comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minus pactors cmolum̃ta p̃cipiant. hiuõ
qui ꝓtp̃e hunis sacratissime uissiõis nec¬
dum ꝓlem aliquam exingenuarum cõ¬
cubinarum con sortio inerucrũt minme
huius legis benefitio ꝑfruantur. cũliceat
casdem mulieres sibi ptius uire mĩnii co
ꝓceclentib ꝓcrearenec debeãt quos ex in¬
grnua cõcubina dilato post hanc legẽ
imĩno nasci uolunt ut rusti ac legitum pꝰ¬
ea uideatur magnoꝑe postulare.
or̃p. ana. Iubemus cos quib nulns legi¬
timis existentib lib̾is inp̃senti alique
mulieres uxoris loco hñtur exhis sibi ꝓ¬
ferre.ab intestato quoq adeors heditatẽ
uocandos nec aliquã questionis seu alter¬
cationis exercende subqualib⁊ acuta sub¬
taliq legum. ułconstitutionum occasiõe
suꝑis uł agnatis seu cognatis genitoris
eors ułquib dam aliis suꝑ eẽ facultatomr
imposterum nichilorminus quisq huiꝰ¬
mõi mulierem uxoris loco dotalb instru¬

Expanded text:
minus pactorum emolumenta recipiant. Hi vero, minus pactorum emolumenta recipiant. Hi vero, qui tempore huius sacratissimae iussionis necdum prolem aliquam ex ingenuarum concubinarum consortio meruerunt, minime huius legis beneficio perfruantur, cum liceat easdem mulieres sibi prius iure matrimoniiprocedentibus procreare, nec debeant, quos ex ingenua concubina dilato post hanc legem matrimonio nasci voluerint, ut iusti ac legitimi postea videantur, magnopere postulare.o pp. Iubemus eos, quibus nullis legitimis existentibus liberis in praesenti aliquae mulieres uxoris loco habentur, ex his sibi pferre, ab intestato quoque eorum ad hereditatem vocandos, nec aliquam quaestionis seu altercationis exercendae sub qualibet astuta subtilique legum vel constitutionum occasione super his vel agnatis seu cognatis genitoris eorum vel quibusdam aliis superesse facultatem in posterum: nihilo minus, quisquis huiusmodi mulierem uxoris loco dotalibus instru
Abbreviated transcription (Latin):
tatis curie principalem inunctam. uł ĩ¬
iungenda sibimunã subire. exeoq gem
ꝑium suꝑ ingenius cõcubinis ducendis
dis. sacratissimam constituticem renouã¬
tes uibemus cos quiante hanc legem in¬
genuarum mulierum nuptus intmme
int̾cedentib electo contubino cuius lib⁊
ma ꝓle suscept̃a siuoluint eas uxorefiuc̃e
que antefuãnt tam cõcubine tamconiri¬
gium legitimum cum huuismõĩ muliẽi¬
d ingenius ut dictum ẽ posse contͣhere
quã filios utriusq sexus exearumd̃ mulr¬
rum priore contubno ꝓcreatus postquã
nuptie cum matrib eors fii̾nt celebrate¬
scepti fũint. uel solos si nullus alius dem̃
nascatur tamextestam̃to uolentib patͥb
⁊̃ ex intrgro succedere quam ab intestato
donationib in sccuta fu̾int ctiam ad ip̃ors
ꝑsonas ꝑtinentib ut una cum fr̃ĩb suis
postea ex istẽ patentib forte ꝓgenitiᷤ aut
soli si nullus alius sit ꝓcreatus dotis dañ
nuptias doãtionis ꝓtenorelegum nec

Expanded text:
tatis curiae principalem iniuncta vel iniungenda sibi munera subire ex eoque genperium, super ingenuis concubinis ducendis legitimis habendis, sacratissimam constitutionem renovantes iubemus eos, qui ante hanc legem ingenuarum mulierum nuptiis minime intercedentibus electo contubernio cuiuslibet ma proles suscepta, si voluerint eas uxores ducere, quae antea fuerant concubinae, tam coniugium legitimum cum huiusmodi mulieribus ingenuis, ut dictum est, posse contrahere, quam filios utriusque sexus ex earundem mulierum priore contubernio procreatos, mox quam nuptiae cum matribus eorum fuerint celebratscepti fuerint, vel solos, si nullus alius deinde nascatur, tam ex testamento volentibus patribus etiam ex integro succedere quam ab intestato donationis rebus subsecuta fuerint, etiam ad ipsorum personas pertinentibus, ut una cum fratribus suis postea ex isdem parentibus forte progenitis, aut soli, si nullus alius sit procreatus, dotis et ante nuptias donationis pro tenore legum nec
Abbreviated transcription (Latin):
uellatronum susceptorẽ uł ab auctorem.
aut plagiarium. uel contentum sui domꝰ
ue ip̃a in spiciente cum impudicis mulie¬
¶rib ꝙ maxime q̃ castas exasꝑat cetum in¬
⁊ euntem. siũ uite uencno. aut gladio. uel
alio simili mõ tnsidiantẽ sise uerberib
que inganus alicna sunt afficientẽ. panĩt
tunc repudii auxilio uti. necessariam ei
ꝑmittimus ub̃tatem ⁊ cãs discidii legi¬
b cõꝓbare. ¶ Uir quoq parifine claude¬
tur. nec licebit ei sine cãis aꝑtius desig̃tis
ꝓpram repudiare uigalem. nec ullo mõ¬
pultore disolutricẽ. aut ex sacris hecub
aliquid subtrahentem. aut latronum fau¬
tricem. aut extͣneors uirore se ignorante.
uł nolente connuia appetentem. aut ip̃o
iniuto siñ iusta hac ꝓbabili cã foris silic¬
ludis ułarenarum spectaculis imp̃is locis
inquib hec assolent celebrari se ꝓhibente
gaudentem. nisi sibiuencno. ułgladio au¬
talio simili mõ insidiatricem. usc̃c nr̃m ĩ

Expanded text:
el latronum susceptorem vel abactorem aut plagiarium vel ad contemptum sui domi suae ipsa inspiciente cum impudicis mulieribus quod maxime etiam castas exasperat coetum ineuntem, si suae vitae veneno aut gladio vel alio simili modo insidiantem, si se verberibus, quae ab ingenuis aliena sunt, adficientem probaverit, tunc repudii auxilio uti necessariam ei permittimus libertatem et causas discidii legibus comprobare. Vir quoque pari fine claudetur nec licebit ei sine causis apertius designatis propriam repudiare iugalem, nec ullo mopulchrorum dissolutricem aut ex sacris aedibus aliquid subtrahentem aut latronum fautricem aut extraneorum virorum se ignorante vel nolente convivia appetentem aut ipso invito sine iusta et probabili causa foris scilicludis vel harenarum spectaculis in ipsis locis, in quibus haec adsolent celebrari, se prohibente gaudentem, nisi sui veneno vel gladio aut alio simili modo insidiatricem, vel contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
donare non pot̾ant. ita firmas ẽe ꝑsucn¬
tium doatoris uł dõatricis sanccimus. si
usq ad quantitate legitimamul eainex¬
ceclentes actis fũit intimate. samampli¬
oris quantitatis dõationẽ. minime irtuna¬
tam nec ꝑsilentiumeius quidõauerit cõ¬
firmari decermmus¶Sinuõ sp̃alit eas in
sup̃ma uoluntate dõatorus dõãtrix con¬
fimauĩt. siñ ulla distinctioẽ ratehabebũt᷑.
ita tm̃ut si quid ultra lege finitam quã¬
titatẽ expõite minime tnhactis insinuate
fuint sp̃alis earum confirmatio exeo tp̃e

Expanded text:
donare non poterant, ita firmas esse per silendonare non poterant, ita firmas esse per silentium donatoris vel donatricis sancimus, si usque ad quantitatem legitimam vel eam excedentes actis fuerint intimatae. nam amplioris quantitatis donationem minime intimatam nec per silentium eius qui donavit confirmari concedimus. Sin vero specialiter eas in suprema voluntate donator vel donatrix confirmaverit, sine ulla distinctione ratae habebuntur, ita tamen ut, si quidem ultra lege finitam quantitatem expositae minime actis intimatae fuerint, specialis earum confirmatio ex eo te
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃. ꝯst̃. R es uxoris que uł successioe qͣ¬
lib⁊ uel emptiõe usctiam largitiõe uiri. ĩ
eam antereatum iure ꝑuenerant dãpna¬
cõditiõem expene qualitate doctucto Iuib¬
infortumo astringi ux orẽcum pat̾raᷤ ma¬
fis uebonis. ac ꝓpriis. fru eam integro
legũm statureligiosum sit. ⁊ doãtio maritał
Ante tp̃e criminis acͥreatus collata tnuxc̃e.
iqr pudicitie p̃mio cessit obseruanda ẽ tan¬
quamsimaritum eius natura ñ pena subdux̃.
sinaũt a qua ⁊igni int̃clictum erit: uł dẽpor¬
tatio illata nontñ mors expena subsecu¬
ta doãtiones auiro inuxorẽ collateadhuc
Impendenti maneant. qr nec m̾m̾ in hꝰ mõi
sue maritus camñreuocauĩt exmorte eius
confirñtur. fisco nr̃o adeasdem res nullã¬
beros cuuscumq sexus inpotestate sua cõ¬
stitutos ꝯferunt ułuxor in suum maĩtũ
usmaritus insuam uxorẽ uł alterut̃ cor̃
in altam ꝑsoãm cuiconstante mĩo do
nare ñlicet ułip̃e alie ꝑsone ineam cui

Expanded text:
Probiano. Res uxoris, quae vel successione qualibet vel emptione vel etiam largitione viri in eam ante reatum iure pervenerant, damnacondicionem ex poenae qualitate deducto, illibainfortunio stringi uxorem, cum paternis maternisve ac propriis frui eam integro legum statu religiosum sit. Et donatio maritalis ante tempus criminis ac reatus collata in uxorem, quia pudicitiae praemio cessit, observanda est, tamquam si maritum eius natura, non poena subduxerit. Sin autem aqua et igni ei interdictum erit vel deportatio illata, non tamen mors ex poena subsecuta, donationes a viro in uxorem collatae adhuc in pendenti maneant, quia nec matrimonipus maritus eas non revocaverit, ex morte eius confirmentur: fisco nostro ad easdem res nullaberos cuiuscumque sexus in potestate constitutos conferunt vel uxor in suum maritum vel maritus in suam uxorem vel alteruter eorum in aliam personam, cui constante matrimonio donare non licet, vel ipsae aliae personae in eam cui
Abbreviated transcription (Latin):
addicantur bona quondain mariti uire
phibitum ẽ. Sanesinulio relicto successõe
fi itoneus decesserit: scm uiris formam
quatenus successionis modus patitur
indẽprtati tue consulere non prohib̾is.

Expanded text:
addicantur bona quondam mariti, iure prohibitum est. sane si nullo relicto successore non idoneus decessit, secundum iuris formam, quatenus successionis modus patitur, indemnitati tuae consulere non prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. ecũ. D ip̃atrem tuum offitio debito
ꝓmerũeris. pat̾nam pictatẽ tibi ñ denegab̾.
Quod sisponte ñ fecĩt. additus cõpetens ui¬
dex alim̃ta ꝓ mõ facultatum pr̃ati tibiui¬
bebit. Qd̾ si patrem senegabit questiõem

Expanded text:
. Si patrem tuum officio debito promerueris, paternam pietatem tibi non denegabit. quod si sponte non fecerit, aditus competens iudex alimenta pro modo facultatium praestari tibi iubebit. quod si patrem se negabit, quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum ẽẽ conscrip̃tum: eam tibi restitu
iubebit. namlicet cessante uire m̾ĩnii do¬
natio ꝑfici potũit. malites. milites tñ
ineos afocariis siuis hacraticẽ fictisq a¬
dulationib spoliarinolo.
rerum quas tibi abuxore tua donatas
dicis. sim̃o sue potestatis cum dõaret
fui̾t. uł patris uoluntate io fecit. ñ ead
uoluntate dõationis usq ad ultimum
diem uite ꝑscuerauĩt. exmea ⁊diui seue¬

Expanded text:
se conscriptum, eam tibi restitui iubebit. nam licet cessante iure matrimonii donatio perfici potuerit, milites tamen meos a focariis suis hac ratione fictisque adulationibus spoliari nolo.rerum, quas tibi ab uxore tua donatas dicis, si modo suae potestatis, cum donaret, fuit vel patris voluntate id fecit et in eadem voluntate donationis usque ad ultimum diem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ne patrie sui genitoris ad signantur. ł
adhuc uiuĩnte patre. uł post eius obitũ
ẽ. licet illustrem dignitatẽ exqua curiał
abeodem naturali patre descaidentium uł¬
uictors licet tp̃e legiti successores eidẽ
naturali patri ꝑmemoratam fortunam
efficiantur. aliquod sibi ius uendicare.
ꝙ ⁊ inhis locum habebit qui iam anatu¬
rali patrecuriali c̃oditiom traditi ⁊ ad¬
huc suꝑstite ᷤ sunt. Eod̃ scis mõ necillis cͣc
sub̃a m eiusõ naturalis filii us exco descẽ¬
dentium. usascendentium us exlatere ꝯ¬
uinctor aliquod ins sibi uendicare ua

Expanded text:
nae patriae sui genitoris adsignantur, velnae patriae sui genitoris adsignantur, vel adhuc vivente patre vel post eius obitum est, licet illustrem dignitatem, ex qua curialab eodem naturali patre descendentium viunctorum, licet ipsi legitimi successores eidem naturali patri per memoratam fortunam efficiantur, aliquod ius sibi vindicare. Quod et in his locum habebit, qui iam a naturali patre curiali condicioni traditi adhuc superstites sunt, eodem scilicet modo nec illis contra substantiam eiusdem naturalis filii vel ex eo descendentium vel adscendentium vel ex latere coniunctorum al
Abbreviated transcription (Latin):
lamcõicẽm.ad patris naturalis succe̾¬
sionẽ hr̃ent. ex sup̃ma tñ eius uolun¬
tate ꝑmittantur cisisusq ad p̃dictas
.ui. untias si hoc scilicet naturalis pat̃
uolu̾it ẜeditatẽ eius caꝑe. itatñ ut me¬
moratam sex untiarum quantitatem.
momnib naturalib filus ⁊ matre coꝵs
mimme testator excedat. quã in legatiᷤᷤ
⁊ fidei cõmissis cis relinquendis. ⁊ dotib
⁊ doãtionib tam aliis quam añnuptias
usq ad extimatiõem sex untiars lib̾am
similit̾ naturalib eors patrib damus
potestatẽ. hec aũt in futuris tm̃m̃o testa¬
m̃tis ułultimis uoluntatib ułdotib
ułdonationib locum habeant.
d.ã. Communium rerum ẽẽ utilitatẽ
recte iudicantes uidicis ⁊ omni ambigu¬
itate segregatis legib uti nr̃o subiccto ĩ¬
perio. Ap̾sentẽ sanctioẽ uenimus ꝑquam
onini dubitatioẽ amputata que usq
ad huc optinebat certissimum facinus.
ut quotiens naturales filii curiali fortu¬

Expanded text:
uralis successionem haberent, ex suprema tamen eius voluntate permittatur eis usque ad praedictas sex uncias si hoc scilicet naturalis pater voluerit hereditatem eius capere, ita tamen, ut memoratam sex unciarum quantitatem in omnibus naturalibus filiis et matre eorum minime testator excedat. Quam et in legatis et fideicommissis eis relinquendis et dotibus et donationibus, tam aliis quam ante nuptias, usque ad aestimationem sex unciarum liberam similiter naturalibus eorum patribus damus potestatem. Haec autem in futuris tantummodo testamentis vel ultimis voluntatibus vel dotibus vel donationibus locum ha. Communium rerum esse utilitatem recte iudicantes lucidis et omni ambiguitate segregatis legibus uti nostro subiectos imperio, ad praesentem sanctionem venimus, per quam omni dubitatione amputata, quae usque adhuc obtinebat, certissimum facimus, ut, quotiens naturales filii curiali fortu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fru̾ctib exdierefuse dotis marito resti¬
tuatur. ita ut ꝓprictas eius d ub̾is excad̃
susceptis alienari cͣc leges amarito ñp̾sit.
Ne fideuissores ułmandatores dotium
xori. fideussorẽ seruande dotis exhibe¬
at eam iubemus aboleri.
mp̃. uisti: G enerali diffinitioẽ consti¬
tuticẽm pristinam ampliantes sanccimꝰ
nullam ẽẽ satis datiõem ułmandatum
ꝓ dote exigendam ułamarito us apatre
eius. uł ab omnib quidotem suscipuũt.
t̾cessor exigitur.: ut cã ꝑfidie inconingi¬

Expanded text:
cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut proprietas eiusdem liberis ex eadem susceptis alienari contra leges a marito non possit.Ne fideiussores vel mandatores dotium xori fideiussorem servandae dotis exhibeat, eam iubemus aboleri.pp. Generali definitione constitutionem pristinam ampliantes sancimus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum vel a marito vel a parte eius vel ab omnibus qui dotem suscipiunt. tercessor exigitur, ut causa perfidiae in conubi
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾am hãt.c. ubras auri muueri p̾stet ⁊
nichil amplius.Niquantãcumq subao
possideatsi uõminus quadringentis li¬
ad min̾imam quantitatẽ mulieri detur.
fod̃ mõ seruando ⁊inmulierib que in¬
coͬte constitute sineculpa mariti consti¬
tutionib cognita eos repudiauint uł
ip̃e culpam innocenti marito p̃buerĩt
ut exutraq parte cqua lance ⁊equitas.
⁊ pena seruetur. hoc lucro quarte partis
filus quid̃ ñextantib ip̃is uiro ⁊ muli¬
cri cõpetenti. ⁊abhis qũo uolu̾irt dispo

Expanded text:
um libras auri mulieri praestet et nihil amplius, etsi quantamcumque substantiam possideat: sin vero minus quadringentis lintiae eius usque ad minimam quantitatem mulieri detur. Eodem modo servando et in mulieribus, quae indotatae constitutae sine culpa mariti constitutionibus cognita eos repudiaverint vel ipsae culpam innocenti marito praebuerint, ut ex utraque parte aequa lance et aequitas et poena servetur. Hoc lucro quartae partis filiis quidem non extantibus ipsis viro et mulieri competenti et ab his quo modo voluerint dispo
Abbreviated transcription (Latin):
antenuptias amatre seruari. si mat dotẽ
ip̃am eid useisd filio scu filie patre mo¬
riente dumnitti censemus. patri uidł uel
matri inscribendis filiis ħedib unum
doãre uelit electic̃ẽ serũatam nec ullam
alienandi. scu supponendi memõatã re̾
ꝑmittimns facultatẽss: sialiquidexid
reb defuit abheredib scu earum detẽp¬
tatorib. sitm̃ non ip̃os ħrdes scripserit
aut scripti filii ñ adierunt p̃cipimus ir¬
sarciri. Ut ⁊̃ hoc mõ inconsulti animi ad
repudium mitttndum dctiitorecthãt.
¶Pactioẽs sane sique adñsus p̃sentia sita
nr̃e maiestatis fu̾int atentarite tã qũã¬

Expanded text:
ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem vel eisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus: patri videlicet vel matri in scribendis filiis heredibus, unum donare velit, electione servata. 7a . Nec ullam alienandi seu supponendi memoratas res permittimus facultatem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibustatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, praecipimus resarciri, ut etiam hoc modo inconsulti animi ad repudium mittendum detrimento retrahantur. Pactiones sane, si quae adversus praesentia scita nostrae maiestatis fuerint at
Abbreviated transcription (Latin):
b umdicare censemus: ⁊ nubendi postan¬
num einequis deproledubitet ꝑmittioꝰ
facultatẽ. ¶Utrum ⁊̃ simulierem int̾di¬
cta arguerit intentantẽ:. tam dotẽ quao
ante nuptias doãtionẽ sibi hr̃ẽ seuum¬
dicare uxorẽq siuelit statim duce̾ hac
iuxta diffinitioẽ sanccimus. sinaũt
alit̃ uxorisue renuntiari uolũit dotẽ
reuibeat. ¶ et antenuptias dõãtiõe amit¬
tatseruis silicet. seuancillis pubcrib
sicrim̃ adulttri. usmaiestatis ingeritur.
tam uiriqu̾ã mulieris adexamitiandã
cãm repudii quouĩtas aut facilius erua¬
tur aut liquiduis detegatur. si tm̃ alia
Alterutro cõmouendis. easd̾ ꝓbatiões:
qm̃ non facile que domigeruntur ꝑ ali¬
enos potunt confiterruolumꝰ obseruã.
siuõ filio seu filiis. filia seu filiab extã¬
tib repudium. mifsum ẽ omne quicꝗd
exnuptuis lucͣtum ẽ filio. seu fiuis. filie
fiuab post mortẽ. accipientis seruaĩsid
sipat temere repudium miserit. doãtiões

Expanded text:
dicare censemus et nubendi post annum ei, ne quis de prole dubitet, permittimus facultatem. Virum etiam, si mulierem interdicta arguerit attemptantem, tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta definitione sancimus. Sin autem aliter uxori suae renuntiare voluerit, dotem redhibeat et ante nuptias donationem amittat Servis scilicet seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur, si tamen alialterutro commovendis easdem probationes  quoniam non facile quae domi geruntur per alienos poterunt confiteri volumus observari Si vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantibus repudium missum est, omne quidquid ex nuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem
Abbreviated transcription (Latin):
oms ꝑoĩa que suꝑ his statuta sunt ¶nt̃
culpas aũt uxoris constitutionib enuła¬
tas. ⁊as addimus. si forteuxor sua ope
us exindustria abortum fecit. ułita lu¬
xuriosa ẽ ut comime lauacrum c̃ uiris
alium maritum fierisibi conata fu̾it.
et inhis ⁊ emin cãis locumhrẽ constitu¬
ticẽs sanccunus. que deculpa tam maĩti
quauxoris loquantur. ut quẽ admodũ
dos. ⁊ doãtio ꝑꝑ nuptias perit. ita ⁊ mulie¬
res indotate inquartam partẽ.quam⁊
uiris ⁊mulierib exhac lege destinaumꝰ
amissiomis ꝑiculum sustineant ¶udĩtio
demorib ꝙ antea quid̃ inantiq legib¬

Expanded text:
omnia, quae super his statuta sunt. Inter culpas autem uxoris constitutionibus enumeratas et has addimus, si forte uxor sua ope vel ex industria abortum fecerit, vel ita luxuriosa est, ut commune lavacrum viris alium maritum fieri sibi conata fuerit. Et in his enim causis locum habere constitutiones sancimus, quae de culpa tam mariti quam uxoris loquuntur, ut, quemadmodum dos et donatio propter nuptias perit, ita et mulieres indotatae in quartam partem, quam et viris et mulieribus ex hac lege destinavimus, amissionis periculum sustineant. Iudicio de moribus, quod antea quidem in antiquis legib
Abbreviated transcription (Latin):
tesint ¶om uõ uł amplior ñ sit donatio
dłcum amplior c̃ẽt mnactis insinuata sit:
tunc ⁊ sil entium doãtoris uł donatricis.
⁊ specialis confirmatio adillud tp̃c referat᷑
quo dõatio conscripta sit. sicut ⁊ alias tati¬
habitices negotioꝵs ad illa reduci. tp̃a o¬
portet. inquib contͣctasunt. nec decetõ sub¬
tilci diuisioc̃m fc̃i ułiuris ĩ troduci posse.
se renissimũ maritum contulit ilicoualere
sanccimus. ⁊ plenissimam hr̃e firmitatem.
tinentib imineq opitulatic̃e quadam ex¬
trinsecus egentibus.
quamantea fecit ex hoc roborari uidetur: an
gebat. ⁊ postea reũsus ẽ anindeatur ⁊ tunc
doãtio ratahr̃. cumitaq inutroq casu o¬
portet angustoremedio cam diriumi cũ nicͥ
aliud tam peculiare ẽ imꝑialis maiestatis
quamhumanitas ꝑqũa solam dei seruat᷑
imitatio. tnambob casib dõatĩcẽ firmam

Expanded text:
t donatio vel, cum amplior esset, in actis insinuata sit, tunc et silentium donatoris vel donatricis et specialis confirmatio ad illud tempus referatur, quo donatio conscripta sit: sicut et alias ratihabitiones negotiorum ad illa reduci tempora oportet, in quibus contracta sunt. nec in ceterum subtilem divisionem facti vel iuris introduci posse. serenissimum maritum contulerit, ilico valere sancimus et plenissimam habere firmitatem, tinentibus minimeque opitulatione quadam extrinsecus egentibus. quam antea fecit, ex hoc roborari videtur an gebat et postea reversus est, an videtur et tunc donatio rata haberi. Cum itaque in utroque casu oportet Augusto remedio causam dirimi, cum nihil aliud tam peculiare est imperiali maiestati quam humanitas, per quam solam dei servatur imitatio, in ambobus casibus dona
Abbreviated transcription (Latin):
lios anꝑgños cõmoditatib ciuitatum ꝯ¬
suletur ⁊utrum nouos lexfaciat curiales
Mp.lco: Qꝙ desideria morientium ex
arbitrio uum̃tium. nonsiñ uista ꝑitione
tii muncipalib eum uoluit aggregare
munĩb ⁊ doãre patrie principalem mani
gisse affectioe debita successorem. cũ ẽte
huius moĩ ꝑsonis adeosacratissima con¬
scituticẽ subuñtum sit ut nec renuntiãdi
eis. aut alienandi. usrepudiandi pat̾nas
hrditates aut doãtiones infraud̃ curie cõ¬
ceclantur facultates inum̃b patrie suscep¬
tis patrimonia subrecogãtur nullam ecdi¬
u̾so calũpniãtium uocem penitus paticõ¬

Expanded text:
filios an per generos commoditatibus civitatum cfilios an per generos commoditatibus civitatum consuletur, et utrum novos lex faciat cum desideria morientium ex arbitrio viventium non sine iusta ratione lii municipalibus eum voluit adgregare muneribus et donare patriae principalem, manigisse se adfectione debita successorem, cum certe huiusmodi personis adeo sacratissima constitutione subventum sit, ut nec renuntiandi eis aut alienandi vel repudiandi paternas hereditates aut donationes in fraudem curiae concedatur facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumniantium vocem penitus patiem
Abbreviated transcription (Latin):
do naturale contigerint. eos quos uelit sub
desmiticẽ p̃licta curie splendore honestare ⁊
ẜeditatis opib adinuare eius ciuitati ascri¬
baroi sunt ordim. sub quauicus ille uł pos¬
sessio censeatur. Q uod si alterutrum itgaliũ
cuntaium patriam sorciatur sit ei liberũ su
tas quefligitur totius ꝓuintie teneat pͥn¬
dipatum. Indignum ẽ emmut qui sacͣtis¬
sime urbis ubere głatur naturalis . ñ illu¬
stris ordine cuutatis illumin⁊. hec sĩi po¬
desub eunda sorte curialis scu testamento
seu actors fidẽ constituat ita ratum ẽe sta
bilit̃q uolumus obscruari ut siĩ abstinẽ¬
do herectitatib siũ abdicando doãtiones
naturales libericurialem uolu̾int ciutare
uenauĩt omnimõ ãconditicẽ in qua pater
cos amplificatis opib ẽe uoluit q̃ inuiti
cogantur accecdere. Et si filiam naturalem
uel filias hũt. ⁊ eam useas curiali us curiali¬
⁊ imꝑsoã eius uł earum ad ex̃eplũ matrũ
obtinebunt. Quid enim̃ int̾ ẽ utrum ꝑfi

Expanded text:
do naturales liberi contigerunt eosque velit sub definitione praedicta et curiae splendore cohonestare et hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. Quod si alterutram regnantium civitatem patriam sortiatur, sit ei liberum susitas quae eligitur totius provinciae teneat principatum. Indignum est enim, ut, qui sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non inlustris ordine civitatis inluminet. Haec sive cum pode subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide consbiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liberi curialem voluerint evitare lienaverint, omnimodo ad condicionem, in qua pater eos amplificatis opibus esse voluit, etiam inviti cogantur accedere. Et si filiam naturalem vel filias habuit et eam vel eas curiali vel curialiet in persona eius vel earum ad exemplum marium obtinebunt. Quid enim interest, utrum per
Abbreviated transcription (Latin):
dp oor. Quamius pat̾ tuus cum tenuip¬
tui collocaret pactus sit. ut si maritus tuus
pars dotis liberors noĩe retineatur eimõi
t̃n conuntio quominus actioẽm integre
dotis hãs ꝓsicert non põt̾.
se cum patre tuo ꝓponis. ut si inm̃m̾uo deceᷤᷤ¬
siss tibi ⁊ fr̃ib tus dos restitueretur. si scip¬
tilatio ex ꝑsona ur̃a cum in potestate patri

Expanded text:
. Quamvis pater tuus, cum te nuptui collocaret, pactus sit, ut, si maritus tuus pars dotis liberorum nomine retineatur, eiusmodi tamen conventio, quominus actionem integrae dotis habeas, proficere non potest. se cum patre tuo proponis, ut, si in matrimonio decessisset, tibi et fratribus tuis dos restitueretur, si stipulatio ex persona vestra, cum in potestate patri
Abbreviated transcription (Latin):
placet maculam subire infane.⁊alicnos
lefilia uel lib̾te. uelliderta filia uł scericta¬
uł scemcefilia. us exta bernaria us extaber¬
aut arenariis filia usquemei cimoniis pu¬
blicis p̃fuit susccptos filios in nũo legi¬
timors hr̃e uolũint. aut ꝓprio iditio.
aut nr̃i p̃rogatiua tescripti. ita ut quicꝗd
talib liberis pat̾ donauĩt siue illos legi
ri tali quod cumq datum quolib gn̾e
reddi p̃cipimus. Ip̃ãs ⁊̃ uenc̾ins quarum
int̾ficuntur animi p̃clitor siquro qr
ẽ quib: iussimus. aut fisco nr̃o tormentis
subici iubtinus. s iũ itaq ꝑ ip̃m dõatũ ẽ
ꝑ sõam siue abeo emptum uł abalio sue
tp̃ors nõie comꝑatum. statim retractum
reclatur quib uissimus. aut si ñ exiͣstũt
fisciurib ufndicctur. o si existunt. si in
p̃sentia rerum constituti agere nolucrĩt.
pactonsure uirando exclusi totum sine
mora fiscus niuadat. Quib tracentib
⁊ oissimulantib adefensiõe fiscali duor̃

Expanded text:
placet maculam subire infamiae, et perlae filia, vel liberta vel libertae filia, sie filia, vel ex tabernaria vel ex taberaut arenarii filia, vel quae mercimoniis publicis praefuit, susceptos filios in numero legitimorum habere voluerint, aut proprio judicio aut nostri praerogativa rescripti; ita ut, quicquid talibus liberis pater donaverit, sive illos legitri tali quodcumque datum quolibet genere reddi praecipimus: ipsas etiam, quaruminficiuntur animi perditorum, si quiest, quibus iussimus, aut fisco nostro, tormentis subici iubemus. Sive itaque per ipsum donatum est personam sive ab eo emptum vel ab alio sive ipsorum nomine conparatum, statim retractum reddatur quibus iussimus, aut, si non existunt, fisci viribus vindicetur. Quod si existentes et in praesentia rerum constituti agere noluerint pacto vel iureiurando exclusi, totum sine mora fiscus invadat. Quibus tacentibus et dissimulantibus a defensione fiscali duum m
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem sibi ad quisierunt. ꝓba apuo
xoris tue p̃dia cõꝑasse sinõis dũtaxat
eius titulo usum. ꝑpossessicẽm rerum
auenditorib tibi traditarum dñm ẽẽ
effcctum. ut comp̃hensa filioꝵ tuors ĩ¬
iutia ꝓprietatis ius incolume ꝑseueret.
Naisilargiondi ꝓpõito id tefecisse con¬
stitĩt. pecume tibi ꝑ secutio cõpetĩt
mum in lata. amarito erogata comine¬
moras: siqurõ te donante consupta s̃
intelligis adũsus ħrdem ñnisi in quã¬
tum locupletior fu̾i̾t hr̃e te actionem.
s ĩ uõ contra uoluntatẽ tuam: oĩa resti
tui tibi oportẽre.

Expanded text:
dquisierunt, proba apud xoris tuae praedia comparasse, sed nominis dumtaxat eius titulo usum per possessionem rerum a venditoribus tibi traditarum dominum esse effectum, ut comprehensa filiorum tuorum iniuria proprietatis ius incolume perseveret. nam si largiendi proposito id te fecisse constiterit, pecuniae tibi persecutio competitmum illata a marito erogata commemoras, si quidem te donante consumpta sunt, intellegis adversus heredes non nisi in quantum locupletior fuit habere te actionem: si vero contra voluntatem tuam, omnia tibi restitui oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa ¶reditor debito soluto. depignore
libato nchil aduxoran debitoris quoridã
tͣnsferre potuit. si nec consensus eiusd debitõiꝰ
ꝑeum qui creclitor fuit accedens: ymaginaĩ¬
e facteuenditioni: ad dñium tͣnsferendũ
ꝓdeẽ quicquam potuit. cum tamea que si¬
Enuate aguntur qua quemnuxore amaĩto
dõationis ca tp̃e matrimonii ꝓcecdunt ꝑꝑuiri¬

Expanded text:
. Creditor debito soluto de pignore liberato nihil ad uxorem debitoris quondam transferre potuit. sed nec consensus eiusdem debitoris per eum qui creditor fuit accedens imaginariae factae venditioni ad dominium transferendum prodesse quicquam potuit, cum tam ea quae simulate aguntur, quam quae in uxorem a marito donationis causa tempore matrimonii procedunt, pr
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa: E xuerbis que impostremis ui¬
diciis in seruntu. licet ad fidei cõmissũ
uel legitum utilia sunt tñ non õimo
legati uel fidei cõmissi ꝑ secutio datur.
s ita demũm si relinquend studiohuiꝰ¬
mõi uerba fu̾int ascripta. ¶ Uñ te uo¬
luntatis ñ uiris questioẽm inp̃ces tuas ꝯ¬
tulisse palam ẽ. ¶ cum igͣctur lecto te¬
stam̃to animadũtimũs maritum tuũ
exp̃cedente doãtione dm̃um tibi conser¬
uasse: securitatiue tue adoptinendam
ꝓpͥetatem cauisse. inditoꝵ uerbors cõcep¬
tio ñ fidei cõmissum relictum ostẽdit.
s exsenatus consulti auctoritate liba¬
litatem mariti tui cin custodiendȩ ctiã ⁊¬
moriens ꝓspexit. quatenus potuit fir¬
iare dñium mortis tp̃e tͥ cẽ ad dictã.

Expanded text:
. Ex verbis, quae in postremis iudiciis inseruntur, licet ad fideicommissum vel legatum utilia sunt, non omnimodo legati vel fideicommissi persecutio datur, sed ita demum, si relinquendi studio huiusmodi verba fuerint adscripta. unde te voluntatis, non iuris quaestionem in preces tuas contulisse palam est. Cum igitur lecto testamento animadvertimus maritum tuum ex praecedente donatione dominium tibi conservasse securitatique tuae ad obtinendam proprietatem cavisse, inditorum verborum conceptio non fideicommissum relictum ostendit, sed ex senatus consulti auctoritate liberalitatem mariti tui, cui custodiendae etiam moriens prospexit, quatenus firmare potuit dominium, mortis tempore tibi esse addictam.
Abbreviated transcription (Latin):
tam ¶Sinaũt hoc scriptum minime inue¬
natur. exp̃senti nr̃a lege hãt ypothecam
contrares mariti ex q̃uo pecumas ille exe
easdẽ inouere actioes: ⁊ suas pecumas ꝑci¬
ꝑe. ⁊ ip̃as canticoẽs amarito reciꝑe. secũitate
ei cõpetente fasienda. dum aut̃ ap̃ maritũ
qualem circasuas res hr̃e inuenitur. neex
de ꝓprio resartite cõpelletuꝵ. declote¬
facit. ¶ Et ideo ñignoras ita demum ad
petitioẽm dotis admitite posse. si doteo
ate reip̃a datam ꝓbatura es.
stante m̃m̃io donandi aĩo indotẽ ascrip¬
sit. sieand̃ donati õem legitime ꝯ fectam
ñ reuocauit: qui increm̃tum doti dedit:
⁊ durante m̃ñuo mortẽ obiit. ab ħedib
mantiquatent iit̃põita lib̾alitas nĩn¬
nita ẽ peti põt᷑.
Mp̃. iusti. Indotib quas datas ẽe dota¬
lib instrum̃tis conscribi moris ẽ cũ ad¬
huc nulla datio s pollicitatio tm̃ subse¬
cuta sit: liceat ñ nu̾ate pecunie exceptio¬
nem opponere. ñ solum piarito cc̃ uxotẽ

Expanded text:
tem minime hoc scriptum inveniatur, ex praesenti nostra lege habeat hypothecam contra res mariti, ex quo pecunias ille exegeasdem movere actiones et suas pecunias percipere et ipsas cautiones a marito recipere, securitate ei competente facienda. Dum autem apud marituet, qualem circa suas res habere invenitur ne ex de proprio resarcire compelletur. Dfacit: et ideo non ignoras ita demum ad petitionem dotis admitti te posse, si dotem a te re ipsa datam probatura es. stante matrimonio donandi animo in dotem adscripsit, si eandem donationem legitime confectam non revocavit, qui incrementum doti dedit, et durante matrimonio mortem obiit, ab heredibus mariti, quatenus interposita liberalitas munita est, peti pop. In dotibus, quas datas esse dotalibus instrumentis conscribi moris est, cum adhuc nulla datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptionem opponere non solum marito contra uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
dotem suscepisse dotalib instrum̃tis
scriptum sit. omniq ꝑsone qũa dotẽ
suscepisse una cum matito conscribitur.
⁊ eius similit̃ heredib ¶ Ita tñ ut intͣ an¬
num tm̃. continuum amorte mariti. uł
mulicris ułmissione repudũ cõputand̃:
licentia detur. decloãtiõib int̾uir ⁊uxorẽ
fiscus sinemine ei successore existente
ut uacantia occupanit. dõatioes abco fa¬
ctẽ. siusq ad finẽ uite in ead̃ uoluntate

Expanded text:
dotem suscepisse dotalibus instrumentis scriptum sit, omnique personae, quam dotem suscepisse una cum marito conscribitur, et eius similiter heredibus, ita tamen, ut intra annum tantum continuum a morte mariti vel mulieriscepisse dotalibus instrumentis suscepisse una cum marito conscribitur, ona quondam mariti tui fiscus si nemine ei successore exsistente ut vacantia occupavit, donationes ab eo factae, si usque ad finem vitae in eadem volunt
Abbreviated transcription (Latin):
petere ñ poͣtes.
quantum facere possit condẽpn̾andus Ẽ
post idõeus factus qͥñ readiderat in tegrũ
residui i probabilit̃ soluticẽm recusat.
ñ ambigatur. ne cumhis solucndo factis
exꝑtri non possit. suꝑstitiosam geris
souicitudineos
terum dotalium Relib maritiñ consenti¬
entib sine auctoritate cõpetentis iudicis
nullam habes facult᷑ateo¬
d. ãa: S isccero filie tue dotem dedisti. li¬
cet inelus poĩtus potestate giner tuus. re¬
b humanis exẽptus sit. tn ñdepeculios
insolidum a te consentiente fitia conuñtũ
cum satis facere oportet.¬
op. hono: S iconstante m̃m̃io. maritus
fatalifuit sorteconsumptus. dos q̃data
ad eam reũtatur. nichilq sibi ex hoc dfũ¬
cti ħrdes audeant iundicare. ꝙ ad muli¬
erẽ recurrere fecit obitus maritalis.Si cõ¬

Expanded text:
petere non potes. petere non potes. quantum facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. os non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sollicitudinem. rerum dotalium, heredibus mariti non consentientibus, sine auctoritate competentis iudicis nullam habes facultate. Si socero filiae tuae dotem dedisti, licet in eius positus potestate gener tuus rebus humanis exemptus sit, tamen non de peculio, sed in solidum a te consentiente filia conventum eum satis oportetp. Si constante matrimonio maritus fatali fuerit sorte consumptus, dos, quae dad eam revertatur, nihilque sibi ex hoc defuncti heres audeat vindicare, quod ad mulierem recurrere fecit obitus maritalis.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p. uał S̾ iquid uinit ap̃ hostes u¬
xor tua. non dum fr̃ eius qͣi ħrs dotẽ
repetere põt. sin uõ diem functa ẽ ⁊ ħe¬
ditatem eius possit uindicare. dotis
quoq repetitio ei iure cõpetit cum in
stipulatu detucta sit.
sis artib mariti circumũntam matrẽ¬
apud p̃sidem ꝓuintie euidentib ꝓ ba¬
tionib ostenderitis. qͣn possidentib uo¬
bis adoptinendam p̃cdia ⁊̃ doli mali
exxceptionis potestas opitulet saet qua¬
tenus religicẽm sue iudicatiõis tẽꝑare
debeat. sinaũt q̃ maritus inestimatio¬
ne grauatum se alleget u̾itate examina¬
ta non amplius quam p̃tium ustumre¬
stituere cõpellctur.shec tunc locum hñt cũ
res. ⁊ innatura sint. Sitñ extincte sunt p̃¬
tium ꝙ dotali instrum̃to inditum sit cõ¬
siderabitur.
habes mpotestate minime ꝓhibis. Nã
si proea dedisti. dõtem hancconstante
matrimonio nec consentiente quid̃ ip̃a¬
crtatriomo autem dissoluto inuitare

Expanded text:
. Si quidem vivit apud hostes u. Si quidem vivit apud hostes uxor tua, nondum frater eius quasi heres dotem repetere potest. si vero diem functa est et hereditatem eius possit vindicare, dotis quoque repetitio ei iure competit, cum in stipulatum deducta sit. sis artibus mariti circumventam matreevidentibus probationibus ostenderitis, quando possidentibus vobis ad obtinenda praedia etiam doli mali exceptionis potestas opituletur, sciet, quatenus religionem iudicationis suae temperare debeat. Sin autem etiam maritus in aestimatione gravatum se adleget, veritate examinata non amplius quam pretium iustum restituere compellatur. Haec tum locum habent, cum res in natura sunt. si tamen extinctae sint, pretium, quod dotali instrumento inditum sit, id considerabitur. habes in potestate, minime prohiberis. nam si pro ea dotem dedisti, hanc constante matrimonio ne consentiente quidem ipsa, matrimonio autem dissoluto invita re
Abbreviated transcription (Latin):
positum erat. non aut̃ frequentabatur
petatus ad olito. omnib ierum causiᷤᷤ
requisitis ⁊ ꝑlectis quas antiquitas in¬
troducbat. nichiluandum p̃tereas quã
antenores consiitutiões ⁊ p̃sens dispõitio
intreduxit inuemmus. Solũto m̾im̾o
mp̃. seũ. Subium non ẽ post estimati¬
oẽm dotis pactioẽ uł stipulatioẽ int̃poĩ¬
ta. ut ⁊ ip̃e resͥ dissoluto m̃m̃io extarẽt.
uxori recidantur ⁊ ancillas cum pãtu
extĩpũlatu iuditio restitui oportere.
d.ãa  S ccłm ratioẽm uiris extimatã
restiturtibi debere. dotemafisco: qui bõa
dãpnati patris tui suscepit. licet a uiro
ut lib̾m duxisti ⁊ dotẽ dedisti. isq pꝰea
seruus ẽ uidicatus dotẽ expeculio reci¬
piens. ⁊ siquid p̃terea tibi debuisse eũ
appariuit. filii añt tm ut exlib̾ã nati ĩ¬
certõ tñ patre spuriu ingennũtelligũt᷑.¬
d̾.ã. Dos apatre ꝓfecta si inmimo de¬
cesserit mulier filia famili̾as. ad patrẽ
redire deb¬

Expanded text:
positum erat, non autem frequentabatur, penitus abolito: omnibus etenim causis requisitis et perlectis, quas antiquitas introducebat, nihil validum praeter eas, quas anteriores constitutiones et praesens dispositio introduxit, invenimuGeminae. Dubium non est post aestimationem dotis pactione vel stipulatione interposita, ut ipsae res, si dissoluto matrimonio extarent, uxori reddantur, ancillas cum partu ex stipulatu iudicio restitui oportere.. Secundum rationem iuris existimas restitui tibi debere dotem a fisco, qui bona damnati patris tui suscepit. licet enim viro ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum apparuerit. filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii ingenui intellegunt. Dos a patre profecta, si in matrimonio decesserit mulier filia familias, ad patrem redire deb
Abbreviated transcription (Latin):
factam ẽẽ clubium non ẽ. oͣꝵ si dõatio ẽ
uire celebrata eo ꝙ ułante nuptias fc̃a ẽ
uł in histem casib inquib ⁊̃ constante
m̃imo dõãtio ꝓcedere põt õbligatio in¬

Expanded text:
factam esse dubium non est. Quod si donatione factam esse dubium non est. Quod si donatione iure celebrata eo, quod vel ante nuptias facta est vel in isdem casibus, in quibus etiam constante matrimonio donatio procedere pot
Abbreviated transcription (Latin):
nationis titulo contulit. ⁊mea uolũta¬
te usq ad mortem suam durauit᷑ ex o us.¬
ratioẽ diuiseueri confirmata ẽ donatio.
at sieas res pat̾ defuncti inuiriose abstu¬
tt. ꝑ p̃sidem ꝓuintie eas restituere cõgit᷑
nec enum qi malefitiis eius sit maritus
quã desuo maritus uxori inm̃ses uł ãnoᷤ
ca cã numimi soluti errogatiq ñdarre¬
petitioẽm manifestum ẽ.¬
d.a. Simaritus tuus creditores sor¬
titus post factam inte doãticem fũdũ
quẽ exdõatione uirituo uendicas his¬
dem specialit̃ obligauit: eand̃ obligati¬
oẽm defensionis tue firmitatẽ irrũpere
intelligere debes. cuinsit manifestum ñ
solum ex huiuismõi obligatiõe. s. ⁊̃ exdo¬
natiõe. uł uenditioẽ. us alio quolibet
m̃o reb alienatis reuecatam ẽẽ auiro ĩ
mulierẽ factam dõatiõem.
nomis inte uire ut dicis amanto colla¬
tam. p̃clium ab eod creditori obligatũ
fuit. alienatiõem eus saluo uire debiti
si tñ iuris ratib actioc̃m cuis nexcludit

Expanded text:
ea voluntate usque ad mortem suam perseveravit, ex oratione divi Severi confirmata est donatio: ac si eas res pater defuncti iniuriose abstulit, per praesidem provinciae eas restituere cogetur. nec enim, quasi maleficiis eius sit maritus quam de suo maritus uxori in menses singuloea causa nummi soluti erogatique non dari repetitionem manifestum e. Si maritus tuus creditores sortitus post factam in te donationem fundum, quem ex donatione iuri tuo vindicas, isdem specialiter obligavit, eandem obligationem defensionis tuae firmitatem inrumpere intellegere debes, cum sit manifestum non solum ex huiusmodi obligatione, sed etiam ex donatione vel venditione vel alio quolibet modo rebus alienatis revocatam esse a viro in mulierem factam donationem. ssionis in te iure, ut dicis, a marito collatam praedium ab eodem creditori obligatum fuit, alienationem eius salvo iure debiti si tamen iuris ratio actionem eius non excludit
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã Si ut ꝓponis pat̾ tuus incuius
potescate fuistimarito tuo gño suo ĩstru¬
m̃tum debitoris dõationis c̃a dedit. ĩq
m̃m̃io durante uita functus ẽ. ac pꝰ a
marito drͣtisti. ꝙ gestum ẽ ñ ualz.
u.ã. Etiam suixoris tue noĩe res q̃
tui iuris fuerunt depõite suͣnt cã ꝓprie¬
tatis ea rõe mutari non potuit.⁊ sido¬
nasse te uxori res tuas exhoc quis ĩtel¬
ligat. cum dõatio inm̃nĩmo facta. prius
mortua ea que lib̾alitatem accep̃ itrita
sitfnec ẽ ignotum quod cum ꝓbari ñ
possit uñ uxor inmatmoni tp̃e ho¬

Expanded text:
. Si, ut proponis, pater tuus, in cuius potestate fuisti, marito tuo genero suo instrumentum debitoris donationis causa dedit isque matrimonio durante vita functus est ac postea a marito divortisti, quod gestum est non va. Etiamsi uxoris tuae nomine res quae tui iuris fuerunt depositae sunt, causa proprietatis ea ratione mutari non potuit, etsi donasse te uxori res tuas ex hoc quis intellegat, cum donatio in matrimonio facta prius mortua ea quae liberalitatem excepit irrita sit. Nec est ignotum, quod, cum probari non possit, unde uxor matrimonii te
Abbreviated transcription (Latin):
d.aã. Simulier marto suo nomina
idẽ feneratitias cautioẽs eors que ext do¬
tem sunt decłit. ut loco parafernarum ap̃
maritum maneant: ⁊ hoc dotali instrum¬
to fũit adscriptum. utrum nehãt aliquaᷤᷤ
exhis actioẽs maritus. siue directas. sine u¬
tiles. an penes uxorẽom̃s remaneant.⁊
inquẽ euentum dante sint marito acticẽs
queretatur. sanccimus itaq siquid tale

Expanded text:
. Si mulier marito suo nomina id est feneraticias cautiones quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, et hoc dotali instrumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaerebatur. Sancimus itaque, si quid tale
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o. siuie pat̾ ꝓfilia siue mat̾ stue ip̃a ꝓ
se sui uiris indł constituta. siue quilib
alius ꝓea uore ducenda dotẽ declerit.
tem ip̃aeam prose udetur offerre. quod
adeo uũm ẽ ut ⁊ ip̃a abalio ꝓse oblatã
dotem inlucrum suum reposcat. nisi fõ¬
te is qͣuieam obtulit. statim .i. tp̃e obla¬
tioͬnis seu ꝓmissionis stipulatus sit. uł¬
pactus sit: ut sibi dos p̾cticta recddatur
te quod ficrio portet siboc minime ob
Aucri partẽ ad mminorẽ deduci. ⁊ eo mõ u¬
Rt̃q minorẽ partẽ lucretus¬

Expanded text:
modo, sive pater pro filia sive mater sive ipsa pro modo, sive pater pro filia sive mater sive ipsa pro se, sui iuris videlicet constituta, sive quilibet alius tem ipsa eam pro se videtur offerre. Quod adeo verum est, ut et ipsa ab alio pro se oblatam dotem in lucrum suum reposcat, nisi forte is qui eam obtulit statim id est tempore oblationis seu promissionis stipulatus vel pactus sit, ut sibi dos praedicta reddatur.te, quid fieri oporteat, si hoc minime obslucri partem ad minorem deduci, ut eo modo uterque minorem partem lucretur
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. lco. Exmorte cuiuscumq ꝑsoẽ
siũ mariti siue mulicris eand partem ñ
pecume quantitate tamiurum exdote.
quam mulierem exantenuptias doaticẽ
luctar decermmus: uelutisimatitꝰ mil¬
le solidors ante nuptias donatiõem cõ¬
fecit. licebit mulieri ⁊minoris ⁊ ãpliois
quantitatis dotem offerre. ⁊ marito simu¬
liter ante nuptias dõatiõem. hoc tñ ob¬
seruandum ẽ ut quantam partem muli¬
er stipuletur sibi lucro ceclere exañ nup¬
tias donatioẽ si pͥorem maritum monꝰ
tigĩt. tantam maritus exdote partem
ñ pecunie quantitatẽ stipuletur sibi si
constante m̃m̃io prior mulier ĩ fata
collapsa fu̾iti. ⁊si pactum contͣ uetitũ
fuit subsecutim. infirmum atq ĩua¬
lidum hoc cẽ. ut nulla exeo ꝓcecłe possit
exactio p̃cipimus. eadem custotiri cen¬
semus. suic pat̾ ꝓfilio siue mat̃ suie ip̃.
ducturus uxorem sui uiris constitutuᷤ.
siue quilib⁊ alius ꝓeo ante nuptias do¬
naticẽm nupture dełit: simili quoq

Expanded text:
p. Ex morte cuiuscumque personae sive mariti sive mulieris eandem partem, non pecuniae quantitatem, tam virum ex dote quam mulierem ex ante nuptias donatione lucrari decernimus. Veluti si maritus mille solidorum ante nuptias donationem confecerit, licebit mulieri et minoris et amplioris quantitatis dotem offerre et marito similiter ante nuptias donationem: hoc tamen observandum est, ut quantam partem mulier stipuletur sibi lucro cedere ex ante nuptias donatione, si priorem maritum mori contigerit, tantam et maritus ex dote partem, non pecuniae quantitatem, stipuletur sibi, si constante matrimonio prior mulier in fata collapsa fuerit. Et si pactum contra vetitum fuerit subsecutum, infirmum atque invalidum hoc esse, ut nulla ex eo procedere possit exactio, praecipimus. Eadem custodiri censemus, sive pater pro filio sive mater sive ipse ducturus uxorem sui iuris constitutus sive quilibet alius pro eo ante nuptias donationem nupturae dederit. Simili quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tias itihisse furtiuas nec dotis amissiõe
sustincre. nec capitali pene ẽe obnoxia.
que post tam magni tp̃is iugitatẽ non
tamere nec clanculo s⁊ publice contesta¬
tione depõita nupsisse confirmatur. Idõ¬
q obscruandum ẽ ut si adulterii suspiti¬
o nulla sit. noc comunctio furtiua detrge¬
tur. nullum ꝑiculum abhis quoꝵ con¬
iugiora erant copulate ucre antur. cũ
sicõ scientia maritalis thori furtim c̃et

Expanded text:
tias inisse furtivas nec dotis amissionem tias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse firmatur. Ideoque observandum est, ut, si adulterii suspicio nulla sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furtim esset