comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum patuerit. Dicit ungines. uioluas. et
maritatas. quȩ seme In xp̃o lote sunt.
si non discrepent ceteris operibus eigde
ẽẽ meriti. Nitit᷑ approbare eos qͥ plena
fide inbaptismate renati sunt: ad iabło
non posse subuerti. Leraũ proponit ins̾
abstinentiã aboiꝵ. et cum gratiaꝵs ac¬
tione. ꝑceptionẽ eoꝵ nullã esse distan
tiam. Quartum qđ extremũ est ouim
qui suum baptisma reseruauerit: unã
serpentis antiqui: his consiliis. draco de
turitatem Ieuiniis preferendo. xepro¬
msit eos immortales futuros. qr numqͣ
posset corruere. Et dum duunitãtẽ equale¬
rum deo pollicetur. expulit eos de para¬
diso. Ut qui nudi et expediti et absq ulla
et pelliciis uestirentur. Sed ne lectore
dutius morer: sequar uestigia particio
testimonis ne querulus garriat se ele¬
quentia maxis ꝗͣ n̾eritate suꝑatum. Qa
trex pleuero et Illua utriusq testamẽti
nube ob p̃ssero. assumam exempla seca¬

Expanded text:
cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et maritatas, quae semel in Christo lotae sunt, si non discrepent caeteris operibus, ejusdem esse meriti. Nititur approbare eos, qui plena fide in baptismate renati sunt, a diabolo non posse subverti. Tertium proponit, inter abstinentiam ciborum, et cum gratiarum actitiam. Quartum, quod et extremum, esse omnium qui suum baptisma servaverint unam serpentis antiqui, his consiliis draco de turitatem jejuniis praeferendo, repromisit eos immortales futuros, quasi numquam possent corruere; et dum divinitatem aequalem Deo pollicetur, expulit eos de paradiso, ut qui nudi et expediti, et absque ullet pelliceis vestirentur. Sed ne lectorem diutius morer, sequar vestigia partitiontestimoniis: ne querulus garriat, se eloquentia magis quam veritate superatum. Quod si explevero, et illum utriusque instrumenti nube oppressero, assumam exempla saecu
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris ab stinere. tanto maius et pre¬
mium᷑. Porro centesimus m̃is diligent
quio lector actende. de sinistra trasseñt
Ad dextram: et hisdem quidem diguis
sed non eade mani. quibꝰ in leua nupte
significant et uiduȩ arculum fauense
expeimit uriginitatis corona: tlec de
impatiencia magis ꝙ̃ iux̃ ordinem edli¬
ppiutanonis dixẽrim. Cum eim ad iit
Au porm egredior. et rudentibus uela
substollo in mediũ me questionũ pela⁊¬
gus. subitus lequẽdi estus arripuit
Unide cohibebo ursum. et paulis per
simis cntraham. me indulgebo nuuuxoni
tam nuit pro Uregiitate ferire cupieti¬
Balista quanto plus retrahit . tanto fertius
mctit. Nõ est olampnũ dilationi: ubi
certioꝵ sit exdilatione uictoria. Propo¬
nam breuitͤ aduersarii sentencias. et đ
tenebrosis labxis eius quasi de foueis ser¬
pentesir protraham. neq sinã uenenosũ
caput piris maculosi cõrporis protegi
Pacert q̃a noxiun ẽ: ut possit conteri

Expanded text:
inlecebris abstinere, tanto maius et praeinlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numerus — diligenter quaeso, lector. adtende — de sinistra transfertur ad dextram, et isdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. Haec de impatientia magis quam juxta ordinem disputationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portu egrediar, et rudentibus vela sustollam, in medium me quaestionum pelagus, subitus loquendi aestus abripuit. Unde cohibebo cursum, et paulisper sinus contraham; nec indulgebo mucroni, jam nunc pro virginitate ferire cupientiBallista quanto plus retrahitur, tanto fortius mittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxium est, ut possit conteri,
Abbreviated transcription (Latin):
paulus Architectus posuit alios hedi ficar
aurum. argentu. lapides p̃ciosos. alioecon¬
tiario fenum ligna. stipulã. non igranus
honorabiles nuptias: et tubile immacula
que de niptiis nasat᷑ preferamũs. Nũ¬
quid argentum nõ erit argentũ si auru
preciosius est argẽto: aut arboris et se¬
gens est ꝯtumelia si radia et foliis cul¬
mo & aristis. poma p̃ferant᷑ & fructus.
ut poma exarbore. frumentum exosti¬
pula: ita uieginitas enuptiis: Cẽtesimus
& se xagesimus. et tricesimus fructus ꝙ̃¬
q̃ de una tera et de uno semente na¬
scatur / tamen multum differt Innumero
srigita referunt̃ ad nuiptias i et ip̃a digi¬
toꝵꝵ quinctio. et qͣiͣ molli osculo se ꝯplexas.
et federans. maritu pingit et ꝯiugem:
Sexagita nõ ad uiduas qđ in angustian
et iribulatione sint posite: Unde & suꝑ¬
iori digito depͥmunt᷑. Quanteq maiort
est aifficiltas exꝑte quendam uolutaris

Expanded text:
Paulus architectus posuit, alios aedificare Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. Non ignoramus, Honorabiles nuptias, et torum immaculatuquae de nuptiis nascitur, praeferamus. Numqargento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
putes uel arreptum mobo fernetico ypo¬
antis uinalis alligandum: quotienstũq
eum legero: ubi me defecerit spus. ibi
distinctio est. Totum Incipit. tõtũ pendet
ex altero: nescio quid cui cohereat. Et
exceptis testimoniis se̾pturaꝵ quȩ illo
uenustissimo eloquentiȩ suę flore nu¬
tare nõ ausus est: reliquus sermo om̃i
materie conuenit. quia nuilli conuenit.
que res muichͥi aliquam suspitionẽ Intelli¬
gentiȩ dedit: uelle eum ita nuptias pee¬
dirare. ut uirginitati detrahat. Quãdo
cimmitiora iioribus coequant᷑. Infe¬
rioris comparatio. superioris iuiurade
Neq ũo nos martionis et manicher des¬
mã sectantes nuptiis detrahimus nec
taciam pͥncipis encratitaꝵ errore de¬
cepti. om̃em coitum spurtum putanus. qͥ
non solũ nuptias sed cibos quoq quos deqͥ
crrauit ad utendum dampnat et reꝓ¬
bat. Scimus indomo magna non solum
uasa esse aurea. et argentea. sed et lignea
et fictilia. Et suꝑ fundamentum quod

Expanded text:
putes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippoputes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippocratis vinculis alligandum? Quotiescumque eum legero, ubi me defecerit spiritus, ibi est distinctio. Totum incipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis testimoniis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, reliquus sermo omni materiae convenit, quia nulli convenit. Quae res mihi aliquam suspicionem intelligentiae dedit, velle eum ita nuptias praedicare, ut virginitati detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uates legimus. et illud uirgilianũ dat
mento eRotitiori. suadentes phulosophi
uix intelligut. Sed quid ad nr̃um̃¬
cuuis libros multo difficilius est.
nosse quã uincere. ꝙꝙͣ et in uictoria noͣ
parua sit lifficultas. Quis eim lum¬
suꝑare queat euis asẜtionem penitus
ignoret: Et ne lectorem longius traham:
ciuusmodi eloquentiȩ sit : et quibus uer¬
bonz floribus ornatus incedat. secundi
libri eius mostrabit exordium : qđ he¬
sternam crapulam ructans ita euoniuit.
Satis factio inuitatis. non ut laro cur¬
ram noĩe. sed arumore purgatus ui¬
uam uano obsecro agrum nouella pła¬
tanonum arbusta teneritudinis erepta
de uicioꝵ gurgitibus audientiam
cõmunitam agnumibus. Seiius eccl̃iam spe
fide: caritate ia cressibilem in expugna¬
bilem nõ est In ea ĩ maturus om̃is do¬
balis impetus. In rumꝑe. uel arte eludere
tenta uerbox Quod deseͥptionis dede¬
cus: Non ne uel ꝑ febrem sopiare eu

Expanded text:
vates legimus; et illud Virgilianum: Dat vates legimus; et illud Virgilianum: Dat omento σκοτεινὸν, sudantes philosophi vix intelligunt. Sed quid ad ncujus libros multo difficilius est nosse, quam vincere? Quamquam et in victoria non parva sit difficultas. Quis enim superare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, secundi libri ejus monstrabit exordium, quod hesternam crapulam ructans, ita evomit: 239 « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inexpugnabilem. Non est in ea immaturus, omnis docibilis: impetu irrumpere, vel arte eludere tenta verborum? quod descriptionis dedecus? Nonne vel per febrem somniare eum
Abbreviated transcription (Latin):
AUCIADUODUMDIES
sunt. qđ sancti ex urbe fratres
cuiusdã mihi iouiniani cõme¬
tariolos transmiserunt: roga¬
tes ut eius ineptiis responderẽ. et epitu¬
Uigore conterere. Quos cum legissem et oio
non intelligȩrem: cepi reuoluere crebruis
et non mooo uerba atq sentencias. sed sin¬
eulas pene sillabas discutere: Uolens peius
sirre quid diceret. & sic uel probare uel
redarquere qđ dixisset: Uerum scriptor
tanta barbaries est. et tantis uiaie spur¬
cissimus sermo confusus. Ut nee quid loqͣt᷑
nec quibus argumentis uelit probare qͥdd
loquatine. potuerim intelligere. Totus
ẽim tumet: totus Iacet: Atollit se per
singula. & quasi debilitatus coluber in
ip̃o conatu frangitur. Non ẽ ꝯtentus
nr̃o idem humano more laqui: altiui
quidam aggredit᷑. Parturiunt montes
nascitur ridiculus mus: qđ ip̃e non
sani hominis ẽẽ sanus sy.r. et orestes.
ut illud plantinaꝵ  licterano ei possit ap¬
tari. Has quide preter si billam leget nemo

Expanded text:
auci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani Commentariolos transmiserunt, rogantes, ut eorum ineptiis responderem, et Epicuvigore conterrerem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi revolvere crebrius, et non verba modo, atque sententias, sed singulas pene syllabas discutere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptortanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non est contentus nostro, id est, humano more loqui, altius quiddam aggreditur. 238 Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus. Quod ipse, Non sani esse hominis, non sanus juret Orestes. ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has quidem praeter Sibyllam leget nemo.
Abbreviated transcription (Latin):
indigit. Et ab eodem fonte copus ꝗ copiosus
Pecuniosus a petunia magna: Pecunia ape¬
cue pastotibus r. hoꝵ uocabu logo origo
Arnficibus mizxnna causa ars id ist ab arti
mouliana ut sit meditiis: Didtas a sutna
sucot. nõ amedendo ac suindo: quȩ om̃ie
Anno libꝰ aꝑutut. Quare qđ abatte ãtisex
de nec multa in eo obstura relinquĩ. simĩ¬
s cuusa q̃ ab sciencie uocatur aliqua. st
psagiacor monitor nomenclator. Sic ẽt
ꝗ̃ aspacio quodĩ ilicunt᷑. cutsor Necator
pugil. ꝑtiam in hoe genere q̃ sunt uocabu¬
la pleraq aꝑta. St leguluis : altet ab oleis
altet ab iiuss: Hec siminus aꝑta iũ de¬
homimibus: hie qđ seꝗtar de pecore hxe Pe¬
insaituit pedem posuissẽ. Apcele petudẽ appe¬
llarũt. Et ab eodem pedicam ꝙ pidisequu
pumũ. hinc peculatum puplicum. primo ut
cu pecore diccietur multa id esse coadtũ ĩp¬

Expanded text:
indiget, et ab eodem fonte copis ac copiosus. indiget, et ab eodem fonte copis ac copiosus. Pecuniosus a pecunia magna; pecunia a pecu: a pastoribus enim horum vocabulorum origo. 93 Artificibus maxima causa ars; id est ab arte medicina ut sit medicus dictus, a sutrina sutor, non a medendo ac suendo, quae omnino o libro aperietur. Quare quod ab arte artifex dicitur nec multa in eo obscura, relinquam. Similis causa quae ab scientia vocantur aliqua, ut praestigiator, monitor, nomenclator : sic etiam quae a studio quodam dicuntur, cursor, natator, pugil. Etiam in hoc genere quae sunt vocabula pleraque aperta, ut legulus,...alter ab oleis, alter ab uvis. Haec si minus aperta : vindehominibus. Hic quod sequitur de pecore, haec. Peinstituit pedem posuisse : a pede pecudem appellarunt, ut ab eodem pedicam et pedisequumpeculium primum. Hinc peculatum publicum primo, tum cum pecore diceretur multa et id esset coactum i
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ci adiumento ossent alicingent. Pie¬
suliũ dictum ꝗ extro castea presubebant in
loco aliquo quo tutior ⁊egio esset. Obsidiũ
distum ab obsidendo qͥ minus hostis egicili
posset miliģ Itemab absidendi. cum ud
Ieo facerens qͦ fualius diminut centhostiẽ
abiit ꝙ mntecileni Equits ex primi singular
dictiasꝵ decutiones ilidti. Qui abco ĩ sin¬
qulis turmis sunt : ẽt nũt terni : qͦs hi qͥ
Administtos ipi sibi adoptabant. optiones
nocati gpti. Quos nũc ꝑ ꝑ ambitionẽ tei¬
buni paciũt : Iubitines atuba E canẽ¬
dofimilitet litritines. Classicos aclasse ꝗ łte
corminecanit ut tum cum classes comiciis
ad comitatum nocant. Que a fortuna uo¬
cabula in his quedam minus aꝑta ut pau¬
ꝑ diues mist kratus. Sie alia paupa pi¬
ulolere. Menilitus aminus cui cum opus est
minus millo est. Dies aumo qui ot dcus
m̃bil miligere iudeture. Opulentus ab ope
cui ee opłimȩ. ab eadem mops qui cius

Expanded text:
rant ei qui adiumento essent alienigenae. Praerant ei qui adiumento essent alienigenae. Praesidium dictum qui extra castra praesidebant in loco aliquo, quo tutior regio esset. Obsidium dictum ab obsidendo, quo minus hostis egredi posset inde : item ab abscindendo, quom id ideo facerent quo facilius deminuerent hosteis. abiit, quod ter deni equites ex decuriarum decuriones dicti : qui ab eo in singulis turmis sunt etiam nunc terni. Quos hi primo administros ipsi sibi adoptabant, optiones vocari coepti, quos nunc propter ambitionem tribuni faciunt. Tubicines a tuba et canendo, similiter liticines. Classicos a classe, qui item cornu aut lituo canit, ut tum cum classes comitiis ad comitiatum vocant. Quae a fortuna vocabula, in his quaedam minus aperta ut pauper, dives, miser, beatus, sic alia. Pauulo lare. Mendicus a minus, cui cum opus est minus nullo est. Dives a divo, qui ut deus nihil indigere videtur. Opulentus ab ope, cui eae opimae. Ab eadem inops, qui eius
Abbreviated transcription (Latin):
nũc sobales titii alub quas in auguuis ocicis ob¬
aꝑetut bellum ꝙ inde disitum ut federe
fiaos pacis consticuoretur. Rix his mittebãt᷑
et̃ nũc fit stilus quod fidus Ennuis sebit
citus ꝙ exercitando fit melior: Legio ꝙ legũt
milites in delestu: Cohors ꝙ ut in uilla ex
pluribus tedas conĩugit᷑ ac quidła fit unũ
su his exmanipulis plurib ppulãt. ohors
Tam ꝗ si cohortem mnuuilla ipsi ciatis dicit tẽ
centenatius iustus numitus : Milias ꝙ t̾u
milium ptimo ligio fiebat: ac singule tb
atiensum ramniũ. luceriũ milia militõ
mictibant. Hastati didti ꝙ primi hastis
pugnabant. ł ilani qui pilis. Puncips ꝗ a
principio gladiis Fa pest cõmutata re mili¬
ltaii. minus illustcia sunt. Pilani ⁊ tiani
qͥ disti ꝙ in atiȩ trecio orilint extiemis sub¬
sidu deponebanint: Quoil i subsulebaret
ab es subsulium didtum Aquo ꝑ lantus
Agite nũc subfulete om̃os est solent triarii: Au¬
xilium appellatum ab austu eum accesse¬

Expanded text:
 ab Titiis avibus quas in auguriis certis obnciperetur bellum, et inde desitum, ut foedere fides pacis constitueretur. Ex his mittebanturetiam nunc fit foedus, quod fidus Ennius scribircitus, quod exercitando fit melior. Legio, quod leguntur milites in delectu. Cohors, quod, ut in villa ex pluribus tectis coniungitur ac quiddam fit unum, sic hic ex manipulis pluribus copulatur. Cohors, tametsi cohortem in villa Hypsicrates dicit esse centenarius iustus numerus. Milites, quod trium milium primo legio fiebat, ac singulae tribus Titiensium, Ramnium, Lucerum milia militum mittebant. Hastati dicti qui primi hastis pugnabant, pilani qui pilis, principes qui a principio gladiis; ea post commutata re militari minus illustria sunt. Pilani triarirtio ordine extremi subsidio deponebantur; quod hi subsidebant, ab eo subsidium dictum, a quo Plautus: Agite nunc, subsidite omnes quasi solent triarii. Auxilium appellatum ab auctu, quom accesse
Abbreviated transcription (Latin):
q stumẽntũ quod ex taollico quo selent ad¬
di ex molae id est ex sale ꝗ fatie mallito
Une ab uuore:
Quare manufcĩ
sunt ditam: de uiotu de uestitu: De nist¬
mento Et siquid aliudꝰ iudibit᷑ his ap̃to
Aquibus antiquilima pul bec appellã ta
ꝙ ita gicti s ł ab eo ẜ ndẽ sicibit Appol¬
lodorus : quid itu senit : cum aq̃ fernẽti.
inspiciur: Panis ꝙ primofigura fucie.¬
bant: St muatris in lanifigtio panus
postra ꝗ̃ ci fugncas fatere instituerũt. Alia
apant ꝗ facienilo panisim̃. ap̃tũ diai hĩc
panariũ cmilebant: Snde sdilictum: Nuisi¬

Expanded text:
m frumentum, quod ad exta ollicoqua solet addi ex mola, id est ex sale et farre molito. Uvae ab uvore. Quae manu facta sunt dicam, de victu, de vestitu, de instrumento, et si quid aliud videbitur his aptum. De victu antiquissima puls; haec appellata vel quod ita Graeci vel ab eo unde scribit Apollodorus, quod ita sonet quom aquae ferventi insipitur. Panis, quod primo figura faciebant, ut mulieres in lanificio, panus; postea ei figuras facere instituerunt alias. A pane et faciendo panificium coeptum dici. Hinc panariu
Abbreviated transcription (Latin):
q cormi habeat q̃mꝑs cui oui mari testiauii
lmgua armenia: Nam ibi ꝗ sagista qq̃đ
uehementissimũ flum̃t dt̃ tigis: Uesi lu¬
cana otigo sł unde illi m̃i ab ipius uoct
Camellus suo momine syciato inlatũ ue¬
nit ut Alexander a camelo parodalis
nuꝑ addusta ꝙerat figura et camello
maculis et panthera Nipri ab eo ꝙ inloas
annales mͣ ucteres dicunt: fortuassc hĩc
illuc tulerunt ꝗhic telmquerunt id nõm
Uolpes St Elius dicebat ꝙ uolat pedibus. Pio¬
xñna aĩalia sunt ea que uiuere dicuntur
a auitidi id aui quadam humoiis. que
nus iuglans ꝙ cũm hec nux anteꝗͣ ꝓurgi¬
tur simulglandis hcc̃ glens optima eueia¬
anma a iõue ꝗ glanue iuglans c̃ appello

Expanded text:
 cornua habeat; quoniam is, cui ovi mari testiculi lingua armenia: nam ibi et sagitta et quod vehementissimum flumen dicitur Tigris. Ursi Lucana origo, vel unde illi, nostri, ab ipsius voce. Camelus suo nomine syriaco in Latium venit, ut Alexandrea camelopardalis nuper adducta, quod erat figura ut camelus, maculis ut panthera. Apri ab eo quod in locis annales veteres nostri dicunt, fortasse hinc illuc tulerunt et hic reliquerunt id nomen. Volpes, ut Aelius dicebat, quod volat pedibus. Proxima animalia sunt ea quae vivere dicuntur a viridi, id a vi quadam humoris; quae Pinus.... Iuglans, quod cum haec nux antequam purgatur similis glandis, haec glans optima et maxima a Iove et glande iuglans
Abbreviated transcription (Latin):
quactrata ut q̃ nũc in casciis ẽ Açibo abil¬
la didta postra cotunda fasta ꝙ ꝙ a nobis¬
q̃ ꝙ ponebant pleraꝙ in cibo mensa Tru¬
ua asimilitudint ttut q̃ qđ magna et hec
Trua ꝙ trauolat esaqua ab eođe ẽ appella¬
tũ Tcultum. Simile n figura nisi ꝙ la¬
tius est ꝙ contipit aquã q quod manubri¬
u cauũ ño est nisi in uinaria tulla acce¬
mlrbant quo postea accessit maguuis cũ
gicao nõit ꝗcum latino nõie gecca figu¬
pa baebatus. Pcliui pedeius apcilũ lana¬
tunt Canlelabtu a canilela exhis te. sũ¬
culi acdentes figebantur. Luterna post
neb ant acapitiulo Catinũ nominauer̃t
nisi ꝙ siculi dicunt ⁊ sbi asso
Sbi assa
ponebant. Magiđa aut languła alte
a magintuumt alteꝵ alatituame finxe¬
rũt Patenas apatulo dixerũt et pixi¬
ulas ꝙ his libaret oña patellas. Itillia ꝗ
canistra ꝙ putant esse latina sunt gieca
Cylibantum t ẽt nũe in castiis id uulet

Expanded text:
quadrata ut etiam nunc in castris est. A cibo cilquadrata ut etiam nunc in castris est. A cibo cilliba dicta; postea rutunda facta, et quod ponebant pleraque in cibo mensa. Trulla a similitudine truae, quae quod magna et haec trua, quod travolat ea aqua. Ab eodem est appellatum truleum: simile enim figura, nisi quod latius est, quod concipiat aquam, et quod manubrium cavum non est, nisi in vinario truleo. Accebant. Quo postea accessit nanus cum graeco nomine et cum latino nomine graeca figura barbatus. Pelvis pedeluis a pedum lavatione. Candelabrum a candela: ex his enim funiculi ardentes figebantur. Lucerna post nebant, a capiendo catinum nominarunt, nisi quod Siculi dicunt κάτινον ubi assa ponebant. Magidam aut langulam alterum a magnitudine alterum a latitudine finxerunt. Patinas a patulo dixerunt, ut pusillas, quod his libarent cenam, patellas. Tryblia et canistra quod putant esse latina, sunt graeccilibantum, ut etiam nunc in castris. Id videtur
Abbreviated transcription (Latin):
medio mom̃is pactis par: Cmi qd̃ cogitꝰ
incatum̃t ueesus. Asta ꝙ ascans solet ficis
Iaculum ꝙ ut iaccat̃ fit. Tragula atraiu¬
do: Stutum seotura ut sctutum ꝙ aminu¬
te conceptum pit tubellis Umbonis agee coq
ambonis: Ciladiui e.in h. comutato acla¬
de ꝙ fit ab hostium claue Ciladĩu simłt
ab homine. Rilum ꝙ hostem fecirit St
ꝑ hilum. Louca ꝙ elotis de corio trudo
poddo ealia fuatbant postra suudit gallix
ferro sub id uocabulum ex anulis ferrca
tumca. Baltherium ꝙ cimgulũ .c. ocio ha¬
bebant bullatum baltixum ilidtum. Otecr
ysi antiꝙ Iube atbis qͦs et nũc ita ap¬
pellant Tubilanes satiotꝵ. Cornua ꝙ ca
q̃ nũc sunt ex ere tunc fiebant bubulo
.e cornu: Uallum sł ꝙ ca uaricare nerno
possit Uł ꝙ singula ibi ex teema uacilla
furtillata hñt fugure łtt̃ u. Cecui asimili¬
tulmt cornuu ccctii Item reliqͣ fete asimi¬
liendint ut uince testulo aries Mensaz
escariam allibam appellabant ca ecat

Expanded text:
omnis partis par. Conum, quod cogitur in cacumen versus. Hasta, quod astans solet ferri. Iaculum, quod ut iaciatur fit. Tragula a traiciendo. Scutum a sectura ut secutum, quod a minute consectis fit tabellis. Umboneis a Graeco, quod ambones. Gladius C in G commutato a clade, quod fit ad hostium cladem gladium. Similiter ab omine pilum, qui hostis periret, ut perilum. Lorica, quod e loris de corio crudo pectoralia faciebant : postea subcidit gallica e ferro sub id vocabulum, ex anulis ferrea tunica. Balteum, quod cingulum e corio habebant bullatum, balteum dictum. Ocrea, usi antiqui. Tubae ab tubis, quos etiam nunc ita appellant tubicines sacrorum. Cornua, quod ea quae nunc sunt ex aere, tunc fiebant bubulo e cornu. Vallum, vel quod ea varicare nemo posset, vel quod singula ibi extrema bacilla furcillata habent figuram litterae V. Cervi ab similitudine cornuum cervi; item reliqua fere ab similitudine ut vineae, testudo, aries. Mensam escariam cillibam appellabant; ea erat
Abbreviated transcription (Latin):
gressione ꝯtencus totõ certandum est as¬
uine. et incomposit hostii cunliuto
latro cini more pugnantes iusteuitna
et oredinata anȩ rẽpellendi. Oppona
Inpbina fronte apłum paulur. e⁊ qu
sttissimum ducem. suis celis pes dnis
armabo sentenais snsacantibesens
suphar questione corinthire ꝑlemuste
rspondit doctor genturm et inagisten
rectie iso utquid autẽ statueritishoc
xp̃i nullo loquente legem putemiusir
mulq ne lectoris tacita cogitacio cint
cererimus singula que proposita ⁊ sque
diluere semꝑ ad populum sec reẜut
et studio ualidissimaꝵ/ quescionũt prio¬
ra nedligens. ad extrema festine ru¬

Expanded text:
gressione contentus: toto certandum est aggressione contentus: toto certandum est agmine, et incompositi hostium cunei, ac latrocinii more pugnantes, instructa et ordinata acie repellendi. Opponam in prima fronte apostolum Paulum, et quasi fortissimum ducem, suis telis, id est, suis armabo sententiis. Sciscitantibus enim super hac quaestione Corinthiis, plenissime respondit doctor gentium, et magister Ecclesiae. Quidquid autem statuerit, hoc Christi in eo loquentis legem putemus. Simulque ne lectoris tacita cogitatio, cum coeperimus singula, quae proposita sunt, diluere, semper ad Apostolum se reservet, et studio validissimarum quaestionum, priora negligens, ad extrema festine
Abbreviated transcription (Latin):
esst hic Illucl apostolinuem et quicheane
uxoros sic sint quasi ño habeant nes
forte dicetis ꝑpea uult cas nubere
sit maior eaꝵo rina. Exquo manifestu
e. uos manicheoꝵ dogma sectari prohi¬
bentium nubere et uesa abis qͦs deus
reauit ad utendum cauteriatam hr̃e
ꝯscentiam. et post multa que nunc oc¬
nosum est reuoluere. excritit se qĩ In
locum rethoricum et faat apostropham
ad uirginem dicens. Non tibi facio
uirgo Iniuriam. Elegisti pudiaciam ꝑꝑ
pnter necessitatem. placuit tibi ut
esses sancta corpor et ppiritu ne su¬
ꝑbias. Eiufdem ecclie membrum es.
fuerim In expositione propositionũ eius
et legenti fastidim fecerim. Sed utile
ratus sum cincta molimina euis quasi
Instructam a ciem. cont me proponere
et totum hosalem exerctum suis turi¬
nis ac ducibus congregare. ne post pͥ¬
mam uictoriam. alia mihi de inceps
preua nascerentur. Igit nõ dimicabo
ꝯt singulos. nec paucoꝵo ero pussim con¬

Expanded text:
cessat hic illud Apostolicum, Et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant: nisi forte dicetis, propterea vult eas nubere,sit earum major ruina. Ex quo manifestum est vos Manichaeorum dogma sectari, prohibentium nubere, et vesci cibis, quos Deus creavit ad utendum, cauteriatam habentium conscientiam. » Et post 245 multa, quae nunc otiosum est revolvere, excutit se quasi in locum rhetoricum, et facit apostropham ad virginem, dicens: « Non tibi facio, virgo, injuriam: elegisti pudicitiam propter praesentem necessitatem: placuit tibi, ut sis sancta corpore et spiritu: ne superbias: ejusdem Ecclesiae membrum es, fuerim in expositione propositionum ejus, et legenti fastidium fecerim; sed utile ratus sum cuncta molimina ejus, quasi instructam aciem contra me ponere, et totum hostilem exercitum cum suis turmis ac ducibus congregare, ne post primam victoriam, alia mihi deinceps praelia nascerentur. Igitur non dimicabo contra singulos, nec paucorum ero passim con
Abbreviated transcription (Latin):
Ingñationem filii suscepisse. Sarram In
tipo eccł̃ie. cui defecerant muuebria:
maledictionem sterilitatis partus in¬
benedutione mutasse. Quod rebecca ge¬
rit quasi prophetes interrogare dñum
et audierit ab eo dug gentes et duo p̃pł

Expanded text:
episse. Saram in typum Ecclesiae, cui defecerant muliebria, maledictionem sterilitatis, partus benedictione mutasse. Quod Rebecca ierit quasi Prophetes interrogare Dominum, et audierit ab eo, Duae gentes et duo populi
Abbreviated transcription (Latin):
lermus a Tybiti ꝗ ab lacu uelini uelinia ꝗ
limphi. comitiis ad latũ tualinense a cori¬
motu ꝙ ibi insula maqua cõmouerur. Ne¬
ptunus ꝙ more ꝗ tertas obnubit St nudles
celum ab nuptu ul est opartione: St antiqui
aquo nuptie nuiptus dictus. Selatia neptũ¬
ni absalo. Uaenalia a uemendo acuento
illo quem Plautus dicit ꝙibi idixit qui
sitimuo uento uestus est ttamquillo mau
uentum gauolto Bellonx a bello nũc q̃
duillone a duello Mats ab eo ꝙ matibus
in bello syst aut ꝙ sabmis acceptus Ibi es
mameis. Quitimuis aquititibus. Sittus
lidiuntess polluces Non ut mĩc pollux
Cancoriia a corde congeuente Feromiamiu¬
merua: Nouersides A sauinis panlo alit
ab eͥsdem diaimus heceduem uestam saluttt.
fortun⁊. fortem fidem Ea re sabmũ ligua¬
molent qui adli Aegis uoto sunt Romȩ
didicare Nam Et annales dicũt nouit opi
floreue dioiui satutnoq soli lunt solcano
ꝗ sũ mano : Itemq: latiende ite mino ꝗe mo¬

Expanded text:
lacu Velini Velinia, et Lymphae Commotiae ad lacum Cutiliensem a commotu, quod ibi insula in aqua commovetur. Neptunus, quod mare terras obnubit ut nubes caelum, ab nuptu id est opertione, ut antiqui, a quo nuptiae, nuptus dictus. Salacia Neptuni ab salo. Venelia a veniendo ac vento illo, quem Plautus dicit: Quod ille dixit qui secundo vento vectus est Tranquillo mari, ventum gaudeo. Bellona ab bello nunc, quae Duellona a duello. Mars ab eo, quod maribus in bello praeest, aut quod Sabinis acceptus ibi est Mamers. Quirinus a Quiritibus. Virtus Πολυδεύκης, Polluces, non ut nunc Pollux. Concordia a corde congruente. Feronia, Minerva, Novensides a Sabinis. Paulo aliter ab eisdem dicimus haec: Palem, Vestam, Salutem, Fortunam, Fontem, Fidem. Et arae Sabinum linguam olent, quae Tati regis voto sunt Romae dedicatae: nam, ut annales dicunt, vovit Opi, Florae, Vedio, Iovi Saturnoque, Soli, Lunae, Volcano et Summano, itemque Larundae, Termino,
Abbreviated transcription (Latin):
corellam palmam q ex utraq parte: Na
iundta ht paria folia poete de gglo ꝙ sem̃t
igñcũ acculisse dicunt ĩ mare ac nam̃ espu¬
mis uentre coniunotione ignis ꝗͥ humori
ꝗ hñt uim signifitantes seueii: aq̃ in nag
dista uita q illuud alualionis est sita indes
uis nos facere omnia quart q̃đ
tibus mnittunt᷑. es. letra ops ꝙ hic ot̃ opus ꝙ
hac opus aduiuendum et ideo de op̃s mat᷑¬
ꝙ tetra mutet. Fec n. trcris gentis omnis
pepecit qͥ resumit ilenuoqu dat abaria
Et ait Einius qui qđ gecit frugis ceres
Istic est is iuppitir quem dico quẽ gça uorant
cecem. qui uentus est ꝗ nubes Imbet postia auꝑ
ex imbre fugus ui ncis. post fit act denuo ra

Expanded text:
corollam; palma, quod ex utraque parte natura vincta habet paria folia. Poetae de caelo quod semen igneum cecidisse dicunt in mare ac natam e spumis Venerem, coniunctione ignis et hnt vim, significant esse Veneris. A qua vi natis dicta vita, et illud a Lucilio: Vis est vita, vides, vis nos facere omnia cogit. Quaribus mittuntur. Terra Ops, quod hic omne opus et hac opus ad vivendum; et ideo dicitur Ops matod terra mater. Haec enim Terris gentis omnis peperit et resumit denuo, quae dat cibaria, ut ait Ennius. Quae quod gerit fruges, CeresIstic est is Iupiter quem dico, quem Graeci vocant Ἀέρα, qui ventus est et nubes, imber postea, Atque ex imbre frigus, ventus post fit, aer
Abbreviated transcription (Latin):
auuis itim paites gicas uocabuli om̃qͣ t me¬
landii atq uition Socabule pistiũ plirae
ranslate attrrestribus ex aliqua paret similib
rebuis t anguirla lingula. casulis flia aco¬
lorib de hec asollus um̾bra tutidus. Alia uii
quałi Ut hec iupus caniculx corpedo Item ĩ
comchiliis aliqua ex giçcis ut peloqs oͦstret
echinus Seenaculam ad similitud m̃e St
syrent: pstuncul ungues: srmt ẽt aialis
Iocabusis ut polipus yppopotamios Exocodilloꝰ
Alia latinis yt tana mergus: Aquo giççiea
q̃ in aqua ꝗterra possunt uiuere uocart
ab anando. Mergus amergindo i aquã captat
escũ. Item alie in hoc ginere agicus it quer
Ut testudo ꝙ testa tedtum. hõc aĩal. lolligo ꝙ sub¬
uolat lutira cõmutata: primo uolligo t egs¬
pti influmine quad rupes sic in latio nõi nati
lita ꝗ fibee: lita ꝙ succedere đt arboꝵo tadices¬
S mn tipa atq eas dissoluere ab litra. Fiber
ab extrema ora flummis dextra et sinistra

Expanded text:
s item partes Graecis vocabulis omnes, ut melandrya atque uraeon. Vocabula piscium pleraque translata a terrestribus ex aliqua parte similibus rebus, ut anguilla, lingulaca, sudis; alia a coloribus, ut haec: asellus, umbra, turdus; alia a vi quadam, ut haec: lupus, canicula, torpedo. Item in conchyliis aliqua ex Graecis, ut peloris, ostrea, echinus. Vernacula ad similitudinem, ut surenae, pectunculi, ungues. Sunt etvocabulis, ut polypus, hippospotamios, crocodilos, alia Latinis, ut rana, anas, mergus; a quo Graeci ea quae in aqua et terra possunt vivere vocant  a nando, mergus quod mergendo in aquam captat escam. Item alia in hoc genere a Graecis, ut querqut testudo, quod testa tectum hoc animal, lolligo, quvolat, littera commutata, primo volligo. Ut Aegypti in flumine quadrupes sic in Latio, nominati et fiber. Lutra, quod succidere dicitur arborum radices in ripa atque eas dissolvere: ab λύω. Fiber, ab extrema ora fluminis dextra et sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
sucillum sextũm: subura iomus seribit ab
succussemus ꝙ succurrat catinis. Sccũ de
tigionis ex quilinȩ Alii has secipserunt ab extubis
ne lati aut ritie une est ẜ xqui lit auo
montes habui: Qđ plures aspeus mons sui¬

Expanded text:
sacellum sextum. Subura Iunius scribit ab sacellum sextum. Subura Iunius scribit ab Succusanus quod succurrit Carinis. Secundae regionis Exquiliae. Alii has scripserunt ab excubiis enim late avaritia nunc est. Exquiliae duo montes habiti, quod pars Oppius, pars
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quis prtima scaipta est igio subutana hue
exquilina etctia collinae : quatta palati¬
na : Itisubutanȩ regionis pacte pr̃maps
est celius mins ꝙ elimbẽno tusco uuce no¬
bili qui cum sua manuđe Romuls ueĩsse
auxilioq̃ta latim̃ Regem: Fime post celi
obitum qđ nimis muita loca tonoient decq¬
sme suspitione essent deduca dicuntur
mplanum ab cis dictus uitus inscus. Et uło
bi uortũu stare ꝙ is deus etcuu pͥnceps
di alianis qui asuspitiont libeei essent.t᷑¬
quem locum criomensem appellatũ appes
qtͥ prmis oregionis quatm̃ saccatiu scupto
ic est cectolienses. que tuceps crcamintt¬
uiũ qua ntelu monti itur intabeemla
qr Cerulensis acetmas  iũdtu distus Carinş
postia cruoma: Qđ hinc oritut capuit sucģ
qͥ facca quotquet mensibus ferunt̃ iaram
in angurare tuius sacrȩ uit pars hes sola
uolgo nõta q̃ est aforo eunti permoro olrua
ꝑidem regioni arhitratu attributa subutaꝙ
sub muto terie carmaꝵ ineo et argioꝵ

Expanded text:
E quis prima scripta est regio Suburana, secunda Exquilina, tertia Collina, quarta Palatina. In Suburanae regionis parte princeps est Caelius mons, a Caelio Vibenno Tusco duce nobili, qui cum sua manu dicitur Romulo venisse auxilio contra Tatium regem; hinc post Caelii mortem, quod nimis munita loca tenerent nedicuntur in planum. Ab eis dictus Vicus Tuscus, et ideo ibi Vortumnum stare, quod is deus Etruriae princeps. De Caelianis qui a suspicione liberi essent, trquem locum Caeriolensem appellatum apparet, quod primae regionis quartum sacrarium scriptum sic est: Caeriolensis: quarticeps circa Minerviu Caeriolensis a Carinarum iunctu dictus Carinae, postea Cerolia, quod hinc oritur caput Sacrae qua sacra quotquot mensibus feruntur in arinaugurare. Huius Sacrae Viae pars haec sola volgo nota, quae est a Foro eunti primore clivo. Eidem regioni adtributa Subura, quod sub muro terreo Carinarum : in eo est Argeorum
Abbreviated transcription (Latin):
rapis et isis et si arpoorates digito figł Ut¬
at᷑.at: scamidẽ socmupes in latio Satutnus
et Obs trera .ti. et Celum t mothtatũ ĩnitia
docent sunt dei magni et hi quos dixi młtis
nõibus nõ quas ambratiae ante porta s
statuit duas intilis sp̃s ꝑncas dci imagi¬
niq. Neq ut uulgus putãt hi. samot ors
dii qui tastot ꝙ pollux s hi mas et fimi

Expanded text:
rapis et Isis, etsi Arpocrates digito signifirapis et Isis, etsi Arpocrates digito significat ut taceam. Idem principes in Latio Saturnus et Ops. Terra enim et Caelum, ut Samothracum initia docent, sunt Dei Magni et hi quos dixi multis nominibus. Non quas Samothracia ante portas statuit duas virilis species aeneas Dei Magni; neque; ut volgus putat, ii Samothraces dii, qui Castor et Poll
Abbreviated transcription (Latin):
mani Romulo tt Remo ꝙad ficum rumina¬
tterasi ibri muenti qͥ aqur hidetne abri
eos de rlerat mn alucolo expositos uelu san
ess ont p ħiq accepri cauisas mabus ꝙ ibi pust¬
is palatini ex quibus ante tionsuram ulicit̃
⁊calrie lañs sinit soliti aq̃ uellemet a dicũt
Agi Nomanus pͥmum diuisuş mnparus tiis a
qͣͦ tribus appełlaci catinensium xẽmium lu¬
crt nominate Ut ait Ennius tacunses ab
tucio rãnenses a Romulo luceres ut ienius
ablucumone. Seu omia hȩȩ nocabula tusca
Ut uolnius qui tragedias tuscus sccipsit dice¬
bat ab hoc enatuor qͦ partibus uebis trib
diste abo locis suburana palatina exꝗlina
collina quinte ꝙ sub Roma Romilia sie teliq̃
trita ab his rebus quibus intribum libros
scripsi ꝙ add loca quiq his coniudta fuer̃t¬
XI .NVΝC: De his quȩ mnlocis esse so¬
ent in mortalix ꝗ mortalia expediam iti
ut pris quoud ad ueos ꝑtrnet dic̃ã Princips
dui glũ er tirra hi dci iđi ꝗ ab egyptis se¬

Expanded text:
rmanis Romulo et Remo, quod ad ficum ruminalem ibi inventi, quo aqua hiberna Tiberis eos detulerat in alveolo expositos. Veliae unde essent, plures accepi causas, in quis quod ibi pastores Palatini ex ovibus ante tonsuram inventam vellere lanam sint soliti, a quo vellera dicuntur. Ager Romanus primum divisus in parteis tris, a quo tribus appellata Titiensium, Ramnium, Lucerum : nominatae, ut ait Ennius, Titienses ab Tatio, Ramnenses ab Romulo, Luceres, ut Iunius, ab Lucumone. Sed omnia haec vocabula Tusca, ut Volnius, qui tragoedias Tuscas scripsit, dicebat. Ab hoc quoque quattuor parteis Urbis tribus dictae, ab locis Suburana, Palatina, Esquilina, Collina; quinta, quod sub Roma, Romilia. Sic reliquae triginta ab his rebus, quibus in tribuum libro scripsi. Quod ad loca quaeque his coniuncta fuerun: nunc de his quae in locis esse solent. Immortalia et mortalia expediam, ita ut prius quod ad deos pertinet dicam. Principes dei Caelum et Terra. Hi dei idem qui Aegypti Se
Abbreviated transcription (Latin):
Romanũ ꝗ gubinũ qđ uno modo inhis setũt
diendo ꝑo qũ .N. ex agco Romano primum
gtinus : sed quos auspicia iñt singularia
Ab reliqͦ discierus. hosticus dictus ab hostibus
I nattus is qui de his quatuot ꝗ sit ignoratur
ager diltus in quam tert᷑a quid agibant. Et Unde
qͣnul agrbant ftuotus cuusa aliqͦuel ia gieridi¬
cunt

Expanded text:
Romanum et Gabinum, quod uno modo in his servantur Romanum et Gabinum, quod uno modo in his servantur diendo; eo enim ex agro Romano primum grinus, sed quod auspicia habet singularia, ab reliquo discretus. Hosticus dictus ab hostibus. Incertus is qui de his quattuor qui sit ignoratur. Ager dictus in quam terram quid agebant, et unde quid agebant fructus causa: alii quod id Graeci dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Igitnt uuc etis. ꝗͥ ab eo potai appellerunt sum
trerȩ quȩ sola trri possunt.sola titię. tetta ut
putant tadim ꝗ humus Ideo ꝑmum ĩtrã
eidentis diccre cubicis pinsibant humũ ꝙ
qđ tecta sit himus ideo is humanusi mor¬
tuus qui tirca obrutus ab eoqui roma nus
con buistus est inse pulchrũ eiuis ablesta glba
no est Aut si eos exceptum est mirtin ar
pamlłia pureganđa donec inpruganala hoano
ẽst oꝑtum ut pontifices dicũt qđ in humat
sue familia funesta manet ꝗ dt humi lut
Qut ad humum ut sabmi glucani aut dedi¬
nato ab hoibus ut apulia ꝗ latiũ. Utrumꝙ
Ut etcurie ꝗͥtuscia qua regnũ fuit latini
unincisus agit diotus lacius Patticulatim
oppidis dognoĩetus ur ap̃ nestr piene sinuis
ab atitia atiamis. Ut nt̃i auguus publici
disstruint. Agros ꝓ sunt ginera ꝗnq liomanꝰ
Gabmus: Deugẽmus hosticus maitus Roma¬
nus đts snili Roma ab romo Ciabimis ab
oppulo gabis. Peregcinus agee patatus ꝗex

Expanded text:
Igitur tera terra et ab eo poetae appellarunt summa terrae quae solo teri possunt, sola terrae. Terra, ut putant, eadem et humus; ideo Ennium in terram cadentis dicere: cubitis pinsibant humum. Et quod terra sit humus, ideo is humatus mortuus, qui terra obrutus. Ab eo qui Romanus combustus est, si in sepulcrum, eius abiecta gleba non est, aut si os exceptum est mortui ad familiam purgandam, donec in purgando humo est opertum ut pontifices dicunt, quod inhumatus sit, familia funesta manet. Et dicitur humilior qui ad humum, deminato ab hominibus, ut Apulia et Latium : utrumque ut Etruria et Tusci. Qua regnum fuit Latini, universus ager dictus Latium, particulatim oppidis cognominatus, ut a Praeneste Praenestinus, ab Aricia Aricinus. Ut nostri augures publici disserunt, agrorum sunt genera quinque: Romanus, Gabinus, Peregrinus, Hosticus, Incertus. Romanus dictus, unde Roma ab Romulo; Gabinus ab oppido Gabis; Peregrinus ager pacatus, qui extra
Abbreviated transcription (Latin):
des: ap̃stanio q̃đ ea pingnore data publi cẽ
mantupes fidem p̃stent Ubi nũe est Roma
millimus quod in muhido infima humus
humor. Hme Itaq idio lualius. lẽtra abit
in nimbos imbresq Pacuuius Terca oxhalat
anta atq auroram humidam humedtã. hñc
agie eliginosus humidissimus. Eme uius
uuiis. hins sudoe ꝗnis deoisum indit co¬

Expanded text:
raedes, a praestando, quod ea pignore data publice raedes, a praestando, quod ea pignore data publice mancupis fidem praestent. Ubi nunc est Romamillimus, quod in mundo infima humus. Humor hinc. Itaque ideo Lucilius: Terra abiit in nimbos humoremque. Pacuvius: Terra exhalat auram atque auroram humidam; humectam. Hinc ager uliginosus humidissimus; hinc udus uvidus; hinc sudor quod fluit deorsum in
Abbreviated transcription (Latin):
uino Iel a.ui hine uindemia q̃l est uinidemie
aut uici dimia: Segetes ab satu: id est simĩe
Semen: qđ nõ plane is qđ mde hine semina¬
ria sementum: Itm alie q̃đ̃ segites firunt
Frugos astuendo feuotus: Aspe spice. ubi ꝗauil¬
mi. qđ insũmo campo nastuntur ꝗ sũmũ
colmen: Sbi frumenta fedta ut tetatur ꝗare¬
scant. auea: Proptec similitudint in urbe
Hisi potius ab aridore: ad quem utsit fit ara
aqͦ ipsa area ño abest q̃đ qui arefacit. ardor
⁊ solis. Agee restibilis qui iestituit ac reserit᷑
quot quot amiis Contea ꝗ intͥmitit a noũi¬
do nonalis Argee aruus ꝗ arationes ab
arando Ab eo qđ aratei nomt sustulit sul¬
cus. qui ꝗ tetra lasta idest piolesta. Porca
Irata diota ab eo q̃d̃ sine oꝑe parata. Quoel m
agiis quotquot añis ruisum fucienux eađe
Ut urisum apias feuotũ appellata ruta. diui¬
dit ieos euis sccibit Sulpiaus plebei rura
lorgitut ai arcam. Piȩclia didtae Itm etep¬

Expanded text:
vino, id a vi; hinc vindemia, quod est vinidemia aut vitidemia. Seges ab satu, id est semine. Semen quod non plane id quod inde; hinc seminaria, sementem, item alia. Quod segetes ferunt, fruges; a fruendo fructus; ab spe spicae, ubi et culmi, quod in summo campo nascuntur et summum culmen. Ubi frumenta secta, ut terantur, arescant, area. Propter horum similitudinem in urbe , quod pura, nisi potius ab ardore, ad quem ut sit fit ara; a quo ipsa area non abest, quod qui arefacit ardor est solis. Ager restibilis, qui restituitur ac reseritur quotquotannis; contra qui intermittitur, a novando novalis. Ager arvus et arationes ab arando; ab eo quod aratri vomer sustulit, sulcus; quo ea terra iacta, id est proiecta, porca. Prata dicta ab eo, quod sine opere parata. Quod in agris quotquotannis rursum facienda eadem, ut rursum capias fructus, appellata rura. Dividit illico Siccius scribit Sulpicius plebei rura largiter ad aream. Praedia dicta, item ut p
Abbreviated transcription (Latin):
eo lati satutmã trct᷑a. Ut et Einmus ap¬
pellat. Antiquũ oppidũ in hoc fuisse sa
satutni medificios  legibus priuatis pa¬
cietis postia muri sunt᷑ sccipti Ruc̃tinũ
aliquot de causis ditunt. Neuius: ab auibus
quł eo se meyberi fecient aues Alii ab Regi auẽ¬
tino albano ꝙ ibi sit scpultus a lii auentinẽ
Ab auentu hominũ ꝙ coñc latinot ibi diant
timpłu sit consticutum Ẽgi maxnne put̾o
ꝙ ab aluentu: Nam olim paludibus mõs
erat ab ieliꝗͥs disclusus. Itaq eo ex gebe
aduchebantur catibus. uius uesagia qca

Expanded text:
eo late Saturniam terram, ut etiam Ennius apeo late Saturniam terram, ut etiam Ennius appellat. Antiquum oppidum in hoc fuisse SatSaturni in aedificiorum legibus privatis parietes postici muri sunt scripti. Aventinum aliquot de causis dicunt. Naevius ab avibus, quod eo se ab Tiberi ferrent aves; alii ab rege Aventino Albano, quod ibi sit sepultus; alii Adventinum ab adventu hominum, quod commune Latinorum ibi Dianae templum sit constitutum. Ego maxime puto, quod ab advectu; nam olim paludibus mons erat ab reliquis disclusus, itaque eo ex urbe advehebantur ratibus : cuius vestigia,
Abbreviated transcription (Latin):
gulo uchentum dixerint appella tũ pͭ dihe¬
brim Sunt qui tibtim priscum nom̃ latinũ
albuła uocitatum hĩ tcadiditunt. Postitius
ĩbi intruorit. Nam hic cius st tradunt
scpulchtum Ut om̃is natuta in glui
ꝗ tertam diuisa est: Sic ali regionibus t̾ta
Inasiem europam Asia.te. iact ad me¬
tidiem ꝗ ausitum. Eutopa ad soptim tuões
ꝗaquilonem Asia dicta ab re ypha aqua
ea iapeto traditut promtodiens Furopa ab
Eutopa aginotis quã ex phenie manlius
sccibit taut ex portasst quoꝵ eiegtos
i magine ex ȩre ꝑ yctagoras tarenti Euto
ꝑe loca multi incolunt nationes . Eafiue no¬
minati aut translatitio noĩt ab hoib nõio¬
tũ çib tot montibus qͥs postra ytbs muiis ap¬
muentum. Nime mons ante tarpeius un
a urrgme uestalt tatpcia quȩ ibiasabimis
nicata armis ꝙ sepulta cuius nõis moĩme¬
t̃n relidtum qł et̃ nũc eius iupes tacpt¬
iñ appellatut: tixum: Flunc antra mo¬
d satutñ appellatum prouuditũt. Qab

Expanded text:
gulo Veientum, dixerint appellatum Thebrim; sunt qui Tiberim priscum nomen Latinum Albulam vocitatum litteris tradiderint, posterius ibsepulcrum. Ut omnis natura in caelum et terram divisa est, sic caeli regionibus terra in Asiam et Europam. Asia enim iacet ad meridiem et austrum, Europa ad septemtriones et aquilonem. Asia dicta ab nympha, a qua et Iapeto traditur Prometheus. Europa ab Europa Agenoris, quam ex Phoenice, Mallius scribit taurum exportasse, quorum egregiam imaginem ex aere Pythagoras Tarenti fecit. Europae loca multae incolunt nationes. Ea fere nominata aut translaticio nomine ab hominitum ab tot montibus, quos postea urbs muris compinventum. Hic mons ante Tarpeius dictus a virgine Vestale Tarpeia, quae ibi ab Sabinis necata armis et sepulta; cuius nominis monimentum relictum, quod etiam nunc eius rupes Tarpeium appellatur saxum. Hunc antea montem Saturnium appellatum prodiderunt et ab
Abbreviated transcription (Latin):
diltm scribit Elius qđ est celatũ. aut cõtra¬
rio noĩe alatum: qđ a ꝑtum est: Ño male
qđ posttuor: multo potius a celo ꝗͣ celum
a clando: Sed ñominus illud alterde
cilaendo ab eo potuit dici qđ mter diu oela¬
quomam ut dixi hoe citcum supraq qđ
amplizxu continet terrã cauũ celum Itaq
dicit Androma nodtiq caua oeli segnite¬
nentibus conficis bigis. ꝗagamemno in
alasono celi clipeo: Cauũ . clipeũ. Et łñi¬
Quare it a cauo cauit ꝗͥ cauile q conua llis¬
sie ottum snde omma apđ̃ Hesiodĩn a drada
ni adum. Teter dicta ab eo ut ẜlius soribit
cum ⁊ ono ab co colonis locus coũps. ꝗ ppe op¬
Lintiñ quod ttritur corport. extorm̃tatiũ
ti mo in mesli tͥtuta qã tum frum̃t tetitue
tunt᷑ ⁊ staq hoc cum is inlatino aluqͥt loas
dicie t apiui Astĩi fio ttrminus sed tꝰ ment

Expanded text:
m scribit Aelius, quod est caelatum : aut contrario nomine, celatum, quod apertum est. Non male, quod prius multo potius a caelo quam caelum a caelando; sed non minus illud alterum de celando potuit dici, quod interdiu celaquoniam, ut dixi, hoc circum supraque quod complexu continet terram cavum caelum. Itaque dicit Andromacha Nocti: Quae cava caeli signitenentibus conficis bigis; et Agamemno: In altisono caeli clipeo: cavum enim clipeum; et EnniQuare ut a cavo cavea et caullae sic ortum, unde omnia apud Hesiodum, a Chao, a cavo caelum. Terra dicta ab eo, ut Aelius scribit, cum R uno. Ab eo colonis locus communis qui prope oplinteum quod teritur corpore extermentarium; hinc in messi tritura, quod tum frumentum teritur, runtur; itaque hoc, quod is in Latio aliquot locis dicitur, ut apud Accium, non terminus, sed terimen;