comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ełr .Ut & sodae hoc animo, Vincio sugali Sineresis est prouinclo Iugali autẽ
propter it gum. quod imponebatur matrimonio coniungendis. unde & uino
uigalis dicitur, Primus amor id est maritus Deceptam morte .F. figurate duꝰ
pium est. sine uerbi origine. & regit genituum ut hoc loco. Nam genitiuus sin
sunt libra : quib: confossioni desiderii sui. quandam inicit refrenationem
culpe : propter antiquum ritum. quo repellebentur. a sacerdotio bis nuptȩ
fatebor enim. Bene unio sermone. & culpam expressit. & necessitatem. futeri
enim & coactorum &. culpabilium : Mueri .p.f .s. aut muliebritor dixit
miseri. aut mortui scđm ciceronem qui in tusculanis miseros. mortuos uocat
A ut certe ob hoc miseri. cuius iam obliuiscitur. aut sic occisi : sparsos fraterna

Expanded text:
ceret, ut «et sedet hoc animo». VINCLO IVGALI synaeresis est pro ‘vinculo’. ‘Iugali’ autem ceret, ut «et sedet hoc animo». VINCLO IVGALI synaeresis est pro ‘vinculo’. ‘Iugali’ autem propter iugum quod imponebatur matrimonio coniungendis; unde et Iuno iugalis dicitur. PRIMVS AMOR id est maritus. DECEPTAM MORTE FEFELLIT figurate dixit s’ participium est sine verbi origine et regit genetivum, ut hoc loco; nam genetivus singsunt libra, quibus confessioni desiderii sui quandam inicit refrenationem. CVLPAE propter antiquum ritum, quo repellebantur a sacerdotio bis nuptae. FATEBOR ENIM bene uno sermone et culpam expressit et necessitatem; ‘fateri’ enim et coactorum est et culpabilium. MISERI POST FATA SYCHAEI aut muliebriter dixit ‘miseri’, aut mortui, secundum Ciceronem, qui in Tusculanis ‘miseros’ mortuos vocat; aut certe ob hoc ‘miseri’, cuius iam obliviscitur; aut sic ‘occisi’. SPARSOS FRATERNA
Abbreviated transcription (Latin):
lica te pacuuius & ennius dixerit : plinius tamen exclusit & de usu remouit . Sed am̃
biguitatem lectionis haet res fecit : quod non ex aperto uigil asse dicit. sed habuisse
quictem in placidam. idost somniis interruptam. ut intellegamus eam & in somnu
territam & propter terrorem somniorum. iugilias quoq: perpessam : touus. Magnꝰ
ut pollio & ipse facit noua carmina: Succ essit sedibus. ut succedoq honeri & suc¬
abdieit dicente. nec beldo maior & armis. Sanȩ subaudis est & bone uirtutis
conimemoratione excusat supra dictam pulcritudinis laudem : crodo etuidem
genus deorum eẽ. Nec enim uana fides est. id est falsa: Nam degeneres animo sar¬
guit timor. idest iprobat. inpugnat heu. per baet amoris in pulsus ostenditur. Iuib
Quod nimiae uirtutis est. Nam inchoare bella quorum lib&e est. Hincire ł finire
paucorum : ficum immotumq s Cogi sese optat : quȩ sic negat. SedER& pla¬

Expanded text:
licet et Pacuvius et Ennius licet et Pacuvius et Ennius biguitatem lectionis haec res fecit, quod non ex aperto vigilasse se dixit, sed habuisse quietem inplacidam, id est somniis interruptam, ut intellegamus eam et insomniis territam et propter terrorem somniorum vigilias quoque perpessam. NOVVS magnus, ut «Pollio et ipse facit nova carmina». SVCCESSIT SEDIBVS ut «succedoque oneri» et «sucut etiam ab Ilioneo audierat dicente «nec bello maior et armis». Sane subaudis ‘est’. Et bene virtutis commemoratione excusat supra dictam pulchritudinis laudem. CREDO EQVIDEM genus deorum esse, nec enim ‘vana fides’ est, id est falsa, nam «degeneres animos arguit timor», id est probat, inpugnat. HEV per haec amoris inpulsus ostenditur. QVIBVS quod nimiae virtutis est; nam inchoare bella quorumlibet est, vincere vel finire paucorum. FIXVM IMMOTVMQVE SEDERET cogi sese optat quae sic negat. SEDERET pla
Abbreviated transcription (Latin):
umbra terrae est : ut supra. In uoluens umbra magna. terramq polumq est &iã
istero proteron an sensu. Aurora enim solem precedit . comsic onanioreaa. De
re pudenda locutura. parum fuerat sororem eligere. nisi &iam unanim em. dicimꝰ
autem & unanimus & unanimis. sicut inermus & mermis. Mlale sana.
Non plene sana. amore uitiata. alale enuim plerumq non plerumq: minus
male deserut. ISoainia tee Retit. & terrent & terrot legitur. Sed si terit& legorimus. in¬
sonn ooneni uigiluc  inod enimaiores itter uigiltas & ca quȩ uidemus in somnis inter eẽ uoluert᷑
ut i somnia generis feminini numeri singularis uigi liam significare. iu somnia uero geuenie
neutri. numera pluralis ea quȩ per somnum uidemnus ut sed falsa ad caelum mittunt in som
mamanes. Sciendum igitur. quia si terr&e dicerinius antiqua erit elocutio: In somnia enĩ

Expanded text:
umbra terrae est, ut supra «involvens umbra magna terramque polumque». Est etiam umbra terrae est, ut supra «involvens umbra magna terramque polumque». Est etiam hysteroproteron in sensu; Aurora enim solem praecedit. CVM SIC VNANIMEM de re pudenda locutura parum fuerat sororem eligere nisi etiam unanimem. Dicimus autem et ‘unanimus’ et ‘unanimis’, sicut ‘inermus’ et ‘inermis’. MALE SANA non plene sana, amore vitiata; ‘male’ enim plerumque ‘non’, plerumque ‘minus’ male deseruit». INSOMNIA TERRENT et ‘terret’ et ‘terrent’ legitur. Sed si ‘terret’ legerimus, ‘insomnia’ erit vigilia; hoc enim maiores inter vigilias et ea quae videmus in somnis interesse voluerunt, ut ‘insomnia’ generis feminini numeri singularis vigiliam significaret, ‘insomnia’ vero generis neutri numeri nia manes" . sciendum igitur, quia si 'terret' dixerimus, antiqua erit elocutio; 'insomnia' enim,
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. Gentis. Non aeteȩ ut sit uelud excusatio sed dardani a numinibus. auue¬
neris. infiti pectore uultus. uerbaq łale & illud est. Illum absens auditq uid&eq Ela
cidam membris dat cura quietem. Aut penitus quiete ca. ruit. ut placida epitheton
sit quietis : aut habuit quidem quierem. sed non placidam idest turbatam somniis. Unde
& ipsa paulo post. Quȩ me suspensam in somnia terrent. Postera phoebca lustrabat lã¬
pade terras. cirtum locutio orientis diei. SeE cundum enim & tercium librum. ae nea̾
per noctem. in conuiuio didonis narrauerat : lic& ut supra ditimus. Uirgilius
ista quȩ per naturam necesse est fieri. plerumq contempnat. LUST Rabat̃ aut
INLUgteabat. aut reuera lustrabat. id est purgabat. Nam nox quod ammodo
lentus non deficit humor. & nichil inter est ut rũ umbram. an noctem dicat. Nox

Expanded text:
tatione. GENTIS non Aeneae, ut sit velut excusatio, sed Dardani a numinibus aut Vetatione. GENTIS non Aeneae, ut sit velut excusatio, sed Dardani a numinibus aut Veneris INFIXI PECTORE VVLTVS VERBAQVE tale et illud est «illum absens absentem auditque videtque». PLACIDAM MEMBRIS DAT CVRA QVIETEM aut penitus quiete caruit, ut ‘placida’ epitheton sit quietis, aut habuit quidem quietem, sed non placidam, id est turbatam somniis; unde et ipsa paulo post ‘quae me suspensam insomnia terrent’. POSTERA PHOEBEA LVSTRABAT LAMPADE TERRAS circumlocutio orientis diei - secundum enim et tertium librum Aeneas per noctem in convivio Didonis narraverat: licet, ut supra diximus, Vergilius ista, quae per naturam necesse est fieri, plerumque contemnat. lustrabat aut inlustrabat, aut re vera 'lustrabat', id est purgabat; nam nox quodammodo lentus non deficit umor». Et nihil interest utrum umbram an noctem dicat; nox enim
Abbreviated transcription (Latin):
egimus enim obsturuit. primo aspectu sidonia dido. Sabtia hinc subiungit uulnus alit. & bene¬
alludit ađ cupidinis tela ut paulo post ad faculam : & catto carpitur igni. Nam sagttanĩ
ergo ab eo quod cor urat ut ueneris iustissima cura : Item mea marima cura : UETIS Tuia
amorem: caeco carpitur igni: Ait uirgilius. ot inuentas frangat declinaitones. ut hoc
loco rem dixit. sine declamatione : Vnde ouiduis. quoq inagis tegitur. tanto magis
ostuat iges: caeco ergo igni ualidiore. cuius natura est. ut conpressus magis conualoscat
ulta uiri uintus animo. Bene mediam se facit prebere didonem : inter regalem pudorẽ.
ce amoris ipulsum:. Simulat enuim se uirtutem uirtutem mirari. cuius pulchritudine
cõnouetur : Multa autem uirtus figurate dixit: Nlam ad numerum transtulit. quod ẽ
quantitatis: Recursat. Bene frequentatiuo usus est uerbo: in frequenti a mantis age¬

Expanded text:
- legimus enim «obstipuit primo aspectu Sidonia Dido». SA- legimus enim «obstipuit primo aspectu Sidonia Dido». SAadludit ad Cupidinis tela, ut paulo post ad faculam, ut 'et caeco carpitur igni': nam sagittarum ergo, ab eo, quod cor urat, ut "Veneris iustissima cura" , item "mea maxima cura" . sane amorem». CAECO CARPITVR IGNI agit Vergilius, ut inventas frangat declamationes, ut hoc loco rem dixit sine declamatione; unde Ovidius «quoque magis tegitur, tanto magis aestuat ignis». ‘Caeco’ ergo ‘igni’ validiore, cuius natura est, ut compressus magis convalescat. MVLTA VIRI VIRTVS ANIMO bene mediam se facit praebere Didonem inter regalem pudorem et amoris inpulsum. Simulat enim se virtutem mirari, cuius pulchritudine commovetur. ‘Multa’ autem ‘virtus’ figurate dixit; nam ad numerum transtulit quod est quantitatis. RECVRSAT bene frequentativo usus est verbo in frequenti amantis cogi
Abbreviated transcription (Latin):
rans latus est. est aut᷑ pene totus in affectione lic& in fine pathos. habeati ubi abscessus aenee. gig¬
nit dolorunst. Sane tõtus in consiluis. & subtilitatibus est. Nampene comicus tilus est otec
mirum. ubiede amore tractatur. Iunctus quoq superioribus est. quod artis er̃ frequanter
non ee conuntum. In illo enim nauigationis pericla. in hoc amores exsequiture none
uud erete soptimam conuotionem. cum enim tereium sic clauserit. factoq hic fine quie¬
uit: subsecutus est: at regina graui. iam dudum saucra cura. Item paulopest. nes pla¬
uid am membris dat cura quietem. Nam cum aeneandormire dixerit. sitis congrue
sub uintit int somno amans carerae: Iam dudum aut nimium. ut terentius. iam dudum
te amat. Iam dudum illi facile sit. quod doltat. aut im dudum a quo tem pore uid it aenean

Expanded text:
translatus est. Est autem paene totus in affectione, licet in fine pathos habeat, ubi abscessus Aeneae gigtranslatus est. Est autem paene totus in affectione, licet in fine pathos habeat, ubi abscessus Aeneae gignit dolorem. Sane totus in consiliis et subtilitatibus est; nam paene comicus stilus est; nec mirum, ubi de amore tractatur. Iunctus quoque superioribus est, quod artis esse videtur, unon esse coniunctum – in illo enim navigium, in hoc amores exsequitur – non videntes optimam coniunctionem; cum enim tertium sic clauserit «factoque hic fine quievit», subsecutus «at regina gravi iamdudum saucia cura», item paulo post «nec placidam membris dat cura quietem»; nam cum Aenean dormire dixerit, satis congrue subiunxit ut somno amans careret. IAMDVDVM aut ‘nimium’, ut Terentius «iamdudum te amat; iamdudum illi facile sit quod doleat»; aut ‘iamdudum’, a quo tempore vidit Aenean
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. uenisse. Fatu duium: quae di hominibus tribuunt. Rennarrabat
Reinnarrabat. reuacat. ut confieri possit. Sane in scđi principio duȩ po¬
cte: sunt uersus sicut sicut hictres & similis est finis initio. conticuit tande¬
ut᷑ conticuere om̃s: Tan dem : Dui turnitatem narrantis ex pressit. Notan¬
dum sane quia controuersiarum more epilegos dedit sex istis priorib:
libris. quos & et̃ bititicos uoluit . Nam singulis : res singulas deit. Vt
primo omia. Sicđo pathos tercio errores. & hos. quinto festiuitatẽ. sexto scie
epilogo sat᷑ sic nariãuit: ut in primomiseratio ẽẽt didonis . Insecundo mors
creusae intercio a nchisae.in quarto didonis in quinto palinuri in seito marcellicitũ defl& iutertas
pouonius argo nauticas scripsit. & intercio inducit amantem medeam. Inde toruis dic liber

Expanded text:
tate venisse. FATA DIVVM quae dii hominibus tribuunt. RENARRABAT tate venisse. FATA DIVVM quae dii hominibus tribuunt. RENARRABAT ‘re’ vacat, ut «confieri possit». Sane in secundi principio duo poetae sunt versus, sicut hic tres, et similis est finis initio: ‘conticuit’ et ‘intenti’. TANDEM diuturnitatem narrantis expressit. Notandum sane quia controversiarum more epilogos dedit sex istis prioribus libris, quod et esse bioticos voluit. Nam singulis res singulas dedit, ut primo omina, secundo pathos, tertio errores, quarto ethos, quinto festivitatem, sexto scientiam. Epilogos autem sic variavit, ut in primo miseratio esset Didonis, in secundo mors Creusae, in tertio Anchisae, in quarto Didonis, in quinto Palinuri; in sexto Marcelli citum deflet interitDOS VERGILII LIBROS LIBER QVARTVS Apollonius Argonautica scripsit et in tertio inducit amantem Medeam; inde totus hic liber
Abbreviated transcription (Latin):
gento & reparauere meliores : Palmosa selinis. ciuitas iuta liliboeum. ab un¬
te erice trans libibo eum. dicta ł propter curuaturam littoris. i quosita est
ueb quod saturnus post amputata uiria celo patri. illuc falcem proiecit.
quȩ grece drepanos dicitur. quod quasi ueri simile putatur. propter ciuita¬
tem enicis conserratiuae. Merique dicitur nata ex caeli cruore. & spuma
maris i lectabilis. propter patris amissionem : Fessum deseris. ut supradixim
scđm irgilium. Nam cate eum ad italiam uenisse doc&. und& & iam in .ui.
illuđ. am̃phibolon ẽ  quo magis italiam ecum lctereperta. Nec uates helen
Quia dixerat. Probibentꝰ nam cętera parce scire helenum. Non dira celeno.
que uel irata aduersa debuit dicere. Et bona pietate patris mortem gr¬
ucorem dicitur eẽ quan famem. hic labor extremus. apud drepanum: ds
appulit horis. Beno sei cominendat didoni dicens. se ad eam deorum uolus¬

Expanded text:
gento, et reparavere meliores. PALMOSA SELINVS civitas iuxta Lilybaeum, abungento, et reparavere meliores. PALMOSA SELINVS civitas iuxta Lilybaeum, abunte Erice trans Lilibeum dicta uel propter curuaturam littoris, in quo sita est, uel quod Saturnus post amputata uirilia Cquae Graece δρέπανος dicitur; quod verisimile putatur propter vicinitatem Erycis, consecrati Veneri, quae dicitur nata ex Caeli cruore et spuma maris. INLAETABILIS propter patris amissionem. FESSVM DESERIS ut supra diximus, secundum Vergilium. Nam Cato eum ad Italiam venisse docet; unde etiam in sexto illud amphibolon est «quo magis Italia mecum laetere reperta». NEC VATES HELENVS quia dixerat «prohibent nam cetera Parcae scire Helenum». NON DIRA CELAENO quae vel irata debuit adversa praedicere. Et bona pietate mortem patris graviorem dicit esse, quam famem. HIC LABOR EXTREMVS apud Drepanum. DEVS APPVLIT ORIS bene se commendat Didoni, dicens se ad eam deorum volun
Abbreviated transcription (Latin):
lentiam creass&. consultus ap ollo. agneam penitus eraurire deberont. respondit
uerunt paludem. & carentes pestilentia. per eam partem in gressis hostibus poenas
dederunt : Immnanisq gela ciuitas. a fluuio nominata sicut & iam campigeloi. agri¬
gas. mons est muro cinetus . i. cuius sum ma parte oppidum est : Unde & cicera ait
ad mare intra moenia ante oppidum expertabat deuertere. Notandum sane
haer uirgilium. quantum ad sua tempora spectat dicere. non quantum ad
operis. aenea enim nauagante. nec fuerat camerina sic cata. Nec gela uel
agrigentum condite quod frequenter facit. Sed nunc ideo uitiosum est: quia
ex persona narrantur aeneȩ. Magnanimum quondam generator ȩquorũ
Scđm pyndarum quondam agri gentum equos & agones grãtiae mitebant
qui in deuictores reuertebantur. legimus & cam aliud. cum in cappadotia gre¬
ges equorum perissent. de lphici a pollinis responso ad duterunt ȩquos de agri¬

Expanded text:
lentiam creasset, consultus Apollo an eam penitus exhaurire deberent, respondit lentiam creasset, consultus Apollo an eam penitus exhaurire deberent, respondit erunt paludem et carentes pestilentia, per eam partem ingressis hostibus poenas dederunt. INMANISQVE GELA civitas a fluvio nominata, sicut etiam «campi Geloi». AGRAGAS mons est muro cinctus, in cuius summa parte oppidum est; unde et Cicero ait «ad mare intra moenia ante oppidum exspectabat» de Verre. Notandum sane haec Vergilium quantum ad sua tempora spectat dicere, non quantum ad operis; Aenea enim navigante nec fuerat Camerina siccata nec Gela vel Agrigentum conditae. Quod frequenter facit; sed nunc ideo vitiosum est, quia ex persona narrantur Aeneae. MAGNANIMVM QVONDAM GENERATOR EQVORVM secundum Pindarum quondam Aggrigentini equos ad agones Graeciae mittebant, qui inde victores revertebantur. Legimus etiam aliud: cum in Cappadocia greges equorum perissent, Delphici Apollinis responso adduxerunt equos de Agri
Abbreviated transcription (Latin):
sam: unde fit ut fingantur coniugi: urexitin quosiorigo eoniura is
ita. arethusam autem &iam inelide eẽ testetur uirgilius dicens. Sic tibi cum
Fluctibus subter labere sicanos. haec scđm fabula uenatrix fuit quȩ dũ
se in alpheo. post laborẽ lauaroe. ab eo adamata est. & dui fugiens deor
miseratione in frontem mutata. per secretos ad siciliam uenit. Iuod etiã
uirgilius ostendit. & tandem positis o elox arethusa. sagitis: Alpheum quia
grece. alphios facit. ut aeneias. aeneas. iussi numina magnaloci. uel ab ache
menide. uel ab heleno. Stagnantis helori. fliuui. qui ad imitationem nili
superfunditur campis . Pachini. Promunctorium est. austrum spectans. un¬
de & pachinum dictum ab eeris crassitudine :. Nam pachis est crassus. came¬
rina procul. palus est urita saltis. opidum. cin quodam tempore. cum siccata pesti¬

Expanded text:
sam; unde fit, ut fingantur coniungi in exitu, quos origo coniunxit sam; unde fit, ut fingantur coniungi in exitu, quos origo coniunxit ita. Arethusam autem etiam in Elide esse testatur Vergilius dicens «sic tibi cum fluctus subterlabere Sicanos». Haec secundum fabulas venatrix fuit quae, dum se in Alpheo post laborem ablueret, ab eo adamata est et diu fugiens deorum miseratione in fontem mutata ad Siciliam per secretos meatus venit; quod etiam Vergilius ostendit «et tandem positis velox Arethusa sagittis». ALPHEVM quia Graece Ἀλφεῖος facit, ut Αἰνείας Aeneas. IVSSI NVMINA MAGNA LOCI vel ab Achaemenide admoniti, vel ab Heleno, vel ab Anchise. STAGNANTIS HELORI fluvii qui ad imitationem Nili superfunditur campis. PACHYNI promontorium austrum spectans. Vnde et ‘Pachynum’ dictum ab aëris crassitudine; nam παχὺς est crassus, pinguis. CAMERINA PROCVL palus est iuxta oppidum, cui quodam tempore, cum siccata pesti
Abbreviated transcription (Latin):
scđi : Pantagiae hic fluuius sic iliae. cum plenus incedene: implebat sonitu
pene totam siciliam. unde & pantagias dictus est. quasi ubiq sonans. hic
postea. cum cereri queronti filiam obstreper&tacereruussus est: numinist
uoluntate: uri Megaros sinus. megara opidum est. uuata sy racusas. Tapsũq
tacentem:. insula non longe si racusis. pene fluctibus par: łalia monstrabat
quia occurrebat unde haec loca nosti. Relegens. Ronauigans Errata Para¬
cipium sine origine uerbi. Non enim facit error. Infeliris ulixis epitheton.
adimplendum uersum. positum more greco: sine respectũ negotii. Pseñi¬
rium undosum. uerbum de uerbo exprossit hoc enimundosum̃ quođ
plemirium. Ortigiam haec tantum ortigia dicitur apollinis uero &iã
delos: fama est. huchelidis amnem. elis & pisa cuutatos sunt arc hadiȩ
in qua est frons ingons qui ex se duos. alueos creat. al pheum te arethu¬

Expanded text:
secundi». PANTAGIAE hic fluvius Siciliae, cum plenus incederet, implebat sonitu secundi». PANTAGIAE hic fluvius Siciliae, cum plenus incederet, implebat sonitu paene totam Siciliam; unde et Pantagias dictus est, quasi ubique sonans. Hic postea, cum Cereri quaerenti filiam obstreperet, tacere iussus est numinis voluntate. MEGAROSQVE SINVS Megara oppidum est iuxta Syracusas. THAPSVMQVE IACENTEM insula, non longe a Syracusis, paene fluctibus par. TALIA MONSTRABAT quia occurrebat: unde haec loca nosti? RELEGENS renavigans. ERRATA participium sine verbi origine, non enim facit ‘error’. INFELICIS VLIXI epitheton ad implendum versum positum more Graeco, sine respectu negotii. PLEMYRIVM VNDOSVM verbum de verbo expressit; hoc est enim ‘undosum’, quod ‘Plemyrium’. ORTYGIAM haec tantum Ortygia dicitur; Apollinis vero etiam Delos. FAMA EST HVC ELIDIS AMNEM Elis et Pisa civitates sunt Arcadiae, in qua est fons ingens, qui ex se duos alveos creat, Alpheum et Arethu
Abbreviated transcription (Latin):
sum. conuersus est aptam & consecratam lacrimis & luctibus Siliua alta iouis. Inus:
ouis propter quercus : dianae propter cupressum: Ipsa est enim aetam &e ꝓserpina
mmane autem quod ait & iam celso uertice & lucus qui propter religionem
diu pormaneant niteant cursus. Antiqui .ni prone. ponebant. qua para¬
cula plenus est plautus. nimala ni. stultasis Sensus ergo talis est : łmiorao¬
gebat. ut quocumq: nauiga remur sequeremur euentum non iudicirmr Sed
occurrebat preceptum. heleni uitare scq̃llam & caribdin qua re placuit ne
cursus teneant hoc est agantur. impleantur : inter utramq: uiam modicos
mortis insterticio id est scilla ẽ & caribdis. retrodare linteã. quod dum cogi¬
tamus. prosperior nobisflare coepit boreas. Missus ad est. fauore sellie& nu¬
minum . quo anchises optauerat dicens. ferte uiam facilem uento. & spiratã

Expanded text:
sum conversus est, aptam et consecratam lacrimis et lsum conversus est, aptam et consecratam lacrimis et l DIANAE ‘Iovis’ propter quercus, ‘Dianae’ propter cupressum; ipsa enim est etiam Proserpina. Inmane autem quod ait et in celso vertice et ‘lucus’, qui propter religionem diu permanet. NI TENEANT CVRSVS antiqui ‘ni’ pro ‘ne’ ponebant, qua particula plenus est Plautus «ni mala ni stulta sis». Sensus ergo talis est: timor cogebat ut quocumque navigaremus et ventum sequeremur, non iudicium; sed occurrebat praeceptum Heleni, vitare Scyllam et Charybdim. Quare placuit, ne cursus teneant, hoc est agantur et impleantur, inter utramque viam modico mortis interstitio, id est Scyllae et Charybdis, retro dare lintea; quod dum cogitamus, prosperior nobis flare coepit Boreas. MISSVS ADEST favore scilicet numinum; quae Anchises optaverat dicens «ferte viam vento facilem et spirate
Abbreviated transcription (Latin):
dinari compositio ostendit. nam hunis ipotis. compotis dirit. inpotem compotem fa¬
est quođ in fmplici difficile inuenis. per conpositionem agnoscis faciluis ecter rea
tellus roctica yperbole curuis cauernis & hoc enim in concauis est locis nunt. Festi¬
nanter suente sequicquam lumine toruo. quia nocere non poterane : Aebmeos sus
dut simuilis: aut serttate germanos. nam non sunt polifemi fr̃is. quem neptuni filiũ
homerur dicit : unde eo cȩcato ulires pertulit tempestatem. quia deũuenit derelicta
calipso cumqua decem annis fuerat. unde supra diximus. uirgilui dictis. dissentinẽ¬
porum ratio conifere conus dicitur fructus cupressi & ipsa conondes ost. Pabapo
rorunditate m acumen louatus. cyparisus autem telephi filius futt . amatus abapol¬
line: uelut aliia siluano. quicum lassatus sub quadam arbore. sonum comparare

Expanded text:
clinari conpositio ostendit; nam ‘huius inpotis compotis, inpotem compotem’ faclinari conpositio ostendit; nam ‘huius inpotis compotis, inpotem compotem’ facit. Quod in simplici difficile invenis, per conpositionem agnoscis facilius. EXTERRITA TELLVS poetica hyperbole. CVRVIS CAVERNIS echo enim in concavis locis est. RVIT festinanter venit. NEQVICQVAM LVMINE TORVO quia nocere non poterant. AETNAEOS FRATRES aut similes, aut feritate germanos, nam non sunt Polyphemi fratres, quem Neptuni filium Homerus dicit. Vnde eo caecato Vlyxes pertulit tempestatem, qui ad eum venit derelicta Calypso, cum qua decem annis fuerat. Vnde, ut supra diximus, Vergilii dictis dissentit temporum ratio. CONIFERAE conus dicitur fructus cupressi, et ipsa κωνοειδὴς est: nam a rotunditate in acumen levatur. Cyparissus autem Telephi filius fuline, vel ut alii, a Silvano. qui cum lassatus aestu sub quadam arbore somnum caperet, s
Abbreviated transcription (Latin):
di I l termaccepit tropidos ue nisum diccre iussit. ii merito quia
omia oius prodiauorañe. dicta ac si diceree nõn fallacem ut sinonu
ad sonitum uocis Eomorum sonitum uocomditit. Uorenim est oñ
quod sonat. Sic alibi ftactasq ad luto ra uoces. Nam de hominibus nondicit. quia supra c̃
tacitiq incidere funem. uestigiaton st. Bene uno sermono ostendit eum reuertentem iã
audisse sonum remigi. deitram. ad fectare. deitram intendere  eibicoe sic: ut poss& nar¬
auni tenerum erentus: Nđ dominam qui ad fectant uiam. id est intendunt. Nam sidera
uerorisnut sit dertra contingere. adfectare. contingere. carae etemplo. qlec potis ab
parationis ratio. ham in superlatiuo potisimus facit. cuuis si detraxeris simus. omenie
nomunis positionem. ut acerrimus. acer fortissimus. fortis. Sic autem ut diumus. de¬

Expanded text:
ri, defendere naves», item «accepit trepidos ac Nisum dicere iussit». SIC MERITO quia ri, defendere naves», item «accepit trepidos ac Nisum dicere iussit». SIC MERITO quia omnia eius probaverant ‘dicta’, ac si diceret ‘non fallacem, ut Sinonem’. AD SONITVM VOCIS remorum sonitum vocem dixit - vox enim est omne quod sonat; sic alibi «fractasque ad litora voces» - nam de hominibus non dixit, quia supra est «tacitique incidere funem». VESTIGIA TORSIT bene uno sermone ostendit eum revertentem iam audisse sonum remigii. DEXTRAM AFFECTARE dextram intendere, scilicet sic, ut posset navem tenere. Terentius «ad dominam qui adfectant viam», id est ‘intendunt’. Nam si ‘dextra’ legeris, ut sit ‘dextra contingere’, ‘adfectare’ ‘contingere’ caret exemplo. NEC POTIS id est parationis; nam in superlativo ‘potissimus’ facit; cui si detraxeris ‘simus’, invenies nominis positionem, ut ‘acerrimus acer’, ‘fortissimus fortis’. Sic autem ut diximus de
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Pomum uero cornum corna : ut templum templa. ad dioi: Signat
uerbo exprim a desprrationem uos animam hano oblique loquitur ut sui
lutora nota Mõtaante oculorum amissionem ÷ Sic statius in uuiii. Soquitus
tamet i probus hostem qua meminit. Sobamenq: mali :hinc quintilias
ditit. magnum icecitatis solatium. est habere.rem uidentis. Tetigit fluctꝰ
&. ad equora utenit. Yperbaton in sensu. ut ꝓggessi sub eunt luco. fluuũ q
trelinquant. Eluuidum. Propter emoeoteliuton. fluentem noluit dicre
qutod autem dicunt phisici. de estosso oculo sanguinem num quam fluere :
uerumo quidem est sed supra noñ effossum. huius oculum . sed terebratũ
begimus. Inde aut do fluctibus acit despatio oculi. Gemitum cum geri¬
tuilam medium. Sio altum ut medum putates. Nam & in o. sic dixis
intent amedium aoneas iam classe tenebat. cum adhuo moenia respicer&

Expanded text:
dicitur, pomum vero cornum. ‘Corna’, ut ‘templum’, ‘templa’. ADDIXI signato dicitur, pomum vero cornum. ‘Corna’, ut ‘templum’, ‘templa’. ADDIXI signato verbo exprimit desperationem. VOS ANIMAM HANC POTIVS oblique loquitur, ut supra. LITORA NOTA ‘nota’ ante oculorum amissionem. Sic Statius in nono «sequitur tamen inprobus hostem, qua meminit». SOLAMENQVE MALI hinc Quintilianus dixit «magnum caecitatis solatium est habere rem videntis». TETIGIT FLVCTVS ET AD AEQVORA VENIT hyperbaton in sensu, ut «progressi subeunt luco fluviumque relinquunt». FLVVIDVM propter homoeoteleuton ‘fluentem’ noluit dicere. Quod autem dicunt physici de effosso oculo sanguinem numquam fluere, verum quidem est, sed supra non effossum huius oculum, sed terebratum legimus. INDE aut de fluctibus aut de spatio oculi. GEMITV cum gemitu. IAM MEDIVM sic altum, ut medium putares; nam et in quinto sic dixit «interea medium Aeneas iam classe tenebat», cum adhuc moenia respiceret.
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinis est. alula splendoris. foebe autem deriuatio est. uel aluna. uela
sole᷑: Sed fugite occurrebat. Sicȩcus est cur timetur:. sub uingitur non unũ
eẽ sed plures: O miseri. aut blandientis particula est. ut interentio miser. aut
rouera miseri. qui de ati sunt adciclopas qualis quantusq Vnum morum
est : aliuid corporis. Curua haec ad littora. Nam tantum in montibus eẽ pu¬
tarẽtur. Uulgo passim. tercia iam. L. bene in desertis locis ex lunae ratione
colligit tempora. Se complent ideo : quia suum non hab & lumen. Sed acci¬
pit: a sole lustra cubilia Unde &iam lupanaria. lustra dicimus ubi habiat
lupae. idest meretrites dicter ab obscenitatis & odorissimilitudine: hac¬
chas generale est. ideił fructus arborum agẽstium Corna Ipsa arbor cornꝰ

Expanded text:
ADIS INSTAR unum magnitudinis est, aliud splendoris. ‘Phoebeae’ autem derivatio est vel a Luna vel a ADIS INSTAR unum magnitudinis est, aliud splendoris. ‘Phoebeae’ autem derivatio est vel a Luna vel a Sole. SED FVGITE occurrebat: si caecus est, cur timetur? Subiungit non unum esse, sed plures. O MISERI aut blandientis particula est, ut in Terentio «misera», aut re vera ‘miseri’, qui delati sunt ad Cyclopas. QVALIS QVANTVSQVE unum morum est, aliud corporis. CVRVA HAEC AD LITORA ne tantum in montibus esse putarentur. VVLGO passim. TERTIA IAM LVNAE bene in desertis locis ex lunae ratione colligit tempora. SE COMPLENT autem ideo, quia suum non habet lumen, sed accipit a sole. LVSTRA cubilia; unde etiam lupanaria ‘lustra’ dicimus, ubi habitant lupae, id est meretrices, dictae ab obscenitatis et odoris similitudine. BACAS generale est, id est fructus arborum agrestium. CORNA ipsa arbor cornus
Abbreviated transcription (Latin):
trepidi. idest trementes. ne sit iteratio: ulixes. a solo nomine en fasm. fecit : unde est quod
sequitur . oblitus ue sui est. It hacus ithacensis: Sepultus. stratus iacuit. In mensum. Etiam¬
itiam in mensum. ad poliphoemi magnitudinem pertin&. quasi in toto antro iacuit .: sircu
fundimur. Scđm hemerum quudicit alios eum tenuisse : alios cetasse oculum. acuto fust¬
oculum. alii duos. alii tres. Sed totum fabulosum est . Nam hic prudentisfimus fuit. &dd
hoc oculum in capite habuisse docitur. id est uiita cerebrum. quia prudentia plus ui
debat. Nerum iuliatshem prudentia superauit & ob hoc eum cecasse fingitur.
latebat. Dor mucsris e pseilic&. nam male sentit donatus dicens. late patebat
contra merrurꝯ.eno dicit capillis tegebatur. aut latebat corporis compa¬
ratione: ab solutus tamen est prior sensus. argolici clipei a .l. f. i: imũ

Expanded text:
‘trepidi’, id est trementes, ne sit iteratio. VLIXES a solo nomine emphasin fecit; unde est quod ‘trepidi’, id est trementes, ne sit iteratio. VLIXES a solo nomine emphasin fecit; unde est quod sequitur «oblitusve sui est». ITHACVS Ithacensis. SEPVLTVS stratus iacuit. INMENSVS etiam ‘inmensus’ ad Polyphemi magnitudinem pertinet, quasi in toto antro iacuerit. CIRCVM FVNDIMVR secundum Homerum, qui dicit alios eum tenuisse, alios coculum, alii duos, alii tres: sed totum fabulosum est. nam hic vir prudentissimus fuit, et ob hoc oculum in capite habuisse dicitur, id est iuxta cerebrum, quia prdebat. Verum Vlixes eum prudentia superavit, et ob hoc eum caecasse fingitur. LATEBAT dormienti scilicet; nam male sentit Donatus dicens ‘late patebat’ contra metrum. Item dicit ‘capillis tegebatur’, aut ‘latebat corporis conparatione’. Absolutus tamen est prior sensus. ARGOLICI CLIPEI AVT PHOEBEAE LAMP
Abbreviated transcription (Latin):
o. In memores socii. Inmemore sdum trepidi. fostini. ut ptr timorem. non
t odium. relictus fuisse uideatur. nam aec causas subiungit timor is. ciosopũ
ꝓsoriptrone  Nec uisu sacilisulli. Cuius possae oiam asꝑ oetus inferre formidinc̃.
nieo dictu in esfabilis. Sermone non explicabilis . e mire ex aggerauit. post descriptionem: Uisceril
uiscerã proprie sunt carnes Sanguine antro. hoc est sanie suidi egomae duo homerus quatuor qr
Ergo aut dissentit alier. ut & tiam in temporibus nam ante ad siciliam aeneas. quam ulites uenisse
dicitur. aut̃ certe hoc dicit. duo uidisse . quot autem occiderit ignorare. Resupinus. Magnia
uiitutis ostenditur. expersa. haex fuit uera lectio. id est madefacta: Namsi aspersa diteris
idest nirorata : tapinosis & qp erbole . iunguntur tepidi. melius tepidi. quasi adhuc uiui. quas

Expanded text:
licet. INMEMORES SOCII ‘inmemores’ dum ‘trepidi’, festini, ut per timorem, non licet. INMEMORES SOCII ‘inmemores’ dum ‘trepidi’, festini, ut per timorem, non per odium relictus fuisse videatur; nam et causas subiungit timoris Cyclopum descriptione. NEC VISV FACILIS cuius posset etiam aspectus inferre formidinem. NEC DICTV EFFABILIS sermone non explicabilis. Et mire exaggeravit post descriptionem. VISCERIBVS viscera proprie carnes sunt. SANGVINE ATRO hoc est sanie. VIDI EGOMET DVO Homerus quattuor dicit. Ergo aut dissentit ab eo, ut etiam in temporibus - nam ante ad Siciliam Aeneas quam Vlixes venisse dicitur - aut certe hoc dicit, duo vidisse se, quot autem occiderit ignorare. RESVPINVS magnitudo virtutis ostenditur. EXSPERSA haec fuit vera lectio, id est madefacta; nam si ‘aspersa’ dixeris, id est ‘inrorata’, tapinosis et hyperbole iunguntur. TEPIDI melius ‘tepidi’, quasi adhuc vivi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Nuilo post. atq animum presenti pignore firmat. Genia tomistđiae. unde haee tan¬
Qint rogantes. qui sit fari. Per omĩa subaudis ortamur. Qurstttuitem: hoc est
ius filius sicut &iam responda. Nam iam se dicerat grecum. Agit& fortuna
hoitamur fateri : quȩ cum fortuna uerae : ut agitataq numina troiaet haud
multa moratus. Nimis benignitatisiest: non erpectare plurimas preces. Presenti
ĩngere deitra non datur. & ungimuss hospicio. dexorarat tecta subimuifas dum
parria : circum stantias om̃s enequitur. loci. personae temporum. Infelitis. Nuerit
fasioren eius uituperatione. quem soit odio eẽ troianis  aupere. Namuit qe ia
de singne diximus. apud anaiores. haet fuerat causa militiae. & bene uatura i¬
tin ueniali. per axcusationem paupertatis. fordunta pristina patipdreatis sei¬

Expanded text:
paulo post «atque animum praesenti pignore firmat», genua misericordiae, unde haec tanpaulo post «atque animum praesenti pignore firmat», genua misericordiae, unde haec tangunt rogantes. QVI SIT FARI per omnia subaudis ‘hortamur’. ‘Qui sit’ autem, hoc est cuius filius sit, sicut etiam respondet; nam iam se dixerat Graecum. AGITET FORTVNA FATERI hortamur fateri quae eum fortuna vexet, ut «agitataque numina Troiae». HAVD multa moratus nimiae benignitatis est non exspectare plurimas preces. Ad v. 611iungere dextram non datur» et «iungimus hospitio dextras ac tecta subimus». SVM PATRIA EX ITHACA circumstantias omnes exsequitur: loci, personae, temporum. INFELICIS VLIXI quaerit favorem eius vituperatione, quem scit odio esse Troianis. PAVPERE nam, ut etiam de Sinone diximus, apud maiores haec fuerat causa militiae. Et bene utitur veniali per excusationem paupertatis. FORTVNA pristina, paupertatis sci
Abbreviated transcription (Latin):
Ifequentrcius confessone. hoc didicit. aut gretum eẽ coleoet. Ext repidatunit
ut terentuisi Nescio quid peccati portãt haec purgatio. Precebis sine ige pestentoelittꝰ
Scilice postquam cidopum: grauiora cogitauit pericula.  testor. queso os stestorta
Spirabileꝰ uitabile. quo spiramus. et est sermo ciceronis: quam quam ille suni ta¬
le direrituo libris de deorum natura. quascumq quo eat non cogitat. eorun tone¬
paratione nbuo fugtr. hoc sat crit uitas̃ẽ ciclopas. elassib: ex se quitibus modo. ut est. &
ꝓtinae classes: Petusse causa metri addidit sillabam. ut nos abiisse rati ł anta esta
U nom posst uel fortunae presentis. qualitate molliri. S argite hoc est dila certe
sgulas. corporis partes. ut aurem memoriae hinc est. Cynthius aurem uellit. & admo¬
iit frontem genio. unde uenerantes deum frontem tangimur dertram fidei. Unde

Expanded text:
ex sequenti eius confessione hoc didicit aut Graecum esse colligit ex trepidatione, ex sequenti eius confessione hoc didicit aut Graecum esse colligit ex trepidatione, ut Terentius «nescio quid peccati portat haec purgatio». PRAECEPS sine respectu salutis, scilicet postquam Cyclopum graviora cogitavit pericula. TESTOR quaeso, obtestor. SPIRABILE vitale, quo spiramus. Et est sermo Ciceronis, quamquam ille ‘spiritale’ dixerit in libris de deorum natura. QVASCVMQVE quo eat non cogitat, eorum comparatione quae fugit. HOC SAT ERIT vitasse Cyclopas. E CLASSIBVS ex equitibus modo, ut est «et Ortinae classes». PETIISSE causa metri addidit syllabam, ut «nos abiisse rati». TANTA EST ut non possit vel fortunae praesentis qualitate molliri. SPARGITE hoc est ‘dilacerate’. singulas corporis partes, ut aurem memoriae - hinc est «Cynthius aurem vellit et admonuit» - frontem genio, unde venerantes deum tangimus frontem, dextram fidei, unde
Abbreviated transcription (Latin):
uir Noctem illans: Aelius per accusatuum dixit. ut indemus uel mente deulis. aethera
ndera polus eaet ram sideream. hoc est per splendorte miaerus. Saut herber est epsum
udenereolus es m ueros plendor aetheris: Scien dumhomerum & aetheremu ee deretu
ldereo: nox intempesta Media: hoc est ninia. obscurissima in torapesta nore est media dicta uo
i a atuosa actibus carenis. per quos tempora dicimu s. ait enunłuortidis. qua per se temous non
ꝓtellus sa uctibus. peractus haua nos: Medium autem nor tĩetempus actu care Ergo uite¬
pesta. quasi in actuosa. quasi sne tempore. hoc est sine actuꝰ. per quem dinoscitutterio
Qeno forma i uiri dirit. non hominem. Illuiues dira. sors etra at eonsergum tegimenꝰ
Ioinis. illigatum somis. huc est interentio. dideo quendan certum sitera griuiͦ.
abas. enum untqquetio gens incessum de uocem propriam. a aaeroramdistus aut

Expanded text:
et’. NOCTEM ILLAM melius per accusativum dixit. DET CAVSA VIDEMVS vel mente vel oculis. AETHRA et’. NOCTEM ILLAM melius per accusativum dixit. DET CAVSA VIDEMVS vel mente vel oculis. AETHRA SIDEREA POLVS per aethram sideream hoc est per splendorem aetheris. Sane aether est ipsum elementum, aethra vero splendor aetheris. Sciendum est Homerum et aetherem et aërem sidereo. NOX INTEMPESTA media, hoc est nimia, obscurissima. ‘Intempesta’ dicta est nox media, inactuosa, carens actibus, per quos tempora dinoscimus. Ait enim Lucretius quia per se tempus non intellegitur, nisi per actus humanos; medium autem noctis tempus actu caret. Ergo ‘intempesta’ inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dinoscitur tempubene formam viri dixit, non hominem. INLVVIES DIRA sors taetra. CONSERTVM TEGVMEN SPINIS inligatum spinis. Hinc est in Terentio «video quendam sertum». CETERA GRAIVS habet enim unaquaeque gens incessum et vocem propriam. AD TROIAM MISSVS aut
Abbreviated transcription (Latin):
rem. dicturus excusat nam reidera nisi quȩ de gigantibus legimnus fabulosa acceperimus
rationon procedit. Nam cum in flegra thessalice. loco pugnasse dicaritur. quem ad modũ
ut in arime iouis iperiis in posta typhoeo sed uarro dicit. in diluuio. aliesuos
ad montes. confugisse cumut ensilibus. qui latices siti. posteabello. ab aliis. qui
de aliis montibus ueni ebant facile ex locis superioribus uicerunt. Unde fictun:
est. ut di superiorei dicerentur. inferioros uero terrigenat . & quia de humillim
ua sumina reprabant. diti sunt pro pedibus habuisse serpentes. Semustum prosenuusturi c E
sdiemudiun sie poni quasi se mianimis. sit encheladus unde est morat latus. Suruil ponitur seđ in
fa ulai causam. quasi er fulmine. illic sit natum incendium. Caminis fornacibaegterce
Sr ula Motaus mouealam si inutat legeris: dat refettionem labore monte ec edueatersor¬

Expanded text:
rem dicturus excusat; nam re vera, nisi quae de gigantibus legimus fabulosa acceperimus, rem dicturus excusat; nam re vera, nisi quae de gigantibus legimus fabulosa acceperimus, ratio non procedit. Nam cum in Phlegra, Thessaliae loco, pugnasse dicantur, quemadmodum est oeus in Campania, ut «Inarime Iovis imperiis inposta Typhoeo?». Sed Varro dicit in diluvio aliquos ad montes confugisse cum utensilibus, qui lacessiti postea bello ab his qui de aliis veniebant montibus facile ex locis superioribus vicerunt; unde factum est ut dii superiores dicerentur, inferiores vero terrigenae. Et quia de humilibus ad summa reptabant, dicti sunt pro pedibus habuisse serpentes. SEMVSTVM pro ‘semiustum’. Et sciendum sic poni quasi semianimis sit Enceladus; unde est «motat latus». Simul ponitur secundum fabulam causa, quasi ex fulmine illic sit natum incendium. CAMINIS fornacibus Graece dixit. MOTAT movet; nam si ‘mutat’ legeris, ‘dat refectionem labori’. ‘Motat’ frequenter ‘mov
Abbreviated transcription (Latin):
cendium: hoc autem uerun essa conprobat illa ranio quia & aliis flantibus uentis
nichil ex se emutit. & pro modo flantum euri. uel africi tuerdum fumum. iterd
fauillas nonnumquans uomit incendia. quod a hoc loco ostendit . Nam effectumi¬
dicat. supprunit causas. Ero rumpit ad hothera euomit. & est noua elocutio. nec eni¬
possumus dicere. prorumpo illam rem. potuit enim recte lici. nubes prorũpit.¬
Natr faiulla est deserta igne scintilla. uiscera montis id est partes. Sic autem doui
uiscora quemadmodum terrȩ ossa dicuntur. Enitans ructo ructas tantum facir
Sic ceiam cioero eructans sermonibus suis. cedem honorum. Uirgilius atq oniam
cocito eructat harenam. horatius usurpauit. hic dum sublimis uersus ructatur . liques ac¬
taquiãta : putria decorta in modum calicis fundo un o ab imo. et reddit causin
latenter Inde enuentus ex aqua natus crumpit . fama ust: Pene se fabulo sam

Expanded text:
cendium. Hoc autem verum esse illa conprobat ratio, quia et aliis flantibus ventis cendium. Hoc autem verum esse illa conprobat ratio, quia et aliis flantibus ventis nihil ex se emittit et pro modo flantum Euri vel Africi interdum fumum, interdum favillas, nonnumquam vomit incendia. Quod et hoc loco ostendit; nam effectum indicat, supprimit causas. PRORVMPIT AD AETHERA NVBEM evomit. Et est poepossumus dicere 'prorumpo illam rem', potuit enim recte dici 'nubes prorumpit'nam favilla est deserta igni scintilla. VISCERA MONTIS id est partes. Sic autem dixit ‘viscera’ quemadmodum ‘terrae ossa’ dicuntur. ERVCTANS ‘ructo ructas’ tantum facit: sic etiam Cicero «eructant sermonibus suis caedem bonorum», Vergilius «atque omnem Cocyto eructat harenam». Horatius usurpavit «hic dum sublimes versus ructatur». LIQVEFACTA SAXA putria, decocta in modum calcis. FVNDO IMO ab imo. Et reddit causam latenter; inde enim ventus ex aqua natus erumpit. FAMA EST bene se fabulosam
Abbreviated transcription (Latin):
pra dirimus. hoc traxit. Unde enim illi se conoouis saxis. imitantur latrariun
quȩ ii rorabantur aqua. signifiatuone : non est apud latinos partioinium. Sane goer¬
bole est est uentus cum sole. Uentorum enim mnutatianem: uet esse est fieri. uel
dum me littora primum accipuint. Similis enim est sensus. cyolopum. olo hab& ao¬
centum. quia latina deolinato est. In accusatiuo quia grece posuit ciclopas. ey
scđm ae hinam uirgilii haec est. Sunt terrae desudantes. sulphur ut poene totus
tractus. campanie uhi est. ueseuus &e gaurus montes. quod indicat aquorum o¬
dor. calentium. Item nouimiis ex aquã m oti. uentum creari : eẽ & iam cancaues
terras. constat. & ab ea parte qua eurus. uel africus flant habere spelunc as..
eplena s̃ sulphuris. & usq mare decluctas. hae speluncȩ retipientes. in se fluctꝰ
uentum creant. qui agitatus ignem gignit. ex silpiure. Onde est quod iudetur in¬

Expanded text:
pra diximus, hoc traxit; undae enim inlisae concavis saxis imitantur latratum. pra diximus, hoc traxit; undae enim inlisae concavis saxis imitantur latratum. quae inrorabantur: e qua significatione non est apud Latinos participium. sane hyperbole est. Ad v. 568 Ventus cum sole ventorum enim mutationem necesse est fieri vel dum me litora primum accipiunt" ; similis enim est sensus. 'Cyclopum' 'clo' habet accentum, quia Latina declinatio est; in accusativo, quia Grsecundum Aetnam Vergilii haec est: sunt terrae desudantes sulphur, ut paene totus tractus Campaniae, ubi est Vesuvius et Gaurus montes, quod indicat aquarum odor calentium. Item novimus ex aquae motu ventum creari, esse etiam concavas terras. Aetnam constat ab ea parte qua Eurus vel Africus flant habere speluncas et plenas sulphuris et usque ad mare deductas. Hae speluncae, recipientes in se fluctus, ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur in
Abbreviated transcription (Latin):
est calabriae. ut horatius & amicus eoulonferuilis baccho .iri quo oppidum fuit sođmhigi
num. qui seripsit de situ urbuim. italicarum olimꝰ non est noui fragum scllaceum. Perioilo¬
sum nauibus: Dictum scillaceum. aut atractu. uel apericuli similitudine. Nam inde scilia
longe est gemitum ingentem pelagi. Vid etur delatus. pruno ad fretum. postea ad ehennam
reuersus feactas nimias. ut fractos sonitus imitata tubariu. estumisceriu horenao. descri¬
bit loca caribdi. uicina quam eẽ credit ex periculi magnitudine. haec sada hortencla rane¬
ibat. Retulit se ađ historiani nam pro scilla sara duit horrenda Eripite :de prriculis
leuas adundas. de ionio uimientibus. aliter non procedit choors. quia superius clirit nos
castra mouemus. ad manes imos. poetica q̃ perbole. Scopoli clamorem. De historia ut su¬

Expanded text:
est Calabriae, ut Horatius «et amicus Aulon fertilis Baccho», in quo oppidum fuit, quod secest Calabriae, ut Horatius «et amicus Aulon fertilis Baccho», in quo oppidum fuit, quod secundum Hyginum, qui scripsit de situ urbium Italicarum, olim non est. NAVIFRAGVM SCYLLACEVM periculosum navibus. Dictum Scyllaceum aut a tractu, vel a periculi similitudine; nam inde Scylla longe est. ET GEMITVM INGENTEM PELAGI videtur delatus primo ad fretum, postea ad Aetnam reversus. FRACTAS nimias, ut «fractos sonitus imitata tubarum». AESTV MISCENTVR HARENAE describit loca Charybdi vicina, quam esse credit ex periculi magnitudine. SAXA HORRENDA CANEBAT rettulit se ad historiam; nam pro Scylla ‘saxa’ dixit ‘horrenda’. ERIPITE de periculis. LAEVAS AD VNDAS de Ionio venientibus; aliter non procedit. COHORS quia superius dixit «nos castra movemus». AD MANES IMOS poetica hyperbole. SCOPVLI CLAMOREM de historia, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
inter se bella tractarunt &e cum utraq pars affligeretur. lacones quib
iuuentus deerat. p̃ceperunt ut uirgines cum quibusoumq concumberent:¬
quod factum est. & ꝙum post sed ata bella uiuentus in certis parentibus. nata.
& patri erubescore & sibi esset ob ꝓbrio. nam parcheniatae dicebantur:
accepto duce pallanto octauo ab h eroule profecti sunt. delatiq ad breue
opidum catabriȩ. quod taras neptuni filius fabriacauorat. id auxerunt¬
& prisco nomine. a pellarunt tarentun. Bene ergo nuno herculei. tarenti
si uera est fama. quitaras condiderat. auxerat pallentus. accollit se qui ad¬
propinquantibus. aut recedere montes uidentur. aut surgere : Duia llcina contra:
unonis lacinie templum scđm quosdam a rege conditore dictum scđ malios a latrone. lacino
quem illio herculos occidit. & loco expiato unoni templum constituit: caulonisq arces. caulon mons

Expanded text:
inter se bella tractarunt, et cum utraque pars adfligeretur, Lacones, quibus inter se bella tractarunt, et cum utraque pars adfligeretur, Lacones, quibus iuventus deerat, praeceperunt ut virgines cum quibuscumque concumberent. Factum est, et, cum post sedata bella iuventus incertis parentibus nata et patriam erubesceret et sibi esset obprobrio - nam partheniatae dicebantur - accepto duce Phalanto, octavo ab Hercule, profecti sunt, delatique ad breve oppidum Calabriae, quod Taras, Neptuni filius, fabricaverat, id auxerunt et prisco nomine appellaverunt Tarentum. Bene ergo nunc ‘Herculei Tarenti si vera est fama’, quia Taras condiderat, auxerat Phalantus. ATTOLLIT SE quia adpropinquantibus aut recedere montes videntur, aut surgere. DIVA LACINIA CONTRA Iunonis Laciniae templum, secundum quosdam a rege conditore dictum, secundum alios a latrone Lacinio, quem illic Hercules occidit, et loco expiato Iunoni templum constituit. CAVLONISQVE ARCES Aulon mons
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quasi armi sapta . Nam equi intor sunt prelus. boues armant oxcorus. Sod tam̃
anacoluthon. Nam quamquam non premisit. Spes est pacis. ait. ostendit latenter ui¬
cere posse troianos dicendo supra curru succodore suoti. P alladis armisone. Bene
post bell õmen. armorum deam precatur quam quam hoc quoq templum uisũ
ad omen pertineat. doderatq: maxima. ut proque unum omibus predico. Rite
Recte scđmritum . Vnde sequitur perfectis ordmeuotis. Iunoni arguiae id est
magnae : ut uinonis magnae haud mora continio unum dehis uacat. Grai¬
ugenum domos: Sic est dictum quem ad modum troiugena. & sciendum saeri¬
ficii tantum. causa eos totigisse calabriam. ubi dieuntur accepisse palladum
a diomede: uel abulixe nec in merito dubitatur. ut enim in scđo legimus
amborapuerant : herculei. si uera est fama tarenti. lacones & athenienses. diu

Expanded text:
sunt quasi apta armis; nam equi intersunt proeliis, boves armant ex coriis. SED TAMEN sunt quasi apta armis; nam equi intersunt proeliis, boves armant ex coriis. SED TAMEN ἀνακόλουθον; nam ‘quamquam’ non praemisit. SPES ET PACIS AIT ostendit latenter vincere posse Troianos dicendo supra «curru succedere sueti». PALLADIS ARMISONAE bene post belli omen armorum deam precatur, quamquam hoc quoque templum visum ad omen pertineat. DEDERAT QVAE MAXIMA ut «proque omnibus unum praedico». RITE recte, secundum ritum; unde sequitur «perfectis ordine votis». IVNONI ARGIVAE id est ‘magnae’, ut «Iunonis magnae». HAVD MORA CONTINVO unum de his vacat. GRAIVGENVMQVE DOMOS sic est dictut, quemadmodum «Troiugena». Et sciendum sacrificii tantum causa eos tetigisse Calabriam, ubi dicuntur accepisse Palladium a Diomede vel ab Vlixe. Nec inmerito dubitatur; ut enim in secundo legimus, ambo rapuerunt. HERCVLEI SI VERA EST FAMA TARENTI Lacones et Athenienses diu