comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inusus publicos reseruatur. huc usq solus is fructus im¬
perii putabatur/ ut imperator a ciuibus non fortibus
factis/ nec splendores sed magnitudme sumptuum
separetur Inde nihil necessarie substructionum in
edibus molos ingentes aulicoꝵ caterue legionum sump¬
tum facile uintebant.Quinetiam prandĩoꝵ atq cȩnaꝵ
elaboratas magnitudines resp. sentiebat cum quȩ sitis¬
simȩ dapes non gustu seo difficultatibus estimarentur
miracula auium/ longinqui maris pisces/ alieni tempõis
poma estue niues. hibernȩ rosȩ. haec cuncta animusuo¬
luptatum omnium uictor abiecit neq enim ei parandȩ
sunt picturȩ marmorum cruste & solido auro tecta la¬
quearia qui maiorem anni partem ui unda humo cubet
& cęlo tantum tegatur. Neq turbe insticutoꝵ ad delitias
ministroꝵ: cui tam pauca sunt ministranda. Neq tem¬
pus epnlarum ei qui sepius statarium prandium ad

Expanded text:
in usus publicos reservatur. Hucusque solus is fructus imin usus publicos reservatur. Hucusque solus is fructus imperii putabatur, ut imperator a ceteris civibus non fortibus factis nec splendore gloriae sed magnitudine sumptuum separaretur. Inde nihil necessariae substructionum in aedibus moles, ingentes aulicorum catervae legionum sumptum facile vincebant. Quin etiam prandiorum atque cenarum laboratas magnitudines res publica sentiebat, cum quaesitissimae dapes non gustu sed difficultatibus aestimarentur, miracula avium, longinqui maris pisces, alieni temporis poma, aestivae nives, hibernae rosae. Haec cuncta animus voluptatum omnium victor abiecit. Neque enim ei parandae sunt picturatae marmorum crustae et solido auro tecta laquearia, qui maiorem anni partem in nuda humo cubet et caelo tantum tegatur; neque turbae institutorum ad delicias ministrorum, cui tam pauca sint ministranda; neque tempus epularum ei qui saepius statarium prandium ad
Abbreviated transcription (Latin):
uatas aedes sed publica tecta surgentia. Dites proterraꝵ
ingeniis messibus segetes iuncentes agricolarum uota ui¬
demias ar duos colles profundasq ualles & lata campoꝵe
balatu hyrmitu mugitibus ꝑ sonare profecto mirabitur
tam breui cuncta mutata/ desiliet e nubibus & uiciniam
cgli cupide derelinquet ut tius imperator terris frua¬
tur. Illud uero cuius miraculi est neminem ullum in tan¬
to rerum paratu sensisse dispendium. In omnia pecuma
ab imperatore depromi & quedlam uersa uice prouinciis
pendi tributum. Illuc ad uniuersos fluere diuitias
quo prius undiq confluebant. Ut in maxima quescione
sit aquo accipias imperator qui sic om̃nibus largiaris
Sed qui uite tue instituta rationemq cognouerit/ fa¬
cile fontem copię huius inueniet. Maximum tibi prȩ¬
bet parsimonia tua auguste uectigal. Quicquid enim
alii incupidieates proptias prodigebant id omnȩ nunc

Expanded text:
vatas aedes, sed publica tecta surgentia, dites pro terrarum vatas aedes, sed publica tecta surgentia, dites pro terrarum ingeniis messibus segetes, vincentes agricolarum vota vindemias, arduos colles, profundasque valles, et lata camporum balatu, hinnitu, mugitibus persona, profecto mirabitur tam brevi cuncta mutata, desiliet e nubibus, et viciniam coeli cupide derelinquet, ut tuis, imperator, terris fruatur. Illud vero cujus miraculi est, neminem ullum in tanto rerum paratu sensisse dispendium, in omnia pecuniam ab imperatore depromi, et quoddam versa vice provinciis pendi tributum, illinc ad universos fluere divitias quo prius undique confluebant? Ut in maxima quaestione sit a quo accipias, imperator, qui sic omnibus lSed qui vitae tuae instituta rationemque cognoverit, facile fontem copiae huius inveniet. Maximum tibi praebet parsimonia tua, Auguste, vectigal. Quidquid enim alii in cupiditates proprias prodigebant, id omne nunc
Abbreviated transcription (Latin):
publice priuatimq per diderant: in miserandam ruiña
ceciderat eleusina. Sed uniuersas urbes opere Imperato¬
ris refotas enumerare ꝑ longum est. Scire satis est cuta dite
macedoniȩ illirici pelo ponessi ciuntates unis aut binis
epistolis Maximi imperatoris repentinam indiusse nona¬
tis moenibus uiuentutem. Aquas locis omnibus scatere
quę paulo ante arida q siti anhelantia nisebantur. ea
nunc ꝑlui inundari madere fora de ambulacra gymna¬
sia leus & gaudentibus populis frequentari. dies festos &
celebrari. ueteres & nouos in honorem principis conse-¬
crari. Siquis mortalium in aliquam cȩlestemi speluncam
nube sublatus paulo ante ui disset moesta omnia semi¬
rupta oppida. de solata moenia. ab indigenis soli tudinem
exulum turbam. is si nunc in illud idem edicum repona¬
tur ac despiciat cuncta lȩtantia a gros consitos iurbes fre¬
quentes aquas oppidis influentes magnifico cultu non pri¬

Expanded text:
publice privatimque perdiderant. In miserandam ruinam publice privatimque perdiderant. In miserandam ruinam conciderat Eleusina. Sed universas urbes ope imperatoris refotas enumerare perlongum est: scire satis est cunctas Macedoniae, Illyrici, Peloponnesi civitates unis aut binis epistolis maximi imperatoris repentinam induisse novatis moenibus juventutem, aquas omnibus locis scatere: quae paulo ante arida et siti anhelantia visebantur, ea nunc perlui, mundari, madere; fora, deambulacra, gymnasia laetis et gaudentibus populis frequentari, dies festos et celebrari veteres, et novos in honorem principis consecrari. X. Si quis mortalium in aliquam coelestem speculam nube sublatus, paulo ante vidisset moesta omnia, semiruta oppida, desolata moenia, ab indigenis solitudinem, exulum turbam; is si nunc in illud idem editum reponatur, ac despiciat cuncta laetantia, agros consitos, urbes frequentes, aquas oppidis influentes, magnifico cultu non pri
Abbreviated transcription (Latin):
uitias diuidentem. Tum ex parte altera in barbaricum
solum terrorem bellicum trepidationes fugas formidines
obserentem. lam quale illud fuit quod histrum adhuc na¬
ugans beneficia tua usq ad adriam tyrrenum epiroticũ
porrigebas. Ipso enim tempore leuati equorum pretiis e¬
normibus dalmate epirote adincitas intolerandi tributi
mole de pressi prouidencia. iImperator tua uon modo mise¬
rias exuerunt sed amplam etiam atq opulentam repore¬
re fortunam. Urbs nicopolis quam diuus augustus in mo¬
numentum attiacȩ uictoriȩ trophei instar extruxerat
in rumas lachrymabiles prope tota conciderat. lacerȩ no¬
bilium domits sine tectis. fora iam dudum a quarum dudib
pessundatis plena cuncta squaloris & pulueris. Certamen
ludicrum lustris omnibus solitum frequentari intermi¬
serat temporis moesti deforme iustitium. ipse illȩ bonaꝵi
artium magistre & inuentrices At henȩ omnem cultum

Expanded text:
vitias dividentem, tum ex parte altera in barbaricum vitias dividentem, tum ex parte altera in barbaricum solum terrorem bellicum, trepidationes, fugas, formidines obserentem? IX. Jam quale illud fuit, quod Istrum adhuc navigans beneficia tua usque ad Adriam, Tyrrhenum, Maeotidem porrigebas? Ipso enim tempore levati equorum pretiis enormibus Dalmatae, Epirotae ad incitas intolerandi tributi mole depressi, providentia, imperator, tua, non modo miserias exuerunt, sed amplam etiam atque opulentam revexerunt fortunam. Urbs Nicopolis, quam divus Augustus in monumentum Actiacae victoriae tropaei instar exstruxerat, in ruinas lacrymabiles prope tota conciderat, lacerae nobilium domus, sine tectis fora, jamdudum aquarum ductibus pessundatis plena cuncta squaloris et pulveris. Certamen ludicrum, lustris omnibus solitum frequentari, intermiserat temporis moesti deforme justitium. Ipsae illae bonarum artium magistrae et inventrices Athenae, omnem cultum
Abbreviated transcription (Latin):
egisse preter uam imperatorem putabit. Qu gestarum
rerum multitudinem conside rabit properasse. non cre¬
det. O facundia potens graecia omnium tuorum principu
gesta in maius ex tollere sola potiusti. Sola fastorum glo¬
rias aduerborum copiam tetendisti. Tu nauem unam ꝑp
aurati uelleris furtum & unrginis raptum incelum usq
sublatam sideribus consecrasti. Tu puerum inuentorem
serendi. draconem alitum curru uolantem semina inter¬
ras sparsisse iactasti. Quid tu si adscribendas celebran¬
dasq res principis nostri anmum adieceris. de iuliaui
lembis liburnisq factura es: quȩ non modo nihil cuiꝗ̃ adi¬
munt. neq urbes hospitas populantur sed ultro omnib
populis immunitates priuilegia pecunias largiuntur.
Quadignitate describes classem ꝑmaximi fluminis trac¬
tum. r̾emis uentisq uolitantem tum principem nostrum
alta puppe sublimem non ꝑ eiuscemodi agros frumenta
spargentem sed romanis oppidis bonas spes libertatem. di¬

Expanded text:
egisse praeter viam imperatorem putabit; qui gestarum rerum multitudinem considerabit, properasse non credet. O facundia potens Graecia! Omnium tuorum principum gesta in maius extollere sola potuisti, sola factorum glorias ad verborum copiam tetendisti. Tu navem unam propter aurati velleris furtum et virginis raptum in caelum usque sublatam sideribus consecrasti. Tu puerum, inventorem serendi, draconum alitum curru volantem semina in terras sparsisse iactasti. Quid tu, si ad scribendas celebrandasque res principis nostri animum adieceris, de Iuliani lembis liburnisqmunt, neque urbes hospitas populant, sed ultro omnibus populis immunitates, privilegia, pecunias largiuntur. Qua dignitate describes classem, per maximi fluminis tractum remis ventisque volitantem, tum principem nostrum alta puppe sublimem: non per cujuscemodi agros frumenta spargentem, sed Romanis oppidis bonas spes, libertatem, di
Abbreviated transcription (Latin):
gationi illius fuit pompa: cum dexteriorem incliti flu¬
minis ripam utriusq sexus emmum ordinum armatoꝵ
aeq in ermium perpetuus ordo pretexeret: despicero¬
cur ad leuam ĩmiserabiles preces genu noxa barbaria.
Omnes urbes quȩ danubium in colune aditȩ omnium
audita decreta lenati status. instaurata equę fortunȩ:
innumerabilibus barbaris data uenia & munus paisin¬
dultum. Qni properationom illam contemplabieur. ihil

Expanded text:
gationis illius fuit pompa, cum dexteriorem incliti flugationis illius fuit pompa, cum dexteriorem incliti fluminis ripam utriusque sexus, omnium ordinum, armatorum atque inermium perpetuus ordo praetexeret, despiceretur ad laevam in miserabiles preces genu nixa barbaria! Omnes urbes quae Danubium colunt aditae, omnium audita decreta, levati status instaurataeque fortunae, innumerabilibus barbaris data venia et munus pacis indultum. Qui properationem illam contemplabitur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mo lapsum cȩlo excepere palladium. Uirgines pueri
feminȩ tremulȩ anus titubantes senes non sine magͦ
actoniti horrore. cernebant inlꝑatorem longam uiam
sub grauium armoꝵ onere currentem: proꝑantis a¬
nhelitum sine sensu lassitudinis erebriorem sudorum
riuos ꝑ fortia colla manantes & inter illum pulueris ꝗ
barbam & capillum oneraret horroremimicantia si¬
dereis ignibus lumina uoces gaudentium oppresserat
miracnli magnitudo cessabant officia laudandi plusꝗ
laudanda cernentibus. Sufficere quidem poterat ad
expeditionem presentium nego ciorum sola properatio
Sed non sufficit principi nostro reip. una ratione con¬¬
sulere. Multa pariter aggreditur pectus nullis unꝗ̃ la¬
boribus fatigatum ut uno eodemq tempore ꝙ componẽt
fidissimarum prouinciaꝵ statum & barbariam omnem
admoto propius terrore ꝑcelleret. longissimo cursu hi¬
strum placuit nauigari. Ero sancta diuinitas: quȩ naui¬

Expanded text:
mae lapsum caelo excepere Palladium. Virgines pueri, mae lapsum caelo excepere Palladium. Virgines pueri, feminae viri, tremulae anus, titubantes senes non sine magno attoniti horrore cernebant imperatorem longam viam sub gravium armorum onere currentem, properantis anhelitum sine sensu lassitudinis crebriorem, sudorum rivos per fortia colla manantes, et inter illum pulveris qui barbam et capillum onerarat horrorem micantia sidereis ignibus lumina. Voces gaudentium oppresserat miraculi magnitudo; cessabant officia laudandi plus quam laudanda cernentibus. Sufficere quidem poterat ad expeditionem praesentium negotiorum sola properatio, sed non sufficit principi nostro publicae rei una ratione consulere. Multa pariter adgreditur pectus nullis umquam laboribus fatigatum. Vt uno eodemque tempore et componeret fidissimarum provinciarum statum et barbariam omnem admoto propius terrore percelleret, longissimo cursu Histrum placuit navigari. Pro sancta divinitas! Quae navi
Abbreviated transcription (Latin):
priis uultibus intulisset: dies ac mora ac non longa e¬
tatis successio omnem illum florem corporis ꝑemiss&
At inuirtutibus principis nostri quanto etas prolixior
tanto pulchritudo prestantior. Muto cunctam barba¬
riam aduersus uindicem romanȩ libertatis in arma
cõmotam: gentesq recensitas & aduersus iugum nuꝑ
impositum ceruite dubia contumaces in rediuiuum
furorem ne fandis stimulis excitatas. Quȩ omnia
obstinatam & ĩmobilem principis maximi tandem
uicere patientiam. Itaq cum ĩpo molimine oppressis¬
set alamaniam rebellantem. qui paulo ante in audita
regionum fluuiorum montium nomino exercitu
iictore ꝑagrauerat. pultima feraꝵ gentumm rogna
caltata regum capita suꝑuolans in medio illitici sinus
improuisue apparuit. Uidimus foelices illius comitesiuȩ
stupentes urbium populos: dubitasse credere quȩ uide¬
bant. Non aliter conscernatas arbitror gentesiquȩ pri¬

Expanded text:
priis vultibus intulisset, dies et mora ac non longa aepriis vultibus intulisset, dies et mora ac non longa aetatis successio omnem illum florem corporis peremisset. At in virtutibus principis nostri quanto aetas prolixior, tanto pulchritudo praestantior. Mitto cunctam barbariam adversus vindicem Romanae libertatis in arma commotam, gentesque recens victas et adversum iugum nuper impositum cervice dubia contumaces in redivivum furorem nefandis stimulis excitatas. Quae omnia obstinatam et immobilem principis maximi tandem vicere patientiam. Itaque cum in ipso molimine oppressisset Alamanniam rebellantem, qui paulo ante inaudita regionum fluviorum montium nomina exercitu victore peragraverat, per ultima ferarum gentium regna, calcata regum capita supervolans, in medio Illyrici sinu improvisus apparuit. Vidimus, felices illius viae comites, stupentes urbium populos dubitasse credere quae videbant. Non aliter consternatas arbitror gentes quae pri
Abbreviated transcription (Latin):
diripi sineret nequid Augustus quod nollet audiret: p̃la¬
gitiis administrantium non modo frena laxaret sed
etiam stimulator accederet: inter principes faceret mo¬
rum dissimilitudo discordiem. Nobilem ethruriȩ adde¬
scentem ferunt/ cum propter eximiam sormȩ dignitate
multarum inse seminarum amores excitaree faciem su¬
am ad obliterandam pulcricudinem uulneribus sauciasse.
Sed facile fuit iuiuemi dignitati corporis decorem animi
prȩponenti & candorem decolorare & oris nitorem alte
impressis cicatricibus deuenustare. Num aliquid huius¬
modi aduersus amorem ciuium facere debuit hulia¬
nus: Ao ne potuit quidem nisi forte exiscimamus pa¬
tientes uulnerum formas esse uirtutum. Scilicet &
candorem equitatis potuit obumbrare: & a temperan¬
tia purpuram sandi ruboris ab olere uicem fertitudđis
indignis confodere uulneribus eruere oculos proni¬
dentiȩ: dem nisi ille ad olescens seueram manum pro¬

Expanded text:
diripi sineret, ne quid Augustus quod nollet audiret? Fladiripi sineret, ne quid Augustus quod nollet audiret? Flagitiis administrantium non modo frena laxaret, sed etiam stimulator accederet, ne inter principes faceret morum dissimilitudo discordiam? Nobilem Etruriae adulescentem ferunt, cum propter eximiam formae dignitatem multarum in se feminarum amores excitaret, faciem suam ad obliterandam pulchritudinem vulneribus sauciasse. Sed facile fuit iuveni dignitati corporis decorem anni praeponenti et candorem decolorare et oris nitorem alte impressis cicatricibus devenustare. Num aliquid huiusmodi adversus amorem civium facere debuit Iulianus? At ne potuit quidem, nisi forte existimamus patientes vulnerum formas esse virtutum. Scilicet et candorem Aequitatis potuit obumbrare et a Temperantia purpuram sancti ruboris abolere, cervicem Fortitudinis indignis confodere vulneribus, eruere oculos Providentiae! Dein nisi ille adulescens severam manum pro
Abbreviated transcription (Latin):
callido nocendi artificio accusatoriam diritatem lauđu
titulis ꝑagebant in omnibus conuenticulis quasi ꝑbeni.¬
uolentiam illa iactantes iullianus alamaniam domuit.
oppugnatȩ ferro igniq uastatȩ beatiores sunt his oppi:¬
dis. quȩ habet sine hoste constantius. Esta tes omnes
incastris. hiemes intribunalibus degit. Ita illi anni spa¬
tia diuisa sunt ut aut barbaros domitet. aut cuubus in¬
ra rescituat. Perpetiuon professus aut contra hostem a¬
ut contra uitia certamen. hȩuoces fuerunt ad inflamã¬
da odia probris omnibus potentiores. Si enim cõmini:¬
sci aliqua flagitia temptassent: facile ipso splendore lau¬¬
dis & gloriȩ refutarentur. Inuenerunt accusandi genus
quod nullus refelleret. Sed quid oro uos principem no¬
strum facere debiusse censetis: Romanas urbes hostibo
dedore: ne animum fratris offenderet. prouincias fir¬
missimas utilissimasq reip. sub obtucibus sius uexari ac

Expanded text:
callido nocendi artificio accusatoriam diritatem laudum callido nocendi artificio accusatoriam diritatem laudum titulis peragebant, in omnibus conventiculis quasi per benivolentiam illa iactantes: «Iulianus Alamanniam domuit, oppugnatae, ferro ignique vastatae beatiores sunt his oppidis quae habet sine hoste Constantius. Aestates omnes in castris, hiemes in tribunalibus degit. Ita illi anni spatia divisa sunt, ut aut barbaros domitet aut civibus iura restituat, perpetuum professus aut contra hostem aut contra vitia certamen». Hae voces fuerunt ad inflammanda odia probris omnibus potentiores. Si enim comminisci aliqua flagitia temptassent, facile ipso splendore laudis et gloriae refutarentur; invenerunt accusandi genus quod nullus refelleret. Sed quid, oro vos, principem nostrum facere debuisse censetis? Romanas urbes hostibus dederet, ne animum fratris offenderet? Provincias firmissimas utilissimasque rei publicae sub obtutibus suis vexari ac
Abbreviated transcription (Latin):
barbarica terraꝵ interualla distulerant iuidicum noie
a nefariis latronibus obtinebantur. Ingenua suberant in¬
dignis cruciatibus corpora. Nemo ab inuiria liber nemo
intactus a contumelia nisi ꝗ crudelitatem prȩdonis ptio
mitigasset: ut iam barbari desiderarentur ut p̃cipitaret
a miseris fortuna captorum. in hoc statu imperator no.¬
ster gallias nactus nimium habuit aduersus hostem la¬
boris atq discriminis una acie germania uniuersa de¬
leta est uno prelio debellatum. Sed emendatio morum
iudiciorumq correctio & difficile lustamen & periculi
plenum negocium fuit. Nam ut quisq improbissimus e¬
rat: ita maxime cȩsaris rebus iimicis uitandis le¬
gum penis. de nouo scelere remedia quȩ rebat: quia de¬
fendere admissa flagicia non poterat in ultorem iure
iniudiam congerebat & cum sanda principis mores atq
instituta falsarum uituꝑationum licenciam sumoue̾nt.

Expanded text:
barbarica terrarum intervalla distulerant iudicum nomine barbarica terrarum intervalla distulerant iudicum nomine a nefariis latronibus obtinebantur. Obiciebantur ingenua indignis cruciatibus corpora; nemo ab iniuria liber, nemo intactus a contumelia, nisi qui crudelitatem praedonis pretio mitigasset, ut iam barbari desiderarentur, ut praeoptaretur a miseris fortuna captorum. In hoc statu imperator noster Gallias nactus minimum habuit adversus hostem laboris atque discriminis: una acie Germania universa deleta est, uno proelio debellatum. Sed emendatio morum iudiciorumque correctio et difficile luctamen et periculi plenum negotium fuit. Nam ut quisque improbissimus erat, ita maxime Caesaris rebus inimicus vitandis legum poenis de novo scelere remedia quaerebat; quia defendere admissa flagitia non poterat, in ultorem iuris invidiam congerebat. Et cum sancti principis mores atque instituta falsarum vituperationum licentiam submoverent,
Abbreviated transcription (Latin):
hac romam imperii parte gloriosissima sunt famȩ laude
celebrata. In tantum ut fratris imꝑatoris mererentue
inuidiam. Quid enim ate aliud consortis imꝑatoris aliena¬
uit amimum nisi gloriȩ cuȩ splendor: Testor conscientia¬
meam immortalem deum ad uicem numinis mihi sanc¬
tam conscientiam meam me multa constanter in hac
urbe fuisse dicturum dehis quȩ aduersus optimum
imperatorem inclementer & impie cogitata atq suscep¬
ta sunt. Si etiam nunc hominum cętus diuus constantuis
frequentaret. Nuñꝗ profecto liberi ciuis & boni senatoris
officio de fuissem quominus redarguerem atq conunce¬
rem. eas illi uite odii fuisse causas quȩ amoris inflama¬
trices & fidei obsides esse debuerint. Norentissimas quo¬
dam autiquissimasꝗ urbes barbari possidebant gallorum
illa celebrata nobilitas aut ferro occiderat aut inmitibus
addicta domiuis seriuebat. Porro alię. quas auastitate

Expanded text:
hac Romani imperii parte gloriosissima sint famae laude hac Romani imperii parte gloriosissima sint famae laude ceinvidiam? Quid enim a te aliud consortis imperatoris alienavit animum, nisi gloriae tuae splendor? Testor i immortalem deum, testor ad vicem numinis mihi sanctam conscientiam meam me multa constanter in hac potissimum urbe fuisse dicturum de his quae adversus optimum imperatorem inclementer et impie cogitata atque suscepta sunt, si etiamnunc hominum coetus divus Constantius frequentaret. Numquam profecto liberi civis et boni senatoris officio defuissem, quominus redarguerem atque convincerem eas illi in te odii fuisse causas quae amoris inflammatrices et fidei obsides esse debuerint. Florentissimas quondam antiquissimasque urbes barbari possidebant; Gallorum illa celebrata nobilitas aut ferro occiderat aut immitibus addicta dominis serviebat. Porro aliae quas a vastitate
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa hec urbs. atq hoc angustissimum consilii publi¬
i templum officium huius orationis efflagitat. hoc
tibi nominis noui sed antiquissime nobilitats ciuitas
patria est. hic primum editus. hio quasi quoddam sa¬
lutare humano generi sidus ex ortus. hi ciues ꝙ po¬
pulares tui silere me nonsinunt/ nec patiuntur ut
quisquam alins auspicacissimo die apud te ac dete
lo quendi munus usurpet ꝗ̃ is qui amplissimo sit prȩ¬
dinis magistratu. Eutant᷑ aliqluid adiicere aadsplendore
landum tuaꝵ consulis nomen ꝙ recte putant. Adicit᷑
enim laudum dignitati honore laudantis. Ac licet ma¬
xime imperattr publico iudicio & nomine agere tibi
gratias debeam: tamen illa quȩ pro summa re domi fo¬¬
risq gessisti nunc ex parte maxima pretermittam
ut ꝗͣ ocius ad ea quȩ proprie sunt ꝑueniat oratio. An ego
nunc receptas uirtute tua gallias barbariam omnem sub¬
astam ꝑgam quasi nona & inaudita memorare quȩ in

Expanded text:
ipsa haec urbs atque hoc augustissimum consilii publicipsa haec urbs atque hoc augustissimum consilii publici templum officium huius orationis efflagitant. Haec tibi nominis novi sed antiquissimae nobilitatis civitas patria est, hic primum editus, hic quasi quoddam salutare humano generi sidus exortus es. Hi cives et populares tui silere me non sinunt, nec patiuntur ut quisquam alius auspicatissimo die apud te ac de te loquendi munus usurpet quam is qui amplissimo sit praeditus magistratu. Putant aliquid adicere ad splendorem laudum tuarum consulis nomen, et recte putant; adicitur enim laudum dignitati honore laudantis. Ac licet, maxime imperator, publico iudicio et nomine agere tibi gratias debeam, tamen illa quae pro summa re domi forisque gessisti nunc ex parte maxima praetermittam, ut quanto ocius ad ea quae propria sunt perveniat oratio. An ego nunc receptas virtute tua Gallias, barbariam omnem subactam pergam quasi nova et inaudita memorare? — quae in
Abbreviated transcription (Latin):
delegisti Idq eo tempore quo ex haustȩ prounciȩ
parum de predatione barbarica partim non mi¬
nus exitialibus ꝗ̃ pudendis prȩsidentium rapinis
ultro opem Imꝑatoris exposcerent: milites sype an¬
actis temporibus ludo habiti presens stipendium
flagitarent. Quo quo modo uidebar honorem ons¬
re ponsare. At tim me prȩtoriis praefecisti : ꝙ pro¬
urncias dete egregie meritas meȩ fulei tutelȩq
mandasa: ingens iudicii cui fuit munus. Sed in eo
non mibi solum quem tanta potestate succiaxeras
uerum etiam negociis tuis cõmendasse aliquatenus
uidebare. Porto in decernendo consulatũ remotio
utilitatibus tus rationem meȩ dignitatis habuisti :
tlam in administrationibus labor honori adiungitur
in consulatu honos sine labore suscipitur. in illis si lȩ¬
teris cupidȩ ambitionis esse iudearis. In hoc nisi aꝑ¬
te ꝙ prõpalam lȩteris ingratus sis. huc accedit: qđ

Expanded text:
delegisti, idque eo tempore quo exhaustae provinciae delegisti, idque eo tempore quo exhaustae provinciae partim depraedatione barbarica, partim non minus exitialibus quam pudendis praesidentium rapinis ultro opem imperatoris exposcerent, milites saepe anteactis temporibus ludo habiti praesens stipendium flagitarent, quoquo modo videbar honorem onere pensare. At cum me praetoriis praefecisti et provincias de te egregie meritas meae fidei tutelaeque mandasti, ingens iudicii tui fuit munus, sed in eo non mihi solum quem tanta potestate succinxeras, verum etiam negotiis tuis commodasse aliquatenus videbare. Porro in decernendo consulatu remotis utilitatibus tuis rationem meae solum dignitatis habuisti. Nam in administrationibus labos honori adiungitur, in consulatu honos sine labore suscipitur; in illis si laeteris cupidae ambitionis esse videaris, in hoc nisi aperte et propalam laeteris ingratus sis. Huc accedit quod
Abbreviated transcription (Latin):
SULATU SNO INUANO IMEERA¬
TSISCIO TE INPERATOR ETCU¬
ctos qui consilium tuum participant posse
mirari: quod nunc demum gratias agere
exorsus sum: quasi beneficia uime ta
ceperint a consulatn. Fãtebor tamen: qđ
ingonii auus me penitet/ conscius etram nimc tacere
uoluissem. Et prorumpens licet huius muneris gaudi¬
um intra arcana lȩtitiȩ conscientiam coeroote : Sed
suie errorem nostrum sue consilium congesta & co-¬
aceruata in unum beneficia uicerunt atq midre¬
degerunt necessitatis ambiguum ut mihi aut indiser¬
ti aut ingradi esset fama subeunda. Malui eloquen¬
tiam potius ꝗͣ pietatem erga te officium meum desi¬
derari. Et sane inhis honoribus : quibus me priusho¬
nestaras. minor esse causa ad agendas gratias u¬
debatur. Nam quod tum me grarium publictur en¬
rate uoluisti cum quȩ ceres ntum animi magni ad¬
uersus pecuinam: liberi aduersus offensas/ constantis
aduersus inuidiam me qui tibi uideror eius modi

Expanded text:
SVLATV SVO IVLIANO IMPERAtsi scio te, imperator, et cunctos qui consilium tuum participant posse mirari quod nunc demum gratias agere exorsus sum, quasi beneficia in me tua coeperint a consulatu, fatebor tamen quod ingerii cuius me poenitet conscius etiam nunc tacere voluissem et prorumpens licet huius muneris gaudium intra arcanae laetitiae conscientiam coercere. Sed sive errorem nostrum sive consilium congesta et coacervata in unum beneficia vicerunt atque in id redegerunt necessitatis ambiguum ut mihi aut indiserti aut ingrati esset fama subeunda, malui eloquentiam potius quam pietatem erga te et officium meum desiderari. Et sane in his honoribus quibus me prius honestaras, minor esse causa ad agendas gratias videbatur. Nam cum me aerarium publicum crare voluisti, cum quaerens virum animi magni adversus pecuniam, liberi adversus offensas, constantis adversus invidiam me qui tibi viderer eiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
effecta perceperunt partim anmo significata lȩtan¬
cur. fuit dim saguntus foederata. sea cum tedio puni:¬
ci belli nouare imperium omnis cuperet hispania: fuit
amica Massilia. protegi se potestate romana grat¬
labatur. Imputauere se origine fabulosa insicilia
aamertini/ in Asia ilienses. Soli edui non metu
territi/ non adulatione compulsi: sed ingenua &
simplici caritat fratres po.xo. credin sunt/ appel¬
lariꝗ meruerunt. Quo nomine prȩter cȩtera neces¬
situdinum uocabula & cõmunitas amoris apparet:
& dignitaas equalitas. deinde cum finitimȩ natiões
ipsi illi romanȩ fraternitatis non gloriȩ inuiden¬
tes & usꝗ inꝑnitiem sui odiis incitatȩ germanos si¬
bi auxillarlos dominos inuocassent/ prmnceps ediuis¬

Expanded text:
effecta perceperunt, partim animo significata laetaneffecta perceperunt, partim animo significata laetantur. Fuit olim Saguntos foederata, sed cum iam taedio Punici belli novare imperium omnis cuperet Hispania. Fuit amica Massilia; protegi se maiestate Romani nominis gratulabatur. Imputavere se origine fabulosa in Sicilia Mamertini, in Asia Ilienses. Soli Aedui non metu territi, non adulatione compulsi, sed ingenua et simplici caritate fratres populi Romani crediti sunt appellarique meruerunt; quo nomine praeter cetera necessitudinum vocabula et communitas amoris apparet et dignitatis aequalitas. Deinde cum finitimae nationes ipsi illi Romanae fraternitatis novae gloriae invidentes et usque in perniciem sui odiis incitatae Germanos sibi auxiliarios dominos invocassent, princeps Ae
Abbreviated transcription (Latin):
omnes homines etiam non indigentes iuuare bonisit
principo cum prȩcipuie benemeritis & grauiter affedtas
subuenire sapientis est. Quod cum ostendero non tã
studio prȩdicandȩ patriȩ meȩ ꝗ̃ officio de monstran¬
dȩ prouidentiȩ tuȩ tum potissime beneficiorum tuo¬
rum magnitudinem prosequar tuam maiore uoto ꝗͣ
ingenio. Quȩ nam igitur gens toto orbe terrarumꝰ
in amore romani nominie eduis se postulet ante po¬
ni qui primi omnium inter illas immanes & bar¬
baras galliȩ gentes plurimis senatus consultis fratres
romam populi appellati sunt: Et cum acȩteris rhoda¬
no ad rhenum usq populis: ne pax quidem posset nisi
suspelta sperari. soli etiam consanguinitatis nomine
gloriati sunt. Et nuper ut media prȩterea diuum clau¬
dium parenam tuum ad recuperandas gallias soli uo¬
cauerunt. Et ante paucissimos annos quod maxime prȩ¬
dicandum plarima patris tui beneficia. partim rebus

Expanded text:
omnes homines coram non indigentes juvare boni sit omnes homines coram non indigentes juvare boni sit principis, tum principue bene meritis et graviter affectis subvenire sapientis est. Quod cum ostendero, non tam studio praedicandae patriae meae, quam officio demonstrandae providentiae tuae, tum potissime beneficiorum tuorum magnitudinem prosequar, tam majore voto quam ingenio. Quaenam igitur gens toto orbe terrarum in amore Romani nominis Aeduis se postulet anteponi? Qui primi omnium inter illas immanes et barbaras Galliae gentes ppopuli Romani appellati sunt et, cum a ceteris a Rhodano ad Rhenum usque populis ne pax quidem posset nisi suspecta sperari, soli etiam consanguinitatis nomine gloriati sunt; et nuper, ut media praeteream, divum Claudium parentem tuum ad recuperandas Gallias soli vocaverunt et ante paucissimos annos, quod maxime praedicandum, plurima patris tui beneficia partim rebus
Abbreviated transcription (Latin):
rationem loci ac temporis. ne meus ille ardor animi stu¬
diumq dicendi tibi quiden quod mihi ad immortah¬
tatem sufficeret probarctur. Sed propter assistentium
paucitatem minus ꝗ̃ te dignum ẽẽt siret inpopulo si te
uno die de salute nestra multa tractantem morare¬
tur oratio quȩ pro magnitudine meritoꝵ tuorum fe¬
stinare non posset. Nuncituo cum inbac urbe quȩ ad¬
huc assiduitate prȩsentię tuȩ pre cȩteris frmiat.
habebit enim felicitatis omulam ꝑ laniam nostram/
totus tibi amicorum tuorum comitatus & omnis imꝑii
apparatus assistit. At cum omnes homines omnitm fere
cuntatum aut publice missi aut prose tibi sapphetses
sint. Dicam imperatoer ea/ quȩ lil mer agnoscas ut
cȩteri nobis indulta non crederent: nisite agnoscentr
dixissem. Primum est autem sacer imperator in agen¬
dis gratiis ostendere id. quod indultum sit non fortu¬
itx frelicitatis sed iustȩ fuisse clementiȩ. Nlam ccun

Expanded text:
rationem loci ac temporis, ne meus ille ardor animi, sturationem loci ac temporis, ne meus ille ardor animi, studiumque dicendi tibi quidem, quod mihi ad immortalitatem sufficeret, probaretur, sed propter assistentium paucitatem minus quam te dignum esset iret in populos; et te uno die de salute nostra multa tractantem moraretur oratio, quae pro magnitudine meritorum tuorum festinare non posset. II. Nunc itaque cum in hac urbe, quae adhuc assiduitate praesentiae tuae prae caeteris fruitur, habebit enim felicitatis aemulam Flaviam nostram, totus tibi amicorum tuorum comitatus, et omnis imperii apparatus assistat, et cum omnes homines omnium fere civitatum aut publice missi, aut pro se tibi supplices adsint; dicam, imperator, ea quae libenter agnoscas, et caeteri nobis indulta non crederent, nisi te cognoscente dixissem. Primum est autem, sacratissime imperator, in agendis gratiis ostendere id quod indultum sit, non fortuitae felicitatis, sed justae fuisse clementiae. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
I FLAUIA eduorum tandem ȩterno nomi¬
ne nuncupata sacer Iimperator cõmouere
se funditus atq huc uenire potuisset tota pro¬
fecto coram detuis in se maximis pulcherrimisq
beneficiis una uoce loqueretur: tibiq resti tutori suo
immo ut uerius fatear conditori. in ea potissimum ciui¬
tate gratias ageret/ cuius eam similem facere cȩpisti.
Sed quoniam id non potest/ gestit animo quod natura nõ
patitur elamoresqꝗ suos quibus quortidie laudes tnas tollit
in celum/ exaudiri a te non sinit longinquitas sua. Ad
quod fieri decebat: gaudiorum patriȩ meȩ nuntium a¬
sponte suscepi: ut essem iam non prinati studii littera¬
rum sed publice gratulationis orator. Nolui emm sa
pedes tuos ordmem indulgentiȩ tuȩ uoce diuina por¬
recta ac inuicta dextera sublenasti.numim tuo gr̃as
agere: nec mihi uerba ꝗͣ impenita de fuissent Quis
enim aut preparare se adbeneficia tam insperata po¬
tuisset:aut a tanta gratulatione cohaberet. Sed habin

Expanded text:
i Flavia Aeduorum tandem aeterno nomine nuncupata, sacratissime imperator, commovere se funditus atque huc venire potuisset, tota profecto coram de tuis in se maximis pulcherrimisque beneficiis una voce loqueretur; tibique restitutori suo, imo, ut verius fatear, conditori, in ea potissimum civitate gratias ageret, cujus eam similem facere coepisti. Sed quoniam id non potest, gestit animo quod natura non patitur; clamoresque suos quibus quotidie laudes tuas tollit in coelum exaudiri a te non sinit interjecta longinquitas sua: id quod fieri decebat, gaudiorum patriae meae nuntium sponte suscepi, ut essem jam non privati studii litterarum, sed publicae gratulationis orator. Nolui enim, spedes tuos ordinem indulgentiae tuae voce divina, porrectaque hac invicta dextera sublevasti, nomini tuo gratias agere. Nec mihi verba quamvis imparata defuissent: quis enim aut praeparare se ad beneficia tam insperata potuisset, aut ab tanta gratulatione cohiberet? Sed habui
Abbreviated transcription (Latin):
excubiis horum hec linguis horum inqͣuoce laudentur
qui de cõmumbus gaudip & dignius u̾tiq quȩ maxima
& uistius potlerunt prȩdicare quȩ propria sunt. Omea
felix ꝑegrinatio. o bene susceptih̾ ex hausti labores. qui¬
tus ego intersum bonis: quibus pacor gaudues quȩ re¬
uersus urbibus galliarum dispensabo miracula: Quan
intis stupentium populis q̃ multo cireundabor auditores cu
dixero Romam uidi. Theodosium indi & utrunꝗ simł
uidi. Uidi illum principis patrem uidi illum prencipis
uindicem uidi illum principis institutorem. Ad me lon¬
ginquȩ conuenient ciuitates. Ame gestarum ordinem
rerum salus omnis accipiet. Ame argumentum poetica¬
rator inuiriam. Sicumdete ipse il dixerim quod le¬
gendum sit: instruam qui legantur.

Expanded text:
excubiis. Horum haec linguis, horum, inquam, voce laudentur, excubiis. Horum haec linguis, horum, inquam, voce laudentur, qui de communibus gaudiis et dignius utique quae maxima, et justius poterunt praedicare quae propria sunt. O mea felix peregrinatio! O bene suscepti, et exhausti labores! Quibus ego intersum bonis! Quibus paror gaudiis! Quae reversus urbibus Galliarum dispensabo miracula! Quanntis stupentium populis, quam multo circumdabor auditore, cum dixero: «Romam vidi, Theodosium vidi, et utrumque simul vidi; vidi illum principis patrem, vidi illum principis vindicem, vidi illum principis restitutorem!» Ad me longinquae convenient civitates, a me gestarum ordinem rerum stilus omnis accipiet, a me argumentum poeticrator, iniuriam si, cum de te ipse nil dixerim, quod legendum sit, instruam qui legantur.
Abbreviated transcription (Latin):
triumphum. hactenus memet Imperator Anguste prȩ¬
ceritas ros tuas attredtasse fas fuerit. At cum tempussit
ad modum memirasse presentium finem sermoni facere
maluerim ꝗ̃ in amplissimi ordinis munus inuadere da¬
bitut utrinq uenia pię temeritati si usurpasse cõmunia
non occupasse uideamur: Aliena licuerit mihi quȩ
inbarbaris gentibus longis quisq prouinciis prossima
re fortiter feliciterꝙͥ fecisti & anriuente numme to
qualem te urbi dies primus inuexerit quis incuria
fueris. quis in rostris: ut pompam p̃euntium ferculoꝵ
curru modo modo pedibus subsecutus. Alterno clarus
incessu nunc de bellis/ nunc de suꝑbia triumpharis.
ut te omnib principem: singulis ex inbueris senatorem:
ut crebro cuuliq progressu non publica tantum opera
lustraueris. sed priuatas quoq edes diuinis uestigiis cõ¬
sec raris / remota custodia militari tutior. pnblici amoris

Expanded text:
triumphum. XLVII. Hactenus memet, Imperator Auguste, praetriumphum. XLVII. Hactenus memet, Imperator Auguste, praeteritas res tuas attrectasse fas fuerit. At cum tempus admoneat meminisse praesentium, finem sermoni facere maluerim, quam amplissimi ordinis munus invadere. Dabitur utcumque venia piae temeritati, si usurpasse communia, non occupasse videamur aliena. Licuerit mihi, quae in barbaris gentibus, longinquisque provinciis pro summa re fortiter feliciterque fecisti, et annuente numine tuo, qualem te Urbi dies primus invexerit; quis in curia fueris, quis in rostris; ut pompam praeeuntium ferculorum curru modo, modo pedibus subsecutus, alterno clarus incessu, nunc de bellis, nunc de superbia triumpharis; ut te omnibus principem, singulis exhibueris senatorem; ut crebro, civilique progressu non publica tantum opera lustraveris, sed privatas quoque aedes divinis vestigiis consecraris, remota custodia militari, tutior publici amoris
Abbreviated transcription (Latin):
Roma & septena arce sublimis celsior gaudio ferebais.
Tuq experta cinnanos furores & Maruim post exilia
cuudelem & Syllam tua clade foelicem :& ccesarem in o¬
tuos misericordem: ad omne ciuilis motus classicum
tum escebas: quȩ prȩter stragem militim iutraq tibi p̃a¬
te ꝑcuncium exrincta domi seniatus tiui lumina suffixa
pilo consulum capita. Catones in mortem coactos trun¬
cosq cicerones & Rompeios fleueras insepultos. cin dam¬
na grauiora sassus in partes ciuium furor quã portis im¬
minens poenus aut receptus muris gallus intulerat.
cui halliensi diccinatia sunestior / cannis collina feralior
tam altas olim reliquerant ci catrices iut grainus sem¬
per tuam. quam alienam experta uirtutem mihil tibi ma-¬
gis ꝗͣ te timeres. Uidisti cimile bellum hostium cȩde imi-¬
litum pace: cuuum recuperatione tua libertate finitum.
uidisti inꝗͣ finitum ciuile bellum cui decernere posses

Expanded text:
Roma, et septena arce sublimis celsior gaudio ferebaris.Roma, et septena arce sublimis celsior gaudio ferebaris. XLVI. Tu, quae experta Cinnanos furores, et Marium post exilia crudelem, et Sullam tua clade felicem, et Caesarem in mortuos misericordem, ad omne civilis motus classicum tremiscebas; quae praeter stragem militum utraque tibi parte pereuntium exstincta domi senatus tui lumina, suffixa pilo consulum capita, Catones in mortem coactos, truncosque Cicerones, et Pompeios fleveras insepultos; cui damna graviora scissus in partes civium furor quam portis imminens Poenus, aut receptus muri. Gallus intulerat; cui Alliensi die Aemathia funestior, Cannis Collina feralior, tam altas olim reliquerunt cicatrices, ut, gravius semper tuam quam alienam experta virtutem, nihil tibi magis quam te timeres; vidisti civile bellum hostium caede, militum pace, Italiae recuperatione, tua libertate finitum. Vidisti, inquam, finitum civile bellum, cui decernere posses
Abbreviated transcription (Latin):
obiecta tranantem uel agmen hostile trium phalib
uestigiis accerentem pistorum atq fictorum asseque¬
tur imitatio. Clementia imperator tua quo cȩlo qͥuo
pigmento quo ȩre auroue ducetur᷑: qua tu ipsius iitto¬
rię uictor iea omnem cum armis iram deposiusti: ut
crciderit nemo post bellum: certe nemo post Maximũ
pancis mauroꝵ hostium. quos secum uelut agmen infer¬
num moriturus incluforat & duobus aut tribus furiosi
gladiatoris lanistis inbelli paculum cȩsis reliquosom¬
nes uenia complexa uelut quodam materno sinu clau¬
sit. Nullius bona publicata/ nullius mulctata libertas
nullius preterita dignitas ĩminuta. nemo affectus nota:
nemo conuitio autꝰ deniq castiģatione ꝑstrictus. cul¬
pam capitis aurium saltem molestia luit. Cuncti domi¬
eus suis/ cuntti coniugibus ac liberis, cunda deniq inno¬
quid hac clementia consecutussis:fecisti ut nemo sibi
inaus ce uictore nicleatur. Spectabas hȩc etuis collibus

Expanded text:
objecta tranantem, vel agmen hostile triumphalibus vestigiis atterentem, pictorum atque fictorum assequetur imitatio, clementia, Imperator, tua quo coelo, quo pigmento, quo aere, aurove ducetur, qua tu ipsius victoriae victor ita omnem cum armis iram deposuisti, ut ceciderit nemo post bellum, certe nemo post Maximum? Paucis Maurorum hostium, quos secum velut agmen infernum moriturus incluserat, et duobus, aut tribus furiosi gladiatoris lanistis in belli piaculum caesis, reliquos omnes, venia complexa, velut quodam materno sinu clausit. Nullius bona publicata, nullius mulctata libertas, nullius praeterita dignitas imminuta. Nemo affectus nota, nemo convicio, aut denique castigatione perstrictus, culpam capitis aurium saltem molestia luit. Cuncti domibus suis, cuncti conjugibus ac liberis, cuncti deniqquid hac clementia consecutus sis. Fecisti, ut nemo sibi victus te victore videatur. Spectabas haec a tuis collibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ludibria simt incundas umxere se parit̾. cecitas & solitudo. Qđ nũc
miserrime adolescens hereditas prodẽ. quã tãtũ audis. Quid em
ta te pecunia põt. que fruendi uoluptates non ht̃ quid aliud ꝗͣ spoliorũ
facilis occasio ꝗͣ benrista omnia patercii ocłi custodiebant ꝗͣ facile deci¬
pi ꝗͣ facile denudari ꝗͣ sine labore falli  ꝗͣ cito inops ficri. morte pats
exheredatus es. Quid nic tibi nisi perpetuus imminet meror &ere¬
cretio uite miser post omnia et lacrimas perdidit nec dolentem adur¬
uant oculis Incipit apud tegladius hr̃e ꝙ agat. querit ec cequerit nuser
ferrum. Nuncinquit hucreddite illud innocens. donec hũt meas ma¬
nustantum. Si mori necesse ẽ: illi potissimum incumbam: ħ illa iam
olim grauis et infelix anima querehatur ubi nuuc mee uires ubi im

Expanded text:
ludibria sunt ineunda! Iunxere se pariter caecitas et solitudo. Quid tibi nunc, ludibria sunt ineunda! Iunxere se pariter caecitas et solitudo. Quid tibi nunc, miserrime adulescens, hereditas prodest, quam tantum audis? Quid enim circa te pecunia potest? Quae fruendi voluptates, quid aliud quam spoliorum facilis occasio? Quam bene ista omnia paterni oculi custodiebant! Quam facile decipi, quam facile denudari, quam sine labore falli potes, quam cito inops fieri! Morte patris exheredatus es. Quid nunc tibi nisi perpetuus inminet maeror et execratio vitae? Miser post omnia et lacrimas perdidit, nec dolentem adiuvant oculi. Incipit apud te gladius habere, quod agat. Quaerit, ecce quaerit miser ferrum: "nunc," inquit, "huc reddite illud, innocens, donec habuit meas manus tantum. Si mori necesse est, illi potissimum incumbam. Hoc illa iam olim gravis et infelix anima quaerebat. Ubi nunc meae vires, ubi im
Abbreviated transcription (Latin):
nium bonorum heres relictus est non ergo irascebatur pat̾ cu
daret secretam domus partẽ. non possunt tͥ diuersa prodesse eadem
obices reo si ex heredatus esset, elige utrum uoles: si sciuit se esse herecb
amare patrem debuit. si ignorauit. non liuĩt qđ speraret ex patris moͣ
Reliquum est ut intueamur ille qui perit ab utro magis urñ
sideretur teopinor hic grauius afficit dolor impacientius fꝰ luctus
examinat teq absoleta protinus nube & tp̃i accommod ata lugubria
flanimeo reuertente nutabit Iħ lo iuuenis qui si fortime sue mala
um preteritis comparet. crtuscepit esse non primum: Quid non
sex in hoc sene pcrdidit: uiuchat illi magna pictas iderat quocunq
uiserant de facie patris oculi: non illud infelicibus tenebris contuma¬¬
liarum genus est ut dominum agrt rogabant nuncquanta dii bõi

Expanded text:
stamenti. omnium bonorum heres relictus est: non ergo irascebatur pater, cum stamenti. omnium bonorum heres relictus est: non ergo irascebatur pater, cum daret secretam domus partem. Non possunt tibi diversa prodesse; eadem obiceres reo, si exheredatus esset. Elige utrum voles: si scivit se esse heredem, amare patrem debuit; si ignoravit, non habuit, quod speraret ex patris morte. Reliquum est, ut intueamur, ille, qui periit, ab utro magis vestrum desideretur. Te, opinor, hic gravius afficit dolor, inpatientius hic luctus exanimat, te, quae absoluta protinus nubes, et tempori accommodata lugubria flammeo revertente mutabis. At hic vero iuvenis, qui, si fortunae suae mala cum praeteritis comparet, caecus coepit esse nunc primum, quid non miser in hoc sene perdidit! Vivebat illi magna pietas, aderant, quodcumque iusserat, de facie patris oculi; non inludere infelicibus tenebris contumaliarum genus est, ut dominum ageret, rogabant, nunc quanta, di boni,
Abbreviated transcription (Latin):
obstat. Rogo q uos seꝑat media domo integram sanam: illum infelicẽ
cecum contumelie oportunum iniurie facilem utrum filio irascatur
an uxori: nolo inquit iuuenis utaris amoena domus parte necq̃ nitidi¬
orib tectis claborata sunt pertineant adoculos tuos: Quis tam stulte
irascetut ceco ut putet illius interesse uͥ habitare iubeatur: te potius il¬
le suam nouit tuis inuidiam fecit odiis tibi dic̾ suffitiat satis est hẽs
maiorem domus partem. ab sentem puta miserum. In paternis edibus
aliquem angulum relinquet pat̾ qui filio sub nouerca assignat sec¬
am domus partem confitetur uxori se abdicare non posse tranl
ad aliud genus defensionis sibi causam cedis non fuisse cum ħ heres in¬
uentus sit omnium bonorum. Quis enim alius esse debeat ut hui
proꝑandum fuei̾t ad hereditatem scriptus non timet pmãm testamẽ

Expanded text:
obstat? Rogo, quod duos separat media domo, te integram, sanam, illum infelicem, obstat? Rogo, quod duos separat media domo, te integram, sanam, illum infelicem, caecum, contumeliae opportunum, iniuriae facilem, utrum filio irascatur an uxori. "Nolo," inquit, "iuvenis, utaris amoena domus parte, ne sic quae nitidioribus tectis elaborata sunt, pertineant ad oculos tuos." Quis tam stulte irascitur caeco, ut putet illius interesse, ubi habitare iubeatur? Te potius ille summovit, tuis invidiam fecit odiis, tibi dixit: "sufficiat, satis est, habeas maiorem domus partem. Absentem puta miserum, in paternis sedibus aliquem angulum relinque." Pater, qui filio sub noverca adsignat secretam domus partem, confitetur uxori se abdicare non posse. Transit ad aliud genus defensionis: sibi causam caedis non fuisse, cum hic heres inventus sit omnium bonorum. Quis enim alius esse debebat, ut huic properandum fuerit ad hereditatem? Filius scriptus non timet paenitentiam te