comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ simias dnĩs qͦs suppͥssis narib
sint ⁊ facie feda rugis tpit̾ follicã¬
tib. licet ⁊ capellaꝵ sit pͥssum habe¬
re nasum. Alii simias latino smo¬
ne uocatas arbiͣnt᷑. co qd multa ĩ
eis similitudo rationuis humane sẽ¬
titur. s falsum est. Hii elementoꝵ
sagaces. noua luna exultant me¬
dia ⁊ caua tͥstantur. fetus quos a¬
mant ante se portant. neglecti oca
matrẽ herent. horum gen̾a. qͥnq
sunt ex quib circopetici caudas ha¬
bent. Sunia enim cũ cauda est ꝙͣ
qͥdam clunã uocant. Spinge uil¬
lose sunt comis mãmis ꝓminen¬
tib. dociles ad feritates obliuio¬
nem. Cenccephali lipsi similes si¬
miis. s facie admodũ canis. Unde
⁊ nuncupati. Satirici ad mod̾ gͣta¬
facie ⁊ gesticulatis motib inqͥeti.
Gallit̾oes toto pene aspectu a cet̾is
distant. Sunt enum in facie ꝓduc¬
ta barba ⁊ lata cauda. leontofonoꝰ
bestia modica ⁊ ex eo ita uocata quia
capta exuritur eiꝰq cin̾e asꝑse car¬

Expanded text:
as dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibus; licet et capellarum sit pressum habere nasum. Alii simias Latino sermone vocatos arbitrantur, eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde t nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae car
Abbreviated transcription (Latin):
a gc̃is nominati. qui dum eadẽ sp̃e
sint ut cerui ullosos tñ hñt ar¬
mos ut hirci ⁊ m̃ta ꝓlixis. hirsu¬
ta barbis qui nõ alibi sunt quã
circa fascd̃ẽ. Hinnuli sunt filii oer¬
uoꝵ. Dãmula uocada qd̃ de manu
effugiat. tunidũ animal ⁊ inbecil¬
le de qua marcialis. dente timet᷑
aper. defendunt cornua ceruũ.Ĩ¬
iupes qr uelocit̾ currit. Unde ⁊goe
animal ⁊ satis timidũ. Cuniculi
genus agrestiũ animaliũ dicti
quasi cuniculi. eo qd̃ canũ inda¬
gine capiant᷑ uł excludãt᷑ ab spe¬
luncis. Sus dicta qd̃ pascua iubig
at .i. t̾ra subacta escas inquirat. uer¬
ris. qd̾ grandes habeat uires. Porcus
qiͣ spurcꝰ. Ingurgitat enĩ seceno luto
ĩmergit. limo illinit. oratius ⁊ ami¬
ca lutosus. Hinic etiam spurciciam ł
spuriosos nũcupatos. porcoꝵ pilos
setas uocamus ⁊ setas ad sue dictas
a quib sutores uocant᷑. qd̃ ex setis
suant .i. ꝯsuant pelles. Aꝑ a ferita¬

Expanded text:
a Graecis nominati, qui dum eadem specie a Graecis nominati, qui dum eadem specie sint, ut cervi, villosos tamen habent armos, ut hirci, et menta promissis hirta barbis, qui non alibi sunt quam circa Phasidem. 21. Innuli filii . Damula vocata, quod de manu effugiat: timidum animal et imbelle; de quo Martialis: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum. Imipes, quia velociter currit. Unde et Graece animal et satis timidum. genus agrestium animalium, dicti, quasi caniculi, eo quod canum indagine capiantur, vel excludantur a speluncis. 25. Sus dicta, quod pascua subigat, id est, terra subacta, escas inquirat. 43 Verres, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus. Ingurgitat enim se coeno, luto immergit, limo illinit. Horatius: Et amica luto sus; hinc etiam spurcitia, vel spurcus, nuncupatur. 26. Porcorum pilos sectas vocamus, et setas a sue dictas, a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est, consuant pelles. 27. Aper, a ferita
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ excitati pruritu inuicẽ se con¬
cutiũt. ⁊ pugnantes cum magno ĩpe
li mares dur̃ suie qd̾ hoc pecus agen¬
tilib pͥmũ aris est ĩmolatũ. Aries
qd aris impon̾etur donde est illud. Ae¬
ries mactatur ad aram. Agnũ qmqm¬
eo qd̃ p̾cet̾is animantib matrem
agnoscat. adeo ut etiam si in mag¬
no grege eirauit statim balatu re¬
ognoscit uocem parentis. hedi ab¬
edendo uocati. paru enim pinguis¬
simi sunt ⁊ saporis iccundi. unde ⁊
ede. Inde ⁊ eduliũ uccatur. Hircus la¬
feruens ad coitum cuiꝰ oculi oblibi¬
dinem in trau̾sum aspiciunt. un¬
de ⁊ nom̃ traxit. Nam huoci sunt ocu
mantem lapidem quẽ nec ignis
nec ferri domare ualet mat̾ia solꝰ
huiꝰ cruor dissoluat. Maiores hix¬
ei cinifii. dicunt᷑ a fluuio cinife
in lbia ubi grandes nascuntur.
Capros ⁊̃ capras a carpendis uirgul¬
tis. quidam dixerunt. alii qd̾ cap¬
tent aspera non nulli a ccepitu
crurũ. Unde eas capreas uocatas

Expanded text:
quorum excitati pruritu invicem se conquorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugli mares dicuntur; sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Aries, quod aris imponeretur. Unde est illud: Aries mactatur ad aram. 40 eo quod prae caeteris animalibus matrem agnoscat, adeo ut etiamsi in magno grege erret, statim balatu recognoscat vocem parentis, edendo vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucundi, unde et edere, unde et edulium vocatur. Hircus lasemper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculmantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas;
Abbreviated transcription (Latin):
peroribꝰ ⁊ uim̃tis.
tib adam pri¬
mũ uocabła
indidit. appel¬
lansq unicͥq
nomen ex p̾¬
senti institu¬
tione uixtaꝗ
ditionẽ nature cui seruiret. Gen¬
tes autem uniciuq animaliũ ex
ꝓpͥa lugua dederunt uocabula. nõ
autẽ scdm latinã lignã aut g̾cã.
aut quarumlib gentiũ barbaraꝵ
nomina illa imposuit adam. s illa
lirigua que ante diluuiũ omniũ u¬
na fuit que hebrea nuncupatur. la¬
tine autẽ auimalia siue animan¬
tia dicta qd̃ anim̃tur uita ⁊ moue¬
antur spũ. Quadrupedia uocata.
quia quatuor pedib gradiunt᷑ que
dum suit similia pecorib tam̃ sub
cura humana non sunt ut cerui.
dãmule. onagͥ ⁊ oet̾a. S neq bestie
sunt ut lcories. neq iumenta. ut
usus hominũ iuuare possint. pecus
dm̃s omne qd̾ humana lugua ⁊ ef¬
hominũ cõmoda ut᷑ qͥ ⁊ boues. differt
autẽ int̃ pocora ⁊ pecudes. siam uet̾es
cõmunit in significatione omncẽe
animaliũ pecora dixerunt. pecudes

Expanded text:
pecoribus et iumentis. tibus Adam primum vocabula indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione iuxta condicionem naturae cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum Latinam linguam atque Graecam aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa inposuit Adam, sed illa lingua quae ante diluvium omnium una fuit, quae Hebraea nuncupatur. Latine autem animalia sive animantia dicta, quod animentur vita et moveantur spiritu. Quadrupedia vocata, quia quattuor pedibus gradiuntur: quae dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt; ut cervi, damae, onagri, etc. Sed neque bestiae sunt, ut leones, neque jumenta, ut usus hominum juvare possint. Pecus dicimus esse, quod humana lingua et efhominum commodata, ut equi et boves. Differt autem inter pecora et pecudes; nam veteres communiter in significatione omnium animalium pecora dixerunt; pecudes
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑiant᷑. meliores autẽ candidenͣr¬
garite qmͣ q̃ flauese̾t. Illas enĩ aut
inuentꝰ. aut matumi uoris conce¬
ptio. reddet caadldas. has senec¬
tus uł uesꝑtinꝰ aeri gignit obscu¬
ras. pedor scd̃a post itargaritam
eandidaꝵ gẽmaꝵ de qua q̃rit᷑. ĩ qͦ
colore num̾ari debeat. totiens iac¬
tati ꝑ alienas pulctudines noĩs
ado. ut decoris p̾rogatiua uocabo¬
lo facta sit. aft̾ites oeuidida ẽ in¬
clusã luoem cõtinẽs ueluti stel¬
lã uitꝰ ambulantẽ. reddidq soł
candicantes radios unde. ⁊ norm̃
inuenit. Galactidis lacteus est
qͥ atiͥtꝰ reddit sucũ albũ ac lacte¬
um saporẽ. feminis nutentib
illigata fecundat ub̾a. Infanti¬
um qͦ collo suspenia salmã sꝰ¬

Expanded text:
iantur. Meliores autem candidae margaritae quam quae flavescunt. Illas enim aut iuventus aut matutini roris conceptio reddit candidas; has senectus vel vespertinus aer gignit obscuras. Paederos secunda post margaritum candidarum gemmarum. De qua quaeritur in quo colore numerari debeat totiens iactati per alienas pulchritudines nominis, adeo ut decoris praerogativa vocabulo facta sit. Asterites candida est, inclusam lucem continens veluti stellam intus ambulantem, redditque solis candicantes radios; unde et nomen invenit. Galactitis lacteus est, qui adtritus reddit sucum album ad lactis saporem, feminis nutrientibus inligata fecundat ubera; infantium quoque collo suspensa sali
Abbreviated transcription (Latin):
smaragd alb̃ uenis crecũligat̃
gal acticen uocãt. Galattas gnͣ¬
dinis ⁊ candoris p̾fert figirrã
ut adamas
etiã in igne po sita ma¬
ne suũ frigus solis gi
solis gẽ¬
ma candida ẽ. traxitq nomẽ
qdꝰ ad spẽm soł morbẽ fulgen¬
tes sparg̃ radios. Solentes tnͣs¬
luc candido melleoq fulgore
contines lune ymaginẽ quã
iuxda cucsũ astri ip̃sius ꝑ hi¬
bent in dies singłos minui at¬
dia inuenit mnoerebͦ. piscis eiꝰ¬
demnom̃s canda ⁊ oblonga.
p̾sagare hiis fer̃t. magi signa
tnqusslcatis ⁊ tẽpestatis. bellocu¬
lus albicans pupillã cingit
nigrã emiedio aureo fulgore lu
belo dicata. unde ⁊ appellata. E
pimelas dr̃. cum incandida gẽ¬
ma suꝑne nigrescat color. unde
⁊ nom̃ hab. Exebenꝰ speciosa ⁊
cãdida. qͣr amnifices aur̃ poliũt.

Expanded text:
venis circumligatum galactiten vocant. 5. Chalazias grandinis et candorem praefert et figuram, ut adamas; etiam in igne positanet suum frigus. 6. Solis gemma candida est, traxitque nomen, quod ad speciem solis in orbem fulgentes spargit radios. 7. Selenites translucet candido melleoque fulgore, continens lunae imaginem, quam juxta cursum astri ipsius perhibent in dies singulos minui, atdia invenitur in cerebro piscis ejusdem nominis, candida et oblonga. Praesagire iis ferunt magi signa tranquillitatis vel tempestatis. 9. Belioculus albicans pupillam cingit nigram medio aureo fulgore lucBelo dicata, unde et appimelas dicitur quum in candida gemma superne nigricat color; unde et nomen habet. Exebenus speciosa et candida, qua aurifices aurum poliunt.
Abbreviated transcription (Latin):
argarita pͥma cãdidaꝵ gẽ¬
maꝵ. qm in de marginitã
aiũt uocadam. ꝙ ĩconcuł maris.
hoc genꝰ lapidis inuenit᷑. In est
eñi in carne coclee calcułꝰ. natꝰ
sicut in oerebͦ piscis lapillus. Gi¬
gnitur autẽ de celesti rore quẽ cͥ¬
to ãni tp̃r. concule hauriũt. ex
quib margaritis q̃dam inuones
uecant᷑. aptũ nom̃ habentes. qd̾

Expanded text:
argarita prima candidarum gemmarum, quam inde margaritum aiunt vocatum quod in conchulis maris hoc genus lapidum inveniatur; inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus: gignitur autem de caelesti rore, quem certo anni tempore cocleae hauriunt. Ex quibus margaritis quidam uniones vocantur, aptum nomen habente
Abbreviated transcription (Latin):
pidas gͥci antereꝑtas usi sũt. Est
autẽ genꝰ singłari forma. ⁊ idẽ u¬
Crepidas autẽ dictas qd̃ cum sono
stringant᷑. siue a pedũ crepitu in
ambulando. Calceos reges utebã¬
cii udebant᷑. luna autẽ in eis nõ
sid̾is forma. s notã oendenaris
numeri significat᷑. qd̾ mitio patͥ
cii senatores centũ fu̾int. Ocree
tibialia calciam̃ta sũt dicta ꝙ cru¬
ra tegant. Cõtni sũt qͥb calciabãt᷑
tragedi qui in theat dicturi erant¬
⁊ alta intonantiq uoce carmina
cantaturi. Est erũ calciam̃tũ in
mod̾ crepidaꝵ qͦs eroes utebant᷑.
s tale ẽ ut ⁊̃ indextro. ⁊ in leno con¬
ueniat. pede. baxea calciam̃tũ co¬
medoꝵ erat. sicut tragedoꝵ cotͣ¬
ni qͦs qͥdam etiã calones appellãt.
eo qd̃ ex salice fierent. Nam g̾oc
ut diximꝰ lignũ calca uocabant.
Talares calci socci sũt qͥ inde no¬
minati uident᷑. qd̾ ea fig̃a sint
ut contingant talũ sicut sutola¬
res. ꝙ sub talõ suit qͣi subtalares.

Expanded text:
i ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem uCrepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebanicii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod iitii senatores centum fuerint. 5. Ocreae, tibialia calceamenta sunt, dicta quod crura tegant. Cothurni sunt, quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant, et alta, intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calceamentum in modum crepidarum, quo Heroes utebantur, sed tale est, ut dextro et laevo conveniat pedi. 6. Baxeae calceamentum comoedorum erat, sicut tragoedorum cothurni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent. Nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλον vocabant. 7. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur, quod ea figura sint, ut contingant talum, sicut subtolares, quod sub talo sunt, quasi subtalares. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
limbo. de calciamentis.
otores nuncuparos qd̃ insertis
setores. Caligarios uͦ ñ a callo pedo
s a calo .i. ligno uocatos sine qͦ con¬
sui calciam̃ta nõ possunt quas g̾ce

Expanded text:
limbo. De calciamentis . Sutores nuncupatos quod insertis nt, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, quas Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ta ãcopia uerũ. ⁊ quasi a saturitate.¬
Nium cõmercioꝵ sunt. ab insula
rodo crgnomuinate. in qua antiquitus
m̾catoꝵ usus fuit. de priuilegiis.
ruuilegia autẽ sunt leges pͥua
feratur. Quid possit lex.
mĩs autẽ lex aut ꝑmittit aliqͥd
ut uir fortis petat p̾miũ. Aut
li pet̾e liceat aut punit. ut qui ced̾e
fec̾it capite plectatur. Eius autẽ p̾¬
miũ aut pena uitã mod̾atur hũanã.
ges ut earum metu humana coħ¬
detur audatia. tutaq sit uit̾ imꝓbos
innocentia ⁊ in ip̃is imꝓbis fornuda¬
to supplicio refrenetur nocendi facul

Expanded text:
ta a copia rerum et quasi a saturitatnavalium conmerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominatae, in qua antiquitus mercatorum usus fuit. De privilegiis . Privilegia autem sunt leges privaprivato feratur. Quid possit lex . Omnis autem lex aut permittit aliquid, ut: 'Vir fortis petat praemium,' aut lli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite plectatur. Eius enim premio aut pena, vita moderatur humana. ges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrene
Abbreviated transcription (Latin):
tiliũ celebrationib istitu¬
ti sũt. Unde ⁊ qͥ eos spectant de¬
monũ cultib in seruire uident᷑
lam res eq̃stris antea simplex
agẽbat᷑. ⁊ utiq ꝯmunis usus¬
huiꝰ ueatꝰ ñ erat. s cũ ad ludos
coactus est naturał usus ad de
spẽs qͥb eqͦ a m̾curio diccribu¬
tos historie docent.S ⁊ neptu¬
mꝰ equestris ludꝰ ẽ quẽ g̾ci ippõ
appellant. S ⁊ marti ⁊ ioui in
ludis eqͥ sũt consẽcti. ⁊ ip̃is qͣdri¬
gis p̾sunt. Cioenses autẽ ludi
id̾o dicti uł acircũ eundo uł quod
ubi uc̃ mete sũt. olim gladii po¬
nebantur qͦs quesdͥge circĩuibant.
⁊ iñ dicti crocenses ab ensib cͥcaqͦs
carrebãt. Siqͥdẽ inlutore o̾oa ri¬
pas fluminũ currus agitantes gla

Expanded text:
lebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat, sed cum ad ludos coactus est naturalis usus, ad species, quibus equos a Mercurio ditos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem Graeci ἵππιον appellant; sed et Martis et Iovis in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gla
Abbreviated transcription (Latin):
Eatrũ est quo soena
includitur semi cir¬
culi figuram habẽs¬
in qͦͤ stantes omnes
inspiciũt. Cuiꝰ for¬
ma pͥmũ rotunda erat. sicut ⁊
amphideatri postea ex medio ã¬
phideatro theatrũ factum est.
theatrum autẽ ab spectaculo no¬
eo ppłi stans desuꝑ atq spec¬
tans ludos contẽplaret. Idẽ
post ludos exactos m̾etͥdes ibi
ꝓst̾nerent᷑. Idẽ ⁊ lupanar uoca¬

Expanded text:
tem est quo scena includitur, semicirculi figuram habensin quo stantes omnes inspiciunt: cuius forma primum rotunda erat, sicut et amphiteatri, postea ex medio amphitheatro theatrum factum est. Theatrum autem a spectando noeo populus stans desuper, atque spectans, ludos contemplaretur. Idem post ludos exactos meretrices ibi prosternerentur. Idem et lupanar voca
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo. dedicatiuũ ꝑticiaare ꝑ reflexio¬
uem. ut qddam iustũ honestum. om̃e
honestũ utile qͥddam gͥ utile iustũ. Oc¬
tauus modꝰ ẽ. qui conducit ex irnuũisali¬
b abdicatiius ⁊ dedicatius. ꝑticula¬
re abdicatiuũ ꝑ reflexionẽ. ut nul¬

Expanded text:
i dedicatiuum particulare per reflexionem, ut 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum.' Octauus modus est qui conducit ex uniuersalibus abdicatiua et dedicatiua particulare abdicatiuum per reflexionem, uelut 'Nul
Abbreviated transcription (Latin):
fons sulca ad radicẽ montis syon. ñ
iugib aquis. s in c̾cia horis dieb ꝙ
ebullit. In iudea qͦndã riuus sabbatis
om̃ib siccabat᷑. In sardinia forites ca¬
lidi ocłis medentur. fures argiũt. siã
cecitate detegit᷑ eoꝵ facinꝰ. In ephiro eẽ
fontẽ un qͦ faces extingunt᷑ accense.
⁊ accendunt᷑ extincte. Ap̃ garamantes
fontẽ eẽ. ita alegentẽ. die ut ñ bibat᷑.
ita ardentẽ nocte ut ñ tangatur. Iam
uͦ in młtis locis aque manant ꝑpetĩ
feruentes tanta ui. ut balnea calef a¬
ciant. Quedam enĩ t̾re sũt q̃ młtũ
sulphuris ⁊ aluminis hñt. Itaq cũ
ꝑuenas calentes aqua frigida uence
uicino sulphirris calore contacta ex¬
candescit. slec tał ab origine effluit.
s ꝑmutat᷑ dum uenit. Sulpur enĩ
aluenq secũt ferunt aq̃ utͣmqi
mat̾iã igne plenã. minimisq motib¬

Expanded text:
Fons Siloa ad radicem montis Sion non Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit, nec talis ab origine effluit, sed permutatur dum venit. Sulphur enim alumenque secum ferunt aquae; utramque materiam igne plenam minimisque motib
Abbreviated transcription (Latin):
gras fieri. ex alt̾o albas. exutroq uati¬
as. Clituimꝰ lacꝰ in umbria maximos
boues gignit. Reatisꝰ paludis aquis
ium̃toꝵ ungulas induran. In asfaltide
lacu uidee nichil m̾gi pot̃. quioqͥd ani¬
mã hab. In indissiden uocari stagnũ
in qͦ nichil innatat. s omniag m̾gũt᷑.
at contra in aloe lacu ꝑ porcidamũ oĩa
fluitant. ⁊ nioħ m̾gitur. Marside fons
infrrgia saxa generat. In achaia aqua
ꝓfluit esaxis. Stix appeslata qd̃ illioo
potata int̾ficit. Celonium stagnũ sici¬
lie tetro odore abigit ꝓximantes. fons
in affrica cͥce templũ ãmonis. qͥ humo¬
ris nexib humũ srringit. Fauislas etiã
incespitẽ solidat. fons iob midumea qͣ¬
ter ĩ anno colorẽ mutare dr̃. idẽ pul¬
uerulentũ sanguneũ uiridẽ ⁊ limpi¬
dũ t̾nis mẽsib in anno tenẽs ex hiis
unũ colorẽ. Introgoditis lacꝰ ẽ t̾ ĩ die
fit amarꝰ. et deinde dociens dulcis.

Expanded text:
gras fieri, ex altero albas, ex utroque varigras fieri, ex altero albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maximos boves gignit. Reatinis paludis aquis iumentorum ungulas indurari. In Asphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden vocari stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis Styx appellata, quae ilico potata interficit. Gelonium stagnum Siciliae tetro odore abigit proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis.
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝵ nature diu̾¬
sitas młta est. alie enĩ salis
alie nitri. alie aluminis. alie sul¬
phuris. alie bituminis. alie curam
morborũ adhibentes. Nam iuxta
romam albule aque uuln̾ib iudẽ
medentur. In italia fons ciceronis
cculoꝵ uuln̾acurat. In ethiopia la¬
cus ẽ qͦ ꝑfusa corpora uelut oleũ
uitescunt ⁊ ame fons. In affrira
canoras uoces facit. Exclitorio
lacu. italie qui bibint. uim tediũ
hñt. Inchio insula foritẽ esse qͦ he¬
betes fiunt. In boetia duo fontes.
alt̾ memoriam. alt̾ obliuionẽ afft̃
Cirici fons amorẽ uen̾is dollit. boe¬
cie lacus furiał ẽ de qͦ qui bib̾it ar¬
dore libidinis exardescit. In campa¬
nia sunt aque que st̾ilitatem femi¬
echiopie fonte rubro qui bib̾it lim¬
phaticus fit. lepnꝰ fons archadie
ab ortiuos fien non patitur. In si¬
cilici fontes sunt duo qͦꝵ unꝰ st̾ilẽ feꝯdã alt̾
fecũdã st̾clem facit. In thesalia duo
sũt flumina ex unobibentes. oues ni¬

Expanded text:
um naturae diversitas multa est: aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes. Nam iuxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fiant. In Boeotia duo fontes; alter memoriam, alter oblivionem adfert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae quae sterilitatem femiAethiopiae fonte Rubro qui biberit lymphaticus fit. Leinus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves ni
Abbreviated transcription (Latin):
euccatas ten̾e dñt. Celonites oołs
ẽ indice testudinis uariꝰ ⁊ p̃pureus.¬
ꝑ hũc magi ĩpositũ lĩgue futa pñ¬
tiare finginnt. bronia acapita te¬
studiñ ⁊ onitͥb cad̾e putatur. ⁊ re¬
stingue fulminis idus. hienia la¬
pis in ccłis hiene bestie inuenit᷑.
Qͣ si sub lingͣ hominũ subditus
fu̾it futa eos p̾dic̾e dicũt. S. et
corallꝰ tempestati ⁊ grandini resi¬
st̾e fertͣ. pontica ẽ gẽma q̃dam li¬
uore plucida. habens stellas ru¬
beas. int̾dũ ⁊ aureas. dicũt ꝑ eam int̾¬
rogari demones ⁊̃ fugari. In qͥbdã
gẽmaꝵgnib ueras a fa̾lsis diso̾¬
n̾e magna difficultas ẽ. qͥꝓpe cũ ĩ¬
uent̃ sit ex gñe uero alt̾ius ĩ alia
faila tanduc̾e. ut sardonices q̃
glutiant᷑ tenus gẽmis ita iut dep̾¬
hendi nõ possũt. fingũt enĩ eas ex
diu̾so gene nigͦ. candido. mineo¬
ꝙ colore. Nam ⁊ ꝓ lapide p̾ciosissi¬
mo smaragdo. qͥdã iutr̃ arte ĩfici¬

Expanded text:
nt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc magi inpositum linguae futura pronuntiare finguntur. Brontea a capite testudinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallius tempestati et grandini resistere fertur. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogare daemones et fugare. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transduceglutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte infici
Abbreviated transcription (Latin):
gͥe aur̃ tradit᷑. Unde. ⁊ nũcipat᷑.
Argirites simił argento habens
stigmata aurea anidrodama ar¬
genti nitorẽ. hab. ⁊pene adamãs
quadrata semꝑ tesseris. magipu
refbenare dicat᷑. si c̃dimꝰ gignit
ĩmari rubro. Calecitis aerei oo¬
loris ẽ. Calcofanꝰ iugͣ ẽ. s lapi¬
di slusa eris tinitũ reddit. ba¬
lanitis duo gn̾a lũt sub uirides
⁊ corinthei aeris similitudinẽ me¬
diã secante. flãmea uena. Sid̾i¬

Expanded text:
gere aurum traditur; unde et nuncupatur. Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper tesseris. Magi purefrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. Sid
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ effigierefert. Mirmitidis bor¬
mice reptantis effigiẽ mutat᷑. tha¬
os pauoni simił ẽ. Ierimacitis ac¬
cipitri colore. etitis aqule. Egop¬
ĩmedio nigrũ oamdido cingit. ut
papauer expmut. Sĩtt ⁊ q̃dã gem¬
me qͣs gentiles ĩ suꝑsticionib qͥb

Expanded text:
re et effigie refert; myrmecitis forre et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopin medio nigrum candido cingit, ut papaver exprimit. Sunt et quaedam gemmae quas gentiles in superstitionibus q
Abbreviated transcription (Latin):
nut. et iopic̾ ferrei coloris ẽ qui
dũ terinir nigrũ succũ emitrit.
Similantiꝰ inerifrate alueo le¬
git᷑ ꝓ conexio matmoris simał
medio coloreglanco ueluti ocłi
pupilla int̾nitescens. arabis. ex
pasria dicta aspectu eburiies ẽ.
Efernitis speculi nat᷑am ht̃ ĩ reddẽ¬
dis ymaginib qmͣꝙͣ rutilet exꝑi¬
qua refrig̾et. aut si solio orpo¬
cita aridã mat̾iã riccendat. sasci¬
tur in corico. ostracides lapado¬
sus colore tesratio. durioꝵ alca
achate simił nisi ꝙ achates poli¬
ture pinguescit duriori. danta ĩ¬
est ius ut aliegemesculpãt᷑ frag¬
mẽtis eiꝰ. Golosa petra simił ẽ
liigue humane. Unde inom̃ sũ
sit. fertur autẽ deficiente luna
celo cad̾e cui ñ modicã magi tͥhu¬
ũt potestatẽ. slam ex eo lunares
motus excitari pudant. Sĩtt ⁊ q̃¬
dã gẽmiaꝵgena oognominata ab
animalib. Ecctes iuꝑeas macdas
expmit. Carcii marõmi eanco ẽ
coloris. scorptts scorpionẽ ⁊ colo¬

Expanded text:
i dum teritur, nigrum sucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria dicta aspectu eburnea est. Hephaestitis speculi naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutilet. Experirefrigeret, aut si soli opposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. 16. Ostracites lapidosus, colore testaceo, durior. Altera achati similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duriori tanta inest vis, ut aliae gemmae scalpantur fragmentis ejus. 17. Clossopetra similis est linguae humanae, unde sit: fertur autem deficiente luna caelo cadere. Cui non modicam magi tribuunt potestatem; nam ex eo lunares motus excitari putant. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus: echites vipereas maculas exprimit; carciniae marini cancri color est; scorpitis scorpionem et colo
Abbreviated transcription (Latin):
unt q̃dam gẽmaꝵ gen̾a sp̃e
Qmet alloꝵ uł lapiõ cogno¬
minata. cͥsopis aurũ tantũ uide¬
tur eẽ. Crisopolitꝰ auro similis
ẽ cum marini coloris similitu¬
dine. hõ ethiopia gignit. Crise¬
lectus simil auro. s incolorẽ elec¬
tri uͥgens matutuio tm̃ aspect
fu̾it cełrime ardescens. Crisolã¬
sis exauro ⁊ igne uocata. aurea
est eñi die ac nocte ignea. hanc e¬
chiopia gignit. am mocͥitꝰ ha¬
renis auro int̾uxtis. nc̃ bracte¬
gignit᷑ in ꝑsida. leocͥssus colore
qureo interuẽti candida. melec

Expanded text:
e metallorum vel lapidum cognominata. Chrysopis aurum tantum videtur esse. Chrysolithus auro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethiopia gignit. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, matutino tantum aspectu fuerit, celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, et noctu ignea. Hanc Aethiopia gignit. Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc bratteGignitur in Persida. Leucochrysus colore aureo interve
Abbreviated transcription (Latin):
omentũ est minimũ atq angustis¬
simũ tempus a motu siderum dictũ
Est enim extremitas hore in breuib int̾¬
uallis. cum aliqͥd sibi cedit adq suoce¬
dit. horag̾cum est nomẽ ⁊ tamen lati¬
nũ sonat. hora enim finis est temꝑis:
sicut ⁊ hora sunt fines maris fluiuoꝵ
t̾ras. sicut nox sol sub t̾ris. ut eñĩ
dies aut nox sit. causa est aut supra
usq ad aliũ orientalẽ solem celi uo¬
lubilitate concludat. Abusiue autẽ
dies unꝰ est spatiũ ab oriente sole us¬
q ad occidentẽ. Sunt autem diei spa¬
tia duo int̾dianũ atꝙ nocturnũ. Est
meliore. unde ⁊ in usu est. ut sine ꝯ¬
memoratõne noctis. numerũ dicamꝰ
dierũ. Sicut ⁊ in lege diuina scͥptum ẽ.
Factum est uestere ⁊ mane dies inꝰ¬
Dies scd̾m egyptios inchoat ab occasui
solis. scd̃m ꝑsas ab ortu solis. sed̾m
athenienses a sexta hora diei sod̾m
romanos a media nocte. Unde ⁊ galli¬
ciniũ est quoꝵ uox diei ostendit᷑ p̾co¬

Expanded text:
omentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. 2. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum est nomen, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et horae sunt fines maris, fluviorterras, sicut nox sol sub terris: ut enim dies aut nox sit causa est, aut supra usque ad alium Orientem solem coeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab Oriente sole usque ad Occidentem. 2. Sunt autem diei spatia duo: interdianum atque nocturnum, et est meliore; unde et in usu est ut sine commemoratione noctis numerum dicamus dierum, sicut et in lege divina scriptum est: Factum est vespere et mane dies unDies secundum Aegyptios inchoat ab occasu solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeco
Abbreviated transcription (Latin):
em anno scdo post diluuiũ geriu¬
it arfaxat a quo chaldei .ĩi. cͣc .xl.¬
genuit heber. a quo hebrei .ii. dͫ .ix.
heber anno. cͦ.xxx uͦii. genuit faleg. t᷑¬
.cͦ.xcxii. genuit saruch. regnũ incho¬
at scitarum .ũ. docc . u. Saruch ãno¬
.sͦ.xxͦx. genuit nachor. Regnũ egip¬
tioꝵ nascitur .ĩi. ⁊ xxxu. Nachor ã¬
no. hx ixͨ. genuit thare. Regnũ assy

Expanded text:
 ann. II post diluvium genuit Arfaxat, a quo Chaldaei. IIMCCXLgenuit Heber, a quo Hebraei. IIMDIX. Heber ann. CXXXCXXXII, genuit Seruch. Regnum inchoat Scytharum, II M. DCCCCV. 7. Seruch, an. CXXX, genuit Nachor. Regnum Aegyptiorum nascitur, III M. XXXV. Nachor, an. LXXIX, genuit Tharam. Regnum Assy
Abbreviated transcription (Latin):
oratione quã habu ꝯͣ comꝑitores
ĩ tga cãdrdascͥpsit. Cictꝰ gabiꝰ eit
cũ ita imponit toga ut toge lacinia
q̃ post cecus reicit᷑. atrahit᷑ ad pec¬
tus ita ut exutͦq lat̾e ex hum̾ra pͥicteͣ
perideant ut sac̃dotes gentiliũ ẜa¬
ciebant. aut cuigebant᷑ p̾tores
trabea erat toge species ex pur¬
pura ⁊ cocco qua oꝑti romanoꝵ re¬
ges initio p̾cedebant. hano pͥmũ
romulus sld inuenisse ꝑhibetur
ad distnctionẽ regi habitus. tra
rũ ampliori dignitate honoris be¬
atũ fac̾et paludam̃tũ erat ii sig¬
ne palliũ imꝑatoꝵ cocco purpu¬
raq auro distinctũ. deͦ q calustius
togam inquit paludam̃to mutriũ
Erat autẽ palliũ bellicũ dictũ ut qͥbꝰ¬
dam uidet᷑. qd̃ eo indutꝰ palam fac̾et
imperator bellũ fut᷑um circũtextũ ẽ

Expanded text:
orationem, quam habuit contra competitores orationem, quam habuit contra competitores in toga candida inscripsit. 7. Cinctus Gabinus est, cum ita imponitur toga, ut togae lacinia, quae postsecus rejicitur, attrahitur ad pectus, ita ut ex utroque latere ex humeris picturae pendeant, ut sacerdotes gentilium faciebant, aut cingebantur praetores. 8. Trabea erat togae species ex purpura et cocco, qua operti 457 Romanorum reges initio procedebant. Hanc primum Romulus adinvenisse perhibetur, ad discretionem regii habitus. Trabrum ampliori dignitate honoris beatum faceret. 9. Paludamentum erat insigne pallium imperatorum cocco, purpuraque et auro distinctum. De quo Sallustius: Togam, inquit, paludamento mutavit. Erat enim pallium bellicum, dictum, ut quibusdam videtur, quod eo indutus palam faceret imper
Abbreviated transcription (Latin):
tricẽ. ipsam capitis sui arcẽ ambi¬
tu cͥniũ contegat. de palleis ui
dĩuatõe. Clams est ꝙ ex una ꝑte
induitur neq consutire. s fibu¬
la infrenat᷑. Hinc ⁊gͥce nom̃ ac¬
cepit. Toga dicda qd̾ uelam̃to su
corpus tegat atq oꝑiat. Est aũ
palliũ puxũ forma rotũda ef
susiore ⁊ qiͣ mundante sinu sub
dextro uenuens suꝙͣ humerũ si¬
nistrũ ponit᷑. Cuiꝰ similitudinẽ
in oꝑimentis si mulacroꝵ uł pic¬
turaꝵ aspicimꝰ easq statiras to¬
gatas uocamꝰ. toga autẽ roma¬
ni in pace utebantur. belli aut̃
tp̃re paluda mentis. mẽsura to¬
ge uiste si sex ulnas habeat. To¬
ga palmata dicebat᷑ quã merebãt᷑
hi qͥ reportabarit de hostib pal¬
mas ipsa uocabatur ⁊ toga pio¬
ta. eo qd̃ iuictorias cũ palmis
intextas haberz. toga candida
eademq cretata in qua candi¬
dati .i. magistratũ petentes am¬
biebant᷑ adlita creta quo can¬
didior in signioro ess. Cic̃o in ora¬

Expanded text:
ticem ipsam capitis sui arcem ambitu crinium contegat. De palliis virderivationem. Chlamys est qui ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur. Hinc et Graece nomen accepit. Toga dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur, cuius similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus; easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis. Mensura togae iusta si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur quam merebantur hi qui reportabant de hostibus palmas: ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Toga candida eademque cretata in qua candidati, id est magistratum petentes, ambiebant, addita creta quo candidior insigniorque esset. Cicero in
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitate q̃ est cͥoa finẽ hi̾modi ĩ¬
dumenti siue qd rugis iubrantib
sinuata crispetur. Stola matͦriale
oꝑim̃tũ qd̃ cooꝑto capite ⁊ scapu¬
la a dextro lat̾e in leuũ humerũ
mutit᷑. Stola autẽ g̾oe uocat᷑ qd̾
suꝑemitat᷑. Idest ⁊ riciniũ latino
nomine appellatũ. eo ꝙ dimidia

Expanded text:
mobilitate, quae est circa finem huiusmodi inmobilitate, quae est circa finem huiusmodi indumenti; ssinuata crispetur. Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. unde ⁊ p̾textati pueri appellati sc̃.
duta autẽ p̃texta. qr p̃texebat᷑ ei lati¬
or purpura. Casula ẽ uestis cucullata
nedas dictas qr oris errantib euagã
errore motuq discuer̃t. birrus a g̾¬
co uocabłm trahit. Illi enĩ bicrũ bsbꝵ
uocant. Melotes que etiã pera iocat᷑.
pelus est capͥna a collo pendẽs. p̾cinc¬
ta usq ad lumbos. Est eñi habitus
ꝓpͥe necessariꝰ ad oꝑis ex̾citiũ fiebat
autẽ pͥus ut qͥdam existimãt de pelli¬
cuł melonũ. unde ⁊ melotes uocate
sũt. fimbͥe uocate ora uestim̃toꝵ hoc
est funes ex g̾co uocabulũ trahũt.
Greci eñi t̾minũ ora uocant. de pal
p̾lautũ reginaꝵ amiculũ. Unde et
appellatũ. peplum matͦnale palli¬
um expurpura signatũ. cuiꝰ fim¬
brie audei starniius sũmitate res¬
plendent. palla est quadrũ palliũ
muliebris uestis deductũ usq ad ue¬
stigia qd̃ affixis in ordinẽ geminis

Expanded text:
tur; unde et praetextati pueri appellati sunt. tur; unde et praetextati pueri appellati sunt. Dicta autem praetexta quia praetexebatur ei latior purpura. Casula est vestis cucullata,netas, dicta quia oris errantibus evaganquod vago sui errore motuque discurrunt. Birrus a Graeco vocabulum trahit, illi enim birrum bibrum dicunt. Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina a collo pendens praecincta usque ad lumbos: est autem habitus proprie necessarius ad operis exercitium. Fiebat autem prius, ut quidam existimant, de pelliculis melonum; unde et melotes vocatae sunt. Fimbriae vocatae ora vestimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabulum trahunt; Graeci enim terminum ὅρον vocant. De pallelatum reginarum amiculum; unde et appellatum. Peplum matronale pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gemmis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ circũtextũ croceo uelamina banto.
Crccũtextũ autẽ dictũ qr ẽ rotundũ
palliũ. diplois g̾cũ nom̃ ab eo ste du¬
no pacientia uelat. Est autẽ uestis
militaris cuĩ uscis gallicis pͥm̃ expe¬
ditionib cepit ex p̾da hostili. de qua
ẽ uox illa senatui togis depositis quiriteᷤᷤ
ad saga conu̾si fu̾ant. Sagũ aũ galli¬
cũ nom̃ ẽ. Sictũ autẽ sagũ quadrũ ȩo
qd̃ ap̃ eos pͥmũ qͣdratũ uł quadrup̃
ess. penula ẽ palliũ cũ fimbriis lon¬
gis lac̾ua palliũ fimbͥatũ qd olim mi
lites soli utebant᷑. Unde ⁊̃ in distinguẽ¬
da castrensi urbanaq turba. hos tegatoᷤᷤ
illos lac̾riatos uocabant. Inde autẽ la¬
c̃ne quasi ampitatis capitib fĩbria¬
rũ neq ita laxis ut sũt penulaꝵ
mantũ hispani uocant qd̃ manꝰ tegat
tantũ. est eñĩ breue amictũ p̾texta pu¬
erile ẽ pasliũ qͦ usq ad sexdecĩ ãnos pu¬
eri nobiles subdiscipline cultu utebã¬

Expanded text:
oceo velamen acantho. Circumtextum autem dictum quia est rotundum pallium. Diplois Graecum nomen, ab eo quod sit duno patientia velat. Est autem vestis militaris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularum. Mantum Hispani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu uteban
Abbreviated transcription (Latin):
martẽ. Signũ enĩ maritał degnita¬
tis: ⁊ potestatis in eo ẽ. Caput eñi
mulieris uir ẽ. Inde ⁊r̃ cap̃ młie¬
ris est amiculumest merricũbũ pn¬
liũ lineũ. hino ap̃ uet̾es maͦmne in
adult̾io depͥhense induebant᷑. ut ĩ
bali amiculo potiꝰ qmͣ in stola pollue¬
rent pudiciciam. Erat eñi ap̃ uet̾es
hoc signũ m̾etricie uestis. nũc ĩ his¬
panie honestatis. teristrũ palliolũ
muliexes uelant᷑. qͥb mestu tutissĩo
tegunt᷑ umbracło. de qͦ in isaia. Ana¬
boladiũ amictoriũ lineũ feminaꝵ.¬

Expanded text:
Signum autem maritalis dignitatis et potestatis in eo est. Caput enim mulieris vir est: inde et super caput mulieris est. Amiculum est meretricum pallium lineum. Hoc apud veteres matrone in adulterio deprehense induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretricie vestis; nunc in Hispania honestatis theristrum palliolum mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. De quo in Isaia3, 23. Anaboladium amictorium lineum femina
Abbreviated transcription (Latin):
sa sint ut lunes ⁊ ꝑ ea sicut
magro. aut mͦteatur. aut exe
atur . postes ⁊ ante q̃si post. et
as accedimꝰ pͥusqmͣ dom̃ ing̾¬
diam᷑. postes eo qd post ostiũ
stent. de partib edificioꝵ.
fit domꝰ. Idẽ ⁊ oemĩtũ acedẽ¬
do dictum qd crasso lapide sur¬

Expanded text:
sa sint ut limes, et per ea sicut in agro aut introeatur aut foris eatur. Postes et antae quasi post et aas accedimus prius quam domum ingrediamur; postes eo quod post ostium stent. DE PARTIBUS AEDIFICIORUM . sit domui. Idem et caementum a caedendo dictum, quod caeso
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to consurgunt ⁊ suꝑpoĩte fabͥ¬
ce sustinent pondꝰ. bales autẽ no¬
mẽ petre est fortissime siro ser¬
mone. colũpne ꝓ longitudĩe ⁊ ro¬
tunditate uocate. ĩ qͥb totꝰ fabͥ¬
ce pondꝰ erigitur antiqͣ nõ erat.
columpnaꝵ altitudinis t̾cia ꝑs la¬
dorice. ionice. tuscanioe. corintee.
m̃sura crassitudĩs ⁊ altitudinis
int̾ se distantes. Qͥntũ genꝰ ẽ eaꝵ
que nooantur attioe qͣt̾nis angulis
aut amplis ꝑtib lateꝵ int̾uallis.
Capitella dicta qd̃ sint columpnaꝵ
capita sicut ꝑ collũ suꝑ caput. E¬
pistilia sunt que suꝑ capitella co¬
lumpnaꝵ ponũt᷑. ⁊ est g̾cũ. Te¬
gule qd tegant edes ⁊ imibrices ꝙ

Expanded text:
mento consurgunt, et superpositae fabricae sustinent pondus. Bases autem nomen petrae est fortissimae Syro sermone. Columnae pro longitudine et rotunditate vocatae, in quibus totius fabricae pondus erigitur. Antiqua ratio columnarum erat altitudinis, tertia pars laDoricae, Ionicae, Tuscanicae, Corinthiae, mensura crassitudinis et altitudinis inter se distantes. Quintum genus est earum, quae vocantur Atticae, quaternis angulis aut amplius, paribus laterum intervallis. Capitella dicta, quod sint in columnarum capita; quasi super collum caput. Epistillia sunt, que super capitella columnarum ponuntur et est grecum. uod tegant aedes, et imbrices, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tecta faciebant. Que id̾o sic fiebat
ut celi ymaginẽ redd̾et qd̃ cõstat
eẽ connexũ. alii testudinẽ uolũt
eẽ locũ in ꝑte atrii adu̾sũ ueniẽ¬
tib. arcus dicti qd̃ sunt arta con¬
clusione curuati. ipsi ⁊ formoes.
borata arte picture licostrata ꝑuuł
crustis ac tesellis tinctis inuarios
qr cedit cor. Ostracus est pauim̃tũ
testaceũ. eo qd̃ fractis. testis çal¬
oe ãmixto feriatur. testa enĩ gͥoe.

Expanded text:
tecta faciebant, quae ideo sic fiebat, tecta faciebant, quae ideo sic fiebat, ut coeli imaginem redderet: quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in parte atrii adversa venientibus. Arcus dicti, quod sint arta conclusione curvati, ipsi et fornices. borata arte picture parvulis crustis ac tessellis tinctis in varios quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur. Testam enim Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ duo sunt ꝑtes pares ł
a latere uł a fronte. sue enĩ te¬
tragonũ siue exagonũ sit qui
se aspiciũt exparierunt. alit̾
eñi structura facta deformis ẽ.
parietinas dicimꝰ qiͣ parietum
ruinas. Sunt enĩ ꝑietes stan¬
tes sine tecto ⁊ sine habitãtib
angulus qd duos ꝑietes in
unũ corũigat. Culmina dic¬
ta sunt. qr ap̃ antiqͦs tecta cul¬
mo tegebantur. ut nũc rustica.¬
hiio tecti sũmitas culmen dr̃.
Cam̾e sũt uolumina intͦrsum
respicientia appellate a curuo.
Camͣ enĩ g̾oe curuũ est. laque¬
aria sũt que camerã subteg̃t et
fac̃. ut oratiꝰ. neq aureũ mea re¬
tinz. ĩ domo lacunar. Inde fit alia
diminutõ lacunariũ. ⁊ ꝑ anti¬
latine inĩtpretatur lucida. eo qd̃
lumine accepto. ꝑ arcũ resplean¬
deat. S utr̃ absidã an absidem
dic̾e debeamꝰ hoc u̾bi genꝰ ãbignũ
qͥdam doctoꝵ existimãt. Testu¬
do est can̾ia templi obliqͣ. Nam
ĩmod̾ destudinis uet̾es temploꝵ

Expanded text:
 duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim structura facta deformis est. Parietinas dicimus quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. Culmina dicta sunt quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nuHinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum respicientia, appellatae a curvo. Campulon enim graece curvum est. Laquearia sunt, quae cameram subtegunt et facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antilatine interpretatur, lucida: eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem dicere debemus, verbi genus ambiguum quidam doctorum existimant. Testudo est camera templi obliqua: nam in modum testudinis veteres templorum
Abbreviated transcription (Latin):
Semita itin̾is dimidiũ ẽ caslis fera¬
rũ ⁊ pecudꝰ. callis ẽ it̾ pecudꝰ inder
montes anguscũ ⁊ tͥtũ a cauo pe¬
cud uocatũ. siue callo pecudũ ꝑdu¬
ratum. Tramites sũt mnͣsu̾sa in
agͥo itinera. sine recta uia dicta ꝙ
transmiitat. diuorcia sũt flexus in¬
arũ. hoc est uie in diu̾sa tendentes
uia. Cõmꝑeta. qr płes inea compe¬
tunt uie qͣsi tuie quad̾ine. ambi¬
tꝰ int̾ uicinoꝵ edificia locus duoꝵ
pedũ ⁊ semipedis ad circum eũdi
facultatem uelictus ⁊ ab ambłan¬
do dictus orbita uestigiũ carri
ab orbe uote dicta. porro aictus
q pecus agi solet. Eliuosũ it̃ fle¬
xuosũ. uestigia sunt pedũ signa pͥ¬
mis plantis exp̃ssa uocatã quod
hiis uie p̾currentiũ instigentur
idest agnoscantur. Ex plicit lib̾¬

Expanded text:
Semita autem hominum est, callis ferarum et pecudum. 10. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicti quod transmittant. 11. Divortia sunt flexus viarum, hoc via. Compita, quia plures in ea competunt viae, quasi triviae, quatriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae praecurrentium investigentur, id est agnoscantur. De pulverib
Abbreviated transcription (Latin):
lmutes angustiores dinit̾ se dis¬
ensura est qͥcqͥd pond̾e. capa¬
cibate. longitudine. altitisdi¬
ne. latiudine. animoq funnitur.
maioris itaq orbem in ꝑdib. ꝑ¬
tes in ꝓuinciis. ꝓuincias ĩ rẽ¬
gionib. regiõnẽs in locis. loca
in t̾ritoriis. t̾ritoria in agris. a¬
gros incentauriis. centurias in¬
iugerib. iugera incłiatib deĩ¬
de climata mactꝰ. ꝑticas. pas¬
sus. gradꝰ. cubitos. pedes. pal¬
mos. iuitias. ⁊ digitos. diuise¬
runt. tanta eñi fuit illoꝵ sol¬
lexcia. digitus ẽ ꝑs minima
agͥstiũ mensuraꝵ. Iñ unctia
au̾tẽ .iiͦiiͦ. digitos hãb. pes
pedes. ꝑtica autẽ aportando dic¬
taquaui portica. omẽs enĩ p̾oe¬
dentes mensure incorꝑe sunt.
ut parmꝰ. pes. passus. ⁊ ueliqͣ¬
sola sola ꝑtica portatur. Estem̃
.x. pedum ad instar calami in e¬
zechiele templũ mensurantis.
actus est nũmiꝰ latitudine pedꝰ

Expanded text:
limites angustiores et inter se dislimites angustiores et inter se disMensura est quidquid pondere, capacitate, longitudine, altitudine, animoque finitur. Majores itaque orbem in partes, partes in provincias, provincias in regiones, regiones in loca, loca in territoria, territoria in agros, agros in centiugeribus, iugera in climatibus, deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos dividerunt; tanta enim fuit illorum sollertia. Digitus est pars minima agrestium mensurarum. Inde uncia autem quattuor digitos habpedes. 3. Pertica autem a portando dicta, quasi portica. Omnes enim praecedentes mensurae in corpore sunt, ut palmus, pes, passus, et reliqua, sola pertica portatur. Est enim decem pedum, ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. 4. Actus minimus est, latitudine pedum