comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ex suo ⁊ rome urbis uocabulo uiliam
romulam uociuit. Spala autẽ a situ cog¬
nominata ẽ: eo ꝙ in solo palustri subfixa
profundo palis locata sit: ne lubrico ater
instabili fundam̃to cederet. Gades oppidum
a phenis ꝯditũ: qui ⁊̃ ⁊ cartaginẽ sparta¬
riam ꝯdiderunt. Septẽ oppidũ a montib
septẽ: qui a similitudine fr̃s uocati: gadi¬
tano imminent freto. Tingis ciuitatis ⁊
lix ancheus auctor est: quẽ hercules fertur
lucte certamine suꝑatam int̾fecisse. Lix au¬
tẽ a lixo flumine mauritame nuncupata
uͥ ante regia fuit. ⁊ sala ꝙ ĩmineat sale
flumini. Cesar eam mauritanie oppidũ.
uiba rex mauroꝵ m honorem cesaris au¬
gusti condidit: quã ex eius noĩe cesariã
noĩauit: sicut herodes aliam cesaream in pa¬
lestina: que ẽ nũc urbs clarissima. Hicosi¬
um cesariensis mauritanie oppidũ. hercu¬
le illuc tͣnͣseunte uiginti a comitatu eius

Expanded text:
quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex eius nomine Caesaream appellavit; sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius
Abbreviated transcription (Latin):
tam ferũt: ꝙ burgos gallos primũ colonos
habu̾it: quib antea cultorib adimpleta ẽ.
Tarraconam in hispania scipiones ꝯstruxe¬
runt: ideo caput ẽ tatraconensis ꝓuincie.
Afri sub hannibale maritima hispanie oc¬
cupantes: cartaginem spartariam astruxe¬
rũt: que mox a romanis capta. ⁊ colonia
fcã. nom̃ ⁊̃ prouincie dedit. Nũc aut̃ a go¬
this subu̾sa: atq mn desolatõem redacta est.
Saguntũ greci ex insula iacincto profecti iñ
hisꝑaniam condiderũt: qmͣ afri postea bello
impetitã deleueriuit. Emeritam cesar augꝰtꝰ
edidit: post quam lusitaniã ⁊ qͣsdam insu¬
las occeani cepit: dans eis nomen ab eo ꝙ
ibi milites uet̾anos ꝯstituisset. Nam em̾iti
dñr uet̾ani: solutiq a milicia. Olisipara ab
ulixe condita est. ⁊ nuncupata. Quo loco sic̃
historiogͣphi dicũt: celũ a t̾ra. ⁊ maria dis¬
tingũt᷑ a terris. S ꝑalim cesar iulius adidit.

Expanded text:
tam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos tam ferunt quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Terraconensis provinciae. Afri sub Hannibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa atque in desolationem redacta est. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispania condiderunt; quam Afri postea bello inpetitam deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod postea oppidũ augustus neapolim eẽ
maluit: ad promontoriũ leucaten in quo
actua apollinis templũ fuit. Pellũ augu¬
stus cont᷑ antoniũ gessit: quo uicto ur¬
bem in attico sinu ꝯdidit: quã a uictoria
nichopolim appellauit. Palantꝰ partheni¬
oꝵ dux: parthenios astituit. Taras nep¬
tun fuit filius: a quo tarentũ ciuitas
⁊ ꝯdita ⁊ appellata ẽ. Cum cyrus mariti¬
mas urbes grecoꝵ occuparet: ⁊ phocẽses
ab eo expugnati om̃ib angustiis p̾m̾ent᷑.
uirauerũt. ut ꝓfug̾ent. qm longissimo
ab imꝑio persarũ uͥ ne nomen quidẽ eoꝵ
audirent: atq ita in ultimos gallie sinus
nauib ꝓfecti: armisq se adu̾sus gallicã
feritatẽ tuentes massiliã condiderũt: et
ex noĩe ducis appellauerũt. Hos uarro tri¬
lingues ẽẽ ait: ꝙ ⁊ grece loqnͣt᷑. ⁊ latine.
⁊ gallice. Narbonam ⁊ arelatũ. ⁊ pictauis
coloni ꝓpriĩ adiderũt. Burdigalim appella¬

Expanded text:
quod oppidum postea Augustus Neapolim esse quod oppidum postea Augustus Neapolim esse maluit. Ad promuntorium Leucaten, in quo Actii Apollinis templum fuit, bellum Augustus contra Antonium gessit. Quo victo, urbem in Actiaco sinu condidit, quam a victoria Nicopolim appellavit. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas et condita et appellata est. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocaeenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, iuraverunt ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne noaudirent. Atque ita in ultimos Galliae sinus navibus provecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur et Latine et Gallice. Narbonam et Arelatum et Pictavis coloni proprii condiderunt. Burdigalim appella
Abbreviated transcription (Latin):
nia construxit: urbẽ q ex suo nomine ro
nume pompilii natꝰ. hanc urbem in exi¬
tu tyberis ꝯdidit. que ⁊ peregͥnas m̾ces
acciperet. ⁊ hostem moraret᷑: quã ab ip̃o
situ hostiam appellauit. Galli quidam
intestina discordia ⁊ assiduis dissensioni¬
bus suoꝵ ꝑmoti. sedes nouas querentes.
italiam profecti st̃: sedibq ꝓpriis ex-¬
pulsis thuscis. mediolanum atq alias
urbes ꝯdiderũt. Wocatũ aut̃ mediolanũ¬
ab eo eꝑ ibi sus media lanea ꝑhibetur in¬
uenta. Hystoriis placet a mesappo greco
mesappie datam originẽ: u̾sa postmodũ
in nomen calabrie. qr mexordio oenotͥ
fr̃ pencetiꝰ pencetiam nõiauit. Manto er¬
serie filia post int̾itũ thebanoꝵ dr̃ delata
in italiam. mantuã ⁊didisse. Est aũt ĩ ue¬
necia que gallia cisalpina dr᷑: ⁊ dcã mãtua:
ꝙ manes tuet᷑. Parthenopia a partheno¬
pe qͣdam uirgine illic sepulta ita appellata.

Expanded text:
nia construxit, urbemque ex nomine suo Romnia construxit, urbemque ex nomine suo RomNumae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condidit quae et peregrinas merces exciperet et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam appellavit. Galli quidam intestina discordia et assiduis dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibusque propriis Tuscis expulsis, Mediolanum atque alias urbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanuab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata;
Abbreviated transcription (Latin):
uictor ex hispania pompam boum duxerat.
Eneas aut̃ post exidiũ troie. in eandẽ itali¬
am ueniens: ab uxoris noĩe lauiniã ꝯdidit:
ascanuis u̾o relictos lauine nou̾ce sue reg¬
no: albam longam edificauit. Alba autẽ
uocata: ꝓpt̾ colorẽ sui. Longa: qr longum¬
est oppidũ iuxta ꝓlixitatẽ collis in quo si¬
ta est. Ex hac ⁊̃ urbe reges albanoꝵ appel¬
lari ceperunt. Capuam capis siluiꝰ rex alba¬
noꝵ construxit. appellatam a noĩe ꝯditoris:
licet sint qui dicant eam a capacitate ca
puam dc̃am. qd̾ eius t̾ra omnẽ uite fructũ
capiat. Alii a locis campestrib in quibus
sita est. Est aut̃ caput urbiũ campanie.
int̾ tres maximas romam kartaginemq
numerata: a qua ⁊ prouintia. italie. cã¬
pania dc̃a est. Romulus cũ interfecto a¬
pud albam amulio. auum numitorem
in regnũ restituisset: in eũ locũ ubi nũc
roma est deuenit. ibiq sedes posuit. me¬

Expanded text:
victor ex Hispania pompam boum duxerat. victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moe
Abbreviated transcription (Latin):
rei publice. Thebas boetie cathiꝰ ueniens
nia ꝯdita a lacedemone semele filio. Spar¬
ta a sparto filio foronei uocata: qui fuit
filius machi. Ip̃am ẽẽ spartam quã ⁊ lace¬
demoniam ciuitatẽ: atq inde lacedemoni¬
os spartanos dici. Achaia ab acheo ꝯstructa.
Pelops qui apud argos regnauit: pelopo¬
nensẽ urbẽ ꝯdidit. Cicrops in insula rho¬
dos: rhodũ edificauit. Carphatꝰ. choum.
aeostifonis filius paphũ. Angeus filius li
gurgi. samũ. Dardanus aut̃ condidit dar¬
daniã. Thessalonicam thessalus. greci filiꝰ
edificauit: in qua ⁊̃ ⁊ regnauit. Prundu¬
siũ construxerũt greci. Brundusiũ autẽ
dcm̃ est grete: ꝙ brunda caput cerui dica¬
tur. Sic est .ni. ut cornia uideant᷑: ⁊ caput¬
⁊ lingua in positõe ip̃ius urbis. In italia aut̃
a iano ianicalii a saturno saturnia. atq la¬
tiũ ꝯditũ: eo ꝙ ibi fugiens latuisset cognomi¬
natũ. Ab hercule in campania pompeiã. qui

Expanded text:
reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens e. Lacedaemonia condita a Lacedaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. Achaia ab Achaeo constructa: Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit: Cecrops in insula Rhodo Rhodum aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filius aedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Constantinopolim urbem trachie con¬
stantmꝰ ex nõie suo instituit: solam ro
adriaticũ mare ⁊ ꝓpontidẽ: uł ꝙ sit recep¬
tatulũ terre marisq copiis. Uñ ⁊̃ ꝯstan¬
tinus aptissimam condere iudicauit: ut ⁊¬
receptacłm sͥ t̾ra mariq fieret. Uñ ⁊ nũc
romani imꝑii sedes ⁊ totus caput ẽ orien¬
tis: sicut ⁊ roma occidentis. Epirꝰ ciuitas
tͣchie condita ẽ a pirro ⁊ cognominata. A¬
thenas in elladas cicrops ꝯdidit: ⁊ ex suo
noĩe cicropiam noĩauit. Hanc amphion
idem qui in grecia t̾cius post cicropẽ regna¬
uit. minerue sacrauit: ⁊ nom̃ ciuitati athe¬
nas dedit. Nam minerua grece athena drͣ.
Uñ ⁊ mineruã greci inuentricẽ multarũ
artiũ asserũt: qr ⁊ litt̾e ⁊ artes diu̾sorum
studioꝵ ⁊ ip̃a philosophia ueluti tẽplũ
habuerũt athenas. Corinthũ in achaia cõ¬
didit corinthus horestis filius. Hanc greci
corintheam uocant: hoc ẽ ãministratõnem

Expanded text:
tur. 42. Constantinopolim urbem Thraciae Contur. 42. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam RomAdriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere judicavit, ut receptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cecropiam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt. Corinthum in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem
Abbreviated transcription (Latin):
gio egỹpti thebaida dicta est. Thebe aut̃ ⁊
boetie sunt ⁊ egyptie: uno tñ auctore condi¬
te. Ptolomais ⁊ berenite a regib egyptiis
nõĩate: a quib ⁊ edificate fuerũt. Cesarea
cappadocie. Tarsus cilicie tanais proles ꝑ
seus edificauit: de qͣ ciuitate fuit paulus
apłs. Natꝰ iñquit in tarso cilicie. Quidã
⁊̃ locꝰ indie tarsus uocat᷑. Seleuciam isaurie
condidit seleucꝰ: qui ⁊ antiochiam. Ilus au¬
tẽ apollinis filius in frigia iliũ ꝯdidit. Ama¬
zones ephesum in asya ꝯstruxerũt. Theseus
u̾o smirnã ꝯstruxit. que homero poete patri¬
erinꝰ fluuiꝰ secat. Dioscoriam colchoꝵ urbẽ
amphitꝰ ⁊ circiꝰ aurige castoris. ⁊ polucis
fabricauerunt: ex eoꝵ noĩe eam cognomi¬
nantes. Nam castor ⁊ pollus grece diosco¬
ri appellant᷑. Nichomedia. a nichomedo re¬
ge bithinie edificata ẽ. Bithinia condita
a phenice: que primũ mirandina uocaba¬

Expanded text:
gio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et gio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsum Cierseus aedificavit. De qua civitate fuit Paulus apostolus: Natus, inquit, Tharso Ciliciae. Quidam etiam locus Indiae Tharsis vocatur. 38. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollinis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. 39. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patriHermus fluvius secat. 40. Dioscoriam Colchorum urbem Amphytus et Tilchius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes. Nam Castor et Pollux Graece διόσκουροι appellantur. 41. Nicomedia, a Nicomede rege Bithyniae aedificata est. 202 Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocaba
Abbreviated transcription (Latin):
condita ẽ. Kartago aut̃ antea uocata bẏr¬
sa. post tyrrus dcã ẽ : deinde cartago. mẽ
est urbs ubi carta nascitur: ubi ⁊̃ mathe
matici optimi fuerũt. Nam hanc urbẽ ma¬
gitis artib deditam pristini usq ad pre¬
sens tẽpus uestigia erroris ostendũt. Tanis
metropolis egypti ubi fuit pharao.⁊ moy¬
ses cuncta signa fecit que in exodo scribun¬
tur. Hanc construxisse ꝑhibent᷑ titanes .i.
gygantes: ⁊ ex suo noie nuncupauerũt. Eio¬
poł urbs egypti que latine int̾pretatur solis
ciuitas: sicut .lxx. interp̾tes arbitͣnt᷑. Edifr¬
cata est aut̃ a filiis isrł: in qͣ phutifares sa¬
terdos fuit. cuiꝰ meminit ezechiel. Urbem a¬
lexandriam condidit alexander magnꝰ: cuiꝰ
egypti: postea u̾sa in alexandriã. Thebas e¬
giptoꝵ condidit cathinꝰ: que int̾ egyptias
urbes nu̾o portarũ nobiliores hñt᷑. Ad quas¬
ad cõmertia arabes undiq subeunt. Hinc re¬

Expanded text:
condita est. Carthago autem antea Byrcondita est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. Memest urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est gigantes, et ex nomine suo nuncupaverunt. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine intcivitas, sicut LXX interpretes arbitrantur. Aedificata est autem a filiis Israel; in qua Petephres sacerdos fuit, cujus meminit Ezechiel. 34. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cujus Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. 35. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas commercia Arabes undique subvehunt. Hinc re
Abbreviated transcription (Latin):
rem tybii cesaris condidit. Tirus urbs feni¬
cum: adita a fenitib fuit. Hec est ciuitas ex
qͣ aurũ regi salomoni deferebat᷑: in qua
optima purpura tingnit᷑. Uñ ⁊ tiria dicit᷑
Nam piscem fenices sidon uocant. Ip̃i ⁊
tyrum in syria. Ip̃i uticã mn affrica. ipponẽ.
leptim. aliasq urbes in ora maritima con-¬
diderunt. Ip̃i thebas in boetia. duce cathino.
ip̃i postremo mn ultima orbis tend̾entes ur¬
bem in occeano construxerunt: eam q in
lingua sua gades noĩauerũt. Nam mos
erat antiqͥs fenicũ gentis multos mecan¬
di causa a domo ꝓficisci: ⁊ cũ incolarũ aĩos
cõmercio rerũ hiis ante incognitarũ sͥ con-¬
ciliarent loca. que condendis urbib idonea
uidebant᷑ capere. Ex hiis profecta ⁊ dido in
litꝰ affrice urbem ꝯdidit. ⁊ cartadã nõiauit:
qd̾ fenica lingua expͥmit ciuitatem nouam.
Mox sermone u̾so: cartago ẽ dcã. Hanc scipi¬
o deleuit. Que aut̃ nũc ẽ postea a romanis

Expanded text:
ii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur Nam piscem Phoenices 'sidon' vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim aliasqdiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ uocabulũ sumpsit. ⁊iam ex greco ĩ la¬
ti uĩ tenodochiũ peregrinoꝵ susceptio nũcu¬
ruir. oautẽ egrotantes de plateis colligũ¬
languorio÷ ate mediis: miseroꝵ membra
fouet᷑ iiii. De edificiis sacris. .

Expanded text:
unde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Launde et vocabulum sumpsit. Nam ex Graeco in Latinum ξενοδοχεῖον peregrinorum susceptio nuncupatur. Ubi autem aegrotantes de plateis colligunlanguoribus atque inediis miserorum membra foventur. De aedificiis sacris .
Abbreviated transcription (Latin):
ex diu̾sis uiis ibi ꝯueniat᷑. Hospicium ser¬
mo gretꝰ est uͥ quis ad tempꝰ hospitali iu¬
re ĩhabitat: ⁊ iterũ inde transiens migͣt.
Inde ⁊ metatũ ꝙ mutat᷑. Uñ ⁊ legit᷑. Ca¬
strametati st̃ ꝓmutauerũt: non enim ꝑma¬
b expectantes ĩnsisterent q̃ ex noĩe eius
mentana appellata st̃: hoc ẽ solaria que
ꝑatent soli. Post hec alii lapide alii mat̾ia
Apogeũ est ꝯstructũ sub terris edificium:
ꝙ nos ãtrũ uł spelũcam dicimꝰ. Solarium
ꝙ soli ⁊ auris pateat qͣlis fuit locꝰ in quo
dauid betsabee lauantẽ aspexit ⁊ adamauit.
Cũ iherosolimam anthiocꝰ obsideret. hircanꝰ
pͥnceps iucłoꝵ reserato dd̾ sepulchio tria mi¬
lia auri talenta inde extraxit: ex quib .xxx¬
iii. anthioco dedit ut obsidionẽ relinqueret.
ates ut fcĩ inuidiam demeret. fert᷑ ex reliqͣ
pecunia instituisse pͥmꝰ xenodochia quib
aduentũ susciperet: pauperũ ⁊ ꝑegrinorũ.

Expanded text:
ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium serex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat. Inde et metatum, quia mutatur. Unde et legitur: 'castra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim ibus spectantes insisterent, quae ex nomine ejus Maeniana appellata. Haec et solaria quia patent soli: post haec alii lapide, alii materipogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, quod soli et auris pateat, qualis fuit locus in quo David Bethsabee lavantem aspexit et adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum et peregrinorum;
Abbreviated transcription (Latin):
ticus extrinsecus. Alii atriũ. qͣi ab igne ⁊
ligno atrũ dixerũt. Atrũ enim fit ex fu¬
mo. Palatiũ a palante pͥncipe archadũ
dictũ: in cuiꝰ honore archades palanteum
oppidũ ꝯstruxerũt: ⁊ regiam in ip̃iꝰ noĩe
conditã. palatiũ uocauerũt. Thalamũ
hac ex causa uocatũ ferũt. Cum enim
rapte fuissent a romanis sabine ex qͥb
cũ una ante alias specie nobilis cũ mag¬
na om̃ium admiratõe raꝑetur talamo¬
ni duci eam dari oraculo responsũ ẽ. Et
tũ ẽ ut iñ om̃ib nuptiis thalami nom̃
iteretur. Egyptii quoq lingua sua loca
iñ quib nubentes succedũt. ⁊ incubant.
iet illꝰ ꝯuiuiũ singulare erat: ne ĩ oc
dem. Apud uet̾es enĩ in loco ubi ꝯuiuii ap¬
paratꝰ exponebat᷑. tres lectuli strati erãt:
bamꝰ: ibiq dormientes requiẽscamꝰ. Cubile
u̾o cubandi locꝰ est. Secessus ꝙ sit locus
secret᷑ .i. sine accessu. Diusoriũ dc̃m: eo ꝙ

Expanded text:
ticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et ticus extrinsecus. Alii atrium quasi ab igne et lychno atrum dixerunt; atrum enim fit ex fumo. Palatium a Pallante principe Arcadum dictum, in cuius honore Arcades Pallanteum oppidum construxerunt, et regiam in ipsius nomine conditam Palatium vocaverunt. Thalamum hac ex causa vocatum ferunt. Cum enim raptae fuissent a Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oraculo responsum est dartum est ut in omnibus nuptiis thalami nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, ullius convivium singulare erat, ne in occdictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, bamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversorium dictum eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
pecora que m̾cantib uenũdant᷑. mercatũ
aut̃ a ꝯm̃cio noĩatũ: ibi enim res uend̾e¬
ł em̾e solitũ ẽ : sicut ⁊ theloneum dr᷑. ubi
merces nauiũ ⁊ nautarũ emolumenta
reddunt᷑. Ibi enĩ uectigalis exactor sedet.
p̾ciũ reb impositurꝰ: ⁊ uoce a mercatorib
flagitans. Carter ẽ a quo ꝓhibem̃ exire: ⁊
dictꝰ carcer a cohercendo .iii. De habitacłis.
abitatio ab habendo uocata: ut habi¬
tare casas. Domꝰ ex greca int̾p̾tatõe
uocata: nã domata greci tecta dicũt. Est au¬
tẽ domꝰ familie uniꝰ habitatio. sicut uebs
uniꝰ ppłi: sicut orbis domiciliũ totius gene¬
ris humani. Om̃e edificiũ antiqͥ dicebãt¬
edem. Alii edem ab edendo. sumpsisse no¬
men existimant: dantes exemplũ de plau
Hinc ⁊ edificiũ: eo ꝙ fu̾it prius ad eden
magna edis ẽ siue amplior ⁊ spaciosa do¬
mꝰ: ⁊ dcm̃ ẽ atriũ qd̃ addant᷑ ei tres por¬

Expanded text:
pecora quae mercantibus venundantur. Mercatum pecora quae mercantibus venundantur. Mercatum autem a conmercio nominatum. Ibi enim res vendeemere solitum est; sicut et teloneum dicitur ubi merces navium et nautarum emolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet pretium rebus inpositurus, et voce a mercatoribus flagitans. Carcer est a quo prohibemur exire, et dictus carcer a coercendo.Habitatio ab habendo vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata, nam δώματα Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. 2. Omne aedificium antiqui a. Alii aedem ab edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de PlautHinc et aedificium, eo quod fuerit prius ad edendmagna aedes est, sive amplior et spatiosa domus; et dictum atrium eo quod addantur ei tres por
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑. Coclee st̃ alte ⁊ rotũde turres: ⁊
leant : greci .n. thermon calorem uocant.
Balneis u̾o nomen inditũ: a lauatõne me¬
roris. Nam greci balamon dixerunt : ꝙ
anxietatẽ animi tollat. Hec ⁊ gimnasia
dicunt᷑: qr ibi athlete uncto corpore. ⁊ per¬
fricato manib ex̾citant᷑. Nam gymnasi¬
um grece. latine excitiũ dr᷑. Apoliterium
uͥ lauantiũ uestimenta ponũt᷑. Ab exuen¬
do scilicet dc̃m: a noa epuin. enim grece
exuere dr᷑. Popina grecus sermo ẽ qui apd̃
nos corrupte ꝓpina dr᷑. Est aut̃ locꝰ uxta
balneas publicas: ubi post lauachũ a fa-¬
ꝙ hic locꝰ famẽ tollat. Taberne olim uoca¬
bant᷑ edicule plebeioꝵ parue: ⁊ simpli¬
ces in uicis. axib ⁊ tabulis clause. Uñ
⁊ tab̾narie: ꝙ ibi solebant ꝯsede̾. Dc̃e aũt
tab̾ne. ꝙ ex tabulis lignisq erant ꝯstructe:
que nunc ⁊ si non speciem nom̃ tñ pͥstinũ
retinent. Macellũ dc̃m. ꝙ ibi mactantur

Expanded text:
pellatur. Cocleae sunt altae et rotundae turres; et leant; Graeci enim θερμὸν calorem vocant. Balneis vero nomen inditum a levatione maeroris; nam Graeci βαλανεῖον dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium dicitur. Apodyterium, ubi lavantium vestimenta ponuntur, ab exuendo scilicet dictum; ἀποδύειν enim Graece exuere dicitur. Propina Graecus sermo est, quae apud nos corrupte popina dicitur: est autem locus iuxta balnea publica, ubi post lavacrum a faquod hic locus famem tollat. Tabernae olim vocabantur aediculae plebeiorum parvae et simplices in vicis, axibus et tabulis clausae; unde et tabernariae, quod ibi solebant consedere. Dictae autem tabernae quod ex tabulis lignisque erant constructae, quae nunc et si non speciem, nomen tamen pristinum retinent. Macellum dictum quod ibi mactentur
Abbreviated transcription (Latin):
drͣ: qͣ potest uel importari aliqͥd ł expor¬
tari. Proprie aut̃ porta aut urbis aut
castroꝵ uocat᷑: sicut suꝑius dictum ẽ.
Uitus ut p̾dictũ est ip̃e habitationes
urbis st̃: unde ⁊ uicini dicti st̃. Sĩe ip̃a
spacia angusta: que int̾ uicos st̃. Platee
perpetue ac latiores ciuitatũ uie sunt.

Expanded text:
dicitur, qua potest vel importari vel exportari aliquid. Proprie autem porta, aut urbis, aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt, unde et vicini dicti. Viae, ipsa spatia angusta, quae inter vicos sunt. 23. Plateae, perpetuae ac lati
Abbreviated transcription (Latin):
medio amphiteatro est semicirtuli figurã
hñs. Laberinthus est perplexis parietibus
edificiũ. qͣlis est apud cretam a dedalo factꝰ.
ubi fuit minotaurꝰ inclusus: in quo si quis
introierit sine glomere lini. exitũ inuenire
non ualet. Cuiꝰ edificiĩ talis est sitꝰ: ut a¬
perientib fores tonitruũ terribile intꝰ au¬
diat᷑. Descendit᷑ centenis ultͣ gradib. intꝰ
simulatͣ ⁊ monstrificie effigies: in partes
diu̾sas tnͣsitꝰ innumeri ꝑ tenebras. et cet̾a
ad errorẽ ingredientiũ fcã: ita ut de tene¬
bris eiꝰ ad lucem uenire imposibile uidea¬
tur. Quatuor aut̃ st̃ laberinthi. Primus
egyptiꝰ. Scd̾s creticꝰ. T̃ercius in lemno. qͣtꝰ
in italia. Om̃s ita ꝯstructi: ut dissolu̾e eos
nec ulla quidem scła possint. farus ẽ turris
maxima: quã greci ac latini ĩn ꝯmune ex
ip̃uis rei usu farum appellauerũt: eo qͥd

Expanded text:
medio amphitheatrum est, semicirculi figuram medio amphitheatrum est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexis parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non valet. Cuius aedificii talis est situs ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur: descenditur centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrificae effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire inpossibile videatur. Quattuor sunt autem labyrinthi; primus Aegyptius, secundus Creticus, tertius in Lemno, quartus in Italia; omnes ita constructi ut dissolvere eos nec saecula quidem possint. Farum turris est maxima quam Graeci ac Latini in commune ex ipsius rei usu farum appellaverunt, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
cura per senatũ de cũnctis amministret᷑.
Pretoriũ: eo ꝙ ibi p̾tor resideat ad discuti¬
eudũ. Gimnasiũ gen̾alis ex̾citioꝵ locus.
Tam̃ apud athenas erat locus ubi disceba¬
tur philosorhia: ⁊ sapientie excebat᷑ stu¬
diũ. Nam gymnasiũ igrete uocat᷑. quod
latine ex̾citiũ dr̃. hoc ẽ meditatio. S ⁊ bal
nee ⁊ loca cursoꝵ. ⁊ athletaꝵ. gymnasia
stͥ eo ꝙ illic om̃s in sue artis studiũ exerci¬
tent᷑. Capitoliũ rome uocatũ: eo ꝙ fu̾it ro¬
mane uibis ⁊ religionis caꝑut sũmũ. Alii auĩt
cum tarquinius pͥscne epitolii fundamenta
urbis excelse atq munite. Nam quecumq
tutissima urbis st̃: ab archendo hostes artes
uocant᷑. Uñ ⁊ arcus ⁊ arca. Circũ romani
dcm̃ putant a circuitu equoꝵ: eo ꝙ ibi cir¬
cũ metas equi currant. Theatrũ. aut̃ ab a
nicos contemplaretur. Amphiteatrũ u̾o uo¬
catũ: ꝙ ex duob sit teatris. cõpositũ. Nam
amphiteatrũ rotundũ est. Theatrũ u̾o ex

Expanded text:
cura per senatum de cunctis administretur. 29. Praetorium, eo quod ibi praetor sedeat ad discutiendum. 30. Gymnasium generalis est exercitiorum locus; tamen apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia, et sapientiae exercebatur studium. Nam γυμνάσιον Graece vocatur, quod Latine exercitium dicnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta urbis excelsae atque munitae. Nam quaecumque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur. Unde et arcus et arca. Circum Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab spnicos contemplaretur. Amphitheatrum vero vocatum quod ex duobus sit theatris conpositum. Nam amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex
Abbreviated transcription (Latin):
ea fuit nomen accepit: sennacherib rex as¬
sirioꝵ ꝯstruxit: uocauit q eam samariani
.i. custodiam: qr qñ isrł̾ tͣnͣstulit in medos:
ibi . uiiodes astituit. Hanc obsidione captã¬
antiochus sclo coeͣuit. Quã postea herodes
a fundam̃tis instaurans in honorem augusti
augustam .i. sebastiam greco sermone uoca¬
uit. Ibi siti sunt helyseus ⁊ abdias ꝓphẽ: ⁊ qͦ

Expanded text:
eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Aseam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captaAntiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quo iherłm̃ oppugnabat᷑. a romanis: ꝓpter
ꝑfidiam ciuiũ capta atq destructa ẽ. ꝓpt̾
quã t̾cia edificata est urbs. que hod a usq¬
ꝑmanet. Si chem samarie urbem. que latine
⁊ grece sichima uocat᷑. edificauit emor: ap¬
nũc neapolis ciuitas samaritanoꝵ. Bethel
urbem samarie condiderũt iebusei: que p̾us
uocabat᷑ lusa. Sed postqmͣ dormiens ibi ia¬
cob uidit scalam innitentẽ celo: dixit. Uere
nomem locus accepit bethel .i. domꝰ dei.
Qñ aut̃ ibi ab iheroboam uituli aurei fa¬
bricati st̃. uocata est bethauen .i. domꝰ ydoli:
que antea uocabat᷑ domꝰ dei. Soechleem ĩu¬
da ciuitas dĩ que mundi que mũdi genu¬
Ebron ciuitas uidee. que quondam uocaba¬
tur arbe. condita est a gigantib ante sep¬
tem annos qmͣ ab eis tanis urbs egypti ⁊¬
deret᷑. Ip̃a est arbe a num̾o ita uocati. qd̃
ibi tres pat̾arche sepulti st̃: ⁊ qrͣtꝰ adam.
Ip̃a est ⁊ mambre uocata ex uno amico a¬
brahe. Samariam a qua om̃is regio q̃ circa

Expanded text:
em obpugnabatur a Romanis, propter perfidiam civium capta atque destructa est; propter quam tertia aedificata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, apnunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit scalam innitentem caelo et dixit Genomen locus accepit Bethel, id est domus Dei. Quando autem ibi Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuChebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa
Abbreviated transcription (Latin):
stinis cultorib int̾fectis. Uocata aut̃ ga-¬
za: eo ꝙ ibi cambisses rex ꝑsarũ thesauros
suos posuit: cũ bellũ egyptiis intulisset.
Persarũ enim lingua: thesaurꝰ gaza nõĩa¬
tur. Philistim urbem ꝯdiderũt allophili.
Ip̃a est ascalon de qͣ suꝑius memorauimus.
nũcupata ex noie cesloim qui fuit nepos
cam. ⁊ filius mesrain. Dor urbs fuit quõ
nis postea ab herode rege iudee in hono¬
rem cesaris augusti cesaria nũcupata est.
In qͣ cornelii domũ xp̃i uidet eccłia: ⁊ phi¬
lippi ediculas. ⁊ cubiculũ .iiiiͦ. uirginũ pro¬
phetarũ. Ioppe oppidũ palestine maritimũ.
idem palestini edificauerunt: ubi i: xum
ostendit᷑ que uincule ꝑ anoremede uestigia
adhuc retinent᷑. Cuius belue forma: emiuen¬
tior eiefantis fuit. Iherico a iebuseis ꝯdita
tͣdit᷑: a quib ⁊ nomem traxisse ꝑhibet᷑. Hãc
subu̾tit iħc: postqmͣ instruxit aliam. O ram

Expanded text:
stinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gastinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum enim lingua thesaurus Gaza nominatur. 197 17. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham, et filius Mesraim. 18. Dor urbs fuit quondurris, postea ab Herode rege Judaeae in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Cornelii domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quatuor virginum prophetarum. 19. Joppe oppidum Palaestinae maritimum, idem Palaestini aedificaverunt; ubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam inst
Abbreviated transcription (Latin):
postqͣm d aoplone migͣuit in qͣ ⁊ regna¬
uit: que antea larex cognominata est. Ip̃e
ꝯstruxit ⁊ calanne: que postea u̾so nomine
a seleuco rege seleuchia dc̃a ẽ. Philadelphiã
urbem arabie ⁊didit raphaim gens antiqͥs¬
sima: quam int̾fecerũt filii loth. Seleucus
unus ex pu̾is alexandri post mortẽ eiusdem
alexandri. orientis occupato regno urbẽ m̃
mine antiochiam nuncupauit: ⁊ sẏrie capͣ
instituit. Ip̃e quoq laodiciam ⁊ seleuciam. ip̃e
appamiam ⁊ edessam: urbes construxit. Da
mascũ sẏrie urbem ꝯditam ⁊ nuncupatam
a damasco dispensatore abrahe filio. Hec an¬
tea in om̃i sẏria tenuit pͥncipatũ. Nec dũ .n.
florebant ibi antiochia. laodicia. ⁊ appamia:
qͣs urbes post alexandrũ ꝯstitutas eẽ cog-¬
noscimꝰ. Hic est damascꝰ: quẽ abraham futu¬
rũ sͥ heredẽ p̾dix̾at: ante qmͣ eẽt illi ꝓmis¬
sus ysaac. Gazam oppidũ palestine ꝯdide¬
rũt enei : in qͣ habitauerũt caspadoces pͥ¬

Expanded text:
e migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis mine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et SApamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haeredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. 16. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pri
Abbreviated transcription (Latin):
priscũ fetisse: ut quotiens pluuiarũ inun¬
datio existeret: per eas aq̃ extͣ ciuitatem
emitt̾entur: ne maximis perpetuis q tem¬
pestatib planiciem uł fundamentũ urbiũ
strages aquarũ subu̾t̾et. Imbuli. uł ꝙ sub¬
uolumina st̃: uł qr sub hus ambulant.
Sũt aut̃ porticꝰ hinc inde platearũ. forus
est ex̾cendarũ litiũ locꝰ: a fando dictꝰ. Hec¬

Expanded text:
Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem emitterentur, ne maximis perpetuisque tempestatibus planitiem vel fundamenta urbium strages aquarum subverteret. Imboli, vel quia subvolumina sunt, vel quia sub his ambulant. Sunt enim portici hinc inde platearum. Forus est exercendarum litium locus a fando dictus
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾. cũ indiam uictor ꝑambulasset: nisan
medie nomen sortita est. Persepolim urbem
famosisuimã ꝯfertissimamq opib: a quo
⁊ ꝑsida dc̃a est. Hectesifontẽ quoq parthi
apud parthiã ꝯdiderũt: in emulatõnẽ ba¬
bylonie urbis. Susis oppidũ ꝑside aiunt.
mennonis frẽm ꝯstituisse. Dictũ aut̃ susis.
ꝙ ĩmineat suse fluuio ubi est regia ciri la¬
pide candido ⁊ uario. colũnis aureis: ⁊ la¬
cunarib gẽmisq distincta. Continens enĩ
simulach .ũ. celi stellis micantib p̾signatu¬
rũ: et cet̾a humanis mentib incredibilia.
Bactrũ oppidũ bact᷑ani ꝯdiderũt: ⁊ ꝓpͥo
amine eũ cognominantes. qui bactrus uoci¬
tur. Carra ⁊ uitas mesopotamie tͣnsedissã
en dits a parthis ubi quonda romanꝰ ẽ cesꝰ

Expanded text:
pater, cum Indiam victor perambulasset, Nysam Mediae nomen sortita est. 8. Persepolim urbem famosissimam, confertissimamque opibus, a quo et Persida dicta est. 9. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt, in aemulationem Babyloniae urbis. 10. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis patrem constituisse. Dictum autem Susis, quod immineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri lapide candido et vario cum columnis aureis, et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum coeli, stellis micantibus praesignatum, et caetera humanis mentibus incredibilia. 11. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactrus vocatur. 12. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt c ixte lingue edificuntiũ turrim.
Iudei asserut sem filiũ noe quẽ dicũt mel¬
chisedech pͥmũ post diluuiũ in siria ꝯdidis¬
se ur̃bem salem. in qͣ regnũ fuit eiusdem mel¬
chisedech: hanc postea tenuerũt iebusei. ex
b noib copulatis iebus ⁊ salem: uocata ẽ
iherł̾m. Que postea a salomone iherosolima
qͣiͣ iherosalomonia dcã ẽ. Hec ⁊ corrupte a
poetis solinia nuncupata est. Et postmodũ
ab helio adriano helia uocitata ẽ. In ip̃a ẽ ⁊
syon que speculatio hebraice int̾pretat᷑ : eo

Expanded text:
ntium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, exbus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata est Hierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuncupata est, et postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata est. In Ipsa est et Sion, quae Hebraice interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
.i. De ciuitatib.
E auctorib ꝯditarũ urbi¬
um plerũq dissensio in¬
uenit᷑. ad eo ut nec urbis
quidem rome origo possit
diligent̾ agnosci. Nam sa-¬
lustius dicit urbem romam sicuti ego acce¬
pr adidere atq habuere in mitio troiani:¬

Expanded text:
. De civitatibus . De auctoribus, conditarum urbium plerumque dissensio invenitur, adeo ut nec urbis quidem Romae origo possit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicit pi, condidere atque habuere initio Troiani
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ a candore dc̃a qr alba est: quã aliqͥ
dicunt uiam eẽ quam circuit sol. et ex huiꝰ¬
splendoris tnsitu ita luce̾. De magnitudie sol¬
agnitudo solis fortior t̾re est: xxiu
Uñ ⁊ eodem mom̃to cũ oritur. ⁊ orien¬
ti simul ⁊ occidenti eqͣlit̾ apparet. Qd̾ uero
tanqͣm cubitalis nobis uidet᷑: considari opor¬
tet. qͣntũ sol distat a t̾ris: que longitudo fa
nor fert᷑ eẽ. qm̃ sol. Nam dũ sol su¬
ꝑior sit a luna: ⁊ tñ a nob̾ maior ꝙͣ luna¬

Expanded text:
detur, a candore dicta, detur, a candore dicta, dicunt, viam esse quam circuit sol, et ex splendoris ipsius transitu ita lucere. « Habitatio istaet eodem momento, quum oritur, et orienti simul et occidenti aequaliter apparet. Quod vero tamquam cubitalis nobis videtur, considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facnor fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis maior
Abbreviated transcription (Latin):
culi. appellant᷑. eo ꝙ mn cirrductõe spere ex¬
istunt. Quoꝵ pͥmus circulus iõ articos ap¬
pellat᷑: eo qd̾ int̾ eum arctoꝵ signa inclu¬
qui tropicos dr᷑: qr in eo circuiens sol aqͥlo¬
nis finib estatem facit. ⁊ ułtra eũ circu¬
lum. ñ tnͣsit. s statim reu̾tit᷑: ⁊ inde tropi¬
cos appellat᷑. Tercius cutulus emermos. qr
latinis ideo equinoctialis appellat᷑: eo ꝙ
sol cũ ad eum orbem ꝑuen̾it: equinactiũ
facit. Emermos enim latine dr᷑ dies atq
nox: quo cirtulo dimidia spere pars ꝯstitu¬
ta respicit᷑. Qrͣtus aut̃ circulus antarti¬
cos uocatꝰ. eo ꝙ ꝯtrarius sit ciculo quẽ ar¬
ticon nominamꝰ. Qͥntꝰ cutulus cimerinus¬
tropicꝰ: qr latinis hiemalis siue brumalis ap
rit. hiemem hiis qͥ ad aquilonẽ sunt facit:
estatem autẽ huis qui ad austri partes cõ¬
odiatus aut̃ circulus est: qui ex li¬
nearum qͥnq angulis ex una linea
rstat. De candido circulo.Lxxii¬
acteus circulus est uia que in spera ui¬

Expanded text:
in circumductione sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arctorum signa inclu tropicos dicitur, quia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis appellatur, eo quod sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis apprit, hiemem his qui ad aquilonem sunt, facit, aestatem vero his qui austri partibus comodiacus autem circulus est, qui ex linearum quinque angulis, et ex una linea constat. De candido circulo . Lacteus circulus via est, quae in sphaera vi
Abbreviated transcription (Latin):
r per ip̃os uertit᷑ celũ: uel qr sicut cor uoluũt᷑.
onuexa autẽ celi extrema eius st̾. a cur¬
uitate dicta: ut est illud. Conuexũ. quociens
claudit nox humida celũ. Conuexũ enim. cur¬
uum est qͣi ꝯu̾sum seu inclinatũ: ⁊ admod̾
Anue celi due st̃: oriens ⁊ occasus. Nam u¬
na porta sol procedit: alia se recipit. De ge¬
caput: orientalis regio. ultima sep
una iacet. qmͣ zona niualis. perpetue q
p̾munt hyemes. De .iiiͦiͦ. partib celi xx
limata celi. idest plage. uł partes
.iiiiʳ. st̃: ex quib pͥma pars orienta¬
lis est . uñ. aliq̃ stelle oriunt᷑. Scd̾ã occiden¬
talis: Oñ nob̾ alique stelle occidũt. Tercia

Expanded text:
er eos vertitur caelum, vel quia sicut cor volvuntur. Convexa autem caeli extrema eius sunt, a curvitate dicta, ut est illud: Convexum quotiens cludit nox humida caelum. Convexum enim curvum est, quasi conversum seu inclinatum, et in modum anuae caeli duae sunt, oriens et occasus. Nam una porta sol procedit, alia se recipit. De gies caeli vel caput orientalis regio, ultima septima iacet, quam Zona nivalis perpetuaeque premunt hiemes. De quattuor partibus caeli . Climata caeli, id est plagae vel partes, quattuor sunt, ex quibus prima pars orientalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Te
Abbreviated transcription (Latin):
xis est septentrional̾ linea recta q̃
per mediam pilam spere tendit: et
idẽs exis qd̾ in eo spera ut rota uoluitur.
oli st̃ ciculi: qui currũt per axem. Ho¬
rum alt̾ est septentrionalis qui ñ qmͣ
acidit: appellat᷑ q loreas. Alter australis qui
axiũ cieli ex usu plaustroꝵ. a poliendo scilicet
noĩati: s polus semꝑ boreus uidet᷑. Austrono¬
Uthꝰ ñqmͣ: qr dextera celi altiora st̃: p̃ssa austͥ.¬

Expanded text:
xis est septentrionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut rota volvitur, oli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, qui nunquam occidit, appellaturque boreas, alter vero australis, qui axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa aust
Abbreviated transcription (Latin):
es: uł qr tunc puriꝰ micat ether. Merũ enĩ
purũ. dicit᷑. Sunt ⁊ alia .uii. climata celi.
quasi .uii. linee ab oriente in occidentem.
sub quib ⁊ mores hõĩnũ dispares atq aĩa¬
lia specialit̾ diu̾sa nascunt᷑: que nũcupata st̾
a locis quibzdam. famosis quoꝵ primũ est
merois. scd̃m somis. t̾cium catacoras idest
affrica. qrͣtũ rodus. qͥntũ hellespontus . Ui.
Hemisꝑion supͣ t̾ram est: ea pars celi
que a nobis tota uidet᷑. Hemisꝑion sub ter¬
ra est: que uideri ñ potest qm̃diũ sub terra

Expanded text:
ther. Merum enim purum dicitur. 4. Sunt et alia septem climata coeli, quasi septem lineae ab Oriente in Occidentem, sub quibus et mores hominum dispares, atque animalia specialiter diversa nascuntur; quae vocata sunt a locis quibusdam famosis, quorum primus est Meroe, secundus Siene, tertius Catachoras, id est, Aphrica, quartus Rhodus, quintus Hellespontus, sextus hemisphaerium supra terras, est ea pars coeli quae a nobis tota videtur; haemisphaerium sub terra, est quae videri non potest, quandiu sub terra
Abbreviated transcription (Latin):
pera celi est species quedam in rotũdũ
partib equalit̾ ⁊ clusa. hanc speran nͨ pͥncipi¬
um habe̾ dicunt nͨ t̾minũ: ĩo qd̾ in rotũdũ
qͣi eirculus unde incipiat ł ubi desinat ñ fa¬
hilosophi autẽ mũdi. septẽ celos idest
planetas globoꝵ ⁊sono motu introdu¬
cerunt: quoꝵ orbib cõnexa memorant oĩa
qͣs sͥ innexos ⁊ uelut insertos u̾sari retro. ⁊

Expanded text:
aera coeli est species quaedam in rotundum partibus aequaliter conclusa. Hanc sphaeram nec principium habere dicunt, nec terminum, ideo quod in rotundum quasi circulus, unde incipiat, vel ubi desinat, non fahilosophi autem mundi septem coelos, id est, planetas globorum consono motu introduxerunt, quorum orbibus connexa memorant omnia, quos sibi innexos et velut insertos versari retro et e
Abbreviated transcription (Latin):
lis qui ñqmͣ uidet᷑: ⁊ austronotꝰ dr̃. Hiis du¬
ob polis mou̾i speram celi dicunt: ⁊ cũ mo¬
tu eius sydera in ea fixa ab oriente usq ad
occidentẽ circuire. septentrionib breuiores gy
ros iuxta cardinẽ peragentib. De eiusdẽ

Expanded text:
qui numquam videtur, et Austronotius dicitur. His duobus polis moveri sphaeram caeli dicunt, et cum motu eius sidera in ea fixa ab oriente usque ad occidentem circuire, sepros iuxta cardinem peragentibus,