comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ista docum̃ta nõ sic̃ allegorica
discutienda st̃: ut q̃rauiꝯ qͥd signi¬
ficent aues celi. aut lilia agri. Po¬
dice qui nec deũ timebat uͨ hoĩe
reu̾ebat᷑. et tũ sepe ĩt̾pellãti ui¬
due cessit ut ei cãm ꝯsid̾aret:
nõ ꝓpt̾ pietatem aut hũauitatẽ.
s ne tediu pat̾et᷑. Non ẽĩ ullo
mͦ ille ĩiustus iuidex ꝑsonam
dĩ allegorice sustiu: s tñ qnͣtũ
ds̃ qui bouꝰ et iustꝰ ẽ curet dep̾¬
cautes se hinc conici dũs uoluit:
ꝙ nͨ ĩiustꝰ hõ eos qͥ illũ assiduis
du pt̃ ꝯtẽpu̾e. Sũica. xui. Lc. ixͣ

Expanded text:
ista documenta non sicut allegoriae discutienda sunt, ut quaeramus quid significent aves coeli, aut lilia agri; podice qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur, et tamen saepe interpellanti viduae cessit, ut ejus causam consideraret; non propter pietatem aut humanitatem, sed ne taedium pateretur. Non enim ullo modo ille injustus judex personam Dei allegorice sustinet: sed tamen quantum Deus, qui bonus est et justus. curet deprecantes se, hinc conjici Dominus voluit, quod nec injustus homo eos qui illum assiduis du
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣm̃tu corꝑis et sangũis cõse¬
craret: ut coleret᷑ iugit ꝑ mistiu.
qd semel offerebat᷑ in p̾cium. ut
quia cotidiaua et ĩ deffessa curre¬
bat ꝓ hõĩm salute redẽptio: ꝑpe
moria: et semꝑ p̾sens ẽẽt ĩgr̃a.
Uere unica et ꝑfc̃a hostia fide es¬
tuuãda nõ specie: neq ext̾iori
ceseuda uisu: s uitiori affectu.
Unde urito celestis confirinat auc¬
ergo om̃e infidelitatis ãbiguũ:
qũi quidẽ qͥ auctor ẽ mun̾is: ip̃e
ẽ et testis u̾itatis. Nam et ĩuisi¬

Expanded text:
sacramentum corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium; ut, quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpmoria, et semper praesens esset in gratia. Vere unica et perfecta hostia, fide aestimanda, non specie: nec exterioricensenda visu, sed interiori affectu. 3. Unde merito coelestis confirmat aucergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem qui auctor est muneris ipse etiam testis est veritatis. Nam i
Abbreviated transcription (Latin):
leuauit moyses: sepauit se aqͣ
et ĩ muroꝵ speciem se congelanͭ.
atq int̾ undas nia pedestris apꝑ¬
uit. Iordanis retrorsu ꝯn̾sus: ꝯͣ
nat᷑am ĩ sui fontis reu̾tit᷑ exor¬
dium. Nõne uides nat᷑am uel
pulꝰ patru: tetigit moyses pe¬
tram: et aqua de petra fluxit. Nũ¬
aꝙͣ uom̾et petra: ꝙ nõ habebat

Expanded text:
Moyses, separavit se aqua, et in murorum specie congelavit, atque inter undas via pedestris apparuit . Jordanis retrorsum conversus contra naturam in sui fontis revertit exordium . Nonne claret naturam vel pulus patrum, tetigit Moyses petram, et aqua de petra fluxit. Numaquam vomeret petra, quam non habebat
Abbreviated transcription (Latin):
te extendis: quantũ te extolł:
quãtam ẽ excellentia tua: qͣn¬
ta gr̃a tua: Nũqͥd maior p̃t eẽ
qm mea: Si ego ueni ad ẜuuz
tu dedignario uenire addũm:
Si ego suscepi baptismuz ẜur:
tu dedignaris adũo baptizari:

Expanded text:
te extendis? quantum extollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris venire ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris a Domino baptizari?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtumelia: qͥddeus respondeat
audiams. Ego demoniũ nõ ha¬
beo: s honorifico patrẽ meu:
et uos inhonorastis me. Quia
enĩ samaritanꝯ int̾p̾tat᷑ custos:
et ip̃e u̾acit̾ custos ẽ deqͦ psal¬
mista ait. uisi dñs custodierit
custos qͥd de nocte:ͥ respondere
noluit dũs samaritamꝰ nõ sũ.
s ego demonin nõ habeo. Duo
quippe ei illata fuerant : unũ
negauit: aliud tacendo ꝯsensit.
Custos namq humani gen̾is
ueu̾at: et si samaritanũ se nõ.
eẽ dic̾et : esse se custodez negarz.
S tacuit qd̃ recognouit: et paci¬
ent̾ repulit. qd̃ dcm̃i fallacit̾ au¬
diuit ⁊diceus. ego demonium
nõ habeo. In quibũbis: qͥo
aliud nisi suꝑbia nr̃a confun¬
ditur e Que si exagitata uł le¬
uit̾ fu̾it: attrociores ĩuurias
reddit qͣm acceꝑat. Facit mala

Expanded text:
umelia, quid Dominus respondeat audiam. Ego daemonium non habeo, sed honorifico patrem meum, et vos inhonorastis me. Quia enim Samaritanus interpretatur custos, et ipse veraciter custos est, de quo Psalmista ait: Nisi Dominus custodierit custos quid de nocte ? Respondere noluit Dominus, Samaritanus non sum; sed ego daemonium non habeo. Duo quippe ei illata fuerant, unum negavit, et aliud tacendo consensit. Custos namque humani generis venerat; et si Samaritanum se non esse diceret, esse se custodem negaret. Sed tacuit quod recognovit, et patienter repulit quod dictum fallaciter audivit, dicens: Ego daemonium non habeo. In quibus verbis quid aliud nisi superbia nostra confunditur? quae si exagitata vel leviter fuerit, atrociores injurias reddit, quam acceperat: facit mala
Abbreviated transcription (Latin):
Auc fidem ascensione
iuncula. nõ carc̾es. nõ exilia.
nõ fames: nõ ignis aut laui¬
atus feraꝵ: nec exquisita ꝑseꝙ̃¬
tium crircelitatib supplicia
t̾ruerũt. ꝓhac fide ꝑuniũsum
mũdũ n̾õ solũ iuri s etiã femĩe:
nec tantum ĩpubes pu̾i. s etiã
ten̾e uͥgiẽs: usq ad effusionẽ
sui sangnĩs decertarũt. Hec fi¬
des demonia eicit: egritudĩes
depulit: mortuos suscitauit.
Unde et ip̃i beati apłi qui tot mi¬
raculis cõfirmati. tot ẜmonibꝰ
eruditi ⁊ atrocitatem tñ diũce
passionis expau̾ant: et u̾itatẽ
resurrectõis eis nõ sine hesita¬
tione susceꝑant: tantum deas¬
centione diri ꝓfecerũt: ut qͥcqdͥ
illis prius intulerat metum.
uerteretur in gaudiũ. Tota enĩ
cõtemplatõem animi ĩ diuini¬
tatem ad prĩs dextam ꝯsedẽtis
erexerant: nec iam corporee uisi

Expanded text:
anc fidem ascensione vincula, non carceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visi
Abbreviated transcription (Latin):
iussit sepulchrum ĩcolumem
fuisse : p̾senteq eo effosso. ⁊ di¬
ligentissime p̾ꝑato. ibi se tãꝙͣ
ĩ lectulo collocasse: statimiq ẽẽ
defũctum. Ut at isti putant qͥ
hec u̾ba dñi sic intelligũt: nõ
defũctum s defiucto simileu
occubuisse: et cũ mortus puta¬
ret᷑ sepultũ fuisse dormienter
et donec xp̃s ueniat sic mau̾e:
suãq uita scaturigine pulu̾̃i
ĩdicare. Qͥ puluis credit᷑ ut ab
imo ad suꝑficiez tumuili ascen¬
dat: flatu qͥescentis ĩpelli. Huic
opinioni suꝑuacaneũ existimo
reluctari. Uid̾int ẽĩ qui locum
sciũt utrũ hoc ibi faciat uel pa¬
tiat᷑ t̾ra qd̃ dicit᷑: quia et reu̾a
Int̾im cedamꝰ opiniom. ꝙc̾tis
docum̃itis refelłe nõ ualemꝙ.
ue rursꝰ aliud qd̃ a nb̃ q̃rat᷑
exurgat: cur suꝑ humatu mor¬
tiuiz ip̃a humꝰ quodam modo
uiu̾e ac spirare uideat᷑. S ñqͥd
hĩc tanta ista soluit questio.
si magno miracło qualia p̃t fac̾e

Expanded text:
jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu quiescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno miraculo, qualia potest face
Abbreviated transcription (Latin):
quidã moysen mortuũ negãt:
ꝙ scͥpt᷑a ip̃a ubi sepulchrũ eius
nusꝙͣ ĩueniri legimꝰ. mortuu
tũ eẽ sine ambiguitate testat᷑.i
qnͣtoiagis ioħes existoꝵ occasi¬
onc u̾boꝵ. ubi dñs aiti sic eũ uo¬
lo man̾e douͤ ueniam: creditur

Expanded text:
quidam Moysen mortuum negant, quem Scriptura ipsa, ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamen esse sine ulla ambiguitate testatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec venio, cr
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enĩ ub̃ quidam. Uenite filii:
audite me. Concurramꝰ et stemꝰ:
et aures erigamꝯ: et corde ĩtelligͣ¬
mꝯ prem qui dixit uenite filii.
audite me. Tuuorem ĩqͥt duĩ do¬
cebo uos. Ad quã rem uult doc̾e:
et cui rei utilis ẽ tinior dñiꝰ Seqͥ¬
tur. Qͥs ẽ lõ qui uult uitam
et diligit uid̾e dies bonos: Res¬
pondeniꝰ õs. Mos uolumꝰ. Qõ¬

Expanded text:
quidam: Venite, filii, audite me. Et concurramus, et stemus, et aures arrigamus, et corde intelligamus Patrem qui dixit, Venite, filii, audite me; timorem, inquit, Domini docebo vos. Et quam rem vult docere, et cui rei utilis est timor Domini, sequitur: Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Responde
Abbreviated transcription (Latin):
talẽtã geminãt᷑. S is qͥ umu
talẽtu acceꝑat: abiens fodit ĩ
t̾ram: et absc̃odit pecuĩa diũ
sui. Talentũ ĩ t̾ra abscond̾e ẽ:
acceptũ ĩgeniu ĩ t̾renis actib
implicare : lucru spiritale nõ
q̃rere: cor a t̾renis cogitatõib
nũ ꝙͣ leuare. Sũt namq nõuł¬
li: qͥ donũ ĩtelligẽtie ꝑcepũt:

Expanded text:
lenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum i
Abbreviated transcription (Latin):
ciũt: ꝓ intentc̃e tamen suꝑue
patrie. docent recta qͦs possũt:
de ip̃is ext̾iorib q̃ acceperũt. dũ¬
q se a carius petulantia. a t̾rena
ꝵ reꝵ ambitu: atq anisibłiu
uoluptate custodiũt: abhis etiã
alios admonendo ꝯpescũt. Et st̃
nõnulli: qui quasi duob talẽ¬
tis ditati. intellectũ atq oꝑatõ¬
nem ꝑcipiũt: sb̃tilia de int̾nis
ĩtelligũt: mira ĩ ext̾iorib oꝑãt᷑.
Cũq et ĩtelligẽdo et oꝑando aliis
p̾dicant: qͣsi duplicatu de nego

Expanded text:
men supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
a malo. Oide quomͦ irascis: si qͥs
de te male loquat᷑. Quomͦ irasc̾is
alti: qñ dete male loquit᷑: sic iraꝰ¬
c̾e tibi. qñ de alt̾o male loqueris.
Labia tua nõ loqͣntur dolũ. Qd̃ ẽ
intus in corde tuo: hoc dicat᷑ foris
Non aliud pectꝰ tegat: et aliud łi¬
gua ꝓferat. Declnia a malo: et fac
bonuz. Nam quomͦ dicturꝯ sum
ei uesti nudũ: qui adhuc nult
spoliare uestitum: Qͥ preuiit xi¬
uem suũ : quomͦ ht̃ susciꝑe ꝑegri¬
nũ: Ergo pordinem prius decli¬
na a malo: et fac bonũ. P̾riꝰ acc̃¬
ge lunibos: et tc̃ accende luc̾ua.
Et cum fec̾is: securus expecta:
uitam. et dies bonos: q̃re pacẽ.
et seq̃re eam. Et tũc bona fronte

Expanded text:
a malo. Vide quomodo irasceris, si quis a malo. Vide quomodo irasceris, si quis de te male loquatur. Quomodo irasceris alteri, quando de te male loquitur: sic irascere tibi, quando de altero male loqueris. Labia tua ne loquantur dolum. Quod est intus in corde tuo, hoc dicatur foris. Non aliud pectus tegat, et aliud lingua proferat. Declina a malo, et fac bonum. Nam quomodo dicturus sum ei, Vesti nudum, qui adhuc vult spoliare vestitum? Nam qui premit civem suum, quomodo habet suscipere peregrinum? Ergo per ordinem, prius declina a malo, et fac bonum: prius accinge lumbos tuos, et tunc accende lucernam. Et cum hoc feceris, securus exspecta vitam et dies bonos. Quaere pacem, et sequere eam: et tunc bona
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs: ego. Cohibe liugua tuam a
malo: et labia tua ne loqͣntur
dolum. Dic modo: ego. Dies bo¬
uos et uitaz uis. cohib̾e lingua
a malo nõ uis. et labia tua ne
loqͣntur dolũ: Adm̾cedem alac̾:
ad op piger. Et cui nõ opanti red¬
dit᷑ merces: Utinam uł opanti
scio quia nõ oꝑanti nõ reddis
Quare: Quia nichil opanti m¬
chil debes. Et d̃s posuit m̾cedem.
Quam m̾cedez: Uitam et dies
sine fine: requies sine labore.
accensi: paremꝯ iussioni eiꝯ uireᷤ
nrãs: lat̾a: lacertos. Quasi ius¬
surus ẽ ou̾a grandia nos portare:
forte aliqͥd fod̾e: forte aliquam
machinam erig̾e. Non tibi iussit
rem laboriosani: s membrũ qd̃
int̾ omia membra cito mones:
cohibe linguam tuaz a malo.c.¬
Ou ẽ labor erig̾e fabca: uiii.
et labor ẽ ten̾e lingua: Co¬
hibe linguam tuam a malo: no¬
li loqui mendatiũ: noli loqͥ cͥmi¬
natões: noli loqͥ calũpniami: no¬
li loqͥ falsa testimonia: noli loqͥ
blasphemias.Cohibe linguã tuã

Expanded text:
 Ergo, Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Dic modo, Ego. Ergo dies bonos et vitam vis; cohibere linguam tuam a malo non vis, et labia tua ne loquantur dolum? Ad mercedem alacer, ad opus piger. Et cui non operanti redditur merces? Utinam in domo tuscio quia non operanti non reddis. Quare? Quia nihil operanti nihil debes. Et Deus proposuit mercedem. Quam mercedem? Vitam et dies sine fine, requies sine labore. accensi, paremus jussioni ejus vires nostras, latera, lacertos. Quasi jussurus est onera grandia nos portare, forte aliquid fodere, forte aliquam machinam erigere? Non tibi jussit rem laboriosam, sed membrum quod inter omnia membra cito moves, Cohibe linguam tuam a malo. Non est labor erigere fabricam; et labor est tenere linguam? Cohibe linguam tuam a malo. Noli loqui mendacium, noli loqui criminationes, noli loqui calumnias, noli loqui falsa testimonia, noli loqui blasphemias: Cohibe linguam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
si aurũ nob̾ omĩb eẽt necessari¬
um: et ego ad aurũ una ub̾cũ
ergo auoite ubi possums inne¬
nire: ub̾ nõ tollo locũ s ostendo:
ĩino sequam᷑ õs eũ qui nouit
dare uitam et dies bonos: s illõ
dicius: nolite hic q̃rere in hoc se¬
culo uitam et dies bonos: ubi
boni eẽ nõ possũt. Nõne iuta
ip̃a morti similis ẽ: Dies ãt ip̃i
ꝓpantes transeũt: quia hodier¬
nꝰ dies hesternũ excludit. Crasti¬
nꝰ rõo nascit᷑. ut exclurdat hodi¬
ernumi. Ip̃i dies nõ stant. tuqͣre

Expanded text:
si aurum nobis omnibus esset necessarium, et ego ad aurum una vobiscum Ergo audite me, ubi possimus invenire: vobis non tollo, locum vobis ostendo: imo sequamur omnes eum qui novit derare vitam et dies bonos: sed illud dicimus, Nolite hic quaerere in hoc saeculo vitam et dies bonos, ubi boni esse non possunt. Nonne vita ipsa morti similis est? Dies autem ipsi properantes transeunt; quia hodiernus dies hesternum exclusit: crastinus ideo nascitur, ut excludat hodiernum. Ipsi dies non stant:
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc et maria cunctis tanto ueu¬
tute altissimi extollit᷑ ad sb̃limia:
tãto clarior resultat ĩgła. Plena.
siqͥdẽ gr̃a: plena deo: pleua uͥtu¬
tib: ñ põt nõ possid̾e plene gła
caritatis et̾ue: ꝙͣ pleuissie acce¬
pit: ut mat̾ fieret saluatoris.
Quã uiderũt õs filie syon. ⁊ bt̃a¬

Expanded text:
Hinc et Maria cunctis tanto venrtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam viderunt omnes filiae Sion, et bea
Abbreviated transcription (Latin):
a scolis reu̾tit᷑: ap̾fecti urbis filio
adaniat᷑. Cuiꝯꝑentes dum reqͥ¬
riua: et plura ꝓuitt̾e. Deuiq de¬
tulerat secũ p̾ciosissima oriiam̃¬
sũt stercora recusata. Unde fcm̃
ẽ: ut iuuenis maiori ꝑurg̾etur
amoris stimulo. Et putãs eam
meliora uelle acciꝑe ornam̃ta:

Expanded text:
ab scholis revertitur, a praefecti filio adamatur: cujus parentes dum requrima, et plura promittere; denique detulerat secum pretiosissima ornameam stercora recusauit. Vnde factum est| ut iuuenis maiore urgueretur  stimulo et putans eam| meliora uelle accipere ornamenta .
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ inferos. subuenieus qͥbꝰda.
latrone confitente. Et ibi latro
quid ieruit: nisi quia illam
uiam tenuit. ubi ostendit salu¬
tare suũ: Aqua tibi pes nõ exeat.
Ieo ẽiqd̃ se accusauit. deum lau¬
dauit: et uitam sua beatam p̾
sumpsit quidem a dño: et ait
illi. Dũe. mem̃to mer. cum ueu̾¬
is in regnum tuũ. Consid̾abat eĩ
sccła sua: et ꝓ magno habebat si
ei uł infine pc̾etur. Dũs aũt con¬
tiuuo cum ille dic̾et memento.

Expanded text:
apud inferos subveniens quibusdam: latrone confitente. Et ibi latro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. Praesumpsit quidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, Memento
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuo uõ adqͥeui carni et san¬
guim ⁊ carnez ibi ⁊ sangnĩem
iuideos significãs: ut hic quoq
sõ alio sensu demonstraretur:
et ego dico tͥ: Quia tu mͥ dixisti.
tu es xp̃s filius dei uiui: et ego
dico tͥ. nõ ẜmone casso ⁊ nlłz
habente op: s dico tͥ: quia me¬

Expanded text:
Continuo non acquievi carni et sanguini , carnem ibi et sanguinem, Judaeos significans, ut hic quoque sub alio sensu demonstretur, quEt ego dico tibi? Quia tu mihi dixisti: Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, non sermone casso, et nullum habente opus, sed dico tibi: quia me
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes s dii appellant. At illi dix¬
ũt. Alii iohẽm baptista alii behñ.⁊
alii uͦ iheremia: aut unũ expro¬
phetis. Miror qͦsda ĩt̾pretes cãs
erroꝵ ĩquirere singłoꝵ: et dispu¬
tatoez longissimaz tex̾e:qͣre dũz¬

Expanded text:
 dii appellantur. At illi dixerunt: Alii Joannem Baptistam, alii Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis. Miror quosdam interpretes causas errorum inquirere singulorum et disputationem longissimam texere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
solũ remitt̃e illi debitum nolu¬
it: s nec dilatõem dedit. Contor¬
tum rapiebat ad solutõe: iam
debito diũco liber. Displicuit ꝯẜ¬
actũ ẽẽt: et dñs fecit adesse ẜ¬
uuz: et dixit ei. Serne neꝙͣ: cũ
mnͥ tanta debes: miẜtꝰ tui sum.¬

Expanded text:
solum remittere illi debitum noluit: sed nec dilationem dedit. Contortum rapiebat ad solutionem, jam debito dominico liber. Displicuit coactum esset: et dominus fecit adesse servum, et dixit ei, Serve nequam, cum mihi tanta deberes, misertus tu
Abbreviated transcription (Latin):
milias. qͥ posuit rõne cum ẜuis
suis: inquib ĩuenit debitorez
decem miliu talẽtoꝵ. Et cũ ius¬
siss ut omĩa q̃ habebat. et oĩs¬
cius familia et ip̃e uẽd̾et᷑  et debi¬
tum solu̾et᷑. aduolutꝰ genib
sui dñi: rogabat enu dilatõe.¬
et meruit remissiõez. Mistus ẽ
debitũ dimisit illi. At ille debito
liber s iui qͥtatis ẜus: postea ꝙͣ
eg̾ssus est a facie diũ sui. ĩueĩt
etiam debitoreni ip̃e suũ: qui
debebat nõ decẽ milia talentoꝵ
qͣntum ip̃iꝯ debitum fuit: s
centũ deuarios. Cepit suffocatũ¬
eum trah̾e et dic̾e:. redde qd̾ debe.
At ille regabat ꝯẜuu: sic̃ et ip̃e

Expanded text:
onem cum servis suis; in quibus invenit debitorem decem millium talentorum. Et cum jussisset, ut omnia quae habebat, et omniejus familia, et ipse venderetur, et debitum solveretur, advolutus genibus domini sui, rogabat eum dilationem, meruit remissionem. Misertus est debitum dimisit illi. At ille debito liber, sed iniquitatis servus, posteaquam egressus est a facie domini sui, invenit etiam ipse debitorem suum, qui debebat, non decem millia talentorum, quantum ipsius debitum fuit, sed centum denarios: coepit eum suffocatum trahere, et dicere, Redde quod debes. At ille rogabat cons
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑ ideo sc̃s ioh̾s ait nõ
dixisse dũm nõ morit᷑: ne ilł
ũbis q̃ dixit hoc uoluisse intel¬
me iacet: restat ut si u̾e ibi fit
qd̃ sꝑsit fama de tra. q̃ sb̃inde
ablata succrescit: aut id̾o fiat
ut eo mͦ ꝯmẽdet᷑ p̾ciosa mors eiꝰ.
qm̃ nõ eam ꝯmẽdat martyriũ.

Expanded text:
creditur, ideo sanctus Joannes ait, non dixisse Dominum, Non moritur, ne illis verbis quae dixit, hoc voluisse intelm mortuorum jacet: restat ut si vere ibi fit quod sparsit fama de terra, quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat ut eo modo commendetur pretiosa mors ejus, quoniam non eam commendat martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
Isis tot signis tãtisq .̃.
uͥtutib: nõ scandalizari
quisq potuit: sed adiuirari. S ĩ¬
ficeliuz mens graue in illũ scãda¬
lu ꝑtulit: cum eũ ⁊ post tot mi¬
racła morientez uidit.Unde ⁊ pau

Expanded text:
enim tot signis tantisque irtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad salute: q̃ ꝑ estum eis deside¬
rii. nuluꝰ amoris portat in pͦ¬
tore. Hinc rurss ait. Anima
mea liq̃facta ẽ: ut dilectꝰ loqu¬
tꝯ ẽ. Mens namq homĩis ꝯdito¬
ris sui spẽm nõ q̃rentis: male
dura ẽ: quia ĩ semetip̃a rema¬
net frigroa. Ac si ard̾e iam ex
desid̃io ceꝑit: ad seq̃ndum ꝙ̃
diligit lique fc̃a ꝑignez amo¬
ris currit. Fit desid̾io anxia:
uilescũt in seculo cũcta q̃ pla¬
cebant. Nichil ẽ qd̃ extra cõdi¬
torem libeat. Et q̃ prius delecta¬
bãt animũ: fuĩt post modum
uehenent onerosa. Nichil eiꝰ
mesticia ꝯsolat᷑: quousq ad
huc qui desid̾abatur nõ aspici¬
tur. Meret mens: lux ip̃a fasti
go culpe. Et succensꝰ animus
qͣsi auri more quia ꝑusũ sp̃e¬

Expanded text:
ad salutem, quae per aestum ejus desidead salutem, quae per aestum ejus desiderii vulnus amoris portat in pectore. Hinc rursus ait: Anima mea liquefacta est, ut dilectus locutus est . Mens namque hominis conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quia in semetipsa remanet frigida. At si ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit. Fit desiderio anxia, vilescunt in saeculo cuncta quae placebant, nihil est quod extra conditorem libeat, et quae prius delectabant animum, fiunt postmodum vehementer onerosa. Nihil ejus moestitiam consolatur, quhuc qui desideratur, non aspicitur. Moeret mens, lux ipsa fastidgo culpae, et succensus animus quasi auri more, quia per usum spe
Abbreviated transcription (Latin):
bonis urĩs stiroiis occrunt: ut
suo uł u̾bo uł scͥpto nos
doceãt. Quos cum paululũ
nitate tamen suꝑ hoĩes fuit.
Cum gͦ transeunt᷑ uigiles. dilc¬
tus inuenit᷑. quia cum ꝓphã
et apłos infra ip̃m ẽẽ conspici¬
mꝰ. : illum qui nat᷑a ds̃ ẽ : ẽẽ
suꝑ hom̃ies consid̾amꝰ. Prius
ergo non inueniend querit᷑.
ut post inuentꝰ strictis teneat᷑
Sc̃a eĩ desid̾ia ut p̾diximꝰ. dila¬
tione crescunt. Si ãt dilatõne
deficiũt: desidia nõ fuerunt.
Hoc amore arsit: qͥsqͥs adu̾itatẽ
ꝑting̾e potuit. Hinc uamq
dauidait. Sitiuit aĩa mea ad
deum uiuu: Quãdo uemiã:
et apparebo ante faciem dei e
Hinc nos aomonet: dicens.
Querite faciem eius semper.
Hinc ꝓph̃a ait. Anima mea
desid̾auit te in nocte: sed ⁊
sp̃s m̃s in p̾cordiis meis : de
mane uigilabo ad te. Hinc
iteꝵ ecclia in canticis canti¬
coꝵ dicit. Uulu̾ata caritate
ego su. Iustum quippe est.
ut ex uisione medici ꝑtĩgnat

Expanded text:
nostris studiis occurrunt, ut suo verbo vel scripto nos doceant. Quos cum paululum nitate tamen supra homines fuit. Cum ergo transeunt vigiles, dilectus invenitur, quia cum prophetas et apostolos infra ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est, esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut post inventus strictius teneatur. Sancta enim desideria, ut praediximus, dilatione crescunt. Si autem dilatione deficiunt, desideria non fuerunt. Hoc amore arsit, quisquis ad veritatem pertingere potuit. Hinc namque David ait: Sitivit anima mea 1547 ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Hinc nos admonet, dicens: Quaerite faciem ejus semper . Hinc propheta ait: Anima mea desideravit te in nocte, sed et spiritu meo in praecordiis meis de mane vigilabo ad te . Hinc iterum Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Vulnerata charitate ego sum . Justum quippe est ut ex visione medici pertingat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cõuenientins arbitror: ꝙ
dñs quidẽ mandau̾it discipł¬
ulorit ingalylea se uiderent.
S illis inctu intra conclane
residentib pͥmo se obtulisse:
postea uero confirmatis ani¬
mis midecim illos ĩgalyleã
petisse. Uel certe quia hoc qͦ:
diligentius scͥptorib placuis¬
se repio: nichil obstat si dica¬
mus pauçiores intra xlaue:
in monte ꝯplures fuisse.

Expanded text:
hoc conuenientius arbitror quod hoc conuenientius arbitror quod dominus quidem mandauerit discipulis ut in Galilaea se uiderent, sed illis metu intra conclaue residentibus primo se obtulisse, postea uero confirmatis animis undecim illos Galilaeam petisse. uel certe hoc quoque diligentibus scriptoribus placuisse repperio nihil obstat, si dicamus pauciores intra conclaue, in monte conplures fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
pulis manifestau̾it se niu̾e
post passionem sua: młtis
argum̃tis apꝑens eis: et dispu¬
tans de reguo di. Eigo quia sepi¬
et diu̾sis apparuit: cum inga¬
lilea qnͣdo sit insus nequaꝙͣ
p̾scͥptum ac difintum tempus
scriptura signau̾it: in ihrłm
quando se obtułit. et diem et
horam exp̾sẜit: timidiores ĩtͣ
conclama reniscunt᷑: fortioreᷤ
ad montem cum uen̾int. Dem
Aintra conclaue ostiis clausi
inducit iohẽs discipulos cong̃¬
gatos ꝓpt̾ metum indeoꝵ: qͣs
nõ undecim lucas. s plures:
scribit fuisse. Istos ãt math̃s
uudecim solos. in galilea con¬
uenisse nõ siluit. Deniq sicł
liabes. Undecim aũt disciplĩ
abierunt in galileam: ĩmõ¬
tem ubi constitũat illis iħs:
et uidentes eum adorauerũt.
quidam ãt dubitau̾ñt. Qͥb
docendi et baptizandi tribuit
potestatem. Undecim quoqi
discumbentib discipłis. ⁊ mar¬
cus infine appuisse scribit: qñ
sumlit̃ p̃dicandi his ꝑtotum
orbem mãdat officium. Uirde

Expanded text:
pulis manifestauerit se uiuere post passionem suam in multis argumentis apparens his et disputans deregno dei. ergo quia saepiet diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metum Iudaeorum, quos non undecim Lucas, sed plures scripsit fuisse. istos autem Matthaeus undecim solos in Galilaea conuenisse non siluit. denique sic habes: undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem, ubi constituerat illis Iesus, et uidentes eum adorauerunt, quidam autem dubitauerunt. quibus docendi et baptizandi tribuit potestatem. undecim quoque discumbentibus discipulis et Marcus in fine apparuisse scribit, quando similiter praedicandi his per totum orbem mandat officium. unde
Abbreviated transcription (Latin):
ficat penitꝰ lat̾e cum uenit: cla¬
mor fẽs ẽ: ecce sponsꝰ ueĩt: sur¬
gite obuiam ei. In ictu occli. ĩ uo¬
iussima tuba : õs resurgemꝰ.
Ergo surrex̾ũt õs ille uͥgiẽs: et
aptan̾ũt lampades suas: id est

Expanded text:
ficat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades
Abbreviated transcription (Latin):
bet se homo inqͥt:et sic ĩseinz¬
ip̃o habebit głia. et nõ ĩ alt̾o.
Tardante gͦ spõso dormier̃t õs:
sine eoꝵ qui ĩ laudib hoĩnu
acqͥescũt ⁊ moriũt᷑ hoc ĩt̾uallo
tpr̃is. donec sb̃ aduẽtu diũ fiat

Expanded text:
em se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero. Tardante vero sponso, dormierunt omnes: sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub
Abbreviated transcription (Latin):
tentib nõ cõmuĩcant: cum et
ĩuid̾e fas nõ sit eas q̃ ita ꝑfc̃c st̃
ut ab sponso recipiant᷑. qͦ nõie
at adp̾stãndũ exeo qd̃ hñt: pres¬
cribente illa sententia eiusdem
diũ dicentis: oĩ petẽti tribue. Qͥo
ẽ ãt: qd̃ possit daudo nõ suffi¬
c̃e utͥsq e Hec maxime augẽt¬

Expanded text:
tentibus non communicant, cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt ut ab sponso recipiantur, quo nomiat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis: Omni poscenti tribue. Quid est autem quod possit dando non sufficere ut
Abbreviated transcription (Latin):
agat᷑ ĩ hoĩe: insi sp̃s homũs: Ite
magis aduendẽtes: et emite ub̾.
Non ꝯsiliũ dedisse putãde st̃. s
crimen caꝵ exobliquo ꝯmemo¬
rasse. Uendunt eĩ oleũ adulato¬
ies: qui siue falsa siue ignorata
laudando: in eriorem aĩas mit¬
tũt: et eis uana gaudia tãꝙͣ fa¬
tius ꝯsiliando: aliqͣm abhis.
m̃cedem. siue ciboꝵ. siune pecũe siue
honoris siue alicuiꝰ cõmodi tẽ¬
ꝑalis accipiũt: nõ intelligẽtibꝰ
qd̃ dã ẽ. qui uos felic̃es dicunt.
ĩ errorem uos mittũt. Meliꝰ ẽ ãt
obuirgari aiusto: qͣm a poc̃ore lau¬
ris nõ impinguet caput meuz.

Expanded text:
agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore lauris non impinguet caput meum.
Abbreviated transcription (Latin):
Oportet eĩ nos exhib̾i ante tͥbu¬
nal xp̃i: ut illic recipiat iniꝰqͥsq
qd̃ gessit ĩ corꝑe. siue bonũ siuie
malum. Et dix̾unt stulte ad sa¬
pientes. Date nb̃ deoleo nr̃o: qr
lampades nr̃e extingunt᷑. Quoꝵ
eĩ fc̃a aliena laude fulciũt᷑: eadẽ
sb̃tracta deficiũt: et de ꝯsuetudĩe
id semꝑ inquirit. unde gaude
animꝰ solz. Itaq hoĩũ qui cor¬
da nõ uidẽt. testimõiu uolunt
habere apd̾̃ deũ: qui cordis ĩspec¬
Ed ꝙͥ respondert̃ sapiẽtesͤ¬
nec alieno testĩonio qͥsꝙͣ adiu¬
uabit᷑ apd̃ deũ: cui secta cordis
appent. Et uix sibi qͥsq sufficit:
ut ei testĩoniu ꝑhibeat ꝯsciẽtia
sua. Qͥs eĩ głiabit᷑ mũdũ sehabe̾
cor: Inde ẽ: qd̾ apłs dicit. Michi
nimimũ ẽ: ut a uob̃ iudicer aut
ab humauodie.S neq me ip̃m
iudico. Qua ꝓpt̾ cum de se qͥsq
aut nõ oĩo aut uix possit u̾a
ꝓfre sententia: quouͦi p̃t de
alio iudicare. cũ sciat nemio qͥd¬

Expanded text:
im nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum. Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspecd responderunt sapientesnec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, q
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s uͦ accepũt lampades suas:
et uen̾ũt obuia sponso. In tel¬
ligendũ ẽ gͦ xp̃i noĩe censeri:
de quib agit᷑. Non ẽĩ possunt
uire obuia. S qͥnq fatue accep¬
tis lampadib suis: nõ sũpfũt

Expanded text:
omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt nire obuiam. sed quinque fatuae accept
Abbreviated transcription (Latin):
tarent. Cumq cum eis et ip̃e
moriens psalłet ⁊ uoces psal¬
lentiũ repente ꝯpescuit: cum
t̾rore magni clamoris dicens.
Tacete. Numqͥd nõ auditis:
quãte resonant laudes ĩcelo:
Cuinq ad casoem laudes quas
fraglantia odoris asꝑsa ẽ: ut
om̃s illi qui aderant ĩestĩabli
suauitate repletent᷑. Itant ꝑ hoc
patent̾ agnosc̾ent: qd̃ eu laude
in celo susccpissent. Cui rei mo¬
nachus nost̾ int̾fuit: qui nũc
usq uiuit: et cum magno fle¬
tu attestari solet : quia quous¬
q corpus eius sepult̾e traderet᷑
ab eorum narib odoris illiꝰ fra¬
glantia non recessit. Ecce qͦ fine
fructum ꝑ pacientia reddidit:
q̃ exarata discipline uom̾e ad
reniuu̾atõĩs segetem ꝑuenit.
excusa tõnis argum̃tu ĩ illo diꝰ¬
tricto iudicio habiti sums nos.
qui abono oꝑe torpentos et res ⁊
manꝰ accepiniꝰ: si p̾cepta dm̃ca
turbas fidelium p̾dicando trax̾
unt. Non contra nos exibeat

Expanded text:
tarent. Cumque cum eis et ipse tarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo fine fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervenit.excusationis argumentum in illo districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos martyres
Abbreviated transcription (Latin):
solu̾at. Nam aprimeua etate
usq ad finem uite: palitics iace¬
bat. Qͥd dicam : quia stare non
manũ sua ad os duc̾e: nũꝙͣ se
potuit ĩ latꝰ aliud decliuare. Huic
ad ẜuiendum mat̾ cum fratre
aderat. Et quic qͥd ex elemosiua
potuiss acciꝑe: hoc corum maĩ¬
b pauꝑib erogabat. Nequaꝙͣ
litt᷑as nou̾at : s scͥpture sacre:
sibi codices en̾iat: et religiosos
quosq ĩ hospitalitatẽ sꝯcipieus. hos¬
corain se leg̾e sine ĩt̾rssione
faciebat. Factũq ẽ : ut qͣntum
plene sacram script᷑a disc̾et: cũ
sic̃ dixi litt̾as fuuiditꝰ iguoraret.
Studebat ĩ dolore semꝑ gr̃as ag̃e:
hymnis del et laudibꝰ.diebus
ac noctib uacare. S cum iam
renũari debuiss: membroꝵ
dolor aduitalia rediit. Cñq se
iam morti ꝓximu agnouit.
ꝑegrinos uiros atq ĩhospitali¬
tate susceptos. admonuit ut
surgerent: et cum eo psalios
ꝓ expectatione sui exitus decan¬

Expanded text:
solverat . Nam a primaeva aetate solverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatecoram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decan
Abbreviated transcription (Latin):
q certumꝯ et bona ag̾e : et tñ
sub graui tribulationu fasce
desugare. Terrena uamq iam
desid̾ia fugiũt: et tamen flagł¬
lis duriorib fatigant᷑. S iuxta
uocem dĩi fructum ꝑpacientiã
reddunt: quia cum hũilit̾ fla¬
gella suscipiũt: post flagella
ad requiem sublinit̾ suscipiũ¬
tur. Sic una calcib tunditur:
et ĩ uini saporem licat᷑. Sic oliua
ꝯtusionibꝰ exp̾ssa. amurca sua
deserit: et in olei liquore pin¬
guscit. Sic ꝑtrituram aree apa¬
leis grana sepant᷑: et ad orreu
purgata ꝑueniũt. Quisqͥs gͦ
appetit pleue uicia iũc̾ẽ: stude¬
at humilit̾ purgatõnis sue fla¬
gella tolerare. Ut tanto post ad
irdicium mũdior ueniat: ꝙͣto
nc̃ eiꝰ iubigine ignis tribulati¬
onis purgati.
Nea porticu que cuntib
ad eccłiam beati clementis
ẽ ꝑ uia: fuit quida ẜun¬
lus nom̃ĩe: quen młti ur̃m me¬
cum nou̾unt. Reb pauꝑ n̾ri¬
tis diues: ꝙ̃ longa egritudo dis¬

Expanded text:
us et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis dives, quem longa aegritudo dis
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia mũdi osteidit dicẽs. Idec
onña tibi dabo: si cadens adora¬
u̾is me. S eisoem modis a scdo
honĩe uincitur: quib primu
honĩiem se uicisse głabat᷑ Ut
a nrĩs cordib ip̃o aditu captus
exeat: quo nos aditu intromi¬
sus tenebat. S ẽ aliud fr̃es kañr
qd̃ in hac temptatõne dñcaꝯ
sid̾are debeamꝯ: quia temptat
a dyabolo dñs. sacri eloquii pre¬
cepta respondit. Et qui eo u̾bo qd̃
erat temptatorem suñ merg̃e
iabyssum pot̾at: uirtutẽ sue
potentie nõ ostendit: sola di¬
ut quociens aprauis homĩbus
aliqͥd patiĩ: ad doctͥna excitem᷑
pocius qͣm aduindc̃am. Pensate
quanta ẽ pacientia dei: qͣnta ẽ¬
inpacientia nr̃a. Nos si ĩiuriis
aut aliqua lesione ꝓuocaur᷑:
furore ꝑmoti. aut quantũ possu¬
mus nos metip̃os ulciscimͣ᷑: aut
qd̾ uon possumꝯ fac̾e minam᷑.
Ecce adu̾sitatem dyaboli dñs ꝑ¬
tulit: et nichil ei nsi mansuetu¬
diuis u̾ba respondit. Portat quẽ
punire pot̾at: ut hoc in laudez

Expanded text:
di ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud, fratrd in hac tentatione Dominica considerare debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola diUt quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur, potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere, minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verba respondit. Portat quem punire poterat, ut hoc in laudem
Abbreviated transcription (Latin):
Deus uero qui nint̾o uirginis
incaruatus. in mũdo sine pẽco
uen̾at: nichil contradictionis
in semetip̃o tolerabat. Tempta¬
r ergo ꝑ suggestionem potuit:
s eius mentem pc̃ci delectatio
non momordit. Atq ideo om̃i
drabolica illa temptatio foris
non intus fuit. S si ip̃m ordĩez
tempta tõnis eius aspicinius:
pensenius quanta magnitudi¬
ne nos atemptatõe libereniur.
Ntiquus hostis Lc̃o .x¬
contra pͥmuz hominez
parentem nr̃m. in tͥbus
se temptationib erexit: quia:
hunc urdclicet.gula. uanagłia.
auaricia. temptanit. S tẽptãdo
suꝑauit: quia sibi eum ꝑ ꝯsen¬
sum subdidit. E gula quippe
temptauit. cum cibum ligni
i titi ostendit: atq ad comedẽ¬
dum suasit. Ex uana aũt głia
temptauit. cum dicẽt: eritis
sit̃ dii. Et ex ꝓuectu auaricie tẽp¬
auit. cum dic̾et: scicntes bonũ¬

Expanded text:
Deus vero, qui in utero virginis Deus vero, qui in utero virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat, tentari ergo per suggestionem potuit, sed ejus mentem peccati delectatio non momordit. Atque ideo omnis diabolica illa tentatio feris non intus fuit; sed si ipsum ordinem tentationis ejus aspicimus, pensemus, quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit, cum diceret: Eritis sicut Dii. Et ex profecta avaritiae tentavit, cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
uł in sc̃am ciuitatem a dyabolo
assumptꝰ. mens refugit: huma¬
ne hoc audire aures expauescũt:
cum tamen nõ ẽẽ incredibilia
ista agnoscimꝯ: si in illo et alia
facta pensams.Certe iniquoru
om̃ium drabolus caput ẽ: et
huis capitis membra sũt oũis
iniqui. An nõ dyaboli mẽbru
pylatus: An nõ draboli mẽbra
iudci ꝑscq̃ntes: et milites cruci¬
figentes fuerunt: Qͥd ergomiꝵ
si se ab illo ꝑmisit in monten
ducr. qui se ꝑtulit etiam amẽbͥs
illius crucifigi: Non ẽ ergo in¬
dignum redemptori nr̃o ꝙ temp¬
tari uoluit: qui uen̾at oocroi.
Iustum quippe erat: ut sic tẽp¬
tatones nr̃as suis temptatõib
uinceret: sicut mortem nr̃ãm
uen̾at sua morte suꝑare. S sciẽ¬
dum nob̃ ẽ: quia trib modis
temptatio agitur. Suggestione:
delectatione: consensu. Et nos cũ¬
temptamur: plerumq in delec¬
tationem. aut etiam inconsen
sum labunur. Quia de cariisi
pc̃co ꝓpagati. in nobis ip̃is geri
nius: unde c̾tamĩa toleramus

Expanded text:
m a diabolo assumptus, mens refugit humana, hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista agnoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium diabolus est caput, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum Pilatus? an non diaboli membra Judaei persequentes, et milites crucifigentes fuerunt? Quid ergo mirum, si se ab illo permisit in montem duci, qui se pertulit etiam a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro, quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cutentamur, plerumque in delectationem, aut etisu labimur, quia de carnis peccato propagati in nobis ipsis etiam gerimus, unde certamina toleramus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ubitari aquibusdaz solz.
a quo sp̃u sit ih̃s ductus
indestum: ꝓpt̾ hoc quod
subdit᷑ Assumpsit eum dỹabolꝰ
in sc̃am ciuitatem: et rursu as¬
sumpsit eum in montez excelsũ.

Expanded text:
ubitari a quibusdam solet a quo spiritu sit Jesus ductus in desertum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et rursum: Assumpsit eum i
Abbreviated transcription (Latin):
ad auariciam sb̃lumtatis exci¬
tauit. S quib modis pͥmum
homiem strauit: eisoem modi
sedo honĩi temptato succubuit.
Pgulam quippe temptat qui
dicit: dic ut lapides isti panes
fiant. ꝑ uanam głiam tẽptat:
cum dicit. Si filius dei es: mitte
te deorsum. P̾ sb̃limitatis aua¬

Expanded text:
avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis, secundo homini tentato, succubuit. Per gulam quippe tentavit eum, qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant. Per vanam gloriam tentavit, cum dicit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. P
Abbreviated transcription (Latin):
recturu nõ dubitarent. S quia
carnales ad huc discipuli ulło:
modo ualebant caꝑe u̾ba mst̾ii.
uenit᷑ ad miraculum. Ante eoꝵ
occłos cecus lumen recipit:  ut
qui celestis mistii u̾ba non ca¬
ꝑent: eos ad fidem. celestia fc̃a
solidarent. S miracula dñi et
saluatoris nr̃i sic accipienda st̃¬
frẽs merͬ ut et ĩu̾itate credant᷑
facta: et tamen ꝑsignificatõem
nobis aliqͥd nnuant. Oꝑa q̃ppe
eius et ꝑ potentiam aliud ostẽ¬
dũt: et ꝑmist̾ium aliud loquũ¬
tur. Ecce enĩ quis iuxta hystori¬
am cecus iste fu̾it ignoranuis.

Expanded text:
non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipienda srissimi, ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus,
Abbreviated transcription (Latin):
temp amarescat ĩpẽitẽtia: nc et̾¬
nam amaritirdĩem sentiat ĩ uĩ¬
dicta. P fletus quippe ad gaudia
ducimur: u̾itate pollicente que
ait. Beati qui lugent nũc: qmi
ip̃i consolabunt᷑. Ad fletum u̾o
ꝑ gaudia ꝑuenit᷑: hac eadem u̾i¬
tate attestante que ait. Ue nobiᷤ

Expanded text:
tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attest
Abbreviated transcription (Latin):
Ed qͥd clamante ceco sb̃¬
iungit᷑: audiamꝰ. Et qui
p̾ibant: increpabant eũ
ut tac̾et. Qͥbaũt designant isti:
desidioꝵ carnalium turbas tumł¬
ad cor nr̃m ueniat. cẽpta tõnibus
suis cogitationem nr̃am dissipãt:
et uoccs cordis in oratione ꝑtur
bant: Sepe namq dum ꝯu̾ti ad
deum post ꝓpetrata uicia uolumꝰ
dum ꝯtra hec cadeni exorare nicia
que ꝑpetranmꝰ conamͣ᷑: occͣrũt
cordi ur̃o fantasmata pcc̃oꝵ q̃¬

Expanded text:
ed quid clamante caeco sued quid clamante caeco sujungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti desideriorum carnalium turbas, tumuad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cbant. Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi