comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
le &iam ultra maria eadauera sentiunt
altius quippe uolantes multtiq monti¬
um obscuritate caelantur exalto illo cons¬
piciunt. Grahpedes apud grecos uoca¬
tur auis. Apud nos tarda. eo quod graui
uolatudetenta. nequaquã ut cetere uolu¬
cres attollitur uelocutte pennarum.
Grues pom̃ depropria uoce sũpserunł.
tali enĩ sono sursurant. Haec aũt dũ prope¬
rant unã sequuntur ordine litterato.
quofaicilius uideant. quas petant
terras. Gastigant aut̃ uoce quaeque
cogit agmen a tubi raucesit succedit
alici. Nocte aũt excubicis diuidunt et
ordinem uigiliarum ꝑuices faciunt.
tenentes lapillos suspensis digitis qui
indicat. Aetatem illis prodit Nãsenectu¬
te Nigrescunt. Ciconiae uocatȩ a sono
quocrepitat quasi cicaniae quẽ sonũ
oris pocius eẽ. quam uocis quia eum
quatienter ostro faciunt. Haeueris
nuntiae. societatis comites serpentiũ
hos tes. maria trans uolant in asiam
collecto agmine ꝑgunt. Corpices

Expanded text:
lae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; lae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Gradipes apud Graecos vocatur avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaquam, ut ceterae volucres, adtollitur velocitate pinnarum. Grues nomen de propria voce sumpserunt; tali enim sono susurrant. Haec autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. quo facilius videant quas petant terras. Castigat autem voce quae cogit agmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quiindicat. Aetatem in illis color prodit; nam senectute nigrescunt. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices
Abbreviated transcription (Latin):
i sono uocis constat ẽẽ. composita. ut
tus corius. Cignus. pauo. miluus. ulula.
iuilus. graiulus. & caetera. Uariettis enĩ
qis eoꝵ docuit homines quid nominareNTt
aquila abacuminȩ oculoꝵ uocatti: Tan
aem̃ contuitus eẽ dr̃ ut cũ suꝑ maria immi¬
alipinna feratur. Nec humanis pateat
huitibus detanta sublimitate pisciculos
gtare uidet actormenti instar descendes.
aiptam p̃dã pennis adlitus ꝑtrahat Hã
a contra radium solis fertur obtutũ non
laetere. unde & pullossuos ungue suspen¬
us radiis solis obicit. & quos uiderit immobi¬
lemtenere aciem ut dignos genere conser¬
uit. Si quos uero inflectere obtutum.
usi degeneres abicit. Uultur auolatu
rdã nominatti puttitur: magnitudine
quppe corporis p̃petes uolatus Non habet
urum quas lam dieunt concubitu nop
misceri & sine copula concipere & gene¬
sar Natosq ecirum pene usque adcentũ
annos procedere. Uultures aũt sic ut & a qui¬

Expanded text:
a sono vocis constat esse conposita: ut a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria inmobili pinna feratur nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam pinnis ad litus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aqui
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut psitticus & pica. sed alia sicuc
nera itti & moribus innumerabilia
Nã & uolucrum quot genera sint inu¬
requisque non potest. Neq enĩ oms
uias certas non habeant. sed ꝑuia quaeq
discurrunt. Alites quod alis altiinti
& ad sublimia remigio alarum conson
dis siue manus & in auibus pars media.
rum quarum motu pennȩ agitintur
uolucres. pullidicuntur omĩum auio
pati. Sedet animcilium quaid rupde
in pullidicuntur et homo paruus pul¬
s Recentes igitur patipulli eo quod pol¬
sisunt. unde & uestis prgra pulla dicta
N.Alesunt inquibus pennȩ ꝑordinẽ
ne uolandi exhibent usum. Uocatȩ
alȩ quod his aues complexos alant
foueant pullos. Penna apendendo.
Ast auolando dieta unde & pendere
uolucres enĩ pennarũ auxilio mouentur
undo se aerimandant. Pluma quasi pilu¬
n. Namsicut pili inquadrupedũ corpore.
tipluma in auibus. Auium nomina mul

Expanded text:
tur, ut psittacus et pica; sed et aliae sicut tur, ut psittacus et pica; sed et aliae sicut genere, ita et moribus innumerabiles. Nam volucrum quot genera sint, invenire quisquam non potest. Neque enim omnis vias certas non habeant, sed per avia quaque discurrunt. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. pedis sive manus; et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae quod his aves conplexos alant ac foveant pullos. Pinna a pendendo, id est a volando, dicta; unde et pendere. Volucres enim pinnarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. Avium nomina multa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfusci non fuerint sterilia ꝑseuerant
aut putrescunt.
num nomen auium sed genus diuer¬
sum. Namsicut specie sibi differuid
itti & naturae diuersitate. Namalie
simplices sunt ut columbae. Alice astu¬
tȩ ut ꝑdix. Alice admanum sesubieiun.
ut accipiter. Aliae reformidant ur
mantes. Alice hominũ conuersci ao
delectantur ut hirundo. Aliȩ indese
secrettm uitã diligunt ut turtur A
solo seminȩ reꝑto: pciscuntur ut anse
Aliȩ carnesedunt & rcipinis intendu
ut miluus. Aliae incuriae quae mane
in locis semꝑ utstructio. Alice aduer
quae proprus temporibus reuertunta
ut ciconiae hi rundines. Aliae congra¬
eius idest gregatim uolantes ut stur
& coturnices. Alice soliuage idest so¬
rice propt̃ insidicis dep̃dandi ut aqu
accipiter & quaecũq itti sunt. Aluc u¬
bus strepunt ut hirundo. Alite can
edunt dulcissimos ut cignus et mer
Alice uerba & uoces hominum ims¬

Expanded text:
perfusa non fuerint sterilia perseverant perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt. num nomen avium, sed genus diversum. Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate. Nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum se subiciunt, ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo; aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur; aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventiciae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, hirundines; aliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter et quaecumque ita sunt; aliae vocibus strepunt, ut hirundo; aliae canedunt dulcissimos, ut cygnus et merula, aliae verba et voces hominum imitan
Abbreviated transcription (Latin):
& discurrunt ut pisces. Alia quaestant
fixa. ut os treae ielini ffangiae exlus
alias mares dici. eoquod tenues sint sistide
spissioresque. Alicis femincis quemcio¬
ribus fistulas sunt ac ꝑpetuis. Alicis
duriores quas greciappellant tragos
& nos hyrcosas dicere possumus. obaspe
riticem siu mollissimum genus eccrum
poenicille uocantur: eo quod aptȩ sint
adoculorum tumores & ad extergendis
lipudines utiles candide sfungiae cura
fiunt ꝑaefatẽ enĩ ad solem sternuntur.
& sicut cert punica candorem bibunt.
Animalium omĩum inaquis uiuentiũ
ingeneribus beluarum serpentium.
cõmunium terrȩ & iquae cancrorum
solearum lacertorũ ut lullico & huic si¬
milia exquibus multa quodã naturae
alice commixtione masculi concipiuns
& pariunt catulos. Alice ponunt oua
sine masculi susceptione concepta que
idem in sequenti sui seminis iactuꝑ fun¬
duntur. & quae hoc munere fuerint
afflata generabilia fiunt. quae uero

Expanded text:
et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis sunt ac perpetuis; alias duriores, quas Graeci appellant τράγους, et nos hircosas dicere pritatem sui: mollissimum genus earum penecilli vocantur eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae spungiae cura fiunt. Per aestatem enim ad solem sternuntur, et, sicut cera Punica, candorem bibunt. Animalium omin generibus beluarum, serpentium communium terrae et aquae, cancrorum, solearum, lacertorum, et lulliginum, et huic similia; ex quibus multa quodam naturae aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulos; aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero
Abbreviated transcription (Latin):
similis. Vtris tribus modis dr̃ ut testudo
ac peloris & concilia nã & quodedimus
ut ubi caro inest &utrumq dr̃ peloris.
Rance agarrulitate uocatȩ. eo quod geni¬
tales strepunt paludes. & sonos uocis. inpor¬
tunis clamoribus reddunt. Exhis quaedã
ai quaticȩ dicuntur. quaedam palustres.
quedam rubete. obid quia inuepribus ui¬
uunt. grapdiores cunctarum: Alice cala¬
mites uocantur qm̃ inter harundines
fruticesque uiuunt: Minimȩ omium. & ui¬
ridissimȩ mutȩ & sine uocesunt. Egredulac
ranȩ paruule insicco. uelagris morantes
unde & puncupate. Hegant quidã canes
latrare quibus inoffarana uiua fuerit
detcti. Sfungia afingere idest nitidare
& extergere diciti. Afranius. Accedo
adte ut tibiceriucem fingam. Linteo. idest
qus sanguis adest extergebatur Animal
aũt eẽ. docetur. cruore inhȩrente petris.
unde &dũ abseiditur. sanguinẽ remit¬
tit. Namalia sunt uiuentiai inaquis.

Expanded text:
similis, †uris† tribus modis: ut testudo similis, †uris† tribus modis: ut testudo ac peloris et cochlea. Nam et quod edimus et ubi caro inest utrumque dicitur peloris. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales strepunt paludes, et sonos vocis inportunis clamoribus reddunt. Ex his quaedam aquaticae dicuntur, quaedam palustres, quaedam rubetae, ob id, quia in vepribus vivunt, grandiores cunctarum. Aliae calamites vocantur, quoniam inter arundines fruticesque vivunt, minimae omnium et viridissimae; mutae et sine voce sunt. Agredulae ranae parvae in sicco vel agris morantes; unde et nuncupatae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius415: Accedo ad te, ut tibi cervicem fingam linteo, id est giis sanguis,' id est extergebatur. Animal autem esse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis
Abbreviated transcription (Latin):
uim manipulo alligatis om̃s quiibi
scorpiones adeum locũ coituros.
sunt aũt genera cancrorum. fluuia
licies interior carnis munitur. Gre
ni testũ ostream uocant. Ostreai aũt
te concipiunt ostrecie & dicto muscu
uasi mascult. Pellorides apeloro pro¬
ntorto sicilicie ubi habundant cognomi
mi. Vngues asimilicudine humainarũ
quum dictȩ. Tes tudo dictus eo quod teg¬
e testȩsit cidoꝑtus inccimerȩ modum:
t cuĩt quat tuor genera terrestres. ma¬
mnȩ. luttrie. idest inceno & paludibꝰ
enes. Quartũ genus fluiuatiles
quaie indulci aquauiuunt. Tradunt aliqͥ
quod incredibile ẽ. tardus irae nauigia
testudinis pedum dextrum uehentia.
chinus a terrestri Iehino nomen traxit
quẽ uulgus iricium uocat. cuiꝰ testula
duplex spinis aculecta in modũ castane¬
arum quando adhuc coopertȩ decrbori¬
bus ecidunt. Caro enĩ mollis et minio

Expanded text:
cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi cum ozimi manipulo alligatis, omnes, qui ibi sunt, scorpiones ad eum locum coituros. Duo sunt autem genera cancrorum: fluviales us quae mollities interior carnis munitur. Graeci enim testam ostrea dicunt. Ostrea autem lacte concipiunt ostreae, et dicti musculi, quasi masculi. 54. Pelorides, a Peloro promontorio Siciliae, ubi abundant, cognomiPelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tegmine testae sit adopertus in camerae modum. Sunt autem quattuor genera: terrestres, maritimae, lutariae, id est in caeno et paludibus viventes; quartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tradunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. Echinus a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio
Abbreviated transcription (Latin):
defectu uenerit humores minuuntus
hoc enim fisicidicunt. Coneae autem
primae positionis nomen. Cocleae ua
ꝑdiminutionem quasi conculae. Co¬
carum multa generti sunt inter quas
& margaritȩ fereq eceloȩ dicuntur
inquarum carne p̃ciosus calculus soliu¬
tur dequibus tradunt hi quideainims¬
tium scripsere naturis. eo quod noctis¬
no tempore litora appetunt. & excs¬
lesti rore margaritum concipius
I decaeleo nominantur. Murice coclea
maris. diccti abacumine & aperitate. quae
pomine concilium nominatur ꝓpter
dcircũcisa ferro. lacrimas porpurei
uis emitiat: ex quibus porpura tingit᷑
de ostrum appellatum. quod extinc
extestȩ humore ecilitur. Cancros
qca ostreis animalia. eorũ enĩ carni
uiuunt. miro ingenio. Nãquici ualidã
ando os treci elaustra testarũ aperut.
c cancer latenter lapillũ inicit. acq
pedita conclusione. ostreae carnes
At. Tradunt quidã decem caneris

Expanded text:
defectus venerit, humores minuuntur. defectus venerit, humores minuuntur. Hoc enim physici dicunt. Conchae autem primae positionis nomen, cochleae vero per diminutionem quasi conchulae. Concharum multa genera sunt, inter quas et margaritiferae quae cochleae dicuntur, in quarum carne pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi, qui animantium scripsere naturis, eo quod nocturno tempore littora appetunt, et ex coelesti rore margaretum concipiunt. Unde et coeloe nominantur. Murice cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio nomine conchylium nominatur. Propter quod circumciscoloris emittit, ex quibus purpura tingitur. Et inde ostrum appellatur, quod haec tinctura ex testae humore elicitur. Cancros ca ostreis animalia. Eorum enim carnibus vivunt miro ingenio. Quae cum validam quando ostrea claustra testarum aperiat, tunc cancer latenter lapillum injicit, atque impedita conclusione ostreae carnes erodit. Tradunt quidam, decem cancris
Abbreviated transcription (Latin):
niosus hamum appetens braichis com¬
plectitur. non morsum nec prius dimit¬
tit quã aescam circũ roserit. Torpedo uo¬
cata. eo quod corpus torpescere faciat.
Sietimquisq uiuentem tangat. narrat
plinius secundus ex indico mari. Iorp
&iam procul & e longinquo uel siasti
gtique attingatur. Quamuis p̃ualidos
lacertos torpescere quã libet adeur sum
ut &iã aura corporis sui afficiat mebro
enim concipit sicut᷑ uipera. cuius ato¬
menti tanitiuis est ut lucerne addico
thiopas uidere ciblato priorilumina
quidam trabdunt. lulligo tradunt in
a no maurittiniae non procul alixofl¬
mine tantam multitudinem lullig
euobari exaqua. ut &iam nciues deme¬
gere possit. Concae & cocleȩ hacexo
sai uocate. quia deficiente luna. eciuant
idest euacucintur Omniũ enĩ elaus
maris animalium atq concarum. qud¬
mento lunae membra tur gescunt. d¬
fectu euacuantur. Luna enĩ cũ inaugo¬
tofuerit: auget humorem. Cũ ueroi

Expanded text:
niosus hamum appetens brachiis comniosus hamum appetens brachiis complectitur, non morsu; nec prius dimittit quam escam circumroserit. 45. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisquam viventem tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari torpedo etiam procul, et e longinquo, vel si hasta virgaque attingatur, quamvis praevalidos lacertos torpescere, quamlibet ad cursum ut etiam aura corporis sui afficiat membraenim concipit, sicut vipera. Cujus atramenti tanta vis est, ut lucernae addito Aethiopes videri, ablato priori lumine, quidam tradant. 47. Lulligo, tradunt in Oceano Mauritaniae non procul a Lixo flumine tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua, ut etiam naves demergere possint. 48. Conchae, et cochleae hac ex causa vocatae, quia deficienid est, evacuantur. Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem: cum vero in
Abbreviated transcription (Latin):
tumest huius similitudinis pisculos sarras
sardinasque uocari Allec pisculis adliq̃¬
rem salsacramentorũ idoncus. unde &
puncupatus. A forias pisciculus quipp¬
ter exiguitatẽ hamo capi non potesł.
Anguillȩ similitudo angius nom̃dedit
origo huius exlimo Vnde et
quando capitur adeo lenis est. ut quan¬
to fortius p̃sseris. tanto citius elabitur.
Fertur cũt orientis fluuium gangen
anguillas trigenis pedibus gignere.
anguille uino necatȩ. qui exeo biberint.
tedium uini habent. Draco marinus
aculeos in braichiis habet adccudam
spectantes quidum ꝑcusserit ququa
ferit uenenum fundit unde & uocatꝰ.
Murenam grecimarinã uocant : eo qđ
complicet se incirculos. hane feminini
ttintũ sexus ẽẽ. tradunt & concipere
a serpente. obid apiscatoribus tamquã
serpente. sibilo euocatur & cipitur.
lctu aut̃ fustis difficulter interimitur
ferula protinus. Animã incaudã habe
plurimos enim nexus habet. Iste inge¬

Expanded text:
tum est huius similitudinis pisciculos sardas tum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae, qui ex eo biberint taedium vini habent. Draco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectaferit venenum fundit, unde et vocatus. 43. Muraenam Graeci μύραιναν vocant, eo quod complicet se in circulos. Hanc feminini tantum sexus esse tradunt, et concipere a serpente, ob id a piscatoribus tanquam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus; animam in cauda haberplurimos enim nexus habet. Iste inge
Abbreviated transcription (Latin):
siue quia tunc piscis oritur quotempore
tendere in occasum plicdes coeperint.
Amio scixatilis dextraque sinistraque
lateribus uirgis puniceis perpetuis.
Aliisq discoloribus designatur. Dictus
amio quia non capitur nisi hamo. Eche¬
nais paruus et semi pedalis pisciculus
nom̃ sumpsit quod nauem retineat: ad
hȩrendoruant licet uenti. sȩuiant pro¬
celle. nauis tamen quasi radicata in ma¬
ristare uidetur. Nec moueri. nec retinen¬
do sed tantum modo adhȩrendo. hunc la¬
tini moram appellauerunt eo quod eogat
stare nauigia. Vranus copus uocatur
aboculo quem incapitȩ habet. a quosemꝑ
supra intendit. Milago nominatus quiai
euolat suꝑ aquam. Quotiens aũt cernitur
extra aquam uolittuis tẽpestates muttiri
Squatus dictus quod sit squamis acutus.
unde & eius eutȩ lignum politur. Ciuittis
syriae. quae nunc trrus dr̃ olim sarra uoca¬
batur apisce quolam quuillie hebundat.
quem lingua sua sar appellant ex quo diriua¬

Expanded text:
sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore sive quia tunc hic piscis oritur quo tempore tendere in occasum Pleiades coeperint. Hamio saxatilis dextra sinistraque lateribus virgis puniceis perpetuis aliisque discoloribus designatur; dictus hamio quia non capitur nisi hamo. Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed tantummodo adhaerendo. Hunc Latini moram appellaverunt, eo quod cogat stare navigia. Uranoscopus vocatur ab oculo, quem in capite habet, a quo semper supra intendit. Millago nominatus, quia evolat super aquam. Quoties autem cernitur extra aquam volitans, tempestates mutari. Squatus dictus, quod sit squamis acutus. Unde et eius cute lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo deriva
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Glaucus a colore dictus quod al
sst. Grecienĩ album. gleocondicunt.
uestate raro apparet. nisi tantũ innu¬
o: Timallus exflore nomen accepit.
um quippe flos appellatur. Nãdũ sit
ede gratus & scpore iocundus: tamen
u flos flagrat & corpore odores aspirat
arus dictus eo quod solus ae sc̃ã ruminare
pbetur. Deniq alii pisces ponruminaiNł.
dunit aũt hunc ingeniosum et̃. nc̃que
uisum nossis non fronte erumpere
nec infestis uiminibus caput inferere.
sed auersum eaudȩ ietibus crebris laxare
fores atque itt retrorsum redire que lucca¬
tum eius. si forte alius. escarus extrinsecꝰ
uideat. Ad phensa mordicus cauda: ad¬
iuucre pisus erumpentis. Sparus alancea
misi le nom̃ traxit qđ eiusdem figurae sit
lerrestria enĩ prius inuenta sunt quãma¬
rinai. Nãsparus est telũ rusticanum.
missille aspirgendo dictum. Austrtilis pis¬
cis siue quia aquarum undam ore suscipit

Expanded text:
vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte erumpere nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus a lancea missile nomen traxit, quod eiusdem figurae sit. Terrestria enim prius inventa sunt quam marina. Nam sparus est telum rusticanum missile, ab spargendo dictum. Australis piscis, sive quia aquarum undam ore suscipit,
Abbreviated transcription (Latin):
sit equosimilis dorso. iuba & hinnicu.
rostro resupinato a prinis dencibus
cauda tortuosa. die inaquis cõmort᷑
ce segetes depascitur. & hunc nilus gig
ligrum quem greci fagrum ideo nun¬
pant. quod duros dentes habeat. ita ut¬
reis in mari alatur. Dentrix promul¬
udine & grandittite dentiũ dictus.
ous asimilitudine capitis nuncupatus
pum ut dictum est auidittis appellauit
sem. incciptura ingeniosum. deniq rete
pcumdatu fertur arenas arare cauda.
que iti conditus transire rete: Mullus
cutus quod mollis sit. atq tenerrimus. ciuꝰ
botralunt libidinem in hbere. Oculoꝵ
tis. hiqui in debiberint. tedium uini
tent. Mugilis nomen habet. qđ sit mul
nagilis. Na mubi disposictis senserit
scatorum insidicis. confestim retrorsum
lens. itti transilit rete. ut uolare piscẽ
liis: Melapurus eo quod nigrã cauda¬
eus nigras. Melan enĩ grecinigrũ

Expanded text:
sit equo similis dorso, iuba et hinnitu, sit equo similis dorso, iuba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis dentibus, cauda tortuosa. Die in aquis commoratur, nocte segetes depascitur: et hunc Nilus gignit. Pagrum, quem Graeci φάγρον ideo nuncupant quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. Dentix pro multitudine et granditate dentium dictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus24. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum; denique reti circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. 25. Mullus vocatus, quod mollis sit, atque tenerrimus, cujus cibo tradunt libidinem inhiberi, oculorunecatus iis qui inde biberint taedium vini affert. 26. Mugilis nomen habet, quod sit multum agilis; nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confestim retrorsum rediens ita transilit rete, ut volare piscem videas. 27. Melanurus, eo quod nigram caudalineas nigras; μέλαν enim Graeci nigrum
Abbreviated transcription (Latin):
quã sinistris. Gbadius dr̃ eo quod rosta
mucrinato sit. ob hoc piues ꝑfossas me¬
git. Serra nuncũ patti quia serrattm
christtm habet. & subternactins n
secat. Scorpio dictus quialedit dũmi
tollitur. Tradunc decem cancris ciũa
mi manipulo alligatis. om̃s qui ibisg
scorpiones adeũ locum congregari
Artinea genus piscis dictus quod aur
feriat. habet enĩ stumulos equibus
ꝑcutit. Cro codillus acroceo colort
dictus. Gignitur innilo animalqua¬
drupes. in terra & in aquis ualens. lo¬
gitudinẽ plerumq uiginti cubitouĩ
dencium et unguium in manitate as¬
matum. Tanteque cucis duritia. utqu¬
uis fortium ictus lapidum tergore p¬
cutiat. Nocte inaquis: die inumo
quiescit. Dua in terra fouet. Alascul
& femina uices seruant. Hunc pisces
quidã serratts habentes cris tam.
tenera uentriũ desecantes interimus
Solus ex animalibꝰ superiorẽ maxillã
mouere dr̃. Ippopotamus uocaitus qd

Expanded text:
quam sinistris. Gladius dicitur eo quod rostro quam sinistris. Gladius dicitur eo quod rostro mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. Scorpio dictus, quia laedit dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit. Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam movere dicitur. Hippopotamus vocatus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
appellati. Nãceruleum est uiride eũ
pigro ut est mare. Del fines certum ha¬
beN uocabulum quoduoces hominũ
sequantur uel quod ad simphoniam
gregatim conueniunt. nihil in mare
uelocius istis namplerumq salientes
paues trans uolant. Quando cuit̃ pro¬
ludunt influctibus & undarum sẽmoli¬
bus saltu p̃cipiti feriunt. tempestates
significare uidentur. hi propriae sy¬
mones nominantur. Est & delfinum
genus innilo. dorso serrato. quicpo codil¬
los tenera uentrium secantes interimunT
Porci marini qui uulgo uocantur suilli.
quiidum ȩscam quęrunt more suis. terrã
subaquis fodiant. Circaguttur enim
habent oris officium. & nisi rostrũ arenis
inmergant. pastum non colligunt
Corui a cordis uoce dicti. quia gris¬
unt pectore : sucq uoce proditi capi¬
tur: Iinni grecũ nomen habent. hi
grediuntur ueris tempore intrant de¬
tro latere leuo exeunt hoc indegredi¬
tur. quod dextris oculis acutius uide

Expanded text:
appellati; nam caeruleum est viride cum appellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphines certum habent vocabulum, quod voces hominum sequantur, vel quod ad symphoniam gregatim conveniunt. Nihil in mare velocius istis; nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur. Hi proprie simones nominantur. Est et delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodillos tenera ventrium secantes interimunt. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt. Circa guttur enim habent oris officium, et nisi rostrum arenis inmergunt, pastum non colligunt. Corvi a cordis voce dicti, quia grunniunt pectore, suaque voce proditi capiuntur. Thynni Graecum nomen habent. Hi ingrediuntur veris tempore, intrant dextro latere, laevo exeunt. Hoc inde creduntur quod dextris oculis acutius videant
Abbreviated transcription (Latin):
dicauerunt. Ex moribus terres trium
ut canes in mari. Aterrenis canibus
nuncupati quod mordeant. & lupi quod
improba uoratiatte alios ꝑsequantur
A colore ut umbrȩ quia colore umbrȩ
sunt. & aurate quia in capite auri colo¬
remhabent. Et uarii auaritate quos
uulgo trdectis uocant. A figura orbis
qr rotundus est totusq incapite constat.
Vt soleci quod sic instar calciamentoꝵ
culi cocleitrum quorum lacte concipi¬
unt os treae. Ballenȩ aut sunt in m̃s
magnitudinis besticie abemittendo
& fundendo aquȩs uoccutie. Cȩteris enĩ
bestiis maris altius iticiunt undas:
hocest obinmanitace. Sunc enĩ ingen¬
tia genera beluarum & aequalia mon¬
tium corport: qualis coetus excepit
ionam. Cuius aluus tantȩ magnitudi¬
nis fuit ut instar obtineret inferni.
dicente propheta ex audiuit me deuen¬
tre inferni: E qui marini quod prima
parte aequisunt. postrema soluuntur
inpiscem. Focas dicunt eẽ. boues mari¬
nas quasi boci cas. Cerulei acolore

Expanded text:
dicaverunt. Ex moribus terrestrium: dicaverunt. Ex moribus terrestrium: ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant; et lupi, quod inproba voracitate alios persequantur. A colore: ut umbrae, quia colore umbrae sunt; et auratae, quia in capite auri colorem habent; et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura: ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat; ut solea, quod sit instar calciamentorum culi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt inmensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae; ceteris enim bestiis maris altius iaciunt undas; hoc est ob inmanitatem. Sunt enim ingentia genera beluarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, dicente Propheta2, 3: 'Exaudivit me de ventre inferni.' Equi marini, quod prima parte equi sunt, postrema solvuntur in piscem. Bocas dicunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet. Reptilia ideodicuntur. haec
uenattint. eo quod reptandi habeant
speciem & paituram quãuis sein ꝓfundũ
miergant. tamen in natando repunt.
nde & dł ait. hoc mare magnũ & spati¬
ssum manibus illic reptilia quorũ non ẽ.
lumerus: Anfiuuasunt quaedam genera
piscium diet eo quod ambulandiinter¬
ris usum & nacandi inaquis officium
habeant. Anfienĩ grece utrumq dr̃
Id est quia & inaquis & interris uiuunt
ut phocae crocodilli ippotani hoc est
equi fluuiales. Pecoribus aũt & bestus
& uolatilibus antea homines nomina
imposuerunt quã piscibus quia prius
uisa & cognitasunt. Piscium uero postec
paulaitim cognitis generibus pomina
instituta sunt. Aut exsimilitudine ter¬
restrium animalium. aut exspecie pro¬
restrium animalium ut rancie & uituli
& leonis & nigri meruli et paui. diuerso
colore dorso. & collo pieti & turdi albo
uarii & caetera quaesibi iuxtaspecies
terrestrium animalium nominai uin¬

Expanded text:
scilicet. Reptilia ideo dicuntur haec scilicet. Reptilia ideo dicuntur haec quae natant, eo quod reptandi habeant speciem et naturam; quamvis se in profundum inmergant, tamen in natando repunt. David ait: Hoc mare magnum et spatiosum, illic reptilia, quorum non est numerus . Anfivia sunt quaedam genera piscium, inde dicta eo quod ambulandi in terris usum, et natandi in aquis officium habeant. Anfi enim Graece utrumque did est quia et in aquis et in terris vivunt: ut phocae, corcodilli, hippopotami, hoc est equi fluviales. Pecoribus autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina inposuerunt quam piscibus, quia prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta sunt aut ex similitudine terrestrium animalium, aut ex specie prorestrium: ut ranae et vituli et leones et nigri meruli et pavi diverso colore, dorso et collo picti, et turdi albo varii, et cetera quae sibi iuxta species terrestrium animalium nomina vin
Abbreviated transcription (Latin):
carnium. emigranius lũbricus ascarid
cost. pedueuli pulices. lexidex. tarmis
nus usia cimex Emigranius uermis
pas uocatus. Lumbricus uermis in ces
eumdictus quasi lumbicus quia labi
&peducosi dicuntur quibus peduculi
am pore efferuescunt. Pulices uero uoci¬
ermis est capis. uocatus eo quod hȩreat
auribus canũ. cenos enĩ grece canis est.
siaest uermis porci appellata quia urit.
lomubi momorderit adeo locus ardet:
biuessicie fiant. Cimex adsimilitudi¬
incuus dam herbae uocatus. cuiꝰ fetorẽ
abet. Proprice cũt uermiis in carne
rida nascitur. Iinea inuestimentis:
toca inholere. Teredo inligno. Tarmus
pisibus uelsquamarũ nisibus repit. qr
nnest illi spincie rigor ut colubri. sed in
dreetum corpusculi sui partes gradatĩ
pprrigendo contractas contrahendo
perreeitis motum explicat. sieq agitatꝰ
plabitur .UI. DEPISCIBUS
Disces dicti unde & pecus apascendo

Expanded text:
carnium, hemicraneus, lumbricus, ascaridae carnium, hemicraneus, lumbricus, ascaridae costi peduculi, pulices, lendix, tarmus ricinus, usia, cimex. Hemicraneus, vermis capitis vocatur. Lumbricus intestinarum, dictus quasi lumbicus, quia labitur, et peducosi dicuntur quibus peduculi in corpore effervescunt. Pulices vero vocavermis est canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum; κύων enim Graece canis est. Usia est vermis porci, appellata quia urit; nam ubi momorderit, adeo locus ardet ut ibi vesicae fiant. Cimex de similitudine cuiusdam herbae vocatus, cuius foetorem atur. Proprie autem vermis in carne putrida nascitur, tinea in vestimentis, eruca in olere, teredo in ligno, tarmus passibus vel squamarum nisibus repit, quia non est illi spinae rigor, ut colubri, sed in directum corpusculi sui partes gradatim porrigendo contractas, contrahendo porrectas motum explicat, sicque agitatus perlabitur. § 6 De piscibus. Pisces dicti unde et pecus, a pascendo
Abbreviated transcription (Latin):
Limax uermis limi : dictus quod in limo
uel delimo nascatur. unde & sordidasep
& in munda habetur. Bombicis frondi¬
um uerinis excuius textura bombocinũ
conficitur. Appellatus aut̃ hoc pomire
abeo quod euacuetur dũfila generat &i
solis ineoremaneat. Eruca frondium
uermis in holere uel pampino inuolut
aberodendo diciti. Dequa meminit ple¬
tus imutitus nequam bestiam et malq¬
cam inuoluttm inpampino. In plicatse
idem nec aduoluat ut locusta ut huc illa¬
que discurrens semi pasta dimictat.
sed ꝑmanet perituris frugibus. & trd
lapsupigrisq morsibus uniuersa consior
Teredonas greci uocant lignorũ ueriis
quod terendo edant. Hos nos termits
dicimus. liti enĩ apudlatinos ligniuer¬
mes uocantur. quos tẽpore moportuno
ccese arbores gignunt. Tineti uestim̃tes
uermis dicta quod teneat & in eo usꝙ uist¬
deit quoerodat. inde & ꝑtinax quod ints¬
demrem identidem urgͥecit. Uermes

Expanded text:
Limax, vermis limi, dictus, quod in limo Limax, vermis limi, dictus, quod in limo vel de limo nascatur. Unde et sordida semper et immunda habetur. Bombyces, frondium vermes, ex cujus textura bombycinum conficitur. Appellatus autem hoc nomine ab eo, quod evacuetur, fila generat, et aer solus in ea remaneat. Eruca, frondium vermis, in olus vel pampino involuta, ab erodendo dicta. De quo meminit Plautus: « Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino implicat. » Sed idem nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens semipasta dimittat: scilicet permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigris morsibus universa consumit. Teredonas Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos thermites dicimus ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur quos tempore importuno caesae arbores gignunt. Tinea, vestimentorum vermis, dicta, quod teneat et eo usque insideat, quo erodat. Unde pertinax, quod in eamdem rem identidem urgeat. Vermes
Abbreviated transcription (Latin):
cantur sicut scurpio. Sunt aut̃ uermes.
aut terrae. aut aquae. aut. eris. aut car¬
nium. aut frondium. aut lignorũ. aut
uestimentorum. Artinea. uermis aeris.
ab aeris putrim̃to cognominata. quȩ
exiguo corpore longafila deducit &
telae semꝑ intenta. nũquã desinit la¬
borare. ꝑpetuum sustinens in sua arte
sugia uermis aquatilis dictt. quod san¬
guinem sugit. Potantibus enĩ insidia¬
tur. Cũque in labitur stucibus uel ubi
uspiam ad hȩrescit. sanguinem haurit.
& cum nimio eruore maduerit. euomit
quod haurit. ut recentiorem denuo su¬
gat. Scorpio uermis terrenus qui po¬
tius uermibus ascribitur. non serpen¬
tibus. animal armatum aculeo. & exeo
grece uocitum. quod caudã figat & aro¬
ato uulnere uenena diffundat. Propris
est aũt scorpionis quod manus palmam
nonferiat. Cantarida uermis terrena¬
multipes exmultitudine pedũ uocatus
qui contractus inglobum complicatr
Hiscitur subpetris ex humore & terra.

Expanded text:
cantur, ut scorpio. Sunt autem vermes, cantur, ut scorpio. Sunt autem vermes, aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. 2. Aranea, vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata, 73 quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta nunquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suga, vermis aquatilis, dicta, quia sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur, cumque illabitur faucibus, vel ibi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, id evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugat. 4. Scorpio, vermis terrenus, qui potius vermibus ascribitur, non serpentibus: animal armatum aculeo, et ex eo Graece vocatum, quod cauda figat, et arcuato vulnere venena diffundat. Proprium autem est scorpioni, quod manus palmam non feriat. 5. Cantharis, vermis terrenex multitudine pedum vocatus, qui contractus in globum complicatur, nascitur sub petris ex humore et terra.
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝑquam costarum pedes & motus
corporis agebantur. Serpentes autẽ
diu uiuere dicuntur. Adeo ut depositi
uetere tunica: senectutem deponere.
atq in iuuentutem redire ꝑhibeantur
Tunicȩ serpentium exuuiae puncupan¬
tur. eo quod his quando senescunt sese
exuunt quibus exuti in iuuentã rede¬
unt Dicuntur aũt exuuice & induiuae
quia exuuntur & induuntur. Pithago¬
ras dieit demedulla hominis mortiu
quae inspinaest. serpentem creciri. Quod
&iam ouidius in metamorfos eorum li¬
bris commemorat dicens: Sunt quicũ
clauso putre facta spina sepulchro. Mu¬
tari credant humanas angue medullas
Quod sicreditur. merito euenit. ut sicut
ꝑserpentem mors hominis: ita et homi¬
nis mortem serpens. Fertur aũt quod ser¬
pens hominen nudũ. non sit ausus con¬
tingere .U. CG. DEUERAIBUS.
ermis est animal quod plerũ que
decarne uel deligno uel dequacũ¬
que re: terrena sine ullo concubitu
gignitur: Licet nonnũ quã & deouis nas¬

Expanded text:
vit, per quam costarum pedes et motus vit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut deposita vetere tunica senectutem deponere atque in iuventam redire perhibeantur. Tunicae serpentium exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in iuventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. 48. Pythagoras dicit de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari, quod etiam Ovidius in Metamorphosis libris commemorat, dicens: Sunt qui cum clauso putrefacta est spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit ut sicut per serpentem mors hominis, ita per hominis mortem serpens. Fertur autem quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. CAPUT V. De vermibus. 1. Vermis est animal, quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacunque re terrena sine ullo concubitu gignitur, licet, nonnunquam et de ovis nas
Abbreviated transcription (Latin):
uod serpentis caput & iã sicut duobꝰ
u serit digitis: nihilominus uiuit.
unde & totum corpus obicit. procapite
ferientibus. Anguibus uniuersis
ebes uisus est raro in aduersum contuen¬
tur. Hec frustra eũoculos non infron¬
te habetint. sed intimporibus adeo ut
citius audiant quã cispiciant. Nullũ
aut̃ animal intanta caeleritate lin¬
guc̃ mouet ut serpens. Adeo ut tripli¬
cem linguã habere uidetitur. cũ una
sit. Serpentium humida sunt corpo¬
ra: adeo ut quaq eunt uiam humore
designent. Uestigia sunt serpentium
talici. ut cumpedibus crere uideantur
costis ttm̃ & squamarum nisibus repurł
Quas a sum mogucture usque ad imam
aluum patrilimodo disposittis habent
Sqputmis enĩ quasi ungiubus. costis
quasi cruribus innituntur. undestin
qualibet corporis parte. ab aluo usque
ad caput ictualiquo conlidatur debilis
redditti cursũ habere non possit qr
ubicũq ille ictus inciderit spinã sol¬

Expanded text:
quod serpentis caput etiam si cum duobus quod serpentis caput etiam si cum duobus evaserit digitis, nihilominus vivit. Unde et totum corpus obicit pro capite ferientibus. Anguibus universis hebes visus est. Raro in adversum contuentur, nec frustra, cum oculos non in fronte habeant, sed in temporibus; adeo ut citius audiant quam aspiciant. Nullum autem animal in tanta celeritate linguam movet ut serpens, adeo ut triplicem linguam habere videatur, cum una sit. Serpentium humida sunt corpora, adeo ut quaque eunt, viam humore designent. Vestigia serpentium talia sunt ut, cum pedibus carere videantur, costis tamen et squamarum nisibus repant, quas a summo gutture usque ad imam alvum parili modo dispositas habent. Squamis enim quasi unguibus, costis quasi cruribus innituntur. Unde si in qualibet corporis parte ab alvo usque ad caput ictu aliquo conlidatur, debilis reddita cursum habere non possit; quia ubicumque ille ictus inciderit, spinam sol
Abbreviated transcription (Latin):
ocent. Iorpent enĩ noctis algore. & me¬
toq frigide sunt nocturno rore. Ipse
qũ adducunt uaporem corporis gelidȩ
estes & patura frigidȩ. unde & hne me
quodos torpenc. ȩstate soluuntur. Inde
cutitur: primũ obstupescit. et postea
bi millo cale factũ ipsum uirus ex ar¬
rt. statim hominem extinguit.
enenum aut̃ dictum coquod ꝑuenas
adat. Infusci enim pestis eius. ꝑuenas
agitatione corporis aueta discurrit
inimam exigit. Vnde non posse ue¬
enum pocere Nisi hominis tetigerit
inguinem. Lucanus. Noxia serpen¬
u ẽ. admixtio sanguine pestis.
mne aũt uenenũ frigidũ ẽ : & ideo ani¬
ia quaeignea est fugit uenenum
rigidum Innaturalibus bonis quȩ
obis & inrationabilibus animanti¬
us uidemus esse communia: uiua¬
ittite quadam sensus serpens excel¬
a unde & legitur ingenesi. Serpens
ũt erat scipientior om̃ibus pecoribus
errae. Dicit aũt plinius. sicreditur

Expanded text:
nocent. Torpent enim noctis algore, et menocent. Torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidae sunt nocturno rore. In se enim adducunt vaporem corporis gelidi pestes et natura frigidae; unde et hieme in nodos torpent, aestate solvuntur. Inde o percutitur, primum obstupescit, et postea, ubi in illo calefactum ipsum virus exarserit, statim hominem extinguit. Venenum autem dictum, eo quod per venas vadit; infusa enim pestis eius per venas vegetatione corporis aucta discurrit et animam exigit. Unde non posse venenum nocere, nisi hominis tetigerit sanguinem. Lucanus9, 614: Noxia serpentium est admixto sanguine pestis. Omne autem venenum frigidum est, et ideo anima, quae ignea est, fugit venenum frigidum. In naturalibus bonis, quae nobis et inrationabilibus animantibus videmus esse communia, vivacitate quadam sensus serpens excellit. Unde et legitur in Genesi3, 1: 'Serpens autem erat sapientior omnibus pecoribus terrae.' Dicit autem Plinius, si creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ueneno & eos quiederint occidit. Quia
siuel in puteo cadat ius ueneni eius
pottantes interficit. lita contra inea¬
dii repugnans ignes sola animaliũ
extinguit. Viuit enĩ in mediis flãm
sine dolore & consummatione & nonso¬
lum quiti non uritur sed extinguit in¬
cendium. Saura lacertus quiquando
senescit coecantur oculieius et intrat
inforamen parietis aspiciens contraorien¬
tis & ortosole intendit & in luminatur. St¬
lio decolore indi tum nom̃ habet. Esten
tergore pictus inlucentibus guttis ins
dũ stellarum. De quo ouidius aptũq
pore guttis: hinc aut̃ scorpionibus
adeo contrarius traditur. ut uiso eo po¬
rem his afferat & torporem. Sunt et dlo
xametracontes. postremoquantus no¬
unum tantus mortium numeros.
nis aut̃ serpentes natura sua frigidisuł.
ec ꝑcutiunt nisi quando calescunt
limquando sunt feigide nullũ tangunł.
nde & uenena eorum plus die quã nocte

Expanded text:
veneno, et eos qui ederint occidit; qui veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione, et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stellarum. De quo OvidiusMetam. 5pore guttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur ut viso eo pavorem his adferat et torporem. Sunt et aliaphantiae, chamaedracontes. Postremo quantus nominum, tantus mortium numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidae sunt; nec percutiunt nisi quando calescunt. Nam quando sunt frigidae, nullum tangunt; unde et venena eorum plus die quam nocte
Abbreviated transcription (Latin):
mit. Cuius poeta sic meminit. Ossaq
dissoluens cũ corpore tabificus seps.
Dipsa serpens tantȩ exiguitttis fer¬
tur ut cũ calcatur nonuidecitur. cuius
uenenum ante extinguit quã sentiat᷑.
ut facies prouenta morte nec tristiciã
morituro. De quo poeta. signiferum
iuuenem tirreni sanguinis aulum
Torto capite retro dipses calcata momor¬
dit. Uix dolor aut sensus dentis fuit.
Salpiea serpens est quȩ non uidetur
Cecula diciti propter quod paruasi
& non habetit oculos Centupeda
amultitudine pedum dictt. Lacer
reptile genus est uocatus itaquodbi¬
chia habeat. Genera lacertorum
plura ut botrax. sala mandria. su¬
ra. stellio Botraca dicta quod ran
habeat faciem: Nã greci ranã bo¬
cam uocant. Sa la mandria uocata
quod contra incendia ualecit. Cui
inter omnia uenencita uis maxima
Cetera enim singulos feriant hao
plurimos pariter interimit. Nã sur
bori inrepserit omĩai ponia inficit

Expanded text:
mit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque mit. Cujus poeta sic meminit: Ossaque dissolvens cum corpore tabificus seps. 32. Dipsas, serpens tantae exiguitatis fertur, ut cum calcatur non videatur. Cujus venenum ante exstinguit, quam sentiatur, ut facies praeventa morte, nec tristitiam induat morituri. De quo poeta: Signiferum juvenem Tyrrheni sanguinis Aulum Torta caput retro Dipsas calcata momordit. Vix dolor, aut sensus dentis fuit. 33. Solpunga, serpens est quae non videtur. Caecula, dicta, eo quod parva sit, et non habeat oculos. Centupeda, a multitudine pedum dicta. 34. Lacertus, reptilis genus est, vocatus ita, quod brachia habeat. 70 Genera lacertorum plura, ut botrax, salamandra, saura, stellio. 35. Botrax dicta, quod ranae habeat faciem; nam Graeci ranam βότραχον vocant. 36. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat; cujus inter omnia venena vis maxima est. Caetera enim singulos feriunt: haec plurimos pariter bori inrepserit, omnia poma inficit