comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sacra ratis subitis q uadis immobilis hesit
Tum prope emedia magno clamore sacerdos
Parcite pollutis contigere uicula palmis
Et procul hinc moneo ꝓcul hic quecũq ꝓphane
Ferte gradus nec uos casto miscete labori
Dum satis est monuisse dee quod si qua pudica
Mente ualet si qua illesi sibi corporis astat
Conscia uel sola subeat pia munera dextra
Hic prisca ducens clausor ab origine nõmẽ
Claudia nõ equa populi male credita fama
In puppim uersis palmisq oculisq prophat¬
Celicolum genitrix numen qd numina nobis
Cuncta creas cunis proles terramq fretũq
Sidera e inmauis regnor sorte gubernat
Si nostrum nullo uiolatum est crimine corpꝰ
Testis uiua ueni & facili me absolue carina
Tum secura capit finẽ fremitusq leonum
An dixi uisus subito & grauiora ꝑ auris
N ulla pulsa manu sonuert timpana diue
Fertur prona ratis uentos impellere credas

Expanded text:
sacra ratis subitisque uadis immobilis haesit. sacra ratis subitisque uadis immobilis haesit. tum puppe a media magno clamore sacerdos: ‘Parcite pollutis contingere uincula palmis et procul hinc, moneo, procul hinc, quaecumque profanae, ferte gradus nec uos casto miscete labori, dum satis est monuisse deae. quod si qua pudica mente ualet, si qua inlaesi sibi corporis astat conscia, uel sola subeat pia munera dextra.’ Hic, prisca ducens Clausorum ab origine nomen, Claudia, non aequae populi male credita famae, in puppim uersis palmisque oculisque profat‘Caelicolum genetrix, numen, quod numina nobis cuncta creas, cuius proles terramque fretumque sideraque et manis regnorum sorte gubernant, si nostrum nullo uiolatum est crimine corpus, testis, diua, ueni et facili me absolue carina.’ tum secura capit funem, fremitusque leonum audiri uisus subito, et grauiora per auris nulla pulsa manu sonuerunt tympana diuae. fertur prona ratis uentos impellere credas
Abbreviated transcription (Latin):
OSTIIS. AUSONIIS.
BESCENDERET.
AD UENA. TERRIS.
Fatidice fuerant oracula
prisca sibyllae
Celicolam phrygia genitricẽ sede petita
Laumedõtee sacrandam moenib uibis
Aduentum exciperet num̃ ꝗ laetus ab õni
Concilio patrum presents degerit eui
Optimus heu nomẽ meditis maiusq triuphis
Iamq petita aderat latia portãte eybelem
Puppe acq omnis magno cedẽte senatu
Tunc lecu multa fulgebat imagine auor
Isq ubi longin quo ueniẽtia numina põto
Accepit supplex palmis tusciq sonora
Tribidis adlucis sublimis ad hostia puppim
Femineae cum deĩde manus subire ꝑ amne
Quae traherẽt celsam religatis funib alnum
Circum arguta cauis tinitib hera simulq
Certabant rauco resonantia timpana pulsu
Semiuiriq chori gemino qui dindima mote
Casta colunt qui dicteo bachant᷑ in antro
Quiq idea uiga & lucos nouere silenus
Nos inter fremitus ac leto uota tumultu
Substitit adductis renuens ꝓcedere undis

Expanded text:
ostis ut Ausoniis decederet aduena terris, fatidicae fuerant oracula prisca Sibyllae caelicolum Phrygia genetricem sede petitam Laomedonteae sacrandam moenibus urbis: aduectum exciperet numen, qui lectus ab omni concilio patrum praesentis degeret aeui optimus. en nomen melius maiusque triumphis! iamque petita aderat Latia portante Cybebe puppe, atque ante omnis magno cedente senatu tunc lecti, multa fulgebat imagine auorum. isque ubi longinquo uenientia numina ponto accepit supplex palmis Tuscique sonora Thybridis adduxit sublimis ad ostia puppim, femineae tum deinde manus subiere, per amnem quae traherent celsam religatis funibus alnum. circum arguta cauis tinnitibus aera, simulque certabant rauco resonantia tympana pulsu, semiuirique chori, gemino qui Dindyma monte casta colunt, qui Dictaeo bacchantur in antro, quique Idaea iuga et lucos nouere silentis. hos inter fremitus ac laeto uota tumultu substitit adductis renuens procedere uinclis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad numerx plaudat resonãtia cerula tõsis
Postꝗͣ confcctum nautis opus oraq cursus
Atq armata ratis uentoq dedere profũdum
Omnis turba ruit. matres pueriq senesq
ꝑet medios coctus trahit atq inimica ꝑ ora
Spectandum fortuna ducẽ fere lumina ꝯtra
Pacatus frõte qualis cum littora primũ
Atugit appulsa rector sidonia classe
Accessi comes aut ip̃o renuẽte ratiq
Impositus moestis socium me canib ad lo
Illuuie atq ĩopes mensas durumq cubile
Et certare malis urgẽtib hoste putaba
Deuicto mauis. nec tam fugisse cauendo

Expanded text:
ad numerum plaudat resonantia caerula tonsis. ad numerum plaudat resonantia caerula tonsis. Postquam confectum nautis opus horaque cursus atque armata ratis uentique dedere profundum, omnis turba ruit, matres puerique senesque. per medios coetus trahit atque inimica per ora spectandum Fortuna ducem. fert lumina contra pacatus frontem, qualis cum litora primum attigit adpulsa rector Sidonia classe. accessi comes, haud ipso renuente, ratique impositus maestis socium me casibus addo. inluuiem atque inopes mensas durumque cubile et certare malis urgentibus hoste putabat deuicto maius, nec tam fugisse cauendo
Abbreviated transcription (Latin):
Haud unꝗͣ absistam gemitu te regule uidit
Sidonius carcer. tuq hinc sat magna triumpho
Uisa es karthago superis quae pena sequetur
Digna satis tali pollutos marte laconas
At noua elisei iurato foedere p̃res
Consultant mandare duci pacisq seqͣstre¬
M ittere poscentis uictam iter proelia pubem
Captiuamq manũ ductore repẽdere nostro
Nec mora iam stabat primis ĩ littoris undis
Nauali propulsa ratis iam nautica pubes
A ut siluis stringunt remos aut abiete secta
Transtra nouant his intortos aꝑtare rudẽtis
Nis studium erecto componere carbassa malo
Unca locant prora cumati pondera ferri
Ante omnis doctus pelagi rectorq carine
Puppĩ aptat clauumq coton micat ereus alta
Fulgor aqua trifidi splendẽtis ĩ equore rastri
Tela simul uariamq ferut contra asperã põti
Reꝵ ad tp̃s opem medie stat magine puppis
Qui uoce alternos nautaꝵ temperet ictus
Et remis dictet sonitum pariterq relatis

Expanded text:
haud umquam absistam gemitu. te, Regule, uidit haud umquam absistam gemitu. te, Regule, uidit Sidonius carcer, tuque huic sat magna triumpho uisa es, Carthago, superis. quae poena sequetur digna satis tali pollutos Marte Laconas? At noua Elissaei iurato foedera patres consultant mandare duci pacisque sequestrem mittere poscentis uinctam inter proelia pubem captiuamque manum ductore rependere nostro. nec mora, iam stabat primis in litoris undis nauali propulsa ratis, iam nautica pubes aut siluis stringunt remos, aut abiete secta transtra nouant. his intortos aptare rudentis, his studium erecto componere carbasa malo. unca locant prora curuati pondera ferri. ante omnis doctus pelagi rectorque carinae puppim aptat clauumque Cothon. micat aereus alta fulgor aqua trifidi splendentis in aequore rostri. tela simul uariamque ferunt contra aspera ponti rerum ad tempus opem. mediae stat margine puppis qui uoce alternos nautarum temperet ictus et remis dictet sonitum pariterque relatis
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ubi nigrantẽ torpens sindentib austris
Portat turbo globum piceaq enube ruinã
Pendente̾ terris pariter pontoq minatur
Omnis et agricola et nemoroso uertice pastor
Et pellago trepidat subductis nauta uelis
At fraudem nectens socios ubi cõcaua saxa
Claudebant uẽtice subito certamine giros
Et dat terga celer ficta formidine ductor
Haud secus et stabulis procuras otia pastor
In foueam parco tectam uelamine frodis
Ducit nocte lupos posite balatib agne
Abripuit traxitq uirum fax menus honeste
Oloria et incerti fallax sidutia martis
Non socios comitumue manus nõ arma seqͣntu
Respicere insano pugna tendebat amore
Iam solus nubes subito cõdensa laconum
Saxosis latebris intende ad pitelia cirtu
Tunditur et pene insurgit uis saeua uiror
Odiram latio lucem fassisq notandũ
Dedecus o gradiue tuum tibi dextera & urbi
Nata tue tristi damnat᷑ sorte catene

Expanded text:
sic, ubi nigrantem torquens stridentibus Austris sic, ubi nigrantem torquens stridentibus Austris portat turbo globum piceaque e nube ruinam pendentem terris pariter pontoque minatur, omnis et agricola et nemoroso uertice pastor et pelago trepidat subductis nauita uelis. at fraudem nectens, socios ubi concaua saxa claudebant, uertit subito certamina Graius et dat terga celer ficta formidine ductor, haud secus ac stabulis procurans otia pastor in foueam parco tectam uelamine frondis ducit nocte lupos positae balatibus agnae. abripuit traxitque uirum fax mentis honestae gloria et incerti fallax fiducia Martis. non socios comitumue manus, non arma sequentum respicere: insano pugnae tendebat amore iam solus, nubes subito cum densa Laconum saxosis latebris intento ad proelia circum funditur, et pone insurgit uis saeua uirorum. o diram Latio lucem, fastisque notandum dedecus o, Gradiue, tuum! tibi dextera et urbi nata tuae tristi damnatur sorte catenae.
Abbreviated transcription (Latin):
Percepit tyrio et presumpta piacula mõtis
Nam defecta uiris et opes attrita supinis
A frica tendebat palmas tuc sidere diro
Misit agenoreis ductore animosa cherapne
N ulla uiro spẽs deconsq et frotis egenum
Corpus ĩ exiquis uigor ad mirabile membris
Liuidus et uisu magnos qui uicet᷑ artus
Iam maitem ciere atq hastus adiu̾gere ferro
Ee dunis facilem per inhospitã duce̾ uita
Aut isti quẽ nuc penes est solerua belli
Cederet hannibali uelle huc oenstia nobis
Taigeta huc unsi nõ durassetis opacis
Curote ripis uidissem moenia flammis
Phenisse ruere haud certe no hoinda fata
Fleuissem ducis ex nulla quos morte nec igni
Exuistos seruans portabo ĩ tartata luctus
Conserte campis acies multusq per arua
Fcruebat mauors nec mẽs erat ulla sine ira
Hic inter medios memorãdis regulus ausis
Laxabat ferro ac pericla ruebat. campo¬
Nec repetenda dabat letali uulnere dextra

Expanded text:
percepit Tyrio et praesumpta piacula mortis. percepit Tyrio et praesumpta piacula mortis. nam defecta uiris et opes attrita supinas Africa tendebat palmas, cum sidere diro misit Agenoreis ductorem animosa Therapne. nulla uiro species decorisque et frontis egenum corpus; in exiguis uigor, admirabile, membris uiuidus et nisu magnos qui uinceret artus. iam Martem regere atque astus adiungere ferro et duris facilem per inhospita ducere uitam haud isti, quem nunc penes est sollertia belli, cederet Hannibali. uellem hunc, o tristia nobis Taygeta, hunc unum non durassetis opacis Eurotae ripis. uidissem moenia flammis Phoenissae ruere, aut certe non horrida fata fleuissem ducis et, nulla quos morte nec igni exutos seruans portabo in Tartara, luctus. consertae campis acies, multusque per arua feruebat Mauors, nec mens erat ulla sine ira. hic inter medios memorandis Regulus ausis laxabat ferro campum inque pericla ruebat nec repetenda dabat letali uulnera dextra.
Abbreviated transcription (Latin):
Donec tormẽtis stride̾s magno q fragore
Discussit transacta caput longoq resolues
Aggere se ripe tandem exalauit ĩ auras
Linẽtẽ nebulam fugiẽtis ab ore ueneni
E rupit tristi fluuio mugitus et imis
Murmura fusa uadis subitoq lucus ee antit
Et resone filuis ululart̃ flebile ripa¬
Heu quantum luimus mox instia prolia dãnis
Quantaq supplitia et qualis exausimus iras
Nec tacuere pistates famulum q soror
Naiadum tepida quas bagrada nuent ĩ unda
Non uiolasse manu seris monuere perilis
Nec tunc hastadecus nobis pretium ꝙ secũdi
Uulnens a uestro serrane trbuta parete
Princeps ꝙ sacto bibit e serpẽte cruore
Iam dudum uultus lacrimis atq ora rigabat
Serranus medioq uin sermone prophatur
Huic si uita duci ur̾m durasset ĩ euus
Non trebia ĩ faustas superasset sanguie npas
Nec trasimene tuus p̾meret tot noiã gurges
Tunc senioͣ magnas ĩquit de sanguine poenas

Expanded text:
donec tormentis stridens magnoque fragore donec tormentis stridens magnoque fragore discussit trabs acta caput, longoque resoluens aggere se ripae tandem exhalauit in auras liuentem nebulam fugientis ab ore ueneni. erupit tristi fluuio mugitus et imis murmura fusa uadis, subitoque et lucus et antrum et resonae siluis ulularunt flebile ripaheu quantis luimus mox tristia proelia damnis, quantaque supplicia et qualis exhausimus iras! nec tacuere pii uates famulumque sororum Naiadum, tepida quas Bagrada nutrit in unda, nos uiolasse manu seris monuere periclis. haec tunc hasta decus nobis pretiumque secundi uulneris a uestro, Serrane, tributa parente, princeps quae sacro bibit e serpente cruorem.’ Iamdudum uultus lacrimis atque ora rigabat Serranus medioque uiri sermone profatur: ‘Huic si uita duci nostrum durasset in aeuum, non Trebia infaustas superasset sanguine ripas, nec, Trasimenne, tuus premeret tot nomina gurges.’ Tum senior Magnas inquit ‘de sanguine poenas
Abbreviated transcription (Latin):
Impetus allato ni regulus arte regedi
Instante elusisset equo rursusq secũtu
Cornipedis giros flexi curuamĩe tergi
De tortis leua celer effudisset habenis
At nõ spectator. Marus iter talia segni
Torpebat dextra mea tanto i corpore mõstri
Hasta secunda fuit iamĩaq extrema insulca
Lambebat ligua fessi certamine terga
Quatrupedis torsi telum atq urgena ueloꝵ
In memet seui serpentis proclia uerto
Ninc imitata cohors certatĩ spicrila dextris
Congerit alternasq feꝵ diducit i iras
Donee murali balista cohereuit ictu
Tum fractus demĩ uires nec iam aplius egra
Consuetum adnisus spina p̾stante rigore
Et solitum i nubes tolli caput acrius ĩstat
Iamq aluo penitus demersa phalarica sedit
Et geminum uolucres lumen raptie̾ sagittae
Iam patulis uasto sub uulne̾ faucib aer
Tabificam expirat saniẽ specus ultima iaq
Ingenti cauda et iaculis & pondere cõcti
Neret humi lassoq tam̾ minitat᷑ hiatu

Expanded text:
impetus, ablato ni Regulus arte regendi impetus, ablato ni Regulus arte regendi instantem elusisset equo rursusque secutum cornipedis gyros flexi curuamine tergi detortis laeua celer effugisset habenis. At non spectator Marus inter talia segni torpebat dextra. mea tanto in corpore monstri hasta secunda fuit. iam iamque extrema trisulca lambebat lingua fessi certamine terga quadrupedis: torsi telum atque urgentia uelox in memet saeui serpentis proelia uerto. hinc imitata cohors certatim spicula dextris congerit alternasque ferum diducit in iras, donec murali ballista coercuit ictu. tum fractus demum uires; nec iam amplius aegra consuetum ad nisus spina praestante rigorem et solitum in nubes tolli caput, acrius instant. iamque aluo penitus demersa phalarica sedit et geminum uolucres lumen rapuere sagittae. iam patulis uasto sub uulnere faucibus ater tabificam expirat saniem specus. ultima iamque ingestis cauda et iaculis et pondere conti haeret humi, lassoque tamen minitatur hiatu,
Abbreviated transcription (Latin):
Elisisse premes. nuc fractis ossib atra
Absorbet sanie et tabo manante perora
Mutat hians hostẽ semesa q mẽbra reliqt
Caedebant iam signa retro uictorq cateruas
Longius auectas afflatus peste premebat
Cum ductor propere reuocatam i proelia turma
Uocib impellens serpenti ne itala puibes
Terga damus libicisq pare nõ esse fatetur
Anguib atisonia si debellauit ĩertis
Halitus acuiso mes egra effluxit hiatu
Ibo a lacer solusq manus componẽ mõstro
Sufficiam. clamãs haec atq interritus hasta
Fulmineo uoluere torquet primaue lacerto
Uenit ĩ aduersam nõ uano turbine frote
Cuspis et haud paulum uires ad uita ruetis
Contra ardore fere capiti tremebuda resedit
Clamor ad astra datur uocesq repe̾te ꝓfuse
E thereas adiere domos furit illicet ira
Ferrigena impatiens late terga nouisq dolori
Et calibe longo tum pͥmũ passus s euo
Nec frustra rapidi stimulante dolore fuisset

Expanded text:
elisisse premens. tunc fractis ossibus atram elisisse premens. tunc fractis ossibus atram absorbet saniem et, tabo manante per ora, mutat hians hostem semesaque membra relinquit. cedebant iam signa retro, uictorque cateruas longius auectas adflatus peste premebat, cum ductor, propere reuocatam in proelia turmam uocibus impellens: ‘Serpentine Itala pubes terga damus Libycisque parem non esse fatemur anguibus Ausoniam? si debellauit inertis halitus, ac uiso mens aegra effluxit hiatu, ibo alacer solusque manus componere monstro sufficiam.’ clamans haec atque interritus hastam fulmineo uolucrem torquet per inane lacerto. uenit in aduersam non uano turbine frontem cuspis et haud paulum uires adiuta ruentis contra ardore ferae capiti tremebunda resedit. clamor ad astra datur, uocesque repente profusae aetherias adiere domos. furit ilicet ira terrigena, impatiens dare terga nouusque dolori et chalybem longo tum primum passus in aeuo. nec frustra rapidi stimulante dolore fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
Balistas. torm̃ta grauis suetamq mouere
Excelsas turris immensae cuspidis hastam
Iamq ubi feralem strepitu circutonat aulas
Corea gramineui perstiltans ugula cãpum
ꝑcitus immani serpens euoluit᷑ antro
Ci sligios estus fumanti exsibilat ore
Terribilis gemino de lumine et fulgurat ignis
At nemus arrecte et procera cacumina saltus
Expuerat tnste trisido uibrata ꝑ auras
Lingua micat motu atq adsultam aethera labit
Ut non strepuere tube & territus alte
Immẽsum attollit corpiis tergoq residens
Coetera sumatis glomerat sub pectore giris
Dira de hinc i bella ruit rapide q resolueni
Contortos orbes di recto corpore totam
Extendit molem subitoq propiquus ĩ ora
Lato distantum spacio uenit omnis anhelat
Attonitus serpetis equus frenoq teneri
Impatiens crebros expirat narib ignes
Arduis ille suꝑ tumidus ceruicib altum
Mutat utroq caput.trepido ĩde icitus ira
N unc sublime rapit. nuc uasto podere gaud&

Expanded text:
ballistas tormenta grauis suetamque mouere ballistas tormenta grauis suetamque mouere excelsas turris immensae cuspidis hastam. iamque ubi feralem strepitu circumtonat aulam cornea gramineum persultans ungula campum, percitus hinnitu serpens euoluitur antro et Stygios aestus fumanti exsibilat ore: terribilis gemino de lumine fulgurat ignis. at nemus arrectae et procera cacumina saltus exuperant cristae: trifido uibrata per auras lingua micat motu atque adsultans aethera lambit. ut uero strepuere tubae, conterritus alte immensum attollit corpus tergoque residens cetera sinuatis glomerat sub pectore gyris. dira dehinc in bella ruit rapideque resoluens contortos orbes derecto corpore totam extendit molem subitoque propincus in ora lato distantum spatio uenit. omnis anhelat attonitus serpentis ecus frenoque teneri impatiens crebros expirat naribus ignes. arduus ille super tumidis ceruicibus altum nutat utroque caput. trepidos inde incitus ira nunc sublime rapit, nunc uasto pondere gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
Anuq quecus ingẽti robore se se
Oeculit infandum si possci falle mossm
Uix egomet credo spins igetim arte
Arbons abstraxit molle penitus q reuulsas
Eucrtit fundo et radicib eruit imis
Tum trepidum ac socios extrema uoce ciẽte
Corripit atq haustu sorbens & faucib atris
Uidi respiciens obscena codidit aluo
Infoelix fluuio sese & torrentib undis
Crediderat celeriq fuga iam nabat aquinꝰ¬
N unc medio iuasit fluctu ripeq relatos
Heu genus infandum laet depascit᷑ arctus
Sic dirum nobis et lamẽtabile mõstrum
Efsugisse datur quantum mes egra sinehat
Ad propeto gressum et ductori singula pado
Ingemuit casus iuuenũ miseratus acerbos
Ut q erat ĩ pugnas ee marte̾ & proclia et hostẽ
Igneus et magno audendi flagrat amore
Otius arma rapi & spectatum marte sub õni
Ire iubet campis aquite ruit ipse citatu
Quatrupede planta fodiens scutataq rapn
Consequitur iusso manus & muralia portat

Expanded text:
antiquae quercus ingenti robore sese antiquae quercus ingenti robore sese occulit, infandum si posset fallere monstrum. uix egomet credo: spiris cingentibus arte arboris abstraxit molem penitusque reuulsam euertit fundo et radicibus eruit imis. tum trepidum ac socios extrema uoce cientem corripit atque haustu sorbens et faucibus atris uidi respiciens obscaena condidit aluo. infelix fluuio sese et torrentibus undis crediderat celerique fuga iam nabat Aquinus. hunc medio inuasit fluctu ripaeque relatos heu genus infandum leti! depascitur artus. Sic dirum nobis et lamentabile monstrum effugisse datur. quantum mens aegra sinebat, adpropero gressum et ductori singula pando. ingemuit casus iuuenum miseratus acerbos. utque erat in pugnas et Martem et proelia et hostem igneus et magna audendi flagrabat amore, ocius arma rapi et spectatum Marte sub omni ire iubet campis equitem. ruit ipse citatum quadrupedem planta fodiens, scutataque raptim consequitur iusso manus et muralia portat
Abbreviated transcription (Latin):
Horrore et oculto riguerant srigore membra
Intramus tande et nimphas numẽq precamn
Qurgits ignon trepidosq et multa pauertis
Arcano gressus audemus credere luco
Ecce euestibulo primisq e fauci antr
Tartareus turbo atq: ĩsano seuior curo
Spiritus erumpit uastoq e guiture fusa
Tempestas oritur mixtam stridore procella
Cerbereo torques pauefaen clade uicissi
Aspicimus resonare solum tellusq moueri
Atq antrum ruere et uisi procedere manes
Quantis armati caelum petiere gigantes
Anguib. aut quantus lernae lassauit ĩ undas
Amphitrioniadem serpens qualisq comatis
Auro seruauit ramos. Iunonis anguis
Tantus disiecta tellure sub astra coruscam
Extulit ad surgens caput atq ĩ nubila prima
Dispetsit sanie. et celum foedauit hiatu
Diffugimus eñ atq meiu conamͣ anheli
Tollere clamorẽ frustra nã sibilla iotuꝰ
Implebant nemus at subita formidine coctus
Et sat clamãdus Auens. sed fata trahebãt

Expanded text:
horror et occulto riguerunt frigore membra. horror et occulto riguerunt frigore membra. intramus tamen et Nymphas numenque precamur gurgitis ignoti trepidosque et multa pauentis arcano gressus audemus credere luco. ecce e uestibulo primisque e faucibus antri Tartareus turbo atque insano saeuior Euro spiritus erumpit, uastoque e gurgite fusa tempestas oritur, mixtam stridore procellam Cerbereo torquens. pauefacti clade uicissim aspicimus. resonare solum, tellusque moueri, atque antrum ruere, et uisi procedere manes. quantis armati caelum petiere Gigantes anguibus, aut quantus Lernae lassauit in undis Amphitryoniaden serpens, qualisque comantis auro seruauit ramos Iunonius anguis: tantus disiecta tellure sub astra coruscum extulit adsurgens caput atque in nubila primam dispersit saniem et caelum foedauit hiatu. diffugimus tenuemque metu conamur anheli tollere clamorem frustra: nam sibila totum implebant nemus. at subita formidine caecus et facti damnandus Auens sed fata trahebant
Abbreviated transcription (Latin):
Intus dira domus curuoq imanis ĩ antro
Sub terras specus et tristes sine luce tenebras.
Horror mete redit mõstru exitiale & ira
Telluris genitum cui parurx uident aetas
Ulla uirum serpens centum porrectus ĩ ulnas
Letalẽ ripã et lucos habitabat auernos
Ingluuiẽ imensi uẽtris grauidamq uenenis
Aluum deprensi saciabant fonte leonesi
Aut acta ad fluuiũ torrẽti lampade solis
Armenta et tracte foeda grauitate ꝑ auras
Ac tabe afflatus uolucres semesa iacebãt
Ossa solo ĩformidate q repletus et asper
Uastatis gregib nigro raptarat ĩ antro
Isq ubi ferueti concepta ĩcendia pastu
Qurgite mulcebat rapido et sꝑtimãtib undis
No dum etiam toto demersꝰ cbpore i amne
Lam caput aduerse ponebat margine ripe
Imprudens tantae pestis gradichar aquino
Appẽninicola atq umbro comitatus auẽte
Scire nemus pacemq loci explorare libehat
Iamq propinquãtum tacitus penetrauit ĩ aitꝰ

Expanded text:
intus dira domus curuoque immanis in antro intus dira domus curuoque immanis in antro sub terra specus et tristes sine luce tenebrae. horror mente redit. monstrum exitiabile et ira telluris genitum, cui par uix uiderit aetas ulla uirum, serpens centum porrectus in ulnas letalem ripam et lucos habitabat Auernos. ingluuiem immensi uentris grauidamque uenenis aluum deprensi satiabant fonte leones aut acta ad fluuium torrenti lampade solis armenta et tractae foeda grauitate per auras ac tabe adflatus uolucres. semesa iacebant ossa solo informi dape quae repletus et asper uastatis gregibus nigro ructarat in antro. isque ubi feruenti concepta incendia pastu gurgite mulcebat rapido et spumantibus undis, nondum etiam toto demersus corpore in amnem iam caput aduersae ponebat margine ripae. imprudens tantae pestis gradiebar, Aquino Apenninicola atque Vmbro comitatus Auente: scire nemus faciemque loci explorare libebat. iamque propinquantum tacitus penetrauit in artus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum primo malas signabat regulus euo
Accessi comes atq ones sociauimus annos
Donec diis itale uisum est extingue̾ lume¬
Q entis et egregio cuius sibi pectore sedem
Coeperat alma fides meteq amplexa tenebat
Ille ensem nobis magnoꝵ nũ in stat honor&
Uirtutisq ergo dedit et sordẽtia ftimo
Que cernis nũe frena sed est argeteus ollis¬
Fulgor nec quicꝗͣ Matus est post talia dona
Non prelatus eques uerum superauit honores
Omnis hasta meos cui me libare liei
Q cemis lauces dignum cognoscere causam
Turbidus aretis lento pede sulcat harenas
Bagrada nõ ullo libicis i sinib amne
Uictus limosas extendere latius undas
Et stagnate uado patulos ĩuoluere. campos
Hic studio laticum quoꝵ est haud prodiga tellus
Per ripas laeti saeuis consedimus artus
Lucus iners iux stigium pallentibo umbris
Seruabat sinc sole nemus crassusq per auras
Nalitus erumꝑẽs tetrum expirabat odore

Expanded text:
cum primo malas signabat Regulus aeuo. cum primo malas signabat Regulus aeuo. accessi comes, atque omnis sociauimus annos, donec dis Italae uisum est extinguere lumen gentis, in egregio cuius sibi pectore sedem ceperat alma Fides mentemque amplexa tenebat. ille ensem nobis magnorum hunc instar honorum uirtutisque ergo dedit et, sordentia fumo quae cernis nunc, frena sed est argenteus ollfulgor. nec cuiquam Marus est post talia dona non praelatus eques. uerum superauit honores omnis hasta meos. cui me libare Lyaei quod cernis latices, dignum cognoscere causam. Turbidus arentis lento pede sulcat harenas Bagrada, non ullo Libycis in finibus amne uictus limosas extendere latius undas et stagnante uado patulos inuoluere campos. hic studio laticum, quorum est haud prodiga tellus, per ripas laeti saeuis consedimus aruis. lucus iners iuxta Stygium pallentibus umbris seruabat sine sole nemus, crassusque per auras halitus erumpens taetrum expirabat odorem.
Abbreviated transcription (Latin):
licus
E quos iliacis oculos amisimus alpes
N ec deinde aduersus modus est sicinus & acer
Stragib eridanus tuq ĩsignite tropheis
Sidoniis trebia et tellus lacrimabilis auni
Sed quid ego haec grauior qͣto uis ecce maloꝵ
Uidi crescetis trasimeni cedib undas
Prostrataq uiꝵ mole iter tela cadetẽ
Uidi flãminiũ testor. mea numina manes.
Dignã me pene tum nobilitate paternae
Strage hostis quaesisse nece̾ ni tristia letũ
Ut quondam patri nobis qͦ fata negassent
Coctera aceruantez quaestu lenire laborans.
Effatur senior patrio fortissime ritu
Quicquid adest duri et reꝵ iclinata ferrar&
Talis lege deum cliuoso tramite uite
Per uanos preceps casus rota uoluit᷑ eui
Stattibi sat magna et totum uulgata ꝑ orbẽ
S tant docum̃ta domus sacer ille et numĩe nullo
Inferior tuus ille pares decora alta parauit
Restando aduersis nec uirtute exiue ullam
Ante reluctanus linquit ꝗͣ spiritus artus
Uix puetile mihi tp̾s cõfecerat etas

Expanded text:
lis aequos Iliacis oculos. amisimus Alpes, nec deinde aduersis modus est: Ticinus et ater stragibus Eridanus, tuque insignite tropaeis Sidoniis Trebia et tellus lacrimabilis Arni. sed quid ego haec? grauior quanto uis ecce malorum! uidi crescentis Trasimenni caedibus undas, prostrataque uirum mole inter tela cadentem uidi Flaminium. testor, mea numina, manes dignam me poenae tum nobilitate paternae strage hostis quaesisse necem, ni tristia letum, ut quondam patri, nobis quoque fata negassent.’ Cetera †aceruantem questu lenire laborans effatur senior: ‘Patrio, fortissime, ritu quicquid adest duri et rerum inclinata feramus. talis lege deum cliuoso tramite uitae per uarios praeceps casus rota uoluitur aeui. sat tibi, sat magna et totum uulgata per orbem stant documenta domus: sacer ille et numine nullo inferior, tuus ille parens decora alta parauit restando aduersis nec uirtutem exuit ullam ante reluctantis liquit quam spiritus artus. uix puerile mihi tempus confecerat aetas,
Abbreviated transcription (Latin):
Persultet iuga uictor equis garamasq nomasq
Adles ticini spumantis sanguine ripas
Et nostrum Trebiã et irasimen littora tuscis
Clausa cadauerib ruat ingens cotpote & armis
Flaminius fugiat constil manãte cruore
Scipio et ad socios nati ceruice uehatur
Haec mitte ĩ populos & adhuc maiora dabũt᷑
Flagrantem effingens facibo karthago libissis
Romam et deiectum tarpeia rupe tonãtẽ
Interea uos ut dignum est. ista ocius ite
Oiuuenes quoꝵ dextris mihi tata gerutur
Inaneres manumta date atq ĩ uoluite flamis.

Expanded text:
persultet iuga uictor equis Garamasque Nomasque. persultet iuga uictor equis Garamasque Nomasque. addes Ticini spumantis sanguine ripas et nostrum Trebiam et Trasimenni litora Tusci clausa cadaueribus. ruat ingens corpore et armis giat consul manante cruore Scipio et ad socios nati ceruice uehatur. haec mitte in populos, et adhuc maiora dabuntur. flagrantem effinges facibus, Carthago, Libyssis Romam et deiectum Tarpeia rupe Tonantem. interea uos, ut dignum est, ista ocius ite o iuuenes, quorum dextris mihi tanta geruntur, in cineres monumenta date atque inuoluite flammis.
Abbreviated transcription (Latin):
Tanuppum indigni pendebat in equore leu
Adliderant geminas medio & surgere fludu
Egatis lacere circum fragmẽta uideres
Classis ex efluxos fluirare ĩ gurgite poenos
Possessor pellagi ꝓnaq lutatius aura
Captiuas puppis ad litora uidor agebat
Nec inter uicto religatus i ordine hamilcar
Ductoris genitor cunctaꝵ ab imagine rerx
Totius inse se uulgi cõuerterat ora
Sed pacis faciem et polluras foederis aras
Deceptumq iouem ac dictantis iura lannos
Cemere erat strictas trepida ceruice securis
Horrebat libis ac submissis ordine palmis
Orantes ueniam iurabat irricta pacta
Hec ence et sumo spectabat leta dione
Quae postꝗͣ ĩfesto perceniuit omnia uultu
Arridens poenus lenta proclamat abira
No leuiora dabis nostris inscribere tedis
Acta mea dexire captam karthago saguntu
Da spectare simul serro flammaq ruẽte
Perfodiant patres natoꝵ mẽbra nec alpes
Exiguus domitas capiet locus ardua celsis

Expanded text:
Xanthippus digni pendebat in aequore leti. Xanthippus digni pendebat in aequore leti. addiderant geminas medio consurgere fluctu Aegatis: lacerae circum fragmenta uideres classis et effusos fluitare in gurgite Poenos. possessor pelagi pronaque Lutatius aura captiuas puppis ad litora uictor agebat. haec inter iuncto religatus in ordine Hamilcar, ductoris genitor, cunctarum ab imagine rerum totius in sese uulgi conuerterat ora. sed Pacis faciem et pollutas foederis aras deceptumque Iouem ac dictantis iura Latinos cernere erat. strictas trepida ceruice securis horrebat Libys, ac summissis ordine palmis orantes ueniam iurabant inrita pacta. haec Eryce e summo spectabat laeta Dione. Quae postquam infesto percensuit omnia uultu adridens Poenus, lenta proclamat ab ira: ‘Non leuiora dabis nostris inscribere tectis acta meae dextrae: captam, Carthago, Saguntum da spectare, simul flamma ferroque ruentem; perfodiant patres natorum membra. nec Alpes exiguus domitas capiet locus: ardua celsis
Abbreviated transcription (Latin):
Appius astabat pugnae lauroq reuictus
Iustum sarrana ducebat cede triumphu
Equoreum iuxta decus & nauale trophẽu
Rostra ferens niuea sungebat mole columna
Exuuias martidonumq duellius alto
Ante omnis mersa poenoꝵ classe dicabat
Cui noctumus honos funalia clara sacerq
Post epulas tibice̾ adest castosq penatis
Insignis leti repetebat murmura cantus
Cernit et extremos defũcu ciuis honores
Scipio ductoris celebrabat sunera pocni
Sardon uictor terra uider inde ruete
Littoribo libicis dispersa ꝑ agmina pube
Instabat crista fulgens &e terga premebat¬
Regulus autololes. Namadesq et mautꝰ ei hamo
Ei gramas positis dedebant oppida telis
Lentus hatenoso spumabat hagrada campo
Uipera sanie turmisq minatibꝰ ultro
Pugnabat serpens et cum duce bella ꝯerebat
Nec non proiectum pupi frustraq uocantem
Numina amicleum mergebat perfida põto
Redorem manus & seras tibi regule poenas

Expanded text:
Appius astabat pugna lauroque reuinctus Appius astabat pugna lauroque reuinctus iustum Sarrana ducebat caede triumphum. aequoreum iuxta decus et nauale tropaeum, rostra gerens niuea surgebat mole columna. exuuias Marti †donumque Duilius, alto ante omnis mersa Poenorum classe, dicabat. cui, nocturnus honos, funalia clara sacerque post epulas tibicen adest, castosque penatis insignis laeti repetebat murmure cantus. cernit et extremos defuncti ciuis honores: Scipio ductoris celebrabat funera Poeni, Sardoa uictor terra. uidet inde ruentem litoribus Libycis dispersa per agmina pubem; instabat crista fulgens eRegulus: Autololes Nomadesque et Maurus et Hammon et Garamas positis dedebant oppida telis. lentus harenoso spumabat Bagrada campo uiperea sanie, turmisque minantibus ultro pugnabat serpens et cum duce bella gerebat. necnon proiectum puppi frustraque uocantem numina Amyclaeum mergebat perfida ponto rectorem manus, et seras tibi, Regule, poenas
Abbreviated transcription (Latin):
Limine progressus uno pulcherrima. quor
Cunctando fabius superauit facta ducẽq
Nannibalẽ equando tantus tunc pene fuisti
Dum se perculsi renouãt i bella latini
Turbatus. ioue & exuta sꝑe moenia Romae
Pulsandi collis umbras atq arua patebat
Hannibal excelso summũ qua uertice montis
Deuexum lateri pendet Tuderatq ubi laus
Proiecta in campis nebulas exhalat inhertis
Et sedet ingentez pascens meuania taue
Dona ioui tum paladios se fundit ĩ agros
Pictnum
Quo spolia imutant transsert populatia signa
Donce pesliseros mitis campania cursus
Tardauit. bellumq sinu ĩ defensa recepit
Hic dum stagnosi spectat templum q domosq
Linterni dutor uaria splendẽtia cerit
Pictura belli patrib monumẽta prioris
Exaustis nam portcib signata manebant
Quis inerat longus reꝵ expectabilis ordo
Pnmus bella trunci suadebat regulus ore
Della negandi uiro si noscere fata daretur
At princeps potius indicte more paretum

Expanded text:
limine progressos uno; pulcherrima quorum limine progressos uno; pulcherrima quorum cunctando Fabius superauit facta ducemque Hannibalem aequando. tantus tunc, Poene, fuisti. Dum se perculsi renouant in bella Latini, turbatus Ioue et exuta spe moenia Romae pulsandi, collis Vmbros atque arua petebat Hannibal, excelso summi qua uertice montis deuexum lateri pendet Tuder, atque ubi latis proiecta in campis nebulas exhalat inertis et sedet ingentem pascens Meuania taurum, dona Ioui. tum Palladios se fundit in agros Picenum quo spolia inuitant, transfert populantia signa, donec pestiferos mitis Campania cursus tardauit bellumque sinu indefensa recepit. Hic dum stagnosi spectat templumque domosque Literni ductor, uaria splendentia cernit pictura belli patribus monumenta prioris exhausti: nam porticibus signata manebant, quis inerat longus rerum et spectabilis ordo. primus bella truci suadebat Regulus ore, bella neganda uiro, si noscere fata daretur. at princeps Poenis indicta more parentum
Abbreviated transcription (Latin):
Mente capax par igeniũ castrisq toge ꝙ
S ic genitor diuum recipit q ad sidera gressus¬
Hic circum spectis nulli deprensus ĩ armis
Laudat᷑ q ioui fabius mirabile tantu
Saudebat reducẽ prie ad numerare reuersus
Duxerat egrediens quam secum ĩ proelia pube̾
N ec membris quisꝗͣ natoue pepercit amato
Acrius aut uidit socium. per bella cruõre
Tristior atq idem perfusus sanguine uictor
Nostili plenis repetebat moenia castris
Stirpe genus claꝵ celoq affinis origo
Nam et remeans longis oli thintus oris
Et triplicis monstri fama et spectacula captas
Mira boues hac qua fulget moenia roma
Egit ouas tuc archadius sic fama locabat
Inter desertos fundata palatia dumos
Paupere sub populo ductor cum regia uirgo
Hospite uicta sacro fabium de crimine leta
Procreat et magni commiscet seminis ortus
Archas in herculeos mater uẽtura nepotes
Terce̾tum domus ħ fabios armauit i hoste

Expanded text:
mente capax. par ingenium castrisque togaeque.’ mente capax. par ingenium castrisque togaeque.’ sic genitor diuum recipitque ad sidera gressuHic circumspectis nulli deprensus in armis laudatusque Ioui Fabius mirabile quantum gaudebat reducem patriae adnumerare reuersus, duxerat egrediens quam secum in proelia, pubem. nec membris quisquam natoue pepercit amato acrius aut uidit socium per bella cruorem tristior. atque idem, perfusus sanguine uictor hostili, plenis repetebat moenia castris. stirpe genus clarum caeloque adfinis origo. nam remeans longis olim Tirynthius oris et triplicis monstri famam et spectacula captas mira boues hac, qua fulgent nunc moenia Romae, egit ouans. tunc Arcadius, sic fama, locabat inter desertos fundata Palatia dumos paupere sub populo ductor, cum regia uirgo hospite uicta sacro Fabium de crimine laeto procreat et magni commiscet seminis ortus Arcas in Herculeos mater uentura nepotes. ter centum domus haec Fabios armauit in hostem
Abbreviated transcription (Latin):
Ausonie atq italis tempus protendere regnis
Cura fuit nam tyrrenos poenũq secundis
Albana surges respexerat arte tum̃te
Qui ferre ĩ muros uictrina signa parabat
Tum quassans caput haud unꝗͣ tibi iuppitẽ ĩqi
Oiuuenis dederit portas transcendere Romae
At q inferre pedem tyrenas sternere ualles
Cedib ee npas fluuioꝵ exire latino
Sanguine fas fuerit. tarpeiũ accedere colles
Murisq aspirare ueto quatꝰ ille ĩde coruscum
Contorsit dextra fulm̃ quo tota reluxit
M eonidum tellus atrãq ꝑ athera uolues
A brupto fregit caelo super agmina nubẽ
N ec poenum auertisse sans. dat numine magno
E neadis mẽte gremio deponere tutto
Romuleam tande fabioꝙ saluns habenas
Credere ducton postꝗͣ tradita belli
I ura uidet. nõ hunc ĩꝗt superauerit unꝗͣ
Inuidia aue libico popularis gloria fusco
N on astus fallax. nõ preda aliusue cupido
Bellandi uetus ac laudum cladũq quieta

Expanded text:
Ausoniae atque Italis tempus protendere regnis Ausoniae atque Italis tempus protendere regnis cura fuit; nam Tyrrhenos Poenumque secundis Albana surgens respexerat arce tumentem, qui ferre in muros uictricia signa parabat. tum quassans caput Haud umquam tibi Iuppiter, inquit ‘o iuuenis, dederit portas transcendere Romae atque inferre pedem. Tyrrhenas sternere ualles caedibus, et ripas fluuiorum exire Latino sanguine fas fuerit: Tarpeium accedere collem murisque aspirare ueto.’ quater inde coruscum contorsit dextra fulmen, quo tota reluxit Maeonidum tellus, atramque per aethera uoluens abrupto fregit caelo super agmina nubem. nec Poenum auertisse satis: dat numine magno Aeneadis mentem gremio deponere tuto Romuleam laudem Fabioque salutis habenas credere ductori. cui postquam tradita belli iura uidet, Non hunc inquit ‘superauerit unquam inuidia aut blando popularis gloria fuco, non astus fallax, non praeda aliusue cupido. bellandi uetus ac laudum cladumque quieta
Abbreviated transcription (Latin):
Percusse grauiore malo metus inde negatu:
Si scire et dubius responsi nũtius hesit
Iamq ubi conspectu redeuntis iura propiquo
Corpora solicite leu fundunt & ipsis
Obscula uulnenb fingunt superosq fatigãt
Niciter trepidos cure uenerandus agebat
Serranum marus atq olim post fata manu¬
Agnoscensq maꝵ fidei comes inelyte magne
Nunc certe mihi redlisait leue uulnus an alte
Abripiat peneq instauret mostra paterna
Non egressa domum tutato martia coctu
Ct lucem causa natoꝵ passa tuebat
In luctum similẽ antiquo turbata repente¬
Sratum est osupen quonẽs heu nate peteba
Triste decus nimiui uiuacis dura senecte
Discussa ceu nube patres conquirere fessis
L am reb meditantur opem atq munera belli
Certatur pulsusq timor grauiore periclo
Maxima curaꝵ rectorẽ ponere castris
Cui latium et molles reꝵ quassata recũbat
Spectante occasum pria iouis illa ruẽti

Expanded text:
percussae grauiore malo, metus inde, negatum percussae grauiore malo, metus inde, negatum si scire, et dubius responsi nuntius haesit. iamque ubi conspectu redeuntum uisa propinquo corpora, sollicite laeti funduntur et ipsis oscula uulneribus figunt superosque fatigant. Hic inter trepidos, curae uenerandus, agebat Serranum Marus, atque olim post fata maagnoscensque Marum ‘Fidei comes inclite magnae, hunc certe mihi reddis.’ ait ‘leue uulnus? an alteabripiat poenaeque instauret monstra paternaenon egressa domum uitato Marcia coetu et lucem causa natorum passa ruebat in luctum similem antiquo. turbata repentegratum est, o superi. quotiens heu, nate, petebam, triste decus. nimium uiuacis dura senectaediscussa ceu nube, patres conquirere fessis iam rebus meditantur opem, atque ad munera belli certatur, pulsusque timor grauiore periclo. maxima curarum rectorem ponere castris cui Latium et moles rerum quassata recumbat, spectante occasum patria. Iouis illa ruenti
Abbreviated transcription (Latin):
Casta fides dum uirtutis iuiolabile nom
Uiuet. eritq dies tua quo dux inchyte fata
Audire horreb̾t ate calcata minores
H ec marus et moesta refouebatuulnera cura
Interea rapidos perfusa cruonb alas
Sicꝰ sanguinea trasimeni tixerat ũda
Uera ac ficta simul spargebat fama per orber
Allia et imphandi senones capteq recunsat
Aitonitis arcis facies excussit habenas
Ludisicus pauo & tempestas aucta timendo
Hic raptim ĩ muros uox honida fertur
Hostis ad est iaciuntq sudes et inania tela
Ast alie laceris canentes crinib alta
Uertunt tecta deum et seris post fata suoꝵ
Solicitant precib requiem tenebreq diesq
Amisere iacent portis ululante dolore
Dispersum uulgus remeantumq: ordine longo
Seruat turba gradus pendet ex ore loqͣntum
Nec letis sat certa fides iterumq morantur
Orando ee uultu interdum sine uoce precari
Quod rogitant audire pauẽt. hic fletus ubi aures

Expanded text:
casta Fides, dum uirtutis uenerabile nomen, casta Fides, dum uirtutis uenerabile nomen, uiuet; eritque dies, tua quo, dux inclite, fata audire horrebunt a te calcata minores.’ Haec Marus et maesta refouebat uulnera cura. interea, rapidas perfusa cruoribus alas, sicut sanguinea Trasimenni tinxerat unda, uera ac ficta simul spargebat Fama per Vrbem. Allia et infandi Senones captaeque recursat attonitis arcis facies. excussit habenas luctificus Pauor, et tempestas aucta timendo. hic raptim ruit in muros: uox horrida fertur Hostis adest, iaciuntque sudes et inania tela. ast aliae laceris canentes crinibus alta uerrunt tecta deum et seris post fata suorum sollicitant precibus. requiem tenebraeque diesque amisere: iacent portis ululante dolore dispersum uulgus, remeantumque ordine longo seruat turba gradus. pendent ex ore loquentum, nec laetis sat certa fides, iterumque morantur orando et, uultu interdum sine uoce precati, quod rogitant, audire pauent. hinc fletus, ubi aures
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nos in pocnã moderato flamine lenes
U exerunt gephyri tyrioq dedere furori
In foelix uidi patriaq remissus ĩ urbem
N arrator pene dura mercede reuerti
N ec tibi nũc ritus imitantẽ irasq serraꝵ
P igmalioneam temptare expromere gẽtẽ
Si maius quicꝗͣ toto uidisset ĩ orbe
Qens hominũ ꝗͣ quod nostri ueneranda paretis
Edidit exemplum uirtus pudet adlere qͣstus
Supplitus quae spectaui placido ore serẽte
Tu qͦ care puer dignum te sanguine tãto
Fingere ne cessa atq humẽtis comprime fletus
Prefixo patib ligno mucronib õnes
Armantur later crates densusq per arte̾
Texitur erecti stantisq ex ordine ferri
In foelix stimulus somnisq ac fraude negatis
Quocunq iflexo perducto ipr̃e tactor
Inclinauit ihers fodiunt ad uiscera corpus
Absiste o iuuenis lacrimis patiẽtia cunctos
Nos superat casus longo reuirescet i cuo
Sloria dum celi sedem terrasq tenebit

Expanded text:
sed nos ad poenam moderato flamine lenes sed nos ad poenam moderato flamine lenes uexerunt Zephyri Tyrioque dedere furori. Infelix uidi patriamque remissus in urbem narrator poenae dura mercede reuerti. nec tibi nunc ritus imitantem irasque ferarum Pygmalioneam temptarem expromere gentem, si maius quicquam toto uidisset in orbe gens hominum, quam quod uestri ueneranda parentis edidit exemplum uirtus. pudet addere questus suppliciis, quae spectaui placido ore ferentem. tu quoque, care puer, dignum te sanguine tanto fingere ne cessa atque orientis comprime fletus. praefixo paribus ligno mucronibus omnes armantur laterum crates, densumque per artem texitur erecti stantisque ex ordine ferri infelix stimulus, somnisque hac fraude negatis quocumque inflexum producto tempore torpor inclinauit iners, fodiunt ad uiscera corpus. absiste, o iuuenis, lacrimis. patientia cunctos haec superat currus. longo reuirescet in aeuo gloria; dum caeli sedem terrasque tenebit
Abbreviated transcription (Latin):
Cur usq ad poenos miseram fugis accipe mẽcũ
Hanc prolẽ forsã duras karthaginis iras
Flectemus lacrimis. aut si precluserit aures
Urbs pumica suas eadem tunc ora manebit
Teq cuosq simul uel si stat rumpere tuĩt᷑a
In patria moriamur ad est comes ultum fati
Has intet uoces uiclis resoluta moueri
Paulati et riꝑa coepit decedere puppis
Tum uero ĩ foelix mẽte furiata dolore
e xclamat fessas tendens ad littora palmas
En qui se iactat libie populis ꝙ nefandis
Atq hosti seruare fidem data foedera nobis
Ac promissa fides thalamis ubi ꝑfide is est
Ultima uox duris: haec tuc penetrauit adaures
Coctera ꝑcussi metuert noscere remi
Tum fuluio rapti ad pelagi deuoluimͣ oras
Ac legimus pontũ ꝑinuq riuate cauata
Equoret ĩ mẽsas curua trabe findimus u̾das
Lu dibrium necis horrescens uis asperi põti
Obruerat scopulisq rate furor improbus euri
⁊ rangeret optabam letũ id comune fuisset

Expanded text:
cur usque ad Poenos miseram fugis? accipe mecum cur usque ad Poenos miseram fugis? accipe mecum hanc prolem. forsan duras Carthaginis iras flectemus lacrimis, aut, si praecluserit aures urbs inimica suas, eadem tunc hora manebit teque tuosque simul, uel, si stat rumpere uitam, in patria moriamur. adest comes ultima fati.’ Has inter uoces uinclis resoluta moueri paulatim et ripa coepit decedere puppis. tum uero infelix, mentem furiata dolore, exclamat fessas tendens ad litora palmas: ‘En, qui se iactat Libyae populisque nefandis atque hosti seruare fidem. data foedera nobis ac promissa fides thalamis ubi, perfide, nunc est?’ ultima uox duras haec tunc penetrauit ad auris, cetera percussi uetuerunt noscere remi. Tum fluuio raptim ad pelagi deuoluimur oras ac legimus pontum pinuque immane cauata aequor et immensas curua trabe findimus undas. ludibrium necis horrescens, uis aspera ponti obrueret scopulisque ratem furor improbus Euri frangeret, optabam: letum id commune fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec referenda pari libeat si pendere bellum
F cedere & a quo geminas cõscribere leges
Sed mihi sit stigias ante ĩtrauisse penanis
Talia ꝗͣ uidea ferientis pacta launos
Hic fatus tynae se se ia redlidit irae
Nec monitus sꝑnẽte grauis fidos q senatu
P ocnoꝵ demissa cohors quae mocsta repulsa
Ac minitans capto patrias properabat ad oras
ꝓ sequitur uulgus patres ac plantib ĩgẽs
Personat et luctu campis reuocare libebat
Interdum & iusto captum reunere dolore
At trepida et subito ceu stans ĩ funere ꝯiunx
Ut uidit puppi properatẽ itrare tremẽdus
U ociferans celerem gressum referebat ad undas
Tollite me libici comitẽ peneq necisq¬
N oc unum cõuix uten per ꝑignora nr̃i
Unum oro liceat tecum quoscunq ferẽtẽ
Terraꝵ pellagiq pati coliq labores.
N un ego a micleũ ductorẽ in proelia misi
Nec nostris tua sunt cicundata colla cathenis

Expanded text:
haec referenda, pari libeat si pendere bellum haec referenda, pari libeat si pendere bellum foedere et ex aequo geminas conscribere leges. sed mihi sit Stygios ante intrauisse penatis, talia quam uideam ferientis pacta Latinos.’ Haec fatus Tyriae sese iam reddidit irae, nec monitus spernente grauis fidosque senatu Poenorum dimissa cohors. quae maesta repulsa ac minitans capto patrias properabat ad oras. prosequitur uulgus, patres, ac planctibus ingens personat et luctu campus. reuocare libebat interdum et iusto raptum retinere dolore. At trepida et subito ceu stans in funere coniunx, ut uidit puppi properantem intrare, tremendum ociferans celerem gressum referebat ad undas: ‘Tollite me, Libyes, comitem poenaeque necisque. hoc unum, coniunx, uteri per pignora nostri unum oro: liceat tecum quoscumque ferentem terrarum pelagique pati caelique labores. non ego Amyclaeum ductorem in proelia misi, nec nostris tua sunt circumdata colla catenis.