comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sterilitatẽ . ñnulle tantũ semel partuñ quedã aut faeminas
aut mares semper: post annũ : L. fecunditas omniũ c̃quies cit
Nãinannũ Ixxxmũ uirigenerant sicut manissa rex mathũ annũ
Cato octogensimo exacto exfilia salonis clientis sui auũ uticen
temporis ut̃q resid& sicut inherculae & ficle apparuit
fratre eius qui gestati eodẽ honore int̃uallis tamen quib
concepti fuerant Natiuidentur & deproconensi ancella quae
eduplici adulterio geminos edidit utrũq patrisuo similẽ
hic eficlesio laum creat qui sardinã ingressus palantes in co¬
larũ animos ad concordiã eblanditus qui struxit oluiã grecoꝵ̃¬

Expanded text:
sterilitatem, nonnullae tantum semel pariunt, quaedam aut feminas sterilitatem, nonnullae tantum semel pariunt, quaedam aut feminas aut mares semper. Post annum quinquagesimum fecunditas omnium conquiescit; nam in annum octogesimum uiri generant, sicuti Masinissa rex Mathumannum Cato octogesimo exacto ex filia Salonis clientis sui auum Vticenstemporis, uterque residet, sicut in Hercule et Iphicle apparuit fratre eius, qui gestati eodem onere, interuallis tamen quibus concepti fuerant nati uidentur; et de Proconnesia ancilla, quae duplici adulterio geminos edidit, utrumque patri suo similem. Hic Iphicles Iolaum creat, qui Sardiniam ingressus, palantes incolarum animos ad concordiam eblanditus, Olbiam atque alia Graec
Abbreviated transcription (Latin):
cituri. morsib: quib: lrmpaticar faciunt mollitiae glutinor autam
Situm̃ iniudea duodcis paltiter gignit
Olacus ad eolentum nequeat. se paraeri enimuero siabrumpere
partem uelis uniuersitar sequitur. scindiq: nom potest qm̃ inquantũ
ductur extenditur sedubi ad mota fuerint cruore illo polluta
filicis ponte dis pergitur & adplicita tabedẽducitur paulo ante
corpus unũ fit que d&enacitate conexa contagione partitio repen¬
tina habaplanae illud insesolum salutare quodauertit sidus helene
perniciosis simũ nauigantib:. C&erũ ipsefemine quib munus ẽ. neces¬
sitauis huius quã diusint in sualege ñ in nocentib: oculis contuentur
aspectus specula uitiant ita ut hebe t&ur uisufulgor offensus &
solitam aemulationẽ uultus extinctus splendor amittat faciesq
obtunsi nitoris quadã caligine nubileiur:
Mulierũ aliae ineernũ stereles sunt aliae mutatis c̃iugiis exuut̃

Expanded text:
cituri morsibus quibus, lymphaticos faciunt. Parua haec sunt. cituri morsibus quibus, lymphaticos faciunt. Parua haec sunt. Bitumen in Iudaea quod Asphaltites gignit lacus adeo lentum mollitie glutinosa, ut a se nequeat separari, enimuero si abrumpere partem uelis, uniuersitas sequetur scindique non potest, quoniam in quantum ducatur extenditur. Sed ubi admota fuerint cruore illo polluta fila, sponte dispergitur, et adplicita tabe diducitur paulo ante corpus unum, fitque de tenacitate conexa contagione partitio repentina. Habet plane illud in se solum salutare, quod auertit sidus Helenae perniciosissimum nauigantibus. Ceterum ipsae feminae, quibus munus est necessitatis huius, quamdiu sint in sua lege, non innocentibus oculis contuentur; aspectu specula uitiant, ita ut hebetetur uisu fulgor offensus et solitam aemulationem uultus extinctus splendor amittat faciesque obtunsi nitoris quadam caligine nubiletur. Mulierum aliae in aeternum steriles sunt, aliae mutatis coniugiis exuunt
Abbreviated transcription (Latin):
cad firm& in aegrpto septenos uno utero simulgigni qđ ibiminus
mirum cumfaifero potunilus. Nontantum terrarum sedociã
hominum materna fecundet ciruc:̧legimus .Cu. pompeiũ eu¬
thichidem faeminã asia exhibitam quam constabat tricies en ixã
cum xx eius liberir intheatro suo publicar se: unde compatens
hoc loco duco suꝑ hominis genenitione tractare . Et enim cum
de animalib quaedigna dictu uidebuntur ꝓut patria cuius q
ced monebit simur notaturi iure abeo potissimum ordiemur
quodrerum naturte sensus iuditio & rationis capacitate p̃posuit
omnib: itaq ut democritur phisicur ostendit. Mulier solũ
animal menstruale ẽ cuius ꝓfluuia non paruir spectatato¬
cum̃tis inter monstrifica merito numerantur. Contacte
his fruger non germinabunt. acercent musta mnorentur
herbȩ. amittent arbores f&us. ferrum rubigo corripia. nigres¬
cent aera. siquid caner indeederintꝰ innibiae effanebuntur no¬

Expanded text:
adfirmet in Aegypto septenos uno utero simul gigni; quod ibi minus adfirmet in Aegypto septenos uno utero simul gigni; quod ibi minus mirum, eum fetifero potu Nilus non tantum terrarum sed etiam hominum fecundet arua. Legimus Cn. Pompeium Eutychidem feminam Asia exhibitam, quam constabat tricies enixam, cum uiginti eius liberis in theatro suo publicasse. Vnde competens hoc loco duco super hominis generatione tractare. Etenim cum de animalibus quae ligna dictu uidebuntur, prout patria cuiusque admonebit simus notaturi, iure ab eo potissimum ordiemur, quod rerum natura sensus iudicio et rationis capacitate praeposuit omnibus. Itaque ut Democritus physicus ostendit, mulier solum animal menstruale est, cuius profluuia non paruis spectata documentis inter monstrifica merito numerantur. Contactae his fruges non germinabunt, acescent musta, morientur herbae, amittent arbores fetus, ferrum robigo corripiet, nigrescent aera, si quid canes inde ederint in rabiem efferabuntur, no
Abbreviated transcription (Latin):
postumi agriooe post adoptionem. Deinde denderio ciur in¬
signis paenitenta naufriegio sicula turpis ibi inspelunca occul¬
tatione seditiones militum plurimae perusira cuna de tectum
filiae adulterium & uoluntar parricidalis nec menore dedecore
neptis infamia incusate mortis filiorũ & amissis liberis non solus
orbitatis dolor urbis pestilentia famer italiae bello illirico
angustiae reimilitaris corpus morbidum contumeliosc discen¬
sio priuigni neronis uxoris &iã tiberi cogitationis parũ fide ate
in hunc modum plunt. huiurtam̃ suprarema. quasilugere se¬
culum penuria in secuta est frugũ omniũ ut nefortuitum qđ
accedenrt uidereur inminentia mala non dubur signis apparuen
am fausta ciuaedam explebe partð uno ededit quat tuor ge¬
minos marerduos totidem a feminas monstruosa fecur ditate
portendens futunre calamitatis inditiũ: quã lib& trogur auctor

Expanded text:
Postumi Agrippae post adoptionem, deinde desiderio eius inPostumi Agrippae post adoptionem, deinde desiderio eius insignis paenitentia; naufragia Sicula; turpis ibi in spelunca occultatio; seditiones militum plurimae; Perusina cura; detectum filiae adulterium et uoluntas parricidalis; nec minore dedecore neptis infamia; incusatae mortes filiorum et amissis liberis non solus orbitatis dolor; urbis pestilentia, fames Italiae, bello Hillyrico angustiae rei militaris, corpus morbidum, contumeliosa dissensio priuigni Neronis, uxoris etiam Tiberii cogitationes parum fidae, atque in hunc modum plura. Huius tamen suprema quasi lugeret saeculum, penuria insecuta est frugum omnium; ac ne fortuitum quod acciderat uideretur, inminentia mala non dubiis signis apparuerunt; nam Fausta quaedam ex plebe partu uno edidit quattuor geminos, mares duos, feminas totidem, monstruosa fecunditate portendens futurae calamitatis indicium; quamlibet Trogus auctor
Abbreviated transcription (Latin):
ess& anno duarto ut intercalarent unũ diem &oporter& con¬
fecto quarto anno id obseruare ante quã quintur auspicar& ur
Illi incipiente quarto intercalarunt non desinente sic ꝑ annas
inter calati quod rep̃hensum augustum reformauit. Iussitq an¬
nas xii sine intercalatione decurrere utres illidies quiult ix
nouem necessarius temere fuerunt intercalati hoc modo
possint repensari exqiua disciplina omnium postea tẽporũ
fundata ratio est Uerum cum & hoc & multa alia augusti tem¬
porib debeantur quipene sine exempla rerum potitus est
tanta & tot inuitaeius inueniuntur aduersa ut nonsit
facile discernere calami toisior an beatior fuerit Primum
quod apud auunculũs in p&itione magisterii equitum p̃latus
est ei lepidus tribunus cũ quadam auspicantium ceptoꝵ
nota. Moxtrium uintus collegium p̃gniui potestate
antonii philippensis inde proscribtionis inuidia abdicatio

Expanded text:
esset, anno quarto ut intercalarent unum diem, et oporteret conesset, anno quarto ut intercalarent unum diem, et oporteret confecto quarto anno id observari, antequam quintus auspicaretur, illi incipiente quarto intercalarunt, non desinente. Sic per annintercalati. Quod deprehensum Augustus reformauit, iussitque annos duodecim sine intercalatione decurrere, ut tres illi dies, qui ultra nouem necessarios temere fuerant intercalati, hoc modo possent repensari. Ex qua disciplina omnium postea temporum fundata ratio est. Verum cum et hoc et multa alia Augusti temporibus debeantur, qui paene sine exemplo rerum potitus est, tanta et tot in uita eius inueniuntur aduersa, ut non sit facile discernere, calamitosior an beatior fuerit. Primum quod apud auunculum in petitione magisterii equitum praelatus est ei Lepidus tribunus, cum quadam auspicantium coeptorum nota; mox triumuiratus collegium praegraui potestate Antonii, Philippensis, inde proscriptionis inuidia; abdicatio
Abbreviated transcription (Latin):
rum perecuatio. Greciergo singulis annis xidier & quaditen¬
tem d&nahebant eosq: octier multiplicatas in annũ nonum
reseruabant ut contracctur nonaginariur numerus ini tres menses
ꝑtricenos dier scinderetur. quia nono restituti efficiebant dies
quod cum in initio romani ꝓbassent contemplatione numeri
parilir offensi neclectum breui perdiderunt trans lata
in sacerdoter intercalandi potestate qui plerũq gractificanter
rationib: publicanorũ ꝓlibidine sua subtrihebant tempone
uł augebant. Cum haec sicforent constituta modurq inxter¬
qui fuerent trans acti hieme modo stiuum. modo aut̃ nale
tempus inciderent. Itaq: concaesar uNi uersamhanc instantiã
inciscitemporum turbatione composuit &ut statum certũ
calauit duo pactore gnrdati menses dec&ero statuta ordinis
& tunc quoq uitium ad missum est persacerdoter. Nãcũ p̃ceptũ

Expanded text:
rum peraequatio. Graeci ergo singulis annis undecim dies et quadranrum peraequatio. Graeci ergo singulis annis undecim dies et quadrantem detrahebant, eosque octies multiplicatos in annum nonum reseruabant, ut contractus nonagenarius numerus in tres menses per tricenos dies scinderetur; qui anno nono restituti efficiebant dies Quod eum initio Romani probassent, contemplatione numeri parilis offensi neglectum breui perdiderunt, translata in sacerdotes intercalandi potestate; qui plerumque gratificantes rationibus publicanorum pro libidine sua subtrahebant tempora uel augebant. Cum haec sic forent constituta modusque interqui fuerant transacti hieme, modo aestiuum modo autumnale tempus inciderent. Itaque C. Caesar uniuersam hane inconstantiam, incisa temporum turbatione, composuit, et ut statum certum rcalavit: quo pacto regradati menses de cetero statuta ordinis Et tunc quoque vitium admissum est per sacerdotes. Nam cum praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
cursu discrepare lunari computatione annum ꝑ aequarunt. quin¬
quaginta &unodie auctir utergo ꝑficerent duo decim menses. vi
mensib: superiorib daraexer dies singulos eorci quin quaginta istis
&uno dieb adiunxerunt. factiq qunqua ginta septẽ diuisi sunt
quino atq: quinquaginta & cacdier coepit post modum cum pres¬
dicerint timere annum clausum intraedier quos supra diximus
quando quidem apparer& solis meatus non ante trecentis simum
odiacũ conficere decursũ quaduntem illũ &decundier ad dider
ortante obseruatione impciris numero quem pbitagortes monuit
pnre poni inomnib: oportere. Vnde ꝓpt̃ dier imparet dur superis
&ia nuarius dicatur & martius ꝓpt̃ pares febro ariur quasi ho¬
minosur dur inferiis deputcitur. Cũitaq haec diffinitio toto
orbae placuissa custodiendi quadntis gnatia diuersis gentib
uariae intercalabatur Necũquã tamen aliquidum fiebat tẽpo¬

Expanded text:
cursu discreparet, lunari computatione annum peraequarunt, quincursu discreparet, lunari computatione annum peraequarunt, quinquaginta et uno die auctis. Vt ergo perficerent duodecim menses, de sex mensibus superioribus detraxerunt dies singulos, eosque quinquaginta istis et uno diebus adnexuerunt, factique quinquaginta septem diuisi sunt quinque atque quinquaginta et trecentos dies coepit. Postmodum eum perspicerent temere annum clausum intra dies quos supra diximus, quandoquidem appareret solis meatum non ante trecentesimum sezodiacum conficere decursum, quadrantem illum et decem dies addiderunt, hortante obseruatione inparis numeri, quem Pythagoras monuit praeponi in omnibus oportere. Vnde propter dies inpares diis superis et Ianuarius dicatur et Martius, propter pares Februarius quasi ominosus diis inferis deputatur. Cum itaque haec definitio toto orbe placuisset, custodiendi quadrantis gratia a diuersis gentibus uarie intercalabatur, nec umquam tamen ad liquidum fiebat tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Namante agustum caescirem incerte modo annum computa¬
bant quiapud acgrptios quat tuor mensib: terminabatur.
apud arcadartrer. apud carnanas sex initalia apud lauinios xi
initio annum x mensib: computauer̃ a martio auspicanter
cdeo ut eiur die prima de auris uestalib: ignis accenderent
mutarent u&erib uirider laureas. Senatur & populus
comitia agerent matronae seruissuis cenas ponerent sicuti
satur nalib: dominulle ut honorer prumptiur obsequium ꝓ¬
uocarent. huqua si gnatiam repensarent perfecti laborir
maximȩ quachunc mensem principem testatar fuisse qđ
qui ab hoc quiintur erat quintus dictus est Deunde humers
decurrente december sollem nem circuitum finiebat intraedie
cecmum quartum. Tuncenim istenumerus explebat annum itao
ut sexmenses trecenum dierum essent quattuor reliqui tricenis
& singulis expedirentur. sed quõ retio illa ante num ma malunce

Expanded text:
Nam ante Augustum Caesarem incerto modo annum conputaNam ante Augustum Caesarem incerto modo annum conputabant, qui apud Aegyptios quattuor mensibus terminabatur, apud Arcadas tribus, apud Acarnanas sex, in Italia apud Lauinios treinitio annum decem mensibus computauerunt a Martio auspicantes, adeo ut eius die prima de aris Vestalibus ignes accenderent, mutarent ueteribus uirides laureas, senatus et populus comitia agerent, matronae seruis suis cenas ponerent, sicuti Saturnalibus domini; illae ut honore promptius obsequium prouocarent, hi quasi gratiam repensarent perfecti laboris; maximeque hunc mensem principem testatur fuisse, quod qui ab hoc quintas erat Quintilis dictus est, deinde numero decurrente December sollemnem circuitum finiebat intra diem trecentesimum quartum; tunc enim iste numerus explebat annum, ita ut sex menses tricenum dierum essent, quattuor reliqui tricenis et singulis expedirentur. Sed quoniam ratio illa ante Numam a lunae
Abbreviated transcription (Latin):
quipoe certam̃ obrmpi quod cũ hertuler in honorem ataui mat̃ni
pelopis edidenat intermis sum ifitur filius eius instaunt uit post
excidium troiae anno cccc uiu
rgo abifito ndmenttur olimpur prima. Ita ui medis olimpia¬
tib iutericitis quib singulis anni quatermi inputantur. Cumun
coeptante roma conditasiti sicint᷑ exortum urbis & troum captã
quod c̃ pompeius gallur quaeuentnius urbis conditt anno decc
publicis an notata est : quater ergo multiplicatis sex aducentis
parestroma uii olimpiadis anno primo credi conditã in qua
annum agens qui principatum itaingressus est utuigilantia e
non modo securum uerum eciã tetũ imperium ẽ& quod tẽpus
firme solum reꝑtum est quod plurimum & arma cersa uerst
& ingenici floruerint scilic& neimerti iustitio languer& uirtutis
opera bellis quiescentib: Tunc ergo primum cursus anni
perspecta ratio est quae arerũ origine ꝓfunda caligine tegebatͥ

Expanded text:
Quippe certamen Olympicum, quod Hercules in honorem ataui materni Pelopis ediderat, intermissum Ifitus Eleus instaurauit post excidium Troiae anno quadringentesimo octauo. Ergo ab Ifito numeratur olympias prima. Ita sex mediis olympiadibus interiectis, quibus singulis anni quaterni inputantur, cum septima coeptante Roma condita sit, inter exortum urbis et Troiam captaquod cum C. Pompeius Gallus et Q. Veranius urbis conditae anno octiet ducentesima actis publicis annotata est. Quater ergo multiplicatis sex et ducentis par est Romam septimae olympiadis anno primo credi conditam. In qua nnum agens, qui principatum ita ingressus est, ut uigilantia illius non modo securum, uerum etiam tutum imperium esset. Quod tempus ferme solum repertum est, quo plurimum et arma cessauerint et ingenia floruerint, scilicet ne inerti iustitio langueret uirtutis opera, bellis quiescentibus. Tunc ergo primum cursus anni perspecta ratio, quae a rerum origine profunda caligine tegebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
&t nensuersis neruir non modo enite petoris sod& mirib can¬
cellatis ex brachus om̃s aduersarios leui tastu ac pene securs
congres sionib uicerit Cus filiũ militem gn pompci pearimodo
natum ida spreuisse hostem ꝓuocantẽ ut inherimcum deatore
& sipenere &captum digito uno in castne impene toris sure portire¬
N. lonem quod crotonienst m egric omna supnt quiet nouno uelẽ

Expanded text:
et transuersis neruis non modo crate pectoris, sed et manibus canet transuersis neruis non modo crate pectoris, sed et manibus cancellatis et brachiis omnes aduersarios leui tactu ac paene securis congressionibus uicerit. Eius filium, militem Cn. Pompeii, pari modo natum, ita spreuisse hostem prouocantem, ut inermi eum dextera et superaret et captum digito uno in castra imperatoris sui reportaret. Milonem quoque Crotoniensem egisse omnia supra quam homo ualet;
Abbreviated transcription (Latin):
bella partica quodnũ quã riserit cagelastus cognomirabatur.
nterclia socrati magna p̃clari illud est cuod in eodem uultus
tenor &iam aduersis interpellantib persteit. heneditus
& diogenis crnicur. Nihil umquam derigore animi remiserunt
calcatirq turbi dinib: fortuitorum aduersur omnem dolore
exempla antoniã drusi non spuisse percelebre est . Non nullas
nasci accepimur concr& is ossib: eosa neq: sudare c̃suisse neqa
sitire
quils ẜtacus anus liglimur fertur quittia &eticesima olero¬
piade primus exolimpico certamine pancrati cororam repor¬
tauit cuiurq oita dep̃bensa sunt medullam non baben maxura
uirium substantiam neruos facere certisimum est. Quantoci
fucrint des sȩnsiores tanto ꝓpensius augescere firmitatem
Iarro mnyelatione ꝓdigiosae fortitudinis adnotiaut¬
ritannum gladiatorem natunte amna tem funse cuuent. tir

Expanded text:
bella Parthica, quod numquam riserit Agelastus cognominabatur. bella Parthica, quod numquam riserit Agelastus cognominabatur. Inter alia Socratis magna praeclarum illud est, quod in eodem uultus tenore etiam aduersis interpellantibus perstitit. Heraclitus et Diogenes Cynicus nihil umquam de rigore animi remiserunt, calcatisque turbinibus fortuitorum aduersus omnem dolorem inter exempla; Antoniam Drusi non spuisse percelebre est. Nonnullos nasci accepimus concretis ossibus, eosque neque sudare consuesse neque sitire, qualis Syracusanus Lygdamus fertur, qui tertia et tricesima olympiade primus ex Olympico certamine pancratii coronam reportauit, cuiusque ossa deprehensa sunt medullam non habere. Maximam uirium substantiam neruos facere certissimum est, quantoque fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Varro in relatione prodigiosae fortitudinis adnotauit Tritannum gladiatorem natura Samnitem fuisse, qui et rectis
Abbreviated transcription (Latin):
ostentum hoc piauit sinistro exitu liberorum rursum necatis
matrib natur est aus picatior sicut scipio ce fricanus prior
qui de functa parente quod excisur utero indiem uenera t pri¬
mus romanorum caesardictur est & geminir siremanente ad tero
alter cibhortiuo fluxu exciderit. Alt̃ quilegitimȩ natur est
uopiscus nominatur quidam &cũdentib: ꝓcreantur ut gñ
papirius carbo & mencurio dentatus obid cognominatus.
uidam uicedentium continui osis armantur soliditate qua¬
lem filium brthinorũ rex prusias habuit . ipsumhentium numerũ
discernit qualit᷑ sexur. Cuminueris plurer sint infeminis pauꝰ¬
ciores quos uocant RNoa OXTΑC & quib: gemini ꝓcedunt cb
dextero parte fortunae blandim̃ta ꝓmittunt quib cebleua
uersauice . Nascentium uox prima uagitus ẽ. la&itia erenim
sensur differtur in quadrat gensimum diem. It a unum nouimꝰ
timarum artium peritissimum craessur auur eius quem i puer

Expanded text:
ostentum hoc piauit sinistro exitu liberorum. Rursum necatis ostentum hoc piauit sinistro exitu liberorum. Rursum necatis matribus natus est auspicatior, sicut Scipio Africanus prior, qui defuncta parente, quod excisus utero in diem uenerat, primus Romanorum Caesar dictus est. E geminis si remanente altero alter abortiuo fluxu exciderit, alter qui legitime natus est Vopiscus nominatur. Quidam et cum dentibus procreantur, ut Cn. Papirius Carbo et M'. Curius, Dentatus ob id cognominatus. Quidam uice dentium continui ossis armantur soliditate, qualem filium Bithynorum rex Prusias habuit. Ipsum dentium numerum discernit qualitas sexus, cum in uiris plures sint, in feminis pauciores. Quos cynodontas uocant, quibus gemini procedunt ab dextera parte, fortunae blandimenta promittunt, quibus ab laeua, uersa uice. Nascentium uox prima uagitus est; laetitiae enim sensus differtur in quadragesimum diem. Itaque unum nouimus timarum artium peritissimum. At Crassus, auus eius quem rapuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ilcine sicor purculum inmare figuretur melior ẽ color grauidir.
diem palpitat & concepta faemina gestantir uultum pallore in¬
ficit. Crura quoq p̃pedit languida tarditate inutrdꝰq sexu. Cũ
capilli germinant in commodũ maius est fitq: pleni luniis auctior
egritudo quod tempur &iam edetis semper noc& cum salsi orer
escar edit grauida angulis car& partus.
dcum ꝓpe aduterum liberaendum uenerił monenta maturitatis
enitenti spiritum r&inere plurimum congruit quõ quidem lue¬
talimora oscitatio surpendit puerperia: Contrrnatun ẽ
inpedes ꝓcedere nascenter qua ꝓpt̃ uelut aegre partur apellant᷑
agrippe. Itȩ d&iminur ꝓspere uiuunt & deuita aebrouicedunt᷑¬
eo inoffense ut non. Deniq in unom̃ agrippa felicitatis ex
Vamq: misent pedũ ualitudine & aperto coniugis adulterio
& aliquod infelicitatis notis p̃posteri ortur omenluit :
Te minis perindeest in fausta natiuitas si concertum uirginal
fuerit quopacto genitalia fuere corneliae ciuȩ editis grachir

Expanded text:
lane si corpusculum in marem figuretur, melior est color grauidis edie palpitat et concepta femina gestantis uultum pallore inficit, crura quoque praepedit languida tarditate. In utroque sexu cum capilli germinant, incommodum maius est fitque pleniluniis auctior aegritudo, quod tempus etiam editis semper nocet. Cum salsiores escas edit grauida, unguiculis caret partus. At cum prope ad uterum liberandum uenerint momenta maturitatis, enitenti spiritum retinere plurimum congruit, quoniam quidem letali mora oscitatio suspendit puerperia. Contra naturam est in pedes procedere nascentes, quapropter uelut aegre parti appellantur Agrippae. Ita editi minus prospere uiuunt et de uita aeuo breui cedunt. Denique in uno M. Agrippa felicitatis exenamque misera pedum ualitudine et aperto coniugis adulterio et aliquot infelicitatis notis praeposteri ortus omen luit. Feminis perinde est infausta natiuitas, si concretum uirginal fuerit, quo pacto genitalia fuere Corneliae, quae editis Gracchis
Abbreviated transcription (Latin):
flam marum globi at tollunt quã int̃ns trepitus antecedant
mirum hoc est necillud minus quod inilla feruentis yatunre ꝑ¬
uicatia mixtis ignib niues p̃ferit & lic& uastis exundoe incen¬
dus a pricicancie ꝑpauo brumalem d& in & faciemita inuicta
inutrõq uiolentia neccalor frigore mitigatur nec frigus calore
dis soluitur laudant. Alios montes duor nebro denae neptunũ
eneptunio specula est inpelagus tuscum & hadriaticum ne brodendã¬
mae & inulei gregatim ꝑuagantur indenebrodes. Quid quid sicilia
ggnit siue soli siue hominis ingenio ꝓximum est his dugoptima iudicant᷑
nisi quod f&us terrae centuri pino croco uincitur. Hic primum
inuenta comedia hic & cauillatiomimica inscaena st&ithinc domo
archimedes quiuexta siderum disciplinã machinariur commentor
fuit hinc lcusilla quae eligere patriam maluit quam fateri. Centem

Expanded text:
flammarum globi attollunt quam interni strepitus antecedant. flammarum globi attollunt quam interni strepitus antecedant. Mirum hoc est: nec illud minus quod in illa feruentis naturae peruicacia mixtas ignibus niues praefert, et licet uastis exundet incendiis, apicis canitie perpetua brumalem detinet faciem. Ita inuicta in utroque uiolentia nec calor frigore mitigatur nec frigus calore dissoluitur. Laudant alios montes duos Nebroden et Neptunium. E Neptunio specula est in pelagus Tuscum et Adriaticum. Nebroden dammae et hinnulei gregatim peruagantur: inde Nebrodes. Quidquid Sicilia gignit siue soli siue hominis ingenio, proximum est his quae optima iudicantur, nisi quod fetu terrae Centuripino croco uincitur. Hic primum inuenta comoedia; hic et cauillatio mimica in scaena stetit; hinc domo Archimedes qui iuxta siderum disciplinam machinarius commentor fuit; hinc Lais illa quae eligere patriam maluit quam fateri. Gentem
Abbreviated transcription (Latin):
oltititur quanteics suipcirtem gurgiti in timauerit tantã ielorltme
Ferunt quendam in biaet culta quam longissone potent leg ne dmen met
utratipertter dum mersio brachnonisum cdiuuat cadauermanumn fustã
Seloritana onr habitator colomia tauromoemia quamoriscinatũ
uocabant oppidum messara. Italiae regio opposite quodregum ade¬
aduectur cumam plrsima hiberorum manu. Post siculum neptumfiliun
in hanc plurimi corinthiorum crguorum iliensium doriensium cre¬
tensium confluxerunt Interquos & dedalus fabricaie artis magister
Principem urbium sira cuicis hab& in qua atiam cu hiberno condunt
serena Nullo non die sol est cidde ciuod arechus c fons in hacurbae est.
Emine montib & na &erice uulcano. Ad na scicer est erixueneri in
a&ne uertice hiatur duo sunt cneteres nominaiti ꝑquos erutatus
erumpit ucipor p̃mis soprius fremitu quiper aestuantes cauernaru
latebis longo mugitu in tre terraeuis cent diu uoluitur. Necant est

Expanded text:
plectitur quantamque sui partem ingurgitauerit, tantam perditum it. Ferunt quendam in haec alta quam longissimam poterat iecisse lineam, eam ut recuperaret dum merso brachio nisum adiuuat, cadauer manum factam. Peloritana ora habitatur colonia Tauromenia, quam prisci Naxum uocabant, oppido Messana Italiae Regio opposita. Quod Regium a deaduectus cum amplissima Hiberorum manu, post Siculus Neptuni filius. In hanc plurimi Corinthiorum Argiuorum Iliensium Doriensium Cretensium confluxerunt, inter quos et Daedalus fabricae artis magister. Principem urbium Syracusas habet, in qua etiam cum hiberno conduntur serena, nullo non die sol est. Adde quod Arethusa fons in hac urbe est. Eminet montibus Aetna et Eryce. Vulcano Aetna sacer est, Eryx Veneri. In Aetnae uertice hiatus duo sunt, crateres nominati, per quos eructatus erumpit uapor, praemisso prius fremitu, qui per aestuantes cauernarum latebras longo mugitu intra terrae uiscera diuoluitur, nec ante se
Abbreviated transcription (Latin):
traxtum redacta hisdem temporib: facta ꝓuintia est. Cum eodem
anno scirdiniã m̃ ucilerius cilteram .C. flaminius pracor sortitis
ad de quod fr&o siculo excipitur nom̃ scrdimaris. Ergo sicilia qđ
cũ primis adsignandum est diffusis ꝓminentib: triquera speie
figuratur. Pachinus cis pectus in pelopennensum & meridianã
pagim ditigit pcdorar aduena ues neto tala uda ldibeum iostiea

Expanded text:
itratum redacta iisdem temporibus facta prouincia est, cum eodem itratum redacta iisdem temporibus facta prouincia est, cum eodem anno Sardiniam M. Valerius, alteram C. Flaminius praetor sortiti sint. Adde quod freto Siculo excipitur nomen Sardi maris. Ergo Sicilia, quod cum primis adsignandum est, diffusis prominentibus triquetra specie figuratur. Pachynus aspectus in Peloponnesum et meridianam plagam dirigit, Pelorias aduersa uespero Italiam uidet, Lilybaeum in A
Abbreviated transcription (Latin):
triduora ut qiuimortem opp&unt interreant faciȩridentium. Conen
quid quid aquarum est uariae cõmodir seruit stagna pisculentir sima
hibeinȩ pluuiac in aestiuam penuriam reseruantur Nam homo
sardur opem plurimam deimbrido cuelo haba hoc collatancũ depcis¬
citur ut sufficiat ususui ubidefecerint scatur riginer. fonter calidi
&sculubrer aliqiuot locis efferuiscunt quimedilleis cidferunt aut solida
os sastacta aut abolenta soli fugir in sertum uenenum aut oiam ocu¬
larias dissipant caegritudiner sed qiuioculir medentur. & coarguendis
ualent furib: Nãquis qiuis sa crm̃to nptum negat lumina aquis a trestao
ubi periuriũ non est cernit clcirius si ꝑfidia ab nuit degitur facinus
caecitate & captis oculis aadmirsum fatecur Sicilia Ixea. meco¬
icrespicia mur cidordinem & temporum uł locorũ postscir¬
diniam resuocant siculcie primo qđ utraq insula in romanũ arb¬

Expanded text:
cit rictu ora, ut qui mortem oppetunt intereant facie ridentium. Contra cit rictu ora, ut qui mortem oppetunt intereant facie ridentium. Contra quidquid aquarum est uarie commodis seruit. Stagna pisculentissima. Hibernae pluuiae in aestiuam penuriam reseruantur, nam homo Sardus opem plurimam de imbrido caelo habet: hoc collectaneum depascitur, ut sufficiat usui ubi defecerint scaturrigines. Fontes calidi et salubres aliquot locis efferuescunt, qui medelas afferunt aut solidant ossa fracta aut abolent a solifugis insertum uenenum aut etiam ocularias dissipant aegritudines. Sed qui oculis medentur, et coarguendis ualent furibus; nam quisquis sacramento raptum negat, lumina aquis adtrectat; ubi periurium non est, cernit clarius, si perfidia abnuit, detegitur facinus caecitate, et captus oculis admissum fatetur. espiciamus ad ordinem temporum uel locorum, post Sardiniam res uocant Siculae. Primo quod utraque insula in Romanum arb
Abbreviated transcription (Latin):
habeat satis celebre est Nihilergo attin& dicere ut scrdur hercule
noret mecorio ꝓerati cumalt̃ calibia alt̃ aibuscp tartes solurspane
ox aristeum regnando his ꝓximum inurbae cantlir quam c̃dedemt ipse
coniuncto populo utriuro sanguinir seiuigir utq: adegenter adunum monẽ
coniugas se imperium exinsolentia nihil cis ꝑnatus. seduthaet &iolam
qui adidlo carum agror ibinsedit pra&er ea &itilienser & locrenser
trunseamus sardima est quidem cibro. serpentib: sedađ aliir locis seror
hoc soli fuga sardir agris animal perexigiũ quã hant nei forma solfuigi
dita qiđ diem fugat in macillis argentaris plurima ẽ na solum illudar gen
diuer ẽ occultim exreptat &per in orudentiam suꝑ sedentib pestinsidr
Huic in commodo accedit &eherba scirdomia qiuem de fluuur fomano
puenit iustolcirgus casi edulio suerit nescientib: neruos contrait dicu¬

Expanded text:
habeat, satis celebre est. Nihil ergo attinet dicere ut Sardus Hercule, habeat, satis celebre est. Nihil ergo attinet dicere ut Sardus Hercule, Norax Mercurio procreati cum alter a Libya, alter ab usque Tartesso Hispaniae omen datum, mox Aristaeum regnando his proximum in urbe Caralis, quam condiderat ipse coniuncto populo utriusque sanguinis, seiuges usque ad se gentes ad unum morem coniugasse, imperium ex insolentia nihil aspernatas. Sed ut haec et Iolaum, qui ad id locorum agros ibi insedit, praeterea et Ilienses et Locrenses transeamus, Sardinia est quidem absque serpentibus. Sed quod aliis locis serpens, hoc solifuga Sardis agris, animal perexiguum aranei forma, solifuga dicta quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, nam solum illud argenti diues est; occultim reptat et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Huic incommodo accedit et herba Sardonia, quae in defluuiis fontaneis prouenit iusto largius. Ea si edulio fuerit nescientibus, neruos contrahit, didu
Abbreviated transcription (Latin):
minis marem uł itdacesia nulexir speculã uł enartã poarim̃ homero
nommnatam auarq lac& cis non sccur Intquas cornicã plurmia
dcendo latur crcũ uecti plenir sima narrandi absoluer dilegentiu
ninleo omissum quo dnentc tondi nonsit suꝑuacuũ Vtexordiur
nicolis ligures dederint ut opoida stuetai sint ut colomar ibidedixerin
mariur eesilla utipsam ligusticisnus caequor adluat sedbace facen sane
erum ager corsicanis cuo dineo agoumcũ ẽ solus edit quem RaT o¬
x̃ertẽx uocant iapidem fatu clignis simũ maior est caeris quador¬
natum distinantur. Nectam gemma cuã cautes idem in positeus manus
dein& itasciuntus corporib: adestens utcũ ipso hereant quib tan¬
gitur sicdei in est uelut deglutino lentiore nescio quid pareue cũmi
accipimus. Democritum aibderite nostentatione scripuli huius frequent̃
usum ađ ꝓbandam occultã natunee potentiã incertaminib: quȩ con¬
cã ñ apud cripumin quomaris his itcisit quos in quolarum auctores

Expanded text:
riam, Inarimen Homero nominatam, aliasque laetas non secus. Inter quas Corsicam plurimi in dicendo latius circumuecti plenissima narrandi absoluerunt diligentia, nihilque omissum quod retractanti non sit superuacuum: ut exordium incolis Ligures dederint, ut oppida extructa sint, ut colonias ibi deduxerint Marius et Sulla, ut ipsam Ligustici sinus aequor adluat. Sed haec facessant. Verum ager Corsicanus, quod in eo agro unicum est, solus edit quem catochiten uocant lapidem fatu dignissimum. Maior est ceteris qui ad ornatum destinantur nec tam gemma quam cautes. Idem inpositas manus detinet, ita se iunctis corporibus adnectens ut cum ipso haereant quibus tangitur; sic ei inest uelut de glutino lentiore nescio quid par atque gummi. Accipimus Democritum Abderiten ostentatione scrupuli huius frequenter usum ad probandam occultam naturae potentiam in certaminibus quae consam apud Crispum, in quo mari sita sit, quos incolarum auctores
Abbreviated transcription (Latin):
claudiae principatum pudititiae. Ad sulpicia patculi filia m̃
fului flacci uxor censunt omnium matronarum acentum ꝓba¬
tissimir aut timere dilecta est quae simula crum ueneris ut syblim
libri monebant dedicar&. Quod adtin&e ad titulum felicitatis
necdum reptus est quifelix censeri iuredebuenat. Namq cornelius
syuladictus potius est quam fuit felix solũ certebeatum cortina aclaũ
iudicauit quiin angustissimodie angulo pauperis solidominus xũꝙ
Legres sur paternicerpitis terminos inuenitur Italici iea depo¬

Expanded text:
Claudiae principatum pudicitiae. At Sulpicia Paterculi filia, M. Claudiae principatum pudicitiae. At Sulpicia Paterculi filia, M. Fuluii Flacci uxor, censura omnium matronarum e centum probatissimis haud temere detecta est, quae simulacrum Veneris, ut Sibyllini libri monebant, dedicaret. Quod attinet ad titulum felicitatis, necdum repertus est, qui felix censeri iure debuerit; namque Cornelius Sulla dictus potius est quam fuit felix. Solum certe beatum cortina Aglaum iudicauit, qui in angustissimo Arcadiae angulo pauperis soli dominus numquam egressus paterni cespitis terminos inuenitur. II De ho
Abbreviated transcription (Latin):
plurimum seco facto senatui &epopulo c̃tulisse quam lib&¬
pauur cius. sepissime censuiss& grecor urbae pellendos. Do¬
nisius trrannur uit tatam nauem platoni obuiã misit ipse
cũ albis quadiogis egredientẽ in litore occurrens honorrtus est
perfetĩ prudentum soli socrati oraculum delficum adiudicauit
Piaatis documtũ nobiliur quidem in mecallorum domum refulsit
sed eminentis simum implebeia puerperae repperitur humilir haec
ato ideo fame obscurioris. Cũ ad patrem qui supplicu causa claustr
poenalib: continebatur aegre obtinuiss& ingressus exquisi ta
sepiur aianitorib neforte parenti cibum subministrar& alereũ
uberib: suis dep̃hensa est quacres & locũ & factũ consecraeuit
Tamqiui morti distinabatur donatus filiae in memoriam tantip̃co¬
nii reseruatus ẽ locurdicatur suo nomini picaeaitis sacellum est.
Nauis a frigia gerula sacrorumdũ sequitur uittas castitatis contulit

Expanded text:
plurimum se eo facto senatui et populo contulisse, quamlibplurimum se eo facto senatui et populo contulisse, quamlibauus eius saepissime censuisset Graecos urbe pellendos. Dionysius tyrannus uittatam nauem Platoni obuiam misit; ipse cum albis quadrigis egredientem in litore occurrens honoratus est. Perfectam prudentiam soli Socrati, oraculum Delphicum adiudicauit. Pietatis documentum nobilius quidem in Metellorum domo effulsit, sed eminentissimum in plebeia puerpera reperitur. Humilis haec atque ideo famae obscurioris cum ad patrem, qui supplicii causa claustris poenalibus continebatur, aegre obtinuisset ingressum, exquisita saepius a ianitoribus ne forte parenti cibum administraret, alere eum uberibus suis deprehensa est; quae res et locum et factum consecrauit; nam qui morti destinabatur, donatus filiae in memoriam tanti praeconii reseruatus est; locus dicatus suo numini Pietatis sacellum est. Nauis a Phrygia gerula sacrorum, dum sequitur uittas castitatis, contulit
Abbreviated transcription (Latin):
in humatum corpur iacebat Indentidem lber pcit̃ ducẽ monuit
ꝑ quiem sepeliri reliquias sucis sinere necpriur destitit quamlis ander
cognito quis obis s& diem & quida numine poscer&ur inducicis bello
dar& usq ducongrue supraemis talib & exaequiae ducerentur
indarũ lrricũ & conuiuiiloco cui inminebat runa neccũ c&eris
in terir& strinsecus castor &pollux uocauer̃ inspectantib uni¬
uersis quo effectũ ut solus impendens periculũ euader& Nume¬
raendus postdeos cx̃. pompeius magnur intraturus possidonii
domũ clarissimi tunc sapientiae professoris percuti exmore
alietore fores ueuit summissisq fascib: quã lib& confecto mithri¬
datico bello &orentis uistor sententia prõpriã cessit ianue
lit terarũ. A fricanus prior quintiennii statuce imponis
sepulchro suo iussit uticensis cato unum ex tribunati militũ
philosophum alium excrpria legatio romam aduexit ꝓfessus

Expanded text:
inhumatum corpus iacebat, identidem Liber pater ducem monuit inhumatum corpus iacebat, identidem Liber pater ducem monuit per quietem, sepeliri delicias suas sineret; nec prius destitit, quam Lysander cognito qui obisset diem et quid a numine posceretur, indutias bello daret, usque dum congruae supremis talibus exequiae ducerentur. Pindarum lyricum e conuiuii loco, cui imminebat ruina, ne cum ceteris interiret, forinsecus Castor et Pollux uocauerunt, inspectantibus uniuersis; quo effectum, ut solus impendens periculum euaderet. Numerandus post deos Cn. Pompeius Magnus intraturus Posidonii domum, clarissimi tunc sapientiae professoris, percuti ex more a lictore fores uetuit, summissisque fascibus, quamlibet confecto Mithridatico bello et Orientis uictor, sententia propria cessit ianuae litterarum. Africanus prior Q. Ennii statuam imponi sepulcro suo iussit. Vticensis Cato unum ex tribunatu militum philosophum, alium ex Cypria legatione Romam aduexit, professus
Abbreviated transcription (Latin):
gies & quat̃ dixit duersis odiorum simultatib: adpecitur sẽꝑ abso¬
lutus
Vnde scipiones cemiliani lcuis ꝓpensior quip̃t boma quib: cato clarus
fuit &iam publiico amore p̃cessit. Viroptimur nasica scipio
iudicatur est non priuato tantum testimonio sed totiur senatur sa¬
crrm̃to quippe quod inuentur dignior nonfuit. Cui p̃cipuaerele¬
gionis credercurministerium cũ oraculũ moner& acessi sacrrdeũ
matris pes inunte. Plurimi in terromanir acloquentia floru¬
erunt sed hocbonum hereditarium nũquã fuit nisi infamilia.
Curionum in quatres sere continua orrtorer fuere. Magnũ
hoc habitum est sane eo seculo quofacundiã p̃cipuae & humana
& diuina minata sunt. Quippecunc percus sorer archilogi pocte
apollo ꝓdedit & latronum facinurdeo coarguente decectum:
ũc l sander lacedaemonius athenar obseder& ubisofodir trugici

Expanded text:
gies et quater dixit, diuersis odiorum simultatibus adpetitus, semper absogies et quater dixit, diuersis odiorum simultatibus adpetitus, semper absolutus. Vnde Scipionis Aemiliani laus propensior, qui praeter bona, quibus Cato clarus fuit, etiam publico amore praecessit. Vir optimus Nasica Scipio iudicatus est non priuato tantum testimonio, sed totius senatus sacramento; quippe quod inuentus dignior non fuit, cui praecipuae religionis crederetur ministerium, cum oraculum moneret arcessi sacra deum matris Pessinunte. Plurimi inter Romanos eloquentia floruerunt; sed hoc bonum hereditarium numquam fuit nisi in familia Curionum, in qua tres serie continua oratores fuere. Magnum hoc habitum est sane eo saeculo, quo facundiam praecipue et humana et diuina mirata sunt. Quippe tunc percussores Archilochi poetae Apollo prodidit, et latronum facinus deo arguente detectum. Cumque Lysander Lacedaemonius Athenas obsideret, ubi Sophoclis tragici
Abbreviated transcription (Latin):
non modo sensuum sed ociam uerborum ordinib: deciner&e. Nihil
tam̃ in homine aut mau autcasu aut morbo faciliur int̾cipi saepe
perspectum est quilcipide ictus fuerat accepimus oblitum litte¬
narum. messalã certe coruinum orator post egritudinem ꝙ
ꝓtulerat percussum ꝓprii nominis obliuionem quãlib& alias ei
sensur uigen& memoriam m&ur per emit. nuicem uocis est
incitam̃tum quã non solum acuit sod aiã sinũ quã fuerit extorquaẽ
Deniq cumolimpiade viii & ciuin quagesima uictor crrur intraessa
sardiscisiae oppidum ubitunc crrur latebat. Atrs filiur regis
mutur adidurq temporis inuocem erupit uitimoris exclamasse
enim dicitur parce patrimeo crre& hominem teesse uł casib:
dis cenostris. Tnrctare demorib: super est quorum excellentia
maxime induob: enituit cato princepr porciae gentir senator
optimus orctor optimus impenartor. Causam tamen quadrac¬

Expanded text:
non modo sensuum, sed etiam uerborum ordinibus detineret. Nihil non modo sensuum, sed etiam uerborum ordinibus detineret. Nihil tamen in homine aut metu aut casu aut morbo facilius intercipi saepe perspectum est. Qui lapide ictus fuerat accepimus oblitum litterarum, Messalam certe Coruinum post aegritudinem, quam pertulerat percussum proprii nominis obliuione, quamlibet alias ei sensus uigeret. Memoriam metus perimit; inuicem uocis interdum est incitamentum, quam non solum acuit, sed etiam si numquam fuerit extorquet. Denique cum olympiade octaua et quinquagesima uictor Cyrus intrasset Sardes Asiae oppidum, ubi tunc Croesus latebat, Atys filius regis, mutus ad id usque temporis, in uocem erupit ui timoris; exclamasse enim dicitur: parce patri meo, Cyre, et hominem te esse uel casibus disce nostris. Tractare de moribus superest, quorum excellentia maxime in duobus enituit. Cato princeps Porciae gentis, senator optimus, orator optimus, optimus imperator, causam tamen quadra
Abbreviated transcription (Latin):
ductib undetier exc &ii milia caesa hostium Nam quantum
bellir ciuilib: fuderit noluit adnotare signis collatis quin qua¬
ges &bis dimacauit M. marcellum solus suꝑ gressus qui noui¬
ess& tricier parimodo suerit ꝓeliatus : ad haecnullus
celerius scripsit nemo uelotius legit quitnas &iam epistolar
ꝑhib&ur simulditarse. benignitate adeo p̃ditus ut auos arms
subelegerat clem̃tia magis uicerit. Cyrus memoriue bono
inclaruit quii exercitu cui nomen rosissimo p̃fuit nominatim singulos
ad loqbatur: fecit hocidem in populo romano. I. scipio sed& crrĩ
& scipionem consolitudine credamus ꝓfecisse. Cineas prrri
legatos postero die quã ingressus romam fuenrt & equestrem or
interpra&e iune dixit: memoriam & cirtem fieri palã factum
sicut m& hrodorus philosophus quitemporib: diogenis crnici fuit
intantum semeditatione cadsidua ꝓuexit ut amultis simuldicta

Expanded text:
ductibus undecies centena XC et II milia caesa hostium; nam quantum ductibus undecies centena XC et II milia caesa hostium; nam quantum bellis ciuilibus fuderit noluit adnotari. Signis conlatis quinquagies et bis dimicauit, M. Marcellum solus supergressus, qui nouies et tricies pari modo fuerat proeliatus. Ad haec nullus celerius scripsit, nemo uelocius legit: quaternas etiam epistolas perhibetur simul dictasse; benignitate adeo praeditus, ut quos armis subegerat clementia magis uicerit. Cyrus memoriae bono inclaruit, qui in exercitu, cui numerosissimo praefuit, nominatim singulos adloquebatur. Fecit hoc idem in populo Romano L. Scipio. Sed et Cyrum et Scipionem consuetudine credamus profecisse. Cineas Pyrrhi legatus postero die, quam ingressus Romam fuerat, et equestrem ointerprete iura dixit. Memoriam et arte fieri palam factum est, sicut Metrodorus philosophus, qui temporibus Diogenis cynici fuit, in tantum se meditatione assidua prouexit, ut a multis simul dicta
Abbreviated transcription (Latin):
corporeter & uiginti uulneratur secundo stipendio in proelio
dexteram pededit. Quadecausa posteai sibimanum ferream
fecit & cum neutra poenȩ idonca cdpeliandum ualer& uncdiae
quat̃ pugnauit & uicit sinir traduob eciuis eo insedente confossis
a b annibalebis captur refugit. cum xx mensib quib captiuitatib
sortẽ ꝑferebat nullo mom̃ tosine compedib fuerit & catenir omnib:
as perrimis ꝓcluir quaem pestate illa romani exꝑtis̃ in signitus
donismilitcrib: athrasy menno trebiaticinoq: coronas ciuicas
raulit. Cannensi quda: pelio de quo re fugisse eximium opus
uirtutir fuit solur accepit coronã beatur ꝓfecto tot suffragus
gloriarum nisiherer in posteritatis cius succersione catilli natan¬
tes ad orecir odiodampnati nominis obumbraes se
uantum int̃militer sicinus aut sergiur tanti s int̃ducer immo
utueriur dicam in t̃om̃s hominer cȩscr dictatore nituit huius

Expanded text:
corpore ter et uicies uulneratus, secundo stipendio in proelio corpore ter et uicies uulneratus, secundo stipendio in proelio dexteram perdidit; qua de causa postea sibi manum ferream fecit, et cum neutra paene idonea ad proeliandum ualeret, una die quater pugnauit et uicit sinistra, duobus equis eo insidente confossis; ab Hannibale bis captus refugit, cum uiginti mensibus, quibus captiuitatis sortem perferebat, nullo momento sine conpedibus fuerit et catenis; omnibus asperrimis proeliis, quae tempestate illa Romani experti sunt, insignitus donis militaribus, a Trasimenno Trebia Ticinoque coronas ciuicas rettulit; Cannensi quoque proelio, de quo refugisse eximium opus uirtutis fuit, solus accepit coronam; beatus profecto tot suffragiis gloriarum, nisi heres in posteritatis eius successione Catilina tantas adoreas odio damnati nominis obumbrasset. Quantum inter milites Sicinius aut Sergius, tantum inter duces, immo ut uerius dicam inter omnes homines Caesar dictator enituit. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
ameridiȩ trensiuit aduesperum. Visus deinde plurimum potuit
uarro significat solitumq exeunte achartaginae classe punica nu¬
merum nauium manifestissime & lylrbitana specula notare
icero tradit iliadam omnem ita subtiliter in membranis scriptũ
ut testanunc is clauderitur. g allicrater formicar exeboere sic
scalpsit ut portio earumꝰ c&erir secerminequi euerit
Apollonider perhiba in serthia seminas nasci queuicia e uocant᷑¬
eas in oculis pupillas geminas habere &peremere uisusi forte
sicinium dentatum titulorum numerur ostendit tribunus hic plebi
fuit non multo post exactos reges spurio tarpelo aulo a terio con
uersas habuit cicatricer in tergo nullam notã. & spolia ex hoste tricies
& quater coepit inpaleris hastis purir armillis coronis. cccxii
dona meruit. nouem imprs qui operr eiur uicerint triumphantes
ꝓsecutur. Posthunc m̃ sergius duob: stipendur primo aduerso

Expanded text:
a meridie transiuit ad uesperum. Visu deinde plurimum potuit a meridie transiuit ad uesperum. Visu deinde plurimum potuit ia passuum Varro significat, solitumque exeunte a Carthagine classe Punica numerum nauium manifestissime ex Lilybitana specula notare. Cicero tradit Iliadam omnem ita subtiliter in membranis scriptam, ut testa nucis clauderetur. Callicrates formicas ex ebore sic scalpsit, ut portio earum a ceteris cerni nequiuerit. Apollonides perhibet in Scythia feminas nasci, quae bitiae uocanhas in oculis pupillas geminas habere et perimere uisu si forteSicinium Dentatum titulorum numerus ostendit. Tribunus hic plebi fuit non muuersas habuit cicatrices, in tergo nullam notam; spolia ex hoste tricies et quater cepit; in phaleris hastis puris armillis coronis CCCXII dona meruit; nouem imperatores, qui opera eius uicerant, triumphantes prosecutus. Post hunc M. Sergius duobus stipendiis primis aduerso