comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diracas flicit dincans subuersir thebis nꝑsas ar macorribit
&r apud grancũ flumen regis ducib obp̃sis urbe sardis capit
idemcaptitrro iudeam inuadit aqua fabor a bilter excereus
do uictimas immolat. & pontificem tẽ pliadidum honorib plur¬
gs ꝓ sequitur andromacho locor custode dimiso septimo regi
sui antio alex andrea indegipto condidt neemora babrlonẽ ob¬
timuit intfacto dario in quoꝑ sar̃ pognũ distruetũt ey steerat
an cexxxi quotẽpore &iã latimi a romanis ꝑ domitist. iñ oexxoii¬
lexan der p̃mostẽ dari añ vregnauit nãantea .vii. alex¬
Vander hircanos & mardos cũpit reuerteris q in amone con¬
didit paretonium idem indicũ usq oce anũ uictoris potius q bel
gistũ ptholomeus lagi filius tenuit: macedonas philippus qui&
Aridaeus frict̃ alex andri siriã & babilonẽ & omnia segna orien¬
tis seleucus nicanor: a siaeregnauit antigonus qͥ a put dani¬

Expanded text:
Thraces feliciter dimicans, subversis Thebis, in Persas arma corripuit, et, apud Granicum flumen regiis ducibus oppressis, urbem Sardis capit. Idem, capta Tyro, Judaeam invadit, a qua favorabiliter exceptus Deo victimas immolat, et pontificem templi laddum honoribus plurimis prosequitur, Andromacho locorum custode dimisso. Septimo regni sui anno Alexandriam in Aegypto condidit. Nec mora Babylonem obtinuit, interfecto Dario, in quo Persarum regnum destructum est, quod steterat annis CCXXXI. Quo tempore etiam Latini a Romanis perdomiti sunt. A. lexander post mortem Darii annis V regnavit; nam antea VII. Alexander Hircanos et Mardos capit, revertensque in Hammone condidit Paraetonium. Idem Indicum usque Oceanum victoriis potius quam gyptum Ptolemaeus Lagi filius tenuit, Macedonas Philippus qui et Arideus frater Alexandri, Syriam et Babylonem et omnia regna Orientis Seleucus Nicanor, Asiae regnavit Antigonus, qui apud Dani
Abbreviated transcription (Latin):
Marcus centonnus uerus cum fre trelucio aurelio com
trcuerunt cumurq aedhoc tẽpur singili augustisuerint bellũ
demnde contre pcer thos ammirabili uir tute & felicitec te
gerserunt ꝑfecutione or tec inasic policar pus & pionius
seceremar tirium ingallia quoq plurimi gloriose ꝓxp̃o sangui¬
nem fudere nec multo post uindex scelerum. lues multas lccte
ꝓuincicer italicẽmaxime romaq uastecuit. de functo comodo
fratre antoninus cõmodũ filium suum consortem regni facit
herũ romae episc epistola ut xp̃icnus efficiatur imp&rat
apollinceris a sicnus hiercpoli & dionisius chorinthi lccr
cen.xiii. hiccduersumgermaenos bellum feliciter gessit
c&erum ipse ꝑ omnicc luxoricc & obscenitatȩ mcencipeetur
nil paternȩ uirtutis & pi&cctis simile gersit hiereneus epĩs
iugdunensis insignis hab&ur commadur impercctor colosi
in palatio que mense septimo postqucm caeperat imperare
seuerus aput pentem muluum bello ciuli uictũ inter ficit. Victor

Expanded text:
M. Antoninus Verus, cum fratre Lucio Aurelio Commtraverunt, cum usque ad hoc tempus singuli Augusti fuerint: bellum deinde contra Parthos admirabili virtute et felicitate gesserunt. Persecutione orta in Asia Polycarpus et Pionius fecere martyrium, in Gallia quoque plurimi gloriose pro Christo sanguinem fudere. Nec multo post vindex scelerum lues multas late provincias, Italiam maxime Romamque vastavit. Defuncto Commodo fratre, Antoninus Commodum filium suum consortem regni facit. herum Romae episcopum epistola, ut Christianus efficiatur impetrat. Apollinaris Asianus Hierapoli, et Dionysius Corinthi, clari nos XIII. Hic adversum Germanos bellum feliciter gessit, caeterum ipse per omnia luxuriae et obscoenitati mancipatus nihil paternae virtutis et pietatis simile gessit. Irenaeus episcopus Lugdunensis insignis habetur. Commodus imperator, Colossi in palatio, quem, mense septimo postquam coeperat imperare, Severus apud pontem Milvium bello victum interfecit. Victor
Abbreviated transcription (Latin):
Artar xarxes qui cognominatus ÷ inondarii & pari sadis filius añ
xl sub hoc regeuid&ur hester historia conpl&a ipsequippeest qui abhe¬
xxiiii litteris uti caepert̃ cũ antea xuitm̃ litteras haberent car¬
thaginensium bellũ famosũ gallisenones ducebrenno romã
inuasert excepto capitalio &incensamvimensib: uastauert
tribunimilitares ꝓ consulib: eẽ caepert aristotules auditor÷
olatonis octauũ decimũ a&atis annũ gerens: ũrde xiii
Astar xerxis qui&ochus añ xxxi iste aegiptũ suoiun ex̃ impe¬
rio nec tanebo rege in a&hiopiã pulso in quo aegiptior reg¬
nũ destructũ ÷ demosthenes orator ominiũ rumore cele¬
bratur romanigallos superant platomoritꝰ postquem¬

Expanded text:
Artaxerxes, qui cognominatus est Mnemon, Darii et Parysatidis filius, annis XL. Sub hoc rege videtur Hester historia completa. Ipse quippe est qui ab HeXXIV litteris uti coeperunt, cum antea XVI tantum litteras haberent: Carthaginensium bellum famosum. Galli Senones duce Brenno Romam invaserunt, excepto Capitolio, et incensam VI mensibus vastaverunt. Tribuni militares pro consulibus esse coeperunt. Aristoteles auditor est Platonis, octavum decimum aetatis annum gerens. A. Artaxerxes, qui et Ochus, annis XXVI. Iste Aegyptum suo junxit imperio. Nectanebo rege in Aethiopiam pulso, in quo Aegyptiorum regnum destructum est. Demosthenes orator omnium rumore celebratur
Abbreviated transcription (Latin):
Au to uinus cognomentopius cũ filiis suis aurelio & &luco
añ xxii menses .ii. iustinus philoso phus. librũ proxp̃is
na relegione compositũ antonino tradeditbenignsi que
eum erga xp̃i anos homines fecit : qui non longe postsusi¬
tante ꝑsecutionẽ crescente ey. nico ꝓxp̃o sanguinẽ fudit
subprio rome epĩse.her mes scripsit librum quidicitur
pastoris inquo preceptum angeli contin&¬
tut pascha diei dominico celebraregor

Expanded text:
Antoninus cognomento Pius, cum filiis suis Aurelio et Lucio annos XXII, menses III. Justinus phtiana religione compositum Antonino tradidit, eumque benignum erga Christianos fecit. Qui non longe post suscitante persecutionem Crescente amico, pro Christo sanguinem fudit, sub Pio Romae episcopo. Hermes scripsit librum, qui dicituPastoris, in quo preceptum angeli continetur ut pascha die Dominico celebraretur
Abbreviated transcription (Latin):
secundo dominicae inccerncctionis cenno : ubi pͥmũ dienisius circulũ
coepit & ꝑducto opere usq cod millesimũ s̃ ecogesimũ tertiũ eiusdens
scccro scoe inccernetionis cennũ quatenus legentes quiq nonsoliim
p̃sentẽ ł futurũ ꝓspicere sed& prae teritum omnẽ paschalis statũ

Expanded text:
secundo dominicae Incarnationis anno, ubi primum Dionysius circulum secundo dominicae Incarnationis anno, ubi primum Dionysius circulum coepit, et perducto opere usque ad millesimum sexagesimum tertium ejusdem sacrosanctae Incarnationis annum, quatenus legentes quique non solum praesentem vel futurum prospicere, sed et praeteritum omnem paschalis statu
Abbreviated transcription (Latin):
Circulus pas hae mcognas ÷ quimulti plicatoꝑ iniuicẽ solceri eocluncori ci¬
cloquingentis xex duob: conficitꝰ annis. siue emm decier noues ucem &octẽ
seuuicies octies deni ac noueni multi plicentꝰ quingentor̃ xxxduor̃ numer̃
complit : unde fit utidẽ circulus incgnus decenno uennedes iunaecirculos
uities octies uͣ decc xexuid ÷ c̃xc̃ iũi chxox : cedpositis autẽ bisrextis
c̃ xc̃ uiii cccxiii qui ubi memo rcettẽ eor dine mensiũ dieriq suimcẽ conple¬
uerit mox in soipsũ reuolutus cunctec q̃ cd rolis ł lunaecursũ ꝑtineit
eodẽ quo p̃terier : semꝑtenore restccurct : tm anni dominicae incar
noctionis suocesto trumiite ꝓficiunt in manis & indictiones qq̃ festontur
inordinȩ : nilsider̃ cursum cetq: ideonihil paeschclis calculiordinẽ mo¬
unt quod ut aꝑtius clarr cat placuit eundẽ plencerio ordine circulũ
p̃ seatio pusculo p̃ponere sumpto &c ordio cc̃ quingentssimo trice simo

Expanded text:
Circulus paschae magnus est, qui multiplicato per invicem solari ac lunari cyclo quingentis triginta duobus conficitur annis. Sive enim decies novies viceni et octoni, seu vicies octies deni ac noveni multiplicentur: quingentorum XXXII numerum complent, unde fit, ut idem circulus magnus decennovennalis lunae circulus vicies octies VM, DCCCCXXV, id est, CXCIVM, CLXXX. Appositis autem bissextis CXCIVM, CCCXIII, qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in se ipsum revolutus cuncta, quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem, quo praeterierant, semper tenore restaurat. Tnationis suo certo tramite proficiunt in majus, et indictiones, quoquo ferantur in ordine, nil siderum cursum, atque ideo nihil paschalis calculi ordinem movent. Quod ut apertius clarescat, placuit eundem plenario ordine circulum praesenti opusculo praeponere, sumpto exordio a quingentesimo tricesimo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ i signatꝰ auctoris: aut hucamuersus lucireius ꝓfectus ut bonc foris ope¬
remur cminon & porro illuc: ut eccdẽ bonc oper solosuꝑ nece mercedis
intuitugeramus bucuduceat lux nrẽc corẽ hominib: & uideantbona nr̃ a
opera: illuc ut glorificat peetrẽ nr̃m qu in caelis ÷ in uncc secbbceti qui
nouites tamenti ꝓ pric sollempnitas ÷ inseruimur ut spefuturae nrẽc ẽ
mortis toleremus in uricc̃ audentes cobcepostolo quia sis pr̃ euis quisuscitte¬
uit iħmocmortus habitaetimobis qui sus citccuitiłm comortuis uiuificabit & mor¬
talia corporco ñreꝑ inhabitantẽ sp̃meius in nobis cuius sp̃s ꝗ ꝑsepti sormis ÷
irtic potestec̃dẽ in dier̃ iuncriũ numero quop̃ fec tec unce scebbecti id ÷
dies domimicec ercũ festur intimcetec ñ in conueiet̃ intellegi uerũ de miesto

Expanded text:
ri signatur auctoris: aut huc conversus lucis ejus profectus, ut bona foras operemur, admonet: porro illuc, ut eadem bona opera solo supernae mercedis intuitu geramus: huc, ut luceat lux nostra coram hominibus, ut videant bona nostra opera: illuc, ut glorificent Patrem nostrum, qui in coelis est . CAPUT XINovi Testamenti propria solennitas est, instruimur, ut spe futurae nostrae isto, et ipsam mortis toleremus injuriam, audientes ab Apostolo: Quia si spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis habitat in nobis, qui suscitavit Jesum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora nostra, per inhabitantem Spiritum ejus in nobis. Cujus spiritus quia septiformis est gratia, potest eadem VII dierum lunarium numero, quo praefata una Sabbati, id est, dies Dominica circumfertur intimata, non inconvenienter intelligi. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
ad scribe T idiligentis simecauens nechronicorũ scripta defen¬
sando intemer abi lelenis ł euangel ii testimoniũ uidearis in pugna¬
fedicendo dninsalua tofem ł xv aut xvi imperii tiberii cessaris¬
ł uicesimonono aut tricesimosuae aeatis anno sacroscm cru¬
cis subis semisteriũ. Cumeuangelia manifeste significent RV
anno tiberii pꝰcur sofem dnipdicare caepisse. Ipsumq mox in¬
teralios baptiza feihin incipientem iamfieri quasi xxx anno
ecin dus ordo cisculi decennoueNo¬
lis conplectitur indictiones xannorumcir¬
cuitu. in sua semper uestigia reduces: quosanti qua ro¬
manorum industria conperimus ad cauendum er¬
rorem quideemporib: foste aboriri poterat instrut as.
dumenim uerbi gratiu quilib& imperator medio annitem¬
pore uita uel reno deceder & poterat euenire ut eundem
annum unus historicus eiusdem regis ascriber& tempo¬
ribi eoquodeius pastem fegnar& : alteruerohistoricus
eundem successoruillius porius ad titulandum putare

Expanded text:
adscribe, tantum diligentissime cavens, ne Chronicorum scripta defensando intemerabile legis vel Evangelii testimonium videaris impugnare, dicendo Dominum salvatorem vel XV vel XVI imperii Tiberii Caesaris, vel XXIX aut XXX suae aetatis anno sacrosanctum crucis subisse mysterium, cum Evangelia manifeste significent XV anno Tiberii praecursorem Domini praedicare coepisse, ipsumque mox inter alios baptizasse Jesum, incipientem jam fieri quasi XXX annortionibus. Secundus ordo circuli decennovenalis complectitur indictiones XV annorum circuitu in sua semper vestigia reduces, quas antiqua Romanorum industria comperimus ad cavendum errorem qui de temporibus forte oboriri poterat, institutas. Dum enim, verbi gratia, quilibet imperator medio anni tempore vita vel regno decederet, poterat evenire ut eundem annum unus historicus ejusdem regis adscriberet temporibus, eo quod ejus partem regnaret; alter vero historicus eundem successori illius potius attitulandum putare
Abbreviated transcription (Latin):
us hibernũ p̃ceps iub& ire nouembyem terminat arcitendis
medio sua signa decembri pͥncipiũ iani. sancit tropicus capri

Expanded text:
us hybernum praeceps jubet ire Novembrem. Terminat Arcitenens medio sua signa Decembri. Principium Jani sancit tropicus Capri
Abbreviated transcription (Latin):
mones quos hebreorũ quoq pscoruꝰauetoritate constat obser¬
uatos Commiones qͥd emannos io ÷ trecentorũ liuidierũ .xii.
emnbolis mas autẽto ÷ ccclxxxiii c̃tinens.vii. Primusnãq & se¬
cundus comunes : Testiur÷ embois mus : quartus &utus cõmunes
com xuiii emb : quiutriq: sicut & supradictũ ÷ abexordio pri¬
mimensis quemhebreinis᷑uocant : hoc ÷ ab accensio nelunae pas¬
chalis initiuꝰ sumunt : Cuius exordiũ mensis. hac fegula deb&ob¬
seruari ut nꝰumqualuna ꝑaschae xiiii ueinũ p̃cedat aeqqͥ noctiũ
sed ł inipsoaequi noctio hoc ÷ xii hł darũ a priliũ die ł eot rans¬
essolegtima ꝑceda : unde fit ut octaua iduu mascarũ us¬
que in nonarũ a priliũ diem lunaris annisint qp̃ fendu ꝑrimor¬
dia, Iꝑsaauteluna xiiii cupmu xii hđ aprł. cũ nouissi me xiuii¬

Expanded text:
munes, quos Hebraeorum quoque priscorum auctoritate constat observatos: communes quidem annos, id est, CCCLIV dierum XII, embolismus autem, id est, CCCLXXXIV nus communis est, tertius embolismus; quartus et quintus communis, embolismus. Qui utrique, sicut et supra dictum est, ab exordio primi mensis, quem Hebraei Nisan vocant, hoc est, ab accensione lunae paschalis, initium sumunt. Cujus exordium mensis hac regula debet observari, ut nunquam luna Paschae XIV vernum praecedat aequinoctium, sed vel in ipso aequinoctio, hoc est XII Kal. Aprilis, vel eo transgresso legitima procedat. Unde fit ut ab octavo Iduum Mart. usque in Nonarum Aprilium diem lunaris anni sint quaerenda primordia. Ipsa autem luna XIV, primum XII Kal. Aprilis, novissime XIV K
Abbreviated transcription (Latin):
sedinanducar artpas chcc ñ quia lege contraria ÷ euua gelicascripturcesed ꝗsa
croñtũ quod decebct hac c nobis soci&ate uocabulor̃ uiuacius inculcare curaũ

Expanded text:
sed manducarent Pascha. Non quia legi contraria est evangelica Scriptura, sed quia sacramentum quod decebat, hoc nobis societate vocabulorum vivacius inculcare cura
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmitias quaos meuunt frugũ offer̃ que legecliũ morẽ sacror̃ &iã nuncce cloie
consu&udo nonig nobilit̃ imitatꝰ unã uidelic& noctẽ transitus dominici id ÷̃
resurrectionis eius aonostis quaimpios trium pliodo fideles scduare dignce
tusł principalit̃ obsaruans : incuius cortũ scegnus ipsius uidelic& ccgniinma¬
culatipopulũ g̃us fontere generctionis ceblutũ mundet cbomii peccato :
acdeinde edios uidie in menoricẽ qusdẽ dominice pes urr&ctionis congniases¬
tiuitate subiungeis : uerũ quia quoq: dies paschae cf& m̃ to castigari p̃cipitur¬

Expanded text:
mitias quas metunt offerunt. » Quem legalium morem sacrorum etiam nunc Ecclesiae consuetudo non ignobiliter imitatur, unam videlicet noctem transitus Dominici, id est, resurrectionis ejus a mortuis, qua impios triumphando, fideles salvare dignatus est, principaliter observans in cujus exortu sanguis ipsius, videlicet agni immaculati, populus ejus fonte regenerationis ablutum mundat ab omni peccato, ac deinde alios septem dies in memoriam ejusdem Dominicae resurrectionis congrua festivitate subjungens. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
de indeminuitꝰ &aug&ur ut minorsit cum fesusgit noue
&cũsit inminuta comul&ur in quo grande misteriũ
Namedefectuieius conpatiunt elementu & ꝓces suȩ¬
iuis qs fuerint ex inanitu comulantur. utanimantiũ
crebra cerebra maritimarũ umida. si quidem pleniore ses¬
trac sepperiri ferantur : multaq alia cũ lobilunaris ado¬
lescit dearborũ quoq internisidemallẽ gant qui hocus supprio

Expanded text:
deinde minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit nova; et cum sit imminuta, cumuletur. In quo grande mysterium. Nam et defectui ejus compatiuntur elementa: et processu ejus quae fuerint exinanita, cumulantur, ut animantium cerebrum, et maritimorum humida. Siquidem pleniores ostreae reperiri feruntur, multaque alia, cum globus lunaris adolescit. De arborum quoque internis idem allegant, qui hoc usu pro
Abbreviated transcription (Latin):
naexcelsior : & ebreuior adq ad meridiem ꝓcliuior
÷dies eodeiecuor noualunacernatur . & in deuulgi
creuit opimio lunam cum supina &celsior incedit:
turbines tempestatũ cumuͦ erecta. & in austros de¬
iectior tranquillitatẽ designare : quia isnimirũ stu¬
tus ÷ anniuestentis ut rexmens ib quib dechescit
dies c̃ multodementior sit ueris motus quã reliquis
sex: eademratio ÷ &iamlunae decrescentis quare matu¬
tino in exostununc ereta nunc supina paseat. Eadei
cur interdius epeꝓnopcedat. Nimirũ soliisea radiis
superiori ex loco tangentib: non er golunae conuer¬
sio quaenaturalis : & sixa potest suturimensis por¬
tenderestatũ. sed quicuriosi st̃ huius modirer
coloris uel eius uel solis uel cadipsius aut stellarũ
siue nubiũ mutatione ł aliis quiblib& indicis
sepestatu aeris quisit futurus explorant: deni¬

Expanded text:
na excelsior; et quo brevior atque ad meridiem declivior na excelsior; et quo brevior atque ad meridiem declivior est dies, eo dejectior nova luna cernatur. Et inde vulgi crevit opinio lunam, cum supina et celsior incedit, turbines tempestatum; cum vero erecta, et in austros dejectior, tranquillitatem designare, quia is nimirum status est anni vertentis, ut sex mensibus, quibus decrescit dies, multo clementior sit aeris motus, quam reliquis sex. Eadem ratio est etiam lunae decrescentis, quare matutino in exortu nunc erecta, nunc supina appareat. Eadem cur interdiu saepe prona procedat, nimirum solis eam radiis superiore ex loco tangentibus. Non ergo lunae conversio, quae naturalis est et fixa, potest futuri mensis portendere statum. Sed qui curiosi sunt hujusmodi rerum, coloris vel ejus, vel solis, vel coeli ipsius, aut stellarum, sive nubium mutatione, vel aliis quibuslibet indiciis saepe, statum aeris qui sit futurus explorant. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderit necesse ÷ luna qͥeo temporenata ÷ ocior
transitusolem adbore alia signa pcurrat . atq ideo
cum noua postoccasũ solis uid&ur quae ad septem¬
trionem solaris occasus occasura est : Nimirũ non
iuxta sed su prasolem sita est quo inferioraeius in¬
lustrante ae qualia pene cornuaꝓtendere & ins¬
tarnaluis supinaireuid&ur: At reuerso posolst¬
uum aestiuum adinferiora & australiacur susolis
luna quoq illis natu mensib: ad inferioracursinten¬
dat necesse ÷ unde sit utq: adaustralem paste mso¬
lis quiocciderat qͥocca sura÷ absq:ulla dubi&at ie
cum pmo pocca susolis appar& Noniam supra illu
sediux taillũ admeridiem posita uid&ur. At queide
a quilonaliaeius latera soleas pectante cernitur
erecta pgredi semꝑ enim luna auersis asole cor¬
nib: rotundam sui pastem pandit adillum: cuius ra¬
tionis ordine agitur ut qdies longior eosit noualu¬

Expanded text:
ascenderit, necesse est luna, quae eo tempore nata est, ociori ascenderit, necesse est luna, quae eo tempore nata est, ociori transitu solem ad borealia signa praecurrat; atque ideo cum nova post occasum solis videtur, quae ad septentrionem solaris occasus occasura est, nimirum non juxta, sed supra solem sita est, quo inferiora ejus illustrante, aequalia pene cornua protendere et instar navis supina ire videtur. At reverso post solstitium aestivum ad inferiora et australia cursu solis, luna quoque illis nata mensibus, ad inferiora cursum tendat necesse est, unde fit ut quae ad australem partem solis, qui occiderat, occasura est, absque ulla dubietate cum primo post occasum solis apparet, non jam supra illum, sed juxta illum ad meridiem posita videatur. Atque ideo aquilonalia ejus latera sole aspectante cernuntur erecta progredi; semper enim luna aversis a sole cornibus, rotundam sui partem pandit ad illum, cujus rationis ordine agitur, ut quo dies longior, eo sit nova lu
Abbreviated transcription (Latin):
eademq: sit ꝓuariantesolis digressu conuersio : dicunt
enimeam sicut &heatus ãgust inus ait in expositione
psalmidec imidoc& non habere lumen ꝓpriũ sed a
sole inlustrari. sed quando cumillo ÷ eam pastomad
nos habere quan in lustratur: Edeo nihil mealu¬
cis uideri . cumautẽ incipit ab illo fecedere : ilust in¬
rrabea &iam paste qua hab & ad tehũ & neces sario
incipere a cornib: donec fiat xvma contrasolem
tuncenim soleoccidentepritur. ut quis quis occiden¬
temsolemobseruauerit cũeũ caeperitnuidere con¬
uersus ad orientem lunam sur gereuideat atq: in¬
de exalia paste cumei coeperit ꝓpinquare illam paste
ad nos conuertere quian in lustratꝰ donec ad cornua
sedeat atq: in deomnino non appa reat quiatunc illa
pars quae in lustratur sursũ : ad caelũ adterraau¬
temilla quã radiare solñ potest: Cumesgodie crescen¬
tesol ameridianis plagis adboreales paulatim pastes

Expanded text:
eademque sit pro variante solis digressu conversio. Dicunt enim eam, sicut et beatus Augustinus in expositione psalmi decimi docet, non habere lumen proprium, sed a sole illustrari. Sed quando cum illo est, eam partem ad nos habere, qua non illustratur, et ideo nihil in ea lucis videri; cum autem incipit ab illo recedere, illustrari ab ea etiam parte quam habet ad terram, et necessario incipere a cornibus, donec fiat quindecima contra solem. Tunc enim sole occidente oritur, ut quisquis occidentem solem observaverit, cum eum coeperit non videre, conversus ad orientem lunam surgere videat, atque inde ex alia parte, cum ei coeperit propinquare, illam partem ad nos convertere, qua non illustratur, donec ad cornua redeat, atque inde omnino non appareat, quia tunc illa pars quae illustratur sursum est ad coelum, ad terram autem illa quam radiare sol non potest. Cum ergo die crescente sol a meridianis plagis ad boreales paulatim partes
Abbreviated transcription (Latin):
epagomenas ł int̃halares siue ad ditos uocant : quib &iã
quasto annodiem sectũ qͥ ex quadrantib: confici sol& ced¬
nectunt. Vnde fit ut eorũ anni pͥmi abis sexto testiołr
ipsi aute bis sextiles anni quasto c&eri quinto hr memo¬
ratarũ die t̃minant᷑. Porro dissonantia quãbiss&tili¬
b: annis a tempore interka lati ab eis qua drantis dicim
oriri : Non ante nostrae tempus interkalationis que fit
diam sedidem diesfestus eademluna uerbi gratia sep¬
tima quae apud nos recunda sabbatia¬
uu apudillos testia sabbaticõ putantur &c&e

Expanded text:
epagomenos vel intercalares sive additos vocant, quibus etiam quarto anno diem sextum, qui ex quadrantibus confici solet, adnectunt. Unde fit ut eorum anni primi ab bissexto tertio Calipsi autem bissextiles anni IV caeteri V Cal. memoratarum die terminentur. Porro dissonantia, quam bissextilibus annis a tempore intercalati ab eis quadrantis dicimus oriri, non ante nostrae tempus intercalationis, quae fidiam; sed idem dies festus, eadem luna, verbi gratia septima, quae apud nos secunda Sabbati, apud illos tertia Sabbati computantur, e
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ baptisim & pas chccliũ celebrantir sollmpnicomis scer spiriteclan supe¬
decimidiqusq: in ud per̃ ui cdimi pͥmimdisis ipsius id ÷ cedomini copces chae
usq: in dominicũ oo tecucor pceschae debita cũuh qretione conplaxinus :
sed qũo lunccedi& eadẽ diuersas septimenae dauoluit̃ inftiias indet¬
utquiꝓpt̃ ns urr&tionm nr̃i redenptous indominicũ diẽ pas chae intiũ
Nrquare do canur ccliquoti& nr̃it festiuitas septimo postlegcliũ aeisimo¬
rũ &cordiũ die sumatinga& sũ : ñ tñ umquẽc conainget ut ñ nr̃e solens¬
nites paschclis celiquẽ legecliũ pocs chaedierũ sepe autẽ onno intitse
cipiũ num quã habeit & crebro eudnit ut nullũ dier̃ quin lege p̃scripti st̃
in sucpaes cheli obseruatione consequant᷑ : Dũ & ues pertmn quastidecim dis

Expanded text:
paschalium celebrantes solennia missarum, spiritualem supedecimi diei usque in vesperum vicesimi primi mensis; ipsius, id est, a Dominico Paschae usque in Dominicum octavarum Paschae debita cum veneratione compleremus. Sed quomodo lunae dies eadem diversas septimanae devolvitur inferias; inderectionem nostri Redemptoris in Dominicum diem Paschae initium reservare docemur, aliquoties nostra festivitas septimo post legalium azymorum exordium die sumat ingressum, non tamen unquam contingat ut non nostra solennitas paschalis aliquem legalium paschae dierum, saepe autem omnes intra se cipium nunquam habent, et crebro evenit ut nullum dierum qui in lege praescripti sunt, in sua paschali observatione consequantur, dum et vesperam quart
Abbreviated transcription (Latin):
rauidentur &uacua cumsenescii: Mod ointefu o seplo
cucteseit: quo umosem quendam cucalo feꝑmixtũ interius
his latentꝰ in sundit: quod ita eẽde monstsnt hiiqui subdiuo
dormientes iucenteluna postquasur rexerint inueniunt
capita sua largissimoro semadentia. sed & fecentes carner
si sublunaiacuerint fluida ox putridine corrũpuntur:
Idemq: significat pcorinũcorebrũ ł eciãuisceramarinorũ
animaliũ qrͣ sunt umectiora. nec n arborũ medulloe & pau¬
lopost . sed aeris motur his demipsis cõmutationib: c̃tin&ur :
sicutlunae nouitas adtesta t̃ qr ex longu plerũq sofenita¬
te subito nubiũ glomerationes & ꝑturbationes exsuscitatꝰ¬
euriporũ quoq: meatus refluus hoc indicat. ł ecia fecipea

Expanded text:
ra videntur et vacua, cum senescit; modo integra et repleta, cum crescit, quoniam humorem quemdam cum calore permixtum interius his latenter infundit. Quod ita esse demonstrant hi qui sub dio dormientes lucente luna, postquam surrexerint, inveniunt capita sua largissimo rore madentia. Sed et recentes carnes si sub luna jacuerint, fluida mox putredine corrumpuntur. Idemque significat pecorinum cerebrum, vel etiam viscera marinorum animalium, quae sunt humectiora, necnon arborum medullae. » Et paulo post: « Sed aeris motus iisdem ipsis commutationibus continetur, sicut lunae novitas attestatur, quae ex longa plerumque serenitate subito nubium glomerationes et perturbationes exsusciEuriporum quoque meatus refluus hoc indicat, vel etiam recip
Abbreviated transcription (Latin):
mercurii matrem maio nomen dedisse:re hinc maxi¬
me ꝓbantes qͣ hoc mense mercatores omner in aiȩ pari¬
ter meredrioq sacrificabant : iunius mensis aut ex
paste populi ut diximus nominatur : aut ut cingius arbitrat
rnonius apud latinos ante a uocatus : : & haec appellatomen
apud maior esdiu ꝑman sit :sed post d&critis quib: dam litteris
&x iunonio iunius dictus ÷ Nam & aedesiunoni monstae alen¬
dis iuniis dedicatae s̃ iulius mensis nomen quintilis q a nume¬
ro sumpserat &iam post ppositos mastio duos menses scrua¬
uit sed postea in honorem iulii cesaris dictatoris legemfe

Expanded text:
Mercurii matrem Maio nomen dedisse, hinc maxiMercurii matrem Maio nomen dedisse, hinc maxime probantes, quia hoc mense mercatores omnes Maiae pariter Mercurioque sacrificabant. Junius mensis aut ex parte populi, ut diximus, nominatur, aut, ut Cincius arbitrabatur, Junonius apud Latinos ante vocatus est: et haec appellatio mensis apud majores diu permansit, sed post, detritis quibusdam litteris, ex Junonio Junius dictus est; nam et aedes Junoni Monetae Calendis Juniis dedicatae sunt. Julius mensis nomen Quintilis, quod a numero sumpserat, etiam post praepositos Martio duos menses servavit, sed postea in honorem Julii Caesaris dictatoris legem fe
Abbreviated transcription (Latin):
modo celerius ex cestis causis uideri sol& contigie ut cũ tardius
apparuit p̃cidenti mensȩ plures dies aut cũ celerius pauciores
darent & singulis qbq mensib ꝑp&cuã numerilegem pͥm¬
casus adduxit: sic factũ ÷ ut aluixex & unu aliixox sortirent᷑
dies: pͥmũ mensem masti cuius sefilium crediuoluit dicauit
eo ꝙ hanense const& ienonem inustẽ peperisse in frigia
ꝙ ex eo septime octauus nonus & decimi inditũ antiquitus
anumero nomen usq hodie seruant : Eđmensem nominauit
apͥlem quasi aplem eo ꝙ in illo remotis nubib: prunis actem¬
pestatib: in bernis caelũ t̾ra & mare nautis a gricolis & horo s asblgis¬
copis a periat᷑. arbores quoq & herbae ingermen sed & ani¬
mantia quȩq: in ꝓlem seaperire incipiant: maiũ testium
quastũ iunium posuit in honorem uidelic& maiorũ aciunio¬
rũ in quos diuisit populũ ut altera pars armis altera con¬
silio rempuplicam tuer&ur contendunc alii maiam

Expanded text:
modo celerius, certis ex causis videri solet. Contigit ergo ut cum tardius apparuerit, praecedenti mensi plures dies, aut cum celerius pauciores darentur, et singulis quibusque mensibus perpetuam numeri legem pcasus adduxit; sic factum est ut alii XXX et alii XXX unum sortirentur dies. Primum mensem Marti, cujus se filium credi voluit, dicavit, eo quod hoc mense constet Junonem Martem peperisse in Phrygia, obatur, quod ex eo septimus, octavus, nonus et decimus inditum antiquitus a numero nomen usque hodie servant. Secundum mensem nominavit Aprilem, quasi aperilem, eo quod in illo, remotis nubibus, pruinis ac tempestatibus hibernis, coelum, terra et mare, nautis, agricolis et horoscopis, aperiatur, arbores quoque et herbae in germen, sed et animantia quaeque in prolem se aperire incipiant. Maium tertium, quartum Junium posuit, in honorem videlicet majorum ac juniorum, in quos divisit populum, ut altera pars armis, altera consilio rempublicam tueretur. Contendunt alii Maiam
Abbreviated transcription (Latin):
expositione quod auctoremlucis aesae cume temento
lucis temporaria e concoepi simul& nasci decer&. Poeni¬
tentia eueso p̃conem quemopostebat minui cũminchoa tami¬
norationelucis generari parit᷑ econe pi: Uerũ quia sicut
inratione paschali dedicimus aeqͥ noctiũ ueinale duo decimo
Iđ darũ a priliũ diecunctoru orientaliũ sententiis & maxi¬
meaegiptiorũ quos calculandiee perius simos consta speci¬
aliter annotatur. C&eros quoque aes temporuꝰ articulos
putamus aliquanto prius quauulgaria scripia c̾tinent ee
notandos Vtenim de aequi noetio uerno quod caput eo me¬
moratũrum iiii mutationũ annaliũ mundi origo doce
brcuiter loquamur: Regula ten& aecclesi astieae obser¬
uationis aniceno confirmata concilio ut paschedier
Itemcatholicae institutionis fegula p̃cipit. ut ant euer¬
nalis aequi nõcti trans gressũ pascha ñ celebr&ur.
brarilicitũ negat : Ipsũ quoq paschaq dñs pridie
quam pateretur cũ discipulis fecit aut .uiiii. Nła pri¬

Expanded text:
expositione, quod auctorem lucis aeternae cum cremento lucis temporariae concipi simul et nasci deceret. Poenitentiae vero praeconem, quem oportebat minui, cum inchoata minoratione lucis generari pariter et concipi. Verum quia sicut in ratione paschali didicimus aequinoctium vernale duodecimo Calendarum Aprilium die cunctorum Orientalium sententiis, et maxime Aegyptiorum, quos calculandi esse peritissimos constat, specialiter adnotatur, caeteros quoque tres temporum articulos putamus aliquanto priusquam vulgaria scripta continent esse notandos. Ut enim de aequinoctio verno, quod caput esse memoratarum quatuor mutationum annalium mundi origo docet, breviter loquamur, regula tenet ecclesiasticae observationis, a Nicaeno confirmata concilio, ut Paschae diItem catholicae institutionis regula praecipit ut ante vernalis aequinoctii transgressum Pascha non celebretur. brari licitum neget. Ipsum quoque Pascha, quod Dominus pridie quam pateretur cum discipulis fecit, aut IX Calendarum Apri
Abbreviated transcription (Latin):
&acerrimis omnibi & abste neuenefem & minus lan abis,
sobr suntdies xlvi. mocca sũ pliadũ de hachostr hominib san¬
guis aderescit. Conueniteso comede relecissi mostibos &in
quidem tentiles quibi nꝰ desimilia decempore etiam ꝑplures
aecclesiae tradidere magistridicentes .vii. Nł aprelis in
acqui noctio uerno dnmnconceptũ & passũ. Eundem in sol¬

Expanded text:
et acerrimis omnibus, et abstine Venere, et manus lavabis. et acerrimis omnibus, et abstine Venere, et manus lavabis. sextum Idus Febr., sunt dies XLVI in occasum Pleiadum. De hac hora hominibus sanguis adcrescit. Convenit ergo comedere laetissimos  An lautquidem gentiles, quibus non dissimilia de tempore etiam perplures Ecclesiae tradidere magistri, dicentes: VIII Calendas Aprilis in aequinoctio verno Dominum conceptum et passum, eumdem in sol
Abbreviated transcription (Latin):
catarr frequenter nascitur hominib: catarrũ & destillatio
uuae. & punc tolate: rũcaligo & tinnitus auriũ &o
doraremhilpossunt. Taliigtur tempore uterisca li¬
dis &lasaratis & obtimis cibis piꝑhabentib & sinapera¬
i lauare. Caput uero sine intꝰ misionepuszure. Uino
indulge uenerin parcas dies xlv: ꝓxime seque mes
autem sun ex supradictodie usq ad aequi notiũ uediũ
diesxe ex supradictodie viii iđ apselis usq ad uiii idus
maias sunt dier xlv. his dieb augentꝰ hominib: umofos
dulcesio ÷ sanguis ut erebeneo lentibi cibis &acerrimis
uino indulge. ueneripa fce. ieiunia minime ex sequere. Itẽ
menta fellis rubeiamittuntur . & coleranigru adere scui
quodẽẽ constat usq ad ae qui noctiu autũni. Io ÷ usq ad ter¬
pora frigoris. Vterecibis dulcib cunctis & beneolentibus
& frigidiorib & quiuen tremolliunt ꝑdies xc̃. aba equi¬
uido & umeris crassitudo auniur : V terecibis calidir

Expanded text:
 frequenter nascitur hominibus catharrus, et distillatio uvae, et punctio laterum, caligo et tinnitus aurium, et odorari nihil possunt. Tali igitur tempore utere calidis et laseratis, et optimis cibis piper habentibus et sinapi, raro lana, caput vero sine intermissione purga; vino indulge, Veneri non parce dies XLV. Proxime sequentes autem sunt ex supradicto dicto die usque ad aequinoctium vernum dies XC, ex supradicto die VIII Calendas Aprilis usque ad VIII Idus Maias sunt dies XLV. His diebus augentur hominibus humores dulces, id est, sanguis. Utere bene olentibus cibis et acerrimis.vino indulge, Veneri parce, jejunia minime exequere. Item menta fellis rubei amittuntur, et cholera nigra adcrescit, quod esse constat usque ad aequinoctium autumni, id est, usque ad tempora frigoris. Utere cibis dulcibus cunctis, et bene olentibus, et frigidioribus, et qui ventrem molliant per dies XC. Ab aequitudo, et humoris crassitudo augetur. Utere cibis calidis
Abbreviated transcription (Latin):
secundo demũ ł testio anno & actomensem suꝑ fluũ q÷ ex an¬
nuis xiepactarũ dieb: confici sol& int̃palant. Vnde ñ¬
nullo mouear scrupulo quomodo maiores nidiem qualex

Expanded text:
secundo demum vel tertio anno exacto, mensem superfluum, qui ex annuis undecim epactarum diebus confici solet, intercalant. Unde nonnullo moveor scrupulo, quomodo majores nostri diem, qua lex
Abbreviated transcription (Latin):
xv lapidem romatenebat imperium romae p̾exactos reges
primun consules abruto eẽ caepert. deinde tribuniple¬
bis acdictatores & rursum consules remp. obtinuerunt
ꝑ annos ferme. ccc lxiii usq: adiulium cesarẽ qui pͥmus sin¬
gulare arripuit imperium olimpiade clxxxiui : ĩcc̃a
rat capit & aduersus gr&iam pugnaturus septcenta
milia armatorũ deregno & trecenta deauxiliis rostras
mero habuisse narratꝰ at t̃nuictus patriã refugiit
hero dotus historiarũ scriptor seuxis pictor agnoscitur

Expanded text:
 lapidem Roma tenebat imperium. Romae post exactos reges, primum consules a Bruto esse coeperunt, deinde tribuni plebis, ac dictatores; et rursum consules rempublicam obtinuerunt per annos ferme CCCCLXIV usque ad Julium Caesarem, qui primus singulare arripuit imperium, Olympiade CLXXXIII. A. M. Hrat, capit, et adversus Graeciam pugnaturus, DCCX millia armatorum de regno, et CCC de auxiliis, rostratas mero habuisse narratur; attamen victus patriam refugit. Herodotus historiarum scriptor; Zeuxes pictor agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
tes samariae a somer duob: talentis argenti & aedificatedm
a hiel deb&hel hericho instaurat :
nalia heliseum filiũ sabath quierat deabel maula ꝓseunxit
ꝓph&ã. latinorũ nonus carpentus siluius superioris regis
añ uiii a quo & fliius appellatus esttiberis quiprius

Expanded text:
tes Samariae a Somer duobus talentis argenti, et aedificat eam. tes Samariae a Somer duobus talentis argenti, et aedificat eam. Ahiel de Bethel Hiericho instaurat. nalia Helisaeum filium Saphath, qui erat de Abelmaula, pro se unxit prophetam. Latinorum nonus Carpentus Sylvius, superioris regis annis VIII, a quo et fluvius appellatus est Tyberis, qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio est qu&et infigurã uniuersi temporis quoin hoc scło
xp̃i aedificatur aecclesia q̃in futuro ꝑficitur uii annis ꝑfecit¬
& septimo octaui annimense dedicauit latinorũ sextus al¬
ba siluius siluaeniae filius regnauit añxxxviii regina saba
uenit audire sapientam salomonis: ñ deccelex
Robo amfo atinor̃ xiimus du salomonis añ xvii hierobõa
os soquatees axpo & eoolesia segegant. huius quinto añ¬
no sesac fex aegipti ueni ens hierus olima tẽplũ spoliauit
latinorũ septimus aegiptus siluius albȩ superioris regis filius reg¬
occisis deexercitu eius milib: quingentis eo quod speras s& in dño:
masci contraisrł ꝑcussit omnẽ terrã neptali latinorũ octauus
caprs siluius aegipti superioris regirfilius regnat añ xxviii.
Asa idola distruit templũ mundat aegredientẽ contrase ÷ apte
a& hiopem cũ suosternit exercitu ambri rexisrł emit mon¬

Expanded text:
testimonio est; quod in figuram universi temporis, quo in hoc saeculo testimonio est; quod in figuram universi temporis, quo in hoc saeculo Christi aedificatur Ecclesia, quae in futuro perficitur, VII annis perfecit, et septimo octavi anni mense dedicavit. Latinorum sextus Alba Sylvius, Sylvii Aeneae filius, regnavit annis XXXIX. Regina Saba venit audire sapientiam Solomonis. A. M. Hebr. Roboam filius Solomonis annis XVII. Hieroboam os sequaces a Christo et Ecclesia segregant. Hujus quinto anno Sesac rex Aegypti, veniens Hierosolymam, templum spoliavit. Latinorum septimus Aegyptus Sylvius, Albae superioris regis filius, regoccisis de exercitu ejus MD, eo quod sperasset in Dominomasci contra Israel, percussit omnem terram Neptalim. Latinorum octavus Capys Sylvius Aegypti superioris regis filius, regnat annis XXVIII. Asa idola destruit, templum mundat, egredientem contra se Zara Aethiopem cum suo sternit exercitu. Ambri rex Israel emit mon
Abbreviated transcription (Latin):
catist̃ reges sicronis defecert qui ab aege aleo usque ad
carni constituti sunt : ñ declxxx
dtu p̃fuerit minime pat& ab hoctẽ porit ꝓph&arum
incipiunt latinorũ quastus aeneas siluius regnatanxoci
nca scriptura non habouur deanti quitatũ iosephi
riõ sed &cũm nouata ꝓmisione quae patrib olimdata est
imperii ꝓxp̃iam sumit exos dium iurante dño dauid uerita¬
tẽ defructu uentris eius sedere suꝑ sedẽ seius: ĩ dcecexex¬
Sauid primi extribu iuda rex añ xl latinorũ quintus la¬
tinus silinus añl ephesus condita ab andronico cartago con¬
dita est ut quidamuolunt acharcedone terio ut uero alii
adido filiaeius anno exlin prostroianũ excidium : ĩr dc cochax¬
Talo mon filius dauid añxl qui quastoregni sui annomense se¬
cundo templũ dño aedificarecaepit in hierus alẽ collectis abe¬
gres su israhelis exaegipto annis ee ce hxxx utregũ q qliber

Expanded text:
cati sunt. Reges Sicyoniis defecerunt, qui ab Aegialeo usque ad cati sunt. Reges Sicyoniis defecerunt, qui ab Aegialeo usque ad Carni constituti sunt. A. M. Hebr.diu praefuerit minime patet. Ab hoc tempora prophetarum incipiunt. Latinorum quartus Aeneas Sylvius regnavit anninica Scriptura non habetur, de libro antiquitatum Josephi, rio, sed et cum innovata promissione, quae patribus olim data est, imperii Christiani sumit exordium, jurante Domino David veritate, de fructu ventris ejus sedere super sedem ejus. A. M. Heavid primus ex tribu Juda rex, annis XL. Latinorum quintus Latinus Sylvius annis L. Ephesus condita ab Andronico. Carthago condita est, ut quidam volunt, a Charcedone Tyrio, ut vero alii, a Didone filia ejus, anno CXLIII post Trojanum excidium. A. M. Hlomon filius David annis XL. Qui quarto regni sui anno, mense secundo, templum Domino aedificare coepit in Hierusalem, collectis ab egressu Israelis ex Aegypto annis CCCCLXXX, ut Regum quoque liber
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur plures annos quã iniosepho legebat ad notauit qua¬
tenus ab egres suisrł ex aegipto usq: ad aedificationẽ tẽpli
ccco lxexx annorũ sũmã quãscriptur a p̃dicat haber&
utoe Labdon decribueffraim añ uii huius annotesto trora
capta est conpl&is a primo anno cecropis qui primus aput at¬
ticam regnauit annis ccclxxv a quadr gisimo autem
& testio fegni nini as surłorũ regis anni decxxxvmor¬
annos cexeuiui iudices autẽ xii latinis qui postea romani
nuncupatist post testiũ annũ captiuitatis troiae siue ut quidam
uolunt octauũ regnauit anoas annis trib: postquẽ as canius
añ xxxviii ante aeneã ianus saturnus picus faunus latinus
initalia regnarunt annis circit̃ el as canius aeneae filius albã
expulsis antenoris posteris heleno sibi s ubsidiũ ferente
Latinorũ tertius siliuus aeneaefilius regnat añxeviiii
& postumi nomen accipit a quo om̃s albanorũ reges siluii uo¬

Expanded text:
dicit, plures annos quam in Josepho legebat, adnotavit, quadicit, plures annos quam in Josepho legebat, adnotavit, quatenus ab egressu Israel ex Aegypto usque ad aedificationem templi CCCCLXXX annorum summam, quam Scriptura praedicat, h Labdon de tribu Ephraim annis VIII. Hujus anno tertio Troja capta est, completis a primo anno Cecropis, qui primus apud Atticam regnavit, annis CCCLXXV; a quadragesimo autem et tertio regni Nini Assyriorum regis annis DCCCXXXV. Morannos CCXCIX, judices autem XII. Latinis, qui postea Romani nuncupati sunt, post tertium annum captivitatis Trojae, sive, ut quidam volunt, octavum, regnavit Aeneas annis tribus; post quem Ascanius annis XXXVIII. Ante Aeneam Janus, Saturnus, Picus, Faunus, Latinus in Italia regnarunt annis circiter CL. Ascanius Aeneae filius Albam expulsis Antenoris posteris, Heleno sibi subsidium ferente. Latinorum tertius Sylvius Aeneae filius, regnat annis XXIX; ylvii, et Posthumi nomen accepit, a quo omnes Albanorum reges Sylvii vo
Abbreviated transcription (Latin):
Abatur ꝓdexteracuius in principis seruiuit isrł eglon
regimoab añ xuiii donec eum ipse ꝑcusso eglonliberauit
hoctem pore cipene ciuitas condita ÷ in lobia: ĩ oe brxviis.
eborra añxl ꝓph&issa decribueffriaim cũbarac de
tribuneptalim cuius ininitio ducatus obpresit filios i srł
iab in pex chana an xxannis qui regnauit in asor sed occiso ab
isrł principemilitiae eius si sarra humilatus tandem aede¬
madianitis & amalthitis uiiannis sed gedeon pugnante
liberatis est tȩr̃us condita : ante templũ herus olimorũ an¬
Ncͥem hercules ilium uastat. ñdec xlu
is sacharꝰ qu habitabat in sanir montis effrocim belũ
lapicharũ & centarorũ quos eribit pale fatus primo demeredebi¬
lb: libro nobiles fuisse aequites thios salorũ introia p̃ launed oñtem
Sis rł ex quib: ammanitae debellantur abiepde quin librs
iudicũ ab a&ate mosi usq ad sem&ipsũ ait supputare annos
iosue filionun samuheli & sauli quorũ annos scriptur a non

Expanded text:
batur pro dextera, cujus in principiis servivit Israel Eglon regi Moab annis XVIII, donec eum ipse percusso Eglon liberavit. Hoc tempore Cyrene civitas condita est in Libya. A. M.bora annis XL, prophetissa de tribu Ephraim cum Baruch de tribu Neptalim, cujus in initio ducatus oppressit filios Israel Jabin rex Chanaan XX annis, qui regnavit in Asor. Sed occiso ab Israel principe militiae ejus Sisara, humiliatus tandem ac deMadianitis et Amalechitis VII annis, sed Gedeon pugnante liberatus est. Tyrus condita est ante templum Hierosolymorum anichem. Hercules Ilium vastat. A. M. HebIssachar, qui habitabat in Sanir montis Ephraim. Bellum Lapitharum et Centaurorum, quos scribit Palaephatus, primo de Incredibilibus libro, nobiles fuisse equites Thessalorum. In Troja post Laomedontem rIsrael, ex quibus Ammonitae debellantur ab Jepte, qui in libro Judicum ab aetate Moysis usque ad semetipsum ait supputari annos Josue filio Nun, Samueli et Sauli, quorum annos Scriptura non
Abbreviated transcription (Latin):
darii septuagisimus captiuitatis hierus alem annus impl&ur
ut uult eu sebus testem adhibens ⁊ achariã ꝓphieã aput quem
secundo darii anno loquitur angelus Dñe exereituũ usq¬
quo tu ñ muiserebepis hierus alẽ &urbũ uida quib iratus es
iste septua gisimus annus est itẽ quasto daryregis anno dt̃
idem ꝓph&a cũ ieiunar&is & plangeritis ꝑ hos lxxannos nũ¬
quidiciunũ ieiun astistis mihi sexto darnanno tẽpli aedificatio
cõpletur dietestia mensir adar quiest quadragisimus sextus an¬
nus ex quo eius subciro fundamen ta st iecta . Vnde ineuangelio di
aedificare annosecundo darii menses exto dieucesima quasta
& annosexto ut dictum est mense duo decimo die testia conple¬
uert̃. Ex quo appare&e opustempli & antea ñ parua expaste ꝑtũ¬

Expanded text:
Darii septuagesimus captivitatis Hierusalem annus impletur, Darii septuagesimus captivitatis Hierusalem annus impletur, ut vult Eusebius, testem adhibens Zachariam prophetam, apud quem secundo Darii anno loquitur angelus: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Hierusalem et urbium Juda quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est. Item quarto Darii regis anno dicit idem propheta: Cum jejunaretis et plangeretis per hos LXX annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Sexto Darii anno templi aedificatio completur, die tertia mensis Adar, qui est quadragesimus sextus annus, ex quo ejus sub Cyro fundamenta sunt jacta. Unde in Evangelio dicCoeperunt autem aedificare anno secundo Darii, mense sexto, die vicesima quarta, et anno sexto, ut dictum est, mense duodecimo, die tertia compleverunt. Ex quo apparet opus templi et antea non parva ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
accufationẽ aduersiun iudeos & rescripsit artar xerxes
ne a edificapetur inerus alẽ romanor̃ septimus tarqͥ nus
reg̃ añ xxxV. quicaus atarqumi unioris filuisui quiluere¬
tiam corruperat regno expulsus est : ũi CCCCXxx
tameius relegionẽ ab hominatus caeremonias eius et
tẽ pla deposuit babr lonẽ in aexpto aedi ficauit hunc aunt
Tratres magi mensib .vii hiesus sacerdos magnus & prin¬
ceps gntis łorobabel aggeus ⁊ acharis & malachi ꝓplele
darescunt prthagoras phisicus philosophus clarus habecus
os fratres magor in libris chponicor̃ eusebi repperipus
Ver̃ heinimas in expositione danihelis scribit cambi sen
s mer demmagnũ regnasse qui pantha pthen in quid filiã
Cambysis duxit uxorem quicũ auiimagis fuisse occasus
& in locũ eius darius suscipiss& imperium eadem panthap¬
thes nup sit dario & ex ea xerxen filiũ genuit. secundo anti

Expanded text:
accusationem adversum Judaeos; et rescripsit Artaxerxes accusationem adversum Judaeos; et rescripsit Artaxerxes ne aedificaretur Hierusalem. Romanorum septimus Tarquinius regnavit annis XXXV, qui causa Tarquinii junioris filii sui, qui Lucretiam corruperat, a regno expulsus est. A. M. tam ejus religionem abominatus, caeremonias ejus et templa deposuit: Babylonem in Aegypto aedificavit. Hunc aiunt 432. Sept. 4780. Fratres Magi mensibus VII. Jesus sacerdos magnus, et princeps gentis Zorobabel. Aggeus, Zacharias, et Malachias prophetae clarescunt. Pythagoras Physicus philosophus clarus habetur.os fratres Magos in libris Chronicorum Eusebii reperimus. Verum Hieronymus, in expositione Danielis, scribit post Cambysen Smerdem Magum regnasse, qui Pantapthen, inquit, filiam Cambysis duxit uxorem, qui cum a septem magis fuisset occisus, et in locum ejus Darius suscepisset imperium, eadem Pantapthes nupsit Dario, et ex eo Xerxen filium genuit. Secundo anno