comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cuẽ nõ extͥne pepulerũt fing̾e cause
Mat̾ie fluitantis opus.
uerũ insita sumi
F orma boni liuore carens.
Ducis ab exẽplo. pulcrũ pulcherimꝰ ipse
M undũ mente gerens simili qͥ intagine formãs
ꝑ fectas q iubens ꝑfectũ ab solu̾e partes¬
ẽ u num̾is helem̃ta ligas. ut frigora flãmis
A rida ꝯueniãt liquidis. ne purior ignisur
E uolet. aud mͥsas deducat penda t̾ras¬
ẽ u tͥplicis mediã nat᷑e cuncta mouentẽ
Conectens animã ꝑcõsona mbra resoluis
Que c̃ secta duos motũ glomerauit᷑ in debes
I nsemet redit᷑a meat. mẽtẽ q ꝓfundam
Circuit. ⁊ simili ꝯu̾tit imagine cęlũ.
ẽ u causis animas paribꝰ uitasq minores.
ꝓ ueis ⁊ leuibꝰ sublimes cuiribꝰ aptans
In celũ terrãq seris quas lege benigna
Ad te ꝯu̾sas reduci facis igne reu̾ti olunu
D apat̾ angustã menti ꝯscend̾e sedẽ
D a fontẽ lustrare boni. da luçe reꝑta

Expanded text:
quem non externae pepulerunt fingere causae quem non externae pepulerunt fingere causae materiae fluitantis opus uerum insita summi forma boni liuore carens, ducis ab exemplo, pulchrum pulcherrimus ipse mundum mente gerens similique in imagine formans; perfectasque iubens perfectum absoluere partes. Tu numeris elementa ligas, ut frigora flammis, arida conueniant liquidis, ne purior ignis euolet aut mersas deducant pondera terras. Tu triplicis mediam naturae cuncta mouentem conectens animam per consona membra resoluis; quae cum secta duos motum glomerauit in orbes, in semet reditura meat mentemque profundam circuit et simili conuertit imagine caelum. Tu causis animas paribus uitasque minores prouehis et leuibus sublimes curribus aptans in caelum terramque seris, quas lege benigna ad te conuersas reduci facis igne reuerti. Da, pater, augustam menti conscendere sedem, da fontem lustrare boni, da luce reperta
Abbreviated transcription (Latin):
esse beatitudinẽ sine ambiguitate cognosco.
dte alũne hac opinione felicẽ. Siquidẽ
in his mortalibꝰ caducis q rebꝰ putas. q huiꝰ
modi statũ possit afferre. Ninime inqua
puto. Id q ante nichil ut amplius desideret᷑¬
ostensũ est. hec gͥ uł imagines u̾i boni. uł
inꝑfecta quedam dare bona mortalibꝰ uidẽt᷑.
Uerũ autẽ atq ꝑfectũ bonũ ꝯferre nõ possũt.
suꝑ est ut unde uerã hanc pet̾e possis ag-¬
noscas. Id quidẽ in quã iã dudũ uehem̃t̾ ex¬
pecto. S cũ uti intimeo platoni inquid pla¬
cet. in mininuis quoq rebꝰ diuinũ p̃sidiũ de¬
beat inplorari. Quid nc̃ faciendũ cẽsef. Ut
illiꝰ boni sedẽ reꝑire meream᷑. Inuocandũ
inquã rerũ oĩũ patrẽ quo p̃tͥmisso nullũ rite
fundat᷑ exordiũ. Rec te inquid. ac simul ita
racione gib̾nas.
ẽ erraꝑ celi q sator qui
tẽpus ab euo
Ire iubes. stabilisq manẽs
das cũcta moueri.

Expanded text:
lenam beatitudinem sine ambiguitate cognosco. lenam beatitudinem sine ambiguitate cognosco. – O te, alumne, hac opinione felicem, si quidemin his mortalibus caducisque rebus putas quod huius modi statum possit afferre? – Minime, inquam, puto idque a te, niostensum est. Haec igitur vel imagines veri boni, vel imperfecta quaedam dare bona mortalibus videntur: verum autem, atque perfectum bonum conferre non possunt. unc superest ut unde ueram hanc petere possis agnoscas. – Id quidem, inquam, iam dudum uehementer exspecto. – Sed cum, ut in Timaeo Platoni, inquit, nostro placet, in minimis quoque rebus diuinum praesidium debeat implorari, quid nunc faciendum censes ut illius summi boni sedem reperire mereamur? – Inuocandum, inquam, rerum omnium patrem, quo praetermisso nullum rite fundatur exordium. – Recte, inquit; ac simul ita ratione gubernas, terrarum caelique sator, qui tempus ab aeuo ire iubes stabilisque manens das cuncta moueri,
Abbreviated transcription (Latin):
licet. Nã cũ unũ quõq hoꝵ idẽ quod cet̾a sit.
quisquis hoꝵ aliquid sine cet̾is petit. nex illud
quidẽ ille beatitudinis uelit. S nũ in his ea
reꝑiet que demostrauimꝰ id quod pollicent᷑
nõ posse cõfeire. Nnme inquã. In his gͥ
que singula quedã expetendoꝵ p̃stare cre¬
duntur. beatitudo nullomͦ uestiganda est.
habes gͥ in quid. ⁊ formã false felicitatis
⁊ causas. Deflecte nc̃ in adusũ mentis in¬
tuitũ. Ibi eñi u̾am quã ꝓmisimꝰ statim
uidebis. Altqui hec inquã uł ceco ꝓspicua est.
eã q tu paulo ante monstrasti. diĩ false
causas aꝑire conabaris. Nlã ni fallor gi
u̾a est ⁊ ꝑfecta ⁊ ꝑfecta felicitas. que
sufficientẽ potentẽ reuerendũ celebrem
letũ q ꝑficiat. Atq ut int̾uis me animad¬
u̾tisse cognoscas: que unũ hoꝵ qm̃ idem
cuncta sunt. ueracit̾ p̃stare potꝰ. hanc plena¬

Expanded text:
licet; nam cum unumquodque horum idem quod cetera sit, licet; nam cum unumquodque horum idem quod cetera sit, quisquis horum aliquid sine ceteris petit ne illud qquidem ille beatitudinis uelit; sed num in his eam repperiet quae demonstrauimus id quod pollicentur non posse conferre? – Minime, inquam. – In his igitur quae singula quaedam expetendorum praestare creduntur beatitudo nullo modo uestiganda est. Habes igitur, inquit, et formam falsae felicitatis et causas. Deflecte nunc in aduersum mentis intuitum; ibi enim ueram quam promisimus statim uidebis. – Atqui haec, inquam, uel caeco perspicua est eamque tu paulo ante monstrasti dum falsae causas aperire conaris. Nam nisi fallor, ea uera est ereuerendum, celebrem aetumque perficiat. Atque ut me interius animaduertisse cognoscas, quae unum horum, quoniam idem cuncta sunt, ueraciter praestare potest, hanc esse p
Abbreviated transcription (Latin):
pare substanciã. Nlecesse est inquã. hoc gͥ
quod est unũ simplexq natura. pͣuitas
humana biꝑtit. Udũ rei que partibꝰ caret
partẽ conatur adipisci. nec porcionẽ que mil¬
la est. nec ipsam quãminine affectat asse
petit penurie fuga. De potencia nichil la¬
borat. uilis obscurus q ẽe̾ mauul. Multas
etiã sibi naturales quoq subtrait uolupta¬
tes. ne pecuniã quã ꝑ aut nutat. S hocmͦ nec
sufficientia quidẽ cõtigit ei quẽ ualentia dese¬
rit. quẽ molesta pungit. quẽ uilitas abicit.
quẽ recõdit obscuritas. ui uͦ solũ posse deside¬
rat ꝓfligat opes. despicit uoluptates. honorem
potencia carentẽ. głam qͦ nichil pendit. S
huit quoq quã multa deficiant udes. Fit
enĩ. ut aliquando necessariis egeat ut anxie¬
tatibꝰ mordeat᷑. Cũq hec depelłe nequeat. etiã
id quod maxime petebat. potens eẽ desistat.

Expanded text:
pare substantiam. Necesse est, inquam. Hoc igitur pare substantiam. Necesse est, inquam. Hoc igitur quod est unum simplexque natura prauitas humana dispertit et dum rei quae partibus caret partem conatur adipisci, nec portionem, quae nulla est, nec ipsam, quam minime affectat, assepetit penuriae fuga, de potentia nihil laborat, uilis obscurusque esse mauult, multas etiam sibi naturales quoque subtrahit uoluptates, ne pecuniam quam parauit amittat. Sed hoc modo ne sufficientia quidem contingit ei quem ualentia deserit, quem molestia pungit, quem uilitas abicit, quem recondit obscuritas. Qui uero solum posse desiderat profligat opes, despicit uoluptates honoremque potentia carentem, gloriam quoque nihili pendit. Sed hunc quoque quam multa deficiant uides; fit enim ut aliquando necessariis egeat, ut anxietatibus mordeatur, cumque haec depellere nequeat etiam id quod maxime petebat, potens esse, desistat.
Abbreviated transcription (Latin):
uerenciã. ut hec tͥa unũ ẽẽ iuidicemus.
A dlamus. di quidẽ uera uolumꝰ ꝯfiti. uͦuidũ inqͥd :
obscurum ne ħ atq ignobile censes ee. an om̃i
celebritate clarissimũ. Considerau̾o ne quod
nichilo indig̾e. quod potentissimũ. quod hono¬
re dignissimũ ee̾ ꝯcessũ est eg̾e claritudine
quam sibi p̃stare nõ possit. atq ob id aliqua
ex parte uideatur abiectiꝰ. Non possura
in quã quin hec uti est ita ⁊̃ celeberrimũ
ẽe ꝯfitear. Consequens gͥ est ut claritudinẽ
suꝑioribꝰ tͥbus nichil diffeirre fateam᷑. Conseqͥt᷑
in quam. Quod gͥ nulliꝰ egeat alieni. q̃ sius
cuncta uiribꝰ possit. quod sit clarum atq
ẽe. d unde huic inquã tali meror ullus
obrepat. nec cogitare quidẽ possum. Qͦuare
plemĩ ẽe leticie siquidem suꝑiora mane¬
bunt. Necesse est ꝯfitͥi. altqui illud quoq
ꝑeadem necessarium est sufficientie poten¬
cie claritudinis reuerencie iocunditatis
nomina quidẽ ẽẽ diu̾sa. nullomͦ uero disore¬

Expanded text:
uerentiam, ut haec tria unum esse iudicemus. Addamus, si quidem uera nolumus confiteri. Quid uero, inquit, obscurumne hoc atque ignobile censes esse an omni celebritate clarissimum? Considera uero, ne quod nihilo indigere, quod potentissimum, quod honore dignissimum esse concessum est, egere claritudine quam sibi praestare non possit atque ob id aliqua ex parte uideatur abiectius. Non possum, inquam, quin hoc uti est ita etiam celeberrimum esse confitear. Consequens igitur est ut claritudinem superioribus tribus nihil differre fateamur. Consequitur, inquam. Quod igitur nullius egeat alieni, quod suis cuncta uiribus possit, quod sit clarum atquessimum? Sed unde huic, inquam, tali maeror ullus obrepat ne cogitare quidem possum; quare plenum esse laetitiae, si quidem superiora manebunt, necesse est confiteri. Atqui illud quoque per eadem necessarium est sufficientiae, potentiae, claritudinis, reuerentiae, iucunditatis nomina quidem esse diuersa, nullo modo uero discre
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatibꝰ posse ꝯting̾e. Au etiã causas eur
id ita sit deprehendisti: t̾enui quidẽ ueluti
simplex est indiu̾sũ q nat᷑a. id error humanꝰ
seꝑat. E a uͦ atq ꝑfecto ad falsũ inꝑfectũ q
transducit. An tu arbit᷑ris quod nichilo indi¬
ge̾at egͥe potentia: Mimme in quã. Nec te
tu quidẽ. nã si quidest quod in ulla re i¬
becillioris ualentie est. In hac p̃sidio necesse
est egeat alieno. Ita est in quã. Igͥ sufficiencie
potencie q und est eademq natura. Sic
uidetur ⁊ͦuod uͦ uiꝰmodi sit sꝑnendũ ne ee
censes. Abn cõtra om̃iũ rerũ ueneraciõe dig¬
nissimũ: At hoc in quam ne dubitari quidẽ

Expanded text:
uoluptatibus posse contingere. – An etiam causas cur uoluptatibus posse contingere. – An etiam causas cur id ita sit deprehendisti? – Tenui quidem ueluti  Quod enim simplex est indiuisumque natura, id error humanus separat et a uero atque perfecto ad falsum imperfectumque traducit. An tu arbitraris quod nihilo indigeat egere potentia? – Minime, inquam. – Recte tu quidem; nam si quid est quod in ulla re imbecillioris ualentiae sit, in hac praesidio necesse est egeat alieno. – Ita est, inquam. – Igitur sufficientiae potentiaeque una est eademque natura. – Sic uidetur. – Quod uero huius modi sit spernendumne esse censes an contra rerum omnium ueneratione dignissimum?
Abbreviated transcription (Latin):
beatos ipsa ꝑficiunt.
eheu que miseros tͣmite deuo.li
Cibduc ignorancia.tu
Non aurũ in uiridi queritis arbore.bli
Il ec uite gẽmas carpitis¬
Nõ altis la queos montibꝰ aditis
Ut pisce ditetis dapes¬
ll ec uob̾ cap̃as silibeat sequi.
⁊̃ urena captatis uada
I psos quinetiã fluctibꝰ abditos
Norunt recessus equoris
Que gẽmis mueis unda feracioꝵ
uel que rubentis purpure
Nec nõ que tenero pisce uł asꝑis
p restent eohinnis littora
S quon̾ã lateat quod cupunt bonũ.
Lesoire ceci sustinent
Equod stelliferũ transabut polũ.
T̃ ellure demissi petunt.
Q uid dignũ stolidis mentibꝰ in precer
O pes honores ambiant.
Scũfalsa gͣui mole ꝑauerint.
ẽ ũ uͦ cognoscãt bona.
actenus mendacis formã felicitatis
ostendisse suffecerit. quam si ꝑspicacit᷑
intueris. ordo est deiceps que sit u̾a mostrare.
A tqui uideo inquam nec opibꝰ sufficientiam.
nec regnis potenciã. nec reuerenciam dig¬
nitatibꝰ. nec celebritatẽ gloria. nec leticiã

Expanded text:
beatos ipsa perficiunt. Eheu, quae miseros tramite deuios abducit ignorantia! Non aurum in uiridi quaeritis arbore nec uite gemmas carpitisnon altis laqueos montibus abditis ut pisce ditetis dapesec uobis capreas si libeat sequi Tyrrhena captatis uada; ipsos quin etiam fluctibus abditos norunt recessus aequoris, quae gemmis niueis unda feracior uel quae rubentis purpurae nec non quae tenero pisce uel asperis praestent echinis litora. Sed quonam lateat quod cupiunt bonum nescire caeci sustinent et quod stelliferum transabiit polum tellure demersi petunt. Quid dignum stolidis mentibus imprecer? Opes honores ambiant et cum falsa graui mole parauerint tum uera cognoscant bona. Hactenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit; quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. – Atqui uideo, inquam, nec opibus sufficientiam nec regnis potentiam nec reuerentiam dignitatibus nec celebritatem gloria nec laetitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nãq inꝓbi parem dignitatibꝰ uicẽ quas sua
cõtagiõe cõmacłant. Atq ut agnoscas hoc¬
ueram illam reuerentiam. ꝑ has umbra¬
tiles dignitates. nõ posse cõtiugere. Siquis
multiplici cõsulatu functus. in barbaras
nationes forte deuenerit. uenerandũ¬
ne barbaris honor faciet: Atqui si natu¬
rale munus dignitatibꝰ foret. ab oficios
quo quo gentrã nullo modo cessarent:
desistit. S qm̃ id eis nõ pͣpa uis. s hominũ¬

Expanded text:
namque improbi parem dignitatibus uicem, quas sua namque improbi parem dignitatibus uicem, quas sua contagione commaculant. Atque ut agnoscas ueram illam reuerentiam per has umbratiles dignitates non posse contingere: si qui multiplici consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit, uenerandumne barbaris honor faciet? Atqui si hoc naturale munus dignitatibus foret, ab officio suo quoquo gentium nullo modo cessarent, desistit. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ patebit indignitas. si nullis houoribꝰ
in clarescant. Tu qͦ nũ tandem tot ꝑiculiᷤᷤ
ad duci potuisti. ut cũ decorato gerere
magistratũ putares cũ in eo mentẽ nequis¬
simi ⁊iscire delatoris q respiceres. Nõ enĩ
possumꝰ ob honeres reuerentia dignos udicare.
quos ipsis honoribus iudicamꝰ indignos. At¬
si quem sapientia preditũ uideres nũposes
eũ uł reuerentia uł ea qua p̃ditus est sa¬
pientia nõ dignũ putare. .b. Minime in
quam. Inest oñ dignitas pͥa iurtuti. quã
ꝓtinis in eos quibꝰ fuerit adiuncta trans¬
futdit. Quod quia populares nequeunt¬
fac̾e honores. Liquet eosꝓͥam dignitatum
pulcricudinẽ nõ habere. In quo illud ani¬
maduertendum magis. lam si eo abiecti¬
or est quo magis a pluribꝰ quisq cõtempni¬
tur. cũ reuerendos fac̾e nequeat. quos
plunbꝰ ostentat. despectiores potuis inꝓbos
facit dignitas. Uerum nõ ipune. Reddũt

Expanded text:
eorum patebit indignitas, si nullis honoribus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quoque num tandem tot putares adduci potuisti, ut cum Decorato gerere magistratum putares, cum in eo mentem nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reverentia dignos iudicare, quos ipsis honoribus iudicamsi quem sapientia praeditum videres, num posses eum vel reverentia, vel ea, qua praeditus est, sapientia non dignum putare? – Minime. – Inest enim dignitas propria uirtuti, quam protinus in eos quibus fuerit adiuncta transfundit. Quod quia populares facere nequeunt honores, liquet eos propriam dignitatis pulchritudinem non habere. In quo illud est animaduertendum magis: nam si eo abiectior est quo magis a pluribus quisque contemnitur, cum reuerendos facere nequeat quos pluribus ostentat, despectiores potius improbos dignitas facit. Verum non impune; reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
opulentis qͦ famẽ saticẽt. quo sitĩ frigͦq depellant.
poscens opibꝰ expletur. maneat necesse est ꝗͣ possit
expleri: Taceo qͦd nat᷑e minimũ. qͦd auaricie
nichil satis est. Quare siopes nec sũ moue in
sufficientiã pr̾are credatis:
Qamuis fluente diues aurigurgite
M̃ explet᷑as cogat auarꝰ opes
honeretꝙ baͤcis colla rubri littoris
Ruraq centeno scindat optina boue
Nec cura mordax deseret suꝑstite̾
De functũq leues nõ cõmitant᷑ opes:
Ted dignitates honorabilẽ. reu̾endũꝙ cui ꝓue¬
nerĩt reddũt. Nũ ius ea est magistratibꝰ. uten¬
tiũ m̃tibꝰ uirtuteᷤ inserant. nitia depellant.
At qͥ. nõ fugare. sed  illustrare potiꝰ neqͥtiam
solent. Quosit ut inligram᷑ ras sepe neqͥssimis
hoĩbꝰ cõtigisse. Uñ catullꝰ lic incuruli noniũ
sedentẽ. strumã tñ appellat. Uidesne quantũ
malis dedecꝰ iodicĩa dignitates: Atqͥ mimis

Expanded text:
opulentis quo famem satient, quo sitim frigusque depellant. opulentis quo famem satient, quo sitim frigusque depellant. poscens opibus expietur, maneat necesse est quae possit expleri. Taceo quod naturae minimum, quod auantiae nihil satis est. Quare si opes nec submouere psufficientiam praestare credatis? Quamuis fluente diues auri gurgite Non expleturas cogat auarus opes Oneretque bacis colla rubri litoris Ruraque centeno scindat opima boue, Nec cura mordax deseret superstitem, Defunctumque leues non comitantur opes. Sed dignitates honorabilem reverendumque, cui provenerint, reddunt. Num vis ea est magistratibus, ut utentium mentibus virtutes inserant, vitia depellant? Atqui non fugare, sed inlustrare potius nequitiam solent, quo fit, ut indignemur eas saepe nequissimis hominibus contigisse; unde Catullus licet in curuli Nonium sedentem strumam tamen appellat. Videsne, quantum malis dedecus adiciant dignitates? Atqui minus
Abbreviated transcription (Latin):
cientẽq sibi fac̾e nequeu̾t. & hoc erat qͦd ꝓmitte
uidebant᷑. at qͥ ħ quoq marime cõsiłandũ
puto. qͦd nichil habeat suapte nat᷑a pecunia. ut
bis aqͥbꝰ possidet᷑ inuitis nequrat us auferri
ł ateor inquã. Quid ni fateare cũ eã cotidie
ualentior aliqͥs eripiat in uito. Unde rnĩfo¬
renses querimonie. nisi qͦd uł ui ł fraude no¬
lentibꝰ pecunie repetunt᷑ erepte : Ita e̾ inꝙͣ.
Egebit gͥ ĩ qͥt extͥnsecꝰ petito p̃sidio qͦ suã pecu
niã qͥsꝙ turat᷑. Quis inquã neg&: At qui nõ¬
eger&e eo nisi possicł&. pecunia possit ãmitr̾e. Dubi¬
tari inquã nequit. In cõt̾iũ gͥ relapsa res est. Nãq
sufficientes sibi face putabant᷑ opes. alieno pocius
p̃sidio faciũt indigentes. Quis aut̃ modus ẽ quo
pellat᷑ diuitus indigentia : Nũ .n. diuites esu¬
rire nequeu̾t. nũ fitire nõpossũt nũfrigꝰ hibnaũ
pecuniosoꝵ menbra nc̃ sentui̾t : Sed ad est ĩqͥes

Expanded text:
sibi facere nequeunt, et hoc erat quod promittere uidebantur. – Atqui hoc quoque maxime considerandum puto quod nihil habeat suapte natura pecunia ut his quibus possidetur inuitis nequeat auferri. – Fateor, inquam. – Quidni fateare, cum eam cotidie ualentior aliquis eripiat inuito? Vnde enim forenses querimoniae, nisi quod uel ui uel fraude nolentibus pecuniae repetuntur ereptae? – Ita est, inquam. – Egebit igitur, inquit, extrinsecus petito praesidio quo suam pecuniam quisque tueatur? Quis id, inquam, neget? Atqui noegeret eo, nisi possideret pecuniam quam posset amittere? Dubitari, inquam, nequit. In contrarium igitur relapsa res est; nam quae sufficientes sibi facere putabantur opes, alieno potius praesidio faciunt indigentes. Quis autem modus est quo pellatur diuitiis indigentia? Num enim diuites esurire nequeunt? Num sitire non possunt? Num frigus hibernum pecuniosorum membra non sentiunt? Sed adest, inquies,
Abbreviated transcription (Latin):
luptates q desid̾ant. uł qui potentiã seu pe¬
cunie causa seu ꝓferendi nominis petunt.
In his igͥ cet̾isq talibꝰ humanoꝵ actuũ uotoꝵ¬
q u̾sat᷑ intentio. ueluti nobilitas fauorꝙ
popłaris. que uident᷑ quandã claritudinẽ
comꝑare. uxor. ac liberi. que iocunditatis

Expanded text:
luptatesque desiderant uel qui potentiam seu peluptatesque desiderant uel qui potentiam seu pecuniae causa seu proferendi nominis petunt. In his igitur ceterisque talibus humanorum actuum uotorumque uersatur intentio ueluti nobilitas fauorque popularis, quae uidentur quandam claritudinem comparare, uxor ac liberi, quae iucunditatis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum cõgregatione ꝑfectũ. huĩo uti diximꝰ
diu̾so tramite mortales om̃s conantur ad ipisci.
Est enĩ m̃tibꝰ hominũ ueri boni naturaliteR
in serta cupiditas.S ad falsa d̾uiꝰ error ab¬
ducit. Inoꝵ qͥdẽ alii sũmũ bonũ ẽẽ nichilo
in digerc credentes: ut diuitiis affluant ela¬
borãt. Alii uͦ bonũ qͦd sit dignissimũ uen̾ati¬
one iudicantes. adeptis honoribꝰ reu̾endi
ciib fuis e̾e nitunt᷑. Sũt qͥ sũmũ bonũ in
sũma potentia ẽe̾ cõstituant. Hi uł regnare
ipsi uolu̾t: uł regnantibꝰ adherere conant᷑.
At qͥb obtimũ qͥddã claritas uidetur. ħi uł belli
uł pacis artib głosũ noiũ ꝓpagare festinat.
Plurimi uͦ boni fructũ gaudio leticia q
metiunt᷑. Hi felicissimũ putant: uoluptate
diffluere. Sũt &̃ qui hoꝵ fines causasq alt̃¬
ultro ꝑmittant. ut qui diuitias obpotentiã uo¬

Expanded text:
omnium congregatione perfectum. Hunc, uti diximus, omnium congregatione perfectum. Hunc, uti diximus, diuerso tramite mortales omnes conantur adipisci: est enim mentibus hominum ueri boni naturaliter inserta cupiditas, sed ad falsa deuius error abducit. Quorum quidem alii summum bonum esse nihilo indigere credentes, ut diuitiis affluant elaborant, alii uero bonum quod sit dignissimum ueneratione iudicantes adeptis honoribus reuerendi ciuibus suis esse nituntur. Sunt qui summum bonum in summa potentia esse constituant; hi uel regnare ipsi uolunt uel regnantibus adhaerere conantur. At quibus optimum quiddam claritas uidetur, hi uel belli uel pacis artibus gloriosum nomen propagare festinant. Plurimi uero boni fructum gaudio laetitiaque metiuntur; hi felicissimum putant uoluptate diffluere. Sunt etiam qui horum fines causasque alterutro permutent, ut qui diuitias ob potentiam uo
Abbreviated transcription (Latin):
i serere ingenuũ uol& agrũ.
Lib̾at arua priꝰ fruticib
F alcesi b sᷤ filicẽq resecat.
Ut noua fruge grauis ceres eat:
Dulcior est apũ mage labor.:
Si malus ora priꝰ sapor edat:
Gratius astra nitẽt. ubi notus
Desmit imbri feros dare sonos:
Lucifer ũ tenebras pepulerit.
Pulcͣ dies roseos agit equos.
Eu qͦ falsa tuens bona pͥꝰ
Incipe colla iugo retͣhere.
Uera de hinc animũ subierint.¬
um defixo paululũ uisu. & uelut ĩ angtã
sue m̃tis sedẽ recepta. sic cep̃. Omĩs mortaliñ
cura quã młtipliciũ studioꝵ labor exercet.
diu̾so quidem calle ꝓcedit. s ad unũ tm̃
beatitudinis finẽ nitut᷑ ꝑ uenire. ioaũ
est hinũ. qͦqͥs ad epeo: nichil uułtiꝰ desiđara
queat. Qd qͥdẽ est omĩum sũmũ bonoꝵ. cũctaq
in tra se bona cõtinens. Cui siqͥd aͥfor& sũmũ
ẽẽ nõ poss&. qm̃ relinqueret᷑ extͥnsecꝰ qͦd poss&
optari: Liqu& igͥ ee beatitudinẽ statũ bonoꝵ

Expanded text:
Qui serere ingenuum uolet agrum Qui serere ingenuum uolet agrum liberat arua prius fruticibus, falce rubos filicemque resecat, ut noua fruge grauis Ceres eat. Dulcior est apium mage labor si malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent ubi Notus desinit imbriferos dare sonos. Lucifer ut tenebras pepulerit pulchra dies roseos agit equos. Tu quoque falsa tuens bona prius incipe colla iugo retrahere: uera dehinc animum subierint. Tum defixo paululum uisu et uelut in augustam suae mentis sedem recepta sic coepit: Omnis mortalium cura quam multiplicium studiorum labor exercet diuerso quidem calle procedit, sed ad unum tamen beatitudinis finem nititur peruenire. Id autem est bonum quo quis adepto nihil queat. Quod quidem est omnium summum bonorum cunctaque intra se bona continens, cui si quid aforet summum esse non posset, quoniam relinqueretur extrinsecus quod posset optari. Liquet igitur esse beatitudinem statum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
pondẽ uł canendi &̃ iocunditate refouisti.¬
modo ñ ꝑ horresco: s audiendi aui dꝰ. uehem̃t̃
efflagito. Tum illa Sensi inquit cũ u̾ba
nr̃a tacitꝰ attentusq rapiebas. Cũq tuȩ m̃tis
habitũ uł expectaui. uł qd̾ est ueriꝰ ipsa ꝑfeci.
Talia fũt quippe que restant. ut degustata
qͥdẽ mordeant : interiꝰ aũ recepta dulcescãt.
S qͦd tute audiendi cupidũ dicis. qͣnto ardore fla¬
grares. si quonã te duc̾e aggdiam̃ agnosc̾es: qͦnã
in quã: Ad uerã inquit felicitatẽ. quãtuuꝰ qͦꝙ
sonniat animꝰ. S occupato ad imagines uisuipsã
illã nõ potest intueri. Tũ ego. Fac obsecͦ. ⁊ que illa
uera sit sine cũctatione demõstra. faciã inquit
tui causa libent̃. S que tibi causa notior est eã pͥus
designare ubis atq informare conabor. ut ea
ꝑspecta cũ in cõtrariã partẽ flexeris oculos. uͭ
specim̃ beatitudines possis agnosc̾e.

Expanded text:
pondere vel canendi etipondere vel canendi etimodo non per-horresco, sed audiendi auidus uehementer efflagito. Tum illa Sensi, inquit, cum uerba nostra tacitus attentusque rapiebas, eumque tuae mentis habitum uel exspectaui uel, quod est uerius, ipsa perfeci; talia sunt quippe quae restant ut degustata quidem mordeant, interius autem recepta dulcescant. Sed quod tu te audiendi cupidum dicis, quanto ardore flagrares si quonam te ducere aggrediamur agnosceres! – Quonam? inquam. – Ad ueram, inquit, felicitatem, quam tuus quoque somniat animus, sed occupato ad imagines uisu ipsam illam non potest intueri. – Tum ego: Fac, obsecro, et quae illa uera sit sine cunctatione demonstra. – Faciam, inquit illa, tui causa libenter; sed quae tibi causa notior est, eam prius designare uerbis atque informare conabor, ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos uerae specimen beatitudinis possis agnoscere.
Abbreviated transcription (Latin):
integer ut uidebaris tibi fortunatꝰ emisses. Nũc¬
& amissas opes querere. qđ p̃ciosisimũ diuitiaꝵ
Inꝰ ẽ amicos inuenisti.
uod mundis stabili fide.
Concordes uariat uces.
Q uod pugnantia semina
F edus ꝑpetuũ tenã.
Qͦ d phebꝰ roseum diem
Curru ꝓuehit aureo.
Ut quas duxerit hesperũ
Phebe noctib imꝑ&.
U t fluctus auidũ mare
Certo fine coherceat.
N e t̾ris liceat uagis
Latos tende terminos.
Hanc rer̃ seriẽ ligat
Terras ac pelaguis regens
Et cȩlo imꝑitans amor.
Hic si frena remiserit.
Quicquid nũc amat inuicẽ.
B ellũ cõtinuo geret.
Et quã nc̃ socia fide
Pulcris motibꝰ incitant
C ertẽt soluere machinã:
hic sc̃o ppłos quoc
Iunctos fędere cõtin&.
Hic & cõuigii sacrũ
Castis nectit amoribꝰ¬
Hic fidis etiã sua
Dictat uira sodalibꝰ.
O felix hominũ genus
Si ur̃os animos amor
dulcedo defixerat. Itaꝙ paulopꝰ o in qu̾a sũmũ

Expanded text:
integer et, ut uidebaris tibi, fortunatus emisses? Nuncinteger et, ut uidebaris tibi, fortunatus emisses? Nunc amissas opes querere: quod pretiosissimum diuitiarum genus est, amicos inuenisti. Quod mundus stabili fide concordes uariat uices, quod pugnantia semina foedus perpetuum tenent, quod Phoebus roseum diem curru prouehit aureo, ut quas duxerit Hesperos Phoebe noctibus imperet, ut fluctus auidum mare certo fine coherceat, ne terris liceat uagis latos tendere terminos, hanc rerum seriem ligat terras ac pelagus regens et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, quicquid nunc amat inuicem bellum continuo geret et quam nunc socia fide pulchris motibus incitant certent soluere machinam. Hic sancto populos quoque iunctos foedere continet, hic et coniugii sacrum castis nectit amoribhic fidis etiam sua dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, si vestros animos amor, mulcedo defixerat. Itaque paulo post: O, inauam, summum
Abbreviated transcription (Latin):
ed ne me in exorabile cõtra fortunã gerere bellũ¬
¶ pltes: ẽ aliqͣndo cũ de hominibꝰ fallax illa nicħ ñ
moresq ꝓfitet᷑. Nõ dũ forte quid loquar ĩtelligi
Mirũ ẽ qͦd dic̾e gestio. eoq sentenciã uerbiꝰ ex-¬
plicare uix queo. Et enĩ plus hominib reor ad¬
u̾sã quã ꝓsꝑam ꝓdesse fortumã. Illa enĩ sẽꝑ speciȩ
felicitatis cũ uidet᷑ blanda mentit᷑. Hlȩc sẽꝑ uera
ẽ. cũ se in stabilẽ mutatioẽ de monstrat. illa
fallit. hȩc instruit. illa mendatiũ specie bonoꝵ¬
mentes fruentiũ ligat. Hȩc cognitione fragilis
felicitatis ab soluit. Itaq illã uideas uentosam.
fluentẽ. suiq sẽꝑ ignarã. Hanc sobriã succine¬
tãq & ipsiꝰ ad u̾sitatis exercitatione prudentem.
Postremo felix auero bono deuios blanditiis tͥhit.
AM hoc in t̾̃minima estimandũ putes: q̃d amucoꝵ ⁊
Hec tibi cͥtos sodaliũ uultꝰ ambiguosq se creuit.¬
Discedens: suos abstulit. tuos reliqͥt. Quanti hoc

Expanded text:
ed ne me inexorabile contra fortunam gerere bellum putes, est aliquando cum de hominibus fallax illa nonnihil moresque profitetur. Nondum forte quid loquar intelligis. Mirum est, quod dicere gestio, 5 eoque sententiam verbis explicare vix queo. Etenim plus hominibus reor adversam quam prosperam prodesse fortunam. Illa enim semper specie felicitatis, cum videtur blanda, mentitur; 166 haec semper vera est, cum se instabilem mutatione demonstrat. Illa fallit, haec instruit; illa mendacium specie bonormentes fruentium ligat, haec cognitione fragilis felicitatis absolvit. Itaque illam videas ventosam, fluentem, suique semper ignaram; hanc sobriam, 5 succinctamque, et ipsius adversitatis exercitatione prudentem. PAn hoc etiam inter minima estimandum putas, quod amicorum tibi hec tibi cdiscedens suos abstulit, tuos reliquit. Quanti hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ uł potentiȩ causa uł delectacionis assumit᷑.
Iam uͦ corꝑis bona ꝓntũ est ut᷑ suꝑiora
referant᷑. Robur enĩ magnitudoꝙ uidet᷑
p̃stare ualentiã. Pulcͥtudo atꝙ uelocitas
celebritatẽ. Salubritas uoluptatẽ. Quibꝰ
omib solã beatitudinẽ desidariliqu&. Nã qͦd
quisq precet̃is petit. id sũmũ eẽ iudicat bonu̾.
S fũmũ bonũ boatitudinẽ eẽ decreuimꝰ. Qua¬
re beatũ ẽẽ iudicat statũ quẽ p̾cet̾is qͥsq
desid̾at. Habes igͥ ante ocłos p̃positã fõre
formã felicitatis humane opes. honoresq.
potentiã. głam. uoluptates. Quȩ quidem
sola cõsiderãs epicur. cõsequent̃ sibi su̾mũ
bonũ uoluptatẽ esse constituit. qͦd cet̾a oĩa
iocunditatẽ aĩo uideant᷑ afferre. S ad ho

Expanded text:
uel potentiae causa uel delectationis assumitur. Iam uero corporis bona promptum est ut ad superiora referantur. Robur enim magnitudoque uidetur praestare ualentiam, pulchritudo atque uelocitas celebritatem, salubritas uoluptatem; quibus omnibus solam beatitudinem desiderari liquet. Nam quod quisque prae ceteris petit, id summum esse iudicat bonum. Sed summum bonum beatitudinem esse definiuimus; quare beatum esse iudicat statum quem prae ceteris quisque desiderat. Habes igitur ante oculos propositam fere formam felicitatis humanae—opes, honores, potentiam, gloriam, uoluptates. Quae quidem sola considerans Epicurus consequenter sibi summum bonum uoluptatem esse constituit, quod cetera omnia iucundi
Abbreviated transcription (Latin):
ciores eos ee̾ qui faciãt quã qui patian¬
tur iniuriã. uellẽ inquã has audire
ro̾es. Omnẽ inqui t inꝓbũ nũ suplicio
dignũ negas: Omime. Infeliciores uͦ
ee̾ qui si t inꝓbi. multiplicit᷑ liquet.
Ita inquã. Iui gͥ supplicio digni sũt
miseros ẽe nõ dubitas. Cõuenit inquã.
Si gͥ cognitor ait resideres cun suppliciũ
inferendũ putares. ei ne qui fecisset
an qui ꝑtulisset in iuriã: llec ambigo iqͣ.
quin ꝑpesso satis fac̾em dolore facien¬
tis. Miserior gͥ tibi inuirie mlator
quã acceptor ee̾ uideretur. Cõsequit᷑
nitẽtibꝰ.q. turpitudo suapte natura
miseros faciat aparet illatã cuilibet
uuuriã nõ accipientis s infferentis
ee̾ miseriã. Atqui nc̃ ait ꝯtͣ faciũt

Expanded text:
ciores eos esse qui faciant quam qui patianciores eos esse qui faciant quam qui patiantur iniuriam. – Vellem, inquam, has ipsas audire rationes. – Omnem, inquit, improbum num supplicio dignum negas? – Minime. – Infelices uero esse qui sint improbi multipliciter liquet. – Ita, inquam. – Qui igitur supplicio digni sunt miseros esse non dubitas. – Conuenit, inquam. – Si igitur cognitor, ait, resideres, cui supplicium inferendum putares, eine qui fecisset an qui pertulisset iniuriam? – Nec ambigo, inquam, quin perpesso satisfacerem dolore facientis. – Miserior igitur tibi iniuriae inlator quam acceptor esse uiderentur. – Consequitur, nitentibus, quod turpitudo suapte natura miseros faciat, apparet inlatam cuilibet iniuriam non accipientis sed inferentis esse miseriam. Atqui nunc, ait, contra faciu
Abbreviated transcription (Latin):
tos. ad lucẽ ꝑspicue ueritatis attolłe:
similes q auibus sũt quaꝵ intuitum
nox illuminat dies cecat. Dũ enĩ non
rerũ ordiñe. sed suos ĩtut᷑ur affectus.
uł licentiã. uł inpunitatẽ scelerum
putant e̾e felicẽ. Uide autẽ quid et̾na
lex sanciat. Melioribus animũ ĩ for¬
mau̾is nichil opus est iudice p̃miũ de¬
ferente. tute ipse excellentioribus addi¬
disti. Sstudiũ ad peiora deflexeris. extͣ
ne quesieris ultorẽ. tute ipse in det̾iora
trusisti. ueluti si uicibꝰ sordidã humũ
celumq respicias. cunctis extra
cessantibits. ipsam ceruendi rationem.¬
nc̃ ceno nc̃ sideribus int̾ee̾ uidearis.
At uulgus ista nõ respicit. Quid gͥ: Quid
se obliusceretur intuitũ. nichil q sibi
ad humanã ꝑfectionẽ de̾e̾ albitraretur.
nũ uiden tes eadẽ cecos putaremus:
Nãnet illud ꝙ̃. ad quiesc̾e̾nt q eque uali¬
dis rationũ nititur firmam̃tis. infeli¬

Expanded text:
tos ad lucem perspicuae ueritatis attollere tos ad lucem perspicuae ueritatis attollere similesque auibus sunt quarum intuitum nox inluminat, dies caecat; dum enim non rerum ordinem sed suos intuentur affectus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sanciat. Melioribus animum conformaueris: nihil opus est iudice praemium deferente, tu te ipse excellentioribus addidisti; studium ad peiora deflexeris: extra ne quaesieris ultorem, tu te ipse in deteriora trusisti– ueluti, si uicibus sordidam humum caelumque respicias, cunctis extra cessantibus ipsa cernendi ratione nunc caeno nunc sideribus interesse uidearis. At uulgus ista non respicit. Quid igitur, hse obliuisceretur intuitum nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num uidentes eadem caeco putaremus? Nam ne illud quidem adquiescent quod aeque ualdis rationum nititur firmamentis, infeli
Abbreviated transcription (Latin):
alia penali. acbitate: alia uͦ purga¬
toria elem̃tia exerceri puto. S nc̃ de
his diserere ꝯsiliũ nõ est. Id uͦ actenus
egimꝰ. ut que indignissima tibi uide¬
batur maloꝵ potestas: eã nullã e̾e̾ cag¬
nosceres. quosq inpunitos querebare:
uideres nũquã in ꝓbitatis sue carere
supplicus. licentiã quã cito finiri p̃ca¬
baris: nec longã e̾e̾ disceres. Infelicio¬
rem q fore si diuturmor e̾e̾t: infeli¬
cissimã uͦ: si e̾e̾t et̾na. Post hec mise¬
rieres e̾e in ꝓbos. iniusta inpunitate
dimissos: quã usta ultiõe punitos.
Cui sententie cõsequens est: ut tũ de¬
mũ gͣuioribus supplicus urgeantur.
eũ inpuniti ẽẽ creduntur. T̃ũ ego. Cũ
tuas inquã rões ꝯsidero: nichil dici ueriꝰ
puto. At si ad hom̃iũ iudicia reu̾tar. qͥs
ille est cui nõ credenda mͦ s saltim
audienda uideantur. Ita est inquit
illa. Nequeuntꝰ oculos tenebris assue.¬

Expanded text:
alia poenali acerbitate, alia uero purgaalia poenali acerbitate, alia uero purgatoria clementia exerceri puto; sed nunc de his disserere consilium non est. Id uero hactenus egimus ut quae indignissima tibi uidebatur malorum potestas eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare uideres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam quam cito finiri precabaris nec longam esse disceres infelicioremque fore si diuturnior, infelicissimam uero si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus suppliciis urgueantur cum impuniti esse creduntur. – Tum ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto; at si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? – Ita est, inquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assue
Abbreviated transcription (Latin):
miser est malũ aliquod fuerit ad ne¬
xũ. nõne multo infelicior eo censendꝰ
est cuiꝰ infortumũ boni participatiõe
releuatur: Quid ni inquã: habent qͥ¬
inꝓbi cũ puniunt᷑ ꝙ boni aliquid
cie bona est. Idẽ q cũ suplicio carent.
mest eis aliqͥd ult̾ius mali. ipsa impu¬
nitas: quã iniquitatis merito malũ
ẽẽ ꝯfessus es. Negare ͫ nõ possũ. Sulto
gͥ infeliciores sũt inꝓbi. iniusta inpu¬
nitate donati: quã iusta ultioẽ puni¬
ti. s puniri in ꝓbos iustũ. inpunitos
uͦ elabi iniquũ e̾e. manifestũ est. Quis
id neget: S ne illud quidẽ: ait quis¬
quã negabit: bonũ e̾e̾ om̃e ꝙ iustũ
est. otͣq q. inuistũ est: malũ liquere
respondit. Tũ ego. Ista ꝙ. ꝯsequentia
sũt eis. que paulo ante ꝯclusa sũt. S
queso inquã te. nulla animaꝵ suppli¬
cia post defunctũ morte corpus relin¬
quis: Et magna quidẽ inquid. quoꝵ

Expanded text:
miser est malum aliud fuerit adnemiser est malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est cuius infortunium boni participatione releuatur? – Quidni? inquam. Sed i, cum puniuntur quidem, boni aliquid ione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, quisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est, contraque, quod iniustum est, malum. — Liquere respondi. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis, quae paulo ante conclusa sunt; sed quaeso, inquam, te, nullacia post defunctum morte corpus relinquis? – Et magna quidem, inquit, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus est q. de illatõe causetur. Ia hoc
qͦ:q. dicã nõ minus mirũ uideatur.
s ex his que supta sũt eque est necessa¬
riũ. Quiduã inquã: MR. feliciores
inquit e̾e̾ in pbos supplicia luentes:
quã si eos nulla iusticie pena coherceat
Neq id nẽ molior q. cuiꝰ uis ueniat in mẽ¬
tẽ. corrigi ultione pͣuos mores ⁊ ad rec¬
tũ suplicu tr̃ore deduci. cetĩs qͦ exẽplũ
ẽẽ culpanda fugiendi. s alio qua dam
modo feliciores e̾e̾ inꝓbos arbitror puni¬
tos. Tam ⁊ si nulla ratio correctionis
nullus respectus adhibeatur exẽpli.
.ꝙ. quis erit in quã p̃t̃ hos aliꝰ: modꝰ :
⁊ illa. Bonos inquit ee̾ felices. malos
uͦ nuseros. nõne ꝯcessimꝰ : Ita est inquã.
Si gͥ inquit miserie euꝰpiã bonum
aliquod addatur nõne felicier est eo
cuiꝰ pura. ac solitaria sine cuiꝰꝙͣ
bom admixtiõe miseria est : Sic
inquã uidetur. Iuid si erdẽ misero
qui cunctis care at bonis. p̾t̾ea quibꝰ

Expanded text:
est quod de inlatione causetur. Nam hoc quoque quod dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae sumpta sunt aeque est necessarium. – Quidnam? inquam. – Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coherceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi; sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. – Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? – Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? – Ita est, inquam. – Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria sine cuiusquam boni ammixtione miseria est? – Sic, inquam, uidetur. – Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus
Abbreviated transcription (Latin):
que cupiũt implere nõ possũt.
lã si miserũ est uoluisse parua.
pocuisse miseruis est. sine quo
uoluntatis misere langeret effectus. dan.¬
Itaq eũ sua singulis miseria sit. triplici
nifortunio necesse est urgeantur quos ui¬
deas scelus uelle posse ꝑsic̾e. Et accedo
inquã.S ut hoc infortunio e ato careant.
patrandi sceleris possibilitate deserti
uehem̃t̃ exobto.M.s. Carebũt inquid otiꝰ
quã tu forsitã uelis. uł illi sese estimẽt
ẽẽ caritiros. Heq enĩ est aliquid intam
breuibꝰ iii te metis ita serum. qd̾ expec¬
tare longũ inmortalis p̃sertĩ animus
putet. Iuoꝵs magna spes ⁊ excelsa
facinoꝵ machina. repentino atq in¬
sꝑato sepe fine destruitur: Quod quidẽ
illis miserie modũ statuit. Nam si
nequitia miseros facit. miserior sit
necesse est diuturnior neqͣ. Quos in¬
felicissimos ẽe̾ iudicare si nõ eoꝵ ma¬
litiã. saltẽ mors extrema finiret. Et¬

Expanded text:
quae cupiunt implere non possint. quae cupiunt implere non possint. Nam si miserum est uoluisse praua, potuisse miserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus. Itaque cum sua singulis miseria sit, triplici infortunio necesse est urgueantur quos uideas scelus uelle, posse, perficere. – Accedo, inquam, sed uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris possibilitate deserti uehementer exopto. – Carebunt, inquit, ocius quam uel tu forsitan uelis uel illi sese aestiment esse carituros; brevibus vitae metis ita serum, quod exspectare longum immortalis praesertim animus putet: quorum magna spes et excelsa facinorum machina repentino atque insperato saepe fine destruitur: quod quidem illis miseriae modum statuit. 280 Nam si nequitia miseros facit, miserior sit necesse est diuturnior nequam: quos infelicissimos esse judicarem, si non eorum malitiam saltem mors extrema finiret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ anchadis alitu
Obsitił miserans ducẽ d
Iam tñ mala remiges.
& nichil manet integrũ
uoce. corpore ꝑditis
Sola mens stabilis. suꝑ
Monstra que patitur gemut
O leuẽ nimiũ manũ
Nec potentia gramina.
Mẽbra que ualeant licet
Corda u̾tere nõ ualent
Intus est hom̃iũ inger
Arce ꝯditus abdita
Nec uenͣa potẽtiꝰ
Det̾hunt hõĩe sibi
d ira que penitus meãt
llec nocentia corꝑi
Mentis uuln̾e seuiunt.
ũ ego fateor inquã. nec inturia
dici uideo uitiosos tã ⁊ si huma¬
ni corꝑis spẽm seruẽt: in beluas tñ
animoꝵ qualitate nuitari. S quoꝵ
atrͦs. scelerataq m̃s bouoꝵ ꝑnitie
seuit: id ipsũ eis lic̾e noluissẽ. Smi¬
mo. Nec licet inquit uti ꝯuementi
monstrabitur loco. S tñ si id ipsũ ꝙ
eis lic̾e creditur auferatur. magna
ex parte sceleratoꝵ hom̃iũ pena re¬
leuatir.& eni cuiꝗͣ incredibile: forte
uideatur. infeliciores e̾e̾ necesse est
malos cũ cupita ꝑfec̾int quãsi ea

Expanded text:
umen Arcadis alitis obsitum miserans ducem peiam tamen mala remiges ot nihil manet integrum uoce, corpore perditis. Sola mens stabilis super monstra quae patitur gemit. O leuem nimium manum nec potentia gramina, membra quae ualeant licet, corda uertere non ualent! Intus est hominum uigor arce conditus abdita. Haec uenena potentius detrahunt hominem sibi dira quae penitus meant nec nocentia corpori mentis uulnere saeuiunt. – Tum ego: Fateor, inquam, nec iniuria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluissem. – Nec licet, inquit, uti conuenienti monstrabitur loco, sed tamen, si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena releuetur. Etenim, quod incredibile cuiquam forte uideatur, infeliciores esse necesse est malos cum cupita perfecerint quam si ea
Abbreviated transcription (Latin):
dud tantos uiuat excitare motus
ꝓͥa factũ sollicitare manu
Si mortẽ petitis ꝓpinquat ipsa
S ponte sua uolucres nec remoratur aquos
Quos serpens leo tigͥs ursus aꝑ
Dente petũt idẽ se tñ ense petũt
An distant qr dissident q mores.
Inustas acies ⁊ fera bella mouẽt
Alt̾ius q uolũt ꝑire telis:
Nõ est iusta satis seuitie ratio¬
U. is aptã meritis uicẽ referre :
d ilige iure bonos. ⁊ misoresce malis
ic ego Uides inquã que sit felicitas.

Expanded text:
Quid tantos iuuat excitare motus Quid tantos iuuat excitare motus et propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsa sponte sua uolucres nec remoratur equos. Quos serpens, leo, tigris, ursus, aper dente petunt idem se tamen ense petunt. An distant quia dissidentque mores, iniustas acies et fera bella mouent alternisque uolunt perire telis? Non est iusta satis saeuitiae ratio. Vis aptam meritis uicem referre: dilige iure bonos et miseresce malis. – Hic ego: Video, inquam, quae sit uel felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
miseratio debeatur. quos nõ ab iratis. s
a ꝓpciis pociꝰ miserantibꝰ q accusatoribꝰ
ad iudiciũ ueluti egͦs ad mediũ duci opor¬
tebat ut culpe morbos suplicio resecarẽt.
Quo pacto defensoꝵ oꝑa uł tota frig̾et ił
si ꝓdee̾ hom̃ibꝰ mallet. in accusationis
babitũ u̾cet᷑. Ipsi qͦ inp̃bi si eis aliqua
rimula uirtutẽ relictã fas e̾et aspic̾e. ui¬
tioꝵ q sordes penaꝵ cruciantibꝰ sede posi¬
turos uiderent. ꝯpensatiõe adipiscende ꝓbi¬
tatis. nec hos cruciatus ẽẽ duc̾ent. Aefensoꝵ¬
q oꝑam repudiarent. x se totos accusato.¬
ribꝰ uidicibꝰq ꝑmitterẽt. Iuo fit ut ap̃
sapientes nullus ꝓrsus odio lociis relm¬
quatur. Nã bonos. quis nͥ stultissimus. ĩta¬
uitiositas qui dã est quasi morbus animeꝵ.
cũ egros corpere minime dignos ooio si
potiꝰ miseratiõe uidicemꝰ. multomagis
nõ insequendi s miserandi sũt. quoꝵ mẽ¬
tes ep̃u langore acͦcior urget inpbitas.

Expanded text:
os non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium ueluti aegros ad medicum duci oportebat ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera uel tota frigeret uel si prodesse hominibus mallet in accusationis habitum uerteretur. Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula uirtutem relictam fas esset aspicere uitiorumque sordes poenarum cruciatibus se deposituros uiderent, compensatione adipiscendae probitatis nec hos cruciatus esse ducerent defensorumque operam repudiarent ac se totos accusatoribus iudicibusque permitterent. Quo fit ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus uitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi sed miserandi sunt quorum mentes omni languore atrocior urguet improbitas. .
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm transformatũ ex uicus iudeas.
honuẽ estimare nõ possis. Auaritia
feruet alienaꝵ opũ uolentus erep¬
tor. lupi similẽ dixeris. Ferox atq ut¬
quietꝰ liugã litigͥsexercet.cani ꝯꝑab
Infidiator occultus subripuisse fraudibꝰ
gaudet. uulpecuł exlequatur. Ire intẽ¬
ꝑans fremit. leonis animũ gestare
credatur. Pauidꝰ ac fugax nõ metuen¬
da formidat. c̾uis similis habeatur.
Segnis ac stupidꝰ torpet. asinũ uiuit.
Leuis atq incõstans studia ꝑmu̾tat.
nichil auibꝰ differt. fedis inmũdis¬
q libidimbꝰ in mergitur. sordide suis
uoluptate detinetur. Ita fit. ut qui
ꝓbitate deserta hõ esse desierit. eũ
indulunã ꝯditionẽ tͣnsire nõ possit.
u̾tatur in beluã.
ela naritii aueis
Et uagas pelago rates
Eurus appulit insule
Pulcͣ qua residens dea
solis edita semine
M iscet hospitibꝰ nouis
c̃ acta carmine ̃ pocła
Quos innarios modos
uer̾ĩti herbi potens manꝰ
hunc apͥ faciesi tegit

Expanded text:
quem transformatum uitiis uideas quem transformatum uitiis uideas hominem aestimare non possis. Auaritia feruet alienarum opum uiolentus ereptor? Lupi similem dixeris. Ferox atque inquies lingnam litigiis exercet? Cani comparabis. Insidiator occultus subripuisse fraudibus gaudet? Vulpeculis exaequetur. Irae in-temperans fremit? Leonis animum gestare credatur. Pauidus ac fugax non metuenda formidat? Cernis similis habeatur. Segnis ac stupidus torpit? Asinum uiuit. Leuis atque inconstans studia permutat? Nihil auibus differt. Foedis inmundisque libidinibus immergitur? Sordidae suis uoluptate detinetur. Ita fit ut qui probitate deserta homo esse desierit, eum n diuinam condicionem transire non possit, uertatur in beluam. Vela Neritii ducis Et uagas pelago rates Eurus appulit insulae, Pulchra qua residens dea Solis edita semine Miscet hospitibus nouis Tacta carmine pocula. Quos ut in uarios modos Vertit herbipotens manus, Hunc apri facies tegit,
Abbreviated transcription (Latin):
malumq. itẽ pene atq p̃miũ adu̾sa
fronte dissideant. que in boni p̾mio.
quisquis afficitur pena. malo se affec¬
tũ ẽẽ nõ dubitat. Si gͥ sese ipsi estima¬
re uelint. possũt ne sibi suplicii exꝑteᷤᷤ
uideri. quos om̃iũ maloꝵ extrema ne¬
quitia nõ affic̃ mͦ uerum ⁊̃ uehem̃t̃
infic̃̾: Uide autẽ exadu̾sa parte bonoꝵ.
quod sit unũ ẽẽ. ipsiĩ quoq unũ bonũ
eẽ paulo ante didicisti. Cui ꝯsequẽs
est ut om̃ẽ ꝙ sit. id ⁊̃ bonũ ee̾ uidea¬
tur. ħ gͥ mͦ quicquid a bono defic̃ ẽẽ de¬
sistit. Iuo fit ut mali desinãt ẽe
fuerant. s fuisse hões adhuc ip̃sa
humani corporis relu qua sp̃es osten¬
tat. Qr̃ ꝯu̾si ipsi in malitiã. humanã
qͦ amisere naturã. S cũ ultͣ hoẽs.
hominẽ quẽq ꝓuehere sola ꝓbitas
possit. necesse est ut quos ab huma
na ꝯditioẽ deiec̃. infra hom̃is meri¬
tũ detͥudat impbitas. Euenit gͥ ut

Expanded text:
malumque, item poenae atque praemium adversa malumque, item poenae atque praemium adversa fronte dissideant, quae in boni praemio quisquis afficitur poena, malo se affectum esse non dubitat. Si igitur sese ipsi aestimare velint, possunt ne sibi supplicii expertes videri, quos omnium malorum extrema nequitia non afficit modo, verum etiam vehementer inficit? Vide autem ex adversa parte bonorumquod sit, unum esse, ipsumque unum bonum esse paulo ante didicisti. Cui consequens est, ut omne quod sit, id etiam bonum esse videatur. Hoc igitur modo quidquid a bono deficit, esse desistit: quo fit, ut mali desinant esse quod fuerant. Sed fuisse homines, adhuc ipsa humani corporis reliqua species 25 ostentat. Quare versi in malitiam, humanam quoque amisere naturam. Sed cum ultra homines quemque provehere sola probitas possit, necessna condicione deiecit, infra hominis meritum detrudat improbitas. Euenit igitur, ut