comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firmissime patrem & filiũ et
sp̃m sc̃m unum esse naturaliter deũ.
neq tamen ip̃m patrem esse qui filius
est nec filium ipsum esse qui pater est:
nec sp̃m sc̃m ipsum esse qui pater aut
filius est. Una est enim patris & filii &
sp̃s sc̃i essentia: in qua non est aliud
pater. aliud filius aliud sp̃s sc̃s: quam¬
uis ꝑsonaliter sit alius pater. alius fi¬
uod nobis maxime in ip̃o sc̃arum
scripturarũ demonstratur mitio. ubi
dicit deus faciamus hominem ad ima¬
ginem & similitudinem nr̃am. Cum
enim singłari numero dixit imaginẽ.
ostendit unam naturam esse. ad cuius
umaginem homo fieret. Cum uͦ dieit
pluraliter nr̃am: ostendit deum ad
cuius imaginem homo fiebat. ñ unã
esse ꝑsonam. Si enim illa una essen¬
tia patris & filii & sp̃s sc̃i una esset per¬
sona. non diceretur ad imaginẽ nr̃am.
sed ad imaginem meam: nec dixisset
faciamus. sed faciam. Si uero in illis
trib ꝑsonis tres essent intelligende uł

Expanded text:
firmissime Patrem et Filium et Spiritum sanctum unum esse naturaliter Deum: neque tamen ipsum Patrem esse qui Filius est, nec Filium ipsum esse qui Pater est, nec Spiritum sanctum ipsum esse qui Pater aut Filius est. Una est enim Patris et Filii et Spiritus sancti essentia. In qua non est aliud Pater, aliud Filius, aliud Spiritus sanctus; quamvis personaliter sit alius Pater, alius FiQuod nobis maxime in ipso sanctarum Scripturarum demonstratur initio, ubi Deus dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Cum enim singulari numero dixit imaginem, ostendit unam naturam esse, ad cujus imaginem homo fieret; cum vero dicit pluraliter nostram, ostendit Deum, ad cujus imaginem homo fiebat, non unam esse personam. Si enim illa una essentia Patris et Filii et Spiritus sancti una esset persona, non diceretur ad imaginem nostram, sed ad imaginem meam; nec dixisset faciamus; sed, faciam. Si vero in illis tribus personis tres essent intelligendae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
lari pedes meos. Oleo caput meum ñ
unxisti: hec aũ unguento unxit pe¬
ost enumerationem uero. subin¬
fertur sententia. Propter qͦd dico tibi.
remittuntur ei peccata multa: quia
dilexit multum. Quid fr̃es mei esse
dilectionem credimus nisi ignem: E
quid culpam nisi rubiginem. Unde nẽ
drcitur. Remittuntur ei peccata mul¬
ta: quia dilexit multũ. Acsi aꝑte dice¬
retur. Incendit plene peccati rubiginẽ.
quia ardet ualide ꝑ amoris ignen.
Tanto namq amplius peccati rubi¬
go consumitur: quanto peccatoris
cor magno caritatis igne concremat᷑.
Ecce ea que ad medicum uenerat e¬
gra sanata est. sed de salute eius adhuc
alii egrotant. Nam si mul discumben¬
tes conquesti sunt. intra se dicentes.
Quis est hic qui etiam peccata dimĩt¬
tit: S celestis medicus dum egros ñ
respicit. quos etiam de medicamento
fieri deteriores uidet. eam quã sana¬
uerat. ꝑ pietatis sue sententiã confir¬
mat dicens. fides tua te saluã fecit: uade

Expanded text:
s. Oleo caput meum non unxisti; haec autem unguento unxit peost enumerationem vero subinfertur sententia: Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Quid, fratres mei, esse dilectionem credimus, nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? Unde nunc dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum. Ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. Ecce ea quae ad medicum venerat aegra sanata est, sed de salute ejus adhuc alii aegrotant. Nam simul discumbentes conquesti sunt, intra se dicentes: Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Sed coelestis medicus aegros non despicit, quos etiam de medicamento fieri deteriores videt. Eam autem quam sanaverat per pietatis suae sententiam confirmat, dicens: Fides tua te salvam fecit, vade
Abbreviated transcription (Latin):
notandum est. quia dum ꝓpria sen¬
tentia phariseus conuincitur. quasi
freneticus funem portat ex quo ligetur.
Enumerantur ei bona peccatricis: enu¬
merantur mala falsi iusti cum dicit᷑.
Intraui in domum tuam: aquam
pedib meis ñ dedisti: hec aũ lacͥmis
rigauit pedes meos. & capillis suis ter

Expanded text:
notandum est quia dum sua sennotandum est quia dum sua sententia Pharisaeus convincitur, quasi phreneticus funem portat ex quo ligetur. Enumerantur ei bona peccatricis, enumerantur mala falsa justi, cum dicitur: « Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti, haec autem lacrymis rigavit pedes meos, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
nde necesse est semꝑ. ut cum pecca¬
tores quosq conspicimus. nosmetip¬
sos prius illoꝵ calamitate defleamꝰ.
quia fortasse in similib aut lapsi su¬
mus. aut labi possumus. si lapsi non
sumus. E si censura magisterii debet
semꝑ uirtute discipline uitia ꝑsequi.
oportet tamen. ut sollicite discernamꝰ.
quia districtionem debemus uiciis. cõ¬
passionem nature. Si enim feriendus
est peccator: nutriendus est ꝓximus.
Cuim uero iam ꝑ penitentiam ꝑcutit
ipse quod fecit. iam ñr ꝓximus pecca¬
tor non est: quia cum dei se iusticia.
contra se dirigit. ꝙ hoc in se punit od̃
diuina iusticia reprehendit.
ed iam iste suꝑbus & arrogans.
qua sententia conuincatur audiamꝰ.
De duob quippe ei debitorib paradi¬
gnia opponitur: quoꝵ unus minus.
alius plus debet utrorũq debito di¬
misso: quis amplius largitorem debi¬
ti diligat interrogatur. Quib uer
bis. ꝓtinus ille respondit. Ille plus di¬
ligrt: cui plus dimittitur. Qua in re

Expanded text:
 necesse est ut cum peccatores quosque conspicimus, nosmetipsos prius in illorum calamitate defleamus, quia fortasse in similibus aut lapsi sumus, aut labi possumus, si lapsi non sumus. Et si censura magisterii debet semper virtute disciplinae vitia persequi, oportet tamen ut sollicite discernamus quia districtionem debemus vitiis, compassionem naturae. Si enim feriendus est 1595 peccator, nutriendus est proximus. Cum vero jam per poenitentiam percutit ipse quod fecit, jam noster proximus peccator non est, quia cum Dei se justitia contra se dirigit, et hoc in se punit, quod justitia divina reprehendit. 4. Sed jam iste superbus et arrogans qua sententia convincatur audiamus. De duobus quippe ei debitoribus paradigma opponitur, quorum unus minus, et alius amplius debet; utrorumque debito dimisso, quis amplius largitorem debiti diligat, interrbis protinus ille respondit: « Ille plus diligit, cui plus dimittitur. » Qua in re
Abbreviated transcription (Latin):
sui. & simulachra auri sui. que fecerat
sibi: ut adoraret talpas ce uesꝑtiliones. &
ingredietur sissuras petrarum. & cauer¬
nas saxorum. a facie formidinis domi¬
ni or a głia maiestatis eus: cum surrex¬
erit ꝑcutere terram. Quiescite gͦ ab ho¬
mune cuius sp̃c in narib euis: quia ex¬
celsus reputatus est ip̃e. Ecce enim do¬
minator ds exercituum. auferet ab ie¬
rusalem &e ab uda ualidum oe fortem
omne robur panis. & omne roburaque.
fortem &e uirum bellatorem. uidicem &
ꝓpħam. ce ariolum.& senem. principẽ
suꝑ quinquaginta. & honorabilem ur¬
tu. &. consiliarium. sapientem de archi¬
tectis. & prudentem eloquii mistici. Et
dabo pueros principes eoꝵ. et effemina¬
ti dominabuntur eis. & irruet popusꝰ
uir ad uirum. unusquisq ad ꝓximũ
suum. Tumulabitur ꝑuer contra se¬
nem: & ignobilis contra nobilem.¬

Expanded text:
ri sui quae fecerat sibi ut adoraret talpas et vespertiliones et ingredietur fissuras petrarum et cavernas saxorum a facie formidinis Domini et a gloria maiestatis eius cum surrexerit percutere terram quiescite ergo ab homine cuius spiritus in naribus eius quia excelsus reputatus est ipse ecce enim Dominator Deus exercituum auferet ab Hierusalem et ab Iuda validum et fortem omne robur panis et omne robur aquae fortem et virum bellatorem iudicem et prophetam et ariolum et senem principem super quinquaginta et honorabilem vultu et consiliarium sapientem de architectis et prudentem eloquii mystici et dabo pueros principes eorum et effeminati dvir in virum, unusquisque in proximum suum. Tumultuabitur puer contra senem, ignobilis contra nobilem
Abbreviated transcription (Latin):
rentis eius possit intelligi: non tam̃
abs re est.siquis nomine iohannis.
donum suꝑne generationis mystice
indicatum uelit accipere. de quo ioħes
apłs admonendo testatur. Km̃n. dili¬
gamus inuicem: qm̃ caritas ex do est.
E om̃is qui diligit. ex deo natus est:
et cognoscit deum.

Expanded text:
rentis ejus possit intelligi, non tamen rentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est, si quis nomine Joannis donum supernae generationis mystice indicatum velit accipere; de quo Joannes apostolus admonendo testatur: Charissimi, diligamus invicem, quoniam charitas ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cog
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte dilectionis: presens sancti
euuangłii lectio cõmendat. Perfecta et-¬
enim dilectio est. qua deum ex toto
corde. tota anima. tota lurtute. ꝓxi¬
mum aũ tanquã nosmet ipsos dilige¬
re iubemur. E neutra harũ dilectio.
sine altera ualet esse ꝑfecta. quia nec
deus uere sine proximo. nec sine deo
uere potest ꝓximus amari. Unde do¬
minus totiens interrogato petro. an
se diligeret. ꝙ illo respondente qd̃ eum
ipso teste diligeret. adungebat per
singula ita concludens. pasce oues me
diceret. Hec sola & uera est probatio
integri in dñm amoris: si erga frẽs
studueris. curam solliciti exercere labo
git: minus iusto se conditorem dilige¬
re ostendit. cuius mandatum in susten¬
tanda ꝓximi necessitate contempnit.
Que ꝓfecto caritas. qm̃ sine diume gr̃e
inspiratione minime possit haberi. ta
cite quodaminodo dñs insinuat. qui
cognominat. symon inquit iohis
diligis me plus hiis. Ubi quamus
simpliciter mentio facta terreni pa-¬

Expanded text:
fectae dilectionis praesens sancti Evangelii lectio commendat. Perfecta etenim dilectio est, qua Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosmetipsos diligere jubemur. Et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta, quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro, an se diligeret, et illo respondente, quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula, ita concludens: Pasce oves meadiceret: Haec sola et vera est probatio integri in Deum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercere laborgit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis mincite quodammodo Dominus insinuat, qui cognominat: Simon, inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis et simpliciter mentio facta terreni pa
Abbreviated transcription (Latin):
sanitati. Per idem tempus clo¬
tarius andegauis ueniens uiro
dei ad monasteriũ seire uelle mã¬
dauit. cui cũ a uiro dei ut ueniret
remandatũ fusset: paucis secũ
assũptis ire ꝑrexit. Cũq uenis¬
sct. tradidit ad ip̃m locũ fiscũ
regiũ qui blanzon nũcupatur:
uillam etiam qui longus cam¬
pus dicitur auctoritate regia ibi¬

Expanded text:
alibi: Per idem tempus Clotarius Andegavis veniens, viro Dei ad monasterium se ire velle mandavit. Cui cum a viro Dei ut veniret remandatum fuisset, paucis secum assumptis, ire perrexit. Cumque venisset, tradidit ad ipsum locum fiscum regium, qui blazon nuncupatur. Villam etiam quae Longuscampanus dicitur, ibidem auctoritate regia
Abbreviated transcription (Latin):
Ic itaq cũ propter uerbũ dei
et testimoniũ ih̃u xp̃i in path-¬
ab eodem apocalypsis preostensa
describitur: ut sicut in principio
canonis idest libri geneseos incor¬
ruptibile principiũ prenotatur.
ita etiam incorruptibilis finis ꝑ
um et finis. Hic est ioh̾es qui sci¬
ens sibi superuenisse diem egressi¬
onis de corpore: conuocatis in ephe¬
so discipulis. descendit in defossũ
sepulture sue locũ. orationeq com¬
pleta reddidit sp̃m̃. tam a dolore
mortis factus extraneus: qmͣ a
corruptione carnis nescitur alienꝰ
Cuus tamen scripture dispositio
uel libri ordinatio ideo a nobis
per singula non exponitur. ut ne¬
scientib inquirendi desideriũ collo¬
cetur: et querentib laboris fructꝰ
et deo magisterii doctrina seruet᷑:¬

Expanded text:
ic itaque cum propter verbum Dei et testimonium Jesu Christi in Pathab eodem Apocalypsis praeostensa describitur, ut sicut in principio canonis, id est libri Geneseos, incorruptibile principium praenotatur, ita etiam incorruptibilis finis pe, initium et finis. Hic est Joannes, qui sciens supervenisse sibi diem egressionis de corpore, convocatis in Epheso discipulis, descendit in defossum sepulturae suae locum, orationeque completa, reddidit spiritum tam a dolore mortis factus extraneus, quam a corruptione carnis noscitur alienus. Cujus tamen Scripturae dispositio, vel libri ordinatio, ideo a nobis per singula non exponitur, ut nescientibus inquirendi desiderium collocetur et quaerentibus laboris fructus, et Deo magisterii doctrina servet
Abbreviated transcription (Latin):
Hilla mistica distributõe:
spiritualis alimonie hoc impartitur
Hoc sumitur: ut accipientes uirtu¬
tem celestis cibi. in carnẽ ipsius qͥ
caro nostra factus est: transeamus
Est cibus refectionis: est cibus san¬
gninis. Sicut em̃ caro xp̃i uere est
cibus: ita sanguis eius uere est potꝰ.
I dem est corpus de quo dictum est.
Caro mea uere est cibz. et sangnis
meus uere est potus. Circa hoc cor¬
pus aquile sunt: que alis circũuolãt
spũalib. Unde et idem corpus xp̃i edi¬

Expanded text:
illa mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impertitur, hoc sumitur, ut accipientes virtutem coelestis cibi in carnem ipsius, qui caro nostra factus est, transeamus? Idem est cibus refectionis, est cibus sanguinis. Sicut enim caro Domini vere est cibus, ita sanguis vere noster est potus. iam corpus de quo dictum est: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Circa hoc corpus aquilae sunt, quae alis circumvolant spiritalibus. Sunt et circa corpus aqui
Abbreviated transcription (Latin):
eniens ipse rictiouarus postera
quintine adhuc patiens sum in te:
consenti michi . &. sacrifica magnis diis
ioui & apollini. & si nolueris romã
reuerti. in hac ꝓuintia faciam te di¬
onem ad sacratissimũ imꝑatorem. ut
te principe. n & udicem constituat in
sepus tibi dixi: ñ sacrifico demoniis
qui celum & terram non fecerunt. Ipsi
pereant. & qui seruiunt eis: quia sunt
sculptilia opera hominũ manufacta:
absq auditu. sine ullo flatu. absq gres¬
su. in quo nec eloquiũ. neq sp̃s est Ca¬
inter ungulas & carnem. mitterent
ter cuncta ꝑplectar: fecit faber quod ei
quintini ceruices transfigere iussit: si¬
militer in digitis eius candentes tarm¬
habeant exemplũ. Tunc rictiouarus ac¬
cepit consilium a quodam seuero ho¬
norato: ut eum capitalem iuberet su¬
bire sententiam. Cumq adductus fuis¬
set in eum locum. ubi cursus sui cõ¬
summationẽ erat accepturus: petiit
a ꝑcussore ut paululũ orationi uaca-¬

Expanded text:
eniens ipsi riciouarus post terquintini . adhuc paciens| sum in te consenti mihi et sacrifica magnis diis| iouem et appollonem si nolueris romam reuerti in| hanc prouinciam te fattam ad sacratissimum imperatorem . ut te| principem in loca ista constituat. sepius tibi dixi+ non sacrifico demoni\i/s . qui| caelos et terram non fecerunt ipsi+ pereant . et qui| seruiunt eis . quia sunt sculptilia . opera manuum| hominum . absque auditu . sine ullo flato . absque| gressu . in quo nec eloquium .nec spiritinter ungulas et carnem| in ter cuncta| perplectar. Perfecit faber que ei iquintini ceruices inferre| praecipit. Similiter et in digita eius candentes| tarinni ab hanc| poenam habeant exemplo. Tunc riciouarus acce| pit consilium a quodam seuero honorato . et cum| capitale iuberet subire sentenciam. Cumque .| ductus fuisset in locum ubi cursum consummationes| erat accepturus petiit a percussoribus ut paulolum| orationem uaca
Abbreviated transcription (Latin):
plum &e altare. De abel nulla est
solum ex domini nunc sentencia.
sed ex genesis testimonio comproba¬
tur: ubi accepta eius adeo narran¬
tur munera. Querimus quis sit iste
zacharias filius barachie: quia mł¬
tos legimus ⁊ acharias. Et ne libera
nob̾ tribuatur erroris facultas:
additum est. quem occidistis int
templum & altare. In diuersis di¬
uersa legi: & debeo singulorum opĩ¬
niones exponere. Alii ⁊achariam
filium barachie dicunt. qui in duo¬
decim ꝓpħis undecimus est. patrisq
in eo consentiat nomen: s ubi occi¬
sus est inter templum & altare scrip¬
tura non loquitur:maxime cum
temporib eius uis ruine templi fue

Expanded text:
m vero de Abel nulla est autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Geneseos testimonio comprobatur, ubi accepta ejus a Domino narrantur munera. Quaerimus quis sit iste Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribuatur erroris facultas, additum est: Quem occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fue
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt: quicquid & angoris extitit.
& doloris: & ideo non carebunt mar¬
tyris gaudio. martyrii lacrimas que
fuderunt. Hoc soco atcendat auditor:
attendat ut intelligat martyriũ non
constare ꝑ meritum. sed uenire ꝑ gr̃am.
In paruulis que uoluntas. quod arbi¬
trium. ubi captiua fuit & ipsa natura:
De martyrio ergo demus totum deo: ni¬
chil nobis. Uincere diabolum tradere cor¬
pus. contempnere uiseca. tormenta ex-¬
pendere. lassare tortorem.capere de in¬
iuriis głam. de morte uitam: ñ uirtu¬
tis humane. sed muneris est diuini. Ad
martyriũ qui sua uirtute currit. per
xp̃m non ꝑuenit ad coronam. sed ipse nos
celeste ꝑducat ad palatium. qui nr̃o di-¬
gnatus est iacere in stabulo. ihc xp̃c do¬

Expanded text:
tulerunt quidquid angoris exstitit tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intconstare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo debemus totum Deo, nil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere viscera, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non est virtutis humanae, muneris est divini. Ad martyrium qui sua virtute currit, per Christum non pervenit ad coronam: sed ipse nos coeleste perducat ad pabulum, qui nostro dignatus est jacere in stabulo, Jesus Chr
Abbreviated transcription (Latin):
sit: recepit suas acies. non reliquit. Bea-¬
ti. quos natos martyrio uidemus esse:
non scł̃o. Beati qui labores in requiem.
in refrigerium dolores: merores in gau¬
dium commutarunt.
uiunt uiuunt. quia uere uiuũt.
qui ꝓ xp̃o merentur occidi. Beati
uentres: qui portauer̃t tales. Beata ube¬
ra: que se talib infuderunt. Beate lacri¬
me. que pro talib fuse fletib gr̃am bap¬
tismatis contulerunt. Nam diuerso mo
do. dono uno: in lacrimis suis matres.
& sui filii suo sanguie baptizantur. In
martyrio filioꝵ:maties passe sunt. Nam
gladius filioꝵ ꝑtransiens membrã: ad ma¬
trum corda ꝑuenit. Et necesse est ut sint
premii consortes: que fuerunt socie passio¬
nis. Arridebat paruulus occisori: gladio¬
adiocabatur infantulus: nutricis loco.
attendebat lactens ꝑcursoris horrorem.
nescia lucis etas moritura gaudebat. In¬
fans filius omnem homunem non hostẽ
respicit sed parentem: Mlatres matres

Expanded text:
sit. Recepit suas acies, non reliquit. Beasit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contudo, dono uno, in lacrymis suis matres, et suo filii sanguine baptizantur. In martyrio filiorum passae sunt inatres; nam gladius filiorum pertransiens membra ad matrum corda pervenit, et necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat paradvocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit: oculi nichil uiderunt: nichil au¬
dierunt aures: manus nichil fecerunt.
E quib actus est nullus: unde culpe:
Subierunt mortem qui uiuere nesciert:
quib apud herodem solum quod nati
sunt. hoc fuit crimen.
uid xp̃c futuroꝵ prescius. consci¬
us secretoꝵ: cogitationũ iudex.
mentium ꝑscrutator: Quare deseruit
quos sciebat querendos esse ꝓpter se: et
propter se nouerat occidendos: Natus
rex & rex celestis. quare neglexit mili¬
tes innocentie sue: coetaneum sibi qͣre
contempsit exercitum: Quare cunabu¬
lis suis deputatas excubias sic reliquit:
ut regem solum quesiturus hostis totũ
grassaretur in militem: Fratres. xp̃c nõ
despexit suos milites. sed prouexit: qui
b dedit ante triumphare quã uiuere:
quos fecit capere sine concertatione ui-¬
ctoriam. quos donauit coronis. anteqͣm
membris: quos uoluit uirtutib uitia
preterire: ante celum possidere quã terrã.
Dremisit ergo xp̃c suos milites non ami¬

Expanded text:
tacuit, oculi nihil viderunt, nihil autacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in militem? Fratres, Christus non despexit suos milites, sed provexit, quibus ante dedit triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non ami
Abbreviated transcription (Latin):
ambitio quam ceca semper: o
quam presumptio pessima: o quam ꝑ¬
dit concessa qui inconcessa captat. He¬
rodes obsideus terrenũ regnum: impu¬
gnat celeste. Terrenis inhians. irruit
in diuina: ipsamq pietatem tota im¬
pietate sectatur. Audierat natũ regem
destinatus ad scelus: ad piaculum prõ¬
ptus. paratus ad crimen. Causas in¬
nocentie non requirit. ius abnegat.
confundit fasq nefasq: cui nequitia
est sodalis. cui odiosa est equitas. iniqͥ¬
tas est semꝑ amica: qui cedib uiuit.
qui se munit sangume. qui crudelita¬
tib seuit. cui de timore stat totum: de
amore nichul constat. Herodes tunc ce-¬
cus sic xp̃m gladiis querit. inuestigat
cruore. crudelitate rimatur. Successorẽ
timens: incessit in auctorem. Punit ĩ¬
nocentes: uolens in nocentem deperire.
Innocentis causam. facit innocentiũ cri-¬
men: munus nati. natoꝵ uertit in pe¬
nam. Auctoris ortus: orientiũ mandat
occasum. Negotium saluantis: saluan¬
doꝵ iubet esse discrimen. Quoꝵ lingua

Expanded text:
ambitio quam caeca semper! O quam semper praesumptio pessima! O quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste; terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem tota impietate insectatur. Audierat natum regemdestinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua
Abbreviated transcription (Latin):
te nunt ꝑ abrupta. & non habentes
ubi figamini. uentosa loquatitate le¬
tamini. Hec sunt inania presump¬
tionis ur̃e: sed quid uos sequatur ui¬
dete. & si est in uobis ullus sensus hor¬
rete. Qui enim a semetipso se fructum
existimat ferre: in uite non est. Qui ĩ
uite non est: in xp̃o non est. Qui in
xp̃o non est: xp̃ianus ñ est. Hec sunt
ꝓfunda submersionis ur̃e. Etiã atꝙ

Expanded text:
te nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae, sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite non est, in Christo non est; qui in Christo non est, Christianus non est. Haec sunt profunda subme
Abbreviated transcription (Latin):
aũ peua datiano: corona uero manet¬
uincentio. Deniq hiis premissis future
uidelicet retributionis finib: etiam in
hoc mundo martyrũ glam demonstre¬
mus. Que hodie regio. que ue proum
lem non gaudet celebrare iuncentii di¬
aconi: Quis aũ hodie datiani uel no¬
men audisset: nisi uincentii passionem
legisset: Quod uero tanta cura serua¬
uit dñs martyris corpus: quid aliud de-¬
monstrauit.nisi segubernasse uiuientẽ
quẽ non reliquit exanimem. Uicit gͦ da-¬
tianũ uiuens uincentius: uicit & mor¬
tuus. Uiuens tormenta calcauit. mortu¬
us maria transnatauit. Sed ipse inter
undas gubernauit cadauer extinctum:
qui inter ungulas animũ donauit inui¬
ctum. Non flexit flamina tortoris cor eiꝰ:¬
non mersit aqua maris corpus eius.S
in hiis & huiusmodi omnib nichil est
aliud: nisi pretiosa semꝑ in conspectu do¬
mini mors sc̃orum eius. cui est honor &¬

Expanded text:
autem poena Datiano, corona Vincentautem poena Datiano, corona VincentVincentio. Denique his praemissis futurae videlicet retributhoc mundo martyrum gloriam demonstremus, quae hodie regio, quae prouincilem non gaudet celebrare Uincentii, quis autem hodie Datiani uel nomen audisset, nisi in Uincentii passione legisset? quod uero tanta cura seruauit dominus martyris corpus, quid aliud demonstrauit, nisi se gubernasse uiuentem, quem non dereliquit exanimem? uicit ergo Datianum uiuens Uincentius, uincit et mortuus. uiuens tormenta calcauit, mortuus maria transnatauit. sed ipse inter undas gubernauit cadauer extinctum, qui inter ungulas animum deo donauit inuictum. non flexit flamnon mersit aqua maris corpus ejus. Sed in his et hujusmodi omnibus nihil est aliud, nisi pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
us iterabat. Putares qd̃ cum duraret
flamma non ureret: &. tanquã figuli
fornax lutum molle suscipiens. durara
redderet testam.
uterat enum martyr nr̃ dicere datia¬
no. Iam non urit ignis tuus carnem¬
nieam: quia exaruit sicut testa uirtus
mea. Et qm̃ ueraciter scriptũ est. uasa
figuli probat fornax. & homines iustoᷤ
temptatio tribulationis: ꝓbatus atq de¬
coctus est in illo igne uincentius. datia¬
nus uero arsit & crepuit. Si enim non
ardebat: unde cremabat: Quid enĩ erant
uerba irascentio: nisi fumus ardentis:
Eigo martyri nr̃o refrigerium in corde
habenti flaminas extrinsecus ammo¬
uebat: sed ipse facib furoris accensus.
tanquã clibans intiis ardebat: & ha¬
bitatorem suum diabolum concrema¬
interior mouebatur: & ꝑ hec signa uisi¬
bilia tanquã per sui uasculi qd̾̃ imple¬
uerat crepantes rimulas prodebat᷑. Non
plurima: quantũ illum uastabat insania.
ꝙ illa ira datiani q pena iuncentii. Nc̃

Expanded text:
us iterabat. Putares quod eum duraret us iterabat. Putares quod eum duraret flamma, non ureret; et tanquam figuli fornax lutum molle suscipiens, duram redderet testam. poterat martyr noster dicere Datiano: iam non curat ignes tuos caro mea, quia exaruit sicut testa uirtus mea. et quoniam ueraciter scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis, probatus est atque decoctus est illo igne Uincentius, Datianus uero arsiardebat, unde fumabat? Quid erant verba irascentis, nisi fumus ardentis? Ergo martyri nostro refrigerium in corde habenti flammas extrinsecus admovebat; sed ipse facibus furoris accensus, tanquam clibanus intus ardebat, et habitatorem suum diabolum concremainterior se movebat, per haec signa visibilia, tanquam 572 per sui vasculi quod impleverat crepantes rimulas prodebatur. Non flamma, quantum illum vastabat insania. unt, et ira Datiani, et poena Vincentii. Manet
Abbreviated transcription (Latin):
i consideretur in ista passione hu¬
mana patientia. incipit esse incredibilis.
Si agnoscatur uirtus diuina: desuit
esse mirabilis. Tanta grassabatur crude¬
litas in martyris corpore: & tanta tran¬
quillitas proferebatur in uoce:tantaq
penarũ asꝑitas seuiebat in membris.
& tanta securitas sonabat in uerbis. ut
miro in modo putaremus uincentio pa-¬
tiente. alium loquentem non torqueri.
Et uere fres kñu ita erat. Prorsus ita erat.
alius loquebatur. Pmisit enuim & hoc
testib suis xp̃c in euuglio: quos ad hu¬
usmodi certamina preparabat. Sic enĩ
ait. Nolite premeditari: quomͦ. aut qͥd
loquamini. Non enim uos ectis qui lo¬
quimini: sed sp̃s patris ũri qui loquit᷑
in uobis. Caro ergo patiebatur: ꝙ. sp̃s
loquebatur. Et loquente sp̃u. ñ solũ
conuincebatur impietas: sed etiam
confortabatur infirmitas. Clariorem
nobis martyrem tormenta faciebant.
Multiplici enim uulnerũ uarietate cõ¬
fossus non differebat pugnam: sed acri¬

Expanded text:
i consideretur in ista passione humana patientia, incipit esse incredibilis, si agnoscatur diuina potentia, desinit esse mirabilis. tanta grassabatur crudelitas in martyris corpore et tanta tranquillitas proferebatur in uoce, tanta poenarum asperitas saeuiebat in membris et tanta semiro quando putaremus Vincentio patiente, alium non loquentem torqueri. Et vere, fratres, ita erat: prorsus ita erat; alius loquebatur. Promisit enim et hoc testibus suis Christus in Evangelio, quos ad hujusmodi certamina praeparabat. Sic enim ait: Nolite praemeditari quomodo aut quid loquamini. non enim uos estis, qui loquimini, sed spiritus patris uestri, qui loquitur in uobis. caro ergo patiebatur et spiritus loquebatur et loquente spiritu non solum conuincebatur impietas, sed etiam confortabatur infirmitas. cnobis Martyrem tot tormenta faciebant. Multiplici enim vulnerum varietate confossus, non deserebat pugnam, sed acri
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum nos ꝑ resurrectionẽdomi-¬
nicam ad suꝑna reducimur: celestis
patrie dampna reparantur. Sed qͥd
uenientes feminas affatur. audiamꝰ.
Nolite expauescere. Acsi aꝑte dicat.
Paueant illi qui ñ amant aduentũ
suꝑnoꝵ cuinim:pertimescant qui
carnalib desideriis pressi. ad eoꝵ se

Expanded text:
quia dum nos per resurrectionem Domiquia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
aspiciunt. que cum uirtutũ odorib¬
ad deum ꝑ sc̃ã desideria ꝓficiscunt᷑.
Notandum uero nobis est: quidnã
sit quod in dextris sedere angłs cernit᷑.
Quid namq ꝑ sinistram nisi uita pre¬
sens: quid uero ꝑ dexteram nisi ꝑpetua¬
uita signatur. Unde scriptũ est. Leua
eius sub capite meo: & dextera illius
amplexabitur me. Quia gͥ redẽptor
nr iam presentis uite corruptionẽ
transierat: recte angłs qui nuntiare
ꝑhennem eius uitam uenerat in dex¬
tera sedebat. Qui stola candida cou¬
ꝑtus apparuit: quia festiuitatis
nr̃e gaudia nuntiauit. Candor ete¬
num uestis: splendorem nr̃e denunti-¬
at sollempnitatis. Nr̃e dicamus an
sue: S ut fateamur uerius: & sue
lla quippe redemptoris nr̃i resurre¬
ctio. & nr̃a festiuitas fuit. quia nos
ad immortalitatem reduxit: &. an¬
geloꝵ festiuitas extitit. quia nos re¬
uocando ad celestia. eoꝵ numerum
impleuit. In sua ergo ac nr̃a festiui¬
tate angłs albis uestitus apparuĩt.

Expanded text:
quae cum virtutibus ad Dominum per sancta desideria proficiscuntur. Notandum vero nobis est quidnam sit, quod in dextris sedere angelus cernitur. Quid namque per sinistram, nisi vita praesens? quid vero perpetua signatur? Unde illud: « Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . » Quia igitur redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus, quia nuntiare perennem ejus gloriam venerat, in dextra sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis, splendorem nostrae denuntiat solemnitatis: Nostrae dicamus an suae? sed ut fateamur verius, et suae lla quippe Redemptoris nostri resurrectio et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit; et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃os contiues uidecis. Unde &. matħs
anglł̾m apparuisse describens. ait. Crat
aspectus eius sicut fulgur: & uestim̃ta
eius sicut nix. In fulgure etemm terror
timoris ẽ: ĩ niue aũ blandimentum
candoris. Quia uero omp̃s deus. et
terribilis est peccatorib. & blandus
iustis: recte testis resurrectionis eius
angłs. & in fulgure uultus. & in cando¬
re habitus demonstratur. ut de ipsa
sua specie & terreret reꝓbos. o mulce¬
ret pios. Unde recte quoq popłm ꝑ de¬
serta gradientem: columpna ignis in
nocte. & columpna nubis preibat in
die. In igne etenim terror est: in nu
be aũ uisionis lene blandimentum.
Dies uero uita iusti: & nox accipitur
uita peccatoris. Unde & conuersis pec¬
catorib paulus dicit. Fustis aliqͣndo
tenebre: nunc aũ lux in dño. In die g
ꝑ nubem columpna monstrata est.
& in nocte ꝑ ignem: quia omp̃s deus
& blandus iustis. & terribilis appare¬
bit in iustis. Istos in uidicio ueniens
ꝑ leuitatis mausuetudinem demulcet:

Expanded text:
 Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonssua specie et terreret reprobos et mulceret pios. Unde recte quoque populum per desertum gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die. In igne etenbe autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ignem, quia omnipotens Deus et blandus justis, et terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens per lenitatis mansuetudinem demulcet,
Abbreviated transcription (Latin):
Sed res gesta: aliquid in sc̃a eccł̃ia sig¬
nat gerendũ. Sic quippe necesse est ut
audiamus que facta sunt. quatinus
cogitemus etiam que nobis sunt ex
eoꝵ imitatione facienda. Et nos ergo
in eo qui est mortuus credentes. si odo¬
re uirtutum referti.cum opinione
bonoꝵ operum dñm querimus: ad
monumentũ ꝓfecto illius cũ aroma¬
tib uenimus. Ille aũ mulieres ange

Expanded text:
 aliquid in sancta Ecclesia signat gerendum; sic quippe necesse est ut audiamus quae facta sunt, quatenus cogitemus etiam quae nobis sunt ex eorum imitatione facienda; et nos ergo in eo qui est mortuus credentes, si odore virtutum referti cum opinione bonorum operum Dominum quaerimus, ad monumentum profecto illius cum aromatibus venimus. Illae autem mulier
Abbreviated transcription (Latin):
in discipulos suos. Aicebat. Beati
pauperes: quia ur̃m est regnum dei.
& si generaliter omnib loquitur. spe¬
cialius tamen oculos saluator in dis¬
cipulos leuat: ut hiis qui uerbum eiꝰ¬
intenta cordis aure ꝑcipiunt. latius
saporis intimi lumen aperiat. Cui simi¬
le est quod matheus ait. Q cum sedisset:
accesser̃t ad eum discipłi eius. q aꝑiens
os suum docebat eos dicens. Beati pau¬
ꝑes sp̃u. Nam quib os in monte se¬
dens aperit.ut magna sublimiter au¬
diant: in eos oculos stans in campo di¬
rigit. ut audita patenter intelligant.
Beati itaq pauperes. ñ utiq om̃s: sedil¬
li tantũmodo qui om̃e presentis scli
tametsi altum uideatur. pro nichilo
culmen ducunt. Tu autem d̃

Expanded text:
s suos, dicebat, Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei. Et si generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes spiritu . Nam quibus os in monte sedens aperit, ut magna sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes. Non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito
Abbreviated transcription (Latin):
clauem scientie. Ipsi non introistis: &
eos qui introibant ꝓhibiuistis. Clauis
scientie humilitas xp̃i est: quam legiᷤ¬
periti nec ipsi in lege & ꝓpłus intellige-¬
re: nec ab aliis intelligi uolebant. In¬
trare est enim ñ esse contentũ suꝑficie
littere: sed usq ad intelligentie sacra¬
tioris archana penetrare. Alter. Om¬
nis doctor qui auditores quos uerbo
edificat. exemplo scandalirat: nec ip̃e
regnum dei intrat. nec eos qui poterãt
intrare ꝑmittit. Cum hec ad illos di¬
ceret: ceperunt pharisei ꝙ legisperiti gͣ¬
ꝑfidie s mulationis ꝙ impietatis sue
crimina audierint:ipsi testantur. qͥ
tanto intenante turbine non ip̃i re¬
sipiscere. sed doctorem ueritatis insi¬
diis moliuntur aggredi.

Expanded text:
lavem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti grperfidiae, simulationis, et impietatis suae crimina audierint ipsi testantur, qui tanto intonante turbine non ipsi resipiscere, sed doctorem veritatis insidiis moliuntur aggredi.
Abbreviated transcription (Latin):
guiem ⁊acharie:qui periit inter
altare & edem. Quare a sanguine
abel qui primus martyrũ passus ẽ
mirũ non est. seo quare usq ad san¬
guinem ⁊acharie querendum est cũ
& multi post eum usq ad natiuitatẽ
one ꝑempti: nisi forte quia abel pas¬
tor ouiũ: ⁊acharias sacerdos fuit. et
hic in campo. ille in atrio templi ne¬
catus est. utriusq gradus martyres q
laicos. scilicet. & altaris officio manci¬
patos. sub eoꝵ uoluit intimare uocabu

Expanded text:
guinem Zachariae, qui periit inter guinem Zachariae, qui periit inter altare et aedem. Quare a sanguine Abel qui primus martyrium passus est, mirum non est, sed quare usque ad sanguinem Zachariae, quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem ne perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, laicos scilicet, et altaris officio mancipatos, sub eorum voluit intimare vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
rũ aliũ noui testam̃ti dñm p̃dicare: quã¬
uis sepe etiã apłica scriptura ꝓphas ñ eos
solũ qui futurã xp̃i incarnationẽ. sed &
eos qui uentura celestis regni gaudia
predicant appellat ꝓphete inquit duo
aut tres dicant: & ceteri diiudicent. Sed
n quaquã hos crediderim apostolis in
cathalogi ordine preferendos. Ut in¬
quiratur sangus om̃iũ ꝓpħarum qui
effusus est a constitutione mũdi. a gene¬
ratione ista. Queritur quom sanguis
omniũ ꝓpħarũ atq iustoꝵ ab una
iudeoꝵ generatione requiratur. cum
& multi sc̃oꝵ suie ante in carnatio¬
nem seu post mortem resurrectionẽ¬
q saluatoris. ab aliis sint nationib
interempti. & ip̃e dñs udeis licet
acclamantib. a romano tamen p̾-¬
side. romanisq sit militib crucifixuᷤ.
Sed moris est scripturarũ duas sepe
generationes hominũ. bonoꝵ scilicet
maloꝵq computare. hoc est eoꝵ qui
sanguine abel usq ad sanix.¬

Expanded text:
rum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamrum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptura prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeritur quomodo sanguis omnium prophetarum atque justorum ab una Judaeorum generatione requiratur, cum et multi sanctorum sive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum quA sanguine Abel usque ad san
Abbreviated transcription (Latin):
qui edificatis monum enta ꝓpha-¬
rum: patres aũ ur̃i occiderunt illos. Nõ
monumenta ꝓpħarũ ornare. sed int̾¬
fectores ꝓpħarũ imitari sceleris est Iu¬
dei gͦ ꝓpħarũ monumenta edifican¬
do patrũ suoꝵ facta qui eos occiderãt
arguebant: sed paterna facinora emu
quunt᷑. in seipsos sententiam retorque¬
bant: eadem uidelicet ipsi que in pa¬
rentib. dampnabant agentes. Profe
ob fauorem uulgi captandũ patrum
suoꝵ horrere ꝑfidiam. memorias pro¬
pħarũ qui ab eis occisi sunt magni¬
fue oruando. Seo ipso opere testificã¬
tur. quantũ pater ne nequitie consen-¬
tiant dũm qui ab eisdẽ ꝓpħis est pre¬
nuntiatus iuiuriis agendo. ubi se pa¬
rixer q filios homicidarũ. S ad sue
dampnationis augmentu scientes
peccare declarant. Unde recte subum
tiam dei seipsum dicit. Ipse est enĩ
dei uirtus. & dei sapientia: sic̃ apls
ideo ecce ego mitto ad uos ꝓpħas & sapiente̾
pͥncipiũ dare. Omittant aliũ legis ꝙ ꝓpha¬

Expanded text:
qui aedificatis monumenta prophetarum, patres autem vestri occiderunt illos. Non monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. Judaei ergo prophetarum monumenta aedificando, patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna facinora aemulquuntur, in seipsos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profecob favorem vulgi captandum, patrum suorum horrere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjuntiam Dei seipsum dicit, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, sicut AposIdeo ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes principium dare, omittant alium legis et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnem suꝑbum oe execelsum. oe sui
omnem arrogantem. & humiliabitur:
& suꝑ omnes cedros libani sublunes et ere¬
ctas: & suꝑ omnes quercus basan. & suꝑ
omnes montes ⁊ccelsos. & suꝑ omnes
colles eleuatos. & suꝑ omnem turrim
exceisam. & suꝑ omnem murum inu¬
uitum. &r suꝑ omnes naues tharsis. ce
suꝑ omne quod uisu pulcrum est. &ini.¬
curuabitur sublimitas hominum:. abn

Expanded text:
per omnem superbum et excelsum et super omnem arrogantem, et humiliabitur; et super omnes cedros Libani sublimes et erectas, et super omnes quercus Basan, et super omnes montes excelsos, et super omnes colles elevatos, et super omnem turrim excelsam, et super omnem murum munitum, et super omnes naves Tharsis, et super omne quod visu pulchrum est; et incurvabitur sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
&e repleti sunt ut olim: & augures ha¬
buerunt ut philistuim: & pueris alienis
adheserunt. Repleta est terra argentt e
auro: &e non est finis thesaurorum eius.
Et repleta est terra eius equis: & innum̾¬
abiles qua drige eius. Et repleta est terra
eius ydolis: opus manuum suarum
adorauerunt. quod fecerunt digiti eoꝵ
Et incuruauit se homo: oe humiliatus ẽ
uir. Ne ergo dimitas eis. Ingredere in
petram. abscondere in fossa humo. a fa¬
cie timoris dominr. & agła maiestatis

Expanded text:
 repleti sunt ut olim et augures habuerunt ut Philisthim et pueris alienis adheserunt repleta est terra argento et auro et non est finis thesaurorum eius et repleta est terra eius equis et innumerabiles quadrigae eius et repleta est terra eius idolis opus manuum suarum adoraverunt quod fecerunt digiti eorum et incurvavit se homo et humiliatus est vir ne ergo dimittas eis ingredere in petram abscondere fossa humo a facie timoris Domini et a gloria maiesta
Abbreviated transcription (Latin):
dine finitur Unde oportet hm̃i. ut in
edificatione domus dei. unusguisq
nr̃m exhortando obsecrando. incre¬
pando ipse piis actionib desudando
quantũ ualet insistat ne si quempi¬
am rex celestis nunc desidem in oꝑe
sui templi conspexerit hunc in tem¬
pore future dilicationis mague sus
sollempnitat reddat exsortem Sat¬
agamus mutuc caritatis auxilio ut
om̃es nos alacri ce. di s indefesses in in¬
operibz que ipse precepit inueniens.¬

Expanded text:
dine finitur. Unde oportet, carissimi, ut in dine finitur. Unde oportet, carissimi, ut in aedificatione domus Dei unusquisque nostrum exhortando, obsecrando, increpando, ipse piis actibus insudando, quantum valet insistat, ne si quempiam rex coelestis nunc desidem in opere sui templi conspexerit, hunc in tempore futurae dedicationis magnae suae solemnitatis reddat exsortem. Satagamus mutuo caritatis auxilio, unde omnes nos alacri corde et indefessos in operibus quae ipse praecepit, perpe
Abbreviated transcription (Latin):
ene aũ dicitur. quia benedicentes
regi: ꝓfecti sunt in tabernacula sua.
quia hec est nimirũ sola actio quietis¬
sima ac felicissima cuium suꝑnoꝵ
ymnos gr̃arum suo dicere creatori
Hinc etenĩ scriptum est. Beati qui ha¬
bitant in domo tua: in scłm scłi lau¬
dabunt te. Hinc idem ꝓpħa. ultimos
septem psalmos. in laudis diuine sua¬
uitate compleuit: porro octauum ante
finem psalterii de uictoria pugne qua
gigantem strauerat. dñm benedicendo
confecit Ubi aꝑte indicat: quia om̃es
qui hic maligni hostis certamina su¬
perant: illic in requie uera laudem siu
redemptoris & adiutoris decautant Be¬
nedicentes in quit regi profecti sunt.¬
in tabernatula sua: letantes &. ala-¬
cri corde. suꝑ omnibz bonis que fece¬
rat dñs dauid seruo suo. & isrł ppło suo.
etante quippe iusti suꝑ bonis ix¬
que a dño accipiunt tabernaculain¬
troeunt cclestium mansionũ: qͥa quã
rint labores. breue nimirũ uidetur
q leue totum quicqͥd eterna beatitu¬

Expanded text:
ene autem dicitur, qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula; quia haec est nimirum sola actio quietissima ac felicissima civium supernorum hymnos gratiarum suo dicere Conditori. Hinc etenim scriptum est: Beati qui habitant in domo tua; in saeculum saeculi laudabunt te . Hinc idem propheta ultimos septem psalmos in laudes divinae suavitatis complevit. Porro octavum ante finem Psalterii de victoria pugnae qua gigantem straverat, Deum benedicendo complevit. Ubi aperte indicat quia omnes qui hic maligni hostis certamina superant, illic in requie vera laudem sui Redemptoris et adjutoris decantant. Benedicentes, inquitin tabernacula sua, laetantes alacri corde super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo suo. Laetantes quippe 100 justi super bonis quae a Domino accipiunt, tabernacula introeunt coelestium mansionum; quia quamvis  labores, breve nimirum videtur et leve totum quidquid aeterna beatitu