comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utati acuminis meridiem spect& ignari fissuris nimii ur¬
s qppeni id quidem in horam diciquintam uelactauan
specta remaluerim. Ae que lat& non neglegendum nera¬
dices mora in arescant neue septentrionalib aut ab ca
parte celiusque ad exortum brumale uento flante
effodiantur arbores autcerte non aduerse hisuentis
radices prebeantur ꝓpter quodemoriuntur ignaris
cause a gricolis Cato omnes uentos &imbrem quoque in
tota trans latione damnat & adhȩc ꝓderit quampu¬
rimum terrȩ in quauixerint radicibus coherere
actota scespte circum ligaricum obid cato in corbi¬
bus trans ferri iubeat proculdubio utilis sime qui¬
dem summam terrã contentus est subdi. Quidam
punicis malis substrato lapide nonrũ pi pomum
in arboribus tradunt radices inflexas ponimedius
arborem ipsam italo cari ut mediasit totius scrobis ne¬
cessarium ficus insicilia bulborum hocgenus esse¬

Expanded text:
deputati cacuminis meridiem spectet, ignari fissuris nimii vapordeputati cacuminis meridiem spectet, ignari fissuris nimii vaporis opponi. id quidem in horam diei quintam vel octavam spectare maluerim. aeque latet non neglegendum, ne radices mora inarescant neve a septentrionibus aut ab ea parte caeli usque ad exortum brumalem vento flante effodiantur arbores, aut certe non adversae his ventis radices praebeantur, propter quod emoriuntur ignaris causae agricolis. Cato omnes ventos et imbrem quoque in tota translatione damnat. et ad haec proderit quam plurimum terrae, in qua vixerint, radicibus cohaerere ac totas cum caespite circumligari cum ob id Cato in corbibus transferri iubeat, procul dubio utilissime . qui quidem summam terram contentus est subdi. quidam punicis malis substrato lapide non rumpi pomum in arboribus tradunt.radices inflexas poni melius; arborem ipsam ita locari, ut media sit totius scrobis, necessarium . ficus si in scilla—bulborum hoc genus est— se
Abbreviated transcription (Latin):
ernos pedes oporteat dimitti c&eris altitudinis pedes ternis
aditrrorem prenestinorum pr&ores destringi sccurius se¬
is rotundos sulncimalunt qui& contineant humorem &
smittant non item planos facere & aterreno arcerera
exstimantes glarea substrata inter utramque sen¬
am fuerit arborem nec minorembima nec maiorem tri
transferre quidam precipiunt. aliicum manum comple
ito rissorem quinque digitis non omississ&. Idem si absti
imeridunam celi partem signare incortice ut transla
mne& adsu&is statuer&ur oris nea quiloniȩ meridianis
it solibus finderentur & algerent meridiane a quiloni
udediuer soad fectant &iam quidam inuite fico que
iantes in contrarium densioresenim folio itafieri ma¬
ne protegere fructum & minus er amittere ficumue
ain scan silem fieri plerique id demum cauent ut plana

Expanded text:
quaternos pedes oporteat demitti. ceteris altitudinis pedes terni squaternos pedes oporteat demitti. ceteris altitudinis pedes terni sad terrorem Praenestinorum praetoris destringi securi s rotundos subici malunt , qui et contineant umorem et transmittant, non idem planos facere et a terreno arcere radicem existimantes. glarea substrata inter utramque sententiam fuerit. Arborem nec minorem bima nec maiorem trima transferre quidam praecipiunt, alii cum manum conpleat, Cato crassiorem v digitis. non omisisset idem, si attineret, meridianam caeli partem signare in cortice, ut translatae isdem et adsuetis statuerentur horis, ne aquiloniae meridianis oppositae solibus finderentur et algerent meridianae aquilonibus. quod e diverso adfectant etiam quidam in vite ficoque, permutantes in contrarium. densiores enim folio ita fieri magisque protegere fructum et minus amittere , ficumque sic etiam scansilem fieri. plerique id demum cavent, ut plaga
Abbreviated transcription (Latin):
ri terram aut meliorem oport& nec extepidis aut preta
infrigidos & serotinos situs ut neque exut in illos prȩfedeit
bes ante si fieri possit tanto prius donet pingui ces pne obas¬
tur. Magno ante annum iub& ut solem pluuias que conbib
aut si coditio largite non sit ignes in medios fieri ant mẽ
ensipostimbres in hissori altitudinem corum in argillo so
rosodlotrium cubitorum esse in quam quẽ parte in pruinis
indius &ubique caminita fossura  conpressiores sint
ueroterra duo cubita & palmum quadratis angulis cadem¬
eddert nec latiores duobus pedibus nus quam uerbsemis¬
satosilocus a quosus sit latus pedes ternos in faucib: imisq
si nonsit perticis salignis uiridib: sine que hae sint sarm̃
ur ex prȩdict& arborum natura ut altius demittantur aquȩ
m te lurȩ gaudent tam quam fraxinus olea. Haec& similie

Expanded text:
ri terram aut meliorem oportet, nec ex tepidis aut praecocibus ri terram aut meliorem oportet, nec ex tepidis aut praecocibus in frigidos aut serotinos situs, ut neque ex his in illos; praefodere scrobes ante; si fieri possit, tanto, donec pingui caespite obducantur. 80 Mago ante annum iubet, ut solem pluviasque conbibant, aut, si id condicio largita non sit, ignes in mediis fieri ante menses duos, nec nisi post imbres in his seri, altitudinem eorum in argilloso aut duro solo trium cubitorum esse in quamque partem, in pronisius, iubetque caminata fossura ore conpressiore esse, in nigra vero terra duo cubita et palmum quadratis angulis eademesse debere nec latiores II pedibus, nusquam vero semisniatur, Cato, si locus aquosus sit, latos pedes ternos in faucibus imosqusi non sit, perticis salignis viridibus, si neque hae sint, sarmevidetur ex praedicta arborum natura, ut altius demittantur ea, quae summa tellure gaudent, tamquam fraxinus, olea. haec et similia
Abbreviated transcription (Latin):
facto terrasupmunlta in cribrata crassitudine quenq̃
uenis postannum in ulmaria interuillo pedali in qum qd
partem. Maritas ulmos autummno serere utilius qulaaos¬
te semine non ut eplintis seruntur inarbustum qunqins
suburbe trans ferunt aut ut quibusdam plac& que iuana
pedum esse coeperunt sulco qui nouenarius dicitur. altitido
pedum trium pari altitudine & eo aimplius circa postas p¬
sterniundique esolido ad aggerantur arulas iduocantinan¬
nia inter uallas exluci natura sumuntur ariores serondis
cam pestribus conuenit populus & fraxinus quia festinatũ
germinant. disponiquoque maturius conuenit hoc esta
bus februarus plantis & ipsas nascentis in disponendis arbos
arbustisque acuineis quis uncalis ordinum ratiouulgato &
cessaria non perflatum modo utilis uerum & aspeciugrat
quomodo intueare in ordinem se porrigente uersu ppil
eadem ratio semina quaul moserendi trans ferendi quopit

Expanded text:
acto, terra super minuta incribrata crassitudine, qua invenis post annum in ulmaria intervallo pedali in quamque partem. 77 Atinias ulmos autumno serere utilius, quia carentes semine plantis seruntur. in arbustum quinquennes sub urbe transferunt aut, ut quibusdam placet, quae vicenum pedum esse coeperunt. sulco, qui novenarius dicitur, altitudine pedum III, pari latitudine et eo amplius circa positas pedes terni undique e solido adaggerantur. arulas id vocant in Campania. intervalla ex loci natura sumuntur. 78 rariores serendas in campestribus convenit. populos et fraxinos, quia festinantius germinant, disponi quoque maturius convenit, hoc est ab idibus Februariis, plantis et ipsas nascentes. in disponendis arboribus arbustisque ac vineis quincuncialis ordinum rato vulgata et necessaria, non perflatu modo utilis, verum et aspectu grata, quoquo modo intueare, in ordinem se porrigente versu. populos eadem ratio semine quae ulmos serendi, transferendi quoque e
Abbreviated transcription (Latin):
domo sua & cliuumusque incapitolium quo dmunori
gludiatorio mirabilius uisum tradunt. Deinde & ne
nis censori quisternendum quoque forum muri
uisragiis thoraceis lineis. puicos tamen pugnasse tes
homerus hinc fuisse & nauium armamenta apud eun
ntr pr&antur cruditiores quõ cum sparta dixit sig¬
orit sita. Spartiquidem usus multa postsecula cocptus
cuant poenorum arma que primum in spaniȩ intuler¬
iahac sponte nascens & quȩ nonquȩant seri iuncusq:
ie aridisoli uniterrȩ clatouitionamq id malum tellu
tntaliud ibi seri aut nasci potest. In africa exiguum &
cgignitur carthiginensis hispaniȩ citerioris portio
ẽtota sedquatenus parit montes quoque sparto operit.
raa rusticis eorum hinc ignes facesque hinc calcia
apistorum uestis animalibus noxium. Preerquiã
num tencritate ad reliquos usus luboriose euedlit᷑

Expanded text:
domo sua et clivum usque in Capitolium, quod munere ipso domo sua et clivum usque in Capitolium, quod munere ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt. deinde et siibus Catonis censorii, qui sternendum quoque forum muricut naufragiis? thoracibus lineis paucos tamen pugnasse testis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eundem interpretantur eruditiores, quoniam, cum σπαρτὰ dixit, significaverit sata. Sparti quidem usus multa post saecula coeptus est, nec ante Poenorum armaaec, sponte nascens et quae non queat seri, iuncusque proprie aridi soli, uni terrae data vitio. namque id malum telluris est, nec aliud ibi seri aut nasci potest. in Africa exiguum et inutile gignitur. Carthaginiensis Hispaniae citerioris portio, nec haec tota, sed quatenus parit, montes quoque sparto operit. 27 hinc strata rusticis eorum, hinc ignes facesque, hinc calceamina et pastorum vestes. animalibus noxium praeterquam cacuminum teneritate. ad reliquos usus laboriose evellitur
Abbreviated transcription (Latin):
exirgumento naturȩ anaxiluus auctor est linteo eoa
datam arborem surdis actibus & qui non exaudanur¬
go huic lino principatus in toto orbe proximus bisio
erum maxime dilicus circalimen achaia genito quats
denariis scripula eius ꝑmutata quondam utauri repto
orum lanugo euillis nauium maritimarum maxime in
papauera genus quoddam: quo candorem lintta p̃cpu
thrahunt. Temptatumest tinguilinum quoque aug
in sanitim accipere in alexandri magni primum claisibe
do amne nauigantes cumduces eius ac prefecti incrtu
quodam uariassent & in signia nauium stupuerunt
litora flatu uersi coloriu spendente uelo purpures adatu
m. antonium ileo patra uenit eodemq efugit. Hoc fut u¬
ratoriȩ nauis insignȩ. postea intheatris tantumunb
fecere quod primus omnium inuenit. Ecatilus cuncu
traditur lentulus spintera collinarib: ludis moxes iq¬
tor totum forum romanum intexit uiamq ficraon

Expanded text:
ex argumento naturae. Anaxilaus auctor est linteo eo circumdatam arborem surdis ictibus et qui non exaudiantur caedi. ergo huic lino principatus in toto orbe. proximus byssino, mulierum maxime deliciis circa Elim in Achaia genito; quaternis denariis scripula eius permutata quondam ut auri reperio. linteorum lanugo, e velis navium maritimarum maxime, in t inter papavera genus quoddam, quo candorem lintea praecipuum trahunt. Temptatum est tingui linum quoque, ut vestium insaniam acciperet, in Alexandri Magni primum classibus Indo amne navigantis, cum duces eius ac praefecti certamine quodam variassent insignia navium, stupueruntque litora flatu versicoloria pellente vela. purpureo ad Actium cum M. Antonio Cleopatra venit eodemque fugit. hoc fuit imperatoriae navis insigne. Postea in theatris tantum umbram fecere, quod primus omnium invenit Q. Catulus, cum traditur Lentulus Spinther Apollinaribus ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab
Abbreviated transcription (Latin):
rum tantum gratia. postdeinde messem triti¬
ci aut uirge ipsȩ merguntur in aquam solibus
tepefactum pondere aliquo deprȩsse nullienĩ
leuitas maior maceratas indie idem membrana
laxatior iterumq: inuersȩ ut prius sole siccan¬
tur mox are factȩ insaxo tonduntur stipario
malleo quod proximum corticifuit stuppa ap¬
pellatur. D&erioris lini iucerourum ferelumi¬
nibus aptior & ipsatamen pectitur ferreis aenis
donec omnis membrana decort&ur medullȩ
pectendi digerendique iustum equinquagenis
fascium libris quintas
deinde infilo politu

Expanded text:
rum tantum, gratia. 17 deinde post messem tritirum tantum, gratia. 17 deinde post messem triticiam virgae ipsae merguntur in aquam solibus tepefactam, pondere aliquo depressae; nulli enim levitas maior. maceratas indicio est membrana laxatior, iterumque inversae, ut prius, sole siccantur, mox arefactae in saxo tunduntur stuppario malleo. quod proximum cortici fuit, stuppa appellatur, deterioris lini, lucernarum fere luminibus aptior; et ipsa tamen pectitur ferreis aculeis, donec omnis membrana decorticetur, 18 pectendi digerendique: iustum e quinquagenis fascium libris quinas d iterum deinde in filo politu
Abbreviated transcription (Latin):
titis prȩcipuam gloriam caturci optinent gallia¬
rum hoc & tormenta pariter inuentum italiȩ qui¬
demmos &iam nuncdurat in appellatione stra¬
menti. acgyptiolino minimum firmitatis plura¬
mum lucri quattuor ibigenerata initium adpclu¬
siacum buticum tentyriticum regionum
nominibus inquibus nascuntur. Superior pirs
acgypti in arabiam uerens gignit fruticom
dine duntaxat paniculacius. Asiȩ genista facit lina
adr&ia p̃cipua in piscando durantia fruticemade¬
facto x. diebus a& hi opes indiq: emalis. a rabes cu¬
curbites in arboribus ut diximus genistis apud
nos maturitas eius duob: argumentis intellegitur
intumescenti semine aut colore flauescente tume¬
uulsum & in fasciculos manuales colligatum siccatur
in solependens conuersis suꝑne radicibus uno die
cacuminibus ut semen in medium cadat. Inter
medica mina huicuis & inquodam rustico acprȩ¬
dulci italiȩ trans padane cibos &iam pridem sacro¬

Expanded text:
citis praecipuam gloriam Cadurci obtinent. Galliacitis praecipuam gloriam Cadurci obtinent. Galliarum hoc et tomenta pariter inventum. Italiae quidem mos etiam nunc durat in appellatione stramenti. 14 Aegyptio lino minimum firmitatis, plurimum lucri. quattuor ibi genera: Taniticum, Pelusiacum, Buticum, Tentyriticum regionum nominibus, in quibus nascuntur. superior pars Aegypti in Arabiam vergens gignit fruticem, dine, dumtaxat panicula eius. Asia e genista facit lina ad retia praecipue in piscando durantia, frutice madefacto x diebus, Aethiopes Indique e malis, Arabes e curcurbitis in arboribus, ut diximus, genitis. Apud nos maturitas eius duobus argumentis intellegitur , intumescente semine aut colore flavescente. tum evolsum et in fasciculos manuales colligatum siccatur in sole pendens conversis superne radicibus uno die, cacuminibus, ut semen in medium cadat. inter medicamina huic vis, et in quodam rustico ac praedulci Italiae transpadanae cibo, sed iam pridem sacro
Abbreviated transcription (Latin):
oelicumuenit initalum plagis utilis simum ci
no incam pania ut piseum & alitum captura cadem
a plagis materia. Neque enim minores cunctis ani¬
malibus in sidias quam nobis maipsis linotendimus
sedcumimane pla ge concidunt a pros &&as ctue
serriaciem uincunt uidimus que uintante tenui¬
tatis ut anulum hominiscum epidromis transient
uno portant multitudincinq saltus cingerentur
Nec id maxime mirum sed in singula carion stami¬
nacenttno quin qua geno filo constare. Sicut piulo
ante iulio lupo qui in prȩfectura acgyptiobit miren¬
tur hoc ignorantes in acgypti quondam regis quȩ
amasimuocant torace in rodiorum insulatendi
templomineruȩ ccclxv. fidis singula filua consta¬
re quod pexemplum nuper rome ꝓdidit mutianus
iii. cõs paruasque im reliquias cius suꝑesse hac
experientium iniuria italia & pelignis &iaminũ
lini honorem hab&. Sed fullonum tantum in usi
nullum est candidius langue similius sicut incul¬

Expanded text:
oelicum venit in Italiam plagis utilissimum; civno in Campania ad piscium et alitum capturas. 11 eadem et plagis materia — neque enim minores cunctis animalibus insidias quam nobismet ipsis lino tendimus —, sed Cumanae plagae concidunt apro saetas et vel ferri aciem vincunt, vidimusque iam tantae tenuitatis, ut anulum hominis cum epidromis transirent uno portante multitudinem, qua saltus cingerentur. nec id maxime mirum, singula earum stamina centeno quinquageno filo constare, sicut paulo ante Iulio Lupo, qui in praefectura Aegypti obiit. 12 mirentur hoc ignorantes in Aegypti quondam regis, quem Amasim vocant, thorace in Rhodiorum insula Lindi in templo Minervae CCCLXV filis singula fila constare, quod se expertum nuperrime prodidit Mucianus ter cos. parvasque iam reliquias eius superesse hac experientium iniuria. 13 Italia et Paelignis etiamnum linis honorem habet, sed fullonum tantum in usu. nullum est candidius lanaeve similius, sicut in cul
Abbreviated transcription (Latin):
li modo germinent. Tunc maxime seren¬
ꝑagiuid&ur ab eo aduergiliarum exortum
matutinum aesari significant. Eł a prł ui noñ
a prł inattica uer giliarum uesperi occultantur
eadem post pridie in bo&iea cesari autem &calde¬
isnonis acgypto orion & gladius eius incipiut̃.
abscondi cesari ui iđ signisicit imber libreoccusu xiii E ng̃
auxypto sucule occidunt uesperi sidus uehemens & terra nus

Expanded text:
li modo germinent, tunc maxime serenli modo germinent, tunc maxime serenagi videtur. ab eo ad vergiliarum exortum matutinum Caesari significant kal. April. III non. April. in Attica vergiliae vesperi occultantur, eaedem postridie in Boeotia, Caesari autem et Chaldaeis nonis, Aegypto Orion et gladius eius incipiunt abscondi. 247 Caesari VI idus significatur imber librae occasu. XIIII kal. Mai. Aegypto suculae occidunt vesp
Abbreviated transcription (Latin):
berbe gracili in secuti estus exit centum nam que
sucum uenturis seminibus auferant taliu autum¬
nimelius arari certumest. Cato uernatem opera
crassis &umidis ulma ficos poma oleas prata ster¬
corari luna sitiente quȩ rigua nonerant afflatu
ra sarciri haec antequam uinea florere incipiat
idemque piro florente arare incipiat macra
arenos aque postea utique grauissima &a quo sis¬
sima ita postremo arato. Ergohacc aratio has habe¬
bit notas lentisci primum fructum ostendentis ac
piri florentis erit & tertia inbulborum satuscille:
ittemincorona mentorum narcissinamq: & hȩc
ter florent primoque flore primam arationem
ostendunt mediosecunda tertionouissimam
quando inter sese alia aliis notas prebent. Ao ñ
in nouis simisci &ur ne fabis florentibus attin¬
gatur edera idenim noxiũ & exitiale eiest
tempus. Quaedamuero & suas habent notas sicuti
ficus cumfoliũ pauca in cacu mine ac&abu¬

Expanded text:
herbae, gracili insecuti aestus exsiccent omnemque herbae, gracili insecuti aestus exsiccent omnemque sucum venturis seminibus auferant. talia autumno melius arari certum est. 243 Cato verna opera crassis et umidis ulmos, ficos, poma, oleas seri, prata stercorari luna sitiente; quae rigua non erunt, a flatra sarciri: haec antequam vineam fodere incipias. idemque: piro florente arare incipito macra harenosaque. postea uti quaeque gravissima et aquosissima, ita postremo arato. 244 ergo haec aratio has habebit notas: lentisci primum fructum ostendentis ac piri florentis. erit et tertia in bulborum satu scillae, item in coronamentorum narcissi, namque et haec ter florent primoque flore primam arationem ostendunt, medio secundam, tertio novissimam, quando inter sese alia aliis notas praebent. 245 ac non in novissimis cavetur, ne fabis florentibus attingatur hedera; id enim noxium et exitiale ei est tempus. quaedam vero et suas habent notas, sicuti ficus. cum folia pauca in cacumine acetabu
Abbreviated transcription (Latin):
tur inseranturq: uineae pastinentur seminadi¬
gerantur instaurentur alia harundines salices
genestae serantur cedanturque serantur uero
ulmi populi platani uti dictum est tum & seg& es
conuenit purgare sarire hibernas fruges ma¬
ximequȩ farlexcerta in cocumi quattuor fibra¬
rumes seco eperit. faba uero non ante quam tri¬
um foliorum tunc quoque lȩuis arculo purgare
uerius quam fodere florentem utique¬
um nisi sicco ne sarito putationem aequi noctio
ꝑ actam hab&o uineȩ iugerum quater neopere
putant alligant in arbusto singule opere arbores
quindecim. Eodem hoc tempore hortorum rosa¬
riorum quecura est quȩ separatim proximis uo¬
luminibus dicaur. Eodem & tobiaritum opti¬
me scrobessiunt terra in futurum proscinditur uir¬
gilio maxime auctore ut glebas solco quati utilior
sententia que nonnisi temperatum solum medio
uere a rari iub& quõ inpingui statim sulco occupint

Expanded text:
tur inseranturque, vineae pastinentur, seminaria ditur inseranturque, vineae pastinentur, seminaria digerantur, instaurentur alia, harundines, salices, genistae serantur caedanturque, serantur vero ulmi, populi, platani, uti dictum est. 241 tum et segetes convenit purgare, sarire hibernas fruges maximeque far. lex certa in eo, cum quattuor fibrarum esse coeperit, faba vero non antequam trium foliorum, tunc quoque levi sarculo purgare verius quam fodere, florentem utiq attingere. hordeum nisi sicco ne sarito. putationem aequinoctio peractam habeto. vineae iugerum quaternae operae putant, alligant in arbusto singulae operae arbores XV. 242 eodem hoc tempore hortorum rosariorumque cura est, quae separatim proximitatis voluminibus dicetur, eodem et topiarii. tum opti. terra in futurum proscinditur Vergilio maxime auctore, ut glaebas sol coquat. utilior sententia, quae non nisi temperatum solum medio vere arari iubet, quoniam in pingui statim sulcos occupent
Abbreviated transcription (Latin):
ri ortu id fieri obseruauit maior pars auctorum
putoris emersu uiii. iđ aquilonis piscis exor tu&
dẽ orionis in at tica milium apparere seruatur.
.XU. Eł uero a prł italit miluum ostendit .xii Et
acquum occidere matutino hocinteruallum tẽ¬
poris uega issimum a gricolis maximcq opero siemest
in quo p̃cipue falluntur. neq enimeo die uocantur
ad munia quo fauonius flare deb& sed quo coeperit
hoc a griintentione seruandum est hocillomensẽ
signum deus hab& obseruatione minime fallaciaut
dubia siquis ad tendat unde aut spir& hisuentus
quaque parte ueniat diximus secundo uolumine
& dicemus mox paulo operosius interim ab codic
quis quis ille fuerit quoflare cocperit non utique
VI iđ feb̵r sed siue ante quõ p̃uenerat siue postea
quõ hienat post diem at innumera rusticos cura¬
distringat & prima quȩ que ꝑagantur quȩ differ¬
rinequeunt trimestria serantur uitesputent᷑
Quadiximus ratione oleȩcurentur poma seran¬

Expanded text:
ri exortu id fieri observavit , maior pars auctorum vindemitoris emersu—VIII idus aquilonii piscis exortu et postero die Orionis. in Attica miluum apparere servatur. xv kal. vero April. Italiae miluum ostendi, XII kal. equum occidere matutino. <2> Hoc intervallum temporis vegetissimum agricolis maximeque operosum est, in quo praecipue falluntur. neque enim eo die vocantur ad munia, quo favonius flare debeat, sed quo coeperit. hoc acri intentione servandum est; hoc illo mense signum dies habet observatione minime fallaci aut dubia, si quis adtendat. unde autem spiret is ventus quaque parte veniat, diximus secundo volumine et dicemus mox paulo operosius. interim ab eo die, quisquis ille fuerit, quo flare coeperit—non utique VI id. Feb., sed sive ante, quando praevernat, sive postea, quando hiemat post diem distringat et prima quaeque peragantur, quae differri nequeunt. 240 trimestria serantur, vites putentur qua diximus ratione, oleae curentur, poma seran
Abbreviated transcription (Latin):
red&ur siminus xxx. diebus continuis data sit narrant
usabie penitere materia cedente tempus hoc dedimus
a pra nocturna maxime uigilia constent cum sint
stinto ampliores qualos crates fiscinas texere faces inci
indicas prȩparare interdiu xxx. palas. Ex. & in lucubra
usptina ridicas .v. palos .x. totidem antelucanum abru
t lonium cȩsari nobilia sidera significant .iii. Eł ia nr̃ ma¬
o canis occidens quodie atticȩ & finitimis regionibus aqui
eri accidere traditur prid noñ iañ cȩsari delphinus
mo exoritur & postero die fidicula quo aegypto sigita
pioccidit Itemad ui. iđ iañr eiusdem delphnni uesperti
isu continui dies hiemant italiȩ & cum sol in aquarium
tur transire quod fere .XUI.łł sebr euenit uiii hđ stel¬
ue uenitappellata tuberoni in pectore leonis occidit ma
sossas purgare aut nouas facere antelucanis ferra

Expanded text:
tempore detur, si minus XXX diebus continuis data sit, narrant tempore detur, si minus XXX diebus continuis data sit, narrant verna scabie poenitere. materiae caedendae reliqua opera nocturna maxime vigilia constent, cum sint noctes tanto ampliores, qualos, crates, fiscinas texere, faces incidere, ridicas praeparare interdiu XXX, palos LX et in lucubratione vespertina ridicas v, palos x, totidem antelucana. A bruma in favonium Caesari nobilia sidera significant, III kal. Ian. matutino canis occidens, quo die Atticae et finitimis regionibus aquila vesperi occidere traditur . pridie nonas Ian. Caesari delphinus matutino exoritur et postero die fidicula, quo Aegypto sagitta vesperi occidit. item ad VI idus Ian. eiusdem delphini vespertino occasu continui dies hiemant Italiae, et cum sol in aquarium sentiatur transire, quod fere XVI kal. Feb. evenit. VIII kal. stella regia appellata Tuberoni in pectore leonis occidit matfficiunt —, fossas purgare aut novas facere, antelucanis ferramenta
Abbreviated transcription (Latin):
as sufficit in iugerum opera &ibi pati&ur lociratio arbis
uineas potare solum seminaris bn palio prȩparare inade
aperireaquam de agro pellere torcular la uare anto
conficiatur incumdiem terna dena subicito aestieq
hie me pauciora nontamen in franouena. Demartes
futuram hiemem arbitratur quadis fuerit brunȩdea
cacum terni. Item solstitio aestatem circabrumã plo
bis septem altionum f&urauentorum qui&em moi
cȩlum sed & in hns & in aliis ominibus exeuentu signisre¬
num intellegi sidera debebunt non ad disutiquepr
a sctari tempestatum uadimonia Perbrumam autẽ¬
puinatum defeciri uel &xiam diffundi hyginus suad&
ta co septimodie utique si septima luna comp&at. cȩsaria
rimamseri. Bubus glandem tum ad spergi conuenit in
łingula modio lirgior ualitudinem infestit & quocumq

Expanded text:
vineas—sufficit in iugerum opera—et, ubi patietur loci ratio, arbusta vineas—sufficit in iugerum opera—et, ubi patietur loci ratio, arbusta ac vineas putare, solum seminariis bipalio praeparare, incilia aperire, aquam de agro pellere, torcular lavare et recconficiatur . in eum diem ternadena subicito aestate tota, hieme pauciora, non tamen infra novena. Democritus talem futuram hiemem arbitratur, qualis fuerit brumae dies et circa eum terni; item solstitio aestatem. circa brumam plerisque bis septeni halcyonum feturae ventorum quiete molliunt caelum. sed et in his et in aliis omnibus ex eventu significationum intellegi sidera debebunt , non ad dies utique praefinitos expectari tempestatum vadimonia. Per brumam viteina tum defaecari vel etiam diffundi Hyginus suadet a confecta ea septimo die, utique si septima luna conpetat; cerasa circa brumam seri. bubus glandem tum adspergi convenit in iuga singula modios. largior valetudinem infestat, et quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
operari ase nuntiat ac mon& festinare. Varro infilria
statu hanc obseruationem custodiri p̃cepit. ali plenaliua
rendam. lentim uero auicesima quinta ad xxx. uitiano
causa sic iubent seri seminis aut uere. Ost & alia manfefe
ratio mirabiliorenaturȩ prouidentia inquacicerons fr¬
tiam ipsius uerbis subsignauimus. Iamucro semꝑ uiridis
que grauata lentiscus triplici solita est grandescere fau:
fruges fundes tria tempora monstrata radiex hnisunun
erit idem & lino ac papaueris serendo. Cato depapt ure ita
dit uirgas & sarmenta quatibicisioni superunt in seg&e co¬
rito ubieas conbusseris ibi papauere serito siluestre im
usus est melle de toctum ad faucium remedia uisq ses¬
fera &iam satiuo & hactenus dehiberna semente. Veriu
pariter omnisculturȩ quoddam breuiarum ꝑagatur co
tempore conueni & arbores stercorare ad cumulare ito

Expanded text:
operiri a se nuntiat ac monet festinare. Varro in fabae utique operiri a se nuntiat ac monet festinare. Varro in fabae utique satu hanc observationem custodiri praecepit. alii plena luna serendam, lentim vero a vicesima quinta ad tricesimam, vcausa sic iubent seri, seminis autem vere. Est et alia manifestior ratio mirabiliore naturae providentia , in qua Ciceronis sententiam ipsius verbis subsignabimus : Iam vero semper viridis semperque gravata Lentiscus triplici solita est grandescere fetu Ter fruges fundens tria tempora monstrat arandi. Ex his unum hoc erit idem et lino ac papaveri serendo. Cato de papavere ita tradit: Virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete comburito. ubi eas combusseris, ibi papaver serito. silvestre in miro usu est melle decoctum ad faucium remedia, visque somnifera etiam sativo. et hactenus de hiberna semente. Verum ut pariter omnis culturae quoddam breviarium peragatur, eodem tempore conveniet arbores stercorare, adcumulare item
Abbreviated transcription (Latin):
putant aliqui ad iii iđ nouembris ut diximusser¬
uant quõ id sidus &iam uestis institores & est incelo
notatu facillimum. ergo ex hoccasucius dehieme
augurantur quib: est cura insidiandi ne gotiatoris
auaritia nubilo hoccasu fluuiosam hiemem denun¬
tit statimque augent lacernarum pr&iu se¬
reno asperam & reliquarum uestium accenduNt.
Sedille in doliciscilis cȩliagricolu hoc signum habeat
intersuo suepres humumque suamaspiciens cũ
folua detident uiderit decidua sic iudic&ur an¬
nitem peries alibitardius alibimaturius. Itaenĩ
sentitur utcȩ lilocique ad ficit natura idq in hac
ratione precell& quod eandem & in mundo publi¬
ca est xunicuique loco peculiaris mir&ur
boc qui non meminerit ipsobrumali die puleium incerur
hoc dedit signum haecest uera inter p̃tatio argumem
rȩ secum ad ferens quippesic terra p&isuad& ꝓmit tiqo
quandam stercoris uicem & contrarigores terram stati

Expanded text:
putant aliqui a. d. III idus Novembris, ut diximus, serputant aliqui a. d. III idus Novembris, ut diximus, servantque id sidus etiam vestis institores, et est in caelo notatu facillimum. ergo ex occasu eius de hieme augurantur quibus est cura insidiandi, negotiatores avari. ita nubilo occasu pluviosam hiemem denuntiat, statimque augent lacernarum pretia; sereno asperam,et reliquarum vestium accendunt. sed ille indocilis caeli agricola hoc signum habeat inter suos vepres humumque suam aspiciens: cum folia viderit decidua . sic iudicetur anni temperies, alibi tardius, alibi maturius . ita enim sentitur, ut caeli locique adficit natura, idque in hac ratione praecellit, quod eadem et in mundo publica est et unicuique loco peculiaris. miretur hoc qui non meminerit ipso brumali die puleium in carnariis i igitur hoc dedit signum. haec est vera interpretatio argumenta naturae secum adferens, quippe sic terram peti suadet promittitque quandam stercoris vicem et contra rigores terram satusque
Abbreviated transcription (Latin):
duntur ꝑ media omnes dierum spatia quõ inter
solstitium & cquinoctium autumini fidicule occasus
autum num inchoatdie xLui. octaua equi noctio
eo adbrumam uergiliarum matutinus occasus
hiemem die XIiii. inter brumam& equi noctium
die xlv. flatus fauonii uernum tempus ab aequi¬
noctio die uerno initium aestatis dies xluiii. uer¬
gilurum exortumatutino nos incipiemus a sem̃¬
tibus frumenti hocest uergiliarum occasu matuti¬
no net deinde paruorum si derum mentionẽ conciden¬
diratio est & dificultas rerum augenda cumsidus
uehemens orionis hisdem dibus longo decedat
spatio sementib tempora plerilq prȩsumunt & ab
xi die autum nalis ae qui noctii fruges seruitio ueni¬
ente coronȩ exortu continuis dieb: certo ꝓpe imbri¬
um ꝓmisso xenophan non antequã deus signum¬
ũ .n. dederit hoccicero imbrefieri interpr&atus
est cum sit ueraratio non prius serendi quam folia
coeperint decidere hoc ipso uergiliarum occusu fieri

Expanded text:
duntur, per media omnes dierum spatia, quoniam inter duntur, per media omnes dierum spatia, quoniam inter solstitium et aequinoctium autumni fidiculae occasus autumnum inchoat die XLVI, ab aequinoctio eo ad brumam vergiliarum matutinus occasus hiemem die XLIIII, inter brumam et aequinoctium die XLV flatus favoni vernum tempus, ab aequinoctio verno initium aestatis die XLVIII vergiliarum exortus matutinus. nos incipiemus a sementibus frumenti, hoc est vergiliarum occasu matutino. nec deinde parvorum siderum mentione concidenda ratio est et difficultas rerum augenda, cum sidus vehemens Orionis isdem diebus longo decedat spatio. Sementibus tempora plerique praesumunt et ab XI die autumnalis aequinoctii fruges serunt, novem a coronae exortu continuis diebus certo prope imbrium promisso , Xenophon non antequam deus signum dederit. hoc Cicero noster imbre fieri interpretatus est, cum sit vera ratio non prius serendi quam folia coeperint decidere . hoc ipso vergiliarum occasu fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ea desiderat ante solis ortum uel postoccasum ut aspi¬
cipossint pr&ereabis quȩdam exoriuntur & occi¬
dunt omnisq: sermo de his est stellis quas adherere
celo diximus cardo temporum quadriꝑtita anni
distinctione constat ꝑ incrementa lucis aug&ur
Haec abruma & aequatur noctib uerno aequi noc¬
tio indiebus .xc. horris tribus de insuperat nocte
ad solstitium diebus xciiii horis .Xii. usque ad ac¬
qui noctium autumni &tum ȩquata die procedit
exeo adbrumam diebus . LxxXuIii. horis tribus¬
horȩ nunc in omni accessione acqui noctiales non
cuius cumque dici significantur omnesque cadif¬
ferentiae fiunt in octauis partib singulorum.
Bruma capricorni aduiii. Hł iañr fere aequi noc¬
tium uernum ari&is Solstitium cancri alterũq
acqui noctium librȩ qui& ipsi dies raro non aliquos
tempestatum significatos habent. Rursus in car¬
dines singulis &iannum articulis temporum diui¬

Expanded text:
ea desiderant ante solis ortum vel post occasum, ut aspiea desiderant ante solis ortum vel post occasum, ut aspici possint. praeterea bis quaedam exoriuntur et occidunt, omnisque sermo de iis est stellis, quas adhaerere caelo diximus. Cardines temporum quadripertita anni distinctione constant per incrementa lucis. augetur haec a bruma et aequatur noctibus verno aequinoctio diebus xc horis tribus , dein superat noctes ad solstitium diebus XCIIII horis XII;..... usque ad aequinoctium autumni, et tum aequata diei proceditnox ex eo ad brumam diebus LXXX221 horae nunc in omni accessione aequinoctiales, non cuiuscumque die significantur —, omnesque eae differentiae fiunt in octavis partibus signorum, bruma capricorni a. d. VIII kal. Ian. fere, aequinoctium vernum arietis, solstitium cancri, alterumque aequinoctium librae, qui et ipsi dies raro non aliquos tempestatum significatus habent. 222 rursus hi cardines singulis etiamnum articulis temporum divi
Abbreviated transcription (Latin):
ularum intellegitur ergo exhis terrisquas nomina¬
is sumpta conuexitate circuli ꝑtinentis ad quasquis
qure & terras ad earum siderum exortus ꝑ omnium
ulorum pares umbras indicandum &illud tempestates
elores suos habere quudrinis annis & casdem non
magna differentiarcuertiratione dis octonis uero
augeri easdem centess ma reuoluentẽ scluna Omnis
autem aratio obseriuta est tribus modis exortusiderũ
occa suque &ipsorum temporum cardinibus exortus¬
occasus que binis modis intelle guntur autenim ad¬
uentu solis occultantur stellȩ & sconspicide sinunt
aut eiusdem abscessu ꝓferunt se in hemer sum. hoc
melius quam exortum consu&udo dixiss& & illud
occultationem potius quamoccasum ullomodo quo
die incipiunt apparere uel desinunt oriente soleaut
oceidente matiitini uespertiniue cognominati ꝓ¬
ut alterutri eorum mane uelcrepusculo contigit
dodrantes horarum cumminimum interualla¬

Expanded text:
singularum intellegitur. 217 ergo ex iis terris, quas nominasingularum intellegitur. 217 ergo ex iis terris, quas nominavimus, sumpta convexitate circuli pertinentis ad quas quisque quaeret terras, iidem erunt siderum exortus per omnium circulorum pares umbras. indicandum et illud, tempestates ipsas cardines suos habere quadrinis annis, et easdem non magna diflerentia reverti ratione solis, octonis vero augeri easdem, centesima revolvente se luna. Omnis autem ratio observata est tribus modis, exortu siderum occasuque occasusque binis modis intelleguntur. aut enim adventu solis occultantur stellae et conspici desinunt aut eiusdem abscessu proferunt se, ut emersum hoc melius quam exortum consuetudo dixisset et illud occultationem potius quam occasum. 219 alio modo, quo die incipiunt apparere vel desinunt oriente sole aut occidente, matutini vespertinive cognominati, prout alteruter eorum mane vel crepusculo contingit. dodrantes horarum, cum minimum, inter
Abbreviated transcription (Latin):
num uergiliarum hesiodus nam huius quoq nomine
t astrologia tradidit fiericum aequi noctium autum
ensicer&ur Thales xxV. die abaequi noctio anaximan
quõ non inunius terrȩ sed totius naturȩ inter pr&es
is nonauctorib positis idenim uerbosum est sedlegioni
nominata fuerit simul intellegere cycladas insulas
macedonia magnesiam thraciam. cum aegẏptus foe¬
inciprum ciliciam cumbo&ia. locridem ꝓhochidem
mimos semꝑ tractuis. cumhellespontis cersonensum
ntinentia usq athomontem: cumionia asiam &insu
si cum pelo ponensis achagiam & aduesperam iacen
cm hispanias gallicas sileri non erit mirum ne moenĩ
rubit in his qui proder & siderum exortus non tamen
cliratione denoscentur. in illis quoqueterris degesti
urculorum quia insexto uolumine secimus qua cog
oeli nongentium modo uerum urbium quoque

Expanded text:
tutinum vergiliarum Hesiodus — nam huius quoque nomine tutinum vergiliarum Hesiodus — nam huius quoque nomine exstat astrologia — tradidit fieri, cum aequinoctium autumni conficeretur, Thales XXV die ab aequinoctio, Anaximan non unius terrae, sed totius naturae interpretes sumus, non auctoribus positis — id enim verbosum est —, sed reginominata fuerit, simul intellegere Cycladas insulas; 215 cum Macedonia, Magnesiam, Threciam; cum Aegyptus, Phoenicen, Cyprum, Ciliciam; cum Boeotia, Locridem, Phocidem et finitimos semper tractus; cum Hellespontus, Chersonesum et continentia usque Atho montem; cum Ionia, Asiam et insulas Asiae; cum Peloponnesus, Achaiam et ad vesperam iacentmonstrabunt. Africam, Hispanias, Gallias sileri non erit mirum; nemo enim observavit in iis, qui proderet siderum exortus. non tamen difficili ratione dinoscentur in illis quoque terris digestione circulorum, quam in sexto volumine fecimus, qua cognatio caeli non gentium modo, verum urbium quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ ominia est mundi conuexitas terrarumq glob dies¬
rentia eodem sidere aliotem pore aliis aperient sege¬
tibus quosit ut causa eius non isdem diebus ubique iulca
didere difficultatem & auctores diuersis in locis oberuns
mox &iam in isdem diuersu ꝓdendo. Tres autem fuort
sectȩ chaldea aegyptia greca his ad didit quartumas
nosce sar dictator annos ad solis cursum redigens figila
tigine peritosscientiȩ cius adhibitos & ea ipsa ratio po
comꝑtum errore correcta est: Itaduo decim annis o¬
nuis non inter calure turquia coeperat sidera an
iri quiprius antecedebat & sozigines ipsarinis commen¬
nibus quandam diligentior c&eris noncessauit tamen
bitart ipse sem& corrigendo auctores prodidere ea
pa&exunmnus uolumini huic raro ullius sententie cum
ꝓngruente minus hoc in reliquis mirum quos diuersi
suerint tractus earum qui incadem regione disside
pumdis cordium ponemus exempligratia. Occa sum ma¬

Expanded text:
 omnia est mundi convexitatis terrarumque globi differentia, eodem sidere alio tempore aliis aperiente se gentibus, quo fit, ut causa eius non isdem diebus ubique valeat. addidere difficultatem et auctores diversis in locis observando, mox etiam in isdem diversa prodendo. tres autem fuere sectae, Chaldaea, Aegyptia, Graeca. his addidit quartam apud nos Caesar dictator annos ad solis cursum redigens singulos Sosigene perito scientiae eius adhibito; et ea ipsa ratio postea conperto errore correcta est ita, ut duodecim annis continuis non intercalaretur, quia coeperat ad sidera annus morari, qui prius antecedebat . et Sosigenes ipse trinis commentationibus—quamquam diladdubitare ipse semet corrigendo — et auctores prodidere ea, quos praetexuimus volumini huic, raro ullius sententia cum alio congruente. minus hoc in reliquis mirum, quos diversi excusaverint tractus. 213 eorum, qui in eadem regione dissedere, unam discordiam ponemus exempli gratia: occasum ma
Abbreviated transcription (Latin):
in meridem excurrente qui est potius italiȩ si¬
tus terram uero teneram quȩ uoc&ur pullaerit
igitur haecoptima & operisatia. Intellageremo¬
do libeat dictamira significatione teneram & quic¬
quid optari deb& in eo uocabulo inueni&ur illa
temperate ubertatis illamollis facilis que culturȩ
ne oriaia uxstiens ilipostuomerem nntesens qales¬

Expanded text:
in meridiem excurrente, qui est totius Italiae siin meridiem excurrente, qui est totius Italiae situs, terram vero teneram, quae vocetur pulla. erit igitur haec optima et operi et satis. intellegere modo libeat dictam mira significatione teneram , et quidquid optari debet, in eo vocabulo invenietur. illa temperatae ubertatis, illa mollis facilisque culturae, nec madida nec sitiens. illa post vomerem nitescens, quale
Abbreviated transcription (Latin):
tia rubricam oculis argillamque operi difficillimas
quȩ que rastros aut uomeres ingentibus glebis one¬
r& quamquam non quod operihoc & fructui aduer¬
sum. Iteme contrario cinericiam & sabulum album
namsterilis densa callo facile deprehenditur uel
uno ictu cuspidis. ca to breuiter atque ex suo more
uitiad &erminat terram cariota caue neue plaus¬
tro neue pecore inpellis. quid putamus hac appella¬
tione tanto opere ab eo reformidari ut pene uesti¬
gus quoque interdicat. Redigamus ad lignicariem
& inueniemus illa quȩ in tantum ab ominantur
uitia aridȩ fistulosȩ scabrȩ canentientes ex sepumi¬
cosȩ plusdixit una significationem quam possit ul¬
licopia sermonis enarrari. Estenim interpr&a¬
tione uitiorum quȩ damnona&att quȩ nulla mer
intellegi potest sed natura sua anus terra & ideo
infecunda ad omnia atque inbecilla. idemagrũ
optimum iudicat ad radicem montium planitiae

Expanded text:
tia, rubricam oculi argillamque, operi difficillimas tia, rubricam oculi argillamque, operi difficillimas quaeque rastros aut vomeres ingentibus glaebis onerent, quamquam non quod operi, hoc et fructui adversum; item e contrario cineraceam et sabnam sterilis denso callo facile deprehenditur vel uno ictu cuspidis. Cato breviter atque ex suo more vitia determinat : Terram cariosam cave, neve plaustro neve pecore inpellas. quid putamus hac appellatione ab eo tantopere reformidari, ut paene vestigiis quoque interdicat? redigamus ad ligni cariem, et inveniemus illa, quae in tantum abominatur, vitia aridae, fistulosae, scabrae, canescentis, exesae, pumicosae. plus dixit una significatione quam possit ulla copia sermonis enarrari. est enim interpretatione vitiorum quaedam non aetate quae nulla in ea intellegi potest, sed natura sua anus terra, et ideo infecunda ad omnia atque inbecilla. idem agrum optimum iudicat ab radice montium planitie
Abbreviated transcription (Latin):
milis aestus in modici & frigorum effectus. Est fer¬
tilis thracia frugum rigore aestibus a frica & ae¬
gyptus incaldna rodiorum in sula locus quidã est
intantum fecundus ut suo tempore satum dem& ant
hordeum sublatumque protinus ferant & cum
aliis frugibus m&ant. Glarcosum oleis solum aptis¬
simum inuenefrano pinguissimum inba&ica
punica uina in saxo coquuntur cȩcube uites in pom¬
tinis paludibus madent tanta est argumentorũ
acsoliuariaas ac differentia. Cȩsar uopiscus
cum causam apud censores ager& campos rossȩ dixit ita¬
liȩ sumens esse in quib ꝑticas pridie relictas gramen
operir& sed non nisi ad pabulum prabantur nonta¬
men in dociles natura nos esse uoluit & uita confessa
fecit &iam ubibona certa non fecerat. Qua mobrem
primum crimina dicimus Terram amaram proba¬
uerim demonstrant eas atrae de generesq herbȩ
frigidam autm r&orride nata łtemuligino samtris¬

Expanded text:
miles aestus inmodici et frigorum effectus. est fermiles aestus inmodici et frigorum effectus. est fertilis Thracia frugum rigore, aestibus Africa et Aegyptus. in Chalcia Rhodiorum insula locus quidam est in tantum fecundus, ut suo tempore satum demetant hordeum sublatumque protinus serant et cum aliis frugibus metant. glareosum oleis solum aptissimum in Venafrano, pinguissimum in Baetica. Pucina vina in saxo cocuntur, Caecubae vites in Pomtinis paludibus madent. tanta est argumentorum ac soli varietas ac differentia. 32 Caesar Vopiscus, cum causam apud censores ageret, campos Rosiae dixit Italiae sumen esse, in quibus perticas pridie relictas gramen operiret, sed non nisi ad pabulum probantur. non tamen indociles natura nos esse voluit, et vitia confessa fecit etiam ubi bona certa non fecerat. quamobrem primum crimina dicemus. 33 Terram amaram probaverim demonstrant eius atrae degeneresque herbae, frigidam autem retorride nata, item uliginosam tris
Abbreviated transcription (Latin):
tofussatura acfricabilis expetitur quoq: ab actorib:
Virgilius & quȩ felicem ferat nonimprebat uitibus
salsequȩ terrȩ multamlius creduntur tutiora uitis
innascentium animalium nec colles operenudantur
siquis perit effodiat c neccampiomnes minus solis
atque ꝑflatus quamopussit accipiunt & quasdam
pruinis ac nebulis pascidiximus uites. omnium re¬
rum sunt quedam inalto secr&a & suocuiq: corde
ꝑuidenda quid quod mutantur sȩpe iudicata quoq
& diu compressa intessalia circa larissam emis¬
so lacufrigidior facta ea regio est olcȩ que desierunt
quȩ prius suerant . Item uites aduri quod non antea¬
enos sensitad moto hebro & circaphilipposcultura
siccata regio mutauit celi abitum. At in sira cus a no
agro aduena cultore lapidato soleꝑdidit fruges
luto donec regessit lupides insyriale uem tenui
sulco in primunt uomerem quia sub est saxum ex¬
urens aestate semina. lam in quibusdam locis si¬

Expanded text:
tofus naturae friabilis expetitur quoque ab auctoribus. tofus naturae friabilis expetitur quoque ab auctoribus. Vergilius et quae felicem ferat non inprobat vitibus. salsaeque terrae multa melius creduntur, tutiora a vitiis innascentium animalium . nec colles opere nudantur, si quis perite fodiat, nec campi omnes minus solis atque perflatus, quam opus sit, accipiunt, et quasdam pruinis ac nebulis pasci diximus vites. omnium rerum sunt quaedam in alto secreta et suo cuique corde pervidenda. quid quod mutantur saepe iudicata quoque et diu comperta? in Thessalia circa Larisam emisso lacu frigidior facta ea regio est, oleaeque desierunt, quae prius fuerant, item vites aduri, quod non antea,.... Aenos sensit admoto Hebro, et circasiccata regio mutavit caeli habitum. at in Syracusano agro advena cultor elapidato solo perdidit fruges luto, donec regessit lapides. in Syria levem tenui sulco inprimunt vomerem, quia subest saxum exurens aestate semina. 31 iam in quibusdam locis si
Abbreviated transcription (Latin):
lidum uliumest in quo proceras arbores nitent pr&er
ilis arboribus. Quidenim abiste proceries aut quȩ uixis¬
sit alia in loco codem Nec luxorios pabula pinguissolł
titim subest harena tenuissimo cespitum corio. nec sen
ampingus adherens digitis quod in argillis arguitur
s quidem regesta in eos nulla compl& ut densa atq
adiuncmodũ rep̃hendi possit ferroque ominis rubi¬
nobducit nec grauis aut leuior iusto dep̃henditur
t quodenim pondus terrȩ iustum intellegi potest.¬
fumnib: ad gestasem ꝑ laud abilis quando senescant
slicis utilis sentitur interargumenta stipulȩ cras
oi tinta alio qui in leborino campaniȩ nobilicã po
ut ligniuice utontur sedis solum ubicumque arduum
opere difficili cultubonissiuis acrius paene quã uitus
possit Ad fligit agricolam & carbunculus quȩ terra
ita uocantur emendari uitȩ macra ut&ur. Nam

Expanded text:
laetum solum est, in quo procerae arbores nitent, praeterquam laetum solum est, in quo procerae arbores nitent, praeterquam illis arboribus. quid enim abiete procerius? at quae vixisse possit alia in loco eodem? nec luxuriosa pabula pinguis solilis? at statim subest harena tenuissimo caespitum corio. 27 necquam pinguis, adhaerens digitis, quod in argillis arguitur. scrobes quidem regesta in eos nulla conplet, ut densa atque rara ad hunc modum deprehendi possit, ferroque omnis rubiginem obducit. nec gravis aut levior iusto deprehenditur pondere. quod enim pondus terrae iustum intellegi potestuminibus adgesta semper laudabilis, quando senescant salici utilis sentitur. inter argumenta stipulae crassitudo est, tanta alioqui in Leborino Campaniae nobili campo, ut ligni vice utantur. sed id solum ubicumque arduum opere, difficili cultu, bonis suis acrius paene, quam vitiis posset, adfligit agricolam. 29 et carbunculus, quae terra ita vocatur, emendari intenta cura videtur. nam