comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus hrlas puer id ẽ a quohoratius scriberis uario fortis proauaro: hrlas autem socius
herculis fuit qua quatum profectus raptus ẽ anrmphis inmisia tatonia delos
inqua latonaenixa ẽ. apollinemetdianã quaminsulam anteuagã a pollout intertio
lope pencdopia fabulatalis c̃ i podame filia fuit enoma nregis elidis et pisarum hic
equos habuit uelocissimos ut poteuentorũ flatucreatos qui procos filiae multos
necauit subhacconditione prouocatas adcurule certamen ut aut uictus traderet
filiam. aut uictos nec caret postea cum pelopem amas se podamia corrupit inrrtili
aungampatris primicoitus pactione : qui factis cereis axib cumuictorepelope
apuella promisum posceret p̃mium. ab eius marito praecipitatus inmare ẽ: cuinon
in posuit: Nameo merteum dicitur pelagus VMERΟQ pelops insignis eburno

Expanded text:
tus hylas puer id est a quo: Horatius "scriberis Vario fortis" pro 'a Vario'. Hylas autem socius tus hylas puer id est a quo: Horatius "scriberis Vario fortis" pro 'a Vario'. Hylas autem socius Herculis fuit, qui aquatum profectus, raptus est a nymphis in Mysia. latonia delos in qua Latona enixa est Apollinem et Dianam: quam insulam ante vagam Apollo, ut in tertio lope Penelopia. fabula talis est: Hippodame filia fuit Oenomai, regis Elidis et Pisarum. hic equos habuit velocissimos, utpote ventorum flatu creatos. qui procos filiae multos necavit, sub hac condicione provocatos ad curule certamen, ut aut victus traderet filiam, aut victos necaret. postea cum Pelopem amasset Hippodamia, corrupit Myrtilum, aurigam patris, primi coitus pactione. qui factis cereis axibus cum, victore Pelope, a puella promissum posceret praemium, ab eius marito praecipitatus in mare est, cui nomen inposuit: nam ab eo Myrtoum dicitur pelagus. umeroque pelops insignis eburno
Abbreviated transcription (Latin):
amnesq licei catexoden montemarchadiae posuit. uł quia pecoros a ẽ. uł quia panillic
rant et occuparementes curis solutas iam descriptae amultis in omnium oreuersantur
Quis aut eunis theadurũ eunistheus r ex fuit graetiae pers eigenus. qui iunonisstintu
imperabat herculi ut uaria monstra superaret quibus posset perire unde eumdurum
Appellauit qui potuit ad complendum odium nouercales ufficere in laudati nescit busi¬
Vridis &busiris rexfuit aegrpti quicum susceptos hospites immola ret. abbercule
inter emptus .ẽ. cumetiameum uoluis sec occidere : buius laudems cripsit socrates
unde in laudati participium ẽ pronomine ut sit in laudibilis nonquilaudatus non sit
sed quilaudari non meruerit ut .ẽ illud in .Vii. diues in accessos ubi solis filia lucos. pro
in actes sibiles non ad quos nullus accessit seda quos nullus accedere debeat cui non dic¬

Expanded text:
nesque lycaei κατ' ἐξοχὴν montem Arcadiae posuit, vel quia pecorosa est, vel quia Pan illic rant, et occupare mentes curis solutas, iam descriptae a multis in omnium ore versanturquis aut eurysthea durum Eurystheus rex fuit Graeciae, Persei genus, qui Iunonis instinctu imperabat Herculi, ut varia monstra superaret, quibus posset perire: unde eum durum appellavit, qui potuit ad complendum odium novercale sufficere. 'durum' dura imperantem. Ad v. 5 inlaudati nescit busiridis a. Busiris rex fuit Aegypti: qui cum susceptos hospites immolaret, ab Hercule interemptus est, cum etiam eum voluisset occidere. huius laudem scripsit Isocrates: unde 'inlaudati' participium est pro nomine, ut sit inlaudabilis, non qui laudatus non sit, sed qui laudari non meruerit, ut est illud in septimo "dives inaccessos ubi Solis filia lucos" pro 'inaccessibiles', non ad quos nullus accessit, sed ad quos nullus accedere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
VΙ ΝI RTΜ Certis .r a distatutis legitimis anatura arcanaquadam ratione dis¬
positis ut tractat lucretius qui dicit rationem hanc ex aetherio calore descendere
res oluit horatius soluitur acris hiems gratauice ueris et fauonii Nouos solesdi¬
effundit in folia NOΝAlIOs prima .c .o. mihoc secundum licentiã poeticã dixit
nam falsum ẽ: constat enim post factum mundum ex qualitate cursus solistem
progenies procreata ex lapidib: ad laborem : a libi unde homines natidurum genus¬
lenos eẽ ad serunt id ẽ ante lunã natos quod cicero infundaniana commemorat. et
statius quiait arcades astris lunaq: priores : iH unc labor ẽ ul frigoris uł caloris:
admittenda spiramina in fodiuntur lapis uero aerenarius. et propt̃spiraminaet
propterha uriendum bumorẽ si forte nimius fuerit S QVALENTIS sordidass ANI¬
Mos tollent sument abhis rebus magnanimitatem lãq reperti scilicet diligentior es

Expanded text:
venerem certis r. a. d. statutis, legitimis, a natura arcana quadam ratione disvenerem certis r. a. d. statutis, legitimis, a natura arcana quadam ratione dispositis, ut tractat Lucretius, qui dicit rationem hanc ex aetherio calore descendere.resolvit", Horatius "solvitur acris hiemps grata vice veris et favoni". Adeffundit in folia. Ad v. 336 non alios prima c. o. m. hoc secundum licentiam poe- ticam dixit; nam falsum est. constat enim post factum mundum ex qualitPROGENIES procreata ex lapidibus ad laborem. Alibi: Vnde homines natiselenos esse adserunt, id est ante lunam natos: quod et Cicero in Fundaniana commemorat et Statius, qui ait "Arcades admittenda spiramina infodiuntur, lapis vero harenarius et propter spiramina et propter hauriendum umorem, si forte nimius fuerit. sqvalentes sordidas. Ad v. 350 animos tollent sument ab his rebus magnanimitatem. iamque reperti scilicet diligentiores
Abbreviated transcription (Latin):
terrae genetium uul eẽ singularem ut sit sensus mutata distinctione uere
tument silue scilicet a superiorib: terrae et gentalia semina poscunt Id ẽ tu¬
ment silue et genitalia semina terrarũ requirunt. sed melius asprumsequi¬
mur ut genitalia semina duomixtaterrae et umoriuni quaenos iacimus intelle¬
gimus non quae extra siluae suscipiunt. Genitalia autem dicimus semina quib
tiens et proaere et aethere iuppiter iuno uero proterra et aqua sicut
hoc loco intellegimus namacther nqu habet pluuias: Vnde aetherem proioue accipimus
cuitribuuntur aer et aether quaesuersa procreant Dicit autem uerno tempore eẽ
pluuias. quibus cuncta nascuntur unde fecundis imbrib: dixit quibus terra fecundat᷑
miscetlicet possimus accipere mixtus terrae. magnosuocorpore id .ẽ. aetherio łT

Expanded text:
'terrae' genetivum vult esse singularem, ut sit sensus mutata distinctione 'vere 'terrae' genetivum vult esse singularem, ut sit sensus mutata distinctione 'vere tument silvae' — scilicet a superioribus — 'terrae et genitalia semina poscunt', id est tument silvae et genitalia semina terrarum requirunt. sed melius Asprum sequimur, ut 'genitalia semina' quae nos iacimus intellegamus, non quae ex terra silvae suscipiunt. 'genitalia' autem dicimus 'semina', quibus tiens et pro aere et pro aethere Iuppiter, Iuno vero pro terra et aqua: sicuthoc loco intellegimus; nam aether non habet pluvias. unde Aetherem pro Iove accipimus, cui tribuuntur aer et aether: quae duo mixta terrae et umori universa procreant. dicit autem verno tempore esse pluvias, quibus cuncta nascuntur: unde 'fecundis imbribus' dixit, quibus terra fecundaturmiscet": licet possimus accipere, commixtus terrae magno suo corpore, id est aetherio. et
Abbreviated transcription (Latin):
tur summae arborũ partes ab eo quoduentorũ crebros suseinent flatus TANI¬
so. quouites quas santur potius quã putantur NEVE oleae siluestris in .s.tinon
quo non prosit sed ut etiam ipsedix̃ propt̃ casum incendii In cautis pastoribus ne¬
glegentibus circa alia occupatis : et ruit atra egerit emittit reuere facit : Nã
modo agentis ẽ : a uertice ab aquilone ut hic uertex nobis semper sublimis Ferens
super eftut quidpuer ascanius superatne : ectibitam prudens quis quam pa
Dicit quotempore ponendȩ sint uites et probat tolerabili autumno melius uerni
nam dicturus ẽ: uera de ofrondine morumuer utilesiluis CONCRITAMrA¬
dicem ante enimquasigutta quedam .ẽ. ex bumore et terra procreata quae
postea tenditur in radicem Uererubenti floribus splendido CANoI da uenit
s.p. asper simpliciter accip̃. ut terrae nominatiuus pluralis sit donatus uero

Expanded text:
tur summae partes arborum ab eo, quia ventorum crebros sustinent flatustur summae partes arborum ab eo, quia ventorum crebros sustinent flatusso, quo vites quassantur potius, quam putantur. Ad v. 302 neve oleae siluestres i. t. non quo non prosit, sed, ut etiam ipse dicit, propter casum incendii. Ad v. 303 incautis pastoribus neglegentibus, circa alia occupatis. Ad v. 308 et ruit atram egerit, emittit, ruere facit: nam modo agentis est 'nusuperest, ut "quid puer Ascanius? superatne?" Ad v. 315 nec tibi tam prudens quisqvam p. a. dicit quo tempore ponendae sint vites: et probat tolerabilius autumno, melius verno; nam dicturus est "ver adeo frondi nemorum, ver utile silvis", idicem ante enim quasi gutta quaedam est, ex umore et terra procreata, quae postea tenditur in radicem. Ad v. 319 vere rubenti floribus splendido. Ad v. 320 cands. p. Asper simpliciter accipit, ut 'terrae' nominativus pluralis sit; Donatus vero
Abbreviated transcription (Latin):
dris lapidib: qui sibi bene conueniunt E LVCT VAT splendet: NVMERIS ordinationib
CASCAT prospectus  id ẽ. delectet ut atq: animũ pittura pascit in aniFORSITAN
et scrobibusq s. f .q. ut etiam su pradiximus scrobes masculini sunt generis nam et cicer
in aeconomicis sicdicit et plautus ait sexagenos scrobes : minor autem .ẽ. lucani et
gracchi auctoritas : Namlucanus ait exigua posuit scrobe gracchus. ab unde fossa
scrobis ẽ : quod exemplũ interentiano ẽ: quaes int fastigia : fastigiũ et sum mae et
imae partis possumus dicere sicut altum et mare et caclum dicĩmus hinc ẽ cadũq
cipit numerũ. Ab eo uero quod ẽ flamina flamen possumus dicere licet sit uitan¬
dum propt̃ aliam significationem Namdicitur flamendialis. flamen marcialis
CΟRΙLVΜ Sereradices enimeius nocent uitib:: NIVI flagella .s. piflagella dicun¬

Expanded text:
dris lapidibus, qui sibi bene conveniunt. Ad v. 281 fluctvat splendet. Ad v. 284 numeris ordinationibudris lapidibus, qui sibi bene conveniunt. Ad v. 281 fluctvat splendet. Ad v. 284 numeris ordinationibus. Ad v. 285 pascat prospectus delectet, ut "atque animum pictura pascit inani". Ad v. 288 forsitan et scrobibus quae s. f. q. ut etiam supra diximus, 'scrobes' masculini sunt generis: nam et Cicero in oeconomicis sic dicit, et Plautus ait "sexagenos in dies scrobes". minor autem est Lucani et Gracchi auctoritas: nam Lucanus ait "exigua posuit scrobe", Gracchus abunde fossa "scrobis est", quod exemplum in Terentiano est. quae sint fastigia fastigium et summae et imae partis possumus dicere, sicut altum et mare et caelum dicimus: hinc est "caelumque recipit numerum. ab eo vero, quod est 'flamina', 'flamen' possumus dicere: licet sit vitandum propter aliam significationem; nam dicitur flamen Dialis, flamen MartialisCORYLVM. Radices enim eius nocent vitibus. FLAGELLA. ‛Flagella’ dicun
Abbreviated transcription (Latin):
eo annopomendas uites quo fodiuntur scrobes. sed post annũ ut calore frigor elabore
one arborũ similem terrã esserequirendam : ARBΟΚΙ BUS seges quia desemi¬
narioloquitur arborumbenes egetem appellauit DIGESTA ordinata ut digerit
in numerũ atq: h.s.r . MATREM terrã ut antiquã ex quirite matrem: Axi septen
deniq: apertos bacchus amat colles sed etiam in uallib: poniposse uites superius in di¬
cauit: ut hictibi p̃ualidas olimmultoque fluentes sufficiet .b. uI Vnde modo utrũ
conplectitur et dicit quem ad moduminplano quemadmodum in collib: uites ponere
debemus : MET ABERT eliges et longe alia significatio ẽ metor metaris undelu¬
canus hesperios audax ueniam metator inagros et alia metuer metiris: illud etiã
NSVS positis uitibus ordinatis SECTO limite ducto unde et sectae philosopho¬
rumdicuntur id .ẽ. ductus QUΑΟRΙT consentiat congruat : trans latioa qua

Expanded text:
eo anno ponendas vites, quo fodiuntur scrobes, sed post annum, ut calore, frigore, labore eo anno ponendas vites, quo fodiuntur scrobes, sed post annum, ut calore, frigore, labore one arborum similem terram esse requirendam. Ad v. 267 arboribus seges quia de seminario loquitur, arborum bene segetem appellavit. digesta feratur ordinata, ut "digerit in numerum atque antro "denique apertos Bacchus amat colles"; sed etiam in vallibus poni posse vites superius indicavit, ut "hic tibi praevalidas olim multoque fluentes sufficiet Baccho vites": unde modo utrumque conplectitur et dicit quemadmodum in plano, quemadmodum in collibus vites ponere debemus. Ad v. 274 metabere eliges. et longe alia significatio est 'metor metaris' — unde Lucanus "Hesperios audax veniam metator in agros" — et alia 'metior metiris'; illud enim  v. 278 arboribus positis vitibus ordinatis. secto limite ducto: unde et sectae philosophorum dicuntur, id est ductus. quadret consentiat, congruat: translatio a
Abbreviated transcription (Latin):
beplus aequo crescentes spemadhimant frumentorum Vndeait in primo luxuriẽ
frsgibus nocet quasculmitenues ferre non possunt : ET QVIS QVIS color ueralectio haec
est nam malequidam et quiscuiq: legunt excludentes atut sit et quiscuiq color scelera¬
tum ex qui refrigus difficile ẽ : aliicolos legunt ut excluso .s. fiat synalipha et scandamus
et quis cuiq: colat sceleratum ut sic sit quem ad modum interse coisseuiros et decernere
syllaba ut color colos labor labos hic autem non solum longam non facit syllabã sedetiã
excluditur etiam cum superiore uocali : Vndelegendum ẽ et quis color quod nec
obscuritatem affert Nec fidem derogat lectioni sceleratum nocens omnia ex urens
uersis agriqualitate dep̃hensa TERRΑΜ ante multo memento et hocdicit non . eẽ

Expanded text:
et ne herbae, plus aequo crescentes, spem adimant frumentorum: unde ait in primo "luxuriemet ne herbae, plus aequo crescentes, spem adimant frumentorum: unde ait in primo "luxuriemfrugibus nocet, quas culmi tenues ferre non possunt. Ad v. 256 et quisqvis color vera lectio haec est: nam male quidam 'et quis cuique' legunt, excludentes 'at', ut sit 'et quis cuique color: sceleratum exquirere frigus difficile est'. alii 'colos' legunt, ut excluso 's' fiat synalipha et scandamus 'et quis cuique colat sceleratum', ut sic sit, quemadmodum "inter se coisse viros et decernere syllaba, ut 'color colos' 'labor labos'; hic autem non solum longam non facit syllabam, sed etiam excluditur 's' cum superiore vocali: unde legendum est 'et quisquis color', quod nec obscuritatem adfert nec fidem derogat lectioni. sceleratum nocens, omnia exurens. uersis agri qualitate deprehensa. terram multo ante memento e. hoc dicit, non esse
Abbreviated transcription (Latin):
solus potest quod illi quattuor sicut sequentia indicant : ENMOSQ uolucres quasi
talemarat VISEVO: ues euus mons ẽ ligura sub alpib: positus : nã campaniae
uesuuius dicitur proquomulti uȩseuum positum : uacuisclanius non equis acerris
acerse ciuitas ẽ campaniae haudlonge aneopoli quamclanius p̃ter fluit fluuius
cuius frequens inundatio eã exhaurit unde ait uacuis id ẽ. in scȩquentib: SVPR ANI
sine aliqua peris sologia repetitionẽ DENSA magis cereri:beneaddit magis nã hoc¬
uult ostendere qui dubimelius nascitur. pot est enimet frumentũ in rała et uinum in¬
ualidas magnas graues ut auidus quaerefingit cunc tantem: ex pecta probã ut et reb:
silues tremanimũ sua nomina propriam generositatem ut et nos aliquod nomenq:
minis colaq: p̃lorum qualos perquos uinum de fluit quae et ipsicola a colandodie¬
tis unt : prȩla autem sunt trabes quibus uua calcata iam premitur ELUCTAIT

Expanded text:
solus potest, quod illi quattuor, sicut sequentia indicant. fumosque volucres quasi solus potest, quod illi quattuor, sicut sequentia indicant. fumosque volucres quasi 'talem arat'. vesaevo Vesaevus mons est Liguriae, sub Alpibus positus: nam Campaniae Vesuvius dicitur, pro quo multi Vesaevum positum voluAcerrae civitas est Campaniae, haud longe a Neapoli, quam Clanius praeterfluit fluvius, cuius frequens inundatio eam exhaurit: unde ait 'vacuis', id est infrequentibus. et sine aliqua perissologia repetitionevult ostendere, quid ubi melius nascitur: potnctantes validas, magnas, graves, ut "avidusque refringit cunctantem". Ad v. 237 expecta proba, ut "et rebus imum". Ad v. 240 sua nomina propriam generositatem, ut "et nos aliquod nomenqueis. Ad v. 242 colaque prelorum qualos, per quos vinum defluit, qui et ipsi a colando dicti sunt. prela autem sunt trabes, quibus uva calcata iam premitur. Ad v. 24
Abbreviated transcription (Latin):
rum scilicet id ẽ. fertilem : nam fluminũ limus ẽ noxius huc illuc et filicem curuis
inuisam .p. &: radices enimeius sibi inuicem sunt pexae et auulsae renascuntur
in aurem sacerdotis camisolebat : LANCIBVS pandis aut patulis aut extorũ ponder e
probata et aelixa arae superponebantur VENTIS culta capellas omne enim quod¬
Aut fecundi aut quod ẽ iuxt a oppidum saturũ : tarentum enim et saturũ uicinae sunt
sibicalabriae ciuitates: horatius me satureiano uectarirura caballo: LI QUI di fonte
hoc dicit uarro fuis sein rosulano a gropostquã uelinus sicatus ẽ. lacus ubi longã per¬
raeq maiorib: proitalia gente fuit : est autem haec basis in ista descreptione : ieiuna
glarea siccaet sterilis terra Casia autem et rosmarinus apib: aptaes unt haerbȩ to¬
nebulã dicit agrum omniũ rerum feracem : .IIII. enim genera agrorũ imitatur qui

Expanded text:
rum scilicet, id est fertilem: nam fluminum limus est noxius. Ad v. 189 et filicem curvis rum scilicet, id est fertilem: nam fluminum limus est noxius. Ad v. 189 et filicem curvis invisam p. a. radices enim eius sibi in vicem sunt nexae et avulsae renascuntur.in aurem sacerdotis cani solebat. Ad v. 194 lancibus pandis aut patulis aut extorum pondere probata et elixa arae superponebanturaut fecundi aut quod est iuxta oppidum Saturum; Tarentum enim et Saturum vicinae sunt sibi Calabriae civitates: Horatius "me Satureiano vectari rura caballo". et alitehoc dicit Varro fuisse in Rosulano agro, postquam Velinus siccatus est lacus: ubi longam perraeque maioribus pro Italica gente fuit". est autem ecbasis in ista descriptione. Ad v. 212 ieiuna glarea sicca et sterilis terra. casia autem et ros marinus apibus aptae sunt herbae. E. N. Dixit agrum omnium rerum feracem; quattuor enim genera agrorum imi
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc locus aruorũ ingeniis naturis tempus ẽ inquit naturã agrorũ describere
et multihocloco culpant uirgiliũ quod inunũ cogit quattuor librorũ propositio¬
nem Namet de aruo et deconsito et depascuo et deflor inistoloco commemorat qđ
ideo non ẽ r ep̃hendenddm quod non ealate ex sequitur. sed capitatĩ et breui ter
transit quaclatius explanat insingulas  quȩ robora cuoquae q̃ sit uniuscuiusq
nesteriles parum creantes MALIGΝI In fecunditenuis ubi argilla sinehumore¬
quia ẽ et pinguis Calculus lapis braeuis terre admixtus dictus calculus quod
sine molestia sui breuitate calcetur. VIVACIS oliuae diuuiuentis hinc supra tarde
crescentis oliuae res enim diuduratera. tarde crescat necesse ẽ TRACTI plaga
recedens bene autemdulciaddidit ad discretionẽ a marȩ uliginosum ergo ager .ẽ.
semper buidus : Namuuidus dicitur quiali quando siccantur felicemlimum terra¬

Expanded text:
 Ad v. 177 nunc locus arvorum ingeniis naturis. tempus est, inquit, naturam agrorum describere.  Ad v. 177 nunc locus arvorum ingeniis naturis. tempus est, inquit, naturam agrorum describere. et multi hoc loco culpant Vergilium, quod in unum coegit quattuor librorum propositionem; nam et de arvo et de consito et de pascuo et de floreo in isto loco commemorat: quod ideo non est reprehendendum, quod non ea late exsequitur, sed capitatim et breviter transit quae latius explanat in singulis. quae robora cuique quae sit uniuscuiusquene steriles, parum creantes. maligni infecundi, quia quia est et pinguis. calculus lapis brevis terrae admixtus, dictus calculus, quod sine molestia sui brevitate calcetur. Ad v. 181 vivacis olivae diu viventis. hinc supra "tarde crescentis olivae": res enim diu duratura tarde crescat necesse est. Ad v. 182 tractv plaga,recedens. bene autem 'dulci' addidit ad discretionem amarae. uliginosus ergo ager est semper uvidus; nam umidus dicitur, qui aliquando siccatur
Abbreviated transcription (Latin):
extulit haec decios creauit decii autem duo fuerunt quorũ unus bello it alico alt̃
gallicoseprore publica de uouere marios marii fuerunt multiquorũ unus fuit
septies consul: cAMILLos abusiue nã unus fuit qui agallis sublata signar euo
cauit SCIΡIΛΟAS proscipionib: ut ducit amazonidum pro a matonũ scipiones aut̃
duofuerunt auus et nepas quorũ unus leges. uictae carcagini in posuit. Alt̃ eandem
diruit : haec aut emomnia plenius insexto memorauimus : INBELIEM auertis:id
ẽ. a uertendo reddis inbellem romanis autem arcibus aromanis urbibus aroma¬
a fertilitate rerũ a saturni imperio TIBI ingredior intuã utilitatẽ scribo carmer
georgicũ : antique autemlaudis uł magnȩ uł quoda pͥmaior es in ingentihonore fue¬
rat agricultura ASCΛEΝΜ haesiodicum namhaesiodus deciuitate ascra fuit

Expanded text:
extulit haec decios 'extulit' est creavit. Decii autem duo fuerunt, quorum unus bello Italico, alter extulit haec decios 'extulit' est creavit. Decii autem duo fuerunt, quorum unus bello Italico, alter Gallico se pro re publica devovere. marios Marii multi fuerunt: quorum unus fuit septies consul. camillos abusive: nam unus fuit, qui a Gallis sublata signa revocavit. Ad v. 170 scipiadas pro Scipionibus, ut "ducit Amazonidum" pro 'Amazonum'. Scipiones autem duo fuerunt, avus et nepos: quorum unus leges victae Karthagini inposuit, alter eandem diruit. haec autem omnia plenius in sexto memoravimus. Ad v. 172 inbellem avertis id est avertendo reddis inbellema fertilitate rerum, a Saturni imperio. tibi ingredior in tuam utilitatem scribo carmen georgicum. 'antiquae' autem 'laudis' vel magnae, vel quod apud maiores in ingenti honore fuerat agricultura. Ad v. 176 ascraeum Hesiodicum: nam Hesiodus de civitate Ascra fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sui tempestas imitatur marinas. Assurgens autem uocatiuus. ẽ casus memorem
sinu cam paniae contraput colanam ciuitatem lacus suntduo auernus et lucrinus
qui olim propt̃ copiampiscium uectigalia magna praestabant : sed cum maris im¬
octus plerumq irrumpens ex indepisces excluderet et redemptores grauiadamna
paterentur supplicauerunt senatuet profectus .G. iulius caesar ductis brachiis ex¬
clusit partemmaris quae antea infesta eẽ consueuerat. reliquitq breue spatium
ꝑauernũ quaet pisciũ copia posset intrare. et fluctus nones sent molesti quod opus iuliũ
dictum ẽ : sed hic ambitiose undãiuliam appellauit frementẽ contramoles aiulio oppo
sitas INDIGNatVM magnis stridorib: aequor A solita exclusumlicentia et indigna¬
tionem suam stridorib: prodens : AVEO plurima flux̃ copiosior fuit in remp̃tiosiorẽ:

Expanded text:
sui tempestates imitatur marinas. 'adsurgens' autem vocativus est casus 'memorem et sui tempestates imitatur marinas. 'adsurgens' autem vocativus est casus 'memorem et sinu Campaniae contra Puteolanam civitatem lacus sunt duo, Avernus et Lucrinus, qui olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabant. sed cum maris impetus plerumque inrumpens exinde pisces excluderet et redemptores gravia damna paterentur, supplicaverunt senatui. et profectus C. Iulius Caesar ductis bracchiis exclusit partem maris, quae antea infesta esse consueverat, reliquitque breve spatium per Avernum, qua et piscium copia posset intrare et fluctus non essent molesti: quod opus Iulium dictum est. sed hic ambitiose undam Iuliam appellavit frementem contra moles a Iulio oppositas. Ad v. 162 indignatum magnis stridoribus aeqvor a solita exclusum licentia et indignationem suam stridoribus prodens. e
Abbreviated transcription (Latin):
arteusus ẽ. ut excusar et rem quamnegare non potuit. Nama conitanas cuntur
initalia sed non ea ob eẽ dicit quia sunt omnib: nota Haec autemherba natadicitur
despumis cerberi quotempore eumhercules ab inferis trax̃. quae quia in saxis
et cotib: nascitur. a conitũ dicitur anoTΗCΑΚΟΝΗC id ẽ. a cote et dicimus ⁊ o
quidem serpentes initalia sed nontales quales in aegrpto aut in africa inspirã
aut emincollectionem uolubilitatis quod .ẽ. a funibus tractũ : ADDETOT egregias
urbes laudat it aliã aciuitatib: quas et plures habet et maximas et oportunis si
me : larius lacus ẽ. uicinus alpibus. qui iuxta catonẽ in originib: ꝑ .Ix. tenditur
milia et larius larii facit sicut iulius iulu mercurius mercurie ELUCTI BUS¬
et fremitu assurgens benace marino: benacus lacus ẽ it aliae qui magnitudine

Expanded text:
arte usus est, ut excusaret rem, quam negare non potuit; nam aconita nascuntur arte usus est, ut excusaret rem, quam negare non potuit; nam aconita nascuntur in Italia: sed non ea obesse dicit, quia sunt omnibus nota. haec autem herba nata dicitur de spumis Cerberi, quo tempore eum Hercules ab inferis traxit. quae quia in saxis et cotibus nascitur, aconitum dicitur ἀπὸ τῆς ἀκόνης, id est a cote: et dicimus τὸ quidem serpentes in Italia, sed non tales, quales in Aegypto aut in Africa. 'in spiram' autem in collectionem volubilitatis: quod est a funibus tractum. Ad v. 155 adde tot egregias urbes laudat Italiam a civitatibus, quas et plures habet et maximas et oportunissimeme Larius lacus est vicinus Alpibus, qui iuxta Catonem in originibus, per lx tenditur milia. et 'Larius' 'Lari' facit, sicut 'Iulius' 'Iuli', 'Mercurius' 'Mercuri'. eet fremitv adsurgens benace marino Benacus lacus est Italiae, qui magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
clitum ne : clitumnus. autẽ fluuius ẽ in meuania quae pras ẽ umbriae partistus ciae :
dequo fluuio ut dicit plinius in historia naturalianimalia quae potauerunt alboscre¬
ant MAxiMa taurus uictim& quia trium phantes de albis tauris saorificabant
PΙRΡVSI flumine : fluento ꝑfusi autem tauri quantetrium phantes usq: ad templa du¬
cebantur aut certe perfus greges intellegamus quod ad &equos triumphales potest
referri Duxeretrium phossiequiduxerunt siboues deduxerunt. VERAS SIDI¬
ẽ: inde enim inbucolicos ẽ: lac mihi non estatenouum non frigore defit. BISPOAVS
semina malum libiae semina autemgenera et .ẽ lucrecusermo Nã quodait saeua
aut cruenta accipimus aut reuera saeua semina ut enim dicit plinius animalia hȩc
quae sunt cum accutis unguib: frequenterparere nom possunt : Vitiantur enimin¬
trinsecus semouentib: pullas NEC MISEROS fallunt a conitalegentes mira

Expanded text:
'Clitumne'. Clitumnus autem fluvius est in Mevania, quae pars est Vmbriae, partis Tusciae: 'Clitumne'. Clitumnus autem fluvius est in Mevania, quae pars est Vmbriae, partis Tusciae: de quo fluvio, ut dicit Plinius in historia naturali, animalia quae potaverint, albos crea Ad v. 147 perfusi flumine 'flumine' fluento. 'perfusi' autem tauri, qui ante triumphantes usque ad templa ducebantur: aut certe 'perfusi greges' intellegamus, quod ad equos triumphales potest referri. Ad v. 148 duxere triumphos si equi, duxerunt, id est minavere est: inde enim in bucolicis est "lac mihi non aestate novum, non frigore defit". bis pomisemina malum Libyae. 'semina' autem genera, et est Lucretii sermo; nam quod ait 'saeva' aut cruenta accipimus: aut re vera 'saeva semina'; ut enim dicit Plinius, animalia haec, quae sunt cum acutis unguibus, frequenter parere non possunt; vitiantur enim intrinsecus se moventibus pullis. Ad v. 152 nec miseros fallunt aconita legentes mira
Abbreviated transcription (Latin):
autherbis dicunt i n omnib: ex sequunturi sed neq medorũ sĩam incipit lausitaliae quã¬
ex sequitur secundũ praecepta rethorica amdicit eam et habere bona omnta et caci¬
aius lidiae fluuius barenas aureas thrabhens: LAVDISVS it aliae certent figurate
nam certotecum dicimus : BACTR regio iuxta as syrios unde et populibas tucrum
incholchide ciuitate s erthiae Nã hochabet fabula ia son colchos profectus ad tollendũ
uellus aureum quoddicauerat marti frrxsus med eȩ auxilio et peruigilẽ draconẽ
occidit et eius dentes seuit : iunctistauris ignem efflantib: Vndenatiarinati sunt qui
primũ fecerunt impe tumin ia sonẽ frus trgpostea mutuis ũulnerib conciderunt᷑
has autem ei condiciones aet̃rex proposuerat. cui appollo responderat tamdiueum
fuis se regnaturũ quam diuillud uellus fuis se in templo : VIRUM seges horruit non

Expanded text:
aut herbis dicunt in omnibus exsequuntur. et aliter: aut herbis dicunt in omnibus exsequuntur. et aliter: exsequitur secundum praecepta rhetorica: nam dicit eam et habere bona omnia et carmus Lydiae fluvius, harenas aureas trahens. Ad v. 138 laudibus italiae certent figurate: nam 'certo tecum' dicimus. bactra regio iuxta Assyrios: unde et populi Bactriani.in Colchide, civitate Scythiae: nam hoc habet fabula. Iason Colchos profectus ad tollendum vellus aurem, quod dicaverat Marti Phryxus, Medeae auxilio et pervigilem draconem occidit et eius dentes sevit, iunctis tauris ignem efflantibus: unde nati armati sunt, qui primum fecerunt impetum in Iasonem frustra, postea mutuis se vulneribus conciderunt. has autem ei condiciones Aeetes rex proposuerat, cui Apollo responderat, tam diu eum fuisse regnaturum, quam diu illud vellus fuisset in templo.
Abbreviated transcription (Latin):
cerxe : Nisi etiam magicos cantus addiderint A EMBRIS agit atra uenena radices
nuces lupini citrũ a pium prosunt contra futurũ non contraiã acceptum uenenum
Vnde etiam antiquitus anteullas alias epulas, haec solebant mensis apponi appareda
ł acriuo : simillimalauro figuraciceronis quiait in caesarianis sed simillimũ deoiui¬
dico sanectiam haeo probant citrumnon. eẽ : namcitri arbor et multum non potesteres¬
et aliumflos ad primatenax primeimaxime et ẽ nomen proad uerbio sicut et pedeterrã
crebraferit procrebro AΝΙΜΙΑs ΑrCΙT ΝΟΙΑΝ id ẽ. pulmonis uitiosum anheltum
quodex primit dens senib medicantur anhelis OLENTIAORΑ putentia ad e areoo¬
dudtoticimotandum sane unitantũ arbori incubuis se uirgilium et ex prtessiese
ubisit qualis sit cuius potestatis sit sicut in quarto deherba amello quod quid earborib

Expanded text:
cere, nisi etiam magicos cantus addiderint. Ad v. 130 membris agit atra venena radices, cere, nisi etiam magicos cantus addiderint. Ad v. 130 membris agit atra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt contra futurum, non contra, iam acceptum venenum: unde etiam ante ullas alias epulas haec solebant mensis apponere. apparet v. 131 faciemque simillima lauro figura Ciceronis, qui ait in Caesarianis "sed simillimum deo iudico". sane etiam haec probant citrum non esse: nam citri arbor et multum non potest cresuum odorem, et alium. Ad v. 134 flos ad prima tenax prime, maxime. et est nomen pro adverbio, sicut "et pede terram crebra ferit" pro 'crebro'. animas δύσπνοιαν, id est pulmonis vitiosum anhelitum, quod exprimit subdens 'senibus medicantur anhelis'. olentia ora putentia, id est δυσωδίαν oris. notandum sane, uni tantum arbori incubuisse Vergilium et expressisse ubi sit, qualis sit, cuius potestatis sit, sicut in quarto de herba amello: quod qui de arboribus
Abbreviated transcription (Latin):
decerpant sed alii depectat legunt quodsi ẽ. seres posuit prosersi cut trabes pretrabs
esticabi abfist tristes sucos amaros ũtristiq lupinitata ooaa& sa gora peipe
apud medos nascitur quaedam arbor ferens mala quae medicauocant᷑ . quã perpe¬
nfrasin ostenditeius supprimens nomen hanopleriq citrum uolunt quo dibor
apuleius in libris quod de arboribus scripsit et docetlonge Aliud eẽ genus arboris
Tardum autem sa porẽ dicituix intellegibilẽ : quod illia dcarnẽ mediam citocire¬
ferunt Namprima et interior facile suum ostendit sapore: Felicis malusecun
dumeos qui dicunt citrum fecundi Nam haec arbor id ẽ. citri omnipaene tem¬
pore plena .ẽ. pomis quae in ea partim matura partima cerba. Partima dhuc cello
flore sunt posita Aut certe felicis salubris : nulla enim efficacior res ẽ. aduena pelle
INΝΟΧΙA u: litotes id .ẽ nocentissimã et .ẽ. augimentũ quasi parũ putent uenena mis¬

Expanded text:
decerpant; sed alii 'depectat' legunt: quod si est, 'Seres' posuit pro 'Ser', sicut 'trabes' pro 'trabs'. ia est. tristes sucos amaros, ut "tristisque lupini". tardumque saporem f. m. apud Medos nascitur quaedam arbor, ferens mala, quae medica vocantur: quam per periphrasin ostendit, eius supprimens nomen. hanc plerique citrum volunt; quod negat Apuleius in libris, quos de arboribus scripsit, et docet longe aliud esse genus arboris. 'tardum' autem 'saporem' dicit vix intellegibilem, quod illi ad carnem mediam citri referunt: nam prima et interior facile suum ostendit saporem. et alitedum eos, qui dicunt citrum, fecundi: nam haec arbor, id est citri, omni paene tempore plena est pomis, quae in ea partim matura, partim acerba, partim adhuc in flore sunt posita. aut certe 'felicis' salubris: nulla enim efficacior res est ad venena pelle v. 129 non innoxia v. litotes, id est nocentissima. et est augmentum, quasi parum putent venena mis
Abbreviated transcription (Latin):
tendit aduitium uituperationem dicens et infinitum eẽ carum laboremut cuinum
ipsumetiam fructum perniciosum ut bacchus et adculpam causas dedita ficuramquã
tulit lit autm exbaust put et seruantis simus aequi eroae quitas is : omne solun con¬
frondenemus neleuandums poliandum omne autem nenus dicit etus uorum ecuitiũ¬
quilibous adecer et diligensꝰ CIAS uenientems eetendidoneo quisi tat e qore cunc¬
tia uenerem crtruor unt quodideo fingitur quamnis iuoro decantoquterstes des¬
tendenet nihł ercaretu r Adiisaturnum d eum et temporũ dic mot qaesiont fro
uosdercuniunt : Alii uerodicunt saturnum in eregres sum nibl nocere cumretiro¬
gisedus ur tupericulosumideo quae cum babere falcem in tuteł a aquoil t arse srilio¬

Expanded text:
tendit ad vitium vituperationem, dicens et infinitum esse earum laborem, ut "cui numtendit ad vitium vituperationem, dicens et infinitum esse earum laborem, ut "cui numipsum etiam fructum perniciosum, ut "Bacchus et ad culpam causas dedit". Ad v. 398 cstulit et ait 'exhausti', ut "et servantissimus aequi" pro 'aequitatis'. omne solum confronde nemus relevandum, spoliandum. omne autem nemus dicit et arborum et vitiumquilibet, sed acer et diligens. curas venientem extendit i. a. quasi in tempore alietia Venerem creaverunt: quod ideo fingitur, quia, nisi umor de caelo in terras descenderit, nihil creatur. alii Saturnum deum esse temporum dicunt, quae, sicut falx, in se recurrunt. alii vero dicunt Saturnum in progressu nihil nocere, cum retrogradus est, esse periculosum; ideoque eum habere falcem in tutela, quod et ipsa pro
Abbreviated transcription (Latin):
perignem aut peraerem sicut et in .VI. ait alia e panduntur in anessus pensae aduen¬
tos aliis subgurgite uasto infectu meluitur scelus aut exuritur igniut nunc per
oscilla genus purgationis quod ẽ max imum intelligamus Nam primum .ẽ. a quae
secundum ignis tertium aeris Hinc omnis .I.p .ui.F. posthaec sacra celebrata ERGO¬
ritesuum .b. .d. . iusteigitur liberi celebrabimus sacra NΟΝEST NMpulchrum
plera que secundum suumritum coluntur: Nam rmnilibero. Apud grecos greca apud
latinos latina uoce dicuntur: Nymniuero matris deum ubiq: propriam id ẽ.
crificium cumdedicatum animaluictimȩ patiens inuenitur : unde alib: sicedit
et statuam ante aras Aurata fronterid ẽ placere faciam contralucanus discus¬
sa fugit ab araturus sacer autemex ecrabilis ut aurisacra fames : N VERIBVS¬
t .e. colurnis : quia sicut etiam caper inimicus .ẽ. uitibus. ita eis nocet etcorillus

Expanded text:
per ignem aut per aerem, sicut et in sexto ait "aliae panduntur inanes suspensae ad venper ignem aut per aerem, sicut et in sexto ait "aliae panduntur inanes suspensae ad ventos, aliis sub gurgite vasto infectum eluitur scelus aut exuritur igni": ut nunc per oscilla genus purgationis, quod est maximum, intellegamus; nam primum est aquae, secundum ignis, tertium aeris. et alirite suum b. d. h. iuste igitur Liberi celebrabimus sacra. et aliter: pleraque secundum suum ritum coluntur: nam hymni Libero apud Graecos Graeca, apud Latinos Latina voce dicuntur; hymni vero matris deum ubique propriam, id estcrificium, cum dedicatum animal victimae patiens invenitur, unde alibi sic ait "et statuam ante aras aurata fronte iuvencum", id est placere faciam, contra Lucanus "discussa fugit ab ara taurus". 'sacer' autem execrabilis, ut "auri sacra fames". et. e. colurnis quia, sicut etiam caper inimicus est vitibus, ita eis nocet et corylus:
Abbreviated transcription (Latin):
eno ea quaerere uiderentur elemento suspenderunt de arboribus fu nem adquem
setenentes homines hac atq: illac agitabantur ut quasi et peraerem illorum cadauera
quȩrere ut uiderentur. Sed cuminde caderent inuentum .ẽ. ut formas adoris suisi¬
militu dinem facerent et eas prosesus pensas mouerent: unde et oscilla dicta sunt ab
eo quod in his cillerentur id .ẽ. mouerentur ora Namcillere ẽ mouere Vnde et furcillȩ
dictae sunt quibus frumenta cillentur. Alii dicunt oscilla eẽ membra uirilia deflorib:
facta quae suspendebantur per inter columnia ita ut in ea homines acceptis clausis
personis inpingerent et ea oracillerent ÷ mouerent adrisum populo commouendũ
Et hoc in orfeo lectum ẽ: prudentiorib: tamen aliud placet quidicunt s acraliberipa¬
tris adpurgationem animȩ ꝑtinere Omnis autempurgatio aut peraquam fit aut

Expanded text:
eno ea quaerere viderentur elemento, suspenderunt de arboribus funem, ad quem eno ea quaerere viderentur elemento, suspenderunt de arboribus funem, ad quem se tenentes homines hac atque illac agitabantur, ut quasi et per aerem illorum cadavera quaerere viderentur. sed cum inde plerique caderent, inventum est, ut formas ad oris sui similitudinem facerent et eas pro se suspensas moverent. unde et oscilla dicta sunt ab eo, quod in his cillerentur, id est moverentur ora: nam 'cillere' est movere, unde et furcillae dictae sunt, quibus frumenta cillentur. alii dicunt oscilla esse membra virilia de floribus facta, quae suspendebantur per intercolumnia ita, ut in ea homines, acceptis clausis personis, inpingerent et ea ore cillerent, id est moverent, ad risum populo commovendum. et hoc in Orpheo lectum est. prudentioribus tamen aliud placet, qui dicunt sacra Liberi patris ad purgationem animae pertinere. omnis autem purgatio aut per aquam fit aut
Abbreviated transcription (Latin):
TIBI QVE oscilla exalta .s. m.pi mollia pensilia ut pilentis matris in mollib: oscilorũ
autem uariae sunt opiniones namalii hanc asserunt fabulã i carus atheniensis pater
origonae cum acceptum alibero patre uinum mortalibus indicaret. occisus ẽ arus¬
ticis quicumplus aequo potassent debriati seuenenũ accepisse crediderant huius
canis .ẽ reuersus ad erigonem filiam quae cum eius comitata uestigia peruenis.¬
set ad patris cadauerla queo uitam finiit Haecdeorũ uoluntate inter astrare¬
lata ẽ quam uirginem uocant. Canis quoq: ille .ẽ. in ter sidera collocatis sed postali¬
quantum tempus a theniensib: morbus inmissus .ẽ talis ut eorũ uirgines furore
quodam conpellerentur ad laqueum res pondiq: oraculũ sed ariposse illam pes¬
tilentiam sierigonis et icaricadauera requi rerentur: quaecumdiu quaesitanus¬
quam inuenirentur.: ad ostendendam suam de uotionem atheni enses. ut etiam in ali¬

Expanded text:
tibique oscilla ex alta s. m. p. 'mollia' pensilia, ut "pilentis matres in mollibus". oscillorum autem variae sunt opiniones; nam alii hanc asserunt fabulam. Icarus Atheniensis, pater Erigonae, cum acceptum a Libero patre vinum mortalibus indicaret, occisus est a rusticis, qui cum plus aequo potassent, deebriati se venenum accepisse crediderant. huius canis est reversus ad Erigonam filiam, quae, cum eius comitata vestigia pervenisset ad patris cadaver, laqueo vitam finivit. haec deorum voluntate inter astra relata est, quam virginem vocant. canis quoque ille est inter sidera collocatus. sed post aliquantum tempus Atheniensibus morbus inmissus est talis, ut eorum virgines furore quodam compellerentur ad laqueum; responditque oraculum, sedari posse illam pestilentiam, si Erigonae et Icari cadavera requirerentur. quae cum diu quaesita nusquam invenirentur, ad ostendendam suam devotionem Athenienses, ut etiam in ali
Abbreviated transcription (Latin):
pensare tanta damnareip̃. quae exmaiorũ uitiis descendis se confirmato horatius
neglegis in meritis nocitur ũ post modo tenatis fraudem committeretoaTamnefa
a pud homines scilicet quispernunt licita. appetentes inlicita SQVATEET abdueras
bellum mouetur eufrates namq: orientis ẽ fluuius germania occidentis prouineua
rib: sese effudere qihoc uult dicereres p̃ quidem babet optimũ imperatore sed tauta
sunt uitia tempor ũ preceritorũ quae indies singulos aueta sunt quemad modũ in pno¬
ces su equorũ cursus augetur. ut ealicet optimus rector refrenare nomn possit sicut
tionem banc esse non comparationẽ quae si ponatur infine uitiosum e EXELICLIB¬

Expanded text:
pensare tanta damna rei publicae, quae ex maiorum vitiis descendisse confirmat: Horatius pensare tanta damna rei publicae, quae ex maiorum vitiis descendisse confirmat: Horatius "neclegis inmeritis nocituram postmodo te natis fraudem committere". Ad v. 50apud homines scilicet, qui spernunt licita, appetentes inlicita. Ad v. 507 sqvalenbellum movetur: Euphrates namque orientis est fluvius, Germania occidentis provincia.t cum carceribus sese effudere q. hoc vult dicere: res publica quidem habet optimum imperatorem, sed tanta sunt vitia temporum praeteritorum, quae in dies singulos aucta sunt, quemadmodum in processu equorum cursus augetur, ut ea, licet optimus, rector refrenare non possit, sicut tionem hanc esse, non comparationem, quae si ponatur in fine, vitiosum est. et ali
Abbreviated transcription (Latin):
etbone ut docuimus in aeneide facti Exioue uł uenere : quamremplenis sime abienus
exequitur EΛΛIBVS telis lucanus pares aquilas et pilaminantia pilis IT ERṼ
uiderephilippi ciuitas thesaliae in qua primocaesar et pompeius postea augustus et
brutus cumcassio dimicauerunt NECEUIT indignum superis quasi exclamatio ẽ
DIA osse aut multa aut ingentia quasi antiquorũ et heroum DIATRII CΑ
indigetes indigetes propriae s unt dii ex bominib facti quasi indis agentes abusiue
omnes generaliter quasi nullius recegentes VESTAQ: mater quaetus cum tiberim et
romanã .p. s poetice Namuerum nomeneius numinis quo durbi rome prae ẽ scris acro¬
rum lege prohibetur quod ausus quidã tribunus plenis enunciare incrucem leuatus ẽ
LAOMIΟΟNTΗAE E luimus .pt excusat augusti tempora et eumdicit suis uirib con¬

Expanded text:
et bonae, ut docuimus in Aeneide, factae ex Iove vel Venere: quam rem plenissime Avienus et bonae, ut docuimus in Aeneide, factae ex Iove vel Venere: quam rem plenissime Avienus exsequitur. Ad v. 489 paribus telis Lucanus "pares aquilas et pila minantia pilis". Ad v. 490 iterum videre philippi civitas Thessaliae, in qua primo Caesar et Pompeius, postea Augustus et Brutus cum Cassio dimicaverunt. Ad v. 491 nec fuit indignum superis quasi exclamatio estdia ossa aut multa aut ingentia, quasi antiquorum et heroum. Ad v. 498 indigetes indigetes proprie sunt dii ex hominibus facti, quasi in diis agentes, abusive omnes generaliter, quasi nullius rei egentes. vestaque mater quae tuscum tiberim et romana p. s. poetice: nam verum nomen eius numinis, quod urbi Romae praeest, sciri sacrorum lege prohibetur: quod ausus quidam tribunus plebis enuntiare in crucem levatus est. Ad v. 502 laomedonteae luimus p. t. excusat Augusti tempora et eum dicit suis viribus com
Abbreviated transcription (Latin):
scilieet simulacrorũ AT RAQ sudant signa sunt laboris futuri insanomagnout quid
tantum in sanoiuuat ÷ d et sciendum flumina cumsupra modum crescunt. Nontantũ
ad p̃sens inferre damna sed etiã alia futura significare EIVVΙΟΑṼ rexacridanus
padum dicit fluuiorũ autem rex peritaliã autcertepertotumorbem secundum qđ
dicit lucanus quiait cumdeistoflumine loqueretur nonminor hicnilo nisi quod perpla¬
na iacentis degrpti lrbicas nilus stagnaret harenas nonminor hic histronisi quoddũ
permeat orbem hister casuros inquaelibet Aequora fontes accipit Et sorthicas exit
non solus inundas CTCIDERV A plura sereno fulgora Omen ẽ in eo qui a ecaelosere¬
nomissa sunt fulmina et plura sunt missa DIRI cometae crinitȩ pessimȩ quias unt

Expanded text:
scilicet simulacrorum. aeraque sudant signa sunt laboris futuri. Ad v. 481 insano magno, ut "quid scilicet simulacrorum. aeraque sudant signa sunt laboris futuri. Ad v. 481 insano magno, ut "quid tantum insano iuvat indulgere dolori?" et sciendum, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam alia futura significare. Ad v. 482 fluviorum rex eridanus Padum dicit. 'fluviorum' autem 'rex' per Italiam, aut certe per totum orbem, secundum quod dicit Lucanus, qui ait cum de isto flumine loqueretur "non minor hic Nilo, nisi quod per plana iacentis Aegypti Libycas Nilus stagnaret harenas: non minor hic Histro", "nisi quod, dum permeat orbem, Hister casuros in quaelibet aequora fontes accipit et Scythicas exit non solus in undas". Ad v. 487 ceciderunt plura sereno fulgura omen est in eo, quia et caelo sereno missa sunt fulmina et plura sunt missa. Ad v. 488 diri cometae crinitae, pessimae, quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
usꝗs ad noctem quod quia multis tractumhoris ẽ dicit aeternã timuerunt saecula nootẽ
ocuano fferrugine alibi et ferrugine clarus Ferrugo autem e purpuranigraosin
hispana tautia saecula quibus fuerat caesar occisus: ET AT QNORΑ ponti non sine¬
enimomen ẽ quando non fumi sed flammarũ egerit globus sedut dicit liuius tanta flã¬
mar ante mortem caesaris ex aethna monte defluxit ut nontantum uicinae urbes
Sedetiamregina ciuitas affla retur Vndantem undȩ modo flammas uomentem ⁊o to
OTΩΜaC abene germania quamuicerat caesar ut eo occiso in rebellionem
uideretur exurgere I NSOLIT IS tremuerunt motibus .a. aut nouis id ẽ numquã
ante in alpibus factis aut magnis et maioribus solito SVBΟΟSCVRVM Circanoctis
obscurĩ UTEVDΙS quelocutae inftendum aut infanda uerba protulerunt : Aut hoc
ipsum in fandum fuit quod sunt contranaturã locut ae IIIACRIMAT templis ebur

Expanded text:
usque ad noctem: quod quia multis tractum horis est, dicit 'aeternam timuerunt saecula noctem'usque ad noctem: quod quia multis tractum horis est, dicit 'aeternam timuerunt saecula noctem'. Ad v. 467 obscura ferrugine alibi "et ferrugine clarus". ferrugo autem est purpura nigrior Hispana. Aenim omen est, quando non fumi, sed flammarum egerit globos: et ut dicit Livius, tanta flamma ante mortem Caesaris ex Aetna monte defluxit, ut non tantum vicinae urbes, sed etiam Regina civitas afflaretur. 'undantem' autem undae modo flammas vomentem. Ad v. 474 toto germania c. a. bene 'Germania', quam vicerat Caesar, ut eo occiso in rebellionem videretur exsurgere. Ad v. 475 insolitis tremuerunt motibus a. aut novis, id est numquam ante in Alpibus factis, aut magnis et maioribus solito. Ad v. 478 sub obscurum circa noctis obscurum. pecudesque locutae infandum aut infanda verba protulerunt, aut hoc ipsum infandum fuit, quod sunt contra naturam locutae. Ad v. 480 inlacrimat templis ebur
Abbreviated transcription (Latin):
ieminis semagis quia a sole uenientia uespertina signa meliora sunt CTRULTVS
interposita suae personae comiemoratione Nã hoc dicit nullis es uadere illa noc
est et nubilus sicut ferre omnesuenti horatius albus ut obscuro decegeret nubila
c̃aelo saepenotus Neq parturit imbres perpetuos: DENIQ: quidues perserus
uehat Conclusio ẽ quae hoc continet signa quaepossumus exstellis uel ex uentis cor¬
igere melius ex sole colligimus: QVIΟCOGITEThumidus auster idẽ in quam
separtem inflectat utrum ad serenitatem anad pluuias ut diximus supra quis¬
dicere falsum a fallacẽ s alustius ambitiomultos mortales falsos fieri ooegit
epbilogi repperitlocu: uit in augustigratiã defleat caesaris mortem constat autem
occisoeaesare insenatu pridiae iduum maiarumdie solis fuisse defectum abhoraate

Expanded text:
 profuerit meminisse magis ideo 'magis', quia a sole venientia vespertina signa meliora sunt. Ad v. 45 profuerit meminisse magis ideo 'magis', quia a sole venientia vespertina signa meliora sunt. Ad v. 45interposita suae personae commemoratione: nam hoc dicit, nulli se suadere illa noctest et nubilus, sicut fere omnes venti: Horatius "albus ut obscuro deterget nubila caelo saepe notus neque parturit imbres perpetuos". Ad v. 461 denique quid vesper serus vehat conclusio est, quae hoc continet: signa quae possumus ex stellis vel ex ventis colligere, melius ex sole colligimus. quid cogitet umidus auster id est in quam se partem inflectat, utrum ad serenitatem, an ad pluvias, ut diximus supradicere falsum a. fallacem: Sallustius "ambitio multos mortales falsos fieri coegit". epilogi repperit locum, ut in Augusti gratiam defleat Caesaris mortem. constat autem, occiso Caesare in senatu pridie iduum Maiarum solis fuisse defectum ab hora sexta