comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ro equidem tyranus absque culpa ciuicum
lurrexit inpopulo uetus est autem uerbum Ede
quod nutristi  dominum inportunium pa¬
timar Rsi om̃is potestas adeo est seu ad bonoꝵ
exercicium seu ad malorum penampar est:
ut diuino imꝑiote submitti sencias non hũano
Cuius si minister ĩmicior uidetur paciencia
fortasb̃ efficiat cit initescat uuix est ullũ tam fe¬
rox ingenium ut non obediencia &obsequio
leniatur uel ferendum demiq uel ponendum
cognitos. periculosior status d dominus est nob̾
unum patria ciuem habet bonum malum do¬
minum diucius non habebit.
dde in docto preceptore doleo¬
N doc tum preceptorem nolens audio
Rat celestem preceptorem audi libens qui
qui docet hoĩem scienciam si cut scriptum est
quo igitur tacentȩ frust preceptor qluicũq mor¬
talis: quaus docꝰ tissimus laboraret :

Expanded text:
ro equidem tyrannus absque culpa civium surrexit in populo. Vetus est autem verbum. Ede quod nutristi. Dominum importunum patimur. Si omnis potestas a Deo est, seu ad bonorum exercitium, seu ad malorum penam, par est ut divino imperio te subiectum sentias, non humano. Cuius si minister immitior videtur, patientia fortassis efficiet ut mitescat. Vix est enim ullum tam ferox ingenium, ut non obedientia et obsequio leniatur. Vel ferendum denique, vel ponendum cognitos, periculosior status. Dominus nobis est unum patria civem bonum habeat, malum dominum diutius non habebit. 40 DE INDOCTO PRECEPTORE Endoctum preceptorem nolens audio.At celestem preceptorem audi libens, qui“qui docet hominem scientiam”, sicut scriptum est. Quo insuper tacente, frustra preceptor, quicunque mortalis, quamvis doctissimus, laboraret.
Abbreviated transcription (Latin):
Ion possum equo aĩmo repulsam pati Res
Cur petendi tibi arrogas licenciamiac negã¬
di aliis eripis libertatem. Quid quod sepe indig¬
na peticio: dignam repulse prebuit materiam
Quuid ꝙ sepe eciam petenti. repulsa utilis fuit cu
quod pecierat impetrasse dampnosum erat d
unde non merui repulsam tuli RMulti se mag¬
na meritos putantiunde penitus nil merentur
hinc repulse dolor. hinc querele iste quibus orb
terre & om̃is uita hoini plena est

Expanded text:
on possum equo animo repulsam pati. Cur petendi tibi arrogas licentiam, et negandi aliis carpis libertatem? Quid quod sepe indigna petitio, dignam repulse prebuit materiam? Quid quod sepe etiam petenti repulsa utilis fuit, cui quod petierat impetrasse, damnosum erat? Unde non merui repulsam tuli. Multi se magna meritos putant. Unde penitus nichil merentur; hinc repulse dolor, hinc querele iste, quibus orbis terre et omnis vita hominum plena est
Abbreviated transcription (Latin):
nere nullumispernere sȩsȩ Spernere se sꝑniqua¬
tur istabeant hoc tibi ultimum opus est  Sper
nor ab alis R Recordare: an tu alios: aut spernas:
acit spreueris hic est modus humanus spernere.
& sꝑnimutuo uos uicissim odio mutuoq p̃mitꝭ
contemptu & uult aliis esse uenerabiles: nemi¬
nem uenerantes placere uultis deo euius oꝑaus
nullum uiobis placet:eo quo placere debet modo
de promissi muneris tarditate doleo¬
IErum promilla non complentur RQuid¬
de hoc singulariter quereris: quod omnib
est cõmũe Nulla quidem res & munus magis
inqͥnat quam clura frons ac lenta dilacio Sed
hic est moscito uultis accipere tarde autem
dare ad illud alacͤs ad hoc mesti Ad illud pre¬
cipites adhꝰ segnes ingratitudinis duplex radix
duplex materia querelarum dum s. illos mora
& celeritas hos contristat d oquam multa mͥ

Expanded text:
nere nullum, spernere sese, spernere se snere nullum, spernere sese, spernere se sperni; hoc tibi ultimo opus esnor ab aliis. Recordare, an tu alios aut spernas, aut spreveris. Hic est mos humanus, spernere et sperni. Mutuo vos vicissim odio, mutuoque premitis contemptu, et vultis aliis esse venerabiles, neminem venerantes. Placere vultis Deo, cuius operum nullum vobis placet, eo quo placere debet modoDE PROMISSI MUNERIS TARDITATE Sero promissa complentur. Quid singulariter de hoc quereris, quod omnibus est commune? Nulla quidem res magis munus inquinat, quam dura frons et lenta dilatio. Sed hic est mos, cito vultis accipere, tarde autem dare, ad illud alacres, ad hoc mesti, ad illud precipites, ad hoc segnes. Ingratitudinis duplex radix, duplex materia querelarum, dum et illos mora, et celeritas hos constringat. Multa michi
Abbreviated transcription (Latin):
Nuidetur mihi amultis Rprestat in¬
uidiosum esse quam inmiserabilem d
Encudia exerceor emulorum R Et quis umq̃
officia publica:desine incenssu elato & suꝑbo co¬
dum prebeas: culgus & liuor implateis habitãt:
sicut & mala ferme omnia Quidam hostes nul¬
lo melius modo quã fuga uincunt᷑ ac latebris d
Et profugum & latentem liuor in sequitur R
Tolle mali materiam malum õe sustuleris. Mims:
opibus. modum ponequidquid eximia spe in
Flaminare aimos p̃trel abice: uel absconde.Siꝗd
est quo carere nolis: aut nequeas. modeste utere
incuidiã quam in solencia ex asperatihũilit as
lenit. Sunt qui illam extingunt efficacia qui¬
clemis morbo ip̃o peyora remedia misera silicet
est inficior ꝙ doleas. feras tn. Alioquin est
quod ricleas. nihul est enim ridiculosius. sed nil
crebrius qua contempni sapientem ab insanis
Asꝑnor R Circahoc uerbum unum quatuor bo¬
na clixere esse aliquixꝰ. Spernere mundumsper¬

Expanded text:
nvidetur michi a multis. Prestat innvidetur michi a multis. Prestat invidiosum esse quam miserabilem. Invidia exerceor emulorum. Et quis unquam officia publica, desine incessu elato et superbo codum prebeas; vulgus et livor in plateis habitant, sicut et mala ferme omnia. Quidam hostes nullo melius modo, quam fuga vincuntur ac latebris. Et profugum et latentem livor insequitur. Tolle mali materiam: malum omne sustuleris. Nimiis opibus modum pone; quicquid eximia specie inflammare animos potest, vel abice vel absconde. Si quid est quo carere nolis aut nequeas, modeste utere; invidiam quam insolentia exasperat, humilitas lenit. Sunt que illam extinguant, efficacia quidem, sed morbo ipso peiora remedia, miseria, scilicet, n inficior, quod doleas; feras tamen. Alioquin, est quod rideas: nichil est enim ridiculosius, sed nichil crebrius, quam contemni sapientem ab insanis. Spernor. Circa hoc verbum unum, quattuor bona esse dixere aliqui: spernere mundum, sper
Abbreviated transcription (Latin):
uenes Cum sit scriptumira uiri uisticiam dei
non oꝑatur Et rursum abaltero ira furor bre¬
uis est optimum igitur non irasci proximum¬
est non ulciscissed frenare iram ne animum ra¬
piat quo non decet Tȩrcium ulcisci non posse e¬
de oclio populari doleo¬
opulus me odit R habes ꝙ predixeram po¬
pularis finem grȩ prodilec tõe odium do
populus gratis odit me RMiraris ꝙ sine causa
odit qui sine discrecõe dilexerat Consequens hoc
illius Unde modestia exulat ibi reg̾re impetũ
necesse est dodit me populus Rhec belua:iniuirie
prompta est sẽgnis officio fulgi amor leuis odium
graue d populo odiosus sum RNihil impetuo
sius stultorum turbis ubi in saniam singulorum
publicus furor. & furorem publicum singulorum
rabies Impellit alterq alterum trudit:nihilq ꝑi¬
culosius quam incidere in illorum mancis quibuis
prorusticia sit uoluntas promaturitate p̃cipitacõ¬
de Inuidia passiue doleo¬

Expanded text:
venias, cum sit scriptum: “Ira viri, iustitiam Dei venias, cum sit scriptum: “Ira viri, iustitiam Dei non operatur”, et rursus ab altero: ira furor brevis est. Optimum igitur non irasci, proximum non ulcisci, sed frenare iram ne animum rapiat quo non decet, tertium est ulcisci non posse, eDE ODIO POPULARI Populus me odit. Habes quem predixeram popularis finem gratie, pro dilectione odium. Populus gratis odit me. Miraris quod sine causa odit, qui sine discretione dilexerat? consequens hoc illius, inde modestia exulat, ibi regnare impetum est necesse. Odit me populus. Hec belua iniurie prompta est, segnis officio. Vulgi amor levis, odium grave. sius stultorum turbis, ubi insaniam singulorum publicus furor, et furorem publicum singulorum rabies impellit, alterque alterum trudit; nichilque periculosius quam incidere in illorum manus, quibus pro iustitia sit voluntas, pro maturitate precipitaDE INVIDIA PASSIVE I
Abbreviated transcription (Latin):
ulcione frohabeor R Si pulcherrimum undicte
genus est nolle ulcisci: pulcerrima necessitas nõ sini
ultro uirtutem amplec troptimum proximum
est compelli d Uidebar ulcissi possȩ nec potiu¬
Non posse malum agere potencia maxima estm̃e¬
dic tam doleo Reniet tempus cito forte: quo
gaude as. neque aliter accidisse ullo uelis modo
Quidam adque coacti ueniunt uelle incipiunt:
&amare & de necessitatȩ consẜisoritur dumq uo¬
luntas fieri incipit desinit esse necessitas sin¬
dicta mihi presens excidit RColubrum tibie
manu excidisse creclito uideto ne iterum subrepat
Nihilhom̃i tam contrarium quam in hũanitas ꝑ
hanc enim homo esse desinit. Idq sic esse ipsum.
nomen indicio est nullus morbus tam contrariꝰ
ne mors quidem Illa enim secundum naturam
accidit ħ autem contra Seuire in homĩem in hu¬
manum est qũatus meritum non oportet ex¬
ulcerati animi motum sequi & pruati memo¬
ria doloris nature cõmunis obluusci dtustam¬
iram exequi non sinor Rtram iustam uix in¬

Expanded text:
ultionis omittere. Si pulcherrimum vindicte genus est nolle ulcisci, pulcherrima est necessitas non sini; ultro virtutem amplecti optimum, proximum est conpelli. Non posse malum agere, potentia magna est, nedictam doleo. Veniet tempus cito, forte, quo gaudeas, neque aliter accidisse ullo velis modo. Quidam ad que coacti veniunt, velle incipiunt et amare, et de necessitate consensus oritur, dumque voluntas fieri incipit, desinit esse necessitas. Vidicta michi presens excidit. Colubrum tibi e manibus excidisse credito, vide ne iterum subrepat. Nichil homini tam contrarium quam inhumanitas; per hanc enim homo esse desinit, idque sic esse, ipsum nomen indicio est; nullus morbus tam contrarius, nec mors quidem: illa secundum naturam accidit, hec autem contra. Sevire in hominem inhumanum est, quamvis meritum: non oportet exulcerati animi motum sequi, et privati memoria doloris, nature communis oblivisciiram exequi non sinor. Iram iustam vix in
Abbreviated transcription (Latin):
tus emineat nec te ruina opprimat aliena S tu
pocius siqua est uia pub ͭ ͤ hueros subicias ruine
rem difficilem sed neq inpossibilem neq insue¬
tam iubeo ut enim multis milibus obfuit unuis
ducis ignalua sic in teredum unius uuiri uirtus&
exercitum seruat & ducem. de infausto p̃lio doleo
ctus sum fateor RNunc demum incipis
nosce fortunam . & hoc saltꝭ boni fugiens in¬
uenisti discis Nemo fermeres magnas gratisdiscit:
multos docȩt experiencia: quos scola non docuit
& preceptoribus surdum caput hausit oculis ꝙ
mauribus non ualebat. nulla rerum hũanarum
c̾tior magistra quã aduersitas nulla discuciendis
erroribus aptior speratam uictoriam amisi¬
RSi insperatam. prudenciam quesuusti nõ sper¬
auit iuc tus utramq amittit ꝯ iusquis igitur
illi succũbit uere umcitur de bello Cuuli do

Expanded text:
tus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu tus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu potius, siqua est via, publice humeros subicias ruine. Rem difficilem, sed neque impossibilem, neque insuetam iubeo. Ut enim sepe multis militibus obfuit unius ducis ignavia, sic interdum unius viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si loctus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno Si insperatam prudentiam quesivisti, non sperautem victus utranque amittit; quisquis igitur illi succumbit vere vincitur. Victus su
Abbreviated transcription (Latin):
Iiunci metuo Rimor modestus caucionẽ:
uehemẽs uero desperacõem parit quarum altera
nil in bello melius altera peuis nil in rebus om̃ib¬
ritur quod paui de geritur: Sic affcũs in aciem
si descendas tecuin erit qui cont̾ te dimicet tui
enim ipius aduersum temelior pars rebellat. ma¬
lus semper hospes aui pessimus in bellum comes
metus: de Belli temcrario collega doleo¬
Esto tu constans & modestus nusquã uir¬
tus clarior eminet quã suo ad iota contrario
Cur non pocius illum regas quã te ille p̾cipitet
de magistro milicie inconsulto doleo¬
St mihi magr milicie in consultus ac pre¬
ceps Rhoc aliquanto ꝑiculo suis non fegem legi¬
onis ur̃as interroga iacentes ad trebeam ad transi¬
merium & ad cannas multisq aliis in locis Si re¬
medium uis dubiam linque iniliciam Si id for¬
te non clatur ac tu fortiter atq in dustrie mĩste¬
rium cuumage & inter tui ducis errores tua uir¬

Expanded text:
vinci metuo. Timor modestus cautionem, vinci metuo. Timor modestus cautionem, vehemens vero desperationem parit, quarum altera nil in bello melius, altera peius nil in rebus omnibritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus semper hospes, animi pessimus in bellum comes, metus. 71 DE BELLI TEMERARIO COLLEGA StuEsto tu costans et modestus: nusquam virtus clarior eminet, quam suo admota contrario; cur non tu potius illum regas quam te ille precipitetDE MAGISTRO MILITIE INCONSULTO Est michi magister militie inconsultus ac preceps. Hoc aliquanto periculosius non negem. Legiones vestras interroga iacentes ad Trebiam, ad Thrasumenum, et ad Cannas multisque aliis in locis. Si remedium vis, dubiam linque militiam; si forte non datur, at tu fortiter atque industrie ministerium tuum age, ut inter tui ducis errores, tua vir
Abbreviated transcription (Latin):
ditum cogites Neq cum illis esse cupias qui te cu¬
piunt ab esse neq demũq ate fieri debiuit ab alio
fac tum egre feras debusti cedere ciuium in uidie
utq illam fugeres ultro inexilium ire huius er¬
go consilii dux eram nec ex empli duces deerant
thaginem atq numãciam affricanus mi¬
nor ierosolimã titus aliasq alii romam nullus in
totum diruit sed senec tus attriuit ciiũ Quid¬
tu igitur tuam patriamꝰ relaris exemptam imꝑio
forcune cui urbes maxime atq imꝑia suberĩt an
usq ad te fefellit amor ut urbem unam quod cũ
ibi natus esses tibi fingeres in mortalem cum sit
mundus ipse mortalis Celum ruet ac terra mõ¬
tes & maria mouebuntur & creata denihilo in
nihilum recligentur Tu ruisse tuã prĩam a mi¬
reris aut quereris Sunt & paulo ante diceba ut
homibus sic urbibus mortes sue
e Metu perdendi inbello doleo¬
D Ello iunci metuo Rpacem quere dualde

Expanded text:
ditum cogites, neque cum illis esse cupias, qui te cuditum cogites, neque cum illis esse cupias, qui te cupiunt abesse: neque demum quod a te fieri debuit, ab alio factum egre feras. Debuisti cedere civium invidie, utque illam fugeres, ultro in exilium ire. Huius ero consilii dux eram. Nec exempli duces deerant thaginem atque Numantiam Africanus minor, Hierosolymam Titus, aliasque alii. Romam nullus in totum diruit; sed senectus attrivit, civitu ergo? Tuam patriam rebaris exemptam imperio fortune, cui urbes maxime atque imperia subessent? An usque adeo te fefellit amor, ut urbem unam, quod tu ibi natus esses, fingeres immortalem, cum sit mundus ipse mortalis? Celum ruet ac terra, montes et maria movebuntur, et creata de nichilo in nichilum redigentur: tu ruisse tuam patriam aut miraris, aut quereris? Sunt, quod paulo ante dicebam, ut hominibus, sic urbibus mortes sueE METU PERDENDI IN BELLO Bello vinci metuo. Pacem quere. Valde
Abbreviated transcription (Latin):
modum tuum flereiam optabilȩ uideri
posset exilium eoq minus officiat libertati neu¬
trum tamen officit. si libertas uera est ille & in¬
clusus egredi & exclusus regredi &ubi uoluerit
grinacio erit non exilium & momento quibus¬
clam exitum quibusdam uero reditum proex¬
ilio fore. Sunt quibus nusq peyus qu̾a in patria
sua sit d in exilium cogor RCupiendo quod
cogeris efficies ne cogaris omne i uolentũ paciecia
uincitur & desinit esse ⁊uolentum q uolenti
fit d pellor epatria Rpulsu te pessimis opti
mis te insere heq te patria sed patriam te indig¬
nam rebus proba senciat illa ꝗd pęrdidit tu mͦ¬
hil te perclidisse seneias mali ciues tui tedio si¬
mulq pñtis oclio ac suspicõne careant Boni aũt
se solos linqui doleant amore absentis ac deside¬
rio teneantur sequanturq oculis atq ãimis abeũ¬
tem Elli se solos linqui doleant tu te comitatum
gaudeas profic isci neq integrum respicias neq re¬

Expanded text:
modum tuum flere: iam optabile videri modum tuum flere: iam optabile videri possit exilium, eo quod minus officiat libertati; neutrum tamen officit, si libertas animi vera est. Ille et inclusus egredi, et exclusus regredi, et ubi voluerit grinatio erit non exilium. Et memento quibusdam exitum, quibusdam vero reditum pro exilio fore. Sunt quibus nusquam peius quam in patria sua sit. In exilium cogor. Cupiendo quod cogeris, efficies ne cogaris. Omne violentum patientia vincitur, et desinet esse violentum quod volenti fit. mis insere, neque te patria, sed patriam te indignam rebus proba. Sentiat illa quid perdidit, tu nil perdidisse te sentias. Mali cives tui tedio simulque presentis odio ac suspitione careant, boni aut boni autem amore absentis ac desiderio teneantur, sequanturque oculis atque animis abeuntem. Illi se solos linqui doleant, tu te comitatum gaudeas proficisci, neque te in tergum respicias, neque re
Abbreviated transcription (Latin):
pnatus populi uocibus: ac tacito iudicio: Qiud q
est meliuis conscĩa ipse tua qđq est optimum di¬
uina sentencia absoluendtis: Si quidem ad tribu¬
nal eternum uisti uidicis prouocacio salua solet
is ꝑperam uidicata rescinedere. A In iusto iudi
cio lesus sum R. Illatis miuriis beneuti ars nõ
ultima. est qua instructis sepe profuit iniqui¬
tas aliena clim sua cuiꝗ seper noceat pẽssit nũcqꝙ̃¬
xilio pellor in uisto Le Exilio doleo
Riud tu ergo iusto pelli malles exilio
Nempe quod ad inuirie cumulum in diuer¬
sum trahiturhabes enim in iusti exilii comi¬
tem iusticiam/que iniustos ciues destituens tȩ
secuta tecum exulat d Falso udicio offendor
REst qui tȩ uindicet is qui facit iudicium in¬
iuriam pacientibus perque ait: mea est ulcio &
ego retribuam eis intemꝑe Est & ubi non cogi¬
tas ip̃os uidicans aut testis inpec tore magni ibi
habitant ultores. nullius belue. morsus est acri¬

Expanded text:
natus, populi vocibus, aut tacito iudicio, quodque natus, populi vocibus, aut tacito iudicio, quodque est melius, conscientia ipsa, quodque est optimum, divina sententia absolvendus, si quidem ad tribunal eternum iudicis iusti provocatio salva est. Solet is perperam iudicata rescindere. Iniuste cio lesus sum. Illatis iniuriis bene uti, ars non ultima est; qua instructo sepe profuit iniquitas aliena, cum sua cuique semper noceat, prosit numqxilio pellor iniusto. Quid tu igitur? Iusto pelli malles exilio? Nempe quod ad iniurie cumulum, animum in diversum trahit? Habes enim iniusti exilii solatium, comitem iustitiam, que, iniustos cives destituens, te secuta, tecum exulat. Iniusto Est qui te vindicet: “is qui facit iudicium iniuriam patientibus”, quique ait: “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore”. Est et ubi non cogitas: ipso iudicis aut testis in pectore; magni ibi habitant ultores. Nullus belue morsus est acri
Abbreviated transcription (Latin):
preanguste hĩto Rns ut tibi domus om̃is
amplissima uideatur sepulcrum cogita¬
¶RMeluis est in dignus carcerquam liber¬
tas indigna Multoq sacius in meritum ꝓuisti¬
cia. in ala pati quã per scelus bonis affluere quã¬
ius nec mala illa dici debeant neq hbona sed
loquor ut uulgus quod dolorem malun ingens
uoluptatem sũmmum bonum uidicat.¬
Niuste torqueor RQuid nunc diceres
si uistesNullum nempe tormentum consci¬
Encia maius est ista in columi hec externa des¬
picito intra te est consalator tuus dIn eculcũ¬
leuor Rꝯ uied refert an meculeum an inlectu¬
lum torquendus ascenderes: ⁊e carmficis nodus
p̃mittat hunc febris hunc podogra.hunc uxor.
hunc filius. hunc aĩcahunc diuicie: hunc pauꝑ¬
tas hunc infinita cupiditas. spesq anhelat hũc
cortores quolibet peyor metus per quire morta¬
lium status uix ullum inuemies in eculo non
pendentem Sed eum mille sint eculei nisi lig¬
Niusto udicio iudicatus sum Runius
iudicis: aut paucorum uoce testium: dam¬

Expanded text:
ranguste habito. Vis ne tibi domus omnis amplissima videatur? Sepulchrum cogita. Melior est indignus carcer, quam indigna libertas, multoque satius inmeritum pro iustitia mala pati, quam per scelus bonis affluere, quamvis nec mala illa dici debeant, neque hec bona; sed loquor ut vulgus, quod dolorem malum ingens, voluptatem summum bonum iudicat.ste torqueor. Quid nunc diceres si iuste? Nullum nempe tormentum conscientia maius est; illa incolumi, hec externa despicito: intra te est consolator tuus. Torqulevor. Quid refert in equuleum an in lectulum torquendus ascenderis? Te carnificis nodus premet, at hunc febris, hunc podagra, hunc uxor, hunc filius, hunc amica, hunc divitie, hunc paus, hunc infinita cupiditas spesque anhela, hunc tortore quolibet peior metus. Perquire mortalium status: vix ullum invenies non in equuleo pendentem. Sed, cum mille sint equulei, nisi ligIniusto iudicio damnatus sum. Unius iudicis aut paucorum voce testium dam
Abbreviated transcription (Latin):
ria ¶Ingens robur est corporis Rnemonulone
robustior elariores multi Etiastum & preuali¬
dum corpus est R p̾stantissimarerum uirtus
mole corporea non eget in aĩmis habitans de

Expanded text:
 Ingens robur corporis est. Nemo Milone robustior, clariores multi. Vastum et prevalidum corpus est. Prestantissima rerum virtus mole corporea non eget, in animis habitans
Abbreviated transcription (Latin):
Racdulancium iam sus urros atq ob¬
trec tancium uirgia euasisti diuersimodum
sed par malum nisi quod aliquanto iurilius
est uirgiis quam blandiciis adhabere aures Illis
namq meclicamentum aliqñ. his uenenum
in est semper Illud ergo semꝑ mordendo sanat
hoc mulcendo inquinat atq ita peior est fal¬
Nte me tedium ingens tenet R Ex p̃miss
ortum malum quo nescio: an uix aliud
ꝑieulosius. quippe molestissimum perse dlesꝑacõi
tłm institutum est ur̃is intemplis auxiliũ im¬
płorare felicium aĩarum que terrems tediis uin¬
culisq corporeis resolute celestibus ꝑfruuntur
gaudiis ac serenitate mentis eterna de Graue¬

Expanded text:
atque obrectantium iurgia evasisti, diversimode sed par malum, nisi quod aliquanto virilius est, iurgiis quam blanditiis adihibere aures: illis namque medicamentum aliquando, his venenum inest semper. Illud ergo sepe mordendo sanat, hoc mulcendo inquinat, atque ita peior est falte me tedium ingens tenet. Ex premissis ortum malum, quo nescio an vix aliud periculosius, quippe molestissimum per se, desperatitim institutum est vestris in templis auxilium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis vinculisque corporeis resolute, celestibus perfruuntur gaudiis ac serenitate mentis eterna. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
Misi oculos Rfrontis fortasse non pec¬
toris hii si suꝑ erĩt bene habetssalua res
qui inp̃cipicium te ducebant mirum dic tu
Sepe quidem lucidissima pars corporis totam
aminam intenebras trahit Iam uocantem
ad melioraspiritum sequi incipȩ & ueritati
prebe aurem clamanti nolite quere̾ que uidẽ¬

Expanded text:
misi oculos. Frontis fortasse, non pectoris: hi si superant, bene habet, salva res qui in precipitium te ducebant. Mirum dictu: sepe quidem lucidissima pars corporis totam animam in tenebras trahit. Iam vocantem ad meliora spiritum, sequi incipe, et veritati prebe aurem clamanti: “nolite querere que viden
Abbreviated transcription (Latin):
gemo tardo prorsus & inualido sum R Si litteris
non potes at uirtuti stude.nemo non ad illam sa¬
tis ingeniosus ubi non accumen queritur sed uo¬
luntas. Adq quid litteras non prodesse aliqñ eci¬
am obessȩ opiati sunt Ideoq desertis studiis in so¬
litudinem abiere & eximie illis scio locus fuit ig¬
norancia litterarum.dequorum iudicio pronũ¬
ciarȩ difficilȩ est id dequo constet extremumac¬
cipe Nemotȩ fallat nec te uulgi stupor nec stul¬
torum uoces moueant Maius cuciusq est uirtu¬
te quã litteris clarum fieri. Itaq semper illud op¬
tabile sepe illud fornud abile res ostenditꝰ uod
dem si qua in rebus huãis potest essȩ perfectio
de inopi & infirma memoria doleo

Expanded text:
genio tardo prorsus et invalido sum. Si literis non potes, at virtuti stude: nemo non ad illam satis ingeniosus, ubi non acumen queritur, sed voluntas, ad quam quidam literas nil prodesse, alii obesse etiam opinati sunt. Ideoque desertis studiis, in solitudines abiiere, et eximie illis scientie loco fuit ignorantia literarum, de quorum iudicio pronuntiare difficile est. Id de quo constat extremum accipe, nemo te fallat, nec te vulgi stupor, nec stultorum voces moveant: maius tutiusque est virtute, quam literis, clarum fieri. Itaque semper illud optabile, sepe istud formidabile res ostendit, quoddem, si qua in rebus humanis potest esse perfectio. 101 DE INOPI ET INFIRMA MEMORIA Se
Abbreviated transcription (Latin):
tui nec amari an illud laberii notissimũ non au.¬
clisti. necesse est multos timeat quem multitimẽt
hoc ille dixit Inuilium cesarem hiius dicti carsa¬
illa profecto est quã ouidius naso aiit quia que me¬
tuit quisq perire cupit dem prius abenuio Quem
metuũt inq olerunt ꝙͣ quisq odit perisse expe

Expanded text:
tui nec amari? an illud Laberii notissimum non autui nec amari? an illud Laberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesaremilla profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem metuit quisque perire cupit, dictum prius est ab Ennio: Quem metuunt, inquit, oderunt, quem quisque odit
Abbreviated transcription (Latin):
qualitercunq descenelisse bonum oĩo quia ius¬
tum meliorq coactaq iuisticia quam uoluntaria
iniusticia d Nec ego alienis inuiriosus uxoribus
nec mearixor aliciũ tyrannyde tamen excidi
Sepe se nocentissimi In nocentes putant sunt tñ
& alie non minores cause precipitade tyrannidis
incudia Et ad sũmam & ad reges & tyranniom¬
nes &. quicum inpotentatu aliquosunt debẽt
Si regnare dui uolunt acriter excutere memo¬
riterq dcm̃ illud Catonis apud liuiũ auaricia
& luxuria omĩa magna imꝑia subuerterunt.
ipe tecum cogita Ego autem tibi ostendam muni¬
tissimam tutissimamq arcem sine murs.sine tur¬
ribus sine ullo prorsus operiosorerum apͣrtit si
uis tute uiue bene uiue niluirtute securius bene
autem uiuere non dico superbe. laute pompatice
sed iuste s sobrie sed modeste. nullis opus ẽ arcib que
Non tutum te prestiterint sed sollicitum forimi¬
dabilem ac molestum. Que est aũt uoluptas me¬

Expanded text:
qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iusqualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, meliorque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: ile est. Ad summam, et reges et tyranni omnes, quicunque in potentatu aliquo sunt, debent, si regnare diu volunt, acriter excutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia et luxuria omnia magna imperia everterunt”. ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, me
Abbreviated transcription (Latin):
non expedi̾t aĩm agat Itaq & si filium habet ad
regnum non assĩtur & si post regnum illi forte
filius natus sit statim regno ceditneq enim prri
nimus sił & populum curet & filium de regno¬
genul est filium non habere d Regnifelici
tatem miseram seu felicitatem miseram dici
falsam felicitatem ueramq miseriam dRex esse¬
desii RHomo esse incipis Ea enim est regum
se homies dedigͥnentur de prodicione doleo¬
Roditus fum amicis Rhostibus credo. Si
emmamici essent non te proderent d. pro¬
Uix fallitur qui non fidit Em̃ uero quo maior
quisq eo minus põt tuto fidere eoq plus fidere
ac pluribus est necesse unde fit ut cũ cõmũe
uel maxime r̃gũ sit prodi neq omĩo ullum genꝰ
tam noxiũ huc malo ele Tyt annyde
Irannidem deposui Rsarcinam rei pub¬
lice grauem tibi ꝑiculosam nulli bono uti¬
lem dampnosam multis omnibus odiosam¬
disses melius optime uero non ascendisses nunc

Expanded text:
non expedit, animum agat: itaque et si filium habet ad non expedit, animum agat: itaque et si filium habet ad regnum non assumitur, et si post regnum illi forte filius natus sit, statim regno cecidit. Neque enim nimus, simul et populum curet et filium. 79 DE Rgenus est filium non habtatem perdidi. Seu felicitatem miseram, seu falsam felicitatem veramque miseriamdesii. Homo esse incipis: ea est enim regum se homines dedignentur. 80 DE PRODITIONE roditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a rannidem deposui. Sarcinam Reipublice gravem, tibi periculosam, nulli bono utilem, damnosam multis, omnibus odiosamdisses melius optime vero non ascendisses. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
opus imposuit insi filii in super pondus accesserie
Sarcinis uĩs delectanũ & dulce est nobis sub fas¬
ce succumbere tulum publicum pondus itgno
grauius nulla priuata sarcina gratuor quã filius¬
& est nulla carior el Sine filiorex sum RNunc¬
honestius ac liberius regna: sepe amor filiorum
ab amore uirtutis aim flexit legisti ut apud to¬
li consencientis eligitur iur excuubus optimus
nihil sangius nihil opes prosunt Om̃e suffragiũ
de uirtute oritur. itaq nũ qͣ uidicio farior et¬
ficiat. St̃a & felix electio que aduros reges utĩa
peruenisset neq malis peyores & peyoribus pessĩ¬
mi succedentes orbem terraĩn tradita permanꝰ
nequicia ac suꝑbia corrupissent Illic tri quãtu¬
libet optimus ac perfec tus uir unanimi senten¬
cia oĩm comprobatus adregnum tamen non ꝑ¬
ueniat nisi eo sexum & sexum & filiis carens
ne aut etatꝭ fexior aue filii amor transuersum quo

Expanded text:
onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? Sarcinis vestris delectamini, et dulce est vobis sub fasce succumbere. Nullum publicum pondus regno gravius; nulla privata sarcina gravior, quam filius, etsi nulla carior. honestius atque liberius regna; sepe amor filiorum ab amore virtutis animum deflexit. Legisti ut apud Tali consentientis eligitur vir ex omnibus optimus: nil sanguis, nil opes prosunt, omne suffragium de virtute oritur, ita ut numquam iudicio favor officiat. Sancta et felix electio, que ad nostros reges utinam pervenisset, neque, malis peiores et peioribus pessimi succedentes, orbem terrarum, tradita per manus nequitia ac superbia, corrupissent. Illic tamen quantumlibet optimus ac perfectus vir, unanimi sententia omnium comprobatus, ad regnum tamen non perveniat, nisi et senex et filiis carens, ne aut etatis fervor, aut filii amor, transversum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
qui & si boni aliquid in ceperit non consiste neq
per seuȩrabit indocilis stare &fieri põt
est m̃ili fi at non ambigrius deo id satis ẽ
Illi te ip̃m fides crede Et dic in manibus tuis sortes
mee Id cum pie feceris pone metum. pone ambi¬
guitatem: pone sollicitudinem: Ille scit ꝙ de te
acturus sit nullius rei dubius. paruaquidem s
firma mnnauicula magnum sulcas mare. ficlus
tueq salutis amantissimus gubernator ẽ ꝗd re¬
fert an uiam uector ignoret si magr̃o nauigii
nota est de uulneribus acceptis doleo¬
Ulneribus crucior graiussimis d osi ani¬
me tue uulnus aspicias qutã tibi ħ leuia
uideantur:Sed uos delicatissima corpora. in sensi¬
biles pene aĩos habetis. Altera uri parte nihil alte
sed causam uulneris attendo uisto cicatrix bel¬
lo parta miris modis honestat faciem uiri fortis
formosum prouisticia fusceptum uiulnus multo¬
q speciosior est mors. Ce rege sine filio doleo¬

Expanded text:
qui, etsi aliquid boni inceperit, non consistet, neque qui, etsi aliquid boni inceperit, non consistet, neque perseverabis, indocilis stare. Et fieri potest michi. At non ambiguus Deo. Id sat est: illi te ipsum fidens crede, et dic ei: “in manibus tuis sortes mee”; id cum pie feceris, pone metum, pone ambiguitatem, pone sollicitudinem. Ille scit quid de te acturus sit. Nullius rei dubius, parva quidem, sed firma in navicula magnum sulcas mare: fidus tueque salutis amantissimus gubernator est. Quid refert an viam vector ignoret, si magistro navigii nota est? 77 DE VULNERIBUS ACCEPTIS Vulneribus crucior gravissimis. O, si anime tue vulnus aspicias, quam tibi hec levia videantur! Sed vos delicatissima corpora, insensibiles pene animas habetis, altera vestri parte nichil, altersed causam vulneris attendo: iusto cicatrix bello parta, miris modis honestat faciem viri fortis. Speciosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciosior est mors. Vulnere accepto cl
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus frẽm sed hõ ipse conera selitigat quodurante
litigio nulla quies aimo nulla põt esse senitas d
dilcordat aĩmus & diuersis secum pugnat af¬
fectibus Rdiuersitatem illam abice unũ uelle
incipe Tunc compõĩta erit &. in mota pax animi
cum discordes affectus quasi sediciosi ciues in
unam cõueniunt uoluntatem Alioquin ut con¬
nobilior & eterna mors terribilior temꝑali: utro¬
biq tamen adhibitum temꝑamentum & equali¬
tas quedam ad salutem uia est d Fluctuo & in
aduersum agor RMlaximum argumentũ ma¬
le se habentis aĩmi fluc tuaᷤ est Ut enim corpus
egrum sepe thoro uoluitur sic eger anmus con¬
eiliis agitatur de quo uix mihi ulla spes salutis
parumq ab est quin melicis sperem dehomiine
uiciis ꝑtinaciter inherente qui si conu̾sus fuerit
aduirtutes inhiis forsitan constans erit qͣuam
de hom̃ie uario nullits se consiliis applicante

Expanded text:
versus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante versus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla quies animo, nulla potest esse securitas? Discordat animus et diversis secum pugnat affectibus. Diversitatem illam abice, unum velle incipe: tunc composita erit et immota pax animi, cum discordes affectus, quasi seditiosi cives, in unam convenerint voluntatem. Alioquin ut conpore est nobilior, et eterna mors terribilior temporali. Utrobique tamen adhibitum temperamentum et equalitas quedam, ad salutem via est. Pugnat andiversum agor. Maximum argumentum male se habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volvitur, sic eger animus consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertinaciter inherente, qui si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis se consiliis applicante,
Abbreviated transcription (Latin):
Nplacabile ciuibus bellum est RSi nilopꝰ
inte est ambi alios increpa: deprecare: obtes¬
tare castiga: obsecra: Ingere quibus potes publi¬
cam ruinam que priuatas inse continet Et cum
nullius propria uideatur est oĩm: deniq hine pn¬
etatem hinc terroribus aios placa. Si nihil apud
hominȩs proficis deum ora: optaciuum resipis¬
cenciam & patrie salutem modisq omnibus boĩ
ciuis officium imple decliscordia aniimi fluctuan
Nimi discordia laboro Rnul: tis doleo¬
lum hoc bellum peyus nec ciuile quid il¬
lud enĩm ciuibus interse hoc homini secum est
Illud inter partes populi inplateis urbium hoc ĩ¬
tus in aĩa interq ip̃as partes aĩe geritur itaq cũ
sit belli quedam suba que plus quã cuule bellũ
dicitur: ubi non solum cuies sed gnatiẽt interse
pugnant quale inter cesarem & pompeyum fuit
dequo dictum est Ille locus fratres habiut locus
ille parentes quanto hoc bellum iustius nomen
uindicat ubi non pater cont̾ filium nec frater ad¬

Expanded text:
placabile civibus bellum est. Si nil opis in te est, ambi alios, increpa, deprecare, obtestare, castiga, obsecra, ingere quibus potes publicam ruinam, que privatas in se continet, et, cum nullius propria videatur, est omnium; denique hinc pietate, hinc terroribus animo placa. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium imple. Belnimi discordia laboro. Nullum hoc bellum peius, ne civile quidem: illud enim civibus inter se, hoc homini secum est, illud inter partes populi, in plateis urbium, hoc intus in anima, interque ipsas partes anime geritur. Itaque cum sit belli quedam species, que “plus quam civile” bellum dicitur, ubi non solum cives, sed cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater ad
Abbreviated transcription (Latin):
ta nunc etiam sunt dicenda Est aũt qñ nulla
prorsus appares causa non morbi nõ dampna
non inuiriȩ non ignomiie nõ carorũ mortes
neq ullus oĩmo rerum taliũ iopiꝰ rumor
sed dolendi uoluptas quedam mestam aĩam
facit pestes eo funestior quo ignocior causa atq
ita difficilior cura est Itaq hanc ceu aĩe scopulũ
oim ueloꝵut dici solet achremorum auxilio
fugiendam censet ciceo cui inhoe quidem ut
sum Nam ergo dencium dolor nullus sed
nullum quoq presidium nullus usus sineden¬
tibus cum dolore permolendus cibus & nisi
dissimulans cogitandum tibi eo tibi instare
ubi mleclitur atq ubi solo gaudio cibisq aĩe
uiuitur cle egritudine tibiarum doleo¬
sam doloribus prebiusti gaude culpam
plecti Si minus exsortem culpe aĩm solare Et
si doles molestiam adesse ac abesse culpamgau¬
de utrũq seres habet dolorum cuspidi paci¬
encie clipeum oppone ꝑpetum in om̃e anxie¬

Expanded text:
ta nunc etiam sunt dicenda. Est autem quando nulla ta nunc etiam sunt dicenda. Est autem quando nulla prorsus apparens causa, non morbi, non damna, non iniurie, non ignominie, non carorum mortes, neque ullus omnino rerum talium et inopinus rumor, sed dolendi voluptas quedam, mestam animam facit; pestis eo funestior, quo ignotior causa atque ita difficilior cura est. Itaque hanc ceu anime scopulum, omni velorum, ut dici solet, ac remorum auxilio, fugiendam censet Cicero, cui in hoc quidem, ut sum. Iam ergo dentium dolor nullus, sed nullum quoque presidium, nullus usus: sine dentibus, cum labore, premolendus cibus, et, nisi dissimulas, cogitandum eo tibi iter instare, ubi nil editur, atque ubi solo gaudio cibisque anime vivitur. 95 DE EGRITUDINE TIBIARUM Tsam doloribus prebuisti, gaude culpam plecti; si minus, exortem culpe animum solare. Et si doles molestiam adesse, at abesse culpam, gaude. Utcunque se res habeat, dolorum cuspidi patientie clipeum oppone, perpetuum in omni anxie
Abbreviated transcription (Latin):
cdesiderium remouere hoc fac ut securus uiuas
Eaq uel tremẽte ul ruente consistas stultum
estem latissime seuiẽtem horreo R Et
hac q nil amplius quam mortis est metꝰ
quo depyfito plena securitas parata erit Eiñuero
his magnis aĩs non depositus modo sed ne adims¬
sus quidem esse d Nam quid minus uiri est
Ristis sum RRefert qua excausa tris¬
tis es aut letus Isti enim ut alia multa
indiffereneia dixerim que leui mom̃c̃to pos¬
sint bona esse uel mala Tristicia namq depeco¬
utilis ẽ ne desperacioͬ lubrepenti clameulũ
manum det Ac gaudium deturtute deq
memoria bonorum oꝑu honestum modo
ne ingerenti se superbie fores pandeat hartĩ
igitur passionum per mutentur cause uitu¬
pacio illicolocum laudis inuaserit nuc̃ tu
quid sis tristis cogita d.Mestus sum Rmali¬
huius tot radices ꝗt sunt que de unonomne
aduerbia dicitis dequibus &. iam multa dix¬
imus &. ut te pronũ inquerelas uideo mul¬

Expanded text:
desiderium removere. Hoc fac ut securus vivas, desiderium removere. Hoc fac ut securus vivas, eaque vel tremente vel ruente consistas: stultum SSIME SEVIENTE Pestem latissime sevientem horreo. Et hic quoque nil amplius, quam mortis est metus, quo deposito, plena securitas parta erit. Enimvero is magnis animis, non depositus modo, sed ne admissus quidem esse debet. ristis sum. Refert qua ex causa tristis sis aut letus. Ista enim ut alia multa, indifferentia dixerim, que levi momento possint bona esse vel mala. Tristitia nempe de peccutilis, modo ne desperationi subrepenti clanculum manum det, at gaudium de virtute, deque memoria bonorum operum honestum, modo ne ingerenti se superbie fores pandat. Harum igitur passionum premitterentur cause, vituperatio illico locum laudis invaserit, nunc tu ipse quid sis tristis cogita. Huius huius tot radices, quot sunt que, uno nomine, “adversa” dicitis, de quibus et multa iam diximus, et ut te pronum in querelas video, mul
Abbreviated transcription (Latin):
RQuid superbis igitur umbra & ciis Quid
erigeris in eis lutum apulicibus uic tus contra
deum calcitrans iumentum indomitum acsto
lidum Mures thalamum infestant Rꝰ uid
scis anhec ip̃o in thalamo exorti quem tu forsan
peregrinus inhabitas dete ustius queripossint
quinatale illis aduena solum tu bais Sed omis¬
sis iocis horum oĩm racio una est Id circo equi¬
dem his infestis uitam agitis ut discatis alterã
optare atq illuc aimhabeats ubi nec mures nec¬
fures nec aranee nec tinee nec dampnanec tedia
ulla sunt dMagno torqueor calore R Exspec¬
ta hyems tedium hoc pulsura festinet el mesto
ac turbido atterror letigio Rpro re aptis ypote¬
cis usus es Ubiemm lis ibi nec gauelium nec trã¬
quillitas ẽe potest tu si litibus uis carere litium
contempne materiam Auaricia lites parit & par¬
tas alit de terre motu doleo¬
Ton possum terremotibus non mouei R
potes aut̃ aterra om̃em spem atq oinne

Expanded text:
Quid superbis igitur, umbra et cinis? quid Quid superbis igitur, umbra et cinis? quid erigeris, iners lutum? a pulicibus victus contra Deum calcitras, iumentum indomitum ac sto Mures thalamum infestant. Quid scis an hoc ipso in thalamo exorti, quem tu forsitan peregrinus inhabitas, de te iustius queri possint, qui natale illis advena solum turbas? sed omissis iocis, horum omnium ratio una est: idcirco equidem his infestam vitam agitis, ut discatis alteram optare, atque illic animum habeatis, ubi nec mures, necfures, nec aranee, nec tinee nec damna, nec tedia ulla suntta: hiems tedium hoc pulsura festinat. Frigoet turbido atteror litigio. Pro te aptis epithetis usus es: ubi enim lis, ibi nec gaudium nec tranquillitas esse potest. Tu, si litibus vis carere, litium contemne materiam: avaritia lites parit, et partas alit. 91 DE TERREMOTU TeNon possum terremotibus non moveri. Potes autem a terra omnem spem atque omne
Abbreviated transcription (Latin):
est obsessa superbiis de multis tediis rerum tia
ulgi contenciomibus fessus riarum doleo¬
sum Ruulgo aures dum prebueris non
quiesces uulgi duulgi strepitu fatigor f
uulgi uerba despicito pene cium quicqͣ uulgus
loquitur aut nhil aut falsum est At strepitum
illum omẽm & confusas uoces si uitare uetitu¬
tũ tantum auribus accipȩ Idq non aliter q̃
mugitus houm aut balatus pecudum aut ur¬
sorum murmur Quid enim tibi beluarum
tibus caniun uxor Rui uulgi latratus ferre
didicit nullos horrebit canes. nam neq tã mul¬
ti autem neq tam rabidi aut mordaces d puli
cibus inquietor RSanis cogitacionibus conqui¬
esce Cogita nihil mali preter peccatũ hominicõ¬
tingere. multis non hȩc modo facilia sed que ui¬
dentur graussima profuerunt Quid scis ansi
pulices abirent sopor nimiꝰ aut male libidines
subirent Crede bene inomĩbus tecum agibene
erit  Hoc turno pulicum preliouic tus sum

Expanded text:
est obsessa superbiis. Quis tot fraest obsessa superbiis. Quis tot fraulgi contentionibus fessus sum. Vulgo aures dum prebueris non quiesces. Vulgi strepitu fatigor. Vulgi verba despicito: pene enim quicquid vulgus loquitur aut nichil, aut falsum est. At strepitum illum omnem et confusas voces si vitare vetitum, tantum auribus excipe; idque non aliter, quam mugitus boum aut balatus pecudum aut ursorum murmur. Quid enim nisi tibus canum vexor. Qui vulgi latratus ferre didicit, nullos horrebit canes; nam neque tam multi alii, neque tam rabidi aut mordaces. cibus inquietor. Sanis cogitatibus conquiesce. Cogita nichil mali preter peccatum homini contingere posse; multis non hec modo facilia, sed que videntur gravissima profuerunt. Quid scis an, si pulices abirent, sopor nimius, aut male libidines subirent? Crede bene in omnibus tecum agi: bene erit. Nocturno pulicum prelio victus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
sa sed istud pietati hͦ suꝑbie propinqiabat d
Quid enormes ac subitos hos habitus ferat R
Male peruim de honestari ferres si necesse ȩẽt
qui sponte tu a alios leformatos pati nequeas
sine illos indui ut libet tulicet atque libet indu¬
ere atque ita te ulciscęre non mihus lasciuos
oculos honesti habitus offendunt qͣ modestos
in honesti Illi ergo uoluptatem consilio adhi¬
beant suarum rerum. tu ad nusqua alibi quã¬
inter uicia uirtus est clarior o quereris feditas
aliena tuo adiacet decori & Quis tot fraudes
quis tot artes auaricie quis tot species libidinũ
RQue tibi merito dispłicent declina &. que in
aliis dampnes neinte clampnẽt alii caueto el
Quis hoc gule regnum RAlaxime inter ebrios
speciosa sobrietas ubi eque boni omẽs nullus ex¬
cellit  tus tam multa mendacia Rsi menda¬
cio offenderis ueritati stude d Quis tot ferat
in solencias Rhiulitas eo acceptior quo plurib

Expanded text:
sa, sed illud pietati, hoc superbie propinquabat. sa, sed illud pietati, hoc superbie propinquabat. Quis enormes ac subitos hos habitus ferat? Male te per vim dehonestari ferres, si necesse esset, qui sponte sua alios deformatos pati nequeas. Sine illos indui ut libet, tu ut licet atque ut decet induere, atque ita te ulciscere: non minus lascivos oculos honesti habitus offendunt, quam modestos inhonesti; illi igitur voluptatem consilio adhibeant suarum rerum, tu adhibeainter vitia virtus est clarior. Quid quereris? Aliena feditas tuo adiciet decori. quis tot artes avaritie, quis tot species libidinum? Que tibi merito displicent declina, et, que in aliis damnas, ne in te damnent alii, caveto. Quis hoc gule regnum? Maxime inter ebrios speciosa sobrietas! ubi eque boni omnes, nullus excellit. Quis tam multa mendacia? Si mendacio offenderis, veritati stude. insolentias? Humilitas! eo acceptior, quo pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
niis quam mulceri & amara sompniare quam
dulcla Alesti enm sopnii fallacia leta est leti at̃
Hnũabiles usq adtedium me honorãt R
Tu uero dei munus agnoscito ille te honorat
ut te illum & honorare delectet & in honorasse
peniteat om̃is honor & quodcũq omĩ ab homĩe
R Qu̾aius aũt non sit optanda celebritas perse¬
ipãm: ferenda est tamen & amande cause ipius
uirtus & industria netumq ut illa careas dese¬
rende Multo gloriosus labor optabilior ꝗͣliam
ignaua requies cle doloe malis exmoribus hõĩm¬
R Si caritate motus laudo si ira uel indig¬
nacõe non laudo Quid ad te enim quibus mori¬
bus sint alii dũmodo tusis bonus An nũc primũ
intelligis utulgi mores. An tibi negocium parũ
sentis. lutam tuam componere non inuigiles a¬
ualuit nec natura Unde inhil umq speres nisi
rum alter inpublicum egrediens semꝑ flebat
Alter contra mores hoĩm ridebat neuter sine cau¬

Expanded text:
niis quam mulceri, et amara somniare quam niis quam mulceri, et amara somniare quam dulcia? mesti enim somnii fallacia leta est, leti autem rabiles usque ad tedium me honorant. Tu vero Dei munus agnoscito: ille te honorat, ut te illum et honorare delectet, et inhonorasse peniteat, omnis honor et omne quodcunque homini ab homine  Quamvis autem non sit optanda celebritas per seipsam, ferenda est tamen, et amande cause ipsius, virtus et industria, neque unquam, ut illa careas, deserende. Multo est gloriosus labor optabilior, quam ignava requies. Sal. Si caritate motus, laudo, si ira vel indignatione, non laudo: quid ad te enim, quibus moribus sint alii, modo tu sis bonus? an nunc primum intelligis vulgi mores? an tibi negotii parum sentis vitam tuam componere, nisi invigiles avaluit nec natura, unde nichil unquam speres nisi rum alter in publicum egrediens semper flebat, alter contra mores hominum ridebat; neuter sine cau