comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmocla. Ut. et nimiũ diceñt nec tñ totũ. Unde plurimi cum in
hos mexplicabile laqueo mciderunt omẽm etiã quẽ ex ingenio
suo potuerant hrͣe conatũ uelut astricti certis legum uinculis ꝑ¬
diderunt & magistrum respicientes natirram ducem sequi desi¬
etunt. Nam ut per se nõ sufficit stire omẽs probões aut a ꝑso¬
nis aut a rebuspeti quia utcunq in pła duudit᷑. Ita ex antece¬
dentibus & iunctis & inseqntibus trahenda esse argu qui ac
ceꝑit protinus in hoc sit insteuctus ut quid in quaq causa di¬
cendum sit ex his sciat. presertim cũ plurime probatoe in ip̃o
causarũ complexu reꝑiant᷑. ita ut sint cum alia lite nulla co¬
munes.heq sint & potẽtissime & mĩme obuie/ quia coĩbus ex fcep¬
ex crecumistantia quia t epicłacip̃ dicere aliter nõ possumus/ uel
ex iis que cuiusq cause propria sunt. ut in illo adultero sacerdo¬

Expanded text:
commoda, ut et nimium dicerent nec tamen totum. inde plurimi, cum in commoda, ut et nimium dicerent nec tamen totum. inde plurimi, cum in hos inexplicabiles laqueos inciderunt, omnem, etiam quem ex ingenio suo poterant habere, conatum velut adstricti certis legum vinculis perdiderunt, et magistrum respicientes naturam ducem sequi desierunt. nam ut per se non sufficiet scire, omnes probationes aut a personis aut a rebus peti, quia utrumque in plura dividitur, ita ex antecedentibus et iunctis et insequentibus trahenda esse argumenta qui acceperit, num protinus in hoc sit instructus ut, quid in quaque casa ducendum sit ex his, sciat? praesertim, cum plurimae probationes in ipso causarum complexu reperiantur, ita ut sint cum alia lite nulla communes, eaeque sint et potentissimae et minime obviae, quia communia ex praecepex circumstantia, quia περίστασιν dicere aliter non possumus, vel ex iis quae cuiusque causae propria sunt: ut in illo adultero sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
tenpue causa absit. & illa contra optoc̃m fortium  trãni¬
dem petis se templorũ euersionem. plircimũq urrciũ ea res̃ ha¬
bet. contia seciptum. Utitur his Cicero pro secm̃aunde tu aut
farailia aut porocuratõ tuus si me uillicus tuis solig dcictist¬
alio ne habens quidem secuũ ptetẽ tum qui mne decent s et
aua iraceodem liͦ plurima. Uetum eadem fictio ualet & ad
qualitaetei si Catilina cum suo consilio nephando tũ hoiuim qͦs
secum eduxit hac de re posset ndicart ꝯdenaret ho uito¬
mani edi ad amplificatoc̃m Si hoc tibi intẽ cenam m illio in¬
manbus poc ulis tius accidisset. Sic & si tes p uocem aaberet
has fere sedes accepimus proboum in uniucesum. quas nec genera¬
tim tradere sat est. Cum ex qualibet eacum innuabilis argumẽ¬
totum copia oriatur. nec ꝑ singulas spẽs exequi patiaturr natu¬
ea rerum. quod ꝗ sunt facere conati: duo parite᷑ subierunt in¬

Expanded text:
reipublicae causa absit. et illa contra optionem fortium, si tyrannireipublicae causa absit. et illa contra optionem fortium, si tyrannidem petas, si templorum eversionem. plurimum ea res virium habet contra scriptum. utitur his Cicero pro Caecina, unde tu aut familia aut procurator tuus. si me villicus tuus solus deieciso ne habeas quidem servum praeter eum, qui me deiecerit, et alia in eodem libro plurima. verum eadem fictio valet et ad qualitates: si Catilina cum suo consilio nefariorum hominum, quos secum eduxit hoc de re posset iudicare, condemnaret L. Murenam; et ad amplificationem: si hoc tibi inter cenam in illis immanibus poculis tuis accidisset. sic et, si respublica vocem haberet. has fere sedes accepimus probationum in universum, quas neque generatim tradere sat est, cum ex qualibet earum innumerabilis argumentorum copia oriatur, neque per singulas species exsequi patitur natura rerum, quod qui sunt facere conati, duo pariter subierunt in
Abbreviated transcription (Latin):
maos p recedent edunctum in sequẽ facultatibus quibus instru¬
itatũ subrecimnus modo id est ut quicq sit factum finitione
Sne spectie diffecentib pmpris remotione. duusioneimilio
meuementis suito semilibus dissimilibus pug nasitibtio rtono¬
suquentibus. eeficientibus effectio euentis iugueg compistione
gue i ples deducitur species Illud adiiciendum iuaxtino du¬
⁊ artgumenta nõ a confexis tm̃ sed ecia a fictione quan gre
bus fuprra. Quia totidem spoc et̃ possunt ficte quot uesq
liaom fingere hoc loco est propont̃ aliqiuid quod si uerum sit aut
solint eonemi aut aclinuet. Demdo id de quo queritim ficerent¬
li forie. seb quo facilius accipiant iuuene nõ dum sch samtee¬
sup pne fumila ribus magis q̃ usititi exemplis ostendamne e
qui porentes nõ aluerit u̾mciatur. Non alit quis & uicula
mbilomunus recusat. utitur fictione simile si iufans nicisa

Expanded text:
mus, praecedens, coniunctum, insequens, facultatibus quibus instrumus, praecedens, coniunctum, insequens, facultatibus quibus instrumentum subiecimus, modo id est, ut quidque sit factum, finitione, genere, specie, differentibus, propriis, remotione, divisione, initio, incrementis, summa, similibus, dissimilibus, pugnantibus, consequentibus, efficientibus, effectis, eventis, comparatione, quae in plures diducitur species. illud adiiciendum videtur, duci argumenta non a confessis tantum sed etiam a fictione, quod Grabus superiora, quia totidem species esse possunt fictae quot verae. nam fingere quo quaeritur, facere illi simile. id quo facilius accipiant iuvenes nondum scholam egressi, primo familiaribus magis ci aetati exemplis ostendam. lex : qui parentes non aluerit, vinciatur. Non alit aliquis, et vincula nihilominus recusat. utitur fictione, si miles, si infans sit, si
Abbreviated transcription (Latin):
ta ducunt᷑. Sunt enĩ et hec maiora & minora aut certe uim
similem optinẽt q̃ si ꝑsequamur nullus exit ea concidẽdi mod¬
us. Infinita est enĩ recũ comꝑatio Iocundiora grauiora magis
necĩã honestiora utiliora. Sed mittamus pła ne in eã ipam¬
quami. uito loqruestntem intidam. Exemplorum qͦ ad hec infinitus est
nirs. Sed paucissima astingum. Ex nuiore pro Cecĩñe sui erx ercit
factus nen sit cui concesisti. Ex dificiliore uide queso tubero ut
qui de meo ffacto nõ dubitem de ligarii audcam confittris et un
ar serundi ligario causa nõ sit cum mihi apu te locus sit ettã
pro altero deprecandi Ex minore pro cecma Itane scte cẽ ix¬
matot satis est ut uim fictam probes.in manus eorũ meidere
no est sats: Ftgo ut breuitet coneraham sumam ducinte are¬
purneutae ie ptimie causis locis tempore ciuus trec partos dixi¬

Expanded text:
ta ducuntur. sunt enim et haec maiora et minora aut certe vim ta ducuntur. sunt enim et haec maiora et minora aut certe vim similem obtinent, quae si persequamur, nullus erit ea concidendi modus. infinita est enim rerum comparatio, iucundiora, graviora, magis necessaria, honestiora, utiliora. Sed mittamus plura, ne in eam ipsamquam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec infinitus est numerus, sed paucissima attingam. Ex maiore pro Caecina, quod exercitusfactus non sit, cui tu concessisti. Ex difficiliore, vide quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligarii audeam dicere. et ibi, An sperandi Ligario casa non sit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? Ex minore pro Caecina, itane scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locis, tempore cuius tres partes dixi
Abbreviated transcription (Latin):
dicandam pecuniã accepit & ob dicendũ falsum testimoniũ ac¬
cipiet. Iuris confirmatio est huiusmodi ex maiore. Si adulter
occidere licet & loris cedere. Ex minore. Si furem nocturnũ
occidere licet quid latronem Ex pari. Que pena aduersus inte¬
fectorem patris iusta est eadem aduersus matris. Quorũ om¬
niũ tractatus uersatur syllogismus. Illa magis finitionibus aut
qualitatibus prosunt. Si robur corporibus bonũ nõ est minus
sanitas si fuctum scelus magis saccilegium. Si abstinetia uictus
& ꝯtinẽtia. Si mundus prouidentia regiture administranda res¬
genus. sed in sp̃ẽs secatur. Nam ex pluribus ad unum & ex
Uno ad plura. unde est quod semel & sepius & ex parte ad to¬
tum ex gnẽ ad spẽm ex eo quod continet ad id quod conti¬
netire/ ut ex difficilioribus ad faciliora. & ex longe positis ad
propiora & ad omĩa que contra hec sunt eadem rõe argumẽ¬

Expanded text:
dicandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium acdicandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium accipiet. iuris confirmatio huiusmodi est: ex maiore, si adulterum occidere licet, et loris caedere; ex minore, si furem nocturnum occidere licet, quid latronem? ex pari, quae poena adversus interfectorem patris iusta est, eadem adversus matris; quorum omnium tractatus versatur in syllogismis. ilia magis finitionibus aut qualitatibus prosunt, si robur corporibus bonum est, non minus sanitas; Si furtum scelus, magis sacrilegium; Si abstinentia virus, et continentia; Si mundus providentia regitur, administranda resgenus, sed in species secatur. nam ex pluribus ad unum et ex uno ad plura unde est quod semel, et saepius ,et ex parte ad totum et ex genere ad speciem, et ex eo quod continet ad id quod continetur, aut ex difficilioribus ad faciliora et ex longe positis ad propiora et ad omnia, quae contra haec sunt, eadem ratione argumen
Abbreviated transcription (Latin):
infamiã fugienda igitur. Recte autem monemur cãs nõ utiq
ab ultimo ẽẽ repetendas. Ut Medca. Utinã ne in nemore pelio.
quasi uoͣ id eam fecerit miseram aut nocentem ꝙ illic cecidecit
abiegena ad teram trabes. et phylocteta pari dyspar esses tibi.
ego nũc nõ eẽm miser. quomodo ꝑuenire quolibet retro cãs le¬
gentibus licet: his illud adiicere ridiculum putarẽ nisi eo ci¬
cero uteretur. quod ꝯiugatum uocant ut eos qui rem iustã
faciant iuste facere: Quod certe nõ eget probatõe. Quod com¬
pascuum est compascere licere. Quidam hec que uel ex cau¬
sis uel ex efficientib diximus alieno noĩe uocant cebasis idest
exitus. Nam nec hic aliud tractatur ꝗͣ quid ex quoq eueni¬
minora ex maioribus. paria ex paribus ꝯfremant᷑ coniectura
ex maiore. Siquis sacrilegiũ facit faciet & furtum. Ex mino¬
re qui facile ac palam mentit᷑ peicrabit. Ex pari qui ob xẽ iu¬

Expanded text:
infamiam, fugienda igitur. recte autem monemur, causas non utique infamiam, fugienda igitur. recte autem monemur, causas non utique ab ultimo esse repetendas, ut Medea, utinam ne in nemore Pelio; quasi vero id eam fecerit miseram aut nocentem, quod illic ceciderint abiegnae ad terram trabes; et Philocteta Paridi, Si impar esses tibi, ego nunc non essem miser; quo modo pervenire quolibet retro causas legentibus licet. illud his adiicere ridiculum putarem, nisi eo Cicero uteretur, quod coniugatum vocant, ut eos, qui rem iustam faciunt, iuste facere quod certe non eget probatione, quod compascuum est, compascere licere. quidam haec, quae vel ex causis vel ex efficientibus diximus, alieno nomine uocant ἐκβάσεις id est exitus. nam nec hic aliud tractatur quam quid ex quoque eveniminora ex maioribus, maiora ex minoribus, paria ex paribus probant. conex maiore, si quis sacrilegium facit, faciet et furtum; ex minore, qui facile ac palam mentitur, peierabit; ex pari, qui ob rem iu
Abbreviated transcription (Latin):
interim plerumq sed nõ necessario. Nam corpug m lumine
utique umbram facit & umbra ubicũq est ibi corpus eẽ ostẽ¬
dit. Alia sunt ut dixi nõ necessaria uel utcinq uel ex altera
parte. Sol clorat. Non utique ꝗ est coloratus a sole est. Iter
puluerulentum facit. Sed nec om̃e iter puluerem mouet ne
quisquis est puluerulentus ex itinere est. Que utiq fiunt
talia sunt. Si sapiẽtia bonũ urcum facit bonus uie est utiq
sapiens. Ideoꝑ boni est honeste facere mali tinpiter & qͣho¬
citatio pleximq robustum corpus facit. sed nõ quisquis est to¬
bustus exercitatus nec quisquis exercitatus robustus est Nec
quia fortitudo prestat/ ne mortem timeamus quisꝗs mõtem nõ
tiuerit uu fortis erit existimandus Nec si capitig dolort
facit/ mutilis hoibus sol est & hec ad ortatiuũ Maxime
genus ꝑtinent. Uretus facit laudem. Sequenda igiture at uoluptas

Expanded text:
interim plerumque sed non necessario. nam corpus in lumine interim plerumque sed non necessario. nam corpus in lumine utique umbram facit, et umbra, ubicunque est, ibi esse corpus ostendit. alia sunt, ut dixi, non necessaria, vel utrinque vel ex altera parte: sol colorat; non utique, qui est coloratus, a sole est. iter pulverulentum facit; sed neque omne iter pulverem movet nec, quisuis est puluerulentus, ex itinere est. quae utique fiunt, talia sunt: si sapientia bonum virum facit, bonus vir est utique sapiens; itemque boni est honeste facere, mali turpiter; et qui hocitatio plerumque robustum corpus facit; sed non quisquis est robustus exercitatus, nec quisquis exercitatus robustus; nec, quia fortitudo praestat ne mortem timeamus, quisquis mortem non timuerit, vir fortis erit existimandus; nec, si capitis dolorem facit, inutilis hominibus sol est. haec ad hortativum maxime genus pertinent: virtus facit laudem, sequenda igitur; at voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
consequẽs est enĩ eo qui iuiti duci nõ potuerunt inuito nõ
potusse retineti. Illa ꝗ que ex rebus mutuã confirmatoẽm p̃¬
stantibus ducuntur que proprii gñis uideri quidã uolunt et
uocant entcũp i poe anac Cicero ex rebus sub eandem
roẽm uemientibus fortiter conseq̃ntibus iunxerim: Si portori¬
umi chodiis locare honestum est. et hermocteonti conducete.
et. quod discere honestum & docere. Unde illa nõ hac cõne ducta
Sed essiciens idem Domitii afri sentẽtia est pulchea. Ego accusaui
uos dãnastis. Est iuicem consequẽ quod ex diuersig idem ostẽ¬
dit ut qui mundũ nasci dicit per hoc ipsum & deficete signifi¬
cet. quia deficit ec̃ quoel nascitur. Simillima est his argumen¬
tatio qua colligi solent ex iis que faciũt ea que efficumt᷑ aut
contra. quod genus a cãĩs uocant. hec interim necessarcio fiũt

Expanded text:
consequens enim est, eos, qui inviti duci non potuerint, invitos non consequens enim est, eos, qui inviti duci non potuerint, invitos non potuisse retineri. illa quoque, quae ex rebus mutuam confirmationem praestantibus ducuntur quae proprii generis videri quidam volant et vocant ἐκ τῶν πρὸς ἄλληλα, Cicero ex rebus sub eandem rationem venientibus fortiter consequentibus iunxerim: si portorium Rhodiis locare honestum est, et Hermocreonti conducere, et quod discere honestum, et docere. unde illa non hac ratione dicta sed efficiens idem Domitii Afri sententia est pulchra: Ego accusavi, vos damnastis. est invicem consequens et quod ex diversis idem ostendit; ut, qui mundum nasci dicit, per hoc ipsum et deficere significet, quia deficit omne quod nascitur. simillima est his argumentatio, qua colligi solent ex iis quae faciunt ea quae efficiuntur, aut contra, quod genus a causis vocant. haec interim necessario fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ideoq hiuc loco subiicienda cum et ipsa naͣlitee congruãt. quod
quis nõ habuit non ꝑdidit. Quem quis amat scic̾ns nõ ledit.
Quem quis heredem suũ eẽ uoluit. catũ habuit hẽt habebit.
Sed cum sint indubitata uim hẽnt pene signorũ innũabili¬
un. Sed hec conseq̃ntia dico a colucha. est enim conseq̃ns
sapĩt bonitas illa sequẽtia paragomena q̃ postea facta sunt
aut futura. nec sum de nom̃ĩbus anxius. Uocet enim ut uolueeitꝰ
quisq dum us recum ipsa manifesta sit appareatq hoc teporis
prioribus dent argumentũ ad ea que consequuntur. Quore
quidam duas species esse uoluerũt actionis. Ut pro oppio qua
educere muitos in prouĩciam nõ potuit eos mnuitog retine᷑ ꝗ
potuit: tpͣis in ueͬrem. Si finem pretoris edicto afferunt RT
exemplũ tale est ut idem m diuersum si retro agas ualeat

Expanded text:
ideoque huic loco subiicienda, cum et ipsa naturaliter congruant: quod ideoque huic loco subiicienda, cum et ipsa naturaliter congruant: quod quis non habuit, non perdidit; Quem quis amat, sciens non laedit; Quem quis heredem suum esse voluit, carum habuit, habet, habebit. Sed cum sint indubitata, vim habent paene signorum immutabilium. Sed haec consequentia dico, ἀκόλουθα; est enim consequens sapientiae bonitas; illa insequentia, παρεπόμενα, quae postea facta sunt aut futura. nec sum de nominibus anxius; vocet enim, ut voluerit quisque, dum vis rerum ipsa manifesta sit, appareatque hoc temporis, prioribus dent argumentum ad ea quae sequuntur, quorum duas quidam species esse voluerunt: actionis, ut pro Oppio, quos educere inuitos in provinciam non potuit, eos invitos retinere qui potuit? temporis, in Verrem, Si finem praetoris edicto adferunt Kalendae trumque exemplum tale est, ut idem in diversum, si retro agas, valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
cremẽto in utrãq parte duciturr toͣ cũ in cõrectura tum etiã
m tractatu equitatis an ad initiũ sũma restrenda sit idest
an ei cedes imputanda sit a quo urrgium ceperit. Est argum̃¬
torũ locus ex similibus. Si continẽtia yictus utiq et abstinẽtia¬
Si fidem deb& tutor & procurator hoc est ex eo gñe quod ÷ͥta¬
y cornp greci nocant/ Cicero inductõẽm. Ex dissimilibus. llõ
si letitia honũ & uoluptas. nõ quod mulieri idem populo . Ex
contrariis. frugalitas bonũ. luxirtia enĩ malum. Si malorum
causa bellum est erit emendatio pax. si uemiã merct᷑ qui im¬
prudens nocuit nõ metetur premium qui imprudens profu¬
it. Ex pugnantibus. Qui est sapiẽs. stultus nõ est. Ex conse.¬
quentibus siue acliunctis si iustitia est bonũ recte iudicandũ
si maluĩ pegfidia nõ est fallendũ. Item retro q̃ sunt hic similia

Expanded text:
cremento in utramque partem ducitur rei ratio cum in coniectura tum etiam cremento in utramque partem ducitur rei ratio cum in coniectura tum etiam in tractatu aequitatis, an ad initium summa referenda sit, id est, an ei caedes imputanda sit, a quo iurgium coepit. est argumentorum locus ex similibus: si continentia virtus, utique et abstinentia; fidem debet tutor, et procurator. hoc est ex eo genere, quod ἐπαγωγήν Graeci vocant, Cicero inductionem. Ex dissimilibus: Non , si laetitia bonum, et voluptas; Non, quod mulieri, idem pupillo. Ex contrariis: frugalitas bonum, luxuria enim malum; Si malorum causa bellum est, erit emendatio pax; Si veniam meretur, qui inprudens nocuit, non meretur praemium, qui imprudens profuit. Ex pugnantibus: qui est sapiens, stultus non est. Ex consequentibus sive adiunctis: si bonum iustitia, est recte iudicandum; si malum perfidia, non est fallendum. idem retro. nec sunt his dissimilia
Abbreviated transcription (Latin):
pirego Habitum. fic etiam ex duobus. quorum necesse est alterutrũ
eligendi aduersario potãs. efficiturq ut uteum degerit noceat. fa¬
cit hoc cicero pro oppio. Utrum cum coctam appetisset.an cũ ip̃e
sese conaretur occidere telũ ei e manibus exeptum est. Et pro
Uareno optio uobis datur utcum uelitis casu illo itinexe uarenũ
usum eẽ. An huius ꝑsuasu & inductu. dende utraq facit accu¬
satori contraria. Interim duo Ita proponunt᷑ ut utrumlibet elec¬
nõ intelligitur : &mentietur in toͣmentis qui dolorẽ pati põt.
mentietue qui nõ põt: Ut sunt autẽ tria tempora ita ordo re¬
rum tribus momẽtis consertus est. habent enĩ omĩa initiũ incce
colligitur quale est nõ possum togam pretextam sperare cum
exxodiũ pullum uideam. et conͣ nõ dominatõĩs causa syllam
arma sispsisse argumentũ est dictatura deposita. simiłt ex in¬

Expanded text:
purgo Habitum. fit etiam ex duobus, quorum necesse est alterum verum, purgo Habitum. fit etiam ex duobus, quorum necesse est alterum verum, eligendi adversario potestas, efficiturque, ut, utrum elegerit, noceat. facit hoc Cicero pro Oppio: utrum , cum Cottam appetisset, an cum ipse sese conaretur occidere, telum e manibus ereptum est? et pro Vareno: optio vobis datur, utrum velitis casu illo itinere Varenum usum esse an huius persuasu et inductu. deinde utraque facit accusatori contraria. interim duo ita proponuntur, ut utrumlibet elecnon intelligitur? et , mentietur in tormentis, qui dolorem pati potest; mentietur, qui non potest. ut sunt autem tria tempora, ita ordo rerum tribus momentis consertus est; habent enim omnia initium, incremcolligitur, quale est, Non possum togam praetextam sperare, cum exordium pullum videam; et contra, non dominationis causa Sullam arma sumpsisse,argumentum est dictatura deposita. similiter ex in
Abbreviated transcription (Latin):
accepisti aut muenisti aut surcipiusti si neq domi habuisti
nee ab aliquo accepisti. et cetera non credidisti. Reliquũ fit ue¬
rum sic hic secuus quem tibi uendicas aut uerna tiuis est
aut emptus aut donatus aut testamẽto relictue aut ex hoste
captus aut alienus. Dende remotis priotibus suꝑerit alienus.
periculosum & cum cura intuendũ genus quia si in proponen¬
do nũ quoellibet omiserimus cum risu ꝙͦ tota res soluit᷑. Tu¬
tuis quod sicero pro cecm̃a facit cum intẽrogat si hec actio
ne sit que sit. Simul enĩ remouent᷑ omĩa: uel cum duo po¬
nentue inter se contraria quorũ tenuisse utcumlibet suffici¬
etiNuale. Ciceronis est. unũ quidem certe nemo exit tam
iunieus Eluentio qui mihi nõ concedat. si constat cõruptuꝵ
illud eẽ indiciũ aut ab Nabito aut ab oppianico esse cõruptum.
Si doceo nõ ab Hlabito uinco ab oppianico si estendo ab oppiinico

Expanded text:
accepisti aut invenisti aut surripuisti. si neque domi habuisti accepisti aut invenisti aut surripuisti. si neque domi habuisti neque ah aliquo accepisti aut cetera, non credidisti. reliquum fit verum sic, hic servus, quem tibi vindicas, aut vernn tuus est aut emptus aut donatus aut testamento relictus aut ex hoste captus aut alienus; deinde remotis prioribus supererit alienus. periculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in proponendo unum quodlibet omiserimus, cum risu quoque tota res solvitur. tutius , quod Cicero pro Caecina facit, cum interrogat, si haec actio non sit, quae sit? simul enim removentur omnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet sufficiat, quale Ciceronis est, unum quidem certe, nemo erit tam inimicus Cluentio, qui mihi non concedat; si constet corruptum illud esse indicium, aut ab Habito aut ab Oppianico esse corruptum; si doceo non ab Habito, vinco ab Oppianico; si ostendo ab Oppianico,
Abbreviated transcription (Latin):
generẽ. At siquis cumꝰ legatum sit ei que uito mater fumilias
nem docet. eamq differe a partitione ꝙ hec sit totius i par¬
tes illa gnis in formas. partes moe̾tas esse ut quibus ꝯstet res¬
.P. formas certas ut quot sint sp̃es retum publicarũ quas tres acce¬
pimus que populi que paucorũ. que unius potestate regerent:
et ille quidem nõ his exemplis utiturr quia scribẽs ad Trebatiũ
quibustlam utiq nõ sunt et ratio ꝗͣuis ita ex diuerso eadem
est duusio & ad probandum simili uia ualet et ad refellen¬
dum. probationi interim satis est unũ hr̃e hoc modo. Ut sit
euus aut natus sit opõtet aut factus. Ut cimq tallendu est n
natus nee fucetus est. Fit hoc et multiplex ideoq est coñ argu¬
mẽtorũ genus ex remotione quõ modo efficitur totimi falsam
modo ed quod relinquiture uerum totum falsum est hoc mo¬
do pecuniã crcdidisse te dicis aut habiusti ip̃e aut ab aliquo

Expanded text:
genere; at si quis, cum legatum sit ei, quae viro materfamilias genere; at si quis, cum legatum sit ei, quae viro materfamilias nem docet, eamque differre a partitione, quod haec sit totius in partes, illa generis in formas; partes incertas esse, ut Quibus constet respublica; formas certas, ut Quot sint species rerum publicarum, quas tris accepimus, quae populi, quae paucorum, quae unius potestate regerentur. et ille quidem non iis exemplis utitur, quia scribens ad Trebatium quibusdam utique non sunt: et ratio, quamvis sit ex diverso, eadem est. divisio et ad probandum simili via valet et ad refellendum. probationi interim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit oportet aut factus; utrumque tollendum est, nec natus nec factus est. fit hoc et multiplex, idque est argumentorum genus ex remotione, quo modo efficitur totum falsum, modo id, quod relinquitur, verum. totum falsum est hoc modo, pecuniam credidisse te dicis; aut habuisti ipse aut ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
RoNoriap dicatur tyrãnicide propͥum est tyrãnum occidere: ne¬
gemus. Non enĩ si traditũ sibi eũ carmfex occiderit tyrãnici¬
da dicatur nec si imprudens uel inuictus. Quod autẽ propũ
nõ erit differẽs erit. ut aliud est seruũ esse aliud serurte. Qua¬
lis esse in addictis questio solet. Qui seruus est si manumictat᷑
fit libe̾tinus. nõ idem addictus. et plura de quibus alio loco. Il¬
lud ꝙͦ differens uocant cũ gnͣe in spẽm deducto spẽs ip̃a disce¬
nitur. Animal genus mortale spẽs terenu uel bipes differẽs.
Nondum enĩ proptiũ est sed iam differt a marino nel quad¬
rupede: quod nõ tam ad argumentũ ꝑtinet ꝙ̃ ad diligentẽ¬
finitoĩs compressionẽ. Cicero genus & spẽm quam eandem formã uo¬
cat a finitione diducit et iis que ad aliquid sunt subicit. Ut si is
eui argentum om̃e legatum est petat signatum quoq utatur

Expanded text:
τυμολογίαν dicatur, tyrannicidae proprium est tyrannum, occidere, neτυμολογίαν dicatur, tyrannicidae proprium est tyrannum, occidere, negemus; non enim, si traditum sibi eum carnifex occiderit, tyrannicida dicatur, nec si imprudens vel invitus. quod autem proprium non erit, differens erit, ut aliud est servum esse aliud seruire; qualis esse in addictis quaestio solet: qui servus est, si manu mittatur, fit libertinus, non item addictus; et plura, de quibus alio loco. illud quoque differens vocant, cum, genere in species diducto, species ipsa discernitur. animal genus, morale species, terrenum vel bipes differens; nondum enim proprium est sed iam differt a marino vel quadripede; quod non tam ad argumentum pertinet quam ad diligentefinitionis comprehensionem. Cicero genus et speciem, quam eandem formam vocat, a finitione deducit et iis, quae ad aliquid sunt, subiicit: ut, si is, cui argentum omne legatum est, petat signatum quoque, utatur
Abbreviated transcription (Latin):
timã spẽm. ut homo est aĩal nõ est satis. Id enĩ genus est morta¬
le etiã si spẽ est cum aliis tñ coĩs finitio ro̾nale nihil suꝑerit ad
demõstrandũ quid uelis. Contra spt̃s firmã probõem habet gniͣs /
infrcmã refutatoẽm. Nam quod iusticia est utique uirtus est qđ
nõ est iustitiã potest ẽẽ uixtus ut est fortitudo ꝯstantia ꝯtinẽtia.
N unꝗͣ itaq tolletur a specie genus nisi om̃es spẽs que sunt gni sub¬
confirmatur finitio differentibus soluitire. Exopeiũ autẽ est
aut quod soli accidit ut homini. sermo risus: aut quod utiq
accidit sed nõ soli ut igͥitur calfacere et sunt ciusdem rei plu¬
ra propria/ ut ipsius ignis lucere calere. Ita quodcũq propͥum
deerit soluet finitoem. Non utiq quodcũqꝙ erit confirmabit.
Sepissime autem quid sit propriũ cuiusq queriturr ut si pee i¬

Expanded text:
timam species: ut homo est animal non est satis, id enim genus est; mortatimam species: ut homo est animal non est satis, id enim genus est; mortale, etiamsi est species, cum aliis tamen communis finitio; rationale, nihil supererit ad demonstrandum id quod velis. contra species firmam probationem habet generis, infirmam refutationem. nam , quod iustitia est, utique virtus est; quod non est iustitia, potest esse virtus, si est fortitudo, constantia, continentia. nunquam itaque tolletur a specie genus, nisi ut omnes species, quae sunt generi subconfirmatur finitio, differentibus solvitur Proprium autem est aut quod soli accidit, ut homini sermo, risus; aut quidquid utique accidit sed non soli, ut igni calfacere. et sunt eiusdem rei plura propria, ut ipsius ignis lucere, calere. itaque , quodcunque proprium deerit, solvit finitionem; non utique, quodcunque erit, confirmat. saepissime autem, quid sit proprium cuiusque, quaeritur: ut, si per ἐ
Abbreviated transcription (Latin):
gnaͣ non possunt. Ideoꝙꝵ locis potius ut quosq incuͣrent subiici¬
enda sunt. Ducunt᷑ ergo argumẽta ex finitione seu fine
Nam utcoq modo traditur. eius duplex oratio est. Aut enim simpłr
queritur. sit ne hoc uixtus aut antecedente finitione quid sit vrituis
d aut yniuersum uerbis complectimur. Ut Rhetorite est bene discẽ¬
di scientia aut per partes ut Rhe ͤ est recte inueniendi et disponẽ¬
di et eloquendi cum firma memoria & cum dignitate actõis scĩa
P reterea finimus aut ui sicut suꝑiora aut tloponoria ut assiduũ ab
ere dando et locupletem a locorũ pecuniosum a pecorrũ copia. Fini
tioni subiecta maxime uident᷑. genus. species. differẽs propͥum. Ee
his om̃ibus argumẽta dicunture. Genus ad probandam spẽm min¬
mũ ualet plurimũ ad refellendam. Itaq nõ quia est arbor plata
nus est at quod nõ est arbor utique platanus nõ est. Nec ꝗͣ nõ est

Expanded text:
genera non possunt, ideoque locis potius, ut in quosque incurrent, subiicigenera non possunt, ideoque locis potius, ut in quosque incurrent, subiicienda sunt. ducuntur ergo argumenta ex finitione seu fine; nam utroque modo traditur. eius duplex ratio est; aut enim simpliciter quaeritur, sitne hoc virtus; aut praecedente finitione, quid sit virtus. id aut universum verbis complectimur, ut rhetorice est bene dicendi scientia; aut per partes, ut rhetorice est inveniendi recte et disponendi et eloquendi cum, firma memoria et cum dignitate actionis scientia. praeterea finimus aut vi, sicut superiora, aut ἐτυμολογίᾳ, ut si assiduum ab asse dando, et lomus. Definitioni subiecta maxime videntur genus, species, differens, proprium; ex his omnibus argumenta ducuntur. Genus ad probandam speciem minimum valet, plurimum ad refellendam. Itaque non nus est, at quod non est arbor, utique platanus non est; nec quod virtus
Abbreviated transcription (Latin):
hinc illa apud Ciceronẽ comectura. Insidiatus est clodius MI¬
loni. nõ Milo clodio ille cum serius robustis hic cum mulietũ
gomitatu ille equis hic reda ille expeditus hic penula ixretitus
Tacultati autem licet instrumẽtum cõungere. Sunt enĩ in parte
facultatis et copie sed ex instrumẽto aliqñ etiã signa nascuntur
ut spieulũ in corpore inuentũ. his aducicur modus quẽ cropon
dicunt. Quo queritur quẽ ad modũ quid sit factum idq tum
ad qualitatem seriptũq ꝑtinet. ut si negemus adulterũ ueneno
cam bona mente factum. Ideoq palam mala. Ideo ex insidiis
noctu in solitudine: In rebus autem om̃ibus de quarum ui aut
natura queritur quasq etiã citra complexum ꝑsonarũ cetero¬
rumq ex quibus fit causa per se intueri possumus tria sine
dubio ruresus spectanda sunt. an sit quid sit quale sit. Sed
quia sunt quidã loci argumẽtorũ omĩbus cões diuidi hec tria

Expanded text:
hinc illa apud Ciceronem coniectura, insidiatus est Clodius Mihinc illa apud Ciceronem coniectura, insidiatus est Clodius Miloni, non Milo Clodio; ille cum servis robustis, hic cum mulierum comitatu, ille equis, hic in raeda, ille expeditus, hic paenula irretitus. facultati autem licet instrumentum coniungere; sunt enim in parte facultatis et copiae. Sed ex instrumento aliquando etiam signa nascuntur, ut spiculum in corpore inventum. his adiicitur modus, quem τρόπον dicunt, quo quaeritur, quemadmodum quid sit factum. idque tum ad qualitatem scriptumque pertinet, ut si negemus adulterum veneno cam bona mente factum, ideo palam; mala, ideo ex insidiis, nocte, in solitudine. In rebus autem omnibus, de quarum vi ac natura quaeritur, quasque etiam citra complexum personarum ceterorumque ex quibus fit causa, per se intueri possumus, tria sine dubio rursus spectanda sunt, An sit, Quid sit, Quale sit. Sed , quia sunt quidam loci argumentorum omnibus communes, dividi haec tria
Abbreviated transcription (Latin):
so ꝙ dixerit patri. Non me amplius oburegabis. Nam et ille
non quia emit leno est sed quia leno erat emit. Nec hic̃ quia
sie erat locutus occidit sed ꝗa exat occisurus sic locutus est. Ca¬
sus autẽ qui et ip̃e prestat arguͭ ᷤᷤ locum sine dubio est ex inse¬
quẽtibus. Sed quadam proprietate distinguit᷑. Ut si dicã me¬
lior dux scipio ꝗͣ ham̃bal uicit hãnibalem. honus gubernator
nunqͣ fecit naufcagiũ. Honus agricola magnos sustulit fructus
et contea sumptuosus fuit. pat̾moniũ ex hausit turpiter uixit
om̃ibus inuisus est : Intuende sunt precipueq in cõiecturis et
facultates. Credibilius est enĩ occisos a plurcib pauciore a fremi¬
oribus in beccilliores: a uigilantibus dormientes. a preparatis
mopinatos. Quorum contraria in diuersum ualẽt. hec & inde¬
liberando intuemur & in iudiciis ad duas res folemus referre
An uoluerit quis an potuerit. Nam & uolũtatem spes facit

Expanded text:
so, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille so, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille non quia emit leno est, sed quia leno erat emit; nec hic, quia sic erat locutus, occidit, sed, quia erat occisurus, sic locutus est. casus autem, qui et ipse praestat argumentis locum, sine dubio est ex insequentibus, sed quadam proprietate distinguitur, ut si dicam: melior dux Scipio quam Hannibal; vicit Hannibalem. bonus gubernator; nunquam fecit naufragium. bonus agricola; magnos sustulit fructus. et contra: sumptuosus fuit; patrimonium exhausit. turpiter vixit; omnibus invisus est. intuendae sunt praecipueque in coniecturis et facultates; credibilius est enim occisos a pluribus pauciores, a firmioribus imbecilliores, a vigilantibus dormientes, a praeparatis inopinantes; quorum contraria in diversum valent. haec et in deliberando intuemur, et in iudiciis ad duas res solemus referre, an voluerit quis, an potuerit; nam et voluntatem spes facit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut supra posui signator qui ante diem tabularũ decessit
anͣ cõmisisse aliquid uel cũ infans eẽt uel cum oĩo natus non
eẽt preter id quod omia facile argumẽta aut ex iis q̃ ante rem
facta sunt aut ex cõunctis rei aut in seq̃ntibus ducunt᷑. Ex
anteccdentibus. Mõtem minatus es noctu existi proficiscentem
tilius quidam ꝗͣ necesse ecat diuiserunt ut eẽt uincti. sonus
auditus est. Ad herentis clamor sublatus est. Inseq̃nes sunt
illa latiuisti profugisti: liuores & tumores appatuerũt. Iiselem
temporũ gradibus desensor utetur ad detrabendam ei quod obiicitur
fidem. In his omĩs factorũ dictorũq ratio uersatur. Sed duplicitẽ
Nam fiunt quedam quia aliud postea fluturũ est. Quedam quia ali¬
ud/ antestictum est ut cum obiicitur reo lenocinii speciose marito
ꝙ adulterii damnatã quãdam emerit aut paricidii teo luxurio¬

Expanded text:
tur ut supra posui signator, qui ante diem tabularum decessit, tur ut supra posui signator, qui ante diem tabularum decessit, aut commisisse aliquid, vel cum infans esset vel cum omnino natus non esset; praeter id, quod omnia facile argumenta aut ex iis, quae ante rem facta sunt, aut ex coniunctis rei aut insequentibus ducuntur. Ex antecedentibus: mortem minatus es, noctu existi, proficiscentem tilius quidam, quam necesse erat, diviserunt, ut esset iuncti sonus auditus est; adhaerentis clamor sublatus est. insequentis sunt illa latuisti , profugisti, livores et tumores apparuerunt. iisdem temporum gradibus defensor utetur ad detrahendam ei quod obiicitur fidem. In his omnis factorum dictorumque ratio versatur, sed dupliciter. nam fiunt quaedam quia aliud postea futurum est, quaedam quia aliud ante factum est: ut, cum obiicitur reo lenocinii, speciosae marito, quod adulterii damnatam quondam emerit; aut parricidii reo luxurio
Abbreviated transcription (Latin):
cetera obiectum est ꝙ Clodius in monumẽtis ab eo maiorũ suoꝵ
eẽt occisus. Ad suadendi momẽta idem ualet sicut tempus cuius
tractatum subiungam. Eius autẽ aut alio loco iam dixi duplex
significatio est. Generalitet enĩ & spaliter accipitur. prius illud
est. Nam olim sub Alex̾ cum apud ilium pugnatum est. deniq
ptuͣm. instans futurum. hoc sequẽs habet et constituta discͥmina¬
estate hyeme noctu interdiu & fortuita in pestilẽtia in bello ĩ
cõuiuio. latinoꝵ quidam satis significari putauerunt si illud
gn̾ale tempus hoc sp̃ale tempora uocarent. Quorũ utrorũꝙ
tatio & in consiliis quidem & in illo demõstratiuo gn̾e uetsat᷑.
Sed in iudiciis frequentissima est. Nam et uiris qõnes facit &
qualitatẽ distinguit & ad comecturam płimũ confert. Ut cũ
interum probatos in expugnabiles afferat quales sunt si dica¬

Expanded text:
ni inter cetera obiectum est, quod Clodius in monumentis ab eo maiorum suorum ni inter cetera obiectum est, quod Clodius in monumentis ab eo maiorum suorum esset occisus. ad suadendi momenta idem valet, sicut tempus, cuius tractatum subiungam. eius autem, ut alio loco iam dixi, duplex significatio est; generaliter enim et specialiter accipitur. prius illud est:—nunc, olim, sub Alexandro, cum apud Ilium pugnatum est, denique praeteritum, instans, futurum. hoc sequens habet et constituta discrimina:—aestate, hieme, noctu, interdiu; et fortuita:—in pestilentia, in bello, in convivio. Latinorum quidam satis significari putaverunt, si illud generale tempus, hoc speciale tempora vocarent. quorum utrorumque ratio et in consiliis quidem et in illo demonstrativo genere versatur, sed in iudiciis frequentissima est. nam et iuris quaestiones facit et qualitatem distinguit et ad coniecturam plurimum confert: ut cum interim probationes inexpugnabiles adferat, quales sunt, si dica
Abbreviated transcription (Latin):
Quam partem uidemus uehemẽtissime pro Milone tractasse Ciceronem.
Et hec quidem ac similia ad cõiecturam frequẽtius ꝑtinẽt. Sed interim
ad ius qͦ priuatus an publicus. sacer an prophanus: noster an alienus:
ut in ꝑsona magistratus. pater peregrinus hinc enĩ qiões oriuntur.
priuatã pecuniam sustulistĩ. Uerum qr de templo nõ firetũ sed sac¬
legium est. occidisti adultecum quod lex ꝑmictit. Sed quia in lu¬
panari cedes est. Iniuriam fecisti. Sed quia magistratui maiestatis ac¬
tio est. uel contra. licuit quia pater eram quia magistratus.Sed
cicͣa facti controuersiam arguͣ prestant/ creca urciglites materiam
questionũ. Ad qualitatem qͦ frequenter ꝑtinet locus neq enĩ ubiq
idem aut licet aut decorum est quin etiã in qua quicꝙ ciuitate
queratur interest. Moribus enĩ & legibus distant. Ad cõmendati

Expanded text:
quam partem videmus vehementissime pro Milone tractasse Ciceronem. quam partem videmus vehementissime pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia ad coniecturam frequentius pertinent, sed interim ad ius quoque: privatus an publicus, sacer an profanus, noster an alienus; ut in persona, magistratus, pater, peregrinus. hinc enim quaestiones oriuntur: privatam pecuniam sustulisti; uerum quia de templo, non furtum sed sacrilegium est. occidisti adulterum, quod lex permittit; sed quia in lupanari, caedes est. iniuriam fecisti; sed quia magistratui, maiestatis actio est. vel contra: licuit , quia pater eram, quia magistratus. Sed circa facti controuersiam argumenta praestant, circa iuris lites materiam quaestionum. ad qualitatem quoque frequenter pertinet locus, neque enim idem ubique aut licet aut decorum est; quin etiam in qua quidque civitate quaeratur interest, moribus enim et legibus distant. ad commendatio
Abbreviated transcription (Latin):
bus sunt rea hodium inuidia cupiditas spes ambitus audacia
metus. Cetera eusdem gn̾is. Accidunt aliqñ fortuita ebrie¬
tas. ignorantia que interim ad ueniam ualent: interim ad
proboem criminũ. Ut siquis dum alii insidiatur aliũ diciture
interemisse. cãe poro non ad cõuncendũ modo quod obiscit᷑
sed ad destndendum qͦ excuti solent: cum ꝗs se tecte fccis¬
se idest honesta causa contendit qua de re latius in tertio
libro dictum est.finitiones ex causis interim pendent: an
tyrãncida qui tyrãnum a quo dephensus in adulterio fuerat
occidit an sacrilegus qui ut hostes urbe expelleret arma tem¬
plo affixa deceaxit. Sucuntur argum̃ta & ex loco specta¬
tur enĩ ad fidem probõis montanus an planus maritimus
in medite̾raneus consitus an incultus frequẽs an desertus
propinquus an remotus/ cportunus consilis an aduersus.

Expanded text:
uibus sunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audacia, uibus sunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audacia, metus, cetera generis eiusdem. accedunt aliquando fortuita, ebrietas, ignorantia, quae interim ad veniam valent, interim ad probationem criminis, ut si quis, dum alii insidiatur, alium dicitur interemisse. causae porro non ad convincendum modo, quod obiicitur, sed ad defendendum quoque excuti solent, cum quis se recte fecisse, id est honesta causa, contendit; qua de re latius in tertio libro dictum est. finitionis quoque quaestiones ex causis interim pendent. An tyrannicida, qui tyrannum, a quo deprehensus in adulterio fuerat, occidit? An sacrilegus, qui, ut hostes urbe expelleret, arma templo adfixa detraxit? ducuntur argumenta et ex loco. spectatur enim ad fidem probationis, montanus an planus, maritimus an mediterraneus, consitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an remotus, opportunus consiliis an adversus;
Abbreviated transcription (Latin):
cis ut argumẽtum morũ frater incessit. Iocorũ tñ ex eo freq̃ns
materia: Qua Cicero in uecem nõ semeł usus est. hec fere a¬
ca ꝑsonas sunt/ aut his similia: nec enĩ complecti omĩa uel hac
in parte uel in ceteris possumus contẽti rõnem plura quesituris
ostendere. Nuinc ad res transeo/ in quib maxime sunt ꝑso¬
nis uincta que agimugideo prima tractanda . In om̃ib põ¬
ro que fiuint queriturr aut quart aut ybi / aut q̃ñ aut quomͦ
aut perque facta sunt. ducunt᷑ igitur argumẽta ex causis
alii noĩa uerunt in duo genera: sed quatẽnas ut euisq diudũt
spẽs. Nam fere uersatur rõ faciendi circa bonorum adeptio¬
nem incrementũ. conseruatõẽm usum aut malorũ euitatõm̃
lilerationẽ ĩminucõem conuersionẽ. Namq & in deliberando
opiõibus ueniunt. Nam est his mitium ex his que credũt bo¬
na aut mala. Inde ex̃ores existunt et peximi affoctus. In ꝗ¬

Expanded text:
cis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens cis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens materia, qua Cicero in Verrem non semel usus est. haec fere circa personas sunt aut his similia. neque enim complecti omnia vel hac in parte vel in ceteris possumus, contenti rationem plura quaesituris ostendere. nunc ad res transeo, in quibus maxime sunt personis iuncta, quae agimus, ideoque prima tractanda. In omnibus porro, quae fiunt, quaeritur aut Quare? aut Ubi? aut Quando? aut Quomodo? aut Per quae facta sunt? ducuntur igitur argumenta ex causis lii δύναμιν nominaverunt, in duo genera, sed quaternas utriusque dividunt species. nam fere versatur ratio faciendi circa bonorum adeptionem, incrementum, conservationem, usum, aut malorum evitationem, liberationem, imminutionem, tolerantiam; quae et in deliberando opinionibus veniunt. nam est his initium ex iis, quae credunt bona aut mala; inde errores existunt et pessimi adfectus, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ples uideei an disectus iustus an potens. Spectant᷑ ante ac¬
ta dictaq. ex ptis enĩ estimari solent pntia. his adiicuint qui¬
dam cõmotionẽ: hanc accipi uolunt temporariũ animi motũ
sicut iram pauorem. Consilia autem & pñtis & pt̾i ⁊ futuri¬
tem argumẽtorũ uidentire quã ex causis ducimus sicut ha¬
bitus quilã aĩmi quo tractatur amicus inimicus. Ponũt in
ꝑsona et nomen quod quidem accidere ei necesst est : sed
in argumentũ raro cadit nisi cum aut ex causa datũ est . ut sapi¬
ens magnus. plenus. aut et ipsum alicuius cogitatõis actulit ca¬
usam Ut lentulo cõiurationis ꝙ libris sibyllinis aruspicũq re¬
sponsis dñatio dari tribus corneliis dicebatur. seq eum tertium
ẽẽ credebat post syllam cm̃amq. quia et ipse cornelius erat. Nã
& illud erat apud euripidem frigidum sane ꝙ nomẽ polyni¬

Expanded text:
ples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acta dictaque, ex praeteritis enim aestimari solent praesentia. his adiiciunt quidam commotionem; hanc accipi volunt temporarium animi motum, sicut iram, pavorem; consilia autem et praesentis ettem argumentorum videntur, quam ex causis ducimus; sicut habitus quidam animi, quo tractatur, amicus an inimicus. ponunt in persona et nomen; quod quidem ei accidere necesse est, sed in argumentum raro cadit, nisi cum aut ex causa datum est, ut Sapiens, Magnus, Pius; aut et ipsum alicuius cogitationis attulit causam, ut Lentulo coniurationis, quod libris Sibyllinis aruspicumque responsis dominatio dari tribus Corneliis dicebatur, seque eum tertium esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius erat. nam et illud apud Euripidem frigidum sane, quod nomen Polyni
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Educatio & disciplina. qm̃ refert.a. quibus et quo ꝗs¬
q modo sit institutus habitus corporis.ducitur enĩ freq̃nter ĩ
argumẽtum spẽs libidinis robur petulãtie. his contratia in
duicrsum. fortuna. nec enim idem credibile est in diuite
ac pauꝑe/ propinquis amicis clientibus habundante & his õĩb
destituto. Conditoĩs etiã distantia est. Nam claxus an obs¬
curus magistratus an priuatis pater an filius/ cius an pe¬
regrinus / liber an seruus. maritus an celebs/ parens liberoꝵ
anͦ orbus sit. pluximũ distat animi natura. Et enĩ auaritia
nacũdia misericocdia crudelitas seueritas aliaq his similia
afferunt fidem frequenter aut detrahunt. sicut uictus lu¬
xuciosus. an frugi an sordidus queritirr. studia ꝙͦ. Nam
rusticus forensis negotiator. miles nauigator medicus aliud
atq aliud efficiunt. Intuendum etiã quid affectet quisq locu¬

Expanded text:
venit; educatio et disciplina, quoniam refert, a quibus et quo quisvenit; educatio et disciplina, quoniam refert, a quibus et quo quisque modo sit institutus; habitus corporis, ducitur enim frequenter in argumentum species libidinis, robur petulantiae, his contraria in diversum; fortuna, neque enim idem credibile est in divite ac paupere, propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; condicionis etiam distantia, nam clarus an obscurus, magistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, etenim avaritia, iracundia, misericordia, crudelitas, severitas aliaque his similia adferunt frequenter fidem aut detrahunt, sicut victus luxuriosus an frugi an sordidus, quaeritur; studia quoque, nam rusticus, forensis, negotiator, miles, navigator, medicus aliud atque aliud efficiunt. intuendum etiam, quid adfectet quisque, locu
Abbreviated transcription (Latin):
at si scierimus ubi quicq nascatur çum ad locum uentum erit fa¬
cile quod in eo erit peruidebimus. In peimis igit᷑ argumenta
sepe a ꝑsona ducenda sunt. Cum dixi sit ut dixi diuisio ut
omña in hec duo partiamur res atq ꝑsonas. Res ut causa tem¬
pus locus occasio instcumentũ modus & cetera recum sint
accidentia. Persons autem nõ quicquid accidit ex equendu
mihi est ut pleriq fecerunt sed unde argumẽta sumi pñt.
Ea poͬro sunt.genus. Nam similes parentibus ac maioribus su¬
is filii plexunq creduntur & nõ nunꝗͣ ad honeste turpiterq
uiuendum inde cause fluunt. Natio. Nam & gentibus propͥi
mores sunt. Nec idem in Barbaro. Roͣ ͦ gredo probabile est
Patcia: quia similiter et̃ ciuitatũ leges instituta opiniones ha¬
dent cdiffetentiã. Sexus. Ut latrocmiũ facilius in uixo uenesi¬
cium in femina credas. Etas. quia aliud aliis añis magis cõ¬

Expanded text:
At si scierimus, ubi quodque nascatur, cum ad locum ventum erit, faAt si scierimus, ubi quodque nascatur, cum ad locum ventum erit, facile quod in eo est pervidebimus. In primis igitur argumenta a persona ducenda sunt; cum sit, ut dixi, divisio, ut omnia in haec duo partimur, res atque personas, ut causa, tempus, locus, occasio, instrumentum, modus et cetera, rerum sint accidentia. personis autem non quidquid accidit exsequendum mihi est, ut plerique fecerunt, sed unde argumenta sumi possunt. ea porro sunt, genus, nam similes parentibus ac maioribus suis plerumque creduntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, Graeco probabile est; patria, quia similiter etiam civitatum leges, instituta, opiniones habent differentiam; sexus, ut latrocinium facilius in viro, veneficium in femina credas; aetas, quia aliud aliis annis magis con