comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Nam deam ẽẽ iam superius dixerat. fugientem. sceleriter abscedentem. quid tociens
gilium. qui ait in sc̃đo. cum michi se non ante oculis. tam clara uidendã optulit. Multi uo¬
lunt tamen. in hoc ipso loco sepe eum eẽ deceptum. ut in habitu. in interrogatione. in respon¬
sioneq in auguriis : tu quoq Sicut uino cȩteriq dii. qui troianis inimici sunt. cum dextrȩ
uingere dextram. maiorum enim hȩc fuerat. salutatio : Cuius rei &ion. id est causam.
uarro callimacum. secutus exposuit. asferens om̃em honorem. dexterarum constistiss
multȩ reciprocȩ. elocutiones ut hoc loco. Sunt multȩ unus partis. utriq sufficientes:
ut tenemur amicicuis. Ridiculum enimest. si addas mutius. cum amitita ut rumq: sig¬
nificent. sic ut fronto testatur. Item sunt elocutiones quarum una pars plena est. quȩ

Expanded text:
cit; nam deam esse iam superius dixerat. FVGIENTEM celeriter abscedentem. QVID NATVM TOcit; nam deam esse iam superius dixerat. FVGIENTEM celeriter abscedentem. QVID NATVM TOgilium, qui ait in secundo «cum mihi se non ante oculis tam clara videndam obtulit». Multi tamen volunt in hoc ipso loco saepe eum esse deceptum, ut in habitu, in interrogatione, in responsione, in auguriis. TV QVOQVE sicut Iuno ceterique dii, qui Troianis inimici. CVR DEXTRAE IVNGERE DEXTRAM maiorum enim haec fuerat salutatio, cuius rei αἴτιον, id est causam Varro, Callimachum secutus, exposuit, adserens «omnem eorum honorem dexterarum constitisse  VOCES? sunt multae reciprocae elocutiones, ut hoc loco. Sunt multae unius partis utrique sufficientes, ut ‘tenemur amicitiis’, ridiculum enim est si addas ‘mutuis’, cum amicitiae utrumque significent, sicut Fronto testatur. Item sunt elocutiones quarum una pars plena est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
capitis precedentis. cauda sustent&: unde & prima plerumq deficiens. relicto loco incipit
eẽ postrema. eeut in cȩttu se om̃s inuicem sustinere. hoc autem uolatu uninitaentur lit¬
teras quasdam. unde & lucanus & turbata perit dispersis littera pinnis. Cant̾q dedere.
a dlusit nͣautas. pupesq tue pubesq tuorum. Tropussinec doche. a parte totum signifi¬
cat. ut terentius. o lepidum caput. id est lepidus homo. Ostia. Proprie dicunt᷑ hostia
exitus fluminum. Sed modo ab usus est. quia plerumq hostia ipsã ꝓportu sunt. a uertens
se sub audis. hoc est cum auerteretur. ut tum prouertit. Rosea pulchra : ambrosiȩq
come. aut unguento deorum oblitȩ. hoc est ambrosia. aut certe abusiue dixit. Diuiinȩ
comȩ. spirauere. exalauerunt. uestis deflirit. Quia dixit supra sinus collecta flu¬
entes. Uera bene uera de quã ante dubitabitur. Mat rem agnouit. nunc matrem cognos¬

Expanded text:
capitis praecedentis cauda sustentet - unde et prima plerumque deficiens relicto loco incipit capitis praecedentis cauda sustentet - unde et prima plerumque deficiens relicto loco incipit esse postrema - aut in coetu se omnes invicem sustinere. Hoc autem volatu imitantur litteras quasdam, unde et Lucanus «et turbata perit dispersis littera pennis». CANTVSQVE DEDERE adlusit ad nautas. PVPPESQVE TVAE PVBESQVE TVORVM tropus synecdoche; a parte totum significat, ut Terentius «o lepidum caput», id est lepidus homo. OSTIA proprie ‘ostia’ dicuntur exitus fluminum, sed modo abusus est, quia plerumque ostia ipsa pro portu sunt. AVERTENS ‘se’ subaudis, hoc est cum averteretur, ut «tum prora avertit». ROSEA pulchra. AMBROSIAEQVE COMAE aut unguento deorum oblitae, hoc est ambrosia, aut certe abusive dixit ‘divinae comae’. SPIRAVERE exhalaverunt. DEFLVXIT quia dixit supra «sinus collecta fluentes». VERA bene ‘vera’ de qua ante dubitabatur. MATREM AGNOVIT nunc matrem cognos
Abbreviated transcription (Latin):
nisi nautis sicut lectum est. in hortogonia. Cygnus in auguriis nautis gratissimus ales: hanc
optant semper quia numquam mergitur undis. letantes post periculum. agmine uc¬
latu. impetu. Agmen autem apud uirgilium est. cuuis lib& rei impetus ut illi agmine certo
& uocit agmina sȩua sororumꝰ. Iouis ales aquila quȩ intutela iouis est. quia dicitur dimican¬
to lar contragigantes fulmina minis trasse: uod ideo fingitur. quia per naturam nimii est
coloris a deõ ut etiam oua quibus supersid&. possit quoquere : nisi ad moueat gͥagatemla¬
pidem. frigidissimum ut testatur lucanus. feta tepefacta. sub alite saxa. Capere. eligere :
ut ante locum capies oculis Stridentibus alis. Signum augurii est. coctu. dicit plinuis.
sedsin naturali historia om̃s aues colli longioris aut recto ordine uolare : ut pondus

Expanded text:
nisi nautis, sicut lectum est in Ornithogonia: «cygnus in auguriis nautis gratissimus augur; hunc nisi nautis, sicut lectum est in Ornithogonia: «cygnus in auguriis nautis gratissimus augur; hunc optant semper, quia numquam mergitur undis». LAETANTES post periculum. AGMINE volatu, impetu. ‘Agmen’ autem apud Vergilium est cuiuslibet rei impetus, ut «illi agmine certo» et «vocat agmina saeva sororum». IOVIS ALES aquila, quae in tutela Iovis est, quia dicitur dimicanti ei contra Gigantas fulmina ministrasse; quod ideo fingitur, quia per naturam nimii est caloris, adeo ut etiam ova quibus supersidet possit coquere, nisi admoveat gagaten lapidem frigidissimum, ut testatur Lucanus «feta tepefacta sub alite saxa». CAPERE eligere, ut «ante locum capies oculis». STRIDENTIBVS ALIS signum augurii est. COETV dicit Plinius Secundus in Naturali Historia omnes aves colli longioris aut recto ordine volare, ut pondus
Abbreviated transcription (Latin):
eriorem. aeneȩ dixit. ne diu uiuando dea eẽ crederetur. quod autem dicit uani paren¬
tes. aut õppallege est. id est uanum augurium. ut dare classibus austros. & ibant obs¬
curi sub sola nocte. proipsi soli. per obscuram noctem. aut certe uani parentes. qui res
falsas. & manes docent. & per hoc decipere. plerumq ostendit auguria. Multi uolunt
ad nimium hoc a morem parentum referri. qui teneritudine affectus &iam superflua
liberos docent. bissenos cignos: Cignos nauibus comparat: aquilam tempestati. In augu¬
rus autem considerande sunt. non solum aues. sed &iam uolatus ut in prepetibus. & cantꝰ
itin oscinibus. quia nec om̃s nec omnibus dant auguria ut columbae: non nisi regibusdant
quia numquam singulȩ uolant. sicut rex numquam solus incedit. unde est inui. ma¬
ternas agnouit aues Per transitum ostendit regis augurium. Item cigni nullis dant.

Expanded text:
errorem Aeneae dixit, ne divinando dea esse crederetur. Quod autem dicit ‘vani parenerrorem Aeneae dixit, ne divinando dea esse crederetur. Quod autem dicit ‘vani parentes’, aut hypallage est, id est vanum augurium, ut «dare classibus austros» et «ibant obscuri sola sub nocte» pro ‘ipsi soli per obscuram noctem’; aut certe ‘vani parentes’ qui res falsas et inanes docent, et per hoc decipere plerumque ostendit auguria. Multi volunt ad nimium hoc amorem parentum referri, qui teneritudine adfectus etiam superflua liberos docent. BIS SENOS CYGNOS cygnos navibus comparat, aquilam tempestati. In auguriis autem considerandae sunt non solum aves sed etiam volatus, ut in praepetibus, et cantus, ut in oscinibus, quia nec omnes nec omnibus dant auguria, ut columbae non nisi regibus dant, quia numquam singulae volant, sicut rex numquam solus incedit; unde in sexto «maternas agnovit aves» per transitum ostendit regis augurium. Item cygni nullis dant
Abbreviated transcription (Latin):
epit hagoram. & precipue latonem drit : qui confirmant uiuos eẽ superis caros. mortuos uero
inferis. Unde & uirgilius de pallante. Et niliam cę̧lestibus ullis debentem. Item. Contra uos
ichil est enim alud uita. quam reciprocus sp̃s. unde & uppiter quo constant omĩa.  ZEΥC
uocatur. aΠoTO.ΠC. Zotc idest. uita. carpis. accipis. ut et placida accipiebant membra
quietem:. Tyriam. carthaginem. a colonis. ad ueneris urbem. Ysterologia est. ut supra fge¬
modo. Tantum modo. hoc est haec sola tibi sit cura. Nam liberatȩ sunt naues. ꝑfer. Im¬
peratuius modus est. ut fercineres. amarilli foras. Reduces. Reduces propriae dicunt᷑¬
qui pericula euadunt. Sic infra. ut reduces illi ludunt. Scilic& p̾ost illatum periculum.
Ab aquila. Uersis aqui lonibus. quia postapuam ad africam. iter uerteritnit. ad uersus ante

Expanded text:
Pythagoram et praecipue Platonem dixit, qui confirmant vivos esse superis caros, mortuos vero Pythagoram et praecipue Platonem dixit, qui confirmant vivos esse superis caros, mortuos vero inferis. unde et Vergilius de Pallante "et nil iam caelestibus ullis debentem" , item contra "vo quibus vivimus. nihil est enim aliud vita, quam reciprocus spiritus: unde et Iuppiter, quo constant omnia, Ζεὺς vocatur ἀπὸ τῆς ζωῆς , id est vita. carpis accipis modo, ut "et placidam carpebant membra quietem" . Tyriam Carthaginem a colonis. adveneris urbem hysterologia ut supramodo tantummodo: hoc est, haec tibi sola sit cura, nam liberatae sunt naves. Ad v. 389 Perfer imperativus modus est, ut "fer cineres Amarylli foras" . Ad v. 390 Reduces proprie qui pericula evadunt; sic infra ut «reduces illi ludunt», scilicet post periculum inlatum ab aquila. VERSIS AQVILONIBVS quia, postquam ad Africam iter verterunt, adversus ante
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilius ut hanc particulam subtrhaat. ut ad metlias inter cedes exultat ama zoi
Quasi amazon. Nam uulsca fuit pro agro per hab& accentum. nã .a. longa qui¬
dem est. sed non solidi positione. Muta enim & liquida quotiens ponunt᷑
uenus cunctus obitaliam terrarum clauditur orbis. quasi cum in dignatione dicat. ꝑtroiã
leraq per concessionem. sic tradit poeta. ut augmentum faciat sicut hoc loco. audierat uenus. sũ
pius aeneas. fama super ethera notus. & cetera dicit. tamen quisquis es. hoc est &ia nsi haec
inte nonfint: hinc tamen constat eẽ felicem. quod uenisti carthaginem. Item in scđo. Qius¬
quis es amissos. hiniam obliuiscere graios. hoc est qualib& ratione. contra nos bella sus¬
ceperis haud credo inuis caelestibus. In tothes figura per contrarium significans. id est cre

Expanded text:
Vergilius, ut hanc particulam subtrahat, ut «at medias inter caedes exultat Amazon», Vergilius, ut hanc particulam subtrahat, ut «at medias inter caedes exultat Amazon», ‘quasi Amazon’; nam Vulsca fuit. PERAGRO ‘per’ habet accentum. Nam ‘a’ longa quidem est, sed non solida positione. Muta enim et lse locutus est, ut supra Venus "cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis" , quasi cum indignatione dicat, per Troiam quis es pleraque per concessionem sic tradit poeta, ut augmentum faciat. sicut hoc loco audiverat Venus 'sum pius Aeneas, fama super aethera notus' et cetera, dicit tamen 'quisquis es', hoc est, etiamsi haec in te non sint, hinc tamen constat esse felicem, quod venisti Carthaginem. item in secundo "quisquis es, amissos hinc iam obliviscere Graios" , hoc est, qualibet ratione contra nos bella susceperis. havd credo invisus caelestibus litotes figura per contrarium significans, id est cred
Abbreviated transcription (Latin):
te uime Hoc loco per transitum tangit historiam : quam per legem artis poeticȩ aperte
non potest ponere. Nanuarro in scđo diuinarum dicit. ex quo de troia est egressus
aeneas. ueneris eumper diem coitidie stellam uidisse. donec agrum laurentem uenis¬
in quo eam non uidit ulterius: Quare terras cognoui cẽ fatales: Unde uirgilius hoc loco
Matre dea monstrante uiam. Item nusquam ab ero &iã que iugis summȩ. lucifer idȩ
Quod autem diximus eum arte poctica ꝓhiberi : ne apcite ponat historiam certum est:
siuanus namq ideo in numero poctarum. ẽẽ non meruit quia uidetur historiam
composuisse non poema. Data fata secutus. scilic& a ioue conuulsȩ aut conuulsȩ us¬
dicuroq aut ideo quia habes supra laxis laterum compagibus: ignotus de est quasi
Nam contrarium est quod dixit fama supra ȩthera nothis. facit hoc autem frequen

Expanded text:
NTE VIAM hoc loco per transitum tangit historiam, quam per legem artis poeticNTE VIAM hoc loco per transitum tangit historiam, quam per legem artis poeticnon potest ponere. nam Varro in secundo divinarum dicit "ex quo de Troia est egressus Aeneas, Veneris eum per diem coin quo eam non vidit ulterius; qua re terras cognovit esse fatales. Vnde Vergilius hoc loco ‘matre dea monstrante viam’, item «nusquam abero» et «iamque iugis summae surgebat Lucifer Idae». Quod autem diximus eum poetica arte prohiberi ne aperte ponat historiam, certum est. Lucanus namque ideo in numero poetarum esse non meruit, quia videtur historiam composuisse, non poema. DATA FATA SECVTVS scilicet a Iove. CONVVLSAE VNDIS  autem ideo, quia habes supra «laxis laterum compagibus». IGNOTVS deest ‘quasi’; nam contrarium est quod dixit «fama super aethera notus». Facit autem hoc frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
tes plagas Italiam quero. hoc loco distinguendum est tam si uixeris patriam non ꝓcetre
Patriq enii id est cuutas. in prouincia eẽ potest. non tamen ut ipsa prouintia patriast.
non saluftut lectum sit. Hispanim sibi antiquam. patriamẽe : Sed illic ad laudem pertina
noncadueritatem Tria ergo dicit prouinciam quero. hoc est italiam. patriam hoc estcritim
tuscie cuttatemiunde d ardanus fuit. Genus ab ioue: Ideo quia ex electra & iaue. darda nus
asiusq nati sunt. Dardanus autem auctor est troiae. Et bene ad tria interrogata responda
qui eẽt: Onde ueniss& : quotender& : frigrium aequor idest helle spontum: Conscendi
Bene conscendisse scđm phisicos qui dicunt terram. in feriorem eẽ. quia om̃e quod contineꝰ
supra illud est : quod contin&. unde ẽ. Humilemq: uidemus italiam. matre dea monsta¬

Expanded text:
tes plagas». ITALIAM QVAERO hoc loco distinguendum est; nam si iunxeris ‘patriam’ non procedit. tes plagas». ITALIAM QVAERO hoc loco distinguendum est; nam si iunxeris ‘patriam’ non procedit. Patria enim, id est civitas, in provincia esse potest, non tamen ut ipsa provincia patria sit, licet in Sallustio lectum sit «Hispaniam sibi antiquam patriam esse»; sed illic ad laudem pertinet, non ad veritatem. Tria ergo dicit: ‘provinciam quaero’, hoc est ‘Italiam’; ‘patriam’, hoc est Corythum, Tusciae civitatem, unde Dardanus fuit; ‘genus ab Iove' ideo, quia ex Electra et Iove Dardanus Iasiusque nati sunt, Dardanus autem auctor est Troiae. Et bene ad tria interrogata respondet, qui esset, unde venisset, quo tenderet. PHRYGIVM AEQVOR id est Hellespontum. CONSCENDI bene ‘conscendi’ secundum physicos, qui dicunt terram inferiorem esse quia omne quod continetur supra illud est quod continet; unde est «humilemque videmus Italiam». MATRE DEA MONSTRA
Abbreviated transcription (Latin):
antiqua nobili uenerabili more suo. a libi terra antiqua. id est nobilis. Nec enimeẽ po
polrat piona ittm templa dĩ saxo uenerabar structa uetusto forte sua casusuo id est quo
sol&. forte autem nomen est:a nominatiuo fors flu& .pol. libicis lam sciuit audiuit enin¬
sedifines libici. appulit oris. figura supra dicta : Sumpius aeneas. Non est hoc loco arrogantia
set idicium Nsam scientibus aliquid de se dicere arrogantia est. Ignotis indicium: aucerte eoi
est morem secutus: quibus quam mentiri turoe fuerat tam uera reticere. Deniq ulires in
remere astsuam fniam ad celumusq uenisse unde & iste fama super aethera notus E x host
penates Optima elocutio est plusq significat de pluralitate. ad singularitatem transire it
ues ioa eiultos canibus. & multo canie ut horatius: ut trudit acres hinc & hin multo cane apros inobst¬

Expanded text:
ANTIQVA nobili, venerabili, more suo: alibi «terra antiqua», id est nobilis; nec enim esse ANTIQVA nobili, venerabili, more suo: alibi «terra antiqua», id est nobilis; nec enim esse poterat nova. Item «templa dei saxo venerabar structa vetusto». FORTE SVA casu suo, id est quo solet. ‘Forte’ autem nomen est a nominativo ‘fors’, ut Terentius «fors fuat pol». LI'sed fines Libyci'. appulit oris figura supra dicta. Ad v. 378 Sum pius Aeneas non est hoc loco arrogantia, sed indicium. nam scientibus alroum secutus est morem, quibus quam mentiri turpe fuerat, tam vera reticere. Denique Vlixes in Homero ait suam famam ad caelum usque venisse, unde et iste «fama super aethera notus». EX HOSTE PENATES optima locutio est, plusque significat de pluralitate ad singularitatem transire, ut ‘venor multis canibus’ et ‘multa cane’, ut Horatius «aut trudit acres hinc et hinc multa cane apros in obstan
Abbreviated transcription (Latin):
riar boc interest. historia est eorum temporum. quȩ uel uidimus uel uidere potiumus dicta.
ateloyc ⁊OΡIN id est uidere. Annales uero sunt eorum temporum : quȩ etas nr̃a non nouit.
Unde liuius. ex annalibus & historia constat. haec tamen confunduntur licent᷑ ut hoc loco ꝑ
historia inquit annales. Elauso more poetico: qui dicunt caelum per noctem claudi. aperir
ꝑdiem. unde est porta tonatcaeli : & considunt tectis bipatentibus. Compon&. fini& ut
oblam gaudens componi. Foedere bellum: Uesper proprie stella est Cur autemuesperi
dicimus. aduerbium temporis est: & sciendum est quia omĩa nomina quȩ de grecis
inos ereuntibus ad nos transeunt. apud nos aut inus tantum exeunt. aut aea oc delus
aut iner. ut aspoc ager. aut in utramq: ut tou es anaꝑoc. euandrus euander troa

Expanded text:
les hoc interest: historia est eorum temporum quae vel vidimus vel videre potuimus, dicta les hoc interest: historia est eorum temporum quae vel vidimus vel videre potuimus, dicta ἀπὸ τοῦ ἱστορεῖν, id est videre; annales vero sunt eorum temporum, quae aetas nostra non novit. Vnde Livius ex annalibus et historia constat. Haec tamen confunduntur licenter, ut hoc loco pro ‘historia’ inquit ‘annales’. CLAVSO more poetico, qui dicunt caelum per noctem claudi, aperiri per diem: unde est «porta tonat caeli» et «considunt tectis bipatentibus». COMPONET finiet, ut «oblato gaudens componi foedere bellum». VESPER proprie stella est, cum autem ‘vesperi’ dicimus, adverbium temporis est. Et sciendum quia omnia nomina quae de Graecis in ‘os’ exeuntibus ad nos transeunt apud nos aut in ‘us’ tantum exeunt, ut ΔΗΛΟΣ Delus, aut in ‘er’, ut ἀγρὸϛ ager, aut in utrumque, ut Εὔανδροϛ Euandrus, Euander. TROIA
Abbreviated transcription (Latin):
cause qualitate. tergo pro tergore. Sed uosqui tandem. Cacat hoc loco tandem & est natu¬
ralis in terrogatio qui estis unde uel quo it᷑. Sic ipse in octauo. lic& mutato ordine: quo ten¬
ditis inquit : qui genus unde domo Imoq thraensa pectore uocem. deest dirxit. Et quotiens
longe respondit parenthesis est: Iuotiens nustuam eclipsis dicitur ut hoc loco: ordea
P erseuerat in opirione sua. hta tamen ut & illius orationi aliquando concedat. Nam paulopost at
si ur̃as forte per aures troiae nomen nit. aut certe illud est. quia superius diaerat. annimpharum san¬
gannis una. quae non om̃ia sciunt. Nam & moruntur scđm aristotelem. ut fauni panesq: abo¬
rigine & raptu helenȩ. Pgam perseuerem. hoc est uniuersa dicam: annales: Inter annales & histo

Expanded text:
causae qualitate. TERGO pro ‘tergore’. sed vos qvi tandem? vacat hoc loco ‘tandem’ et est natucausae qualitate. TERGO pro ‘tergore’. sed vos qvi tandem? vacat hoc loco ‘tandem’ et est naturalis interrogatio ‘qui estis?’ ‘unde vel quo itur?’. Sic ipse in octavo licet mutato ordine «quo tenditis? inquit, qui genus? Vnde domo?». IMOQVE TRAHENS A PECTORE VOCEM deest ‘dixit’. Et quotiens longe respondet, parenthesis est; quotiens nusquam, ellipsis dicitur, ut hoc loco. O DEA perseverat in opinione sua, ita tamen, ut et illius orationi aliquando concedat; nam paulo post ait «si vestras forte per aures Troiae nomen iit». Aut certe illud est, quia superius dixerat «an nympharum sanguinis una», quae non omnia sciunt. Nam et moriuntur secundum Aristotelem, ut Fauni Panesque. AB ORIGINE a raptu Helenae. PERGAM perseverem, hoc est universa dicam. ANNALES inter historiam et anna
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut depetunia publica. ẜ oenices misso a rege auro: de perigrinis frumenta con¬
ueherentur. Dido autem apigmalione. adhuno usum paratas naues abstulerat.
quam cum fugientem a fratre missi sequerentur : aurum illa precipitauit in ma¬
re. qua reuisa sequentes reuersi sunt. deuenere locos admuus est. Surgentem
erigentem se . ut surgentem in cornua ceruum : Nouȩ carthaginis. Carchago enĩ
est lingua poenorum. noua ciuitas. ut liuuis doc& : Mercatiq solum. facti de no¬
mine birsam. apulsa ad libiam dido. cum ab hiarba pelleretur. petut callide. ut
emer& tantum terrȩ quantum poss& corium bouis tenere. Itaq corium in fila ꝓpe¬
modum sectum tetendit. oc cupauitq: stadia uiginti& duoͦ Quam rem leuiter tangit uis¬
gilius dicendo. facti de nomine. & non tegere sed circumdare. facti de nomine. id est de

Expanded text:
erat, ut de pecunia publica Phoenices misso a rege auro de peregrinis frumenta conerat, ut de pecunia publica Phoenices misso a rege auro de peregrinis frumenta conveherent. Dido autem a Pygmalione ad hunc usum paratas naves abstulerat: quam cum fugientem a fratre missi sequerentur, aurum illa praecipitavit in mare, qua re visa sequentes reversi sunt. DEVENERE LOCOS ‘ad’ minus est. SVRGENTEM erigentem se, ut «surgentem in cornua cervum». NOVAE CARTHAGINIS ‘Carthago’ enim est lingua Poenorum ‘nova civitas’, ut docet Livius. MERCATIQVE SOLVM, FACTI DE NOMINE BYRSAM adpulsa ad Libyam Dido cum ab Hiarba pelleretur, petit callide ut emeret tantum terrae quantum posset corium bovis tegere. Itaque corium in fila propemodum sectum tetendit occupavitque stadia viginti duo; quam rem leviter tangit Vergilius dicendo ‘facti de nomine’ et non ‘tegere’, sed ‘circumdare’. ‘Facti de nomine’ id est de
Abbreviated transcription (Latin):
deriuatum est. a forma formosus & ab spetie spetiosus & ab odio odiosus. uelut a genere
generosus. ut ab scelere scelerosus. Ignotum argenti pondus. & . a. Aut quod ignorabat
dido. aut certe ad unaginem pertin& id est tantum. quantum nullus umquani nouit:.
his comota supra dictis om̃ibus. quibus aut odium .c. t.a .m. aerat. Oderant lesi metue¬
ebant lesbendi. hoc est qui timebant ne lederentur. Unde est in quarto. quossidonia urx
urbe ropelli. quia non uoluntate. sed aut odio. aut timore conuenerant: odium crudele
tiranni id est crudelis tiranni: & figura est Nam in tirannum odium ustum est. Pigma¬
lionis opes pelago. quas pigmalion iam suas putabat. unde est in quarto. ulta uirum:
Iuȩ enim auaro maior poena quam peccuniam propterquam deliquerat perdere:
remoue hoc : & falsum est ulta uirum. Sciendum aut̃ qđ clã tangit historiã. Moris enĩ

Expanded text:
derivatum est a forma, ut a specie ‘speciosus’, ab odio ‘odiosus’, a genere derivatum est a forma, ut a specie ‘speciosus’, ab odio ‘odiosus’, a genere ‘generosus’, ab scelere ‘scelerosus’. IGNOTVM ARGENTI PONDVS ET AVRI aut quod ignorabat Dido, aut certe ad magnitudinem pertinet, id est tantum quantum nullus umquam novit. HIS COMMOTA supra dictis omnibus. QVIBVS AVT ODIVM CRVDELE TYRANNI AVT METVS ACER ERAT oderant laesi, metuebant laedendi, hoc est qui timebant ne laederentur, unde est illud in quarto «quos Sidonia vix urbe revelli», quia non voluntate, sed aut odio aut timore convenerant. ‘Odivm Crvdele Tyranni’ id est crudelis tyranni, et figura est; nam in tyrannum odium iustum est. PYGMALIONIS OPES PELAGO quas Pygmalion iam suas putabat, unde est in quarto «ulta virum». Quae enim avaro maior poena quam pecuniam propter quam deliquerat perdere? Remove hoc, et falsum est «ulta virum». Sciendum autem quod clam tangit historiam. Moris enim
Abbreviated transcription (Latin):
somnium sini zesis est. ut peculi pro petulii. si autem a somno uenit. in somnis idest.
dum somnos caper& Crudelis aras. epitheton hode causa est. Namarae piȩ sunt. Nu¬
dauit. indicauit. Unde contra in ui habemus & uulnera dira tegentem. hoc est ce¬
lantem. quid enim tegera& undiq truncatus: Retexit. Eece hic planuis quid sit. nu¬
dauit ostendit. tum celare fugam. celeriter abire. ut dicimus cursum celero. Suad&
Scđm naturam duȩ sunt sillabȩ. seđ multi trissallabum putant. qđ & iamsi inueniat᷑
solutio dicenda est: quomodo dicimus aena. & aena. hoc autem solum huiuscemodi
uerbum. in latino inuenitur. Thes&uros. hoc nomen .N. non hab& sicut atllasgi¬
gas. thoas abas pallas. lic& in obliquis casibus inueniatur. sicut nec formos quia

Expanded text:
‘somnium’, synizesis est, ut ‘peculi’ pro ‘peculii’; si autem a somno venit, ‘in somnis’, id est ‘somnium’, synizesis est, ut ‘peculi’ pro ‘peculii’; si autem a somno venit, ‘in somnis’, id est dum somnos caperet. CRVDELIS ARAS epitheton hoc de causa est; nam arae piae sunt. NVDAVIT indicavit, unde contra in sexto habemus «et vulnera dira tegentem» hoc est celantem. Quid enim tegeret undique truncatus? RETEXIT ecce hic planius quid sit ‘nudavit’ ostendit. CELERARE FVGAM celeriter abire, ut dicimus ‘cursum celero’. SVADET secundum naturam duae sunt syllabae, sed multi trisyllabum putant. Quod etiam si inveniatur, solutio dicenda est, quo modo dicimus ‘aena’ et ‘aena’. Hoc autem solum huius modi verbum in Latino invenitur. THESAVROS hoc nomen ‘n’ non habet, sicut ‘Atlas’, ‘gigas’, Thoas’, ‘Abas’, ‘Pallas’, licet in obliquis casibus inveniatur; sicut nec ‘formosus’, quia
Abbreviated transcription (Latin):
acsi dicer& sceleratior atreo. & thyeste. uel & edodi. & pholinicȩ. ille sicheum. hoc loco seđni
naturam posuit. impuis ante aras. probauit impium qui ante aras. Securus amorum ger¬
mane. aut contempnẽs amores sororis. ut securi pelagi. atq mei. id est contemptores::
A ut certe securus erat. de amore germanȩ circa maritu̾m nimio. ob quemse post morte
sichei interimere posse credabatur: Nec enim sequitur ut occiso sicheo ipse statim potiret᷑
auri: nisi &iam dido perir& amores autem plurali numero. ad uoluptatem pertuient: ut
securus amorum qui uiuenum semper tibi erant. singulari. &iam ad religionem. Aegrã
̃t amantem: sed hic nimia pigmalionis ostenditur malitia. quȩ &iam amantem
s fcellit. uana spe. quia dicebat eum reuerti: lusit. decipit in somnis. si ab eo quod est

Expanded text:
Ac si diceret ‘sceleratior Atreo et Thyeste’, vel ‘Eteocle et Polynice’. ILLE SYCHAEVM hoc loco secundum Ac si diceret ‘sceleratior Atreo et Thyeste’, vel ‘Eteocle et Polynice’. ILLE SYCHAEVM hoc loco secundum naturam posuit. IMPIVS ANTE ARAS probavit impium, qui ante aras. SECVRVS AMORVM GERMANAE aut contemnens amores sororis, ut «securi pelagi atque mei», id est contemptores; aut certe securus erat de amore germanae circa maritum nimio, ob quem se post mortem Sychaei interimere posse credebatur; nec enim sequitur ut occiso Sychaeo ipse statim potiretur auri, nisi etiam Dido periret. ‘Amores’ autem plurali numero ad voluptatem pertinent, ut «securus amorum, qui iuvenum tibi semper erant», singulari etiam ad religionem. AEGRAM sit amantem?». Sed hic nimia Pygmalionis ostenditur malitia quae etiam amantem fefellit. ‘Vana spe’ quia dicebat eum reverti. ‘Lusit’ decepit. IN SOMNIS si ab eo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
non stantia: aut mutat ea: aut de his aliquid: mutilat Nam sicheus. si arbas dictus est
belus didonis pater. ma&etes. carthago. carthada caarta. ut lectum est & historia poc¬
norum. & in luuo Sane sicheus. N breuis est per naturam. Sed hoc loco ectas itfect
ea lincentia : quȩ est in propriis nominibus. Lic& enim in qua uis proprii nominis
parde sillabȩ. mutare. naturam. quod & in appellatiuis euenit si tamende propfusori¬
gine i ducant. ut sicanio pretenta sinu. quia uenit a sicanorege siciliȩ. Miserȩ datiui¬
ẽst hon ad uerbium. Om̃bus auguriis & scđm romanos est locutus qui nichil nisi
captatis. faciebant augurus. & precipue nuptias : lucanus. Contentiq auspice bruto
huuenasis. ueniae cum signatorib: au spex. Tiri. ad uerbium est: Scelere ante alios i.c.
furor. cum ipsẽ dicat. lic& simulatas. fuisse tamen amiticias. simul namq sacrificabant.

Expanded text:
non stantia, aut mutat ea aut de his aliquid mutilat. Nam ‘Sychaeus’ Sicarbas dictus est, non stantia, aut mutat ea aut de his aliquid mutilat. Nam ‘Sychaeus’ Sicarbas dictus est, ‘Belus’ Didonis pater, Mettes, ‘Carthago’ carthada caarca, ut lectum est et in historia Poenorum et in Livio. sane Sychaeus Sy brevis est per naturam; sed hoc loco ectasin fecit ea licentia quae est in propriis nominibus. licet enim in quavis proprii nominis parte syllabae mutare naturam: quod et in appellativis evenit, si tamen de propriis originem ducant, ut "Sicanio praetenta sinu" , quia venit a Sicano rege Siciliae. ditiest, non adverbium. OMINIBVS auguriis. Et secundum Romanos locutus est, qui nihil nisi captatis faciebant auguriis, et praecipue nuptias. Lucanus «contentique auspice Bruto». Iuvenalis «veniet cum signatoribus auspex». TYRI adverbium est. SCELERE ANTE ALIOS IMMANfuror’, cum ipse dicat, licet simulatas, fuisse tamen amicitias; simul namque sacrificabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ridȩ. Agenor autem rex phoenicis fuit : & sic dictum est. ut & tandem euboicis cumarum
ad labitur horis id est ad cuiias quasfecerunt. hi quide calcidȩ uenerant ciuitate eubo
sed fines libici. ante dicta dubia eẽ potuerunt. nutc aperte c reginem ostendit dicendo libi¬
cosfines. ⁊ iru erum. & alibi eẽ potuerunt. intractabile. in superabile. asperum saeuum
Germarium fugiens hoc loco quasi stupuit aeneas. unde auditoris auiditati. prescribit uenꝰ
dicens. longam ẽẽ iniuriam. idest causarri. ab eo quod sequitur. id quod p̃cedit ut supra
spem uultu simulat. longȩ ambages. id est cutuitus. fastigia primordia. quia sic longã
eẽ historiam carthaginis: ut salustius. Sed carthagine silere melus puto : quam parũ
dicere: huic coniux sicheus erat. quotiens poeta aspera inuerat nomina. uel in nctro

Expanded text:
ridae. Agenor autem rex Phoenices fuit. Et sic dictum est ut «et tandem Euboicis Cumarum ridae. Agenor autem rex Phoenices fuit. Et sic dictum est ut «et tandem Euboicis Cumarum adlabitur oris», id est ad Cumas, quas fecerunt hi qui de Chalcide venerant, civitate Euboeae. SED FINES LIBYCI ante dicta dubia esse potuerunt; nunc aperte regionem ostendit dicendo Libycos fines. Tyrii enim et alibi esse potuerunt. INTRACTABILE insuperabile, asperum, saevum. GERMANVM FVGIENS hoc loco quasi stupuit Aeneas; unde auditoris aviditati praescribit Venus dicens longam esse iniuriam, id est causam, ab eo quod sequitur id quod praecedit, ut supra «spem vultu simulat». LONGAE AMBAGES id est circuitus. FASTIGIA primordia, quia scit longam esse historiam Carthaginis, ut Sallustius «sed de Carthagine silere melius puto quam parum dicere». HVIC CONIVNX SYCHAEVS ERAT quotiens poeta aspera invenit nomina vel in metro
Abbreviated transcription (Latin):
Hlostiae dicuntur sacrificia. quȩ ab his fuint. qui in hostem pergunt. Uictimae uero sacrist¬
cia. quȩ post uictoriam funt: Sed haec licenter confundit auctoritas Tali me dignor
honore. idest sacrificio. & aut uult se ꝓbare. non numen. sed uirginem tiriam. Aut certe quia
paphi&e ueneri quae cipri colitur. ture tantum sacrificatur & floribus: dignor: dignam
me iudico ut coniugio anchisa ueneris dignatȩ suꝑbo id est dignȩ habitȩ: Eurpureo pulchn
aut rosati coloris Suras uincire coturno coturni sunt calcia menta uenatoria : crura quȩq
uncientia. quorum qui uisiutriq aptus est petli: Id eo & numero usus est singulari : Punica
regna uides. hic attentum facit aeneam. Tirios. Nic hil inter est. utrum tirios ansidoniosdica
ut diximus onim nomina de uicino mut᷑atur & a genoris urbem quam fererunt ageno¬

Expanded text:
‘hostiae’ dicuntur sacrificia quae ab his fiunt qui in hostem pergunt, ‘victimae’ vero sacrifi‘hostiae’ dicuntur sacrificia quae ab his fiunt qui in hostem pergunt, ‘victimae’ vero sacrificia quae post victoriam fiunt. Sed haec licenter confundit auctoritas. TALI ME DIGNOR HONORE id est sacrificio. Et aut vult se probare non numen, sed virginem Tyriam, aut certe quia Paphiae Veneri, quae Cypri colitur, ture tantum sacrificatur et floribus. DIGNOR dignam me iudico, ut «coniugio Anchisa, Veneris dignate superbo», id est digne habite. PVRPVREO aut pulchro aut russati coloris. SVRAS VINCIRE COTVRNO coturni sunt calciamenta venatoria, crura quoque vincientia, quorum quivis utrique aptus est pedi. Ideo et numero usus est singulari. PVNICA REGNA VIDES his adtentum facit Aeneam. TYRIOS nihil interest utrum ‘Tyrios’ an ‘Sidonios’ dicat; ut diximus enim nomina de vicino mutuantur. AGENORIS VRBEM quam fecerunt Ageno
Abbreviated transcription (Latin):
uit inbucolicis. Sisbonus ofelixq tuis unde & contra iuno inseptimodicit. quȩ potui in¬
felix. idest aduersa troianis: Leues. leuem facias. ut leuat ipse tridenti quȩcumq Seu dian.¬
seu nimpha. quo sub caelo. aut qua sub parte cęli. aut scđm epicureos. dicit. qui plures uo¬
lunt eẽ caelos ut cicero in hortensio: Tandem: hoc loco uacat tandem. Sciendum sane mul
tas particulas. ad ornatum pertinere. tantum modo ut puta enim dumgentium. locorũ.
terrarum. hominumq locorum. ypermetros uersus. unã enim plus sillabam : q̃uȩ quotiens
fit. deb& sequens uersus a uocali incipere. ut hoc loco. ltem omia merturio simulis. uocemq
coloremq & crines flauos. nisi forte sine tesis fiat infine. id est uocalium conlisio. ut est
neccura peculi hinc enim non est necesse. ut sequens uersus a uocali incipiat. nostia dei

Expanded text:
ut in Bucolicis «sis bonus o felixque tuis». Vnde et contra Iuno in septimo dicit «quae potui inut in Bucolicis «sis bonus o felixque tuis». Vnde et contra Iuno in septimo dicit «quae potui infelix», id est adversa Troianis. LEVES lena, seu nympha. Ad v. 331 Quo sub caelo aut sub qua parte caeli, aut secundum Epicureos dixit, qui plures volunt esse caelos, ut Cicero in Hortensio. tandem hoc loco vatas particulas ad ornatum pertinere tantummodo, ut puta ‘dum’ ‘gentium’ ‘locorum’ ‘terrarum’. HOMINVMQVE LOCORVMQVE ὑπέρμετροϛ versus, unam enim plus habet syllabam. Qui quotiens fit debet sequens versus a vocali incipere, ut hoc loco, item «omnia Mercurio similis, vocemque coloremque et crines flavos», nisi forte synizesis fiat in fine, id est vocalium conlisio, ut est «nec cura peculi»; hic enim non est necesse ut sequens versus a vocali incipiat. HOSTIA DEXTRA
Abbreviated transcription (Latin):
treptolemum. ut om̃ib frumenta monstrar&. susceptum hospicio ut in se tanta gloria
migrar&. interimere cogitauit Ob quam rem irata ceres. eum conuertit in liicẽ ferã.
uersa in unum eaatum cadunt. lic& contraria significent. ut hoc loco. uidistis enim
&iam ad uocem pertinoe. quod &iam ex aerieȩ responsione colligitur. Orsus nẽ¬
participum est. audita neq: insa : hinc probantur quasi superuis haec interrogauerat uerius:
quamte. qu& dea sit dubitat. Nam deam eẽ confidit. Uox hominem sonat. Greca figuraẽ.
Odea certe. conclusio est. sillogisii: qui constat ex prepositione. assũptione. conclusione : Nane
i nec uox. nec uultus. mortales sunt. restat ut deasit. an phoebi sororadiana uenatror est
Sene autem suspicatur. proloco & qualitate. habitus personaq: Annimpharum sanguin is ge¬
neris. Sifelix propitia. felix enim dicitur : & qui hab& felicitatem & qui facit er̃ felicem.

Expanded text:
Triptolemum ut omnibus frumenta ministraret, susceptum hospitio, ut in se tanta gloria Triptolemum ut omnibus frumenta ministraret, susceptum hospitio, ut in se tanta gloria migraret, interimere cogitauit. Ob quam rem irata Ceres eum conuertit lyncem, feram versa in unum exitum cadunt, licet contraria significent, ut hoc loco. 'vidistis' enim etiam ad vocem pertinet, quod etiam ex Aeneae responsione colligitur. preparticipium. AVDITA NEQVE VISA hinc probatur, quia superius haec interrogaverat Venus. O QVAM TE quae dea sit dubitat; nam deam esse confidit. VOX HOMINEM SONAT Graeca figura est. O DEA CERTE conclusio est syllogismi, qui constat ex propositione, adsumptione, conclusione. Nam, si nec vox nec vultus mortales sunt, restat ut dea sit. AN PHOEBI SOROR Diana venatrix est. Bene autem suspicatur pro loco et qualitate habitus personaeque. AN NYMPHARVM SANGVINIS generis. SIS FELIX propitia. ‘Felix’ enim dicitur et qui habet felicitatem et qui facit esse felicem,
Abbreviated transcription (Latin):
tendatur uenatrix. aptum. abilem. sexui. Unusquisq: enim hab& arcum pro uiribus suus.
comam diffundere. ut diffunderetus. greca autem figura est. Sic alibi. argenti magnũ
dat ferre talentum. Unde & dabibere usus optinuit. quod facere non deberus . ne duo
uerba uingamus. nisi in poemate. Nuda genu. Nudum genu habens. ut si dicas bonus animũ.
& est greca figura. sed non eaꝵ: quam diximus fieri per participium preteriti tempor is. & casũ
accusatiuum: haec enim ꝑ ionomen fit. quamuis ad unam significationem recurrant. Sinus
collecta. ut oculos suffusa. Ac prior. Paulo post sequitur. inquit. heus nunc aduerbium uo¬
cantis est: Alias interiectio dolentis. ut heu: & iam mensas consummimus. inquit uilus
etrantem inuestigantem. Succinctam. instructam. uelut alii dicunt in cingulo habentẽ
faretram. & pleriq maculosȩ lincis: Lincus rex scithiȩ fuit quimissum a cerere

Expanded text:
tendatur esse venatrix. HABILEM aptum sexui. Vnusquisque enim arcum habet pro viribus suis. tendatur esse venatrix. HABILEM aptum sexui. Vnusquisque enim arcum habet pro viribus suis. COMAM DIFFVNDERE ut diffunderetur. Graeca autem figura est. Sic alibi «et argenti magnum dat ferre talentum»: unde ‘da bibere’ usus obtinuit, quod facere non debemus, ne duo verba iungamus, nisi in poemate. NVDA GENV nudum genu habens, ut si dicas ‘bonus animum’. Et est greca figura, sed non ea quam diximus fieri per participium praeteriti temporis et casum accusativum - haec enim per nomen fit - quamvis ad unam significationem recurrant. SINVS COLLECTA ut «oculos suffusa». AC PRIOR paulo post sequitur ‘inquit’. HEVS nunc adverbium vocantis est, alias interiectio dolentis, ut «heus etiam mensas consumimus, inquit IulusERRANTEM investigantem. SVCCINCTAM instructam, vel ut alii dicunt in cingulo habentem pharetram ut plerique. MACVLOSAE LYNCIS Lyncus rex Scythiae fuit, qui missum a Cerere
Abbreviated transcription (Latin):
tressa facit sicut chresa genus poloe Ueniunt autem ab es quod est thraes. & chres. ut aut̃
chreissa non faciat. illud quod est chressa ꝑ s. scribitur. nec potest recipere solutionem. ł hreissa
uero ꝑei diptongon. unde & resoluitur. fatigat suoscilic& cursu: harpalicae. Hȩc est quȩ patrẽ
senem captum agetis multi tudine collecta. liberauit celeruis. quam de fenina potest credi
Unde & flumina dicuntur celeritate transire: Multum autem epitheton fluminis. eius addidit
laudi Preuertitur. id est transit. Dicimus autem preuertit. & preuertitur. noua ratione . Nam
passiua declinatione. utimur in actiua significatione. ut hoc loco Cum autem actiua de¬
clinatio est. passuam hab& significationem. ut ille me preuertit. Namq u.d.m. ut os¬

Expanded text:
‘Thressa’ facit, sicut «Cressa genus Pholoe». Veniunt autem ab eo quod est ‘Threx’ et ‘Cres’. Vt autem ‘Thressa’ facit, sicut «Cressa genus Pholoe». Veniunt autem ab eo quod est ‘Threx’ et ‘Cres’. Vt autem ‘Creissa’ non faciat illud est, quia Κρῆσσα per η scribitur nec potest recipere solutionem, Θρᾶισσα vero per αι diphthongon, unde resolvitur. FATIGAT suo scilicet cursu. HARPALYCE haec est quae patrem senem captum a Getis multitudine collecta liberavit celerius quam de femina potest credi; unde et flumina dicitur celeritate transisse. Multum autem epitheton fluminis eius addidit laudi. PRAEVERTITVR id est transit. Dicimus autem et ‘praevertit’ et ‘praevertitur’ nova ratione. Nam passiva declinatione utimur in activa significatione, ut hoc loco; cum autem activa declinatio est passivam habet significationem, ut ‘ille me praevertit’. NAMQVE VMERIS
Abbreviated transcription (Latin):
est ut supra diximus bina pro duobus ponusicut duplices. latoferro id est lati ferri. ut pulchra
prole. on edia sese tulit obuia silua. quam greci hilati uocant. poetȩ nominant siluam. idest ele¬
mentorum congeriem. unde cuncta procreantur. Eꝓ multi uolunt aeneam in horos copo uirginẽ¬
esaulam h abuisse: Sene ergo in media silua uirginis habitu ei uenerem facit poeta occurrere
quia ut supra diximus. uenerem in uirgine constituta. &c miscđes procreantur feminae. & uiriꝑ
mulieres felices futuri : ut probamus in aenea. uirginis hos habitumq gerens. uultum & a mic¬
tum. spartanae. lacenȩ. sparta enim ciuitas est laconicae. ubi sunt puellae uenatrices. reddit᷑
autem causa. uirgo cursit in siluis. scilic& ꝓpter uenatum. Treissa t hreitia. & est solutio. Nam

Expanded text:
est, ut supra diximus, ‘bina’ pro duobus poni, sicut et ‘duplices’. LATO FERRO id est lati ferri, ut «pulchra est, ut supra diximus, ‘bina’ pro duobus poni, sicut et ‘duplices’. LATO FERRO id est lati ferri, ut «pulchra prole». MEDIA SESE TVLIT OBVIA SILVA quam Graeci ὕλην vocant poetae nominant silvam, id est elementorum congeriem, unde cuncta procreantur. Et multi volunt Aenean in horoscopo Virginem habuisse. Bene ergo in media silva virginis habitu ei Venerem poeta facit occurrere, quia, ut supra diximus, Venere in Virgine constituta et misericordes procreantur feminae et viri per mulierem felices futuri, ut probamus in Aenea. VIRGINIS OS HABITVMQVE GERENS vultum et amictum. SPARTANAE Lacaenae. Sparta enim civitas est Laconicae, ubi sunt puellae venatrices. Redditur autem causa virgo cur sit in silvis, scilicet propter venatum. THREISSA Thracia. Et est solutio; nam
Abbreviated transcription (Latin):
qui teneant homines ne fere ne media per parenthesi dicta sunt. Exacta. ex quisita : In conuexone¬
morum ꝓ eo conomia est. ad causam pertuiens. Non enim pertinebitur ab afris. ut ilionei. Conuexo
autem curuo. Unde & conuersum dicitur caelum. Sane subaudius loco ut alibi castrorum
& campi medio idet spatio. Subrupe cauata. Perifrasis est speluncȩ. Arboribus atq horrenti
busumbris arborum quomodo molemq & montes. aut certe arboribus & umbris speluncae.
Comitatus achate Diximus queri cur achates aeneȩ sit comes. uaria quidem dicuntur. Meliustañ
hoc fingitur ut tractum nomen sit a greta ethimologia. Achos enim dicitur sollicitudo quȩ regum
semꝑ est comes : Bina. Si adutrumq referas bene dixit bina. Si ad aeneam tantum antiquus mos

Expanded text:
‘qui teneant, hominesne feraene’; media per parenthesin dicta sunt. EXACTA exquisita. IN CONVEXO NE‘qui teneant, hominesne feraene’; media per parenthesin dicta sunt. EXACTA exquisita. IN CONVEXO NEMORVM prooeconomia est ad causam pertinens. Non enim tenebitur ab Afris, ut Ilionei. ‘Convexo’ autem ‘curvo’, unde et convexum dicitur caelum. Sane subaudimus ‘loco’, ut alibi «castrorum et campi medio», id est spatio. SVB RVPE CAVATA periphrasis est speluncae. ARBORIBVS ATQVE HORRENTIBVS VMBRIS umbris arborum, quo modo «molemque et montes», aut certe arboribus et umbris speluncae. COMITATVS ACHATE diximus quaeri cur Achates Aeneae sit comes. Varia quidem dicuntur, melius tamen hoc fingitur, ut tractum nomen sit a Graeca etymologia; acoç enim dicitur sollicitudo, quae regum semper est comes. BINA si ad utrumque referas, bene dixit ‘bina’, si ad Aeneam tantum, antiquus mos
Abbreviated transcription (Latin):
ceres. quod nos alat. Nam phisici dicunt omia perdiem crescere: Quomodo ergo uirgilius ait. ex¬
gua tantum gelidus ros nocte reponit : sed hoc pro miraculo positum est: & amplius sentit: locos
& locosaloca dicimus. cum innumero singulari locus tantum dicamus. Simile est & iocus:
am & ioca facit. & iocos: ut ioca atq seria. cum humillimis exercere & quam multa ioa
fieri cum prepositio detracta nomini uerbo copulatur & plerumq: eam suam retincre natura
plerumq coniuertere Hoc igitur sciendum est. quia cum casum suum retin&. ysterologia st. ut hoc
Poco. Cum autem mutat : figura est ut cumen adlabitur horistoris enim prohoras posuit. Plerumq
&iam superfluas ponunit prepositiones. qui teneant uire dubitit. cumomĩa cernat inculta. est autemordo

Expanded text:
Ceres», quod nos alat; nam physici dicunt omnia per diem crescere. Quomodo ergo Vergilius ait «exCeres», quod nos alat; nam physici dicunt omnia per diem crescere. Quomodo ergo Vergilius ait «exigua tantum gelidus ros nocte reponet»? Sed hoc pro miraculo positum est, ut etiam Plinius sentit. LOCOS et ‘locos’ et ‘loca’ dicimus, cum in numero singulari ‘locus’ tantum dicamus. Simile est et ‘iocus’; nam et ‘ioca’ facit et ‘ioci’, ut «ioca atque seria cum humillimis exercere» et «quam multa ioca uram fieri, cum praepositio detracta nomini verbo copulatur, et plerumque eam suam retinere naturam, plerumque convertere. Hoc igitur sciendum est, quia, cum casum suum retinet, hysterologia est, ut hoc loco; cum autem mutat, figura est, ut «Cumarum adlabitur oris»; ‘oris’ enim pro ‘oras’ posuit. Plerumque tamen etiam superfluas ponunt praepositiones. QVI TENEANT iure dubitat, cum omnia cernat inculta. Est autem ordo
Abbreviated transcription (Latin):
uetar&e : sed fati dixit uoluntatis iouis sicut fatis uinonis iniquae. aut certe fatitroianorum. qui
non sponte. sed necessitate ad a fricam uenerant. quod utiq: ignorabat dido. Illo enim tempore in¬
uadendarum rerum. causa fuerat nauigatio ut salustuis meminit. facilicum mutatione sedũ
Quod & iam excusant troiani non nos auferri libicos populare penates uenimus. Ergo hoc agitur ut
discat dido eos ad italiam tendere. quomodo ergo se uingit aeneȩ: Sed furoris eñ consilii. nam nec sacer
ut supra diximus. citus. Eum enun alia signa tarde ad ortus suos recurrant. merturuis
mercurio uel ioue. In primis precipue. in teuchros pro theucris. ut supra diximus ꝑ noctem dece
enim pro cunctis regem eẽ sollicitum: alma. alma lux dicta. quod alat uniuersa. Unde & alma

Expanded text:
vetaret - sed ‘fati’ dixit ‘voluntatis Iovis’, sicut «fatis Iunonis iniquae». Aut certe ‘fati Troianorum’, qui vetaret - sed ‘fati’ dixit ‘voluntatis Iovis’, sicut «fatis Iunonis iniquae». Aut certe ‘fati Troianorum’, qui non sponte sed necessitate ad Africam venerant, quod utique ignorabat Dido. Illo enim tempore invadendarum terrarum causa fuerat navigatio, ut Sallustius meminit, facili tum mutatione sedum; quod etiam excusant Troiani "non nos aut ferro Libycos populare penates venimus" . ergo hoc agitur, ut discat Dido eos ad Italiam tendere. quomodo ergo se iungit Aeneae? sed furoris illud est, non consilii. nam nec sacerdut supra diximus. CITVS cum enim alia signa tarde ad ortus suos recurrant, Mercurius Mercurio vel Iove. IN PRIMIS praecipue. IN TEVCROS pro ‘Teucris’, ut diximus. PER NOCTEM decet enim pro cunctis regem esse sollicitum. ALMA ‘alma’ lux dicta quod alat universa, unde «et alma
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. cominunes eẽ prepositiones. Ceterum suꝑ & subtei iam accusatiuȩ sunt. sicut clam.
& post. quȩ antea cominunes fuerunt . nunc in his mutata natura est Aenis nodis Non centum
nodis sed cathenis. quas cutum locutione significauit qͥ& sunt cathenȩ nodi plures Et maia ge¬
ñitum mercurium. & est perhifrasis. cicero in libris de deorum natura. plures dicit eẽ deos
mercurios. sed in dedrum ratiore. fabulae sequendȩ sunt. Nam ueritas ignoratur. Simu
allusit pocta: quia per caduceatores id est internuntios pax sol& fueri Ut terrȩ. ꝓpter illud
quod sequitur. hospicio ꝓhibemur arenȩ. Pateant ꝓpter illud cunctus terrarum. ob italiam claudit᷑
orbis: hospicio ad hospicium : Ne fati nescia dido. non sui. nam si scir& exitum suum. multo magis

Expanded text:
tantum communes esse praepositiones. Ceterum ‘super’ et ‘subter’ iam accusativae sunt, sicut ‘clam’ tantum communes esse praepositiones. Ceterum ‘super’ et ‘subter’ iam accusativae sunt, sicut ‘clam’ et ‘post’, quae ante communes fuerunt; nunc in his mutata natura est. AENIS NODIS non centum nodis, sed catenis, quas circumlocutione significavit, quia sunt catenae nodi plures. ET MAIA GENITVM Mercurium. Et est periphrasis. Cicero in libris De Deorum Natura plures dicit esse Mercurios, sed in deorum ratione fabulae sequendae sunt; nam veritas ignoratur. Simul adlusit poeta, quia per caduceatores, id est internuntios, pax solet fieri. VT TERRAE propter illud quod sequitur, «hospitio prohibemur harenae». PATEANT propter illud «cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis». HOSPITIO ad hospitium. NE FATI NESCIA DIDO non sui - nam si sciret exitum suum multo magis