comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assurus pro salute hominum
dei filius: uenit ihersm triũ¬
Iphali pomꝑa ab exultantibus tur¬
bis exceptus quo tali gloria ini¬
micorum suorum
animos ad suam
maturandam amplius in cita rec.
Ibiq per quinq dies non cessa¬
uit docens populum: et proposi¬
tis similitudinibus scribarum
et phariseorum scelera redargu
Iinterrogauerant eum. cum
eos de templo mirabili auctori¬
cate eiceret. in qua potestate
ista facis eiq in sermone laque¬
os tetenderant : cum si mulata
ueneratione interrogabant u¬
trum liceret censum dari cesa¬
ri an non. Ia circo ipsi suis ar¬
cibus superaintur adeo: et in
parabolis audiunt quod aperci
Ius non mere bantur au dire.¬
eorum. in uidiam quam con¬
tra saluatorem conceperant:
passionis eius totum conpleci¬
cur sactamentum. Homo enra¬
iste pater familias deus ostinis¬
potens est: quisie homines in
mundo quasi dominus suos fa¬
mulos possidet in domo. hie
est illepater familias qui ha¬
buit duos filios quiq secundũ

Expanded text:
assurus pro salute hominum Dei Filius venit Hierusalem triumphali pompa, et ab exsultantibus turbis exceptus est, quo tali gloria inimicorum suorum animos ad suam necem maturandam amplius incitaret; ibique per quinque dies non cessait docens populum, et propositis similitudinibus, Scribarum et Pharisaeorum scelera redarguens. interrogaverant eum, cum eos de templo mirabili auctoritate ejiceret, in qua potestate ista facis? eique in sermone laqueos tetenderant, cum simulata veneratione interrogabant, utrum liceret dare censum Caesari, an non: idcirco ipsi suis artibus superantur a Domino, et in parabolis audiunt, quod apertius audire non merebantur. Deniqeorum invidiam quam contra salvatorem conceperant, et passionis ejus totum complectitur sacramentum. Homo iste paterfamilias, Deus omnipotens est, qui homines in mundo, quasi dominus suos famulos possidet in domo. Hic est ille paterfamilias, qui habuit duos filios, quique secundum
Abbreviated transcription (Latin):
quod sibi sufficere putabant at¬
cribuit. Et non post multos dies:
congregatis omnibus: ad olescen¬
cior filius peregre profectus est:
in regionem longinquam. E uod
non post mulcos dies congregatis
omnibus: profectus est de signat
quid non multo post insticucio
ma et in potens est: nisi eius qͥ
eam dedit aur illo fulciatua.¬

Expanded text:
quod sibi sufficere putabant, atquod sibi sufficere putabant, attribuit. Et non post multos dies congregatis omnibus, adolescentior filius profectus est in regionem longinquam. Quod non post multos dies congregatis omnibus profectus est, designat quia non multo post institutionma et impotens est, nisi ejus qui eam dedit fulciatu
Abbreviated transcription (Latin):
Lomo iste deus pater intelligi
duos filios: quia ipse est genitor
ac ereator duorum populorum.
Et maior uideos de signat: quia
in cultura unius dei perman¬
signific at gentium: qui relicto
creatore colendo creaturam etiã¬
usq ad ipsum dei inimicum dia¬
bolum ad orandum peruenit.
Ie dixit adolescentiorii.
erillis patti. Da michi portio¬
nem substantie: que me contingit.
et diuisit illi substanciam. Subs¬
tancia que uiter fratres diuisa
ełt: sensus rationalis homini adeo
astributus in telligitur. Nam ui¬
uere. indelligere.merainisse. inge¬
mo. aliquo preminete. diuini nu¬
uens substantia est. Quam subs
antiam cunc minor filius a paire
erpeciit: cum homo in sua uo¬
lens esse pocestate per liberum
arbitrium se tegere conatus est.
sicq: dominum conditori sui quesi¬
uit superbus abicere.
iuisit etgo illi substantiam.
quia fidelibus sue procectionis
gratiam quam desiderabant in¬
pertiit. Infidelibus uero natura¬
lis cancum ingenĩ beneficium

Expanded text:
omo iste, Deus omnipotens Pater habuit filios, quia ipse est genitor et creator duorum populorum. Et major Judaeos designat, qui in cultura unius Dei permansignificat populos gentium, qui relicto Creatore, colendo creaturam, etiam ad ipsum Dei inimicum diabolum adorandum pervenerunt. Et dixit adolescentior ex illis patri: Da mihi portionem substantiae quae me contingit. Et divisit illis substantiam. Substantia quae inter fratres divisa est, sensus rationalis homini a Deo attributus intelligitur. Nam vivere, intelligere, meminisse, ingenio aliquo praeminere, divini muneris substantia est. Quam substantiam tunc adolescentior filius a patre expetiit, cum homo in sua volens esse potestate, per liberum arbitrium se regere conatus est, sicque Dominum creatorem suum quaesivit superbus abjicere. Divisit ergo eis substantiam: quia fidelibus suae protectionis gratiam, quam vere desiderabant, impartiit; infidelibus vero naturalis tantum ingenii beneficium,
Abbreviated transcription (Latin):
Imodo audiuimus o uo nõ¬
bis mitacula recitata sunt unũ
in uisibiliter per angelicam ad¬
in inistrationem patratum alterũ
per dominicam presentiam uisi¬
biliter exibutum. Ergo utrius¬
q uobis sunt: breuiter exsequen¬
da misteria. Erat inquid euan¬
gelista: dies fistus iudeorum:
et ascendit ihs iberosolimai.
uia enim deus ii.¬
pro homonibus homo factus
crt: cuta hominibus sollemp

Expanded text:
modo audivimus, duo nobis miracula recitata sunt: unum invisibiliter per angelicam administrationem patratum, alterum per Dominicam praesentiam visibiliter exhibitum. Ergo utriusque nobis sunt breviter exponenda mysteria. Erat, inquit evangelista, dies festus Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Quia enim Deus pro hominibus homo factus erat, cu
Abbreviated transcription (Latin):
lacine dicitur pecualis. Proba¬
tdi quippe: dicitur ouis. Et pis¬
cina illa probatica uocabatur.
qna ibi sacer doces hostiarum
quas in templo dei immolabat
caidauera ab luebant. iii.¬
na que quinq porticibus
cingebatur significat popu¬
lum uideorum : legis custo¬
dia undiq ne peccare debe¬
tet munitum. Q uinq enim
portieus legem que in quinq
libris moisi: continetur insinu

Expanded text:
Latine dicitur pecualis, προβατόν quippe dicitur ovis. Et piscina illa probatica vocatur, quia ibi sacerdotes, hostiarum quas in templo Dei immolabant, cadavera abluebant. uae quinque porticibus cingebatur, significat populum Judaeorum, legis custodia undique ne peccare debeat, munitum. Quinque enim porticus, legem quae in quinque libris continetur, insinu
Abbreviated transcription (Latin):
precepta ueteris testamenti a¬
trictiora esse quam noui: sed hui
nimirium in prouida consider atio¬
ne falluntur. In illo enun iam cen¬
cia sed rapiua multatur: ibi res u¬
iuste sublata restitutione quadru¬
pli punitur. hic aucem diues iste
non abstulisse aliena reprehenditu
sed propria non dedisse. Nec dicitus
quia ui quemquam obpressisset :
sed quia in acceptis rebus se extulu
Hinc ergo cum in opere colligentĩ
est: qua pena mulcandus sit qui
aliena diripit. si minferni damp¬
natione percucitur: qui propria
non largitur. Nemo itaq sec uanu
se estunet dicens. Ecce aliena non
io: sed concessis licite rebus fruor.
oi domine. himnum. et oratiõ. nem̃:
al st̾ruus tu ust orat. coram te : hodie:
aait. oculi tui aper⁊ti et aures tu
n. aente. super do. mum istam ⁊ bi

Expanded text:
praecepta Veteris Testamenti districtiora esse, quam novi: sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia sed rapina multatur, ibi res injuste sublata restitutione quadruplici punitur: hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse; nec dicitur, quia vi unumquempiam oppressit: sed quia in acceptHinc ergo summopere colligendum est qua poena muletandus sit qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur qui propria non largitur. Nemo itaque securum se existimet, dicens: Ecce aliena non rapio, sed concessis licite rebus fruor;  Domine, Hymnum et Orationem, qua servus tuus orat coram te hodie, sint oculi tui aperti, et aures tuae ntentae super domum istam die
Abbreviated transcription (Latin):
Quia diues iste non iteireo puni¬
tus est: quoniam aliena abfu¬
t sea quia acceptis rebus semet¬
nsum male dereliquit. Hocq fuit
quod un inferno tradidit: quia
nsua felicitate timidus non fuit.
qua pͣ  cepta dona adusum arro¬
gntie inflexit: quia iuscena pie¬
tuis ignorauit. quia peccata sua
reaimere etiam cum sibi habunda¬
nt precium noluit. Et sunt non¬
nuli: qui cultum subtilium pre
ciosarumq uestium non putant
isse peccatum. Q uod si uidelicet
ulpa non esset: nequaquam ser

Expanded text:
quia dives iste non idcirco punitus est quoniam aliena abstulit, sed quia acceptis rebus semetipsum male dereliquit. Hoc quoque fuit quod hunc inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit, quia accepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit, quia peccata sua redimere etiam cum sibi abundaret pretium noluit. Et sunt nonnutiosarumque vestium non putant esse peccatum. Quod videlicet si culpa non esset, nequaquam ser
Abbreviated transcription (Latin):
unam de finabus belialhi: quia
heli ait ei. Uadie in pace et deus nͤ¬
rael det tibi peticionem quam ro¬
gasti eum. Et illa dixit. Utinam
inueniat aueilla tua: gratiam
in oculis tuis. Et habiit mulier in
uiam suami: et comecit uultus q
euis non sunt ampluis in diuer sa

Expanded text:
unam de filiabus Belial: quia exHeli ait ei. Vade in pace: Dominus Deus Israel det tibi petitionem quam rogasti eum. Et illa dixit. Utinam inveniat ancilla tua gratiam in oculis tuis. Et abiit mulier in viam suam: et comedit: vultusque ejus non sunt amplius in dive
Abbreviated transcription (Latin):
ognouit autem helchanai.
annam uxorem suam: et recorta¬
tus est ei dominus. Et factum est. post
cireulum dierum: concepit auna et
peperit filium. uocauit q nomen eiꝰ
samuel: eo quod a domino postulasset
eum. Ascendit autem uir euis helcha¬
na et omnis domus euis ut iminola¬
ret domino hoctiam sollempnem et
uotum suiim et anna non ascendit.
Dixit enim uiro suo. Hon uadam do¬
nec ablactetur infans et ducam eũ
et appareat ante conspectum domi¬
ni: et maneat ibi iugiter. Et ait
bonum uidecur: et mane donec
ablactes eum. precorq ut impleat
dominus uerbum suum. Mansit en¬
go mulier et lactauit filium suum
donec amoueret eum a lacte.
Do mire. i comirsus tiẽ ÷ tit. po. puius
cuus. orquerit. ad sanctuarium tu um
cu. exaudies. in celo domine. et upera ẽ ÷¬
os :de ; manibus munico rum su.o rum
Si peccauerit. inte. populus. tuus. et
conuer sus. egerit. penicenti am ueniensqs
orauerit. in loco.is. to . Tu exaudies.

Expanded text:
Cognovit autem Helcana Annam uxorem suam: et recordatus est ejus Dominus. Et factum est post circulum dierum, concepit Anna, et peperit filium, vocavitque nomen ejus Samuel, eo quod a Domino postulasset eum. Ascendit autem vir ejus Elcana, et omnis domus ejus, ut immolaret Domino hostiam solemnem, et votum suum, et Anna non ascendit: dixit enim viro suo: Non vadam, donec ablactetur infans, et ducam eum, et appareat ante conspectum Domini, et maneat ibi jugiter. Et ait tibi videtur, et mane donec ablactes eum: precorque, ut impleat Dominus verbum suum. Mansit ego mulier, et lactavit filium suum donec amoveret eum a lacte.Domine, si conversus fuerit populus tuus, et oraverit ad sanctuarium tuum, tu exaudies in coelo, Domine; et libera eos de manibus inimicorum eorum. Vers. Si peccaverit in te populus tuus, et conversus egerit poenitentiam; veniensque oraverit in loco isto. Tu exaudies.
Abbreviated transcription (Latin):
actum est ergo
cum ula multiplicaret precec
aram domino: ut heli obseruaret
s ens. Porro aina loqueliatus in
cede suo: tantumq labia ilius
caouehantur et uox penitus nou
aidienatu. E stimauit ergo eã
pei temulentam: dixit q ei. Us¬
quequo ebria eris: Digere pau¬
nper uinum: quo mades. Respou¬
reis auna. Nequaquam in quia
domine mi. Nam mulier infelix
ninis ego sum: uinumq et oni¬
ne quod inebriari potest non
nn: sed effudi auimam meam

Expanded text:
actum est ergo, cum illa multiplicaret preces coram Domino, ut Heli observaret os ejus. Porro Anna loquebatur in corde suo, tantumque labia illius movebantur, et vox penaudiebatur. Aestimavit igitur eam Heli temulentam, dixitque ei: Usquequo ebria eris? Digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam inquit, domine mi. Nam mulier infelix nimis ego sum, vinumque et omne quod inebriare potest non bibi, sed effudi animam me
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc autem quia¬
⁊ boua est castitas: conuigalis
lior continentia uidualis. optima
fictio uirginalis. ad conproban¬
n omnium electionem gradu
discernendum tamem meri¬
Asingulorum ex in temerato

Expanded text:
Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen singulorum meritum, ex intemerato
Abbreviated transcription (Latin):
taciani et marciani ceteroriimq
qui nuptias. dethinunt: perfidia
quam sit dampnabilis insinuat.
Ui enim thoro in maculato et nar¬
ciis debitat: castitate celebratis cil¬
pa in esset: nequaquam dñs ad
haf uenire. nequaquam eis signo¬
rum suorran uiciis consecrare uo¬
luisset.

Expanded text:
Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ncerq nimirum opera:
maxime regnat humilitas.
Unde et supra cum fidem
grano sinapis minuto qͥdem
sea excontricione flagranti cõ

Expanded text:
nter quae nimirum opera maxime regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti co
Abbreviated transcription (Latin):
meam. S ueretis me et non inue¬
niecis : et ubi sum ego uos non po¬
destis uenire. hic iam resurrectionẽ
suam predixit. Noluerunt enim
agnoscere presentem: et postea quesi¬
erunt cum uiderent in eum mul¬
citudinem iam credentem. iii.¬
lgna enim signa facta sunt
discipulos facta sunt signa: seo
ille per illos qui et per ipsum.
Ille quippe: illis direrat. Sine
me: nichil potestis facere. Quan

Expanded text:
etis me et non invenietis me, et ubi sum ego, vos non potestis venire. » Hic jam resurrectionem suam praedixit. Noluerunt enim agnoscere praesentem, et postea quaesierunt eum, cum viderent multitudinem jam credentem. Magna enim signa facta sunt,discipulos facta sunt magna, sed ille per illos, qui et per ipsum. Ille quippe illis dixerat: « Sine me nihil potestis facere . » Qua
Abbreviated transcription (Latin):
est inquit duo nilia expendas ut des operã ne agnostaris
cogitabundus cubito suꝑ altare posito aliquid secretius strutaret
ammo accessit ad eũ quidã nestio quid molestius petens Tũ dãtes
dic m̃ inquit que est maxia om̃i beluaꝵ At ille e lephas respodit
Cui dantes O elephas dine me inquit maiora ubis tius cogitã¬
tem et noli esse molestus.¬
Lorentimis cuus peregre profectus Cũ post anui qua die do¬
nũ redut uxorem parturientem dep̾hendisset erre hoc fere¬
bat suspicãs uxoris pectatũ Conciln tñ cã cũ penderet aĩo
q̃siuut a uitma matrona nobili et peracuta an filius s̾ͥ duddeci
mensĩ nasci posset At illa stulticia hoĩs conspecta uñu cõsolata
Serte iquit nã si tua uxor qua die concepit asmã forte uidisset
more asme anũ nitegrã partũ gestabit Iecquiestent uir matrone

Expanded text:
est” inquit “duo milia expendas, ut des operam ne cognoscarisest” inquit “duo milia expendas, ut des operam ne cognoscariscogitabundus aliquid secretius scrutaretur animo, accessit ad eum quidam, nescio quid molestius petens. Tum Dantes: “Dic mihi” inquit “quae est maxime omnium beluarum?”. At ille: “Elephas” respondit. Cui Dantes: “O elephas! sine me” inquit “maiora verbis tuis cogitantem, noli esse molestuslorentinus civis peregre profectus cum post annum, qua die domum rediit, uxorem parturientem deprehendisset, aegre hoc ferebat, suspicans uxoris peccatum. Consilii tamen causa, cum penderet animo, quaesivit a vicina matrona nobili et peracuta an filius sibi duodecim mensium nasci posset. At illa, stultitia hominis conspecta, virum consolata: “Certe” inquit “nam, si tua uxor, qua die concepit, asinum forte vidisset, more asinae annum integrum partum gestabit”. Acquiescens vir matronae
Abbreviated transcription (Latin):
quidnã apatrono afferret noui oblitus ille patrom uerborũ
ueluti stupidus ac cogitabũdus quid diceret hesitabat Cospeita
homĩs quem prope nouerat tacititate statim stio inquit quid
uelis et ostenso pergrandi lapideo mortario Cape hoc ait et ad pa¬
tronũ tuũ nã id postulat ꝙͣ pͥmũ feras. Hũt robertus mortariũ
humeris ferentem a longe cũ asperisset cogitãs qued erat ad pum¬
endũ famuli obliuionẽ factũ cũ appropniqͣsset Nalũ tibi insulse
ait qui nõ recta uerba mea ꝑcepisti Redi inquit euesticio nam
grande nolo s mimisculũ porta Ille sudans at pondere fessus cũ
se errasse fateret᷑ ad amitũ reuersus alud quoddã tertio repot¬
tauit. Hoc pacto insulsitas hominis est militata
peragrandi orbis cupiditate se mille florenos uelle expendere
ut quanti esset nosteret᷑ Tum alter tui probe notus erat. Satis

Expanded text:
quidnam a patrono afferret novi, ille oblitus patroni verborum, quidnam a patrono afferret novi, ille oblitus patroni verborum, veluti stupidus ac cogitabundus, quid diceret haesitabat. Conspecta hominis, quem probe noverat, taciturnitate, statim: “Scio” inquit “quid velis” et ostenso pergrandi lapideo mortario: “Cape hoc” ait “et ad patronum tuum, nam id postulat, quamprimum feras”. Hunc Robertus mortarium humeris ferentem a longe cum aspexisset, cogitans quod erat id ad puniendam famuli oblivionem factum, cum appropinquasset: “Malum tibi, insulse” ait “qui non recte verba mea percepisti. Redi” inquit “e vestigio, nam tam grande nolo, et minusculum porta”. Ille sudans ac pondere fessus, cum se errasse fateretur, ad amicum reversus, aliud quoddam tertio reportavit. Hoc pacto insulsitas hominis est mulctatanarravit peragrandi orbis cupiditate se mille florenos velle expendere, ut quanti esset nosceretur. Tum alter, cui probe notus erat: “Satius
Abbreviated transcription (Latin):
ssrnabos pͥnceps Alediolam fuit admodũ mulierose Qnuui
aliq̃n solus i orto senotis arbitris cũ muliere quã amabat
lastuuis iotaiet᷑ suꝑuenit. de iproiuso religriosus quidã cosessor¬
eius Cui pp̃ sapienciam et auctoritatem semꝑ ad pͥncipem patebãt
fores Erubuit simul et indignatus est pͥnceps insperato cõ¬
fessoris aduentu pauloq cõmotior ut eum in responsd cape
Qiud inquit ateres si tu quoq cũ eiusmodi muliere secreto¬
in lecto esses. At ille Quid me deceret ait stio. Sudd uero factur
essem ait nestio. Hoc responso iram pͥncipis flexit cũ se quõq
hominem esse et labi posse fateret᷑⁊¬
bertus ex familia albitiorũ uir doctus et ꝑhumanꝰ habebat¬
⁊ famulũ quenidã insulsũ ac obluuosum et ingemo tardo qũe
illẽ magis hũanitatis ꝙͣ utilitatis causa nutriebat. Hũt aliquade
cũ tertis mandatis misit ad amicũ suũ ⁊degũ nomĩe qui habi¬
tabat ꝓpe trinitatis pontem. Ad quem cũ accessisset rogatus

Expanded text:
rnabos, princeps Mediolani, fuit admodum mulierosus. Is cum aliquando solus in horto, semotis arbitris, cum muliere quam amabat lascivus iocaretur, supervenit de improviso religiosus quidam, confessoreius, cui propter sapientiam et autoritatem semper ad principem patebant fores. Erubuit simul et indignatus est princeps de insperato confessoris adventu, pauloque commotior, ut eum in responso caperet: “Quid” inquit “ageres, si tu quoque cum eiusmodi muliere in lecto esses?”. At ille: “Quid me deceret” ait “scio, quid vero facturus essem, nescio”. Hoc responso iram principia flexit, cum se quoque hominem esse et labi posse fateretbertus ex Albiciorum familia, vir doctus et perhumanus, habebat famulum quemdam insulsum, obliviosum, et ingenio tardo, quem ille magis humanitatis quam utilitatis causa domi nutriebat. Hunc aliquando cum certis mandatis misit ad amicum suum, Degum nomine, qui habitabat prope Trinitatis pontem; ad quem cum accessisset, rogatus
Abbreviated transcription (Latin):
dottrina atq supiencia omnis pendet ex scͥptis formulis
grr̃a atq ille sumpto talamo stribere incipiens q̃sisset coꝵ
nomina et alt̾ iohannes sibt ẽẽ nom philippus alter sibrẽe
nomen dixissent Respondit euestigio notarius id instrumentũ
ita eũ appellant confici interse non posse. Querentib illis
causam Nisi inquit uenditor coraldus emptor uero titius uocet᷑
Hec em̃ sola nomina in formulis siis didisterat rogari auit¬
iure consistere hic contractus nequit. Cũ uero se nomĩt ar¬

Expanded text:
doctrina omnis ac scientia pendet ex scriptis formulis, doctrina omnis ac scientia pendet ex scriptis formulis, gratia, atque ille, sumpto calamo, scribere incipiens quaesisset eorum nomina, et alter Ioannes, Philippus alter sibi nomen esse dixissent, respondit e vestigio notarius id instrumentum ita enim appellant confici inter se non posse. Quaerentibus illis causam: “Nisi” inquit “venditor Conradus, emptor vero Titius vocetur” haec enim sola nomina in formulis suis didicerat “rogari autiure consistere hic contractus nequit”. Cum vero se nomina mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ir doctissimꝰ atq hũanissimꝰ om̃i anthonius luschus retulit
nobis int̾loquendũ post cõuiuũ rem ridendã est toĩs
loquendi modus cũ quis uentris crepitũ edidit ut ctũstãte
Ad barbã eius qui inhil cuiꝙͣ debet dicant Senex quidã uicẽtie
barba admodũ prolixa uocatus a creditore in uiditiũ torã
preside ciuitatis Is ugolotus brancardus fuit uirdoctus atq
seuerus cũ multis u̾bis iactantib clamitaret se nullius ulla ĩ r
ugolotus ait atqui hanc tuam fetidam barbã que nos malo
odore cõturbat amoue. Cum ille stupidus ꝙ̃obrem feteret ade
grauit̾ postulasset Referta est inquit ugolotus om̃ib bombis
qui usꝙͣ ab om̃ib ẽditi sũt cũ ad barbam eius qui nullie ht̃
debitũ reitiant᷑. Hoc dicto perfacete lusit hõĩs iactanciã ridẽtib
qui aderant om̃ibus
in cenaremꝰ in palacio pontificis Nõnilli Int̾ quos et
secretarii erat orto ẜmone de eorũ ẜignorancia quorũ

Expanded text:
ir doctissimus atque humanissimus omnium Antonius Luscus retulit nobis inter loquendum, post convivium, rem ridendam. Est communis loquendi modus, cum quis ventris crepitum edidit, ut circumstantes “Ad barbam eius, qui nihil cuiquam debet” dicant. Senex quidam Vincentiae, barba admodum prolixa, vocatus a creditore in iudicium coram Praeside civitatis is Ugulottus Biancardus fuit, vir doctus atque severus, cum multis verbis iactabundus clamitaret se nullius ulla in re esse hinc ocius” Ugulottus ait “atque hanc tuam foetidam barbam, quae nos malo odore conturbat, amove”. Cum ille stupidus quamobrem foeteret adeo graviter postulasset: “Referta est” inquit Ugulottus “omnibus bombis, quae unquam ab hominibus editae sunt, cum ad barbam eius, qui nullum habet debitum, reiiciantur”. Hoc dicto perfacete elusit hominis iactantiam, ridentibus qui aderant omnibus coenaremus in palatio Pontificis, nonnulli inter quos et secretarii erant, orto sermone de eorum ignorantia quorum
Abbreviated transcription (Latin):
exclamare cepit et mortem eius multis moᷝ ᷤ et ꝟbis plangere
tam repentinã. iacebat em̃ uir atq ita spiritũ continebat clausis
oculis ut õmo expirasse urderet᷑. Tandem cũ uisũ ei esset satis
ludorũ dẽdisse uociferante muliere ac dicente Mi uir quonꝰ m̃c
gio potũ uãdas Ex lacrimis ad rrisum om̃s cõuersi sũt audita
presertim fabula et causa sitis.
stissimiã matronã mihi uicinã se acriter nimũ ac ꝑsepe
uiro uapulare. Querente quãobrem matroya/ Respondit uirũ
egre ferre eam dũc mat̾monio uteret: Immobileni in modicm
tanici permanere. Cur nõ inquit illa obseq̃ris uiro in lecto
mulier simplicitatem puelle que etiã que natura p̾cipiũt᷑ fem̃it¬

Expanded text:
exclamare coepit et mortem eius multis verbis plangere. exclamare coepit et mortem eius multis verbis plangere. tam repentinam. Iacebat enim vir, atque ita spiritum continebat clausis oculis, ut omnino expirasse videretur. Tandem cum visum ei esset satis ludorum dedisse, vociferante muliere ac dicente saepius: “Mi vir,gio potum vadas”. Ex lacrimis ad risum omnes conversi sunt, audita praesertim fabula et causa sitis. stissimam matronam mihi vicinam se acriter nimium ac persaepe a viro vapulare. Quaerente quamobrem matrona, respondit virum aegre ferre eam, dum matrimonio uteretur, immobilem in modum trunci permanere. “Cur non” inquit illa “viro obsequeris in lecto mplicitas mira puellae, quae, etiam quae natura percipiuntur a femi
Abbreviated transcription (Latin):
stia carns oscitans et se torquẽs cuperet mulierẽ abire Illa uero
penitencia sib inuĩqi peteret Penitentiam inquit ille nididisi tu
N monte marchio oppido nobis ꝓpinque ortolanis ii lasht¬
I
notus cũ semel uxore iuuene que pãnos lotũ ierat absen te
orto doniũ reũtisset/ cupie̾ns mulier quid se mortuo dictura et
quemadniodũ se habitura esset audire/ se in aula ad terrã mortuo
prout tredebat marito dubitans erat animo stati ne uiri morte
fame urgente cibũ cape decreuit et fusto succidie supra prunas
imposito perprope comedit inhil pre festiatione potans. Qũ sitiret
nimit ob tarnes salitas sumpto uetello stallas cepit descerdere ian
Unĩ ex cellario huriret. Ouꝑuenens de improuiso uicma igmis
peteridi gra cũ subito stallas ascendisset statim mulier abiecto
urtello sitibunda ueluti tunc repente uir exallasset animami

Expanded text:
stia carnis oscitans et se contorquens cuperet mulierem abire, illa vero stia carnis oscitans et se contorquens cuperet mulierem abire, illa vero sibi poenitentiam iniungi peteret: “Poenitentiam” inquit ille “indidisti tun Montevarchio oppido nobis propinquo hortulanus mihi notus cum semel, uxore iuvene, quae pannos lotum ierat, absente, ex horto domum revertisset, cupiens quid mulier, se mortuo, dictura et quemadmodum se habitura esset audire, se in aula ad terram mortuo prout credebat, marito, dubitans haerebat animo statimne viri mortemFame urgente, cibum capere decrevit, et frusto succidiae super prunas imposito perpropere comedit, nihil prae festinatione potans. Cum sitiret nimium propter carnes salitas, sumpto urceolo, scalas coepit descendere ut vinum ex cellario hauriret. Superveniens ex improviso vicina ignis petendi gratia, cum subito scalas ascendisset, statim mulier abiecto urceolo sitibunda, veluti tunc repente vir exhalasset animam,
Abbreviated transcription (Latin):
id facio Nã uerone̾ litteratis uiris s indoctis et instũs bñficia
conferunt᷑. Rsimꝰ facete homimis dictũ qui quod uerone stulte
fiebat et alibi fieri arbitrabat᷑
precipua cura est in iure meretricib dando curandoq ut
ciuitate absq molestia esse possint Accessit ad eos semel met x
questa ĩuiriã dampnũ q a tonsore illatũ qui cũ in balneum
atersitus ab ea ut partes inferiores raderet rasorio ita cunni
pactem incidit ut plurib dieb homines amittere nequisset. Ex
quo dampin infecti illũ intusabat auussi lucri restitutionẽ petes
Queritur que futura sentencia.
formosam florencie pectata sua confitentem cũ mulier int̾lo¬
quendũ uro haberet et faciem suã ut secretius loqueret᷑ propius
admoueret Anhelitus autem iuienilis uirũ concalefecisset cepit tadẽ
extitari qui iacebat adeo ut paulo hominem torqueret cũ ille mole¬

Expanded text:
id facio, nam Veronae nulla litteratis viris, sed indoctis et insciis beneficia id facio, nam Veronae nulla litteratis viris, sed indoctis et insciis beneficia conferuntur”“. Risimus facete hominis dictum, qui, quod Veronae stulte fiebat, et alibi fieri debere arbitpraecipua cura est in iure meretricibus dicendo curandoque ut in omni civitate absque molestia esse possint. Accessit ad eos semel meretrix, questa iniuriam damnumque a tonsore illatum, qui in balneum accersitus ab ea ut partes inferiores raderet, rasorio ita cunni partem incidit, ut pluribus diebus homines admittere nequivisset, ex quo damni infecti illum accusabat, amissi lucri restitutionem petens. Quaeritur quae sit futura sententia. formosam Florentiae peccata sua confitentem. Cum mulier inter loquendum viro haereret, et faciem suam, ut secretius loqueretur, propius admoveret, anhelitus autem iuvenilis virum concalefecisset, coepit tandem qui iacebat caput erigere, adeo ut paulo hominem torqueret. Cum ille mole
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ceterorũ pͥncipũ culpa apud quos fatuos et ridiculos hoĩes
in deliciis haberi doctrina uero excellentes reiq uidemꝰ Erat
olim ait apud p̾stum illũ canem pͥncipen ueronensem ꝑiocũdꝰ
donatus hic cũ oratores uiri excellentes ad archiep̃m mediolane¬
sem antiquiorem illũ qui ciuitati imperabat a pͥncipe mitteret᷑
se in eorũ societatem contulit Sxpositis mandatis oratores cũ reũti
uellent nobilisq ut erat homo confabulator risũ arep̃o mouisset
potestatem fecit si quid uellet ab se petere. Archip̾biteratũ quẽdã
magne dignitatis sibi dari nobilis postulauit. Tũ ridens arep̃ũs
hominis stulticiã. uide quid petas inquit Maior est hec res ꝙͣ ui¬
res tue ferre possint. Homo es nscius litterarũ et apprime ĩ doctꝰ
Atqui statim et prgidenter respondit nobilis More quidẽ patrio

Expanded text:
quam caeterorum principum culpa, apud quos fatuos et ridiculos homines quam caeterorum principum culpa, apud quos fatuos et ridiculos homines in deliciis haberi, doctrina vero excellentes reiici videmus. Erat olim” ait “apud priscum illum Canem principem Veronensem periocundus donatus. Hic, cum oratores, viri excellentes, ad archiepiscopum Mediolanensem antiquiorem illum qui civitati imperabat a principe mitterentur, se in eorum societatem contulit. Expositis mandatis, oratores cum reverti vellent, Nobilisque, ut erat homo confabulator, risum archiepiscopo movisset, potestatem fecit si quid ab se vellet peteret. Archipresbyteratum quemdam magnae dignitatis sibi dari Nobilis postulavit. Tum ridens archiepiscopus hominis stultitiam: “Vide quid petis” inquit “Maior est haec res quam vires tuae ferre possint: homo enim es inscius litterarum, et apprime indoctus”. Atqui, statim et confidenter respondit Nobilis: “More quidem patrio
Abbreviated transcription (Latin):
ioni dar. nueri dui ut onneo mortarã existinnabent. nã et
medici desperauerãt sanitatem desperauerãt et mulier adolestentula
amissa loquela oculis clausis intduso spiritu mortua uidebat᷑
Dolebat uir tam cito eripi sͥ uxorem quam naro cognouerat et
eam ut equũ erat sũme amabat. decreuit go cũ uxore anteꝙͣ
ea expiraret cohire. Semotis omnib cũ nestio quid se acturun
secreto dixisset uxorem cognouit Illa euestigio tanꝙͣ uir
nouã uitã in torpus eius indidisset cepit spiritum ducere atq
oculis subaꝑtis postpaululũ loqui et submissa uote uirũ appel¬
lare. qui cũ letus rogasset Nũquid uellet potũ petunt quo ac
demceps tibo dato cõualuit cuiꝰ causã p̾stiterat matrimonin
usus Exemplo itit᷑ arguit᷑ morbis mulierũ eam rem plurimũ
ne dicam hom qui in eccã pͥncipatũ tenent. Nã posthabitis
doctis et prudentib uiris indocti et nulliũs precui homies extol¬
lunt᷑ Tũ anthonius luschus Non est inquit magis pontificũ

Expanded text:
aegrotare coepit, adeo ut omnes morituram existimarent: nam et medici sanitatem desperaverant, et mulier adolescentula amissa loquela, clausis oculis, intercluso spiritu, mortua videbatur. Dolebat vir tam cito eripi uxorem sibi, quam raro cognoverat et eam, ut aequum erat, summe amabat. Decrevit ergo cum uxore, antequam ea expiraret, coire. Semotis omnibus cum nescio quid se acturum secreto dixisset, uxorem cognovit. Illa e vestigio, tanquam vir novam vitam in corpus eius indidisset, coepit spiritum ducere atque oculis subapertis post paululum loqui, et submissa voce virum appellare. Qui cum laetus rogasset numquid vellet, potum petivit, quo atque deinceps cibo dato convaluit. Cuius causam praestiterat matrimonii usus. Exemplo igitur arguitur morbis mulierum eam rem plurimum ne dicam hominum qui in Ecclesia principatum tenent; nam, posthabitis doctis ac prudentibus viris, indocti et nullius pretii homines extolluntur. Tum Antonius Luscus “Non est” inquit “magis pontificum
Abbreviated transcription (Latin):
nal ⁊ ffud admodũ fetet Nuꝙ in hoc uniũ meũ infundã. Uade
domũ curialis cuiusda ex nostris luptatio at ꝓmincã¬
tu na sespeeta putaret tũ ut iterũ rediret tũ soda abeuti
tellans sineam dono dedit nõ discernẽs quanta esset futute
cilusq mertuo Andiuisione clancula coritentio geta este drefete
am qsonas postulante diuerse ut̾usq uarieq rationes asfere¬
bañt puiia maiore se laborem perpessa ese reliquo garen

Expanded text:
“vas istud admodum foetet. Nunquam in hoc vinum meum infundam: vade “vas istud admodum foetet. Nunquam in hoc vinum meum infundam: vade domum Curialis cuiusdam e nostris, voluptatis ac pratum ne se spretam putaret, tum ut iterum rediret cum socia. Abeuntibus telam lineam dono dedit, non discernens quanta esset futura cuique portio. In divisione, clancula contentio orta est inter secundum personas postulante. Diversae utrimque variaeque rationes afferebantur, cum una maiorem se laborem perpessam esse, reliqua par
Abbreviated transcription (Latin):
camermo ducis Andegauensis cũ ad regnũ neapolitanũ ꝓstq̃¬
teret᷑ stulticiã monstrauit Cũ em̃ rodolsus ad eum uisendum
in castra uenisset ostendit ei dux p̾ciostam admodũ supellectilẽ
int̃ cetera margaritas zaphiros carbũtulos ⁊ cet̾os lapides¬
qui magno in p̾cio habent᷑.His conspettis ques uut rodolfus quã tor
hupia ili xtimnandut et quid utilitatis afferrent. Magñaquoste
cunstenoit pieno tlios esse qui suorũ pciosorũ lapidũ utilitatẽ
uirtutemq superarent.¬
rtistemq ciute itemiermensi qui uisendi causa orbem pegͥnare
cupielut uissit usq ad materatam opidũ proficisti. Quod cũ
ille fecisset orbem inquit t̾ram uniusam consperisti nihalentie
aluids assereus mũdũ hũc ꝙͣ colles cõualles montes plaiuciem
cuito sere incult loca nemora et siluas que oña eo lor spa¬
cio continent᷑¬
ad eu pro unis cũ quidã puerĩ cũ nease mauiscule destit¬
nasset Sumꝑto mi manib uase atq ad nares admoto ohe ĩ quet

Expanded text:
Andegavensis, cum ad Regnum Neapolitanum proficisceretur, stultitiam monstravit. Cum enim Redolphus ad eum visendum in castra venisset, ostendit ei dux pretiosam admodum suppellectilem, interque caetera margaritas, saphiros, carbunculos et caeteros lapides, magno qui in pretio habentur. His conspectis, quaesivit Redolphus quanto lapides illi existimarentur et quid utilitatis afferrent. Magnum quid ei ostendit, dicens illos esse, qui suorum pretiosorum utilitatem virtutemque superarentse cuidam Cameriensi, qui visendi causa orbem peragrare cupiebat, iussit usque Maceratam oppidum proficisci. Quod ille cum effecisset, “Orbem” inquit “terrarum universum conspexisti” nihil esse aliud asserens mundum hunc quam colles, convalles, montes, planitiem, culta atque inculta loca, nemora et sylvas, quae omnia eo loci spatio contineAd eum pro vino cum quidam puerum cum vase maiusculo destinasset, sumpto in manibus vase atque ad nares admoto, “Ohe!” inquit
Abbreviated transcription (Latin):
rebat homo doctus et mĩme mendax Primũ est sanguinem
inter ligeri biturigas et pictones pluisse exq ea pliia
petri et pauli apostolorũ quod est mense iumi ait quosdam
messores in patria sua cũ pridie nestio quid fem in agro reli¬
quissent contempto die ne fem̃ auntteret᷑ redisse ad metendũ
ad quod uinca hora effici potusset. Si dei uidicio messores
diucius uagatos esse per agrũ metentes neq aliud quidq
die noctuq agentes absq sompno et cibo neq uero plurib
prebus aut illos agrũ exrre aut alios ad illos ut stistita¬
rent quionã ⁊d sibi uellet accidere potiusse Cũ multictũ¬
rarene fatuoa llos esse ecistimantes uidisse se illos merẽtes
librarius cesseriut. utiuo uero illis postea actiderit nestire se
uutantemptu sanctoꝵ de affirmauit. Esse ait iuxta castelletũ¬

Expanded text:
rebat homo doctus et minime mendax. Primum est sanguinem inter Ligerim, Biturigas, et Pictones pluisse, exque ea pluvia Petri et Pauli Apostolorum, quod est in mense Iunii, ait quosdam messores in patria sua, cum pridie nescio quid foeni in agro reliquissent, contemplo die, ne foenum amitteretur, rediisse ad metendum, id quod unica hora effici potuisset. Sed Dei iudicio messores diutius vagatos esse per agrum metentes, neque aliud quicquam die noctuque agentes, absque cibo et somno; neque vero pluribus diebus aut illos agrum exire, aut alios ad illos ut sciscitarentur quidnam id sibi vellet accedere potuisse, cum multi circumstarent fatuos illos existimantes. Vidisse se illos metentes librarius asseruit; quid vero illis postea acciderit, nescire se contemptu Sancto
Abbreviated transcription (Latin):
in equi caput reflectens uentris crepitu edidit Inquiens ad barbã
tuã. Quo solo responso abut ostendens quanti faceret sias momẽ
forio a uicmia ob rem necessariam immemor pre festmatõe
raput peiter eadomo egressa est Cam tonspecta altera fema ate¬
tetteret eestes retro sus a natibus sublatas cũ caput cooperne uellet
culit deredoit: Nidere qui aderãt tepere mulieris factũ euerie
leuis pudoris culpã uitaret maiorem contraxit. Hocꝰ eos respu
qui paruũ delictũ grandior stelere occultare querunte¬
ariciste de ortona equiti neapolitano quem ladislaus rex
nfecerat cuutat perisme lutere et ab uxore et ab sanensi
mertatore cui mutuo creditas pecumas debebat sunus mineite¬
fuerũt altere ab uxore cũ rogabant ut domũ irednetr doiugalis oefien

Expanded text:
in equi caput reflectens ventris crepitum edidit ingentem, inquiens: “Ad barbam in equi caput reflectens ventris crepitum edidit ingentem, inquiens: “Ad barbam tuam!”. Quo solo responso abiit, ostendens quanti faceret suas monitiforas a vicina ob rem necessariam, immemor prae festinatione caput tegere domo egressa est. Eam conspicata altera femina incretegeret, veste retrorsus a natibus sublata, cum caput cooperire vellet, culum detexit. Ridere qui aderant coepere mulieris factum, quae, ut levis pudoris culpam vitaret, maiorem contraxit. Hoc eos respicit qui parvum delictum graviori scelere occultare quaeruntancisco de Ortano, equiti Neapolitano, quem Ladislaus rex efecerat civitati Perusinae, litterae et ab uxore, et ab Ianuensi mercatore, cui mutuo creditas pecunias debebat, simul redditfuerunt. Alterae ab uxore eum rogabant ut domum rediret, coniugalis offici
Abbreviated transcription (Latin):
Ardmalis de conitib uir corissus et corpulentus cũ aliqñ
uenatũ isset esuriens cta meridiem ad prandiũ destendit
sudarie ad mensam estus em̃ erat ac postens ut uentus flabello
sibe fieret cũ nistri abessent diũsis reb octupati iussit quenidel
euerardum lupi scriptorem a postolicũ sibi uentũ facere ꝓt ille nes
pestro more cũ respondisset ut scis ait et tuo nio cardmalis
facito. Ei ule iubens me hercule et suspenso dextro trereper¬
toumndeiseoentris crepitũ edidit eo pacto se bentulũ facere
solitir dicens quo excitatu om̃s multi em̃ iam aderint ad risũ
odem instruto cardinalis tritarizensis alt̾o de comitib se
monenti respondit nã cũ cardinalis esset uite dissolutioris
Altus uero illũ in uenatione admoneret mustis ubis ad meliores
uite mores. Auditis alti u̾bis in eũ paululũ respexit euesticio re

Expanded text:
ardinalis de Comitibus, vir crassus et corpulentus, cum aliquando ardinalis de Comitibus, vir crassus et corpulentus, cum aliquando venatum isset, esuriens circa meridiem ad prandium descendit, sudans ad mensam aestas enim erat ac poscens ut ventus flabello sibi fieret, cum ministri abessent diversis rebus occupati, iussit quemdam Eberhardum Lupi, scriptorem Apostolicum, sibi ventum facere. At ille “Nescio id vestro more” cum respondisset, “Ut scis” ait “et tuo modo” cardinalis “facito”. Tum ille: “Libens me hercule” et, suspenso dextro crure, pergrandem ventris crepitum edidit, eo pacto se ventulum facere solitum dicens. Quo excitati omnes multi enim iam aderant ad risum odem instrumento cardinalis Tricaricensis Alto de Comitibus se monenti respondit. Nam cum cardinalis esset vitae dissolutioris, Altus vero illum in venatione admoneret multis verbis ad melioris vitae mores, auditis Alti verbis, in eum paululum respexit et e vestigio se
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit florentinꝰ se uidei sepulchrũ esse.
tam duxerat suma cura torquebat᷑ ne cũ altero rem haberet
Sempͣ dies at noctes ad eius custõdiam intentus. Hiut̃ dormrẽli
ꝑ sonnũ fit em̃ ut q̃ uicrilantes usamꝰ aĩo in somnis sepiꝰ octurrat
uisietet tenion qudã uxoris securitatem policeri si que admoneret
uellet facere. Et cũ ꝑ insompmũ amusset idq pergratu semitore
dereret srgub smiũ policitus Cape hũt illeꝰ niquit anulis et du¬
sensit se digitũ habere in uxoris cunno. Optiniũ quitẽ eius
anuli ⁊elotipis remediũ ne uxores ignorãtib uiris possint esse
idaoa uini potator egregius incidit in febrem ex qua młto
maiorem solito sitim contraxit accersit mediq cũ uet enito¬
uendã febre et siti quoq mauistula agitarent. febris tantũ niquit
egrotus remouende officiũ et onꝯ sumatis uolo Sitim̃ autem
M᷑ curandam relinquite.¬

Expanded text:
cognovit Florentincognovit Florentinpus uxoris, summa cura torquebatur ne cum altero rem haberet, semper dies ac noctes ad eius custodiam intentus. Huic dormienti, per somnium fit enim, ut quae vigilantes versamus animo, in somniis saepius occurrant visus est daemon quidam uxoris securitatem polliceri, si quae admoneret vellet facere. Et cum per somnium annuisset idque sibi pergratum fore diceret, simul praemium pollicitus: “Cape hunc” ille inquit “annulum et disensit se digitum habere in uxoris cunno. Optimum quidem eius annuli zelotypis remedium, ne uxores, ignorantibus viris, possint esse  134. De potatore Quidam vini potator egregius incidit in febrem, ex qua multo maiorem solito sitim contraxit. Accersiti medici cum de removenda febri et siti quoque maiuscula agitarent: “Febris tantum” inquit aegrotus “removendae officium et onus sumatis volo, sitim autem mihi curandam relinquite
Abbreviated transcription (Latin):
impertoris hoc dicto monuit res sacras ad prophanũ usum t̾us¬
ferri nõ oportere/ qui secus facerent adeo punir.
lissent Accidit ut alter morbo correptus interiret. Cupiens
superstens defuncti tadauer uenetias deferri cũ palam id
fieri prohibitũ esset minutatim concisũ in pauo dolio posuit
ad mixtis aromatib et melle ita ut mirũ in modũ suauis õdor¬
ex dolio prodiret hoc uenecias ituro iudeo alteri cõmendauit
qui tũ nauicula secũ per canale ferratiã doliũ deferret accidit
Plures ẽ una nauicula conscenderãt ut florentimis quidã
prope dolũ consideret et cũ nox suꝑuenisset motus odore
sapidissimꝰ iuderet᷑ totũ ui fere doliũ edendo ea nocte paulatim
consumpsit existimãs se rem optimã comẽdisse Egressus fer¬
rarie. nauem iudeus cum doluẽ aufferret sensit ex eius leuitate
uacuũ asse. Cum iudei cadauere cũ se fraũdatũ uociferaret tãde

Expanded text:
Imperatoris. Hoc dicto monuit res sacras ad profanum usum transImperatoris. Hoc dicto monuit res sacras ad profanum usum transferri non oportere: qui secus facerent, a Deo puniri. lissent, accidit ut alter morbo correptus interiret. Cupiens superstes defuncti cadaver Venetias deferri, cum palam id fieri prohibitum esset, minutatim concisum in parvo dolio posuit, admixtis diversis aromatibus et melle ita ut mirum in modum suavis ex dolio prodiret odor. Hoc Venetias ituro Iudaeo alteri commendavit. Qui cum navicula secum per canale Ferrariam dolium deferret, accidit plures enim unam naviculam conscenderant ut Florentinus quidam prope dolium consideret, et cum nox supervenisset, motus odore sapidissimus videretur totum fere dolium edendo ea nocte paulatim consumpsit, existimans rem optimam comedisse. Egressurus Ferrariae navem Iudaeus, cum dolium auferret, sensit ex eius levitate vacuum esse: tum Iudaei cadavere cum se fraudatum vociferaretur, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
uir et statim expergestutus sensit se in lecto uentrem admodur lassasse
inter fetorem et stertus cũ surrexisset demũ capiti capiatiũ impo¬
tus inquinatũ caput et cesariem lauit Ita aureũ sompniũ in
merdam rediit
ficis ac bellũ terris eccłis interferret Petrũ is ytalus eratde
ex iniudia adũsus ẽũ a barbaris orta lumine pͥuquit. deuide
penitencia ductus inique eñi egerat adsumit eũ in secretius cõci¬
lũ suu Cũ imperator angustia rei petumatie p̾meret᷑ cõsuluit
petrus unos eccłie siusmet opib conterendas capienda et confla¬
da esse usq ad usum belli is tum pisis erat ecclesianẽ oninna¬
aguta ornanienta aurea atq argentea interque zona illa q̃
angebat᷑ templũ memorabilis erat Placuit tõciliũ frederico ⁊ spo¬
deum ex sacrilegio reddidi mimicũ Omina tibi deinceps in deteruis
tãdent ita postea fuit. uictor tandem alexander superbiam fregit

Expanded text:
vir, et statim expergefactus sensit se in lecto ventrem admodum laxasse. vir, et statim expergefactus sensit se in lecto ventrem admodum laxasse. Inter foetorem et stercus cum surrexisset, domum exiturus, capiti captus, inquinatum caput et caesariem lavit. Ita aureum somnium in merdam rediit”ficis ac bellum terris Ecclesiae inferret, Petrum is Italicus erat, ex invidia adversus eum a Barbaris orsa, lumine privavit. Deinde poenitentia ductus inique enim egerat, adscivit eum in secretius consilium suum. Cum Imperator angustia rei pecuniariae premeretur, consuluit Petrus vires Ecclesiae suismet opibus conterendas, capienda et conflanda esse ad usum belli is tum Pisis erat ecclesiarum omnia ornamenta, aurea atque argentea, inter quae zona illa quae cingebat templum memorabilis erat. Placuit consilium Friderico et spoDeum ex sacrilegio reddidi inimicum. Omnia tibi deinceps in deterius cadent”. Ita postea fuit victor: tandem Alexander superbiam fregit
Abbreviated transcription (Latin):
lmea ctũ uoluit. Lumo cũ dolore premi se diceret ac gemens meditũ
postularet aduenit ille et paulati lemterq magnũ em̃ dolorem p̃
se ferebat detecto crure cũ palpitans inhil in illo morbi esse dicẽt
Tum rusticus ergo hoc alterũ crus porrigens quod doleo est inquit
Stulticia homĩs periocunda qui quod doleret a medico esset admo
pnũ referebat in cetu. cũ quidã Uide ne tib accidat ait quod
meo uitmo cui aurũ in stercus cecidit. Cũ sompniũ narrari po¬
sceremꝰ. Uitmnꝰ inquit noster sompniauit ductũ se ademone in
agrũ ad aurum effodiendũ et cũ multũ reperisset Non licet ĩqui
demon aufferre s signa locũ ut recognosti a te solo queat. eñ alter
quo signaculo utet᷑ peteret Caca hic demon inquit nã hoc maxĩe
niͦ nullus hic ẽẽ aur̃u suspicabit᷑ et tib sdi res nota erit Anuit

Expanded text:
linea circumvolvit. Homo cum dolore premi se diceret ac gemens medicum linea circumvolvit. Homo cum dolore premi se diceret ac gemens medicum postularet, advenit ille, et paulatim leniterque magnum enim dolorem prae se ferebat detecto crure, cum palpitans nihil in illo morbi esse diceret, tum rusticus: “Ergo hoc” aliud crus porrigens “quod doleo est” inquit. Stultitia hominis periocunda, qui, quod doleret, a medico admoneri vmnium referebat in coetu. Tum quidam: “Vide ne tibi accidat” ait “quod meo vicino, cui aurum in stercus cecidit”. Cum somnium narrari posceremus: “Vicinus” inquit “noster somniavit ductum se a daemone in agrum ad aurum effodiendum, et cum multum reperisset: “Non licet” inquit daemon “nunc auferre, sed signa locum, ut cognosci a te solo queat”. Cum alter, quo signaculo uteretur, peteret: “Caca hic” daemon inquit, “nam hoc maximo modo nullus hic esse aurum suspicabitur, et tibi soli res nota erit”. Annuit
Abbreviated transcription (Latin):
semel rome inuitatus ad potũ mane enim et estas erat. a
bartholomeo de barbis cum plures una cõuenissemꝰ tũ potandi tũ
pamis oblata sumptũ panẽ cũ aln comederẽt solus partem suam
ẜuabat in manu Rogatus cur et ip̃e nõ ederet ridens bartholomee
inquit hic tuus panis ultra om̃s quos uiderim reuerens est ac mode¬
stus Nã cũ sepuis hũc ad os admouerim nullus tñ pacto potis sũ
ut uelit uinũ prere. Nisimꝰ om̃s facete dictũ eius qui existimabat
cibum in magna nõ semꝑ in magna p̾sertim siti preme oportere
e mat̾momio usũ qnͥ amplius aureonũmo posset computari
ui uxor Hoc quidem tua accidit culpa Cur enĩ t nõ totiens cõtu¬
bitu uteris ut nõ nũmulo ereo constet
Acũ sero domũ redisset clamare cepisse se cruxͣ uehement᷑ dolere
Uxor cũ oleo rosaceo crus perũxit stupa et lana additis fastia nisuꝑ

Expanded text:
semel Romae invitatus ad potum mane enim et aestas erat a semel Romae invitatus ad potum mane enim et aestas erat a Bartholomaeo de Bardis; cum plures una convenissemus, tum potandi, tum pants oblata, sumptum panem cum alli comederent, solus partem suam servabat in manu. Rogatus cur et ipse non ederet, ridens: “Bartholomaee”, inquit “hic tuus panis, ultra omnes quos viderim, reverens est ac modestus: nam, cum saepius hunc ad os admoverim, nullo tamen pacto potis sum ut velit vinum praeire”. Risimus omnes facete dictum eius, qui existimabat cibum non semper in magna praesertim siti praeire oportere. se matrimonio usum, quin amplius aureo nummo computari posset. Cui uxor: “Hoc quidem” inquit “tua accidit culpa: cur enim non totiens concubitu uteris, ut nummulo aereo constet?cum sero domum redisset, clamare coepisse se crus vehementer dolere. Uxor, cum oleo rosaceo crus perunxisset, stuppa et lana additis, fascia insuper