comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus. oscillorum aut̃ uarie sunt opiniones. nam alu hanc asserunt fabulam. Icharus
atheniensis pater erigone cum acceptum alibero patre uinum mortalibus indic arae
occisus ẽ arusticis . Quicumplus aequo potassent. debriati seuenenum aocipiss e credi¬
derant . hiuis oanis ẽ reuorsus ad erigonem filiam . Quaecum eius comitata uestigia
ꝑuenisse ad patris cad auer. laqueo uitam finut. haeodeorum uoluntate. interastra¬
relata ẽ quam uirginem uocant . canis quoq: ille ẽ inter sidera collocatus. S post
aliquantum tempus athenensibus morbus in missus ẽ talis ut eorum irgines furo¬
re quodam conpellerentur ad laqueum. Rerponditq oraculum sedari possẽ illam
pestilentiam si erigonis & icari cad auera requirerentur. Quaeoum di questta
nusquam inuenirentur: ad hostendam suam deuotionem athenuenser ut &iam

Expanded text:
bus". oscillorum autem variae sunt opiniones; nam alii hanc asserunt fabulam. Icarus bus". oscillorum autem variae sunt opiniones; nam alii hanc asserunt fabulam. Icarus Atheniensioccisus est a rusticis, qui, cum plus aequo potassent ebriati, se uenenum accepisse crediderant. Huius canis est reuersus ad Erigonem filiam, quae, cum eius comitata uestigia peruenisset ad patris cadauer, laqueo uitam finiuit. Haec deorum relata est, quam virginem vocant. canis quoque ille est inter sidera collocatus. sed post aliquantum tempus Atheniensibus morbus inmissus est talis, ut eorum virgines furore quodam compellerentur ad laqueum; responditque oraculum, sedari posse illam pestilentiam, si Erigonae et Icari cadavera requirerentur. quae cum diu quaesita nusquam invenirentur, ad ostendendam suam devotionem Athenienses, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
licii uocantur. teside ad thenienses qui primiludis instituere liberalia:mollib: in pratis
unctos saliere .p.u. Unctos ueloleo. uł leriua. In pratis aut̃ ideo. nelederentur cadentes. ut res
uero fiebant. ad insultationem &iam mortuorum caprorum. nequid erhis ess&. quod non
sentir& inuiriam. Sallere per utres. secundum artem loqutus ẽ. Nam salio salui dicebant
Unde & cicero ait in meloniana. Cumhic dereda reiecta penula desiliss&. Sic &iam ab eo
uersibus in comptis ludunt iđ carminibus. saturno mero compositis. qđ ad rithnium solũ
uulgares conponere consueuerunt᷑ horatius. libertasq recurrentes. accepta ꝑ annos lusit
proratione sacrorum aliqua ludiora & turpiafieri quibus poss&ȩ populorisũs moueri
Qui ea ex ercebant propter uereo undiae remedium. hoc ad ibuerunt ne agnosoerentur
ut ꝑsonas factas de arborum cortioibus sumerent: Et tebacche uoant. himnos intuum

Expanded text:
licii. Ad v. 383 thesidae Athenienses, qui primi ludos instituere Liberalia. licii. Ad v. 383 thesidae Athenienses, qui primi ludos instituere Liberalia. unctos saluere p. v. unctos vel oleo vel lexiva. 'in pratis' autem ideo, ne laederentur cadentes. utres vero fiebant ad insultationem etiam mortuorum caprorum, ne quid ex his esset, quod non sentiret iniuriam. saluere per utres secundum artem locutus est: nam 'salio salui' dicebant, unde et Cicero ait in Miloniana "cum hic de reda reiecta paenula desiluisset". sic etiam ab eo, 'versibus incomptis ludunt', id est carminibus Saturnio metro compositis, quod ad rhythmum solum vulgares componere consuerunt: Horatius "libertasque recurrentes accepta per annos lusit pro ratione sacrorum aliqua ludicra et turpia fieri, quibus posset populo risus moveri, qui ea exercebant propter verecundiae remedium hoc adhibuerunt, ne agnoscerentur, ut personas factas de arborum corticibus sumerent. Ad v. 388 et te bacche vocant hymnos in tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsimilitudinem. aut ꝑ contrarietatẽ immolantur. Per si militudinem ut nigrum pecus
plutoni. Per contrarietatẽ ut porca quae obest frugibus cereri. ut caper qui obest uitib
libero. Item aesculapio. qui ẽ ds̃ salutis. cum capra numquam sine febre sit aris aũ aom̃ib:¬
nonsine causa ditit. nam cum numinibus c&eris uariae ꝓqualitate regionum sacrisio&e ur
ut ueneri pafiae tantum de turae. Unde ẽ haudequidem talime dignor honore. genitrici
uͦ. id romane. &iam de uictimis. libero. ubique caper imolatur. Ueteres in eunt ꝓsohenia¬
c. Perquad ruuia quae compita appellantur: ab eo qđ multae uiae in unam confluant. &
uillas quae pagi anotuntirit appellantur. iđ a fontibus circa quos uille consueuerant condi.
Unde & pagani dicti sunt. quasi et uno fonte potantes. Conpita aut̃ sunt unde ludi cõpita¬

Expanded text:
per similitudinem aut per contrarietatem immolantur: per similitudinem, ut nigrum pecus per similitudinem aut per contrarietatem immolantur: per similitudinem, ut nigrum pecus Plutoni; per contrarietatem, ut porca, quae obest frugibus, Cereri, ut caper, qui obest vitibus, Libero, item non sine causa dixit; nam cum numinibus ceteris varie pro qualitate regionum sacrificetur — ut Veneri Paphiae tantum de ture, unde est "haud equidem tali me dignor honore", Genetrici vero, id est Romanae, etiam de victimis — , Libero ubique caper immolatur. c. per quadrivia — quae compita appellantur ab eo, quod multae viae in unam confluant — et villas, quae pagi ἀπὸ τῶν πηγῶν appellantur, id est a fontibus, circa quos villae consueverant condi: unde et pagani dicti sunt, quasi ex uno fonte potantes. 'compita' unde ludi compita
Abbreviated transcription (Latin):
nimias pluuias. hilcha animiis caloribus fissa : ad capita. bositarum scilice uicium. lacta¬
re aut̃ bidentes ad cominuendas pertine glebas. Electere luctantes ÷ .u.i. cum quadã mode¬
ratione ducere ne tenera adhuc uirgulta concutiant. leuescalamos nitidos dicit aut̃
& cannas & uirgulta radenda ne ex corticibus rubigo aduersa uitibus possit creari.
Sequi tabulata. tabulata sunt rami effusiores. & in planatendentes: non in altiora ores¬
adhuc uitibus nondum ẽ falcis acies necessaria : Siacie sub audimus uirgulta ut sit ipsa
unus e nominatiuus frons. Sic ut &iam lens. & alente & alende capitis breuiore peduculo. texende¬
sepes &iam. aluhic difangunt. alii separant texende sopes &iam & peccus omne tenendum.
monte nasountur inter gallias & hispanias posito. Sunt aut̃ exceptis elephantis maiores ani¬

Expanded text:
nimias pluvias. Ad v. 353 hiulca a. nimiis caloribus fissa. Ad v. nimias pluvias. Ad v. 353 hiulca a. nimiis caloribus fissa. Ad v. re' autem 'bidentes' ad comminuendas pertinet glebas. ratione ducere, ne tenera adhuc virgulta concutiant. Ad v. 358 leves calamos nitidos. dicit autem et cannas et virgas radendas, ne ex corticibus rubigo, adversa vitibus, possit creari. Ad v. 361 seqvi tabulata tabulata sunt rami effusiores et in plana tendentes, non in altiora cresadhuc vitibus, nondum est falcis acies necessaria: si 'acie', subaudimus virgulta, ut sit, ipsa unus est nominativus 'frons', sicut etiam 'lens' et a lente et a lende, capitis breviore peduculo. Adsaepes etiam alii hic distingunt, alii separant 'texendae saepes, etiam et pecus omne tenendum'. monte nascuntur, inter Gallias et Hispanias posito. sunt autem, exceptis elephantis, maiores ani
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Nam falsum ẽ. constat enim post factum mundum ex qualitate cursus solis. tempora
hibernis flatibus. asperis saeuis Uirumq ferrea progenies: procreata ex lapidibus ad laborẽ
archadas tenuit . quise ꝓselenos eẽ adserunt . iđ ante lunam natos quod & cicero infundani¬
ana comemorat. & statius qui ait archades astris. lunaq priores hunc laborem uł frigoris¬
deest. s quod sequitur. Premes demerges in fodies. Quaecumq uirgulta. Siue de planta¬
ris siue de arboribus : lapidem bibulum qui harenarius uocatur. cocleae aut̃ propter ad mit
tenda spiramina infodiuntur . lapis uͦ harenarius & propter spiramina & propter haun¬
endum humorẽ. si forte nimius fuerit. Scalentes : sordidas. animostollent sument ab his
rebus magnanimitatem. lamq repti. scilic& diligentiores Effusos munimen ad .i. contra¬

Expanded text:
dixit; nam falsum est. constat enim post factum mundum ex qualitate solis tempora dixit; nam falsum est. constat enim post factum mundum ex qualitate solis tempora nis viribus auras. FERREA PROGENIES procreata ex lapidibus ad laborem. Arcadas tenuit, qui se proselenos esse adserunt, id est ante lunam natos: quod et Cicero in Fundaniana commemorat et Statius, qui ait "Arcades astris lunaque priores". Ad v. 343 hunc labordeest, sed quod sequitur. premes pro 'presseris'. et aliter: demerges, infodies. quaecumque virgulta sive de plantariis sive de arboribus. Ad v. 348 lapidem bibulum qui harenarius vocatur. tenda spiramina infodiuntur, lapis vero harenarius et propter spiramina et propter hauriendum umorem, si forte nimius fuerit. sqvalentes sordidas. Ad v. 350 animos tollent sument ab his rebus magnanimitatem. iamque reperti scilicet diligentiores
Abbreviated transcription (Latin):
mnur ut genitalia semina quae nosiacimus intelligimus nq exterra siluae suscipunt
Senitalia aut dicimus semina. quibus aliquid procreatur. & gignitur. tument suspendum
aether. non hab& pluuias. Unde aetherẽ proioue acoipimus. cui tribuuntur aer & aethear
quaeduo mixta terre & humori uniuersa procreant : dioitaut̃ uerno tempore eẽ pluuia
quibus cuncta nascuntur unde fecundis imbribus dirit . quibus terra fecundatur.
lic& possumus accipere mutus terrae magnosuo corpore. ił aethereo. Et uenerem cer¬
tis .r. a .d. Statutis legitimis a natura archana quadam ratione dispositis ut tractat lucre u
fauonu. alibi. Et rephiro putrisse gleba resoluit. horatius. Soluitur aoris hiemps gratauice
na trudit. ꝓpellit effundit infolia : non alios prima .c.o.m. hoc secundum licentiã poetia

Expanded text:
imur, ut 'genitalia semina' quae nos iacimus intellegamus, non quae ex terra silvae suscipiunt. imur, ut 'genitalia semina' quae nos iacimus intellegamus, non quae ex terra silvae suscipiunt. 'genitalia' autem dicimus 'semina', quibus aliquid procreatur et gignitur. 'tument' suspendunaether non habet pluvias. unde Aetherem pro Iove accipimus, cui tribuuntur aer et aether: quae duo mixta terrae et umori universa procreant. dicit autem verno tempore esse pluvias, quibus cuncta nascuntur: unde 'fecundis imbribus' dixit, quibus terra fecundatur. licet possimus accipere, commixtus terrae magno suo corpore, id est aetherio. et tis r. a. d. statutis, legitimis, a natura arcana quadam ratione dispositis, ut tractat Lucretius, favonii: alibi "et zephyro putris se glaeba resolvit", Horatius "solvitur acris hiemps grata vice  trudit propellit, effundit in folia. Ad v. 336 non alios prima c. o. m. hoc secundum licentiam poe- ticam
Abbreviated transcription (Latin):
putantur : neue olee siluestris in .s.t. Non quo non ꝓsit s ut &iam ipse dirit ꝓpt̃᷑
casum incendu. incautis pastoribus neglegentibus circa alia occupatis. Et ruit
atram egerit. emttit . ruere facit. Nam modo agentis est. a uertioe ab aquilo¬
ferenti. hoc ubi sub audis contigerit. Superat supẽ ut quid puer ascanius superat ne
nec tibi tam prudens. quis quã .p.a. dieit quo tempore ponendae sunt uites & ꝓbat tolerabili au¬
tino uelius uerno namdicturus ẽ. Ser adeo frondi neniorum uerutile sulus Concretaau
radicem. Ante enim quasigutta quaedame er humore e terra procreata. quae postra tendi
munatiuus pluralis sit. donatus uero terre genitiuum uultent singulare pt sut senraen
mututa distinctione. uere tument. siluae scilic& a superioribus. terrae & genitalia semina
poscunt. id tument siluae . & genitalia semina terrarum requirunt. S meliuis asprusequ¬

Expanded text:
v. 302 neve oleae siluestres i. t. non quo non prosit, sed, ut etiam ipse dicit, propter v. 302 neve oleae siluestres i. t. non quo non prosit, sed, ut etiam ipse dicit, propter casum incendii. Ad v. 303 incautis pastoribus neglegentibus, circa alia occupatis. Ad v. 308 et ruit atram egerit, emittit, ruere facit: nam modo agentis est 'nubem de se ferenti". Ad v. 312 hoc ubi subaudis 'contigerit'. " Ad v. 315 nec tibi tam prudens quisqvam p. a. dicit quo tempore ponendae sint vites: et probat tolerabilius autumno, melius verno; nam dicturus est "ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis", id est radicem ante enim quasi gutta quaedam est, ex umore et terra procreata, quae postea tenditminativus pluralis sit; Donatus vero 'terrae' genetivum vult esse singularem, ut sit sensus mutata distinctione 'vere tument silvae' — scilicet a superioribus — 'terrae et genitalia semina poscunt', id est tument silvae et genitalia semina terrarum requirunt. sed melius Asprum sequ
Abbreviated transcription (Latin):
to cunde & secte philosophorum dicuntur. iđ ductus : Quadr&e consentiat. congruat.
scrobibusq .s. f .q. Ut & iam supra dirimus. scrobes masculini sunt generis. Nam & cicero in
aec o nomicis sic dicit. & plautus ait. sexagenos sc robes. minor aut̃ ẽ lucani & gracchi aueto¬
ritas. nanilucanus ait. exigua posuit scrobe: gracchus abunde fossa sc robisẽ. Quod exẽ¬
plum interentiano ẽ. Ques int fastigia. Fastigiuim & sũ me &ime partis possumus di¬
cere. sicut altum & mare & celum dicimus. hinc ẽ celumq ꝓfundum. cum & puteus
uationem non flabra hoc nomen tantum płm recipit numerum. ab eo uero quod est
flamina. flamen possumus dicere. lic& sit uitandum propter aliam significationem
nam dr̃ flamendialis. flamen martialis. Corilum sere. Radices enim eius nocent
est. Ferro laede retuso semina . R&euso obtuso quo uites quassantur potius quam

Expanded text:
to: unde et sectae philosophorum dicuntur, id est ductus. quadret consentiat, congruat: to: unde et sectae philosophorum dicuntur, id est ductus. quadret consentiat, congruat:  forsitan et scrobibus quae s. f. q. ut etiam supra diximus, 'scrobes' masculini sunt generis: nam et Cicero in oeconomicis sic dicit, et Plautus ait "sexagenos in dies scrobes". minor autem est Lucani et Gracchi auctoritas: nam Lucanus ait "exigua posuit scrobe", Gracchus abunde fossa "scrobis est", quod exemplum in Terentiano est. quae sint fastigia fastigium et summae et imae partis possumus dicere, sicut altum et mare et caelum dicimus: hinc est "caelumque profundum", cum et puteus ationem. Ad v. 293 non flabra hoc nomen tantum pluralem recipit numerum. ab eo vero, quod est 'flamina', 'flamen' possumus dicere: licet sit vitandum propter aliam significationem; nam dicitur flamen Dialis, flamen Martialis. et aliteest. FERRO LAEDE RETVNSO SEMINA. ‛Retunso’ obtunso, quo vites quassantur potius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
similem terram esse requirendam: arboribus seges. Quia de seminario loquitur arborũ
bene segitem appellauit. digesta . ordinata. ut digerit innumerum atq h.s.r. matrẽterra¬
sit .p .u.q .p. atqui supra ait denique apertos bacchus amat colles : s & iam inuallibus poni posse
uites. superius indicauit. ut hic tibi p̃ualidas olim multoq fluentes sufficiae .b.u. Unde modo
utrumq complectitur. & dicit quem ad modum in plano. quem ad modum in collibus uites
ponere debeamus. metabere eliges. Et longe alia significatio ẽ. maeor. m&e aris. unde
lucanus hesperios audax ueniam maeator̃ agros & alia maeior maeiris. Illud &iam masa¬
nibus da operam. ut indulgent uino. & eos effice largiores. namde plano ait densa sere: In
horatius. adunguem factus homo. arboribus positis uitibus ordinatis. Secto limite duc¬

Expanded text:
similem terram esse requirendam. Ad v. 267 arboribus seges quia de seminario loquitur, arborum similem terram esse requirendam. Ad v. 267 arboribus seges quia de seminario loquitur, arborum bene segetem appellavit. digesta feratur ordinata, ut "digerit in numerum atque antrsit p. v. q. p. atqui supra ait "denique apertos Bacchus amat colles"; sed etiam in vallibus poni posse vites superius indicavit, ut "hic tibi praevalidas olim multoque fluentes sufficiet Baccho vites": unde modo utrumque conplectitur et dicit quemadmodum in plano, quemadmodum in collibus vites ponere debemus. Ad v. 274 metabere eliges. et longe alia significatio est 'metor metaris' — unde Lucanus "Hesperios audax veniam metator in agros" — et alia 'metior metiris'; illud enim 'metanibus da operam, ut "indulgent vino", et eos effice largiores: nam de plano ait 'densa sere'. eHoratius "ad unguem factus homo". Ad v. 278 arboribus positis vitibus ordinatis. secto limite duc
Abbreviated transcription (Latin):
quem ad modum inter se coisse uiros & decernere ferro. qđ non ꝓcedit. tunc enim .r. in .s. mutatur
cum longa opuse. sillaba. ut color colos labor labos. hic aũt non solum longan non facit sillabã. sed
ciam excduditur .s. cum superiore uocali. Unde legendum ẽ. & quisquis color qđ nec obseuritatem
asert nec fidẽ derogat lectioni. Sceleratum. nocens omĩa epurens. Pandunt uestigia nigraueni
haedere indicant frigus. nam uestigia. appellauit indicia: Nigrae aut ad albarum diseretionem
memento. Et hocdicit non esse eo anno ponendas uites quo fodiuntur serobes. s post annuni
ut calore frigore laborae rustici possit terra putrefieri Infodias obruas. Et labesaieta mouens¬
r̃ pallage. mouens & labefaciens. ante locum similẽ exquirunt. dicit in trans latione arborum

Expanded text:
quemadmodum "inter se coisse viros et decernere ferro". quod non procedit: tunc enim 'r' in 's' muta- tur, quemadmodum "inter se coisse viros et decernere ferro". quod non procedit: tunc enim 'r' in 's' muta- tur, cum longa opus est syllaba, ut 'color colos' 'labor labos'; hic autem non solum longam non facit syllabam, sed etiam excluditur 's' cum superiore vocali: unde legendum est 'et quisquis color', quod nec obscuritatem adfert nec fidem derogat lectioni. sceleratum nocens, omnia exurens. Ad v. 258 hederae pandunt vestigia nigrae hederae indicant frigus; nam 'vestigia' appellavit indicia. 'nigrae' autem ad albarum discretionem, memento e. hoc dicit, non esse eo anno ponendas vites, quo fodiuntur scrobes, sed post annum, ut calore, frigore, labore rustici possit terra putrefieri. Ad v. 262 infodias obruas. Ad v. 263 oet labefaciens. Ad v. 266 ante locum similem exqvirunt dicit, in translatione arborum
Abbreviated transcription (Latin):
haud longe a nea poli quam clanius preterfluit fluuius cuius frequens i nundatio eitm
exhaurit. Vnde ait uacuis iđ infrequentibus . Supra morẽ. abundanter plus acquo¬
liti aut̃ uersus in conparabiles sunt. tantam habent sine aliua perisologia rep&eicionẽ¬
densa magis cereri. beneaididit magis: Nam hoc uult hostendere quid ubi melius nasci¬
tur. Potest enim & frumenta inrara. & uinum indensa s non feliciter nasci. capieo
aratur. a libi de arboribusita. exuerint siluererẽ animum. Sua nomina propriam
qui & ipsi cola aoolando dictisunt. Prȩla aut̃ sunt trabes. quibus uua calcata im premitur.
Scilio & ne herbe. plus aequo crescentes spemadimant frumentorum : Onde ait in
at ut sit Et quis cuiq: color sceleratum et quirere frigus. difficile ẽ. alii colos legunt
ut exoluso s. fiat sinalimpha & scandamus: Et quis cuiq colat soeneratum ut sic sit

Expanded text:
haud longe a Neapoli, quam Clanius praeterfluit fluvius, cuius frequens inundatio eam haud longe a Neapoli, quam Clanius praeterfluit fluvius, cuius frequens inundatio eam exhaurit: unde ait 'vacuis', id est infrequentibus. et aliter: Aisti autem versus incomparabiles sunt: tantam habent sine aliqua perissologia repetitionedensa magis cereri bene addidit 'magis'; nam hoc vult ostendere, quid ubi melius nascitur: potest enim et frumentum in rara et vinum in densa, sed non feliciter, nasci. Ad v. aratur: alibi de arboribus ita "exuerint silvestrem animum". Ad v. 240 sua nomina propriam qui et ipsi a colando dicti sunt. prela autem sunt trabes, quibus uva calcata iam premitur.is illa scilicet ne herbae, plus aequo crescentes, spem adimant frumentorum: unde ait in 'at', ut sit 'et quis cuique color: sceleratum exquirere frigus difficile est'. alii 'colos' legunt, ut excluso 's' fiat synalipha et scandamus 'et quis cuique colat sceleratum', ut sic sit,
Abbreviated transcription (Latin):
s cansolobat. Lanoibus pandis aut patulis autercorum pondere curuatis. Red dim etlo
eoebantur. Vrentis oulta capellas omne enim quod momordorint urunt undeert
dum saturum tarentum enim & saturum uioine sunt sibi calabriae cuutates : horatiu
ore satureiano uertari rura oaballo. liquidi fontes puri sine pertilentia Et quantũ lic¬
no rgro. postquam uelinus sico atusẽ lacus ubi longuam pertioam magnitudo superabat
antiquas. aut caras. Salustius. tantum antiquitatis ouraeq m aioribus ꝓ italioa gente
aut̃ & rosmarinus apibus aptae sunt haerbe tofus scaber lapis asperrimus Vnde ce¬
genera agrorum imitatur qui solus potest qđ illi.iiuiͣ. sicut sequentia indicant Fumosa
arit Sueseuo ueseuus monsẽ ligurie. sub alpibus positus nam campaniae uesuuuis dr̃ ꝓ
quo multi uaeseuum positum Uacuis clanius non aequs acerris a cerre tiuitase campani

Expanded text:
s cani solebat. Ad v. 194 lancibus pandis aut patulis aut extorum pondere curvatis. et aliter: s cani solebat. Ad v. 194 lancibus pandis aut patulis aut extorum pondere curvatis. et aliter: 196 urentes culta capellas omne enim, quod momorderint, urunt: unde esdum Saturum; Tarentum enim et Saturum vicinae sunt sibi Calabriae civitates: Horatius "me Satureiano vectari rura caballo". no agro, postquam Velinus siccatus est lacus: ubi longam perticam magnitudo superabat antiquas, aut caras: Sallustius "tantum antiquitatis curaeque maioribus pro Italica gente autem et ros marinus apibus aptae sunt herbgenera agrorum imitatur qui solus potest, quod illi quattuor, sicut sequentia indicant. fumosque arat'. vesaevo Vesaevus mons est Liguriae, sub Alpibus positus: nam Campaniae Vesuvius dicitur, pro quo multi Vesaevum positum volu
Abbreviated transcription (Latin):
de sc̃ribere. Et multihoc loco culpant uirgilium. qđ inunum cogit . quattuor librorum propo¬
sitionem nam & de aruo & de consito & de pascuo & defloro in histo loco cõmemorat. Quod
ideo non ẽ rep̃hendendum. quod non ea late ex sequitur. s capitatim. & breuiter transit. que
latius explanat in singulis. Quae robora cuiq:. Quae sit unius cuiusq possibilitas. Quiscolor
Quae species : Quo modo dicimus quo colore ille reciutauit . lic& breuiter dicturus sit. & iã
de colore terrarum. disficiles primum .t. Paenẽ steriles parum creantes: maligni. infe¬
ex eanum quam rocedens. Gene a ut̃ dulci addidit ad discretionem amare. Uligi nosus
Terrarum scilic& iđ fertilem nam fluminumlimus ẽ noxius: huo illuc & felioeni
ourius inus amap.a. Radicesenim eius sibi inuicem sunt nere & auulse nascuntur
tir canisoictimarum soilioe carnibus ebur aut̃ aibiarum dicit. quibus in aurẽ facet do

Expanded text:
describere. et multi hoc loco culpant Vergilium, quod in unum coegit quattuor librorum propodescribere. et multi hoc loco culpant Vergilium, quod in unum coegit quattuor librorum propositionem; nam et de arvo et de consito et de pascuo et de floreo in isto loco commemorat: quod ideo non est reprehendendum, quod non ea late exsequitur, sed capitatim et breviter transit quae latius explanat in singulis. quae robora cuique quae sit uniuscuiusque possibilitas. Ad v. 178 quis color quae species, quo modo dicimus 'quo colore ille recitavit': licet breviter sit dicturus etiam de colore terrarum. Ad v. 179 difficiles primum t. paene steriles, parum creantes. maligni infeex ea numquam recedens. bene autem 'dulci' addidit ad discretionem amarae. uliginosus terrarum scilicet, id est fertilem: nam fluminum limus est noxius. Ad v. 189 et filicem curvis invisam p. a. radices enim eius sibi in vicem sunt nexae et avulsae renascurificia pinguescit. ebur autem tibiarum dicit, quibus in aurem sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
uerauis . oliuerinus quiolios proter copiampiscium. ucctigelia eess erescabanta dam pr
menusa paner per muo lir umpens exinde pisces enoludere. e redemnptores grausa dampn¬
patosamus suip plicaner unt senatiui. & ꝓfectus .o. uilius cesar ductis brachus ex cluste partt̃
amlatidombus aequor a solita exclusum licentia. & indignationẽ suam stridoribus predens
unus suit septies consul. Ea millos. abusiue. namunus fuit. qui agallis sublatansignat reuoea
suerant auuis a nepos: quorum unus leges uicte oartagini inposuit. alter eandem diruit
Etiam cancludit laudans auiris. a fertilitate rerum as a turni imperio tibi ingredior
Intuam utilitatẽ soribo. carmengeorgicum. Antiquae aut̃ laudis uł magnae. uł quod ap̃
maiores in ingenti honore fuerat agri cultura  ascreum. hesiodicum. nam esiodus deciui¬
tate ascra fuit : Nunc locus aruorum ingeni is naturis. tempusẽ inquit naturam agrorum

Expanded text:
vernus et Lucrinus, qui olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabant. sed cum maris impetus plerumque inrumpens exinde pisces excluderet et redempatiebantur supplicaueruntque senatum, et pracfectus G. Iulius Caesar ductis brachiis exclusit partem gnatum magnis stridoribus aeqvor a solita exclusum licentia et indignationem suam stridoribus prodensunus fuit septies consul. camillos abusive: nam unus fuit, qui a Gallis sublata signa revocavifuerunt, avus et nepos: quorum unus leges victae Karthagini inposuit, alter eandem diruit. et iam concludit, laudans a viris, a fertilitate rerum, a Saturni imperio. tibi ingredior in tuam utilitatem scribo carmen georgicum. 'antiquae' autem 'laudis' vel magnae, vel quod apud maiores in ingenti honore fuerat agricultura. Ad v. 176 ascraeum Hesiodicum: nam Hesiodus de civitate Ascra fuit. Ad v. 177 nunc locus arvorum ingeniis naturis. tempus est, inquit, naturam agrorum
Abbreviated transcription (Latin):
dicta uđ tundendo Aliter enim ei se oleum non facit. a mara aut bacea iuridi utatio aonas
crines ornatus amaro. Mamde pausia. uiride oleum fit. Unde contra dulce dr̃ non uiride. Pomao
subaudis a superioribus : nonunam nascuntur in faciẽ. alcionie silue pomifere arboresa nã ale nou
reo feadum fut. diligens cultor hortorum. Unde ꝑ eius siluas arbores pomiferas intelligira es
& uolenati ab eo quod uolamimpleant dicta sunt. Unde & in uolare dicimus. non eadem arborib¬

Expanded text:
dicta, id est tundendo; aliter enim ex se oleum non facit. 'amara' autem 'baca' viridi, ut "atque apio dicta, id est tundendo; aliter enim ex se oleum non facit. 'amara' autem 'baca' viridi, ut "atque apio crines ornatus amaro"; nam de pausia viride oleum fit: unde contra dulce dicitur non viride. Ad v. 87 pomaque subaudis a superioribus 'non unam nascuntur in faciem'. alcinoi silvae pomiferae arbores: nam Alcinous, rex Phaeacum, fuit diligens cultor hortorum, unde per eius silvas arbores pomiferas intellegimus: et volema ab eo, quod manum impleant, dicta sunt, unde et 'involare' dicimus. volema
Abbreviated transcription (Latin):
pluralis noster accusatiuus. Alii neutrum ꝓbant & ita accipiunt: castanaee fagos
pireiflore ornus in canuit. ut similiter fagos nominatiuus sit grecus neo modũ¬
labore colligitur. aut hoc dicit non ẽ idem inserere. quod &e occulos in ponert¬
quarum rerum discretionẽ hoo loco comemorat. sicut nos diximus supͣ crudunt ꝓpellunt
et ẽ mutatio ideo non ait hioinoludunt. Sic cicero. Includuntur in carcere eo ndemipnatduitiq
doca nune eeiam in singuilis anborum spaeiebus esse aliquam uarietatẽ Iotoq botose nim plicique
dam suit. quamcum amatam priapus ꝑ sequer&ur. illa deorum miseratione in arborẽ uersa & quae
uulgo fabasiriaca dicitur. Unamin faciẽ in eandem simil itudinẽ. orchades agreca aetimolugndo
hobscena. sa atesticulis. radu oliue alonginquitate nominate. a mara pausta. oliua apa uuendo

Expanded text:
pluralis noster accusativus. alii neutrum probant et ita accipiunt 'castaneae fagos, pluralis noster accusativus. alii neutrum probant et ita accipiunt 'castaneae fagos, piri flore ornus incanuit', ut similiter 'fagos' nominativus sit graecus. et allabore colligitur; aut hoc dicit: non est idem inserere, quod et oculos inponequarum rerum discretionem hoc loco commemorat, sicut nos diximus supra. Ad v. 74 trudunt propellunt,et est mutatio, ideo non ait 'hic includunt': sic Cicero "includuntur in carcerem condemnati, utique docet nunc etiam in singulis arborum speciebus esse aliquam varietatem. Ad v. 84 lotoque Lotos nympha quaedam fuit. quam cum amatam Priapus persequeretur, illa deorum miseratione in arborem versa est, quae vulgo faba Syriaca dicitur. Ad v. 85 unam in faciem in eandem similitudinem. Ad v. 86 orchades a graeca etymologia, sed obscena, id est a testiculis. radii olivae a longinquitate nominatae. amara pausia baca oliva a paviendo
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. quae duplexẽ. nam aut insitio dr̃ cumfisso trunco surculus serunde arboris
sterili inseritur. aut oculorũ inpositio cuminciso cortice libro aliene arboris germen
inserimus. Steriles platani malos gessere. ualentes : dicit quid in quam arborẽ debea¬
mus inserere . In arbuto nucem Inplatano malum Infago castaneam. In orno pirum
Sed castanee fagus eg& ex positione. nos enim in castanea fertili. infecunda fagus in¬
seritur. Unde aut hippallage ẽ ut castanee fagos sit pro fagi castaneas. aut est mutanda
discinctio. ut sit & steriles platani malos gessere ualentes castaneae. Iđ in fecunde ar¬
bores platani. fortes ramos castaneae portauerunt : Fagos ornusq in canuit albo flo¬
repiri Secundum quam distinctionẽ. fagos licȩ breuis sit gos finalitatis tamen
patione o ducitur. Fagos enim incipit grecus esse nominatiuus singularis. non

Expanded text:
onem, quae duplex est: nam aut insitio dicitur, cum, fisso trunco, surculus fecundae arboris onem, quae duplex est: nam aut insitio dicitur, cum, fisso trunco, surculus fecundae arboris sterili inseritur, aut oculorum inpositio, cum, inciso cortice, libro alienae arboris germen inserimus. Ad v. 70 steriles platani malos gessere v. dicit quid in quam arborem debeamus inserere: in arbuto nucem, in platano malum, in fago castaneam, in orno pirum. sed 'castaneae fagos' eget expositione; non enim in castanea fertili infecunda fagus inseritur: unde aut hypallage est, ut 'castaneae fagos' sit pro 'fagi castaneas'; aut est mutanda distinctio, ut sit 'et steriles platani malos gessere valentes castaneae', — id est infecundae arbores platani fortes ramos castaneae portaverunt — 'fagos ornusque incanuit albo flore piri': secundum quam distinctionem 'fagos', licet brevis sit 'gos', finalitatis tamen ratione producitur; 'fagos' enim incipit graecus esse nominativus singularis, non
Abbreviated transcription (Latin):
sSolido pafie de robore mirtus. Sicut & olea. Pafie aut̃ ueneria a paso insula in qua uenus
colitur. huic aut̃ mirtus consecrata ẽ. uł quod hec arbor gaud & littoribus & uenus de mari
dr̃ ꝓcreata. uł quod ut medicorum indicant libri. haec arbor aptaẽ mulierum necessitatib
alui edurae legunt. quasi nondurae. ut paulo post enodes trunci. iđ sine nodis. ut est modo
minuentis. non augentis. habeat signi ficationẽ s Sane corili proprie dicuntur. Nam auella¬
alibi. herculeae bicolor cum .p. umbra. Chanii patris iouis epirotici. ardua palma. aut¬
alta. aut ad quam difficile ꝑuenitur. Casus abies uisura marinos. est enim ab ietis species
apta nauibus. quam sappinum uulgo uocant : Betu nucis arbutus horrida. Uersus dacti¬
licus. Nammale quidam horrens legunt horrida aut̃ hispida Et iam transit ad insiti¬

Expanded text:
ae". Ad v. 64 solido paphiae de robore myrtus sicut et olea. 'Paphiae' autem Veneriae, a Papho insula, in qua Venus ae". Ad v. 64 solido paphiae de robore myrtus sicut et olea. 'Paphiae' autem Veneriae, a Papho insula, in qua Venus colitur. huic autem myrtus consecrata est, vel quod haec arbor gaudet litoribus et Venus de mari dicitur procreata, vel quod, ut medicorum indicant libri, haec arbor apta est mulierum necessitatibusalii 'edurae' legunt, quasi non durae, ut paulo post "enodes trunci", id est sine nodis, ut 'e' modo minuentis, non augentis habeat significationem. sane coryli proprie dicuntur: nam abellaalibi "Herculea bicolor cum populus umbra". alta, aut ad quam difficile pervenitur. Ad v. 68 casus abies visura marinos est enim abietis species apta navibus, quam sappinum vulgo vocant. Ad v. 69 fetv nucis arbutus horrida versus dactylicus: nam male quidam 'horrens' legunt. 'horrida' autem hispida. et iam transit ad insiti
Abbreviated transcription (Latin):
alias in melius. Poma aut̃ arborum ex semine ꝓcreatarũ dicit . quas constat nisi translate aut
sructum ꝓ arbore. Sane racemus est botrionis pars & botrio grecumẽ : Et si hicuuam ꝓuite po¬
suit. sicut horatius ꝓuino. Nam ait caeculum ex p̃lo domitam calano tubibis uuan. Insulcũ
in ordinem conponende. aut certe arande. multa mercede multolabore a sequenti quod p̃ce
dit intellige. S truncis olee melius. Quia supͣait truditur e sicco aleagina ligno & iam
redit ad eos modos quos inuenit industria. dicendo aut̃ melius ostendit &iã alias arbores. ex
truncis posse ꝓcreari. Saneoleaẽ arbor ipsa unde deriuatioẽ oleum. olua uero fructus ipse
unde oliuum dr̃. legimus tamen oliuã & de arbore: ut incumbens tereti da monsic coepit olu

Expanded text:
alias in melius. 'poma' autem arborum ex semine procreatarum dicit, quas constat, nisi translatae aut alias in melius. 'poma' autem arborum ex semine procreatarum dicit, quas constat, nisi translatae aut est fructum pro arbore. sane racemus botryonis est pars, et botryo graecum est. et sic hic uvam pro vite posuit, sicut Horatius pro vino: nam ait "Caecubum et prelo domitam Caleno tu bibes uvam". Ad v. 62 in sulcum in ordinem componendae, aut certe arandae. multa mercede multo labore: a sequenti quod praecedit intellege. Ad v. 63 sed truncis oleae melius quia supra ait "truditur e sicco radix oleagina ligno". et iam redit ad eos modos, quos invenit industria. dicendo autem 'melius' ostendit etiam alias arbores ex truncis posse procreari. sane olea est arbor ipsa, unde derivatio est oleum; oliva vero fructus ipse, unde olivum dicitur. legimus tamen olivam et de arbore, ut "incumbens tereti Damon sic coepit oliv
Abbreviated transcription (Latin):
uit & gl auca canentia fronde salicta. lacta &̧ fortia. quasi hoc in ipsis genus ẽ fecunditatis.
Quippe folo. Natura sub ẽ quia ut supra dirimꝰ naturaliter rerum om̃ium mater ẽ terra & uni¬
uersa intrase contin& semina. hinc ẽ quippe solo natura sub ẽ. nam natura dictaẽ ab eo quod
nasei aliquid faciat. Mire aũt ait subẽ.iđ. in ẽ latenter. Nam non appar&e unde epicurei dicunt
nichil essẽ. quod non habeat originẽ sui. Nam hoc ẽ gignide nichilo nichilum. nil posse reuerti
Sorobibus. nos sorobes genere dicimus masculino lic& lucanus direrit : contra artẽ exigua po¬
suit po scrobe : Siluestrẽ animum. naturalẽ asperitatẽ & in secunditatẽ. Voces artes fec undi¬
tates ex arte uenientes. hoc faciae erit fecunda . si fuerit inde translata. berentem. quae ferre
potest siei umbra non noceat. Pomaq degenerant. modo degenerant. uertuntur in peius.

Expanded text:
auca canentia fronde salicta". laeta et fortia quasi hoc in ipsis genus est fecunditatis. Ad v. auca canentia fronde salicta". laeta et fortia quasi hoc in ipsis genus est fecunditatis. Ad v. 49 quippe solo natura subest quia, ut supra diximus, naturaliter rerum omnium mater est terra et universa intra se continet semina: hinc est 'quippe solo natura subest'. nam natura dicta est ab eo, quod nasci aliquid faciat. mire autem ait 'subest', id est inest latenter; nam non apparet: unde Epicurei dicunt nihil esse, quod non habeat originem sui; nam hoc est "gigni de nihilo nihilum: in nihilum nil posse reverti". Ad v. 50 scrobibus nos 'scrobes' genere dicimus masculino, licet Lucanus dixerit contra artem "exigua posuit scrobe". Ad v. 51 siluestrem animum naturalem asperitatem et infecunditatem. Ad v. 52 voces artes fecunditates ex arte venientes. Ad v. 54 hoc faciet erit fecunda, si fuerit inde translata. Ad v. 56 ferentem quae ferre potest, si ei umbra non noceat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
esse constae ingentia. meum aũt carmen & breuesit & totumid explicare non possum
debestamen fauere minoribus ut pelagoq uolans da uela .p. ut sit ingentia scribe & pͥm
lege littoris oram Raue minori scribenti. Non ego cuncta meis. lucretii uersus. s ille
ad nauigium & ad lectionẽ potest referri. nam hoc dicit. Fau&o principio uelhumi¬
litati carminis mei : In manibus terre in facili in ꝓmituẽ terrarum descriptio quod
describam. nec ut in aeneide aliquibus figmenitis. aut ullis utar ambagibus. longa aut
i. lia. ad illud quod omiserat redit. & ex sequitur qualitatem trium generum. qua
suꝑ memorauerat arborum scilicae sponte natarum ꝓcreatarum ex semineuasearõ
tetigit namsemen esum salicis dicitur in fecunditatẽ mulieribus gignere : Etsup¬

Expanded text:
esse constet ingentia, meum autem carmen et breve sit et totum id explicare non possim, esse constet ingentia, meum autem carmen et breve sit et totum id explicare non possim, debes tamen favere minoribus: ut 'pelagoque volans da vela patenti' sit ingentia scribe, et 'primi lege litoris oram' fave minora scribenti. Ad v. 42 non ego cuncta meis Lucretii versus; sed ille ad navigium et ad lectionem potest referri; nam hoc dicit: faveto principio vel humilitati carminis mei. Ad v. 45 in manibus terrae in facili, in promptu est terrarum descriptio: quod describam nec, ut in Aeneide, aliquibus figmentis aut ullis utar ambagibus. 'longa' autem te sua quae se t. i. l. a. ad illud, quod omiserat, redit et exsequitur qualitatem trium generum, quae supra memoraverat, arborum scilicet sponte natarum, procreatarum ex semine et earumtetigit: nam semen esum salicis dicitur infecunditatem mulieribus gignere, et sup
Abbreviated transcription (Latin):
lans da uela patenti. Simplici generi carminis. praesta fauorem. ut uel a fouorẽ accipiam
patens pelagus. carminis facilitatẽ: hoc aut carmen facile esse. ipse significat dicens. & in
manibus terre. hoc ẽ in facili & in ꝓitures posita ẽ : Et non ego cuncta meis amplectuersib
opto iđ non sum uniuersa dicturus. nec enim possura Quare & suam uere cunde exte¬
nuat possibilitatẽ. & mecenatis auribus ex sui carminis breuitate blanditur. alii aliter
accipint. Constat mecenatẽ fuisso litterarum peritum. & plura conposuisse carmina
namaiam augusti cesaris descripsit quod testatur horatius dicens. tuque pedes tribus
dicis historus pliacesaris mecenas melius ductaq ꝑuias regum colla minatium. Ut hoc nunc di¬
cat inceptumq una decurre laborẽ. iđ ad esto &simul scribamus. lic& enim quae tuscrib

Expanded text:
lagoque volans da vela patenti simplici generi carminis praesta favorem, ut 'vela' favorem accipiamus, lagoque volans da vela patenti simplici generi carminis praesta favorem, ut 'vela' favorem accipiamus, 'patens pelagus' carminis facilitatem. hoc autem carmen facile esse, ipse significat dicens et 'in manibus terrae', hoc est in facili et in promptu res posita est, et 'non ego cuncta meis amplecti versibus opto', id est non sum universa dicturus; nec enim possum: qua re et suam verecunde extenuat possibilitatem, et Maecenatis auribus ex sui carminis brevitate blanditur. alii aliter accipiunt: constat Maecenatem fuisse litterarum peritum et plura composuisse carmina -nam etiam Augusti Caesaris gesta descripsit, quod testatur Horatius dicens "tuque pedestribus dices historiis proelia Caesaris, Maecenas, melius ductaque per vias regum colla minacium" — , ut hoc nunc dicat: 'inceptumque una decurre laborem', id est adesto et simul scribamus; licet enim quae tu scribis
Abbreviated transcription (Latin):
sauricem dicimus. Fit aũt hoc de olua & mirto quarum siccistipites sec antur usque ad medullã
& terra in fossi ex se arbores creant. quod sine dubio ẽ mirandum : Truditur urgente natura
ꝓcreacur ex arido Radit oleagina. deruiatiuum ab olea. In pune uidemus. Sine damno sui
Et loquitur de insitione. Sane insitas arbores dicimus. in sertas uero causas aut fabulas. la¬
infecunde. Et doc& posse industria &iam loca asprrima ad fertilitatẽ ꝑducere. Is mara
montes trachiae. taburnus mons campanie : Uestire uͦ implere significat. Tuq ad es inceptũ¬
q. una .d .l. adesto & inceptum fauorem om̃ibus libris inpendito. Nam ubiq eum in uocat.
o. decus õ fame merito .p.m.n .m.horatius .o. & p̃sidium & dulce decus meum. Pelagoq uo

Expanded text:
, 'sauricem' pro 'soricem' dicimus. fit autem hoc de oliva et myrto, quarum sicci stipites secantur usque ad medullam , 'sauricem' pro 'soricem' dicimus. fit autem hoc de oliva et myrto, quarum sicci stipites secantur usque ad medullam et terrae infossi ex se arbores creant: quod sine dubio est mirandum. Ad v. 31 truditur urgente natura procreatur ex arido. radix oleagina derivativum ab olea. Ad v. 32 inpune videmus sine damno sui. et loquitur de insitione. sane 'insitas' arbores dicimus, 'insertas' vero causas aut fabulas. Ad v. 34 lainfecundae. et docet posse industriam etiam loca asperrima ad fertilitatem perducere. ismara montes Thraciae. Ad v. 38 taburnum Taburnus mons Campaniae. vestire vero implere significat. Ad v. 39 tuque ades inceptumque una d. l. adesto et inceptum favorem omnibus libris inpendito: nam ubique eum invocat. Ad v. 40 o decus o famae m. p. m. n. Horatius "o et praesidium et dulce decus meum". Ad v. 41 pe
Abbreviated transcription (Latin):
monte apollini oonseerato. hor natura modos primum dedit. bene primum
nam ut &iam supra diximus. fauor naturae fuit &iam ad alios inueniendos. Contra natura
plantas. Inter plantas & plantaria hoc inter ẽ. namplante sunt rapte de arboribus. plan¬
taria uero quae ex seminibus natacum radicibus & terra ꝓpria transferuntur: ut &e uiuo
sua plantaria terra. Sulcis fossis. ut ausim uł tenui uitẽ com̃ sulco. hic stirpes obruitaruo.
altius deponit ualidiores cum radicibus plantas. Quadrifidasq sudes. Ita robustas. ut pos¬
sint in quatuor partes diuidi. Et acuto robore ꝓ acuti roboris accipimus. Et ẽbis idem dictum.
namae ualli & sudes idem sunt. Siluarumq aliae pressos ꝓ. a.ex. Propago precipuae uitibus
ignorent subito ne semina matrem : Quin & caudicibus sectis. ꝓ codicibus. sicut caulẽ. ꝓ colem

Expanded text:
monte Apollini consecrato. Ad v. 20 hos natura modos primum dedit bene 'primum': monte Apollini consecrato. Ad v. 20 hos natura modos primum dedit bene 'primum': nam ut etiam supra diximus, favor naturae fuit etiam ad alios inveniendos; contra naturam plantas inter plantas et plantaria hoc interest: nam plantae sunt raptae de arboribus, plantaria vero, quae ex seminibus nata cum radicibus et terra propria transferuntur, ut "et viva sua plantaria terra". Ad v. 24 sulcis fossis, ut "ausim vel tenui vitem committere sulco". hic stirpes obrvit arvo altius deponit validiores cum radicibus plantas. Ad v. 25 quadrifidasque sudes ita robustas, ut possint in quattuor partes dividi. et acuto robore pro 'acuti roboris' accipimus. et est bis idem dictum: nam valli et sudes idem sunt. Ad v. 26 silvarumque aliae pressos p. a. e. propago praecipue vitibus ignorent subito ne semina matrem". Ad v. 30 quin et caudicibus sectis pro 'codicibus', sicut 'caulem' pro 'colem'
Abbreviated transcription (Latin):
boribus posuit. Bene aut̃ ait & glauca & canentia. Nam salix ab una parte alba ẽ ab altera uiri¬
indodo neo nemore arboresdanterresponsa fuisse dicuntur : habite aut̃ grais uł quasi
non credens dixit. uł quasi it alus quiloca illa nescir& uł reuera quondam habite. quia
illo tempore iam silebat : Pullulat mira in singulis ẽpi & as namait sua sponte
ienient. surgunt de semine pullulant ab radicibus : Vt cerasis. haec cefrasus hiscerasis
suctitꝰ Sane cerasus ciuitas ẽ ponti quam cum deless: lucullus genus hoc pomi indead¬
ot it ÷ &e aciuitate cerasium appellauit nam arbor cerasus pomum cerasium dr̃
oc aũt &iam ante lucullum einit alia erat. sdurum & cornum appellabatur
quo pofera mitto nomine corno cerasium dictum ẽ : Parnasia laurus a parna so

Expanded text:
boribus posuit. bene autem ait et 'glauca' et 'canentia'; nam salix ab una parte alba est, ab altera viriboribus posuit. bene autem ait et 'glauca' et 'canentia'; nam salix ab una parte alba est, ab altera viriin Dodonaeo nemore arbores, dantes responsa, fuisse dicuntur. 'habitae' autem 'Grais' vel quasi non credens dixit, vel quasi Italus, qui loca illa nesciret: vel re vera quondam 'habitae', quia illo tempore iam silebant. Ad v. 17 pullulat mira in singulis est proprietas: nam ait 'sponte sua veniunt', 'surgunt de semine', 'pullulant ab radicibus'. Ad v. 18 ut cerasis 'haec cerasus, his cerasis' facit. sane Cerasus civitas est Ponti, quam cum delesset Lucullus, genus hoc pomi inde advexit et a civitate cerasium appellavit: nam arbor cerasus, pomum cerasium dicitur. hoc autem etiam ante Lucullum erat in Italia, sed durum, et cornum appellabatur: quod postea mixto nomine cornocerasium dictum est. parnasia laurus a Parnaso
Abbreviated transcription (Latin):
significamus. musto nouo oustũ numero tantum singulari dicimus. Nicut uinum lic& houidius
ab usiue dixorit musta. S hoc ille plus fecit qđ & mustis dixit cum ut diximꝰ de his nominibus tres
casus tantum usurpari consueuerint : Principio arboribus u.e.n .c. creandarum arborum natura¬
liter tria sunt genera. dut enim sua sponte nascuntur. aut ex sẽminibus fortuitu iacentibus
surgunt. aut exradicibus pullulant . Nam c& era usus inuenit fauente natura : Sponte sua
Sponte modo nomenẽ quia uinctum ẽ eigenus: quoc ar& semꝑ ad uerbium. Uenunt crescunt
locis arbores sponte nascuntur scilio & inhumidis. nam terra mater ẽ om̃ium rerum . & semi¬
num cuntorum oreatrix : Vt molle siler arboris genusẽ. Et notandum genus neutrum de
arbore quod ẽ ad modum rarum. Glacica canentia fronde Salicta. locum salicum ꝓ ipsis ar¬

Expanded text:
significamus. Ad v. 7 musto novo mustum numero tantum singulari dicimus, sicut vinum, licet Ovidius significamus. Ad v. 7 musto novo mustum numero tantum singulari dicimus, sicut vinum, licet Ovidius abusive dixerit musta. sed hoc ille plus fecit, quod et 'mustis' dixit, cum, ut diximus, de his nominibus tres casus tantum usurpari consueverint. Ad v. 9 principio arboribus v. e. n. c. creandarum arborum naturaliter tria sunt genera. aut enim sua sponte nascuntur, aut ex seminibus fortuito iacentibus surgunt, aut ex radicibus pullulant: nam cetera usus invenit favente natura. Ad v. 11 sponte sua 'sponte' modo nomen est, quia iunctum est ei genus, quo caret semper adverbium. veniunt crescunt, locis arbo- res sponte sua nascantur, scilicet in umidis: nam terra mater est rerum omnium et seminum cunctorum creatrix. Ad v. 12 ut molle siler arboris genus est. et notandum genus neutrum de arbore, quod est admodum rarum. Ad v. 13 glauca canentia fronde salicta locum salicum pro ipsis ar
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ atiotec atinor dicituriał alacu. nam qđ donatus dicit ab eo qđ mentẽ deliniat. non procedit. Nec
enim potest grecum nomen latinam a etimologiam recipere : tibi flor& ager. In honorem tuũ ex ultat
& laetus ẽ. Ham autumnali tempore reuera florere non potest ager. Pampineo autumno. ꝓpãpinoso
Vt nemus frondeum ꝓfrondo sum Uindemia. Cum uindemiam numero singulari dicimus. unius
anni significamus. Cum plurali multorum. ut messem & messes. hiemem. & hiemes haec enim semel
tantum annis quibusq contigunt. multi uolunt tam̃ uindemiam esse tocuis orbis generaliter. Uinde¬
mias singulariter partium. ut plus significaȩ singularis numerus quam pluralis. Sicut plusẽ cum
dicimus: ꝑ terram pluit quam ꝑ terras pluit. tunc enim omne elementum non terras aliquas

Expanded text:
autem ἀπὸ τῆς ληνοῦ dicitur, id est a lacu: nam quod Donatus dicit ab eo, quod mentem deleniat, non procedit; nec autem ἀπὸ τῆς ληνοῦ dicitur, id est a lacu: nam quod Donatus dicit ab eo, quod mentem deleniat, non procedit; nec enim potest Graecum nomen Latinam etymologiam recipere. Ad v. 5 tibi floret ager in honorem tuum exultat et laetus est: nam autumnali tempore re vera florere non potest ager. pampineo pro 'pampinoso', ut 'nemus frondeum' pro 'frondosum'. Ad v. 6 vindemia cum vindemiam numero singulari dicimus, unius anni significamus; cum plurali, multorum, ut messem et messes, hiemem et hiemes: haec enim semel tantum annis quibusque contingunt. multi tamen volunt vindemiam esse totius orbis generaliter, vindemias singularum partium, ut plus significet singularis numerus, quam pluralis, sicut plus est cum dicimus 'per terram pluit', quam 'per terras pluit': tunc enim omne elementum, non terras aliquas