comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulñ in entem cõfugerunt S mlto mag preses arcis quem deus p̃¬
ses mnpłi mplorantibus opem tulit. Nam ⁊̃ anidius itc̃i rapt̃i gra
ad rc̃plum ꝓperar̃ẽ ⁊ locum illum magis con seutaneum talib uitti¬
uu genmnauerunt siatabazit om̃e humano couor panimentum
⁊ gemiitu monẽ morientimꝵ tenplim mugielat. Qiud egoanti iꝑ n

Expanded text:
multi in arcem confugerunt. Sed multo magis preses arcis quam Deus preses templi implorantibus opem tulit. Nam et avidius nostri rapine gratia ad templum properarunt, et locum illum magis consentaneum talibus victimis existimaverunt. 2 Natabat omne humano cruore pavimentum et gemitu morientium templum
Abbreviated transcription (Latin):
In agrũ ualentinũ incurtiorẽ fecit. mendiaus ut uideo i
semꝑ eris cũ bñ maugna mauir isto inͦ diẽt sutor aliꝗs
aut carp caupo aut ceitꝭ istoriograsus au qͦ uͦ actenus
tam cer aut sepius usus ssq̃i nestias aut cũ sans mans
aut sibã puala acciꝑiimif cum ꝑ magna mlitum manii did̃¬
me non tam astum̃s neq cam ꝓfel spicade eẽ idceeto scio s
hie aduaꝑtor meris ⁊ monitor et p̃mõstrator chre mes hoc
nihi p̾stat ĩ me quid uio harreꝵ conuenit q̃ sunt d̃a
ĩstultum/ caudex sapex asimis płubus ĩ illum inhil põt
nam suꝑtat eius stulticia hec onña non ne ait atero ne¬

Expanded text:
n agrum Valentinum incursionem facit». Mendicus, ut video, semper eris. «Cum bene magna manu»: isto modo diceret sutor aliquis aut caupo, non certe historiographus, quo verbo hactenus iam ter aut sepius usus es, quasi nescias, aut cum satis magna, aut si bene pro valde accipi vis, cum permagna militum manu dime non tam astutum, neque ita perspicacem esse certo scio: Sed hic adiutor meus et monitor et praemonstrator Chremes Hoc mihi praestat. In me quidvis harum rerum convenit Quae sunt dicta in stultum; caudex, stipes, asinus, plumbeus: In illum nihil potest; nam exsuperat eius stultitia haec omnia. Ohe, iam de
Abbreviated transcription (Latin):
deiũt siue ꝯtinuato que institutrant curssu suo ob eug
Nm̃ uelut goploratorẽ motis laxatis habens uiru ꝓsoruũs
Alus q subfnd̃ atq alii ut quisq maxie̾ effuso cirĩssu
ꝓsequi porat ut ip̃i ꝓ nũpciis coñt usq adco uix satis
spacii petro fuit ad se dõucendu in claustra p̾dlte castro
que petebãt ibi prsano Iusta acio insipitar discuessantih
atq ob iquetantib mainas barbaris siqua fensitui face¬

Expanded text:
t cursu, sive ob eum ipsum velut exploratorem magis moti, laxatis habenis, virum insequuntur aliique subinde atque alii, ut quisque maxime effuso cursu persequi poterat, ut ipsi pro nuntiis essent; usque adeo vix satis spatii Petro fuit ad se coniiciendum in claustra porte castrorum, que petebat. 6 Ibi pugna non iusta acie incipitur, discursantibus atque obequitantibus mun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑt qñ ad hoc uentũ ẽ. nõ ab re fuerit subtexere q̃ eis pͥns
ꝗ nasceretur. ⁊ ip̃o natali die/ ⁊ deinceps euenerĩt. Nem¬
ĩ domitiani. deinde atroctare pene cõterritus. ad leniendam
siudiã infcessit his uerbisineq .n. abre fuerit ipã sogͦ¬
scere ꝑnuctite patres cõscupa a pretate ur̃a ĩpetrari Mar¬

Expanded text:
 ad haec uentum est, non ab re fuerit subtexere, quae ei prius quam nasceretur et ipso natali die ac deinceps euenerint, narentur; deinde atrocitate poenae conterritus, ad leniendam inuidiam intercessit his uerbis—neque enim ab re fuerit ipsa cognoscere—: 'permittite, patres conscripti, a pietate uestra impetrari
Abbreviated transcription (Latin):
bello ad ex pugnandũ Setaneliũ uenimus: ĩ fecto negono
recessimus. Nunr ad expugnandã antichorã uenimus
quã si quod horret aĩuis ⁊ lingua inx auder fari i nõ expu¬
gnauerimus quid i ĩfetro negono iucti nõ uictores disce¬
expugnat . erant .n. paruo. tum oppidĩ zarã agressus

Expanded text:
bello ad expugnandum Setenillium venimus, infecto negocio recessimus. Nunc ad expugnandam Anticheram venimus, quam si, quod horret animus et lingua vix audet fari, non expugnaverimus, quid ni infecto negocio, victi non victores disceexpugnat: erant enim parva. Tum oppidum Zaram aggressus,
Abbreviated transcription (Latin):
ominia ĩꝑedimento iunrebor Improprie un
multa impedimenra protulisa. nam aꝑud
rerum scuprores ĩpedimenra plirrali nuime¬
ro appellantur que sarcinas uuggo din¬
mus difficiltares antem dicuntur
que tu impedimenta dixisti licer

Expanded text:
omnia impedimenta vincebat». Improprie ut multa impedimenta protulisti, nam apud rerum scriptores impedimenta plurali numero appellantur que sarcinas vulgo dicimus: difficultates autem dicuntur que tu impedimenta dixisti. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ lassem ⁊ nõ longuis ã se ꝗ duodeñ milibꝰ ꝑass num
nec a ria q̃ bis tm̃. preciarus profecto ẜmno ⁊ diẜtissimo
hoiẽ dignus. nemo ẽ ceete tã rudis artis grãmatrre peda:¬
gogui qui nõ rectiꝰ ⁊ rultius loqretur. unde diditisa bi
tm̃ dicere : a quo p̃ceꝑtore ꝑfer nomeni nestis indocte nessis
duplum uł duꝑlex agrãmatico id dici ꝗd tubis tiñs. Si grã¬
matire lo qui uolebas hoc modo din a re oportebat. nec
a terra ꝑlus q̃ duꝑlo/ uł duꝑlir sꝑacio. Si nõ elegant̃ sig
dicendu suir conspicant᷑ hostiũ classem nõ longius

Expanded text:
hostium non longius a se quam duodecim milibus passuum, nec a terra quam bis tantum». Preclarus profecto sermo et distintissimo homine dignus. Nemo est certe tam rudis artis grammatice pedagogus, qui non rectius et cultius loqueretur. Unde didicisti «bis tantum» dicere? A quo preceptore? Profer nomen. Nescis, indocte, nescis duplum et duplex a grammatico id dici, quod tu bis tantum? Si grammatice modo loqui volebas, hoc modo dici a te oportebat: «Nec a terra plus quam duplo vel duplici spatio». Si vero eleganter, sic dicendum fuit: «Conspicantur hostium classem n
Abbreviated transcription (Latin):
colũram diama is longasstalas⁊ longã solũnã ꝑceras
ant ulmnos/ uł abieres iuł alias hui ceidor arbores
nã nõ arre longas appellamꝯ uł etiã hõ staturã. uregilia
ato solo ꝓreras origit alnos. Cirero ĩ Catone maiore /cũꝑ
miraretur ⁊ ꝓceritarẽ arboꝵ ⁊ dircitos ĩ quĩ mis ordue
Catullus plangebant alie proceris iymꝑana ꝑalmus. qe

Expanded text:
longas scalas» et «longam columnam»; proceras autem alnos vel abietes vel alias huiusmodi arbores natura non arte longas appellamus, vel etiam hominis staturam. Virgilius: «Atque solo proceras erigit alnos». Cicero in Catone maiore: «Cumque miraretur et proceritatem arborum et directos in quincuncem ordines». Catullus: «Plangebant alie proceris tympana palmis». Quod
Abbreviated transcription (Latin):
incas historias hñr ferdinandug ut letus ex nauali ꝑure¬
iucroria boneq spei at̃ fiducie plemis nĩ iã machine
ad finẽ ꝑuenissent. ita pollicitus ob ꝑeuirũ rei frimĩturie
non ꝑriui de expugnatione oppidi ubi nõ nhil dina ꝓꝑo¬
nẽbatur dimicatio agendum ꝯstituit ⁊ q̃ milites aĩo ⁊ rorpore

Expanded text:
in causa est. 3 Ferdinandus ut letus ex navali victoria, boneque spei ac fiducie plenus, cum iam machine ad finem pervenissent, ita solicitus ob penuriam rei frumentarie, non prius de expugnatione oppidi, ubi nonnihil dura proponebatur dimicatio, agendum constituit, quam milites animo ac corpore
Abbreviated transcription (Latin):
uexillum stabar aut ferdinandũ atq om̃em cetũ ⁊ uti se
om̃i iiudia exoluir quẽ inquit me iubesi regis ⁊ frar̃ ⁊ foli¬
.quẽ inquit aliũ nũcupabis ꝗ Ioanemi ꝙ si nõ audes me
imitari ip̃m assumproq ĩ humerum ĩfantulo i sicut erar
statura sublimi ex loto suꝑiorẽ exclamauit. Ioañes est

Expanded text:
vexillum stabatque ante Ferdinandum atque omnem cetum, uti se omni invidia exolveret, «Quem», inquit, «me iubes, fili regis F«Ecquem», inquit, «alium nuncupabis quam Ioannem? Quod si non audes, me imitare ipsum». Assumptoque in humerum infantulo, sicut erat statura sublimi, ex loco superiore exclamavit: «Ioannes est
Abbreviated transcription (Latin):
sequt̃tut. Nunꝗͣ hec duo cõruncta repꝑeri udelicet ceteri
plireesi nec sine uicio dici posse existimo. Melius si prame
dictione subtiacta illud tantũ dixisses multo ꝑlure se¬
quentur. nã hoc noĩe nisi ĩ rebus tertis ac diffinitis non
utiniure. nisi ferte ꝑutasi si rex ĩ senatu dicat / iius lo¬
q̃uatire ceti audiant/. de absentibus etiã disi / uł de his quoꝙ
qui nõ dum nati sunt. Cum igitue libri quo polliceris
non dum a te scripti sim/ cedi plures sequntur dicire

Expanded text:
sequentur». Nunquam hec duo coniuncta repperi: videlicet «ceteri plures» non sine vitio dici posse existimo. Melius si, prima dictione subtracta, illud tantum dixisses «multo plures sequentur». Nam hoc nomine, nisi in rebus certis ac definitis, non utimur: nisi forte putas si rex in senatu dicat: «Unus loquatur, ceteri audiant», de absentibus etiam dici vel de his quoque qui nondum nati sunt. Cum igitur libri quos polliceris nondum a te scripti sint, «ceteri plures sequentur» dicere
Abbreviated transcription (Latin):
At maurus cũ ad ꝑͥmũ conspecũ totiꝰ cassis aliq̾tulũ uela
demussont/ nõ iibil ul ⁊̃ deliberando/ uł ̃ ꝑparando  ad bellũ
curesim reẜsiset. Crassus nimiũ est orror tiuisi si bellũ
plio differre nõ ꝑutas/ cũ bellim totũ disrordie hp̃s sir ꝑliũ
uo cũ manus conseruatur Ita fir ut ĩ uno bello plura ꝑre:

Expanded text:
assis aliquantum vela dimisisset, non minus in deliberando quam in preparando se ad bellum cursum repressisset». Crassus nimium est error tuus, si bellum a prelio differre non putas, cum bellum totum discordie tempus sit, prelium vero cum manus conseruntur. Ita fit ut in uno b
Abbreviated transcription (Latin):
a naui scopulus sit a disertis hoĩbus fugrendum ẽ. Id autem
a uarrone ut arbitror suffuratus es s uerbi ĩ ac ꝓpera¬
tem nõ stellexisti. ille .n. p̾nugeuia uerba ꝑͥmarie posicionis
idest a nullo deriuata appellat quod uecbum sistũ sensum
niil ĩpiudenr̃ transferre nõ potes si ꝑͥmogtut dixissos usi
tato tñ s nõ eleganti nocabulo usus tes. ħ quis ẽ tã uerboꝵ
ĩops te exrepto qui nescat pͥmogenitũ ꝑ tirtuicionẽ honestiq
ex plicari : tum illum uł eregiis siliis natu maximũ uel

Expanded text:
 a navi scopulus, sic a disertis hominibus fugiendum est. Id autem a Varrone, ut arbitror, suffuratus es: sed verbi vim ac proprietatem non intellexisti. Ille enim primigenia verba primarie positionis, id est a nullo derivata, appellat. Quod verbum in istum sensum nisi impudenter transferre non potes. Si primogeniti dixistamen et non eleganti vocabulo usus esses. Sed quis est tam verborum inops, te excepto, qui nesciat primogenitum per circuitionem honestius explicare, cum illum vel «e regiis filiis natu maximum», vel
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq hoc ꝑticipiũ ꝑ .m.2.ꝑ. lrãs siribis nescius illud nõ
a tenno s a teneo duci i quod supinũ facit rentũ ꝑ .n. solã
sie etiã tento absꝗ ꝑ. scribi debet quod ip̃a uerbi sig̃fano
demonstrar. tẽtare cim experiri ẽ uel ĩguirere ⁊ uerto
uel re qͣi manu tenere. Cirero ĩ paradoxis / tentare uolui an
ira din possent ut probarentur. idem ĩ officisi tentata
res est ad oĩ gr̃i hõiim. uirgilius iiiͦ. eneidos. uix pͥmi pre
que mollissima fandi. tempora. nã si a tẽno uenirer sper¬
nere unq nõ exꝑiri. out exquirere signifitarer. Si uelim¬

Expanded text:
Ubique hoc participium per m et p litteras scribis nescius illud non a temno, sed a teneo duci, quod supinum facit tentum per n solam. Sic etiam tento, -as, absque p scribi debet, quod ipsa verbi significatio demonstrat. Tentare enim experiri est, vel inquirere et verbo vel re quasi manu tenere. Cicero in Paradoxis: «Tentare volui an ita dici possent ut probarentur» ; idem in Officiis: «Tentata res est ab omni genere hominum». Virgilius in secundo Eneidos: «Vix primi prelque mollissima fandi tempora». Nam si a temno veniret, spernere utique, non experiri aut exquirere significaret.	«Su
Abbreviated transcription (Latin):
tollere dultẽ cogitat heredẽ caritutus turturẽ magno Mullo qͥ
iubis ⁊ captatore macello. Statĩq post. Quid fieri nõ posse putas
si ungitur ulla uesidio. Si mechoꝵ notissinus olim stulta
maritali iã porrigit ora capistro. Quẽ totiens tex it perituri
dista latin. Quid ꝙ ⁊ antiquis uxor de moribus illi/ queettar

Expanded text:
tollere dulcem cogitat heredem, cariturus turture magno mullorumque iubis et captatore macello. quid fieri non posse putes, si iungitur ulla Vrsidio? si moechorum notissimus olim stulta maritali iam porrigit ora capistro, quem totiens texit perituri cista Latini? quid quod et antiquis uxor de moribus illi quaeritur?
Abbreviated transcription (Latin):
scribat. liͦ.iiiiͦ. ĩ sententiis lege cornelia testamentaria tener
qui testamentũ qdq aliuo ĩstrum̃tum falsum : sciens dolose sc̃p.¬
serit. recitauerit/ subucerit i suppresserit/ amonerir ⁊isi¬
libellos. album propositũ i testationes cautionesi chirografas
epłas suens dolo malo ĩ fraudẽ alteruis deleuit. mutauerir
ac tumultũ misceri reꝑisset ego semꝑ hic tumultus mascu¬
lino gnͣe legi tu uo ubi hoe tumultũ reꝑaeris nestio. s illud ma¬
sis puto sõniaueris. Cur tu te ip̃e diligentie magistor

Expanded text:
rneliam testamentariam Lege Cornelia testamentaria tenentur: qui testamentum quodue aliud instrumentum falsum sciens dolo malo scripserit recitauerit subiecerit suppresserit amouerit resilibellos album propositum testationes cautiones chirographa epistulas sciens dolo malo in fraudem alicuius deleuerit mutauerit ac tumultum misceri cepisset». Ego semper hic tumultus masculino genere legi. Tu vero ubi hoc tumultum reppereris nescio. Sed illud magis puto somniaveris, quod eti
Abbreviated transcription (Latin):
sainũ anxilia a laredemoniis petiuere. Quibꝯntatis
itego p̃liantꝰi in eo bello erithia ⁊ hippolotus oiũm
un progressus ĩ medias acres tumdẽ O enelaũ rõquie¬
srennbs sociis solitario certamen laresseret. Igitur
redutto ad bellandũ alexandro progiessoq ĩ arem¬
er Itezo Sed postqͣ miles ꝑ multũ diem bello ĩtentus
magis magisq futigaret̾. ⁊ diei uesper erat . utrisq mpid̃¬

Expanded text:
edaemoniis petivere, quibus accitis iterato proeliantur. In eo bello Critias et Hippolochus, omnium  progressus in medias acies eundem Menelaum conquiescentibus reliquis solitario certamine lacesseret. Igitur reducto ad bellandum Alexandro progressoque ar. Sed postquam miles per multum diem bello intentus magis magisque fatigabatur et diei vesper erat, utrisque cupien
Abbreviated transcription (Latin):
tũ młs plus ĩ ꝑosteriore ꝑte. Qiuis te hoc modo loqui docuir
barbare: ut ꝑͥmũ ĩ posterius correlatiua faciasi hoc nes
pueri quidẽ ignorant grãmetire rudimẽns inbun pͥmũ
er postremũ uel secundũ et itẽ pͥus posteruis cobre¬
sponsiua ẽe nõ aũr pͥmũ ⁊ ꝑosterius siquis ꝓpe loqui

Expanded text:
tum multo plus in posteriore parte». Quis te hoc modo loqui docuit, barbare, ut primum et posterius correlativa facias? Hoc ne pueri quidem ignorant, grammatice rudimentis imbuti, primum et postremum, vel secundum et item prius ac posterius corresponsiva esse, n
Abbreviated transcription (Latin):
quoad liberos tollat testamentũ nõ fatrat: Ita .n. poterit sine
neressaria. Quos pͥus iurauerãr ppłi ĩse regnaturos. Ex qͥsita
profecto ⁊ laurentio digna or̃o. Rlegantiꝯ si ita dix isses. Quibꝰ
populi uire iurando fidem dederãt se se illis potestate regnãa
facturos. aut sir se se ilis regnũ ꝓnussuros. prius doridet¬

Expanded text:
quoad liberos tollat, testamentum non faciat: ita enim poterit sine hereofecto et Laurentio digna oratio. Elegantius si ita dixisses: «Quibus populi iureiurando fidem dederant sese illis potestatem regnandi facturos» aut «sic sese illis regnum permissuros».	«Io
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ de ꝓmenda existimassem/ nͥ tã ĩpudent corã inclito Rege
nr̃o ĩ tot clarissioꝵ procerũ uiroꝵq cõsessu te locutũ de
me ẽẽ nuꝑ accepissem/ apud quos cũ ĩ antoniũ panormitam
acerbius/ ⁊ ille a te laressitus me forte noĩasser/ ea de me
dicere nõ puduit/ q̃ ne de i doctissimo quidẽ hore sine summo
rubore quispiã samis dicẽt. Sed profecto regis cã/ minus gram¬
ter eã rẽ tuli/ quẽ pro sua sum̃a sapĩa ac singlri Iudicio satis
ĩtelligit ꝗͣti sis ꝗͣtũ ue absis ab eo hor̃e quẽ tu fatis/ ceterũ id
fuit mulro gramus ac molescius/ ꝙ illud ꝑsuadere sonatꝰ sis
aliis quibꝯda qui aderãt/ q ꝓꝑter paruã lãꝵ stiãm/ nõ tam
bene neq tã recte possut de ingeniis ac sciã iuiditare./ aqbo
nesso quomodo suscepta ẽ te ip̃o de te predicanre ac refellere
nullo falsa q̃dã de te oꝑmio / quã ꝓfecto siquiderit ĩ me ĩdice̾¬
do facultans / rotã eutam atq eruã. patefaciã igitur ĩpͥmis

Expanded text:
mihi depromenda existimassem, nisi tam impudenter coram inclito rege nostro in tot clarissimorum procerum virorumque consessu te locutum de me esse nuper accepissem; apud quos cum in Antonium Panormitam, acerbius et ille a te lacessitus me forte nominasset, ea de me dicere non puduit, que ne de indoctissimo quidem homine sine summo rubore quispiam sanus diceret. Sed profecto regis causa minus graviter eam rem tuli, qui pro sua summa sapientia ac singulari iudicio satis intelligit quanti sis quantumve absis ab eo viro quem te facis. Ceterum id fuit multo gravius ac molestius, quod illud persuadere conatus sis aliibene neque tam recte possunt de hominum ingeniis ac scientia iudicare. A quibus nescio quomodo suscepta est, te ipso de te predicante ac refellente nullo, falsa quedam de te opinio, quam profecto, si quid erit in me in dicendo facultatis, totam evertam atque eruam. Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ceconis ĩ filiꝓpicis. Quis interpretari p̃õt iĩ pudentior ne qui ⁊ sena¬
tu an ĩprobior qui in dolobellam. anipurior qui patre audiente an
rudelior qui s̃ illã miserã. cã spurce tã ĩpie dixerisꝰ aut ille luus
suos ediderant/ ꝗ̃to acrius pauor tosternatos agit ꝙ insidentis ma¬
quoq regie peritus et potentiã cautius ꝗͣ acabus consiliis tutius hẽri
lingua similior ẽ me diterraneis cascellanis ꝙ catalanis aut
ũalentinis Magis latine dixisses ꝗͣ catalane cut ualentine qm
subaudis lingue/ nõ hoibꝯ aur lingiis. o fatue cum dicitur Cata.¬

Expanded text:
cero Philippicarum II: «quis interpretari potest, impudentiorne, qui in senatu, an improbior, qui in Dolabellam, an impurior, qui patre audiente, an crudelior, qui in illam miseram tam spurce, tam impie dixeris?». et sciendum, hostes ediderant, quanto acrius pavor consternatam agit quam insidentis maquoque regiae peritus et potentiam cautis quam acribus consiliis tutius haberi: lingua similior est Mediterraneis Castellanis quam Catalanis aut Valentinis». Magis latine si dixisses «quam Castellane aut Valentine», quoniam subaudis lingue, non hominibus aut linguis.	«Quibus ob spem pot
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝑartẽ fere traditũ est/ eãq asticã hand multo maiorem
ꝗͣ asia minorem. Magr̃m te grãmatce prositeris. ⁊ ignoras hoc
ãtine dici non posse ut .n. diamꝯ cesar ꝗͥ pompeius felitior suit
sic dici necesse est si ĩfinitouti uolumꝙ qd ante se quartũ casũ
postulat/ dico cesarẽ felitiorẽ fuisse ꝗ pompcium. Auteo

Expanded text:
 eamque Africa haud multo maiorem quam Asia minorem». Magistrum te grammatice profiteris et ignoras hoc latine dici non posse. Ut enim dicimus: «Cesar quam Pompeius fecilior fuit», sic dici necesse est, si infinito uti volumus quod ante se quartum casum postulat: «dico Cesarem feliciorem fuisse quam Pompeium».	«Ho
Abbreviated transcription (Latin):
culi inu erant. Et hoc quoq ex illa tua laurentina
gramotira de promꝑtũ ẽ qui ignoras/ nõ ꝑose diçi
unos amiculos / cũ ctulum singłri uno dicamiuꝰ iue¬
getus. Inuentũ e remediũ ꝑ noctem sub fundaniẽtis muri
cimitulum fodi . Itẽ alibi. Aliud genus expugnationis
subterraneũ atq secretũ. quod timicului uocant
aleporibus qui cauernas sub terris fodiũt ibiq rondũnr¬

Expanded text:
culi uni erant». Et hoc quoque ex illa tua Laurentiana grammatica depromptum est, qui ignoras non posse dici «unos cuniculos», cum «cuniculum» singulari numero dicamus. Vegetius: «Inventum est remedium per noctem sub fundamentis muri cuniculum fodi». Item alibi: «Aliud genus expugnationis est subterraneum atque secretum, quod cuniculum vocant a leporibus, qui cavernas sub terris fodiunt ibique condun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illũ nõ editũ et nõ dũ corretũ dixeris ista cĩs libri re¬
petitio plane confessio ẽ erroris tui nõ purgatio. Quã tame
et si ipudens es / ip̃e negare nõ es ausus pñte rege cũego¬
o
errata tua. corã Maͤ sua proferre cõtenderẽ/ neq eĩm
passus es ista a me legi et recitari q̃ tu ip̃e scibas/ a te nulla
ma, nisi solita ꝑtinatia tua defendi posse. Duplex ad hoc¬

Expanded text:
quod illum non editum et nondum correctum dixeris. Ista enim libri repetitio plane confessio est erroris tui, non purgatio. Quam tamen, etsi impudens es, ipse negare non es ausus, presente rege, cum ego errata tua coram maiestate sua proferre contenderem. Neque enim passus es ista a me legi et recitari, que tu ipse sciebas a te nulla via, nisi solita pertinacia defendi posse. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
miq iudici re emendaturũ oẽs deprauationes q ĩ opibus liuii
ubr arioꝵ uitio cenderunt. Quod nec aietinus nateuas nar
net aũ eoꝵ etatẽ sancistus ꝑetrarchan nec multi aln ñ euatinꝰ
doctissimi uiri cõrgere ausi sunt ⁊ id. tuħo urdotre reregire
audebisi s. corrigi lice̾r ꝑẜo arbitratu arq indino quos are
Reri ĩrelligo. quor rẽses ee qͥte ar ꝑ re suꝑarent a quibus
ingenio ⁊ eloq̃ncia uinceris qͥ pudore ⁊ modestia id farire
de simint. S nestis adhut ut ideo qua rõne reonis roreigen¬
di sunt. At ego illuo ostrndã ⁊ grans opotter n ĩ emin¬
u quid ꝑgo hec adre qui in nhil rene snafi oĩa re remse

Expanded text:
mique iudicii, te emendaturum omnes depravationes, que in operibus Livii librariorum vitio ceciderunt. Quod nec Aretinus, nec Guarinus, nec ante eorum etatem Franciscus Petrarcha, nec multi alii nostre etatis doctissimi viri corrigere ausi sunt. Id tu, homo indocte, corrigere audebis? Si corrigi liceret proprio arbitratu atque iudicio, quod a te fieri intelligo, quot censes esse, qui te hac parte superarent, a quibus ingenio et eloquentia vinceris, qui pudore ac modestia id facere desinunt? Sed nescis adhuc, ut video, qua ratione textus corrigendi sint. At ego illud ostendam et gratis. Oportet enim in emenum
Abbreviated transcription (Latin):
temerarie lo quacitatis ⁊ ĩtẽpestiue i terpellationis tue qñ ꝑ ĩprudentias
perrares admonere te saltẽ debuit. celiqui õuentus tanturnitas quẽ¬
nã .ii. uides ĩ toto consessu ⁊ alimistantiũ cetu. nͥ ĩterrogante ⁊ege p̃ter
it umũ lectorẽ ĩtpellare. Disce g̾ ex aliis modestus eẽ  qñ qͥdẽ rõnis
ĩõpra p̃ter te modestus ẽẽ nõ pores. atq ubi maior te loquatur silere
diste ⁊ lingue frinũ adhibe. S rerre hoc nunꝗ nͥ concedes ꝓprei
ĩnatã arrogantiã tũã. fatue qñ quis srerpellar lectorẽ s⁊ ab regẽ¬

Expanded text:
temerarie loquacitatis et intempestive interpellationis tue quando per imprudentiam peccares, admonere te saltem debuit reliqui conventus taciturnitas. Quemnam enim vides in toto consessu et circumstantium cetu nisi interrogante rege, preter te unum, lectorem interpellare? Disce igitur ex aliis modestus esse, quandoquidem rationis inopia per te modestus esse non potes, atque ubi maior te loquatur, silere disce et lingue tue frenum adhibe. Sed certe hoc nunquam mihi concedes propter innatam arrogantiam tuam, que
Abbreviated transcription (Latin):
potissimũ esse debutłit suscipe fumoꝵ hom̃inũ pr̃ocinuĩ. Qd autẽ aus ut istuc mittã exẽplaria omniũ libroꝵ meoꝵ sa
ad mõou facis: ne ditã inscĩe. qui ab eo de qͦ male mereris donari tot codicib uelis. Ego uo nõ passi muto libros meor
iacto meã si qua ẽ facultatẽ. Sed libri ipsi iã ꝑ se et alpes et maria trãsierit. et op̃us de elegantia a uicinis tus su
ut spero te cohorte debellabo. Nis te nõ putare boetiũ ercasse et nõ cadtit: hũc hoĩem tep̃hensionẽ łlic cõciuis me
tẽ R ꝓfligaiũs maiorib posthac tecũ copiis agã. sin minꝰ ĩtelligã nõ oportuisse fangari omnes copias meas idest e p
o dĩe accepi br̃as tuas/ in ꝗbus scripsisti pͥmo idus augusti ꝗ dies nõ inuenit᷑ i dib enĩ diamꝰ nõ pͥmo idus Alios barbatis mos

Expanded text:
potissimum esse debuerit suscipere summorum hominum patrocinium. Quod autem ais ut istuc mittam exemplaria omnium librorum meorum, scite admodum facis, ne dicam inscite, qui ab eo de quo male mereris donari tot codicibus velis. Ego vero non passim mitto libros meos neque iacto meam, siqua est, facultatem. Sed libri ipsi iam per se et Alpes et maria transierunt et opus De Elegantia a vicinis tuis summopere em sed una, ut spero, te cohorte debellabo. Ais te non putare Boetium errasse et non cadere in hunc hominem reprehensionem. Hic concivis meus est. profligaveris, maioribus posthac tecum copiis agam; sin minus, intelligam non oportuisse fatigari omnes copias meas, idest te quo die accepi litteras tuas, in quibus scripsisti «primo idus augusti,» qui dies non invenitur; «idibus» enim dicimus, non «primo idus». Alios barbarismos
Abbreviated transcription (Latin):
ita ait. Consuetudo uoͣ certissima loquendi
magistia utendũq plane sermone ut nũmo cui publica forma est.deinde. Sed¬
analogia demissa celo formã lo quendi dedit sed inuenta est postqͣ lo q̃bantur.
et notatũ in sexmone quid quoque modo caberet. Itaq nõ rõne matur sed
exẽpli/ nec lex est loquendi sed obseruatio. Ut ipsam analoxiã nulla res alia
fecerit ꝙͣ tons aẽtudo. Inherent tñ quidã molesaissima diligente ꝑuecsitate
ut audaciter potius dicãt q audacter. licet omnes oratores aliud sequantur et

Expanded text:
ibus. consuetudo vero certissima loquendi magistra, utendumque plane sermone ut nummo, cui publica forma est. omnia taanalogia demissa caelo formam loquendi dedit, sed inventa est postquam loquebantur, et notatum in sermone quid quomodo caderet. itaque non ratione nititur sed exemplo, nec lex est loquendi sed observatio, ut ipsam analogiam nulla res alia fecerit quam consuetudo. inhaerent tamen ei quidam molestissima diligentiae perversitate, ut audaciter potius dicant quam audacter, licet omnes oratores aliud sequantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uiros doctissimos dissentre. Leonardus Aeretinus epistola quã seripsit ad
flauiũ forluuensem probaie nititur non fuisse eã linguã omnibus cõmu¬
nem/sed aliã populaiem aliã eruditoꝵ urioꝵ exeuasse locuaont̃. Qua in sen¬
tentia fuit uir claxissimus Antonius luscus/ qui auebat se adduci nõ posse aut
erederet cerdones sutores / quoquos reliquã ꝙ uulgi strem latino seimone
cã leonardo antonioq sepius disceptesse tã post illã leonardi epistolam
plira ex uatiis collegisse seriptoribus / quibus faiale probater ilos nõ ueita
pensisse. leonardũ quippe menini dixisse mihi eã se conse ripsisse epistilã
quo me alliceret ad respondendũ. Et crete is mihi animus semper fuit
at aliquid contra suã sententiã seuberem. Atq ittrũ hic Ses non tam ad
ostendendam suã opinionẽ qͣ ad intã tognoscendã ut ab to accepi arbitioꝵ
ad eo epistolã illã fuisse conseriptã. Nã leuibus ad modũ argumenas oscendẽ

Expanded text:
viros doctissimos dissentire. Leonardus Aretinus epistola quam scripsit ad Flavium Forliviensem probare nititur non fuisse eam linguam omnibus communem, sed aliam popularem, aliam eruditorum virorum extitisse locutionem. Qua in sententia fuit etiam vir clarissimus Antonius Luscus, qui aiebat se adduci non posse ut crederet cerdones, sutores, cocos reliquamque vulgi fecem latino sermone cum Leonardo Antonioque saepius disceptassem, tamen post illam Leonardi epistolam plura ex variis collegisse scriptoribus, quibus facile probatur illos non recta sensisse. Leonardum quippe memini dixisse mihi etiam se conscripsisse epistolam, quo me alliceret ad respondendum. Et certe is mihi animus semper fuit, ut aliquid contra suam sententiam scriberem, sed variae ostendendam suam opinionem, quam ad meam cognoscendam, ut ab eo accepi, arbitror ab eo epistolam illam fuisse conscriptam. Nam levibus admodum argumentis ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
tationis audi que scripsisti. Aules insuper ueibis suã sententiã nutiar tupri que
facillime dilui possent. Ses nos superius adeo pustis auctoribus exẽplisq hant
causam tatati sumus. ut nullũ quantãuis proteruũ qui ea legerit rion exstims
tantoꝵ ureoꝵ auctoritati sententieq cessurũ. Que cũ a me uicta essent i ego
inquit Carolus tecũ sensi semper et qui secus opinantir non rege preo indiro¬

Expanded text:
tigisse necessarium fuit. Multis insuper verbis suam sententiam nititur tueri, quae facillime dilui possent. Sed nos superius adeo multis autoribus exemplisque hanc causam tutati sumus, ut nullum quantumvis protervum qui ea legerit non existimem tantorum virorum autoritati sententiaeque cessurum. Quae cum a me dicta essent: “Ego” inquit Carolus “in hoc tecum semper sensi, et qui secus opinantur non recte meo iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ille Salmontus de quo Urigilius. Quatuor hic inuectus equis et lãpada
quassans Per graiũ populos medieq per elidis urbem Ibat ouans duiũq
sibi poscebat honorem demens. qui nimbos et nõ imitabile sulmen Exe
et cormipedũ cuesu simularat equoꝵ. At pater omnipotens densa intee nu¬
bila telum Contorsit non ille faces nec fumea tedis lumina precipisẽꝙ

Expanded text:
is et sonitus imitatur Olympi. Quattuor hic invectus equis et lampada quassans per Graium populos mediaeque per Elidis urbem ibat ovans, divomque sibi poscebat honorem,— demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum pulsu simularet equorum. At pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit, non ille faces nec fumea taedis lumina, praecipitemque
Abbreviated transcription (Latin):
fata causoꝵ sutq defensionis urtibus in rebus sopt publeis ac prunti la¬
osa etigunt fatigta reparant nõ minus prouident humano genea qͣsi
plos at iuil neribus patuã patẽtesq saluarent. Non eñ solos nr̃o imperio
mulitaert tredimus illos qui gladiis. elipers/ a thoracibus iatuntus. ses enã
aduoratos. Militant nanque causaꝵ patroni/ qui gloriose uocis confisi
munimine laborantiũ spem uitã et posteros defendũt. Tales ẽ urero cesar

Expanded text:
fata causarum suaeque defensionis viribus in rebus saepe publicis ac privatis lapsa erigunt, fatigata reparant, non minus provident humano generi, quam si proeliis atque vulneribus patriam parentesque salvarent. nec enim solos nostro imperio militare credimus illos, qui gladiis clupeis et thoracibus nituntur, sed etiam advocatos: militant namque causarum patroni, qui gloriosae vocis confisi munimine laborantium spem vitam et posteros defendunt. D. V k. Apr
Abbreviated transcription (Latin):
proctdeie longiuis uas Et seurre amitis Encelũ haud passus acerbis Sed
fonã imposuit pugne fessũq dareta Eriput mulcens dietis/ ac talia fatur.
Infelix que tanta animũ dementia cepit : Non uries alias conugesaq nu.¬
mina sertis: C ede deo. dixitq et prelia uoce diremit. Ast allã fidi equales
renuia egça trahentem. actantẽq utioque caput/ erassũq cruorem ore
eiectante᷑ mixtosq in sanguine dentes ducunt ad naues. Quid ais podi¬

Expanded text:
procedere longius iras et saevire animis Entellum haud passus acerbis; sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta eripuit mulcens dictis, ac talia fatur: Infelix, quae tanta animum dementia cepit? Non vires alias conversaque numina sentis? Cede deo. Dixitque et proelia voce diremit. Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem, iactantemque utroque caput, crassumque cruorem ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes, ducunt ad naves; ga
Abbreviated transcription (Latin):
cantadeor legore. Plorentie uuenis quidã cũ nouercã sibi subigeret
ac superusuens pater filiũ in steupo uxoris dep̃hendisset rei nouitare indigni¬
tateq permotus clamando ob urrgare acriter filiũ cepit . Ille teriuersando pec¬
catũ excusisiat. cũ diutius clamosiorib uerbis ambo concertarent clamore
excitus suꝑuisut uicinus quidã ad uirgia cõponenda ignarus tei. Cũ peteret
contentionis causam/ illis ob domestica tiuer pitudinẽ silentibus instabat uicinus
fliũs puor hu pater meus ad modũ indiseretus in quit  milies matrẽ meã
futuut me etq tacente. nũc quia semel uxorem suã cognoui/ ut rudis atq
ineo sultus celã lamoribus ueluti insanus replet. Rasit ille facetũ filii responsũ

Expanded text:
am subegit Florentiae, iuvenis quidam cum novercam subigeret ac superveniens pater filium in stupro uxoris deprehendisset, rei novitate indignitateque permotus, clamando obiurgare acriter filium coepit: ille tergiversando peccatum excusabat. Cum diutius elatioribus verbis ambo concertarent, clamore excitus supervenit vicinus quidam ad iurgia componenda ignarus rei. Cum peteret contentionis causam, illis ob domesticam turpitudinem silentibus, instabat vicinusfilius prior: “Hic pater meus admodum indiscretus” inquit “milies matrem meam futuit, me etiam tacente: nunc, quia semel uxorem suam cognovi, ut rudis atque inconsultus, coelum clamoribus, veluti insanus, replet”. Risit ille facetum filii responsum
Abbreviated transcription (Latin):
cat oscelo solou hoĩem uellet et ret optatã ꝑparre in doloris leuamen tor¬
manlã augebat dã cũ ea ex re urga tumentior sieret eo aerius tor q̃batur
Esnciabante mis er petens aquã feigioã qua abluto telo tumoi Ae resioeret
Urigo q̃ domesticos nmeret aquã petere non audebat Tandẽ hõis clamore
deleien percita aquã aduexit en persus nsia setet ea penbes q̃ tabule in¬
secta tiat paulũ tumor abist al enachus cũ iã stiepiuã quendã domi fieri
petsentiret abeundi cupidus e tabula membrũ deduxit maiori ex parce
coriatũ. Medicũ cũ morbo quesisset fabula palã facta ẽ. O tempo¬

Expanded text:
cum osculo solari hominem vellet et rem optatam perficere in doloris levamen, torcum osculo solari hominem vellet et rem optatam perficere in doloris levamen, tormentum augebat, nam cum ea ex re virga tumentior fieret, eo arctius torquebatur. Cruciabatur miser, petens aquam frigidam qua abluto telo tumor ille resideret. Virgo, quae domesticos timeret, aquam petere non audebat; tandem hominis clamore doloreque percita aquam advexit. Ea perfuso inguine, et ea parte quae tabulae inserta erat, paululum tumor abiit. Monachus, cum iam strepitum quemdam domi fieri persentiret, abeundi cupidus e tabula membrum deduxit maiori ex parte decoriatum. Medicum cum morbo quaesisset, fabula palam facta est. Si caet
Abbreviated transcription (Latin):
sreplo ne his obs enitatibus quod absit deletre. uidti. In ꝑiceno ẽ oppidũ
ises nõie In eo monechus quidã qui lupus uocabatit amabat urigint̃ ado¬
lescennorem. Cui cũ multis uerbis coitũ sua sisset ressit illa tandem preaibus
ses eũ uerita esset ne nimio dolore transfoderetiat paulũq hesataret monachus
cabiuiã ligneã ꝑ cuius foramen telũ emitteret intermediã se positrũ dixit. dehine
cabula iggna q̃ perdenuis erat q̃sita at paulũ perforata ad puellẽ el aneulũ abii
mss per foramen priapo qui adhue dor mebat eũ puella daustalo ⁊ ssauuti
cepisset sublatis uestius cibũ cõcubitus quererat. Ariga s suantust ons et in¬
souores ports tactu expergefacta cepit edemodũ et p̃ra men suiã funs mnis
rimescert adeo ut ualdt constricta teneretur ues ita i aieto epat ut neq
n gieo s meqg regien abs queͥ magno dolore posser  resa ao dio lo uem uoliptis
domoit et grnere monachus cepit nimio uexatus cuatiatu. Euereita puella

Expanded text:
n Piceno est oppidum Esis nomine. In eo monachus quidam, qui Lupus vocabatur, amabat virginem adolescentiorem, cui cum multis verbis coitum suasisset, cessit illa tandem precibus; sed cum verita esset ne nimio dolore transfoderetur paululumque haesitaret, monachus tabulam ligneam, per cuius foramen telum mitteretur, intermediam se positurum dixit. Dehinc tabula abiegna, quae pertenuis erat, quaesita ac paulum perforata, ad puellam clanculum adiit missoque per foramen priapo qui adhuc dormiebat, cum puellam deosculari coepisset, sublatis vestibus cibum concupitum quaerebat. Virga vero, suavitate oris et inferioris partis tactu expergefacta, coepit admodum et praeter mensuram foraminis tumescere, adeo ut valde stricta teneretur. Res ita in arcto erat ut neque ingredi, neque egredi absque magno dolore posset. Versa in dolorem voluptate, clamare et gemere monachus coepit nimio vexatus cruciatu. Exterrita puella,
Abbreviated transcription (Latin):
casesset mr demissa uerga m alius laus ceuoluuis usue es dilicalũ
Scrmat puela sentiens se nõ amplus peti dolensp consilut̃ dalũ et se po¬
sulats nõ consensisse excitato uiro se dixit nõ amplus dolere capit et ezo
nũt Uoleo caudam ⁊espondit uxore uiegine ut erat telita. Sanũ gitꝰ con¬
siliũ est accipert rem proficuã cũ datur. O elexantẽ philosophũ o altetũ

Expanded text:
a esset, vir demissa virga in aliud latus revolutus, usque ad diluculum dormivit. Puella sentiens se non amplius peti, dolensque consilium datum et se postulanti non consensisse, excitato viro dixit se non amplius dolere caput. Tum ille: “At ego nunc doleo caudam” respondit, uxore virgine, ut erat, relicta. Sanum igitur consilium est accipere rem proficuam, cum datur
Abbreviated transcription (Latin):
curaretur. Cũ arnũ fluuiũ transituri / mulerem supra dorsũ hõis ualidiors
imposuissent/ cepit ila e uestigio nares mouere simius coeunti ac magna
noce clamitans ego inquit sepius uerba iterans uellem futixe quibus uocib
cadsam exp̃ssit morbi. Qui seminã ferebat adeo est in poesũ effisus. ut una
caLa in aquã cadrat. Tune ridentes omnes cũ mnedslã in sane cognouissit
nã esst epus in cantationibus asseruãt ses congs ãd sonatata bescituendã et in
uer uxraem dogniouisset mens prisuna tedit itiec aptima adebsi lerũ in¬

Expanded text:
 cuius ope vel opere curaretur. Cum Arnum fluvium transituri mulierem supra dorsum hominis validioris imposuissent, coepit illa e vestigio nates movere, similis coeunti, ac magna voce clamitans, “Ego” inquit saepius verba iterans “vellem futuiri”, quibus vocibus causam expressit morbi. Qui ferebat feminam adeo est in risum effusus, ut una cum ea in aquam caderet. Tunc ridentes omnes, cum insaniae medelam cognovissent, non esse opus incantationibus asserunt, sed coitu, ad sanitatem restituendam. Et in vir uxorem cognovisset, mens pristina rediit. Haec optima ad mulierum in
Abbreviated transcription (Latin):
quibus magnũ patuie sue honorem hobuit. Florentinus quidã habebat domi
iuuenẽ qui filio br̃as docriet. Is diutina consuetudine pͥmo ancillã nñ suturẽ
deinde patronã. postetmo etiã discipulos cognouit. Hloc cũ rescisset pater. Uat
enĩ homo persacetus uocere in secretius cubieulũ uiuenẽ postqͣ inquit omnes
meos subegisti quod tibi ueitat bene nequis excipiatur hac sorte inquit et meqͦ

Expanded text:
qui subagitabat omnes de domo Florentinus quidam habebat domi iuvenem, qui filios litteras doceret. Is diutina consuetudine, primo ancillam, tum nutricem, deinde patronam, postremo etiam discipulos cognovit. Hoc cum rescisset pater, erat enim homo perfacetus, vocato in secretius cubiculum iuvene: “Postquam” inquit “omnes meos subegisti quod tibi vertat bene, ne quis excipiatur hac sorte, et me quoque
Abbreviated transcription (French):
stepitã quendã ed ebat. Tunc uir umeas ne parres suas eee en eucet sedbis
fiuio sugurbis aequaestens sulbus ale auos palenis coe saeres lora nen ⁊
lor est enis y dos hespenos ettnene mns arers sprsĩs horres
coos dionei uoles nsius oe gnere hameno uenens opis q hee ps¬
ne or oor esto er tan ne aie cunlous filu lifaens
cmueseaat pe eppas oe ooosa dnuui gonentt hor mor mater nanes ea ue
raope upelatua fes es. aos olit pamẽ tñat aue desuses

Expanded text:
, cum illa aliquando in lecto renes versus virum volvens nates in eius gremio posuisset, erecperfluus”. Tum callida uxor, quae a sacerdote parochiano diligebatur: “Possumus” inquit erit gratissima et in gratiam sacerdotis, et ut se onere superfluo levare”. Igitur, eo vocato ad coenam causaque exposita, media esset, vir
Abbreviated transcription (Latin):
lius in rerum natura Ne interris quidem urbe nostie Hum
gitur in urbe esse cogitationẽ rationem mentem putas:
aut qmi nõ sit nũ iccirco existimas formitam esse antepo¬
nendam huit pulcherrimae urbii ꝙ in urbesensus sit
nullus. in formica non modo sensus. see etiã mens. ratio me
moria : Hic insecundo sic uit Sermonem mag deesse caeteris
ammalibus ꝙ̃ intellectum &e cogitatione quandam udemo
Nam de moliri cubilia et nndos texer de edutar fedus &
escluder quin et reponer in byemem alimenta. opera quaeda
nobis inimitabilia qualia sunt cerarum et mellis efficere
non nullis prtasse rationis est sex quia carent sermone
quae id fatiunt mutte aitq inrationabilia uocantur. ladaa¬
genue fatetur. inquiens Equide sit arbitror unuessis
animalibus dataem esse ratione. sed mutis tantumo aduta
tuandam. homini aut teduitam propagandam. Errę̧ci muta

Expanded text:
lius in rerum natura." Ne in terris quidem urbe nostra; num igitur idcirco in urbe esse rationem cogitationem mentem putas, aut, quoniam non sit, num idcirco existimas formicam anteponendam esse huic pulcherrumae urbi, quod in urbe sensus sit nullus, in formica non modo sensus sed etiam mens ratio me quod magis deesse ceteris animalibus quam intellectum et cogitationem quandam videmus. nam et mollire cubilia et nidos texere et educare fetus et excludere, quin etiam reponere in hiemem alimenta, opera quaedam nobis inimitabilia qualia sunt cerarum ac mellis efficere, nonnullius fortasse rationis est; sed quia carent sermone, quae id faciunt, muta atque irrationalia vocantur. dent expertia. Equidem sic arbitror, universis animalibus datam esse rationem, sed mutis tantummodo ad vitam tuendam, homini etiam ad propagandam. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
lianuem ossi queratur ꝗd sit deus. Nam qui id neger deu
Sesse spum ommibus partibus inmixtũ non hoc dicar falsa
Desse illius diumae naturae aippellationem. sicut epicurus ꝗ¬
P humana de formam. locumq inter mundos dedis. Nomme u¬
terq uno utitur. utrum sit in re comectat. qi reuera. Iu¬

Expanded text:
 si quaeratur, quid sit deus. nam qui neget deum esse spiritum omnibus partibus immixtum, non hoc dicat falsam esse divinae illius naturae appellationem, sicut Epicurus, qui humanam ei formam locumque inter mundos dedit? nomine uterque uno utitur; utrum sit rei re, coniectat. interim qu
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt. Et mor ita de cum animam per se moueri
aitimus no gemina consideratio sequitur mouenti. d moti
sex mipo motu essentiam eius agnoscimus. Et alibi tima
descendens atereti quae sola forma diuina e in conu defla¬
endo producitur. sicut tipuncto nascitur linea R in logum
ex indiuiduo procedit. Ibiq apuncto suo quod e monas
uenit ad dyadem quae est prima protractio. & haec est
essentia quam indiuiduam eandemq diuiduam: Elato in¬
simeo cum de mundance aimmę fabrica lo queretur e xp̃ssit
Et iterum si ergo arbores facebimur moueri ꝗde se tipto sibi
motu. cur hoc anime genus ut motu essentiae suce conueniente

Expanded text:
pimus. Ita et cum animam per se moueri dicimus, non gemina consideratio sequitur mouentis et moti; sed in ipso motu essentiam eius agnoscimus, quia, quod descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut a puncto nascitur linea et in longum ex indiuiduo procedit, ibique a puncto suo, quod est monas, uenit in dyadem, quae est prima protractio. Et haec est essentia quam indiuiduam eandemque diuiduam Plato inTimaeo, cum de mundanae animae fabrica loqueretur, expressiteuadet: «Si ergo arbores fatebimur moueri quidem, sed apto sibi motu, cur hoc animae negemus, ut motu essentiae suae conueniente
Abbreviated transcription (Latin):
uti nsi usus deficeret ꝑticipii frequens: quauis caesar
nõ incongrue protuliz. ens asum es est quomodo alibo
possum potes potens: Hoc participio usum esse ipum Pri
bi uel participii substantiui. huiussaemodi casuĩ i. nomi¬
natiui cũ obliquis construdtio soleat proferri: ui faliues pe¬
lei Acchilles multos interferis troyanos: subauditier enim
participium uerbi substantiui: ens quod musu nobis noe¬

Expanded text:
uti, nisi usus deficeret participii frequens. quamuis Caesar non incongrue protulit ens a uerbo sum, es, quomodo a uerbo possum, potes: potens et per ellipsin tamen supra bi uel participii substantiui huiuscemodi casuum id est nominatiui cum obliquis constructio soleat proferri, ut filius Pelei Achilles multos interfecit Troianos; subauditur enim participium uerbi substantiui ens, quod in usu nunc no
Abbreviated transcription (Latin):
terpres. Uideticr auuit praeter eos qui dicti sunt. alter prioris mo¬
dus. Forum enim quae conuertuntur secundũ eisentiae cõ¬
sequẽtiam. ꝙ alterius quomodolibes causa ẽ essentiae. prius¬
digne natiera dicitur: Qiua uero sutit huiusmodi. Palam
est tose namq hominem comiertitur secundũ essentię cõ¬
sequentiam. adueram dese orationem et paulo post¬

Expanded text:
t. Videtur autem praeter eos qui dicti sunt alter esse prioris modus; eorum enim quae convertuntur secundum essentiae consequentiam, quod alterius quomodolibet causa est digne prius natura dicitur. QVIA VERO sunt quaedam HVIVSMODI, PALAM est; esse NAMQVE hominem convertitur secundum ESSE consequentiam ad VERAM de SE ORATIONEM; nam, s
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens: Unde posteriorum quidam nõ esse: Aristotelem
hiuus duisionis muentorem suspicati sunt. ꝙ Eythagori¬
cus archytas eadem conscripsisser : Inqua sententia iam¬
blitus phosophus est: non i gnobilis. cui nõ consentit The¬
mistuis neque conaedir euem fiusse. Arehytam ꝙ pytha¬
goreus sarentinusq esset quiꝗ cũ llutone uliquantulũ
uixisset sed peripateticum ediquem Archytami qui nouo
operi auctoritatem uetustate nomims conderer. Quar nõ¬

Expanded text:
posuit. Vnde posteriores quidam non esse Aristotelem huius divisionis inventorem suspicati sunt, quod Pythagoricus vir eadem conscripsisset, in qua sententia Iamblicus philosophus est non ignobilis, cui non consentit Themistius, neque concedit eum fuisse Architem, qui Pythagoricus Tarentinusque esset, quique cum Platone aliquantulum vixisset, sed peripateticum aliquem Architem, qui novo operi auctoritatem vetustate nominis conderet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
decem constituit circa quae uersari uideatur omnis questio
orciam. quã flauius assentiam uocat. neq sane aliud est
eius nomen latmum: sed ea quaentur unsis. qualitatem
cuius apetus est intellectus. quantitate quae duspliciter apo
deinde facere pati habere. quod est quasi armatum esse.
uestitum esse. Nouissime. crreicoat: quod est positũ esse
quodamodo ut calere iacere seare irasci: Sed exhis omibi
prima quatuor ad status pertmere. cetera aaquosda locos

Expanded text:
decem constituit, circa quae versari videatur omnis quaestio. οὐσίαν, quam Plautus essentiam vocat, neque sane aliud est eius nomen Latinum; sed ea quaeritur, an sit. qualitatem , cuius apertus intellectus est. quantitatem , quae dupliciter a po; deinde facere , pati , habere , quod est quasi armatum esse, vestitum esse. novissime κεῖσθαι, quod est compositum esse quodam modo, ut calere, stare, irasci. sed ex iis omnibus prima quattuor ad status pertinere, cetera ad quosdam locos
Abbreviated transcription (Latin):
memas loquitur. Nam si nomen finger lueret. illam singla¬
rem quandam qualitatem & in cõmutabilem alicui alii
substantiae suo ficto nomine nuncupar ẽ. ut clarior fieres forme
bulo nuncupar possemus. quomodo hominis qualitatem
ditimus humantatem: Haec ergo Elatonitas soluis um
use hominis. &e haec nõ cuiusliber sed solius platoris: Hu¬
manitas uõ de Elatonis de ceterorum quitunq hoc uocabulo
cõtmentuer. Un fit ut qm̃ Elatonitas in unum cõuemt. Pla¬
tonem. atedientis animus platonis uocabulũ adunã perso¬
nam. unamq particularem substãtiam referat. Cum aut
audit hommnem. ad plures ꝗͦ intellectii referat. quoscunque

Expanded text:
men propria. Nam si nomen fingere liceret, illam singularem quamdam qualitatem et incommunicabilem alicui alii subsistentiae suo ficto nomine nuncuparem, ut clarior fieret forma bulo nuncupare possumus, quomodo hominis qualitatem dicimus humanitatem, haec ergo Platonitas solius unius est hominis, et hoc non cujuslibet, sed solius Platonis; humanitas vero et Platonis et caeterorum quicunque hoc vocabulo continentur. Unde fit ut quoniam Platonitas in unum convenit Platonem, audientis animus Platonis vocabulum ad unam personam unamque particularem substantiam referat; cum autem audit hominem, ad plures quoque referat intellectum quoscunque
Abbreviated transcription (Latin):
in Aristotelita atq in architę prius decem preditamentorum
descriptione Eythagoritum denarium numerum: mamfestui
est iueniri. quando ꝗde de Plato studiosissimus: Pytha¬
gorae secundum eam disputationem diuidis. & archytas
ꝑ ythagoreus ante Aristotelem: licer quibusdam sit ambiguu
decem haet praedicamenta constituit: Exhis boetii uerbis iu¬

Expanded text:
in Aristotelica atque Archytae prius 10, praedicamentorum descriptione, Pythagoricum denarium manifestum est inveniri. Quandoquidem et Plato studiosissimus Pythagorae secundum eam disputationem dividit, et Archytas Pythagoricus ante Aristotelem licet quibusdam sit ambiguum decem haec praedicamenta constituit. Inde etiam