comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Huiusce ꝑc. litterã scribendũ ÷. Antiqui enĩ ꝓnominib ce addebant.
ꝓ nominis que ÷ huiusce. adhuc eadem sillaba.ce. integra manet.
ur. aui ꝑc. scribendũ putauert̃. dicentes. ñ posse .q. uitterã poni ubi
.ui. esset sine alia uocali scd̾m reguiã supͣdictã. Alii ꝑ.q. eo qd̵
originem tranat ab introgatiuis aduerbiis q̃ sunt. quando. quorsũ.
Usus aut̃ obtinut ut ꝑ .c. scribat᷑. Partubus & partib. arcubus
partib. Itẽ ꝙ ab eo qd̾ sunt arous. arcub. Ab eo aut̃ qd̾ st̃ arteᷤ. artib
& rursum ab eo qd̾ sunt artꝰ id ÷ membra artub. abeo qd̾ artes arͥbus.¬

Expanded text:
Huiusce’ per c litteram scribendum est: antiqui enim pronominibus ce addebant, ut Huiusce’ per c litteram scribendum est: antiqui enim pronominibus ce addebant, ut pronominis, qui est ‘huiusce’, adhuc eadem syllaba ce integra manet. ‘Cur’ alii per c scribendum putauerunt dicentes non posse q litteram poni, ubi u esset sine alia uocale, secundum regulam supradictam; alii per q, eo quod originem trahat ab interrogatiuis aduerbiis, quae sunt ‘quando’, ‘quorsum’. Vsus autem obtinuit ut ‘cur’ per c scribatur. ‘Partubus’ et ‘partibus’, ‘arcubus’ ‘partibus’; itemque ab eo quod sunt ‘arcus’ ‘arcubus’, ab eo autem quod sunt ‘arces’ ‘arcibus’; et rursum ab eo quod sunt ‘artus’ id est ‘membra’ ‘artubus’, ab eo autem qu
Abbreviated transcription (Latin):
dr  actuarii nominant᷑ diuersis actib gen̾alit̃ occupati. Actarii
uero scͥptores tantũ dicunt᷑ actoꝵ. Itẽ aliud ÷ cilonem aliud chilonẽ
nes u cũ aspiratiõe scripti a breuiorib labiis homines uocitantur.
quoq esse nominatũ. Coniux sine .n. putat nisus arthigraphuᷤ esse
scribendũ. qm in genitiuo casu facit cõuigis. M aut̃ uidet᷑ ñ euel¬
iendã exinde hanc litt̾ã qͥ sonꝰ eñtiatiõis expͥmit᷑. Nam qͥnuis asserat
ñ esse honerandã suꝑuacuis litt̾is dictionẽ. ego tñ ñ fraudandũ
litt̾a tc̃ recte ponit᷑. cũ eã statĩ.u. litt̾a seqͥt᷑. iũcta cũ alia
uocali uel uocalib diptongis. ita ut unã sillabã faciat. ut
& reliqua huius modi. Cũ. q̃n p̃positio erit. ꝑ c. scribi debet. ut ÷
Uet̾es enĩ qñ quum dixer̃ id ÷ quum nauis ex asia uen̾it. cet̾a ꝙ hu¬
uis modi adu̾bia similit̾ scribenda dixer̃. ut qͦcunq ubicutiq¬

Expanded text:
e dicitur; sed ‘actuarii’ nominantur diuersis actibus generaliter occupati, ‘actarii’ uero scriptores tantum dicuntur actorum. Item aliud est esse ‘cilonem’, aliud ‘chilonemnes’ uero cum aspiratione scripti “a breuioribus labiis homines” uocitantur, ferunt esse nominatum. ‘Coniunx’ sine n putat Nisus artigraphus esse scribendum, quoniam in genetiuo casu facit ‘coniugis’. Mihi autem uidetur non euellendam exinde hanc litteram, qua sonus enuntiationis exprimitur; nam, quamuis asserat non esse onerandam superuacuis litteris dictionem, ego tamen non fraudandum Q littera tunc recte ponitur, cum eam statim u littera sequitur iuncta cum alia uocale uel uocalibus uel diptongis, ita ut unam syllabam faciat, ut Cumae’ et reliqua huiusmodi. ‘Cum’, quando praepositio erit, per c scribitur, ut est ueteres enim ‘quando’ ‘quum’ dixerunt, id est “quum nauis ex Asia uenerit”; ceteraque huiusmodi aduerbia similiter scribenda sunt, ut ‘quoquumq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ui scͥbit᷑. foueo fomi. faueo faui. moueo moui. paueo paui Teryam.
ferui fact. ꝑ .ii. cui ẽ ego magis assentior. forbui ꝑ .b. mutã scribet᷑. si pͥme
ꝯuigatiõis ac pͥme sp̃ei ñ fuerint. Iua enĩ ꝑ a. mutã scͥbent᷑. ut liboro
libetas liu̾aui. gubno gubnas gubnatii. exubero exub̾as. exub̾au. sibile
sibilas sibilaui. dubcto dubitas dubitaui. hebeto neuetas hebetaui. titu¬
botitubas titubaui. habctas habitaui. Excipiunt᷑ ĩ uito t deriuo

Expanded text:
ut> foueo foui, faueo faui, moueo moui, paueo paui uel expaui, ferui facit, per u cui etiam ego magis adsentior, si ferbui, per b mutam scribetur; ita tame non fuerint. Illa enim per b mutam scribentur, ut ‘libero’ ‘liberas’ ‘liberaui’, ‘guberno’ ‘gubernas’ ‘gubernaui’, ‘exubero’ ‘exuberas’ ‘exuberaui’, ‘sibilo’ ‘sibilas’ ‘sibilaui’, ‘dubito’ ‘dubitas’ ‘dubitaui’, ‘hebeto’ ‘hebetas’ ‘hebetaui’, ‘titubo’ ‘titubas’ ‘titubaui’, ‘habito’ ‘habitas’ ‘habitaui’. Excipiuntur ‘inuito’ et ‘deriuo’
Abbreviated transcription (Latin):
nens aitera brouis supͣdicte serniuit regule ubi diximꝰ .iii. bre¬
uem ĩ medio nominis positã ꝑ .ii. notari regła eg̃. absurde non
arbitror esse diuisã. Uos. sillaba longa uel breuis ĩ medio noĩs
posita ꝑ ai.scribet᷑. ut ad uocatꝰ. friuolũ. deuotꝰ. fauoniũ. diuor¬
tiũ. Auortu &e suboie regłam p̃positioĩs ut puto sequunt᷑. Bu.¬
sillaba ꝑ .u. mutã notet᷑ certissime. ut tͥbunal. robustus. uoca¬
bulũ. stauulũ. ebusũ. uestibulũ. cunabulũ. moribundꝰ. furi¬
bundus atq oĩa talia. Auuncło tñ regł mitꝰ regłe c̃num̾ato.
idõq formã diminutiui uel deriuatiui seruare minime dubitat᷑.¬
& quasi uenire ab auo demonstrat᷑. Auũ uͦ ꝑ .ul. digãmon scribi. suus
locus monstrauit. Hec de mediis sillabis.
eliquum est uitimis nominũ sillabis int̃pot̾e studiũ. Ua silla¬
ba nominis tͣminata siqͥdom .i. anlata litt̾a uel uolis tiat᷑a
longa in penultima fuerit ꝑ.ii. scͥbet᷑. ut silua. malua. ulua.¬

Expanded text:
upradictae seruit regulae, ubi diximus -ui- breuem in medio nominis positam per u notari. Regulam ergo absurde non arbitror esse diuisam. -Vo- syllaba longa uel breuis in medio nominis posita per u scribetur, ut ‘aduocatus’, ‘friuolus’, ‘deuotus’, ‘fauonius’, ‘diuortium’, ‘abortusyllaba per b mutam notetur certissime, ut ‘tribunal’, ‘robustus’, ‘uocabulum’, ‘stabulum’, ‘ebulum’, ‘uestibulum’, ‘cunabulum’, ‘moribundus’, ‘furibundus’ atque omnia talia, ‘auunculo’ tantum minus regulae connumerato, ideoque formam diminutiui uel deriuatiui seruare minime dubitatur et quasi uenire ab ‘auo’ demonstratur. ‘Auum’ uero per u digammon scribi suus locus monstrabit. Heliquum est ultimis nominum syllabis imponere studium. Va syllaba nominis terminata, siquidem l antelata littera, vel vocalis natura longa in penultima fuerit, per u scribet
Abbreviated transcription (Latin):
poni necessariũ ducimꝰ. Quidã erũ ñ solũ mars. s &̃ manors. cͥs & ma¬
scribi docuit cõsuerudo. Nlam iabor fauor. feruor. pauor ex u̾bo figa¬
ta u̾bi qͦ ñ abnegant. regła. Bur siliaba t̾minata .b. inutã ĩ scͥp¬
calem ꝑ cõsonante scͥbet᷑ ut diues. Bes longa ẽ fuorint t̃minata
b mu̾tam teriobunt in script᷑a ut labes. tabes. pubes. nubes.
Quãuis nubis adã nosatiuũ eũtiare maluerunt. Uis ꝑ .ii. uo calẽ¬
nt cõsonantis habentẽ. loco posita cõsonantis ut ciuis. niuis nauis cla¬
Bus. si quidẽ masculim gn̾is tm̃ noĩa fucrint ꝑ .u. mutã ĩcͥ bent᷑.
ut cibis. nebus morbus rubus. globus nĩbus. sibus. lumbus. Ner¬
uo notato soiũmꝰ. Qd̾ si uiie. longa fuerit p̃posita faciet u̾bũ. Eñno

Expanded text:
poni necessarium dicimus: quidam enim non solum Mars sed etiam Mauors, unde et Maper b mutam scribi docuit consuetudo. nam labor fauor feruor pauor ex uerbo figurata uerbi quoque non abnegant regulam. bur syllaba terminata b mutam in scripcalem pro consonante scribetur, ut diues. bes longa cum fuerit terminata, b mutam tenebit in scriptura, ut labes tabes pubes nubes, quamuis nubis quidam nominatiuum enuntiari maluerunt. uis per u uocalent. -Vis per u uocalem loco positam consonantis, ut ‘ciuis’, ‘niuis’, ‘nauis’, ‘cla-Bus siquidem masculini generis tantum nomina fuerint, per b mutam scribetur, ut ‘cibus’, ‘nebus’, ‘morbus’, ‘rubus’, ‘globus’, ‘nimbus’, ‘lembus’, ‘lumbus’, ‘neruo’ notato solummodo, quod, si illi e longa fuerit praeposita, faciet uerbum: ‘eneruo’
Abbreviated transcription (Latin):
retricat itespirat ẜ. c .d. lactͥã assumit. ut  redire ee sorerens in ñ¬
duio. hec litta geminat᷑. quotiens ab eadiom iattera seouens anere
suiaba ce una pars orationis expiet̾᷑ ut redde dicimꝰ genoi na aigu
Reducere aut simplici utim̃. Trans p̃positio uit̾dũ plena ẽ. ut s̃ueu¬
ut trans actũ traseo. transitꝰ int̃ dũ minut᷑. uit. tracotis adduco.
S bpoiti intdis assiptione .d. uttere corrũpit ont sedotio seouio¬

Expanded text:
ricat, respirat, sed et d litteram assumit, ut est redire, redolere. sed interdum d haec littera geminatur, quotiens ab eadem littera sequens incipit syllaba et una pars orationis expletur, ut reddere dicimus geminata d; reducere autem simplici utimur. trans praepositio interdum plena est, ut transtulit, transactum, transeo, transitus; interdum minuitur, ut traicit, traducit. se praepositio interdum assumptione litterae d corrumpitur, ut sed
Abbreviated transcription (Latin):
ars om̃ib modis uidet᷑ accõmoda.
Ars mea multoꝵ es. quos scła pͥsca tulerunt.
S noua te breuitas asserit esse meam.
Om̃ia cũ ueterũ sint ex ꝓtata libelus.
Multa loqͥ breuit̃ sit nouitatis opus.
Te relegat iuuenis qͦm garrula pagina terret.
Aut si quẽ paucis. seria nosse iuuat.
Te longiaqua petat comitẽ sibi ferre uiator.
Ne duuitet paruo pond̾e multa uehens
Te siqͥs scripsisse uolet non ulla q̃retur.
Dãpna. nec ĩgͣti. tͥste laboris onus.
E st qd̾ qͥsq petat. ñ qͣm censura diserti.
Hoc contẽpniet opꝰ. si mͦ liuor abest.

Expanded text:
bus modis uidetur accommoda. bus modis uidetur accommoda. ars mea multorum es, quos saecula prisca tulerunt, / sed noua te breuitas asserit esse meam. / omnia cum ueterum sint explorata libellis, / multa loqui breuiter sit nouitatis opus. / te relegat iuuenis, quem garrula pagina terret, / aut siquem paucis seria nosse iuuat; / te longinqua petens comitem sibi ferre uiator / ne dubitet: paruo pondere multa uehis; / te siquis scripsisse uolet, non ulla quaeretur / damna nec ingrati triste laboris onus. / est quod quisque petat; numquam censura diserti / hoc contemnet opus, si modo liuor abest.
Abbreviated transcription (Latin):
S sicut uisũ constat esse doctissimis. hunc debeniꝰ ordinẽ custodire. ut pͥmo de
sub diftinctione dicamꝰ q̃ ibi semꝑ apponit᷑. ubi in cõmate seritio suspensus
adnuc readendꝰ esse cognoscit᷑. ut arma uirũq cano. U bi tociꝰ oꝑis sũma c̃clusa ÷ͥ
in arma subdistinctio recte ponenda ÷.ediã uͦ affigendã constat in c̃omate.
cũ nullus sermo deest s gradatĩ tendit ad plenã. Ut diuidimꝰ moros. & mema
pandimꝰ urbis. Plena ÷ autẽ. ubi finit᷑ ꝑfecta sententia. ut ẽ illud. Tante moł
dicta locis cõgruis apponunt᷑. ut distinctiones iste bene posite sensum nob
lectionis euident aꝑiant. Nlam si alit̾ distinguas sine dubitatior c̃cta c̃fuoiꝰ.
as u distinctiões seu posit᷑as donato tostante g̃ci thesis uocaut. ꝑiodus ÷ aut̃
graphie inchoate uideam᷑. p̃fationẽ phoce artigraphi exẽpli causa iudica

Expanded text:
sed sicut uisum constat esse doctissimis hunc debemus ordinem custodire: ut primo de sed sicut uisum constat esse doctissimis hunc debemus ordinem custodire: ut primo de subdistinctione dicamus, quae ibi semper apponitur, ubi in commate sermo suspensus adhuc reddein arma subdistinctio recte ponenda est. Mediam uero affigendam constat in commate, cum nullus sermo deest, sed gradatim tendit ad plenam, ut diuidimus muros, et moenia pandimus urbis. Plena est autem, ubi finitur perfecta sententia, ut est illud tantae moldicta locis congruis apponuntur, ut distinctiones istae bene positae sensum nobis lectionis euidenter aperiant. Nam si aliter distinguas, sine dubitatione cuncta confundis. Has uero distinctiones seu posituras Donato testante Greci thesis uocant. Periodus est agraphiae inchoare uideamur, praefationem Phoc
Abbreviated transcription (Latin):
toritate seniorũ. cuncta lectio decora nimis & correcta indeat᷑. Si qͥs aut̃ auc̾
tores orthogphos in textu suo lege fortasse uoluerit. transcriptos in ue¬
niet. quos ego quatos potui repꝑire monastio meo p̃stante dño dereliqͥ. ut
latiꝰ dicta ꝓbare possitis in auctorib suis. qͦs ñ ꝓpt̾ fastidiũ ur̃m deflorandos
esse putauimꝰ. Illud cẽ uos magnoꝑe credidi cõmonendos ut distinctiões sen¬
suũ sollicita m̃te ꝑqͥrere ac pon̾e debeatis. Sine qͥb neq legere qͥc ꝗͣ c̃pe¬
tent᷑. neq intellige p̃ualemꝰ. Ocire aut̃ debemꝰ donatũ artigraphũ de po¬
sitͣis ita tractasse. ut non ibi ordinẽ s uirtutes earũ potiꝰ expͥmere uidoat᷑.
Iam si distinchionĩ seriẽ ꝑ gradus cognitos sequeret᷑. pͥmo plena sĩt midiã tieqꝗ¬
Seqͥt᷑ subdistinctio deinde media. q̃ pleria semꝑ p̃cedunt potiꝰ qͣm sequant᷑.

Expanded text:
torittorittores orthographos in textu suo legere fortasse voluerit, transcriptos inveniet, quos ego, quantos potui reperire, monasterio meo, praestante Domino, dereliqui; ut latius dicta probare possetis in auctoribus suis, quos non propter fastidium vestrum deflorandos esse putavimus. Illud etiam vos magnopere credidi commonendos, ut distinctiones sensuum sollicita mente perquirere ac ponere debeatis, sine quibus neque legere quidquam competenter neque intelligere praeualemus. Scire autem debemus Donatum artigraphum de posituris ita tractasse, ut non ibi ordinem, sed uirtutes earum potius exprimere uideatur. Nam si distinctionum seriem per gradus cognitos sequeretur, primo plenam, deinde mediam neqSequitur subdistinctio, deinde media, quae plenas semper praecedunt potius quam sequuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
hominem duo sibi ista diuidt̃ ac defendunt. Nã cũ sibi talia q̃ sunt duo lumi¬
na consentiunt. utraq recta. utraq decora sunt. Cũ uͦ a se discrepare ce¬
ꝑint. uitiũ trabe feditatis incurrunt. Erit itaq ꝓpositũ nr̃m. q̃ cõpetent̃ mo¬
derne consuetudimi ab antiquis tradita sunt. quasi in unã coronã redigere
& usui cele ł̾rimo doputare. Iua sͦi q̃ antiqͥtati magis conueniunt. expedit sine
dubitatione relinquere. ne labor assumat᷑ incongruus qͥ p̃senti scło uidet᷑ in¬
utilis. Sit gͦ in pͥmo libro institutionũ nrarũ titulo tcio decimo. qͦmadinodũ
legi debeat celestis auctoritas. Ubi idiomata legis diuine cõmuni usui
repugnantia. non ꝑmisimꝰ dissipari. hic autẽ in libro scilic orthographie
lib̾uis & genalt appetat᷑. quẽ ad modũ ex regłis artiũ humanarũ salua auc̃¬

Expanded text:
hominem duo ista sibi uindicant ac defendunt. nam, cum sibi talia quasi duo lumihominem duo ista sibi uindicant ac defendunt. nam, cum sibi talia quasi duo lumina consentiunt, utraque recta, utraque decora sunt; cum uero a se discrepare coeperint, uitium strabae foeditatis incurrunt. erit itaque propositum nostrum, quae competenter modernae consuetudini ab antiquis tradita sunt, quasi in unam coronam redigere et usui celeberrimo deputare. illa uero quae antiquitati magis conueniunt, expedit sine dubitatione relinquere, ne labor assumatur incongruus, qui praesenti saeculo uidetur inutilis. sit ergo in primo libro institutionum nostrarum titulo tertio decimo, quemadmodum legi debeat caelestis auctoritas, ubi idiomata legis diuinae communi usui repugnantia non permisimus dissipari. hic autem, in libro scilicet orthographiae, liberius et generaliter appetatur, quemadmodum ex regulis artium humanarum, salua auc
Abbreviated transcription (Latin):
litterisq tractandis. mͦ factus ex nominũ diriuatione mͦ casib ser monũ. mͦ
ex motu atq situ. mͦ ex euphoniae consonantia. mͦ ex gcarũ iitteris simili¬
tudine ꝓbans qͥd scribe debeas. & quid uitare contendas ut. L. qͦq littera
simp ley in quib dã sermonib recte qͥdẽ scribi dat᷑. S .n. littere sonũ pler̃q
illi succed̾e posse testat᷑. Itaq ante scribebat᷑ ꝑ .ui.&.o. ꝑ duo .ii.u. mͦ scͥbere
nobił rectitudo scribendi ꝑ uias certissimas inuestigatas esse uideat᷑. Et ideo
ñtiatione ꝑducere. Nam si uobis assit capiendi desid̾iũ q̃ priꝰ ꝑ morã q̃sistis. ꝓ¬
tinꝰ in offensa uelocitate transcurritis. Gło sũ ꝑfecto studiũ & humanis ac
diuinis utteris ut uidet᷑ accõmodũ. qd̾ loqui debeas cõpetent̃ scrib̾e. ꝙ q̃ scri¬
b̾e sunt sine auqͥ erroris ariguitate ꝓferre. Uox enĩ articulata a pecorib
nos seq̃strat. Scribendi uͦ oro. ab imꝑitis diuidit & confusis. Ita ꝑfectum

Expanded text:
litterisque tractandis, modo factus ex nominum deriuatione, modo ex casibus sermonum, modo ex motu atque situ, modo ex euphoniae consonantia, modo ex Grecarum litterarum similitudine, probans quid scribere debeas et quid uitare contendas. ut l quoque littera simplex in quibusdam sermonibus recte quidem scribi datur, sed n litterae sonum plerumque illi succedere posse testatur, ita quod ante scribebatur per u et o, per duo uu modo scribere nobilis rectitudo scribendi per uias certissimas inuestigata esse uidetur; et ideo ronuntiatione perducere. nam si uobis adsit capiendi desiderium, quae prius per moram quaesistis, protinus inoffensa uelocitate transcurritis. gloriosum profecto studium et humanis ac diuinis litteris - ut uidetur - accommodum, quod loqui debeas competenter scribere et quae scripta sunt sine aliqua erroris ambiguitate proferre. uox enim articulata a pecoribus nos sequestrat, scribendi uero ratio ab imperitis diuidit et confusis: ita perfectum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥstione ÷ lict̾a sit nec ne sit. ñqͣm dubitatũ ÷. ac scdo loco a qͥc̃q c̾so¬
nanti poni deb̾e. qd̃ solus uarro dubitat. Uult enĩ auctoritate sua ef¬
ficere. ut .h. prius ponat᷑. ea litt̾a que ad aspirationẽ cõferat. & tanto
magis poc tẽptat suadere. ut uocalib q̃q dicat ante poiti. ut here̾ hircꝰ.¬
S uaruiẽ p̃tit consonantẽ. id̾o scd̃o loco .h. reciꝑe. qͥa ñ possit aite aspiratio¬
nem nisi uocales habere. Itaq & ante & post h. lntt̾a cuicunqos dali
adnngat᷑ ñ sonabit. hec eni nat᷑a uocaliũ ẽ. tit aut aute se aut post se
teris dissereret. ita m. int̃ utt̾as ñ esse disputat. qd muttominꝰ iritasi¬

Expanded text:
quaestione est littera sit, necne; sic nunquam dubitatum est secundo loco a quacunque consoquaestione est littera sit, necne; sic nunquam dubitatum est secundo loco a quacunque consonante poni debere, quod solus Varro dubitat. Vult enim auctoritate sua efficere, ut h prius ponatur ea littera, quae aspirationem conferat; et tanto magis hoc tesed Varronem praeterit consonantem ideo secundo loco h recipere, quod non possit ante aspirationem nisi uocales habere. itaque et ante et post, si h littera cuicumque uocali adiungatur, {non} sonabit. haec enim natura uocalium est, uteris dissereret ita, h inter litteras non esse disputat: quod multo minus
Abbreviated transcription (Latin):
ad fluo. ad fui. affec̾tus. Ut cõtra .b. ñ sonat. offui. offero. offendo
n hiis etiã cõsonantib idẽ patit᷑. ut suggero. Ostendi enĩ supra digã¬
mã consonãtis uim hab̾e. Est ubi .b. qͦd uit credibile ÷ iti .s. cogatur
ut susciꝑe. sustinere. fustinere suspende suscitare. E qͥa antiqͥ dixert̃
effero. efficio. Nec minꝰ informat᷑ escendo alicubi. tñ sonat. & ob hoc ne¬
cessario scribit᷑. exsilio. ersicco. Itaq ubi sonuerit. ibi ponemꝰ. Tatatꝰ &
quãtꝰ ĩ medio .m. hab̾e debent. Quam enĩ & tam ẽ. Unde qͥntitas. qͦntꝰ
tantꝰ. Nec quosdã moueat. si .n. sonat. Iam enĩ supra docui .n. sonare de¬
bere. tã & si ĩ pͥma scͥpt᷑a .m. posita sit. Exsiliũ cũ .s. Ex solo enĩ solo:
quasi exsoliũ. qd̃ gͣci ꝯopicaior dicunt. antiqͥ ex solos dicebant. H. sic̃ in

Expanded text:
adfluo, adfui, adfectus; contra b non sonat, offui, offero, offendo. adfluo, adfui, adfectus; contra b non sonat, offui, offero, offendo. In aliis etiam consonantibus idem patitur, ut suggero; ostendi enim supra digamma consonantis vim habere. Est ubi b, quamvis incredibile est, in s cogatur; ut suscipere, sustinere, suspendere, suscitare: et quod antiqui dixerunt effero, efficio, nec minus informatur escendo: alicubi tamen sonat, et ob hoc necessario scribitur exsilio, exsicco. Itaque ubi sonaverit ibi ponemus. Tamtus et quamtus in medio m habere debent, quam enim et tam est: unde quamtitas, quamtus, tamtus. Nec quosdam moveat, si n sonat; jam enim supra docui n sonare debere, tametsi in prima scriptura m posita sit. Exsilium cum s ex solo enim ire est quasi exsolium, quod Graeci ἐξορισμόν dicunt: antiqui exsoles dicebant. H, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Int̃ualla esse spatia. q̃ st̃ int̃ capita ualioꝵ ad ÷ͥ stipitũ. qͥb uallũ
fit. Unde cet̾a q̃q spatia dicunt᷑. Obseruanda pusillo diligentiꝰ p̃positionũ¬
cũ uerbis a uocalib cõpositio. ut cõsonantes nouissimas p̃positionũ
sciamꝰ. ñ durare s mutari pler̃q. Itaq ñtiqͣm que consonantes u̾boꝵ aut
uocabulorũ pͥmo loco st̃. easdem necesse ÷ fieri. & in p̃positiõib qͣ ꝓpt̾ le
uitatẽ qͦ om̃ino eñtiari sepe litt̾e p̃positionũ ñ possunt. Qñ aut̃ fiãt
quãdo non. sono int̃nũtiamꝰ. Accedo duo .cc. ꝙ attuli duo.t.t. assidnuis
duo .s.s. arrideo duo.r.r. appato duo.p.p. anuo duo .ti .n. ailigo. duo. l.l.
n hiis ñ psolũ ꝓpt̃ leuitatẽ cõsonantes mutant᷑. sed & qd̾ nuuo mͦ sona
re .d. litt̾a potest. Ibi sonat ⁊ ibi scribit᷑. cũ.f. cõsonãti ad feribuͤ. ut

Expanded text:
dicit ‘interualla’ esse spatia quae sunt inter capita ‘uallorum’, id est stipitum quibus ‘uallum’ dicit ‘interualla’ esse spatia quae sunt inter capita ‘uallorum’, id est stipitum quibus ‘uallum’ fit; unde cetera qcum verbis a vocalibus compositio, ut consonantes novissimas praepositionum sciamus non durare, sed mutari plerumque. Itaque nonnunquam quae consonantes verborum aut vocabulorum primo loco sunt, easdem necesse est fieri et in praepositionibus, quaee litterae praepositionum non possunt: quando autem fiat, quando non, sono internoscimus. Accedo duo cc, attuli duo tt, assiduus duo ss, arrideo duo rr, apparo duo pp, annuo duo nn, alligo duo ll. In his non solum propter lenitatem consonantes mutare d littera potest. Ubi sonat, et ibi scribitur, cum f consonanti adjungitur; ut
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. contumelia. munime. Melius tam̃ est & ad eñtiandũ. & ad scͥbendũ
.I.s litteram ꝓ .u. ponere. in quod iã cõsuetudo inclinauit. Uineas ꝑ .e.
qͥdã scribendas tradiderunt. si hec significarent qͥs in agris uid̾imꝰ. At ẽtͣ
ꝑ .i. uinias illas. sub qͥbus lat̾e mues soiet. qd̾ discͥmen stultissimũ ẽ. Nam
neq aliunde uinee castrenses dicte sunt. quãq uineis illis agͣstib simi¬
les sunt. Extingunt ꝑ.ii.o. qualem rationẽ supra reddidi de.q. litiera qͣm
dixi oportere in om̃i declinatione duas uocales habere. Talis hicͦqͦ intel¬
ligenda ÷ extĩguo. Est enĩ & ob hoc extingunt licet enũtiari. ñ possit. In¬
teruallũ. duas .l.l. ht̃. Uallũ enĩ ipsũ ñ alit̃ scͥbit᷑. a qͦ int̃uallũ uarro

Expanded text:
ntum’, ‘contumelia’, ‘minume’. Melius tamen est et ad enuntiandum et ad scribendum ntum’, ‘contumelia’, ‘minume’. Melius tamen est et ad enuntiandum et ad scribendum i litteram pro u ponere, in quod iam consuetudo inclinauit. ‘Vineas’ per e quidam scribendas tradiderunt, si hae significarent quas in agris uiderimus; at contra per i ‘uinias’ illas, sub quibus latere miles solet. Quod discrimen stultissimum est: nam neque aliunde ‘uineae’ castrenses dictae sunt, quam quod ‘uineis’ illis agrestibus similes sunt. ‘Extinguont’ per u et o: qualem rationem supra reddidi de q littera, quam dixi oportere in omni declinatione duas uocales habere, talis hic quoque intellegenda est; ‘extinguo’ est enim et ab hoc ‘extinguont’, licet enuntiari non possit. ‘Interuallum’ duas ll habet: ‘uallum’ enim ipsum non aliter scribitur, a quo ‘interuallum’. Varro
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ÷ g̃te. MAALON cõparatiuo mͦ descendisse & ꝑ duio .ll. scͥbũt pecc̃t
Non enĩ ag̾co tͣnsiatũ ÷ s ab antiqͦrũ consuetudine. qͥ pͥmo mag̃ suo¬
loco dixert̃. postea a plurib elisionib hoc uerbĩ angustauert̃. ut mag¬
ne uolo. demde mauolo. qd̃ freqͦntissimũ ap̃ illos ÷. No uissimo¬
Hoc subsistit ut maio esset. S maue ꝑ duas .b. uelle enĩ ÷. Ite̾ nolo
ꝑ unũ .l. nolo ꝑ unũ. l. nolle ꝑ duo .l. l. Nolo enĩ cie uolo ÷. nole ne¬
quib numerꝰ qͦ sulabarũ eͤscit. Similieñ uocaus uocali c̾oiunc̾ta
tribuunt. acuunt. Ergo hic q .c. litt̾a non.q. apponenda ẽ. Lacru¬
me an lacͥme. maxuniꝰ an maritnꝰ. & si qͣ similia sunt. qͦm scͥbi de¬
bent q̃sitũ ÷. Terentiꝰ uarro tradit cesarẽ ꝑ .i. eiꝰmodi u̾ba solitũ ẽe¬
eñtiare &e scribere. Inde ꝓpt̃ auctoritatẽ uiri cõsuetudinẽ factata.¬
Optumus. ititumꝰ. pulcherrumꝰ. lubido. dicundũ. facundũ maxume. monum̃¬

Expanded text:
quod est Grece μᾶλλον comparatiuo descendisse et per duo ll scribunt, peccant. Non enim a Greco translatum est, sed ab antiquorum consuetudine, qui primo “magis uolo” dixerunt, postea a pluribus elisionibus hoc uerbum angustauerunt, ut “magne uolo”, deinde ‘mauolo’, quod frequentissimum apud illos hoc subsistit, ut malo esset. sed malle per duas ll: <magis> uelle enim est. item nolo per unum l, nolle per duo ll: nolo enim neuolo est, nolle nequibus numerus quoque syllabarum crescit. Similis enim uocalis uocali adiuncta ‘tribuunt’, ‘acuunt’. Ergo hic quoque c littera non q apponenda est. «‘Lacrumae’ an ‘lacrimae’, ‘maxumus’ an ‘maximus’, et siqua similia sunt, quomodo scribi debent?» quaesitu solitum esse et scribere. Inde propter auctoritatem tanti viri consuetudinem facta‘optumus’, ‘intumus’, ‘pulcherrumus’, ‘lubido’, ‘dicundum’, ‘faciundum’, ‘maxume’, ‘monume
Abbreviated transcription (Latin):
calis c̃ ĩ ꝯsonantis tͥnsierit potestatẽ pot̾ aliã p̾cede ꝯsona̾tẽ. Aspira
tio añ om̃s uocales poni pot. Post cõsonantes aut̃ qͥtuor tĩmͦ ponit᷑.
c. t. R p ut habeo. hereriniꝰ. heros. nẏans homo huraꝰ. chretneus. thraso
phisippus. ⁊ hodꝰ. Ideo a uocalib extrinsecꝰ as cͥoit᷑ ut minꝰ sonet. Gnatꝰ¬

Expanded text:
calis, cum in consonantis transierit potestatem, <non> potest acalis, cum in consonantis transierit potestatem, <non> potest atio ante omnes vocales poni potest; post consonantes autem quatuor tantummodo ponitur, c, t, p, r; ut habeo, Herennius, heros, hiemps, homo, humus, Chremes, Thraso, Philippus, Rhodus. Ideo autem vocalibus extrinsecus ascribitur, ut minus sonet:
Abbreviated transcription (Latin):
nõis ⁊ uniꝰcuiꝰq ordinis signifiait. Accedo ꝑ duecc. Attuli ꝑ duo
t.t. assiduus ꝑ duo.ss apparo ꝑ duo.pp. annuo ꝑ duo.n .n. Alligo ꝑduo
.I .A. In hiis ñ solũ ꝓpt̾ soni leuitatẽ cõsonantes mutant᷑ s x̃ qd nulio mͦ
in eis sonare .d. lict̾a potest. Sonat aut̃ .d. iitt̾a. & a. scͥbat᷑ cͦ f. cõsonanii
ad iuncta ẽ ut adfluo. adfari. ad fut̾ũ. ad fatꝰ. adfero. Cotͦ .b. ñ sonat. ut osffui
offero. offendo. Ex libro pͥmo prisciani grãmatiei qui nr̃o temꝑe
debet scribi. sciendũ & hoc ꝓ ⁊ gͣco latinis ĩ scͥbetido.p.ti.
poni deb̾e in g̃cis dutaxat nõib ut orpheus. ꝑheton. In¬
cet̾is aut̃ latinis nõib .ẜ. ponendũ ut fama.filiꝰ. faitia Ine¬
b qͦ nõĩe apollo significat᷑. ita ponendũ ÷ ut post.p .n.
sonans an se aspirationẽ ñ recipit. nisi tm̃ uocalis Beatꝰ ꝑ aspiratioẽtu

Expanded text:
et “uniuscuiusque ordinis” significat. ‘Accedo’ per duo cc, ‘attuli’ per duo tt, ‘assiduus’ per duo ss, ‘apparo’ per duo pp, ‘annuo’ per duo nn, ‘alligo’ per duo ll. In his non solum propter soni leuitatem consonantes mutantur, sed etiam quod nullo modo in eis sonare d littera potest. Sonat autem d littera et ascribitur, cum f consonanti adiuncta est, ut ‘adfluo’, ‘adfari’, ‘adfuturum’, ‘adfatus’, ‘adfero’. Contra b non sonat, ut ‘offui’, ‘offero’, ‘offendo’. XII. Ex Prisciano grammatico qui nostro tempore debet scribi. Sciendum et hoc: pro φ Greco a Latinis in scribendo ph poni debere in Grecis dumtaxat nominibus, ut ‘Orpheus’, ‘Phaetoncaeteris autem Latinis nominibus f ponendum, ut, fama, filius, facies. Phoebus, quo nomine Apollo significatur, ita ponendum est, ut post p, h sonans ante se aspirationem non recipit, nisi tantum uocalis. ‘Beatus’ per aspirati
Abbreviated transcription (Latin):
diuidimꝰ ut p̃dixi. Nc̃ illũ genitini eoꝵ & nõiatiui plurał ⁊ datu
rã .i. addunt. Ego qͦ t̃ciã addendã p̾cipio. Si e enĩ ut docui noĩa¬
one possunit. Que tñ simodis mod̾nis usus excludit.
Ex lucio cecilio iindice ista collecta sunt
littã ad uocales pͥmo loco in u̾bis positas si accesse¬
rit. ñ eñtiabittꝰ. Cũ aut̃ ad ꝯsonantes aut digãmon

Expanded text:
diuidimus, ut praedixi. Nunc illud, genitiui eorum et nominatiui plurales et dadiuidimus, ut praedixi. Nunc illud, genitiui eorum et nominatiui plurales et daram i his addunt; ego quoque tertiam addendam praecipio: si enim – ut docui – nominaone possunt, quae tamen omnimodis modernus usus excludit. XI. Ex Lucio Caecilio Vindice ista deflorata sunt M litteram, cum ad uocales primo loco in uerbis positas accesserit, non enuntiabimus; cum autem ad consonantes aut digammon
Abbreviated transcription (Latin):
que belua malua dispicio u̾bũ ꝯpositũ q̃rit᷑. utrũ ꝑ duo .ss. aut
ꝑ unũ scͥbi debeat. ⁊ utrũ ita diuidi. dis. ⁊ picio. Q diuisionis
quidẽ eiꝰ facił ratio ÷ Qm̃ õs p̃positioes intes separande st̃ ut est.¬
Abstulit. abs & tulit. transtulit. trans & tulit. abscondit. abs & condit
sitione & u̾bo constat e̾ẽ cõpositu ꝗͥ admodũ ÷ cõspitio. aspicio. despicu
ꝑ dit litterã ut ÷ diduco diuido duudico. S meliꝰ ÷ ꝑ duo ss. scͥbi dispicio.
Obliuiscor cõpositũ ne an sĩplex ÷: Copositũ scilicet huiꝰ sĩ plex la¬
hodie ꝑ elisionẽ oblitꝰ. Qdc̃ manifestũ fuerit. plenissime qͥ nis in¬
telliget in scͥpt᷑a u̾bi huiꝰ diuisiõem. ob. ⁊ liuiscor. Iõpeiius tarpe
Nũqͥm enĩ lõga fiet sillaba. nͥ ꝑ .i. geminũ scͥbat᷑. hãc sc̾ptã ita

Expanded text:
que ‘belua’, ‘malua’. ‘Dispicio’, uerbum compositum, quaeritur utrum per duo ss an que ‘belua’, ‘malua’. ‘Dispicio’, uerbum compositum, quaeritur utrum per duo ss an per unum scribi debeat et utrum ita diuidi, ‘dis’ et ‘spicio’. quoniam omnes praepositiones integrae separandae sunt, ut estabstulit’ ‘abs’ et ‘tulit’, ‘transtulit’ ‘trans’ et ‘tulit’, ‘abscondit’ ‘abs’ et ‘condit’ sitione et uerbo constat esse compositum, quemadmodum est ‘conspicio’, ‘aspicio’, ‘despicio’;  ut est ‘diduco’, ‘diuido’, ‘diiudico’. Sed melius est per duo ss scribi ‘disspicio’. «‘Obliuiscor’ compositumne an simplex est?» Compositum, scilicet huius simplex lahodie per elisionem oblitus. Quod cum manifestum fuerit, plenissime quivis intelliget in scriptura verbi hujus divisionem, ob, et liviscor. Pompeiius, Tarpenumquam enim longa fiet syllaba, nisi per i geminum scribatur. Hanc scripturam ita
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtt᷑. sñ uila dubitatiõe .x. tm̃ habebt̃. ut uixi. dixi. uexaui faxi. uxor.
auxiliũ. exam̃. axis. ⁊ exẽplum.
De diuisione sillabarum.
Ue ft̃ ꝯsonantes ĩ pares q̃ tn herere posst̃. si hinc in uocalẽ
accipiant. Post̾iorẽ silabã sequunt᷑ pares ł ĩpares. sĩgłe sci
licet ⁊ ĩ pͥorẽ⁊ ĩ post̾iorẽ dudunt᷑. Potestas nouissime silla¬
be stas erit. nost̃. ster. capto pto. at ubi tͦs sunt. ut
plostrũ strũ. lustrant strant. capistrũ. strũ. ae que.cͥaustrũ rastrum
cãpestre. fere autẽ tres hee ꝯsonantes t̾cio loco .r. hñt. & alia .i. litt̾ã
litt̾e seu uocales st̃ seu sonantes ñ coeunt. Simuit q̃ siliabã n faciũt
si uocalẽ accipiant. tã & si ĩpares sunt. ut carpo. dorsũ. portiꝰ. Una
ꝯ sonans int̃ duas uocaies posita posttriore seqͥt᷑. ut paris. lapis
turus. At si int̾uocales ꝯsonans fuerit ⁊ digãma. post̾iꝰ uocali digõ¬

Expanded text:
ntur, sine ulla dubitatione x tantum habebunt, ut uixi, dixi, uexaui, faxim, uxor, auxilium, examen, axis et exemplum. de diuisione syllabarum duae {sunt} consonantes impares, quae tamen haerere possunt, si hinc inde uocalem accipiant, postlicet et in priorem et in posteriorem diuiduntur: ‘potestas’ nouissima syllaba -stas erit, ‘noster’ -ster, ‘capto’ -pto; at ubi tres sunt, ut ‘plostrum’ -strum, ‘lustrant’ -strant, ‘capistrum’ -strum, aeque ‘claustrum’, ‘rastrum’, ‘campestre’. Fere autem tres hae consonantes tertio loco r habent et aliae l litteram, litterae seu uocales sint seu consonantes non coeunt; similiter quae syllabam non faciunt, si uocalem accipiant, tametsi impares sunt, ut ‘carpo’, ‘dorsum’, ‘Porcius’. Vna consonans inter duas uocales posita posteriorem sequitur, ut ‘Paris’, ‘lapis’, ‘tutus’. At si inter uocales consonans fuerit et digamma posterius, uocali digam
Abbreviated transcription (Latin):
definiti. qͥriti de eadẽ rescͥbe maluerunt. Nã si duodecĩ horarũ spacia diem
tuunt. si dnodeci signa celestia tociꝰ nob̾ cͥcłi cãpos solida rotunditate
cõcludunt. debet nob̾ oĩno sufficere. qͦd duodecĩ orthogͣptoꝵ libris recti¬
tudinẽ script᷑c docentiũ defloratas regłas posfis legendas ex hibui
alete fr̃s. atq in oratiõib ur̃is mei moitiores esse diguemi¬
ni. qͦs int̾ cot̾a. & de orthogͥphie uirtute. & de distiactione
ponenda q̃ niris p̃ciosa cognoscit᷑. sub breuitate cõntionui.
& qͥmadmodũ scͥpt᷑e diuine intelligi debeatit. copiosissime le¬
genda p̃paraui. qͥtitꝰ sic̃ ego uos ab ĩꝑatorũ nũo seqͦstratos eẽ nolui
ita nos uͥtꝰ diuina ñ patiat᷑. cũ neqͥssimis penali societate cõiungi.
Explicit cassiodori senatoris de orto grafia lib̾ ex duo decim
auctoꝵ opusculis defloratus.

Expanded text:
definiti, quanti de eadem re scribere maluerunt. Nam si duodecim horarum spatia diem definiti, quanti de eadem re scribere maluerunt. Nam si duodecim horarum spatia diem tuunt, si duodecim signa caelestia totius nobis circuli campos solida rotunditate concludunt, debet nobis omnino sufficere, quod ex duodecim orthographorum libris rectitudinem scripturae docentium defloratas regulas posteris legendas exhibui. Valete, fratres, atque in orationibus uestris mei memores esse dignamini, qui uos inter cetera et de orthographiae uirtute et de distinctione ponenda, quae nimis pretiosa cognoscitur, sub breuitate commonui et quemadmodum Scripturae diuinae intelligi debeant copiosissime legenda praeparaui; quatenus sicut ego uos ab imperitorum numero sequestratos esse uolui, ita nos uirtus diuina non patiatur cum nequissimis poenali societate coniungi. Hunc Cassiodorus Senator «De orthographia» librum ex duodecim auctorum opusculis deflo
Abbreviated transcription (Latin):
cͥptos nc̃ finẽ libri dño iuuante faciamꝰ. Dat᷑ enĩ intelligi rẽ nimis
utilẽ fuisse. q̃ tot ac tantis auctorib cognoscit᷑ e̾ẽ tͥctata. Qm̃
si qͥd a pͥoribus p̃t̃missũ ÷. a seqͣntib cõstat impletũ. Memi¬
nisse aut̃ debemꝰ freqͥnt̃ arthigraphos de orthographia tͦctasse. & iterũ
orthographos de partiũ declinatiõe disseruisse. cũ tam̃ res sibi repug¬
nare uideant᷑. ars eiũ tͣctat de artiũ declinatiõe. Orthographia uͦ qͦm¬
ad modũ scͥbi debeat designat. qͦd partiũ declinatiõe decorare. repꝑerit.
hoc si in auc̾torib sẽꝑ intenderis. ut ꝓ locis suis posita diligenit̃ accipias.
nulio errore fatigaberis. Nc̃ animos legentes erigite. & gaudete tãtos
esse putauert. qͦs t̃n uent᷑os in xp̃i nomine celerrime sustinemꝰ. suꝑiorib
auctorib adcłe. s necessariũ ñ ÷ muttiplici nuo dare licentiã. ẽ ñ sint oĩtio

Expanded text:
cripta, nunc finem libri Domino iuuante faciamus. Datur enim intelligi rem nimis utilem fuisse, quae tot ac tantis auctoribus cognoscitur esse tractata, quoniam, siquid a prioribus praetermissum est, a sequentibus conisse autem debemus frequenter artigraphos de orthographia tractasse, et iterum orthographos de partium declinatione disseruisse, cum tamen res sibi repugnare videantur. Ars enim tractat de partium declinatione; orthographia vero, quemadmodum scribi debeat, designat quae in partium declinatione decora reperit. Hoc si in auctoribus semper intenderis, ut pro locis suis posita diligenter accipias, nullo errore fatigaberis. Nunc animos legentes erigite, et gaudete tantos esse putaverunt, quos tamen venturos in Christi nomine celerrime sustinemus, superioribus auctoribus addere. Sed necessarium non est multiplici numero dare licentiam, cum non sint omnino
Abbreviated transcription (Latin):
cio. esca. Est. essẽ. essemꝰ. usus usura. Notat᷑ basta hastile. hastinu heft̃nꝰ. ẽ eni ab heri¬
hospes. hospita hospitiũ. hostił hostia. notat᷑ ꝓ riotũ iste. & ar eo ꝯposita os ori. ex qͦ
ostendo oftentũ leuit̃ ꝓlata. sic̃ alia q̃ pꝰ .s. carẽt .p. l.t. &̾ hisdẽ oscitas.¬
Iorti p̃positio si ad u̾ba a uocalib ĩcipientia accedat. ti. ꝯsotiãtẽ ꝑdit. ut
aeqͦ coaeq eo. coeo ortꝰ. cooͦntꝰ. Sin aut̃ ad u̾ba accedat adigãma in¬
cipientia. id ÷ q̃ .u. loco ꝯsonãtis posita retinent. ñ ꝑdit .n. uttã. ut
uoluo. c̃uoluo. ninco connico. Cotra euenit ĩ re p̃positiõe. D. enĩ¬
litt̾ã extͥnsecꝰ accipit. c̃ad uocalõ ĩcipientẽ u̾bi alicꝰ. accessit. Rd. litt᷑ã ñ
accipit. si ad digãma .i. positã loco c̃sonãtis accedat. Ut ulcero redulcero

Expanded text:
cio’, ‘esca’, ‘est’, ‘essem’, ‘essemus’, ‘usus’, ‘usura’; notantur ‘hasta’, ‘hastile’, ‘hastina’, ‘hesternus’ e‘hospes’, ‘hospita’, ‘hospitium’, ‘Hostilius’, ‘hostia’. Notatur pronomen ‘iste’ et ab eo composita; ‘os’ ‘oris’ ex quo ‘ostendo’, ‘ostentum’ leuiter prolata, sicut alia quae post s carent p uel t, ut ‘isdem’, ‘oscita‘Con’ praepositio, si ad uerba a uocalibus incipientia accedat, n consonantem perdit, ut ‘aequo’ ‘coaequo’, ‘eo’ ‘coeo, ‘ortus’ ‘coortus’; sin autem ad uerba accedat a digamma incipientia id est quae u loco consonantis positam retinent, non perdit n litteram, ut ‘uoluo’ ‘conuoluo’, ‘uinco’ ‘conuinco’. Colitteram extrinsecus accipit, cum ad uocalem incipientem uerbi alicuius accessit; quam d litteram non accipit, si ad digamma id est u positam loco consonantis accedat, ut ulcero redulcero,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾tit᷑. ẜ.s. latine lut̾e. ꝓ iͦ. gͣta litt̾a ñ altĩ scͥbi debent it una ea¬
dẽ q litt̾a c̃iũcte. nͥ ĩ fine nominatiui cuiꝰ genitliuis ĩ bis desint
ut utbs urbis. celebs celibis. arabs arabis. Sciendũ aut̃ surripio ꝑ¬
susłi ĩ pͥma sulaba ꝑ unũ .s. ñ ꝑ duo scͥbenda st̃. qm̃ dupplicari ꝯso¬
tians sub seqͣnte aua ꝯsonante ñ potest. sic̃ nec ancedente nͥ fuerit mu¬
ta añ liqͥdã. ut supplex. suffragor. sufflo. effluo. susfringo. Qcꝗͣ ĩ pͥma

Expanded text:
Bs Latinae litterae pro ψ Greca littera non aliter poni debent in una eademque syllaba coniunctae, nisi in fine nominatiui, cuius genitiuus in -bis desinit, ut ‘urbs’ ‘urbis’, ‘caelebs’ ‘caelibis’, ‘Arabs’ ‘Arabis’. Sciendum autem ‘surripio’ p‘susum’, in prima syllaba per unum s, non per duo scribenda sunt, quoniam duplicari consonans subsequente alia consonante non potest, sicut nec antecedente, nisi fuerit muta ante liquidam, ut ‘supplex’, ‘suffragor’, ‘sufflo’, ‘effluo’, ‘effringo’. ‘Quicqua
Abbreviated transcription (Latin):
uoco uocabo doceo docebo moneo motiebo nutͥo nutͥbo audio audibo. Et subiũctuu
seu c̃iũctiui ultimas ꝑ ii. uocalẽ ꝓ ꝯsonãte scͥbi deb̾e ãtiqͦs tͦdidisse cognoscimꝰ ut
siliaba desinit. eãdẽ .b. mutã ĩ oĩb tẽꝑib modoꝵ oĩũ ubic̃q ĩcid̾it seruare d̾sid̾ant.
Cuticetis de aspiratione.
uatiꝗͥ auas qͦ uoces ad aspiratiõẽ ꝑtitientes ñ paucas q̃ ñ erãt ab ido¬
ueis auctoriu freꝗͥtare. sciens p̃t̾ii. ne nimia lõgitudine uo luminis
esse molestus. tñ qm̃ plerosq iegẽtiũ plꝰ licet st̾ił brouitas ꝗͦ utił c̃m̃¬
testimotiiis ꝗͣ redoitis uͥq ratioib p̃missas ip̃as tm̃ mͦ meras rursꝰ expon̾e regłas
ut aũdicta studiosiorib & post̾iota satifface̾ uideat᷑ hĩis qͥ lõgiora fastidũt. Cis uox
ẽta ł iatina suũ seruat ap̃ romanos tã ĩ uocaliui qͥm ĩ c̃sonantib sp̃m ut haus. Hecuba¬

Expanded text:
‘uoco’ ‘uocabo’, ‘doceo’ ‘docebo’, ‘moneo’ ‘monebo’, ‘nutrio’ ‘nutribo’, ‘audio’ ‘audibo’. Et subiunctiui seu coniunctiui ultimas per u uocalem pro consonante scribi debere antiquos tradidisse cognoscimus ut syllabas desinet, eandem b mutam in omnibus temporibus modorum omnium, ubicumque inciderit, seruare desiderant. IX. Eutychis De aspiratione Quamquam alias quoque uoces ad aspirationem pertinentes non paucas, quae non erant ab idoneis auctoribus frequentatae, sciens praeterii, ne nimia longitudine uoluminis essem molestus, tamen, quoniam plerosque legentium plus allicit sterilis breuitas quam utilis comtestimoniis quam redditis ubique rationibus praemissis ipsas tantummodo meras rursus exponere regulas, ut antedicta studiosioribus et posteriora satisfacere uideantur his qui longiora fastidiunt. Omnis uox Greca uel barbara suum seruat apud Romanos tam in uocalibus quam in consonantibus spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ significat. ex sui h̃t .s. Sui enĩ ⁊ͥ ⁊ ĩsui. Qu alieui rei ĩmetti. Ua er sui
mͦ excedo .s. ñ desid̾at. Eximo simir. slã & in aliis p̾positiõib sñ hac litt̾a ÷
ut redimo. interimo. dirimo. Itaq exemptꝰ ita scͥbit᷑⁊ eximiꝰ qͥsi exẽpiꝰ ⁊ eitͥ¬

Expanded text:
ejectum significat. Exsui habet s; sui enim est, et insui, quasi alicui rei inmitti: unde exsui, ejectum significat. Exsui habet s; sui enim est, et insui, quasi alicui rei inmitti: unde exsui, excedo’ s non desiderant. ‘Eximo’ similiter: nam et in aliis praepositionibus sine hac littera est, ut ‘redimo’, ‘interimo’, ‘dirimo’. Itaque ‘exemptus’ ita scribitur, ut ‘eximius’ “qui est
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ ꝑscͥbi tm debet᷑. Re p̃positio t̃ ñꝗͣ c̃ ad ꝯsonantẽ accedit. geminat illas
lego relego. uñ reliqͥas ⁊ religionẽ scͥbĩ. qd ap̃ poetas ita oport̾e scͥbi ꝯcesscrĩ.
t̾acesi ap̃ oratores qͦ ãtiqͦs ÷ nob iã decor. Et lenitas optinẽda ÷ q̃ maximꝰ fractꝰ
qͥsda iioueat siñsonat. Ita enĩ n docui n. sonare deb̾e tãcesi ĩ scͥpt᷑a m
positĩ sit. Q ꝯq u̾ba pͥmo loco ab .s. litt̾a ĩcipient. ea c̃ p̃positiõe ⁊ ꝯpo¬
sita lict̾a eãdẽ .s. hab̾e debebunt. Cet̾a minime hon̾ari oportet ut salio oxsi¬
÷ specto .i rei alicuꝰ spectacło utor. c̃ ꝯpositũ fuerit exspecto .s. litt̾a sic̃
cupiꝰ diximꝰ aecessario retinet. Itẽ erco sis. screare fit. si sine scare. Ersiliũ
q es cobi debet. ex solo enĩ ire est. exsulare qͥsi exsoliũ qd g̃ci e copicaion¬
dict & ãtiqͥ eysoles dicebãt. qͦs nos exules dicimꝰ. E torrẽ uͦ sine .s. ex tra enle

Expanded text:
n debent. Re praepositio nonnunquam cum ad consonantes accedit, geminat illas,lego, rellego, unde relliquias et relligionem scribunt, quod apud poetas ita oportere scribi concesserim, tametsi apud oratores quoque antiquos est: nobis jam decor et lenitas obtinenda est, quae maximus fructus sdam moueat, si n sonat: ita enim supra docui, n sonare debere, tametsi in scriptura m positum sit. Quaecumque uerba primo loco ab s littera incipient, ea cum praepositione ‘ex’ composita litteram eandem s habere debebunt; cetera minime onerari oportet, ut ‘salio’ ‘exsi est rei alicujus spectaculo utor, cum compositum fuerit, exspecto s litteram, sicut supra diximus, necessario retinet. Item exscreo, cum s a screare fit; si sine s, a creare. Exsilium quoque cum s scribi debet ex solo enim ire, est exsulare, quasi exsolium, quod Graeciet antiqui exsoles dicebant, quos nos exsules dicimus. Extorrem vero sine s; ex terra enim
Abbreviated transcription (Latin):
scribenda In hoc utrũq audimꝰ. an q̃ scribi oporteat scribendũ sit. Ego
ñ omĩa aurib dedim. Quotidie sunt. qͥ ꝑ co cotidie scͥbant. Quib pec¬
hoc enĩ incet̾is notauim. ut diuisionẽ ꝑ .c. litt̾a seqͥtur. Si tam̃ scd̾mi anttiqͣm
enuntiationem. qͥ genitiuuus & abiatiuus ñ diuidit᷑. Causam. ꝑ unã .s.
Nec quenqͣm moueat antiqͥ script᷑a. Nlam ꝙ astussare ꝑ. s.s. scripserunt.

Expanded text:
scriptura in hoc: utrum quod audimus, an quod scribi oporteat scribendum sit; ego scriptura in hoc: utrum quod audimus, an quod scribi oporteat scribendum sit; ego non omnia auribus dederim. ‘Quotidie’ sunt qui per co ‘cotidie’ scribant: quibus pecHoc item in ceteris notabimus, ut diuisionem c littera sequatur. Si tamen secundum antiquam enuquemquam moueat antiqua scriptura; nam et accussare per duo ss scripserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ꝓ uocali. Uocalis ÷. cũ ipsa ꝑ se est. Hoc enĩ cũ cet̾is quoq uocalib pati
i cũ alia uocaus digãma ĩ q̃ est cõsonatis. Tres uocales qͥbusdã uident᷑
esse sub una siliaba. uae. Errant. si ita putant. Ha nusqͥm ap̃ gͣcos. neq¬
due uocales similit̃. B cadit in questionẽ & aliis ꝑ T aliis ꝑ d placet scͥbi.t id.
Apud antiquos enĩ scio. sed. sedũ fuisse. Unde nos duab litt̾is nouissimis ablatiᷤ
reliqͥs utt̾as salua D inusum habemꝰ. Quẽ admodũ si q̃ras sat qͥlit̾ scͥbi
oportet. dicemꝰ ꝑ ł qͥa integrũ eiꝰ sit satis. Tlitt̾a tc̃ recte ponit᷑. cũ illi
stat᷑i u iitt̾a & aua q̃libet una plures ue uocales coniuncte fuerit. ita ut¬
una sillaba fiat. ceta ꝑ.C scribant᷑. Hoc lucio q uidet᷑. Non nuui putãt
aurib deseritiendũ. atq ita scͥbendũ ut audit᷑. Eit enĩ fere certam̃ de rec̾ta

Expanded text:
modo pro uocali. Vocalis est, cum ipsa per se est: hoc enim cum ceteris quoque uocalibus patitur. modo pro uocali. Vocalis est, cum ipsa per se est: hoc enim cum ceteris quoque uocalibus patitur. Si cum alia uocale est, digamma est, quae est consonans. Tres uocales quibusdam uidentur esse sub una syllaba uae: errant, si ita putant; nam nusquam apud Grecos neqamma erit et duae uocales. Similiter ‘sed’ cadit in quaestionem, et aliis per t, aliis per d placet scribi. Apud antiquos enim scio ‘sed’ ‘sedum’ fuisse: unde nos duabus litteris nouissimis ablatis reliquas litteras salua d in usu habemus; quemadmodum si quaeras: «‘Sat’ qualiter scribi oportet?», dicemus per t, quia integrum eius sit ‘satis’. Q littera tunc recte ponitur, cum illi statim u littera et alia quna syllaba fiat: cetera per c scribuntur. Hoc Lucio quoque uidetur. Nonnulli putant auribus deseruiendum atque ita scribendum, ut auditur. Est enim fere certamen de recta
Abbreviated transcription (Latin):
nans ꝑscribit᷑ quidem. cet̾ũ in enũtiando durũ ac barbarũ sonat. At si
post̾ius u̾bũ quãlibet cotsonantẽ habuerit. uel uocalẽ loco positã cõso¬
nantis. seruat. M iittere sonũ. ꝑ at enĩ atq idẽ ÷ uitiũ. ita cũ uo¬
cali sic̃ cũ conso nanti. M litterã expͥmere. Est q̃dã lict̾a in.F littere
figurata. que. digãma nomitiat᷑. q̃ duos apices exgama litt̾a hab̾e uidet᷑.
ad huius similitud inem soni nr̃i comunctas uocales digãmoti appellare
uoluerunt. Ut ÷ uotũ. uͥgo. Itaq in pͥma sillaba digãtna & uocalẽ opor¬
dam libellis declarat. Hanc litterã terentiꝰ usu raro dñ uult demõstrare.
ita ꝑscribit.uA. Qui gͦ in hac siuaba sonꝰ ÷ id̾e litt̾e erit. Nos nodie.
lit tera induarui litt̾arũ potestatẽ coegimꝰ. Nam modo ꝓ digãna scribit᷑.

Expanded text:
nans perscribitur quidem: ceterum in enuntiando durum et barbarum sonat. at si nans perscribitur quidem: ceterum in enuntiando durum et barbarum sonat. at si posterius uerbum quamlibet consonantem habuerit uel uocalem loco positam consonantis, seruat m litterae sonum. Par enim atque idem est uitium ita cum uocale sicut cum consonante m litteram efigurata, quae digamma nominatur, quae duos apices ex gamma littera habere videtur. Ad hujus similitudinem soni nostri conjunctas vocales digammon appellare voluerunt, ut est votum, virgo. Itaque in prima syllaba digamma et vocalem oporra in quibusdam libellis declarat. Hanc litteram Terentius Varro dum vult demonstrare, ita perscribit VA: qui ergo in hac syllabauarum litterarum potestatem coegimus: nam modo pro digamma scribitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ex papiriano.
Ex adamantio martirio de .B. &.u.
x inartirio de mediis sillaboͥs.
x eode de uitimis sillabis.
x eodẽ de .b. litt̾a trifariã in noĩe positã.
uticis de aspiratione.
Excesello orthogpno collecta sunt.
x lucio cecilio uĩdice deflorata st̃.
x pͥsciano moderno auctore decerpta st̃.
onmeriorati sunt auctores orthographie ex qͥb alii ipso aui p̃posterato ordine
similia dicunt. Alii uͦ diu̾sa describunt. ẜ om̃ĩa nob̾ absolute nosse c̃uemẽt.
Nam et illi qͥ paria dicunt. cõ munia dicta cõfirmant. & isti qͥ uaria ponũt.
ꝑ uerba muitiplicia cõmonent. quemadinodũ scrib̾e debeamꝰ &e loqui. Nunc
teat dicentes. nec ubi oporteat subpͥmentes. Hoc ne fiat hinc obserua¬
ri pot̾it. si simul subitia. si qͥd ad rectã script᷑am ꝑtinet. & ad diuisi¬
onẽ silabarũ. Igit᷑ si duo uerba coniungant᷑. quoꝵ pͥus. M. conso¬
nantem nouissimã habeat. posteriꝰ auocali q̃ a uocalib incipiat. M. cõso¬

Expanded text:
ex Papiriano. ex Adamantio Martyrio de b et u. VI ex Martyrio de mediis syllabis. VII ex eodem de ultimis syllabis. VIII ex eodem de b littera trifariam in nomine posita. IX Eutychis de aspiratione, X ex Caesellio orthographo collecta sunt. ex Lucio Caecilio Vindice deflorata sunt. XII ex Prisciano moderno auctore decerpta sunt. commemorati sunt auctores orthographiae, ex quibus alii ipso, alii praeposterato ordine similia dicunt, alii uero diuersa describunt, sed omnia nobis absolute nosse conueniet. nam et illi qui paria dicunt, communia dicta confirmant et isti qui uaria ponunt, per uerba multiplicia commonent quemadmodum scribere debeamus et loqui. nunc teat dicentes, nec ubi oporteat supprimentes. hoc ne fiat hinc obseruari poterit, si simul subiciam, siquid ad rectam scripturam pertinet et ad diuisionem syllabarum. igitur si duo uerba coniungantur, quorum prius m consonantem nouissimam habeat posterius<que> a uocale incipiat, m conso