comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et repente despicatis forib
p̃cipites irruebant: atq ab
ipsis ut ita dicam faucib ex¬
primentes. si quid forte cõ¬
sumptũ iam fuerat reuo¬
cabant. Uerb̃abant᷑ senes si
cibum uendicare temptas¬
sent: sparsis ⁊̃ cͥnib mulie¬
res trahebant᷑: occultare ni¬
tentes siquid forte dep̃hensũ
fuiss inmanib. Nulla senib
ꝓcanitie reu̾entia: nulla er¬
ga paruulos miseratio: s in
exiguo panis fragm̃to par¬
uulos inħentes. ⁊ exipso cui
in heserant suspensos elide¬
bant uit̾rã. In eum uͦ qui rap¬
tores cibo p̃ueniss assumpto
cru delius seuiebant: ⁊ exco¬
gitabant dira supplicia. ob
turantes in felicib nat᷑ales digeᷤᷤ¬
tionum meatus: aliis uͦ p̃acu¬
tas sudes. ꝑ eadẽ uerenda adigẽ¬
tes. Horresco que gesta sunt
referens. Ad confessionẽ ꝑ hec
unius panis aut ciati farine
miseros ꝑurgebant. Nam ipsi
tortores: nec famem pacieban¬
bilius. si hec compulsi inedia

Expanded text:
et repente, despicatis foribus, et repente, despicatis foribus, praecipites irruebant, atque ab ipsis ut ita dicam faucibus exprimentes, si quid forte sumptum jam fuerat, revocabant. Verberabantur senes, si cibos vindicare tentassent; sparsis etiam crinibus mulieres trahebantur, occultare nitentes si quid forte deprehensum fuisset in manibus. Nulla senibus pro canitie reverentia, nulla erga parvulos miseratio, sed in exiguo panis fragmento parvulos inhaerentes, ex ipso cui inhaeserant, suspensos elidebant in terram. In eum vero qui raptores cibo praevenisset absumpto crudelius saeviebant, et excogturantes infelicibus naturales digestionum meatus: aliis vero praeacutas sudes per eadem verenda adigentes. Horresco quae gesta sunt referens. Ad confectionem post haec unius panis, aut cyathi farinae miseros perurgebant. Nam ipsi tortores non patiebanbilius si haec compulsi inedia
Abbreviated transcription (Latin):
ex quoquebant. Et m̃sam qͥ¬
dem nullus expectabat ap-¬
poni: sed ex ipso semiusta ig.¬
ni rapientes ꝓpͥa uelut furti¬
ua deuorabant: ⁊ erat infeli¬
cis ipsius cibi spectaculũ mi¬
serabile. cum ualidiores qui¬
q inuenta diriꝑent: in becil¬
liorib uͦ nicħ p̃ter luctum su¬
ꝑerat ⁊ lacͥmas. Et omniũ
licet acerbitates rerũ suꝑaret
fames: nicħ tñ ita subruit ⁊
dignũ est: ioin hac necessita¬
de contẽpnit᷑. Deniq ⁊ uxoreᷤᷤ
de uiroꝵ manib. ⁊ filii depa-¬
rentũ. ⁊ qd est in felicius ma¬
tres cibos deparuuloꝵ suoꝵ ma¬
nib atq ore rapiebant: ⁊ cũ
dulcissimi lib̾ri inmanib at¬
q ante ora positi tabescerent:
exigua uite subsidia dentib
ipsis abstraħe nemo parcebat.
Uerum ne ipsos quidẽ infelice᷑
cibos ⁊ ꝑ exiguos sumentes la¬
tebant: s continuo ad erat p̃
sas cuiuspiam conspexisset fo¬
res. inditium credebat boc ẽẽ:
quod intͥnsecus positi ed̃ent.

Expanded text:
excoquebant; et mensam quiexcoquebant; et mensam quidem nullus expetebat apponi, sed ex ipso semiusta igne rapientes, propria velut furtiva devorabant. Erat infelicis ipsius sibi spectaculum miserabile, cum validiores quique inventa diriperent, imbecillioribus vero nihil praeter luctum supererat et lacrymas. Etenim licet omnium acerbitates rerum superet fames, nihil tamen ita subruit etdignum est, in hac necessitate contemnitur. Denique et uxores de virorum manibus, et filii de parentum, et, quod est infelicius, matres cibos de parvulorum suorum manibus atque ore rapiebant. Et cum dulcissimi liberi in manibus atque ante ora positi tabescerent, exigua vitae subsidia dentibus ipsis eximere nemo parcebat. Verum ne ipsi quidem infelices et perexiguos sumentes latebant cibos, sed continuo aderat quis sas cujuspiam conspexisset fores, indicium credebat hoc esse quod intrinsecus positi ederent;
Abbreviated transcription (Latin):
inedia cũ temeritate cresce¬
bat. Publice quidẽ frum̃tũ
nusquã omĩno erat: s irru¬
entes urb̾ p̃dones ꝑscruta¬
bantur domos: ⁊ siquidem
in uenissent tanqͣm de his
qui fefellerant: penas sume¬
bant. Si uͦ non inuenissent:
nichominus tamqͣm eos qui
occultius ⁊ diligentiꝰ abscon¬
derint. cruciabant. Inditiũ
uͦ hr̃i ab eis pabulã capiebãt.
hoc ipso quod ad huc uiuere
⁊ subsistẽ corporib udeban¬
tur: tamqͣm qui ꝑfecto iam
int̾issent: nͥ absconditos uspiã
deteg̾ent cibos. Si quos sane
tabescentes macie uidissent.
hos cum uenia p̃teribant: su¬
ꝑfluum putantes ꝑim̃e quoᷤ
paulo post assum̃et fames.
Multi tñ. in occultis omni cen¬
su suo mercati sunt unum
metrum: si diuites frumente.
hordei: si inferiores fuerunt.
Et concludentes se inint̾ioribꝰ
quibq penetͣbilib domus. ñ¬
nulli nec in panes ⁊fectas fru¬
ges edebant: alii uͦ inqͣntum ł
necessitas. uel metus ꝑ mit̾tet:

Expanded text:
inedia cum temeritate cresceinedia cum temeritate crescebat. Publice quidem frumentum nusquam omnino erat; sed irruentes urbis praedones perscrutabantur domos, et siquidem invenissent, tanquam de his qui fefellerant, poenas sumebant; si vero non invenissent, nihilominus, tanquam eos qui occultius et diligentius absconderent, cruciabant. Indicium vero haberi ab eis pabula capiebant, hoc ipso quod adhuc vivere et subsistere corporibus videbantur, tanquam qui profecto jam interissent, nisi absconditos uspiam tegerent cibos. Si quos sane tabescentes macie vidissent, hos cum venia praeteribant, superfluum putantes perimere quos paulo post absumeret fames. Multi tamen in occultis omni censu suo mercati sunt unum metrum, si divites, frumenti, hordei, si inferiores fuerant, et, concludentes se in interioribus quibusque penetralibus domus, nonnulli nec in panibus confectas fruges edebant. Alii vero, in quantum vel necessitas vel metus permitteret,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit fuisse. iusto silicet dei ui¬
dicio tẽpore hoc ultionis electo:¬
cruentis manib ⁊ sacͥlegis uo¬
cib uiolarant. inipsis dieb¬
uelut inunum carcerẽ oĩs
multitũdo conclusa. feralis
pene exitiũ quod merebatur
exciꝑet. Pret̾ibo que ineos uł
gladiicede. uł aliis belli ma¬
chinis collata sint explicare:
ea tmmodo que dire famis ex¬
itio ꝑtulerunt supͣdieti histo¬
riographi sermonib ꝓferã:
quo legentes hec intelligãt
quantum piaculi sit aucłe
aliquid in xp̃m: ⁊ quam gͣ¬
uib ausa suppliciis expient᷑.¬
historiarum iosephi li¬
ber ponat᷑ in medio: ex quo
omĩs eoꝵ luctuosa tragẽdia
ꝑ noscatur. Duittib autẽ ꝑ.¬
man̾e in qͥt aut ꝑire: unum
atꝙ soem erat. Si eñi in urbe
ꝑmansissent: facultatũ sua¬
rum causa cͥmine obiecto. qͣi
qui de transfugiendo cogita¬
rent. ꝑunebantur. Necessitaᷤᷤ
uͦ famis factiosoꝵ extollebat
arrogantiã:. ⁊ utrũq simul.

Expanded text:
dicit fuisse, justo scilicet Dei judicit fuisse, justo scilicet Dei judicio, tecruentis manibus, et sacrilegis vocibus violaverant, in ipsis diebvelut in unum carcerem omnis multitudo conclusa feralis poenae exitium quod merebatur exciperet. Praeteribo quae in eos vel gladii caede, vel aliis belli machinis collata sunt, explicare; ea tantummodo quae dirae famis exitio pertulerunt supradicti historiographi sermonibus proferam, quo legentes haec intelligant quantum piaculi sit audere aliquid in Christum, et quam gravibus ausa suppliciis expietuHistoriarum liber ponatur in medio, ex quo omnis eorum luctuosa tragoedia pernoscatur. Divitibus autem permanere, inquit, aut perire, unum atque idem erat. Si enim in urbe permansissent, facultatum suarum causa crimine objecto, quasi qui de transfugiendo cogitarent, perimebantur. Necessitas vero famis factiosos opum extollebat per arrogantiam, et utrinque simul
Abbreviated transcription (Latin):
ittq ipsa uidee t̾ra bello. fa¬
me. igni. cẽdib q uastata
sit. quantaq ppłoꝵ milia.
patres simul cum conui¬
gib ac pariuilis lib̃is absq
numero. absq discretione.
trucidati sunt. que ⁊̃ diũ¬
sarum urbiuim obsidiones:
s ⁊ ipsius magnifice ac fa¬
mosissime ciuitatis ierłm.
que uastitas. ⁊ quanta fuerit
diũsarum mortiũ strages. quiᷤ
ue ꝑhec singła belloꝵ exttc̃it
modus. ⁊ ut scd̾m id quod ꝑ¬
pħe p̃dixerant abhominatio
desolationis in ipso quondã
dei famosissimo collocata sit
tẽplo. utq adultimũ cuncta
ignis ppłatus sit. ⁊ flamma cõ¬
sumpserit: si quis plenius noᷤᷤ¬
se uult. historias iosephi re¬
legat. Nos uͦ ex his ea tantũ q̃
adexplanationẽ suscepti oꝑiᷤ
sufficiunt assumemꝰ: ⁊ in quibꝰ
refert qd̾ ex om̃i iudea ppłi in
die sollempni pasche iheroso¬
limã uelut exttiali quadã ma¬
nu cogente conuenerant: quoᷤᷤ
tͥcies centena milia hominũ

Expanded text:
utque ipsa Iudae terra bello, fautque ipsa Iudae terra bello, fame, igni caedibusque vastata sit; quanta populorum milia, patres simul cum coniugibus ac parvulis, liberis absque numero et absque discretione trucidati sint, quae etiam diversarum urbium obsidiones, sed et ipsius magnificae et famosissimae civitatis Hierusalem quanta vastitas et quanta fuerit diversorum mortper haec singula bellorum exstiterit modus, et ut secundum id quod prophetae praedixerant, abominatio desolationis in ipso quondam Dei famosissimo collocata sit templo, utque ad ultimum cuncta ignis populatus sit, et flamma consumpserit; si quis plenius nosse vult historias Josephi consulat. Nos vero ex his ea tantum, quae ad explanationem coepti operis sufficiunt, assumemus. Et in quibus refertur, quod ex omni Judaea populi in die solemni Paschae Jerosolymam velut exitiali quadam manu cogente convenerant, quos tricies centena millia hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in ipsum cõmissi pia¬
culi. uel ꝑsecutionis in apłoᷤ.
⁊ necis instephanũ. s ⁊ obtrũ¬
ncationis in apłm iacobũ.
⁊ in iacobũ nicħominus fra¬
trem dñi qui appellabatur
iustus sceleris ad missi. cet̾oꝵ¬
q omniũ quos ꝓpt̾ fidem xp̃i.
insidiis. dolis atq om̃i frau¬
de nequi tie circũ uenerant:
prohis inquam oĩb malis
penas diuinitus resposcebant᷑.
Et apłi quidẽ ab illis pͥus fu¬
gati. ac ꝑ om̃em locum dis¬
ꝑsi. sic̃ supradiximus ꝑ gebãt
inuirtute xp̃i: qui eis prece¬
ꝑat dicens. euntes baptizate
innomine meo. Eccłia uͦ q̃
in ierosolimis fuerat congre
gata. responso de eo accepto.
emigrare iubetur. ⁊ tͣnsire
ad oppidum quoddam pel¬
lam nomine transiordanen:
quo ablatis ex urbe scĩs ⁊ ius¬
tis uiris. uindicte celesti fie¬
ret locus: tam deurbe sacͥ¬
lega. qͣm de ppło impio ꝑ
excidium patrie euersionẽ¬
q sum̃de. Quantis gͦ maliᷤᷤ
gens uniũsa multata sit.

Expanded text:
el in ipsum commissi piaculi vel persecutionis in apostolos, et necis in Stephanum, sed et obtruncationis in apostolum Jacobum, et in Jacobum nihilominus fratrem Domini, qui appellatur Justus, sceleris admissi, caetue omnium quos propter fidem Christi, insidiis, dolis, atque omni fraude nequitiae circumvenerant, pro his, inquam, omnibus malis, poenae divinitus reposcebantur. Et apostoli quidem ab illis prius fugati, ac per omnem locum dispersi, sicut supra diximus, pergebant in virtute Christi, qui eis praeceperat, dicens: Euntes baptizate omnes in nomine meo. Ecclesia vero quae in Hierosolymis fuerat conggata, responso a Deo accepto emigrare iubetur et transire ad oppidum quoddam Pellam nomine trans Iordanen; quo ablatis ex urbe sanctis et iustis viris, vindictae caelesti fieret locus tam de urbe sacrilega quam de populo impio, per excidium patriae eversionemque sumendae. 5 Quantis ergo malis gens tunc universa multata sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ent dies suꝑte. ⁊ cͥcumdabunt
de inimici tui uallo: ⁊ cͥcũda¬
bunt te ⁊ ꝑurgebunt te un¬
diq. & ad solum deducent: ⁊
quit necessitas magna super
t̾ram. ⁊ ira ppło huic: ⁊ cadent
in ore gladii. ⁊ captiui ducent᷑
in om̃s gentes: ⁊ ierłm erit ꝯcul¬
cata agentib usqueqͦ cõplean¬
tur tempora gentium. Et tt̃m.
Cum autẽ ud̃itis cͥcumdari ab
ex̾citu ierłm: tẽ scttote quia
appropinquauit desolatio eiꝰ.
uatoris nr̃i sermones cũ historio¬
graphi relatione debello qd
gestum ẽ. atq excidio ciuitatis.
⁊ uidens miram diuine p̃scien¬
tie uirtitẽ. agnoscat p̾dicentiᷤᷤ
diuinitatẽ. Hec quide iudeoꝵ
genti post passionẽ saluatoriᷤ
iusta ultione uenerunt: ꝑ eo
qd̾ auctorẽ uite a semet uniũ¬
sa gens cõclamauit auferri.

Expanded text:
ent dies super te, et circumdabunt te inimici tui vallo, et circumdabunt te, et perurgebunt te undique, et ad solum deducent te,quit, necessitas magna super terram, et ira populo huic, et cadent in ore gladii, et captivi ducentur in omnes gentes, et Hierusalem erit conculcata a gentibus, usquequo compleantur tempora gentium. Et iterum: Cum autem videritis circumdari ab exercitu Hierusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio evatoris nostri sermones cum historiographi relatione de bello quod gestum est, atque excidio civitatis, et videns miram divinae praesentiae virtutem, agnoscat praedicentis divinitatem. Haec quidem Judaeorum genti post passionem Salvatoris justa ultione venerunt, pro eo quod auctorem vitae a semet universa gens conclamavit auferri.
Abbreviated transcription (Latin):
ratur aũ excomitib pauli creᷤᷤ¬
cens quidã adgallias ẽẽ ꝓfectꝰ:
linus uͦ ⁊ clemens in urbe roma
ecelie p̃fuisse. qui cõttes eius¬
et adutores fuisse ab ipso
paulo per hibentur: s ⁊ dio¬
nisium ariopagitã ap̃ athe¬
nas quẽ lucas descͥbit pri-¬
mum paulo p̃dicante credi¬
disse. ⁊ int̾ socios eius fuisse:
⁊ eccłie atheniensiũ ꝯstat sa¬
cerdotium suscepisse. S nunc

Expanded text:
rantur autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios ejus fuisse, et Ecclesiae Atheniensium constat sacerdotium suscep
Abbreviated transcription (Latin):
gens autem supͣdictus
graphus omnem numerun
ꝑbemptorum uł fame uel
ferro: undecies centena milia
designauit. Cet̾os uͦ latͦnes ⁊ sic¬
carios ac p̃dones: post urbis ex
ꝑis cõmendabat. ad tribump¬
hum dic̃ ẽẽ reseruatos reliqͦs
aũ qui supͣ decem annos age¬
bant etatis. uinctos ad oꝑa e¬
gypti ꝑ metalla destinatos. uł
quidem ut ludis gladiatoriis:
alii ad bestias traderent᷑. Si qui¬
uͦ uitra septimum ⁊ decimum
etatis reꝑti sunt annum. ꝑ di¬
uersas ꝑuintias inseruitutẽ
distrabi uissi sunt: quoꝵ nũs
usq ad nonaguita milia per-¬
ductus est. Hec uͦ omnia gesta
anb iuxta ea que ipse dñs ⁊
quippe qui ea que gerenda erãt
p̃sentia iam uid̾et. tc̃ cum scd̃m
euangelioꝵ fidem uidens ci¬
uitatem fleuit suꝑ eam: ⁊ ue¬
lut in aurib eius p̃locutus ẽ
hec uerba. Si agnouisses inqͥt¬
⁊ tu. in hac die que ad pacem¬

Expanded text:
gens autem supradictus historiographus omnem numerum peremptorum, vel fame, vel ferro, undecies centena millia designavit. Caeteros vero latrones et sicarios, ac praedones, post urbis excitas commendabat, ad triumphum dicit esse servatos; reliquos autem, qui supra 17 annos agebant aetatis, vinctos ad opera Aegypti per metalla destinatos, velquidem ut ludis gladiatoriis, alii vero ultra septimum et decimum aetatis reperti sunt annum, per diversas provincias in servitutem distrahi jussi sunt, quorum numerus usque ad nonaginta millia perductus est. Haec vero omnia gesta i, juxta ea quae ipse Dominus et enda erant praesentia jam videret, tum cum, secundum Evangeliorum fidem, videns civitatem flevit super eam et velut in auribus ejus praelocutus est haec verba: Si agnovisses, inquit, et tu in hac die, quia ve
Abbreviated transcription (Latin):
cium optimi agͥcole nutͥtur:
habens quedam coloris insig¬
nia que ex noĩe eius apis appel
in quo corpus eius inerat alex¬
andriam deduxerunt: ⁊ soro¬
napis pͥmo excompositione
sorapi.pꝰ uero ꝑcorruptionẽ
serapinnominarunt. Quid ue
rum sit aut sinicħ: omnino de
his deus uidit.S ad inceptum
redeamus.xxui
d̾e deiecto: studiis uigilan
portenta potiꝰ qͣm simulacra. pa-¬
ri exitu ⁊ simili dedecore publi¬
cant᷑. horret animꝰ dic̃e qui mi
desecta mnauratis labrisinuenta
sunt: quot miseroꝵ. cruciabileᷤ
mortes depicte. Que cumꝓde¬
rent᷑ inlucem. ac subauras ꝓ la¬
ta ferrent᷑: licet confusione ipsa
gentiles ⁊ pudore diffugere tñ
siquis ad ẽẽ potuit mirabant᷑
tot scłis se illis tam nefariis scełi¬
b ⁊ tam pudendis fraudib ir¬
retitum. Uñ ⁊ plurimi eoꝵ ex
his condempnato errore. ⁊ sce¬
łe dep̃henso: fidem xp̃i ⁊ cul¬
tum uere religionis amplexi
amut omittam cet̾a faͥgi¬

Expanded text:
cium optimi agricolae nutritur, cium optimi agricolae nutritur, habens quaedam coloris insignia, qui ex nomine ejus Apis appellin quo corpus ejus inerat Alexandriam deduxerint, et Soron Apis primo ex compositione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint. Quod an verum sit, aut nihil omnino, de his Deus viderit. Sed ad inceptum redeamus. CAPUtriae dejecto, studiis vigilantportenta potius, quam simulachra pari exitu et simili dedecore publicantur. Horret animus dicere, qui misdesecta inauratis labris inventa sint: quot miserorum cruciabiles mortes depictae. Quae cum proderentur in lucem, ac sub auras prolata ferrentur, licet confusione ipsa Gentiles et pudore diffugerent: tamen si quis adesse potuit, mirabatur tot seculis se illis tam nefariis et tam pudendis fraudibus irretitum. Unde et plurimi 298 ex his, condemnato errore et scelere deprehenso, fidem Christi et cultum verae religionis amplexi ut omittam caetera flagi
Abbreviated transcription (Latin):
tim in conspectu cultͥcis alexan-¬
drie. senex uẽt̾nosus exuritur:
adultimum truncus qui suꝑ¬
fuerat in amphiteatro concre¬
matur: uaneq suꝑstitionis ⁊
erroris antiqui ac serapis hic fi¬
nis fuit..xxu¬
e cuius origine: diusa fer¬
tur opinio paganoꝵ. Alii
iouem putant. cuius capiti mo¬
dius suꝑ positus. ut uel cum
mensura modoq cuncta indi¬
cet mõderar. uł uitam morta¬
lib frugum largitate p̃b̃i. Alii
egyptus opib ⁊ fecunditate pas¬
catur. Quidã in honorẽ nr̃i io¬
seph. formatum ꝑ hibent simu¬
lachrum: obdim̃sionem frum̃¬
ti qua famis tp̃re subuenit egip¬
tiis. Alii reꝑtum in historiis gre¬
coꝵ uet̾ib. ferunt apinq̃ndam
patrem familias. seu regem ine¬
gipto menphis positum: cũ fa¬
mis tempore frum̃ta ap̃ alex¬
andria defecissent. exꝓprio af¬
fatim ciuib alim̃ta prebuisse.
Quo defuncto anhonorẽ eius
instituerint ap̃memphis tem¬
plum. in quo bos quasi indi¬

Expanded text:
tim in conspectu cultricis Alexantim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ultimum truncus, qui superfuerat, in amphitheatro concrematur: vanaeque superstitionis et erroris antiqui Serapis hic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum. Alii Jovem putant: cujus capiti modius superpositus, vel quia cum mensura modoque cuncta indicet moderari, vel vitam mortalibus frugum largitate praeberi  AAegyptus opibus et foecunditate pascatur. Quidam in honorem nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore subvenit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis positum, cum famis tempore frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio affatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quasi indi
Abbreviated transcription (Latin):
constructa: que nunc longũ ẽ
enum̾are ꝑsingula. Uerum ut
dic̾e ceꝑamus. rescͥpto recitato.
parati quide erant nr̃oꝵ ppłi
ad subũtendũ erroris auctorẽ:
ꝑsuasio tam̃ quedam ab ipsis
gentilib fuerat disꝑsa. quod si
humana manꝰ simulachrũ illud
contigiss. t̾ra dehiscens ilico solu̾e¬
tur inchaos: celumq repente rue¬
ret inp̃ceps. Que res: paululũ
stuporem quendam ppłis dabat.
armis magis munitus: correptã
bipennem insurgens õĩ nisu max¬
ille uet̾atoris illidit. Clamor at¬
tollitur utroꝵq populoꝵ: neq
tamen aut celum ruit. aut t̾ra
discindit. Inde it̾um atq it̾m
repetens pittͥs ligni fumosum
geniũ cedit. qd̃q deiectum: ig¬
ni adhibito tam facile quãlig¬
num aridum conflagrauit.
Post hoc reuulsum ceruicib ⁊
de p̾ssum medio trahitur caput:
cum pedes aliaq menbra cesa
securib ⁊ rapta funib distrahun¬
tur: ac ꝑsingula loca menbra¬

Expanded text:
constructa, quae nunc longum est constructa, quae nunc longum est enumerare per singula. Verum ut dicere coeperamus, Rescripto recitato, parati quidem erant nostrorum populi ad subvertendum erroris auctorem: persuasio tamen quaedam ab ipsis Gentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populis dabat. itibus fide quam armis magis munitus, correptam bipennem, insurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosum genium caedit: quo dejecto, igni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicibus, et depresso modio, trahitur caput: tunc pedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membra
Abbreviated transcription (Latin):
posita. fenestra ꝑ exigua ab ortu
solis ita erat aptata: ut die qua in
stitutum fuerat simulachrum
solis ad serapim salitandum in¬
tro ferri. diligenter temporib ob¬
seruatis. ingrediente simulachro
radius solis ꝑ eandẽ fenestram
directus: os ⁊ labra serapis illustͣ¬
ret: ita ut inspectante ppło. oscu¬
lo salutatus serapis uidetur a
sole. Erat ⁊ aliud fraudis genus
huiusmodi. Nat᷑a lapidis mag¬
netis huius uirtutis eẽ ꝑhibe¬
tur: ut ad serapiat ⁊ attrabat
ferrum. Signũ uͦ solis ad hoc ip¬
sum exferro subtilissimo manu
artificis fuerat fabricatum: uͭ
lapis cuius nat᷑am ferrũ ad se
tͣhere diximꝰ desuꝑ inlaq̃arib
fixus. cum tẽꝑate sub ipso radio
ad librã fuiss positũ simulach¬
rũ. ui nat᷑ali ad se raꝑet ferrum:¬
⁊ adsurrexisse ppło simulachrũ
⁊ mnaere pende uidecur: ⁊ ne
ut ualedicens serapi discedat
adpͥa. S ⁊ multa alia decipien¬
di causa auet̾ib in loco fuerans

Expanded text:
posita. Fenestra perexigua ab ortu posita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutandum introferri, diligenter temporibus observatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis esse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum temperate sub ipso radio ad libram fuisset positum simulachrum, et vi naturali ad se raperet ferrum, assurexisse populo simulachrum, et in aere pendere videretur. Et ne ut valedicens Serapi, discedat ad propria. Sed et multa alia decipiendi caussa a veteribus in loco fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
constructa: que imiñsis de suꝑ
liminarib ⁊ occultis aditib in¬
uicẽ insemet distinctis. usum di¬
ũsis ministiis ⁊ claudestinis offi¬
ciis exhibebant. Iam uͦ insuꝑiori¬
b extrema totius ambitꝰ spacia
domus: que in excelsum porrec¬
te. in quib uł editui uł hi quos
se castificant: cõmañe soliti erañ.
Porticꝰ qͦ pꝰ hec ꝑ omnẽ ambitũ
quadratis ordinib distincte: in¬
tͥnsecꝰ circuibant. In medio totiꝰ
spacii edis erant p̃ciosis edita co¬
lumpnis. ⁊ marmore saxo intͥn¬
secꝰ ample magnificeq construc¬
.ta. In ͥac simulachrũ serapis tta
erat uastum: ut dext̾a unum
parietẽ alt̾um leua ꝑstͥng̾et.
Quod monstrum: ex oĩb geñib
metalloꝵ lignoꝵq compositũ
ferebat᷑. Int̾iores delubri parieteᷤ.
lamminis pͥmo aureis uestiti:
suꝑ has argenteis. ad postremũ
⁊̃ quedam adstuporem ad mira¬
dionẽq uidentiũ. dolis ⁊ arte com¬

Expanded text:
constructa, quae immensis desuper constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatiadomusque in excelsum porrectae, in quibus vel aeditui, vel hi quos se castificant, commanere soliti erant. Porticus quoque post haec omnem ambitum quadratis ordinibus distinctae intrinsecus circumibant. In medio totius spatii aedes erat, pretiosis edita columnis et marmoris saxo ex trinsecus ample magnificeque constructa. In hac simulachrum Serapis ita erat vastum, ut dextra unum parietem, alterum leva perstringeret: quod monstrum ex omnibus generibus metallorum lignorumque compositum ferebatur. Interiores delubri parietes laminis primo aureis vestiti, super has argenteis, ad postremum etiam quaedam ad stuporem admirationemque videntium, dolis et arte com
Abbreviated transcription (Latin):
poscendam: in quib dolorem in¬
t̾itus suꝑaũit głia meritoꝵ. De
cet̃o uͦ maloꝵ causa radicesq diꝰ¬
cordie que ꝑsimulacroꝵ defen¬
cidi: quib ext̾minatis ⁊̃ belloꝵ
causa parit̾ conquiesc̾et. Cũq ħ
scͥpta uenissent. ⁊ uelud pꝰ induci¬
as parui temporis adaudiendũ
ut̾q ppłs conueniss ad templũ:
statim ut pͥma epłe pagina rese¬
rata ẽ. in cuius exordio uana gen¬
tilium suꝑstitio culpabat᷑. cla¬
mor a nr̃is immensus atcollitur. ⁊¬
stupor ac pauor gentiliũ ppłos
inuadit: latebras unusquisq
querere. angustos fuges calles
rimari. aut nr̃isse latenter im¬
mergere: ut abom̃ib qui ade¬
suo audatiam tͥbuente. furorẽ
demonis qui in illis pͥus debac¬
hatus fuerat. effugatum. xxiiii
puto: plerisq uͦ ⁊̃ notũ. Locus ẽ
ñ nat᷑a s manu ⁊ constructiõe.
ꝑcentũ aut eo ampliꝰ gͣdus in
sublime suspensus: quadͣtis ⁊
ingentib spaciis omni exparte

Expanded text:
poscendam, in quibus dolorem inposcendam, in quibus dolorem interitus superaverit gloria meritorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae cidi: quibus exterminatis, etiam bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta venissent, et velut post inducias parvi temporis ad audiendum uterque populus convenisset ad templum, statim ut prima Epistolae pagina reserata est, in cujus exordio vana Gentilium superstitio culpabatur, clamor a nostris immensus attollitur, stupor ac pavor Gentilium populos invadit. Latebras unusquisque quaerere, angustos fugae calles rimari, aut nostris se latenter immergere: ut ab omnibus qui adepulo audaciam tribuente, furorem daemonis qui in illis prius debacchatus fuerat, effugatum. CAPUT Xputo, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
audatie sue deligunt olimphũ
quendam noĩe.⁊ habitu solo¬
philosophũ. quod ante signo
arcem defendent: ⁊ tirannidẽ
tenerent. At hi quib romanaꝵ
legum custodia iurisq dicendis
cura ꝑmissa ẽ: cognitis q̃ gesta
fuerant t᷑bati atq ꝑt̾riti adtẽ¬
plum conuolant. causasq au¬
datie ꝑ cunctant᷑. ⁊ quid sͥ uellet
ille concursus in quo cum tanto
scełe ante aras sanguis ciuium
fundetur. inquirunt. S illi ob¬
firmato aditu. confusis ⁊ disso¬
nis uocib rõnẽ facti nullam s
clamorem redlebant: missis
tamen ad eos nuntiis de romani
imꝑii potestate: deiundicta le¬
gum ⁊ de his qui talia solent
subsequi cõmonebant. Cumq
loci munitio nicħ adu̾sum ue¬
saniam molientes agi nͥ uima¬
iore siñet: resgesta ad imꝑatorẽ
refert᷑. Ille qui ingenita m̃tis cle¬
mentia errantes mallet em̃da¬
re quam ꝑde: rescͥbit illoꝵ qui¬
dem iundictã quos ante aras¬
sanguis fusus martires fec aĩ eẽ

Expanded text:
audaciae suae deligunt Olympium audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas audaciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi obfirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil adversum vesana molientes agi, nisi vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante arassanguis effusus Martyres effecit, non esse
Abbreviated transcription (Latin):
lut draconũ calice potato in¬
sanire om̃s acpalam furere
ceꝑunt: nec uocib iam ⁊ se¬
ditionib ut solebant. s manu
ferroq decertare nitunt᷑: cre¬
bros conflictꝰ agere inplateis:
belloq aꝑto uterq ppłs int̾ se
coire. At nr̃i numero ⁊ poten¬
tia multo plures. s modestia
religionis minus feroces erant.
Ex quo freq̃nter nr̃oꝵ pluri¬
mis uuln̾atis. aliquantis ⁊
int̾fectis. ad templũ quasi ad
arcem quandã refugiebant:
quo ñ nullos ex xͥanis captos
immolare cogebant. Rentten¬
tes: nouis ⁊ ex quisitis suppliciiᷤ
excruciatos necabant: alios pa¬
tibulis affigentes. alios confrac¬
tis crurib inspeluncas p̃cipi-¬
tantes. quas obsacͥfitioꝵ san¬
guinẽ cet̾asq impuritates de¬
lubri recipiendas. uetustas
tu. deinde cum fidutia ⁊ desꝑa¬
tione gerereatq intͣ templum
clausi rapto ⁊ preda uiuere: ad
posttremum grassantes insan¬
guine cuuum. ducem scełis ⁊

Expanded text:
lut draconum calice potato, inlut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christianis captos immolare cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas tu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sceleris et
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c factꝰ. modestia eius contẽ¬
pta alius ameletii partib or¬
dinatur. S ⁊ inmultis aliis ur¬
bib orientis. buiꝰmõdi confu¬
siones. contentio genuit sac̃do¬
tum. Apud constantinopolĩ
uͦ nectarius exp̃tore urbano:
cathecuminus ⁊ nuꝑ baptisma
consecutus sac̾dotium suscep̃.¬
Nt̾ea ap̃alexandriam xxuii¬
noui motus ⁊ contͣ tempoꝵ fi¬
de. adu̾sum eccłiam concitan¬
tur: exoccasione huiꝰcemodi
oborti. Basilica q̃dam publici
oꝑis uetustã ad modum neg¬
lecta fuit: quã constantius im¬
ꝑator donasse ep̃is ꝑfidiã suã
p̃dicantib ferebatur. Que lon¬
ga incuria: nicħ ualidum p̃ter
parietes habebat. Uisum ẽ ep̃o
qui ꝑudẽ tempꝰ gub̾nabat ecclã.
hanc ab imꝑatore deposc̾e: ut
acceptam uellet excole: repta
in loco sunt antra quedã la¬
tentia ⁊ terre defossa: latͦci-¬
niis ⁊ scełib magis quã cerimo¬
niis apta. Igitur gentiles qui
denebris obtecta reserari: ue¬

Expanded text:
copus factus, modestia ejus contemcopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibus Orientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacerdotium suscepnterea apud Alexandriam novi motus et contra temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex occasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta fuit, quam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tempus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore deposcere, 29acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui tenebris obtecta reserari, ve
Abbreviated transcription (Latin):
eum habuisse quidẽ animã.
s ñ exea parte qua rationabi¬
lis est: s exea solum qua uiui¬
ficat corpus. Ad supplem̃tũ
uͦ rationabił partis. ipsũ u̾bũ
dei fuisse ꝑhibebat. Que ad¬
concilio cong̾gato. tali senten¬
tia depulsa est: ut decern̾ent.
dic̾et habuisse: alienus ab ec¬
cłia iudicaretur. Que senten¬
tia: ⁊ ap̃alexandriã confirma¬
ta ẽ.⁊ apud constantinopolim
decreto consilii. Ex illo apolli¬
nariste ab eccłia declinantes:
⁊ ep̃os sͥ sue partis.i dogmata
ꝑͥa eccłiasq defendunt. xxui¬
substituit᷑ flauianꝰ. S paulinꝰ
ad huc suꝑ erat: qui incatholi
Multa ibi iurgia ⁊ multe cõtͦ¬
ũsie sepe cõmote: nͨ tñ sũma
quando paucis ullus obtini mo¬
dus: cum utiq fidei iam nulla
uidetur sub ẽẽ discordia. Hoc
idem ap̃ tyrũ fuit: ubi cũ dio¬
dorus unus sane ex antiqͥs catho¬
licis uir. ⁊ temptationũ docu¬
m̃tis ꝓbatus. cum athanasii
testimonio a confessorib eẽt¬

Expanded text:
em habuisse animam, sed non ex ea parte quae rationabilis est, sed ex ea solum qua vivificat corpus. Ad supplementum vero rationabilis partis, ipsum Verbum Dei fuisse perhibebat. Quae asconcilio congregato tali sententia depulsa est, ut decernerent, diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apollinaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcopos sibi suae partis, et dogmata propria Ecclesiasque defendunt. substituitur Flavianus. Sed quod Paulinus adhuc supererat, qui in catholimulta ibi jurgia et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa quando pacis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et tentationum documentis probatus, Athanasii testimonio esset a confessoribus Epis
Abbreviated transcription (Latin):
ne urbẽ. sepulchrũ iohannis
baptiste m̃te rabida ⁊ funestis
manib inuaderent: ossa disꝑ¬
gerent:atq ea rursum collecta
igni cremarent: ⁊ scõs ciñespul¬
ueri immixtos ꝑ agros ⁊ rura
disꝑgerent. S dei ꝓuidentia
factum est quosdam de ihero¬
solimis monachos ex monast̾io
philippi hõis der. or̃onis illuc
causa ꝑ idẽ tempꝰ uenisse. Qui
cũ tantũ nefas humanis qͥdem
manib s ferina m̃te fieriudeñ.
mori gͣtius habentes ꝙͣ huiꝰcemi
piacło funestari. int̃ eos qͥossa ad
exurendũ legebant mixti diligen¬
tiꝰ inqͣntũ respaciebat᷑ ac religiosiꝰ
cong̾gantes. furtim se uł stupen¬
tib uł insanientib subtͣrere: ⁊
adreligiosũ patrẽ philippũ ue¬
ñandas reliquias detułe.Ille¬

Expanded text:
nae urbem sepulchrum Joannis nae urbem sepulchrum Joannis Baptistae mente rabida et funestis manibus invaderent, ossa dispergerent, atque ea rursum collecta, igni cremarent, et sanctos cineres pulveri immixtos, per agros et rura dispergerent. Sed Dei providentia factum est, quosdam de Jerosolymis ex monasterio Philippi hominis Dei, orationis illuc caussa per idem tempus venisse. Qui cum tantum nefas humanis quidem manibus, sed ferina mente fieri viderent, mori gratius habentes, quam hujuscemodi piaculo funestari, inter eos qui ossa ad exurendum legebant, mixti diligentius, in quantum res patiebatur, ac religiosius congregantes, furtim se vel stupentibus, vel insanientibus subtraxere, et ad religiosum patrem Philippum venerandas reliquias
Abbreviated transcription (Latin):
ydriã igniᷤ accendit᷑. cera qͣforami¬
nafũant obt᷑ata resoluit᷑ sudante yd̾¬
a ignis extinguit᷑: sac̃dotis fraude
canopus chaldeoꝵ uictor osten¬
ditur. Uñ ipsum canopi simu¬
la chrum pedib ꝑ exiguis attrac¬
to collo.⁊ quasi suggillato. uen¬
tre tuimido. in modum ydrie cũ
dorso equalit̃ cereti formatur: ⁊¬
ex hac ꝑsuasione uelite d̾s uictor
aduentante sac̃dote dei theophi¬
lo nullus ꝑfuit sũdor: nec ceris
fraus obtecta subuente. xxuiiii¬
astata sunt oĩa. atq ad so¬
est. quod ñ insqualorẽ uert̾et lo¬
cum: flagitioꝵ. cauerne ac uẽt¬
nosa busta dececta sunt: ⁊ ueri
dib cõplanatis. exuno lat̾e mar¬
tiriũ. exalt̾o consurgit eccłia.
Causa aũ martirii construendi
uñdata sit: dignum arbitror
memorare.xxx¬
uliani t̃p̃rib uelut relaxatis
frenis. efferbuit inomnẽ seuiti¬
am ferttas paganoꝵ. Exquo
accidit ut ap̃sebasten palesti¬

Expanded text:
hydriam ignis accenditur: cera qua foramihydriam ignis accenditur: cera qua foramina fuerant obturata, resolvitur: sudante hydria ignis extinguitur. Sacerdotis fraude Canopus Chaldaeorum victor ostenditur. Unde ipsum Canopi simulachrum, pedibus perexiguis, attracto collo, et quasi suggillato ventre tumido in modum hydriae cum dorso aequaliter tereti formatur. Ex hac persuasione velut Deus victor . Nunc vero adventante sacerdote Dei Theophilo, nullus profuit sudor, nec ceris fraus obtecta subvenit. Vastata sunt omnia, atque ad soest, quod in squalorem verteret locum. Flagitiorum cavernae, veternosa busta 301 dejecta sunt, et veri dibus complanatis, ex uno latere Martyrium, ex altero consurgit Ecclesia. Occasio autem Martyrii construendi unde data sit, dignum arbitror memorare.uliani temporibus velut relaxatis frenis efferbuit in omnem saevitiam feritas Paganorum. Ex quo accidit, apud Sebasten Palaesti
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ uenerabant᷑ pagani: ut
multo ibi maior celebritas qͣm
ap̃alexandriam haberet᷑. S de
huiusmi qͦ monstri errore cuuiᷤᷤ¬
mͦi originẽtradant: absurdum
ñerit paucis expoñe. ferunt ali¬
quando caldeosignẽ deũ suũ
circum ferentes. cum om̃iũ ꝓuin¬
tiaꝵ diis habuisse conflictum:
tiue. aut ligni uel lapidis. uel
ex quacũq mat̾ia constabant:
q̃ ꝑignem ꝓculdubio corrũꝑet᷑.
Ex quo fiebat: ut ignis locis oĩb¬
pͥncipatũ obtiñet. Hec cũ uidiss
canopi sac̃dos: callidum quidlã
ex cogitauit. Ydrie solent fieri in
egiptipartib fictiles. undiq cre¬
bris ⁊ minutis ad modũ forami¬
nib patule: quib tͣbida aqua
desudans defecatior ac purior
raminib obturatis. desuꝑ etiã
uariis colorib pictam aqua re¬
pletam statuit ut deũ: ⁊ excisum
uet̾is simulachri qd̃ menelai gu¬
b̾natoris ferebat᷑ caput. desuꝑpo¬
situm diligenter aptauit. Ad¬

Expanded text:
tantum venerabantur Pagani, ut tantum venerabantur Pagani, ut multo ibi major celebritas, quam apud Alexandriam haberetur. Sed de hujus quoque monstri errore, cujusmodi originem tradant, absurdum non erit paucis exponere. Ferunt aliquando Chaldaeos Ignem Deum suum circumferentes, cum omnium provinciarum diis habuisse conflictum, tive, aut ligni, vel lapidis, vel ex quacunque materia constabant, quae per ignem procul dubio corrumperetur. Ex quo fiebat, ut Ignis locis omnibus obtineret. Haec cum audisset Canopi sacerdos, callidum quiddam excogitavit. Hydriae fieri solent in Aegypti partibus fictiles, undique crebris, et minutis admodum foraminibus patulae, quibus turbida aqua desudans, defaecatior ac purior raminibus obturatis, desuper etiam variis coloribus pictam, aqua repletam statuit ut Deum. Et excisum veteris simulachri, quod Menelai gubernatoris ferebatur, caput desuper positum diligenter aptavit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
pente lumina extinguebant᷑
uniu̾sa. Tum descendens. ob¬
stupefacte const̾nateq muli¬
errule ad ult̾ii fucum ꝓfaniꝰ
cõmentationib inferebat. Hec cũ
ꝑ om̃s miseroꝵ matͦnas multo
iam tẽpore gererent᷑: accidit
quandã pudice m̃tisfeminã
horruisse facinus. ⁊ attentius de¬
signantẽ cognouisse uocem ty¬
ranni: ac domũ regressam uiro
fraudem scełis indicasse. Illeq in¬
iuria coniugis immo potius sua
ardentius inflãmatus: inscͥptũ
tyrannũ ad torm̃ta ꝑductt. Qͦ
conuicto ⁊ confesso. cecisq frau¬
dib reuelatis. pudor omnis ⁊ de¬
decus paganoꝵ ꝑsuaserat domꝰ:
adult̾is matͥb incertis patͥb lib̾¬
is spuriis dep̾hensis. Quib di¬
uulgatis ⁊ ꝓditis. raptim cum
sticiosa flagitia. Ubi ꝑtextosac̃¬
dotalium litt̾aꝵ. ita eteñi appel¬
lant antiquas egiptioꝵ litt̃as.
magice artis erat pene publica
scola: quẽ locũ uelut fontẽ q̃n¬
dam atq originẽ demonũ in¬

Expanded text:
pente lumina extinguebantur pente lumina extinguebantur universa. Tum descendens obstupefactae et consternatae mulierculae adulterii fucum prophanis commentationibus inferebat. Haec cum per omnes miserorum matronas multo iam tempore gererentur, accidit quandam pudicae mentis foeminam horruisse facinus et attentius designantem cognovisse vocem Tyranni, ac domum regressam viro de fraude sceleris indicasse. Ille de iniuria coniugis, imo potius sua ardentius inflammatus, inscriptum Tyrannum ad tormenta deducit. Quo convicto atque confesso, caecisque fraudibus revelatis, pudor omnis et dedecus Paganorum pervaserat domos, adulteris matribus, incestis patribus, liberis spuriis deprehensis. Quibus divulgatis et proditis, raptim cum erstitiosa flagitia? ubi praetextu sacerdotalium litterarum ita etenim appellant antiquas Aegyptiorum litteras magicae artis erat pene publica schola. Quem locum velut fontem quendam atque originem daemonum in
Abbreviated transcription (Latin):
matrone ad libidinẽ placuisseĩs:
dicebat sat᷑num sͥ p̃cepisse ut ux¬
or sua ꝑnoctaret intemplo. Tũ
is qui audierat gaudens qd̾ uxor
sua dignatione numinis uoca¬
retur: exornatã cõptius. insuꝑ ⁊
donariis onustam ne uacua silicet
repudiaretur: coniugẽ mittebat
ad templũ. In conspectu omniũ
conclusa intͥnsecus matͦna. tyrã¬
nus clausis ianuis ⁊ traditis cla¬
uib discedebat. Deinde facto si¬
lentio: ꝑ occultos ⁊ subt̾raneos ad¬
itus. intra ipsum sat᷑ni simula¬
chrum patulis erumpebat caũ¬
nis. Erat aũ simulachrũ illud
at̾go exesum. ⁊ parieti diligent̃
adnexum: ardentibq intra ẽdẽ
luminib. intente supplicantiq
mulieri uocem subtto ꝑsimula¬
cbrum eris concaui ꝓferebatita
ut pauore ⁊ gaudio infelix muli¬
er trepidaret. quod dignã setan
ea uͦ qͣm que libitum fuerat uł
ad const̾nationẽ maiorem. uł
adlibidinis incitam̃tum diᷤ¬
seruiss numen impiirũ: arte
quadam lineolis obductis re¬

Expanded text:
matronae ad libidinem placuissent, dicebat Saturnum praecepisse, ut uxor sua pernoctaret in templo. Tum is, qui audierat, gaudens quod uxor sua dignatione numinis vocaretur exornatam comptius, insuper et donariis onustam – ne vacua scilicet repudiaretur – coniugem mittebat ad templum. In conspectu omnium conclusa intrinsecus matrona, Tyrannus clausis ianuis et tradi-tis clavibus discedebat. Deinde facto silentio per occultos et subterraneos aditus intra ipsum Saturni simulachrum patulis erepebat cavernis. Erat autem simulachrum illud a tergo exesum et parieti diligenter annexum Ardentibusque intra aedem luminibus, intentae supplicantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tantquam vero quae libitum fuerat vel ad consternationem maiorem vel ad libidinis incitamentum disseruisset numen impurum, arte quadam linteolis obductis re
Abbreviated transcription (Latin):
libenter amplectitur. Cum int̃¬
im iustina mat̾ eiusde. arriane
ħeseos alumna. impietatis sue
uenena que uiuente uiro supp̃s¬
serat: filio facile decepto fident̃¬
aꝑuit. Igitur ap̃mediolanũ po¬
sida. cont᷑bare eccłiaꝵ. statũ. cõ¬
minat᷑ sac̃dotib depulsionis
exilia: nͥ ariminensis concilii de¬
creta quib fides patrum teme¬
rata fuerat. reuocarent. Quo
bello eccłie murũ ⁊ turrim uali¬
dissimã pulsabat ambrosium:
mum sͥ aditum de bellande ri¬
mabat᷑ ecełie. S quamuis illa
iezabel sp̃u pugnaret armata.
resistebat tam̃ ambrosius helye
urtute repletus ⁊ gr̃a. Ipsa in¬
au̾ in eccłiis garrire. streꝑe am
mare.⁊ inflãmare ad discordiãppłoᷤᷤ.¬

Expanded text:
libenter amplectitur. Cum intelibenter amplectitur. Cum interim Justina mater ejusdem, Arianae haereseos alumna, impietatis suae venena, quae, vivente viro, suppresserat, filio facile decepto fidentur apud Mediolanum posita, conturbare Ecclesiarum statum, comminari sacerdotibus depulsiones, exilia, nisi Ariminensis concilii decreta, quibus fides patrum temerata fuerat, revocarent. Quo bello Ecclesiae murum et turrim validissimam pulsabat Ambrosium. imum sibi aditum debellandae rimabatur Ecclesiae. Sed quamvis illa Jezabel spiritu pugnaret armata, resistebat tamen Ambrosius, Eliae virtute repletus et gratia. Ipsa autem in Ecclesiis garrire, strepere, animare, et inflammare ad discordiam po
Abbreviated transcription (Latin):
situr gr̃anus cum fr̃e ad mõdũ
paruulo pꝰ patrui necem. orien¬
tis qͦ suscepit imꝑium. Is pie¬
tate ⁊ religione omnes pene qͥ
ante fuerant pͥncipes suꝑabat:
usu armoꝵ strenuus. uelox cor¬
pore. ⁊ ingenio bonus erat: s iu¬
uenili exultatione plus fere le¬
tus qͣm sufficiebat: ⁊ plus uere¬
cundus qͣm rei publice int̾erat.
Quiq uolens utilem uirum
annis mat᷑um intantis regni
curis hab̾e participẽ: ⁊ quia
ut sermo diuinus monet. me¬
lius duo qͣm unus: consortẽ
adsciscit theodosium: eiq ori¬
entis ꝓcuratione ꝑmissa. par¬
des sͥ ac fr̃i occiduas reseruauit.
Uerum ispostqͣm multa reli¬
giose ac fortiter gessit: amaxi¬
motyranno ap̃ bricannias
exorto. ꝑ andragitiũ ducem
lugdunisioꝵ. magis ꝓditione
quam ui hostiũ ꝑ ẽmptus ẽ.¬
t ualentianus xui
initalia degens. fr̃ĩs ne¬
ce ati hostis metu ꝑt̾ritus:
simulatione oblatam pacem
amaximo. simulans ipse qͦs

Expanded text:
gitur Gratianus cum fratre admodum gitur Gratianus cum fratre admodum parvulo, post patrui necem Orientis quoque suscepit Imperium. Is pietate et religione omnes pene, qui ante fuerant principes, superabat. Usu armorum strenuus, velox corpore, et ingenio bonus erat, sed juvenili exultatione plus fere laetus, quam sufficiebat, et plus verecundus, quam Reipublicae intererat.Quique videns utile, virum annis maturum in tantis regni curis habere participem, et quia, ut sermo divinus monet: Melius duo, quam unus , consortem adsciscit Theodosium, eique Orientis procuratione permissa, partes sibi ac fratri Occiduas reservavit. Verum is postquam multa religiose ac fortiter gessit, a Maximo tyranno apud Britannias exorto, per Andragathium ducem, Lugduni, suorum magis proditione, quam vi hostium, peremptus et Valentinianus in Italia degens, fratris nece, atque hostis metu perterritus, simulatione oblatam pacem a Maximo, simulans ipse quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Moxq di gr̃ã consequutus. ⁊
cum ualentinianꝰ degallie par¬
tib ueniss illiricũ. ibi uix dũ
cepto bello. egͥtudine subita op¬
p̃ssus diẽ obiit. relictis ħedib
in imꝑio filiis. gratiano auguᷤ¬
to ualentinianoq ad modum
paruulo: ⁊ ñ dum regiis insig¬
nib initiato. Quem tñ necessi¬
tas eoꝵ qui danqͣm uacuũ im¬
ra indui: ꝓbo tunc p̃fecto fide¬
liter rem gerente. xiiu
entis regno. gothoꝵ gen̾
sedib sius pulsa.ꝑ om̃s se tra¬
thias infudit: armisq urbes
⁊agros uastare feraliter cepit.
Tum uͦ ualens bella que inec¬
cłiis inferebat. in hoste cepta
demetallis resolui monachos
iubet: ipse tñ abhostib circũ¬
uentib. inp̃dio quo ex bello
trepidus confug̾at impietatiᷤᷤ
sue penas igni exustus dedit:
annis inimpio cũ fr̃e pͥmo ⁊
post cum fris filiis quatuorde¬
cim parit̾ exactis. Que pugna:
inicium mali romano imꝑio tẽ
deinceps fute.xu¬

Expanded text:
Moxque Dei gratiam consecutus, et Moxque Dei gratiam consecutus, et cum Valentinianus de Galliae partibus venisset Illyricum, ibi vixdum coepto bello, aegritudine subita oppressus diem obiit, relictis haeredibus in Imperio filiis, Gratiano Augusto, Valentinianoque admodum parvulo, et nondum regiis insignibus initiato. Quem tamen necessitas eorum, qui tanquam vacuum imra indui, Probo tunc Praefecto fideliter rem gerente. CAPUTentis regno Gothorum gens sedibus suis pulsa, per omnes se Thracias infudit, armisque urbes et agros vastare feraliter coepit. Tum vero Valentis bella quae Ecclesiis inferebat, in hostem coeptde metallis resolvi monachos jubet. Ipse tamen ab hostibus circumventus in praedio, quo ex bello trepidus confugerat, impietatis suae poenas igni exustus dedit, annis in Imperio cum fratre primo, et post cum filiis fratris, quatuordecim pariter exactis. Quae pugna initium mali Romano Imperio tunc et deinceps fuit. I