comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et facta sunt omia uiginti duo genera:
in dieb sex. W iuiginti duȩ generationes
sunt ab adam usq ad iacob: ex cuiꝰ semine
nascitur omis gens isrł. Et uiginti duo libri
ueteris testamenti usq ad hester. C uigin¬
ti duo litterarum sunt elementa. quibꝰ con¬
stat diuinȩ legis doctrina. His gͥ exemplis.
modiuis iuginti duoꝵ sextarioꝵ a moyse
scdm sacre legis mensuram effectus ẽ. Et
quanus diuerse gentes huic mensurȩ pon¬
dus uł adiciant ignorant̃ uł detrabant:
apud hebreos constitutione diuina tali ra-¬
tione seruatur. Modiꝰ enĩ. amͦ dictus.
Hinc & modica. id ÷ moderata. Modicis
enim: modꝰ nom̃ imposuit. Nam modica
ꝓparuis. abusiue non ꝓpͥe dicimꝰ. Satum
genus ÷ mensurȩ. iuixta morem ꝓuinciȩ
palestine. unum & dimidium modium
capiens. cuiꝰ nom̃ ex hebreo sermone tractũ
ẽ. Datum enim apud eos nominatur sũp¬
tio siue leuatio. eo qͦd qui metit eandem
menstiram sumat ac leuet. Est & aliud

Expanded text:
et facta sunt omnia viginti duo genera et facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex, et duo et viginti generationes sunt ab Adam usque ad Jacob, ex cujus semine nascitur omnis gens Israel: viginti duo libri veteris Testamenti usque ad Esther: et viginti duo litterarum sunt elementa, quibus constat divinae legis doctrina. His igitur exemplis modius viginti duorum sextariorum a Moyse secundum sacrae legis mensuram effectus est: et quamvis diversae gentes huic mensurae pondus vel adjiciant ignoranter, vel detrahant: apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est, moderata: modicis enim modius nomen impro parvis abusive, non proprie dicimus. Satum genus est mensurae iuxta morem provinciae Palestinae, unum et dimidium modium capiens. Cuius nomen ex Hebraeo sermone tractum est; 'satum' enim apud eos nominatur sumptio sive levatio, eo quod qui metitur eandem mensuram sumat ac levet. Est et alium
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ adenarii numeri ꝑ fectione accepit.
Metrũ ad omem̃ mensuram ꝑtinet. Me¬
tron enĩ g̃ce: latine mensura dr̃. Nã & scia¬
tus mensura ẽ: & anfora mensura ẽ. & qͥcqͥd
plꝰ minus ue capit mensura ẽ. Sed ideo hoc
nom̃ specialit̃ sibi assumpsit. qͦd sit m̃sura
ꝑfecti numeri id ẽ denarii. Modius diclus.
ab eo qͦd sit suo modo ꝑfectus. Est autẽ men¬
sura librarum quadraginta quatuor. id ÷
sextarioꝵ uigintiduoꝵ Cuiꝰ numeri causa
indetracta ẽ. eo qͦd in pͥncipio ds̃ uiginti
duo oꝑa fecerit. Nam pͥma die septem oꝑa
fecit. id ÷ mat̾iam informen: angłos. lucẽ.
cȩlos suꝑiores. t̾ram. aquam. atq aerem.
Scd̃a die: firmamentũ solum. Tercia die:
quatuor. maria. semina. sationes: atq
plantaria. Quarta die: tria. solem. lunam.
& stellas. Quinta die tria. pisces. & reptilia
a quarum. & uolatilia. Dexta die quatuor.
bestias. pecudes. reptilia t̾rȩ: & hominem.

Expanded text:
nomen a denarii numeri perfectione accepit. nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet; metrum enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyatum mensura est, et amphora mensura est, et quidquid plus minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: maria, semina, sationes atque plantaria: quarta die tria, solem et lunam et stellas, quinta die tria, pisces et reptilia aquarum, et volatilia: sexta die quatuor, bestias, pecudes, reptilia terrae, et hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
incisio dr̃. & emina sextarii in duo ȩqua in
quȩ geminata sextarium facit. Dextarius
duarum librarum ẽ: qui bis assumptus
nominatur bilibris. Assumptꝰq quat᷑: fit
greco nomine cenix. Quinquies complicatꝰ
quinarẽ siue gomor facit. Adice sextum:
congium reddet. Nam congius sex metitur
sextariis. a quo & sextario nomen dederunt.
Congium aut̃ acongiendo id ÷ ꝑ augmentũ
crescendo uocatur. Unde pꝰea pecunia bene¬
ficii grã dari cepta. congiarium appellatum
est. Unusqͥsq enĩ sui temporis imꝑator fa¬
uorem popłi captans. adiciebat ut largior
uideretur indonis. Congiarium autem
specialiter mensura est liquidoꝵ. cuiꝰ & rẽ
simul & nom̃ aromanis impositum inueni¬
mus. Metrum ÷ mensura liquidoꝵ. Hȩc
a mensura accepit nom̃. Metron enĩ men¬
suram dicunt g̃ci. & inde app̾ellata metreta:
licet & urua & anfora & reliqua huiꝰmodi
nomina mensurarum sint: tam̃ ista hoc

Expanded text:
incisio dicitur, et hemina sextarii in duo aequa incincisio dicitur, et hemina sextarii in duo aequa incquae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est, qui bis assumptus nominatur bilibris: assumptus quater fit graeco nomine choenix: quinquies complicatus quinarem sive gomor facit. Adjice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextario nomen deCongium autem a congiendo, id est per augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen; μέτρον enim mensuram dicunt Graeci. Et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ensura ẽ res aliqua. mͦ suo uł tẽpore
cireunscͥpta. Hȩc aut corporis ẽ: aut
tẽm̾poris. Corporis. ut hominũ. lignoꝵ. &
columpnarum longitudo & breuitas. Sed
& solem istum ꝓpͥam sui orbis habere men¬
suram. qͦd geometrici ꝑscrutari audent. Tẽ¬
poris. ut mensura horarum & dierum. &
annoꝵ. Unde & metiri pedes horarũ dici¬
nias. hoc ẽ mensurare. P ropͥe autẽ m̃sura
uocata. qͦd ea fruges metiunt᷑ atq frumen
tum. id ÷ͥ humida & sicca: ut modios. urna.
& anforas. Mensuratum pars minima
coclear. qͦd ẽ dimidia pars dragine appen¬
dens siliquas nouem: qui triplicatꝰ concu¬
lam facit. Concula. dragnia una & dimi¬
dia adimpletur. Ciati pondꝰ decem dragiiᷤᷤ
appenditur:. qui etiam apud qͦsdam causatꝰ
nominatur. Oxifalus fit: si quinq dragmȩ
adduntur ad decem. Acitabulus quarta
pars eminȩ ẽ: duodecim dragmas appendenꝰ
Cotila emina ẽ. habens ciatos sex quȩ iceir¬
co cotula uocatur. quia cote g̃co sermone

Expanded text:
ensura est res aliqua modo suo, vel tempore circumscripta. Haec aut corporis est, aut temporis. Corporis est, ut hominum, lignorum, et columnarum longitudo, et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram, quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut horarum, dierum et annorum. Unde et metiri pedes horarum dicimus, hoc est, mensurare. 2. Proprie autem mensura vocata, quod ea fruges metiuntur, atque ftum, id est, humida et sicca: ut per modios, urnas et amphoras. Mensurarum pars minima cochlear, quod est dimidia pars drachmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula drachma una et dimidia adimpletur. Cyathi pondus decem drachmis appenditur, qui etiam a quibusdam causatus nominatur. Oxybaphus fit, si quinque drachmae adduntur ad decem. Acetabulum quarta pars heminae est, duodecim drachmas appendens. Cotula hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia cote graeco sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ex est constitutio popłi. quo maiores na¬
tu simul cũ plebib aliquid sanxerunt. Qͥd¬
cita sunt quȩ plebes

Expanded text:
ex est constitutio populi, quando maiores natu simul cum plebibus aliquid sanxerunt. Scita sunt que plebes
Abbreviated transcription (Latin):
humanis carnib uescunt᷑: ideo antropofa¬
gi nominant᷑. Itaq sic̃ his ita & cȩteris gen¬
tibꝰ ꝑ scła. aut aregib. aut a locis. aut amo¬
rib aut ex quib libet aliis causis ĩmutata
uocabula st̃: ita ut pͥma origo nominis
eoꝵ tempoꝵ uetustate ñ pateat. Iam uͦ hii
qͥ antipode dicunt᷑ eo qͦd contrarii eẽ uestigii
nr̃is putantur. ut qͣsi sub t̾ris positi adu̾sa
pedib nr̃is calcent uestigia. nula ratione
credendum ẽ: quia nec soliditas patitur.
nec  centrum t̾rȩ s neq hoc ulla hystoriȩ
cognitione firmat᷑. S hoc poetȩ qͣsi ratio¬
cinando coniectant. Cytanas autẽ qͦsclam
in grecia fert̃ fuisse robustos & excellentõs
iurib popłos: qͦs ferunt fabulȩ ab irata
contra eleos t̾ra ad eiꝰ ultionẽ creatos. unde
one. qͦd qͣsi ulciscendȩ matris t̃re causa in
deos armati existerent. Quos fabulȩ aioue
bello fuisse suꝑatos atq extictos fingunt.

Expanded text:
humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophahumanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pedibus nostris calcent vestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde one, quod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Esꝑerii uͦ st̃: qui circa hispaniam cõmo¬
rautur. Nam hispania esperia ÷. Ethiopeᷤ
dicti a filio cham qui uocatꝰ ÷ chus: ex quo
originem trahunt. Chus enĩ hebraica
lingua ethiops int̾pretat᷑. Hi quondam ab
indo flumine consurgentes. iuxta ȩgyptũ
int̾ nilum & occcanũ in meridie subipsa
solis uicinitate consederunt. quoꝵ tres ft̃
popłi. esperi. garamantes. & indi. Esperi st̃
occidentis. garamantes tripolis. indi orientiᷤ.
Trogodite gens ÷ ethiopum. ideo nuncupa¬
tȩ. qͦd tanta celeritate polleant: ut feras cur¬
su pedum assequant᷑. Panfagii. & hi in ethio¬
piast̃: quib esca ÷ qͥcqͥd mandi potest. &
omĩa fortuitu gignentia: unde & appellati.
ctiofagi. qͦd uenando in mari ualeant. & piscibꝰ
tantũ alant᷑. Hi post indos montanas regi¬
ones tenent. qͦs subactos alexander magnus
piscib uesci ꝓhibuit. Antro pofagi gens
asꝑrima sub regione sericum sita. qui quia

Expanded text:
ti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia
Abbreviated transcription (Latin):
diuersas solitu dines uagabantur. & apa¬
bulationib uagabundis semetipsos nu¬
mides ꝓp̾a lingua appellauerunt. id ÷ sine
oppido uagos & errantes. Medi autẽ cũ
libiis se miscuerunt qui ꝓxime hispani¬
am inhabitant. quoꝵ nom̃ paulatim
libies corrupere. barbara lingua mau
ros ꝓpt̾ medos appellantes. licet mauri
obcolorem agrecis uocentur. Greci enĩ
nigrum maurom uocant. Estifero qͥppe
calore afflati. speciem atri coloris ducunt
Massilia ciuitas affricȩ est ñ longe ab ath¬
lante a ortis hesꝑidum. aqua ciuitate mas¬
sili uocati sunt: qͦs nos currupte massu
luim gentes sunt ameridie usq occearũ
esꝑium ꝑuagantes. His nom̃ gauloen
insula dedit. que÷ iuxta ethiopiam: ubi
nec serpens nascitur neq uiuit. Garamanteᷤᷤ
popłi affricȩ ꝓpe cyrenas inhabitantes. aga¬
ramante rege apollinis filio nommati. qͥ ibi
ex suo nomine garama oppidum condidit.
Sunt autẽ ꝓximi gentib ethiopum. De qͥb
quia seui. & aconsortio humanitatis remo¬

Expanded text:
diversas solitudines vagabantur, et perambulationibus vagabundis, semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos et errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proximam Hispaniam inhabitabant, quorum nomen paulatim Libyes ros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massullum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Garama oppidum condidit. Sunt autem proximi gentibus Aethiopum. De quibuquia saevi et a consortio humanitatis remo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinde suos capillos & barbã nutriunt. ut
demonstrent habundantiã criminũ. quib
caput peccatoris gͣuatur. Qd̃ uͦ incilicio ꝓst̃¬
re asꝑguntur. uł ut sint memores quia
redierunt. Bene gͦ incilicio & cinere peni¬
tenꝰ deplorat peccãtũ. quia in cilicio asperitaᷤᷤ
pęnitentiã agimꝰ. ut in punctione cilicii cognos¬
camus uitia  quȩ ꝑ culpam commisimu̾s.
& ꝑ fauillã cineris ꝑpendamꝰ mortis senten¬
est : quȩ pꝰ cõplem̃tũ pęnitentiȩ adhibet᷑.
Nã sicut conciliam᷑ dõ qͣndo pͥmũ agenti¬
litate conu̾tim᷑. ita reconciliam᷑ qͦndo pꝰ
peccatũ penitendo regredimͦ. Ex homo¬
logesis gͤco uocabulo dr̃. qͦd latine confessio
int̾pretat᷑. Cuiꝰ nominis duplex significa¬
tio ÷. Aut eñi in laude intelligit᷑ confessio.
sicuti ẽ confiteor tͥ pat̃ dñe celi & t̃re. aut
dũ qͥsq confitet᷑ sua peccata. abeo ÷ indul

Expanded text:
proinde capillos et barbam nutriunt, ut demonstrent abundantiam criminum, quibus caput peccatoris gravatur. Capilli enim pro vitre asperguntur, vel ut sint memores, quiasunt redierunt. Bene ergo in cilicio et in cinere poenitens deplorat peccatum, quia in cilicio asperitas poenitentiam agimus, ut et in punctione cilicii, cognoscamus vitia quae per culpam commisimus, et per favillam cineris perpendamus mortis sentenvero est quae post complementum poenitentiae adhibetur; nam sicut conciliamur Deo quando primum a gentilitate convertimur, ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. 75. Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cujus nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intelligitur confessio, sicut est: Confiteor tibi, Pater, Domine caeli, et terrae. Aut dum quisque confitetur sua peccata
Abbreviated transcription (Latin):
dñi om̃i popło isrł. Triduanis autẽ dieb
ieuinare de exemplo sũptum ÷ niniuita¬
rum. qͥ dãpnatis pͥstinis uitiis. totos se tribꝰ
dieb ieuinio ac pęnitentiȩ contulerunt. &
PDȩnitentia ÷ appellata qͦsi punitentia. eo
qd̾ ipse homo in se penitendo punit qͦd ma¬
le admisit. Nã nichil aliud agunt qͦs ue¬
raciter pęnitet: nͥ ut id qͦd male fecerunt.
impunitũ eẽ ñ sinant. Co qͥ ppemodo sibiñ
parcentib. ille parcit cuiꝰ altũ iustumq
iudiciũ nullus contemptor euadit. Pfe¬
cta autẽ pęnitentia ẽ p̃terita deflere. & fu¬
tura ñ admittere. Hȩc scd̃a insimilitudi¬
ne fontis ẽ: ut si forte impugnante diabo¬
lo aliqͦd peccatũ irrepserit: huiꝰ satisfacti¬
one purgetur. Satisfactio autẽ ẽ. causas
peccatoꝵ & suggestiones excludere. & ultͣ

Expanded text:
NIS JEJUNIIS. Triduanis autem diebus jejunare, de exemplo sumptum est Ninivitarum, qui, damnatis pristinis vitiis, totos se tribus diebus jejunio ac poenitentiae contulerant, et Poenitentia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se poenitendo puniat quod male admisit. Nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male fecerunt, inpunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor evadit. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est, ut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatum inrepserit, huius satisfactione purgetur. Satisfactio autem est causas peccatorum et suggestiones excludere et ultra
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ gco uocabulo expͥmit᷑ & freqͤntat᷑ ex ho¬
mologesis: qͥ delictũ nrm̃ dnõ confitem᷑.
ñ qͥdẽ ut ignaro: cuiꝰ cognitioni nichil oc¬
cultũ ẽ. S confessio ÷: rei scilicet eiꝰ quȩ
ignorat᷑ ꝓfessa cognitio. Utile eñi sibi ac
iocundũ qͥsꝗͣ ẽẽ ex istimauerat raꝑe. ad¬
ult̾ari. furari. S ubi hec ex̃nȩ dampna¬
tioni obnoxia eẽ cognouit: cognitis his
confitetur errorẽ. Confessio autẽ erroris:
ꝓfessio ÷ desinendi. Desinendũ gͦ apeccatis¬
ẽ: dũ confessio ẽ. Confessio autẽ antecedit.
remissio seqͥt᷑. Cȩterũ extra ueniã ẽ: qui
peccatũ cognoscit. nec cognitũ confitetuꝵ.
Itaq ex homologesis ꝓsternendi & humili¬
andi hominis disciplina ẽ. habitu atq
uictu. sacco & cinere incubare. corpꝰ sordi¬
bus obscurare. animã merorib deicere. illa
quȩ peccant tͥsti tͣctatione mutare. Letã¬
niȩ autẽ gͦco noĩe appellant᷑. qͦ latine di¬

Expanded text:
Graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur, non quidem ut ignaro, cujus cognitioni nihil occultum est, sed confessio est rei, scilicet, ejus quae ignoratur professa cognitio. 77. Utile enim sibi ac jucundum quisquam esse existimaverat, rapere, adulterari, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis iis, confitetur errorem. 78. Confessio autem erroris professio est desinendi; desinendum ergo a peccatis, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur; caeterum extra veniam est qui peccatum cognoscit, nec cognitum confitetur. 79. Itaque exomologesis prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cineri incubare, corpbus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine di
Abbreviated transcription (Latin):
poꝵ autẽ: quȩ legalib ac ꝓpħicis institutio¬
nibꝰ t̃minatis tẽporib statuta st̃: ut ieumũ
tio quadragesimȩ quȩ inuniu̾so orbe institu¬
tione apłica obseruat᷑ circa consimũ dñicȩ
passionis. Hiꝰ t̃cium genꝰ qͥdã adiciunt
quã xerofagiam dicunt. abstmentiam
scilicet ciboꝵ humentiũ. Uncde & nomen
hoc datũ. eo qͦd siccis quidam escis utant᷑.¬

Expanded text:
e legalibus ac propheticis institutionibus terminatis temporibus statuta sunt, ut ieiunium tio quadragesimae, quae in universo orbe institutione Apostolica observatur circa confinium Dominicae passionis. His tertium genus quidam adiciunt quam Xerophagiam dicunt, abstinentiam scilicet ciborum humentium. Unde et nomen hoc datum, eo quod siccis quidam escis utant
Abbreviated transcription (Latin):
Indictȩ autẽ. quia pauꝑtas antiqua
romanoꝵ excollatione sacrificabat. aut
certe de bonis dampnatoꝵ. Unde suppli¬
cia dicunt᷑ supplicationes quȩ fiebant
debonis passoꝵ supplicia. Sacre eñi res:
de bonis exe crandoꝵ fiebant

Expanded text:
Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex conlatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus execrandorum fiebant
Abbreviated transcription (Latin):
ses ait. Initio m̃sis ordearii facietis uobis
agebatur pꝰ tabnaculoꝵ sollẽpnitatẽ. quod
decimo die septẽbris m̃sis ȩccłã celebrat. Hoc
moysen. Loquere filiis isrł dicens. Decimo
die m̃sis septimi dies exortationis uocabit᷑.
sc̃s erit uob̃̾: & humiliabitis animas ur̃as

Expanded text:
ses ait: Initio mensis hordearii facietis vobis agebatur post tabernaculorum solemnitatem, quod decimo die Septembris mensis Ecclesia celebrat. Hoc Moysen: Loquere filiis Israel dicens: Decimo die mensis septimi, dies exorationis vocabitur. Sanctus erit vobis, et humiliabitis animas vestras
Abbreviated transcription (Latin):
ta agrecis inotio troiani belli aqͥ¬
dam milite alea nomine. aqͦ & ars no¬
men accepit. Cabula luditur pirgo. cal¬
culis. tesserisq¬

Expanded text:
ta a Grecis in ocio Troiani belli a quodam milite Alea nomine, a quo etiam ars nomen accepit. Tabula luditur pyrgo calculis tesserisqu
Abbreviated transcription (Latin):
bdomada dicta a numero septẽ dierũ.
quoꝵ repetitione & menses & anni &
scła ꝑagunt᷑. Ebcda enĩ greci. septẽ dicunt.
Hanc nos septimanã uocamꝰ qͣsi septem lu¬
ces. Nã mane. lux ẽ. Octauris autẽ dies idẽ
pͥmꝰ ẽ: ad quẽ redit᷑. & aqͦ rursꝰ ebdomadis
series orditur

Expanded text:
bdomada dicta a numero septem dierum, quorum repetitione et menses et anni et saecula peraguntur; ἑπτὰ enim Graeci septem dicunt. Hanc nos septimanam vocamus, quasi septem luces. Nam mane lux est. Octavus autem dies idem primus est, ad quem reditur et a quo rursus hebdomadae series or
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur. Pediculi uermes cutis. apedibus
dicti. unde & pediculosi dicunt᷑. quib pe¬
diculi in corpore efferuescunt. Pulices uͦ
uocati sunt: eoqͦd ex puluere magis nu¬
uocatꝰ eo qͦd heret in aurib canũ. cinos
enĩ grece canis ẽ. Usia ÷ uermis porci. appel¬
latꝰ quia urit. Nam ubi momorderit. ad
eo ardet ibi uesicȩ siant. Cimex de simi¬
litudine cuiꝰdam herbȩ uocatꝰ. cuiꝰ fetorẽ
habet. Propͥe autẽ uerinis in carne putͥ¬
nascitur. tinea in uestimentis. eruica in
holere. teredo inligno. tarmꝰ in lardo. Uer¬
mis non ut serpens aꝑtis passib uł squa¬
maꝵ nisibꝰ repit. quia ñ ẽ illi spinȩ rigor
ut colubri. s indirectum corpusculi sui
partes gradatim porrigendo contractas.
contrahendo porrectas motum explicat.¬

Expanded text:
it. Pediculi vermes cutis, a pedibus dicti, unde et pediculosi dicuntur, quibus pediculi ivocati sunt, quod ex pulvere magis nuvocatus eo, quod erit in auribus canum. Cenos enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata, quia urit. Nam ubi momorderit, adeo locus adet, ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cujusdam herbae vocatus, cujus foetorem habet. Proprie autem vermis in putnascitur; tinea in vestimentis; eruca in holere; teredo in ligno; tarmus in lardo. Vermis non ut serpens apertis passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor, ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ ad reꝑcussum lunȩ plenȩ. Om̃ia
autẽ genere᷑: sculpture resistĩt. Alaban¬
dina dicta ab alabanda asiȩ regione. cuiꝰ
color ad carcedoniũ uadit: s rarus. Est¬
ex cerebro draconis eruit᷑. quȩ nͥ uiuenti
abscisa fuerit: ñ in gẽmescit. Unde & eam
magi dormientibꝰ draconibꝰ amputant.
Audaces enĩ iuiri explorant draconum spe¬
cus. spargunt ibi gramina medicata. ad
incitandũ draconum soporem. atq ita
somno sopitis capita desecant: & geminas
detrahunt. Sunt autẽ candore trans lu¬
cido. U su earum orientis reges p̃cipue głan¬
tur. Crisoptasius ethiopicus ẽ: que lapidẽ
lax cęlat. ꝓdit obscuritas. Nocte enĩ igneus
ẽ: die atireus. E longites ex ꝑsida est: osten¬
tans intra se qͦsi flãmas estuantes. quȩ non
exeant. Sẏrtites uocata. qm inlittore syr¬
tium inuenta pͥmũ ẽ: in parte lucaniȩ. Co¬
lor huiꝰ croceus. intus stellas continens lan¬

Expanded text:
invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammas aestuantes, quae non exeant. Syrtitis vocata quoniam in litore Syrtium inventa primum est. In parte Lucaniae color huius croceus, intus stellas continens lan
Abbreviated transcription (Latin):
Antracites uocatus qͦd sit & ipse coloris
aquis ꝑfusus exardescit. Sandasirꝰ nas¬
citur in indis. loco eiꝰdem nominis. Spe¬
cies eiꝰ qͦd ueluti intra lucidũ ignẽ intus
sulgent. aureȩ guttȩ. Constat int̃ om̃s.
qͣntꝰ numerꝰ stellaꝵ accedit: tanto & pꝰ¬
cium accedere. Lignis ex eodem genere
ardentiũ est: appellata alucernarũ fla¬
grantia. Gignitur in multis locis.s ꝓba¬
tissima apud indos. Quidã eam remisso¬
rem carbuncłm ẽẽ dixerunt. huiꝰ duplex
facies. una quȩ purpura radiat. altera
quȩ cocei rubore. Asole excalefacta aut
digitoꝵ attritu. paleas & cartarum
fila ad se raꝑe dr̃. Sculturis resistit. ac
si quando sculpta ẽ: dum signa impri¬
mit. quasi qͦdam animali morsu partẽ
cere retentat. Genera eiꝰ quatuor. Car¬
cedonia hoc qͦd & lignis facere dr̃. quãꝗͣ
multum uilior p̾dictis. Nascitur apd̃
nasamonas imbre ut ferunt diuino:

Expanded text:
Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius quattuor. Carchedonia hoc quod et lychnis facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino:
Abbreviated transcription (Latin):
coloris cristallini. sexangulata. dicta ex
argumento yris. Nam sub tecto ꝑcussa
sole. species & colores arcus cȩlestis in ꝓxi¬
mos parietes imitatur. Astrion ex india ẽ.
cristallo ꝓpinqua. in cuiꝰ centro stella fulget
fulgore lunȩ plenȩ. Sumpsit autẽ nom̃
qͦd astris opposita sulgorem rapit atq gerit.
Electria quasi electoria. Inuentriculis enĩ
gallinatiis inuenitur. cristallma speciȩ.
magnitudine fabȩ. Hac in certaminibꝰ in¬
uictos fieri magi uolunt. si credimꝰ. Eni¬
dros abaqua uocata. exundat enĩ aquã.
ita ut clausam mea putes fontaneam
marum pͥncipatum carbunculus habet.
Carbunculus autẽ dictꝰ. qͦd sit ignitꝰ ut
carbo: cuiꝰ fulgor nec nocte uincit᷑. Lucet
enĩ in tenebris. adeo ut flãmas ad oculos
uibret. Genera eiꝰ duodecim. s p̃stantioreᷤ
qui uidentur fulgere. & uelut ignem
effundere. Carbunculus autẽ grece an¬
trax dr̃. Gignitur inlibia apd̾ trogodita.

Expanded text:
coloris crystallini, sexangulata, dicta ex coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut clausam in ea putes fontaneam marum principatum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus quod sit ignitus ut carbo, cuius fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera eius duodecim, sed praestantiores qui videntur fulgere et veluti ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ dicitur. Gignitur in Libya apud Trogodytas.
Abbreviated transcription (Latin):
tores ꝓgemnus insigniendis ꝑforandisq
utuntrir. Hic autẽ dissidet cũ magnete la¬
pide. in tantũ ut uixta positꝰ ferrum ñ pa¬
ciatur abstrahi a magnete. aut si admotꝰ
magnes comp̾henderit: rapiat atq aufe¬
rat. Fertur quoq in electri similitudine
uenena dep̾hendere. metus uanos expelle¬
re. malesicis resistere artib. Genera eiꝰ sex.
Galatia grandinis & candorẽ prefert &¬
figuram. adamantinȩ duritiȩ. etiam in
igne positȩ manere suũ frigus. Ceraunioꝵ¬
duo sunt genera. unũ qͦd germania mittit
cristallis simile. splendore tam̃ ceruleo. &
si sub diuo positũ suerit: sulgorem rapit
sẏderum. Cerauniũ alterum hispania
in lusitaniis littoribꝰ gignit. concolor pi¬
ropo rubenti. qualitas ut ignis. Hoc ad¬
uersus ium fulgurum opitulari fertur:
si credimꝰ. Dicta autẽ ceraunia: qm̃ alibi
non inuenrunt᷑ quã in loco fulminis ictiu
U ris apd̃ arabiam in mari rubro nascit᷑.

Expanded text:
tores pro gemmis insigniendis perforandisque tores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantinae duritiae habet. Etiam in ignes posita manere suum frigus. Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto Iris apud Arabiam in mari Rubro nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
colore: traditur qͦd sit nixglatie du¬
rata ꝑ annos: unde & nom̃ ei greci dedert̃.
Gignit᷑ autẽ inasia & cypro. maxime in
septentrionum alpibꝰ: ubi nec estate sol
feruentissimꝰ inuenitur. Ideoq: ipsa du¬
ricia diuturna & annosa: reddit hanc spe¬
ciem quȩ cristallus dr̃. Hic oppositꝰ radiis
solis adeo rapit flammã: ut aridis fungis
uł foliis ignem p̃beat. Usus eius etiã ad po¬
cula destinatur. Nichil autẽ aliud quã frigi¬
dum pati potest. Adamans indicus lapis
paruus & indecorus. ferrugineum habenꝰ
colorem. & splendorem cristallinũ. Nunꝗͣ
aritẽ ultra magnitudinẽ nuclei auellani
reꝑtꝰ ẽ. Hic nuali cedit materiȩ. nec ferro qͥ¬
dem nec igni: nec unꝗͣ in calescit. Unde et
nom̃ int̾pretatione greca indomita uis ac¬
cepit.S dum sit inuictus. ferriq & igniᷤᷤ
contemptor: hircino rumpitur sanguine
recenti & calido: sicq maceratus multis
ictib ferri ꝑfrangitur. Cuiꝰ fragm̃ta sculp¬

Expanded text:
e. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnitudinem nuclei Avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit invictus ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cuius fragmenta sculp
Abbreviated transcription (Latin):
aschalem cyclum yppolitꝰ
ep̃s temporib alexandri imꝑatoriᷤ
pͥmꝰ conscͥpsit. Post quẽ ꝓbatissimi auctores
eusebrus cesariensis. theo philus alexandrinꝰ.
prosꝑ qͦ natione aquitanus. atq Uictorinus:
amplificatis eiusdẽ festiuitatis rationib:
multiplices circulos ediderunt. Cuiꝰ qͥdẽ
rationẽ beatissimus cyrillus alexandrmȩ
urbis ep̃s in nonaginta qͥnq annos
ꝑqnquies decem noities caleulans.
quoto mensis dieuł luna debeat paschalis
sollempnitas celebri: sũma breuitate nota¬
uit. Cyclũ autẽ uocatũ. eoqd̃ in orbe di¬
gestum sit. & qͥsi in circulo dispositũ or¬
oinẽ complectat᷑ annoꝵ. sineuarietate
& sine ulla arte. Und e factum ẽ: ut cuiq
materiȩ carmina simplici formitate fa¬
cta: cyclica uocarent᷑. Hinc & latercu¬
lum dictũ. quod ordurem habet st ra

Expanded text:
aschalem cyclum Hippolytus episcopus temporibus Alexandri imperatoris primus conscripsit: post quem probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque Victorinus, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandrinae urbis episcopus in nonaginta quinque annos per quinquies decem novies calculans, quoto kalendario vel luna debeat paschalis solemnitas celebrari, summa brevitate notavit. Cyclum autem vocatum eo quod in orbe digestus sit, et quasi in circulo dispositum ordinem complet annorum sine varietate et sine ulla arte. Unde factum est, ut cuique materiae carmina, simplici formitate  sic  facta, cyclica vocarentur. Hinc et laterculum dictum, quod ordinem habeat tra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ diu̾sos orbes celestium planetarum
ferunt᷑. quȩdã celerius exortȩ seriꝰ occidunt.
quȩdam tardius exortȩ citiꝰ ad occasũ ꝑue¬
niunt. aliȩ parit̃ oriunt᷑ & ñ simul occi¬
dunt om̃s autẽ suo tempore ad cursum
de stellarũ int̾uallis .xliii.

Expanded text:
 diversos orbes caelestium planetarum feruntur, quaedam celerius exortae serius occidunt: quaedam tardius exortae citius ad occasum perveniunt: aliae pariter oriuntur et non simul occidunt: omnes autem suo tempore ad cursum De stellarum intervallis .
Abbreviated transcription (Latin):
entia potentior est. Ad amoris affectũ refert
hȩc qͣttuor uirgiliꝰ de enea. qͦd his dido impul¬
sa ẽ in amorẽ eiꝰ. Pulchritadine. qͦd sese eo re
ferens. Uirtute. quam forti pectore & armis.
ex hausta canebat. G enere. credo ȩquidem
dam uxorem qͣttuor res impellunt hominẽ
ad amorẽ. pulchritudo.genꝰ. diuitiȩ. mores.
decipiunt᷑. Unde & equũ erat eas uiri au¬
ctoritate repͥmi. Proinde uet̾es uoluert̃
feminas in nuptas quanuis ꝑfectȩ etatis
eent ꝓpt̾ ipsam animi leuitatẽ intutela con¬
fistere.¬

Expanded text:
entia potentior est ad amoris affectum. Refert entia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem ejus. Pulchritudine: Quem sese ore ferens Virtute: Quam forti pectore, et armis. exhausta canebat! Genere: Credo equidem, da uxore, quatuor res impellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tutela consistere.
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ut puta. ciues romani. pari utiq dig¬
nitate. Conubium autẽ ñ ẽ: cũ ciuis roma¬
nus cũ latina iungitur. Quotiens autẽ
conubium ñ ẽ: filii patrẽ ñ sequuntur.
U meneus dr̃ a quodam ymeneo qui priꝰ
quȩ in m̃brana uirginitatis est claustrum.
Contub̾nium ẽ: ad tempꝰ coeundi conuen-¬
tio. Unde & tab̃naculum qͦd mͦ huc. mͦ illuc
p̃sigitur. Repudiũ dictũ ẽ. qͦd sub testimonio
testium. uł p̾senti uł absenti mittit᷑. Diuor¬
tium ẽ. qͦtienscũq dissoluto matrimonio
alter eoꝵ alt̾as nuiptias sequitur. Diuortiũ
autẽ dictũ aflexu uiarum. hoc ẽ uias indiu̾¬
so tendentes Friuolũ ẽ. cum eo animo sepa
rantur. ut rursũ ad se iuicem reu̾tantur.
Nlam friuolum ẽ: uelut qͦssȩ mentes & affluxȩ.
uasa fictilia inutilia. Cribus autẽ ex causis
multiplicamini. Scd̃a causa adiutorii. de
do marito qͦttuor expectari solent. uirtus.
genus. pulchritudo. sapientia. Ex his: sapi

Expanded text:
unt, ut puta cives Romani, pari utique digunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus quae membrana virginitatis est claustrum. Contubernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum rantur ut rursus ad se invicem revertantur: nam frivolum est velut sementis effluxe  fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis multiplicamini': secunda causa adiutorii, de do marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sa
Abbreviated transcription (Latin):
nitio. cũ studio bene uiuendi coniuncta. Hȩc
dudib ex reb constare uidet᷑. scientia & opina¬
tione.Scientia est: cũ resaliqͣ certa ratione
ꝑcipitur. Opinatio autẽ: cũ adhuc in certa
res latet. & nulla ratione firma. utpicta. sol

Expanded text:
c duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma vi
Abbreviated transcription (Latin):
dia ꝑhibentur. Hi & agriofagitȩ dicuntur.
ꝓpt̃ quod solas ferarum carnes edunt. Lemni¬
as in lilia credunt truncos sine capite nasci.
& os & oculos habere in pectore. Alios sine cer¬
uicib gigni oculos habentes in humeris. In
ultuo autẽ orientis. monstruose gentium
facies scribuntur. Aliȩ sine narib ȩquali
totius oris planitiȩ. informes habentes uultꝰ
Auȩ labro subteriori adeo ꝓminenti. ut in so¬
lis ardorib totam ex eo faciem contegant
dormientes. Aliis conereta ora ẽẽ modico
tantum foramine. calamis auenarum
pastus haurientes. Nonnulli sine linguis
ẽẽ dicuntur. inuicem sermonibꝰ utentes nu¬
tu siue motu. Panothios apud scitiam eẽ
ferunt. tam diffusa maguitudine auriũ:
ut om̃e corpꝰ ex eis contegant. Pan eñĩ g̃co
sermone omẽ. othi aures dicunt᷑. Artaba¬
ite in ethiopia proni ut pecora ambulare
dicuntur. quadragesimũ ȩui annum nullꝰ

Expanded text:
dia perhibentur. Hi et ἀγριοφαγῖται dicuntur, dia perhibentur. Hi et ἀγριοφαγῖται dicuntur, propter quod solas ferarum carnes edunt. Blemmyas in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ insingłis gentib quedam monstra sunt
hominũ. ita in uniuerso genere humano quȩ¬
dam monstra st̃ gentium: ut gygantes. eyno¬
cephali. cyclopes. & cetã. Gigantes dictos
iuxta greci sermonis ethimologiam. qui eos
gegenas existimant id ÷ terrigenas: eo quod eos
fabulose parens t̾ra imm̃sa mole & similes
sibi genuerit. Ge enĩ t̾ra appellatur: genis
genus: licet & t̃rȩ filios uulgꝰ uocet. quoꝵ
genus incertum est. Falso autẽ opinantur
quidam imꝑiti de scripturis scis p̾uaricatoreᷤ
angłos cum filiab hominum ante diluiuiũ
concubuisse. & ex inde natos gigantes id est
iumiũ grandes & fortes uiros. de quib t̾ra
completa ẽ. Cinocephali appellantur eo
quod canina capita habeant. quosq ipse
latratus magis bestias quã homines confite¬
tur. Hi in india nascuntur. Cyelopes
quoq eadem india gignit. & dictos ciclopes.
eoquod unum habere oculum in fronte me¬

Expanded text:
autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturis sanctis praevaricatores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur. Hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit; et dictos Cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte me
Abbreviated transcription (Latin):
morant genitum minotaurum: qͦd greci
parte tranffigurant᷑ in alienȩ creationis
portentũ. ut ex muliere uitulum dicit
hẏstoria generatum. Alia quȩ sine trans¬
figuratione mutationẽ habent locoꝵ. ut¬
oculos in pectore uł infronte. aures supra¬
in tympora: uł sicut a rystotiles tradidit
quendam insmistra parte iecur. in dexta
splen habuisse. Alia scd̾m connaturationẽ
ut in alia manu digiti plures connaturati
coherentes reꝑiuntur. in alia minus: siue in
pedib. Alia scd̾m immaturã & in temperatã
creationẽ. stent sicut hi qui dentati nascunt᷑
siue barbati. uł cani. Alia complexu pluri¬
marum differentiarum. sicut illud qͦd p̃dixi
nus in alexandro multiforme portentum.
Alia cõmixtione generis. ut androgeni & er¬
ma frontȩ uocantur. Er mafronditȩ autẽ
nuncupati. eo qͦd uterq sexus ineis appareat.
Erina quippe apud grecos masculus. afrodi
femina nuncupatur. Hi dextram mamillã
cissim coeundo & gignunt & pariunt. Sic̃

Expanded text:
morant genitum Minotaurum; quod Graeci parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, utoculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inmaturam et intemperatam creationem, sicut hi qui dentati nascuntur sive barbati vel cani. Alia conplexu plurimarum diffemus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam cissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui enĩ uult suꝑgredi quod ẽ: suꝑbꝰ
est. Susurro de sono loquutionis appel¬
latus. quia ñ infacie alicuiꝰ s in aure
loquit᷑ dealtero detrahendo. Deditiosus.
qui dissensionẽ animoꝵ facit. & discor¬
dias gignit. quẽ greci dyastͥasin dicunt.
Seuerꝰ quasi seruus uerꝰ. Tenet eni sine
pietate iusticiam. Simulator dr̃ asimula¬
chro. Gestat enĩ similitudinẽ eiꝰ qͦd ñ est
ipse. Saiasor asuadendo quẽ urilt deciꝑe.

Expanded text:
est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. Susurro de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit et discordias gignit, quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse. Suasor a suadendo quem vult decipere.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾i suꝑstites eent̃. Sollicitus. qui sollers et
citus atq irrequietus. Sedulus familia¬
re u̾bum therentii. hoc ẽ sine dolo. Alias
assiduus. Dodales dicunt᷑ qui ad symbolũ
conuenire consueuerunt. qͥsi suadentes. Ali¬
as quasi sedales. qͦd simul sedeant. Ipsi et
socii dicuntur ꝓpt ꝑiculi aut oꝑis societatẽ:
quasi inunã caligam & in uno uestigio ma¬
nentes. Stultꝰ hebetior corde sicut quidã
ait. Ego me ẽẽ stultum existimo. fatuum
ñ opinor. id ÷ obtunsis quidẽ sensib. ñ tam̃
nullis. Stultꝰ autẽ qui ꝑ stuporem ñ mo¬
uetur iniuria. seuitiam enĩ ꝑfert nec ultꝰ
est: nec ulloignominȩ commouetur do¬
lore. Degnis. id ÷ sine igne. ingenio carent.
Se autẽ sine significat. ut sedule sine dolo.¬
& securꝰ quasi sine cura id ÷ frigidus: ꝑ qͦd
inutiles accipimꝰ. Stupidꝰ. sepiꝰ stupens.¬
Suꝑbus dictus. qui suꝑ uult uideri ꝙͣ

Expanded text:
liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et citus, atque irrequietus. Sedulus, familiare verbum Terentii, hoc est sine dolo, alias assiduus. 245. Sodales dicuntur, qui ad symbolum convenire consueverunt, quasi sua edentes, alias quasi sedales, quod simul sedeant. Socii dicuntur propter periculi et operis societatem, quasi in unam caligam et uno vestigio manentes. 246. Stultus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam enim perfert, nec ultus est, nec ullo ignominiae commovetur dolore. 247. Segnis, id est, sine igne, ingenio carens  se autem sine significat, ut se dulus, sine dolo, se curus, quasi sine cura, id est, frigidus, per quod inutiles accipimus. 248. Stupidus, saepius stupens.Superbus dictus quia super vult videri quam
Abbreviated transcription (Latin):
apiens dictus asapore. quia sic̃ gustꝰ
aptus ÷ ad discretionem saporis ciboꝵ:
sic sapiens ad dinoscentiam rerum atq cau¬
sarum. quod unumquodq dinoscat. atq
sensum ueritatis discernat. Cuiꝰ contrariꝰ ÷
insipiens qͦd sit sine sapore. nec alicuiꝰ discre¬
tionis uł sensus. Studiosus. quasi studiis
curiosus. Sẽs auet̾i consuetudine appellatꝰ.
eo qͦd hi qui purificari uolebant sanguine
hostiȩ tingebantur: & ex hoc scĩ nom̃ acce¬
perunt. Sincerus quasi sine corruptione.
cui contrariꝰ ÷ in sincerꝰ. uitiatꝰ. cor ruptus.
Dupremꝰ. summꝰ. abeo qͦd suꝑ emineat. unde
& sup̃minere patere dicimꝰ. Sullimis ab alti¬
tudine uocatꝰ honoris. Nam ꝓpriȩ sullime
cȩli. Dpeciosus abspecie uł aspectu. sicut for¬
mosus aforma. Sollers quod sit sollicitus
marte & utilis. Sollers enim apd̃ antiqͦs
dicebatur. qui erat om̃i bona arte instructꝰ.¬
sticios ait cicero appellabatur. qui totos di¬
es predicabatur & immolabat. ut sui sibi

Expanded text:
apiens, dictus a sapore, quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens addinoscentiam rerum atque causarum, quod unum quodque dignoscat, atque sensu veritatem discernat. Cui contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicujus discretionis, vel sensus. 241. Studiosus, quasi studii curiosus. Sanctus, veteri consuetudine appellatus, eo quod hi qui purificari volebant sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. 242. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius est insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et supreme Pater dicimus. Sublimis, ab altitudine vocatus honoris; nam proprie sublime caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sollicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omuperstitiosos ait Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui
Abbreviated transcription (Latin):
uł qui leges inutiles rei publicȩ detulerant.
uł utiles abrogauerant. Rixosus arictu
canino dictus. S emꝑ enĩ ad contradicendũ
paratꝰ ẽ: & iurgio delectatur. & ꝓuocat con¬
tendentẽ. Rusticꝰ dictꝰ. qͦd rus oꝑetur id ÷ trã.¬

Expanded text:
vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant. 239. Rixosus, a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et jurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus, dictus quod rus operetur, id est