comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
marte rugnatã ciler pitata censlauit. Sic terentibus ami
fugituus romma dui pila cessciunt ferio ergasculorum
uũ non adprimum noui sccleris nuntium risit. Nam res
insta dignicatem iracundie uidebitur cum pauti hemĩes
ci in sulam tocuis ingendium continentis adderent et regali
babitu erulem suum illi crules orbis inducrient. At eniã¬
tis augenda quantam tibi glori mi restinguenda seriuabit
pectipuc cum persidia ducum defectione legionum contra
rem ꝑ feret ueisum quidquid ptore ꝑ fuerat armitum.
&lo tñ usqi quaq miscrorum uel factum onerare uel fatũ
uuidum canifici purpurato tua se et affinitate fauore uc¬
tanti infeliciter credunt grau ssimum omniũ nefis feccit̃
iffectum nocentium intelligo qm̃ difficilem in locum sco¬
pule sumq deuenerim. Nim cum reuolui illud lustrale uis¬
ticium aures tue respuant. Liudes petat glorieq intesit

Expanded text:
Marte pugnata Cilix pirata conflavit; sic tenentibus arma Marte pugnata Cilix pirata conflavit; sic tenentibus arma fugitivis Romana diu pila cesserunt ferro ergastulorum. Quis non ad primum novi sceleris nuntium risit? Nam res infra dignitatem iracundiae videbatur, cum pauci homines et insulani totius incendium continentis adolerent et regali habitu exsulem suum illi exsules orbis induerent. At quane malum pestis augenda, quantam tibi gloriam restinguenda servabat, praecipue cum perfidia ducum, defectione legionum contra rem publicam foret versum quidquid pro re publica fuerat armatum! Nolo tamen usquequaque miserorum vel factum onerare ve1 fatum qui, dum carnifici purpurato tua se et adfinitate et favore iactanti infeliciter credunt, gravissimum omnium nefas fecerunt adfectu innocentium. Intellego quam difficilem in locum scopulosumque devenerim. Nam cum revolvi illud lustrale iustitium aures tuae respuant, laudes petant gloriaeque intersit
Abbreviated transcription (Latin):
uel multorum retro prntipum remissionẽ tantus quos¬
lam luxus infecerat ut adulta consuctudo lasciuuie.
haud quaqͣ facile uideretur ebtemperitura meditine Ne
qius se pati inuiriam putaret ate uoliusti incipere censurã
et impendia palatina minuendo. Nec solum habundan¬
tem reitiendo sumptum sed uir necessiuum usur pando
dimensum quod natura difficillimum est emendasti uo¬
lentei. An quis ferret moleste ad printipes semet modicum
coherceri aut subti actum sibi doleret puuata lururia cum
uderet imperatorem reium petentem terrarum hominum
p. dñm paree contenteq uiuentem modia et entrensi cibo
icuinia longa selitem. Ad hoc aulam omnem spaita¬
nis gynnasus duuorem laboris pacientie srugalitatie exem¬
plis abundantem. Neminem unum inuemiri qui aude¬
tec adrenum regim flagitare remotorum litorum piscen
Peregrim acris uducrem alien temporis florent. Nmi de¬
licat̾i illi ac fluentes et quales tulit sere rp parum s liutos

Expanded text:
vel multorum retro principum remissione tantus quosvel multorum retro principum remissione tantus quosdam luxus infecerat ut adulta consuetudo lasciviae haudquaquam facile videretur obtemperatura medicinae, ne quis se pati iniuriam putaret, a te voluisti incipere censuram, et impendia palatina minuendo, nec solum abundantem reiciendo sumptum sed vix necessarium usurpando dimensum, quod natura difficillimum est, emendasti volentes. An quis ferret moleste ad principis semet modum coerceri? Aut subtractum sibi doleret privata luxuria, cum videret imperatorem rerum potentem, terrarum hominumque dominum, parce contenteque viventem, modico et castrensi cibo ieiunia longa solantem; ad hoc aulam omnem Spartanis gymnasiis duriorem, laboris patientiae frugalitatis exemplis abundantem; neminem unum inveniri qui auderet ad penum regiam flagitare remotorum litorum piscem, peregrini aeris volucrem, alieni temporis florem? Nam delicati illi ac fluentes, et quales tulit saepe res publica, paru
Abbreviated transcription (Latin):
siderent quas soluta legibus uita delectat: quorum crude¬
litui indemnatos nec andi cupitas priuata rapiend libido Ron¬
esti fed indi iue atq impunitatem tequiunt. Quid tua in¬
tereuit te peintipem fieri qui futirus exas in imperatore priua¬
fui nii terte inte hodie aut puditicie remissior cultus aut mi¬
nor sangiunis humani metus aut aliene rei maior est appe¬
ticus. Idẽ es qui fuiti et tantum tibi perte licet qñtum per
leges licebit lus sumum facultate et copia cõmodindi nõ
securitate peoxindi experiris. Unum tibi prestitie princi¬
patus utecrtum halximus omnes ctum ubiner atoribus
alus uixisse te legibus tiui. Nam qui nihil facit libentei cũ
potest nunq̃ uoluit. Quin tibi primum te imperio pstitis¬
ti non contentus ipẽ ultra uicia recessisse alienis iucus cor¬
tigendis curam adietisti idq moderate ut suidere potius
nesta q̃ cogere uudereris. Et quia uel longo orientis usu

Expanded text:
siderent, quos soluta legibus vita delectat, quorum crudesiderent, quos soluta legibus vita delectat, quorum crudelitas indemnatos necandi, cupiditas privata rapiendi, libido honesta foedandi ius atque impunitatem requirunt. Quid tua intererat te principem fieri, qui futurus eras in imperatore privatus? — nisi forte in te hodie aut pudicitiae remissior cultus aut minor sanguinis human metus aut alienae rei maior est appetitus. Idem es qui fuisti, et tantum tibi per te licet quantum per leges licebat. Ius summum facultate et copia commodandi, non securitate peccandi experiris. Vnum tibi praestitit principatus, ut certum habeamus omnes etiam sub imperatoribus aliis vixisse te legibus tuis; nam qui nihil facit licenter cum potest, numquam voluit. Quin ubi primum te imperio praestitisti, non contentus ipse ultra vitia recessisse, aliorum vitiis corrigendis curam adiecisti, idque moderate, ut suadere potius honesta quam cogere videreris. Et quia vel longo Orientis usu
Abbreviated transcription (Latin):
nium qui adhuc imperauerunt ut princeps esses prestitisti
lios empti legienum suffcagia. Alios uacans aula Aliesꝰ at¬
finitas regia imposuere reip̃. Ie nec arabitus mec eecasio noc
propinquitas principem oreauerunt. Ham et erai afamilia
Imperatoris alienus et ad sciscibaus tercius et cogebaus inui¬
tus Iniuitus inqm. Iudite hoc publici paticide quidlita ce¬
de dñorum sceptra cepistii et periculo nõ minore. Nicelere
imperium uita paciscentis smgiunis pretis regiũ nom̃e
emistis. Rcpuliam patitur printipatus et unus est imbitias
sandilati ne deleretui. Credet ne hox clini uentura posteri¬
tai ei prestabit tam graciosam fidem ut nr̃o demũ seculo anniut
factum quad tantis infra supraq temporibus nec inuenerit emu¬
lum nec habuerit eremplum. Sd qui uite tuc sectim rationes¬
qi cogneuerit tidei incunctanter accedet: nec abniusse dubi¬
tabit imperiũ sic imperaturũ Illi enim illi auide regna de¬

Expanded text:
nium qui adhuc imperaverunt ut princeps esses praestitisti. nium qui adhuc imperaverunt ut princeps esses praestitisti. Alios empta legionum suffragia, alios vacans aula, alios adfinitas regia imposuere rei publicae; te nec ambitus nec occasio nec propinquitas principem creaverunt: nam et eras a familia imperatoris alienus et adsciscebaris tertius et cogebaris invitus. Invitus, inquam; audite hoc, publici parricidae, qui oblita caede dominorum sceptra cepistis et periculo non minore quam scelere imperium vita paciscentes sanguinis pretio regni nomen emistis: repulsam patitur principatus, et unus est ambitus candidati ne declaretur. Credetne hoc olim ventura posteritas, et praestabit nobis tam gratiosam fidem ut nostro demum saeculo adnuat factum, quod tantis infra supraque temporibus nec invenerit aemulum nec habuerit exemplum? Sed qui vitae tuae sectam rationesque cognoverit, fidei incunctanter accedet, nec abnuisse dubitabit imperium sic imperaturum. Illi enim, illi avide regna de
Abbreviated transcription (Latin):
trescere quidquid atterit gotlus quitquid rapit. Ehai¬
mis quicquidi aiufeit halmus idolim desiderabit: Arda¬
luis. Perdidi infortunata .sannonias lugeo fimus Illiri
srecto extidium galliatum printipum sẽnior intanta bel¬
la non sufficit. Ater et si futuius sit aliom fortissimuo
adhue tñ paruus est. su dubitas ertitere cellapsam. et ui
nibil differas sero reparandim. Hanc mihi graciam rudisi
e te ctiam felir desideraiu Quod enim Neuia tranquis¬
lus lamor geneus humani Titus pietati memorabilis An¬
toniłis teneret pum menibus augustus ornaret lagibus
Adri mus imbueret Fiibus seuanus augeret paum
mihi iudebar beita gus non eram tua. Quud tumibi face¬
res si uitis tui esses. Orat cece te dñs meui. Oritecce ie cm
aclhuc tuus et qui posset cogere mauult impttrare imper¬
um qd ib imperatore defcitũ tam tibi nolle iai non licet
qm̃ uelle non licuit. Solus igitur. Auguste Solus inqm̃ om¬

Expanded text:
crescere? Quidquid atterit Gothus, quidquid rapit Chuncrescere? Quidquid atterit Gothus, quidquid rapit Chunus, quidquid aufert Alanus, id olim desiderabit Arcadius. Perdidi infortunata Pannonias, lugeo funus Illyrici, specto excidium Galliarum. Principum senior in tanta bella non sufficit; alter, etsi futurus sit aliquando fortissimus, adhuc tamen parvus est. Tu dubitas excipere conlapsam et, ut nihil differas, sero reparandam? Hanc mihi gratiam refers quod te etiam felix desideravi? quod cum me Nerva tranquillus, amor generis humani Titus, pietate memorabilis Antoninus teneret, cum moribus Augustus ornaret, legibus Hadrianus imbueret, finibus Traianus augeret, parum mihi videbar beata quia non eram tua? Quid tu mihi faceres si iuris tui esses? Orat ecce te dominus meus, orat ecce te dominus adhuc tuus, et qui posset cogere mavult impetrare. Imperium, quod ab imperatore defertur, tam tibi nolle iam non licet quam velle non licuit». Solus igitur, Auguste, solus inquam om
Abbreviated transcription (Latin):
ercedere dur esse consilio miles exemplo ut iam tum
pesset intelligi alios imperatori pugnare te tibi Illud
tñ preccteris mirum. qđ cum omnĩa faceres uti impera¬
re deberes nihil tñ faciebas ut imperares. Argumento
est dies ille communis boni auctor. quo tu cum ad
suscitiendam rꝑ. uocabaris. oblatum imperium de pre¬
catus es nete das spetiem tantumq ut cogi uidereris Sed
chiupe et dui et uelud impetraturus egisti quippe ab e¬
rat causa fingendi. Non enim te princeps solus et domi
et tamqm̃ temptaret anibibat sed publice et in comitio
et ut aliud iam facere non posset prorsue ut nisi impe¬
In summa tua cunctatione formidinem a media spo zelat¬
sa tali aliqua te profecto. sed qua selui audires uoce co¬
uenit. P arum neme .T hxodesi hactenus distulere fata
ut tu iniuter temptes moras augere fatorum. Anresei
pem tuam permomenta consumĩ Nescis me tibi tiuiq ade¬

Expanded text:
excedere, dux esse consilio miles exemplo, — ut iam tum excedere, dux esse consilio miles exemplo, — ut iam tum posset intellegi alios imperatori pugnare te tibi. Illud tamen prae ceteris mirum quod, cum omnia faceres uti imperare deberes, nihil tamen faciebas ut imperares. Argumento est dies ille communis boni auctor quo tu, cum ad suscipiendam rem publicam vocabaris, oblatum imperium deprecatus es, nec id ad speciem tantumque ut cogi videreris, sed obnixe et diu et velut impetraturus egisti. Quippe aberat causa fingendi: non enim te princeps solus et domi et tamquam temptaret ambibat, sed publice et in comitio et ut aliud iam facere non posset, prorsus ut nisi impein summam tua cunctatione formidinem a media spe relapsa tali aliqua te profecto, sed quam solus audires, voce convenit: «Parumne me, Theodosi, hactenus distulere Fata ut tu insuper temptes moras augere Fatorum? An nescis rem tuam per momenta consumi? Nescis me tibi tuisque de
Abbreviated transcription (Latin):
sicate. Gaudent prefecto duuni ꝑꝑetuo motu et uigi a¬
gitatiene se uegerat eternitas et quidquid hominẽs uo¬
tamus laborẽ tr̃a natura est. Ut indefessa uertigo celum
rotat. Ut maria estibus inquinata sunt ut stare sd nescit
ita tu imꝑ. continuitis negotus et inse quoclam orbe re¬
deuntibus semper epercitus es. Uir tecta hispana successe¬
ras iam sarmaticis tabernatulis tegebaus. Uix emerita
arma suspenderas iam hesti armatus instabas. Uix hy¬
herum tuum uideras iam histro pretendebas. Nerum
quidem cum in altiorem preuectus gradum iubere tan¬
tum et diuuidere tum negotus ocium et pnta gloria ue¬
lut reposito frui posses hanore operam remisisti quin om¬
nium castrensium munerum numeros primus aut cũ
primis chires. Stare pro signis ercubias sorte agere ual¬
lum feriue locum bello ante̾ capere speculatum ẽgredi ca¬
stra metari in p̃lium primus ue prelio paxlie postremus

Expanded text:
sitate. Gaudent profecto perpetuo divina motu, et iugi asitate. Gaudent profecto perpetuo divina motu, et iugi agitatione se vegetat aeternitas, et quidquid homines vocamus laborem vestra natura est. Vt indefessa vertigo caelum rotat, ut maria aestibus inquieta sunt, ut stare sol nescit, ita tu, imperator, continuatis negotiis et in se quodam orbe redeuntibus semper exercitus es. Vix tecta Hispana successeras: iam Sarmaticis tabernaculis tegebaris. Vix emerita arma suspenderas: iam hosti armatus instabas. Vix Hiberum tuum videras: iam Histro praetendebas. Ne tum quidem, cum in altiorem provectus gradum iubere tantum et dividere cum negotiis otium et parta gloria velut reposito frui posses, honori operam remisisti, quin omnium castrensium munerum numeros primus aut cum primis obires — stare pro signis, excubias sorte agere, vallum ferre, locum bello antecapere, speculatum egredi, castra metari, in proelium primus ire, proelio postremus
Abbreviated transcription (Latin):
sepe aliqua te laborum tibupi in iuinxisse et ne contrahe¬
res torporis ueternum cuius cemodi semper opere insidi¬
antis ocu tersisse rubiginem.Sic agrestes ciuii sie ueterei co¬
runcanu sic nominã reuerenda fabricii cum indutie bel¬
la suspenderant inter aratra uiuebant. et ne iurtus quie¬
te languesceret depositis in gremio caritolini Iouis laureis
tuunphales uii rusticabantur inde est qđ accerimus cla¬
tos serentibus fastes. et missas eum curilibus sius per
rura palmatas. qđ agricolas consulares pastoresq trabcate
et dictatores inter armenta uestitos. Sed illo quidem angus¬
tares familiaris ad dice̾bat labore ut quibus ipĩe suburbũ
orti precepsq iam culum et iugcra aitata pomctio uomere es¬
sent aut ligone uersanda nẽc inuiia opus reuerteretur
ad dominos cum deerant quibus iuberent. Detrahit lau¬
dem pacientię inopia Maioris exempli est lator sine neces¬

Expanded text:
saepe aliqua te laborum tibi ipsi iniunxisse et, ne contrahesaepe aliqua te laborum tibi ipsi iniunxisse et, ne contraheres torporis veternum, cuiuscemodi semper opere insidiantis otii tersisse rubiginem. Sic agrestes Curii, sic veteres Coruncanii, sic nomina reverenda Fabricii, cum indutiae bella suspenderant, inter aratra vivebant, et ne virtus quiete languesceret, depositis in gremio Capitolini Iovis laureis triumphales viri rusticabantur. Inde est quod accepimus datos serentibus fasces et missas cum curulibus sellis per rura palmatas, quod agricolas consulares pastoresque trabeatos et dictatores inter armenta vestitos. Sed illos quidem angusta res familiaris addicebat labori, ut quibus ipsis suburbani horti praecepsque Ianiculum et iugera artata pomerio vomere essent aut ligone versanda, nec iniuria opus reverteretur ad dominos, cum deerant quibus iuberent. Detrahit laudem patientiae inopia; maioris exempli est labor sine neces
Abbreviated transcription (Latin):
discerent. Sed parentes atq institutores eorũ optassent fa¬
cere dum decerent. Qm̃ tecta sunt semper consilia for¬
tune. Quis queso tum publicis rebus putasset inimi¬
cum tuum illum astatione castrensi ad quietem recep¬
tum. En imuero illa futurum principem comens id cu¬
co paulisper uoliut esse priuatum ut quia iam ad plenũ
bellicis artitus abundabas usus cuulis erperiens subocii
tempore reddereris. Quod ego tuum ocium aliorum
negocus anteuerto. Non enim te amena littora nec dis¬
posti ad temporum uices habuere secessus. Sed siue tu a¬
gris siue opibus tp̃c dabas. rem et famam pariter auge¬
has et in iubibus quidem omnium etatum ordinumq
homines his aut illis benefitus apprehendebas amicorum
comodai absentium negocia assiduitate consilio re iuuabas
am si placiusset opida rure mutare. ut tu uite oblitus
uibane ereq̃baus agricolam. Audio etiam imp. et credo

Expanded text:
discerent, sed parentes atque institutores eorum optassent fadiscerent, sed parentes atque institutores eorum optassent facere dum docerent. Quam tecta sunt semper consilia Fortunae! Quis quaeso tum publicis rebus non putasset inimicum tuum illum a statione castrensi ad quietem receptum? Enimvero illa futurum principem comens idcirco paulisper voluit esse privatum, ut quia iam ad plenum bellicis artibus abundabas, usus civilis experiens sub otii tempore reddereris. Quod ego tuum otium aliorum negotiis anteverto; non enim te amoena litora nec dispositi ad temporum vices habuere secessus, sed sive tu agris sive oppidis tempus dabas, rem et famam pariter augebas. Et in urbibus quidem omnium aetatum ordinumque homines his aut illis beneficiis adprehendebas, amicorum commoda, absentium negotia adsiduitate consilio re iuvabas. Iam si placuisset oppida rure mutare, ut tu vitae oblitus urbanae exsequebaris agricolam! Audio etiam, imperator, et credo,
Abbreviated transcription (Latin):
late pluumis bellis et difficillimis rei p. temporibus eter¬
cuit dum aptat imperio. Et prius quidem qm̃ ad illi ue¬
niam que ciumaturus egisti sumatim tuum illud attĩ¬
gam cum patte diuino cistrense collegium actas sub pel¬
libus hicmes estates inter belli sudatas dies noctesq prelian¬
do aut iugilando consumptas graiussimas pugnas terra ma¬
riqs pugnatas. non tam paciens affricinus prĩma rudim̃ta
milicie iub paulo patre tolerauit Nec pari indole hmi¬
bal puer tentoria hispana successit. Nec futurnum ste cer¬
tiore uitutum philippia castra. Alexander non dum
magnus impleuit. Quos et si plurima luide dotauerit am¬
plificatrix ueri uetustas nihil tñ blandita plus prestitit
ꝗͣ ut cos inhus annis secutos regum aut ducum castra
uulgaret. In quibus tu ita fortiter multa gessisti ut ca
non tm̃ Mlexander aut affricanus. aut hinibal uderedũ

Expanded text:
la te plurimis bellis et difficillimis rei publicae temporibus exerla te plurimis bellis et difficillimis rei publicae temporibus exercuit, dum aptat imperio. Et prius quidem quam ad illa venio quae aevi maturus egisti, summatim tuum illud attingam cum patre divino castrense collegium, actas sub pellibus hiemes, aestates inter bella sudatas, dies noctesque proeliando aut vigilando consumptas, gravissimas pugnas terra marique pugnatas. Non tam patiens Africanus prima rudimenta militiae sub Paulo patre toleravit, nec pari indole Hannibal puer tentoria Hispana successit, nec futurarum spe certiore virtutum Philippea castra Alexander nondum Magnus implevit. Quos etsi plurima laude dotaverit amplificatrix veri vetustas, nihil tamen blandita plus praestitit quam ut eos in his annis secutos regum aut ducum castra vulgaret, in quibus tu ita fortiter multa gessisti, ut ea non tantum Alexander aut Africanus aut Hannibal videre dum
Abbreviated transcription (Latin):
uit et naufragos atq fluitantes ab illis quibus uersiban¬
tur crioribus egre etis recepit. Bene gͥ tuncta quidrarũt
et ceteris que innumera congruchant anni quoq suũ
uinxere suffragium qui soli in homine perfecti hono du¬
num potiuntũr etatum uirtute uiuenum et mituritite
seniorum. Prius fortasse impeuum inire debuetis ut di¬
utius imperares. sed sine erempli periculo prouidebitur
nequid amiseris uita longiore pensandum quod exprcteri¬
to perdiclisti pirum inter est qñ teperit quod terminum
non habebit. Hactenus inte predicata sint Imꝑ. doni fito¬
rum. Nunc ad ea proferamus gradum que tibi debes. Ne¬
es enim tua illi preterita bellice rei gloria. quam per tot la¬
borum erpimenta quesisti adscribenda fortune est. cui
box nemine etiam succenseri potest. quod quem sceꝑtro et
solio destiniuerat nunꝗͣ indulgenter habuit Sd ut seueri
patres his ques plus diligunt filus tristiotes sunt: it⁊ il¬

Expanded text:
vit, et naufragos atque fluitantes ab illis quibus mersabanvit, et naufragos atque fluitantes ab illis quibus mersabantur erroribus aegre aetas recepit. Bene igitur cuncta quadrarunt, et ceteris quae innumera congruebant anni quoque suum iunxere suffragium, qui soli in homine perfecti bono duarum potiuntur aetatum, virtute iuvenum et maturitate seniorum. Prius fortasse imperium inire debueras, ut diutius imperares; sed sine exempli periculo providebitur ne quid amiseris: vita longiore pensandum, quod ex praeterito perdidisti. Parum interest quando coeperit quod terminum non habebit. Hactenus in te praedicata sint, imperator, dona Fatorum; nunc ad ea proferamus gradum quae tibi debes. Neque enim tua illa praeterita bellicae rei gloria, quam per tot laborum experimenta quaesisti, adscribenda Fortunae est; cui hoc nomine etiam succenseri potest, quod quem sceptro et solio destinaverat numquam indulgenter habuit, sed ut severi patres his quos plus diligunt filiis tristiores sunt, ita il
Abbreviated transcription (Latin):
tuut imperium sed uututi addidit forma suffeagium Ila
presticit ut oporteret te printipem fieri hec ut decẽret. Inucio
quioq̾ putainus in impeui tui declataciene pretentum cu
ducta esse racionem iporum etiam iudeimus annorun
Cuius quidem rer ita fuit tura maioribus ut non solum u
implissimis magistratibus adipiscendis sed in preturis
quoq aut edilitatibus capescendii etas spectati sit ꝑetitoꝵ
nec quisꝗ̃ tantum ulucrit nobilitate uel gratia uel peccu¬
nu qui annes comicali lege prescrutes testinatis honori¬
bus &xcurarit. Nec iniutĩa id quidem nim et qui uentu¬
ri sunt inuirtutis adoptionem illo tñ ado lescentię lubria
ut non cadant titubant. In non clarissimos nominis roma¬
ni uirei si illos catullos. Scipiones loquor aliquintisper
sibi luroria uindicauit. quos et si ad portum mutiti in
melius flatus reuererint du tñ uitiorum tutbo iacta¬

Expanded text:
ruit imperium, sed virtuti addidit forma suffragium; illa ruit imperium, sed virtuti addidit forma suffragium; illa praestitit ut oporteret te principem fieri, haec ut deceret. An vero quidquam putamus in imperii tui declaratione praeteritum, cum ductam esse rationem ipsorum etiam videamus annorum? — cuius quidem rei tanta fuit cura maioribus, ut non solum in amplissimis magistratibus adipiscendis sed in praeturis quoque aut aedilitatibus capessendis aetas spectata sit petitorum, nec quisquam tantum valuerit nobilitate vel gratia vel pecunia qui annos comitiali lege praescriptos festinatis honoribus occuparit. Nec iniuria id quidem; nam et qui venturi sunt in virtutis adoptionem, illo tamen adulescentiae lubrico, ut non cadant, titubant. An non clarissimos nominis Romani viros Sullas Catulos Scipiones loquor aliquantisper sibi luxuria vindicavit? - quos etsi ad portum mutati in melius flatus revexerint, diu tamen vitiorum turbo iacta
Abbreviated transcription (Latin):
te preditus qui te genuit. O digna imꝑ. nobilitas quis
esse filium printipem qui princẽrs esse debucrit qui huno
fomini fastigii apic̃enen iolum fortitudine arq iatien¬
tia sed decorẽ et corporis et dignitate potuerit equare
uelut tua hec forma uencribilis. ꝗ fortune sue pax ast.q̃
longe liteqs conspicua comendat imperium ut plane
naturalium momenta causatum subtilius iciscitati ap¬
chanis celestibus nobiles curas intulerunt. Angustissi¬
ma queor uecies pliuimum treditui trabere de celon
uic enim diuinus ille animus uentirus incorpus dienu
se paria iunrerunt utraet maiora sunt parca archanum &s¬
Leste rimari libi istud soli pateat imp. cum doe consorte
setretum illud dicam qd incellexisse hominem et dixisse
ris hinc gloriam sed patere cam inliudum tuaium paite
constitui que solehant in alus scla lauidau. Uitus tua me¬

Expanded text:
te praeditus qui te genuit. O digna imperatore nobilitas, ejus te praeditus qui te genuit. O digna imperatore nobilitas, ejus esse filium principem, qui princeps esse debuerit, qui hunc Romani fastigii apicem non solum fortitudine atque sapientia, sed decore etiam corporis et dignitate potuerit aequare! ! — velut tua haec forma venerabilis quam fortunae suae par est, quam longe lateque conspicua commendat imperium, ut plane naturalium momenta causarum subtilius sciscitati arcanis caelestibus nobiles curas intulerunt, augustissima quaeque species plurimum creditur trahere de caelo. Sive enim divinus ille animus venturus in corpus dignum se paria iunxerunt, utraque maiora sunt, parcam arcanum caeleste rimari. Tibi istud soli pateat, imperator, cum deo consorte secretum; illud dicam quod intellexisse hominem et dixisse ris hanc gloriam; sed patere ea in laudum tuarum parte constitui, quae solebant in aliis sola laudari. Virtus tua me
Abbreviated transcription (Latin):
trie tue laudibus piuca dicissem patris sailtim auitutib
predicindis prolirius immorarer. Sed crud fatiam. que¬
tbenus aut uachalis udit aggrediai. lim se mibi sa¬
mitiea cede sanguncus Hister ebiciet attritam pedestri¬
bus preluo batauum referam. saro consumptua tellis
niulibue offerctur Redactum ad puludes sua s scos¬
tum lequar. Compulsus in solitudincs auias omnis ali¬
mipnus et uteio mauius oecurret. Cum igicu imp¬
diat turba dilectum adbos tanti uiri prestet gesta in
summam referte ꝗ enumerando tenuue. Dieis se suffi¬
tut unum illum duunitus ertitisse inquo uututes simt
ommies uigetent. que singule in omnibus p̃dicantiu
nsi cius sc̃tulo mos ille iuris set quo Romani duces ꝓ la¬
cedenica Cretici Numantini deuocabulis gencium sub¬
ict arum ad ortimum insigne sumebant. nonno radic
pautiora in annalium serinus ꝗ in ur̃e domus titulis
Sed quid necesse est mitti inpteritum diligentim curiora

Expanded text:
triae tuae laudibus pauca dixissem, patris saltem virtutibus triae tuae laudibus pauca dixissem, patris saltem virtutibus praedicandis prolixius immorarer. Sed quid faciam? Rhenus, aut Vahalis vidit aggrediar? Jam se mihi Sarmatica caede sanguineus Ister objiciet. Attritam pedestribus praeliis Bataviam referam? Saxo consumptus bellis navalibus offeretur. Redactum ad paludes suas Scotum loquar? Compulsus in solitudines avias omnis Alamannus, et uterque Maurus occurrent. Cum igitur impediat turba dilectum; ad hoc viri tanti praestet gesta in summam referre, quam enumerando tenuare. Dixisse sufficiat unum illum divinitus exstitisse in quo virtutes simul omnes vigerent quae singulae in omnibus praedicantur. Au si ejus saeculo mos ille vixisset quo Romani duces Macedonici, Cretici, Numantini de vocabulis gentium subactarum adoptivum insigne sumebant: nonne hodie pauciora in annalium scriniis quam in vestrae domus titulis Sed quid necesse est mitti in praeteritum diligentiam curiosa
Abbreviated transcription (Latin):
as Cuutates. Adde culta incultaq omnia uel sructibus
plena uel gregibus. Adde auferorum opes fluminum
dde racdiancium metalla gẽmarum. Scio fabulas poctarũ
uuiubus mulcendis repeitas aliouia nomullis gentibus
attribuisse mitacula que ut sine uera sunt singula nec iam
crecutio uentatem sint ut scubitur girgat rrouen tutiet¬
aptriticeo menania memoretui umento. campinia censca¬
tui monte gautmo lidia pehioctur amne pactelo dũm bis
lites Hec et peitissimos duces. ł ec facundisimos oratore
hoc el issimos uates pacit. Hec iudicũ mater Hec princi¬
rum est. Hec Traunum illum hec deincers idu anum mi¬
sit unpetio Hiuic te debet imperium. Cedat his teriis. ter¬
ra coetensis parui ioius gloriata cunibilis et geminis de¬
los rertata numinibui ẽt alum no hertule ncbiles thebe
fidem constare nescimus auditis deum dedit bispania quã
uidemus. Erat uiste compensitionis occisio ut qui de pa¬

Expanded text:
as civitates, adde culta, incultaque omnia vel fructibus as civitates, adde culta, incultaque omnia vel fructibus plena, vel gregibus; adde auriferorum opes fluminum, adde radiantium metalla gemmarum. Scio fabulas poetarum, auribus mulcendis repertas, aliqua nonnullis gentibus attribuisse miracula; quae ut sint vera, sunt singula. Nec jam excutio veritatem. Sint, ut scribitur, Gargara proventu laeta triticeo, Mevania memoretur armento, Campania censeatur monte Gaurano, Lydia praedicetur amne Pactolo; dum Hisplites, haec experientissimos duces, haec facundissimos oratores, haec clarissimos vates parit: haec judicum mater, haec principum est. Haec Traianum illum, haec deinceps Hadrianum misit imperio; huic te debet imperium. Cedat his terris terra Cretensis parvi Iovis gloriata cunabulis et geminis Delos reptata numinibus et alumno Hercule nobiles Thebae. Fidem constare nescimus auditis; deum dedit Hispania quem videmus. Erat iustae compensationis occasio, ut qui de pa
Abbreviated transcription (Latin):
orbis terinum comitio queri putemus. quis nam sit ilo¬
Le qui debeat tancam molem subire et nutantia remane
rei fata suscipere. Nonne is omniũ suffragui hoĩm cribu¬
tim centuuatimq legeretur: cui felix patria cui domꝰ
clara cui forma duũna. cui etas integra. cui milicariũ.
ciuiluĩq rerum usus contigisset. Cũncta igitur acapite
proposito orcline persequam̃ui lim profecto constabit
cum printuxem declaritum qui et abominibus legi debu¬
erit et ex omnibus. Nlam primum tibi mater hispania
Et terus omnibus terta felicior. tui excolende ate adeo
ditande impensius. ꝗ oeteris gentibus sup̃mus ille rerũ
fabricator incdulsic. que nec austrinis cbnoria estibus. nce
aichors subiecta frigoribus media fouetur aris utriusq
temperie que hinc pyrenei montibus illinc occeani estib
inde tyereni maris lictoribus coronata natue scleitis
ingenio uelut alcer orbis includitui. Adde tot egregi¬

Expanded text:
orbis terrarum comitio quaeri putemus quisnam sit ilorbis terrarum comitio quaeri putemus quisnam sit ille qui debeat tantam molem subire, et nutantia Romanae rei fata suscipere. Nonne is omnium suffragiis hominum tributim centuriatimque legeretur, cui felix patria, cui domus clara, cui forma divina, cui aetas integra, cui militarium civiliumque rerum usus contigisset? IV. Cuncta igitur a capite proposito ordine prosequamur, jam profecto constabit eum principem declaratum qui et ab omnibus legi debuerit, et ex omnibus. Nam primum tibi mater Hispania est, terris omnibus terra felicior, cui excolendae, atque adeo ditandae impensius quam caeteris gentibus supremus ille rerum fabricator indulsit. Quae nec Austrinis obnoxia aestibus, nec Arctois subjecta frigoribus, media fovetur axis utriusque temperie. Quae hinc Pyrenaeis montibus, illinc Oceani aestibus, inde Tyrrheni maris littoribus coronata naturae solertis ingeni ovelut alter orbis includitur. Adde tot egregi
Abbreviated transcription (Latin):
ut diuinis rebus operantes in eam ccłi plagim ora conu¬
timus aqua lucis erordium est. Sic ego uota uerborum q̃
dim nuncupaueram solutur id oratione mea tempus asfi¬
cim quo romana lur cepit licebat ĩnumeratilibis malis
tomano nomini uelut quodam dilluuo superifusis. Sed ꝑ¬
cam replicare causis et placitum uulgus offendete Nam cũ ꝑ
se uiuar sit recrridacio calamitatum tum miba metus hmc
gaudidrum p̾ntium lucem tristium cẽmemoratienem fuscaue
ticiams cigo quod faccie prest antes scientia medices sepe udias¬
torum uulnerum cicatrices postq̃ cutem sanitate dutcĩt
minupendente tractazi peisuasisse et singulos uniuersost
rogitasse contentus. In cum inter omnes liquere fessis reb
medendum tali aliquo uiro publicis gubernaculis admo¬
uendo qui imperatoris unius tueretur etatem alteuus ui¬
uaret laborem potuerimus huiusmodi principem uel op¬
tare in integro itaq tem totam esse ficiamus et inquod ã

Expanded text:
ut divinis rebus operantes in eam coeli plagam ora converut divinis rebus operantes in eam coeli plagam ora convertimus a qua lucis exordium est, sic ego vota verborum quae olim nuncupaveram soluturus, id oratione mea tempus arripiam quo Romana lux coepit. Jacebat innumerabilibus malis Romano nomini velut quodam diluvio superfusis. Sed parcam replicare causas et placatum vulgus offendere. Nam cum per se vivax sit recordatio calamitatum, tum mihi metus hanc gaudiorum praesentium lucem tristium commemoratione fuscare. Faciam ergo quod facere praestantes scientia medicos saepe vidi: altorum vulnmanu pendente tractabo, praesensisse, et singulos universosque rogitasse contentus, an cum inter omnes liqueret fessis rebus medendum, tali aliquo viro publicis gubernaculis admovendo, qui imperatoris unius tueretur aetatem, alterius juvaret laborem, potuerimus hujusmodi principem vel optare. In integro itaque rem totam esse faciamus, et in quodam
Abbreviated transcription (Latin):
sui pabme autem ue chomitas fractas claustis ecrt. ac
deinde in iporum quidetreltadibium. emisfie mantita
sigititate celligererit. ꝓ lis pir cipiendi querendiq sudor
sũmuser et idem gratissimus laber intienire Enimacto
si quando placiue idem corporis rebur in maria proferie
non ille fluitantia uela aut occulis sequitur int mant¬
bus. sed nunc gubernaculis assidet nunc cum ualentis¬
simo quo socdalium certat frangere fluctus domitare
uentos teluctintes temis transfẽrre ostintia freta

Expanded text:
usurpabant autem ita, ut domitas fractisque claustris feras, ac usurpabant autem ita, ut domitas fractisque claustris feras, ac deinde in ipsorum quidem ludibrium emissas mentita fugacitate colligerent. Huic par capiendi, quaerendique sudor, summusque, et idem gratissimus labor invenire. Enim vero si quando placuit idem corporis robur in maria proferre, non ille fluitantia vela, aut oculis sequitur, aut manibus: sed nunc gubernaculis assidet, nunc cum valentissimo quoque sodalium certat frangere fluctus, domitare ventos reluctantes, remisque transfretare obstantifreta
Abbreviated transcription (Latin):
uacat postesm te dedit qui erga omne hoĩm genus uice
sua nungereus. ł ungeris eñim sufficisot mãndati cũ
tibi dies̃ omnis sũmã tum utilitate nr̃a suma tum tua
laude condatur. Quod si quando cum influentibus
negotus paria fecisti instar refectionis eristimas muta¬
tione laboris. Que enim remissio tibunisi lustrare¬
saitus ercutere tubilibus feras. superare immenia mo¬
cium iuga et herientibus scopulis gradum inferre mul
luis uestigio adiuitum atq inter hẽc pia mente addireuer¬
cos et occur sare numimibus dlim he erperientia uiuen¬
tucũ Hec uoduptas erat His artibus futiui duces im¬
bueb intur certare tumꝰ fugaeibus feris cuisu: etm. iu¬
datibus rebore tum cillidiẽ istu. Nec medioer̾e tatio de¬
cue habebitui sub mota campis irtuptio ferarum t obsi¬
dione quadam liberatus agrestium labor Usurabaine
gloriam estam illi quoq principes qurobire non peter mt

Expanded text:
cat, postquam te dedit, qui erga omne hominum genus vice cat, postquam te dedit, qui erga omne hominum genus vice sua fungereris. Fungeris enim, sufficisque mandati, cum tibi dies omnis summa cum utilitate nostra, summa cum tua laude condatur: Quodsi quando cum influentibus negoriis paria fecisti, instar refectionis existimas mutationem laboris. XII. saltus, excutere cubilibus feras, superare immensa montium iuga, et horrenlibus scopulis gradum inferre, nullius manu, nullius vestigio adiutum: atque inter haec pia mente adire lucos, et occursare numinibus? olimhaec experientia iuventutis,haec voluntas erat: his artibus futuri Duces imbuebantur, certare cum fugacibus feris, cursu: cum audacibus robore: cum callidis astu: nec mediocre pacis decus habebatur, submota campis irruptio ferarum, et obsidione quadam liberatus agrestium labor. Usurpabant gloriam istam illi quoque principes, qui obire non poterant:
Abbreviated transcription (Latin):
tiarum desiderus ut singularum etiam auitatum p¬
sidus eecuriat. Nulla in audiendo difficultas nulla in
respendendo mora. Adeunt statim dimittuntur statim
indemq printipis fores exelusa legationum tiuba no
cbsidet. Quid inomnibus cognitĩonibus. q̃ mitis seue¬
ritas ꝗ̃ non dissoluta clementa non loculetando fiseo
sedes nec aliud tibi sententie tue pretium. q bene uidi¬
casse. Stant ante te litigatores non de fortunis ptus o
sed de tua cristimatione solliciti. nec tam uerentur. ꝗl
decausa sua. ꝗ quid de moribus sententies. Quere pr¬
incipis atq ecim decoris recontiliare emulas cuuta¬
tes timentesq populos non imperio magis qm̃ rationee
compescere intercedere iniquitatibus migistratuũ infec¬
tumq reddere quidquid fieri non oportuerit. Postre¬
temperat nutu. si quando excules demisit interiam
et fata mortalium inter diuina opera numerate dig¬
natus est qua nunc parte liber solutusq tantum cela¬

Expanded text:
ciarum defideriis, ut singularum etiam civitatum praesidiis occurrat, nulla in audiendo difficultas, nmulla in respondendo mora: adeunt statim, dimittuntur statim: tandemque Principis fores exclusa legationum turba non obsidet. Quid in omnibus excogitationibus, quam multis severitas, quam non dissoluta clementia? non locupletando fisco sedes, nec aliud tibi sententiae tuae pretium, quam bene iudicasse. Stant ante te litigatoresnon de fortunis suis, sed de tua aestimatione sollicitl: nec tam verentur, quid de causa sua, quam quid de moribus sentias. O vere Principis, atque etiam Consulis, reconciliare aemulas civitates, tumentesque populos, non imperio magis, quam ratione compescere: intercedere iniquitatibus magistratuum, intectumque reddere, quicquid fieri non oportuerit. Postretemperat nutu, si quando oculos demisit in terras, et facta mortalium inter divina opera numerari dignatus est, quibus nunc per te liber, solutusque caelo tantum va
Abbreviated transcription (Latin):
ne qua tum patͦ gubernatoris ẽu̾tus cmm platiad
nugumi turbatt᷑ mari uel itur tunc in ludante
nullo uiludatus inglorus subit portum ac dastei¬
dinit funes turbatur arbor gubetnacula gemunt
tuue ille clarus & dismaris proximus cur hoc quia
usus ẽ michi inscriptis meis annotasse queda ha
nium autem tfert rephendenda al noctes qmn
sigiua omnis enim aduectit quod emine & ex¬
at so hac intentione udicandum ẽ an modicu
sit an alte graudũm altum an enorme atqutho¬
neria patissimum attingam quem tantũdem al¬
ceruiram inpartem potest fugere. Nagnnueo¬

Expanded text:
nequaquam par gubernatoris est virtus, cum placido nequaquam par gubernatoris est virtus, cum placido et cum turbato mari vehitur: tunc admirante nullo, illaudatus inglorius subit portum, at cum stridunt funes curvatur arbor gubernacula gemunt, tunc ille clarus et dis maris proximus. Cur haec? Quia visus es mihi in scriptis meis adnotasse quaedam mum autem refert, reprehendenda adnotes an insignia. Omnis enim advertit, quod eminet et exstat; sed acri intentione diiudicandum est, immodicum sit an grande, altum an enorme. Atque ut Homerum potissimum attingam, quem tandem alterutram in partem potest fugere
Abbreviated transcription (Latin):
ego celebritate nominis mei gaudere non debeo. Ego
Sero & gaudeo & gaudere me dico Neq enĩ uere¬
or ne iactantior udear cum de me alios inditium
non meum p̃fero psertim apud te que nec ulliꝯ in¬
mdes landibus & fanes nostris ualẽ¬
ehii upleł upereo suo d. Dra de quodam oratore
Asctuli nĩiteẽio quidem e sano sed pariui. gi oritore¬
& ornato ut opinor aperte nichil peccit. nisiꝰꝙ nchi
pecriue debet enim orator erigi. attolli intdum ert̃
eferuescere efferri aut sepe accedere ad precepsꝰ nã
plerunq altis et excelsis adiacent ib rupta tuci per
plina. se humilius & depressins iter frequentꝰ oc
ourrentibꝰ ꝗreptantibꝰ laplus et hiis non habenti¬
buf uulla illis non milla is ec̃ lab antuo maeit
quasdim artes ita eloquentiam nichil inigis ancipi¬
tia cominendint uides qui funem in summa nitũ¬
tur quarit os soleant excitare climores cum uamũ
mer ex peetat a maie piculosa utq grete max

Expanded text:
ς, celebritate nominis mei gaudere non debeo? Ego ς, celebritate nominis mei gaudere non debeo? Ego vero et gaudeo et gaudere me dico. Neque enim vereor ne iactantior videar, cum de me aliorum iudicium non meum profero, praesertim apud te qui nec ullius invides laudibus et faves nostris. ValeC. Plinius Luperco suo s. Dixi de quodam oratore saeculi nostri recto quidem et sano, sed parum grandi et ornato, ut opinor, apte: 'Nihil peccat, nisi quod nihil peccat.' Debet enim orator erigi attolli, interdum etiam effervescere ecferri, ac saepe accedere ad praeceps; nam plerumque altis et excelsis adiacent abrupta. Tutius per plana sed humilius et depressius iter; frequentior currentibus quam reptantibus lapsus, sed his non labentibus nulla, illis non nulla laus etiamsi labantur. Nam ut quasdam artes ita eloquentiam nihil magis quam ancipitia commendant. Vides qui per funem in summa nituntur, quantos soleant excitare clamores, cum iam iime insperata, maxime opericulosa utque Graeci magis
Abbreviated transcription (Latin):
culo eius tantum disc̾men adierunt quantum ex
ritateme grauitatemq tenuissent omnes r̾pente qĩ
uictȩͥ coactiq consurgerent laudarentq frequent
ex senatu famã qualem maxime optaueram retuli nũ
ne Corneli taciti narrabat sedisse se quondã cir¬
censibiis proximis Equi. R. hunc post uarios erudi¬
tos q sermones r̃quisisse. italicꝰ es. an promuciał
Se r̾spondisse nosti me & quidem ex studiis ad
hoc illum tacitus es an pliuuis Exprime̾ non possũ
ꝙ sit iotundum michi quod nomina nr̃a quãi litre¬
rarum propria non hominum litteris reddunturꝙ
notus est Accidit alind ante pauculos dies simile. rͦe¬
cumbebat mecũ uir egregius fabius ruphinꝯ super
eum municeps ipsiui qui illo die mecum primũ ue¬
nerat in orbem Cui tuphinus demonstrans me
uides hunc multa deinde de studiis nr̃is et ille pli¬
niꝰ ẽ inquid Tterum fatebor capio magnum laboꝵ
mei fructũ an si demosthenes uire letatus est quod

Expanded text:
culo eius tantum discrimen adierunt, quantum ex culo eius tantum discrimen adierunt, quantum ex ritatem gravitatemque tenuissent, omnes repente quasi victi coactique consurgerent laudarentque; frequenter e senatu famam qualem maxime optaveram rettuli: nune Corneli Taciti. Narrabat sedisse secum circensibus proximis equitem Romanum. Hunc post varios eruditosque sermones requisisse: 'Italicus es an provincialis?' Se respondisse: 'Nosti me, et quidem ex studiis.' Ad hoc illum: 'Tacitus es an Plinius?' Exprimere non possum, quam sit iucundum mihi quod nomina nostra quasi litterarum propria, non hominum, litteris redduntur, notus est. Accidit aliud ante pauculos dies simile. Recumbebat mecum vir egregius, Fadius Rufinus, super eum municeps ipsius, qui illo die primum venerat in urbem; cui Rufinus demonstrans me: 'Vides hunc?' Multa deinde de studiis nostris; et ille 'Plinius est' inquit. Verum fatebor, capio magnum laboris mei fructum. An si Demosthenes iure laetatus est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ligo si colligere est non nunꝗ decerpere uiuam cor¬
culum iuisere gustare de lacu muscum obrepere
uerbanis qui nine rusticis p̃sunt ineq nota rnset
lectoribꝯ reliquerunt Vale¬
emulati exprimit reddit propertium in primis aq
genus ducit uera soboles eoq similluna iłli in quoul¬
le pcipius Si legostius in manus sumpseris seges
opus tersum molle iocundum & plane in prope̾rti
domo scriptum Nuper ad lirica deflexit in quibus
ta horatiumut in illis aẽ alterum effingi putes ut¬
possit si quid instudiis cognatioual& et hinquide
inpropinquus Uagna uarietas magna mobilitas
imat ut qui uerissime dolaes ut qui impucientissi¬
me laudit ut qui benignissime ludit ut qui facetissi¬
me omnia deniq tamꝗ̃ singula absoluit pro hoc equo
amico pro hoc equo ingenid non mũꝰ eque sanus ani¬
mo ꝙ corpore tandem illum tandem me r̾cepi gra¬
tulare michi gratulare et̃ littexis ipsis que ex peri¬

Expanded text:
ligo, si colligere est non numquam decerpere uvam, torligo, si colligere est non numquam decerpere uvam, torculum invisere, gustare de lacu mustum, obrepere urbanis, qui nunc rusticis praesunt meque notariis et lectoribus reliquerunt. Valeveteres aemulatur exprimit reddit, Propertium in primis, a quo genus ducit, vera suboles eoque simillima illi in quo ille praecipuus. Si elegos eius in manus sumpseris, leges opus tersum molle iucundum, et plane in Properti domo scriptum. Nuper ad lyrica deflexit, in quibus ita Horatium ut in illis illum alterum effingit: putes si quid in studiis cognatio valet, et huius propinquum. Magna varietas magna mobilitas: amat ut qui verissime, dolet ut qui impatientissime, laudat ut qui benignissime, ludit ut qui facetissime, omnia denique tamquam singula absolvit. Pro hoc ego amico, pro hoc ingenio non minus aeger animo quam corpore ille, tandem illum tandem me recepi. Gratulare mihi, gratulare etiam litteris ipsis, quae ex peri
Abbreviated transcription (Latin):
si quid in historiis meis legis alit̾ ac uelles rogo ig.¬
noscas Ad hoc ille tu net ignoras inquit cluuiꝰ ideo
paitior uidetur & pressior comparemus uetiit ex¬
strui monumentũ sed quibus u̾bis impensa mo¬
numenti superuatua est memoria nr̃i durabit si ui¬
ta meruimus An restrictius arbitraris perorbẽ ter¬
rarum legenda dare duraturam memorã suana
uno in loco duobus uersiculis signare ꝗ feceus xiđ
tuendi cuiꝯq põt apud te iustior esse defensio quã
ex collacione eius quem p̃tulisti meo quidem indio
Nleut̾ quid culpandꝰ quoꝵ utq ad glorienpadĩ
piditate duĩso itine̾ contendit alt dum expetit de¬
michi iocundior fuit quanto longiorerat preser¬
tim cum de libellis meis tota loqueretur quos tibi
uoluptati esse non miror cum omnia nr̃a peride
ac uos ames ipse cum maxime uindenias gracilas
quidemoberiores tamen quam exspectauerã cos¬

Expanded text:
si quid in historiis meis legis aliter ac velis rogo igsi quid in historiis meis legis aliter ac velis rogo ignoscas.' Ad hoc ille: 'Tune ignoras, Cluvi, ideo parcior videtur et pressior, comparemus. Vetuit exstrui monumentum, sed quibus verbis? 'Impensa monumenti supervacua est; memoria nostri durabit, si vita meruimus.' An restrictius arbitraris per orbem terrarum legendum dare duraturam memoriam suam quam uno in loco duobus versiculis signare quod feceris?tuendi; cuius quae potest apud te iustior esse defensio, quam ex collatione eius quem praetulisti? Meo quidem iudicio neuter culpandus, quorum uterque ad gloriam pari cupiditate, diverso itinere contendit, alter dum expetit demihi iucundior fuit quanto longior erat, praesertim cum de libellis meis tota loqueretur; quos tibi voluptati esse non miror, cum omnia nostra perinde ac nos ames. Ipse cum maxime vindemias graciles quidem, uberiores tamen quam exspectaveram col
Abbreviated transcription (Latin):
sibi s& patrie comeprehendis q quod iusserit addi¬
sententiam melins rectiusq frontinũ quod uetue¬
rit omnino monumentu sibi fieri ineq ad extre¬
mum quid de utroq sentiam consulis Utrumq di¬
lexi miratus sum magis quem tu rephendis atq
ita miraris ut non putarem satis nuͣꝗ̃ posse laudai
cuꝯ non m̾ subeunda defensio ẽ omnes ego ꝗ mag¬
num aliquid memorandumq fecerunt. non mõꝰ
uenia ueꝵ ẽ laude dignissimos indico si in mor¬
talitatem quam meruere sectantur uicturiq nõis
famam suppremis &̃ utilis prorogare nituntur nec
facile quemq̃ nisi Gerginium inuemo cuiꝯ tanta
inprecauendo uerecundia quanta gloria ex facto
Ipse sum cestis familiaritatẽ ab eo dilectus probatꝰ¬
q semel oĩo me audiente pronectus ut de r̾bus su¬
is hoc unũ r̾ferr& ita secum aliqñ cliuuu locutũ
scis uergini que historie fides debatur promde

Expanded text:
sibi sed patriae. Reprehendis quod iusserit, addisibi sed patriae. Reprehendis quod iusserit, addis etiam melius rectiusque Frontinum, quod vetuerit omnino monumentum sibi fieri, meque ad extremum quid de utroque sentiam consulis. Utrumque dilexi, miratus sum magis quem tu reprehendis, atque ita miratus ut non putarem satis umquam posse laudari, cuius nunc mihi subeunda defensio est. Omnes ego qui magnum aliquid memorandumque fecerunt, non modo venia verum etiam laude dignissimos iudico, si immortalitatem quam meruere sectantur, victurique nominis famam supremis etiam titulis prorogare nituntur. Nec facile quemquam nisi Verginium invenio, cuius tanta in praedicando verecundia quanta gloria ex facto. Ipse sum testis, familiariter ab eo dilectus probatusque, semel omnino me audiente provectum, ut de rebus suis hoc unum referret, ita secum aliquando Cluvium locutum: 'Scis, Vergini, quae historiae fides debeatur; proinde