comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fingit᷑. Cicero incatelina. Et enĩ si mecũ pata ea q̃
mͥ uita mea multo ẽ carior. loqueret᷑ dicens. ⁊ cẽta.
Sic ⁊ montes ⁊ flumina ł arbores loq̃ntes induci¬
mus. ꝑsonã imponentes rei q̃ non ht̃ naturã loq̃n¬
di. qd ⁊ tragedis ẽ usitatũ. ⁊ in orationib freq̃ntis¬
sime inuenit᷑. ł Gł. Ispectat. desuꝑ aspicit. spe

Expanded text:
i mecum patria mea, quae mihi vita mea multo est carior, loqueretur, dicens,' et cetera. Sic et montes et flumina vel arbores loquentes inducimus, personam inponentes rei quae non habet naturam loquendi; quod et tragoedis usitatum et in orationibus frequentissime invenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
induti stolis. ad uocẽ unius respondente choro. Ex
hoc uet̃i more eccła sũpsit exẽplũ nutriendi psalmi¬
stas. quoꝵ cantib ad affectum dĩ m̃tes audiẽtiũ
excitentur. Psalmistam aũt ⁊ uoce ⁊ arte p̃clarũ
illustrẽq ẽẽ oportet. ita ut oblectam̃to dulcedinis
animos incitet auditoꝵ. Nox aũt eius nõ asꝑa
ł rauca ł dissona. s canora erit. suauis. liquida
atq acuta. hñs sonũ ⁊ melodiã sc̃e religioni con¬
gruentẽ. non que traicã exclamet artet᷑. set que
ꝑ xp̃ianũ simplicitatẽ in ip̃a modulatiõe demon¬
stret. Neq musico gestu ł tratrali arte redoleat.
s que cõpuntionẽ magis audientib faciat. An¬
tiqui pͥdie quã cantandũ erat acibis abstinebãt.
pallentia atm̃ legumina causa uocis assidue u¬
tebantur. un ⁊ cantores apud gentiles fabarii
dicti sunt. Ueteres lamina pectori imposita. sub¬
ea cantica ex clamare alendis uocib rationem

Expanded text:
induti stolis, ad vocem unius respondente choro. 2. Ex induti stolis, ad vocem unius respondente choro. 2. Ex hoc veteri more Ecclesia sumpsit exemplum nutriendi psalmistas, quorum cantibus ad effectum Dei mentes audientium excitentur. Psalmistam autem et voce et arte praeclarum illustremque esse oportet, ita ut oblectamento dulcedinis animos incitet auditorum. Vox enim ejus non aspera, vel rauca, vel dissonans; atque acuta, habens sonum et melodiam sanctae religionis congruentem, non quae tragicam exclamet artem, sed quae Christianam simplicitatem in ipsa modulatione demonstret, neque quae musico gestu, vel theatrali arte redoleat, sed quae compunctionem magis audientibus faciat. Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa vocis assidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteresea cantica exclamans alendis uocibus
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmi dicunt᷑ quia cantantur ad psalteriũ. quo
usũ ẽẽ dauid ꝓpħã in magno ministerio ꝓdit ec¬
cła. historia. Hec aũt duo inquibdã psalmoꝵ
titulis iuxta musicã artẽ alt̾natim sibi apponunt᷑.
Nam canticũ psalmi ẽ: cũ id qd̾ organũ modulat᷑
uox pꝰea cantantis eloquitur. ꝓsalmus uõ cantici
ẽ: qd̾ humana uox p̃loquitur: ars organi modu¬
lantis imitatur. Is almus aũt apsalt̾io dr̃. uñ
nec mos ẽ ex alio oꝑe eũ cõponi. Tres aũt gradꝰ
sunt incantando. Primus succentoris. scd̃s incen¬
toris. t̃cius accentoris. Yse. Psalmiste. apsal
mis canendis uocati. Lectores enĩ p̃dicant ppłis
quid sequantur. Isti canunt ut excitent ad cõpũ¬
Isti enĩ post moysen: pͥmi psalmos cõposuerunt ⁊
cantauerunt. Mortuo aũt asaph: filii eius insuũ
ordinẽ subrogati sunt ad auid. erantq psalmiste
ꝑ successiones gnĩs sicut ⁊ ordo sacerdotalis. Ipsi qͦ
soli continuis dieb intemplo canebant candidis

Expanded text:
uod usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam canticum Psalmi est, cum id quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici, cum quod humana vox praeloquitur, ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum conponi. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, secundus incentoris, tertius accentoris. Diapsalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis quid sequantur, isti canunt ut excitent ad conpunIsti enim post Moysen psalmos primi composuerunt et cantaverunt. Mortuo autem Asaph, filii ejus in ordinem subrogati sunt a David, erantque psalmistae per successionem generis, sicut et ordo sacerdotalis; ipsique soli continuis diebus in templo canebant, candidis
Abbreviated transcription (Latin):
secreto aũt apłis soluerit. Ex quo manifestũ et
⁊ ꝓu̾bioꝵ librũ nõ ut simplices arbitrantur ꝓ¬
tentia hab̾e precepta. s quasi interra aurũ.¬
ce nucleus. i hyrsuto castanea. aurũ oꝑculis.
sconditur. fructus in quirit᷑. ita in eis diumus

Expanded text:
stolis dissolverit ea . Ex quo manifestum est et proverbiorum librum non, ut simplices arbitrantur, patentia habere praecepta, sed quasi in terra aurum, in nuce nucleus, in hirsutis castanearum operculis absconditus fructus inquiritur, ita in eis divinum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dñm in monte: int̾ moysen ⁊ heliã. ⁊ cet̾a hꝰ¬
nodi. Alterũ. scd̾m sp̃m. quo ymaginamus ea
spcorpus sentimus. sicut uidit petrus discũ illũ
summitti de cȩlo cũ uarus animalib. ⁊ sicut ysai
dñm in sede altissima ñ corporaliter s spaliter
udit. Non enĩ dm̃ forma corporea circũt̃minat.
quẽad modũ figurate nõ ꝓpͥe multa dicunt᷑. ita
ũ sigurate multa monstrant᷑. Terciũ aũt genus
aionis ẽ qd̾ neq corporeis sensib neq illa pãte
anime qua corporaliũ reꝵ ymagines capiuntur.

Expanded text:
um in monte inter Moysen et Heliam, et cetera huiusmodi. Alterum secundum spiritum, quo imaginamur ea quae per corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de caelo cum variis animalibus, et sicut Esaias Deum in sede altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate, non proprie multa dicuntur, ita etiam figurate multa monstrantur. Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae qua corporal
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. quia sacrũ dant. sicut ⁊ epĩ. quia licet sĩt
sacerdotes tñ pontificatus apicẽ non hñt. quia
nec crismate frontẽ signant. nec paraclitũ sp̃m
dant. qd̃ solis deberi epĩs lectio actuũ apłoꝵ de¬
monstrat. uñ ⁊ apud uet̾es idem epi ⁊ pb̃ri fuert̃.¬

Expanded text:
cantur, quia sacrum dant, qui, licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent, quia nec crismate frontem sdant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demonstrat. Unde et apud veteres idem episcopi et
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex. plurimos enĩ nexus ht̃. Iste ingeni¬
osus humũ appetens branciis cõplectit ñ mor¬
su. nec pͥus dimittit quã escã circũroserit. Uadoso
aũt in litore petrã nactus affigitur ei atq nebu¬
loso ingenio colorẽ subit ⁊ simili specie terga ob¬
ductus plurimos pisciũ sine ulla suspicatione
fraudis ad lapsus dũ non nota precauent. ⁊ saxũ
opinantur casib furtiue artis includit in sinu
quodã sue carnis intercipit. EGł. Polis. ciui¬
ctionib dictio. ut hacamusq troasq pelidesq

Expanded text:
multipes: plurimos enim nexus habet. Iste ingeniosus hamum appetens, branchiis complectitur, non morsu: nec prius dimittit quam escam circumroserit. Vadoso autem in littore petram nactus affigitur ei; atqloso ingenio colorem subit, et simili specie terga obductus plurimos piscium sine ulla suspicione fraudis allapsos, dum nota non praecavent, et saxum opinantur, cassibus furtivae artis includit, et sinu quodam suae carnis intercipit. Sicctionibus dictio, ut Adamasque, Thoasque, Pelidesque,
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillus. cum primũ homines exuta fen
rationẽ uite habere cepissent. seq ac dõs suo
nosse. cultũ modicũ ac sermonẽ necessariũ ãn¬
nienti sibi utrius magnificentiã ad religionm
dõꝵ suoꝵ excogitauerunt. Igit᷑ ut tẽpla illo
domib pulcriora ⁊ simulacra corporib ampl¬
ora faciebant: ita eloquio etiã quasi augustior
honorandos putauerunt. laudesq eoꝵ ⁊ ueros
illustriorib ⁊ iocundiorib numeris extulerit
Idgenus quia formã quandã efficit qua poetex¬

Expanded text:
Tranquillus: « Cum primum homines, exuta feritate, rationem vitae habere coepissent, seque ac Deos suos nosse, cultum modicum ac sermonem necessarium commenti sibi utriusque magnificentiam ad religionem deorum suorum excogitaverunt. Igitur ut templa illis domibus pulchriora, et simulacra corporibus ampliora faciebant, ita eloquio etiam quasi augustiore honorandos putaverunt, laudesque eorum et verbis inlustrioribus et iucundioribus numeris extulerunt. Id genus quia forma quadam efficitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tis ualentẽ. Preciosi lapides idõ dicti sunt: qr
care ualent. siue ut auilib discerni possint. seu
qd̾ rari sint. Om̃e qd̾ rarũ ẽ magnũ ⁊ preciosum
uocatũ eo qd̾ prius eum damus ut ꝓeius ui acci
piamus rẽ quam appetimus. ⁊ posside debeamꝰ.¬

Expanded text:
sluceant. Pretiosi lapides ideo dicti sunt quia care valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est magnum et pretiosum vocatum eo quod prius eum damus, ut pro eius vice rem, quam adpetimus, possidere debeam
Abbreviated transcription (Latin):
causa. un ⁊ pragmatica negotia dicunt᷑. ⁊ aite
causaꝵ ⁊ negotĩoꝵ pracmaticus nuncupatur
Prandiũ. ab apparatu edendi dictũ. ꝓpe aũt
teres prandiũ uocabant om̃iũ militũ cibũ ars
pugnã. un ẽ illud ducis alloquiũ. prandeame
tanquã ad inferos cenaturi. Gał. Prassa. casti¬

Expanded text:
causa, unde et pragmatica negotia dicuntur, et actor causarum et negotiorum pragmaticus nuncupaturPrandium ab apparatu edendi dictum; proprie autem veteres prandium vocabant omnium militum cibum ante pugnam, unde est illud ducis alloquium: Prandeamus, tanquam ad inferos coenaturi. 12. Merenda est
Abbreviated transcription (Latin):
grece. Platonici. aplatone phylosopho dicti. hi
animaꝵ creatorẽ ẽẽ dm̃. corpoꝵ angłos asserunt.
⁊ ꝑmultos annoꝵ circulos in diuersa corpora redi¬
re animas dicunt. Platonici dicunt mundũ ⁊
angłos ab et̃no dõ factos. homines aũt ferunt deo
iubente ab angłis ẽẽ creatos. Hi quã quã et̾̃nitatẽ
anime credant: euolui tñ post multa scła animas
incorporib bestiaꝵ ł auiũ putant. AUs̃. Plato

Expanded text:
ci. Platonici a Platone philosopho dicti. Hi animarum creatorem esse Deum, corporum angelos asserunt; per multos annorum circulos in diversa corpora redire animas dicunt. angelos ab eterno Deo factos, homines autem ferunt, Deo iubente, ab angelos esse creatos. Hii quamquam eternitatem anime credant, reuolui tamen post multa secula animas in corporibus bestiarum uel auium putant. Epico
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris appellate sunt. postea ꝓuincia gentꝰ n¬
m̃ ẽ factũ. Nam ab italo italia. ⁊ rursũ ab itab
itali. ⁊ sic utimur ipso nõe gentis quomodo:
ipsũ nom̃ auctoris. un deriuatũ ẽ nom̃ ꝓuine
ex quo accidit ex uno homine nominari ⁊ cuit¬
tẽ. ⁊ regionẽ.⁊ gentẽ. Puincie aũt ex causa uoe¬
bulũ acceꝑunt. Pͥncipatus nãq gentiũ qui adre¬
ges alios ꝑtinebat cũ in uis suũ romani uincẽdo
redigerent ꝓcul positas regiones ꝓuincias aped¬

Expanded text:
appellatae erant, postea a provincia genti nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit ipsum nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit, ex uno homine nominare civittem et regionem et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appel
Abbreviated transcription (Latin):
satione cõmuters
ste cafet quantũ uago erore sui ⁊ tã celest motu
itam nobis atq iimobilẽ uiuendi substantiã
tq decernant. Ferunt tñ non eẽ equales õiũ
tus. s⁊ alioꝵ celeriores alioꝵ tardiores ẽẽ cir¬
is ut i eadẽ hora ⁊ uideant se frequenter ⁊
peqster abscondant dũ aliud ab alio p̃teritur.
qtulũ suũ. Dehinc scd̾o circulo: mercurii stella
dert ⁊ nouẽ. Porro quinto circulo hesperi sidus
quindecĩ. Sexto phetontis stella quã iouẽ ap¬
Iam summo celo .i. mundi uertice: stella saturni

Expanded text:
sione commutent; fide caret quod tam vago sui errore, et tam celeri motu fixam nobis atque immobilem 70 vivendi substantiam, sortemque decernant. Ferunt tamen non esse aequales omnium motus, sed aliorum celeriores, aliorum tardiores esse circuitus; ut in eadem hora et videant se frequenter, et frequenter abscondant, dum aliud ab alio praeteritur.n exhibeat. Dehinc secundo 36 circulo Mercurii stella debent. Porro quinto circulo Pyrois sidus signant. Sexto Phaethontis stellam, quam Jovis ap est in mundi vertice, stella Saturni
Abbreviated transcription (Latin):
nus uictͥtis ornata ẽ. ł quod oppãsis ẽ ramis in n¬
dũ palme hoĩs. c̃ enim arbor in signe uictoi̾e ꝓcerq
ac decoro uirgultu. diufrusq uestita frondib ⁊ folia
sua sine ulla successioẽ confer̃ hac groci fenicẽ dicunt
qd̃ diu duret. ⁊ noĩa auis illius arabie que multis an¬
nis uiuere ꝑhibet᷑ que dũ in mults locis nascat᷑ nõ
in omĩb fructus ꝓficit maturitatẽ frequẽt᷑ aut̃ ĩ gn¬
to ⁊ in syria fructꝰ aut̃ eiꝰ dactili a digitoꝵ similit¬
dine nũcupati st̃. quoꝵ etiã ⁊ nõã uai̾antur .4
alui appellantur palmule similes mirobalani.
tebaici. qui ⁊ uioolai. alii mucales quos greci cur¬
saluator nr̃ sicut ꝓpħa cecinit hierłm tendens ast¬
lũ sedisse ꝑhibetur. tunc gͣdiens cũ ramis palmar
multitudo plebiũ obuiã exclamauert̃. Osanna¬

Expanded text:
manus victricis ornatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem; frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus autem eius dactyli a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur: nam alii appetebaice, que et nicholai; alii mucales, quos Greci carSalvator noster, sicut Propheta cecinit, Hierusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt Ioann
Abbreviated transcription (Latin):
hominib pares. E Oiff. Inter parricidã ⁊ paricidã¬
hec diffẽntia ẽ. Parricidã dicimꝰ qui occidit parentẽ
dienti. Es. Paries nuncupatus quia sẽꝑ duo sunt
pares ł alatere ł afronte. siue tetragonũ siue etiam¬
exagonũ sit qui se conspiciunt ex parietib alt̃ enĩ
instructura facta deformis ẽ infabricis aũt parietũ¬
atq tectoꝵ greci inuentorẽ dedalũ asserunt. Iste .n.
pͥmus didicisse fabricã aminerua dr̃. Cic̃. Parietes

Expanded text:
os esse. 462. Inter Parricidam et paricidam. Parricidam dicimus qui occidit parentem; de surgat. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis ee tectorum Graeci inventorem Daedalum adserunt; iste enim prius didicisse fabricam a Minerva dicitur. Fabros
Abbreviated transcription (Latin):
io ⁊ huic similia. ex quib ut supradiximꝰ multa
iuodũ nature intellectu ordinẽ tp̃um suoꝵ agno¬
ant. quedã uõ insuis locis sine mutatione ua¬
gntur. In piscib aũt feminis: alie cõmirtione
nisculi concipiunt ⁊ pariunt catulos. ut mustele¬

Expanded text:
 huic similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulos; al
Abbreviated transcription (Latin):
ac minutis umib. Sunt tñ qui inuicẽ se deuorant¬
⁊ sua carne pascuntur. minor apud illos esca maiois
ẽ. Rursũ ipse maior aualidiore iuaditur ⁊ fit
esca alterius predator alieni. ⁊ in unũ uentr̃e ut̃q
sine quadã dote nature manere piscib ñ putamus
que sui gnĩs nullus excedat. ñ incurset aliena. Hoc
illud in alio. Deniq ñ repperies confusa gnã pisciũ.
s qd̾ hic habundat alibi deẽ. ⁊ iteꝵ si ille sing
maris chesulo salit ⁊ lupus ille saxatiles locu
interlabentib tͣnsitus impeditur. s humꝰ nar
impressus tanquã patͥe finib unũquẽq sese
nere ⁊ ultra incolas ꝓdire suspectũ. Sunt tñ¬
gn̾a pisciũ que non ingenii facilitate loca mi
s fouendi partus necessitate. quẽ oportuno at
mine. a quilonis fluctus petunt. ⁊ ad illud sertꝰe¬
onaliũ partiũ mare quadã nature lege conta¬

Expanded text:
ac minutis uermibus; sunt tamen qui inuicem se deuorent et sua carne pascantur. minor apud illos est esca maioris, et rursus ipse maior a ualidiore inuaditur et fit esca alterius praedator alieni. itaque usu uenit, ut, sine quadam dote naturae manere piscibus etiam illaquae sui generis nullus excedat, non incurset alienus? illud in alio. Denique non reperies confusa genera piscium: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locuinterlabentibus transitus impeditur, sed usus naturae impressus tamquam patriae finibus unumquemque sese tenere, et ultra incolas prodire suspectum. At na, qui non ingenii facilitate loca mutent, sed fouendi partus necessitate, quem oportuno atqagmine aquilonis maria petunt et ad illud marinos mare partium quadam naturae lege cont
Abbreviated transcription (Latin):
mantia. Es. Piritis. lapis ꝑseus aeris simulans
siquidẽ facile sĩtillas emittit. in tenentis manũ si
qui ferro ł lapide ꝑcussus scintillas emittit. que ex¬
cipiuntur sulphure ł aliis spungus ł solus. ⁊ dicto
celerius p̃bet ignẽ. Hunc uulgus focarẽ petrã uocãt.

Expanded text:
tes Persicus lapis fulvus, aeris simulans siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulpure vel aliis fungis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. prudentiã. iusticiã. fortitudinẽ. tẽꝑantiã. Prudẽ¬
tia ẽ in reb qua discernuntur abonis mala. fort¬
tudo ẽ qua aduersa equanimiter tolerantur. Teꝑll¬
tia ẽ qua libido concupiscentie refrenat᷑. Iustica¬
ẽ qua recte iudicando sua cuiq distribuuntur.
Logicã que rationalis uocatur plato subium̃. ꝑe

Expanded text:
id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudenid est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
tiã dicunt. Philosophie sp̃es triꝑtita ẽ. Una ni¬
turalis que grece phisica appellatur. in qua de
nature inquisitione disseritur. Altera morile
que grece ethica dicitur. in qua de morib agitis.
Tercia rationalis. que greco uocabulo logica ape¬
latur. in qua disputatur quẽad modũ mreꝑ causis
ł uite mores ueritas ip̃a queratur. In phisica igit̃
cause sunt querendi. In ethica ordo uiuendi. In
logica ratio intelligendi uersatur. Phisicã apud
grecos primus ꝑscrutatus ẽ ales milesius imus
ex septẽ illis sapientib. Hic enĩ añ alias celi cau
sas atq ium reꝵ naturaliũ contẽplata ratione
suspexit. quã postmodũ plato in quatuor definia¬
onib distribuit. Idem arithineticã. geometriã
musicã. astronomiã. ethicã. socrates primus ad
corrigendos cõponendosq mores instituit. atq
om̃e studiũ eius ad bñ uiuendi disputationẽ per¬
durit. diuidens eã in quatuor uirtutib anime.

Expanded text:
tiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis ssas atque vim rerum naturalium contemplata ratione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium eius ad bene vivendi disputationem perduxi
Abbreviated transcription (Latin):
ta quatuor rotaꝵ. ł iacula quib matrone olim ute¬
bantur. Uirõ. Pilentis matres mollib. Oratius.
plures calones atq caballi pascendi. deducenda pe¬
torita. Erant aũt antea pilenta ueneti coloris non
ut nunc sunt russati. quib nisi caste matrone uti
non poterant. sicut nouitiis. Esł. Pilcũ ẽ ex bysso¬
rotundo quasi spera media caput tegens sacerdotale
⁊ inoccipitio uitta constrictũ. hoc greci ⁊ nr̃i thiarũ

Expanded text:
ta quatuor rotarum vehicula, quibus matronae olim utebantur. Virgilius: Pilentis matres in mollibus. Horatius: Plures calones atque caballi Pascendi, ducenda petorrita. Erant autem antea pilenta veneti coloris, non ut nunc sunt russati, quibus nisi castae matronae uti non poterant, sicut nec vittis. 5. Basterotundum quasi sphaera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum. Hoc Graeci et nostri tiaram
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e aĩał qd̾ humaia lingua ⁊ effigie caret. ꝓpͥe
aũt pecoꝵ nom̃ hs animalib accomocari solet.
que sunt aduescendũ apta ut oues. ⁊ sues. aut in
usu hominũ comora. ut equi ⁊ boues. Differ̃t aũt
pecora ⁊ pecudes. Nĩ uet̃es cõmunĩt insignificatiõe
animaliũ pecora dxerunt. Pecudes aũt tm illa aũ¬
lia que edunt᷑ qusi pecueoes. Gñaliter aũt om̃e
animal pecus a parendo uocatũ. Pecus oe aĩal

Expanded text:
omne, quod humana lingua et effigie caret. Proprie autem pecorum nomen iis animalibus accommodari solet quae sunt, aut ad vescendum apta, ut oves, et aves, auui et boves. Differt autem inter pecora et pecudes: nam veteres communiter in significatione omnium animalium pecora dixerunt; pecudes autem tantum illa animalia quae eduntur, quasi pecuedes. Generaliter autem omne animal pecus a pascendo vocatum. Iumenta
Abbreviated transcription (Latin):
gioni bonis male utentib habundantia reꝵ cau¬
sa maloꝵ. Ex habundantia enĩ luxuria.⁊ luxũia
⁊ libidine adolescere adeo ut masculi in masculos
ditionib etatibq ꝓruerent. Itaq iratus ds̃ pluit
suꝑ hanc terrã ignẽ ⁊ sulphur. totãq regionẽ cũ ppłis
atq urbib ex ustã testẽ iudicii sui futurã et̃na dãp¬
natione ꝑdidit. ut ñc̃ quoq appareat quidẽ fõma
regionis. s inueniat᷑ regio cineris. mediãq conual¬
le quã iordanis irrigauerat nc̃ mare suꝑfusum
tenegat. tantũq dereb ut putat᷑ paruis diuine in
dignationis accensũ ẽ: ut ꝑꝑ hoc qd illi male utẽtes
bonos fructus miseraꝵ nutrim̃ta libidinũ fecerãt.
terra quoq ipsa que has habuerat ciuitates pͥmo
exusta ignib post oppressa aquis maternã dãpna¬
inconfinio arabie ⁊ palestine sita. dicta aquinq
ciuitatib imꝑioꝵ que celesti igne consũpte sũt.

Expanded text:
gioni, bonis male utenti, abundantia rerum caugioni, bonis male utenti, abundantia rerum causa malorum fuit. ex abundantia enim luxuria, ex luxuria foedae libidines adoleuere, adeo ut masculi in masculos dicionibus aetatibusque proruerent. itaque iratus Deus pluit super hanc terram ignem et sulphur totamque regionem cum populis atque urbibus exustam, testem iudicii sui futuram, aeterna perditione damnauit, ut nunc quoque adpareat quidem forma regionis sed inueniatur regio cineris, mediamque conuallem, quam Iordanes inrigauerat, nunc mare superfusum tegat. tantumque de rebus ut putatur paruis diuinae indignationis accensum est, ut propter hoc, quod illi, male utentes bonis, fructus misericordiarum nutrimenta libidinum fecerant, terra quoque ipsa, quae has habuerat ciuitates, primum exusta ignibus, post oppressa aquis, in aeternam damnain confinio Arabiae et Palaestinae sita, dicta a quinque civitatibus inpiorum quae caelesti igne consumptae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mille centũ sexaginta arsis penitus igne celesti
inter alios etiã cornelius tacitꝰ refferre qui sic ait.
non longe iñ campi quos ferunt olim ub̃es mag¬
nisq uirib habitatos fulminũ iactu arsisse.
s manere uestigia terrãq ip̃am spẽ solida uim
frugiferã ꝑdidisse. ⁊ cũ hoc loco nichil deincẽsis
ꝑꝑ peccata hominũ ciuitatib quasi ignarus ex¬
presserit. paulo post uelut oblitus ꝯsilu subicit
⁊ dicit. Ego sicut inclitas quondã urbes igne cele¬
sti flagrasse concesserĩ. ita alitꝰ luto infici terrã ⁊
corrũpi reor. Quo dicto inuitus licet de exustis
sibi cognitionis fidẽ defuisse set exprim̃de fidei
uoluntatẽ. qd̃ ame nunc plenius ꝓferet᷑. In con¬
finio arabie ⁊ palestine qua dimissis altrinsecuᷤ
montib subiectis campis excipiuntib. quinq
ciuitates fuere. sodoma.⁊ gomarra. adama. sebo¬
im.⁊ segor. s segor ex his parua. alie ⁊ ample et
magne. quippe quib ⁊ soliᷤᷤ fecunditas suberat.

Expanded text:
polis vocabatur, arsisse penitus igne coelesti, inter alios etiam Cornelius Tacitus refert, qui sic ait: Haud procul inde campi quos ferunt olim uberes, magnisque urbibus habitatos, fulminum jactu arsisse: sed manere vestigia, terramque ipsam, specie solidam, vim frugiferam perdidisse. Et cum hoc loco nihil de incensis 41 propter peccata hominum civitatibus quasi ignarus expresserit, paulo post, velut oblitus consilii, subjicit et dicit: Ego, sicut inclytas quondam urbes igne coelesti flagrasse concesserim: ita halitu lacus infici terram et corrumpi reor. Quo dicto, invitus licet, de exustis sibi cognitionis fidem defuisse, sed exprimendae fidei voluntatem: quod a me nunc plenius proferetur. In confinio Arabiae et Palaestinae, qua dimissi altrinsecus montes, subjectis campis excipiuntur, quinque civitates fuere, Sodoma, Gomorrha, Adama, Seboim, et Segor; sed Segor ex his parva, illae amplae et magnae: quippe quibus et soli fecunditas suberat, et
Abbreviated transcription (Latin):
itiora. condita uł secreta. misłia. Penetlia. inte
secreta sunt oraculoꝵ.⁊ penetralia dicta sunt ab
o qd ẽ penitus. hoc ẽ pene intus. Es̃. Inter penet᷑¬
⁊ penetrabile hec differentia ẽ. qd̾ penetrat pene¬
tale dicit᷑. qd̃ aũt penetratur penetrabile. penetra¬
uilia aũt sunt domoꝵ secreta. ⁊ dicta penetralia ab

Expanded text:
nde secreta sunt oraculorum; et penetralia dicta sunt ab eo quod est penitus, hoc est pene intus.  penetrale et penetrabile. Quod penetrat penetrale dicitur; quod autem penetratur, penetrabile. Penetralia autem sunt domorum secreta, dicta penetralia ab
Abbreviated transcription (Latin):
rico ⁊ retia habens ab oriente misiã. ab euto striã. ab
africo uõ alpes appenninas. hñs ab occasu galliã belgi¬
cã.a septẽtriõe danubii fontẽ ł limite qui germaniã
galliamq secernit. Panotios apud scitã ẽt̃ ferunt¬
monstrũ diffusa magnitudine auriũ. ut om̃e corpꝰ

Expanded text:
rico et Rhetia, habens ab Oriente Moesiam, ab Euro Istriam, ab Africo vero Alpes Appenninas, ab Occasu Galliam Belgicam, a Septentrione Danubii fontem, vel limitem, qui Germaniam, m sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus
Abbreviated transcription (Latin):
expectaculi ẽ ut fieri solet abhis qui corã regib huiꝰ
mundi om̃igenis congredi bestiis p̃mioꝵ contẽplatioe
consuerunt. Hi feras quascũq fortiores robore ł feri
tatis rabie conspexint diriores adu̾sus eas pͥme cõgres¬
sionis certam̃ arripiunt. quib extinctis: reliquas que
minus terribiles minusq uehem̃tes sunt. exitu facili¬

Expanded text:
eliorum; et fieri solet ab his qui coram regibus mundi hujus omnigenis congredi bestiis praemiorum contemplatione consuerunt, tatis rabie conspexerunt diriores, adversus eas primae congressionis certamen arripiunt, quibus exstinctis reliquas quae minus terribiles minusque vehementes sunt exitu facili
Abbreviated transcription (Latin):
statur ⁊ quãtũ paulisꝑ suꝑior. tanto in altũ subtili¬
or redoitur. Palma uero minois amplitudinis ab
mus inchoat ⁊ iuxta ramos huc fructus amplioꝵ
robore exururgit et quatenus ab imis ꝓficit uasti

Expanded text:
statur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilistatur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilior redditur. Palma vero minoris amplitudinis ab imis inchoat, et juxta ramos ac fructus ampliore robore exsur
Abbreviated transcription (Latin):
bor que dactilos generat. plerumq incrinãtẽ ramos
suos ⁊ subiacentẽ ⁊ cõcupiscẽtie atq amplexus speciem
p̃tendentẽ ei arboĩ quã mare appellãt pueri rusticoꝵ.
Illa ergo palma femina ẽ ⁊ sexũ suũ subiectioĩs specie
ꝯfitetur. uñ cultoes locoꝵ p̃iaciunt ramis eiꝰ dactiloꝵ ł
palmoꝵ semina masculoꝵ qͥb ille femine arboĩ ł ut ꝗ¬
dã sensus suꝑfuctioĩs infũdit᷑ ⁊ expediti cõcubitus grã
rep̃sentatur. quo munere donata rursus erigitur et
eleuatos ramos suos ⁊ in ueterẽ statũ comã suã rur¬
tactu asꝑa ẽ ⁊ quasi arridis corticib obuoluta suꝑius
uero ⁊ uisu ⁊ fructib pulcra. Inferius corticũ suaꝵ ĩ¬
uolutionib angustat̃. s suꝑus amplitudine pulcre
iuriditatis expendit᷑. ht̃ quidẽ hoc palma qđ cũctis ar
boꝵ genẽib differt. Omĩs nãq arbor in suo robore
iuxta terrã uasta subsistit s crescendo suꝑius angu¬

Expanded text:
m, quae dactulos generat, plerumque inclinantem ramos suos et subicientem et concupiscentiae atque amplexus speciem praetendentem ei arbori, quam marem palmam adpellant pueri rusticorum. illa ergo palma feminea est et sexum suum subiectionis specie confitetur. unde cultores lucorum praeiaciunt ramis eius dactulorum uel palmitum semina masculorum, quibus illi femineae arbori uelut quidam sensus perfunctionis infunditur et expetiti concubitus gratia praesentatur. quo munere donata rursus erigitur et eleuat ramos suos et in ueterem statum comam suam rurtactu aspera est, et quasi aridis corticibus obvoluta; superius vero et visu fructibus pulchra; inferius corticum suarum involutionibus angustatur, sed superius amplitudine pulchrae viriditatis expanditur. Sic quippe est borum generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ u̾boꝵ unã rẽ. hoc ẽ uiuit. Hic aũt tropus ge¬
minus ẽ. aut enĩ ueritatẽ splendide ꝓducit. aut
feditatẽ circuitu euitat. Ueritatẽ splendide ꝓd
cit: sicut etiã pͥma nouo spargebat lumine terras
Titani croceũ linquens aurora cubile. Uult enim¬
dicere iam lucescebat aut dies ortus erat. ⁊mbl
feditatẽ circuitu euitat. sicut. placidũq petiuit.
apłs. Mutauerunt naturalẽ usũ in eũ usũ qui ẽ

Expanded text:
nem verborum unam rem, hoc est vivit. Hic autem tropus geminus est. Nam aut veritatem splendide producit, aut foeditatem circuucit, sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens Aurora cubile Ved est, iam lucescebat aut dies ortus erat. et incuitu euitat, sicut: placidumque petiuit / apostolus: mutauerat naturalem usum in eum usum qui est
Abbreviated transcription (Latin):
osgutatus ẽ diuidens eã indialeticã ⁊ rethoricã.
sita aũt logica .i. rationalis. Logos enĩ apud g̃cos
sermonẽ significat ⁊ rationẽ. His quippe trib
gñb philosophie etiã ⁊ eloquia diuma cõsistunt.
um aut de natura disputant solet ut ingenesi ⁊¬
ab suis ita definierunt. Philosophia ẽ diuinaꝵ
aisciplina disciplinaꝵ. Rursus. philosophia ẽ
meditatio mortis. qd̾ magis conuenit rp̃ianis qui
scłi ambitione calcata conuersatione disciplina¬
bili similitudine future patrie uiuunt. Pħia
diuditur induas partes. Prima inspectiua. sed̾a
actualis ẽ. Alii diffinierunt pħie rationẽ ĩduab
consistere partib. quaꝵ prima inspectiua ẽ. scd̾a
actualis. Inspectiua diuidit᷑ intrib modis.i. pͥma
innaturilẽ. sed̾a doctrinalẽ. tercia indiuinã. Doctͥ¬
nalis diuiditur in quatuor .i. prima in arithine

Expanded text:
Rhetoricam. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In his quippe tribus generibus Philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi tibus suis ita definierunt: Philosophia est divinardisciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditatio mortis, quod magis convenit Christianis qui, saeculi ambitione calcata, conversatione disciplinabili, similitudine futurae patriae vivunt. Philosophia dividitur in duas partes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; tertia in divinam. Doctrinalis
Abbreviated transcription (Latin):
excelsitatẽ que fieri manu possit. Uñ ⁊ mensura
umbraꝵ congresse nullã habere umbra dicunt᷑.
ili aũt edificio surgunt ut a latitudine incipiãt
apud egyptũ si potentes aut sub montib aut in
des fierent aut ingentes columne collocarentur.

Expanded text:
excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali auteapud maiores potentes aut sub montibus aut in des fierent aut ingentes columne collocarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
solemus. uł qd̾ patentes sunt dispansisq labris. E Gł.¬
dignitatis ⁊ honoͣis nom̃ ẽ. un ⁊ scõs uiros ac senioe̾s
patres dicimus. Pater ẽ a quo initiũ nascit᷑ gnĩs.
Itaq is pater familias uocitatur. Pater aũt dictus eo
qd̾ patratiõe ꝑacta. filiũ ꝓcreet. patratio enĩ ẽ rei ue¬
nerie consũmatio. lucretius. ⁊ bene patratũ. E Gł.¬
qd̾ omĩb in familia sua positis seruis tanquã pater
filus patria dilectione consulit. seruoꝵ conditioẽm
a filioꝵ affectu non discernit. s quasi unũ m̃brũ ãplec¬
tit. hinc eñĩ exortũ ẽ nom̃ patris familias. Qui aũt iniq
dñantur in seruis: hoc se noĩe nequaquã reputent appel¬

Expanded text:
solemus, vel quod patentes sunt, dispansisque labris. Cdignitatis et honoris nomen est. Unde et sanctos viros ac seniores patres dicimus. Genitores Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius: Et bene patratio quod omnibus in familia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eum tessere ꝑgant. siue qd̃ turris spẽm habeat.
Nam greci turrẽ pirgũ uocant. Pirrichius dictus¬
ẽ: quia hic assiduo ł incertamine ł in ludo puerili
sepius frequentabat᷑. Pirrichius dictus apirro filio¬
lutauerit. un ⁊ pirrichia inuenta apud grecos sa¬
Pirineus a crebris fulminũ ignib nuncupat᷑. Grece
enĩ ignis pir uocatur. Iste ẽ enĩ qui inter galliã
atq hispaniã quasi de industria munimentum

Expanded text:
per eum tessere pergant sive quod turris speciem habeat, nam Greci turrim pyrgum vocant. Calculiest, quia hic assidue vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. Spondeus dicitur quia trltaverit, unde et pirrichia apud Grecos sapirgus enim ignis pyr vocatur. Iste est, qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum
Abbreviated transcription (Latin):
trit ꝑꝑ candorẽ. Leuis etiã ẽ ꝑꝑ spumã quia consparsũ ẽ
quo suco ñ solũ ferm̃tũ tritici ad nectitur que egestio
appellat᷑. Itẽ ex ipsis panib qui maximi fuerint hñt¬

Expanded text:
trit propter candorem, leuis etiam est propter spuma qua consparsus est. trit propter candorem, leuis etiam est propter spuma qua consparsus est. Quo suco non solum fermentatur triticum, sed adnectitur quae digestio appellatur. Item ex ipsis panibus, qui maximi fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
tiosũ ⁊ lasciuiosũ genus dicendi in laudib regũ
incuius cõpositiõe homines multis m̃daciis adu¬
lantur. qd malũ agrecis exortũ ẽ quoꝵ leuitas in¬
tracta dicendi facultate ⁊ copia incredibili multas
m̃datioꝵ nebulas suscitauit. Panis dicius ꝙ cum¬
pan enĩ grece om̃e dr̃. cibarius ẽ quia cibus seruis
datur nec delicatus. ferm̃tacius ferm̃to confectus.
azimus. ñ ferm̃tatus. Nã azimus ẽ sine ferm̃to sin¬
cerus. azimus leuiter ferm̃tatus. quasi acroazimus.¬
Siligineus panis afrum̃ti gnͣe nuncupatur. Siligo
enĩ genus ẽ tritici. rubidus. recoctus. erufeibefactus.
sub emericus. subcinere coctus.⁊ reuersatus. ipse ẽ ⁊
ferm̃ti sumit humorẽ qui nutrir solet. Egerit᷑ aũt
idõ quia cito conficitur. Azimꝰ aũt .i. sine ferm̃to. tar¬
dius qurd̃e egeritur. s magis nutrit. Is etiã quia suco
conspargit᷑ leuissimus ẽ ⁊ nutrit copiose ⁊ egerit᷑. nu¬

Expanded text:
tiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum, in cuius conpositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est, quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum lπᾶν enim Graece omne dicitur. Cibarius est qui ad cibum servis datur, nec delicatus. Fermentatius fermentis confectus. Azymus non fermentatus. Nam ἄζυμος est sine fermento, sincerus. Acrozymus, leviter fermentatus, quasi acroazymus.--Siligineus panis a frumenti genere nuncupatur. Siligo enim genus est tritici; Rubidus, recoctus, et rubefactus. subcinericius, cinere coctus et reversatus; ipse est efermenti consumpsit humorem qui nutrire solet; egerimus autem ideo quia cito conficitur. Azimus autem, id est sine fermento, tardius quidem egeritur, sed magis nutrit. His etiam qui suco conspargitur leuissimus est et nutrit copiose et egeritur: nu
Abbreviated transcription (Latin):
Es. Perizomatũ. uestis antiquissima hominũ fuit.
parizomatũ.i. suctinctoriũ quo tantũ genitalia cõ¬
teguntur. hoc pͥmi mortales efoliis arboꝵ sibi fecer̃t
quando post preuaicatioẽm erubescentes pudenda ue¬
larunt. cuius usũ quedã barbare gentes dũ sint nude
usq hodie tenent. Hec ⁊ campestria nuncupant᷑ ꝓ eo
qd̾ eisdẽ iuuenes qui nudi exercent᷑ in cãpo pudenda

Expanded text:
epertorum. 5. Vestis antiquissima hominum fuit Perizoma, id est, succinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quando post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cujus usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur, pro eo quod eisdem juvenes qui nudi exercentur in campo, pudenda
Abbreviated transcription (Latin):
quadrupedis. ł retis. Panter dictus. siue qd̾ om̃ium
animaliũ sit amicus excepto draconi. siue quia ⁊ sui
gñis societate gaudet. ⁊ ad eand̃e similitudinẽ quicꝗo
accipit reddit. pan eñĩ grece om̃e dr̃. bestia minutis or¬
biculis suꝑpicta. ita ut oculatis ex fuluo enrtulis ingra¬
ł alba distinguat᷑ uai̾etate. Hec semel om̃io parturit.
cuius cause ratio mamfesta ẽ. Nã cũ in ut̃o matris
coaluere catuli naturisq adnoscendũ uirib po
odiunt tp̃rum horas. itaq honeratã fecib uulis
tanquã obstantẽ partui unguib lacerant. effundi
partũ seu potius dimittit dolore cogente ita poste.
corruptis ⁊ cicatͥcosis sedib genitale sem̃ infusũ
erit acceptũ s irritũ resilit. Nã plenius dicit. aĩali
cũ acutis unguib freq̃nter parere ñ posse. uitiant᷑
intͥnsecus se mouentib catulis. Panter. animal ui¬

Expanded text:
improvisus necat. Panther dictus sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone: sive quia et sui generis societate gaudet, et ad eamdem similitudinem, quidquid accipit, reddit. Pan enim Graece omne dicitur: bestia minutis orbiculis suvel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit; cuius causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris coaluere catuli maturisque ad nascendum viribus pollent, odiunt temporum moras; itaque oneratam foetibus vulvam tamquam obpartum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita postea corruptis et cicatricosis sedibus genitale semen infusum non haeret acceptum, sed irritum resilit. Nam Plinius dicit animalia cum acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. 10. Pardu
Abbreviated transcription (Latin):
Parabole. ⁊ ꝓblemata nõib suis indicant altius se
ꝑscrutari oportere. Parabola quippe alicuiꝰ rei simili
limilitudines reb dequib agit᷑ nõ parant. ẜ Gł.¬
ncũ dabatur qui parentẽ .i. qui patre aut matrẽ
nteremisset. set ⁊ in eũ qui parem occiderat. ⁊ dictũ
pricidiũ quasi parentis cedes. Fuls̃. Paraclesis.
Napud latinos uterq sermo insono quidẽ distat
i insensu concordat. om̃is quippe consolator nõ
lud agit quã ut animũ eius quẽ consolatur ad
exortationis sermonis nõ egeat. Paraclitus. xp̃s idõ

Expanded text:
Parabolae et problemata nominibus suis indicant altius se perscrutari oportere. Parabola quippe alicuius rei similisimilitudines rebus, de quibus agitur, conparant. in eo dabatur qui parentem, id est qui patrem vel matrem interemisset, sed et in eum qui fratrem deciderat. Et dictum est parricidium, quasi parentis cedes. Furtum est apud Latinos uterque sermo in sono quidem distat, sed in sensu concordat. Quippe omnis consolator non aliud agit quam ut animam ejus quem consolatur ad exhortationis sermone non egeat. Ille igitur locus in
Abbreviated transcription (Latin):
illa nõ erat mala. s appellata ẽ scientie dinoscẽoi
bonũ ⁊ malũ. quia si post ꝓhibitionẽ ex illa homo¬
nõ eder. nulla eẽt precepti futuri tͣnsgressio in qua
hõ ꝑ exꝑimentũ pene didicerat quid interrogar int̃
obedientie bonũ ⁊ in obedientie malũ. ꝓm̃ ex hoc
ñ figurate dictũ s uere qd̾dã ligñn accipiendũ ẽ
cui non defructu ł pomo qd̾ in nasceretur s ipsa re
nom̃ impositũ ẽ que illũ contra uetitũ tacto fuerat
secutura. Paradoxon ẽ cũ dicimus mopinatũ aliqͥd
buerit eius ꝑiculi deprecatorẽ ẽẽ factũ. Paragoge
ẽ appositio ad finẽ dictionis littere aut sillabe. ut
magis ꝓmagis. ut potestatur ꝓpotest. Hanc alii
ꝑalemsim appellant sicut ⁊ uirgilius. bellant᷑ ama¬

Expanded text:
illa non erat mala, sed appellata est scientiae dinoscendi bonum et malum, quia, si post prohibitionem ex illa homo ederet, in illa erat praecepti futura transgressio, in qua homo per experimentum poenae disceret, quid interesset inter oboedientiae bonum et inoboedientiae malum. proinde et hoc non in figura dictum, sed uere quoddam lignum accipiendum est, cui non de fructu uel pomo quod indidem nasceretur, sed ex ipsa re nomen inpositum est, quae illo contra uetitum tacto fuerat setis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid buerit, eius periculi deprecatorem esse factum'. Epitropeest adpositio ad finem dictionis litterae aut syllabae, ut magis pro mage et potestur pro potest. hanc alii prosparalemsin appellant; sicut et Vergilius: bellant
Abbreviated transcription (Latin):
hora nona templũ adiit. qn paraliticũ sanitati re¬
formauit. Set ⁊ danihelẽ legimus hec tpr̃a in ori¬
tione obseruasse. ut utiq ex isrłis disciplina ne
minus quã ter indie adoremus. debitores .n. sumꝰ
triũ. pats ⁊ filii ⁊ sp̃s sc̃i. exceptis utiq ⁊ aliis legi¬
timis orationib que sine ulla admonitione deba
ingressus lucis ac noctis siue uigiliaꝵ. s ⁊ cibũ ñ
pus sumere quã interposita oratione. prora eñ
habenda sunt sp̃s refrigeria. quia pͥora celestia qͥ
terrena. Qui aũt uult oratione sua uolare ad dm
faciat illi duas uias alas. ieiuniũ ⁊ elemosmã.
scend celeriter ⁊ exaudietur. Oratio ẽ uox signib¬

Expanded text:
hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati rehora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. Sed et Danielum legimus haec tempora in oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam ter die adoremus. Debitores enim sumus trium, Patris et Filii et Spiritus sancti; exceptis utique et aliis legitimis orationibus, quae sine ulla admonitione debentur, ingressus lucis ac noctis sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam interposita oratione. Priora enim habenda sunt spiritus refrigeria, quia priora caelestia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Deum, faciat illi duas alas, ieiunium et eleemosynam, et ascendet celeriter et exaudietur. Ieiuni
Abbreviated transcription (Latin):
deprecat᷑. Et̃. Oratio dicta quasi oris ratio. Nan
orare ẽ loqui ⁊ dicere. Eaũt oratio contextus u̾bo
cũ sensu. Contextus aũt sine sensu non ẽ oratio. qi
non ẽ oris ratio. Oratio aũt plena ẽ sensu ⁊ uoce et
titio dicitur. Nã orare petere ẽ sicut exorare im¬
petrare. Constat aũt oratio loco ⁊ tp̃r. Loco quia
oportunitas dederit aut necessitas importauerit.
Neq contra precepta reputat᷑ ab apłis factũ qui m
carcere audientib custodib orabant ⁊ canebant
s hoc singularib. Nam ẽ obseruatio quarundã
horaꝵ cõmuniũ q̃ diei inter spacia signant᷑. tem
sexta. ⁊ nona. similiter ⁊ noctis. idõ he orandi hort
diuise sunt ut si forte aliquo fuerimus oꝑe detẽti
ipsũ nos ad officiũ tp̃s admoneat. que tpr̃a in scrip
scipłis hora tercia infusus ẽ. Petrus qua die uisi¬
onẽ cõmunicationis in illo uocabulo exꝑtus est.
sexta hora orandi gr̃ã ascenderat. Idẽ etiã cũ iołx

Expanded text:
erunt. Oratio dicta quasi oris ratio. Nam orare est loqui et dicere. Est autem oratio contextus verborum cum sensu. Contextus autem sine sensu non est oratio, quia non est oris ratio. Oratio autem plena est sensu, voce et titio dicitur. Nam orare est petere, sicut EXORARE impetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loco, quia ublico, sed ubi opportunitas dederit, aut necessitas importaverit. Neque enim contra praeceptum reputatur ab apostolis factum, qui in carcere audientibus custodibus orabant, et canebant sed hoc in singularibus. Nam est observatio quarundam horarum communium, quae diei interspatia signant, tertia, sexta et nona; similiter et noctis. Sed ideo haec orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsud nos ad officium tempus admoneat; quae tempora in Scrscipulis hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. Pan dicunt greci. latini siluanũ dm̃
rusticoꝵ quẽ innature similitudinẽ formauer̃t.
ũn pan dictus ẽ .i. om̃e. fingunt emĩ eũ ex uniu̾sa¬
li elem̃toꝵ sp̃e. hr̃ enĩ cornua insimilitudinẽ ra¬
dioꝵ solis ⁊ lune. distinctã maculis. ht̃ pellẽ ꝓpt̃
celi sidera. rubet eius facies ad similitudinẽ etheiͣs
ẽ quia tellus conuestita ẽ agitata uentis pars est
inferior. feda ẽ ꝑꝑ arbores ⁊ feras ⁊ pecudes. capͥnas
ungulas ht̃. ut soliditatẽ terre ostendat. quẽ uolt̃
reꝵ ⁊ totius nature dm̃. un pan quasi omĩa. DGł.¬

Expanded text:
ammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt; unde et Pan dictus est, id est omne. Fingunt enim eum ex universali elementorum specie. Habet enim cornua in similitudinem radiorum solis et lunae. Distinctam maculis habet pellem, propter caeli sidera. Rubet eius facies am. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia d
Abbreviated transcription (Latin):
stis sit. tedeat. Es. Penitentia appellata quasi
punitentia. eo qd̃ ipse homo inse penitendo punit
qd̾ male admisit. Nam nichil aliud agunt ꝗ uera¬
citer penitent nͥ ut id qd̾ male fecerunt impunitũ
ẽẽ nõ sinant. Eo quippe modo sibi nõ parcentib
ille parcit cuius altũ iustũq iudiciũ nulli con¬
t̃ptori adit. ꝑfecta ẽ aũt penitentia: pret̃ita de¬
flere. ⁊ futura nõ admittere. Hec secunda insimi¬
utudine fortis ẽ. ut si forte impugnante diabolo
aliqd̃ peccatũ irrepserit. huius satiffactione pur¬
getur. Satisfactio enĩ ẽ causas peccatoꝵ ⁊ sugge¬
stiones excludẽ. ⁊ ultra peccatũ non iterare. Pe
nitentia ẽ medicam̃tũ uulneris. spes salutis. ꝑ¬
sũpsit apena qua anima cruciatur ⁊ mortificatur

Expanded text:
tque exomologesi. Poenitentia appellata, quasi punientia, eo quod ipse homo in se poenitendo punit, quod male admisit. Nam nihil agunt, quos veraciter poenitet, nisi, ut id, quod male fecerint, impunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cujus altum justumque judicium nullus contemptur evadet. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere, et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est: ut si forte, impugnante diabolo, aliquod peccatum irrepserit, hujus satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra peccatum non iterare. Renitentia est medicamentum vulneris, spes salutis, poena qua anima cruciatur, et caro mortificatur