comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uum p̃ceptũ
falsum testi¬
nũ ñ dices. oc¬
taua plaga
locusta. aĩal
um.falsus
enuntestis
nocet mor¬
dendo. ⁊ cõ¬
sumit m̃ci¬
endo. uñ si
mordeti ⁊
consumiti.
uidete neab
inuicẽ con¬
sumamini.
genus pia¬
geidissiden¬
tis semꝑase
⁊ discordan

Expanded text:
vum praeceptum: Falsum testimonium non dices: octava plaga, locusta, animal um. Falsus enim testis nocet mordendo et consumit mentiendo. Unde: Si mordetis et consumitis, videte ne ab invicem consumamini . genus plagae dissidentis semper, a se et discordant
Abbreviated transcription (Latin):
titq se. ⁊egressus est
apharaone. Dcerũt
aut̃ serui pharaonis adeũ. usq¬
quo paciemur hoc sandalum:
dimitte homines ut sacrificẽt
dnõ deo suo. Honne uides qd̃
ꝑierit egiptus: Reuocaueruntq
moysen ⁊aaron adpharaonem.
Qui dixit eis. Ite sacrificatedño
deo ur̃o. Qui nam sunt qui itu¬
ri sunt: ait moyses. cũ paruuliᷤ
is ⁊ filiab cum oiub ⁊ arm̃tis.
est enim soliempnitas dñi dei
nr̃i. et respondit.sic dñs sit uo¬
biscum. Quomõ dimittã uos
⁊ paruulos ur̃os. eui dubiũ ẽ
quod pessime cogitetis: Ne fiat
ita. S ite tm̃ uiri. ⁊ sacrificate
dño. hoc enun ⁊ ip̃i petistis.Sta¬
timq eiecti sunt deconspectu

Expanded text:
titque se, et egressus est Pharaone. Dixerunt autem servi Pharaonis ad eum: Usquequo patiemur hoc scandalum? Dimitte homines, ut sacrificent Domino Deo suo: nonne vides quod perierit Aegyptus? Revoca veruntque Mosen et Aaron ad Pharaonem: qui dixit eis: Ite, sacrificate Domino Deo vestro: quinam sunt qui ituri sunt? Ait Moses: Cum parvulis is et filiabus cum ovibus et armentis est enim sollemnitas Domini nostri et respondit sic Dominus sit vobiscum quomodo ego dimittam vos et parvulos vestros cui dubium est quod pessime cogitetis non fiet ita sed ite tantum viri et sacrificate Domino hoc enim et ipsi petistis statimque eie
Abbreviated transcription (Latin):
gnium receptacła
adhec deputa st̃. ut ꝑ
hec einis scs abartari
holocausti adaltare
chuniamatis uesꝑe ⁊
mane adincensã po¬
nendum deferret᷑. qr
doctores tamquã de
altari holocaustoꝵ ad
altare thimiamatis
deferunt. cũ auditores
deuirtute uiuirtutẽ
ꝑdeunt. docendo ⁊ me¬
ritis crescentib ad altis¬
ora ⁊ diuine uisionis
archana interiora.qui
quia flãma celestis sa¬
crificii quam infrat̃¬
nis m̃tib conspiciunt.
totum concauum fĩp̃
tib patet. s in medio
modũ retis distinctã.
inqua nictimarũ car¬
nes. comburende pone¬
bant᷑. i subt̾ eã arulã¬

Expanded text:
gnium receptacula. Ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti ad altare thymiamatis vespere et mane, ad incensum ponendum, deferretur; quia doctores tanquam ignem de altari holocaustorum ad altare thymiamatis deferunt, cum auditores de virtute in virtutem provehunt docendo, et meritis crescentibus, ad altiora et divinae visionis arcana interiora. Quiquia flammam coelestis sacrificii, quam in fraternis mentibus conspiciunt, totum concavum fieri tius edocetur. Sed in medio modum retis distinctam, in qua victimarum carnes comburendae imponerentur; et subter eam arula
Abbreviated transcription (Latin):
Sine me ut irascar contraeos. Qd
si iubentis sitcumait. sine me. aut
qĩ petentis. utrumq uidetur absur
dñs diligebat. ut eo mõ admonẽ¬
mut.cum mĩta nrã grauant.
ne diligam᷑ adeo. releuari nos ap̃
eum. illoꝵ mĩtis posse. quos u̾e¬
rem eos. nisidiligẽnt᷑ ate. Qĩ. no
qr ne id faciam dilectio tua int̾
centi. Nolieos dilig̾e si hoc iu¬
bendo dixiss ⁊ ñ pocnis am¬
monendo. ⁊ expͥmendo quid
ret. nec tñ ⁊̃ illo int̾cedente sñ
flagello disciplicne ppłm dereli¬
quit. nescio enĩ quomõ ut sic
eos diligẽt ipẽ moyses. ds̃ illoᷤᷤ
occultius diligebat. qui mani.¬
festa uoce t̾rebat.

Expanded text:
Sine me, ut irascar contra eos; quod utrum jubentis sit cum ait: Sine me, an quasi petentis, utrumque videatur, absurddominus diligebat, ut eo modo admoneremur, cum merita nostra nos grauant ne diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos rem eos, nisi diligerentur abs te? ita quia ne id faciam dilectio tua in ilcenti: "noli eos diligere", si hoc iubendo dixisset et non potius admonendo et exprimendo quidret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, deus illos occultius diligebat, qui manifeste uoce terrebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ꝑiuim ppłm columpnã
nubis aspicẽ. ⁊ intab̃naculi
sui forib stare. ⁊ adorare. nisi
en igmate conspicit. iam elaus¬
tra corꝑee habitationis ꝑsub¬

Expanded text:
Quid est enim populum columnam nubis aspicere, et in tabernaculi sui foribus stare atque adorare, nisi aenigmate conspicit, jam claustra habitationis
Abbreviated transcription (Latin):
uestite. quatuos colũp¬
nas tabernaculi susti¬
nent. quia p̃dicatores
eccl̃e diuino eloquo
decorati. ut incunctis
se exemplum p̃beat᷑.
quatuor eriglistarũ
tant.
latitudinẽ sumilẽ .i. denoꝵ habebat cubitoꝵ de¬

Expanded text:
vestitae quatuor columnas tabernaculi sustinent, quia praedicatores Ecclesiae divino eloquio decorati, ut in cunctis se exemplum praebeant, quatuor evangelistarum tant.latitudinem similem, hoc est denorum habebat cubito
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc igni suꝑposicũ. consumit᷑ holo¬
caustum cumomnia que bene agere
tem dilectionis acceptabilia reddunt᷑. Uñ
eraticula que holocasta gerit. tamquã rec¬
te fieri p̃cipit᷑. ut ꝑcrebras illius aꝑturas ig¬
nis suppositus. adconsum̃das oio hostias¬
amus cordanrã.⁊ qĩ plirimis patesac¬
tis ianuis. sedulo dep̃cem᷑. ut ꝑ singula q̃
inchoamus bona. qĩ ꝑsingula uictimaꝵ
eius frusta. sua nos mĩa illustrare ⁊ in a¬
morem suũ arcendẽ dignet᷑. Pelagiani it¬

Expanded text:
e hoc igni superpositum consumitur holocaustum, cum universa qua bene agere tem dilectionis Deo acceptabilia redduntur. Unde bene craticula, quae holocausta gerat, instar retis fieri praecipitur, quo per crebras illius aperturas ignis suppositus ad consummandas omnes hostiaamus corda nostra, quasi plurimis patefactis januis sedule deprecemur, ut per singula quae inchoamus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem suum accendere dignetur. Pelagiani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsingula capita iuxta nũm aĩarum
sunt ad m̃suram gomor. Nee qui plus
collegerat habuit ampluis.nec qui mi¬
nus ꝑauerat reꝑit minus. s singuli
iuxta id quod edere poterant congre¬
gregarunt. Dixitq moyses adeoᷤ.¬

Expanded text:
singula capita iuxta numerum animarum si sunt ad mensuram gomor nec qui plus collegerat habuit amplius nec qui minus paraverat repperit minus sed singuli iuxta id quod edere poterant congregarunt dixitque Moses ad eo
Abbreviated transcription (Latin):
reponite usq imiarie. feceruntq ita ut p̃ceꝑat moyses
i non computruit. neq uermis inuentus ẽ ineo. ¶D nẽq
moyses. comedite illud hodie. Quia sabbatũ ẽ dñĩ. Non
septima dies ⁊ egressi deppło ut colligerent. ñ inuenerunt.
Sixit aut̃ dñs admoysen. usq quo ñ uultis custodire mã

Expanded text:
reponite usque in mane. Feceruntque ita ut praeceperat Moses, et non computruit, neque vermis inventus est in eo. Dixitque Moses: Comedite illud hodie, quia sabbatum est Domini: non septima dies, et egressi de populo, ut colligerent, non invenerunt. Dixit autem Dominus ad Mo
Abbreviated transcription (Latin):
do oꝑis quantũ nobis uidet᷑.
hic funit. duo erant uncuri. su
in temꝑe. inserebant᷑ uncinis
qui insuꝑ humeralis angłis
eminebant. tit inseq̃ntib aꝑ¬
tius scriptumẽ. ut suꝑhume¬
tale ⁊ rõnale mutuo neccent᷑.
quor fuꝑior connexio. hucus¬
q descripta ẽ. Seqinit᷑ aut̃ dem
feriort que erat subtus ascel¬
las. seriptura. ita subiciens.
facies ⁊ duos anulos aureos.
lis.⁊ inhoris. que eregione st̃

Expanded text:
do operis, quantum nobis videtur, hic fuit. Duo erant uncini supri inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est, ut superhumerale et rationale mutuo necterentur. Quorum superior connexio hucusque descripta est. Sequitur autem de inferiori, quae erat subtus ascellas. Scriptura ita subjicit: Facies et duos annulos aureos, in oris, quae e regione s
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine ꝯsecratis. sigc̃at.
hostes at̾go conseq̃ntes eũ
rege moriunt᷑. quia peccata
p̃terita. inbapõ delent᷑. ⁊ dia¬
bolus suffocat᷑. p̃inunt egip¬
ciiusq ad mare. ⁊ peccã usꝙ
adbapm̃. post transitum
maris rubru cantat ppłs
subm̃sis hostib ⁊ fideles

Expanded text:
sanguine consecratum significat; hostes a tergo sequentes cum rege moriuntur, quia peccata praeterita in baptismo delentur, et diabolus suffocatur: premunt Aegyptii usque ad mare, et peccata usque ad baptismum. Post transitum maris Rubri cantat populus sub
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. quia siue magnꝰẽ
quis meritis. ⁊ ꝑfectus
seu paruus ⁊ inꝓuectu
uututũ positus. cunc¬
tis eque lex decalogi.
imponitur.¬

Expanded text:
tc. Quia sive magnus est quis meritis et perfectus, seu parvus, et in provectu virtutum positus, cunctis aeque lex decalogi, imponitur
Abbreviated transcription (Latin):
urãs ⁊ armenta assumite ut pecie¬
ratis.⁊ abeuntes benedicite michi.
urgebantq egipcii ppłm dec̾ra exire

Expanded text:
ras, et armenta assumite ut petieratis, et abeuntes benedicito mihi. Urgebantque Aegyptii populum de terra exire
Abbreviated transcription (Latin):
erit. oportunitas tẽꝑalis
getum uł arborum. uł huiusmodi. quã¬
uis p̃bebeat̃ quasdã uisibiles oportunita
sibilit̾. hoc angeh inuisibilit̾. ds̃ nõ solus
creator ẽ uerus. qui cãs ipãs ⁊ rõnes semi
ssoꝵ. Primo quidẽ ñ intrat moyses adpha¬
raonem. s occurrit ei exeunti ad aqͣs. pꝰea
uõ intrat. posthecnec intrat. s accersitus ac¬
cedit. qr siue nobis inũbodĩ. ⁊ assertione
religionis c̾tam̃ẽcũ pharaone. siue obses¬
sas abeo aĩas eriꝑe conam᷑. ⁊ ẽ nobis indis¬
putatõe luctam̃. ñ p̾ma fronte ingredi
tiliũ phorũ ut ipõs pͥmo arguamꝰ. ⁊ errasse doce¬
amus. deiñ ing̾diendũ ad int̾iora c̾taminis.
dic̃ i dñs. Nisi qͥs pͥus alligauerit fortẽ. ñ p̾in¬
trare intrare indomũ eiꝰ. ⁊ uasa eiꝰ diriꝑe. Prius¬

Expanded text:
erit opportunitas temporalis getum uel arborum uel quorumcumqu praebere quasdam uisibiles oportunitatsibiliter, hoc angeli inuisibiliter; deus uero solus unus creator est, qui causas ipsas et rationes semi. Primo quidem non intrat Moses ad Pharaonem, sed occurrit ei exeunti ad aquas; postea vero intrat; post haec nec intrat, sed accersitus accedit: quia sive nobis in verbo Dei et assertione religionis certamen est cum Pharaone, sive obsessas ab eo animas eripere conamur, et est in nobis in disputatione luctamen, non prima fronte ingredi tium philosophorum, ut ipsos primo arguamus et errasse doceamus; deinde ingrediendum ad interiora certaminis. Dicit enim Dominus: Nisi quis prius alligaverit fortem, non potest intrare in domum ejus et vasa ejus diripe
Abbreviated transcription (Latin):
fex antiqꝰ ⁊ callidꝰ. uictũ se sumilabit. ⁊recedẽ.
ut negligentiores nos faciat ad c̾tam̃. Penitñ¬
ciã qͦ simulab̃. dep̃cabit᷑ nos discedẽ. s ñ lon¬
ge.Uult nos aliqua
nos. s nisi abeo lon¬
gius recedamus. ⁊¬
mare transeamus.¬
⁊ dicamus quantũ

Expanded text:
fex antiquus et callidus victum se simulabit et cedere, ut negligentiores nos faciat ad certamen. Poenitentiam quoque simulabit, deprecabitur nos discedere, sed non longe: vult nos aliqua nos. Sed nisi ab eo lo recedamus, mare transeamus, dicam
Abbreviated transcription (Latin):
quã xpẽ ueniens ea añ oculos nr̃os incarna¬
tionis matiu t̾sit. quicqdͥd luicis ineis latebat
claruit. sensq patrũ p̃cedentiũ. inusũ dedit.
qr u̾ba rebus exposuit.

Expanded text:
adveniens, ea ante oculos nostros incarnationis suae manu tersit, quidquid lucis in eis latebat, inclaruit: sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia verba rebus exposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicõne eoꝵ instruit᷑. ⁊ auctoritate solidat᷑.
Uñ bases bñ ꝯuiete singribis tabulis suppo
quo a semetipĩs ñ discrepant. illos robustiꝰ fi¬
gant. exargento fundi iubent᷑. argentienĩ
clarꝗtas exusti seruat᷑. sñ usu mnig̾dinẽ u̾tit᷑.¬

Expanded text:
ione eorum instruitur, et auctoritate solidatur. Unde bases binae conjunctae singulis tabulis supponquo a semetipsis non discrepant, illos robustius figant. Ex argento fundi jubentur. Argenti enim claritas ex usu servatur, sine usu in nigredinem vertit
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło. ita atriũ tab̃naculi
quod extertus erat. primam
oritur. s eruta. siccatur. tũ¬
ditur. coquit᷑. torquetur.
⁊ magno longoq exer¬
citur colorem. Sie caro
nostra. ut adiurcutem
decoremq ꝑueniat. cas¬

Expanded text:
iat; ita atrium tabernaculi, quod exterius erat, prima oritur, sed cruda siccatur, tuditur, coquitur, torquetur, ac magno et longo exercitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque cas
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nario. Ternarius uõ
aiẽ congruit. q̃ ẽ iras¬
cibilis. ꝯcupiscibilis.
rõnalis. Quat̾nariꝰ
corpori.

Expanded text:
ternario. Ternarius vero animae congruit, quae est irascibilis, concupiscibilis et rationalis. Quaternarius corpori.
Abbreviated transcription (Latin):
reuertens reuer¬
tetur adiurum
⁊ postquã fommi¬
cata ẽ inomnib
dixi reũtẽ ⁊c̃. hic
gͦ deus zelans. si
requirit. ⁊ ꝯsida̾t
aĩam tuam. sibi
adhere̾. si seruat
corripit. ⁊ indig.¬
natur uelut ⁊e¬
lotipia. quadã
grate usus. spẽ
tibi ẽẽ salutis ag¬
nosce. Si uõ cor¬
tris. discedet ate
⁊elus erus . sed̾
dignari sedicit
urasci. sicrit ꝑie
remiam dicit. do¬
lore ⁊ flagellocas¬
non abscedat aĩa
filium quem re
si non corripim᷑
ꝓpeccatis. cum
enun modũ per¬
cardi excedimꝰ.¬

Expanded text:
s revertetur ad virum Et postquam fornicata es in his omnibus, dixi: Revertere, etc. Hic ergo Deus zelans si requirit et desiderat animam tuam sibi adhaerere, si servat, corripit et indignatur, velut zelotypia quadam erga te usus, spem tibi esse salutis agnosce. Si vero cormnis, discedit a te zelus ejus, secundum dignari se dicit et irasci, sicut per Jeremiam dicit: Dolore et flagello casnon abscedat animafilium quem recsi non corripimur pro peccatis: cum enim modum peccandi excedim
Abbreviated transcription (Latin):
⁊demones occidant᷑. in
duab uõ tabulis scͥp¬
ta ẽ lex. ꝓpt̃ duotesta¬
p̃cepta duo. dileccõis dĩ
⁊ ꝓximi. inqͥb totalex
pendet ⁊ ꝓpħe. Inuna
enim tͥa p̃cepta. que
addilectionẽ dĩ ꝑti
deũ. ⁊ insensibile. du
ram cor lapideũ.⁊ da
ait. ñ intabulis lapi¬
deis. s intabulis cor¬
dis carnalib q̃ senciat̃

Expanded text:
et daemones occidantur. In duabus enim tabulis scripta est lex propter duo Testapraecepta duo dilectionis Dei et proximi, in quibus tota lex pendet et prophetae . In una enim tria praecepta, quae ad dilectionem Dei pertindeum et insensibile, durram cor lapideum, et dabo ait : Non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnali
Abbreviated transcription (Latin):
candidũ sicut priuna. Nicħ enĩ inu̾bo dei
minutũ subtae. ⁊spũale sentiunt. s totũ
pingue ⁊ crassum. Incrassatũ ẽ enĩcor ppħ

Expanded text:
candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, subtile et spirituale sentiunt, sed totum pingue et crassum. Incrassatum est enim cor p
Abbreviated transcription (Latin):
illis. qd̾ potuit ñ ad budẽ s ad
ueniam ꝑtinẽ. neq hinc auc
inore ediũ m̃dacium. quorũdã
enim uita. longe inferior. ap¬
fessione scõrum. si hãnt ist᷑a
mendatioꝵ peccata. ꝓuectu
ip̃o. indolore feruntur. p̃ser¬
tim si bñficia nonduã noue
rint. ex pectare celestia. s ur

Expanded text:
quod potuit non ad laudem, sed ad ueniam pertinere. neque hinc auctin ore eorum mendacium. quorundam enim uita longe inferior a professione sanctorum si habeat ista mendaciorum peccata, prouectu ipso et indole feruntur, praesertim si beneficia diuina nondum norunt expectare
Abbreviated transcription (Latin):
sau. Querit᷑ quẽ sangͣnẽ
dicat iuxta hostium cum
illius agni sanguinem
uelit intelligi. eiuus un¬
molatione pascha fit. an
ut idem agnus iuxta hos¬
tium occidat᷑. an qd est
turus est uas ip̃m in quo
sanguinẽ excipit. iuxta
hostium positurus est.
ñ neeẽe ẽ inquiri. Qui¬
cumq enim fuit. p̃cep¬
to dñi obediuit. Sciend̾
tñ quia tales pestes ma¬
li angłi face̾ solent. ꝑmis

Expanded text:
etc. Quaeritur quem sanguinem dicat juxta ostium, cum illius agni sanguinem velit intelligi, cujus immolatione Pascha fit. An ut idem agnus juxta ostium occidatur? An, quod est iturus est, vas ipsum in quo sanguinem excepit, juxta ostium positurus est, non necesse est inquiri: quicunque enim fuit, praecepto Domini obedivit. Sciendum tamen quod tales pestes mali angeli facere solent, permis
Abbreviated transcription (Latin):
sextã płaga ñ dr̃. induratũ ẽ eor phara¬
onis s aliquid t̾ribiliꝰ addit᷑. Seriptum
est enim. q indurauit dñs cor pharao¬
nis ⁊c̃. Rursus inseptima cum gͣndo ⁊
ignis egiptum uastat. indurat᷑ quidẽ
cor pharaonis. s ñ adnõ. Inoctaua uõ
pharaonis. ⁊ innona. eum tenebre pul¬
pabiles fiunt. tandem uõ cum extinc¬
tis primogenitis isrłite discessissent. Ita
dr̃. ⁊ indurauit dñs eor pharaonis. re¬
gis egipti. ⁊ seruoꝵ eiꝰ. ⁊ insecutꝰ ẽ eos.
S ⁊ cum moyses dec̾ra madian ade¬
giptũ mittit᷑. ⁊ p̃cipit᷑ ei facẽ ꝓdigia.
addit᷑ facies ea in conspectu phara
indurasse cor pharaonis. nẽ sponte
eẽ induratũ. uideo paulũ tãquam
intelligñtẽ. quid differat. induratũ
ẽ corphataonis ⁊ indurasse dnĩncor

Expanded text:
est cor Pharaonis, sed aliquid terribilius additur; scriptum est enim quia induravit Dominus cor Pharaonis, etc. Rursus in septima cum grando et ignis Aegyptum vastat, induratur quidem cor Pharaonis, sed non a Domino. In octava vero, Pharaonis. Et in nona cum tenebrae palpabiles fiunt, tandem vero cum, exstinctis primogenitis, Israelitae discessissent, ita dicitur: Et induravit Dominus cor Pharaonis regis Aegypti et servorum ejus, et insecutus est eos. Sed et cum Moyses de terra Madian ad Aegyptum mittitur et praecipitur ei facere prodigia, additur: Facies ea in conspectu Pharaoindurasse cor Pharaonis, nunc sponte esse induratum. Video Paulum tanquam intelligentem quid differat, induratum esse cor Pharaonis, et indurasse Dominum cor
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ⁊ bissina ad pedes ꝑtin¬
gebat. Uñ utraq grece po¬
osissimum uniu̾sa m̃bra eiꝰ
adcapite usq adpedes grã
uirtutum tecta ẽẽ debẽ.¬

Expanded text:
sicut et byssina, ad pedes usque pertingebat: unde uterque Graece poosissimum in universa membra ejus a capite usque ad pedes gratia virtutum contecta esse debe
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ memunit suꝑiꝰ
dicens. hec aut̃ uestł.
& mtaerunt que facient. Ratio¬
nale ⁊ suꝑhumãle. tunicam
⁊ lineam strictam. ⁊ c̃. Int̾ior
aut̃ erat linea bissina. qd̾ li¬
nieẽ genus nobilissimũ con¬
stat. extlor uõ tumca tota

Expanded text:
r meminit superius, dicens: Haec autem erunt vestimenta quae facient; rationale et superhumerale, tunicam et lineam strictam. Interior autem erat linea, sive byssina, quod lini esse genus nobilissimum constat. Exterior vero tunica tota
Abbreviated transcription (Latin):
simatur ⁊̃ humilitatis exemplũ. qd̾ mo¬
yͥses cũ dr̃ loquebat᷑. ñ fastidiuit neq con¬
cum isrłita ñ fuiss utrum int̾ uiros dm̃ ue¬
rum colentes religioseq sapientes hñdirs
sit sicut iob. merito qr ĩmo c̃dibilius habet᷑.
ambigue enim p̃dicta sunt u̾ba. utrũ sacri¬
ficauerit dnõ deo uero inppło qñ uidit gene¬
rum suum. uł utrum eum adorauĩt ipẽ moy¬
ses. quamius deadoratione si exp̃sse positũ
eet. honor udet᷑ socero redditus. sicut solet ho¬
manib honorificentie cã ex hibl. Quos autẽ¬

Expanded text:
iam humilitatis exemplum, quod Moyses cum quo Deus loquebatur, non fastidivit neque concum Israelita non fuisset, utrum inter viros Deum verum colentes, religioseque sapientes habendus set, merito quaeritur, immo credibilius habetur. ambigue quippe posita sunt uerba, uel utrum sacrificauerit deo uero in populo eius. quando uidit generum suum, uel utrum eum adorauerit ipse Moyses; quamquam de adoratione etiam si expresse positum esset, honor uideretur socero redditus eo modo quo solet hominibus honorificentiae causa exhiberi a
Abbreviated transcription (Latin):
tum suum cum quo tanta ⁊ talia loquebat᷑. abali¬
ñ debe̾ contempni. uidendũ ⁊̃ ne ibi forte uo
luerit ds abalienigena monĩ moysen ubi
qui odissent suꝑbiam. deiñ quã sit obseruã¬
dũ. quod alibi secriptura dicit. fili ne ĩmultis
sint actus tiii. satis hu apparet. uerba qͦq
q audi. consilium dabo tibi. ⁊ erit dr̃ tecũ.
Ubi michi uidet᷑ significari nimis intentũ
humanis actioĩb ammiũ dõ quodã mõ eua¬
cuari qui fittanto plenior. quanto insuꝑ-¬

Expanded text:
lum suum, cum quo ipse tanta et talia loquebatur, ab alinon debere contemni. uidendum etiam, ne forte ibi uoluerit deus ab alienigena admoneri Moysen, ubi causas populi, qui odissent superbiam. deinde quam sit obseruandum quod alibi scriptura dicit: fili, ne in multis sint actus tui, satis et hic adparet. deinde uerba que audi me, et consilium dabo tibi, et erit Deus tecum. Ubi mihi videtur significari, nimis intentum humanis actionibus animum, Deo quodammodo vacuari, quo fit tanto plenior, quanto in su
Abbreviated transcription (Latin):
¶au. Quod uõ adiungit. esto tuppło in his
quie ad dm̃ dsunc ⁊ referes u̾ba eorum addm̃.
⁊ testabis eis p̃cepta dei ⁊ legẽ ens. ⁊ demõstra¬
bis illi urias. inquib ambuiabunt. meis ⁊ oꝑa
demonstrat. Non i ut unius cuiꝰq u̾ba re
ne singłoꝵ negocia que int̾ se habebant.
deserantur. electis. s. potentib uiris. dm̃
colentib uistis. qui oderunt suꝑbiam quos
constituat suꝑ millenos. alios suꝑ centenos
nes. nec istos grauauit. cum hrẽnt nulle.¬

Expanded text:
ungit et dicit, esto tu populo in his quae ad Deum, et referes verba eorum ad Deum, et testaberis illi praecepta Dei et legem ejus, et demonstrabis illis vias in quibus ambulabunt in eis, et opera esse demonstrat. non enim ait: uniuscuiusque uerba refne singulorum negotia, quae inter se habent, deserantur electis uidelicet potentibus uiris deum colentibus iustis et qui oderint superbiam, quos constitueret super millenos, alios super centenos, nes nec istos grauauit, quandoquide
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs p̃stolatur demane usq aduespe¬
ram:cui respondit moyses. uenit
adme ppłs querens sentñciã dei. cũq
acciderit eis alq disceptatio. uenuit
⁊ scidisse ⁊ cor rupisse ppłm
dr̃ quia descendens in egip¬
do accepit asuisachim re¬
ge. uxorem techimenem
uxdris eius sororem.

Expanded text:
praestolatur de mane usque ad vesperam cui respondit Moses venit ad me populus quaerens sententiam Dei cumque acciderit eis aliqua disceptatio veniunt et scidisse et corrupisse populum Dei; quia descendens in Aegyptum accepit a Susachim rege uxorem Tethimenem uxoris ejus sororem.
Abbreviated transcription (Latin):
giis fatigare. castigatis insidiari. decipe in no¬
centiam. domi feda. foris crudelia. intra con¬
scientiam flagiciosa ꝯmittẽ. Inhuiꝰm̃ scito
de regi egipti mulitare. qd̾ ẽ mundi hinus spũ¬
dicitur isrł. p̃ficit magistras oꝑm. qui cogant eos discere
runt oꝑa eorum. docet edificare cuutates pharaoni. phi¬
ton que sigr̃at os defectionis. ut abyssi ⁊ ramesse. que est
cõmotiotinee. ⁊ on .i. eliopolis. que dicit᷑ cuiitas sotis:¬

Expanded text:
giis fatigare; castitati insidiari, decipere innogiis fatigare; castitati insidiari, decipere innocentiam, domi foeda, foris crudelia, intra concientiam flagitiosa committere; in hujusmodi scito te regi Aegypti militare, quod est mundi hujus spdicitur Israel: praeficit magistros operum, qui cogant eos discere gentes, et didicerunt opera eorum. Docet aedificare civitates Pharaoni. Phitom, quae significat os defectionis, vel abyssi; et Ramesses, quae est commotio tineae, et On, id est Heliopolis, quae dicitur civitas solis
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł .i. sensus rõnales. uł uututes inluto ⁊ late
ñ consumit. nec curis t̃renis atcent. Si horuns
rit. tunc sapĩa carnis que est inmicadõ. sucte¬
dit in regnum. alloquit᷑ gñtem suã .i. corpeaᷤ
uoluptates. ⁊ uicioꝵ ducib ad ꝯilium uoca¬
tis. delibãt contra filios isrł. quomõcireãuenian¬
tur. opprimant᷑ luto. ⁊ latẽ affligant᷑. mares
exponant. feminas alant. edificent eiuitates
egipti. ⁊ .i.ciuitates minitas. Nec putandũ
ẽ diuinos libros egiptiorum gesta narrare
⁊ annum̃atus int̃ filios isił.⁊ fuscepisti inte
dm̃ regem. ⁊ post hec uolueris declinare oꝑa se¬
culi agere. accus t̃rt. ⁊ lutea expłe ministĩa. sci¬
as quia surrexit. inte rexalius. qui nestit io¬
seph. rex egipti. ipẽ te cogitadopa sua ⁊ lat̾em
oꝑar ⁊ lutum. Ipẽ suꝑpostus magitt᷑s ⁊ cõpul¬
sorib adoꝑat̾rena flagellis agit. ut edifices u¬
pulsare. ⁊pexiguo t̾re cespite. ꝓpinquos uir¬

Expanded text:
id est sensus rationabiles vel virtutes, in luto et latere non consumit, nec curis terrenis atterit. Si horum rit: tunc sapientia carnis, quae est inimica Deo, succedit in regnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, deliberat contra filios Israel, quomodo circumveniantur, opprimantur luto, et latere affligantur; mares exponant, feminas alant, aedificent civitates Aegyptii et civitates munitas. Nec putandum est divinos libros Aegyptiorum gesta narrare et annumeratus inter filios Israel, et suscepisti in te Dominum regem, et post haec volueris declinare et opera saeculi agere, actus terrae et lutea explere ministeria: scias quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad opera sua, et laterem operari et lutum; ipse, superappositis magistris et compulsoribus, ad opera terrena flagellis agit, ut aedifices ipulsare et pro exiguo terrae cespite propinquos jur
Abbreviated transcription (Latin):
requirere uolo. qͥs ẽ rex inegipto. qui scit iosph
⁊ quinescit. dum nt ille regnaret qui sciebat io¬
seph. ñdicunt᷑ afflicti filii isrł. neq inluto⁊
latẽ consumpci. neq masculieoꝵ necati. ⁊ fe¬
mine uiuificate. s cum cepit regnare qui nõ

Expanded text:
requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque in luto et latere consumpti; neque masculi eorum necati, et feminae vivificatae; sed cum coepit regn
Abbreviated transcription (Latin):
tor est. paciet᷑ gͦ dampnũ qui contendit. ad subũ¬
sionem audientiũ. ꝓ as̃a. q̃ ñdum hũit infantẽ
formatũ. qd̾ pot̾̃ descandalo cathecumini ac¬
cipi. pot̾ ⁊̃ fieri. ut quilesit. instruat ⁊ reꝑaret
aiẽ. que ꝑoidit. ⁊ cum honore. ⁊cũ modestia .s. cum
mansuetudine. ñcum lite. sicut cũ scandalũ in¬
tulerit. S cumcformatus fuerit. dabit aĩam ꝓ
aiã. formatus uisans pot̾ uideri sermo dei. incor
dem restituat᷑. ponat oculũ. ꝓ .o.i. si oculũ aĩe
lesit .i. intellectum eiꝰ turbauit. auferat᷑ oculus
dem lesit. qui suscipiens cibum ũbi. ꝯminue¬
re. uł molarib dẽre solebat. ut subtilẽaduen¬
tremaiẽ. trans uutent sensum. Si huẽ den¬
dem ille uexauent ⁊ euuilserit. ut contͥcione eiꝰ
dei. auferet᷑ ds eiꝰ. quin bñ cibos uerbi ꝯmi¬
nuit. ⁊ diuidit. ꝓpt̾ hoc enĩ fortasse dedõ dr̃.¬
cuti. Manum quoq ꝓnianu. ⁊ pedem ꝓ pede
deposcit᷑. Manus aie iurtus. qua tenere aliqͥd

Expanded text:
tor est. Patietur ergo damnum qui contendit ad subversionem audientium, pro anima quae nondum habuit infantem formatum: quod potest de scandalo catechumeni accipi. Potest etiam fieri ut qui laesit, instruat et reparet animae quae perdidit, et cum honore, cum modestia scilicet, cum mansuetudine, non cum lite, sicut cum scandalum intulit. Sed cum formatus infans fuerit, dabit animam pro anima. Formatus infans potest videri sermo Dei in corddem restituatur. Ponat oculum pro oculo: si oculum animae laesit, id est, intellectum ejus turbavit, auferatur oculus tem laesit, qui suscipiens cibum verbi Dei comminuere vel molaribus terere solebat, ut subtilem ad ventrem animae transmitteret sensum: si hunc dentem ille vexaverit et evulserit, ut contritione ejuDei, auferetur dens ejus, qui non bene cibos verbi comminuit et dividit. Propter hoc enim fortasse de Dcuti. Manum quoque pro manu, et pedem pro pede deposcit. Manus animae, virtus qua tenere aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus deeo. qui ñ¬
diĩ formatꝰ exierit. quõ
iubet᷑ dampno pecunie
petiti. uiuis exlitigan¬
tib cũ duodicant᷑. qͥd
⁊̃ hoc. qd̾ uir muliens
imponitei. ⁊ ñ eis. ⁊ da¬
bit. ⁊ ñ pocius dabunt.
Quodsi infans. iam for¬
matus exierit. aĩam
dare ꝓaĩa facile intel¬
liginus. morte .s. uin¬
oꝑe p̃cium ẽ explicare.
formatꝰ. calce litigantis
ꝑcussus. oculũ inuen¬
tre ꝑdidisse. dentes uõ
lum ꝑdit. aut dens dolet:¬
in oꝑa ꝑducunt. anima aut̃ que concipit. ⁊ in
partus aduenerunt ei. ⁊ uircus pariendi ñ est

Expanded text:
videamus de eo qui nondum formatus exierit, quomodo jubetur damno pecuniae percuti unus ex litigantibus, cum duo dicantur. Quid etiam hoc quod vir mulieris imponit ei, et non eis; et dabit, et non potius dabunt. Quod si infans jam formatus exierit, animam dare pro anima facile intelligimus: morte scie pretium est explicare. formatus calce litigantis percussus, oculum in ventre perdidisse, dentes verolum perdit, aut dentes doletin opera perducunt: anima autem quae concipit, et in partus advenerunt ei: et virtus pariendi non est
Abbreviated transcription (Latin):
padustione. uulnus ꝓ¬
uore. Si ꝑcusserit quis.¬
piam oculum seri sui.
aris ancilie ⁊ luscos eos¬
fecerit. dimittet eos libe

Expanded text:
adustione, vulnus LI. Si percusserit quispiam oculum servi sui aut ancillae, et luscosfecerit, dimittet eos libe
Abbreviated transcription (Latin):
des .e.p.e.b. he nos gͦ uocabuloꝵ similitudo contur¬
bet. Sunt gͦ duolitigantes. duo disputantes. dedog¬
tiones legis deuita. sciens qd̾ generant lites. qr gͦ isti
mulierẽ p̃gnantẽ. ⁊ ererunt infantẽ formatũ. uł
cancepimus. ⁊ peꝑimus. qui gͦ concipiunt. ⁊ sta¬
tim pariunt. non mulieres existimandi sunt. s
gens die una simii. Ista ẽ gͦ gnãtio ꝑfectoꝵ. que
indie eadem concipitur. ⁊ nascit᷑. pariunt aut̃ ui¬

Expanded text:
 pacem! Ne nos ergo vocabulorum similitudo conturbet. Sunt ergo duo litigantes, duo disputantes et dogtiones legis devita, sciens quod generant lites. Qui ergo ismulierem praegnantem, et ejiciunt infantem formatum vel concepimus et peperimus . Qui ergo concipiunt, et statim pariunt, non mulieres existimandae sunt, segens die una simul . Ista est ergo generatio perfectorum, quae in die eadem concipitur et nascitur. Pariunt autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
s esto aut inoculo aut indente ꝑcussa. abortiũ luorẽ
ut uulnus accepit. quid ⁊̃ combusturã anĩs ꝓcõbus¬
comburi potuit. ut combuistura ꝓ combustura sol¬
uatur. Indeutronomio quoq hec non facile explicari
queunt. Inscriptiris tñ hisdem uocabulis ⁊ offiens.
menbra aĩe noĩant᷑ quib utunt᷑. ut appltant᷑ m̃bra

Expanded text:
 esto aut in oculo aut in dente percussa abortivit, livorem vel vulnus accepit, quid etiam combusturam dicimus pro combuscomburi potuit, ut combustura pro combustura solvatur? In Deuteronomio quoque haec facile explicari non queunt. In Scripturis tamen iisdem vocabulis et officiis membra animae nominantur, quibus utuntur vel appellantur membra
Abbreviated transcription (Latin):
nũ illatũ ꝑpeni¬
tentiam restituat.
terium. neccee̾
habebit. Si aut̃
necata. ꝓost ꝓ la¬
tum abortaium
hoc ẽ opus mor¬
tiferum. inĩfide¬
litate ꝑ seueraue¬
rit. sine dubio se¬
ductor illius qĩ¬

Expanded text:
num illatum per poenitentiam restituat terium necesse habebit. Si autem necata, post prolatum abortivum, hoc est opus mortiferum, in infidelitate perseveraverit, sine dubio seductor illius, q
Abbreviated transcription (Latin):
dido uiciorum habitu. expellant᷑ intenebras extenores
sad appareant induti. sicut elect dei. iuscera mĩe. benignita¬
tem. humilitatẽ. modestiam pacĩan ⁊ caritatẽ. qd ẽ uincu¬
fertione opus uircutũ inchoat. ad quantã alius iongolabore
Deo suo ambulat. quantumalius uix morit̾us ⁊ adiudienm
ultimũ ingͥssurus hrẽ sufficiat. S q tota ꝑfectio saẽdotis
punica. ⁊ tintinnabula ꝑgirum. qn̾ ad
tantam excellentiam deuote deo conũsatio¬
uissimus horiun sonus. audiat᷑. qi enim in
malo punico. multaint̾ius grana. uno
cortice tegunt᷑. recte ꝑinala punica. mł¬
tipharia uirtutum oꝑatiouno caritatis

Expanded text:
dido vitiorum habitu expellantur in tenebras exteriores, dido vitiorum habitu expellantur in tenebras exteriores, sed appareant induti, sicut electi Dei, viscera misericordiae, benignitatem, modestiam, patientiam et charitatem, quod est vincuerfectione opus virtutum inchoat, ad quantam alius longo laboreDeo suo ambulat, quantum alius vix moriturus, et ad judicium ultimum ingressurus habere sufficiat; sed quia tota perfectio sacerdotis punica et tintinnabula per gyrum, quando ad tantam excellentiam devotae Deo conversatiovissimus horum sonus audiatur. Quia enim in malo punico multa interius grana uno foris cortice teguntur, recte per mala punica, multifaria virtutum operatio, uno charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ uite. ⁊ quia ita solummõ adꝑfectionẽ boĩ
oꝑis infatugabili ꝓposito ꝑuemiemus. si hac̃
ne facile rumpat᷑. cum primordiũ boi¬
oꝑis. forti radice timoris dei subrxũ. ⁊ cõ¬
tra. õs insidias antiqui hostis. ꝓbatur eẽ
munitum. talis hora collũ sae̾dotis ꝑgi
rum uestit. ⁊ ornat. qñ rectori fidutiã
p̃dicandi celestia p̃bet hoc. qd̾ ñ solum in
uite errsu recte iuxĩt. s exordium quoq
arectitudine ceꝑit. sicut samuel ihere¬
mias. iołis. qui ab ip̃a infantia spũah
grã repleti. ⁊ indoctoꝵ ordine sunt seꝑa¬
ti. quia enim uox incollo ẽ. ꝑcollum
recte loqͣndi usus expͥmit᷑. sicut fierisolet
inextremis uestiũ partib oꝑm ꝯsũ¬
matio. figurat᷑. uł extreme uestiũ par¬
tes. ultime sunt nr̃e sollicitudines. quib
fideles. cum finire uitam cogunt᷑. inten¬
tius abomni labe maloꝵ se expurgare
contendunt. cum metu ⁊ pauore curan¬
tes. ne añ districtum uidicẽ ꝓducti. ꝓ sor¬

Expanded text:
 ita quia solummodo ad perfectionem bonae actionis infatigabili proposito perveniemus, si hanc fne facile rumpatur, cum primordium booperis forti radice timoris Domini subnixum et contra omnes insidias antiqui hostis probatur esse munitum. Talis ora collum sacerdotis per gyrum vestit et ornat, quando rectori fiduciam praedicandi coelestia praebet: hoc quod non solum in vitae cursu recte vixerit, sed exordium quoque a rectitudine coeperit, sicut Samuel, Jeremias, Joannes, qui ab ipsa infantia spirituali gratia repleti, et in doctorum ordine sunt separati. Quia enim vox in collo est, per collum recte loquendi usus exprimitur, sicut fieri solet in extremis vestium partibus: smatio figuratur. Vel extremae vestium partes, ultimae sunt nostrae sollicitudines, quibus fideles, cum finire vitam coguntur, intentius ab omni labe malorum se expurgare contendunt, cum metu et pavore curantes, ne ante districtum judicem producti pro sor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis lingue sonus aberret. Uñ pulcͤ
addit᷑. ita ut tintinnabulũ sit aure¬
um. ⁊ malum punicũ. Rursumq
tintinnabulũ aliud aureũ ⁊ malũ
punicum. aurea enĩ tintum abula
fixus tunice. oꝑm quoq ipsius sub¬
limitate audientiũ. m̃tib ꝯm̃dat᷑.
fuintq bina mala. circa singula
ditoꝵ arcuis corde figuntur. ⁊ uinru̾̃
sermonis sonitu ꝓducunt᷑.¬

Expanded text:
is, linguae sonitus dissentit. Ubi pulchre additur: Ita ut tintinnabulum sit aureum et malum punicum: rursumque tintinnabulum aliud aureum, et malum punicum. Aurea quippe tintinnabula fixus, operum quoque ipsius sublimitate, audientium mentibus commendatur. Fiuntque bina mala circum singula ditorum arctius corde figuntur, et universsermonis sonitu producunt
Abbreviated transcription (Latin):
greci uocant. ñ abibitita. ut rece¬
dunt ancille. Intelligñdũ ẽ ñ sic rece.¬
det. quomõ recedunt ancille hebree. pꝰ
ui.annos. eã ẜ oportet ĩ infeminã he¬
bream. lege datã. incelligi. q̃ seruat᷑¬
quia infamulatu. ita intlłigit᷑ hu

Expanded text:
Graeci vocant: non abibit ita ut recedunt ancillae, intelligendum est, non sic recedet, quomodo recedunt ancillae Hebraeae annos. Eam quippe oportet etiam in femina Hebraea legem datam intelligi, quaquia i
Abbreviated transcription (Latin):
asum faciet ei. Qd̃ si aliã accipiet ei. quẽ
opus sunt. ⁊uestẽ ⁊ conu̾sationẽ eius.
non fraudabit. Si aut̃ hec tria ñ fecit eis
exibit gratis sñ p̃cio. obscurissimũ lo¬
cum inusitate locutiones fecerunt. s¬

Expanded text:
arum faciet ei. Quod si aliam accipiet ei, quae opus sunt, et vestem, et conversationem ejus non fraudabit. Si autem tria haec non fecerit ei, exibit gratis sine pretio. Obscurissimum istum locum inusitata verba locutionesque fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
piende. ⁊ continende in
numquã salub̃rima ipie
denotõis retinaculalatet.
huõ uncinos qui cate¬
nulas rationatis excipi¬

Expanded text:
piendae et continendae in nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. humero uncinos qui catenulas rationalis excipi
Abbreviated transcription (Latin):
bis uncinis inu
troq latere suꝑ¬
humeralis quod
racionale respicit.
acies louos a¬
nulos aureos
quos pones in¬
suminitate raci

Expanded text:
bis uncinis in troque latere superhumeralis, ale respicit. Facies, et duos annulos aureos, quos pones isum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oꝑatione uingit᷑. manet
enĩ iunctura fabre facta. ut
minet rector. ut nichil ex
his que facienda cognouit.
inꝑfectum relinquat. ⁊ qd̾¬

Expanded text:
cum operatione conjungitur. Manet enim junctura fabre facta, ut minet rector, ut nil ex his quae facienda esse cognoverit infectum relinquat,
Abbreviated transcription (Latin):
b p̃ceptis. dilectionis
dei .s. ⁊ꝓ. tota lex pen¬
det. iõ moyses inutro¬
q suum desid̾iũ demõ¬
sttabat. indilectione .s.
dei. ubi ait.Si iueni
grãm inconspectu
tuo. ostende michi
erum scire poterimus. ego ⁊ppłs tuus inuenisse nos grãm
inconspectu tuo nisi ambulaueris nobiscum. ut głificem᷑
abomnib ppłis qui habitant suꝑt̾ram. Dixit aut̃ dñs ad
moysen. ⁊ uerbum istud qd locutus es faciam. Inuenisti enĩ

Expanded text:
 est dilectionis dei et proximi, tota lex pendet, ideo Moyses in utroque suum desiderium demonstrabat: in dilectione scilicet dei, ubi ait: si inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi enim scire poterimus ego, & populus tuus invenisse nos gratiam in conspectu tuo, ni si ambulaveris Nobiscum, ut glorificemur ab omnibus populis, qui habitant super Terram? Dixit autem Dominus ad Moysem: Et Verbum istud, quod locut
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe sufficiunt. iam
desuis papitionib qĩ
exeunt. ⁊ in hostiis
stant. qr habitacula
caritis. relinq̃re.⁊ ad
illa et̃ne uite gaudia
que atidiunt ꝓgredi
conantitr.

Expanded text:
capere sufficiunt, jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere, et ad illa aeternae vitae gaudia, quae audiunt, progredi conantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ñ exibit inde. donec
tentie historicus dequa nascit᷑ orõ. Si gͦ historicꝰ sensus regnũ caritatis edificat. cupiditatis &¬
sapat. ñ est necesse allegorace
exponi. leccor tii sententiã dete recte fidei. honorare oebet. ⁊ in tactã sua expositione relinq̃re.
bolice figm̃tis agunt. uł hẽticos

Expanded text:
Non exibit inde, donec  virginis, etc. Sensus sententiae historicus, de qua nascitur oratio. Si ergo historicus sensus regnum charitatis aedificat, cupiditatis dissipat, non est necesse allegorice exponi. Lector tamen sententiam dote rectae fidei honorare debet et intactam sua expositione relinquere.bolicis figmentis agunt, haereticos
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ac si diceret. pecus ꝑfectũ mas¬
culum anniculum erit nobis. po¬
tuit enim latine dici. masculum
pecus. quomõ dicitur masculatu¬
ra. neutro genere. ouis aut̃ maseu¬
lus dici non posset.quia fenim
si diceret᷑. eet̃ absurdius. pecus uõ
si poneret᷑. ⁊ aliud intelligeretur.
nec seruaretur sacramentum. qd̾
nis ⁊ hedis. accipietis illud. in quo¬

Expanded text:
uenire, tamquam si diceret: pecus perfectum, masculum, anniculum erit uobis. potuit enim latine dici "masculum pecus", quomodo dicuntur mascula tura, genere neutro; ouis autem masculus dici non posset, quia feminsi diceretur esset absurdius. pecus uero si poneretur, etiam aliud intellegeretur nec seruaretur sacramentum, quodnis et haedis accipietis illud. qu
Abbreviated transcription (Latin):
facere nec potuerunt. Quousq ergo defice¬
rent. nichil deillius t̾re seꝑatione dictũ
est. S ex quo ceꝑunt ea fieri. que uui
nec auderent conari.
quomõ ꝑ loquendi consuetudinem un¬
butis sensibus hominum. sepe plus ui¬
detur. quod singularit̃ quam qd̾ plura¬
lit̾ dicitur. uerbi gracia. est ulic miles¬
plures quam sunt milites illic. est illic
piscis. plussigẽat. quam sunt illic pisces.
ederedignant᷑. s qd̾ ab ominant᷑ egipcn
hoc isrłite deo offerunt. quia simplicita¬
tem conscientie. quamuniusti uelud
infuna abiectaq despiciunt. iusti in
iurtutis sacrificium uertunt. ⁊ exco¬
lentes recti puritatẽ ac mansuetudinẽ
deo immolant. quam abominantes re¬
ꝓbi fatuitatem putant.
dicebat moyses se uelle ire. ubi egiperi
non uiderent abominationes fuas. hoc
autem intelligendũ ẽ mistice sigc̃ari.
qd̃ depastorib diximus. qui erant egipei¬
is abominabiles. ⁊ iõ seꝑatam t̾ram. ifrłite
receꝑunt inegipto. Sic enim sacrificia u¬

Expanded text:
facere, nec potuerunt: quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae separatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri quae illi nec auderent conari. quomodo per loquendi consuetudinem imbutis sensibus hominum: saepe plus videtur quod singulariter, quam quod pluraliter, dicitur; verbi gratia: Est illic miles, quam sunt milites illic; est illic piscis, plus significat quam sunt illic pisces.edere dedignantur. Sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt: quia simplicitatem continentiae, quam injusti quique velut infima abjectaque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt: et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem, Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitatem putant.dicebat Moyses se velle ire ubi Aegyptii non viderent abominationes suas. Hoc autem intelligendum est mystice significari, quod de pastoribus diximus, qui erant Aegyptiis abominabiles: et ideo separatam terram Israelitae receperunt in Aegypto. Sic enim sacrificia I
Abbreviated transcription (Latin):
daturus est uobis ut pollicitus est ob¬
seruabitis cerimonias istas. et cum
dixerint uobis filii ur̃i que est ista
religio dicetis eis. uictima transitus

Expanded text:
daturus est vobis ut pollicitus est observabitis caerimonias istas et cum dixerint vobis filii vestri quae est ista religio dicetis eis victima transitus
Abbreviated transcription (Latin):
nembonam qua psit aliis ñ relinquit. Si aut̃ dns̃ dedit̾ illi uxo¬
rem ⁊ peꝑit filios ⁊ filias. mulier ⁊ libĩ eiꝰ. erunt dnĩ sui. Ipẽ uõ ex¬
ibit cum ueste sua. Seruo empto dñs dat uxorem. cum p̃dicatoreũ¬
mini dnr̃. sic̃ heliseo dep̃dicatore suo dr: Scis qd̾ dñs tuus tollat᷑
ate. Uxor seruiempticii filios ⁊ filias parit. qñ ei bona actio for¬
tes ⁊ teneros fructus genãt. S mulier cum filiis dnõ remanet:⁊¬

Expanded text:
Si autem dederit dominus illi uxorem, et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt domini sui: ipse vero exibit cum vestitu suo. » Servo empto dat dominus uxorem, cum praedicatorElisaeo prophetae de praedicatore suo dicitur: Scis quod Dominus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domin
Abbreviated transcription (Latin):
extenta int̾ duolig.¬
na. ꝑ qd̾̃ mac̾atiocar.¬
nis sigc̃at᷑. chorus
aut̃ multitudo si¬
dit. inchoro. hoc ẽ
incaritate hoc agat

Expanded text:
extensa inter duo ligna: per quod maceratio carnis designatur. Chorus autem est multitudo sidit, in choro, hoc est in charitate, hoc agat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ faciemus.s mirum nisi aliquis sensus
hic latet. Naminsi audiemus ꝓ eo positum
est. qd incelligẽmus pͥus opportet u̾bis dĩ
reddere faciendi seruitutem. ut adintelligen¬
Iboinuineam. iñiuit. Gentes enim q̃ dm̃
penitus contempsert̾. postea ꝑ unuis obeoi¬
entiam. iustificate. que non sectabant᷑ iuisti.

Expanded text:
et faciemus". sed mirum nisi aliquis sensus hic latet. nam si audiemus pro eo positum est quod est intellegemus, prius oportet uerbis dei reddere faciendi seruitutem, ut ad intellegenibo in uineam et non iit. gentes enim, quae dominum penitus contemserunt, postea per unius oboedientiam iustificatae, quae non sectabantur iust
Abbreviated transcription (Latin):
usq adhune locũ sccipture. ustificõnes intelli¬
gunt᷑. que date sunt ppło adobseruandũ. Incipi¬
unt aut̃ quantũ ipã uerba scripture indicant.
uñ hoc nom̃ iustificõnum exorsũ ẽ. a seruohe¬
breo. cun antis adpostem ꝑ tundit᷑ .i. quib oĩb
iustificationib considerandũ ẽ. q̃d̾ ñ adagendã
uitam. ⁊ bonoꝵ morũ conũsationẽ ducipossint.
Multaenĩ ineis sunt sacram̃ta. significantia
poenis aliquid. quã uitã nrãm instruentia. Ius¬
ses ut sublimia dei p̃cepta ꝑciꝑet. alta constẽ.¬
dit. ⁊ ut it̾na penetret. ab ext̾nis tumultibus
dis secreta confugiunt. ibiq cogitationis in¬
time. cacum̃. ascendunt. ⁊ legẽ qi̾ inmnonte
ꝑcipiunt. dũ post positis tumultib accõnũ
temꝑaliũ. in contẽplationis sue u̾tice. suꝑne
uoluntatis sententiam ꝑserutant᷑.¬

Expanded text:
scripturae iustificationes intelleguntur quae datae sunt populo ad obseruandum. incipiunt autem, quantum ipsa uerba scripturae indicant. unde hoc nomen iustificationum exorsum est, ab illo seruo hebraeo cui auris ad postem pertunditur. in quibus omnibus iustificationibus considerandum est, quae inde ad agendam uitam et morum bonorum conseruationem duci possint. multa quippe in eis sunt sacramenta significantia potius aliquid quam uitam nostram instruentia. iusses ut sublimia Dei praecepta perciperet, alta conscendit; et ut interna penetret, ab externis tumultibus  cordis secreta confugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum, postpositis tumultibus actionum temporalium, in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dracones. ut desigm̃tis illis nichil differat
loquendi modus: S monstrare difficile est
quomõ ⁊̃si ueri dracones facti sunt. exiur

Expanded text:
 dracones, ut de figmentis illis nihil differat loquendi modus? sed demonstrare difficile est quomodo, etiam si ueri dracones facti sunt ex u
Abbreviated transcription (Latin):
mortem istam egressusq est deconspectu pha¬
raonis ⁊ orauit dñm qui flare fecit uentũ aboc¬
cidente uehem̃tissimũ. ⁊ arreptã locustã ꝓiecit in
mare rubrum. Non remansit nec u

Expanded text:
mortem istam. Egressus Moyses de conspectu Pharaonis, oravit ad Dominum. Qui flare fecit ventum ab occidente vehementissimum, et arreptam locustam projecit in mare
Abbreviated transcription (Latin):
locustas. Que ascenderunt super
uniuersam feriami egipti.⁊ sede¬
runt incunctis finib egipeioꝵ¬
ioiiiesabiles.quales ante illd
dempus non fuerant nec postea
future sunt. oꝑueruntq unauisã
suꝑficiem terre. uastantes omnia.
Qeuoraa est igͥ herba t̾re. ⁊ quie¬
quid pͥomoꝵ inarborib fuit. que
grando dimiserat. nicħq omnino
iurens relictum est inlignis ⁊ in¬

Expanded text:
locustas. Quae ascenderunt super universam terram Aegypti, et sederunt in cunctis finibus Aegyptiomerabiles, quales ante illud tempus non fuerant, nec postea futurae sunt. Operueruntque universam superficiem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba tequid pomorum in arboribus fuit, quae grando dimiserat, nihilque omnino virens relictum est in lignis
Abbreviated transcription (Latin):
ris consttuctio significat. Lapides ñ secti. ex
uiiii. coedificati indomos spũales. his ñ ẽ in¬
iectum ferrũ. quia incorrupti sunt. ⁊ iacula
maligni ignita. ñ receꝑunt. o unũ altare
faciunt inunitate fidei. ⁊ concordia caritatis.

Expanded text:
uctio significat. Lapides non secti ex qvivi, coaedificati in domos spirituales. His non est injectum ferrum, quia incorrupti sunt, et jacula maligni ignita non receperunt: omnes unum altare faciunt in unitate fidei et concordia charitatis.