comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tati decedere coegit. cęteris qui idcirco magnis sepe erant bellis
supati ut semꝑ ppło ro. parerent magnos equitatus ad ea bella
quȩ tum in toto orbe terrarum gerebant᷑ magnas pecunias ad
coium stipendium maximum frum̃ti numeꝵ ad hispaniensẽ
bellum tolerandum impauit. Is qui gessit in uidicium uocatur
Uos qui in re.p. non int̾fuistis cãm una cum ppło ro. cognosci¬
tis. Dicunt contra quib inuitissimis imꝑatum ẽ. dicuntꝰ qui
ex agris. en. pompeu decreto decedere sunt coacti. dicunt qui ex
belloꝰ cecde et fuga nunc p̾mum audent contra.M. fonteium ĩ¬
ermem consiste̾re. Quid coloni narbonenses: quid uolunt: ꝗd
mem eẽ. Quid massiliensium ciuitas: Hunc pñtem iis affecit
honorib quos huit amplissimos. Uos aũt absens orat atq obse¬
crat. ut sua religio laudatio auctoritas aliquid apud ur̃os aĩos

Expanded text:
tati decedere coegit, ceteris qui idcirco magnis saepe erant bellis tati decedere coegit, ceteris qui idcirco magnis saepe erant bellis superati ut semper populo Romano parerent, magnos equitatus ad ea bella quae tum in toto orbe terrarum a populo Romano gerebantur, magnas pecunias ad eorum stipendium, maximum frumenti numerum ad Hispaniense bellum tolerandum imperavit. is qui gessit in iudicium vocatur, vos qui in re non interfuistis causam una cum populo Romano cognoscitis, dicunt contra quibus invitissimis imperatum est, dicunt qui ex agris ex Cn. Pompei decreto decedere sunt coacti, dicunt qui ex belli caede et fuga nunc primum audent contra M. Fonteium inermem consistere. quid? coloni Narbonenses quid volunt, quid s existimant esse. quid Massiliensium civitas? hunc praesentem eis adfecit honoribus quos habuit amplissimos; vos autem absens orat atque obsecrat ut sua religio, laudatio, auctoritas aliquid apud vestros animos
Abbreviated transcription (Latin):
stat ex iis generibus hominum eł ciuitatum qui ut ueta mutarao
partim ñra memoria bella cum ppło ro. acerba e diuturna gessert
parum mõ. ib m̃is impatorib sub adti mõbello domiti. mõ nrũpbis
ac monum̃tis notati. mõ ab senatu agris urbibusq multati sunt
partim qui cum ip̃o. M. fonteio ferrum ac maniis contulerunt.
multoq cius sudore ac labore et sub ppli rõ. impium dicionemq
ceciderunt. Et in cadem ꝓuincia narbo martius colonioꝵ cuuiꝰ
um specula ppłiro. ac ꝓpugnaculum istis ip̃is nationib oppositũ
et obiectum. Est item urbs massilia de qua ante diox fortissimo¬
rm sidelissimoꝵ q sociorum: qui gallicorum belloꝵ piculi pps¬
io. atq hominum honestissimoꝵ. Nuic puincie que ex hac gẽ¬
tium uarietate constaret. M. fonteius ut dixi p̃fuit qui erĩt ho¬
stes subegit. qui pessimi suerant: eos ex iis agris quib erant mul¬

Expanded text:
nstat ex eis generibus hominum et civitatum qui, ut vetera mittam, nstat ex eis generibus hominum et civitatum qui, ut vetera mittam, partim nostra memoria bella cum populo Romano acerba ac diuturna gesserunt, partim modo ab nostris imperatoribus subacti, modo bello domiti, modo triumphis ac monumentis notati, modo ab senatu agris urbibusque multati sunt, partim qui cum ipso M. Fonteio ferrum ac manus contulerunt multoque eius sudore ac labore sub populi Romani imperium dicionemque ceciderunt. est in eadem provincia Narbo Martius, colonia nostrorum civium, specula populi Romani ac propugnaculum istis ipsis nationibus oppositum et obiectum; est item urbs Massilia, de qua ante dixi, fortissimorum fidelissimorumque sociorum, qui Gallicorum bellorum pericula pitum, hominum honestissimorum. huic provinciae quae ex hac generum varietate constaret M. Fonteius, ut dixi, praefuit; qui erant hostes, subegit, qui proxime fuerant, eos ex eis agris quibus erant mul
Abbreviated transcription (Latin):
hoc pretore opp̃ssam cc̃ ere alieno Salliam.A quib uersuras tã¬
tarum pecuniaꝵ tractas cc̃ dicunt: Aganlis nihil mintus quiba
igitur: A ciuib ro. qui negociantur in gallia : Cur conimuba
non audimus: cur eorum tabulȩ nuuc. ꝓferint. Cnseet oio
uro ato insto accusatori uidices Insector inqͣ et fagito testis
Plus ego in hac causa laboris et ope consumo in poscendis testisdi.
q eetenꝰ defensores in refutandis. Audacter hoc dico nadicestba
no. tibulis comouetur. Uidete quo descendam udices o longe
uidear ab consuetudine mea. et cautione aut diligentias disconse
une tibule pferant᷑ in quib uestigium sit aliquod quod signidẽ¬
cet pecuniim fonteio datim. Unum ex toto negociatoꝵ eolono¬
rum publicanoꝵ. aratorum pecuariorum numero testem ꝑdu¬
cant: uere accusatum cẽ concedam. Eroho dii ĩmortales quo hec
est causa. que defensio: frouinciȩ galiȩ. M. fonteuis p̃fuit. que es¬

Expanded text:
hoc praetore oppressam esse aere alieno Galliam. A quibus versuras tantarum pecuniarum factas esse dicunt? a Gallis? nihil minus. A quibus igitur? A civibus Romanis qui negotiantur in Gallia. cur eorum verba non audimus? cur eorum tabulae nullae proferuntur? insector ultro atque insto accusatori, iudices; insector, inquam, et flagito testis. plus ego in hac causa laboris et operae consumo in poscendis testibus quam ceteri defensores in refutandis. audaciter hoc dico, iudices, non Romanorum tabulis commovetur. videte quo descendam, iudices, quam longe videar ab consuetudine mea et cautione ac diligentia discedere. Vnae tabulae proferantur, in quibus vestigium sit aliquod quod significet pecuniam M. Fonteio datam, unum ex tot negotiatorum, colonorum, publicanorum, aratorum, pecuariorum numero testem producant; vere accusatum esse concedam. pro di immortales! quae haec est causa, quae defensio? provinciae Galliae M. Fonteius praefuit, quae co
Abbreviated transcription (Latin):
polum quo quol uisser fecisse non quo di debas en ꝑl ancili po¬
puli quoqo factoin defendo laterensis et dores en pl ancio prtu
pion o ropsisie uMhondrem secd eo uenisse cursu. quisemy p auo
cor tenuo biem der mr que teactati sine contimelia hos t̃ instror¬

Expanded text:
pulum quod voluisset fecisse, non quod debuisset? quid? si populum quod voluisset fecisse, non quod debuisset? quid? si populi quoque factum defendo, Laterensis, et doceo Cn. Plancium non obrepsisse ad honorem, sed eo venisse cursu qui semper patucontentionem vestrum, quae tractari sine contumelia non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Sin hoc ꝑsepe accidit ut et factos aliquos et non fictos ẽẽ miremur.
si campus atq ile undȩ comitiorum ut mare pfundum et imm̃¬
sum sic efferuescunt quodim quasi estu ut ad alios accedint abit¬
liis autem recedant: in tanto nos impetu studiorum et motu te¬
mentatis modum aliquem et consilium. et rationem requirimu
Quare noli me ad contentionem istam uocarc latensis. Etenim si
ppło grita est tabella que frontes apit hominum mentes tegit
datq eam libertatem ut quod uelint ficiant ꝓmittant aute̾m
hic qͣ ille dignior ꝑq̃graue est dictu. ouomõ igitur est equũ:
sic credo. quod agitur quod satis est udici. hicͦ factus est: Cur
iste potius qͥ ego: uel nescio uel non dico. uel demiq quod mihi
grauussimnum est sic dicere sed impune tam̃ leberei ilcerer n or
sreauissimunq ulti assequcrer. si aua extrema dlefensione uteiti po¬

Expanded text:
sin hoc persaepe accidit ut et factos aliquos et non factos esse miremur, sin hoc persaepe accidit ut et factos aliquos et non factos esse miremur, si campus atque illae undae comitiorum, ut mare profundum et immensum, sic effervescunt quodam quasi aestu ut ad alios accedant, ab aliis autem recedant, tamen nos in impetu studiorum et motu temeritatis modum aliquem et consilium et rationem requiremus? qua re noli me ad contentionem vestrum vocare, Laterensis. etenim si populo grata est tabella, quae frontis aperit hominum, mentis tegit datque eam libertatem ut quod velint faciant, promittant autem hic quam ille dignior perquam grave est dictu. quo modo igitur est aequius? sic credo, quod agitur, quod satis est iudici: hic factus est. cur iste potius quam ego? vel nescio vel non dico vel denique quod mihi gravissimum esset, si dicerem, sed impune tamen deberem dicere: non recte. nam quid adsequerere, si illa extrema defensione uterer, po
Abbreviated transcription (Latin):
porbus his quȩ istam cloquentiam et uirtutem requirebant:
quam petitionem cum ieliquisses si hoc uidicasti tanta in tempe¬
state te¬
Iole re guber nare non posse de uirtute tua dubitaui si nolle de
nt te ape se uaras. Seteigitur eum magraunm qeuoenubi m adre
pedelamo tibu istm edilititem enam negligenter petentde betat¬
pebissimos bonores ut pro dignitate tua consequare eoeidise ds cen¬
uero lacernsis hec. duare uctus sis nonte debere uidicomi que¬
erit odindemnari. nihil im est quoddi pplo sibu catu q in bistoi
gioram eapeetetur. Simul ut qui sint pseili iudco quidi & sasfr
tue Fanrilia eonsulari est ule p̃tona reliquos indeo ee exeq aeesmio
tendit cum p̾torio equester locus. Sublst sunt stuu eec cbe
susfragationes nulle contentiones nulla libertis ppli in imandadis
magistratibus nulli expec̃titio suffrigioꝵ inhil ut plerunq euenit
preter opimonem accidet nuilla erit posthac uarictas comitiorunt

Expanded text:
poribus eis quae istam eloquentiam et virtutem requirebant; poribus eis quae istam eloquentiam et virtutem requirebant; quam petitionem cum reliquisses, si hoc indicasti, tanta in tempestate te gubernare non posse, de virtute tua dubitavi, si nolle, de tu te ipse servaras. pete igitur eum magistratum in quo mihi magnae reddam tibi istam aedilitatem etiam neglegenter petenti, sed amplissimos honores ut pro dignitate tua consequare, condiscas cenero, Laterensis, haec: qua re victus sis non debere iudicem quaeerit condemnari, nihil iam est quod populo supplicetur, nihigiorum exspectetur. simul ut qui sint professi videro, dicam: hic familia consulari est, ille praetoria; reliquos video esse ex equestri tendat cum praetorio nomine equester locus. sublata sunt studia, exstinctae suffragationes, nullae contentiones, nulla libertas populi in mandandis magistratibus, nulla exspectatio suffragiorum; nihil, ut plerumque evenit, praeter opinionem accidet, nulla erit posthac varietas comitiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cium non inteposui. s cum ec̃tis eque boni uiri meum bñsiciu
potius ad eum detuli qui a me contenderat: ꝗ̃ ad cum qui ini¬
ho non nimis sũmisse supplicarat. Respondebis credo te splendo
et uetustate familie fretum non ualde ambiendum putas
qui ne equestrem quidem splendorem incolumem a calamita¬
te udicui retinere potuisset homini nobilissimo in nocentissi¬
mo doquentissimo M. pisoni p̃tulisse. p̃posuisse se. O. Catu¬
lo siũna in familia nato sapientissimo et sanctissimo uiro non
satis magni et consilii sed. en. manlium non solum ignobilemi
uerum sine uirtute sinc ingenio uita etiam contempta ac sordi¬
da. Desiderarunt te in quit oculi mei cum tu ee̾s cyrenis. me eĩ
qͣ socios tua fiui uirtute malebam. Et cur quo plus intererat cõ
plus abcras a me certe non uidebam. Deinde sitientem me ur¬
tutis tue deseruisti ac dereliquisti. Cocpas enim petere tr pl. tẽ¬

Expanded text:
cium non anteposui sed, cum essetis aeque boni viri, meum beneficium cium non anteposui sed, cum essetis aeque boni viri, meum beneficium ad eum potius detuli qui a me contenderat quam ad eum qui mihi non nimis submisse supplicarat. respondebis, credo, te splendore et vetustate familiae fretum non valde ambiendum putasse. qui ne equestrem quidem splendorem incolumem a calamitate iudici retinere potuisset, homini nobilissimo, innocentissimo, eloquentissimo, M. Pisoni, praetulisse; praeposuisse se Q. Catulo, summa in familia nato, sapientissimo et sanctissimo viro, non satis magni et consili—sed Cn. Mallium, non solum ignobilem verum sine virtute, sine ingenio, vita etiam contempta ac sordida. desiderarunt te, inquit, oculi mei, cum tu esses Cyrenis; me enim quam socios tua frui virtute malebam, et quo plus intererat, eo plus aberat a me, cum te non videbam. deinde sitientem me virtutis tuae deseruisti ac reliquisti. coeperas enim petere tribunatum pl. tem
Abbreviated transcription (Latin):
u noir emicleata ẽẽ suffragia cos qui suffragium ferant. quid de¬
mq opi debcant considerare sc̃pius q̃ quicdꝰ cuiq a re .p. udeat᷑
Sebert. Sin uutem mauis ẽe uidicium non tibi id rescindendu
se Ced ferendum. Male uidicauit ppłs: at uidicauit. Non debu¬
it It potuit. Non fero. at multi clarissimi et sapientissimi eiu es
tulerunt᷑. Et em̃m conditio liberorum ppłorum p̃cipueq huius
pncipis ppli et omnium gentium domini atq uictoris posse suf¬
riop uel dare uel ddetrifere quod uelit cuiq Nostrum est aute
uoluntates: illicere alienas retinere partas plicare turbatas. hono¬
uo suntagii non putemus non seruire ppło sin eos expetimus nõ
de fatigi supplic indo. ł cnio nunc ad ip̃ius ppli partes. ut illi
contra te oratione potius q̃ mea disputem. qui si tecum congredi¬
itur et si una lo qui noce possit hec dicat. Ego tibi laterensis plã¬

Expanded text:
illa, non enucleata esse suffragia; eos qui suffragium ferant, quid cuilla, non enucleata esse suffragia; eos qui suffragium ferant, quid cuique ipsi debeant considerare saepius quam quid cuique a re publica debeatur. sin autem mavis esse iudicium, non tibi id rescindendum est sed ferendum. male iudicavit populus. at iudicavit. non debuit. at potuit. non fero. at multi clarissimi et sapientissimi cives tulerunt. est enim haec condicio liberorum populorum praecipueque huius principis populi et omnium gentium domini atque victoris, posse suffragiis vel dare vel detrahere quod velit cuique; nostrum est autem,e modice populi voluntates, adlicere alienas, retinere partas, placare turbatas; honores si magni non putemus, non servire populo; sin eos expetamus, non defetigari supplicando. venio iam ad ipsius populi partis ut illius contra te oratione potius quam mea disputem. qui si tecum congrediatur et si una loqui voce possit, haec dicat: ego tibi, Laterensis, Plan
Abbreviated transcription (Latin):
caretr ensis quantum a te dissentiam. Si mediussiduis decem sosi
cent mieiuitate uiri boni sapientes uisti gelues. qui t endisnũ
cdilitate uidicassent grauius de te uicdicatum outanto incligtui¬
bore quod tu metuis ne a pplo iudicatum ee uideate monenĩ
comitis uidicat semꝑ pplo sedd mouet pserinoc gratia scedetõ¬
nonnunq̃ et quadam etiam temeritate. Non est enum coneliũ
inuulgo non ratio non discrimen non diligentia. Sempisilũ
pientes ea quę ppłs fecisset ferenda non semplaudancla psule¬
runt  Duare cum te edilem sieri oportuisse dicis ꝓplitudo elue
non competitons accusas. Et sucris dignior q̃ planciuus. dc quo
uda tecum contendam ꝑaulo post ut conseruem dignitatem tua¬
Sed ut suens dignior non competitor a quo es uictuis. sed ppltũ
quo es p̃tentus in culpa ẽ in quo pͥmum ulud debes putire coi
tis p̃̾sertim edilituis studium cẽ ppłi non uidicium. Eblanditau

Expanded text:
Laterensis, quantum ego a te dissentiam. si me dius fidius decem soli Laterensis, quantum ego a te dissentiam. si me dius fidius decem soli essent in civitate viri boni, sapientes, iusti, graves, qui te indignum aedilitate iudicavissent, gravius de te iudicatum putarem qua populo iudicatum esse videatur. non enim comitiis iudicat semper populus, sed movetur plerumque gratia, cedit pnon numquam et quadam etiam temeritate. non est enim consilium in volgo, non ratio, non discrimen, non diligentia, semperque sapientes ea quae populus fecisset ferenda, non semper laudanda dixerunt. qua re, cum te aedilem fieri oportuisse dicis, populi culpam, non competitoris accusas. ut fueris dignior quam Plancius—de quo ipso tecum ita contendam paulo post ut conservem dignitatem tuam—sed ut fueris dignior, non competitor a quo es victus, sed populus a quo es praeteritus, in culpa est. in quo illud primum debes putare, iis, praesertim aediliciis, studium esse populi, non iudicium; eblandita
Abbreviated transcription (Latin):
me ment saluis deserenda. Sed ego laterensis cȩcum me et p̾cipi¬
teen ferri confitear in cã si te. aut a plancio aut ab ullo dignitate
potusse supari dixero. Itaq discedam ab ea contentione ad quam
tme uocas et ueniam adulam ad quam me causa ip̃a deducit.
nunq̃ est utinam uero semꝑ ẽct: sed est perraro et si quando ẽ in his
magratib est mandandis quibus salutem suam commuti putat.
tuo ieuioribus comitis dliuigentia et gratia petitorum honos parit᷑
conuꝰ eorncantis qͥie ee in te uidemus. Nam quod ad ppłm ptiẽt
oportint a uadicibus cõdemnanduo est qui peteruus sionãe no¬
ut teode nuod patres apud muores mos enere ttin sorucrunt
tonis dsuturam ee drationem meam a mimma su picio na debr¬
urtutem tu innocentiam tu fidem iulabores tiosq recdilis piom
sis sadius sractos eẽ et abiedos et replidiato⁊ pustas. olide tant

Expanded text:
me meriti salus deserenda. sed ego, Laterensis, caecum me et praecipime meriti salus deserenda. sed ego, Laterensis, caecum me et praecipitem ferri confitear in causa, si te aut a Plancio aut ab ullo dignitate potuisse superari dixero. itaque discedam ab ea contentione ad quam tu me vocas et veniam ad illam ad quam me causa ipsa deducit. numquam est; utinam vero semper esset! sed est perraro et, si quando est, in eis magistratibus est mandandis quibus salutem suam committi putat; his levioribus comitiis diligentia et gratia petitorum honos paritur, non eis ornamentis quae esse in te videmus. nam quod ad populum pertinet, oportuit, a iudicibus condemnandus est qui praeteritus non t, quod patres apud maiores nostros tenere non potuerunt, tantum afuturam esse orationem meam a minima suspicione offem, tu virtutem, tu innocentiam, tu fidem, tu labores tuos, quod aedilis non sis factus, fractos esse et abiectos et repudiatos putas? vide tandem,
Abbreviated transcription (Latin):
imiciie que mihi cum illo iam du est ut idem amici semp ue¬
lint ueq est ullum amiciciȩ certius uinculum q consensus et soci¬
etas consilidił et noluntatum. Mihi autem non est id solum i hac
t i olestum contra iltum dicere. sed multo ulud magil ꝙ in eacĩ
contra dicndume in qua quȩdam hominũ ip̃orum uidet faciẽda
cẽ rontentio. Querit enim laterensis atq hoc uno manime urget
s cose iurtute qua laude plancius qua dignitate suꝑarit Itasi de¬
do issi usiornamtis quȩ multa et magna sunt non solum huiusoi¬
nilitis uictura faiendla est sed etiam largitionis recipiencla sus¬
dicio Sin hunc illi antepono contumeliosa habenda ẽ oratio.
ei. dicendumest id quod ille me stagitat Latensem a plancio dig̃¬
tate eẽ suꝑatum. Ita aut amicissimi hominis existimatio osfenden¬
da est siulam accusationis condicionem sequar: aut optime de

Expanded text:
amicitiae quae mihi cum illo iam diu est, ut idem amici semper veamicitiae quae mihi cum illo iam diu est, ut idem amici semper velint, neque est ullum amicitiae certius vinculum quam consensus et societas consiliorum et voluntatum. mihi autem non id est in hac re molestissimum, contra illum dicere, sed multo illud magis quod in ea causa contra dicendum est in qua quaedam hominum ipsorum videtur facienda esse contentio. quaerit enim Laterensis atque hoc uno maxime urget qua se virtute, qua laude Plancius, qua dignitate superarit. ita, si cedo illius ornamentis, quae multa et magna sunt, non solum huius dignitatis iactura facienda est sed etiam largitionis recipienda suspicio est; sin hunc illi antepono, contumeliosa habenda est oratio, et dicendum est id quod ille me flagitat, Laterensem a Plancio dignitate esse superatum. ita aut amicissimi hominis existimatio offendenda est, si illam accusationis condicionem sequar, aut optime de
Abbreviated transcription (Latin):
me ip̃o. de quo accusatores plura pene qͥ de ite reoq dixerunt. sy¬
q udices si quid est in me ip̃o ita rephensum ut id ab hoc alienu
it nononc ia magnoꝑe conturbat. Non enum timeo ne quia perra
goti homines cepiant᷑ idciroo cum ie nimiu gratum ẽẽ dicant
io inbi eciminosum ẽe ponsit. que uero ita sunt agitata aballis dit¬
uitmhenta en plani crgi me minora eẽ dicerent qͥa me ip̃o p̾dica¬
irntur aut si cent summꝰa negarent ea tam̃ ita magni ut ego putaiẽ
ponderis apud uos eẽ debere hec mihi sunt tractanda lud etimo
ictids tam innocentia reus sua q̃ recordatione meor temporam
oefeosus ee uideat. Sedmihi in causa facili atq explicata pedifsici¬
lesleusit si brica defensionis ratio ꝓponit. Nam si tantum mnodo
n iis inecce cet contra iatensem dicere tam̃ id ip̃m eẽt in tanto usa
mmo tantã a ficicia molestum. Uetus enim c̃ lex ula iuiste uereq

Expanded text:
me ipso, de quo accusatores plura paene quam de re reoque dixerunt. qume ipso, de quo accusatores plura paene quam de re reoque dixerunt. quuam, iudices, si quid est in me ipso ita reprehensum ut id ab hoc seiunctum sit, non me id magno opere conturbat; non enim timeo ne, quia perraro grati homines reperiantur, idcirco, cum me nimium gratum illi esse dicant, id mihi criminosum esse possit. quaut merita Cn. Planci erga me minora esse dicerent quam a me ipso praedicarentur, aut, si essent summa, negarent ea tamen ita magni ut ego putarem ponderis apud vos esse debere, haec mihi sunt tractanda, iudices,  criminibus, ne non tam innocentia reus sua quam recordatione meorum temporum defensus esse videatur. sed mihi in causa facili atque explicata perdifficilis, iudices, et lubrica defensionis ratio proponitur. nam, si tantum modo mihi necesse esset contra Laterensem dicere, tamen id ipsum esset in tanto usu nostro tantaque amicitia molestum. vetus est enim lex illa iustae veraeque
Abbreviated transcription (Latin):
apud cos obsit. qui me ip̃m maxime saluum uidere uoluerunt.
Sepiusq iudices mihi uenit in mentem admirandum potius eẽ
M. latensem hominem studiosissimum et diligentissimũ salutis
ineç reum sibi hunc potissimum delegisse: q̃ metuendum ne uo¬
bis id ille magna ratione fecisse uideatur. Quanq̃ mihi non su
tis. impunitatem consecutuꝵ putem. Nisi cius integerrimam
uitam modestissimos mores. sũmam sidem cõtinentiam. pieta¬
tem. in ocentiam ostendero nihil de poena recusabo. Sin omnia
p̃stitero. quȩ sunt a bonis uiris expectanda. petam uid. a uobis
ut cuius miscricordia salus mea custodita sit: ei uos misericor¬
diam ur̃am me dep̾cante tribuatis. Equidem ad reliquos laboes
quos in hac causa maiores suscipio ꝗ in eȩteris. etiam hanc mole¬
stiam assummo.q mihi non solum pro.en. plancio dicendum est
cuius ego salutem non secus ac meam tueri debeo: sed etiam pro

Expanded text:
apud eos obsit qui me ipsi maxime salvum videre voluerunt, apud eos obsit qui me ipsi maxime salvum videre voluerunt, saepiusque, iudices, mihi venit in mentem admirandum esse M. Laterensem, hominem studiosissimum et dignitatis et salutis meae, reum sibi hunc potissimum delegisse quam metuendum ne vobis id ille magna ratione fecisse videatur. quamquam mihi non sumtis impunitatem consecutum putem. Nisi eius integerrimam vitam, modestissimos mores, summam fidem, continentiam, pietatem, innocentiam ostendero, nihil de poena recusabo; sin omnia praestitero quae sunt a bonis viris exspectanda, petam, iudices, a vobis ut, cuius misericordia salus mea custodita sit, ei vos vestram misericordiam me deprecante tribuatis. equidem ad reliquos labores, quos in hac causa maiores suscipio quam in ceteris, etiam hanc molestiam adsumo, quod mihi non solum pro Cn. Plancio dicendum est, cuius ego salutem non secus ac meam tueri debeo, sed etiam pro
Abbreviated transcription (Latin):
Um propter egregiam et singularem
en. plancii iudices in mea salute custo¬
dienda fidem tam multos et bonos ui¬
ros cius honori uiderem c̃ẽ fautores. ca¬
piebam animo non mediocrem uolu¬
ptatem:q cuius officium mihi saluti
fuiss ci meoꝵ tempoꝵ memoriam suf¬
fragari uidebam. Cum aũt audirẽ me¬
os partim inimicos partum inuidos huic accusationi ẽẽ fautores
candemq rem aduersariam eẽ in udicio en.plancio. quȩ in pe¬
titione fuiss aduitria dolebam udices et acerbe ferebam si huius
salus ob camipãm cãm eet infestior ꝙ is meam salutem atq uita
sua beniuolentia p̃sidio custodiaq texisset. Nunc aũt uester uidi¬
ces conspectus et consessus iste reficit et recreat mentem meam cũ
intueor et contemplor unum quenq ur̃m. Uideo enim hoc ĩ nu¬
mero neminem cui mea salus non cara fuerit: cuius non extet in
me sũmum meritum: cui non sim obstrictus ic̃oria bñficii sem¬
piterna. Itaq non extimesco ne.en. plancio custodia meȩ salutis

Expanded text:
um propter egregiam et singularem Cn. Planci, iudices, in mea salute custodienda fidem tam multos et bonos viros eius honori viderem esse fautores, capiebam animo non mediocrem voluptatem quod, cuius officium mihi saluti fuisset, ei meorum temporum memoriam suffragari videbam. cum autem audirem meos partim inimicos, partim invidos huic accusationi esse fautores, eandemque rem adversariam esse in iudicio Cn. Plancio quae in petitione fuisset adiutrix, dolebam, iudices, et acerbe ferebam, si huius salus ob eam ipsam causam esset infestior quod is meam salutem atque vitam sua benivolentia praesidio custodiaque texisset. nunc autem vester, iudices, conspectus et consessus iste reficit et recreat mentem meam, cum intueor et contemplor unum quemque vestrum. video enim hoc in numero neminem cui mea salus non cara fuerit, cuius non exstet in me summum meritum, cui non sim obstrictus memoria benefici sempiterna. itaque non extimesco ne Cn. Plancio custodia meae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
diepituido cum seruo habiti furti egit nup ab ip̃o habito petere
coepit. dne do priuato uidicio mimi crehite nobis isdem sortis¬
se patronis eelumniam non esfugiet. Atq eti amuit uobie renim¬
ecatur hominem mnultoꝵ hospitem. A. albinum quenclam eaupo¬
bem de uia latĩa suboratis qui sibi a duentio seriunsqi euis inpo¬
berna suo in anis alatas ẽẽ dicat. Quo de homine nihid etuam nuc
clic ero nobis necẽẽ c̃. Si inuitiuerit id quodd solet sc h egim uutẽ¬
enpiomus ut moleste ferat se de uia recessisse. Habetis iudice. ã
uo bora uita de morib auli cluentii quem uli inuidtiosum icienq̃

Expanded text:
aliquando cum servis habiti furti egit, nuper ab ipso habito petere aliquando cum servis habiti furti egit, nuper ab ipso habito petere coepit. hic illo privato iudicio, mihi credite, vobis isdem fortasse patronis calumniam non effugiet. atque etiam, ut nobis renuntiatur, hominem multorum hospitum, A.Aulum Bivium quendam, coponem de via Latina, subornatis qui sibi a Cluentio servisque eius in taberna sua manus adlatas esse dicat. quo de homine nihil etiam nunc dicere nobis est necesse. si invitaverit, id quod solet, sic hominem accipiemus ut moleste ferat se de via decessisse. habetis, iudices, quae in totam causam de moribus A.Auli Cluenti quem illi invidiosum esse reum
Abbreviated transcription (Latin):
causa illius demõstrata: sine iudicio controuersiaq discessum est.
P.helii testam̃to ꝓpinquus exheredatus cum eẽt heres hic alienioͬ
institutus ẽ. P. heluis habiti merito fecit. neq hic in testamẽto
faciendo interfint. idq testamentum ab huius inimico opianico
c̃ obsignatum. Horio legatum ex testamento inficiatum esse:
Non est ita. sed cum sextercia .xxx. scripta ẽent pro sexterciis.ccc.
neq ei satis cautum uideret᷑ uoluit eum aliquid acceptum re¬
ferre liberalitati sue. pͥmo deberi negauit: post sine controuer¬
sia soluit. En. cuiusdam samnitis uxorem post bellum ab hoc
c̃ẽ repetitam. Mulierem cum emisset de sectorib quo tempore
cam pͥmo liberam ẽẽ audiuit sine uidicio reddidit celio. Enniũ
cẽ quendam cuius bona teneat habitus. Est hic ennius egens q¬
dam calumniator opianici qui multos anos quieuit. deinde

Expanded text:
causa illis demonstrata sine iudicio controversiaque discessum est. causa illis demonstrata sine iudicio controversiaque discessum est. P.Publii Aeli testamento propinquus exheredatus cum esset, heres hic alienior institutus est. P.Publius Aelius habiti merito fecit, neque hic in testamento faciendo interfuit, idque testamentum ab huius inimico Oppianico est obsignatum. Floro legatum ex testamento infitiatum esse. non est ita; sed cum HS xxx scripta essent pro HS xxxx neque ei cautum satis videretur, voluit eum aliquid acceptum referre liberalitati suae. primo deberi negavit, post sine controversia solvit. Cei cuiusdam Samnitis uxorem post bellum ab hoc esse repetitam. mulierem cum emisset a sectoribus, quo tempore eam primum liberam esse audivit, sine iudicio reddidit Ceio. Ennium esse quendam cuius bona teneat habitus. est hic Ennius egens quidam calumniator, mercennarius Oppianici, qui permultos annos quievit; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ȩ questionis erant. idcirco illi statuerunt fingenda ẽẽ et proferẽ¬
da ne omnium turpissimi repirent᷑. si ii uidicium nihil p̃ter in¬
uidiam attulissent. Atq ut existimetis necessario me. de his re¬
bus. de quibus iam dix̾im pluribus egisse uerbis attendite reliqua.
frofecto intelligetis ca quę paucis demõstrari potuerunt breuissi¬
me eẽ defensa. En. decidio samniti ei qui ꝓscriptus ẽ iniuriã
in calamitite eius ab huius familia factam cẽ dixisti. A nullo
illc liberalius. ꝗͣ a cluentio tractatus ẽ. Huius ulum opes in rebꝰ
eius incõmodis subleuarunt. Atq hoc tum ip̃e tum omnes eiꝰ
amici necessariiq cognorunt. Ancharii et patheni pastorib
huius uillicum ium. et manus attulisse. Cum quȩdam in colli¬
bus ut solet controu̾sia pastorum ẽẽt orta habiti uillici remi
domini et pͥuatam defenderunt. Cum ẽẽt expostulatio facta

Expanded text:
vestrae quaestionis erant, idcirco illi statuerunt fingenda esse sibi et proferenvestrae quaestionis erant, idcirco illi statuerunt fingenda esse sibi et proferenda ne omnium turpissimi reperirentur, si in iudicium nihil praeter invidiam attulissent. atque ut existimetis me necessario de his rebus de quibus iam dixerim pluribus egisse verbis, attendite reliqua; profecto intellegetis ea quae paucis demonstrari potuerint brevissime esse defensa. Cn.Gnaeo Decidio Samniti, ei qui proscriptus est, iniuriam in calamitate eius ab huius familia factam esse dixit. ab nullo ille liberalius quam a Cluentio tractatus est. huius illum opes in rebus eius incommodissimis sublevarunt, atque hoc cum ipse tum omnes eius amici necessariique cognorunt. Anchari et Paceni pastoribus huius vilicos vim et manus attulisse. cum quaedam in callibus, ut solet, controversia pastorum esset orta, habiti vilici rem domini et privatam possessionem defenderunt. cum esset expostulatio facta,
Abbreviated transcription (Latin):
res in questione uersetur. Cum hec sunt uidenda. tum uero ul¬
lud ẽ hominis magni uidicis atq sapientis cum illam iudicã¬
di causa tabellam sumpserit non se putare eẽ solum neq sibi qđ¬
cunq concupient licere: sed hẽre in consilio legem religionẽ equi¬
tatem. sidem. libidinem aũt̃ odium inuidiam metum cuproi¬
tatesq omnes ãmouere. maxime estimare conscientiam m̃tis suȩ
quam a dis ĩmortalibus accepimus. quȩ a nobis diuelli non potest
metu et summa cum honestate uiuemus. Hec si. T. actius aut
cognouisset. aut cogitasset ꝓfecto ne conatus quidem eẽt dicere
id quod multis uerbis egit. uidicem qđ ei uideatur statuere ⁊
non deuinctum legibus esse oportere. Quibus de rebus mihi pro
cluentii uoluntate nimium pro rei .p. dignitate parum.pro ur̃a
prudentia satis: dixisse uideor. Reliqua ppauca sunt quȩ quia

Expanded text:
res in quaestione versetur. cum haec sunt videnda, tum vero ilres in quaestione versetur. cum haec sunt videnda, tum vero illud est hominis magni, iudices, atque sapientis, cum illam iudicandi causa tabellam sumpserit, non se reputare solum esse nec sibi quodcumque concupierit licere, sed habere in consilio legem, religionem, aequitatem, fidem; libidinem autem, odium, invidiam, metum cupiditatesque omnis amovere maximique aestimare conscientiam mentis suae quam ab dis immortalibus accepimus, quae a nobis divelli non potest;metu et summa cum honestate vivemus. haec si T.Titus Attius aut cognovisset aut cogitasset, profecto ne conatus quidem esset dicere, id quod multis verbis egit, iudicem quod ei videatur statuere et non devinctum legibus esse oportere. quibus de rebus mihi pro Cluenti voluntate nimium, pro rei dignitate parum, pro vestra prudentia satis dixisse videor. reliqua perpauca sunt; quae quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut me defensore uoluerit: me eus cam legis presidio defensuru
ut uel his iudicib uel horum similib faculimc probaturusuret
omni me defensione usuꝵ ẽẽ legis: qua nunc ut uta abeo cu
uoluntati mihi obtemꝑandum est non concedit᷑. Non enim
debeo dubitare uid. quin si qua ad uos cã eiuis mõi delarta siũt
eius qui lege non teneatur. etsi is inuidiosus aut multis offẽt¬
sus cẽ uideat᷑ etiam si eum oderitis etiam si inuiti ab solutureti¬
tis. tamen absoluatis. et religiom potius uĩs̨ qͥ odio pareatio i
Est enim sapientis uidicis cogitare tantum sibi a ppło ro ẽẽ pmis¬
sum. quantum cõmissum sit et creditum et non solum sib ppo¬
testatem datam: uerumetiam sidem hĩtam ẽẽ. meminisse polse
quem oderit absoluere: quem non oderit condemnare.: et sem¬
per non quid uelit ip̃e: sed quid lex et religio cogat cogitare
animaduertere. qua lege reus citetur. de quo reo cognoscat. q̃

Expanded text:
uti me defensore voluerit, me eius causam legis praesidio defensurum uti me defensore voluerit, me eius causam legis praesidio defensurum et vel his iudicibus vel horum similibus facillime probaturum, et omni me defensione usurum esse legis, qua nunc ut utar ab eo cuius voluntati mihi obtemperandum est non conceditur. non enim debeo dubitare, iudices, quin, si qua ad vos causa eius modi delata sit eius qui lege non teneatur, etiam si is invidiosus aut multis offensus esse videatur, etiam si eum oderitis, etiam si inviti absoluturi sitis, tamen absolvatis et religioni potius vestrae quam odio pareatis. est enim sapientis iudicis cogitare tantum sibi a populo Romano esse permissum quantum commissum sit et creditum, et non solum sibi potestatem datam verum etiam fidem habitam esse meminisse; posse quem oderit absolvere, quem non oderit condemnare, et semper non quid ipse velit sed quid lex et religio cogat cogitare; animadvertere qua lege reus citetur, de quo reo cognoscat, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quoi. altingere noluerit p̃sidi nibil fuisse. Hie nunc ẽ quidda
debcam quoniam is mec uitestatus ẽ ut omnio milicura plqiue
opoa posita sit in omnium piculis defendenqios NICO Quantqu
piculosa qͥ etiam infinta quȩstio temptet᷑ ab accusa conabita
crm cam legem. quȩ in nr̃m oroinem scripta sit in fpłm rõau
transferre cͦonent᷑: Qua in lege ẽ qui conerit quodi qlute pate¬
et uudetis. Conuenerit eque insinitum et incertum ẽ o nete¬
serit. hoc uero tum insinitum tum obscurum estet occultuser
culsum ue testimonium dixerit. Quis de plebe ro testinoniũ
dixit unꝙͣ cui non hoc ꝑiculum ł actio iuctore parstund eroe
uideatis: nam dicturum quidem certe si hoC uIdiqum plebr
o ppositum sit neĩem unqͥ ẽẽ confirmo. Sed hoc polliceoꝵ. oib̃
Si eui forte hac lege negocium facesset qui lege non teneat qlo

Expanded text:
quam attingere noluerit praesidi nil fuisse. hic nunc est quiddam quam attingere noluerit praesidi nil fuisse. hic nunc est quiddam o praestare debeam, quoniam is meae vitae status est ut omnis mihi cura et opera posita sit in hominum periculis defendendis. video quanta et quam periculosa et quam infinita quaestio temptetur ab accusatoribus, cum eam legem quae in nostrum ordinem scripta sit in populum Romanum transferre conentur. qua in lege est: 'qui coierit,' quod quam late pateat videtis. 'convenerit'; aeque incertum et infinitum est. 'consenserit'; hoc vero cum infinitum tum obscurum et occultum. 'falsumve testimonium dixerit'; quis de plebe Romana testimonium dixit umquam cui non hoc periculum T.Tito Attio auctore paratum esse videatis? nam dicturum quidem certe, si hoc iudicium plebi Romanae propositum sit, neminem umquam esse confirmo. sed hoc polliceor omnibus, si cui forte hac lege negotium facessetur qui lege non teneatur, si is
Abbreviated transcription (Latin):
stio pferatur. Int̾ea quidem per deos ĩmortales quoniam omĩa
c̃omoda nr̃a iura libertatem salutem deniq legibus obtinemus:
ppłm ro. aliud nunc agere uobis rem p. et fortunas suas cõmisis¬
se sinc cura eẽ non metuere ne lege ea qua nunꝗͣ ip̃c uixerit: et
quęstione qua se solutum liberumq ẽẽ arbitraret᷑ per paucos iudi¬
ces astringat᷑. Agit enim sic cãm .T. ac̃tius adolescens bonus et
disertus. omnes ciues legibus teneri omnib Uos attenditis et
auditis silentio sicut facere debetis. A. cluentius eques ro. cãm
dicit ea lege qua lege senatores: et ii qui magr̃atum hũerunt
soli tenentur. Mihi per eum recusare et in arce legis p̃sidia con¬
stituerc defensionis meȩ non licet. Si obtinuent cãm cluentius
sicuti ur̃a cquitate nixi confidimus: om̃s existimabunt id qđ
erit obtinuisse ꝑꝑ ĩnocentiam. q̃m ita defensus sit in lege aut¬

Expanded text:
stio perferatur. interea quidem, per deos immortalis! quoniam omnia stio perferatur. interea quidem, per deos immortalis! quoniam omnia commoda nostra, iura, libertatem, salutem denique legibus obtinemus, us, populum Romanum aliud nunc agere, vobis rem publicam et fortunas suas commisisse, sine cura esse, non metuere ne lege ea quam numquam ipse iusserit et quaestione qua se solutum liberumque esse arbitretur per paucos iudices astringatur. agit enim sic causam T.Titus Attius, adulescens bonus et disertus, omnis civis legibus teneri omnibus; vos auditis et attenditis silentio, sicut facere debetis. A.Aulus Cluentius, eques Romanus, causam dicit ea lege, qua lege senatores et ei qui magistratum habuerunt soli tenentur; mihi per eum recusare et in arce legis praesidia constituere defensionis meae non licet. si obtinuerit causam Cluentius, sicuti vestra aequitate nixi confidimus, omnes existimabunt, id quod erit, obtinuisse propter innocentiam, quoniam ita defensus sit; in lege aut
Abbreviated transcription (Latin):
rum oruam̃ta pꝑ periculoꝵ multitudinem p̃termisissent. ppli
beneficiis fuisse priuatos iudiciorum nouoꝵ ꝑiculis non care̾.
Senatorem hoc queri non posse. ppea ꝙ ea conditione pposita pe¬
tere coepisset: ꝙq ꝑmulta ẽent ornam̃ta quib eam mitigare
molestiam posset locus auctoritas. domi splendor nom̃ et gratia
excitus upia. puncie: quib in rebus cum sũma recte factis ma¬
iores inĩ ꝓmiserint. plura pcccatis picula ꝓposita ẽẽ uoluerunt. Illi
non hoc recusabant ne ea lege accusarent᷑ qua habitus accusatur q̃
tum erat sempronia nunc est cornelia. Intelligebant enim ea lege
equestrem ordinem non teneri. S ne noualege colligarent᷑ labo¬
rabant Habitus ne hoc quidem unꝗͣ recus auit. quo minus uel ea
lege rõnem uite sue redderet qua non teneret᷑. Ouę si uobis condi¬
tio placet om̃s id agamus: ut hȩc ꝗͣpͥmum in om̃s ordines que¬

Expanded text:
rum ornamenta propter periculorum multitudinem praetermisissent populi rum ornamenta propter periculorum multitudinem praetermisissent populi beneficiis esse privatos, iudiciorum novorum periculis non carere. senatorem hoc queri non posse, propterea quod ea condicione proposita petere coepisset quodque permulta essent ornamenta quibus eam mitigare molestiam posset, locus, auctoritas, domi splendor, apud exteras nexercitus, imperia, provinciae; quibus in rebus cum summa recte factis maiores nostri praemia tum plura peccatis pericula proposita esse voluerunt. illi non hoc recusabant ne ea lege accusarentur qua nunc habitus accusatur, quae tunc erat Sempronia, nunc est Cornelia — intellegebant enim ea lege equestrem ordinem non teneri — sed ne nova lege adligarentur laborabant. habitus ne hoc quidem umquam recusavit quo minus vel ea lege rationem vitae suae redderet qua non teneretur. quae si vobis condicio placet, omnes id agamus ut haec quam primum in omnis ordines quae
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicium uocarent᷑: tunc.c. flauuius pusio .en. sitinuss de¬
moecoenas illa robora ppli ro. cȩteriq huiuscemõi ordinis non
fecerunt idem quod nunc cluentius: ut aliquid culpe suscipe
se putarent recusando: sed aptissime repugnarunt cum hoc re¬
cusarent. et palam fortissime atq honestissime dicerent se po¬
tuisse uidicio ppli ro. in amplissimum locum puenire si sua stu¬
dia ad honores petendos conferre uoluissent. sese uidisse in ca
uita qualis splendor inẽẽt. quinta ornamta. quȩ dignitas. eaq
se contempsisse et ordine suo patrumq suoꝵ contentos suisse
et uitam ulam tranquillam et quietam irmotam a procellis in¬
uidiarum in huiusoemõi uidicioꝵ anfractu sequi maluisse. Aut
sibi adhonores petendos etatem integram restitui oportere.:
aut quoniam non posset eam condicionem uite quam secuti
petitionem reli quissent manere. Iniquum ẽẽ hos qui hono¬

Expanded text:
in iudicium vocarentur! tum C.Gaius Flavius pusio, Cn.Gnaeus in iudicium vocarentur! tum C.Gaius Flavius pusio, Cn.Gnaeus Maecenas, illa robora populi Romani, ceterique eiusdem ordinis non fecerunt idem quod nunc Cluentius, ut aliquid culpae suscipere se putarent recusando, sed apertissime repugnarunt, cum et recusarent et palam fortissime atque honestissime dicerent, se potuisse iudicio populi Romani in amplissimum locum pervenire, si sua studia ad honores petendos conferre voluissent. sese vidisse in ea vita qualis splendor inesset, quanta ornamenta, quae dignitas; quae se non contempsisse sed ordine suo patrumque suorum contentos fuisse et vitam illam tranquillam et quietam, remotam a procellis invidiarum et huiusce modi iudiciorum sequi maluisse. aut sibi ad honores petendos aetatem integram restitui oportere aut, quoniam id non posset, eam condicionem vitae quam secuti petitionem reliquissent manere. iniquum esse eos qui hono
Abbreviated transcription (Latin):
ni senatorio dignitate ꝓximo concorcha amicissimos ẽẽ cipuĩt
S ii qui se uolunt posse omnia. neq p̃terca quieqͣ ẽẽ aut i
homine ullo aut ordine hoc ip̃o metu se putant equites ipõa¬
nos in potãtem suam redacturos si constitutum ẽ ut de iis qui
rem iudicarent. huiusmõi iudicia fieri possint. Uident en
auctoritatem huius ordinis confirmari uidem udicia eõpro¬
bari. hoc metu proposito euellere se aculeum seueritatis um po¬
se confidunt. Ouis enim de homine audeat paulo maionb opi¬
bus p̃pedito uere et fortiter iudicare: cum uideat sibi de eo qui co¬
ierit. aut consenserit cãm ẽẽ dicendam: Ouros fortes equites
io. qui homini clarissimo ac potentissimo. M Druso tr pł re
stiterunt: cum ille nihil aliud ageret qͥ cum illa cuncta quȩ tum
erant nobilitatis nisi utiq rem iudicassent huius mõi questiõib

Expanded text:
ni senatorio dignitate proximos, concordia coniunctissimos esse cupiunt; ni senatorio dignitate proximos, concordia coniunctissimos esse cupiunt; sed ei qui sese volunt posse omnia neque praeterea quicquam esse aut in homine ullo aut in ordine, hoc uno metu se putant equites Romanos in potestatem suam redacturos, si constitutum sit ut de eis qui rem iudicarint huiusce modi iudicia fieri possint. vident enim auctoritatem huius ordinis confirmari, vident iudicia comprobari; hoc metu proposito evellere se aculeum severitatis vestrae posse confidunt. quis enim de homine audeat paulo maioribus opibus praedito vere et fortiter iudicare, cum videat sibi de eo quod coierit aut consenserit causam esse dicendam? O viros fortis, equites Romanos, qui homini clarissimo ac potentissimo, M.Marco Druso, tribuno plebis, restiterunt, cum ille nihil aliud ageret cum illa cuncta quae tum erat nobilitate, nisi ut ei qui rem iudicassent huiusce modi quaestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ccumuenie.C. Gracchus tulit. ea legem pro plebe non in ple¬
bem tulit. fostea .L. Syiia homo a ppli calsi temotilinus. pir
cum cius rei quęstionem hac ip̃a lege conshitueret. qua uos hoc tẽ¬
pore iuidicatis ppłm ro. quem abhoc genere liberum acceperat
alligare nouo quęstionis genere ausus non ẽ. Quod si sien pose
exisfimasset pro ulo odio quod huit in equestrem ordinen pisse¬
hil fecisset libentius q̃ omnem ulam acerbitatem pscripteon n
sue. questus in ueteres udices in hanc unam questionem obtulis¬
set. Nec nunc quicq̃ agitur mihi credite iuđd. et pspicite id qđ
puidendum ẽ nisi ut eques ro. in huiusee legis piculiunicha¬
datur. neq hoc agitur ab omnib sed a paucis. Nam ii senato¬
res qui se facile tuent᷑ integritate et in nocentia quales ut ueredi¬
cam uos estis et cȩteri qui sine cupiditate uixenint equites ordi¬

Expanded text:
iretur,' C.Gaius Gracchus tulit; eam legem pro plebe, non in pleiretur,' C.Gaius Gracchus tulit; eam legem pro plebe, non in plebem tulit. postea L.Lucius Sulla, homo a populi causa remotissimus, tamen, cum eius rei quaestionem hac ipsa lege constitueret qua vos hoc tempore iudicatis, populum Romanum quem ab hoc genere liberum acceperat adligare novo quaestionis genere ausus non est. quod si fieri posse existimasset, pro illo odio quod habuit in equestrem ordinem nihil fecisset libentius quam omnem illam acerbitatem proscriptionis suae qua est usus in veteres iudices in hanc unam quaestionem contulisset. nec nunc quicquam agitur — mihi credite, iudices, et prospicite id quod providendum est — nisi ut equites Romani in huiusce legis periculum concludantur; neque hoc agitur ab omnibus sed a paucis. nam ei senatores qui se facile tuentur integritate et innocentia, quales, ut vere dicam, vos estis et ceteri qui sine cupiditate vixerunt, equites ordi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ego legem recito nec hoc loco pro te dico: sed ea quę a me de¬
siderari arbitror. non ielinquam. Iniquum tibi uidetur. aicti ẽẽ non
parcamus deinde quis unꝗ̃ hoc senator accusauit: ut cum altiore:
gridum dignitatis beneficio ppli ro. ẽẽt consequutus. eo se putaret
durioribus legum conditionib uti oportere: ꝙͣ multa sunt cõmo¬
da quib caremus: qͣmulta molesta ac difficilia quȩ subimus: atq
hec omnia tamen honoris et amplitudinis cõmodo compensant᷑.
Conuerte nunc te ad equestrem ordinem atq in cęteros casdem
uitȩ condiciones non ꝑferent putant enim minus multos sibi la¬
queos legum et condicionum ac iudiciorum ꝓpositos cẽ oportere
qui sũmum locum ciuitatis. aut non potuerunt ascendere: aut nõ
petiuerunt. Atq ut omittam leges alias omnes quib tenemur ce¬
teri aut̃ sunt ordines liberati hanc ipĩm legem ne quis uidicio

Expanded text:
neque ego legem recito neque hoc loco pro te dico, sed ea quae a me deneque ego legem recito neque hoc loco pro te dico, sed ea quae a me desiderari arbitror non relinquam. iniquum tibi videtur, Atti, esse non pareamus. deinde quis umquam hoc senator recusavit ne, cum altiorem gradum dignitatis beneficio populi Romani esset consecutus, eo se putaret durioribus legum condicionibus uti oportere? quam multa sunt commoda quibus caremus, quam multa molesta et difficilia quae subimus! atque haec omnia tamen honoris et amplitudinis commodo compensantur. converte nunc ad equestrem ordinem atque in ceteros ordines easdem vitae condiciones; non perferent. putant enim minus multos sibi laqueos legum et condicionum ac iudiciorum propositos esse oportere qui summum locum civitatis aut non potuerunt ascendere aut non petiverunt. atque ut omittam leges alias omnis quibus nos tenemur, ceteri autem sunt ordines liberati, hanc ipsam legem: 'ne quis iudici
Abbreviated transcription (Latin):
me roierit : Nunc ita est deq cius capite quento qui magratum hi¬
buent in ue senatu sententiam dixent qui eorum coit coicrit. Num
u est eduentius: certe non est. quis ergo est cluentius: Qui tam̃ defẽ¬
di causam suam lege nolit. Itaq ibiicio legem morem cluentiogẽo
tibi tamen icti pau̾ca que ab huius ciusa sciuncta sunt responde¬
bo Est enim quiddam in hac causa quod cluentius ad se: est aliꝗo
quod ego ad me putem ptinere. Hic putat sua interrẽe se re ip̃a ⁊
gesto negocio non lege defendi ego autem mea existimo interẽẽ me
nulla in disputatione ab actio uideri suꝑatum. Non enim causa mi
hi hce soli dicenda est. Hic ominbus labor ieus propositus qui¬
cunq hic facultate defensionis contenti ẽẽ possunt. Nolo quenꝙͣ
corum qui assunt existim are mc que de lege ab achio dicta sunt si reti¬
cuerim comprobare. Ouamobrem Cluenti de tetibi obsequor.

Expanded text:
ve coierit.' nunc ita est: Deque eius capite quaerito qui magistratum have coierit.' nunc ita est: Deque eius capite quaerito qui magistratum habuerit quive in senatu sententiam dixerit, qui eorum coiit, coierit. num is est Cluentius? certe non est. quis ergo est Cluentius? qui tamen defendi causam suam lege noluit. itaque abicio legem, morem Cluentio gero. tibi tamen, Atti, pauca quae ab huius causa seiuncta sunt respondebo. est enim quiddam in hac causa quod Cluentius ad se, est aliquid quod ego ad me putem pertinere. hic sua putat interesse se re ipsa et gesto negotio, non lege defendi; ego autem mea existimo interesse me nulla in disputatione ab Attio videri esse superatum. non enim mihi haec causa sola dicenda est; omnibus hic labor meus propositus est quicumque hac facultate defensionis contenti esse possunt. nolo quemquam eorum qui adsunt existimare me quae de lege ab Attio dicta sunt, si reticuerim, comprobare. quam ob rem, Cluenti, de te tibi obsequor;