comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aternus amnis. intus anxani cogno¬
mine frentani. carctini. suꝑnatos. et¬
infernates. lanuenses. marrucinoꝵ
teacini. pelignoꝵ cornificienses. suꝑe¬
cum. ȩqui culanoꝵ cliternini. carseo¬
lani. uestinoꝵ angulani pennienses
peltuinates. qͥbꝰ ninguntur aufina
bianium uetus. et alt̾m cognomine
uñ cumanoꝵ. anfide nates. asernini
fagi. fugali. ficolenses. sepinates. te¬
uentiates sabinoꝵ amit̾nini. curen¬
ses. forum. decifdrum. nouũ. fidinates.
int̾amnates. nursini. uomentani. rea¬
tini crebulani. qui cognominant᷑ mu¬
tuesti. et qui sufenates. tiburtes. pari¬
nates: in hoc situ ex ęquiculis interi¬
ere cominita diatestes cȩdici. alfat̾nii
Gelianus auctor ⁊. lacu fucino hau¬
stum marsoꝵ oppidum. a chirpe con¬
ditũ a marsꝵa duce lidoꝵ. Item uiti¬
cinor in piceno deletum a romanis.
ualerianus. sabini ut quidam existi¬
mauere a religione et dm cultꝰ eiini.
appellati uelmos accolunt lacꝰ sci¬

Expanded text:
Aternus amnis. intus Anxani cognoAternus amnis. intus Anxani cognomine Frentani, Carecini SupernatInfernates, Iuanenses. — Marrucinorum Teatini . — Paelignorum Corfinienses, Supecum.— Aequiculanorum Cliternini, Carseolani. — Vestinorum Angulani, Pennienses, Peltuinates, quibus iunguntur Aufinatvianum Vetus et alterum cognomine Vndecumanorum, Aufidenates, Aesernini, Fagifulani , Ficolenses, Saepinates, Tereventinates. — Sabinorum Amiternini, Curenses, Forum Deci, Forum Novum, Fidenates, interamnates, Nursini, Nomentani, Reatini, Trebulani qui cognominantur Mutuesci et qui Suffenates, Tiburtes, Tarinates . in hoc situ ex Aequicolis interiere Comini, Tadiates, Caedici, Alfaterni. Gellianus auctor est lacu Fucino haustum Marsorum oppidum Archippe, conditum a Marsya: duce Lydorum; item Vidicinorum in Piceno deletum a Romanis Valerianus. Sabini, ut quidam existimavere, a religione et deum cultu Sebini appellati, Velinos accolunt lacus, rosci
Abbreviated transcription (Latin):
coloniȩ liceria uenusia. oppida canu¬
sium arpiali. quando argos hippidiũ
dardarumq et urbes duas quȩ in ꝓ¬
uerbi ludicrũ u̾tere apinã metaicram
Cet̾a intus secunda regione hirpin¬
noꝵ. colonra una beneuentum auspi¬
catius mutato nomine quȩ quonda
appellata ͥ aleuentũ. auseculani. aquilo¬
ni abellinates cognomine ꝑtropi copsa¬
ni caudini ligures qui cognominant᷑
fellani attinates arpani borcani. col¬
latini. corinenses. et nobilis clade ro-¬
mana camenses. diriii. forentani.ge¬
nusi. nherdorienses. irini. larinates
cogno mine: fretani. etinates ex gar¬
gano. mateolani. neretini. matini ru¬
busim. sil uini. strapellini. turman¬
tini. iubinates. uenusini ulurtini.
calabroꝵ medit̾ranei. egetini. apame¬
stini. argetini. butunitinenses. decia¬
nibrum bestini. norbanenses balto¬
tium uł fortissimoꝵ italiȩ in ora fren¬
tanoꝵ. a tiferno flumen tͥnium portu¬
osum. oppida histonium. buca. ortana.

Expanded text:
coloniae Luceria, Venusia, oppida Canucoloniae Luceria, Venusia, oppida Canusium, Arpi, aliquando Argos Hippium DiDardorumque et urbes duas, quae in proverbii ludicrum vertere, Apinam et Tricam. cetera intus in secunda region Hirpinorum colonia una Beneventum auspicatius mutato nomine , quae quondam appellata Maleventum, Aeculani, Aquiloni , Abellinates cognomine Protropi, Compsani, Caudini, ligures qui cognominantur cellani. Alatini, Corinenses et nobiles clade Romana Cannenses, Dirini, Forentani, Genusini, Herdonienses, Irini, Larinates cognomine Frentani, Metinates ex Gargano, Mateolani, Neretini, Natini, Rubustini, Silvini, Strapellini, Turnantini, Vibinates, Venusini, Ulurtini. — Calabrorum mediterranei Aezetini, Apamestini, Argetini, Butuntinenses, Deciani, Grumbestini, Norbanenses, Paliotium vel fortissimarum Italiae. in ora Frentanorum a Tiferno flumen Trinium portuosum, oppida Histonium, Buca, Hortona,
Abbreviated transcription (Latin):
rex. cogitauit. pꝰt eum .m. uarro cũ
classib pompeii pyratico bello p̾eẽt.
utrumq aliȩ impediere cure abhi¬
druntes oletum desertum dein fra¬
nobile ac uelut certiore transitu si¬
cuti longiore excipiente illẏrici urbe
dirrhatio. ccxxx. treiectu brundisio
contͣminus pediculoꝵ agernouem
adolescentes totidemq uirgines ab
illẏris.xii. populus genuere pedicu¬
lorum oppida rudiegnati ab ario¬
pygia amitan patius aufidus ex hur¬
pinis montib canasium prefluens.
inc apulia cla unioꝵ cognomine a
duce diometdis socero in qua oppicłu
salapia hanibalis meretricio amore
indi̧tũ si pontum uriȩ amnes cer¬
balus claumioꝵ finis. portus aggasꝰ.
ꝓmunturiũ montis gargania sallen¬
tino siue iapygio. cc xxxiii. ambitu
nis. inde regio fretana. ita apuloꝵ ge¬
nera tͥa. teani duce grais. lucani sub¬
actia calcante q̃ nunc loca tenente
etinates claunioꝵ p̾ter supra dicta

Expanded text:
rex cogitavit, post eum M. Varro, cum rex cogitavit, post eum M. Varro, cum classibus Pompei piratico bello praeesset; utrumque aliae inpedivere curae. ab Hydrunte Soletum desertum, dein Franobile ac velut certiore transitu sicuti longiore, excipiente Illyrici urbe Durrachio CCXXV traiectu. Brundisio conterminus Poediculorum ager. novem adulescentes totidemque virgines ab Illyriis XII populos genuere. Plorum oppida Rudiae, Gnatia, Bariupygia Acra, Pactius, Aufidus ex Hirpinis montibus Canusium praefluens. 103 hinc Apulia Dauniorum cognomine a duce Diomedis socero, in qua oppidum Salapia Hannibalis meretricio amore inclutum, Sipuntum, Uria, amnis Cerbalus, Dauniorum finis, portus Aggasus, munturium montis Gargani, a Sallentino sive Iapygio CCXXXIIII ambitu nis. inde regio Frentana. ita Apulorum genera tria: Teani a duce e Grais; Lucani subacti a Calchante, quae nunc loca tenent Atinates; Dauniorum praeter supra dicta
Abbreviated transcription (Latin):
a prustani tantũ. lucanoꝵ autẽ atti¬
nates bantini ęburini grumentini
numestrani iungunt᷑. Pretͥea interisse
thebas lucanaz çato auctor ⁊ et
mardoniã lucanoꝵ urbem fuisse the¬
opompus in qua alexander epyrotes
occubuerit. Conectitur scđa regio
amplexa hẏrpinos. calabriam. apu¬
liam. falentinos.cl. sinuᷤᷤ qui taren¬
timis appellãt᷑. ab oppido laconum in
recessu hoc intimo situm contribita
ed mari tum acolonia quȩ ibi fuerat
ab ÷ cxxxui. a lacinio ꝓmunturio
aduiam ei calabriam in pen insuła
emittens. gͥci messapiam aduce ap¬
pellauere. et ante peucetiã a pencetio¬
enotri fratre in salentino agro int̾
qd̾ agrania pygiam uocant. qͦ lon¬
gissime in maria excurrit italiş ab
eo basta oppidum et hy druntũ de
so apollonio atum oppidi latitudine
int̾currentis freti .I. non amplius hoc
int̾ualłu pedestri continuere transitu
pontib iactis pͥmum pẏrrus epiri

Expanded text:
Aprustani tantum; Lucanorum autem AtiAprustani tantum; Lucanorum autem Atinates, Bantini, Eburini, Grumentini, Numestrani iunguntur. praeterea interisse Thebas Lucanas Cato auctor est, et Pandosiam Lucanorum urbem fuisse Theopompus, inqua Alexander Epirotes occubuerit. Conectitur secunda regio amplexa Hirpinos, Calabriam, Apuliam, Sallentinos, CCL sinu qui Tarentinus appellatur ab oppido Laconum—in recessu hoc intimo situm, contributa eo maritima colonia, quae ibi fuerat, abest CXXXVI a Lacinio promunturio —, adversam ei calabriam in paeninsulam emittens. Graeci Messapiam a duce appellavere et ante Peucetiam a Peucetio Oenotri fratre in Sallentino agro. intequod Acran Iapygiam vocant, quo longissime in maria excurrit Italia. ab eo Basta oppidum et Hydruntum deceso Apolloniatum oppidi latitudine intercurrentis freti L??? non amplius. hoc intervallum pedestri continuare transitu pontibus iactis primum Pyrrus Epiri
Abbreviated transcription (Latin):
uarro pleriq. lxxu. fecere in ea
gia oppidi caulonis mustis consili¬
balis. numquam angustiore italia.
.xi.p. latitudo ⁊: itaq dẏonisius ma¬
ior int̾cisam eo loco adicere sicilię
uoluit: amnes ibi nauigabiles carci¬
nes crotalus semyrus aro castargi¬
nes. oppidum intus petilia mons
chybanus. ꝓmunturium laciniũ. eiiiͦ
ante ora insula .x. a t̾ra dioscoron
alt̾a calẏpsus. quã ogigiam appellas¬
se homerus existimatur. Pret̾ea ti¬
riseranus a meleessa ipsum a caulo¬
ne abee.lxx. ꝓdicdit agrippa. Alaci¬
nio ꝓmunturio serundus europȩ si¬
et ambitu flexus etꝯ ccrocera unio
epyri finitus ꝓmunturio a quo ab ÷
.Ixxu. oppidum croto. amnis nethus.
oppidu tauri. int̾ duos amnes cratĩ
et sybarim. ubi fuit urb eodem no¬
mine: ũmilit̾ ÷ int̾ syrim et acrim
heraclea aliquando sẏris uocitata:
flumina thalandrum casuentũ oppi¬
du meta pontum quaterta. italia¬
erigio finit᷑ medit̾ranei brutuoꝵ

Expanded text:
Varro; plerique LXXV fecere. in eaVarro; plerique LXXV fecere. in eagia oppidi Caulonis, Mustiae, Consilibalis, nusquam angustiore italia: XL p. latitudo est; itaque Dionysius maior intercisam eo loco adicere Siciliae voluit. amnes ibi navigabiles carcinus, Crotalus, Semirus, Arogas, Thagines, oppidum intus Petelia, mons Clibanus, promunturium Lacinium, cuius ante oram insula X??? a terra Dioscoron, altera Calypsus , quam Ogygiam appellasse Homerus existimatur, praeterea Tyris, Eranusa, Meloessa. ipsum a Caulone abesse LXX prodit Agrippa. A Lacinio promunturio secundus Europae si ambitu flexus et Acroceraunio Epiri finitus promunturio, a quo abest LXXV. oppidum Croto, amnis Neaethus, oppidum Thuri inter duos amnes Crathim et Sybarim, ubi fuit urbs eodem nomine. similiter est inter Sirim et Acirim Heraclea, aliquando Siris vocitata. flumina Talandrum, Casuentum, oppidum Metapontum, quo tertia Italiae regio finitur. mediterranei Bruttiorum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ in siculo freco sunt insulȩ africam
uerse. caulos melita acamarina.lxxx¬
UII. a lylibeo. cxiii. cossire romnisos
cenę galata lepalusa. ȩthusa quã
ali egusam scripserunt bucion ethma
solunte.lxxu. osteodes contraq pa¬
ropino suscita: citra uͦ siciliam ex
adu̾so metauri amnis .xxx. ferme
passuũ ab italia .uii. eoliȩ appellatȩ¬
gris. a nr̃is uulcanie̾ eoliȩ qd̾ eolus
iliacis temꝑib ibi regnabat. Lipara
cum ciuium romanoꝵ oppido dicta
liparo rege. qui successit eolo antea
antea terasia appellata. nunc hie¬
ra quia sacra uulcano ÷ collem
ea nocturnas euomente flammnas.
sus adexortum solis uergens. in
tantum flamma differt ciiꝰ fumo
uentos paruisse existimatũ. Quarta
didime minor quam lipara. quinta
eriphus. a serta phenicus a pabulo
Aloeris ttaliȩ fons incipit magna
Sula apellata. intra sinus recedens
ausonis maris. qm̃ ausones tenue¬
re pͥmi. patet. lxxxxi. ut auctor ÷

Expanded text:
orum in Siculo freto sunt. 92 Insulae in Africam orum in Siculo freto sunt. 92 Insulae in Africam versae Gaulos, Melita a Camarina LXXXVII, a Lilybaeo CXIII, Cossyra, Hieronnesos, Caene, Galata, Lopadusa, Aethusa, quam alii Aegusam scripserunt, Bucinna et a Solunte LXXV Osteodes contraque Paropinos Ustica. citra vero Siciliam ex adverso Metauri amnis XXV ferme p. ab Italia septem Aeoliae appellatis, a nostris Volcaniae, Aeoliae, quod Aeolus Iliacis temporibus ibi regnavit. ix 93 Lipara cum civium Romanorum oppido, dicta a Liparo rege, qui successit Aeolo, anteantea Therasia appellata, nunc Hiera, quia sacra Volcano est, colle in ea nocturnas evomente flammas. . ad exortum solis vergens, in tantum flamma differt, e cuius fAeolo paruisse existimatum. quarta Didyme, minor quam Lipara. quinta Ericusa, sexta Phoenicusa, pabuloLocris Italiae frons incipit, Magna Graecia appellata, in tris sinus recedens Ausonii maris, quoniam Ausones tenuere primi. patet LXXXVI, ut auctor est
Abbreviated transcription (Latin):
occasum occeanũ athlanticum pro¬
uintiã adoptans petit. modicus pri¬
mo s multoꝵ fluminũ capax. qͥb
ipse famam aquasq aufert bęticȩ.
pͥmum ab ossigetana infusus ame¬
no blandus alueo crebris dextra le¬
uaq accolitur oppidis. celeb̾rima
int̾ hunc et occeani horam in me¬
dit̾raneo segidaq augurina co¬
gnominatur. Iuliȩq fidentia eur¬
gaoq alba ebor. aquȩ cerialisi li
berri quod liberini lipidaq clausa
stici quod uilienses uesci qd fauen¬
tia singilia tegua arrialdunum
aglamin urbe docastra. uinaria
episimbrium iphono bailẏrico. osca
uentus uͦ corbubensis circa flumen
ipsum qd̾ ossigi qd̾ cognominat᷑ lato
in medit̾raneo obulco quod pontifi¬
cense appellatur. mox rip̃ȩ prora fe¬
deratoꝵ saci maritalium. enuba et
dextra corduba colonia p̾atricie co¬
gnomine. inde pͥmum nauigabili
betȩ oppida carbula decumo flumꝰ.
singulis eodem betis latere incidens.

Expanded text:
occasum oceanum Atlanticum, prooccasum oceanum Atlanticum, provinciam adoptans, petit, modicus primo, sed multorum fluminum capax, quibus ipse famam aquasque aufert. Baeticae primum ab Ossigitania infusus, amoeno blandus alveo, crebris dextra laevaque accolitur oppidis. Celeberrima inter hunc et oceani oram in mediterraneo Segida quae Augurina cognominatur, Vlia quae Fiden- tia, Vrgao berri quod Iliberini, Ilipula quae Laus, Artigi quod Iulienses, Vesci quod Faventia, Singili, Ategua, Arialdunum, Agla Minor, Baebro, Castra Vinaria, Cisimbrium, Hippo Nova, Ilurco, Osca, ventus vero Cordubensis circa flumen ipsum Ossigi quod cognominatur Latoin mediterraneo Obulco quod Ponti- ficense appellatur, mox Ripa, Epora foederatorum, Sacili Martialium, Onuba et dextra Corduba colonia Patricia cognomine , inde primum navigabili Baete oppida Carbula, Detumo, fluvius Singilis, eodem Baetis latere incidens.
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate in hac utiq p̾ter cetos sol¬
lers quem cunctis ꝓbari uideo. cc lũ
milium stadioꝵ ꝓdidit: quȩ m̃sura
romana computatione efficit̾ tre¬
centiens et quidetiens cetitena mi¬
lia passuũ. imꝑbum ausũ. urrũ
ita subtili argumentione comp̾s¬
sum ut pudeat ñ credere. Huppar¬
cus et in coarguendo eo. et in reliqͦ
omni diligentia mirus addicit sta¬
dioꝵ paulominus. xx ui. Alia dyo¬
nisiodoro fides. neq eni s̃ubtͣham
exempłu uanitatis grecȩ manmeti
melius hic fugͣit geometricȩ scientiȩ
nobilis senecta diem obit in patria
tur in sepulebro epłam dionisodor
nomine ad suꝑos scriptam ꝑuenis¬
se eum a sepulchro ad infimã t̾ram
ẽe eo stadioꝵ alii nec defuere geo¬
metrȩ. qui interp̾tarent᷑ significare
epłam a medio traꝵ orbe missam. qd
deorsum ab summo longissimũ ee
ipaciũ. et idem pilş medium ex quo
consecuta computatio ⁊. ut cireui¬

Expanded text:
tilitate, set in hac utique praeter ceteros sotilitate, set in hac utique praeter ceteros solers, quem cunctis probari video, CCLII milium stadiorum prodidit, quae mensura Romana conputatione efficit trecentiens quindeciens centena milia passuum: inprobum ausum, verum ita subtili argumentatione conprehensum, ut pudeat non credere. Hipparchus , et in coarguendo eo et in reliqua omni diligentia mirus, adicit stadiorum paulo minus XXVI. alia Dionysodoro fides. neque enim subtraham exemplum vanitatis Graecae maximum. Melius hic fuit, geometricae scientia nobilis; senecta diem obiit in patria. tur in sepulchre epistulam Dionysodori nomine ad superos scriptam: pervenisse eum a sepulchre ad infimam terram; esse eo stadiorum XLII. nec defuere geometrae qui interpretarentur , significare epistulam a medio terrarum orbe missam, quod deorsum ab summo longissimum esset spatium et idem pilae medium. ex quo consecuta conputatio est, ut circui
Abbreviated transcription (Latin):
lam fit quantum et hinc uapor ab¬
stulerit illinc liquor. neq enĩ dec̾e t̾rsᷤ
arbitror aut non ee globi forma s:
occeani. qua modo habitat᷑ ad meroen
dccc .G. Inde alexandriam .x .i. Rod̾u
.d. lxxxiii. Enidum . lxxxiii.d. Coum¬
.xxi. Samum .c. Chium . xciiii. Miti¬
letͥen. lxu. Tenedum. xcix. Sigeum ꝓ¬
ostium natanais . cc.lxii. Qui cursꝰ
compendiis maris breuior fieri pot̾.
dorus ult̾iora in comꝑta existimauit.
cum cireatana in sarmatarum gen¬
tes degere fateretur ad semptentͥ¬
ones uersus. Isidorus adiecit . xiil.
usq ad mytelenen quȩ coniectura
diuinationis ⁊ : ego non minore gͣm
ꝓrimo dicte spacio sarmataꝵ fines
nosci intelligo. et alioqui quantu
ẽẽ debet qd̃ innumerabiles gentos
subinde sedem mutantes capiat. uñ
ultiore mensurã habitabilis plage
multo ee maiorem arbitror Nam
et a germania immensas insulas ñ
hȩc sunt quȩ digna memoratu putẽ
sthenes in om̃ium qͥdem litt̾aꝵ sub¬

Expanded text:
lam fit quantum et hinc vapor ablam fit quantum et hinc vapor abstulerit et illinc rigor. neque enim deesse terris arbitror aut non esse globi formam, soceani, qua modo habitatur, ad Meroen DCXXV, inde Alexandriam XII. L??? Rhodum DLXXXIIII, Cnidum LXXXVII. D, CoumXXV, Samum C???, Chium XCIIII, MytilenenLXV, Tenedum CXIX, Sigeum postium Tanais CCLXXV, qui cursus conpendiis maris brevior fieri potestdorus ulteriora inconperta existimavit, cum circa Tanain Sarmatarum gentes degere fateretur ad septentriones versus; Isidorus adiecit XII.L??? usque ad Thylen, quae coniectura divinationis est. ego non minore quam proxime dicto spatio Sarmatarum fines nosci intellego. et alioqui quantum esse debet quod innumerabiles gentes subinde sedem mutantes capiat? unde ulteriorem mensuram inhabitabilis plagae multo esse maiorem arbitror. nam et a Germania inmensas insulas nonhaec sunt, quae digna memoratu putem. sthenes, in omnium quidem litterarum sub
Abbreviated transcription (Latin):
ut artemidoro auctori placet.. Ut uͦ
ssidoro.xcuiii. xuni. Artemidorus
addicit amplius a gadib circuitus¬
agri ꝓmuntarii ad ꝓmuntoriñ arta¬
brum quo longissime ꝓcurat hispa¬
niȩ. decc xci .d. mensura currit dũ
bem sẏriȩ in issico positam. P ic̃.
Inde ꝓxima nauigatione cẏprũ insu
in carpacio mari. in insuła teuar
laconiceꝰ lybreum sciciliȩ caralim sar
marime potest. a gange ad eu¬
fraten amnem .l. xix. Inde
cappadocie mataca .cc.xliiii.
Inde ꝑ frigiam cariam ephesum
cc̃ce .xcxiii. Ab epheso ꝑ egeũ pelagꝰ
delum . .cc. histum .cc.xii.d. Inde
t̾ra et lacomis mari et corindiaco
leucaden. lxxxui. Id corcyram totidẽ
a croceraunia.c.xxxii. Idbrundifiũ
.lxxxui.d. Romam cocix. Alpes usq
ꝑ galliam ad ꝑyreisos montes illib¬
rium. cocc lxi. ad occeanum et hispa¬
nia eoꝵ cec axxii. Traiectu gadis .uii.
d. quȩ mensura artemidori ratione
.lxxxix.xx. efficit. latitudo autem t̾r

Expanded text:
ut Artemidoro auctori placet, ut vero ut Artemidoro auctori placet, ut vero Isidoro, XCVIII. XVIII. Artemidorus adicit amplius a Gadibus circuitu Sacri promunturii ad promunturium Artabrum, quo longissime frons procurrat Hispaniae, DCCCCXCI. D. mensura currit duplbem Syriae in Issico sinu positam LII.XV, inde proxima navigatione Cyprum insuin Carpathio mari insulam, Taenarum Laconicae , Lilybaeum Siciliae, Caralim Sardmaxime potest, a Gange ad Euphraten amnem LI.LXIX, inde Cappadociae Mazaca CCXLIIII, inde per Phrygiam, Cariam, Ephesum CCCCXCVIIII, ab Epheso per Aegaeum pelagus Delum CC, Isthmum CCXII.D, inde terraet Laconico mari et Corinthiaco Leucadem LXXXVII. D, Corcyram totidem, Acroceraunia LXXXII .D, Brundisium LXXXVII. D, Romam CCCLX, Alpes usque per Galliam ad Pyrenaeos montes IlliberimCCCCLXVIII, ad oceanum et Hispaniae oram DCCCXXXI, traiectu Gadis VII. D, quae mensura Artemidori ratione LXXXIXXLVefficit. Latitudo autem terr
Abbreviated transcription (Latin):
accendit᷑. Eriet ad aquas scantias
hȩc quide inualida cũ tranut nec
longe in alia durans mat̾ia. iiret
et̾no hunc fontẽ igniu̾ contegens
frannus. Ent in mytinenense a¬
gro statis uulcano dieb. Repperit᷑
apud auctores subiectis arithiȩ ar¬
uis si carbo decideret ardere t̾ram.
In agro sabino et sedecino unctũ
rum qd̾lam ibi sacrum ꝑtinus flam¬
mã enstere. In lacime uiuonis ara
subdiu sita cin̾em ĩmobilem ẽẽ ꝑ¬
flantib undiq ꝓcellis. quin et re
et in corꝑib etiam humanis emicuisse
Trasym menuũ lacum arsisse totum
Seruio tullo dormienti in pueritia
arsisse simili mͦ ualerius antias narrit
Dlura mox et distinctius nc̃ eñi qux¬
dam mixtura rerũ om̃ium exhibent᷑
miracula: uerũ egͥosa mens in int̾¬
p̾tationem nature festinat legeuti
bienti ut dictum ÷ occeano uelit
innata longissime ab ortu ad occas
patet. hoc ÷ ad india adhertulis
columnas gadib sacratas. lxxr̃u. lxx p¬

Expanded text:
accenditur; exit et ad aquas Scantias, accenditur; exit et ad aquas Scantias, haec quidem invalida, cum transit, nec longe in alia durans materia — viret aeterno hunc fontem igneum contegens fraxinus —; exit in Mutinensi agro statis Volcano diebus. reperitur apud auctores subiectis Ariciae arvis, si carbo deciderit, ardere terram, in agro Sabino et Sidicino unctum xum quoddam ibi sacrum protinus flammam existere, in Laciniae Iunonis ara sub diu sita cinerem inmobilem esse perflantibus undique procellis; quin et reet in corporibus, etiam humanis: Trasimenum lacum arsisse totum; Servio Tullio dormienti in pueritia arsisse simili modo Valerius Antias narrat. plura mox et distinctius; nunc enim quadam mixtura rerum omnium exhibentur miracula. verum egressa mens interpretationem naturae festinat legentiubienti, ut dictum est, oceano velut innatans longissime ab ortu ad occasum patet, hoc est ab India ad Herculis columnas Gadib
Abbreviated transcription (Latin):
densi supra se. nemoris ñ adurons
et uixta gelidum fontẽ semꝑ ar¬
dens. Nymphei crat̾ dira appollini¬
atis suis portendit ut teopompus
tradit augetur ymbrib egeritq
bitumen temꝑandu fonte illo
ingustabiliꝰ  omni bitumine di.¬
lutius. S quis hȩc miret᷑. in me¬
cum ipso mari arsere ꝑ aliquot di¬
es sociabili et donec legatio senatꝰ
piauit. Marimo tam̃ ardet incen
ipsa pariat et minimis crescat a
scintillis qͥd fore putandum ÷ in
totrogis t̾rȩ  Quȩ ÷ illa natura q̃
uoracitatem in toto mundo auidis¬
simã sine dampno sui pascit: Ad¬
dant᷑ his sẏdera in numera ingenꝰq
sol. addant᷑ bumani ignes et lapi¬
dum qͦ insiti nature atͥtuq int̾ se
ligni iam nubium et originis ful¬
minũ. excedit ꝓfecto miracula om̃ia.
ullũ diem fuisse quo ñ cuncta fla¬
grarent cum specula qͦ concaua
aduersa solis radiis facilius etiam
accendat quam ullus alius ignis.
Qͥd quod innumerabiles parui set

Expanded text:
densi supra se nemoris non adurens densi supra se nemoris non adurens et iuxta gelidum fontem semper ardens Nymphaei crater, dira Apolloniatis suis portendit, ut Theopompus tradidit; augetur imbribus egeritque bitumen temperandum fonte illo ingustabili, et alias omni bitumine dilutius. sed quis haec miretur? in mecum ipso mari arsere per aliquot dies sociali bello, donec legatio senatus piavit. maximo tamen ardet incendipsa pariat et minimis crescat a scintillis, quid fore putandum est in tot rogis terrae quae est illa natura, quae voracitatem in toto mundo avidissimam sine damno sui pascit? addantur his sidera innumera ingensque sol, addantur humani ignes et lapidum quoque insiti naturae attritique inter se ligni, iam nubium et origines fulminum: excedet profecto miracula omnia ullum diem fuisse, quo non cuncta conflagrarent, cum specula quoque concava adversa solis radiis facilius etiam accendant quam ullus alius ignis. quid quod innumerabiles parvi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dea pelice̾ crematã p̾t quam sacrifi¬
catura ad aras accesserat corona igne
lis hob̾nis temꝑib egestumq cincit̃
pruinis oꝑiens nec in illo tantum
natura deseuit exustionẽ t̾ris de¬
nuntians. fiagrat in phaselitis
mons chimera: et quide immorta
lis dieb ac noctib flãma. Igneia
ens accendit aqua. citinguit uͦ t̾ra
ut fanoc nidius otecesias tradit.
flaminante acti flagrant adeo ut la¬
pides qͦ riuoꝵ et harenȩ in ipsis
aquis ardeant. aliturq ignis ille
pluuiis. Baculo siquis exhis accen¬
so trauiit sulcum riuos igniũ sequi
narrant. flagrant in bactͥo cophan¬
ti noctib. uertex flagrat in medis
et in contigente confinio ꝑsidis
susis quidẽ ad turrim albam .xu.
campus babylohiȩ flagrat quađa
uelut piscina iugeri magnitudine.
Ethiopum nirta hesperum montẽ
stellaꝵ mͦ c̃ampi noctu. Similit̾ in
megalo politanoꝵ agro nam si
int̾misit ille iocundus frondemq

Expanded text:
dea paelicem crematam, postquam sacrifidea paelicem crematam, postquam sacrificatura ad aras accesserat, corona igne lis hibernis temporibus egestumque cinerem pruinis operiens. nec in illo tantum natura saevit exustionem terris denuntians: flagrat in Phaselitis mons Chilisdiebus ac noctibus flama; ignem eius accendi aqua, extingui vero terra autfenoGrindius Cresias tradit flammante tacti flagrant, et adeo ut lapides quoque rivorum et harenae in ipsis aquis ardeant, aliturque ignis ille pluviis; baculo si quis ex iis accenso traxerit sulcum, rivos ignium sequi narrant. flagrat in Bactris Cophanti noctibus vertex. 237 flagrat in Medis et in Sittacene confinio Persidis, Susis quidem ad Turrim Albam XV campus. Babylone flagrat e quadam veluti piscina iugeri magnitudine, Aethiopum iuxta Hesperu montem stellarum modo campi noctu; similiter in Megalopolitanorum agro. nam si intermisit ille iucundus frondemque
Abbreviated transcription (Latin):
uioi Inuecta sustinet. quędam uͦ et dul¬
ces int̾ se suꝑmeant. alias ut in fueino
rodanus hic transalpes suꝑiores inita¬
lia multoꝵ militum transitu hospitalis
suas tantum nec largiores quã intu¬
ere aquas euehementes. ꝓditũ hoc
et in oriente amne syrię multisq ali¬
is. Quidam uͦ odio maris. subeunt¬
ipsa uada sicut arechusa. Est fons
sy racusanus in quo reddunt᷑ iacta
in alpheum: qui ꝑ olympiã fluens
peloponne syaco littori infundit᷑.
Subeunt t̾ras rursusq redduntur.
Ncius in asia. erasinus in argolica.
passuum exit. et in aquiliensiti¬
mauns. Nichil in aspaltita lacu ni
deȩ qui bitum̾ gignit mergi pot̾.¬
Nec in armeniȩ maioris artesais
quidem introsus pisces alit. In sal¬
lentino iuxta oppidũ manduriã
latus ad margines plet̾ius neq ex¬
haustis aquis minuit᷑. neq infusis
augetur. In ciconum flumine et in
piceno lacu uelino lignũ deiectũ
lapideo cortice obducitur et in syrio
colchidis flumine ad eo ut lapidem

Expanded text:
is invecta sustinent. quaedam vero et dulces inter se supermeant alias, ut in Fucino Rhodanus: hic trans Alpis, superiores in Italia, multorum milium transitu hospitali suas tantum nec largiores quam intulere aquas evehentes. proditum hoc et in Oronte amne Syriae multisque aliis. quidam vero odio maris ipsa subeunt vada, sicut Arethusa, fons Syracusanus, in quo redduntur iacta in Alpheum, qui per Olympiam fluens Peloponnesiaco litori infunditur. subeunt terras rursusque redduntur Lycus in Asia, Erasinus in Argolica, passuum exit et in Aquileiensi Timavus. nihil in Asphaltite ludaeae lacu, qui bitumnec in Armeniae maioris Aretissa; is quidem nitrosus pisces alit. in Sallentino iuxta oppidum Manduriam lacus, ad margines plenus, neque exhaustis aquis minuitur neque infusis augetur. in Ciconum flumine et in Piceno lacu Velino lignum deiectum lapideo cortice obducitur et in Surio Colchidis flumine adeo, ut lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
ultra cerce̾os uolsci. osci. ausondes.
uñ nomen latii ꝓcessit ad lirim am¬
nem. In pͥncipio ⁊ ostia colonia.
ab romano rege deducta oppidum
laurentũ locus solis indigetis am¬
nis nimitius ardea adea ꝑsei ma.¬
tre conditiꝗde iñ quondam afrodi¬
siũ antiũ colonia astura flum̃. et
insula fluuius nimpheus clostra
ut creditur homero. et nunc pla ier¬
ne mirũ ÷ qd̃ ac dere tradere
hominũ noticie possumus. theophras¬
tus qui pͥmus ext̾noꝵ aliqua de
romanis diligentius scripsit. Nam
theopompus ante quẽ nemo m̃ti¬
onẽ hũit. urbem dũtartat agalłis
captam dixit. clitargus ab eo ꝑn¬
mus legationem tantũ ad alexan¬
drũ missam. hic iam plus quã et
fama certeioꝵ insulȩ et mensuraꝰ
posuit. stadia. lxxx. in eo uolumine
qd̾ scripsit nicodero. atheniensium
magistratus qui fuit urbis nĩȩ.
ccccxlanno: quicqͥd ÷ gͦ t̾rar p̾ter

Expanded text:
ultra Cerceios Volsci, Osci, Ausones, ultra Cerceios Volsci, Osci, Ausones, unde nomen Lati processit ad Lirim amnem. in principio est Ostia colonia ab Romano rege deducta, oppidum Laurentum, lucus Iovis Indigetis, amnis Numicius, Ardea a Danaë Persei matre condita. 57 dein quondam Aphrodisium, Antium colonia, Astura flumen et insula, fluvius Nymphaeus, Clostraut creditur Homero, et nunc planitie. mirum est quod hac de re tradere hominum notitiae possumus. Theophrastus, qui primus externorum aliqua de Romanis diligentius scripsit — nam Theopompus, ante quem nemo mentionem habuit, urbem dumtaxat a Gallis captam dixit, Clitarchus, ab eo proximus, legationem tantum ad Alexandrum missam — 58 hic iam plus quam ex fama Cerceiorum insulae et mensuram posuit stadia LXXX in eo volumine, quod scripsit Nicodoro Atheniensium magistratu, qui fuit urbis nostrae CCCCXL anno. quicquid ergo terrar
Abbreviated transcription (Latin):
s tiberis ꝓpt̾ asꝑa et confragosa. nec
sic quidem p̃t̾ quã trabib uerius
quam ratib longe ieabilis fertur
tẽ agrũ agrustumino deiũ fidenate
latinumq auaticano dirimens. s
intra arentinũ glanim duob. et .x.¬
fluuiis actus p̾cipuus autẽ nare
et antene qui et ipsi nauigabilis
latium includita tergo. nec minꝰ
tamen aquis ac tot fontib in ur¬
bem ꝑductis. et ideo quamlibet ma¬
gnaꝵ nauium ex italo mari capar
rerũ in toto oibe nascentium mer
nis accolitur aspiciturq uillis null¬
lisq fluuioꝵ minus licet inclusis
utͥmq lat̾ib nec tam̾ ipse depugnat
ipsa urbe stagnantib. quin immno
uates intelligit᷑ potius ac minutos
auctus semꝑ religiosus uerꝰ ꝙͣ seuus
atium antiquum at tiberi cerceios
seruatum ÷ m̾ .p .i. longitudinẽ cã
tenuis pͥmordio imꝑ̃ .ii. fure radi¬
ces colonis sepe mutatis. tenuere ali
aliis temꝑib. ab origine. pelesgi.

Expanded text:
sed Tiberis propter aspera et confragosa ne sed Tiberis propter aspera et confragosa ne sic quidem, praeterquam trabibus verius quam ratibus, longe meabilis fertur,tem agrum a Crustumino, dein Fidenatem Latinumque a Vaticano dirimens. 54 sed infra Arretium Clanim duobus et fluviis auctus, praecipuis autem Nare et Aniene, qui et ipse navigabilis Latium includit a tergo, nec minus tamen aquis ac tot fontibus in urbem perductis, et ideo quamlibet magnarum navium ex Italo maria capax, rerum in toto orbe nascentium mercnes accolitur aspiciturque villis. nullique fluviorum minus licet inclusis utrimque lateribus, nec tamen ipse depugnat,ipsa urbe stagnantibus. quin immo vates intellegitur potius ac monitor, auctu semper religiosus verius quam saevus. Latium antiquum a Tiberi Cerceios servatum est m. p. L longitudine: tam tenues primordio imperi fuere radices. colonis saepe mutatis tenuere alii aliis temporibus, Aborigines , Pelasgi,
Abbreviated transcription (Latin):
beris amuis a macra .cc lxxxiiii.
Intus coloniȩ falisca argis orta. ut
auctor ÷ coto quȩ cognominant᷑
etruscoꝵ iucus: coloniȩ. rusella na
senienses. tritina de cet̾o arentini ue¬
tere sarentini fidentiore sarentini
iuliensis amitinenses aquasenses co¬
gnomine taurini. blerani cortorien¬
ses capinates clusini noui clusinini
ueteres. fluentini. ꝑ fluenti aro ad¬
positi. fesule. ferentinum. fescennia.
hortanum. herbanum. nepei nou̾e pa¬
gi. p̾fectura. claudia. foro. clodi .pi¬
storium. ꝑ usia fuanenses saturni¬
ni qui ante urini. Uocant᷑ sub̾tani
t̾rani cognomine. etrusci. Uolsienses
in eadem parte oppidoꝵ uet̾um no¬
minaret inentagri crustumino caletnnꝰ.
Spellatus et prius albule media fere
lengitudine a penini finib. arenti¬
noꝵ ꝑfluum tenuis pͥmo nec nͥ pi¬
scinis corriuatus. emissusq naui¬
gabilis sicuti tymia et glanis in¬
fluentes in cum nouoꝵ ita conce¬
ptu dierum. si ñ adiuuent ymbres

Expanded text:
beris amnis a Macra CCLXXXIIII p. beris amnis a Macra CCLXXXIIII p. intus coloniae Falisca, Argis orta, ut auctor est Cato, quae cognominatur Etruscorum, Lucus Feroniae, Rusellana, Seniensis, Sutrina. 52 de cetero Arretini Veteres, Arretini Fidentiores, Arretini Iulienses, Amitinenses, Aquenses cognomine Taurini, Blerani, Cortonenses, Capenates, Clusini Novi, Clusini Veteres, Florentini praefluenti Arno adpositi, Faesulae, Ferentinum, Fescennia, Hortanum, Herbanum , Nepet, Novem Pagi, Praefectura Claudia Foroclodi, Pistorium, Perusia, Suanenses, Saturnini qui ante Aurini vocabantur, Subertani, tani cognomine Etrusci, Volsinienses. in eadem parte oppidorum veterum nomina retinent agri Crustuminus, Caletranbris appellatus et prius Albula, e media fere longitudine Appennini finibus Arretinorum profluit, tenuis primo nec nisi piscinis corrivatus emissusque navigabilis, sicuti Tinia et Clanis influentes in eum, novenorum ita conceptu dierum, si non adiuvent imbres.
Abbreviated transcription (Latin):
poitus delphini. tigurtiac. regestati gul
ꝑpetuis iugis ab alꝑib tendens ad
sicułu fretum. ab alt̾o eius lat̾e ad pa
foro fului qd̾ ualentinũ augusta ba¬
ciennoꝵ alba pompeia hasta aquis
amnes uarum et macra .cc̃xi.
Id nectit᷑ in septima in qua ȩtruria
⁊ ab amne macra ipsa mutatis se
gem tyrenni mox a sacrifico ritu
lingua gͥcoꝵ tusci sunt cognomi¬
nat᷑i. Pmum etrurię oppidum lu¬
na portu nobile: colonia luca a ma¬
ri recendens. ꝓpiorq pise int̾ am¬
nes auserem ⁊ arnumoite. apelo¬
pepisisq siue atenutanis gͥca gen¬
te. uada uola t̾rana fluuius cȩcina.
populonium etruscoꝵ quoncła hoc
tantum in littore. Hinc amnis
pile mox umbrona uigioꝵ capaxet
ab eo tractus umbriȩ portusq tela¬
mo cosa uoltientium appło romano
deducta. grauisce castrum nouũ pyr¬
gecȩ retanus amnis et ipsum cerem
tus imꝑ̾. iiiͬiͬ. agilla apellagis condi¬
torib dictum alsium. P regneti.¬

Expanded text:
portus Delphini, Tigulia intus, Segesta Tiguliportus Delphini, Tigulia intus, Segesta Tiguliperpetuis iugis ab Alpibus tendens ad Siculum fretum. 49 ab altero eius latere ad PadForo Fulvi quod Valentinum, Augusta Bagiennorum, Alba Pompeia, Hasta, Aquisamnes Varum et Macram CCXI p. 50 Adnectitur septima, in qua Etruria est ab amne Macra, ipsa mutatis saege Tyrrheni, mox a sacrifico ritu lingua Graecorum Tusci sunt cognominati. primum Etruriae oppidum Luna, portu nobile, colonia Luca a mari recedens propiorque Pisae inter amnes Auserem et Arnum, ortae a Pelopidis sive a Teutanis, Graeca gente. vada Volaterrana, fluvius Caecina, Populonium,d Etruscorum quondam hoc tantum in litore. 51 hinc amnes Prile, mox Umbro, navigiorum capax, et ab eo tractus Umbriae portusque Telamo, Cosa Volcientium a populo Romano deducta, Graviscae, Castrum Novum, Pyrgi, Caeretanus amnis et ipsum Caere intus m. p. VII, Agylla a Pelasgis conditoribus dictum, Alsium, Fregenae, Ti
Abbreviated transcription (Latin):
in re p̃fari necessarium ÷ auctorẽ noᷤ
diuũ augustum secutores. discriptio¬
nẽq ab eo factam. italie totius
in regiones xi.s ordine eo qui li¬
toꝵ tractu feret urbium quide uici¬
parte digestionem in litt̾as eiuidem
noᷤ sequuturos. coloniaꝵ mentio¬
ne signata. quas ille in co ꝓdidit
numero nec sitis ongenisq ꝑ sequi
facile ⁊ in gaunis ligurib ut ce¬
r. omittantur agro trities dato.
git᷑ ab amne uaronice a masilien¬
sib conditum auuius pado alpes
tioꝵ ciuitatis gemellino portus her¬
culi. meneci ligustinagabgurum
celeb̾rimi ultra alpes saluideceates
mox ubi citra uenem ÷ turris otiba¬
giensi. stati. ellibim. bellim. aielli eu¬
buriates casmonates uł iciates et qͦr
oppida in ora ꝓxime dicemꝰ. flumen
ruta uba oppidum albũ mitimiliũ
flumen merula. oppidu album. ingau¬
nũ. portus uadoꝵ. sabatiũ flum̃. por¬
cifera oppidum. genua flurius. ferior

Expanded text:
in re praefari necessarium est auctorem nos in re praefari necessarium est auctorem nos Divum Augustum secuturos discriptionemque ab eo factam Italiae totius in regiones XI, sed ordine eo, qui litorum tractu fparte digestionem in litteras eiusdem nos secuturos, coloniarum mentione signata, quas ille in eo prodidit numero. nec situs originesque persequi facile est, Ingaunis Liguribus — ut ceteri omittantur — agro tricies dato. 47 Igitur ab amne Varo Nicaea a Massiliensibus conditum, fluvius Palo, Alpes tiorum civitatis Cemenelo, portus Herculis Monoeci, Ligustina ora. Ligurum celeberrimi ultra Alpes Sallui, Deciates, Oxubi, citra Veneni, Turri, Soti, Bagienni, Statielli, Binbelli, Maielli, Caburriates, Casmonates, Velleiates et quorum oppida in ora proxime dicemus. 48 flumen Rutuba, oppidum Album Intimilium, flumen Merula, oppidum Album Ingaunum, portus Vadorum Sabatium, flumen Porcifera, oppidum Genua, fluvius Fertor,
Abbreviated transcription (Latin):
mittens. leuco petra dextra lacini
oppidũ in numero eius situm a quo
ueluti ceruicis incipit flexus. decies
centena et uiginti milia passuum.
multoq amplioi mensura fieret la¬
ciniũ usq nitalis obliquitas in latꝰ
inferũ et suꝑum. amnosq uarũ atq
arsiam mediã atq ferme circa urb̾ẽ
romam ab ostio alt̾ni amnis. in
adriaticũ mare influentes ad tibe¬
rina ostia. cxxxui. et paulominus
a castra noux adriatici maris alpi¬
ni. At tuscũ ęquor aił ullo in lo¬
co.cc. latitudinẽ excedens uniuer¬
se autẽ ambitus ã uarua clarsiura
.xxxuiii. efficit. Ali est a circũdatis
t̾ris histria ac liburnia quib locis
.c. milia ab epyro et yllirico. qͥnqͣ¬
ginta ab affrica minꝰ . cc. ut auctor
incedit ꝑ maria cęli regione. ad me¬
ridiem quidem s siqui diligenti
subtilitate exigat int̾ sextam horã
pͥmamq brumalem. Uunc ambi¬
tũ eius urbos ᷤ enumerabimꝰ. qua re¬

Expanded text:
mittens, Leucopetram dextra, Lacinimittens, Leucopetram dextra, Lacinioppidum, in umero eius situm, a quo veluti cervicis incipit flexus, decies centena et viginti milia passuum, multoque amplior mensura fieret Lacinium usque, ni talis obliquitas in latusInferum et Superum amnesque Varum atque Arsiam, media autem ferme circa urbem Romam ab ostio Aterni amnis in Hadriaticum mare influentis ad Tiberina ostia CXXXVI, et paulo minus a Castro Novo Hadriatici maris Alsium ad Tuscum aequor, haud ullo in loco CC latitudinem excedens. universae autem ambitus a Varo ad ArsiamXX, XLVIIII p. efficit. abest a circumdatis t milia, ab Epiro et Illyrico quinquaginta, ab Africa minus ducenta, ut auctor incedit per maria caeli regione ad meridiem quidem, sed, si quis id diligenti subtilitate exigat, inter sextam horam primamque brumalem. Nunc ambitum eius urbesque enumerabimus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. Sed quid agam: tanta
tas tenet urbs roma. uł sola in ea
quo tandem narrari debet oꝑe.
qualit̾ campaniȩ ora ꝑ se felixq¬
.IIII. ac beata amęnitas ut palam
sit uno in loco gaudentis opꝰ eẽ
tam fertilis campi. tam aprici collos.
tam innoxii saltus. tam opaca nemo¬
ra. tam munfica siluaꝵ gen̾a. tot
montiũ ad flatus. tanta frugum et
ris colla. tot lacus. tot amniũ fon¬
tiumq ubertas totã eam ꝑfundens.
in maria ꝓcurrens. neq ingenia
ritusq ac uiros et lingua manuq
suꝑatas commemoro gentes. ipse
de ea iudicauere gracinemus ins
głam sui effusissimũ. quotã partem
ex ea apellando gͥciam magnã ni.¬
mirũ id qd̾ cęli in mentione fecimꝰ
hȩc qͦ in parte faciendum ut notas
tantum quo se meminerint ad singła
toto orbe disserta festinari. Est gͦ
folio maxime querno assimilata.
multo ꝓceritate amplior quam lati
me: ubi a medio excursu cynthos
uocatur. ꝑ sinus lunatos duȩ cornuȩ¬

Expanded text:
fieret. 40 sed quid agam? tanta fieret. 40 sed quid agam? tanta tas tenet. urbs Roma vel sola in ea,quo tandem narrari debet opere? qualiter Campaniae ora per se felixque illa ac beata amoenitas, ut palam sit uno in loco gaudentis opus esse tam fertiles campi, tam aprici colles, tam innoxii saltus, tam opaca nemora, tam munifica silvarum genera, tot montium adflatus, tanta frugum vitris colla, tot lacus, tot amnium fontiumque ubertas totam eam perfundens, in maria procurrens! neque ingenia ritusque ac viros et lingua manuque superatas commemoro gentes. ipsi de ea iudicavere Grai, genus in gloriam sui effusissimum, quotam partem ex ea appellando Graeciam Magnam! nimirum id, quod in caeli mentione fecimus, hac quoque in parte faciendum est, ut ntantum quaeso meminerint ad singula toto orbe edissertanda festinari. Est ergo folio maxime querno adsimulata, multo proceritate amplior quam latitmae, ubi a medio excursu Cocynthos vocatur, per sinus lunatos duo cornua e
Abbreviated transcription (Latin):
pita uasio et lugus augusti. oppida
uͦ ignobilia .xuiiii. sicut xxiiii.
ne mausiensib attͥbuta: adiecit for¬
mulȩ galba imꝑ̃. ex in alpinis a¬
ganticos atq bodiontios qͦꝵ oppi¬
dum dini ad longitiidinem ꝓuin¬
tiȩ narbonenses .ccclxx.p: agrippa
talia dehinc pͥmumq eiusu
ligures mox etruria umbrialatiũ
ibi tͥberina ostia et roma t̾raꝵ ca-
longissime in meridie ab alpiũ pene
lunatis iugis in maria excurrit ita¬
gallium. bitrusci. uenetibarni. ia¬
pudes. histriliburni: nec ignoro in¬
grati ac segneͥs animi existimari
posse meritosi breuiter atq intrans.¬
cursu ad hunc modum dicat᷑ t̾ra
om̃ium t̾raꝵ. alumnee eadem et
parens. numine deum electa quę
cesu ipsum clarius faceret spars a
cong̾garet imꝑiia. rituiq moliret.
et tot ppłoꝵ discordisq ferreasq
linguas sermonis commnertio con¬
traheret. colloquia et humanitatẽ
homini daret breuit̾q una cun¬
ctaꝵ gentium in toto oibe patͥa

Expanded text:
pita Vasio et Lucus Augusti, oppida pita Vasio et Lucus Augusti, oppida vero ignobilia XVIIII, sicut XXIIII Nemausiensibus adtributa. adiecit formulae Galba Imperator ex Inalpinis Avanticos atque Bodionticos, quorum oppidum Dinia. longitudinem provinciae Narbonensis CCCLXX p. Agrippa talia dehinc primique eius Ligures, mox Etruria, Umbria, Latium, ibi Tiberina ostia et Roma, terrarum longissime in meridiem ab Alpium paene lunatis iugis in maria excurrit ItaGalli, Umbri, Tusci, Veneti, Carni, Iapudes, Histri, Liburni. 39 nec ignoro ingrati ac segnis animi existimari posse merito, si obiter atque in transcursu ad hunc modum dicatur terra omnium terrarum alumna eadem et parens, numine deum electa quae caelum ipsum clarius faceret, sparsa congregaret imperia ritusque molliret et tot populorum discordes ferasque linguas sermonis commercio contraheret ad conloquia et humanitatem homini daret breviterque una cunctarum gentium in toto orbe patria
Abbreviated transcription (Latin):
ã oppidum in ostio rodani fuisse
ultra fosse ex rodano .c. mari eꝑe
lis p̾lioꝵ memoria. regio anatilioꝵ.
et intus dexuuiaticum cauaꝵq
rursus a mari tͥcorium et intꝰ tͥtol¬
num. mox allobrogum attinora
masilia g̾coꝵ phocensiũ. federata
ꝓ muntsiriũ. ⁊ aochi tarista portus
regio clam attulicoꝵ de in suelteri
supraq uerucini. In ora aut̾e athe¬
nopolis masiliensiũ forum. iulio¬
rumq suꝑ quos suberi. quariates.
aduni cantes. at in ora oppidum
latinum antipolis regio deciati¬
um annis uarũ ex alpium monte
cenia ꝓfusus. In medit̾raneo
coloniȩ arelatȩ sertannoꝵ bet̾rȩ
septimanoꝵ a rausio secundaꝵ in
agro cauarum. ualentia. uienna.
Mlobrogum: opida latina. aque sexi¬
boi mamnico macina bellia carca¬
sum. uulgarũ. tetiosagum. cessero.
lenteuani. qui et foro neroniensis¬
nemausum aremicoꝵ piscinȩ rute¬
nisani nagenseꝰ tolosani tecto sa
contiorii ciuitatis federatȩ duo ca¬

Expanded text:
am oppidum in ostio Rhodani fuisse. am oppidum in ostio Rhodani fuisse. ultra fossae ex Rhodano, C. Mari opere lis proeliorum memoria, regio Anatiliorum et intus Dexivatium Cavarumque; rursus a mari Tricorium et intus Tritolrum , mox Allobrogum. at in ora Massilia Graecorum Phocaeensium foederata, promunturium Zao, Citharista portus, regio Camactulicorum, dein Suelteri supraque Verucini. in ora autem Athenopolis Massiliensium, Forum Iuli Orumque, super quos Suebri, Quariates, Adunicates. at in ora oppidum Latinum Antipolis, regio Deciatium, amnis Varus, ex Alpium monte Caenia profusus. In mediterraneo coloniae Arelate Sextanorum, Baeterrae Septimanorum, Arausio Secundanorum, in agro Cavarum Valentia, Vienna Allobrogum. oppida Latina Aquae SextiBormani, Comani, Cabellio, Carcasum Volcarum Tectosagum, Cessero, Lutevani qui et ForoneroniensNemausum Arecomicorum, Piscinae, Ruteni, Samnagenses, Tolosani Tectosagucontiorum civitatis foederatae duo ca
Abbreviated transcription (Latin):
arbonensis ꝓuintia appellatur
pars galliaꝵ quȩ int̾no mari ad¬
luitur bracata antedicta amne
uaro ab italia discreta alpiumꝙ
us salub̾rimis romano imꝑio iugis.
a rtiqua uͦ gallia latere septentrio¬
nali montib cebanna. et iurib
agroꝵ. cultu uiroꝵ. morumq di¬
gnatione. amplitudine oꝑum nul¬
nor fumina tetum uerno dubrũ
oppida illi seberre magnę quond̃a
urbis tenue uestigiũ ruscino lati
decumanoꝵ colonia.xii.p. a mari
distans. flumina araris libria op¬
pida de cet̾o rara p̃iacentib sta¬
gnis. agatha quondã massiliensiũ.
et regio uulcaꝵ tecta sagum atq
ubi rhoda rhodioꝵ fuit ende di¬
ctus multo galliaꝵ fertilissimꝰ
rhodanus fluuius ex alpib se ra¬
piens ꝑ lemannũ lacum segnẽq
deferens ararem. nec minus scipso
toirente sisarã druantiam lybica
appellant᷑ duo eius ora modica. ex¬
his alt̾m hispaniense. alt̾m meta¬
pinũ. t̾tium iclems amplissimũ ma¬
salicoticũ: sunt auctores. et eracle¬

Expanded text:
arbonensis provincia appellatur pars Galliarum quae interno mari adluitur, Bracata antea dicta, amne Varo ab Italia discreta Alpiumque vel saluberrimis Romano imperio iugis, a reliqua vero Gallia latere septentrionali montibus Cebenna et Iuribus, agrorum cultu, virorum morumque dignatione, amplitudine opum nulnorum, flumina Tecum, Vernodubrum, oppida Illiberis, magnae quondam urbis tenue vestigium, Ruscino LatinDecumanorum colonia XII p. a mari distans, flumina Araris, Liria. oppida de cetero rara praeiacentibus stagnis: 33 Agatha quondam Massiliensium et regio Volcarum Tectosagum atque ubi Rhoda Rhodiorum fuit, unde dictus multo Galliarum fertilissimus Rhodanus amnis, ex Alpibus se rapiens per Lemannum lacum segnemque deferens Ararim nec minus se ipso torrentes Isaram et Druantiam. Libica appellanthis alterum Hispaniense, alterum Metapinum , tertium idemque amplissimum Massalioticum. sunt auctores et Heracle
Abbreviated transcription (Latin):
egestis molib. alibi emissis annib
ñtiumquã etiam ignib. calidis ue
fontib. alibi auerso fluminũ cur.¬
su p̾cedit uͦ comitaturq t̾ribilis so¬
nus. alias murmur similis mugitib
aut clamori humano. armorũ ue pul¬
sante in angusto eodem rauco. in
recuruis resultante. in duris feruen¬
ce. in humidis fluctuante. in stag
nec simplici modo quatit᷑ unquã
Natus uͦ alias remanet ostendensq̃
stigia extent urbib plerumq de¬
uoratis. agroꝵq tractu hausto.
maritima autẽ maxime quatiunt᷑.¬
Exploratum ÷ mͥ alpes apenninũq
sepius tremuisse. et autumno ac ue¬
re t̾re crebrius mouent᷑ sicut fulmi¬
na. Id̾o galliȩ et egyptus minime.
quatiunt᷑: qm̃ hic ȩstatis causa ob¬
stat illic hyemis. Item noctu sepius
quã int̾diu. Maximi autẽ motꝰ eristt̃
matutini uesꝑtiniq. s ꝓpinqua luce

Expanded text:
egestis molibus, alibi emissis amnibus, egestis molibus, alibi emissis amnibus, nonnumquam etiam ignibus calidisve fontibus, alibi averso fluminum cursu. praecedit vero comitaturque terribilis sonus, alias murmuri similis, alias mugitibus aut clamori humano armorumve pulsante in angusto, eodem rauco in recurvis, resultante in duris, fervente in umidis, fluctuante in stagnanec simplici modo quatitur umquam, atus vero alias remanet ostendens qustigia exstent, urbibus plerumque devoratis agrorumque tractu hausto. maritima autem maxime quatiuntexploratum mihi est Alpes Appenninumque saepius tremuisse. et autumno ac vere terrae crebrius moventur, sicut fulmina. ideo Galliae et Aegyptus minime quatiuntur, quoniam hic aestatis causa obstat, illic hiemis. item noctu saepius quam interdiu. maximi autem motus existunt matutini vespertinique, sed propinqua luce
Abbreviated transcription (Latin):
quadrata mundi p̾clara quedam. et
immortalis in eo si credimus diuini¬
tas ꝑhibet᷑ anaximandro milesio phi¬
sico quẽ ferunt lacedemonis p̾dixis¬
se ut urbem ac tecta custodirent.
magna pars ad formam puppis e¬
minens. abrupta cdade eam insuꝑ
ruina p̾ssit. ꝑhibet᷑ et ferecydi py¬
tagore doctori alia coniectatio. s et
hȩc quidem arbitͥo cuꝰq existiman¬
da linquantur xxxiii¬
entos in causa ee̾ ñ dubiũ reor
Neq eni umqͣm intremiscunt t̾rȩ nͥ
sopito mari celoq adeo tranquillo.
ut uolatus auium ñ pendant subtra¬
cto om̃i sꝑu qui uehit. nec unquã
nͥ pꝰt uentos conditos scilicet in ue¬
nas. et caua eius occulta afflatu.
Neq aliud ÷ in t̾ra t̾mor quam in
nube tonitruum. nec hiatus aliud
quã cum fulmine rumpit incluso
sꝑu luctante: et ad lib̾tatem exire
nitente. Uariẽ itaq quatit᷑ et mi¬
ra cdantur oꝑa. alibi ꝓstratis męnib.
alibi hiatu ꝓfundo haustis. alibi

Expanded text:
quadrata mundi. praeclara quaedam et quadrata mundi. praeclara quaedam et inmortalis in eo, si credimus, divinitas perhibetur Anaximandro Milesio physico, quem ferunt Lacedaemoniis praedixisse ut urbem ac tecta custodirent, magna pars, ad formam puppis eminens, abrupta cladem eam insuper ruina pressit. perhibetur et Pherecydi, Pythagorae doctori, alia coniectatio, sed et nt? et haec quidem arbitrio cuiusque existimanda relinquantur: ventos in causa esse non dubium reor. neque enim umquam intremiscunt terrae nisi sopito maria caeloque adeo tranquillo , ut volatus avium non pendeant, subtracto omni spiritu qui vehit, nec umquam nisi post ventos, condito scilicet in venas et cava eius occulta flatu. neque aliud est in terra tremor quam in nube tonitruum, nec hiatus aliud quam cum fulmen erumpit incluso spiritu luctante et ad libertatem exire nitente. Varie itaque quatitur, et mira eduntur opera, alibi prostratis moenibus, alibi hiatu profundo haustis, alibi