comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ apud quos. quo tẽpore. qua lege. quo crimine. qua
trans lationis & cõmutationis indigere uid&ur
Atq harũ aliqua in om̃ẽ cauiȩ genꝰ incidere necessẽ :
Nã in quã rẽ ñ inciderit. in ea nichil. ee poterit c̃tis¬
uersie Inare eã nec caust̃ quidẽ c̃ueñ patari
Me facti quidẽ ẽti buersie. inomia tẽ pora potest
distribui. Nã quid factũ sit potest querihoe riodio:
Occiderit ne aiacẽ vlixes : Et qͥd fiat hoc moco. Berono

Expanded text:
n apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua translationis et commutationis indigere videturatque harum aliquam in omne causae genus incidere necesse est; nam in quam rem non inciderit, in ea nihil esse poterit controversiae. quare eam ne causam quidem convenit putari. Ac facti quidem controversia in omnia tempora potest tribui. nam quid factum sit, potest quaeri, hoc modo: occideritne Aiacem Ulixes; et quid fiat, hoc modo: bonone
Abbreviated transcription (Latin):
sine c̃silio ad ministrant᷑. Hano pͥmã partẽ nune¬
rant Cã deinceps rationib uarus ⁊ quã epioss¬
simis uerbis apꝓbari putant oportereli mͦ: Vrie

Expanded text:
sine consilio administran- tur. hanc primam partem numerant; eam deinceps rationibus variis et quam copiosissimis verbis adpro- bari putant oportere, hoc modo:
Abbreviated transcription (Latin):
one apꝓbatio Ostendeinus aut̃ qđ polliciti sumus
hoc modo Iuȩ ꝑspicuã om̃ib ueritatẽ contin&s
assũptio. nibił indig& apꝓbationis. Ea est hiuiꝰ¬
modi. si oporta uelle sapere. dare operã philo¬
sophiae c̃uenit. Hac ꝓpositio indig& apꝓbationis
Non enĩ ꝑpicua ẽ. neq constat int̾ om̃s. ꝓpterea
qđ multi nihil ꝓdesse philosoplã. pleriq &iã
obeẽ arbitrant᷑. Assũptio ꝑspicua. Est enĩ hec
assũptio quedã. quae apꝓbationis ñiuͦ dig&:
Nã quandã indizere ꝑspicuũ est. Separata est
igit᷑ assũptione apꝓbatio. Falsũ ergo. ñ ec
plus quã triꝑtitã argum̃tationẽ : Atq ex his
illudiã ꝑspicuũ ẽ eẽ quandã argum̃tationẽ.
inqua neq ꝓpositio neq assũptio indigeat ap¬
ꝓbationis. huiꝰ modĩ. ut certũ qđdã ⁊ breuiꝰ
& ẽpli causa ponamus. Cisũ nopere sapientia
petenda ẽ. sũmopere stultitia uitanda est
Exbisce om̃ib illud ꝑspicuũ.: apꝓbationẽ tũ

Expanded text:
uod polliciti sumus, hoc modo: quae perspicuam omnibus veritatem continet assump- tio, nihil indiget approbationis. ea est huiusmodi: si oportet velle sapere, dare operam philosophiae con- venit. hic propositio indiget approbationis; non enim perspicua est neque constat inter omnes, propterea quod multi nihil prodesse philosophiam, plerique etiam obesse arbitrantur; assumptio perspicua; est enim haecassumptio quaedam, quae approbationis non indiget; nam quandam indigere perspicuum est. se- parata est igitur ab adsumptione approbatio. falsum ergo est non esse plus quam tripertitam argumenta- tionem. Atque ex his illud iam perspicuum est, esse quandam argumentationem, in qua neque propositio neque assumptio indigeat approbationis, huiusmodi, ut certum quiddam et breve exempli causa ponamus: si summopere sapientia petenda est, summo opere stul- titia vitanda est:ex hisce om- nibus illud perspicuum est approbationem tum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ om̃s necesse . hanc uelle apꝓbare ⁊ c̃firmare
nihil attino. Ea est. buiꝰ modi. Si quodie ista
cedes romȩ facta ẽ. ego athenis eo die fui. incȩde
int̾eẽ ñ potui. Hoc qr ꝑspicue uerũ est. nihl at¬
onis Iua inducta. conplexio consequitur Est
igit᷑ quȩd s̃ ꝓpositio quȩ non indigeat apꝓbatione
Nã ee quidẽ quandũ quȩ indigeat quid attin&
ostendere: Quod cui facile per spicuũ est
hoc conficit᷑ separatã eẽ quidẽ aꝓpositione
apꝓbationẽ. Sin aut̃ ita est. falsũ est. ñ eẽ
plusquã triꝑtitã argum̃ tationẽ. limilimͦ
lic& alterã quoq: apꝓbationem¬
adiungere apꝓbationẽ assũptioni.
quadã aut̃ in argum̃ tatione infirma est
assũptio Nusi adiuncta sit appbatio separatũ
quiddã ẽ exra assũptionẽ appbatio Est aũt argu¬
mñtatio quedã inqua assũptio ñindiga ppbat

Expanded text:
inter omnes necesse est, hanc velle approbare et firmare nihil attinet. ea est huiusmodi: si, quo die ista caedes Romae facta est, ego Athenis eo die fui, in caede in- teresse non potui. hoc quia perspicue verum est, nihil atonis; qua inducta complexio conse- quitur. est igitur quaedam propositio, quae non indiget approbatione. nam esse quidem quandam, quae indi- geat, quid attinet ostendere, quod cuivis facile perspi- cuum esthoc conficitur, separatum esse quiddam a propositione approbationem. sin autem ita est, falsum est non esse plus quam tripertitam argumentationem. Simili modo liquet alteram quoque approbationemadiungere approbationem assumptioni, quadam autem in argumentatione infirma est assumptio, nisi adiuncta sit approbatio, separatum quiddam est extra assump- tionem approbatio. est autem argumentatio quaedam, in qua assumpti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositionẽ absolutã & apꝓbationẽ sibi unã partẽ ui¬
derirpostionẽ Quȩ siaꝑꝓbata ñ sit ꝓpositioñ sit argu¬
m̃tationis ltẽquȩ ab illis ab suptio ⁊ absũptionis aꝑpba¬
tiodicat᷑ emdẽ sibi assũ ptionẽ solũ uideri lta fit ut edẽ
indione argumentatio tractata aliis criꝑata aliis
quinq ꝑata uideit᷑ Qua re euenit ut resñ tantum
adus ũ dicendi ꝑtineat quã ad rationẽ p̃ceptionis No¬
bisuit cõmadior illa partitio uidet eẽ quȩ inqͥnq
partes dseribita÷ quã om̃s abaristotele & cheo frastos
ꝓfesti mixime secutis Nã quẽ ad modũill udsupiꝰ
ginꝰ argum̃tandi qđ ꝑ inductionẽ sumit᷑ maxime
socrates ⁊ ocratici tractar̃ sic hoc qđ ꝑ ratiocina
tionẽ expolit᷑. sũ me est ab aristotele atq ape
pathetics ⁊ theofrasto frequentato. De inde
aretborib his qͥ elegantissim atq artificiosis
simiputatis . Quare aut̃ nob̵ illa magis par¬
titioꝓbȩt᷑. dicendũ uidet᷑ ne temere secutis

Expanded text:
positionem et adprobationem, sibi unam partem videri, propositionem; quae si adprobata non sit, propositio non sit argumentationis. item, quae ab illis adsumptio et adsumptionis adprobatio dicatur, eandem sibi adsumptionem solam videri. ita fit, ut eadem ratione argumentatio tractata aliis tripertita, aliis quinquepertita videatur. quare evenit, ut res non tam ad usum dicendi pertineat quam ad rationem praeceptionis. Nobis autem commodior illa partitio videatur esse, quae in quinque partes tributa est, quam omnes ab Aristotele et Theophrasto profecti maxime secuti sunt. nam quemadmodum illud superius genus argumen- tandi, quod per inductionem sumitur, maxime Socrates et Socratici tractarunt, sic hoc, quod per ratiocina- tionem expolitur, summe est ab Aristotele atque a Peri- pateticis et Theophrasto frequentatum, deinde a rhetoribus iis, qui elegantissimi atque artificiosis- simi putati sunt. quare autem nobis illa magis partitio probetur, dicendum videtur, ne temere secuti
Abbreviated transcription (Latin):
Assũptionis apꝓbatio ꝑquã id qđ assũptũ ẽ rationib
firmat᷑ VONPLEXIO ꝑquã id qđ comficit᷑ exom̃i anrti¬
m̃tatione breuit exponit᷑ Quȩ plurimas hab& a¬
trouersia ẽ deunaquaq parte potest alicui uia
posse consistere Eorũ igit᷑ quȩ consistant exẽpla
ponemꝰ Horũ quȩ dubias. rationes ꝗ fferemꝰ l¬

Expanded text:
per quam id, quod assumptum est, rationibus firmatur; complexio, per quam id, quod conficitur ex omni argumentatione, bre- viter exponitur. quae plurimas habet aontroversia est. de una quoque parte potest alicui videri posse consistere. eorum igitur, quae constant, exempla ponemus, horum, quae dubia sunt, rationes afferem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ assuptione. adiungit qͥđ ex hns cficiat᷑ ad huince
modũ. Quod simeliꝰ gerunt᷑ ea quȩ c̃silio quam
quȩ sine consilio ad ministrantur. nihil aut̃ op̃iũ s¬
rerũ meliꝰ ad ministrat᷑ quã om̃is munđ. Consilo
igit mund̃ adiunistrat᷑: &uinq ꝑcitã igit᷑ hoc pacs¬

Expanded text:
ad- sumptionem, adiungit, quid ex his conficiatur, ad hunc modum: quodsi melius geruntur ea, quae consilio, quam quae sine consilio administrantur, nihil autem omnium rerum melius administratur, quam omnis mun- dus, consilio igitur mundus administratur. quinq
Abbreviated transcription (Latin):
expulsatiõ aut uitio c̃st &. Uulgaress
q̃ nichilominꝰ ĩ aliã rẽ transferri poss.
ut siqͥs dicat qͣd ruplator ut breuit scribã
iapitał ÷. Est enĩ imꝓb. Ipestifer ciuis.
nã nichilo magis qͣdruplatoris qđ̃ surtso
sũ sicaru. Aut ꝓditoris attulit defeisionẽ.
tẽ uitiosũ ÷. ꝓargum̃to sumere qđ indis¬
qͥsitiõ positũ ÷. ut siqͥs qẽ furti arguat

Expanded text:
pulsatione aut convicio constet. Vulgares sunt, quae nihilominus in aliam rem transferri possunt, ut si quis dicat: «Quadruplator, ut breviter scribam, capitalis: est enim inprobus et pestifer civis.» Nam nihilo magis quadruplatoris quam furis, am sicarii aut proditoris attulit definitionem. Item vitiosum est pro argumento sumere, quod in disquisitione positum est; ut si quis quem furti arguat
Abbreviated transcription (Latin):
cuNł. aut tu duxisti alt̾am. Itẽ uitiosum est
id qđ uulgarẽ ht̃ defeisionẽ h mͦ. lracuncha
deductꝰ peccaũ. aut adolesctia aut amore.
huiꝰ mͦ eñĩ dep̃cationes si ꝓbabunt᷑. impune in¬
maxima peccata dilabent᷑. Itẽ uitiosũ .ẽ.¬

Expanded text:
lteram.» Item vitiosum est id, quod vulgarem habet defensionem, hoc modo: «Iracundia deductus peccavit aut adulescentia aut amore.» Huiuscemodi enim deprecationes si probabuntur, inpune maxima peccata dilabentur. Item vitiosum e
Abbreviated transcription (Latin):
quedã inoppidũ recepit ne ab hostib oppͥmertnt᷑ li foris
eent qđ ypemuros hostes cuista iuberent Ti relatiocrime¬
nis ut in eo milite qͥcũ cõmani lex om̃iũ homine accidere

Expanded text:
quaedam in oppidum recepit, ne ab hostibus opprimerentur, si foris essent, quod prope muros hostes castra haberent; tum relatio criminis, ut in eo milite, qui, cum communis lex omnium hominem occi- dere
Abbreviated transcription (Latin):
da In colomitas e salutis tuta. atq integra c̃seruatio
Potentia ẽ ad suacseruanda ⁊ alterꝰ ad tenenda idonta¬
cile id dicimꝰ q sine magno aut sine ullo labor ũpta

Expanded text:
alutis rata atque integra conservatio; potentia est ad sua conservanda et alterius adtenuanda idoneacile id dicemus, quod sine magno aut sine ullo labore, sumpt
Abbreviated transcription (Latin):
tib extẽpoꝵ oportunitatib: ex officiis gereligionib
exuetustatib habebit᷑. Utilitas aut̃ aut innr̃is reb¬
atq uicorpore posita .ẽ. aut inextrarus reb: quarũ
tam̃rerũ multomaxima pars ad corporis cõmodũ
soci qͥbireb: incolomitatẽ aclibtatẽ retinent ciuita
excellens pecume magnitudo amicitiarũ ac societa¬

Expanded text:
 religionibus, ex vetu- statibus habebitur. Utilitas autem aut in corpore posita est aut in extrariis rebus; quarum tamen rerum multo maxima pars ad corporis commodum socii, quibus rebus incolumitatem ac libertatem retinent civitatexcellens pecuniae magnitudo, amicitiarum ac societa
Abbreviated transcription (Latin):
qẽqa remouere . ut ne qͥd ipse q̃rat. nos illi om̃a
parata q̃s itaq tradamꝰ p̃tereasimilitudine
alia alius magis cõmouet̾. Nã ut sepe forna
si q̃a similẽ euiꝰ piã dixerimꝰ. ẽẽ: ñ omnes
habemꝰ assensores. qđ alii uid& aliudatẽ fit
imaginib ut q̃ nob̵ diligent̃ notuisit. ea parũ
uideat᷑ ĩ signis alus. Quare sibi q̃eq: suo cõm&¬
c̃uenit omagines cõparare. Postremo

Expanded text:
quam removere, ut ne quid ipse quaerat, nos illi omnia parata quaesita tradamus? Praeterea similitudine alia alius magis commovetur. Nam ut saepe, formam si quam similem cuipiam dixerimus esse, non omnes habemus adsensores, quod alii videtur aliud, item fit ‹in› imaginibus, ut, quae nobis diligenter notata sit, ea parum videatconvenit imagines conparare. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
ut restituã paro. Remotũ ⁊ qđ ultra quasatis
ẽpetit᷑ huiꝰ modi Qđ siñ .p. scipio corneliã filiã
tiberio graccho collocasset atq & ea duos graccho
ꝓcrias set tante sediciones natȩ eẽnt : Quare hoc
in cõmodũ sc̃ipioni adscribendũ uidet᷑. Hui mod
ẽ illa qͦq c̃quesitio Vtinã ne innemore pelio
repetita ẽ qua respostulabat. Mala definitioe

Expanded text:
ut restituam paro. remotum est, quod ultra quam satis est petitur, huius- modi: quodsi non P. Scipio Corneliam filiam Ti. Graccho conlocasset atque ex ea duos Gracchos pro- creasset, tantae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni adscribendum videtur. huius- modi est illa quoque conquestio: Utinam ne in nemore Pelio repetita est, quam res postulabat. mala definitio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ res ex pressa uerb ante oculoseoꝵ q
audiunt᷑ ponit᷑. utipse qͦq idẽ facturos fu
arbitrent᷑ si sibi illa resatq ea faciendicar
onfitetͥ feci. & defensionẽ sibi aliundec̃¬

Expanded text:
quem res expressa verbis ante oculos eorum, qui audiunt, ponitur, ut ipsi se quoque idem facturos fuisse arbitrentur, si sibi illa res atque ea faciendi causa confitetur 'feci', et defensionem sibi aliunde c
Abbreviated transcription (Latin):
trarias partes tenebit. Vt doceat utile. honestũ
Necessariũ fuisse qđ fecerit. aut tanto ꝑe ꝑgradũ s cõꝑatiuũ
utile fuisse honestũ. Necessariũ. Loci cõmunes ab
accusatore er̃duo: Ineũ quide turpi facinore con¬
fiteat᷑ ⁊ quȩ rat aliquã defensionẽ. Et alt̃ ipsius
inutibtatis ⁊ turpitudinis e pressio cũ indignatione
defensore tress̃ Nilil ꝑse turpe aue in honestũ
putari. Nisi animo facientis consideret᷑. Alt̃ ãpli¬
ficatobeneficii prȩstiti: Tertiꝰ expositio ipsuis &
periculi &beneficii Ex quib indicationes duȩ
scilic& uidicationes coniesturales Autbȩc cõpa¬
ratiua cuiꝰ ntnc indigemꝰ. Hȩ iudicatioppͥa est
ipsius cõpensatiuȩ constitutionis Hoc causȩ genꝰ
cõpensatuũ scilic& Oportebit adinbere c&era

Expanded text:
trarias partes tenebit, ut doceat utile fuisse, honestum, necessarium fuisse quod fecerit, aut tanto opere per gradum utile fuisse, honestum, necessarium. Loci communes ab accusatore erunt duo, in eum qui de turpi facinore confiteatur et quaerat aliquam defensionem, et alter ipsius inutilitatis et turpitudinis expressio cum indignatione. A defensore tres sunt: nihil per se turpe aut inhonestum putari nisi animo facientis consideretur, alter amplificatio beneficii praestiti, tertius expositio ipsius et periculi et beneficii. EX QVIBVS IVDICATIONES. Duae scilicet iudicationes coniecturales. AVT HAEC COMPARATIVA, CVIVS NVNC INDIGEMVS. Haec iudicatio propria est ipsius compensativae constitutionis. HOC CAVSAE GENVS. Compensatiuum scilicet. OPORTEBIT ADHIBERE
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ⁊ non. statim addefinitionẽ astringit᷑. cum
criminis nom̃ nullũ uidet᷑ adiestũ Sinautẽ
certo nomine maleficii uocabit iniudiciũ
ahnc incipit incidentis ad hoc thema abterius
status idđ finis. quẽ statũ finẽ ⁊ supͣposuit di¬
cendo Quid sit maiestatẽ minuere. p̃cepta
trastare Sin aliud qͦq aliqdgenꝰ qͣrũlib& ẽsti¬
tutionũ uł p̃cedentũt uł sequentiũ Quã plis¬
rimis infirm& rationib Vt dicat ñ futurũ fuisse
ut perir& exercitꝰ. Aut alit̃ non hoc animo
fecisti. sed ut ꝑderes fecisti Deindeo port&
accusatorẽ. illud qđ ipse arguat ab eo qđ defen¬
sor cõpar& separare sost illa suꝑiora & iah
dicere oportebit accusatorẽ Contendere cõpa¬
rare It hoc ex tenuando maleficii magnitudi¬
nẽ simul ad augere. ut extenues qđ p̃stitisse se
dicit. augeat qđ amisit Deinde oport& illa ipsa
cõparatiuã Iudicationẽ ex ponere tãquã causã

Expanded text:
esse, et non statim ad definitionem adstringitur, cum esse, et non statim ad definitionem adstringitur, cum criminis nomen nullum uideatur adiectum. SIN AVTEM CERTO NOMINE MALEFICII VOCABITVR IN IVDICIVM. Iam hic incipit incidentis ad hoc thema alterius status - id est finis, quem statum fanem et supra posuit dicendo quid sit maiestatem minuere - praecepta tractare. SIN ALIVD QVOQVE ALIQVOD GENVS. Quarumlibet constitutionum uel praecedentium uel sequentium. QVAM PLVRIMIS INFIRMET RATIONIBVS. Vt dicat non futurum fuisse ut periret exercitus, aut aliter: 'non hoc animo fecisti, sed ut perderes fecisti'. DEINDE OPORTET ACCVSATOREM ILLVD QVOD IPSE ARGVAT AB EO QVOD DEFENSOR COMPARET SEPARARE. Post illa superiora etiam hoc dicere oportebit accusatorem. CONTENDERE: comparare. ET HOC EXTENVANDO MALEFICII MAGNITVDINEM SIMVL AVGERE. Vt extenues quod praestitisse se dicit, augeas quod admisit. DEINDE OPORTEBIT ILLAM IPSAM COMPARATIVAM IVDICATIONEM EXPONERE TAMQVAM CAVSAM
Abbreviated transcription (Latin):
constitutiones reciꝑe. uthȩc nc̃ q̃ cõpensationis :
hab& ⁊ finẽ. ⁊ coniecturã Ideo quȩ cũq generas̃
quȩstionũ suis constitut ionib: tractanda sunt:
Acmaxime coniesturis facienđ. Vt ꝑconiesturã
quȩ quasi incidens est. cõpensatio illatoliat᷑ qua
bͥis quiaccusatur maiestatis utit᷑ dicensperi¬
turũ fuisse exercitũ nisi arma conceder&
Hiqui accus abunt̃ cõparabunt. ut periturũ fusse
exercitũ negemꝰ Qđ sumit hic qͥarma ꝓdidit
⁊ instrum̃ta. Aut si alia ratione Qm̃ superius
duas rationes ⁊duasiudicationes posuit c̃iestura¬
les. i on futurũ fuisse. ut periror exercitꝰ ⁊ ñ hoc
animo fastũ: id circo hic eandẽ ratione specit.
ite coniecturã dicat in hanc constitutionẽ trac¬
tandã Ex coniesturali constitutione sumet᷑
Quia partib suis ipsa tractandaẽ. Sinaut̃ certo
nomine maleficii. Vt nunc certo nomine reus
ẽ maiestatis. Potest eñi sine certo nominereꝰ

Expanded text:
ionis est habet et finem et coniecturam. Ideo quaecumque genera sunt quaestionum, suis constitutionibus tractanda sunt. AC MAXIME CONIECTVRIS FACIENDIS. Vt per coniecturam, quae quasi incidens est, compensatio illa tollatur, qua is qui accusatur maiestatis, utitur dicens periturum fuisse exercitum, nisi arma concederet. HI QVI ACCVSABVNTVR COMPARABVNT. Vt periturum fuisse exercitum negemus, quod sumit hic qui arma prodidit et instrumenta. AVT ALIA RATIONE. Quoniam superius duas ratlones et duas iudicationes posuit coniecturales 'non futurum fuisse ut periret exercitus' et 'non hoc animo factum', idcirco hic eandem rationem repetiuit et coniecturam dicit in hac constitutione tractandam. EX CONIECTVRALI CONSTITVTIONE SVMETVR. Quia partibus suis ipsa tractanda est. SIN AVTEM CERTO NOMINE MALEFICII. Vt nunc certo nomine reus est maiestatis. Potest enim sine certo nomine reus
Abbreviated transcription (Latin):
querit quid faciendũsit : Vt ex hocꝓbet᷑ qd facieu¬
dũfuent. Tanquã causa deliberatiuã Utñiu¬
dicialis causasit sed deliberatiua et eodegh taga¬
tur. Quasi sola ipsa e& iđ causa deliberatiua
Inaliquã consultationẽ. Vt deliberatiua ñ iu¬
dicialis causasit. hoc ẽ eñi consultatio Defen¬
sor aut̃ quib: in locis ab accusatore aliȩ consti¬
ix torto contra genera& dicendi. coniestun
re & ia cõparationẽ ex contrario tractabt
Vt qđ ille inutile. hic utile. qđ ille in honestul
honestũ dicat. et cȩtrã hissimilia
ou cõmunes iner̃ accusatoris ineũ qͥcĩd¬

Expanded text:
 quid faciendum sit ut ex hoc probetur quid faciendum fuerit. TAMQVAM CAVSAM DELIBERATIVAM. Vt non iudicialis causa sit, sed deliberativa, et eodem genere agatur quasi sola ipsa esset, id est causa deliberativa. IN ALIQVAM CONSVLTATIONEM. Deliberativa, non iudicialis causa sit: hoc est enim consultatio. DEFENSOR AVTEM QVIBVS IN LOCIS AB ACCVSATORE ALIAE CONSTIetorto contra genere dicendi coniectura, tiam fine. EX CONTRARIO TRACTABIT. Vt quod ille inutile hic utile, quod ille inhonestum hic honestum dicat, et cetera his similia. LOCI COMMVNES INERVNT ACCVSATORIS IN EVM, QVI
Abbreviated transcription (Latin):
tiuȩ. Trastatu omisso : ipsã considerat cõ¬
pensationẽ. Ac p̃cepta hȩc constituit. ut siqͥd
ꝑconiesturã tractandũ sit. pͥma parte tra¬
stet uł hoc ñ ob fuisse. uł hoc ñ futurũ fuisse
ꝓpt̃ qđ̃ istud unde reussit dicat᷑ eẽ cõmissũ:
sa coniesturalias. Itẽ sidefinitio fuerit cũ
alio dͥcerti nominis : eusẽ : transferenda
huc sunt omia quȩ s̃ definitionis mon&q
nẽ alterã nunc utrãq: consttͣtionẽ iđ ⁊ fi
nẽ & coniesturã in pͥma parte tractari. Et
itẽ alias. Tractisscilic& huc rationib: singła
n ⁊confirmationis ⁊ infirmationis Ipsius
dit̃ cõpensationis p̃ceptahȩc sunt ut cõpare¬
conestatis. ut ilitatis. Necessitatis Vt neaofu

Expanded text:
tivae, tractatu omisso, ipsam considerat compensationem, ac praecepta haec constituit, ut si quid per coniecturam tractandum sit, prima parte tractetur; uel non ob hoc fecisse uel hoc non futurum fuisse, propter quod istud, unde reus sit, dicatur esse commissum; ista coniecturalia sunt. Item si definitio fuerit, cum alioqui certi nominis reus est, transferenda huc sunt omnia, quae sunt definitionis; monetque nunc alteram, nunc utramque constitutionem, id est et finem et coniecturam, in prima parte tractari, et item alias, tractis scilicet huc rationibus singularum, et confirmationis et infirmationis. Ipsius autem compensationis praecepta haec sunt, ut comparehonestatis, utilitatis, necessitati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tẽpꝰ loc ũ. rẽ dolibationẽ suã pon& aneoculos.¬
XUI. DERANS LATIÕ CRIMINIS.
peccatũ trarsfert᷑. Pmũ qͦrendu ÷ uere neui
aliũ crim̃ transferat᷑. Deĩde spectandũ ÷ ȩque
magnũ sit illud peccatũ qđ ĩ aliũ transferat᷑.
atq illud qđ reus suscepisse dicat᷑. Deuade
opostueritne ĩ eare peccare ĩ qua aliꝰ ane
peccarit. Dẽĩde opostueritne iudiciũ ane fieri
De ĩde cũ factũ iudiciũ ñ sit deillo crimine ꝙ ĩ aliũ
traisferat᷑. oporteatne de eare. iudiciũ fieri
qͣres ĩ iudiciũ ñ uenerit. Locꝰ cõmunis accu-¬
satoris c̃t᷑ eũ qͥ pluscerseat. uĩ qa iudicia
ualere opostere. ⁊ abadũsariis ꝑc̃tabit᷑ accusator

Expanded text:
 rem, deliberationem suam ponet ante oculos. Translatio criminis peccatum transfertur. Primum quaerendum est, iurene in alium crimen transferatur; deinde spectandum est, aeque magnum sit illud peccatum, quod in alium transferatur, atque illud, quod reus suscepisse dicatur; deinde, oportueritne in ea re peccare, in qua alius ante peccarit; deinde, oportueritne iudicium ante fieri; deinde, cum factum iudicium non sit de illo crimine, quod in alium transferatur, oporteatne de ea re iudicium fieri, quae res in iudicium non devenerit. Locus communis accusatoris contra eum, qui plus censeat vim quam iudicia valere oportere. Et ab adversariis percontabitur accusator
Abbreviated transcription (Latin):
peccati Atrocitatẽ ꝓfer& ĩ quos crim̃ transferã
rẽ. locũ tẽpꝰ ane oculos pon&. ut hii qd audiaenT
existiment. Aut ñ potuis se. aut ñ inutile fuisse
rẽ in iudiciũ uenire . XXII. DEC̃CESSIONE
oucessio ÷ ꝑqã nob̵ ignosci postulamꝰ. ea diuat

Expanded text:
i atrocitatem proferet, in quos crimen transferet; rem, locum, tempus ante oculos ponet, ut ii, qui audient, existiment, aut non potuisse aut non inutile fuisse rem in iudicium venire. CAPUT 23 Concessio est, per quam nobis ignosci postulamus. Ea dividitur
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit nescire. anñ potuerit. Deĩde utrũ
data sit oꝑa ut scir&& anñ. deĩde utrũ casu
nescierit anculpa Naqͥ se ꝓpt̃ iunũ aut
amorẽ. aut ir acundiã fugisse rationẽ dic&.
is animi uitio uidebit᷑ nescis se ñ ĩ prudedia
Quare ñ in prudeiłia sedefend& sculpacon¬
taminabit. Dẽĩde c̃iecturali c̃sticutione
qͦr& utrũ scierit Anignora uerit. ⁊cori¬
siđ abit᷑ satisne ĩ pruđt̃ia p̃sidudebeat ẽẽ

Expanded text:
potuerit nescire an non potuerit; deinde utrum data sit opera, ut sciretur, an non; deinde, utrum casu nescierit an culpa. Nam qui se propter vinum aut amorem aut iracundiam fugisse rationem dicet, is animi vitio videbitur nescisse, non inprudentia; quare non inprudentia se defendet, sed culpa contaminabit. Deinde coniecturali constitutione quaeretur, utrum scierit an ignoraverit; et considerabitur satisne inprudentia praesidii debeat esse,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ iure p̃starȩ dicunt᷑. hisgͥ partib ĩiuriã demons¬
ttari. ius c̃firmari c̃uenit idqđ in absoluta iu¬
ũ ex cõpiratione qͦr&. utrũ satiꝰ fuerit age¬
re idꝙ reus dicat se fecisse. Aut id ꝙaccusator
dicat oportuis se fieri. pͥmũ qͣri c̃ueni& utrũ
fuerit utiliꝰ ex c̃teione. hoc ÷ utrũ uenustius.
faciliꝰ. c̃ducibiliꝰ. Deĩ de opostebit qͣri ipsũ ne opor¬
tuerit iudicariͤ. utrũ fuerit utiliꝰ analiorum
fuerit utiliꝰ statuendi potestas. Deĩde int̾pon᷑&
factũ ẽẽ. quo meliꝰ d&eriori ane poner& ur. sed
ĩ eo dolo malo negotiũ gestũ: de aliqͣpto¬
buerit potestatẽ. Defersor c̃tͣ eos qͥȩquum
ceis eaNT rẽ ꝑniciosẽ utili p̃poni. ut& urloco

Expanded text:
 iure praestare dicuntur. His igitur partibus iniuriam demonstrari, ius confirmari convenit, id quod in absoluta iuCum ex conparatione quaeretur, utrum satius fuerit facere, id, quod reus dicat se fecisse, an id, quod accusator dicat oportuisse fieri, primum quaeri conveniet, utrum fuerit utilius ex contentione, hoc est, utrum honestius, facilius, conducibilius. Deinde oportebit quaeri, ipsumne oportuerit iudicare, utrum fuerit utilius an aliorum fuerit utilius statuendi potestas. Deinde interponetur factum esse, quo melius deteriori anteponetur, sed in eo dolo malo negotium gestum de aliqua probuerit potestatem. Defensor contra eos, qui aecum censeant rem perniciosam utili praeponi, utetur loc
Abbreviated transcription (Latin):
supserit. audatiã ⁊ crudelitatẽ indignatio. łab defen¬
sore in eiꝰquẽ ultꝰ sit audatiã suic qstione : Re nex no¬
mine ipsiꝰ negotii syex c̃silio ei qͥ fecerit ⁊ causa ⁊ tp̃re
c̃siderari oportẽ : Quid mali futũ sit aut exĩ uiria
aut exscelere alicuiꝰ: nisitanta ⁊ cãꝑspicua audacia.
ab eo adcuiꝰ famã aut ad parentes aut ad libos ꝑti¬
nuerit. aut ad ali rẽ. quã carã eẽ om̃ib aut ne¬

Expanded text:
sumpserit, audaciam et crudelitatem indignatio. ab defensore, in eius, quem ultus sit, audaciam cum sui conquestione; rem non ex nomine ipsius negotii, sed ex consilio eius, qui fecerit, et causa et tempore considerari oportere; quid mali futurum sit aut ex iniuria aut scelere alicuius, nisi tanta et tam perspicua audacia ab eo, ad cuius famam aut ad parentes aut ad liberos pertineret aut ad aliquam rem, quam caram esse omnibus aut ne
Abbreviated transcription (Latin):
dqͥ redemerat. cũ sacrificii dies instar&: inurbẽ
&igrocepit agere: Tũ subito magnis cõmotis tẽ¬
pestatib. fluuiꝰ eurotas isqͥ ꝓpt̃ lacede monẽ flut.
ita magnꝰ ⁊ uehemans factꝰ est. ut lo traduciuictimxe
nullomꝰ possent. Redẽptor suc uoluntatis osten¬
dende causa hostias c̃stituit om̃s in littore. ut ꝗͥ
trans flum̃ effentu idere possent. cũ om̃s studio.
ei. subitã fluminis magnitudinẽ scirent fuisse
impedim̃to. tam̃ quidã capitis accerser̃. lnten¬
tio est. hostia quas debuisti ad sacrificũ. p̾sto
ñ fuer. DEPUISIOENT. CONCEO RAlIo. Hum eni
dignꝰes. ludicatia ẽ. Cũ in eare. contra legẽ redẽp

Expanded text:
 redemerat, cum sacrificii dies instaret, in urbem ex agro coepit agere. tum subito magnis commotis tempestatibus fluvius Eurotas, is qui praeter Lacedaemonem fluit, ita magnus et vehemens factus est, ut ea traduci victimae nullo modo possent. redemptor suae voluntatis ostendendae causa hostias constituit omnes in litore, ut, qui trans flumen essent, videre possent. cum omnes studio eius subitam flu- minis magnitudinem scirent fuisse inpedimento, tamen quidam capitis arcesserunt. intentio est: hostiae, quas debuisti ad sacrificium, praesto non fuerunt. depulsio concessio. ratio: flumen enim dignus es. iudicatio est: cum in ea re contra legem redemp
Abbreviated transcription (Latin):
causa aliqua. ñ beni uolentia p̃stitũ. Aut aliud
maius postea c̃secutũ. Et hoc malo. beneficia suꝑi¬
ora deleta. aut leuiora beneficia maleficiis.
aut ut honor habitꝰ ẽ benefactis. ꝓ maleficio pȩ¬
na sumat᷑. Deinde ut ꝑ locũ cõmunẽ dicat turpe
⁊ inutile ignosci. Deinde optatũ fuisse. ut reus
aliquando fier&. ⁊ nc̃ ñ uindicari. Postremo
cogitare debere. quali animo circa eũ fuerqt¬
& qualiodio. Loci cõmunes eiꝰ er̃. indignatio
maleficii. Et alt̃ ut eoꝵ misereantur qui
fortuna ñ malitia peccauer. Nã & inseratab
syphacȩ diudeliberatũ est. ita hic doca postilatĩ
et̃ ueniã ꝑ dep̃cationẽ. Nã sẽꝑ animobono in porłs
fuisse. ñ tã facile ꝓbabat. cũ coniecturali c̃stitido

Expanded text:
causa aliqua, non beniuolentia praestita, aut aliud causa aliqua, non beniuolentia praestita, aut aliud maius postea consecutum, aut hoc malo beneficia superiora deleta, aut leuiora beneficia maleficiis, aut, ut honor habitus est benefactis, pro maleficio poena sumatur; deinde ut per locum communem dicat turpe esse et inutile ignosci; deinde optatum fuisse ut reus aliquando fieret et nunc non uindicari; postremo cogitare debere girali animo circa eum fuerint et quali odio. Loci communes eius erunt, indignatio maleficii et alter, ut eorum misereatur qui fortuna, non malitia peccauerunt. NAM ET IN SENATV DE SYPHACE DIV DELIBERATVM EST. Ita hic docet postulatam esse ueniam per deprecationem. NAM SEMPER ANIMO BONO SE IN POPVLVM FVISSE NON TAM FACILE PROBABAT
Abbreviated transcription (Latin):
nestatẽq demonstrent. Sed hae cũ conquestione
potiꝰ. quã cũ arrogantia. Post hec deb& adiungere
&ẽpla. in qͥb doceat aut simili de causa ignotũ
multis. aut maiora delicta c̃cessa. Deinde do¬
ceat. se in potestate itẽ fuisse. ⁊ id ignonisse quã
plurimis. sostremo. ipsũ peccatũ & tenuare de¬
bebit. ⁊ cõparare ꝓpt̃ paruũ amissũ. se hominẽ
tali honore excellentẽ supplicio affici ñ oportere.
qͥ afficiunt ceteri qͥ maiora cõmittunt. Hac cõ¬
firmare locis cõmunib qͥ ad captandã miscđĩam in
pͥmo libro uident᷑ & positi. Sed contrabune quidicit
pͥmũ maleficiũ augebit. deinde dic& nihil impra¬
dent̃ factũ. sed crudelit̾ ⁊ inimice om̃a. Ipsũ in¬
misericordẽ. immitẽ. suꝑbũ. inimicũ sẽꝑ fuisse.
amicũ nunꝗ futarũ. Et si beneficia ꝓtulerit
ille qͥueniã petit : is qͥ contradit docere debebit

Expanded text:
nestatemque demonstrant, sed haec cum conquestione nestatemque demonstrant, sed haec cum conquestione potius quam cum adrogantia. Post haec debet adiungere exempla, in quibus doceat aut simili de causa ignotum multis aut maiora delicta concessa; deinde doceat se in potestate item fuisse et id ignouisse quam plurimis. Postremo ipsum peccatum extenuare debebit et chonore supplicio adfici non oportere, quo adficiuntur ceteri qui maiora committunt; haec confirmare locis communibus, qui ad captandam misericordiam in primo libro uidentur expositi. Sed contra hunc qui dicit, primum maleficium augebit; deinde dicet nihil imprudenter factum, crudeliter et inimice omnia; ipsum inmisericordem, inmitem, superbum, inimicum semper fuisse, amicum numquam futurum; et si beneficia protulerit ille qui ueniam petit, is qui contra dicit docere debebit
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscendi postulatio dȩtinet᷑. Scđa parsccessi¬
oms. de p̃catio. Hanc definit ita. cu ñ factu
defendimꝰ .s aꝑte ueniã postalamꝰ. Hoc autem
actionis genꝰ n frequent̃ incurrit iniudiciis
sed insenatũ aliquotiens. & apud popłmn. Datq
&xẽplũ ł quinti numitor ii ł siphacis. ubi aꝑte
nulla alia c̃stitutione. uenia postulata sit.
subiungit p̃cepta. Primo eiꝰ qͥnt ignoscat᷑ postu¬
lat. ut sua beneficia comemor & si qua habue¬
rit inuita p̃terita. ⁊ ea doceat eẽ maiora.
quã essa factũ unde reus ẽ. Deinde nuorum
suor beneficia ostendat. Deinde dicat se ñ odio
neq crudelitati fecisse qđ fecerit. sed stultitia.
aut alicuꝰ impulsu. Deinde polliceat᷑ se alicub ꝓfu¬
turũ. deinde ostendat se c̃sanguineũ magnis tic pͥn¬
cipalib uiris. ł amicũ. Deinde amplitudinẽ sua
⁊ uoluntatis ⁊ generis. & eoꝵ uoluntatẽ ostendat
qͥ de se iudicent. ⁊ om̃a que ꝑsone ãplitudinẽ ho¬

Expanded text:
a pars concessionis deprecatio est. Hanc definit ita: cum non factum defendimus, sed aperte ueniam postulamus. Hoc autem actionis genus non frequenter incurrit in iudiciis, sed in senatu aliquotiens et apud populum; datque exemplum uel Quinti Numitorii uel Syphacis, ubi aperte, nulla alia constitutione, uenia postulata sit. Subiungit praecepta, primo eius qui ut ignoscatur postulat: ut sua beneficia commemoret, si qua habuerit in uita praeterita, et ea doceat esse maiora quam sit factum unde reus est; deinde maiorum suorum beneficia ostendat; deinde dicat se non odio neque crudelitate fecisse quod fecerit, sed stultitia aut alicuius impulsu; deinde polliceatur se alicubi profuturum; deinde ostendat se consanguineum magnis ac principalibus uiris uel amicum; deinde amplitudinem suam et uoluntatis et generis et eorum uoluntatem ostendat qui de se iudicent, et omnia quae personae amplitudinem ho
Abbreviated transcription (Latin):
mio. & de poena &plicemꝰ. Sunt eni multa
cause. quȩ ex p̃mii alicuiꝰ petitrone constari::
Lã & apud iudices de p̃mio sepe accusatoꝵ qus¬
rit᷑. ⁊asenatu. aut aconsilio. aliqđ p̃miu sq
petit. ac neminẽ conueni& arbitrai noscu ala
&ẽplũ ponamꝰ. qđ insenatu agat̾. ab iũdiculi

Expanded text:
mio et de poena explicemus. sunt enim multae causae, quae ex praemii alicuius petitione constant. nam et apud iudi- ces de praemio saepe accusatorum quaeritur et a se- natu aut a consilio aliquod praemium saepe petitur. ac neminem conveniet arbitrari nos, cum aliquod exemplum ponamus, quod in senatu ag
Abbreviated transcription (Latin):
si ad hanc rationẽ p̃cȩptionis. assiduitatẽ
exercitationis accõmodassemꝰ. Nc̃ ad le¬
gitimȩ c̃stitutionis partem trarseamꝰ.¬
U uolunas scriptoris cũscripto dissidere
uidebit᷑ si ascripto dicemꝰ. his locis utemͣ:
scđm narrationẽ. Pmũ scriptoris c̃lauda¬
tione ⁊ deĩde scripti recitatione. De inde

Expanded text:
si ad hanc rationem praeceptionis adsiduitatem si ad hanc rationem praeceptionis adsiduitatem exercitationis adcommodassemus. Nunc ad legitimae constitutionis partes transeamm voluntas scriptoris cum scripto dissidere videbitur, si a scripto dicemus, his locis utemur: secundum narrationem primum scriptoris conlaudatione, deinde scripti recitatione; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
& eminisc&. Et p̃terea sic&i falsi solean. ẽẽ
argum̃tabim᷑ hunc ẽẽ uerũ. Ctͣ rumores
dicemꝰ. pͥmũ sidicemꝰ multos. ẽẽ. falsos ru-¬
mores. & exẽplis ut em᷑ deqͥb fama falsa
fuerit. ⁊ aut immicos nr̃os. aut homines
natura maliuolos ⁊ maledicos c̃finxisse
dicemꝰ & ali quã aut fictã fabulã. in ad¬
ũ sarios ad feremꝰ qã dicamꝰ om̃ib inore. ẽẽ:
aut uerũ rumorẽ ꝓferemꝰ qͥ illi aliquid
t᷑ pitudinis afferat. neq tam̃ei rumorinos
fidẽ habe dicemꝰ Iđo qđ iiis unꝰ homo possit
qđ uis t᷑pẽ de quolib& rumorẽ ꝓferre.
& c̃fictã fabulã dissipare. Uerũ ptam̃
sirumor uehem̃t̃ ꝓbabił ẽẽ. uidebitur
argum̃ tando fiđe fa m& poterimus
abrogare. Quͦ& difficillimae tractatu
Esecutio c̃iecturał. & inueris causis sepis-¬
sime tractanda ÷. Eodiligedius om̃s eiꝰ
partes ꝑscrutati sumꝰ ut ne par uula qͥđẽ
titubatione aut offensatione impedirem.

Expanded text:
etur; et praeterea, si ceteri falsi soleant esse, argumentabimur hunc esse verum. Contra rumores dicemus: primum, si docebimus multos esse falsos rumores, et exemplis utemur, de quibus falsa fama fuerit; et aut iniquos nostros aut homines natura malivolos et maledicos confincxisse dicemus; et aliquam aut fictam fabulam in adversarios adferemus, quam dicamus omnibus in ore esse, aut verum rumorem proferemus, qui illis aliquid turpitudinis adferat, neque tamen ei rumori nos fidem habere dicemus, ideo quod quivis unus homo possit quamvis turpem de quolibet rumorem proferre et confictam fabulam dissipare. Verumtamen si rumor vehementer probabilis esse videbitur, argumentando famae fidem poterimus abrogare. Quod et difficillima tractatu est constitutio coniecturalis et in veris causis saepissime tractanda est, eo diligentius omnis eius partis perscrutati sumus, ut ne parvula quidem titubatione aut offensatione impediremur,
Abbreviated transcription (Latin):
suspitio: Dicere ħ mͦ c̃uenit. Cũ multa con¬
currans argum̃ta ⁊ signa qͣint̃ se c̃sentiaNT
rẽ ꝑͣspicuã ñsuspitiosa uideri oportere
tẽ plus oportere signis:⁊ argum̃tis credi :¬
q̃a testib. ħ enĩ eomͦ expomi quomͦ reuera
m̃ta ⁊ signi & c&as suspitiones dicemus
hmͦ. si demonstrabimꝰ nullã rẽ. ẽẽ. quã non
suspitionib qͥuis possit criminari. Deinde
unã qãq suspitionẽ ex tenuabimꝰ ⁊ dabimꝰ
operã ut ostendamꝰ nihilo magis in nos
eã qã ĩ aliũ q̃e prã c̃uenire. ĩ dignũ facmꝰ
ẽẽ. sine testib c̃iecturã & suspitionẽ firmam̃ti
temere fama nasci solere qͥn subsit aliquid

Expanded text:
a concurrant argumenta et signa, quae inter se consentiant, rem perspicuam, non suspiciosam videri oportere. Item plus oportere signis et argumentis credi quam testibus: haec enim eo modo exponi, quo modo re vera enta et signa et ceteras suspiciones dicemus hoc modo: si demonstrabimus nullam rem esse, quam non suspicionibus quivis possit criminari; deinde unam quamque suspicionem extenuabimus et dabimus operam, ut ostendamus nihilo magis in nos eam quam in alium quempiam convenire; indignum facinus esse sine testibus coniecturam et suspicionem firmamenti temere famam nasci solere, quin supsit aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
& cruciatu uoluisse quȩri. ⁊ sũmo dolore homines
cogi ut qͥc qͥd scunł dicatt & p̃terea c̃firmatior
h erit disputatio siq̃ dicłaer̃ argum̃tando isdẽ
uiis. qͥb om̃is c̃ iectura tractat᷑. trahemus ad
ueri similẽ suspitionẽ. ideq ħ in testimo¬
nils facere oportebit. Ctͣ questiones ħmͦ.
Dicemꝰ pͥmũ maiores uoluisse certis in reb
int̃ poni questiones. Cũq uere dicerent᷑
eruariquȩ falso ĩ questione ꝓnurliarent᷑ refelli
possens hmͦ. quo ĩ loco qͥd positũ sit. ⁊si quid
e&̃. simile ꝙ uideri aut aliquo simili signo
ꝑcipi poss&. Deĩde dolori credi ñoportere
ꝙ aliꝰ alio recentior sit ĩ dolore. Qđ inge¬
mosior ad cõmi niscendũ. qđ deniq sẽpȩ
scire Aut suspicari possit. qͥd quȩ sitor uelit
ꝓbabili argum̃tatione. idq partib c̃ iec¬
turȩ qͣs ane exposuimꝰ facere oportebit

Expanded text:
 cruciatu voluisse quaeri et summo dolore homines cogi, ut quicquid sciant dicant; et praeterea confirmatior haec erit disputatio, si, quae dicta erint, argumentando isdem viis, quibus omnis coniectura tractatur, trahemus ad veri similem suspicionem; idemque hoc in testimoniis facere oportebit. Contra quaestionestis in rebus interponi quaestiones, cum, quae vere dicerentur, sceirei, quae falso in quaestione pronuntiarentur, refelli possent, hoc modo: Quo in loco quid positum sit, et si quid esset simile, quod videri  aut aliquo simili signo percipi posset; deinde dolori credi non oportere, quod alius alio recentior sit in dolore, quod ingeniosior ad eminiscendum, quod denique saepe scire aut suspicari possit, quid quaesitor velit probabili argumentatione; idque partibus coniecturae, quas ante exposuimus, facere oportebit
Abbreviated transcription (Latin):
refer& crim̃. culpã & audaciã ⁊ quã maxime
ꝑ indignationẽ si resfer&. iunsta conquestione
ante oculos ponendo Postealeuius de mostrando.
rerũ punitũ quã sit ille ꝓmeritꝰ. ⁊ suũ suppliciũ
cũ illius in iuria conferendo. Deinde oportebit eos
locos qͥ itaer̃ ab accusatore trastati. ut refelli
⁊contrariã in partẽ conuerti possint. Iuo inge¬
nere s̃ tres excremi contrariis rationib infir¬
mare. Illa aut̃ acerrima accusatoꝵ crimina¬
tio ꝑ quã ꝑturbationẽ fore om̃iũ iudicioꝵ de¬
monstrat. side indẽpnato supplicii sum̃di potes¬
tasdatasit. leuabit᷑ pͥmũ sieiꝰ modi demonstrabit
iniura itt modo uirobono uerũ om̃ino homi

Expanded text:
eferet crimen, culpam et audaciam et quam maxime per indignationem, si res feret, iuncta con- questione ante oculos ponendo; postea levius demon- strando se poenitum, quam sit illius promeritum, et suum supplicium cum illius iniuria conferendo. deinde oportebit eos locos, qui ita erunt ab accusatore trac- tati, ut refelli et contrariam in partem converti pos- sint, quo in genere sunt tres extremi, contrariis ratio- nibus infirmare. illa autem acerrima accusatorum criminatio, per quam perturbationem fore omnium iu- diciorum demonstrant, si de indamnato supplicii su- mendi potestas data sit, levabitur, primum si eius- modi demonstrabitur iniuria, ut non modo viro bono, verum omnino homi
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ limͦ. Sunm̃tẽ uenisset ñ cõmisiss& dut
ꝑspicue t᷑pẽ releui tegere uult defensione h mͦ
Cũte expetebant om̃s florentissimo regno
reliqͥ Nc̃ desertuabõnib: sũ mopericulo soli

Expanded text:
do: si in mentem venisset, non commisisset; aut perspicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sol
Abbreviated transcription (Latin):
cupidos uidi candi caepionis lege iudiciarua lada
Contrariũ est qđ contra dicit᷑. at hii qui audunt
fecer̃. Vt siqui apud alȩxandrũ macedonem
dicens contra aliquẽ urbis expugnatorẽ dicra¬
⁊ nihil ee crudelius quã urbes diruere. cũ ipse i¬
xanderthebas diruiss& In constans ẽ. qđ ab
eodẽ de eti dẽ re diuerse dicitur. Vt siqui cũd¬
xerit quiuistutẽ habeat eũ nullius rei adbes¬
 uiuendũ indigere. neg& postea sinȩ bona
ualitu dine posse bene uiuere : Aut se uniu
adee ꝓpt beniuolentiã. sperart enĩ aliqud
cõmodi ad se ꝑuenturũ Fo uersum ẽ. dips
causȩ aliqͣ ex parte officit Ut siquis hostiuun
q & copias & felicitatẽ augent cũ ad pugnand¬
ostendere departe aliqͣ loquat᷑ hoc modo s¬
erũ genus auarũ est . Nã criphila aurcun
uitã uendidit. Aut si non id qđ accusabẽ
defend&. Vt siqui cũ ambitus accus abits
manu se fortẽ ẽẽ defend& Ut amphion¬
napud euripidẽ. Itẽ apud pacuiuũ qus

Expanded text:
udiciariam laudet. contrarium est, quod contra dicitur atque ii, qui audiunt, fecerunt: ut si quis apud Alexandrum Macedonem dicens contra aliquem urbis expugnatorem diceret nihil esse crudelius quam urbes diruere, cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cum dixerit, qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, neget postea sine bona valetudine posse bene vivi: aut, se amico adesse propter benivolentiam, sperare autem aliquid commodi causae aliqua ex parte officit, ut si quis hostium vim et copias et felicitatem augeat, cum ad pugnaostendere, de parte aliqua lo- quatur, hoc modo: Mulierum genus avarum est; nam Eriphyla auro viri vitam vendidit; aut si non id, quod accusabitur, defendet, ut, si qui, cum ambitus accusa- bitur, manu se fortem esse defendet; aut ut Amphion apud Euripidem, item apud Pacuvium, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ãbitiosi quã calũ pniatoris ꝗalicuiꝰ hominis
in ꝓbi ũi describit. Aut falsu ꝗda dicitħ pacto
Sapientia: pecuniȩ quȩrende intelligentia
Aut aliqͥd ñ graue. nec magnũ ẽ tinenssic. Stulti¬
tiaẽ inm̃sȩ głȩ cupiditas. Est hȩc qͥdãe stultitia
s ex partẽ quadã ñ ex omnigenere definita Contr¬
uersũ ẽ in qͦ ad dubiũ demonstrandũ. dubia causa

Expanded text:
quam ambitiosi, quam calumniatoris, quam alicuius hominis improbi vim describit—; aut falsum quiddam dicit, hoc pacto: sapientia est pecuniae quaerendae intellegentia; aut aliquid non grave nec magnum continens, sic: stul- titia est inmensa gloriae cupiditas. est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere definita. controversum est, in quo ad dubium demon- strandum dubia causa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ mrationis seđ t᷑ licebit Idã & augendi &
liud andi & uituꝑ andi p̃cepta. a nob partim
data s̃. partĩ suo lo codabunt᷑. Nobis uit̃ ñ pla¬
cuit hanc paste innumerũ reponi. quod decausa
uigre dimisi ꝑlocũ cõmunẽ displic& Quo de
ge nene posterius ẽ. dicendũ Laudes uesd &

Expanded text:
e orationis, sequatur licebit. nam et augendi et laudandi et vituperandi praecepta a nobis partim data sunt, partim suo loco dabuntur. nobis autem non placuit hanc partem in numerum reponi, quod de causa digredi nisi per locum communem displicet: quo de genere posterius est dicendum. laudes autem
Abbreviated transcription (Latin):
rea quo nob notatior sit similitudo. Aut si quã
e deformabimꝰ ut sieruentã dut cȩno obliã
aut rubricã ⁊ delibatã iducamꝰ quo magis ̃ signita
opostebit ut idei sidẽ pͥmos qͦb Locos imaginum
ut multoꝵ ũboꝵ imagines c̃ scriben: utiqͥ ediscere eas¬
uellens paratas habens. neqͥd ĩ qͣrenoo c̃sumerenopt
imagines cõparare. Quanulũ enĩ poter̃ ħ ualere
cũ ex finita ũboꝵ. copia modo Aliue ur abias nos ũbũ
meminisse oportebit. Deide qđ ccolus abi dustril

Expanded text:
rea, quo nobis notatior sit similitudo; aut si qua re deformabimus, ut si cruentam aut caeno oblitam aut rubrica delibutam inducamus, quo magis insignita oportebit, ut identidem primos quosque locos imaginum ut multorum verborum imagines conscriberent, uti, qui ediscere vellent, paratas haberent, ne quid in quaerendo consumerent operae. imagines conparare. Quantulum enim poterunt haec valere, cum ex infinita verborum copia modo aliud modo aliud nos verbum meminisse oportebit? Deinde cur volumus ab industri
Abbreviated transcription (Latin):
nit Fuit ut dicer & ut facer& ut e aliqiđ accide¬
rit ut c̃silio uteret᷑ : Et hac om̃a sisic accipimꝰ ut
actiones ñ ordinatas. neq infiraitas. toto uiuendi
tẽ pr̃ er̃sius nomuinib: Sinaut̃ in eo genere iuuendi

Expanded text:
nit, ut diceret, ut faceret, ut ei aliquid accideret, ut consilio uteretur. Et haec omnia, si sic accipiamus ut actiones non ordinatas neque institutas toto uiuendi tempore, erunt suis nominibus; sin autem in eo genere uiuendi
Abbreviated transcription (Latin):
ncuriã diligit. ꝗ tũ turiã meretricẽ. Addendis literis
ħ pacto. Hic sibi posset tẽꝑart. pisi amori mallet obtẽ ꝑcre.
Dem̃dis ꝑc̃ litteris sic. Sileones uitass. uitȩ tradidissi se.

Expanded text:
curiam diligit, quantum Curiam?» Addendis litteris hoc pacto: «Hic sibi posset temperare, nisi amorei mallet obtemperare.» Demendis nunc litteris sic: ‹»Si› lenones ‹vitasset tamquam le
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝓb& sed qm̃ facinus nullũ ꝙ ũ ante causa p̃¬
cesserit. Supponit denidelocos quib accusator
utit᷑. cũ afserit inpulsione aliquid eẽ factũ. Ex
quib. primus .. amplificatio eiꝰreiquae inpulsio¬
nẽ pariat. Deinde approbatioquid ex eafiat ꝑ
exempla ut amore se int̃secit. Tertio lo co cõpa¬
rationẽ facimꝰ & declaratam pulsione euentũ
eiꝰ causa fusse concludimꝰ. Ne trib. locisiccusator
utit᷑ in impulsione. Inratiocinationeuͦ. hns quos
nuncdicã. Demonstritiore ꝙ p& ierit. quid fu¬
gerit. Augm̃ti quantaressit quã aꝓp& ierit.

Expanded text:
oniam facinus nullum est quod non ante causa praecesserit. Supponit deinde locos quibus accusator utitur, cum adserit impulsione aliquid esse factum; ex quibus primus est amplificatio eius rei quae impulsionem pariat, deinde adprobatio, quid ex ea fiat, per exempla, ut 'amore se interfecit'; tertio loco comparationem facimus, et declarata impulsione euentum eius causae fuisse concludimus. His tribus locis accusator utitur in impulsione, in ratiocinatione uero his quos nunc dicam: demonstratione quid petierit, quid fugerit, augmentis quanta res sit quam adpetierit
Abbreviated transcription (Latin):
Ses in toto quasi contextuorationis. hat eret
si id diuinitꝰ accidisse potuerit uideri. Tu que
qͥsq senserit. dicert gesserit. adea quȩ ꝓpesa
sunt uirtutũ genera accõmodabuntur R li¬
quȩ inuidendis locis causȩ rerũ & euents

Expanded text:
sed in toto quasi contextu orationis haec erunsed in toto quasi contextu orationis haec erunsi id divinitus accidisse potuerit videri; tum quae quisque senserit dixerit gesserit ad ea quae proposita sunt virtutum genera accommodabuntur, ex illisque inveniendi locis causae rerum et eventus
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ exodẽ hausta genere qͦ illa. quȩ indisputando
est ubior atq latior ⁊ ad motꝰ animoꝵ uulgiq sensus
Aocõmodatior. custos uꝰ uirtutũ om̃iũ. dedeiꝰ fugiens
siora studia. in aliquo genere uirtutis p̃cipue
colendo aut diuinis reb: deseriuendo aut pare¬
Uiciorum autem sunt genera contraria
CeNEHOA aut̃ s̃ diligent̃. ne fallant ea nofiti
quȩ uirtutẽ uidentur imitar i.
IAM & prudentiã malitia. Et tẽ perantia inml¬
nitas i nuduptatib: as ꝑnandis. Et magnitudiiẽ¬
ũ animi suꝑbia in animis & tollendis. Et despcieta
Et pacientiã duritia in anis. & iustitiã acerbas
& religionẽ suꝑstitio. ⁊ lenitatẽ mollitia diti
⁊ uere cundiã timiditas & illã disputand pti¬
dentiã. concertatio captatioq ũboꝵ hanc ora¬
toriã iĩ. manis queda ꝑfluendia loquende
genere nimia. Iuã obrẽ. om̃isuis laudandio
uituꝑandi & is sumet̃ uirtutũ uitioꝵq partibs

Expanded text:
quae ex eodem hausta genere, quo illa quae in disputando, quae ex eodem hausta genere, quo illa quae in disputando, est uberior atque latior et ad motus animorum vulgique sensus accommodatior. Custos vero virtutum omnium dedecus fugiens siora studia in aliquo genere virtutis praecipue colendo aut divinis rebus deserviendo aut pareuidem virtutum. Vitiorum autem sunt genera contraria. cernenda autem sunt diligenter, ne fallant ea nos vitia quae virtutem videntur imitari. Nam et prudentiam malitia et temperantiam immanitas in voluptatibus aspernandis et magnitudinem animi superbia in nimis extollendis et despicientia et patientiam duritia immanis et iustitiam acerbitas et religionem superstitio et lenitatem mollitia animi et verecundiam timiditas et illam disputandi prudentiam concertatio captatioque verborum et hanc oratoriam vim inanis quaedam profluentia loquendi. eodem genere nimia. quam ob rem omnis vis laudandi et vituperandi ex his sumetur virtutum vitiorumque partibus;