comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bram figure pyramidał ⁊ comis
umbre t̾re erit edirecto puncti op¬
poĩti solis in ecliptita cum ergo
sol semꝑ sit sub ecliꝑtica sic et¬
comis umbre semꝑ erit sub ecli¬
ptica. Corpus u̾o lune corpus nͥ¬
bros um est ⁊ nõ ht̃ lumen nisi
asole nñ pars illa qua respitit
solem semper est illuminata
reliqua seꝑ umbrosa. Cum igit᷑
luna currat inferior sole cum sol
⁊ luna comũguntur pars lune q̃¬
t̾ram respici tota est umbrosa.
Cum ergo paulatim recedit aso¬
luminari qr radii solis paulatĩ
eam contingunt. ⁊ quan to plus
asole recedit luna tanto pars
eius e t̾ram respiciens plus est
illuminata. Cumq uenit̾ luna
in oppoĩtum solis tota medietaᷤᷤ
terram respiciens est illumina¬
ta ⁊ tc̃ dicitur panse lenos quasi
u̾sus solem sic paulatim lum
de crescit in parte t̾re oppoĩta. Iu¬
na ergo plena existente malt̾o
tica necc̃e est ut transe at per
umbram t̾re ⁊ patiatur defcm lu
Si uero multũ remoneatur

Expanded text:
bram figure piramidalis, et conus bram figure piramidalis, et conus umbre terminetur e directo puncti oppositi soli in ecliptica. Cum ergo sol semper est sub ecliptica, sic conus umbre terre semper est sub ecliptica. Corpus vero lune corpus umbrosum est, et non habet lumen nisi a sole. Unde pars illa quam respicit sol semper est illuminata, reliqua vero umbrosa. Cum ergo currat luna inferior sole, cum sol et luna coterrarm respicit, tota est umbrosa. Cum igitur paulatim recedit a soluminari, quia radii solis paulatim eam attingunt. Et quanto plus a sole recedit luna, tanto pars eius terram respiciens plus est illuminate. Cumque uenit luna in oppositum solis, tota medietas terram respiciens est illuminata. Et tunc dicitur panselenos quasi im accedit uersus solem, sic paulatim lumen decrescit in parte terrae opposita. Luna igitur plena existente in altero ticam, necesse est, ut transeat per umbram terrae et patiatur defectum lum partem. Si uero multum remoueatur
Abbreviated transcription (Latin):
ab utroq. Eueniet q de necͣcita¬
te ꝙ cum medius motus lune
opponitur motui solis occurrit
tentrum epicicli augi excentri¬
ci seꝑantur q ibi iterum ⁊ occur¬
rũt sibi inuicem cum toniũgũtꝰ
medius motus lune ⁊ medius
motus soł. Ex quo patet ꝙ centrũ
epiticli bis in mense describit ex¬
centricum erit q motus epicitli
uelocior motu excentriti qnͣtũ
mam̃to in occidens ⁊ aparte in¬
supiori ab occidente inoriens¬
australi ecliptice in partẽ atͥo¬
nalem caput drachonns et pũc¬
tus oppoĩns canda drachonis
comucto em̃ duoꝵ cirtulor eo
ꝙ facit figuram tortuosam uo¬
catur dracholune. Iuna u̾o ex¬
istente incapite uł in canda
ms ⁊ sole in oppoĩto ip̃nis erit¬
epicit eclipsis lune. Si em̃ remoue
sit per umbram terre que proicit᷑
in oppoĩtũ solis cum sol sit corpus
luminosum ⁊ t̾ra corpus tenebro¬
sum ⁊ radii recti fuerint ⁊ sol ma
ior t̾ra nect̃e est ut t̾ra ꝓitiat um¬

Expanded text:
ab utroque. Euenitque de necessitaab utroque. Euenitque de necessitate, quod cum medius motus lunae opponitur medio motui solis, occurrit centrum epicycli augi excentrici, separenturque ibi iterum et occurrunt sibi inuicem, cum iterum coniungitur medius motus lunae medio motui solis. Ex quo patet, quod centrum epicycli bis in uno mense describit excentricum. Estque motus epicycli uelocior motu excentrici, quantum mamento, in occidens, et in parte inferiori ab occidente in oriensaustrali ecliptice in partem septemtrionalem caput draconis, et punctus oppositus cauda draconis. Coniunctio enim duorum circulorum, eo quod facit figuram tortuosam, vocatur draco lune. Luna igitur existente in capite vel cauda is, et sole in opposito ipsiuerit eclipsis lune. Si enim removesit per umbram terre que proicitur semper in oppositum solis. Cum enim sol sit corpus luminosum et terra corpus umbrosum et radii recti sint et sol sit maior terra, necesse est ut sol proiciat um
Abbreviated transcription (Latin):
motus quem hic xmaginati su¬
mus inp̃dictis circulis duob mo¬
sub ecliꝑtica sicut est curs
solis s circulus lune secat eclip¬
ticam in duob punctis oppoĩtis
declinans abeuis tircumf̾encia .q.
gradib. Est autẽ cirtulus lune
excentricus situt erat cirtulus soł
incircumfentia u̾o excentrici est
centrum circuli breius quẽ deue¬
hit excentricus. sunt autẽ artulꝰ
brenis ⁊ excentricus in suꝑfitie lu
na centrum uero corporis lune ẽ
supͣ drametrũ t̾re aboriente in
otcidens motu continuo ⁊ unfor¬
mi. Describit itaq centrum ex¬
centrici modo p̃dt̃o tirculũ cirta
centrum t̾re ⁊ centrum extentri¬
ci semꝑ est in cirtum f̾entia illus
circuli. Centrum cirtuli breuis
mouetur eꝯͦ. ab octidente in oriẽs
ita ꝙ si ducatur linea acentro terre
Cumq est meodem puncto cum
medio motu soł centrum epicicli
est mauge excentrici lune sepãt¬
trici ⁊ centro epiccli equałr dist̾a̾¬

Expanded text:
motus, quem sic ymaginati sumotus, quem sic ymaginati sumus in predictis circulis duobus, est mosub ecliptica sicut est cursus solis, sed circulus lune secat eclipticam in duobus punctis oppositis, declinans ab eius circumferentia 5 gradibus.Est autem circulus lune ecentricus sicut circulus solis. In circumferentia vero ecentrici est centrum circuli brevis quem devehit ecentricus. Sunt autem circulus brevis et ecentricus in superficie una. Centrum vero corporis lune estsuper diametrum terre ab oriente in occidens motu continuo et uniformi; describit itaque centrum ecentrici motu predicto circulum circa centrum terre et centrum ecentrici semper est in circumferentia illius circuli. Centrum vero circuli brevis movetur econtrario ab occidente in oriens ita quod, si ducatur linea a centro terre st in eodem puncto cum medio motu solis, centrum epicicli est in auge ecentrici lune. Sepatrici lune et centrum epicicli, et reli
Abbreviated transcription (Latin):
cribendo.Qm̃ hii duo rodiaci sũt
ita siti ita ꝙ unus sub alio est cũ
caput arietis mobilis erit in.i9.
minuto quinti gradus arietis fixi
erit capud libre mobilis inconsi¬
mili loto libre fixe. Caput uero
ecliptica procedendo ⁊ regredien¬
do mea. Cum .n. caput arietisi
mobilis ap̃dtõ mincito piscium
recedit abecliptita ⁊similiter ca¬
put libre mobilis in parte oppoĩta.¬
⁊ nõ ueniat caput arietis ad ecl¬
ipticam donec ueniat ad p̃dt̃m
loco inechiptita in grinis cũ cap
arietis mobilis fuit in p̃dtõ minuto
inpiscib. Q tum caput arietis as¬
cendit u̾sus p̃dcm minutũ quĩti
gradus arietis fixi incircum f̾entia
p̾ditti cirtuli caput cancri semper
progreditur mecliptica donec ue¬
rum cantri a capite anetis etiã
prouemente inconsimile minut
arietis. Descendente igitur a capi¬
te arietis iterum u̾sus pisces in¬
circumfencia p̾dca retrocedit ca¬
put cantri in ecliꝑtica in eodẽ spa¬
cio quo progressum est Et est iste

Expanded text:
r hii duo zodiaci sunt ita siti quod unus sub alio est, cum caput arietis mobilis erit in 19° minuto 5i gradus arietis fixi, erit caput libre mobilis in consimili loco libre fixhaerent in ecliptica, progrediendo et regrediendo in ea. Cum enim caput arietis mobilis a praedicto minuto piscium recedit, recedit ab ecliptica, et similiter caput librae mobilis in partem oppositam; nec peruenit caput arietis ad eclipticam, donec ueniat ad praedicloco in ecliptica in geminis, cum caput arietis mobilis fuit in praedicto minuto in piscibus; et cum caput arietis ascendit uersus praedictum minutum quinti gradus arietis fixi in circumferentia praedicti circuli, caput cancri semper progreditur in ecliptica, donec ueus cancri, capite arietis perueniente in consimilem minutum arietis fixi. - Descendente igitur capite arietis iterum ucircumferentia predicta, retrocedit caput cancri in ecliptica eodem spatio quo progressum est. Et iste
Abbreviated transcription (Latin):
qual spera obliqua equant᷑ ascẽ
uero quoꝵ tenich est sub cirtulo des¬
preto apolo zodiaci similiter oriũ¬
tur .G. signa que sunt a capite cãc
usq ad caput capͥcorni subito cũ
em̃ polus rodiati est cenich capitĩ
eoꝵ orizon⁊ zodiatus simul sũt¬

Expanded text:
qualibet sphera obliqua equantur ascenqualibet sphera obliqua equantur ascenvero quorum cenith est sub circulo descripto a polo zodiaci, oriuntur 6 signa que sunt a capite cancri usque ad caput capricorni subito. Cum enim polus zodiaci est cenith capitis eorum, orizon et zodiacus simul sunt
Abbreviated transcription (Latin):
simili artui ꝑ alelli descripti apͥn¬
cipio eiusdem medietatis arrui
dico existenti supͣ orizontan ar¬
chim̾ autẽ supͣ orizontem obliqũ
existens in parte atͥonali ab equi¬
nottiali maior est sua medieta
te. Et archus arch cuuslibet ꝑ alel¬
li ex ꝑte aust̾ ab equi noctiali ex¬
istens super orizonta est minor
sua medietate sicut dictum est
supra. Quelibet uero medietas
⁊ odiati oritur cum archu de equi¬
noctiali simili artiuexñti supra
orizonta de palello descripto apͥn¬
cipio eiusdem medietatis. Medie
tanter ab utroq tropico punito
equales hñt ascensiones ⁊ quan¬
to ꝓpinqunus inchoatur tropico es¬
tiuo tanto maiorẽ ht̃ ascensionẽ
signo sibi oppoĩto ⁊ medietas que
est acaꝑite tantulis q usq ad ca¬
put capricarni maxim̃ ⁊ omẽ sig¬
nũ hunis medietatis ħt ascensio¬
nem maiorẽ signo sibi oppoĩto as¬
censione s autẽ quoylib duorũ
signoꝵ sibi oppoĩtoꝵ comũcte in

Expanded text:
simili arcui paralelli descripti a prinsimili arcui paralelli descripti a principio eiusdem medietatis, arcui dico existenti supra orizonta. Arcus autem supra orizonta obliquum existens ex parte septemtrionali ab equinoctiali maior est medietate sua. Et arcus cuiuslibet paralelli ex parte australi ab equinoctiali existens supra orizonta est minor sua medietate, sicut dictum est supra. Quelibet vero medietas zodiaci oritur cum arcu de equinoctiali simili arcui existenti supra orizonta de paralello descripto a principio eiusdem medietatis. Mediettanter ab utroque tropico puncto equales habet ascensiones. Et quanto propinquius incohatur tropico estivo, tanto maiorem habet ascensionem signo sibi opposito, et medietas que est a capite cancri usque ad caput capricorni maximam, et omne signum huius medietatis habet ascensionem maiorem signo sibi opposito. Ascensiones autem quorumlibet duorum signorum sibi oppositorum coniuncte in
Abbreviated transcription (Latin):
les ht̃ ascensiones. Quelib enim
medietas cum medietate equił
ascendit. quelibet eciam quartaꝵ
que sunt int̾ puncta tropita et
equinoctialia oritur cum quar
onem. ascensio namq cuuslib
sigi equalis est occasm sui oppoĩ
recte oriuntur quia tunc transit
zodiacus ꝑpolos orizontis punc¬
ta autem equinoctialia in eadẽ
spera maxime oblique oriuntur
Quanto gͥ aliꝙ signũ ꝓpinqiuiꝰ
est puncto tropito in spera retta.
tanto tardius oritur ⁊ maiorẽ ht
ascensionẽ quanto uͦ ꝓpmquins
est puncto equinocciali tanto ci¬
cius oritur ⁊ maiorẽ ht̃ ascencõe.
⁊ quelibet duo signa eque ꝓpĩqͣ
puncto tropico equales hñt ascẽ¬
sion es. Similit̾ quelibet duo eque
ꝓpmqua alt̾nis setus puncto equi.
In spera uero obliqua omĩs me¬
dietas ⁊ odiati inchoata in aliqͦ
um maiore ht̃ ascensionẽ quam
medietas oppoĩta sibi. Oiritur
namq quelibet medietas in die¬
estiuo cum artu de equinoctiali

Expanded text:
les habet ascensiones. Quaelibet enim les habet ascensiones. Quaelibet enim medietas cum medietate aequinoctiali ascendit. Quaelibet etiam quartarum, quae sunt inter puncta tropica et aequinoctialia, oritur cum quartonem. Ascensio namque cuiuslibet signi aequalis est occasui sibi opposito, recte oriuntur, quia tunc transit zodiacus per polos horizontis. Puncta autem aequinoctialia in eadem sphaera maxime oblique oriuntur. Quanto igitur aliquod signum propinquius est puncto tropico in sphera recta tanto tardius oritur et maiorem habet ascensionem. Quanto vero propinquius est puncto equinoctiali, tanto citius oritur et minorem habet ascensionem. Et quelibet duo signa eque propinqua puncto tropico, equales habent ascensiones. Similiter quelibet duo eque propinqua altrinsecus puncto equinoctiali. In sphera vero obliqua omnis medietas zodiaci inchoata in aliquo um maiorem habet ascensionem quam medietas sibi opposita. Oritur namque quelibet medietas in die cum arcu de equinoctiali
Abbreviated transcription (Latin):
tus em̃ celi est uniformis ⁊ angu¬
lus quem facit equinoctiał cum
orizonte aliquo nõ diu̾sificatur ĩ
aliquib horis. Archus itaq de eqͥ¬
noctiali cirtulo qui ascendit cum
aliqua parte ⁊odiaci dicitur as¬
cẽcio eiusdẽ ꝑartis. Partes it aq
zodiati equales hñtes ascensio¬
nes equales intemporib equali¬
b oriuntur. Partes uero zodiaci
equales nõ denetessitate equales¬
hñt ascensiones quia quanto ali¬
qua pars zodiaci rectius oritur tã¬
to magis consumit in ortu suo et
quanto oblituius tanto minus
tempus point in ortu suo ⁊ hoc p
sensui ⁊emaginacioni. Si yma¬
ginemur lieas cirtuli magni
tesp̾ti suꝑ utrosq polos mundi
transeuntes in ⁊ odiato persectõ¬
nes signoꝵ resecabt .n. zodiacum
acisette angulos minus acutos
maior est ea parte equinoctiali
que respondet parte zodiaci secte
ra itaq recta quelib medietas
zodiati cuilib medietati equił eqͣ¬

Expanded text:
tus enim celi uniformis est, et angutus enim celi uniformis est, et angulus quem facit equinoctialis cum orizonte aliquo non diversificatur in aliquibus horis. Arcus vero de equinoctiali circulo qui ascendit cum aliqua parte zodiaci dicitur ascensio eiusdem partis. Partes igitur zodiaci equales habentes ascensiones in temporibus equalibus oriuntur, aequales non de necessitate aequales ascensiones habent, quia, quanto aliqua pars zodiaci rectius oritur, tanto maius tempus ponit in ortu suo, et quanto obliquius oritur, tanto minus temporis ponit in ortu suo. Hoc patet sensui et imaginationi, si imaginemur lineas circuli magni descripti super utroque polos mundi transeuntes in zodiaco per sectiones signorum: resecabunt enim zodiacum aci resectae ad angulos magis acutos, ales. Et pars in equinoctiali que respondet parti zodiaci resecte ra utique recta quelibet medietas zodiaci cuilibet medietati equi
Abbreviated transcription (Latin):
ni plures de hiis qui sũt atro¬
pito uersus equmottialẽ aꝑte
poli eleuati semper sunt sr̃ ori¬
zonta ⁊ ex oppoĩta semꝑ totidem
sub orizote.un de dum reuoiu¬
cione firmañtti describit ꝑ allel¬
ios apparentes semꝑ est dies ⁊ des¬
cribit ex oppoĩto totidẽ occłtos seꝑ¬
est nox ⁊ quanto maior atcessio¬
minor declinacio orizontis ab e¬
quinoctiali ⁊ tanto plures de para¬
lellis quas describit sol sunt toti
apparentes ⁊ totidem toti occulti.
unde plures reuolutiones sunt u
nus ⁊ totidem una nox. Sub poio
celi semꝑ est apparens ⁊alia me di¬
etas semper occulta ⁊ una medie¬
tas anni .s. dum sol est insignis
nus est unadies cum sua nocte
iis prelibatis consid̾andũ
est ꝙ accidit de ortu ⁊ otrasu
signoꝵ tam inspera recta ꝙͣ¬
in obliqua. Sciendum igitur qd̾
tam in sꝑa recta qmin obliqua
asscendit equinocciał semper u
niformiter .s.intemporib equa¬
libz equales partes abscindit. mo¬

Expanded text:
li plures de hiis qui sunt a troli plures de hiis qui sunt a tropico versus equinoctialem ex parte poli elevati semper sunt super orizonta et ex opposito semper sub orizonte. Unde, dum revolutione firmamenti describit sol paralellos apparentes, semper est dies. Et dum describit ex opposito totidem parale quanto maior est aminor fit declinatio orizontis ab equinoctiali, tanto plures de paralellis quos describit sol sunt toti apparentes et totidem toti occulti. Unde plures revolutiones sunt dies unus et totidem una nox. Sub polo celi semper est apparens, et alia medietas semper occulta. Et una medietas anni, scilicet dum sol est inus est unus dies, cuius dieHiis prelibatis considerandum est quid accidat de ortu et occasu signorum tam in sphera recta quam obliqua. Sciendum igitur quod tam in sphera recta quam obliqua ascendit equinoctialis circuniformiter, scilicet in temporibus equalibus equales partes ascendunt. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
lem crtulum ⁊ septemtrion ale
diuiditur una renonicio in diẽ
⁊ nottem quia orizon cuiusl ta¬
lis loci secat rodiacũ ⁊ duos tro¬
picos ꝑ alellos ⁊ omnes eis inter¬
positos. In oĩ uero loco sub arcło
septemtrionali accidit totã unã
rodiaci descriptus accidit semł
in qualibet reuolucione polum
zodiaci eẽ cenith capitũ hiis qui
sunt sub circulo artico ⁊ mĩt rodi¬
acuis ⁊ eor orizon sunt simulin
lis suborizonte s quilib palel¬
lus inter hos secatur. Sole antẽ
ta illa reuolucõ dies quia aut
est in confimonisus aut supra
ori zonta sole autẽ existente in
capite capricorni dum reuolnci¬
one firmam̃ti describit tropit̃
hremalem erit sol sub oriz õte
⁊ ita erit una reuolucio nox.
Sole autem exͥstente in siguꝰ
dinisa indiem ⁊ noctẽ. quia qͥ¬
lib ꝑ alellus int̾medius ab ori¬
ente int̃ secatur. In omĩuero
alico est declinatõ orizontis
ab equmocciali est mrinor de¬
clinatione ⁊odiaci unĩ ꝑ alei¬

Expanded text:
lem et septemtrionalem dividitur una revolutio in diem et noctem, quia orizon cuiuslibet talis loci semper secat zodiacum et duos tropicos paralellos et omnes eis interpositos. In omni vero loco sub circolo septemtrionali accidit totam unam zodiaci descriptus, accidit semel in qualibet revolutione polum zodiaci esse cenith capitis hiis qui sunt sub circulo illo, et tunc zodiacus et eorum orizon sunt simul lis sub orizonte, sed quilibet paralellus inter hos secatur ab orizonte.ta illa reuolutio dies, quia aut sol est in confinio uisus, aut supra horizonta. -- Sole uero existente in capite capricorni, dum reuolutione firmamenti describit tropicum hiemalem, erit sol sub horizonte, et ita erit una reuolutio nox. -- Sole uero existente in signis divisa in diem et noctem, quia quilibet paralellus intermedius ab orizonte intersecatur. In omni vero alio loco est declinatio orizontis ab equinoctiali minor declinatione zodiaci. Unde paralel
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem coluro totidem gradus ⁊
totidem mͣ u̾sus polum antarticũ
⁊ cirtum clucatur cirtulus magnꝰ
per terminos p̾dt̃oꝵ graduñ ⁊ mi¬
mtoꝵ huic in de sp̃tos qui cutulus
de necciͣte tnͣsibit per duo puncta uͥ
hic cirtulus magnus uotat᷑ eclip¬
tica siue cingulus signoꝵ. Et si hinc
circulo cirtũducantur huic inde¬
tet ab eo ꝑ .6. gradꝰ sr̃ficies crcula¬
ris habens latitudinẽ .n. graduũ.
int̾ eosdem circulos contenta .r0.
sunt insignite nomib ammali¬
um nũcupatis. Hic eciam cirtul
in .12. partes diuiditur ⁊ uocatur
in toto circulo.z6o. gradus quili¬
bet iterum gradus in .Go miͣ diui¬
ditur. Inicio itaq sp̃to in zodiaco
cione si fiat processum contra i¬
motum firmamenti procedetur
inpartẽ atrionalẽ pͥncipiũ pͥmi
signi inuenitur pͥma .n. duodeçi¬
ma uocatur anes ẜa taurus .3.¬

Expanded text:
in eodem coluro totidem gradus et in eodem coluro totidem gradus et totidem minuta uersus polum antarcticum, et circumducatur circulus magnus per terminos praedictorum graduum et minutorum hinc inde sumptos, qui circulus de necessitate transibit per duo puncta cirhic circulus magnus uocatur linea ecliptica siue cingulus signorum. Et si huic circulo circumducantur duo tat ab eo per gradus, superficies circularis habens latitudinem 12 graduum inter eosdem circulos contenta zodiasunt insignite nominibus animalium nuncupatis. Hic enim circulus in 12 partes dividitur et vocatur in toto circulo 360 gradus. Quilibet iterum gradus in 60 minuta dividitur. Initio itaque sumpto in zodiaco a qua sectione, si fiat processus contra motum firmamenti procedendo in partem septemtrionalem, principium primi signi invenitur. Prima enim duodecima vocatur aries,
Abbreviated transcription (Latin):
citur qiͣ cõtra articum positus
los ut diximus cirtum noluitur
celum cum omĩb stelł ⁊ plane¬
tis qui sunt in eo motu equali ⁊¬
uni formi per diem ⁊ nottem se¬
mel cuius causa efficiens est aĩa
mũdi ymaginemur itaq cirtu¬
lis magnũ ꝑduos polos cirtũduc¬
tum ⁊ alium ꝑ eosdem polos cir
cum ductum secantem priorem
orthogonalit̾ hii duo cirtuli uo¬
app nobis inuisu de illis circuł
caude boins assumlat᷑. rmagine¬
mur itaq cirtulum magnum cͥ¬
cumductum distante ab utroq
polo ẜ latus quadrati hic circulꝰ
utrumqi p̃dcõꝵ secab̾ orthogona¬
liter ⁊ ħ uocatur equinotnialis
eo ꝙ qñ sol cirtumrotacõe firma¬
menti describit tirculus illum eqͣ¬
lis est dies nocti in omni regiõe.
Ab equinoctiali itaq circulo acci¬
piantur .24. gradus sine .23. gradꝰ
cum mimitis uersus polum artit᷑
in uno p̾ditõꝵ coluroꝵ ⁊ apuncto
equinoctiali oppoĩto priori sumãt᷑

Expanded text:
citur, quasi contra arcticum polum citur, quasi contra arcticum polum los ut diximus, circumuoluitur coelum cum omnibus stellis et planetis, qui sunt in eo motu aequali uniformi per diem et noctem semel, cuius motus causa efficiens est anima mundi. Ymaginemur itaque circulum magnum per duos polos circumductum et alium cumductum, secantem priorem orthogonaliter: hi duo circuli uoapparens nobis in uisu de circulis illis caudae bouis assimilatur. Imaginemur iterum circulum magnum ccumductum distantem ab utroque polo secundum latus quadrati. Hic circulus utrumque predictorum secabit orthogonaliter, et hic vocatur equinoctialis, eo quod, quando sol circumrotatione firmamenti describit illum circulum, equalis est dies nocti in omni regione. Ab equinoctionali itaqpiantur 24 gradus uel 23 gradus cum 33 minutis, uersus polum arcticum in uno praedictorum colurorum et a puncto aequinoctiali opposito priori. Sumantur
Abbreviated transcription (Latin):
eadem .n. eclipsis uisa est apud ar¬
im in uesꝑe. qui fuerunt ĩ media
notte eoꝵ qui fuerunt ĩ oriente ⁊
nõ apparint eis qui fuerunt in oc
cidente. Similiter alia eclipsis
que fuit in media nocte eoꝵ qͥ
fuerunt apud arim in uespe oc¬
cidentaliũ ⁊ in mane orientali¬
um.Ꝙ autẽ celum sit spericum
p ꝑ apparenciã nob̾ in uisu. uide¬
mus em̃ stellam unã in medio
non motã ⁊ omnes reliquas i¬
moueri crcularit̾ arta ip̃am ⁊
stellas ꝓpinquiores tirtulos bre¬
uiores describere ⁊ remociores
maiores. Apparet eciam un aqi
dio celi et in occasusuo eiusdem
qnͣtitatis. iste autẽ dipões non
spice moto suꝑ drametrũ ĩ mo¬
quinta eencia cirtularit᷑
mota est cirta dxametr̃
fixam. Dyamet̾ fixa axis uoca
tur ebraice quid̾ magnał ⁊ ex¬
tremitates axis poli appellãt᷑
ꝙ est ursalatine eo ꝙ ꝓpe eum
est tam maior ursa quam mĩor.
Uolus ei oppoĩtus antratitus di¬

Expanded text:
Eadem enim eclipsis uisa est apud ArEadem enim eclipsis uisa est apud Arim in uespere eorum, quae fuit in media nocte eorum, qui fuerunt in oriente, et non apparuit eis, qui fcidente. Similiter alia eclipsis que fuit in media nocte eorum qui fuerunt apud Arim, fuit in vespere occidentalium, et in mane orientalium. Quod autem celum sit sphericum patet per apparentiam nobis in visu. Videmus enim stellam unam in celo non motam et omnes reliquas moveri circulariter circa ipsam, et stellas ei propinquiores breviores circulos describere et remotiores maiores. Apparet etiam nobis undio celi et in occasu suo eiusdem magnitudinis. Iste autem dispositiones non spherice moto circa diametrum iquinta essentia circulariter mota est circa diametrum fixam. -- Diameter fixa axis uocatur latine, hebraice quidem magual, et extremitates axis poli appellanturquod est ursa latine eo, quod prope illum est tam maior ursa, quam minor. Polus ei oppositus antarcticus di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ q̃l pars ꝑticipat cum toto ĩ noĩ e
uniformẽ figurã cuiꝰ ql pars eẽt
sꝑicam. Utea quia omne pondosũ
tendit ad centrum ⁊ lo cus ꝓfũdior
est qui est cuta centrũ necc̃e fuit
duo corpora pond̾osa sꝑicam hr̃e fi¬
quia locus eleuacior est qͥ magis
distat acentro ⁊ om̃e leue adma
gis eleuatũ tendit. Ne quinta eenͣ
fuit motus rectos qui sunt graui¬
um ⁊ leuium. elcõꝵ reduci ad mo¬
tum circularem qui est de netͣcei
angulosum. de necessitate eẽt po¬
permento eciam scitur ꝙ t̾ra est ro¬
tun da si .n. ẽẽt plana cum usus
recte procedat uisus oĩm sr̃ sr̃ficiẽ¬
terre exñciũ ad eundẽ locum ĩcelo
t̾minaretur S not est exꝑimẽto
ꝙ qui sunt int̾ra indie super arimi
ciuitatẽ uident polum. a tͥonalem
⁊ ip̃e est t̾minator uisus eoꝵ. eti
magis eleuatur eis polus ⁊ finitur
sit rotunda u̾sus oriens ⁊ occidẽs.
pz per hoc ꝙ pͥus est dies hũs qui¬
magis accedunt orienti tardius hu

Expanded text:
 pars participat cum toto in nomine uniformem figuram, cuius quaelibet pars esset aeterea quia omne ponderosum tendit ad centrum et locus profundior est, qui est circa centrum, necesse fuit, duo corpora ponderosa sphaericam habere fiquia locus leuis eleuatior est, qui magis distat a centro: et omne leue ad magis eleuatum tendit. De quinta essenest motus rectos, qui sunt grauium et leuium elementorum, reduci ad motum circularem, qui est de necessitangulosum, de necessitate esset loperimento etiam scitur, quod terra est rotunda. Si enim esset plana, cum uisus recte protendatur, uisus omnium homiterrae existentium ad eundem locum in coelo terminarentur. Sed notum est experimento, quod, qui sunt in terra in die super Arim ciuitatem uident polum septentrionalem et ipse est terminator uisus eorum et magis eleuatur eis polus et finitur sit rotunda uersus oriens et occidens, patet per hoc, quod prius est dies his, quimagis accedunt orienti et tardius
Abbreviated transcription (Latin):
figure situs q similitudinẽ optĩet
a qua. Cirtuicio autẽ .urp. semicir¬
culi describit corpus spit̃ in medio p̃¬
dcõꝵ corpoꝵ oim contentũ cuiꝰ figu¬
re ⁊ situs similitudinẽ optinet terra.
⁊ receptaculis hrent aqua in cõcam¬
tate terre recessit ⁊ apparuit sr̃ficies
terre sepata. Est q t̾ra cũ aquis ĩse
rica sunt et ronib naturali¬
bus ⁊ exꝑimentis astronomi¬
sũ comphenditur Quia namq a
n rei est forma ut unũcyq corpor¬

Expanded text:
figure et situs similitudinem optinet aqua. Circuitio iterum NRP semicirculi describet corpus sphericum, in medio predictorum corporum contentum, cuius figure et situs similitudinem optinet terra. et receptaculum haberent, aqua in concavitatem terre recessit et apparuit superficies terre separata. Estque terra cum aquis in se rica sunt et rationibus naturalibus et experimentis astronomicis ostenditur. Quia namque a natura rei est forma et unumquo
Abbreviated transcription (Latin):
mam̃ti ⁊ accidet per hanc mã
ꝑcholomei ꝙ augis solis ⁊stelle
que sunt insignns septentona¬
lib ꝑ uenient in signis austra¬
tabilis que ꝑ roẽm suꝑins datã
tatẽ ꝙ regio inter ecliꝑticam ⁊
palellum australẽ est in hĩtabi¬
lis . Thebit uero qui operatus ẽ
super operacioẽs ꝑcho̾ inuenit
per centra exꝑimẽta motum i¬
stellarum fixaꝵ eẽ alium. ad
xmaginãd̾ gͥ motũ stellaꝵ fixͣ¬
rum quera posuit thebith yma¬
eẽ alium ex .1. signis constantẽ
situt p̾dt̃m est ⁊ diuisum in .Q. pũt¬
tis per duo puncta solsticiali a ⁊
duo equmoctialia incipient qz a¬
ries ⁊ libra aduob punctis equi¬
noctialib ⁊ cancer ⁊ capricornus
iste zodiacus fixus erunt q .12.
signa .n. spacia solum firmam̃ti
Sub firmamẽtoaute est sperastei¬
larum fixaꝵ.ymaginemur iterũ
in spera stellarũ fixarum ⁊ odia¬
cum alium nuo a p̾dc̃o cõstãtẽ ex
gis ꝓpͥe dicitur zodiacus a zoas ꝙ¬

Expanded text:
mamenti. Et accidit per hanc viam mamenti. Et accidit per hanc viam Ptolomei quod aux solis et stelle que sunt in signis septemtrionalibus pervenirent in signa austratabilitatem, quod regio inter eclipticam et parallelum australem est inhabitabilis. Thebit uero, qui operatus est super operationes Ptolemaei, inuenit per certa experimenta motum stellarum fixarum esse alium. Ad ymaginandum igitur motum stellarum fixarum quem invenit Thebit, ymam ex 12 signis constantem, sicut predictum est, et divisum in 4 partes per duo puncta equinoctialia et duo solstitialia. Incipientque aries et libra a punctis equinoctialibus, et cancer et capricornus e zodiacus iste zodiacus fixus. Eruntque 12 signa 12 spatia solum firmamenti. Sub firmamento autem est sphera stellarum fixarum. Ymaginemur iterum in sphera stellarum fixarum zodiacum alium numero a predicto, constantem ex gis p
Abbreviated transcription (Latin):
tis u̾sus septemtrionẽ ꝑspacium
ducatur linea utrumq ĩ amphi¬
trice t̾minata equedistant̾ linee
t̾minanti pͥmũ spacium content̃
int̾ has duas lineas est ẜm clima
⁊ ad huns suli tudine signent᷑
sequentia climata
Ost h uidendum est de mo¬
tu stellaꝵ fixaꝵ quẽ hñt p̃¬
ter motum aboriente in
hañt motum aliquẽ p̃ter qmͣ¬
predictum. s sciendum ꝙ nõdicũ¬
tur stelle fixe quia nõ hñt motũ
aliquem a pdcõ set quia figura
⁊ xmago qmͣ constitunt aliquot
exeis que dituntur stelle fixe sẽ ꝑ
triangulum faciant semper retiẽt
eandem lineam afixͥone igitur fi¬
gurarum quas faciunt fixe dicũ¬
tur. Pthoꝰ igitur in libro almeges¬
ti posuit ꝙ ommes stelle fixe ⁊ õs
anges planetaꝵ mouentur suꝑ
polos zodiaci ita ꝙ namq una qͣ
describit in 100. annis gradum
unum de cirtulo in quo scitum
est corpus stelle descripto super
polos zodiaci contra motũ fir¬

Expanded text:
is versus septemtrionem secundum is versus septemtrionem secundum ducatur linea utrinque in Amphitrite terminata equedistanter linee terminanti primum clima, spatium contentum inter has duas lineas erit secundum clima. Et ad huius similitudinem signantur sequentia climata. Post hoc videndum est de motu stellarum fixarum quem habent preter motum ab oriente in habent motum aliquem preter qupredictum. Sed sciendum est quod non dicuntur stelle fixe quia non habent motum alium, sed quoniam figura et ymago quam constituunt aliquot ex eis que dicuntur stelle fixe, sempetriangulum faciant, semper retinent eandem figuram. A fixione igitur figurarum quas faciunt, fixe dicuntur. Ptolomeus igitur in libro Almagestiposuit quod omnes stelle fixe et omnes auges planetarum moventur super polos zodiaci, et quod unaqueque describit in 100 annis unum gradum de circulo in quo situm est corpus stelle, descripto super polos zodiaci contra motum fir
Abbreviated transcription (Latin):
Nec item est horo lognm in pͥnciͦ¬
⁊ infine huiꝰ spacii obsernatũ. hore
quare ⁊ horo logium. Distinctoẽs
g̾ hoꝵ climat̃ sic possũt emagnia¬
ri. Intelligatur cutulus magnus
cingens corpus terre sub utroq
polo ⁊ alius cirtulus magnus cin¬
uidencia ⁊ illud ꝙ cingnt t̾ram sb̾
poł amphitrices reliquũ uero uo¬
catur occeanuis. Hec duo maria
diuidunt t̾ram in .& partes quaꝵ
una sola inhĩtatur angulus ergo
sectionis illoꝵ duoꝵ mariũ ex ꝑte
orientis quarte hĩtate dicitur sĩ¬
pliciter oriens ⁊ angulus oppoĩtus
dititur occidens. Si gͦ fiat diuisio
ab occeano uersus septẽtrionem
per spacium prescriptũ ⁊ ꝑ finem il¬
lius diuisioms ducatur linea se
cans suꝑficiem t̾re equedistans
occeano utrumq t̾minata in am¬
phicͥte spacium terre contentũ int̾
lineam sic descriptã ⁊ occeanum
est unũ clima. hoc ⁊ modo iterum
sumpta dĩone a fine pͥmi clima

Expanded text:
Nec est idem horologium in principNec est idem horologium in principio et fine huius spatii oet horologium. Distinctiones igitur horum climatum sic possunt ymaginari. Intelligatur circulus magnus cingens corpus terre sub utroque polo et alius circulus magnus cinEt illud quod cingit terram sub polis Amphitrites, reliquum vero Occeanus vocatur. Hec duo maria dividunt terram in 4 partes, quarum una sola inhsectionis duorum marium ex parte orientis quartae inhabitatae dicitur simpliciter oriens; et angulus oppositus dicitur occidens. Si uero fiat dimensio ab occeano uersus septentrionem secundum spatium prescriptum, et per finem illius dimensionis ducatur linea in superficie terre equedistans Occeano utrinque terminata in Amphitrite, spatium terre contentum inter lineam sic descriptam et Occeanum est unum clima. Hoc etiam modo sumpta dimensione a fine primi climat
Abbreviated transcription (Latin):
oriuntur in zodiaco erit cã dup ͤ
comuntra maioritatis dierum nͣ¬
lium ⁊ dicuntur huus modi dies
cedit dimuniendo infrimam̃to ⁊
rartes seq̃ntes obliquius oriñtur
comũcta est duplex minoritatis
tum reliqua diminuit dicuntur
dies mediocres.
gio ultra equinoccialẽ cir¬
culum nõpocest inhitarisole .n. ex¬
istente in oppoĩto augis ꝑ .ii. gradꝰ
est t̾re ꝓpinquior qmͣ qñ est in au¬
ge. Cum gͥ sole existente insignis
australib multũ appinquet solt̾¬
re ⁊ sit recte suꝑ loca australia dup
capitum nr̃oꝵ elongatur a t̾ra ⁊
cura recedit a capitib nr̃is appin¬
quat t̾re ⁊ ideo regio septemtrio
nalis est temꝑata. Regio igitur
septemtrionalis diuiditur in. qrͨ
climata. Et dicit᷑ clima tantum
spatium t̾re per quant senuibil̾r
uanatur horologium. Id̾e namq
dies estiuus aliqnͣtus in aliqua
regione sensibilit̾ est minor in
regione ꝓpinquiore austro spati
sensibilit̾ uariari dicitur clima.

Expanded text:
oriuntur in zodiaco erit duplex causa oriuntur in zodiaco erit duplex causa coniuncta maioritatis dierum naturalium; et dicuntur huiusmodi dies solis diminuendo in firmamento et partes sequentes obliquius oriuntur, coniuncta est duplex causa minoritatis ntum reliqua diminuit, dicuntur dies mediocres. gio ultra equinoctialem circulum non potest inhabitari. Sole enim existente in opposito augis per 5 gradus est terre propinquior quam quando est in auge. Cum enim, sole existente in signis australibus, multum appropinquat sol terre et sic recte super loca australia, dupcapitum nostrorum elongatur a terra, et cum recedit a nostro cenith appropinquat terre. Et ideo nalis temperata. Regio igitur septentrionalis diuiditur in septem climata. Et dicitur clima tantum spatium terrae, per quod sensibiliter uariatur horologium. Idem namque dies aestiuus aliquantus est in una regione et sensibiliter est minor in regione propinquiore austro. Spatisensibiliter uariari, dicitur clima.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxime accedens ad t̾ram. Et¬
punctus maxime eleuatus a t̾ra
uocatur augis uł longitudo lõ¬
gior ⁊ punctus ei oppoĩtus uocat᷑
oppoĩtum augis uł longitudo ꝓpi¬
or ⁊ cirtulus solis uocatur excent᷑¬
cum centro terre ⁊ eadem rõe uo¬
catur circulus egresse cuspidis
in celo motus igitur solis umifor¬
mis incelo est una cã in equali¬
tatis dieꝵ naturaliũ. Cum .n. di¬
es naturał sit una reuolucio fir¬
menti ⁊ suꝑ ascencio eius ꝙ descͥ¬
bit sol incelo interi motu ꝓͥpo
⁊durante una reuolucione plꝰ
autẽ minus describit sol qmͣ se¬
qñti reuolucione mamfestũ qd
quantũ est de ista cã erunt dies
naturales in equales. Pt̾ea cũ
partes ⁊ odiati obliquuis oriẽ¬
tes minores hauc ascensiones
quam equales partes rectius
orientes eciam si sol niformit̾
moueret᷑ in celo conting̾et in e¬
qualitas dieꝵ exhac parte quia
firmam̃to ⁊ partes seqñtes rectꝰ

Expanded text:
et maxime accedens ad terram. Eet maxime accedens ad terram. Et maxime elevatus a terra vocatur aux vel longitudo longoppositum augis vel longitudo propior. Et circulus solis vocature centria centro terre. Et eadem ratione vocatur circuus egresse cuspidis,in celo. Motus ergo solis mis in caelo est una causa inaequalitatis dierum naturalium. Cum enim dies naturalis sit una reuolutio firmamenti et insuper ascensio eius quam describet sol in caelo interim motu suo proprio et durante una reuolutione plus aut minus describit sol quam sequenti reuolutione, manifestum est, quod quantum est de ista cnaturales inequales. Preterea, cum partes zodiaci obliquius orientes minores habeant ascensiones quam equales partes rectius orientes, etiam si sol uniformiter moveretur in celo, contingeret inequalitas dierum ex hac parte, quiafirmamento et partes sequentes rectius
Abbreviated transcription (Latin):
duab causis in equalitatis con¬
nemur lineam ductam a .i8. gra¬
du gemmoꝵ ꝑcentrum t̾re usqz
ingradum sagittarii oppoĩtum a
centro terre computẽt᷑ in eadem
linea .2. gradus ⁊ dimidius de i¬
dr̃ametro cirtuli solis u̾sus gẽ¬
mos ⁊ ubi finitur talis compu¬
tacio ponatur centrum ⁊ descri¬
batur quidam cirtulus super cẽty
illud ẜm eandem quantitatẽ q̃
est semx̾diametꝰ cirtuli solis in
sr̃ficie cirtuli signoꝵ erit igitur
ille cirtulus recte dispoitus sub
e cliptita nusꝙͣ ab ea declinans¬
⁊ hiis est circulus solis. in cuius
arcumfencia fertur corporis so¬
laris centrum. ⁊ mouetur corpus
solis in hoc cirtulo motu ꝓͥprio ab
octidente mouens motu unifor
it illã linea directã ageminis
in sagutarium exꝑte gẽmoꝵ est mxͣ¬
ime accedens ad firmamẽtũ ⁊ mxͣ¬
ime remotus a t̾ra inter omĩa pũt¬
ta eiusdem cirtumf̾entie. Punctꝰ¬
autem oppoĩtus exꝑte ꝯsagittarn
est maxime recedens a firmam̃to

Expanded text:
duabus causis inequalitatis concem. Ymaginemur lineam ductam a 18° gradu geminorum per centrum terre usque in gradum sagittarii oppositum. Et a centro terre computentur in eadem linea duo gradus et dimidius, de diametro circuli solis, versus geminos. Et ubi finitur talis computatio ponatur centrum et describatur circulus super centrum illud secundum eandem quantitatem, que est semidiametri circuli solis, in superficie cinguli signorum. Erit igitur ille circulus recte dispositus sub ecliptica nusquam ab ea declinans. Et is est circulus solis in cuius circumferentia fertur centrum corporis solaris, et movetur corpus solis in hoc circulo motu proprio ab occidente in oriens motu uniformit predicta linea directa a geminis in sagittarium ex parte geminorum est maxime accedens ad firmamentum et maxime remotus a terra inter omnia puncta eiusdem circumferentie.Punctus vero oppositus ex parte sagitarii est maxime recedens a firmamento
Abbreviated transcription (Latin):
Ntencio nr̃a in hoc tractatu est descri
constituentiũ ⁊motus corpor sr̃ioꝵ
⁊ figuras cirtuloꝵ suoꝵ. Quͥa gͥ huiꝰ
mundi machina sperica est dicend̾
in pͥmis quid sit spera. Est aute spe¬
ra transitus semitiltuli deametro
cumfencia sunt equales ⁊ erit corꝰ
illud cuiusmodi corpus dicimus spe
ramẽẽ tale autem corpus est tota
mũdi machina. ymaginetur iteꝵ
sr̃ .o. centrum. def. semicitulũ descͥ¬
curtũuoluatur sr̃ .ab. drametrum i
motu suo describet torꝰ cuiꝰ ultima sr̃¬
ficies ⁊ intima erunt sr̃ie ⁊ corpus il¬

Expanded text:
ntentio nostra in hoc tractatu est describconstituentium et motus corporum superiorum et figuras circulorum suorum. Quia igitur huius mundi machina sphaerica est, dicendum est in primis quid sit sphaera? -- Est autem sphaera transitus semicirculi diametro cumferentiam sunt aequales et erit corpus illud cuiusmodi corpus dicimus esse sphaeram. -- Tale autem corpus est tota mundi machina. Imaginemur igitur super 0 centrum D E F semicirculum descrcircumuoluatur super A B diametrum, motu suo describet corpus, cuius ultima superficies et intima, erunt sphaericae. Et corpus il
Abbreviated transcription (Latin):
am suie corpus celi ⁊ p̃ter elem en¬
tares ꝓpetates crcularit̾ mobile in
quo .a. cum stellis fixis continent:
Poĩto iterum .o. centro. ⁊ . og. spacio
occupato describatur semitirtulus
ghi. sr̃ficies igit᷑ contenta int̾. def
semicitfentĩa ⁊. ghi. seĩcirtũfenciã
corpus int̾ius ⁊ extius sꝑit̾ describ¬
se continens reliqͣ corͣhꝰ figure ⁊ sitꝰ¬

Expanded text:
ra sive corpus celi, et preter elementares proprietates circulariter mobile, in quo 7 planete cum stellis fixis continentur. Posito iterum O centro et OG spatio occupato, describatur semicircirculus GHI. Superficies igitur contenta inter DEF semicircumferentiam et GHI semicircumferentiam corpus interius et exterius sphericum describse continens reliqua corpora. Huius fi
Abbreviated transcription (Latin):
drametray soł ⁊ lune. Cum gͥ cõ¬
tungunt᷑ soi ⁊ iuna luna existente
a tͥonali accidit eclipsis in regio
tita uł ꝓpe echpticam minus dis¬
tat ab eo qmͣ qnͣtitate duoꝵ se¬

Expanded text:
et solis et lunae. Cum uero coniunguntur sol et luna, luna existente septentrionali, accidit eclipsis in regiontica uel prope eclipticam minus distat ab ea, quam quantitate duarum se
Abbreviated transcription (Latin):
iugantur in pũcto capitis uł can¬
de uł ꝓpe caput uł caudam drachõ¬
nis luna existente australi ĩ regi¬
onib seꝑtentonalib nõ erit eclip¬
sis solis eo ꝙ locus lune apparẽs
erit tunt exꝑte australi respettu
ecliptite. S ad hoc ꝙ sit eclipsis

Expanded text:
iungantur in puncto capitis vel caude, vel prope caput vel caudam draconis, luna existente australi in regionibus septemtrionalibus non erit eclipsis solis, eo quod locus lune apparens erit tunc ex parte australi respectu ecliptice. Sed ad hoc quod esset eclipsis
Abbreviated transcription (Latin):
lune apparentẽ. In terse cabunt se
hii .& cirtuli ita ꝙ constituet qua¬
dranguł ex .4. artub exũtib inter
sectiones arcus. Igitur cirtulus e¬
quedistanter ductus ecliptice per
locum lune apparẽtem dicitur
diu̾si tas aspectus in longitudine
arthus uero circuli transeuntis ꝑ
polos orbis signoꝵ interceptus ĩ t̾
duos circulos ductos equedistant̾
ecliptice dr̃ diu̾sitas aspectus lue
in lacitudine. Duu̾sitas autẽ pri¬
ma qͣm diximus est sicut deago¬
nalis huis quẽ q̃rimus quadrã¬
guli. Cum uero ita ẽ ꝙ ambo cir¬
culi ducti e quedistanter linee e¬
cliptite sũt sumul loco diu̾sitas
aspectus in longitudine milla ẽ¬

Expanded text:
lune apparentem. Intersecabunt se lune apparentem. Intersecabunt se hii 4 circuli ita quod constituent quadrangulum ex 4 arcubus existentibus inter sectiones. Arcus igitur circuli equedistanter ducti ecliptice per locum lune apparentem dicitur diversitas aspectus lune in longitudine. Arcus vero circuli transeuntis per polos orbis signorum interceptus inter duos circulos ductos equedistanter ecliptice dicitur diversitas aspectus lune in latitudine. Diversitas autem prima quam diximus est sicut diagonalis huius quem prediximus quadranguli. Cum vero ita est quod ambo circuli ducti equedistanter linee ecliptice sunt simul loco, diversitas aspectus in latitudine nulla e
Abbreviated transcription (Latin):
Rebriores aute sunt defect
lime quam solis pp̃ diu̾sita¬
tẽ aspectus lune. Est autem
di̾sitas aspectus lune artus cir¬
culi magii transenntis ꝑ cemch
capitis nĩ int̾ceptus int̾ uerum
lotum lune ⁊ locũ uisu apparen¬
tem. Uerus locus lune est t̾minꝰ
linee ducte a centro t̾re ꝑtentrũ
corporis eius infirmam̃tũ cũ ter
tum secat p̾dictã lin eam in cẽtro
corporis lune ⁊ t̾minatur alibi
qmͣ p̃dicta linea ⁊ locus ubi ter¬
minatur uocatur locus lune ap¬
parens. archus uero int̾ ħ duo lo
uersitatem aspectus lune ĩlati
aspectus lune quã supͣdiximus
has duas diu̾sitates aspectus lũe
sic ymagmabuntur. rmagine¬
tur cirtulus direttus ꝑ uerum lo¬
cum lune equedistans ab eclip¬
tita siuesit uerus locus lũe me
querimus. Et ducatur similit̾
alius cutulus equedistans pͥori
ꝑ locum lune apparentẽ deinde
per polos orb̾ signor traus ea duo
magni cirtuli quoꝵ alt̾ transeat ꝑ
uerum locum lune ⁊ alt̾ ꝑ locum

Expanded text:
rebriores sunt defectus lune quam solis propter diversitatem aspectus lune. Est autem diversitas aspectus lune arcus circuli magni transeuntis per cenith capitis interceptus inter verum locum lune et locum in visu apparentem. Verus locus lune est terminus linee ducte a centro terre per centrum corpomento, secat predictam lineam in centro corporis lune, et terminatur alibi quam predicta linea, et locus ubi terminatur vocatur locus lune apparens. Arcus vero inter hec duo locversitatem aaspectus lunae, quam supra diximus. Has duas diuersitates aspectuum lunae sic imaginabimur: imaginetur circulus ductus per uerum locum lunae aequidistans ab ecliptica, si non sit uerus locus in eclipquaerimus. Et ducatur similiter alius circulus aequidistans priori per locum lunae apparentem. Deinde per polos orbis signorum transeant duo magni circuli, quorum alter transeat per verum locum lune et alter per locum
Abbreviated transcription (Latin):
naliter ⁊ per equalia ⁊ omĩs pũc¬
tus in celo alius a polis mũdi mo¬
tu suo describat cirtulum supra
poios mũdi. Manfestum est ꝙ oĩs
punctꝰ in celo alins apolis illis ħt
ortum ⁊occasum ⁊ est per medie¬
tatem reuoluciomis super orizõtẽ
eoꝵ ⁊ ꝑ tantũ spatium sub orizonte
Oriturq omĩs punctꝰ ⁊ omĩs stelia
in celo ẜm angulos rectos. Ex hos

Expanded text:
naliter et per equalia, et omnis puncnaliter et per equalia, et omnis punctus in celo alius a polis mundi motu celi describit circulum supra polos mundi, manifestum est quod omnis punctus in celo alius a polis illis habet ortum et occasum, et est per medietatem unius revolutionis supra orizonta eorum et per tantum spatium sub orizonte. Oriturque omnis punctus et omnis stella secundum angulos rectos. Ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
recta continge̾s. Et si ponatur li¬
nea recta contingens t̾ram super
aliquem punctum terre protẽsa
usq ad firmar̾tũ ⁊ cirtũrotetur
linea in eodem puntto contigens
t̾ram ip̃am cirtum rotata faciet
dentẽ celum in duo equalia cum
magnntudo t̾re sit insensibilis res¬
pectu teli talis circulus ͤ orizõ ai
radio iusuali descriptus uñ quot
sũt ioca sr̃ t̾ram ⁊ circum fe̾ciam
tot possi ͥ ͤ est ẽe orizontes. exsi tu
pitis est in equinocciali cͥ¬
culo. uoco autẽ cenich capitum
extremitatẽ linee recte directe a
centro terre ad capud homĩs us
ad firmam̃tũ Eoꝵ ergo orizõtis
quoꝵ cenich est in equinocciali
cirtulo punctus aliquis transit
cum semper a cenich capitis sit
quarta circuli usq adorizontẽ.
cum ergo duo poli sint in mo¬
biles poli sic semper ect̃ in con¬
fimo usus eoꝵ et cum omnis
punctꝰ descriptus sr̃ polos mũdi
secetur a p̾dcõ orizonte orthogo¬

Expanded text:
recta contingens terram. Et si ponatur lirecta contingens terram. Et si ponatur linea terram contingens super aliquem punctum terre protensa usque ad firmamentum, et circumrotetur linea in eodem puncto contingens terram, ipsa circumrotata faciet dentem celum in duo equalia, cum magnitudo terre sit insensibilis respectu celi. Talis circulus est orizon a radio visuali descriptus, unde quot sunt loca super terram et circumferentiam, tot possibile est esse orizontes. Ex situ opitis est in equinoctiali circulo. Voco autem cenith capitis extremitatem linee recte directe a centro terre per capud hominis usque ad firmamentum. Eorum ergo orizon, quorum cenith est in equinoctiali circulo punctus aliquis, de nececum semper a cenith capitis sit quarta circuli usque ad orizonta. Cum igitur duo poli sint immobiles, poli sic semper erunt in confinio visus eorum. Et cum omnis circulus descriptus super polos mundi secetur a predicto orizonte orthogo
Abbreviated transcription (Latin):
semper est in cirtumfencia p̃dtĩ
cirtuli ⁊ mouetur semper in hoc tͥ¬
culo motu ꝓpͥo contra firmam̃tũ.
ita ꝙ in .z6ii. diebus ⁊ quarta di¬
el fere perficit circulis illum mo¬
mobilis quo ad motũ ꝓpriũ cirt̃¬
uolucione in occidens describet
ꝑalellum equedistantẽ equinoc
est dum sirtũftur motu celi iã
recessit apuncto illo in quo fuit
in principio illius reuolucioĩs
quare cutumrotacione firmam̃¬
ti spiram unam cotidie descri bit
in sensibilem dr̃am palellum ꝙ̃¬
igitur est ꝙ quociens renoluit᷑
firmamentũ de transit sol a prĩ¬
cipio cancri adpͥncipiũ capritor¬
ni tot spiras uł ꝑ alellos motu
fit mamenti describit. De u̾ore¬
uertitur sol a capricorno nusq
ad cantrum per eosdem ꝑ alellos:
iterum cutumf̾tur Orizon uero
est circulus qui diuidit medreta¬
tem celi uisam amedietate non
iisa ⁊ int̾ptat᷑ orizon finitor ui¬
sus radius em̃ iusuał est sic̃ lĩea

Expanded text:
semper est in circumferentia praedicti semper est in circumferentia praedicti circuli et mouetur semper in hoc circulo motu proprio contra firmamentum ita quod in 365 diebus et quarta diei fere percurrit circulum illum. Momobilis quoad motum proprium, circumvolutione sua in occidens describeret paralellum equedistantem equinoctest, dum circumfertur motu celi, iam recessit a puncto in quo fuit in principio illius revolutionis, unde circumrotatione firmamenti spiram unam cotidie describit, insensibilem differentiam paralellum igitur quod quotiens revolvitur firmamentum dum transit sol a principio cancri usque in principium capricorni, tot spiras vel paralellos motu firmamenti describit. Dum vero revertitur sol a capricorno usque ad cancrum per eosdem paralellos, iterum circumfertur. Orizon vero est circulus qui dividit medietatem celi visam a medietate non visa, et interpretatur orizon finitor visus. Radius enim visualis est sicut linea