comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut inregratur actusare. nõ
etiamsi hr̃dis hr̃s extiterit
ide dicitur mopar exacci¬
one. ut filius hr̃s exigere
possit. non ex successione
effectus. ¶ubaħ̾. is adquẽ
cares pͥtinet. sic intelligũ

Expanded text:
ut ingratum accusare, non etiam si heredi heres exstiterit. idem dicitur in operarum exactione, ut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. verba haec "is ad quem ea res pertinet" sic intellegu
Abbreviated transcription (Latin):
naufragio etiam rape eum
qui cuzñdũ naufragnum
fiat. uilla grepidatõe rapiat¬
Duius piꝰ antoninꝰ de hus
qui p̾dam ex naufragio di¬
ripiussẽt. ita rescripsit. qd̾
nanfragus nauis et ratis scͥ¬
psisti mͥ eoptiu. ut ex plor¬
es q̃ pena afficientos eos pu¬
tẽ qui diripusse aliqua ex
illo ꝓbantur. ⁊ facile ut opi

Expanded text:
io rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidatione rapiat.Diuus Antoninus de his, qui praedam ex naufragio diripuissent, ita rescripsit: 'Quid de naufragiis nauis et ratis scripsisti mihi, eo pertinet, ut explores, qua poena adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opi
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ ꝯditioe et rerũ q̃utatedi¬
ligent pene sũt extimande
neꝯd uit durins aut remicciꝰ
ꝯstituat᷑ qua ca postulabit.¬
hec actiones hr̃dibus dant᷑¬
etin hr̃des eatenus dande st̃
quatenus ad eos puem̾iti daiꝰ

Expanded text:
icione et rerum qualitate diligenter sunt aestimandae, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa postulabit.Hae actiones heredibus dantur. in heredes eatenus dandae sunt, quatenus ad eos peruenit. 5
Abbreviated transcription (Latin):
et clam possidi potest. ¶ Si pr
cumfilus bona que h̾e̾bat ptitꝰ
sic. et erea cansa post mortem
prĩs eateneant ꝙ int̾eos conue¬
mret ut ea diuisio rataessec us¬
ucapio is ꝓcedec ꝓsuo nhus

Expanded text:
et clam possidere potest. Si pater cum filiis bona quae habebat partitus sit et ex ea causa post mortem patris ea teneant, quod inter eos conueniret, ut ea diuisio rata esset: usucapio his procedet pro s
Abbreviated transcription (Latin):
¶In ẜuis deẜtionis gͣmꝰ ut in
fugituus. ¶Ex aminantur
at̾ cauie sꝑ emantõis et cͤret
uͥfũ̾it̾.et ꝗdeg̾it. et datur ne¬
nia ualitudini affectionem
pentur et affimũ. et si ẜuum
fugientẽ ꝑsecutus est. uł siq̃¬

Expanded text:
n fugitiuis.Examinantur autem causae semper emansionis et cur et ubi fuerit et quid egerit: et datur uenia ualetudini, affectioni parentium et adfinium, et si seruum fugientem persecutus est uel si
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sus non cu necessitudĩe
non erit enudẽ sortis. qͥmpa
tie pellendus est. petes mili¬
tiam mutat. ¶In bello idem
amussur capite pumendus ẽ.
¶Dau deẜtioni aliud crim̃ ad

Expanded text:
n cum necessitudine, non erit eiusdem sortis. Qui in pellendus est, pedes militiam mutat. in bello idem admissum capite puniendum est. Qui desertioni aliud crimen ad
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tum p̾toris. ad exibendu est.
ut id fac̾e licẽar. imo niau̾pro¬
hibendusest. sicu in ꝯmodoce¬
t̾orum id faciat. na cuulẽ eur
ctionem defaciendo nusla
habere nondubito. ¶Dem.

Expanded text:
decretum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faciat: nam ciuilem eum actionem de faciendo nullam habere non dubito.
Abbreviated transcription (Latin):
dies sexaginta diuortii ac¬
cͥare ꝑmittit. nec ulli alii
ut̃ id tp̃c agendi pot̾at da¬
tur.utra eos dies nentrĩq
uolutas expectatuu a uir
marĩqui acc̾ant campine
piculũ non euitant. Iꝑ.
potpreueiri apre atqui ñ
optet. et putat põp. debere
dici quo ad maritut mas¬
istratur g̾it. prĩc quor acc̾a¬
tione inpedienda. ne p̾sur¬
ripiatur marito us ꝙ cͥu
eo equale hr.gͥ non cedent
ix. dies pr̃i cu act̾arenon
pite septimo ita cauetur.
neqs int̾ reos referat. eum
qui sine detractatõe rei.p.¬
adicitur sine de tractione
cet̾u siqs eiutãdi crĩs su¬
ciat /ꝙ siqs p̾sent sit. uice
trĩ ab sentis heturut puta
qui ĩuillis uł urbanis cas̾t
militat. dicend̾ est deferri
hũc posse.n emi laborare
cend̃ est. eoꝵ demuabsen

Expanded text:
dies sexaginta diuortii accusare permittitur nec ulli alii intra id tempus agendi potestas datur: ultra eos dies neutrius uoluntas exspectatur.Iure mariti qui accusant, calumniae periculum non euitant. 16 Upotest praeueniri a patre: atquin non oportet. et putat Pomponius debere dici, quoad maritus magistratum gerit, patris quoque accusationem impediendam, ne praeripiatur marito ius, quod cum eo aequa dies patri, cum accusare non pite septimo ita cauetur: 'ne quis inter reos referat eum, qui tum sine ‹d›etrectatione rei padicitur 'sine detrectatione': ceterum si quis euitandi crimciat.Quod si quis praesens sit, uice tamen absentis habetur ut puta qui in uigilibus uel urbanis castris militat, dicendum est deferri hunc posse: neque enim laborare cendum est eorum demum absen
Abbreviated transcription (Latin):
tratpra stãtuta excus.atione
alleganda h̾r et si fuirrepus¬
sa tẽ tem̃ aplłare debebitcetũ
aũ frustra apsłatur aliac̾a est
norẽ uocant᷑ curdicant se:
hr̃e excusatione. nani non
rint. ¶ solent pł̾iq p̾sides
remitt̾e ad ordinẽ uoi̾at̾ ñ
gaiuz seymꝰ creent magr̾atũ
uł alio qs eoꝵ honor.uł munꝰ

Expanded text:
ra praestituta excusationem allegandam habet et, si fuerit repulsa, tunc demum appellare debebit: ceterum ante frustra appellatur. Alia causa est norem uocantur, cum dicant se habere excusationem: nam non rint. Solent plerumque praesides remittere ad ordinem nominatum ut Gaium Seium creent magistratum uel alius quis honor uel munus
Abbreviated transcription (Latin):
ptuum fund̃ et me. ab ea:
ui expusis. plongũtp̾e non
utento anttã uia qr necpo¬
ssidi intelligitur iusincorp
seuerius est.qr eausucapi¬
onem sustulit lex pompon̾
que ẜuitutẽ ꝯstituebat nõ
etiam ea que lib̾tatẽ pr̃at
sublata ẜuitute. itaq sicu
tibi suitute deb̾em nemͥ
putalic̾et altius edificare

Expanded text:
tuum fundum et tu me ab ea vi expuleris, per longum tempus non utendo amittam viam, quia nec possideri intellegitur ius incorpse uerius est, quia eam usu capionem sustulit lex Scribonia, quae seruitutem constituebat, non etiam eam, quae libertatem praestat sublata seruitute. itaque si, cum tibi seruitutem debere‹m›, ne mihi puta liceret altius aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
eaiet silocałe exigit inquisi¬
tionẽ ad magr̃atus miu̾cipa¬
les hoc remitte ¶ Si intra diẽ
ap̾tore constituend̾ non ca¬
ueatur in posẜone eius rei
mitt̾edus est. ẽĩus reisicacci¬
bus corceatur. non putosz
infcm actione penebr᷑ nam
et si.ap̾tore misbꝰ non admi¬
tatur eade actiõe utendũ est.

Expanded text:
 si hoc localem exigit inquisitionem, ad magistratus municipales hoc remittere. Si intra diem a praetore constituendum non caueatur, in possessionem eius rei mittendus est. 'eius rei' sic accbus coerceatur? non puto, sed in factum actione tenebitur: nam et si a praetore missus non admittatur, eadem actione utendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Retor aic dapin infect suo no¬
mine ꝓmitti. alieno sat̾ dari
iubebo ¶Ei qui iurat̾ut non cal¬
npnie ca idse postinare eumue
ciꝰ noĩe aget postulaturũ fui.

Expanded text:
etor ait: 'damni infecti suo nomine promitti, alieno satisdari iubebo ei, qui iurauerit non calumniae causa id se postulare eumue cuius nomine aget postulaturum fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s instituatur et lib̾tus
fidi eius ꝯmisit. ut quid
daret. et hoc stipłanti fid̃i¬
ꝯmissario ꝓmisit non eit
cogendus soluere ne ꝑs
ex legibus uerecũdie patr¬
onali debita minuatur.a¬
¶De illo dubitari pot̾ qcad¬

Expanded text:
heres instituatur et libertus fidei eius commisit, ut quid daret, et hoc stipulanti fideicommissario promiserit, non erit cogendus soluere, ne pars ex legibus uerecundiae patronali debita minuatur.De illo dubitari pot
Abbreviated transcription (Latin):
introducta importata ibi.
nata fta ue cent ea pignori¬
tibi ꝓm̾cede eius bitationis¬
eẽnt. siuc exhiis rebus eẽt. et
cuñce: tibi sonta eone noĩe
s.itisft̃i est. aut si ꝑte stat quo
minus soluat᷑ ita quomiꝰ ei
qui cur pignoris noĩe indu¬
xit inde. ab duc̾e liceat iũ fi
neto ¶Hoc nntͥlictu ꝓonitur
nniquilino qui solutapentiõe
nult mnigrare. nam colono
non competit cui reietiamex̃
or diñe sb̾ueniri pot. ergo inp¬
treques est. hoc int̾licrumsi
sũ gratuita quis bitationer
ħat. hoc int̾lictum utile ei
ꝯpetit. si pensio ñdum debeit̾
ait labeo int̾tlictu hoc cẽstare
nisi patus sit cam fensionem
solue. ꝓinde si se mestre sol¬
uit. sc̃mestris debeatur muti¬
est et siquis inpse annoc cõ¬
durit et ñdu pretierit tp̃e.
ui. cũ in iniuisam ꝯductic̃e
pignori sũt obligata ꝯseq.s
crit dr̾e int̾clicto locum non
fore. insi lib̾.ata fuit. ¶Illud
notand est p̾toremhic non
cregisse ut inbonis fuit ꝯduc¬

Expanded text:
introducta importata ibi actaue essent, ea pignoriro mercede eius habitationissent, siue ex his rebus es‹t› ete satisfactum est aut per te stat, quo minus soluatur: ita, quo minus ei, qui eum pignoris nomine induxit, inde abducere liceat, uim fieri ueto'.Hoc interdictum proponitur inquilino, qui soluta pensione uult migrare: nam colono non competit.Cui rei etiam extra ordinem subueniri potest: ergo infrequens est hoc interdictum.Si tamen gratuitam quis habitationem habeat, hoc interdictum utile ei competet.Si pensio nondum debeatur, ait Labeo interdictum hoc cessare, nisi paratus sit eam pensionem soluere. proinde si semenstrem soluit, sexmenstris debeatur, inutiest et si quis in plures annos conduxerit et nondum praeterierit tempus. nam cum in uniuersam conductionem pignora sunt obligata, consequens erit dicere interdicto locum ‹non› fore, nisi liberata fuerint.Illud notandum est praetorem hic non exegisse, ut in bonis fuerit conduc
Abbreviated transcription (Latin):
locopublico reicaꝗ
quenus cui locandi ius dbp¬
fuit fruend̃. Alicui locauit
ei qui ꝯduxit socio ne ens exlo
etur em̃ uectigalia pii. dum
.ꝓhibetur quis ñfac̾e ei qui
id̃ fruend̾ ꝯdux̾it. s si mul
uemiant ad int̾clictur moue

Expanded text:
loco publico, quem is, cui locandi ius fuerit, fruendum alicui locauit, ei qui conduxit socioue eius e legetur enim uectigalia publica, dum prohibetur quis uim facere ei, qui id fruendum conduxit. Sed si simul ueniant ad interdictum moue
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑtur hr̃et cessarer senat᷑
Egis faie crimue supp̾sti
mancipii bona fide postor
non tenetur id est qui ign¬
orabat ẜnũ aliemũ. et quiuo¬
ĩtatedm̃ id putabat eum

Expanded text:
t. Legis Fabiae crimine suppressi mancipii bona fide possessor non tenetur, id est qui ignorabat servum alienum, et qui voluntate domini putabat
Abbreviated transcription (Latin):
Ilibum hoĩem emptor sci¬
ens eũnt capitale crime
adũiut eum exlege fama
deplagio nascinurquo ne¬
ditor quor sit obnoxins si
sciens lb̾um ẽe uendid̃ir.¬
eiend̾ est legen HDem.
famar ad eos non ptinere
.qui cũ ab sentes ẜuos hrent
eos uenditerit. aliud est eñi
abesse aliud nifuga ẽẽ ĩtem
non ptiñe ad eumqui mã¬
quend̾ et distrahend̾. necem̃
fugã nendidit. ħ amplius
dicend̾est. et siquis ticiomã

Expanded text:
liberum hominem emptor sciens emerit, capitale crimen adversus eum ex lege Fabia de plagio nascitur, quo venditor quoque fit obnoxius, si sciens liberum esse vendideriendum est legem Fabiam ad eos non pertinere, qui, cum absentes servos haberent, eos vendiderunt: aliud est enim abesse, aliud in fuga esse. Item non pertinere ad eum, qui manquendum et distrahendum: nec enim fugam vendidit. Amplius dicendum est et s
Abbreviated transcription (Latin):
sipcum sun: reddidiss ¶Qui se
exlib̾tuntate iuingenintatem¬
se asseuerãt non ultraquĩquẽ mũ
quar maumissi fuissẽt audientur.¬
¶ Qui post qu q̃minuz repisse instr̃a
ingemutatis suc asseu̾ant de care
ip̃os pͥncipes adire oport̾e ꝯgnt᷑os.
denullis alus intestigend est. sena¬
tusꝯsultur sensisse quã ingerus.

Expanded text:
ium suum reddidisset.Qui se ex libertinitate ingenuitati adserant, non ultra quinquennium, quam manumissi fuissent, audientur.Qui post quinquennium repperisse instrumenta ingenuitatis suae adseuerant, de ea re ipsos principes adire oportere cogniturde nullis aliis intellegendum est senatum sensisse quam ingenuis.
Abbreviated transcription (Latin):
lañi possid̾e eum dici¶Iꝑ¬
muc qui furtiue ing̾fius ent
sibi ꝯtrou̾siar fcũrur suspica¬
batur. et nefac̾et timebat.
se celau̾it meacaus.⁊ est ut ñ
iudeatur clam possid̾e nonẽ
rõ optinende posẜonis s ori¬
gonaciscende ex quirenda ẽ.
nec quemꝙͣ clam possitere
incipe. quisciente aut uolen¬
ete eo adꝙ̃ eares ꝓtinet. aut
aliquarõe bona fide posẜonẽ
naciscitur. itaqrinquit pap̾.¬
clam naciscitur posẜonem
qui futurar controu̾siam
meruẽs ignorante eo qm nie¬
tuit furtiue postone ingͥtlit᷑.¬

Expanded text:
lam possidere eum dicimus, qui furtiue ingressus est sibi controuersiam facturum suspicabatur et, ne faceret, timebat. se celauit, in ea causa est, ut non uideatur clam possidere: non enim o optinendae possessionis, sed origo nanciscendae exquirenda est: nec quemquam clam possidere incipere, qui sciente aut volente eo, ad quem ea res pertinet, aut aliqua ratione bonae fidei possessionem nanciscitur. itaque, inquit Pclam nanciscitur possessionem, qui futuram controuersiam metuens ignorante eo, quem metuit, furtiue in possessionem ingredit
Abbreviated transcription (Latin):
effregit quãuis tñ palios
res amote sinenontener
furtinam maleficiano¬
luntas et ꝓpoi̾tu dełiꝙ̾ tis
distinguit. ¶siẜius ꝯmo

Expanded text:
effregit, quamuis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
maũ fiat legecornelia cõ¬
tim. ¶Nit̾ pulsationem
et u̾b̾ationẽ. hoc int̾est ut o¬
ffiliꝰ scrib̾. uberare est cumi
dolore cede puisare sinedo¬
lore. ¶Domu actipe debe¬
mus non ꝓpͥetatẽ domus.
s domiciliur. quare sinem
inꝯducta uł gratis siue ho

Expanded text:
manu fiat, lege Cornelia contineri. Inter pulsationem et verberationem hoc interest, ut Ofilius scribit: verberare est cum dolore caedere, pulsare sine dolore. Domum accipere debemus non proprietatem domus, sed domicilium. quare sive in in
Abbreviated transcription (Latin):
uersum est si postea p: legato
accreu̾t. nam hoc noĩe tenet᷑
stat ut satistetur sic accipimꝰ
sipatꝰ sit satisdare. nonergo
Silegatarius reꝓmissione cõ¬
tentus fu̾it dand̃ est inter¬
dictur hd dicend est silegat¬
Arius pignoribus noluit sibi
cainesi plegatariu: factũ sit

Expanded text:
uersum est, si postea pars legato adcreuerit: nam hoc nomine tenentur stat, ut satisdetur', sic accipimus, si paratus sit satisdare: non ergo .Si legatarius repromissione ‹con›tentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendum est, si legatarius pignoribus noluit sibi caueri.Si per legatarium factum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
sentio. ¶x płibus tañt possi¬
dere cant̾e̾ rem possimiꝰ ut
quida put mtsẽt eum qui us¬
ucepit et ꝓemptore et ꝓ sũo
possid̾e sic em̃ et siei quipro
emptore possidebat hr̃s sũ
eandenrem et ꝓep̃tore et ꝓ

Expanded text:
sentio.Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui usuceperit et pro emptore, et pro suo possidere: sic enim et si ei, qui pro emptore possidebat, heres sim, eandem rem et pro emptore et
Abbreviated transcription (Latin):
nirmo uelit collocare cuz id
nũꝙͣ hu̾it utile ei hoc int̾clictũ
futuruz labeo. ait nos et hic opi¬
namur utilitatẽ eis qui duc
sine mꝯtuoditate eius cuiꝰ
ag̾ est spectandã. ¶ Si aqua in
unu lacu ꝯduca et inde ꝓpłes
ductus ducatur hoc int̾clictu
utile erit uolenti refic̾e ip̃m
nit̾clictur. aricto et cumculo
restituendo ꝑ ꝙ̃. uapor trahitur
ab. ilneariis uaporibus putat
ntise. actionẽ ꝯpet̾e̾. et erit dice¬
nd̃ utile uit̾clictu ex hac cansa
ꝯpet̾e. ¶husdem ã psonis et in
casdem int̾clictu hoc datur ꝗ¬
quis riuuz reficient i opꝰ nonũ

Expanded text:
iuo uelit collocare, cum id numquam habuerit, utile ei hoc interdictum futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utile erit uolenti reficere ipsum interdictum. Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis uaporibus putat utilem actionem competere: et erit dicendum utile interdictum ex hac causa competere. Isdem autem personis et in easdem interdictum hoc datur, quiquis riuum reficienti opus nouum
Abbreviated transcription (Latin):
ssori non ẽẽ denegandas sciend̾
est nec ei quidẽ quirogatu lib̾ti
reus fe̾ est s et ip̃i lib̾to. sine ꝑ

Expanded text:
ssori non esse denegandas sciendum est, nec ei quidem, qui rogatu liberti reus factus est: sed et ipsi liberto, siue
Abbreviated transcription (Latin):
tectator test̾o scripto hr̃dis põ
pentacite fidi ꝯmifat. ut nõ
capienti fund̾ et certe pectĩe
qnͣtitatem daret. et eonoi̾e
cantion̾e apõpeio exigi cura¬
ptionẽ ded̾. at post̾a id̃ florius
nlłas p̾ceptiones pompeio
ded̾at. ħ psona q̃ cape ñ pot̾at
sedetułat. ꝯsultimpatores. ꝓp¬
etur mutatã uolũtatem eẽ
p̾standur fideiomissum. atq
ita põpenis ꝯtepnatus. desida¬
bat homs esse id hr̃ditatis
oport̾e qr p̾ceptiones non ac¬
cepat nec posse ud̃i ꝓpte in
pͥma uolu̾̃tate cestatorẽ ꝑse¬
nec testm̃n pͥus ꝯstare nec side¬
diss in pͥo test̾o ex post̾iore pe¬
ti potuiste. nͥ petituni esset
placuit qr non ꝓbabat sibi
datas p̾ccptiones ex sola sua
cautõe solũ fidei omissum:
pr̃are debere.¶C ornelio felici
mͣat̾ scripta hr̃s. rogata erat
restitue hr̃ditatem pꝰt mortẽ
suam. c̾hr̃s scͥpta ꝯdepnata:

Expanded text:
testamento scripto heredis sui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curaptionem dederat. postea idem Florus nullas praeceptiones Pompeio dederat. haec persona, quae capere non poterat, se detulerat. consulti imperatores a petur mutatam voluntatem esse, praestandum fideicommissum: atque ita Pompeius condemnatus desiderabat onus esse id hereditatis oportere, quia praeceptiones non acceperat, nec posse videri pro parte in prima voluntate testatorem persenec testamentum prius exstare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata
Abbreviated transcription (Latin):
dari non adiecto noie. ꝙ. si
ab mĩtio id agebatur. ut quo¬
sb̾condicione.xepta uites bẽ¬
qua fuit declaratum reun
ꝑmictedi suti non poise. s et si
ita stipulatus fuo sincapito

Expanded text:
dari non adiecto nomine. quod si ab initio id agebatur, ut quosub condicione concepta uires habequam fuerit declaratum reum promittendi sisti non posse. Sed et si ita stipulatus fuero: 'si in Capito
Abbreviated transcription (Latin):
Ir castrensi pectuno ẜnus apr̃e
Ur̃s institui pot. et filium n¬
nccͣm hr̃dem pr̃i facit. et insũ¬
ma eares uł huactus prĩs qui
adp̾sens auienationẽ alicurꝰ
iuris de castrensi pectulio pre¬
stant. ĩ pediunturihii no qui
non statim quidẽ s postea efti¬
c̃e solent. eo tp̃r aĩau̾tentur. qͦ
hr̃e effcm̃ ꝯsueuerũt. ut si sit fi¬
lus cui auferatur. nicħ agat᷑
si an̾decessit. accus prĩs non
ĩpediatur. itaq negamus pa¬
teem  fino saluo coĩdiuidun¬
do agentẽ. ꝓpͥetatem auena¬
turum. exemplo dotał p̃dn
s nec si socins iuitrocum eo
agat qcꝙͣ agetur ułuti sicũ
est. ¶ Seruos ex eo pectuno n¬
sufructa. itẽ p̾dia tar unfruc¬
it acqrere idem̃ eteum cui
bonis int̾dictum est ũm est.
cũm sequi posse. m aut̃ ẜuis
ex eo pectulio nr p̾dus usum
fructur. ii ẜuitute̾ inponere
pat̾ potest. ¶Si qũ ex eopectu¬

Expanded text:
 castrensi peculio seruus a patre heres institui potest et filium necessarium heredem patri facit. Et in summa ea res hi actus patris, qui ad praesens alienationem alicuius iuris de castrensi peculio praestant, impediuntur: hi uero, qui non statim quidem, sed postea efficere solent, eo tempore animaduertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur. Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, ueluti si cum est. Seruos ex eo peculio usu fructu, item praedia tam usu frucis adquirere. id enim et eum, cui bonis interdictum est, uerum est consequi posse. neque autem seruis ex eo peculio neque praediis usum fructum uel seruitutem imponere pater potest. Si quando ex eo pecul
Abbreviated transcription (Latin):
nem quã desiss posse paniphi¬
lumdari.¶Sabimus aut̃ existi
det tamdiuexstipłone non
dare potuiss penũ. nec dediss
sit. dq utilitatis cã receptum
est ob defũcti noluntatemet
ipiuus rei naturã. itaq potest.
sabi siña recipi. sistipło ñ
aconditione cepit ułuti si
pampbilur non dedis dare
ndes ꝙ sine dubio ueum erit
cumidactu ꝓbatur. ut si hõ
datus non fi̾it et h̃o et peciña
debeatur.s et suta cautu sit
ut sola peciũa non solutoloĩe
debeatur id tefentend̾ erit.:

Expanded text:
nem, quam desisset posse Pamphilus dari. Sabinus autem existimdum et tamdiu ex stipulatione non dare potuisset penum nec dedisset, sit, idque utilitatis causa receptum est ob defuncti voluntatem et ipsius rei naturam. itaque potest Sabini sententia recipi, si stipulatio non a condicione coepit, veluti "si Pamphilum non dederis, tantum ndes?" quod sine dubio verum erit, cum id actum probatur, ut, si homo datus non fuerit, et homo et pecunia debeatur. sed et si ita cautum sit, ut sola pecunia non soluto homine debeatur, idem defendendum erit,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipłes enide arbore furtim
cecid̾int cu singłis insolid̃
agelat sieade̾ arbor płium
fu̾it uiuu̾sis dimtaxat una
et semelpena pr̾abrͣ. Si. arb¬
orm uicun fund̾ radices
porrer̾it. recid̾e eas uicino nõ
ncebit. ag̾e alicebit non ẽẽ
ei uissicuri tignũ aut ꝓtectũ
ĩmissu br̃e ¶Si radicib uci
marbor aletur. tñ eius est. in
fundo cuiꝰ origo eins fuerit.
que ignorate dũo celandiq
eniscicedunt᷑. nec̃ ẽẽ hãc fu¬
rti actione scrib̾ pediꝰ cũer
sme furto fĩ possit ur ꝗs arbo¬
les furtĩcedat. ¶Siquit radi¬
di accione hẽtur̾. id̾ est et si
lib̾o inꝑet. ꝙ si ẜuosuo non p̃¬

Expanded text:
es eandem arborem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur. At si eadem arbor plurium fuerit, uniuersis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in uicini fundum radices porrexit, recidere eas uicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ‹i›us sicuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus uicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo eius fuerit.quae ignorante domino celandique eius causa caeduntur. Nec esse hanc furti actionem scribit Pedius, cum et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat. Si quis radidi, hac actione tenetur. idem et si libero imperet. Quod si seruo suo non p
Abbreviated transcription (Latin):
est. lutius ticius ꝓfessus ẽẽ
meniar lege mliade adulte¬
us ream fac̾e ꝙ̃ dicat eam
cur gaio seio incuntate illa
domo illius m̃ese illo. ꝯsu¬
libus illis. adult̾iu ꝯmist. ẽ.
utiq em̃ locus designandꝰ
est in qͥb adult̾iu ꝯmissurꝰ
est. et ꝑsona cur q̃ admissuz.

Expanded text:
em Lucius Titius professus est se Maeviam lege Iulia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum Gaio Seio in civitate illa, domo illius, mense illo, consulibus illis adulterium commisisse". utique enim et locus designandus est, in quo adulterium commissum est, et persona, cum qua ad
Abbreviated transcription (Latin):
cione et acceptilatione inꝰ
tota soluitur obligõ. ¶Dem.
frustra cimetur nouatio.
st̾ior. et si ex nt̾u allo conci¬
piatur ꝯsequẽs est dicere pͥ¬
stinam obligonẽ durare et
sequentẽ accet̾e.et piui refert
simul spondeant. an sẽꝑatir
ꝓmictant. cũ b actum int̾eos
sit ut duo rei ꝯstituantur
nr ulla nouatio fiet.ubi duo
reift̃i sunt pot uł.ib uno eor¬
insolid̾ peti. hoc enir est uis
reorum duorum ut unus¬
quisq eor insolid sit oblig¬
atus possitq ab. aifutro peti
peti posse nequãꝙͣ dubium
est q. idmnod sareo et afide¬
uissore pet̾e possumus utiq
em̃ cum una sit obligo et in¬
solid̾ una etiam sũm.a est ut¬
utur. sue uni soluatur ab al

Expanded text:
ione acceptilatione unius tota soluitur obligatio. 3 Ulfrustra timetur nouatio: sterior etsi ex interuallo accipiatur, consequens est dicere pristinam obligationem durare et sequentem accedere: et parui refert, simul spondeant an separatim promittant, cum hoc actum inter eos sit, ut duo rei constituantur: neque olla nouatio fiet.Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uno eorum solidum peti: hoc est enim duorum reorum, ut unusquisque eorum in solidum sit obligatus possitque ab alterutro peti. peti posse nequaquam dubium est, quemadmodum et a reo et fideiussore petere possumus. utique enim cum una sit obligatio, una et summa est, ute›ntur, siue soluatur, ab
Abbreviated transcription (Latin):
ta. br̃e possixer mag̾ placer ñ
posse nec tũ biic ꝯseq̾ns est.
indiem sibi deb̾e. sibi ascͥpeit¬
uilr ueĩa ĩpetrata abstiñe se
alegato uibeatur aut młri
dos. aut cclitori accio sua de¬
negari d. ne eoꝵ utq meri¬
to debito careat. Dem

Expanded text:
abere possit? et magis placet non posse. nec tamen huic consequens est, in diem sibi deberetur, sibi adscrier uenia impetrata abstinere se legato iubeantur, aut mulieri dotis aut creditori actio sua denegari debet, ne eorum uterque merito debito careat. 7 M
Abbreviated transcription (Latin):
cipͥsseũ. auclaneũ corpusfĩet
ꝓculus uidicat eo uire nos:
uti q. smoet labeom placuist
inͥquibus ꝓpͥaqualtas expec¬
taretur. si quid. aditum erit
totocedit ut statuepe aut:
manus cipho fundus aut.in¬
salecto fulchrũ nam tabula
edificio cenĩetur.tota em̃ei̾
sunt cuis et añ fuant arbor
radicitus eruca et malo loco
poita pͥusqua: io alliut porir¬

Expanded text:
um corpus fieret. Proculus indicat hoc iure nos uti, quod Seruio et Labeoni placuisset: in quibus propria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant. Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coalueri
Abbreviated transcription (Latin):
icquid intecto argentoi
liem argenti addidis non
esse totum tuu argentum¬
tuu faterd̃ est. ac ꝯtrasituũ
ciphũ alieno plumbo plũ¬
baius. alieno ne argento
ferriminauis. non dubitai
ciphurtuuz esse et ate recte
uendicari.ubi simul pła:

Expanded text:
to argento alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum est: at contra si tuum scyphum alieno plumbo plumbaueris alienoue argento ferruminaueris, non dubitatur scyphum tuum esse et a te recte uindicari. Ubi simul p
Abbreviated transcription (Latin):
utraq sp̃e tũseunt. accioes.
¶Lon est nouũ ut fideuissor
duabus actionibus eius dẽ
peciue noĩe teneretur. nam
si in diem. icceptus mor pu¬
re accipiatur. exutraq obli¬
gabitut. et si fideuissor con¬
fide ussori br̃s extit̾it id̃erit.
¶Suo tuo peciiam credidi.¬
tueum mau̾misisi deinde

Expanded text:
e transeunt actiones. Non est nouum, ut fideiussor duabus obligationibus eiusdem pecuniae nomine teneatur: nam si in diem acceptus mox pure accipiatur, ex utraque obligatur, et si fideiussor confideiussori heres exstiterit, idem erit. Seruo tuo pecuniam credidtu manumisisti: deinde
Abbreviated transcription (Latin):
Zrec adebitore hr̃ditario. fi¬
deuissorẽ accepit. deide br̃di¬
tatem extrebelliano resticu¬
it fideuissoris obligonem in
suostatu manere ait. idẽq

Expanded text:
res a debitore hereditario fideiussorem accepit, deinde hereditatem ex Trebelliano restituit: fideiussoris obligationem in suo statu manere ait idemque
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui scũt et consentlut.¬
¶ Si quid̃ c̃ pupillo  gestu sit in
fraudẽ creditoꝵ lab̾o ait õnño
xenocand̾ s fraudatis̃ credit¬
captiosa credicoribus et ip̃i lu¬
crosa eoq ire ũcupur ¶ Si li¬
Alio moͦ dicisũs et stͣm do¬
natum est. non eẽ querend̾
Ansciente eo cuidonatu est.
gestum sit s hoc tm̃ m̾o ec fr¬
audentur creditores. nec urͣ
iniria affici is qui ignoramt
cum iucrum extorq̃tur non
dapnu ifilgͣatur. inhoc tu
qi ignorantes ab eo quiso¬
uendo sit ubalitatem accipe
actenus actio erit danda qua¬
⁊temus socupleciores fã sunt
ultra non.¶ siuli mo qr ab¬

Expanded text:
eos, qui sciunt et consentiunt. Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo reuocandum, si fraudati sint creditcaptiosa creditoribus et ipsi lucrosa: eoque iure utimur. Simili modo dicimus et si cui donatum est, non esse quaerendum, an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hactenus actio erit danda, quatenus locupletiores facti sunt, ultra non. Simili mo
Abbreviated transcription (Latin):
prand non sat a est. dantis esse
nĩmos et fĩ accipientis ut ob¬
ligõ nas catur. s etiam ħ. aĩo
dari et accipi ut obligo consti¬
tuatur.itaq siquis peci̾iam
non obligorei. qr non ħ int̾
oblig̾o constat sint̾ ꝯ̃hentes
Id agatur. nec eĩ si piocu pu¬
ta uł demonstrãdi intellectꝰ
cã ego dix̾o tibi spondes. et tu
Rnteas spondeo. nascet᷑ obligo.

Expanded text:
 Non satis autem est dantis esse nummos et fieri accipientis, ut obligatio nascatur, sed etiam hoc animo dari et accipi, ut obligatio constituatur. itaque si quis pecuniam non obligabor ei, quia non hoc inter obligatio constat, si inter contrahentes id agatur: nec enim si per iocum puta vel demonstrandi intellectus causa ego tibi dixero "spondes?" et tu responderis "spondeo", nascetur oblig
Abbreviated transcription (Latin):
c̾m. ut puta y magĩe alic̾
uł quid aliud tale an ĩuiria¬
rum teneatur.et ait labeo
quis non paciatur. ¶Idem

Expanded text:
 ut puta imaginem alicui uel quid aliud tale: an iniuriarum teneatur? et ait Labeo quis non patiatur.Idem
Abbreviated transcription (Latin):
luitiq scuta et gladios et
otmentur. qͥ sui potmq cui¬
hoĩ nctͣia sunt uestẽ quoq
uic̾tus br̃e uicem lab̾o ait

Expanded text:
lum scuta et gladios et nentur, quae esui potuique cuhomini necessaria sunt. uestem quoque uictus habere uicem Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
susceptum fund alienau̾it
iscum quo actumẽet de p̾¬
t̾ito dapno et de ope restitu¬
endo id statue indic̾e deb̾e
ꝙ uidicaret si nlła alienato
fcaesset namiet fũdo aliena¬
to nicħominꝰ iudiciuz man̾e
et dapin rone uenire et laz
eius ꝙ post alienatione cõ¬
tingic¶Idem uł scribit
aque pluuie arcende acã¬
one non insi cum dũo eẽ
id circosi colonus ignor¬
ante dño opus fec̾it. dñm
fundi nicħ am plius quã
pacientia pr̃are debere.
colonuz aut̾ interclictoq
ui auc .c. ipensam quo
restituendi opis. ⁊ dapnũ
siꝙ ab eo datum fu̾it pr̾are
cogend̾. sitũ dñs desideret
cam̾ sibi dapni infecti ab
eo cuio predno nocet eqsu¬
pũ eritcam̃ sibi oportere.
¶Item siñ ego s ꝓcurator m̃t¬

Expanded text:
susceptum fundum alienauerit is cum quo actum esset, de praeterito damno et de opere restituendo id statuere iudicem debere, quod iudicaret, si nulla alienatio facta esset: nam et fundo alienato nihilominus iudicium manere et damni rationem uenire etiam alienationem contingit. Idem Iulianus scribit aquae pluuiae arcendae actionem non nisi cum domino esse idcircoque, si colonus ignorante domino opus fecerit, dominum fundi nihil amplius quam patientiam praestare debere, colonum autem interdicto quod ui aut clam impensam quoque restituendi operis et damnum, si quod ex eo datum fuerit, praestare cogendum. si tamen dominus desideret caueri sibi damni infecti ab eo, ex cuius praedio nocet, aequissimum erit caueri oportere. Item si non ego,
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur.q. si ꝓ reo furioso
lure obligato  tideuissore¬
uulgo dictum est maletie¬
tioru: fidenissorẽ accipi nõ
posse nec sic ntelligi debet¬
ut inpenam furti ic cuitu¬
xtum fanest. fideuistorẽ
accipe non pot possit nam
penas ob maleficia solui
mnagna rõsuadecis ita poci¬
Iut cum alio cum quo fur¬

Expanded text:
o furioso ure obligato fideiussorevolgo dictum est maleiorum fideiussorem accipi non posse non sic intellegi debetut in poenam furti is, cuitum est, fideiussorem accipere non possit nam enas ob maleficia solui magna ratio suadet, sed ita poqui cum alio cum quo fur
Abbreviated transcription (Latin):
tum filioszet furtitene¬
solutã pecinã pignus nõ
la ait. si celandi aĩo retin̾¬
at ꝙ u̾n esse arbitror.¶Si
sul phurarie stmagro. et
ind. aliquis t̾ramꝰ eiss et

Expanded text:
t filio, sed etiam furti tenesolutam pecuniam pignus non la ait, si celandi animo retineat: quod uerum esse arbitror.Si sulpurariae sunt in agro et inde aliquis terram egessisset
Abbreviated transcription (Latin):
furtum fec̾il si filius m̃s
qui h castrese peculiũ fur¬
tum inͥfec̾it. an possi actõe
furtiad u̾sus eum agere
faciat et pot̾ defendi age¬
nd̃. ¶ an at̾ pat̾ filio triat᷑
sires eius excastrensi pecu¬
no sb̾tͣxit uidemus et puto¬

Expanded text:
urtum fecerit.Sed si filius meus, qui habet castrense peculium, furtum mihi fecerit, an possim actione utili aduersus eum agere,faciat. et potest defendi agendum.An autem pater filio teneatur, si rem eius castrensis peculii subtraxerit, uideamus: et put
Abbreviated transcription (Latin):
sos sup̃scͥptos prin̾e dicend
sacris ꝯstitutioibꝰ utimͣ uxꝑ
tieat. ita ut ex singłis caĩs sĩ¬
głe pene irrogantur. ¶E os
de quor calpma agi nonꝑ

Expanded text:
sos supra scriptos pertinere dicendum sacris constitutionibus utimur, ut pertineat ita ex singulis causis singulae poenae irrogentur.Eos, de quorum calumnia agi non
Abbreviated transcription (Latin):
bñt. furtũ fcm̃ essedicatur
iudiciũdatur siue furt ope
et ꝯmo excͣitoris ftm sit sie
eor cuiꝰq qui ĩ eanani naui¬
gandi c̾a esset. ¶laingandi
hibentur ut nanis nainget
b̾ est nautas. et indupĩ aco¬
res ꝑit. execc̾o p̾toris obłigaͣ¬

Expanded text:
ebunt furtum factum esse dicetur, iudicium datur, siue furtum ope consilio exercitoris factum sit, siue eorum cuius, qui in ea naui nauigandi causa esset. Nauigandi hibentur, ut nauis nauiget, hoc est nautas. Et est in duplum acres perit, ex edicto praetoris obliga
Abbreviated transcription (Latin):
usucapiatur. ut puta cum
edos exduabus rebus constãt
exsolo et sr̃ficie et innũsitas
earum posẜone tempis in¬
mobiliu rerum dñium
mutet. ¶ Sm̃aut̾ columpna

Expanded text:
us capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, et uniuersitas earum possessionem temporis immobilium rerum omnium mutet.Si autem columna
Abbreviated transcription (Latin):
Ateract̾atore et reum ꝯgͥ¬
tione sus cepta excusatio
mittitur. nec ꝑtriduump
singłos dies.t. citatus reus
dapnet uł de act̾atoris ab¬
sentis p̾sente reo calũpina

Expanded text:
ter accusatorem et reum cognitione suscepta excusatio mittitur: nec per triduum per singulos dies ter citatus reus damnetur uel de accusatoris absentis praesente reo calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
pu. p̾rupta erat id̾ erit dicend
et si nouerat uia.pu. s sit iter
pͥuatu nam ethic eadem q̃d est.¬
Is cuius colonus ant hospes.
aut aliquis alius it̾ ad fundu

Expanded text:
praerupta erat. idem erit dicendum et si non erat uia publica, sed iter priuatum: nam et hic eadem quaestio est.Is, cuius colonus aut hospes aut quis alius iter ad fundum
Abbreviated transcription (Latin):
qui directam uib̾tater accepinit
ip̃̾ius lib̾tierunt. qui at uolunt
ip̃iꝰ lib̾ti fr̃ utrũ maũmiitendi
sunt adeo. in uo ip̃a aditione hoc
conp̾bencend est ea ꝯditione sibi
adicibona. ut hu etiam qui dire¬
ctam lib̾tatem accepũt ip̃ius fiãt
lib̾ti et puto hoc ẽẽ ꝓband̾ ut ip̃a
aditione hoc ꝯp̾hendatur. idq ue¬
rba quor ꝯstitutioĩs admittunt.¬

Expanded text:
qui directam libertatem acceperunt, qui directam libertatem acceperunt, ipsius liberti fiant.Qui autem uolunt ipsius liberti fieri, utrum manumittendi sint ab eo an uero ipsa addictione hoc comprehendendum hac condicione sibi addici bona, ut hi etiam, qui directam libertatem acceperunt, ipsius fiant liberti? et puto hoc esse probandum, ut ipsa addictione hoc comprehendatur: idque uerba quoque constitutionis admittunt.
Abbreviated transcription (Latin):
do eicuibona aditiendast̾ ꝓuei¬
at adlib̾tatem. queri pot̾it et i¬
agis est ut eidare debeat cui bõa
est dabit. ¶n qui fidei mmussaz
ub̾tatem accepũt non statimu̾
nussam lib̾tate possũt ꝯsequi hor
est maumttendi st̃. ibeo ci bõa
addictasunt. ¶adiciit demum
bonauolint si idonce celitorib
cantu sit. dẽsolido ꝙ cuiqr debẽ¬
tur. ergocmuend̾ est idonce quid
est idonee satisdatione utiq aui
pignoribus datis .R. s et si fides hĩ¬
tafu̾it ꝓmitendi sine satisdati¬
one ionee cautur uidebitur cre
ꝯstitui ꝯuenire cͥclitores iniu̾q
c̃are ciuicaueatur oĩum noĩo istt̃
puto idsic ꝯp̾bendend̾ dec̾to sioĩa
exconstitutione din marci fca
sintidesondo utiq sic accipiemus
desorte et usuris debitishu qui
ad lib̾tatẽ ꝓuener. quoꝵ lib̾si fia¬
nt constitutio ostendit ut qui
directam lib̾tate̾ borcim exunt
ub̾ti isi forte is qui adici sibi bo̾a
desid̾.it. ita uelit adici. ut huetia

Expanded text:
do ei cui bona addicenda sunt perueniat ad libertatem, quaeri potest: et magis est, ut ei dare debeat, cui bonaest, dabit.Si qui fideicommissam libertatem acceperunt, non statim missam libertatem possunt consequi, hoc est manumittendi sunt ab eo, cui addicta bona sunt.Addici ita demum bona uoluit, si idonee creditoribus cautum fuerit de solido, quod cuique debetur. ergo cauendum est idonee. quid est idonee? satisdato utique aut pignoribus datis. sed si ei fides habita fuerit promitten‹t›i sine satisdatione, idonee cautum uidebitur.Credconstitui conuenire creditores unumque creare, cui caueatur omnium nomine.Illud puto sic comprehendendum decreto 'si omnia ex constitutione diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam libertatem, orcini erunt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi,
Abbreviated transcription (Latin):
Acerdictorum quedam dupi¬
icia suut. qd. unsimplicia. dup
liciasunt ex uinti exhibitoria
et reititũcoria. ił ꝓhibitoria de
arboribus cedendis et deitinẽ

Expanded text:
erdictorum quaedam duplicia sunt, quaedam simplicia. dupllicia sunt ea, ueluti exhibitoria et restitutoria, item prohibitoria de arboribus caedendis et de itinere
Abbreviated transcription (Latin):
est rẽctitu. ͣtlir. et de mortuo
inferendo. ił de sepulcro edifi
ad publicã utilitatẽ ptinenti.
accuq priuato. nam ꝓprietatis
t̾m ꝯtinet hoc interdictum.:
sgr et illa interdicta qͥ de locit sa
delibis exhibendis que iuirii siu
tuendi causa diximus ꝯpcterͣe
ut non sit mirum si qua niter¬
dicta ad rem ẜamuli. ir̾e ꝑtinẽt¬

Expanded text:
est restituatur' et de mortuo inferendo uel sepulchro aedificad publicam utilitatem pertinentiactuque priuato: nam proprietatis causam continet hoc interdictum. sed et illa interdicta, quae de locis de liberis exhibendis, quae iuris tuendi causa diximus competere, ut non sit mirum, si, quae interdicta ad rem familiarem pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
atione dissolutam exqua
solutam̃ ꝓpoueretur. ¶luti
ticius ex duobus cirograp¬
his quibus quadringenta
ei ascio debebantur. asto.e.

Expanded text:
ationem dissolutam, ex qua solutum proponeretur.Lucius Titius ex duobus chirographis, quibus quadringenta ei a Seio debebantur, alte
Abbreviated transcription (Latin):
est. ¶ Eaptuiꝰ at si anob̾ mau̾mi¬
slris tiit er puen̾it. ad suos. ita
demũ post umino reu̾sut in¬
tesłr. si malit eos sequi ꝙͣ in

Expanded text:
est. Captivus autem si a nobis manumissus fuerit et pervenerit ad suos, ita demum postliminio reversus intellegitur, si malit eos sequi quam in
Abbreviated transcription (Latin):
uir.iz. si de eo quereretur
an iure ea solutione argẽ
claudius ib̾ est em̃ isla ex
iire dictioe pendens qo.
in preciarerum que scie¬

Expanded text:
pondit, si de eo quaereretur, an iure ea solutione argent.Claudius: subest enim illa ex iurisdictione pendens quaestio, an pretia rerum, quae scie
Abbreviated transcription (Latin):
Iet res uendendas pargen¬
tirios cedit. idq ip̃m incodi¬
ntarii unusum redactũ¬
et post solutione nouem
crat noie pupille uir egit¬

Expanded text:
gentarios dedit idque ipsum codntarii uniuersum redactuet post solutionem nouem rat, nomine pupillae
Abbreviated transcription (Latin):
pubes post mortẽ prĩt que¬
sierit rei dĩu. ea que añ¬
ꝙͣ upubis hr̃ditas adeatur
surripiat᷑. locumhr̃e istam
actione dicend̃ est ¶ñ tm̃ã¬

Expanded text:
pubes post mortem patris quaesierit rei dominium eaque, antequam impuberis hereditas adeatur, subripiatur, locum habere istam actionem dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ꝙait indũos sic accipiend̾
est. insocios uectigalis licet
beitur hinc agatur. s et
sidicatur exhibe om̃s ut ro¬
suit dignos cͥe quis sit pr¬
to audiend̾¶Siples fin id
furtum uł dapnũ adinis¬
unt hoc d ẜuari ut sitm pre¬

Expanded text:
ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis', licebeantur, hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum.Si plures serui id furtum uel damnum admiserint, hoc d
Abbreviated transcription (Latin):
Ipublicams qui iu. deunt
Qui locupletior fc̃s sit dandã
Actionete rebus qͣs musus
aduehendas sibi mandant
dibus scripsit. ut quociens
um signiticet ubello mau̾
sua sõscripto eumq ad pu¬
blicanum mictit ut siquid
ampliusc ꝙͣ mandatu est
tũfteret id muncipu sit.
¶In oibus uectigalibus fere
ꝯsuetudo spectarisol:idq.
etiam principalibus con

Expanded text:
qui ui ademit, quo locupletior factus sit, dandam actionem.De rebus, quas in usus aduehendas sibi mandant dibus scripsit, ut, quotiens um, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam mandatum est transferet, id munificum sit. In omnibus vectigalibus fere consuetudo spectari solet idque etiam principalibus con
Abbreviated transcription (Latin):
et anuz et auiar ꝓbibuir mau̾m¬
itt̾e c̾ horur quoꝵ mancipia qoni
postulari posse. lex uoluit ¶sext̾
cecilius recte .nit.augustissimũ
tp̃c. leges p̾stitisse malienandis
maunuttendis ueẜius . łinge
in quid ream adult̾i intra sexa¬
gessimũ diem postulatam que
ꝯgnitio ca facile expediri potiue
adult̾u ut intra sexagessimumi
diemfimatur. et cumlit̾e mu¬
lieri quauis postuiate adult̾u¬
ncͣcium .q. ad u̾balegis attmet:
mau̾mitte. ¶ Sane ibuc cau
subueniend est. ut destiuatiẜm.¬

Expanded text:
et avum et aviam prohibuit manumittere, cum horum quoque mancipia quaestione postulari posse lex voluerit. Sextus Caecilius recte ait angustissimum tempus legem praestitisse alienandis manumittendisve servis. finge, inquit, ream adulterii intra sexagesimum diem postulatam: quae cognitio tam facile expediri potuit adulterii, ut intra sexagesimum diem finiatur? et tamen licere mulieri quamvis postulatae adultssarium, quod ad uerba legis attinet, manumittere. sane in hunc casum subueniendum est, ut destinat
Abbreviated transcription (Latin):
post̃sm̃est qͥo mota uino
co. qui deliquid. et hoc sic̾
incet̾is penis ita nuecri¬
galibus est. ¶Siquid ant̃
indebitum perrorẽ soluẽ¬
ris publicamis accepitre¬

Expanded text:
st quaestio mota uiuo eo qui deliquit: et hoc sicut in ceteris poenis, ita et in uectigalibus est. Si quid autem indebitum per errorem soluentis publicanus accepit, re
Abbreviated transcription (Latin):
emptore possidrlz usu non ca¬
piat ¶ Sisb̾conditione empto
tca sic pendente ꝯditione emp¬
torusu non capiat. ¶Idemest
et si putem ꝯditione extitisse
que ñdu extic̾it. sinuł est em̃
ei qui putat se enusse .ĩ. siquis

Expanded text:
icet usu non capiat. Si sub condicione emptio facta sit, pendente condicione emptor usu non capiat. idemque est et si putet condicionem extitisse, quae nondum exstitit: similis est enim ei, qui putat se emisse.
Abbreviated transcription (Latin):
cums icois noĩe noxali
iudicio cum uno agitur
pte sua et dapidati ⁊ opis
non restitĩ noĩe.dapn̾a¬
duesit. ut mactione dapm
infectifiat. cum eius p̾du
ex quo dapuum metuatur
ples dm̃sint. et cum uno
corum agatur. kopus exqͦ
dapnu: futuru sit ĩdiuidu¬
umsit. et ip̃e edos solũqr crr

Expanded text:
communis nomine noxali iudicio cum uno agitur,parte sua et damni dati et operis non restituti nomine damnandus sit, ut in actione damni infecti fiat, cum eius praedii, ex quo damnum metuatur, plures domini sint et cum uno eorum agatur? licet opus, ex quo damnum futurum sit, indiuiduum sit et ipsae aedes solumque earum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ piscatores nocte humine
ostenso faslant nauigantes
qi in portu aliquẽ delaturi
in eis st̃ de ducant. sibiq ex̾ce¬
cie religiosa ꝯstãtia efficiat᷑.

Expanded text:
 piscatores nocte lumine ostenso fallant navigantes, quasi in portum aliquem delaturi, in eis sunt deducant sibique execrinciae religiosa constantia efficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
quã rem hoc int̾clictu ꝓpoitu:
est ¶publici loci appellatio:
queniad̾m accipiatur labeo
diffunt. ut et.adarenas et ad
insulas. et adagro: et. aduii. is¬
pu.itineraq publica ptineat.¬
hoc interctm.ad ca loca quest̃
cipis sunt gͥ siquis in hiis. ali¬
quid faciat nequas hoc int̾¬
dictum locum hebit. s: si forte
dehiis sit ꝯtrou̾si.a p̾fti coru
iudices st̾. ad eag̾ loca hoc mnt̾¬
dictu ꝑtinet. q̃ publico usui
destinata st̃ ut si qd illic fiatq

Expanded text:
quam rem hoc interdictum propositum est.Publici loci appellatio quemadmodum accipiatur, Labeo definit, ut et ad areas et ad insulas et ad agros et ad uias publicas itineraque publica pertineat.Hoc interdictum ad ea loca, quae sunt cipis sunt. igitur si quis in his aliquid faciat, nequaquam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his sit controuersia, praefecti eorum iudices sunt.Ad ea igitur loca hoc interdictum pertinet, quae publico usui de
Abbreviated transcription (Latin):
interdicto suo ¶Cumquid.i.
uelum in memano ĩmissum
hr̃et ꝙ uicuu lumimbus offici¬
ebac ãicile int̾dictum ꝯpetit.
nequid in publico nmistas q̃
ex reluminbus sen ganoftici

Expanded text:
interdicto suo.Cum quidam uelum in maeniano immissum haberet, qui uicini luminibus officiebat, utile interdictum competit: 'ne quid in publico immittas, qua ex re luminibus Gaii
Abbreviated transcription (Latin):
Uebat aticio stipłatus est.q
ille aut ille debeat daresibi
nonatũ utrq nouest. s in
potate ticu est ꝓ quo uelit
solu̾e et eum libare finga¬
daret. nam alioqu utrũq
stipłatus ui. et utrũq no¬
natursi nou̾adi aĩol fiat.
Igaite uenditore pecu̾iam
ita ꝓnuissit. quicqd ex uen¬
dito dare face oportec. nou¬
Atõe secuta usas neutri. post
stipłor si non nouãdi aĩo
stipulatio ft̾a est. cess nou
non fundus s peciu̾a tebet᷑
itaq si reus ꝓmittendi fund
ꝯtectetur. demq meliorem
uł det̾iorem ft̾o sine culpa

Expanded text:
tio stipulatus est quod ille aut quod ille debeat, dari sibi, nouatum utrumque non est, sed in potestate Attii est, pro quo uelit soluere et eum liberare. fingadaret: nam alioquin utrumque stipulatus uidetur et utrumque nouatum, si nouandi animo hoc fiat. gante uenditore pecuniam ita promittit: 'quidquid ex uendito dare facere oportet', nouatione secuta usuras neutri post istipulor: si non nouandi animostipulatio facta est, cessat no non fundus, sed pecunia debetur. itaque si reus promittendi funducontestetur. denique meliore uel deteriore facto sine culpa
Abbreviated transcription (Latin):
et soli dño utu est. sisolo
dapumdatum fuit ut s¬
dũo datimisit conprehẽ¬
detur. caueat debebit is q
stipłabitur dũra ratanirẽ
hĩturuexcepto ꝓcuratoria
si ei non cauebitur. mit

Expanded text:
et soli domino utilis est, si solo damnum datum fuerit, ut no da tum sit, comprehend‹a›tur: cauere autem debebit is qui stipulabitur dominum ratam rem habiturum exceptioque procuratoria atorum: quod si ei non cauebitur, mitt
Abbreviated transcription (Latin):
suo doceat se non ĩpedicurum
agent̾ẽ et aꝙͣ ducentẽ et it faci¬
entem. ꝙ si neg iusẽe adũsario
agendi aq. ducendi cau̾e sine
pͥiudicio. aittende ẜuitunis
debebit donec q̃o fimatur non

Expanded text:
suo doceat non se impediturum agentem et aquam ducentem et iter facientem. Quod si neget ius esse aduersario agendi aquae ducendae, cauere sine praeiudicio amittendae seruitutis debebit, donec qua