comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sciar nos suũ cuiq prafession modũ demus & grãmatio quõ in latinũ tñserẽas
hateraturã uocauerũ fies suos norit p sertim tñ ab hec appłõis sue paupertatẽ
intra guam pmi ilh conftitere ꝓuecta. nã tenus a fonte asfap̃tis poetaꝵ instoricoꝵ¬
copiosa ppe oĩi moxinaꝵ arciũ sciãm amplexa sit C rhetorice cui nomeni us
tioqndi dedit officia sua nõ aetractet nec oc cupaꝵ geudeat ꝑtinencẽ ad se laberẽ
q̃ dum ope adit iam pene põne depuihsa est Net inficiabor aliquẽ ex his ꝓ grãmati¬
cem profiteantur. eousgscientiȩ ꝓgredi posse nut ad hec gyͦ tradenda sufficias. S
dum eunus duisq sit etatis s ꝙ̃tum in siundis iam effecerit. et ne diuitius cisfa
q dosit mhetot tadenbis se ot̃re fine ciedoicã poriet s hec ip̃m ex sipore
pender questione. Namsi gramanas munus usq aed persuaporia/ prorogatur terduis

Expanded text:
os suum cuique professioni modum demus. et grammatice quam in Latinum transferentes os suum cuique professioni modum demus. et grammatice quam in Latinum transferentes litteraturam vocaverunt fines suos norit, praesertim tantum ab hac appellationis suae paupertate, intra quam primi illi constitere, provecta; nam tenuis a fonte assumptis historicocopiosam prope omnium maximarum artium scientiam amplexa sit; et rhetorice, cui nomen vis eloquendi dedit, officia sua non detrectet nec occupari gaudeat pertinentem ad se laborem, quae, dum opere cedit, iam paene possessione depulsa est. neque infitiabor, aliquem ex his, qui grammaticen profiteantur, eo usque scientiae progredi posse, ut ad haec quoque tradenda sufficiat; sed dum, cuius quisque sit aetatis, sed quantum in studiis iam effecerit. et ne diutius disseram, quando sit rhetori tradendus, sic optime finiri credo; cum poterit. sed hoc ipsum ex superiore pendet quaestione. nam si grammatices munus usque ad suasorias prorogatur, tardius
Abbreviated transcription (Latin):
Eniut consuetudo quȩ cotidie magis inuelescait int pꝰceptorib eloguentȩ
larimis ꝗd̃ semiꝑ s et̃ gretis int̾im discipuli serius ꝙ̃ rõ postulat tlerẽt᷑.
Cius rei duplx causa est ꝙ et uhetoris utiq ñẽn suas pertes omiserũt ⁊ grãmanic
alienas occupauerunt: Nam S illi declamore mõir scientiam det lamãdi ac facul¬
tutrintradere offici sui ducũt. Iaq intra delbatinas indicialisq mat̾ias nã cetera
ut professione sua minora despiciũt i hi non saris crebũt excepisse qd̃ decelicta erãr
quo nõie graria qͦ his hñda est. Sed as prosoyo peras usg ⁊ ad suasorias in queh
onus diceidiuel meximnũ estirrumpũt hinc gͦ eccidr ut q̃ al̃rius artis prima
erant oꝑa facta sint altius nouissima. Et etas altioribiam discipims debita in
schola minore sussidat: at i heroriam apud grãmaticos ex̾aeat Itaq qd ẽ maxiẽ
ridiculũ non añ ad edec lamardi magr̃m mittendus iudetut puer ẽ declamare

Expanded text:
enuit consuetudo, quae cotidie magis invalescit, ut praeceptoribus eloquentiae, Latinis quidem semper sed etiam Graecis interim, discipuli serius quam ratio postulat, traderentur. eius rei duplex causa est, quod et rhetores utique nostri suas partes omiserunt et grammatici alienas occupaverunt. nam et illi declamare modo et scientiam declamandi ac facultatem tradere officii sui ducunt, idque intra deliberativas iudicialesque materias nam cetera ut professione sua minora despiciunt, et hi non satis credunt excepisse, quae relicta erant, quo nomine gratia quoque iis habenda est, sed ad prosopopoeïas usque ac suasorias, in quibus onus dicendi vel maximum est, irrumpunt. hinc ergo accidit, ut, quae alterius artis prima erant opera, facta sint alterius novissima, et aetas altioribus iam disciplinis debita in schola minore subsidat ac rhetoricen apud grammaticos exerceat. ita , quod est maxime ridiculum, non ante ad declamand
Abbreviated transcription (Latin):
alio qp̃ libro sum ꝓfessus poꝵs comperi. S ne i gd q hoe fortissumne affrnãt iulo¬
satis ideneo auttore initimtire. Latinos uõ dicenai p̾ceptots exmis L. crassi pr̃ib apis e
cictio aultor ẽ. Iuoꝵ insignis maxrne potitus fuit ⁊ plotinus
ꝙ̃admõm a grãmaticis eigit᷑ poetoꝵ enerrtitio. Ita ip̃c qꝰ historie at t̃ mag̃ or̃m

Expanded text:
alio quoque libro sum confessus, parum comperi; sed ne ii quidealio quoque libro sum confessus, parum comperi; sed ne ii quidesatis idoneo auctore nituntur. latinos vero dicendi praeceptores extremis L. Crassi temporibus coepisse Cicero auctor est; quorum insignis maxime Plotius fuit. sed quemadmodum a grammaticis exigitur poetarum enarratio, ita ipse quoque hist
Abbreviated transcription (Latin):
ficent an sit in hiis aliquis emibiguũ. In reb an lex sibr ip̃a consentiat an in pt̃m
reftru debeat an in singulos hoĩes. Mlaxͣ nõ cõe est q̃rere an sit honesta an ĩucilis.
nec ignoro ples fieri a plerisq partes. S nos iustũ piũ religiosũ cet̾aq his similia
ut digna ne pena uł p̾mio sit aut de modo p̾mii pene ue qui tam maior q̃ minor cul¬
pampõt. Utilitas q int̾im nã disceruit᷑ int̾im tp̃re quedam an obtineri possint am
in ꝑpetumũ rogentur s de honorib aut imꝑiis: quelis maniua fuit de qͣ ciaeronis
te his fere uctes facultatem dicendi ex cuerũt a ssumpta tñ a dialethicis argiñtan
clirõe Nam fictas adiitationẽ fori consiloꝵo q mat̾ias aõ g̾tos dic̾e crca demetͥ¬
um phaleres inscitutũ fere constat. An ab ip̃o ielgnus exatationis sit inuentũ ut

Expanded text:
ficent, an sit in iis aliquid ambiguum; in rebus, an lex sibi ipsa consentiat, an in praeteritum ficent, an sit in iis aliquid ambiguum; in rebus, an lex sibi ipsa consentiat, an in praeteritum ferri debeat, an in singulos homines. maxime vero commune est quaerere, an sit honesta, an utilis. nec ignore, plures fieri a plerisque partes; sed nos iustum, pium, religiosum, ceteraque his similia sa quaeritur, ut dignane poena vel praemio sit, aut de modo praemii poenaeve, qui tam maior quam minor culpari potest. utilitas quoque interim natura discernitur, interim tempore. quaedam an obtineri possint, amin perpetuum rogentur, sed de honoribus aut imperiis, qualis Manilia fuit, de qua Ciceronis te. his fere veteres facultatem dicendi exercuerunt assumpta tamen a dialecticis argumentandi ratione. nam fictas ad imitationem fori consiliorumque materias apud Graecos dicere circa Demetrium Phalerea institutum fere constat. an ab ipso id genus exercitationis sit inventum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Locutio nisi adnictoriã tendit utiq suꝑuacua s int̾m ẽt̃ contratio est. Ueꝵ huctenus
euagari satis fuerit. legum laus ec iuntuꝑatio iam maiores ae ꝓpe sum̃is oꝑih suffecturas
uires desiderant: que quidem suasorissian controũsis mag̃ occõmodata sic exaitato.
consuetudine & iure ciuitato differt ap̃ grecos .n. lator eoꝵ ad indĩa uocabat
Romanis pro contione suadereuc eussuadere moris fiit. Utroq at̃ nõ panca de hi ⁊ fere
crrta dicuncur. Nam di gña sẜ tera sagi publiei pͥnati Iuris q̃ dunsio ad laudẽ mag̃
ut de p. clodii qui non rite creatus inbunus arguebat᷑ eut de ip̃ius rogatiõis qd
est uariũ siue non trino forte nũ dino ꝓmugata siue nõ idoneo dit siue q̃ nt̾cessio¬
nes uel auspicia aliudue quic go legitimis obstet dr̃ lata esse uel ferri siue aucui ma¬
nentiũ legum repugnare Sed hec ad illa s pmas excitationes nõ ꝑtinde. Nam se

Expanded text:
elocutio, nisi ad victoriam tendit, utique supervacua, sed interim etiam contraria est. verum hactenus evagari satis fuerit. legum laus ac vituperatio iam maiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitaroque autem modo pauca de his et fere certa dicuntur. nam et genera sunt tria, sacri, publici, privati iuris. quae divisio ad laudem magis i rogat, ut de P. Clodi, qui non rite creatus tribunus arguebatur; aut de ipsius rogationis, quod est varium, sive non trino forte nundino promulgata sive non idoneo die, sive contra intercessionem vel auspicia aliudve quid, quod legitimis obstet, dicitur lata esse vel ferri, sive alicui manentium legum repugnare. sed haec ad illas primas exercitationes non pertinent; nam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
re laudentur ip̃i. de illo male sentiant. Se se ꝙͦ p̃ceptor es intente etq modeste au
bñdicet non suo magis ꝙ̃ eoꝵ  noĩo delectentur. ꝗ recte iudicabũt puecos adole¬
soentibus secere ꝑmixtos non placet mͥ. nam ⁊ si uirtalis qualem ẽẽ oporter stu
rib seꝑanda est: & carendũ non solum cͥminc tur pitudinis ueꝵs ẽt̃ suspitione. hec
notanda b̾uit̾ existimaui. nam ut absit ab uitimis iutiis ip̃e p̾ceptor a schola ne
p̾cipiendũ quidem credo ac si quis est qui flagitia manifesta in elgendo filii ẜ¬

Expanded text:
re laudentur, ipsi de illo male sentiant. sed se quoque praeceptores intente ac modeste audre laudentur, ipsi de illo male sentiant. sed se quoque praeceptores intente ac modeste audbene dicet, non suo magis quam eorum nomine delectetur, qui recte iudicabunt. pueros adolescentibus permixtos sedere, non placet mihi. nam etiamsi vir talis, qualem esse oportet studribus separanda est, et carendum non solum crimine turpitudinis verum etiam suspicione. haec notanda breviter existimavi; nam ut absit ab ultimis vitiis ipse ac schola, ne praecipiendum quidem credo. ac si quis est, qui flagitia manifesta in eligendo filii p
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex indicio p̾ceptoris discipulus pendeat ato iase dixisse recte qd ab eo probadit
credat Illa uõ iuiciosissima q̃ iam humanitas nocat᷑ in uicem qualiacũq laudandi
cũ est indecora de theatralis ⁊ seuere institutis scholis aliena tũ sudioꝵ ꝑnitiosiss¬
ma hosais suꝑuacua .n. uderur cura ac labore parata quic quid effuderint laude Uii¬
tum ig̃ p̃ceptoris intueri tem gui audiũet debent ꝙ̃ ip̃e qui dicit Ita n. ybanda ag
improbanda discernẽt si stilo facultas continget auditione iudiciũ : t nĩc proni
atq subcincti ad om̃em clausulam non assurgũt mõ ueꝵ et̃ excurrũt ⁊ cũ indeto¬
ra exultatione conclamat id mutuũ est ⁊ ibi declamationis fortuna hino tumor
⁊ uana de se ꝑsuesio usq adeo ut illo condiscipuoꝵ cumultu inftati si paꝵ a p̃cepto¬

Expanded text:
ut ex iudicio praeceptoris discipulus pendeat, atque id se dixisse recte, quod ab eo probabitur, ut ex iudicio praeceptoris discipulus pendeat, atque id se dixisse recte, quod ab eo probabitur, credat. illa vero vitiosissima, quae iam humanitas vocatur, invicem qualiacunque laudandi, cum est indecora et theatralis et severe institutis scholis aliena, tum studiorum perniciosissima hostis. supervacua enim videntur cura ac labor, parata, quidquid effuderint, laude. vultum igitur praeceptoris intueri tam, qui audiunt, debent, quam ipse qui dicit; ita enim probanda atque improbanda discernet, si stilo facultas continget, auditione indicium. at nunc proni atque succincti ad omnem clausulam non exsurgunt modo uerum etiam excurrunt et cum indecora exultatione conclamant. id mutuum est et ibi declamationis fortuna. hinc tumor et vana de se persuasio usque adeo, ut illo condiscipulorum tumultu inflati, si parum a praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
sit Nm quo sepius monuecit hͥoc rarius castigabit Minime iracundus non tñcoꝵo gue
Int̾egationib libentꝰ ⁊ espondeat. nõ integantes percũtetixultꝰ In lardandis alisapaet
dictionibus nec maligiis nec effusus qr res abũ tediũ laboris aleꝰa scorritatem parit In
emendando q̃ cornigenda etũt non acbusiminineq congimneliosus : Nam id qđ multos
a propoĩto studendi fugar ꝙ quidam sic obiurgant q̃i oderĩt. Ipẽ aligud ĩmo multa
cotidie dicat q̃ secum audita referant. L .n. satis exempłoꝵ ad iitandũ ex lectione
recte st instituti & amãt ⁊ uerentur. Uix ãt dici põt qñto libentius imitemur eos
quib fanenus Almime uõ ꝑmitenda pueris ue fit apud pierosq assur gñdi exultã¬
diq in landando licentio quin d̃ iuuenũ modicũ ese cũ audient estionũ q. sta siet

Expanded text:
sit; nam quo saepius monuerit, hoc rarius castigabit. minime iracundus, nec tamen eorumsit; nam quo saepius monuerit, hoc rarius castigabit. minime iracundus, nec tamen eoruminterrogantibus libenter respondeat, non interrogantes percontetur ultro. in laudandis discipulorum dictionibus nec malignus nec effusus, quia res altera taedium laboris, altera securitatem parit. in emendando, quae corrigenda erunt, non acerbus minimeque contumeliosus; nam id quidem multos a proposito studendi fugat, quod quidam sic obiurgant quasi oderint. ipse aliquid immo multa cotidie dicat, quae secum auditores referant. licet enim satis exemplorum ad imitandum ex lectione recte sunt instituti, et amant et verentur. vix autem dici potent, quanto libentius imitemur eos, quibus favemus. minime vero permittenda pueris, ut fit apud plerosque, adsurgendi exultandique in laudando licentia; quin etiam iuvenum modicum esse, cum audient, testimonium debet. ita fiet,
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo cum ad eas in studis uires ꝑuenerit puer ut q̃ pͥma esse p̾cepta rheroꝵ dixi¬
mas mente consequi possit tradendus eius artis magis tris erit: Quoꝵo in primis
inspici mores oportebit qd ego non idcirco potissimum in hac porte tractare sum
ag̾ssus qr non in cct̾is q doctoribus idem hoc examinandũ ꝙ̃ diugentissime pu¬
apua eos iuuenes ẽt̃ facti perseuerant: Ideoq maior admbenda tum cura ẽ: et ut
teneriores annos ad iniuria scĩtas docentis custodiat & ferociores a licetia gra¬
uitas deterreat. Nec uõ sat est custodiat sũmam prestare aostinentiã nͥ discipiine
seueritatẽ scõuenientiũ q al se mores adstruxerit. Sumat ig̃ añ oĩa parẽtis erga
discipulos suos aũĩz ac subcedere se in coꝵs locũ e quib sibi liberi tradantur
estimet. ipẽ nec habeat uicia nec ferat: Non austeritas eiꝰ triscis nõ eissoluta
sit comitas ne inde oolũ hine contemptus oriat᷑ plimus ei de hõestore cono ino¬

Expanded text:
rgo cum ad eas in studiis vires pervenerit puer, ut, quae prima esse praecepta rhetorum diximus, mente consequi possit, tradendus eius artis magistris erit; quorum in prinis inspici mores oportebit. quod ego non idcirco potissimum in hac parte tractare sum aggressus, quia non in ceteris quoque doctoribus idem hoc examinandum quam diligentissime puapud eos iuvenes etiam facti perseverant; ideoque maior adhibenda tum cura est, ut et teneriores annos ab iniuria sanctitas docentis custodiat et ferociores a licentia gravitas deterreat. neque vero sat est summam praestare abstinentiam, nisi disciplinae severitate convenientium quoque ad se mores astrinxerit. sumat igitur ante omnia parentis erga discipulos suos animum, ac succedere se in eorum locum, a quibus sibi liberi tradantur, existimet. ipse nec habeat vitia nec ferat. non austeritas eius tristis, non dissoluta sit comitas, ne inde odium hinc contemptus oriatur. plurimus ei de honesto ac bono se
Abbreviated transcription (Latin):
ex sius auditorib nõ plus contulerint leti. Cicero aut De mosthenes corriget᷑ palã
si quid in declamãdo Discipulus errau̾it nõ peinus erit emendare orõe ꝑn ĩmo &
neminem hec utilitas fugir atq ũt tam nõ pigeat facere iscuo ꝙ̃ nõ displiaebit

Expanded text:
exemplo suis auditoribus; non plus contulerint lecti Cicero aut Demosthenes? corrigetur palam, exemplo suis auditoribus; non plus contulerint lecti Cicero aut Demosthenes? corrigetur palam, si quid in declamando discipulus erraverit; non potentius erit emendare orationem, quin idicerem; sed neminem haec utilitas fugit, atque utinam tam non pigeat facere istud quam non displicebit
Abbreviated transcription (Latin):
capunnture nulsis leuatiss et̃ inustas comas acu comentio ⁊ ño suo colore intidis
plus esse forme putant ꝙ̃ possit tribuere incorrupta nã ut pulchritudo corpenis ueni¬
te uideatur ex malis morib neq solum hec ĩr̃e debebit docere p̃ceptor s frequenter
int̾rgari &iudiciũ discipuloꝵ experiꝵ sic audientio securitas aberit: ne q̃ dicentur
suꝑfluent Simul aures ad is ꝑ ducentur qͥd ex hoc q̃ritur ut inueniant ĩp̃i ⁊ incelligat:
nam quic alud agninis docendo eos ꝙ̃ ne semꝑ docendisuit. hoc dilgentie gñus au¬
sim dicere plui con̾atuꝵ discentio ꝙ̃ om̃s oĩu artes q̃ uiuant sine dubio multu
S latiore quadam compresione pom̃is qͥdem spẽs reꝵ cotidie pene nascentiũ ut ꝗ
scire qua ducũ quisq rõe in quali loco tp̃re sit usus sapienter aut contra. ãrn
om̃ib fere minus ualent p̃cepta ꝙ̃ exꝑimenta. nuõ declamabit qđ̃ p̃ceptorut sit

Expanded text:
capiuntur, vulsis levatisque et inustas comas acu comentibus et non suo colore nitidis plus esse formae putant, quam possit tribuere incorrupta natura, ut pulchritudo corporis venire videatur ex malis morum. neque solum haec ipse debebit docere praeceptor sed frequenter interrogare et iudicium discipulorum experiri. sic audientibus securitas aberit nec quae dicentur superfluent aures, simulque ad id perducentur, quod ex hoc quaeritur, ut inveniant ipsi et intelligant. nam quid aliud agimus docendo eos, quam ne semper docendi sint? hoc diligentiae genus ausim dicere plus collaturum discentibus quam omnes omnium artes, quae iuvant sine dubio multum; sed latiore quadam comprehensione per omnes quidem species rerum cotidie paene nascentium ire qui scire, qua ducum quisque ratione, in quali re, tempore, loco sit sapienter usus aut contra. nam in omnibus fere minus valent praecepta quam experimenta. an vero declamabit quidem praeceptor, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
tas ut deniq d̾nctu in affectib atq ĩ pectora irrũpat aĩ q indicũ sile is
catio laudanda. q̃ uirtis ei contͣria ꝗd spenose tñslatũ q̃ figͣ uerboꝵo q̃ leius
e quad rara ħ iurrilis tñ compoitio ne id ꝗdem inutile E iam corruptas ab̃ ⁊

Expanded text:
tas, ut denique dominetur in affectibus, atque in pectora irrumpat, animumque iudicum similem iis tas, ut denique dominetur in affectibus, atque in pectora irrumpat, animumque iudicum similem iis catio laudanda, quae virtus ei contraria, quid speciose translatum, quae figura verborum, quae lenis et quadrata, sed virilis
Abbreviated transcription (Latin):
rents utile esse crediderant ẜuauimus. Cet̾rm sentientio iam tũ oꝑtima due ro
impedim̃to fuer̃t. ꝓ ⁊ longa consuctudo ałt docendi fec̾at legem ⁊ robusa fere
adiuitores. qi non uident᷑ tpr̃a suffectura si legentib singlis p̾ire semꝑ ipñ uelint. et
hele plectio q̃ in hoc adhibetur ut facile at distincte pueri scripta oculis seguanture
S ilia q̃ uĩ cuius uerbi si qͥd̾ minus usitatũ incidat docet mĩtum infra rhetoris offi¬
cium exsaimanda ẽ. At de mostrate uirtute uel si qrñita incidant uitia id ꝓfessioni
ationi assuscane tum exporta cã in q̃ scripta leget᷑ ot̃o. Nlam si clarius q̃ dicentur
intellig pot̾unt nhil otiosum pati qd̾ q in ĩuentione qd q in elocutione a notã¬
dumerit q̃ in ꝓhe ͦ conaliandi iundici rõ q̃ nerrandi lux biutas fides qd aligñ
confiliũ⁊ ꝙ̃ occulta calidita. Nanq ea sola in hoc ars est q̃ inteligi nͥ ob artifiae

Expanded text:
rant, servavimus. ceterum sentientibus iam tum optima duae res impedimento fuerunt, quod et longa consuetudo aliter docendi fecerat legem, et robusti fere adiutores, quia non videntur tempora suffectura, si legentibus singulis praeire semper ipsi velint. et hercule praelectio, quae in hoc adhibetur, ut facile atque distincte pueri scripta oculis sequantur, etiam illa, quae vim cuiusque verbi, si quod minus usitatum incidat, docet, multum infra rhetoris officium existimanda est. at demonstrare virtutes vel, si quando ita incidat, vitia, id professionis ationi quoque assuescant: tum exposita causa in quam scripta legetur oratio nam sic clarius quae dicentur, intelligi poterunt nihil otiosum pati, quodque in inventione, quodque in elocutione annotandum erit: quae in prooemio conciliandi iudicis ratio: quae narrandi lux, brevitas, fides: quod aliquando consilium, et quam occulta calliditas, Namque ea sola in hoc ars est, quae intelligi nisi ab artifice
Abbreviated transcription (Latin):
afferre paratam clei coprã E artam iam nfutari tpr̃is mantra longe stual¬
tisimũ est. lt̃ cogitatio in hoe p̃paret ut nos fortima atipe nõ possit edia¬
uare posit Io añt fict memorio uiribut illa q̃ complex aĩo sinuis fiuãt

Expanded text:
adferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe stuladferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe stultissimum est. quare cogitatio in hoc praeparetur, ut nos fortuna decipere non possit, adiuvare possit. id autem fiet memoriae viribus, ut illa, quae com
Abbreviated transcription (Latin):
securitade laxatur. Sec ne as hano suid um cogitandi ꝑuenin põt aut subito
mendus usus pantatum ut panca pꝰ complictamur aio que reddi fideliter
possint mox ptr inc̾minta tam modica ut omrari se labor ille non sẽtiat
augñda usu & ex̾citatiõe multa continenda est: que quid̃ maox ex parte
memoria constat. Ieleoq aliqͣ mihi in illũ lecũ differenda sti Eo tamẽ
ꝑuenit ut is cui nõ refraget᷑ ingeniũ aori stũdio adiutus tñ conseguatur
ut ea ẽt qui cogitarit quiẽq scripserit atq edraic̾it in ddo fidon seruent
tradidit q̃ cogitau̾it ad u̾bum in agñdo retuisse. Sed si forte aligui int̾ đog̃
effulserit ex epr̃aus color nõ suꝑstitiose cogitatis deniũ est inherendiũt
ea q̃ subito nata st inẜant᷑. Ideoq totu hoc ex̾citationis gñs ita mstituen¬
dũ est: ut et ugai ex eo⁊ retire inid facile possimus Nemnt pͫ est dom̃

Expanded text:
securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perveniri potest aut subito mendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fideliter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione multa continenda est, quae quidem maxima ex parte memoria constat. ideoque aliqua mihi in illum locum differenda sunt. eo tandem pervenit, ut is, cui non refragetur ingenium, acri studio adiutus tantum consequatur, ut ei tam quae cogitarit quam quae scripserit atque edidicerit in dicendo fidem servent. tradidit, quae cogitaverant, ad verbum in agendo retulisse. sed si forte aliquis inter dicendum effulserit extemporalis color, non superstitiose cogitatis demum est inhaerendum. nea quae subito nata sunt inserantur. ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex eo et redire in id facile possimus. nam ut primum est domo
Abbreviated transcription (Latin):
morant᷑ manũ e cogitationis impetũ frangũt. Relinguonoe aũt in ut̾lib
gñeͣ contra eũ nacue tabulerin quib liba adipcienda excucsio T̃emint̾im pignĩ¬
tiam emendandi angus tie feciũt aut e̾re ut nouor int̾põitiont pͥora confi¬
dont ne latas quiđ̃ utra modũ esse ceras uelim exꝑtus /aene stuerosũ aliogra
plongos hũisse ẜmones qr illos nĩo u̾suũ mnetiobat᷑. Io ꝗ inicm̃ qd fregati ãs¬
Iocussin guo notent᷑ quo seribũtis solent ex̃ ordiñe .i. ex aliis ꝙ̃ qui st̾mma¬
nib locis ocurrere. Irrumprit in. optim non numꝙ̃ sensus quos nec inserere
op nec differre tutũ est qr int̾imdlabunt᷑ int̾im memorie sui intentos abolia
intentione declinat. Ideoq optime sunt in deposito.
t quit᷑ emendetio pars siutioꝵ s lonꝑe ntilissima łreq n sine cã c̾aitũ ẽ stilũ¬

Expanded text:
morantur manum et cogitationis impetumorantur manum et cogitationis impetugenere contra erunt vacuae tabellae, in quibus libera adiiciendo sit excursio. nam interim pigritiam emendandi angustiae faciunt aut certe novorum interpositione priora confundant. ne latas quidem ultra modum esse ceras velim, expertus iuvenem studiosum alioqui praelongos habuisse sermones, quia illos nlocus, in quo notentur quae scribentibus solent extra ordinem, id est ex aliis, quam qui sunt in manibus loci, occurrere. irrumpunt enim optimi nonnunquam sensus, quos neque inserere oportet neque differre tutum est, quia interim elabuntur, interim memoriae suae intentos ab alia inventione declinant ideoque optime sunt in deposito. emendatio, pars studiorum longe utilissima. neque enim sine ca
Abbreviated transcription (Latin):
tio. quam si tora mt̃i in opus ip̃m direx̾ssnihal eoꝵs q̃ oculis ut aurib incutset̃ ad
aũ ꝑueniet. In uõ freqñter ⁊̃ fortuita hec cogitatio psicit ut biuos nõ iudeamꝰ
⁊ itĩnere deeniemus nõ consegͣnur sdemssi de uo luerimus nõ est indugendun
foro tot ciccũstantis iudiciis sigiis fortuitis et̃ clamoris erit subito cõtim¬
a orõe dg̃m. s particulas quas cens mandamus insi in solitudine repire nõ
possumus : ꝑ ꝑ que idem ille tantus amator secti Demosthenes in litore ĩ qͦ
se maxͦ cũ sono fuictus illider d icoitans consuescebat concionũ fremtus nõ
expinestere Illa q menora s inhil in studiis ꝑuũ este non st̾ tñseunda scribi
optime ocris in ꝗd facillima ẽ rõ delendi nͥ forte uisus infirmuior iñ branarum
potius usum exigd q̃ ut iunãt ecre s ita crebro icratiom qdꝰ intingunt᷑ calam

Expanded text:
tio; quam si tota mente in opus ipsum direxeris, nichil eorum que oculistio; quam si tota mente in opus ipsum direxeris, nichil eorum que oculisios non videamus, et ita, ne deerremus, non consequemur idem, si et voluerimus? Non est indulgendum foro, tot circumstantibus iudiciis, iurgiis, fortuitis etiam clamoribus, erit subito conti dicendum, si particulas quas ceris mandamus nisi in solitudine reperire non possumus? propter quae idem ille tantus amator secreti Demosthenes in litore, in quo se maximo cum sono fluctus illideret, meditans consuescebat contionum fremitus non expavescere. illa quoque minora sed nihil in studiis parvum est non sunt transeunda: scribi optime ceris, in quibus facillima est ratio delendi, nisi forte visus infirmior membranarum potius usum exiget, quae ut iuvant aciem, ita crebra relatione, quoad intinguntur, calami
Abbreviated transcription (Latin):
ytas ista uideat᷑ cogitationẽ ꝙ̃ intendere Demosthenes meliuis qui semlacũ e qͦ
nulla exandiriuox ⁊ ex quo inhil ꝓspici/ posset recũbebat no alus ig̾e mentem
cog̾ent ocub sdeoq iucubrantes suentiũ noctiss⁊ clausũ cubiculũ s⁊ anmen unũ
uelut rectos max̾ toneat. Sed cũ in om̃i studioꝵ gn̾e̾ tumin hoc ẜapue bona ua¬
litudo q̃q eam max prestat frugalitas nccĩã est cũ tpr̃a ⁊ ad ip̃a rerꝑnata
as quietem nefectionẽo nobis data in ac̾rimũ labore con̾timus. Cui tñ non plus
irrogandũ est ꝙ̃ qd soño suꝑeritiaut deeri. Obstat n diugãtie scronda d fa
tigatio & abunde si nacet incis spatia sufficiũt. Occupato in nocte necitus¬
agit. Est tñ iucuoratio quõt ad eã margri et reseeti uenimus ostimũ ecreti gñs
dies. Ueꝵo incõmedis repugnanau d he faciendus usussut or̃a q̃ impediẽt uincat iut̃o¬

Expanded text:
ptas ista videatur cogitationem quam intendere. Demosthenes melius, qui se in locum, ex quo ptas ista videatur cogitationem quam intendere. Demosthenes melius, qui se in locum, ex quo nulla exaudiri vox et ex quo nihil prospici posset, recondebat ne aliud agere mentem cogerent oculi. ideoque lucubrantes silentium noctis et clausum cubiculum et lumen unum velut tectos maxime teneat. sed cum in omni studiorum genere tum in hoc praecipue bona valetudo, quaeque eam maxime praestat, frugalitas, necessaria est, cum tempora ab ipsa rerum natura ad quietem refectionemque nobis data in acerrimum laborer convertimus. cui tamen non plus irrogandum est quam quod somno supererit, haud deerit. obstat enim diligentiae scribendi etiam fatigatio, et abunde, si vacetgri ac refecti venimus, optimum secreti genus. dies, verum incomodis repugnandum et hic faciendus usus, ut omnia que impedient vincat inten
Abbreviated transcription (Latin):
ũ soli sumus. Denq ut̃ semer qd̃ est potissimũ fimẽ icam secrecũ qd̵ dictacdo
perit aeilberũ atbitris locũs⁊ ꝙ̃ altissimũ suentiũ seribñtio max̾ duenire nemo
dubitau̾it. Non iñ ꝓtinus cũdiendi ꝗ credũt aptissima in hoc nemora suuatq ꝙ
illa cli libtas locoꝵsq amenitas sublimẽ aĩm ⁊ bcĩorem sp̃m parẽt. Alihi c̾de Iocim¬
dus hic mag̃ ꝙ̃ strtioꝵ hortator uich̃ esse secessus Nenq illa q̃ ip̃a deattet ne¬
cesse ẽ aduoaẽt ab intentiõe oꝑis destinati. Neq n sedoria ficeĩmulta simulinten¬
dere añis totũ põt et quocũ q respexit desimit intueri qd ꝓpoitũ fuerat & x̃¬
suuaꝵ ⁊ amenita/ & p̃t̾ ladũtia fiutã ⁊ inspirante ramis ardoꝵ aure nolucru¬
q cantus ⁊ ip̃a late circus pitiendi libitis ad se trahũt ut in renuittere pocius uolui¬

Expanded text:
cum soli sumus. denique ut semel quod est potentissimum dicam, secretum in dictando cum soli sumus. denique ut semel quod est potentissimum dicam, secretum in dictando perit. atque liberum arbitris locum et quam altissimum silentium scribentibus maxime convenire nemo dubitaverit. non tamen protinus audiendi, qui credunt aptissima in hoc nemora silvasque, quod illa caeli libertas locorumque amoenitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent. mihi certe iucundus hic magis quam studiorum hortator vicesse. est avocent ab intentione operis destinati, neque enim se bona fide in multa simul intendere animus totum potest, et quocunque ipse respexit, desinit intueri quod propositum erat». um amoenitas et praeterlabentia flumina et inspirantes ramis arborum aurae volucrumque cantus et ipsa late circumspiciendi libertas ad se trahunt, ut mihi remittere potius volu
Abbreviated transcription (Latin):
tiis sentiam Nam instito quia ꝙlib ⁊ ĩparaeo dat aliꝙ̃ cegitationi morã non ꝯsegũs
celeritatẽ eiꝰ manus : ile cui dictamus urget acq int̾im pudet ⁊̃ dubitare aut resistere
aut mutare q̃i confciũ infirmitatis nostre timẽtes Quo fit ut nõ nidia tm̃ ⁊ fortiuta
s in ꝓpria intim dũ sola est cõnectendi ẜmonis cupiditas effiuãt Que nec seribentiũ
curam nec dicentiũ impetũ conseqͣnt᷑. At iolem ille qui excipit si tardior in scribũ¬
dosaut nertior ih legendo uelat offensator fuit inhibetur cursus Atq om̃is que
erat conapte mñtis intẽtio mora Oint̾dũ iracũdia excutit᷑. Ium illa gus aꝑtiori
aũ motum seguunt᷑ ques ip̃a aiñ quodã mõ concitãt quoꝵ est actare manũ
torq̃ie uultũ simul ⁊ int̾im ooiurgare. ueq ꝑsius notat cũ leuit᷑ dicẽdi gñs
significat ncc plutcũ in ꝗt cedie nec demorsos sopit iuigues et̃ ridicula st n

Expanded text:
nam in stilo quidem quamlibet properato dat aliquam cogitationi moram non consequens celeritatem eius manus; ille cui dictamus urget, atque interim pudet etiam dubitare aut resistere aut mutare quasi conscium infirmitatis nostrae timentes. quo fit, ut non rudia tantum et fortuita, sed impropria interim, dum sola est connectendi sermonis cupiditas, effluant, quae nec scribentium curam nec dicentium impetum consequantur. at idem ille, qui excipit, si tardior in scribendo aut incertior in intellegendo velut offensator fuit, inhibetur cursus, atque omnis quae erat concepta mentis intentio mora et interdum iracundia excutitur. tum illa, quae altiorem at latus interim obiurgare, quaeque Persius notat, cum leviter dicendi genus significat, nec pluteum, inquit, caedit nec demorsos sapit unguis, etiam ridicula sunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
optimis occupatis ꝗeꝗd ałr̃ dix̾imus nõce sit cõ det̾ius Nam neq semꝑ ẽ despã¬

Expanded text:
optimis occupatisoptimis occupatis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ oroes adio ut ẽt cum illa higidis ꝓphirne disciplina roᵗᵃ subtilitate cõtena¬
net Et manisista ẽ excitationis huuisae nõ. llam di nꝵ copia gti auctores
abundãt ⁊ plimũ artis in eloq̃ntiã contulerẽ. ⁊ hos tãsstrentio u̾ois uti optimis
liat. Om̃ibus nutimuꝵ nr̃is figuras noͣ quid maxͥ ornatur or̃o mutas ⁊ uorias
excogitandi ⁊̃ ncc̃ĩtas q̃dam est qr plrũq a g̾tis romena dissentiũt. S ⁊ illa¬
ex latinis comuisio multũ rip̃a contuletit ec de corninib quidi neminẽ credo
dubitare quo solo gñe ex̾citationis ex̃ usus esse Sulpitius Nam d suotimis sp̃us¬
facultato. Sed ⁊ ip̃is suĩs adiice licet oratoriũ robur Eomissa supplire⁊ effira
substringie. Neq ego ꝓiphrasim ẽẽ int̾ptationẽ tm noloss circa eosdem sensu
cꝰtame atq emulationẽ Iõq ab ilis dissentio ꝗu̾tero orões latinasuetat. qr

Expanded text:
cillima Romanis subtilitate contenderet. et manifesta est exercitationis huiusce ratio. nam et rerum copia Graeci auctores abundant et plurimum artis in eloquentiam intulerunt, et hos transferentibus verbis uti optimis licet, omnibus enim utimur nostris. figuras vero, quibus maxime ornatur oratio, multas ac varias excogitandi etiex Latinis conversio multum et ipsa contulerit. ac de carminibus quidem neminem credo dubitare, quo solo genere exercitationis dicitur usus esse Sulpicius. nam et sublimis spfacultatem. sed et ipsis sententiis adiicere licet oratorium robur et omissa supplere, effusa substringere. neque ego paraphrasim esse interpretationem tantum volo, sed circa eosdem sensus certamen atque aemulationem. ideoque ab illis dissentio, qui vertere orationes Latinas vetant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tur porion segñtia calor qiͦ ille cogitationis ꝗ serionci mora ⁊efrixit sic noipit
ex intigro uires ⁊ uelut repetito spatio sumit mpetũ. qd inctaninre salundi fier
indemus ut conatũ congius petant & id illus iͦ cenait᷑ spatiũ cursu ferant᷑ ut
in aculando brachia reducimus & expulsuri tela neruos retro turdimus int̾im
ti sifiere flatus denda tncla dũ nos mengintra ila non sellar dr̃e n nostra

Expanded text:
s sequentia, calor quoque ille cogitationis, qui scribendi mora refrixit, recipit ex integro vires et velut repetito spatio sumit impetum; quod in certamine saliendi fieri videmus, ut conatum longius petant et ad illud, quo contenditur, spatium cursu ferantur; utque in iaculando brachia reducimus et expulsuri tela nervos retro tendimus. interim tamen, si feret flatus, danda sunt vela, dum nos indulgentia illa non fallat. o
Abbreviated transcription (Latin):
qui pꝰ qi dteurrere ꝑ mam stilo ꝙ̃ inlocissimo uolat ⁊ segnas calo rẽ ato impea
ex tr̃ã scribut̃ hano sanã uocẽt. Rertũt dem̃ e componũt qui effuderĩt
sed uerba emendantur ⁊ niũ mand in rebus tenere congestis gue funit leuitas Ptinꝰ
gͦ adhibere curã rectius erit atq ab fuitio sic opus dic̾e ut edendũ nõ ex integᵒ
fabricandũ sit Alig̃ñ tã affectus segnur In quie fere plus calor ꝙ̃ diugñeia uret

Expanded text:
lorem atque impetum ex tempore scribunt; hanc silvam vocant. repetunt deinde et componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, manet in rebus temere congestis quae fuit levitas. protinus ergo adhibere curam rectius erit atque ab initio sic opus ducere, ut caelandum, non ex integro fabricandum sit. aliquando tamen adfectus sequemur, in quibus fere plus calor
Abbreviated transcription (Latin):
sinat pñctmn fortuã exꝑiei. Sie anceps ͥnt̾ ut᷑ q aĩus estuat cũ ⁊ seripta ꝑdi¬
derit i nõ q̃rit noria. Sed đ memoria destinatus est liͦ ꝓxͦ locus nec huic
perti subumgendus qr st alia prius nõb dicenda de his¬

Expanded text:
sinat praesentem fortunam experiri. sic anceps inter utrumque animus aestuat, cum et scripta persinat praesentem fortunam experiri. sic anceps inter utrumque animus aestuat, cum et scripta perdidit et non quaerit nova. sed de memoria destinatus est libro proximo locus nec huic parti subiungendus, quia sunt alia prius nobis dicenda. Li
Abbreviated transcription (Latin):
Ae nescio anutͬo cũ cura ⁊ studio fec̾imus muc̃ẽ ꝓsit ut sebñao dicomus
gator destitutus ẽẽ uidear᷑. Pler ꝓq ant̃ muita egñtio eccidit ut maxĩe
necia ⁊ utiq mitia scribat. Cet̾a q̃ domo afferũt cogitatiõe compectant᷑
subitis ex tpc̃e occurrãt. qd fecissi. M. Iuliuĩ cõmentariis ip̃ius aꝑyer des
aquid cõmentam ta st exaeti ut ad rpo tuhi in menorĩa postititi udr¬
tur esse compoiti. Nam cic̾onis ad pñs mõ tp̃e artatos libertus tyro contrax̃ suos nõ
ideo excuso qr nõ ꝓbem ss ut sint mag̃ admirabiles in hoc gnͣc pretsus recipio hent
breuem ã notationẽ. hibellos q uel manu teneont  a quos int̾im respic̾e tas
sit Illuc q̃d̾ lenas incipit displicet in hoc ne miis q̃ scripferimus uel in sũmas in
cõmentariũ &capita conferre facitin. ⁊ discendi negłia hec ip̃a fiducia et
ꝑsecuturi. nam hoc qͦ eccidit ut renoc& / nos cogitatio ad illa elaborata nec

Expanded text:
 si utrumque cum cura et studio fecerimus, invicem prosit, ut scribendo dicamus gator destitutus esse videatur. plerumque autem multa agentibus accidit, ut maxime necessaria et utique initia scribant, cetera quae domo adferunt cogitatione complectantur, subitis ex tempore occurrant; quod fecisse M. Tullium commentariis ipsius apparet. sacti, ut ab ipso mihi in memoriam posteritatis videtur esse compositi. nam Ciceronis ad praesens modo tempus aptatos libertus Tiro contraxit; quos non ideo excuso, quia non probem, sed ut sint magis admirabiles. in hoc genere prorsus recipio hanc brevem adnotationem libellosque, qui vel manu teneantur, et ad quos interim respicere fas sit. illud quod Laenas praecipit displicet mihi, vel in his quae scripserimus velut summas in commentarium et capita conferre. facit enim ediscendi negligentiam haec ipsa fiducia et n sinus memoria persecuturi. nam hic quoque accidit, ut revocet nos cogitatio ad illa elaborata nec
Abbreviated transcription (Latin):
cura ueboꝵo. Sic ut᷑q non dabr̃ tum ⁊ tardior ꝓnũtiatio moras ht̃ii suspensa acue¬
luti dubitans or̃o. ut tñ delibare nõ hesitare indeamur hie dũ egdimur e portusi
nos nondũ aptatis satis armam̃tis eget uentus. Dem̃ paulatim simul euntes ap¬
tadimus uela d disponemus montes ⁊ imipleri sumuis optadimꝰ Io ꝓtinus ꝙ̃ se ĩtai
uerboꝵ torrenti dare q̃i trmpestatio ꝗ uolẽt euferendũ. s nõ minore studio cõ¬
tinetur heo facultas ꝙ̃ paratur Arsin semel ꝓceyta nõ capit᷑ scuusq int̾mis¬
sione paulũ a am̃o de celeritate deꝑdit. Promptũ hoc ⁊ in expedito ioitiẽ exꝰ¬
citatione sola continet᷑ hec ua sic optimũ est iut quotidie dicamus audien¬
tibus popiis max̃ de qͦr ⁊ simus iudicio ec opinione soliciti. Rerũ estin nt lap
se quisq uereat᷑ nel solita dicamus potius ꝙ̃ non or̃o dicanus. Est alia ex̾ci¬

Expanded text:
consequi utrumque non dabitur. tum et tardior pronuntiatio moras habet et suspensa ac velut dubitans oratio, ut tamen deliberate, non haesitare videamur. hoc , dum egredimur e portu, si nos nondum aptatis satis armamentis aget ventus; deinde paulatim simul euntes aptabimus vela et disponemus rudentes et impleri sinus optabimus. Id potius quam se inani verborum torrenti dare quasi tempestatibus quo volent auferendum. sed non minore studio continetur haec facultas quam paratur. ars enim semel percepta non labitur, stisione paulum admodum de celeritate deperdit; promptum hoc et in expedito positum exercitatione sola continetur. hac uti sic optimum est, ut cotidie dicamus audientibus pluribus, maxime de quorum simus iudicio atque opinione solliciti; rarum est enim ut satis se quisque vereatur. vel soli tamen dicamus potius quam omnino non dicamus. est et illa exerci
Abbreviated transcription (Latin):
uł scems suffectura ⁊ decora or̃a demq ei q̃ R extra suꝑfucrut. Et udrus cristus
compõitus & Iocundus ⁊ diectatiom natus pͥuatis tã cãĩ p̃ puoacis meior. fulio
secundo si longior contigis  etas clarissimũ ꝓsetto nom̃e oratori ap̃ postos fo¬
ret adiccisset n. acque adiiciebat octis ictutio suis qdi defiderari põt /a est aũt ur
esset multo mag̃ pugnax ⁊ sepius ol cura reꝵd as ciocutiõe resipis ccrd. Cetum¬
int̾aptus q magᵐ sic̃ nenditat locũ ea ẽ fecundia tanta in explicando qd̃ uerit

Expanded text:
runt; et Vibius Crispus compositus et iucundus et delectationi natus, privatis tamen causis quam publicis melior. iulio Secundo, si longior contigisset aetas, clarissimum profecto nomen oratoris apud posteros foret. adiecisset enim atque adiiciebat ceteris virtutibus suis quod desiderari potest; id est autem, ut esset multo magis pugnax et saepius ad curam retus quoque magnum sibi vindicat locum; ea est facundia, tanta in explicando quod velit
Abbreviated transcription (Latin):
litate aĩ. ut dũ ꝓxͣ dicimus scruere uit̾iora possimus semꝑ q nr̃am̃ noce ꝓuisa
⁊ formata cogitatio ex cipiat.uis tñ aut na᷑ aut rõ in tam multiplex officiũ
diduc̾e aiũz queate Ut muẽtiomi disportioni elocutiom ordim u̾boꝵ rerũq¬

Expanded text:
litate animi ut, dum proxima dicimus, struere ulteriora possimus semperque nostram vocem provisa litate animi ut, dum proxima dicimus, struere ulteriora possimus semperque nostram vocem provisa et formata cogitatio excipiat, vix tamen aut natura aut ratio in tam multiplex officium diducere animum queat, ut inventioni, dispositioni, elocutioni, ordini reru
Abbreviated transcription (Latin):
ueut duc̾e ꝑꝑ qd̃ hoĩes et nõdioe excitati facillime tenore in nerrationid suãt.
Dein quid quoq loco q̃rant sciẽt nec circũspectabũt nec offerentib se alũde
sensibus turbabũtur nec confunãt ex diu̾sis erocm uelut salientes huc iliue ñ
usꝙ̃ insistentes. Post̾rio hebũt modũ & fine ꝗ esse citra diuisione nulius põt
Expletis pro facultate om̃ib q̃ propoũerit uenisse se ad ultimũ sentiẽt ⁊ hec
quid̃ ex arge Illa nõ ex sudio ut copiam ẜmomi optimi p̃ atmõ p̾ccptũ est com¬
ꝑemus multo ac fideli stilo se foymetur or̃õ ut scriptorũ colorem et eogue
subito effusa sint reddant ut cũ multa scripserimus et ꝑ̃mĩta dicamus. Nã
consuctudo ⁊ excitatio facilitetẽ max̾ parit q̃ si pauiulũ int̾missa fuĩt nõ utlo¬
citas illa mõ tardat᷑ l ip̃m cort atq concurrit. ꝗꝗͣ n. opus est nãb q̃dã mod

Expanded text:
er quod homines etiam modice exercitati facillime tenorem in narrationibus servant. deinde , quid quoque loco quaerant, scient. nec circumspectabunt nec offerentibus se aliunde sensibus turbabuntur nec confundent ex diversis orationem velut salientes huc illuc nec usquam insistentes. postremo habebunt modum et fine, qui esse citra divisionem nullus potest. expletis pro facultate omnibus quae proposuerint, pervenisse se ad ultimum sentient. et haec quidem ex arte, illa vero ex studio: ut copiam sermonis optimi, quemadmodum praeceptum est, comparemus: multo ac fideli stilo sic formetur oratio, ut scriptorum colorem etiam quae subito effusa sint reddant, ut, cum multa scripserimus, etiam multa dicamus. nam consuetudo et exercitatio facilitatem maxime parit; quae si paulum intermissa fuerit, non velocitas ill
Abbreviated transcription (Latin):
fecit Sextuis q̃ cic̾onis ictionõ hĩtam ꝓ eodem cũ alt̾am ꝑtem satis nosse nõ
posset ex sola defensioe. Cirius eũt si roneus erit Iuuenis quõ p̾ceptor coeg̾it¬
discipulorũ ⁊̃ consuictudo classuĩ certis diebus audiendarõ nõ nhil E ꝑfuasio
patrũ nũantiũ potius declamationesꝙ estimãtiũ. Sed qoꝰ dixi pͦ ut arbieror
liͦ nec ille se bonus p̃ceptor maiore nuo q̃ sustincre possit onerebit ⁊ nimĩã
loquacitaa recide ut or̃a que st̾ in controuesia nonut quidã noluit q̃ inre¬
rũ nam ducant᷑. Et uel longiore potius dieꝵ  spatro laxabit ddi nẽcitate.

Expanded text:
actionem habitam pro eodem, cum alteram partem satis nosse non posset ex sola defensione. citius autem idoneus erit iuvenis, quem praeceptor coegeridiscipulorum et consuetudo classium certis diebus audiendarum, nonnihil etiam persuasio patrum numerantium potius declamationes quam aestimantium. sed , quod dixi primo, ut arbitror, libro, nec ille se bonus praeceptor maiore numero quam sustinere possit onerabit et inanem loquacitatem recidet, ut omnia quae sunt in controversia, non, ut quidem volunt, quae in rerum natura, dicantur; et vel longiore potius dierum spatio laxabit dicendi necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
& solam scribñdi facultacĩ potius ad dia oꝑas conutet. Uix .n. bono fidey uiro cõuenit
auxͫ in pudicũ pollic̃. qͥd p̃stontissinis quibusq ꝑiculis desit : Intre portũ ad guẽ
nauis accede nisi lembus ientis uectanõ possit. Si guis iũadiles accidũt so̾
euererit scaoit ne mutus: Et ut salutarem petentid uocem statimq si nõ sue¬
curratur ꝑituris monas ⁊ sccessum & sientuq quer& dum ila uͥba fabricent:
q̃ opinat suimusi contra ̃ s iipsunus fulũt ee tots fiores cã uintat᷑ Itꝗ ut¬
poro nulens sciduis e essedua lectio ⁊ longa studiorũ etas facit. Si manet eadem q̃ fuit
incipientibus difficultas perisse prostõ conficendũ est p̃tm̃n laborem cui semper
ꝓ̃ scerimus quo sit /a qua ꝑueniendũ. nec satis est nõ ignorore q̃ st̾ cẽr̃o iudi¬
cialũ partes aut q̃oñũ ordinẽ recte disponere ꝗꝗ ista st p̃cipua. Sel quid qͦꝗ loco¬

Expanded text:
 solam scribendi facultatem potius ad alia opera convertet. vix enim bonae fidei viro convenit auxilium in publicum polliceri, quod praesentissimis quibusque periculis desit, intrare portum ad quem navis accedere nisi lenibus ventis vecta non possit, siquidem innumerabiles accidunt subievenerit, stabitne mutus et salutarem petentibus uocem statimque, si non succurratur, perituris, moras et secessum et silentium quaeret, dum illa verba fabricentur quae opinati sumus et contra quae scripsimus, fallunt, ac tota subito causa mutporro multus stilus et adsidua lectio et longa studiorum aetas facit, si manet eadem quae fuit incipientibus difficultas? perisse profecto confitendum est praeteritum laborem, cui semper quam scierimus, quo sit et qua perveniendum. nec satis est non ignorare quae sunt causarum iudicialium partes, aut quaestionum ordinem recte disponere, quanquam ista sunt praec
Abbreviated transcription (Latin):
sum florus acrioms. nũquid tu inꝗt meluis dic̾e uis ꝙ̃ potes : Ita se resht̃. curãdo
est ut ꝙ̃ optime dicamus Dicendũ tñ ꝓfacultate ea ꝑfem̃ efõn opus est studio
ep̃s ꝑd iudia aiũs intintu humeno quodamo ad scribudũ accehituus Sie nõb ⁊ fuitia
rũt. eco nec indoctinͨ instia dui q̃rũt uñ inopiãt quos puaenaũ est mag̃ si dif¬
ficuitatẽ fac̃ doctͥna. non gͦ putemus semꝑ optimũ eẽ qd lacer Inuntescamus

Expanded text:
tum Florus arridens, numquid tu, inquit, melius dicere vis quam potes? ita se res habet. curandum est ut quam optime dicamus; dicendum tamen pro facultate. ad profectum enim opus est studio animus intuiti, humano quodam modo ad scribendum accesserimus. sic nobis et initia runt; ideoque nec indocti nec rustici diu quaerunt, unde incipiant; quo pudendum est magis, si difficultatem facit doctrina. non e
Abbreviated transcription (Latin):
est ut ꝙ̃ optime secribomus celenitate dabit cõuctudo pautatim ies facibus se oscendet̃
uerba Rendebũt compor̃tio seq̃tute Cuncta domq ut in familia pã instituta in offo̾erũt
Sũma hec est rei cito scribneo nõ sit ut oñ soibat bñ scribndo fit iut cito. S tũma¬
xnne cũ facltas illa contigit resistamus ut ꝓhibeamꝰ tfferentes eps fienis ꝑbusdã
coerciamus quod nõtam morã faciet ꝙ̃ nouos impous eabit neq n. rursus eos
qri robuis aliqd in stilo feccrũt ad insence calumandi se pena elligandos puto. Nez
quo suffice officis possit crulib qui singulis ectionũ ꝑtib infnescãt : Sũt aut
quib inhil sit satis oĩa mutare oĩa abt dic̾e ꝙ̃ occurritiueuĩt. Inc̾dirli quida et
de ingenio suo pessime moriti ꝗ diligñtiã p̃utãt fac̾e ⁊ scribada cifficuitato Nec
promptũ est dic̾t utros precare nalidius entem grub or̃a sua plact on quid mhil

Expanded text:
atim res facilius se ostendent, verba respondebunt, compositio sequetur, cuncta denique ut in familia bene instituta in officio erunt. summa haec est rei: cito scribendo non fit, ut bene scribatur; bene scribendo fit, ut cito. sed tum maxime, cum facultas illa contigerit, resistamus ut provideamus et efferentes equos frenis quibusdam coerceamus; quod non tam moram faciet quam novos impetus dabit. no. nam quomodo sufficere officiis civilibus possit, qui singulis actionum partibus insenescat? sunt autem quibus nihil sit satis; omnia mutare, omnia aliter dicere quam occurrit velint; increduli quidam et de ingenio suo pessime meriti, qui diligentiam putant facere sibi scribendi difficultatem. nec promptum est dicere, utros peccar
Abbreviated transcription (Latin):
ebant ꝙ̃cum ile ab entiꝗs descenderit Fori .n. optondũ paces uc saitem proximos
iln iuro fieri. Sed placebat ꝑ ꝑ sola uitia ⁊ ad ea se quisq diuegedat effingenda
q̃ potet. Deine cũ se actare eodem mõ dic̾e/ Sencc̃a infamabat: Cums ⁊ mite
alosum d magnẽ Iotutes fuerũt. Ingeniũ facile d copiosũ scudii plimũ ⁊ milcta
tũ nrũ cognitio In quatñ oligñ ib iis quib inguuenda queda mandabat de¬
ceptus est Irictauit ⁊̃ om̃e fere studioꝵ q ñaz. Nam & oroes eiꝰ ⁊ poemata

Expanded text:
ebant, quantum ille ab antiquis descenderat. foret enim optandum pares ac saltem proximos illi viro fieri. sed placebat propter sola vitia et ad ea se quisque dirigebat effingenda quae poterat; deinde cum se iactaret eodem modo dicere, Senecam infamabat. cuius e multae alioqui et magnae virtutes fuerunt, ingenium facile et copiosum, plurimum studii, multa rerum cognitio; in qua tamen aliquando ab his, quibus inquirenda quaedam mandabat, deceptus est. tractavit etiam omnem fere studiorum materiam. nam et orationes eius et poemata