo autemeius meridi anositu in septentrionis caput plurimũ
minor est. nam utrimq intemperanti aeris nimi& ate contraitur eo accedit
quoda septentrionis plaga sarmatarum gens copiosa quaebarbaries accessum
indagandȩ dimensionis exludit : At tameni quicquid intrepida permea¬
requi uit excursio cursio comp&enter ammensum reppestaq latitudo
habilis terrae penedimi diominor quam dicta est collegis selongitudo
nam colligitur in quinquagies quatercentena. sexagintaduo milia
quippe alitore &iopicioceani quahabi tabilis primumest ad meroen

Expanded text:
Leucadem, Corcyram, Acroceraunia, Brundisium, Romam, Alpes, et Galliam, Leucadem, Corcyram, Acroceraunia, Brundisium, Romam, Alpes, et Galliam, per Pyrenaeos etiam montes in Oceanum uespertinum, Hispaniae oram traiectumque per Gades, et omnis mensura, attestante Artemidoro, assertionibus meis, habet milia octogies sexies octoginta quinque. Habetis longitudinem multipliciter memoratam. Latitudo autem eius meridiano situ in septentrionis caput plurimum minor est, nam utrimque intemperati aeris nimietate contrahitur. Eo accedit quod a septentrionis plaga Sarmatarum gens copiosaque barbaries accessum indagandae dimensionis excludit. Attamen quicquid intrepida permeare quiuit excursio competenter admensum, repertaque latitudo habitabilis terrae paene dimidio minor quam dicta est collegisse longitudo; nam colligitur in quinquagies quater centena sexaginta duo milia. Quippe a litore Aethiopici Oceani, qua habitabilis primum est, ad Meroen,
Abbreviated transcription (Latin):
circuitus acripromuntorii adaliud finale promuntorium quodca tabrum
memoratur procederedicit terram in nangenta non aginta unũmilia.
quaedimen sio item fieri compendiosior potest. si permaria quis uectus
excurratꝰ. namagange fluuio ostioq eius quose in eoum effundit oceanũ
perindiam pastrenem quae ad m ymrrandum urbersrriae inissicosinu
positam quinquagies bis quindecim milia Inde pxima nauigationecr prũ
insulam paterã lyciȩrodum astrpuleã incarpatiomari. Item in in sula tenarula conice
indelilibeũ siciliae & caralim sardini ae tricies quat̃ quingentamilia indegadib
quad ragiesbis quinqua gena milia quae men sura uniuersa ab eomariefficit
octogies quinquies septuaginta occomilia: potest item aliud terramari queiter
duci pergangem eu fratrem que fluuium cappadotiam. frigim peregeum
pelagus & laconicum mare. Itemq persinus aliosusq pelopom nes sum

Expanded text:
circuitu Sacri promuntorii ad aliud finale promuntorium, quod Artabrum circuitu Sacri promuntorii ad aliud finale promuntorium, quod Artabrum memoratur, procedere dicit terram in nongenta nonaginta unum milia. Quae dimensio item fieri compendiosior potest, si per maria quis uectus excurrat, nam a Gange fluuio ostioque eius quo se in Eoum effundit oceanum, per Indiam Parthyenemque ad Myriandrum urbem Syriae in Issico sinu positam quinquagies bis quindecim milia; inde proxima nauigatione Cyprum insulam, Patara Lyciae, Rhodum, Astypalaeam in Carpathio mari item insulam, Taenarum Laconicae, inde Lilybaeum Siciliae et Caralim Sardiniae tricies quater quingenta milia; inde Gades quadragies bis quinquagena milia. Quae mensura uniuersa ab Eoo mari efficit octuagies quinquies septuaginta otto milia. Potest item aliud terra marique iter duci per Gangen Euphratenque fluuium, Cappadociam, Phrygiam, per Aegeum pelagus et Laconicum mare itemque per sinus alios usque Peloponnesum,
Abbreviated transcription (Latin):
utunius pastis latitudo istic quingentorum i stadiorum mensuratendatur
singula uero istadiacentum uigintiquinq passibus explicata quȩ octomillenos
pas sus absoluunt unde quingenta stadia quae sunt pastis unius miliapassuũ
colligunt sexaginta duo passusq quingentos uerum illastadia quingenta
trecenties sexagies complicata faciunt semel milies octingenties que sescenta
ex quibus milia passuum pastitione praedicta collecta faciunt ducenties
uicies quinquescentena hoc d&otius terrae globo opostuit intimari c&erum
eius longitudo ab ostu adoccasum hoc est abipsius indiȩ extremitate usque
adherculis columnas gadibus sacratas. octies quinquies centena septuaginta
septem milia sunt. sicut &iam astem idorus auctoras seruit: nami sodorus
nonagies octies dicit & decem &octo miliã uerum astem idorus dimensioni
praedictae adicit quic quid agadibus procurrit namperspinam frontem

Expanded text:
ut unius partis latitudo istic quingentorum stadiorum mensura tendatur, ut unius partis latitudo istic quingentorum stadiorum mensura tendatur, singula uero stadia centum uiginti quinque passibus explicata, quae octo millenos passus absoluunt, unde quingenta stadia, quae sunt partis unius, milia passuum colligunt sexaginta duo passusque quingentos. Verum illa stadia quingenta trecenties sexagies complicata faciunt semel milies octingentiesque centena; ex quibus milia passuum partitione praedicta collecta faciunt ducenties uicies quinquies centena. Hoc de totius terrae globo oportuit intimari. Ceterum eius longitudo ab ortu ad occasum, hoc est ab ipsius Indiae extremitate usque ad Herculis columnas Gadibus sacratas, octuagies quinquies centena septuaginta septem milia sunt, sicut etiam Artemidorus auctor asseruit; nam Isidorus nonagies octies dicit et decem et octo milia. Verum Artemidorus dimensioni praedictae adicit quicquid a Gadibus procurrit; nam per Hispaniae frontem
Abbreviated transcription (Latin):
mensibisexitidem nonapparentostib quaccirculuse qui nocti alis illi s est senaq¬
extozia cosigna conspiciunt̃ : deniq Uimensibus dies noctesque patiunt᷑
ut utriꝰq poliaxisq termini suprauesticemuideantur : sed hacc prior septentronis
altera canopistellae illustrata fulgorecetera non nouerunt quarum regionus
habitus prodidit doctissimus prtagoras. sed ego ipsaperagraui nequamihi
ignotaui der&ur postio superesse telluris. cuiusterrae totius habitus omnis
plenusq circuitus ut romanorum dimensione ꝑcenseam quicquid stadiorum
suppotatione memoraui estinmilibus passuum trecenties & quindeciescentena
quolo co non puto transeundã opinationũm ptolomei ingeographi cgopere memo¬
ratam Idem quippezoZiaci tractumomnemq complexum trecentis sexaginta
caeli pastibus secat quas singulas intelluriscentrum itaaestimat peruenire.

Expanded text:
mensibmensibex zodiaco signa conspiciut; denique sex mensibus dies noctesque patiuntur, ut utrisque poli axisque termini supra uerticem uideantur. Sed haec prior Septentrionis, altera Canopi stellae illustrata fulgore cetera non nouerunt. Quarum regionum habitus prodidit doctissimus Pytheas, sed ego ipsa peragraui, nequa mihi ignota uideretur portio superesse telluris. Cuius terrae totius ambitus omnis plenusque circuitus, ut Romanorum dimensione percenseam quicquid stadiorum supputatione memoraui, est in milibus passuum trecenties et quindecies centenis. Quo loco non puto transeundam opinationem Ptolemaei in geographico opere memoratam; idem quippe zodiaci tractum omnemque complexum trecentis sexaginta caeli partibus secat, quas singulas in telluris centrum ita aestimat peruenire,
Abbreviated transcription (Latin):
inoccasum hudiescunctos pares suis noctibus intuentur. necullas meridi ano die
meluntusr umbiaiscorumq anti podes dies noc tesque subeadem longitudine
patiuntur. Cum autem solstitii properantia peragendi ꝑeos dem
transeat &iam brumamitidem solre uestens similiter perillos
interducat & procul ab his utrimque secedat dubium non est quinbis
hiemem & secundo patiantur estatem quibus cum ostus solis est
eorum antipodibus appar& occasus: Verum illae duae regiones
quas fasceas itemdixi quarumuna uicinantes plaustri algore crustat᷑
dtera trans austriniꝰ alitus desestione contraitur : Anti podas proprios
non habent sed ipsaes ibi inuicem contrari aoi fiunt habitationes antipodȩ
nuliosq ostus siderum absq plan&is utrimq nouerunt que quidem illis non supra
caputeunt sed demedio laterisoriuntur. Stelle&uiã fixaecaelis exuiuidentur

Expanded text:
in occasum. Hi dies cunctos pares suis noctibus intuentur nec ullas meridiano die in occasum. Hi dies cunctos pares suis noctibus intuentur nec ullas meridiano die metiuntur umbras, eorumque antipodes dies noctesque sub eadem longitudine patiuntur. Cum autem solstitii properantia peragendi per eosdem transeat et iam brumam itidem sol reuertens similiter per illos iter ducat et procul ad his utrimque secedat, dubium non est quin bis hiemen et secundo patiantur aestatem; quibus cum ortus solis est, eorum antipodibus apparet occasus. Vquas fasceas item dixi, quarum una vicinantis Plaustri algore crustatur, altera transaustrini halitus desertione contrahitur, antipodas proprios non habent, sed ipsae sibi invicem contrarietate fiunt habitationis antipodae, nullosque ortus siderum absque planetis utrimque noverunt, quae quidem illis non supra caput eunt, sed de medio lateris oriuntur. stellae etiam fixae caeli sex videntur
Abbreviated transcription (Latin):
flomcuibus pastis illic edomita acstas temporibus autum nascit
Hicbruma solstitium illic appar&. Nobisarcto alumina spectare permis sum
Illis penitus denegatum: Antipodes autem nostri unum nobis cum
tractum per ferunt hiemis & flagrantiam communis aestatis : sed noctem
diuersamdies qu accontrarios lic& aestate grandesdies prolix asq no ctes nobq
septentrio conspicebilis. Pattat sinefine. Ita&iam his aNTOIΟΙ
Vocantur: antipodes suiquattuor annitem pora nouere communia aepolũ
quiestadaustrum antipodibus suis nobisq penitus ignoratum solisuspicuÑ
Quiautem in media fascea sunt his cotidic ostus occasus quaemutantur
et supraquos solesthis citius exoritur. tardiusq mersatur.⁊qui nostiali
autentempore dioriens &occidens similiter apparebit neq ulla astra suntunt
quae illorum obtntibus denegentur . & quacuna illis oriuntur. simulueniunt

Expanded text:
florentibus pratis, illic edomita aestas teporibus autumnascit; florentibus pratis, illic edomita aestas teporibus autumnascit; hic bruma, solstitium illic apparet; nobis Arctoa lumina spectare permissum, illis penitus denegatum. Antipodes autem nostri unum nobiscum tractum perferunt hiemis et flagrantiam communis aestatis, sed noctem diuersam diesque contrarios, scilicet aestate grandes dies prolixasque noctes nobisque Septentrio conspicabilis lateat sine fine. Ita etiam his qui ἀντοικοι uocantur antipodes sui quattuor anni tempora nouere communia ac polum qui est ad austrum antipodibus suis nobisque penitus ignoratum soli suspiciunt. Qui autem in media fascea sunt, his cotidie ortus occasusque mutantur, et supra quos sol est, his citius exoritur tardiusque mersatur. Aequinoctiali autem tempore et oriens et occidens similiter apparebit, neque ulla astra sunt quae illorum obtutibus denegentur, et quae una illis oriuntur, simul ueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuersitate dispicit idest unam hab& supernatem quam nos habitamus
& ambi toceanus. & aliam in fernatem sed haec superior initium habdci
solari ostuilla incoatua laicis occasu quemcirculum greciori ⁊ ontam per¬
hibent. Uerum qui a illȩ tonȩ uolubilitatem utrius que pastis incdudunt
decem utriq circulosuo faciunt regionssequib: haecquae a nobis habitat᷑ est una
atqad a qͥloneni ũ sus &septemtriones ascendit Atera quac contrario ad meridiẽito¬
austrum festur quam habitarcilli acstimantur quiuocantur ANTOILoΙ
sumiliter ex in fornatibus duac. sed hiqui nobis obuersint i podes memorintur:¬
quicontrallos quos anti beołe diximus aNTIRTONEC appellantur sed nos
cuncalTn diiersitas temporum uelut quadam contrari. &ate discriminat
nimcundusite torremur illi frigore contrauntur : namcum hic uerpube scit

Expanded text:
diuersitate dispescit; id est, unam habet supernatem, quam nos habitamus diuersitate dispescit; id est, unam habet supernatem, quam nos habitamus et ambit Oceanus, et aliam infernatem. Sed haec superior initium habet a solari ortu, illa inchoat a lucis occaso, quem circulum Graeci horizonta perhibent. Verum quia illae zonae uolubilitatem utriusque partis includunt, decem utrimque circolo suo faciunt regiones, e quibus haec, quae a nobis habitatur, est una atque ad aquilonem uersus et septemtriones ascendit, altera, quae contrario ad meridieaustrum fertur, quam habitare illi aestimantur qui uocantur ἄντοικοι. Similiter ex infernatibus duae; sed hi qui nobis obuersi antipodes memorantur,qui contra illos quos ἀντοίκους diximus ἀντίχθονες appellantur. Sed nos cum illis diuersitas temporum uelut quadam contrarietate discriminat. Nam cum aestate torremur, il li frigore contrahuntur; nam cum hic uer pubescit
Abbreviated transcription (Latin):
sole contrariaꝰ ruti lante umbris noctis ignoscunt. quodutiq: undiqueuersũ
proba̾tantumdem circulos sideraq distare mediamq esse tellurem
Quod si congruae uid&uras sestum iam pastes cius quas ipsa permensa sum
perhibebo brbis terrae inquinq: zonas siue melius fasce asdicoprorerũ
diuersitate discernitur : quarum tris antemperies multa contrariorum
nimi & aterelegauit: nam duae quae axi utrique confinesalgore ismenso
et frigoribus occupatae desestionis causas proinis ninguentibus praebuere
mediauero flamiis atq anelis ardoribustorridata propinquantes
inimantum amburitaccessus: Aliae autem duae uitales aure alitutemperat
habitatione animalibus indulserunt: quaequidem pestotius rotunditatẽ
telluris incurua&am supernumem is pherium quam inferius
ambierunt. Namutiq terraduas sibi pustes emici cliorum quadam

Expanded text:
sole e contrario rutilante umbris noctis agnoscunt, quod utique undiqueuersum sole e contrario rutilante umbris noctis agnoscunt, quod utique undiqueuersum probat tantundem circulos sideraque distare, mediamque esse tellurem. Quod si congrue uidetur assertum, iam partes eius, quas ipsa permensa sum, perhibebo. Orbis terrae in quinque zonas, siue melius fasceas dico, pro rerum diuersitate discernitur; quarum tres intemperies multa contrariorum nimietate relegauit, nam duae, quae axi utrique confines, algore immenso et frigoribus occupatae, desertionis causas pruinis ninguentibus praebuere; media nero flammis atque anhelis ardoribus torridata propinquantes animantum amburit accessus. Aliae autem duae uitalis aurae halitu temperatae habitationem animalibus indulserunt. Quae quidem per totius rotunditatem telluris incuruae tam supernum hemisphaerium quam inferius ambierunt. Nam utique terra duas sibi partes hemicycliorum quadam
Abbreviated transcription (Latin):
quodecidat non estomnia &iam pondera in ea desupercadunt. ut imber
grandonix fulgari atq: ipse qui in cius penita praecipitatur occanos
et fluenta latentia quae fundo uoluuntur inimo uides igitur eam quae
undas cunctaq sustentat astatam ex omnibus nihil subicere quosecedat
medidigitur credendaest qui a postrema quod pracsestim ȩqui nocti alis
temporis intersttia mani festantꝰ nam paresorarum m&as tam ante me¬
ridialium quam&iam postremarum. et tumdici quam notis orologia
mani festant quodocumento darum est tantundem undiquescus absterris
ab essecadum. Quoditem duobus circulis edoc&ur solistiali &brumalinã
utique quantum interstitiidies hab& cumcaeli culmina solelatus illustrat.
tantum spatu longior noxcumlsol imbrumam decidens reprȩsentat Itemq
quicquid singula signato ziaci intercapsd in eloci contulerint. tantundem

Expanded text:
quo decidat non est. Omnia etiam pondera in eam desuper cadunt, ut imber, quo decidat non est. Omnia etiam pondera in eam desuper cadunt, ut imber, grando, nix, fulgura atque ipse qui in eius penita praecipitatur Oceanos et fluenta latentia quae fundo uoluuntur in imo. Vides igitur eam, quae undas cunctaque sustentat artatam ex omnibus nihil subicere quo secedat. Media igitur credenda est, quia postrema, quod praesertim aequinoctialis temporis interstitia manifestant, nam pares horarum metas tam antemeridialium quam etiam postremarum et tam diei quam noctis horologia manifestant. Quo documento clarum est tantundem undiquesecus abs terris abesse caelum; quod item duobus circulis edocetur solstitiali et brumali, nam utique quantum interstitii dies habet, cum caeli culmina sol elatus illustrat, tantum spatii longior nox, cum sol in brumam decidens, repraesentat. Itemque quicquid singula signa zodiaci intercapedinis luci contulerint, tantundem
Abbreviated transcription (Latin):
noctio centrisus aesti matione dimensi ungies quter compliert nirmdi
duplicismodum reddidit  e uos ⁊enes uero abs pene admeroeupineusores
regios ptolomei cestus destidiorum numero redditus quotiq postis aelntis
essa iduestens multiplicansq propastium ritione circulum enensurimq
ttrsricincunetanter quod milibus stadiorũ ambir& absolinstoncẽsdeest¬
terrebaieuitite rationabili magnitudo locus eius dem ac postio docetur:
quim in medio imoq mundi immobilem stare multiplicib monstritur
as sestis: quac sibi ante constitutionemmundi in eodem loco fueritexquor noueri
non potuit acachinc diuulsis aconfusione primae commixtioni selernents
fereimqͥrenes acuolubił curtuclusit siu eqdinstra efficitintiu mom̃equ od me diuede i parb
ab extims potunditatis ambitu lineis quic quid eas sustin& constipatur¬
l muniuero iam neces scest sui ex tremitate consiftere. quia m ferius

Expanded text:
noctio centri sui aestimatione dimensa uicies quater complicata circuli noctio centri sui aestimatione dimensa uicies quater complicata circuli duplicis modum reddidit. Eratosthenes uero ab Syene ad Meroen per mensores regios Ptolomaei certus de stadiorum numero redditus quotaque portio telluris esset aduertens, multiplicansque pro partium ratione, circulum mensuramque terme incunctanter, quot milibus stadiorum ambiretur absolterrae breuitate rationabili magnitudo; locus eiusdem ac positio doceatur. Quam in medio imoque mundi immobilem stare multiplicibus monstratur assertis, quae siue ante constitutionem mundi in eodem loco fuerit, ex quo moueri non potuit, ac dehinc diuulsis a confusione primae commixtionis elementis eres ac uolubilis circumclusit, siue quod in sphaera efficitur imum omne quod medium est, dum paribus ab extimae rotunditatis ambitu lineis quicquid eas sustinet constipatur. Imum uero iam necesse est sui extremitate consistere, quia inferius
Abbreviated transcription (Latin):
longissimus dies duo decimȩ qui noctiales dras & alterius besem secat alexm¬
dreae quattuor decim initalia quindecim. in bryttania decem & sepre
sol sutialiuero tempont cum cadiuesticem solinuentus subicctas leuorsui
terras perp&ui dici continuatione collustra. Item que brumalidis¬
censu semi anmnia facitor rert noctem quod ininsulatr le comꝑtumpiotos
maliensis as seruit hi stem porum diuersitatibus as sestum nifallorglobosa
rotundititis flexibus habendam esse tellurem Sequitur utquẽ mundi
locum quãuegraindititẽ sostitisit ab probemus: Crculum quutdo surteriore
duocentis quinquaginta duobus milibus stidiorumutaberitostendoctis sim̃
gnomonica supputitione discus sunꝰ qui ppescaphiadicuntur rocunda
eraereunsi quatorarum ductus stili in medio fundo sie procorolidr
dsitiminant. quistilus gnomon appellatur cuiu sumbie prolixitis eq¬

Expanded text:
longissimus dies duodecim aequinoctiales horas et alterius bissem secat, Alexalongissimus dies duodecim aequinoctiales horas et alterius bissem secat, Alexandriae quattuordecim, in Italia quindecim, in Britannia decem et septem. Solstitiali uero tempore cum caeli uerticem sol inuectus subiectas deorsum terras perpetui diei continuatione collustrat, itemque brumali descensu semiannuam facit horrere noctem, quod in insula Tyle compertum Pytheas Massiliensis asseruit. His temporum diuersitatibus assertum, ni fallor, globosam rotunditatis flexibus habendam esse tellurem. Sequitur ut quem mundi locum quamue granditatem sortita sit approbemus. Circulus quidem terrae ducentis quinquaginta duobus milibus stadiorum, ut ab Eratosthene doctissimo gnomonica supputatione discussum. Quippe scaphia dicuntur rotunda ex aere uasa quae horarum ductus stili in medio fundo siti proceritate discriminant qui stilus gnomon appellatur; cuius umbrae prolixitas aequi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗnsolis lundequa tdliquiat in occasu facta orienti singͣri laenoni de rorint
femiq inostio siacceduntato tabrittani atq occasiuis iegionibus ignorintur
etimmnin ediis plerumq regionibus horirum diuersititibus
uariantur sicut sininigni alex andri uictoriam lunam noctis setunda hos¬
deficis seseruius nobilis in arabia nuntiauit. quod insicilia
inexostus primi splendore conspectum  Alpiano
et fonte iocon sulibus undecimo bulendus siirminu
de feotus solis fuit qui in campania dieseptimauis mir meniaeĩ dẽ
deundecima comprobatur. quod fictum est utique spherae curciutu¬
mo rasper infilexus rotunditatis subinde uariante u deniquenpsuiasi
quacoris pra ueł orologia memorainturprolecorumdiuea sitcribu lon su
componunt alio que gnomeneultra quingentastadia discer muntur ẽ buisulecore
aut clationibus celsis autinclinatiomibus infimatis: hinc est quod in merbe

Expanded text:
quod solis lunaeque deliquia in occasu facta orientis incolae non uiderunt, quod solis lunaeque deliquia in occasu facta orientis incolae non uiderunt, itemque in ortu si accidant, a tota Britannia atque occasiuis regionibus ignorantur. Etiam in mediis plerumque regionibus horarum diuersitatibus uariantur, sicut in Magni Alexandri uictoria lunam noctis secunda defecisse Seruius Nobilis in Arabia nuntiauit, quod in Sicilia in exortus primi splendore conspectum. Vipstano et Fonteio consulibus undecimo kalendas Maias defectus solis fuit qui in Campania diei septima uisus in Armenia eiusdem diei undecima comprobatur; quod factum est utique sphaerae circuitumoras per inflexus rotunditatis subinde uariante. Denique ipsa uasa quae horispica uel horologia memorantur pro locorum diuersitatibus immutata componunt alioque gnomone ultra quingenta stadia discernuntur, umbris pro locorum aut elationibus celsis aut inclinationibus infimatis. Hinc est quod in Meroe
Abbreviated transcription (Latin):
ignoto occultoque penitus sidere nescitur. cum canopum acberenice scrinem
ftllas ad modum praenitentes scrthia gilliac̃que atq ipsaprorsum noncernat
italia cumillae an tasticis terris consptiat ac praenitentes etuelut perpendiculat
capitibus suspectentur In alex andria &iam ca nopos quastẽpaste interstitu
sinilis ultriterrasemineat. Trionesque geminos ut deuexa nunccernat
cum in arabia nouembrimense sub noctis auspitio helicenon  conspecta
secundauigilia prospect&cur: In meroc solstitio tantum exigua que breuitate
conspicitur ubicircaostum ar&uricum dienascitur. quaeitem in indiar
patsutanno postu primatantum pastenoctis aspicitur. Inqua &iam in mali
monte quindecimtantum dicbus annuis uid&ur : qui s igitur dubie sa
eto lobide uexioris oppositualia inco: ispicua fieri atquealia uelut sphacr
curua tionibus ominere Additur ad fidem globi rotundioris ambigentibus asserendũ

Expanded text:
ignoto occultoque penitus sidere nescitur, cum Canopum ac Berenices crinem, ignoto occultoque penitus sidere nescitur, cum Canopum ac Berenices crinem, stellas admodum praenitentes, Scythia Galliaque atque ipsa prorsum non cernat Italia, cum illae antarcticis terris conspicuae ac praenitentes et uelut perpendiculatae capitibus suspectentur, in Alexandria etiam Canopos quarta parte interstitii signilis ultra terras emineat Trionesque geminos ut deuexa non cernat, cum in Arabia Nouembri mense sub noctis auspicio Helice non conspecta secunda uigilia prospectetur, quae in Meroe solstitio tantum exiguaque breuitate conspicitur ubi circa ortum Arcturi cum die nascitur, quae item in India Patalitano portu prima tantum parte noctis aspicitur in qua etiam in Maleo monte quindecim tantum diebus annuis uidetur, quis igitur dubitet et globi deuexioris oppositu alia inconspicua fieri atque alia uelut sphaerae curuationibus eminere? Additur ad fidem globi rotundioris ambigentibus asserendam
Abbreviated transcription (Latin):
acccessit exigere. quamuis non ullas credatur astruere
ratio nes: quippedicit planam terram ostuoccasu uesolis autlunae
perspicu ae comprobari quimox primiluminis fulgore merserit confeftim
ad optitus nostros dircetis lincis diriguntur quod magis indubitabilis probati¬
mentifi& sii litore consistentes obstaculamontium relinquanis quod hutacẽ
cunctis supraterras degentibus codemtempore emergentia uiderentur. osc casusq
uno obitu conditi cunctas uulerent tenebrare terras: Ad falsa romulei uatis
exploder&ur as sestio quadoc& nos qucubi prĩus equis oriens ad flauitan helis illic
sera rubens accendit umina uesper: quin&iam cunc tae noctes ac dies
similibus inter stitiis horisq semper paribus conuenirent. nullique pasti
telluris ueł apparerent cesta uelalia sidera nogarentur. Atcum astoa conuersio
supruesticem uoluatur haesperiat apud trogoditas acgyptumq confinem

Expanded text:
accessit praestat exigere, quamuis nonnullas credatur astruere accessit praestat exigere, quamuis nonnullas credatur astruere rationes; quippe dicit planam terram ortu occasuue solis aut lunae perspicue comprobari; qui mox primi luminis fulgor emerserit confestim ad obtutus nostros directis lineis diriguntur, quod magis indubitabilis probamenti fiet, si in litore consistentes obstacula montium relinquamus. Quod si ita esset, cunctis supra terras degentibus eodem tempore emergentia uiderentur occasusque uno obitu condita cunctas ualerent tenebrare terras ac falsa Romulei uatis exploderetur assertio, qua docet: nosque ubi primus equis Oriens afflauit anhelis, illic sera rubens accendit lumina Vesper. Quin etiam cunctae noctes ac dies similibus interstitiis horisque semper paribus conuenirent, nullique parti telluris uel apparerent certa uel alia sidera negarentur. At cum Arctoa conuersio supra uerticem uoluatur Hesperiae, apud Trogodytas Aegyptumque confinem
Abbreviated transcription (Latin):
iuppiter curiosius totius terrae litebras uell& ex quirere. credo nec ubi
decentes puellas istoquoq: saeculo is uersi formis &iamcupitor audir&.
Hocigitur promere geom&ria primumiub&ur acdemumc&era astruendȩ
praecepta astis aperire lumilla formatotius terrae non planam ut aestimantP
positioni quieam disci diffusioris assimi lant neque concauamutalii
qui des cenderimbrem dixerelluris ingremium: sed rotundã globosam
&iam sicut secundus dicer cusas seuerat : Nam que ostus obitusq siderum
non diuersus pro ter rȩelatione uel inclinationibus haber&ur.
si perplana diffusis mundane constitutionis operibus. uno eodem que
tempore supraterras & aequora nituis sent Autitem sie mersi solis
ex ostus concauis subductioribus terrae latebris abder&ur.
sed quo posterioras assestio magedespicabilis opinationis cassȩ
ui litate tenuatur . Illam priorem cui &iam physicus an axagoras

Expanded text:
Iuppiter curiosius totius terrae latebras uellet exquirere, credo necubi Iuppiter curiosius totius terrae latebras uellet exquirere, credo necubi decentes puellas isto quoque saeculo is uersiformis etiam cupitor audiret, hoc igitur promere Geometria primum iubetur ac demum cetera astruendae praecepta artis aperire. Tum illa: «Formam totius terrae non planam, ut aestimant positioni qui eam disci diffusioris assimulant, neque concauam ut alii qui descendere imbrem dixere telluris in gremium, sed rotundam, globosam etiam sicut Secundus Dicaearchus asseuerat. Namque ortus obitusque siderum non diuersus pro terrae elatione uel inclinationibus haberetur, si per plana diffusis mundanae constitutionis operibus uno eodemque tempore supra terras et aequora nituissent, aut item si emersi solis exortus concauis subductioris terme latebris abderetur. Sed quoniam posterior assertio mage despicabilis opinationis cassae uilitate tenuatur, illam priorem cui etiam physicus Anaxagoras
Abbreviated transcription (Latin):
quicquam subsister& as sestorum aut profunditas caligar&. tamen congruentius
ipsa uobiscum quia &cyllenium excudit ornamen illi &iam elladica tantum modo
facultate nihil effintes latiariter atticis sint. quae &iam ipso sedocuit quod
num quam fere accidit romuleis ut potero uocibus intimabo ac prius uocabulime
promenda ratione in decenter exqualentior peragatrix caelicolarum
auratam curiam &interstinctum crlindris gemmatibus pauimentum rurali
respersura puluer credar intrasse. Ceom&riadicor quod permcatam euriim
ammensam que tellurem eiusque figuram magnitudinem locum pastis
et stadia possimcum suis rationibus explicare. Neque ulla sit in totius terr
diuersitate pastitio quam non memoris cursu descriptionis ab soluam.
quodicto quõ fuerant indeorum senatu quamplures quineq toti
terris essent neque ipsium quam dicerent sec aligasse tellurem Ipse&iã

Expanded text:
quicquam subsisteret assertorum aut profunditas caligaret, tamen congruentius quicquam subsisteret assertorum aut profunditas caligaret, tamen congruentius ipsa uobiscum, quia et Cyllenium excludit ornamen, illi etiam Helladica tantummodo facultate nihil effantes Latiariter atticissant, quae etiam ipsos edocui, quod numquam fere accidit, Romuleis ut potero uocibus intimabo. Ac prius uocabuli mei promenda ratio, ne indecenter squalentior peragratrix caelicolarum auratam curiam et interstinctum cylindris gemmantibus pauimentum rurali respersura puluere credar intrasse. Geometria dicor, quod permeatam crebro admensamque tellurem eiusque figuram, magnitudinem, locum, partes et stadia possim cum suis rationibus explicare, neque ulla sit in totius terrae diuersitate partitio quam non memoris cursu descriptionis absoluam». Quo dicto quoniam fuerant in deorum senatu quamplures qui neque orti terris essent neque ipsi umquam dicerent se calcasse tellurem, ipse etiam
Abbreviated transcription (Latin):
S ic crpris oceaniperfuso siderelrmphis
Luci fero annuerit lumina tota suo
Omnia comparhab& parib: subleib: ordo
Necminus haec miraest quamdo mõs altadeũ
Nanc mundo assimilem stupuit trinacriatellus.
Archimedea astrificante manu.
o felixcura & mentis prudentiamaior.
corpore subnostro acquiperis sciouem
Tandem igitur reglutinatis ab a&herae inter uibrantis
amͦ miratione luminibus decenti collus trindiuos
conspectans que censura cumomnibus reuerenda
uenerabili dignitate et magistra c&serarum
quae noçtae diuis: sunt astibus dicer&ur
ex quisitum᷑ eruditionis arcanum. ut abipsis
praeceptionis cunabulis auspicata
depromer&. Tumilla remoto paululum obsticulo
contosticrinis a facicoris quaduculenti m aiestut resplendens atq: ab acisuisu ꝑfusum
puluerem mouens sic exor si. dic& archi medem meum interphilosophos conspicata e dclideq
dotissimum in astruendȩ pracceptionis &cursus potuerim subrogare neimpolitum

Expanded text:
Sic Cypris Oceani perfuso sidere lymphis Sic Cypris Oceani perfuso sidere lymphis Lucifero annuerat lumina tota suo. Omina compar habet paribus sub lecibus ordo nec minius haec mira est quam domus alta deum. Hanc mundo assimilem stupuit Trinacria tellus Archimedea astrificante manu. O felix cura et mentis prudentia maior Corpore sub nostro aequiperasse Iouem. Tandem igitur reglutinatis ab aethrae interuibrantis admiratione luminibus decenti collustrans diuos conspectansque censura, cum omnibus reuerenda uenerabili dignitate et magistra ceterarum quae notae diuis sunt Artium diceretur, exquisitum est eruditionis arcanum ut ab ipsis praeceptionis cunabulis auspicata depromeret. Tum illa, remoto paululum obstaculo contorti crinis a facie, orisque luculenta maiestate resplendens atque abaci sui superfusum puluerem mouens, sic exorsa: «licet Archimedem meum inter philosophos conspicata Euclidemque doctissimum, in astruendae praeceptionis excursus potuerim subrogare, ne impolitum
Abbreviated transcription (Latin):
in stanter ab soluere. tamen iouiali caelestium quae maiestate
contacta ad illam ab acirenudati mensulam circum spectins camere
ex terioris ornatum. & laqueata si deribus palatia properauit
onstitit attonitos peccans stellantiauisu. Etdecuit crinis puluereiq pedes
Ipsaoiamleuẽs pheraful gebut honora As similis mundo siderib q fuit
Nam globus &circizonȩ quae acfulgida signa
Nex ire currebant astelocatapari.
ellus q: rapidum consistens suscipicit orbem.
Puncti instar medio hȩserat unaloco
Nanc tener& uitreiscircum uolitabilis auris
Aer complectes imbrificabat aquis.
Qua&amen in menso quocingitur illa profundo
Interriuata marmore tellus erat
T exerit exterior qui fulost circulus orbis
Aetheris astrifico lumina multa peplo
Hicnitidus lutilumtitan succenderat orbẽ
M oxq imitatapium lactea lunadiem
Sicigitur furua eoculos pledescere noctis
Cerneres ex iuro ut sacra flammamicat.

Expanded text:
instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate instanter absolueret, tamen Iouiali caelestiumque maiestate contacta, ad illam abaci renudati mensulam, circumspectans camerae exterioris ornatum et laqueata sideribus palatia, properauit. Consitit attonito spectans stellantia uisu, et decuit crinis puluereique pedes. Ipsa etiam laeua sphaera fulgebat honora, assimilis mundo sideribusque fuit, nam globus et circi zonaque ac fulgida signa nexa, recurrebant, arte locata pari. Tellus, quae rapidum consistens suscipit orbem, puncti instar medio haeserat ima loco. Hanc tener et uitres circumuolitabilis auris aer complectens imbrificabit aquis. Quae tamen immenso quo cingitur illa profundo interriuata marmore tellus erat. Texerat exterior qui fulget ciculus orbis aetheris astrifico lumina multa peplo. Hinc nitidus rutilum Titan succenderat orbem Moxque imitata pium lactea Luna diem. Sic igitur furuae oculos splendescere noctis cernas ex auro ut sacra flamma micat.