comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanguiẽm ꝓmisit Dictũ contra eos qui tardi in bñficio dãdo
aut reddendo existunt
Omo e nostris rusticanꝰ et haud multũ prudens/ certe nni
coitu mulierũ rudis sumpta uxore cũ illa aliqñ in lecto
renes uersus uirũ uoluens nates in eius greno posiusset
erecto telo uxorem casu cognouit Admiratus q postmodũ ac
rogãs mulierem an duos connos haberet Sũ illa amusset
O he inquit unꝰ mihi satis est alter uero suꝑfluus Tũ calida
elemosmã facere. Demꝰ eũ eccłie et sacerdoti nr̃o cui hec res
erit gratissima ⁊ tib inhil oberit cũ unꝰ tib sufficiat Assen¬
titur uir uxori et in graciã sacerdotis et ut se onere suꝑfluo
leuaret. Igit eo uoccto ad cenam causa q exposita consũpto
cibo lectũ unũ tres ingredũt᷑ ita ut mulier media ¶ et
uin aanteriori parte. Posterior alter ex dono uteret᷑. Saẽdos

Expanded text:
sanguinem permisit”. Dictum contra eos qui tardi in beneficio dando sanguinem permisit”. Dictum contra eos qui tardi in beneficio dando et reddendo existunt.omo e nostris rusticanus et haud multum prudens, certe in coitu mulierum rudis, sumpta uxore, cum illa aliquando in lecto renes versus virum volvens nates in eius gremio posuisset, erecto telo uxorem casu cognovit. Admiratusque postmodum et rogans mulierem an duos cunnos haberet, cum illa annuisset: “Ho, ho” inquit “mihi unus satis est, alter vero superfluus”. Tum callida eemosynam facere: demus eum Ecclesiae et sacerdoti nostro, cui haec res erit gratissima et tibi nihil oberit, cum unus sufficiat tibi”. Assentitur vir uxori, et in gratiam sacerdotis, et ut se onere superfluo levare”. Igitur, eo vocato ad coenam causaque exposita, cum sumpto cibo lectum unum tres ingrederentur, ita ut mulier media esset, vir anteriori parte, posteriori alter ex dono uteretur, sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
Edeum tit nult hortarent ad np̃i fidem alle reretuna
sua dimictebat Suãdebant compluies ut eidaret ꝓnupi
oset qrcepturꝰ. persuasus tandem ãd fidem eduoius estde
Aseributis nt̃ paupes egenos et mendicos bomioe nide
fepianis icũ omertubiandirent᷑ et laudatent ftte Alle tũ qiu
prectre uiueret expetrabat i diem centupli promissiarie
eecũ multos sacietas tibaridi hominis cepisset Iamq rarus
lutitor neporiret  cepit homo admodũ egere ita ut ei
nitelosse duertere ad hospitale quodda in quo morbo dureat
ad extrenũ  uite deuent cũ sanguis sꝑe potirres eftlucat
ecessitis potrat estionem ad tergendũ anũ herbis iuenit
qoutrũ hiete reftrtĩt lapidib p̃ciosis quare ditior factus
uixit in summa rerũ opulencia cũ godiceret᷑ ab omnibus
Eite nõne uerũ prediximꝰ Tibi deuni centuplũ redditutũ
Deddidit inquit ille d tñ prius ut usq ad interitũ cacarem

Expanded text:
ulti hortarentur ad Christi fidem, aegre ille bona sua dimittebat. Suadebant complures ut ea daret paupeesset accepturus. Persuasus tandem ad fidem conversus est, distributis inter pauperes, egenos et mendicos bonis. Indetianis, cum ei omnes blandirentur et laudarent factum. Ille tamen, qui precario viveret, exspectabat in dies centupli promissionem; et cum multos satietas cibandi hominis cepisset, iamque rarus invitator reperiretur, coepit homo admodum egere, ita ut ei necesse esset divertere ad hospitale quoddam, in quo morbo correptus ad extremum vitae devenit, cum sanguis per posteriora efflueret. quaesitis post egestionem ad tergendum anum herbis, invenit involutum linteum refertum lapidibus pretiosis. Quare ditior factus,  vixit postmodum in summa rerum opulentia. Cum ergo diceretur ab omnibus: “Ecce, nonne verum praediximus tibi Deum centuplum redditurum?”, “Reddidit” inquit ille “sed tamen prius ut usque ad interitum cacarem
Abbreviated transcription (Latin):
atq appetitũ aufferũt que mea est culpa Nibi em̃ imexet
sapidi sũt et sũma arte compositi s te miĩs coricalestu¬
ciũt et appetitũ aufferũt bellorũ cure Risit ille ut erat hu¬
manissimꝰ coqui facetam in respondendo liberalitatemi
mensã ducis cũ uideret eũ anxirr̃ atq aflictuno
curis Non mirũ esse inquit illũ torqueri nam duo hupos¬
sibilia dutem conati unũ ne habeat confiena matusen tur
puiguem reddat franciscũ barbanariã horem anatilentunie

Expanded text:
atque appetitum auferunt, quae mea est culpa? Et cibi enim mei atque appetitum auferunt, quae mea est culpa? Et cibi enim mei sapidi sunt et summa arte compositi: sed te nimium concalefaciunt et appetitum auferunt Florentini”. Risit ille, ut erat humanissimus, coci facetam in respondendo libertatem. 14.mensam ducis, cum videret eum anxium atque afflictum curis, “Non mirum esse” inquit “illum torqueri: nam duo impossibilia dux conatur: unum, ne habeat confinia; alterum, ut pinguem reddat Franciscum Barbavaram, hominem opulentum
Abbreviated transcription (Latin):
Aligneũ trutifixũ qui in eorũ eccłia ponet. dedudt ad
eius modi rerũ opifitem quenidã / cũ rũdes et ueluti strpites
essbit opifex risus materĩa auditis hom̃ib querens. Uiuũ¬
ne an mortiũ crucifixũ uellent postulauit. Illi sumpto par
temporis ad consultandũt secreto collocuti demũ respondeet
se uiuũ malle nã si eom ͦ suo ppło non placeret se illũ euesti¬
gio occisuros
A mediolam semor pͥnceps in om̃ib reb elegancie sm¬
gularis habebat coquũ egregiũ qui usq ad gallos ad
perdiscenda obsonia fuerat. Hello quod ingens cũ florentims
dux habuit Sũ aliqñ non satis prosꝑe nũtius aduenrete
ad modũ turbauit ducis mentem oblatis postiodũ ão mẽ¬
sam epulis sapores nestio quos cũ dux improbasset epulas
insuper et non rite conditas esset aspernatus accitũ ca¬
quĩ ueluti ignarũ artis aspere increpauit. Tum ille ut
erat liberior in loquendo. Si florentim inquit egusteret

Expanded text:
 ad huiusmodi opificem quemdam, cum rudes et veluti stipites essent, opifex ridens materiam auditis hominibus quaerens, vivumne an mortuum vellent crucifixum postulavit. Illi, sumpto paulo temporis ad consultandum, secreto collocuti, demum responderunt se vivum malle: nam si eo modo suo populo non placeret, se illum e vestigio occisuros Mediolani senior, princeps in omnibus rebus elegantiae singularis, habebat cocum egregium, quem usque ad Gallos ad perdiscenda obsonia miserat. Bello, quod ingens cum Florentinis dux habuit, cum ei aliquando non satis prosper nuncius advenisset, admodum turbavit ducis mentem. Oblatis postmodum ad mensam epulis, sapores nescio quos cum dux improbasset, epulas insuper ut non rite conditas esset aspernatus, accitum cocum veluti ignarum artis aspere increpavit. Tum ille, ut erat liberior in eloquendo, “Si Florentini” inquit “tibi gustum
Abbreviated transcription (Latin):
ute Nietam qui a pebe sũt ut plurum nauigio uictũ quesuit
nauterus ex eis ad indou pauper cũ ad uaril locu luar
causa relicta domi exore iuuencula et temu supelletiluna¬
uitasset post quĩtũ ferme anũ redutimnaui euestigio ad¬
iuisa uisenda uxorem que uiterim uii reditua deconie cirllo

Expanded text:
tani, qui plebei sunt, ut plurimum navigio victum quaerunt. Nauclerus ex eis admodum pauper, cum ad varia loca lucri causa, relicta domi uxore iuvencula et tenui suppellectile, navigasset, post quintum ferme annum rediit. E navi e vestigio ad visendum uxorem qu
Abbreviated transcription (Latin):
uolutate puer ad se migraret. Amime hoc fiet pastor inquit
Eto puerũ prome uolo qui sit don natus Male em̃ ageretur
necũ ⁊t tũ patrono meo inquit si omnes anie agnos qui ex ouib
alieno ariete compressis orũct᷑ traderem arietũ ꝓastoro
contilio perusmo rusticus cũ gratiam certã quereret tanor
in honesta postulanti cuus unꝰ contradixit postridie ãdmonitꝰ
honio tret as mos ffrumento onustos domũ eiue qui cont drcerit
deduxit Nost quartũ diem sententia mutata multis xbio rustiau
causam cuus egit Dũ uicinꝰ eius intioquendũ aad socios inquit
Auditis ne que ad modũ illi asim rugiunt in frumentũ susteptũ¬

Expanded text:
voluntate puer ad se migraret: “Minime hoc fiet” pastor inquit; voluntate puer ad se migraret: “Minime hoc fiet” pastor inquit; “ego puerum pro me volo, qui sit domi natus. Male enim ageretur mecum et cum patrono meo” inquit “si omnes agnos qui ex ovibus alieno ariete compressis oriuntur traderem arietum patroconsilio Perusino rusticus cum gratiam certam quaereret, tanquam inhonesta postulanti civis unus contradixit. Postridie admonitus homo tres asinos frumento onustos domum eius qui contradixerat deduxit: post quartum diem, sententia mutata, multis verbis rustici causam egit. Tum vicinus eius inter loquendum ad socios inquit: “Auditisne quemadmodum illi asini rugiunt?” in frumentum susceptu
Abbreviated transcription (Latin):
Cognita illuis stulticia. Socuis tace niquit oosecro neqeorta
dicas cũ res sit magni pudoris et periculi si palame flãt u
subibo ait hoc foramen faciendi si m sumptuosam tena uelis
prebere s octo dierum sꝑacio nͥ opus est ad hanc rem cũ ad mddi
sit dificilis perficiendã Annuit stultus et secreto uit̃ arm
uxore noctu collotauit ip̃e in alio loto recubans Gransacto
multũ diũ q se sudasse dixit in obsequiũ eius et taridem toseru
foramen quos querebat docta adolestentula. uiro gratulata est cemio
sals tomendane entultus cum oxorem pforatani inuenisset letus
et socio grãs egit et cenam persoluit.
storiscuiusdamenauno frigido opust opidulo montano uxor
pastoris domo Cum puer esset septems sacerdos pastorern bengie
allocutus ait tandem eĩt puerũ filiũ suĩ esse et rogare ut ꝓ sua

Expanded text:
Cognita illius stultitia, socius: “Tace” inquit “obsecro, neque verbum Cognita illius stultitia, socius: “Tace” inquit “obsecro, neque verbum hiscas, cum res sit magni pudoris ac periculi, si palam fiat”. Isubibo” ait “hoc foramen faciendi, si mihi sumptuosam coenam velis praebere: sed octo dierum spatium mihi opus est ad hanc rem, cum admodum sit difficilis, perficiendam”. Annuit autem stultus, et secreto illum cum uxore noctu collocavit, ipse in alio lecto recubans. Transactomultum diuque se sudasse dixit in obsequium eius, et tandem confectum foramen quod quaerebat. Docta adolescentula viro gratulata est, amici labores commendans. Stultus cum uxorem perforatam invenisset, laetus, et socio gratias egit, et coenam persolvit.storis cuiusdam in Rivo, frigido oppidulo montano, uxor pastoris domo. Cum puer esset septennis, sacerdos benigne allocutus pastorem ait tandem eum puerum suum filium esse rogavitque ut sua
Abbreviated transcription (Latin):
Eambulabat perusimis quidã ꝑ uicum cogitabundus ac
mestus Quem cũ obuius ac mestug interrogasset quio eũ
torqueret atq ille se respondisset petiũam debere quã nequiret
¶Ncmis canis dux armorũ opera ghibellme factionis ticmũ
ingressus ex composito guelforum tantil bonat dirconc¬
hĩs consumptis cepit et ghibellmorũ domus exmametauq
guelforum bonis refertas. Cum illi apud duteniquerenꝵ
secum᷑ bellim essent indigne spoliari. Tum facinus Uerũ dicitis
filni mei ghibellim estis ommes s bona sũt guelsa. Poc pacto nllo
adolestentula forma egregia porma notte ittisaruoo rerum¬
ũt qui ñiꝙͣ mulierem cognonuisset matmomũ. no co suanauit
Mane rogatus a socio quomo res noctitne processissentutus.¬
pirans male inquit. nã cũ diu q̃siss et uxoris concubitum
tandem illam absq foram̃e consueto ut aiebant cab se reperta

Expanded text:
eambulabat Perusinus quidam per vicum cogitabundus ac eambulabat Perusinus quidam per vicum cogitabundus ac maestus, quem cum obvius interrogasset quid eum torqueret, atque ille respondisset se pecuniam debere quam nequiret nus Canis, dux armorum, opera Ghibellinae factionis, Ticinum ingressus, ex composito Guelforum tantum bona diripHis consumptis, coepit et Ghibellinorum domus exinanire, tanquam Guelforum bonis refertas. Dum illi apud ducem quererentur se, cum Ghibellini essent, indigne spoliari, tum Facinus: “Verum dicitis, filii mei, Ghibellini estis omnes, sed bona sunt Guelfa”. Hoc pacto, nullo adolescentulam forma egregiam. Prima nocte, ignarus rerumut qui nunquam mulierem cognovisset, matrimonium non consummavit. Mane rogatus a socio quomodo res nocturnae processissent, suspirans, “Male” inquit; nam cum diu quaesisset uxoris concubitum, tandem illam absque foramine consueto, ut aiebant, ab se repertam.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ capita ceperũs flecti homo riditulus qui sibi aruridines arĩo
hominibus finxerat tanq pro concione gratias aterẽt. Non tãta
reuerencia inquit domini romani nã ego ex uobis m̃imꝰ sum.
Post hoc in prouerbni locum uenit.
os erat in opido quodã picem ut qui hyeme porcũ octidisset
uicinam ad cenã mnutaret uidam quo pacto eam inppõsa
uitaret compatrem consuluit. Dic inquit ille tras portũ hoc hac
nocte tib furto abtatũ et simul inhii tale alio uerente tlam
porcũ nocte subripuit. Mane conspiciens portũ sib ablatũ do
compatrem profectus alta uoce querebatur porcũ sibi furto surre¬
ptũ. Tũ alter recte sapis mi compater inquit ita em̃ te dociu
loquuturũ Cum ille sepius et ꝑ deos omnis iuraret id uerum
esse. Bene agris respondit et scdm contiliũ meũ Cum ille iura¬
mento iteraret Hoc mͦ te loqui debere antea monui respondebat
et sanũ conciliũ dedi tibi. Tandem elusus abiit

Expanded text:
num capita coeperunt flecti. Homo ridiculus, qui sibi arundines pro hominibus finxerat, tanquam pro concione gratias agerent: “Non tanta reverentia” inquit “Domini Romani: nam ego ex vobis minimus sum”. Hoc postea in proverbii locum venit. os erat in oppido quodam Piceni ut qui hieme porcum occidisset viciniam ad coenam invitaret. Quidam quo pacto eam impensam vitaret compatrem consuluit. “Dic” inquit ille “cras, porcum tibi hac nocte furto ablatum”. Et simul, nihil tale illo verente, clam porcum nocte subripuit. Mane conspiciens sibi porcum ablatum, ad compatrem profectus, alta voce querebatur porcum sibi furto subreptum. Tum alter: “Recte, compater mi, sapis” inquit “ita enim te docui locuturum”. Cum ille saepius et per deos omnes iuraret id verum esse, “Bene agis” respondebat, “et secundum consilium meum”. Cum ille iuramento iteraret, “Hoc modo te loqui debere antea monui” respondebat, “et sanum consilium dedi tibi”. Tandem elusus abiit
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse uideret᷑ peteret q dux an plures superessent Isle uo
et tuam quoq ut eatq eam addas mło aliarũ: eruo dicto et
calam ꝰeppre dolore e manib secretarn extidit et dux in ma¬
uonup̃t aest resum cõuersus recte factum esse dicẽs ut qui tata
poluptate reliquoris matulas audiusset et ie ineta etit¬
Torentre huienis qudam cũ nouertam subiget . adderetur¬
orusatuemeno pater filiũ in stupro uxoris. doprehendiss
rornouitate nidigmtateq permotus clamando obiurgeare atritꝰ
filiũ cepit Ille terguisando pectatũ excusabat Cũ diũciuro ela¬
tiorib ubis ambo contertassent clamore extitus superuent pet¬
corcentiomd̃ suam Illis obi donestica tupitudnẽ si lentibus
pister at fum culeem nuceret  im filius prior hac ipater
paetes nmodĩ mdustretuo enquit nilies matrem mea futuut
meuo iãd tacente utequi ar genel uxorem sũa sotriouiut ru¬

Expanded text:
fecisse videretur peteretque dux an plures superessent, ille vefecisse videretur peteretque dux an plures superessent, ille veet tuam quoque” ait “atque eam addas numero aliarum”. Quo dicto, et calamus prae dolore e manibus secretarii excidit, et dux in maximum est risum conversus, recte factum esse dicens ut, qui tanta voluptate reliquorum maculas audiebat, et ipse in eorentiae, iuvenis quidam cum novercam subigeret ac superveniens pater filium in stupro uxoris deprehendisset, rei novitate indignitateque permotus, clamando obiurgare acriter filium coepit: ille tergiversando peccatum excusabat. Cum diutius elatioribus verbis ambo concertarent, clamore excitus supervenit vicontentionis causam, illis ob domesticam turpitudinem silentibus, pater in filium culpam reiiceret, tum filius prior: “Hic pater meus admodum indiscretus” inquit “milies matrem meam futuit, me etiam tacente: nunc, quia semel uxorem suam cognovi, ut ru
Abbreviated transcription (Latin):
ribus uerbis cepit mulierem ostulari et in lectum sterneroet
Cum illa tremebũda quidna tompater ageret q̃reret ͤ Ion
predix intea inquit q̃ milla essent pro ueris uisum iri. Mu
lierem credulam bie cognouit semꝑ affiriãs id inhil esseͣ
Eremita quidã padue erat ausmmnis noĩe tẽpore ⁊ domũ¬
franstisti dicis patarum septum. hic cũ uir sanctus
nberetur multas mulienes etiã nebiliores ꝑ confessionis spem̃
ad concubis̃ pellexit : uulgata tandem neq em̃ diũ ypoesie
celari potest sceleñ fama captus a predone pretore cu młta
coufessus esset ad franciscum dedutit᷑ Id adscito secretario ex
siuis quod̾ ioci causa scistitabat᷑ ab heremita nomina mulierie
quas conuouisset qu cũ multas etiã ex dom esticis fãmilia¬
rib urores protulisset scribebat nomina secretarius ut ex¬
pade tausam risus eliceret Cum tandem nominandis fmeni

Expanded text:
ribus verbis, coepit mulierem osculari et in lectum sternere. ribus verbis, coepit mulierem osculari et in lectum sternere. Cum illa tremebunda quidnam compater ageret quaereret: “ Nonne praedixi antea” inquit “quae nulla essent pro veris visum iri?”. Ita mulier credulam bis cognovit, semper affirmans id nihil esse. Eremita quidam Paduae erat, Ansimirius nomine, tempore Francisci ducis Patavini septimi. Hic, cum vir sanctus haberetur, multas mulieres etiam nobiliores, per confessionis speciem, ad concubitum pellexit. Vulgata tandem neque enim diu hypocrisis celeri potest scelerum fama, captus a praetore, cum multa confessus esset, ad Franciscum deducitur. Is, accito secretario ex suis, quaedam ioci causa sciscitabatur ab eremita nomina mulierum quas cognovisset. Quas cum multas, etiam ex domesticis familiaribus, uxores protulisset, scribebat nomina secretarius, ut exinde causam risus eliceret. Cum tandem nominandis finem
Abbreviated transcription (Latin):
Ucharus ui om̃ urbanssimꝯ narrare solebat mulierem quãdã
baud spernende forme uitmã sua qui steriligelet n oisse
sepius a sacerdote compatre suo an stiret aliquã medelltuad
liberos tontipiendos illũ postremo anusse ac mandasse ut die
ioius eiusider rei apta ad se uemiret. Cum accessisset filiorũ cupida
mulier ad cameram sacerdotis. Utar inquit ille incantatione q
inducit multas uarias q illusiones ita ut que nõ fuĩt fieri bi¬
deant. Itaq constancia et firmitate animi opus est ne res in¬
cassum euadat. Uidebit᷑ tibi te tangam ostuler amplexer et
setretiora etiam facian que uir tuus consueuit. Attamen inhnil
eorũ erit s ita uĩdebit᷑ ex ui x̾borũ quib utendũ est que
adeo est efficar ut que non sunt esse uideant᷑ Consensit mulier
confidens compatris ubis et se has pstigias paruifacturam
Dixcit. daterdos multis peratis signis ditis q in aurẽ secretio¬

Expanded text:
ucharus, vir omnium urbanissimus, narrare solebat mulierem quamdam haud spernendae formae vicinam suam, quae sterilis erat, quaesisse saepius a sacerdote confessore suo an sciret aliquam medelam ad liberos concipiendos. Illum postremo annuisse ac mandasse ut die Iovis eiusmodi rei apta ad se veniret. Cum accessisset filiorum cupida mulier ad cameram sacerdotis: “Utar” ille inquit “incantatione, quae inducit multas variasque illusiones, ita ut quae non fiunt fieri videantur. Itaque constantia et firmitate animi opus est, ne res incassum evadat. Videbitur tibi ut te tangam, osculer, amplexer, et secretiora etiam faciam quae vir tuus consuevit: attamen nihil eorum erit; sed ita videbitur ex vi verborum quibus utendum est, quea adeo est efficax, ut quae non sunt esse videantur”. Consensit mulier, confidens compatris verbis, et se has praestigias parvifacturam dixit. Sacerdos, multis peractis signis dictisque in aurem secretio
Abbreviated transcription (Latin):
pũdica cũ sepissime admontus esset a sacũs ut phibet
turpitudinẽ domus . Uxorem accius increpabat Iila uueltis lacri¬
nug iuramentis q honestatem sua tuebat᷑ asserens eant enqld¬
nolis upentis qui coris quiet Inuiderẽt Per suastiss eur eussed
xͥbis cu dhut anuqi i intrepanda uxore perstarene od
usne his hobis ootindas amplius Dicite mquit ula ne andos
sua erata meluis nostis tũ illi uxorem affirmarũto ila ros
onmnes mentrelufacit affirmat. Qu soli magis ꝙͣ nobis om̃ib

Expanded text:
pudica, cum saepissime admonitus esset a sociis ut prohiberet turpitudinem domus, uxorem acrius increpabat. Illa multis lacrimis iuramentisque honestatem suam tuebatur, asserens ea a malevolis confingi, qui eorum quieti inviderent. Persuasus vir huiusmodi verbis, cum adhuc amici in increpanda uxore perstarent: “Ohe! ne me his verbis obtundatis amplius. Dicite” inquit “ne illa an vos sua errata melius nostis?”. Cum illi uxorem affirmarent, “Illa vos omnes mentiri a
Abbreviated transcription (Latin):
ea uteneraa potorem dubũi quidña ageret relmquẽtes dornitũ
sentenitor iisporta fratru iisultate tũ se delusumm ꝑuearet
tig rat eam puri tf fistula sonantem Ain laqueo susgensumt
ditũt stati qrabuit ffigura nspetta fratres cũ pictore set
małe nulitarRquesissent ile uero pedibus sib consuduisset
malstimantos sums religiom cõtumeliam illatam pi
ad penami querebant

Expanded text:
quentes, dormitum iere. Pictor, inspecta Fratrum insulsitate, cum se delusum putaret figuram eam pinxit fistula sonantem alii laqueo suspenso dicunt, statimque abiit. Figura inspecta, Fratres, cum pictorem ut male mulctaretur quaesissent, ille vero pedibus sibi consuluisset, existimantes summam religioni, contumeliam illatam, ad poenam q
Abbreviated transcription (Latin):
nfãtulã accipere atq eã hoc ẜmone erupto qr crudele mistiã
sulentio expͥmes subtituit. Suspecta uni fama suspecta fcicies¬
nec lac̾mulã tñ ullã nec suspiriũ dedit in nutrice uedũ
in matie durissmmũ s tͥnguilla fronte puellulã atipieno

Expanded text:
infantulam accipere, atque eam». Hic sermone abrupto, quasi crudele ministerium infantulam accipere, atque eam». Hic sermone abrupto, quasi crudele ministerium silentio exprimens, subticuit. Suspecta viri fama, suspecta fnec lacrimulam tamen ullam nec suspirium dedit, in nutrice quidem, nedum in matre, durissimum. Sed tranquilla fronte puellulam accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
care fidem cõuigis habenti experiendi magis et iterũ atq iterũ
retemptãdi Solã igit᷑ in thalaniũ ad se uocatã turbida frontesit allo¬
mulent. psertini ex quo parturire cepisti plebee domine subesse
animis ferũt neqͥssimis mihi gͦ qui cũ eis place̾ cupio necess.
prestes quã ab micio nostri matrimomi promisisti his ũbis
nec uerbo mota nec uultu Tu inquit nõue es dñs et ego ⁊ hec
puella filia tuae sumꝰ de reb igit᷑ tius fac ut lubet Nihil em
tibi place potest quod in displiceat. Nihil penitus ue habere
cupio uel annttere timeo insi te hoc iã inͥ medio cordis affix
uultu mestus discedit et post paululũ unũ suorũ satellitum
fidissimũ dciuꝰ opera grauiorib in negotus utic̃qsueuerat. Qiuid
agti uellet doctũ ad uxxrẽ iisit. Qui ad ẽã notte ueniẽs Parce
nquit o dña neq mͥ imputes quod coactꝰ facio Sc̃is quid esse¬
sub dño noq tͥ dura parendi nacctas nota est. Iussus sũ hane

Expanded text:
s experiendi altius et iterum atque iterum retentandi. Solam igitur in thalamum sevocatam, turbida fronte sic allopresertim ex quo parere incepisti, qui plebeie domine subesse animis ferunt iniquissimis. Michi ergo, qui cum eis pacem cupio, necesse prestes quam ab initio nostri coniugii promisisti». His auditis, nec verbo mota, nec vultu, «Tu» inquit «noster es dominus, et ego et hec parva filia tue sumus; de rebus tuis igitur fac ut libettibi potest quod michi displiceat. Nichil penitus vel habere cupio vel amittere metuo, nisi te; hoc ipsa michi in medio cordis affixi, visu mestus abscessit, et post paululum unum suorum satellitum fidissimum sibi, cuius opera gravioribus in negotiis uti consueverat, quid agi vellet edoctum, ad uxorem misit, qui ad eam noctu veniens, «Parce» inquit «o domina, neque michi imputes quod coactus facio. Scis, ss inexperte dura parendi necessitas est ignota. Iussus sum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
iritur tempore qio tecũ multũ cũ hpnore lontresis onie
meã senectutẽ agere ⁊ mori felre sꝑ atq honorablice uidua
que uiri talis uxor fuerini Nõne cõiugi uolens cedo quod tͥ ut felix
adueniat atq huic tib iocũdissime. Degebã et qñ tib ita placitũ¬
est nõ ĩuita discedo Atq iubes ut dotem meã efferã Sic uideo¬
niducta uesteb ad te uem neq oĩno alia dos in fuit ꝙͣ fides et
nuditas. Ecte igit᷑ hanc uestem exuo A nulũ restituo qͦ me subarast
Reliqui anuli et uestes et ornamenta quib te donãte adimudiã
adducta erã in thalanio tuo sunt Nuda e domo patris mida
itidem reuertar Indignũ tñ reor ut hic uenter in quofiln
fuerũt qs geniusti ppło nudꝰ appareat. Sobrẽ si tibi placeat et nõ
alit̾ oro atq obsecro ut in p̾cũi uirginnitatis quã huc attuli quãq
nõ refero unicã mihi tamisiã linqui iubeas earũ quib teçũ
uti solebã qua uentrẽ tue quondã uxoris cooperiã. habũdabant

Expanded text:
igitur tempore quo tecum multo cum honore longe supra omne egi senectutem agere et mori, felix semper atque honorabilis vidua, que viri talis uxor fuerim. Nove coniugi volens cedo, que tibi utinam felix adveniat, atque hinc ubi iocundissime degebam quando ita tibi placitum, non invita discedo. At quod iubes dotem meam mecum ut aufeinduta vestibus ad te veni, neque omnino alia michi dos fuit quam fides et nuditas. Ecce igitur ut hanc vestem exuo, anulumque restituo quo me subarrasti; reliqui anuli et vestes et ornamenta quibus te donante ad invidiam aucta eram, in thalamo tuo sunt. Nuda e domo patris egressa, nuda itidem revertar, nisi quod indignum reor ut hic uterus in quo filii fuerunt quos tu genuisti, populo nudus appareat. Quamobrem si tibi placet, et non aliter, oro atque obsecro ut in precium virginitatis quam huc attuli quamque non refero, unicam michi camisiam linqui iubeas earum quibus tecum uti soleo, qua ventrem tue quondam uxoris operiam». Abundabant
Abbreviated transcription (Latin):
matione alactes ac fouentes ctũfuse uilib exutã sus solitis
uestib iduẽt exornat ꝙ plausus om̃ letissimꝰ et fausta om̃i
u̾ba ctũsonãt Multo q cũ gaudio et plausi illa dieo fuuit¬
neglexi sso uisuderat ne quid incepte aĩo obstaret er perientie sacĩ¬
nedolea seussatie honions gond abus filia siũs magrifictis atq honestis¬
letus et sobole
nritronas nostri temporis ad iitandã huiꝰ uxoris paciencĩa
qẽ m trnnttebilis uidet᷑ ꝙͣ ut legentes ad mntandã fer ne con¬
panciam ercitarem ut quod hec suo uiro prestitit hoc p̾stare nr̃o
deo audeãt Qui licet ut ait Iacobus apłus intemptator sit maloꝵ
et ip̃o ueminẽ temptet probat tñ et sepe nos multis et grauib¬
etcer stit non ut am̃ nrm sciat Quem sciuit anteꝙ crearers
sz cet nobis uostrt fragilitas notis atq domesticis uidiciis Inno¬
testat hribund constantib uiris asserui Nuis ex eis fuerit qui
pis deo suo sne murmure patiatur que prosuo mortali cõiuge¬

Expanded text:
cres ac faventes circumfuse, vilibus exutam suis, solitis vestibus induunt exornantque; plaususque letissimus et fausta omnium verba circumsonant, multoque cum gaudio et fletu ille dies neglexisse visus erat, nequando concepte animo obstaret experientie, suam in domum translatum in honore habuit, filiam suam magnificis atque honestisletus et sobole. matronas nostri temporis ad imitandam huius uxoris patientiamitabilis videtur, quam ut legentes ad imitandam saltem femine constantiam excitarem, ut quod hec viro suo prestitit, hoc prestare Deo nostro audeant, qui licet ut Iacobus ait Apostolus intentator sit malorum, et ipse neminem temptet. Probat tamen et sepe nos multis ac graviberceri sinit, non ut animum nostrum sciat, quem scivit ante quam crearemur, sed ut nobis nostra fragilitas notis ac domesticis indiciis innotescat. Abunde ego constantibus viris ascripserim, quisquis is fuerit, qui pro Deo suo sine murmure patiatur quod pro suo mortali coniug
Abbreviated transcription (Latin):
molestas solicatudine quesumꝯ ne si quid tib humanitus forsette
aetent epe om̃ filne dussimilum sũt parentĩ redrudatr hoione
bomr est non ab alio ꝙͣ adeo est. Illi ego et status etrueraerimorod

Expanded text:
molesta solicitudine, quesumus, ne siquid humanitus tibi forsan molesta solicitudine, quesumus, ne siquid humanitus tibi forsan alteri? Sepe filii dissimillimi sunt parentum. Quicquid in homine boni est, non ab alio quam a Deo est. Illi ego et status et matrimonii
Abbreviated transcription (Latin):
res eneostar deuota fiducia collotam᷑ et mĩc om̃ tacitas uolutates
meoa uor tius aurib ĩ uehat Non quod singulare aliquud ad hane
ren hibeã isi ꝙ tu me inter alios. carũ tib multio udiciis cori¬
probasti es umerito gͦ tua nobia om̃a ꝓlaceant semꝑq placuerĩt¬
pit no. felices tali dño iudicemꝰ unĩ est ꝙ si abote inpetoris
singiete q nobis exorabilem prebes plane felicissim funtimorii
uolant em̃ dies rapidi et ꝙͣꝙͣ florida sis etate cotmue tamen
huic florem tacita senectus insequit᷑ mors q ipã ꝑ om̃i ꝓxia
est etati milli muneris hiuꝰ inimunitas datur. eque orgibus
unoriendũ est. Utq id certũ sit illud ambigiũ ub ꝯuando et
Airent querende autem cõiugis studiũ nobis lique Talem em̃
tibo procurabimꝯ que te merito digna sit et ta clatis otta pas¬
rentib ut ad eam spes optima sit habenda. libera tuos hornes

Expanded text:
res exposcit devota fidutia colloquamur, et nunc omnium tacitas voluntates res exposcit devota fidutia colloquamur, et nunc omnium tacitas voluntates mea vox tuis auribus invehat, non quod singulare aliquid habeam ad hanc rem, nisi quod tu me inter alios carum tibi multis indiciis comprobasti. Cum merito igitur tua nobis omnia placeant, semperque placuerint, ut felices nos tali domino iudicemus. Unum est, quod si a te impetrari sinis teque nobis exorabilem prebes, plane felicissimi finitimorus. Volant enim dies rapidi, et quanquam florida sis etate, continue tamen hunc florem tacita senectus insequitur, morsque ipsa omni proxima est etati. Nulli muneris huius immunitas datur, eque omnibus moriendum est: utque id certum, sic illud ambiguum quando eveniatsarent. Querende autem coniugis studium nobis linque, talem enim tibi procurabimus que te merito digna sit, et tam claris orta parentibus ut de ea spes optima sit habenda. Libera tuos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
mors altisimꝰ et qui uertice mibilas suipenĩs lquido so igene
etherore none srapte mobilis natura padi or tu nobisi ssimigo se ingen
ti latere. sonte lapsues exunio ouentem contra solem fertur muisey
tumidus icrementis breui spacia decuesis nõ tantue mar modu
titio emi s fluuioro a uirgilio rex dictus Liguriam gurgite uide¬
tul aoter se recdebuiemiliam atq flamimam uenc ciamq d estncat¬
pare illa terrarũ de qua pͥmũ dixi qio et grata plantie et nt¬
iectis: collibus. ac montib circũ flexis amena pariter et Iocunda
eftteab hus quib subiaret montib pedemontiũ nomen tenet et tui¬
mene ꝑetinebat. Et hic quidẽ sama uirens atq etate nib tnaria reg¬
uonatue ⁊ucupio q deditus sic illis incubuenit ut alia pene culta
fatenatim illũ adeũt ⁊ uorũ unꝰ cui uel autoreasmao taet
facundia erait maior q cũ suo duce familiaritio Qua inquit huaitis
optime marchio hanc nobis prestat audaciam ut sintuli quotiet¬

Expanded text:
s altissimus, qui, vertice nubila superans, liquido sese ingerit etheri, mons suapte nobilis natura, Padi ortu nobilissimus, qui eius e latere fonte lapsus exiguo, orientem contra solem fertur, mirisque mox tumidus incrementis brevi spatio decurso, non tantum maximorum unus amnium sed fluviorum a Virgilio rex dictus, Liguriam gurgite violentus intersecat; dehinc Emiliam atque Flaminiam Venetiamque distpars illa terrarum de qua primum dixi, que et grata planitie et interiectis collibus ac montibus circumflexis, aprica pariter ac iocunda est, atque ab eorum quibus subiacet pede montium nomen tenet, et cimen pertineret; et hic quidem forma virens atque etate, nec minus movenatui aucupioque deditus, sic illis incubuerat ut alia pene cunta catervatim illum adeunt quorum unus cui vel autoritas maior erat vel facundia maiorque cum suo duce familiaritas, «Tua» inquit «humanitas, optime marchio, hanc nobis prestat audaciam, ut et te
Abbreviated transcription (Latin):
spectata nnhi fides tua est nec sub celo aliquem esse puto qut
tanea. cduigalis amoris expermenta percoꝑit Diil hec
ducens carã coiugem leto stupore perfusam et uelut sompno
turbido experrectã cupidis ulnis amplectit᷑ Et tu ait tu sola
rens filia tua est. hic qui cognatus meus credebat᷑ taunt ert
felus que diuisim perdita uidebant᷑ simul omĩa recepist oti¬
ant qui contiariũ crediderũt me curiosũ atq experiente esse
ipi aprobasse coiugiũ nõ dampnasse occultasse filios nõ macttasse
Hec igii nudiers pene gaudio examimis et pietate iotudisumo

Expanded text:
spectata michi fides est tua, nec sub celo aliquem esse puto qui spectata michi fides est tua, nec sub celo aliquem esse puto qui tanta coniugalis amoris experimenta perceperit». Simul hec dicens, caram coniugem leto stupore perfusam et velut e somno turbido experrectam, cupidis ulnis amplectitur et «Tu» ait «tu sola reris, filia tua est; hic qui cognatus meus credebatur, tuus est filius: que divisim perdita videbantur, simul omnia recepisti. Sciant qui contrarium crediderunt me curiosum atque experientem esse, non impium; probasse coniugem, non damnasse; occultasse filios, non mactasse». Hec illa audiens, pene gaudio exanimis et pietate amens io
Abbreviated transcription (Latin):
mirarent᷑ atq in ipluis patris puelle pariter atq infantis saciaris
laudib nullo mͦ posset s uicissim mͦ uirgneã mo infantuẽ ele¬
gantiaem p̃dicaret Nalterus eo ip̃o tempore quo assideno erat
mensis in eam uersus clara uoce torã om̃ib quasi illudens ait
Quid tib udet᷑ de hac mea sponsa stat ne pulchra atq honesta
ut plane ait illa nec ꝑli pulchrior ait ulla nec honestio inuẽm
posset aut cũ milla ũꝙͣ aut cũ hac tranquilla agrere ꝓot̾is uita
Ut q ita sit et cupio et stero Unũ bona fide te et hortor et mones
ne hanc aculero accites quib aliam agitasti Nãq et iunior et
delicatius enutrita est pati ꝙtũ auguror ego nõ ualeret Calia
dicentẽ alatriter offense mulieris mentem et uerta exammas¬
et idignã sortem nõ sic merite miseratus ac forte diu sustĩere
nõ ualens Satier inquet mea griseldis mihi cognita es Satis

Expanded text:
mirarentur, atque ipsa in primis puelle pariter atque infantis laudibus mirarentur, atque ipsa in primis puelle pariter atque infantis laudibus satiari nullo modo posset, sed vicissim modo virgineam, modo infantilem elegantiam predicaret. Valterius, eo ipso in tempore quo assidendum mensis erat in eam versus, clara voce coram omnibus, quasi illudens, «Quid tibi videtur» inquit «de hac mea sponsa? Satis pulcra atque honesta est?». «Plane» ait illa «nec pulcrior ulla nec honestior inveniri potest. Aut cum nulla unquam, aut cum hac tranquillam agere poteris aita sit cupio et spero. Unum bona fide te precor ac moneo: ne hanc illis aculeis agites quibus alteram agitasti, nam quod et iunior et delicatius enutrita est, pati quantum ego auguror non valeret». Talia dicentis alaet indignam sortem non sic merite miseratus, ac ferre diutius non valens, «Satis» inquit «mea Griseldis, cognita et
Abbreviated transcription (Latin):
nieos nostie cn time sustipiendoru locandorũ ꝙ hospitut lunti
sueoes Notlibent uis inquit ila s cupide et hoc et quecnoꝵ ⁊ placita
et cũ dicto Puilia insrumenta niox corupiens domũ ueriore mẽ¬
fud nistruere. lectos stemere hortati q alias ceperat i morem
tertatmq om̃s et puelle et germam infantis mores ac enelat¬
tudnĩe mirabant᷑ Erant q qui dicerent prudenter balterũ al
feliciter permutasse. quod et hec sponsa tenerior et nobilior et
cognatus tã spetiosus accederent. Sit feruente cõueuis aparatu
ubiq psens om̃q solicita griseldis nec tanto cass deretta aio
nec cosolete uestis pudore confusa s sereno uultu mtranti cbiuã
puelle Bene ueneris dña mea inquit dehint tet̾as dũ cõuiuas
leta facie et uerborũ mira suauitate susciꝑet et ĩmensã domã
multa arte disponeret ut omnes et presertim aduene undo ea
marestas morũ atq ea prudencia sub tali habita uehementissime

Expanded text:
meos nosti optime, suscipiendorum locandorumque hospitum curam sumes». «Non libenter modo» inquit illa «sed cupide et hoc et quecunque tibi placita Et cum dicto, servilia mox instrumenta corripiens, domum verrere, mensas instruere, lectos sternere, ortarique alias ceperat, ancillecertatimque omnes et puelle et germani infantis mores ac pulcritudinem mirabantur. Erantque qui dicerent prudenter Valterium ac feliciter permutasse, quod et sponsa hec tenerior esset et nobilior, et cognatus tam speciosus accederet. Sic fervente convivii apparatu, ubique presens omniumque solicita Griseldis, nec tanto casu deiecta animo nec obsolete vestis pudore confusa, sed sereno vultu intranti obvia puelle, «Bene venerit domina mea» inquit. Dehinc ceteros dum convivas leta facie et verborum mira suavitate susciperet, et immensam domum multa arte disponeret, ita ut omnes et presertim advene unde ea maiestas morum atque ea prudentia sub tali habitu vehementissime
Abbreviated transcription (Latin):
illatmas illa corã cũctis sese exuens solã sibi retinuit cami¬
slam. Qua cõtenta mdo capite pedib q nidis gradit᷑ atq ita
prosequentib multis ac flantib fortunãq culpãtib siccis una
occilis et honesto uerecũda silencio ad paternã domũ remeauit.
Senex qui has filie nuptias semꝑ suspectas habuerat neq oñ
tantã spem mente conceperat semꝑq hoc euẽturũ cogitaue¬
rat ut saciatꝰ sponse tã huili exorte domo illã quãdoq uir
nimitate at huelitate imirabili ita ut inea signũẽ annui t̾stioris
nullũ q uestigiũ fortune pͥoris extarent. Quippe cũ mẽdiis opib
nops semꝑ spũ uxisset atq hiulis Iamq paniti conies
perat pridie igitur ualterus ad se griseldeni euotãs deuo¬
tissime uenient Cupio inquit ut puella huc ad prãdiũ
euẽtura honorifice recipiat᷑ uiriq et matͦie qͥ secũ sũt sauł et

Expanded text:
illacrimans. Illa, coram cuntis sese exuens, solam sibi retinuit camisiam, qua contecta, nudo capite pedibusque nudis, egreditur; atque ita prosequentibus multis ac flentibus fortunamque culpantibus, siccis una oculis et honesto veneranda silentio, ad paternam domum remeavit. Senex, qui has filie nuptias semper suspectas habuerat neque unquam tantam spem mente conceperat semperque hoc eventurum cogitaverat, ut, satietate sponse tam humilis exorta, domo illam quandoque vir animitate et humilitate mirabili, ita ut nullum in ea signum animi tristioris, nullum vestigium fortune prosperioris extaret, quippe cum in mediis opibus inops semper spiritu vixisset atque humilis. 8 Iam Panici comes perat. Pridie igitur Valterius, ad se Griseldim evocans, devotissime venienti, «Cupio» ait «ut puella cras huc ad prandium ventura magnifice excipi
Abbreviated transcription (Latin):
possariat rodissmio conigi het bemuolentie ⁊ cõiugalis amorip¬
ꝑoterunt indis sufficeiet siũte qui uibi senel inceperit nõ desgnat
yno incũbant hereant q ꝓpõito deflexis q in uxorẽ oculis an ulla
eus mutatio erga se fieret contemplabat᷑ assidue nec ullã penitꝰ
inuenire poterat insi ꝙ fidelior illi indies atq obsequentier
fiebat sit ut duorũ nõ isi unꝰ aimꝰ uideret᷑ Isꝙ ño cois¬
nõ amborũ s uiri dũtaxat unꝰ uxor inhil ꝑ se uelle ut dictũ est

Expanded text:
dissimo coniugi hec benivolentie et fidei coniugalis experimenta suffficere; sed sunt qui, ubi semel inceperint, non desinant; imo incumbant hereantque proposito. Defixis ergo in uxorem oculis, an ulla eius mutatio erga se fieret contemplabatur assidue, nec ullam penitus invenire poterat, nisi quod fidelior illi in dies atque obsequentior fiebat, sic ut duorum non nisi unus animus videretur, isque non comunis amborum sed viri du
Abbreviated transcription (Latin):
ualterus solito ut uxorem retemptaret ingemo q̃ doloritat
bat mores tuos nõ orignĩe inspiciẽs Nuc̃ qm̃ ut uideo om̃is
magra fortuã ẜuitus magna est Non mihi licet quod cul
literet agricole Cogũt mei et papa consentit uxors me al¬
terã habere Ian uxor mea est i uia satun q aderit esto
itit᷑ fortis aĩo dans q locũ alt̾i et dotẽ tuã referes i anti¬
tuã et huilitatẽ meã nullã prorsus esse ꝓportione tẽiẽ¬

Expanded text:
Valterius, solito ut uxorem retemptaret ingenio, doloris ac Valterius, solito ut uxorem retemptaret ingenio, doloris ac bar, mores tuos non originem respiciens; nunc quoniam, ut video, magna omnis fortuna servitus magna est, non michi licet quod cuilibet liceret agricole. Cogunt mei, et papa consentit, uxorem me alteram habere, iamque uxor in via est statimque aderit. Esto igitur forti animo, dansque locum alteri, et dotem tuam referens, in antituam et humilitatem meam nullam esse proportionem; meq
Abbreviated transcription (Latin):
bestes uidelz ꝙ effera quada ⁊ inhuãna duricia huelis penitetia q̧t
pudore cõiuign filios iussit int̾fici nã neq puery comparebant
neq ubmã gentiũ essent ullus audiuerat Neq iõ trur aĩmus¬
flectebat᷑ s in suscepta feritate expedienda q suadura illa libidĩe
procedebat Itaq cũ ab ortu filie iam duodecinꝰ ãnꝰ elapsus esset
nũtios romã misit qui simulatas inde lrãs apłicas deferrenit
Quib in ppło uulgaret᷑ datã sib licenciã a romano poritisice
ut pro sua ⁊ suarũ gentiũ quiete pͥmo mat̾monio reiecto aliã
duce posset uxorem Nec operosũ saue fuit alpestrib rudib q
insset tristis ut puto fuit S cũ semel dese sius q sortibux
statiusset nicõcussa cõstitit expectans quid de se ille decreuerat
iam nubilem excellentem forma p̾claroq cõspitcua oriatu
germanũq simul suũ ãnũ iam septiniũ agente duces ext
mia nobiliũ comitiua statuto die iter arripuit hec niteꝵ

Expanded text:
 videlicet effera et inhumana duritie, humilis penitentia ac pudore coniugii filios iussisset interfici, nam neque pueri comparebant, neque ubinam gentium essent ullus audierat; quo se flectebatur, sed in suscepta severitate experiendique sua dura illa libidine procedebat. Itaque cum iam ab ortu filie duodecimus annus elapsus esset, nuntios Romam misit, qui simulatas inde literas apostolicas referrent, quibus in populo vulgaretur datam sibi licentiam a Romano Pontefice, ut pro sua et suarum gentium quiete, primo matrimonio reiecto, aliam ducere posset uxorem; nec operosum sane fuit alpestribus rudibusqvenisset, tristis, ut puto, sed ut que semel de se suisque de sortibus statuisset, inconcussa constitit, expectans quid de se ille decerneret iam nubilem, excellentem forma preclaroque conspicuam ornatu, germanumque simul suum annum iam septimum agentem ducens, cum eximia nobilium comitiva, statuto die iter arripuit. 7 Hec inter
Abbreviated transcription (Latin):
disponã quod de sorore disposui Iocirco tͥ p̃mĩcio ne te iõpinat ꝰ¬
laborẽ tu mei et iporũ es dñs tuis reb tuo uite utere nec con¬
sensut meĩt queras in põ eĩ tuedomꝰ introitu ut pãnos uoluta¬

Expanded text:
disponam quod de sorore disposui. Id tibi prenuntio ne te inopinus disponam quod de sorore disposui. Id tibi prenuntio ne te inopinus laborem. Tu mei et ipsorum dominus; tuis in rebus iure tuo utere. Nec consensum meum queras, in ipso enim tue domus introitu ut pannos
Abbreviated transcription (Latin):
ipsitã cũ quãta posset diligentia bononia aferret o
norera sacer que illie coniti de panico nupta erat eaq
sibi traderet alendã matno studio et caris morib ĩstrueda
Tanta p̃terea occultanda cure ut ꝙ euis filie esset a nemine ũꝙͣ¬
possit pareuostrsunt ille lllico et solite quod impositũ erat
impleuit. Ualterus interea sepe uultũ cõiuigis ac uerba
consideras nullũ unꝙͣ mutat aniii perpendit iudicũt
mẽtio unꝙͣ suie ex proposito siue inciderit̾ nomẽ eius exorema¬
tris auditũ trãsserũt hoc in statu ãm dũ eite iterũ grauida¬
oĩm esuo nutas ab ubere post hiẽmũ subducto ad curiositatis sole¬
uere Quint ein ebeũte igit᷑ ualtero ⁊ anicole nepo Domi
nabitur Et tã nobilis patria tali dño subiacebit Multa quo¬
tidie m hant sentẽtram lactant᷑ in ppłis quib ego et qetis auidꝰ
Et ut uerũ fateat᷑ mihi intuens ꝓmoueor ut de lyc infante

Expanded text:
ni quanta posset diligentia Bononiam deferret ad sororem suam, que illic comiti de Panico nupta erat, eamque sibi traderet alendam materno studio, et caris moribus instruendam, tanta preterea occultandam cura, ut cuius esset filia a nemine posset agnosci. Ivit ille illico, et solicite quod impositum ei erat implevit. Valterius interea, sepe vultum coniugis ac verba considerans, nullum unquam mutati animi perpendit indicium: nunquam sive ex proposito sive incidenter nomen eius ex ore matris auditum. 6 Transiverant hoc in statu anni quattuor, ds ab ubere post biennium subducto, ad curiositatem soliervenit — “Obeunte igitur Valterio, Ianicule nepos nostri dominabitur, et tam nobilis patria tali domino subiacebit”. Multa quotidie in hanc sententiam iactantur in populis; quibus ego, et quietis avidus et — ut verum fatear — michi metuens, permoveor ut de hoc infante
Abbreviated transcription (Latin):
hant tollite hanc amate et si me carũ habetis harc catissimai
habetote. dehint ne quid reliquiarũ fortuẽ ueteris nouã infr̾et
domũ mũdari eã iussit. et a calce usq ad uerticẽ nouis uestibus
nidui quod a matromis crũstantib ac certatim sũmo illã gaudio¬
insignitã gẽniis et corona subito tͣnsformata est uix eã ppłls reco¬
gnouit Quã ualterus anulo ꝑcioso quem ad hũc usũ detulerat
soleminter desponsauit. niues ꝙ equo impositã ad palaciũ deduci
fecit comitante populo et gaudente
hut modũ miptie fate sut elebrate s̃t due alle letisspnꝯ ceto
est breui  Tehint mopi sponse tantũ dium fauoris & delicerãt
eño ini casa ila pastorea s in aula imperali edutata uideretur¬
fauta est. Unq his ipis qui illa ab origme uenetũs nouenas ꝑsuader
amoris abstrmxeratꝗamq non solũ inter funtimos ꝯuastcũ ũd

Expanded text:
hanc colite, hanc amate, et si me carum habetis, hanc carissimam hanc colite, hanc amate, et si me carum habetis, hanc carissimam habetote». Hinc ne quid reliquiarum fortune veteris novam inferret in domum, nudari eam iussit, et a calce ad verticem novis vestibus indui, quod a matronis circumstantibus ac certatim sinu illam insignitam gemmis et corona velut subito transformatam, vix populus recognovit; quam Valterius anulo precioso, quem ad hunc usum detulerat, solemniter desponsavit, niveoque equo impositam, ad palatium deduci fecit, comitante populo et gaudente. Ad hunc modum nuptie celebrate, diesque ille letissimus actus est. Brevi dehinc inopi sponse tantum divini favoris affulserat, ut non in casa illa pastoria sed in aula imperatoria educata ue his ipsis qui illam ab origine noverant persuaderi amoris astrinxerat. Iamque non solum intra patrios fines sed
Abbreviated transcription (Latin):
placeat euelle te arbitror. unĩ tamen noĩatim nosfe te ueli
Arsire qaem do mine thabes data hac ñ in uxorem tua filia trenez
uelis e iopinato negocio tupefactus senep obstupiut E Un rede
ut ip̃ãm de quibusdã interrogem te pñte Ingressi utit᷑ expectante ppło
at inmnto puella cata patris obsequĩ satagentẽ et piselito tat
hospitis aduentu stupidam inuenere quã his ubre ualteriis adire¬
ditur. Et patri tuo placet inquit et mͦ ut uxor mea sis. Credo idipũ
tibi placeat S habeo ex te querere ubi hoc pactũ sit quod mox erit
an uolenti aĩo parata sis ut de om̃b tecũ in couenaterta utr
in mulla unꝙͣ re a mea uolũtate dissentias Et quidquid tecũ agere
egd am dñe inquit tanto honore me indignã scio At si uolũtas
b quod contra am̃ tuũ sit nec tu etiã aliquid facies si etiã ptern
octideris quod moleste ferã Satis est inquit ille. Sic in publitum
eductã ppło ostenderis hec ait uxor mea est hec dñã uestrra ⁊

Expanded text:
e velim: an me, quem dominum habes, data michi hac tua in uxorem filia, generum velis?» Inopino negotio stupefactus, senex obriguit, et vix tandem ut ipsam de quibusdam interrogem, te presente». Ingressi igitur, expectante populo ac mirante; puellam circa patris obsequium satagentem et insolito tanti hospitis adventu stupidam invenere, quam his verbis Valterius aggreditur: «Et patri tuo placet» inquit «et michi ut uxor mea sis. Credo id ipsum tibi placeat, sed habeo ex te querere, ubi hoc peractum fuerit quod mox erit, an volenti animo parata sis ut de omnibus tecum michi conveniat, ita ut in nulla unquam re a mea voluntate dissentias et, quicquid tecum agere Ego, mi domine» inquit «tanto honore me indignam scio; at si voluntas bo, quod contra animum tuum sit; nec tu aliquid facies, etsi me mori iusseris, quod moleste feram». «Satis est» inquit ille; sic in publicum eductam populo ostendens, «Hec» ait «uxor mea, hec domina vestra est;