comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nundum contacta a uiro. mulier appella¬
ta est: dicente scriptura. Et formauit cã in
mulierem. Uirgo auiridiore ętate dicta ẽ
sicut et uirga: sicut et uitula Alias ab incor¬
ruptione quasi uirago quod ignoret fe¬
mineam passionem. Uirago uocata qͥa
uirum agit hoc est oꝑa uirilia facit. et mas¬
culini uigoris est. Antiqui enim fortes femi¬
nas ita uõcabant. Uirgo aũt non recte uira
goͫ si non uiri officio fungit᷑. Mulier uero
si uirilia opera facit recte uirago dicit᷑ ut a¬
matona. Quȩ uero nunc femina. antiqui¬
tus uir̾a uocabatur sicut a seruo serua. sic̃
a famulo famula. ita auiro uira Hinc et uir¬
ginis nomen quidam putant. Femina uͦ a
partibus femoꝵ dicta ubi sexus species aui¬
ro distinguit᷑ Alii greca ethimologia feminã
ab ignea ui dictam pucant. quia uehement᷑
concupiscit. Libidinosiores enim uiris femi¬
nas esse tam in mulieribus quã in animalibꝰ.
Unde nimius amor apud antiquos femine¬

Expanded text:
nondum contacta a viro, mulier appellanondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scriptura: Et formavit eam in mulierem. 21. Virgo a viridiore aetate dicta est, sicut virga et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. 22. Virago vocata, quia virum agit, hoc est, opera virilia facit, et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungatur. Mulier vero si virilia opera facit, recte virago dicitur, ut Amazon. 23. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur, sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. 24. Femina vero a partibus femoro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femine
Abbreviated transcription (Latin):
Adolescens dictus eo quod sit adgignendum
adultus. siue a crescere et augeri Iuuenis uo¬
catus quod iuuare posse incipit. ut in bobus
iuuenci. cum auitulis discesserint. Est enim
iuuenis in ipso etatis incremento positus. et
ad auxilium preparatus. Nam uiuare ho¬
minis est opus aliqͥd conferentis. Sicut aũt
tricesimus ꝑfectȩ etatis est annus in homini
bus. ita inpecudibus ac iuinentis terciꝰ robu¬
stissimus. Uir nuncupatus quod maior in
eo uis est quam infemina. Vnde et uirtꝰ no¬
men accepit. siue qͦd ui agat feminã. Mu
lier uero amollicie tanquã mollier detra¬
cta littera uel mutata appellata ẽ. muliꝙ.¬
Utriq enim fortitudine et imbecillitate a
uiro esset. scilicet ne feminis repugnantib
libido cogeret uiros aliud appetere. aut in
alium sexum ꝓruere. Dicit᷑ gͥ mulier scđm
femincum sexum. non scđ̾m corruptionem
integritatis. Et hoc ex lingua sacre scͥptu
rę. Nam cua statim facta de latere uiri sui

Expanded text:
Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hombus, ita in pecudibus ac jumentis tertius robustissimus. 17. Vir nuncupatus, quod major in eo vis est, quam in femina. Unde et virtus nomen accepit, sive quod vi agat feminam. 18. Mulier vero, a mollitie, tanquam mollier, detracta litterautrique enim fortitudine et imbecillitate coens viro esset, scilicet ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere, aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis, et hoc rae. Nam Eva statim facta de latere viri sui,
Abbreviated transcription (Latin):
cię excessisset annos. Puella ẽ. paruula qua¬
si pulla. Unde et pupillos non ꝑ conditione
sed ꝓ ętate puerili uocamus. Pupilli autẽ
dicti quasi sine oculis. hoc est aparentibus
orbi li aũt uere pupilli dicunt᷑. quoꝵs pats
ante decesserunt: quam ab iis nomen accipe¬
rent. Ceteri orbi uocant᷑. Orphani idẽ qui
et pupilli. Illud enim grecum nomenẽ. hoc
beres apube id est apudenda corporis parte
nuncupati. quod hȩc loca tunc primũ lanu¬
ginem ducunt. Quidam aũt ex annis pu¬
bertatem existimant. id est cum puberẽ esse
qui quatuordecim annos expleuerit. quãuis
tardissime pubescat. Certissimũ aũt pube¬
rem esse qui et ex habitu corporis pubertatẽ
ostendit et generare iã possit. Puerpere sunt
quȩ annis puerilibus pariunt. Unde et ora
tius Laudatur primo ꝓle puerpera nato.
Et dictȩ puerperę uel quod primo partu
grauantur uel quod primũ pucros pariunt.

Expanded text:
tiae excessisset annos. 12. Puella est parvula, quatiae excessisset annos. 12. Puella est parvula, quasi pulla; unde et pupillos, non pro conditione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti, quasi, sine oculis, hoc est, a pareorbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc beres a pube, id est a pudenda corporis, nuncupati, quod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum puberem esse qui quattuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae sunt, quae annis puerilibus pariunt. Unde et HoratiusC. 4, 5, 23: Laudatur primo prole puerpera nato. Et dictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ctutis dicta quod sit terminus sextę etatis.
Iniis gͥ sex spaciis philosophi uitam descripse¬
runt humanam. in quibus muitat᷑ et currit.
et ad mortis terminum ꝑuenit. Pergamus
igitur breuiter ꝑ predictos gradus gtatum.
cthimologias eoꝵ in homine demonstrantes.¬
¶ Infans dicit᷑ homo primȩ itatis. Dictus aũt
infans qui adhuc fari nescit. iAest loqui ñ
pocest. Nundum crum bene ordinatis den¬
tibus minus est sermonis expressio. Puer
a puritate uocatus quia purus est. et nec
dum lanuginem floremq genarũ habens.
li sunt efebi id est afebo dicti. necdũ ꝓ natiui¬
tate uiri adolescentuli lenes. Puer aũt tri¬
bus modis dicit᷑. Pro natiuitate. ut isaias.
Puer natus c̃. nobis. Pro etate. ot octennis.
decennis. Unde ese illua. lam pucrile iugũ
tenera ceruior regebat. Pro obsęquio et fiõci
puritate. ut dñs ad ꝓpħam. Puer meus es tu
noli timere : dum iam iereiias longe pucri¬

Expanded text:
ctutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. ctutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocdum lanuginem floremque genarum habens. Hi sunt ephebi, id est, a Phoebo dicti, necdum viri, sed adolescentuli leves. 11. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias: Puer natus est nobis. Pro aetate, ut octennis, decennis. Unde est illud: 26 Jam puerile jugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puritate, ut Dominus ad prophetam: Puer meus es tu, noli timere, dum jam Jeremias longe pueri
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est: nunc etates eius subiungam.
olescentia. iuuentus. grauitas. atq senectus.
Prima çtas infancia est pucri nascentis ad
lucem quę porrigit᷑ in septem annis Secun¬
da etas puericia id est pura. et necdũ ad ge¬
crandum apta. tendens usq ad quarta¬
ccimum annũ. Tercia adolescencia ad gig¬
nendum adulta. que porrigit᷑ usq ad ini¬
ginti octo annos. Quarta u̾nientus. firmis¬
sima tatũ omĩum. finiens in quinquagesi¬
mo anno. Quinta etas senioris id est graui¬
tas .ꝙ est declinatio a iuuentute in senec¬
tutem. Nundũ senectus. sed iam nundũ u¬
uentus. quia senioris etas est quã grecipres¬
biten uocant. Nam senex apua grecos non
presbiter sed geronta dicit᷑ quȩ ctas aquin¬
quagesimo anno incipiens septuagesimo
terminatur. Sexta ctas senectus. quẽ nullo
annorum tempore finitur. sed post quinq
illas ętates quantũcũq uitȩ est senectuti de¬
putatur. Senum aũt pars est ultuna sene¬

Expanded text:
dictum est, nunc aetates eius subiungam. dictum est, nunc aetates eius subiungam. olescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur. Sexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur; sed post quinque illas aetates quantumcumque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima sene
Abbreviated transcription (Latin):
tribus: si matris. Hac ratione similes expͥmi
niultus. Qui aũt utriusq parentis figurã
reddunt. equaliter mixto paterno mat̾noq
ta sic et in hominibus semina celant᷑. figu¬
rasparentum redditura. Ex paterno autẽ
semine puellas nasci et ex materno pueros.
quia omĩs partus constat duplici semine cu¬
ius pars maior cũ inualuit. occupat simili¬
tudinem sexus in corpore nr̃o.¶Quedã tantũ
utilitatis causa facta sunt ut liiscera. quedã
it utilitatis et decoris ut sensus in facie. et in
corpore manus ac pedes. quoꝵ membroꝵ et
ucilitas inagna est et species decentissima. Q¬
dam tantum dccoris ut manulle inuiris. et
iutroq sęxu umbilicus. Quedam discretio¬
nis ut inuiris genitalia. barba ꝓlixa. pectus
amplum. In mulicribus lenes genę et angu¬
stum pectus. ad concipiendos aũt et portan¬
dos fitus renes et latera dilatata QQuod ad ho¬
minem et ad partes attinet corporis ex parte

Expanded text:
tribus, si matris; hac ratione similes exprimi tribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoquta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
struosidco semen non esse generabile. quia iã
non est menstrualis sanguis a quo ꝑfususir¬
rigitur. Tenue semen locis mulicbribus ñ ad
di. Similiter et crassum uim ñ habet gignor
di. quia mulibri sanguini miscere se ñ pot̾
propter nimiam sui spissitudinem. Hinc ct
steriles mares uel feminas ficri. uel ꝑ ninnã
seminis uel sanguinis crassitudinem iuel ꝓp¬
ter nimiam raritatem. Primum aũt aint
cor hominis fingi. quod in co sit et uita omĩs
et sapientia. Dẽinde quadragesimo die tetũ
corpus expleri quod ex abortionibꝰ ut ferc̃
collectum est. Alii fetus a capite sumere dut̃
exordium. Unde et in auium fetu primum
oculos fingi inouis uidemus. Ectus aũt nomi¬
natus. quod adhuc inuttro foueat᷑. Cuiꝰ se¬
cundȩ dicuntꝰ folliculus qͥ simul cum infan¬
te nascit᷑ continetq: eum. Dictus. quia et cũ
caitur sequitur. Nasci aũt patribus similes
aiunt si paternum semen ualidius sit. Ma¬

Expanded text:
struos ideo semen non esse generabile, quia jam struos ideo semen non esse generabile, quia jam non est menstrualis sanguis, a quo perfusus irrigetur. Tenue semen locis muliebribus non podi. Simdi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; ma
Abbreviated transcription (Latin):
ro. ad gignendum uel fructus ud fetus. Est añ
liquor ex ꝙẏbi et corporis decoctione factus de de¬
fusus ꝑ uenas. atq medullas. Qui inde desu¬
datus in modum sentine concrescit in rembꝰ.
ciectusq ꝑ coitũ et in uttro mulieris susceptꝰ.
calore quodam modo uiscerũ et menstruals
sanguinis irrigatione format᷑ incorpore. Mon¬
strua. suꝑuacuus mulicrum sanguis. Dicca
autem menstrua ꝓpric acireuitu lunaris lu¬
minis quo solet hoc euenire ꝓfluinũ. Luna
enum grece mene dicit᷑. Hȩc et muliebrianun¬
cupantur. Nam mulier solũ animal mens¬
truale est: cuiꝰ cruoris contactu fruges ñ ger¬
minant. accescunt musta. moriuntur herbe
amictunt arbores fetus. ferrum rubigo corri¬
pit. nigrescunt acra. si qui canes inde edcrint¬
in rabiem efferunt᷑. Glutinum asfalti qͦd nec
aquisnec ferro dissoluit᷑. cruore ipso pollutũ
sponte disꝑgit᷑. Post plurimos aũt dics men¬

Expanded text:
ro ad gignendum, vel fructus, vel fetus. Est enim ro ad gignendum, vel fructus, vel fetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus, ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, ejectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus, calore quodammodo viscerum et menstruali sanguinis irrigatione formatur in corpus. 140. Menstrua, supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium. Luna enim Graece μήνη dicitur, haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. 141. Cujus cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt ain rabiem efferuntur: glutinum asphaltis, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum, sponte dispergitur. Post plurimos autem dies men
Abbreviated transcription (Latin):
sit: et ab utraq in duas se diuidat partes q̃
indiuersum diffusę ac reflęre circũplicant᷑
in modum cornuuum arictis. uel quod in¬
terius implcat᷑ fetu. Hinc et uter quod ali¬
quid intrinsecus habuerit. ut membra et
uiscera. A qualiculus aũt ꝓprie porci est. hinc
ad uentrem translatum.ẽ. Matrix dicitꝰ᷑ qͦd
fetus in eo generit᷑. Semen enim receptũ con¬
fouet. confotum corporat. corporatũ in inẽ¬
bra distinguit. Uulua uocata quasi ualua.
idest ianua uentris uel quod semen recipiat.
uel quod ex ea fetus ꝓcedat. Uesica dicta qͥa
sicut uas aqua ita de renibus urina colle¬
cca complet᷑ et humore distendit᷑. Cuiꝰ usus
in uolucribus non habctur. Urina aũt dit
siue quod urat. seu quia ex renbus egerit᷑ su¬
ius indicio et salus et egritudo futura mon¬
stratur. Qui humor uulgolotium dicit᷑ eocid
lota idest munda uestimenta efficiant᷑. Sem̃
est quod iactum sumit᷑ aut a terra aut ab ute¬

Expanded text:
sit, et ab utraque in duas se dividit partes, quae sit, et ab utraque in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis: vel quod interius impleatquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod fetus in ea generetur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egeritur; cujus indicio, et salus, et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est, munda vestimenta efficiantur. 23 139. Semen est quod jactum sumitur, aut a terra, aut ab ute
Abbreviated transcription (Latin):
circulorum ordinata sunt modo ut susceptas
escas paulatim digerant. et suꝑ additis ꝙybis
non impediant᷑. Omentum membranũ qͦd
continet intestinorum maiorem partẽ. qͦd
cyz tyooyn greci uocant. Disce̾ptũ incestinũ
quod discerit uentrem et cetera intestina a
pulmonibus a corde. Cecum intestinũ qͦd sit
ter se differunt. Uenter est qui acceptos qybos
digerit et apparet extrinsecus ꝑtinetq apec¬
tore adiñguinem. Et dictus uenter qͦd ꝑto
tum corpus uitę alimenta transinittat. Al¬
uus est qui cỹbum recipit et purgari solet.
Salustius. Simulans sibi aluum purgari. ft
uocatus aluus quod abluatur id est p̃urge¬
tur. Ex ipso enim sordes sterquoꝵ aefluunt.
Uterum sole mulieres habent. in quo c̃cipi¬
unt ad similitudinem cauliculi. tamen au¬
ctores uterum ꝓ utroq libet sexu uentrem
plerũq ponunt nec poctę tantũmodo sed
et ccteri. Uocatus aũt uterus quod duplex

Expanded text:
circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Cter se differunt. Venter est, qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque atore ad inguinem: et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vocatus est alvus, quod abluatur, id est, purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem caliculi. Tamen auctores utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex
Abbreviated transcription (Latin):
diq singulis membris prebet. In iecore autẽ
consistit uoluptas et concupiscencia iuxta cos
qui de fisicis disputant. Fibre iecoris st̃ extre¬
mitates. sicut et extremę partes folioꝵ inm
tibis. siue quasi linguȩ eminentes. Dictas au¬
tem fibras qͦd apud gentiles in sacris ad phoe¬
bi aras ferebantur ab ariolis. quibus oblatis at¬
q succensis responsa acciꝑent. Splen dictum
a supplemento ex contraria parte iecoris ne
uacua cristeret: quẽ quidam etiam risus cau¬
sa factum esse existimant. Nam spͥene ridemꝰ.
felle irascim᷑ corde sapimꝰ. ieoe amamꝰ. Quibꝰ
quatuor dementis constantibꝰ integrum ẽ ani¬
mal. E el appellatum quod sit folliculus gestas
humorem qui uocatꝰ bilis. Stomachus grece os
uocatur . eo quod ostium uentris sit et ipse cỹ¬
bum excipiat. at q incestina transinittat. In¬
testina dicinitur co quod corporis interiore par¬
te colubeantur. Quȩ iccirco longis nexibus in

Expanded text:
dique singulis membris praebet. In iecore autem dique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in
Abbreviated transcription (Latin):
interpretant᷑ sanguinẽ corruptũ qui emitti¬
tur Alii aunt uocatum sanguinẽ quoa sua¬
uis sit. Sanguis aũt non est integer nisi in ui¬
uenibus. Nam dicunt fisici minui sanguinẽ
per etatem. Unde et in senibus tremor est. Pro¬
prie aũt sanguis animȩ possessio est. Inde ge¬
nas lacerare mulieres in luctu solent. inde pur
purtę uestes et flores purpurei mortuis preben¬
cordis flabellũ sit. in quo pneumo ia est sp̃s in
de et pulmones uocati sunt. Nam grece pne
umo sp̃s dicit᷑. qui flando et cragitando acrẽ
amittit. et recipit. a quo mouentur pulmo¬
nes et palpitant. et apiendo se ut flatũ capiant.
stringendo ut citiant. Est enum organum cor¬
poris Iecur nomen habet eo quod ignis ibi ha¬
beat sedem qui incerebro subuolat. Inde et ad
oculos ceterosq sensus et membra diffundit᷑. et
calore suo ad se sucũ ex cybo traccũ uertit in
sanguinem. quem adusum pascendi nutrien¬

Expanded text:
interpretantur sanguinem corruptum qui emittiinterpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et pureae vestes et flores purpurei mortuis praebencordis flabellum sit, in quo pneuma, id est spiritus de et pulmones vocaῦμα spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutrien
Abbreviated transcription (Latin):
nem habet. dextra plus sp̃m Unde et in aex¬
tro brachio pulsum inspicimus. Precordia st̃
loca cordis uicina. quibus sensus ꝑcipit᷑. Et di¬
cta precordia eo quod ibi sit principiũ cordis
et cogitationis. Pulsus uocatus quod palpitet.
cuius indicio aut infirmieatem intelligimus
auc salutem. Huiꝰ duplex est motus aut siplex
aut compositus. Simplex est qui ex uno saltu
constat. Compositus est qui ex pluribus mo¬
tibus mordinatus et inęqualis eristit. Qui mo¬
tus certa habent spacia dactilicum ꝑcussum ꝗͣ¬
dui sinc uicio sunt. Si quando uero citatiores
quod uiȩ sint natantis sanguinis. atq riuiꝑ
corpus om̃e diuisi. quibus uniuersa membra ir¬
rigantur Sanguis ex greca ȩchimologia nom̃
duxit. quod uegetet᷑ et sustentetꝰ e uiuat. San
in corpore est. Effusus uero cruor dicit᷑. Nam
cruor uocatus abeo quod effusus decurrit. uel
ab eo quod currendo corruat Alii aũt cruorẽ

Expanded text:
nem habet, dextra plus spiritum: unde et in dexnem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simpconstat. Compositus est, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia: dactylicum percussum, quandiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus universa membra irrigantur. 122. Sanguis, ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur, et sustentetur, et vivat. Sanin corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem
Abbreviated transcription (Latin):
et terra solum quod cuncta sustineat. et solũ
pedis quod totam corporis molem portat. Us¬
cera non tantum intestina dicimus sed qͥcqͥd
sub corio est. auisco quod est inter carnẽ et cut̃e.
Item uiscera uitalia id est circumfusa cordis lo¬
ca quasi uiscora. eo quod ibi uita idest anma
continctur. Item uiscera capita neruoꝵ ex
sangume. et neruis copulata. Item lacerti siue
mures. quia sic in singulis mẽbris cordis loco
sunt ut cor in media tocius corporis parte. ap¬
pellanturq a nomine similiũ animaliũ sub
ttrra aditiscentiũ. Nam inde musculi a mu¬
rium similitudine. Idem eciã et tori quod illic
uiscera torta uideant᷑. Cor agreca appellatio¬
ne diriuatum. quod illi cardian dicunt. siue a
cura. In eo enĩ omĩs sollicitudo et scienciȩ causa
manet. Quod ideo pulmoni uicinũ ẽ ut cum
ira accendit᷑ pulmonis humore temꝑct᷑. Huiꝰ
duȩ arteriȩ sunt. e quibus sinistra plus sangui¬

Expanded text:
et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sangui
Abbreviated transcription (Latin):
sum facimus Sunt aũt sub genibus usq ad
suras. T̃ ibiȩ uocatę quasi tubę. sunt enim et
longitudine et specie similes. Talus dictus a
tolo Nam tolus est eminens rotunditas. Un¬
de et fastigium templi rotundi tolus uocat᷑.
Talus aũt sub crura est. sub talo calcanci st¬
des ex greca ethimologia nomen sortiti sunt
Hos enĩm greci podas dicunt. qui alternis
motibus solo fixi incedunt. Plantȩ a planice
nuncupatȩ. quia non rotundȩ ut in quadru¬
pedibus. ne stare non possit bipes homo. sed pla¬
nę atq longiores formatȩ sunt. ut stabile cor¬
pus efficerent. Sunt autem plante anteriores
partes. quȩ ętiam de multis ossibus constant.
Calcis prima parsplantȩ a callo illi nomen im¬
positum quo terram calcamus. Hinc et calca¬
neus. Solum inferior pars pedis. dictũ quia eo
terie uestigia imprimimꝰ. Sed et solũ dicit᷑ om̃e
quod aliquid sustinet. quasi solidum. Vnde

Expanded text:
sum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad sum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde
Abbreviated transcription (Latin):
quibus in equitando tergis equoꝵ adheremos.
Unde et preliatores olim sub feminibus equos
admisisse dicebant᷑. Corȩ quasi coniunctȩ aro.
Ipsis enuim femora mouent᷑. quoꝵ concauauo¬
tebra uocantur. quod in eis capita femoꝵ uer¬
tuntur. Suffragines. quia subtus franguntur
id est ficctuntur. non supra sicut in brachiis.
Genua sunt cõmissiones femoꝵ et crurũ et di¬
cta genua eo quod in utero sint genis opposi¬
ta Coherent enim ibi sibi et cognãta st̃ oculis.
lacrimarum indiciis et miscđie. Nam a genis
genua dicunt᷑. Deniq complicatũ gigni for¬
mariq homincm. ita ut genua sursum sint
quibus oculi formant᷑. ut caui ac reconditifi¬
ant. Enius. Atq genua comprimit arta in
de est quod homines dũ ad genua se ꝓsternt
statim lacrimantur. Uoluit enim eos natura
uterum maternum rememorare. ubi quasi
intenebris sedebant. antequam uenirent ad:
lucem. Crura dicta: quia iis currimus et gres¬

Expanded text:
quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniusinc. 14: Atque genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gres
Abbreviated transcription (Latin):
lis acceperunt uocabulũ. quod iis ꝑcreat᷑ et
gignitur. Hȩc et pudenda ꝓuerecundia. siue
apube. Unde et indumento opiunt᷑. Dicun¬
tur aũt ista et inhonesta. quia ñ habent eã
speciem decoris. sicut membra quȩ in ꝓmptu
locata sunt. Idem et ueretrum quia uiri est
tantum. siue. quod ex eo uirus cmittit᷑. Nam
uirus proprie dicitur humor fluens anatira
uiri. Testiculi ꝑ diminutionẽ a testibus dict
quoꝵs numerus incipit aduobus. Ii semen cala¬
mo ministrant. quod ab spinȩ medulla t re¬
nibus et lumbis suscipiunt ad grãm ꝓcreandi.
Uiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteno¬
ra uero uocata quod retro sunt et a uultu a¬
uersa. ne dum aliium purgamus. inquinare¬
mus aspectum. Meatus inde appellatꝰ qͥa p̾er
cum meant id est egerunt᷑ stercora. Femora
dicta sunt quod ca parte afemina sexus uir
discrepet. St̃ aũt ab inguinibus usq ad genua.
Femina aũt ꝑ deriuationem femoꝵ partes sunt.

Expanded text:
lis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et lis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
renibus. qui liquor rursus arenibus calore
uencrio resolutus decurrit. Lumbi ob libi¬
dinis lasciuiam dicti. quia in uiris causa cor¬
poree uoluptatis in ipsis est. sicut in umbili¬
co feminis. Unde et ad iob in exordio sermo¬
nis dictum est Accinge sicut uir lũbos tu¬
os. ut in iis esset resistendi p̃paratio. in quibꝰ
libidinis est usitata dominandi occasio. Um¬
bilicus est medius locus corporis. dictus qͦd
sit umbus ilioꝵ. Unde et umbo appellat᷑ lo¬
cus in medio clipei. a quo pendet. Ex cocm̃
infans in utero pendet. ex eo ętiam et nutri¬
tur.Ilium greco sermone appellatũ qͦd ibi
nos obuoluamus. Grece enim ilios obuolue¬
re dicit᷑. Clunes uocatȩ quod sint iuxta co¬
lum quod est longao Nates. quod in ipsis
innitimur dum sedemus Unde et conglo¬
bata est in eis caro. ne prementis corporismo¬
le ossa dolerent. Genitalia corporis partes¬
sunt. ut nomen ipsum docet gignendę sobo¬

Expanded text:
renibus, qui liquor rursus a renibus calore renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobo
Abbreviated transcription (Latin):
modum saxi fortis. et ad portandũ et ad ꝑpe¬
tiendum. Terga. quia in ea supini iacemus
inter .i. quod solus homo potest. Nã muta
animalia tantũ aut in uentre. aut in late¬
re iacent. CInde et in animalibus terga abu¬
siue dicunt᷑. Scapula.
Inter¬
scapulum. spacium quod inter scapulas est.
Unde et nominatum. Palȩ sunt dorsi dextra
leuaq emi entia membra. dicta quod inlu¬
ctando eas premimus. quod greci palin di¬
cunt. Spina est iunctura dorsi. dicta eo qͦa
habeat radiolos acutos. cuiꝰ iuncturę spondi¬
lia appellantur ꝓpter partem cerebri que
fertur ꝑ eos. longo tractu ad ceteras corporis
partes. Sacra spina est ima ꝑpetuę spinç ꝗͦ
te concepto nascit᷑. Ideoq et hostia ia pͥmũ
a gencilibus diis suis dabat᷑. Unde et sacra
spina dicitur. Henes ait uarro dictos qͦd riu
ab iis obsceni humoris nascant᷑. Nam uenę
et medullȩ tenuem liquorem desudant in

Expanded text:
modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpemodum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapula . . . . Interscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, te concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ ossum partes. nodis crassioribus conglo¬
batę. Dicte ita. co quod ad inflexionẽ mem¬
brorum illa uertant᷑. Cartilagines ossa mol¬
lia et sine medulla. quod genus auriculs et
narium discrimen et costãrum extremita¬
tes habent. siue oꝑcula ossum quę mouent᷑.
Et dictę cartilagines quod leni attritu ca¬
rent dolore dum̃ plectuntur. Costas appel¬
lari quidam putant. quod ab ipsis interio¬
ra custodiantur. et tota mollicies uentris ual¬
lata saluct᷑. Latis. quia iacentibus nobis
latet. Est enim leua pars corporis. Dextͦ
autem lateri habilior motꝰ est. leuo forcior.
et honeri ferendo accõmodatior. Unde et le¬
ua nuncupata. quod aptior sit ad leuandũ
aliquid et portandum. Ipsa enim gestat res.¬
clipeum. ensem. pharetram. et reliqua one¬
ra. ut expedita sit dextera ad agendũ. Dor¬
sum est aceruice usq ad renes. Dictũ auttm
dorsum quod sit suꝑficies durior corporis in

Expanded text:
mae ossuum partes nodis crassioribus conglomae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in
Abbreviated transcription (Latin):
t.Nerui a greca diriuatione appellati qͦs
illi ncura uõcant Alii latine uocatos ner¬
uosputant. eo qͦd artuum coniunctiones inui¬
cem iis inhereant. Maximam aut uiriũ sub¬
stantiam neruos facere certissimum est. Nã
quanto fuerint densiores. tanto ꝓpensius
augescere firmitatem. Artus dicti qͦd colli¬
gati inuicem neruis artent᷑ id est stringant᷑.
quoꝵ diminutiua sunt articuli Nam artꝰ
dicimus membra maiora ut brachia. Arti¬
culos minora membra ut digiti. Compago
capita sunt ossum. dicta coquod sibi cõpac¬
ta neruis. uelut glutino quodam adhereant.
Ossa sunt corporis solidamenta. In isenĩ po¬
sicio omĩs. roburq subsistit. Ossa aũt abusto
dicta. ꝓpter quod cremarent᷑ ab antiqͥs. siue
ut aliiꝰ putant ab ore. eoquod ibi patcant Nã
ubiq cute uisceribusq obtecta celant᷑. Me¬
dullȩ appellatę quod madefaciant ossa. irri¬
gant enim et confortant. Uertibula st̃ sum¬

Expanded text:
cti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos cti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos neros putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt sum
Abbreviated transcription (Latin):
teri nutrimento consumptum: naturali
meatu fluit in mãmas. et carũ uirtute albes¬
cens lactis accipit qualitatẽ. Cutisẽ. quȩ in
corpore prima est. appellata quod ipsa cor¬
iUII suꝑposita. incisionem prima patiatur.
Cutis enim grece incisio dicit᷑. Idem et pellis.
quod exterñas iniurias corporis tegendo pel¬
lat pliinasq et uentos solisq ardores ꝑferat.
sllis aũt mex detracta. subacta iam coriũ
iatur. Corium aũt ꝑ diriuationem caro
pellauit quod eo tegat᷑. sed hoc inbrucis¬
nimalibus proprium̃ est. Porri corporis gre¬
co nomine appellant᷑ qui latine ꝓpric spira¬
menta dicuntur eo quod ꝑ cos uiuificus sp̃s
xterius miiiistret᷑. Aruina ẽ. pingnedo cu¬
ti adherens. Pulꝑa est caro sinc pinguedine.¬
licta quod palpitet. Resilit enim sepe. hanc
pleriq et uiscum uocant ꝓpter qͦd glutiro¬
sa sit. Membra sunt partes corporis. Artus
quibus colligantur membra. ab artando di¬

Expanded text:
teri nutrimento 14 consumptum, naturali teri nutrimento 14 consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. 78. Cutis est quae in corpore prima est appellata, quod ipsa corpori superposita incisiκυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatanimalibus proprium est. Pori corporis Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Puldicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando di
Abbreviated transcription (Latin):
pars trunci a collo usq ad stomachũ quam
nosdicimus archam eo quod ibi. archanum sit
ia est secretum quo ceteri arcent᷑. Unde et ar¬
cha et ara dicta quasi res secretę. Ouiꝰ emi¬
nentes pulpe mamillȩ. Inter quas pars illa
ossea pectus dicitur. dextra aũt leuaq coste
nentes mamillarum partes. Unde et pecti¬
nem dicimus quod pexos capillos faciat. Ma¬
millȩ uocate quia rotunde sunt quasi ma
le ꝑdiminutionem scilicet. Papille capita
mammarum sunt. quas suggentes cõprchen¬
dunt. Et dictę papillę quod eas infantes qͣsi
pappant dum lac suggunt. Proinde mamil¬
la est om̃is eminentia uberis. papilla uero
breue illud unde lac trahit᷑. Ubera uero
dicta uel quia lacte uberta: quia humida
humore scilicet lactis in more uuarũ plena.
Lac uim nominis acalore trahit. quod sit
albus liquor. Leucos enim greci albũ dict̃.
cuiꝰ natura ex sanguine cõmutat᷑. Nã post
partum si quid sanguinis nundũ fuerit u¬

Expanded text:
pars trunci a collo, usque ad stomachum, quam pars trunci a collo, usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam, eo quod ibi arcanum sit, id est, secretum, quo caeteri arcentur. Unde, et arca, et ara dicta, quasi res secretae, cujus eminentes pulpae mamillae. Inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextra autem laevaque cosnentes mamillarum partes, unde et pectinem dicimus, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt, quasi malae, per diminutionem scilicet. 75. Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes comprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. 76. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in morem uvarum plena. 77. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor, λευκὸς enim Graece album dicunt, cujus natura ex sanguine commutatur; nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit u
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus et damus Abusiue aũt manusga¬
am ars uel artifex unde et manus p̃ciũ damꝰ
pignus pacis datur ipsa fidei testis atq salu¬
tis adhibetur. Et hoc est illud apud tulbiũ.
si sine dextra siue quod rem fieri sinat A sinen¬
do crum sinistra est nuncupata. Palma ẽ. ma¬
nus exꝑansis digitis. sicut contractis digitis puq¬
nus. Pugnus aũt apugillo dictus. sicut pal¬
ma ab spansis palme ramis. Digiti nuncupo¬
t ud quia decem sunt uel quia accenter iun¬
cti cxistunt. Nam habent in seet numerũ ꝑfe¬
ctum. et ordinem decentissimũ. Primus pollex
seu demonstratorius. quia eo ftre salutamus
anulus geritur. Idem et medicinalis. quodio
tus auricularis ꝓ eo quod eo aurem scalpimꝰ
Vngulas ex greco uocamus. illi enim hasoni¬
cesdicunt Truncus media pars corporis acol¬
lo ad inguinem. De quo nigidius. Caput
collo uehitur truncus sustinet᷑ coxis et geni¬
bus cruribusq Torax a grecisdicit᷑ anterior

Expanded text:
accipimus et donamus. Abusive etiam manusaccipimus et donamus. Abusive etiam manus ars vel artifex, unde et manus pretium dicipignus pacis datur; ipsa fidei testis atque salutis adhibetur; et hoc est illud apud TulliumCasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et orsive demonstratorius, quia fere eo salutamus,annulus geritur. Idem et medicinalis, quia eotus auricularis, Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim hasdicunt. Truncus, media pars corporis a collo ad inguina. De quo Nigidius: Caput collo vehitur, truncus sustinetur, coxis, et genibus, cruribusque. 73. Thorax, a Graecis dicitur anterior
Abbreviated transcription (Latin):
Brachia a fortitudine nominata. Bari enĩ
grece graue et forte significat᷑. In brachiis enĩ
thori lacertoꝵs sunt. et insigne musculoꝵ ro¬
bur existit. Ii sunt thori id est musculi. et di¬
cci thori quod illic uiscera torta uidcantꝰ. Cu¬
bitum dictũ. quod ad ꝙ̃bos sumendos in ipso¬
cubamus. Una scđm quosdam utriusq ma¬
nus extensio est: scđm alios cubitus qͦd magis
ucrum est: quia grece olenos cubitus dicitir
Alȩ subbrachia sunt appellatȩ. eoquoa excis
in modum alarum motus brachioꝵ inchoct.
quas quidam ascellas uocant. quod ex eis bra¬
chia cellunt᷑. id est mouent᷑. Unde et oscilla
dicta ab eo quod excillant᷑. hoc est mouent᷑
ora. Nam cillere. ẽ. mouert. Has quidam sub¬
hircos uocant ꝓpter qͦd in plerisq hominibꝰ
hircoꝵ fetorem reddant. Manus dicta qͦa sit
totius corporis munus. Ipsa enim ꝙbũ orimi¬
nistrat. ipsa oꝑat᷑ omĩa atq dispensat peam

Expanded text:
Brachia a fortitudine nominata sunt, bary Brachia a fortitudine nominata sunt, bary  βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis enim thori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. In his sunt tori, id est musculi, et dicti tori, quia illic viscera torta videantur. Cubitus dictus, quod ad cibos sumendos ipsi incumbimus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas seu axillas vocant, quod ex eis brachia cillentur, id est moveantur. Unde et oscilla dicta ab eo quod cillentur, id est moveantur ora; nam cillere est movere: has quidam hircos dicunt, eo quod in plerisque hominibus hircinum fetorem reddant. Manus dicta quod sit totius corporis munus; ipsa enim cibum ori ministrat, ipsa operatur omnia atque dispensat, per eam
Abbreviated transcription (Latin):
transinittit᷑ ut possit uerba collidere unde et
garrire dicimus. Numen preximũ gurgulio¬
ni quo ꝙybus et potio deuorat᷑. Hinc bestiȩ quę
cybum reuocant ac remandunt ruminare di¬
cuntur. S ublinguium uel oꝑculum gurgu¬
lionis quasi parua lingua. quę foramen lin¬
gue recludit aꝑituc̨. Collum dictum qͦd sit
rigidum et teres ut colũna. baiulans caput.
et sustentans quasi capitoliũ. cuiꝰ anterior pars
gula uocatur posttrior ceruix Ceruix aũt
uocata quod ꝑ cam partem cerebrum ad me¬
dullam spine dirigitur. quasi cerebri uia Ue¬
teres aũt plurali tantũ numero ceruices dice¬
bant. prius ortensius ceruicem singulariter
dixit Geruix aũt numero singulari mẽbrũ
ipsum significat. Nam pluraliter contuma
meri dicti quasi armi. ad distinctionẽ hõis
a pecudibus mutis. ut ii humeros. illi armos
habere dicant᷑. Nam ꝓprie armi quadrupe¬
dum sunt. Ala sũmi humeri pars posterior.

Expanded text:
transmittitur, ut possit verba collidere; unde et transmittitur, ut possit verba collidere; unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potus devorantur; hinc et bestiae, quae cibum revocant et remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit operitque. Collum dictum quod sit rigidum et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant, primus Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem nunc in singulari numero membrum ipsum significat, nam plurali numero cervmeri dicti quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illae armos habere dicantur; nam proprie armi quadrupedis sunt. Hala summi humeri pars posterior et occultior.