comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trimonio ꝓcreato decłit. ułreliquerit cin
minina portio data ułrelicta sit.
trimonium non ẽ legib trit̃dictum cuiꝰc̃q
consuctudine gaudebat. aliquos liberos
hũit minume dotalib instram̃tis cõpo¬
sitis postea aũt exead̃ affectic̃e ⁊̃ ad nupti¬
alia ꝑucmit instrum̃ta:. ⁊alios tt̃m ex cod̾
m̃ñno lib̾os ꝓcreauĩt. ne postĩores liberi
qui post dotem editisunt. sibiom ne pa¬
t᷑num patrimonium uendicare audeãt.
qͣi usti ampotestate effecti fr̃s suos qr
añ dotẽ fuant nati ab heditate pat̾nare¬
pellentes: huiusmoĩ inquitatẽ noneẽ
ferendam censemus.Cum a affectio
prioris sobolis uład dotalia instrum̃ta
efficienda ⁊ ad posteriorẽ filiors us addo¬
eclendam ꝓgenicm p̃stitit occasionẽ quõ
non ẽ iniquissimum tp̃am stirpem sccłe
posteritatis qͣi inuistam excludere. cum
grãs agere fr̃ib suis posteriores debeãt
quors benesicio tp̃isunt iusti filii ⁊ no¬
mñ ordinem subsecuti. Neq enimuerisi¬

Expanded text:
procreato dederit vel reliquerit, cui minima portio data vel relicta sit. trimonium non est legibus interdictum cuiusque consuetudine gaudebat aliquos liberos habuerit, minime dotalibus instrumentis compositis, postea autem ex eadem adfectione etiam ad nuptialia pervenerit instrumenta et alios iterum ex eodem matrimonio liberos procreaverit, ne posteriores liberi, qui post dotem editi sunt, sibi omne paternum patrimonium vindicare audeant quasi iusti et in potestate effecti, fratres suos, qui ante dotem fuerant nati, ab hereditate paterna repellentes, huiusmodi iniquitatem non esse ferendam censemus. Cum enim adfectio prioris subolis et ad dotalia instrumenta efficienda et ad posteriorem filiorum edendam progeniem praestitit occasionem, quomodo non est iniquissimum ipsam stirpem secundae posteritatis quasi iniustam excludere, cum gratias agere fratribus suis posteriores debeant, quorum beneficio ipsi sunt iusti filii et nomen et ordinem subsecuti. Neque enim verisi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcẽt. alnnõ cogniti exmat̾na linea de
uocentursuccessicẽm: tunc eam quideo
que apatrenaturau ad eum ꝑuenerunt
eid̃ curie cõpetere.siquid̃ ũo filio posteaq
legitimo successori effecto ułamatre sua
usaliunde quocumq: legitimo mõ adꝗsi¬
tumsit. hoc ad ꝓximos mat̾nos cius cogͣ¬
tos ꝑuemre. illo in dł obseruando ut siũ
tua aliquis exeius gnͣe eiusd curie fortu¬
nam subire ꝑatus sit. licet ei se o fferentiei
sit: ñ solum t̃tiam partẽ cors q̃ extra pa¬
t̾nam subam filius eius aliunde adquisi¬
sius caprz. Eauõ que desuccessi õe nat᷑ał
filii post curialem cõclitioẽm moraeritis
constitiuumus non tm̃inhis locum hr̃e
debent. qui postea apatre suo naturalicu¬
rie dati fu̾int.s etiam millis qui ĩã da¬
tisunt. sitñ adhuc suꝑsint. ¶Quodsi
ante p̃sentem sanctiõem mortui sint mm¬
mincad eoꝵ successiõem eant̃ ntãm sãc¬
tioẽm extendimus.⁊q̃m omnim̃õ fanen

Expanded text:
set, alii vero cognati ex materna linea desvocentur successionem, tunc ea quidem, queidem curiae competere: si quid vero filio posteaque legitimo successori effecto vel a matre sua vel aliunde quocumque legitimo modo adquisitum sit, hoc ad proximos maternos eius cognatos pervenire. Illo videlicet observando, ut, sive tua aliquis ex eius genere eiusdem curiae fortunam subire paratus sit, liceat ei se offerenti eidersit, non solum tertiam partem eorum, quae extra paternam substantiam filius eius aliunde adquisisuis capiet. Ea vero, quae de successione naturalis filii post curialem condicionem morientis constituimus, non tantum in his locum habere debent, qui postea a patre suo naturali curiae dati fuerint, sed etiam in illis, qui iam dati sunt, si tamen adhuc supersunt. Quod si ante praesentem sanctionem mortui sunt, minime ad eorum successionem eandem nostram sanctionem extendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
lentib siquidem iste raturalis filius. siũ
postquã legitimus successor patri factus
sit. suĩ in antecedenti tp̃e filios exlegitso
stam̃to morientis uocari. nec curie locum
cẽ pref quansiquarta portio bonoꝵe citiᷤᷤ
eidem curie debeatur: eo quod nullus fõte
exmortui tiberis curialia munã ꝑagere
cogitur. illo uidł obseruando. ut is quos
iste naturalis filius postta quam fortune
curiali datus ẽ ꝓcreauĩt ⁊ decurioẽs siñdu¬
bio sunt ⁊curialia ꝑagere muma cõpellã¬
tur. ¶ Simiõsine liberis cuuiscumq gͣcsꝰ

Expanded text:
ed si quidem iste naturalis filius sive postquam legitimus successor patri factus sit sive in antecedenti tempore filios ex legitimstamento morientis vocari nec curiae locum esse, praeterquam si quarta portio bonorum eius eidem curiae debeatur eo, quod nullus forte ex mortui liberis curialia munera peragere cogitur: illo videlicet observando, ut ii, quos iste naturalis filius, posteaquam fortunae curiali datus est, procreaverit, decuriones sine dubio sint et curialia peragere munera compellantur. Sin vero sine liberis
Abbreviated transcription (Latin):
Et inprouintuali p̃clio constitui
scruitus aque ductus. ułalie scruitutes ꝓͦ¬
sunt. siea p̃cesserint que seruitutẽ ꝯstĩtu¬
unt. tuerienim placita tnt̃ contͣhentes de¬
bent. Qr̃ nonignoribit. si priores possesso¬
rẽs aquã duci ꝑ p̃clia ꝓhibere iure nõ po¬
tuerunt. cum eod honere ꝑfereode seruitu¬
tis tͣnsire ad cp̃tores ead̃ p̃dia posse.

Expanded text:
praedio constitui servitus aquaeductus vel aliae servitutes possunt, si ea praecesserint, quae servitutem constituunt: tueri enim placita inter contrahentes debent. Quare non ignorabis, si priores possessores aquam duci per praedia prohibere iure non potuerunt, cum eodem onere perferendae servitutis transire ad emptores eadem praedia posse
Abbreviated transcription (Latin):
animadũterit. nechãc te ñutentẽspatio
tp̃is amisisse ꝑspexit utite tͣm iure ꝓ¬
prio ꝓuidebit. namsitoc minie ꝓbet᷑.
loco ꝓprio fcõ oꝑe dñs fundi continere
aqu̾a. ⁊ facere quominus ager tuus irri
uitutem ñ deb. ire ułagere: nicino mini¬
me licet Iti añt nia publica. nemo recte

Expanded text:
animadverterit nec hactenus non utentem spatio animadverterit nec hactenus non utentem spatio temporis amisisse perspexerit, uti te iure proprio providebit. nam si hoc minime probetur, loco proprio facto opere dominus fundi continere aquam et facere, quominus ager tuus rigarvitutem non debet, ire vel agere vicino minime licet: uti autem via publica nemo recte
Abbreviated transcription (Latin):
exfonte iuris tuiꝰ ꝓ fluere allegas contra
statutam consuctudinis formam cirere
te ñ ꝑmittet. Cum sit durum ⁊ crudlitati
ꝓxiium. extuis p̃dus agm aque ortum
sitientib agͥs tuus: ad alioꝵ usum uicino¬
rum iniuria ꝓpagari
mp̃. dio: E imanifeste docen possit ius
aque ex sicterimore. etq obseruatiõe
ꝑcerta loca ꝑfiuentis utilitatẽ certis fumn¬
dis trrigandi cã. exhibere. ꝓcũrator nr̃
nequid contra ueterẽ formam atq sol¬
lẽpnemmorẽ innouctur. ꝓuidebit.
M̃p. dio: Altus quid̃ eclificia tollere.
sidomus seruitutẽ non debeatꝰ dñs elusmi¬
nime ꝓhibẽtur. Inpariete uõ tuo si fene¬
stramiulianus ui.ułclam fecisse coniũ¬
catur. sũptib suis opus tollere. ⁊inĩte
d.aa Sitnc̃clib uicini tibi debita ser¬
uitute parietẽ altius eclificauit eraclius.
tie tollere cõpellitur. s⁊ site seruitutẽ
habuisse nõ ꝓbetur. tollendi altius ñ ẽ¬
d.aa itibi seruitutẽ aque deb̾i p̃ses

Expanded text:
ex fonte iuris tui profluere adlegas, contra statutam consuetudinis formam carere te non permittet, cum sit durum et crudelitati proximum ex tuis praediis aquae agmen ortum sitientibus agris tuis ad aliorum usum vicinorum iniuria propagari. Si manifeste doceri possit ius aquae ex vetere more atque observatione per certa loca profluentis utilitatem certis fundis inrigandi causa exhibere, procurator noster, ne quid contra veterem formam atque sollemnem morem innovetur, providebit.. Altius quidem aedificia tollere, si domus servitutem non debeat, dominus eius minime prohibetur. In pariete vero tuo si fenestram iulianus vi vel clam fecisse convincatur, sumptibus suis opus tollere et inte. Si in aedibus vicini tibi debita servitute parietem altius aedificavit heraclius , provinciae tollere compellitur. Sed si te servitutem habuisse non probetur, tollendi altius aeSi tibi servitutem aquae deberi praeses
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.ant. Pi cautices quib securdinus so¬
lutamingenio pecumã ꝓbare sedicit. tutões
ułcuratores ti suspectas ut falsas hñt ꝓpͥo
noĩe cum ñ liceat alieno. nõ ꝓhibentur ĩcri¬
mine falsi subscribe nec N facile tutores ł
curatores qui offitio uł ꝑiculo res pupil¬
lore uł adolescentiũ administrant sña
notantur. Nisi euidens eoꝵ calũpnia uidi
op. alex Quicrim̃ publicͣum instituere
pperant. ñauter adhoc admittantur: nͥ pri
inscͥptionum pagina p̃cesserit.⁊ fideuissor
de exercenda lite adibitus fũit s in nõ põt
satis datioẽm p̃sentes ñ fu̾int. eclicio ad¬
monendi sũt ut uenaant adcamagendam
⁊ si ñ ad fu̾int ñsolum extra ordine pumẽ¬
uindicandã existimat. adeat p̃sidẽ ꝓũtie.¬
dĩa Eenatus comulto ꝑmissum nonẽ
muliericornelie legis crimine reum facẽ.
nisi res ad eãm ꝑtineat. cumigitur filii
tui tutores ułcuratores hñt ip̃i delib̾art
debent an instrum̃ta exquib ad ũsarium

Expanded text:
. Si cautiones, quibus secundinus solutam ingenuo pecuniam probare se dicit, tutores vel curatores tui suspectas ut falsas habent, proprio nomine, cum non liceat alieno, non prohibentur in crimine falsi subscribere. Nec enim facile tutores vel curatores, qui officio et periculo suo res pupillorum vel adulescentium administrant, sententia notantur, nisi evidens eorum calumnia iudi. Qui crimen publicum instituere properant, non aliter ad hoc admittantur, nisi prius inscriptionum pagina processerit et fideiussor de exercenda lite adhibitus fuerit. Sin vero post satisdationem praesentes non fuerint, edicto admonendi sunt, ut veniant aet si non adfuerint, non solum extra ordinem punievindicandam existimat, adeat praesidem provi Senatus consulto permissum non est mulieri legis Corneliae crimine reum facere, nisi res ad eam pertineat. cum igitur filii tui tutores et curatores habent, ipsi deliberare debent, an instrumenta, ex quibus adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
moscelere nõ ꝓtinus curauĩt instru¬
etdos.nam illud ꝑspicuum ẽ eos ꝗ
boc criminum genus cõmiserĩt ꝓue
terum ⁊̃ legum ⁊ consuitationũ te¬
nore tanquam ip̃ius maiestatis iuo¬
latores ultimo ẽe subiuigandos sup

Expanded text:
mo scelere non protinus curaverint, instruendos. Nam illud perspicuum est eos qui hoc criminum genus commiserint pro veterum etiam legum et constitutionum tenore tamquam ipsius maiestatis violatore
Abbreviated transcription (Latin):
tus cuins lib domus cuiuscumq criminiᷤᷤ
dilator atq accusatoremꝙserit. euis exi¬
simatictm cap̃ atq fortun᷑am patiturus:
cuius familiaritati uł dnũo inbeserit. añt
exibiticem testium Zarite examinaticẽo
inditii imp̃a expõiticẽ criminum atq̃
accusatioĩs exordio ultore gladio feria¬
tur. uocẽ a funestam urt̃tuti oportet¬

Expanded text:
s cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accusator emerserit, eius existimatione caput atque fortunas petiturus, cuius familiaritati vel dominio inhaeserit: ante exhibitionem testium, ante examinatum iudicium in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam potius inte
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Dihis quẽ homicidũ seucuiusi
criminis postulati reumuita funct᷑ ẽ
frustra obpenam deserte accusatiõis
ꝯueniris. cum morteeius crim̃ cũ pe
ra sit ext̾inctum. ac ꝑhoctibi ad emp

Expanded text:
. Si is, quem homicidii seu cuiusvis criminis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit extinctum ac per hoc tibi ademp
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. uał. Adcom̃tariensem receptar̃
ꝑ sõaꝵ custodia obseruatioq ꝑtineat. ñ¬
nec putet hõiem ab iectum atꝙͣ uilẽ
obiciendum ẽẽ uidici: si reusram̃o a¬
liquo fu̾it elapsus. nam tp̃m uolumꝰ
eusmoĩ pena consumi: qũã obnoxiꝰ
docebitur fuisse qui fugerit.si uero
comitariensis neccĩtate aliqua ꝓ cul
aboffitio egerit. aduitorẽ cius pariui¬
bemus inuigilar cure. ⁊ ead̃ statuimꝰ¬

Expanded text:
p. Ad commentariensem receptarum personarum custodia observatioque pertineat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. nam ipsum volumus eiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et eadem statuim
Abbreviated transcription (Latin):
maleicto noĩa nr̃a credid̾it lacescenda.
actemlilenti aturbulentus obtrectator
iugari neq durum aliquid noq asꝑm
sustineres qm si id exleu̾itate ꝓcefsit con¬
tẽpnetidum ẽ. si exriisana. muiseratiõe
pensemus ⁊ utrum p̃ter mitti an exꝗ¬
tutioem meam dicis ꝓnuntiasse.

Expanded text:
maledicto nomina nostra crediderit lacessenda maledicto nomina nostra crediderit lacessenda ac temulentia turbulentus obtrectator iugari neque durum aliquid nec asperum sustinere, quoniam si id ex levitate processerit, contemnendum est, si ex insania, miserationepensemus, et utrum praetermitti, an exqtutionem eius dicis pronuntiasse.
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃. alex. Si ut ꝓponis causa pecu¬
raria ademolum̃tum tuumseeitate.
cet amanus cui falsi crim̃ auctor tis i¬
tendebat uita functus sit: nõ ꝓhib̾is
siquis adũsus te trstrum̃to ꝙ tndubi¬
um uocatur uticeꝑit accusatic̃em in¬
stituere. e u̾auis cmntpsona pͥncipa¬
lis rei morte iurductiiam subsistere ñ
possit: tñsiquis illo uti uolu̾it irttelli¬
minum siue ip̃i ꝑse ea cõiriscrint siue
aliis mandau̾nt pendente accisatiõe.
p̃ter quã si sibi mortẽ ꝯsciderĩt bõa suc¬
cessorib eore ñ tenegari notissum utiꝰẽ¬
functus ẽ: crim̃ morte finitum ẽ Idectꝰ
obseruatur ⁊si acc̃ator pendente appella¬
tionis tp̃e ultimum diẽ obiss. sinaut̃
relegationis penam sustinuit. ⁊ ĩparte
Stõs dampnatus appellatiõe usus ẽ. q̃
post mortẽ eius nichilominus appela¬
tionis ratio examinabitur. cum desid̾et᷑
Lutrum ualeat nec ne particularis pub¬
Mp̃. theo. Sĩquis motestie nescius. et
pudoris ignarus. tmprobo petulãntiq

Expanded text:
ciano. Si, ut proponis, causa pecuniaria ad emolumentum tuum spectat, licet Annianus, cui falsi crimen auctor tuus intendebat, vita functus sit, non prohiberis, si quis adversus te instrumento quod in dubium vocatur uti coeperit, accusationem instituere. Quamvis enim in persona principalis rei morte subducti iam subsistere non possit, tamen si quis illo uti voluerit, intelleminum, sive ipsi per se ea commiserunt sive aliis mandaverunt, pendente accusatione, praeterquam si sibi mortem consciverint, bona successoribus eorum non denegari notissimifunctus est, crimen morte finitum est. Idem observatur et si accusator pendente appellationis tempore ultimum diem obisset. Sin autem relegationis poenam sustinuit et in parte bonorum damnatus appellatione usus est, etiam post mortem eius nihilo minus appellationis ratio examinabitur, cum desideretur, utrum valeat nec ne particularis pubo. Si quis modestiae nescius et pudoris ignarus inprobo petulantique
Abbreviated transcription (Latin):
dum legib institutum seruari uibemus.
ut qͥuicamq indiscrim̃ capitis accersitũ:
arripiat custodie similitudiẽ habita tñ
Dignitatis extimaticẽ patiatur. nec inpu¬
nitam fore noũit licentiam m̃ticridi. cũ
calũpniantes aduindictã poscat simili¬
suꝑioris optans aut inimici supplitio in
ipsa sup̃mor suor sorte sociandus au̾
cripi se posse confidens: aut studio aut
primlegio nõĩati cum uet̾is uuiris aucto¬
ritas deseconfessos nec int̾rogãri quidẽ
de alior conscientia sinat. Ncmo igitũ
⁊de ꝓprio crimine confitentẽ suꝑ ꝯsciẽnti¬

Expanded text:
dum legibus institutum servari iubemus, ut, quicumque in discrimen capitis accersitur, arripiat, custodiae similitudinem, habita tamen dignitatis aestimatione patiatur, nec inpunitam fore noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similiortium personae superioris optans, aut inimici supplicio in ipsa supremorum suorum sorte sociandus, aut eripi se posse confidens aut studio aut privilegio nominati, cum veteris iuris auctoritas de se confessos ne interrogari quidem de aliorum conscientia sinat. nemo igitur de proprio crimine confitentem super conscienti
Abbreviated transcription (Latin):
Fo.a. T unc conuerat potentiores uiros
ad ẽẽ uiditiis cum eoꝵ p̃sentiam in pul¬
criminib publicis ꝑ tnscͥptiõem c̃ã depo¬
scat lic̃et inpecumariis cãis ꝑ ꝓcuratores
litẽ sustineant.
cop. arcħ. I Ncãis criminalib dignũ ẽ
ut inscͥptides ꝓppoanitir. que magnitudi
Inẽ utdł criminis. tp̃sq delignat utal¬
terutiam partecligna legum ttñe p̾sit
auctoritas. ꝙ statutum si fũit forte con¬
tẽptum hũ ꝗexoffitio ingreduritur

Expanded text:
t potentiores viros adesse iudiciis, cum eorum praesentiam in criminibus publicis per inscriptionem causa deposcat, licet in pecuniariis causis per procuratores lites sustineant.is criminalibus dignum est, ut inscriptiones proponantur, quae magnitudinem videlicet criminis tempusque designant, ut alterutram partem digna legum tenere possit auctoritas. Quod statutum si fuerit forte contemptum, hi qui ex officio ingrediuntur
Abbreviated transcription (Latin):
biteum quim primoidio bomicidio postu¬
Canĩt reum neq ꝓbanĩt ideoq reus absolu¬
tus ẽ p̃uaricationis arguere. id enuim salu¬
drtt̃ instatutis pͥncipum parentum nrõꝵ
uirisq formam p̃scriptum ẽ. uasi idñ pu¬
taũt agendum:. ad sequenis crim̃ idẽ pa¬
stors latronum ue descendere eum coge.
atq id exeqra uiditio tuo cum siquidem
Iab incusato appareat c̃ẽcõmissum ob
ultiõ ẽ ꝓublicam obnoxiꝰ legib fiat.

Expanded text:
bit eum, qui in primordio homicidii postulaverat reum neque probaverat ideoque reus absolutus est, praevaricationis arguere: id enim salubriter statutis principum parentum nostrorum iurisque forma praescriptum est: vel si id non putaverit agendum, ad sequens crimen, id est pastorum latronumve, descendere eum coges atque id exsequi iudicio tuo, cum, si quidem id ab incusato appareat esse commissum, ob ultionem publicam obnoxius legibus fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
mp. gr̃a. Nehis quos ten⁊ carcer in¬
ut ant connictos uelox pena subdũcat.
aut lib̾andos custoclia diuturra ñ ma¬
ceret. Iubemus aũt ut intra . xxx. diem
sẽꝑ comitariensis ingerat num ꝑ so¬

Expanded text:
p. De his quos tenet carcer iut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus autem, ut intra tricesimum diem semper commentariensis ingesserit num
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. grã Uullus incartere pr̾iusquam
conumcatur oĩg nitiatur ex lõgĩquo
siquis ẽ actiendus ñ pr̃ius insimulãti¬
idẽ accͤatori accõmodetur assensus: quã
sollẽpmi lege se iinxerit. eq qui redu¬
cendus erit addisponeridas res suas cõ¬
ponendosq mestos peniates spatium co¬
ram loci udice aut ⁊̃ magistratibꝰ fuf¬
tribuatur. nulla remanente ap̃ eum ꝗ
ad exibendum missus ẽ copia ũdican
di. qui postea quã adindicẽ uem̃t ad¬
ibita aduocaticẽ uis debebit exploãre
q̃situm: ⁊tam dium paricũ acc̃atore fõ¬
tima retineri dõec reꝑerit cognitio cele

Expanded text:
p. Nullus in carcerem prius quam convincatur omnino vinciatur. Ex longinquo si quis est acciendus, non prius insimulanti accommodetur adsensus, quam sollemni lege se vinxerit. Eique qui deducendus erit ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magistratibus sufiginta tribuatur, nulla remanente apud eum qui ad exdi. Qui posteaquam ad iudicem venerit, adhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu pari cum accusatore fortuna retineri, donec reppererit cognitio cele
Abbreviated transcription (Latin):
daa. Piororẽ tuam leuoꝵe cõmifsors
reamfacis. accisatioẽm nõ ꝓbib̾is ex̃cere
tiditio p̃sidali quo tameraria cõmissa
cõgrua ultione plectantur.
cõp. uał. Deganda ẽ accusatis qui non
suas suoreq inuirias ꝑsequantur licẽtia
crumnandi inpariułmminori crimine.¬

Expanded text:
 sororem tuam leviorum commissorum ream facis, accusationem non prohiberis exercere in iudicio praesidali, quo temerarie commissa congrua ultione plectantur.Sardiniae. Neganda est accusatis, qui non suas suorumque iniurias exsequantur, licentia criminandi in pari vel minori crimine
Abbreviated transcription (Latin):
ãa. ⁊cc. Siquis se iniuriam abaliquo
passum putaui̾t.⁊ qucrelam deferre uolũit
ñ adstationarios decurrat. si p̾sidale adeat
potestatẽ. aut libellos offerrens: aut q̃ relas
suas ap̃ acta deponcns.
dã. Qui ditriine publico accaticem de¬
ductus ẽ. ab alio suꝑ eod crumine de ferri
ñ põt: si tñ excod̃ facto plutima criminatia¬
scuntur ⁊ de unocrimine inaccatione fu̾it
teductus. de altõ nõ ꝓhibetur abalio defer¬
fi index aũt suꝑuͦtroq crimine audientiã
accõmodabit nec enumm licebit ei seꝑatude
imno crimine srãm ꝓferre. priusquã ple

Expanded text:
. 8.: Si quis se injuriam ab aliquo passum putaverit, et querelam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem adeat potestatem, aut libellos offerens, aut querelas suas apud acta deponens. . Qui de crimine publico in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de uno crimine sententiam proferre, priusquam ple
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. ꝓ pseñtẽ capitalicrimine accãriñ
posse. s⁊ requirẽdum tantummõ ad nota¬
ti solere: si desit uctus us e. ⁊ ideo cumab¬
sente te ⁊ignorante: cui munquã ullum
crim̃ deiuntiatum ẽet. ꝑ triuiriam ap̃side
magis inp̃senti te agente ut ad seueras:
iam nunc fides ueri possit illuminari: p̃¬
fectos p̃torio adireturaquiquicꝗd nouo
more ⁊ cc̃ formam consututionis gestũ
dep̃tendĩnt ꝓ sua iustitareformabũt.
nuntiantur: ⁊ cit sollẽpnła accusationũ
posse ꝑpendi incognitum non ẽ. uerum
sifalsis nec notorus insimulatus itẽ ac¬
cufatus sit. ꝑpẽso iuditio dispĩci deberit.

Expanded text:
. Absentem capitali crimine accusari non posse, sed requirendum tantummodo adnotari solere, si desit, vetus ius est. Et ideo cum absentem te et ignorantem, cui numquam ullum crimen denuntiatum esset, per iniuriam a praeside magis in praesenti te agente, ut adseveras, iam nunc fides veri possit illuminari, praefectos praetorio adire cura, qui, quidquid novo more et contra formam constitutionum gestum deprehenderint, pro sua iustitia reformabunt. nuntiantur, et citra sollemnia accusationum posse perpendi incognitum non est. verum falsis nec ne notoriis insimulatus sit, perpenso iudicio dispici debet.
Abbreviated transcription (Latin):
adductus ap̃ acta cum de adm̃isso con¬
stiterit penam carccris sustincat. atq
ita post medum ductus ap̃ acta audi¬
atur.ita ñ q̃i sub publico testimonio
cõmenoratio admissicriminis fi. ut
uidicib ĩmoclice seuientib fren quid̾
tẽꝑies adidita uideatur.

Expanded text:
auditus apud acta, cum de admisso conauditus apud acta, cum de admisso constiterit poenam carceris sustineat, atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut judicibus immodice saevientibus freni quaedam attemperies adhibita videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut sociors p̃sentia necessana uideatur.
id quid̃ deb quã celerrime ꝓcũrari Inte¬
rea uõ reo exhibito ñ ferreas manicas ĩ
herentes ossib muti oportet: s⁊ ꝓlixi¬
cruciatõ desit: ⁊ꝑmaneat subfida cu¬
stodiasnec uõ sedis intime tenebras pa¬
ti debebit inclusus. susurpͤata luce:
custodiam: inuestibulis carcerum ⁊ salu¬
brib locis recipiatur: rcũtente tt̃m die
ad primũ soł ortum ilico ad publicum
lum̃ reducine penis carcerũ ꝑimatar.
ꝙ innoceritib miseram nõ xiis ñ satis
ut neq his quistrãtoꝵ fungantur
offitio. neq ministris eors liceat cru¬
delitatẽ suam accãtorib uẽnidere. ⁊ ĩ¬
nocentes intͣ carcertm scepta leto daẽ.
sialiquẽ ultra debitum tp̃c mnelia aut
quoc̃q mõ aliquis stratore exãuẜit.
⁊ ñstatim eum penes quẽ offitium cu¬
stodie ẽ: atq cuis ministros capitali
pene subiecerit.
fuĩt dep̃dͣcsus ꝙ dignus claustris
carceris. ⁊custodie squalore uidetur:

Expanded text:
aut sociorum praesentia necessaria videatur, id quidem debet quam celerrime procurari. Interea viro exhibito non ferreas manicas et inhaerentes ossibus mitti oportet, sed prolixicruciatio desit et permaneat fida custodia. Nec vero sedis intimae tenebras pati debebit inclusus, sed usurpata luce custodiam, vestibulis carcerum et salubribus locis recipi, ac revertente iterum die, ad primum solis ortum, illico ad publicum lumen educi, ne poenis carceris perimatur; quod innocentibus miserum noxiis non satis ut neque his qui stratorum funguntur officio neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatoribus vendere et innocentes intra carcerum saepta leto dare asi aliquem ultra debitum tempus inedia aut quocumque modo aliquis stratorum exhauserit, et non statim eum penes quem officium custodiae est atque eius ministros capitali poena subiecerit. fuerit deprehensus, quod dignum claustris carceris et custodiae squalore videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
mp. ꝯst̃ Diquis alicui maiestatis cri¬
m̃ intẽcłit. qim inhuuiscemõi re con¬
uictus minime quisqua priuilegiis
dignitatis alicuins astrictiore inꝗsttio¬
ne defendatur. sciat se quoq torm̃tis

Expanded text:
. Si quis alicui maiestatis crimen intenderit, cum in huiuscemodi re convictus minime quisquam privilegio dignitatis alicuius a strictiore inquisitione defendatur, sciat se quoque tormentis
Abbreviated transcription (Latin):
pria nescdenͣti cõia cum fr̃ib tuis p̃dia
distraxisti: licet nullum instrum̃tum ĩ¬
t̃tesscrit. nec quicqua specialit ꝯu̾cnit:
aliene portionis euictice secuta: quati
int̃ est ẽptori solues. Rẽ aligã gerẽtib¬
ułcuratorib. ⁊ si exco titulo iudicati
debitores sunt ꝯstituti. cum sua c̃a res
suas alienare. potinit ergo curator tuuꝰ
fundum suum cum suo horiere obligaẽ
fisco nr̃o. Nam ⁊ pͥuato potuiss. depac¬
sti. ut nisi irtra certum tp̃c p̃tium fuis¬
s exsolutum: emptrex̃ arras ꝑderet. et
dominum adte ꝑtͣmẽt fides cont̃ccus

Expanded text:
pria nesciens communia cum fratribus tuis praedia distraxisti, licet nullum instrumentum intercesserit nec quicquam specialiter convenit, alienae portionis evictione secuta quanti interest emptoris solves. REM ALIvel curatoribus, etsi ex eo titulo iudicati debitores sunt constituti, cum sua causa res suas alienare. potuit ergo curator tuus fundum suum cum suo onere obligare fisco nostro: nam et privato potuissesti, ut, nisi intra certum tempus pretium fuisset exsolutum, emptrix arras perderet et dominium ad te pertineret, fides contractus
Abbreviated transcription (Latin):
exportata mancipia. sub demuntiatione
post manumissioẽm uendicantũr. ⁊ in ꝑ¬
petuam seruitutẽ eadẽ lege ueniunt: cũ
inhis cuutatib conuisantur. quas con¬
trahentes exceꝑant. ante manumissio¬
nem inciende manus facultas ñ denega¬
tur atq ideo ñ petantur inpublico.
cauisti tibi: uire tuo uti potes. Q uod si
hoc omisisti ⁊penam stipulatus es.põ
quid fiscocõmissus ẽ. tu uõ : nactus ex
stipulatu actioem. Inoib tñqueritur.
an diũ uoliitate in locum ꝓbibitam
mpalex. Ancilla que exportanda
uenit. nec exportata ẽ. si ab ẽptore in
ead cuutate morante inqua ẽpta et
manumissa ẽ. adũsus legẽ uẽditiõis
lib̾a fieri ñ potuit. Et ideo aditus ãte
ꝓcurator m̃s: partib suis fungeturs¬
d.ãa. Uoueor quodte aseriris tuas
dñmeor uenisse affirmas. subea lege
ne in patria moreris. ⁊abeo curte prior
cp̃tor uendid̾at. manimissm cedicis
Quare cõpetens index ad tĩsus eum que
p̃sentem ẽẽ clicis: cognitiõem suam p̾be¬

Expanded text:
exportata mancipia sub denuntiatione post manumissionem vindicantur et in perpetuam servitutem eadem lege veneunt, cum in his civitatibus conversantur, quas contrahentes exceperant. Ante manumissionem iniciendae manus facultas non denegatur atque ideo non petuntur in publicum. ibi, iure tuo uti potes. quod si hoc omisisti et poenam stipulatus es, homo quidem fisco commissus est, tu vero nactus ex stipulatu actionem. in omnibus tamen quaeritur, an domini voluntate in locum prohibitum. Ancilla, quae exportanda venit nec exportata est, sed ab emptore in eadem civitate morante empta et manumissa est, adversus legem venditionis libera fieri non potuit: et ideo aditus a te procurator meus partibus suis fungeturae. Moveor, quod te a servis tuis dominum eorum venisse adfirmas sub ea lege, ne in patria moreris, et ab eo, cui te prior emptor vendiderat, manumissum esse dicis. Quare competens iudex adversus eum, quem praesentem esse dicis, cognitionem suam praebe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutiõem dimadriam id cõpetitab¬
ducendi inꝑciet fãcultatẽ Quod sieũ
patientiam acõmodasse cc legẽ. quã
ip̃e dixãt ut inturpi questu mulier
haberctur aĩadũterit. libalitate com¬
petente. scm int̃p̃tatiõem etusdem
principis ꝑduci eam ad p̃torẽ cui de
libali causa urris dictio ẽ: ut lis o rdi¬
netur iubebitg necenm tenor legisq̃
semel comp̃hendit int̾ mititur qđ
donunum ꝑ plures emptoꝵ ꝑsonas

Expanded text:
stitutionem divi Hadriani id competit, abducendi faciet facultatem : quod si eum patientiam accommodasse contra legem quam ipse dixerat, ut in turpi quaestu mulier haberetur, animadverterit, libertate competente secundum interpretationem eiusdem principis perduci eam ad praetorem, cuius de liberali causa iurisdictio est, ut lis ordinetur, iubebit. nec enim tenor legis, quam semel comprehendit, intermittitur, quod dominium per plures emptorum personas
Abbreviated transcription (Latin):
ta reritt Ranc conũntiõm rescͥpto nr̃o
ñiuire petis. s⁊ si se subtrahat ut iuire do¬
minii eand rem retmeat. denuntiatiõisꝙ̃¬
⁊ obsignationis depõitionisq remedio
contra frapdẽ uiti tuo potes consulere.
receclatur pactõ certum ẽ.
ditionis uł alienationis contͣctu. ut no¬
uo dño nullomõ liceat in loco uẽdito
uł alio mõ sibi cõcesso monum̃tum exft¬
tuere.ułalio mõ humam iuris eum exi¬
mere. sanccimus. licet hoc ap̃ ueteres du¬
bitabatur. tale pactum exnr̃a lege esse

Expanded text:
ta, remitti hanc conventionem rescripto nostro non iure petis. sed si se subtrahat, ut iure dominii eandem rem retineat, denuntiationis et obsignationis depositionisque remedio contra fraudem potes iuri tuo consulere. recedatur pacto, certum est.ditionis vel alienationis contractu, ut novo domino nullo modo liceat in loco vendito vel alio modo sibi concesso monumentum extruere vel alio modo humani iuris eum eximere, sancimus, licet hoc apud veteres dubitabatur, tale pactum ex nostra lege esse
Abbreviated transcription (Latin):
Nusurarum pͣetitioem sequi maliuit
es. ut is cui siendidisti possessioẽm: p̃tũ
tardius exsoluti tibi usuras pensitar.
ñ inmĩto existimas ⁊̃ eas tibi addito
p̃side abemptore prãridebere. Nam si
initio contͣctus ñ es pactus. sicepis ex
empti fcõ suam astrinxit. de uire po
cop aa. Qumͣte fundum tuum c̾te
rei contẽplatioẽ int̃ uos hãbita exiguo
p̃tio inalium tͣnstulisse cõmemores. po¬
terit ea res tibi non ẽe fraudi. quando nõ
impleta ꝓmissi fide : dñutui ius ĩ suã
cãm rtũti conuemat. Et ideo aditus cõpe¬
tens udex fundum cuius m̃tioem facis
Crestiti tibi cũ fructib sius siñ ulla lu¬
dificatiõe. sua anctoritate ꝑficr. p̃cipue
cum ⁊ diu̾sa pars receptis nĩms suis

Expanded text:
usurarum pretii petitionem sequi maluit. es, ut is cui vendidisti possessionem pretii tardius exsoluti tibi usuras pensitaret, non immerito existimas etiam eas tibi adito praeside ab emptore praestari debere. nam si initio contractus non es pactus, si coeperisempti suam fidem adstrinxit, de iure poo. Cum te fundum tuum certae rei contemplatione inter vos habita exiguo pretio in alium transtulisse commemoras, poterit ea res tibi non esse fraudi, quando non impleta promissi fide dominii tui ius in suam causam reverti conveniat. et ideo aditus competens iudex fundum cuius mentionem facis restitui tibi cum fructibus suis sine ulla ludificatione sua auctoritate perficiet, praecipue cum diversa pars receptis nummis suis
Abbreviated transcription (Latin):
d. aꝰ Piapudutrumq p̃torem dum
questio uentilatut abalqua parte auxiliñ
puocationis fũt opiectum p̃fecturt urbis
tuditium sacrum appcllator obserir:.
d.a. Qm̃ non nulifisci debitores cã inffi
fi̾nt debitam sũmam exsoluere. int̃põito
ꝓnocationis anxilio. uim exsecutioras e¬
lꝑdunt. nec iam oppinoras exẽplum. sice
nefutatorias p̃ces curant petert. uił offerre. pla
teserta abeo ꝓuecatio estimetur. moxq de¬
ditum exigatimr.

Expanded text:
. Si apud utrumque praetorem, dum quaestio ventilatur, ab aliqua parte auxilium provocationis fuerit obiectum, praefecturae urbis iudicium sacrum appellator observet.am nonnulli fisci debitores, cum iussi fuerint debitam summam exsolvere, interposito provocationis auxilio vim exsecutionis eludunt nec iam opinionis exemplum nec refutatorias preces curant petere vel offerre, placdeserta ab eo provocatio aestimetur moxque debitum exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
o.a. Quim appellatio int̾põita fũit. ꝑby
tum. insulas ⁊ acphrigiam s alutarem.
euopam. acropodam. ⁊ emimontum. p̃¬
fecture huuius urbis iuditium sacrũ ap¬
pellator obseruz.¬

Expanded text:
. Cum appellatio interposita fuerit per tum, insulas etiam ac Phrygiam salutarem, Europam ac Rhodopam et Haemimontum, praefecturae urbi iudicium sacrum appellator obser
Abbreviated transcription (Latin):
qui ump̃o ẽ comitatu. uirum ⁊̃ iliustrẽ
questorem nr̃i palatui. sactis uiditiis p̃si¬
dentes. disceptatioem uibemus arnipere:
eo ordine. ea obsertiatiõe histẽ tp̃ibus
quib cetere quoq lites fatali. die post
appellaticẽm in sacris auditoriis t̾minã¬
tur. Et hoc licet quidam p̃dictore specta¬
bilium iudicum iure cõcesso: ut sacris ui¬
dices appellatiões acceꝑint. ¶Quodsi a
duce fũt appellatum. si id̾ ⁊ psessit: p̃fe¬
ctura necessario tm̃ iure ordinario tnsa¬
cro auditorio iudicabit ¶nhis aũt̃ õib¬

Expanded text:
o est comitatu, virum etiam illustrem o est comitatu, virum etiam illustrem quaestorem nostri palatii sacris iudiciis praesidentes disceptationem iubemus adripere eo ordine, ea observatione, isdem temporibus, quibus ceterae quoque lites fatali die post appellationem in sacris auditoriis terminantur. et hoc, licet quidam praedictorum spectabilium iudicum iure concesso ut sacri iudices appellationes acceperint. Quod si a duce fuerit appellatum, si idem et praeses sit, praefectura necessario tantum iure ordinario in sacro auditorio iudicabit. In his autem omnib
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fecture. sacrum auditorium postu¬
latur uitex ñ susceꝑit. uł suscepta ap¬
pellatiõe apłor copiam denegau̾it.
ad depc̃endam suꝑhac iniquitateque¬
rimoriam. nec ñctiam conueniendũ
adu̾sarium exsentatia plata. uixta ã¬
tiquum uis anmmetas hãt litigator
ued si huiusmoĩ appellatio suscepta ñ
fu̾it. inqua inferiore uidicum sacrade¬
sid̾atur auditio: ad hec ead̃ facienda
sex m̃ses hãt litigator. ¶ s uiõ arbit᷑
appellatioẽm susciꝑe aut relatiõem dare
ut his questatumus actitatis. pareat
appellator tp̃ib que de appellatiõib
diffinita noscuntur
tỹp tlxo  Grecipimts ex appellatioĩ
minis disceptatiõem implorant: non
nrãm ult̾ius auoientiam exp̃ectari. ne
Nrr̃is eccupationib quib ꝓutilitate
mundi acsingulor ñnumqua negoti¬
Us auocamur: aliena fraudari cõmoda
uiteantur.s⁊ si aproconsulib. uł an¬
gustali. uł com̃ite orientis. ułiuditiãi¬
is fu̾int appellatum uirum illustrem pp̃.¬

Expanded text:
fecturae sacrum auditorium postulatur, iudex non susceperit vel suscepta appellatione apostulorum copiam denegaverit, ad deponendam super hac iniquitate querimoniam nec non etiam conveniendum adversarium ex sententia prolata iuxta antiquuum ius anni metas habeat litigator: vel si huiusmodi appellatio suscepta non fuerit, in qua inferiorum iudicum sacra desideratur auditio, ad haec eadem facienda sex menses habeat litigator. Si vero arbiter appellationem suscipere aut relationem dare ut his quae statuimus actitatis pareat appellator temporibus, quae de appellationibus definita noscuntur . Praecipimus ex appellationibminis disceptationem implorant, non nostram ulterius audientiam expectari , ne nostris occupationibus, quibus pro utilitate mundi a singulorum nonnumquam negotiis avocamur, aliena fraudari commoda videantur. Sed si a proconsulibus vel augustali vel comite orientis vel vicariis fuerit appellatum, virum illustrem p
Abbreviated transcription (Latin):
tigatorib edere: nr̃os epistołares p̃cipimꝰ.
offitiis uidelicet eoꝵ cum quib uir illu¬
stris questor uidicat exsequentib utdica¬
tasHec siappellatio fu̾i̾t oblata uidici: qui
ñ exdelegatice cognoscit. Eoꝵ eam senten¬
tuis appellatiõe suspensis. quie delegatioe
cognoscunt necc̃e ẽ eos estimare uiste. nec
ne. fu̾it appellatum. qui c̃as delegau̾int
idĩcandas. ¶ Huic salub̾rime legi illũ
⁊̃ consultissime credimus inserendum

Expanded text:
toribus edere nostros epistulares praecipimus: officiis videlicet eorum, cum quibus vir illustris quaestor iudicat, exsequentibus iudicata. Haec, si appellatio fuerit oblata iudici, qui non ex delegatione cognoscit. Eorum enim sententiis appellatione suspensis, qui ex delegatione cognoscunt, necesse est eos aestimare, iuste nec ne fuerit appellatum, qui causas delegaverint iudicandas Huic saluberrimae legi illud etiam consultissimae credidimus inserendum
Abbreviated transcription (Latin):
quib incã criminali humanitatis ꝯfi¬
datione si tp̃a suffragantur: int̾ponẽ¬
de ꝓuocationis copiam ñ negamus. ut
ibi diligentius examrnetur: ubi cõtͣ
Bõis salutem ꝑerrorẽ uł gr̃am cognito¬
ris opp̃ssa putatur ẽẽ uistitia. ea condi¬
tic̃e. ut siproconsul. ułcomes orientis.¬
uł augustalis. ułuicarii fu̾int cognito¬
res.ñtam adclem̃tiam ñr̃am. quam
ad amplissimas potestates sciant ẽẽ re
exegi̾t rectius possint punire dãpãtos.
d.aa. Siquis ꝓnocatioẽ int̃posita su¬
spectiũdicis uelit ꝓlatam euitare sen¬
tentiam. inhac uoce lib̾am hãt potesta¬
tem. nec timeat contumeliam iuditior̃.
cum ⁊ ab tp̃a iniuria possit facile ꝓuo¬
sumsit. Sciant cuncti igitur sibi ab iniu¬
riis ⁊suspectis uidicib ⁊incapttalisup¬
plicio acfortimarum dispendio: ꝓuo¬
catioẽm ẽe concessam.¬

Expanded text:
Quibus in causa criminali humanitatis consideratione, si tempora suffragantur, interponendae provocationis copiam non negamus, ut ibi diligentius examinetur, ubi contra hominis salutem per errorem vel gratia cognitoris oppressa putatur esse iustitia: ea condicione, ut, si proconsules vel omnes Orientis, Augustalis, vicarii fuerint cognitores, non tam ad clementiam nostram quam ad amplissimas potestates sciant esse refexegerit, rectius possint punire damnatos.. Si quis provocatione interposita suspecti iudicis velit prolatam evitare sententiam, in hac voce liberam habeat potestatem nec timeat contumeliam iudiciorum, cum et ab ipsa iniuria possit facile provosum sit. Sciant igitur cuncti sibi ab iniuriis et suspectis iudicibus et in capitali supplicio ac fortunarum dispendio provocationem esse concessam
Abbreviated transcription (Latin):
timus Quodsiuictus oblatam nec receptã
aiuidice appellatict̃m affirm. p̃fectos adeai
ut ap̃ eos trintegro litiget. tanqũa appella¬
tione sascepta suꝑati gam si iniuste ap¬
⁊ petiare uitebitar. lite ꝑdita notatus absce¬
¶d. ant suncerit c̃c eum iudicẽ qui appella¬
tionẽ s̃ireceꝑit. ad nos referre necẽe ẽ ct
ĩb dignospplicio puniatur

Expanded text:
tur. Quod si victus oblatam nec receptam a judice appellationem affirmet, praefectos adeat, ut apud eos de integro litiget, tanquam appellatione suscepta, Superatus enim si injuste appellasse videbitur, lite perdita notatus abscedet, aut si vicerit, contra eum judicem, qui appellationem non receperat, ad nos referri necesse est, ut digno supplicio puniatur
Abbreviated transcription (Latin):
cpꝯstã ¶inime fas ẽ. ut etiam ciuiline¬
gotio libellis appellatoruis oblatis. aut car¬
ceris cruciatus. antcinius lib iniurie genus.
scutorm̃ta. ułgiam contumelias ꝑferat.
appellator: absꝙ his criminalib carisis. in
quib ⁊ si possit ꝓuocare cum tñ statum
tebent optinere. ut post ꝓuecatic̾em: ⁊ custo

Expanded text:
alia: Minime fas est, ut in civili negotio libellis appellatoriis oblatis aut carceris cruciatus aut cujuslibet injuriae genus seu tormenta vel etiam contumelias perferat appellator; absque his criminalibus caussis, in quibus, etiamsi possunt provocare, eum tamen statum debent obtinere, ut post provocationem in custo
Abbreviated transcription (Latin):
d.sa: Exilsotpẽ quo incunlib causs q̃i
int̾prinatos mountur consultatũram ułreᷤ¬
laturum te c̃e ꝓmiseris. usappellationss ate
int̃posite. ac sollẽpnĩa completa frũnt. nich̾
post hac tibi quodlib spẽcialehac reqͥrsitũ
uł quib cumꝙ moĩs fauoris gr̃a p̃ferẽs an¬
diendum ẽ si obseruandum: ut uixta pͥo¬
ra statũta sollempratatis more explẽto
gesta ad comitatum oia dirigantur
d.aa. Eitigatorib copia ẽ etiam non cõ¬
scriptis uibellis ilicõ appellare uoce. cumres
poposcerit indicata. tamincinilib quam
incriminalib cãis.¬
scicntam rursus tnfferri ad iditia necẽe
fit. instructiões necessirias plene actis in¬
gnito nogõtiõ dirimnatur. adepta copia
notis. si cuncta quelitigatores instructiõis
uł ꝓbationis cã recitau̾int. iꝑclita actis.
uł sinbiccta. ñ potũnt inueniri.¬

Expanded text:
. Ex illo tempore, quo in civilibus causis, quae inter privatos moventur, consultaturum vel relaturum te esse promiseris vel appellationis a te interpositae sollemnia completa fuerint, nihil posthac tibi quodlibet speciale ac requisitum vel quibuscumque modis favoris gratiam praeferens audiendum est, sed observandum, ut iuxta priora statuta sollemnitatis more expleto gesta ad comitatum omnia diriganturnus . Litigatoribus copia est etiam non conscriptis libellis ilico appellare voce, cum res poposcerit iudicata, tam in civilibus quam in criminalibus causiscientiam, rursus transferri ad judicia necesse sit, instructiones necessarias plene actis ingnito negotio dirimatur, adempta copia notis, si cuncta, quae litigatores instructionis probationisque causa recitaverint, indita actis vel subiecta non potuerint invenir
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Iudicib non solum appellatiõis
suscipiende necc̃itas tudetur impo sita:
uũm etiam .xxx. dicram spatia exdiesẽ¬
tentie diffinita sunt intra que gesta una
cum relatione litigatorib conuenit p̃¬
stari uidice. ⁊ offitio erus sistatuta fi̾nt
aliqua parte mutilata. mulcte subiacetibꝰ.
mꝑ. arch̃: ¶ Iampost sentntam discu
sorłs inratignalis fuit ꝓuocatum: ad
sinceritate tuam negotium tͣnsferat̃.
tit simediocritas negotũ aut lõginꝗtaᷤᷤ
regionis aduiditium tuum litigatores
uenre ñ patiantur. uiditio rectoris ꝓ¬
uintie quẽ tp̃e ꝓbaueris negotiñ d̾legẽ.
mp̃. arcħ ¶ ominatiões ubellis uel
eclictis facte. citraconsilium publicum
ñnalent. dequib nec appellare nẽceẽ ẽ.
Nsollempnitas de ẽ.¬
o.aã. Piquis libellos appellatorios ĩ¬
gesserit. sciat se br̃e licentiam. arbitͥũ
commũtandi ⁊ su os libellos recuꝑãdi.
ne iuste penitudinis humanitas: am

Expanded text:
. Iudicibus non solum appellationis suspiciendae necessitas videtur imposita, verum etiam triginta dierum spatia ex die sententiae definita sunt, intra quae gesta una cum relatione litigatoribus convenit praestari: iudice et officio eius, si statuta fuerint aliqua parte mutilata, multae subiacentibus. M. Assoris vel rationalis fuerit provocatum, ad sinceritatem tuam negotium transferatur, ut, si mediocritas negotii aut longinquitas regionis ad iudicium tuum litigatores venire non patitur, iudicio rectoris provinciae, quem ipse probaveris, negotium deleges.. Nominationes libellis vel edictis factae citra consilium publicum non valent: de quibus nec appellare necesse est, si sollemnitas dee quis libellos appellatorios ingesserit, sciat se habere licentiam arbitrium commutandi et suos libellos recuperandi, ne justae poenitudinis humanitas am
Abbreviated transcription (Latin):
dicem oportet in iuriam sibi fieri estimare.
eõ ꝙ litigator ad ꝓuocatiõis anxiliũ ꝯuolafi¬
d̃ .a. ¶Mͣ iudices orclinarii ꝓuecationes
existimant respuendas placet ut siquis
appellatiõem recipere recusaui̾t. que nonc̃t̃

Expanded text:
dicem oportet injuriam sibi fieri existimare, eo quod litigator ad provocationis auxilium convolaviam iudices ordinarii provocationes aestimant respuendas, placet, ut, si quis appellationem suscipere recusaverit, quae non ab
Abbreviated transcription (Latin):
¶o.aa Si seruus ignorante dño suo. ł
sciente ⁊ ꝓhibere nequeunte: res tuas
sini dumutilis annus excessit quadru¬
pli: ꝙ si hoc exfuixit tp̃c. simpli noxa¬
n uditio conuenire potes ꝙ si noxe
malin̾t seruum debere. nachilominuᷤᷤ
cum ip̃o inquantum ad eum ꝑuenit:
exꝑiri nõ ꝓhibtris. Namsico conscio.
⁊ ꝓ hibere ualente. det̾cta noxe deditio¬
ne conuntus:adsũmam condẽpnatio¬
nis soluendam omnimõ cõpellẽdus ẽ
¶Sanesicriminus publici accusationem.
ꝑꝑ uxorẽ tuam aseruo raptam intendẽ¬
dum putaueris: non contra dñm. si cͣc
eum quẽ facints comisisse ꝓponis: hãc
o.aa. M atibi ꝑ furtam nec manife¬
stum. ancillam serutis ope consilioq
dm̃ cumaliis reb subtraxerit: cum int̾
seruum. ⁊bumͣ cuule iditium consi¬
stere ñ possit. eum obhxc delictum dupli
penali acticẽ ⁊ dereb ꝓpͥs uindicatione.¬

Expanded text:
. Si servus ignorante domino vel sciente et prohibere nequeunte res tuas si necdum utilis annus excessit, quadrupli, quod si hoc effluxit tempus, simpli noxali iudicio convenire potes: qui si noxae maluerit servum dedere, nihilo minus cum ipso quantum ad eum nam si eo conscio et prohibere valente, detracta noxae deditione conventus ad summam condemnationis solvendam omnimodo compellendus est. Sane si criminis publici accusationem propter uxorem tuam a servo raptam intendendam putaveris, non contra dominum, sed contra eum, quem facinus commisisse proponis, hanc. Si tibi per furtum nec manifestum ancillam servus ope consilioque domini cum aliis rebus subtraxit, cum inter servum et liberum civile iudicium consistere non possit, eum ob hoc delictum dupli poenali actione et de rebus propriis vindicatione
Abbreviated transcription (Latin):
sattu datam fuerat p̾stituta. frustraue¬
remum. ne exꝑsona core ultra noxe de¬
ditioem sitis obstricti. cum exdelictis
scruore dñi ignorantes uł ꝓhibentes.
sinoxali actione conuenantur. ita cõ¬
tẽpnaridebeant. ut aut noxe dedere.
aut contẽpnatiõem sufferre. hãnt ĩsua

Expanded text:
saltui datam fuerat praestituta, frustra veremini, ne ex persona eorum ultra noxae deditionem sitis obstricti, cum ex delictis servorum domini ignorantes vel prohibentes, si noxali actione conveniantur, ita condemnari debeant, ut aut noxae dedere aut condemnationem sufferre habeant in sua
Abbreviated transcription (Latin):
fundi ꝓprus finib eius mutatis dñs
dnstrahere ac residinm retinere nõ ꝓ..¬
Hibetur. nec amplius emptor quã ꝙ rã¬
tiõe scłm uẽditionis fidẽ ad se ꝑuen̾crit.
uendicare põt. p̃textu t̾̃minore tp̃ris
ante cecdentis uenditiõem.
dͥ.ãa: E uccessionum uarietas. ⁊ ui¬
cinore noui conseisus: ad ditis uł de¬
tͣctis alterutro agris. defminationis
ueteris monum̃ta sepe ꝑmutant.
mp̃. ꝯstã  iquas suꝑ iuris sui lecis. pͥa¬
or defiib detrilerit quertionam qut
ppͥctatis controu̾sie coheret: prius super
possessione questio fim̃atur. ⁊ tc̃ agri¬
m̃sor tre p̃cipiatur ad loca ut pate fac¬
ta ueritate. huiusmoĩ litiginm t̃mine¬
tur. Q uod si altera pars nehuiusmecti
questio t̃minctur se subtraxĩt: nichilo
minus agͥm̃sor inip̃is locis iussione
rectoris ꝓuintie una cum obseruãte
parte hoc ip̃m faciens ꝑuemi¬
tulesit questicẽm. priusquã aliquid sen¬
tentia tefmnetur remsibi alienam u¬

Expanded text:
propriis finibus eius mutatis dominus eius distrahere ac residuum retinere non prohibetur. Nec amplius emptor, quam quod ratione secundum venditionis fidem ad se pervenit, vindicare potest praetextu terminorum temporis ant. Successionum varietas et vicinorum novi consensus, additis vel detractis agris alterutro, determinationis veteris monumenta saepe permutant.Si quis super iuris sui locis prior de finibus detulerit querimoniam, quae proprietatis controversiae cohaeret, prius super possessione quaestio finiatur et tunc agrimensor ire praecipiatur ad loca, ut patefacta veritate huiusmodi litigium terminetur. Quod si altera pars, ne huiusmodi quaestio terminetur, se subtraxerit, nihilo minus agrimensor in ipsis locis iussione rectoris provinciae una cum observante parte hoc ipsum faciens pervtulerit quaestionem, priusquam aliquid sententia determinetur rem sibi alienam u