comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itatibus rei sue ad mistrande es
alrenur tardius ex solu̾it. uerum
si manifeste studiu ñ soluentis
ei rei patum sit ut lib̾tatibus mo¬
ra fier ꝓbaretor. rep̾sentendas
libtates. ¶Futoris quẽ et ip̃m te¬
stolibis dederat fidi ꝯmisit de ma¬
ũmittendis ẜuis ip̃ius tutoris. s
is atutel.a excusatus fũat. quero
aneisd̾̃ ẜuis lib̾tate̾ prare debet
tutores qui in locu excusati dati
etsticu notariuz quẽ peto mau̾¬
nuttas seiis eod̾ testõ tutor datꝰ
atutela seexcusaint queritur an
atur. ¶ Sorore sua hr̃dem institu¬

Expanded text:
itatibus rei suae administrandae aes alienum tardius exsolverit: verum si manifeste studium non solventis ei rei paratum, ut libra fieret, probaretur, repraesentandas libertates. Tutoris, quem et ipsum testamento liberis dederat, fidei commisit de manumittendis seruis ipsius tutoris, sed is a tutela excusatus fuerat: quaero, an eisdem seruis libertatem praestare deberent tutores, qui in locum excusati dati et Stichum notarium, quem peto manumittas.' Seius eodem testamento tutor datus a tutela se excusauit: quaeritur, anatur. Sorore sua herede institu
Abbreviated transcription (Latin):
quor po̾ in hr̃dis obstabit.
amusucapionẽ cinuscũq¬
rei p̾cedente in t̾rumpat
queritur.tria ã gria sunt
corporu.unu ꝙ ꝯtinetur
ut hõ uł tignur lapis et sim¬
ilia alt̾um ꝙ ex ꝯtingenti¬
bus ħ est płibus int̾se cohr¬

Expanded text:
ueri heredis obstabit tan usucapionem cuiusque praecedentem interrumpit, quaeritur. tria autem genera sunt corporum, unum, quod continetur ut homo tignum lapis et similia: alterum, quod ex contingentibus, hoc est pluribus inter se cohaer
Abbreviated transcription (Latin):
se perrore eumeste arbitrer
qui rem exca peculiariqitar
nec possit̾e possic. ¶ Idem di¬
cend̾erit. et si expris hr̾ditate
ad se pueisse rem eptam nõ
leni p̾sumptione cclac. ¶No
iutat usucapio supueniens
rus pignoris psecurios aliia
sit. ur emi usust̾. usucapi nõ
pot. ita psecutio pignoris q̃i
¶Tum qui postea qua usucape
cepit infurorem inciderit.
utilitate suadente receptu
est.ne langor aidapnuz etiã
i bonis afferat s exoi causa
implere usucapione. ¶Si
cum ap̾hostes dũs aut pr̃ agͣr
incipiat. si quide excã peculu
possedit usucapionẽ ncho.a¬
ri.nec inpedimiẽto dm̃ capti¬
uitatem ẽẽ cuius scĩa non eẽt
ncuitate necͣtia. si u̾o non:
exca peculii compet nec usuc
ipi nec uire post limimi q̃itũ
captum dic̾etur possessum fõ¬
ret.sin a pr̃ ibi deceseit. qr tem¬
pa captinitatis exdie quoca

Expanded text:
per errorem esse arbitretur, qui rem ex causa peculiari quaesitam nec possidere possit? idem dicendum erit et si ex patris hereditate ad se peruenisse rem emptam non leui praesumptione credat. Non mutat usucapio superueniens nus pignoris persecutio salua sit: ut enim usus fructus usucapi non potest, ita persecutio pignoris, quaEum, qui postea quam usucapere coepit in furorem incidit, utilitate suadente relictum est, ne languor animi damnum etiam in bonis adferat, ex omni causa implere usucapionem. Si, cum apud hostes dominus aut pater agat, incipiat? si quidem ex causa peculii possedit, usucapionem inchoari nec impedimento domini captiuitatem esse, cuius scientia non esset in ciuitate necessaria. si uero non ex causa peculii comparetur, usu non capi nec iure postliminii quae situm captum diceretur, possessum fret. sin autem pater ibi decesserit, quia temra captiuitatis ex die quo ca
Abbreviated transcription (Latin):
aeos ꝙ a nob̾ peciifid̾e p̾stetis.
imo inpͥorem sp̃em maiorez
frand̾e excogitasse uidetur.
uetur ¶Quaius eni fundum
noĩauit nontũ euz cognos¬
ci posse dequosir rogatꝰ hr̃s
eum du̾sitas rerũ obscurũ
faciat legatu. ¶ꝑatronus
sitacite infid̾e siia recipiat
ue exportõe sua p̾stet cessare
tia afisco ꝯpanit deb̾e ac cõ¬
nẽ. que cc̃ defuctum com¬
perebar excipere. Iabolenꝰ.

Expanded text:
od a uobis peti, fidem praestetis'. immo in priore specie maiorem fraudem excogitasse uidetur, habetur: quamuis enim fundum nominauerit, non tamen cognosci potest, de quo sit rogatus heres, cum diuersitas rerum obscurum faciat legatum. Patronus si tacite in fidem suam recipiat, ut ex portione sua praestet, cessare tia a fisco comparauit, debere actionem, quae contra defunctum competebat, excipere. 42 Ualen
Abbreviated transcription (Latin):
fungid recte ꝑ p̾sidem mu¬
nus agnosc̾e cogendus est.
remediic quibꝰ tutores quoz
ipomi non pot̾ munus susti¬
ntur ecc̾o. ex ut am̾oribus.
admaiores ꝑuemiantur:
expͥmitur. ¶ Et si lege mu¬
incipali caueatur ut p̾feran¬
tur in honoribus c̾te ꝯdati¬
onis hoĩes. actũsciend̾ est
ħ esse ob ẜuand̾ si ydoneisũ¬
iꝑto dim marci ꝯtinetur.¬
¶Quociens penutia est eorñ
qui magr̾atur suscipuint
in munitas ad aliꝙ in frm

Expanded text:
fungi detrectet, per praesides munus adgnoscere cogendus est remediis, quibus tutores quoque imponi non potest: munus sustintur, edicto, et ut a minoribus ad maiores perueniatur, exprimitur.Etsi lege municipali caueatur, ut praefer‹a›ntur in honoribus certae condicionis homines: attamen sciendum est hoc esse obseruandum, si idoneiipto diui Marci continetur.Quotiens penuria est eorum, qui magistratum suscipiunt, immunitas ad aliquid infr
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam uł eotpr quo mainnittat
soluendononest uł quidatis li¬
btatibus desiturus est soluendo
eelsepe enĩde facultatibus suis ã¬
pliu qmͣ uihus est sperant hoĩes
& frequent̾ accidit in his qui tñt¬
marmas negociationes et alus
regiomibus qua inquibut ip̃i.¬
morantur ꝑsuos atq libos excẽt.
quos sepe astricri istis negociatio¬
nbus longo tp̃r idignorant et i¬
mau̾mittendosine frandis xilio
slł senatus censint. s nec infrande
fiscidatas. lib̾tates ꝓcet̾e pͥncipa¬
libus ꝯstitutionib cauetur s di

Expanded text:
 iam eo tempore, quo manumittit, solvendo non est vel datis libertatibus desiturus est solvendo esse. saepe enim de facultatibus suis amplius, quam in his est, sperant homines. quod frequenter accidit his, qui transmarinas negotiationes et aliis regionibus, quam in quibus ipuos atque libertos exercent: quod saepe, adtriti‹s› istis negotiationibus longo tempore, id ignorant et manumittendo sine fraudis consilio ut senatus censuit.Sed nec in fraudem fisci datas libertates procedere principalibus constitutionibus cauetur. sed di
Abbreviated transcription (Latin):
uindicẽt mexemplo. ne
quid alius post̾a tale fa¬
cere moliatur.: aulus.
ad collegas sũos. ubi fac¬
tores ag̾e dicunt᷑ et desi¬
derare uxcu ꝓsecutorib̾
ad se remittatur. id quor

Expanded text:
uindicet in exemplum, ne et aliud postea tale facere moliatur. 7 Macer ad collegas suos, ubi factores agere dicuntur, et desiderare, ut cum prosecutoribus ad se remittantur: et id quoque
Abbreviated transcription (Latin):
qtem quid dicemꝰ. utrum ip̃i¬
iudices ꝯueĩant nom̃e exigẽt¬
qr id ꝙ debetur et incãm iudica¬
ti ꝯu̾tent. an u̾o uendent nom̃e¬
ut pignora corpaua uendi sol¬
iudeatur ad rem exequendam:.¬

Expanded text:
tem quid dicemus? utrum ipiudices conuenient nomen exigentquod debetur et in causa‹m› iudicati conuertent, an uero uendent nomeut pignora corporalia soldeatur ad rem exsequendam
Abbreviated transcription (Latin):
fãcienda. pͥmoquite res mo¬
bues et aĩalia. capi pignori u
bentur morditiabi. quarui
p̾cium sisufficit bn est si non
suffic̾it etiam solipignora ca¬
ꝓi iubentur et dictrabii Ꝙ si
nulla mouentia sint. apign¬
oribus soli mitiu facum. sic
deniq intioqui solent q si
mouentia nonsint ut soli qͦ
capianturũam. ipignorib
soli mitiz faciend non est.
Qsinec ea que soli sinc sufficii¬
tc̃ ꝑuenietur eniam ad iura.
⁊xequũtur itaq rẽ iudcata
pͥlides isto mossi pignoraque
capta sunt. eptorem non inue¬
et diuo pre eius. ut ad dicutiu
ip̃i cui quis ꝯdepnatus est ab¬
Dicanͣtur utiq caquãtitate q̃
ꝗdebetur suami sicelitor inalut
pignora incͥditu posside. huis¬
⁊q esse ꝯtentus. ar prum est nõ
posse cum quid amplius.¬
qua eesibi debetur pete quia
Iucluid pc̃o transegisse decetẽ
luidẽtur. qui ꝯtentus fuit pi¬
gnora posside nec posse cum:
nquantitatemctam pignora

Expanded text:
 primo quidem res mobiles ‹et› animales pignori capi iubent, mox distrahi: quarum pretium si suffecerit, bene est. si non suffecerit, etiam soli pignora capi iubent et distrahi. quod si nulla mouentia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si mouentia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus soli initium faciendum non est. quod si nec quae soli sunt sufficipervenietur etiam ad iura. exsequuntur itaque rem iudicatam praesides isto modo. Si pignora, quae capta sunt, emptorem non inveet divo patre eius, ut addicantur ipsi, cui quis condemnatus est, addicantur autem utique ea quantitate quae debetur. nam si creditor maluerit pignora in creditum possidere isque esse contentus, rescriptum est non posse eum quod amplius sibi debetur petere, quia velut pacto transegisse de credito videtur, qui contentus fuit pignora possidere, nec posse eum in quantitatem certam pignora
Abbreviated transcription (Latin):
ur dec̾iorconditio creditoris
fi suum ꝯͣsecuturi.nec prins.
uis pignoris dimissuri quar
diti pignus auqua ꝯtrou¬
liaemptori moueatur. ansic
sit. cuisq qui ꝯpauit piculur
cognitiomiete postei quam

Expanded text:
ur deterior condicio creditoris fieri suum consecuturi nec prius ius pignoris dimissuri, quam dictum pignus aliqua controuersia emptori moueatur, an sitsit eiusque qui comparauit periculum cognitioni: certe posteaqu
Abbreviated transcription (Latin):
tene ex sr fluum pet̾e. ⁊sup
rebus pignoris iuire capte sũt
controu̾si a fiac. ꝯstitutur est.
ab impre nr̃o ipõs qui remius¬
dicatam exequntur cognosce
debe deppͥeͣtate. et si cognoiunt
cius fuisse qui ꝯdepnatus est.
rem iudicatam exequengur.
s sciend̾ est sunnatue̾os ꝯͣgñ¬
osc̾e debe. nec siñam eoꝵ poste
debitoripiudicare. si forte hn¬

Expanded text:
fluum petere. Si rerum, quae pignoris iure captae sunt, controversia fiat, constitutum est ab imperatore nostro ipsos, qui rem iudicatam exsequuntur, cognoscere debere de proprietate: et si cognoverint eius fuisse qui condemnatus est, rem iudicatam exsequentur. sed sciendum est summatim eos cognoscere debere nec sententiam eorum posse debitori
Abbreviated transcription (Latin):
oncni necess abunt ptes eorũ¬
quis uidiciriũ est. res fiuit ad¬
ta.¶: siemptor cui pignora
sunt. idiecta exequente indice
p̃cium non soluataitt̃. adũsus
emptorem porrig̾e manusde¬
cquũtur uꝑdend̾ est et non pũ¬
longeres adibic. qiud em̃di.¬
ptorem. et sic exequetur adu̾sꝰ¬
cos siñam anstatim ꝓuidicato
yebunt et quid si neget seemis

Expanded text:
 cessabunt partes eorunquis iudicatus est, res fuerit addicta. Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non solvat, utrum adversus emptorem porrigere manus desequuntur, videndum est. et non pulonge res abibit. quid enim diptorem et sic exsequentur adversuntentiam, an statim pro iudicato bebunt? et quid si neget se emis
Abbreviated transcription (Latin):
putauerũt qͣieius sit. qui con¬
trousiam moint non euis:
tius nõie capta est. nec enin
cui restituta est. statimbre ꝑ
nit ut om̃ibus ntegris tũi¬
usucapi res uidicati ꝓͣficiat:
S: et illud d dici ubiꝯtrou̾si
est depigndre id dimitti tebe

Expanded text:
putauerint, quasi eius sit, qui controuersiam mouit, non eius, cuius nomine capta est: nec eum, cui restituta est, statim habernit, ut omnibus integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pignore, i
Abbreviated transcription (Latin):
maxie cum nonharactione
Adusus eu cui indicatum fi.¬
tesidatur nec iniuria afficietur¬
oportet emres captas pignori¬
et distractas psenti pecimu di.¬
strahi. nonsic ut post tempus
pecina somiaturscte sise mnt̃po¬
nant. accenus debebunt int̾ue.¬
nire ut ip̾am rem addictamci¬
piant. et distrahãt qi nõdrimi
uincło pignoris libatam¶sic
tur ut noia uire pignoris cipi¬
ant. si nich̾ aliud sit ꝙ capi possu¬
Iposse enĩ nom̃e iure pignoris
sineget quis se debere. iudeamo:
et mag̾ est ut dum tarat pigno¬

Expanded text:
maxime cum nec habeat actionem rsus eum is, cui iudicatum fiedesideratur. nec iniuria adficieturoportet enim res captas pignoret distractas praesenti pecunia distrahi, non sic, ut post tempus nia solvatur. certe si se intnant, hactenus debebunt intenire, ut ipsam rem addictampiant et distrahant, quasi nondum vinculo pignoris liberatam. Sic tum, ut nomina iure pignoris ant, si nihil aliud sit quod capi possposse enim nomen iure pignoris si neget quis se debere, videamus. et magis est, ut id dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrãdies constitu Gais¬
tos quͣauit indicati agi nom
possittũ multis modis indr¬
catum lbari posse hodie nos
dubitatux q̃r constitutorum
dier spatiums. ꝓ iudicto no¬

Expanded text:
ntra dies constitutos, quamvis iudicati agi non possit, multis tamen modis iudicatum liberari posse hodie non dubitatur, quia constitutorum dierum spatium pro iudicato, no
Abbreviated transcription (Latin):
Ata que pignori capta est. i¬
dend̾ est ansie distrahi possit
ut dinusso creditore sr̃fluũ
ancam indicati ꝯutatur et
quauis non cogatur credi is¬
torrem quã pignori accepiss
ẜuatur ut siemptore in uend¬
crit res que captaest. qmdi

Expanded text:
ata, quae pignori capta est, videndum est, an sic distrahi possit, ut dimisso creditore superfluum in causam iudicati convertatur. et quamquam non cogatur creditor rem, quam pignori accepit, servatur, ut, si emptorem invenerit
Abbreviated transcription (Latin):
rus furibus s sitelo se fur¬
es tefende iñ effractores uł
cet̾ibus simules nec quem¬
in honestiores releganiois
afficiendi iunt. Marcus.

Expanded text:
s furibus. sed si telo se fures defendunt uel effra‹c›tores uel ceteri his similes nec qu‹emuel honestiores ‹re›legationis adficiendi erunt. 2 Marc
Abbreviated transcription (Latin):
fũat ut rediret sua nom̃tate
ap̃hostes mãsit. non ei post̾a
płlis hostibꝰ exagris quos te¬
ores dños redire. niec ant̾ pub

Expanded text:
fuerat ut rediret, sua voluntate apud hostes mansit, non est ei postea pulsis hostibus ex agris quos ceores dominos redire nec aut pub
Abbreviated transcription (Latin):
plina castroꝵ antigor fuit pa¬
rentibꝰ romanic qui caritasu
i accipiendꝰ est. qui aut hostes.
aut in beslo tnͣffugiss. s et qui
quibꝰ nll̃a amicicia est fideso¬
cepta tnͣtugit. ¶Sris qui em̾ar
ab hostibus pluris alii ius pig¬
noris ꝙ in redepto u̾t cesẜionõ
eam qnͣtitate si pͥorem redept᷑
redde d. et emptor ht. ictioe¬

Expanded text:
plina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas  accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello transfugit, sed et qui quibus nulla amicitia est, fide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pignoris quod in redempto habet cesserit, non eam quantitatem, sed priorem redemptus reddere debet, et emptor habet actio
Abbreviated transcription (Latin):
eandembr utilitatem qua hr in
itlictum de ris reficiendis mli
eͥ purgare et refic̾e fontẽ licu̾it
nuslꝰ usus eius erit purgandus
a et reficiendus est ad aqua: coh̾¬
cenda ut uti quis aqua possit dũ¬
m̃o nonalr̾ utatur ꝙͣ sicuti hoc
anno nsus est. ¶e obcere aquam
est ꝯtine sic ne de fluac uł dil.aba¬

Expanded text:
eandem habet utilitatem, quam habet interdictum de riuis reficiendis: nisi enim purgare et reficere fontem licuerit, nullus usus eius erit.Purgandus autem et reficiendus est ad aquam coercendam, ut uti quis aqua possit, dummodo non aliter utatur, quam si‹c› uti hoc anno usus est.Coercere aquam est continere sic, ne diffluat, ne dil
Abbreviated transcription (Latin):
cuius officiocontinebatur de mo¬
ra considare. nec mimis ꝯputare
rões ec renqua trahicompit. non ẽe
lib̾um ꝓm̃ciaret. s et si nũꝙͣ nega¬
uit reliqua debere cuzant ꝯuemirer
hr̃dem et rões offerre ꝓfessus sit re

Expanded text:
cuius officio continebitur de mora considerare nec minus computare rationes et, si reliqua trahi compererit, non esse liberum pronuntiare. sed si numquam negauit reliqua debere, cum autem conueniret heredem et rationes offerre‹t›, professus sit re
Abbreviated transcription (Latin):
ticio.x. credidis. et meciu¬
ticuis s. ego tibi nonalit᷑.
ꝯdempuari de bebo quam¬
si actiones quas ad u̾susti
ciuhe̾: iͥ prestitis item
sicurticio egis ego nonli¬
obligatus eroq. aticio sũ¬

Expanded text:
cem credideris et mecutius: sed ego tibi non aliter condemnari debebo, quami actiones, quas adversus mihi praestiteris. item cum Titio egeris, ego non liobligatus ero, quod a Titio s
Abbreviated transcription (Latin):
cunis iu naturał cui appi¬
cerurenaturales a obligor
nou eosolo erintimantur
si actio aliqua earu noie
ꝯperit. uerum etiam cum
solt⁊ petiia repeti ñ pot
namil minus ꝓprie debe
diciitur uaturales debito¬
gi possunt debitores et qui
ad hns peciu̾am recipuuit
recepisse.¶ stipiulatione
nidie aepta si ficenusor

Expanded text:
cui applicetur. Naturales obligationes non eo solo aestimantur, si actio aliqua eorum nomine competit, verum etiam cum soluta pecunia repeti non potest: nam licet minus proprie debere dicantur naturales debitogi possunt debitores et, qui ab his pecuniam recipiunt, ecepisse. Stipulatione in diem concepta fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
fidenisoria pinutur qd¬
tum petatureterceptone
fideuislori ꝰpetenti us fit¬
nifti replicatio dari te¬
xebit aut doli mali ꝓterit᷑

Expanded text:
fideiussoria peremiturtum petatur et, si exceptione fideiussori competente usus ffactum replicatio dari ebit aut doli mali proderit.
Abbreviated transcription (Latin):
sedicione atrocẽ militum
xitauit capite purut᷑. ¶sim
tra nociferatõr aut leue q̃re¬
lam seditio mota est. t̾c gra¬
du miliciedeicitur. ex cum
młti mulites manqd̃ flagici¬
ur ꝯspirent. ułsilegio defici¬
at aduocari militia solẽt. M
ꝓpositu suuz ꝓteg̾e uolue¬
runt uł desuer octiso eoca¬
pite pununtur

Expanded text:
seditionem atrocem militum concitauit, capite punitur: Si intra uociferationem aut leuem querellam seditio mota est, tunc gradu militiae deicitur.Et cum multi milites in aliquod flagitium conspirent uel si legio deficiat, auocari militia sole‹n›t.Qui praepositum suum protegere noluerunt uel deseruerunt, occiso eo capite puniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ulatiofc̃a est. ea oĩa q̃ su pra
scriptalũt dari ꝓpͥum est.
ut tot stipulatione: quot
res sunt. ¶De hac stipłone
anuua bima trima die id
argentu q̃q die dari. ap̾
uetes uariatũ fuit. pauł. et¬
esse crium sũmaꝵ stipłoner
¶et sic placet extingni obli¬
gouem si meur caum inci¬
dit aquo incipe non potuit

Expanded text:
ulatio facta est: "ea omnia, quae supra scripta sunt, dari?" propius est, ut tot stipulationes, quot res sint. De hac stipulatione: "annua bima trima die id argentum quaque die dari?" apud veteres varium fuit. Paulesse trium summarum stipulationes. Etsi placeat extingui obligationem, si in eum casum inciderit, a quo incipere non p
Abbreviated transcription (Latin):
ubstitutio que ñdu. Paulus.
conpenie. exͣ bona nostra est.
possicetur id ꝙ exre na̾ns est
possori non acquiric ¶n cor¬
pales res tradition̾e uł usuc¬
apionẽ nourecipe maĩtestũ
est.¶ Eumẜ nus in quo. nt̾iis

Expanded text:
ubstitutio, quae nondum competit, extra bona nostra est. possidetur, id quod ex re alterius est possessori non adquirit. Incorporales res traditionem et usucapionem non recipere manifestum est. Cum seruus, in quo alterius
Abbreviated transcription (Latin):
incipalia.s. ne extenentur
facłtates eoꝵ q̃ sb̾ signate sũt
fisco. uñso̾sistipot̾. in ꝓhibe̾¬
di sint ap̾side uł ꝓcuratore ce¬
saris. etiamsi ultro se offerãt
municipalibus mum̾ibus
ficofecisse dicantur Colo¬
libnitur ut ydoneiores pre¬
diis fiscalibus hantur. ¶Qi¬
busdam collegus ulcorpi¬
nuitur ut fabror corpus est.
ꝓmiscur qui asupti st̾. ihi
is collegiis in munitas dat.
srarrificibus dmintaxit uec
ab om̃i etate cͦolligi postñt
ut diuo pio placit ꝓlixe
tatẽ et mum̾a cuntatũ sust¬
iiuoribus ꝑcollegia distri

Expanded text:
r facultates eorum, quae subsignatae sint fisco. unde subsisti potest, an prohibendi sint a praeside vel procuratore Caesaris etiam si ultro se offerant municipalibus muneribus: fisco fecisse dicantur. Cololiberantur, ut idoniores praediis fiscalibus habeantur. Quibusdam collegiis vel corporiue adsumitur, ut fabrorum corpus est sumpti sunt in his collegiis, immunitas datur, sed artificibus dumtaxat. nec ab omni aetate allegi possunt, ut diuo Pio placuit, qui ltates et munera ciuitatium susttenuioribus per collegia distri
Abbreviated transcription (Latin):
auferatur s milla iis est hĩcõ¬
uentionis utrẽ. aenam dũo
in uito posside liceat p̾carii ro¬
gatio et ad hr̃dem eius quipre
tario ꝯessit tnͣsit. adhr̃dem a
cius qui p̾cario rogauit non
trasit. quippe ip̃i dumitaxat nõ
mandato p̾cario rogauit uĩ
ratur hũs ꝙ ille rogauit tuo
noie teneb̾is qĩ precario has. s
site ignorante suo noĩe ułsũ
uł filius rogauit non ideris
tu precario hr̃e. s isli eric actio
de peculio et demrem uerso.

Expanded text:
auferatur? sed nulla uis est huius conuentionis, ut rem alienam domino inuito possidere liceat. Precario rogatio et ad heredem eius qui concessit transit: ad heredem autem eius qui precario rogauit non transit, quippe ipsi dumtaxat, non mandato precario rogauerit uel ratum habueris quod ille rogauit tuo nomine, teneberis, quasi precario habeas. sed si te ignorante suo nomine uel seruus uel filius rogauerit, non uideris tu precario habere, sed illi erit actio de peculio uel de in rem uerso.
Abbreviated transcription (Latin):
agi noulicer. s et si ea causa
sit exqua sequi solz pena nsq
ad relegatione non oporter p
anuz cãs agi s ip̃m ad ẽẽ audi¬
torio deb̾e sciend̾ est plane si
peciu̾aria c̾a est exqͣ ignominia

Expanded text:
agi non licet. sed et si ea causa sit, ex qua sequi solet poena usque ad relegationem, non oportet per alium causas agi, sed ipsum adesse auditorio debere sciendum est'. plane si pecuniaria causa est, ex qua ignominia
Abbreviated transcription (Latin):
uidicia in quibus crimẽ
publicoꝵ uemũt ut iulia¬
lex magestatis. ił de ad¬
ult̾ cornelia desictarus ⁊
ueneficus./ pompeia. ꝑiciͤ

Expanded text:
udicia, in quibus crimen publicorum ueniunt, ut Iulia maiestatis, Iulia de adulteriis, Cornelia de sicariis et ueneficis, Pom
Abbreviated transcription (Latin):
niquo mag̾ este uent acce¬
pturur exeocoslegio aquo
recedit idꝙ ei competit ex
locapi. uł templa octupa
smandatis et ꝯstitutõibus

Expanded text:
n quo magis esse velit, accepturum ex eo collegio, a quo recedit, id quod ei competit ex loca publica vel templa occupasmandatis et constitutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
leu̾. Rpsicłs religionis ca
coire non ꝓhibent᷑ dum
tũ phoc nonfiat ꝯ̃ senatus
ꝯsultũ quo illicita collegia
arceanturnon lz ã aipliꝰ
quam unũ coslegium illi¬
citu br̃e. ut est ꝯstitutum
etiam aduus fr̃̾ibus. et siqͥs

Expanded text:
. Sed religionis causa coire non prohibentur, dum tamen per hoc non fiat contra senatus consultum, quo illicita collegia arcentur. Non licet autem amplius quam unum collegium licitum habere, ut est constitutum et a divis fratribus: e
Abbreviated transcription (Latin):
nũquid deficit actio. qr quisiꝰ¬
sunt. non st̾ frandati et hoc:
puto ꝓb. qnd̃. non tũ sidicat
niquis offero ꝙ debetur ei. ꝙ̃
scio creditorẽ.audiendꝰ erit
ut accione eludat. ¶Si fraud¬
ator hr̃dem bũit. et hedis bona
uenierĩt non est inbonis qui¬
bus agitur ft̃m ĩo cent¬
at h actio. ¶ Si quid infraudẽ
creditorum fecit finus qui
se pot̾it. abstiuere. et ninte¬
grur sit restitutus ꝙ se miscu

Expanded text:
numquid deficiat actio, quia qui supersunt, non sunt fraudati? et hoc puto probandum: non tamen si dicat aliquis: "offero, quod debetur ei, quem scio creditorem", audiendus erit, ut actionem eludat. Si fraudator heredem habuit et heredis bona venierint, non est in bonis quibus de agitur factum et ideo cessat haec actio. Si quid in fraudem creditorum fecerit filius, qui se poterat abstinere, et in integrum sit restitutus, quod se misc
Abbreviated transcription (Latin):
titutionem. dm̃dum erit uti¬
lem accione ꝯpetere. idemet
inẜuo nectͣio. sane cum ul.i
distictione. dinittend̾ esse
nectͣius iiscuit uniusq tra¬
us reuocetur.i. test᷑atoris et:
sp̃ius. si no passi sunt necc̃iu
ecreditores ee qͣr inc̃clitum
hũerunt et si nomen eius ui¬
.Idulcedine usurarũ uł qua
alia rõne secuti st̃ dicendur
est. nichꝰ reuecari erhus que
testator alie̾nauit. ¶ Si impu¬
ete. pri hr̃s extiterit eiusq mo¬
rrui bona ueneũt sepatione

Expanded text:
m, dicendum erit utilem actionem competere. idem et in servo necessario. sane cum illa distinctione hoc admittendum esse necessarius miscuit, utriusque fraus revocetur, id est testatoris et sius: si uero passi sunt necessarium creditores et quasi in creditum habuerunt nomen eius uel dulcitudine usurarum uel qua alia ratione secuti sunt, dicendum est nihil reuocari ex his, quae testator alienauit. Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione
Abbreviated transcription (Latin):
emptores. sz etom̃s qui possid¬
ent exeacausa quan sucapio
sequisolet ptum. incille fur¬
tiue usum suuz faciunt. idq
rõne niris introductuz arbitr¬
or.nam exqua cã quisancillar
conceptus et editus eotemꝑe
fiut quo furtiuam eẽ eius ma¬
trem ignorabat. ¶Quod uilllgo
ꝵtetur ip̃m sibi cam posẜonis
mutare non posse. tociens im
est. quociẽs quis lcirer se bona
fide ab initio non posside et luc̾
faciendi cam incipet possidere
ioqr ꝑ hoc quor ꝓbari posse. siꝗs
emerit fund sciens ab eo cinus
nonerat. possidebit ꝓpossore.

Expanded text:
emptores, sed et omnes, qui possident ex ea causa, quam usucapio sequi solet, partum ancillae furtiuae usu suum faciunt, idque ratione iuris introductum arbitror: nam ex qua causa quis ancillam conceptus et editus eo tempore fuerit, quo furtiuam esse matrem eius ignorabat. Quod uulgo respondetur ipsum sibi causam possessionis mutare non posse, totiens uerum est, quotiens quis sciret se bona fide non possidere et lucri faciendi causa inciperet possidere: idque per haec probari posse. si quis emerit fundum sciens ab eo, cuius non erat, possidebit pr
Abbreviated transcription (Latin):
t nc possidetis cas ete: aquibus
ꝓtectum est.¶s: si supraedes qͣs
possideo cenaculum sic. in quo
ali qĩ dũc moretur. int̾dicto
uti possicetis ut me posse labo
ait. noneum qui incenatulo:
moraretur semp enĩ sr̃ficiem
solocec̾e. ¶ plaue si senacuru
expubuco. aditum b̾at. ait lado
uidi nõ abeocdes possidi. qui.¬

Expanded text:
nc possidetis eas aedes, ex quibus proiectus est'?Sed si supra aedes, quas possideo, cenaculum sit, in quo alius quasi dominus moretur, interdicto uti possidetis me uti posse Labeo ait, non eum qui in cenaculo mo‹re›tur: semper enim superficiem solo cedere. plane si cenaculum ex public‹o› aditum habeat, ait Labeo uideri non ab eo aedes possideri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpr̾e hitauerit et quid excenas¬
cino eius deiectur effusur ne su
siue quid poĩtuz suspensum¬
uehuic. cuius cau̾s piculosus
est iili. mo placuit inpatrez
n de peculo n uoxałe dandã
esse accionẽ sicum ip̃o filio.¬
agend̾. ¶Item ex̃citor nauis
ut caupone aut stabun deda¬
pno aut furto ꝙ in naue. aut
caupona aut stabulo fcm sic

Expanded text:
a patre habitauerit et quid ex cenaculo eius deiectum effusumue sit siue quid positum suspensumue habuerit, cuius casus periculosus est, Iuliano placuit ‹in› patrem neque de peculio neque noxalem dandam esse actionem, sed cum ipagendum. Item exercitor navis aut cauponae aut stabuli de damno aut furto, quod in nave aut caupona aut stabulo factum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝓcodemap̾ euntem debe
non possunc. ¶Si preto id q̃.
debitoribus hr̃d itarus exe¬
g̾at. petenti hr̃ditatem rest¬
ituit debitores lib̾.ibuntur.
¶Si .x.aut hoĩem daristipul¬
atus fũo. et duos fideuissor¬
es accepo ticium et memũ

Expanded text:
pro eodem apud eundem debere non possent. Si praedo id, quod a debitoribus hereditariis exegerat, petenti hereditatem restituerit, debitores liberabuntur. Si decem aut hominem dari stipulatus fuero et duos fideiussores accepero Titium et Maevium
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactur est.etiam ñdum pretio
soluco mbonis eptoris essecepiss.¬
¶ gains seis sticur ẜuuz siniz lutio ti¬
tiouendidit ita utticuit stichum
posttriẽmu maimitt̾et siꝯtinuo
triẽmi sticus fugit et post aliquã

Expanded text:
sfactum est, et nondum pretio soluto in bonis emptoris esse coepisse. Gaius Seius Stichum seruum Lucio Titio uendidit ita, ut Titius Stichum post triennium manumitteret, si continuo trienni Stichus fugit et post aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
condit̾onis adiectione. Aõ¬
te recipiũt q̃ apte cõphens.a
uicium afferũt aansiac¬
ceptoferatur ei qui sb̾ con¬
ditione ꝓmisitita demum
egisse aliꝙ acceptilatdĩtsłr¬

Expanded text:
onem. nonte recipiunt, quae aperte comprehensa uitium adferunt. nam si acceptum feratur ei, qui sub condicione promisit, ita demum egisse aliquid acceptilat
Abbreviated transcription (Latin):
pocest dare ita ꝯdiciomibeni¬
gne eum paruisse credaniꝰ¬
¶ Sipignori Enusdatus fuerat
añ cãptiuitatẽ pꝰ dimissum
redeptore iuet̾er obligonẽ
reũtitur. et sicreditor optu¬
lit ei qui redemt qnͣto re¬
deptus est h̾t oblig̾onẽ. er ĩ¬

Expanded text:
potest dare, ita ut condicioni benigne eum paruisse credamus. Si pignori servus datus fuerat ante captivitatem, post dimissum redemptorem in veterem obligationem revertitur, et si creditor obtulerit ei qui redemit, quanto redemptus est, habet obligationem et i
Abbreviated transcription (Latin):
maumissoris s fortuito paciatur
ne maĩmutr̾etur. lib̾um quide
nonpiat. sr cogetur qui maũni¬
tr̃e cebuit nacum matri tradere.

Expanded text:
manumissoris, sed fortuito patiatur, ne manumitteretur, liberum quidem non pariet, sed cogetur qui manumittere debuit natum matri tradere
Abbreviated transcription (Latin):
cauerursiqs expͥncipanbus
aliciũ cuntatis. latrocumi
capitaie pena meriuste ind̾¬
atur. ꝯmifĩt m̃ctos eos custo¬
penaꝵ fere isti gradut sunt
sumũ suppliciur ẽẽ uidetur
ad furta dapnatio. itẽ. uimi
rti pena metalli cołtiꝰ. pꝰ de¬
inte ĩmiulam de portatio
cer̾e pene adestimatione¬
exsiñ adcapitis piculum
ꝑtinẽt nĩuti relegatio ad

Expanded text:
cavetur: "si qui ex principalibus alicuius civitatis latrocinium capitalem poenam meruisse videantur, commiserint, vinctos eos custofere isti gradus sunt. summum supplicium esse videtur ad furcam damnatio. item vivi crti poena metalli coercitio. post deinde in insulam deportatio. Ceterae poenae ad existimationem, non ad capitis periculum pertinent, veluti relegatio ad
Abbreviated transcription (Latin):
lr ex pͥmitur. ¶Solent qdar
qui nulgo semuenes appe¬
llant inquibusda cruitati¬
bus turbulentis ase aclam¬
atiombꝰ ppllarim actomo

Expanded text:
r exprimitur.Solent quidam, qui uolgo se iuuenes appellant, in quibusdam ciuitatibus turbulen‹tis› se adclamationibus popularium accom
Abbreviated transcription (Latin):
fure litigare. Idcirco necac¬
tiõ eiauetibus ꝓditaest unde
est q̃itum. si fu̾it alienatus.
ui mainssus. anfurti actioe
teneit᷑. et placet non teneri
ur eͥ actio q̃ non fuit. abmi¬
sb eum si furtum fec̾it meĩ
eecausa ut furtienis nomĩe
i qui redibiit ag̾e non poisit

Expanded text:
furem litigare: idcirco nec actio ei a ueteribus prodita est. Unde est quaesitum, si fuerit alienatus uel manumissus, an furti actione teneatur. et placet non teneri: neque enim actio, quae non fuit ab iSabinus eum, si furtum fecit, in ea esse causa, ut furti eius nomine is qui redhibuit agere non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
inq̃litate ĩ uirie non audiat
enz qui agit. ¶siquis libeslo
dato pͥncipius alicui famã
alienã ĩ sectatus fũit ĩmri¬
Latutꝰ peciña uendid̾it fusti¬
bus ap̾side ob hoc castigatus.
ĩiuriaꝵdap natũ uidi. utiq
ã appet hũc iniuriã eĩ fecisse.
cuius sin̾a iactanit. siquis
bona aliciuꝰ uł rem unam:¬

Expanded text:
in qualitate iniuriae, non audiat eum qui agit.Si quis libello dato uel principi uel ali cui famam alienam insectatus fuerit, iniuriuendidit, fustibus a praeside ob hoc castigatu‹m› iniuriarum damnatum uideri: utique autem apparet hunc iniuriam ei fecisse, cuius sententiam uenditauit.Si quis bona alicuius uel rem unam
Abbreviated transcription (Latin):
datasqui non defendit obre
non defensam ꝯueniripot
ille quide fendit obrem iu¬
dicatam. qũi in unus eiuidẽ¬
q psona non posse ꝯmiti:
has duas clausulas creditur
et nos dicimus semꝑ p̾uale
rei iudicate clansulam eam¬

Expanded text:
defendat ob rem non defensam conveniri potest, ille qui defendat ob rem iudicatam, quoniam in unius eiusdemque persona non posse committi has duas clausulas creditur et nos dicimus semper praevalere rei iudicatae clausulam eam
Abbreviated transcription (Latin):
xsenatus .ꝯ. euis legis pena
dapnari iubetur qui mala
spectat᷑ non exitus.¬
picede admisũt sponre:
poiti. de portarisolent. qui
faciuĩ h̾ indecuriones fĩ pot.
sic tũ ut ꝯsulto pͥus pͥncipe
et iubente id fiatsne forte
tumłtus alr sedari ũpossit

Expanded text:
senatus consulto eius legis poena damnari iubetur, qui mala spectatur, non exitusQui caedem admiserunt sponte positi deportari solent, qui facilius hoc in decuriones fieri potest, sic tamen, ut consulto prius principe et iubente id fiat: nisi forte tumultus aliter sedari non possit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥetatem. ꝙ. absurd̾ est simpe
h.abeamius di̾ia. aut ex fto re¬
tro fuisse aut nou fuisse prĩs
pedire. si du: delib̾at hr̃s dies:

Expanded text:
etatem, quod absurdum est. si in habeamus dominia, ut ex facto retro fuisse aut non fuisse patris cpedire, si, dum deliberant heredes
Abbreviated transcription (Latin):
filius et non sit ens adita hr̃¬
ditas.nonca facile est dr̃e ꝯti¬
nuatũ prĩ post morte̾ filii re¬
rum pectulii diũu. curmedi¬
um tp̃t quo delib̾bant mai¬
tuti hr̃des ymagm̃e successi¬

Expanded text:
filius et non sit eius adita hereditas? non tam facile est dicere continuatum patri post mortem filii rerum peculii dominium, cum medium tempus, quo deliberant instituti heredes, imaginem successi
Abbreviated transcription (Latin):
sistatini ꝓfectaest. Ib nnfior¬
ibus ad pͥuilegiarios inuoes
siꝑ cebitor̾is psona hoc est sĩ
an ei miatasit et sic debitoris
fta credudri pͥuilegiario nuĩa¬

Expanded text:
tatim profecta est ab inferioribus ad priuilegiarios an uero et si per debitoris personam, hoc est si ante ei numerata sit et sic debitoris facta creditori priuilegiario numer
Abbreviated transcription (Latin):
tutione̾m edificior credidit
inpecina que cͥreditͣerat pri¬
ulegiu exigendi he̾bit q ad
eum quo ꝑtinet qui redemp¬
gori dño mandante ꝓeciu̾am
ib munstrailit ¶Inbonis me¬
nsul lrui uengẽduis. post pͥmle¬
gͥia potiore eor causamesse pl¬
acuit qui pecumias ꝓp̾mensã
fidem pn. secuti de posuerunt.
s eĩ qui depoi̾tis nũmus uẜas:
amensulariis accepũt. acex̾ic
credltdribin uon sepautuket
poĩtarus. et futuru enm qui
uendicat. an pͥuilegia. Eorũ
roprior est creditoꝵ quõru
Hecuia ad creditores pͥuilegi

Expanded text:
tutionem 'aedificiorum crediderit, in pecunia, quae credita erit, priuilegium exigendi habebit'. quod ad eum quoque pertinet, qui redemptori domino mandante pecuniam subministrauit. In bonis mensularii uendundis post priuilegia potiorem eorum causam esse placuit, qui pecunias apud mensam fidem publicam secuti deposuerunt. sed enim qui depositis nummis usuras a mensulariis acceperunt a ceteris creditoribus non separantur, et positariis et futurum eum qui uindicat ante priuilegia. Eorum ratio prior est creditorum, quorum pecunia ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ortus applłatus est ꝯclusus
iocus quo in portantur m̾¬
ces et inde exportant᷑. eaq:
s portio aliqua finidi fund̃
aut̃ integru auꝙͥ est. ¶Et

Expanded text:
ortus" appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur: eaquesed portio aliqua fundi: "fundus" autem integrum aliquid est. et
Abbreviated transcription (Latin):
¶S cũ recist a usu capione redeli¬
tur. anuo finitur. qr ꝯ̃ ius ciui¬
le daturanduũ uiros et mr̃e
R.etiam post annum. ictioda¬
tur ex ꝯcͣtu magr̾atuũ inunci

Expanded text:
 cum rescissa usucapione redditur, anno finitur, quia contra ius ciuile datur.In duumuiros et rem publicam etiam post annum actio datur ex contractu magistratuum muni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponebatur. miqd ip̃arum
tm̃ tabularu p̾cii uideatur
ẽẽ estimatio facienda qdei
nũꝙͣ calupniant᷑ debitores.
qĩ indebito soluto abhiis in¬
Fesse creditoris tabulas hr̾e.
ne forte ꝯtrou̾siam suꝑea:
re pacrat᷑. et gn̾alẽ dicendũ
est idq. int̾est duplarisinde
.pot̃ queri. siqͥs cum alias ꝓ¬
batoes m̃ese. qua scriptura
bret᷑ cixographi furtu sit
passus estimari induploci¬
rographi qnͣtitas debeat. er
qnͣti enim intest cũ possi¬

Expanded text:
ebatur, numquid ipsarum tantum tabularum pretii uideatur esse aestimatio facienda? quid enim nnumquam calumniantur debitores quasi indebito soluto, ab his interesse creditoris tabulas habere, ne forte controuersiam super ea re patiatur. et generaliter dicendum est in id quod interest duplari. Inde potest quaeri, si quis, cum alias probationes mensaeque scripturam haberet, chirographi furtum passus sit, an aestimari duplo chirographi quantitas debeat. et quantum enim interest, cum poss
Abbreviated transcription (Latin):
maximus fluctus amari
puenit. idq marchũ tlsliũ
anĩt. cumarbit̾ ẽẽt pͥmum
ꝯstituisse. ¶p̾clia dicimus
aliquoꝵ esse. non utiq coĩt¬

Expanded text:
maximus fluctus a mari pervenit: idque Marcum Tullium aiunt, cum arbiter esset, primum constituisse. Praedia dicimus aliquorum esse non utique co
Abbreviated transcription (Latin):
publice sunt quedam pͥua¬
te qdam uicinales publicas
sulares uas appesianta ꝑriu¬
ate st̃ quas agrarias quida.
tione priuatoꝵ hoc it̾ ꝯstitut᷑
est air̾ atq siexcollatione p̾¬
uator reficiatur. namsi ex
couatione pͥuatoꝵ reficiat᷑
non utiqr pͥuata est. refecnio
quest magris quibus impo¬
sita est ẜuitus ut ad agrum
alt̾iuus ducant. uł hec que. ad
agros ducũt. ꝑquas oibus
ꝯmeare liceat in quas eritur
de uia ꝯsulari et sie post illar
excipit uia uł it ue actus ad
inulam ducẽs. has ergo que
post ꝯsulares excipiuntur
inuillas. ui malias coloma
ducente ꝓutẽ etiam pudłi¬

Expanded text:
publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicas sulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam tione privatorum hoc iter constitutum est. aliter atque si ex collatione privatorum reficiatur: nam si ex collatione privatorum reficiatur, non utique privata est: refectio quae sunt in agris, quibus imposita est servitus, ut ad agrum alterius ducant, vel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de via consulari et sic post illam excipit via vel iter vel actus ad villam ducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in villas vel in alias colonias ducentes, putem etiam ip
Abbreviated transcription (Latin):
turpibꝰ ub̃utit᷑. non rep̾tat
pudicicia. s ĩ iuriaꝵ tenet᷑.
aliud est appellare alind est¬
asectare.appellat᷑ eĩ ꝗ ẜmone
ꝓͥudicicia attẽptatasectat᷑
quitacitus frequet᷑ sequitꝰ
assidua et eĩ freq̾ntia qĩ p̾bet
ñ ulłam infaniam ¶oemi¬
isse ã optebit. non oem qui

Expanded text:
turpibus uerbis utitur, non temptat pudici tiam, sed iniuriarum tenetur. Aliud est appellare, aliud adsectar‹i›: appellat enim, qui sermone pudicitiam adtemptat, adsectatur, qui tacitus frequenter sequitur: adsiduo enim frequentia quasi praebet nonnullam infamiam. Meminisse autem oportebit non omnem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hore effecit uͥ se recipet. si for¬
te dc̃a sir siña iam supp̾ma.
hora. utiq non indebitur se
sb̾traxisse. ¶ad eũdi aũ facul¬
tatẽ semp accipimꝰ. siipub.
suicopiamfecit cet̾uz sinon
fec̾it an in putetur alic̾ꝙ. ad
dom̃ eius non ueñit qdqr
mortos non accestiter ult̾iꝰ
qd̃ ad uulła sb̾ urbana mag̾¬
qz est ut non debeat inputa¬
riq̃re si inpublico enis ad¬
enudi facłtas non fuit me¬
lius dic̾etur facłtatem non
fuisse ad euudi ¶si quis ipl
quid̃aquo aplłauit adeũdi
facultatẽ non habuerit. eiꝰ¬

Expanded text:
horae effecit, ut se reciperet? si forte dicta sit sententia iam suprema hora? utique non uidebitur se subtraxisse.Adeundi autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam fecit: ceterum si non fecit, an imputetur alicui, quod ad domum eius non uenerit quodque in hortos non accesserit, et ulterius quod ad uillam suburbanam? magisque est, ut non debeat imputari. quare si in publico eius adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi.Si quis ipsius quidem, a quo appellabit, adeundi facultatem non habuit, ei
Abbreviated transcription (Latin):
relat estdies autistos quibus
apllnd est. ad aliqd utiles eẽ
oro diui marci nouuit si for¬
te eius. iquo ꝓuocant cõpia¬
non fu̾it ur ei libelli deñtur.
ait eĩ is dies obfuabitur quo
ad pͥmo facłtas adeundi erũt
quare si forte pꝰ sm̾a statim:
dica copia sui non fec̾it ut¬
ue fi assolet dd̃ est nͥ noc̃e ap

Expanded text:
relatum est. Dies autem istos, quibus appellandum est, ad aliquid utiles esse oratio divi Marci voluit, si forte eius, a quo provocatnon fuerit, ut ei libelli dentur. Ait enim: Is dies servabitur, quo primo facultas adeundi erit. Quare si forte post sententiam statim dictam copiam sui non feceritut fieri assolet
Abbreviated transcription (Latin):
atur  ilud qi̾tum est aubr¬
di futuros ius heditariussti¬
pulari possit ꝓculus negauit
Qrhus eotempe ex̃neus est. ca
to ꝯmendatur erhr̃dis failia

Expanded text:
atur. Illud quaesitum est, an heredi futuro seruus hereditariuspulari possit. Proculus negauit, quia is eo tempore extraneus est. Casto commendatur, quod heredis familia
Abbreviated transcription (Latin):
noncedit. stipulatio a puta
suspensa sit. IDem.
puletur quãuis pecĩia exeo
pecuno detur q. alt̾rex diñs:
sequatur utriqr trĩ acquiru
diu̾sa causa est fructuari smi.

Expanded text:
statim: stipulatio autem pura suspensa sit. 27 Idepuletur, quamuis pecunia ex peculio detur, quod alterum ex dominis sequitur, utrique tamen adquirit. diu
Abbreviated transcription (Latin):
le iñ qr creditores hr̾e sescit. ec
umiu̾s.adonasiua alienauit in¬
tesligendus est fraudandorũ
creditorum xiliu hu̾isse ĩoꝵ
et si filii eius ignor. aũnc hanc
mentẽ pris sui fuisse hac acci¬
one tenetur ¶ guur urori cũ
creditores suos frandari uesl
reddidiss. qua statuto tpr re¬
ddere debuit. hac actione młr
tĩ prestabit qnͣti creditorum
nit erat dotem suo tp̃r reddi.:
Aam pretor fraudem etiam in

Expanded text:
en qui creditores habere se scit et uniuersa bona sua alienauit, intellegendus est fraudandorum creditorum consilium habuisse: ideoque et si filii eius ignorauerunt hanc mentem patris sui fuisse, hac actione tenentur. Si uir uxori, cum creditores suos fraudare uelletreddidisset, quam statuto tempore reddere debuit, hac actione mulier tantum praestabit, quanti creditorum intererat dotem suo tempore redd‹i›: nam praetor fraudem etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
in infecti et hus simiuec in
possit dici. exꝑsona hrdur¬
ꝓmissorit non posse desce¬
ud̾e ade fucto stipłonem¬
diu̾sam ꝯditione cuius¬
cũq facere.ait in ꝯͣrium

Expanded text:
miles, in possit dici ex persona heromissoris non posse descendentem a defuncto stipuladiversam condicionem cuiusque facere. at in contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
noie et familie uidicium
mine dand̾. cur em̃ d̾fenda¬
ruz meu edĩ causa fec̾im
ñputo. igend̃. nec eĩ ĩuiria
hoc fecit. qui se tueri uoluit
cuz alias nonposs et ita ceis
scrib̃. ¶ Senatutꝯluitũ clau¬
dianis spr̃ibus ftm̃ est. ursi
quis ex naufragio clauos.s

Expanded text:
nomine et familiae iudicium in me dandum? cum enim defendendarum mearum aedium causa fecerim, non puto agendum: nec enim iniuria hoc fecit, qui se tueri uoluit, cum alias non posset. et ita Celsus scribit.Senatus consultum Claudianis temporibus factum est, ut, si quis
Abbreviated transcription (Latin):
fragi supp̾ssi puiz fuissent:
opitulent᷑. ieg̾ cornelieq̃d
na rapuissẽt. lucrati ne fu¬
issent. dolomi. inqnͣtu edco
p̾toris actio dareturtĩc
et fiscõ dari debẽt. ulus

Expanded text:
fragi suppressi per vim fuissent, opitulentur, legis Corneliae, quae de na rapuissent lucrative fuissent dolo malo, in quantum edicto praetoris actio daretur, tantum et fisco dare debere. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ex̃nei adact̾ationẽ uemiat
tuĩ audietur. iec em̃ ulla p̾s¬
criptio obici suar inuiria:
i̾dicãti. sane sume facilita¬
te ductus. uĩ feruore etatic
accesus. Aactationẽ ꝓsilit
Sacc̾anti ei nonfacile calũp¬
me pena irrogabr minorẽ¬

Expanded text:
ationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogabitur. minore
Abbreviated transcription (Latin):
tiones q̃ obicisolent act̾m¬
cibus aduit̾ii. añ solent trae¬
tari qm qui int̾ reos recipi¬
at᷑. cet̾u post̾a qua semel re¬
ceptus est non pot̾ p̾scͥptiõe
obic̾e. ¶si in uiduitare młi
pseu̾at. inacc̾atoris est.arb¬
itrio aquo uelit incipe ntr
ab ad ult̾o. anab adulta.si
quis ad ult̾u et. adultam:
simul detulit uicħ agit po¬
etsi demuiciau̾it erabea in

Expanded text:
solent accusantibus adulterii, ante solent tractari, quam quis inter reos recipiatur: ceterum posteaquam semel receptus est, non potest praescriptionem obicere.Si in uiduitate mulier perseuerat, in accusatoris est arbitrio, a quo uelit incipere, utrum ab adultero an ab adultera.Si quis et adulterum et adulteram simul detulit, nihil agit poet, si denuntiauerit, et ab ea in
Abbreviated transcription (Latin):
en nouĩ aue mꝯguitum est na¬
etiam ub̾tatem ẽe iussi directam
uib̾tate uire militari iccepisse pla
locimi hc irrito testo ft̾o sibona
uendituratut alioIn uatatibus¬
bons fisconendicatis non hr̃cõ
scipiantur. iure cautionẽ idoneã
offerre non minꝰ ꝙ cet̾ds de fũcti
lib̾os anc ex̾neos declarauit. ꝙ bũfi¬
cium minoribus amus hr̾dibus
scͥptis auxiliuz bonis prestitumn
more solito desid̾antibꝰ non. auferi¬
estocenturio ẜuos suos Hez.¬
offend̾it om̃s adub̃tacem ꝑueire
possũt. quibusdã aut̾ ꝑ offensam
exclusis residui mub̾tatẽ ꝑuen̾ĩt.
quisme offens. ⁊ fur̃ lib̾isunto cõ¬

Expanded text:
enim nouum aut incognitum est uam in libertate esse iussi' directam libertatem iure militiae cepisse plalocum habet irrito testamento facto, si bona venitura sint: alioquin vacantibus fisco vindicatis non habere scipiant, iure cautionem idoneam offerre, non minus quam ceteros defuncti libertos aut extrarios declarauit: quod beneficium, minoribus annis heredibus scriptis auxilium bonis praestitutum more solito desiderantibus, non auferento centurio seruos suos uenioffenderit, omnes ad libertatem peruenire possunt: quibusdam autem per offensam exclusis residui in libertatem perueniunt. qui sine offensa fuerunt, liberi sunto', co
Abbreviated transcription (Latin):
da fid̾i hrdis. ꝯmisit. rogo fu¬
nd̃ticio des dequo re rogmi
siticiꝰ cape noñ possit non
entabit hr̃s penam taciti
fideiomissi. E lon est enim

Expanded text:
a fidei heredis commisit: "rogo fundum Titio des, de quo te rogavi". si Titius capere non possit, non evitabit heres poenam taciti fideicommissi: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Nuitus is cui fidi ꝯmissalb̾tas reli¬
ctaest non est tradendus alii ut ab
eõ maiuttatur et fiat alt̾ius lib̾tꝰ
ꝙ quirogatus est mai̾ninct̾e. ¶Cam¬
pams ait si minor ãnis .xx. rogau̾it
pr̾anda eiꝰ ubtatem qr hic lex eliescẽ¬
tia locum non h̃t. ¶Seruuslegarus
erat calphurmoflacto isq rogatus
erat eum maĩmmutt̾e et si non mau̾¬
misiss. id̃ ẜnusticio legatus erat us
eq̃ rogatus erat ut enz mau̾micret

Expanded text:
nuitus is, cui fideicommisso libertas relicta est, non est tradendus alii, ut ab eo manumittatur et fiat alterius libertus, quam qui rogatus est manumittere. Campanus ait, si minor annis uiginti rogauerit praestandam ei libertatem, quia hic lex Aelia Sentia locum non habet. Seruus legatus erat Calpurnio Flacco isque rogatus erat eum manumittere et, si non manumississet, idem seruus Titio legatus erat et is aeque rogatus erat, ut eum manumitteret:
Abbreviated transcription (Latin):
post sm̾a iundicis futuru est
dampni mn fecticam oportet
uł ita opus resticuendur est
uo iudicio agend est. NDer.

Expanded text:
tiam iudicis futurum est, damni infecti caueri oportet uel ita opus restituendum est,uo iudicio agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
recipi pot̾ si eius etatis sit ut
intellectur capiantisiuirurͤ¬
res fc̃i infirmari iuxe ciuli
non pot̾ s quid actiti dic̾e
non possid̾e mulierẽ curma¬
ritus ubi noluit possit̾e ꝓti¬
mis amiẜit possonẽ. ¶Item

Expanded text:
recipi potest, si eius aetatis sint, ut intellectum capiant. Si uir uxres facti infirmari iure ciuili non potest: et quid attinet dicere non possidere mulierem, cum maritus, ubi noluit possidere, protinus amiserit possessionem? Item