comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec oculus uidit. nec
in cor hominis ascẽdit.
Nam fides est quod nĩõ
uides crederẽ: ueritat
uerõ quod crechidistiui¬
dere. Hic ipse alibidicit.
Qui diligit me: diliget᷑
a patre meo. et ego diligã
eum ⁊ manifestabo ei me¬
ip̃m. Hoc ergo p̃miũ
hanc sacietatẽ nobis in
suo sermone ꝑmanẽtibꝰ
dominus ꝑmittit: quã
psalmista exoptabat di¬
cens. Saciabor dũ mani¬
festabitur gloria tua.Et
ueritas liberabit uos. hoc
est liberos faciet. et libera¬
ti ab amore seculi deum qͥ
dus est securi ametis:
⁊cum psalmista dicatis.
Michi autẽ adhere deo bo¬
mun est. Dixerunt ergo
iudei ad eum. Semen
abrahe sumus: et nemi¬
ni seruiuimꝰ uinqͣm. Ñ
hoc illi dixerunt qui credi¬
derant: sed inter eos erant¬
quidam qui non credebãt.
Quiq cum audissent do¬
minum liberantẽ sibi pro¬
mittentem unde gratiosi
⁊ subditi ẽẽ debuerant: un¬
de magis indignati sunt
qͣsi seruos eos denotau̾it
quibus liberantẽ pollice¬
batur. Et reuera serui e¬

Expanded text:
nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Nam fides est quod non vides credere; veritas vero, quod credidisti videre. Hinc ipse alibi dicit: Qui diligit me, diligetur a Patre meo: et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Hoc ergo praemium hanc satietatem nobis in suo sermone permanentibus Dominus promittit, quam Psalmista exoptat, dicens: Satiabor cum apparuerit gloria tua . Et veritas liberabit vos, hoc est, liberos faciet, ut liberati ab amore saeculi, Deum qui dus est, securi ametis, et cum Psalmista dicatis: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Dixerunt ergo Judaei ad eum: Semen Abrahae sumus, et nemini servivimus unquam. Non hoc dicebant qui crediderant, sed inter eos quidam qui non credebant, quique cum audissent Dominum liberationem sibi promittentem, unde gratiosi et subditi esse debuerant, inde magis indignati sunt, quasi servos eos denotaverit, quibus libertatem pollicebatur. Et revera servi e
Abbreviated transcription (Latin):
autem seruum tuũ
ñ uocauit. Uerump¬
tamen domine mi
rex in te oculi respici¬
unt totrus isrł: ut ĩ¬
dices eis qui sedẽ debeat
in solio tuo. Bomine
mi rex post te: Erit ꝙ
cumi dormierit dominꝰ
meus rex cum patri¬
bus suis erimus ego

Expanded text:
autem servum tuum non vocavit. Verumtamen domine mi rex, in te oculi respiciunt totius Israel, ut indices eis, quis sedere debeat in solio tuo, domine mi rex, post te. Eritque cum dormierit dominus meus rex cum patribus suis, erimus ego
Abbreviated transcription (Latin):
mur ea que superius di¬
cta sunt implere quispo¬
test. Perfectio autem mi¬
sericordie qua plurimũ
amme laboranti consu¬
litur: ulira dilectionem
iniimici porrigi nõ pote¬
st. Et ideo sic clauditurr.
Estote ergo uos ꝑfecti:si¬
cut ⁊pater uester in celis
est perfectus. Ita tam̃e
ut deus intligatur per¬
fectus tanquam deus:
⁊ amma ꝑfecta tanqͣm
anima. Gradum tamẽ
esse aliquem in pharise¬
orum iusticia que ad legẽ
ueterem pertinet hinc
intelligitur quod młti
homines eos etiam aqͥ¬
bus diliguntur oderunt
sicut luxuriosi filii pare¬
tes cohertitores luxurie
sue. Ascendit ergo aliqũe
gradum qui proxumũ
diligit: quanuns adhuc
oderit inimicum. Eius
autem imꝑio qui uemit
legem implere non sol¬
uere ꝑficiet benruolẽciam
⁊ benignitatem: cum eam
usq ad inimici dilectionẽ
perduxerit. ͣ

Expanded text:
mur, ea quae superius dicta sunt implere quis potest? Perfectio autem misericordiae, qua plurimum animae laboranti consulitur, ultra dilectionem inimici porrigi non potest; et ideo sic clauditur: Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est. Ita tamen ut Deus intelligatur perfectus tanquam Deus, et anima perfecta tanquam anima. 70. Gradum tamen esse aliquem in Pharisaeorum justitia, quae ad Legem veterem pertinet, hinc intelligitur, quod multi homines eos etiam a quibus diliguntur oderunt; sicut luxuriosi filii parentes coercitores luxuriae suae: ascendit ergo aliquem gradum qui proximum diligit, quamvis adhuc oderit inimicum. Ejus autem imperio, qui venit Legem implere, non solvere, perficiet benevolentiam et benignitatem, cum eam usque ad inimici dilectionem perduxerit.
Abbreviated transcription (Latin):
paterne uolũtatis nũciꝰ
in piscinam populi iudeo¬
rum. mouit illos mira¬
culis ⁊ datrina sua. ut cũ
morte cruciꝰ afficerent:
qui genus humanũ nõ
solum alangoribus pecca¬
torum sanare. sed etiã
fitẽt liberari. Descendẽtes
ergo inaquam piscinetͣ¬
batam sanabantur. quia

Expanded text:
paternae voluntatis nuntius, paternae voluntatis nuntius, in piscinam populi Judaeorum. Movit illos miraculis et doctrina sua, ut eum morte crucis afficerent, qui genus humanum non solum a languoribus peccatorum sanare, sed etiam ficeret liberare. Descendentes ergo in aquam piscinae turbatam sanabantur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cere : ⁊ cum psalmista di¬
cere poterant. Nos autẽ
populus tuus ⁊ oues pas¬
cue tue. Multrtudo lan¬
guentium que inmemo¬
ratis porticibus iacebat:
aque motum expectans
designat eos qui legis u̾ba
audientes: hanc se suiz
uiribus implere non pos¬
set. dolebant: atq ideo dñi¬
ce gratie auxilium totis
amme affectibus exopta
lumen habetant.Claudi.
qui bona queagenda es¬
sent nouerant. sed adim¬
plenda ea honi ea boni o¬
peris gressibus assurgere
non ualebant. Aridi: qͥ
oculum quidem scientie
habent s fpei et dilectionis
pinguedine ogent .iii.¬
ales in quĩq porticibu
iacebant: sed non nsi
angelo in piscinam descen¬
dente sanari poterant qͥa
ꝑ legem cognitio est pecca¬
ti: gratia uero remissio
nabat angelus qui inui¬
sibiliter descendens inpis¬
cinam aquam mouebat:
ei ꝙ uim sanandi suggẽ¬
bat. Motus eni aque: pes¬
sionem domini que tlata
gente iudeorũ facta est
insignuat. Descendit ergo
carne inclutus hie mag¬
ni consilii angelus. id est

Expanded text:
cere, et cum Psalmista dicere poterant: Nos autem populus tuus et oves pascuae tuae . Multitudo languentium, quae in memoratis porticibus jacebat aquae motum exspectans, designat eos qui verba legis audientes, hanc suis viribus implere non posse dolebant, atque ideo Dominicae gratiae auxilium totis animae affectibus exoptablumen habebant; claudi, qui bona quae agenda essent noverant, sed ad implenda ea boni operis gressibus assurgere non valebant; aridi qui oculum quidem scientiae habent, sed spei et dilectionis pinguedine egent. Tales in quinque porticibus jacebant, sed non nisi angelo in piscinam descendente sanari poterant: quia per legem cognitio est peccati, gratia vero remissionnabat angelus, qui visibiliter descendens in piscinam, aquam movebat, eique virtutem sanandi suggerebat. Motus enim aquae, passionem Domini quae turbata gente Judaeorum facta est insinuat. Descendit ergo carne indutus, hic magni consilii angelus, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
uit eã agricolis. Sepis: uł
murum̃ urbis uelange¬
lica p̃sidia designat. Se¬
pem ergo uinee circunde¬
dit: quia et munimine
murorum et auxilio an¬
gelorum illam plebem ual¬
lauit. Torcular altare. Qͥa
sicut intorculari uue

Expanded text:
it eam agricolis. Per sepem vel murum urbis angelica praesidia designat. Sepem ergo vineae circumdedit, quia ex munimine murorum, et auxilio angelorum illam plebem vallavit. Torcular, altare: quia sicut in torculari u
Abbreviated transcription (Latin):
eos naas ammonites.
In hoc feriam uobis ꝯ
fedus ut eruam omñs
ũ ur̃m oculos dexteroᷤᷤ.
ponam q uos obpro¬
brium uniuerso istł.
Et dixerunt ad eum
seniores iabes. Conc¬
de nobis septem dics
ut mittamus nun¬
cios ad uruu̾sos t̾mi

Expanded text:
eos Naas Ammonites in hoc feriam vobiscum foedus ut eruam omnium vestrum oculos dextros ponamque vos obprobrium in universo Israhel et dixerunt ad eum seniores Iabes: Concede nobis septem dies, vt mittamus nuncios in vniuersos termi
Abbreviated transcription (Latin):
sua:⁊ uenerunt ⁊ apli¬
cuerunt animauin in
terra campestri:& audie¬
runt mercatores regio¬
num nomen eorum.⁊
acceperunt argentum ⁊
aurum młtum ualde :¬
⁊ pueros.⁊ uenerunt in
castra ut acciperent fili

Expanded text:
sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent fili
Abbreviated transcription (Latin):
cie sani atis insaniunt.
n non omia
la ministris demomĩ
illis aguntur diebus. fal¬
Ta sunt ⁊ insana cũ uir
uiriũ surarum uigore
mollito totum se fran¬
git infeminam. Tanto¬
ꝙ illud ambitu atq arte
agit. quasi peniteat illd̾
esie quod uir est. Num¬
quid non uniũsa ibi fal¬
sa sunt ⁊ insana. Cũ se a
deo formati homineꝰ aut
inpecudes aut inferas aut
inportenta tͣnͣsformant:¬
Nunquid non omne exce¬
dit in saniam cũ detorem
uultus humani: dei speci

Expanded text:
cie sanitatis insaniunt. cie sanitatis insaniunt. Annon omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte frangit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta tNunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei speci
Abbreviated transcription (Latin):
tes:consecratos semel¬
deo non lebet oculos retor¬
quere. quia ut ait dñs. Ne¬
mo mitens manũ in ara¬
trum et respiciens retro:
aptus est regno clei. Omĩs
eñi arans si retro respiciat
aut tortuosum ⁊ imutilem
faciet sulcum:aut arant̃
boũ suorum uestigia uul¬
nerabit. Ita et qui directo
trainite ac fpĩtali uomere
uicia mundana persulcãs
incedit ad dei regnum si as¬
pectum siumi ad impia ⁊
uana conu̾terit. et iuges
suos hoc est corpus atꝙ ani¬
mam uulnerabit: ⁊ oꝑti¬
mi itineris ꝑiculosum m¬
mis incurret errorem. Et
non respexit inquit inua¬
nitates. ⁊ in sanias falsas.
Quo mͦ beatus dauid falsas
insanias dicit: cum uere
insaniant. qui abiecto re¬
trorsum tanore dei:ad de¬
monũ respiciunt uanitatẽ.
Sed uir fidelis ꝓprie natu¬
ram impie falsitatis ẽpreᷤ¬
sit: quia in sana sunt om
habent ueritatem. Et illo¬
rum grauior atq ĩmedi¬
cabilis langor est: qui suꝑ¬
sticionũ furore ⁊ ludorũ
suauitate decepti. sub spe¬

Expanded text:
tes consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans incedit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus atque animam, vulnerabit, et optimi itineris periculosum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia habent virtutem: et illorum gravior, atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti sub spe
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit contra iude¬
orum pͣuitatem. ut ad¬
u̾sum uirginẽ non ser¬
uirent: propte̾a ⁊ despõ¬
sata fuit ip̃i ioseph. ut
supradictũ est. Si eni nõ
fuisset desponsata ioseph
omniũ bonorũ incredi¬
biles ⁊ inimici iudei la¬
pidibus eam occiderent.
Ideo uirum eius. hic eũ
euͣnͣgellista appessauit.
Ioseph uir eius cũ esset
homo iustus. Iustusau¬
tẽ in u̾bo. iustus in facto.
iustui in legis consum¬
ratione: iustus in ini¬
tis gracie. Iustus itacy
cũ finiet. et nollet eam
traducere. uoluit oc¬
culte dimittere eam.

Expanded text:
appellat contra Judaeorum pravitatem, ut adversus virginem non saevirent: propterea et desponsata fuit ipsi Joseph, ut supra dictum est. Si enim non fuisset desponsata Joseph, omnium bonorum incredibiles et inimici Judaei lapidibus eam occidissent; ideo virum ejus hic eum evangelista appellavit. Joseph vir ejus cum esset homo justus. Justus autem in verbo, justus in facto, justus in legis consummatione, justus in initio gratiae. Justus itaque cum fuisset, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam.
Abbreviated transcription (Latin):
sita.
tꝙ hoc factum est et
tempus adfuit quo
sol refulsit qui pͥmus erat
in nubilo. accensus ẽ ig¬
nis magnus ita ut om̃es
mirarentur. Oracionẽ
autem faciebant omnes
sacerdotes dum consum¬
maretur sacrificium.
ienatha inchͤante. cet̾is
autem respondentibus:
⁊ negnue erat oratio hũc
habens modum.
omine d's omimcre¬
ator t̾ribilis ⁊ fortis:
uistus ⁊ miserieors q ii
solus bonus rex. sclus p̾s
tans. solus iustus⁊orni¬
potens ⁊ et̾nus. qui libe¬
ras isrł deomni malo. qͥ
fecisti partͥes electos: et
Congrega dispersionem
Inr̃am. libera eos qui
seruiunt gentibus. Con¬
temptos & abominatos
respice: ut sciant gentẽ
qd tu es deus nr. Afflige
opprimentes ⁊ contumͤ¬
liam facientes insuper¬
bia. Constitue populũ¬
scm̃ tuũ in locosancto
tuo. sicut clixit moyses.
Sacerdotes autẽ psalle¬
bant hymnos. usq quo
consumptũ esset sa crifi¬
cium.
um autem cõsump¬
tum esset sacrificiũ

Expanded text:
sita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat in nubilo accensus est ignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Domine Deus omnium creator terribilis et fortis iustus et misericors qui solus es rex bonus stans, solus iustus: omnipotens et eternus. Qui liberas Srahel de omni malo: qui fecisti patres electos et scongrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
Nouissima autem illi
amara quasi ab sinthi¬
um. ⁊ acuta qͣsi gla¬
dius biceps. Pede eius
descendunt in morte.
et ad inferos gressus
illius penetrant. Per
semitam uite ñ ãm¬
bulant. uagi sunt gres¬
sus enis ꝙ inuestiga¬
biles.
unc gͦ fili audi me:

Expanded text:
Novissima autem illius amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius biceps. Pedes ejus descendunt ad mortem, et ad inferos gressus illius penetrant. Per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus, et investigabiles. Nunc ergo, fili mi, audi me
Abbreviated transcription (Latin):
qui potuisset defere¬
bat. Unde factum ẽ
ut hedum caprarum
accipiens detulisset
domi. Cuius cum uo¬
cem balantis audissz
uir eius. dixit. Uidete

Expanded text:
qui poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte
Abbreviated transcription (Latin):
eus ⁊ dominus auc¬
tor ⁊redemptor hu¬
mani generiz xp̃e ante
mũdi constitutionẽ pele¬
tur: ꝓsalute hominũ.
Impleta ergo huiꝰ tempo¬
ris plenitudine: instan¬
te iam passione. appropĩ¬
quare uoluit loco fue
passionis ubi inueniri
posset ab his ꝑquos eadẽ
passio celebranda erat:
ne quasi refugiens aut¬
retractans mortem es¬
timaretur. Non enim
metuebat mortem: sed
potestate imperabat morti.
Ait ergo euuͣgelista. qͥa
cum intrasset ihc in iheru¬
salem: cõmota est uniu̾¬
sa ciuitas dicens. Quis
est hic: Ad ingressum sal¬
uatoris cõmota est uni¬
tis pplĩ frequẽtia: igno¬
rans dñi intrantis uitu¬
tem atq potentiam. Si¬
mile quid in eius ascẽ¬
sione:deangelis legimꝰ.
li pompa ascendentem cꝰ¬
nerent ⁊carnem iam
glorificatam celos uehẽ¬
tem: animirantes dite¬
bant. Quis est rex glẽ:

Expanded text:
us et Deus auctor et reparator humani generis Christus, ante mundi constitutionem praeelero salute hominum. Impleta ergo hujus temporis plenitudine, instante jam passione, appropinquare voluit loco suae passionis, ubi inveniri posset ab his per quos eadem passio erat celebranda, ne quasi refugiens refugiens mortem aestimaretur. Non enim metuebat mortem, sed potestate imperabat morti. Ait ergo evangelista: Quia cum intrasset Jesus Hierosolymam, commota est universa civitas, dicens: Quis est hic? Ad ingressum Salvatoris commota est est populi frequentia, ignorans Domini intrantis virtutem atque potentiam. Simile quid et in ejus ascensione de angelis legimus, li pompa ascendentem cernerent, et carnem jam glorificatam ad coelos vehentem, admirantes dicebant: Quis est iste
Abbreviated transcription (Latin):
motis suffocationibus
spinatum̃ atq tribu¬
lorum libera in fruttus
suos.⁊ eant plantaria
pͥorum sensuum. et rec¬
tarum gramina uolũ¬
tatumi. Crux enim que

Expanded text:
motis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim
Abbreviated transcription (Latin):
Stetit ꝙ in medio po¬
puli:⁊ altior fuit uni¬
uerso populo ab hume¬
ro ⁊sursum . ⁊ ait samu¬
hel ad omnẽ populũ.
Certe uidetis que elegit
dominus: qm̃ nõ sit si¬
malis illi in omni po¬
pulo. Et clamanit cũc¬
tus populus : ⁊ait. ui¬
uat rex.

Expanded text:
stetitque in medio populi et altior fuit universo populo ab umero et sursum et ait Samuhel ad omnem populum certe videtis quem elegit Dominus quoniam non sit similis ei in omni populo et clamavit cunctus populus et ait vivat rex
Abbreviated transcription (Latin):
labat mater eiꝰ. & de cena¬
culo loquebatur. Cur mo¬
ratur regredi currꝰ eius.
Quar taidauerunt pedeᷤ
quadrigarum illius:
Uana sapientior ceteris
uxoribris eius. Hec so¬
crui u̾ba respondit. for¬
sitam minc diuidit spo¬
lia ⁊ pulch̃rima femi¬
narum eligitur eiꝰ. uestẽ
diu̾soꝵ colorum sisare tͣ¬
duntur in predam. ⁊ su¬
pellex uaria ad ornanda
colla cõgeritur: sic ꝑeant
omnes inimici tui dñe.
Qui autem diligunt te:
sicut sol in orti suo splẽ¬
det ita rutilent.ͣ¬

Expanded text:
labat mater ejus: et de coenalabat mater ejus: et de coenaculo loquebatur. Cur moratur regredi currus ejus? quare tardaverunt pedes quadrigarum illius? Una sapientior caeteris uxoribus ejus haec socrui verba respondit: Forsitan nunc dividit spolia, et pulcherrima feminarum eligitur ei: Vestes diversorum colorum Sisarae traduntur in praedam, et supellex varia ad ornanda colla congeritur. Sic pereant omnes inimici tui, Domine: qui autem diligunt te, sicut sol in ortu suo splendet, ita rutilent.
Abbreviated transcription (Latin):
thanath iuxta aquas
maledclon: ⁊ tamen nicħ
tuere p̃dantes. De celo di¬
micatum est contra eos
stelle mañetes in iorda¬
ne. & cursu suo adu̾sũ
sisaram pugnauerunt
Torrens cison traxit cada¬
iuẽta eorum.torren cadu¬
ni torrens cison. Con¬
cũlca anima mearobus¬
tol utigule equoꝵ cecide¬
runt fugientibus impẽ¬
tu & per preceps ruenti¬
bus fortissis hostium.
Maledicite t̾re meror.
diit añgelus domini.
maleditit᷑e habitatori¬
bsis eius quia non ue¬
u̾eruũt ad auxiliũ dm̃i.¬
iir adiutoriũ fortissimo¬
rum eius. Benedicta
inter mulieres iahel.
uxor aber cinei. & bendi¬
catur intabenaculo suo.
aquam petẽti lac dedit.
& infilia pͥncipum obtu¬
lit butyrum. S inistram
manũ misitad elauũ.
dexteram ad fabrorũ mal
leos. Percusit que fisa¬
ram querens in capite
ꝑt̃orans inter pedes eiuͤ
ruit. defecit ⁊ mortuus
est. Ante pedes ilhus uol¬
uebatur:⁊ iacebat exani¬
mis & miserabilis. Per
fenestram ꝓpiciens ulu¬

Expanded text:
Thanach iuxta aquas Mageddo et tamen nihil tulere praedantes de caelo dimicatum est contra eos stellae manentes in ordine et cursu suo adversum Sisaram pugnaverunt torrens Cison traxit cadavera eorum torrens Cadumim torrens Cison conculca anima mea robustos ungulae equorum ceciderunt fugientibus impetu et per praeceps ruentibus fortissimis hostium maledicite terrae Meroz dixit angelus Domini maledicite habitatoribus eius quia non venerunt ad auxilium Domini in adiutorium fortissimorum eius benedicta inter mulieres Iahel uxor Aber Cinei benedicatur in tabernaculo suo aquam petenti lac dedit et in fiala principum obtulit butyrum sinistram manum misit ad clavum et dexteram ad fabrorum leos, Percussitque Sisaram quaerens in capite perforans. Inter pedes ejus ruit: defecit, et mortuus est. Ante pedes illius volvebatur, et jacebat exanimis et miserabilis. Per fenestram prospiciens ulu
Abbreviated transcription (Latin):
uces ysachar fuere
cum debbora : Aba¬
rach uestigia sunt fecu¬
ti. Qui quasi inp̃ceps
ac baratrum se discri¬
mi dedit. Diuiso con¬
tra se rubem magnani¬
morũ reꝑtacontẽtio
est. Quare habitas in¬
ter duos t̾minos: ut

Expanded text:
uces Issachar fuere cum Debbora, et Barach vestigia sunt secuti,  qui quasi in praeceps ac in barathrum se discrimini dedit: Diviso contra se Ruben,  magnanimorum reperta contentio est. Quare habitas inter duos terminos,
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ stelliꝰ et in terris p̃s¬
sura gentiũ: p̃ confusione
sonitus maris ⁊ fluctuũ.
Ex quibus ꝓfecto om̃ibus
alia iam facta cernimꝰ.
alia ꝓximo ueat᷑a fõrmi¬
damiis. Nam gentẽ suꝑ
gentẽ exurgere. earum¬
ꝙ p̃ssuram terris insiste:
legimus. Quod t̾re mot᷑
urbes innumeras ubru¬
at: ex aliis mũdu arti¬
bus. scitis qm freꝙ̃ter au¬
cliuimꝰ. Pestilentias sine
cessatione patamir. Sig¬
na nero ⁊̃ sole et lua
⁊ stellis: ad huc ꝓperte nii¬
me uiderus. Sed qͥa¬
& hec non longe sint ex ip̃a
iam aeris inmutatõe colli¬
gimus. Quamnus priusꝙͣ
italia gentili gladio ferien¬
da tͣderetur: igneas in celo
accies uidimꝰ: ip̃o qui post ea
humani geni̾s fusus est sã¬
guine coruschante. Confu¬
sio autem maris et fluctu¬
um nec dum noua exorta
tur etiam pauca que reftãt.
quia sequentiũ rerum ẽ¬
titudo est p̾t̾itarum exhibi¬

Expanded text:
in terris pressura gentium, prae confusione sonitus maris et fluctuum. Ex quibus profecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terris insisterelegimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis adhuc aperte minime vidimus; sed quia haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis prius quam Italia gentili gladio ferienda traderetur, igneas in coelo acies vidimus, ipsumque qui postea humani generis fusus est, sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta quantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
achat tu: & qui delictus
est. ialub filius tiuis ad
exiremũ aque ductus¬
est. piscine suꝑioris in
uia agri fullonis: et di¬
ces ad eurii. Aide ut si¬
leas.Noli timere:et cor
tuũ ne formidet a dua¬
bus caudiscionum fu¬
migantium istorũ in
ira furoris rasin rex siri¬
e & facee filii romelie.
eo qd consiliũ in ierit ꝯͣ
te syria malum. effra¬
imn et filius romelie di¬
centes Ascenclamꝰ ad
iudam et suscitemꝰ
eum: et eleuamꝰ eum ad
nos. et ponamꝰ regem in
meclio eius filium thabe¬
hel. hec dicit dñs.¬

Expanded text:
 qui derelictus est Jasub filius tuus, ad extremum aquaeductus piscinae superioris in via agrifullonis, et dices ad eum: Vide, ne sileas, noli timere, et cor tuum ne formidet a duabus caudis titionum fumigantium istorum in ira furoris Rasin regis Syriae, et filii Romeliae, eo quod consilium inierit contra te Syria in malum Effraim, et filius Romeliae, dicentes: Ascendamus ad Judam et suscitemus eum, et evellamus eum ad nos, et ponamus regem in medio ejus filium Thabehel. Haec dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
lii ozie regis iuda: ascen¬
dit rasin rex sirye. et fa¬
cee filius romelie rexisrł
in iherlm̃ ad p̃liendum
contra eam : et ñ potue¬
runt debellare eam.s
nũciau̾nt domui dauł
dicentes Requi uit sy
cor pplĩ eius: sicut mo¬
uetur ligna siluaꝵ a fa¬
cie uenti. Hec dicit dñs.¬

Expanded text:
e regis Juda, ascendit Rasin rex Syriae, et Phacee filius Romeliae rex Israel, in Jerusalem, ad praeliandum contra eam; et non potuerunt debellare eam. Et nuntiaverunt domui David, dicentes: Requievit Syrcor populi ejus, Sicut moventur ligna silvarum a facie venti. Et dixit D
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ paratos nos in¬
uenire desiderans senes¬
centẽ mundum que
mala sequantur clemĩ¬
ciat: ut nos abeius amo¬
re conpescat. Appropĩ¬
quantẽ eiꝰ temimĩ quã¬
te pertussiones p̾neriẽt
innotescit: ut si deura¬

Expanded text:
os invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deu
Abbreviated transcription (Latin):
runt ei. sionne benedi¬
cimus nos quia sama¬
ritanus es tu ⁊ demo¬
nium habes: Accepta
autem tanta contume¬
lia: quid domimis res¬
pondeat audiamnuis. E¬
go demonium non ha¬
beo: s honorfico patr̃e
meuiri.⁊ uos in hono¬
rastis me. Quia enm
samaritanus int̾pre¬
tatur custos: ⁊ ipse
ueraciter custos est. de
quo psamista ait. Nisi
dominus custodierit
num uigilant qui cu¬
luit dominus samari¬
tams non sum sed ego
demonium non habeo.
Duo quippe illata fuerãt

Expanded text:
Judaei: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Accepta autem tanta contumelia, quid Dominus respondeat, audiamus. Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit num vigilant qui culuit Dominus: Samaritanus non sum; sed, Ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
nit: et andiui uocem u¬
nam ex quatuor corni¬
bus altrris aurei quod
est ante oculos dei dicen¬
tem sextoangelo qui ha¬
bebat tubani. Solue qͣ

Expanded text:
nit: et audivi vocem unam ex quatuor cornibus altaris aurei, quod est ante oculos Dei, dicentem sexto angelo, qui habebat tubam: Solve q
Abbreviated transcription (Latin):
annũ quasi noui a¬
liquid: aut celum tunc os¬
tendat aut terra. Nouũ
ãnũ ianuarias appellant
kalendas. cum uetusto
semper errore. ⁊horrore
sordescant. Auspicia etĩa
uanissimi cosligere se dic̃t
ac statum uite sue in ani¬
bus inditiis: estim̃tes per
incerta auium ferarum¬
q signa inminentis ãni
futura rim̃atur. Cum u¬
tiq apud deum solum sit
noticia fut᷑orum: & lega¬
lis auctoritas ip̃a prohibe¬
at dicens. Ne auspicemini
nec auguriis intẽdatis. S
miseri ac miserandi ho¬
mines rapti erroribus pa¬
ganorum: ꝙ minus ꝓuido
corde cecati cum impieta¬
te dedomubus suis ꝓdeũt
⁊cun sacͥ le giore

Expanded text:
annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis . Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impietate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio re
Abbreviated transcription (Latin):
cendit itaq barach de mõ¬
te thabor. ꝙ decem milia
pugnatoꝵ cũ eo. Pcterru¬
it ꝙ dñs sisaram. et om¬
nes currus eius. Uniu̾sã¬
que mrtitudinem in ore
gladii ad conspectum ba

Expanded text:
cendit itaque Barac de monte Thabor et decem milia pugnatorum cum eo perterruitque Dominus Sisaram et omnes currus eius universamque multitudinem in ore gladii ad conspectum Ba
Abbreviated transcription (Latin):
illos fecerat desperare.Sed
non debebant desperare:ꝓ
quibus incruce pendens
oñs dignatus est orare.
Dixerat᷑ enim pater il

Expanded text:
illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, i
Abbreviated transcription (Latin):
est uirtutis hoc etiam mi¬
noribus. Quis enĩ nesciaͭ
uirginem cleo consecratã
mulierem deo deditã gra¬
dum habere potiorem: at
tia rediit surgit ad mon¬
tana. conscendit: gestans¬
ꝙ in utero deum. seruoꝵ dĩ
habitatula petit. et requi

Expanded text:
est virtutis, hoc etiam miest virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quitia rediit, surgit ac montana conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requi
Abbreviated transcription (Latin):
lũ quo sanaretur pime
mors incipientis salutis
tẽpora p̃tenderant. Et qͥaꝑ
temeritatẽ seducte muli¬
eris: mors in mũdũ intro
tis p̃uenirent obsequiis.
Prior ergo nobiꝰ beata dĩ
genttrix ad sublimitatem
patrie celesti: iter hostend̃
humilitati: non minus
religionis qͣm castitatis ex¬
emiplo uenabilis. Ui quidẽ
gła uirginei ⁊ intemerati
corporis qualis sit uita
suꝑne ciuitatis ad quã
suspramus insinuat:u¬
bi no nubent. neq nubẽ¬
iur. sunt sicut angeli
e in.eus: ac uirtutẽ mẽ¬
tis eximia. quia ad hanc
mari: postqͣm se celesti ho¬
nustandam partu clidicit
neqͣquam se de doms celeᷤ¬
tibus quasi ase ẽẽnt extu¬
lit: s ut magis magĩ ꝙ
donis esset apta climiis
in custodia humilitatis
gressum mentis fixit. ita
eiingelidati sibi archange¬
lo respondens. E oce ancil¬
la dñi. fiat mͥ secudum
oclerna lectione
audiuimꝰ eandem qͣm
angeio exhibuerat milita¬
tem iomĩbus quoq cura¬
uit exhibere.⁊qd̃ maioris

Expanded text:
 quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introitis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc mari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris
Abbreviated transcription (Latin):
ris eam quasi pecuni¬
am. ⁊ sicut thesauros
effoderis illam: tunc
intelliges timorem do¬
mini. & scienciam dĩ
inuenies: quia domi¬
nus dat sapientiam
& ex ore eius sciencia ÷
prudentia. Custodiet
rectorum salutem ⁊¬
proteget gradientes
Timpliciter. Seruans
senntas iusticie. ⁊ ui

Expanded text:
pecuniam et sicut thesauros effoderis illam tunc intelleges timorem Domini et scientiam Dei invenies quia Dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia custodiet rectorum salutem proteget gradientes simpliciter servans semita
Abbreviated transcription (Latin):
sis malis ⁊ tͥbulatiõĩ¬
bus ur̃is : ⁊ dixistis.
Nequaquam: s regẽ
constitue super nos.
unc ergo state co¬
ram domino per
tribus ur̃as ⁊ per fa¬
cuit samuhel omnes
tribus iłrł. et cecidit
sors tͥbus bemiamin.
⁊ applicuit tͥbum ben¬
iamin et cognatione
euis. ⁊ cecidit cogna¬
tio metri.⁊ peruenit
usꝙ ad saul filiũ cis.
suesierunt ergo

Expanded text:
sis malis et tribulationibus vestris et dixistis nequaquam sed regem constitue super nos nunc ergo state coram Domino per tribus vestras et per facuit Samuhel omnes tribus Israhel et cecidit sors tribus Beniamin et adplicuit tribum Beniamin et cognationes eius et cecidit cognatio Metri et pervenit usque ad Saul filium Cis quaesierunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
grece. fides dicitur. Qu̾e¬
bas operari iusticram:
iustus ex fide uiurit.
bene uiuendo. do¬
minica sctare uestigia:
capillis terge si habes
superfluada pauperibꝰ
et clomini pedes tercisti.
Capilli enim: superflua
corporis uidentur. Habeꝰ
quod agas: desuper fluis
tus tibi superfluasiĩt.
sed cloitrini pedibus neces¬
saria. forte in terra: Dñi
pedes incligent. De quibꝰ
enim nini de membris su¬
is infine dicturus est
cum uni ee mrimmis
meis fecistis: michi fe¬
cistis. Superflua nr̃a in¬
pendistis: sed pedibus
meis obsecuti estis

Expanded text:
graece, fides dicitur. Quaerebas operari justitiam: justus ex fide vivit . bene vivendo dominica sectare vestigia. Capillis terge: si habes superflua, da pauperibus, et Domini pedes tersisti; capilli enim superflua corporis videntur. Habes quod agas de superfluis tuis: tibi superflua sunt, sed Domini pedibus necessaria. Forte in terra Domini pedes indigent. De quibus enim nisi de membris suis in fine dicturus est, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Superflua vestra impendistis, sed pedibus meis obsecuti estis
Abbreviated transcription (Latin):
morari. breuiter ergo
ceti huius illumtnati:
commẽdat mysterium.
miranda: ⁊opera ⁊ uer¬
ba sunt. Opera quia fcã

Expanded text:
morari. Breviter ergo caeci hujus illuminati commendo mysterium. miranda, et opera et verba sunt: opera, quia fa
Abbreviated transcription (Latin):
ec aliud est pater
in natura: quam
filius ⁊ spc̃ sanctus. N
aliud filius ⁊ spẽ sanctꝰ.
qm pater in natua. s
na: alius filius inper¬
sona. alius sp̃t sanctus
in persona. In patre
manet et̾nitas. in fi¬
lio equalitas: in sꝑã
sancto eternitas eqͣli¬
tatis q conexio. u¬
num omnes in sub¬
stanciã in essencia õi¬
potentia ⁊ deitate. Si¬
cut eadem sancta tͥ¬
nitas inseparabilis ẽ
in substancia: ita in¬
separabilis in operibꝰ.
ra dei quibustam ꝑ¬
sonis specialiter con¬
ueniant.sicut patri
uox illa que de celo
sonuit super xp̃istũ
baptidatum. et ad fi¬
lii personam humaui¬
tatis tantum modo ꝑ¬
tinet susceptio: ⁊ spõ
sancti ꝑsone ꝓprie cõ¬
gruit illa columba ĩ
cunus spetie idem spc̃
sanctus descendit fuper
eundem filium dei se¬
cundum hominem
baptidatum: tantia
absq omni du¬
bitatione illam uocẽ ⁊

Expanded text:
ec aliud est Pater in natura quam Filius vel Spiritus sanctus, nec aliud Filius et Spiritus sanctus quam Pater in natura, quna, alius Filius in persona, alius Spiritus sanctus in persona. In Patre aeternitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto aeternitatis aequalitatisque connexio. Unum omnes in substantia et essentia, omnipotentia, et divinitate. Sicut enim eadem sancta Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, ra Dei quibusdam personis specialiter conveniant, sicut Patri vox illa quae de coelo sonuit super Christum baptizatum, et ad Filii personam humanitatis tantummodo pertinet susceptio, et Spiritus sancti personae proprie congruit illa columba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum hominem baptizatum. Tamen absque omni dubitatione illam vocem
Abbreviated transcription (Latin):
re potest nolens ad acci¬
pere sacramentum potest
nolens: crede̾ non potest
nͥ uolens. Si corpore
crederetur. fieret inno¬
lentibus. s non corpore
credrtur. Aplm̃ audi.

Expanded text:
re potest nolens, accipere Sacramentum potest nolens: credere non potest nisi volens. Si corpore crederetur, fieret in nolentibus: sed non corpore creditur. Apostolum audi
Abbreviated transcription (Latin):
sionis dispensatio disfe¬
retur. et dilata passi¬
one salus mundi q̃
per hanc futura erat
negaretur.

Expanded text:
sionis dispensatio differretur, et dilata passione, salus mundi quae per hanc futura erat, negaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur tamen de illo. Et
alii dicebant bomis est:
alii autem non. sed se¬
ducit turbas. Oictum
enim hoc est. ad eorũ
solatium:qui post ea
p̃dicantes u̾bum dei fu¬
turi erant. ut seductoreꝰ
& ueraces.Si enim sedu¬
cere decipere est:nec xp̃c
seductor. nec apli eius:
nec quisquam debet se¬

Expanded text:
tur tamen de illo: Et alii dicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si enim seducere decipere est; nec Christus seductor, nec Apostoli ejus; nec quisquam se
Abbreviated transcription (Latin):
post sollempiitatem na¬
truitatis xp̃i festiuitas de¬
claratõis eius illuxit. Et
quem in illodie uirgo
perperit: in hoc mundus
agnouit. Uerbũ enĩ caro
ribus ex̾citus angelorum.
saluatoris editi admĩcia¬
tor apari it. et magosad
eum ador andũ p̃ma tr̾l¬
la ꝓdixit. ut asolis ortu
usq adcca um : ueri re¬
gis gene atio coruscaret.
Cui recũ fidem ⁊ regna
ꝯier til per mago᷑. dic¬
cerent. ⁊ romanũ inperi¬
um ni a lateret. Nam se
uitia heridis uoleus pri¬
mordia suspecti sibi regis
extinguere. hinc dispensa¬
tionis nesciens semelat. ut
dum atroci intentus facino¬
ri. Ignotum sibi ꝑuerum
indiscreta infantium cede
ꝑsequitur. adnũcratum
ceutus aminatoris ortum:
insignior ubiq fama loquẽ¬
tur quã promptiorẽ ad nar¬
randum. Diligentioreꝙ
facielat. et suꝑne significa¬
tionis nouitas: et cruen¬
tissime ꝑsecutoris impictas.
Tunc autẽ etiam egipto sal¬
uator in latus est. Ut gẽs
antiqͥs erroribus declita:
iam ad uicinam salutem

Expanded text:
post solemnitatem nativitatis Christi, festivitas declarationis ejus illuxit; et quem in illo die virgo peperit, in hoc mundus agnovit. Verbum enim caro ribus exercitus angelorum Salvatoris editi annuntiator apparuit , et magos ad eum adorandum praevia stella perduxit : ut a solis ortu usque ad occasum veri regis generatio coruscaret, cum rerum fidem et regna Orientis per magos discerent, et Romanum imperium non lateret. Nam et saevitia Herodis, volens primordia suspecti sibi regis exstinguere, huic dispensationi nesciens serviebat; ut dum atroci intentus facinori, ignotum sibi puerum indiscreta infantium caede persequitur, annuntiatum coelitus Dominatoris ortum insignior ubique fama loqueretur, quam promptiorem ad narrandum diligentioremque faciebat et supernae significationis novitas, et cruentissimi persecutoris impietas. Tunc autem Aegypto Salvator illatus est, ut gens antiquis erroribus dedita, jam ad vicinam salutem
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs głe mortaliũ se
conformauit infantie. Se¬
ctanĩ humilitatem: qͥa
dei filius discipulos suoꝰ
dotere dignatus est. Indu¬
ite uos u̾tute paciencie.
in qua animas ur̃as pos¬
sitis adguirere. qm̃ qui
cunctoꝵ est redemptio.: ip¬
se est om̃im fortitudo.
Que sursum sunt sapi¬
te: ñ que fuper t̾ram.
Per uiam ueritatis ꝙ ui¬
te: constanter incedite. N

Expanded text:
rtalium se conformavit infantiae. Sectamini humilitatem, quam Dei Filius discipulos suos docere dignatus est . Induite vos virtutem patientiae, in qua animas vestras possitis acquirere: quoniam qui cunctorum est redemptio, ipse est omnium fortitudo. Quae sursum sunt sapite, non quae super terram . Per viam veritatis et vitae consta
Abbreviated transcription (Latin):
rairi per dominũ deuͣ
isrł dicens salomon
filius tuus regnabit
post me ꝙ sedebit suꝑ
solium meum ꝑ me:
sic faciam hodie. S̾ũ¬
missoꝙ bethsabee in t̾¬
ram uultri: adorauit
regem dicens. Uiuat
dominus meus rex
daiud inetͣmum. Dixͣ
quoꝵ rex dauid. No̾¬
care mͥ sadoc sac̾dotẽ
⁊ banaiam filium ioi

Expanded text:
minum Deum Israel, dicens: Salomon filius tuus regnabit post me, et ipse sedebit super solium meum pro me: sic faciam hodie. Summissoque Bethsabee in terram vultu, adoravit regem, dicens: Vivat Dominus meus rex David in aeternum. Dixit quoque rex David: Vocate mihi Sadoc sacerdotem, t Banaiam fili
Abbreviated transcription (Latin):
lileȩ pͥncipatũ iunior he¬
rodes obtinuit. Arche¬
laus natus est in palatõ.
xp̃c in diu̾sorio. Archla¬
us natus in lecto est ar-¬
genteo positus. Xp̃ aut̃
natus in p̾sepio est bre¬
uissimo collocatus. Iue
forsitam p̃ciosis inuolutꝰ
est siritis. Iste ualissimiᷤ
iruolutus est panns.
Et tamen ille natus in
palatio contempintur.
iste natus in diu̾sorio
queritur. Ille magis nł¬
latenus nomĩatur. iste
inuentus supliciter ado¬
mirino spernitur pͥ¬
mogenitus regis. ⁊
muneribus honorat.r
primoger ctus paupercu¬
le mulieris. Quis est
iste rex iudeorum: pau¬
per. et diues. humilis ꝙ
sublimis. Quil est iste rex
iudeorum qui portaturr
ut parnulus: adoratur
deus: Parnulus in p̾se¬
pio immensus incelo
Hilis in pannis: p̃ciosus
instellis. cuiꝰ natinitate
cõpetta herodes turbatus
est. ꝙ omis ih̾osolua q¬

Expanded text:
lilaeae principatum junior Helilaeae principatum junior Herodes obtinuit. 4. Archelaus natus est in palatio, Christus in diversorio. Archelaus natus, in lecto est argenteo positus; Christus autem natus, in praesepio est brevissimo collocatus. Ille forsitan pretiosis involutus est sericis, iste vilissimis involutus est pannis. Et tamen ille natus in palatio, contemnitur; iste natus in diversorio, quaeritur. Ille a Magis nullatenus nominatur; iste inventus, suppliciter adomnino spernitur primogenitus regis, et muneribus adoratur primogenitus pauperculae mulieris. Quis est iste rex Judaeorum, pauper et dives, humilis et sublimis? Quis est iste rex Judaeorum qui portatur ut parvulus, adoratur ut Deus? parvulus in praesepio, immensus in coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosolyma
Abbreviated transcription (Latin):
lium. Illi de ꝓximo adcluc¬
ti: isti delonge adducti. ꝓpe
em̃ erant iudei qui deũ co¬
lebant. longe erant genteꝰ.
que idolis seruiebant᷑. Tui
oc uti significabant
pastores qui na.scrate
xp̃o ꝓpe sunt inuenti. & ma¬
gi qui sunt de longeius par¬
tamen uementes cũ ip̃i iu¬
dei ñ essent: regem iudeorũ
se quere ꝓfessi sunt. Et ad
ip̃m a dorandum uenisse¬
se dixerunt. Ait eñi em¬
gelista. Quia magi ab ori¬
ente uenerunt iħosolimã
dicentes. ubi est qui natꝰ
est rex iudeorum. Uidimꝰ
stellam eius inoriente: ꝙ
uenimus adorare euro.
Quid est hoc dił̾mi frates
ut isti magi regem iudo¬
rum adorandim cũ ip̃i
regem. Utiq ñ herodem:
s xpm uolunt adorare re¬
gem nupee uatum: nec
storant regem per annos
aliquor o ruetum. Ato¬
rare cupiunt infanter a¬
ct antem: nec adoraut reẽ
pħi inperantem. Nam ⁊ de
herode rege iudeoꝵ filii iã
fuerant nati: qui erant
patre mortuo regnaturi.
ortuo enim
istr herode archelas
iniudea regnauit. Et ga¬

Expanded text:
ium; illi de proximo adducti, isti de longinquo reducti. Prope enim erant Judaei qui Deum colebant, longe erant gentes quae idolis serviebant. Hoc que significabant pastores, qui nascente Christo prope sunt inventi, et Magi, qui sunt de longinquis partamen venientes, cum ipsi Judaei non essent, regem Judaeorum se quaerere professi sunt, et ad ipsum adorandum se venisse dixerunt. Ait enim evangelista, quia Magi ab Oriente venerunt Hierosolymam dicentes: Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Quid est, dulcissimi fratres, ut isti Magi regem Judaeorum adorandum quaererenregem? Utique non Herodem, sed Christum. Volunt adorare regem nuper natum, nec adorant regem ante annos aliquot ordinatum. Adorare cupiunt infantem lactantem, nec adorant regem populis imperantem. Nam et de Herode rege Judaeorum filii jam fuerant nati, qui erant patre mortuo regnaturi. Mortuo enim isto Herode, Archelaus in Judaea regnavit, et Ga
Abbreviated transcription (Latin):
to. dicit apls quod ne¬
mo principum huius
seculi cognouit. Si enĩ
cognouissent: nĩqͣm
xissent. Quare auten
demonia dominus se
loqui ꝓhibeat: ꝑsalmiᷤ

Expanded text:
to dicit Apostolus, quod nemo principum hujus saeculi cognovit. Si enim cognovissent, nunquam xissent . Quare autem daemonia Dominus se loqui prohibebat, mani
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nostis que fe¬
cerit ioab filius sar¬
iue. que fecerit duobꝰ
pͥncipibus ex̾citus isrł
ab ner filio ner. ⁊ama¬
sa filio hiether quos
occidit ⁊ effudit san¬
guinem belli in pace.
et posuit cruorem p̾lu
in balteo suo qui erat
circa lumbos eius: et

Expanded text:
ti quae fecerit mihi Ioab filius Sarviae quae fecerit duobus principibus exercitus Israhel Abner filio Ner et Amasa filio Iether quos occidit et effudit sanguinem belli in pace et posuit cruorem proelii in balteo suo qui erat circa lumbos eius et
Abbreviated transcription (Latin):
celestis uite dulcedine cõ¬
spexerimus: eius grãm
flagitemus. Ut necessa¬
rie nos compunctionis
ut ceterarum u̾tutum

Expanded text:
elestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Hec locutus
est ioas ⁊ hec respodit
michi. Dixit q rex.
Fac sicut locutus est ⁊
int̾fice eum ꝙ sepeli.
ꝙ amouebis sanguinẽ
innocentem qui effu¬
sus est a ioab ame. ⁊
a domo patris mei. ꝓ
recłdat dominus san¬
guinem eius super
capud eius. quia in¬
terfecit duos uiros
istos meliores ꝙ se. ꝙ
occidit eos gladio pa¬
tre meo dauicl ignorã

Expanded text:
dicens haec locutus est Ioab et haec respondit mihi dixitque ei rex fac sicut locutus est et interfice eum et sepeli et amovebis sanguinem innocentem qui effusus est a Ioab a me et a domo patris mei et reddat Dominus sanguinem eius super caput eius quia interfecit duos viros iustos melioresque se et occidit eos gladio patre meo David ignora
Abbreviated transcription (Latin):
habebat fuscinlam
tridentem in manu.
⁊mittebat eam in le¬
betem uł in caldariam
aut in ollam siue in caᷤ¬
cabum: &e omne qd̾ le

Expanded text:
habebat fuscinulam tridentem in manu sua, et mittebat eam in lebetem, vel in caldariam, aut in ollam, sive in cacabum: et omne quod le
Abbreviated transcription (Latin):
Quia quo uirtus im¬
Aeiur diuina exempł
uꝰ deuotio initatur
humana. Qm̃ captiui¬
tatis iugo erutis etĩa

Expanded text:
quo virtus impletur divina; exemplum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ri erant. Non ergo abstu¬
lit eis spem: s p̃dixit dila¬
tionem. Iudei uero quo ibat
in eum cred̾e̾ nolebant. ⁊
idcirco audierunt ⁊ inpecca¬
to ur̃o moriemim. S
audiamus quid responde¬
rint: u̾bo domini carnali¬
ter tantum audientes ⁊
non intͥligentes. Nũqͥd
int̾ficies semet ip̃m: quia
dicit quo ego uado. uos ñ
potestis uenire: quam ce¬
ca mens ut suis tenebris
obscurata. Nimquid enĩ¬
si dominus se interfic̾et:
sequi eum ad mortem nõ
poterant.Aut mĩquid
mori ip̃i non ualebant:
Ergo quo ego uatlo dixit
ñde eo quo ibat ad mortẽ.
s de eo quo uenturus e¬
rat post mortem. Hoc ẽ.
de gloria ad qͣm ꝑpassione
⁊ mortem ꝓperabat. ꝙ ad¬
hanc illi ꝑuenire nullo¬
modo poterant. Sed iam

Expanded text:
ri. Non ergo abstulit eis spem, sed praedixit dilationem. Judaei vero nunquam in eum credere nolebant. Et idcirco audierunt: In peccato vestro moriemini. Sed audiamus quid responderunt, verba Domini carnaliter tantum audientes, et non intelligentes. Nunquid interficiet semetipsum, quia dicit, quo ego vado, non potestis venire? Quia caeca mens, et suis tenebris obscurata. Nunquid si Dominus interficiat se, sequi eum ad mortem non poterant? Aut nunquid mori ipsi non valebant? Ergo quo ego vado dixit, non de eo quo ibat ad mortem, sed de eo quo venturus erat post mortem, hoc est, de gloria ad quam per passionem et mortem properabat, hanc illi pervenire non poterant. Sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
olei. Sub iugo quippe te¬
nebamur demoniace do¬
minationis: s uncti fu¬
mus oleo spẽ sancti. Et
quia nos grã libertatis
uneit. dõminationis
demoniace uigum pu¬
truit. paulo attestente
qui ait. Ubi sp̃c dñi:

Expanded text:
olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis aemoniacae jugum putruit, Paulo attestante, qui ait: Ubi spi
Abbreviated transcription (Latin):
sue morte ⁊ sepultus:
atq ab inferis dãpna¬
to. ⁊ spoliato pͥncipe
totius iniquitatis
recliens: tercia die re¬
surrexit. atq cum
triumpho glorie. ui

Expanded text:
suae morte et sepultus, atque ab inferis, damnato et spoliato principe totius iniquitatis, rediens tertia die resurrexit, atque cum triumpho gloriae vi
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis penitus inquirẽ¬
da: qui om̃ipoteti deo cre¬
dimus.qui ꝓ qualite me¬
ritorum aut fidei probati¬
ne. cunctis mortalibus
potestate arbitrii sui uel

Expanded text:
a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui vel
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim intempora¬
lis quideͬm aut qui
ante ñ fuerit de femina:
nobis repentimis emer¬
per erat cum patre deus:
semꝑq regnabat. nouo
ꝑ u̾ginem uoluit mor¬
talibus apare̾ misterio.
Norus quedẽ homo: sed
dominus semoiternus.
seculorum. Ip̃e est in fine

Expanded text:
e enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emerper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝓu̾bium: aperit cũ
subiungit. Quanta audi¬
iumus facta inchaphar¬
naum: fac ⁊ hic in patͥa
tua. Quia inquit in ca¬
pharnaum plures te cu¬
perimus. cura ettam te ip¬
sum: id est fac similiter

Expanded text:
 cura teipsum. Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac hic et in patria tua. Quia in Capharnaum plures te cuivimus, cura et te ipsum, id est, fac simile