comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quȩ uis est argumenti. sed ipsum perse ualet.
tertii Loci pars prior magis uulgaris:. non in tabulis
esse ius. Itaque multis argumentis defendi potest:
Mlens quoque al exandri duci debet in dubium : hono¬
ius etiam si quod amiserint Thebani indentur. Hic et
quid cassander uelit quęritur. Sed uel potentissimat
apud amphytrionas ȩ qui tractatio est. Hȩe non iccirco
dico quod iutilem horum locorum ex quibus argumẽ¬
ta ducuntur cognitionem putem. Alio quin neo tradidis¬
sem Sed ne siqui cognouerint ista: si cętera negligant
perfectos se protimis atque consumatos putent. et nisi
in cȩteris quȩ mox prȩcipienda sunt el aborauerint
mutam quandam scientiam consecutos intelligant. Nec
enim artibris ȩditis factum est ut argumenta inuenire¬
mus. sed dicta sunt omnia ante ꝗͣ prȩciperentur. Mox ea
scriptores obseruata et collecta ȩdiderunt: Cuius rei pro-¬

Expanded text:
tur, quae vis est argumenti, sed ipsum per se valet. tur, quae vis est argumenti, sed ipsum per se valet. tertii loci pars prior magis vulgaris, non in tabulis esse ius; itaque multis argumentis defendi potest. mens quoque Alexandri duci debet in dubium, honoius, etiamsi quod amiserint, Thebani videntur. hic et, quid Cassander velit, quaeritur: sed vel potentissima apud Amphictyonas aequi tractatio est. haec non idcirco dico, quod inutilem horum locorum, ex quibus argumenta ducuntur, cognitionem putem, alioqui nec tradidissem; sed ne se, qui cognoverint ista, si cetera negligant, perfectos protinus atque consummatos putent et, nisi in ceteris, quae mox praecipienda sunt, elaboraverint, mutam quandam scientiam consecutos intelligant. neque enim artibus editis factum est, ut argumenta inveniremus, sed dicta sunt omnia, antequam praeciperentur, mox ea scriptores observata et collecta ediderunt. cuius rei pro
Abbreviated transcription (Latin):
armis posse retineri. Ita ubi illa ualeant non esse iu-¬
dicem: ubi iudex sit illa nihil ualere. Hoc inuenien¬
dum est ut adhiberi possit argumentum. ideo captiuos
si in patriam suam redierunt᷑ Liberos esse : quia bello
parta non nisi eadem ui possideantur. Proprium et
illud causȩ quod amphytriones iudicant. ut alia apud
do gradu non potuisse donari a uictore ius. quia id
demum sit eius. quod teneat. Ius quod sit Incorporale
apprehendi manu non posse. hoc reperire difficilius
quam quum inueneris argumentis adiuuare: ut alia
sit conditio hȩredis: alia uictoris: quia ad illum ius
ad hunc restranseat. Proprium deinde materiȩ : Ius
publici crediti transire ad uictorem non potuisse:
Quia quod populus crediderit omnibus debeatur: et
quandiu quilibet unus superfuerit esse eum totius
summȩ creditorem. Thebanos autem non omnes in
alexandri manu fuisse. Hoc non extrinsecus proba¬

Expanded text:
armis posse retineri; itaque, ubi illa valeant, non esse iuarmis posse retineri; itaque, ubi illa valeant, non esse iudicem; ubi iudex sit, illa nihil valere. hoc inveniendum est, ut adhiberi possit argumentum: ideo captivos, si in patriam suam redierint, liberos esse, quia bello parta nonnisi eadem vi possideantur. proprium est et illud causae, quod Amphictyones iudicant ut alia apud do gradu, non potuisse donari a victore ius, quia id demum sit eius, quod teneat; ius, quod sit incorporate, adprehendi manu non posse. hoc reperire est difficilius quam, cum inveneris, argumentis adiuvare, ut alia sit condicio heredis, alia victoris, quia ad illum ius, ad hunc res transeat. proprium deinde materiae, ius publici crediti transire ad victorem non potuisse, quia, quod populus crediderit, omnibus debeatur, et, quamdiu quilibet unus superfuerit, esse eum totius summae creditorem, Thebanos autem non omnes in Alexandri manu fuisse. hoc non extrinsecus proba
Abbreviated transcription (Latin):
ti a Cassandro The bani reposcunt Thessalos apud am¬
phytrionas agitur. Centum talenta et credidisse eos con¬
stat. et non recepisse. Lis omnis ex eo quod alexander
ea thessalis donasse dicitur pendet constat illud quoque
non esse i ab alexandro pecuniam datam. Queritur
ergo an perinde sit quod datum est ac si pecuniam de¬
derit. Quid proderunt argumentorum Loci nisi hȩc pri¬
us uidero: nihil eum egisse donando non potuisse donare.
non donasse. Et prima quidem actio facilas. ac fauora.¬
bilis repetentium iure quod ui sit ablatum. Sed hinc
aspera. et uehemens quȩ stio exoritur de iure belli: di¬
centibus Thessalis hoc regna populos fines gentium
ac urbium contineri. Inueniendum est quo distet hȩc
causa a cȩteris quȩ in potestatem uictoris uenirent.
Nec circa probationem res hę̧ret sed circa propositio¬
nem. Dicamiis primum in eo quod in iudicium deduci
potest nihil ualere ius belli: nec armis erepta nisi

Expanded text:
ti a Cassandro Thebani reposcunt Thessalos. apud Amti a Cassandro Thebani reposcunt Thessalos. apud Amphictyonas agitur. centum talenta et credidisse eos constat et non recepisse. lis omnis ex eo, quod Alexander ea Thessalis donasse dicitur, pendet. constat illud quoque, non esse iis ab Alexandro pecuniam data; quaeritur ergo, an proinde sit, quod datum est, ac si pecuniam dederit? quid proderunt argumentorum loci, nisi haec prius videro, nihil eum egisse donando, non potuisse donare, non donasse? et prima quidem actio facilis ac favorabilis repetentium iure quod vi sit ablatum; sed hinc aspera et uehemens quaestio exoritur de iure belli, dicentibus Thessalis, hoc regna, populos, fines gentium atque urbium contineri. inveniendum contra est, quo distet haec causa a ceteris, quae in potestatem victoris venirent; nec circa probationem res haeret, sed circa propositionem. dicamus inprimis: in eo, quod in iudicium deduci potest, nihil valere ius belli nec armis erepta nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pro eluentio. Publium popilium et siberium qut¬
tam dicit non iudicii corrupti sed ambitus esse dam¬
natos. Quid signi : quod accusatores eorum qui erat
ipsi ambitus damnati: elege sint post hanc uictoriam
restituti. Nec minus in hocꝰ curȩ debet adhiberi quid
proponendum quam quomodo sit quod proposueris pro¬
bandum. Hic si non inuentionis uis maior certe pri¬
or. Nam ut tela superuacua sunt nescienti quid petat.
sic argumenta nisi prouideris cui rei adhibenda sunt.
loc est quod comprehendi arte non possit. Ideoque quũ
plures eadem didicerint generibus argumentorum
similibus utentur. alius tamen alio plura quibiis uta¬
tur inueniet. Sit exempli gratia proposita controuer¬
sia: quȩ minime communes cum aliis questiones ha¬
bet. Qurm Thebas e uertisset Al exander Inuenit ta¬
bulas quibus centum talenta mutuo Thessalis de dis¬
se thebanos continebatur. Has. quia erat usus com¬
militio thessalorum don auit iis. Ultro postea restit¬

Expanded text:
pro Cluentio Publium Popilium et tiberium Guttam dicit non iudicii corrupti sed ambitus esse damnatos. quid signi? quod accusatores eorum, qui erant ipsi ambitus damnati, e lege sint post hanc victoriam restituti. nec minus in hoc curae debet adhiberi, quid proponendum quam quomodo sit quod proposuerimus probandum. hic immo vis inventionis, si non maior, certe prior. nam ut tela supervacua sunt nescienti, quid petat, sic argumenta, nisi provideris cui rei adhibenda sint. hoc est, quod comprehendi arte non possit. Ideoque, cum plures eadem didicerint, generibus argumentorum similibus utentur; alius alio plura, quibus utatur, inveniet. sit exempli gratia proposita controversia, quae communes minime cum aliis quaestiones habet: cum Thebas evertisset Alexander, inuenit tabulas, quibus centum talenta mutua Thessalis dedisse 'Thebanos continebatur. has , quia erat usus commilitio Thessalorum, donavit his ultro; postea restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa plurium legum aliorumue scriptorum uel con¬
gruentium uel repugnantium complexi uarientur
necesse est quum res rei aut ius iuris quasi signum
est. Non debui tibi pecuniam: nunquam me appellasti
usuram non accepisti ultro a me mutuatus es. lex est
Qui patri proditionis reo non affuerit ex hȩres sit ne¬
gat . fit nisi pater absolutus sit. Quid signi : Lex al¬
tera. Proditionis damnatus cum aduocato exulet . Uix¬

Expanded text:
ipsa plurium legum aliorumve scriptorum vel conipsa plurium legum aliorumve scriptorum vel congruentium vel repugnantium complexu varientur necesse est, cum res rei aut ius iuris quasi signum est. Non debui tibi pecuniam; nunquam me appellasti, usuram non accepisti, ultro a me mutuatus es. lex est, qui patri proditionis reo non adfuerit, exheres sit. negat filius, nisi si pater absolutus sit. quid signi? lex altera, proditionis damnatus cum advocato exulet. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
dicere aliter non possumus uel exiis
quȩ cuiusque causȩ propria sunt. ut in illo adulterosa¬
cerdote qui lege qua unius seruandi potestatem habe¬
bat se ipse seruare uoluit: Proprium controuersiȩ
est dicere: Non unum nocentem seruabis: quia te di¬
misso adulteram occidere non licebit. Hoc enim argu¬
mentum lex facit. quȩ prohibet adulteram sine adul¬
tero occidere. Et illa. in qua lex lata est. Ut argentarii
dimidium ex eo quod debebant soluerent creditum
suum totum exigerent Argentarius ab argentario soli¬
dum petit. Proprium ex materia argumentum estcre¬
ditoris: iccirco adiectum esse in Lege ut argentarius to¬
tum exigeret. Aduersus enim alios non opus fuisse
lege: quum omnes prȩterquam ab argentariis totum
exigendi sus haberent. Quum multa autem nouant᷑
in omni genere materiȩ tum prȩcipue in his questio¬
nibus quȩ scripto constant quia uocum est in singulis
ambiguitas frequens . Adhuc in coniunctis magis et hȩc

Expanded text:
dicere aliter non possumus, vel ex iis quae cuiusque causae propria sunt: ut in illo adultero sacerdote, qui lege, qua unius servandi potestatem habebat, se ipse servare voluit, proprium controversiae est dicere, Non unum nocentem servabas, quia te dimisso adulteram occidere non licebat. hoc enim argumentum lex facit, quae prohibet adulteram sine adultero occidere. et illa, in qua lata lex est, ut argentarii dimidium ex eo quod debebant solverent, creditum suum totum exigerent. argentarius ab argentario solidum petit. proprium ex materia est argumentum creditoris, idcirco adiectum esse in lege, ut argentarius totum exigeret; adversus alios enim non opus fuisse lege, cum omnes praeterquam ab argentariis totum exigendi ius haberent. cum multa autem novantur in omni genere materiae tum praecipue in iis quaestionibus, quae scripto constant, quia vocum est in singulis ambiguitas frequens et adhuc in coniunctis magis. et haec
Abbreviated transcription (Latin):
testatur. inquiens. Eraeci autem participio utun
am possumus uti nisi usus deficeret participii fre¬
quens quanuis caesarnon incongrue protulis ens
a uerbo sum es quomodo a uerbo possum potes po¬
sim uel uerbi uel participis substantiui huiusce¬
modi casuum id est nominatiui cum obliquis construc¬
tio soleat proferri: ut filius pelei Achilles multos in¬
terfecit troianos. Subauditur enim participium
uerbi substantiui ens. quod in usu nobis non est.¬

Expanded text:
Trypho discis. Graeci autem participio utuntam possemus uti, nisi usus deficeret participii frequens. quamuis Caesar non incongrue protulit ens a uerbo sum, es, quomodo a uerbo possum, potes: posin uerbi uel participii substantiui huiuscemodi casuum id est nominatiui cum obliquis constructio soleat proferri, ut filius Pelei Achilles multos interfecit Troianos; subauditur enim participium uerbi substantiui ens, quod in usu nunc nobis non est
Abbreviated transcription (Latin):
predicamentorum inquiens. Unde posteriorum qui¬
dam non esse aristotelem huius di uisionis inuento¬
rem suspicati sunt quod pythagoricus archytas ea¬
dem conscripsisset. In qua sententia samblicus philo¬
sophus est. non ignobilis: cui non consentit Themi¬
stius: neque concedit eum fuisse archytam. qui
Pythagoreus tarentinusq esset qui que cum PLato¬
ne alquantulum uixisset sed peripateticum alique
Archytam: qui nouo operi auctoritatem uetustate

Expanded text:
praedicamenta disposuit. Unde posteriores quidam non esse Aristotelem hujus divisionis inventorem suspicati sunt, quod Pythagoricus vir eadem conscripsisset, in qua sententia Jamblicus philosophus est non ignobilis, cui non consentit Themistius, neque concedit eum fuisse Architem, qui Pythagoricus Tarentinusque esset, quique cum Platone aliquantulum vixisset, sed peripateticum aliquem Architem, qui novo operi auctoritatem vetustate
Abbreviated transcription (Latin):
apud Quintilianum: Ut si quaeratur quid sit deus.
Nam qui id neget deum esse spiritum omnibus par¬
tibus immixtum: non hoc dicat. falsam esse illius
diuinae naturae appellationem: sicut epicurus qui
humanam ei formam Locumque inter mundos de¬
dit: Nomine uterque uno nititur: utrum sit in re

Expanded text:
a est: ut si quaeratur, quid sit deus. nam qui neget deum esse spiritum omnibus partibus immixtum, non hoc dicat falsam esse divinae illius naturae appellationem, sicut Epicurus, qui humanam ei formam locumque inter mundos dedit? nomine uterque uno utitur; utrum sit rei re,
Abbreviated transcription (Latin):
aristoteles el ementa decem constituit. circa quȩ
uersari uideatur omns questio OYCIΑN quam
Nauius essentiam uocat/ neque sane aliud est eius
nomen latinum sed ea querituransit: qualitatem
cuius apertus est intellectus: quantitatem quae
dupliciter a posterioribus diuisa et. quam magnum
et quam multum. ad aliquid unde ductae transla¬
tio. et comparatio. Post hec ubi et quando deinde
facere pati habere: quod est quasi armatum esse
uestitum esse. Nouissime eyXEICSAI. quod ast cõ¬
positum esse quodam modo ut calere: iacere stare
rrasci Sed ex his omnibus prima quatuor ad sta¬
tus pertinere. coetera ad quosdam locos argumento¬

Expanded text:
Aristoteles elementa decem constituit, circa quae versari videatur omnis quaestio. οὐσίαν, quam Plautus essentiam vocat, neque sane aliud est eius nomen Latinum; sed ea quaeritur, an sit. qualitatem , cuius apertus intellectus est. quantitatem , quae dupliciter a posterioribus divisa est, quam magnum et quam multum sit? ad aliquid, unde ducta est translatio et comparatio. post haec ubi et quando ; deinde facere , pati , habere , quod est quasi armatum esse, vestitum esse. novissime κεῖσθαι, quod est compositum esse quodam modo, ut calere, stare, irasci. sed ex iis omnibus prima quattuor ad status pertinere, cetera ad quosdam locos argumento
Abbreviated transcription (Latin):
ticis. Inde etiam in aristotelica atque archytae pri¬
ius decem predicamentorum descriptione Pythagi¬
ricum denarium numerum manifestum est inue¬
niri. quando quidem et ꝑlato studiosissimus rythago¬
re secundum eam disputationem diuidit. et archytas
Pythagoreus ante a ristotelem. licet quibusdam si
ambiguum decem hȩc predicamenta constituit. Ex¬

Expanded text:
imus. Inde etiam in Aristotelica atque Archytae prius 10, praedicamentorum descriptione, Pythagoricum denarium manifestum est inveniri. Quandoquidem et Plato studiosissimus Pythagorae secundum eam disputationem dividit, et Archytas Pythagoricus ante Aristotelem licet quibusdam sit ambiguum decem haec praedicamenta constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. Nihil inquis est mundo melius in rerum
natura. Ne in terris quidem urbe nostra. Num igr
in urbe esse cogitationem rationem. mentemputas :
aut quoniam non sit. num iecirco existimas formi¬
cam esse anteponendam huic pulcherrime urbi:
ꝙ in urbe sensus sit nullus: in formica non modo
ensus sed etiam mens. ratio. memoria. Hic inẜo
sic ait. Sermonem magis deesse ceteris animalibꝰ
quam intellectum et cogitationem quandam ui¬
demus. Nam et moliri cubilia et nidos texere. et
educate foetus et exdudere. quin etiam repo¬
nere in hiemem alimenta. opera quaedam nobis ini¬
mitabilia. qualia sunt cerarum et mellis efficere
non nullius fortasse rationis est. sed quia carent

Expanded text:
ndere. "Nihil est mundo melius in rerum natura." Ne in terris quidem urbe nostra; num igitur idcirco in urbe esse rationem cogitationem mentem putas, aut, quoniam non sit, num idcirco existimas formicam anteponendam esse huic pulcherrumae urbi, quod in urbe sensus sit nullus, in formica non modo sensus sed etiam mens ratio memoria? videre os, quod magis deesse ceteris animalibus quam intellectum et cogitationem quandam videmus. nam et mollire cubilia et nidos texere et educare fetus et excludere, quin etiam reponere in hiemem alimenta, opera quaedam nobis inimitabilia qualia sunt cerarum ac mellis efficere, nonnullius fortasse rationis est; sed quia carent
Abbreviated transcription (Latin):
cis inquit. Rerum natura nullam dedit nobis cognitio¬
nem finium: ut ulla in re statuere possimus quatenꝰ.
Nec hoc in aceruo tritici solum unde nomen est. sed
ulla omnino in re minutatim interrogati. diues pa¬
uper. clarus obscurus sit. multa pauca magna par¬
ua. longa breuia lata angusta quanto arit ad di¬
to autꝰ dempto certum respondeamus non ha¬
bemus :¬

Expanded text:
st? rerum natura nullam nobis dedit cognitionem finium, ut ulla in re statuere possimus quatenus, nec hoc in acervo tritici solum, unde nomen est, sed nulla omnino in re minutatim interrogati, dives pauper clarus obscurus sit, multa pauca magna parva longa brevia lata angusta, quanto aut addito aut dempto certum respondeamus non habemus
Abbreviated transcription (Latin):
tes naturam ducem sequi desierunt. Nam ut perse no
suffit scire omnes probationes aut a personis aut a re¬
bus peti. quia utrunque in plura diuiditur: ita ex ante¬
cedentibus iunctis : et in sequentibus trahenda esse argu¬
menta qui acceperit protinus in hoc sit instructus ut
quid in quaque causa dicendum sit ex his sciat. Prȩser¬
tim quum plurimȩ probationes in ipso causarum comple¬
xu reperiantur ita ut sint cum alia Lite nulla commu¬
nes. eȩ̨que sint et potentissime et minime obuiȩ.ꝗa cõi
gumentorum sane dicamus ex circunstantia: quia

Expanded text:
tes naturam ducem sequi desierunt. nam ut per se non tes naturam ducem sequi desierunt. nam ut per se non sufficiet scire, omnes probationes aut a personis aut a rebus peti, quia utrumque in plura dividitur, ita ex antecedentibus et iunctis et insequentibus trahenda esse argumenta qui acceperit, num protinus in hoc sit instructus ut, quid in quaque casa ducendum sit ex his, sciat? praesertim, cum plurimae probationes in ipso causarum complexu reperiantur, ita ut sint cum alia lite nulla communes, eaeque sint et potentissimae et minime obviae, quia cogumentorum sane dicamus ex circumstantia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aut procurator tuus si me uillicus tuus solus deie¬
asset: Si uero ne habeas quidem seruum prȩter
eum qui me deiecerit. Et alia In eodem libro pluri¬
ma. Uerum eadem fictio ualet et ad qualitates. Si
Catilina cum suo consilio nefandorum hominum, qu
Murenam et amplificationem Si hoc tibi intercȩ¬
nam in illis immanibus poculis tuis accidisset: Sic et
si resp. uocem haberet. Has fere sedes accepimus
probationum in uniuersum :quas nec generatim ⁊¬
tradere sat est: quum et qualibet earum innumerabilis ar¬
gumentorum copia oriatur. nec per singulas species exe¬
qui patitur natura rerum. Quod qui sunt facere conati
duo pariter subierunt incommoda: ut et nimium dicerent
nec tamen totum. Unde plurimi quum in hos in expla¬
cabiles laqueos inciderunt omnem etiam quem ex inge¬
nio suo poterant habere conatum uelut astricti certis
legum uinculis. perdiderunt: et magistrum respicien¬

Expanded text:
aut procurator tuus. si me villicus tuus solus deieaut procurator tuus. si me villicus tuus solus deiecisset — si vero ne habeas quidem servum praeter eum, qui me deiecerit, et alia in eodem libro plurima. verum eadem fictio valet et ad qualitates: si Catilina cum suo consilio nefariorum hominum, quoMurenam; et ad amplificationem: si hoc tibi inter cenam in illis immanibus poculis tuis accidisset. sic et, si respublica vocem haberet. has fere sedes accepimus probationum in universum, quas neque generatim tradere sat est, cum ex qualibet earum innumerabilis argumentorum copia oriatur, neque per singulas species exsequi patitur natura rerum, quod qui sunt facere conati, duo pariter subierunt incommoda, ut et nimium dicerent nec tamen totum. inde plurimi, cum in hos inexplicabiles laqueos inciderunt, omnem, etiam quem ex ingenio suo poterant habere, conatum velut adstricti certis legum vinculis perdiderunt, et magistrum respicien
Abbreviated transcription (Latin):
effectis. euentis. Iugatis comparatione quȩ inplures
diuiditur species. Illud adisciendum uidetur duci ar¬
gumenta non a confessis modo sed etiam afictione:
quam grȩci cathy pothesim uocant. Et quidem ex om¬
nibus issdem locis quibus superiora: Quia totidem
species esse possunt ficte quot uerȩ. Nam fingere
hoc Loco est proponere aliquid quod si uerum sit aut
soluat quȩstionem aut adiuuet: deinde id de quo quȩ¬
ritur facile illi simile. Id quo facilius accipiant Iu¬
uenes nondum scholam egressi primo familiaribus ma¬
gis quam usitatis exemplis ostendam lex qui parentes
non aluerit uinciatur. Non alit quis: et uinculanihi¬
lominus recusat. Utitur fictione. Simile si infans
sit. si reip. causa absit: Et illa contra optionem forti¬
im: si tyrannidem petas. si templorum euersionem.
ꝑLurimumque ea res uirium habet contra scriptum.
Utitur his cicero pro Cecinna: unde tu aut familia

Expanded text:
effectis, eventis, comparatione, quae in plures effectis, eventis, comparatione, quae in plures diducitur species. illud adiiciendum videtur, duci argumenta non a confessis tantum sed etiam a fictione, quod Graeci καθ ̓ ὑπόθεσιν vocant; et quidem ex omnibus iisdem locis, quibus superiora, quia totidem species esse possunt fictae quot verae. nam fingere hoc loco hoc est proponere aliquid, quod, si verum sit, aut solvat quaestionem aut adiuvet; deinde id, de quo quaeritur, facere illi simile. id quo facilius accipiant iuvenes nondum scholam egressi, primo familiaribus magis ci aetati exemplis ostendam. lex : qui parentes non aluerit, vinciatur. Non alit aliquis, et vincula nihilominus recusat. utitur fictione, si miles, si infans sit, si reipublicae causa absit. et illa contra optionem fortium, si tyrannidem petas, si templorum eversionem. plurimum ea res virium habet contra scriptum. utitur his Cicero pro Caecina, unde tu aut familia
Abbreviated transcription (Latin):
re pro cecinna. Qui exercitus armatos mouet is aduoca
tionem non uidebitur mouisse: Ex faciliore in clodium
et curionem. Ac uide an facile fieri tu potueris quum
is factus non sit. cui tu concessisti. Ex difficiliore
iude quȩso tubero ut qui de meo facto non dubitẽ
de ligarii audeam confiteri. Et ibi an sperandi ligario
causa non sit: quum mihi apud te locus sit etiam
pro altero de precandi. Ex minore pro cecinna. Ita¬
ne scire armatos sat est ut uim factam probes: In
manus eorum incidere non est satis. Ergo ut breuiter
contraham summam ducuntur argumenta a personis
causis. Locis tempore cuius tres partes diximus prȩce¬
dens coniunctum insequens facultatibus quibus in¬
strumentum subiecimus modo idest ut quicque sit
factum. finitione genere specie differentibus. pro¬
priis remotione diuisione initio incremento summa
similibus. pugnantibus consequentibus efficientibus

Expanded text:
re pro Caecina, quod exercitus armatos movet, id advocare pro Caecina, quod exercitus armatos movet, id advocationem togatorum non videbitur movisse? Ex faciliore in Clodium et Curionem, ac vide, an facile fieri tu potueris, cum is factus non sit, cui tu concessisti. Ex difficiliore, vide quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligarii audeam dicere. et ibi, An sperandi Ligario casa non sit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? Ex minore pro Caecina, itane scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locis, tempore cuius tres partes diximus, praecedens, coniunctum, insequens, facultatibus quibus instrumentum subiecimus, modo id est, ut quidque sit factum, finitione, genere, specie, differentibus, propriis, remotione, divisione, initio, incrementis, summa, similibus, dissimilibus, pugnantibus, consequentibus, efficientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tatus uersatur in syllogismis. Illa magis finitioni¬
bus aut qualitatibus prosunt. Si robur corporis bo¬
num non est minus sanitas. Si furtum scelus ma¬
gis sacrilegium: Si abstinentia uirtus et continen¬
tia. Si mundus prouidentia regitur administrãda
respͣ Si domus edificari sine ratione non potest ꝗd
sufficeret hoc gens. sed in species secatur. Namex
pluribus adunum et ex uno ad plura. Unde est q
semel et sȩpius et ex parte ad totum ex genere ad
speciem. ex eo quod continet ad id quod continetur
et ex difficilioribus ad faciliora et ex lege positis
nora aut certe uim similem optinent. Quȩ si per¬
sequamur nullus erit ea recidendi modus infini¬
a est enim rerum comparatio. Iocundiora grauio¬
ra magis necessaria honestiora utiliora. Sed omit¬
tamus plura ne in eam ipsam quam uito loquacita¬
tem incidam. Exemplorum quoque adhȩc infini¬
tus est numerus. sed paucissima attingam. Ex mino¬

Expanded text:
tatus versatur in syllogismis. ilia magis finitionitatus versatur in syllogismis. ilia magis finitionibus aut qualitatibus prosunt, si robur corporibus bonum est, non minus sanitas; Si furtum scelus, magis sacrilegium; Si abstinentia virus, et continentia; Si mundus providentia regitur, administranda respublica; Si domus aedificari sine ratione non potest, ququidem sufficeret hoc genus, sed in species secatur. nam ex pluribus ad unum et ex uno ad plura unde est quod semel, et saepius ,et ex parte ad totum speciem, et ex eo quod continet ad id quod continetur, aut ex difficilioribus ad faciliora et ex longe positis nora aut certe vim similem obtinent, quae si persequamur, nullus erit ea concidendi modus. infinita est enim rerum comparatio, iucundiora, graviora, magis necessaria, honestiora, utiliora. Sed mittamus plura, ne in eam ipsam, quam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec infinitus est numerus, sed paucissima attingam. Ex maio
Abbreviated transcription (Latin):
lum putarem ni eo Cicero uteretur: quod coniu¬
gatum uocant᷑. Ut eos qui rem iustam faciant
iuste facere: quod certe non eget probatione: quod
compascuum est compescere licere. Quidam hȩ
que ex causis uel ex efficientibus diximus alio
nomine uocant eccabasis idest exitus. Nam nec hic
aliud tractatur quam quid ex quoque ueniat. Appo¬
sita uel comparatiua dicuntur quȩ maiora ex mi¬
noribus: minora ex maioribrs paria ex paribus pro¬
bant. Confirmatur coniectura ex maiore : Si quis
sacrilegium fecit. faciet et furtum. Ex minore.
Qui facile et palam mentitur peierabit. Ex pari
Qui ob rem Iudicandam pecuniam accepit et ob dice¬
dum falsum testimonium accipiet iuris confirma¬
tio est huiusmodi. Ex maiore. Si adulterum occi¬
dere Licet et loris cederȩ ex minore. Si furem
nocturnum occidere licet: quid latronem : Ex pa¬
ri. Quȩ pena aduersus interfectorem patris iusta
est eadem aduersus matris. Quorum omnium trac¬

Expanded text:
lum putarem, nisi eo Cicero uteretur, quod coniulum putarem, nisi eo Cicero uteretur, quod coniugatum vocant, ut eos, qui rem iustam faciunt, iuste facere quod certe non eget probatione, quod compascuum est, compascere licere. quidam haec, quae vel ex causis vel ex efficientibus diximus, alieno nomine uocant ἐκβάσεις id est exitus. nam nec hic aliud tractatur quam quid ex quoque eveniat. adposita vel comparativa dicuntur, quae minora ex maioribus, maiora ex minoribus, paria ex paribus probant. confirmatur coniectura ex maiore, si quis sacrilegium facit, faciet et furtum; ex minore, qui facile ac palam mentitur, peierabit; ex pari, qui ob rem iudicandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium accipiet. iuris confirmatio huiusmodi est: ex maiore, si adulterum occidere licet, et loris caedere; ex minore, si furem nocturnum occidere licet, quid latronem? ex pari, quae poena adversus interfectorem patris iusta est, eadem adversus matris; quorum omnium trac
Abbreviated transcription (Latin):
est utique sapiens. Ideoque boni est recte facere.
mali turpiter: et qui honeste faciunt boni: qui tur¬
piter mali recte iudicantur. At exercitatio plȩrim¬
que robustum corpus facit. Sed non quisquis est ro¬
bustus exercitatus. nec quisquis exercitatus robu¬
stus est. Nec quia fortitudo prȩstat ne mortem
timeamus quisquis mortem non timuerit uirfortis
erit existimandus. Nec si capitis dolorem facit.
inutilis hominibus sol est. Et hȩc ad hortatiuum
maxime genis pertinent. Uirtus facit laudem: se¬
quenda igitur. at uoluptas infamiam fugienda igi¬
tur. Recte autem monemur: causas non utique ab
ultimo esse repetendas: ut Medea uti iam ne In ne¬
more pelio: Quasi uero id eam fecerit miseram. aut
nocentem: quod illic ceciderit abiegna dd terram
trabes. Et philocteta. Pari dispar esses tibi. ego non
essem miser. Quomodo peruenire quolibet retro
causas legentibus licet : His illud adiscere ridicu¬

Expanded text:
est utique sapiens; itemque boni est honeste facere, est utique sapiens; itemque boni est honeste facere, mali turpiter; et qui honeste faciunt, boni, qui turpiter, mali iudicantur; recte. At , exercitatio plerumque robustum corpus facit; sed non quisquis est robustus exercitatus, nec quisquis exercitatus robustus; nec, quia fortitudo praestat ne mortem timeamus, quisquis mortem non timuerit, vir fortis erit existimandus; nec, si capitis dolorem facit, inutilis hominibus sol est. haec ad hortativum maxime genus pertinent: virtus facit laudem, sequenda igitur; at voluptas infamiam, fugienda igitur. recte autem monemur, causas non utique ab ultimo esse repetendas, ut Medea, utinam ne in nemore Pelio; quasi vero id eam fecerit miseram aut nocentem, quod illic ceciderint abiegnae ad terram trabes; et Philocteta Paridi, Si impar esses tibi, ego nunc non essem miser; quo modo pervenire quolibet retro causas legentibus licet. illud his adiicere ridicu
Abbreviated transcription (Latin):
ducere. Et quod discere honestum est et docere.
Unde illa non hac ratione ducta sed efficiens idem
Domitii a fri sententia est pulchra : ego accusaui :
uos damnastis. Est inuicem consequens quod ex
diuersis idem ostendit. ut qui mundum nasci dicit
per hoc ipsum et deficere significet: quia deficit om¬
ne quod nascitur. Simillima est his argumentatio
qua colligi solent ex iis quȩ faciunt ea quȩ efficiun¬
tur: aut contra: quod genus a causis uocant : Hȩc
Interim necessario fiunt: interim plȩrunque sed
non necessario. Nam corpus in Lumine utique umbra
facit : et umbra ubicunque est ibi corpus esse osten¬
dit. Alia sunt ut dixi non necessaria. uel utrinque
uel ex altera parte. Sol colorat: Non utique qui
est coloratus a sole est. Iter puluerulentum facit.
Sed non omne Iter puluerem mouet: nec quisquis est
puluerulentus ex itinere est. Quȩ utique fuint ta¬
lia sunt. Si sapientia bonum uirum facit. bonus uir

Expanded text:
ducere, et quod discere honestum, et docere. ducere, et quod discere honestum, et docere. unde illa non hac ratione dicta sed efficiens idem Domitii Afri sententia est pulchra: Ego accusavi, vos damnastis. est invicem consequens et quod ex diversis idem ostendit; ut, qui mundum nasci dicit, per hoc ipsum et deficere significet, quia deficit omne quod nascitur. simillima est his argumentatio, qua colligi solent ex iis quae faciunt ea quae efficiuntur, aut contra, quod genus a causis vocant. haec interim necessario fiunt, interim plerumque sed non necessario. nam corpus in lumine utique umbram facit, et umbra, ubicunque est, ibi esse corpus ostendit. alia sunt, ut dixi, non necessaria, vel utrinque vel ex altera parte: sol colorat; non utique, qui est coloratus, a sole est. iter pulverulentum facit; sed neque omne iter pulverem movet nec, quisuis est puluerulentus, ex itinere est. quae utique fiunt, talia sunt: si sapientia bonum virum facit, bonus vir
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta sit: appareatque hoc temporis. illud esse na-¬
turȩ: Itaque non dubito hȩc quoque consequentia di¬
cere quanuis ex prioribus dent argumentum ad ea
quȩ consequuntur. Quorum quidam duas species esse
uoluerunt: Actionis ut pro oppio. Quos educere In¬
prouintiam inuitos non potuit: eos inuitos retinere qui
potuit: Temporis. In uerrem. Si finem prȩtoris edicto
afferunt Ralendȩ Ianuariȩ: cur non initium quoque
edicti nascatur a Rlis ianuariis: Quod utrunque exẽ¬
plum tale est. ut idem in diuersum si retro agas. ua¬
leat. Consequens est enim eos. qui inuiti duci non
potuerunt Inuitos non potuisse retineri. Illa quoque
quȩ ex rebus mutuam confirmationem prȩstantibꝰ
ducuntur : quȩ proprii generis uideri quidam uolunt.
cero. Ex rebus sub eandem rationem uenientibus
fortiter consequentibus iunxerim. Si portorium
rhodiis locare honestum est et hermacreonci con¬

Expanded text:
nifesta sit, appareatque hoc temporis, illud esse nanifesta sit, appareatque hoc temporis, illud esse natura. itaque non dubito haec quoque vocare consequentia, quamvis ex prioribus dent argumentum ad ea quae sequuntur, quorum duas quidam species esse voluerunt: actionis, ut pro Oppio, quos educere inuitos in provinciam non potuit, eos invitos retinere qui potuit? temporis, in Verrem, Si finem praetoris edicto adferunt Kalendae Ian., cur non initium quoque edicti nascatur a Kalendis Ian.? quod utrumque exemplum tale est, ut idem in diversum, si retro agas, valeat. consequens enim est, eos, qui inviti duci non potuerint, invitos non potuisse retineri. illa quoque, quae ex rebus mutuam confirmationem praestantibus ducuntur quae proprii generis videri quidam volant ecero ex rebus sub eandem rationem venientibus fortiter consequentibus iunxerim: si portorium Rhodiis locare honestum est, et Hermocreonti con
Abbreviated transcription (Latin):
quod Popilio idem Mulieri. Ex contrariis. Frugali¬
tas bonum. Luxuria enim malum. Si malorum cau¬
sa bellum est erit emendatio pax. Si ueniam mere¬
tur qui imprudens nocuit non meretur prȩmium
qui imprudens profuit Ex pugnantibus. Qui est sa¬
piens stultus non est. Ex consequentibus siue adiunc¬
tis. Si est bonum iustitia recte iudicandum: Si malu
perfidia non est fallendum. Item retrorsum sunt
his similia ideoque huic loco subiicienda quum et ip¬
sanaturaliter congruant. Quod quis non habuit non
perdidit. Quem quisamat sciens non lȩdit. Quem
quis hȩredem suum esse uoluit carum habuit. ha-¬
bet habebit. Sed quum sint indubitata uim habent
pene signorum innumerabilium. Sed hȩt consequen¬
tia dico acolytha. Est enim consequens sapientiȩ bo¬
nitas. Ila sequentia paragomena: quȩ postea facta
sunt aut futura. Nec sum de nominibus anxius: Uo¬
cet enim quisque ut uoluerit. dum uis rerum ipsa ma¬

Expanded text:
quod mulieri, idem pupillo. Ex contrariis: frugaliquod mulieri, idem pupillo. Ex contrariis: frugalitas bonum, luxuria enim malum; Si malorum causa bellum est, erit emendatio pax; Si veniam meretur, qui inprudens nocuit, non meretur praemium, qui imprudens profuit. Ex pugnantibus: qui est sapiens, stultus non est. Ex consequentibus sive adiunctis: si bonum iustitia, est recte iudicandum; si malum perfidia, non est fallendum. idem retro. nec sunt his dissimilia ideoque huic loco subiicienda, cum et ipsa naturaliter congruant: quod quis non habuit, non perdidit; Quem quis amat, sciens non laedit; Quem quis heredem suum esse voluit, carum habuit, habet, habebit. Sed cum sint indubitata, vim habent paene signorum immutabilium. Sed haec consequentia dico, ἀκόλουθα; est enim consequens sapientiae bonitas; illa insequentia, παρεπόμενα, quae postea facta sunt aut futura. nec sum de nominibus anxius; vocet enim, ut voluerit quisque, dum vis rerum ipsa ma
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut utrunlibet el ectum idem faciat. Quale
schema. Si intelligit quare non intelligit: Et mentie¬
tur in tormentis qui dolorem pati potest mentietur
qui non potest: Ut sunt autemtria tempora ita ordo
rerum tribus momentis consertus est. Flabent enim
Est ergo hic argumentorum quoque locus inuicem ꝓ¬
bantium. Nam ex initiis summa colligitur quale est
Non possum prȩtextam sperare quum ex odium pullũ
uideam. Et contra. Non dominationis causa syllam
arma sumpsisse. argumentum est dictatura deposita.
Similiter ex incremento in utranque partem ducitur
ratio rei cum in coniectura tum In tractatu etiam¬
ȩquitatisian ad initium summa referenda sit idesti
an ei cędes imputanda sit. a quo iurgium aceperit.
Est argumentorum Locus ex similibus. Si continen¬
tia uirtus utique et abstinentia. Si fidem debet
tutor et procurator. Hoc est ex eo genere quod
dissimilibus. Non si letitia bonum et uoluptas non

Expanded text:
tur, ut utrumlibet electum idem efficiat, quale tur, ut utrumlibet electum idem efficiat, quale schema, si intelligitur? quo, si non intelligitur? et , mentietur in tormentis, qui dolorem pati potest; mentietur, qui non potest. ut sunt autem tria tempora, ita ordo rerum tribus momentis consertus est; habent enim est ergo hic quoque argumentorum locus invicem probantium. nam et ex initiis summa colligitur, quale est, Non possum togam praetextam sperare, cum exordium pullum videam; et contra, non dominationis causa Sullam arma sumpsisse,argumentum est dictatura deposita. similiter ex incremento in utramque partem ducitur rei ratio cum in coniectura tum etiam in tractatu aequitatis, an ad initium summa referenda sit, id est, an ei caedes imputanda sit, a quo iurgium coepit. est argumentorum locus ex similibus: si continentia virtus, utique et abstinentia; fidem debet tutor, et procurator. hoc est ex eo genere, quod dissimilibus: Non , si laetitia bonum, et voluptas; Non,
Abbreviated transcription (Latin):
inuenisti aut ab aliquo surripuisti. Sed neque domi
habuisti:nec ab aliquo accepisti et cȩtera non credi¬
disti. Reliquum fit uerum sic. Hic seruus quem
tibi uendicas aut uena tuus est aut emptus. aut
donatus. aut testamento relictus. aut ex hoste cap¬
tus aut alienus. Deinde remotis prioribus supe¬
rerit alienus. Periculosum et cum cura Iintuendũ
genis. quia si In proponendo unum quod libet omise.¬
rimus cum risu quoque totares soluitur. Tutius
quod Cicero pro cetinna facit quum interrogat si
hȩc actio non sit quȩ sit: Simul enim remouen¬
tur omnia Uel quum duo ponentur interse con¬
traria. quorum tenuisse utrunlibet sufficit. Qua¬
le Ciceronis est. Unum quidem certe nemo erit
tamerit inimicus eluentio habito. qui mihi non con¬
habito aut ab oppianico esse corruptum. Si doceo
non ab habito rinco ab oppianico: si ostendo ab op¬
pianico purgo habitum. Interim duo Ita proponen

Expanded text:
invenisti aut surripuisti. si neque domi invenisti aut surripuisti. si neque domi habuisti neque ah aliquo accepisti aut cetera, non credidisti. reliquum fit verum sic, hic servus, quem tibi vindicas, aut vernn tuus est aut emptus aut donatus aut testamento relictus aut ex hoste captus aut alienus; deinde remotis prioribus supererit alienus. periculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in proponendo unum quodlibet omiserimus, cum risu quoque tota res solvitur. tutius , quod Cicero pro Caecina facit, cum interrogat, si haec actio non sit, quae sit? simul enim removentur omnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet sufficiat, quale Ciceronis est, unum quidem certe, nemo erit tam inimicus Cluentio, qui mihi non conHabito aut ab Oppianico esse corruptum; si doceo non ab Habito, vinco ab Oppianico; si ostendo ab Oppianico, purgo Habitum. fit etiam e
Abbreviated transcription (Latin):
illa generis in formas. Partes in certas esse: ut quibus
constet resp. Formas certas: ut quot sint species re¬
rum publicarum : quas tres accepimus: quȩ populi :
quȩ paucorum quȩ unnis potestate regerentur. Et
ille quidem non his exemplis utitur quia scribens
ad Trebatium e iure ducere ea maluit. Ego apertio¬
ra posui. Propria quoque ad coniee turȩ pertinent
partem ut quia proprium boni est recte facere ira
in quibusdam uti non sunt: et ratio quanuis ex Ita¬
diuerso eadem est. Diuisio et ad probandum simili
uia ualet et ad refellendum. Probationi interim sa¬
tis est unum habere. hoc modo. Ut sit ciuis: aut natus
sit oportet aut factis utrunque tolle est nec na¬
tus nec factus est. Fit hoc et multiplex. Idque est
argumentorum genus ex remotione. Qua modo effi¬
citur totiem falsum: modo id quod relinquitur uerũ.
Totum falsum est hoc modo Pecuniam credidisse te
dicis. Aut habuisti ipse aut ab aliquo accepisti aut

Expanded text:
illa generis in formas; partes incertas esse, ut Quibus illa generis in formas; partes incertas esse, ut Quibus constet respublica; formas certas, ut Quot sint species rerum publicarum, quas tris accepimus, quae populi, quae paucorum, quae unius potestate regerentur. et ille quidem non iis exemplis utitur, quia scribens ad Trebatium ex iure ducere ea maluit; ego apertiora posui. propria vero ad coniecturae quoque pertinent partem: ut, quia proprium est boni recte facere, irain quibusdam utidiverso, eadem est. divisio et ad probandum simili via valet et ad refellendum. probationi interim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit oportet aut factus; utrumque tollendum est, nec natus nec factus est. fit hoc et multiplex, idque est argumentorum genus ex remotione, quo modo efficitur totum falsum, modo id, quod relinquitur, verum. totum falsum est hoc modo, pecuniam credidisse te dicis; aut habuisti ipse aut ab aliquo accepisti aut
Abbreviated transcription (Latin):
lis esse in addictis quȩstio solet. Qui seruus est si
manumittatur fit libertinus non idem addictus:
et plura de quibus alio loco. Illud quoque differens
uocant. quum genere in speciem deducto species ipsa
discernitur. animal genis mortale species terre¬
num uel bipes differens. Nondum enim proprium
est: sed iam differt a marino uel quadrupede
Quod non tam ad argumentum pertinet quam ad
diligentem finitionis comprehensionem. Cicero Cie¬
nus et speciem: quam eandem formam uocat a fi¬
nitione diducit: et iis quȩ ad aliquid sunt subiicit
ut si is cui argentum omne legatum est petat
signatum quoque utatur genere. At siquis quum
legatum sit ei quȩ iure materfamilias esset ne¬
get debere ea quȩ in manum non conuenerint. spe¬
cie. Quoniam duȩ sunt formȩ matrimoniorum.
Diuisione autem adiuuari finitionem docet: eamq
differre a partitione: quod hȩc sit totius in partes.

Expanded text:
lis esse in addictis quaestio solet: qui servus est, si lis esse in addictis quaestio solet: qui servus est, si manu mittatur, fit libertinus, non item addictus; et plura, de quibus alio loco. illud quoque differens vocant, cum, genere in species diducto, species ipsa discernitur. animal genus, morale species, terrenum vel bipes differens; nondum enim proprium est sed iam differt a marino vel quadripede; quod non tam ad argumentum pertinet quam ad diligentem finitionis comprehensionem. Cicero genus et speciem, quam eandem formam vocat, a finitione deducit et iis, quae ad aliquid sunt, subiicit: ut, si is, cui argentum omne legatum est, petat signatum quoque, utatur genere; at si quis, cum legatum sit ei, quae viro materfamilias esset, neget deberi ei, quae in manum non convenerit, specie; quoniam duae formae sint matrimoniorum. division autem adiuvari finitionem docet, eamque differre a partitione, quod haec sit totius in partes,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut fortitudo constantia continentia. Nunquam
Itaque tolletur a specie genus nisi omnes species
quȩ generi subiectȩ sunt remoueantur hoc modo quod
Nis adiiciunt propria et differentia. A propriis con¬
firmatur finitio. differentibus soluitur. Propri¬
um autem est aut quod soli acccidit ut homini
sermo risus. aut quod utique accidit. sed non soli ut
igni calfacere : et sunt eiusdem rei plura propria. ut
ipsus ignis lucere calere. Ita quod cunque proprium
de erit soluet finitionem: Non utique quod cunque
erit confirmabit. Sȩpissime autem quid sit proprium
cuiusque quȩritur: ut si per etymologiam dicatur.
Tyrannicidȩ proprium est tyrannum occidere nege¬
mus. Non enim si traditum sibi eum carnifex oc¬
ciderit tyrannida dicatur. nec si imprudens: uel
Inuitus. Quod autem proprium non est differens
erit: ut aliud est seruum esse aliud seuire: Qua¬

Expanded text:
si est fortitudo, constantia, continentia. nunquam si est fortitudo, constantia, continentia. nunquam itaque tolletur a specie genus, nisi ut omnes species, quae sunt generi subiectae, removeantur, hoc modo, quodmo non est. his adiiciunt propria et differentia. propriis confirmatur finitio, differentibus solvitur Proprium autem est aut quod soli accidit, ut homini sermo, risus; aut quidquid utique accidit sed non soli, ut igni calfacere. et sunt eiusdem rei plura propria, ut ipsius ignis lucere, calere. itaque , quodcunque proprium deerit, solvit finitionem; non utique, quodcunque erit, confirmat. saepissime autem, quid sit proprium cuiusque, quaeritur: ut, si per ἐτυμολογίαν dicatur, tyrannicidae proprium est tyrannum, occidere, negemus; non enim, si traditum sibi eum carnifex occiderit, tyrannicida dicatur, nec si imprudens vel invitus. quod autem proprium non erit, differens erit, ut aliud est servum esse aliud seruire; qua
Abbreviated transcription (Latin):
Rhetorice est recte Inueniendi et disponendi et elo¬
quendi cumi firma memoria et cum dignitate ac¬
tionis scientia. Preterea finimus aut ui sicut superio¬
ra. aut et ymologia: ut assiduum ab eredando: et
lo cupletem a locorum pecuniosum a pecorum copia.
tinitioni subiecta maxime uidentur genus speci¬
es differens proprium. Ex his omnibus argumen¬
ta ducuntur. Genus ad probandam speciem minimum
ualet. plurimum ad refellendam. Itaque non quia
est arbor platanus est. At quod non est arbor uti¬
non potest esse iustitia. Itaque genere peruenien¬
dum est ad ultimam speciem: ut homo est animal
non est satis. idenim genus est: mortale etiam si
species est cum aliis tamen communis finitio rationa¬
le. nihil supererit ad demonstrandum quod uelis.
Contra species firmam probationem habet generis
Infirmam refutationem. Nam quod iusticia est uir
tus est. Quod non est iupticia potest esse uirtus.

Expanded text:
rhetorice est inveniendi recte et disponendi et elorhetorice est inveniendi recte et disponendi et eloquendi cum, firma memoria et cum dignitate actionis scientia. praeterea finimus aut vi, sicut superiora, aut ἐτυμολογίᾳ, ut si assiduum ab asse dando, et locupletem a locorum, pecuniosum a pecorum copia. finitioni subiecta maxime videntur genus, species, differens, proprium; ex iis omnibus argumenta ducuntur. genus ad probandam speciem minimum valet, plurimum ad refellendam. itaque non, quia est arbor, platanus est, at quod non est arbor, utinon potest esse iustitia. Itaque a genere perveniendum ad ultimam species: ut homo est animal non est satis, id enim genus est; mortale, etiamsi est species, cum aliis tamen communis finitio; rationale, nihil supererit ad demonstrandum id quod velis. contra species firmam probationem habet generis, infirmam refutationem. nam , quod iustitia est, utique virtus est; quod non est iustitia, potest esse virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit factum. Id que tum ad qualitatem scriptũꝗ
pertinet. ut si negemus adulterum ueneno licuisse
occidere: tum ad coniecturas quoque: ut si dicam
bonamente factum ideoque palam: mala ideo
ex insidiis noctu in solitudine. In rebus autem omni¬
bus de quarum ui aut natura quȩritur. quasque
etiam citra complexum personarum cȩterorumq
ex quibus fit causa per se intueri possumus. tria
sine dubio rursus spectanda sunt: ansit. quid sit
quale sit. Sed quia sunt quidam argumentorum Loci¬
his omnibus communes diuidi hȩc tria genera non pos¬
sunt. ideoque Locis ut quisque incurrerit subiicien
da sunt. Ducuntur ergo argumenta ex finitione.
seu fine nam utroque modo traditur. Eius duplex
ratio. Aut enim simpliciter quęritur sit ne hec uir¬
tus. aut antecedente finitione quid sit uirtus id aut¬
in uni uersamuim uerbis complectimur: ut rheto¬
rice est benedicendi scientia: aut per partes. ut

Expanded text:
quid sit factum. idque tum ad qualitatem scriptumque quid sit factum. idque tum ad qualitatem scriptumque pertinet, ut si negemus adulterum veneno licuisse occidere, tum ad coniecturas quoque, ut si dicam bona mente factum, ideo palam; mala, ideo ex insidiis, nocte, in solitudine. In rebus autem omnibus, de quarum vi ac natura quaeritur, quasque etiam citra complexum personarum ceterorumque ex quibus fit causa, per se intueri possumus, tria sine dubio rursus spectanda sunt, An sit, Quid sit, Quale sit. Sed , quia sunt quidam loci argumentorum omnibus communes, dividi haec tria genera non possunt, ideoque locis potida sunt. ducuntur ergo argumenta ex finitione seu fine; nam utroque modo traditur. eius duplex ratio est; aut enim simpliciter quaeritur, sitne hoc virtus; aut praecedente finitione, quid sit virtus. id aut universum verbis complectimur, ut rhetorice est bene dicendi scientia; aut per partes, ut