comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
H ũt morẽ cursq̃ atq hec c̾taia p̾mq
A scanpus lonza mur cu cuge̾t alba
Retulit a⁊ p̾stos docuit celebrae latios
Q uo puer ipe modo secũ qͥ troyta pubes
Albai docue suos hĩt mabiã porro
Accep ͭ roma ⁊ patriuseruait honorẽ¬

Expanded text:
Hunc morem cursus atque haec certamina primus Ascanius, Longam muris cum cingeret Albam, rettulit, et priscos docuit celebrare Latinos, quo puer ipse modo, secum quo Troïa pubes; Albani docuere suos; hinc maxima porro accepit Roma, et patrium servavit honore
Abbreviated transcription (Latin):
Fit berãe marii qm̃s longena doricli
Qui genꝰ ⁊ quodes nonie natiq fuissi
Ac sĩ dadam dũ media se mr̃ibi infer̃t
O misẽre quas nõ maꝰ mat achaya bello
Crabeit adletu pate submeibi ogens
Infelis cui te ebicio fortua iseruat¬
Septia post t̾ye excidũ iam u̾tit᷑ estas¬
Y talia seq̃mͣ fugiẽte ⁊ uolum̃ undis
hit herytil fines fratm atz hosps a cestes
Quis prohili mnos iate ⁊ dae cuub urbe
Opata o rapti ne quiapͣ ethoste petes
n lla ne ia tͦye dicet᷑ menya misq̃ua

Expanded text:
marii coniunx longaeva Dorycli, cui genus et quondam nomen natique fuissent; ac sic Dardanidum mediam se matribus infert: O miserae, quas non manus inquit Achaïca bello traxerit ad letum patriae sub moenibus! O gens infelix, cui te exitio Fortuna reservatSeptuma post Troiae exscidium iam vertitur aestasItaliam sequimur fugientem, et volvimur undis. Hic Erycis fines fraterni, atque hospes Acestes: quis prohibet muros iacere et dare civibus urbem? O patria et rapti nequiquam ex hoste Penates, nullane iam Troiae dicentur moenia? Nusqua
Abbreviated transcription (French):
Conspict Ingeter cõcursũ adlitd̃a lusttͤ¬
ie esertosq uid portus classemꝓ elictar
At praul insola secoete trahades acta
A missu anchysen flebat cũteꝵ ꝓfũdĩ
p ontũ aspettabat fleres hen tot bada fessie
Et tãtu suꝑesse mais box omib una¬

Expanded text:
Conspicit ingentem concursum, et litora lustdesertosque videt portus classemque relictam. At procul in sola secretae Troades acta amissum Anchisen flebant, cunctaeque profundum pontum adspectabant flentes. Heu tot vada fessis et tantum superesse ma
Abbreviated transcription (Latin):
I noms gͣuis ira n ͨ ebsata l e petta
Cogut me neptue ptes deste ͤ in omẽs
Qua n ͨ longa dies piets n ͨ mitigͣt ailla
Nͨ Iouis imꝑio fãtisue infracta quiestit¬
Nõ media d̾ gẽte frigu excldisse nefadis

Expanded text:
Iunonis gravis ira nec exsaturabile pectus cogunt me, Neptune, preces descendere in omnes; quam nec longa dies, pietas nec mitigat ulla, nec Iovis imperio fatisque infracta quiesciNon media de gente Phrygum exedisse nefandis
Abbreviated transcription (Latin):
ntea eneas nebe designat arat᷑
Bortitq̃i demos hat yliu ⁊ hec loca tye
Esse iub gand eͥgno troyanq acestes
I ndicitq forũ ⁊ patbi dat iuã uotat̃¬
En uicia asts herycio inbtite sedes
Fudat beneri ydalie tumłoq satdos
Ac lucus late sater additur anchiseo
Iamnq dies eplata noũe ges ons ⁊ aris
farta honoe placidi strauerut egra licti¬
Creb̾ ⁊ aspitas rursꝯ uocat aust̾ ĩ altii
Euonitin procͣna inges ꝑlitoa fleta

Expanded text:
ea Aeneas urbem designat aratro sortiturque domos; hoc Ilium et haec loca Troiam esse iubet. Gaudet regno Troianus Acestes, indicitque forum et patribus dat iura vocatim vicina astris, Erycino in vertice sedes fundatur Veneri Idaliae, tumuloque sacerdos ac lucus late sacer additur Anchiseo. Iamque dies epulata novem gens omnis, factus honos: placidi straverunt aedspirans rursus vocat Auster in altum. E
Abbreviated transcription (Latin):
Cres heryci bitlos ⁊ tepescatib agm̃i
Cedere deind iub soluiq exordĩe fuer
I p̃e caput tose fõliis enuictꝰ ol me
Stans procułi ꝓra pateq tet extaq salbõs
Proicit ĩ flucto ⁊ bĩa liꝙ̃tia fundit
P raseq ⁊ surges apuppi Getꝰ euntꝭ
Certati sotii fẽruit maer eqͦra urũt

Expanded text:
os et Tempestatibus agnam caedere deinde iubet, solvique ex ordine funem. Ipse, caput tonsae foliis evinctus olivae, stans procul in prora pateram tenet, extaque salsos proiicit in fluctus ac vina liquentia fundit. Prosequitur surgens a puppi ventus euntes. Certatim socii feriunt mare et
Abbreviated transcription (Latin):
Hit Iuue ͫͥ chorꝰ ilłe senũ qͥ tarim̃e laudes
Hertuleas ⁊ fta ferũt ut pͥma nouerte¬
Mostra mau geiosq̃ p̃mes eliserit angues¬
Ut bello eg̾gias rde disiecit urbes
Troyamq ethaliaq ut dños nulle laboet
Rege sub euristeo fatis iunõĩs Iuigue¬
hy lenq pholũqr mau tu cresia mactas
P rodigia ⁊ bastũ nemee slirupe leonẽ
Te scign treme̾ lacꝯ te saĩtor orci
Ossa suꝑ r̾cubas antͦ somesã cruc̃to¬
Nec te ulle facies nõ texruit ip̃c tiphens
dinis armateñs nõ te rõis egẽte¬

Expanded text:
hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes Herculeas et facta ferunt: ut prima novermanu geminosque premens eliserit angueegias idem disiecerit urbes, Troiamque Oechaliamque, ut duros mille labores rege sub Eurystheo fatis Iunonis iniquHylaeeumque Pholumque, manu, tu Cresia mactas prodigia et vastum Nemeae sub rupe leonem. Te Stygii tremuere lacus, te ianitor Orci ossa super recubans antro semesa cruentonec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, duus arma
Abbreviated transcription (Latin):
E ꝓcet peuso cascũ ut ẜuas cubile¬
giug ⁊ possit parnos educe natos
Laud secus igͥpotẽs nec tpre seg̾or illo
Mollib e siratis opa adfabrilia surgit¬
nsula sicamũ iuxͣ latq eolramq¬
rigit᷑ lipnem fumãtib ardua sauis¬

Expanded text:
t penso, castum ut servare cubilit parvos educere natos: haud secus Ignipotens nec tempore segnior illo mollibus e stratis opera ad fabrilia surgitnsula Sicanium iuxta latus Aeoliamqrigitur Liparen, fumantibus ardua sa
Abbreviated transcription (Latin):
Cõpones mãibusq̃ maꝰ atq arib ora
Tormẽti genꝯ ⁊ same taboq fluetes
C oplebu ĩ misero longa sit morte necabat
At fessi tande ciues infanda furete¬
Obtriucant soties igne ad fãstigia iactat
I lle int cede xutiloꝵ elapsus inaigros
Cofuge ⁊ tueni defendier hospit armis
Ergo oĩs furiis surrebit etr uria iustis
Regẽ d suppliciũ pñti marte iͥpostut¬
li nis ego te enea ductorẽ millib adlam
Toto nãq fremũt cõdensẽ litore puppet᷑

Expanded text:
componens manibusque manus atque oribus ora, tormenti genus, et sanie taboque fluentis complexu in misero longa sic morte necabat. at fessi tandem cives infanda furobtruncant socios, ignem ad fastigia iactant. Ille inter caedem Rutulorum elapsus in agros confugere et Turni defendier hospitis armis. Ergo omnis furiis surrexit Etruria iustis: regem ad supplicium praesenti Marte reposcunt. his ego te, Aenea, ductorem milibus addam. Toto namque fremunt
Abbreviated transcription (Latin):
Congͣssi nũgũt debts mediisꝙ xͥsidut
E dibus ⁊ licito tadẽ ẜmõe frmĩtin
Res equidẽ tͦye bictas a r̾gna fãtebor
Nob ad belli auxilui ꝓnoĩe tanto
Euigue bires hĩc tusto claudini amni
Hinit rutilꝰ p̃mit ⁊ muiꝵ cͥcũsonat armnẽ¬
Ped tibi ego ingẽtes pplos opuletaq r̾gnis
I nͣtere castra paro ꝙͣ fors mnopĩa salutẽ
Ostetat fãtis huc te postẽtib affers
Hacto ꝑcul hit sabo incolit᷑ fudata betusto
U rbis agilłie sedes ubi hdia quonda
G ene bello p̃clara iugis iusedit etruscis¬
Lãc iultas florẽte ãnos reb deinde suꝑbo
Impio ⁊ seuis tem̃t mezẽtuis armis¬

Expanded text:
dunt aedibus et licito tandem sermone fruuntur. res equidem Troiae victas aut regna fatebor, nobis ad belli auxilium pro nomine tanto exiguae vires: hinc Tusco claudimur amni, hinc Rutulus premit et murum circumsonat armed tibi ego ingentis populos opulentaque regnis iungere castra paro, quam fors inopina salutem tat: fatis huc te poscentibus adfers. Haud procul hinc saxo incolitur fundata vetusto urbis Agyllinae sedes, ubi Lydia quondam gens, bello praeclara, iugis insedit EtruscisHanc multos florentem annos rex deinde superbo imperio et saevis tenuit Mezenti
Abbreviated transcription (Latin):
hor acies campo mõitis ebt̾rita dyuii¬
Cu septͦ misit madatq insichͥa tarchon
Faictedã cascris tyrrẽaq rgna capessam
Sed michi tarda gelu secusq effeta seuecti¬
Natũ exhortarer in mibtꝰ mr̃e sabella
H ĩt partẽ patrie trahet tu cuiꝰ ⁊ ãnis
Et generi fatũ indulq ꝙ̃ mimĩa postut¬
nore deie othenol atq ytalu fortissie ductor

Expanded text:
hoc acies campo, monitis exterrita dicum sceptro misit mandatque insignia Tarchon, succedam castris Tyrrhenaque regna capessam. Sed mihi tarda gelu saeclisque effeta senectnatum exhortarer, ni mixtus matre Sabella hinc partem patriae traheret. Tu, cuius et annis et generi fatum indulgent, quem numina poscungredere, o Teucrum atque Italum fortissime ductor.
Abbreviated transcription (Latin):
M istebat opi flaonisq sequ̾atib iras
Parrte alia mrͣti cͥruq rotasq uolutres
nscabat quib ille bios qͥb excitat urbs
Egidas horrifera turbate palladis arma
Certatĩ squamas ẜpetũ auraq polibãt

Expanded text:
i flammisque sequacibus iras. Parte alia Marti currumque rotasque volucris instabant, quibus ille viros, quibus excitat urbes; aegidaque horriferam, turbatae Palladis arma, certatim squamis serpentum auroque polibant
Abbreviated transcription (Latin):
Et tyrrena pddũ tͥcũdat unicła platͥ
Tu lateri atq hũeris tegẽli sublgͣt ense
id emissa ableua pathe terga rtorques¬
Nec ñõ ⁊ gemi custodes lĩẽ abalto¬
Precedũt gͤssũ tãẽs tomĩtãt᷑ herylem
ospit̾ enee sede ⁊ secreta petebat
Sermoni mear ⁊ ꝓmissi muẽris her¬
Nec minꝰ eneas se matutiꝰ agebat᷑¬

Expanded text:
et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis. Tum lateri atque umeris Tegeaeum subligat ensem, demissa ab laeva pantherae terga retorquNec non et gemini custodes lipraecedunt gressumque canes comitantur erilemHospitis Aeneae sedem et secreta petebat memor et promissi muneris herNec minus Aeneas se matutinus agebat
Abbreviated transcription (Latin):
P auꝑis euandri passimq arnẽta bidebat
Romaoq foro ⁊ lantis mugiẽ carmis
Ut uentu ad sedes hec inq̃t limia uictor¬
Alchides subiit hec illũ r̾gia cepit
Aude hospes ꝯtepnt̾ opes ⁊ te ꝙͦ dignũ
fige deo rebusq ueĩ nõ asper egems¬
ĩd roit ⁊ angusti subt̃ fastigia tecti¬
Ingẽtem enẽa duxͭ stratisq̃ locauit
Effultu folus ⁊ pelle libistidis brse

Expanded text:
videbant Romanoque foro et lautis mugire Carinis. Ut ventum ad sedes: Haec, inquit, limina victorAlcides subiit, haec illum regia cepit. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque finge deo rebusque veni non asper egit et angusti subter fastigia tecngentem Aenean duxit stratisque locavit effultum foliis et pelle L
Abbreviated transcription (Latin):
I ntipit ⁊ dict dm̃nu aspiat amore¬
d u bello argolici bastabat ꝑgama rges¬
Non ullu auxiliu miseris nõ arma rogaui
Artis opisue tue nec te parissime ꝯĩix
Iaicassue tuos uolui excere labores¬
E nãmis ⁊ inp̾ami debere plima natis
Et durũ enee fleuisser sepe laborẽ
Nũt Iouis imꝑio rutiloꝵ tostitit oris
Ergo eade supplex ueĩo ⁊ sc̃m in nuim̃e
Arma rago gẽstrix nato te filia nerey
Te potuit lacͥmis trytoia flecte ꝯuiu¬

Expanded text:
incipit et dictis divinum adspirat amorem bello Argolici vastabant Pergama renon ullum auxilium miseris, non arma rogavi artis opisque tuae nec te, carissime coniunx, incassumve tuos volui exercere labores, quamvis et Priami deberem plurima natis et durum Aeneae flevissem saepe laborem. Nunc Iovis imperiis Rutulorum constitit oris: ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numen arma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, te potuit lacrimis Tithonia flecte
Abbreviated transcription (Latin):
Tu reges aspq inmãi corpe tibiris
A quo pꝰ itali fluuũ cõgͤͦnoĩe trbrmm
id ibmneꝰ amisit beꝵ reta albula nome
Me pulsũ pata pelagiq ebma seqtem
Fortua omipotes ⁊ meluctable fatũ
lins posuere lotl mris egere tremẽda
Carmẽtis nỹplie mõita ⁊ deꝰ actor apollo

Expanded text:
reges asperque immani corpore Thybris, a quo post Itali fluvium cognomine Thybrim diximus, amisit verum vetus Albula nomen; me pulsum patria pelagique extrema sequentem Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum his posuere locis matrisque egere tremenda Carmentis nymphae monita et deus auctor Apollo.
Abbreviated transcription (Latin):
Quã medrant nympbe pstu carmẽt̾ hare
Uatis fatidite cecunt q pͥma fũturos¬
Enedus mag̃s ⁊ noble pallanter
Huic lucũ ingeter ꝙͣ romulꝰ acer asilu
Retulit ⁊ gelcda mrãt subrupe supcal
p arrasia dcui panos de more liçei
Necno ⁊ sarri irat nemꝰ argiloti
Testat᷑q locũ ⁊ letũ docet hospitis argi
Hunic adtarpera sede ⁊ capitalia ducit
H oc nemq hui iuit frodosõ utitce colle

Expanded text:
quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem, vatis fatidicae, cecinit quae prima futuroseneadas magnos et nobile Pallanteum. Hinc lucum ingentem quem Romulus acer Asylum rettulit et gelida monstrat sub rupe Lupercal, Parrhasio dictum Panos de more Lycaei. Nec non et sacri monstrat nemus Argileti testaturque locum et letum docet hospitis Argi. Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit,Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem
Abbreviated transcription (Latin):
Abstractrq boues abiurateq rapme
Celo ostendũt᷑ pedibus ꝙ informne cadau̾
P rotrahit᷑ nequent etpleri corda tuedo
Terribles ocłos uultui uillosaq sẽtis
P ectora seiferi atq extictos santibi Ignes
Eu illo celebiat᷑ honos letiq m̃ores
Peruauere diẽ pͥmisq peticiꝰ auitor

Expanded text:
abstractaeque boves abiurataeque rapinae caelo ostenduntur, pedibusque informe cadaver protrahitur. Nequeunt expleri corda tuendo terribilis oculos, voltum villosaque saetis pectora semiferi atque extinctos faucibus ignis. Ex illo celebratus honos, laetique minores servavere diem, primusque
Abbreviated transcription (Latin):
Milicia ⁊ gͣue mart̾ opꝰ ma cne facta
A suestat pͥmis ⁊ te muirẽt ab annis
A ⁊chadas huic eq̃tes bis cẽtu roboa pub
Lecta dabo tatidẽp suo tibi noie pallas¬
uiy ea fatus erat defiriq ora tenebat
Eneas anchisiades ⁊ fidus achates
Multaq sũo dña t̾sti cũ corde putabat
Nu signũ e celo titherea dediss aꝑto
Cilsontu bent ⁊ ymere oia uiiã rp̃ete
Tyrreuusq tube mugiẽ ꝑ ethera clançor
Buspicut iteꝵ̾ atq iteꝵꝰ frãgor intõt᷑ iugẽs
A rma itͥ mibẽ celi ĩ r̾gione serena
P er sudũ rutilare bidẽt ⁊ pulsa tonaẽ¬

Expanded text:
militiam et grave Martis opus, tua cernere facta adsuescat primis et te miretur ab annis. Arcadas huic equites bis centum, robora pubis lecta dabo totidemque suo tibi nomine PallasVix ea fatus erat, defixique ora tenebant Aeneas Anchisiades et fidus Achates multaque dura suo tristi cum corde putabant, ni signum caelo Cytherea dedisset apercum sonitu venit, et ruere omnia visa repente Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor. Suspiciunt, iterum atque iterum fragor increpat ingens: arma inter nubem caeli regione serena per sudum rutilare vident et pulsa tona
Abbreviated transcription (Latin):
Arma ioiuis fugies ⁊ r̾gnis euul adeptis
Is genus indocile dispersu mõtila altis
Coposunt legesqi dedit latyũq bocari
M aluit hiis qui latiussi tuta pn oris¬
Aurea ut ꝑhibet illo subrege fuere
Secla sit placida ꝑp los mpãte rgebat
do etior donͭ paulati ac decolor etas
Et belli rabies ⁊ amor successit habendi

Expanded text:
Arma Iovis fugiens et regnis exul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis Composuit, legesque dedit, Latiumque vocari Maluit; his quoniam latuisset tutus in horisque perhibent illo sub rege fuere Secula: sic placida populos in pace regebat, Deterior donec paulatim ac decolor etas Et belli rabies et amor successit habendi
Abbreviated transcription (Latin):
Sopinferi ⁊ marsie q̃site ĩ motib herbe
Te nemo angicie bitra te fõtinq bnda
Te li quidi fluete lacq ulus ono
I bat ⁊ ypoliti proles puschria bello
Dixbuis insigñe quẽ mat arrcia misit
ductũ egerye lucis hiimetia airtũ
itora pniguis nbi ⁊ placabil ara dyane¬

Expanded text:
somniferi et Marsis quaesitae montibus herbae. Te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, te liquidi flevere lacus. Ibat et Hippolyti proles pulcherrima bello, Virbius, insignem quem mater Aricia misit, eductum Egeriae lucis umentia circum litora, pi
Abbreviated transcription (French):
¶Tuegae iuuat pdas ⁊ uie rapto
E n ⁊ marruma ueit degẽte sacerdas
E⁊ onde suꝑ galȩa ⁊ felici cõpta olia
Archippi rgis missu for̃tissi q umbro
S parge qͥ ropnos tatuq. manqi solebat¬
Multebatq Iras ⁊ mor sus arte feuabãt᷑
Bed no diudan e medicari cuspidis ictũ
E ualuit. neq eu binie iubulnra tanta¬

Expanded text:
e iuvat praedas et vivere rapto. Quin et Marruvia venit de gente sacerdos, fronde super galeam et felici comptus oliva. Archippi regis missu, fortissimus Umbro, spargere qui somnos cantuque manuque solebatque iras et morsus arte levabat. Sed non Dardaniae medicari cuspidis ictum evaluit, neque eum iuvere in volnera cant
Abbreviated transcription (Latin):
Aggressi ferro cirtu qua suma labantes
Inctuãs tabulata dabat quellis altis
Pedibus impulimusq̃ ea lapsa repẽte rina
Cũ sonitu trah ⁊ danaũ suꝑ aguma late¬
I ncidit ast uibii subent net saꝑa n ͭ ulli.
Euultat telis ⁊ luce corustar aena¬

Expanded text:
adgressi ferro circum, qua summa labantis ras tabulata dabant, convellimus altis sedibus, impulimusque; ea lapsa repente ruinam cum sonitu trahit et Danaum super incidit: ast alii subeunt, nec saxa, nec ullum rhus exsultat, telis et luce coruscus aëna
Abbreviated transcription (Latin):
Nut tande ꝯrede hec ara tuebit᷑ oniel
Aut moiere sił sit ore effeta recepit
A dsese ⁊ sacra longeuu insede locamt
Etce aũt elapsꝰ pirri decede polites

Expanded text:
uc tandem concede; haec ara tuebitur omnis, ul. Sic ore effata recepit ad sese et sacra longaevum in sede locavit. Ecce autem elapsus Pyrrhi de caede Polites
Abbreviated transcription (Latin):
Exͤma iam iumorte parãt defende telue¬
Auratasq trales ueteru detora alta paretu¬
U euolunt alii sc̃ttis mut᷑nib unas
Obsedere fores has seruat agnñe deso¬
Instaitati ai regis succͣre tectis

Expanded text:
ema iam in morte parant defendere telistrabes, veterum decora alta parentum, devolvunt; alii strictis mucronibus imas obsedere fores; has servant agmine dnimi, regis succurrere tectis
Abbreviated transcription (Latin):
A tergo infelix qua se dũ rgna maẽbant¬
Pepuie andtromache ferre incoitã solebat
Ad sotios ⁊ auo pũm ascyanacta trahebat
Euado adsumi fascigia culis unde
Thela m̃au miseri iatabat frita chentiͣ¬

Expanded text:
a tergo, infelix qua se, dum regna manebantaepius Andromache ferre incomitata solebat vo puerum Astyanacta trahebat. Evado ad summi fastigia culminis, unde tela manu miseri iactabant inrita Te
Abbreviated transcription (Latin):
Armng auchomedon una oñs siria pubes
P uccddut tecto ⁊ flamas adculima ractit¬
pe int̾ pmos correpta dña bipẽn¬
Lunĩa ꝑrupit postesq accrdie uellit¬
Eratos iamq exsctisa trabe fma cauauit¬
Robora ⁊ ingẽtez lato dedit ore fenestraz¬
Apparet domq iutꝰ ⁊ ata loga patestũt

Expanded text:
ria pubes succedunt tecto, et flammas ad culmina iactprimos correpta dura bipenlimina perrumpit, postisque a cardine vellieratos; iamque excisa trabe firma cavavitet ingentem lato dedit ore fenesAdparet domus intus, et atria longa patescunt
Abbreviated transcription (Latin):
Forsitan ⁊ pͥami funt q̃ fata requia̾s
mia tectorũ ⁊ mediis inpenet lib hostẽ
Arma diu semor dissueta tremẽtib euo
Cirtũdat ne quitquã hueris ⁊ in utile fru
Cingit᷑ ac densõs fert᷑ moiturq inhostes
Edibus inmediis nudoq sub etheĩs ab e
ngens ara fuit iuptaq ueterrima lauri¬
Intubet acce atq umbra ꝯplexa peates¬

Expanded text:
quae fata requiras. na tectorum et medium in penetralibus hostem, arma diu senior desueta trementibus circumdat nequiquam umeris, et inutile ferrum cingitur, ac densos fertur moriturus edibus in mediis nudoque sub aetheris axe ingens ara fuit iuxtaque veterrima incumbens arae atque umbra complexa Penatis
Abbreviated transcription (Latin):
i ura ꝑeuse geitor fuancia troye
Eutidia obtestor liceat diictẽ abarmis
Incolume astanyu liteat suꝑee nepote
Cneas sane Ignotis iacte̾ iubndis
Et quatuq uia dedett . fortua sequat᷑

Expanded text:
ae, genitor, fumantia Troiae exscidia obtestor, liceat dimittere ab armis incolumem Ascanium, liceat superesse nepotem. Aeneas sane ignotis iactetur in undis et, quamcumque viam dederit Fortuna, sequat
Abbreviated transcription (Latin):
Net batho genus aut panus sua noia ẜuat
Tale dabit spetmis tu spissõ unme qualos
Colaq prelord fumosis deripe terris
Hut ager ille malus dulcesp̃ a fontib unde
Ad pleni calcent᷑ a pia eluitabir̃ om̃is
S cilicet ⁊ grandes ibunt pbuia gutte¬
Rut sõpor iudiciu fatiet mãtfestꝰ ⁊ ora
Tristra temptatu sensu torquebit arator
iglris ite que sit tellus hoc deniq pacto
id istuna hand uiqua mamib iactata facistit
Sed pitis ĩ morem do digitos lentestit habendo
Bunda maioes herbas a lit ip̃aq iusto
Lecior ha nimiu ne sit michi fertil illa
Nec dep̃ualidam p̾mis ostendat aristis
ue grauis ẽ ipa tacitam depondeͦ prodit
Queq leuis prompti ẽ ocul pdistẽ ingram
Et quisquis color at sceleatu et quirẽ frigus¬

Expanded text:
nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat— nec Baccho genus aut pomis sua nomina servat— tale dabit specimen: tu spisso vimine qualos colaque prelorum fumosis deripe tectis; huc ager ille malus dulcesque a fontibus undae ad plenum calcentur; aqua eluctabitur omnis scilicet, et grandes ibunt per vimina guttt sapor indicium faciet manifestus et ora tristia temptantum sensu torquebit amaro. Pinguis item quae sit tellus, hoc denique pacto discimus: haud umquam manibus iactata fatiscit, sed picis in morem ad digitos lentescit habendo. Humida maiores herbas alit, ipsaque iusto laetior. Ah nimium ne sit mihi fertilis illa nec se praevalidam primis ostendat aristis! Quae gravis est, ipso tacitam se pondere prodit, quaeque levis. Promptum est oculis praediscere nigram, et quis cui c
Abbreviated transcription (Latin):
Queq suo semꝑ uiridi se granne uescit
Nec scabier salsa ledit rubigiẽ ferram
Illa tibi letis intexit uitibus hulmos
Illa feray portaz̾o olei ẽ illam expire colendo
Et fãcilem pecori ⁊ paciẽtem uouierꝭ unci
Calemi diues arat copua ⁊ uicina ueseno
Ora iugo ⁊ uaciuis clauius non equus acerris
unt quo quamq modo possis congnoste dicam
Rara sit an supra morem sĩt densã requiras
Astera frimietd quom fauet altera bacho
id ensa magis cereri ⁊ crissima queq hes
Ante locu capies oculis altes iubeb
Insolido puten demicti omemq rp̾iones
Rursus hunui ⁊ pedib sumas equab arenas
Si deerut ⁊aru pecoriq ⁊ bitib almuis
A ptius uber erit sm̃i in sũa posse negabit
Ire lota et scrobil supabit᷑ teria repletis
S pissũs ager glebas cuctantes cassap terga
E xo pette ⁊ ualidis terram ꝓstinde iunetis
Lalsa aũt tellus ⁊ que phibetur amara
Frugibus infelix ea nec masnestit aranda

Expanded text:
quaeque suo semper viridi se gramine vestit quaeque suo semper viridi se gramine vestit nec scabie et salsa laedit robigine ferrum: illa tibi laetis intexet vitibus ulmos, illa ferax oleo est, illam experiere colendo et facilem pecori et patientem vomeris unci. Talem dives arat Capua et vicina Vesevo ora iugo et vacuis Clanius non aequus Acerris. Nunc, quo quamque modo possis cognoscere, dicam. Rara sit an supra morem si densa requires— altera frumentis quoniam favet, altera Baccho, densa magis Cereri, rarissima quaeque Lyaeo— ante locum capies oculis alteque iubebis in solido puteum demitti omnemque repones rursus humum et pedibus summas aequabis harenas. Si deerunt, rarum pecorique et vitibus almis aptius uber erit; sin in sua posse negabunt ire loca et scrobibus superabit terra repletis, spissus ager; glaebas cunctantis crassaque terga exspecta et validis terram proscinde iuvencis. Salsa autem tellus et quae perhibetur amara, frugibus infelix—ea nec mansuescit arando
Abbreviated transcription (Latin):
Et qualem infelis anunsit mantua capii
p ascente niueos herboso fliue cyngnos
Non liquidi gregib fontes nõ gram̃e desunt
Et ꝙͣtum longas carent armenti diebns
Euigna tantũ gelidus ros notte reponet
igra fere ⁊ presso pigͥs sub romie terea
Et cui putre sola namq hoc miram arando
Optima friuẽt᷑̃ non ullo excquae̾ cernes
P. lura domũ tardis decede̾ planstra iuuẽtis
Aut unde rratus siluã deuexit arator
Et nemoa euertit młtos ignana ꝑ annos
Antiquas domꝰ auiũ cum scirpib ymis
Grint ille altũ indis periere relictis
At rudis enituit inpulsõ uamẽ campus
am Ieuina quidẽ cliuosi glarca ruris
Uix huiles apibus casias rorẽq nistrat
Et rofus scaber ⁊ ingris ebesã chelidris
Creta negant alios eque ẜpentib agros
dulcem ferre tibum ⁊ curuas p̃bere latebras
ue tennẽ exalat nebula fumoss uolut̾s
Et bibit huorem ⁊ cu bult ese ip̃a nͥmuctit

Expanded text:
et qualem infelix amisit Mantua campum, et qualem infelix amisit Mantua campum, pascentem niveos herboso flumine cycnos; non liquidi gregibus fontes, non gramina deerunt; et, quantum longis carpent armenta diebus, exigua tantum gelidus ros nocte reponet. Nigra fere et presso pinguis sub vomere terra et cui putre solum,—namque hoc imitamur arando— optima frumentis; non ullo ex aequore cernes plura domum tardis decedere plaustra iuvencis; aut unde iratus silvam devexit arator et nemora evertit multos ignava per annos antiquasque domos avium cum stirpibus imis eruit; illae altum nidis petiere relictis, at rudis enituit inpulso vomere campus. Nam ieiuna quidem clivosi glarea ruris vix humilis apibus casias roremque ministrat; et tophus scaber et nigris exesa chelydris creta negant alios aeque serpentibus agros dulcem ferre cibum et curvas praebere latebras. Quae tenuem exhalat nebulam fumosque volucris et bibit humorem et, cum volt, ex se ipsa remittit
Abbreviated transcription (Latin):
unt locus aruoir ingenus que robora cuiq
Quis color ⁊ que sit rebus natuͬa ferendis¬
u ifficiles pͥmu t̾re collesq maligni
Temis ubi argilla ⁊ dumosis caltul arius
P alladia gand silua uiuacis olme
Indicio ẽ tractu surgent oleaster eode
pliu̾mꝰ ⁊ strati bactis siluestril agri
Atqr punglois humꝰ dulciq uligne leta
Q iq frequẽs herb ⁊ fertil uber campꝰ
Quale sepe caua mont̾ conualle solemꝰ
D espicere huc sumis liquũt rupibi amnes
Feliceq tralint lymũ quiq editus austro
Et felicem c̾iuis inuisam pastit aratris
Hic tibi preualedas olim mltaq fluẽtes
Sufficit bacho uitis hic fertilis une
Hic latycis quale pateris lybama ⁊ aura
I mfłauit cum pungͥs ebur thyrtenꝰ ad aras
L ancib ⁊ paridis fumãtia reddima ebta
in armẽta magr̃ studĩ uotulosq̃ tuer
Aut fẽtus omu aut urẽtes culta capellas
Saltus ⁊ saturi petita logniqua tarenti

Expanded text:
Nunc locus arvorum ingeniis: quae robora cuique, Nunc locus arvorum ingeniis: quae robora cuique, quis color et quae sit rebus natura ferendis. Difficiles primum terrae collesque maligni, tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis, Palladia gaudent silva vivacis olivae. Indicio est tractu surgens oleaster eodem plurimus et strati bacis silvestribus agri. At quae pinguis humus dulcique uligine laeta, quique frequens herbis et fertilis ubere campus— qualem saepe cava montis convalle solemus despicere; huc summis liquuntur rupibus amnes felicemque trahunt limum—quique editus austro et filicem curvis invisam pascit aratris: hic tibi praevalidas olim multoque fluentis sufficiet Baccho vitis, hic fertilis uvae, hic laticis, qualem pateris libamus et auro, inflavit cum pinguis ebur Tyrrhenus ad aras, lancibus et pandis fumantia reddimus exta. Sin armenta magis studium vitulosque tueri aut ovium fetum aut urentis culta capellas, saltus et saturi petito longinqua Tarenti
Abbreviated transcription (Latin):
dde tot egregias mbes opͥeruiq laborem¬
C ot congesta maũ p̃ruptis oppida sabit
Fluiaq antiquos subtus labentia muros
En mare quod supra meorem quodq abluit ĩfra
An ne lacus tantas te lari maxine teqꝑ
Fluctib et fremitu surgens benate mariuo
An meorem portus lucrinoq addita claustra
A tq indignatũ magius scridorib equor
Iulia qua ponto longe sonat unda refuso
Bec eadem argenti ⁊ mos aerisqi metalla
Ostendit uenis atq auro plu̾ma fluxit
et genꝰ acre uiru marsos pubor sabellam
Assuetuqi malo ligure uulstosq uerutos
Extulit hec decios mariosq magnosq̃ cami llos
Scipiados duros bello ⁊ te maxime cesar
Qui nĩt exͣiis asie iam uicior in oris
Imbelle auertis romanis arcib ydum
alue magna pares frugi saturma tellus¬
es agna uiru tibi ⁊es antiqua landis ⁊ artis
Ingredior sanctos au̾sũt reduce̾ fontes
A sereũq cano romana per oppida carmen

Expanded text:
Adde tot egregias urbes operumque laboremAdde tot egregias urbes operumque laborem, tot congesta manu praeruptis oppida saxis fluminaque antiquos subter labentia muros. An mare, quod supra, memorem, quodque adluit infra anne lacus tantos? Te, Lari maxume, teque, fluctibus et fremitu adsurgens Benace marino an memorem portus Lucrinoque addita claustra atque indignatum magnis stridoribus aequor Iulia qua ponto longe sonat unda refuso Haec eadem argenti rivos aerisque metalla ostendit venis atque auro plurima fluxit. Haec genus acre virum, Marsos pubemque Sabellam adsuetumque malo Ligurem Volscosque verutos extulit, haec Decios, Marios, magnosque Camillos, Scipiadas duros bello et te, maxume Caesar, qui nunc extremis Asiae iam victor in oris inbellem avertis Romanis arcibus Indum. Salve, magna parens frugum, Saturnia tellus, magna virum; tibi res antiquae laudis et artem ingredior, sanctos ausus recludere fontis, Ascraeumque cano Romana per oppida carmen.
Abbreviated transcription (Latin):
F los adpme tenao anmas ⁊ olentia medi
Ora fouẽt illo ⁊ segubus medicãt᷑ anhelis
Sed noq medorũ silue ditissima terra
Net pulcher gauges aut auro turbidꝰ hermes
L audilus ytalie certẽt non bactra neq Indi
Totaq thurifer̃ panchaya piuigius arems
het loca non tauri spirantes naril igñt
Inuertẽ satise Inmais dentibus ydri
Net galeis densiis uirũ seges horruit astis
Sed graide fruges ⁊ bachi massitus huiuor
Implenẽ tenẽt olee armẽtaq leta
Aunc bellator quus caompo sese ardiis inifeat¬
Binc albi olitume gieges ⁊ mecõmia taurus
Sictuna sepe tuo pfusi flumne sacro
Lomãos ad templa deum duxere t̾implios
Hit uer assidnmũ atq aliems mesib estas
Bis grande petudes bis pomis aitil arbos
t rapide tigrides absunt ⁊ seua leonumn
Seam̃a nec miseros fallut aconyta legẽtes
N ec rapit ĩ mesõs orbes pliumũ neq tanto
S quameus inspiram trattu se colligit anguis

Expanded text:
flos ad prima tenax; animas et olentia Medi flos ad prima tenax; animas et olentia Medi ora fovent illo et senibus medicantur anhelis. sed neque Medorum, silvae ditissima, terra, nec pulcher Ganges atque auro turbidus Hermus audibus Italiae certent, non Bactra neque Indi totaque turiferis Panchaia pinguis harenis. Haec loca non tauri spirantes naribus ignem invertere satis inmanis dentibus hydri nec galeis densisque virum seges horruit hastis; sed gravidae fruges et Bacchi Massicus humor inplevere; tenent oleae armentaque laeta. Hinc bellator equus campo sese arduus inferthinc albi, Clitumne, greges et maxima taurus victima, saepe tuo perfusi flumine sacro, Romanos ad templa deum duxere triumphos. Hic ver adsiduum atque alienis mensibus aestas bis gravidae pecudes, bis pomis utilis arbos. At rabidae tigres absunt et saeva leonum semina nec miseros fallunt aconita legentis nec rapit inmensos orbis per humum neque tanto squameus in spiram tractu se colligit anguis.
Abbreviated transcription (Latin):
L ttora muteris lectissima demq apertos
Bachus amat colles aquilone ⁊ frigora taxi
A spice et eotremis domĩtu cultoribus orbem
Coasq domos arabum pictisq̃ uelonas¬
L iuise arboribus patrie sola india ingru
F ert hebenũ solis ⁊ ⁊ thurea buga sabeas
Q uid tibi odorato referam sudancia ligno
Balsamaq et lachas semꝑ frandẽt d achanti
Eud nẽora ethiopũ molli canẽcia lena
Uelleãq ut foliis deportant tennia seres
A ut quas occeano propior gerit india lucos
Eotrenu sunis orb nbi aera uintere sñmu
A⁊ loris lud uille iactu potiere sagite¬
Et gens illa quidem sumpt̃ nõ tarda pharetidis¬
Oz edia fert tristes sũtos tardinq saporẽ
Felicis mali quo nõ prestancius ullum
Pocula siquando seue infecere nouerte¬
c iscuerũtq heilas ⁊ no iunobia uerlla
Auxiliũ uenit at mẽbrꝭ agit atra uenẽa
psa iugens arhos faciemq smilima laura
Et si non aliũ late fatentur odorem
Laurus erat folia haud ullis labẽtia uentd

Expanded text:
litora myrtetis laetissima; denique apertos Bacchus amat collis, aquilonem et frigora taxi. Aspice et extremis domitum cultoribus orbem Eoasque domos Arabum pictosque Gelonos: divisae arboribus patriae. Sola India nigrum fert ebenum, solis est turea virga Sabaeis. Quid tibi odorato referam sudantia ligno balsamaque et bacas semper frondentis acanthi? Quid nemora Aethiopum molli canentia lana, velleraque ut foliis depectant tenuia Seres; aut quos Oceano propior gerit India lucos, extremi sinus orbis, ubi aera vincere summum arboris haud ullae iactu potuere sagitEt gens illa quidem sumptis non tarda pharetris. Media fert tristis sucos tardumque saporem felicis mali, quo non praesentius ullum, pocula si quando saevae infecere novercae, miscueruntque herbas et non innoxia verba, auxilium venit ac membris agit atra venena. Ipsa ingens arbos faciemque simillima lauro; et, si non alium late iactaret odorem, laurus erat; folia haud ullis labentia ventis;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui furtim puigni pͥmũ subtortice tectꝰ¬
⁊ obora comprendit frondesq elapsus in altas
Ingẽtem celo somtũ dedit inde sequntꝰ
P er ramos uictor perq alta tacuna regnat
Et totu iuoluit nemq slainis ⁊ ruit atraz
A d̃ celu pitea trassus caligine mibeni
P restum si tempestas cocertice silius
Incubuit. glomeatq ferens incendia uenti
H oc ubi non ascirpe ualent tesep reuerti
p ossunt atq yma siles reuiste terra
Infelix superat foliis oleaster amaris
et tibi tam pridens quisqua psuadi antor
Tͥ ellurem borea

Expanded text:
qui furtim pingui primum sub cortice tectuqui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et totum involvit flammis nemus et ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem, praesertim si tempestas a vertice silvis incubuit glomeratque ferens incendia ventus. Hoc ubi, non a stirpe valent caesaeque reverti possunt atque ima similes revirescere terra; infelix superat foliis oleaster amaris. Nec tibi tam prudens quisquam persuadeat auctor tellurem Borea
Abbreviated transcription (Latin):
Ere relutẽti tellus nec dum horrida mistẽd
P lia sed dubuis meduis mars errat ĩ arnis
nĩa sunt pibus mũis dñesa uiarũ
n on am̃i mõ uti pastat ꝓspetus iuanem
Sod quia non alit̾ uires dabit om̃ib equas
Teria neq in uacuũ poterũt se extendẽ rami
orsitan ⁊ strobib que sunit fastigia queras
Ausĩm uel tenni uitẽ connecte sulto
Alciis ac penta terie desigitur arbos
Ethereas tantũ radice intartara tendit
Ergo non hiyemes illam nõ flabra noq ymbres
Conuellut inmota manet mltosq ꝑ annos
Multa uirũ uolues durando secula uincit¬
Enta foẽtis late raynos ⁊ brachia tendes
L ut illut media ip̃a ingentẽ sustinet umbra
Neue tibi ad solom uergant uineta cadentt
Neue inter uites cori lum sere neue flagella
Suma pete aut sumas destiuge ex arboe plantas
Tantus amor terre nene ferro lede uͥtuso
Semĩa none olee siluestres insere trinitos
N am sepe iucant̃ pastõib excidit ignis

Expanded text:
aere renidenti tellus, necdum horrida miscent aere renidenti tellus, necdum horrida miscent proelia, sed dubius mediis Mars errat in armis: omnia sint paribus numeris dimensa viarum; non animum modo uti pascat prospectus inanem, sed quia non aterra neque in vacuum poterunt se extendere rami. Forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras. ausim vel tenui vitem committere sulco. Altior ac penitus terrae defigitur arbos, therias, tantum radice in Tartara tendit. Ergo non hiemes illam, non flabra neque imbres convellunt; inmota manet, multosque nepotes, multa virum volvens durando saecula vincit. Tum fortis late ramos et bracchia pandens huc illuc, media ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae—neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris insere truncos: nam saepe incautis pastoribus excidit ignis,
Abbreviated transcription (Latin):
Excoquẽ ⁊ magnos strobib contide montes
Ante supmatas aquilan ostendẽ glebas¬
Quã letũ infodias uitis genus optia putri
Arua solo id uenti curat gelide priune
Et labefãcta mones robusto iugera fossor
t siquos hand ulla uiros uigilancia fugit
Ante lotũ sũmile exquitut ubi pͥma paretur
Lrhoribus seges ⁊ quo mox digesta feratur¬
co utata iugnorent subito ne semiã matrem
Quͥ eciam teli regionẽ intortice signãt
Ut quo queq modo stet̾it qua ꝑte calores
Austnos trileit que terga obuerteit aui¬
N estituat adeo in tenerꝭ consueste̾ mltum ẽ
ollibus. an plano meluis sit ponẽ bite
Euere pͥus. si puig̾s agros metabẽ campi¬
co ensã sere iudenso nõ segnior uber bachus
Si trmłus acliue sõlu colless supnios
I ndulge ordimibus. nec setius oñis inuriguẽ
Ar boribus posit secto uia limite quadret
t sepe iugẽti bello cum longa cohortes
Euplituit legio ⁊ campo stetit agm̃e aꝑto
do iretteq acies ⁊ late flugtuat om̃is

Expanded text:
obibus concidere montis, ante supinatas aquiloni ostendere glaquam laetum infodias vitis genus. Optima putri arva solo: id venti curant gelidaeque pruinae et labefacta movens robustus iugera fossor. Ac si quos haud ulla viros vigilantia fugit, ante locum similem exquirunt, ubi prima paretur arboribus seges et quo mox digesta feratur, mutatam ignorent subito ne semina matrem. Quin etiam caeli regionem in cortice signant, ut, quo quaeque modo steterit, qua parte calores Austrinos tulerit, quae terga obverterit axi, restituant: adeo in teneris consuescere multum est. Collibus an plano melius sit ponere vitem, quaere prius. Si pinguis agros metabere campi, densa sere; in denso non segnior ubere Bacchus; sin tumulis adclive solum collisque supinos, indulge ordinibus, nec setius omnis in unguem arboribus positis secto via limite quadret. Ut saepe ingenti bello cum longa cohortis explicuit legio et campo stetit agmen aperto, directaeque acies, ac late fluctuat omnis
Abbreviated transcription (Latin):
lusup huis cãpi quos rex l ipe latinq
Ce uero mea que spatiis ꝓpioili etas
Insequit᷑ bencande puer ia pettoẽ toto
Acc̃ipior coite tasus ꝯplettor in omes
Nulla meis siue te q̃ret᷑ glia rebus
Seu pate seu bella gera tibi mabia rep¬
u erboru fides conͣ quẽ talia fãtiut
Enryalus me ulla dies ta fortib ausĩs
u assilem argueit tatũ fortua setida
hand aduersa cadat sed te suꝑ oia dona
u nũ oro gẽitrir pͥamii degẽte betusta
Est michi qua muisera tem̃t nõ ylia tellꝰ
Metu excedetem no mẽia rezis aceste¬

Expanded text:
insuper his campi quod rex habet ipse Latinus. Te vero, mea quem spatiis propioribus aetas insequitur, venerande puer, iam pectore toto accipio et comitem casus complector in omnis. Nulla meis sine te quaeretur gloria rebus; seu pacem seu bella geram, tibi maxima rerum verborumque fides. Contra quem talia fatur Euryalus: Me nulla dies tam fortibus ausis dissimilem arguerit; tantum, fortuna secunda aut adversa cadat. Sed te super omnia dona unum oro, genetrix Priami de gente vetusta est mihi, quam miseram tenuit non Ilia tellus mecum excedentem, non moenia regis Acest
Abbreviated transcription (Latin):
Fecerat ⁊ tem i telas discr eueat auro
Harii unã puuei sũpmũ mestus honorẽ
Induit arsurasq comas obmib ͭ amictu
Multaq p̃t̾ea laurẽtis p̃nna pũgne
a ggerat ⁊ longõ preda iib or dĩe duci
ADit equos ⁊ tela quiliꝰ spoliaueat hostẽ

Expanded text:
fecerat et tenui telas discreverat auro. Harum unam iuveni supremum maestus honorem induit arsurasque comas obnubit amictu, multaque praeterea Laurentis praemia pugnae aggerat et longo praedam iubet ordine duci. Addit equos et tela, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
P tesidiu ausonya ⁊ quatu tu p̾dis yule
li ec ubi defluit tolli miserale corpus
Impat ⁊ toto lectos ebagine mictit
Mille uios qͥ supum comitet᷑ honore
⁊ntersitq pris latͥmis solacia lucta¬
Euigna ꝑngetis misero sed debita patri
haud segnes alii crates ⁊ molle feretrui
Arbuteis terut uirgis ⁊ uinne querno
E ttructosq thoros obtetu frondis ĩ bibrat
His iuuez agresti subliem siranne pomit
Quale bargies demessu pallice flore¬
Seu moll uiole seu languetis iacichi
Cui neq fulgor ad hut nl du sua for i̾cessit
No iam mat a lit tella uiesq mistrat
En gẽias uestes auroq ostioq rigẽtes
Eutulit eneas quas illi leta laborũ¬

Expanded text:
praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Haec ubi deflevit, tolli miserabile corpus imperat et toto lectos ex agmine mittit mille viros, qui supremum comitentur honorem intersintque patris lacrimis, solacia lucexigua ingentis, misero sed debita patri. Haud segnes alii crates et molle feretrum arbuteis texunt virgis et vimine querno exstructosque toros obtentu frondis inumbrant. Hic iuvenem agresti sublimem stramine ponunt, qualem virgineo demessum pollice florseu mollis violae seu languentis hyacinthi, cui neque fulgor adhuc necdum sua forma recessit: non iam mater alit tellus viresque ministrat. Tum geminas vestes auroque ostroque rigentis extulit Aeneas, quas illi laeta laboru
Abbreviated transcription (Latin):
p ettoibꝰ mesto i mugit igia sucri
⁊ pe caput nuei fulcu pallatͦ ⁊ ora
ut doidit leuqi pates inptore unlna
Cuspidis ausonye lacmis ita fat᷑ abort
Ce ne inquit miseande puer cu leta ueniet
Iubidit fortua mͥ ne regna uides
nostra neq ad sedes nras bictor uehere prnas
n d hec eut̃dra dete promissa ꝑnti
u iscedes dederaz cu me ꝯpletꝯ entem
Mictet ĩ magnii impiu metuesq monet
Acres esse biros cu dua p̃lia gente
Et nut ille quide spe mltri captꝰ iuani
Fors ⁊ bota facit cumlatqr altaia donis
Nos iner ex aim ⁊ il ianz celestilii ullis
⁊d ebeter uano mesti coitam̃ honoie
Infelit nati funꝰ crudele uidebis

Expanded text:
 maestoque immugit regia luctu. Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora ut vidit levique patens in pectore vulnus cuspidis Ausoniae, lacrimis ita fatur obortis. Tene, inquit, miserande puer, cum laeta veniret, invidit Fortuna mihi, ne regna videres nostra neque ad sedes victor veherere paternas? Non haec Evandro de te promissa parenti discedens dederam, cum me complexus euntem mitteret in magnum imperium metuensque moneret acris esse viros, cum dura proelia gente. Et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit cumulatque altaria donis: nos iuvenem exanimum et nil iam caelestibus ullis debentem vano maesti comitamur honore. Infelix, nati funus crude
Abbreviated transcription (Latin):
P allatis procuui d̾ noĩe paliteũ
Nn bellũ assidue duct tugẽte latia¬
li os cascͥs adhibesoos ⁊ fedea iũge
⁊ pẽ ego teripis ⁊ rto fliñẽ dinca
A Su̾si x̾mis fupes subuecti ut amu¬

Expanded text:
i de nomine Pallanteum. Hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina; hos castris adhibe socios et foedera iunge. Ipse ego te ripis et recto flumine ducam, adversum remis superes subvectus ut amn
Abbreviated transcription (Latin):
Hit speluca fuit uasta si onota rtessũ
Pemihois caci facies ꝙͣ dira tenebat
S olis iuaccessa radiis semꝑq repẽti
Cede tepelut hunrꝰ foribusq affixa supb
Ora uirũ t̾sti pẽdebãt pallido tabo
Luit mostro uulcaꝰ erat pr̃ illiꝰ atroꝵ¬

Expanded text:
Hic spelunca fuit, vasto summota recessu Semihominis Cachi facies quam dira tegebat Solis in accessum radiis, semperque recenti Cede tepebat humus, foribus affixa superbis Ora virum tristi pendebant pallida tabo. Huic monstro Vulcanus erat p
Abbreviated transcription (Latin):
Optiẽ gͦyngenũ tiu me fortuã p̃cari
Et bicta coptos uoluit p̃tend̾e ramos
No eqdẽ extimui danaũ ꝙ ductor ⁊ archas
Electra ut gray ꝑhib athlãtide crety
A dueluĩ thencͦs electra maxiꝰ athlas
E didit eth e̾os hũero qͥ sustiẽt̃ orbe¬

Expanded text:
Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari et vitta comptos voluit praetendere ramos, non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcas Electra, ut Grai perhibent, Atlantide cretus, advehitur Teucros; Electram maxumus Atlas edidit, aetherios umero qui susti
Abbreviated transcription (Latin):
Ceptamẽta tui pepagi me meip̃e mẽniq
Obieti caput ⁊ suppleu adlumã ben
Ges eadẽ q̃ te crudeli daunia bello
I nsequit᷑ nos si pellat inchil affore credi
Q nͥ om̃er hespiaz pẽitꝰ sua subiuga migtat
Et mare qd supͣ teneat ꝙq allut infra
Accipe daq fide sũt nob fortia bello
Pectora sut aĩi ⁊ rli spectata iuuẽtii
dd ixeat eneas ille os oclosq loq̃tis
I am dudũ ⁊ totũ lust̃bat liue corpꝰ
Tu sit pauta reft̾ ut te fortissie theur
Accipio agͦstaqi libẽs ut berba parẽtis
Et uotẽ anthise mag̾ bultũq rcordor

Expanded text:
temptamenta tui pepigi: me, me ipse meumque obieci caput et supplex ad limina veni. Gens eadem, quae te, crudeli Daunia bello insequitur; nos si pellant, nihil afore credunt, quin omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant et mare quod supra teneant quodque adluit infra. Accipe daque fidem: sunt nobis fortia bello pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus. Dixerat Aeneas. Ille os oculosque loquentis iamdudum et totum lustrabat lumine corpus. Tum sic pauca refert: Ut te, fortissime Teucrum, accipio agnoscoque libens! Ut verba parentis et vocem Anchisae magni voltumque recordor
Abbreviated transcription (Latin):
Q uaͦ. astablis p̃stãti corpe boues
A utit tondẽꝵ forma supante iuuẽtas
Atqr hos neqͣ forẽt pedib bestigia tetts
Cauda inspelũcar tractos uersisq uiar
Iudiciis ⁊ aptos sato occstabt᷑ opaco
Q uerc̃tes nlla ad speluoa sigͣ ferebãt
Inte̾a cũ ia stabłis satũata monet̾¬
Amphii tomades armẽta abitũq paraẽt
do istessu mugiẽ boues atq om̃e q̃relis
Impleri nemꝰ ⁊ colles clamoẽ elinqui
R eddidit una baũ uoçẽ dastoq subantro
Mugut ⁊ cati spe tuscodita fefellit
Rit noͦ alchi de furis exarseat ałro ielu¬
felle dolor rapit armna mañ nodisy gͥuatu
Robur ⁊ aeru cͤsu petit ardua mõt
Cũq pͥmũ uri tãcũ uide timẽtem

Expanded text:
stanti corpore tauros avertit, totidem forma superante iuvencas; atque hos, nequa forent pedibus vestigia rectis, cauda in speluncam tractos versisque viarum indiciis raptos saxo occultabat opaco: quaerenti nulla ad speluncam signa ferebant. Interea, cum iam stabulis saturata moveAmphytrioniades armenta abitumque pararet, discessu mugire boves atque omne querelis impleri nemus et colles clamore relinqui. reddidit una boum vocem vastoque sub antro mugiit et Caci spem custodita fefellit. Hic vero Alcidae furiis exarserat atro felle dolor: rapit arma manu nodisque gravatum robur et aerii cursu petit ardua montis. Tum primum nostri Cacum videre timentem
Abbreviated transcription (Latin):
Turbatũq ocłis fugit illis ocior euieo¬
E pelutaiuq petit pedib tior addid ͭ alas
Ut sese inclusit unptisũe iumãe cathels
u eiecit sabũ ferro quid ⁊ arte pat̾ua
P rendebat fultosq em̃limiit obite postes

Expanded text:
turbatumque oculis: fugit ilicet ocior Europeluncamque petit, pedibus timor addidit alas. Ut sese inclusit ruptisque immane catenis deiecit saxum, ferro quod et arte paterna pendebat, fultosque emuniit obice postis
Abbreviated transcription (Latin):
S ternet egͬͬ aqͥs remo ut luctanĩe al eẽt
Ergo iter ceptu telerãt rumore secũdo
Labit᷑ uncta uadis abies mirat᷑ ⁊ unde
Mirat᷑ nemrꝰ insuetu fulgẽcia lonre
Scuta uirũ flumo pictasq iungre cainas
Olli rͥmigio nocteq dieq fãtigant

Expanded text:
sterneret aequor aquis, remo ut luctamen abesset. Ergo iter inceptum celerant rumore secundo; labitur uncta vadis abies; mirantur et undae, miratur nemus insuetum fulgentia longe scuta virum fluvio pictasque innare carinas. Olli remig
Abbreviated transcription (Latin):
Ut celsãs uidẽ rates atq int̾ opatũ
Allabi nemꝰ ⁊ tacitꝰ incũbẽ r̾mis
Tenet᷑ uisu subito cũctiq e̾lictis
Cõsinrgũt mẽẜ audat qͣs rũpẽ pallas
F acra betat ⁊ aptoq uolat telo obuiꝰ ip̃e
Et ꝓcul e tumło Iunẽs q̃ cã subegit
I gnotas teptaẽ uias quo tẽdit inquit
Quod geꝰ und domo patene huc ft̾ an arma
Tũ puer eneas puppi sit fat᷑ ab alta
p acifereq maũ ramũ p̃tetendit oliue
Troungẽ̃s at tela uides inimita latis
Qnos illi bello ꝓfugos ege suꝑbo
Eladru petiꝰ ferte hec ⁊ dicite electos
ed rrdame ueisse bios socia arma rogãtes
Obstupuit tãto ptulsũs noie pallas
Egrede o qͥciũs es ait torãq parẽtẽ
Allaquẽ ac nr̃is succede peãtib hospes
Eytepitq mau deuit̃aꝵ ãplerꝰ inhesit¬

Expanded text:
Ut celsas videre rates atque inter opacum adlabi nemus et tacitis incumbere remis, terrentur visu subito cunctique relictis consurgunt mensis. Audax quos rumpere Pallas sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse et procul e tumulo: Iuvenes, quae causa subegit ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit. Qui genus? Unde domo? Pacemne huc fertis an arma? Tum pater Aeneas puppi sic fatur ab alta paciferaeque manu ramum praetendit olivae: Troiugenas ac tela vides inimica Latinis, quos illi bello profugos egere superbo. Euandrum petimus. Ferte haec et dicite lectos Dardaniae venisse duces socia arma rogantis. Obstipuit tanto percussus nomine Pallas: Egredere o quicumque es ait coramque parentem adloquere ac nostris succede penatibus hospes. excepitque manu dextramque amplexus inhaesit