comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum more festinatione lectioni adiciatur. Hic enim accidit dubitaᷤ
intermissio repetitio plusꝗͣ possunt audientibus deinde cum errauit.
etiamiis quȩ iam scunt diffidentibus Cerra sit ergo in primis lectio
Peinde coniuncta et du lentius ordo donee excitatione conungat
emendata ueloxitas. Nam prospicere in dexirum quod omnes preci¬
piunt et prouidere non rationis modo sed usus quoq est qm̃ seqñua¬
interim quod omnes precipiunt intuentipriora dicenda sunt. et qd
difficilimum est. diuidenda intentio animi. ut aliud uoxe. aliud oculis
agatur. Illud non poenitebit curasse cum scribere nomina puer quẽ¬
admodum mors est eeperit. Nec hanc operam in opcribus uulgaribus
et forte excurrentibus ponat. protinus enim porest interpretationem
lingue secretioris id est quas greci glosas uoxant dum aliud agitur e¬
discere et inter prima elementa consequi rem postea ꝓprium tempus

Expanded text:
ntum morae lectioni festinatione adiiciatur. hinc enim accidit dubitatio, ntum morae lectioni festinatione adiiciatur. hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus. certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas. nam prospicere in dextrum quod omnes praecipiunt et providere, non rationis modo sed usus quoque est; qut; quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer quemadmodum moris est coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat. protinus enim potest interpretationem linguae secretioris, quas Graeci γλώσσας vocant, dum aliud agitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem postea proprium tempus
Abbreviated transcription (Latin):
catur stilus Nam neq errabit queraoo modum in ceris continebit᷑
enim utrimq marginibus neq extra prescͥptum egredi poterit et
celerius ac sȩpius sequendo coesa uestigia surmabit articulos neq ege¬
bit adiutorio manus sua mania superimposim regriuis. Non est a¬
liena quae fere ab honestis negligisoler cura e ec uelocut scͥben¬
tur rudis  iunfasts ratellestu e Unde sequitur alter dictandi
quȩ et trisstrenua sunt labor q cim simper et ubiq tum precipue
scribra cus dt prehenauutu. ymo ae peut ȩ quidem momoria
temere credendum repeiere et diu inculcare fuerit utilius et in lectione
queqq non properare ad continuandam eam uel accelerandam nisi
cum in offensa atq indubitata litterarum inter se coniunctio suppe¬
dittare siue ulla cogitandi saltem mora poterit tunc ip̃is syllabis uer¬
ba complecti et us sermone connectere incipiat ł neredibile est qñ¬

Expanded text:
catur stilus. nam neque errabit, quemadmodum in ceris continebitur catur stilus. nam neque errabit, quemadmodum in ceris continebitur enim utrinque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit et celerius ac saepius sequendo certa vestigia firmabit articulos, neque egebit adiutorio manum suam manu superimposita regentis. non est aliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribentur, rudis et confusus intellectu caret; unde sequitur alter dictandi, quae transferenda sunt, labor. quare cum semper et ubique tum praecipue scribendis deprehendantur. quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum; repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit. Tunc ipsis syllabis verba complecti et his sermonem connectere incipiat. incredibile est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nomina er contextum prius ꝗͣ formulas paruuli discant. Obstat hoc
agnitioni atatum earum non intendentibus mox animum ad ip̃os
ductus. dum anrecedentem moxmoriam sequuntur quae causa est
prȩcipienubus ut etiam eum satis effixisse eas pueris recto illo quoi
primum scribi solent conrextu uidentur retro agant rursus et ua¬
ria permutatione turbent donec lrͬas qui instituuntur fatie norint
non ordine Qua pp: optime sicut hominum pariter et habitus & noĩa
edocebuntur. sed quod in lris obest sillabis non nocebit. Non ex dubio
autem idquea est notum irritande ad discendum infantiȩ gratia
eburnea etiam liuerarum formas inlusum offerre uel si quid aliua
quo magis illa aetas gaudeat inueniri porest. quod tractare. intueiͣ
nominare iocundum sit. Cum uero iam ductus sequi ceperit non
inutile erit eas tabellȩ ꝗͣ optime insculpi ut per illos uelut sulcos du¬

Expanded text:
nomina, et contextum, priusquam formulas paruuli discant. Obstat hoc nomina, et contextum, priusquam formulas paruuli discant. Obstat hoc agnitioni aetatis eorum, non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem memoriam sequuntur: quae eausa est praecipientibus, ut etiam cum affixisse eas pueris, recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rurs us, et varia permutatione perturbent, do nec lnon ordine. quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur. sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit. non excludo autem, id quod est inventum irritandae ad discendum infantiae gratia eburneas etiam litterarum formas in lusum offerre; vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit. cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae quam optime insculpi, ut per illos velut sulcos du
Abbreviated transcription (Latin):
formas literarum. Nec si quid discere certum non est. ideo neces¬
se estq si nemo repredendit patrem qui hoce non negligenda in
suo silio puret. cur improtetim. siquis eaque domi sue recte facẽ̾t
in publicum prout anr eo magis ꝙ minora etiom facilius mĩores
percipiunt et ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nͥ
reuera non possunt sic animos quoq: ad plerao: auriores robur ipsum
facit An philippus maçȩdonum rex Alexandro filio suo prima littera&
elementa tradi ab Aristotele summo eius oetatis phõ uoluisset aut
ille suscepisset. hoc offitium si non studiorum initia et a ꝑfectissimo
quoq optime tractari et ꝑtinere:ad summam credidisset.Fingamus
igitur alexandrum dari nobis impositum gremio dignum tanta cu¬
ra infantem qm̃ꝗͣ suus cuiq dignus est. pudeat m. ne me in ip̃is sta¬
illud mihi saltem placer quod fieri in plurimis uideo.ut litter arum

Expanded text:
formas literarum. Nec si quid disere satis non est, ideo nec necesformas literarum. Nec si quid disere satis non est, ideo nec necesse est. Quod si nemo reprehenditpatrem, qui haec non negligenda in suo silio putet, cur improbetur, si quis ea quae domi suae rectesaceret, in publicum promit? Atque eo magis. quo minora etiam facilius minores percipiunt, et ut corpora ad quosdam membrorum flexius formari nisi tenera non poslunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. An Philippus Macedonum Rex, Alexandro filio suo prima literarum elementa tradi ab Aristotele summo eius aetatis philosoho, voluisset, aut ille suscepisset hoc officium, si non studiorum initia, et a perfectissimo quoque optime tractari, et pertinere ad summam credidisset? fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem quamquam suus cuique dignus est pudeatne me in istis staillud saltem placet, quod fieri in plurimis video, ut literarum
Abbreviated transcription (Latin):
statim tempus atq eo minus ꝙ in itia luterarum sola moemoria eo.¬
stant quec non modo iam est in paruis sed etiam tenacissima Et.
Nec sum adeo actatum impruddens ut instandum protinus tene̾is
acerbe purem exigendamq plane operam.Nam id in primis cauẽ
oporrebit: ne studia qui amare nondum potest. oderit et amaritu¬
dinem semel perceptam etiam ultra rudes annos reformidet. lusus
nic sit. et rogetur et laudatur et nunqͣm non fccisse segaudeat Ali¬
qñ ipso nolente doceatur alius. cui inuideat contendat interim &
sepius uincere se puret premiis eriam que patitur illa aetas euocetur
Parua docemus oratorem instituendum professi sed est sua etiam
sti. diis infantia et ut corporum etiam mox fortissimorum educa¬
tio a lacte cuiusq inirium ducit eta futurus eloquentissimus ędidit
aliqũ uagitum & loqui primum incerta uoce tentauit. et hȩ sit circa

Expanded text:
statim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constatim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constant, quae non modo iam est in parvis sed tum etiam tenacissima est. nec sum adeo aetatum imprudens, ut instandum protinus teneris acerbe putem exigendamque plane operam. nam id in primis cavere oportebit, ne studia, qui amare nondum potest, oderit et amaritudinem semel perceptam etiam ultra rudes annos reformidet. lusus hic sit; et rogetur et laudetur et numquam non fecisse se gaudeat, aliquando ipso nolente doceatur alius, cui invideat; contendat interim et saepius vincere se putet; praemiis etiam, quae capit illa aetas, evocetur. parva docemus oratorem instituendum profstudiis infantia: et ut corporum mox etiam fortissimorum educatio a laete, cunisque initium ducit, ita futurus eloquentissimus, edidit aliquando vagitum, et loqui primum incerta voce tentavit, et haesit circa
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝗͣ optimis institutis mentem infantium udicat Cur autem
non pertineat ad litteras aeras quȩ ad mores iam pertinet neq igno¬
ro toto illo de quo loquor tempore uix tantum effici quantum con¬
ferre unus postea possit annus sed tamen mihi qui hoc senserunt:
uidentur non tam discentibus in hac parte ꝗͣ docentibus pepercisse
Quid melius alioquin fatient ex quoloqui poterunt fatiant enim aliꝗ
necesse est. aut cur hoc quantulumcunq est usq ad septem annos lu¬
crum fastidiamus. Nam certe quamlib& paruum sit quod contule¬
rit atas prior maiora tamen aliqua discet prior eo ipso anno quo
minora diditisset et hoc per singulos prerogatum in sum mam profi¬
cit et quantum in infantia presꝰ imptum est tempus. adolescentiat
acquiritur. Idem etiam de sequentibus annis puȩceptum sit ne quod
cuiq discendum est sero discere incipiat. Non ergo perdamus pͥmũ

Expanded text:
dam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. cur autem dam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. cur autem non pertineat ad litteras aetas, quae ad mores iam pertinet? neque ignoro, toto illo, de quo loquor, tempore vix tantum effici, quantum conferre unus postea possit annus; sed tamen mihi, qui dissenserunt, videntur non tam discentibus in hac parte quam docentibus pepercisse. quid melius alioqui facient, ex quo loqui poterunt? faciant enim aliquid necesse est. aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum fastidiamus? nam certe quamlibet parvum sit, quod contulerit aetas prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. hoc per singulos prorogatum in summam proficit, et quantum in infantia praesumptum est temporis, adolescentiae adquiritur. idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. non ergo perdamus primum
Abbreviated transcription (Latin):
duu tantum loquatur grȩce ut discat sicur plerisq moris est. Hoc
enim accedunt et oris plurima uitia in peregrinum sonum corrup¬
ti et sermonis cui cum gręcȩ sigura assilua consuetudine hęserũt
in diuersa qͦ: loquendi ratione ꝑtinacissime durant.Non longe
itaq latira consequi debent ei cim pariter ire ita fiet ut cum eqͣli
cura linguam utramq tueri coperimus neutra alteri offitiat Qui¬
dam litteris instituendos qui minores septem annis eisent non pu
capi non posset. in qua sententia Hesiodum esse plurimitradunt. qui
ante gramaticum Aristophanem fuerunt Nam is primus i tocii¬
rag : in quo libro sẽptum hoc inuenitur negauit esse huius poetȩ. Sed
alii quoq auctores inter quos Cratosthenes idem preceperunt. Me¬
lius aurem qui nullum tempus uacare cura nolunt ut Crysippus. Niã
is q̃uis nutricibus triennium dederit tamen ab illis q iam informan¬

Expanded text:
diu tantum Graece loquatur aut discat, sicut plerisque moris est. hoc diu tantum Graece loquatur aut discat, sicut plerisque moris est. hoc enim accidunt et oris plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis; cui cum Graecae figurae assidua consuetudine haeserunt, in diversa quoque loquendi ratione pertinacissime durant. non longe itaque Latina subsequi debent et cito pariter ire. ita fiet, ut, cum aequali cura linguam utramque tueri coeperimus, neutra alteri officiat. quidam litteris instituendos, qui minores septem annis essent, non puere et laborem pati posset. in qua sententia Hesiodum esse plurimi tradunt qui ante grammaticum Aristophanen fuerunt; nam is primus ὑποθήκας, in quo libro scriptum hoc invenitur, negavit esse huius poëtae. sed alii quoque auctores, inter quos Eratosthenes, idem praeceperunt. melius autem, qui nullum tempus vacare cura volunt, ut Chrysippus. nam is, quamvis nutricibus triennium dederit, tamen ab illis quoque iam forman
Abbreviated transcription (Latin):
ab illa instirutione puerili sunt persecuta Si cui multa uideor
exigere cogita oratorem institui rem arduam etiam cum ei for¬
mando nihil defuerit. preterea plura ac difficiliora super esse Na
et studio ꝑpetuo et prestantissimis preceptoribus et pluribus dis¬
ciplinis opus est. qua propter prȩcipienda sunt optima: quȩ si
quis grauabitur non rationi defuerit preterea sed homini. si ramẽ
non continger. quales maxime uelim nutrices pueros habere pe
dagogus at unus certe sit assiduus dicendi non imperitus. Qui si
qua erunt ab iis pñte alumpno dictauitiose corrigat protinus
nec insidere illi sinat dum tamen intelligatur id quod prius dixi bo¬
num esse hoc remedium asermone graeco incipere malo. quia
latinum quia pluribus in usu est ues nobis nolentibus prohib&
Simulq disciplinis quoq graecis prius instituendus est. Unde et
nr̃e fluexerunt Non tamen hoc adeo superstinose uelim fieri ut i¬

Expanded text:
ab illa institutione puerili sunt persecuta. si cui multa videor ab illa institutione puerili sunt persecuta. si cui multa videor exigere, cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit; praeterea plura ac difficiliora superesse. nam et studio perpetuo et praestantissimis praeceptoribus et plurimis disciplinis opus est. quapropter praecipienda sunt optima; quae si quis gravabitur, non rationi defuerint sed homini. si tamen non continget, quales maxime velim nutrices, pueros, paedagogos habere, at unus certe sit assiduus loquendi non imperitus, qui, si qua erunt ab his praesente alumno dicta vitiose, corrigat protinus nec insidere illi sinat; dum tamen intelligatur, id, quod prius dixi, bonum esse, hoc remedium. A sermone Graeco puerum incipere malo, quia Latinum, qui pluribus in usu est, vel nobis nolentibus perbibet, simul quia disciplinis quoque Graecis prius instituendus est, unde et nostrae fluxerunt. non tamen hoc adeo superstitiose fieri velim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cuise in lequenao putenam elequentium iegntiorer ecuu &
QHortensii filiȩ oratio apud triumuiros habita legitur: non tantũ
insexus honorem. Nec tamen ii quibus dicere ip̃is non contingit.
minoremeuram discendi liberos heant sed sint ꝑꝑ hoc ipsum ad
cȩtera magis diligentes. de pueris inter educabitur ille huic spei pꝑ¬
hoc ipsum ad cęrera magis diligentes de pueris inter educabitur
ille hiuc spei destinatus idemq de nutricibus dictum sit De peda
grgis ut aut sint eruditi plane ꝗ̃ primam esse curam uelim aut
se non esse eruditos seiant. Nihil enim peius iis qui paulum aliꝗ
ultra primas litteras progressi. falsam sibi scientiȩ ꝑsuasionem
induerunt. Nam et cedere precipiendi partibus e indignantus
et uelim iure quodam pores tatis quo fere hoc hominumꝰ genus in¬
lexanderi pedagogus ut a babilonio diogene tradirur quibusdã
cum uicus imbuit: que robustum qͦ etiam maximum regem

Expanded text:
didisse in Ioquendo paternam eloquentiam elegantiorem dicitur. Et Q. Hortensi: filiae oratio apud Triumviros habita legitur non tantum in sexus honorem. Nec tamen si quibus discereipsis non contigit, minorem curam docendi liberos habeant, sed sint propter hoc ipsum ad cetera magis diligeates. De pueris inter quos et educabitur Ile huic spei hoc ipsum ad cetera magis diligentes. de pueris, inter quos educabitur ille huic spei destinatus, idem quod de nutricibus dictum sit. de paedagogis hoc amplius, ut aut sint eruditi plene, quam primam esse curam velim, aut se non esse eruditos sciant. nihil est peius iis, qui paulum aliquid ultra primas litteras progressi falsam sibi scientiae persuasionem induerunt. nam et cedere praecipiendi partibus indignantur et velut iure quodam potestatis, quo fere hoc hominum genus inAlexandri paedagogus, ut a Babylonio Diogene traditur, quibusdam eum vitiis imbuit, quae robustum quoque et iam maximum regem
Abbreviated transcription (Latin):
qua cum emoritur ectate manifestum est non naturam defecisse sed
curam. Prestar tamen ingenio alius alium concedo sed plus efficiat.
aut minus. nemo tamen repitur qui sit studio nihil consecutus. Nic
quippe protinus ut erit parens factus. acrem ꝗͥ maxime curam spei
futuri oraroris impendat. Anic oratia ne sit uitiosus sermo nutri¬
cibus: quas si fieri possit sapientes chrusippus oprauit certe quantum
res pareretur eptimas eligi uoluit Et iacrum quidem in his haud du¬
bie prior rano et: recie ramen eriam loquantur. has primum audiet
puer. harum uerba effinget imitanuo conabitur. & natura tenacis¬
simi sumus eorum que ruuus qms percepimus ut sapor quo
noue mbuas durat reclauaerum ces quibus simplex ine candor
rutocus est enii possunt. &hęc upa magis prinaciter herent quę

Expanded text:
quae cum emoritur aetate, manifestum est, non naturam defecisse sed quae cum emoritur aetate, manifestum est, non naturam defecisse sed curam. praestat tamen ingenio alius alium. concedo ; sed plus efficiet aut minus; nemo reperitur, qui sit studio nihil consecutus. hoc qui perviderit, protinus ut erit parens factus, acrem quam maxime curam spei futuri oratoris impendat. ante omnia ne sit vitiosus sermo nutricibus, quas si fieri posset sapientes Chrysippus optavit, certe quantum res pateretur bie prior ratio estre, ete tamen etiam loquantur. Haprimum audiet puet, harum verba effingere imitando conabitur. Et natura tenacissimi sumus eorum, quae rudibus aunis percepimus: ut sapor, quo nov a imbuas, durat, nec lanarum colores, quibus simplex ille candor mutatus est, elupossuor, Et baec ipsa magis pettinaciter haer
Abbreviated transcription (Latin):
ut bona etiam ingenii corrumpant sicur et hec ipsa sine doc iort pu¬
riro studio pertinaci scribendi. legendi dicendi multa et contina&
ex̃ciratione per se in his prosunt
Eitur nato filio pater spem de illo pri¬
mum ꝗͣ optimam capiat. ita diligentior a principus fiet. falsa
Lenim est querela paucissimis hominibus uim percipiendi que
tradantur esse concessam Plerosq uero laborem ac tempora rarditare
ingenii perdere. Nam contra plures reperias et faciles in excogitan¬
do er ad discendum promptos quippe id est homini naturale. Acsi¬
cur aues ad uolandum. equi ad cursum. ad seuitiam ferȩgingnuntur
Ita nobis ꝓpria est mentis agitatio atq solertia. unde origo animice
lestis. Neberes uero et in docibiles non magis secundum naturam no¬
mines ȩduntur ꝗͣ prodigiosa corpora et monstris insignia. sed hi pau¬
ci admodum fuerunt. argumentum ꝙ in fueris elucet spes plurimorum

Expanded text:
ut bona etiam ingenii studiique corrumpant; sicut et haec ipsa sine doctore peut bona etiam ingenii studiique corrumpant; sicut et haec ipsa sine doctore perito, studio pertinaci, scribendi, legendi, dicendi multa et continua exercitatione per se nihil prosunt. igitur nato filio pater spem de illo primum quam optimam capiat, ita diligentior a principiis fiet. falsa enim est querela, paucissimis hominibus vim percipiendi, quae tradantur, esse concessam, plerosque vero laborem ac tempora tarditate ingenii perdere. nam contra plures reperias et faciles in excogitando et ad discendum promptos. quippe id est homini naturale; ac sicut aves ad volatum, equi ad cursum, ad saevitiam ferae gignuntur; ita nobis propria est mentis agitatio atque sollertia, unde origo animi caelestis creditur. hebetes vero et indociles non magis secundum naturam homines eduntur quam prodigiosa corpora et monstris insignia, sed hi pauci admodum fuerunt. argumentum quod in pueris elucet spes plurimorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nomen artis dederunt studiosos instruat et ut sic dixerim uis
ipsum rhetorice interpretetur sed alere facundiam uires augere
eloquentie possit. Nam plerumq nude illȩ artes nimia subtilitatis
affectione frangunt atq conziduat quiequidl est in con oratione
generosius et omnem succum ingenĩ hibunt & offa deteruri quę
ut esse et astringi aeruis suis de̾bent su corpo:e operier de sun
instituendom oratorem pioaos ui libros contulimus
bi euiter orma ciemonstratidosi qrantum de quaq re dici
urest pesequamut finis optois aosteperietur. Illud tamen in pri¬
mis tes conant esc nihil prerepta adq artes ualere nisi aduiuante
qͣ de apterum uuiltu sterilibus teriis Sunt et alia ingenita qͥem quȩ
adiuuant. uox. latus patiens laboris. ualitudo constantia decor que si
modica obrigerunt possunt ratione ampliari sed non nunqͣm ita desũt

Expanded text:
nomen artis dederunt, studiosos instruat et ut sic dixerim ius nomen artis dederunt, studiosos instruat et ut sic dixerim ius ipsum rhetorices interpretetur, sed alere facundiam, vires augere eloquentiae possit. nam plerumque nudae illae artes nimia subtilitatis adfectatione frangunt atque concidunt quidquid est in oratione generosius, et omnem sucum ingenii bibunt et ossa detegunt: quae ut esse et adstringi nervis suis debent, sic corpore operienda sunt. instituendum oratorem putabamus, in hos duodecim libros contulimus breviter omnia demonstraturi. nam si quantum de quaque re dici potest persequamur, finis operis non reperietur. illud tamen in primis testandum est, nihil praecepta atque artes valere nisi adiuvante quam de agrorum cultu sterilibus terris. sunt et alia ingenita cuique adiumenta, vox, latus patiens laboris, valetudo, constantia, decor; quae si modica obtigerunt, possunt ratione ampliari, sed nonnunquam ita desunt,
Abbreviated transcription (Latin):
desperatione quo uelint euadendi protinus cireaima substiterint qͦ
magis impetranda erit uenia si ue minora quidem illa uerum operi
quod instituimus necessaria preteribo &¬
Am liber primus ca quae sunt ante officium rheroris continebit
Secundo prima apudd rherorem elementa et quae de ip̃a rheto¬
ricȩ substantia queruntur tractabimus. Quĩq de inceps inuen¬
tioni. Nam huic et dispositio subiungitur Quatuor elocutioni in cuius
partem moemoria ac pronuntiatio ueniunt dabuntur. Unus acced&
inquo nobis orator ipse informandus est ut qui mores eius que in sus¬
cipiendis. dicendis. agendis. causis ratio quod eloquentie genus. quis
agendi debeat esse finis. que post finem studia quantum nostra uale¬
bit infirmitas disseremus. Nis omnibus ad miscebitur. ut quisq locus
postulabit docendi ratio que non eorum modo scientia quibus dam

Expanded text:
desperatione quo velint evadendi, protinus circa ima substiterint. quo desperatione quo velint evadendi, protinus circa ima substiterint. quo magis impetranda erit venia, si ne minora quidem illa, verum operi, quod instituimus, necessaria praeteribo. nam liber primus ea, quae sunt ante officium rhetoris, continebit. secundo prima apud rhetorem elementa et quae de ipsa rhetorices substantia quaeruntur tractabimus. quinque deinceps inventioni nam huic et dispositio subiungitur, quattuor elocutioni, in cuius partem memoria ac pronuntiatio veniunt, dabuntur. unus accedet, in quo nobis orator ipse informandus est, ubi, qui mores eius, quae in suscipiendis, discendis, agendis causis ratio, quod eloquentiae genus, quis agendi debeat esse finis, quae post fine studia, quantum nostra valebit infirmitas, disseremus. his omnibus admiscebitur, ut quisque locus postulabit, docendi ratio, quae non eorum modo scicntia, quibus solis quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Paune naense est adi eos aliqn doreĩ recurrere qui deserra ur dici
parte oraporie artis meliorem prcsertim occupauerunt & ucuri
nostrum reposcere non ut nos illorum ut amus inuentis. sed ut illos alienis
usos esse deceamus. Sit iginir oraror uir talis qualis uere sapiens appellari
possit. nec moribus modo perfectus nam id mea quidem opinione q̃q̃
sint qui dissentiant. satis non est. sed etiam scientia et omni facultate
dicendi. qualis ad huc fortasse nemo fuerit. sed non ideo m inus nobis
ad summam tenendum est: quod fecerunt pleriq ueterum. qui et si nõ¬
dum quemquam sapientem repertum putabant pręcepta tamen sa¬
pientie tradiderunt. Nam est cerre aliquid consummata eloquentia ne¬
q ad eum peruenire natura humani ingenii prohib&ꝙ si non contin¬
gat altius tamen ibunt qui ad summam nitentur. ꝗͣ qui presumpta

Expanded text:
nunc necesse est ad eos aliquando auctores recurrere, qui desertam, ut dixi, nunc necesse est ad eos aliquando auctores recurrere, qui desertam, ut dixi, partem oratoriae artis, meliorem praesertim, occupaverunt, et velut nostrum reposcere; non ut nos illorum utamur inventis, sed ut illos alienis usos esse doceamus. sit igitur orator vir talis, qualis vere sapiens appellari possit; nec moribus modo perfectus nam id mea quidem opinione, quanquam sunt qui dissentiant, satis non est sed etiam scientia et omni facultate dicendi, qualis fortasse nemo adhuc fuerit; sed non ideo minus nobis ad summa tendendum est; quod fecerunt plerique veterum, qui, etsi nondum quemquam sapientem repertum putabant, praecepta tamen sapientiae tradiderant. nam est certe aliquid consummata eloquentia, neque ad earn pervenire natura humani ingenii prohibet. quod si non contingat, altius tamen ibunt, qui ad summa nitentur, quam qui, praesumpta
Abbreviated transcription (Latin):
studiosi uoxarentur quod neq summi imperatores neq in consiiis
rerumi maximarum ac torius administratione reiꝑ preclarissi¬
me uersari sibi unq̃m uindicare sunt ausi. facere cnim optuta
E promutere malucrunt. Ac ueterum quidem sapientiȩ proreso¬
rum multos et honesta precepisse. et ut preceporunteti am uixisse
facne concesserim. nr̃is uero temporibus hoc nomine maximia in
plerisqu uitia latuerunt. Non enim uirtuit ac studus ut haberentur
plũ laborabant: sed uultum et tristitiam et dusentientem aceterii
et iporer bono mono non et uir pessimus loquitur. quis non etiam
rusticorum oliqua de causis naturalibus querit: nam uerborum
ꝓrietas ac duferentia innibui qui sermonem cura habent deb&
elio e munis sed ea & sciet optime & eloquetur orator qui si fiuss&
aliciñ perfetus non a pherum scnolis uirtutis precepta pteresitur.

Expanded text:
sapientiae vocarentur, quod neque summi imperatores neque in consiliis sapientiae vocarentur, quod neque summi imperatores neque in consiliis rerum maximarum ac totius administratione rei publicae clarissime versati sibi unquam vindicare sunt ausi. facere enim optima quam promittere maluerunt. ac veterum quidem sapientiae professorum multos et honesta praecepisse et, ut praeceperint, etiam vixisse, facile concesserim; nostris vero temporibus sub hoc nomine maxima in plerisque vitia latuerunt. non enim virtute ac studiis, ut haberentur philosophi, laborabant, sed vultum et tristitiam et dissentientem a ceteris aequo ac bono, modo non et vir pessiius, loquitur? quis non etiam rusticorum aliqua de causis naturalibus quaerit? nam verborum proprietas ac differentia omnibus, qui sermonem curae habent, debet esse communis. sed ea et sciet optime et eloquetur orator; qui si fuisset aliquando perfectus, non a philosophorum scholis virtutis praecepta peterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
quentissime de uistitia fortitudine temperantia ceterisq similibus¬
sit disscrendum et adeo ut uix ulla posit causa reperiri inquam nõ
sint explicanda dubitabitur ubicunq uis ingenii et copia dicendi pos¬
tulatur ibi partes oratoris esse precipuas. fueruntq hact ut Cicero a¬
pertissime colligit quemadmodum iuncta natura sic oefitioq copu¬
lata ut udem sapienres atq eloquentes haberentur. Scidit. deit sc
studium aiq inertia factum est ut arres esse plures iudicentur. Nam
ut primum esse lingua coepit in quȩstu instittumq eloquentie it¬
nis male uti curam morum qui diserti habehantur reliquerunt e ucõ
destitura infirmioribus ingeniis uelut pride fuit. inde quidam co¬
tempto bene dicendi labore add formandos animos instituendasq
leges ingressi parrem quidem potiorem si dundi posset rerinucrũt
nomen tꝰ ien sibi in solentissimum atrogautrunt: ut soli sapientie

Expanded text:
equentissime de iustitia, fortitudine, temperantia ceterisque similibuequentissime de iustitia, fortitudine, temperantia ceterisque similibus disserendum est, adeo ut vix ulla possit causa reperiri in quam non e elocutione sunt explicanda, dubitabitur, ubicunque vis ingenii et copia dicendi postulatur, ibi partes oratoris esse praecipuas? fueruntque haec, ut Cicero apertissime colligit, quemadmodum iuncta natura sic officio quoque copulata, ut iidem sapientes atque eloquentes haberentur. scidit deinde se studium, atque inertia factum est, ut artes esse plures viderentur. nam ut primum lingua esse coepit in quaestu institutumque eloquentiae bonis male uti, curam morum, qui diserti habebantur, reliquerunt. ea vero destituta infirmioribus ingeniis velut praedae fuit. inde quidam, contempto bene dicendi labore, ad formandos animos statuendasque vitae leges regressi partem quidem potiorem, si dividi posset, retinuerunt; nomen tamen sibi insolentissimum arrogaverunt, ut soli studiosi
Abbreviated transcription (Latin):
terceptum bini iuuenes sed nimium amantes mei temeraris.di¬
tionis honore uulgauerant.Quare in his quoq libris erunt eadem
aliqua. multa mutatasplurima adica omnia uero compositiora
& ꝗ nos poterimus elaborata: Oratorem autem instituimus illum
perfectum qui essensi uir bonus non poiest: It̾aq nor dicendi mõ
eximiam in eo facultatem sed omnes animi uirtutes exĩgimus ne¬
q enim hoc concesserim rationem rectȩ honesixq uite ut quidara
purauerunt ad ph̃s relegandam. eu uir nle uereciunilis & publi:¬
carum rerum priuatarumq administrationi accommedatus qui
regere consiliis urbes fundare legibus emendare iudieũs possit. non
aluis sit profecto ꝗͣ orator. Quare tametsi me fateor usurum quibꝰ
dam que phorum libris continentur tamen ea uire uereq contende¬
rim esse operis nostri ꝓprieq ad artem oraporiam pertinere Ansifa¬

Expanded text:
terceptum boni iuvenes, sed nimium amantes mei, temerario editerceptum boni iuvenes, sed nimium amantes mei, temerario editionis honore vulgaverant. quare in his quoque libris erunt eadem aliqua, multa mutata, plurima adiecta, omnia vero compositiora et, quantum nos poterimus, elaborata. oratorem autem instituimus illum perfectum, qui esse nisi vir bonus non potest; ideoque non dicendi modo eximiam in eo facultatem sed omnes animi virtutes exigimus. neque enim hoc concesserim, rationem rectae honestaeque vitae ut quidam putaverunt ad philosophos relegandam, cum vir ille vere civilis et publicarum privatarumque rerum administrationi accommodatus, qui regere consiliis urbes, fundare legibus, emendare iudiciis possit, non alius sit profecto quam orator. quare , tametsi me fateor usurum quibusdam, quae philosophorum libris continentur, tamen ea iure vereque contenderim esse operis nostri proprieque ad artem oratoriam pertinere. an , si fr
Abbreviated transcription (Latin):
non sit maioribus locus: demutere me non recusabo: nec aliter ꝗͣ
si mihi tradatur erudiendus oraror studia eius formare ab infan¬
tia incipiam.Quod opus Muictori tibi dicamus: quem quom a¬
micissimum nobis. tum eximio luterarum amore flagrantem. nõ
ꝑꝑ hoec modo qmãꝗ̃ s int magna dignissimum hoc mutue. inter
nos caritatis pignore iudicabomus: sed quod erudiendo nato tuo
cuius prima atas manifestum iter ad ingenii lumen ostendit᷑.
non mutiles fore libri uidebantur. quoi ab ipsis dicendi uelut̃ incu¬
nabulis per omnes que modo aliqui oratori futuro conferant ar¬
tes ad summam eius operis perducẽ estimabamus: atq eo magis
q duo iam sub nomine meo libri ferebantur artis rhetorice. neq
edicti a me neq in hox comparati.Nams alterum sermonei per
biduum habito pueri quibus id presi abatur excęperant. Alte¬
rum pluribus sane dicbus qnͣtum norando coni qui potuerant in¬

Expanded text:
non sit maioribus locus, demittere me non recusabo; nec aliter, quam non sit maioribus locus, demittere me non recusabo; nec aliter, quam si mihi tradatur educandus orator, studia eius formare ab infantia incipiam. Quod opus, Marcelle Victori, tibi dicamus; quem, cum amicissimum nobis tum eximio litterarum amore flagrantem, non propter haec modo quamquam sint magna dignissimum hoc mutuae inter nos caritatis pignore iudicabamus; sed quod erudiendo Getae tuo, cuius prima aetas manifestum iam ingenii lumen ostendit, non inutiles fore libri videbantur, quos ab ipsis dicendi velut incunabulis, per omnes, quae modo aliquid oratori futuro conferant, artis ad summam eius operis perducere destinabamus; atque eo magis, quod duo iam sub nomine meo libri ferebantur artis rhetoricae neque editi a me neque in hoc comparati. namque alterum sermonem per biduum habitum pueri, quibus id praestabatur, exceperant; alterum pluribus sane diebus, quantum notando consequi potucrant, in
Abbreviated transcription (Latin):
prestandi quod exigebat᷑ fidutia ꝗͥ negandi uerecundia. latius se
tamen aperienit materia plus ꝗ̃ imponebatur oneris sponie suscepi
simul ut pleniori obsequio de mererer amantissimos meisimul ne
uulgarem uiam ingressus. alienis demum uestigiis insisterem.
Nam cacteri fere qui artem orandi lr̃is tradiderunt ita sunt exor¬
si quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam eloquentic
manum imponerent siue contemnentes tanqͣ parua que prius
discimus studia siue non ad suum ꝑtinere offitium opinati qñ
diuerse professionum uices essent: seu quod proximum uero nul¬
lam ingenii sperantis gratiam circa res etiam procul tamen ab osten¬
tatione positas ut operum fastigia spectantur latent fundamenta
Ego quom mhil existimem arti oratorie alienum. sine quo fieri
oratorem non posse fatendum est. nec ad ullius rei summam nisi
prȩcedentibus iniciis perueuiri. ad maiora illa sed quȩ si negligas

Expanded text:
praestaudi, quod exigebatur, fiducia quam negandi verecundia, latius se tamen aperiente materia plus quam imponebatur oneris sponte suscepi, simul ut pleniore obsequio demererer amantissimos mei, simul ne vulgarem viam ingressus alienis demum vestigiis insisterem. nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam in eloquentia manum imponerent, sive contemnentes tanquam parva, quae prius discimus, studia, sive non ad suum pertinere officium opinati, quando divisae professionum vices essent, seu, quod proximum vero, nullam ingenii sperantes gratiam circa res etiamsi necessarias procul tamen ab ostentatione positas; ut operum fastigia spectantur, latent fundamenta. ego , cum existimem nihil arti oratoriae alienum, sine quo fieri non posse oratorem fatendum est, nec ad ullius rei summam nisi praecedentibus initiis perveniri, ad minora illa, sed quae si negligas,
Abbreviated transcription (Latin):
quia desiderat᷑. s ꝗa paratꝰ ẽ: Ut ꝗdã snĩaꝵ gratia
uerbo sissimos locos accersut: cum ex locis debeat
nasci snia. Ita sunt dũt speciosa hec e utilia si ori¬
untꝰ ex c̃ã. Cętum ꝗͣlibe pulchra locutio : nisi ad
uictoriam tendit: utiq suꝑuacua: sed int̾im ẽ
cõtraria est. Ueꝵ hactenũs euagari satis fuerit :
Legum laus ac uituꝑatio iam maiores. ac prope
sumis oꝑib suffecturas uires desiderãt. Quȩ ꝗdem
suasoriis: an ꝯtrouersiis magis accomodata sit excͣ¬
citatio: consuetudine e iure cauitatum differt.
A puo grȩcos .n. lator eaꝵ ad iudicẽ uocabat. Roma¬
nis ꝓconcione suadere ac dissuadet moris fuit.
Utroq aũt mõ pauca de iisi e fere certa dñr. Nam
ꝗ gña st̾ tria sacri. pil. priuati iuris. Quę diuisio
ad laudẽ magis spectat : si ꝗs eam ꝑgradus augeat.¬

Expanded text:
quia desiderquia desidererbosissimos locos arcessunt, cum ex locis debeat nasci sententia. ita sunt autem speciosa haec et utilia, si oriuntur ex causa; ceterum quamlibet pulchra elocutio, nisi ad victoriam tendit, utique supervacua, sed interim etiam contraria est. verum hactenus evagari satis fuerit. legum laus ac vituperatio iam maiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitatium differt. apud Graecos enim lator earum ad iudicem vocabatur, Romanis pro contione suadere ac dissuadere moris fuit. utroque autem modo pauca de his et fere certa dicuntur. nam et genera sunt tria, sacri, publici, privati iuris. quae divisio ad laudem magis spectat, si quis eam per gradus augeat
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ dictiones his uelut emblematis exornaret᷑ en
mã uidebant᷑ mihi infirmitatem de se confiteri. Nã ꝗͥ
hi possunt in cais: quaꝵ uaria. & noua semꝑ ẽ facies.
propriũ inuenire : quo propõitis ex ꝑte adu̾sa rñdere ÷
altcationib uelociter occurrẽ : testem rogare : ꝗ e
mos sensus uerbis nisi tanto ante preparatis. pro¬
seꝗ nequeat. Nẽce est his cũ eadem iudiciis p̃lb
dicũt: aut fastidiũ moueãt. uelut frigidi & repo siti
cibi aut pudorem: depixehẽsa totiẽs audientium me¬
moria infelix supellex: quȩ sicut apud pauꝑes ambi-¬
tiosos płib: & diuersis officiis conterat᷑ : cum eo ꝗđ
ꝙiur ullus est tam cõis locus: ꝗ possit coherere cũ cã.
nisi aliquo ꝓpriȩ questiõis uĩcło copulatus: apparçatq:¬
eum non tam insertum q̃ applicitũ. uł qđ dissilis ẽ
cȩteris uł ꝙ plerũq assumi &̃ parũ apte sole: nõ

Expanded text:
eorum dictiones his velut emblematis exornarentur. eorum dictiones his velut emblematis exornarentur. mam videbantur mihi infirmitatem de se confiteri. nam quid ii possint in causis, quarum varia et nova semper est facies, proprium invenire? quomodo propositis ex parte adversa respondere, altercationibus velociter occurrere, testem rogare? qui emos sensus verbis nisi tanto ante praeparatis prosequi nequeant. necesse vero iis, cum eadem iudiciis pluribus dicunt, aut fastidium moveant velut frigidi et repositi cibi, aut pudorem deprehensa totiens audientium memoria infelix supellex, quae sicut apud pauperes ambitiosos pluribus et diversis officiis conteratur: cum eo quidem quod vix ullus est tam communis locus, qui possit cohaerere cum causa nisi aliquo propriae quaestionis vinculo copulatus; appareat alioqui non tam insertum quam adplicitum, vel quod dissimilis est ceteris vel quod plerumque adsumi etiam parum apte solet, non
Abbreviated transcription (Latin):
Cicerone tractatur. Sũt & illę pene totę ad delibera¬
tiuũ ꝑtinentes genus: Ducẽda ne uxor petendi ne sint
magr̃atus. Nãq hȩ ꝑsonis mõ adiectis suasoriȩ erunt
Solehat prȩceptores mei nec inurih e nobis ẽ iucũdo
gñe exercitatiõis prȩparare nos cõiecturalib cãis : cum
querere atq exequi iubere: cur armata a puo Lace¬
dȩmonios uenus : & quid ita crederet cupido puer. ac
uolucer & sagitris ꝓ face armatus & silia : Inꝗb scruta¬
bamur uoluntatẽ: cuius in cõtrouersiis frequẽs questio
est. Qđ genus Chrie uiden põt. Nam locos ꝗdẽ quales
sut̃ de testibus semꝑne is credendũ e de argum̃tis an
hñda ẽ paruis fidẽs: adeo manifestum est ad forẽses
actiones ꝑtinere : ut ꝗdam net ignobiles in officis ciuilib
scriptos eos memorieq diligentissime mandatos
impromptu huerit: ut q̃ns esse occasio extprales

Expanded text:
Cicerone tractatur. sunt et illae paene totae ad deliberaCicerone tractatur. sunt et illae paene totae ad deliberativum pertinentes genus, ducendane uxor, petendine sint magistratus. namque et hae personis modo adiectis suasoriae erunt. solebant praeceptores mei neque inutili et nobis etiam iucundo genere exercitationis praeparare nos coniecturalibus causis, cum quaerere atque exsequi iuberent, cur armata apud Lacedaemonios Venus, et quid ita crederetur Cupido puer atque volucer et sagittis ac face armatus, et similia, in quibus scrutabamur voluntatem, cuius in controversiis frequens quaestio est, quod genus chriae videri potest. nam locos quidem, quales sunt de testibus, semperne his credendum, et de argumentis, an habenda etiam parvis fides, adeo manifestum est ad forenses actiones pertinere, ut quidam neque ignobiles in officiis civilibus scriptos eos memoriaeque diligentissime mandatos in promptu habuerint, ut quotiens esset occasio, extemporales
Abbreviated transcription (Latin):
tã & duplicat materiã: E uirtutũ: uitioꝵq nõ tm̃
naturam: sed ẽ modũ tractat. Ueꝵ de ordine laudis
ꝯtraq: qm̃ hȩc tertia thetorices pais est: pręcipiem
suo tpr̃e. Comunes loci: de iis loquor: quib citra ꝑ-¬
sonas in ip̃a uitia moris est ꝑorare: ut in adul¬
terũ alcatorem petulantẽ: ex mediis st̃ iudiciis.
E si reum aduicias accusationes. Ꝙ̃ꝙͣ hi quoq ab
illo gn̾ali tractatu ad quasdã dedua spẽs solaẽ: ut
si ponatur adulter eecus: aleator pauꝑ petulans
sanex. Habent aũt nõ nũꝗͣ ẽ defensiones. Nam
e ꝓ luxͣ e pro amore dicimus. eleno int̾im i pa¬
rasitusq defenditur sic: ut non homini patroainem:
sed crimini. Thesis aũt. quę sumunt᷑ ex retum¬
comparatione: ut rusncane uita an urbana potior. Iu¬
rif periti anmilitaris uiri laus maior: mirę sũt ad
posterior ex prȩdc̃is locus ĩ cã Murenȩ copiosissime a

Expanded text:
tamen et duplicat materiam et virtutum vitiorumque non tantum tamen et duplicat materiam et virtutum vitiorumque non tantum naturam, sed etiam modum tractat. verum de ordine laudis contraque, quoniam tertia haec rhetorices pars est, praecipiemus suo tempore. communes loci de iis loquor, quibus citra personas in ipsa vitia moris est perorare, ut in adulterum, aleatorem, petulantem ex mediis sunt iudiciis et, si reum adiicias, accusationes; quanquam hi quoque ab illo generali tractatu ad quasdam deduci species solent, ut si ponatur adulter caecus, aleator pauper, petulans senex. habent autem nonnunquam etiam defensionem. nam et pro luxuria et pro amore dicimus, et leno interim parasitusque defenditur sic, ut non homini patrocinemur, sed crimini. theses autem, quae sumuntur ex rerumcomparatione, ut rusticane vita an urbana potior, iurisperiti an militaris viri laus maior, mire sunt ad posterior ex praedictis locus in causa Murenae copiosissime a
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑. Id porro nõ tm̃ in fabulosis & carmine traditis fie
an sit credibile suꝑ caput ualerii pugnantis sedisse
coruum: ꝗ osi oculosq hostis galli rostroi atq alis e¬
uerberarae : sit in utrãq ꝑtem ingens ad dñdũ mat̾ia.¬
ut de serpente: quo Scipio traditur genitꝰ. E lupa Ro¬
muli & egeria Numȩ. Nam grȩcis historiis plęrũq
de loco: quo gesta res dicitur: nõnunꝗ̃ de ꝑsona qͦ
sicut Liuius freq̃ntissime dubitat. & alii ab alis hi¬
storicis dissentiut. Inde paulatim ad maiora tendere
incipie : Laudare claros uiros: e ui tuperare imꝓbos:
qđ nõ simplicis utilitatis opus est. Hanq E ingenium
exercet᷑ młtiplici uariaq materia : ꝙ animus cõtem¬
platione recti prauiq format᷑. Et młta inde cogni
tissima: iam tum instruit᷑: cum res posce: usurus
Hinc illa qͦ excitatio subit: cõmparationis : uter melior
uterue deterior. Quȩ ꝗͣꝗͣ uersantur in rõe simili

Expanded text:
catur. id porro non tantum in fabulosis et carmine traditis fieran sit credibile super caput Valeri pugnantis sedisse corvum, qui os oculosque hostis Galli rostro atque alis everberaret, sit in utramque partem ingens ad dicendum materia; aut de serpente, quo Scipio traditur genitus, et lupa Romuli et Egeria Numae. nam Graecis historiis plerumque de loco quo gesta res dicitur, nonnunquam de persona quoque; sicut Livius frequentissime dubitat, et alii ab aliis historici dissentiunt. inde paulatim ad maiora tendere incipiet, laudare claros viros et vituperare improbos, quod non simplicis utilitatis opus est. namque et ingenium exercetur multiplici variaque materia, et animus contemplatione recti pravique formatur, et multa inde cognitsarum potentissima, iam tum instruit, cum res poscet, usurum. hinc illa quoque exercitatio subit comparationis, uter melior uterve deterior; quae quanquam versatur in ratione simili,
Abbreviated transcription (Latin):
loci ponꝰ duxi. Uigilas tu de noctu : ut tius ꝯsultatorib iñde¬
as : Ille ut eo quo ĩ tendit matunt cũ ex̾citu ꝑueniat. Te gal-¬
lorꝵillũ buctinaꝵ cãtꝰ exuscitat. Tu actionẽ instinius. Ille aci-¬
em ĩstruit. Tũ caues ne ꝯsultatores tui ille: ne urbes a castra¬
capiãt᷑. S hac gr̃a nõ fuis ꝯtentꝰ orator. uertit ĩ gͣriũ eãdẽ
figurã. Ile tene: & scit : ut hostiũ copiȩ: itu ut aquȩ plu-¬
uiȩ arceãt᷑ Ille exꝰcitat᷑ in ꝓpagidis finib tu ĩ regendis
ratis uetinq mediis rñdẽ pͥmis & ultima Multi & graues
dolores inue̾ti parẽtib e ꝓpĩquis młti. Est & ilłd n petẽdi
genus: qđ semł ꝓposita iterat e diuidit Iphitus & pelus
metũ: quor Iphitꝰ ȩuo Iam grauior: pelias ꝙ uubiere tar¬
dus ulixi. Eita odoe dt̃ grece: nr̃i regressionẽ uocat. Nec
solũ in eod̃ sensu s ẽ ĩ diu̾so eat̃ u̾ba contra. Pr̃icipũ digͥ

Expanded text:
loria? vigilas tu de nocte ut tuis consultoribus respondeas, ille ut eo quo intendit mature cum exercitu perveniat; te gallorum, illum bucinarum cantus exsuscitat; tu actionem instituis, ille aciem icapiantur. sed hac gratia non fuit contentus orator, vertit in contrarium eandem figuram: ille tenet et scit, ut hostium copiae, tu, ut aquae pluviae arceantur. He exercitatus in propagandis finibus, tu in regendis.ratis utrinque mediis. respondent primis et ultima: multi et graves dolores inventi parentibus et propinquis multi. est et illud repetendi genus, quod simul proposita iterat et dividit: Iphitus et Pelias mecum, quorum Iphitus aevo iam gravior, Pelias et vulnere tardus Ulixi. Ἐπάνοδος dicitur Graece, nostri regressionem vocant. nec solum in eodem sensu, sed etiam in diverso eadem verba contra sumuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
Soloetismus qͥꝗ cĩca hoc ꝙͦ disputatum est. Nã g̃ ꝗ contertu
uel complexu orõis actidere eũ ꝯfitet᷑. ꝗa tñ unius em̃datiõe
uerbi corrigi possit: in uerbo ẽt̃ uitiũm non in sermone
contendunt : cum siue amarę corticis siue medio cortice
ꝑgenꝰ facit soloc cisium: quoꝵ neutrum ꝗdem n prȩhenib:
cum sit utriusq Uirgilius auctor. Sed fingamus utrũlibe
non reste dictam. Aautatio uocis alt̾ius : in qua uitium erat :
rectam lo quendi rõne sic reddit: ut amari corticis fiat :¬
uł metia cortice: quod manifeste calumniȩ ẽ. Neutrũ n.
uitiosum seꝑatum ẽ: sed cõpositione pectat᷑ : quȩ iã ẜmonis est :
Ilud eubitius quenit an in singłis quoꝙ uerbis possi fieri sobe¬

Expanded text:
soloecismus, quanquam circa hoc quoque disputatum est. nam etiam soloecismus, quanquam circa hoc quoque disputatum est. nam etiam qui complexu orationis accidere eum confitentur, quia tamen unius emendatione verbi corrigi possit, in verbo esse vitium non in sermone contendunt; cum, sive amarae corticis seu medio cortice per genus facit soloecismum quorum neutrum quidem reprehendo, cum sit utriusque Vergilius auctor; sed fingamus utrumlibet non recte dictum, mutatio vocis alterius, in qua vitium erat, rectam loquendi rationem sit redditura, ut amari corticis fiat vel media cortice. quod manifestae calumniae est; neutrum enim vitiosum est separatum, sed compositione peccatur, quae iam sermonis est. illud eruditius quaeritur, an in singulis quoque verbis possit fieri s