comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
substitutio̾e siũ pꝰea substitut᷑
sit. utraq portio ꝑtinebit. nec
int̃ erit. prior substitut᷑ sit. utͣq¬
pꝰ institutũ. aut añt decedat.
¶ Exhis u̾b̾eosq inuicẽ substi¬
tuoaĩ adeñtis portio. scͥptis ħrdibr:
ꝓmodo sibi. uł aui quesite por¬
tioĩs deffert̃. ¶Cum filie: ur
fu̾it infamił. substitutio pu

Expanded text:
substitutionem sive postea substitutus sit, utraque portio pertinebit nec intererit, prior substitutus post institutum an ante decedat. Ex verbis "eosque invicem substituo" non adeuntis portio scriptis heredibus pro modo sibi vel alii quaesitae portionis defertur. Cum filiae vel fuit in familia, substitutio pu
Abbreviated transcription (Latin):
gi cornelie locũ ẽẽ. qr ñ efficit᷑
ꝑeã. ut isqui nulla boã inqui
bes filiꝰ. uuo pͥaͣtre capt fui̾t. d̾¬
inde ⁊ mortuo inciitate pat̃.
inhostiũ potestate ip̃ẽ decͥessĩt:¬
lii ex lege cõnelia. ad agnatũ

Expanded text:
gi Corneliae locum esse, quia non efficitur per eam, ut is, qui nulla bona in ciubes filius uiuo patre captus fuerit, deinde mortuo in ciuitate patre in hostium potestate decessas ex leg
Abbreviated transcription (Latin):
Adsustitutos pupillares obuẽrĩt:
tuit. s inpub̾is. Cũ et exhrdato
sb̾stituere quis pꝰsit. nͥ mͥ ꝓpoãs
militẽ. ẽẽ. qui substituit hrd̾eᷤ ac
m̃te. ut ea sola ueilit adsubsti¬
tutũ ꝑtine̾. q̃ ase adinstitutũ ꝑ¬
uenert̃ eiꝰ. ¶In arrogato qͦ im¬
pub̾e. dñs adsubstitutũ eiꝰ abro¬
gare datũ. ñ debe. ꝑtiñe. ea que¬

Expanded text:
Ad substitutos pupillares pertinent etuit, sed impuberis, cum et exheredato substituere quis possit: nisi mihi proponas militem esse, qui substituit heredem hac mente, ut ea sola uelit ad substitutum pertinere, quae a se ad institutum peruenerunt. In adrogato quoque impubere dicimus ad substitutum eius ab adrogatore datum non debe
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.: Siplues sit̃ instituti. ex diu̾¬
sis ꝑtib. ⁊ oẽs ĩuicẽ substituti.¬
tos. pleꝵq creded̾ ẽ. exis d̾e pĩtib
substitutos ex quib instituti ft̃.
ut si forte. imꝰ exuncia. scõsexacto.
t̃tiꝰ exquadrãte sit nistitut᷑. repu¬
diante ĩtio. uiiii. paͣtes diuidat᷑
quadrãs. feratq .uiii. pates. quiex
besse institutus fua̾t. unã p̃atẽ.
qui exuncia scͥptꝰ ẽ nͥ forte alia
m̃es fuit testatoris ꝙ iux crede̾o̾¬

Expanded text:
. Si plures sint instituti ex diuersis partibus et omnes inuicem substituti, plerumque credendum et ex isdem partibus substitutos, ex quibus instituti sint, ut, si forte unus ex uncia, secundus ex octo, tertius ex quadrante sit institutus, repudiante tertio in nouem partes diuidatur quadrans feratque octo partes qui ex besse institutus fuerat, unam partem qui ex uncia scriptus est: nisi forte alia mens fuerit testatoris: quod uix crede
Abbreviated transcription (Latin):
ẜnus. utiq om̃ib dñis p̃stituem᷑
¶it p̃tor. Sitp̃s ad celib̾and̃ pet̾er:
dabo cũ dicit cp̃s. nec adiecit diem.
sine dubio ostendit eẽ. inis di
diex ñ st̃ dandi.

Expanded text:
utique omnibus dominis praestituemus. Ait praetor: "si tempus ad deliberandum petet, dabo ". Cum dicit tempus nec adicit diem, sine dubio ostendit esse in ius dicdierum non sunt dandi.
Abbreviated transcription (Latin):
dł.. Exmilitari delicto capi¬
te dãpnatiᷤ. test̾m face̾ licer. su¬
ꝑ bõis dũ taxat castrensib sut̾¬
q uire militari: aniure cõi:
quĩt᷑. mag̃ aũt est: ut iure.
militari ei testandũ sit:. nã cũe
qͣsi militi. tribrat᷑ uis testãdi ꝯͣse¬
siñ sacram̃ti fides rupta sit. si
miles incertus. an suꝰ uiris sit
gnorãs patrẽ suũ decessisse. d̃
castrẽsi peculio. inmilitia testa¬
tris hgã. set sola castrensia.¬

Expanded text:
 Ex militari delicto capite damnatis testamentum facere licet super bonis dumtaxat castrensibus: sed utrum iure militari an iure communi, quaeritur. magis autem est, ut iure militari eis testandum sit: nam cum ei quasi militi tribuatur ius testandi, cti fides rupta sit.Si miles incertus, an sui iuris sit, ignorans patrem suum decessisse de castrensi peculio in militia testatris bona, sed sola castrensia
Abbreviated transcription (Latin):
si ad diligentiã legũ reuocent᷑.
gritudinẽ. erga ꝯptimos fidelis¬
simosq ꝯmilitones. simplicita¬
ti eoꝵ ꝯsulend̾ existimami. ut
qͦ qͦ modo testati fuiss̃. rata eẽt
eoꝵ uolũtas. faciat᷑ igͥ testã qͦd̾¬

Expanded text:
si ad diligentiam legum revocentur gritudinem erga optimos fidelissimosque commilitones simplicitati eorum consulendum existimavi, ut quoquomodo testati fuissent, rata esset eorum voluntas. faciant igitur testa
Abbreviated transcription (Latin):
añt ꝗͣ ꝯditio existat. De inde ꝯdii¬
tio extitit. tñ ille sextãs ñtitu
hrdi.s meino ac crescet. Nlã cũ
adhuc dubiu eẽt. titio. aut me¬
uio is sextans dat᷑ eẽtt᷑itiꝰ decesse¬
rit. nͨ põt intelligidat᷑ ei. ꝗtp̃r¬

Expanded text:
am condicio exsistat, deinde condicio exstiterit, tamen ille sextans non Titii heredi, sed Maeuio adcrescet: nam cum adhuc dubium esset, Titio an Maeuio is sextans datus esset, Titius decessit nec potest intellegi datus ei
Abbreviated transcription (Latin):
legata quoꝵ altͣ hr̃s ustitut᷑
sit. a semetipõ ei legatũ mutiłr
uidet᷑: Ideo ꝙ ei ase legatũ ẽ.
alt̃ exundec̃i ũcciis. ⁊ eis fundꝰ
ciã plane si alt̃ exlegatarus¬

Expanded text:
legata, quorum alter heres institutus sit, a semet ipso ei legatum inutiliter uidetur, ideoque quod ei a se legatum est alter ex undecim unciis, et eis fundus dem unciam.Plane si alter ex legatar
Abbreviated transcription (Latin):
legatasextimanunt s oportet nr¬
di succurri. ut ip̃e eligat. sĩ reꝵ
pãtes. siũ erstux atiom̃ dare. ina¬
iuĩt inhis tam ieb paitẽ ane
hrd̾ ꝯcedit᷑. q̃ siũ dĩpno diuidi pꝰ¬

Expanded text:
legatas existimauerunt. sed oportet heredi succurri, ut ipse eligat, siue rerum partes siue aestimationem dare maluerit. in his tamen rebus partem dare heres conceditur, quae sine damno diuidi p
Abbreviated transcription (Latin):
tiec. Dote piegata. ñ ẽ hr̃s. mdiendꝰ.
siuelit obdõatices immilierẽ factas:
solutiom̃ differre.: uł qbimp̃nsas. ali¬
asq̃ que ip̃o iure dotẽ mimiat᷑. aliud
sarias imp̃nsas accedit: alid pigͥ :

Expanded text:
.Dote relegata non est heres audiendus, si uelit ob donationes in mulierem factas solutionem differre uel ob impensas alias, quam quae ipso iure dotem minuunt: aliud sarias impensas ac
Abbreviated transcription (Latin):
lianꝰ aũt. amarito puelle iuratus.¬
scͥpsit. uoluisse patiẽ eande qnͣtita
indotẽ acciꝑe. ⁊minorẽ filiã q̃ ma
ior accepiss. Qneroan eand̾e sũmã.
dotis noĩe. cohr̾s extͣ pãtẽ exhrdita¬
tis. iminori filie prãre d̾bat᷑. s eũcu

Expanded text:
lianus a marito puellae iuratuspsit uoluisse patrem eandem quantitatem in dotem accipere etiam minorem filiam, ior accepisset. quaero, an eandem summam dotis nomine coheredes extra partem hereditais minori filiae praesta
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ extestõ: restituere: inea eẽ
ꝯditicẽ. uti idde mũ restituere.
rogetur : quod d̾ducta dotisqnͣ¬
titateradeã ꝑueĩt dotẽ eͥ recepis¬
se eã mag̾ qͣ accepisse: saluo eoꝙ
ex ꝯmodo rep̃sutatioĩsesbea fidĩ¬

Expanded text:
tamento, restituere, in ea esse condicione, ut id demum restituere rogetur, quod deducta dotis quantitate ad eam peruenit: dotem enim recepisse eam magis quam accepisse, saluo eo, quod ex commodo repraesentationis ab ea fideic
Abbreviated transcription (Latin):
indĩ eũ. mtasũ. qui morte mulieris
extitit: mortis cã stipłatũ: ⁊ido fid̾i
eiꝰ ꝯmitti potuiss meũ casũ. dicen
ceũ. Quidotẽ inpecuĩa mĩatas ex
timatis reb acceꝑat. uxori italegaũ.
seie uxorimẽẽ: siom̃s res q̃ tabuł do¬
talib ꝯtineant᷑. hr̃di meo exhibĩt.
quesitũ ẽ. cũ res indotẽ date. plures
ip̃o usu finite sut̃. nͨ moriẽte mai̾¬

Expanded text:
in eum casum, qui morte mulieris exstitit mortis causa stipulatum: et ideo fidei eius committi potuisse in eum casum dicenum.Qui dotem in pecunia numerata et aestimatis rebus acceperat, uxori ita legauit: 'Seiae uxori meae, si omnes res, quae tabulis dotalibus contineantur, heredi meo exhibueritquaesitum est, cum res in dotem datae plures ipso usu finitae essent nec morie
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ꝙsinecessatie fuer̾ inp̃n¬
ser q̃ ip̃o iure dotẽ mim̾iut. ã pliꝰ¬
dici pot̃. si tãta qͣntitas dotis q̃ maĩ¬
tus accep̃ea p̃legata eẽt. opõtere
diciẽt eã qͣntitatẽ. pꝰse fid̾iꝰ. ero

Expanded text:
necessariae fuerunt impensae, quae ipso iure dotem minuunt, ampliudici potest, si tanta quantitas dotis, quatus accepit, ei relegata est, oportere dici etiam eam quantitatem posse fideico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ sit ridiculũ mͣułi ñ patẽt. ñ ab
subuigit᷑ suis ĩq urdib insti¬
mittẽd̾ ampliꝰ abstinẽ se hrdi¬
tate. cũ ea ꝯditicẽ instituti. iã
suit ñ necessarii: s sua spõte m̃d̾s¬

Expanded text:
it ridiculum, nulli non patet. Non ab subiungetur suis ita heredibus instiermittendum amplius abstinere se hereditate, cum ea condicione instituti iam non ut necessarii, sed sua sponte
Abbreviated transcription (Latin):
eccipiend̾. si sit̃ impotestatesce¬
teꝵ emãcipatis ñ p̾simꝰtpostumꝰ
plane possuiꝰ nepotib ⁊̃ pꝰsumꝰ.
ꝯ deinceps si qui ñ recasu ri ft̃ in
patͥs potestate. E sieos pat̾ p̃cedat.
ita demũ substitui põt eis. siħrd̃s

Expanded text:
accipiendum, si sint in potestate: ceterum emancipatis non possumus. postumis plane possumus. nepotibus etiam possumus et deinceps, si qui non recasuri sunt in patris potestate. sed si eos patres praecedant, ita demum substitui eis potes
Abbreviated transcription (Latin):
iiͭ. pac̾traeinꝰ andre senes. pacu¬
meniã magnã. filiã pacume¬
uii magni exasiȩ hr de institue¬
rat. eiq patrẽ eiꝰ alistituerat.
pacu meino magno ecciso. xu¬
more ꝓlato.qiͣ filia qͦ eiꝰ mortua:

Expanded text:
. Pactumeius Androsthenes Pactumeiam Magnam filiam Pactumeii Magni ex asse heredem instituerat, eique patrem eius substituerat. Pactumeio Magno occiso et rumore perlato, quasi filia quoque eius mortua,
Abbreviated transcription (Latin):
quãtũ face̾ possunt dãpnat᷑. nec ex¬
ceptões doli ꝓatiũt᷑. ł uis m etusue
clam ꝓatiũt᷑. nec defe̾ntes ius iu¬
rand̾. d̾ calũpma iurãt. nec non
⁊ si uẽtris nomine inp̾onẽ calup̃¬
nie cã missa clicatur patrona. li

Expanded text:
quantum facere possunt, damnantur. Nec exceptiones doli patiuntur uel uis metusue d ui patiuntur. Nec deferentes iusiurandum de calumnia iurant. Nec non et si uentris nomine in possessionem calumniae causa missa dicatur patro
Abbreviated transcription (Latin):
argento suouasa habuerat. quib
mea dulcissima emedio submnto
tͥq habeto ornam̃tis. om̃e meũ.
imiliebre. cũ. anro. ⁊ siqua alia mu¬
uebna apparũerit. cũ testatr ꝯnego¬
tiatͥr fui̾t. an ñ solũ argẽtũ ꝙ indomio.¬

Expanded text:
argento suo uasa habuerat, quibus et mea dulcissima e medio sumito tibique habeto ornamentum omne meum muliebre cum auro et si qua alia muliebria apparueri‹n›t', cum testatrix negotiatr
Abbreviated transcription (Latin):
E siqua distribimo eiꝰ reifacta ẽ: tũc
tit̃ ẽ. quomͦ sit legitũ. ¶ Si factũ auꝵ
legatũ ẽẽ. om̃e adeũ ꝑtinet. ciniega¬
tũ ẽ: Ex quo. auro aliquid ẽ effectũ.
siũ idsua: siũ altiꝰ usioris cã ꝑatũ eẽt.
ueluti uasa aurea. ẽblemata. signa.
fimilia. E simfectũ legatũ ẽ. ꝙ eiꝰ ita

Expanded text:
 tunc interest, quomodo sit legatum. si factum aurum legatum est, omne ad eum pertinet cui legatum est ex quo auro aliquid est effectum, siue id suae siue alterius usionis causa paratum esset, ueluti uasa aurea emblemata signa similia. sed si infectum legatum est, quod eius ita
Abbreviated transcription (Latin):
litudiẽ redigi possũt. Argẽto fcõ ce¬
dut̃. aũto fcõudnumerãt᷑ gẽme. nui¬
ł incluse. Quippe ħ amiloꝵ sũt c̃ni¬
ria argẽtea. crustis aureis iligata.
mãgai̾te q̃ ita qruam̃tis mmilierib
ꝯtexte sũt. ut i his aspectus auri po¬
tẽtior sit. auro sc̃o admĩant.aurea
emblemata. que in lapidib assidi¬
bus argenteis eẽt.⁊ replũlum possĩ.
debi. giit ut. S labo impbat. t̾uło

Expanded text:
rgento facto cedunt. Auro facto adnumerantur gemmae anulis inclusae, quippe anulorum sunt, cymbia argentea crustis aureis illigata. margaritae, quae ita ornamentis muliebribus contextae sunt, ut in his aspectus auri potentior sit, auro facto adnumerantur. aurea emblemata, quae in lapidibus apsidibus argenteis essent et replumbari possent, de
Abbreviated transcription (Latin):
ãgẽto electr̃ aut argẽtũ electro cedat.
id exaspectũ uasoꝵ. faciliꝰ intelligi pꝰse.
ꝙ si in obscuro sit. inspiciendũ ẽ imi
buit. ¶Lab̃o testo suo neratie uõi
sue: uoĩatĩ legauit uestẽ. oẽm imilie¬
br̃e mũdũ: ornam̃taq mubebra

Expanded text:
argentum electro an electrum argento cedat? id ex aspectu uasorum facilius intellegi posse: quod si in obscuro sit, inspiciendum est, inbuerit. Labeo testamento suo Neratiae uxori suae nominatim legauit 'uestem mundum muliebrem omnem ornamentaque muliebria
Abbreviated transcription (Latin):
exceptione doli mali sub mouebit̃.
sis. filiã exratic̃e pͥimpili ꝯmodoꝵ
trecẽtos aureos acciꝑe uõluit. hac
patͥmõii u̾sũ ẽ. cũ aũt int̃ filios
diuiso pat̾moĩo. resindiuisas. ad
ex cõmoĩs ꝯꝑatã diuidi placuit. ut me
a suꝑfln p̃tii filia portiom̃ hr̃oitala .ẜ.
accipiat. ħeͥ. eueniret: inbõis pecina.¬

Expanded text:
exceptione doli mali submouebitur. sis filiam ex ratione primipili commodorum trecentos aureos accipere uoluit ac patrimonii uersum est. cum autem inter filios diuiso patrimonio res indiuisas ad s comparatam diuidi placuit, ut in eam superflui pretii filia portionem hereditariam accipi‹a›t: hoc enim eueniret in bonis pecun
Abbreviated transcription (Latin):
iti ꝯmitto: ut in pͥmis sẽpmã soro¬
rẽ tuã ꝓtua pietate᷑ rege̾.ꝯtui̾ ue¬
lis. ⁊ siputauis eã adbonã intx ꝯsue¬
diciłł admeniũ legatariũ: easde. xx.
tibras auri tͣnstulit. ⁊ fid̾i eiꝰ ꝯmisit.¬

Expanded text:
tti, committo, ut in primis Semproniam sororem tuam pro tua pietate et regere et tueri uelis, et, si putaueris eam ad bonam uitae consuedicillis ad Maeuium legatarium easdem uiginti libras auri transtulit et fidei eius commisit
Abbreviated transcription (Latin):
fit. neañt tp̃s atestatore p̃scͥptũ.
io seio raticẽs actꝰ rei meẽ. que ꝑm̃sã
eiꝰ siue extra m̃sã indie mortis mee
gesta ẽ: exigatiseoq noĩe eũ ubtiᷤ.
Quesitũ ẽ. cũ iinͣsas raticẽs in die

Expanded text:
sit, ne ante tempus a testatore praescriptum io Seio rationes actus rei meae, quae per mensam eius siue extra mensam in diem mortis meae gesta est, exigatis eoque nomine eum liberetis'. quaesitum est, cum uniuersas rationes in diem
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ⁊ d̾nuo hũba adiecit. Quẽ raticẽs
Quesitũ ẽ. an stichus reliqua q̃ex a¬
⁊ ꝯsultatio ad iꝰ debiti relata fu̾it: reti¬
iñgͦ reliqua pꝰst̃.: cũ peculio. aut exeo
deducrꝙ sibilegatũ ẽ. ¶ Cet̾m q̃ apd̃
sempmia nũ depõita habeon pd̃ ip̃m

Expanded text:
ba adiecit: 'quem rationem quaesitum est, an Stichus reliqua, quanetur et consultatio ad ius debiti relata fuerat: retineri ergo reliqua possunt cum peculio aut ex eo educi, si legatum est. 'Centum, quae apud Apronianum deposita habeo, apud ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
altm exbroib susactioẽ tutele uo¬
egit. iuł pauł cũãtistio citerone. po¬
sci abeo nolo: eoq noĩe᷑ cã oĩo uib̾atũ
eẽ uolo: q̃ro ã siq̃ petuĩa extutela.
apd̃ eũ remãsit. peri ab̾o pꝰsit .R. incͥ¬

Expanded text:
edibus suis actione tutelae uoegit Iulius Paulus cum Antistio Cicerone, posci ab eo nolo eoque nomine causa omni liberatum esse uolo': quaero, an, si qua pecunia ex tutela apud eum remansit, peti ab eo possit.
Abbreviated transcription (Latin):
scent᷑i ꝯtrariũ nẽ. Qd̾ si mectio tp̃ ie
gatariꝰ moriat᷑. ⁊ p̃a partꝰ edatĩsiuctus
ꝑuemat᷑. peciuĩam pupillus exsoluat.
ti cui ꝯditio ñ ascnbat᷑. ꝗͣ ins extͥnsecus
exspectãda sititedit᷑.

Expanded text:
ntrarium non est, quod, si medio tempore legatarius moriatur et postea partus edatur, fructus perueniant, pecuniam pupillus exsoluat, ti cui condicio non adscribitur, quamuis extrinsecus exspectanda sit, cedit.
Abbreviated transcription (Latin):
adexibendũ eũ ñ tem̃ palã ẽ. sucturrẽd̾
tam̃ legatario adũsꝯ fructuariũ mãcelł
ait. ¶ Si adfiscũ portio hrditatis ꝑueui̾t
cessabit ista stipłatio. qr nͨ sol fiscus satꝰ¬
dare. ¶ Qui mmnorẽ pãtẽ hr̃ditatis pꝰ¬

Expanded text:
ad exhibendum eum non teneri palam est: succurrendum tamen legatario adversus fructuarium Marcellus ait. Si ad fiscum portio hereditatis pervenerit, cessabit ista stipulatio, quia nec solet fiscus satisdare. Qui minorem partem hereditatis p
Abbreviated transcription (Latin):
fit digͥtans. uł faciatatũ quaꝵ cũq hr̃s.
nͨ siũ ratioẽ m̃ĩħ p̃tori uisũ ẽ. sicut hr̃s
nicũbit pꝰsesioĩ bonoꝵ. nta legatarioᷤs q ca¬
r̃e ũ det̾e. boĩsdefinicti. S aut satis dabit᷑
eis. aut sisatis ñ dat᷑. in pꝰ sessicẽm bonoꝵ
uenire p̃tor uoluit. ñ solũ. ñ solũ aũt.¬

Expanded text:
 quarumcumque heres. Nec sine ratione hoc praetori uisum est, sicuti heres incu‹m›bit possessioni bonorum, ita legatarios quoque carere non debere bonis defuncti: sed aut satisdabitur eis aut, si satis non datur, in possessionem bonorum uenire praetor uoluit. Non solum aut
Abbreviated transcription (Latin):
sit datũ acoħ̾rd̾ filii. ꝓħrditaria parte
fidiq. peti posse. ¶Memanuos dena¬
rios denos man̾iarssiis legauit. Que¬
sitũ ẽ cum absũtib hr̃dib exsenat̾us
ꝯsulto lib̾tatẽ st̃ ꝯsecuti. ex quo tp̃r eis

Expanded text:
sit datum, a coherede filii pro hereditaria parte fideicommissum peti posse. Menstruos denarios denos manumissis legavit: quaesitum est, cum absentibus heredibus ex senatus consulto libertatem sunt consecuti, ex quo tempore eis
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. alt̾nis m̃sib. abannculo
quo ad fari possit. semł inñsib
uentrẽ inspicicustodiri ueao¬
eẽ partilicitũ nõ eit. factũue
qͥd eit᷑. quo minꝰ ita ea fiat. utisu¬

Expanded text:
fiat, alternis mensibus, ab anniculo quoad fari possit, semel in sex uentrem inspici custodiriue adesse partui licitum non erit factumue quid erit, quo minus ea ita fiant, uti su
Abbreviated transcription (Latin):
tricẽ adhibe. s om̃s ap̃tore admn¬
bende sut̃. It̃ p̃tor comũ honeste
matrone engẽ deb. inqua mu¬
lier ueniet. ubi possit insꝑici.¬
od̾ gͦ si inspicise nõ patiat. uł ad
comũ nõ ueniat. eque p̃toris anc¬
toritas int̃ueniet. Si om̃s uł płu¬
res renũtiami̾nt. p̃gnãtẽ nõ eẽ:
an mulier possit nuuriaꝵ possit¬

Expanded text:
tricem adhibere, sed omnes a praetore adhibendae sunt.Item praetor domum honestae matronae eligere debet, in qua mulier ueniat, ut possit inspici.Quid ergo, si inspici se non patiatur uel ad domum non ueniat? aeque praetoris auctoritas interueniet.Si omnes uel plures renuntiauerint praegnatem non esse, an mulier possit iniuriarum exp
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sit aparente exhibeãt᷑ / uidex
de ea re cognõscet. S utrũ costõ
libos. qͥ sũt in potestate cogat᷑. ꝗs
¶inpotestate alendos aparẽtib.
mutua uice aliere parẽtes de

Expanded text:
liberi, ut a parente exhibeantur, iudex de ea re cognoscet.Sed utrum eos tantum liberos qui sunt in potestate cogatur quiin potestate, alendos a parentibus et uice mutua alere parentes d
Abbreviated transcription (Latin):
puto uerã. publice eͥ int̃ ẽ. purt᷑
nõ subici: ut ordinũ digͥtas fami¬
quałcũq sit. debr adirirẽ ⁊ publi¬
camꝰ suã gergns. ¶ Dem̃mtiari
aut oportet hisquos ꝓximaspes
successioĩs ꝯtĩgat: ut putapriõ
gradu h̾rdi instituto. nõ ̃asti
nł. iisqui primũ lccũ ab inte¬
stato tenet᷑. siuo̾ plures fit simł
successuri: om̃ib dem̃tiãd̃ est.¬
siom̃. nõ datuꝵ. uł actionẽ dene¬
ẜuare uoluit. nõ obsit partui.
nẽ. s ⁊ mos regionis infꝑicien¬

Expanded text:
puto ueram: publice enim interest partus non subici, ut ordinum dignitas famiqualisqualis sit, debet audiri rem et publicam et suam gerens.Denuntiari autem oportet his, quos proxima spes successionis contingit, ut puta primo gradu heredi instituto non eti‹ei› qui primum locum ab intestato tenet: si uero plures sint simul successuri, omnibus denuntiandum est.sionem non daturum uel actiones deneuari uoluit, non obsit partui. nem: sed mos regionis inspicien
Abbreviated transcription (Latin):
mo subtraxit. inqͣ nõ simul cũ
uiro habitauit. ¶Urorꝰ mirꝰ.
furtũ face̾ possut̃. fu̾ti aũt nõ
tenẽt᷑. nͥ forte emancipatus fit
facit⁊ funti tenet᷑.¬

Expanded text:
mo subtraxit, in qua non simul cum uiro habitauit.Uxor et nurus furtum facere possunt, furti autem non tenentur. nisi forte emancipatus sit facit et furti tenet
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ catasse ħ̾ ad aliquã mulieris¬
uł plures nõ eẽ grauidã remĩtia¬
uĩt:. nulla custodiendi erit. ¶ ex¬
ħ rescripto eiudentissime ap̃pa
ret. se p̃gnãtẽ. uł ⁊̃ negaret. nec
rẽ potit. ⁊ apd̾ cũ int̃rogari. an pu

Expanded text:
am mulierisuel plures non esse grauidam renuntiauerint, nulla causa custodiendi erit'.Ex hoc rescripto euidentissime appareret se praegnatem uel etiam negaret, nec rem poterit et apud eum interrogari, an se
Abbreviated transcription (Latin):
s.9. comp̃hẽsũ ẽ. Suilier u¬
ro dem̃tiauiͣt. srexeo ꝯcepisse.
⁊ iscui denuĩtiatũ eĩt. custodes
aduẽtrẽ custodiend̃. inspicĩed¬
ꝙ editũ sit. aguosce̾ sit necẽe¬
ẽ. nõ eo ꝑtmere. ut siꝗs agͦscẽ

Expanded text:
 comprehensum est, si mulier uiro denuntiauerit se ex eo concepisse et is cui denuntiatum erit custodes ad uentrem custodiendum inspiciendquod editum sit agnoscere sit necesse, non e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlures aditꝰ. sit qͣ uinis. Siert̃ exu¬
t̃q pãte tabuł p̃figant᷑. añt ho¬
cum binis comitib custodiat᷑.
quõt cũq ea mulier inid gcla¬
ue aliudue. Qd̾ sĩĩ in balneu
ibi custoces siuolẽt. id aũt custo¬
diãt.⁊ eos ꝗͥ troiert exqͥrant cũsto¬
des. ꝗ añt ꝯclaue poĩti ert̃. siuo¬
lut̃ om̃s ꝙꝰ claue aut domũ intͦ¬
ier᷑ excutiant. Mulier cũ pãtiri̾e
incipiat. his adquos ea res ꝑtimz.
ꝓcuratorib ueᷤ denũtiet. ut mittãt.
cutiãt᷑ om̃s meo ꝯclam. nequa
p̃gnans sit . tria lumina. nͨ minꝰ
aptiores sũt. ¶ Qd̾ natũ eĩt.¬
his adquos ea res ꝑtinet. ꝓcurato¬
rib ue eoꝵ si inspice̾ uolet̃ ostẽ

Expanded text:
t quam unus: si erunt, ex utraque parte tabulis praefigantur. ante ocum binis comitibus custodiant. quotienscumque ea mulier in id conclaue aliudue quod siue in balineum ibit, custodes, si uolent, id ante prospiciant et eos qui introierint excutiant. custodes, qui ante conclaue positi erunt, si uolunt, omnes qui conclaue aut domum introierint excutiant. mulier cum parturire incipiat, his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum denuntiet, ut mittant, cutiantur omnes in eo conclaui, ne qua praegnas sit. tria lumina ne minus aptiores sunt. 'quod natum erit,his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum, si inspicere uolent, o
Abbreviated transcription (Latin):
tet. nͨ uidĩ furtũ taciẽti opẽ fer¬
re. cũ muler furtũ nõ faciat.
qͣuis ẜuus infacinorib dũrdic¬
to audiens eẽ nõ deb̾at. s reꝵ a
mot̾aꝵ actio erit. at si indotẽ s.¬
uus datus. furtũ iuro fecit.si
quidẽ mulier. talẽ eñ eẽ sciuit:
totũ dapnũ uiro sarnet᷑. Qd̾ si
ignoramit. tc̃ nõ utra ꝯdẽp̃na

Expanded text:
tet nec uideri furtum facienti opem ferre, cum mulier furtum non faciat, quamuis seruus in facinoribus domino dicto audiens esse non debeat: sed rerum amotarum actio erit.At si in dotem seruus datus furtum uiro fecerit, si quidem mulier talem esse eum scierit, totum damnum uiro sarcietur: quod si ignorauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa irritũ. ad notã exħrda¬
tiõis solã ꝓfecisse uid̾eat᷑. ie¬
duc res aͥd intestati exitũ. ui
adu̾sus filiũ suũ exasse hrde
ab intest.ato pate̾. emĩacipatũ
p̃tor inꝑtẽ dimidiã tueat᷑. Eñ
ergo uenale bñfitiũ scͥpti h¬
cdis extͣnei. ut cũ ip̃e hrditatis
iure nicħ sit ꝯsecutur. deũdo
repellat filiũ ĩpotãte relictũ. p̃¬
stetq assem emãcipato filio in¬

Expanded text:
omnia irritum ad notam exheredationis solam profecisse videatur, redit res ad intestati exitum, ut aduersus filium suum ex asse heredem ab intestato patr‹i› emancipatum praetor in parte dimidia tueatur. erit ergo uenale beneficium scripti heredis extranei, ut, cum ipse iure hereditatis nihil sit consecuturus, adeundo repellat filium in potestate relictum praestetque assem emancipato filio i
Abbreviated transcription (Latin):
i̾nĩ alo qͦdã ip̃sso. uarie ẽ hoĩes
signat᷑. Et mag̾ ẽ. ut tãtũ anulo
quis pofsit signare. dũ tam̃ hãt
ii testam̃tũ. nła dubitatio est.
signatas tabilas accipi oportẽt.
⁊ siluiteo qͦ tabule inuolute st̃.

Expanded text:
 alio quodam inpresso? uarie enim homines signant. et magis est, ut tantum anul‹o› quis possit signare, dum tamen haberi testamentum nulla dubitatio est. Signatas tabulas accipi oportet et si linteo, quo tabulae inuolutae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑinde ꝯfi̾mant᷑. hac sihũ ꝗea
secissr̃. inhostiũ potestate nõ
ꝑuenissr̃. ⁊ hrditas ex his eod̾
potestate d̾cessit. lib̾ ⁊ hr̃s eiͣ̃t.
seu uelit sen nolit. licet minꝰ¬

Expanded text:
inde confirmantur, ac si hi qui ea fecissent in hostium potestate‹m› non peruenissent, et hereditas ex his eodempotestate decesserit, liber et heres erit seu uelit se‹u› nolit, licet min
Abbreviated transcription (Latin):
teftm pop̃. S si ꝑ adopticẽm
sororẽ factã habeã. pꝰsumꝰ pꝰn¬
mũ exea ħrd̾e̾ institue̾. qr ado¬
natus ẽ. itaħrs institint᷑. sĩ ui¬
uo me. siũ mortuo. natꝰ fuĩt hrs
esto. aut ⁊ pureͣ. ueutus tp̃is
habita m̃tione. Si altut casꝰ
obmissus fuit᷑ eo caũ ꝗ obͥms¬
sus sit. natus rũpit testam̃tũ.
scͥtus ħrs intelligit᷑. ꝙ inħ caũ¬

Expanded text:
mponius. Sed si per adoptionem sororem factam habeam, potero postumum ex ea heredem instituere, quia adonatus est ita heres instituitur: 'siue uiuo me siue mortuo natus fuerit, heres esto', aut etiam pure neutrius temporis habita mentione. si alteruter casus omissus fuerit, eo casu qui omissus sit natus rumpit testamentum, scriptus heres intellegitur, qui in hu
Abbreviated transcription (Latin):
s. Sea ticius accepta ei feciss finid̃
uendicare. p̃otͣ. ¶ Sititiꝰ. cu sticꝰ
legitus fuͣit. aũt qͣ sciret ad se.
legatũ ptinẽ. decessit᷑. ⁊ eũde se¬
iq legauĩt.⁊ hr̃s titii legatũ ñ re¬
pũdi amĩt. stichũ seius uendicab

Expanded text:
set et ea Titius accepta ei fecisset, fundum vindicare potest. Si Titius, cui Stichus legatus fuerat, antequam sciret ad se legatum pertinere, decesserit et eundem Seio legaverit et heres Titii legatum non repudiaverit, Stichum Seius
Abbreviated transcription (Latin):
rei ẽ. qd eucto eoãctio exemp̃to
nas estodure. eã ꝯdicõnẽ hr̃dis
sui ꝯstituit. ut is necẽẽ hãt: al¬
tͣi actiom̃ suã. alt̾i litis exstima¬
tiom̃ prãrẽ sitam̃ uiuus testa¬
tor gaiũ acceptũ fecit. necẽẽ ẽ.
ut sempnii ⁊ menii legatũinu¬
tułe sit. ¶ Cũ mͥ stich̾ant pã¬
philus legati fuiss̾. duoꝵ testa

Expanded text:
rei est, quod evicto eo actio ex empto nas esto dare", eam condicionem heredis sui constituit, ut is necesse habeat alteri actiones suas, alteri litis aestimationem praestare. si tamen vivus testator Gaio acceptum fecit, necesse est, ut Sempronii et Maevii legatum inutile sit. Cum mihi Stichus aut Pamphil
Abbreviated transcription (Latin):
xat. legitũ daitũ.⁊ ido tͣiti. ni ãpliꝰ
quĩ cũ ce̾: inẜuis uendicare posse.
adiectio aũt illa. quos exstimo sĩ¬
głos uicems aureis. ñ mũtat ie¬
g.iti ꝯditiom̃. silegis falcidie ra¬

Expanded text:
xat legatum datum et ideo Titium non amplius quincuncem in servis vindicare posse. adiectio autem illa "quos aestimo singulos vicenis aureis" non mutat legati condicionem, si legis Falcidiae ra
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃s. Sifilius .f. tutor ap̃tõe
datus fit. si quide̾ pat̾ tutelã agno¬
uit. insolidũ deb retenẽi. si ñ agno¬
uit. dũ taxat. depecłio. agnonisse
aũt intet̾. siũ geffit. siue gerẽti
filio ꝯsensit. siue om̃io attigit tu¬
telã. Uñ cũ qͥdã filio scͥpsiss. ut di¬
ligẽtẽ tutelã gereret. tũ scias in

Expanded text:
ius familias tutor a praetore datus sit, si quidem pater tutelam agnouit, in solidum debet teneri, si non adgnouit, dumtaxat de peculio. adgnouisse autem uidetur, siue gessit, siue gerenti filio consensit siue omnino attigit tutelam. unde cum quidam filio scripsisset, ut diligenter tutelam gereret, 'cum scias', in
Abbreviated transcription (Latin):
potestate eiꝰ futuri sit̃. neq testa¬
m̃tũ rupturi. It̃ ignorãdũ ñ ẽ.
eũ qͥ filiũ inpotestate.⁊ nepotẽ
exeo eque inpotestatẽ harebit.
sinepoti tutorẽ didĩt. ita recte

Expanded text:
turi sint neque testamentum rupturi. Item ignorandum non est eum, qui filium in potestate et nepotem ex eo aeque in potestate habebit, si nepoti tutorem dederit, ita recte
Abbreviated transcription (Latin):
tutore. t̾atõe ue. cũ quõ litẽ agẽ
uult. ⁊ curator ineã rẽ petit. ip̃is
postentib dat᷑.an uõ ⁊ adũsano¬
petentr: Et sciend̃ est. siue agat᷑.
siue ꝯueniant᷑. dan hũe curato¬
tẽ posse. s ñ alias ꝗ su p̃e petat.
cui dori eũ oportet. Demq cassiuᷤᷤ
ł xu. scͥpsit.galẽ curatiore nemi.¬
nẽ dari posse. nͥ presentẽ.⁊ neq

Expanded text:
 agere uult et curator in eam rem petitur, utrum ipsis poscentibus datur an uero et aduersario? et sciendum est, siue agant siue conueniantur, dari hunc curatorem posse, sed non alias, quam si ipse petat, cui dari eum oportet. denique Cassius libro sexto scripsit talem curatorem neminem dari posse nisi praesente
Abbreviated transcription (Latin):
xii. tãbulaꝵ ita accepta est. ut ad
pupillosuł pupillas nõ ꝑtineat.
tos curatores nõ admttimꝰ. ocĩto
furioso. s ut adolescentidari qͣi
etatis eẽt impedim̃tũ. ⁊ ita diffi¬
inmisei quẽ etas cure uł turele

Expanded text:
im tabularum ita accepta est, ut ad pupillos uel pupillas non pertineattos curatores non admittimus, idcirfurioso, sed ut adulescenti dari, quasi aetatis esset impedimentum. et ita definiemus ei, quem aetas curae uel tutelae
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝯ siquis fui̾t capite dãpnat᷑. i
ad bestias. uł adgladiũ. uł aua pe¬
na q̃ uitã adimit. testm eiꝰ uritũ
licto dãpnatͦ. Nã huic ꝑmntti
sol testari. ut diunis adrianus
rescͥpsit. Et credoꝰ iur̃ militari te¬
stabit᷑: Qua põe igͥ dãpnato eite¬

Expanded text:
si quis fuerit capite damnatus uel ad bestias uel ad gladium uel alia poena quae uitam adimit, testamentum eius licto damnatus, nam huic permitti solet testari, ut diuus Hadrianus rescripsit, et credo iure militari testabitur. qua ratione igitur damnato ei te
Abbreviated transcription (Latin):
testatore te. filiꝰ decedat. s ⁊ post
mortẽ añt q̃ ab hostib reu̾s fu¬
enti sũccededo ñ rũpet. Nic ẽ. id¬
cedat. ꝙ. nͨ redidit. nͨ põt redire.¬
ꝰ nepotẽ ñ dũ natũ instituas.¬

Expanded text:
 filius decedat, sed etiam post mortem, antequam ab hostibus reuersus fuerit, succedendo non rumpet: nihil enim adecedat, quia nec redit nec potest redire.et nepotem n
Abbreviated transcription (Latin):
solũ sinepos uiuo patre decedat.
nec succedes ꝓnepo. auo mortuo
rimmpat. St ꝯ si suꝑ inxit pati.
ac decedat. dũ modo ħrs sit insii¬
nũ hac post̾iori paͣte. siqͥs exsius

Expanded text:
ec solum, si nepos uiuo patre decedat, nec succedens pronepos auo mortuo rumpat, sed et si superuixit patri ac decedat, dummodo heres instinum hac posteriore parte 'si quis ex suis
Abbreviated transcription (Latin):
deinde filius decedẽt. nͨ succes
admittẽda st̾. ut adsimilitudi¬
nẽ mortis detͣi casus admittẽ¬
dist̃. ¶ Qd̃ siisqui filiũ apd̃
hostẽ bãt. testaret᷑. qrͣ ñ indu¬
xit. ut si ãte ꝗͣ filius ab hostib
rediret. q̃ uis post mortẽ patͥs
decedẽt. dem̃de tc̃ nepos. uł ⁊̃ ad

Expanded text:
deinde filius decederet, ne succesadmittenda sunt, ut ad similitudinem mortis ceteri casus admittendi sint.Quid si qui filium apud hostes habebat testaretur? quare non induxere, ut, si antea quam filius ab hostibus rediret quamuis post mortem patris decederet,
Abbreviated transcription (Latin):
adnõ eiꝰ. fid̃i ꝯmissũ relinꝗ pot̃.
dñs prãre deb. si ꝑseruum factꝰ
sit hẽs. ꝙ si ant̃ ꝗͣ uissu eiꝰ adiret᷑
hr̃ditas.ẜuus manumissus fuiͣt.
⁊ suo arbitrio adierit hr̃ditatẽ.
dñs id debitũs ñ ẽ: qr hr̃s factus

Expanded text:
no eius fideicommissum relinqui potest. raestare debet, si per seruum factus sit heres: quod si ante, quam iussu eius adiretur hereditas, seruus manumissus fuerit et suo arbitrio adierit hereditatem, dominus id debiturus non est, quia heres factus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ep̃tori fid̾i ꝯmisit. ut ampliꝰ cip̃¬
tiũ restituat: emꝑtorẽ fid̃i ꝯmifso
ñ tem ꝯstabat si tam̃ accepto lega¬
to. mulier nenditiom̃ imtam
face̾ ueln: eam oblato p̃todoli.
placuit exceptioẽ submomĩ. ¶ Ox¬
ino debitori suo. reus stipłandi mã¬
dauit. nt titio. mortis cui cã dõibat᷑.
peciñã debitã soluẽ̾t. cũ iuta cẽces¬

Expanded text:
 emptoris fidei commissit, ut amplius ei pretium restituat. emptorem fidei‹com›missi non teneri constabat: si tamen accepto legato mulier uenditionem irritam faceret, eam oblato pretio doli placuit exceptione summoueri. Maeuio debitori suo reus stipulandi mandauit, ut Titio, cui mortis causa donabat, pecuniam debitam soluerit. cum scien
Abbreviated transcription (Latin):
a filiis exstipulaticũ iuro agẽtib.
ex dote ẽẽ. ꝑ infc̾m actiom̃. redẽdã.
durdo ⁊ imito: qui legatũ accipit.
ut cum moriat᷑ restituat. recte mã¬
datũ. Nlam ignorantes. ꝗstringũt᷑¬
ditatẽ. filiꝰ cum morẽt᷑. filiis suis.
d̾ põtato eligendi facultatẽ ñeẽ.
penã ꝑ ẽpta. placit. nec fidĩ.ꝯ. ꝗ¬

Expanded text:
a filiis ex stipulatu cum uiro agentibus ex dote esse per in factum actionem reddendam. Surdo et muto, qui legatum accipit, ut cum morietur restituat, recte mandatur: nam et ignorantes adstringuntditatem filius cum moreretur filiis suis lam deportato eligendi facultatem non esse poena peremptam placuit nec fid
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩs instrar obtinet. ¶ ħri m̃s
titio dato. qd̾ ext̾esto sẽꝑnii debet᷑
mͥ. cũ uir̃ nouatieñs. ꝗ̃ legatarius
idẽq extest̾o añt fecerãt. legatũ ex
test̾o ñ deb̾at᷑: Piacuit falsam de¬
mẽstratiom̃ legatario ñ gbẽe. nͦ¬
dio adiuuent̃. ¶ Seruus pure
manũmissus cui lib̾tas ꝓpt̃ impe¬
q legata. neq fid̾i ꝯmissa. pure da¬
¶Dat cũ filia ꝓse misse ħrd̾ insti¬
tuta. sic testͥo locutus fuãt. petocũ
morieris. licet aligs qͦ filios susce¬
ꝑis sẽpmo nẽpoti mo. plustͥbuas
inhonorẽ nõis mĩ necessitas qui¬
dem restituendi nepotib uiriles
pãtes p̃cede̾ uidebat᷑. s mod̾ande
portiõis. ꝗͣ maiorẽ inumꝰ nepotiᷤᷤ
t. ¶ Nõ inre. tutori dato. mat̃ le¬
gauit. si ꝯsentiat: ut decreto p̃to¬
mat. accio legati ñ denegabit.
Qui mutianã cantiom̃ alicinꝰ. nõ

Expanded text:
s instar optinet. 'Heres meus Titio dato, quod ex testamento Sempronii debetur mihi.' cum iure nouationis, quam legatarius idemque testator ante fecerat, legatum ex testamento non debeatur, placuit falsam demonstrationem legatario non obesse, ndio adiuu‹a-› retur. Seruus pure manumissus, cui libertas propter impeque legata neque fideicommissa pure daPater cum filia pro semisse herede instituta sic testamento locutus fuerat: 'peto, cum morieris, licet alios quoque filios susceperis, Sempronio nepoti meo plus tribuas in honorem nominis mei'. necessitas quidem restituendi nepotibus uiriles partes praecedere uidebatur, sed moderandae portionis, quam maiorem in unius nepotis tum. Non iure tutori dato mater legavit: si consentiat, ut decreto praemet, actio legati non denegabitur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Scire te uolodare t aureos ectin¬
gentos. fidĩ .ꝯ. deb̾i sorori ꝯstitit.
institut᷑. cui p̃ceptcẽs erat relicte.
post diem legatoꝵ cedentẽ. añt
aditã hr̃ditatẽ uita deceffitͣ. paͣtẽ
ꝓrditatis. adcohr̃s substitntos. ꝑti¬
nẽ placu̾it. ꝑceptignũ aũt põtiõe.¬

Expanded text:
'scire te uolo donare me tibi aureos octingentos'. fideicommissum deberi sorori constitit institutus, cui praeceptiones erant relictae, post diem legatorum cedentem ante aditam hereditatem vita decessit. partem hereditatis ad coheredes substitutos pertinere placuit, praeceptionum autem portione
Abbreviated transcription (Latin):
ditate ꝗͣtͥ reliqui q̃ ad frẽm meu
nire legitimo rediret. ꝯt̾ptus siᷤ
c. aureis. ¶ Prediũ. ꝙ noĩe fami¬
ꝙ lie relinquit᷑. siñ uoluntaria fac¬
ta sit alienatio s bõa hrdis uen̾at᷑.
tã du emptor retinẽ debr qͣdiu
debitor habẽt. boĩs ñuenditis.
¶Post mortẽ eiꝰ ñ habitũs. ꝙ extrmeu

Expanded text:
am tibi reliqui, quae ad fratrem meum iure legitimo rediret, contentus sis centum aureis'. Praedium, quod nomine familiae relinquitur, si non uoluntaria fact alienatio, sed bona heredis ueneant, tamdiu emptor retinere debet, quamdiu debitor haberet bonis non uenditis, post mortem eius non habiturus quod exter
Abbreviated transcription (Latin):
dedat. uł ⁊̃ ꝯtutorẽ. fore arbitbat᷑.
Idem incuratore impubis. uł mi¬
noris amnis. deb ꝓban. nͣ int̃ ẽ.
tutor recte dat᷑ uiuo patre mori¬
at᷑. uł aliqͦ pͥmlegio. extuset᷑. uł¬

Expanded text:
derat uel etiam tutorem fore arbitrabatur. idem in curatore impuberis uel minoris annis debet probari. nec interest, tutor recte datus uiuo patre moriatur uel aliquo priuilegio excusetur u
Abbreviated transcription (Latin):
incredibile uidet᷑. id egisse hrdẽ.
ut eadem põtio bis eidem d̾b̾at᷑:
S iñ simile ẽ d̾altã pãte eũ co¬
gitasse: Sañ ꝯstitutio pͥncipis.
qͣ placuit eide̾ sepe legatũ corpus.
ñ honare hẽde̾ ad unͣ testm ꝑti¬

Expanded text:
incredibile uidetur id egisse heredem, ut eadem portio bis eidem debeatur, sed uerisimile est de altera parte eum cogitasse. sane constitutio principis, qua placuit eidem saepe legatum corpus non onerare heredem, ad unum testament
Abbreviated transcription (Latin):
id q. Re Quid gͦ. si cum hrdem ex
parte instĩtuiss. ita locutus ẽ. peto
ut ꝓ parte tua contentus sis. lutu
titu .c. aureis. petere potuerũt co¬
hrdem partem ħrditatis. retinente.
siue p̃cipiente. quõ contentumuo
luit ẽẽ defunctus sine dubio est¬

Expanded text:
um est. quid ergo si, cum heredem ex parte instituisset, ita locutus est: "peto pro parte tua contentus sis, Luci Titi, centum aureis?" petere poterunt coheredes partem hereditatis, retinente sive praecipiente quo contentum esse voluit defunctus. sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ. petitio familie ꝯpetit. Cautiom̃
aut̃. ut ratiom̃ doli mali exceptio¬
ins. paito iuste desid̾ar. q̃uis nemo
lliꝰ nt̾iõ. ex familia suꝑͣ sit. siquidã
sĩt pꝰea emãcipatstͣctar pot̃. anhũ

Expanded text:
 petitio familiae competit. cautionem autem ratione doli mali exceptionis puto iuste desiderari, quamuis nemo alius ulterior ex familia supersit. Si quidam sint postea emancipati, tractari potest, an hi
Abbreviated transcription (Latin):
tiomĩ eilegͥate abstulit. p̾ea co¬
dem rei relicte. dixi dñtũ ñ q̃rẽ.
Ceũ eͥ: qui plurib sp̃eb iuris ute¬
t᷑.ñ sepius eãdem remeid̾e lega¬
re.ẜ ioqui sepiꝰ. ¶ Fimdolegato.

Expanded text:
tionem legatae rei abstulit, postea codem rei relictae dixi dominium non quaerere: eum enim, qui pluribus speciebus iuris uteretur, non saepius eandem rem eidem legare, sed loqui saepius. Fundo legato
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ fundi ꝙ p̃tiũ efficiat⁊ siquidẽ
ille p̾or testoͣ. ita fid̾ĩ ꝯ. teliquiss.
rogo fund̃ cui uoles: aut quil no¬
les exfamilia relĩqͣs. res merpedito.
fore. Qd̃ suta uba fuiss. peto ne
fundũ d̾ famił exeat. hr̃dis nr̃dem.¬

Expanded text:
 fundi pretium efficiat. sed si quidem ille prior testator ita fideicommissum reliquisset: 'rogo fundum cui uoles aut quibus uoles ex familia relinquas', rem in expedito fore: quod si talia uerba fuissent: 'peto non fundus de familia exeat', heredis heredem
Abbreviated transcription (Latin):
actenꝰ tenebr. si aliꝰ gestur᷑ fuit.
Syo sicogͥto qd̾ tutor ñ fuit. absti¬
uiteneat᷑. sinecessaios pupili
ñ certiorauit. ut ei tutdẽ petent.
ꝙ uerius est.

Expanded text:
hactenus tenebitur, si alius gesturus fuit. sed et si cognito, quod tutor non fuit, abstian teneatur, si necessarios pupilli non certiorauit, ut ei tutorem peterent: quod uerius est.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ł.⁊ Quiꝰ edicti equitas. sĩ ẽ ami¬
ingua. ne ꝯtͣhentes decipiãt᷑. dũ fal¬
sus tutor adhibet᷑. Uerba aũt edic¬
multa desunt. qͥd eͥ sifuit tutor.
Is tñ fuit .ꝙ aucto̾itatẽ acõmoda¬
re nõ potiit. puta fm̃of. ułada
ꝗͣ usa ñ tutore gestũ ẽ. ñ ꝑtinẽ  e
adhãt pãtẽ edicti. Q de̾ siduo tu¬
tores. alt̃ fals alt̃ uerꝰ. auctõita¬
tẽ accõmodam̃t: ñ ne ualebit
tuͣm ioꝙ is auctorib gestũ ẽ. Tc̃
.ii. ualebit. ꝓp̃toris tuitiom̃. ñ ip̃o
uir̃. ¶ Ait ẽ p̃tor. sud actor igno¬
rauit. dabo m̃m restitutiom̃. Eciẽ¬

Expanded text:
. Huius edicti aequitas non est ambigua, ne contrahentes decipiantur, dum falsus tutor adhibetur. Uerba autem edicmulta desunt: quid enim si fuit tutor, is tamen fuit qui auctoritatem accommodare non potuit? puta furiosus uel ad  a non tutore gestum est, non pertinere ad hanc partem edicti: quid enim si duo tutores, alter falsus, alter uerus auctoritatem accommodauerint, nonne ualebit turum id, quod his auctoribus gestum est: tunc enim ualebit per praetoris tuitionem, non ipso iure. Ait praetor: 'si id actor ignorauit, dabo in integrum restitutionem'. scie
Abbreviated transcription (Latin):
atus ẽ. sinecẽẽ huit mutilari.
ꝓfuit pupillo. peciũã eẽ exolu¬
tã plane siforte tutor aliqͥd pe¬
cuñe debuit fenerare. aliqͥd ip̃ẽ
ñ pupillo pr̃abit. qrͣ ⁊ si imisꝰ

Expanded text:
atus est, si necesse habuit mutuari, profuit pupillo pecuniam esse exsolutam. Plane si forte tutor aliquid pecuniae debuit faenerare, aliquid ipse nec pupillo praestabit. Quare et si in usus
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatẽ. pupilli spectabit.
⁊ an tutor exoffõ. sũptͦ fecit᷑.
Cõtraiũ iudiciũ. an adħ qͦ.
pupillo competat. uł quis
apupillo exigat lib̾atiom̃:
tele iudiciolit̾et᷑. s tãtũ d̾his.¬

Expanded text:
it et an tutor ex officio sumptus fecerit. Contrarium iudicium an ad hoc quoque competat, ut quis a pupillo exigat liberationemtelae iudicio liberetur, sed tantum de his
Abbreviated transcription (Latin):
sine ꝑte ħrs institut̾ ẽ. uacãtẽ
portoẽm. ł alium asse eccupat.
ita hrdez instituat. Ettius quata ex
ꝑte pͥore test̾o eum ħrdẽ scͥptum
habeo. ħrs esto. ł quãta exꝑte co¬

Expanded text:
e heres institutus est, uacantem portionem uel alium assem occupat. ita heredem instituat: 'Titius quanta ex parte priore testamento eum heredem scriptum habeo, heres esto' u
Abbreviated transcription (Latin):
fit. nõ inpune eũ fẽre oporteat.
S ⁊ si quidẽ in offitiosus ꝑatrono
patroneue. lib̾is ue eoꝵ sit tm̃ mͦ
nim u̾o si ꝯtumeliam fecit aut
le dari debebit. Qd simanꝰ ĩtule¬
rit. in metallũ dand̾ eiͣt. st̃ ⁊ si

Expanded text:
e eum oporteat. sed si quidem inofficiosus patrono patronae liberisue eorum sit, tantummodo nimuero si contumeliam fecit aut le dari debebit: quod si manus intulit, in metallum dandus e
Abbreviated transcription (Latin):
tam iure iurando ad egi̾t. ut sibi
nube̾t. siquidem ducturꝰ eam ade¬
giͣt. mcͣl ccͣ legẽ fecisse indebit᷑.
Siuero nõ clucturns ꝓpt̃ hoc solũ
a degit. ne aliis nubet᷑. fraudẽ le¬
nũ tenͣ. ac si coegissẽt uirare li¬
btam nõ nupturam. ¶lege iuł
demai̾tandis ordinib remittitũ¬

Expanded text:
tam iureiurando adegerit, ut sibi nuberet, si quidem ducturus eam adegit, nihil contra legem fecisse uidebitur: si uero non ducturus propter hoc solum adegit, ne alii nuberet, fraudem leonum teneri, ac si coegisset iurare libertam non nupturam.Lege Iu‹l›ia de maritandis ordinibus ‹re›mittitu
Abbreviated transcription (Latin):
ninssoꝵͫ. sic in eo qm apatre a¬
in patre. ¶ Nepos ab ano. mann¬
missus dedit se ad arrogand̾. pa¬
tͥ suo. siue manẽs inpotãte pͥa¬
tͥs decesẜit. siue manumissus.¬

Expanded text:
numissorum sic: 'in eo, qui a patre aui patre'. Nepos ab auo manumissus dedit se adrogandum patri suo: siue manens in potestate patris decesserit siue manumissus
Abbreviated transcription (Latin):
b̃oꝵ ponẽ titius accipiet. nõ solum
ĩtie ꝑtis. s eius quoq q̃ ex sextã¬
te eid̾ accrescit. ¶ Qui filio ĩpu¬
b̾i substituit᷑. ita si filius m̾s mo¬
riat᷑ pͥusꝙͣ insua tutelã ueniat.
tũc titius mͥ ħrs esto. Sĩc hrditatẽ¬

Expanded text:
onem Titius accipiet non solum tertiae partis, sed eius quoque, quae ex sextante eidem adcrescit.Qui filio impuberi substituitur ita: 'si filius meus moriatur, priusquam in suam tutelam ueniat, tunc Titius m
Abbreviated transcription (Latin):
quin debeãt uolutates.
ma iuicliçia sua quoquo mõ ordiã¬
sent ibidẽq suũ diem obissent
quãꝙͣ eĩ clistet ꝯdictõ militũ ab
his ꝓsõis quas ꝯst̾ones pͥncipaleᷤᷤ
seꝑarẽt. tam̃ qui inꝓcintũ u̾ san

Expanded text:
quin debeant ratae uoluntates ma iudicia sua quoquo modo ordinassent ibidemque diem suum obissent. quamquam enim distet condicio militum ab his personis constitutiones principales separent, tamen qui in procinctu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tabłis sibi fecit. filio aut̃ ĩpu
sone eam ẽẽ. ut sepatim patris
seꝑatĩ filii ħrdes existimãi. debe¬
ant. Nam ꝙ̃ ad modũ scͥpto filio
lirli seꝑatim abhrdib pats. gta¬

Expanded text:
in tabulis sibi fecit, filio autem impusessione eam esse, ut separatim patris, separatim filii heredes aestimari debeant: nam quemadmodum scripto filii heredi separatim ab heredibus pat
Abbreviated transcription (Latin):
signate eẽnt. q̃ dam exhis nõ ꝯpa¬
rent .uii. tũ signa maneãt sufsfĩc
ad boꝵ posso̾nẽ dandã .uii. testiũ si¬
gna coparere. lic nõ om̃iũ qui si¬
gnauer maneant signa.

Expanded text:
signatae essent et quaedam ex his non parent, septem tamen signa maneant, sufficit ad bonorum possessionem dandam septem testium signa comparere, licet non omnium qui signauerint maneant signa.
Abbreviated transcription (Latin):
cipato nepos.⁊ exnepote eiꝰ aliͦ ꝓ¬
nepos. dicẽd̾ eit. utrũq ei iũgi.ã¬
bo enĩ in suoꝵ loco succesẜunt ¶ si
pt liminio nepos redieĩt. dicẽd̾
eit eũ patͥ emãcipato ñgi ¶ Si
pat̃ exduob filus qͦs inpotate
exeo in locũ filii adoptaui̾t. ⁊ p̃¬
tito emãcipato decesẜit . uił. ait.
nepoti inlocũ filii adoptatiu ͦ suc¬
cũri oporte̾. ut qiͣ filius portõe
hat ꝙͣ habe̾t. ⁊ si ex̃ne̾us adopta¬
tus eẽt. Sic fiet ĩ quit uͥ filiꝰ ꝗ
in locum filii a doptatus. alia
łtiam emãcipatus filius cũ nepo
te altoͣ retẽto inpotãte patiat᷑. nͨ
eñi muius d ferre nepos ĩ loc̃
potẽ ꝑtineat. an ꝑ ꝙͣ modicam
Nã ⁊ simodica sit. at tam̃ dice¬
ipm filiũ ⁊ lib̾os eiꝰ diuidit᷑ ħidi¬
tas. sic ut ip̃e dimidiũ libi di¬
midiũ hãnt. ꝓm̃ pone solũ eẽ
filiũ emãcipatũ eẽ ⁊ nepotes in
potate duos. nemĩem p̃teͬa ex
libis. habebit emãcipat᷑ dimidi¬

Expanded text:
cipato nepos et ex nepote eius alio pronepos, dicendum erit utrumque ei iungi: ambo enim in suorum loco successerunt.Si postliminio nepos redierit, dicendum est eum patri emancipato coniungi.Si pater ex duobus filiis, quos in potestate ex eo in locum filii adoptaverit et praeterito emancipato decesserit: Iulianus ait nepoti in locum filii adoptato succurri oportere, ut quasi filius portionem habeat, quam haberet et si extraneus adoptatus esset. sic fiet, inquit, ut filius, qui in locum filii adoptatus aliam tertiam emate altero retento in potestate partiatur: nec enim minus debet ferre nepos in locumpotem pertineat, an perquam modicam: nam et si modica sit, attamen diceipsum filium et liberos eius diuiditur hereditas ita, ut ipse dimidium, liberi dimidium habeant. proinde pone solum esse filium emancipatum, esse et nepotes in potestate duos, neminem praeterea ex liberis: habebit emancipatus dimidi
Abbreviated transcription (Latin):
adebitõib qui tpe lib̾abũt᷑ exige̾
deb. cetm cũ pupillo possidebit.¬
an aut̃ uescendi cã diminue̾
possit. is qui excarboniano inis¬
ꝓ sus ẽ. uideam i siquidẽ satis ĩpu¬
bes declit siue decͥuit p̃ses. siue
nõ. diminuet uescẽdi cã. ⁊ ħ mi¬
nus restituet hrclitatis petitori.
ꝙ si satis dare nõ potuit. ⁊ ałr¬

Expanded text:
toribus, qui tempore liberabuntur, exigere debet: cetera cum pupillo possidebit.An autem uescendi causa deminuere possit is qui ex Carboniano missus est, uideamus. et si quidem satis impubes dedit, siue decreuit praeses siue non, deminuet uescendi causa et hoc minus restituet hereditatis petitori. quod si satis dare non potuit et a
Abbreviated transcription (Latin):
q̃onẽ : status. in tp̃s pub̾tatis
clifferi ꝓculdubio ẽ. Ergo
siquidem᷑ deparẽtis boĩs simł
⁊ d̾statu ꝯtron̾sia fiat. ħ edie¬
tum locu habebit. Si uo tm̃

Expanded text:
onem status in tempus pubertatis differri procul dubio est. ergo si quidem de parentis bonis simul et de statu controuersia fiat, hoc edictum locum habebit: sin uero tantum
Abbreviated transcription (Latin):
pue̾i̾tiam eius qui ⁊ se dicit. s
deꝑte nõ detoto. deꝑte enim
utiq nec litigatõr. Qud̃. si ille
adoleuit qui ⁊ se dicit. ille in¬
pubes sit. qui se solũ dic̃. nõ
cliffet᷑ ꝯtrou̾sia nec enĩ patit᷑

Expanded text:
pueritiam eius qui et se dicit, sed de parte, non de toto: de parte enim utique nec litigatur. quod si ille adoleuerit qui et se dicit, ille impubes sit qui se solum dicit, non differtur controuersia: nec enim patitur