comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abutere catelina patientiẽ
tia nr̃a. Qua dui ̃ furor is¬
te cuos nos elludet. Quẽ
ad fine seie effrenata iactabit au
hic munitissimꝰ hñdi senatus locus
nicħ hoꝵ ora uultusq mouerunt.
patẽ ꝯscilia tua nõ sentis. Conffec¬
tam iam hoꝵ oĩum ꝯscia teneri ꝯ¬
uitationẽ tuam nõ uides: Quid pri¬
ma. quid suꝑiore nocte egeris. ubi
fueris. quos ꝯuocaiłis. quid ꝯscilii
ceper

Expanded text:
abutere, Catilina, patientia nostra? quam diu etiam furor iste tuus nos eludet? quem ad finem sese effrenata iactabit audhic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora voltusque moverunt? patere tua consilia non sentis, constrictam iam horum omnium scientia teneri coniurationem tuam non vides? quid proxima, quid superiore nocte egeris, ubi fueris, quos convocaveris, quid consili ceper
Abbreviated transcription (Latin):
sul designato carelna insidiatus
es. nõ publico me ẜsidio. s pͥiuata
diligentia medefendi. Ca ꝓximis
comitꝰ ꝯsularib me ꝯfule incã po
ci ꝯprtit ores tuos me int̾aicẽ uo¬
iuisti comp̃isi cõatꝰ nefarios ami¬
coꝵ p̃fidiis. ⁊ copiis. nłlo tumultui
tibi õbstiti. ꝙͣꝙͣ uidebam ꝑniciei
meron cũ magna calamitate .t. ꝑ c̃ẽ¬

Expanded text:
suli designato, Catilina, insidiatus es, non publico me praesidio, sed privata diligentia defendi. Cum proximis comitiis consularibus me consulem in campo et competitores tuos interficere voluisti, compressi conatus tuos nefarios amicorum praesidio et copiis nullo tumultu tibi obstiti, quamquam videbam perniciem meam cum magna calamitate re
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendũt ꝙ eas littas tãtoꝑe fu¬
gerit ⁊ si ide magist̾ eiꝰ sccͣtes fe¬
cerat. Atam̃ thucidides. ne ille ꝗdẽ
paulo maior scͥptor plato. nec solũ
in his ẜmonib qui dialogde dicũt᷑
uͥ c̃ de industria facienoũ id fuit.
s inppłari or̃one qua mos ẽ athe¬
nis laudari inꝯcione eos qui sint
inpreliis ĩt̾fcĩ. Que sic ꝓbata est
ut eã quot annis ut scis illo die
recitari necesse sit ĩ ea ẽ crebra ista
uiciosa fugit demostenes. S gͥci
uiderĩt. nob nͥ cupiamꝰ quide distͣ¬
here uoces concedit᷑. Indicãt ora¬
gͣti atq barbari at ẽnius. Sepe sci
radiantis ethesie ĩuada põti. ħ.
ide nr̃i sepius nõ tulissẽt ꝙ gͥci
laudare ⁊̃ solẽt. s quid ẽgo uoca¬
les sine uocali.⁊ sepe buitatiᷤ
cã ꝯtrahebãt ut ita dicerẽt multi mo¬
dis ⁊ uas argẽti paliet crinib tec¬
tiora. nam ut dudellũ bello dus bis

Expanded text:
reprehendunt, quod eas litteras tanto opere fureprehendunt, quod eas litteras tanto opere fugerit, etsi idem magister eius Isocrates fecerat; at non Thucydides, ne ille quidem haud paulo maior scriptor Plato nec solum in eis sermonibus qui dia/logoi dicuntur, etiam de industria id faciendum fuit sed in populari oratione, qua mos est Athenis laudari in contione eos qui sint in proeliis interfecti; quae sic probata est, ut eam quotannis, ut scis, illo die recitari necesse sit. In ea est crebra ista vitiosam fugit Demosthenes. sed Graeci viderint; nobis ne si cupiamus. quidem distrahere voces conceditur. Indicant oraGrai atque barbari. at Ennius saepe Scipradiantis etesiae in vada ponti. hoc idem nostri saepius non tulissent, quod Graeci laudare etiam solent. Sed quid ego vocalis? sine vocalibus saepe brevitatis causa contrahebant, ut ita dicerent: multi' modis, in vas' argenteis, palmi' crinibus, tectiora? nam ut duellum bellum, et duis bis,
Abbreviated transcription (Latin):
sie cohereãt extͣma cũ pͥmis ea q̃
sint ꝙͣ suauissimis uocib aut ut
for ip̃a cõcit᷑atasq u̾boꝵ ꝯficiat or¬
be suum aut ut ꝯp̃hensio nume¬
diligentiam ut fiat qĩ structura
quedam. nec tñ fiat oꝑose. Nam
ap̃ luciliũ scite exagitat masbu¬
tio sceuola. Quã lepide lexis ꝯpoĩte
ut teserule om̃s arte. pauim̃to at¬
q emblemate i̾nniculato. Nolo hec
tam minuta ꝯstructio appareat. s
tñ stilus exercitatꝰ efficiet facile for¬
mula ꝯponẽdi. nã ĩnlegendo ocuł
ait̾ aĩmꝰ indicẽndo ꝓspiciet. Sic seqͣ¬
tur. nec ext̃moꝵ u̾boꝵ cũ insequẽti¬
bus pͥmus ꝯcursus aut hũitas uo¬
ces efficiat aut asꝑas. ꝙͣuis eĩ sua¬
ues gͣuesq sententie. tñ si ĩ ꝯdite
positis u̾b̾ efferũt᷑. offendent aures.
quaꝵ ẽ iudiciũ suꝑbissimũ. Ꝙ ꝗdẽ
latina lingua sic õbẜuat. nemo ut
tam rusticus sit quin uocalis nolit
ꝯiũgere. in quo quide ⁊̃ theopõpũ

Expanded text:
e cohaereant extrema cum primis eaque sint quam suavissimis vocibus, aut ut forma ipsa concinnitasque verborum conficiat orbem suum, aut ut comprehensio numediligentiam, ut fiat quasi structura quaedam nec tamen fiat operose; nam apud Lucilium scite exagitat in Albucio Scaevola: quam lepide lexis compostae ut tesserulae omnes arte pavimento atque emblemate vermiculato! nolo haec tam minuta constructio appareat; sed tamen stilus exercitatus efficiet facile formulam componendi. Nam ut in legendo oculus sic animus in dicendo prospiciet quid sequatur, ne extremorum verborum cum insequentibus primis concursus aut hiulcas voces efficiat aut asperas. Quamvis enim suaves gravesque sententiae tamen, si incondite positis verbis efferuntur, offendent auris, quarum est iudicium superbissimum. Quod quidem Latina lingua sic observat, nemo ut tam rusticus sit qui vocalis nolit coniungere. in quo quidam etiam Theopompum
Abbreviated transcription (Latin):
r. p. dico te pͥori nocte uenisse ĩter
falcarios num agam obscure m.ez.
negare auoes. Quid taces: cũ uni¬
cam si negas. Uid eo eĩ hic eẽ ĩsena¬
tu quosdam qui tec̾ una fuert᷑. Sclii
in mortał uͥ nã gentiũ sumꝰ ᷑ in qͣ¬

Expanded text:
. dico te priore nocte venisse inter falcarios — non agam obscure — in Mnegare audes? quid taces? convincam, si negas. video enim esse hic in senatu quosdam qui tecum una fuerunt. O di immortales! ubinam gentium sumus? q
Abbreviated transcription (Latin):
uius magnos oratores uidrmiꝰ S ht̃
nom̃ inuidia cũ in orõne iudiciali ⁊
tensi numerus lat ne g̾te ritimos
incẽ sicit᷑. Nimis ei ĩsidiaꝵ ad capi¬
endes aures adhiocti uidetur cũ si
et ĩoicendo numeri ab oratort que¬
rũtͥħ freti ip̃i ⁊ ip̃i ĩ fracta ⁊ ampu¬
tata loriuit᷑ ⁊ eos utꝑant/ qui ap

Expanded text:
usos magnos oratores videmus. sed habet usos magnos oratores videmus. sed habet nomen invidiam, cum in oratione iudiciali et forensi numerus Latine, Graece ruqmo/s inesse dicitur. Nimis enim insidiarum ad capiendas auris adhiberi videtur, si etiam in dicendo numeri ab oratore quaeruntur. Hoc freti isti et ipsi infracta et amputata loquuntur et eos vituperant qui apta
Abbreviated transcription (Latin):
amant recũdãtia. Q.uoͥd dico meas. cõ¬
tiones seꝑe exclamare uidi cũ apie u̾¬
ba cecidissent. Id eĩ ecpectãt aures. ut
u̾ł colliget᷑ sententia. Nõ etat hoc
apud antiqͤs.⁊ quidẽ nicħ alliud fere
ũ erat. Na ⁊ u̾ba effingebãt ⁊ senten¬
cias gͣues ⁊ suaues repielũt s eas aut
iunciebãt aut expellebãt. Parũ ħ me
ip̃m oelectat ĩquiũt. Quid siantiquis¬
sima illa pictuta paucoꝵ colloꝵ mag̃
quã ħ iam ꝑfecta deleciet. illa nobis
sic creclo repetenda. ħ scilicet repudiã¬
tatĩb auctoritare senectꝰ sic ĩexẽplis
antiquitas q̃ quide ap̃ me ip̃m ua¬
let płimũ nec ego id ꝙ est antiquita¬
tis flagito potꝰ ꝙͣ laudo. Quod est p̃ẜ¬
tim cũ maiora iuditẽ q̃ sũt ꝙͣ illa que
desũt. plus ẽ eĩ ĩ u̾bis cũ setentus bõĩ
ꝙͣ illi excellũt. ꝙͣ ĩꝯclusione sũiaꝵ ꝙͣ¬
ñ hñt. pꝰt ĩuenta ꝯclusio ẽ. Oua uõ u
suros ueteres illos suisse sua nota at¬

Expanded text:
amant redundantia. Quid dico meas? contiones saepe exclamare vidi, cum apte verba cecidissent. Id enim exspectant aures, ut verbis conligetur sententia. 'non erat hoc apud antiquos.' Et quidem nihil aliud fere non erat; nam et verba eligebant et sententias gravis et suavis reperiebant, sed eas aut vinciebant aut explebant parum. 'hoc me ipsum delectat' inquiunt. Quid si antiquissima illa pictura paucorum colorum magis quam haec iam perfecta delectet, illa nobis sit credo repetenda, haec scilicet repudiantatibus auctoritatem senectus, sic in exemplis antiquitas, quae quidem apud me ipsum valet plurimum. Nec ego id quod deest antiquitati flagito potius quam laudo quod est; praesertim cum ea maiora iudicem quae sunt quam illa quae desunt. Plus est enim in verbis et in sententiis boni, quibus illi excellunt, quam in conclusione snt. post inventa conclusio est, qua credo usuros veteres illos fuisse, si iam nota at
Abbreviated transcription (Latin):
re qui in dos ꝓbet. ꝙͣto aptius si
ita di fiss quin eiꝰde hõis sit ꝗ impboᷤ
ꝓbet ꝓbos imꝓbare. ħ mõ dice̾ nemo
uꝙͣ noluit. nemo qui potuit quin di¬
xerit. Qui aũt alit̾ dixersit ħ asequi
nõ potuerũt Ita facti sũt repente i¬
atrici. qi uõ tralianꝰ fuit oemosthe¬
nes cuiꝰ ñ tam iuibrarẽt flumina illa
nisi mumeris ꝯtorta ferent᷑. S si que
mag̾ delectant soluta scquat᷑ ca sanc
mõ sic̃ quis fidie clipeũ dissoluerit col¬
locationis uniu̾sam specie subtuli̾t
ñ fingłoꝵ oꝑũ uenustatẽ ut ĩtucidi

Expanded text:
to aptius, si ita dixisset: Quin eiusdem hominis sit qui improbos probet probos improbare! hoc modo dicere nemo umquam noluit nemoque potuit quin dixerit; qui autem aliter dixerunt, hoc adsequi non potuerunt. Ita facti sunt repente Attici; quasi vero Trallianus fuerit Demosthenes ! cuius non tam vibrarent fulmina illa, nisi numeris contorta ferrentur. sed si quem magis delectant soluta, sequatur ea sane, modo sic ut, si quis Phidiae clipeum dissolverit, conlocationis universam speciem sustulerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ orone uetat. ẽẽ nuimenũ iubet. Eiꝰ
auditer teuderes ĩpͥmis ut aristo¬
tiles sepe sigͥficat politus scͥptora
ata artise hͤide e seritit ⁊⁊ p̃cipit.
turatius. Quis gͦ istos ferat q hos

Expanded text:
in oratione vetat esse, numerum iubet. Eius auditor Theodectes in primis, ut Aristoteles saepe significat, politus scriptor atque artifex hoc idem et sentit et praecipit; accuratius. Quis ergo istos ferat, qui hos
Abbreviated transcription (Latin):
mimeros. eosdeq ẽẽ oratoris ꝗ sũt
poetici. Sequitur gͦ ut ꝗmaxẽ ca¬
dant inorõne apta numeri iudẽ¬
du sit. Sũt eĩ qui ambiguũ quid
sit oroni similimũ. Qua de cã rõne
tur in fabulis ꝙ ille datilicus nuͣsi
ex amettoꝵ magni loquẽtie sit ꝯmo¬
datior. Ephorus eĩ lenis p̃orator et
ꝓfectꝰ ex optima disciplina peã seq¬
tur aut dactilũ. fugit eĩ spond̾ũ
is oĩa fere uiciauerit. Nam de lau¬
apte dicere expiͣ licet si auto¬
ti oratoris bene structã collecatu
patur eĩ tota res. ut ħ ntã ĩcurre

Expanded text:
numeros eosdemque esse oratorios qui sint poetici. sequitur ergo ut qui maxime cadant in orationem aptam numeri videndum sit. Sunt enim qui iambicum putent, quod sit orationis simillimus, qua de causa fietur in fabulis, quod ille dactylicus numerus hexametrorum magniloquentiae sit accommodatior. Ephorus autem, levis ipse orator et profectus ex optima disciplina, paeana sequitur aut dactylum, fugit autem spondeum is omnia fere vitia vitaverit. Nam de lauapte dicere, experiri licet, si aut compositi oratoris bene structam conlocationem patur enim tota res, ut et haec nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ħ gͥ fere sũt inquib rei nã q̃iẽua
sit. Esse gͦ ĩ oroue nuͣm quẽdã dĩ
est diffiłe ꝯgnoscere. iudicat eĩ sñs
inquo est iniquu ꝙ actidit s̃ĩ ag̾¬
sceͣ. si cur id actidat reꝑire neq̃amꝰ.
Neq eĩ ip̃e u̾sus or̃one ẽ ꝯgnitus.
quid acciderit. Ita notatõ nature ⁊
aĩadu̾sio peꝑit artẽ. S ĩu̾sib res est
tu remoto soluta eẽ uideat᷑ or̃o. ma¬
Quoꝵ similia sũt queda ⁊̃ ap̃ illos¬

Expanded text:
 fere sunt in quibus rei natura quaerenda sit. esse ergo in oratione numerum quendam non est difficile cognoscere. Iudicat enim sensus; in quo est iniquum quod accidit non agnoscere, si cur id accidat reperire nequeamus. Neque enim ipse versus ratione est cognitus, otatio naturae et animadversio peperit artem. Sed in versibus res est tu remoto soluta esse videtur oratio maquorum similia sunt quaedam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pedis aut eqͣle eẽ alti parti aut altõ
tanto aut se se sequi ẽẽ maiorez Ita
fit eqͣlis dactilus duplex iambus.
sequẽs pean qui pedes inor̃one non
cadere qui possũt. Quib ordine loca¬
tis ꝙ efficit᷑ numerosu fit netesse ẽ.
S queritur quo nuõ aut quibus
potissimũ sit ĩt̾dũ. Incidere uoͣ oĩs¬

Expanded text:
pedis aut aequalem esse alteri parti aut altero tanto aut sesqui esse maiorem. Ita fit aequalis dactylus, duplex iambus, sesquiplex paean; qui pedes in orationem non cadere qui possunt? quibus ordine locatis quod efficitur numerosum sit necesse est. sed quaeritur quo numero aut quibus potissimum sit utendum. Incidere vero
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ĩorone ꝑ inprudentia dicimus.
Est id uehemt̾ uiciosu. s nõ acbẽ¬
dimus neq exaudimꝰ nos uet ip¬
sos. Senarios uoͣ ⁊ yponactheon ef¬
fugere iux possumꝰ. Dagna eĩ ꝑte
exiambis nr̃a ꝯstat or̃o. S tni ens
u̾sus fa⁊ le agnosit auditor. Sũt
eĩ usitatissimi. Inculcamꝰ eĩ ꝑtn
prudẽtia sepe ⁊̃ minus. usitatos.
mi ꝓuisione fugiendũ. Eligiit ex
multis isccͣtis libris .xxx. fortasser
nobilis. płosq senarios s c⁊̃ anapes

Expanded text:
epe in oratione per imprudentiam dicimus. Est id vehementer vitiosum, sed non attendimus neque exaudimus nosmet ipsos; senarios vero et Hipponacteos effugere vix possu- mus; magnam enim partem ex iambis nostra constat oratio. Sed tamen eos versus facile agnoscit auditor; sunt enim usitatissimi; inculcamus autem per imprudentiam saepe etiam minus usitatos, mi provisione fugiendum. elegit ex multis Iso- crati libris triginta fortasse nobilis, plerosque senarios, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ea e ꝯsuetudo nõ ꝓ̃bait Quid
ueto ħ elegantius ꝙͥ nõ sit natuti
s quedu instiruis in doctꝰ dicimus
breui pͥms litt̾a insanus ꝓoucta.
ir saꝰ bitui infelix longca. Et ne

Expanded text:
 eadem consuetudo non probavit. Quid vero hoc elegantius, quod non fit natura, sed quodam instituto? indoctus dicimus brevi prima littera, insanus producta, inhumanus brevi, infelix longa. Et, ne
Abbreviated transcription (Latin):
li. Quid eĩ possẽ cũ affuisse domo
adoloscẽs/ ⁊ hoꝵ studioꝵ cã mariatuͣs
sisse ⁊ doctissimis hoĩb referta domꝰ
ẽẽt  alique fortasse ĩ eẽnt ĩ ẜmone
nr̃o doccrinaꝵ nocte. Cũq uulgo
scͥpta nr̃a legerent᷑ dissimulare me
supͣ dcã sũt plus indisputando ꝙͣ
ea de ꝗb dicendũ ẽ dignitatis hũ¬
ꝓpe modũ dinumerandis ⁊ di meti

Expanded text:
li. Qui enim possem, cum et afuissem domo li. Qui enim possem, cum et afuissem domo adulescens et horum studiorum causa mari referta domus esset et aliquae fortasse inessent in sermone nostro doctrinarum notae cumque vulgo scripta nostra legerentur, dissimulare me supra dicta sunt plus in disputando quam ea de quibus dicendum est dignitatis habprope modum di
Abbreviated transcription (Latin):
osis ut satiffaret ⁊⁊ ꝯsulẽtib. Alteri
cũ deomesticũ tp̃s ĩ ꝯgnoscẽdis ꝯpo¬
nẽdisq cãĩs forensib cagẽdis. Re¬
liquũ insese ip̃is reficiendis om̃em
ꝯsummerẽt quẽ hẽbãt statuendi ã
docendi locũ. Atq haud scio an płi
plus ualui̾nt ꝙͣ doctͥna. Itaq illi ⁊¬
dicere meliꝰ ꝙͣ p̃cipe̾. nos ꝯtra fortas¬
se possumꝰ. At dignitatẽ docere nõ
ht̃ c̾te. si qĩ ĩ ludo s si monendo. si
cohartando. si ꝑcontando. si cõmu¬
nicando. si int̾cdũ ã una legẽdo audi¬
endo.nescio cur nõ dicẽdo q̃ aliqd
aliquãdo possis meliores face̾. cur
nolis. An quib u̾b̾ sacroꝵ alienatio
ri defendiq possint nõ honestũ ẽ.
at ius ꝓfitent᷑ ⁊̃ qui nec sciũt. elo¬
hõib gͣta ẽ. lingua suspecta. Num
gͥ aut latere eloquẽtia põt An id ꝙ
dissimulat effugit aut ẽ ꝑiculsi ne
tissimũ discẽ̾. aAt fortasse cetĩ tecti¬
ores ego sẽp me didicisse p̃me tu¬

Expanded text:
et consulentibus; alteri, cum domesticum tempus in cognoscendis componendisque causis, forense in agendis, reliquum in sese ipsis reficiendisomne consumerent, quem habebant instituendi aut docendi locum? atque haud scio an plerplus valuerint quam doctrina; itaque illi dicere melius quam praecipere, nos contra fortasse possumus. 'at dignitatem docere non habet.' certe, si quasi in ludo; sed si monendo, si cohortando, si percontando, si communicando, si interdum etiam una legendo, audiendo, nescio cur cum docendo etiam aliquid aliquando si possis meliores facere, cur nolis? an quibus verbis sacrorum alienatio ri defendique possint non honestum est? 'at ius profitentur etiam qui nesciunt; elohominibus grata est, lingua suspecta. Num igitur aut latere eloquentia potest aut id quod dissimulat effugit aut est periculum tissimum discere? ac fortasse ceteri tectiores; ego semper me didicisse prae me tu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾boꝵ nũmq iocunditas. Inu̾b̾ in ẽ
qĩ matĩa queda. Innumero eĩ ex poli¬
tio. S ut cetĩs inreb necessitatis in¬
uenta antiqora sũt ꝙͣ uoluptatis. ⁊¬
Itaq ⁊ herodoctus ⁊ eade fuꝑiorq
etas nuo placuit. nͥ quãda temere
ac fortuito ⁊ scͥptores ꝑuetẽs d̾ nuõ
nicħ̾ oĩo. de or̃one p̃cepta multa nob̃
relinquerũt. Nam ꝙ ⁊ facilius ẽ et
mag̃ necessariũ id simel ante ꝯgno¬
scitur. Itaq tnsslata aut facta aut cõ¬
iũcta uerba facile sũt ꝯgnita. ꝗa sũ¬
ina daut᷑ ꝯsuctudine cotidianoq ser¬
momone Numerus aũt nõ mõ õꝑ¬
mebat᷑ neq hẽ bat aliꝙͣ netessi¬
ne aut ꝯgnatõne cũ or̃one. Itaq ẜ¬
uis alñ notatus ⁊ cognitus. quo si¬

Expanded text:
orumque iucunditas. In verbis inest quasi materia quaedam, in numero autem expolitio. Sed ut ceteris in rebus necessitatis inventa antiquiora sunt quam voluptatis. itaque et Herodotus et eadem superiorque aetas numero caruit nisi quando temere ac fortuito, et scriptores perveteres de numero nihil omnino, de oratione praecepta multa nobis reliquerunt.—nam quod et facilius est et magis necessarium, id semper ante cognoscitur—ita translata aut facta aut coniuncta verba facile sunt cognita, quia sumebantur e consuetudine cotidianoque sermone. Numerus autem non domo depromebatur neque habebat aliquam necessitudinem aut cognationem cum oratione. Itaque serius al
Abbreviated transcription (Latin):
si placet explicemꝰ. Que disputatõ
ñ hꝰ instituti ẜmonis. s artis ĩtime.
Queiͣ eĩ põt qui sit or̃onis nuͣs et
ubi sit poĩtus ⁊ natus. Ex quo ⁊ is
quid uoluptatib afferat. S ut płis¬
ꝙ reb. si inhac duplex ẽ ꝯsid̾andi
uia quaꝵ altã ẽ longior u̾uior al¬
tã eadeq planior. Est eĩ longior
pͥma illa questio.Sit ne oĩo nulla
numetosa er̃o. Quibda eĩ ñ uidet᷑
qr nicħ insit in ea c̾ti. ut ĩ u̾sib. Q¬
illi ꝗ affirmãt eẽ eos nũos rõne cur
sit ñ queãt rectlete. Bem̃ si sit m̃s
ĩ or̃one. quał sit aut quał ẽ. Epceti¬
cis ne nuͣs. an ex alio gnͣt quoda.
Et si  poeticis quis eoꝵ sit an ĩ quar.¬
Quia alius unꝰ modo. alii płes alii
om̃s ide uidẽtur. Deiñ quicũq st̃
siue unus siue ples. comunies ne sĩt
tioni aliuo ꝑ suadendi. aliud docen¬
di. An de pares nui cuiq or̃onis ⁊¬
gnͣi accomodẽt᷑. Si om̃es qui sint

Expanded text:
icemus; quae disputatio non huius instituti sermonis est, sed artis intimae. Quaeri enim potest, qui sit orationis numerus et ubi sit positus et natus ex quo, et is quid voluptatis adferat. sed ut in plerisque rebus sic in hac duplex est considerandi via quarum altera est longior, brevior altera, eadem etiam planior. est autem longioris prima illa quaestio sitne omnino ulla numerosa oratio; quibusdam enim non videtur, quia nihil insit in ea certi ut in versibe eos numeros, rationem cur sint non queant reddere. Deinde, si sit numerus in oratione, qualis sit aut quales, et e poeticisne numeris an ex alio genere quodam et, si e poeticis, quis eorum sit aut qui; namque aliis unus modo aliis plures aliis omnes idem videntur. Deinde, quicumque sunt sive narrandi aliud persuadendi aliud docendi—an dispares numeri cuique orationis generi accommodentur; si communes, qui sint;
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ existimo qd ip̃i suis sñsib nõ
moueant᷑. Nichil his ĩ ane uidetũ.
udicans. nicħ redundans. Insi su ꝗdẽ
theatratota exclamãt. si fuit una
silla aut breuior aut longior. Ner
uero multitudo pedes nouit. ner
ullos nũos tener. nec illus aut of¬

Expanded text:
 ipsi suis sensibus non moventur? nihilne eis inane videtur, udicans, nihil redundans? in versu quidem theatra tota exclamant, si fuit una syllaba aut brevior aut longior; nec vero multitudo pedes novit nec ullos numeros tenet nec illud quod of
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ dixinꝰ lesgrn a ũ potis¬
uitũ bene sonantra s e ̃ ut poe¬
te exquisita ad sona s supta diue¬
die qua pontus helles suꝑ admo¬
buiu adauricos locoꝵ lendidis ⁊¬
nominib alluminatꝰ ẽ   ꝓxau

Expanded text:
supra diximus, legenda sunt potissimum bene sonantia, sed ea non ut poetae exquisita ad sonum, sed sumpta de medio. qua pontus Helles, †supera Tmolum ac Tauricos†: locorum splendidis nominibus inluminatus est versu
Abbreviated transcription (Latin):
quos rep̾hẽsuros aliqd suspicabã
respondendũ fuit. Q uod si ea que
dixi nõ ita eẽt quis tam̃ tam dux¬
se agrestẽq p̃beret qui hãc michi
nõ dairt ueniã ut cũ mee forẽses
aites ⁊ accõnes publice ꝯcidissẽt
nõ me aut desidie ꝙ face̾ nõ possũ
aut mestic̾e cui resisto pocius quã
littiͣs dederĩ. Que quide me antea
ĩiudicia atq ĩcuria declucebant.
nc oblectãt domi. nec noͣ talib mõ
rebus quales ħ liber cõtinet. set̾
multo q̃ gͣuiorib ⁊ maiorib. Que
si erũt ꝑ fecte ꝓfecto maximis re¬
bus forensib nr̃is ⁊ ext̾nis ĩ cluse
⁊ domestice litteͣ respondebũt. Set̃
ad ĩstitut. putatõnũ teneamur.¬

Expanded text:
quid reprehensuros suspicabar respondendum fuit. quod si ea quae dixi non ita essent, quis tamen se tam durum agrestemque praeberet qui hanc mihi non daret veniam, ut cum meae forenses artes et actiones publicae concidissent, non me aut desidiae, quod facere non possum, aut maestitiae, cui resisto, potius quam litteris dederem? quae quidem me antea in iudicia atque in curiam deducebant, nunc oblectant domi; nec vero talibus modo rebus qualis hic liber continet, sed multo etiam gravioribus et maioribus; quae si erunt perfectae, profecto maximis rebus forensibus nostris et externis inclusae et domesticae litterae respondebunt. Sed ad institutam disputationem
Abbreviated transcription (Latin):
bũ recre dici c ĩ numeratũ uiitate.
Itaq uttiusq terentius Eer tu cõ¬
gnatũ tuũ ñ noras. post idẽ stili¬
pone inqua noueras si plenũ sit
sn ĩminutũ sucet uitare utrũq.
Ergo ibidem ꝙͣ cara sint q̃ post ca¬
rendi intelbgũt. ꝙͣꝙͣ actinẽdi mas¬
rus sfisius. s ꝯsuetudine aurium
indulgẽti libẽt᷑ obsecror. Idẽ cãpꝰ
ht̃ inquit ennius ⁊ inteplis. idem
ꝓbit ad cisde erat uerius. nec tam̃
cisde opiriisus. Sale sonabat eis¬
dem petratũ ẽ aꝯsuetudine ut
pes are suauitatis cã licetet.⁊ po¬
idianas quadriga ꝙͣ pꝰ mrdi¬

Expanded text:
bum recte dici et imminutum usitate. Itaque utrumque Terentius: eho tu, cognatum tuom non noras? post idem Stilponem inquam noveras. Sient plenum est, sint imminutum; licet utare utroque. Ergo ibidem: quae quam sint cara post carendo intellegunt, quamque attinendi magrius sentio, sed consuetudini auribus indulgenti libenter obsequor. isdem campus habet inquit Ennius; et in templis: EIDEM PROBAVIT; at isdem erat verius, nec tamen eisdem ut opimius.; male sonabat isdem: impetratum est a consuetudine ut peccare suavitatis causa liceret. Et posmeridianas quadrigas quam
Abbreviated transcription (Latin):
q credo huꝰ illi nesciebãt an dabat
hanc ꝯsuetudo licentiam. itaq rõe
poeta qui inuisitanti cũ traxerat
patris mei mesi factũ padet ꝓmo
oꝵ factoꝵ ⁊ teritur exitũ. examen
rapit ꝓ exitioꝵ. Non dicit lib̾ũ ut

Expanded text:
 credo hoc illi nesciebant: an dabat hanc consuetudo licentiam? itaque idem poeta qui inusitatius contraxerat: patris mei meum factum pudet pro meorum factorum, et texitur, exitium examen rapit pro exitiorum,non dicit liberum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑. Aut cũ similit᷑ ł cadũt u̾ba
ł desinũt aut cũ sũt contrariis
relata ctͣia aut cũ gͣdutĩ sursu
u̾sus reditur. Aut cũ dẽptis ꝯm̃c¬
tionib dissolute pła dicũt᷑. Aut
cũ aliquid p̃tereñtes cut id faciamꝰ
ostendimꝰ aut cũ corrie̾mꝰ nos met
ipõs q̃i rep̃hendentes. an si c̃ aliqͣ¬
exclamatio ad mirationis ł questio¬
nis Aut cũ eiꝰde noĩs casus sepius
cõmitant᷑. S sentẽtiaꝵ ornam̃ta
maiora sũt. ꝗb qr freqñtissime de¬
mostenes utitur sũt ꝙ putẽt idcͥco
ei eloquẽtia max̃e ẽẽ laudabilem.
Et uẽ nullus fere ab eo locus sine
quada formatõe snĩe dicit᷑. nec ꝗtꝙͣ¬

Expanded text:
ponitur, aut cum similiter vel cadunt verba vel desinunt; aut multis modis contrariis relata contraria, aut cum gradatim sursum versus reditur, aut cum demptis coniunctionibus dissolute plura dicuntur, aut cum aliquid praetereuntes, cur id faciamus, ostendimus, aut cum corrigimus nosmet ipsos qmatio vel admirationis vel questionis; aut cum eiusdem nominis casus saepius commutantur. sed sententiarum ornamenta maiora sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utitur, sunt qui putent idcirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et vero nullus fere ab eo locus sine quadam conformatione sententiae dicitur; nec
Abbreviated transcription (Latin):
um. quẽ labore nob̾ attici nr̃i le¬
uauit labor. ꝗ ꝯẜuatis notatisq
ãnoꝵ septingẽtoꝵ memoriã uno
libro colligauit. Nescire eĩ qd ãte
quã nats sis acciderit id ẽ sm̃p
nisi ea memoria reꝵ uerũ cũ supi¬
orib ⁊ ate ꝯteritur  Cõmemora¬
sũ ma cũ delectatõe ⁊ autoritatẽ¬
niet adcãs quaꝵ hẽbit gnaͣ pͥmũ ip̃a
ꝯgnita. Erit eĩ ei ꝑspectũ nicħ ambi¬
gi posse in quo nõ aut res ꝯtͦu̾sia
faciat anu̾ba. Res aũt de uero and̾
recto an de nomine. u̾ba an de ambi¬
guoan de ꝯtrario.Nam si qñ aliud
ꝓp̾iũ tes duas sĩgnificari uidemus.
duplices locil uni reb ip̃is alti assũp¬
ti. Tractatio gͥ reꝵ afficit admirabi¬
icz oronez. Nam ip̃a equidez res inꝑ
facili ꝯgnitõe u̾sat᷑. Quid eĩ ia seq̃t᷑
ꝙ quide artis sit nͥ ortaͣ or̃onẽ ĩ qua
aut ꝯciliet᷑ auditor aut erigatur
ria eu̾tere adꝙ efficẽ nõ ꝑturbat᷑i. s

Expanded text:
um; quem laborem nobis Attici nostri levavit labor, qui conservatis notatisque annorum septingentorum memoriam uno libro conligavit. Nescire autem quid ante quam natus sis accident, id est semper nisi ea memoria rerum veterum cum superiorum aetate contexitur? commemorasumma cuniet ad causas, quarum habebit genera primum ipsa cognita. Erit enim ei perspectum nihil ambigi posse in quo non aut res controversiam faciat aut verba: res aut de vero aut de recto aut de nomine, verba aut de ambiguo aut de contrario. Nam si quando aliud proprium res duas significari videmus. duplices loci: uni e rebus ipsis, alteri adsumpti. Tractatio igitur rerum efficit admirabilem orationem; nam ipsae quidem res in perfacili cognitione versantur. Quid enim iam sequitur, quod quidem artis sit, nisi ordiri orationem, in quo aut concilietur auditor aut erigatur ria evertere, eaque efficere non perturbate, sed
Abbreviated transcription (Latin):
at ut liberius ꝗd audeat qde irasca¬
tut ⁊̃. ut obiurgi aliquãdo. ut dep̃¬
cetur. ut dep̃cet᷑. ut supplicet ut int
diatur. ut aꝓpoĩto delinet aliꝙͣtum.
ut obtet. execret᷑. ut fiat his ap̃ qͦs
dicat familiaris atq alias ⁊̃ dicẽdi
quasi uͥtutes seqͣt᷑ breuitatẽ. si res
petet. Sepe ⁊̃ re dicẽdo subiciet
oculis: sepe sup̃ fert᷑ ꝙͣ supius poᷤ¬
sit significatõ. sepe res maior ꝙͣi
or̃o. sepe hylaritas. sepe uite natu¬
uides om̃is eluceat oportet eloqñ¬
tie magnitudo. s ħ nͥ collocata et
quasi structa ⁊ nexa uͥb̾ ad eã laui¬
de quã uolumꝰ aspirare nõ posst̃.
d̾ quo cũ mͥ deinceps uid̾ret᷑ eẽ i¬

Expanded text:
ant; ut liberius quid audeat; ut irascaant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliquando; ut de precetur, utdeatur, ut a proposito declinet aliquantulum, ut optet, ut execretur: ut fiat iis, apud quos dicet, familiaris, atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequatur: brevitatem, si res petet, saepe etiam rem dicendo subiciet oculis: saepesupraferet, quam fieri possit: significatio saepe erit maior, quam oratio; saepe hilaritas, saepe vitae natuvides—omnis eluceat oportet eloquentiae magnitudo. sed haec nisi conlocata et quasi structa et nexa verbis ad eam laudem quam volumus aspirare non possunt. De quo cum mihi deinceps viderem e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs cũ tubrute tenes. qd attineti
nõib uti anexẽplis. tm̃ mõ notet᷑
locus. Sic gͥ dicet ille quẽ expetimꝰ
ut u̾set sepe multi modis eande
tatq sñiani. ut ꝓponat quid dicturus
sit / ut cũ tnͣsegerit ia aliqd defim¬
at. ut se ip̃e reuocet. ut ꝙ dixit ite¬
ret. ut argum̃tũ rõne ꝯcludat. ut
ĩt̾rogando urgeat. ut rursus ad ĩ
cipiat. sentiri uelit. Iut addubitet
eo ꝙ pocius aut comõ dicatsot di¬
uidat ĩ pares /ut aliquid relinquat
ut neglegat. ut ante p̃muniat
ut ĩ eo ip̃o ĩ quo rep̃hẽdatur cuł
ĩ ad u̾san̾iũ ꝯferat. ut sepe cũ his a
sudiũt ñ unꝙͣ ⁊ cũ adu̾sario ꝯĩ⁊¬
liberet ut hoĩũ ẜmones moresq
descͥbat. ut muta queda loqñtia ĩ
ut sepe ĩhilaritatẽ nsũue ꝯu̾tat ut
añ occupet ꝙ putat opponi. ut ꝯpa¬
ret similitudines. utatur exem pliꝰ
ut aliud alii tribuẽs disꝑciat ut in¬
terpellatore coheiteat. ut aliꝗd re¬
ticere se dicat ut denũciet ꝗd caue¬

Expanded text:
 Brute, teneas, quid attinet nominibus uti aut exemplis? tantum modo notetur locus. sic igitur dicet ille, quem expetimus, ut verset saepe multis modis eadem ntentiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet; ut quod dixit iteret; ut argumentum ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasi cipi et sentiri velit; ut addubitet ecquid potius aut quo modo dicat; ut dividat in partis; ut aliquid relinquat ac neglegat; ut ante praemuniat; ut in eo ipso in quo reprehendatur culpam in adversarium conferat; ut saepe cum eis qui audiuntliberet: ut hominum sermones moresque describat: ut muta quaedam eloquentia in ut saepe in hilaritatem risumve convertat; ut ante occupet quod videat opponi; ut comparet similitudines; ut utatur exemplis; ut aliud alii tribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid cave
Abbreviated transcription (Latin):
turbat mag̃ octurrebant eĩ posse
repiri nõ ĩ uidos solũ qb referta
sũt omĩa s fatores ⁊̃ laudũ meaꝵ
qui nõ censerent eiꝰ uiri eẽ de cuiꝰ
meritis senatꝰ tanta iudicia fecifs
artificio dicendi littͣis tam multa
mandare. Quib si nicħ aliud respõ¬
derez. nͥ. M. bruto negare negãti i¬
noluissel iusta ẽẽt excusatõ cũ ami¬
cissimo ⁊ pnãtissimo uiro arecta
que ad eloqñtiã ferrẽt traditurim
quid tamdez id iustus reꝵ extima¬
scłas iuris scĩa cũ ĩ altã gr̃e głe. p̃¬

Expanded text:
ebat enim posse reperiri non invidos solum, quibus referta sunt omnia, sed fautores etiam laudum mearum, qui non censerent eius viri esse, de cuius meritis senatus tanta iudicia fecissetartificio dicendi litteris tam multa mandare. Quibus si nihil aliud responderem nisi me M. Bruto negare roganti noluisse, iusta esset excusatio, cum et amicissimo et praestantissimo viro et recta quae ad eloquentiam ferrent traditurum, quis tandem id iustus rerum existimasecundas iuris scientia? cum in altera gratiae,
Abbreviated transcription (Latin):
roqui ꝙ dicere. attamen utrũq in
discerendũ ẽ disputandi tõ celoquẽ¬
di dialeticoꝵ sit oratoꝵ eĩ dicẽdi et
ornandi. geno quide ille a quo di¬
ssciplina stoicoꝵ manu demostrare
solet quid ĩt̾ has artis ĩt̾eẽt. nã cũ
ꝯ p̃sserat digitos pugnũq fecerat
dialetica aiebat hiꝰmoĩ ẽẽ. Cũ licet
deduxerat ⁊ manũ dilataret. pal¬
me illiꝰ simile eloq̃ntia ẽẽ dicebat.
atq añ hũc aristotiles pͥncipio ar¬
tis rethorice dic̃ illa artẽ qĩ exaltã
ꝑte respondere dialetice ut ħ uideli¬
nor sit. illa loquẽdi cõtcͣtior uolo gͥ ⁊
huic sũmo om̃em que addicẽdu
thi possit loquẽdi rõne ẽẽ notã.
Que quidez res ꝙ te his artibus
eruditũ minime ^ fallit duplice
ht docendi uiam. Nam ⁊ ip̃e aristo¬
tiles tradidit p̃cepta płima disserẽ¬
di. ⁊ p̾t᷑a qui dialetici dicũt᷑ spinio¬
ositra multa peꝑer̃. Ego eĩ cẽseoi
qui eloquẽtie laude ducat᷑ ñ eẽ

Expanded text:
dicere, ac tamen utrumque in disserendo est: disputandi ratio et loquendi dialecticorum sit, oratorum autem dicendi et ornandi. Zeno quidem ille, a quo disciplina Stoicorum est, manu demonstrare solebat quid inter has artis interesset; nam cum compresserat digitos pugnumque fecerat, dialecticam aiebat eius modi esse; cum autem deduxerat et manum dilataverat; palmae illius similem eloquentiam esse dicebat. atque etiam ante hunc Aristoteles principio artis rhetorical dicit illam artem quasi ex altera parte respondere dialecticae, ut hoc videlitior sit, illa loquendi contractior. Volo igitur huic summo omnem quae ad dicendum trahi possit loquendi rationem esse notam; quae quidem res, quod te his artibus eruditum minime fallit, duplicem habuit docendi viam. Nam et ipse Aristoteles tradidit praecepta plurima disserendi et postea qui dialectici dicuntur spinosiora multa pepererunt. ego eum censeo qui eloquentiae laude ducatur non es
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m sine ulla comutatõe obtiuebi
Demosthenes quide cui nuꝑ uit
ymagines tuas aut tueꝵ ꝙ cum
credo amaris cũ ate intusculanũ
uenisse ymagine aẽre uiditulli¬
de subtilitati cedit nilargnitus et
acumine yꝑidi nil lertate aeschiui
rationis sb̾tiles ut cͣc ieptiten. mul¬
te tote gͣues. ut quedã philipice.
multe uarie ut etͣ aschinem false
legatõĩs. ut ccͣ euindem ꝓ cã erpsi¬
phontis. Iam illud rediũ auocĩe
uult arcipit ⁊ agͣuissimo discedã
eo potissimũ deletabitur. Clanoe

Expanded text:
spiritum sine ulla commutatione obtinebis? demosthenes quidem, cuius nuper inter imagines tuas ac tuorum, quod eum credo amares, cum ad te in Tusculanum venissem, imaginem ex aere vidi, nil Lysiae subtilitate cedit, nihil argutiis et acumine Hyperidi, nil levitate Aeschini rationes subtiles, ut contra Leptinem; multae totae graves, ut quaedam Philippicae; multae variae, ut contra Aeschinem falsae legationis, ut contra eundem pro causa Ctesiphontis. Iam illud medium quotiens vult arripit et a gravissimo discedens eo potissimum delabitur. Clamores
Abbreviated transcription (Latin):
citatũ quo cã cripiũt᷑ Quod eĩ ra¬
pide fert᷑ sustineri nullo pacto põt
Q uo gnͣe nos mediocres/ aut mul¬
Do ci minꝰ s magno semꝑ usi impeti
sedead isarios de stitu om̃i d̾icͥemus.
⁊ ob̾ ꝓfami leri re sumꝰ erator non
respondit orensius. Anob̾ ħo a idatis

Expanded text:
citatum, quo causae eripiuntur: quod cum rabide fertur, sustineri nullo modo potest. Quo genere nos mediocres, aut multo etiam minus, sed magno semper visi impetu saepe adversarios de statu omni deiecimus. Nobis pro familiari reo summus orator non respondit Hortensius. A nobis homo audacis
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa patiatur. Clan sulas aũt dili¬
ꝑiora ꝙ ĩ eis max̃e ꝑfectio atqi
solutio iudicat᷑. Nam u̾sus eq pͥ¬
ia ⁊ media atq ext̾ma pars at¬
tenditur. quis dẽbilitat᷑ ĩ quatũqꝙ
ẽ parte titubatũ est In or̃one at¬
q̃ qm̃ apgarẽt ci intelligũt᷑ uanian¬
da fũt lne aut aĩoꝵ in diciis repu¬
dienf aut auriũ sacietate. Duoi
eĩ autus fere sũt ext̾mi ꝑuan¬
quẽ aristories ꝓbati aut q p
tico hoꝵ uiislturines efficiẽs t
re meministi solutꝰ ẽ n̾s̃us ex ame¬
tros alios q uarus modis atq nu¬
meris sundere ⁊ ip̃e tantũq hoĩs
ingeniosi atq memoris ualuit ex

Expanded text:
anima patiatur. clausulas autem dilianima patiatur. clausulas autem diliod in eis maxime perfectio atque absolutio iudicatur. Nam versus aeque prima et media et extrema pars attenditur, qui debilitatur, in quacumque est parte titubatum; in oratione autm apparent et intelleguntur, uarianda sunt, ne aut animorum iudiciis repudientur aut aurium satietate. duo enim aut tres fere sunt extremi seruanquem Aristoteles probat, aut ei ptico. Horum vicissitudines efficient, ut le, meministi, solitus est versus hexametros aliosque variis modis atque numeris fundere ex tempore tantumque hominis ingeniosi ac memoris valuit ex
Abbreviated transcription (Latin):
acerrima norma dirigenda ef¬
figienda ẽ illud mõ nobis ne
fluat oro ne uaget᷑. ne insistat
interrius. ne incuirat longui.
ut m̃bris distinguat᷑ꝰ. ut ꝯu̾siontͤ
hãł absolutas. neq sẽꝑ utẽdu
boꝵ. s sepe capienda u̾bis minu¬
itiorib or̃o ẽ q̃ tñ ip̃a m̃bra sũt
numeris uĩcienda. n uos pean
aut herous ille ꝯturb ip̃i occur¬
rent orõni ip̃i ĩquaz se offerent
⁊ respondẽbũt nõ uocati. Consu¬
etudo mõ illa sit scribendi atq
dicendi ut sentencie u̾bis fini-¬
ant̾ eoꝵq u̾boꝵ iũctio nascatur
ac ꝓteris nuis ac liberis maxẽ
nerco aut peane priore aut cre¬
tico. s uarie distincteq ꝯsib̾¬
rat. Netat᷑ ẽ maxe siłitudo inꝰ
quie scẽt o ⁊ si pͥmi ⁊⁊ post̾mi sunt¬
peles ĩ hac rõne ẜuati medii pos¬
sũr latere mc̃ mc ciituitꝰ ip̃e u̾¬
boꝵ sit aut breuior ꝙͣ autes ex¬
pectẽt /aut longior ꝙͣ uires aiꝙ

Expanded text:
acerrima norma dirigenda; efacerrima norma dirigenda; efficiendum est illud modo nobis, ne fluat oratio, ne vagetur, ne insistat interius, ne excurrat longius, ut membris distinguatur, ut conversiones habeat absolutas. Neque semper utendum rborum, sed saepe carpenda membris minutioribus oratio enumeris uincienda. neque uos paean aut herous ille conturbet: ipsi occurrent orationi, ipsi, inquam, se offerent et respondebunt non uocati. consuetudo modo illa sit scribendi atque dicendi ut sententiae uerbis finiantur eorumque uerborum iunctio nascatur a proceris <numeris> ac liberis, maxime heroo aut paeane priore aut cretico, sed uarie distincteque considat: notatur enim maxime similitudo in conquiescendo. et si primi et postremi pedes sunt hac ratione seruati, medii possunt latere, modo ne circuitus ipse uerborum sit aut breuior quam aures expectant aut longior quam uires atque
Abbreviated transcription (Latin):
defenderet. Cur gͥ ius ciuile docẽ̾
sẽꝑ pulcrũ fuit. hoĩumq clarissimo¬
rsi discipłis domꝰ floruerũt ad dice¬
dũ. si quis acuat an adiuuet in eo
iuuet᷑. ut ẽ uitupet᷑. Nam si uisio¬
sum ẽ dicẽ ornate pellat᷑ oĩo eciui¬
tate eloqñtia.Sin ea nõ mõ cos or¬
honestũ ẽsant ꝙ posse pulcerimũ
ẽ. id nõ głiosũ ẽ docẽ. At altmͣ fa¬
cͥitatũ. Alterũ nouũ fateor. s utrius

Expanded text:
us civile docere semper pulchrum fuit hominumque clarissimorum discipulis floruerunt domus: ad dicendum si quis acuat aut adiuvet in eo iuventutem, vituperetur? nam si vitiosum est dicere ornate, pellatur omnino e civitate eloquentia; sin ea non modo eos orhonestum est aut quod posse pulcherrimum est id non gloriosum est docere? 'at alterum factitatum est, alterum novum.' fateor
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi. uolo eĩ pͥus hãt orator rẽ
de qͣ dicat digna aurib ⁊ eruditiᷤ
ne pħycoꝵ quida̾ eẽ ignarũ uolo.
Omĩa ꝓfecto cũ se acelestibus
reb referet adhumanas excel¬
sius magniticẽtiusq ⁊⁊ dicet ⁊
sãtiet. cũ illa diuina cogno uͣt.
nolo ignoret ne ħ quideziuꝰ
renses cõtidie. ꝗd ẽ eĩ turpius
rũ patrõnia suscipere cũ sis leg̃
⁊ ciilis iuris ignaros. Cognos¬

Expanded text:
dicendi. Volo enim prius habeat orator rem de qua dicat, dignam auribus eruditis, ne physicorum quidem esse ignarum volo. Omnia profecto, cum se a caelestibus rebus referet ad humanas, excelsius magnificentiusque et dicet et sentiet. cum illa divina cognoverit, nolo ignoret ne haec quidem renses cotidie. Quid est enim turpius rum patrocinia suscipere, cum sis legum et civilis iuris ignarus? cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ decebit potĩt accomodare or̃oẽ.
ꝙ cũ statuerit. tũ ut ꝯdq erit dicẽ¬
dũ ita dicet. nec satura iciune. nec
gͣuclia minute. nec ide ccͣ egeriti re¬
bus ipĩs paret ca. quał oro pͥncipia
uerecũda nõdũ elatis ĩtẽsa u̾bis
s acuta sũtẽtiis ł ad offensionẽ ad¬
u̾ sarii. ł ad ꝯmendationez sui. Nar¬
rationes creclibiles nec ystorice s
ꝓpe cotidiano ẜmone explicite di¬
lendo id ꝙ ita tenebit᷑ ut ꝙͣta adͥrẽ
tanta ad or̃one fiat accessio cũ uõ
cã ea inciderit ĩ qua uis eloquẽtiẽ
possit exprimi tũ se latius effũdet
:m̃is eiꝰ ꝯnãtus ille admirabił. ꝑp
debet laudabił se ut u̾ba aullu

Expanded text:
 decebit poterit accommodare orationem. Quod cum statuerit, tum ut quidque erit dicendum ita dicet, nec satura ieiune nec grandia minute nec item contra, sed erit rebus ipsis par et aequalis oratio. principia verecunda, nondum elatis incensa verbis, sed acuta sententiis vel ad offensionem adversarii vel ad commendationem sui. Narrationes credibiles nec historico sed prope cotidiano sermone explicatae dilendo, idque ita tenebitur, ut quanta ad rem tanta ad orationem fiat accessio. cum vero causa ea inciderit in qua vis eloquentiae possit expromi, tum se latius fundet eius omnis ornatus ille admirabilis, pdebet laudabilis, sic ut verbum
Abbreviated transcription (Latin):
discetatõnib ex̾citatꝰ. Ornatissi¬
moe scptores oratoresq ꝯguoscẽ¬
dũ imitannũq delegerit. ne ille
haut sare q̃aomodũ u̾ba struet ⁊¬
⁊ illuminet amagris ia is reqret
ita facile ĩ rex hũntantia adoratõ¬
nis ornam̃ta sine duce nͦ ip̃a si mõ
ẽ ex̾citata d̾labiturshic catulus. diĩ

Expanded text:
disceptationibus exercitatus ornatissimos scriptores oratoresque ad cognoscendum imitandumque delegerit, ne ille haud sane, quem ad modum verba struat et inluminet, a magistris istis requiret; ita facile in rerum abundantia ad orationis ornamenta sine duce natura ipsa, si modo est exercitata, delabitur.' Hic Catulus 'di
Abbreviated transcription (Latin):
planariq oporteat. ħ tenẽda sũĩt
oratori. Sepe eĩ occurtit. S qr sua
sponte squalidiora sũt adhibẽdꝰ
erit ĩ his ex plicandis ꝗda orõnis
uit qd fit illd̾ ꝙ ambigit᷑ nec rec¬
te disseres umꝙͣ nec ad exitũ per¬
uenire potes. explicanda ẽ sepe
u̾bis res nr̃a de quaq re.atq in¬
uoluta rei noticia diffinicdo aꝑi-¬
enda est. Si quide ẽ diffiuitõ or̃o
q̃ quid sit id de quo agitur osten¬
dit quã breuissime. Tũ ut scis ex¬
plicato gnͣeͣ ciũq rei uidẽdũ est
q̃ sint eiꝰ gnͣis siue forma siue
ꝑtes ut ĩ eas tribuatur omĩsi
possit. nec id faciat tã p̃sse ⁊ angu¬
ste ꝙͣ illis eniditissimis disputatõ¬
nib fieri solet. S tũ ex planatius.
intelligẽtia actomodatiꝰ. ideq ⁊̃
cũ res postulabit gñs uniu̾isũ in
spẽs c̾tas ut nulla n p̃t̾mitãtur
n redũdet patiet᷑ ac diuidet. Quã¬
me nõ doctore uolo. Neq uoͣ adi¬

Expanded text:
planarique oporteat. Haec tenenda sunt oratori—saepe enim occurrunt—, sed quia sua sponte squalidiora sunt, adhibendus erit in his explicandis quidam orationis nit quid sit illud quod ambigitur, nec recte disseri umquam nec ad exitum perveniri potest—, explicanda est saepe verbis mens nostra de quaque re atque involuta rei notitia definiendo aperienda est, si quidem est definitio oratio, quae quid sit id de quo agitur ostendit quam brevissime; tum, ut scis, explicato genere cuiusque rei videndum est quae sint eius generis sive formae sive partes, ut in eas tribuatur omnis opossit nec id faciat tam presse et anguste quam in illis eruditissimis disputationibus fieri solet, sed cum explanatius intellegentiam accommodatius; idemque etiam, cum res postulabit, genus universum in species certas, ut nulla neque praetermittatur neque redundet, partietur ac dividet. Quanme, non doctorem volo. nec vero a di
Abbreviated transcription (Latin):
his t̾ra mortuis. mare clutantib.
litus eiectis. ita uiuũt dum posst̃
ut ducere aĩam de celo queant. ita
moriũtur. ut coꝵ ossa t̾ra ñ tãgãt.
ita iactant᷑ fluctib ut nũꝙͣ ablu¬
antur. ita postremo eiciũt᷑. ut ne
ad saxa quide mortui ꝯquiescant.¬
seͥpe i expectatõe laudata hat iã
ĩdole. iani illa mat᷑ͣa uxor gmͣi nou̾¬
ca filio. filia ꝑclex. nec uõ ħ crar
unus ardor ĩ nobis ut hiͦ mõ oĩa
diceremꝰ. ip̃a ẽ illa ꝓ roscio iuiueni¬
lis reclũdantia multa ht̃ attẽnua¬
ta quecda ⁊ paulo hylariora. At ꝓha
bito ꝓcornelio cõ pluresq alie. Ne¬
mo eĩ Mator tã multa ne ĩg̾co ꝗdẽ

Expanded text:
is? terra mortuis? mare fluctuantibus? littus eiectis? Ita vivunt dum possunt ut ducere animam de coelo non queant; ita moriuntur ut eorum ossa terra non tangat; ita iactantur fluctibus ut nunquam alluantur; ita postremo eiiciuntur ut ne ad saxa quidem mortui conquiescant”one laudati. Ab hac etiam indole iam illa matura: vxor generi, noverca filii, filiae paelex. nec vero hic erat unus ardor in nobis ut hoc modo omnia diceremus. Ipsa enim illa pro Roscio iuvenilis redundantia multa habet attenuata, quaedam etiam paulo hilariora, ut pro Habito, pro Cornelio compluresque aliae. Nemo enim orator
Abbreviated transcription (Latin):
questione pono quã ut sup̃ or
gͥci appeslant theni alfam ĩ agñ¬
dis amplificandis ue reb q̃ abeis¬
dem auxesis ⁊̃ noĩata. Que ⁊ si eqͣli¬
ter toto corꝑe orõnis fusa ẽẽ d̾bet
tũ ĩcomiũb locis maxẽ. ex cellet.
ẽ de gne uniu̾so totas cãs sepe cor¬

Expanded text:
quaestione pono, quam, ut supra dixi, Graeci appellant qe/sin, alteram in augendis amplificandisque rebus, quae ab isdem au/chsis est nominata. quae etsi aequabiliter toto corpore orationis fusa esse debet, tamen in communibus locis maxime excellet; est de genere universo, totas causas saepe con
Abbreviated transcription (Latin):
cimaxẽ tͣhycis cõcedere. ut ne oĩb
locis eadẽ ꝯͣtntõne uterent᷑. crebroꝵ
mutarẽt. nõ nũꝙͣ q̃ ad cotidianũ ge¬
nus ẜmonis accederẽt. ip̃e nũquã
ab illa accerrima ꝯtũtõne disce detẽ:
S o quid poetas diuino ingenio ꝓ¬
fero: hystriones eos uidrmꝰ quib
qui nõ solu indissimuilimis facie

Expanded text:
 ut ne omnibus locis eadem contentione uterentur crebroque mutarent, non numquam etiam ad cotidianum genus sermonis accederent: ipse numquam ab illa acerrima contentione discederem? sed quid poetas divino ingenio profero? histriones eos vidimus quibus qui non solum in dissimillimis pe
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. ego tũ gͣuida expletis ɨ¬
ia fere ad pariendũ m̃sib ꝑidem
tẽpꝰ polidoꝵ. ħ ubi partu post̾mo
parit. Om̃is aũt hos motus sub¬
sequi debet. gestũ ñ ħ u̾ba expri¬
mens scenicꝰ s uniu̾sam re ⁊ sñiã
nõ de mostratõe s siguificatõe de¬
mõstrãs clarãs laterũ inflexioni
ħ forti uirili ñ ascena ci hystrioni¬
bus. s abarmis aut ⁊̃ apalestra.
Marius aũt minus arguta digi
incipiendis aut finiendis. s ĩore
sũt om̃ia. ineo intͥip̃o diĩatꝰ ẽ om̃i
oculoꝵ quo meliꝰ nr̃i illi senes ꝗ
ꝑsonatũ ne rosciũ ꝗde magnoꝑe
laudabãt. Aĩ ẽ eĩ oĩs actio. ⁊ imago
aĩ uultꝰ. indices oculi. nã ħ ẽ una
pars corporis q̃ quot aĩ motꝰ s̃ tot
ophratus quide tauus cũ quẽdã
dic̃ auctore adu̾sũ solitũ c̃e chcẽ qui
iia agẽdo contuẽs aliquit ꝑ nũcia

Expanded text:
nuptiis, ego tum gravida, expletis nuptiis, ego tum gravida, expletis iam fui ad pariendum mensibus; per idem tempus Polydorum Hecuba partu postremo parit. Omnis autem hos motus subsequi debet gestus, non hic verba exprimens scaenicus, sed universam rem et sententiam non demonstratione, sed significatione declarans, laterum inflexione hac forti ac virili, non ab scaena et histrionibus, sed ab armis aut etiam a palaestra; manus autem minus arguta, digiincipiendis aut finiendis. Sed in ore sunt omnia, in eo autem ipso dominatus est omnis oculorum; quo melius nostri illi senes, qui personatum ne Roscium quidem magno opere laudabant; animi est enim omnis actio et imago animi vultus, indices oculi: nam haec est una pars corporis, quae, quot animi motus sunt, tot ophrastus quidem Tauriscum quendam dicit actorem aversum solitum esse dicere, qui in agendo contuens aliq
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ gnͣm ꝙ nõ arte ac mod̾ratõne
tcͣtet᷑ hii sũt actori ut pictori expõti
aduanandũ colores. aliud eĩ uocis
gñs iracũdia sͥ sũmat/ actũ ĩcitatũ
crebro incidẽs ip̃iꝰ hortat᷑ me fr̃ ut
meos malis miser mãde rẽ natos.
seratio ac memor flexibile plenuz
int̾ruptũ flexibili uoce quo nũc
me u̾tam. ꝙ iter incipia ing̾di do¬
mũ pat̾na. ne ame appellare fili¬
metus dimissũ ⁊ hesitans ⁊abies¬
multis. Multis sũt modis circũuẽtꝰ
morbo exilio atq iropia. Tũ pauor
sapientiã om̃ẽm exaĩato ex pectarat.
tribile minat᷑ uite cruciatũ ⁊ ne¬
ce q̃ nemo ẽ tam firmo ingenio ⁊
tanta ꝯfidentia / quin refugiat timi¬
dos sanguine atq exalbescat me
t̃tum iã agrlit᷑ me ⁊ quietũ ex su¬
rias tͥ feriat cũ simulabat se sibi
aiacidare. cũ ad te ludibũda docte
adelicate detulit aliud molestia si¬
ne ꝯmiseratõne gͣue ꝙda ⁊ unoi
p̃sso ac sono obductũ. qua tẽpesta¬

Expanded text:
od non arte ac moderatione tractetur. Hi sunt actori, ut pictori, expositi ad variandum colores. Aliud enim vocis genus iracundia sibi sumat, acutum, incitatum, crebro incidens: ipsus hortatur me frater, ut meos malis miser mandarem natos seratio ac maeror, flexibile, plenum, interruptum, flebili voce: quo nunc me vortam? quod iter incipiam ingredi? domum paternamne? anne ad Pelmetus, demissum et haesitans et abiectum: multis sum modis circumventus, morbo, exsilio atque inopia: tum pavor sapientiam omnem mi exanimato expectorat; mater terribilem minatur vitae cruciatum et necem, quae nemo est tam firmo ingenio et tanta confidentia, quin refugiat timido sanguen atque exalbescat metiterum iam adgreditur me et quietum exsutias, tibi ferebat, cum simulabat se sibi alacriter dare, tum ad te ludibunda docte et delicate detulit. aliud molestia, sine commiseratione grave quoddam et uno pressu ac sono obductum: qua tempesta