comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
XIII. Dceffugiendo. ¶ De cempore ad pugnã eligendo
Re scipio in hispania cũ cõperisset hasdrubualẽ poenoꝵ ducẽ ieiuno exercitu sane ꝓcessise
inaciẽ. c̃tinuit in horã septunã suos qͥb p̃cȩperat ut qͥescerens & cibũ caperent. cũq. hos¬
hostes in aedia sitimora sub armis fatigati repetere castra coepissent. subito copias duxit
et cõmisso proelio uicit. Metellꝰ pius in hispania adũsus hirtuleiũ cũ ille ouente ꝓtinꝰ
die instrutt̃ aciẽ uallo eiꝰ ad mouuiss&e. feruidissimo tc̃tẽpore anni in castra c̃tinuit suos
in horã diei sextã. atq. ita fatigatos a estu facile intgris ⁊ recentib suoꝵs uiribus uicit
Idẽ iuinctis cũ põpeio castris adũsus sertoriũ in hispania cũ seꝑe instruxiss&e aciẽ hoste qui
ostumius consul in sycilia cũ castra eiꝰ a punicis criũ miliũ passuũ spatio distarent &e
dictatores carthaginiensiũ cotidie ante ipsa munim̃ta romanoꝵ dirigere aciẽ. exigua

Expanded text:
XIII. De effugiendo. I De Tempore ad Pugnam Eligendo P. Scipio in Hispania, cum comperisset Hasdrubalem Poenorum ducem ieiuno exercitu mane processisse in aciem, continuit in horam septimam suos, quibus praeceperat, ut quiescerent et cibum caperent; cumque hostes inedia, siti, mora sub armis fatigati repetere castra coepissent, subito copias eduxit et commisso proelio vicit. Metellus Pius in Hispania adversus Hirtuleium, cum ille oriente protinus die instructam aciem vallo eius admovisset, fervidissimo tunc tempore anni intra castra continuit suos in horam diei sextam. Atque ita fatigatos aestu facile integris et recentibus suorum viribus vicit. Idem, iunctis cum Pompeio castris adversus Sertorium in Hispania, cum saepe instruxisset aciem, hoste qui ostumius consul in Sicilia, cum castra eius a Punicis trium milium passuum spatio distarent et dictatores Carthaginiensium cotidie ante ipsa munimenta Romanorum dirigerent aciem, exigua
Abbreviated transcription (Latin):
minaci uoltu ded. exauctoratos penitentia cogit saas facgre imꝑatori. obsequentioresq
in reliquũ opera sedere. IX. QUEΜ AΡΜΟΡUΟ IN LMPES LIUA PoS ⁊Υ¬
LATIO POGNE IN HIBEA TOR.
Sercorius qđ experito didicerat in parẽ seuniũsos romanoꝵ exercitui ut barbaros qͦq in

Expanded text:
minaci vultu dedit. Exauctoratos paenitentia coegit satisfacere imperatori obsequentioresque minaci vultu dedit. Exauctoratos paenitentia coegit satisfacere imperatori obsequentioresque in reliqua opera se dare. X Quemadmodum Intempestiva Postulatio Pugnae Inhibeatur Q. Sertoriu
Abbreviated transcription (Latin):
L. S ylla cũ legiones cuuũ romanoꝵ ꝑnitiosa seditione furerent. c̃silio restituit sanicatẽ
efferatis. Propere enim ad nunciari iussit hostẽ ad et̃. & ad arma uocantiũ clamorẽ
tolli. signa canere. Discussa seditio ẽ. uniuĩsis adũsus hostẽ consentientibus.
C N. Pompeius trucidato ab exercitu mediolani senatu ne tumultũ moueret si solos
euocass& nocentes mixtos eis qͥ extra delictũ erant uenire uissit. Ita & noxu minore
ĩ metu quia ñ segregati ideoq ñ ex causa culpȩ uidebant᷑ accessiri paruer̃. & illi qͥb
integra erat c̃scientia custodiendis qͦq nocentib attender̃ ne illoꝵ fuga in qͥnarent᷑.
C. Cciesar cũ quȩdã legiones eiꝰ seditionẽ mouissent adeo ut inꝑnitiem quoq ducis uident᷑
consurrecturȩ dissimulatio metu ꝓcessit ad milices postulantib quȩ missionẽ ultro

Expanded text:
L. Sulla, cum legiones civium Romanorum perniciosa seditione furerent, consilio restituit sanitatem L. Sulla, cum legiones civium Romanorum perniciosa seditione furerent, consilio restituit sanitatem efferatis. Propere enim annuntiari iussit, hostem adesse, et ad arma vocantium clamorem tolli, signa canere. Discussa seditio est universis adversus hostem consentientibus. Cn. Pompeius, trucidato ab exercitu Mediolani senatu, ne tumultum moveret, si solos evocasset nocentes, mixtos eis qui extra delictum erant, venire iussit. Ita et noxii minore cum metu, quia non segregati ideoque non ex causa culpae videbantur arcessiri, paruerunt et illi, quibus integra erat conscientia, custodiendis quoque nocentibus attenderunt, ne illorum fuga inquinarentur. C. Caesar, cum quaedam legiones eius seditionem movissent, adeo ut in perniciem quoque ducis viderentur consurrecturae, dissimulato metu processit ad milites postulantibusque missionem ultro
Abbreviated transcription (Latin):
castella plurib locis cõmunut custodibq. p̃cepit ut ea ad uenienti hosti dederent.
dimissiq syracusas occulte redirent. A fris necesse fuit capta castella. p̃sidio ibi¬
tenere quos dionisius redactos adquã uoluerat paucitatẽ. poeneiã parnumero ad gress
uicit. cũ suos c̃traxiss& et ad ũsarios sparsiss&.Agesilaus lacȩdemonius cũ inferra
bellũ thissa phernȩcariã sepetere simulauit. quasi aptius locis montuosis ad ũsus
hostẽ aeqͥtatu p̃ualentẽ pugnaturꝰ ꝑ hanc c̃silu ostentationẽ auocato in cariã tissa pherne
ipse lidiã ubi capt̃ hostiũ regnierat in rupiti opp̃ssisq. qͥ illic agebant pȩcunia regia
potitus est. IUIIII. DE SE DITIONE MILITUOS COMPeSCeNSA
AULos mallus cons. cũ cõperiss& c̃iurasse milites in hibnis cãpaniȩ ut uigulaitis
hospitib ipsi res inuaderent eor ꝓ rumorẽ spargit eodẽ loco hibnaturos. atq. ita

Expanded text:
castella pluribus locis communiit custodibusque praecepit, ut ea advenienti hosti dederent castella pluribus locis communiit custodibusque praecepit, ut ea advenienti hosti dederent dimissique Syracusas occulte redirent. Afris necesse fuit capta castella praesidio obtinere; quos Dionysius, redactos ad quam voluerat paucitatem, paene iam par numero adgressus vicit, cum suos contraxisset et adversarios sparsisset. Agesilaus Lacedaemonius, cum inferret bellum Tissaphernae, Cariam se petere simulavit, quasi aptius locis montuosis adversus hostem equitatu praevalentem pugnaturus. Per hanc consilii ostentationem avocato in Cariam Tissapherne, ipse Lydiam, ubi caput hostium regni erat, irrupit oppressisque, qui illic agebant, pecunia regia potitus est. IX De Seditione Militum Compescenda Aulus Manlius consul, cum comperisset coniurasse milites in hibernis Campaniae, ut iugulatis hospitibus ipsi res invaderent eorum, rumorem sparsit, eodem loco hibernaturos; atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ꝓpt̃ calliditatẽ & peritiam bellandi. Q̃. M etellꝰ adũsus iugurtã bellũ gerens
us:  adũsus t̃cios. sed de captiuitate iugurthȩ resparũ ꝓcessit. uiuũ enim tradi sibi
uolebat. plurimũ tam̃ c̃secutꝰ:. Nã cũ int̾ceptȩ fuissent epistulȩ eiꝰ ad regios amicos scripe
in om̃is eos rex anĩ aduertit. spoliatꝰq c̃silus. amicos postea parare non potuit
caesar ꝑ exceptũ quẽdã aquatorẽ cũ cõperiss& a franiũ petreium quȩ castra noctu motur
ut citra uexationẽ suoꝵe. hostilia impedir& c̃silia. in itio statĩ noctis uasa c̃clamare
milites. & p̃t̃ ad ũsanioꝵ castra agimulos cũ fremitu & sonũ ussit c̃tinuare quos retencos
uolebat arbitrari castra açȩ̨sare mouere. Scipio africanꝰ ad excipiendet auxilia
tirannus cũ afri ingenti multitudine craiecturi eent. in syciliã ad eũ oppugnandũ.

Expanded text:
erat propter calliditatem et peritiam bellandi. Q. Metellus adversus Iugurtham bellum gerens erat propter calliditatem et peritiam bellandi. Q. Metellus adversus Iugurtham bellum gerens silio usus est et adversus tertios. Sed de captivitate Iugurthae res parum processit; vivum enim tradi sibi volebat. Plurimum tamen consecutus est, nam cum interceptae fuissent epistulae eius ad regios amicos scriptae, in omnis eos rex animadvertit spoliatusque consiliis amicos postea parare non potuit. C. Caesar, per exceptum quendam aquatorem cum comperisset Afranium Petreiumque castra noctu moturos, ut citra vexationem suorum hostilia impediret consilia, initio statim noctis vasa conclamare milites et praeter adversariorum castra agi mulos cum fremitu et sono iussit; continuere se, quos retentos volebat, arbitrati castra Caesarem movere. Scipio Africanus ad excipienda auxilia tyrannus, cum Afri ingenti multitudine traiecturi essent in Siciliam ad eum oppugnandum,
Abbreviated transcription (Latin):
comperisset. contione aduocata aptari iuissit milites ad pugnã ac de industrice
neglegentiꝰ custodiri captiuos. ex qͥbus pauci qͥ ꝓfuger̃ nunciauer̃ sius pugnã imminere.
atilli ne suspectatio ne p̃lus deducerent uires omiser̃ occurrere eis qͥb: insidiabantur.
Legiones cutissime nullo excipiente ad didium ꝑuenerunt.
Iello punico q̃dã ciuitates quȩ a romanis deficere. ad poenos destinauer̃ cũ obsides dedissent
quos reciꝑe anteq desciscerent. studebant. simulauer̃ seditionẽ int̃ finitimos ortã quam
S legati dirimere deberent. missosq. eos uelut c̃traria pignora retinuer
qͥ secũ hannibalẽ uictis cartaginiensib habebat c̃siliũq eiꝰ. ad ũsus romanos instruebat
crebris cũ hannibale colloqͥis effecer̃ utis regi fier& suspectꝰ. cui gratissimꝰ alioqͥn & utilis

Expanded text:
comperisset, contione advocata aptari iussit milites ad pugnam ac de industria comperisset, contione advocata aptari iussit milites ad pugnam ac de industria neglegentius custodiri captivos. Ex quibus pauci, qui profugerant, nuntiaverunt suis pugnam imminere; et illi, ne sub exspectatione proelii diducerent viris, omiserunt occurrere eis, quibus insidiabantur; legiones tutissime nullo excipiente ad Didium pervenerunt. Bello Punico quaedam civitates, quae a Romanis deficere ad Poenos destinaverant, cum obsides dedissent, quos recipere, antequam desciscerent, studebant, simulaverunt seditionem inter finitimos ortam, quam Romanorum legati dirimere deberent, missosque eos velut contraria pignora retinueruqui secum Hannibalem victis iam Carthaginiensibus habebat consiliumque eius adversus Romanos instruebat, crebris cum Hannibale colloquiis effecerunt, ut is regi fieret suspectus, cui gratissimus alioquin et utilis
Abbreviated transcription (Latin):
distringer&. agris ciꝰ abstinuit c&eros popłatꝰ c̃tra ille ne suspecta ciuib fides eẽt.
magnitudine animi effecit. publicatis possessȩonibus suis. Fabius maximꝰ auinto
qͥ in p̃sidio urbi erant copias ad sitiũ mouerent. qͥb assecutis ad sua defendenda & rusci
umbriq deuerter̃ relictos sanites gallosq fabius & collega decius aggressi uicer̃
. Curius aduersus sabinos qͥ ingena exercitu c̃scripto relictis finib suis nr̃os occupauerant
occultis itinerib manũ misit. q̃ desolatos agros eoꝵ uicosq. ꝑ diũsa incendit. Sabini
ad arcendã domesticã ucistitatẽ recesser̃. Curio c̃agit & uacuos in festare hostiũ fines
& exercitũ sine p̃lio aũtere. sparsũq. cadere. T. Didius paucitate fuors diffidens
cũ in aduentũ earũ legionũ quas expectabat traher& bellũ & occurrere eis hostem

Expanded text:
distringeret, agris eius abstinuit, ceteros populatus. Contra ille, ne suspecta civibus fides esset, distringeret, agris eius abstinuit, ceteros populatus. Contra ille, ne suspecta civibus fides esset, magnitudine animi effecit, publicatis possessionibus suis. Fabius Maximus quintoqui in praesidio urbi erant, copias ad Clusium moverent. quibus assecutis ad sua defendenda Etrusci Umbrique deverterunt; relictos Samnites Gallosque Fabius et collega Decius adgressi vicerunt. M'. Curius adversus Sabinos, qui ingenti exercitu conscripto relictis finibus suis nostros occupaverant, occultis itineribus manum misit, quae desolatos agros eorum vicosque per diversa incenderunt. Sabini ad arcendam domesticam vastitatem recesserunt; Curio contigit et vacuos infestare hostium fines et exercitum sine proelio avertere sparsumque caedere. T. Didius, paucitate suorum diffidens, cum in adventum earum legionum, quas exspectabat, traheret bellum et occurrere eis hostem
Abbreviated transcription (Latin):
arthaginiensiũ duces instructuri classẽ quia sparto deficiebant᷑ crinib tonsarũ mulierũ
ad funes efficiendos usist̃ id ÷ massilienses & rhodi fecerunt. M. Antoniꝰ a mutina
ꝓfugꝰ cortices ꝓscutis militibus siuis dedit. Spartaco. copusq eiꝰ scuta ex uimine fuer̃
quȩ corus tegebantur. Ñ alienꝰ ut arbitror hic locꝰ ÷ referendi factũ alexandri
macȩdonis illud nobile qͥ ꝑdeserta africȩ itinertt grauissima siti cũ exercitu ad fectus
oblatã sibi amilite in galea aquã. spectantib uniũsis effudit. utilior exẽplo tẽꝑantiȩ
quã si cõmunicare potusset. IUIII. DE DIS TRINGENDIS HOSTIBOS
oriolanus cũ ignominiã dãpnationis suȩ bello ulcisceret᷑ populationẽ patricioꝵ
iger&. Hannibal fabiũ cui neq uiraute neq. artib bellandi parerat ut infamia

Expanded text:
Carthaginiensium duces instructuri classem, quia sparto deficiebantur, crinibus tonsarum mulierum Carthaginiensium duces instructuri classem, quia sparto deficiebantur, crinibus tonsarum mulierum ad funes efficiendos usi sunt. Idem Massilienses et Rhodii fecerunt. M. Antonius a Mutina profugus cortices pro scutis militibus suis dedit. Spartaco copiisque eius scuta ex vimine fuerunt, quae coriis tegebantur. Non alienus, ut arbitror, hic locus est referendi factum Alexandri Macedonis illud nobile, qui per deserta Africae itinera gravissima siti cum exercitu affectus oblatam sibi a milite in galea aquam spectantibus universis effudit, utilior exemplo temperantiae, quam si communicare potuisset. VIII De Distringendis Hostibus Coriolanus, cum ignominiam damnationis suae bello ulcisceretur, populationem patriciorum manorum distringeretur. Hannibal Fabium, cui neque virtute neque artibus bellandi par erat, ut infamia
Abbreviated transcription (Latin):
ou in silua latina quã transiturꝰ erat nr̃ exercitꝰ succider̃ arbores ita ut parte exiguat¬
ita estarent donec impellerentur. Delituerant deinde ad extremas ip
manũ ȩliser̃. QUEMADMODOO EA QUIBOS DECICIMAUS
UIDE AN TOR NON De EE. UEUSOS EORO eX PIeAtOR
L. C aecilius metellꝰ quia usus nauium qͥbus elephantos transportaret deficiebatur:¬
olia c̃strauitq. tabula m̃tis ac suꝑ ea positos ꝑsiculũ fretũ transmisi
annibal cũ in preala fluminis transitũ elephantos ñ poss& compellere. nec nauium
aut materiarũ qͥb rates c̃tinerent᷑ copiã haber& ussit ferocissimũ elephantũ sub aure
uulnerari. & eum qui uulnerass& tranato statĩ flumine ꝓcurrere. Elephantus ex¬
asꝑatus ad ꝑsequendũ doloris sui auctorẽ tranauitãnẽ. & reliqͥs idẽ aud endi fec̃ exẽplũ

Expanded text:
Boii in silva Litana, quam transiturus erat noster exercitus, succiderunt arbores ita, ut parte exigua sustBoii in silva Litana, quam transiturus erat noster exercitus, succiderunt arbores ita, ut parte exigua sustentatae starent, donec impellerentur; delituerunt deinde ad extremas ipsmanum eliserunt. VII Quemadmodum ea, quibus Deficiemur, Videantur non Deesse aut Usus eorum Expleatur L. Caecilius Metellus, quia usu navium, quibus elephantos transportaret, deficiebaturtabulatis ac super ea positos per Siculum fretum transmisit. Hannibal, cum in praealti fluminis transitum elephantos non posset compellere nec navium aut materiarum, quibus rates construerentur, copiam haberet, iussit ferocissimum elephantum sub aure vulnerari et eum, qui vulnerasset, tranato statim flumine procurrere. Elephantus exasperatus ad persequendum doloris sui auctorem tranavit amnem et reliquis idem audendi fecit exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
hostes diripere sartinas coeper̃. Fuluuis legionẽ deqͣ sup̃ dictũ ÷ qͥnq. cohortes
in dextrã uiȩ partẽ direx̃. qͥnq. ad sinistrã. atq. ita p̃dationi in tentos hostes expli¬
cato ꝑ utraq. lacera milite clausit ceciditq. Idẽ hostib t̾gũ ciꝰ initinere
p̃mentibus dũ flumine int̾ueniente ñ ita magno ut transitum ꝓhiber& moraretur
tam̃ rapiditate. alterã legionẽ in occulto citra flum̃ collocauit. ut hostes paucitate
contẽpta audatiꝰ sequerent᷑. Qđ ubi factũ ÷ legio quȩ obhoc disposita erat ex insidus
hostt̃ ad gressei uastauit. phicrates inthraciã cũ ꝓpt̃ c̃ditionẽ locoꝵ longũ agm̃
deducer& ⁊ nunciacũ eẽt ei hostes sũmũ id ad gressuros cohortes in utraq latera
ere & c̃sistere uissit. caeteros suffugere ⁊ it̃ maturare. transeunte aut̃
Ipse requiȩtis ⁊ ordinatis suis ad gressꝰ fudit exuitq. preda.

Expanded text:
hostes diripere sarcinas coeperunt. Fulvius legionem, de qua supra dictum est, quinque cohortes hostes diripere sarcinas coeperunt. Fulvius legionem, de qua supra dictum est, quinque cohortes in dextram viae partem direxit, quinque ad sinistram, atque ita praedationi intentos hostes explicato per utraque latera milite clausit ceciditque. Idem, hostibus tergum eius in itinere prementibus, flumine interveniente non ita magno, ut transitum prohiberet, moraretur tamen rapididate, alteram legionem in occulto citra flumen conlocavit, ut hostes paucitate contempta audacius sequerentur. Quod ubi factum est, legio, quae ob hoc disposita erat, ex insidiis hostem adgressa vastavit. Iphicrates in Thraciam, cum propter condicionem locorum longum agmen deduceret et nuntiatum esset ei hostes summum id adgressuros, cohortes in utraque latera secedere et consistere iussit, ceteros suffugere et iter maturare; transeunte autemipse requietis et ordinatis suis adgressus fudit exuitque praeda.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hostea cȩteros exitꝰ custodiendos a uocato milites ꝑ ipsam flammã eduxit ad monito
horas cutis crura ueste contegere. Hannibal ut iniquitatẽ locoꝵ & in opiã instante
fabio maximo effugeret. uoctu boues qͥb ad cornua fasciculos alligauerat. sarm̃toꝵ
subiecto dimisit. Cũq. ipso motu adulescente flãma turbaret᷑ pecꝰ magna discur¬
tione montes in qͦs actũ erat conlustrauit. Romani qͥ ad speculandũ c̃currerant.
pͥmo ꝓdigiũ opinati s deincũ certa fabio renunciassent. ille insidiarũ metu suos castris
c̃tinuit barbari obsisterte nullo ꝓfectist̃. DE INSIDIIS IT INE RE.¬
ULUIOS NOBILIOR EOM EXSΑΟUIo IΝ ΙΩCΑnos ΕXΕ RCΙ T
ducer&e et cognouiss& a perfugis hostes nouissimũ agm̃ eiꝰ aggressuros. forassimã
legionẽ pͥmo irt. ultima seqͥ ussit impedim̃ta. ita factũ ꝓ occasione amplexi

Expanded text:
tum hoste ad ceteros exitus custodiendos avocato milites per ipsam flammam eduxit, admonitos tum hoste ad ceteros exitus custodiendos avocato milites per ipsam flammam eduxit, admonitos ora scutis, crura veste contegere. Hannibal, ut iniquitatem locorum et inopiam instante Fabio Maximo effugeret, noctu boves, quibus ad cornua fasciculos alligaverat sarmentorum, subiecto igne dimisit; cumque ipso motu adulescente flamma turbaretur pecus, magna discursatione montes, in quos actum erat, collustravit. Romani, qui ad speculandum concurrerant, primo prodigium opinati sunt; dein cum certa Fabio renuntiassent, ille insidiarum metu suos castris continuit. Varbari obsistente nullo profecti sunt. VI De Insidiis in Itinereulvius Nobilior, cum ex Samnio in Lucanos exercitum duceret et cognovisset a perfugis hostes novissimum agmen eius adgressuros, fortissimam legionem primo ire, ultima sequi iussit impedimenta. Ita factum pro occasione amplexi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dep̃sso loco castra posuisset. ex plorasset aut̃ ab hoste ꝓximũ ceneri collẽ ex quo
unꝰ ad oppͥm̃dos ipsos descens erat nocte paucis intra castra relictis imꝑauit in ultos
ignes fecerent eductoq exercitu ⁊ disposito circa lacerit p̃dicta uiȩ. passus ÷ trainsire
barbaros. locoꝵq. iniquitate inqua ipse fuerat. in illos c̃uersa parte ȩxerctꝰ cerga co
cecidit parte castra fecit. Dareus ut falleret scythas discessu canes atq. asinos
in castris reliqͥt quoscũ latrantes rudentesq hostis audiret remanere dareũ credidit:
Cundẽ errorẽ obiecturi nr̃is ligures ꝑ diũsa loca bucabulos laqueis ad arbores alligauer̃
qͥ deducti frequentiore mugitu speciẽ remanentiũ p̃bebant hostiũ.
Ianno ab hostib clausus locũ eruptioni maxime aptũ aggestis leuibus materus incendit

Expanded text:
cum depresso loco castra posuisset, explorasset autem ab hoste proximum teneri collem, ex quo cum depresso loco castra posuisset, explorasset autem ab hoste proximum teneri collem, ex quo unus ad opprimendos ipsos descensus erat, nocte paucis intra castra relictis imperavit, multos ignes facerent, eductoque exercitu et disposito circa latera praedictae viae passus est transire barbaros; locorumque iniquitate, in qua ipse fuerat, in illos conversa, parte exercitus terga eorum cecidit, parte castra cepit. Darius, ut falleret Scythas discessu, canes atque asinos in castris reliquit. Quos cum latrantes rudentesque hostis audiret, remanere Darium credidit. Eundem errorem obiecturi nostris Ligures per diversa loca buculos laqueis ad arbores alligaverunt, qui diducti frequentiore mugitu speciem remanentium praebebant hostium. Hanno, ab hostibus clausus, locum eruptioni maxime aptum aggestis levibus materiis incendit;
Abbreviated transcription (Latin):
am̃. trasso cirtũdatis çesis captiuoꝵ pecoꝵ quoq corpr̾ib uoctu repleuit ⁊ suꝑgrss¬
dẽ in besbio obsessus ea parte qua mons aꝑrimꝰ erat. ideoq incustoditꝰ exiimine
siluestri catenas conseruit qͥb demissꝰ ñ solũ euasit. uerũ etiã ex alio latere gla diũ
uta t̃ruit. Ut aliqt̃ cohorçes gladiatorib Quactuor ⁊ septuaginta cesserint.
erecta cadauerat ad ornata ueste atq armis alligauit. ut ꝓcul intuentib stationis
species eet ignib ꝑ tota castra factis imagine uana deluso hoste copias silentio
noctis eduxit. Prasidas dux lacȩdemoniors circa amphipolim ab achenensium
mulatudine numero impar dep̃hensus. claudendũ se p̾stiait ut ꝑ longũ corone abitũ
excenuaret hostilẽ frequẽtiã quaq rarissimi obstabant erupit. Iphierates in chracia

Expanded text:
a M. Crasso circumdatus, caesis captivorum pecorumque corporibus noctu replevit et sua M. Crasso circumdatus, caesis captivorum pecorumque corporibus noctu replevit et sudem, in Vesuvio obsessus ea parte, qua mons asperrimus erat ideoque incustoditus, ex vimine silvestri catenas conseruit; quibus demissus non solum evasit, verum etiam ex alio latere Clodium ita terruit, ut aliquot cohortes gladiatoribus quattuor et septuaginta cesserint. erecta cadavera, adornata veste atque armis, alligavit, ut procul intuentibus stationis species esset, ignibus per tota castra factis. Imagine vana deluso hoste copias silentio noctis eduxit. Brasidas dux Lacedaemoniorum, circa Amphipolim ab Atheniensium multitudine numero impar deprehensus, claudendum se praestitit, ut per longum coronae ambitum extenuaret hostilem frequentiam, quaque rarissimi obstabant, erupit. Iphicrates in Thracia,
Abbreviated transcription (Latin):
sine effacdu. host̃ cam̃ ꝓot̃ indutias neglegentia resolitũ animnadũtens. nocte ꝓfectus
relicto bucinatore qͥ uigilias ad fidẽ remanentiũ duuderet. ⁊ quarta uigłico comnissco¬
eseq̃ret᷑ in columes suos cũ om̃ib impedim̃tis torm̃tisq intuta ꝑdux̃. Iac̃ adũsus arthelaũ
p̃fectũ mitridatis in cappadotia iniqͥtate locoꝵ ⁊ multitudine hostiũ pressus fecit
pacis m̃tionẽ. int̾ positoq tempr̾e etiã indutiarũ & ꝑhec a uocata intentione adũ sarũ
euasit. Nasdrubal fr̃ hannibał cũ saltũ ñ poss& ouidere: faucib eiꝰ obsessis egit
cũ eli nerone. recepitq dimissũ hispania excessurũ cauillttos deinde copditionib
dies aliꝗt̃ extrax̃. qͥbus om̃ib ñ omisit ꝑ angustos tranites ⁊ obid ngglectos dimitere
ꝑ partes exciritũ ipse deinde cũ reliqͥs expeditis facilȩ effugit. S partacus fossã querac

Expanded text:
sine effectu. Hostem tamen propter indutias neglegentia resolutum animadvertens, nocte profectus sine effectu. Hostem tamen propter indutias neglegentia resolutum animadvertens, nocte profectus relicto bucinatore, qui vigilias ad fidem remanentium divideret et quarta vigilia commissa consequeretur, incolumes suos cum omnibus impedimentis tormentisque in tuta perduxit. Idem adversus Archelaum praefectum Mithridatis in Cappadocia, iniquitate locorum et multitudine hostium pressus, fecit pacis mentionem interpositoque tempore etiam indutiarum et per haec avocata intentione adversariorum evasit. Hasdrubal, frater Hannibalis, cum saltum non posset evadere, faucibus eius obsessis, egit cum Claudio Nerone recepitque dimissum Hispania excessurum. Cavillatus deinde condicionibus dies aliquot extraxit, quibus omnibus non omisit per angustos tramites et ob id neglectos dimittere per partes exercituHave; ipse deinde cum reliquis expeditis facile effugit. Spartacus fossam, qua erat
Abbreviated transcription (Latin):
oppͥmendos eos undiq descendit hostis longoq aetas poro proelio petendos occasioriem
c̃suli ad extrahendũ exercitũ dedit. L. Minutius cons. in liguria dimisso in angꝰtias
exercitu cũ iam om̃ib adũsaretur claudianȩ cladis exẽplũ numidas auxiliares tã ꝓpt̾
Ipsoꝵ quã ꝓpt̾ equor& deformitatẽ despiciendos iussit ad eqͥtare faucib quȩ tenebant᷑
Pruno intenti hostes ne lacescerentur stationẽ obiecer̃. De industria numidȩ adtugendũ
sui c̃cẽptũ labi equos & ꝑ ludibriũ spectaculo eẽ ad fectauer̃. Ad nouitatẽ rei laxatis
succedentes additis calcaribus ꝑ int̾missas hostiũ stationes eruper̃ quoꝵ deinde cum
pximos inierunt agros necesse ligurib fuit auocari addefendenda suct inclusos q
romanos emittere. L. Silla bello sociali apd aeserniam int̾ angustias dep̃hensus
ad exercitum hostiũ cui diullius p̃erat colloqͥo petito de c̃ditionib pacis agitabat

Expanded text:
 et aspero proelio retentus occasionem consuli ad extrahendum exercitum dedit. Q. Minucius consul in Liguria, demisso in angustias exercitu, cum iam omnibus obversaretur Caudinae cladis exemplum, Numidas auxiliares, tam propter ipsorum quam propter equorum deformitatem despiciendos, iussit adequitare faucibus, quae tenebantur. Primo intenti hostes, ne lacesserentur, stationem obiecerunt. De industria Numidae ad augendum sui contemptum labi equis et per ludibrium spectaculo esse affectaverunt. Ad novitatem rei laxatis ordinibus midae, paulatim succedentes additis calcaribus per intermissas hostium stationes eruperunt; quorum deinde cum proximos incenderent agros, necesse Liguribus fuit avocari ad defendenda sua inclusosque Romanos emittere. L. Sulla, bello sociali apud Aeserniam inter angustias deprehensus ab exercitu hostium, cui Duillius praeerat, colloquio petito de condicionibus pacis agitabat
Abbreviated transcription (Latin):
in c̃spectũ om̃ium conlisis ignẽ excussit. sed auitq c̃curbationẽ cũ docuisset similit̃
nubium attricu excuti fulm̃. Timotheus atheniensis adũsus cercireos nauali p̃bo
decertaturꝰ gub̾natori suo ꝗͥ ꝓficiscenti iã cdassi signũ receptui coeperat dare quia ex
remigibus quendam sternutantẽ audierat. miraris inqͥt ex tot militib unũ ꝑ frixisse
abris atheniensis classe dimicaturꝰ ex cusso ante nauẽ ipsiꝰ fulmine ex
pdigium militib nunc inquit potissimũ in eunda pugna ẽ. cũ deoꝵ maximus
luppit̾ ad eẽ. num̃ suũ classi nrãe ostendit. SE XTI IULII FROR TINI.¬

Expanded text:
in conspectu omnium collisis ignem excussit sedavitque conturbationem, cum docuisset similiter in conspectu omnium collisis ignem excussit sedavitque conturbationem, cum docuisset similiter nubium attritu excuti fulmen. Timotheus Atheniensis adversus Corcyraeos navali proelio decertaturus gubernatori suo, qui proficiscenti iam classi signum receptui coeperat dare, quia ex remigibus quendam sternutantem audierat, "miraris", inquit, "ex tot milibus unum perfrixisse?" Chabris Atheniensis classe dimicaturus, excusso ante navem ipsius fulmine, exterritis per tale prodigium militibus, "nunc", inquit, "potissimum ineunda pugna est, cum deorum maximus Iuppiter adesse numen suum classi nostrae ostendit." Liber
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰdã depulerat. Nolite inqͥt milites trepidare lacȩdemonus significat᷑ interitꝰ sepulchra
enim funerib ornantur. Idẽ cũ fax decȩlo nocte delapst eos qͥ adũ ter̃ t̃ruiss&. lum̃
in quo resederat suc cubuiss& ⁊ id uulgo ꝓtristi exciperet᷑ significationẽ c̃fusi milites
irentur. immo in qͥt uetamur sedere. L. sulpicius gallus defectũ lu
ne ꝓ ostento exciperent milites p̃dix̃ futurũ additis rationib causisq. defectionis.
Aga cocles Syracusanus aduersus poerios simili eiꝰdẽ sideris deminutione qua sub diẽ
pugne ut prodigio milites sui c̃sternati erant. ratione qua id acceder& ex posita
docuit quicquid illud for& ad rerũ naturã ñ ad ipsoꝵs ꝓpositũ pertinere.
icles cũ in castra eiꝰ fulm̃ decidiss& t̾ruiss&q. milites. aduocata con

Expanded text:
cuiusdam depulerat, "nolite", inquit, "milites, trepidare; Lacedaemoniis significatur interitus; sepulchra cuiusdam depulerat, "nolite", inquit, "milites, trepidare; Lacedaemoniis significatur interitus; sepulchra enim funeribus ornantur." Idem, cum fax de caelo nocte delapsa eos qui animadverterunt terruissin quo resederat succubuisset et id vulgo pro tristi exciperetur significatione confusi milites interpretarentur, "immo", inquit, "vetamur sedere." C. Sulpicius Gallus defectum lunae imminentem, ne pro ostento exciperent milites, praedixit futurum, additis rationibus causisque defectionis. Agathocles Syracusanus adversus Poenos, simili eiusdem sideris deminutione quia sub diem pugnae ut prodigio milites sui consternati erant, ratione qua id accideret exposita docuit, quidquid illud foret, ad rerum naturam, non ad ipsorum propositum pertinere. Pericles, cum in castra eius fulmen decidisset terruissetque milites, advocata con
Abbreviated transcription (Latin):
in hortationẽ c̃uertit. ⁊ audite inqͥt milites africã opp̃ssi. C. caesar cũ forte conscendens
uauẽ lapsus eẽt. teneo te t̾ra mat̾ inquit. Qua int̾ p̃tatione effec̃ ut repetiturꝰ illas a qͥb:
ꝓficiscebatur t̾ras uideretur. T. sempronus graccus cos. acie adũsus picentes directa
cũ subitꝰ t̃rȩ motꝰ utrasq. partis c̃fudiss& exhortatione c̃firmauit suos ⁊ impulit ut con¬
sternatũ suꝑsticione inuaderent hostẽ. adhortatꝰq deuicit. Sertorius cũ equitum
scuta extrinsecꝰ equoꝵe quȩ pector a cruenta subito ꝓdigio apparuissent uictoriã portendi
int̾ p̃tatꝰ ÷ qm̃ ille partes solerent hostili cruore resꝑgi. Epaminondas thebanus contristatis
militib qđ ex hasta eiꝰ ornam̃tũ infulȩ more dependens uentꝰ ablatũ in sepulchrũ lacedemonu

Expanded text:
in hortationem convertit et "plaudite", inquit, "milites, Africam oppressi." C. Caesar, cum forte conscendens in hortationem convertit et "plaudite", inquit, "milites, Africam oppressi." C. Caesar, cum forte conscendens navem lapsus esset, "teneo te, terra mater", inquit. Qua interpretatione effecit, ut repetiturus illas a quibus proficiscebatur terras videretur. T. Sempronius Gracchus consul, acie adversus Picentes directa, cum subitus terrae motus utrasque partis confudisset, exhortatione confirmavit suos et impulit, consternatum superstitione invaderent hostem, adortusque devicit. Sertorius, cum equitum scuta extrinsecus equorumque pecora cruenta subito prodigio apparuissent, victoriam portendi interpretatus est, quoniam illae partes solerent hostili cruore respergi. Epaminondas Thebanus contristatis militibus, quod ex hasta eius ornamentum infulae more dependens ventus ablatum in sepulchrum Lacedaemonii
Abbreviated transcription (Latin):
queq p̃cipue auxiliaridb quinigerrimi erant. nudatũ in c̃spectu suoꝵ ꝓdux̃ ut per.¬
suaderet contep̃nendos. Cyrus rex ꝑsarũ. ut c̃citar& aninos populariũ totadie in ex¬
cidenda silua quadã eos fatigauit deinde postridie p̃stitit eis liberalissimas acpulaes.
pilus con ertauit Et sylla quia aduers archadaũ p̃fectũ manidatis apđ prsta pignorib
ad p̾luĩ militib utebat᷑. oꝑe eos fatigando cõpulit. ad poscendũ ultro pugnse signũ gnorib¬
abius maxinus uerit᷑ ne quia fiduitia nauũ adquas refugiũ erat minꝰ constant᷑ pugnare
exercitus. incendi eas pͥusquã inir& p̃lium uissit. XII. DE DISSOLUENDA METO
cipio ex italia in affricã transportato exercitu cũ egrediens naue prolapsus ee÷. & obho
attonitos milites cerner&. id qđ trepidationẽ afferebat c̃stantia & magnitudine animi

Expanded text:
quemque praecipue ex auxiliaribus, qui nigerrimi erant, nudatum in conspectum suorum produxit, ut perquemque praecipue ex auxiliaribus, qui nigerrimi erant, nudatum in conspectum suorum produxit, ut persuaderet contemnendos. Cyrus, rex Persarum, ut concitaret animos popularium, tota die in excidenda silva quadam eos fatigavit; deinde postridie praestitit eis liberalissimas epulas et proelii concitavit. L. Sulla, quia adversus Archelaum praefectum Mithridatis apud Pirea pigrioribus ad proelium militibus utebatur, opere eos fatigando compulit ad poscendum ultro pugnae signum. Fabius Maximus veritus, ne qua fiducia navium, ad quas refugium erat, minus constanter pugnaret exercitus, incendi eas, priusquam iniret proelium, iussit. XII De Dissolvendo Metu, cipio, ex Italia in Africam transportato exercitu, cum egrediens nave prolapsus esset et ob hoc attonitos milites cerneret, id quod trepidationem afferebat, constantia et magnitudine animi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ex cogitabunt᷑ ut adhis monstata credantur.
Alerunder macaedo sacrficaturꝰ in scripsit medicañto aruspicis manũ quã ille exciserat
supposturꝰ. Littere significabant iuctoriã alexandro dari. quas cũ iecur calidũ rapusce
iasese milita ec̾t ostensũ. aux̃ animũ camꝗ dõ spondente uctoriã. Idẽ fecit ynide sauspet
proelui eumene cũ gallis cõmissuro. Epaminondas thebanꝰ ad ũsus lacacdemonios fidutã
suors religione adiuuandã ratꝰ. arma quȩ ornam̃tis affixa in templis erant nocte subtriũ
ꝑsuasitq. militib deosit̃ suũ seqͥ ut p̃liantibus ipsis ad eent
Agesilaus lacuedenonius cũ quosdã ꝑsarũ cocpisset quoro habitꝰ multũ t̃roris p̃fart qͣciens
ueste cegit᷑. Nudatos militib suis ostendit. ut alba corpra et umbratica contẽpnerent᷑.
Celo syracusoꝵ tyrannꝰ bello adũsum poenos suscepto cũ multos cȩpiss& in firmissimum

Expanded text:
quae excogitabuntur, ut a diis monstrata credantur. quae excogitabuntur, ut a diis monstrata credantur. Alexander Macedo sacrificaturus inscripsit medicamento haruspicis manum, quam ille extis erat suppositurus. Litterae significabant victoriam Alexandro dari. Quas cum iecur calidum rapuisset et a rege militi esset ostensum, auxit animum tamquam deo spondente victoriam. Idem fecit Sudines haruspex proelium Eumene cum Gallis commissuro. Epaminondas Thebanus adversus Lacedaemonios, fiduciam suorum religione adiuvandam ratus, arma, quae ornamentis affixa in templis erant, nocte subtraxit persuasitque militibus deos iter suum sequi, ut proeliantibus ipsis adessent. Agesilaus Lacedaemonius, cum quosdam Persarum cepisset, quorum habitus multum terroris praefert, quotiens veste tegitur, nudatos militibus suis ostendit, ut alba corpora et umbratica contemnerentur. Gelo, Syracusarum tyrannus, bello adversum Poenos suscepto, cum multos cepisset, infirmissimum
Abbreviated transcription (Latin):
allic stature hominẽ alcissinis coturnus & ueste purpurea. coma uenerabilẽ incurrt̃
candilos equoꝵ sublinẽ c̃stituit. qͥ dato signo pugne prouicheret᷑ & uoec periden nõe
ppellans cobortaret᷑ eum. dicereq deos atheniensib ad eẽ. quo poene aut̃ coniectũ teli
hostes ega uerter̃. I. sylla quo paratiorẽ militẽ adpugnandũ habere predici sibi
Rcdis faur simulaut postremo etĩ in c̃spectu exercit᷑ pͥusꝗ in aciem descenderet
sguu mrodiee ãpliudinis qđ delphis sustulerat orabat. pecebatq. ꝓmisã uicteria matupint
. mariꝰ sagã quandã ex spra habut aquase dimicationũ euent᷑ p̃discere si mulabat.
Q sesteius cũ bur baro etrationis endocdi lunte uteret ceruã cindidã insignis forne per
uasmaniã hucebat c aeaseq agenda aut iutanda eent p̃ noscere asseuerasat. ut harbar
atendĩc. quã imnꝑitos existimabmꝰ eẽ. apud quos hisutemꝰ. sed multo magis ca q̃ talia er̃

Expanded text:
issimis coturnis et veste purpurea et coma venerabilem, in curru candidorum equorum sublimem constituit, qui dato signo pugnae proveheretur et voce Periclem nomine appellans cohortaretur eum diceretque deos Atheniensibus adesse. Quo paene ante coniectum teli hostes terga verterunt. L. Sulla, quo paratiorem militem ad pugnandum haberet, praedici sibi a diis futura simulavit, postremo etiam in conspectu exercitus, priusquam in aciem descenderet, signum modicae amplitudinis, quod Delphis sustulerat, orabat petebatque, promissam victoriam maturaret. C. Marius sagam quandam ex Syria habuit, a qua se dimicationum eventus praediscere simulabat. Q. Sertorius, cum barbaro et rationis indocili milite uteretur, cervam candidam insignis formae per Lusitaniam ducebat et ab ea se, quae agenda aut vitanda essent, praenoscere asseverabat, ut barbariutendum est, qua imperitos existimabimus esse, apud quos his utemur, sed multo magis ea, qua talia erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
r simachus ex his unꝰ in qͦs opes alexandri transier̃ cũ editũ collẽ castris destinassoe.
in prudentia aut̃ suoꝵs. in inferiorẽ deductꝰ uereretur ex suꝑiore hostiũ incursũ. triplice
fossas intͣ uallũ obiecit. deinde sublimib fossis cirea omĩa tentoria ductis tota castra
c̃fudit. ⁊ int̃ septo hostiũ aditu simul humo qͦq. & frondib quas fossis suꝑiecerat facto¬

Expanded text:
Lysimachus, ex his unus in quos opes Alexandri transierunt, cum editum collem castris destinasset, Lysimachus, ex his unus in quos opes Alexandri transierunt, cum editum collem castris destinasset, imprudentia autem suorum in inferiorem deductus vereretur ex superiore hostium incursum, triplices fossas intra vallum obiecit; deinde simplicibus fossis circa omnia tentoria ductis tota castra confodit et intersaepto hostium aditu, simul humo quoque et frondibus, quas fossis superiecerat, fa
Abbreviated transcription (Latin):
transũsam int̾ montes p̾ssit uallũ quȩ materia exstructũ incendit atq ita int̃ duso
hoste euasit. C. Caesar bello ciuuili cũ adũsus a franiũ copias educer&. & recipiend
sc sine periculo facultatẽ ñ hab̾et. sic̃ c̃stiterat pͥma & scđa acie furcĩ at̾go ad opꝰ¬
applicata .xu. pedũ fossã fecit. intͣ quã sub occasum solis armatise milites eiꝰ receper̃.
Perides atheniensis apeloponnensus in eũ locũ cõpulsꝰ qͥ undiq abruptis cinctꝰ. duos
tantũ exitꝰ habebat. ab altera parte fossã ingentis latitudinis dux̃ uelut hostis exclu-¬
dendi causa. ab altera militẽ agere coepit tamquã ꝑ eum erupturꝰ hi qͥ obsidebant.
cũ ꝑfossam quã Ipse fecerat ȩxercitũ periclis ñ cređent euasurũ. uniũsi a limite obstiter̃
pericles pontibus quos p̃ꝑauerat fosse in iectis. suos qua ñ resistebat᷑ emisit.

Expanded text:
transversam inter montes pressit vallumque materia exstructum incendit atque ita intercluso transversam inter montes pressit vallumque materia exstructum incendit atque ita intercluso hoste evasit. C. Caesar bello civili, cum adversus Afranium copias educeret et recipiendi se sine periculo facultatem non haberet, sicut constiterat, prima et secunda acie in armis papplicata, quindecim pedum fossam fecit, intra quam sub occasum solis armati se milites eius receperunt. Pericles Atheniensis, a Peloponnensiis in eum locum compulsus, qui undique abruptis cinctus duos tantum exitus habebat, ab altera parte fossam ingentis latitudinis duxit velut hostis excludendi causa, ab altera limitem agere coepit, tamquam per eum erupturus. Hi qui obsidebant, cum per fossam, quam ipse fecerat, exercitum Periclis non crederent evasurum, universi a limite obstiterunt. Pericles, pontibus, quos praeparaverat, fossae iniectis, suos, quis non resistebatur, emisit.
Abbreviated transcription (Latin):
uellius cons. in portu sẏracusano quẽ cemere in trauerat obiecta ad ingressum
catena clausus. unuĩsos in puppẽ retculit milites. atq. ita resupina nauigia
magna remigantiũ ui concitauit leuate prore suꝑ catenã ꝓcesser̃. qua parte
suꝑatt trans gressi rurs milites proras presser̃. inquas uersũ pondus. decursum
suꝑ catenã dedit naiubus. Iy sander lacędemonius cũ in portu atheniensium
cũ tota classe obsideret᷑. obrutis hostiũ nauib abea parie qua faucib angustissim
in fluuit mare milites suos clã in litꝰ egredi iussit. & subiectis rotis naues ad
ꝓximum portũ mono eciã traiecit.
Sirtuleius legatꝰ sertoru cũ in hispania int̃ duos montes abruptos longũ ⁊ angustũ it̃
ingressus paucas duceret cohortes. cõperissetq ingentẽ manũ hostiũ aduentare. fossã

Expanded text:
Duellius consul in portu Syracusano, quem temere intraverat, obiecta ad ingressum Duellius consul in portu Syracusano, quem temere intraverat, obiecta ad ingressum catena clausus universos in puppem rettulit milites atque ita resupina navigia magna remigantium vi concitaviAnd; levatae prorae super catenam processerunt. Qua parte superata transgressi rursus milites proras presserunt, in quas versum pondus decursum super catenam dedit navibus. Lysander Lacedaemonius, cum in portu Atheniensium cum tota classe obsideretur, obrutis hostium navibus ab ea parte, qua faucibus angustissimis influit mare, milites suos clam in litus egredi iussit et subiectis rotis naves ad proximum portum Munychiam traiecit. Hirtuleius legatus Q. Sertorii, cum in Hispania inter duos montes abruptos longum et angustum iter ingressus paucas duceret cohortes comperissetque ingentem manum hostium adventare, fossam
Abbreviated transcription (Latin):
traitiendi s etiã castra coꝵ infestandi. Croesus cũ alin uado transire ñ poss&. neq
uauũ aut pontis faciendi copiã haberet. fossa suꝑiore parte. post castra deducta. a lueũ
fluminis a t̾go exercitꝰ sui reddidit.
CN Pompeius brundisu cũ excederet italia et transferre bellũ ꝓposuiss&. instante acgo
cȩsare conscensur classẽ. quasdã obstrux̃ uias. alias parietib int̾ saepsit. alias int̾ cidit
fossis. easq sudib erectis p̃clusas oꝑuit gratib humo aggesta. quosdã aditꝰ qͥ ad portũ
ferebant trabibus transmissis & indensũ ordinẽ structis ingenti mole cutatus
Quib ꝑ petracis ad speciẽ retinendȩ urbis raros ꝓmoenib sagittarios reliqͥt cȩteras.
copias sine tumulcu ad naues deduxit. nauigantẽ eum mox sagittarii quoq ꝑ itinera
nota digressi paruis nauigus consecuti sun.

Expanded text:
traiciendi, sed etiam castra eorum infestandi. Croesus, cum Halyn vado transire non posset neque traiciendi, sed etiam castra eorum infestandi. Croesus, cum Halyn vado transire non posset neque navium aut pontis faciendi copiam haberet, fossa superiore parte post castra deducta alveum fluminis a tergo exercitus sui reddidit. Cn. Pompeius Brundisii, cum excederet Italia et transferre bellum proposuisset, instante a tergo Caesare conscensurus classem quasdam obstruxit vias, alias parietibus intersaepsit, alias intercidit fossis easque sudibus erectis praeclusas operuit cratibus, humo aggesta, quosdam aditus, qui ad portum ferebant, trabibus transmissis et in densum ordinem structis, ingenti mole tutatus. Quibus perpetratis ad speciem retinendae urbis raros pro moenibus sagittarios reliquit, ceteras copias sine tumultu ad naves deduxit. Navigantem eum mox sagittarii quoque per itinera nota degressi parvis navigiis consecuti sunt. C.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsiuit. Nãq castris ampliorẽ locũ supͣ ripã cõplexus uallũ ceruolis ⁊ alio materiae
genere c̃structũ incendit. Dũq ignib sub mouentur hostes ipse fluuũ suꝑauit.
Lutatius catulus tũ a cimbris pulsus unã spẽ salutis haber& si flum liberasset
cuiꝰ ripã hostes cenebaNT in proximo monte copias ostendit tamquã in castra positur
ac p̃cepit suis ne sarcinas soluerent aut honera deponerent nequis ab ordinib: signisq
discedet. Et qͦ magis ꝑsuasionẽ hostiũ confirmaret pauca tabnacula in c̃spectũ
ergi ussit ignesq fieri & quosdã uallũ struere quosdã in lignationẽ ut c̃spicerentur
exire. Quod cimbri uereagi existimantes ⁊ ipsi castris deleger̃ locũ. disꝑsiq in ꝓximos
agros ad cõparandet ea quȩ mansuris necessaria s̃ occasionẽ deder̃ catulo ñ solũ flumen

Expanded text:
quaesivit. Namque castris ampliorem locum supra ripam complexus, vallum cervolis et alio materiae quaesivit. Namque castris ampliorem locum supra ripam complexus, vallum cervolis et alio materiae genere constructum incendit, dumque ignibus submoventur hostes, ipse fluvium superavit. Q. Lutatius Catulus, cum a Cimbris pulsus unam spem salutis haberet, si flumen liberasset, cuius ripam hostes tenebant, in proximo monte copias ostendit, tamquam ibi castra positurus. Ac praecepit suis, ne sarcinas solverent aut onera deponerent neve quis ab ordinibus signisque discederet; et quo magis persuasionem hostium confirmaret, pauca tabernacula in conspectu erigi iussit ignesque fieri et quosdam vallum struere, quosdam in lignationem, ut conspicerentur, exire. Quod Cimbri vere agi existimantes et ipsi castris delegerunt locum dispersique in proximos agros ad comparanda ea, quae mansuris necessaria sunt, occasionem dederunt Catulo non solum flumen
Abbreviated transcription (Latin):
Quas coeperat quasi sequestres futuros ordinande pacis int̃ se atq bi tantios qui causa belli
erant. Tractaq ꝑ magnũ cemipꝰ postulatione cũ industria subinde aliquid in conditionib:
retexeret. olassem ꝑ id tempꝰ p̃ꝑauit eaq in angustias freti in parato hoste subitꝰ euasit
Chabrias atheniensȩs cũ adire portũ samioꝵ obstante nauali hostiũ p̃sidio ñ posset
paucas e suis nauib p̃t̾ portũ missas uissit transire. Arbitratꝰ qui instatione erant
ꝑsecuturos. hisq ꝑ hoc c̃siliũ auocatis Nullo obstante portũ cũ reliqua adeptꝰ÷ classe.
DEEUA DENDO EX LOCIS DIFFICIILIMIS
Sertorius in hispania. cũ at̃go instante. hoste flum̃ traicere haberet uallũ in ripa
eius in modũ cauȩ lunȩ dux̃. & honeratũ materus incendit. atq. ita exclusis hostib:
flum̃ libere transgressus ÷. Similit̾ pelopidas thebanus bello thessalico cransitum

Expanded text:
quas ceperat, quasi sequestres futuros ordinandae pacis inter se atque Byzantios, qui causa belli quas ceperat, quasi sequestres futuros ordinandae pacis inter se atque Byzantios, qui causa belli erant. Tractaque per magnum tempus postulatione, cum de industria subinde aliquid in condicionibus retexeret, classem per id tempus praeparavit eaque in angustias freti imparato hoste subitus evasit. Chabrias Atheniensis, cum adire portum Samiorum obstante navali hostium praesidio non posset, paucas e suis navibus praeter portum missas iussit transire, arbitratus, qui in statione erant, persecuturos; hisque per hoc consilium avocatis, nullo obstante portum cum reliqua adeptus est classe. V De Evadendo ex Locis Difficillimis Q. Sertorius in Hispania, cum a tergo instante hoste flumen traicere haberet, vallum in ripa eius in modum cavae lunae duxit et oneratum materiis incendit; atque ita exclusis hostibus flumen libere transgressus est. Similiter Pelopidas Thebanus bello Thessalico transitum
Abbreviated transcription (Latin):
timerent decẽ punicas naues quas captiuas habebant ueluti uictrices pͥmas uisser̃ agi
aut a latere iunctis aut puppe religatis qua specie deceptis poenis transieruas.
Philippus cũ angustias maris quaeciena appellantur transnauigare ꝓpt̃ atheniensium
classẽq oportunittitẽ loci custodiebat ñ posset. scripsit antipatro thraciã rebellare
p̃sidus quȩ ibi reliquerat int̃ coeptis. ut sequȩret᷑ om̃ib omissis q̃ ut epistulȩ int̃ciperentur
ab hoste curtiuit. Nchemenses archan maçedonũ excepisse uisi classẽ ab duxer. philippus nulo
phibente Angustias freti libertuit.
dẽ quia cheronessũ quȩ iurs acheniensiũ erat occupare ꝓhiberet᷑. tenentib transitũ non
bizantiũ tancũ. sed rhodioꝵ quoq & chioꝵ nauibus. c̃ ciliauit animos eors reddendo naues

Expanded text:
timerent, decem Punicas naves, quas captivas habebant, veluti victrices primas iusserunt agi, timerent, decem Punicas naves, quas captivas habebant, veluti victrices primas iusserunt agi, aut a latere iunctis aut puppe religatis suis. Qua specie deceptis Poenis transierunt. Philippus, cum angustias maris, quae Στενὰ appellantur, transnavigare propter Atheniensium classem, quae opportunitatem loci custodiebat, non posset, scripsit Antipatro Thraciam rebellare, praesidiis quae ibi reliquerat interceptis; sequeretur omnibus omissis. Quae ut epistulae interciperentur ab hoste, curavit. Athenienses, arcana Macedonum excepisse visi, classem abduxerunt; Philippus nullo prohibente angustias freti liberavit. 13aIdem, quia Cherronessum, quae iuris Atheniensium erat, occupare prohibebatur, tenentibus transitum non Byzantiorum tantum, sed Rhodiorum quoque et Chiorum navibus, conciliavit animos eorum reddendo naves,