comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq: in tramundum. nonnum quam cummundo feruntur: In primis uenera¬
redeos : p̃ haec cognita da p̃cipue o peram sacrificiis quib: tempestates & pluuiat
possint repelli: &mire hoc statim sub iunxit : quia occurrebat quid ꝓdest tem pes¬
tates futuras uidere : & bene in primis. idẽ prȩcipũe ante om̃a : namalia neglecta:
pos sunt habere em̃ dationem : tem pestas adueniens : nisiante ꝓuideris uniuersa
nefas: Operatus ÷ h Autdans operã c̃uiuiis: aut cum operacuncta compleueris:¬
intuam gratiam :cuitu lacte fauos. & miti diluebaccho: cuitulibade lacte melleuino:
nam suꝑ fluum ẽ. quod quidam dicunt contrareligionem dixis se uirgilium licere
utuntur exemplo cererin nuptias facturi estis quisine tem&o hucad uenitis ñ ehuic
loco contrarium : Nam aliud ẽ sacrum : aliud nuptias cereris celobrare: in quib: reuero
uinum adhiberinefas fuerat. qua e orcinuptiae dicebantur : quas p̃sentia sua ponti¬

Expanded text:
plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Ad v. 338 in primis venerare deos post haec cognita da praecipue operam sacrificiis, quibus tempestates et pluviae possint repelli. et mire hoc statim subiunxit, quia occurrebat: quid prodest tempestates futuras videre? et bene 'in primis', id est praecipue, ante omnia: nam alia neglecta possunt habere emendationem, tempestas adveniens, nisi ante provideris, univernefas". operatus in h. aut dans operam conviviis: aut cum opera cuncta compleverisin tuam gratiam. Ad v. 344 cui tu lacte favos et miti dilue baccho cui tu liba de lacte, melle, vino. nam superfluum est quod quidam dicunt, contra religionem dixisse Vergilium, licere utuntur exemplo, "Cererin nuptias facturi estis, qui sine temeto huc advenitis?" non est huic loco contrarium: nam aliud est sacrum, aliud nuptias Ceceri celebrare, in quibus re vera vinum adhiberi nefas fuerat, quae Orci nuptiae dicebantur, quas praesentia sua ponti
Abbreviated transcription (Latin):
athemenses os & epaeo offigiem quasicelo lapiun ⁊t ꝑlao ddequo et trin s orisbilu
rer fon me son est c̃ ideo  adm arldidit renos coras lustius Ee fueso prapra ffilue¬
autiqussiteruet oa deomons: propt̃ illud manibus quȩ cruentis: t̃ritoria
tritonida qlixit abunda÷ sunctr eonuntnto nomasiuum est q ua pprium ẽ ininetus
tiam eprdbdtsunt qua e uorr us poriunt ⁊ꝑ pooni t fuum est quia porium ẽ minerus

Expanded text:
Athen ideo addidit ‘retro’. Contra Sallustius «rebus supra vota fluentibus». AVERSA DEAE MENS propter illud «manibusque cruentis». TRITONIA Tritonida dixit ab unda». Sane ‘Tritonia’ antonomasivum est, quia proprium est Minervae; nam epitheta sunt quae variis possunt vel p
Abbreviated transcription (Latin):
fuit : quem pro ȩ liantem aurora dilexit & ta parta quo usq ad cae sarem : non ualdemut¬
m̃ta aũt sunt equorum eboum : quod ħ animalia apta sunt armis: escutis boũ coliar
equi plio greges uero capellarum & ouiums̃ : ipse paulo post: hoc satis arm̃tis superar
sciendum quia plerumq: confundit auetoritas: olympiacȩ ⁊ miratus p̃mia: stud iosus
cur ulis cestaminis quod geritus apud pisas in honorem iouis olrmpici: precipa es
matrũ: magis matrũ : ꝑ qued ostenditur &iam patrum corpora eẽ requirenda: ⁊ orue
forma bouis: paulo post:e faciem tauro ꝓpior : idẽ tauro similisłorua: t̃ribilis Tuꝵ pecas¬
adũbium ÷: nam siẽ e p̃positio : ab latiuo coborer& : palearia aut̃s pelles drpeodentes

Expanded text:
fuit, quem proeliantem Aurora dilexit et rapuit; a quo usque ad Caesarem non valde mulfuit, quem proeliantem Aurora dilexit et rapuit; a quo usque ad Caesarem non valde mulmenta autem sunt equorum et boum, quod haec animalia apta sunt armis, ut scutis boum coria, equi proelio; greges vero capellarum et ovium sunt: ipse paulo post "hoc satis armentis: superat eges, sciendum quia plerumque confundit auctoritas. olympiacae miratus praemia p. studiosus curulis certaminis, quod geritur apud Pisas in honorem Iovis Olympici. Ad v. 51 praecipue matrum magis matrum, per quod ostenditur, etiam patrum corpora esse requirenda. torvae forma bovis paulo post "et faciem tauro propior", id est tauro similis. et aliter: 'turpeadverbium est: nam si esset praepositio, ablativo cohaereret. palearia autem sunt pelles dependentes
Abbreviated transcription (Latin):
÷ nec laudandi carsatis tempͥus aduenie interim grorgica scribo intactos aũt ait saltus :
quod ante ipsumnullus litine carmen georgicum scripsit: tesine nilaltũ mensinchoat:
ac sidicer&: non ieo: ingenio sedtuo ft&us inperio ad carmen accessi: uoeat ingenti
.s. o hostiturnos ad scribendum illi montes : quia nimalibus sunt refesti : citheron auit
dicturus ÷ nectibicura canum : f epidaurus: epiriciuitas equis nobilis: uox inge¬
minata remugit duplicata ꝑ echo: A libis non canimus surdis respondent .o s mo
male quidam ardentis caesaris accipiunt utas communis sit syllabet i t̃horii prima
quot a a .oe: id ÷ tua facta tot annis caclebrabuntur : q̃t anni sunt ate usq ad munti
principium E modotithonũ ꝓsolepo suit : idẽ ꝓtitane : Namtithonus fratlãme dentis

Expanded text:
nec laudandi Caesaris tempus adveniat, interim georgica scribo. 'sequamur' pro 'persequa mur'. 'intactos' autem ait 'saltus', nec laudandi Caesaris tempus adveniat, interim georgica scribo. 'sequamur' pro 'persequa mur'. 'intactos' autem ait 'saltus', quod ante ipsum nullus latine carmen georgicum scripsit. Ad v. 42 te sine nil altum mens inchoat ac si diceret: non meo ingenio, sed tuo fretus imperio ad hoc carmen accessi. Ad v. 43 vocat ingenti c. c. hortantur nos ad scribendum illi montes, qui animalibus sunt referti. Cithaeron autem it postrema". epidaurus Epiri civitas equis nobilis. Ad v. 45 vox ingeminata remugit duplicata per echo: alibi "non canimus surdis, respondent omnia simale quidam 'ardentis Caesaris' accipiunt, ut 'is' communis sit syllaba. et aliquot a. a. o. c. id est tua facta tot annis celebrabuntur, quot anni sunt a te usque ad mundi principium. et modo Tithonum pro Sole posuit, id est pro Titane: nam Tithonus frater Laomedontis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ britt& norum trium fum: St abunet & paru l.s. s intemplo caesaris maioꝵ
eius statuas dicit eẽ positurum : quas commendat & ap̃tioso marmore & ab astedicens
spirantia signa: sic alibiaiuos ducent demarmore .u: Item parius ue lapis circumda¬
usq ad assaracum: & ab assaraco usq ad augustum originem ducunt: Assaracus aut̃ :
anchisȩpat̃ caprs fuit: TRosq parens: troianorum rex ganimedis pat̃: aquo &troia
nominata ÷: ⁊ ꝑoiae cinthyus auctor: uela pollinem dt̃ ꝓpt̃ moros ł cint̾rum regem
troiae : quem introicissuis neto commnȩ morat : In uidia infelix: quae in uidentes efficit in¬
felices : dt̃ aũt secalia scripturum ł facturum ut magnitudine sui mere antur inuidiã i psã
ta men inudiã nihilee nociturã intimore ponarum: amneo seuerun gristem: contra
tramontem spsifus uoluit : & superabi ledixit non quod sunerari non potest : s quod

Expanded text:
ropter Britannorum triropter Britannorum trieius se statuas dicit esse positurum, quas commendat et a pretioso marmore et ab arte, dicens 'spirantia signa': sic alibi "vivos ducent de marmore vultus" item "Pariusve lapis circumdausque ad Assaracum et ab Assaraco usque ad Augustum originem ducunt. Assaracus autem avus Anchisae, pater Capyis fuit. et nominata est. troiae cynthius auctor vel Apollinem dicit propter muros: vel Cynthium, regem Troiae, quem in Troicis suis Nero commemorat. et felices. dicit autem se talia scripturum vel facturum, ut magnitudine sui mereantur invidiam: ipsam tamen invidiam nihil esse nocituram timore poenarum. amnem severum tristem. contra tra montem Sisyphus volvit. et 'non exuperabile' dixit non quod superari non potest, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
mina : quirini. Augusti caesaris : Ille neunum eligendo alias effendere paster
primo quirinus ÷ dictus. inde caesar. postinnomine ꝑmansit augustis uinđe eum.
uirgilius omnibus istis appellat nominibus : namquirinum romulum accipere non
sed bella postantem : ꝓpt̃ an tomi &cleo patrȩ grauissimum ꝓelium ymiagtiua flu¬
cestamine sustulit rostras quibus conflatis quattuor effec̃ columna g̃que postoa adomi¬
tiano in capitolios locat aeq̃uas bodieque conspicimus : unde ait nauali surentrs
aere columnas: nam rostratas iulius posuit uictis poenis nauali cestamine : equib:
unam in rostris: alteram antecircum uidemus: a peste ianuarum : NIΡATen:
populos iuxta habituntes accipimus : nam nec fluuius umq nec mons pot÷ pelli:
pidentem qu e fuga partum : tunc enim melius iaculantur sagittas: ꝑapta
accipimus : unde & ant utroq: ablitore Ontentis ꝓpt̃ gangaridarũ : occidentis :¬

Expanded text:
mina, Quirini, Augusti, Caesaris. ille ne unum eligendo alias offenderet partes, mina, Quirini, Augusti, Caesaris. ille ne unum eligendo alias offenderet partes, primo Quirinus est dictus, inde Caesar, post in nomine permansit Augusti: unde eum Vergilius omnibus istis appellat nominibus; nam Quirinum Romulum accipere non sed bella portantem, propter Antonii et Cleopatrae gravissimum proelium. magnumque flucertamine sustulit rostra, quibus conflatis quattuor effecit columnas, quae postea a Domitiano in Capitolio sunt locatae, quas hodieque conspicimus: unde ait 'navali surgentes aere columnas'. nam rostratas Duilius posuit, victis Poenis navali certamine, e quibus unam in rostris, alteram ante circum videmus a parte ianuarum. Ad v. 30 npopulos iuxta habitantes accipimus: nam nec fluvius umquam nec mons potest pelli. Ad v. 31 fidentemque fuga parthum tunc enim melius iaculantur sagittas. Ad v. accipimus — unde et ait 'utroque ab litore' —: orientis propter Gangaridarum, occidentis p
Abbreviated transcription (Latin):
uelamina ÷ inquibus depin xrrat uicto riassuas : & quem admodum brittamabeo dona¬
tiea dẽ uela postarent qua ereuera postare consueuerant : quam remmira epdot
ambiguitate dicens : intextitollant : nam in uellis ipsierat pieriq ea denurei pofiai¬
bants aulea aut dieta sunt: ab aula attaliĩnqua primum inuentas ursa graesta
cangaridum faciem: gargaridȩ populis interindos e assrrios habitamtre
circagangen fluuium unde &iam gangaridȩ dictis ÷ hosuicit augustussundẽ ẽ :¬
inbellem a uestes romanis arcibus in dĩganꝰ garidum uero ꝓgangarioarum posuit
quia hic gangarida facit: quod aũt̃ ait uictorisq arma quirinĩn ÷ conrrarai umo
nam ut &iam in primo aenei dis diximus : sueonius tranquillũs: hoc de augusto cõme¬
morat: quodam tempore : tres pastes populi consentiente senatu. obtulis secitria na¬

Expanded text:
, id est velamina, in quibus depinxerat victorias suas et quemadmodum Britanni, ab eo dona, id est velamina, in quibus depinxerat victorias suas et quemadmodum Britanni, ab eo donati, eadem vela portarent, quae re vera portare consueverant: quam rem mira expressit ambiguitate, dicens 'intexti tollant'; nam in velis ipsi erant picti, qui eadem vela portabant. aulaea autem dicta sunt ab aula Attali regis, in qua primum inventa sunt vela inge. Ad v. 27 gangaridum faciam Gangaridae populi sunt inter Indos et Assyrios, habitantes circa Gangen fluvium, unde etiam Gangaridae dicti sunt. hoc vicit Augustus, unde est "inbellem avertis Romanis arcibus Indum". 'Gangaridum' vero pro 'Gangaridarum' posuit, quia 'hic Gangarida' facit. quod autem ait 'victorisque arma Quirini', non est contrarium: nam, ut etiam in primo Aeneidis diximus, Suetonius Tranquillus hoc de Augusto commemorat, quodam tempore tres partes populi, consentiente senatu, obtulisse ei tria no
Abbreviated transcription (Latin):
cestiu ł ouisae oliuae : minutis folus conpositae ut tonulo f apre que ferui man¬
t elia uillis babiturum seaũt coronam tonsilem dicio: ueroceareque ferunt mqns
ma iores teatri gradus tantum sue runt: nam schena delignis asempui fied fraru
hodi e que consueudo ꝑ mansit : ut c̃ponatur pegmata : aluducrumt ratfalbam encheri
scena aut quefiebat : aut uersilis erat aut ductilis :uersilis tunc erat cum subito telta
machinis quib dam conuestobatur & aliã picturae facie ofe seba sulitetata
tunõ cum tractis tabulatis haç atq: illacspecies picturat puda batur iinterioru do
perite utrumq teuigit dicens : uersis discedat frontibus tongula tingupe nonspiol¬
tens sermonibus : quod uarro & sueonius cõmemorini puppunas intre enpllan
aulea brittani ⁊ hoc seđm historiam ÷ locutusi gnum augustus p̾q uicnbrittannia : pluri¬
mos decaptiuis quosad duxerat. donauit ad officia textralia Pot qieartana: plur

Expanded text:
tonsae olivae minutis foliis compositae, ut "tonsisque ferunt mantelia villis". habiturum se autem coronam tonsilem dicit. et aliter: 'tonsmaiores theatri gradus tantum fuerunt, nam scaena de lignis ad tempus fiebat: unde hodieque consuetudo permansit, ut componantur pegmata a ludorum theatralium editoribus. scaena autem quae fiebat, aut versilis erat aut ductilis: versilis tunc erat, cum subito tota machinis quibusdam convertebatur et aliam picturae faciem ostendebat; ductilis tunc, cum tractis tabulatis hac atque illac species picturae nudabatur interior: unde perite utrumque tetigit dicens 'versis discedat frontibus', singula singulis complectens sermonibus. quod Varro et Suetonius commemorantaulaea britanni hoc secundum historiam est locutus. nam Augustus postquam vicit Britanniam, plurimos de captivis, quos adduxerat, donavit ad officia theatralia. dedit etiam aulaea
Abbreviated transcription (Latin):
ue pas siue e aliudet̃ actiuum uerbum aliud habere uerbi actiui declinationem
sdatttatus ÷ielinatur cumulos altitudines preruptuss in altum leuatur
debus censt uulde iiscens deenim augentis ÷ ut in terrentio daemotis rrar sA pexit
ostendit ut salustius caput aperire solitus id ÷ nuda re ostendere: aporiis ÷& abare¬
nis & cumiarenis idẽ ł abimomouebatur mare ł cumipsis arenis ut intem pestate
solem ts isdłatinum ÷ gentis enim pluralis quotiens inium exit accusatiuum plu¬
qͣ sexe ob hocitali aras uocant quodibi afrie romani focđ inigrunt  fine sim perusut
illic eẽ uoluerunt unde oedido litora litoribus contraria fluctbus undsi uepun ꝑcrai san¬

Expanded text:
ve passiva, et aliud est esse activum verbum, aliud habere activi verbi declinationem. ve passiva, et aliud est esse activum verbum, aliud habere activi verbi declinationem. DAT LATVS inclinatur. CVMVLO altitudine. PRAERVPTVS in altum levatus. DEHISCENS valde hiscens. ‘De’ enim augentis est, ut in Terentio «deamo te, Syre». APERIT ostendit, ut Sallustius «caput aperire solitus», id est nudare, ostendere. HARENIS et ab harenis et cum harenis, id est vel ab imo movebatur mare vel cum ipsis harenis, ut in tempestate solet. TRIS Latinum est. Genetivus enim pluralis quotiens in ‘ium’ exit, accusativum pluquae saxa ob hoc Itali aras vocant, quod ibi Afri et Romani foedus inierunt et fines imperii sui illic esse voluerunt. Vnde et Dido «litora litoribus contraria, fluctibus undas inprecor».
Abbreviated transcription (Latin):
loquenti ut alibiatq inrita iurgia iactat & uocesdum iactat in anes : Aquĩ lore
abaquilonei aduersas contraria quia aditaliam nauigantibus aquilo contrarius:
T Rara guntuꝵ femi. sł gubernacula ł qđ melius ÷ reuera remi Antiqui enim
uelis remisq naiigabant ut ualidisq: in cumbere remis obliquat sinus inuentas. sA¬
uentito pro auestitur & t figura creberrima: potestnamq proactiui uerbi sig¬
nificatione passiuum poni ut ÷ xpictis bellantur amatones arinis probellant nec nos
deba mouere qd bellor non facit natura enimh probibuit nam compone ħ uerbum &m
caelo p̃cipitat. pro p̃cipitatur s̃ haec uerba tantum modo prose inuicem ponuntur
possumus dicere qđ quidamastigrafus declinationes actiui uerbi e passiui proscin¬
uicem poni nam & neucralis uerbi declinatio actua ÷ & gommunis dẽponentis¬

Expanded text:
loquenti, ut alibi «atque inrita iurgia iactat» et «voces dum iactat inanes». AQVILONE loquenti, ut alibi «atque inrita iurgia iactat» et «voces dum iactat inanes». AQVILONE ab Aquilone. ADVERSA contraria, quia ad Italiam navigantibus Aquilo contrarius est. FRANGVNTVR REMI vel gubernacula, vel, quod melius est, re vera remi. Antiqui enim velis remisque navigabant, ut «validis incumbere remis obliquatque sinus in ventos». AVERTIT pro ‘avertitur’. Et est figura creberrima. Potest namque pro activi verbi significatione passivum poni, ut est «et pictis bellantur Amazones armis», pro ‘bellant’. Nec nos debet movere quod ‘bellor’ non facit; natura enim hoc prohibuit. Nam conpone hoc verbum, et caelo praecipitat» pro ‘praecipitatur’. Sed haec verba tantummodo pro se invicem ponunturpossumus dicere, quod quidam artigraphus, declinationes activi verbi et passivi pro se invicem poni. Nam et neutralis verbi declinatio activa est et communis deponentis
Abbreviated transcription (Latin):
s sarpedontisusur pauit naturalis enim declinatio ÷ sarpedon sarpedonis ut mem¬
ñ mem nonis sinon si nonis siaut̃ genet̃m indontis miserit acircum floxo uenit
quie inultima spłła nominatiui ut domofoon domofoontis lao conlao contis sicerg
&a sarpedon sarpedontis estaũt sarpedon iouis filius & laodamie occisus a patrolo
Simois nomen hoc intogrum adnos transut unde suo ÷ accentu. proferendum:
nan siea latinuminanto penultima haber& accentum quia secunda a finebreuis :
Sũbundis e subundis legimus & subundas sed si subundas correpta intellege
si subundis uoluit uaria ergo districtio ÷ Fortia corporas boc t uirorum̃ for¬
tium corpora nulla enim ÷ in mostuis fortitudo Talia Iactantis in aniter

Expanded text:
Sed ‘Sarpedontis’ usurpavit; naturalis autem declinatio est ‘Sarpedon Sarpedonis’, ut ‘MemnoSed ‘Sarpedontis’ usurpavit; naturalis autem declinatio est ‘Sarpedon Sarpedonis’, ut ‘Memnon Memnonis’, ‘Sinon Sinonis’. Si autem genetivum in ‘dontis’ miserit, a circumflexo venit qui est in ultima syllaba nominativi, ut ‘Demophoon Demophoontis’, ‘Laocoon Laocoontis’. Sic ergo et ‘Sarpedon, Sarpedontis’. Est autem Sarpedon Iovis filius et Laodamiae, occisus a Patroclo. SIMOIS nomen hoc integrum ad nos transiit, unde suo est accentu proferendum. Nam si esset Latinum, in antepaenultima haberet accentum, quia secunda a fine brevis est. SVB VNDIS et ‘sub undis’ legimus, et ‘sub undas’. Sed si ‘sub undas’, ‘correpta’ intellege, si ‘sub undis’, ‘volvit’. Varia ergo distinctio est. FORTIA CORPORA hoc est virorum fortium corpora; nulla enim est in mortuis fortitudo. TALIA IACTANTI inaniter
Abbreviated transcription (Latin):
a quo eum constateẽ ꝑcussum. Tytides uocatiuus grecusẽ. si enim latine dicer&
otrdida debuit ponere. om̃a enim patronomica q̃ indesexeunt apud latinos primei
declinationes ut saeuus ubi aeacidae telo iae haector: Anmaoo hane quasi
lieos quidicunt sanguinem eẽ animam ut ipse alibi purpuream uomit ille animã
namalio loco aliorum opinionem sequitur quidicunt spiritum ẽẽ animã unde est
atq: in uentos uita recessit: sxeuus magnus ut superius diximus & beno elegit¬
cum cum quibus perisse debuerit ipsenim & fostis÷ & numinum proles. recte ergo
his iungitur in quibus talia furrunt. : SaR pedoti & mnultima possumus accentũ
ponere in penultima nam homerus & sarpedonis delinauit & sarpedontis unde &
uarius accentus est sarpedonis enim ante penultimã ħ & accentum sarpedontis penultima

Expanded text:
a quo eum constat esse percussum. TYDIDE vocativus Graecus est; si enim Latine diceret, a quo eum constat esse percussum. TYDIDE vocativus Graecus est; si enim Latine diceret, ‘o Tydida’ debuit ponere. Omnia enim patronymica quae in ‘des’ exeunt apud Latinos primae sunt declinationis, ut «saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector». ANIMAM HANC quasi dum eos qui dicunt sanguinem esse animam, ut ipse alibi «purpuream vomit ille animam». Nam alio loco aliorum opinionem sequitur qui dicunt spiritum esse animam, unde est «atque in ventos vita recessit». SAEVVS magnus, ut superius diximus. Et bene elegit cum quibus perisse debuerit; ipse enim et fortis est et numinum proles. Recte ergo his iungitur in quibus talia fuerunt. SARPEDON et in ultima possumus accentum ponere et in paenultima. Nam Homerus et ‘Sarpedonis’ declinavit et ‘Sarpedontis’, unde et varius accentus est; ‘Sarpedonis enim antepaenultima habet accentum, ‘Sarpedontis’ paenultima.
Abbreviated transcription (Latin):
terram peere idẽ mori possumus aut sicuti hoc sermone ut & ꝑse plenus sit &
mam expirats Fortissimes gentis. At qui in astibus legimus suꝑ latiuum
gradum non nisigento plurali iungi. constat quidem s gens nomen÷ enuntia¬
tione singulace intellectu plurale bene ergo iunxit. in gente enim plures sunt
ut alibi insoditissimus agriphoenicum non enimunus ẽ ager fencum. Item salus¬
tius. romanigonoris dissestissimus. sane quaeritur curdio meden fostissimum
dixerit. cum post achillem eaiacem ipsesit testius unde & sꝗlustius ait primum
grecorum achillem multidicunt ideo fostissimum quia iuxta homorum & uenerem
uulnerauit & mastem. Alii ad gentem referunt quod achillos thesalus fuit aiax
grecus diomedos danaus multi ad excusationem aenaae uolunt fostissimum dictum

Expanded text:
terram petere, id est mori. Possumus autem sic uti hoc sermone ut et per se plenus sit et terram petere, id est mori. Possumus autem sic uti hoc sermone ut et per se plenus sit et  ‘expirat’ et ‘animam expirat’. FORTISSIME GENTIS atqui in artibus legimus superlativum gradum non nisi genetivo plurali iungi. Constat quidem, sed ‘gens’ nomen est enuntiatione singulare, intellectu plurale. Bene ergo iunxit. In gente enim plures sunt, ut alibi ipse «ditissimus agri Phoenicum»; non enim unus est ager Phoenicum. Item Sallustius «Romani generis disertissimus». Sane quaeritur cur Diomedem fortissimum dixerit, cum post Achillem et Aiacem ipse sit tertius; unde et Sallustius ait «primum Graecorum Achillem». Multi dicunt ideo fortissimum, quia iuxta Homerum et Venerem vulneravit et Martem. Alii ad gentem referunt, quod Achilles Thessalus fuit, Aiax Graecus, Diomedes Danaus. Multi ad excusationem Aeneae volunt fortissimum dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
ne trabile frigus adurat. s in gemits non ꝓpt̃ mostem in gemit. sequitur enim
oterq quaterq beatis. propt̃ mostis genus graueenim ÷ secundum homerum
perire naufragio. quia anima ignea s & extingui uid&ur in mari id÷ eleiento
contrario sdu plicess duas secundum mostem antiquum nam duplicos duas dice¬
bant ut hoc loco & binos duos. & utrosq proutrumq ut ticerobinos habebam
iubeo promiutrosq Item salustius cum de duobus loquer&ur hi utriq: adurber
squis.i & quis & quibus unum significat secundum astem enim si dicimus
deniq: cato in originibus ait siques sunt populi. & declinauit ques quium. ut
puppes puppium s mnoerũbus s altis propt̃ ꝑgama q̃ altissima fuerant exquib
om̃a alta aedificia ꝑ gamauocantur. sicut aeschilus dicit ⁊ oppetere ore

Expanded text:
netrabile frigus adurat». INGEMIT non propter mortem ‘ingemit’ - sequitur enim netrabile frigus adurat». INGEMIT non propter mortem ‘ingemit’ - sequitur enim «o terque quaterque beati» - sed propter mortis genus. Grave enim est secundperire naufragio, quia anima ignea est et exstingui videtur in mari, id est elemento contrario. duplices duas, secundum morem antiquum. nam duplices duos dicebant, ut hoc loco, et binos duos, et utrosque pro utrumque, ut Cicero "binos habebam, iubeo promi utrosque" . item Sallustius cum de duobus loqueretur "hi utrique ad urbem QVIS et ‘quis’ et ‘quibus’ significat; secundum artem enim sic dicimus. Denique Cato in Originibus ait «si ques sunt populi», et declinavit ‘ques quium’, ut ‘puppes puppium’. MOENIBVS ALTIS propter Pergama, quae altissima fuerunt, ex quibus omnia alta aedificia ‘pergama’ vocantur, sicut Aeschylus dicit. OPPETERE ore
Abbreviated transcription (Latin):
totum caelum nubibus tegitus s̃ illa pars contraquam flauerintuenti qđ aut dixit
diem cripi ad uidentum oculos reulit non adnaturam. SNoxs incubat noxdicta
quodo culis nocrat. incubat aũt ideodixit quod ꝗli enum tempus inuasit. nam in cubare
a& heris & frequent̃ uirgilius duo ista confundit SINtert ant minantur. om̃a aut̃
ad superiora r&ulit ⁊ ex tem p̃los Ilico &ẽ augurum sermo templum enim dicitu
locus manu de signatus inaere p̾quem faccum ilico captantur auguria. s AΕΝΕ ΛΕ
seruauit ton penon ut aeneam ultimum territum dicat FRIGORΕS timore
& t̃ reciproca translatio nam &timor ꝓfrigore & frigus protimore ponitus. ut in
terrentio. ux oremtuam pauitare aiunt nontimere. s laborare frigoribus utrumq
enim munum exitum cadit sicut᷑ decalore & defrigore urere dicimus ut ÷̃ ut boreae po¬

Expanded text:
totum caelum nubibus tegitur, sed illa pars contra quam flaverint venti. Quod autem dixit totum caelum nubibus tegitur, sed illa pars contra quam flaverint venti. Quod autem dixit diem eripi, ad videntum oculos rettulit, non ad naturam. NOX INCVBAT ‘nox’ dicta quod oculis noceat. ‘Incubat’ autem ideo dixit, quod alienum tempus invasit. Nam ‘incubare’aetheris. Et frequenter Vergilius duo ista confundit. INTENTANT minantur. OMNIA autem ad superiora rettulit. EXTEMPLO ilico. Et est augurum sermo. ‘Templum’ enim dicitur locus manu designatus in aëre, post quem factum ilico captantur auguria. AENEAE servavit τὸ πρέπον, ut Aeneam ultimum territum dicat. FRIGORE timore. Et est reciproca translatio; nam et timor pro frigore et frigus pro timore ponitur, ut in Terentio «uxorem tuam pavitare aiunt» non ‘timere’, sed ‘laborare frigoribus’; utrumque enim in unum exitum cadit, sicut et de calore et de frigore ‘urere’ dicimus, ut est «aut Boreae pe
Abbreviated transcription (Latin):
tenere⁊iouẽ ađ ÷ que concilia sistero ꝓteron in sensus ÷ non enimiuppigt conei¬
honores meremur dearum cum coniugio & Euiuiodeucu undeg onbidiumo¬
legimus needĩ bunc mensadea nec dignata cubbi SHaeC uBΙS dicta eoaunone
& abaeolo s cauucos ordo ÷ c̃ũ sacui pide cauum montem inlatus inpulit. ealibi
nificat ut illa agmine cestolao coonta p&unt multi tudinem ut uocat armin
saeua sororum &iam incedenrem exercitum agmonugcamus spotetass omĩs
proprium turbonis facit intherarius turbonis inores eurusq ÷ notuiqi car̃¬
dimales quattuor uentisunt de qui busnunc tresponit paulo posttaota quem
omiserat reddidit ut stridens aquilone procella. procrłis: procella est uisueni
p̃cesserat uentorum sonus quem &ipsum clamorem possumus diceresst ridoꝵq s
rudentum ꝓpriae nam in funibus stridor .ẽ. t eucrorums exoculis num quã enim

Expanded text:
tenere? IOVEMQVE CONCILIAS hysteroproteron in sensu. Non enim Iuppiter concitenere? IOVEMQVE CONCILIAS hysteroproteron in sensu. Non enim Iuppiter concihonores meremur, dearum coniugio et convivio deorum. Vnde et in Bucolicis «nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est». HAEC VBI DICTA et a Iunone et ab Aeolo. CAVVM ordo est, ‘conversa cuspide cavum montem in latus inpulit’. Et alibi nificat, ut «illi agmine certo Laocoonta petunt», multitudinem, ut «vocat agmina saeva sororum». Etiam incedentem exercitum ‘agmen’ vocamus. PORTA omnis proprium, ‘Turbonis’ facit, ut Horatius «Turbonis in armis». EVRVSQVE NOTVSQVE cardinales quattuor venti sunt, de quibus nunc tres ponit; paulo post unum quem omiserat reddit, ut «stridens aquilone procella». PROCELLIS procella est vis venti  VIRVM quia praecesserat ventorum sonus, quem et ipsum clamorem possumus dicere. STRIDORQVE RVDENTVM proprie; nam in funibus stridor est. TEVCRORVM EX OCVLIS numquam enim
Abbreviated transcription (Latin):
ueo li fiiu fuerunt xeolus : haec sub audis dixit. quod ex posterioribus intel¬
legitur ut supra notauimus. S Recinas ÷ inferioris ꝑsonae reuerentiare
maiorem meritis appellare non nomino contramaiores÷ minorem nomine
tantum uocare quiordo non nisi ꝑ indignationem cortumpitur utin
ges in extremis rebus turnum non regem uocat ut ruitq in plorans nomine turnũ
& alibi dearisteo & tetrude lemnominedicit ÷ explorares debberare npanus
namq: multa poposceratiuno h ergo dicit tuum e deliberare quiduelis. yesupii
ius saca pessere fasẽ figura ẽ litotes q̃ fit quotienscumq minus dicimus & plus
nis uentos creat quib aeolus p̃est dicendo aut qđ cumq autucrecunde an neuidr¬
tur adrogans amlatent̃ peneiocatur po&a quis enim potest uentos i reminahe

Expanded text:
Aeoli filii fuerunt. AEOLVS HAEC CONTRA subaudis ‘dixit’, quod ex posterioribus intelAeoli filii fuerunt. AEOLVS HAEC CONTRA subaudis ‘dixit’, quod ex posterioribus intellegitur, ut supra notavimus. REGINA inferioris personae reverentia est maiorem meritis appellare, non nomine; contra maioris est minorem nomine tantum vocare. Qui ordo non nisi per indignationem corrumpitur, ut in duodecimo Sages in extremis rebus Turnum non regem vocat, ut «ruitque inplorans nomine Turnum», et alibi de Aristaeo «et te crudelem nomine dicit». EXPLORARE deliberare; superius namque multa poposcerat Iuno. Hoc ergo dicit, ‘tuum est deliberare quid velis’. MIHI IVSSA CAPESSERE FAS EST figura est litotes, quae fit quotienscumque minus dicimus et plus nis, ventos creat, quibus Aeolus praeest. Dicendo autem ‘quodcumque’ aut verecunde ait, ne videatur adrogans, aut latenter paene iocatur poeta; quis enim potest ventos, id est rem inanem,
Abbreviated transcription (Latin):
cipalitatis natura corrum pitur S conusio .s iungam stabili ꝓpriamq dicabi
multa munum contulit usũ q̃ iuno ꝓmittit dicendo enim conubio : ostendit legitimam
dicendo stabili longam ꝓmittit concordiam id ÷ q̃ diuertio cartat dicendo propriam
adulterii remoue suspitionem quod aũt adircit dicabo obsequentem sam fore demons¬
ritis .s p̃stitis ut alibi necteriginam negabo ꝓmeritam id ÷ p̃stitisse & alterũ pende
ex altero meritum enim non nisi ex p̃stantis descendit beneficio spułchRas prola
notanda figura frequent enim hacutitur nam quod nos ꝑgentm singula remdiam
antiqui per septimum dicebant ut hoc loco parente pulchra ꝑle id pulcbrac plis
e simpliciter intellegendum ÷ errantnamq quidicunt ideo pulchrae dixpsis
ꝓpter canacen & macareũ in sȩinuicem tur pissimos fratres illienim alterius

Expanded text:
cipalitatis natura corrumpitur. CONVBIO IVNGAM STABILI PRORPIAMQVE DICABO cipalitatis natura corrumpitur. CONVBIO IVNGAM STABILI PRORPIAMQVE DICABO multa in unum contulit versum quae Iuno promittit: dicendo enim ‘conubio’, nuptam ostendit legitimam; dicendo ‘stabili’, longam promittit concordiam, id est quae divortio careat; dicendo ‘propriam’, adulterii removet suspicionem. Quod autem adiecit ‘dicabo’, obsequentem eam fore demonsMERITIS praestitis, ut alibi «nec te regina negabo promeritam», id est praestitisse. Et alterum pendet ex altero; meritum enim non nisi ex praestantis descendit beneficio. PVLCHRA PROLE notanda tamen figura; frequenter enim hac utitur. Nam quod nos per genetivum singularem dicimus antiqui per septimum dicebant, ut hoc loco ‘parentem pulchra prole’, id est pulchrae prolis. Et simpliciter intellegendum est; errant namque qui dicunt ideo ‘pulchra’ dixisse, propter Canacen et Macareum in se invicem turpissimos fratres. Illi enim alterius
Abbreviated transcription (Latin):
laudat ut maior sit inde iopea pulchritu dinis gloria laudabilius enim ÷ suprrare lac¬
datos ut ipse ad maiorem aeneae gloriam laudat & turnum harum aut̃ xini nomina
ut quidam uolunt in grorgicis inuenimus. scorusios iungam conubium: uisiegi¬
timi matrimonii & beneconubio iungam dix̃ ut hanc ab aliis segregar& q̃ aregibur
sine lege habentur solentenim reges int̃plures unum p̃cipuum dare nomen uxotis
x conubo .nu. breuem posuit cum naturalit̃ longasit: nubo enim unde hab& originen
longa est si ẽtropus sistole qui fit quotiens cumq longam corripitur syllaba ꝓpt meri
necessitatem ipse alioloco longam posuit ut ÷ haectoris andro macho prrrhin conubiã
seruas Item cuiq: loci leges dedimus conubianra reppulit: & ꝑconubiantã & nomadũ q
peiam conubia supplex sciendum tam̃ ÷ quia plerumq: com positione ł diriuationetin¬

Expanded text:
laudat, ut maior sit in Deiopea pulchritudinis gloria. Laudabilius enim est superare laulaudat, ut maior sit in Deiopea pulchritudinis gloria. Laudabilius enim est superare laudatos, ut ipse ad maiorem Aeneae gloriam laudaut quidam volunt, in Georgicis invenimus. CONVBIO IVNGAM conubium est ius legitimi matrimonii. Et bene ‘conubio iungam’ dixit, ut hanc ab aliis segregaret quae a regibus sine lege habentur. Solent enim reges inter plures uni praecipuum dare nomen uxoris. Et ‘conubio’ ‘nu’ brevem posuit, cum naturaliter longa sit. ‘Nubo’ enim, unde habet originem, longa est. Sed est tropus systole, qui fit quotienscumque longa corripitur syllaba propter metri necessitatem. Ipse alio loco longam posuit, ut est «Hectoris Andromache Pyrrhin conubia servas?», item «cuique loci leges dedimus, conubia nostra reppulit» et «per conubia nostra» et «Nomadumque petam conubia supplex». Sciendum tamen est quia plerumque in compositione vel derivatione prin
Abbreviated transcription (Latin):
uidaur srim dicert iameis italiam eẽ uicinam sIliuora mitalam postar a ddidi
resilienses & inuidio sedicitilium quasi ipsam cernat ciuitatem cum troianos aspe¬
sub mergantus. tota aũt̃ iunonis pecitio in sequentibus ex planatut xcorpotao ponte
tamurorum ꝙ nauium ut ipse alio loco cumde n auibus loquere it & toto descendi corpo¬
re pestis scendom sanec̃ astem hanceẽ pecitionem ut minora in perare cupiliteos
maiora poscamus quod nunc &iam iuno facit. scitnamq sesatis obstart non pesse ẜb
eggit urres arcear ab italia s suto t mni hi ⁊ bisseptem non sineratione iunonĩ fasdicit᷑¬
sua potestate r & inere : ipsae enimaer de quo nubes ereantur ut ÷ atq in nubem cognoraer
critici quia marito ꝓmitiit uxorem quod excusit retialicentia: ut salustius denas
alu ali plures habent s. regeseo amplius p̃stanti cerpore ninfao bene &iamistas

Expanded text:
videtur enim dicere iam eis Italiam esse vicinam. ILIVM IN ITALIAM PORTANS id est videtur enim dicere iam eis Italiam esse vicinam. ILIVM IN ITALIAM PORTANS id est res Ilienses. Et invidiose dicit ‘Ilium’, quasi ipsam cernat civitatem cum Troianos aspesubmerguntur. Tota autem Iunonis petitio in sequentibus explanatur. CORPORA PONTO tam virorum quam navium, ut ipse alio loco cum de navibus loqueretur «et toto descendit corpore pestis». Sciendum sane est artem hanc esse petitionis, ut minora impetrare cupientes maiora poscamus. Quod etiam nunc Iuno facit. Scit namque se fatis obstare non posse, sed hoc agit, ut eos arceat ab Italia. SVNT MIHI BIS SEPTEM non sine ratione Iuno nymphas dicitsua potestate retinere; ipsa est enim aër, de quo nubes creantur, ut est «atque in nubem cogitur aër», critici quia marito promittit uxorem; quod excusat regia licentia, ut Sallustius «denas alii alii plures habent, sed reges eo amplius». PRAESTANTI CORPORE NYMPHAE bene etiam istas
Abbreviated transcription (Latin):
sermohic & nationem significat & famibam si nuno adutrumq potest referri nams
aut ad familiam aeneae aut adtroianam gentem refestur ÷ ł it nheriuo i tirrbenũ
mare dictum ÷ ł qđ tusciam ad liuit idẽ tprrhemã ł aterrhenis nautis qui se inboc mben
p̃cipitauerunt namq hoc hab& fabula. dormientem in litore liberum patrem purcum
nautas abstulis setrrrbenos quicum ea ex ꝑ rectus in naui quoducer&ur rogauit. res¬
ponderunt illi quo uolueris liberait naxũ insulam sibi sacratam & coeperunt alio¬
loco ue ladeflectere quam obrem iratum numen tigrei sibi sacratas iusstuuetaho
erroro illis ÷ influctus dederep̃cipites s Nxuic at ÷ Aequor fogunas sgaiders
nos enim dicimus ꝑ aequor nauigat similit̃ &iam alioloco terrammare si dera
iuro cum latinitas exigat ut addatur p̃positio & non uacat quod trerhenũ addidit

Expanded text:
sermo hic et nationem significat et familiam, sed nunc ad utrumque potest referri; Nam sermo hic et nationem significat et familiam, sed nunc ad utrumque potest referri; Nam aut ad familiam Aeneae aut ad Troianam gentem refertur. TYRRHENVM Tyrrhenum mare dictum est vel quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, vel a Tyrrhenis nautis qui se in hoc mare praecipitaverunt. Namque hoc habet fabula, dormientem in litore Liberum patrem puerum nautas abstulisse Tyrrhenos, qui, cum esset experrectus in navi, quo duceretur rogavit. Responderunt illi, quo vellet. Liber ait ad Naxum insulam sibi sacratam. At coeperunt alio vela deflectere, quam ob rem iratum numen tigres sibi sacratas iussit videri, quo terrore se illi in fluctus dedere praecipites. NAVIGAT AEQVOR figura Graeca est; nos enim dicimus ‘per aequor navigat’. Similiter etiam alio loco «terram, mare, sidera iuro», cum Latinitas exigat ut addatur praepositio. Et non vacat quod ‘Tyrrhenum’ addidit;
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilium ut in hoc loco possibi litas ÷ & mulcerededit fluctus & tollere uento iuste
p&itios gens inimica mihi omnernim quod contra inimicos pecimus iustum ÷ modũs
pecitionesẽ & dissice corpora ponto remuneratig: sunt mihibis septem p̃stanti citi
sim & elrpsim b int ÷ quod parenthesis ÷ quotiens remota de medio sententia inte¬
ger sermo ꝑdurat plenumnamq ẽ aeola incute uimuentis. Item arneas rapidum
ad naues p̃mittit achaten ellipsis aũt ÷ quotiens remotis int̃positis deẽ aliquid ut ÷
quos ego pͥmͥ non simili poena de ẽ enim adfligam s diuumo s pateratq homilũ¬
rex cirtum locutio idẽ perifrasis s et mulcere s dedit f. & tollere uento ÷ Aliud pen¬
d& exalio nam qui potest mulcere potest &tollere id ⁊̃ erigere intem pestatem sqetis

Expanded text:
Vergilium, ut in hoc loco possibilitas est «et mulcere dedit fluctus et tollere vento’, iusta Vergilium, ut in hoc loco possibilitas est «et mulcere dedit fluctus et tollere vento’, iusta petitio est «gens inimica mihi» - omne enim quod contra inimicos petimus iustum est - modus petitionis est «et dissice corpora ponto», remuneratio «sunt mihi bis septem praestanti corhesin et ellipsin hoc interest, quod parenthesis est quotiens remota de medio sententia integer sermo perdurat; plenum namque est ‘Aeole incute vim ventis’, item «Aeneas rapidum ad naves praemittit Achatem». Ellipsis autem est quotiens remotis interpositis deest aliquid, ut est «quos ego – post mihi non simili poena»; deest enim ‘adfligam’. DIVVM PATER ATQVE HOMI circumlocutio. ET MVLCERE DEDIT FLVCTVS ET TOLLERE VENTO aliud pendet ex alio; nam qui potest mulcere potest et tollere, id est erigere in tempestatem. GENS
Abbreviated transcription (Latin):
b emque s e montis idẽ molem montis &tfigura ut unates induas diuidatur incra
causa int̃posita coniunctione ut alio loco pateris libam & auroide paderis aureis.
tederes ÷ modo lege alias page q̃ fit int̃ dimicantes foed aũt dictum łaseria bilib
idẽ sacerdonbus ꝑ quos fust fredera : ł aporca forde ħ: lapidibus occusa utipse & cac¬
sa iungebant foedera porca : & p̃mere & laxasscire dare iussus habenas ꝑ mansit in
& maiorem omnibus dissi ad eius uoluntatem possunt elem enta confundi utipse aeolus
mihiiussa capessere fas est simuluentorum ostenditur uisquib: parum fuerat montem
suꝑ poni nisi & regem acciꝑerent qui i psequoq alieno parer& im perio rad quet¬
apud quem ut supra x eolaes reboricit in omni p&itione hec obseruare ut possit
p̃sta requi p&itꝰ ut sit possibi litas ut sit resiusta quȩ pecitur ut habeat modum petitio
ut sequatur renumeratio &sciendum ÷ secđm hunc ordinem om̃s pecitiones formare

Expanded text:
OLEMQVE ET MONTES id est molem montis. Et est figura, ut una res in duas dividatur, metri causa interposita coniunctione, ut alio loco «pateris libamus et auro», id est pateris aureis. FOEDERE modo lege, alias pace quae fit inter dimicantes. ‘Foedus’ autem dictum vel a fetialibus, id est sacerdotibus per quos fiunt foedera, sa iungebant foedera porca». ET PREMERE ET LAXAS SCIRET DARE IVSSVS HABENAS permansit in oc, et maior est omnibus dis, si ad eius voluntatem possunt elementa confundi; ut ipse Aeolus «mihi iussa capessere fas est». Simul ventorum ostenditur vis, quibus parum fuerat montem superponi, nisi et regem acciperent, qui ipse quoque alieno pareret imperio. AD apud quem, ut supra. AEOLE rhetoricum est in omni petitione haec observare, ut possit tur, id est ut sit possibilitas, ut sit res iusta quae petitur, ut habeat modum petitio, ut sequatur remuneratio. Et sciendum est secundum hunc ordinem omnes petitiones formare
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽtotã Lucinam iustosq patihe meneos: ystero ꝓteron : Ante onenẽ hymeneus :
pͥlucina consequinis : Item hystero ꝓteron estidesinit ante decon: pͥ quattuor incipit
post decimũ annum ÷ & beneostendit ꝑ haectempora : posse quidem armentis s in utilẽ
ꝓ uenire feturimi Superat gregibus .d.l u. dum supp&it: & dicit iuuenaliagate
quod ẽ pecuateuenit : nam petua utait in põ peiana citero ab eo quod .c̃. pecuuenis
iundie uorium dom suł sostiti dñe iudices quio ccupatoꝵ funguntur officio: Idȩen dileet᷑¬
equino uihabeat matres oꝑtimas: ites pem staturia gentisc idẽ quosuis admissarios
ficris notanda sant exquisita uarieas : nam in bubr matres ante descripsit: in equis admis¬

Expanded text:
d v. 60 lucinam iustosque pati hymenaeos hysteroproteron: ante enim est Hymenaeus, post Lucina consequitur. post decimum annum. et bene ostendit, per haec tempora posse quidem armentis, sed inutilem provenire feturam. Ad v. 63 superat gregibus d. l. i. dum suppetit. et dicit iuvenali aetate quod est 'pecuare', venit: nam "pecua", ut ait in Pompeiana Cicero, ab eo, quod est 'pecu', venit, iudiciorum: nam subsortiti dicuntur iudices, qui occupatorum funguntur officio. et aliteqvino ut habeat matres optimas. in spem statues s. g. id est quos vis admissarios fieri. notanda sane exquisita varietas; nam in bubus matres ante descripsit, in equis admis
Abbreviated transcription (Latin):
signis ꝓbatum mor̃bo grauis aut̃. Duo sunquibus minuuntur corporis uires: sonict᷑¬
ce seneitȩ ⁊ ciceto inmaiore catone : &laudat &uitu perat senectutem : unde dupli¬
citer hunc locum intellegimus: aut nei gnosce turpi senectae : aut nonturpise nectȩ
gnosce idẽ abde & ignosce senectue quae turpis non ÷ : quia ꝑnaturamuenit :

Expanded text:
signis probatum. morbo gravis aut i. s. a. duo sunt, quibus minuuntur corporis vires, senectus etsignis probatum. morbo gravis aut i. s. a. duo sunt, quibus minuuntur corporis vires, senectus etce senectae Cicero in maiore Catone et laudat et vituperat senectutem. unde dupliciter hunc locum intellegimus: aut 'nec ignosce turpi senectae', aut 'non turpi senectae ignosce', id est abde et ignosce senectae, quae turpis non est, quia per naturam ven
Abbreviated transcription (Latin):
setolerdes nocant priisos iostis ÷ gelauei aut s̃ faclineis oculis Ne quodam spdo ndor ꝑfis¬
flatu indicat magnanimitatem suam:s duplex spina: autre uera duplex auttata udu¬
plices ÷ gpun  autusp ibronu: itemee duplicĩ aptanturdentalia dursos Aonic̃leis do
mitus pollucis habenis crllaris : aut o castor oquorũ domitor fuit si fratrẽ ꝓfratre pos unt
poeuca licentiq utquas illi filo mella dapes ꝓprogine : Itemreuocato ꝓ sangu ros
teueri ꝓdardani: Aut costrideo pollucem ꝓ castore posuit : quia ambo licent᷑ & pollu¬
crs en costorti uo eanten enam a ludi etemplum & stellae castorum nominant᷑: martio
equibuuges dimose fobos: cuprus achillis : pequibali arh Rxantms contugignt
tuius p̃sentiam ueritus se inequum conuestit. qualem potuit nomen imitari: ex inde
natus c̃i ghuron dimidia paste homo dimidia equus : saneo ps cum de uxore saturni dicimꝰ
pel iota ⁊ montenti thessaliȩ in quo chiron habitauit:s hunc quoq:: lic& bonum : & tot

Expanded text:
phoeniciatos vocant pressos, myrteos. glauci autem sunt felineis oculis, id est quodam splendore perfusflatu indicat magnanimitatem suam. Ad v. 87 duplex spina aut re vera duplex, aut lata, ut "duplicem gemmis auroque coronam", item "et duplici aptantur dentalia dorso". Amitus pollucis habenis cyllarus atqui Castor equorum domitor fuit. sed fratrem pro fratre posuit poetica licentia, ut "quas illi Philomela dapes" pro 'Progne', item "revocato a sanguine Teucri" pro 'Dardani': aut certe ideo Pollucem pro Castore posuit, quia ambo licenter et Polluces et Castores vocantur; nam et ludi et templum et stellae Castorum nominantur. ecuius praesentiam veritus, se in equum convertit, qualem potuit numen imitari. exinde natus est Chiron, dimidia parte homo, dimidia equus. sane 'Ops' cum de uxore Saturni dicimus, pelion montem Thessaliae, in quo Chiron habitavit. Ad v. 95 hunc quoque licet bonum et tot
Abbreviated transcription (Latin):
in nouat principia ut in censa agallis urbae. ut compleis consulibus: &cicero in uerrinis
qui infrumentaria conciliauit auditorum animos iteratione principis ut om̃s qui al
tũ tud pales aut̃ ut diximus dea ÷pabuli : quam alii uestam̃ alii matrẽ deum uolun: hanc
uirgłi genere feminino apellat: Alii int̃quos uarro masculino ut icpales: huic sacra soluunt᷑
xi. leł maiarumdie quȩ papilia uocantur: pasior abamphrrso: amphersus fluuius ẽ the¬
saliat circaquem a pollo expoliatus diuinitate oboccisas erclopas ad metoregis pauis se
ar menta dñ unde cum nunc inuocat : qui nomius uocitur: ueł a Πotucno MNcio ÷¬

Expanded text:
innovat principia, ut "incensa a Gallis urbe", ut "completis consulibus", et Cicero in Verrinis, innovat principia, ut "incensa a Gallis urbe", ut "completis consulibus", et Cicero in Verrinis, qui in frumentaria conciliavit auditorum animos iteratione principii, ut "omnes qui altiis". Pales autem, ut diximus, dea est pabuli: quam alii Vestam, alii matrem deum volunt. hanc Vergilius genere feminino appellat, alii, inter quos Varro, masculino, ut 'hic Pales'. huic sacra solvuntur xi. K#1123. Maiarum die, quae Palilia vocantur. Ad v. 2 pastor ab amphryso Amphrysus fluvius est Thessaliae, circa quem Apollo, spoliatus divinitate ob occisos Cyclopas, Admeto regi pavisse armenta dicitur: unde eum nunc invocat. qui Nomius vocatur vel ἀπὸ τῆς
Abbreviated transcription (Latin):
impiaquã caesis gens eataratiest hoc qui dicit quod maiores bouẽ comes e nesas putabat eedum
catminis  sanenons comparatio sed tralatio : sicut eiam in primifine diximus: epleriq
uolunt ideoeum dixisse hoc loco carminige orgico finẽ seeẽ facturum : q uod duo sequen¬
tes libri pastorales sunt non georgici : ut & iam in prima huiuscarminis paste memorauin¬
equoq: magna pales: Inuocatdeam pabulidicturus de animalibus : sicut defrum̃tis
dicturus euitibus cererem inuocauit & liberum : sane non t mirandum usu re eũ proei
sicut ẽ usus in primoy nam aliud quodam modo inchoaturus ÷ carmen: pastoralesci¬
lica post compl&um georgicum : de inde &iam siunumsit scimus concessum ẽe scribentibus :
ut iteratione ꝓ emuꝰ legentum reficiant interdum laborem: nam & liuus frequenter

Expanded text:
Ad v. 537 impia quam caesis gens est e. i. Arati est hoc, qui dicit, quod maiores bovem comesse nefas putabant. Ad Ad v. 537 impia quam caesis gens est e. i. Arati est hoc, qui dicit, quod maiores bovem comesse nefas putabant. Ad carminis. sane non est comparatio, sed translatio, sicut etiam in primi fine diximus. et plerumque volunt, ideo eum dixisse hoc loco carmini georgico finem se esse facturum, quod duo sequentes libri pastorales sunt, non georgici, ut etiam in prima huius carminis parte memoraquoque magna pales invocat deam pabuli dicturus de animalibus, sicut de frumentis dicturus et vitibus Cererem invocavit et Liberum. sane non est mirandum, usum esse eum prooemio, sicut est usus in primo: nam aliud quodammodo inchoaturus est carmen, pastorale scilicet, post completum georgicum. deinde etiamsi unum sit, scimus concessum esse scribentibus, ut iteratione prooemii legentum reficiant interdum laborem: nam et Livius frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
hunc geminatus ꝑcuneos plausus & plebis & patrum: exĩlioque domos: uoluntario scilica¬
totus anni substantiẽ : hinic patriam: donatus uillã intellegit : non reuera patriam:
pecis:oliua : aciuitate laconicae stcione ubi abundant olee: trapeis aũt i mobilis ł molis oliua¬
ribus: & declinatur trap&um sicut templum: terrentianus: quossuꝑ insidens trapeos signa
giris temperat: quod merum : aptum ÷ oliuam terentibus: arbuta: poma siluestria: per¬
dent circum osculanate contra illud: ex ilioq domos & dulcia limina mutant: CaSTA pudi¬
citiam s.dy nonut i nurbibus inpudica: ipsediesagitat: suspendendum : & sicin ferendum
festos namb dicit om̃s dies sic habe ut fpstos putes: aliidñt festos dies comreligione cone¬
creuit: scđm historiam: nam constattuscos usq: ad freum siculum omnia possedisse: apte

Expanded text:
hunc geminatus per cuneos plausus, et plebis et patrum. hunc plausuhunc geminatus per cuneos plausus, et plebis et patrum. hunc plausutotius anni substantiam. hinc patriam Donatus villam intellegit, non re vera patriam. petis oliva, a civitate Laconicas Sicyone, ubi abundat olea. 'trapetis' autem molis olivaribus. et declinatur 'trapetum' sicut 'templum': Terentianus "quo supersidens trapeto signa gyris temperat"; quod metrum aptum est olivam terentibus. et aliter: dent circum oscula nati contra illud "exilioque domos et dulcia limina mutant". Ad v. 524 casta pudicitiam s. d. non ut in urbibus inpudica. Ad v. 527 ipse dies agitat suspendendum et sic inferendum 'festos': nam hoc dicit, omnes dies sic habet, ut festos putes. alii dicunt, festos dies cum religione concecrevit secundum historiam: nam constat Tuscos usque ad fretum Siculum omnia possedisse. et