comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et qui sũmum in regibus locum tenent diui cesans oriuntur. cldde
ꝙ nec partu tm̃ s ingemio et u̾tute multiplici et rebus gestis et rogii
glia sexus est nobilis. ut ei pauca de multis pretereũdo cõtingam
apud antiquissimos greconĩ reꝑtrix uariarũ arciũ minaua uiros¬
qr om̃s ingemio suꝑgressa atq ob eam rem sapiencie dea est. ysis
Inachi filia egipcus pͥma literas dedit. Apud nos uͦ carmẽtis
Euandũ regis mater harũ quibus utimur literarũ fertur inuen¬
trix. Sapho greca puella libros scripsit qui magnorũ poetarum
ingeniis comparentur. proba quedam a delphi uxor utriusq gnara
ẜmonis apud grecos homericis apud nos uirgilianis uerfis in rem
suam uersibus mũdi onginem/ et fortunas patrũ et xpĩ aduẽtũ
histonamq breuissime suo quidem ordiue alienis u̾bis amplexa
est. Transeo ssabillas diuiuas feminas et prestias futuroñ

Expanded text:
et qui summum in regibus locum tenent, divi cesares, oriuntur. Adde et qui summum in regibus locum tenent, divi cesares, oriuntur. Adde quod nec partu tantum, sed ingenio et virtute multiplici et rebus gestis et regni gloria sexus est nobilis. 5 Ut enim pauca de multis pretereundo contingam, apud antiquissimos Grecorum repertrix variarum artium Minerva virosque omnes ingenio supergressa atque ob eam rem sapientie dea est; Ysis, Inachi filia, Egiptiis prima literas dedit; apud nos vero Carmentis, Evandri regis mater, harum quibus utimur literarum fertur inventrix. 6 Sappho, greca puella, libros scripsit qui magnorum poetarum ingeniis comparentur; Proba quedam, Adelphi uxor, utriusque gnara sermonis, apud grecos homericis apud nos virgilianis versis in rem suam versibus, mundi originem et fortunas patrum et Cristi adventum historiamque brevissime suo quidem ordine alienis verbis amplexa est. 7 Transeo Sibillas, divinas feminas et prescias futurorum
Abbreviated transcription (Latin):
letificat. Tibi quoq pro hac tua dign acione. qm̃ aliud nchil
est mͥ. qd tanto numen par rependam in his litenilis ueneni¬
bundus assurgo. Neq uͦ tuũ hoc et meũ et cõe gaudium ĩ¬
minuat ꝙ pͥmus tibi femineus partus est. Nam ut sapiẽtib
placet. Sepe principiũ debile melior fortuna prosequitur.
Solent qui maxima molũctur humiliter exordin. qd̾ in te
modo credibile est egisse naturam. et hoc leto uinico partutuo
multos tibi letissimos pollicen. Satis est nobis quicũq de te
deq illustui consorte tuo rumores prosperos exoptanius iã
te sũmi imꝑñ nosse puerperam. non hic desines. s qd es orsa
Ille contenmni unde celestis imꝑator temporalem traxit ongi¬
nem. qui ut ait insignis ueri professor augustinus nequis forte
sexus a suo creatore se contemptũ putaret nirũ suscepit natꝰ
co femina est. unde p̾cerea et teneni reges pͥmi hominum

Expanded text:
“letificat”; tibi quoque pro hac tua dignatione, quoniam aliud nichil “letificat”; tibi quoque pro hac tua dignatione, quoniam aliud nichil est michi quod tanto muneri par rependam, in his literulis venerabundus assurgo. 3 Neque vero tuum hoc et meum et comune gaudium imminuat, quod primus tibi femineus partus est, nam ut sapientibus placet, sepe principium debile melior fortuna prosequitur. Solent qui maxima moliuntur, humiliter exordiri; quod in te modo credibile est egisse naturam, et hoc leto unico partu tuo multos tibi letissimos polliceri. Satis est nobis, quicunque de te deque illustri consorte tuo rumores prosperos exoptamus, iam te summi imperii nosse puerperam: non hic desines, sed quod es orsa ille contemni unde celestis Imperator temporalem traxit originem, qui, ut ait insignis veri professor Augustinus, nequis forte sexus a suo creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina est; unde preterea et terreni reges, primi hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
um abmdantessimus sit iurorum. Ecte nũc gͦ decus nr̃m quod
Sicebam/ amor fecit audacem. uine ce sar. ⁊ uale. Et de te et de
nobis/ et de imꝑiõ cogita. mediolami. uiiiͦ. kl. aprilis.
Ad amnam imꝑatircem responsio congratulatona suꝑ eius feĩco
licet partu. ⁊ ob id ip̃m multa de laudib femĩaꝵ.
ue serenitatis eplam gliosissima augusta letus reuerens¬
q suscepi. ubi quid pͥmũ miurer. Tantam ne hac tã Iuue¬
mili etate sapiẽnciam. an eminẽtissima hac fortima tã in solitã
et tam raram humanitatem tuam. qua me unũ ex pusillistius
toto pene orbe disiũctum facundissimo nũcio et familianssimis
litens gaudii tui participem fien uelle dignata es. ꝓ quo quidẽ
non lucine ut olim uere lucis ignar gentiles. s xp̃o lucis ⁊ uite
et bonoiũ oĩum aucton quantas possum tecũ gr̃as ago. qui ado¬
lescenciam tuam non tibi tñ s toti imꝑio uotiua fecũditate

Expanded text:
um abundantissimus sit virorum. Ecce nunc ergo, decus nostrum, quod um abundantissimus sit virorum. Ecce nunc ergo, decus nostrum, quod dicebam; amor fecit audacem. Vive, Cesar, et vale, et de te et de nobis et de imperio cogita. Mediolani, VIII Kal. Aprilis. 8 Ad Annam imperatricem, responsio congratulatoria super eius femineo licet partu et ob id ipsum multa de laudibus feminarum. 1 Tue serenitatis epystolam, gloriosissima Augusta, letus reverensque suscepi; ubi quid primum mirer? tantam ne hac tam iuvenili etate sapientiam an eminentissima hac fortuna tam insolitam et tam raram humanitatem tuam, qua me unum ex pusillis tuis, toto pene orbe disiunctum, facundissimo nuntio et familiarissimis literis gaudii tui participem fieri velle dignata es? 2 Pro quo quidem non Lucine, ut olim vere lucis ignari gentiles, sed Cristo, lucis et vite et bonorum omnium auctori, quantas possum tecum gratias ago, Qui “adolescentiam” tuam non tibi tantum sed toti imperio votiva fecunditate
Abbreviated transcription (Latin):
h̾t. et a deo tuus est ut nullius eque sit. nempe qui fixũ heãt
in tuo statu suum statulũ continen. Cuiq uotorũ oĩum sũ¬
ma fit subte uiuere sub te moir Ego autem in re certissiã
mmis u̾sor. parce oro. et de Illo loqui. et te alloqui dulce
est. Nũc uͦ preces insererem nͥ quia multũ habet quod de
fortima ꝓpͥa quen possit si apudte ⁊lli ul mee ul cuiustͣ
necessane p̾ces sunt. Testor maieftatem tuam ce sar que mͥ
quasi cuiuispiam nuniinis loco est incoginitus fuisset auderem¬
tñ asserere non indignum ut tam streuui militis obsequiob
uelles. Idq uł maxime ad tuam inmortalem glonam ꝑtũ
ut cum ceter piincẽpes/ ciuuiti q fere mortales et auro in hiã
et uoluptatibus famulentur. pͥnceps romanus pͥmũ in hoĩbus locũ
tenens et hec ex alto despitiens delectacionibus aliis uacet. et
aliarũ opum consilii scilicet ac uirtutis atq in pͥmĩs Illustui¬

Expanded text:
habet, et adeo tuus est ut nullius eque sit, nempe qui fixum habeat habet, et adeo tuus est ut nullius eque sit, nempe qui fixum habeat in tuo statu suum statulum contineri cuique votorum omnium summa sit sub te vivere sub te mori. Ego autem in re certissima nimis versor; parce, oro; et de illo loqui et te alloqui dulce est. 9 Nunc vero preces insererem, nisi quia multum habet quod de fortuna propria queri possit, si apud te illi vel mee vel cuiusquam necessarie preces sunt. Testor maiestatem tuam, Cesar, que michi quasi cuiuspiam numinis loco est, virum tamen asserere non indignum ut tam strenui militis obsequio uti velles, idque vel maxime ad tuam immortalem gloriam pertinere; ut cum ceteri principes cuntique fere mortales et auro inhient et voluptatibus famulentur, princeps romanus primum in hominibus locum tenens et hec ex alto despiciens, delectationibus aliis vacet, et aliarum opum, consilii scilicet ac virtutis atque in primis illustri
Abbreviated transcription (Latin):
noctis auroram, herbosum breue Iter ingressus et identidem
requiescens in tuo noĩe. et in tui memona recalestens. agnoui
uocem. tenebre noticiam nultus abstulerant. Cõpello hõien
accedit cupide. Et deus bone quos ille de te rumores, quas
spes/ quos in aurem susiuros gauisuro michi letus intulit.
Ibat eñ cesar ut arduum tibi cõplanaret iter. et secundum
Illud y̾saie oĩs mons et collis humiliaretur. et essent praua
induecta. ⁊ aspera in uias planas. qd mox celesti ope tius fa¬
uente confilus supra spem feliciter adimpletum est. Inde
post anni spaciũ ad te et ad tuam boenne regiam ambo pani
missi sumus nichil fere ꝑ tam longũ uie tractum insi de
te loquẽtes deq tuis et imꝑii rebus. Et ad fũmam. aut ip̃e
iimiũ astictus. aut ego nimium rudis sum. Aut hic te tuũ¬
q nomen et salutem tuam p̾cuntis aliis suis affectibus cordi

Expanded text:
noctis auroram herbosum breve iter ingressus, et identidem noctis auroram herbosum breve iter ingressus, et identidem requiescens in tuo nomine et in tui memoria recalescens. 7 Agnovi vocem — tenebre notitiam vultus abstulerant —, compello hominem; accedit cupide et, Deus bone, quos ille de te rumores, quas spes, quos in aurem susurros gavisuro michi letus intulit! Ibat enim, Cesar, ut arduum tibi complanaret iter, et secundum illud Isaie: «Omnis mons et collis humiliaretur et essent prava in directa et aspera in vias planas»; quod mox celesti ope tuis favente consiliis, supra spem feliciter adimpletum est. 8 Inde post anni spatium ad te et ad tuam Boemie regiam ambo pariter missi sumus, nichil fere per tam longum vie tractum nisi de te loquentes deque tuis et imperii rebus. Et ad summam aut ipse nimium astutus aut ego nimium rudis sum, aut hic te tuumque nomen et salutem tuam pre cuntis aliis suis affectibus cordi
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc uiro narrandi fuppetit matena que nulli ꝙͣ tibi cesar no¬
ciora credideñ. unum ex mille ꝑstrigam. Si quidem anno illo tui
aduẽtus cũ tu me suis uerbis ad te mantuam euocasses. et ego pau¬
cis post diebus iter agerem. contigit ut cum ardue amnis ninpa
sero substitissem mane meis et ip̃e stimulis excitus etad te
properans, ante lucem domo egrederer non conuitũ mͦ ẜ famulorã
murmure ꝙ ubr iur ꝑdiem in chalamis ante ignem colleicoi
posset in soliti uis algoris. ego ꝑnoctem et rigidis inuibus/ et lubi¬
ce glacier. et celi melemencie minime fereum corpus obicerem.
dũ ecce iux limen oppidi transgressis iste fit obuiꝰ qui cremo¬
na sub intẽpeste noctis silencio digressus iam duodecim milia
passuum exegerat ut illo tocius anni breuissimo die Mediola¬
num pueniret. Et licet fanuilis atq comitibus suis frigore
enectis/ et labore confectis bnus ip̃e sic ibat quasi ad estiue

Expanded text:
de hoc viro narrandi suppetit materia, que nulli quam tibi, Cesar, node hoc viro narrandi suppetit materia, que nulli quam tibi, Cesar, notiora crediderim; unum ex mille perstringam. Siquidem anno illo tui adventus, cum tu me suis verbis ad te Mantuam evocasses, et ego paucis post diebus iter agerem, contigit ut cum Ardue amnis in ripa sero substitissem, mane meis et ipse stimulis excitus et ad te properans ante lucem domo egrederer, non comitum modo sed famulorum murmure, quod ubi vix per diem in thalamis ante ignem tolerari posset insoliti vis algoris, ego per noctem et rigidis nivibus et lubrice glaciei et celi inclementie minime ferreum corpus obicerem. 6 Dum ecce vix limen oppidi transgressis iste fit obvius, qui Cremona sub intempeste noctis silentio digressus, iam duodecim milia passuum exegerat, ut illo totius anni brevissimo die Mediolanum perveniret. Et licet famulis atque comitibus suis frigore enectis et labore confectis, unus ipse sic ibat quasi ad estive
Abbreviated transcription (Latin):
mutati celi temperiem exhorreret arthoũ gelu tecũ simul finib
mĩs inuexerat. os uidimius ꝙͣ sepe nocte media hieme inpia tibi
tueq glie inuigilans iuit ac rediit ut quodãmodo illam tantam
celi terreqz diuiciem sui amons ac fidei feruore compesceret.
et ardenti aĩo non senciens quid exterius ageretur egregie suũ
nomen rebus impleret. Neq enĩ casu fortuito ab ipo fonte baptis¬
matis. id sibi nomen impositum reor. ut scilicet saceramor
diceretur. s certo quodam p̾sagio futuroru. nã si oĩs iustus amor
ꝓoii sacer est Ille ꝓfecto multo dignus habet hoc nomen quo
iomanus princeps amatur. uere xp̃s dñi. uere sacer. quia g  totũ
Ille suum amorem totum q fuum aĩum tibi dedicaturus nasteba¬
tur. equũ fuit ut reuascenti sibi nomen huic eius futuro in¬
ꝙ ip̃a dei p̾stiencia iam p̾senti ꝓposito consonũ obuemiret. aulta

Expanded text:
mutati celi temperiem exhorreret, arthoum gelu tecum simul finibus mutati celi temperiem exhorreret, arthoum gelu tecum simul finibus nostris invexerat, omnes vidimus quam sepe nocte media, hieme impia, tibi tueque glorie invigilans ivit ac rediit, ut quodammodo illam tantam celi terreque duritiem sui amoris ac fidei fervore compesceret et ardenti animo non sentiens quid exterius ageretur, egregie suum nomen rebus impleret. 4 Neque enim casu fortuito ab ipso fonte baptismatis id sibi nomen impositum reor, ut scilicet Saceramor diceretur, sed certo quodam presagio futurorum. Nam si omnis iustus amor proximi sacer est, ille profecto multo dignius habet hoc nomen, quo romanus princeps amatur, vere cristus Domini, vere sacer. Quia ergo totum ille suum amorem totumque suum animum tibi dedicaturus nascebatur, equum fuit ut renascenti sibi nomen huic eius futuro, inque ipsa Dei prescientia iam presenti, proposito consonum obveniret. 5 Multa
Abbreviated transcription (Latin):
quor. Et audit ingencia. et mimma metuit uerus amor. Sed
ut metu amancium dilato de audacia tñ loquar. et omissis¬
in que humanos aiõs trahit amor insanus honesti stimulos a¬
moris quantum hodierne matene est opus attingam exemplo
sinco presenti q. Quando ego nͥ uehem̃ter amarem/ Romano
impator auderem ita dicere. uir hic qui has literas maiestati
tue dabit bene de te mentus et tuagrã tuaq beniuolencia dignꝰ
est. Multũ illi nõ tu mͦ sed tuo noĩe totum debet imꝑium. Qxͣtum
a te amet suꝑuacuũ uidetur metir uelle dũ te alloquor quem
deceat affectus aiõrũ ip̃is in frontibus legere. Scis quociens ad
te ille ul ymbrib ul estibus inportunis ꝙͣ sagaciter ꝙͣq impigre
uenent suꝑatis iugis alpui. et oĩ tprm ac uiaruĩ difficultate ꝑdomi¬
ta. dum tibi obsequitur oblitus sui. Tuo illo quidem in Italiam
aduentu qui ut tibi tũc presens dixi ne forte germanus miles

Expanded text:
quor; et audet ingentia et minima metuit verus amor. Sed quor; et audet ingentia et minima metuit verus amor. Sed ut metu amantium dilato, de audacia tantum loquar, et omissisin que humanos animos trahit amor insanus, honesti stimulos amoris, quantum hodierne materie est opus, attingam exemplo unico presentique, quando ego, nisi vehementer amarem, romano imperatori auderem ita dicere? 2 Vir hic qui has literas maiestati tue dabit, bene de te meritus et tua gratia tuaque benivolentia dignus est; multum illi non tu modo, sed tuo nomine totum debet imperium. Quantum vero te amet, supervacuum videtur metiri velle, dum te alloquor, quem deceat affectus animorum ipsis in frontibus legere. Scis quotiens ad te ille vel imbribus vel estibus importunis, quam sagaciter quamque impigre venerit superatis iugis Alpium et omni temporum ac viarum difficultate perdomita, dum tibi obsequitur oblitus sui. 3 Tuo illo quidem in Italiam adventu, qui ut tibi tunc presens dixi, ne forte germanus miles
Abbreviated transcription (Latin):
unũ tibi dic̾e̾ ausim qd̾ cesar nr̃o dixesse ausus sum. Si amons
ac fidei obligacio magna est multũ et tu pater et quotquot
ibi estis debetis huic bñr. Nichil eque in tenis ut cesarem et
bos amat. et si nichil de uobis mereretur esset tñ huãnitatis
atq aĩ tui opus et ceterorũ cesareũ latus ambiẽnciũ. talem uim̃
ita cõplecti. ut ex merito totus et cesaris esset et uester. plura
non dicam utilius arbitrans ut ait Cicers te ip̃m ꝙͣ aut me aut
quẽꝙͣ loqui tecum presertim de re tibi notissima nec iam am¬
plius inculcanda. feliciter bale. Et inter tuos si et ip̃e nulla lut
re alia nͥ amando mereor me munera. Mediolam. uiiiͦ. El
Aprlis.⁊ Ad imꝑatorem krarolum cõmendacio eiusdem
multa de se deq imꝑio benemerti.
udaces et tinudos amoy facit. Sepequidem hoc dixisse bidet
sepe nũc eciam ut anguror dicturus. Ita est eni. exꝑtus lo¬

Expanded text:
unum tibi dicere ausim, quod Cesari nostro dixisse ausus sum: si amoris unum tibi dicere ausim, quod Cesari nostro dixisse ausus sum: si amoris ac fidei obligatio magna est, multum et tu, pater, et quotquot ibi estis debetis huic viro. 3 Nichil eque in terris ut Cesarem et vos amat; et si nichil de vobis mereretur, esset tamen humanitatis atque animi tui opus et ceterorum cesareum latus ambientium, talem virum ita complecti ut ex merito totus et Cesaris esset et vester. Plura non dicam “utilius arbitrans”, ut ait Cicero, “te ipsum quam aut me aut quenquam loqui tecum”, presertim de re tibi notissima nec iam amplius inculcanda. Feliciter vale, et inter tuos, si et ipse nulla licet re alia nisi amando mereor, me numera. Mediolani, VIII Kal. Aprilis. 7 Ad imperatorem Carolum, commendatio eiusdem multa de se deque imperio benemeriti. udaces et timidos amor facit. Sepe quidem hoc dixisse videor, sepe nunc etiam ut auguror dicturus; ita est enim, expertus lo
Abbreviated transcription (Latin):
et tua contentus aurea uolũtate. uale felicĩter. et uide oro ut qd̃
pollicitus es uerum sit ne me unꝙͣ de memoirã tua locus aut tp̃s
excludat. Mediolami.uiiiͦ. kł̃ apͥlis
Ad arnestũ archiẽpiscopũ pragensem de eadem re.
ulta loqui temponis uetor angustiis. Sz ꝑgrati m homĩs
nec minus uen amore loqui aliquid cogor. Ecte em̃ bir
egregius et tui amantissimus quẽ ita partin solebamus. ut
corpore nũc bester nũc uicissim nr̃ aĩo autem semꝑ esset utroñq
Iam tandem totus ex integro nobis cedit. in quo de se alii udicent
Eto nẽpe iam hũic quantũ inͥ quantũ q bite mee solaciũ decres¬
cat intelligo. ut accessiõne nr̃a letus sic meo mestus incõmodo.
aut eĩ male extimo. aut uir̃o bono inuento nullũ maius lucrum
nulla iactura maior ꝑdito. Quid hic aliud dicam multa quide
dici possent. si ut taliũ plena mens sic mnͥ uacuũ tempus esset

Expanded text:
et tua contentus aurea voluntate. Vale feliciter et vide, oro, ut quod et tua contentus aurea voluntate. Vale feliciter et vide, oro, ut quod pollicitus es verum sit, ne me unquam de memoria tua locus aut tempus excludat. Mediolani, VIII Kal. Aprilis. 6 Ad Arnestum archiepyscopum Pragensem, de eadem re. 1 Multa loqui temporis vetor angustiis, sed pergrati michi hominis nec minus veri amore loqui aliquid cogor. Ecce enim vir egregius et tui amantissimus, quem ita partiri solebamus, ut corpore nunc vester, nunc vicissim noster, animo autem semper esset utrorumque, iantandem totus ex integro vobis cedit; in quo de se alii iudicent; ego nempe iam hinc quantum michi quantumque vite mee solatium decrescat, intelligo, ut accessione vestra letus sic meo mestus incommodo. 2 Aut enim male extimo, aut viro bono invento nullum maius lucrum, nulla iactura maior perdito. Quid hic aliud dicam? multa quidem dici possent, si ut talium plena mens, sic michi vacuum tempus esset;
Abbreviated transcription (Latin):
cõplexus ostendens te ut ingemo ut eloquio ut uͥtute aĩ sic beni¬
uolencia et amore a nemine uinci posse. plura dicerem si apd̃
aliũ loquerer. nũc ad illũ mͥ ẜmo est qui me ut spero ul breui¬
loquiũ intelligit ul tacentem. Cum affrĩcano iumore cõcludã.
en habes uirum dignũ te. Illud sciens sileo ꝙ ii lr̃ĩs trus stilo
te meo ĩparem facis usqr adeo. ut scuporem ul simules ul si qd̾
opinar nequeo uenis est stupor non scili quidem mei si tue
paterne indulgencie stapor sit. Tu ne enĩ cuiusius uł ipsius
Ciceronis ad scilum stupeas. Quere alium eui hoc inprimas
s ut se suꝑbia suꝑ id qd̾ est sic se huilitas infra extimat. et cum
magna sepe alus semꝑ sibi pufilla est. de Reliquo mums
tuũ qñ ita cogis accipio non grato tm̃ aĩo s iocũdo. licet ut uerum
fatear aurum ex te nollem neq aii egens ut tibi olim sẽpseram.

Expanded text:
complexus, ostenderis te ut ingenio ut eloquio ut virtute animi, sic benicomplexus, ostenderis te ut ingenio ut eloquio ut virtute animi, sic benivolentia et amore a nemine vinci posse. Plura dicerem si apud alium loquerer; nunc ad illum michi sermo est, qui me, ut spero, vel breviloquum intelligit vel tacentem. Cum Africano iuniore concludam: «En habes virum dignum te». 5 Illud sciens sileo quod in literis tuis stilo te meo imparem facis usqueadeo ut stuporem vel simules vel si, quod opinari nequeo, verus est stupor, non stili quidem mei sed tue paterne indulgentie stupor sit. Tu ne enim cuiusvis vel ipsius Ciceronis ad stilum stupeas? quere alium cui hoc imprimas. Sed ut se superbia super id quod est, sic se humilitas infra extimat et cum magna sepe aliis, semper sibi pusilla est. 6 De reliquo, munus tuum, quando ita cogis, accipio non grato tantum animo sed iocundo, licet, ut verum fatear, aurum ex te nollem neque auri egens, ut tibi olim scripseram,
Abbreviated transcription (Latin):
iꝙͣ amor. neq amor quilibet s saceramor. uenit gͦ ad ce¬
sarem. et ad te uenit. cuiꝰ me amor cõpulit ut nota et ardẽti
fiducia illa mea de hoc biro qd̾ mͥ uisum est ce san scuiberem.
et quid scripseum non repeto nec oportet ꝙ illarũ tu solus
interpres et adiutor literarũ enis ut solitus es. Tibi uͦ hoc
unũ dixisse satis fit Si uꝙͣ uł credidisti ul crediturus es michi
crde ꝙ hic tota te mente tota aĩa totopectore diligit. colit sus¬
picit ueneratur. teq in sũmis opibus atq honorbus suis
pouit. aut ego fallor aut sepe iuire amicicie in intimias aĩ
sui latebras admissus semꝑ ibi ul pͥmũ ul p̾mo hoc est cesa
n ꝓxnũ te notaui. Ceterũ qd extenius patet nemo certe quẽ
nouerim. nemo usꝙͣ tui noĩs et tuarum rerũ clarior atq sonãcior
p̾co est. Rite. gͦ. teq rem dignam fecens si eum reciꝓta caritate

Expanded text:
inquam, amor, neque amor quilibet sed sacer amor. 2 Venit ergo ad Ceinquam, amor, neque amor quilibet sed sacer amor. 2 Venit ergo ad Cesarem et ad te venit, cuius me amor compulit ut, nota et ardenti fidutia illa mea, de hoc viro quod michi visum est Cesari scriberem; et quid scripserim non repeto nec oportet, quod illarum tu solus interpres et adiutor literarum eris, ut solitus es. 3 Tibi vero hoc unum dixisse satis sit: si unquam vel credidisti vel crediturus es michi, crede quod hic tota te mente tota anima toto pectore diligit colit suspicit veneratur teque in summis opibus atque honoribus suis ponit. Aut ego fallor aut sepe iure amicitie in intimas animi sui latebras admissus, semper ibi vel primum vel primo, hoc est Cesari, proximum te notavi. 4 Ceterum quod exterius patet, nemo certe quem noverim, nemo usquam tui nominis et tuarum rerum clarior atque sonantior preco est. Rite ergo teque rem dignam feceris si eum reciproca caritate
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Eunciũ imparitas uanios facit affectus. usq adeo ut
silenciũ meum qd apud te mirabile est/ et more amancium
exquisitis colorbus excusatur. apud me nõ excusabile modo
s necessarium sit et mirandũ pocius ꝙ mnter tot obside̾ciũ
me curarũ screpitum seorsum aliquid loqui uacet. Durã id tibi
quidem ut suspicoy auditu. uerũ ꝑge feliciter. et uiue. cum
ueneris quo ꝑueni cernes oculis, ita esse ut loquor. et qui mͥ
nix crederes rebus credes et tibi. ꝓiñde me si quis est bsus
Iure tuo utere. in q amicis certa fiducia habeto. Silencio
autem meo parce. neq crebras neq longas epłas ex me speres
aulta que modo michi solacio erant ut humana rapiuntur
iam supplicio sunt. uale.
dic̾e̾ soleo nͥ me amor fallit hoc nõie atq oĩ uere ami¬
cicie laude dignissimus. Non modo et amans uł amicus. s ut
qd cupide facio tuo u̾bo utar emphatice amor est. totus est

Expanded text:
fecit, euntium imparitas varios facit affectus usqueadeo ut fecit, euntium imparitas varios facit affectus usqueadeo ut silentium meum, quod apud te mirabile est et more amantium exquisitis coloribus excusatur, apud me non excusabile modo sed necessarium sit; et mirandum potius, quod inter tot obsidentium me curarum strepitum seorsum aliquid loqui vacet. 4 Durum id tibi quidem, ut suspicor, auditu; verum perge feliciter et vive: cum veneris quo perveni, cernes oculis ita esse ut loquor; et qui michi vix crederes, rebus credes et tibi. Proinde me, siquis est usus, iure tuo utere, inque amicis certa fidutia habeto. Silentio autem meo parce, neque crebras neque longas epystolas ex me speres; multa que modo michi solatio erant — ut humana rapiuntur! — iam supplicio sunt. Vale. dicere soleo, nisi me amor fallit, hoc nomine atque omni vere amicitie laude dignissimus; non modo enim amans vel amicus, sed ut, quod cupide facio, tuo verbo utar emphatice, amor est; totus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Micum facie ignotum in literis udeo. Florens atq¬
integra est etas. ardens ingeniũ expeditum uelox leca
mens. et ocio abiuidans. amicicie multa uis. horũ michr
preter ultimũ nichil est. Etas iam deuexa ut qui egre su¬
perato uertice lapidosi montis iam descendere incipit. Et
qui nitens ascenderat pronus fertur ad reliqua. Ingẽnium.
tepidum. et algenti proxiuiũ multa q rerã sarcina pressum
pariter ac defessum. mens mũdi odio et sui status extia¬
cione subtustior. non quia senium iuxta est. id eĩ gaudii
materiam resolueconem ꝓximam ceci carceris exitũ et mesti
exilii finem spondet. s quia lente ad modum et seruis aliꝙͣ¬
to ꝙͣ uellem iuuente laqueis absolutus sum. uide amice ꝙͣ
diu̾sis tramitib ad unã metam ꝑginius. Ino quidem ꝓpe
uno calle gradmnuir. s ut fit aluis atq aliis me spacns.
ubi es fui. ubi sum eris. Itaq finis idem inter nos amiciciã

Expanded text:
micum facie ignotum in literis video; florens atqumicum facie ignotum in literis video; florens atquintegra est etas, ardens ingenium expeditum velox, leta mens et otio abundans, amicitie multa vis. Horum michi preter ultimum nichil est; etas iam devexa, ut qui egre superato vertice lapidosi montis iam descendere incipit et qui nitens ascenderat, pronus fertur ad reliqua; ingenium tepidum et algenti proximum multaque rerum sarcina pressum pariter ac defessum; 2 mens mundi odio et sui status extimatione subtristior, non quia senium iuxta est — id enim gaudii materiam, resolutionem proximam, ceci carceris exitum et mesti exilii finem spondet — sed quia lente admodum et serius aliquanto quam vellem, iuvente laqueis absolutus sum. 3 Vide, amice, quam diversis tramitibus ad unam metam pergimus; imo quidem prope uno calle gradimur, sed, ut fit, aliis atque aliis vie spatiis: ubi es fui, ubi sum eris. Itaque finis idem inter nos amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
meam et huiꝰ fidissimi hõĩs memonam testor. Quando gͦ qudd
cupio negatũ est. qd̾ negan quoiuis imꝑio non potest nudo licet
ac libero affeccu rebus oppressis milito. et ut uestrum unus euẽtũ
fati anxius atq aĩo suspensus operior. ꝓiide quid sperem seu qͥs
loquar amplius non habeo nͥ philonis graue illud et dicentis in¬
gemo et presenti rerũ statiu cõuemens dc̃m bono eĩ ar̃o esse oporta¬
quia necesse est adesse diuinũ. nͥ humanum cessat auxilium. Et
illud tenenciam semis in adelphis. Ita uita est hõium quasi cum
ludas thesseris. Sz illud qd̾ maxime est opus iactu non cadit
Illud qd accidit forte id arte ut conigas. inde tͥ oro. qua potes
afflicte q rei .p. solamen hĩc consiliũ elicito. et uale mĩ memor.
raptim ambigua iam luce.uii ͦ.kł. nouẽbrs i
Ad bartholomeum iauueñ. quid inter adolescenciũ ac senestẽciũ
mores ac studia intersit.

Expanded text:
meam et huius fidissimi hominis memoriam testor. Quando ergo quod meam et huius fidissimi hominis memoriam testor. Quando ergo quod cupio negatum est, quod negari quovis imperio non potest, nudo licet ac libero affectu rebus oppressis milito, et ut vestrum unus, eventum fati anxius atque animo suspensus operior. 4 Proinde quid sperem seu quid loquar, amplius non habeo, nisi Philonis grave illud et dicentis ingenio et presenti rerum statui conveniens dictum: «Bono enim animo esse oportquia necesse est adesse divinum ubi humanum cessat auxilium», et illud terrentiani senis in Adelphis: Ita vita est hominum quasi cum ludas tesseris; Si illud quod maxime est opus iactu non cadit, Illud quod accidit forte, id arte ut corrigas. Inde tibi, oro, qua potes, afflicteque reipublice solamen; hinc consilium elicito; et vale nostri memor. Raptim, ambigua iam luce, VII Kal. Novembris. 4 Ad Bartholomeum Ianuensem, quid inter adolescentium ac senescentium mores ac studia intersit.
Abbreviated transcription (Latin):
et consolacio cum latenti consilio.
Armen egregium/ nec responsione tm̃ s petite opis exhibicõe
dignissimũ longo post tpre ꝙͣ id excuderas legi. S neq mͥ
adrespondendũ sat ociĩ est. neq ut sit uiuenilis ardor ille prenus
solitis facibus ingeniũ accendit. Cui iam satis est conttesta digerẽ.
nq id ipm factus est segnior. neq mͥ meis uirib ferende opis occafio
ulla est. Misereor tñ. haud nestus seriptũ esse. Cur imẜearis ꝑo¬
cius ꝙͣ opem feras. aut Illud ut dixi nequaꝙͣ arbitm mei est. Cłd
si esset, aut fuisset ꝙͣuis oĩum quas audienm aut legeran lõge
iustissimas p̾ces tuas hactenus expectatimuis non fui. Sic me uester
amor. sic pietas insita sic ip̃a renĩ indignitas urgebat. iam inde
brõꝵ ab micio laboru. ut hac in parte freno mͥ non caltarib opus
esset. me quidem uera loqui deum oĩa uidentem conscienciam q

Expanded text:
et consolatio cum latenti consilio. et consolatio cum latenti consilio. armen egregium nec responsione tantum sed petite opis exhibitione dignissimum longo post tempore quam id excuderas legi; sed neque michi ad respondendum sat otii est, neque, ut sit, iuvenilis ardor ille pyerius solitis facibus ingenium accendit, cui iam satis est congesta digerere inque id ipsum factus est segnior; neque michi meis viribus ferende opis occasio ulla est. 2 Misereor tamen haud nescius scriptum esse: «Cur miserearis potiusquam opem feras?»: at illud, ut dixi, nequaquam arbitrii mei est; quod si esset aut fuisset, quamvis omnium quas audierim aut legerim longe iustissimas, preces tuas hactenus expectaturus non fui. Sic me vester amor, sic pietas insita, sic ipsa rerum indignitas urgebat, iam inde vestrorum ab initio laborum, ut hac in parte freno michi non calcaribus opus esset. 3 Me quidem vera loqui, Deum omnia videntem conscientiamque
Abbreviated transcription (Latin):
efficies. pro tali munere preternuidam gratitudinem quid referan nõ
habeo. grãs cesari. grãs tibi. nohil uuꝙͣ a uobis frustra uolui Ille
me numero palatinorũ comitum in seruit. et multa suꝑ addidit q̃
paucis solet. Tu munus ce sareũ augustũ oĩ studio adornasti atq au¬
gustissimum effecisti. Ceterũ ut Illius gyẽ tuiq fauoris semꝑ egen¬
tem me ꝓfiteor sic auri indigus non sum. Quam obrem ut cetera
in domũ non mediocre fuscipio et p̾sertim studium tuum qd̾ in
sicut ip̃e stilus indicat in illis literis bigilantissime dedicasti. Sic
tu oro bulle aurũ a me accipe qd tibi fert iste uir optimus mili¬
tans Saceramornr. tuarũ rerũ p̾co ngens. mearũq secretissime
constius et quecũq his literulis desunt iocũdissimo suppletunus
eloquio. Uiie feliater et bale. mediolam .iiiͦ. krlmaias.
ad Checcum foroliuiensem. Excusacio suꝑ petita ope nõ prestita

Expanded text:
effigies. Pro tali munere preter nudam gratitudinem quid referam non effigies. Pro tali munere preter nudam gratitudinem quid referam non habeo. Gratias Cesari, gratias tibi; 9 nichil unquam a vobis frustra volui: ille me numero palatinorum comitum inseruit et multa superaddidit, que paucis solet; tu munus cesareum augustum omni studio adornasti atque augustissimum effecisti. Ceterum ut illius gratie tuique favoris semper egentem me profiteor, sic auri indigus non sum. 10 Quamobrem ut cetera in donum non mediocre suscipio, et presertim studium tuum quod michi, sicut ipse stilus indicat, in illis literis vigilantissime dedicasti, sic tu, oro, bulle aurum a me accipe, quod tibi fert iste vir optimus militaris Saceramor noster, tuarum rerum preco ingens mearumque secretissime conscius et quecunque his literulis desunt iocundissimo suppleturus eloquio. Vive feliciter et Vale. Mediolani, III Kal. Maias. 3 Ad Checcum Foroliviensem, excusatio super petita ope non prestita
Abbreviated transcription (Latin):
esse non mentrmei. Non si me totus orbis una uoce collaudet
in paruitatis mee conscienciam extorquebit. Quid nũc de cer¬
cionbus ai testibus pus erga me semper accibus tus loquan
Quanto me nuper namantiqua p̾tereo ẜ non obliuistor quãto
me et ꝙͣ raro priulegio honestati. Qd̾ et si olim feceras secretũ
tñ inpeni signũ et ingentem bullam auream liberaliter adiecisti
Cuiꝰ ul aspectus solus ĩmensum quiddã maiestatis et glorie cõ¬
templantibus ingent. et uenerabũdos cogit sũmi ĩperii et beteris
Rome atqz aurei seculi meniinisse. ab altera ei parte ce sar noster
dsudemate insignis ac sceptro. hic̃ romana aquila hic̃ leone pño
cĩrcũ fultus celso sedet in solio. Ab altera roma est suꝑba tẽplis
ac menibus. In q ip̃o aurĩ pallore ut dauitico u̾bo utar. blã¬
ditur oculis. predulciterq sinrepit sacra et uen̾abilis ab ne urba¬

Expanded text:
esse, non meriti mei; non si me totus orbis una voce collaudet, esse, non meriti mei; non si me totus orbis una voce collaudet, michi parvitatis mee conscientiam extorquebit. 7 Quid nunc de certioribus animi testibus, piis erga me semper actibus tuis loquar? Quanto me nuper — nam antiqua pretereo sed non obliviscor — quanto me et quam raro privilegio honestasti! Quod etsi olim feceras, secretum tamen imperii signum et ingentem bullam auream liberaliter adiecisti; cuius vel aspectus solus immensum quiddam maiestatis et glorie contemplantibus ingerit et venerabundos cogit summi imperii et veteris Rome atque aurei seculi meminisse. 8 Ab altera enim parte Cesar noster dyademate insignis ac sceptro, hinc romana aquila, hinc leone patrio circumfultus celso sedet in solio; ab altera Roma est superba templis ac menibus, inque ipso “auri pallore”, ut davitico verbo utar, blanditur oculis predulciterque surrepit sacra et venerabilis alme Urb
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia quante tibi mansuetudimi quanteq mͥ sit glie quis nõ
uidet. Natura equidem tantũ iirum parue rei tam tenaciter me¬
minisse non patitur. Ita gͦ et magnitudinem tuam probas. et me
hac tua de meis rebus opmnone magnificas. amon tuo graciam
habeo quãtas humanis affectibus haben potest qui hoc michi
sepe p̾stitit ut doctissimorũ hoĩum iudicia in mei extimacione
p̾stringeret. Ego autem ut totũ tibi meum pectus aperiam me¬
ue ullas ibi latebras celem nichil quo id merear in me scio. S
ita sum quasi rusticus margante nobłis iuentor qui spem suã
successibus uictam stupens ac luero actonitus ꝓcontatur obiuos.
et ben p̾cii ignarus e iudicio pendet alieno. Sic etto parũꝑ tuai
primis et Illustriũ aliquot extimatorum crebra laude suꝑbiõ.
et mͥ. quid rides. nescio quomodo iam sensim solito carior factus
sum. Iocortecum. meũ decus. nͨ sum dubius totũ hoc tui amonis

Expanded text:
sententia quante tibi mansuetudini quanteque michi sit glorie, quis non sententia quante tibi mansuetudini quanteque michi sit glorie, quis non videt? 4 Natura equidem tantum virum parve rei tam tenaciter meminisse non patitur; ita ergo et magnitudinem tuam probas et me hac tua de meis rebus opinione magnificas. Amori tuo gratiam habeo quanta humanis affectibus haberi potest, qui hoc sepe michi prestitit ut doctissimorum hominum iudicia in mei extimatione prestringeret. 5 Ego autem ut totum tibi meum pectus aperiam neve ullas ibi latebras celem, nichil quo id merear in me scio. Sed ita sum quasi rusticus margarite nobilis inventor, qui spem suam successibus victam stupens ac lucro attonitus, percontatur obvios et veri precii ignarus e iudicio pendet alieno. 6 Sic ego parumper tua in primis et illustrium aliquot extimatorum crebra laude superbio et michi — quid rides? — nescio quomodo iam sensim solito carior factus sum. Iocor tecum, meum decus, nec sum dubius totum hoc tui amoris
Abbreviated transcription (Latin):
neq eĩ u̾bo tmñ aĩum tuũ mͥ s his que ut dicitur mentin nesti¬
unt reb pandis. nam quid ꝑ om̃s queso celicolas suauiꝰ epla illa
tua qua me uagis usq quaq distractũ et ut sic dixerim spar¬
suncuris ad te unũ cogitandũ colendũ ꝙ dulcissimo quodam et
insolito u̾boꝵ arcificio collegisti. Quid humanius ut reliqua
sileam que ꝓmpcius aĩo metiõr ꝙͣ sermone quid inꝙ̃ humanius.
quid mitius ꝙͣ qd̾ iñ eple calce dixisti nunꝙͣ frracisti tu nomen
e memora Iolus abiturũ. amplum fateor et p̾clarum ac cuilibet in¬
rorum excellenciũ suffecturũ. in memonatua locu exiguo et obsemo
meo nõĩ depictasti. Gbi Iam securius habitans nichil durũ inchi
hospitũ in trãsalpinis regionibus uereatur. profecto autẽ nuꝙ̃
tibi in aĩum benuet ut id diceres nͥ ante uenisset ut sentires. Qu

Expanded text:
neque enim verbo tantum animum tuum michi, sed his, que ut dicitur mentiri nescineque enim verbo tantum animum tuum michi, sed his, que ut dicitur mentiri nesciunt, rebus pandis. Nam quid, per omnes queso celicolas, suavius epystola illa tua, qua me vagis usquequaque distractum et ut sic dixerim, sparsum curis, ad te unum cogitandum colendumque dulcissimo quodam et insolito verborum artificio collegisti? 2 Quid humanius, ut reliqua sileam que promptius animo metior quam sermone, quid inquam humanius, quid mitius quam quod in epystole calce dixisti, nunquam Francisci tui nomen e memoria Iohannis abiturum? Amplum, fateor, et preclarum ac cuilibet virorum excellentium suffecturum in memoria tua locum exiguo et obscuro meo nomini deputasti, ubi iam securius habitans, nichil durum, nichil inhospitum in transalpinis regionibus vereatur. 3 Profecto autem nunquam tibi in animum veniret ut id diceres, nisi ante venisset ut sentires. Que
Abbreviated transcription (Latin):
nondum stat. de me sic habeto. nichil magis tuũ fieri posse ꝙͣ
ego sum. menimi anno altero dũ iuicta ad ĩꝑatorem ñm lega¬
cione fungerer hoĩem pegrinũ ux solo noie cogintum quame
fronte quo aio quib u̾bis ꝙͣta humanitate deuĩxerĩs. Recolo
ꝙͣ suauiter m illud identidem inculcabas. Cõpacior tibi amice
qui ad barbaros uenisti. Ego uͦ inchil barbarũ minus nichil
humanu magis profiteor me bidisse ꝙͣ cesarem et aliquot
eirea eum. sũmos biros quorũ modo noĩb scienterabstineo. sũ¬
mos inꝙͣ biros et insignes dignos maiore memoria. qd ad hec
attinet abiuide mites et affabiles. ⁊ si athenis athicis nati essent.
uale mediolani .iiiͦ. krl̃.maias. ⁊d Iohãnem olinucieñ ep̃m. Im¬
ꝑial aule cancellar̾. multiplex graciarũ accio
Iluce clarius intelligam uideam q quid de me sencias et
qualiter sis affectus ualde non surdus modo s cecus sim.

Expanded text:
nondum stat, de me sic habeto, nichil magis tuum fieri posse quam nondum stat, de me sic habeto, nichil magis tuum fieri posse quam ego sum. Memini anno altero, dum iniuncta ad imperatorem nostrum legatione fungerer, hominem peregrinum vix solo nomine cognitum, qua me fronte, quo animo, quibus verbis, quanta humanitate devinxeris. 4 Recolo quam suaviter michi illud identidem inculcabas: ‘compatior tibi, amice, qui ad barbaros venisti’. Ego vero nichil barbarum minus, nichil humanum magis profiteor me vidisse quam Cesarem et aliquot circa eum summos viros, quorum modo nominibus scienter abstineo, summos, inquam, viros et insignes, dignos maiore memoria; quod ad hec attinet, abunde mites et affabiles, etiam si “Athenis athicis” nati essent. Vale. Mediolani, III Kal. Maias. 2 Ad Iohannem Olmutiensem is aule cancellarium, multiplex gratiarum actio. 1 Ni luce clarius intelligam videamque quid de me sentias et qualiter sis affectus, valde non surdus modo sed cecus sim;
Abbreviated transcription (Latin):
Multos illa oĩbus seculis s nũꝙͣ plures ꝙͣ nr̃a etate hostes
habuit. causa est. quia mĩꝙͣ pauciores uirtus hũit amnicos¬
Nemo autem uentatem odit nͥ qui male uiuit. Et hic̃ metue dimũ
fortem nũꝙͣ in mendacium. aliquando auitem in silenciũ cortet.
Suod ego ueri studio euectus et nũc et sepe alias ñ postꝙͣ non
socutus esse non poteram non aduerti. Et in sennone quidem
mitus prsus nremeabrlis est uox. in scriptis bero libenorbus
henedium est ul suppͥmere ul delere qd scupseris. pͥmũ feci. et
multa cohereui que forsan in posterũ delebo. forsan uiuere
patiar ut cum hĩc abiero ex insiduis erũpant me q discipulũ
bentatis indicent s occultũ ꝓpter metũ iudeorũ. Quis autem
seit. an ut est aũis indignaus nec ĩaruaruĩ metuens. ip̃e egopñs
iter faciam prodire uolentibus. S omissis de quibus m sentencia

Expanded text:
multos illa omnibus seculis sed nunquam plures quam nostra etate hostes multos illa omnibus seculis sed nunquam plures quam nostra etate hostes habuit: causa est quia nunquam pauciores virtus habuit amicosnemo autem veritatem odit nisi qui male vivit; et hic metus virum fortem nunquam in mendacium, aliquando autem in silentium coget. 2 Quod ego veri studio evectus, et nunc et sepe alias nisi postquam non locutus esse non poteram, non adverti; et in sermone quidem mutuo prorsus irremeabilis est vox; in scriptis vero liberioribus remedium est vel supprimere vel delere quod scripseris. Primum feci et multa coercui, que forsan in posterum delebo, forsan vivere patiar ut cum hinc abiero, ex insidiis erumpant meque discipulum veritatis indicent sed occultum “propter metum Iudeorum”. Quis autem scit an, ut est animus indignans nec larvarum metuens, ipse ego presens iter faciam prodire volentibus? 3 Sed omissis de quibus michi sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ta concordia exacci. hĩc impetus ĩcompti sermonis. hĩc lac̾me
Scribentis non ingeniũ non stclus. s ꝓpositum et aducta diuiitꝰ
pietas ualuit. Itaq uos ut libet. Etto nichil laudo nͥ diuinita¬
tem unde est quitquid est bomr. et ur̃am huanitatem bonoꝵ
consiliorũ non capacem modo s rapacem. Generosos et mer-
amantissimos agnosto aĩos. Bñdicti nos adnõ qui et uobis
dignissimam rem fecistis. et mnͥ gaudiũ. quãtũ aliunde p̾ben
nõ poterat p̾biustis. Mi socrates uale mr̃ menor. Mediolaon¬
explicit. Incipit .xxiͦ. ad arnestum archiepistopum pragensem.
Cur tot hostes habet bentas.
ulta aĩo concepam calamoq pepeream.¬
M
Que cur modo tibi subtraham/ dicet is qui
hec pauca que cernis et plura q̃ audies
ad te unus bocib ꝑferenda suscepit. uir̾
quo ml tibi deuocius. ml mͥ familiarius.
Sancta quidem semꝑ et honesta. s nõ semꝑ tuta ueritas

Expanded text:
ta concordia exacti; hinc impetus incompti sermonis, hinc lacrime; ta concordia exacti; hinc impetus incompti sermonis, hinc lacrime; scribentis non ingenium, non stilus, sed propositum et adiuta divinitus pietas valuit. 5 Itaque vos utlibet, ego nichil laudo nisi divinitatem, unde est quicquid est boni, et vestram humanitatem bonorum consiliorum non capacem modo sed rapacem. Generosos et mei amantissimos agnosco animos; benedicti vos a Domino, qui et vobis dignissimam rem fecistis et michi gaudium, quantum aliunde preberi non poterat, prebuistis. Mi Socrates, vale nostri memor. Mediolanetrarca. LIBER XXI 1 Ad Arnestum archiepyscopum Pragensem, cur tot hostes habet veritas. 1 Multa animo conceperam calamoque pepereram, que cur modo tibi subtraham, dicet is qui hec pauca que cernis et plura que audies ad te vivis vocibus perferenda suscepit, vir quo nil tibi devotius, nil michi familiarius. Sancta quidem semper et honesta, sed non semper tuta veritas;
Abbreviated transcription (Latin):
detrahendo decrescere et in nichilũ uerti queat. Quitquid sciebanus
eredo iam iugib scrtptuiis exhausimus. Qd̾ unũ hodĩe se offert.
Interte et beliũ me hortante reforuiatam amticiam et in grãm
reditum esse tius et suis et multorũ literis audio. et gaudeo me¬
hercle. de q recõciliatiõne hac ꝙͣ de ulla re alia letior sum bene
accidit grãs deo. gracias uobis. Ille inspirauit hos aios. uos sꝑi¬
tui aditum non negastis. Laudatis ambo certatĩ stclũ meum
qui cum semꝑ incultus tũc in ꝓuisus ac tumltuanus ut ẽẽt
et amni tempus et diei hora et nũcii festinacio coegerunt.
tantis tñ plenus affectibus pietatisq facibus ac st̾imulis
fuit. ut ip̃e nam memini deum testor interseribendũ lacrimas
non tenerem. Eratis ante oculos uos duo. Erant amici om̃s ur̃o
discidio deiecte. Erant triũphantes enuili. Erant anni p̾tentitã¬

Expanded text:
detrahendo decrescere et in nichilum verti queat; quicquid sciebamus, detrahendo decrescere et in nichilum verti queat; quicquid sciebamus, credo, iam iugibus scripturis exhausimus. 2 Quod unum hodie se offert, inter te et Lelium, me hortante, reformatam amicitiam et in gratiam reditum esse, tuis et suis et multorum literis audio et gaudeo, mehercle, deque reconciliatione hac, quam de ulla re alia, letior sum. Bene accidit, gratias Deo, gratias vobis; Ille inspiravit hos animos, vos Spiritui aditum non negastis. 3 Laudatis ambo certatim stilum meum, qui cum semper incultus, tunc improvisus ac tumultuarius ut esset, et anni tempus et diei hora et nuntii festinatio coegerunt, tantis tamen plenus affectibus pietatisque facibus ac stimulis fuit, ut ipse — nam memini —, Deum testor, inter scribendum lacrimas non tenerem. 4 Eratis ante oculos vos duo, erant amici omnes vestro discidio deiecti, erant triumphantes emuli, erant anni preteriti tan
Abbreviated transcription (Latin):
doctus si quitq̃d sencio loqui cepero nullus ent finis. Michi aũt
satis suꝑ q odii in illo inferno cõflasse iam uertas iudetur.
ceterũ ip̃e in dies experiendo et uidendo quid ego de fuo nũc eli¬
cone tacueum intelliget. Et si eũ noui sepe et honĩ memineñt
u̾boꝵ. et neapolitanũ ociũ atq Italiam suspirabit. ditior forte
s. octupacior certe s mestior. O quãtũ michi nũc inuisurus si
mnͥ p̾ter aiõs nobis est simile. Caluere illũ iube. et uale. medio¬
lani.6ͦ. Pdus febrarii ad uesꝑam.
ud socratem suum de eodem
Iam dudum ini socrites cessat inter nos iuassitudo illa literarũ
Amagnũ absenciẽ remedium. Cuiꝰ cessacionis et occupacõ utriusq
nr̃m et multe alie forte sunt cause. Illa in fallor oũim maximar
ꝙ materia deesse incipit scribendi. Neq mirũ id nobis accidere qd̾
Tullio accidit et athico. nullus tantus est aceruus qui nõ assidue

Expanded text:
doctus, si quicquid sentio loqui cepero, nullus erit finis. 28 Michi autem doctus, si quicquid sentio loqui cepero, nullus erit finis. 28 Michi autem satis superque odii in illo inferno conflasse iam veritas videtur; ceterum ipse in dies experiendo et videndo quid ego de suo nunc Elicone tacuerim, intelliget, et si eum novi, sepe et horum meminerit verborum, et neapolitanum otium atque Italiam suspirabit, ditior forte sed occupatior certe, sed mestior; o quantum michi nunc invisurus, si uam nichil preter animos nobis est simile! Salvere illum iube et Vale. Mediolani, V Idus Februarias, ad vesperam. Ad Socratem suum, de eodem. 1 Iandudum, mi Socrates, cessat inter nos vicissitudo illa literarum, magnum absentie remedium, cuius cessationis et occupatio utriusque nostrum et multe forte alie sunt cause; illa, ni fallor, omnium maxima, quod materia deesse incipit scribendi. Neque mirum id nobis accidere quod Tullio accidit et Athico: nullus tantus est acervus, qui non assidue
Abbreviated transcription (Latin):
amicos br̃ium saltem habebinus amicum. Sibi uͦ cõpacior
et nusis. que tale ingeniũ non dic̾am ꝑdũt s cũ indignis cõ¬
sortibus partiũtur. plane fateor crumene ille consuluit. s nͨ¬
Same nͨ uite. ut anguror. n ͨ quieti. Et o qualr eut̃ res. non
multũ tempus est. ꝙ ip̃e mn fraterne condolebat. meꝙ p̾dul¬
meus et hoc amantissime quidem s ut reor quid mediolanum
esset nestiens. et harddubie ignarus qͣliter ꝙͣ ociose ꝙͣ libere
ꝙͣ solitarie ꝙͣ tranquille hic essem loquebatur. Iam ante transal¬
pinam moram meam solitus non laudare. dũ ad fontem
Sonie pectatis homo. s quiete aĩ ꝓpe angelus degebam ad¬
mirans. q̃nam hec italo ꝓcul orbe uoluptas. uerba ip̃a teneo
Liquit aculeũ. dicebat autem hec. non ut puto p̾sagiẽs spõte
sua se mox extra Italiam relegandũ. sibi qr tam ꝓpe repositũ
babilonicũ elicona de quo non cõiecturis manibus. s expiẽcia

Expanded text:
amicos saltem unum habebimus amicum; sibi vero compatior amicos saltem unum habebimus amicum; sibi vero compatior et Musis, que tale ingenium non dico perdunt sed cum indignis consortibus partiufame nec vite, ut auguror, nec quieti. 26 Et o qualiter eunt res! Non multum tempus est quod ipse michi fraterne condolebat meque pmeus”. Et hoc amantissime quidem, esset nesciens, et hauddubie ignarus qualiter, quam otiose, quam libere, quam solitarie, quam tranquille hic essem, loquebatur, iam ante transalpinam moram meam solitus non laudare, dum ad fontem Sorgie peccatis homo sed quiete animi prope angelus degebam, “admirans quenam hec italo procul orbe voluptas”. 27 Verba ipsa teneo, liquit aculeum. Dicebat autem hec non, ut puto, presagiens sponte sua se mox extra Italiam relegandum sibique tam prope repositum babilonicum Elicona, de quo non coniecturis inanibus sed experientia