comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Modus itaq uerborũ siue inclinatio inquinq: deducitꝰ
partes autenim sinsuuus est modus aut̃ in peratiuus
aut optatiuus durinfinitiuus defiaittiuo modo
Iinitiuus modus est cũ quasi diffinita & simplici ut¬
amor expositione ipsadictione ꝑ se conmendantes
sensusine alterius diuerse conpleru ut accuso accu¬
sabã identidẽ ꝑomnia tempora quod in subiunttiuo
parumest: Subiunttiuus enim dictus estqm necesse est.
aliussermo suggeratur quo superior patefiathoc modocũ
dicã cumdix erim cumdixero proculdubio nec dumbi
finitus sermofini&ur hoc modo cum dixoro uenies cũfeco¬
roas picies & similia quod inmodo finitiuo non desideraturidem
a quibusdã indicatiuus appellatur quo indicamus ab aliis
oronuntiantibus quo ꝓnuntiamꝰ deioperanuo modo
eincepsimperatiuus modus est quȩ enuntiam externo

Expanded text:
modus itaque uerborum siue inclinatio in quinque deducitur modus itaque uerborum siue inclinatio in quinque deducitur partes. aut enim finitiuus est modus aut imperatiuus aut optatiuus aut subiunctiuus aut infinitiuus. de finitiuo modo finitiuus modus est cum quasi definita et simplici utimur expositione, ipsa dictione per se conmendantes sensum sine alterius diuersae conplexu, ut accuso accusabam, identidem per omnia tempora, quod in subiunctiuo parum est. subiunctiuus enim dictus est, quoniam necesse est ut alius sermo suggeratur quo superior patefiat, hoc modo, cum dicam cum dixerim cum dixero. procul dubio necdum hic finitur sermo, finietur hoc modo, cum dixero uenies, cum fecero aspicies, et similia; quod in modo finitiuo non desideratur. idem a quibusdam indicatiuus appellatur, quo indicamus; ab aliis pronuntiatiuus, quo pronuntiamus. de imperatiuo modo deinceps imperatiuus modus est, quo enuntia
Abbreviated transcription (Latin):
Npersonalis uerborum significatio tam subactiua spe¬
ciȩ quam passiua ex tatdicta inpersonalis quod sine
persona pronominis intelleginon potest quam uis
forniã altiuorum aut passiuorũ habere uideatur
Nam & sitertiȩ ꝑsonȩ formam ex premant tamentri¬
bus modis uerbi somnibus iungi sol& propriis quoque
personis non enunti&ur sed ut plenussit sensus ex¬
secus necessario addantur pronomina sine quibus
nihilhuius modi uerba significare possunt quasi pud& me
iungam quos quinque esse omnes fere gramatici con¬
sentiunt: Nam qui sex uoluer̃ uario peditio alii ꝓmissiuũ
quidã in ꝑsonalẽ coniungunt qui septẽ utrum que prio¬
ribus adiciunt quiam plius ꝑ contatiuã ad sumunt qui
nouem subiunctiuum a coniunctatiuo separant quideci
&iẽ abortatiuum ad scribunt uerum ex his ut ipsa de¬
clinatio uerborũ exposcit in ꝑsonalis & partid palis
aquibus dã admittitur dequib: postea referre placus

Expanded text:
inpersonalis uerborum significatio tam sub actiua speinpersonalis uerborum significatio tam sub actiua specie quam passiua extat, dicta inpersonalis, quod sine persona pronominis intellegi non potest, quamuis formam actiuorum aut passiuorum habere uideatur. nam etsi tertiae personae formam exprimat, tamen tribus modis uerbis omnibus iungi solet. propriis quoque personis non enuntiatur, sed, ut plenus sit sensus, extrinsecus necessario adduntur pronomina, sine quibus nihil huius modi uerba significare possunt, quasi pudet me iungam, quos quinque esse omnes fere grammatici consentiunt. nam qui sex uoluerunt, uario iudicio alii promissiuum, quidam inpersonalem coniungunt; qui septem, utrumque prioribus adiciunt; qui amplius, percontatiuum adsumunt; qui nouem, subiunctiuum a coniunctiuo separant; qui decem, etiam adhortatiuum adscribunt. uerum ex his, ut ipsa declinatio uerborum exposcit, inpersonalis et participialis a quibusdam admittitur, de quibus postea referre placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ominunus est quȩ tam astiuam quam passiu
significationẽ in sebab& hecita Rlittera
ter minatur ut eam non possit amittere quẽ
ad modũ & deponens utosculor criminor amplector
icimus enim osculorte &osculorate similiter c&e
Communia enim dicimu sut in nominib: quȩ suliuna
speciȩ genera diuersa ad matuni: Ita in uerbis
quȩ sub passiua declinatione dum tax at diuersi
actus significationẽ & primunt Sedepone
Deponensest quȩ rlicierã desin& ut passiua
sallea domta latinũ non est unde ꝑ anti frasin
id estcont rariosic appellatur quia uerbum
Rlittera finitum deponere eam non potest ut loquor
nascor sequor non en imdicimus nascocum sit passiua
specie actiuum non hab& : Itaq: nec passiua sunt quia
astiua nonreddunt nec commnunia essepossunt qm̃ cominu¬
nia subuno genere declinationis utraque continent sig¬
uficationẽ. placuit itaque aliis ea deponentia diciqr¬
peromnis quiaudit loquor Deiꝑsonaligenere

Expanded text:
ommunis est quae tam actiuam quam passiuam significationem in se habet. haec ita r littera terminatur ut eam non possit amittere, quem ad modum et deponens, ut osculor criminor amplector. dicimus enim osculor te et osculor a te, similiter et cetera. communia autem dicimus, ut in nominibus quae sub una specie genera diuersa admittunt, ita in uerbis quae sub passiua declinatione dumtaxat diuersi actus significationem exprimunt. de deponenti deponens est quae in r litteram desinit, ut passiua, sed ea dempta Latinum non est, unde per antiphrasin, id est e contrario, sic appellatur, quia uerbum r littera finitum deponere eam non potest, ut loquor nascor sequor. non enim dicimus nasco. et cum sit passiua specie, actiuam non habet. itaque nec passiua sunt, quia actiua non reddunt, nec communia esse possunt, quoniam communia sub uno genere declinationis utramque continent significationem. placuit itaque aliis ea deponentia dicisermonis qui dicit loquor. de inpersonali genere
Abbreviated transcription (Latin):
tempr p̃senti ad secundamꝰ & tertiã ꝑ sonam. lege
legatptur legamus legite legant & apas siuo le
abactiuo legito legito legamus legitote legant
uł legunt &a passiuo legitur legitor uellegiti¬
mo pluraliter legamurꝰ legiminor leguntor.¬

Expanded text:
tempore praesenti ad secundam et tertiam personam lege tempore praesenti ad secundam et tertiam personam lege legat, pluraliter legamus legite legant, et a passiuo legab actiuo legito legito, pluraliter legamus legitote legant uel legunto, et a passiuo legitor legitor uel legimino, pluraliter legamur legiminor legantur
Abbreviated transcription (Latin):
modo numeris & ꝑsonis audire&a passiuo audirip̃te¬
riti audis seue laudiuisse & a passiuo auditũ eẽ uł audi¬
tum fuisse futuro auditumire &a passiuo auditum
iri in ꝑsonalimodo auditur audiebatur auditum . ẽ
auditum fuit auditũ erat & fuerat audietur. gerun¬
diuł participialia audiendi audiendo audiendum
auditum auditu. participia trahuntur a uerbo acti¬
uoduo p̃sentis temporis & futuri p̃sentis audiens
futuri auditurꝰ & a passiuo duo p̃teriti temporis &
futuri p̃teriti auditus futuri audiendus:
Uerbi tertiȩ declinationis correpte
ego legor uerba absoluta indicatiuo modo dicta signi¬
ficationis actiue & passiue coniugationis tertiȩ cor¬
reptȩ numeri singularis figure simplicis temporis
in stantis ꝑ sone primȩ que declinabuntur sic lego
legor in ꝑfectiuo legebamlegebar pꝑfecto legi lec¬
tus sumlectus fuiplus quã ꝑfecto legeram lectuserã
& fueram futuro legam legar imperatiuo modo

Expanded text:
mpore praesenti audire, et a passiuo audiri; praeterito audisse uel audiuisse, et a passiuo auditum esse uel auditum fuisse; futuro auditum ire, et a passiuo auditum iri. inpersonali modo auditur, audiebatur, auditum est auditum fuit, auditum erat et fuerat, audietur. gerundi uel participialia audiendi audiendo audiendum auditum auditu. participia trahuntur a uerbo actiuo duo, praesentis temporis et futuri; praesentis audiens, futuri auditurus: et a passiuo duo, praeteriti temporis et futuri; praeteriti auditus, futuri audiendus. uerbi tertiae coniugationis correptae declinatio. lego legor uerba absoluta indicatiuo modo dicta significationis actiuae et passiuae coniugationis tertiae correptae numeri singularis figurae simplicis temporis instantis personae primae, quae declinabuntur sic. lego legor, inperfecto legebam legebar, perfecto legi lectus sum et lectus fui, plusquamperfecto legeram lectus eram et fueram, futuro legam legar. imperatiuo modo
Abbreviated transcription (Latin):
o adiecta ad imperatuum modũ pesillaba manente p¬
tione cerminanturui mone monere sedesedere: Secun¬
de declinationis uerba indicatiuo modo temp̃ p̃terito ꝑ¬
fecto specie absoluta exasta interdum r&inent formã
generis suiut uideo uidi moneo monui interdum sor¬
mõ uregulȩ non seruant sed potius consu&udinis uel
ufonie quã rationis uccumbunt. Resoluuntur enim
informã passiuorum & deponentiũ sic. fitenim abeo
quodestaudeo ausussumes est in ex acta specie ausus erã

Expanded text:
do adiecta ad imperatiuum modum re syllaba manente pdo adiecta ad imperatiuum modum re syllaba manente productione terminantur, ut mone monere, sede sedere. secundae coniugationis uerba indicatiuo modo tempore praeterito perfecto specie absoluta et exacta interdum retinent formam generis sui, ut uideo uidi, moneo monui, interdum formam regulae non seruant, sed potius consuetudini uel euphoniae quam rationi succumbunt. resoluuntur enim in formam passiuorum et deponentium quod est audeo ausus sum es est et in exacta specie ausus eram
Abbreviated transcription (Latin):
primȩ coniugationis uerba indicatiuo modo tempore
ꝑfecto specie absoluta adiesta adimperatiuum modũ
sex sillabȩ terminantur ut ama amaui sed consu& udo
sẽ pebreuitatẽ app&ens alitterã sub trahit & iabudis¬
iungit ut tonotonui ut apud uirgilium in tonuit lȩbũ
primȩ coniugationis uerba indicatiuo modo tempore
p̃terito plusquã ꝑfecto specie ex acta adiectis ad impera¬
tiuum modum ueram sillabisterminantur ut amaima¬
ueram. secundȩ coniugationis uerba indicatiuo modo
tem̃pp̃senti prima ꝑsona elit tera ante o terminantur ut sedeo
moneo excepto uno uerbo & his quȩ ex eo conposita s̃ quȩ
secundũ tertiũ ordinẽ declinantur eoueneo secunde
coniugationis uerba imperatiuo modo tempr psontis
secunda elittera ꝓducta terminantur sedeo moneo mone
ecunde coniugationis uerba ꝓmissi uomodo adiesta a
imperatiuũ modũ bosillabã terminantur ut sedesedebo
monemonebo : secunde coniugationis uerba infinitiuomo¬

Expanded text:
indicatiuo modo tempore perfecto specie absoluta adiecta ad imperatiuum modum ui syllaba terminantur, ut ama amaui. sed consuetudo saepe breuitatem adpetens a litteram subtrahit et i ab u disiungit, ut tono tonui, intono intonui, ut apud Vergilium «intonuit laeuum». primae coniugationis uerba indicatiuo modo tempore praeterito plusquamperfecto specie exacta adiectis ad imperatiuum modum ueram syllabis terminantur, ut ama amaueram. secundae coniugationis uerba indicatiuo modo tempore praesenti prima persona e littera ante o terminantur, ut sedeo moneo, excepto uno uerbo et his quae ex eo conposita sunt, quae secundum tertium ordinem declinantur, eo ueneo. secundae coniugatimone. secundae coniugationis uerba promissiuo modo adiecta ad imperatiuum modum bo syllaba terminantur, ut sede sedebo, mone monebo. secundae coniugationis uerba infinitiuo mo
Abbreviated transcription (Latin):
cũamaties semus ess&is essent ulteriore cumamatus
fuis sem fuisses fuiss& płur Cũ a matifuis semus fuis¬
s&is fuissent. Eodem modo temp̃r futuro cumama¬
tus ero eris erit płur cum a matierimus eritiserint
ulteriore. cumamatus fuero fueritis fueriat p̃łur
cuma matifuerimus fueritis fuerint. Modo ꝑ¬
p&uo quiestinfinitus numeris & ꝑ sonis tempore
p̃senti a mari p̃terito tantũ temp̃r amatum a matũ eẽ
ulteriore a matũ fuisse futuro amatũ ÷ iriuł amandũ
esse modo in ꝑsonali amatur in ꝑfecti amabatur a ma
tum est uł fuit amatũ erat uł fuerat amabitur. Modo

Expanded text:
um amatus fuissem fuisses fuisset, pluraliter cum amati fuissemus fuissetis fuissent: eodem modo tempore futuro cum amatus ero eris erit, pluraliter cum amati erimus eritis erunt; et ulteriore cum amatus fuero fueris fuerit, pluraliter cum amati fuerimus fueritis fuerint. modo perpetuo, qui est infinitus numeris et personis, tempore praesenti amari, praeterito tantum tempore amatum esse, et ulteriore amatum fuisse, futuro amatum iri uel amandum esse. modo inpersonali amatur, inperfecto tum est fuit amatum erat fuerat amabitur; do
Abbreviated transcription (Latin):
na appellat. participiairahuntur a uerbo : passi¬
uoduo p̃teriti temporis & futuri p̃teriti hic amatus
futuri hic amandus . actiui uerbi regulam neutrale
uerbum sequitur passiui cominuno & deponens
Item uerbi declinatio secunde coniugationis

Expanded text:
na appellat. participia trahuntur a uerbo passiuo duo, praeteriti temporis et futuri; praeteriti hic amatus, futuri hic amandus. actiui uerbi regulam neutrale uerbum sequitur, passiui commune et deponens. item uerbi secundae coniugationis
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ.eii. qͣl. quaĩtus: sic ⁊ adu̾bia. qͣlit̾. ⁊ qͦciẽs. Lucañ ĩ.i. & ualit exp̃ssũ uen¬
tis ꝑ nubila fulm̃. Idõ ĩ cod. cͣsũq furoris teutonici. qͦciẽ romꝗ fonrtuna lacefsit.

Expanded text:
bia qualiter, quotiens. Lucanus in I: «qualitèr expressum uentis per nubila fulmen». idem in eodem: «cursumque furoris / Teutonici. quotièns Romam fortuna lacessit, /
Abbreviated transcription (Latin):
masculini quisque cuius que cuique quemque oa quo
que pluraliter quique quorumque quibusque quos
que oaquibusque: feminina quȩque cuius que cuique
quibusque quasque oa quibusque neuter quod que¬
que: masculini quis quam cuius quam cuiquam
rum quam quibus quam quas quam o aquibus quã
neuter quod quam cuius quam cuiquam quod qud̃
oaquo quam pluraliter quȩ quam quorum quam
o aquocumque pluraliter quicum que quorũ¬
cumq: quibuscumq quoscumq: o a quibuscumq¬
q: o a quacumq: plur̃ quȩ cumque quarum cũ¬
q: quibuscũq quascumq o aquibuscũque : Neut̃
quodcumq: cuiuscumq cuicũq quod cum que
oaquocumque: plur quȩcumq quorumcumq
quibuscumque quȩ cumque o aquibuscumque:
Masculinũ quis lib& cuius lib& cuilib& quẽ¬
lib& o aquoli b& pluralitor qui lib& quorum

Expanded text:
generis masculini quisque cuiusqugeneris masculini quisque cuiusquue a quoque, pluraliter quique quorumque quibusque quosque o quique a quibusque; feminini quaeque cuiusque cuique quibusque quasque o quaeque a quibusque; geularis quisquam cuiusquam cuiquam rumquam quibneutri quodquam cuiusquam cuiquam quodquam o a quoquam, pluraliter quaequam quorumquam o a quocumque, pluraliter quicumque quorumcumque quibuscumque quoscumque o a quibuscumqo a quacumque, pluraliter quaecumque quarumcumque quibuscumque quascumque o a quibuscumque; neutri quodcumque cuiuscumque cuicumque quodcumque o a quocumque, pluraliter quaecumque quorumcumque quibuscumque quaecumque o a quibuscumque. generis masculini quislibet cuiuslibet cuilibet quemlibet o a quolibet, pluraliter quilibet q
Abbreviated transcription (Latin):
personȩ tertio gener masculini numẽr singular
suis sua o asuis: Item possessiua ad aliquid dicta
uestri uestrorum uestris uestros o uestris generis femi¬
numeri singuł ex altera parte singularis uestra uestrȩ
uestrȩ uestram o auestra pluraliter ex utraqueparte
uestrȩ uestrarum uestris uestras o auestris generis neutri
numeri ex alteraparte singularis uestrum uestri uestro
uestrumo a uestro pluraliter ex utraque parte uestra
uestrorum uestris uestra o auestris: Qunti tem pronomi¬
nafinita personȩ tertiȩ generis om̃nis numeri comm̃
sinenominatiuo ut sui sibi se uelse sease. hoc quoque
pronomen omnium generumest commune mihitibi
sibi mihi m& tibi m& sibi m& m& ese & sese mom&
tem& sem& ego m&tum& illi m& ego m& ipse tume
ipse ille m& ipse meapte tuapte suapte nostrapte uestrap¬
te mecum tecum secum nobi scum uobiscum cum illis.

Expanded text:
personae tertiae generis masculini numeri ex utrpersonae tertiae generis masculini numeri ex utrx altera parte sua suorum suis sua o a suis. item possessiua ad aliquid dicta  ex utraque parte uestri uestrorum uestris uestros o a uestris; generis feminini numeri ex altera parte singularis uestra uestrae uestrae uestram o a uestra, pluraliter ex utraque parte uestrae uestrarum uestris uestras o a uestris; generis neutri numeri ex altera parte singularis uestrum uestri uestro uestrum o a uestro, pluraliter ex utraque parte uestra uestrorum uestris uestra o a uestris. sunt item pronomina finita personae tertiae generis omnis numeri communis sine nominatiuo et uocatiuo, ut sui sibi se uel sese a se. hoc quoque pronomen omnium generum est commune mihi tibi sibi, mihimet tibimet sibimet; me te se et sese, memet temet semet; egomet tumet illemet, egomet ipse tumet ipse illemet ipse; meapte tuapte suapte nostrapte uestrapte; mecum tecum secum nobiscum uobiscum cum illis.
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ quis uł quibus quas o aquis uł aquibus gen
neut. quod cuius cui quod oaquo uł aqui plur
bus. Itemarciculare prȩpositiuun uelde¬
monstratiuum qualitatis fenitȩ geris masculii
ichuius huic hunc o abhoc plurł hihorum hes
his hos abhis gener̃ feminini. hec huius huic
haco ab hac plur hȩ harunihis haso abhis genr̃ neũt hoc huius huic
hoco ab hoc plurł hȩc horũ hnshec o abhis: Item prono mer
articulare subiunctiuum uel relatiuum qualitatis finitȩ
feminini. eaeisei eamn oab eã plur eȩ carum eis casoabeis
gener neut. id eius ei id o abeo plur̃ eaeorũ ei seao abei
łtem possessiua finita ad aliquid dicta ex utraq: parte
singularia personȩ primȩ genrmasł numer singuł in eus¬
du& eresmius dicebant ut sit uocatiuus secundum regulã
habent uocatiuum i terminantur gener̃ feminini num̃¬
singuł ex utraq parte singuł mea meem ex meamoamea &

Expanded text:
quarum quis uel quibus quas o a quis uel a quibus; generis quarum quis uel quibus quas o a quis uel a quibus; generis neutri quod cuius cui quod o a quo uel a qui, bus. item articulare praepositiuum uel demonstratiuum qualitatis finitae generis masculini hic huius huic hunc o ab hoc, pluraliter hi horum his hos o ab his; generis feminini haec huius huic hanc o ab hac, pluraliter hae harum his has o ab his; generis neutri hoc huius huic hoc o ab hoc, pluraliter haec horum his haec o ab his. item pronomen articulare subiunctiuum uel relatiuum qualitatis finitae feminini ea eius ei eam o ab ea, pluraliter eae earum eis eas o ab eis; generis neutri id eius ei id o ab eo, pluraliter ea eorum eis ea o ab eis. item possessiua finita ad aliquid dicta ex una parte singularia: personae primae generis msed ueteres mius dicebant, ut sit uocatiuus secundum regulam habent uocatiuo i terminantur. generis feminini numeri ex utraque parte singularis mea meae meae meam o a mea
Abbreviated transcription (Latin):
istisistaso abistis: geñr neatr̃ istud istius isti istud
o abisto plũr ista istorum istis istao abistis minus
quã finita genr̃ mascł ipseipsius ipsi ipsumo ab
ipso plũr insiipsorum ipsisipsoso ab ipsis: gener
feminini ipsa ipsius ipsupsam o abipsa plur ipsa
ipsarum ipsi sipsas o abipsis genr̃ neutri ipsum quare
non ipsud ut illud & istud qm̃ u&eres nominatiuũ
nonipsedicebant sed ipsus ipsa ipsum ut altus alta
altum ipsos quod& in comediis est & apud tullium
ipsum decr&um sed recentiores ipsus conmutauer̃
& proeo ipse consu&udinẽ tradider̃ ipsum uero
optinuit suã ex tremitatẽ ut &iamexemplum tulli¬
anũ decuit ipsum ipsius ipsi ipsum o abipsõplur ipsa
ipsorum ipsis ipsao abipsis: Iteminfinita gener
quorum quis uł quibus quoso aquis uł aquibus
gener feminini quȩ cuius cui quã o aqua plur quȩ

Expanded text:
istis istas o ab istis; generis neutri istud istius isti istud istis istas o ab istis; generis neutri istud istius isti istud o ab isto, pluraliter ista istorum istis ista o ab istis. minus quam finita generis masculini ipse ipsius ipsi ipsum o ab ipso, pluraliter ipsi ipsorum ipsis ipsos o ab ipsis; generis feminini ipsa ipsius ipsi ipsam o ab ipsa, pluraliter ipsae ipsarum ipsis ipsas o ab ipsis; generis neutri ipsum. quare non ipsud, ut illud et istud? quoniam ueteres nominatiuum non ipse dicebant sed ipsus ipsa ipsum, ut altus alta altum ipsus, quod et in comoediis est et apud Tullium, «ipsum decretum». sed recentiores ipsus conmutauerunt et pro eo ipse consuetudini tradiderunt. ipsum uero obtinuit suam extremitatem, ut etiam exemplum Tullianum docuit. ipsum ipsius ipsi ipsum o ab ipso, pluraliter ipsa ipsorum ipsis ipsa o ab ipsis. item infinita generis quorum quis uel quibus quos o a quis uel a quibus; generis feminini quae cuius cui quam o a qua, pluraliter quae
Abbreviated transcription (Latin):
ȩquȩ exclamatiosit ut cumdicimus. onos felices
cicero in in uecti non est reprobranda eorum senten¬
tia quidixerunt in quibus dam pronominibus uo¬
catiuum non possecadere cum &iam poene i nomnib::
pronominib: non debeat esse uocatiuus: sed nos non
dum refragamur rationi uocatiuum adiecimus
imus in seruimus non solum uocatiuum non inuenimꝰ
uerum &iã in quibus dã casus deficereui demus:
Tuprono menfinitũ generis omnis numeri singularis
figurȩ simplicis ꝑsonȩ secunde casus nominatiui quod
declinabitursic: tu tui tibite oate pluraliter uos
uestrum uobis uos o a uobis: personei tem testiȩ ge¬
neris masculini numeri singularis: Ille illius ll
illũo abillo pluraliter. illullorum illis illoso abillis.
o ab illo plur illa illorum illis illa o abillis. Item fini¬
ta geris masculins numr singularis iste istius istentr̃
feminini ista istius sti istã o abista plurł iste istarũ

Expanded text:
aeque exclamatio sit, ut cum dicimus: o nos felices: aeque exclamatio sit, ut cum dicimus: o nos felices: Cicero in inuecti non est reprobanda eorum sententia qui dixerunt in quibusdam pronominibus uocatiuum non posse cadere, cum etiam paene in omnibus pronominibus non debeat esse uocatiuus. sed nos non dum refragamur rationi uocatiuum adiecimus,imus, inseruimus, quamquam non solum uocatiuum non inuenimus uerum etiam in quibusdam casus deficere uidemus. tu pronomen finitum generis omnis numeri singularis figurae simplicis personae secundae casus nominatiui, quod declinabitur sic, tu tui tibi te o a te, pluraliter uos uestrum uobis uos o a uobis. personae item tertiae generis masculini numeri singularis ille illius illi illum o ab illo, pluraliter illi illorum illis illos o ab illiso ab illo, pluraliter illa illorum illis illa o ab illis. item finita generis masculini numeri singularis iste istius isti istufeminini ista istius isti istam o ab ista, pluraliter istae istarum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ significant ut cui quos uestras nostras. aut nume¬
rumꝰ ut quot tot aut ordinẽ ut quotus aut qualitaũ
ut quali stalis aut quantitatẽ ut quantustantus. quȩ¬
dampossessiua finita adaliquidreferuntur &ea quat¬
tuor mno disenuntiantur. aut enim utraq: significati¬
one sinģ ulario sunt ut meustuus aut utraq pluralia
uet nostri uestri aut intrinsecus singularia ex tri¬
secus pluralia ut meitui: contraex trinsecus singu¬
oria intrinsecus pluralia ut noster uester: casus
pronummi nibus u nominibus accedunt sex perquo
omnium pronominũ genus inflectitur hoc modo
Declinatibnes pronominũ finitiuȩ siue absolite
sunthe: Ego pronomen finitum generisomnes
numeri singularis figurȩ simplicis personȩ pri¬
mȩ casus nominatiui quod declinabitursic:Ego
quianemodicit .o. ego. nisi o exclamatio sit ut apud
oratdium o quis quis uol&: pluraliter nos nostrum
nobis nosoa nobis. nec plurales hab& uocatiuum nis

Expanded text:
tem significant, ut cuias uestras nostras; aut numetem significant, ut cuias uestras nostras; aut numerum, ut quot tot; aut ordinem, ut quotus; aut qualitatem, ut qualis talis; aut quantitatem, ut quantus tantus. quaedam possessiua finita ad aliquid referuntur, et ea quattuor modis enuntiantur. aut enim utraque significatione singularia sunt, ut meus tuus, aut utraque pluralia, ut nostri uestri, aut intrinsecus singularia extrinsecus pluralia, ut mei tui, contra extrinsecus singularia intrinsecus pluralia, ut noster uester. casus pronominibus, ut nominibus, accidunt sex, per quos omnium pronominum genus inflectitur hoc modo. declinationes pronominum finitiuae siue absolutae sunt numeri singularis figurae simplicis personae primae casus nominatiui, quod declinabitur sic: ego quia nemo dicit: o ego, nisi o exclamHoratium «o quisquis uolet»: pluraliter nos nostrum nobis nos o a nobis. nec pluralis habet uocatiuum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nis aptari possit ut ipse: Cenera pronominio
accedunt quattuor mascaHlinũ uthic femini¬
nũ ut hec neutrum ut hoc. commune ut egotu
Suntaliaduobus generibus nominibus communia
masculini & neutri ut quoquanto: Aliatribus ut
huius eius cuius: numeri prominum sunt duo: Aut
enim singularia sunt ut ego aut pluraliaut nos:
sunt quȩ damnumero communia ut quiquȩ. Nã
& quiuir & quiuiri & quȩ mulier & quȩ mulieres
dicimus: figurȩ sunt duȩ autenim simplicia
sunt pronomina ut quis. aut conposita lt quis¬
quis: persone accedunt finitis pronominibus
prima lit mihi secunda ut tibi. tertia quoq: in
minus quamfinitis inuenitur ut ipsi: ordo quo¬
q: aut prȩpositiua sunt ut quis quantus aico
subiunctiua ut istantus ueluti: p rȩpositiua
ut quisfecit. subiunctiua uelquȩ responsi uim
habent. iste fecit: Item quantus ille est tantus
ille est: Pronomina quȩdã ut nomina aut gen¬

Expanded text:
nis aptari potest, ut ipse. genera pronominibus nis aptari potest, ut ipse. genera pronominibus accidunt quattuor, masculinum ut hic, femininum ut haec, neutrum ut hoc, commune ut ego tu. sunt alia duobus generibus nominibus communia, masculini et neutri, ut quo quanto; alia tribus, ut huius eius cuius. numeri pronominum sunt duo. aut enim singularia sunt, ut ego, aut pluralia, ut nos. sunt quaedam numero communia, ut qui quae. nam et qui uir et qui uiri et quae mulier et quae mulieres dicimus. figurae sunt duae. aut enim simplicia sunt pronomina, ut quis, aut conposita, ut quisquis. personae accidunt finitis pronominibus, prima ut mihi, secunda ut tibi. tertia quoque in minus quam finitis inuenitur, ut ipsi. ordo quoque aut praepositiua sunt, ut quis quantus, aut subiunctiua, ut is tantus: ueluti praepositiua, ut quis fecit? subiunctiua uel quae responsi uim habent, iste fecit; item quantus ille est, tantus ille est. pronomina quaedam, ut nomina, aut gen
Abbreviated transcription (Latin):
gallus galina rex regina sunt nomina tota grecedecli¬
nationis ut chemisto calipsopan: sunt tota conuersa
inlatinam regulam ut poltix pobideuces ulixes sunt
intergrecam latinãq: formã quȩ notha appellatur
ut achilles agamenon: sunt pr&ereasono alia masculina
intellectu feminina ut eunuchus comedia orestes
trago edia satis instrusti de nomine transeamus ad proro¬
men
RONOMEN EST. PARSORATΟNIS Que ΡRΟIpSΟ
nomine posita minusquidem peneidem significat
personãq interdum recepit: pronomini accedunt
septem: qualitas genus numerus figura persona orto
ca susqualitates: Pro nominum sunttres finita infinita
minus quam finita: qualitasfinita in prima & in secunda
ꝑsonaest in finita & minus quam finita intertia in uenitur
psona ut ego: Infinita est quȩ certam nonrecepiođ
posrsonã sed cuilib& potest aptari ut quis que quoo
minus quam finita est quȩ certis & incerts per so¬

Expanded text:
gallus gallina, rex regina. sunt nomina tota Graecae decligallus gallina, rex regina. sunt nomina tota Graecae declinationis, ut Themisto Calypso Pan; sunt tota conuersa in Latinam regulam, ut Pollux Πολυδεύκης, Vlixes; sunt inter Graecam Latinamque formam, quae notha appellantur, ut Achilles Agamemnon. sunt praeterea alia sono masculina, intellectu feminina, ut eunuchus comoedia, Orestes tragoedia. satis instructi de nomine transeamus ad pronomenpronomen est pars orationis quae pro ipso nomine posita minus quidem, paene idem tamen significat personamque interdum recipit. pronomini accidunt septem, qualitas genus numerus figura persona ordo casus. qualitates pronominum sunt tres, finita infinita minus quam finita. qualitas finita in prima et in secunda persona est, infinita et minus quam finita in tertia inuenitur. personam, ut ego. infinita est quae certam non recipit personam sed cuilibet potest aptari, ut quis quae quod. minus quam finita est quae certis et incertis perso
Abbreviated transcription (Latin):
Illud sciendum uero quianeq: deorum nomina neq: elemento¬
rum neq: montiũ neq ciuitatium neq fluuiorum nisiquȩ
ciuitatos pluralinu mero declinantur ut cr̃me teibe att¬
nȩ micene puteolibaiȩ ostia nec eaquoq: quȩ mensurȩ
uel ponderi subiesta sunt pluraliter dedinantur ut triticũ
& frumentũ quamuis frumenta ut mox frumentis labor add¬
cus & hordea legimus farador fabacicer milium panicium
& si quahorum nominum pluralia esseruntur c&eris casib
essabunt: Itemoleum uinum quamuis uinadixerit uir¬
gilius mulsum defrutum defruta uirgilius dix it mostum.
Tunt item nomina quorum nominatiuus inusu non est ut.
siquisdicat hunc laterem & ab hacdicione. Item ꝑc&eros.
casus nominamulta deficiunt: Nomina aut fixa sunt
ut mater pater fratersoror aut mobilia ut bonus bonabo¬
marcus marcia gaius gaia draco dracena leoleena

Expanded text:
illud uero sciendum quia neque deorum nomina neque elementoillud uero sciendum quia neque deorum nomina neque elementorum neque montium neque ciuitatium neque fluuiorum, nisi quae ciuitates plurali numero declinantur, ut Cumae Thebae Athenae Mycenae Puteoli Baiae Ostia, nec ea quoque quae mensurae uel ponderi subiecta sunt pluraliter declinantur, ut triticum et frumentum, quamuis frumenta, ut «mox frumentis labor additus», et hordea legimus: far, ador, faba, cicer, milium, panicium; et siqua horum nominatiuo pluraliter efferuntur, ceteris casibus cessabunt: item oleum, uinum; quamuis uina dixerit Vergilius: mulsum, defrutum; defruta Vergilius dixit: mustum. sunt item nomina quorum nominatiuus in usu non est, ut siquis dicat hunc laterem et ab hac dicione. item per ceteros casus nomina multa deficiunt. nomina aut fixa sunt, ut pater mater frater soror, aut mobilia, ut bonus bona boMarcius Marcia, Gaius Gaia, draco dracaena, leo leaena,
Abbreviated transcription (Latin):
fortunȩ gengiuȩ indutiȩ inferie insidiȩ inimicis
idus in lecebrȩ falende lactes litters epistole
manuuiȩ nuptiȩ prestigiȩ nares nundine
gratie dee sarcine sortes sub peditie sordes
scope scale tenebrȩ sunt quȩdam numeri
conmunes qui in nominatiuo singulari plural
similiter efferuntur ut resspes: neutralia semper.
pluralia hec menia cibaria crepundia iuga idest summa
inontiũ iusta intestina magalia casea frorumneptulia paren¬
talia precordia rostrt ubi concionantur spectacula spolia
uirgilius spoliũ dixit sertasponsalia terminaliacuna¬
bulã lumina apuduirgilio luminis effosi uerbent uerbe¬
retosto uirgilius dixit uiscera uada uulcanalia. Item
m&l allica sunt semꝑ singularia ut aurum argentum fer¬
rũaes plumibum cassiterum oricalcum stagnũ & auri¬
alcum quamuis aera dicimus c&eris casibus nonutimur

Expanded text:
fortunae, gingiuae, indutiae, inferiae, insidiae, inimicitiae, fortunae, gingiuae, indutiae, inferiae, insidiae, inimicitiae, idus, inlecebrae, kalendae, lactes, litterae epistula, manubiae, nuptiae, nares, nundinae, Gratiae deae, sarcinae, sortes, subpetiae, sordes, scopae, scalae, tenebrae. sunt quaedam numeri communis, quae nominatiuo singulari pluralique similiter efferuntur, ut res spes. neutralia semper pluralia, haec moenia, cibaria, crepundia, iuga id est summa montium, iusta, intestina, magalia casae Afrorum, Neptunalia, Parentalia, praecordia, rostra ubi contionantur, spectacula, spolia; Vergilius spolium dixit: serta, sponsalia, Terminalia, cunabula, lumina; apud Vergilium «luminis effossi»: uerbera; «uerbere torto» Vergilius dixit: uiscera, uada, Vulcanalia. item metallica sunt semper singularia, ut aurum argentum ferrum aes plumbum cassiterum orichalcum et aurichalcum stagnum. quamuis aera dicimus, ceteris casibus non utimur.
Abbreviated transcription (Latin):
sanies socordia suppellex: Itemne utralia semper
singularia ut hocuirus pus baratrum locus apud
inferus ꝓprieautẽ apud a thenienses inquem nox u
p̃cipitabantur hoc allum cenum crocum ingeniũ
alloc iustitiũ rudus ruderissi sape silex:. Masculina
semꝑ pluralia hiantes. carceres canicasses cancelli foci
ro sedibus & poenatibus hifurfures foriloca spestacũ¬
lorum. Item forisunt in nauibus quo nautes edentos
remigant freni & frena dicimus inferilendes liberi
lares & larem legimus ludi loculi manes mores maio¬
res natales generis nobilitas optumates pugillares
primores proceres posteripoenates quirites sed
flaccus insatura quiritẽ dixit quinqua drio egentes
lemures sales cumlegionis causadicimus ꝑ hossales sales
autẽ & iocidicunturꝰ: hiuepres: feminina sem ꝑ
pluralia he arȩ propenatibus hedes sed hȩdis singu¬
lariter sidixeris templum significas blanditie

Expanded text:
sanies socordia supellex. item neutralia semper sanies socordia supellex. item neutralia semper singularia, ut hoc uirus, pus, baratrum, locus apud inferos, proprie autem apud Athenienses, in quem noxii praecipitabantur: hoc callum, caenum, crocum, ingenium, allec, iustitium, rudus ruderis, sinapi, siler. masculina semper pluralia, hi antes, carceres, cani, casses, cancelli, foci pro sedibus et Penatibus, hi furfures, fori loca spectaculorum; item fori sunt in nauibus, quo nautae sedentes remigant: freni; et frena dicimus: inferi, lendes, liberi, Lares; et Larem legimus: ludi, loculi, manes, mores, maiores, natales generis nobilitas, optimates, pugillares, primores, proceres, posteri, Penates, Quirites; sed Flaccus in satura Quiritem dixit: Quinquatres, sentes, lemures, sales, cum religionis causa dicimus per hos sales; sales autem et ioci dicuntur: hi uepres. feminina semper pluralia, hae arae pro Penatibus, hae aedes; sed aedis singulariter si dixeris, templum significas: blanditia
Abbreviated transcription (Latin):
epule balnee cepe sed & hec balnea siuebalnea plura¬
liter ꝑordinẽ declinantur: cepeuero singulariter
ap toton nomenest generis neutri ut cerȩ̃ preneste
pluraliter genere feminino sublata priore dipton¬
go uelut muse medȩ e declinabitur quȩdam incer¬
tisunt generis inter masculinũ & femininũ ut cor¬
tix finis silex stirps pinus pampinus dies radix: In¬
ter masculinũ & neutrũ ut clipeus uulgus pecus sal
frenũ: Interfemininũ & neutrũ ut pecus buxus
pirus prunus malus sed neut rofructum feminino
sepe ipsa sarbores dicimus sunt quȩdam nomina quȩ
singulariter tantum efferuntur. sunt quȩ pluralit
hec poene maiore ex parte collecta suo quoque ordinȩ
subiccimus. masculina semꝑ singularia ut hicgenius
puluis sanguis fimus limus muscus herbaquȩ in pari¬
&ibus uel in corticibus arborum her&:Item fe¬
minina semꝑ singularia hec lux pax culpa galla elo¬
quentia elegantia lapis memoria prosapia rabies

Expanded text:
epulae cepae; sed et haec balnea siue balinea pluraepulae cepae; sed et haec balnea siue balinea pluraliter per ordinem declinantur. caepe uero singulariter aptoton nomen est generis neutri, ut Caere Praeneste, pluraliter genere feminino sublata priore diphthongo uelut Musae Medeae declinabitur. quaedam incerti sunt generis, inter masculinum et femininum, ut cortex finis silex stirps pinus pampinus dies radix, inter masculinum et neutrum, ut clipeus uulgus specus sal frenum, inter femininum et neutrum, ut pecus buxus pirus prunus malus; sed neutro fructum, feminino saepe ipsas arbores dicimus. sunt quaedam nomina quae singulariter tantum efferuntur, sunt quae pluraliter. haec paene maiore ex parte collecta suo quoque ordine subiciemus. masculina semper singularia, ut hic genius, puluis, sanguis, fimus, limus, muscus herba quae in parietibus uel in corticibus arborum haeret. item feminina semper singularia, haec lux pax culpa galla eloquentia elegantia labes memoria prosapia rabies
Abbreviated transcription (Latin):
rũ origo non cernitur ut fabula macula tabula. suntidem que
non seruant genere quȩ ex nominib: prime positionis acciperint
ut scuiũ scutula scutella pistrinũ pistrilla caniscanicula rara
ranunculus ungui sungula ungellula dECENERE
enus est dictio qua plurales continentur species ut animale
male: de speci e
pecies est dictio originẽ trahens genere pautioribus
Ncon fusa significationib: quãgenus ut homo arbor: homi¬
nũ genera numero sepeplurali mutantur & sunt a noma¬
la mascula in neutrum ut hicintibus menalus tartarus
locus iocus sed hȩc intiuatartara meneladum taxat ne¬
utro. Nã hȩc loca hiloci & hȩc iocahuoci dupliciterde¬
clinantur: feminina inneutrum ut hec ꝑgamus Iꝑ go¬
ma. Neutra in masculinũ hoc porrũ cȩlumforum
hi porri celifori sed hȩc fora inelius declinatur. Item
neutra in femininũ hocbalneũ epulum cepe balnoe

Expanded text:
rum origo non cernitur, ut fabula macula tabula. sunt item quae rum origo non cernitur, ut fabula macula tabula. sunt item quae non seruant genera quae ex nominibus primae positionis acceperunt, ut scutum scutula scutella, pistrinum pistrilla, canis canicula, rana ranunculus, unguis ungula ungella ungellula. de genere genus est dictio qua plures continentur species, animale et inanimale. de specie species est dictio originem trahens a genere, paucioribus confusa significationibus quam genus, ut homo arbor. nominum genera numero saepe plurali mutantur et sunt anomala. masculina in neutrum, ut hic intibus Maenalus Tartarus locus iocus, sed haec intiba Tartara Maenala dumtaxat neutro. nam haec loca hi loci et haec ioca hi ioci dupliciter declinantur. feminina in neutrum, ut haec Pergamus Pergama, neutra in masculinum, ut hoc porrum caelum forum, hi porri caeli fori; sed haec fora melius declinantur. item neutra in femininum, ut hoc balneum epulum caepe, balneae
Abbreviated transcription (Latin):
sitionis a litteraterminata casu nominatiuo acceptis
sillabis ri&as significat eum qui eã rem aut̃ prestat aut̃
uinds̃t aut emit ueluti amica amicarius ero meno pa¬
corius culcita culcitarius charta chartarius harenahas enarius
herba herbarius quod sirursus d&racta alittera nrima
p.sitione ꝓri&ussulabis adieceriso & suserit his locus quieis
res multas hab& amica amicos s
r enosus herba herbosus eademquoq diminutiua fiunt siante au:
&lposuerisutamica amicula lactuca lactucula culcita culci¬
la charta chartula harena harenola herba herbula. Ea autẽ quȩ
antea habent .i. sic figurantur ut contro uersie contro uersio¬
la gratia gratiola hirnia hirniola & c&era omnia similiter
miminisse autẽ debemꝰ quod nonomnia diffinitiones faciunt
quȩ damenim quȩ singula sunt non ueniunt in conparationẽ
tam quã cȩlũ mare & hissimilia: sunt &iã quasi diminutiua quo¬

Expanded text:
sitionis a littera terminata casu nominatiuo acceptis sitionis a littera terminata casu nominatiuo acceptis syllabis ri et us significat eum qui eam rem aut praestat aut uendit aut emit, ueluti amica amicarius ἐρωμενοπcarius, culcita culcitarius, charta chartarius, harena harenarius, herba herbarius. quod si rursus detracta a littera a prima positione pro ri et us syllabis adieceris o et sus, erit is locus qui eas res multas habet, amica amicosus renosus, herba herbosus. eadem quoque diminutiua fiunt, si ante a u et l posueris, ut amica amicula, lactuca lactucula, culcita culcitula, charta chartula, harena harenula, herba herbula. ea autem quae ante a habent i sic figurantur, ut controuersia controuersiola, gratia gratiola, hirnia hirniola et cetera omnia similiter. meminisse autem debemus quod non omnia diminutiones faciunt. quaedam enim quae singula sunt non ueniunt in conparationem, tam quam caelum mare et his similia. sunt etiam quasi diminutiua, quo
Abbreviated transcription (Latin):
culina in ascasa nominatiuo tes minata & neutrainums
nita eandẽ siliabã recipiunt ut agnus gnulus scamnim
scammulũ masculina uero eaq gen&i uocasuis sillaba
erminancur nouissimas sillabas cuius recipiunt taquã
fonsfonticulus. femininataquã nauis nauicula neutrũ
culũ ut munus munusculũ siue municulum similitere
quȩ ussillaba gen&iuo ꝓferunuir tãmasculn aqua fe¬
minina nã neutranulsa sunt easdẽ sillabas idmi÷tunt
tãquã fluctus flucticulus hec porti cusporticula: Apud
anti quos alie diminutiones reperiuntur. descende bar
enĩ tertiãusq formã tãquã arcaarcula arcella arcello¬
la catinus catinulus catillicus oculus ocellus ocellulus:.
Ex secunda diminutione quȩdam sunt in consue tudis
pauca ex tertia ut ocelluluscatellulus. Apud nos dimi¬
nutiones hoc genus seruatur quod est prime positionis
idest prima diminutio: Omnis itẽ appellatio primȩ po¬

Expanded text:
culina in us casu nominatiuo terminata et neutra in um culina in us casu nominatiuo terminata et neutra in um finita eadem ul syllabam recipiunt, ut agnus agnulus, scamnum scamnulum. masculina uero ea quae genetiuo casu is syllaba terminantur nouissimas syllabas culus recipiunt, tam quam fons fonticulus, feminina cula, culum, ut munus munusculum siue municulum. similiter ea quae us syllaba genetiuo proferuntur tam masculina quam feminina nam neutra nulla sunt easdem syllabas admittunt, tam quam hic fluctus flucticulus, haec porticus porticula. apud antiquos aliae diminutiones reperiuntur. descendebant enim ad tertiam usque formam, tam quam arca arcula arcella arcellula, catinus catinulus catellulus, oculus ocellus ocellulus. ex secunda diminutione quaedam sunt in consuetudine, pauca ex tertia, ut ocellulusnutionis hoc genus seruatur quod est primae positionis, id est prima diminutio. omnis item appellatio primae po
Abbreviated transcription (Latin):
itmur: Namsimilliũ conparatio nulla est ut hu duo
uiri fortes sed h pcalterifortior: Uerum suporlatio
uiri eũ quem suꝑ ferimus fortissimũ &c&erũ di
genũ seddunc hoc utimor cũ aliquẽ suo genore
conparamus ut hȩc torfortissimus troianorũ suic
achillis grecorũ plerũq suꝑ latiuus ꝓpositiuo ponitr
& nulli conparatur ut iuppiter maximus. Interdum conpa¬
ratiuus nominatiuo iungitur ut dostior hic quã ille ut plau¬
tus in menecimis quidais homo leuiter quã pluma. diminu¬
ua sunt cũ indiminutionẽ absolutorũ nominum fiunt sine
ulla conparatione ut paruus paruulus aduliscens aduliscen¬
tulus horum autẽ tressunt gradus quorum formaquauis
iagis minuitur crescit sepenumerus sillabarum: Omnio
enim nomina feminimgeneris quȩ acasu nominatiuo
apluraliter terminantur ante nouissimautterã recipiun
al sillaba faciunt diminutionẽ tãquã galea galeola. Item mas¬

Expanded text:
utimur nam dissimilium conparatio nulla est, ut: hi duo utimur nam dissimilium conparatio nulla est, ut: hi duo uiri fortes, sed hic altero fortior; uerum superlatiuouiri, eum quem superferimus fortissimum ceterorum dgenum». sed tum hoc utimur, cum aliquem suo generi conparamus, ut Hector fortissimus Troianorum fuit, Achilles Graecorum. plerumque superlatiuus pro positiuo ponitur et nulli conparatur, ut Iuppiter optimus maximus. interdum conparatiuus nominatiuo iungitur, ut doctior hic quam ille, ut Plautus in Menaechmis«quid ais, homo / leuior quam pluma?». diminutiua sunt quae in diminutione absolutorum nominum fiunt sine ulla conparatione, ut paruus paruulus, adulescens adulescentulus. horum autem tres sunt gradus. quorum forma quamuis magis minuitur, crescit saepe numerus syllabarum. omnia enim nomina feminini generis quae casu nominatiuo a littera terminantur ante nouissimam litteram recipiunt ol syllabam et faciunt diminutionem, tam quam galea galeola. item mas
Abbreviated transcription (Latin):
ntũ habent ut nouissimus summus Conparatio nominun
propriȩ conparatiuo & suꝑ latiuo graduest constituta. posi¬
tiuus ꝑfectus & ab solutus est : sepeautẽ conparatiuus gradus
onidur suplatiuo ut stultior stultissimo & maiormaxim
sepeidẽ minus apositiuo significat quamuis recipiat con¬
parationẽ ut mare ponti cũ dulcius quã c&era minus
amarũ significat quam c&era: sȩpeidem propositiuo
positusminus significat & nulli conparatur utiam senior
sed crudadeo uirdis que senestus sunt nomina significatione
diminutiua intellectu conparatiua ut grandiusculus
mausculus conparatiuus gradus ab latiuo casui iungitur
utriusq: numeri sed tum hoc utimur cum aliquẽ uno alie¬
no uel suo genere conparamu suthector fortior diomede
uel audatior patrodo achillis fuit & unum cum mubtt
alienis ut fortiores greci troianis segradu conpara¬
duo in uno & altero propeȩqualibus ac similibus non

Expanded text:
tantum habent, ut nouissimus summus. conparatio nominum tantum habent, ut nouissimus summus. conparatio nominum proprie in conparatiuo et superlatiuo gradu est constituta; positiuus perfectus et absolutus est. saepe autem conparatiuus gradus praeponitur superlatiuo, ut stultior stultissimo et maior maximo. saepe idem minus a positiuo significat, quamuis recipiat conparationem, ut «mare Ponticum dulcius quam cetera» minus amarum significat quam cetera. saepe idem pro positiuo positus minus significat et nulli conparatur, ut «iam senior, sed cruda deo uiridisque senectus». sunt nomina significatione diminutiua, intellectu conparatiua, ut grandiusculus maiusculus. conparatiuus gradus ablatiuo casui iungitur utriusque numeri. sed tum hoc utimur, cum aliquem uel alieno uel suo generi conparamus, ut Hector fortior Diomede uel audacior Patroclo Achilles fuit; et unum cum multis alienis, ut fortiores Graeci Troianis. sed gradu conparatiuo in uno et altero prope aequalibus ac similibus non
Abbreviated transcription (Latin):
Incipiunt cũ conparatiua deficiente gradłi &c suꝑ¬
latiuo positiuum tantũ habent ut mediocris rudis
sobrius suntq: expositiui imagine ꝑomnos gra¬
dus formantur ut sortis furtior fortissimꝰ uo¬
niuntq postpositiuum ꝑ grados c&erosi maginẽ
alterã sumunt
bonus melioroptimus malus peior pessimus adiciunt
cũ extrinsecus positiuo tantũ ad uerbia quȩdam adiectauice
secundi gradus ponuntur tã aut minus aut minime auc̃
magis aut maxime . Dicimus enim tãbonus tam malu s minus
bonus minus malus mini mebonusminime malus magis bo¬
nus magismalus tambonus cãmalus maxime bonus maximo
malus eo demmodo & pius inueniuntur eaque trifariã or¬
dinantur in huncmundum unoscilic& deficiente quoleu&
gradu aut̃ positiuo aut conparatiuo aut superlatiuo. Posi¬
tiuo ut ulteriorultimus otior. ocismus conparatiuopius
pussimus suꝑ latiuo senex senior terminanturq: nouissimũ

Expanded text:
incipiunt cum conparatiuo deficiente gradu et supincipiunt cum conparatiuo deficiente gradu et superlatiuo positiuum tantum habent, ut mediocris rudis sobrius. sunt quae ex positiui imagine per omnes gradus formantur, ut fortis fortior fortissimus. ueniunt quae post positiuum per gradus ceteros imaginem alteram sumunt, ut bonus melior optimus, malus peior pessimus. adiciuntur cum extrinsecus positiuo tantum aduerbia quaedam adiecta uice secundi gradus ponuntur, tam aut minus aut minime aut magis aut maxime. dicimus enim tam bonus tam malus, minus bonus minus malus, minime bonus minime malus, magis bonus magis malus, maxime bonus maxime malus. eodem modo et pius. inueniuntur ea quae trifariam ordinantur in hunc modum, uno scilicet deficiente quolibet gradu, aut positiuo aut conparatiuo aut superlatiuo; positiuo, ut ulterior ultimus, ocior ocissimus; conparatiuo, pius piissimus; superlatiuo, senex senior. terminantur quae nouissimum
Abbreviated transcription (Latin):
adialtera quodest prime coniugationis predicatio
temlegolectio oro oratio parcoparsimonia con¬
paratiua sunt cũ aliquẽ uel alieno uel suo genericon¬
paranus ut fortior suꝑ latiua sunt cũ aliquẽ con¬
paramꝰ adonines ut fortissimus omniũ: Conpa¬
rationis ȩradus sunttres positiuus qui & ab solutus
conparatiuus suꝑ latiuus & absolutio est ȩlatio sine
conparationẽ ut fortis conparatio elatio cũ conla¬
tione ad aliũ ut fortior. superlatio enuntiatio cũ
suꝑlatione adomnes ut fortissimus extrib: conparati¬
uus gradus generis est semꝑ conmunis: conparantur
autẽ nomina quȩ aut qualitatẽ aut quantitatem signi¬
ficant sed quedã non amplectuntur omnos grados
idest non ꝑtresgradoseunt: Namominia quali¬
tatiũ nomina sexr&inent formas quas inseren¬
das putauimꝰ autenĩ incipiunt aut sunt aut ueni¬
unt aut adiciuntur aut inueniuntur aut exeunt

Expanded text:
at in altero, quod est primae coniugationis praedicatio: at in altero, quod est primae coniugationis praedicatio: item lego lectio, oro oratio, parco parsimonia. conparatiua sunt cum aliquem uel alieno uel suo generi conparamus, ut fortior. superlatiua sunt cum aliquem conparamus ad omnes, ut fortissimus omnium. conparationis gradus sunt tres, positiuus, qui et absolutus, conparatiuus superlatiuus. absolutio est elatio sine conparatione, ut fortis; conparatio est elatio cum conlatione ad alium, ut fortior; superlatio est enuntiatio cum superlatione ad omnes, ut fortissimus. ex his tribus conparatiuus gradus generis est semper communis. conparantur autem nomina quae aut qualitatem aut quantitatem significant. sed quaedam non amplectuntur omnes gradus, id est non per tres gradus eunt. nam omnia qualitatium nomina sex retinent formas, quas inserendas putauimus. aut enim incipiunt aut sunt aut ueniunt aut adiciuntur aut inueniuntur aut exeunt.