comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simte ab hac stulticia: ne
uos celestis yra cõsinuat.
lec aũt eo dicente: cõpũc¬
ti om̃s corde dicebãt. Uerus
est deus quẽ Isti colunt ⁊ quẽ
et nos ꝑsequi tẽptauimꝰ.
loec aũt eis dicentibꝰ. cuiu
Iam tenebre noctis adueni¬
ssent . subito luuiẽ effulsit.
et om̃iũ occłi Illuminati
sunt: Ascendentes q ubi
quoq iu pauinẽto: clama¬
bant dicentes: Quesuus
dũe. ut ores ꝓ seruis nus:
qr errore seducti sumius:
Tanta enĩ omĩs cõpunctio
cordis altigere̾t: ut dice¬
est filius dei: quẽ predĩcat
seruus eius audrxas: Tũc
borati sunt in fide: taniẽ
parentes pueri non credi¬
derunt: Qui excecrantes
adholescentem. regressi st̃
In prĩam: subdentes oĩa
que hẽbaut publicis di¬
ciouibus: post dies aũt¬
momiento expirauerũt.
Et post hec. pro eo ꝙ dili¬
gebant om̃s uiri ciuita¬
tis adholescentẽ. ꝓpt̾ boui¬
tateni et mansuetudinẽ

Expanded text:
nite ab hac stultitia, ne nite ab hac stultitia, ne vos caelestis ira consumat'. Haec eo dicente, conpuncti omnes corde, dicebant: 'Verus est Deus, quem isti colunt, quem et nos persequi temptavimus'. Haec eis dicentibus, cum iam tenebrae noctis advenissent, subito lumen effulsit, et omnium oculi inluminati sunt. Ascendentesque ubi quoque in pavimento, clamabant dicentes: 'Quaesumus, domine, ut ores pro servis tuis, qui errore seducti sunt'. Tanta enim omnes conpunctio cordis attigerat, ut diceest filius Dei, quem praedicat servus eius Andreas'. Tunc borati sunt in fide, tantum parentes pueri non crediderunt. Qui exsecrantes adolescentem, regressi sunt in patriam, subdentes omnia quae habebant publicis ditionibus. Post dies amomento expiraverunt; et post haec, pro eo quod diligerent omnes viri civitatis adolescentem propter bonitatem et m
Abbreviated transcription (Latin):
Et adhibontes faces carec¬
ti. scirpi q et faculaꝵ: ce¬
perunt succendere domũ.
Et cũ flãmia iã ferretur
In altum: arrepta adhole¬
sceus ampulla aque. ait:
om̃iũ elemẽtoꝵ natura con¬
sistit ⁊ qui arencia ĩficis. et
Infecta facis arescere : qui
iguita refrigeras. et exticta
succendis ⁊ tu extingue hos
Igues. ut tui nõ tepescant:
S magis accẽdãt᷑ ad fidẽ.
Et hec dicens. sparsit de suꝑ
aquã ex ampulla et statĩ
omẽ incendiũ ita sopitum
est. ac si nõ fuisset accensũ.
Qd̾ uidentes parẽtes pueri.
dicebant: Ecce Iã filius mr
magus effc̃s est: Et adhi¬
beutes scalas. uolebant as¬
cendere in tricliniũ: ut eos
interficerẽt gladio: Dũs
aũt excecaint eos: ne uide¬
rent ascensũ scalaꝵ: Cũq
In hac ꝑu̾sitate durarẽt.
quidã lisimacus e ciuibus
ait : Ut quido uiri casso
uos labore cõsinnitis: ⁊õs
eiũ puguat pro uiris ꝯstis:
et uos nõ coguoscitis : De¬

Expanded text:
Et adhibentes fasces caracEt adhibentes fasces caractae scyrpique et facularum, coeperunt succendere domum. Et cum iam flamma fereretur in altum, arreptam adolescens ampullam aquae, ait:omnium elementorum natura consistit, qui arentia inficis et infecta facis arescere, qui ignita refrigeras et extincta succendens, tu extingue hos ignes, ut tui non tepescant, sed magis accendantur ad fidem'. Et haec dicens, exparsit desuper aquam ex ampulla, et statim omne incendium ita supitum est, acsi non fuisset accensum. Quod videntes parentes pueri, dicebant: 'Ecce iam filius noster magus effectus est'. Et adhibentes scalas, volebant ascendere in tristico, ut eos interficerent gladio. Dominus antem excaecavit eos, ne viderent ascensum scalarum. Cumque in hac pervenitate durarent, quidam Lesemachus e civibus ait: 'Ut quid, o viri, casso vos labore consumitis? Deus enim pugnat pro viris istis, et vos non cognoscitis? Si
Abbreviated transcription (Latin):
Rat aũt qͥdã Iuuenis
ĩ thessalonica nobilis
ualde. ac diues opibꝰ exons
nomine⁊ hic uenit ad a¬
postolum: nesciẽtibꝰ parẽ¬
tibus suis. et ꝓcidens ad
pedes eius. nogabat enuu
dicens: Ostende mnͥ quelo
famule doi ÷ uiam ueritatis.
Cognoni eñ. ꝙ uerꝰ minist̾
sis.eius qui te miisit: Sãctꝰ
nichil de parentibꝰ menui¬
uens.: ueq de facultatibus
aliꝙͣ ĩpendens sollicitudi¬
nem parentes aũt̃ eius
requirentes eum: audie¬
runt ꝙ ĩ philippis cuni
apło moraret᷑ et uenien¬
tes cũ mimeribꝰ ⁊ ogabãt¬
enm ut separaref᷑ ab eo
Ipẽ u̾o nõlebat. dicens.
utiuã nec uos haberetis
has opeszut mũdi cogno¬
scentes actorẽ qui est uerꝰ
dous: erueretis aĩas urãs
et p̃dicabat eis u̾bũ dei:
S ip̃is nõ audientibꝰ. re¬
dut ad puerũ: et clausit
ostia domus: At illi con¬
uocata cohorte. uenerunt
ut iucenderẽt domũ illã
in qua erat iuuenis: dicen¬
tes: Iutereat puer: qͥ reli¬
quit parentes et patriã.

Expanded text:
Erat quidam iuvenis in Tesalonica nobilis valde ac dives opibus Exuos nomine. Hic venit ad apostolum, nescientibus parentibus suis, et procidens ad pedes eius, rogabat eum, dicens: 'Ostende mihi, quaeso, famule Dei, viam veritatis. Cognovi enim, quod verus minister sis eius qui te misit'. Sanctusnihilque de parentibus meminens neque de facultatibus aliquam inpendens sollicitudinem. Parentes autem requirentes eum, audierunt, quod in Philippis cum apostolo moraretur, et venientes cum muneribus, rogabant, ut separaretur ab e nolebat, dicens: 'Utinam nec vos has opes haberetis, ut mundi cognoscentes auctorem, qui est verus Deus, erueretis animas vestras et praedicabat eis verbum Dei; sed non audientibus, rediit ad puerum et clausit ostia domus. At illi, convocata cohorte, venerunt, ut incenderent domum illam in qua erat iuvenis, dicentes: 'Intereat puer, qui reliquid parentes et patriam'.
Abbreviated transcription (Latin):
In carterem: et pedes eor¬
cõstricti sunt ligno: Medi¬
A aũt nocte paulus et
nus: Ita ut mouerent fun¬
damenta carceris ⁊et statim
aperta sut omia ostia:

Expanded text:
em carcerem, et pedes eorum strinxit ligno. Media autem nocte, Paulus et nus, ita ut moverentur fundamenta carceris. Et statim aperta sunt omnia ostia:
Abbreviated transcription (French):
hec: Primus sỹmon qui dicit᷑
petrus. et audreas frat̾ euis. Iaco¬
bus zebedei. et Iohẽs fratꝰ eius. phi¬
lippus. et bartholomeus. thomas
et marheus publicanus. et Iacobꝰ
alphei. et thadeus. Symon chana¬
neus. et Iudas scariothes: qui et

Expanded text:
haec primus Simon qui dicitur Petrus et Andreas frater eius Iacobus Zebedaei et Iohannes frater eius Philippus et Bartholomeus Thomas et Mattheus publicanus et Iacobus Alphei et Thaddeus Simon Cananeus et Iudas Scariotes qui et
Abbreviated transcription (Latin):
qui uinus et uenus est. ego
om̃i die sacrificor nõ thuris
fuuũ. nec tauroꝵ mugien¬
cium carnes. nͨ hyrcorum
sanguiuẽ: s ĩmaculatũ ag¬
nũ cotidie ĩ altari crucis sa¬
crificor cuius carnes post ea
ꝙͣ oñis ppłs credenciũ mandu¬
cau̾it. et de eius sanguine
biberit: agnus qui sacrifica¬
tus est. integer ꝑseuerat
et uinus: Et cũ uere sacri¬
ficatus sit. et uere carnes
eius manducate sũt a ppłõ¬

Expanded text:
qui unus et verus est, ego omni die sacrifico, non thuris fumum, nec taurorum mugientium carnes, nec hircorum sanguinem, sed immaculatum sanguinem quotidie in altari crucis sacrifico; cujus carnem postea quam omnis populus credentium manducaverit, et ejus sanguinem biberit, Agnus, qui sacrificatus est, integer perseverat et vivus. » Et cum vere sacrificatus sit, et vere carnes ejus manducatae sint a po
Abbreviated transcription (Latin):
erat officium cõtueri laxato
bris noctis tenerent᷑ operta: et
funiis cum uncinulis ĩ media
porticu subinissior depẽderet:
tus foras egrediebat᷑: Cũ q
ꝑ porticum illau preteriret.
unus de uncinulis excepit
dolorem sencieus. extensis
celeriter palmis cũ uultus
enis ꝑiclitantis cũ ip̃is ob¬

Expanded text:
erat officium contueri ad eiusbris nocturnalibus tenerentur operta, et funis cum uncinulis in medio portici submissior dependeret, tus, foris egreditur. Cumque per porticum illam praeteriret, unus de uncinulis funis fadolorem sentiens, extensis celeriter palmis, vultus periclitantis cum ipsis ob
Abbreviated transcription (Latin):
carcerẽ mittit᷑ et ꝓ puelle
saltu: capite trũcat᷑. Et uir
tante sc̃itatis: ꝓ Risu turpiũ
moritur: Nũquid crediuius
aliquid fuisse ĩ eius uita ÷ ꝙ¬
illa sic despecta mors terg̾et.
S qũ ille uel in cibo p᷑cauit:
qui locustas solũ modo. et mel
siluestre edit. Quãdo cõu̾sa
est ꝙ oĩpotẽs deus sic uehe¬
ment̾ ĩ hoc sclo despicit. qͦs¬
sic sublimit̾ aute scła elegit:
uisi hoc qd̾ pietati fidelium
mit ĩ infimis: qr uidet qͦmͦ
renuineret ĩ sũmis ⁊ et foras
usq ad despecta deicit. quia
Intus ad ĩcõp̃hẽsibilia perdu¬
cit: Iꝯinc ergo unusqͥsq col¬
ligat: quid illic passuri suit.
quos reprobat ⁊ si sic cruciat

Expanded text:
carcere mittitur, et pro puellae saltatu capite truncatur ; et vir tantae sanctitatis pro risu turpium moritur. Nunquidnam credimus aliquid fuisse, quod in ejus vita illa sic despecta mors tergeret? Sed quando ille vel in cibo peccavit qui locustas solummodo, et mel silvestre edit? . Quid Deo vel est quod omnipotens Deus sic vehementer in hoc saeculo despicit, quos sublimiter ante saecula elegit; nisi hoc quod pietati fidelium mit in imis, quia videt quomodo remuneret in summis; et foras usque ad despecta dejicit, quia intus usque ad incomprehensibilia perducit? Hinc ergo unusquisque colligat quid illic sint passuri quos reprobat, si hic taliter cruciat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuitus et uoleus pp̃r Iuramẽ¬
tum homicidiũ fecerit : qr et
hoc forte fecit: ut future occi¬
sionis machiuas p̃pararet:
Alioqͥn si ob iusiurandũ fe¬
cisse se dicit: si pr̃is sui uł¬
matris. postulasset interitũ.
facturꝰ fu̾at. An nonͦ Qd̾¬
ergo in se repudiaturꝰ fuit:
cõtẽpuere debuit In ꝓph̾a:¬

Expanded text:
lens, propter juramentum homicidium fecerit, quia ad hoc forte juravit, ut futurae occasioni machinas praepararet. Alioquin si ob hoc jusjurandum fecisse se dicit, si patris, si matris postulasset interitum, facturus fuerat, an non? quod in se repudiaturus fuerit, contemnere debuit in p
Abbreviated transcription (Latin):
nus accidisset: herodes na
legunt᷑ diei natalis sui:
gaudiis festinis celebrasse.
S ut̾q rex. ĩ fausto Aulpr¬
cio: festiuitatẽ suã sãgũie
fedauit. uñ hodes tauto

Expanded text:
natleguntur diem natalis sui gaudiis festivis celebrasse . Sed uterque rex infausto auspicio festivitatem suam sanguine foedavit. Verum Herodes ta
Abbreviated transcription (Latin):
baptista qui ueu̾ar ĩ spũ et
uirtuto helyereadẽ auẽte qua
ille achap cornpuerat et
Iezabel: arguit herodeni et
herodiadem. ꝙ illicitas ipcias
fecoriurzet uõ liceat fiatre
uiuente germano. uxorẽ eiꝰ
ducere. malens ꝑiditari apd̾
ĩmenior p̃ceptoꝵ dei.¶Mheo¬

Expanded text:
Baptista qui venerat in spiritu et virtute Eliae, eadem auctoritate qua ille Achab corripuerat, et Jezabel , arguit Herodem et Herodiadem, quod illicitas nuptias fecerint, et non liceat, fratre vivente germano, uxorem illius ducere: malens periclitari apud immemor praeceptorum Dei. E
Abbreviated transcription (Latin):
Uetus narat hystoria phi¬
lippum herodis maioris filiũ.
passus est xp̃s: duxisse uxorẽ
herodiadẽ filiam arethe regis¬
eius. exornis quibudã contia

Expanded text:
Vetus narrat historia, Philippum Herodis majoris filium passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem filiam Aretae regisejus, exortis quibusdam contra
Abbreviated transcription (Latin):
turbas ĩ iordane plurimas
baptizatas : S amore uince¬
batur uxoris : ob cuiꝰ ardorẽ
et dei p̾cepta ueglexerat:¬
dei corrigit ÷ timor hominũ
disfert: s uolũtatem non
aufert: Uñ et auidiores red¬
dit ad criuen. quos aliqͣndo
suspendit a crimĩe: Herodias

Expanded text:
turbas in Jordane plurimas baptizatas; sed amore vincebatur uxoris, ob cujus ardorem etiam Dei praecepta neglexeratDei corrigit, timor hominum differt, sed voluntatem non aufert: unde et avidiores reddit ad crimen quos aliquando suspendit a crimine. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
ret młtoꝵ hystoricꝰ: quomͦ eo
tpr ab omibus credebat᷑ Sicut
Ioseph ab ip̃a qͦ maria: apellaba¬
dicit᷑ cõtristatꝰ: qr hoc discũbẽ¬
tes purabant Dissimulator eĩ
mentis sue. et artifex homuci¬
dii. tristiciã p̃ferebat ĩ facie.
cũ leticiã hr̃et ĩ mẽte: Propt

Expanded text:
ret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria appellabadicitur contristatus, quia hoc discumbentes putabant . Dissimulator enim mentis suae et artifex homicidii, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
emetrio aũt primo
ciuitatis amaseorũ
erat puer egẏpcius: quẽ
amore uuico diligebat
Orta añt in eo febre: spm̃
exalauit: Ueniq audiẽs
demetrius sigua q̃ facie¬
bat bt̃s apostolus. ueuit
ad eniu et ꝓcidens cũ la¬
crimis aute pedes eiꝰ ait.
Nichil tibi difficile ẽẽ ch¬
fido.mmister dei. Et ce enĩ
puer mens quẽ unice dili¬
gebam mortuus est: et
Rogo ut uenias ad domũ
uieani. et reddas ouin mͥ
apłs: cõdoleus lacͥmis eius.¬
uenit ad domũ iu qͣ puer
Iacebat iet p̃dicãs diutissi¬
ue ea q̃ ad salutem pplĩ
ꝑtiuebant: conu̾sus ad
feretrũ ait. Tibi dico puer
In uoĩe ihũ xp̃i filii dei: sur¬
ge et sta sams: Et ꝯfestĩ
surrexit puer egypcuis:
et reddidit illũ dño suo.
Tunc om̃s qui ibi erãt ĩcre¬
duli crediderunt deũ: et
baptisati st̃ ab apłõ.

Expanded text:
emetrii autem primi civitatis Amaseorum erat puer Aegyptius, quem amore unico diligebat. Orta autem in eum febre, spiritum exalavit. Denique, audita Demetrius signa quae faciebat beatus apostolus, venit ad eum, et procidens cum lacrimis ante pedes eius, ait: 'Nihil tibi difficile confido, minister Dei. Ecce enim puer meus, quem unice diligebam, mortuus est, et rogo, ut adeas domum meam et reddas eum mihi'. olus, condolens lacrimis eiin qua puer iacebat, et praedicans diutissime ea quae ad salutem populi pertinebant, conversus ad feretrum, ait: 'Tibi dico, puer, in nomine Iesu Christi, fili Dei, surge et sta sanus'. Et confestim surrexit puer Aegyptius, et reddidit illum domino suo. Tunc omnes qui erant increduli crediderunt Deo et baptizati sont ab apo
Abbreviated transcription (Latin):
aut ei ÷ Et cum ceperitis
det se uobis: Si aũt nõ uũlt.
Rogo aũt bos ut duni euni¬
inuen̾itis: Rogetis enm ne
qui cum eo sunt hoc michi¬
roth iaui fecerunt. Et¬

Expanded text:
uit. Et cum queritis det se uobis, si autem non uult, Rogo autem uos ut cum inuenieritis eum rogetis eum ne qui cum eo sunt quod mo iam fecerunt».
Abbreviated transcription (Latin):
ut neq suspirare neq loqui
cus est dei om̃ipotẽtis: et ideo
At illi: Dic nob̾ ĩ quiut
signa eius : ut possimus ĩ¬
caro eius caudida. ocli gran¬
des. nares equales ⁊ directez
Aures cooperte criue capitis:
barba prolixa habẽs paucos
cauos ⁊ statura equalis: que
nec breui nec louga possit
aduerti ÷ uestitur colobio
albo clauato purpura : In¬
duiturq pallio albo: quod¬
ꝑ suigulos augulos gẽmas

Expanded text:
uspirare, neque loqui cus est Dei omnipotentAt illi: «Dic nobis» inquiunt «signa eius, ut possimus incaro candida, oculi grandes, nares aequales et directae, aures coopertae crine capitis, barba prolixa habens canos paucos, statura aequalis, quae nec brevis, nec longa nimium possit adverti. Vestitur colobio albo clavato purpura, induitur pallio albo, per singulos angulos singulas
Abbreviated transcription (Latin):
cus exclamaret dicẽs: Apo¬
stole dei bartholomee: Incẽ¬
dunt me orõnes tue. Cui
exi ab eo Et statim lib̾atus
est homo. qui per multos
anuos uexatus fuerat
ab eodeui: Polemius¬

Expanded text:
cus exclamauit: «Apostole dei Bartholomee, incendunt me orationes tue». Cui exi ab eo. » Et statim liberatus est homo, qui per multos annos fatigatus fuerat ab eo. Hoc ut Polemius
Abbreviated transcription (Latin):
Et bocata trophuna: paci¬
ficauit eam cũ calysta uxo¬
re procõsulis q̃ resuscitata
erat: Lisbius u̾o iu tantũ
ꝓficiebat in fide  ut qͣdã
die accedens ad apostolũ:
omĩa ei cõfiteret peccata
sua. Cui sc̃s apłs dixit.
Graçias ago deo fili: ꝙ tiuies
futurũ iudiciũ. S uirilit̾
age: et cõfortare In duõ
quẽ credis: Et teueus ma¬
num eius. deambulauit

Expanded text:
Et vocata Trofimae, pacificavit eas cum Calisto, uxore proconsulis, quae resuscitata erat. Lysbius vero in tantum proficit in fide, ut quadam die accedens ad apostolum, omnia ei confiteretur peccata sua. Cui sanctus apostolus dixit: 'Gratias ago Deo, fili, quod times futurum iudicium. Sed viriliter age et confortare in Dominum quem credis'. Et tenens manum eius, deambulabat
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃e. ut resuscitet᷑ hec muli¬
erzet coguoscant ouĩs qr
tu es dñs deus solus miseri¬
cors et iu̾stus: qui nõ uis
Innocẽtes perire. Et cõuer¬
sus retigit caput nuilie¬
ris: dicens : Sinrgce: ĩ noĩe
Ihũ xp̃i dei mei: Et statim
surrexit mulier: Que de¬
misso uulni. flens et gemẽs:
respiciebat terrã: Cuapo¬
stolus: Ingredere ĩ cubicu¬
lum tuũ. et esto secrecius
orans. douͤ cõuertaris ad do¬
minũ. Cui illa respondit:
Facito mie prius cũ trophi¬
ma pacificari: In qͣ tantũ
malũcõgessi: Sc̃s apostolꝰ
dixit: Noli timiere: Nou¬

Expanded text:
iste, ut resuscitetur haec mulier, et cognoscant omnes, quia tu es dominus Deus solus misericors et iustus, qui non pateris innocentes perire'. Et conversus, tetigit caput mulieris, dicens: 'Surge in nomine Iesu Christi Dei mei'; et statim surrexit mulier. Quae, dimisso vultu, flens et gemens, respiciebat in terram. Cui apostolus: 'Ingredere in cubiculum tuum et esto secretius orans, donec conforteris a Domino'. Cui illa respondit: 'Facito me prius cum Trofime pacificam, in qua tantum mali congessi'. Sanctus apostolus dixit: 'Noli timere
Abbreviated transcription (Latin):
eniq aꝓpinquas por¬
te nichomedie: ecce
efferebat᷑ mortuus in gra¬
sustẽtatus manibꝰ. uix obse¬
quiũ funeris ualebat ĩpen¬
dere: Myater qͦ hac etate
grauara: sparsis crinibus
paratũ iu filii fumis expen¬
dam: Cuui hec et hiis siłia
uociferando ꝓseq̃rent᷑: affu¬
it apłs dei. Condoleusq la¬
criuis coꝵ:ait: Dicite nͥ
queso. quid huie puero conti¬
git: ut ab hac luce migra¬
ret: At illi p̃ tuuore nichil
respondentes: a famiulis a¬
postolus hec audiuit: Dũ
esset inquiũt iuuenis iste
ĩ cubiculo solus i aduenerũt
subito septẽ caues.et ꝯrru¬
erunt In eni: Ab huis ig
miserrime discerptꝰ ceci¬
dit: et mortuus est: Tũc
bt̃s andreas suspirãs et
ĩ celũ occłos erigẽs: cũ la¬
crimis ait Scio dne. qr
quos expuli a nicea br̃be.
Et nũc ergo Ihu benigue.¬
Rogo ut resuscites eum:
ue cõgaudeat ad u̾sarius
humani gen̾is de eius inte¬
ritu: Et hec dicens. ait
ad prẽm : Quid dabis mͥr
si restituã tibi filiũ tumi

Expanded text:
enique adpropinquans portam Nicomediae, ecce efferebatur mortuus in grasustentatus manibus vix obsequium funeris valebat inpendere. Mater quoque hac aetate gravata, sparsis crinibus,apparatum in filii funus expendam'. Cumque haec et his similia vociferando prosequerentur, affuit apostolus Dei, condolensque lacrimis eorum, ait: 'Dicite mihi, quaeso, quid huic puero contigit, ut ab hac luce migravit?' At illi prae timore nihil respondentes, a famulis apostolus haec audivit: 'Dum esset', inquiunt, 'iuvenis iste in cubiculo solus, advenerunt subito septem canes et inruerunt in eum. Ab his igitur miserrime discerptus, caecidit et mortuus est'. Tunc beatus Andreas suspirans et in caelum oculos erigens, cum lacrimis ait: 'Scio, Domine, quia quos expuli a Nicea urbe. Et nunc rogo, Iesu benigne, ut resuscites eum, ne congaudeat adversarius humani generis de eius interitu'. Et haec dicens, ait ad patrem: 'Quid dabis mihi, si restituero tibi filium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
pereunciũ. ut iã nõ subdã¬
tur morti:s tui effc̃i. uitã
mereant᷑ eteruã. Respõdẽ¬
tibus aũt fidelibus amẽ.
cõuersus ad feretrũ ait.
sta sup̈ pedes tuos. Et sta¬
tim admirãte ppło surrexͣ.
Ita ut om̃s qui aderant
uoce magna cla marent
quẽ predicat seruus eius
andreas Parentes aũt
pueri multa munera de¬
derunt filio suo. q̃ beato
apło optulit: S ille ni¬
chil ex hiis accepit puerũ
tantũ secum usq macedo¬

Expanded text:
reuntium, ut iam non subdantur morti, sed tui effecti, vitam mereantur aeternam'. Respondentibus fidelibus: 'Amen', conversus ad feretrum ait: sta super pedes tuos'. Et statim, ammirante populo, surrexit, ita ut omnes qui aderant voce magna clamarent: quem praedicat servus eius Andreas'. Parentes enim pueri multa munera dederunt filio suo, quae beato apostolo obtulit; sed ille nihil ex his accepit. Puerum tantum secum usque a
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatẽ. In qua ꝓconsul
egeas erat. qͥ nuꝑ lisbio
successerat. Et accessit
ad eum quedã nuilier efi¬
duna noĩe: que ex doctrina
detiuetur. nt acçedas ad eã
libẽt᷑ eiũ uult audire doctri¬
nã tuã. Nã et ꝓcõsul cõiue
euis stat ãtelectulũ flens.
gla diũq manu tenẽs uit
se mucroue ꝑfodiat: Qd̾
ua ueuit ad cubiculũ ĩ qͦ
nuilier Iacebat infiria
Et uidens stantẽ presidem
cũ euaginato gladio:ait
Nichil tibi nũc mali fec̾is:
s recondo gladiũ tuũ In
locuni suũ: Erit enĩ tẽpus:
qͣndo in nos ex̾cendꝰ erit

Expanded text:
civitate, in qua proconsul Egeas erat, qui nuper Lysbio successerat, et accessit ad eum quaedam mulier Efidama nomine, quae ex doctrina retenetur, ut accedas ad eam, libenter enim vult audire doctrinam tuam. Nam et proconsul, coniux eius, stat ante lectulum, flens gladiumque in manu tenens, ut, se mucrone perfodeat'. At ma, venit ad cubiculum in quo mulier iacebat incommoda, et videns stantem praesidem cum evaginato gladio, ait: 'Nihil tibi nunc mali feceris, sed reconde gladium tuum in locum suum. Erit enim tempus, quando ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
teos optulit scõ dei: qͦs ille
¶ude u̾o discedẽs. uidit ho¬
¶niẽ iacẽtẽ in stertore
debilẽ: cui multi e ciuibus
stipeni porrigebant unde
aluuẽtũ hr̃et: Et ait ad
suigens: glorificabar

Expanded text:
 Dei, quos ille nec Inde discedens, vidit hominem iacentem in stercore debilem, cui multi e civibus stipem porrigebant, unde alimentum haberet. Et ait ad surgens, glorificabat
Abbreviated transcription (Latin):
A nazareth potest aliquid boni¬
uel remissine legit᷑: Iste euĩ le¬
gis peritus legerat ĩ ꝓph̃a. na¬
zareus uocabitur: et signa dñici
aduentus forte uotau̾at: et ait:
Anazareth potest aliquid boui
esse: Quasi dicat: Nũc tandẽ:
a nazarech potest aliquid boni¬

Expanded text:
azareth potest esse aliquid bonivel remissive legitur. Iste enim legisperitus legerat in prophetia: « Nazaraeus vocabitur , » et signa adventus Domini forte notaverat, et ait: « A Nazareth potest aliquid boni esse, » quasi diceret: Nunc tandem a Nazareth potest aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
dixi petro
Ita ut gentes
cogeret indi¬
psare. quod
paulus ĩ e
scribit epłi
ĩ qͣ deũ testa¬
tus est nõs
mẽtiri: Ait
scribo uobis
ecce corã dei

Expanded text:
it Petrus ita ut gentes cogeret iudaizare, quod Paulus in ea scribit epistula in qua deum testatus est non se mentiri — ait scribo uobis, ecce coram deo
Abbreviated transcription (Latin):
anuo a passione dũi. scil qͣrto
amio iuipii claudu. ascendit
petrus romam: et sedit ĩ ca¬
thedra ep̃ali decẽ ãnis. sb̾ clan¬
dio. qui reguauit qͣtuor de cĩ
amuis: et nero post eũ totidẽ
rio de septẽ illoꝵ qͣtuor decun
opportet ĩtelligi. qui a passioue
cioueni: in sedem romanam
Post septem no anuos quibꝯ
sedit ui se de antiochena. cousilio.
dũi. de Ierosolina ascẽdit rouiã.
s in ascensu transiuit ꝓ ant̾io¬
chiam ut cõfirmaret subditos
suos in fidez et ut hẽtur ĩ croui¬
cis: substituit euodiũ in sede
Isto per antiochiam. redargutꝰ
est a paulo. qr comedens cum
quibusdam fr̃ĩbus de Iudea. ti¬
uiens eos molestare discerue¬
bat cibos: et ita cogebat gẽtes
Indaysare z Uude paulus ait¬
cophas autiochiani: In facieni

Expanded text:
anno a passione Domini, scilicet quarto anno Claudii ascendit Petrus Romam, et sedit in cathedra episcopali docem annis sub Claudio, qui regnavit quatuordecim, annis, et Nero post eum totidem rio de septem illorum, et quatuordecim oportet intelligi, qui a passione tionem in sedem Romanam. Post septem autem annos, quibus sedit in sede Antiochena, consilio Domini de Jerusalem ascendit Romam, sed in ascensu transiit per Antiochiam, ut confirmaret subditos suos in fide. Et ut habetur in Chronicis, substituit Eudochium in sede situ per Antiochiam redargutus est a Paulo, quia comedens cum quibusdam fratribus de Judaea, timens eos molestare, discernebat cibos, et ita cogebat gentes judaizare. Unde Paulus aitCephas Antiochiam in faciem
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ Ieronimꝰ et augustuꝰ:
sicut et de legaliũ post xpũi ob¬
seruacõnez Ieronimꝰ eĩ ait
petrũ nõ obẜuasse illa legalia
ꝙ uellet ea post xpm̃ seruari
etiã a indeis. sic̃ nec debebant:
s Inuitũ fecisse. et dispõsacõe
sumilasse. ue. scilz iudeos amit¬
teret: Nec in hoc peccabat. qr
boua intencõue io agebat
Et si illi pecarẽt: qui eius qͣsi
exẽplo indaysabant nec fuit
rep̾hensio uera: qr uil ĩ eo re¬
prehẽsibile: S dispensatoria¬
erat. ut ꝑ hoc scirent gentes
nõ esse indaysandũ: Uidentes
tãtũ apłm ĩ hoc reprebẽdi.
Augustinus u̾o dicit potrũ
seruasse illa legalia. nõ dispẽsa

Expanded text:
videntur Hieronymus et Augustinus, sicut et de legalium post Christum observatione. Hieronymus enim ait Petrum non ideo observasse illa legalia, quod vellet ea post Christum servari etiam a Judaeis, sicut vere nec debebant, sed invitum fecisse et dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quia nil in eo reprehensibile erat, sed dispensatoria, ut per hoc scirent gentes non esse judaizandum, videntes tantum Apostolum in hoc reprehendi. Augustinus vero dicit Petrum servasse
Abbreviated transcription (Latin):
ex partibꝰ orientis. ut colestis
quideni negociator. mertinio¬
nia diuiui liuniiuis si qͥs sit
cõparare paratus aduexit :
et salutaris p̃dicacõuis u̾bo
pͥmus in urbe. roma euãge¬
celestis aporuit  Igit᷑ cum
rouie urbi claruni uerbi
dei luuien fuiss exortum.
symonis quidem magi te¬
nebre cũ suo actore exriucte
sunt ÷ Seruo aũt uentatis
et lucis qui ꝑ perrũ p̃dicaba¬
tur⁊ unu̾soꝵ mẽtes plaçido
illustrauit auditu: Ita ut co¬
tidie audientibus eum nulla
unꝙͣ sacietas fieret. Unde
nec audicio eis sola suffecit⁊
s marchũ discipulũ eiũs
om̃ibus precibus exorant.
uti ea que ille u̾bo p̃dicabat.
ad ꝓpetuam eoꝵ cõmonicõnẽ
habendã. scripture traderets.
quo domi forisq ĩ hꝰ cemodi
uerbi p̃dicacõnibus ꝑmanerẽt
Nec prius ab obsecracõne de¬
sistunt: ꝙͣ que orau̾ant ĩpe¬
trarent: Et hec fuit causa
spoliatun cõperit surto. delec¬
tatus est: sidem eoꝵ per hoc.
deuocionẽq considerãs. fcũi

Expanded text:
 partibus, ut coelestis quidam negotiator, mercimoniam divini luminis, si quis sit comparare paratus, adduxit, et salutaribus praedicationis verbis primus in urbe Roma Evanges regni aperuit. Igitur cum Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita ut quotidie audientibus eum nulla unquam satietas fieret. Unde neque auditio eis sola suffecit, sed Marcum discipulum ejus omnibus precibus exorant, uti ea quae ille verbo praedicabat, ad perpetuam eorum commonitionem habendam Scripturae traderet, quo domi forisque in hujusmodi verbi meditationibus permanerent. Nec prius ab obsecrando desistunt, quam quae oraverant itrarent. Et haec fuit causa spoliatum comperit furto, delectatus est, fidem eorum per haec devotionemque considerans, factumque
Abbreviated transcription (Latin):
et p̃dicacõueui disꝑsionis eoꝵ
qui de cͥcũcisioue crediderant
In ponto.galacia. Capadocia.
asya. et bithiuia. scdõ claudu
anuo ⁊ ad expuguãdũ sẏmonẽ
magum nomã pergit: Ibi q¬
uigĩti qͥnq amus cathedraui
sacerdotalem tenuit. usq ad
ultimũ amnũ ueronis. id est.
cruci. martirio corouatus est.
capite ad terraui uerso. et ĩ subli¬
me pedibus eleuatis: asserẽs se
indignũ ꝙ sic crucisigeretur ur
dũs suus: Scripsit duas epłas:
ꝯuxta marchun qui auditor et
Interpres eius fuit. huiꝰ dict᷑.¬
tertius p̃dicacõnis. qͣrtus apo¬
calypseos. quĩtus iudicu: Iut̾
apocriphas scripturas repudiãt᷑.¬

Expanded text:
et praedicationem dispersionis eorum quid de circumcisione crediderant, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Asia et Bithynia, secundo Claudii anno, ad expugnandum Simeonem Magum Romam pergit, ibiqiginti quinque annis Cathedram Sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis, id est, cruci, martyrio coronatus est, capite ad terram verso, et in sublime pedibus elevatis: asserens se indignum qui sic crucifigeretur ut Dominus suus. Scripsit duas Epistolas, secundum Marcum, qui auditor et interpres eius fuit et in bapttertius praedicationis, quartus Apocalypseos, quintus judicii, inter apocryphas scripturas reputant
Abbreviated transcription (Latin):
Ierosolimã cũ barnaba. assũp¬
to et tẏtoet cõtuli cuni eis¬
predico ingentibus. E x
quo annoꝵ numero colligit̃.
quia eodem amio quo paulus
ascendit Ierosolunã. scilz quar¬
todecimo a cõu̾sione sua. petrꝰ
ascen dit romain: et eodeui
anuo sedit in cathedra ep̃ali
In qua sedit. uigĩti qͥnq ãuis:
mo aũt qͥnto anno a ꝓmocõne
bñ petri in sedem romauã. scil
ulrimo amno neronis. passi sũt
petrus et paulus: et sic tricesi¬
pauliz Unde colligit᷑ paulũ

Expanded text:
mam cum Barnaba assumpto et Tito, et contuli cum eipraedico in gentibus . » Ex quo annorum numero colligitur, quia eodem anno quo Paulus ascendit Hierosolymam, scilicet 14 a conversione sua, Petrus ascendit Romam, et eodem anno sedit in cathedra episcopali, in qua sedit viginti quinque annis. mo autem quinto anno a promotione beati Petri in sedem Romanam, scilicet ultimo anno Neronis, passi sunt Petrus et Paulus, et sic Pauli. Unde colligitur Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
cathene cõfracte sũt. et tra¬
bes ubi pedes eoꝵ coartati
erant scisse sunt: et õs
magnificau̾unt deũ dicen¬
tes. quia maguus est ds̃
quẽ predicat seruus eius
Tunc educti omĩs ꝑ beatũ
audream de carcerez abiit
Iucolis u̾bum dei. Coguoscẽ¬
uiuctis carceris acta fue¬
rant: app̾hensum audreã.
ligatis pedibus trahebant
ꝑ plateas ciuitatis: Iã enĩ
capilli capitis eius euelle¬
bant᷑: et sanguis deflue¬
bat a capite. Et orauit
ad dimũdicens: Aperi q̃so
dũe occłos cordis eoꝵ ⁊ut
coguoscant te deũ uerum:
et desistant ab hac ĩ iqͥtate:
Et ne statuas illis hoc poccñi.
qr nescunt quid faciunt
Et statim timor maginuis
ft̃s est suꝑ habitatores ci¬
uitatis illus: et dimisso
apło dicebant. Peccauinꝰ
In te: nescientos quid face̾¬
deberemus: R ogamꝰ ergo
te dñe: ut remittas nob̾
delictum ⁊ et demõstres no¬
bis uiam salutis: ne descẽ¬
dat Ira dei suꝑ ciuitatem
hanc hec enĩ dicentes:
prostrati erant solo ãte

Expanded text:
catenae confractae sunt, et travis, in qua pedes eorum coartati erant, scissa est, et omnes magnificabant Deum, dicentes, quia: 'Magnus est Deus, quem praedicant servi eius'. Tunc educti per beatum Andream de carcere, abiit Cognoscenvinctis quae acta fuerant, adpraehensum Andream, ligatis pedibus, trahebant per plateas civitatis. Iam enim capilli capitis eius evellebantur, et sanguis defluebat a capite, et oravit ad Dominum, dicens: 'Aperi, quaeso, Domine, oculos cordis eorum, ut cognoscant te Deum verum et desistant ab hac iniquitate; et ne statuas illis hoc in peccatum, quia nesciunt quid faciunt'. Et statim timor magnus factus est super habitatores civitatis illius, et dimissum apostolum, dicebant: 'Peccavimus in te, nescientes quid faceremus. Rogamus ergo, domine, ut remittas nobis delictum et demonstres nobis viam salutis, ne descendat ira Dei super civitatem hanc'. Haec enim dicentes, prostrati erant solo ante
Abbreviated transcription (Latin):
et sp̃s scĩ: accepta poc̃oꝵ
Remissione
uit Iin regionẽ suã: Cũq
de ambularet cũ discipulis
suis: accessit ad eũ qui dam
cecus. et ait: Andrea apłe¬

Expanded text:
accepta peccatorum remissione. nit in regionem suam. Cumque deambularet cum discipulis suis, accessit ad eum caecus quidam et ait: 'Andreas ap
Abbreviated transcription (Latin):
Dñc ecce uiam nescio ⁊ et quo
ibo: Et ille: uade inquir ad
liitus maris: et ĩuenies ibi
nauemi. In qua statĩ ascende:
Ego enĩ ero dux itin̾is tui
fecit iraq andreas iuxta
u̾bum dñi: et ĩneuit ĩ lit¬
tore nauẽ. Ascendensq iu
eam. flantibꝰ uentis cõgru¬
is: prospere nauigauit ad
urbeni: Ingressus q portã
ciuitatis: uenit ad carcerẽ.

Expanded text:
'Domine, ecce, viam nescio, et quo ibo?' Et ille: 'Vade', inquit, 'ad litus maris, et invenies ibi navem, in qua statim ascende. Ego enim ero dux itineris tui'. Fecit Andreas iuxta verbum Domini et invenit in litore navem, ascendensque in eam, flantibus ventis congruis, prospere navigavit ad urbem, ingressusque portam civitatis, venit ad carcerem.
Abbreviated transcription (Latin):
gitur post illum dñice
ascencionis nobilẽ glo¬
osumq triumphum. cũ
bt̃i apłi predicare u̾bũ dei
ꝑ diuersas regiones disꝑsi
fuissent: An dreas apłs apd̾
achayam ꝓuĩciã ãnũciare

Expanded text:
gitur post illum dominicae Ascensionis nobilem gloriosumque triumphum, cum beati apostoli praedicare verbum Dei per diversas regiones dispersi fuissent, Andreas apostolus apud Achaiam provinciam annuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
mi iudicis sententia. iste tremendus
aspectus. cui per un il zoẽ solidũ ⁊ aꝑ¬
tũ. om̃e secretũ. cui obscura clarent.
muta respondẽt. silẽtiũ conficetur ⁊
sñ uoce mens loquitur. ¶ Et iõ cũ eiꝰ¬

Expanded text:
mi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent, silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo pati
Abbreviated transcription (Latin):
solẽt diis tẽpla ꝯstrui. altaria erigi.
mĩstros ad ẜuiendũ ordinari. im¬
molari pecudes. thura concremari
Ideo siquidẽ uẽter tẽplũz. coquina
altare. mẽse ministri. cocti ĩmola¬
te pecudes. cocte carnes. fumus in¬

Expanded text:
Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus in
Abbreviated transcription (Latin):
ipm̃ totũ qr redemisti me deleo amo¬
deleo me ipm̃ totũ ĩmodeũ debeo a¬
mori tuo plusꝙͣ meipm̃. ꝙͣtũ tu
es maior me ip̃o pro quo dedisti me¬
te ip̃m̃. ⁊ cui ꝓmittis te ip̃m. ¶ Tri¬

Expanded text:
 me redemisti, debeo mdebeo meipsum totum, imo tantum debeo amori tuo plusquam meipsum, quantum tu es major me, pro quo dedisti teipsum, et cui promittis teipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
Innocẽtiꝰ .iiiͦ. legatos ad philippũ
regẽ francoꝵ misit. ut t̾rã albigẽ¬
sium ĩuad̾et. et h̾eticos deleret: qͥ õs
capiens: cõcreniari fecit ¶Deniq¬
nauit. et ut iura ecc̃e Enaret: ab eo
iuramentũ exegit. Qui statĩ ip̃o die
ꝯtra iuram̃tũ uenit: necnon ⁊ ro¬
inipetas expoliari fecit. Unde eñ . ppͣ
excõicauit: et ab ĩperio deposuit.

Expanded text:
Innocentius tertius legatos ad Phylippum regem Francorum misit, ut terram Albigensium invaderet et hereticos deleret. Qui omnes capiens concremari fecit. Hinavit et, ut iura Ecclesie salvaret, ab eo sacramentum exegit. Qui statim ipso die contra iuramentum venit nec non et Romipetas spoliari fecit. Unde papa eum excommunicavit et ab imperio deposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
situs. Cercia: ꝙ parẽtid sb̾ditus.
Quarta: ꝙ sb̾ manu serui capt ĩ¬
clinauit. Quĩta. ꝙ discipulum.
furẽ. et ꝓditorẽ sb̃stinuit. Sexta: ꝙ
añ iiqũ iudicem mansuetus ta¬
cuit. Septiã ꝙ pro crufixorib dem̃¬

Expanded text:
situs. Tertia, quod matri subditus. Quarta quod sub manu serui caput inclinauit. Quinta quod discipulum furem et proditorem sustinuit. Sexta quod ante iniquum iudicem mansuetus tacuit. Septima quod pro crucifixoribus cleme
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ⁊ cãtu. Ad cytharã pertinet płsꝰ
ad organũ flatus. ad uocẽ cantus.
Assignari potest ħ ꝯsonãtia sonoꝵ
concordie moꝵ. si referat᷑ ad pulsĩ
cythare manuũ oꝑatõ. ad flatum¬
organi m̃tis deuotio. ad cantũ uocs

Expanded text:
tu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum oorgani, mentis devotio, ad cantum vocis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam deĩceps iltũ regem hẽbant.
ꝙ cesares sͥ dabũt. ¶ Proficiscente
karolo romã ppͣ synodũ. cluii. ep̃oꝵ
congregauit. In qua sẜnodo. ppͣ. ius
eligendi pontificem romanũ ⁊ or¬
diuandi aplicam sedẽ karolo dedit.
eius rome in reges inunguntur
acquitaniã. altuinꝰ magr̃ karoli¬
tunc florebat ¶Pipinus karoli fi¬

Expanded text:
nam deinceps illum regem habebant, nam deinceps illum regem habebant, quem cesares sibi dabant. Proficiscente Karolo Romam papa synodum CLIII episcoporum congregavit, in qua synodo papa ius eligendi pontificem Romanum et ordeius Rome in reges inunguntur,Aquitaniam. Alcuinus, magister Karoli, florebat. Pippinus, Karoli fi
Abbreviated transcription (Latin):
isset suasu xp̃ianoꝵ ĩ modũ crucõ¬
sua capita totũdert. ⁊ qr ꝑ ħ signũ
salus reddita .℥. hũc tondendi reti¬
nuert ritũ. Pipino tandẽ post mł¬
tos triũphos defũcto: karolus ma-¬
gnꝰ eiꝰ filius esdẽ ĩ regimẽ successit.
Cuiꝰ tp̃e ĩ romana sede adrianꝰ pon¬
tifex p̾sidebat: qͥ ad karolũ magñ
legatos misit. postulans ab eo au-¬
xiliũ qͣ desideriũ regẽ lõgobardorum.
qui more prĩs sui arnulphi eccãm
płimũ ĩfestabat. Cui karolus obe¬
diẽs magno cõgregato excitu per
mõtẽ cenisiũ ytaliã ĩtrauit. ⁊ pa¬
piam ciuitatẽ regiã potẽt obsedit.
Et ibi desideriũ capiens. cũ uxore. fi¬
liis et prĩcipib ad gallias ĩ exiliũ
misit. Et oĩa iura ecc̃e q̃ longobardi
absculerãt: sͥ restituit ¶ Erãt tũc
in ex̾citu karoli amicꝰ ⁊ amileus
strenuissimi milrtes quoꝵ miri¬
ubi longobardos karolus suꝑauit.

Expanded text:
isset, suasu christianorum in modum crucisset, suasu christianorum in modum cruc signum salus reddita est, hunc tondendi tenuerunt ritum. Pippino tandem post multos triumphos defuncto Karolus Magnus, eius filius, eidem in regnum successit, cuius tempore in Romana sede Adrianus pontifex presidebat, qui ad Karolum Magnum legatos misit postulans ab eo auxilium contra Desiderium regem Longobardorum, qui more patris sui Aistulphi ecclesiam plurimum infestabat. Cui Karolus obediens magno congregato exercitu per montem Cinisium Italiam intravit et Papiam civitatem regiam potenter obsedit et ibi Desiderium capiens cum uxore et filiis et principibus ad Gallias in exilium misit et omnia iura ecclesie, que Longobardi abstulerant, sibi restituit. Erant tunc in exercitu Karoli Amicus et Amelius, strennuissimi milites Chriubi Longobardos Karolus superavit
Abbreviated transcription (Latin):
sequi. Et ita ludificatus a demõe
ꝓmittente ei ꝙ t̾cia die ab hinc
incõparabłia bona sͥ daret ip̃e sibi.¬
Quarta die sbita et̾na morte ꝑiit.
¶In cãpania ytalie fruñtũ. ordeũ.
et legumina. ĩstar plunie de celo
cecidisse refertur. ꝑidẽ tp̃s .s. cͣc an¬
nedicti .s. de mõte cassino ad mo¬
nast̾iũ floriacense. ⁊ corpus sc̃e
scolastice sororis eiꝰ apd̃ ceromanã
fuisset traslatũ. Karolꝰ magnuᷤ
monachus cassinenẜ corpus scĩ
benedcĩ ad castrũ cassiñ. trãfferce
uolebat. s miracłis a deo extensis
quo urbes aliq̃ st̃ sb̃u̾se. alie a mo¬
tanis ad subiecta cãpestria cũ mu¬
ris et hĩtatoribz suis ĩtegre et sane
ultra ⁊ sex millaria ut dr̃ trans¬
migrarũt. Corpus sc̃e petronille
petri apłi filie tranffertur. in cuiꝰ
sepulcro marmoreo ip̃iꝰ petri ma¬
nu scciptũ legebatur. auree petro
¶ Eo tp̃e tyrii armeniã ĩfestant.
in quoꝵ prĩa cũ olĩ pestilẽtia fu¬

Expanded text:
sequi«, et ita ludificatus a demone promittente ei, quod tercia die abhinc incomparabilia bona daret, ipse IV. die subita et eterna morte periit. In Campania Italie frumentum et ordeum et legumina ad instar pluvie de celo cecidisse referuntur. Per idem tempus, cum nedicti de Monte Cassino ad monasterium Floriacense et corpus sancte Scolastice, sororis ipsius, apud Cenomannas fuisset translatum, Karolus magnus, monachus Cassinensis, corpus sancti Benedicti ad castrum Cassinum transferre volebat, sed miraculis a deo ostensis  est, quo urbes alie sunt subverse, alie a montanis ad subiecta campestria cum muris et habitatoribus suis integre et salve ultra sex miliaria, ut dicitur, transmigrarunt. Corpus sancte Petronille, Petri apostoli filie, transponitur, in cuius sepulcro marmoreo ipsius Petri manu scriptum legebatur: Auree Petrono tempore Tyrii Armeniam infestabant, in quorum patria, cum olim pestilencia fu
Abbreviated transcription (Latin):
mã monstrũ bis gemini corporis e¬
nixa ẽ. au̾sis uultib ⁊ corporib sibi
coherẽs. ante q̃dam effigies erat hoĩs
ĩtegro corporis. mẽbroꝵq ordĩe distin¬
cta retro u̾o facies canis corporis et
m̃broꝵ ꝓpͥetate ĩtegra. ¶ Post h reg¬

Expanded text:
a monstrum bis gemini corporis enixa est aversis vultibus et corporibus sibi coherens; ante quidem effigies erat hominis integro corporis et menbrorum ordine distincta, retro vero facies canis, corporis et menbrorum proprietate integra. Per ide
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e tãte plunie cũ tonitrius ⁊ fiu¬
minib et tempestatib fc̃e st̃. ꝙͣtaᷤ
lapides enĩ ad ꝙͣtitatẽ onerũ qua¬
dranguli mixti cũ pluuia de celo ca
dentes. arbores uineas et segetes de¬
tẽpesdate uolantes inisi st̃ carboneꝰ
uiuos in rostro portare: ⁊ tomos
incendere. Cõtra romanã eccãm
irã tyranni de henricust ex̾cuit.⁊
io eo mortuo Innocentius .iiiͦ. ne
fr̃ eius philippus ꝓmoueretur se
opposuit. octoui filio ducis sayome
adhesit ⁊ eũ aqͥs granis ĩ regẽ ale-¬
mãnie coronari fecit. ¶Eo tpẽ dũ

Expanded text:
e tante pluvie cum tonitruis et fulminibus et tempestatibus facte sunt, quantas Lapides enim ad quantitatem ovorum quadranguli mixti cum pluvia de celo dentes, arbores et vineas et segetes detempestate volantes visi sunt carbones vivos in rostro portare et domos incendere. Circa Romanam Ecclesiam semper tyrannidem Henricus exercuit. Et ideo eo mortuo Innocentius tercius, ne frater eius Phylippus promoveretur, se opposuit et Octoni filio ducis Saxonie adhesit et eum Aquisgrani in regem Alamannie coronari fecit. De captione
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s tenchonici qui apd̃ tusculanũ
ꝓ ĩperatore morabãtur. romanos
apd̃ mõꝵtẽ portũ ĩuadũt. ⁊ tot a
nona usq ad uespas occider̃t. ut ñ¬
qmͣ ex romanis tot milia st̃ occisa
licet tp̃e hanistul tot occisi st̃ ut
tres cofinos anuloꝵ quos de digi¬
tis ꝓcersi occisoꝵ idem hanistulis

Expanded text:
tempus Theothonici, qui apud Tusculanum pro imperatore morabantur, Rome apud Montem Portum invadunt, et tot a nona usque ad vesperas occiderunt, ut numquam ex Romanis tot milia sint occisi, licet tempore Anibalis tot occisi sint, ut tres cophinos anullorum, quos de digittis pr
Abbreviated transcription (Latin):
mente reuoluet: nec congruũ finẽ
uid̾et ¶ Dũ quada nocte młtũ sr̃ ħ
cogitans mane ad tumulũ ꝓpin¬
quasset: manib angłicis uersũ
talr̃ sculptũ reꝑit: et finitũ. ac
sũt in fossa bede uenerabilis ofsa
eius corpus apud ianuã cũ deuo¬
tione cõgrua colit᷑. ꝑidẽ tp̃s .s. cirra¬

Expanded text:
e revolveret nec congruum finem videret. Dum quadam nocte multum super hoc cogitans mane ad tumulum properasset, manibus angelicis versum taliter sculptum repperit et finitum: »Hac sunt in fossa Bede venerabilis ossa.« Eius corpus apud Januam devocione congrua colitur. Per idem tempus, sci
Abbreviated transcription (Latin):
luit ꝯiugio copulare. Dicebat enĩ
licz alias felhe eẽt ĩ hoc adu̾se for¬
tune malignitatẽ exꝑtusz: satis
declarãs qͥd sr̃ħ dice uellet. Tamẽ¬
ita ĩꝑator dissimulauit. acsi de eo
semꝑ eas secũ ducelat. ¶Huius¬

Expanded text:
luit coniugio copulare; dicebat enim luit coniugio copulare; dicebat enim licet alias felix esset, in hoc adverse fortune malignitatem expertus est, satis declarans, quod super hoc dicere vellet, ita dissimulavit ac si de eo semper eas secum ducebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ano: leo ĩ romanã sedẽ sb̾limatꝰ ÷
uir per oĩa reu̾endꝰ. cuiꝰ sblimatio¬
nẽ ꝓpĩqͥ adriani egre ferentes cũ le¬
tanias maiores ag̾et ꝯtͣ eũ ppło
concitato ei oculos eruerũt ⁊ lin¬
guã p̾sciderut. S deus miraculose
linguã et uisũ sibi restituit. Qui
cum ad karolũ ꝯfugisset. ip̃e eũ in
sede sua collocauit. ⁊ reos puniuit.¬
¶ Romani gͥ suadẽte. ppͣ. anno dñi¬
dcc. lxxxiiii. relicto ĩꝑio ꝯstãtinopo¬
litano uno oĩũ ꝯsensu ĩperatorias
laudes karolo acclamant. eũq ꝑ
manũ leonis imperatorẽ coronant.
ꝯstãtinũ .n. magnũ ĩpiał sedes a
bĩ petͥ reliqͥt. et apd̃ p̾dcam urlem
sedẽ sͥ ordsauit. uerũtam̃ pp̃ digni¬
tatem ĩꝑatores romani nũcupati
ad reges francorũ translatum est
Postea u̾o illi grecoꝵ siue ꝯstanti¬
nopolitani. isti u̾o romanorũ im
peratores uocati sb̃ ¶Hoc ã de tãto
ĩperatore ualde fuit mirabile. qr
nullã filiarũ suaꝵ ꝙdiu iuxit: uo¬

Expanded text:
ano Leo in Romanam sedem sublimatus est, vir per omnia reverendus, cuius sublimacionem propinqui Adriani egre ferentes, dum letanias maiores ageret, contra eum populo concitato ei oculos eruerunt et linguam prescidunt. Sed deus miraculose sibi linguam et visum restituit. Qui dum ad Karolum confugisset, ipse eum in sede sua collocavit et reos punivit. Romani igitur suadente papa anno DCCLXXXIIII. relicto imperio Constantinopolitano uno omnium consensu imperatorias laudes Karolo acclamant eumque per manus Leonis imperatorem coronant nstantinum Magnum imperialis sedes apbeati Petri reliquit et apud predictam urbem sedem sibi ordinavit. Verumtamen dignitate imperatores Romani nuncupati mperium ad reges Francorum translatum est. Postea vero illi Grecorum sive Constantinopolitani, isti vero Romanorum reges imperatores vocati sunt. Hoc autem de tanto imperatore valde fuit mirabile, quia nullam filiarum suarum, quamdiu vixit, vo
Abbreviated transcription (Latin):
bis grã ¶ ⁊arolus ut refert turpuis
archiep̃e erat corpore decorus. s uisu
ferus. statura eiꝰ pedũ octo. ⁊ facies
eius palmũ et dimidiũ in longitu¬
dine possidebat. barba u̾o palmum
sr̃ equũ sedẽtẽ a u̾tice sił cũ equo uo
itu cũ spata scindebat. q̃ tuor ferratu¬
ras equoꝵ sil fa cile manibz exten-¬
debat. Militẽ armacũ rectũ stantem
sr̃ manũ suã a t̾rausq ad capt̃ suũ
sola manu uelocit̃ eleuabat. Leporẽ
ĩtegrũ. aut duas gallinas. uł ance-¬
rem comedebat. Modicũ uinũ ⁊ lĩpha¬
tũ bibebat. tã peritus in bibendo e
Cenobia multa ꝯstruxit. ⁊ in fine

Expanded text:
bat. Karolus, ut refert Turpinus archiepiscopus , erat corpore decorus, sed visu severus; statura eius pedum octo, facies eius palmum et dimidium in longitudine possidebat, barba vero palmum super equum sedentem a vertice simul cum equo uno ictu cum spata scindebat, ferraturas equorum faciliter manibus extendebat, militem armatum rectum stantem super manum suam a terra usque ad caput suum sola manu velociter elevabat. Leporem integrum aut duos gallinas aut anserem edebat, modicum vinum et limphatum bibebat et tam parcus in bibendo erCenobia multa construxit et in fine
Abbreviated transcription (Latin):
quousq ad mare britannicũ ꝑue¬
de maris dem̾sest. s estu occeani ad
lictus deiecte ex putredĩe sua aerẽ
corrũperũt. unde mortalitas ma¬
xima ⁊ fames p̾ualida ẽ secuta.
ut fere tercia pars hoĩm ĩteriret.

Expanded text:
que usque ad mare Britannicum peum maris dimersa est, sed estu occeani ad litus reiecta ex putredine sua aerem infecit; unde mortalitas maxima et fames prevalida est secuta, ita quod fere tercia pars hominum interiret.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a ꝯposuit ita dicẽs. Elpes dc̃a fui¬
se sicilie regionis alũpna quam
procul a prĩa ꝯiugis eger amor por¬
ticib saccis iã nõ ꝑegrina qͥesco. iu¬
dicis eterni testificata thronum.¬

Expanded text:
ipsa composuit, dicens: "Helpes dicta fui, Sicule regionis alumna, quam procul a patria coniugis egret amor. porticibus sacris iam nunc peregrina quiesco, Iudicis eterni testificata tronum