comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃ipauperes quorũ precipue ab a płis paulo &bar¬
nabȩ cura mandatur . hisunt qui ex iudȩ is creden¬
tes prȩtia possessionũ suarũ adpedes a płorum de¬
ferebantȩ gentibus largienda: Uel quia contri¬
bulibus cognatis & parentibus suis quasi desertores
legis & incrucifixũ hominẽ credentes detestatio¬
ni &piaculo ducebantur : In horũ ministerio sc̃s
apłs paulus quanto labore sudauerit: epłȩ &us
testes sunt scribentis adcorinthios. ad thessalo¬
nicenses ad om̃s gentiũ ȩcđas ut prepararent
munus hocperse uelper alios qui eis placuissemt
hiero solumam deferendũ. Vnde nunc confidenter¬
s dicit: Quod etiã sollicitus fuifacere hoc ipsum.
Possunt autẽ &alio genere pauperes accipi. de
quibus in euuangelio dicitur: Beati pauperes
sp̃u qm̃ ipsorũ est regnũ cȩlorum: Merentur quis¬
petales in memoria esse apłorũ. nec non & illipau¬

Expanded text:
Sancti pauperes, quorum praecipue ab apostolis Paulo et BarSancti pauperes, quorum praecipue ab apostolis Paulo et Barnabae cura mandatur, hi sunt, qui ex Judaeis credentes, pretia possessionum suarum ad pedes apostolorum deferebant egentibus largienda, vel quia contribulibus, cognatis et parentibus suis, quasi desertores Legis, et in crucifixum hominem credentes, detestationi et piaculo ducebantur. In horum ministerio sanctus apostolus Paulus quanto labore sudaverit, Epistolae ejus testes sunt, scribentis ad Corinthios, et ad Thessalonicenses, ad omnes gentium Ecclesias, ut praepararent munus hoc per se vel per alios qui eis placuissent, Jerosolymam deferendum. Unde nunc confidenter dicit, quod etiam sollicitus fui facere hoc ipsum. Possunt autem et alio genere pauperes accipi, de quibus in Evangelio dicitur: Beati pauperes spiritu: quoniam ipsorum est regnum coelorum . Merentur quippe tales in memoria esse apostolorum. Necnon et illi pau
Abbreviated transcription (Latin):
a cobus & loħs ex quibus duo cum dño ascendere
omerentur in montẽ. quorũ unus in apocalupsi
naluatorẽ introducit loquentẽ : Quiuicerit. fa¬
niam illum columnam intemplo dĩ mei : docens om̃s
redentes qui a duersariũ uicerint: posse colum¬
ias eccłȩ fieri: adtimotheũ paulus scribens ait
Vt scias quomodo oporte at relndomo dĩ conuersa¬
÷ quȩ est ȩcđa dĩ uiui columna autẽ & firma¬
nentum ueritatis: His & ceteris instruimur tam
ipostolos omnesq credentes. quã ipsam quoq: ecđam:
olumnã inscripturis appellari. & nichil interesse
lecorpore quid dicatur anmembris cum & corpus
liuidatur in membra. & membra secorporis dede
sed tito quicum eis erat dectras non dederunt.
necdum quippe ad eã mensurã peruenerant ut
credi & eundẽ tenere negoriationis locũ : quȩ̃ bar¬
incircum cisionẽ. tantũ ut pauperũ memores
essemus quod etiã sollicitus fui hoc ipsum facere

Expanded text:
Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere Jacobus, et Joannes, ex quibus duo cum Domino ascendere merentur 405 in montem, quorum unus in Apocalypsi Salvatorem introducit loquentem: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei , docens omnes credentes qui adversarium vicerint, posse columnas Ecclesiae fieri. Ad Timotheum vero Paulus scribens ait: Ut scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est Ecclesia Dei vivi, columna autem et firmamentum veritatis . His et caeteris instruimur, tam apostolos omnesque credentes, quam ipsam quoque Ecclesiam columnam in Scripturis appellari, et nihil interesse de corpore quid dicatur, an membris, cum et corpus dividatur in membra, et membra sint corporis. Dedesed Tito qui cum eis erat, dextras non dederunt. Necdum quippe ad eam mensuram pervenerat, ut credi, et eumdem tenere negotiationis locum quem Barulus. Tantum ut pauperum memores essemus, quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere.
Abbreviated transcription (Latin):
gelii quod statutũ est . super eos qui eius precepta
non fecerint : Eruit nos factus pronobis maledic¬
tum. Sciens talenti quoq: minimã non dimittere
porcionem & nouissimum exigere qua drantem :
Quia scribtum est. Maledictus omnis quipend& in
ligno ut ingentibus bene dictio abrahȩ fier& in xp̃o¬
Ante quam desensu & uerbis apostoli putemus lus¬
tum uidetur deptero nomii testimoniũ de quo &
apostolus hȩc sumpsit pauca replicare . & compone¬
re illud ceteris editionibus. Septuaginta ergo in¬
terpretes. Ita hunc locum transtulerunt : Si autẽ
fuerit in aliquo peccatum iudiciũ mortis. & mortu¬
us fuerit & suspenderitis eum in ligno: non dor¬
miet corpus illius super lignum. sed sepelientes. se¬
pelietis eum indie illa. Quia maledictus ađõ omnis
quipend& inligno . & non contamina bisterram̃ quã¬

Expanded text:
gelii quod statutum est super eos qui ejus praecepta gelii quod statutum est super eos qui ejus praecepta non fecerint, eruit nos, factus pro nobis ipse maledictum, sciens talenti quoque minimam non dimittere portionem, et novissimum exigere quadrantem . Quia scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno: ut in gentibus benedictio Abrahae fierAntequam de sensu et verbis Apostoli disputemus, justum videtur Deuteronomii testimonium, de quo et apostolus haec sumpsit , paucis replicare, et componere illud caeteris editionibus. Septuaginta ergo interpretes ita hunc locum transtulere: Si autem fuerit in aliquo peccatum et judicium mortis, et mortuus fuerit, suspenderitis eum in ligno, non dormiet corpus illius super lignum, sed sepelientes sepelietis eum in die illa; quia maledictus a Deo omnis qui pendet in ligno: et non contaminabis terram tua
Abbreviated transcription (Latin):
to: Male dicta quoq legis. quȩ in leuitico & dep¬
tero nomio scribta sunt : Non dõ auctore con¬
plentur. sed prophetico spũ his qui peccaturierã
ea quȩ uentura sint : nunciantur. Quodsi a postoli
uoluerit nos testimonio coartare dicentis: Qui¬
cumq ex operibus legis sunt : sub maledicto sunt
Scribtum est enim. Maledictus omnis qui non
permanserit in omnibus quȩ scribta sunt inli¬
bro legis ut faciatea : & ad serere om̃s qui suble¬
ge fuerint fuisse maledictos. Interrogemus
eum utrum hi qui subeuuan gelio xp̃i sunt. &eu
prȩcepta non faciunt. maledicti sint. annon¬
imaledictos dixerit : id habebit in euuangelio
quodnos habemus inlege si maledictos negaue¬
rit frustra ergo euuangelii prȩcepta sunt posita
& absq mercede erunt hi qui illa compleuerint.
Soluttur itaq utrumq hoc modo. Quomodo xp̃s
ħs ex maledicto nos legis liberauit. factus prono¬
bis maledictum: Ita de maledicto quoq: euuan¬

Expanded text:
to . Maledicta quoque Legis quae in Levitico et Deuto . Maledicta quoque Legis quae in Levitico et Deuteronomio scripta sunt, non Deo auctore complentur, sed prophetico spiritu his qui peccaturi erant, ea quae eis ventura sunt, nuntiantur. Quod si apostoli voluerit nos testimonio coarctare dicentis: Quicumque ex operibus Legis sunt, sub maledicto sunt: scriptum est enim: permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea , et asserere omnes qui sub Lege fuerint, fuisse maledictos, interrogemus eum, utrum hi qui sub Evangelio Christi sunt, et ejus praecepta non faciunt, maledicti sint, an noni maledictos dixerit, id habebit in Evangelio, quod nos habemus in Lege. Si maledictos negaverit, frustra ergo Evangelii praecepta sint posita, et absque mercede erunt hi qui illa compleverint. Solvitur itaque utrumque hoc modo: quomodo Christus Jesus ex maledicto nos Legis liberavit, factus pro nobis maledictum: ita de maledicto quoque Evan
Abbreviated transcription (Latin):
neis : Quanta in uerbis consideratio. ubi dixit dedi
ns prȩcepta & iustificationes in quibus uiuerent in
nsNon ad iunxitbona. ubi uero posuit in quibus non
uuent in eis : ad didit & ego dedi eis precepta non
ona & iustificationes in quibus non uiuent in eis.
Sed hȩc plenius in le zechihel: Nunc ad or dinem
in hoc loco marcion de potestate creatoris quẽ
rens nos redemptos esse per xp̃m. qui alteriusdi
bonifilius sit : Qui si intelliger& quo differr&
emit : oui autem redimit idem id propriȩ quod siũ
fuit & suum esse desiuit . Num quam scribturarũ
uerba simplicia. incalum niam sui dogmatis de¬
torquer& Redemit ergo nos xp̃s demale dicto
legis. quod peccantibus constitutum est. Quosipse
increpat perprophetam dicens: ecce peccatis
uestris uenditi estis. & iniquitatibus uestris dimi¬
si matrẽ ur̃am & apostolus hoc ipsum replicatdi¬
cens: Ego autem carnalis sum uenditus sub pecca¬

Expanded text:
in eis . Quanta in verbis consideratio! ubi dixit: Dedi in eis . Quanta in verbis consideratio! ubi dixit: Dedi eis praecepta et justificationes in quibus viverent in eis, non adjunxit bona. Ubi vero posuit, in quibus non viverent in eis, addidit: Et ego dedi eis praecepta non bona, et justificationes in quibus non vivent in eis. Sed haec plenius in Ezechiele: nunc ad ordinem Ein hoc loco Marcion de potestate Creatoris, quem rens nos redemptos esse per Christum, qui alterius boni Dei Filius sit. Qui si intelligeret quo differunemit; qui autem redimit, id emit proprie quod suum fuit, et suum esse desivit numquam Scripturarum verba simplicia in calumniam sui dogmatis detorqueret. Redemit ergo nos Christus de maledicto Legis, quod peccantibus constitutum est, quos ipse increpat per prophetam, dicens: Ecce peccatis vestris venditi estis, et in iniquitatibus vestris dimisi matrem vestram . Et apostolus hoc ipsum replicat, dicens: Ego autem carnalis sum, venundatus sub pecca
Abbreviated transcription (Latin):
otest presens testimoniũ & sic legi quia iustus
ait Lex non est exfide sed qui feceritea : uiu& in
dillis Manifestissime de monstratur non simplicem
sldiciuitam sed eam quȩ referatur ad aliquid. iustus quip¬
uioe exfide uiuit : & non additur in his siuẽ in illis : uiuens
mautem in lege. quifecerit ea uiu& in illis: hoc est in
miis quȩ fecit . quȩ putauit bona. mercedem laboris
&sui. habens ea tantum opera quȩ fecit . siue longitu¬
dinem uitȩ : ut iudȩi putant siue declinationem pȩ¬
nȩ per quam trans gressor legis occiditur: Uiuere
autem in illis. Non putemus a postoli uerba esse. sed
ezechihelis prophetȩ quiait : &eduxi eos inde ser¬
tum. & dedi eis prȩcepta mea & iustificationes me¬
as demonstra ui eis. quas faciaethomo & uiu& in
ris. Quicum illos sii prȩceptis & iustificacionibus am¬
ulassent . uiuere dixiss& ad lecit : & dedieis prȩ¬
epta non bona & iustificationes in quibus non uiuen

Expanded text:
Potest praesens testimonium et sic legi: quia justus Potest praesens testimonium et sic legi: quia justus ait: Lex non est ex fide, sed qui fecerit ea, vivet in illis, manifestissime demonstratur non simplicem dici vitam, sed eam quae referatur ad aliquid. Justus quippe ex fide vivit: et non additur, in his, sive in illis. Vivens autem in Lege qui fecerit ea, vivit in illis, hoc est, in his quae fecit, quae putavit bona: mercedem laboris sui habens ea tantum opera quae fecit, sive longitudinem vitae ut Judaei putant sive declinationem, poenae per quam transgressor Legis occiditur. Vivere autem in illis, non putemus Apostoli verba esse, sed Ezechielis prophetae, qui ait: Et eduxi eos in desertum, et dedi eis praecepta mea et justificationes meas demonstravi eis, quas faciet homo, et vivet in eis . Qui cum illos qui in praeceptis et justificationibus ambulassent, vivere dixisset, adjecit: Et dedi eis praecepta non bona, et justificationes in quibus non viverent
Abbreviated transcription (Latin):
neoccasionẽ tribuer& adirtutũ opera con¬
tempnenda sed iustus ex fide uiuit. ut quicumq fi¬
delis esset & perfidem uicturus. Non aliter poss&
fuiss& & puritate uitȩ quasi quibusdam adfiden
gradibus ascendiss&. Potest ergofieri. ut sit aliquis
sustuse & tamen nonuiuat absq fide xp̃i. silegen¬
ti scrupulus commouetur : Pauli uerba suscipiat
in quibus deseait : Scđm iustitiam quȩ inlege est
sinere prȩhensione. Erat igitur paulus tuncdu¬
tus inlege sed necdum uiuere poterat. quia non
halebatꝰ in se xp̃m loquentẽ : Ego sum uita. inquem
credens postea coepit & uiuere : Faciamus & nos
aliquid simile huic quod dicitur iustus ex fidens¬
uit . & dicamus castus ex fide uiuit. sapiens exfide
uiuit. fortis exfide uiuit . & aceteris uir tutum par¬
tibus uicinam sententiã proferamus. aduersũ eos
qui in xp̃m noncredentes. fortes & sapientes. tem¬
erantesse putant esse uel lustos. ut sciant nullum
absq: xp̃o uiuere . sine quo omnis uirtus inuicio est.

Expanded text:
ueret ad virtutum opera contemnenda; sed, justus ex fide vivit: ut quicumque fidelis esset, et per fidem victurus, non aliter possetfuisset, et puritate vitae quasi quibusdam ad fidem gradibus 433 ascendisset. Potest ergo fieri, ut sit aliquis justus, et tamen non vivat absque fide Christi. Si legenti scrupulus commovetur, Pauli verba suscipiat, in quibus de se ait: Secundum justitiam, quae in Lege est, sine reprehensione . Erat igitur Paulus tunc justus in Lege, sed necdum vivere poterat, quia non habebat in se Christum loquentem: Ego sum vita . In quem credens postea coepit et vivere. Faciamus et nos aliquid simile huic quod dicitur, justus ex fide vivit; et dicamus: castus ex fide vivit, sapiens ex fide vivit, fortis ex fide vivit, et a caeteris virtutum partibus vicinam sententiam proferamus adversum eos, qui in Christum non credentes, fortes et sapientes, temperantes se putant esse, vel justos: ut sciant nullum absque Christo vivere, sine quo omnis virtus in vitio est.
Abbreviated transcription (Latin):
tutum spiritalibus donis. aut inscribturarũ intelli¬
n gentia spiritali: Fratres. scđm hominẽ dico Ta¬
is men hominis testamentũ confirmatũ: nemo¬
N spernit. aut suꝑ ordinat. Abrahȩ dictȩ sunt pro¬
y missiones & semini eius. nondicit & seminibus qua¬

Expanded text:
tutum spiritualibus donis, aut in Scripturarum intellitutum spiritualibus donis, aut in Scripturarum intelligentia spirituali . Fratres, secundum hominem dico: tamen hominis testamentum confirmatum nemo spernit, aut superordinat: Abrahae dictae sunt repromissiones, et semini ejus. Non dicit, et seminibus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
& saluator deplenitudine patris. exinani uit
erat dĩ sapientius fier& hominibus : M insexage¬
tuus est : ut nos uiueremus: Illedescendit ad infe¬
ros: ut nos a scenderemus adcȩlũ. Ille factus est
stultitia : ut nos sapientia fieremus: Ille se de
plenitudine & deforma dĩ euacuauit. formã ser¬
ui accipiens : ut in nobis habitar& plenitudo di¬
uinitatis & dominifieremur eseruis. Ille pẽpen¬
dit inligno. ut peccatum quod commiseramus in
lignoscientiȩ boni ac mali. ligno deler& adpensus
Crux eius: amaras aquas uertit indulcẽ saporẽ
& securim perditam. in profundumq: demersa.
missain fluento lordanis. leuauit. Ad postremum¬
factus est ille maledictio. factus inquam non natuo
ut benedictiones quȩ promissȩ fuerant abrahȩ ip¬
so auctore . & prȩuio trans ferrentur adgentes
& sp̃s repromissio perfidẽ illius. conpleretur in no¬
bis quam dupliciter debemus accipere. aut in uir¬

Expanded text:
et Salvator de plenitudine Patris exinanivit seet Salvator de plenitudine Patris exinanivit seerat Dei sapientius fieret hominibus . Et in sexagetuus est, ut nos viveremus. Ille descendit ad inferos, ut nos ascenderemus ad coelum. Ille factus est stultitia, ut nos sapientia fieremus. Ille se de plenitudine et de forma Dei evacuavit, formam servi accipiens, ut in nobis habitaret plenitudo divinitatis, et Domini fieremus e servis. Ille pependit in ligno, ut peccatum quod commiseramus in ligno scientiae boni et mali, ligno deleret appensus. Crux ejus amaras aquas vertit in dulcem saporem, et securim perditam, in profundumque demersam, missa in fluenta Jordanis levavit . Ad postremumfactus est ille maledictio, factus, inquam, non natus: ut benedictiones quae promissae fuerant Abrahae, ipso auctore et praevio transferrentur ad gentes, et spiritus repromissio per fidem illius compleretur in nobis: quam dupliciter debemus accipere, aut in vir
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nomen adlunctum: Maledictus tu ab omni¬
bus bestiis: dicitur ad serpentem: & adam
Male dictaterra in operibus tuis. & ad caini
Maledictus tu super terram & alibi. Maledic¬
tus chana an puer. famulus erit fratribus suis.
Nec non ialio loco. Maledictus furor eorũ : quia
audax. & ira eorum qui adura. Ton gum est si
uniuersas maledictiones quȩ inleuitico. & in
deptero nomio & iniħu naue scribuntur enu¬
merem. & tamen innulla earũ dĩ nomen est addi¬
tum. intantum ut etiã ipse sathanas cum de lob
polliceretur. quodsi grandibus pressus fuiss&
angustus. blaphsemaret. a meliore parte hoc sig¬
nifica uerit. dicens. nistte benedixerit in faciẽ:
datus refertus : quia benedixerit đm. & regẽ:
Nullum autẽ deb& mouere quod xp̃s pronobis
male dictum factus sit : quia & ds̃ qui nunc eum
dicitur fecisse maledictum: ipse cum non scir&
xp̃s peccatum : pronobis eum peccatum fecit.

Expanded text:
Dei nomen adjunctum. Maledictus tu ab omniDei nomen adjunctum. Maledictus tu ab omnibus bestiis , dicitur ad serpentem. Et ad Adam: Maledicta terra in operibus tuis . Et ad Cain: Maledictus tu super terram . Et alibi: Maledictus Chanaan puer, famulus erit fratribus suis . Necnon et in alio loco: Maledictus furor eorum, quia audax, et ira eorum, quia dura . Longum est si universas maledictiones, quae in Levitico, et in Deuteronomio, et in Jesu Nave scribuntur, enumerem; et tamen in nulla earum, Dei nomen est additum: intantum ut etiam ipse Satanas, cum de Job polliceretur, quod si grandibus pressus fuisset angustiis, blasphemaret, a meliori parte hoc significaverit, dicens: Nisi te benedixerit in faciem . datus refertur: quia benedixerit Deum et regem . Nullum autem debet movere quod Christus pro nobis maledictum factus sit, quia et Deus qui eum dicitur fecisse 438 maledictum, ipse cum nesciret Christus peccatum pro nobis eum peccatum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
idu. Hec aduersum iudȩos. ceterũ ut ad nosrede¬
at disputatio. scire non possum quare apostolus ir
eo quod scribtũ est : Maledictus adõ omnis quipo¬
det in ligno. uel sub traxerit aliquid. uel addide¬
rit . si enim se mel aue toritatẽ septua ginta inter¬
pretum sequebatur . debuit sic̃ ab illis editũ est &
dĩ nomen adiungere. sinuero ut hebrȩus &x hebro¬
is id quod insua lingua legerat putabat esse ue¬
rissimum nec omnisnec inligno quȩ in hebrȩo
quam nunc habent. aut a postolũ ut ante lam
dixi sensum scribturarũ posuisse non uerba
aut quod magis est estimandũ post passionem
xp̃i. & in hebreis & in nr̃is codicibus ab aliquo đi no¬
men adpositũ . ut infamiã nobis inurer&. qui in
xp̃m maledictum adõ credimus: Audaciltaq: pede
in hoc procedo certamen ut ad libros prouocem:
nullo loco scribtum ađoquem quã esse maledic¬
tum. & ubi cumq maledictio ponitur : num quã

Expanded text:
Jeu. . Haec adversum Judaeos. Caeterum ut ad nos redeJeu. . Haec adversum Judaeos. Caeterum ut ad nos redeat disputatio, scire non possum quare Apostolus in eo quod scriptum est: Maledictus a Deo omnis qui pendet in ligno , vel subtraxerit aliquid vel addiderit. Si enim semel auctoritatem Septuaginta interpretum sequebatur, debuit, sicut ab illis editum est, et Dei nomen adjungere. Sin vero ut Hebraeus ex Hebraeis, id quod in sua lingua legerat, putabat esse verissimum, nec omnis, nec in ligno, quae in Hebraeo nquam nunc habent: aut Apostolum ut ante jam dixi sensum Scripturarum posuisse, non verba: aut quod magis est aestimandum, post passionem Christi, et in Hebraeis, et in nostris codicibus ab aliquo Dei nomen appositum, ut infamiam nobis inureret, qui in Christum maledictum a Deo credimus. Audaci itaque pede ad hoc procedo certamen, ut ad libros provocem, nullo loco scriptum, a Deo quemquam esse maledictum, et ubicumque maledictio ponitur, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
Scribtura referente obmaledictũ & blaphsemiã di
nanias & azirias & mis ahel nolentes adorare ido¬
lum nabochodonosor. fuissent h ligno suspensi:
Eleazarus quoq: non agenarius. sub antio chorege
fyriȩ & cum septem filiis gloriosamater . utrum
male dictos eos estimaturi fuerint. an omnibene¬
dictione dignissimos. Certe si crucem quamamas
parauerat mardocheo non ipse prosuo merito con¬
scendiss&. Futo mardo cheus in eã non ut maledictus
probatur illum esse maledietum : qui dignũ facinus
patibulo perpetrarit. non eum qui iniquitate iudicũ
& inimicorum potentia. uel clamore uulgi. aut uir¬
tutum inuidia. aut regis ira fuerit crucifixus.
&n abutham quondam adzezabel litteras totas
lezrahel ciuitas morte damnauit. sed sanguis eius
intypo xp̃i multa postscła uindicatur. dicente
dño ad oseẽ. Uoca nomen eius lezrahel. qui a adhuc
modicum. & ulciscar sanguinẽ lezrahel suꝑ domũ

Expanded text:
Scriptura referente, ob maledictum et blasphemiam Dei Scriptura referente, ob maledictum et blasphemiam Dei nanias et Azarias et Misael, nolentes adorare idolum Nabuchodonosor, fuissent in ligno suspensi ; Eleazarus quoque nonagenarius sub Antiocho rege Syriae, et cum septem filiis gloriosa mater, utrum maledictos eos aestimaturi fuerint , an omni benedictione dignissimos? Certe si crucem quam Aman paraverat Mardochaeo , non ipse pro suo merito conscendisset, puto Mardochaeus in eam, non ut maledictus,probantur illum esse maledictum, qui dignum facinus patibulo perpetrarit: non cum qui iniquitate judicum, et inimicorum potentia, vel clamore vulgi, aut virtutum invidia, aut regis 437 ira fuerit crucifixus. Et Naboth  Al. Nabutham quondam, ad Jezabel litteras, tota Jezrael civitas morte damnavit ; sed sanguis ejus in typo Christi, multa post saecula vindicatur, dicente Domino ad Osec: Voca nomen ejus Jezrael, quia adhuc modicum, et ulciscar sanguinem Jezrael super domum
Abbreviated transcription (Latin):
thalui. hȩc uerba hebion ille heresi arches. semi¬
xp̃ianus & semi iudeus. Ita inter pretatus est.¬
iuria di est sũspensus. Meminime in altercatio¬
ne la sonis. & papisci. quȩ grȩco sermone conscribta
idest maledictio dĩ qui adpensus est. dicebat michi
hebrȩus quime inscribturis aliqua exparte insti¬
tuit . quod possit &ita legi. quia contumeliosȩ dssus¬
pensus est. Hȩc id circo congessimus. quia famosis¬
dasima questio est. & nobissol& aiudȩis proinfamia obici
quod saluator nr & dñs subdĩ fuerit maledicto . Pri¬
mum igitur intuendum est . quod non quicumq in
ligno pependerit : maledictus sit apud dm̃. sed qui
peccauerit & propter scelus mortifuerit ad iudi¬
catus. sublatusq incrucem nonideo maledictus
quia crucifixus est sed quia intalẽ iciderit reatũ
ut meruerit crucifigi. de hide illud opponendum
quod inferius causa patibuli : plenius exponatur.

Expanded text:
THALUI. Haec verba Ebion ille haeresiarches SemiTHALUI. Haec verba Ebion ille haeresiarches Semichristianus, et Semijudaeus 436 ita interpretatus estnjuria Dei est suspensus. Memini me in Altercatione Jasonis et Papisci, quae Graeco sermone conscripta id est, maledictio Dei qui appensus est. Dicebat mihi Hebraeus qui me in Scripturis aliqua ex parte instituit, quod possit et ita legi: quia contumeliose Deus suspensus est. Haec idcirco congessimus, quia famosissima quaestio est, et nobis soleat a Judaeis pro infamia objici, quod Salvator noster et Dominus sub Dei fuerit maledicto. Primum igitur intuendum est, quod non quicumque in ligno pependerit maledictus sit apud Deum, sed qui peccaverit, et propter scelus morti fuerit adjudicatus sublatusque in crucem: non ideo maledictus quia crucifixus est, sed quia in talem inciderit reatum, ut meruerit crucifigi. Deinde illud opponendum, quod inferius causa patibuli plenius exponatur,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit inuiro peccatum iudicium mortis & occisus
fuerit & suspenderis eum super lignum: non com¬
morabitur morticinum ipsius super lignum. sed
sepeliens sepelies eum indie illa. qui a maledictio
dĩ est quisus pensus est. & non contaminabis humũ
tuam . quam dñs ds tuus dabit tibi hereditatem.
Symmachus: si autem fuerit homini peccatũ ad
iudicium mortis. & occisus fuerit. & suspende¬
ris eum super lignũ : nonper noc tabit cadauer ip¬
sius super lignum. sed sepultura sepelies eum in¬
die ipsa quia propter blaphsemiã dĩ suspensus est
& non contaminabis terrã tuam. quam dñsqs
tuus dabit tibi adhereditatem: Theo docion: &
morticinumeius super lignũ. quia sepultura sepo¬
lies eũ indie illa quiamaledictio dĩ est suspensus
ra siue humus lingua hȩbrea appellatur : in eo
autem loco ubi aquila & theo dotion. similiter
trans tulerunt dicentes. qui amaledictiodĩ est sus¬
pensus: In hebrȩo ita ponitur. chi cala lath. elo im

Expanded text:
um in Al. et judicium mortis, et occisus fuerit, et suspenderis eum super lignum, non commorabitur morticinium ejus super lignum, sed sepeliens sepelies eum in die illa, quia maledictio Dei est, qui suspensus est: et non contaminabis humum tuam quam Dominus Deus tuus dabit tibi haereditatem. Symmachus: Si autem fuerit homini peccatum ad judicium mortis, et occisus fuerit, et suspenderis eum super lignum: non pernoctabit cadaver ipsius super lignum, sed sepultura sepelies eum pter blasphemiam Dei suspensus est: et non contaminabis terram tuam quam Dominus Deus tuus dabit tibi ad haereditatem. Theodotio: Et morticinium ejus super lignum, quia sepultura sepelies eum in die ipsa, quia maledictio Dei est suspensus: ra sive humus, lingua Hebraea appellatur. In eo autem loco ubi Aquila et Theodotio similiter transtulerunt, dicentes: quia maledictio Dei est suspensus, in Hebraeo ita ponitur CHI CALALATH ELOIM
Abbreviated transcription (Latin):
se sc̃s apłs petrus aduersum eos quiin cornelio&e
tibus baptizato. nec circum ciso scandalũ susina¬
bant : utitur & placateosse nonpotuisse negare
aquã his qui sp̃m sc̃m acciperant : eodẽ nunc sc̃s apłs
paulus aduersum ipsum petrũ disputat. Quod perso¬
narum non sit acceptor ds̃. sed unumquemq: prouo¬
ritate iudic&. &lta caute & pede temptĩ interlau¬
dem & oblurgationẽ petrimedius incedit  & preces¬
sori apło deferat. & nichil ominus audactereire
y sistat infacie ueritate conpulsus: Michienim qui¬
yys uide bantur nichil contulerunt : Ipse superius cum
illis contulit. & multa a deos rectulit quȩ ingemi¬
bus perpe trarant. Illi nichil contuleruntei. sed
tantu modo quȩ ab eo dicta sunt conprobantes. dex¬
teras dedere consortui. & unũ suũ pauliq: euuan¬
geliũ firma uerunt. Rursum notandum quod
contulerant uerbũ ipsũ sit ingreco. dequo ante

Expanded text:
se sanctus apostolus Petrus adversum eos qui in Cornelio ex se sanctus apostolus Petrus adversum eos qui in Cornelio ex gentibus baptizato, nec circumciso, scandalum sustinebant, utitur, et placat eos se non potuisse negare aquam his qui Spiritum sanctum acceperant: eodem nunc sanctus apostolus Paulus adversum ipsum Petrum disputat, quod personarum non sit acceptor Deus, sed unumquemque pro veritate judicet. Et ita caute et pedetentim inter laudem et objurgationem Petri medius incedit, ut et praecessori apostolo deferat, et nihilominus audacter ei resistat in faciem, veritate compulsus. Mihi enim qui videbantur, nihil contulerunt. Ipse superius cum illis contulit, et multa ad eos retulit, quae in gentibus perpetraret: illi nihil contulerunt ei, sed tantummodo quae ab eo dicta sunt comprobantes, dexteras dederunt consortii, et unum suum Paulique Evangelium firmaverunt. Rursum notandum, quod contulerunt, verbum ipsum sit in Graeco, de quo ante
Abbreviated transcription (Latin):
recedentes ad legis iam abolitȩ transcendistis uetus¬
tatem: Ab his autẽ quiuidebantur esse aliquid. qua¬
Ss les ali quando fuerint. nichilmea inter est . dsper¬
ioħm dñs secum apłos habuerit. &trans figura¬
tum eum in monte uiderint & super ipsos ecđȩ
sit positũ fundamentũ. Michi tamen nichilre¬
fert quia non aduersum eos loquor qui eo tem¬
pore dñm sequebantur . sed ad uersum eos qui nunc
legem preponunt gr̃ȩ. Nec detraho precessoribus
nec inaliqua parte accuso malores. sed hoc dico quia
ds̃ personam hominis non accipit. Non enim acce¬
pit moysi. Non accepit dauid. Non accepitaliorum.
nec eorũ ergo accipi&. qui cedere quibusdam uident᷑
ad tempus Tam & supsi mecũ sentiant. Petro quoq:¬
pe
dicente : Inueritate cognosco quia non est acceptor
personarũ ds̃. sed in omni loco quitim& eũ &operor
iustitiã : acceptabilis ei est : Quo itaq: argumento p¬

Expanded text:
recedentes, ad Legis jam abolitae transcendistis vetusrecedentes, ad Legis jam abolitae transcendistis vetustatem. Ab his autem qui videbantur esse aliquid, quales aliquando fuerint, nihil mea interest: Deus perJoannem Dominus secum apostolos habuerit, et transfiguratum eum in monte viderint, et super ipsos Ecclesiae sit positum fundamentum, nihil mea interest, quia non adversum eos loquor qui eo tempore Dominum sequebantur, sed adversus eos qui nunc legem proponunt gratiae. Nec detraho praecessoribus, nec in aliDeus personam hominis non accipit. Non enim accepit Moysi, non accepit David, non accepit aliorum: nec eorum ergo accipiet, qui cedere quibusdam videntur ad tempus, tametsi ipsi mecum sentiant, Petro quoque dicente: In veritate cognosco, quia non est acceptor personarum Deus: sed in omni loco qui timet eum, et operatur justitiam acceptabilis ei est . Quo itaque argumento ip
Abbreviated transcription (Latin):
Statimq sub lungat quȩ causa fuerit . ut ad circum¬
cisionẽ inpellere tur inuitus. Propter sub introdue¬
ytos inquit falsos fr̃s. qui sub in troierunt & plorare
libertatem nr̃am quã habemus in xp̃o iħiu. ut nos in
seruitutem redigerent Quicum minis. terrore
multitudine uellent nos alibertate xp̃i. in legis
trans ducere seruitutẽ : ne ad tempus quidẽ eis cessi¬
mus. ut circumcideremus titũ. maxime cum &
aliqua obecclesiasticã pacẽ potuerit nos necessitas
excusare & hoc totũ fecimus: ut uobis nulla fier&
occasio ab euuangelii gr̃arecedendi. Siigitur nos
hiero solymis inter tantos iudȩos: Inminentibus
hinc in de falsis fr̃ibus & his qui maiores erant ali¬
qua ex parte conhibentibus. nulla potuimus ui acra¬
tione conpelli. ut obseruaremus circum cisionem
quã scie bamus esse finitã : uos exgentibus. uos inga¬
latia uos quibus uis nulla inferri potest: ultro agr̃a

Expanded text:
Statimque subjungat quae causa fuerit, ut ad circumStatimque subjungat quae causa fuerit, ut ad circumcisionem impelleretur invitus: Propter subintroductos, inquit, falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram quam habemus in Christo Jesu, ut nos in servitutem redigerent. Qui cum minis terrerent, et multitudine vellent nos a libertate Christi in Legis traducere servitutem, ne ad tempus quidem eis cessimus, ut circumcideremus Titum: maxime cum et aliqua ob Ecclesiasticam pacem potuerit nos necessitas excusare: et hoc totum fecimus, ut vobis nulla fieret occasio ab Evangelii gratia recedendi. Si igitur nos Jerosolymis inter tantos Judaeos imminentibus hinc inde falsis fratribus, et his qui majores erant aliqua ex parte cohibentibus, nulla potuimus vi ac ratione compelli, ut observaremus circumcisionem quam sciebamus esse finitam: vos ex gentibus, 402 vos in Galatia, vos quibus vis nulla inferri potest, ultro a gratia
Abbreviated transcription (Latin):
simus sublectioni ut consequenter possit intellio
ut ueritaseuuangelii permaneat apuduos. auts
latini exemplaris alicui fides plac&.: Secundum supe¬
riorẽ sensum accipere debemus ut adhorã cessionon
circum cidenti titi: sed eundi hiero solimã fuerit.
quo scilic& id circo sublectioni cesserint paulus &
bar nabas eundi hiero solymã seditionẽ oblegẽ an¬
tiochiȩ concitata ut perepłam apostolorũ sua
sententia firmaretur & maner& aputigala¬
thas euuangelii ueritas. quȩ non ess& inlitte¬
ra sed inspũ. Non in carnali sensu : sed in intelligen¬
tia spiritali. Nec in manifesto ludaismo: sed ioccubo
Sciendũ uero quod autẽ conlunctio. quȩ in prȩ¬
senti loco ponitur. propter sub introductos aũt
falsos fr̃s  Superflua sit: &silegatur non hab&
quod ei respondeat . Illamq: concludat. Sed esseos¬
dinẽ lectionis & sensus. Sed neq titus qui mecũ
erat cum ess& exgentibus conpulsus est ciscumcidii

Expanded text:
simus subjectioni; ut consequenter possit intelligi: simus subjectioni; ut consequenter possit intelligi: ut veritas Evangelii permaneat apud vos. Aut si Latini exemplaris alicui fides placet, secundum superiorem sensum accipere debemus: ut ad horam cessio non circumcidendi Titi, sed eundi Jerosolymam fuerit. Quo scilicet idcirco subjectioni cesserint Paulus et Barnabas eundi Jerosolymam, seditione ob Legem Antiochiae concitata: ut per Epistolam apostolorum, sua sententia firmaretur, et maneret apud Galatas Evangelii veritas, quae non esset in littera, sed in spiritu; non in carnali sensu, sed in intelligentia spirituali; nec in manifesto Judaismo, sed in occulto. Sciendum vero, quod, autem, conjunctio quae in praesenti loco ponitur: Propter subintroductos autem falsos fratres, superflua sit: et si legatur, non habeat quod ei respondeat, illamque concludat; sed esse ordinem lectionis et sensus: Sed neque Titus qui mecum erat, cum esset ex gentibus, compulsus est circumcidi.
Abbreviated transcription (Latin):
pocrisi credere iudȩ orum & eaquȩ prius scybala
estima ueris: & quasi damna contempseris obserua¬
re. & esse aliquid estimare. cum nichilsint : Sed & ip¬
sius epłae sensui ualderepugnant. Galathas acir¬
cum cisione reuocans. hoc in toto sermonis sui textu
agit ut doceatse hebrȩũ ex hebreis om̃a quandam
legis opera seruantẽ. Circum cisum octaua die scđm
legẽ pharisȩorum nichi lominus tamen ob xp̃i gr̃am
uniuersa contempnere. Nam cum iss& hiero solimã.
& falsi fr̃s qui ex circum cisione crediderant eum
uellent inpellere ut circumcider& titũ . Nec tã
nec secessisse uiolentiȩ quo munus custodirent euu¬
gelii ueritatẽ. quod sidicit se necessi tate superatum
ut circum cider&titũ : Quomodo galathas reuoct
acircum cisione. aqua nectitũ quisecũ fuerat exo
tibus hiero solimis potuit excusare : Itaq: dit luxta
grecos codices est legendum. quibus neq: adhorã ces¬

Expanded text:
pocrisi cedere Judaeorum; et ea quae prius scybala pocrisi cedere Judaeorum; et ea quae prius scybala aestimaveris, et quasi damna contempseris, observare, et esse aliquid aestimare, cum nihil sint? Sed et ipsius Epistolae sensui valde repugnat, Galatas ad circumcisionem revocare. Hoc toto sermonis sui textu agit, ut doceat se Hebraeum ex Hebraeis, omnia quondam Legis opera servantem, circumcisum octava die secundum Legem Pharisaeorum: nihilominus tamen ob Christi gratiam universa contemnere. Nam cum isset Jerosolymam, et falsi fratres qui ex circumcisione crediderant eum vellent impellere 401 ut circumcideret Titum: nec Titum, nec se cessisse violentiae, quo minus custodirent Evangelii veritatem. Quod si dicit se necessitate superatum ut circumcideret Titum: quomodo Galatas revocat a circumcisione, a qua nec Titum, qui secum fuerat ex gentibus, Jerosolymis potuit excusare? Itaque aut juxta Graecos codices est legendum, Quibus neque ad horam ces
Abbreviated transcription (Latin):
edneq titus quimecũ erat. cumess& exgentibus
conpulsus est circumcidi. propter sub introductos¬
s autem falsos fr̃s. qui sub introlerunt explorare liber¬
tatem nr̃am. quam habemus in xp̃o sħu ut nos inser¬
:uitutẽ redigerent. quibus neq: ad horã cessimus¬
s sublectioni ut ueritas euuangelii permaneat apuit
uos: Sititus cum ess& exgentibus nullo potuit erro¬
re conpelli utcircum cideretur hiero solimis in iudȩ¬
orum metropoli ciuitate. inquatanta paulus blapse¬
miȩ in moysen flagrabat inuidia. ut postea pene alu¬
dȩis interfectussit . quando a tribuno liberatur . & ro¬
mam uinctus ad cȩsarẽ mittitur: quo modo quidã pu¬
tant legendum esse : quibus adhorã cessimus sublectio¬
ni. ut ueritas euuangelii permaneat apił uos
& intelligendum quodtitus ipse qui conpelli ante
non potuit ad circumcisionẽ : tursum circumcisussit
atq sublectus: aut quȩ est ista ueritas euuangelii. hy¬

Expanded text:
neque Titus qui mecum erat, cum esset ex gentibus, neque Titus qui mecum erat, cum esset ex gentibus, compulsus est circumcidi. Propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram, quam habemus in Christo Jesu, ut nos in servitutem redigerent: quibus neque ad horam cessimus subjectioni, ut veritas Evangelii permaneat apud vos. Si Titus, cum esset ex gentibus, nullo potuit terrore compelli, ut circumcideretur Jerosolymis, in Judaeorum metropoli civitate, in qua tanta Paulus blasphemiae in Moysen flagrabat invidia: ut postea pene a Judaeis interfectus sit, quando a tribuno liberatur, et Romam vinctus ad Caesarem mittitur: quomodo quidam putant legendum esse, quibus ad horam cessimus subjectioni, ut veritas Evangelii permaneat apud vos, et intelligendum quod Titus ipse qui compelli ante non potuit ad circumcisionem, rursum circumcisus sit, atque subjectus? Aut, quae est ista veritas Evangelii, hy
Abbreviated transcription (Latin):
ritas eiiu angelii perse uerar& apud uos: Quoscili¬
c& propterea paulus & barnabas dere manifesta
tibus probaretur. E nulli resider& ultra dubitatio
circum cisionis omnis se cum apłorum ess&litteris im¬
derant : auferendum : Potest autem hoc quodait : Con¬
tuli cum eis euuangeliũ quod predico ingentibus
seorsum autẽ his quiuidebantur. nefor te inuacuũ
currerẽ autcucurrissem & sic intelligiut abscon¬
dite cumapłis gr̃am euuangelicȩ libertatis. & legi
ab olitȩ uetustatẽ contulerit. propter multitu dinẽ
credentiũ iudȩorũ . qui nec dum poterant xp̃m adim¬
pletionẽ. & finẽ legis audire : qui & absente paulo
cucurrisse quiputar& legẽ ueterẽ non sequendam:
non quo paulus timuerit᷑ neperdecẽ & septẽ annos
falsum ingentibus euuangeliũ predicass& : sed ut
ostender& precessoribus suis: non se inuaciũ cur¬
rere autcurrisse : sic̃ putauerant ignorantes: Til

Expanded text:
ritas Evangelii perseveraret apud vos. Quod sciliritas Evangelii perseveraret apud vos. Quod scilicet propterea Paulus et Barnabas de re manifesta, tibus probaretur, et nulli resideret ultra dubitatio circumcisionis omissae: cum apostolorum esset litteris imex gentibus, auferendum. Potest autem hoc quod ait: Contuli cum eis Evangelium, quod praedico in gentibus: scorsum autem his qui videbantur: ne forte in vacuum currerem, vel cucurrissem, et sic intelligi, ut abscondite cum apostolis gratiam Evangelicae libertatis, 400 et Legis abolitae vetustatem contulerit, propter multitudinem credentium Judaeorum, qui necdum poterant Christum adimpletionem et finem Legis audire, qui et absente Paulo,cucurrisse, qui putaret Legem veterem non sequendam. Non quod Paulus timuerit, ne per decem et septem annos falsum in gentibus Evangelium praedicasset; sed ut ostenderet praecessoribus suis non se in vacuum currere aut cucurrisse, sicut putaverant ignorantes. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
de eo plura cognouerant : Quod legẽ infringer&
moysen destruer&. circumcisione penitus aufer¬
ret. Ausussit ducere titũ hominẽ incircumcisum.
&nter tantã multitudinẽ iudeorũ & in imicos
suos qui quasi obzelũ legis sangunẽ eius haurire
cupiebant. nec ipse. nectitus aliquos hiterrore
superati necessitati cedere. quȩ potuit habere
ueniam. uel proloco. uel pro auctoritate maiorũ. uos
pro numero ȩcclesiarum quȩ exiudȩis in xp̃o credebã
uel pro tempore. netantã simul inuidiã sustinera
Quidam post quattuor decim annos eũ hiero solimꝰ
ascendisse tunc dicunt: quando in actibus a postolo¬
rum dequestionibus obseruandȩ uel pretermit¬
tendȩ legis intercredentes : Intio chixe orta dise¬
tio est & placuit irihlero solimã. & sententiama¬
lorum prestolari. quando ipse quoq: paulus & bar¬
nabas missisunt : & hoc esse quod in codicibus legatur
latinis. Quibus adhorã cessimus sublectioni ut ue¬

Expanded text:
de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, de eo plura cognoverant, quod Legem infringeret, Moysen destrueret, circumcisionem penitus auferret, ausus sit ducere Titum, hominem incircumcisum. Et inter tantam multitudinem Judaeorum et inimicos suos, qui quasi ob zelum Legis sanguinem ejus haurire cupiebant, nec ipse, nec Titus aliquo sint terrore superati necessitati cedere. Quae potuit habere veniam, vel pro loco, vel pro auctoritate majorum, vel pro numero Ecclesiarum, quae de Judaeis in Christo credebant, vel pro tempore, ne tantam simul invidiam sustinerent. Quidam post quatuordecim annos eum Jerosolymam ascendisse tunc dicunt, quando in Actibus apostolorum de quaestionibus observandae, vel praetermittendae Legis, inter credentes Antiochiae orta dissensio est; et placuit ire Jerosolymam, et sententiam majorum praestolari, quando ipse quoque Paulus et Barnabas missi sunt: et hoc esse quod in codicibus legatur Latinis: Quibus ad horam cessimus subjectioni, ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
sint uel in probanda quȩ nouimus: Ascenditigitur
postquattuos decim annos hiero solymã & qui prius
aduidendum tantum perrexerat. petrũe diebus
quindecim manserat aputieũ. Nunc se dicit ideo per¬
rexisse nut conferre cum aptis euuangeliũ. ad sump¬
tobarnaba circum ciso & tito exgentibus habente pre¬
putium ut subore duorũ & triũ testiũ star& omne
uerbũ aliud est autẽ conferre . aliud discere : In ter
conferentes equalitas est . Inter docentẽ & discentẽ :
minor est ille qui discit. In principio fidei. Intransi
plene cum eis loquitur. & sehumiliat & neforte
inuacuũ aut currer& aut cucurriss& inquirit.
Duplicẽ obcausam. quo& humilitas ostenderetur
pauli. qui doctor in toto orbe lamgentiũ ad precesso¬
probasse euuangeliũ eius eos quoq: qui in ludȩ a
ecclesuis prȩsidebant. Simul autem & illud doc&. quod
proxp̃i fide & euuangeliilibertate: ad eos ipsos qui

Expanded text:
sint, vel improbanda, quae novimus. Ascendit igitur sint, vel improbanda, quae novimus. Ascendit igitur post quatuordecim annos Jerosolymam, et qui prius tantum ad videndum perrexerat Petrum, et diebus quindecim manserat apud eum, nunc se dicit ideo perrexisse, ut conferret cum apostolis Evangelium; assumpto Barnaba circumciso, et Tito ex gentibus habente praeputium: ut sub ore duorum et trium testium, staret omne verbum . Aliud est autem conferre, aliud discere. Inter conferentes aequalitas est; inter docentem et discentem, minor est ille qui discit. In principio fidei, in transitplene cum eis loquitur, et se humiliat: et ne 399 forte in vacuum aut curreret, aut cucurrisset, inquirit. Duplicem ob causam, quo et humilitas ostenderetur Pauli, qui doctor in toto orbe jam gentium, ad praecessoprobasse Evangelium ejus, eos quoque qui in Judaea Ecclesiis praesidebant. Simul autem et illud docet, quod pro Christi fide et Evangelii libertate, ad eos ipsos qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m qui sibi euuangeliũ reue lass& : Simulautem
notatidum quod supradicatur eccłam expugnasse
ferretur : Euuangelizat fidẽ quã aliquando ex pug¬
nabatide ecđa en imsimiliter sonare non poterii:¬
III de hinc post annos quat tuor decim rursum a scen¬
udi hiero solymã cum barnaba. ad sumpto &tito. ascen¬
ndi autẽ scđm reue lationẽ & contuli cum eis euuan
ugeliũ quod predico ingentibus seor sum autẽ hisqu¬
ii uidebantur. neforte inuacuũ currerem. aut cu¬
sicurrissem Id quod supra latinus interpres ad qui¬
eui. dixerat in eo loco ubi scribtũ est continuo non
ad quieui carni & sanguini. in presenti loco contuli
magis quã ad qui eui interpretatus est : & ut uerius
dicã sermo grecus aNΕ ΘΕΜΗΝ aliud quidã
quam apud nos intelligitur. cumscilic& ea quȩ no¬
uimus conferimus cum amico. & quasi insinum eius.
& conscientiã reponimus ut pari consilio uel ꝓbanda

Expanded text:
Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem Christum, qui sibi Evangelium revelasset. Simul autem notandum quod supra dicatur Ecclesiam expugnasse, ferretur: Evangelizat fidem, quam aliquando expugnabat. De Ecclesia enim similiter sonare non poterant. Deinde post annos quatuordecim, rursum ascendi Jerosolymam, cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem: et contuli cumium, quod praedico in gentibus: seorsum autem his qui videbantur, ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Id quod supra Latinus interpres, acquievi, dixerat in eo loco ubi scriptum est: Continuo non acquievi carni et sanguini, in praesenti loco, contuli, magis quam acquievi, interpretatus est. Et ut verius dicam, sermo Graecus ἀνεθέμην aliud quiddam quam apud nos intelligitur, cum scilicet ea quae novimus, conferimus cum amico; et quasi in sinum ejus et conscientiam reponimus, ut pari consilio vel probanda
Abbreviated transcription (Latin):
SS quȩ erant in xp̃o tħu. tantum autẽ auditũ habebant
qm̃ quiperseque batur nos aliquando : nunc euuan¬
igelizat fidẽ quam quondam expugnabate ÷ in meglo¬
rificabant dm̃. Eccłȩ quȩ erant in iudȩa paulum
tantum rumore cognouerant. ex quibus pleraq
eum magis persecutorẽ quã apłm uiderant Syru
uero & partesciliciȩ arabia & da mascus : ex uultũ quo
eum forsitan nouerant. quia doctor gentiũ euiun¬
gelium ap̃i non iudȩis sed gentibus prȩdicabat toc̃
autẽ quod agit illudest. utdoceat se numquã deper¬
secutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat
potuisse existere gloriosum. nisi predicatio eius eorũ
quoq: qui ante eum male nouerant : ess& iudicio con¬
probata & ad ꝓpositũ occulte redit. tambreue
tempus se iniudea fecisse confirmans : ut et iã uil¬
tucredentibus esset ignotus. ex quo ostendit non
petrũ non la cobũ. non ioħm se habiusse doctores sed

Expanded text:
ae, quae erant in Christo Jesu. Tantum autem auditum habebant: ae, quae erant in Christo Jesu. Tantum autem auditum habebant: quoniam qui persequebatur nos aliquando, nunc evangelizat fidem quam quondam expugnabat: et in me glorificabant Deum. Ecclesiae quae erant in Judaea, Paulum tantum rumore cognoverant. Ex quibus pleraeque eum magis persecutorem, quam apostolum viderant. Syria vero et partes Ciliciae, Arabia et Damascus, ex vultu quoque eum forsitan noverant: quia Doctor gentium Evangelium Christi non Judaeis, sed gentibus 398 praedicabat. Totum autem quod agit, illud est: ut doceat se numquam de persecutore apud eos ipsos quos prius persecutus fuerat, potuisse existere gloriosum, nisi praedicatio ejus, eorum quoque qui ante eum malum noverant, esset judicio comprobata. Et ad propositum occulte redit, tam breve tempus se in Judaea fecisse confirmans ut etiam vultu credentibus esset ignotus. Ex quo ostendit, non Petrum, non Jacobum, non Joannem se habuisse doctores, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uerborum nullo sunt fucata mendatio: Siue altius
ut legatur quȩ scribo uobis eorã dosunt. Id est dĩ digna¬
conspectiu. Quia scnico l gon me fetor: & quo modo oeuli
dñi suꝑ iustos. Auertit autẽ faciẽ suã a conspectuimpio¬
rum : Ita nunc ea quȩ scribuntur corã dño sunt me
non mentiente quiscribo quȩ nonessent corã dño
simentirer. Hoc autẽ non solũ dehis quȩ nunc scribit
adgalathas potest accipi : sed & generaliter de omnibus
epłis quia non sint falsa quȩ scribat . &coreius uer¬
rsbaquȩ non discrepent. De inde ueniln partes siriȩ
&ciliciȩ: Post hiero solim&e uisionẽ uenit ad sirtã
quȩ nobiscũ dicitur excelsa ađq sublimis & inde
transiit ad ciliciã quam infide xp̃i cupiebat ad su¬
mere euu angelizans ei uocationẽ penitentie :cili
cia quippe : inter pretatur ad sumptio siue uocatio
lamentabilis: eram autẽ ignotus facie ȩclesus iudee¬

Expanded text:
verborum, nullo sunt fucata mendacio, sive altius, verborum, nullo sunt fucata mendacio, sive altius, ut legatur, quae scribo vobis coram Deo sunt, id est, Dnspectu, quia scilicet non mentior, et quomodo oculi Domini super justos ; avertit autem faciem suam a conspectu impiorum: ita nunc ea quae scribuntur, coram Domino sunt, me non mentiente qui scribo: quae non essent coram Domino, si mentirer. Hoc autem non solum de his quad Galatas, potest accipi: sed et generaliter de omnibus Epistolis, quia non sunt falsa quae scribat, et cor ejus verbaque non discrepent. Deinde veni in partes Syriae et Ciliciae. Post Hierosolymae visionem venit ad Syriam, quae nobis dicitur excelsa atque sublimis, et inde transiit ad Ciliciam, quam in fide Christi cupiebat assumere, evangelizans eis vocationem poenitenticia quippe interpretatur assumpti, sive vocatio lamentabilis. Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judae