comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam ut intelligamꝰ eam ⁊ in somnis terri¬
tam ⁊ ꝓpter terrorẽ somnioꝵ uigilias qͦq
ppessã ¶ Nouus. magnus bt pollio ⁊ ip̃e
facit nona carmina ¶ Successit sedib
bt succedoq oneri ⁊ suecedũt tecto.n
¶Quem se se ore.f. ut obstupuit primo a¬
audierat dicente. nec bello maior ⁊ armis
sane sub̃ est ⁊ bene uirtutis cõmemoratiõe
excusat supͣ dictã pulcritu dinis laudem.n
¶Credo eqdẽ genꝰ ee̾ deoꝵ nec enĩ uana fides
est idest falsa nã degeneres arguit timor
idest ĩ ꝓbat inpugnat. ¶Heu. ꝑ hec amoris
bat. finita. terminata. qd̾ ninne uirtutis
est Nã in choare bella quoꝵ libet ẽ uincere
se se optat que sic negat ¶ Sederet. ꝓlace¬
ret ut ⁊ sedet hoc animo ¶Uincloq uiga¬
li.sineresis ẽ ꝓ uinculo. ugali autẽ ꝓpter
uigũ qd̾ ĩponebat᷑ mat̾monio ꝯiũgentis
i. maritus ¶ Decepta morte.t̾. figurate dix̃

Expanded text:
tam, ut intellegamus eam et insomniis territam, ut intellegamus eam et insomniis territam et propter terrorem somniorum vigilias quoque perpessam. NOVVS magnus, ut «Pollio et ipse facit nova carmina». SVCCESSIT SEDIBVS ut «succedoque oneri» et «succedunt tecto». QVEM SESE ORE FERENS ut «obstipuit primo aaudierat dicente «nec bello maior et armis». Sane subaudis ‘est’. Et bene virtutis commemoratione excusat supra dictam pulchritudinis laudem. CREDO EQVIDEM genus deorum esse, nec enim ‘vana fides’ est, id est falsa, nam «degeneres animos arguit timor», id est probat, inpugnat. HEV per haec amoris BAT finita, terminata, quod nimiae virtutis est; nam inchoare bella quorumlibet est, vincere sese optat quae sic negat. SEDERET placeret, ut «et sedet hoc animo». VINCLO IVGALI synaeresis est pro ‘vinculo’. ‘Iugali’ autem propter iugum quod imponebatur matrimonioid est maritus. deceptam morte fefellit figurate dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
precedit. ¶ Cũ sic unanimẽ dere pudenda
locuturã parũ fuerat sororem eligere nisi
etiã unanimẽ. dicimꝰ autẽ ⁊ unanmus
⁊ unanimis. sicut in ermus ⁊ mermis.
¶Male sana. nõ plene sana amore uiciata
Male enĩ plerũq nõ. plerũq minꝰ sigͥficat
terrent. ⁊ terret ⁊ terrent legit᷑. s si terret
legerimꝰ in somuia erit uigilia. boc enĩ
maiores inter uigilias ⁊ ea que uidemꝰ
ĩ somnis inter ẽe uoluerũt. Ut somina
generis feminĩ nuiͣ singłaris ugiliam
nui płaris ea que ꝑsomnũ uidemꝰ. Ut s
falsa ad celũ mittũt insomnia manes sci¬
en dũ igit᷑ ꝗa si terret dixerimꝰ antiqua
erit elocntio. in somina enĩ licet pacu¬
uiꝰ ⁊ enmius d frequent̾ dixerit. plinius
tam̃ exelusit et de usu remouit. s am¬
biguitatẽ lectionis hec res fecit qd̾ nõ
exapto uigilasse se dixit s habuisse ꝗe¬
tem. inplacidã idest somnus in terrup¬

Expanded text:
praecedit. CVM SIC VNANIMEM de re pudenda praecedit. CVM SIC VNANIMEM de re pudenda locutura parum fuerat sororem eligere nisi etiam unanimem. Dicimus autem et ‘unanimus’ et ‘unanimis’, sicut ‘inermus’ et ‘inermis’. MALE SANA non plene sana, amore vitiata; ‘male’ enim plerumque ‘non’, plerumque ‘minus’ significatterrent et 'terret' et 'terrent' legitur. sed si 'terret' legerimus, 'insomnia' erit vigilia: hoc enim maiores inter vigilias et ea quae videmus in somnis interesse voluerunt, ut 'insomnia' generis feminini numeri singularis vigiliam numeri pluralis ea quae per somnum videmus, ut «sed falsa ad caelum mittunt insomnia manes». Sciendum igitur quia, si ‘terret’ dixerimus, antiqua erit elocutio; ‘insomnia’ enim, licet et Pacuvius et Ennius frequenter dixerit, Plinius tamen exclusit et de usu removit. Sed ambiguitatem lectionis haec res fecit, quod non ex aperto vigilasse se dixit, sed habuisse quietem inplacidam, id est somniis interrup
Abbreviated transcription (Latin):
infrequẽti amantis cogitatione. ¶Tentis.
nõ enee ut sit uelut exensatio s dardam
anuminib aut ueneris. ¶ In fixi pectore
uultus u̾baq tale ⁊ illud ẽ illũ absens absẽ¬
tem auditq uidetq ¶Placidã menbris dat
cura quietẽ. aut penitꝰ quiete caruit. ut
placit᷑a epitheton sit quietis. aut habuit
quidẽ ꝗetẽ. s nõ placidã idest turbatam
somnus. unde ⁊ ip̾a paulopost que me
spensam insomnia terrent. ¶Postea phoe¬
bea lustrabat lanpade terras. circũ locutio
que ꝑnatura necesse ẽ fieri plerũq ꝯtem¬
nat¶ Tustrabat. aut illustrabat. aut re
uera iustrabat idest purgabat. nã nox
quodã modo polluit mũdũ ¶Humẽtem
umbrã quia nox om̃is bumida est ut
noctis ientus nõ deficit humor. ⁊ nichil
inter est utrũ unibrã an noctẽ dicat. nox
enĩ umbra terre ẽ. Ut supra ĩuoluens
umbra magna terrãq polũq. Est etiam
hystero proteron in sensu. aurora enĩ solẽ

Expanded text:
in frequenti amantis cogitatione. GENTIS in frequenti amantis cogitatione. GENTIS non Aeneae, ut sit velut excusatio, sed Dardani a numinibus aut Veneris INFIXI PECTORE VVLTVS VERBAQVE tale et illud est «illum absens absentem auditque videtque». PLACIDAM MEMBRIS DAT CVRA QVIETEM aut penitus quiete caruit, ut ‘placida’ epitheton sit quietis, aut habuit quidem quietem, sed non placidam, id est turbatam somniis; unde et ipsa paulo post ‘quae me suspensam insomnia terrent’. POSTERA PHOEBEA LVSTRABAT LAMPADE TERRAS circumlocutio quae per naturam necesse est fieri, plerumque contemnat. LVSTRABAT aut ‘inlustrabat’, aut re vera ‘lustrabat’, id est purgabat; nam nox quodammodo polluit mundum. VMENTEM VMBRAM quia nox omnis umida est, ut «noctis lentus non deficit umor». Et nihil interest utrum umbram an noctem dicat; nox enim umbra terrae est, ut supra «involvens umbra magna terramque polumque». Est etiam hysteroproteron in sensu; Aurora enim solem
Abbreviated transcription (Latin):
stipuit pͥmo aspectu sidonia dido ¶Saucia.
hine sub iũgit uulnꝰ alit ⁊ bene adludit ad
cupidinis tela. ut paulopost ad ficula ¶ Et
ceco carpit᷑ igni. Nam sagittarũ uulnus
Ut ueneris iustissima cura. Itẽ in ea maxĩa
cura ¶Uenis. quia ꝑuenas amor currit
sieut uenenũ. Inde dicta fallaxq uenen ũ
Itẽ longũ q bibebat amore ¶ Et ceco
carpit̾ igni. agit uirgiliꝰ ut inuẽtas frãgat
declamationes. bt hoc loco rem dixit sine de¬
elimatiõe. Unde ouidius. quoq magis te¬
gitur tanto magis estuat ignis. ceco ergo
igni ualidiore cuiꝰ natura est ut ꝯpressus
magis ꝯualescat ¶ Multa uiri uirtus aĩo
bene mediã se facit prebere didonẽ interre¬
galem pudorẽ ⁊ amoris inpulsu̾. simulat
eñ uirtutẽ mirari cuiꝰ pulcritudine com¬
inouebat᷑. młta autẽ uirtus figurate dixit
nã adnumerũ transtulit qd est quãtitatis.¬
¶ Recursat. bene frequẽtatiuo usus est u̾bo

Expanded text:
stipuit primo aspectu Sidonia Dido». SAVCIA stipuit primo aspectu Sidonia Dido». SAVCIA hinc subiungit ‘vulnus alit’. Et bene adludit ad Cupidinis tela, ut paulo post ad faculam, ‘et caeco carpitur igni’; nam sagittarum vulnus ut «Veneris iustissima cura», item «mea maxima cura». VENIS quia per venas amor currit, sicut venenum; inde dictum «fallasque veneno», item «longumque bibebat amorem». CAECO CARPITVR IGNI agit Vergilius, ut inventas frangat declamationes, ut hoc loco rem dixit sine declamatione; unde Ovidius «quoque magis tegitur, tanto magis aestuat ignis». ‘Caeco’ ergo ‘igni’ validiore, cuius natura est, ut compressus magis convalescat. MVLTA VIRI VIRTVS ANIMO bene mediam se facit praebere Didonem inter regalem pudorem et amoris inpulsum. Simulat enim se virtutem mirari, cuius pulchritudine commovetur. ‘Multa’ autem ‘virtus’ figurate dixit; nam ad numerum transtulit quod est quantitatis. RECVRSAT bene frequentativo usus est verbo
Abbreviated transcription (Latin):
Hpollonius argonintiea seripsit
⁊ intertio inducit medeam amã
inde totus bie liber translatus ẽ.
est autẽ pene totus in affectione licet infi¬
ne pathos habeat ubi abscessus enee giguit
dolorem. Sane totus inconsilis ⁊ subtilita¬
tibus est. Nãpene comicus stultus stilus est
noc mirũ ubi de amore tractatur. Inuctus
quoq supiorib est qd̾ artis e̾ẽ indet ut fre¬
quenter diximus. na ex abrupto uiciosus
est transitus. licet stulte qdã dicant hunc
tertio nõ eẽ ꝯiunctũ in illo enĩ nauigiũ
in hoc amores ex seꝗt᷑. nõ uidentes optimã
ꝯmnctioe cũ enĩ tertiũ sic clanserit facto
q fine quieuit subsecutus at regina graui
iam du dũ saucia cura. Itẽ paulopost nec
placidã menbris dat cura quietẽ. Nã cum
eneã dormire dixerit satis ꝯgrue subiũexit
Ut somno amans careret. ¶ Iam dudum.
iam dudũ illi facile sit qd̾ doleat. aut iã
dudũ a quo tẽpore iidit eneã. legimꝰ enĩ ob¬

Expanded text:
pollonius Argonautica scripsit et in tertio inducit amantem Medeam; inde totus hic liber translatus est. Est autem paene totus in affectione, licet in fine pathos habeat, ubi abscessus Aeneae gignit dolorem. Sane totus in consiliis et subtilitatibus est; nam paene comicus stilus est; nec mirum, ubi de amore tractatur. Iunctus quoque superioribus est, quod artis esse videtur, ut frequenter diximus; nam ex abrupto vitiosus est transitus. Licet stulte quidam dicunt hunc tertio non esse coniunctum – in illo enim navigium, in hoc amores exsequitur – non videntes optimam coniunctionem; cum enim tertium sic clauserit «factoque hic fine quievit», subsecutus «at regina gravi iamdudum saucia cura», item paulo post «nec placidam membris dat cura quietem»; nam cum Aenean dormire dixerit, satis congrue subiunxit ut somno amans careret. iamdudum illi facile sit qdudum’, a quo tempore vidit Aenean - legimus enim «ob
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. accentus sane g̾cus tũc po̾t ẽẽ si sit g̾ca
declinatio. Ut olympo soly pon ¶Torquet
ne torques. numine aut̃ ẽ aut nutu aut
potestate. ¶Hec que dicturus ẽ. nã supra
con sumis. Salustiꝰ. ubi triennio frustra tri¬

Expanded text:
sum». Accentus sane Graecus tunc potest esse si sit Graeca sum». Accentus sane Graecus tunc potest esse si sit Graeca declinatio, ut ‘Olympos Olympon’. Nam Latne torques». NVMINE autem est aut ‘nutu’ aut ‘potestate’. HAEC quae dicturus est; nam supra consumis. Sallustius «ibi triennio frustra tri
Abbreviated transcription (Latin):
lybia erat s nõ inarenosũ mauretania eĩz
aspera ⁊ siluestris ẽ ¶ Materuo abauo.per
maiam athlantis filia. ¶ O.agalia a frorum
casas. ⁊ mapalia idẽ significant. s magalia
ma. ꝓducit. mapalia uõ corriꝑit ut ⁊ raris
babitata mapalia tectis ¶aspide fulua. ꝓui¬
ridi. Ut flauaq caput nectent᷑ oluia. dicit ⁊¬
iam plinius in naturali historia młta ẽẽ
iaspidũ genera. in ꝗb ⁊ iã fuluũ ꝯmemorat¬
¶ Ensis erat. ꝓnagia posuit. ⁊ młti iaspidez
uolu̾t adgrãm ꝑtinere ¶Lena genꝰ uestis. est
autẽ toga dupler amictus auguralis ¶Inua¬
dit. habitũ future ostendit oratioĩs.⁊ notan¬
dum nõ eũ tantũ nũtii s ⁊ iã caduceatoris.
Idest oratoris offid fungi. nã ⁊ ꝑsuadet ⁊ nũ¬
ciat ¶ Uxorius. uxori ẜuiens. oratius. uxoriꝰ
amnis ¶p̃e. dat dictis auctoritatẽ. Ut que
celũ unde addidit claro. ut plemiriũ undo¬

Expanded text:
Libya erat, sed non in harenosa. Mauritania enim Libya erat, sed non in harenosa. Mauritania enim aspera et silvestris est. MATERNO AB AVO per Maiam, Atlantis filiam. MAGALIA Afrorum casas. Et ‘mapalia’ idem significant; sed ‘magalia’ ‘ma’ producit, ‘mapalia’ vero corripit, ut «et raris habitata mapalia tectis». IASPIDE FVLVA pro ‘viridi’, ut «fulvaque caput nectentur oliva». Dicit etiam Plinius in Naturali Historia multa esse iaspidum genera, in quibus etiam fulvum commemorat. ENSIS ERAT pro ‘vagina’ posuit. Et multi iaspidem volunt ad gratiam pertinere. LAENA genus vestis. Est autem proprie toga duplex, amictus auguralis. INVADIT habitum futurae orationis ostendit. Et notandum non eum tantum nuntii sed etiam caduceatoris, id est oratoris, officio fungi; nam et persuadet et nuntiat. VXORIVS uxori serviens, Horatius «uxorius amnis». IPSE dat dictis auctoritatem, ut «quae caelum; unde addidit ‘claro’, ut «Plemyrium undo
Abbreviated transcription (Latin):
pite. ut aũt ĩ primo diximꝰ peritus astro¬
logie fuit. Nam hercule docuit sane lati¬
ne telamo d̾r̾. sicut nilus melo. ¶Eulcit.
sustinet. nã altus ẽ nimis ¶Nix nius fa
effundere ningues. ninguit aut̃ prima
ꝑsona caret ⁊ scd̾a. ꝗa nõ ẽ in n̾ro arbi¬
trio. ¶ Precipitant. Ut nox humida celo
precipitat ¶ Senis. autẽ pp etatem. aut
allu sit admues. ut gelidus canis cũ mon¬
tibus humor liquitur. ¶Parib alis. lem
uolatu. ut dixit ⁊ in celũ parib se sustulit
alis ¶ Cillemus. aut ab auia. unde paulo
post. cyllenia ꝓles. aut acyllene a chadie
monte ubi dicit᷑ ẽẽ nutritus. ¶ Toto cor¬
pore uno. impetu excussus sic lucanꝰ nec
se tellure cadauer paulatim ꝑ inenbra
leuat terraq repulsu ẽ crectũq semel.¬
¶ Am similis incongruũ credit carmini si mer¬
gum diceret. Ut alibi ciconiã ꝑ perifrasim po¬
suit. caudida uenit longis ĩ uisa colubris sic
est. ⁊ testa cũ ardente uideret ¶Litus hare

Expanded text:
pere. Vt autem in primo diximus, peritus astrologiae fuit; nam et Herculem docuit. Sane Latine ‘Telamo’ dicitur, sicut Nilus Melo. FVLCIT sustinet; nam altus est nimis. NIX ‘nivis’ effundere ningues». ‘Ninguit’ autem prima persona caret et secunda, quia non est in nostro arbitrio. PRAECIPITANT ut «nox umida caelo praecipitat». SENIS aut propter aetatem aut adlusit ad nives, ut «gelidus canis cum montibus umor liquitur». PARIBVS ALIS leni volatu, ut «dixit et in caelum paribus se sustulit alis». CYLLENIVS aut ab avia, unde paulo post «Cyllenia proles», aut a Cyllene, Arcadiae monte, ubi dicitur esse nutritus. TOTO CORPORE uno impetu excussus. Sic Lucanus «nec se tellure cadaver paulatim per membra levat terraque repulsum est erectumque semel». AVI SIMILIS incongruum heroo credidit carmini, si mergum diceret. Vt alibi ciconiam per periphrasin posuit, «candida venit avis longis invisa colubris»; sic est et «testa cum ardente viderent scintillare
Abbreviated transcription (Latin):
q alii. ergo ⁊ iarbas ductor ¶ Quos affrica
terra. deriuatioe̾s frequẽter maiores sũt a
principalitate. interdũ pares inueniũtꝰ raro
minores unde supͣ lacena notandũ diximꝰ
¶Triumphis diues. Idẽ bellicosa. ¶Placito
displicebant. nũꝗ ⁊ iãplacito amori repugna¬
bis. ⁊ ẽ grecũ pugno tibi. nã nospugno tecũ
dicimꝰ ¶ Hinc getule urbos. adt̾rorẽ urbes po¬
ui aut ꝗ eꝗs sine freno utunt᷑ ¶ In hospita.
barbara. aspera. ¶Deserta siti. in habitabił. dic̃
lin ⁊ bene terret dicens uixta ẽẽ aut bellicosaᷤᷤ
gentes aut deserta loca unde nõ sperat᷑ auxiliũ
¶Lateq furentes barchei hippe sũt acartagine.
Unde addidit late furentes. hu scd̾m ticianũ
inchoro grafia phoenicẽ nauali quondã supe¬
rauere certamine barche autẽ ciuitas ẽ pen¬
tapoleos que hodie ptolemais d̾r. Nã eyrene
⁊ barche regine fuerũt que singłis dederũt ciui¬

Expanded text:
QVE ALII ergo et Iarbas ductor. QVOS AFRICA QVE ALII ergo et Iarbas ductor. QVOS AFRICA TERRA derivationes frequenter maiores sunt a principalitate, interdum pares inveniuntur, raro minores; unde supra «Lacaena» notandum diximus. TRIVMPHIS DIVES id est bellicosa. PLACITONdisplicebant; numquid etiam placito amori repugnabis?’ et est Graecum ‘pugno tibi’; nam nos ‘pugno tecum’ dicimus. HINC GAETVLAE VRBES ad terrorem ‘urbes’ po’, aut quia equis sine freno utuntur. INHOSPITA barbara, aspera. DESERTA SITI inhabitabilis. Dicitlin. Et bene terret dicens iuxta esse aut bellicosas gentes aut deserta loca, unde non speratur auxilium. LATEQVE FVRENTES BARCAEI hi prope sunt a Carthagine; unde addidit ‘late furentes’. Hi secundum Titianum in chorographia Phoenicen navali quondam superavere certamine. Barce autem civitas est Pentapoleos, quae hodie Ptolomais dicitur; nam Cyrene et Barce reginae fuerunt quae singulis dederunt civi
Abbreviated transcription (Latin):
uilia tollere dulce cogitat heredẽ. alii male
uingũt natos ueneris cupidinẽ ⁊ eneã. ue¬
uata fides cineri ꝓmissa sicheo ⁊ bene erte¬
nuat dicendo nõ animã s cineres ⁊ manes
sepultos. dicit aũt scd̾m eꝑicureos qui aĩam
cũ corpore hñt perire ¶ Esto. adu̾biũ cõcedẽ¬
tis ẽ grecũ ¶ Nexere mariti. nõ qui erant
s ꝗeẽ eupiebant. Alui ĩtelligũt egrã mariti
Ut sit genit̾s singłaris ¶ Nõ ante tiro. aut
ĩtiro. ac sidiceret tiri. aut certe tyroten. idẽ
de tyro ut dardanus hesperia ¶Despeetus
iarbas. rex libie qui re uera didonẽ uoluit
ducere. ⁊ ut habet historia cũ hec negaret
cartagim intulit bellũ. euiꝰ timore eũ coge¬
retur a ciunib petuit ut ante placeret manes
mariti. ⁊ exedificata pira se mignẽ preci¬
pitauit. obquã rem dido idest uirago appel¬
lata ẽ. Nam elissa ꝓprie dicta ẽ ¶ Ductores¬

Expanded text:
Iulia, tollere dulcem cogitat heredem». Alii male Iulia, tollere dulcem cogitat heredem». Alii male iungunt ‘natos Veneris’ Cupidinem et Aenean. VEvata fides cineri promissa Sychaeo». Et bene extenuat dicendo non animam, sed cineres et manes sepultos. Dicit autem secundum Epicureos, qui animam cum corpore dicunt perire. ESTO adverbium concedentis est Graecum. FLEXERE MARITI non qui erant, sed qui esse cupiebant. Alii intellegunt ‘aegram mariti’, ut sit genetivus singularis. NON ANTE TYRO aut ‘in Tyro’, ac si diceret ‘Tyri’, aut certe Turovqen, id est ‘de Tyro’, ut «Dardanus Hesperia». DESPECTVS IARBAS rex Libyae, qui Didonem re vera voluit ducere et, ut habet historia, cum haec negaret, Carthagini intulit bellum; cuius timore cum cogeretur a civibus, petiit ut ante placaret manes mariti, et exaedificata pyra se in ignem praecipitavit. Ob quam rem ‘Dido’, id est ‘virago’, appellata est; nam ‘Elissa’ proprie dicta est. DVCTORES
Abbreviated transcription (Latin):
bantẽ impulit. impulit ⁊ labare fec̃. nõ
enĩ lababat qr antea in mobis fuerat. Ca¬
uendũ sane labantẽ cõtra metrũ legamꝰ.
nã la. longa est ut labere nỹpba polo..
¶Ueteris uestigia flamme. Bene ĩ bonestam
si mors seeuta nõ fuerit ¶allantes ũbras
herebo in herebo alii herebi legũt. ¶Aut tua
uira resoluo. p̾p̾. inculũ uigale ¶mores
abstulit. cũ illo ꝯsũpta sũt desideria ⁊ uolup
oculoꝵ Idest palpebras que apalpatione die
te nã sẽꝑ mouent᷑. Impleuit autẽ ideo ꝗa
lacrime plerũq se intra oculos tenent ⁊
bene premisit excusationẽ his lacrimis.
ꝯmemoratiõe pͥoris mariti. ¶Anna refert
suasoria ẽ om̃i parte plena. Nã ⁊ purgat
obiecta ⁊ ostendit utilitatẽ ⁊ atimore ꝑsu¬
adet ¶Oluce magis dilecta. Idest dilectior
nam antiqui frequẽter ꝓcõpatiuo iũgebant
lane moerens inani caperis uiuenta ¶Nee
duleis natos. pͥp̾. liberos q̃ causa fuit secundi
matrimonii. Ut iuenał. s placet ursiłio ler

Expanded text:
fecit. Non enim lababat qui antea immobilis fuerat. Cavendum sane ne ‘labentem’ contra metrum legamus; nam ‘la’ longa est, ut «labere, nympha, polo». VETERIS VESTIGIA FLAMMAE bene inhonestam si mors secuta non fuerit. PALLENTES VMBRAS HEREBO in Erebo. Alii ‘Erebi’ legunt. AVT TVA IVRA RESOLVO propter ‘vinclo iugali’. AMORES ABSTVLIT cum illo consumpta sunt desideria et voluptoculorum, id est palpebras, quae a palpitatione dictae sunt; nam semper moventur. ‘Implevit’ autem ideo, quia lacrimae plerumque se intra oculos tenent. Et bene praemisit excusationem his lacrimis commemoratione prioris mariti. ANNA REFERT suasoria est omni parte plena; nam et purgat obiecta, et ostendit utilitatem, et a timore persuadet. O LVCE MAGIS DILECTA id est ‘dilectior’; nam antiqui frequenter pro comparativo iungebant lane maerens in omni carperis iuventa? NEC DVLCIS NATOS propter liberos, quae fuit causa secundi matrimonii, ut Iuvenalis «sed placet Vrsidio lex
Abbreviated transcription (Latin):
poeticũ morẽ. aĩe enĩ ĩ celo sũt. ut uisa de¬
binc celo. facies de lapsa parentis. huiꝰ autẽ
rei ratio alteriꝰ sciẽtie est ¶imina morte
resignat. Claudit. ꝑturbat. ẽ ⁊ aliud. phi¬
sici dicu̾t pupulas quas in oculis indemꝰ
suma desperatio. hoc ergo dicit designat
hoc ẽ aufert signa luminib ¶ Tranat.
transuolat. Ut nare ꝑ estate liꝗdã suspe¬
reris agmen ¶Aapicem ⁊ latera. bene ei
que sũt aĩalis dat. nã rex fuit ꝗ cũ ꝑseũ¬

Expanded text:
poeticum morem. Animae enim in caelo sunt, ut «visa depoeticum morem. Animae enim in caelo sunt, ut «visa dehinc caelo facies delapsa parentis». huius autem rei ratio alterius est scientiae. LVMINA MORTE RESIGNAT claudit, perturbat. Est et aliud quod physici dicunt, pupillas, quas in oculis videmus, summa desperatio. Hoc ergo dicit ‘resignat’, hoc est ‘aufert signa luminibus’. TRANAT transvolat, ut «nare per aestatem liquidam suspexeris agmen». APICEM ET LATERA bene ei quae sunt hominis dat; nam rex fuit qui, cu
Abbreviated transcription (Latin):
Ascanione. pp illud ꝙ frequẽtꝰ diximus
ip̃i ĩperiũ deberi. ideo aũt hoc asserit poe¬
ta ut laudando uilũ cesarẽ laudet ꝗ ab
eo originẽ ducit. ut iuluis amagno
demissũ nom̃ iulo¶ Nomanas inuidet
artes. honestior elocutio est. si addamus
quã rem inuidemꝰ. Ut liber pampineas
ĩ uidit collib umbras. ¶Inimica ingen¬
te. p̃occupat quasi p̃scuis. ¶ Nec prolem
ausoniã. ut in .ui. nũc age dardaniã ꝓlẽ
que deude sequet᷑ gła. Hec sũma ẽ. idest
mei precepti collectio. Iuuen ał In sũma
nõ maurus erat nec sarmata. Parere
parabat nõ respondit quasi num̃ ĩ feriꝰ
nuas ꝗa cituis ab om̃ib planetis ĩ ortũ suu̾
recurrit bnde ⁊ uelor ⁊ errans dr. ut quos
ignis celi cyllenus erret inorbe ¶Tum
Ut oratiꝰ faretraq humerũ lira. huiꝰ autẽ
uige hec ratio ẽ. mercuriꝰ ⁊ oronis d̾s dẽ¬
pacis caduceatores dicunt᷑. unde ⁊ grece ber
bella sũmebant᷑ ¶Animas ꝓumbras scdm

Expanded text:
ASCANIONE propter illud quod frequenter diximus, ipsi imperium deberi. Ideo autem hoc adserit poeta, ut laudando Iulum Caesarem laudet, quia ab eo originem ducit, ut «Iulius a magno demissum nomen Iulo». ROMANAS INVIDET ARCES honestior elocutio est si addamus quam rem invidemus, ut «Liber pampineas invidit collibus umbras». INIMICA IN GENTE praeoccupat quasi praescius. PROLEM AVSONIAM ut in sexto «nunc age Dardaniam prolem quae deinde sequatur gloria». HAEC SVMMA EST id est ‘mei praecepti collectio’. Iuvenalis «in summa, non Maurus erat neque Sarmata». PARERE PARABAT non respondet quasi numen inferiusnnas quia citius ab omnibus planetis in ortum suum recurrit: unde et velox et errans inducitur, ut "quos ignis caeli Cyllenius erret in orbes" . sic Horatius "fraternaque umerum lyra" . huius autem virgae haec ratio est. Mercurius et orationis depacis caduceatores dicuntur — sicut  ANIMAS pro ‘umbras’ secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ⁊ supra diximꝰ terram mari uicinã
modo etiã ĩ fertilẽ uult ostendere ¶NLo¬
ei leges dedimꝰ. aut quã tributariã feci¬
mꝰ aut cui ideo ꝯcessimꝰ ciuitatẽ ut in
nr̃m de beniret matrimoniũ. ¶Nr̃a.
ꝓ mea est antẽ nobilius. Salustiꝰ. nos
intanta doctissimoꝵ copia ¶ Dominũ
Ut salustiꝰ. liceat phrygio ẜiure marito
est autẽ deuire quasi ꝑcoemptione.
Patris similis paridi. in uiria aꝑsona
⁊ bene paris qͣsi ꝗ sustulit pactũ. sic ui¬
uenał ⁊ calcio ẜuiret roma ueroni.
¶ Seuiro comitatti ut uere pbrigie neq
enĩ phrigie. ¶Meomia mitra. lidiana qua
ntebant᷑ ⁊ frigies ⁊ lydu. mitra. hoc ẽ in¬
curuũ pilleũ. de quo pendebat etiã buc¬
carũ tegim̃. ¶ Crinẽ madentẽ subnixus
crinẽ unguẽtatũ subnixũ habens ¶Ra¬
pto potitur. strupro fruit᷑ nã ꝓprie raptꝰ
est inlicitꝰ coitus nec enĩ hic rapuerat
tẽplis ꝯppe tuis .f. ac si diceret nõ mirũ

Expanded text:
ri vicinam. Modo etiam infertilem vult ostendere. LOCI LEGES DEDIMVS aut quam tributariam fecimus, aut cui ideo concessimus civitatem, ut in nostrum veniret matrimonium. NOSTRA pro ‘mea’. Est autem nobilium hic in tanta doctissimorum copia». DOMINVM ut superius «liceat Phrygio servire marito». Est autem de iure, quasi per coëmptionem. PARIS similis Paridi, iniuria a persona. Et bene ‘Paris’ quasi qui sustulit pactam. Sic Iuvenalis «et calvo serviret Roma Neroni». SEMIVIRO COMITATV ut «o vere Phrygiae! Neque enim Phryges». MAEONIA MITRA Lydia; nam utebantur et Phryges et Lydi mitra, hoc est incurvo pilleo, de quo pendebat etiam buccarum tegimen. CRINEMQVE MADENTEM SVBNIXVS crinem unguentatum subnixum habens. RAPTO POTITVR stupro fruitur; nam proprie raptus est inlicitus coitus. Nec enim hic rapuerat. TEMPLIS QVIPPE TVIS FERIMVS ac si diceret ‘non mirum
Abbreviated transcription (Latin):
guam ne facinus in dicaret abscidit. Illa tñ¬
rem in ueste suo cruore descͥptam misit soro
ri. qua cognita ꝓgne ytim filium interemit¬
⁊ patri epulandum aposuit. Postea om̃es
maues mutati. Terens in upupam. Itis
in fassem. ꝓgne in exu̾dinẽ byrũdinem.
filomena inluscimã. Filomela dapes. Atqui¬
hoc ꝓgne fecit. s aut abutitur noĩe aut illũ
putat ꝓpter quã factũ est. Eurotas fluuius
laconum. qui ab apolline suas edocet lauros
olimpo. ⁊ exeo ꝙ dies in uitus abscessit ⁊ ex̃
eo ꝙ nimio audiendi desiderio uesꝑ exortus
est. cantilene uoluptas ostenditur.

Expanded text:
guam, ne facinus indicaret, abscidit, iguam, ne facinus indicaret, abscidit, irem in ueste suo cruore descriptam sorori misit. Qua cognita Progne Itin filium suum interemit et patri epulandum apposuit. Postea omnes in aues mutati sunt: Tereus in upupam, Itis in fassam, Progne in hirundinem, Philomena in lusciniam. hoc Procne fecit; sed aut abutitur nomine aut illi inputat, propter quam factum est. Laconum, qui audita ab Apolline suas edocet lauros, olympo et ex eo quod dies invitus abscessit, et ex eo quod nimio audiendi desiderio Vesper exortus est, cantilenae voluptas ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
certe sit istero ꝓteron. Ut quas utriusq fabule
uideatur facere ꝯmemorationẽ ut intelligamꝰ.
Quid loquar aut seyllã nisi aut quã fama se¬
cuta est. candida succinta latrantib inguina
monstris. duliehias uexasse rates. aut certe ut
bis accipiamus. Quid loquar aut scyllam nisi
aut quã fama secuta est. Ut est illud in primo
Nõ ignara mala miseris succurre. d. Dulichiaᷤᷤ
autẽ ꝑ tapinosin dictũ est. nam nõ uexauit. s
euertit. Quod ꝓbus uult hac ratione defendere
dicens. Uexasse uenire abeo qd̾ est uebo uecto.
uexo. ut uexasse sit portasse ⁊ si ne dubio pro
arbitrio suo euertisse. Teri. ꝓ terei. Nam ꝑro¬
si neresin dictũ est. sicut supra furtimq ꝓ me¬
thi. ꝓ promethei. Tereus autẽ rex t̾racũ fuit
noĩe duxisset uxorem. ⁊ post aliquãtum tps
ab ea rogaretur ut sibi philomelam sororem
uidendã accersisset. ꝓfectus athenas dũ addu¬
cit puellam eam uitiauit in itinere. ⁊ ei lin¬

Expanded text:
fabulae videatur facere commemorationem, ut intellegamus 'quid loquar Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est, candida succinctam latrantibus inguina monstris, Dulichias vexasse rates': aut certe 'aut' bis accipiamus 'quid loquar aut Scyllam Nisi, aut quam fama secuta est', ut est illud in primo non ignara mali miseris succurrere disco . Ad v.autem per tapinosin dictum est; nam non vexavit, sed evertit. quod Probus vult hac ratione defendere, dicens 'vexasse' venire ab eo, quod est 'veho, vecto, vexo', ut 'vexasse' sit portasse et sine dubio pro arbitrio suo evertisse. 'vexasse' est enim synaeresin dictum est, sicut supra furtumque Promethei pro 'Promethei+'. Tereus autem rex Thracum fuit,nomine, duxisset uxorem et post aliquantum tempus ab ea rogaretur, ut sibi Philomelam sororem suam videndam accersiret, profectus Athenas dum adducit puellam, eam vitiavit in itinere et ei lin
Abbreviated transcription (Latin):
discordia. Modo ergo uirgilius aut poetaꝵ mo¬
re miscuit fabulas ⁊ nom̃ posuit ꝓ nomine. ut
diceret scyllã nisi ꝓphorei. sicut alibi. domitus
pollucis habenis cyllarus eũ castor equoꝵ domi¬
toꝵ fuerit. Item ⁊ manib progne pectus .t .s.c.¬

Expanded text:
discordia. modo ergo Vergilius aut poetarum modiscordia. modo ergo Vergilius aut poetarum more miscuit fabulas et nomen posuit pro nomine, ut diceret 'Scyllam Nisi' pro 'Phorci' — sicut alibi domitus Pollucis habenis Cyllarus , cum Castor equorum domitor fuerit; item et manibus Procne pectus s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cieteidos filia pulcerima quã cũ aniaret
glancus deus marinus dũ ip̃e amaret᷑ a circe
⁊ eam ꝯ tẽpneret. illa irata fontẽ in quo se so¬
lebat scylla abluere ĩ fecit uenenis. Inquẽ
cũ descendisset d puella media sui parte ĩferas
mutata est. hãc postea glaueus fecit eã deã mari¬
nam que classem ulixis ⁊ sotios euertisse nar¬
ratur. Altera uoͣ fuit nisi megarensiũ regis filia
ꝯtra quos dũ deuictis iam atenẽsi pugnaret
minos ꝓpter filii androgei interitũ quẽ atemeses
⁊ megarenses dolo necaueruͣt amatus a scylla
est nisi filia que ut hosti posset placere comã
purpureã parenti abscisam ei obtulit. Quam
nisus ita habuerat ꝯseeratam ut tam diu re¬
gnͦa potiretur Quãdui illã habuisset ĩ tactã
Postea ⁊ seylla amaiore ꝯtẽpta dolore mauẽ
ꝯu̾sa est. Et iisus extinctus deoꝵ miẜatione i
naus mutatus formam Que aues hodie ut
ip̾̃e ingeorgicis docet. flagrant inter se magna

Expanded text:
 filia, virgo pulcherrima. quam cum amaret Glaucus, deus marinus, dum ipse amaretur a Circe et eam contemneret, illa irata fontem, in quo se Scylla solebat abluere, infecit venenis: in quem cum descendisset puella, media sui parte in feras mutata est. haeam. Hec classem Vlixis cum sociis eius euertisse narvero Scylla fuit Nisi, Megarensium regis, filia. contra quos dum, devictis iam Atheniensibus, pugnaret Minos propter filii Androgei interitum, quem Athenienses et Megarenses dolo necaverant, adamatus a Scylla est, Nisi filia, quae ut hosti posset placere, comam purpuream parenti abscisam ei obtulit, quam Nisus ita habuerat consecratam, ut tamdiu regno potiretur, quamdiu illam habuisset intactam. postea et Scyllsa est, et Nisus extinctus deorum miseratione in avis mutatus est formam: quae aves hodie, ut ipse in georgicis docet, flagrant inter se magna
Abbreviated transcription (Latin):
eñ gemitu ¶Iam̃ mediũ. sic altũ ut me¬
diu̾ putares nã ⁊ in quĩto sic dixit. Interca
mediũ eneas iã classe tenebat. cũ adhuc
moenia respiceret ¶ Eluetu legitur̾ fluctuᷤᷤ
¶Tiepidi. festini. ut ne trepidate meas teu¬
eri defendere naues. Itẽ. acceꝑit trepidos
ac nixũ dicere issit ¶ Sic merito. qa
omĩa eiꝰ ꝓbauerant dieta. Ac sidiceret nõ
fallacẽ ut sinonẽ ¶Ad sonitũ. remorũ
sonitũ uocẽ dixit. uox enĩ ẽ om̃e qd̾ sonat
sic alibi. fractasq adlitora uoces. nã de ho¬
minib nõ dix̃. qa supͣ ẽ. tacitiq ĩcidere .f.
¶Uestigia torsit. bene uno ẜmone ostendit
eũ reuertentẽ. iã audisse sonũ nauigu.i¬
¶ dex trã affectare. dextram intendere. silicet
sie ut posset nauẽ tenere. Terentiꝰ ad dña
qui affeetant uiã. Idest intendũt. nã si der¬
tra legeris ut si dextra contingeret caret exẽ
plo. ¶ Nec potis. Idest nec potis ẽ potis autẽ

Expanded text:
cum gemitu. IAM MEDIVM sic altum, ut mecum gemitu. IAM MEDIVM sic altum, ut medium putares; nam et in quinto sic dixit «interea medium Aeneas iam classe tenebat», cum adhuc moenia respiceret. FLVCTV legitur et ‘fluctus’. TREPIDI festini, ut «ne trepidate meas, Teucri, defendere naves», item «accepit trepidos ac Nisum dicere iussit». SIC MERITO quia omnia eius probaverant ‘dicta’, ac si diceret ‘non fallacem, ut Sinonem’. AD SONITVM VOCIS remorum sonitum vocem dixit - vox enim est omne quod sonat; sic alibi «fractasque ad litora voces» - nam de hominibus non dixit, quia supra est «tacitique incidere funem». VESTIGIA TORSIT bene uno sermone ostendit eum revertentem iam audisse sonum remigii. DEXTRAM AFFECTARE dextram intendere, scilicet sic, ut posset navem tenere. Terentius «ad dominam qui adfectant viam», id est ‘intendunt’. Nam si ‘dextra’ legeris, ut sit ‘dextra contingere’, ‘adfectare’ plo. NEC POTIS id est nec potis est. ‘Potis’ autem
Abbreviated transcription (Latin):
git tẽpora. ¶Se conplent. ideo ꝗa suũ
cubilia. Uñ etiã lupanaria. lustra dicuꝰ
ubi habitant lupe idest meriͤtrices diete
obscenitatis ⁊ odoris similitudine ¶Baeas.
generale ͤ Idẽ fructus arborũ ag̾stiũ ¶Cor¬
ua. ip̃a arbor cornus drͣ. ꝑomũ uͦ cornũ
corna ut tẽplũ tẽpla ¶Addixi. signato
u̾bo expͥmit despationẽ ¶Uos aĩam hanc
nota ante oculoꝵ admissionẽ. Sic statiꝰ
in nono. Seꝗt᷑ tam̃ ĩ ꝓbus hostẽ quã memi¬
nit ¶ Solam̃q mali. hine quĩtilianus
magnũ cecitatis solatiũ est hr̃e uidentis
ra uenit. hyꝓbaton insensu ut ꝓg̾ssi sub¬
eant luco flumũq relinquũt ¶ Eludidũ
ꝓpter omoentelenton fluentẽ noluit dicere
qd̾ aut̃ dicũt phifici de effosso sanguinẽ
nũꝙͣ fluere uerũ ꝗdẽ ẽ. s supͣ nõ effassum
eiꝰ oculũ. s terebratũ legimꝰ. ¶ Inde. aut de
fluctib aut de desꝑatione oculi. ¶ Semitu

Expanded text:
git tempora. SE COMPLENT autem ideo, quia suum git tempora. SE COMPLENT autem ideo, quia suum cubilia; unde etiam lupanaria ‘lustra’ dicimus, ubi habitant lupae, id est meretrices, dictae ab obscenitatis et odoris similitudine. BACAS generale est, id est fructus arborum agrestium. CORNA ipsa arbor cornus dicitur, pomum vero cornum. ‘Corna’, ut ‘templum’, ‘templa’. ADDIXI signato verbo exprimit desperationem. VOS ANIMAM HANC nota’ ante oculorum amissionem. Sic Statius in nono «sequitur tamen inprobus hostem, qua meminit». SOLAMENQVE MALI hinc Quintilianus dixit «magnum caecitatis solatium est habere ORA VENIT hyperbaton in sensu, ut «progressi subeunt luco fluviumque relinquunt». FLVVIDVM propter homoeoteleuton ‘fluentem’ noluit dicere. Quod autem dicunt physici de effosso oculo sanguinem numquam fluere, verum quidem est, sed supra non effossum huius oculum, sed terebratum legimus. INDE aut de fluctibus aut de spatio oculi. GEMITV
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. alii duo. alii tres. s totsi fabulosũ est.
Nã bic uir prudentissimꝰ fuit. ⁊ obhoc ocu¬
lũ incapite hũisse dr̾ idest uirta cerebrũ
qa prudentia plus uidebat. uerũ ulixes eñ
prudentia suꝑauit ⁊ obhoc fingit᷑ eũ obce¬
casse ¶ Latebat. dormienti silie. nã male
sentit donatꝰ dicens late patebat ꝯtra me¬
trũ. Itẽ dic̃. capillis tegebat᷑. aut litebat
corporis ꝯ paratione absolutꝰ tam̃ ẽ suꝑior
sensus. ¶ Argolici elipei. ant phoebee lampa¬
dis instar. unũ magnitudinis ẽ. aliud splẽ¬
doris. ꝓhoebee autẽ dermatio ẽ uł aluna uł
asole ¶Sed fugite. occurrebat si cecus ẽ¬
nõ ẽ timendũ. subiungit nõ solũ eẽ s plures¬
¶ O miseri. aut plandientis partieula ẽ. ut
ĩterẽtio. O misera. aut reuera miseri qui
habitant adlitora uulgo ne tantũ in mõ¬
tibus ẽẽ putarent᷑ ¶ bulgo. passim ¶ Tertia¬

Expanded text:
lum, alii duos, alii tres: sed totum fabulosum est. lum, alii duos, alii tres: sed totum fabulosum est. nam hic vir prudentissimus fuit, et ob hoc oculum in capite habuisse dicitur, id est iuxta cerebrum, quia prudentia plus videbat. verum Ulixes eum prudentia superavit, et ob hoc eum caecasse sentit Donatus dicens ‘late patebat’ contra metrum. Item dicit ‘capillis tegebatur’, aut ‘latebat corporis conparatione’. Absolutus tamen est prior sensus. ARGOLICI CLIPEI AVT PHOEBEAE LAMPADIS INSTAR unum magnitudinis est, aliud splendoris. ‘Phoebeae’ autem derivatio est vel a Luna vel a Sole. SED FVGITE occurrebat: si caecus est, cur timetur? Subiungit non unum esse, sed plures. O MISERI aut blandientis particula est, ut in Terentio «misera», aut re vera ‘miseri’, qui habitant ad litora vvlgo ne tantum in montibus esse putarentur. vulgo passim.
Abbreviated transcription (Latin):
niali utitur statu ꝑ exensationẽ pauꝑtatis
¶rortuna. pͥstine pauptatis silie ¶ In mẽ¬
pis descriptione ¶Nec uisu facilis ciuiꝰ pos¬
set etiã aspectus inferre formidinẽ. Nec
dictu affabilis ulli ẜmone nõ explicabił.
⁊ mire eraggerauit pꝰ descieͥptionẽ. ¶uiscẽ¬
rib. uiscera carnes ꝓprie sũt ¶ Sanguineq
atro. hoc ẽ sanie ¶ Sidi egomet duo. bo¬
merus quatuor diẽ. gͦ aut̃ dissentit abeo
ut etiã ĩtẽporib. nã antea ad siciliã eneas
quã ulires uenisse dr̾. aut certe hoc dieit.
duo uidi s qd̾ occiderit nescio ¶ Re supinꝰ¬
magͥtudo uirtutis ostendit᷑. ¶ Ex persa.
bec fuit uera lectio idest madefacta. nã si
¶ Tepidi. melius tepidi quasi adhue uiui ꝙͣ
cuit ¶Immensus. ⁊ iã ĩmensũ adpoliphe¬
mi magnitudinẽ ꝑtinet quasi in toto an¬
tro iacuerit. ¶ Circũ fundim. sed̾m homerũ
Q dic̃ alios eũ tenuisse. alios cecasse oculũ
bat. multi poliphemũ dñt unũ hũisse ocu¬

Expanded text:
ne utitur veniali per excusationem paupertatis. FORTVNA pristina, paupertatis scilicet. INMEpum descriptione. NEC VISV FACILIS cuius posset etiam aspectus inferre formidinem. NEC DICTV EFFABILIS sermone non explicabilis. Et mire exaggeravit post descriptionem. VISCERIBVS viscera proprie carnes sunt. SANGVINE ATRO hoc est sanie. VIDI EGOMET DVO Homerus quattuor dicit. Ergo aut dissentit ab eo, ut etiam in temporibus - nam ante ad Siciliam Aeneas quam Vlixes venisse dicitur - aut certe hoc dicit, duo vidimagnitudo virtutis ostenditur. EXSPERSA haec fuit vera lectio, id est madefacta; nam si . TEPIDI melius ‘tepidi’, quasi adhuc vivi, quam cuit. INMENSVS etiam ‘inmensus’ ad Polyphemi magnitudinem pertinet, quasi in toto antro iacuerit. CIRCVM FVNDIMVR secundum Homerum, qui dicit alios eum tenuisse, alios caecasse oculum. bat'. multi Polyphemum dicunt unum habuisse ocu
Abbreviated transcription (Latin):
male ni stulta. sensus ergo talis ẽ. timor
cogebat ut quoeũq nauigarenius ut euẽ¬
tũ sequerem̃ nõ uidiciũ. s occurebat p̾cep¬
tũ helen uitare seyllã ⁊ caribdim. qua re
placuit ne eursus teneant hoc ẽ agant᷑
⁊ inpleant᷑ inter utrãq niã modico mor¬
stis int̾sticio. Idest seylle ⁊ caribdis ¶Re¬
trodare lintea qd̾ dũ cogitamꝰ ꝓsperior
nobis flare cepit boreas. ¶Missus adest. fa¬
uore silie numinũ quẽ supͣ anchises a¬
¶ Pantagie. hic fluuiꝰ sicilie eũ plenꝰ ĩ cederet
implebat sonitu pene totam siciliã unde
⁊ pantagias dictus ẽ quasi ubiq sonans.
bie postea eũ cereri querenti filiã obstre¬
peret tacere iussus ẽ numinis uoluntate.¬
Nelegens. renauigans. ¶ Errata. participiũ
sine origine u̾bi. nõ enĩ facit error¶ Infe¬
licis ulixi. epitheton adimplendũ uͥ̾sũ po¬
sitũ more greco sine respectu negotii.¬
ꝑrexit. hoc est enĩ undosũ qd̾ plemiriũ..¬

Expanded text:
mala ni stulta sis». Sensus ergo talis est: timor cogebat ut quocumque navigaremus et ventum sequeremur, non iudicium; sed occurrebat praeceptum Heleni, vitare Scyllam et Charybdim. Quare placuit, ne cursus teneant, hoc est agantur et impleantur, inter utramque viam modico mortis interstitio, id est Scyllae et Charybdis, retro dare lintea; quod dum cogitamus, prosperior nobis flare coepit Boreas. MISSVS ADEST favore scilicet numinum; quae Anchise PANTAGIAE hic fluvius Siciliae, cum plenus incederet, implebat sonitu paene totam Siciliam; unde et Pantagias dictus est, quasi ubique sonans. Hic postea, cum Cereri quaerenti filiam obstreperet, tacere iussus est numinis voluntate.nosti? RELEGENS renavigans. ERRATA participium sine verbi origine, non enim facit ‘error’. INFELICIS VLIXI epitheton ad implendum versum positum more Graeco, sine respectu negotii.pressit; hoc est enim ‘undosum’, quod ‘Plemyrium’.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ neptuni filiũ homeiꝰ dic̃ uñ eo cecato
ulixes ꝑtulit tẽpestatẽ qui adeũ uenit dezelie¬
ta eadypso. eũ qua .x. annis fuerat. Uñ ut
sup̃ diximꝰ uirgilii dictis dissentit tẽpoꝵ¬
ratio ¶ Conifere. conus dr fructus en pres¬
si ⁊ ip̃a conoides ẽ. Nã arotunditate in ac¬
eum̃ uei leuatur. Eyparissus aũt delfi filiꝰ
fuit amatus ab apolline uł ut alii asiluano
qui cũ ceruũ quẽ ĩ deliens habebat pigno¬
rantiã occidisset flendo nimiũ miscd̾im
aptã ⁊ ꝯsecratã lacͥmis ⁊ luctib. ¶Silua
alta iouis lueusue diane. iouis ꝓpter

Expanded text:
quem Neptuni filium Homerus dicit. unde eo occaecato Ulixes pertulit tempestatem, qui ad eum venit derelicta Calypso, cum qua decem annis fuerat: unde, ut supra diximus, Vergilii dictis dissentit temporatio. CONIFERAE conus dicitur fructus cupressi, et ipsa κωνοειδὴς est: nam a rotunditate in acumen levatur. Cyparissus autem Telephi filius fuit, amatus ab Apolline, vel ut alii, a Silvano, qui cum cervum quem in deliciis habebat per ignorantiam occidisset, flendo nimium misericoraptam et consecratam lacrimis et luctibus. SILVA ALTA IOVIS LVCVSVE DIANAE ‘Iovis’ propter
Abbreviated transcription (Latin):
frontẽ genio uñ deũ uenerãtes tangimus
bortamur. hoc ẽ euiꝰ filius sicut etiã respo¬
dit nã iã se dixerat grocũ ¶ Agitet fortu
na. hortamur fateri que eñ fortuna ue¬
xet ut agitata numina troie. ¶ Haud
multa inoratꝰ nimie benignitatis est nõ
spcctare plurimas precer ¶ Ioresenti pigre
manuũ ouinetione qua firmant᷑ amuicitie
ut cur dextre uingere dertrã nõ datur
iungimꝰ hospitio dextras ac teeta subimus
loci psone. tẽplor ¶ In felicis querit fanorẽ¬

Expanded text:
frontem Genio, unde venerantes Dominum tangimus autem, hoc est cuius filius sit, sicut etiam respondet; nam iam se dixerat Graecum. AGITET FORTVNA FATERI hortamur fateri quae eum fortuna vexet, ut «agitataque numina Troiae». HAVD MVLTA MORATVS nimiae benignitatis est non exspectare plurimas preces. PRAESENTI PIGNORE manuum coniunctione, qua firmabantur amicitiae, ut «cur dextrae iungere dextram non datur» et «iungimus hospitio dextras ac tecta subimus». loci, personae, temporum. INFELICIS
Abbreviated transcription (Latin):
caret actu eigo intẽpesta in actuosa. sine
tẽpore hoc ẽ sine actu ꝓquẽ dinoscitur
tẽpus unde ẽ intẽpestiue uenisti idest
aliai poe ergo intempesta dr qa caret
tẽpore. ¶ Anrora polodimouerit umbras
ystoro pteron in sensu ante enĩ aurora ẽ
tũ tegim̃ spinis in ligatũ spinis. hinc ẽ
interẽtio indeo quẽdã sentũ ¶At cetera
grauis ht enĩ una queq gens in cessũ ⁊ nocẽ
ppriã. ¶ Adtroiã missus. aut exsequẽti eiꝰ cõ¬
fessione hoc dicit. aut grecũ ẽẽ colligit ex
trepidatione ut terentius nescio ꝗd peccati¬
hec portat purgatio ¶Preceps. sine respec¬
tu salutis. silie postꝙͣ eylopũ grauiora co¬
gitauit pericula. ¶Testor. queso. obtestor¬
¶ Spirabile. uitale quo spiramꝰ.⁊ ẽ ẜmo cice¬
ronis quãꝙͣ ille spirabile dixerit ĩlibris de
deoꝵ natura ¶ Quascũq cocat nõ cogitat
eoꝵ ꝯparatione que fugit ¶ Hoc saterit.
est ut nõ possit uł fortune presentis quali

Expanded text:
caret. Ergo ‘intempesta’ inactuosa, quasi sine tempore, hoc est sine actu, per quem dinoscitur tempus; unde est ‘intempestive venisti’, id est ἀκαίρως. Ergo ‘intempesta’ dicitur, quia caret tempore. AVRORA POLO DIMOVERAT VMBRAM hysteroproteron in sensu; ante enim aurora est, TVM TEGVMEN SPINIS inligatum spinis. Hinc est in Terentio «video quendam sertum». CETERA GRAIVS habet enim unaquaeque gens incessum et vocem propriam. AD TROIAM MISSVS aut ex sequenti eius confessione hoc didicit aut Graecum esse colligit ex trepidatione, ut Terentius «nescio quid peccati portat haec purgatio». PRAECEPS sine respectu salutis, scilicet postquam Cyclopum graviora cogitavit pericula. TESTOR quaeso, obtestor. SPIRABILE vitale, quo spiramus. Et est sermo Ciceronis, quamquam ille ‘spiritale’ dixerit in libris de d v. 601 Quascumque quo eat non cogitat, eorum comparatione quae fugit. hoc sat erit est ut non possit fortunae praesentis qualit
Abbreviated transcription (Latin):
us ĩ cãpania. ut inarime ro iouis ĩperus
ĩ posta thyphoco. s uarro diẽ ĩ diluuio ali¬
quos admontes ꝯfugisse cũ ĩ tensilib
qui lacessiti postea bello abbus ꝗ dealuis
ueniebant montib facile exlocis suꝑiori¬
b uicerũt uñ fictũ ẽ ut di supiores dice¬
rent᷑ inferiores nõ terigene ⁊ ꝗa dehumi¬
lis adsũma raptabant dieti sũt ꝓpedibus
habuisse ẜpentes ¶ Semustũ. ꝓsemustũ¬
⁊ sciendũ sic poni quasi semianimis sit
encheladus Uñ ẽ motat latꝰ simul ponit̃
grece dixit. ¶ Motat mouet. nã s mutat
legeris das refectionẽ labori ¶ Noctẽ illã¬

Expanded text:
us in Campania? ut "Inarime Iovis imperiis us in Campania? ut "Inarime Iovis imperiis inposta Typhoeo" . sed Varro dicit in diluvio aliquos ad montes confugisse cum utensilibus, qui lacessiti postea bello ab his, qui de aliis veniebant montibbus vicerunt. Unde fictum est ut dii superiores dicerentur, inferiores vero terrigene. Et quia de humillimis ad summa reptabant, dicti sunt pro pedibus habuisse et sciendum sic poni, quasi semianimis sit Enceladus: unde est 'motat latus'. simul ponitur Graece dixit. Ad v. 581 Motat movet; nam si 'mutat' legeris, dat refectionem labori. 'mota
Abbreviated transcription (Latin):
emittit ⁊ ꝓ modo flantũ uł euri uł africi
int̾dũ fumũ interdũ fauillas nõ nũꝙͣ uo¬
mit incẽdia. qd̾ ⁊ hoc loco ostendit. Nam
effectũ indicat. suprimit causas ¶ Prupit
ptio¶Candente fauilla. idest scintillis⁊
bona ꝑ ifrasi. nã fauilla ẽ deserta igne sc̃i¬
tilli ¶uisceri montis. Itest partes. sic aũt
dixit iuscera quẽadmodũ terre ossa dũr¬
¶ Eruetans. ructo ructas tantũ fac̃. sic etiã
cicero eruetant ẜmonib suis cedem bo
noꝵ uirgł. atq om̃e cocito eruetat hare¬
nã. Oratiꝰ usurꝑauit bic dũ sublimis u̾sus
ructatur ¶Lique factaq saxa. ꝑutria. de¬
cocta in modũ ealcis. ¶ Tundo imo. abimo
⁊ reddidit causã latent̾. inde enĩ nentus
nisi que degigantib legimꝰ fabulosa acce¬
perimꝰ ratio nõ ꝓcedit. Nã cũ inpblegra¬
loco thesalie pugnasse dicant᷑ quẽ adino¬
dũ est insicilia encheladus. othus ĩcreta
scd̃m salustiũ uñ othui campi. chiphoe¬

Expanded text:
ntum Euri vel Africi interdum fumum, interdum favillas, nonnumquam vomit incendia: quod et hoc loco ostendit; nam effectum indicat, supprimit causas. Ad v. 57ptio. CANDENTE FAVILLA id est scintillis. Et bona periphrasis; nam favilla est deserta igni scintilla. VISCERA MONTIS id est partes. Sic autem dixit ‘viscera’ quemadmodum ‘terrae ossa’ dicuntur. ERVCTANS ‘ructo ructas’ tantum facit: sic etiam Cicero «eructant sermonibus suis caedem bo "atque omnem Cocyto eructat harenam" . Horatius usurpavit "hic dum sublimes versus ructatur" . liquefacta saxa putria, decocta in modum calcis. Ad v. 577 Fundo imo ab imo. et reddit causam latenter; inde enim ventus nisi quae de gigantibus legimus, fabulosa acceperimus, ratio non procedit. nam cum in Phlegra, Thessaliae loco, pugnasse dicantur, quemadmodum est in Sicilia Enceladus? Otus in Creta secundum Sallustium, unde Otii campi? Typhoe
Abbreviated transcription (Latin):
clarii geminandũ sit.i. ⁊ sciendũ alit̾ nõ
ꝓcedere. Nã. ela breuis inuenit᷑. ut statius
nec clarias hac luce fores didimeaq qsꝙͣ
sidera sentis. Qui es peritus astrologie ⁊
prepetis omĩa penne. aues aut oscine sũt
aut prepetis. oscines ore futura p̃dicũt.
prepetes uolatu significant. s p̃petes aut
supiora tenent ⁊ prepetes uocant᷑. aut infe¬
riora ⁊ infere dicunt᷑. prepetes autẽ ideo
ꝗa omẽs aues pͥora petũt uolantes ¶Sarẽ
age. ortantis ẽ age. Idest die celerit̾. ⁊ est
ordo. trouigena fare age. que pͥma peri¬
eula uito. quidue sequens tantos possim
supare labores. cetera ꝑ parenthesin dieta
sut ¶ Nãq om̃e eursũ ypallage ẽ. nã nõ
om̃e cursũ ꝓspera dix̃ religio. s om̃is re¬
ligio dix̃ ꝓsperũ cursũ. ¶ Cuncti diui. qa
ꝗcquid audint aduerisis. ad iouẽ recurrit
Idest longe positas. ¶ Nonũ magnũ mo¬

Expanded text:
‘Clarii’ geminandum sit ‘i’. Et sciendum aliter non ‘Clarii’ geminandum sit ‘i’. Et sciendum aliter non procedure; nam ‘cla’ brevis invenitur, ut Statius «nec Clarias hac luce fores Didymaeaque quiimus. QVI SIDERA SENTIS qui es peritus astrologiae. ET PRAEPETIS OMINA PINNAE aves aut oscines sunt aut praepetes; oscines ore futura praedicunt, praepetes volatu significant. Sed praepetes aut superiora tenent et praepetes vocantur aut inferiora et dicuntur inferae. Praepetes autem ideo, quia omnes aves priora petunt volantes. FARE AGE hortantis est ‘age’, id est ‘dic celeriter’. Et est ordo ‘Troiugena, fare age, quae prima pericula vito? Quidve sequens tantos possim superare labores?’. Cetera per parenthesin dicta sunt. NAMQVE OMNEM CVRSVM hypallage est; nam non omnem cursum prospera dixit religio, sed omnis religio dixit prosperum cursus. CVNCTI DIVI quia quicquid audivit a diversis ad Iovem recurrit,idest longe positas. NOVVM magnum, mo
Abbreviated transcription (Latin):
ante uiderat. aut certe qr seꝗt᷑ porce albe
pͥmã partẽ cãpi sẜ Candore nuali. hoc
ad uictorie omen ꝑtinet. simul notãdũ
mehisem omnẽ hr̃e diuinãdi peritiã
binc ẽ illud. diuiniq ossa parenti. ¶ Terra
hospita. u surpatine hospita dix̃ que enĩ
in es exeũt comuia ẽẽ possũt. nã feminiũ
in a nõ mutũt. Aucanꝰ hospes inexternis
¶Armenta. armenta dieta sũt quasi ar
mis apta. Nã equi iiter sũt p̾luis. boues¬
ostendit latent̾ posse uincere troianos.
dicendo supͣ eurru succedere sueti ¶ Pallã¬
dis armisone. bene post belli om̃ armor
ritũ. Unde seꝗt᷑ ꝑfectis ordine uotis ¶In¬
noui aigiue. Idest magne. ut iunonis
magne ¶Haud mora otinuo. Unũ de bis

Expanded text:
ante viderat, aut certe quia sequitur porcae albae ante viderat, aut certe quia sequitur porcae albae primam partem campi. CANDORE NIVALI hoc ad victoriae omen pertinet. Simul notandum Anchisen omnem habere divinandi peritiam; hinc est illud «divinique ossa parentis». TERRA HOSPITA usurpative ‘hospita’ dixi. Quae enim in ‘es’ exeunt communia esse possunt; nam femininum in ‘a’ non mittunt. Lucanus «hospes in externisarmenta armenta dicta sunt quasi apta armis: nam et equi intersunt proeliis, boostendit latenter vincere posse Troianos dicendo supra «curru succedere sueti». PALLADIS ARMISONAE bene post belli omen armorum ritum; unde sequitur «perfectis ordine votis». IVNONI ARGIVAE id est ‘magnae’, ut «Iunonis magnae». HAVD M