comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estterios menistraeur: Arbina ẽ pingunido cutiadherens pulpa
esti caro sinepinguidine. dicta quo d ralpit&. resilit eninm sepe
mane plerique a ius cum uocant. propt quod glittinosant e
membra sune partes corporis artus quibus conligantur mem¬
bra ab artando dicti. Neriugreca diriuatione appellat qaos
illis neura uocant alulatine uocatos neruos pitant tota
astuum coniunetiones in uicem his in hercant. i aximam
aut̃ uirium substantiam neruos facere cesdissimumest. nanquanto
fuerint densiores tanto pro pensius augescere firmitatem: Astus
dicti quod conligati inuicem nerius astentur idest stringantur quorũ
diminutiua sunt articuli. Nam artus dicimus membramaiora ut
biachia. articulos minora membra ut digiti. Conpago capita sunt
ossuum dicta eo quod sibi conpacta neruis uel glutino quodam adhereaN
Ossasunt corporis solidamenta in hisenim positio omnis roburque

Expanded text:
exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpiHanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque
Abbreviated transcription (Latin):
Abuad undelactrabitur. Uberadicta uelqua lacete ubenta neci
quia humida humore scilic& lactis. in moreuua rum plena
gte ium nominis acolo retrabit quod sit albus liquor : leucos enin
grece album dicunt. cuius natura ex sanguine commutatur.
ruam post partum siquid sangiunis nondum fuerit uteri
nutarine uo consumptum nacura limeatũ fluit in manimas
&i earum uirtute albescens lactis accipit qualitatem.
coris est quae icorpore prima est appellata quod ipsa
corporis super posita incisionem prima patiaturi Cittis emĩ
grece incisio dicitur idem & pellis quodexternas miurias
conporiste.Egendo pellat pluuias que & uentur solis¬
que ardores ꝑ ferat. pellis aut̃ mox deracta subacta
ameoreum dicitur. Coreumaut̃ per diriuationem caro appel¬
biuit quodeorte gatur sed hoo inbrutis animalibus proprium¬
pre seorporis greconomine appellantur. Quaelatina e
pro prie spiramenta dicuntur eo quod pereos iuificus sp̃s

Expanded text:
illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eoest. Pori corporis Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
pro eo quod eo aurem scalpimus: ungulas ex greco uocamus
illi enim has onicem dicunt: Truncus media pars corporis
acollo ad inguinem. dequonigidius caput collo uehitur truncus
suftin&ur coxis & genibus cruribus que. torax a grecis dicitur
anterior pars trunci a collo usque adstomachum quamnos
dicimus arcam eo quod ibi archana sint idest secr&um. quo
c& eri arcentur. unde & arca & ara dicta quasi res secr&e:
cuius eminentes pulpae̾ mam millae inter quas pars illa
osioa pectus dieitur. dex traque aut̃ leuaque costae. pectus uocatũ
quo elste eexium intereminentes manimillarum partes undde
& pectinem liei quod pexos capillos faciat mammillae uocate
quiaro tunde surt quasi malae per diminutionem scilic&. papille
dapta numinarum sunt . quas suggentes conprehendunt p
dicdae papillae quod eas in fantes quasi pappant cdumalac fsugunt
pioinde mamilla ẽ omnis emientia uberis papilla uero breue

Expanded text:
pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius 108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.' Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est secretum, quo ceteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secretae. Cuius eminentes pulpae mamillae: inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextraque aut laeva costae. Pectus vocatum, quod sit pexum inter eminentes mamillarum partes; unde et pectinem dici, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt quasi malae, per diminutionem scilicet. Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes conprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve
Abbreviated transcription (Latin):
abusiue aut̃ manus & iam ars uel artifex unde & manus pr&ium dicimus
Dex tra uocatur adando ipsa enim pignus pacis datur. ipsa fidei
testis atque salutis adhib&ur & hoc est illud apud tullium fidem
asinendo enim sinistra est nun cupata: Palma est manus expansii
digitis sicut contractis pugnus. pugnus aut̃ apugillo dictus sicut
palma abspansis palmae ramis. Digiti nuncu pati uelqui adecem
sunt. uel quia decent̃ iuncti ex istunt Nam habent inse & numerũ
perfectum & ordinem decentissimum. Primus pollex uocatus
eoquod int̾ c&eros polleat uirtute & potestate Secundus
index & salutaris seu de monstratorius quia eofere salutam
uelostendimus: Testius inpudicus quod plerumque ꝑ eum
probri insectatio ex primitur: Quastus anularis eo quod
in ipso anulus geritur. Item & medicinalis quodeo
trita
colluria a medicinis colliguntur. Quintus auricu

Expanded text:
Abusive autem manus etiam ars vel artifex, unde et manupretium dicimus. Abusive autem manus etiam ars vel artifex, unde et manupretium dicimus. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur; ipsa fidei testis atque salutis adhibetur; et hoc est illud apud Tullium Cat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux vocatus, eo quod inter ceteros polleat virtute et potestate. Secundus index et salutaris seu demonstratorius, quia omne fere salutamus vel ostendimus. Tertius inpudicus, quod plerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis,
Abbreviated transcription (Latin):
nominata . ba rienim grece graue & forte significatur in brachis
enim tori la certorum sunt & in signe musculorum robur
ex istit. hi sunt tori id est mus culi & dictitori quod illic uiscera
tora uideantur. cubitum diecum quod ad cibos sumen dos
in ipso cubamus. Una secundum quosdam utrius que manus
extensio ẽ. secundum alios cubitus quodmagis uerum quia
grece oleonos cubitus dicitur: Alaȩ sub bachia sunt appel¬
latae eoquod ex eis in molum alarumꝰ motus brachiorum
incho& quas quidam ascellas uocant. quod ex eis brachia celluntur
idest mouentur unde & ascilla dicta abeo quod scillantur. hoc est
moueantur ora. nam cillere est mouere has quidam subir cos uocant
propt̃ quod in pleris que hominibus ir corum f&orem reddant: Manus
dicta quod sit totius corporis munus: ipsaenim cibum oriministrat.
ipsa operatur omnia at que dispensat peream accipimus & damus.

Expanded text:
nominata, βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis nominata, βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis enim tori lacertorum sunexistit. Hi sunt tori, id est musculi: et dicti tori, quod illic viscera torta videantur. Cubitum dictum, quod ad cibos sumendos in ipso cubamus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est, secundum alios cubitus; quod magis verum est, quia Graece ὤλενος cubitus dicitur. Alae subbrachia sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas vocant, quod ex his brachia celluntur, id est moventur; unde et oscilla dicta ab eo quod his cillantur, hoc est moveantur, ora. Nam cillere est movere. Has quidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum foetorem reddant. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat; ipsa operatur omnia atque dispensat; per eam accipimus et damus.
Abbreviated transcription (Latin):
trans mittitur ut possit uerba conlidere unde & garrire dicunus
Rumen proximus gurgulioni quocibus & potio deuoratur. hinc
bestiae quae cibum reuocant hac remandunt ruminare dicunt᷑
Sublinguium operculum gurgulionis quasi parualingua quae
foramen linguae redudit operituae. collum dictum quodsit
rigidum & her& ut columna baiulans caput & substentans quasi
capitulium cuius anterior pars gulauocatur posterior ceruix.
Ceruye aut̃ uocata quod percam partem cerebrum ad medullam
spinae dirigitur quasi cebri uia u&eres aut̃ plurali tantum
numero ceruices dicebant prius ostensius ceruicem singularit̃
doxit Ceruix aut̃ numero singulari membrum ipsud significat
riam pluralit̾ contuma ciam sepe de monstrat: cicero in uerrinis
ad distinctionem hominis a pecodibus mutis ut hiumeros illi¬
armos babere dicuntur. Nam proprie armi quadripedum sunt:
o.la summi humeri pars posterior. Brachia a fortiuin

Expanded text:
transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae foramen linguae recludit operitve. Collum dictum, quod sit rigidum et teres ut columna, baiulans caput et sustentans quasi capitolium: cuius anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant: prius Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in Verrinis ad distinctionem hominis a pecarmos habere dicantur, nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola, summi humeri pars posterior. 63. Brachia a fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
agignendis dentibus nominatae factaesunt aut̃ &iam ad deco rẽ
dentium nenudi orrori potius quam ornamento ex isterent.
palatum nostrum sicut caelum est positum & inde palatum
apolo perdiriuationem. s& & greci similiter palatum ura non
appellant eo quod prosui con cauitate caeli similitudinem habeat.
Tauces a fundendis uocibus nominataesunt uel quod pereas¬
famur uoces: Asteriae uocatae siue quod pereas apulmone
aer hoc ẽ sp̃s fertur seu quod artis & angustis meatibus spm̃
uitalem r&ineat undeuocis sonos emittunt qui soni unomodo sonarent
nisi linguae motus distantias uocis efficer& galli. Toles gallica lingua
dicuntur quas uulgo perdiminutionem situs illas uocant quae in faucib¬
turgescere solent: Mentum diccum quod inde mandibulae oriantur
uel quodibi iungantur. Gurgutio agutture nomentrahit cuius
meatus ados & nares pertendit. habens uiam quauox adlinguam

Expanded text:
a gignendis dentibus nominatae. Factae sunt autem etiam ad decorem a gignendis dentibus nominatae. Factae sunt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existerent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, famur voces. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmone aer, hoc est, spiritus fertur; seu quod arctis et angustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis sonos emittunt, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. 57. Tolles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi iungantur. Gurgulio a gutture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam
Abbreviated transcription (Latin):
labia dicunt. Linguae aligando ciboputat uarro nomen in positũ.
alii quod perarticulatos sonos uerbaligat. sicut enim plectrum
cordis italingua inliditur dentibus & uocalem efficit sonum.
Dentes greci odontes uocant & indem latinum trabere nomen
uidentur. horum primi pr&i sores dicuntur. quia omne quod acci¬
pitur ipsiprius incidunt sequentes caniniuocantur. quorum
duo indextra max illa & duo insinistra sunt. & dicti canini quia
adsimilitudinem caninorum exsistunt & canis ex ipsis ossa frangat
sicut & homo ut quod ñ possunt priores praecidere illis tradunt
ut confringant hos uulgus prolongitudine & rotunditate. colo¬
mellos uocant ultimi sunt molares qui concisa aprioribus atq
confracta subigunt & molent at quemmassant unde & molares.
uocatisunt dentium aut̃ numerum dis cernit qualitas sexus
nam in uiris plures infeminis pauci ores existunt: Cingiuae

Expanded text:
labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae
Abbreviated transcription (Latin):
dicta pennum enim antiqui acutum dicebant. unde & bipinis
& pinna. Nares idcirco nominantur quiapereas uelodor uel
sp̃s manare nonsinunt. siue quia nos odore admonent ut
norimus a liquid asciamus. unde haec contra inscii acrude signar
dicuntur . ol fecisse enim scisse u&eres dicebant. terrentius
hac non notis ex mensibus prius olfecis sent quam ille quidnã
coeperit: Narium recta pars propt̃̾ quod equaliter sit in longitudine
& rotunditate porrecta columna uocatur. ex tremitas eius pirula
a formula pomipiri. quae uero dex trileuaquesunt pinnulae ab alarũ.
similitudine medium autem int̃ finium. Os dictum quod peripsũ.
quasi perhostium & cibos intus mictimus & sputum foris pro icimus.
uel quia inde in grediuntur cibi inde egrediuntur sermones. labia
alam bendo nominata quod aut̃ superius ẽ labium dicimus quod
inferius eoquod grossior sit labrum. a liuirorum labra. mulierum

Expanded text:
dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant, unde et bipinnis dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant, unde et bipinnis et pinna. Nares idcirco nominantur quia per eas vel odor vel spiritus nare non desinit, sive quia nos odore admonent ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse veteres dicebant. Terentius Adelph. 397: Ac non totis sex mensibus prius olfecissent, quam ille quidquam coeperit. Narium recta pars, propter quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus; quod inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
uero est medium illud int̃ supercilia quod sinepilis est: Genae sunt
inferiores oculorum partes unde barbae inchoant: Nam grece
genos barbae hinc & genae ⁊uodinde incipiant gignibarbae. malae
sunt emmentes suboculis partes ad protectionem eorum subpositae.
uocata aut̃ malae siue quodinfra oculos prominent in rotunditatem
quae greci mela appellant. siue quodsint supramax illas. maxillae
perdum mitionem a malis sicuti paxillus apalo. taxillus atalo.
mandibulae sunt maxilla rũ partes ex quanomen & factum. Barbã
u& eres uocauerunt. quod inrorum sit. non mulierum: Aurium inditũ
hausit. aut quia uocem ipsamgreci. auden. lidenuocant ab audieu
per inmutationem enm litterae aures quasi audes nuncupatest̃
uox enim reper cus sa peran fractus earum sonum facit quosen sũ
ex cipiant audiendi. Pinnula summa pars auris ab acumine

Expanded text:
vero est medium illud inter supercilia quod sine pilis est. Genae sunt vero est medium illud inter supercilia quod sine pilis est. Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant. Nam Graece γένειον barbae. Hinc et genae, quod inde incipiant gigni barbae. Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive quod infra oculos prominent in rotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Aurium inditum que his auribus ausit. Aut quia vocem ipsam Graeci αὐδὴν vocant, ab auditu; per inmutationem enim litterae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus earum sonum facit quo sensum excipiant audiendi. Pinnula summa pars auris, ab acumine
Abbreviated transcription (Latin):
mouentur: Concurrunt enim inuicem ut assi duo motu
reficiant obtutum Minitae sunt aut̃ uallo capillorum
ut & apestis oculis si quid in ciderit repellatur & somno
conibentibus tam quam inuoluti qui es cant latentes. Insum¬
mitate aut̃ palpebrarum locis quibus se utraque clausa
contingunt ex tant amotior dine seruato capillitutelam oculis minis¬
trantes ne inruentes facile iniurias excipiant. & ex eo noceantur
ut pulueris uel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum
aut ipsum quoque aerem concidendo mitific& quotenu em at que
serenum faciant uisum: Lacrimas quidam alaceratione mentis putant
dictas. Aln existimant ideo quod greci darsiria uocant: Cilia sunt
tegmina quibus cooperiuntur oculi. & dietacilia quod celent
oculos tegant que tuta custodia: Super cilia dieta quia supra¬
posita sunt ciliis quae id circo pilis uestita s unt ut oculis miniment.
praecedant. & sudorem a capite defluentem depellant. Interciliũ

Expanded text:
moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentis putant dictas; alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. Cilia sunt tegmina quibus operiuntur oculi, et dicta cilia quod celent oculos tegantque tuta custodia. Supercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idcirco pilis vestita sunt ut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium
Abbreviated transcription (Latin):
hi interomnes sensus uiciniores animae ex sistunt. In oculis enĩ
omnementis indicium ẽ. unde & animi perturbatio uel hilari¬
tas inoculis appar&: Oculi aut̃ idem & lumina & dicta
lumina quod ex eis lumenmanat uel quod exinitio suic lausa
teneant lucem. aut ex trinsecus accepta uisui praeponendo.
refundant. Pupilla est medius punctus oculi inquouisus ẽ
uiuendi. ubi quia paruae imagines nobis uidentur propter ea
pupillae appellantur: Nampar uuli pupilli dicuntur. hanc pleriq
papulam uocant. uocatur pupilla aut̃ quod sit pura at que in¬
pulluta ut sunt puellae: Pisici dicunt easdem pupillas quas.
uidemus inoculis moriturõs ant&riduum non habere quibus
nonuisis cesta est desperatio: Circulus uero quo apupilla
abbae partes oculi separantur discr&anigridine. coron
dicitur quod rotunditate sui orn& ambitum papulae: Palpe.¬
braesunt sinus oculorum a palpitatione dictae qui a semper

Expanded text:
Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt; in oculis enim Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt; in oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi et lumina idem sunt. Et dicti lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ab initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus accepta visui proponenda refundant. Pvidendi: ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique papulam vocant. Vocatur autem pupilla, quod sit pura atque impolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros annon visis certa est desperatio. Circulus vero, quo a pupilla albae partes oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornet ambitum pupillae. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper
Abbreviated transcription (Latin):
quod &iam idem greci mallonem uocant: Crines proprie
mulierum sunt dicta eaut̃ crines eo quod uittis discernantur.
unde & dis criminalia dicuntur aquibus di uisae religantur.
Timporasunt quaecalua riȩ dextra leuaque subiacent qua eideo
sic nuncupantur quia mouentur. ipsaque mobilitate quasi
tem pora quibus dam inter uallis mutantur. facies dicta
ab esfigie ibi est enim totafigura hominis & unius cuius que personȩ¬
cognitio. Uultus uero dictus eo quod per eum ammi uoluntas osten
cuiusque naturali aspectu. uultus aut̃ ammorum qualitatem
significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est.
haec imago quaedam animi mentis motum speciesua ex primit
dumuell&a uel tris tis est. O culiuocati siue quia eos ciliorum
tegmina occulunt. nequa in cidentis iniuriae offensione ledantꝰ
siuequia occultum lumen habent. idest secr&um uel intus positũ.

Expanded text:
quod etiam idem Graeci μαλλὸν vocant. Crines proprie quod etiam idem Graeci μαλλὸν vocant. Crines proprie mulierum sunt. Dictae autem crines eo quod vittis discernantur. Unde et discriminalia dicuntur, a quibus divisae religantur. Tempora sunt, quae calvariae dextra laevaque subiacent. Quae ideo sic nuncupantur quia moventur, ipsaque mobilitate quasi tempora quibusdam intervallis mutantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personcognitio. 34. Vultus vero dictus, eo quod per eum animi voluntas ostencujusque naturali aspectu, vultus autem animorum qualitates significat. 35. Frons, ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi, mentis motum specie sua exprimit, dum, vel laeta, vel tristis est. 36. Oculi vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occulunt, ne qua incidentis injuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen habent, id est, secretum, vel intus positum.
Abbreviated transcription (Latin):
at que ex eo omnis iugendi causaoritur. ibi enim omnes sensus
apparent. unde ipsius animae quae consulit corpori quodimmodo
personam gerit: Uertix est ea pars quac apilli capitis colliguntur
& in quacesaries uertitur unde & nun cupatur: Caluaria
abossibus calus dicta perdefectionem & neutraliter pronunti¬
atur. obcipitium capitis parsposterior quasi contra capitium
uel quod sit capitis r&rorsum: Capilliuocati quasi capitis pili
facti ut & de corem prestent. Cerebrum aduersus frigus muniant
at que a sole defendant: Pilos aut̃ dictos apelle qua prodeunt
sicut & pilo dicitur apila ubi pigmentum contunditur : Cesaries
acedendo uocata ideo quia tantum uirorum est. uirum enim
tonsum dec& mulierem non de c&. Comae sunt proprie non
cesi capilli & est grecus sermo nam comas greci caimos a secundo
nominant. unde & cirin tonderi dicunt inde & cirriuocantur

Expanded text:
atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. Vertex est ea pars qua capilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, per defectionem; et neutraliter pronuntiatur. Obcipitium capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. Caesaries a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum decet, mulierem non decet. Comae sunt proprie non caesi capilli, et est Graecus sermo. Nam comas Graeci caimos a secando nominant, unde et χείρειν tondere dicunt. Inde et cirri vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cior amplius que ugeat quantum memoria inter ca& era
mentis officia uicinior est enim cerebro unde omna
manant. ex quo fit ut ea quae adalios pertinent sensus
uidedicamus ueluti cum dicimus uidequo modo sonat
sonos. Od oratus quasiaeris odoris ad tactus. tactuenim aero sentitur
sic & olfactus quod odoribus ad ficiatur: Qustus agut tura e dictus
tactus eo quod pertract& & tangat & peromnia membra uigorem
sensus aspergat: Nam tactu probamus quic quid e&eris sensibus
iudicare nom possumus. duo aut̃ genera tactus esse: Nam aut ex¬
trinsecus uenit quod feriat aut intus in ipsocorpore oritur. Unicuiq
aut̃ sensui propriam naturam dictam. nam quod uidendumẽ oculis
capitur. quod audiendum est auribus. mollia & dura tactu aestimantꝰ
saporgustu odornaribus ducitur. Prima pars corporis caput datũ¬
queilli hoc nomen eo quod sensus ommnes & nerui indemitium capiaNi

Expanded text:
cior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera cior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter caetera mentis officia; vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit, ut ea, quae ad alios pertinent sensus, videre dicamus: veluti cum dicimus: Vide quomodo sonat, sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. Prima pars corporis caput; datumque illi hoc nomen eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam terra in carneẽ. aer in alitu humor insanguine. ignis in
calore uitali. habent enim in nobis elimenta su amqua que
partem cuius quid deb&ur conpage resoluta.: Caro aut̃ & cor¬
pus diuersa significant. in carnesemper corpus est non semꝑ
incorpore caro: Nam caro est quaeuiuit idem & corpus
corpus quod non uiuit idem non caro. Nam corpus dici aut
quod post uita est mortuum aut sineurta est conditum. interdũ
& cum uita corpus & non caro uterba & lignum: Sensus cor¬
poris quinque sunt uisus auditus. odoratus gustus & tactus
ex quibus duo aperiuntur & clauduntur duo semper paten¬
tes sunt: Sensus dicti quiaper eos anima sub tilissime totũ
corpus agitat uigore sentiendi Unde & praesentia nuncu¬
pantur quod sint praesensibus sicut praeo culis quae praesto
& aeria luce aut interno spũ lucido pertenues uias acerebro
uenientes at que pene ratis tunicis inaere ex euntes & tẽ

Expanded text:
Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtcorpus agitat vigore sentiendi, unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto aetheria luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes atque penetratis tunicis in aere exeuntes, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod meminit: Vnde & in memores amentes qua propter
non anima sed quod excellit in animam Mens uocatur tamqui
caput eius uel oculus. unde& ipse homo secundum mentem
Imago đi dicitur : Ita aut̃ haec omnia adiuncta sunt animae
ut unaressit proefficientiis enim causarum diuersa nomina
sostita est anima Nam & memoria mens est. Unde& in me¬
mo res amentes. dum ergo uiuificat corpus anima est dumuult.
animus est. dumsrit mens est. dum recol& memoria est.
dum rectum iudicat ratio est. dumspirat sp̃s est. dumaliqđ
sentit sensus est. Nam inde animus sensus dicitur prohis quae
sentit. unde& sententia nomen accepit:
Corpus dictum eo quod corruptum perit solubile enim at que in¬
mostale est & aliquando soluendum. Caro aut̃ acreando est
appellata crementum enim semenest masculi undeanim alium
& hominum corpora concipiuntur. hinc & parentes creatores
uocantur: Caro aut̃ ex quat tuor elimentis conpacta est.

Expanded text:
vel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapvel quod meminit. Unde et inmemores amentes. Quapnon anima, sed quod excellit in anima, mens vocatur, tanquam caput ejus, vel oculus. Unde et ipse homo secunimago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adiuncta sunt animae ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. Nam et memoria mens est, unde et inmemores amentes. Dum ergo vivificat corpus, anima est: dum vult, animus est: dum scit, mens est: dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam inde animus sensus dicitur pro his quae sentit, unde et sententia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est.
Abbreviated transcription (Latin):
& exterior. interior homo anima & exterior homo corpus. Anima
aut̃ agentilibus nomen accepit. eo qđ uentus sit unde & grece uentus
animos dicitur. quod ore trahentes aerem uiuere uideamur. sed
apes tissime falsum est quia multo prius gignitur anima quam con¬
cipiaer orepossit quiiam ingen&ricis utero uiuit. non ẽ igitur
aer anima quod putauerunt quidam qui non potuerunt incorpo¬
ream eius cogitare naturam sp̃m idem esse quod ammam Iuange¬
anima passionis tempore memoratus euan gelista ita protulit dicens.
animam ponere. sed animadicta propt̃ quoduiuit. sp̃s aut̃ uel pro
spiritali natura uel proeo quod in spir& incorpore: Item animum
idem esse quod animam sedamma uitae ẽ animus consilii: Unde
dicunt filosophi &iam sine animo uitam manere & sinemente
animam durare.: Vnde & amentes nammentem uocari ut sciat
animam ut uelit: Mens aut̃ uocata quod emineat in animã

Expanded text:
et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spiritum idem esse quod animam Evangeanima passionis tempore memoratus Evangelista ita protulit, dicens animam ponere? Sed anima dicta propter quod vivit: spiritus autem vel pro spiritali natura, vel pro eo quod inspiret in corpore. Item animum idem esse quod animam; sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima,
Abbreviated transcription (Latin):
Natura dieta ab eo quodnasci aliquid faciat. gignendienim &
ficiendi potens est. hanc quidam dm̃ es se dicerunt a quo
omnia ereata sunt᷑ a existunt: Cienus agignendo dictum
enidiruatum nomen aterra. ex qua omnia gignuntur. ge
eum grece teriadicitur: Vita dicta propt̃ uigorem uel quoduim
teneat nascendi atque cres cendi: Vnde& arbores ut ami habere
dicuntur. quia gignuntur & crescunt: Homodictus qui a
nem dehumoterrae. Abu siue aut̃ pro nuntiitur &x udraque
substantia totus ho mo idest ex socia&ate animae & corporis
nam propriae homo ab humo greciaut̃ hominem antropum
appellauerunt eo quod sursum expect& subleuatus ab humo
hos hominis sublime dedit. Caelum que uidere iussit & ereccos
ads dera tollere uultus. qui ideo erectus caclum aspicit
ut dm̃ quaerat nonut terram intendat ueluti pecora quaenatura
prona & uentri oboedientia finxit: Duplex estaut̃ homo interior

Expanded text:
Natura dicta ab eo quod nasci aliquid faciat. Gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dixerunt, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum, cui derivatum nomen a terra, ex qua omnia gignuntur; γῆ enim Graece terra dicitur. Vita dicta propter vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi. Unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignuntur et crescunt. Homo dictus, quiacreavit Deus hominem de humo terrae.' Abusive autem pronuntiatur ex utraque substantia totus homo, id est ex societate animae et corporis. Nam proprie homo ab humo. Graeci autem hominem ἄνθρωπον appellaverunt, eo quod sursum spectet sublevatus ab humo os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior
Abbreviated transcription (Latin):
ut i his ess& resistendi praeparatio. in quibus libidinis est uisitata
do minandioccasio. Umbilicus est medius locus corporis dictus
quodsit umbus iliorum. unde& umbo appellatur. locus in medo
clipei a quo pend& ex eoenim infans inutero. pend& ex eo &iã
& nutritur. Ilium grecosermone appellatum. quodibinos obulil¬
uamus. grecẽ emm ileos. ob uoluere dicitur:: Clunes uocatae¬

Expanded text:
tio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. 99. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbo iliorum; unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. 100. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus; Gr
Abbreviated transcription (Latin):
nihiltalento mauis. Cuius uarium
apud diuersas gentes pondus habetur
Apud romanos enimtalentum ẽ. sep¬
tuaginta ducrum librarum. sicut
triplex. id est minor. medius summus
minor quad raginta. Medius septuaigin¬
ta ducirum librarum. Summus cen¬
tum uiginti constat. Centenarium
numeri nomen est eoquod centum
librarum ponderis sit. Quod pondus
ꝓpter ꝑfectionem centenarii nume¬
ri instituerunt romani.XXU. deM

Expanded text:
nihil talento maius; cuius varium nihil talento maius; cuius varium apud diversas gentes pondus habeturApud Romanos autem talentum esse septuaginta duarum librarum, sicut triplex; id est minor, medius, summus. Minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit. Quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. De
Abbreviated transcription (Latin):
partem appendeat. Sicel quilatino ser¬
mone siclus corruptȩ appellatur. he¬
breum nomenest habens apud eos un¬
ticie pondus : Apud latinos aũt & grecos
quariti pars unciae .ẽ. & stateris medi¬
ettis dragnas appendens duas. unde
cum litteris diuinis legitur siclus un¬
ticest. Cum uero ingentilium quar¬
to pars untia est. Vntia dicta quod
uniuer sitatem minorum ponderum
sua unitate untiat. id est complecate
Constat aiũt draginis octo idest scripulis
xxiiii. Quod proinde legitimum pon¬
dus habetur. quia numerus scripuloꝵ
eius horas diei noctisque metitur. uel
quod libram efficit duo decies computa
ta: Libra duodecim unciis ꝑficitur:
& inde habetur ꝑfecti ponderis. gȩnus.
quia tot constat unciis quod mensibus
annus. Dicta cũt libra quod sit libera.
& cuneta intrase pondera p̃dieta cop¬
cludat. Mina in ponderibus centum
draginis appenditur. & est nom̃ grecũ
tur ingrecis. Nã nihil est calco minus.

Expanded text:
partem adpendeat. Sicel, qui Latino serpartem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est etas, drachmas appendens duas. Unde cum in litteris divinis legitur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. 19. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est, complectatur. Constat autem drachmis VIII, id est, scripulis XXIV. Quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerus scripulorum ejus horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies computatus. 20. Libra XII unciis perficitur, et inde habetur perfecti ponderis genus, quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra, quod sit libera, et cuncta intra se pondera praedicta cocludat. Mina in ponderibus centum dragmis appenditur, et est nomen grecum. tur in Grecis; nam nihil est calco minus,
Abbreviated transcription (Latin):
nis imputatur. Solidum puncupatur
uamlil illideeẽ. uidetur. Solidũ enĩ
ueteres integrum dicebant. & totum.
Ipsequoq nomisma uocatur ꝓeo quod
nominibus principum effigieque
signetur . Ab initio uero unũ nomis¬
ma. unus argeus erat. hoc enĩ ab assi¬
riis cȩpit. Dicunt aũt iudȩi quod abra¬
ham int̾rã eancian primus hane ad¬
uexerat formam. Solidũ apudlati¬
nos alio pomine sextula dr̃. quodex¬
his sex untia complecitur. Huncͣ dixi¬
mus uulgus aureum solidũ uocat
Cuius terciam partem adeo dixerunt.
Temissum. eoquod solidũ faciat ter
missus. Sextulabis ad sumpta. duel¬
lam facit. Ter positai staterem reddit
Sttiter aũt mediettis untiae ẽ. appen¬
dens auros tres. Vnde etuocatus sta¬
ter quod tribus solidis stet. haec et se¬
miuntia quia semis habet deuntia.
haec et semissis quia ponderis semis
est quasi semis assis. Quadrantem
hebrei similit̃ codrantem uocant. et
uocatur quadras quoduntiae quartũ

Expanded text:
mis inputatur. Solidum nuncupatum, mis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Latinos alio iis sex uncia compleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocat, cuius tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Sextula bis adsummata duellam facit; ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae est, adpendens aureos tres; unde et vocatus stater quod tribus solidis stet. Haec et semuncia, quia semis habet de uncia. Haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam
Abbreviated transcription (Latin):
rogitur. & lances aequantur. unde et
lincibus. amentum dr̃. Vnicuique aũt
ndericertus est modus. nominibus pro¬
nis designatus. Calcus est minima
sponderis. quarta pars oboli cons¬
slentis gemmninis granis Appellat᷑
calcus quod sit paruulus sicut edapis
lculus quiadeo minimus est ut sine mo¬
ha sui calcetur. Siliqua uigesimat
parta pars solidi. ẽ: ab arbore cuius
monis uocabulum tenens. Ceratim
olipars media ẽ. habens siliquã unã
semis. hunc latinittis semi obolum
nat. Ceratim aut̃ grece latine siliqua
penium interp̃taitur. Obolus siliquis
ribus appenditur. habensceratim
luos. calcos quattuor: fiebat enĩ olim
uiere adinstar sagittȩ unde et nomen
upit agrecis hoc est saguta. Scripu¬
ssex siliquarum pondere constat
pe ipud grecos draignna uocatur. Drag¬
na occtiua pars untiae ẽ. & denarii
pondus argenti tribus constapis scri¬
dulis idest decem & octo siliquis. Dena¬
um aut dictum. quia prodecem num¬

Expanded text:
regitur et lances equantur: unde et regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certus est modus, nominibus propriis designatus. Calcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminautem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et nomen a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma ma octava pars unciae est et denarii pondus argenti, tribus constans scripulis, id est decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia pro decem num
Abbreviated transcription (Latin):
lium philosophos tẽpore nobis & pur
et mensuras et pondus diuersis inscri¬
rȩ suce locis narrauit. Primus fidor
guus ponderũ rationem ingrecia co¬
constituit et licet alii antiquiores co¬
rint sed iste hac arte experientior su
Pondus diccum eoquod instatera librs
pendeat hinc et pensum. Abusiue aue
pondus libra unaẽ. Vnde etĩa dipos¬
us dictũ ẽ. quasi duo pondera quodna
inusu ad huc retinetur. Trucinaẽ ge¬
na ponderum lances. equali ex imin
pendens. ficta propter talenta. & cq¬
naria appendenda. sicut montana f
parua modicaique peccunia haec eti
necti uocata. Idem et statera. nomen
pumneno hobens quodeduabus lanes
no in medio stilo libratti. aequaliter stet.
npuina aregione ittiliȩ pomenaccepit.
primumes usus reꝑtus est. haec ducis
ces non habet sed uirga ẽ. signata. li¬
setuncis. & uago pondere mensuratt.
imen filum medium quod trutine state

Expanded text:
tilium philosophos tempore, nobis et numeros tilium philosophos tempore, nobis et numeros et mensuras et pondus diversis in scripturae suae locis narravit. Primus Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria adpendenda; sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Idem et statera nomen ex numero habens, quod duobus lancis et uno in medio stilo librata aequaliter stet.pana a regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. filum medium, quo trutine statera
Abbreviated transcription (Latin):
quod adradium solis elarius auro
argentoq reluceat. Solaut̃ apoetis elec¬
tor uocatur. Defecatius ẽ. enĩ hoc metal¬
lum omibus metallis. Huius trugenera.
unum quod expini arboris fluit quod
sucinum dr̃ alterũ metallum dr̃. quod
naturaliter inuenitur. & in p̃cio habet᷑.
Tercium quod fit detribus partibus au¬
ri et argenti una. Quas partes & ic̃sinci¬
turale soluas inuenies. undenihil inter¬
eẽ. Naturam anfactum. utrũq enĩ es¬
dem nature est. Plectrum quod nad
leest eius modi naturaest. ut in con
& ad lumina clarius cunctis metal
fulgecit. & uenenum prodat. Hanisi
infundas uenenũ stridorem edit &
res uarios in modum arcus caelestis
onderum ac mensurarum iuua
cognoscere modum: Nam omni
poralia sicut scriptumest. a summis
adimam inmensurã et numero & pe¬
re disposita sunt itque formatt cun
enim corporeis rebus patura pondia
dedit suum quoque reget omĩa pond

Expanded text:
quod ad radium solis clarius auro quod ad radium solis clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit et colores varios in modum arcus caelestis Ponderum ac mensurarum iuvat cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata; cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondu
Abbreviated transcription (Latin):
postea separati conflantur et inplum¬
bũ album resoluuntur. inde et ecidem
gr ciuutas plũbũ quae auriest. Nigrum
plumbam eirea cantaibria ebundat.
cuuis euius erigo duplexest. Aus enĩ
solum exsua uena prodit: Aut cũ ar gento¬
nascitur mixtisq uenis conflatur. huiꝰ
primus infornatibus liquor stagnum. ẽ.
Secundus ar gentum quod remanet
suꝑ addita uena. rursus conflata fit
nigrum plũbum Indianeq aes. neque
plumbum habet. Genimis aut̃ & mar¬
garitis haec ꝑmutait. Nigro plumbo
fistulas laminoisque utimur. laboriosius
in his pania & gallia eruitur plumbum.
blam inbrit cannia sum moterrae corio
parans & secernens mixta enĩ et adulte¬
rata interse ꝑ ignem metalla dissociat
durissima siabsq stagno fuerit uritur
&crematur. Scagnum inlitum aereis
ucisis saporem facit gratiorẽ. & compes¬
cit uirus eruginis. Specula etiam ex
eo tẽperantur. Cerussa quoque ex eo¬
fiunt sicut explumbo conficitur . XXIII

Expanded text:
postea separati conflantur, et in plumpostea separati conflantur, et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auri. 2. Nigrum plumbum circa Cantabriam abundat, cujus origo duplex est. Aut enim solum ex sua nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet; gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumbum, nam in Brittania summo terrae corio. parans et secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. § 24 De