comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ane qd̃ ait. predicabitur in tectis
iuxta morem prouintie palestine loqͥ¬
tur. ubi solent in tectis residere. Nõ enĩ
tecta nr̃o more culminib sublimata.
sed plano scemate funt equalia. Un¬
de lex precepit. ut qui nouam domũ
edificaret. murũ tecti poneret in gi-¬
ro. ne funderetur ibi sanguis inno¬
xius labente aliquo. & in preceps
ruente. Et in templi constructione
legimus. Texit quoq domũ laquea¬
rib cedrinis: & edificauit tabulatũ
suꝑ omnẽ domũ quinq cubitis alti¬
tudinis. Ergo predicabitur in teclis.
cunctis audientib palam dicerur Di¬
co aũ uobis amicis meis. ne terriami¬
ni abhiis qui occidunt corpus. ꝙ post

Expanded text:
ane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur in tectis, cum cunctis audientibus palam dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne terreamin
Abbreviated transcription (Latin):
mel. tantũ in die/ papillas
bibebat: unde affluentia celestis
gr̃e largiter influebat. Transcur¬
sa aũt infantili meta: sitibũdo
pectore hausit de fluentis scriptu¬
re celestis uite secreta Tu l̾co.ui¬

Expanded text:
mel tantum in die de papillis bibebat; unde affluentia coelestis fo 274 vo gratiae largiter influebat. Transcursa autem infantili meta sitibundo pectore hausit de fluentis Scripturae coelestis vitae secreta. Adu
Abbreviated transcription (Latin):
ed dum uerbum sedulo predica¬
retur: et cũ eis qui oderant pacem.
pacis ratio haberetur: illi loquentẽ
de bellabant gratis. Et cum a du̾sus
corum dognia. ueritas innotesceret:
qui uolebant et poterant sese inde
nel eripiebant. nel subducebant: ⁊
paci atq nuitati ecclesie cũ suis qͥb
poterant. coherebant. Unde illi sui
erroris nunu congregationes ui
dentes. atqz angnientis ecclesie
inuidentes accensi exardescebant
ira grauissima. et in tolerabiles
persecutiones mutatiecclesie. cõ¬
pacti faciebant. iplisq catholicis sa
cerdotibz et munstris. aggressiones
diurnas atq nocturnas direptio¬
nesq rerum omniũ inferebant. unde

Expanded text:
ed dum verbum Dei sedulo praedicaretur, et cum his qui oderant pacem, pacis ratio haberetur; illi loquentem debellabant gratis. Et cum adversus eorum dogma veritas innotesceret, qui volebant et poterant, sese inde vel eripiebant vel subducebant, et paci atque unitati Ecclesiae cum suis quibus poterant cohaerebant. Unde illi sui erroris congregationes minui videntes, atque augmentis Ecclesiae invidentes, accensi exardescebant ira gravissima, et intolerabiles persecutiones unitati Ecclesiae compacti faciebant; ipsisque sacerdotibus catholicis et ministris aggressiones diurnas atque nocturnas, direptionesque rerum omnium inferebant. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
trem ascendentem: Sic tamen sic se tan¬
gi uoluit: sic tangitur ab eis. a quib
bene tangitur. ascendens ad patrem.
manens cũ patre. equalis patri. Inde
& hic si aduertis: nemo uenit ad me
nisi quẽ pater attraxerit. nolite cogi¬
tare. inuitum trahi. Trahitur animꝰ:

Expanded text:
trem ascendentem? Sic tamen, sic se tantrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur ab eis a quibus bene tangitur, ascendens ad Patrem, manens cum Patre, aequalis Patri. 4. Inde et hic si advertis, Nemo venit ad me, nisi quem Pater attraxerit. Noli te cogitare invitum trahi: trahitur animus
Abbreviated transcription (Latin):
misit traxerit eũ: Si trahitur aliquis:
inuitus uenit.Si inuitus uenit: non
credit. Si non credit: nec uenit. Non
enim ad xp̃m ambulando currimus:
sed credendo. Nec motu corporis: sed uo¬
luntate cordis accedimus. Ioeo illa mu¬
lier que fimbriam tetigit: magis teti¬
git quam turba que pressit. Ideo dñs
dixit. Quis me tetigit: & mirantes
discipuli dixer̃t. Turba te comprimit.
& dicis quis me tetigit: E ille repeti¬
uit. Tetigit me aliquis. Illa tangit. tur¬
ba premit. Quid est tetigit nisi credidit:
Unde & mulieri illi post resurrectionem
dixit. uolenti se mittere ad pedes eius.
Noli me tangere: nondum enĩ ascendi
ad patrem meũ. Quod uides. hoc solũ
me esse putas. Noli me tangere. Quid
est hoc: Si hoc solum me putas quod
tibi appareo. noli sic credere. hoc est. no¬
li me tangere. nondũ enim ascendi ad
patrem. Tibi non ascendi: nam inde
nunquã recessi. In terra non tange¬
bat stantem. quomodo tangeret ad pa¬

Expanded text:
misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, misit me, traxerit eum? 3. Si trahitur, ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . Quod vides, hoc solum me esse putas; noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra non tangebat stantem, quomodo tangeret ad Pa
Abbreviated transcription (Latin):
non trabat. quare illum trahat.q illũ
non trabat. noli uelle iudicare si non
us errare. Semel accipe & intellige. Nõ
traheris: ora ut traharis. Quid hic dice-¬
non uoluntas excitatur. Intrare quis¬
quam eccłiam potest nolens. accedere
ad altare potest nolens. accipere satra-¬
mentum potest nolens: credere ñ potest
nisi uolens. Si corpore crederetur: fie¬
ret in nolentib. Sed non corpore credi¬
tur. Audi apłm. Corde creditur ad iusti¬
ciam. E quid sequitur: Ore aũ con¬
fessio fit ad salutem. De radice cordis:
surgit ista confessio. Aliquando audis
confitentem: & nestis credentem. S ed
nec debes uocare confitentem: quẽ iu¬
dicas non credentem. Hoc est enim cõ¬
fiteri: dicere quod habes in corde. Si aũ
aliud in corde habes. aliud dicis: loqͤ¬
ris. non confiteris.
um ergo in xp̃m corde credatur.
quod nemo utiq facit inuitus. qui aũ
trahitur. tanquã inuitus cogi uidetur.
quomodo istam soluimus questionem:
nemouenit ad me. nisi pater qui me¬

Expanded text:
o die. Quare illum trahat et illum non trahat, noli uelle iudicare, si non vis errare. Semel accipe, et intellige: nondum traheris? ora ut traharis. Quid hic dicinon voluntas excitatur. Intrare quisquam ecclesiam potest nolens, accedere ad altare potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi: Corde creditur ad justitiam. Et quid sequitur? Ore autem confessio fit ad salutem . De radice cordis surgit ista confessio. Aliquando audis confitentem, et nescis credentem. Sed nec debes vocare confitentem, quem judicas non credentem. Hoc est enim confiteri, dicere quod habes in corde: si autem aliud in corde habes, aliud dicis; loqueris, non confiteris. Cum ergo in Christum corde credatur, quod nemo utique facit invitus, qui autem trahitur, tanquam invitus cogi videtur; quomodo istam solvimus quaestionem, Nemo venit ad me nisi Pater qui
Abbreviated transcription (Latin):
sacra eloquia dominicis plena
sint preceptis: quid est quod de dilecti¬
one quasi de singulari mandato do¬
minus dicit. hoc est preceptũ meũ
ut diligatis inuicem: nisi quia om̃e
mandatu de sola dilectione¬

Expanded text:
sacra eloquia dominicis plena sint praeceptis, quid est quod de dilectione, quasi de singulari mandato, Dominus dicit: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, nisi quia omne mandatum de sola dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
quus hostis dum mentem nr̃am ad re¬
rum temporaliũ delectationem trahit.
infirmiorem contra nos ꝓximũ exci¬
tat. qui ea ipsa que diligimus. auferre
moliatur. Nec curat antiquus hostis
hec faciens. ut terrena tollat: sed ut
caritatem in nobis feriat. Nam in
odio rerate exardescimus: & dũ foris
inuicti esse cupimus. intus grauit᷑
ferimur. dum parua foris defendimꝰ.
intus amittimus maxima. quia dũ
rem diligimus temporalem: ueram
amiitimus dilectionem.

Expanded text:
quod antiquus hostis, dum mentem nostram ad requod antiquus hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Nechabet aliqͥd uiriditatis ramꝰ boni ope¬
ris: si ñ manet in radice caritatis. Pre¬
cepta gͦ dominica: ꝙ multa sunt q unũ.
Multa ꝑ diuersitatem operis: unum
in radice dilectionis. Qualiter aũ ista
dilectio sit tenenda ipse insinuat. qui
in plerisq scripture sue sententiis. et
ꝓpter se. Ille enim ueraciter carnatẽ
habet: qui & amicũ diligit in deo.
& in unicũ diligit ꝓpter deum .uiii.¬
am sunt nonnulli qui diligunt
proximos: sed ꝑ affectum cognationiᷤ
&z carnis. Quib tamen in hac dilec¬
tione. sacra eloquia ñ contradicunt:
sed aliud est qd̃ sponte impenditur na¬
ture: aliud quod preceptis dñicis ex
caritate debetur obedientie. Hii ni-¬
mirum et proximum diligunt:
& tamen illa sublunia dilectionis p̃¬
ma non assequuntur:quia amorem
suũ non spiritaliter sed carnaliter um¬
pendunt. Proinde cũ dñs dicexet. hoc
est mandarum meũ ut diligatre inui¬
cem: ꝓtinus addidit. Si cut dilexi
uos. Ac si aperte dicat. Ad hoc ama¬

Expanded text:
i operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter autem ista dilectio tenenda sit, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis et adiligi propter se. Ille enim veraciter charitatem habet, qui et amicum diligit in Deo, et inimicum diligit propter Deum. Nam sunt nonnulli qui diligunt proximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod praeceptis dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritaliter, sed carnaliter impendunt. Proinde cum Dominus diceret: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, protinus addidit: Sicut dilexi vos. Ac si aperte dicat: Ad hoc ama
Abbreviated transcription (Latin):
beati apłi parem gr̃am apud do¬
minũ sc̃itatis obtineant. nescio quo ta¬
men pacto petrus & paulus uidentur
pre ceteris peculiari quadam in salua¬
tore fidei uirtute precellere: qd̃ quid̃e
ex ipsius dñi iudicio possumus appro¬
bare. Nlam petro sicut bono dispensa¬
tori clauem regni celestis dedit. paulo
tanquam idoneo doctori. magisteriũ
eccłastice institutionis iniunxit. scili¬
cet ut quos iste erudierit ad salutem. il¬
le suscipiat ad quietem. ut quoꝵ cor¬
da paulus patefecerit doctrina uerboꝵ.
eoꝵ animab petrus aꝑiat regna celoꝵ.
lauem enim quodammodo

Expanded text:
beati Apostoli parem gratiam apud Dominum sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere. Quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro, sicut bono dispensatori, clavem regni coelestis dedit; Paulo, tanquam idoneo doctori, magisterium ecclesiasticae institutionis injunxit: scilicet ut quos iste erudierit ad salutem, ille suscipiat ad quietem; ut quorum corda Paulus patefecerit doctrina verborum, eorum animabus Petrus aperiat regna coelorum. Clavem enim quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
te gle tue paulo apł̃o. aliarũ adhuc
eccliarũ ordinationib occupato. sil¬
uam istam frementiũ bestiarũ. et
turbulentissime ꝓfunditatis occea¬
nũ. constantior. quã cum suꝑ mare
gradereris ingrederis. Nec mundi do¬
minam times romam. qui in cayphe
domo expaueras sacerdotis ancillam.
Nunquid aut iudicio pilati. aut se¬
uitia iudeoꝵ minor est. uł in claudio
potestas: uel in nerone crudelitas:
Uincebat ergo materiam formidinis:
uis amoris. Nec estimabas terrori ce¬
quos susceperas diligendos. Hunc
aũ intrepide caritatis affectum. iam
tunc ꝓfecto conceꝑas. quando ꝓfessio
tui amoris in dñm. trine interroga¬
tionis est solidata mysterio. Nec ali¬
ud ab hac mentis. tue intentione
quesitum est:quã ut pascendis eius
quẽ diligeres ouib. cibum quo ipse
eras opimatus impenderes

Expanded text:
te gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestimabas paquos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes
Abbreviated transcription (Latin):
butis sibi terrarũ partib suscepissent.
beatissimus petrus princeps apostoli
ci ordinis. ad arcem romani destina¬
tur imperii. ut lux ueritatis que in
omnũ gentiũ reuelabatur salutem.
efficatius se ab ip̃o capite ꝑ totum mũ-¬
di corpus effunderet. Cuius aũ natio¬
nis homines. in hac tunc urbe ñ essert.
aut que usquam gentes ignorarent. qd̃
roma didicisset: Hic colluctantes
philosoplie opiniones. hic dissoluẽ¬
de erant terrene sapientie uanitates.
Hic confutandus demonũcultus. hic
omniũ sacrificioꝵ impietas destruen¬
da. ubi diligentissima habebatur suꝑ¬

Expanded text:
butis sibi terrarum partibus, suscepissent, butis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam gentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, ubi diligentissima supers
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ caro factum. ita diuinam naturã
nature uniuit humane: ut illius ad
infima inclinatio. nr̃a fieret ad sum¬
t aũ huius in enarrabilis gr̃e per
dotum mundũ diffunderetur effectꝰ.
romanum regraum diuina ꝓui lentia
preparauit. Cuius ad eos limites iuere¬
menta ꝑducta sunt: quib cunctari ũ¬
undiq gentium uicina. & contigua
esset uniuersitas. Disposito enĩ diui¬
nitus operi maxime congruebat:ut
multa regna uno confederarentur im¬
perio: & tuto ꝑuios haberet popłos
predicatione generali. quos unius te¬
neret regimen ciuitatis. Hec aũ ciui¬
tas ignorans sue ꝓuectionis auctorẽ.
cum pene omnib dominaretur genti-¬
b. omniũ gentiũ seruiebat errorib.
& magnam uidebatur suscepisse re-¬
ligionem:quia nullam respuerat fal¬
sitatem. Unde quantũ erat ꝑ diabo¬
lum tenatius alligata: tanto ꝑ xp̃m
sanctum omniũ locutione linguarũ.
imbuendũ euũgłio mundũ. distri-¬

Expanded text:
Quod caro factum ita divinam naturam Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad sumhujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctaruundique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata, tantum per Chsanctum omnium locutione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distri
Abbreviated transcription (Latin):
que eras magistra erroris/ facta es
discipula ueritatis. Isti sunt sci pa¬
tres tui ueriq doctores: qui te regnis
celestib inserendam multomeluis. mł
damenta locata sunt. E quib is qui
nomen tibi dedit: fraterna te cede fe-¬
dauit. Isti sunt qui te ad hanc gl̾am
prouexerunt: ut gens sc̃a populus
electus / ciuitas sacerdotalis & regia
ꝑ sacram beatipetri sedem caput orbis
effecta: latius presideres religione di¬
uina quã dominatione terrena.iii.¬
Wamuis enim multis aucta iuicto¬
riis. ius imperii tui terra mariq ꝓ¬
tuleris: minus tamen est qd tibi bel¬
ucus labor subdidit: quã quod pax
stus. omp̃s. qui miscłiam suam hu¬
mano generi nunquã negauit. om̃sq
in commune mortales ad cognitionẽ
sui. abundantissimis semꝑ beneficiis
erudiuit. uoluntariam errantium
cecitatem. & ꝓcliuem. in deteriora ne¬
quitiam. secretiore consilio & altiore
pietate miseratus est. mittendo uer¬
bum suum equale sibi atq coeternũ.

Expanded text:
quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius mul fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax tens, qui misericordiam suam humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
rit: non est facile dictu. Noctem uͦ
illam consecuta est dominica dies:
qua theophilus quasi cũ dño a mor¬
tuis resurgens. ep̃o se coram populo
ỹsentauit & rem sicut erat exposuit.
Uideres ppłm ĩodo ex aucditu tam hor¬
rendi sceleris expauere: modo ex consi¬
derata macie. uultuq penitentis pie¬
collacrimari. Sed audito quantam &
quam celerem misccliam fuerat con se¬
cutus: omnes qui mala conscientia
territi pene defecerant. ad spem uenie
cum gaudio respirabant. Iam uͦ ut rẽ
breui fine concludaniis. ep̃o iubente
male captum tyrogiaphum theophi¬
lus igne cremauit. Deinde suffragan¬
te clero & popłõ auctus ad altare cum
sacroscãm cõnnionem de manu cp̃i
matris dñi. ꝑ quam reconciliatus fue¬
rat a laborib suis. beato fine quieuit.

Expanded text:
rit, non est facile dictu. Noctem vero rit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophilus igne cremavit. Deinde suffragante clero et populo ductus ad altare, cum sacrosanctam communionem de manu episcopi oMatris Domini, per quam reconciliatus fuerat, a laboribus suis beato fine quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
ed quid grauemur huiꝰ lapsi repa¬
rationem paucis effari: cum audire sit
sua in tristiciam decidit. Unde contu¬
lit se ad quenidam iudeum maleficũ
locutus cum diabolo. xp̃ianitatem ab¬
negauit. diabolum adorauit. eiq de
sua mancipatione factum eyrogra¬
phum. tradidit anulo suo signatum.
Poftea uero factipenitens. multumq
se animi angens quid saiert. quo se
uerterit. tassten collectis fidei & spei
deuenit: ubi quadraginta dierũ affli¬
dione mactatus animo contrito no¬
men eus inuocabat. iugiter ac patro¬
cinium implorabat. Quid multa. Re¬
spexit hunc ꝓpitia miscd̃ie mater. ꝙ ꝑ
uisionem illi apparens. de impietate
coarguit: ad xp̃i confessionem reconfor¬
onsolata est dolentem pollicendo
ueniam: &. ne dubitaret de ꝓmisso su¬
pradictum cyrographum diabolo po¬
tenter ereptum. captiuo reddidit in
pigniis libertatis. Quod cũ euigilais
supra pectus suum positum inueniret
quã letus extiterit. quã pio affectu uo¬
ces exultationis & confessionis edide¬

Expanded text:
ed quid gravemur hujus lapsi reparationem paucis effari, cum audire sit sua in tristitiam cecidit, unde contulit sese ad quemdam Judaeum maleficum,locutus cum diabolo Christianitatem abnegavit, diabolum adoravit, eique de sua mancipatione chirographum tradidit annulo suo signatum. Postea vero facti poenitens, multumque se animo angens quid faceret, quo se verteret, tandem collectis fidei et spei, ubi quadraginta dierum afflictione mactatus animo contrito nomen ejus invocabat jugiter, ac patrocinium implorabat. Quid multa? Respexit hunc propitia misericordiae Mater, et per visionem illi apparens de impietate coarguit, ad Christi confessionem eonsolata est dolentem pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabolo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis edide
Abbreviated transcription (Latin):
tentib et confessis qui matuti¬
nali officio festi eiusdẽ in eccla
qua id celebrat᷑ intererũt dies¬
misse totidẽ. Qui autẽ primis
ipsiꝰ festi uesperis similiter centũ.
Qui autẽ scd̾is totidẽ. Illi uero
qui prime tertie sexte. none. ac
qualibet horaꝵ ipsaꝵ quadragĩ¬
la dies. Illis autẽ qui per oct̃¬
festi predicti matutinalibus
uesperaꝵ misse. ac predictarura
horaꝵ officiis interessẽt centũ¬
dies singulis octauaꝵ ipsarũ

Expanded text:
tentibus et confessis qui in Matutinali officio festi eiusdem in ecclesia in qua illud celebraretur interesMisse totidem et qui in primis ipsius festi Vesperis similiter Centum, qui autem in secundis totidem Illis vero qui Prime Tertie Sexte None et qualibet ipsarum Quadraginta, Eis autem qui per Octauas ipsius festi Matutinalibus Vespertinis Misse ac predictarum horarum offitiis interessent singulis Octauarum ipsarum
Abbreviated transcription (Latin):
int turres. Et ertt lux lune. sicut lux soliᷤ.
&lux solis erit septempliciter: sicut lux sep¬
tem dierum: in die qua alligauerit dominꝰ
uulnus ppłi sui: &r ꝑcussuram plage eius
sa nauerit. Ecce nomen dominiuenit delõ
ginquo: ardens furor eius & grauis ad por¬
tandum: labia eius repleta sunt indig¬
natione: & lingua eius quasi ignis deuo¬
rans Sp̃c euis uelud torrens inundans usq
ad medium colli ad ꝑdendas gentes in ni¬
chilum: & frenum erroris qd̵ erat in max¬
illis ppłoꝵ. Canticum erit uobis sicut uox
scĩficate sollempnitatis: & leticia cordis sic̃
qui ꝑgit cum tibia: ut intret in montem
domini ad fortem israhel. & auditam fa¬
ciet dominus głiam uocis sue: & terrorẽ
brachii sui ostendet in comminatione
furoris. & flamina ignis deuorantis. Al¬
lidet inturbine. & in lapide gndinis:
uoce enindomini:

Expanded text:
rint turres. Et erit lux lunae sicut lux solis, rint turres. Et erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis erit septempliciter sicut lux septem dierum, in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui, et percussuram plagae ejus sanaverit. Ecce nomeginquo, ardens furor eius et grauis ad portandum. Labia eius repleta sunt indignatione, et lingua eius quasi ignis deuorans. Spiritus eius ueluti torrens inundans usque ad medium colli, ad perdendas gentes in nihilum, et frenum erroris, quod erat in maxillis populorum. Canticum erit vobis sicut nox sanctificatae solemnitatis, et laetitia cordis sicut qui pergit cum tibia, ut intret in montem Domini ad fortem Israel. Et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae, et terrorem brachii sui ostendet in comminatione furoris, et flamma ignis devorantis: allidet in turbine et in lapide grandinis. A voce enim Domin
Abbreviated transcription (Latin):
opulus enim hon habitabit in
iherusalem. Plorans nequaquã
plorabis: miserans miserebiturtui. Ad
uocem clamoris tui. statim ut audierit.
respondebit tibi. Et dabte tͥ dominus pa¬
nem artum. & aquam breuem: & non. fa¬
ciet a te ultra auolare doctorem tuum. R
erunt oculi tui uidentes preceptorem tuũ
& aures tue audient uerbum post tergũ
monẽtis. Hec uia. ambulate inea: neq ad
dexteram neq ad sinistram. E contami¬
nabis lamminas sculptilium argenti
tui: & uestimentum conflatilis auritui.
& disꝑges ea sicut ĩmundiciam menstru
semini tuo ubicumq seminaueris in t̾ra:
& panis frugum terre erit ub̃rimus or
pingius. Pascetur in possessione tua
in die illa agnus spaciose. & tauri tui
& pulli asinoꝵ. qui oꝑantur terram: cõ¬
mixtim in ignia comedent sicut in area¬
ut uentilatum est. Et erunt suꝑ omnẽ
montem excelsum. & suꝑ omnem collem
eleuatum riui currentium aquarum.
in die interfectionis multoꝵ: cum cecid̃¬

Expanded text:
opulus enim Syon habitabit in Iesuralem plorans: nequaquam plorabis miserans miserebitur tui. Ad vocem clamoris tui: statim ut audierit respondebit tibi. Et dabit tibi Dominus panem artum et aquam brebem: et non faciet avolare a te ultra doctorem tuum. Et erunt oculi tui videntes preceptorem tuum: et aures tue audient verbum post tergum monentis. Hec via ambulate in ea neque ad dexteram neque ad sinistram, et contaminabis lamminas sctui, et vestimentum conflatilis auri tui, et disperges ea sicut immunditiam menstruamini tuo, ubicumque seminaveris in terra: et panis frugum terrae erit uberrimus, et pinguis, Pascetur in possessione tua in die illa agnus spatiose: et tauri tui, et pulli asinorum, qui operantur terram, commixtum migma comedent sicut in area ventilatum est. Et erunt super omnem montem excelsum, et super omnem collem elevatum rivi currentium aquarum, in die interfectionis multorum, cum cecide
Abbreviated transcription (Latin):
post pericula temptationũ se apud deũ
cum xp̃o esse mansuros. Quia & si ali¬
us est alio fortior. alius alio sapientior.
alius alio iustior. alius alio sanctior:. in
domo patris mei mansiones multe sũt¬
Nullus enim eoꝵ alienabitur ab illa
domo: ubi mansionem pro suo quisq
acc.ipturus est merito. Denarius qui¬
dem ille equalis est omnib quem pa¬
ter familias eis qui operati sunt in ui¬
nea iubet dari omnib: non in eo dis¬
cernens qui minus & qui ampluis la¬
borarunt. Quo utiq denario uita sig¬
ni ficatur eterna: ubi ampluis alio ne-¬

Expanded text:
post pericula tentationum se apud Deum post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia et si alius alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius ne
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur eos etiam deum se esse con¬
testans. Creditis inquit in deum: o
in me credite. Consequens est enum. ut
si in deum creditis. ꝙ. in me credere
debeatis. Qd̃ non esset consequens:
si xp̃c non esset ds. Creditis in deum
& in me credite: cui natura est non ra¬
pina esse equalem deo. Semetipsum
exinaniuit. non tamen formam d̃ei
amittens. sed formam serui accipiens.
Mortem meturtis huic forme serui:
non turbetur cor ur̃m. suscitabit illã
ed quid est quod sequitur in domo
patris mei mansiones multe sunt: nisi
quia & sibi metuebant unde audire de¬
buerant. non turbetur cor ur̃m: Quis
enim eoꝵ non metueret cũ petro dictũ
esset. fidentiori atq promptiori. ñ can¬
tabit gallus donec me ter negabis:
Tanquã ergo essent ab illo perituri:
merito turbabantur. Sed cũ audiunt
in domo patris mei mansiones multe
sunt. si quomiinus dixissem uobis. qͥa
uado parare uobis locum. a perturbati¬
one recreantur: certi ac fidentes. etiam

Expanded text:
consolatur eos, etiam Deum se esse contestans. Creditis, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim, ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis, quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Creditis in Deum, et in eum credite cui natura est, non rapina, esse aequalem Deo. Semetipsum enim exinanivit , non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Mortem metuitis huic formae servi? Non turbetur cor vestrum: Deus suscitabit illam quid est quod sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iam quia dñs ñr: octaua die. idest
post septimam sabbati resuscitari a
morte uoluit: recle numerus octona¬
rius: nr̃e quoq resurrectionis festa uen¬
tura designat. Quod templũ ab hosti¬
b incensum. r irsum dño miserante
construitur: qd̃ ab idolatris coiquina¬
tum: denuo suꝑne pietatis auxiliomũ¬
datur: uarios sc̃e eccl̃e insinuat euentꝰ.
que nunc infideliũ ꝑsecutione premit᷑.
nunc a ꝑsecutionib reddita liberior.
nunc in quibrdam suis membris. ho¬
stis antiqui ꝑiclitatur insidiis: nunc
instante sollertia electoꝵ fidelium qͦs
ad horanr perdere uidebatur ꝑ peniten¬
tiam iam castigatos recipit.

Expanded text:
Nam quia Dominus noster octava die, id est, Nam quia Dominus noster octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio, mundatur; varios sanctae Ecclesiae insinuat eventus, quae nunc infidelium persecutione premitur, nunc autem, persecutoribus reddita liberior, nunc in quibusdam suis membris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos recipit.
Abbreviated transcription (Latin):
rex qui interpretatur pacificus:
ipsum redemptorem nr̃m typiceͣ desig¬
nat. De quo ysalas ait. Muitiplicabit᷑
eius imperium: & pacis ñ erit finis.
Templum qd̃ edificauit: catholica eius
eccl̃a est: quam de uniuersis ꝑ orbem
credentib. quasi de uiuis lapidib. in
unam sue fidei & caritatis compãgem
aggregat. Tu autem domine.in¬
uod autem septem annis edificatũ
est templum: significat quia ꝑ totum
huiꝰ scłi tempus qd̃ septem dieb euol¬
uitur: sc̃e structura eccłe crescere nun¬
quam delinit. Quod octauo anno de¬
dicatum est: & celeberrima illa ac ma¬
xima sollempnitas a salomone rege:
cunctis filiis isrł tempore complete de-¬
dicationis exhibita: insinuat mystice.
quia ꝑfecto in fine mundi numero ele¬
ctoꝵ. diu desiderate immortalitatis ẽ¬
secutura festiuitas: ꝙ ꝑacto uniuersaliᷤ
resurrectioins miraculo: mox omnes
qui ad pacifici regis ueri scilicet salomo
nis: regnum ꝑtinent: eterna cum eo
gaudia patrie celestis intrabunt.

Expanded text:
rex, qui interpretatur pacificus, ipsum Redemptorem nostrum typice designat; de quo Isaias ait: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Templum quod aedificavit catholica ejus Ecclesia est, quam de universis per orbem credentibus, quasi de vivis lapidibus, in unam suae fidei et charitatis compagem aggregat. Quod autem septem annis aedificatum est templum, significat quia per totum hujus saeculi tempus, quod septem diebus volvitur, sanctae structura ecclesiae crescere nunquam desinit. Quod autem octavo anno dedicatum est, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis est futura festivitas; et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omnes qui ad pacifici Regis verissimi Salonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
deamus in patria. Xp̃c est enim ali-
toꝵ: ipse satietas ꝙ exultatio quiescen-¬
tiũ beatoꝵ. Eo ipsam itaq tritici
mensuram ꝑtinet qd̃ dñs ait. Uendi¬
te que possidetis: & date elemosinã fa
cite uob̃ saculos qͥ non ueterascũt. thes¬
aurũ non deficientem in celis. qͦ fur
ñ appropiat. neq tinea corrumpit.
xp̃ianis om̃ibappetendũ: ut unusqͥsq
deficere non delectetur in peius. sed
onmes ꝓficere studeamus in melius.

Expanded text:
deamus in patria. Christus est enim alimedeamus in patria. Christus est enim alimetorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad ipsam itaque tritici mensuram pertinet quod Dominus ait: Vendite quae possidetis, et da sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non appropiat, neque tinea corrumpit .Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius.
Abbreviated transcription (Latin):
dispensatores dñi sumus. in ensuram
tritici quã uobis erogemus accepimꝰ.
Que uͦ sit ista mensura tritici si que
paulus oftendit dicens. Uniciuq sic̃
d̾s diuisit mensuram fidei. Quam gͦ
mensuram fidei paulus appellat. ut
agnoscamus non aliud esse spiritale
triticũ. quã xp̃iane fidei uenerabile
sacramentũ. Huius tritici mensu¬
ram uobis in nomine dñi damus: qͦ¬
tiens illuminati dono gr̃e spiritalis
scd̃m regulam uere fidei disputamus.
Ꝙ eandem tritici mensuram ꝑ domi-¬
nicos dispensatores accipitis: cũ coti¬
die ꝑ dei famulos uerbum ueritatis
De ipsa nunc gͦ tritici mensura lo¬
quimur: ex ipsa sicut ds diuidit uni¬
uersi pascamur. inde alimenta bone
uite sumamus. ut ad eterne uite p̾¬
mia ꝑuenire possimus: in illum cre¬
dentes. in illũ sperantes. illũ pre om̃i¬
b ꝙ. in om̃ib diligentes. qui seipsũ
nobis & alimentũ prestat. ne deficia-¬
mus in uia: & premiũ seruat. ut gau¬

Expanded text:
dispensatores Domini sumus, mensuram dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ermensuram fidei Paulus apagnoscamus non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gau
Abbreviated transcription (Latin):
ca que ꝑ orbem terre copiosa fertili¬
tate diffunditur: & redemptam se p̃¬
cioso sui dñi sanguine głiatur. Filius
enĩ hominis sicut ipse ait. uenit ñ
ministrari sed ministrare: & dare ani¬
mam suam redemptionem ꝓ multis.
Ipse est etiam pastor bonus. qui ani¬
mam suam posuit ꝓ ouibz suis. Grex
gͦ boni pastoris: ipsa est familia recdẽ¬
ptoris. Dispensator uero quis sit quẽ
oporter esse fidelem pariter & prudẽ¬
tem: paulus nobis ostendit apłs: qui
de se suisq sociis loquens ait. Sic noᷤ
existimet homo ut ministros xp̃r q
dispensatores misterioꝵ dei. Hic iã
queritur inter dispensatores: ut fide¬
lis quis inuemiatur. Tu aũt.
e quis aũ nr̃m solos apłos dispen¬
satores factos existimet. neglectoq mi¬
litie spiritalis officio seruus piger in¬
fideliter imprudenterq dormitet. ip̃e
esse ostendens ait. Oportet enĩ
ep̃m sine crimine esse. sicut dei dispen¬
satorem. Serui gͦ patrisfamilias sumꝰ.

Expanded text:
ca, quae per orbem terrae copiosa fertilica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso sui Domini sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . 3. Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet, neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque dormitet, ipse esse ostendens, ait: Oportet enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
sus ad salutem consulitur uniu̾sis:
qͦs dñs saluare dignatur. Ibi est qͦd
om̃i etati congruat: ibi quod om̃i
ꝓfessiomi conueniat. Ibi audimus
precepta que faciamus: ibi cognosci¬
mus premia que speremus. Ibi est
iussio que nos ꝑ litteram doceat et
instruat ad scientiam: ibi ꝓmissio
que per grãm trahat &s ꝑducat ad
populo suo p̃posuit dñs. speciale uo¬
lens officium demonstrare: ait quod
ex euuangłio modo audiuimꝰ. Quis
putas est fidelis dispensator & pru¬
dens. quem constituit dñs suꝑ fa¬
miliam suam. ut det illis in tempore
tritici mensuram: Beatus ille seruuˢ.
quem cũ uenerit dñs inuenerit ita fa¬
sine dubio qui suis discipulis ait. Uos
uocatis me magister & dñe: & benedici¬
tis. Sum etenim. Que est etiam huiꝰ
dñi familia: Nimirũ illa est quã ip̃e
dñe de manu inimici redenrit. ꝙ suo
dominio mancipauit. Tu aũ.iiii.¬
Iec aũ familia sc̃a est eccła catholi¬

Expanded text:
sus ad salutem consulitur universis sus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat adpopulo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? Beatus ille servus quem, cum venerit Dominus, invenerit ita fa Christus sine dubio, qui suis discipulis ait: Vos vocatis me Magister et Domine; et bene dicitis: sum etenim . Quae est etiam hujus Domini familia? Nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec autem familia sancta est Ecclesia catholi
Abbreviated transcription (Latin):
sermo quẽ debemus omnes ñ
solum studiose. uerũ etiam sapien¬
ter audire. cui nos oportet humili-¬
ter ac delectabiliter obedire.mode¬
rationis sue tenens ubiq temperi-¬
em. ut nec ouibz desint pabula nec
pastorib alimenta. quedam speciali¬
ter solis precepit nobis: quedam uero
generaliter & nobis & uobis. Nobis
namq idest seruis quos pater ille fa¬
milias rerum omniũ dñs ad hoc in
sua magna domo constituit. ut ppło
eius uerbum gr̃e ministremꝰ. specia¬
liter inungitur sc̃e predicationis of¬
ficium generaliter uero & nobis et
uobis salutaris indicitur obedien¬
N quib denuo mandatis tanquã di-¬
tissimis ferculis. sic celestiũ delitiarũ
copia spiritalis exuberat: ut in uer¬
bo dei abundet qd̃ ꝑfectus comedat.
abundet etiam qd̃ paruulus sugat.
Ibi est enim simul ꝙ lacteus potus.
quo tenera fidelium nutriatur in¬
fantia: & solidus cibus quo robusta
ꝑfectoꝵ iuuentus spiritalia sc̃e uir¬
tutis accipiat incrementa. Ibi pror¬

Expanded text:
sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedienn quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtutis accipiat incrementa. Ibi pror
Abbreviated transcription (Latin):
am sicut unus amicoꝵ beati iob
uerissime dixit. laus impioꝵ breuis
est: & gaudium hypochrite ad instar
puncti. Si ascenderit usq ad celum
suꝑbia cius: & caput enis nubes teti¬
gerit: quasi sterquiliniũ in fine ꝑde¬
tur. In fine inquit ꝑdetur: qui in pͥn¬
cipio florere uidebatur. Est gͦ sensus.
Attendite ne emulemini simulatores.
quia ueniet ꝓfecto tempus. in quo &
ur̃a uirtus om̃ib. & eoꝵ reueletur hy¬
pochrisis. Uerum qd̃ sequitur. qm̃ q̃
in tenebris dixistis in lumine dicen¬
tur. & qd̃ in aure locuti estis in cubi
culis predicabitur in tectis. non so¬
lum in futuro. quando cuncta cordi¬
um abscondita ꝓferuntur ad lumen.
sed & in presenti tempore potest congru¬
eater accipi. qm̃ que inter tenebras:
qͦndan pressurarũ. carcerũq umbras
cata ꝑ orbem eccl̃a. lectis eoꝵ actib pu¬

Expanded text:
am sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi sterquilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus, in quo et vestra virtus omnibus, et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locuti culis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore potest congruenter accipi, quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras cata per orbem Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
b intellectum: qui prestitit signũ. Et qͦd
fecit intelligi. fecit inquiri: & se inueni
uii fulgoris indicium. intenta contem¬
platione comitantes. ad agnitionẽ ue¬
ritatis. gr̃e splendore ducuntur: qui hu¬
mano sensu significatũ sibi regis ortũ
estimauer̃t in ciuitate regia esse que¬
rendum. Sed qui serui susceperat for¬
mam . &. non iudicare uenerat sed iu¬
dicari: bethleem preelegit natiuitati.
cherosolimam passioni.

Expanded text:
bus intellectum, qui praestitit signum; et quod bus intellectum, qui praestitit signum; et quod fecit intelligi, fecit inquiri, et se invenievii fulgoris indicium intenta contemplatione comitantes, ad agnitionem veritatis, gratiae splendore ducuntur, qui humano sensu significatum sibi regis ortum aestimaverunt in civitate regia esse quaerendum. Sed qui servi susceperat formam, et non judicare venerat, sed judicari, Bethleem praeelegit nativitati, Jerosolymam passioni.
Abbreviated transcription (Latin):
intemerata uirginitas humani
generis edidit saluatorem. epiphanie
nob̃ dilectissimi ueneranda festiuitas.
dat ꝑseuerantiam gaudioꝵ: ut inter co¬
gnatarũ sollempnitatũ uicina sacram̃¬
ta. exultationis uigor. & feruor fidei ñ
tepescat. Ad omniũ enim hominũ spe¬
ctat salutem: qd̃ infantia mediatoris
dei & hominũ. iam uniuerso declaraba-¬
tur mundo: cũ adhuc exiguo detinere¬
tur opidulo. Quamius enĩ isrłiticam
gentem. q ipsius gentis unam familiã
elegisset. de qua naturam uniuerse hu¬
manitatis assumeret: noluit tamen
intra materne habitationis angustias
ortus sui latere primordia: sed mox ab
omnib uoluit agnosci. qui dignatus
est omnib nasci. Trib gͥ magis in re-¬
gione orientis. stella noue claritatis
apparuit: que illustrior ceteris. pulchri¬
orꝙ sẏderib. facile in se intuentium
oculos animosq conuerteret: ut confestĩ
aduerteretur non esse ociosum. quod tam
insolitum uidebatur. Dedit gͦ aspicienti¬

Expanded text:
intemerata virginitas humani generis edidit Salvatorem, Epiphaniae nobis, dilectissimi, veneranda festivitas dat perseverantiam gaudiorum, ut inter cognatarum solemnitatum vicina sacramenta, exsultationis vigor et fervor fidei non tepescat. Ad omnium enim hominum spectat salutem, quod infantia Mediatoris Dei et hominum jam universo declarabatur mundo, cum adhuc exiguo detineretur oppidulo. Quamvis enim Israeliticam gentem, et ipsius gentis unam familiam delegisset, de qua naturam universae humanitatis assumeret, noluit tamen intra maternae habitationis angustias ortus sui latere primordia; sed mox ab omnibus voluit agnosci, qui dignatus est pro omnibus nasci. Tribus igitur magis in regione Orientis stella novae claritatis apparuit, quae illustrior caeteris pulchriorque sideribus, facile in se intuentium oculos animosque converteret: ut confestim adverteretur non esse otiosum, quod tam insolitum videbatur. Dedit ergo aspicienti
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret. ne ad cor tenebre ꝑ uias
lucis intrarent: ne in uno quoq pro¬
pħica illa interminatio compleret᷑:
mors inquit intrauit ꝑ fenestras uĩas.
Ministeria enĩ auriũ & oculoꝵ: fene¬
stre esse ꝓbantur animarũ. Quando
enim aperimus auditum: mala et
iniqua loquentib ac dampnabilit̾
obtrectantib. & que deo sunt contra¬
ria suadentib: mors intrat ꝑ fenestraᷤᷤ
nr̃as. Horror mortifere noctis irrũ¬
pit ꝑ quas sol iusticie intrare debue¬
rat. Quando iste peccati fenestre aꝑte
sunt. ianua salutis & uite ac porte
paradisi clause sunt. Has iste uir be¬
atus fenestras. multis seris diuini
timoris obstruxit

Expanded text:
mitteret; ne ad cor tenebrae per vias mitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit