comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sise nosie desierit. Nã cȩt̾is aĩantibꝰ. sese ig¬
norare nat᷑ale est. hoĩb iutio łieñ. Quã uͦ late
pata ur̃ hͥ enror. qͥ ornari posse aliqͥd orm̃tis exi¬
stimatis alienis: At id fieri nequid.Na si qͥd
exappositis luceat. ipsa qͥdẽ quȩ sũt apposita
laudant᷑. Illud uͦ his tectũ atq uelatũ in sua
nichilominus feditate ꝑdurat. E go uͦ nego
ullũ eẽ bonũ. qd noceat habenti. Nũ idm̃tior:¬

Expanded text:
si se nosse desierit. Nam ceteris animantibus sese igsi se nosse desierit. Nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est; hominibus uitio uenit. Quam uero late patet uester hic error qui ornari posse aliquid ornamentis existimatis alienis? At id fieri nequit. Nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem quae sunt apposita laudantur; illud uero his tectum atque uelatum in sua nihilo minus foeditate perdurat. Ego uero nego ullum e
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ ẽ ꝓͥũ uob̾ atq insitũ bonũ. ut in ext̾nis
ac se positis rebꝰ bona ur̃a queratis. Sic rerũ
u̾sa cõditio ẽ. ut diuinũ merito rationis aĩal.
ñ alit̃ sͥ splencde nͥ in animatȩ suppellectilis
possessioẽ uideat᷑. Et alia qͥdẽ suis cõtenta sũt:
uos aũ dõ inte cõsimiles. abreb infimis excel¬
lentis nat̾e ornam̃ta. captatis. nec intelligitiꝰ
qͣntã cõditori ur̃o faciatis inuiriã. Ille genꝰ
humanũ t̾renis oĩbꝰ p̃stare uoluit: uos dig¬
nitatẽ urãm ĩfra infima queq detruditis:
Nãsi omẽ cuiꝰq bonũ eo cuiꝰ ẽ cõstat eẽ p̃ciosiꝰ:
c̃ uilissima rer̃ ur̃a bona eẽ uidicatis. eisdem
uosmn& ipsos ur̃a existimatione sũmititis Qd
qͥdẽ aud in merito cadit. humane qͥppe nat᷑ȩ cõ-
ditio est. ut tum tantũ cȩt̾is reb cũ se cognosc̃
excellat. Eadẽ tam̃ infra bestias redigatur

Expanded text:
nullum est proprium uobis atque insitum bonum ut in externis nullum est proprium uobis atque insitum bonum ut in externis ac sepositis rebus bona uestra quaeratis? Sic rerum uersa condicio est ut diuinum merito rationis animal non aliter sibi splendere nisi inanimatae supellectilis possessione uideatur? Et alia quidem suis contenta sunt, uos autem deo mente consimiles ab rebus infimis excellentis naturae ornamenta captatis nec intellegitis quantam conditori uestro faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit, uos dignitatem uestram infra infima quaeque detruditis. Nam si omne cuiusque bonum eo cuius est constat esse pretiosius, cum uilissima rerum uestra bona esse iuosmet ipsos uestra existimatione submittitis, quod quidem haud inmerito cadit. Humanae quippe naturae ista condicio est ut tum tantum ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur,
Abbreviated transcription (Latin):
osa domꝰ sarcina. & ipsi domino uehem̃t᷑
inimica. Sin uͦ ꝓbi: qͦnãmodo intius opibꝰ
aliena ꝓbitas numabit᷑ : Ex qͥb omĩbꝰ nicħ
hoꝵ q̃ tu ĩ tus cõputas bonis. tuũ eẽ bonũ
liqͥdo monstrat᷑. Quibꝰ si nicħ in est appeten¬
de pulcͥtudinis. qͥd est qͦd amissis doleas uel
leteris retentis: Qd si nat᷑a pulc̾ sũt. qͥd id
strata placiuss&̃. Neq N. iccirco s̃ p̾ciosa.
qͦd in tuas uenere diuitias: s qm̃ p̃ciosa
uidebant᷑. tuis ea diuitiis annumerare
maluisti. Quid aũ tanto foetune strepi-¬
tu desideratis: fugare credo indigen¬
tiã copia queritis. At qui hoc uob̾ in cõt᷑¬
riũ cedit: Plurib qͥppe ãminiculi opꝰ est
adtuendã p̃ciose suppellectilis uarietatẽ. Uerũq
illud ẽ ꝑmultis eos indigere qͥ ꝑmłta posside t̃.
Cõtͣ qͣ mmimo. qͥ habundantiã suã nat᷑e neces¬
sitate. ñ ambitꝰ suꝑftuitate metiant᷑. Ita ne aũ

Expanded text:
osa domus sarcina et ipsi domino uehementer osa domus sarcina et ipsi domino uehementer inimica; sin uero probi, quonam modo in tuis opibus aliena probitas numerabitur? Ex quibus omnibus nihil horum quae tu in tuis computas bonis tuum esse bonum liquido monstratur. Quibus si nihil inest appetendae pulchritudinis, quid est quod uel amissis doleas uel laeteris retentis? Quodsi natura pulchra sunt, quid id strata placuissent. Neque enim idcirco sunt pretiosa quod in tuas uenere diuitias, sed quoniam pretiosa uidebantur tuis ea diuitiis annumerare maluisti. Quid autem tanto fortunae strepitu desideratis? Fugare, credo, indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc uobis in contrarium cedit; pluribus quippe amminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis uarietatem, uerumque illud est permultis eos indigere qui permulta possideant, contraque minimum qui abundantiam suam naturae necessitate non ambitus superfluitate metiantur. Itane autem
Abbreviated transcription (Latin):
nullomͦ merebant᷑. Anuos agroꝵ pulcͥtu¬
do delectat: Qͥd ni. est enĩ pulcheirimi oꝑiᷤᷤ
pulc̃ portio. Sic quonꝗͣ sereni maris facie
taliũ splendore głari PAn u̾n is floribꝰ ipse
distingueris. aut tua in estiuios fructuꝰ
intumesc̃ ub̃tas: Qd in anibs guaudiis
raꝑis: Quid extera bona ꝓtius ãplexaris :
Nunꝗͣ tua faci& eẽ fortuna: quȩ ate nat᷑a rer̃
fec̃ aliena. Teirar̃ qͥdẽ fructꝰ aĩantiũ ꝓcul
dubio debent᷑ alim̃tis. S. si qͦd nat᷑e satis est
replere in digentiã uelis: nicħ est qͥ fortune
affluentiã petas. Paucis ni minimisq nat᷑a
cõtenta ẽ. Cuiꝰ si sacietatẽ si suꝑfluis urgue¬
re uelis: aut in iocundũ qđ infuđis fiet.
aut noxiũ. Iã uͦ pulchrũ uariis fulg̾e ues¬
tibꝰ putas: quaꝵ sigͣta intuitu species ẽ:
aut mat̾iȩ nat᷑am. aut ingeniũ mirabor
artificis. Anuͦ te longꝰ ordo famuloꝵ fac̃
ẽẽ felicẽ: QRi si uiciosi moribꝰ sint. ꝑ nici¬

Expanded text:
nullo modo merebantur. An vos agrorum pulchritudo delectat? Quid ni? Est enim pulcherrimi operis pulchra portio. Sic quondam sereni maris facie talium splendore gloriari? An vernis floribus ipse distingueris! aut tua in aestivos fructus intumescit ubertas? Quid inanibus gaudiis raperis? quid externa bona pro tui amplexaris? uam tua faciet esse fortuna quae a te natura rerum fecit aliena. Terrarum quidem fructus animantium procul dubio debentur alimentis; sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est; cuius satietatem si superfluis urguere uelis, aut iniucundum quod infuderis fiet aut noxium. – Iam uero pulchrum uariis fulgere uestibus putas. Quarum si grata intuitu species est, aut materiae naturam aut ingenium mirabor artificis. – An uero te longus ordo famulorum facit esse felicem? Qui si uitiosi moribus sint, pernici
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ astrictũ retinent cathenis. Et collata imꝓbis
ostentat in dignos. Cur raꝓuenit: Gaudetiᷤ
enĩ res sese alit̃ hñtes. falsis cõpellare nominib̾
Quȩ facile ipsarũ redarguunt᷑ rerũ effectu. Itaq
nec ille diuitię. nec illa pctentia. nec hec dignitaᷤ
iure appellari potest. Postremo idẽ de tota
cõchide fortuna lic&. in quaꝰ ichil expetendũ.
nichil natiuȩ bonitatis ine̾e̾ manifestũ ẽ. qre
nec se bonis sẽꝑ ad iungit. & bonos ͥhꝰ tuo¬
rit ad iuncꝰta nõ effictt.
ouimꝰ qͣntas deditt Fi. inas.
rbe flamata: pat̾bq cȩsis.¬
Fratre qͥ quonda ferꝰ inter empto:
Matris effuso machut cruore.
Corpꝰ et uisu gelidũ ꝑerrans.
Ora p nõ tinxi. lac̾rais. ses e̾e
Quos uid& cõdens radios fubunda
Phoebꝰ. extremo ueniens ab ortu.
Quos p̾mũt septẽ gelidi triores.
Qs notꝰ sicco iualentꝰ aestu
Torr&. ardente: recoque̾s harenas.
Celsa nit uce ualuit potestas

Expanded text:
libus adstrictum retinent catenis, et collata improbilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbi potius et ostentat indignos. Cur ita prouenit? Gaudetis enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus, quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu; itaque nec illae diuitiae nec illa potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idem de tota concludere fortuna licet, in qua nihil expetendum, nihil natiuae bonitatis inesse manifestum est, quae nec se bonis semper adiungit et bonos quibus fuerit adiuncta non efficit. Nouimus quantas dederit ruinas urbe flamFratre qui quondam ferus interempto Matris effuso maduit cruore Corpus et uisu gelidum pererrans Ora non tinxit lacrimis, sed esse Quos uidet condens radios sub undas Phoebus extremo ueniens ab ortu, Quos premunt septem gelidi triones, Quos Notus sicco uiolentus aestu Torret ardentes recoquens harenas. Celsa num tandem ualuit potestas
Abbreviated transcription (Latin):
Ieq enĩ sibi solent ad u̾sa sociari. Nat᷑a respuit:
ut cõtraria queq iungant᷑. Ita cũ pesfimos plerũq
dignitaribꝰ fungi dubiũ nõ sit illud &iã liquet.
nat᷑a sui bona nõ e̾e̾ que se pessimis herere patiant᷑.
d qͥdẽ de cunctis fortiinȩ mineribꝰ dignius existi¬
mari potest. ãd improbissimũ quẽq ub̃iora ꝑueni¬
unt. Deqͥbꝰ illud &̃ cõsidandũ puto. qͦd nemo dubi¬
tat rẽ fortẽ cui fortitudinẽ in e̾e̾ conspexerit. Et
cunicũq uelocitas ad est mn anifestũ ẽ eẽ uolocẽ.
S ic misiea qͥdẽ musicos. Medic ina mehicos. Re¬
thorica rethores fac̃. Agit enĩ cuiꝰq rei nat᷑a qͦd¬
pͥũ ẽ. nec cõtiaꝵ rerũ miscet᷑ effecꝰtibꝰ. Et ultro
quȩ sũt adu̾sa de pellit. At qui nec opes in ex¬
pletã restinguere auariciã queunt. nec potesta̾
sui compotẽ fec̾it: quẽ utiose libidines in salubi¬

Expanded text:
Neque enim sibi solent aduersa sociari; natura respuit Neque enim sibi solent aduersa sociari; natura respuit ut contraria quaeque iungantur. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, illud etiam liquet natura sui bona non esse quae se pessimis haerere patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perueniunt. De quibus illud etiam considerandum puto, quod nemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse conspexerit, et, cuicumque velocitas adest, manifestum est esse velocem. Sic musica quidem musicos, medicina medicos, rhetorica rhetores facit; agit enim cuiusque rei natura, qproprium est nec contrariarum rerum miscetur effectibus et ultro quae sunt aduersa depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere auaritiam queunt, nec potestas sui compotem fecerit quem uitiosae libidines insolubi
Abbreviated transcription (Latin):
possit exertere. Nũ quicquã lib̾o imperabis
anmo: Nũ m̃tẽ firma sibi ratioẽ coherentẽ.
de statu ꝓͥe quietis amouebis. Cũ lib̾ũ quentã
uirũ suppliciis se tyranus ad acturũ putar&.
ut adu̾sũ se facte cõuirationis conscios ꝓder&:
Lingͥã ille momordit. atq abcidit. & in os tyran¬
ni seuientis abiec̃. Ita cruciat᷑ qͦs putabat tyran¬
nus. mat̾iã crudelitatis. uir sapiens fecit ee uir¬
tutis. Qd aut̃ ẽ qͦd in aliũ fac̾e quisq possit. qͦd fus¬
łie abalio ipse nõ possit. Busiridẽ accipimꝰ. necare
hospites solitũ. abercule hospite fuisse mactatum.
Regulꝰ plures poenoꝵ bello captos in uincla cõie¬
cerat. S mox ipse uictoꝵ cathenis manꝰ p̃buit.
Ulã ne gͥ eiꝰ hoĩs potentiã putas. qͥ qͦd ipse in alio
potest ne id inse alt̾ ualeat effic̾e ñ possit.d hec.
i ipsis dignitatibꝰ ac potestatibꝰ ineẽt aliqͥd natu¬
ralis ac proprii boni: nũꝗͣ. pessimis ꝓuenira&e.

Expanded text:
possit exserere? Num quicquam libero imperabis animo? Num mentem firma sibi ratione cohaerentem de statu propriae quietis amouebis? Cum liberum quendam uirum suppliciis se tyrannus adacturum putaret ut aduersum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est quod in alium facere quisque possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accepimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse uictorum catenis manus praebuit. Vllamne igitur eius hominis potentiam putas qui quod ipse in alio potest ne id in se alter ualeat efficere non possit? Ad haec, si ipsis dignitatibus ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam pessimis prouenirent.
Abbreviated transcription (Latin):
sidi. At eadẽ si ap̃ unũ qͣnta est uͥq gentiũ
cõ gerat᷑. cetos sin in opes fec̾it. & uox qͥdem
tota parit̾ młtoꝵ. repla. auditũ. Ur̃ȩ uͦ diui¬
tiȩ nͥ cõminute in plures tͣnsire ñ possut. Qo
cũ factũ est. pauꝑes necesse est faciat᷑ quos
relinquũt. O gͥ angustas ĩ opesq diuitiaᷤ.
quas nec hab̾e totas pluribꝰ lic: & ad quelib&
sine cet̾aꝵ pauꝑtate ñ uenuit. An geramaꝵ
fulgor oculos tͣhit: S si qͥd ẽ ĩ hoc splendore
p̃cipu. gẽmaꝵ ẽ lux illa nõ hoiũ. Quaᷤ qͥdẽ
mirari hoĩes uehem̃t᷑ ãmiror. Qd ẽ enĩ carẽs

Expanded text:
sideri. At eadem, si apud unum quanta est ubique gentium sideri. At eadem, si apud unum quanta est ubique gentium congeratur, ceteros sui inopes fecerit. Et uox quidem tota pariter multorum replet auditum, uestrae uero diuitiae nisi comminutae in plures transire non possunt; quod cum factum est, pauperes necesse est faciant quos relinquunt. O igitur angustas inopesque diuitias, quas nec habere totas pluribus licet et ad quemlibet sine ceterorum paupertate non ueniunt. – An gemmarum fulgor oculos trahit? Sed si quid est in hoc splendore praecipui, gemmarum est lux illa, non hominum; quas quidem mirari homines
Abbreviated transcription (Latin):
S tabiliꝰq nec sonori
St̾ni flatibus euri.
Et fluctib minantẽ
Curat sꝑnere pontũ.
Montis cacumren alti
Bibulas itet harenaꝰ:
Illud ꝓt̾rius auster
Cotis uiribꝰ urgu&.
Hae pendulũ solutȩ
Pondꝰ feire recusãt.
Fugiens ꝑ iculosam
Sortẽ sedis amenȩ:
humili domũ mẽto
Certus figere saxo.
Quã ins ton&. rumis
Ma iscens & quora uentꝰ.
Tuꝯditus quieti
ed qm̃ rationũ iã
inte maꝵ. fom̃ta des¬
cñdũt: patilo ualidio¬
rib utendũ puto. Age.
enĩ Si iã cactuca et
mom̃taria fortune do¬
na ñ eẽnt. qͥd in eis est
q̃at. aut nc̃ ꝑspectũ
c̃sidatũq uilescat:¬
nat᷑a p̃ciose fũt: Qind
ius cõgesta pecunie:
Atqͥ hȩc effundendo
magis quã coaceruando
meliꝰ nitẽt. Siqͥdẽ auaricia sẽꝑ odiosos. claros
largitas fac̃. Quod si man̾e ap̃d quẽq ñ potest
qͦd tͣnsfert᷑ in alt̾u. tunc est p̃ciosa pecuma.
cũ tͣns lata in alios largiendi usu desinit pos

Expanded text:
stabilisque nec sonori sterni flatibus Euri et fluctibus minantem curat spernere pontum, montis cacumen alti, bibulas uitet harenas; illud proteruus Auster totis uiribus urguet, hae pendulum solutae pondus ferre recusant. Fugiens periculosam sortem sedis amoenae humili domum memento certus figere saxo. Quamuis tonet ruinis miscens aequora uentus, tu conditus quietiam rationum iam in te mearum fomenta descendunt, paulo ualidioribus utendum puto. Age enim, si iam caduca et momentaria fortunae dona non essent, quid in eis est queat aut non perspectum consideratumque uilescatnatura pretiosae sunt? Quid uis congesta pecuniae? Atqui haec effundendo magis quam coaceruando melius nitent, si quidem auaritia semper odiosos, claros largitas facit. Quod si manere apud quemque non potest quod transfertur in alterum, tunc est pretiosa pecunia cum trans
Abbreviated transcription (Latin):
Q obeandẽ suꝑbiã pͥus regiũ deciuitate nom̃
absiulerant. & si qͣnclo qͦd ꝑrarũ est ꝓbis deferan¬
tur: qͥd ineis aliud quã ꝓbitas utentiũ plac&:
Ita fit. ut uirtutibꝰ exdignitate s ex nirtute
dignitatib honor accedat. Que uͦ ẽ ista ur̃a
expetibilis ac p̃clara potentia: Nõne otrire¬
na aĩalia cõsidatis. qͥb qͥ p̃sidere indeamini:
testatẽ p̃cet̾is uendicantẽ: qͣnto moueriris
cachinno: Qd uͦ si corpꝰ spectes inbeculiꝰ hoĩe
reꝑire queas: Quas sepe muscularũ qͦ nes
morsꝰ uł insecreta quȩqi reptantiũ necai in.¬
troitꝰ. Quo. u dsqua ius aliquod inquẽpiam
nͥ in solũ corpꝰ & qđ in fra corpꝰ est fortunã loqͣ¬

Expanded text:
 ob eandem superbiam prius regium de ciuitate nomen  ob eandem superbiam prius regium de ciuitate nomen abstulerant. At si quando, quod perrarum est, probis deferantur, quid in eis aliud quam probitas utentium placet? Ita fit ut non uirtutibus ex dignitate sed ex uirtute dignitatibus honor accedat. Quae uero est ista uestra expetibilis ac praeclara potentia? Nonne, o terrena animalia, consideratis quibus qui praesidere uideamini? testatem prae ceteris uindicantem, quanto mouereris cachinno! Quid uero, si corpus spectes, inbecillius homine reperire queas quos saepe muscularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium necat introitus? Quo uero quisquam ius aliquod in quempiam nisi in solum corpus et quod infra corpus est, fortunam loq
Abbreviated transcription (Latin):
nocuer̃. cũ pessimꝰ quisq eoq alieni magis auiditꝰ
quiquid usquã auri gc̃maꝵ qẽ se solũ qui habeat
dignissimũ putat. Eu gͥ qͥ nc̃ contum gladiũq
sollicitꝰ ꝑtimescis si uite hiuꝰ callẽ uacuuꝰ uiator
in trasses corã latrone cantares. Op̃clara opũ
mortaliũ bĩtudo quã cũ ad eptꝰ fueris securuᷤ¬
tinã modo nr̃a redirent
In mores tẽpora priscos:
S seuior ignibꝰ & hnȩ
F eruens amor arcd& habendi.
h eu primꝰ quis fiur ille.
Auri qͥ ponda tecti
Gẽriasq latere uolentes
Preciosas ꝑicula fodit.
uid aut̃ dedignitatibꝰ potentiaq disserã: Quaᷤᷤ
uos uͦ digniatis ac porestatis inscii. c̃ȩlo exeqͣtis:
Que si ĩn imꝑbissimũ quẽq cetidĩt. que incendia
flãmis & hnȩ eructuantib qͦd diluuiũ tantas
strages dederĩt. Certe uti meminisse te arbitͦr:
cõsulare imꝑiũ quod libertatis pͥncipiũ fuerat
obsuꝑbiã cõsulũ ur̃i ueteres abolere cupiuier̃.

Expanded text:
nocuerunt, cum pessimus quisque eoque alieni magis auidus quicquid usquam auri gemmarumque est se solum qui habeat dignissimum putat. Tu igitur, qui nunc contum gladiumque sollicitus pertimescis, si uitae huius callem uacuus uiator intrasses coram latrone cantares. O praeclara opum mortalium beatitudo, quam cum adeptus fueris securutinam modo nostra redirent In mores tempora priscos! Sed saeuior ignibus Aetnae Feruens amor ardet habendi. Heu primus quis fuit ille Auri qui pondera tecti Geminasque latere uolentes Pretiosa pericula fodit? Quid autem de dignitatibus potentiaque disseram quae uos uerae dignitatis ac potestatis inscii caelo exaequatis? Quae si in improbissimum quemque ceciderunt, quae flammis Aetnae eructuantibus, quod diluuium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare imperium, quod libertatis principium fuerat, ob superbiam consulum uestri ueteres abolere cupiuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.  ad mundũ gͥ inquit regenaũ. n ulł¬
luis a miniculis indigebit. Alioqum si
qͥ egeat: plenã sufficientiã nõ habebit.
Id inquã ita est necefsaruũ. ꝑ se gͥ solum
cuncta disponit. Negari inquã nequid.
Acqui ds̃ ipsũ bonũ eẽ mostratus est. Memi¬
ni inquã. ꝑuonũ gͥ euneta disponit.
Si quidẽ ꝑ se reg̃ om̃ia quẽ bonũ ee ꝯsen¬
simus. & hic ÷ ueluti quidã clauus atq
gułnaculũ. quo muncdana machina
stabilis atq incoirupta seruatur. Uehem̃t᷑
assentio inquã.⁊ id te pauloante diccu¬
ram tenui licet suspicatiõe ꝓsperi
Credo inquid. Iã enĩ ut arbitror uigilan¬
tius ad e̾nenda uͥa occulos dedueis. s ꝙͥ
dicam nõ minus ad ꝯtuendũ patet.
Iuid inquã: Cũ ds̃ in quid om̃ia bonititis
clauo gub̾nare uire credatur. eadẽ q
om̃ta fieuti dociu ad boniĩ naturali
intentiõe festinẽt. nũ dubitari potest
quin uoluntaria regantur.seq ad disponẽ¬

Expanded text:
dem. – Et ad mundum dem. – Et ad mundum  extrinsecus adminiculis indigebit: alioquin si quo egeat, plemam 20 sufficientiam non habebit. Id, inquam, ita est necessarium. Per se igitur solum cuncta disponit. Negari, inquam, nequit. Atqui Deus ipsum bonum esse monstratus est. Memini, inquam. Per bonum igitur cuncta disponit: si quidem per se regit omnia, quem bonum esse concessimus, et hic est ueluti quidam clauus atque gubernaculum quo mundana machina stabilis atque incorrupta seruatur. – Vehementer assentior, inquam, et id te paulo ante dicturam tenui licet suspicione prospexi. – Credo, inquit; iam enim, ut arbitror, uigilantius ad cernenda uera oculos deducis. Sed quod dicam non minus ad contuendum patet. – Quid? inquam. – Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia, sicuti docui, ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponen
Abbreviated transcription (Latin):
lo ante minime dubitandũ putabas. Mec
nimo guidẽ arbitror inquã. nͨ uniquã dii¬
tandũ putabo. quibꝰq in hoc rationibꝰ accedum
breuit᷑. ex ponã. M̾undus hic ex tã di̾sis ꝯtͣrus¬
q parcibꝰ in unã formã minime ꝯuenisset nͥ
imꝰ eet qui tãdiu̾sa ꝯiung̾et. Conuicta uͦ
naturaꝵ ipsa diu̾sitas inuicẽ discors difso¬
eiaret atq Aiuelleret. nͥ unꝰ eet qui quod
nexuit ꝯtin̾et. Ilõ tã uͦ eͥtus nature ordo
ꝓcederet. nectã dispositos motus. loc is. cẽpo¬
ribus. efficientia. spacus qualitatibus. explica¬
ret. nͥ imus eet qui has mutationũ uarie¬
tates manens ipse dispon̾et. Hoc quicqͥd
est quo cõdita manẽt atq agitantur. usi¬
hec inquit ita sentias. paruã mͥ restare
oꝑã puto ut felicitatis cõpos patͥam sospes
reuisas. S que ꝓposuimꝰ intueam᷑. Hõne
in beatitudine sufficientiã numerauimus.
am̃ ꝙ: beatitudinẽ ipsã ee̾ ꝯsensimꝰ. Ita qui¬

Expanded text:
lo ante minime dubitandum putabas. – Ne lo ante minime dubitandum putabas. – Ne nunc quidem arbitror, inquam, nec umquam dubitandum putabo, quibusque in hoc rationibus accedam breuiter exponam. Mundus hic ex tam diuersis contrariisque partibus in unam formam minime conuenisset nisi unus esset qui tam diuersa coniungeret. Coniuncta uero naturarum ipsa diuersitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret nisi unus esset qui quod nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque agitantur usila: Cum haec, inquit, ita sentias, paruam mihi restare operam puto ut felicitatis compos patriam sospes reuisas. Sed quae proposuimus intueamur. Nonne in beatitudine sufficientiam numerauimus deumque beatitudinem ipsam esse consensimus? – Ita qui
Abbreviated transcription (Latin):
Longos q in orbẽ cogat inflectens motus
A nimũ q doceat quicquid extͣ molitur
n ius retrusũ possid̾e tesaurũ
dudũ quod atͣ texit eiroris nubes
Lucebit ipso ꝑspicatius pbebo
Non omne nãq mente depulit lumen
O bliuiosã corpus inuehens molẽ
heret ꝓfecto semen introrsũ ueri
Quod excitatur uentilante doctͥna.
Nã cur rogati sponte recta censetis.
Nimͥsus alto uu̾et fomes corle.¬
Q uod si platonis musa ꝑsonat i̾um.
N tio. Nã me hoꝵ iam scdo cõmemoras.
Primĩ quod memoriã corporea ꝯtagioẽ. dehino
cũ corpous mole pssuᷤᷤ amissi. Tũ illa. Si pͥora
inqͥd ꝯcessa respicias. ne illud quidẽ longuis
aberit qumn recorderis quod te dudũ nescire
fessus es. Quid inquã. Quibꝰ ait illa gub̾nacu¬
lis mundus regat᷑. Memini inquã me
scientiã meã fuissẽ ꝯfessũ. S quio asseras
licer iã ꝓspiciã. planiꝰ tamẽ ex te audin
defidero. Mundũ inquid hunc adeo regi pau.¬

Expanded text:
longosque in orbem cogat inflectens motus longosque in orbem cogat inflectens motus animumque doceat quicquid extra molitur suis retrusum possidere thesauris; dudum quod atra texit erroris nubes lucebit ipso perspicacius Phoebo. Non omne namque mente depulit lumen obliuiosam corpus inuehens molem; haeret profecto semen introrsum ueri quod excitatur uentilante doctrina; nam cur rogati sponte recta censetis ni mersus alto uiueret fomes corQuodsi Platonis Musa personat uerutior; nam me horum iam secundo commemoras, primum quod memoriam corporea contagione, dehinc cum maeroris mole pressus amisi. – Tum illa: Si priora, inquit, concessa respicias, ne illud quidem longius aberit quin recorderis quod te dudum nescire confessus es. – Quid? inquam. Quibus, ait illa, gubernaculis mundus regatur. – Memini, inquam, me inscitiam meam fuisse confessum, sed quid afferas, licet iam prospiciam, planius tamen ex te audire desidero. – Mundum, inquit, hunc deo regi pau
Abbreviated transcription (Latin):
bantur. Quod autẽ inquit subsiste̾ ac ꝑma
n̾e appetit. id unũ ee̾ desiderat. hoc enĩ
sublato. nec ee̾ cuiquã quidẽ ꝑmanebit.
rant. Consensi. S unũ id ipsũ mostraui¬
mus eẽ quod bonũ. Ita quidẽ. Cunc ta gͥ
bonũ petũt. quod quidẽ ita describas licet.
ipsũ bonũ ee quod desideretur ab om̃ib.
Nichil inquã uerius excogitari potest. Nam
uł ad nichilũ euncta referentur. ⁊ uno ue¬
luti u̾tice destituta sine rectore fluitabũt:
aut siquidẽ ad quod uniu̾sa festinẽt id
erit om̃iũ sũmũ bonoꝵ. Et illa. Nimium
inquid o alũne lx oi. Ipsã enĩ medie ilita¬
tis notã mẽte fixisti. s in hoc patuit tibi
quod ignerare te paulo ante dicebas. Quio
inquã: Quid e̾e̾t inquid rerũ om̃iũ finis.
Is est enĩ ꝓfecto quod desideratur ab om̃ibꝰ.
Q uod quia bonũ e̾e colligimꝰ oportet reru
Cupit q nullis ille de uus falli.
Inse reuoluat intimi lucẽ usus.

Expanded text:
bantur. Quod bantur. Quod nere appetit, id unum esse desiderat, hoc enim sublato, ne esse quidem cuiquam permanebit.  Sed unum id ipsum monstrauimus esse quod bonum. – Ita quidem. – Cuncta igitur bonum petunt, quod quidem ita describas licet ipsum bonum esse quod desideretur ab omnibus. Nihil, inquam, uerius excogitari potest; nam uel ad nihil unum cuncta referuntur et uno ueluti uertice destituta sine rectore fluitabunt aut si quid est ad quod uniuersa festinant id erit omnium summum bonorum. – Et illa: Nimium, inquit, o alumne, laetor; ipsam enim mediae ueritatis notam mente fixisti. Sed in hoc patuit tibi quod ignorare te paulo ante dicebas. – Quid? Inquam. – Quis esset, inquit, rerum omnium finis. Is est enim profecto quod desideratur ab omnibus; quod quia bonum esse collegimus, oportet rerumcupitque nullis ille deuiis falli in se reuoluat intimi lucem uisus
Abbreviated transcription (Latin):
motibꝰ s de naturali uitentiõe tͣctamus.
Sicuti est quod acceptas escas sine cogita¬
tiõe transigimꝰ. quod in sõno sp̃m̃ ducimꝰ
uescientes. Naninec in aninialibus quidẽ
manendi amor exam̃ȩ uoluntatibꝰ. uerũ
ex nature pͥncipiis uenit. llam seppe
mortẽ cogentibus causis quã natura refor¬
midat uoluntas amplectitur. Contͣ q
illud quo solo mortaliũ rerũ durat du¬
turnitas. gignẽdi opus quod natura sẽꝑ
appetit. int̾dũ coercet uolinitas. Adeo hec
siu caritas nõ ex animali motiõe s ex na¬
turali intentiõe ꝓcedit. Dedit enĩ ꝓuiden¬
tia creatis a se rebus hanc uł maximã
manendi causã. ut quo ad possũt naturalit
man̾e desiderent. Iuare nichil est quod
ullomͦ queas dubitare. cuncta que sũt
appetẽ naturalit̃ ꝯstantiã ꝑmanendi. de¬
uitare ꝯstantiã ꝑnitiẽ. Cõfiteor inquã
nẽ m̃ indubitato ẽn̾e que dudũ inc̾ta uide.¬

Expanded text:
motibus, sed de naturali intentione tractamus, motibus, sed de naturali intentione tractamus, sicuti est quod acceptas escas sine cogitatione transigimus, quod in somno spiritum ducimus nescientes; nam ne in animalibus quidem manendi amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis quam natura re-formidat uoluntas amplectitur, contraque illud quo solo mortalium rerum durat diuturnitas gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum coercet uoluntas. Adeo haec sui caritas non ex animali motione sed ex naturali intentione procedit. Dedit enim prouidentia creatis a se rebus hanc uel maximam manendi causam ut quoad possunt naturaliter manere desiderent; quare nihil est quod ullo modo queas dubitare cuncta quae sunt appetere naturaliter constantiam permanendi, deuitare perniciem. Confiteor, inquam, nunc me indubitato cernere quae dudum incerta uide
Abbreviated transcription (Latin):
tuetur. ultimus atͥem cortex adu̾sum
cęli intẽꝑiem. quasi mali patiens deffẽ¬
sor opponitur Iam uͦ quanta est nature
diligentia. ut cuncta semine multi¬
plicato ꝓpagentur. Que omĩa nõ mͦ ad
chinas ẽẽ quis nesciat: Ea etiã que
m animata ẽe creduntur. nõne quod
suũ est queq simili ratiõe desiderant:
Cur enĩ flãmas quidẽ sursũ leuitas uehit.
Teiras uͦ deorsũ põdus depͥmit. nisi quod
hec singulis loca motiõesq ꝯueniũt:
ꝑoiro autẽ quod cuiq ꝯsentanei est id unũ¬
quodq ꝯseruat sicuti ea que sũt ini¬
misa corrũpũt. Iã uͦ que dura sũt ut
lapides. adherẽt tenascissime partibus
suis ⁊ ne facił dissoluantur ressistunt.
Que uͦ liquentia ut aer atq aqua faci¬
le quidẽ diuidentibꝰ cedunt. s cito in ea
rursus a quibꝰ sũt abscid̾a relabũtur.
Ignis uͦ om̃em refugit seccionẽ. Heq
nẽ nos de uoluntarus anĩe cognoscendis

Expanded text:
te, ultimus autem cortex aduersum te, ultimus autem cortex aduersum caeli intemperiem quasi mali patiens defensor opponitur? Iam uero quanta est naturae diligentia, ut cuncta semine multiplicat propagentur! Quae omnia non modo ad chinas esse quis nesciat? Ea etiam quae inanimata esse creduntur nonne quod suum est quaeque simili ratione desiderant? Cur enim flammas quidem sursum leuitas uenit, terras uero deorsum pondus deprimit, nisi quod haec singulis loca motionesque conueniunt? Porro autem quod cuique consentaneum est, id unumquodque conseruat, sicuti ea quae sunt inimica corrumpunt. Iam uero quae dura sunt ut lapides, adhaerent tenacissime partibus suis et ne facile dissoluantur resistunt. Quae uero liquentia ut aer atque aqua, facile quidem diuidentibus cedunt, sed cito in ea rursus a quibus sunt abscisa relabuntur, ignis uero omnem refugit sectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e nãq animal tueri salutẽ laborat.
mortẽ uͦ ꝑnitiẽ q deuitat. S quid de erbis
arboribꝰ q quid de in anumaomĩno sentiã
rebus ꝓrsus dubita Atqui nõ est quid
de hoc quoq possis ambigͥe. cũh erbas atq
arbores intuerispͥmũ sibi ꝯuenientibus
innasci locis. ubi quantũ eaꝵ natura
queat. cito exaresc̾e. atq int̾ire nõ possũt.
Nam alie quidẽ cãpis. alie montibus eriũt᷑.
illias ferũt paludes. alie saxis herẽt. Alioꝵ
fecũ de sũt steriles harene. quas si in alia qͥs piu
loca tranffeire conetur arescãt. S dat cuuiq
natura quod ꝯuenit ⁊ ne dũ man̾e pos¬
sint int̾ẽant elabarat. Quid. quod om̃s
uelud int̾ra s ore dem̾so. tͣhunt alim̃ta
radicibꝰ. ac ꝑ medullas robur corticem¬
q diffinlũt. uid mollissimũ qͥuodq si¬
cuti medulla est mt̾iore sẽꝑ sede
reꝯditur. extͣ uͦ quadã ligni firmitate¬

Expanded text:
Omne namque animal tueri salutem laborat, Omne namque animal tueri salutem laborat, mortem uero perniciemque deuitat. Sed quid de herbis arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus prorsus dubito. – Atqui non est quod de hoc quoque possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis primum sibi conuenientibus innasci locis, ubi, quantum earum natura queat, cito exarescere atque interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles harenloca transferre conetur, arescant. Sed dat cuique natura quod conuenit et ne, dum manere possunt, intereant, elaborat. Quid quod omnes uelut in terras ore demerso trahunt alimenta radicibus ac per medullas robur corticemque diffundunt? Quid quod mollissimum quidque, sicuti medulla est, interiore semper sede reconditur, extra uero quadam ligni firmita
Abbreviated transcription (Latin):
rit: Quonãmͦ. Ut in animalibus in quid
cũ in unũ coeunt ac ꝑmanẽt anima corpꝰa
id animal uocatur. Cũ uͦ hec unitas utͥusq
separatiõe dissoluitur. int̾ire nec iã ee̾ animal
liquet. Ipsũ qͦ corpus ẽ ĩ una forma mẽbroꝵ
ꝯunctione ꝑmanet. humana iungitur
speties. At si distribute segregateq partes
corperis distraxerĩt unitatẽ. desmit ee̾ quod
merat. Eoq mͦ ꝑcuirenti cet̃a : ꝓculdubio
patebit. subsist̾e̾ unũ quodq dum unũ est.
Cũ uͦ unũ ẽẽ desinit int̾ire. Cõsideranti
inquã mͥ plura minime aliud uidetur.
Est ne gͥ in quid quod inguantũ naturalit̃
agat relicta subsistendi appetentia. uͤinire
ad int̾itũ corruptionẽ q desideret: Si ani¬
malia inquã ꝯsiderẽ. que haben ⁊ aliquã
uolendi nolendi q naturã. nichil inuenio
quod nullis extͣ cogentibꝰ abiciat manẽdi
intentionẽ. ⁊ ad int̾itũ sponte festinet.

Expanded text:
rit? – Quonam modo? – Vt in animalibus, inquit, rit? – Quonam modo? – Vt in animalibus, inquit, cum in unum coeunt ac permanent anima corpusque id animal uocatur, cum uero haec unitas utriusque separatione dissoluitur interire nec iam esse animal liquet; ipsum quoque corpus cum in una forma membrorum coniunctione permanet humana uisitur species, at si distributae segregataeque partes corporis distraxerint unitatem desinit esse quod fuerat; eoque modo percurrenti cetera procul dubio patebit subsistere unumquodque dum unum est, cum uero unum esse desinit interire. – Consideranti, inquam, mihi plura minime aliud uidetur. – Estne igitur, inquit, quod, in quantum naturaliter agat, relicta subsistendi appetentia uenire ad interitum corruptionemque desideret? – Si animalia, inquam, considerem, quae habent aliquam uolendi nolendique naturam, nihil inuenio quod nullis extra cogentibus abiciant manendi intentionem et ad interitum sponte festinent.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eẽ qm̃ a se inuicẽ discreparent: Cumq
alt̾i abee̾t alt̾um. plenũ absolutũ q bonum
affeire nõ posse: Tũ autẽ uerũ bonum
fieri cũ unã ueluti informã atq efficien¬
tiã colliguntur: Ut qͦ sufficientia est eadẽ
sit ⁊ potentia. reuerentia claritas. atq io¬
cunditas. Hisi u̾o unũ atq idẽ omĩa sint
nichil hab̾e quo int̾ expetenda numeren¬
tur: Demostrandũ in quã est. nec dubitari
ullomͦ potest. Que gͥ cũ discrepant mini
Nõne hec ut bona sint. unitatis fieri adep¬
tiõe ꝯtingit: Ita in quã uidetur. S om̃e
quod bonũ est boni participatiõe bonum
ẽẽ ꝯcedis an minime: Ita est. Oportet gͥ
idẽ e̾e unũ atq bonũ. simili ratiõe cõce¬
das. Gadẽ nãq substantia est eoꝵ. quoꝵ
naturalit̃ nõ est diu̾sus effectus. Negare
tãdui man̾e atq subsist̾e quãdu sit unũ.
S int̾ire atq dissolui parit̃. t̃ imũ e̾e̾ destite¬

Expanded text:
non esse quoniam a se inuicem discreparent, cumque non esse quoniam a se inuicem discreparent, cumque alteri abesset alterum plenum absolutumque bonum afferre non posse, tum autem uerum bonum fieri cum in unam ueluti formam atque efficientiam colliguntur, ut quae sufficientia est eadem sit potentia, reuerentia, claritas atque iucunditas, nisi uero unum atque idem omnia sint, nihil habere quo inter expetenda numerentur? – Demonstratum, inquam, nec dubitari ullo modo potest. – Quae igitur cum discrepant minima fiunt, nonne haec ut bona sint unitatis fieri adeptione contingit? – Ita, inquam, uidetur. – Sed omne quod bonum est boni participatione bonum esse concedis, an minime? – Ita est. – Oportet igitur idem esse unum atque bonum simili ratione concedas; eadem namque substantia est eorum quorum naturaliter non est diuersus effectus. – Negare, tam diu manere atque subsistere quamdiu sit unum, sed interire atque dissolui pariter atque unum esse destite
Abbreviated transcription (Latin):
u c om̃s parit̾ uenite capti
Quos falax ligat in ꝓbis chatenis
Teirenas habitans libido mẽtes
hec erit uobis requies labeꝵ
hic portus placida manens quiete.
hoc patens unũ miseris auxiliũ¬
Nõ quicquid tagus aureis areis arenis
ĩ onat. autꝰ ermus rutilante ripa.
Aut mdus calido ꝓpinquus &rbi.
Cãdidis miscens uirides lapillos.
Illustrant atiẽ magͥs q cecos.
In suas ꝯdunt animos tenebras
hoc quicqͥd placet excitat q mẽtes
Infimis tellus aluit cai̾is
Splendor quo regitur iugetq cȩlum
uitat obscuras anime ruinas
hanc quisqͥs poterit notare lucẽ
Candidos phebi radios negabit
ssentior in quã. Cuncta enĩ firmis¬
simis rationibꝰ nexa cõstant. Tum
illa. QIuanti inquit estunabis si bonum
ipsũ quid sit agnoueris. Infiniti inquã
ratioẽ patefatiã. maneãt mͦ que paulo
ante ꝯclusa sũt. Manebũt inquã. Nõne
inquit mõstrauimꝰ ea que appetuntur¬
a pluribꝰ ideirco uera ꝑfecraq bona

Expanded text:
uc omnes pariter uenite capti, uc omnes pariter uenite capti, quos fallax ligat improbis catenis terrenas habitans libido mentes: haec erit uobHic portus placida manens quiete, Hoc patens unum miseris asylNon quidquid Tagus aureis arenis Donat, aut Hermus rutilante ripa, Aut Indus calido propinquus orbi, Candidis miscens virides lapillos, Illustrant aciem, magisque caecos In suas condunt animos tenebras. Hoc quidquid placet, excitatque mentes, Infimis tellus aluit cavernis. 235 Splendor, quo regitur vigetque coelum, Vitat obscuras animae ruinas. Hanc quisquis poterit notare lucem, Candidos Ph– Assentior, inquam; cuncta enim firmissimis nexa rationibus constant. – Tum illa: Quanti, inquit, aestimabis, si bonum ipsum quid sit agnoueris? – Infinito, inquratione patefaciam, maneant modo quae paulo ante conclusa sunt. – Manebunt. – Nonne, inquit, monstrauimus ea quae appetuntur pluribus idcirco uera perfectaque bona
Abbreviated transcription (Latin):
Iocunditate ꝯiectare licet. Om̃iũ gͥ expe¬
tendoꝵ sũma atq laus bonũ est. Qilod
enĩ neq re neq similitudine ullũ.
retuiet in se bonũ. id expe ti nullo mͦ
potest. Contrã q etiãq̃ natura bona
nõ sũt. tñ si e̾e̾ uideantur quasi u̾e bona
sit appetuntur. Quod fit uti sũma cardo
atq sũma causa expetendoꝵ om̃ium
expe titur id maxime uidetur optari.
ueluti salutis causa quisqͥs uelit equitare.
nõ tam equitandi modũ desiderat. quã
salutis effectũ. Cũ gͥ omĩ a boni gr̃a pe
titudinẽ eẽ ꝯcessemus. Er sic qͦ. sola
queritur beatitudo. Ex quo li quido appa
ret. ipsius boni ⁊ beatitudinis unã atq
eãdẽ substantiã ee. Nichil uideo cur dissẽ¬
tre quispiã possit.S deũ uerã q beatitu¬
dinẽ. unũ atq idẽ e̾e̾ monstrauimus.
Ita inquã. Securo gͥ ꝯclud̾e licet. dei qͦ
in ipso bono nec usquã alio sitã ẽe̾ substã¬
tiam.

Expanded text:
iucunditate coniectare licet. Omnium s igitur expeiucunditate coniectare licet. Omnium s igitur expetendorum summa atque causa bonum est; quod r enim neque re neque similitudine ullum in se retinet bonum. id expeti nullo modo potest. Contraque etiam, quae natura bona non sunt, tamen si esse videantur, quasi vere bona sint, appetuntur. Quo fit, uti summa, cardo atque causa; expetendorum omnium expetitur, id maxime videtur optari, veluti si salutis causa quispiam velit eQuitare, non tam equitandi motum desiderat quam salutis effectum. Cum igitur omnia boni gratia pettitudinem esse concessimus; quare sic quoque sola quae-ritur beatitudo. Ex quo liquido aret ipsius boni et beatitudinis unam atque eandem esse substantiam. – Nihil uideo cur dissentire quispiam possit. – Sed deum ueramque beatitudinem unum atque idem esse monstrauimus. – Ita, inquam. – Securo igitur concludere licet dei quoque in ipso bono nec usquam alio sitam esse substantiam.
Abbreviated transcription (Latin):
sũma potentia. reuerentia qͦ: claritas
ac uoluptas beatitudo e̾e uidicatur.
Quid iͥnquã. heccine om̃ia bona. sufficiẽ¬
tia potentia ͤ fͣa l ueluti quedam bea¬
titudinis membra sunt. an ad bonũ
ueluti ad u̾ticẽ cuncta referuntur. In¬
telligo inquã. quod inuestigandum
ꝓponas. s quod ꝯstituas. audire desidero.
Cuiꝰ discretionẽ rei sic accipe. Si hec om̃ia¬
beatitudinis membra forent. a se quoq
inuicẽ discrepant. hec eñẽ partiũ natura.
ut unũ corpus ducsa cõponãt. atqui hec omia
idẽ e̾e̾ mõstrata sũt. Quime gͥ mebͣ
sunt. Allio quin ex uno mẽbro beatitudo
uideatur ẽẽ ꝯiuncta. quodfieri nequid.
Id quidẽ inquã dubiũ nõ est s id
quod restat expecto. Ad bonũ uͦ cẽt̾a
refeiri palam est. Idcirco enĩ sufficien.¬
tia petitur. qm̃ bonũ ee̾ uidicatur.
Idcirco potentia. qm̃ id quod ee̾ creditur.
bonũ. Idẽ de reuerentia claritudine.

Expanded text:
summa potentia, reuerentia quoque, claritas summa potentia, reuerentia quoque, claritas ac uoluptas beatitudo esse iudicatur. Quid igitur, haecine omnia, bonum, sufficientia, potentia ceteraque, ueluti quaedam beatitudiveluti ad verticem cuncta referuntur? Intelligo, inquam, quid investigandum proponas: sed quid constituas, audire desidere. Hujus rei discretionem sic accipe. Si haec omniabeatitudinis membra forent, a se quoque invicem 25 discreparent. Haec est enim partium natura, ut unum corpus diversa componant. Atqui haec omnia idem esse monstrata sunt. minime igitur membra sunt; alioquin ex uno membro beatitudo videbitur esse coniuncta quod fieri nequit. — Id quidem, inquam, dubium non est, sed id, quod restat, exspecto. - Ad bonum vero cetera referri palam est. Ideirco enim sufficientia petitur, quoniam bonum esse iudicatur, idcirco potentia, quoniam id quoque esse creditur bonum; idem de reverentia, claritudine,
Abbreviated transcription (Latin):
demostratis ꝓpositis aliquid infeire quod
porisma uocant. ita ego queq tibi uelu¬
ti corollariũ dabo. Nam qm̃ beatitudiniᷤ
adeptionis fuĩt hoes beati. beatitudo uͦ
est ipsa diuinitas. diunitatis adeptiõe
beatos fieri manifestũ est. S uti iusticie
adeptiõe iusti.sapientie sapientes fiunt.
ita diuinitatẽ adeptos deos fieri simili rõne
hoc atq preciosũ. siue porisma. siue co¬
rollariũ uocari mauis. At qͥ hoc qͦ
pulcheuꝰ nichil est. quod his ad¬
nectendũ ẽẽ ratio ꝑsuadet. Quid in quã:
Cũ multa inquit beatitudo cõtin̾e uidea¬
tur. utrũ ne hec om̃ia. unũ ueluti corpꝰ
beatitudinis quadã patiũ uarietate con¬
iungant.an sit eoꝵ aliqͥd quod beatitu¬
dinis substantiã ꝯpleat. ad hoc uͦ ⁊̃ refe¬
rantur. uellem inquã id ipsaꝵ rerum
cõmemoratione patefac̾e᷑. Nonne inquid
beatitudinẽ bonũ ee̾ censemꝰ. Ne sum
mũ inquã. addas inqͥt hoc om̃ibꝰ licet.
Nam eadẽ sufficiencia bona est. eadem

Expanded text:
demonstratis propositis aliquid inferre, quae porismata ipsi uocant, ita ego quoque tibi ueluti corollarium dabo. Nam quoniam beatitudinis adeptione fiunt homines beati, beatitudo uero est ipsa diuinitas, diuinitatis adeptione beatos fieri manifestum est. Sed uti iustitiae adeptione iusti, sapientiae sapientes fiunt, ita diuinitatem adeptos deos fieri simili rationhoc atque pretiosum siue porisma siue corollarium uocari mauis. – Atqui hoc quoque pulchrius nihil est quod his adnectendum esse ratio persuadet. – Quid? inquam. – Cum multa, inquit, beatitudo continere uideatur, utrumne haec omnia unum ueluti corpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione patefaceres. – Nonne, inquit, beatitudim, inquam. – Addas, inquit, hoc omnibus licet. Nam eadem sufficientia summa est, eadem
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ pͥncipe loquamur deo fingat qui
potest quis hec diu̾sa ꝯunxerit. Postre¬
mo quod aqualibet re diu̾sũ est. id nõ
est illud a quo intelligͥtur ẽẽ diu̾sum.
⁊ꝰ uare quod a fumo bono du̾sũ est. sui na¬
tura: id sũmũ bonũ nõ est. Quod nefas est
de eo cogitare. quo nichil cõstat ẽẽ p̃stancius.
Om̃ino eni nulluis rei natura suo pͥncipio
melior pot̾it ẽẽ. Quare quod om̃iũ pͥncipiũ
sumũ bonũ beatitudinẽ eẽ ꝯcessũ est.
ꝯsequens ee̾ ꝑspitio. Respice inquit an hinc
enĩ que discrepãt bona. nõ e̾e̾ alt̾um quod
sit alt̾um liquet. Quare neutrũ pot̾it ẽe
ꝑfectũ. cũ alt̾utͥ alt̾um deest.S quod ꝑfec¬
tũ nõ sit: id sũmũ nõ ee̾ manifestũ est.

Expanded text:
rerum principe loquamur deo, fingat qui rerum principe loquamur deo, fingat qui potest quis haec diuersa coniunxerit. Postremo, quod a qualibet re diuersum est id non est illud a quo intellegitur esse diuersum; quare quod a summo bono diuersum est sui natura, id summum bonum non est; quod nefas est de eo cogitare, quo nihil constat esse praestantius. Omnino enim nullius rei natura suo principio melior poterit exsistere; quare quod omnium principiumsummum bonum beatitudinem esse concessum est. consequens esse perspicio. Respice, inquit, an hinc enim quae discrepant bona, non esse alterum quod sit alterum, liquet: quare neutrum poterit esse perfectum, cum alterutri alterum deest. Sed quod perfectum non sit, id summum non esse manifest
Abbreviated transcription (Latin):
ne in infinitũ ratio ꝓdeat: ꝯfitendum
est sumũ dm̃ sũmi ꝑfecti q boni ẽẽ
plenissimũ. S ꝑfectũ bonũ u̾am beatitu¬
dinẽ ꝯstitumꝰ. Ueram gͥ beatitudinẽ in
sũmo deo sitã ẽe̾ necesse est. Accipio inꝙͣ
nec quid̃ cõtͣdici ullomͦ queat. S queso in¬
quit te uide quã id sc̃e atq in uiolabi¬
lit̾ ꝓbes: quod bom sũmi sũmũ deũ diximꝰ
ẽẽ plenissimũ. Quonã inꝗͣ. modo: Neime
rerũ patrem om̃iũ. illud sumum bonũ
quo plenus eẽ ꝑhibetur. uł extrinsecus
accepisse. uł ita naturalit̾ hr̾e p̾sumas:
quasi habentis dei habite q beatitudinis
diu̾sã cogites ẽe̾ sub̾am. Nam si extͥnse¬
ciis acceptũ putes: p̃stantius id quod de¬
derit ab eo q̃ acceꝑit existimare possis.
S hunc ẽẽ rerum om̃ium p̃cellentissi¬
mũ dignissime ꝯfitem᷑. Quod si natu¬
ra quidẽ inest. s est ratiõe diu̾sũ. cũ de

Expanded text:
ne in infinitum ratio prodeat, confitendum ne in infinitum ratio prodeat, confitendum est summum deum summi perfectique boni esse plenissimum; sed perfectum bonum ueram esse beatitudinem constituimus: ueram igitur beatitudinem in summo deo sitam esse necesse est. – Accipio, inquam, nec est quod contra dici ullo modo queat. – Sed quaeso, inquit, te, uide quam id sancte atque inuiolabiliter probes quod boni summi summum deum diximus esse plenissimum. – Quonam, ium patrem illud summum bonum quo plenus esse perhibetur uel extrinsecus accepisse uel ita naturaliter habere praesumas quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissimum dignissime confitemur. Quod si natura quidem inest sed est ratione diuersum, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ potest. Neq enĩ ab deminutis incõ¬
sumatis q natura rerum cepit exordiũ.
s ab integris absolutis q ꝓcedens. in hec
extrema atq effecta dilabitur. Quod si uti
paulo ante mostrauimꝰ. est quedam boni
fragilis inꝑfecta felicitas e̾e aliquã solidã
ꝑfectã q nõ potest dubitari. firmissi inquã.
uerissimez ꝯclusũ est. Quo uͥo inquit habi¬
tet ita ꝯsidera. Deũ rerũ om̃iũ pͥncipem
bonũ ee cõmunis humanoꝵ cõceptio ꝓbat
animoꝵ. Nlã cũ nichil melius dõ ex cogitari
queat. id quo melius nichił est. bonũ
ee quis dubitet: Ita uͦ bonũ eẽ de ũ ratio
demostrat. ut ꝑfectũ quoq in eobonum
cõiuncat. Nam nitale sit. rerum om̃ium prin¬
ceps ee nõ potĩt. Erit enĩ eo prestancius ali¬
quid ꝑfectũ possidens bonũ quod pͥus atq
antiquiꝰ e̾e̾ uideatur. Omĩa namq ꝑfecta
minus initegͥs pͥora e̾e̾ cdaruerũt. Siare

Expanded text:
quidem potest. Neque enim ab deminutis inconquidem potest. Neque enim ab deminutis inconsummatisque natura rerum cepit exordium, sed ab integris absolutisque procedens in haec extrema atque effeta dilabitur. Quodsi, uti paulo ante monstrauimus, est quaedam boni fragilis imperfecta felicitas, esse aliquam solidam perfectamque non potest dubitari. – Firmissime, inquam, uerissimeque conclusum est. – Quo uero, inquit, habitet, ita considera. Deum, rerum omnium principem, bonum esse communis humanorum conceptio probat animorum; nam cum nihil deo melius excogitari queat, id quo melius nihil est bonum esse quis dubitet? Ita uero bonum esse deum ratio demonstrat ut perfectum quoque in eo bonum esse conuincat. Nam ni tale sit, rerum omnium princeps esse non poterit; erit enim eo praestantius aliquid perfectum possidens bonum, quod hoc prius atque antiquius esse uideatur; omnia namque perfecta minus integris priora esse claruerunt. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
In te ꝯspieuos aĩ defig̾e uisus
d issice t̾rene nebulas ⁊ ponda moliso
Atq tuo splendore mica.
tu nãq serenũ
⁊̃u requies tranquilla pus. te cͥne finis
Principiũ uec tor. dux semita t̾mnꝰ idẽ¬
boni forma iudisti. nc̃ demostrandum
reor. quonã hec felicitatis ꝑfectio ꝯstitata
sit. In quo illud pͥmũ arbitror inquirendũ.
an aliquod huiꝰmodi bonũ quale paulo ante
definisti. in rerũ natura possit eristere. ne
nos p̃ter rei subiecte ueritatẽ cassa cogita¬
cionis imago decipiat. d quin existat. sitq
hoc ueluti quidam omniũ fons bonoꝵ negari
nequid. Oñe enĩ quod inꝑfectũ ẽe dicitur.
id inminuciõe ꝑfecti inꝑfectũ e̾e̾ ꝑhibet᷑.
Suo fit ut si inquolibet gen̾e inꝑfectũ quid
ee̾ iudeatur. in eo ꝑfectũ quoq aliquid ẽe̾
necesse sit. Et enĩ ꝑfectiõe sublata. un illud
quod inꝑfectũ ꝑhibetur extiterit. nec fingi

Expanded text:
in te conspicuos animi defigere uisus. in te conspicuos animi defigere uisus. Dissice terrenae nebulas et pondera molis atque tuo splendore mica; tu namque serenum, tu requies tranquilla piis, te cernere finis, principium, uector, dux, semita, terminus ideboni forma uidisti, nunc demonstrandum reor quonam haec felicitatis perfectio constituta sit. In quo illud primum arbitror inquirendum an aliquod huius modi bonum quale paulo ante definisti in rerum natura possit exsistere, ne nos praeter rei subiectae ueritatem cassa cogitationis imago decipiat. Sed quin exsistat sitque hoc ueluti quidam omnium fons bonorum, negari nequit; omne enim quod imperfectum esse dicitur id imminutione perfecti imperfectum esse perhibetur. Quo fit ut, si in quolibet genere imperfectum quid esse uideatur, in eo perfectum quoque aliquid esse necesse sit; etenim perfectione sublata unde illud quod imperfectum perhibetur exstiterit ne fingi