comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Heresis enim uelut quedam idra fabu¬
larum uulneribus suis creuit. et dum sepe reci¬
ditur pullulauit. igni debita. incendioq peri¬
tura. Fingunt et ꝙẏmeram triformem bestiã.
ore leo. postreinis partibus dracho. media capa¬
est. Quam quidam phisiologi ñ animal. sed
cilicie montem esse auunt: quibusdã locis leo¬
nes et capreas nutrientem. quibusdam arden¬
tem. quibusdã plenũ serpentil as. Hunc bello¬
rofontis habitabilem fecit. Vnde et ꝙymeram
dicitur occidisse. Centauri s aũt species uoca¬
bulum indidit: id est hominẽ cquo mitũ Qsͦ
quidam fuisse equites tessaloꝵ dicunt: sed ꝓco
quod discurrentes inbello udut unũ corpus
cquoꝵ et hominum uiderent᷑ inde centauros
fictos asscruerunt. Porro monocentaurũ nom̃
sumpsisse ex tauro et homine qualẽ bestiã dict
fabulose in laberinto inclusam fuisse. de qua
hominis specie. media asim esse dicat᷑. sicut et

Expanded text:
dicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabudicens: Haeresis enim quasi quaedam Hydra fabularum vulneribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullulatura.' Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leo, postremis partibus draco, media caprea. Quam quidam Physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusam fuisse. De qua hominis specie, media asini esse dicatur; sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ferunt feminam capitibus succinctã ca¬
ninis cũ latratibus magnis. ꝓptir fretũ sicu¬
li maris. in quo nauigantes uerticibus in se c̃¬
currentium undarũ exterriti latrare estimant
undas quas sorbentis estus uorago collidit.
Fingunt et monstra quędam irrationaliũ
animantiũ. ut cerberum inferoꝵ canẽ tria
capita habentẽ. significantes ꝑ cum tresetates.
per quas mors hominem deuorat. Id est int̾m¬
tiam. iuuentutẽ et senectutẽ. Quẽ quidam
ideo dictum cerberum putant quasi creobros.
id est carnem uorans. Dicunt et ydram scrpen¬
tem cũ nouem capitibus. quȩ latine scedra di¬
citur quod uno ceso tria capita excrescebant.
Sed constat rdram locũ fuisse cuomentẽ aqͥs.
uastantem uicinam ciuitatẽ. in quo uno me¬
atu clauso multi crumpebant Quod hercules
uidens loca ipsa exussit. et sic aquȩ cdausit mea¬
tus. Nam ydra ab aqua dicta est. Huiꝰ menti
oncm facit ambrosius insimilitudine heresum

Expanded text:
quoque ferunt feminam capitibus succinctam caquoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est infantiam, iuventutem et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum putant quasi κρεοβόρος, id est carnem tem cum novem capitibus, quae Latine Caedra dicitur, quod uno caeso tria capita excresSed constat Ydram fuisse locum evomentem aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aque clausit meatus. Nam Ydra ab aqua onem facit Ambrosius in similitudinem haeresium
Abbreviated transcription (Latin):
triplici forma ꝓditũ. Euerunt enim tresfr̃s
tantȩ concordię in tribus corporibus. quasiu¬
na anima esset Gorgones quoq meretricescri¬
nitas serpentibus. que aspicientes conuerte¬
bant in lapides habentes unũ oculũ. quẽ in¬
incem utebant᷑ Euerunt aũt tres sorores uniꝰ
pulchritudinis. quasi uniꝰ oculi. que ita spe¬
ctatores suos stupescere faciebant. ut uertere
cosputarent᷑ in lapides. Sirencͥs tres fingunt
fuisse. ex parte uirgines et ex parte uolucres:
habentes alas et ungulas. quarũ una uoce. al¬
tera tibus. tercia lira canebat: quȩ illectosna¬
ingantes sub cantu in naufragia trahebant.
sccundum ucritatem aũt incretrices fucrt
quȩ transcuntes qm̃ deducebant ad egestatẽ.
usfictȩ sunt inferre naufragia. Alas aũt ha¬
binsse et ungulas. quia amor et uolat et uul¬
ncrat. Quȩ inde in fluctibus cõmorasse dicun¬
tur: quia fluctus uenerem creauerunt. Saillã

Expanded text:
triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vertere eos putarentur in lapides. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragium trahebant. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus conmorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam
Abbreviated transcription (Latin):
mines quos nonnulli faunos ficarios uocant
Sciopodum gens fertur inehiopia singulis
cruribus et celeritate mirabil quos inde sci¬
opodas greci uocant. eo quod ꝑ estum int̾ra
resupimĩ iacentes. pedum suoꝵ magnitudine
adumbrentur. Antipodas in libiã plantas
uersas habent post crura: et octonos digitos
in plantis. Ippopodes in scitdna sunt humanã
formam et equinos pedes habentes. In indiafe¬
runt esse gc̃s quȩ macrobii nuncupant᷑ duo¬
decim pedum staturam habentes. Est et gens
ibi statura cubitalis qͦs greci a cubitu pigincos
uocant. de qua supradiximus. li montanam
di̧ tenent. quibus ẽ. uicinus occeanꝰ. Perhibent
et in cadem india esse gentẽ feminarũ. quȩ qͥn¬
quennes concipiunt. et octauũ uite annũ non
excedint. Dicunt᷑ aũt et alia hominũ fabu¬
losa portenta quę non sunt. sed ficta in causis
rerũ interpretant᷑. ut gerionem hispanie regẽ

Expanded text:
mines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. mines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili: quos inde σκιόποδας Graeci vocant, eo quod per aestum in terra resupini iacentes pedum suorum magnitudine adumbrentur. Antipodes in Libya plantas versas habent post crura et octonos digitos in plantis. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem quae μακρόβιοι nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito pygmaeos vocant, de qua supra diximus, § 7. Hi montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem
Abbreviated transcription (Latin):
cies scribunt᷑. Aliȩ sine naribus cquali totiꝰ
oris planitie informes habentes uultus. Alis
labro subteriore adeo ꝓminenti. ut in solis ar¬
doribus totam ex eo faciem contegant dormi¬
entes. Aliis concrita ora esse modico tantum
foraminc calamis auenarum pastus haurimn¬
tes. Nonnulli sine linguis esse dicunt᷑. inincẽ
sermonis utentes nutu siũe motu. Panotios
apud scitiam esse ferunt. tam diffusa magni¬
tudine aurium. ut ome corpus ex eis contẽgant
Pan enum greco serinone om̃e othi aures di¬
cunt᷑. Artabathite in etinopia. ꝓni ut pecora
ambulare dicunt᷑. quadragesimum eui annũ
nullus suꝑgredit᷑. Satiri homuntiones sunt ad¬
uncisnaribus. cornua infrontibus et capra¬
rum pedibus similes qualem in solitudine an¬
tonius sc̃s uidit. qui ętiam interrogatus dei
sum unus ex accolis heremi quos uario delu¬
sa errore gentilitas faunos satirosq et incu¬
bos colit. Dicuntur quidam et siluestres ho¬

Expanded text:
cies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius cies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus Dei sum unus ex accolis heremi, quos vario delusa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit.' Dicuntur quidam et silvestres ho
Abbreviated transcription (Latin):
terrigenas eo quod eõs fabulose parens terra.
immensa mole. et similes sibi genuerit Ge
enim terra appellat᷑. genis. genꝰ licet et t̾rę
filios uulgus uocat. quoꝵ genus incertũ est.
Falso aut̃ opinant᷑ quidam imꝑitide scrip¬
turis sc̃ĩs preuaricatores anglos cũ filiabus
hominum ante diluuiũ concubuisse et ex¬
inde natos gigantesid est nimĩ grandes t
fortes uiros dẽ quibus terra completa est. Ci¬
nocefali appellantur eo quod canina cãpi¬
ta habeant. quosq ipse latratus magis besti¬
as quam homines confitet᷑. li in india nascũ¬
tur. Cic lopes quoq eadem india gignit. et
dictos cic lopes coqͦd unũ habere oculũ infron¬
propter quod solas ferarum carnesedunt. Lẽ¬
nias in libia credunt truncos sine capite nas¬
ci. et os et oculos habere inpectore. Alios sine
ceruicibus gigni: oculos habentes in humeris.
In ultuno aũt orientis monstruosȩ gentiũ fi¬

Expanded text:
terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit; et dictos Cyclopes eo quod unum habere oculum in fronpropter quod solas ferarum carnes edunt. Blemmyas in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium fa
Abbreviated transcription (Latin):
didit. quendam insinistra parte iecur. in
dextera splen habuisse. Alia scđm connatu¬
rationem. ut in alia manu digiti plures
connaturati et coherentes repꝑiant᷑. in alia
minus. siue in pedibus. Alia scdm ĩmaturã
et intemperatam creationem sicut ii qui
dentati nascunt᷑. siuc barbatisuel cam. Alia
complexu plurimarũ differentiarũ sic̃ illud
quod prediximus in alexandro multiforme
portentum. Alia cõmixtione generis ut an¬
ditẽ aũt nuncupati. eo quod eis uterq sexꝰ
appartat. Erina quip̃pe apud grecos mas¬
culus: a frodi femina nuncupat᷑. ħ dextram
mamillam uirilem sinistram muliebrem
habentes. uicissim coeundo et gignunt et
pariunt. Sicut aũt in singulis gentibus q̃¬
dam monstra st̃ hominũ: ita in uniuerso
genere humano quedam monstra st̃ genti¬
um ut gigantes cͣinocefali. ciclopes. et cet̾a.
Gigantes dictos iuxta greci sermonis echi¬
mologiam qui cos gegenes existimant id est

Expanded text:
didit quendam in sinistra parte iecur, in didit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inmaturam et intemperatam creationem, sicut hi qui dentati nascuntur sive barbati vel cani. Alia conplexu plurimarum differentiarum, sicut illud quod praediximus § 5 in Alexandro multiforme portentum. Alia conmixtione generis, ut ἀνditae autem nuncupati eo quod eis uterque sexus appareat. Ἐρμῆς quippe apud Graecos masculus, Ἀφροδίτη femina nuncupatur. Hi dexteram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mero testante. Alia paruitate totiꝰ corpo¬
ris. ut nani: uel quos greci pigmeos uocant.
eo quod sint statura cubitales. Alia mag¬
nitudine partium ueluti capite inforii.
aut suꝑflins membroꝵ partibus. ut bicipi¬
tes et trimani. uel scinodontas. quibꝰ gemi
n ꝓcedunt dentes. Alia defectu partium.
inquibus altera pars plurimũ deficit ab
altera: ut manus amanu. uel pes apede
Alia decisione. ut sipe manu aut capite ge¬
nerata quos greci steresios uocant. Alia por¬
numeria. qũando solũ caput aut crus
nascitur. Alia quȩ in parte transfigurantur:
sicut que leonis habent uultũ uel canis uel
taurinum caput aut corpus. ut ex pasiphe¬
lia quȩ ex om̃i parte transfigurant᷑ in alre¬
ne creationis portentũ. ut ex muliere uitu¬
lum dicit historia generatum. Alia q̃ sine
transfiguratione mutationem habent lo¬
corum: ut oculos inpectore ud infronte. au¬
res supra intimpora. suel sicut aristotilestra¬

Expanded text:
mero testante: alia parvitate totius corpomero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphlia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tra
Abbreviated transcription (Latin):
uel gentibus ud hominibus futuram cladem.
quod plurimis etiam exꝑimentis ꝓbatũ est.
UXerxen quippe uulpes exequa creata solui
regnum portendit Alexandio ex mulicre mon¬
strum creatum. quod suꝑioris corporis par¬
tes hominis sed mortuas habucrit. inftriores
diuersarum bestiarum sed uiuentes: signifi¬
casse repentinam regis interfectionem. Suꝑ¬
uixerant enim acteriora inclioribus. Sed hec
monitra quȩ in significationibus dant᷑ non
diũ uiuunt: sed continuo ut nata fucrint
occidunt. Inter portentũ aũt et portentuosũ
difͣfert. Nam portenta sunt quȩ transfigu¬
rantur. sicut fertur inumbria mulierem pe¬
perisse serpentẽ. Inde lucanus ¶Matrẽq
siis conterruit infans. Portentuosa uͦ leuẽ
sumunt mutationem. Exempli causa: cum
sex digitis nati. Portenta gͥ uel portentuosa
existunt: alia magnitudine totius corporis
ultra cõmunem hominũ modũ. quantus
fuit ticion in nouem iugeribus iacens: ho¬

Expanded text:
vel gentibus vel hominibus futuram cladem; vel gentibus vel hominibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus 1,563: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Ho
Abbreviated transcription (Latin):
de et ipsi gentiles dm̃ modo naturã mͦ dm̃
appellant. Portentum gͦ fit ñ contra natu.¬
ram: sed contra quam .ẽ. nota natura. Porten¬
ta aũt et ostenta monstra atq ꝓdigia idõ
nuncupant᷑ qͦd portendere atq ostende¬
re. monstrare ac predicare. aliqua futura ui¬
dentur. Nam portenta dicta ꝑhibent a por¬
tendendo id est preostendendo. Ostenta aũt:
quod ostendert quic quam futurũ uideant᷑
Prodigia. quod porro dicant idest futura p̃di¬
cant. Monstra uero a monitu dicta. qͦd aliqͥd
significando demonstrant. siue qͦd statĩ mon¬
strent quid appareat. et hoc ꝓprictatis est Abu¬
sionc tamen scriptoꝵ plerũq corrũpit᷑. Quȩ¬
dam aũt portentoꝵ creationes in significa¬
tionibus futuris constitute uident᷑. Uult enĩ
ds̃ incerdum uentura significare. ꝑ aliqua
nascentium noxia. sicut et ꝑ sõnos et ꝑ oracu¬
la quibuis premoneat et significet quibusdã

Expanded text:
de et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum de et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
us aut fimus est aut cadauer. Fimus . ẽ. si se¬
peliat᷑. Et dictum funus a funibus accensis.
quos ante ferctrum papiriscera circundatis
ferebant. Cadauer aũt est si inscpultũ iacet.
Nam cacdauer nominatũ a cadendo quia iã
stare non potest. Quod dum portat᷑. ereqͥas
dicimus. Crematũreliquias. Conditũ: iã se¬
ctus uocatus quia compleuit uitȩ officium.
Nam dicimus functos officio. quia officia de¬
bita complcuerunt. Unde est et honoribus
functus. Hinc gͦ defunctus quod ab officio sit
untẽ depositus. siuc quod sit diem functꝰ. Se¬
pultus aũt dictusco qͦd iam sine pulsu et pal¬
pitatione ẽ id est sinc motu Sepclire aũt ẽ.
condere corpus. nã humare obrucre dicimꝰ.
hoc est humũ iniecre.
ortenta esse uarro ait. quȩ contra natu¬
ram nata uident᷑ sed ñ st̃ cont᷑ natu¬
ram. quia diuina uoluntate fiunt. cũ uolũ¬
tas creatoris cuiꝰq conditę rei natura sit. Un¬

Expanded text:
us aut funus est, aut cadaver. Funus est si seus aut funus est, aut cadaver. Funus est si sepeliatur, et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est si insepultum jacet, nam cadaver nominatur a cadendo, quia jam stare non potest. Quod dum portatur adicimus: crematum reliquias: conditum iam sectus vocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est humum inicere. De portentis . Portenta esse Varro ait quae contra naturam nata videntur: sed non sunt contra naturam, quia divina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus imponit modum. libidinis frangit
impctus. auget sapientiã. dat maturiora con¬
silia. Mala aũt quia semũ miserrimũ est: de¬
untur corporis uires. senectus et morbus. Mors
dicta quod sit amara. uel amarte qui ast esfe¬
ctor mortium. siue a morsu hominis prum.
quod uetitę arboris pomũ mordens mortem
incurrit. Tria sunt aũt genera mortis. Ace¬
ha. immatura. naturalis. A cerba infantũ.
immatura iuuenum. merita id est natura¬
lis senum. Mortius aũt ex qua parte orati¬
onis aeclinetur incertum est. Nam sic̃ ait ce¬
sar ab eo quod est morior. in participio p̃te¬
riti temporis intus exire debuit. ꝑ unũ scili¬
cit .u. non ꝑ duo. Nam ubi geminata est lit¬
tera .u. nonnnatiuusẽ. nom̃inis ñ participi¬
um. ut fatuus. arduus. Conuenienter itaq
factum. ut quemadimodum id qͦd significat
non potest agendo.ita et ipsum nomen ñ
possit loquendo declinari. Om̃is aũt mortu¬

Expanded text:
tatibus inponit modum, libidinis frangit tatibus inponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est deuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire debuit, per unum scilicet U, non per duo. Nam ubi est geminata littera U, nominativus est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non ppotest loquendo declinari. Omnis autem mortu
Abbreviated transcription (Latin):
a sensus diminutione. eo quod iam ꝑ uetusta¬
tem desipiant. Nam fisici dicunt stultos esse
homines frigidioris sanguinis. prudentes ca¬
lidi. Unde et senes in quibus iam frigit. et pu¬
eri in quibus necdum calet: minus sapiunt.
Inde est quod conuenit sibi infantũ etaset se
num. Senes enim per nimiam etatẽ delirat.
pucri per lasciuiam et infantiã ignorant qͥd
agant. Senęr autem tantum masculim ge¬
neris est. sicut anus feminei. Nam asius d̃iqi¬
tur sola mulier. Anus aũt appellata a mul¬
tis annis quasi annosa. Nam si cõmune esset
nomen cur diceret terentius senem mulicrẽ:
Hinc et uetula. quia uctusta. Sicut aũt a se¬
ne senectus. ita ab anu amilitas nominata
est. Canicies aũt uocata a candore quasi can¬
dicies. Unde est illira. florida iuuentꝰ. lactea
canicies. ꝓut diceret candida. Senectus aũt
multa secum et bona affert et mala. Bona.
quia nos apotentissimis dnĩs liberat. uoluo¬

Expanded text:
a sensus diminutione, eo quod iam per vetustaa sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi: unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit sibi infantum num. 28. Senes enim per nimiam aetatem delirant, pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini generis est, sicut anus feminini; nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune esset nomen, cur diceret Terentius senem mulierem? Hinc et vetula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nomiest. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout diceret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia nos ab inpotentissimis dominis liberat, volup
Abbreviated transcription (Latin):
uirum agit hoc est oꝑa uirilia facit. et mas¬
culini uigoris est. Antiqui enim fortes femi¬
nas ita uõcabant. Uirgo aũt non recte uira
goͫ si non uiri officio fungit᷑. Mulier uero
si uirilia opera facit recte uirago dicit᷑ ut a¬
matona. Quȩ uero nunc femina. antiqui¬
tus uir̾a uocabatur sicut a seruo serua. sic̃
a famulo famula. ita auiro uira Hinc et uir¬
ginis nomen quidam putant. Femina uͦ a
partibus femoꝵ dicta ubi sexus species aui¬
ro distinguit᷑ Alii greca ethimologia feminã
ab ignea ui dictam pucant. quia uehement᷑
concupiscit. Libidinosiores enim uiris femi¬
nas esse tam in mulieribus quã in animalibꝰ.
Unde nimius amor apud antiquos femine¬
us uocabatur. Senior est adhuc uiridior. In
lescentior. ñ utiq magis adolescens. sed minꝰ.
ut semor minus senex ubi cõparatiuus graꝙꝰ
minus significat apositiuo. Ergo seror ñ sa¬
tis sicut iunior infra iuuenem. sicut paugior

Expanded text:
virum agit, hoc est, opera virilia facit, et masvirum agit, hoc est, opera virilia facit, et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte virago dicitur, ut Amazon. 23. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur, sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femoro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. In escentior. Adulescentior non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, sicut iunior inter iuvenem, sicut pauperio
Abbreviated transcription (Latin):
minis est opus aliqͥd conferentis. Sicut aũt
tricesimus ꝑfectȩ etatis est annus in homini
bus. ita inpecudibus ac iuinentis terciꝰ robu¬
stissimus. Uir nuncupatus quod maior in
eo uis est quam infemina. Vnde et uirtꝰ no¬
men accepit. siue qͦd ui agat feminã. Mu
lier uero amollicie tanquã mollier detra¬
cta littera uel mutata appellata ẽ. muliꝙ.¬
Utriq enim fortitudine et imbecillitate a
uiro esset. scilicet ne feminis repugnantib
libido cogeret uiros aliud appetere. aut in
alium sexum ꝓruere. Dicit᷑ gͥ mulier scđm
femincum sexum. non scđ̾m corruptionem
integritatis. Et hoc ex lingua sacre scͥptu
rę. Nam cua statim facta de latere uiri sui
nundum contacta a uiro. mulier appella¬
ta est: dicente scriptura. Et formauit cã in
mulierem. Uirgo auiridiore ętate dicta ẽ
sicut et uirga: sicut et uitula Alias ab incor¬
ruptione quasi uirago quod ignoret fe¬
mineam passionem. Uirago uocata qͥa

Expanded text:
minis est opus aliquod conferentis. Sicut autem minis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hombus, ita in pecudibus ac jumentis tertius robustissimus. 17. Vir nuncupatus, quod major in eo vis est, quam in femina. Unde et virtus nomen accepit, sive quod vi agat feminam. 18. Mulier vero, a mollitie, tanquam mollier, detracta litterautrique enim fortitudine et imbecillitate coens viro esset, scilicet ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere, aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis, et hoc rae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. 22. Virago vocata, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ante decesserunt: quam ab iis nomen accipe¬
rent. Ceteri orbi uocant᷑. Orphani idẽ qui
et pupilli. Illud enim grecum nomenẽ. hoc
beres apube id est apudenda corporis parte
nuncupati. quod hȩc loca tunc primũ lanu¬
ginem ducunt. Quidam aũt ex annis pu¬
bertatem existimant. id est cum puberẽ esse
qui quatuordecim annos expleuerit. quãuis
tardissime pubescat. Certissimũ aũt pube¬
rem esse qui et ex habitu corporis pubertatẽ
ostendit et generare iã possit. Puerpere sunt
quȩ annis puerilibus pariunt. Unde et ora
tius Laudatur primo ꝓle puerpera nato.
Et dictȩ puerperę uel quod primo partu
grauantur uel quod primũ pucros pariunt.
Adolescens dictus eo quod sit adgignendum
adultus. siue a crescere et augeri Iuuenis uo¬
catus quod iuuare posse incipit. ut in bobus
iuuenci. cum auitulis discesserint. Est enim
iuuenis in ipso etatis incremento positus. et
ad auxilium preparatus. Nam uiuare ho¬

Expanded text:
ante decesserunt quam ab his nomen accepeante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc beres a pube, id est a pudenda corporis, nuncupati, quod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum puberem esse qui quattuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae sunt, quae annis puerilibus pariunt. Unde et Horatius C. 4, 5, 23: Laudatur primo prole puerpera nato. Et dictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare ho
Abbreviated transcription (Latin):
cthimologias eoꝵ in homine demonstrantes.¬
¶ Infans dicit᷑ homo primȩ itatis. Dictus aũt
infans qui adhuc fari nescit. iAest loqui ñ
pocest. Nundum crum bene ordinatis den¬
tibus minus est sermonis expressio. Puer
a puritate uocatus quia purus est. et nec
dum lanuginem floremq genarũ habens.
li sunt efebi id est afebo dicti. necdũ ꝓ natiui¬
tate uiri adolescentuli lenes. Puer aũt tri¬
bus modis dicit᷑. Pro natiuitate. ut isaias.
Puer natus c̃. nobis. Pro etate. ot octennis.
decennis. Unde ese illua. lam pucrile iugũ
tenera ceruior regebat. Pro obsęquio et fiõci
puritate. ut dñs ad ꝓpħam. Puer meus es tu
noli timere : dum iam iereiias longe pucri¬
cię excessisset annos. Puella ẽ. paruula qua¬
si pulla. Unde et pupillos non ꝑ conditione
sed ꝓ ętate puerili uocamus. Pupilli autẽ
dicti quasi sine oculis. hoc est aparentibus
orbi li aũt uere pupilli dicunt᷑. quoꝵs pats

Expanded text:
etymologias eorum in homine demonstrantes.etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est, a Phoebo dicti, necdum viri, sed adolescentuli leves. 11. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias: Puer natus est nobis. Pro aetate, ut octennis, decennis. Unde est illud: 26 Jam puerile jugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad prophetam: Puer meus es tu, noli timere, dum jam Jeremias longe pueritiae excessisset annos. 12. Puella est parvula, quasi pulla; unde et pupillos, non pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti, quasi, sine oculis, hoc est, a pareorbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres
Abbreviated transcription (Latin):
ccimum annũ. Tercia adolescencia ad gig¬
nendum adulta. que porrigit᷑ usq ad ini¬
ginti octo annos. Quarta u̾nientus. firmis¬
sima tatũ omĩum. finiens in quinquagesi¬
mo anno. Quinta etas senioris id est graui¬
tas .ꝙ est declinatio a iuuentute in senec¬
tutem. Nundũ senectus. sed iam nundũ u¬
uentus. quia senioris etas est quã grecipres¬
biten uocant. Nam senex apua grecos non
presbiter sed geronta dicit᷑ quȩ ctas aquin¬
quagesimo anno incipiens septuagesimo
terminatur. Sexta ctas senectus. quẽ nullo
annorum tempore finitur. sed post quinq
illas ętates quantũcũq uitȩ est senectuti de¬
putatur. Senum aũt pars est ultuna sene¬
ctutis dicta quod sit terminus sextę etatis.
Iniis gͥ sex spaciis philosophi uitam descripse¬
runt humanam. in quibus muitat᷑ et currit.
et ad mortis terminum ꝑuenit. Pergamus
igitur breuiter ꝑ predictos gradus gtatum.

Expanded text:
mdecimum annum. Tertia adolescentia ad gigmdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur. Sexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur; sed post quinque illas aetates quantumcumque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum,
Abbreviated transcription (Latin):
quia omĩs partus constat duplici semine cu¬
ius pars maior cũ inualuit. occupat simili¬
tudinem sexus in corpore nr̃o.¶Quedã tantũ
utilitatis causa facta sunt ut liiscera. quedã
it utilitatis et decoris ut sensus in facie. et in
corpore manus ac pedes. quoꝵ membroꝵ et
ucilitas inagna est et species decentissima. Q¬
dam tantum dccoris ut manulle inuiris. et
iutroq sęxu umbilicus. Quedam discretio¬
nis ut inuiris genitalia. barba ꝓlixa. pectus
amplum. In mulicribus lenes genę et angu¬
stum pectus. ad concipiendos aũt et portan¬
dos fitus renes et latera dilatata QQuod ad ho¬
minem et ad partes attinet corporis ex parte
dictum est: nunc etates eius subiungam.
olescentia. iuuentus. grauitas. atq senectus.
Prima çtas infancia est pucri nascentis ad
lucem quę porrigit᷑ in septem annis Secun¬
da etas puericia id est pura. et necdũ ad ge¬
crandum apta. tendens usq ad quarta¬

Expanded text:
quia omnis partus constat duplici semine, cuquia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. olescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartu
Abbreviated transcription (Latin):
steriles mares uel feminas ficri. uel ꝑ ninnã
seminis uel sanguinis crassitudinem iuel ꝓp¬
ter nimiam raritatem. Primum aũt aint
cor hominis fingi. quod in co sit et uita omĩs
et sapientia. Dẽinde quadragesimo die tetũ
corpus expleri quod ex abortionibꝰ ut ferc̃
collectum est. Alii fetus a capite sumere dut̃
exordium. Unde et in auium fetu primum
oculos fingi inouis uidemus. Ectus aũt nomi¬
natus. quod adhuc inuttro foueat᷑. Cuiꝰ se¬
cundȩ dicuntꝰ folliculus qͥ simul cum infan¬
te nascit᷑ continetq: eum. Dictus. quia et cũ
caitur sequitur. Nasci aũt patribus similes
aiunt si paternum semen ualidius sit. Ma¬
tribus: si matris. Hac ratione similes expͥmi
niultus. Qui aũt utriusq parentis figurã
reddunt. equaliter mixto paterno mat̾noq
ta sic et in hominibus semina celant᷑. figu¬
rasparentum redditura. Ex paterno autẽ
semine puellas nasci et ex materno pueros.

Expanded text:
steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoquta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros,
Abbreviated transcription (Latin):
calore quodam modo uiscerũ et menstruals
sanguinis irrigatione format᷑ incorpore. Mon¬
strua. suꝑuacuus mulicrum sanguis. Dicca
autem menstrua ꝓpric acireuitu lunaris lu¬
minis quo solet hoc euenire ꝓfluinũ. Luna
enum grece mene dicit᷑. Hȩc et muliebrianun¬
cupantur. Nam mulier solũ animal mens¬
truale est: cuiꝰ cruoris contactu fruges ñ ger¬
minant. accescunt musta. moriuntur herbe
amictunt arbores fetus. ferrum rubigo corri¬
pit. nigrescunt acra. si qui canes inde edcrint¬
in rabiem efferunt᷑. Glutinum asfalti qͦd nec
aquisnec ferro dissoluit᷑. cruore ipso pollutũ
sponte disꝑgit᷑. Post plurimos aũt dics men¬
struosidco semen non esse generabile. quia iã
non est menstrualis sanguis a quo ꝑfususir¬
rigitur. Tenue semen locis mulicbribus ñ ad
di. Similiter et crassum uim ñ habet gignor
di. quia mulibri sanguini miscere se ñ pot̾
propter nimiam sui spissitudinem. Hinc ct

Expanded text:
calore quodammodo viscerum et menstruali calore quodammodo viscerum et menstruali sanguinis irrigatione formatur in corpus. 140. Menstrua, supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium. Luna enim Graece μήνη dicitur, haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. 141. Cujus cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt ain rabiem efferuntur: glutinum asphaltis, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum, sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse generabile, quia jam non est menstrualis sanguis, a quo perfusus irrigetur. Tenue semen locis muliebribus non podi. Simdi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et
Abbreviated transcription (Latin):
ad uentrem translatum.ẽ. Matrix dicitꝰ᷑ qͦd
fetus in eo generit᷑. Semen enim receptũ con¬
fouet. confotum corporat. corporatũ in inẽ¬
bra distinguit. Uulua uocata quasi ualua.
idest ianua uentris uel quod semen recipiat.
uel quod ex ea fetus ꝓcedat. Uesica dicta qͥa
sicut uas aqua ita de renibus urina colle¬
cca complet᷑ et humore distendit᷑. Cuiꝰ usus
in uolucribus non habctur. Urina aũt dit
siue quod urat. seu quia ex renbus egerit᷑ su¬
ius indicio et salus et egritudo futura mon¬
stratur. Qui humor uulgolotium dicit᷑ eocid
lota idest munda uestimenta efficiant᷑. Sem̃
est quod iactum sumit᷑ aut a terra aut ab ute¬
ro. ad gignendum uel fructus ud fetus. Est añ
liquor ex ꝙẏbi et corporis decoctione factus de de¬
fusus ꝑ uenas. atq medullas. Qui inde desu¬
datus in modum sentine concrescit in rembꝰ.
ciectusq ꝑ coitũ et in uttro mulieris susceptꝰ.

Expanded text:
ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod fetus in ea generetur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egeritur; cujus indicio, et salus, et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est, munda vestimenta efficiantur. 23 139. Semen est quod jactum sumitur, aut a terra, aut ab utero ad gignendum, vel fructus, vel fetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus, ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, ejectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus,
Abbreviated transcription (Latin):
pulmonibus a corde. Cecum intestinũ qͦd sit
ter se differunt. Uenter est qui acceptos qybos
digerit et apparet extrinsecus ꝑtinetq apec¬
tore adiñguinem. Et dictus uenter qͦd ꝑto
tum corpus uitę alimenta transinittat. Al¬
uus est qui cỹbum recipit et purgari solet.
Salustius. Simulans sibi aluum purgari. ft
uocatus aluus quod abluatur id est p̃urge¬
tur. Ex ipso enim sordes sterquoꝵ aefluunt.
Uterum sole mulieres habent. in quo c̃cipi¬
unt ad similitudinem cauliculi. tamen au¬
ctores uterum ꝓ utroq libet sexu uentrem
plerũq ponunt nec poctę tantũmodo sed
et ccteri. Uocatus aũt uterus quod duplex
sit: et ab utraq in duas se diuidat partes q̃
indiuersum diffusę ac reflęre circũplicant᷑
in modum cornuuum arictis. uel quod in¬
terius implcat᷑ fetu. Hinc et uter quod ali¬
quid intrinsecus habuerit. ut membra et
uiscera. A qualiculus aũt ꝓprie porci est. hinc

Expanded text:
pulmonibus, a corde. Cpulmonibus, a corde. Cter se differunt. Venter est, qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque atore ad inguinem: et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vocatus est alvus, quod abluatur, id est, purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem caliculi. Tamen auctores utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis: vel quod interius impleatquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
bi aras ferebantur ab ariolis. quibus oblatis at¬
q succensis responsa acciꝑent. Splen dictum
a supplemento ex contraria parte iecoris ne
uacua cristeret: quẽ quidam etiam risus cau¬
sa factum esse existimant. Nam spͥene ridemꝰ.
felle irascim᷑ corde sapimꝰ. ieoe amamꝰ. Quibꝰ
quatuor dementis constantibꝰ integrum ẽ ani¬
mal. E el appellatum quod sit folliculus gestas
humorem qui uocatꝰ bilis. Stomachus grece os
uocatur . eo quod ostium uentris sit et ipse cỹ¬
bum excipiat. at q incestina transinittat. In¬
testina dicinitur co quod corporis interiore par¬
te colubeantur. Quȩ iccirco longis nexibus in
circulorum ordinata sunt modo ut susceptas
escas paulatim digerant. et suꝑ additis ꝙybis
non impediant᷑. Omentum membranũ qͦd
continet intestinorum maiorem partẽ. qͦd
cyz tyooyn greci uocant. Disce̾ptũ incestinũ
quod discerit uentrem et cetera intestina a

Expanded text:
bi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atbi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a
Abbreviated transcription (Latin):
prie aũt sanguis animȩ possessio est. Inde ge¬
nas lacerare mulieres in luctu solent. inde pur
cordis flabellũ sit. in quo pneumo ia est sp̃s in
de et pulmones uocati sunt. Nam grece pne
umo sp̃s dicit᷑. qui flando et cragitando acrẽ
amittit. et recipit. a quo mouentur pulmo¬
nes et palpitant. et apiendo se ut flatũ capiant.
stringendo ut citiant. Est enum organum cor¬
poris Iecur nomen habet eo quod ignis ibi ha¬
beat sedem qui incerebro subuolat. Inde et ad
oculos ceterosq sensus et membra diffundit᷑. et
calore suo ad se sucũ ex cybo traccũ uertit in
sanguinem. quem adusum pascendi nutrien¬
diq singulis membris prebet. In iecore autẽ
consistit uoluptas et concupiscencia iuxta cos
qui de fisicis disputant. Fibre iecoris st̃ extre¬
mitates. sicut et extremę partes folioꝵ inm
tibis. siue quasi linguȩ eminentes. Dictas au¬
tem fibras qͦd apud gentiles in sacris ad phoe¬

Expanded text:
prie autem sanguis animae possessio est: inde geprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et cordis flabellum sit, in quo pneuma, id est spiritus de et pulmones vocaῦμα spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoe
Abbreviated transcription (Latin):
cuius indicio aut infirmieatem intelligimus
auc salutem. Huiꝰ duplex est motus aut siplex
aut compositus. Simplex est qui ex uno saltu
constat. Compositus est qui ex pluribus mo¬
tibus mordinatus et inęqualis eristit. Qui mo¬
tus certa habent spacia dactilicum ꝑcussum ꝗͣ¬
dui sinc uicio sunt. Si quando uero citatiores
quod uiȩ sint natantis sanguinis. atq riuiꝑ
corpus om̃e diuisi. quibus uniuersa membra ir¬
rigantur Sanguis ex greca ȩchimologia nom̃
duxit. quod uegetet᷑ et sustentetꝰ e uiuat. San¬
in corpore est. Effusus uero cruor dicit᷑. Nam
cruor uocatus abeo quod effusus decurrit. uel
ab eo quod currendo corruat Alii aũt cruorẽ
interpretant᷑ sanguinẽ corruptũ qui emitti¬
tur Alii aunt uocatum sanguinẽ quoa sua¬
uis sit. Sanguis aũt non est integer nisi in ui¬
uenibus. Nam dicunt fisici minui sanguinẽ
per etatem. Unde et in senibus tremor est. Pro¬

Expanded text:
cuius indicio aut infirmitatem intellegimus cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simpconstat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia: dactylicum percussum, quandiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra irrigantur. 122. Sanguis, ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur et sustentetur et vivat. Sanin corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Pro