comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipium scribit ¶Et sane non dum tela e phatetia mihi depromenda existi.¬
massem nisi tam imgudenter coram in dito Rege nostro in tot clarissimorii
proceꝵ uiroꝵq consesse te locutum de me esse nuper accepissem Apud quos cũ
inuehereris acerbius / et ille ate lacessitus me forte nominasset cade me dicer.
nõ priduit / que ne de indoctissimo quide hominc sine sum̃o rubore quispia.
sanus diceret. Sed ꝓfecto regis edusa minus grauiter cam rem tuli qm̃
ꝑsua sum̃a scipientia ac singulari uiditio satis intelligit quãti sis ꝙ̃tũ ui ab¬
sis ab eo homine quem te facis. Ceterũ id fuit multo gtauius de inolestiꝰ.
ꝙ illud ꝑsuadere conatus sis aliis quibusdam qui aderant ꝗ ꝑp patuam
iudienre a quibus nescio quomodo suscepta ẽte ip̃o de te predicatit ac re.¬
Telente nullo falsa quedam de te opinio quam ꝓfecto siquid erit in nic in.
duis endo faeultatis totam euertam etꝙ etuam: Pate facia igitui inpmis tua

Expanded text:
ias referam. Et sane nondum tela e pharetra mihi depromenda existimassem, nisi tam impudenter coram inclito rege nostro in tot clarissimorum procerum virorumque consessu te locutum de me esse nuper accepissem; apud quos cum em, pro tua consuetudine invehereris acerbius et ille a te lacessitus me forte nominasset, ea de me dicere non puduit, que ne de indoctissimo quidem homine sine summo rubore quispiam sanus diceret. Sed profecto regis causa minus graviter eam rem tuli, qui pro sua summa sapientia ac singulari iudicio satis intelligit quanti sis quantumve absis ab eo viro quem te facis. Ceterum id fuit multo gravius ac molestius, quod illud persuadere conatus sis aliis quibusdam qui aderant, qui propteriudicare. A quibus nescio quomodo suscepta est, te ipso de te predicante ac refellente nullo, falsa quedam de te opinio, quam profecto, si quid erit in me in dicendo facultatis, totam evertam atque eruam. Patefaciam igitur in primis tua
Abbreviated transcription (Latin):
aliđ mẽes ꝑ cõuentus uniuisos hoc ẽ ꝑ ternia brachia balentis et cutaiaust
ecelesiastica puenicia plebeia ultra quatuor aragonie que dixumi locus deseos est
maragonul opꝑidum Caspa ¶Eleganter ꝓfecto ut cetera si eloquẽs esses ꝓfecto sic di¬
feres landem post aliquot menses sumo trium ordinũ consensu qͦui ex cataloĩa
ualentuq conuenerant sacerdotum silicet nobilitatis ac prebis corscilis locue in
Aragonia constitutus est Et scire debes ꝙ non omes nobiles patrias appeliar
.ẜ tnĩ Romani a pͥmis ꝑatribus a Romulol constitutis ortiuł u etiã qui rẽ pu
more romanoꝵ gerut ꝑ similinidinc̃ quandam ẜ upͥie nõ n. patrlcios cana

Expanded text:
andem per conventus universos, hoc est per terna brachia Valentie et Catalonie, ecclesiastica, patritia, plebeia, ultra quattuor illa Aragonie, que diximus, locus delectus est in Aragonia». Eleganter profecto ut cetera. Si eloquens esses, profecto sic diceres: «Tandem post aliquot menses, summo trium ordinum consensu, qui ex Catalonia Valentiaque convenerant, sacerdotum scilicet, nobilitatis ac plebis, concilii locus in Aragonia constitutus est». Et scire debes quod non omnes nobiles patritii appellantur, sed tantum Romani, a primis patribus, a Romulo constitutis, orti, vel ii etiam qui rem publicam more Romanorum gerunt per similitudinem quandam, sed improprie. Non
Abbreviated transcription (Latin):
re apnd qiuem Regena  regem itiguã suntime sapientie suruq naiis
te emẽdaturũ om̃ẽs de p̃uãtiones que in oꝑib luiu librarioꝵ uitto cccide.¬
parit. Qd nec aretinus nec Gaarinũs net ante coꝵ etatem franaisciss.
petracha Nec multi alii nrẽ etatis doctissimi uiri corrigere ausisunst sa.
tu bomo indote comgere audebis Si corigi liceret pio arbitratu atq ui.¬
ditio ed ate sicĩ incelligo quot censes eẽ quĩ te apte suparent aquib
ingero et eloquẽtia uiceĩs qui pudore acmnodestia id facere desinist.
St diescis adhuc ut uideo qua rõne testus corngendi sint At ego aig̃.
estendem et gratie portet n in emendatido aliquo de prauato uit sini¬
utudo et nuio literaꝵ conueniat e quid ego bet adte quicun s¬

Expanded text:
et apud quem regem, regem, inquam, summe sapientie summique iudicii, te emendaturum omnes depravationes, que in operibus Livii librariorum vitio ceciderunt. Quod nec Aretinus, nec Guarinus, nec ante eorum etatem Franciscus Petrarcha, nec multi alii nostre etatis doctissimi viri corrigere ausi sunt. Id tu, homo indocte, corrigere audebis? Si corrigi liceret proprio arbitratu atque iudicio, quod a te fieri intelligo, quot censes esse, qui te hac parte superarent, a quibus ingenio et eloquentia vinceris, qui pudore ac modestia id facere desinunt? Sed nescis adhuc, ut video, qua ratione textus corrigendi sint. At ego illud ostendam et gratis. Oportet enim in emendando aliquo depravato ut similitudo et numerus littera
Abbreviated transcription (Latin):
trotulus in cinnos. Immo uõ igni subinendum iudicassene repo¬
scopali templo rumte ut de heretico et de fide christiana malesen.¬

Expanded text:
ologi damnant, immo vero igni subiiciendum iudicassent in episcopali templo, cum de te ut de heretico et de fide Christiana male sen
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ait cumil Satũninꝰ legeni frumeritaĩa de semissib et trientibus
tiatũ erariũ patinõ posse largitioriẽ tantar Senatꝰ decreuit si eam
legem ad populũ ferat aduẽsus rẽpi. eum iudeĩ facere Satũnitius¬
legẽ ferre cepit college int̾redere illi nihil ominꝰ cistellã detalit cepio
ut illũ cõtra int̾cedentib collegiis aduens tẽ pii. iudit ferie cũ insis
conuis impetũ facit ponites distinbat cistas deicit quare clubiũ c̃an

Expanded text:
i: Cum Lucius Saturninus legem frumentariam de semissibus et trientibus natum aerarium pati non posse largitionem tantam. Senatus decrevit, si eam legem ad populum ferat, adversus rem publicam videri ea facere. Saturninus ferre coepit. Collegae intercedere, ille nihilominus sitellam detulit. Caepio, ut illum, contra intercedentibus collegis, adversus rem publicam vidit ferre, cum viris bonis impetum facit; pont
Abbreviated transcription (Latin):
significat in eum fine̾ GALIIs hispanisq scuta eide forme erat dispares
ac dissimiles gladii. gallis p̃longi ac sine mucronib hispario punctĩ mag
ꝙ̃ cesim assue̾to petere hostem breuitate habiles et cum ma cronib an¬
taleus animatꝰ gẽtiũ haꝵ tum mag̾tudine corpoꝵ tum spetie teribilis
erat Galli suꝑ umbiculũ erãt nudiꝰ hispani linitis p̃textis pũpura tu¬
nicis candore muiro fulgẽtib cõsitterat Uos sicernẽdatis Talis habitus

Expanded text:
num captis. Gallis Hispanisque scuta eiusdem formae fere erant, dispares ac dissimiles gladii, Gallis praelongi ac sine mucronibus, Hispano, punctim magis quam caesim adsueto petere hostem, breuitate habiles et cum mucronibus. ante alios habitus gentium harum cum magnitudine corporum, tum specie terribilis erat: Galli super umbilicum erant nudi: Hispani linteis praetextis purpura tunicis, candore miro fulgentibus, constiterant. numerus omnium peditum
Abbreviated transcription (Latin):
pac nr̃a tempestate illustiꝰ alia in suꝑ mlta esfeci q sits usussꝑt̃
niõ solum̃ mediocribꝰ ẜetiam doctis hominib ꝑ Flegantissimã.
elegãtraꝵ septotẽ qui cum ip̃e net dicere net serbere eleganter scas.¬
tñ de elegãtia tradere pcepta audeas Nepastrnatiorẽ logite et phĩe
condidisti nom̃ me hercules oꝑi cõueniens sun. cum aratõ mag̃.
q̃ꝑ oratorsis legicam itẽtidẽ ut uitem repastinas ꝑurasti Inqua ꝗdẽ tor petata

Expanded text:
ac nostra tempestate illustrius. Alia insuper multa effeci, que summo usui sunt, non solum mediocribus, sed etiam doctis hominibus». O elegantissimum elegantiarum scriptorem, qui cum ipse nec dicere nec scribere eleganter scen de elegantia tradere precepta audeas! Repastinationem logice et philosophie condidisti, nomen mehercule operi conveniens! Tu enim cum arator, magis quam orator sis, logicam identidem ut vitem repasti
Abbreviated transcription (Latin):
urbe abessent  sub lurẽ trerentos ut rolligi poterat equites ex
aduerso se ferentes cospiciunr / mox ꝙ conspicuentur iuirẽ parua
ia utiosq dirimẽte eos uinrtapedine. ac panlo post aisi ac fesis
plus quinq ⁊ iugitimilibꝰ ꝑassuũ remetrendum ẽ. Sur .n. octo
milibus ꝑassuum a castus ꝑgressis quinq ⁊ iugintinulia pas¬

Expanded text:
 passuum ab urbe abessent, sub lucem trecentos, ut colligi poterat, equites ex adverso se ferentes conspiciunt moxque conspiciunt invicem, parva iam utrosque dirimente intercapedine». Ac paulo post ais: «At fessis plus quinque et viginti milibus passuum remetiendum est». Qui enim octo modo milibus passuum a castris progressis quinque et viginti milia pas
Abbreviated transcription (Latin):
Renouemꝰ ⁊ nob q̃ de orlando ar Raynaldo Chas ũgione
gesta memorant᷑ꝰ Qualia fuisse. hectoris. etiee. Achillis alioq¬
ꝑmnꝑunm flelparer audim. hic plane aprissene indirasted¬
nurabilem prudentiã tuã quia uulgaria indurems exẽpla
Drlandũ nesno quẽ ⁊ Rapnaldum de quib uł apud gallos
unde orti sunt iuix ulla extat memoria łrazo monumini
prodita hecrori enee/ arq achilli quos sim̃i poere er
bistoria simis ⁊̃ celum landibus extuleiũt somparas. O¬

Expanded text:
renovemus in nobis ea que de Orlando ac Rainaldo in hac regione gesta memorantur, qualia fuisse Hectoris, Enee, Achillis alioum frequenter audivi». Hic plane apertissime indicas admirabilem prudentiam tuam, qui vulgaria inducens exempla Orlandum nescio quem et Rainaldum, de quibus vel apud Gallos, unde orti sunt, vix ulla extat memoria litterarum monumentis prodita, Hectori, Enee atque Achilli, quos summi poete et historici summis in celum laudibus extulerunt, comparas.
Abbreviated transcription (Latin):
segnita. An ꝙ udcear rex miseros captiuos sur ginus tultu
corporis prediros. o singłarem hõis ꝑrũdentiã o singulare Iudi¬
aum ubi est acumen tũñ. ubi illa moemiuis: an tibi iustaui¬
detur cã cur regẽ cachumãtem inducas nuẜoꝵ caꝑtiuoꝵ
i sua ueste rõspectus : an illud fortasse re mouiti qo postea.
subiins puduisse caꝑtiuos ꝑ ĩ tali habitu ternerentur. At te
magis pudere debuit laurenn isto modo scubere/ quidenim
erat nre captini pudore affici deborent/ si suis armis suoꝙ ha¬
bitu ornatierant. magis profetto illis erubesstendum fierat
Lĩ romano cultu ⁊ ĩ romanis armis rõspecti eent. qua uo
eloquentia ⁊ gr̃a ista explices omitto. Qiuis nõ modo iudiret¬

Expanded text:
affertur? An quod videat rex miseros captivos sue gentis cultu corporis preditos? O singularem hominis prudentiam! O singulare iudicium! Ubi est acumen tuum? Ubi illa ingenii vis? An tibi iusta videtur causa, cur regem cachinnantem inducat miserorum captivorum in sua veste conspectus? An illud fortasse te movet, quod postea subiicis, puduisse captivos quod in tali habitura cernerentur? At te magis pudere debuit, Laurenti, isto modo scribere. Quid enim erat cur captivi pudore affici deberent, si suis armis suoque habitu ornati erant? Magis profecto illis erubescendum fuerat, si in Romano cultu et in Romanis armis conspecti essent. Qua vero eloquentia et gratia ista explices, omitto.	«Pegna amatoru
Abbreviated transcription (Latin):
alcera ratio tua qua probare mreris hispaniã eẽ furo.¬
ꝑe caꝑut . qm̃ nulis mõtibꝰ nulloq flumine rernure
ut dins. tu ꝗlogice repastinatorem te fansi nom̃ ꝓfetto
rea cõueniens hoceme consequens affirmabis hnspana
nullis mõnbꝰ nulloq flumine s cipro uastoq mari
rminatur. Igitur hispania europe ẽ capur Si hor

Expanded text:
robare niteris Hispaniam esse Europe caput, quoniam nullis montibus nulloque flumine terminetur, ut dicis. Tu qui logice repastinatorem te facis, nomen profecto rei conveniens, hoccine consequens affirmabis? Hispania nullis montibus nulloque flumine, sed aperto vastoque mari terminatur: igitur Hispania Europe est caput. Si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
s longo se cimros serie solligare sime que iuittoros deuertiãt
ita umtti ex alueo ꝑgesserunt stutis ex corio factis
qualib mauri semꝑ atꝙ ofri sut usi ad suustrampre
magnos risus excitasse fertur ut iux unꝙͣ sit iusus
risisse ilarius . dixisseq arcũfusis iuestigataonib at pre-
uictoria gloriabundisi qm̃ puderet captiuos s illo cultia¬

Expanded text:
se longa cuntos serie colligare fune, quem victores deiecerant. 14 Ita iuncti ex alveo processerunt, scutis ex corio factis, qualibus Mauri semper atque Afri sunt usi, ad sinistram partem magnos risus excitasse fertur – ut vix unquam sit visus risisse hilarius – dixisseque, circunfusis investigatoribus ac pre victoria gloriabundis, quoniam puderet captivos in illo cult
Abbreviated transcription (Latin):
ream in casum illoꝵ nõ ita imẜanti facis ĩ udia. ẜ ne sme
rssent ne peno bellũ iralie ĩferẽn ꝑ agros urbesq suas transi¬
mui darent canis cũ fremitu risus dicie orrꝯ ut uix a
magr̃anbꝰ maiorbꝰq natu ĩue̾ya sedarerͣ. a deo scolida ĩ pudes ꝙ
postulano uira ẽ doter riso ꝟismilioreut dissolunor. udẽns argima

Expanded text:
e tissent ne Poeno bellum Italiae inferenti per agros urbesque suas transitum darent, tantus cum fremitu risus dicitur ortus ut vix a magistratibus maioribusque natu iuventus sedaretur; adeo stolida impudensque postulatio visa
Abbreviated transcription (Latin):
fint eis formidolosa/ nõs audatia unde alłr iucrores cum̃
preda ⁊ gloriã redibunꝰ: aur cerre honestissimã mortẽ
sꝑperemꝰ quã nefas ẽ appellare mortẽ friunnos apd
de pristina mortalitate ad spẽ ernitans reuocauit
eu hant meã sꝑem nõ frustraturl̃ arq cia ĩuocaro
nõu foror ĩ suos hostes. hec dicens a deꝑro eqͦ ĩ duos aure¬
cursores ⁊ iã ꝓxim erãr sfesta asta tetcocuuit diri¬
git cursum. Illi ꝓpere rerga dant cer̃i xꝑiani ireguntur
ac borbari qui ad resꝑonsum exꝑloraroꝵ suspensi er̃ãt
iusa eoꝵ subita suga hostiũq s̃cursui rurbaui rm̃t
pugne fuge ꝙ consiliũ cõmiscentin ⁊ aliigs reia dãnibus

Expanded text:
facit eis formidolosa, nobis audenda. Unde aut victores cum preda et gloria redibimus, aut certe honestissimam mortem oppetemus. Quam nefas est appellare mortem, fruituros apud de pristina mortalitate ad spem eternitatis revocavit, eum hanc meam spem non frustraturum. Atque, eius invocato nomine, feror in suos hostes.» 8 Hoc dicens, adacto equo, in duos antecursores, et iam proximi erant, infesta hasta dirigit cursum. Illi propere terga dant, ceteri Christiani insecuntur. At barbari, qui ad responsum exploratorum suspensi erant, visa eorum subita fuga hostiumque incursu, turbantur et inter pugne fuge
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpñnia ꝵ liborã sibi dẽ ronsuetudinẽ nec din futuram
cũ alt ẜuus eẽt altera milibus/ preterea piculosam utriq rem
arq capitalem ꝯstituerunt: ꝑ occusionẽ ambo fugere. E
adolescens honestuis ꝙ ip̃e ad suos illa a suis abibat  nsi
religionis ratio cõstiterit/ quod ne crẽdã sequentia iducur¬

Expanded text:
ntiarum liberam sibi esse consuetudinem, nec diu futuram, cum alter servus esset, altera nubilis, preterea periculosam utrique rem atque capitalem, constituerunt per occasionem ambo fugere; sed adolescens honestius, quia ipse ad suos, illa a suis abibat; nisi religionis ratio constitit, quod ne credam, sequentia inducu
Abbreviated transcription (Latin):
alii pͥmꝑes inrerdum iaiores Regib ideoꝵ ⁊ egaliores
ut olim romoni iparoresi s cerre qui obsider aloeriꝯ regͣ
ip̃o Rege obsesso nõ inferior censendis ẽ. her porro sen¬
tenna tuo illi sũmo subnaꝙ iudino maxͤ consentarea¬
ẽ tu .n. cũ loquaris de dignitare ꝑrone opidus ar potena¬
e fu. n s loquarii de dignitare frone opibus ar poreno
illam ad ꝑostremũ diffinis dixisti p̃us Regi africano
e dig̾taro nõ iuder ĩ bellum ꝑdie ĩ qͦ nõ sit Rexalier
nĩ eo certaturus postea subdis mulros ꝑͥncipesi qͣmi po:¬
tenna suꝑer regibꝰ mulns maiores rei nõ iudires
ĩquẽ errorẽ puadas. In quẽ iundo errorẽ: ne tu quidem¬

Expanded text:
alii principes interdum maiores regibus, ideoque regaliores, ut olim Romani imperatores, sed certe qui obsidet alterius regnum, ipse rege obsesso non inferior censendus est». Hec porro sententia tuo illi summo subtilique iudicio maxime consentaneat. Tu enim cum loquaris de dignitate persone, opibus ac poten cum loquaris de dignitate persone, opibus ac potentia, illam ad postremum definis. Dixisti prius regi Africano e dignitate non videri in bellum prodire, in quo non sit rex alter cum eo certaturus: postea subdis multos principes, quoniam potentia superent, multis maiores esse. Non vides in quem errorem incidas?
Abbreviated transcription (Latin):
tinis es Ex qua tertram ꝑrem sibi tubianibꝯq ac
sonis quos reuocauerat discribuendũ adiudirauit¬
lubitinum ut iudeo amatores/ quos secimdo loro nuandos in
prede duusione indicasci. Res est ꝑfecto digna historie gͣutare
Dit liuiꝯ dalustius ⁊ cesar/ a quibꝰ credo id sumpseris.

Expanded text:
ima est.	«Qua tertiam partem sibi tubicinibusque ac sociis, quos revocaverat, distribuendam adiudicavitTubicinum, ut video, amator es, quos secundo loco numerandos in prede divisione iudicasti. Res est profecto digna historie gravitate. Sic Livius, Sallustius et Cesar, a quibus credo id sumpseris.
Abbreviated transcription (Latin):
deatue.  sehoc conreduu illud multo magis contessum
roi necesse est ⁊ eos quos uulgo cabalbrios uocanti grea quoꝙ cos
nocare equeriosi hoo nbi nunnꝗ̃ conteder parmeno/ ut ĩ narra¬
tione rezo gestaꝵ disputanonẽ inducas longiorẽ de uertoꝵ
significanone/ est cĩm iunosa disgressio breuitan contraria

Expanded text:
«Quod si hoc conceditur, illud multo magis concessum iri necesse est, quos vulgo caballerios vocant, eos vocare equerios». Hoc tibi nunquam concedet Parmeno, ut in narratione rerum gestarum disputationem inducas longiorem de verborum significatione. Est enim vitiosa digressio brevitati contraria
Abbreviated transcription (Latin):
Sotii ut ip̃e ur̃i aduentus ⁊ ut pors tulit urĩ ꝑituli autor
sum sic meu est ur̃i reditusiat urẽ salunsi curã hẽre
nõ solum mee. Si locus hic ubi simus sans aꝑcus ad fugã
eeri si sacis etiã distanne ab hostibus ninurũ nõ tã ferox
nõ absir longiꝯ quadringenus passibus ur oꝑinor rerenorib
q̃ nos equis quã sꝑẽ salinis trrntã ponimus ĩuna cebrita¬
te equoꝵ : at fessis ꝑlus quinꝙ ⁊ iugintimlib passuui
tẽmenendũ. quos isa lcspesirq at dissiparos insequun ut

Expanded text:
Socii, ut ipse vestri adventus et, ut sors tulit, vestri periculi auctor sum, sic meum est vestri reditus ac vestre salutis curam habere, non solum mee. Si locus hic ubi sumus satis apertus ad fugam esset, si satis etiam distantie ab hostibus, nimirum non tam ferox non absit longius quadringentis passibus, ut opinor, recentioribus quam nos equis, quam spem salutis tantam ponimus in una celeritate equorum? At fessis, plus quinque et viginti milibus passuum remetiendum est; quos isti incompositos ac dissipatos ins
Abbreviated transcription (Latin):
tota illa argume ntano qua de menstias quid ciudelitans hopes
illos fuguntes edituri sint ⁊ exempla illa fabulga deo¬
ando ⁊ Ray naloo ĩepre anqz aniłr introdrita ⁊illa de morns
gñe accurata disputatio/ ⁊ comꝑationes de uulpe ⁊ cone uanii
cuꝑini nõ hõis sanii oĩa uitiosa ⁊⁊ p̃rer artẽ i historie dig̾tare
q̃m ut dixi/ nec locusi nec tp̃us ferebati hanc iuerboꝵ ĩ anẽ
mag̾nidinẽ cũ hostes ad unũ equi cursum ꝓximi citans equis
se ferentur / ⁊ ip̃i nullo munimento loa/ nati ẽent. Anhec dĩo

Expanded text:
tota illa argumentatio, qua demonstras quid crudelitatis hostes in illos fugientes edituri sint, et exempla illa fabulosa de Orlando et Rainaldo, inepte atque aniliter introducta, et illa de mortis genere accurata disputatio et comparationes de vulpe et cane, vacui capitis non hominis sani, omnia vitiosa et preter artem ac historie dignitatem, quoniam, ut dixi, nec tempus nec locus ferebat hanc verborum inanem magnitudinem, cum hostes ad unum equi cursum proximi citatis equis in se ferrentur, et ipsi nullo munimento loci tuti essent. Preterea
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑni ꝑducuntur quo ille sꝑectaculo ita magnos risus
ex ncasse fertur ut iux imnꝙ̃ sit iusus risisse hilarius
nõ intelligis imprudens te grauissimũ iuitũ et regemi
sum̃a notare leuitare. nihil ꝓfecto minus ueris mule
qiud .i. dignũ tanto cachinno affertur. An ego imprudeus¬

Expanded text:
capti perducuntur, quo ille spectaculo ita magnos risus excitasse fertur, ut vix unquam sit visus risisse hilarius». Non intelligis, imprudens, te gravissimum virum et regem summa notare levitate? Nihil profecto minus verisimile; quid enim hic dignum tanto cachinno affertur? An quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
erudite. nec minus ha loro eleganciã tuã dãnandã atq rridenda
censeo cum uelis noua ⁊ absurdissima formare. noĩa quibꝰ ꝓp̾is
usitans arꝙ honestis uti licet. Eguerios .n. appellore is. quosorũ¬
dit hoĩes equites ⁊ eq̃str ordinis uocant quod nom̃ usus p̃dom
edmisit ⁊ comprobat hic .n. ordo mẽdiꝯ mr̃ pr̃es ac ꝑlebẽ rome
fuit ĩ quo ⁊ enero extitit Sedulo me cohibeo ne totiens re feciã

Expanded text:
uto. Nec minus hoc loco elegantiam tuam damnandam atque irridendam censeo, cum velis nova et absurdissima formare nomina, quando propriis usitatis atque honestis uti liceat. Equerios enim appellari vis quod eruditi homines equites et equestris ordinis vocant, quod nomen usus pridem admisit et comprobat. Hic enim ordo medius inter patres ac plebem Rome fuit, in quo et Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
Ryx uddi unlꝑd̃ uñã uulnoratis ꝑlerisq canibus euasisse.
nos ergopot nulꝑes ñ rem nr̃am ĩ angusto iudeanus
positam i paulo plures canes exrimes temus ĩuadere : quid¬

Expanded text:
6 Ego vidi vulpem unam, vulneratis plerisque canibus, evasisse. 6 Ego vidi vulpem unam, vulneratis plerisque canibus, evasisse. Nos ergo tot vulpes, cum rem nostram in angusto videamus positam, paulo plures canes extimescemus invadere, si
Abbreviated transcription (Latin):
Fur ad ꝑferendum cursum. modo tres quatuor ue illortr
q̃ plures nõb Puunt si ꝑricibꝰ egius insidiant istabũr fugiẽ¬
rbgi terga cedent/ ⁊ aut morari comꝑellent / aut ritu oiuũ
cãpraꝵq mactabunt sing̃lis ꝑlurimos. ut renouemus
nob ea q̃ de orlando ⁊ Rapnaldo ĩ has regione gesta
memorant  qualia fiusse hecroris enee oichillis aliõ ꝙ
ꝑscoꝵs Rrequent audiui/ ex qͥ nõ morte defugerimũs
ẜ honestã mortẽ refugeumꝯ. Est aũr honesta mois
ĩ ꝑugna nõ ĩfuga /. ad quã mortẽ sortit hortari uosi
ausim si nihil aliud sit relqui / nũs etrã sꝑes saluñs¬
tare ac desperatione iucerunr. Magna res ẽ proponere
aĩo aur iunrendũ/ aut mortẽ dedens arq oĩa extrema
pacienda Seꝑe ĩfrmiores fere q̃ ĩ apho singlas ⁊ obustiorum̃
fagissenr rũ se ĩ clusas iuderet i contracta rabie adu̾sus
plures ĩsurgunt: ⁊ nõ uiniqi ciulare ar fugere ꝗꝑellunt

Expanded text:
quatuor ve illorum qui plures nobis sunt, si pernicibus equis insideant, instabunt fugientibus, terga cedent, et aut morari compellent, aut ritu ovium caprarumque mattabunt singuli plurimos. Ut renovemus in nobis ea que de Orlando ac Rainaldo in hac regione gesta memorantur, qualia fuisse Hectoris, Enee, Achillis aliorumque priscorum frequenter audivi. Ex quo non mortem defugerimus, sed honestam mortem refugerimus. Est autem honesta mors in pugna, non in fuga: ad quam mortem fortiter vos hortari ausim, si nihil aliud sit reliqui. Nunc etiam spes salutate ac desperatione, vicerunt. 5 Magna res est proponere animo aut vincendum, aut mortem, dedecus atque omnia extrema patienda. Sepe infirmiores fere que in aperto singulas robustiorum ferarum fugissent, cum se inclusas viderunt, contracta rabie, adversus plures insurgunt et nonnunquam eiulare et fugere compellunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Air igut liuius : libicines quia prohibita a proximis censoribus
eranr sede Ioius uesti: quod rradditũ antionutꝰ erat egre passi/
libur uno agnune abierunt/ adeo ut nemo eẽt ĩ urbe qui
sacrsiciis pcineret. Eius rei religio tenuir se natũ legatos nbur
misorunt : ur darent oꝑam ur iidem hõĩes romanis restitue.¬
rentur liburtini benigne polliciti pͥmũ acciroseos ĩ curiam
hortati sunt ut reuerentur romã: postq̃ ꝓpelli nequibant
ronsilio haud aborrente ab ingeniis hõium agrediunr. die
festo alii alios ꝑ spetiẽ celebiandaꝵ cantu epulaꝵ tã ĩuitar¬

Expanded text:
set pertinere. tibicines, quia prohibiti a proximis censoribus erant in aede Iouis uesci quod traditum antiquitus erat, aegre passi Tibur uno agmine abierunt, adeo ut nemo in urbe esset qui sacrificiis praecineret. eius rei religio tenuit senatum legatosque Tibur miserunt: ut darent operam ut ii homines Romanis restituerentur. Tiburtini benigne polliciti primum accitos eos in curiam hortati sunt uti reuerterentur Romam; postquam perpelli nequibant, consilio haud abhorrente ab ingeniis hominum eos adgrediuntur. die festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularu
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssa derorabant  distinguebanr inriutentes gemime
iugum ex qͦ emittebant aurea simulatra cubitalia qͦp
alterũ num alterũ beli. Intͣ hec aquilã aureã pennas
extendenn similem satrauerant. Cultus regis int᷑ om̃ĩa
luxuria notabatur purperee tunire. mediũ albũ iũt¬
rextũ erar. pallã auro distinctã/ aurei ampines i uelur

Expanded text:
expressa decorabant: distinguebant internitentes gemmae iugum, ex quo eminebant duo aurea simulacra cubitalia avorum, alterum Nini, alterum Beli. Inter haec aquilam auream pennas extendenti similem sacraverant. Cultus regis inter omnia luxuria notabatur: purpureae tunicae medium album intextum erat, pallam auro distinctam aurei accipitres, velut
Abbreviated transcription (Latin):
uł sorio an so nos tũ equs anusissent respondit quidã hmño Inrer¬
rogare e quos ip̃os i ⁊ ornamenta ar nestes quos nã sonos ami¬
serunt Ioanes enã facenqi ut sumꝯ ĩ uitroria faren ar dicares
dictums ego no ⁊ ĩfecetũ ⁊ ꝓrsus insulsum. Est .n. pueritir
⁊ ieuine arq ĩcꝑte ꝑlatũ. ac p̃tirea qter historie dignitatẽ
qua eiustemõdo frmblaꝵ quay q rege ⁊ mayĩe ꝓblemote enũ¬

Expanded text:
vel serio, an socios cum equis amisissent. Respondit quidam: «Immo interrogate equos ipsos et ornamenta ac vestes quosnam socios amiserunt.» Ioannes etiam facetius, ut sumus in victoria faceti ac dicaces: dictum, ego vero infacetum et prorsus insulsum. Est enim pueriliter et ieiune atque inepte prolatum, ac preterea preter historie dignitatem, in qua huiusmodi fr
Abbreviated transcription (Latin):
sontes quos magnos unos ẽẽ suspitabat : at ne addelinũ quidẽ
ꝑonuerar ulnssi. refirerer turrĩ: ar mag dispendiũ ⁊ ut
fame magis ac magis ĩualiscente in dies miluũ ꝯtumotia
ꝑponebatur. redrret ifacta rei at nõ alio ꝵ culpasi dung
argiuretur. Neq hec qͦ exornano huic losi cõuiuit q̃ non
narranoni s soser motioni uł magis ꝓpe rõfutanoni a romodara
ẽ soioñe. abibint ĩ malã rem / cũisto alanir alani sillus
absurdissimo p̃cepro. quanꝗͣ guid ais: soroñe mucego
iuditali u̾sor⁊ aut ĩ notratione : nisiuis rots̃ hisoriã¬

Expanded text:
sontes, quos magnos viros esse suspicabatur. At ne ad delictum quidem potuerat ulcisci. Reficeret turrim? At magnum dispendium et ut in fame magis ac magis invalescente in dies militum contumacia proponebatur. Rediret infacta re? At non aliorum culpa sed ducis argueretur». Neque hec quoque exornatio huic loco convenit,sontes, quos magnos viros esse suspicabatur. At ne ad delictum quidem potuerat ulcisci. Reficeret turrim? At magnum dispendium et ut in fame magis ac magis invalescente in dies militum contumacia proponebatur. Rediret infacta re? At non aliorum culpa sed ducis argueretur». Neque hec quoque exornatio huic loco convenit, q
Abbreviated transcription (Latin):
estͥ ueruĩ sicut ad relum hispania quia uergit ĩ octasum
i dextra ẽẽ censenda est/ ita ad iꝑ̃m orbem traꝵ quia
certissimli ẽ capur euroꝑe/ caꝑut noĩari ꝑõt. uohemẽrer
ẽtras cosmograse si putas hispaniã qua ĩ oitasũ uergit
⁊ dextra ꝑte celi tensendã ẽe qui .n. mundi ꝑres dime¬
tiunturr nõ ad antarticũ polum/ aur ad orientẽ ⁊ ad

Expanded text:
s.	«Verum sicut ad celum Hispania, quia vergit in occasum, in dextra esse censenda est, ita ad ipsum orbem terrarum, quia certissimum est caput, Europe caput nominari potest».	Vehementer erras, cosmographe, si putas Hispaniam, quia in occasum vergat, in dextra parte celi censendam esse. Qui enim mundi partes dimetiuntur, non ad antarticum polum, aut ad orientem, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
sas/ audi quid ip̃e narrat confestm ad aliud satrificiũ eidem
diue a dece̾ uiris ẽdicta dies. cius ordo talis fuit. Ab ede apolunis
boues feĩe due albe porta Carmentali ĩ mbem ducte postea
duo signa cup̃ssea iunoni recine portabant. cũ septẽ ⁊ ducdeñ
uirgines longã indure uestemi carmen ⁊̃ iimone regrã
canenres ibant illa tempestate forsan laudabile ⁊ udibus
ingeniis nũc aborrens: ⁊ ieruditũ si reftrat urrgmũ ordinẽ
seq̃ban treden coronan laurea prextanꝙ a porta fgenuna¬
Ingario uiro ĩforũ uenere. In foro pompa consistens per
manus reste data uirgmes sonũ uons pulsu pedum mo¬¬
dulantes ĩ cesserunt. ni uiro tusto uelabroq ꝓboatũ
ferum ĩ innĩ publim̃ arq edem simonis Regine utra¬

Expanded text:
s sacrificatum. confestim ad aliud sacrificium eidem diuae ab decemuiris edicta dies, cuius ordo talis fuit. ab aede Apollinis boues feminae albae duae porta Carmentali in urbem ductae; post eas duo signa cupressea Iunonis reginae portabantur; tum septem et uiginti uirgines, longam indutae uestem, carmen in Iunonem reginam canentes ibant, illa tempestate forsitan laudabile rudibus ingeniis, nunc abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa constitit et per manus reste data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt. inde uico Tusco Uelabroque per bouarium forum in cliuum Publicium atque aedem Iunonis reginae per
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cruce ꝑendentis. Alterũ matris eius cuͣ angło gabriele ꝯreptũ
laurencio digna eloguno/ ⁊ suꝑuacua. prinus reꝵ narano
breuitan coniraria. hec .n. sim̃atim nõ ꝑtinuañ naranda sur
Quid .n. opus erat de uexillis hoc loro farlre mentiorẽ.an
iudisti uspiã lunũ cum de ꝯsuubꝰ romanis ĩ expedinone
emmsꝰ scribit de signis q̃ feribant mentronẽ fotere.
⁊ in sine signis eos nõ isse ad bellum gerendũ siimus
Sinis aut fant/ cũ hostiũ signa sapta erant/ qm̃ ẽã

Expanded text:
in cruce pendentis; alterum matris eius cum Angelo Gabriele conceptLaurentio digna elocutio et supervacua in primis rerum narratio brevitati contraria. Hec enim summatim non particulatim narranda sunt. Quid enim opus erat de vexillis hoc loco mentionem facere? An vidisti uspiam Livium, cum de consulibus Romanis in expeditionem euntibus scribit, de signis que ferebant mentionem facere? Et tamen sine signis eos non isse ad bellum gerendum scimus. Secus autem facit cum hostium signa capta erant, quoniam eam
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ cdem̃tie ĩ uultu oñdẽt er̃ipebãt om̃ib lacume gemit̾q at singulis
conitatoitib qͥ espe ⁊ ĩ quã iecidisset/ cui genua sũmittẽti ad pedͥes
seoens ĩ regia sella paulo añ cõpetitoris ĩ tãte ꝓceꝵ amitoꝵ te¬¬
tu ne salutatõnei ꝗd̾e aut clem̃te uultũ ĩ petiaĩ fas eẽt cũ p̃ẜñ
regis petri filia eadeq mat̾rcia ad pedes filii sorores ad uoluta

Expanded text:
in vultu ostenderet, erumpebant omnibus lacrime gemitusque ac singultus, cogitantibus qua e spe et in quam recidisset; cui genua summittenti ad pedes sedentis in regia sella paulo ante competitoris in tanto procerum amicorum cetu, ne salutationem quidem aut clementem vultum impetrare fas esset: cum presertim regis Petri filia eademque matertera ad pedes sororis filii advoluta
Abbreviated transcription (Latin):
dits dignium risu speccarulum Erar es̃ res nõ dig᷑ esu s cõmiseranoñ
iider̃ rogmã q̃ ifortima paulo aỹ inamplissimo statu rollotaret In
tã atroe casum incidisse ditedim potius sic fuit dig ͫ erat oñi cõmi¬
seratione spectaculio regma cinꝯ tante opes er dig̾tas fuerat eo angu¬
straꝵ ⁊ calamitatis adducta ẽẽ ut si pudicine ethonori ꝯsultũ ueller
uł ꝑ medũd mar̃ absqz nanis auxͦ illi fugiẽdiy esser aỹ q̃ ꝑ me

Expanded text:
dicis «dignum risu spectaculum». Erat enim res non digna risu sed commiseratione videre reginam, quam fortuna paulo ante in amplissimo statu collocarat, in tam atrocem casum incidisse. Dicendum potius sic fuit: «Dignum erat omnium commiseratione spectaculum, reginam, cuius tante opes et dignitas fuerant, eo angustiarum et calamitatis redactam esse, ut si pudicitie et honori consultum vellet, vel per medium mare absque navis auxilio illi fugiendum esset». Pre
Abbreviated transcription (Latin):
elinqui pdit̃o ait ꝑdidi s indũ tence ꝑtrins ꝙ d sꝑosiois uestib ut ad huc eat tꝑꝑidã
subir acꝑ terĩ seuebatãs ac subinde spiritũ ꝑ mares tͣhens sip̾ fcabat mõĩ uenatia
us ad lustoñ fere ip̃o se odore delertari Tanta ei fuir h max  rꝵ conata
feda sunr breuissmmis ubis p̾teriri decer alit̾ es̃ historica alit̃ satyrq
spbit sans eratid dicã Tanta fuit berrardi ĩpudentia ⁊ queda ueluci
amoris rabies ut regme ad huc tepenti loctulo se se uolitar nõ tru¬

Expanded text:
didi, sed nidum teneo»; protinusque depositis vestibus, ut adhuc erat tepidum, subit ac per totum se volutans et subinde spiritum per nares trahens, significabat, more venatici canis, ad lustrum fere ipso se odore delectari. 11 Tanta ei fuit inter maximarum rfeda sunt, brevissimis verbis preteriri decet. Aliter enim historicus, aliter satyrus scribit. Satis erat id dicere: «Tanta fuit Bernardi imprudentia et quedam veluti amoris rabies, ut regine adhuc tepenti lectulo sese volutare non eru
Abbreviated transcription (French):
poteris gramitia iudicẽd tducit e ꝓfundo lacu obscuraq testudin
bernardus mõ sicilie regulq ueste capillo toto corpore madẽti¬
⁊ hocur lux tredibile indeat᷑ eo ꝑlnuia. libera nos dñd depemis
Inferni ⁊ de ꝓfundo latu e deore leonis ne absorbear nos tartarq tredo
io dicẽt uolueris/ o exquisita ⁊elo q̃nciã d dignã repastmarõt diale¬

Expanded text:
teris.	«Educitur e profundo lacu obscuraque testudine Bernardus modo Sicilie Regulus, veste, capillo, toto corpore madenti et ut vix credibile videatur, ex pluvia». Libera nos, Domine, de penis Inferni et de profundo lacu et de ore leonis, ne absorbeat nos Tartarus: credo id dicere
Abbreviated transcription (Latin):
finosa exoinatione quosꝑectat: ꝗͥd agit. ꝗͥd sibi iuilt. dixeras anre nõ
iudicio nõ Iure ẜ factione potentia armis de reg̾ aragoiẽ possesslone
agi postea hec subdis indiicens argum̃tũ a minori ꝙͣi eo. res obsturd
sir uł ⁊ dubiũ uenne possit/ Si postꝗ̃ dix̃as nõ uia iudinoꝵs ꝑo
rennia ⁊ armis certaꝵ stañ subdidisses illud quod a re post arꝑu¬
mentancẽs hanc di armii ac porentra host darmatũas ꝑo
tentẽ opꝰ ẽ. belle a re dictũ ronfireor / teq rotũ illudare suꝑflue
ar uinose ꝓlatũ puro / nec ꝓferto minus ipbo subseqͥntis ergn¬
mentanonis mue i hot capita distinnonẽ cũ ii ostendore ꝓpositũ sit
discordie ĩ ter hispanie ⁊ mragõre reges oriri posse quid ꝙortebar em¬
morar cãs unde bella oriri soleãt nd sans eẽt id mͦ dice̾ posse alq̃n
bellum ĩ tei ĩp̃os reges exntari qͦd si acade̾r fore ni giussima telli

Expanded text:
ficiosa exornatione? Quo spectat? Quid agit? Quid sibi vult? Dixeras ante non iudicio, non iure, sed factione, potentia, armis de regni Aragonie possessione agi. Postea hec subdis, inducens argumentum a minori, quasi ea res obscura sit, vel in dubium venire possit: si, postquam dixeras, non via iudiciorum, sed potentia et armis certari, statim subdidisses illud, quod a te post argumentationem hanc dicitur: armis ac potentia contra ho illud superflue ac vitiose prolatum puto. Nec profecto minus improbo subsequentis argumentationis tue in tot capita distinctionem. Cum enim ostendere propositum sit discordiam inter Hispanie et Aragonie reges oriri posse, quid oportebat enumerare causas, unde bella oriri soleant? Cum satis esset in modo dicere, posse aliquando bellum inter ipsos reges excitari, quod si accider
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑteres tẽ urr oꝑus est an ꝑaruspite nõb̃ si qͥ ᷤ re̾ hiii moĩ s̃ quẽtu
aliq ꝑ uera recitaret qͣ tenses ed ꝗ sillum ĩd dicirẽt inmare nemo
hel peiort por nis aut credis ita nõ ẽe aur nõ credis / si credis siultior es
stulnissimo ꝗ putes morientis aĩd ꝯspi posse si nõ nõ ceddis cur abella
historie inseris uix dignã q̃ ab aintula decxepita puellis ad luceriũd euarred¬

Expanded text:
eres, censore opus est an aruspice nobis? Si quis rem huiuscemodi in conventu aliquo pro vera recitaret, quot censes esse qui in illum id dicerent: «In mare nemo Elpenora porci».	Aut credis ista vera esse, aut non credis? Si credis stultior es stultissimo, qui putes morientis animam conspici posse. Si vero non credis, cur fabellam historie inseris vix dignam, que ab anicula decrepita puellis ad lucernam enarre
Abbreviated transcription (Latin):
uenerumt: neq nũr de ꝑecimiares est i de qua si certarer
pudendum nob̃ erar tãtulũ sup̃tum reginr̃o nõ gran¬
ficari . S de ꝑudore meo: de auotorirare hiuiꝯ sedis / de fa-¬
ma aꝑud extoras nationes. Quo magis magisq tua lego
t̃o magis inscrentiã tuã intelligo pudorẽ dicis quod ho¬
norem direre debiusti.neq .n. id ꝑtinet ad ubrecimdrã
s ad honorẽ ar dignitates rigiã ꝑ regi suo nõ grañ

Expanded text:
ue enim nunc de pecunia res est, de qua si certaretur, pudendum vobis erat, tantulum sumptum regi vestro non gratificari. Sed de pudore meo, de auctoritate huius sedis apud exteras nationes». Quo magis magisque tua lego, eo magis inscitiam tuam intelligo. Pudorem dicis quod honorem dicere debuisti. Neque enim id pertinet ad verecundiam, sed ad honorem ac dignitatem regiam, quod regi
Abbreviated transcription (Latin):
uida gestaret ĩ aluo. Quid parerert fercur ronsuliusse
limo sit ait occidet armis. mars cuice febus aqͥs
Sors sua q̃que tulit. Atbor obumbrat aquas ꝯstendo
decidit ensis quem tulerã casu labor ⁊ ipse suꝑ
pes hesir ramis capur ocadit amne tuliq¬
semina. mas neutrũ flumina tela ciurẽ. de uo aur¬

Expanded text:
uida gestaret in aluo, Quid pareret, fertur consuluisse dea sic ait occidet armis," Mars "cruce", Phoebus "aqua". sors rata quaeque fuit. Arbor obumbrat aquas; conscendo, labitur ensis Quem tuleram, casu, labor et ipse super. Pes haesit ramis, caput incidit amne, tulique Vir mulier neutrum flumina tela crucem. Nescio qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est talis est ꝓfecto or̃oi quẽ multi iudinoderept
ꝙ sunt ignari eloquentie i diẜtum ⁊ tersum ꝑurent
qui siquid ĩ yis scudiis profecissent facile dephonderẽt linguam
tuã nõ romanã ẽẽ s barbarã. Ego uos puniã ambos minitans
Antoĩo ⁊ nuihi/ dixisti ĩ cospectu Regis/ ne dicã cet̾a ĩepta atꝙ
irridenda S si ⁊omane ⁊ lacine loqui sasses/ nõ uos puniã
ambos dixisses/ qd rudiꝯ ⁊ Inornatiꝰ dici nõ potuit ẜ utriq
meritas restrã gias / uł utrimq ulcistar / e ꝗ multa notarẽ
ã te dicta laudant ⁊ mirantur / ueꝵ nõ ex ẜmone iudi¬
catur hõis facundia ⁊ doctana s ex scriptis ⁊ opibꝰ quibus
maior uis ingenii maiorue cogitatio ⁊ sura adhibetur. Con-¬
ferantur tua scripta cũ meis ⁊ equũ hẽamꝯ Iudirẽ tur iuderis

Expanded text:
tuus est, talis est profecto oratio, quem multi iudicio decepti, quod sunt ignari eloquentie, disertum et tersum putant. Qui si quid in his studiis profecissent, facile deprehenderent linguam tuam non romanam esse, sed barbaram. «Ego vos puniam ambos», minitans Antonio et mihi dixisti in conspectu regis, ne dicam cetera inepta et irridenda. Sed si romane et latine loqui scisses, non «vos puniam ambos» dixisses, quod rudius et inornatius dici non potuit, sed «utrique meritas referam gratias» vel «utrunque ulciscar». O quam multa notarem a te dicta laudant et mirantur. Verum non ex sermone iudicatur hominis facundia et doctrina, sed e scriptis et operibus quibus maior vis ingenii maiorve cogitatio et cura adhibetur. Conferantur tua scripta cum meis et equum habeamus iudicem, tunc videris
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑtandum quid facere audeant qui primigenio dicere
ausi sunr die quodã ĩ dissensione de supplicio souus cuiuꝑdam
nõ dum exosecatũ atramentũ quo exarata sunt instrm̃ta
ornatissime ꝓfecto ⁊ ex quisitissime ut reta recte tu qͥdom
ne a more tuo recedas. s ego sir dictrem. Erãt etiã qui
dicerent te ꝑtandũ nõ ẽẽ quĩd illi audeant qͥ cũ ał̃s de
supꝑlino sontis nug̃dã dissens io ẽẽꝵ/ dicere nõ ꝑtimurr̃t

Expanded text:
tentandum, quid facere audeant qui primigenio dicere ausi sunt, die quodam in dissensione, de supplicio sontis cuiusdam. Nondum exsiccatum atramentum, quo exarata sunt instrumenta ofecto et exquisitissime, ut cetera. Recte tu quidem ne a more tuo recedas. Sed ego sic dicerem: «Erant etiam qui dicerent tentandum non esse, quid illi audeant. Qui cum alias de supplicio sontis cuiusdam dissensio esset, dicere non pertimuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
ribilior ⁊ ictus ꝑnicifior foret omts eodem nõ momĩto
d ꝑauc punto iporis lassabanti ad quoꝵ inpulsũ
puluerius ꝙ discupis ꝑanitib fumus diu in acre
uisobant. ad mirabilis d. ꝑ fecto eloquentia tua. salũ¬
snauã ne illã dica an liianã ubi que depͥhenditꝰ
tua romane lingue pauperptas ego nõ sic dicẽm
qui ligursum ex quo couuentorum eneorum fragor
plus horroris ac nictꝰ incuterit quo ue ulorum si¬
pulsus uthementior soret oĩa. uno eodem. ꝙ mourẽ.¬
nto lassari iubebat quoꝵ tritaritus iupctus erat ut
post tartum aper pulutr̃ ꝯmixtus fumus ia aere diu

Expanded text:
s eodem non momento sed pene puncto temporis laxabantur. Ad quarum impulsum pulvereus ex discussis parietibus fumus diu in aere visebatur». Admirabilis profecto est eloquentia tua, Sallustianam ne illam dicam, an Livianam? Ubique deprehenditur tua Romane lingue paupertas. Ego vero sic dicerem, qui Ligur sum: «Et quo tormentorum eneorum fragor plus terroris ac metus incuteret, quove illorum impulsus vehementior foret, omnia uno eodemque momento laxari iubebat, quorum tantus impetus erat, ut post iactum ater pulvere commixtus fumus in aere diu
Abbreviated transcription (Latin):
onũ cetu pr̃em pͥꝯ ꝗ regali chrismate tingerer ͣ timpit ense eqriatus
dontre officina quẽ nõ pudet urꝑore libro dixi uerba noua formare
cũ uetera extent honesta illa quide̾ ⁊ usu ꝓbata. Salte̾ e grero ex p̃sissts
ea uerba. Nã ut ait horatiꝰ Er noua fictaq nuꝑ habebunt ioba sidẽ
equiatũ scilirer alf uarro uł rertiꝯ Cato/. ad locupletandã linguam

Expanded text:
 – priusquam regali chrismate tingeretur – cinxit ense equeriatus, dentie officina, quem vero non pudet, ut priore libro dixi, verba nova formare, cum vetera extent, honesta illa quidem et usu comprobata. Saltem e greco expressisses ea verba, nam ut ait Horatius: «Et nova fictaque nuper habebunt verba fidem, equeriatum scilicet alter Varro vel tertius Cato ad locupletandam latinam
Abbreviated transcription (Latin):
Ĩ consiliariũ Ciutatis male consulecer neue pnrem furo¬
⁊ẽ plebis ĩꝑite magis irectaret. darer ne spatiũ . nõdura
adesse mãturitatẽi quod nũs negant id ultio postea dila¬
turosi motũ plebis esse rorenti siłem. qͥ ad breue ip̃s in¬
flatus ꝑẽnbꝰ aquis concitatius fertur mox estusr

Expanded text:
in consiliarium civitatis male consuleret, neve presentem furorem plebis imperite magis irritaret; daret rei spatium nondum adesse maturitatem: quod nunc negant, id ultro postea delaturos. Motum plebis esse torrenti similem, qui ad breve tempus inflatus, perennibus aquis concitatius fertur, mox estum ac
Abbreviated transcription (Latin):
eeres nõ pono. Aduenit Soncius eꝑ̃s ꝑalentinus ducens
sponsam ꝑronubus et uelut porens ꝑuelle. Nõ utimur hoc nõi
bone grãmatice nisi femunio gne̾ sicut ĩ nuꝑta quis nonũ
nuptum plautus calinũ semel dixerit. hec ẽ ad feiãs nõ
ad mares ꝑtinent officia. pronubã .n dicinius eã q̃ nouã
nuꝑtã ĩ iubiculo sponso cellocat coꝑulat ꝯd est fenune
nõ maris offinũ. Nuptã tu siue nubore officiũ uocas empe

Expanded text:
em».	«Advenit Sancius episcopus Palentinus, ducens sponsam pronubus et velut parens puelle». Non utimur hoc nomine, bone grammatice, nisi feminino genere, sicut nec nuptum, quamvis novum nuptum Plautus Calinum semel dixerit. Hec enim ad feminas, non ad mares pertinent officia. Pronubam enim dicimus eam que novam nuptam in cubiculo sponso copulat, quod est femine, non maris offi
Abbreviated transcription (Latin):
inspanisq scuta eigdem forme erãt dispares at dissimiles galt¬
gladii gallis p̃ longi ac sine mucrombus hispano pucti mag ꝙͣ testm
assueto petore hostẽ loreuitate. habiles ⁊ cum matrombis ante taleus
aĩatꝰ genciũ haꝵ ni magnitudine corpoꝵ tũ specie tͦribilis erat. Galli
suꝑ uinbillicã erant nũdi hispam lintheis / p̃textis purpira / tumas
candor miro fulgennbus constiterãt Uos sic emendaris. talis hims¬

Expanded text:
Hispanisque scuta eiusdem formae fere erant, dispares ac dissimiles gladii, Gallis praelongi ac sine mucronibus, Hispano, punctim magis quam caesim adsueto petere hostem, brevitate habiles et cum mucronibus. ante alios habitus gentium harum cum magnitudine corporum tum specie terribilis erat. Galli super umbilicum erant nudi: Hispani linteis praetextis purpura tunicis candore miro fulgentibus constiterant. numerus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
CUM ad unũ ferrũ pugnãq poscerenti ⁊ deicta eẽt ĩ ĩo sors/
se quisq eum octabat q̃ fortuna in idcertamen leperet/ ⁊ ciuꝯq
sors exciderat / a lacer inter gratulant᷑ gaudio exultans/ cum
⁊ iiͭ nuꝯ sors exierat. anͦ me inp̃rorio patris clarissimi imꝑators
ꝓbe notium/ certe edutatũ/ donutorẽ ispanye/ gallieq uutorẽ¬

Expanded text:
cum ad unum omnes ferrum pugnamque poscerent et deiecta in id sors esset, se quisque eum optabat quem fortuna in id certamen legeret; cuiusque sors exciderat alacer inter gratulantes gaudio exsultans cum ique ducem. An me in praetorio patris, clarissimi imperatoris, prope natum, certe eductum, domitorem Hispaniae Galliaeque
Abbreviated transcription (Latin):
peditũ acres haud dubiũ fecit qͥn uisi firmata extrema agmi-¬
nis fusser ingens ĩ eo saltu accipienda clades fuerar. Rmendaee¬
debiustis fuerir. ENDꝑ montani pautiores iã ⁊ latrocum ma¬
gisꝗͣ belli more cõcursabant niͦ ĩpͥmũ mͦ ĩ nouissiniũ anẽ
ut nuq aur locus oportumitatẽ darer. UENTUM deinte ad
multo angustiorẽ rupẽ atq ita rectis ac si istud egre expeditus
miles tẽptabundus manibꝰq retinrens uirgulta ac scirpescirça

Expanded text:
peditum acies haud dubium fecit quin, nisi firmata extrema agminis fuissent, ingens in eo saltu accipienda clades fuerit. tuneratus. inde montani pauciores iam et latrocinii magis quam belli more concursabant modo in primum modo in novissimum agmen, utcumque aut locus opportunitatem daret aut progremulto angustiorem rupem atque ita rectis saxis ut aegre expeditus miles temptabundus manibusque retinens virgulta ac stirpes circa
Abbreviated transcription (Latin):
redũpdat s fersisci.hinc quatuor Illinc sꝑo leugius distã¬
te latimus es ⁊ non pudet loꝗ gallice Enħ tibi pulcor d¬
mensio uẽ q̃ milia passium qẽ uͫ romanũ ⁊ et notũ
et usitatum. S uoliusti applandẽe genti dequa sebis ut
uideo et obio uͦ extramo uei uoluisti. sapiẽteͣ de qde

Expanded text:
u dicere.	«Hinc quattuor, illinc sex leugis distante». Latinus es et non pudet loqui gallice? An hec tibi pulchrm per milia passuum, quod verbum Romanum est et notum et usitatum? Sed voluisti applaudere genti de qua scribis, ut video, et ob id verbo externo uti voluisti sapienter. «E
Abbreviated transcription (Latin):
roinius in galle uita beruz amissa uxor̃ lopida duobus q
ꝑ ea liberis mansit at rilibatu neq sollicitari ulla ꝯdidde
Amplius potuit no agrippini quidẽ uiduitat md̾cte domi¬
tii quo maĩtu ꝙͦ ad huc nec dus celibrm galbã adco
batu aut orbitatõ uut gastatem obiceret maĩtas patres

Expanded text:
monio operam; uerum amissa uxore Lepida duobusque ex ea filiis remansit in caelibatu neque sollicitari ulla condicione amplius potuit, ne Agrippinae quidem, quae uiduata morte Domitii maritum quoque adhuc necdum caelibem Galbam adeo batum aut orbitatem aut egestatem obiceret, maritos, patres,
Abbreviated transcription (Latin):
parabolã taudẽ pꝰ aliquos menses ꝑ ꝯuentus uniu̾sos hᵒ
e. ꝑ t̾na. bracthia ualinttie i catalonie ecłiastica pat̾na. ple¬
beia ultra quatuor aragonie q̃ diximiꝰ locis delectusd. In
ordinũ ꝯsensu qui ex catalonia ualtutia que guenerãt
saccrdotm.S. nobilitatis ⁊ plebis ꝯs ilii locus in mragorua
ez mmi romani a pͥmuid prib a. iomulo ꝯstitutis orti uł pͥo d qui

Expanded text:
re. 4 Tandem post aliquot menses per conventus universos, hoc est per terna brachia Valentie et Catalonie ecclesiastica, patricia, plebeia, ultra quatuor illa Aragonie que diximus, locus delectus est in ordinum consensu, qui ex Catalonia Valentiaque convenerant, sacerdotum scilicet, nobilitatis ac plebis, concilii locus in Aragonia antum Romani, a primis patribus, a Romulo constitutis, orti, vel i