comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libros ȩdidit. pareius dictoꝵ nũo indulxissent. & plꝰ
iudicii ĩ eligẽdis ꝗͣ in cõgerendis studii adhibuissent
eius ingenio faciliꝰ ꝗͥ reiici ꝗ̃ qͥ adiici possit ĩuenient.
Affert aũt sũmã rei disticultatẽ: ymũ ꝗa ridiculũ
dictũ plerũq falsũ est: hoc semꝑ humile. sępe ex ĩdu¬
stria de prauatũ p̃trira nũꝗͣ honorificũ: tũ uaria ho¬
minũ iudicia: in qͦ ꝗa nõ ratione aliqͣ sed motu aĩ
quodã nescio an enarrabili iudicat᷑. Neq hoc ab ullo
satis explicari puto: licet multi tractauexĩt. Und risꝰ
ꝗdẽ nõ solũ facto aliqͦ. dicto ue. sed intdũ quodã & coͦ¬
poris tractu arcessit᷑ preterea nõ una ratione moueri

Expanded text:
libros edidit, parcius dictorum numero indulsissent et plus libros edidit, parcius dictorum numero indulsissent et plus iudicii in eligendis quam in congerendis studii adhibuissent:eius ingenio, facilius, quod reici quam quod adiici possit, invenient. adfert autem summam rei difficultatem primum, quod ridiculum dictum plerumque falsum est hoc semper humile, saepe ex industria depravatum, praeterea nunquam honorificum; tum varia hominum iudicia in eo, quod non ratione aliqua sed motu animi quodam nescio an enarrabili iudicatur. neque enim ab ullo satis explicari puto, licet multi temptaverint, unde risus, qui non solum facto aliquo dictove, sed interdum quodam etiam corporis ta
Abbreviated transcription (Latin):
renouat. Q ta aũt sit in ea difficultas. uel duo maxor
tores alt̾ grȩce alte̾ latine eloquẽtie pͥnaps docẽt. Nã
pleriq demostheni facultatẽ de furisse huiꝰ uei ccedũt:
ciceroni modũ nec uideri põt noluisse demosthenes
auiꝰ pauca admosũ dicta nec sane ceteris eius ututib
respõdencia palã ondũt non displicuisse illi locos: sea
nõ cõtigisse Noster uõ nõ solũ extra iudicia sed ĩ ip̃is
& oratiõib habitus est nimiꝰ risus affectator. mihi ꝗdẽ
siue id recte iudico siue amor̃ ĩ modito p̃apui ĩ eloque¬
tia uiri labor mira q̃dã ĩ eo uidet᷑ fuisse urbanitas.
Nlã &ĩsermõe quotidiano multa & maltẽtatiõib
&interogãdis testib plura qͣ ꝗsq dixit facere: & illa ip̃a
q̃ sũt ĩ uerrẽ dicta frigidius aliis assignauit & testi¬
moniii leco posut: ut qͦ sũt magis ulgaria. eo sit me¬
dibiliꝰ illa ab oratore nõ ficta: seđ passum esse iactata

Expanded text:
ea difficultas, vel duo maxime oratores, alter Graecae alter Latinae eloquentiae principes, docent. nam plerique Demostheni facultatem defuisse huius rei credunt, Ciceroni modum. nec videri potest noluisse Demosthenes, cuius pauca admodum dicta nec sane ceteris eius virtutibus respondentia palam ostendunt, non displicuisse illi iocos, sed non contigisse. noster vero non solum extra iudicia, sed in ipsis etiam orationibus habitus est nimius risus adfectator. mihi quidem, sive id recte iudico sive amore immodico praecipui in eloquentia viri labor, mira quaedam in eo videtur fuisse urbanitas. nam et in sermone cotidiano multa et in altercationibus et interrogandis testibus plura quam quisquam dixit facete, et ipsa ilia, quae sunt in Verrem dicta frigidius, aliis adsignavit et testimonii loco posuit; ut, quo sunt magis vulgaria, eo sit credibilius ilia ab oratore non ficta sed passim esse iactata.
Abbreviated transcription (Latin):
deat ꝑtinẽtẽ ad se laborẽ. q̃ dũ operȩ &dit iã pene possẽssiõe
de pulsa est. Neq ĩ ficiabor aliquẽ ex iis ꝗ grãmatiõe profite¬
antͫ eo usq scientiȩ progredi posse: ut ad bȩe qͣ traden da¬
ał
sufficiat. sed cũ id aget rhetoris officio funget᷑ nõ suo Nos põ
esse uideat inqͦ ꝗdẽ nõ id est estimãdũ ciuiꝰ ꝗsq sit ȩtatis
sed qͣtũ instudiis iã effecerit. & ne diuitiꝰ dixͦtrã qñ sit thetõi
tradendus. sic optime finiri &rẽdo cũ poterit : sed hoc ip̃m ex
suꝑiore pendet questionȩ. Nã si grãmatioes munus usq
prorogat᷑ turdiꝰ xhetore opus est. At si rͥetor pͥma officia operis
auoẽdã cloquẽtiã genus epercitationis: ut theses dicerẽt &
comunes locos & aetera citra cõplexũ rerũ ꝑsonarũq ꝗbus
uere fictaeq cõtro u̾siae cõtinẽt᷑: Ex quo ꝑalã est ꝗͣ turpit᷑¬

Expanded text:
deat pertinentem ad se laborem, quae, dum opere cedit, iam paene possessione deat pertinentem ad se laborem, quae, dum opere cedit, iam paene possessione depulsa est. neque infitiabor, aliquem ex his, qui grammaticen profiteantur, eo usque scientiae progredi posse, ut ad haec quoque tradenda sufficiat; sed cum id aget, rhetoris officio fungetur non suo. nos poesse videatur. in quo quidem non id est aestimandum, cuius quisque sit aetatis, sed quantum in studiis iam effecerit. et ne diutius disseram, quando sit rhetori tradendus, sic optime finiri credo; cum poterit. sed hoc ipsum ex superiore pendet quaestione. nam si grammatices munus usque prorogatur, tardius rhetore opus est. at si rhetor prima officia operis augendam eloquentiam genus exercitationis, ut theses dicerent et communes locos et cetera citra complexum rerum personarumque, quibus verae fictaeque controversiae continentur? ex quo palam est, quam turpit
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩe gratia qͥ his habẽda est sed ad prosoropeias usq as
suasoria sinqbus onus dic̃duuł maximũ est irrũ putł
hĩc ergo accidit ut q̃ alterius artis pͥma erãt opera facta
sint altecius nouissima & etas iã altiorib disciplinis de¬
bita ⁊̃ schola minore subsidat & rhetoriaẽ apud grãma¬
ticos ex̾teat. lra qd̾ est max̾ ridiculũ nõ añ ad declamãdi
magistrũ mitẽdus uidet᷑ puer ꝗͣ de dlamare sciat. Hos su¬
ũ aũiq profexioni modũ demus. & orãmatice quã inla¬
tinũ tranfferẽtes litterãio uocauerũt fines suos norit.
p̃sertĩ tm̃ ab hac appelationis suȩ paupertate intra quã pri¬
mi illi constitere proueat᷑a. plã tenius a fonte assumptispo¬
rationẽ recte loquẽdi. nõ parũ alio ꝗn copiosa prope om̃iũ
maximaꝵ artiũ sciãm amplexa sit & therorice cui nom̃e
uis Ioquẽdi dedit officia sua nõ de trectit nͦ occupari gau¬

Expanded text:
nomine gratia quoque iis habenda est, sed ad prosopopoeïas usque ac suasorias, in quibus onus dicendi vel maximum est, irrumpunt. hinc ergo accidit, ut, quae alterius artis prima erant opera, facta sint alterius novissima, et aetas altioribus iam disciplinis debita in schola minore subsidat ac rhetoricen apud grammaticos exerceat. ita , quod est maxime ridiculum, non ante ad declamandi magistruum cuique professioni modum demus. et grammatice quam in Latinum transferentes litteraturam vocaverunt fines suos norit, praesertim tantum ab hac appellationis suae paupertate, intra quam primi illi constitere, provecta; nam tenuis a fonte assumptisrationem recte loquendi non parum alioqui copiosam prope omnium maximarum artium scientiam amplexa sit; et rhetorice, cui nomen vis eloquendi dedit, officia sua non detrectet nec occupari gau
Abbreviated transcription (Latin):
a licentia orauitas detẽreat. Neq u̾o̾ sat est sũmã pͥstare
abstinẽtiã : nisi discipline scucritate cõueniẽtiũ qͦ ad se mões
astrinxerit. Sumat iꝙͣ ante omĩa parẽtis erga discipulos
suos aĩmũ ac succedere se ĩ eoꝵ loco aꝗbiis sibi liberi tradã¬
tur existim&. Ipse nec habeat uicia nec ferat. blẽ austecita
cuis tristis. nõ dissoluta sit comitas: ne inde odiũ hinc co¬
rẽptus oriat᷑: Plurimus erde honesto pe bono scemo sit. Nã
qua sepius monuerit᷑ hoc rariꝰ castigabit᷑. Alinime iracũdus
paties laboris assiduus potius ĩ modicus ĩ terrogãtib libente
respondeat. nõ intẽ rogãtes ꝑ cõtent᷑ ultro ĩ laudib discipuloꝵ

Expanded text:
a licentia gravitas deterreat. neque vero sat est summam praestare a licentia gravitas deterreat. neque vero sat est summam praestare abstinentiam, nisi disciplinae severitate convenientium quoque ad se mores astrinxerit. sumat igitur ante omnia parentis erga discipulos suos animum, ac succedere se in eorum locum, a quibus sibi liberi tradantur, existimet. ipse nec habeat vitia nec ferat. non austeritas eius tristis, non dissoluta sit comitas, ne inde odium hinc contemptus oriatur. plurimus ei de honesto ac bono sermo sit; nam quo saepius monuerit, hoc rarius castigabit. minime iracundus,patiens laboris, assiduus potius quam immodicus. interrogantibus libenter respondeat, non interrogantes percontetur ultro. in laud
Abbreviated transcription (Latin):
scaebat᷑ labor. et erit sui ꝗsq operis magister utilior quod ad¬
huc optinẽt grȩti alatinis omissũ est & fieri uidebit᷑ excusa¬
te ꝗa sũt ꝗ labori isti successermt
Rgo cũ ad cas :̃ studiis uires pucxit puer. ut q̃ pͥma eẽ
p̃aepta Rhictoꝵ diximus mẽte cõseq possit . rradendus ciꝰ
artis magistris ccit quorũ ĩ pͥmis ĩ spici mores oportibit. Quod
eoo nõ id circo potissimũ ĩ hac p̃te tractare sũ aggressus qa
no inatẽis q doctorib idẽ hoc examinãdũ ꝗͣ diligẽtissime
putẽ sicut test̾atꝰ sũ libro pͥore sed quod magis n̾ecessariã
cius resꝰ mẽtionẽ faat ętas ip̃a discentiũ. Nã & adulti fire
pueri ad hos p̃aptores iãferũt᷑ & apud cos iuuenes & fac¬
ti ꝑseuerãt. ideoq maio̾ adhibẽda tũ cura est ut & tenerio¬
res annos ab iniuria sanctitas docẽtis custodiat. & fero niores

Expanded text:
scebatur, labor, et erit sui quisque operis magister utilior; quod adscebatur, labor, et erit sui quisque operis magister utilior; quod adhuc obtinent Graeci, a Latinis omissum est, et fieri videtur excusate, quia sunt qui labori isti successerint. ergo cum ad eas in studiis vires pervenerit puer, ut, quae prima esse praecepta rhetorum diximus, mente consequi possit, tradendus eius artis magistris erit; quorum in prinis inspici mores oportebit. quod ego non idcirco potissimum in hac parte tractare sum aggressus, quia non in ceteris quoque doctoribus idem hoc examinandum quam diligentissime putem, sicut testatus sum libro priore; sed quod magis necessariam eius rei mentionem facit aetas ipsa discentium. nam et adulti fere pueri ad hos praeceptores transferuntur et apud eos iuvenes etiam facti perseverant; ideoque maior adhibenda tum cura est, ut et teneriores annos ab iniuria sanctitas docentis custodiat et ferociores
Abbreviated transcription (Latin):
alia q̃ st rhetorũ propͥa: tũ certe ĩ illus iudiciał cãȩ genus
inadat᷑  An nõ inforo narrãdũ est : qua ĩ parte nescio an
sit uel plurimũ nõ ne laus ac uituꝑatio certaminib illis fre¬
quenter inserit᷑. Nõ cõmanes loci siue ꝗ sũt in uicia dixedti
quales legimꝰ a sicrõe cõpõĩtos: seu ꝗb qͥstiones generalit tra¬
qum̃tis eredẽdũ.: & pro testib & intestes ĩ mediis litiũ medi¬
ullis uersant᷑. Arma sũt hȩc quodã modo p̃ponẽda semꝑ: un
iis cũ res poscat utaris quȩ ꝗ pertinẽ ad orationẽ ño putabit
is ne statuã ꝗdẽ ÷ cohari credat cũ cuis mẽbra fundent᷑ Neq
hãc ut aliꝗ putabũt festinationẽ mẽa sic ꝗsꝗͣ calũnut᷑. tãq
eũ ꝗ sit rhetori madẽdꝰ abducẽdũ protinꝰ agrãmatiais putẽ.
dabũt᷑ illis tũ qͥ tẽpora sua: Neq erit uerẽdũ ne binis pap¬
torib oneret᷑ puer. Non N crescet sed diuidet᷑ ꝗ sub uno mi¬

Expanded text:
ia rhetorum, tum certe in illud iudiciale causae genus incidat? an non in foro narrandum est? qua in parte nescio an sit vel plurimum. non laus ac vituperatio certaminibus illis frequenter inseritur? non communes loci, sive qui sunt in vitia derecti, quales legimus a Cicerone compositos, seu qgumentis credendum, et pro testibus et in testes, in mediis litium medullis versantur? arma sunt haec quodammodo praeparanda semper, ut iis, cum res poscet, utare. quae qui pertinere ad orationem non putabit, is ne statuam quidem inchoari credet, cum eius membra fundentur. neque hanc ut aliqui putabunt festinationem meam sic quisquam calumnietur, tanqui sit rhetori traditus, abducendum protinus a grammaticis putem. dabuntur et illis tum quoque tempora sua, neque erit verendum, ne binis praeceptoribus oneretur puer. non enim crescet sed dividetur, qui sub uno mi
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe simile: tñ & duplicat materiã: & uirtutũ uicioꝵq Nõ
ut ĩ adusteri aleatorẽ petulantẽ. ex mediis sũt iudiciis. &
si reũ adiicias accusatiões q̃ q̃ hii quoq ab illo gñali traftatu
ad quãdã deduci sp̃es solent. ut si ponat᷑ adulter cecus. aleator
q defendit᷑. sie nõ hõi patroanem sed crimini. Theses aũt q̃
sumũt᷑ ex rerũ cõparatione. ut rusticana uita. an urbana
potior uris pecitia an militauis uitilaus maior giras snt

Expanded text:
tione simili, tamen et duplicat materiam et virtutum vitiorumque ntione simili, tamen et duplicat materiam et virtutum vitiorumque nut in adulterum, aleatorem, petulantem ex mediis sunt iudiciis et, si reum adiicias, accusationes; quanquam hi quoque ab illo generali tractatu ad quasdam deduci species solent, ut si ponatur adulter caecus, aleator c, ut non homini patrocinemur, sed crimini. theses autem, quae sumuntur ex rerum comparatione, ut rusticane vita an urbana potior, iurisperiti an militaris viri laus maior, mire sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ ĩ fabulosis & carmine traditis fieri põt. Uerũ &̃ in
ip̃is annaliũ monumẽtis: ut si q̃rat᷑ an sit credibile super
caput ualerui pugnãtis sedisse coruũ ꝗ os. oculos. q ostis galli
rostro atq alis euerberaret: sit in utrãq partẽ ingẽs ad dicẽ¬
dũ materia. ut de serpente qͦ scipio tradit᷑ genitꝰ & iupa
romuli & egcria Numae. Nã gxeas historitis plerũq pocti¬
& simiłs lic̾e̾ntia est. Saepe &̃ qͥri solet de tempore de loco
qͦ ꝯesta res dicit᷑. nõ nũꝗͣ de ꝑsona qͦ sic̃ liuius frequẽtis¬
sime dubitat. & alii ab aliis historiais dissentiũt. Inde pa¬
ulatĩ ad maiora tendere i apiet. Laudar̃ claros uiros & ui¬
tuperar̃ improbos quod nõ simplicis utilitatis opus est. Nãq
&ingeniũ excetur multiplia & uaria materia & aĩus
cõtẽplatiõe recti prauiq format᷑. & multa deinde cognitio
cõparationis uter melior: uterue deterior: q̃ qͣꝗͣ uersat᷑ in ra¬

Expanded text:
ntum in fabulosis et carmine traditis fieri potest, verum etiam in ipsis annalium monumentis; ut, si quaeratur, an sit credibile super caput Valeri pugnantis sedisse corvum, qui os oculosque hostis Galli rostro atque alis everberaret, sit in utramque partem ingens ad dicendum materia; aut de serpente, quo Scipio traditur genitus, et lupa Romuli et Egeria Numae. nam Graecis historiis plerumque poeticae similis licentia est. Saepe etiam quaeri solet de tempore, de loco quo gesta res dicitur, nonnunquam de persona quoque; sicut Livius frequentissime dubitat, et alii ab aliis historici dissentiunt. inde paulatim ad maiora tendere incipiet, laudare claros viros et vituperare improbos, quod non simplicis utilitatis opus est. namque et ingenium exercetur multiplici variaque materia, et animus contemplatione recti pravique formatur, et multa inde cognitio comparationis, uter melior uterve deterior; quae quanquam versatur in ra
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝙͥ dissimił est teris: uł qͥ plerũq assumi & parũ apte
solit: nõ ꝗa desiderat᷑. sed qa paratus est: ut ꝗdã sentẽtiaꝵ
gratia uerbosissimos locos arcessũt. cũ ex locis debeat ĩnasti sen¬
tentia. Ita sũt aut hec speciosa & utilia: si oriũt᷑ ex cã. cȩteꝵ
gũ laus ac uituꝑatio iã maiores ac prope sumis oꝑib suffe¬
cturas uires dessiderãt q̃ ꝗdẽ suasoruis an cõreo uersiis magi
accomodata sit ex̾citacio cõsuctudine & iure ciuitatũ differt
Apud gretos .N. lator eaꝵt adiuditẽ uocabat᷑. romanis pro con¬
tione suadere ac disuadere moris fuit: Utroq aũt modo pa¬
uea d his & fere certa dicũt᷑. Nã & gnͣra su̾t tria sacri. pu

Expanded text:
erumque adsumi etiam parum apte solet, non quia desideratur sed quia paratus est: ut quidam sententiarum gratia verbosissimos locos arcessunt, cum ex locis debeat nasci sententia. ita sunt autem speciosa haec et utilia, si oriuntur ex causa; ceterum gum laus ac vituperatio iam maiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitatium differt. apud Graecos enim lator earum ad iudicem vocabatur, Romanis pro contione suadere ac dissuadere moris fuit. utroque autem modo pauca de his et fere certa dicuntur. nam et genera sunt tria, sacri, pu
Abbreviated transcription (Latin):
sensus ubis nisi tanto an p̃paratis pro seꝗ neq̃ant. Necesse ẽ
his cũ eacdẽ iudicis plurib dicũt aut fastidiũ mouçãt polpł¬
ut frigidi & repoĩti cibi aut pudorẽ dep̃hẽsa totiẽns audi¬
entiũ memoria infelix supgellex q̃ sic̃ apud pauperes ãbiti¬
osos plurib & diu̾sis officiis cõterat᷑. cũ eo ꝗdẽ q̃ uix ullꝰ est tã
cõmunis locus ꝗ possit coherex̃ cũ cãmisi aliqͥ prope q̃stionis

Expanded text:
sensus verbis nisi tanto ante praeparatis prosequi nequeant. necesse vero iis, cum eadem iudiciis pluribus dicunt, aut fastidium moveant velut frigidi et repositi cibi, aut pudorem deprehensa totiens audientium memoria infelix supellex, quae sicut apud pauperes ambitiosos pluribus et diversis officiis conteratur: cum eo quidem quod vix ullus est tam communis locus, qui possit cohaerere cu
Abbreviated transcription (Latin):
aut eiꝰ proximũ poterit cuader̃. ꝗ ante disoet recte dicẽ ꝗͣ ciro:
narrationib nõ in utiliger subiũgit᷑ opus destruẽdi confirinã

Expanded text:
aut ei proximum poterit evadere, qui ante discet recte dicere quam cito. aut ei proximum poterit evadere, qui ante discet recte dicere quam cito. narratio
Abbreviated transcription (Latin):
retro agere expoĩtionẽ & a media inutrãq partẽ discuretxe
sane merito cogãt᷑. sed ad gremiũ p̃ceptoris & dũ nõ possũt &
dũres ac uerba cõnectere incipiũt ut protinus memoriã fir¬
mẽt ita cũ iã formã recte atq emẽdatȩ orationis accipient
ex temporalis garrulitas: nͨ expectata cogitatio. & uix surgẽ¬
di mora circulatoriȩ uere iactationis ost. Hinc parrẽ tã im̃¬
peritorũ in ane gaudiũ: ipsis uõ contenptus operis & ĩuerecũ¬
da frons: & cõsuctudo pessime dicẽdi & malor eycitacio e
q̃ magnos qͦ profectꝰ frequẽt perdidit arrogas de se ꝑsuasio
ĩ nascit᷑ erit suũ parãdȩ feliatatus tpũs nͦ a nobis neglig̃ter
locus iste trãsibit᷑. Interĩ satis est si puer om̃i cura & sũmo
ꝗ̃tũ illa ctas capit labor̃ aliqͥ probabile sccipserit. In hoc assue¬
scat. huiꝰ rer sibi nãm faciat. Ille demũ in id qͥ queximus

Expanded text:
retro agere expositionem et a media in utramque partem discurrere sane merito cogantur, sed ad gremium praeceptoris, et dum aliud non possunt et dum res ac verba connectere incipiunt, ut protinus memoriam firment: ita cum iam formam rectae atque emendatae orationis accipient, extemporalis garrulitas nec exspectata cogitatio et vix surgendi mora circulatoriae vere iactationis est. hinc parentium imperitorum inane gaudium, ipsis vero contemptus operis et inverecunda frons et consuetudo pessime dicendi et malorum exercitatio et, quae magnos quoque profectus frequenter perdidit, arrogans de se persuasio innascitur. erit suum parandae facilitati tempus, nec a nobis negligenter locus iste transibitur. interim satis est, si puer omni cura et summo, quantum illa aetas capit, labore aliquid probabile scripserit; in hoc assuescat, huius sibi rei naturam faciat. ille demum in id, quod quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ aꝯuudicionũ disceptationũq uiuãt plurimũ. Nã posteriõ
ix p̃dictis locus ĩ causa murenȩ copiosissimȩ a Ci tractatur
Sũt & illȩ pene tote addeliberatiuũ ꝑtinẽtes genus: ducẽda¬
ne uxor petendi ne sint magistratus. Nãq & hic ꝑsonis m̃o
aductis suaioriȩ crũt. Solebãt᷑ p̃ceptores mei neq ĩ utili & nob
&̃ iocũdo gnẽ ex̾citationis p̃parar̃ nos cõiecturalib cãis. cũ qͥrer̃

Expanded text:
etiam ad iudiciorum disceptationem iuvant plurimum. nam posterior ex praedictis locus in causa Murenae copiosissime a Cicerone tractatur. sunt et illae paene totae ad deliberativum pertinentes genus, ducendane uxor, petendine sint magistratus. namque et hae personis modo adiectis suasoriae erunt. solebant praeceptores mei neque inutili et nobis etiam iucundo genere exercitationis praeparare nos coniecturalibus causis, cum quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtis an hñda eẽ paruus nides adeo mantfestũ est/ ad foren¬
ses q̃stiones ꝑtinere ut ꝗdã neq ignobiles in officiis cuulib
scriptos eos memoriȩq diligẽtissimẽ mandatos imprõptii ha¬
buerĩt ut quotiens osset occasio ex tẽporales eoꝵ dictiones his
uelut emblematis exornarẽt᷑ quo ꝗdẽ neq n. cius rei iudiciũ¬
differre sustineo sũmã iudebãt᷑ mihi infirmitatẽ dese cõfi¬
teri. Nã ꝗͥ hi possint ĩ causis: quarũ noua & uaria semper
est facies propriũ inuenire : qͥ modo propõitis ex parte aduersa
respondere. altercatiom̃ib uelocit̾ occurret̃: testẽ rogar̃ : ꝗ dẽ¬

Expanded text:
mentis, an habenda etiam parvis fides, adeo manifestum est ad forenses actiones pertinere, ut quidam neque ignobiles in officiis civilibus scriptos eos memoriaeque diligentissime mandatos in promptu habuerint, ut quotiens esset occasio, extemporales eorum dictiones his velut emblematis exornarentur. quo quidem neque enim eius rei iudiciudifferre sustineo summam videbantur mihi infirmitatem de se confiteri. nam quid ii possint in causis, quarum varia et nova semper est facies, proprium invenire? quomodo propositis ex parte adversa respondere, altercationibus velociter occurrere, testem rogare? qui e
Abbreviated transcription (Latin):
rabor ĩ parte hac. niniũ est qͣ intelligit᷑. Quar̃ hoc dixisse satis
e in ctatẽ ĩ firmã & ĩ iuriȩ obnoxiã nemini debet nimium
lidcues: Nut ꝗbus instituendus sit artibus ꝗ sic formabit᷑ ut fi
tẽ grãmaticis est locus. Mec refert de greco ande latino

Expanded text:
rabor in parte hac; nimium est quod intelligitur. quare hoc dixisse satis est; in aetatem infirmam et iniuriae obnoxiam nemini debet nimium licere. nunc quibus instituendus sit artibus, qui sic formabitur, ut ftem, grammatici est locus. nec refert, de Graeco an de Latino
Abbreviated transcription (Latin):
est hastã spcciosissime ẽa tortã ferri uidemus: & arai
dirizentiũ tella qͣ certiõ manꝰ hoc ẽ habitꝰ ip̃e formosiõ:
iã incertaie armoꝵ atq om̃i palestra qͥ satis cecte ea¬
uet acpetit᷑ cui nõ artifex motus & oerti qdã pedes
assint: Quar m ĩ cõpoĩtiõe uelut amẽtis ꝗbusdã mer¬
uis ue intẽdi & concitari sententiȩ uiddẽt᷑. Ideo erudi¬
tissimo crurq ꝑsuasũ est ualer̃ ꝗͥ plurimũ nõ ad delect¬
atione mõ sed ad motũ qͦ aĩmoꝵ. lrimũ ꝗa nihil ĩ¬
crar̃ põt ĩ affectũ: qͥ in aur uelut qͦdã uestibulo sta¬
tĩ offendit: dind ꝗđ na ducim᷑ admodos. Neq aliter

Expanded text:
est, hastam speciosissime contortam ferri videmus, et arcu est, hastam speciosissime contortam ferri videmus, et arcu dirigentium tela quo certior manus, hoc eiam ut certamine armorum atque ut omni palaestra quid satis recte cavetur ac petitur, cui non artifex motus et certi quidam pedes adsint? quare mihi compositione velut amentis quibusdam nervisve intendi et concitari sententiae videntur. ideoque eruditissimo cuique persuasum est, valere eam plurimum non ad delectationem modo sed ad motum quoque animorum, primum quia nihil intrare potest ut adfectus, quod ut aure velut quodam vestibulo statim offendit; deinde quod natura ducimur ad modos. neque enim aliter
Abbreviated transcription (Latin):
fectib cõmouẽr scierũt ꝯ̾ his om̃ib nõ sola cõpoĩtione
caruerũt quoꝵ si fieri nihil meliꝰ licebat ne hõi ꝗdẽ
casas aut uestes pelliũ tegmina. aut urbib mõtes ac
siluas mutari oportuit. q̃ poro ars statĩ fuitg a non
cultu intescit: cur ires coergmꝰ mani: cue tras fodi¬
mus: rubos axius excidimꝰ: tra & hec generat mãsue¬
ctũ & bñ collocatũ: neq si pariu pedes iũ detrahũt reb
mili pene licẽtia lasciuientiũ cõpoĩtionis est iudicãdũ
Ceterũ qͣto uehemẽtior fluminũ cursus ẽ prono aliuos
ac nullas moras obiiciente ꝗͥ int̾ obstantia saxa fractis
aqs ac reluctãtib tantoq cõnexa est & totis uirib flu¬
it fragosa atq int̾rupta melior oratio Cur ergo uirs
ip̃as spatio solui putẽt q̃nres: nͨ ulla sine arte satisua¬
leat: & comitet᷑ semꝑ artẽ decor. Annõ ẽa q̃ emissa optiͤ

Expanded text:
fectibus commovere scierunt. ergo his omnibus, non sola compositione fectibus commovere scierunt. ergo his omnibus, non sola compositione caruerunt; quorum si fieri nihil melius licebat, ne domibus quidem casas aut vestibus pellium tegmina aut urbibus montes ac silvas mutari oportuit. quae porro ars statim fuit? quid non cultu mitescit? cur vites coercemus manu? cur eas fodimus? rubos arvis excidimus, terra et hos generat; mansuectum et bene collocatum? neque , si parvi pedes vim detrahuntmili paene licentia lascivientium, compositionis est iudicandum. ceterum quanto vehementior fluminum cursus est prono alveo ac nullas moras obiiciente quam inter obstantia saxa fractis aquis ac reluctantibus, tanto, quae connexa est et totis viribus fluit, fragosa atque interrupta melior oratio. cur ergo vires ipsa specie solvi putent, quando res nec ulla sine arte satis valeat et comitetur semper artem decor? An non eam, quae missa optime
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ: & ubi cũq ars ostentat᷑ ueritas ab essẽ uideatur
ł compõitiõe nõ eꝗdẽ post M. tułł seriber̃ auderẽ
au nestio an ullas pars openis huiꝰ sit magis ela¬
borata. nisi eiꝰdẽ etatii hoĩes scrciptis ad ip̃m & littexis
rep̃hender̃ id collocand. genꝰ ausi fuissent: & post cũ
plures multa ad ẽadẽ rem ꝑtinẽtia memoriȩ tradidi¬
ssent. ltaq accedã ĩ plerisq ciceroni: atq in iis ero q̃
⁊dubitata sũtbrenio: ĩ qb dã paulũ fortasse dissen¬
tiã tiã & cũ iudiaũ meũ oñdero suũ tamẽ legẽtib¬
rlinquã. Neq ignoro quosdã ẽẽ ꝗ curã om̃em cõpoĩtiois
excludãt: atq illũ oridũ sermonẽ ut forte effluxerit.
an cultũ fuit. Tota his ari orandi subu̾tit᷑. Neq n lo¬
cuti sũt ad hano regulã & diligẽtiã pͥmi hoĩes nec pro¬
hemiis pparar̃: docere expõĩtioẽ: argumẽtis probar̃: af¬

Expanded text:
ideatur. De compositione non equidem post M. Tullium scribere auderem cui nescio an ulla pars operis huius sit magis elaborata, nisi et eiusdem aetatis homines scriptis ad ipsum etiam litteris reprehendere id collocandi genus ausi fuissent, et post eum plures multa ad eandem rem pertinentia memoriae tradidissent. itaque accedam ut plerisque Ciceroni atque ut iis ero, quae indubitata sunt, brevior, ut quibusdam paulum fortasse dissentiam. nam etiam cum iudicium meum ostendero, suum tamen legentiblinquam. neque ignoro quosdam esse, qui curam omnem compositionis excludant, atque illum horridum sermonem, ut forte fluxerit, i subvertitur. neque enim locuti sunt ad hanc regulam et diligentiam primi homines, nec prooemiis praeparare, docere expositione, argumentis probate, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsi frigida & inanis affectio cũ in accisi adit sensus ĩ
ratio est Nã & pͥmũ quotiẽs u̾bũ u̾bo aut nõ dissimi¬
le ualde q̃rit᷑ ut puppesq tuę pubesq tuoꝵ & sic ĩ hac
calamitosa fama qͣ̃i in aliqua pinciosissima flama &
nõ .ti. tam spes laudãda ꝗͣ res est aut caerte par ẽ extecis
syllabis cõsonãs nõ u̾bis sed armis & hoc qͦ quotiens ĩ seu¬
tentias acres inadit pulcrũ est ꝗͣtũ possis in io semꝑ expe¬
riri ut prosis hoc est rrapĩgoꝵ ut plerisq placuit: cheos

Expanded text:
per se frigida et inanis adfectatio, cum in acres incidit sensus, inper se frigida et inanis adfectatio, cum in acres incidit sensus, inratio est. nam est primum, quotiens verbum verbo aut non dissimile valde quaeritur, ut puppesque tuae pubesque tuorum; et sic in hac calamitosa fama quasi in aliqua perniciosissima flamma, et non enim tam spes laudanda quam res est, aut certe par et extremis syllabis consonans: non verbis, sed armis. Sed hoc quoque, quotiens in sententias acres incidit, pulchrum est: quantum possis, in eo semper experire, it prosis. hoc est πάρισον, ut plerisque placuit
Abbreviated transcription (Latin):
atq acrius q cũ figura uicũdũ est: tũ &̃ sensit ualit. emit
mortẽ in mortalitatẽ: illa leruora nõ pisonũ: sed pisto¬
cicũ scripti. raro euenit. sed uehement̾ uenit: sic contin¬
git ut aliꝗs sensus uehemẽs & acer uenustatẽ aliquã nõ
candẽ co ubo. nõ dissona accipit & cur me prombeat pu¬
dor ut id domestico ex: pater meus contra cũ ꝗ se lega¬
tioni immoriiurũ dixerat demde uix paucis diebus
insũptis re ĩ fecta redierat: nõ exigo ut ĩ moriaris lega¬
noni ammorar̃: nã & ualit sensus ipe & ĩ u̾bis tm̃di¬
stantib uicũde consonat Nox p̃sertĩ nõ captata. sed ue¬
lut oblata: cũ altero suo sit usus. alteꝵ ab adu̾sario acce¬
perit Magnę ueterib cure fuit gxatiã dicẽdi cparibus
contrariis ad ꝗrire Gorgias in hocĩ modicus copiosus ae¬
tate qͦ pͥma isocratis fuit: delectatus est his &̃ .M. tułł. ieꝵ
luptati. & re alioqu liuẽ sentẽciaꝵ. poder̃ impleuuit. nã

Expanded text:
sensu valet: Emit morte immortalitatem. illa leviora: Non Pisonum sed pistocircumscripti; — raro evenit sed vehementer venit. sed contingit, ut aliqui sensus vehemens et acer venustatem aliquam non eadem ex voce non dissona accipiat. Sed cur me prohibeat pudor uti domestico exemplo? pater meus contra eum, qui se legationi immoriturum dixerat, deinde vix paucis diebus insumptis re infecta redierat, non exigo, ut inmoriaris legationi; immorare. nam et valet sensus ipse et in verbis tantum distantibus iucunde consonat vox, praesertim non captata, sed velut oblata, cum altero suo sit usus, alterum ab adversario acceperit. magnae veteribus curae fuit gratiam dicendi et paribus et contrariis acquirere. Gorgias in hoc immodicus, copiosus aetate utique prima Isocrates fuit. delectatus est his etiam M. Tullius,luptati et rem alioqui leuem sententiarum pondere implevit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
argumẽtoꝵ figuris asccipserũt. Ego illd de his & q̃ uer̃
sũt adiiciã breuit sic̃ ornãt orationẽ opotunȩ poĩte
ita in eptissimas ẽẽ cũ ĩ modice petantur. Sũt ꝗ neglec¬
to rerũ põdẽs ex iurib sentẽtiaꝵ siuel mamilia u̾ba
ĩ hoc modos d prauarũt: sũmos se uidioet artifices.
ideo q nõ desinãt eas nectẽr̃. quas sine substantia sectaĩ
cñ ridiculũ ꝗͣ q̃rere habitũ gestũ q̃ sine corpore. Sed ne
& qdõ q̃ recte fũit densande sũt nimis: nã uultꝰ mu¬
tatio oculoꝵq cũiectꝰ multu ĩ actu ualet. sed siꝗs du¬
ar̃ os exꝗsitis mõis: & feontis acluminũ in constatia tre¬
pidar̃ nõ desinat rideat᷑. Et orator ht̃ rectã quãdã
uelut faciẽ: q̃ ut scuper̃ ĩ mobili rigor̃ nõ debebit ita
sepiꝰ ĩ eã quã nã dedit specie cõtinẽda ẽ. Saiẽdũ uo ĩ

Expanded text:
is ascripserunt. ego illud de iis etiam, quae vere sunt, adiiciam breviter, sicut ornent orationem opportune positae, ita ineptissisimas esse, cum immodice petantur. sunt qui neglecto rerum pondere et viribus sententiarum, si vel inania verba in hos modos depravarunt, summos se iudicent artifices ideoque non desinant eas nectere, quas sine substantia sectari tam est ridiculum quam quaerere habitum gestumque sine corpore. sed ne eae quidem, quae recte fiunt, densandae sunt nimis; nam et vultus mutatio oculorumque coniectus multum in actu valet; sed si quis ducere os exquisitis modis et frontis ac luminum inconstantia trepidare non desinat, rideatur. Sed oratio habet rectam quandam velut faciem, quae ut stupere immobili rigore non debebit, ita saepius in ea, quam natura dedit, specie continenda est. sciendum vero in
Abbreviated transcription (Latin):
ius dignuis uiodeat᷑ ꝗ eo nõ accedat. Est & ĩ nõib idiũ so
collatis sua gr̃a si cõsul antoniꝰ Beutus hostis Si cõserua¬
tor rei pu. Brutus hostis antoni olim plura de figuris
ꝙͣ necesse erat & adhue erit ꝗ putãt cẽ figurã. Incredi¬
figurȩ paulũ figuris sentẽtiaꝵ declinãt᷑ ut dubitatio
nã cũ est ĩ re pͥori parti assignãda est. cũ ĩ u̾bo sequẽti¬
liue malitiã siuestulticiã dice̾ oportet. itẽ cõreptionis
cadẽ ratio est: nã qͥ illic dubitat: hic emẽdat: & ã ꝑͤ
ĩ cioeronẽ O romule arpinas quale & aptid menadeũ¬
diriasius hec oĩa copiosiꝰ sũt executi ꝗ nõ ut partẽ ois
transcurerũt sed prepͥe libros huic oꝑ̃i dedicauexũt. sic̃
aeliꝰ dionisius: rutiliꝰ cornificiꝰ inselli: aliiq nõ pauci
figuras posse plures reperiri a ꝗbdã ita ii ꝗ ab auctorib
daris tradũt᷑ meliores nõ assentior. Niã ĩ pͥmis mare

Expanded text:
us esse rideatur, qui eo non accedat. est et in nominibus ex diverso collocatis sua gratia: Si Consul Antonius. Brutus hostis; si conservator rei publicae Brutus, hostis Antonius. olim plura de figuris quam necesse erat, et adhuc erunt, qui putent esse figuram: incredifigurae paulum figuris sententiarum declinantur, ut dubitatio. nasive me malitiam sive stultitiam dicere oportet. item correctionis eadem ratio est; nam quod illic dubitat, hic emendat. etiam inin Ciceronem O Romule Arpinas, et apud Menandruriasius. haec omnia copiosius sunt exsecuti, qui non ut partem operis transcurrerunt, sed proprie libros huic operi dedicaverunt, sicut Caecilius, Dionysius, Rutilius, Cornificius, Visellius aliique non pauci;rum quoque figuras posse plures reperiri a quibusdam, ita iis, quae ab auctoribus claris traduntur, meliores non adsentior. nam in primis M.
Abbreviated transcription (Latin):
mediis: uel extremis uł õ ꝑmutatis his & media pͥmis
& sũma mediis accomodẽt & qͦ cũq mõ accomodari po¬
terũt. nec & semꝑ parib silabis cõstat: ut ẽ apud afrum
amisso nuꝑ ĩ foliais auleis nõ p̃sidio inter pexitila tñ so¬
latio ĩt adu̾sa. eius fere uidentur optima inꝗb initia sen¬
tentiaꝵ & fines cõsentũt: ut hio p̃sidio solatio p̃dio &¬

Expanded text:
mediis vel extremis vel etiam permutatis his, ut media primis et summa mediis accommodentur, et quocunque modo accommodari potest. neque enim semper paribus syllabis constat, ut est apud Afrum, amisso nuper infelicis aulae si non praesidio inter pericula tamen solacio inter adversa. eius fere videntur optima, in quibus initia sententiarum et fines, consentiunt, ut hic praesidio solacio, peri
Abbreviated transcription (Latin):
ruaop dicit᷑ si q̃niti . agro locisq desertis audana
potest tm̃ ĩ foro atq iudiciis impudentia ualer& igo
ceder& aulus cecina sex ebuti ĩpudẽtiȩ qͣi tũ ĩ ui faci¬
ĩa dixi mutatis casibus cepeti: nõ minꝰ cager& qͣ aessit
est neminẽ alteri posse dare matrimoniũ: nisi penes
si singula singulis opponũt᷑. ut i eoqͥ mõ dixi uicit pudo¬
rẽ libido: timor̃ audatia: & bina binis nõ nr̃i in genii
ur̃i auxilii est: & sentẽtia e sententiis. dominet᷑ ĩ cõtio¬
onib iaceat ĩ uidiciis cui cõmodissime subiũgit᷑: &
ca sp̃es quã distintionẽ diximus. Edit .P. Rpriuatã lu
xuriã : publicã magnifitẽtiã diligit: & q̃ sut simili car
dissimili sentẽtia ĩ ultimo locatat᷑a. Ut ꝙͥ intẽpos̃ mali
fuit nihil obsit ꝗuqͥ in cã boni fuit prosit. Nec semꝑ cõ
pͥmũ dii ĩmortales fcuges dederũt: nos đ soli acapimꝰ
ĩ om̃es terãs distribuim. Fit &̃ assũpta illa figura q

Expanded text:
 dicitur: Si , quantum in agro locisque desertis audacia potest, tantum in foro atque iudiciis impudentia valeret ἰσόcederet Aulus Caecina Sexti Aebutii impudentiae, quam tum in vi facimina dixi mutatis casibus repeti: non minus cederet quam cesneminem alteri posse dare in matrimonium, nisi penes si singula singulis opponuntur, ut in eo quod modo dixi, uicit pudorem libido, timorem audacia, et bina binis: non nostri ingenii, vestri auxilii est, et sententiae sententiis: dominetur in contionibus, iaceat in iudiciis. cui commodissime subiungitur et ea species, quam distinctionem diximus: odit populuxuriam, publicam magnificentiam diligit; et, quae sunt simili casu, dissimili sententia in ultimo locata: Vt quod in tempore mali fuit, nihil obsit, quod in causa boni fuit, prosit. nec semper coprimis dii immortales fruges dederunt; nos, quod soli accepimus, in omnes terras distribuimus. fit etiam adsumpta illa figura, qua
Abbreviated transcription (Latin):
astuto sapientẽ appelles: pro confidente fortẽ: pro illiberali
diligentẽ. qͥ pendet ex finiciõe adeoq an figura sit dubito
genus figuxau q aut similitudine aliqua aut paribus.
fieri solet: sed ex tucinia quadã p̃dicti nõis ducta caĩb
declinat᷑. ut domici afer pro dodio. At illa mulier om̃i¬
ũ reꝵ ĩperita: in om̃ib reb infoelix & cũ u̾bo idẽ ubũ
plus significant᷑ sub iũigit᷑ qn hõ hostis homo ꝗb exẽplis
sũ in aliud usus sed m uno falsis est geminatio trapa¬

Expanded text:
astuto sapientem appelles, pro confidente, fortem, pro illiberali astuto sapientem appelles, pro confidente, fortem, pro illiberali diligentem. quod totum pendet ex finitione, ideoque an figura sit dubito.genus figurarum, quod aut similitudine aliqua vocum aut paribus fieri solet: ex vicinia quadam praedicti nominis ducta casibus declinat, ut Domitius Afer pro Cloatilla, mulier omnium rerum imperita, in omnibus rebus infelix; et cum verbo idem verbum plus significans subiungitur: quando homo hostis, homo. quibus exemplis sum in aliud usus, sed in uno ἔμφασις est geminatio. π
Abbreviated transcription (Latin):
naut. lusitq ꝗa nihil aliua intelligi poterat ꝙͣ hoc dia¬
dema ĩ posuit Altera ẽ ꝑ d̾tractionẽ figura de qua nõ
quaꝵ una q̃q desideraret iltđ si sola poneret᷑ id actidit
aũt propõito u̾bo ad qͥ reliqͥ respiciãt. Uicit pardorẽ libi¬
do timorẽ audatia: rationẽ amẽtia. aut ĩ ałto qͦ plura
c̃ludnt᷑ neql is ẽ catilina ut ee aut pudor unqͣ a tiupi¬
tudine: aut metus apericulo: aut ratio a furore reuo¬
dicimus & singularia phuralib miscet. Sed hȩs adeo sut uuil¬
garia: ut s artẽ figuxaꝵ asserẽr nõ possint. Illud plane figu¬
ra est. qua diu̾sa sermonis forma ciuũgitur. Sociis tũc ar¬
ma capesiãt edico & dira bellũ cũ gente gerendũ qͥnius.a
pars belli posterior participio in sistat. utriq cõuenit illud
edico no utriq detractiõis gratia facta cõiũctio oupoitq
ħt̃ ꝗͣ qͥ nõ ht̃. hiuc diu̾sã uolut essẽ distinctionẽ cui dãt

Expanded text:
 lusit, quia nihil aliud intelligi poterat quam hoc, diadema imposuit. altera est per detractionem figura, de qua modo quarum unaquaeque desideraret illud, si sola poneretur. id accidit aut praeposito verbo, ad quod reliqua respiciant: vicit pudorem libido, timorem audacicluduntur: neque enim is es, Catilina, ut te aut pudor unquam a turpitudine aut metus a periculo aut ratio a furore revoet singularia pluralibus miscet. sed haec adeo sunt vulgaria, ut sibi artem figurarum adserere non possint. illud plane figura est, qua diversa sermonis forma coniungitur: sociis tunc, arma capessant, edico , et dira bellum cum genie gerendum. Quamvis enim pars bello posterior participio insistat, utrique convenit illud edico. non utique detractionis gratia factam coniunctionem συνοuam quod non habet. Huic diversam volunt esse distinctionem, cui dant
Abbreviated transcription (Latin):
toniꝰ neq cõsulẽ spero ꝗ est cuero aut põĩtis duobusul
crib cede uedine singrilis cõtinua reddat᷑. quae apiul
brutũ dedictatura CN. pompeii p̃stat .N. nẽi ĩperare qͣ
alicui seruir̃: sine illon. uiue̾ honeste liet cũ hoc uiuen¬
di nulla cõdicio ẽ. Sed uni rei multipleꝵ ratio subiiat᷑:
ut apud ugiliũ. Siue ĩ de occultas uires & pabula t̾rę
pinouia cõcipiũt. siue illis om̃e ꝑ ignẽ excoꝗt᷑ uitiũ. ae
totus locus. scu pluris calor ille uias: seudurat magis
relationẽ qͥ accipi uelit nõ liquet mͥ. Nã si apatasip
om̃ib locuti sumꝰ. sed ꝗ ꝗͥ ul est ne hoc nͨ suꝑiora ĩ ora¬
toreĩpetit: sola ẽ ĩ eo libro põĩta. Par ẽ int̾ figuras ubo¬
de qua dixi cornificiꝰ int̾rogationẽ: ratiocinationẽ: sub¬
iectionẽ: trãslationẽ: occultationẽ p̃terea sentẽtiã. mẽ¬
beũ: articulos: int̾pretationẽ: cõclusionẽ. quoꝵ pͥora al¬

Expanded text:
tonius; neque consulem spero, quod est Cicero; aut positis duobus vel tribus eodem ordine singulis continua reddatur, quale apud Brutum de dictatura Cn. Pompeii, praestat enim nemini imperare quam alicui servire; sine illo enim vivere honeste licet, cum hoc vivendi nulla condicio est. sed et uni rei multiplex ratio subiungitur, ut apud Vergilium, sire inde occultas vires et pabula terrae pinguia concipiunt, sive illis omne per ignem excoquitur vitium—et totus locus; seu plures calor ille vias,—Seu durat magis. Relationem quid accipi velit, non liquet mihi. nam si ἀνάκλασιν omnibus locuti sumtore repetit. sola est in eo libro posita pariter inter figuras uerbode qua dixi; Cornificius interrogationem, ratiocinationem, subiectionem, transitionem, occultationem, praeterea sententiam, membrum, articulos, interpretationem, conclusionem. quorum priora al
Abbreviated transcription (Latin):
aut productiõe tm̃ uel cõreptiõe mutaę qͥ eꝗdẽ ĩtocis
frigidũ eqdẽ tradi int̾ preapta miror eoꝵ qr ixenipla
uitandi pociꝰ qͣ imitandi gratia pono: amari iocũdũ est
& apud oiidiũ ludentẽ. cr ego nõ dicar furiare furiã.
Cornificiꝰ hane traductionẽ uocãt iudelicet alteriꝰ intelle¬
gus & ad alterũ sed elegantiꝰ ꝗͥ est põitũ indistinguẽda
reꝵ propͥetate hanc rerpii.pertẽ paulisper r̃yͥmi nõ ĩ ꝑpe¬
tuũ cõpͥmmi posse. & q̃ pͦpõĩtiõib ĩ contrariũ mutantur

Expanded text:
aut productione tantum vel correptione mutatae; quod etiam in iocis frigidum equidem tradi inter praecepta miror, eorumque exempla vitandi potius quam imitandi gratia pono: amari iucundum est, et apud Ovidium ludentem: cur ego non dicam, Furia, te furiam? Cornificius hanc traductionem vocat, videlicet alterius intellectus ad alterum. sed elegantius, quod est positum in distinguenda rei proprietate: hanc rei publicae pestem paulisper reprimi, non in perpetuum comprimi posse. Sed quae praepositionibus in contrarium mut
Abbreviated transcription (Latin):
atͣ. hic illũ uidi iuuenẽ: bissenos aunr̃a dies. hic mͥ
respõsũ pͥmus dedit ille petẽti: sed utrũq hoꝵ coaceua
tio: & ñ uĩcta aut dissoluta. om̃ib scriptores sua no¬
ĩa dederũt: sed uaria & ut cuiq fingẽ placuit finis
qdẽ unꝰ ꝗa acriora facit & ĩstantiora q̃ dicimꝰ &uim
quãdã pręse ferẽtia uelut sepius exũpẽtis affectus: gra¬
affectata: uleoq esse rarior debet Est aũt ip̃a qͦ ad¬
nis sunt in tradita &latina. Africano ututẽ ĩdustͥa
utus gloriã. gloria emulos cõparauit. & calui nõ ẽgo
magis pecuniaꝵt repetũdaꝵ ꝗͣ maiestatis: neq maieꝰ¬
bitus magis ꝗͣ orar legũ uidicia perierũt. Inue¬
nit᷑ apud poetas qͦ & apud homerũ de saeptro qͥ aioue
ad aggamenonẽ usq deduat. & apud nr̃m tragicũ
Ioue propagatꝰ ẽ ut prohibet tantal ex tantalo ortus
pclons & pelope aut satus atreus ꝗ nr̃m poro propagat

Expanded text:
antur, hic illum vidi iuvenem, — bis senos cui nostra dies, — hic mihi responsum primus dedit ille petenti. sed utrumque horum acervatio est, tantum iuncta aut dissoluta. omnibus scriptores sua nomina dederunt, sed varia et ut cuique fingenti placuit. fons quidem unus, quia acriora facit et instantiora quae dicimus et vim quandam prae se ferentia velut saepius erumpentis adfectus. grafectatam ideoque esse rarior debet. est autem ipsa quoque adnis. sint tamen tradita et Latina: Africano virtutem industria, virtus gloriam, gloria aemulos comparavit. Sed Calvi: non ergo magis pecuniarum repetundarum qiuari maiestatis, neque maiebitus magis quam omnium legum iudicia perierunt. invenitur apud poetas quoque, ut apud Homerum de sceptro, quod a Iove ad Agamemnonem usque deducit, et apudIoue propagatus est, ut perhibent, Tantalus, / ex Tantalo ortus Pelops, ex Pelope <autem> satus / Atreus, qui nostrum porro propagat
Abbreviated transcription (Latin):
tabellarie & ego ibidẽ orans int̾ corna exoraui: auisi¬
milia sũt illa meo ꝗdẽ iudicio ĩꝗb u̾ba d̾cent᷑ pudo¬
ris gratia subtrahũt᷑. Nouimꝰ & ꝗ te trãsusa turentib
hircis. et qͦ sed faciles nimphe : tiser̃ sacello Hlinc ꝗdã
aposinposm putãt frustra Nã illa ꝗͥ taceat incertũ ẽ. aut
aerte longior̃ sermõe explicãdũ hic unũ u̾bũ & mãi¬
festũ ꝗdẽ desiderãt᷑ q̃ si aposi aposis ẽ nihil nõ in qͦ de

Expanded text:
tabellarii, et ego ibidem has inter cenam exaravi. cui similia sunt illa meo quidem iudicio, in quibus verba decenter pudoris gratia subtrahuntur: nouimus et qui te, transversa tuentibus hircis, Sed quo, sed faciles Nymphae risere, sacello. Hanc quidam aposiopesin putant, frustra. nam illa quid taceat incertum est aut certe longiore sermone explicandum, hic unum verbum et manifestum quidem desideratur; quod si a
Abbreviated transcription (Latin):
se ht̃ ep̃ła adberitũ. Ego cũ ĩ graciã redierĩ cũ appio cdaui¬
dio. & uedierĩ ꝑ geni põperũ &e ego ergo quã redierĩ & ĩ
cisdẽ sentitiis crebriorib mutata declinatiõi iteratiõe
uͥboꝵ. ut apud ꝑsiũ usq adeo uescire tuũ est: nisite
scix hoc sciat alt̾. & apud ciceronẽ neq i potrrat uidicio
ex illis dãnatis ꝗ indicabãt᷑ sed sensus qͦq toti quemed¬
modũ coeperũt desiẽt. Uenit ex alia hoc ip̃m qd bonũ ti¬

Expanded text:
redierim cum Appio Claudio, et redierim per Cn. Pompeium, ego ergo cum redierim. Sed in iisdem sententiis crebrioribus mutata declinationibus iteratione verborum: ut apud Persium, usque adeone scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter? Sed apud Ciceronem, neque enim poterant iudicio et hi damnari, qui iudicabant. sed sensus quoque toti, quemadmodum coeperunt, desinunt: venit ex Asia. hoc ipsum quam novum! t
Abbreviated transcription (Latin):
defendit᷑ sepe & ratiõo quadã uleoq cũ sit a simplicire¬
toq loquẽdi gne̾ deflexa utus est si ht̃ probabile aliꝗ
ꝙ se quat᷑. una tñ ĩ remax̾ utilis. ut quotichani ac sẽꝑco
dẽ m̃o formati sermõis fastidiũ leu&: & nos auulgari
diãdi gñe defendat q si qs pãce & cũ res poscet ueet᷑ uelut

Expanded text:
 etiam ratione quadam. ideoque , cum sit a simplici rectoque loquendi genere deflexa, virtus est, si habet probabile aliquid, quod sequatur. una tamen in re maxime utilis, ut cotidiani ac semper eodem modo formati sermonis fastidium levet et nos a vulgari dicendi genere defendat. quodsi quis parce et, cum res poscet, utetur; velut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ illa frequẽtia. ꝑ quẽ porro datũ: und sumptũ: q̃ dema¬
inter apcio poculi: curnõ de integro aũt datũ. hanc xerũ
cõuicta diu̾sitatẽ cocli igtabodup uocat: qualis est
productio locus ⁊̃ oppianicũ illũ tabulas publicas uiolar̃ cẽ¬
sorias cõrupisse decuriones aniu̾si udicauerũt: cĩ ilo
uenio rationẽ nemo rẽ ullã cõtrahebat nemo illũ extã
multis cognatis & affinib tutoꝵ unꝗͣ finib siuis scripsis¬
s& & deinaps ad huc multa ut hec ĩ unũ cõerũt᷑ ita cõtra
illa dispersa sunt q̃ a cicerane disfipata dici puto hic sege¬
dia pͥmis & mediis ultuma cũ griuĩt: Uestrũ ĩamc factũ

Expanded text:
? illa frequentia? per quem porro datum? unde sumptum? q? illa frequentia? per quem porro datum? unde sumptum? qinterceptio poculi? cur non de integro autem datum? hanc rerum, coniunctam diversitatem Caecilius μεταβολήν vocat, qualis est pro Cluentio locus in Oppianicum: illum tabulas publicas Larini censorias corrupisse decuriones universi iudicaverunt, cum illo nemo orationem, nemo rem ullam contrahebat, nemo illum ex tam multis cognatis et adfinibus tutorem unquam liberis suis scripsit, et deinceps adhuc multa. Vt haec in unum congeruntur, ita contra ilia dispersa sunt, quae a Cicerone dissipata dici puto: hic segedia primis et mediis ultima congruunt: vestrum iam hic factum
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ copiȩ tu. & aq̃ pliuus arceãt᷑ ille ex̾citat᷑ ĩ proragã¬
dis finib: tu ĩ regẽdis. possũt media qͦ ẽsponder̃ uel pͥmis
ut te nemꝰ angitiae. uitrea te fucimis unda uel ultimis:
ut hec grauis & honusta p̃dla siciliẽsi cũ & ip̃a eẽt p̃da. Nec
ꝗsꝗͣ̃ dubitauit i dẽ fieri posse iteratis utrĩq medii s respodẽt
pͥmis & ultima multi & graues delores ĩuenti parẽtib a pro¬
pinquis multi. est & illud repetẽdi genꝰ qͥ semel propõita ite¬
rat & diuidit. iphitus & pelcias mecũ quoꝵ irhitus ȩuo ĩa
gxauior pelias & uulnẽr̃ tardus ulixi e rapodios diat᷑ ge¬
x. nostri regressionẽ uocãt. nec solũ est eodẽ sensu: sed&̃ ĩ
sũt. Pater hic tuus. patrẽ hũc appellas: patris cui filius ẽfit
cãib mõ hoc schema. qͥ todi triorop uocãt constat ꝙ aliis
&̃ mõis ut pro cluẽcio . qͥ aũt tẽpuis uenẽi dandi illo die¬

Expanded text:
arceantur. He exercitatus in propagandis finibus, tu in regendis. possunt media quoque respondere vel primis, ut te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda; vel ultimis ut haec navis onusta praeda Siciliensi, cum et ipsa esset ex praeda. nec quisquam dubitabit. idem fieri posse iteratis utrinque mediis. respondent primis et ultima: multi et graves dolores inventi parentibus et propinquis multi. est et illud repetendi genus, quod simul proposita iterat et dividit: Iphitus et Pelias mecum, quorum Iphitus aevo iam gravior, Pelias et vulnere tardus Ulixi. Ἐπάνοδος dicitur Graece, nostri regressionem vocant. nec solum in eodem sensu, sed etiam in sunt: pater hic tuus? patrem nunc appellas? patris tui filius es? fit casibus modo hoc schema, quod πολύπτωτον vocant. constat aliis etiam modis, ut pro Cluentio: quod autem tempus veneni dandi? illo die